Betrekkingen tussen de Europese Unie en Zwitserland (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de betrekkingen tussen de Europese Unie en Zwitserland.
Joaquín Almunia
Mijnheer de Voorzitter, ik zal een verklaring van de Commissie voorlezen over de betrekkingen tussen de Europese Unie en Zwitserland, en ofschoon u en ik dezelfde moedertaal hebben, zal ik deze verklaring in het Engels afleggen.
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is verheugd dat deze kwestie op de agenda is gezet, aangezien het nu al meer dan twee jaar geleden is dat we voor het laatst over Zwitserland hebben gesproken. Dat was in 2004 in verband met de totstandkoming van tien nieuwe bilaterale overeenkomsten. Ik wil daarom beginnen met een algemene opmerking.
De bilaterale en multilaterale betrekkingen tussen de EU en Zwitserland zijn heel goed. Zwitserland is op veel gebieden een zeer gewaardeerde partner van de EU. Onze bilaterale betrekkingen zijn gebaseerd op een solide basis van ongeveer 20 belangrijke en 100 kleinere, sectorspecifieke overeenkomsten. Deze overeenkomsten gaan van de vrije handel in goederen en de vrije beweging van personen tot de Zwitserse deelname aan ons onderzoek en samenwerking in het kader van Schengen. Mogelijke meningsverschillen zouden geen buitensporige invloed moeten hebben op onze betrekkingen.
In februari heeft de Commissie een staatssteunbesluit genomen inzake de belastingvoordelen die Zwitserse kantons toekennen aan sommige bedrijven, met name aan holdings. Dit besluit heeft veel media-aandacht gekregen in Zwitserland en is door sommigen tot een groot conflict opgeblazen.
Juridisch gezien bestaat er bij de Commissie geen twijfel over dat de kantonnale belastingsystemen als subsidies kunnen worden aangemerkt, aangezien deze belastingsystemen oneerlijke belastingvoordelen bieden aan in Zwitserland gevestigde bedrijven voor winsten die ze in EU-landen behalen. Inkomen dat in Zwitserland is gegenereerd wordt hoger belast dan winst die in de EU is gemaakt. Deze ongelijke behandeling vormt de kern van het staatssteunprobleem. De desbetreffende regels kunnen de concurrentie verstoren en invloed hebben op de handel tussen Zwitserland en de EU. Er wordt derhalve voldaan aan alle criteria uit de bepaling van artikel 23 van de overeenkomst uit 1972 waarin dergelijke staatssteun niet verenigbaar wordt genoemd met de juiste uitvoering van de overeenkomst.
Politiek gezien lijkt het ook moeilijk te accepteren dat een buurland dat geprivilegieerde toegang tot onze interne markt heeft en aan een groot aantal van onze programma's en andere activiteiten deelneemt, dergelijke belastingvoordelen biedt. De bedrijven die hier hun voordeel mee doen zijn vaak speciaal opgezet om te ontkomen aan de belastingheffing op winsten in onze lidstaten. Ik zou er graag op willen wijzen dat dergelijke belastingsystemen overeenkomstig de staatssteunregels uit het EG-Verdrag binnen de EU niet zijn toegestaan. In het verleden heeft de Commissie besluiten genomen tegen dergelijke systemen. Wij zijn niet tegen concurrentie - die vindt ook plaats tussen de lidstaten - maar het moet wel eerlijke concurrentie zijn.
De Commissie wil een oplossing zoeken die voor beide zijden acceptabel is. Wij hebben de Raad daarom in februari ook verzocht om een mandaat om over deze kwestie onderhandelingen met Zwitserlandte starten . Lidstaten steunen de Commissie hierin en op dit moment wordt in de Raad gewerkt aan zo'n mandaat. Ik reken ook zeer op de steun van het Parlement in deze zaak. Wij gaan ervan uit dat wij een oplossing zullen vinden voor dit probleem, zoals wij in het verleden ook altijd oplossingen hebben gevonden voor problemen in onze betrekkingen met Zwitserland.
Verder wil ik graag wijzen op een andere belangrijke zaak, namelijk dat de Commissie verwacht dat Zwitserland snel bereid zal zijn om onderhandelingen te beginnen over de toevoeging van Bulgarije en Roemenië aan de Overeenkomst inzake de vrije beweging van personen. Het zou om juridische, institutionele en politieke redenen onaanvaardbaar zijn als Zwitserland de burgers van twee lidstaten zou uitsluiten van deze belangrijke overeenkomst.
Bulgarije en Roemenië zouden ook een financiële bijdrage van Zwitserland moeten krijgen voor de vermindering van economische en sociale ongelijkheid, op dezelfde basis als de tien andere nieuwe lidstaten die krijgen.
Gezien het Zwitserse standpunt inzake EU-toetreding en de Europese Economische Ruimte, is er momenteel geen alternatief voor de verdere versterking van de bilaterale betrekkingen. Met dat in het achterhoofd is de Commissie bereid om te kijken naar het Zwitserse voorstel voor onderhandelingen over een algemene raamovereenkomst, op voorwaarde dat die een toegevoegde waarde heeft voor onze betrekkingen, bijvoorbeeld met betrekking tot de herziening van de bestaande verdragen overeenkomstig de ontwikkelingen van het communautair acquis.
Andreas Schwab
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ik ben blij met de uitspraken die de commissaris vandaag gedaan heeft. Ik denk dat het merendeel ervan ook op de instemming van mijn fractie kan rekenen. De betrekkingen tussen de Europese Unie en Zwitserland zijn van oudsher bijzonder, zoals blijkt uit de verschillende overeenkomsten, die door commissaris Almunia genoemd zijn.
Het partnerschap met Zwitserland wordt gekenmerkt door een bijzonder nauwe samenwerking, al is die dan ook nog niet uitgemond in toetreding van Zwitserland tot de Europese Unie. Maar Zwitserland is een uiterst belangrijke handelspartner en het land is ook een vriend en een goede buur. Mij komt dat bijzonder gelegen, omdat mijn kiesdistrict pal aan de grens met Zwitserland ligt. Daarom zou ik een beroep op alle betrokkenen aan beide zijden willen doen om deze goede nabuurschapsbetrekkingen niet door halsstarrigheid en onredelijke eisen op het spel te zetten.
Over het belastinggeschil hebben we het al gehad, maar het thema Zwitserland leent zich ongetwijfeld ook voor een brede discussie in het Parlement. Maar goed, blijkens de woorden van commissaris Almunia hebben we het vandaag kennelijk over belastingpraktijken. Daarover zou ik willen zeggen dat wij, anders dan bijvoorbeeld de collega's uit Groot-Brittannië en in weerwil van een andersluidende voorstelling van zaken uit Zwitserland, van mening zijn dat bij deze kwestie de nationale soevereiniteit in belastingaangelegenheden niet in het geding is. Doel is veeleer om te verhinderen dat ondernemingen die op de interne markt opereren en gebruik kunnen maken van de voordelen van die markt, ten onrechte subsidie krijgen. Het gaat om het principe van de gelijke behandeling en om de afschaffing van verkapte subsidies. Wat dat betreft heeft de Commissie gelijk als zij op dit punt bijstellingen van Zwitserland verlangt, ook al was het misschien beter geweest om met onderhandelingen te beginnen in plaats van een procedure. De mededeling dat het hier om een kantonnale aangelegenheid gaat, snijdt volgens mij geen hout en doet ook niet terzake, omdat het hier om verkapte subsidies gaat, die moeten worden afgeschaft.
De EU moet van haar kant duidelijk maken dat zij de soevereiniteit van Zwitserland in belastingaangelegenheden vanzelfsprekend respecteert, maar dat de basisprincipes van de EU, waarvan ook Zwitserse ondernemers profiteren, voor alle deelnemers aan de interne markt horen te gelden.
Tot slot zou ik erop willen wijzen dat we in het belang van de Europese ondernemingen, maar ook van de burgers, een oplossing moeten vinden voor dit probleem, een oplossing waar beide partijen aan bijdragen. Dat vraag ik van de Commissie en dat vraag ik ook van onze Zwitserse buren.
Pervenche Berès
namens de PSE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, Commissaris, ik ben blij met uw verklaring, want u hebt nota genomen van wat wij al enige tijd zeggen, namelijk dat de praktijk die zich heeft ontwikkeld in een aantal Zwitserse kantons - met name Zoug, Vaud en Schwyz - indruist tegen de overeenkomst van 1972 betreffende vormen van staatssteun die in tegenspraak zijn met de regels voor eerlijke concurrentie en die de handel tussen de Europese Unie en Zwitserland parten spelen. Feit is dat Zwitserland, als vriend van de Europese Unie onder dezelfde voorwaarden toegang heeft tot de interne markt van de Europese Unie als elke lidstaat. Je kunt niet van twee walletjes eten - de interne markt enerzijds en uitzonderingen voor sommige Zwitserse kantons anderzijds.
Het gaat er hier niet om te verwijzen naar deze of gene beroemdheid, maar wel naar aanzienlijke bedragen die gemoeid zijn met de handel en wandel van bepaalde rechtspersonen. Zodra tussen vrienden een probleem wordt vastgesteld, moet dit worden aangepakt. Dat is wat u voorstelt te doen. U kunt daarbij rekenen op de volledige steun van mijn fractie, en ik ben blij dat andere fracties binnen dit Parlement dezelfde benadering voorstaan.
Van Zwitserse zijde wordt ons te verstaan gegeven dat hier sprake zou zijn van inmenging in Zwitserse binnenlandse aangelegenheden. In een internationale handelsomgeving is vrijheid echter niet unilateraal. We moeten rekening houden met de situatie van anderen, en de vrijheid van de één houdt op daar waar die van de ander begint. Ik denk dat we in onze uitstekende betrekkingen met Zwitserland, zoals voorzitter Barroso nogmaals heeft onderstreept toen hij onlangs in Bern was, zo te werk moeten gaan.
Zwitserland heeft bij tijd en wijlen verdeeldheid gezaaid in Europa, en iedereen herinnert zich nog onder welke omstandigheden sommige mensen Zwitserland gebruikten om ons tegen elkaar uit te spelen toen we na de conclusies van Feira de richtlijn inzake de belastingheffing op spaargelden binnen de Unie wilden aannemen. Ik ben blij dat de lidstaten bij de onderhandelingen over het aan de Commissie te verlenen mandaat duidelijk met één stem kunnen spreken, met eerbied voor de Zwitserse soevereiniteit. Dat is naar mijn idee een heel goed teken.
Ter afsluiting wil ik wijzen op iets dat voor de hand ligt: wanneer we de logica van het Zwitserse belastingstelsel bekijken, is het idee dat belastingheffing rekening moet houden met externe kosten volledig inherent aan het Zwitserse belastingconcept. Met andere woorden: bepaalde Zwitserse praktijken bevestigen dat wanneer productie niet plaatsvindt op Zwitserse bodem, geen belasting hoeft te worden afgedragen over de kosten van infrastructuur of van het tewerkstellen van gekwalificeerde arbeidskrachten. Wij moeten - in ieder geval als het gaat om handel met de Europese Unie - de volgende situatie benadrukken: zoals het in sommige Zwitserse kantons ontwikkelde belastingstelsel zich momenteel verhoudt tot dat van de Europese lidstaten, lopen wij inkomsten mis, aangezien deze productieactiviteiten zich ontwikkelen op ons grondgebied en de belasting over de daarmee gerealiseerde toegevoegde waarde naar Zwitserland wordt gesluisd om deze externe kosten af te wentelen. Ik wens u veel succes bij de onderhandelingen.
Diana Wallis
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris graag bedanken voor zijn verklaring.
Wij wilden hier in dit Parlement al lange tijd debatteren over onze betrekkingen met Zwitserland en het Zwitserse succes vieren in drie opeenvolgende referenda over EU-kwesties - referenda die in veel lidstaten met moeite zouden zijn aangenomen. Hoewel Zwitserland geen lidstaat is zijn de Zwitsers goed geïnformeerde Europeanen.
Wij wilden het interessante regeringsverslag over het Europees beleid afgelopen najaar bespreken om te erkennen dat de Zwitsers op dit moment inderdaad hun eigen nationale belangen willen nastreven buiten het lidmaatschap om, maar misschien ook enkele misvattingen rechtzetten over wat op dit punt mogelijk zou zijn. Naar mijn mening komt dat, zoals de commissaris ook al zei, neer op het ontwikkelen van bilaterale akkoorden en misschien een raamovereenkomst die de administratieve last aan beide zijden kan verlichten. Dat wat sommigen van ons misschien 'lidmaatschap-light' zullen noemen, behoort echter niet tot de mogelijkheden, en daar spruiten de huidige moeilijkheden over de kantonnale belasting misschien uit voort.
Je bent lid van de Europese Unie of je bent het niet. Zwitserland is geen lid, en beide zijden doen er goed aan om dat in gedachten te houden. Zwitserland heeft de lust van de voordelen van het lidmaatschap niet en het land hoeft daarom ook niet de last van de verplichtingen te dragen. Dat is de moeilijkheid van zo'n atypische variabele configuratie: het zal altijd tot problemen blijven leiden en een bron van ergernis blijven vormen. Die problemen moeten echter welwillend worden opgelost.
Laten we de belastingkwestie eens bekijken. Als de Commissie - zoals ik vermoed - werkelijk van Zwitserland wil dat de Gedragscode inzake de belastingregeling voor ondernemingen wordt uitgebreid, laten we het daar dan over hebben. Zelfs bij de lidstaten onderling is dit een vrijwillige code. Ik twijfel er niet aan dat er ook buitenlandse belastingregelingen zijn in een lidstaat dat ik maar al te goed ken en waar niet met een kritische blik naar wordt gekeken. Ik zie nochtans geen Commissieactiviteiten die in die richting wijzen.
Wij moeten een discussie voeren ter bevordering van de relatie tussen de EU en ons naaste geografische buurland in het hart van Europa, een land dat onze op een na grootste exportmarkt is en op veel vlakken een inspiratiebron voor ons vormt wat betreft democratische structuren en internationalisme. Wij zeggen de Zwitsers daarentegen dat hun kantonnale belastingsystemen gelijkstaan aan 'roof'. Dat is een sterk en onprettig woord. Als het inderdaad om roof zou gaan, dan zou ik een aantal duidelijke zaken verwachten waarin de handel van de Gemeenschap inderdaad schade zou hebben geleden: praktische voorbeelden die kunnen worden genoemd en die aantonen dat er hier inderdaad sprak is van roof. Ik heb er niet één horen noemen. De Commissie verlaat zich daarentegen op het argument dat zij niets hoeft aan te tonen maar enkel moet laten zien dat de systemen dit effect kunnen hebben. Er zijn echter geen concrete voorbeelden, en ik vraag mij af of dat is omdat er bij nader inzien niets over zou blijven van het geforceerde argument dat wordt gebruikt - een argument tegen een niet-lidstaat, gebaseerd op een oud vrijhandelsverdrag, dat in eerste instantie was ontworpen voor de handel in goederen.
Laten we het nog eens op een andere manier bekijken. Misschien vragen de mensen die in Yorkshire op mij hebben gestemd zich af waarom ik zoveel tijd aan Zwitserland besteed. Als mijn regio in Noord-Engeland door de jaren heen echter de fiscale autonomie ten opzichte van Londen zou hebben gehad die de Zwitserse kantons in hun land hebben, dan zouden wij misschien niet zo'n afvoerput zijn geweest voor de structuurfondsen van de EU.
Zwitserland levert met instemming van de bevolking een financiële bijdrage aan ons uitbreidingsproces. Dit is een diepgaande en gecompliceerde relatie die ik door de jaren heen als irritant en frustrerend heb ervaren, maar die geen moment saai is geweest. Er wordt vaak tegen ons gezegd dat we voor een referendum aardig moeten zijn tegen de Zwitsers. Er wordt voortdurend aan ons gevraagd wat we zouden doen als er 'nee' zou worden gestemd. Het antwoord is dat de keuze altijd aan het Zwitserse volk is, maar als zij met ons willen samenwerken, dan moeten wij op een respectvolle en juiste manier met hen samenwerken. Ik zou het liefste willen dat er op een dag Zwitserse ministers in de Raad zouden zitten, dat er een Zwitserse commissaris zou zijn en Zwitserse collega's hier bij ons om deze kwesties te bespreken, en niet dat wij dat op tweede plan doen.
Mario Borghezio
namens de UEN-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, dit debat over de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Zwitserse Confederatie is voor ons een uitstekende gelegenheid om ons te bezinnen over hetgeen wij kunnen opsteken van de oude democratische tradities die heersen in de kleine maar historisch zo belangrijke Zwitserse Federale Republiek.
Als het federale belastingstelsel van Zwitserland goed bekend was bij de belastingbetalers van de lidstaten van de Europese Unie, had het vast en zeker een modelfunctie vervuld. Objectief gesproken is het Zwitserse stelsel inderdaad voorbeeldig, vooral omdat het de economische vrijheid waarborgt.
Ik wijs de belastingbetalers van de lidstaten erop dat de Zwitserse wetgeving op belangrijke grondbeginselen stoelt, zoals het beginsel van juridische gelijkheid, het beginsel van economische vrijheid en vooral het beginsel van garantie van eigendom.
Het beginsel van juridische gelijkheid stelt dat de belastingaanslag gebaseerd moet worden op de economische draagkracht. Het beginsel van economische vrijheid stelt dat het innen van sommige belastingen op de handel, die in het kader van het handelsbeleid onhaalbaar zouden zijn, verboden is, omdat het indruist tegen bepaalde grondwetregels. En ten slotte wordt dankzij het belangrijke beginsel van garantie van eigendom, zoals vastgelegd in artikel 26 van de federale grondwet, belastingheffing verboden als deze de aard van een confiscatie heeft. De eigendomsgarantie legt de belastingheffing dus de nodige beperkingen op.
Dat zijn nog eens goede lessen voor de lidstaten - waaronder de Italiaanse staat - die de belastingbetaler op de hielen zitten met hun belastingwetgeving en een hoge belastingdruk; in Italië ligt deze zelfs boven de 40 procent. Wij moeten uit deze grote, historische ervaring de beginselen van economische vrijheid leren die in de Zwitserse grondwet staan. Het is zeker een geluk dat wij, inwoners van de Povlakte, buren zijn van deze vrije Zwitsers!
Laat ons tenslotte ook denken aan het beginsel van vrijheid van geloofsovertuiging. Hiermee wordt verhinderd dat iemand die niet tot een bepaald geloof behoort, belasting moet betalen vanwege de kosten van dat geloof. Ook denken wij aan de belangrijke mogelijkheid dat de mensen via het referendum over de fiscus rechtstreeks te kennen kunnen geven wat zij willen. Het wordt tijd korte metten te maken met de fiscale dictatuur die de belastingbetalers door de overheden wordt opgelegd! Thans moet het volk zeggenschap krijgen over de belastingen!
Andreas Mölzer
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, toen de Zwitserse burgers, de eedgenoten, in 1992 toetreding tot de Europese Unie weigerden, had waarschijnlijk niemand de ontwikkelingen kunnen voorzien zoals die zich nu aftekenen. Enerzijds profiteren zowel de Europese Unie als Zwitserland van de samenwerking en bilaterale verdragen, bijvoorbeeld op het gebied van de veiligheid en het asielbeleid, anderzijds wordt er aan de onderhandelingstafel flink gebikkeld en zelfs gechanteerd, bijvoorbeeld ten aanzien van de grotere vrijheid in het personenverkeer, het belasten van rente, of zoals nu, in verband met de ondernemingsbelasting, waar men de voor Zwitserland zo belangrijke afwijkende regelingen bij het transitverkeer per spoor als drukmiddel probeert te gebruiken.
Toen Zwitserland lang geleden zijn asielwetgeving aanscherpte, was men van de kant van de Europese Unie niet zuinig met zijn kritiek, terwijl de maatregel alleen maar bedoeld was om een eind te maken aan de 75 procent ten onrechte ingediende asielverzoeken - een doel dat zoals u weet ook is bereikt. Deze koerswijziging van dit traditioneel zo gastvrije land zou onze multiculti-dromers aan het denken moeten zetten en de Unie zou eigenlijk een voorbeeld kunnen nemen aan de Zwitserse asielwet.
Inmiddels is het tijd om samen te zoeken naar oplossingen voor gemeenschappelijke problemen bij de belastingen, maar ook bij migratie en integratie. Maar bovenal kunnen we een voorbeeld nemen aan de directe democratie in Zwitserland, want alleen als de volkeren binnen de EU weer de indruk krijgen dat hun wil serieus genomen wordt, dat ze kunnen meebeslissen, zouden we een uitweg kunnen vinden uit de crisis waar de EU zich momenteel in bevindt.
De strijd rond de Europese grondwet en vervolgens om de uitbreiding van de EU biedt voldoende aanleiding om een voorbeeld aan Zwitserland te nemen.
James Nicholson
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie heeft veel bilaterale overeenkomsten met Zwitserland. Deze hebben hun vruchten afgeworpen in zowel Zwitserland als in de lidstaten van de Europese Unie. De bilaterale overeenkomsten zouden moeten worden erkend door iedereen die in welvaart wil leven. Er zijn nog meer indicatoren die laten zien waar we gezamenlijk voor staan en naartoe werken. Zo is Zwitserland na de Verenigde Staten de grootste handelspartner van de Europese Unie. 900 000 EU-burgers leven en werken in Zwitserland, terwijl vele anderen regelmatig op en neer reizen naar Zwitserland. De huidige onenigheid tussen de Commissie en de Zwitserse regering is echter verontrustend en moet snel worden aangepakt.
Ik ben me ervan bewust dat de kwestie van dubbele belasting waar de EU en Zwitserland nu mee worden geconfronteerd geen kleine kwestie is, maar ik zou niet graag zien dat er wat dat betreft dreigementen worden geuit in de voorrondes van de onderhandelingen of in latere onderhandelingen. De dubbele belasting is niet gemakkelijk voor investeringen, banen en inkomsten in de Zwitserse kantons die de dubbele standaarden toestaan. De Raad, de Commissie en het Parlement moeten hun uiterste best doen om de belangen van de lidstaten te verdedigen.
Ik wens u het beste bij de onderhandelingen en verheug me op een positief resultaat.
Aloyzas Sakalas
(LT) Allereerst wil ik commissaris Almunia bedanken voor de informatie die hij heeft gegeven over de betrekkingen tussen de Europese Unie en Zwitserland.
Ik zou echter graag willen horen wat de heer Almunia te zeggen heeft over het uiteindelijke politieke doel van deze betrekkingen. Met andere woorden, is de ontwikkeling van nauwere betrekkingen tussen de Europese Unie en Zwitserland gericht op een toekomstig lidmaatschap van Zwitserland van de Europese Unie; en zo ja, wanneer is dat te verwachten en wat moeten Zwitserland en de Europese Unie voor die tijd doen? Als de ontwikkeling van nauwere betrekkingen niet gericht is op het lidmaatschap van Zwitserland, maar op een geprivilegieerd partnerschap voor Zwitserland met de Europese Unie, wat moeten dan de uitgangspunten van een dergelijk partnerschap dan zijn?

Ik geloof niet dat bilaterale akkoorden een definitieve oplossing bieden voor het probleem van de politieke toekomst van Zwitserland; daarom zou ik van de heer Almunia iets willen horen in de zin van een stappenplan, waarin wordt aangegeven waar de Commissie met deze ontwikkeling van de betrekkingen tussen de Europese Unie en Zwitserland naar toe wil. Uit de informatie die wij nu hebben gekregen, kan ik moeilijk opmaken of de Commissie een dergelijk stappenplan heeft, of dat de tijdelijke akkoorden daarvoor in de plaats komen.
Mijn voorstel zou het volgende zijn: er moet een stappenplan komen voor de ontwikkeling van de betrekkingen tussen de Europese Unie en Zwitserland, met als uiteindelijk doel hetzij het lidmaatschap van Zwitserland van de EU, hetzij een geprivilegieerd partnerschap in de zin van het nog goed te keuren Grondwettelijk Verdrag. Om tussen deze twee oplossingen te kunnen kiezen, is het van essentieel belang om te weten wat de Zwitserse bevolking zelf over de toekomst van hun land denkt.
Zolang wij dit politieke probleem niet hebben opgelost, zullen we doorgaan met het sluiten van allerlei overeenkomsten, waarbij beide partijen bij de onderhandelingen proberen voor zichzelf gunstiger voorwaarden te eisen ten koste van de andere partij.
Wanneer ik de bestaande en geplande overenkomsten goed bekijk, vraag ik mij ernstig af of wij niet hogere eisen stellen aan Zwitserland, dat nog niet eens lid is van de Europese Unie, dan aan de lidstaten van de Europese Unie zelf. Naar mijn mening zou het juist andersom moeten zijn.
Ik hoop dat commissaris lAlmunia met zijn reactie op mijn vragen mijn twijfels kan wegnemen.
Mieczyslaw Edmund Janowski
- (PL) Mijnheer de Voorzitter, Zwitserland is voor velen een historisch voorbeeld van Europese integratie - het volstaat hier Jean Jacques Rousseau of Johannes von Müller te noemen. Het blijft echter een soort van eiland, een Sonderfall, buiten het territorium van het verenigde Europa, dat dit land aan alle kanten omringt.
Wij herinneren ons dat de Zwitsers er zelf bij het referendum van 1992 met een meerderheid van 53 procent op tegen waren dat hun land zou toetreden tot de Europese Economische Ruimte. Ik wil mij op geen enkele manier inmengen in de interne aangelegenheden van de Confederatie. Ik benadruk de goede samenwerking tussen Zwitserland en de Unie op vrijwel elk gebied en verwacht dat ook belastingaangelegenheden, hoe moeilijk die ook zijn, snel een juiste oplossing vinden. Dit is heel belangrijk voor de transparantie van deze samenwerking.
In het bijzonder wil ik vandaag in naam van de nieuwe lidstaten, waaronder mijn eigen land, waardering uitspreken voor de uitslag van het referendum van 26 november vorig jaar, waarmee het besluit van de Zwitserse Financiële Autoriteit ter hoogte van een miljard frank geaccepteerd werd. Van hun kant hebben die landen zich wijd opengesteld voor de toestroom van Zwitsers investeringskapitaal. In Polen bijvoorbeeld is de import uit Zwitserland in die tijd met 20 procent gestegen, terwijl de export met slechts 15 procent is gestegen. Ik ben ervan overtuigd dat de Zwitserse middelen rationeel benut zullen worden voor innovatieve activiteiten, waaronder wetenschappelijk onderzoek, steun aan kleine en middelgrote ondernemers maar ook aan milieubescherming en regionale ontwikkeling.
Afsluitend voeg ik toe dat Zwitserland bijzondere sympathie geniet in de Europese Unie. Naar mijn gegevens zou 72 procent van de Europeanen de Zwitserse Confederatie heel graag binnen het gemeenschappelijke Europese huis zien. Misschien is het de moeite waard van deze positieve instelling gebruik te maken.
Daniel Hannan
(EN) Mijnheer de Voorzitter, waarom doen de Zwitsers het zoveel beter dan wij? Waarom is de Helvetische Confederatie rijker, tevredener, ordelijker en beter bestuurd dan de Europese Unie? Laat me één reden noemen: Zwitserland is gegrondvest op dat wat je het "principe van Jefferson” zou kunnen noemen: de gedachte dat besluiten zo dicht mogelijk bij de betrokken burgers moeten worden genomen. De Europese Unie stoelt daarentegen op het tegenovergestelde principe. In de allereerste regel van het allereerste artikel van het Verdrag van Rome spreken wij ons uit voor een steeds dichtere unie. Terwijl de macht in Zwitserland verspreid is, is de macht in de EU geconcentreerd en een groot deel van de huidige ontevredenheid komt voort uit die ene structurele weeffout: de onbedoelde gevolgen van onze richtlijnen en regels, de onbuigzaamheid van ons beleid, het gevoel dat de regering te ver verwijderd is geraakt van de kiezers en de vastbeslotenheid van onze nationale electoraten om bij iedere gelegenheid 'nee' tegen Brussel te stemmen.
Waarom blijven wij de Zwitsers koeioneren en intimideren omdat ze weigeren zich bij ons aan te sluiten? Waarom hebben wij kritiek op hun succes om de kantonale belastingen laag te houden? Waarom moedigen wij een minderheid van Zwitserse parlementariërs aan die EU-lidmaatschap juist zien als een manier om hun kiezers uit de weg te gaan en een uitweg te vinden uit hun systeem van directe democratie? Is het zo dat we onze buren benijden om hun succes of zijn we juist bang dat onze eigen burgers door hun voorbeeld zullen worden aangemoedigd om onafhankelijkheid te eisen voor hun eigen staten?
Ik wil een alternatieve benadering voorstellen. Waarom proberen onze lidstaten niet om kantons van hun confederatie te worden in plaats van dat we trachten om Zwitserland de Unie binnen te slepen? Zo zetten die Zwitsers toch iets recht.
Ryszard Czarnecki
(PL) Mijnheer de Voorzitter, in Zwitserland vinden heel veel referenda plaats en dat is een van de redenen, waarom ik van dit zo sympathieke land zelfs geen kanton zou willen zijn. Zwitserland is een rijk land dat het zich kan veroorloven voorlopig geen lid van de Unie te worden . Tegelijkertijd is het een strategische en goede partner van de Europese Unie, en met een goede partner, Mijnheer de Voorzitter, praat men en onderhandelt men, in plaats van procedures in gang te zetten. Ik ben het op dit punt eens met de interventie van mijn collega van de Europese Volkspartij. De Zwitserse kwestie herinnert mij als Poolse afgevaardigde aan de ongelukkige en voorlopig mislukte pogingen van sommige Duitse alsook Franse politici, bijvoorbeeld van de heer Nicolas Sarkozy, om in het kader van de Europese Unie eenheid te brengen in de belastingen. Dit heeft er in mijn land de facto toe geleid dat de belastingen verhoogd werden. Dat zal niet geaccepteerd worden. Het verbaast mij dan ook niet dat de Zwitsers momenteel klagen over inmenging in hun binnenlandse aangelegenheden. De hele kwestie toont aan dat de Unie zich met zichzelf bezig dient te houden en de eigen economie zo dient te hervormen dat deze werkelijk concurrerend wordt, zonder haar toevlucht te nemen tot procedures, strafmaatregelen en geboden ten opzichte van derde landen of eigen leden.
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe om slechts een paar woorden te zeggen.
Allereerst wil ik graag benadrukken dat de Commissie de betrekkingen tussen de EU en Zwitserland als zeer goed beschouwt. Commissaris Ferrero-Waldner heeft op 3 april een ontmoeting gehad met de president van de Helvetische Confederatie. Zij hebben gesproken over deze zeer goede betrekkingen, hetgeen niet uitsluit dat er enkele juridische problemen zijn die vergelijkbaar zijn met problemen die bestaan tussen EU-lidstaten.
Telkens wanneer de Commissie vindt dat de Verdragen of de juridische bepalingen van de Gemeenschap niet volledig worden nageleefd, is het haar verplichting, als hoeder van de Verdragen, om te reageren. Dit is ook het geval bij de kwestie waar we nu over spreken: de belastingbesluiten die in sommige kantons van de Helvetische Confederatie zijn genomen. Het gaat niet om belastingconcurrentie. Het gaat om de handhaving van regels die wij in ons Verdrag met Zwitserland uit 1972 hebben opgesteld. Het gaat niet om belastingconcurrentie maar om staatssteun. De Commissie start vaak dit soort procedures in de lidstaten om ervoor te zorgen dat zij de staatssteunregels naleven, en het is een zeer belangrijke kwestie.
Ik weet niet of u beseft dat er meer dan 20.000 brievenbusfirma's in Zwitserland zijn gevestigd met als enige doel het ontlopen van belasting in de lidstaten. Wij bespreken deze kwestie al met Zwitserland sinds 2005. Wij hebben geen andere oplossing gevonden dan deze procedure te starten. Wij vragen de Raad om een mandaat om met de Zwitserse autoriteiten te onderhandelen om een oplossing voor dit conflict te zoeken. Ik hoop dat de Raad ons dit mandaat in de komende weken zal geven met steun van een grote meerderheid van de lidstaten. Ik hoop dat deze kwesties, die een fors probleem vormen voor duizenden Europese bedrijven, tijdens de onderhandelingen zullen worden opgelost.
De Voorzitter
Hiermee is dit onderdeel beëindigd.
