Środki mające zaradzić wzrostowi cen ropy (debata) 
Przewodnicząca
Kolejnym punktem porządku dziennego dzisiejszej debaty są oświadczenia Rady i Komisji w sprawie środków kontroli wzrostu cen ropy naftowej.
Janez Lenarčič
Rada jest świadoma wpływu wzrostu cen na obywateli Europy oraz ich negatywnego oddziaływania na całą gospodarkę europejską. Z tego względu Rada podjęła ten temat na swoich ostatnich posiedzeniach. Kwestia ta będzie omawiana również przez głowy państw i rządów podczas ich spotkania, które rozpoczyna się jutro, w kontekście wysokich cen żywności. Analizy przyczyn wzrostu cen ropy naftowej wskazują na kompleksowe zmiany strukturalne w dostawach ropy i w popycie na ropę w gospodarce globalnej. Produkcja ropy wkrótce nie będzie w stanie dotrzymać kroku zrównoważonemu, silnemu zapotrzebowaniu gospodarek krajów rozwijających się. Nie będę omawiać tutaj szczegółowo przyczyn wysokich cen ropy, ponieważ zostały one bardzo dobrze przedstawione w zeszłym tygodniu w sprawozdaniu Komisji Europejskiej.
Unia Europejska odczuwa wpływ tego typu zmian cen ropy naftowej poprzez zwiększoną inflację, wyższe rachunki domowe, problemy w sektorach rolnictwa i rybołówstwa, w dziedzinie transportu i w wielu różnych gałęziach przemysłu. W oparciu o założenie, że przyczyny wzrostu cen ropy mają charakter strukturalny i że tendencja ta nadal będzie się utrzymywać, Unia potrzebuje rozwiązań długoterminowych. Oprócz zwiększania konkurencji na rynkach energetycznych i większej przejrzystości rynków ropy naftowej odnośne środki muszą też koncentrować się zwłaszcza na dalszym wspieraniu efektywności energetycznej oraz dywersyfikacji dostaw energii.
W kwestii efektywności energetycznej chciałbym przypomnieć państwu, że w marcu 2007 roku Rada Europejska zaapelowała o zwiększenie efektywności energetycznej, aby tym samym umożliwić osiągnięcie do 2020 roku celu, jakim jest 20% oszczędności. Przyjęta w 2006 roku dyrektywa w sprawie efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych przyczynia się do osiągnięcia tego celu. Jednakże nie da się osiągnąć wszystkiego poprzez legislację. Ważną rolę mogłyby odegrać tutaj bardziej racjonalne zachowania w ramach prowadzenia gospodarstw domowych i działalności przedsiębiorczej, na co Rada i Parlament mogłyby wpłynąć poprzez zwiększenie świadomości.
Kolejny istotny środek odnosi się do wysiłków podejmowanych w ramach dywersyfikacji dostaw energii. W tym kontekście chciałbym przypomnieć państwu, że Rada Europejska podczas zeszłorocznej sesji wiosennej przyjęła plan działania w kwestii europejskiej polityki energetycznej. Polityka ta zakłada wiążący cel, jakim jest 20% udziału energii odnawialnych w ogólnym zużyciu energii w Unii Europejskiej do roku 2020. Mówię o tym, ponieważ chciałbym podkreślić, że Unia podjęła już kilka środków, które mogłyby zmniejszyć wrażliwość gospodarki europejskiej na gwałtowny wzrost cen ropy naftowej. Obecne polityki będą wymagały w przyszłości aktualizacji.
W trakcie dyskusji na temat wzrostu cen ropy na swoim ostatnim posiedzeniu Rada ECOFIN między innymi podniosła kwestię porozumienia z Manchesteru, przyjętego we wrześniu 2005 roku. Zgodnie z tym porozumieniem należałoby unikać interwencji w ramach polityki fiskalnej i innych polityk jako reakcji na wzrost cen ropy naftowej, ponieważ wpływają one negatywnie na charakter konkurencji i nie dopuszczają do koniecznych modyfikacji, wynikających z działania czynników ekonomicznych. Środki, które można potraktować jako sposób na zmniejszenie wpływu wzrostu cen ropy na biedniejsze grupy społeczne, powinny pozostać środkami krótkoterminowymi i celowymi, i należy unikać ich ewentualnych negatywnych konsekwencji. Rosnące ceny paliwa również były omawiane w zeszłym tygodniu przez ministrów finansów, przedstawicieli najbardziej rozwiniętych krajów, na szczycie G8. Między innymi podkreślali oni fakt, że wzrost cen ropy naftowej i żywności jest problemem globalnym i że w związku z tym rozwiązań należy szukać na szczeblu międzynarodowym.
Chciałbym również poinformować państwa o tym, że w tym tygodniu, w ten poniedziałek, na posiedzeniu Rady ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych przyjęliśmy 18-miesięczny program na trzy kolejne prezydencje. Ich obowiązki w Radzie będą obejmowały wiele zadań zorientowanych na skuteczne radzenie sobie ze wzrostem cen żywności i ropy naftowej.
Na zakończenie chciałbym powiedzieć, że aby móc stawić czoło wyżej wymienionym wyzwaniom, potrzebujemy skoordynowanych polityk zarówno w ramach UE, jak i na szczeblu międzynarodowym. Musimy działać ostrożnie, aby nie doprowadzić do załamania równowagi i powstania nowych problemów w odniesieniu do danych polityk. W perspektywie długoterminowej z niecierpliwością oczekujemy również konstruktywnej współpracy ze strony Parlamentu Europejskiego, zwłaszcza w kwestii omawiania niezbędnych projektów ustaw.
Andris Piebalgs
komisarz. - Pani przewodnicząca! Każdy dzień zaczynam od rutynowego sprawdzenia cen ropy i ostatnio wiadomości mają mniej lub bardziej podobną treść: ceny ropy naftowej cały czas idą w górę. W ciągu ostatnich trzech lat ceny ropy w dolarach amerykańskich wzrosły ponad trzykrotnie. Jeżeli chodzi o Unię Europejską, gdzie 37% udziału w zużyciu energii pochodzi z ropy naftowej, łatwo jest zrozumieć rzeczywisty i potencjalny wpływ wzrostu cen ropy na nasze gospodarki i na naszych obywateli.
Doświadczamy stałego spadku własnej produkcji, który cały czas utrzymuje się na wysokim poziomie, a trwa już od końca lat 90. W rezultacie tego rosnący wzrost importu zwiększa naszą zależność od ropy naftowej, zaś sumy, za jakie nabywamy źródła energii, również cały czas są coraz wyższe.
Ma to bezpośredni wpływ na naszych obywateli i przedsiębiorstwa. Podwyższone ceny ropy naftowej tworzą inflację i wpływ ten da się zauważyć już dziś. Udział energii we wzroście wskaźnika cen w czwartym kwartale 2007 roku osiągnął w strefie euro 0,8%. Oznacza to bezpośredni, odczuwalny wpływ na gospodarstwa domowe i wiele różnych sektorów gospodarczych; nie chodzi tu tylko o te, które nie są w stanie przekazać ceny energii konsumentowi końcowemu.
Wzrost cen paliw silnikowych i grzewczych, wykorzystywanych w gospodarstwach domowych, pomiędzy kwietniem 2007 roku i kwietniem 2008 roku zdecydowanie przekroczył ogólny wzrost cen konsumenckich. Na przykład ceny paliw transportowych wzrosły o średnio 12,7% w porównaniu do 3,6% średniej inflacji. Obywatele, których te wzrosty cen najbardziej dotkną, to i w tym przypadku najbardziej bezbronni obywatele.
Już we wrześniu 2005 roku mówiłem państwu o rosnących cenach ropy naftowej i przedstawiłem też pięciopunktowy plan. Od tamtej pory opracowaliśmy cały szereg nowych propozycji, które stanowiły odpowiedź na wyzwanie, jakim są wysokie i stale rosnące ceny ropy naftowej. Propozycje te obejmowały efektywność energetyczną, samochody, jakość paliwa i energie odnawialne. Jako wyniku tych polityk możemy oczekiwać w ciągu najbliższych lat stopniowego zmniejszenia w UE zużycia ropy naftowej. W ciągu ostatnich trzech lat zużycie ropy utrzymywało się na mniej lub bardziej stabilnym poziomie i zaczęliśmy przechodzić też na bardziej ekologiczny i energooszczędny transport, wykorzystujący odnawialne źródła energii.
Mimo iż nadal jest wiele do zrobienia, i z pewnością nie powinniśmy bagatelizować problemów naszych obywateli, zwłaszcza najbardziej narażonych gospodarstw domowych i wielu zakładów, wynikających z wysokich cen energii, tworzy to dobrą podstawę, na której w dalszym ciągu można rozwijać optymalne polityki, będące odpowiedzią na powstające wyzwania. Stale rosnące ceny ropy naftowej tak naprawdę wcale nie świadczą o tym, że nasze polityki zawiodły. Jestem przekonany co do tego, że bez naszych ambicji i celów energetycznych sytuacja ta byłaby jeszcze trudniejsza. Ostatnie tendencje jednak świadczą o tym, że w dalszym ciągu musimy zwiększać nasze wysiłki.
Chciałbym teraz omówić długoterminowe czynniki, które wpływają na rynek ropy naftowej. Krótko mówiąc, kończy się epoka taniej ropy naftowej i ogólnie taniej energii. Globalne zapotrzebowanie na energię stale rośnie i według szacunków Międzynarodowej Agencji Energetycznej do 2030 roku może się ono zwiększyć o ponad 50%. Coraz więcej energii zużywają zwłaszcza nowo powstające gospodarki.
Z drugiej strony praktycznie w ogóle niejasne jest, czy produkcja ropy będzie wystarczająca, aby pokryć globalne zapotrzebowanie. Według ekspertów z geologicznego punktu widzenia podziemne zasoby wystarczą na kolejne 40-50 lat. Zgodnie z informacjami Międzynarodowej Agencji Energetycznej brak jest pewności co do tego, czy kraje produkujące ropę posiadają możliwości lub chęć, aby zwiększyć produkcję w celu pokrycia na pozór nieuniknionego i długotrwałego wzrostu globalnego zapotrzebowania na ropę naftową.
Epoka taniej energii dobiegła końca akurat w momencie, gdy w każdym razie mamy bezwzględne zobowiązanie wobec przyszłych pokoleń, aby ze względu na zmiany klimatyczne przestawić się na wykorzystywanie bardziej ekologicznych, niezawierających węgla źródeł energii cieplnej, silnikowej i transportowej. Jest to wyzwanie, przed jakim obecnie stoimy. Wymaga ono jasnej odpowiedzi. Ale zanim przejdziemy do omówienia środków długoterminowych i średnioterminowych, chciałbym odnieść się do kilku działań krótkoterminowych, których celem jest zmniejszenie oddziaływania na konsumentów.
Najpierw należy zminimalizować tam, gdzie jest to konieczne, poprzez zastosowanie środków społecznych wpływ na najbardziej bezbronne grupy. Wsparcie najbiedniejszych gospodarstw może być uzasadnione i potrzebne, ale musi też być celowe. Jednocześnie powinniśmy też zachować szczególną ostrożność co do zmian w reżimie podatkowym. Doświadczenie pokazuje, że tego typu środki, mimo iż pod wieloma względami są politycznie bardzo atrakcyjne, w perspektywie trochę bardziej długoterminowej tak naprawdę utrudniają reagowanie na wysokie ceny energii i oszczędzanie węgla. Dużo lepiej jest ukierunkować pomoc dokładnie na te obszary, gdzie jest ona najbardziej potrzebna.
Jeżeli chodzi o dalszy rozwój długoterminowego podejścia Unii Europejskiej do podejmowania odnośnego wyzwania, nasze obecne polityki energetyczne są postrzegane przez wielu jako "światowi liderzy”. Komisja zawsze uważała, że ostatnio przyjęty pakiet klimatyczny i energetyczny obejmuje połączone cele, jakimi są równowaga, bezpieczeństwo dostaw i konkurencji, fakt, który z każdym dniem staje się coraz bardziej wyraźny.
Chciałbym przypomnieć szczegóły najważniejszych elementów tych polityk, które już są stosowane lub które są dopiero w tej Izbie analizowane: projekt dyrektywy, gwarantujący 20% udział odnawialnych źródeł energii w końcowym zużyciu energii do roku 2020; nowe zasady odnośnie do rozszerzenia i wzmocnienia unijnego systemu handlu emisjami (ETS), gwarantujące, że do 2020 roku osiągniemy nasz cel, jakim jest zmniejszenie o 20% emisji gazów cieplarnianych oraz ustanowienie systemu handlu emisjami podstawą do zmian; wniosek o zmniejszenie emisji CO2 przez samochody; dyrektywa dotycząca jakości paliwa, która zmusi dostawców ropy do stopniowego zmniejszania wykorzystywania CO2 i zużycia energii w sprzedawanych przez nich produktach; oraz co najważniejsze, plan działania na rzecz efektywności energetycznej, obejmujący wszystkie sektory na wszystkich szczeblach, począwszy od międzynarodowego partnerstwa na rzecz współpracy w zakresie efektywności energetycznej poprzez porozumienie burmistrzów na szczeblu lokalnym aż po środki specjalne, jak na przykład oznaczanie towarów konsumenckich lub wymogi budowlane uwzględniające efektywność energetyczną.
Praktycznie wszystkie środki wymienione w planie działania na rzecz efektywności energetycznej są opłacalne przy cenie baryłki ropy w wysokości 60 USD.
Stanowi to początek, ale my potrzebujemy czegoś więcej. Komisja w związku z tym będzie kontynuować swoje prace na szczeblu międzynarodowym, a w szczególności konstruktywny dialog pomiędzy głównymi krajami produkującymi i korzystającymi z ropy, jak na przykład szczyt w Jeddah, który odbędzie się w tym tygodniu w Arabii Saudyjskiej, lub rozmowy pomiędzy UE i OPEC, które będą miały miejsce w przyszłym tygodniu. Przeanalizowane zostanie funkcjonowanie rynków ropy naftowej w Unii Europejskiej i w późniejszym terminie jeszcze tego roku przedłożone zostaną propozycje możliwości dalszych działań w ramach drugiego strategicznego przeglądu sytuacji energetycznej. Komisja pomoże krajom rozwijającym się, które importują ropę naftową, zminimalizować krótkoterminowe wpływy wysokich cen paliwa i żywności oraz doprowadzić do strukturalnych ulepszeń w podejmowanych przez nie działaniach, zorientowanych na efektywność energetyczną i wykorzystanie paliw alternatywnych. Komisja skieruje podejmowane wysiłki w kierunku zwiększonej efektywności energetycznej.
Pozostanie to moim głównym priorytetem. Oznacza to lepszą legislację wewnętrzną w Unii Europejskiej, jak również apel o bardziej efektywne międzynarodowe partnerstwo w zakresie efektywności energetycznej, które zostało ustanowione w zeszłym tygodniu na szczycie G8 ministrów energetyki w Japonii z inicjatywy Unii Europejskiej.
Istniejące prawodawstwo w zakresie efektywności energetycznej i ulepszenia, jakie przedłożę w nadchodzących miesiącach w sprawie budynków, oznakowania i minimalnych norm produktów, są naprawdę ważne, ale należy je postrzegać jako jeden z wielu koniecznych środków. Prawdziwym wyzwaniem jest skuteczne wdrożenie polityk w zakresie efektywności energetycznej na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym w całej Unii Europejskiej. Komisja odegra większą rolę w pomocy państwom członkowskim w podejmowaniu tego wyzwania.
Chciałbym poruszyć też temat biopaliw, ponieważ często pojawia się on w dyskusjach. W projekcie dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii chcemy, aby zaangażowanie Rady Europejskiej przełożyło się na praktykę, to znaczy aby zagwarantowało, że do 2020 roku 10% transportu UE będzie korzystało z paliw odnawialnych. Należy przy tym zauważyć, że te 10% może pokrywać biopaliwa lub elektryczność z odnawialnych źródeł energii, lub też zwiększającą się efektywność energetyczna we flocie transportowej.
Jestem przekonany, że Unia Europejska może, ale też i musi wytwarzać biopaliwa, które wykorzystuje w sposób zrównoważony i odpowiedzialny oraz taki, który nie wpływa na globalne poziomy produkcji żywności. Można to osiągnąć w sposób zrównoważony poprzez wykorzystanie uprzednio odłogowanych ziemi na terenie UE, zwiększenie w zrównoważony sposób zbiorów, zainwestowanie w biopaliwa drugiej generacji oraz współpracę z krajami rozwijającymi się, aby zapewnić, że biopaliwa uzupełniają produkcję żywności, a nie ją zastępują. Biorąc pod uwagę tego typu podejście, rozwój alternatywnych paliw transportowych musi być częścią odpowiedzi Unii Europejskiej na wyzwania, jakimi są ceny ropy naftowej i zmiany klimatyczne.
Konieczne będzie, aby Unia Europejska kontynuowała swoje wysiłki oraz dialog ze swoimi głównymi parterami. Szczyt G8, który odbył się w ubiegłym tygodniu, i spotkanie w Jeddah w sprawie cen ropy naftowej, które będzie miało miejsce w ten weekend, świadczą o tym, że dany temat plasuje się na czele agendy politycznej. Powinniśmy wykorzystać wiarygodność, jaką obecnie budujemy, i podjąć międzynarodowe działania, zorientowane na wykorzystanie potencjału efektywności energetycznej i produkcji czystej energii na całym świecie, jak również umożliwić funkcjonowanie w sposób skuteczny i wiarygodny globalnych rynków towarowych.
Jednakże działania te należy rozpocząć na własnym podwórku i nowa kampania na rzecz odnawialnych źródeł energii i efektywności energetycznej jest korzystna nie tylko dla klimatu, ale też dla naszej gospodarki.
Przed nami wszystkimi rozpościera się przyszłość energetyczna. Przyszłość ta będzie najprawdopodobniej zorganizowana wokół różnych wzorów produkcji, konsumpcji i różnych zachowań. Tak samo, jak w przypadku zmian klimatycznych, działania należy podjąć już teraz i Komisja wykazuje się w tej kwestii pełnym zaangażowaniem.
Jean-Pierre Audy
Pani przewodnicząca, urzędujący przewodniczący Rady, komisarzu Piebalgs, panie i panowie! Puśćmy po trosze wodze fantazji. Wszystkie propozycje, które mają na celu ograniczenie maksymalnej stawki VAT-u, łącznie z propozycją prezydenta Sarkoziego, są wystarczająco cenne i powinny być rozpatrzone, ale chciałbym też wysunąć własną propozycję.
Ropa naftowa jest paliwem kopalnym o ograniczonej trwałości i wzrost cen ropy jest tendencją nieodwracalną i długofalową. Jednakże wszelkie problemy, pomijając sam wzrost cen, spowodowane są gwałtownym i dramatycznym sposobem, w jaki ogromne wahania cen ropy naftowej za baryłkę w skali światowej wpływają na nasze gospodarki. Dlatego też zastanawiam się nad tym, czy Unia Europejska, nie ukrywając realiów związanych z rzeczywistym wzrostem cen, nie mogłaby zagwarantować stabilności cen zgodnie z cyklem rocznym, tak aby departamenty budżetu państwa, zwłaszcza te prowadzone przez państwa członkowskie ze względu na ich systemy podatkowe i te ustanowione na lokalnym szczeblu rządowym wraz z firmami i przedsiębiorstwami, które są zaangażowane w stosunki kontraktowe, uwarunkowane cenami ropy, a mówiąc ogólniej, wraz ze zwykłymi obywatelami, którzy muszą przygotowywać swoje budżety rodzinne, były lepiej przygotowane na główne zmiany, które zachodzą w sektorze energetycznym oraz na które nie wpływają codzienne naciski wywołane gwałtownymi wahaniami cen ropy, które biorą się ze światowych kursów walutowych, spekulacji i parytetu euro do dolara.
Panie komisarzu! Moja propozycja sprawdzenia możliwości stworzenia instrumentu wspólnotowego, którego celem byłaby gwarancja ceny baryłki ropy naftowej zgodnie z ogólnie przyjętym rocznym cyklem budżetowym, nie pasuje do przedstawionego tła. Tego typu instrument mógłby wykorzystywać finansową technikę kupna i sprzedaży opcji na rynku światowym oraz mógłby też okazać się przydatnym sposobem zwalczania spekulacji.
W roku 2005, kiedy cena baryłki ropy naftowej sięgała 50 dolarów, zapytałem pana, komisarzu Piebalgs, o pana zdanie na ten temat i odpowiedział pan, że pomysł ten jest ciekawy, biorąc pod uwagę fakt, że Komisja nie posiadała kompetencji pozwalających na kontrolowanie cen ropy naftowej, zwłaszcza od kiedy rynek ropy naftowej jest rynkiem globalnym. Zmuszony jestem jednak się w tej kwestii upierać, ponieważ tego typu instrument wspólnotowy, który w perspektywie długoterminowej byłby "grą”, w której wygrywa jedna strona, i praktycznie nie wymagałby jakiegokolwiek finansowania, mógłby co najmniej być gwarancją kontroli; powtórzę tutaj, że nie jako środek sprzeciwiający się prawom wolnego rynku, od którego jesteśmy zależni, ale jako sposób kontrolowania nagłości, z jaką są one na nas nakładane, oraz zmniejszenia wpływu podwyższonych cen ropy naftowej na cały łańcuch cen w odnośnych sektorach. Sytuacja panująca w przemyśle rybołówstwa, którą będziemy omawiać już za chwilę, jest w tej kwestii istotnym przykładem.
Hannes Swoboda
w imieniu grupy PSE. - (DE) Pani przewodnicząca! Dwóch mówców z ramienia Rady i Komisji darzę w relacjach osobistych ogromnym szacunkiem. Uważam jednak, że propozycje, jakich wysłuchaliśmy dzisiaj i w ciągu ostatnich kilku dni, są niewystarczające i zostały zgłoszone zbyt późno. Na przykład w raporcie Komisji nie pojawia się nawet termin "spekulacja”. Nie chodzi o to, że spekulacja jest główną przyczyną wzrostu cen, ale o opublikowanie dziś raportu, który w ogóle nie porusza tematu spekulacji: nawet szczyt G8 okazuje się być w tej kwestii bardziej postępowy od Komisji!
Jeżeli zaś chodzi o znaczne zyski, o których również nie ma w raporcie mowy, apelowałem do pana komisarza wielokrotnie i biorąc pod uwagę to, że jak widać nie ma żadnych możliwości na wprowadzenie mechanizmów kontrolnych, poprosiłem go w końcu o zagwarantowanie za pośrednictwem dobrowolnych umów, że część tych zysków zostanie przeznaczona na opracowanie metod ograniczenia zużycia energii, rozwój energii alternatywnych i badania. Obecnie dyskutuje się o tym na przykład we Francji. Jednakże pan komisarz ani tego dzisiaj nie skomentował, ani też niepodejmowane są żadne działania.
W zasadzie popieramy kwestie związane z oszczędnością energii i ochrony konsumentów, ale propozycje pana komisarza były bardzo słabe. W kontekście sprawozdania posła Morgana udało się dziś podjąć Parlamentowi decyzję, której celem jest doprowadzenie do znacznego rozszerzenia w tej kwestii praw konsumenckich, zwłaszcza w odniesieniu do oszczędności energii dzięki stosowaniu tak zwanych inteligentnych liczników itp. Jeżeli zaś chodzi o zaproponowane przez pana komisarza środki społeczne, jedyne co mogę powiedzieć to to, że już od jakiegoś czasu oczywiste jest, że podjęcie środków społecznych jest niezbędne.
Omawialiśmy dziś kwestię Irlandii. Chciałbym być z państwem szczery: obywateli denerwuje to, że nie otrzymują z Brukseli żadnych informacji zwrotnych odnośnie do ich konkretnych i rzeczywistych obaw. Bez względu na to, czy chodzi tutaj o rybaków należących do sektora MSP czy też konsumentów znajdujących się w niekorzystnej sytuacji społecznej, chcą oni otrzymać z Brukseli jakieś informacje, które pomogą im stawić czoło trudnej sytuacji. Liczymy na to, że w ciągu kilku najbliższych dni Komisja i Rada przekażą tutaj parę jasnych sygnałów.
Marco Cappato
w imieniu grupy ALDE. - (IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Nie sądzę, abyśmy powinni podążać ścieżką zaproponowaną przez posła Audiego. Nie uważam, że określanie środków kontroli cen należy do naszych zadań. Komisarz przedstawił podejście, jakiemu powinna się poświęcić Unia Europejska, a mianowicie chodzi o nasz model rozwoju, obejmujący energię odnawialną oraz co najwyżej nagłą potrzebę przeglądu określonych celów: 20% na energię; 10% na transport; tak aby jeszcze bardziej zwiększyć ich poziom ambicji i stawić im czoło w jeszcze krótszym przedziale czasowym.
Niestety jak widać na przykładzie polityk gazowych, nad którymi dzisiaj głosowaliśmy, to rządy krajowe są przeciwne prawdziwie europejskiej polityce, obejmującej konkurencję i mieszankę źródeł energii. Właśnie to stanowi problem. Należy też oczywiście podjąć temat spekulacji. Prawdę powiedziawszy, tutaj, tak samo jak wszędzie indziej, rządy krajowe odmawiają zrzeczenia się wszelkich rzeczywistych kompetencji regulacyjnych odnoszących się do kontrolowania rynków finansowych Unii Europejskiej, ale na tym etapie nie powinniśmy żądać od Europy, aby znalazła drogę na skróty w celu naprawy szkód, jakie wyrządziły polityki krajowe. Energia odnawialna i długoterminowe planowanie strategiczne: właśnie o to apelujemy i liczymy też na szybsze działania niż było to wcześniej planowane.
Claude Turmes
Pani przewodnicząca! Chciałbym zaproponować trzy konkretne środki.
Po pierwsze wprowadzić podatek od spekulacji. To nie do wiary, że jesteśmy obciążani kosztami, podczas gdy zyski generowane przez Total, Eon, Exxon i spekulantów nigdy nie były wyższe. Osobiście chciałbym zobaczyć, jak pan Juncker, przewodniczący Eurogrupy i Ecofinu, przekłada słowa na czyny. Możemy z łatwością opodatkować te zyski na szczeblu krajowym i następnie skoordynować to w całej Europie. To właśnie ten dochód, który sięgnie milionów euro, jest głównym elementem mojej kolejnej propozycji.
Po drugie wszystkie kraje będą wykorzystywać ten dochód na potrzeby ustanowienia funduszu, który umożliwi przyznanie rekompensaty tym, którzy są w tragicznym położeniu, jak na przykład rybacy, kierowcy ciężarówek i duża liczba gospodarstw, którym ciężko jest obecnie opłacać rachunki; nie poprzez bezpośrednie subsydiowanie energii, lecz poprzez pomoc zainteresowanym w znalezieniu środków na opłacenie tych kosztów, a zwłaszcza poprzez skojarzenie tego z efektywnością energetyczną. To właśnie obywatele niezamożni nie mają pieniędzy na kupno energooszczędnych lodówek. Właśnie na tym polu powinniśmy skupić nasze interwencje.
Po trzecie jako wpływowi politycy musimy być szczerzy wobec ludzi, których reprezentujemy. Obecny stan wyjątkowy nie jest jedynie drobnym problemem z ropą naftową. Jest to kryzys strukturalny. Dysponujemy modelem ekonomicznym, który został opracowany dla miliarda ludzi należących do klas średnich w Stanach Zjednoczonych, Japonii i Europie. Dany model ekonomiczny jest obecnie poszerzany, tak aby mógł obejmować też społeczeństwo klas średnich w Chinach, Indiach, Nigerii, Afryce Południowej, Meksyku i Brazylii. Nieodłączny problem polega na tym, że model ten nie uwzględnia zasobów ani zanieczyszczenia środowiska. W związku z tym chciałbym panu, panie komisarzu, powiedzieć, że w kwestiach odnoszących się do efektywności energetycznej musimy być bardziej ambitni i chciałbym też zadać panu następujące pytanie: czy Rada nie powinna wezwać we wrześniu Komisji do zaproponowania całego pakietu środków, zorientowanych na główną inicjatywę europejską na rzecz inwestycji w efektywność energetyczną?
Gintaras Didžiokas
Polityka UE dotycząca opodatkowania produktów energetycznych została wprowadzona w 1993 roku. Wówczas za baryłkę ropy trzeba była zapłacić 16 USD. Dzisiaj, kiedy cena baryłki ropy osiągnęła 140 USD, pojawia się pytanie, czy można uzasadnić obecną politykę UE dotyczącą opodatkowania produktów energetycznych. Obywatele i przedsiębiorstwa na terenie Unii Europejskiej płacą za paliwo więcej niż mieszkańcy innych części świata.
Dzieje się tak, ponieważ oprócz VAT-u w Unii opłaca się też akcyzę, którą UE chce tak naprawdę dalej zwiększyć; stajemy wobec prawdziwie paradoksalnej sytuacji - im wyższe są ceny paliwa, tym więcej pieniędzy rządy zabierają swoim obywatelom. Fala strajków, jaka przeszła przez Europę, wyraźnie świadczy o rosnącym niezadowoleniu Europejczyków z sytuacji, w której na szczeblu UE nie podejmuje się żadnych środków. Jest to naprawdę bardzo wyraźny sygnał. Czy możliwe że jest to, że go nie zauważamy lub ignorujemy?
Czy Komisja i Rada nie uważają, że w końcu należy zrewidować politykę UE dotyczącą opodatkowania produktów energetycznych, zwłaszcza w odniesieniu do akcyzy, VAT-u i cła importowego? W jaki sposób Komisja może uzasadnić sygnał, jaki wysyła ludziom, że w pewnym stopniu powinni się oni nauczyć żyć ze świadomością, że ceny paliwa będą stale rosły? Czy Komisja rozważyła możliwość, że stale rosnące ceny paliwa mogą osłabić zaufanie obywateli do Unii, ponieważ wzrost ten wydaje się przeszkadzać rządom ich krajów w podejmowaniu drastycznych środków? Fakty, które usprawiedliwiają niepowodzenie lub brak chęci podjęcia jakichkolwiek działań w kwestii opodatkowania, są poza wszelką krytyką.
Opinia, że pomimo obniżenia podatków sytuacja wcale nie uległaby poprawie ani też by się nie pogorszyła, nie jest słusznym argumentem. Patrząc z perspektywy globalnej, nie tylko kraje europejskie kupują produkty naftowe. Nie ma czegoś takiego jak ropa przeznaczona dla Europy lub ropa nieprzeznaczona dla Europy. Ceny ropy naftowej na całym świecie są takie same; chodzi po prostu o to, że w Europie nakładane są wyższe podatki na produkty naftowe, co znacznie obciąża jej obywateli. Cła importowe ograniczają natomiast konkurencję.
Być może zmiany polityki podatkowej wcale nie rozwiązałyby wszystkich problemów, ale umożliwiłyby nam szybszą reakcję na zmiany rynkowe, jak również ułatwiłyby nam przetrwać w tych trudnych czasach. Czy nie jest to wystarczająco ważne? Bez wątpienia potrzebujemy też innych środków długoterminowych; z zadowoleniem przyjmuję wprowadzenie tych środków, z tym tylko, że my potrzebujemy stanowczych działań. Obywatele UE nie potrzebują ładnych słów, lecz słusznych decyzji, które umożliwiłyby szybką reakcję na wszelkie ewentualne problemy. Polityka podatkowa, a zwłaszcza polityka VAT-owska, nie została dana przez Boga; w momencie, gdy nie jest już dłużej zgodna z obecną sytuacją, należy ją zmienić.
Dimitrios Papadimoulis
Pani przewodnicząca! Proszę wybaczyć, ale stanowiska przyjęte przez Radę i Komisję nie spełniły oczekiwań. Były to jedynie czcze słowa, nawet nie wspomniano o konkretnych środkach. Proszę się więc wcale nie dziwić, że w referendach w Irlandii, Francji i Holandii obywatele zagłosowali na "nie”. Proszę się też nie dziwić, że w krajach takich jak Belgia, gdzie rzadko dochodzi do demonstracji, tysiące ludzi okazuje oburzenie.
O spekulacjach nie wspomniał ani przewodniczący Rady ani komisarz. Co powinniśmy zrobić w kwestii spekulacji? Dlaczego by nie nałożyć podatków? Dlaczego by nie zaproponować krajowego opodatkowania koordynowanego przez UE, z którego część dochodów można by przeznaczyć na promocję odnawialnych źródeł energii, czystej energii i programów energooszczędnych?
Członkowie Komisji i Rady! Wzrost cen ropy naftowej ponadto zasila fundusze państwowe, ponieważ wysokość podatków pobieranych przez państwa członkowskie wzrasta w takim samym stopniu. Dlatego też inflacja i wzrost cen najbardziej dotyka najbiedniejsze warstwy społeczne. Inflacja dla ubogich jest o 40-50% wyższa od ogólnego wskaźnika inflacji. W związku z tym część przychodów pochodzących z podwyższonych podatków państwa członkowskie powinny przekazać jako formę bezpośredniej pomocy dla tych warstw społecznych, które są najbardziej zagrożone wysoką inflacją. Musimy podjąć konkretne działania, a nie tylko ograniczać się do retoryki.
Liczę na to, że w swoich końcowych wypowiedziach wytłumaczą nam państwo, dlaczego tak od razu odrzuciliście państwo propozycje przedłożone przez rządy prawicowe, jak na przykład rząd Sarkozy'ego, a nie te wysunięte przez rządy lewicowe? Czy uważacie państwo, że pan Sarkozy jest w przeważającej mierze komunistą? Jedyne, co może wyniknąć z tego kryzysu spekulacji co do cen żywności i ropy naftowej, to ograniczony neoliberalizm, który swoje najlepsze lata ma już za sobą. Mamy nadzieję, że poruszycie i tę kwestię.
Pervenche Berès
- (FR) Pani przewodnicząca, urzędujący przewodniczący Rady, panie komisarzu! Dzisiejsza debata opiera się na komunikacie, że to tak naprawdę nota budżetowa, wydana przez Komisję, została przekształcona w komunikat w wyniku zamieszania panującego w opinii publicznej, spowodowanego sytuacją, której Europejczycy muszą doświadczać każdego dnia.
Na szczycie G8 podniesiono kwestię spekulacji na rynku ropy naftowej. Jeżeli naprawdę chcemy dotrzeć do sedna, musimy bardzo dobrze poznać prawdziwą sytuację, z jaką się obecnie zmagamy, i Claude Turmes o tym wspomniał. Kryzys naftowy, który jest tematem naszych rozmów i który przyprawia naszych obywateli o tyle zmartwień, jest jednym z elementów, jednym ze znaków kolejnej epoki globalizacji, w jaką niedawno wstąpiliśmy, epoki, w której globalny brak równowagi, jakiego obecnie doświadczamy i który też spowodował naszą bezsilność, zachwiał cały system. Pierwszą oznaką tego był kryzys finansowy w Stanach Zjednoczonych, który niezwykle szybko dotarł też na nasze rynki i zakłócił spekulacyjny gwałtowny wzrost cen, tym samym siejąc spustoszenie na rynkach nieruchomości, wywierając wpływ zwłaszcza na ceny ropy naftowej i ceny żywności. Równowaga pomiędzy podażą i popytem na tym specyficznym rynku zrobiła następnie resztę.
Unia Europejska w obliczu tej sytuacji stosunkowo dobrze przewidziała w zeszłym roku przyszłe zdarzenia poprzez sporządzenie strategii, którą określiłabym mianem strategii "czterech 20” na rok 2020: 20% mniejsze zużycie energii, 20% wyższa efektywność energetyczna i wykorzystanie o 20% więcej odnawialnych źródeł energii.
Jednakże zawsze znajdziemy takie same wady tuż nad ponad powierzchnią. Ustanawiając wspólny rynek, zapomnieliśmy o tym, że tego typu rynek wewnętrzny również musi mieć wymiar społeczny, jeżeli ma zostać uznany. Chcąc stworzyć wspólny rynek europejski dla towarów i usług zapomnieliśmy o tym, że być może powinniśmy uwzględnić też realia społeczne panujące w poszczególnych państwach członkowskich, zaś dążąc do opracowania na rzecz Unii Europejskiej odpowiedniej, długoterminowej strategii energetycznej, zapomnieliśmy, że będzie się do odbywało, mówiąc językiem ekonomistów, kosztem przejścia, i jeżeli ktoś nas pyta o to, na którą kategorię konsumentów ten rynek najbardziej wpłynie, możemy mu odpowiedzieć, że będzie to dotyczyć tych biedniejszych grup społecznych, tych, których wzrost cen paliwa najbardziej dotyka.
Podczas dzisiejszej debaty często wspomina się o kilku kategoriach, tych zawodach, które są najbardziej narażone pod względem ich codziennej pracy, jak na przykład rybacy i przewoźnicy samochodowy, ale oprócz nich też mówi się o wszystkich tych gospodarstwach niskodochodowych, które ucierpią jako pierwsze, jeżeli chodzi o ich codzienny budżet, ponieważ dla tych rodzin koszty mieszkaniowe i transportowe są bezpośrednio uzależnione od wzrostu cen paliwa, i patrząc na to z pewnej perspektywy, można powiedzieć, że dotknie to ich kieszenie dużo bardziej niż kieszenie spekulantów, którzy zgarniają zyski ze zwiększonych cen ropy naftowej.
Jelko Kacin
(SL) Gwałtownie rosnące ceny paliwa negatywnie wpływają na branżę transportową zarówno w Europie, jak i na całym świecie. Kierowcy ciężarówek organizują pełne gniewu manifestacje, rybacy żądają odszkodowań, zaś sam transport jest coraz to droższy. Koszty dosłownie wstrzymują transport towarów. Najbardziej jednak przeraża fakt, że przy takich cenach koszty produkcji ropy naftowej są tak naprawdę minimalne. Koszty produkcji są dosłownie nieistotne.
Transport osobowy jest w zasadzie istotą swobodnego przepływu osób i warunkiem wstępnym dla swobodnego przepływu towarów. Koszty paliwa stanowią dramatyczne zagrożenie głównie dla transportu lotniczego, który jest najbardziej bezbronny wobec tych kosztów. Sytuacja ta dotyczy przede wszystkim tanich przewoźników, którzy umożliwiają nowym grupom społecznym odkrywanie Europy i innych części świata. Ten kryzys w sektorze tanich przewozów, który może dotknąć nas tej jesieni, nie wpłynie tylko i wyłącznie na turystykę, ale też na przemysł lotniczy, przemysł finansowy i w konsekwencji tego na całą gospodarkę.
W takich okolicznościach Unia Europejska musi pokazać, że zdaje sobie sprawę ze stojących przed nią wyzwań i że odpowiada na nie na szczeblu operacyjnym. W tego typu okolicznościach poprzez odpowiednio skoordynowane działania możemy wzmocnić pozycję instytucji UE i załagodzić sytuację panującą na rynkach. Kryzys finansowy i gospodarczy jest dla Unii Europejskiej możliwością udowodnienia, że Unia stanowi przydatną, konieczną i skuteczną strukturę naszych gospodarek, a w szczególności, że instytucje europejskie są właściwym i skutecznym narzędziem naszych gospodarek.
Charles Tannock
Pani przewodnicząca! Wysokie ceny ropy naftowej i gazu utrzymają się na takim poziomie i wątpię, czy jeszcze kiedykolwiek za baryłkę zapłacimy mniej niż 80 USD. Zachód dał się absolutnie zaskoczyć i zbagatelizował wzrost konsumpcji w Chinach i Indiach, niedoinwestowanie w technologie badawcze i wydobywcze, niemożność - lub być może niechęć - Arabii Saudyjskiej jako kraju, który w oparciu o swoje decyzje w kwestii produkcji kontroluje ceny ropy na świecie, do przykręcenia swoich kurków oraz zagrożenia geopolityczne w krajach, takich jak Wenezuela, Nigeria lub Irak.
Moim zdaniem odpowiedź na taką sytuację jest następująca: oczywiście musimy zmniejszyć zużycie, zainwestować w odnawialne źródła energii i nowe technologie, jak na przykład samochody napędzane wodorowymi ogniwami paliwowymi, ale też zastanowić się nad tym, czy biopaliwa odnośnie do ich ogólnej efektywności są dla rozwijającego się świata dobrym czy złym rozwiązaniem pod względem globalnych emisji i inflacji cen żywności.
Członkowie tej Izby, zwłaszcza ci lewicowi, którzy uważają, że wszystko to zależy od spekulacji, są w błędzie, ponieważ nie można jako spekulant zrobić dużych ilości zapasów ropy i następnie przyjąć dostawy. Tylko Stany Zjednoczone mają takie możliwości.
Na koniec pragnę powiedzieć, że z zadowoleniem przyjmuję decyzję Włoch odnośnie do wybudowania reaktora jądrowego. Mam nadzieję, że posłuży to za przykład innym państwom członkowskim.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Będziemy musieli pogodzić się z wysokimi cenami ropy naftowej, które przez długi czas będą się na takim poziomie utrzymywać. Unia Europejska i państwa członkowskie muszą przygotować się na wszelkie ewentualności. Zgodnie z tym, co powiedział komisarz Piebalgs, musimy dużo więcej zainwestować w opracowywanie metod niskiego zużycia energii, technologie przyjazne dla środowiska naturalnego, odnawialne źródła energii, jak również w budowę wytwórni biogazu, tak jak zostało to określone w sprawozdaniu, które miałem przyjemność przygotować. Ważne są również celowe wysiłki, mające na celu oszczędność energii, łącznie na przykład z poprawieniem izolacji w domach. Nie dysponujemy magicznymi rozwiązaniami ani też nie jesteśmy w stanie zatrzymać energii na naszych granicach; jednocześnie musimy jednak też szukać rozwiązań krótkoterminowych. Chciałbym zwrócić się do Komisji Europejskiej z prośbą o zezwolenie państwom członkowskim, w tym Węgrom, na tymczasowe obniżenie akcyzy na olej napędowy, ponieważ Stany Zjednoczone mają pod tym względem ogromną przewagę konkurencyjną. Dziękuję za uwagę.
DanutBudreikait
(LT) Problem ten możemy rzeczywiście rozwiązać bez wątpienia tylko poprzez podjęcie środków długoterminowych. Jednakże niektóre z nich mogą nie być na tyle trwałe, aby doczekać się swoich rezultatów. W przypadku środków krótkoterminowych jedyną propozycją jest pomoc dla ubogich rodzin. Jeżeli jednak handel, system transportowy, sektor rybołówstwa oraz małe i średnie przedsiębiorstwa zbankrutują, wówczas środki krótkoterminowe byłyby przydatne dla wielu osób.
W 1992 roku wprowadzono akcyzę na paliwo i olej mineralny. W roku 2004 nałożono podatek na cały system energetyczny. Czy oznacza to, że opodatkowanie nie ma na to żadnego wpływu? Opodatkowanie ma na to ogromny wpływ i moim zdaniem bardzo ważne jest zezwolenie na tymczasową obniżkę akcyzy, dopóki nie zostaną wdrożone środki długoterminowe.
Jeszcze jedna rzecz - nie było nawet wzmianki o wodorze jako nowym (lub odnawialnym) zasobie. Chiny i Kanada są znane z wykorzystywania wodoru jako środka napędowego pojazdów samochodowych, zaś w Japonii wykorzystuje się wodór do ogrzewania budynków.
Pedro Guerreiro
(PT) Biorąc pod uwagę wzrost cen paliwa i ich niszczycielski wpływ na samych ludzi i przedsiębiorstwa, transport, rybołówstwo, rolnictwo i przemysł, nie wolno zapominać o tym, że duże spółki naftowe notują dużo większe zyski, co wynika głównie z praktyk spekulacji cenowej, która opiera się na spekulacyjnej ocenie tanio nabywanych zapasów ropy naftowej.
Uwzględniając te wydarzenia, podejmowane środki muszą walczyć z tymi skandalicznymi spekulacjami, a w szczególności z propozycją, abyśmy w poszczególnych państwach członkowskich ogłosili wprowadzenie podatku, który będzie miał zastosowanie wyłącznie do spekulacyjnych zysków, generowanych na podstawie efektu realnych zasobów, i który przekształci te zyski w dochód państwowy. Dochód ten będzie musiał być następnie rozdysponowany pomiędzy te sektory gospodarcze w poszczególnych państwach członkowskich, które ta sytuacja najbardziej dotknęła.
Czesław Adam Siekierski
Pani Przewodnicząca! Świat i Europa znalazły się w sytuacji, kiedy ceny ropy mogą zadecydować nie tylko o wzroście gospodarczym, ale o głębokości kryzysu, którego początki mamy na rynku żywnościowym, w rybołówstwie, za chwilę pojawią się problemy w sektorze transportu.
Jakie działania? Długookresowe, to budowa stabilnej polityki energetycznej, bardzo szeroko rozumianej, o czym tak dużo mówimy obecnie w Unii i w Parlamencie. Krótkookresowe działania: musimy skierować pomoc adresowaną do konkretnych obszarów, tj. określone wsparcie dla rolników, rybaków, a także transportowców i to już w drugiej połowie tego roku. Podkreślam: celowe skierowanie określonej pomocy w określonej części roku. Należy podjąć działania ograniczające spekulacje i praktyki monopolistyczne.
Wreszcie, powiedzmy sobie jasno, polityka podatkowa wymaga przeglądu tak na szczeblu unijnym, jak i w poszczególnych państwach członkowskich.
José Ribeiro e Castro
(PT) Chciałbym pogratulować komisarzowi oświadczeń, które podkreślają znaczenie energii jądrowej i jego absolutną przejrzystość.
Liczby nie kłamią: ceny ropy naftowej i gazu nadal będą rosły; presja, jaką tworzy globalne zużycie energii, nadal będzie się zwiększać; nasze własne potrzeby energetyczne też będą coraz to większe. Mimo to jednocześnie nie możemy zaniedbywać naszych obowiązków, a zwłaszcza pilnej potrzeby zwalczania emisji CO2.
W rezultacie tego energia jądrowa musi znaleźć się w porządku dziennym obrad i nie możemy tego tematu pominąć. Nie możemy też wykluczać żadnych ważnych źródeł energii z "mieszanki energetycznej”, zwłaszcza tam, gdzie spełnione są warunki czystości i bezpieczeństwa. Oczywiście potrzebujemy odnawialnych źródeł energii, ale to nam nie wystarczy. Tak, potrzebujemy efektywności energetycznej, ale to za mało. Tak potrzebujemy dobrych biopaliw, ale to też za mało.
W związku z tym musimy dokonać wyboru: albo energia jądrowa jest zła i musimy jej zakazać albo jeżeli nie zabrania się jej, ponieważ jest ona bezpieczna i technologia oraz nauka są bardziej zaawansowane, każdy musi mieć możliwość odnoszenia korzyści z jej produkcji.
Musimy mieć wizję przyszłości, gdyż inaczej skończy się na tym, że sytuacja zmieni się ze złej na jeszcze gorszą lub z jeszcze gorszej na katastrofalną.
Theodor Dumitru Stolojan
(RO)
Wpływy wzrostów cen ropy naftowej i gazu ziemnego są już odczuwalne we wszystkich gałęziach działalności gospodarczej, jak również w programach społecznych, i osiągną one swój maksymalny poziom zimą następnego roku. Komisja Europejska z wyraźnego powodu podjęła dyskusję na temat rozwiązań strukturalnych, zorientowanych na oszczędność i dywersyfikację energetyczną. Niemniej jednak potrzebujemy podstawowych zmian w gospodarce europejskiej; tak naprawdę dyskutujemy nad nową strukturą technologiczną struktury europejskiej, którą należy ustanowić w średniej i długoterminowej perspektywie czasowej. Z tego względu uważam, że Komisja Europejska powinna zrewidować i ponownie sprawdzić prognozy finansowe na lata 2007-2013 w celu zwiększenia wysiłków ukierunkowanych na nowe technologie i inwestycje w dziedzinie energii.
Janez Lenarčič
urzędujący przewodniczący Rady. - (SL) W przemówieniu otwierającym niniejszą debatę wspomniałem o konkluzjach kompetentnych organów, mówiących o tym, że przyczyny wzrostu cen ropy naftowej mają charakter strukturalny. Jest to istotna konkluzja.
W trakcie obecnej debaty wielokrotnie była mowa o wpływie spekulacji. Nie chciałbym temu ani zaprzeczać ani też tego pomniejszać, ale chciałbym podkreślić fakt, że spekulacja sama w sobie nie prowadzi do podwyższenia cen energii, chyba że mają w tym swój udział przyczyny strukturalne. I w tym wypadku właśnie tak było. Sytuacja ta wymaga podjęcia środków długoterminowych.
Czasy, kiedy energia była tania, a przynajmniej ta ze źródeł kopalnych, mamy już prawdopodobnie na jakiś czas za sobą, i to najwyraźniej na dłuższy czas. To z kolei wymaga podjęcia przez Unię Europejską działań długoterminowych, o których już państwu wspomniałem i które podążałyby w dwóch kierunkach. Po pierwsze między innymi w kierunku zwiększenia efektywności energetycznej i w ten sposób też zmniejszenia zużycia energii. To z kolei ogranicza zależność Europy i gospodarki europejskiej od energii pochodzącej ze źródeł kopalnych. Po drugie w kierunku dywersyfikacji, a zwłaszcza odnawialnych źródeł energii. Zgadzam się tutaj z posłem Papadimoulisem co do tego, że powinniśmy więcej zainwestować w odnawialne źródła energii, ale większe inwestycje pobudzają dokładnie rzecz biorąc wyższe ceny paliw kopalnych. Jeżeli ceny te ponownie spadną, jeżeli wpłyniemy na ich spadek poprzez swego rodzaju sztuczki, zmniejszymy motywację do finansowania i inwestowania w źródła odnawialne.
Bez względu na to, że potrzebujemy szerokiego konsensusu co do środków długoterminowych, nie możemy oczywiście zapomnieć o problemach krótkoterminowych, którym musimy stawić czoło. Były one już co prawda omawiane, ale chciałbym powtórzyć je tutaj jeszcze raz. Wysokie ceny energii są szczególnym problemem dla biedniejszych warstw społecznych w Unii Europejskiej, są szczególnym problemem dla rybaków - debata na ten temat zostanie podjęta w ramach kolejnego punktu porządku dziennego - oraz są też szczególnym problemem dla przewoźników. Sensowne jest oczywiście przestudiowanie tej kwestii, a następnie rozważenie i podjęcie odpowiednich środków.
Spośród tych środków nie wykluczylibyśmy oczywiście zrewidowania systemu opodatkowania w Unii Europejskiej. Mogę powiedzieć państwu o tym, że Rada będzie niebawem wymagać od Komisji Europejskiej złożenia wniosku w tej sprawie, jaką jest opodatkowanie produktów energetycznych.
Swoją wypowiedź chciałbym zakończyć następującym stwierdzeniem: uważam, że debata ta odbywa się w niezwykle odpowiednim czasie, czyli dzień przed rozpoczęciem posiedzenia Rady Europejskiej, podczas którego jednym z głównych punktów dyskusji będą wysokie ceny ropy naftowej.
Andris Piebalgs
komisarz. - Pani przewodnicząca! To była pasjonująca debata i żałuję, że czas minął tak szybko.
W ramach moich obowiązków odwiedziłem miejsca, gdzie wydobywana jest ropa naftowa, czyli basen Morza Kaspijskiego, Morza Barentsa i Arabię Saudyjską. Myślę, że popełniamy błąd, sądząc, że wydobywanie ropy jest zadaniem łatwym. Kosztuje to miliardy i odbywa się w bardzo trudnych warunkach. Przekracza to zakładane budżety, szkodzi to środowisku naturalnemu w miejscu wydobycia, zaś ludzie są niezadowoleni z wielu przedsięwzięć. Tak więc jasne jest, że jeżeli mówimy o kwestiach związanych z ropą naftową, nie powinniśmy szukać rozwiązań u podmiotów odpowiedzialnych, lecz spróbować znaleźć właściwe odpowiedzi w Unii Europejskiej. Jeżeli uważamy, że to samo podejście mogłoby pomóc wszystkim, wówczas powinniśmy się nim kierować.
Nie ma żadnych magicznych środków. Efektywność energetyczna jest środkiem numer jeden. Bez niej mielibyśmy na świecie znacznie wyższe ceny. Jest to jasne.
(Okrzyki z sali)
Cóż, robimy stosunkowo dużo. Energia odnawialna, ale też alternatywne źródła energii, jak na przykład energia jądrowa, są ważne też ze względu na to, że łagodzą dany problem. Musimy zainwestować w nowe technologie, zaś w odnośnych sektorach ważne jest podjęcie środków strukturalnych, a nie jedynie przyjęcie subsydiów: subsydia są zabierane z jednej kieszeni i wkładane do drugiej. Na przykład w odniesieniu do dzisiejszej wieczornej debaty o rybołówstwie chciałbym zadać pytanie, dlaczego rybacy nie mogą przełożyć zwiększonych cen paliwa na cenę ryby, ponieważ podstawowe pytanie brzmi następująco: co się dzieje, co temu zapobiega? Oznacza to, że powinniśmy zająć się środkami sektorowymi.
Uważam, że nasze działania podejmowane na szczeblu globalnym są jasne: wyeliminowanie polityki OPEC-u dotyczącej ograniczenia dostaw rynkowych, która w wielu przypadkach nie pozwala firmom zachodnim opracować technologii i zdobyć wiedzy niezbędnej do wydobycia ropy naftowej i co się z tym wiąże zwiększenia podaży. Dla krajów rozwiniętych powinniśmy utorować drogę ku efektywności energetycznej i mój wniosek o utworzenie międzynarodowego partnerstwa został przyjęty na szczycie G8. Ale jako że wszyscy czekali na to, że cena baryłki ropy spadnie do 9 USD, świat się spóźnił, i teraz wiemy, że powinniśmy stosować się do tej polityki.
W kwestii ochrony konsumentów uważam, że Komisja zawsze była co do tego konsekwentna. Znam wiele przypadków naruszeń, gdzie państwa nie poinformowały nawet Komisji, co leży w ich gestii, o swoich obowiązkach użyteczności publicznej, co oznacza, że dokumenty prawne, które zostały przyjęte po złożeniu przez Komisję wniosku, zawierają wszystkie niezbędne elementy i że należy je wdrożyć.
Uważam, że odpowiedź Komisji oraz odpowiedź Rady są wyważone i właściwe. Każdy element rynku pełni swoją rolę. Wiem, że nikt nie lubi bronić spekulantów, ale jaka jest przyszła rola rynku? Spekulacje wskazują możliwy kierunek wzrostu lub spadku cen i pozwalają na realizację inwestycji. Cóż, mógłbym powiedzieć "Na wszystkich nałóżmy wyższe podatki”, możemy zwiększyć dla wszystkich podatek do 100%, ale będzie to oznaczać, że stracimy motywację do inwestowania. Zamiast tego zachęcajmy do inwestowania, pozwólmy na to, aby powstały pozytywne sposoby realizacji inwestycji. Właśnie to jest nam potrzebne.
(Okrzyki z sali)
Bez względu na to, czy chodzi o firmy działające w Arabii Saudyjskiej, o arabski koncern Saudi Aramco, na które powinniśmy nałożyć podatki, czy też o Gazprom, nie możemy ich opodatkować, ponieważ posiadają one swoje krajowe ustawodawstwo podatkowe. Jeżeli zaś chodzi o firmy europejskie, obecnie nie ma żadnych firm, które czerpałyby nieoczekiwane zyski z ropy naftowej i gazu.
(Okrzyki z sali)
Firmy te musiały zainwestować też w inne projekty i jeżeli znacie państwo takie firmy, to powinniście je wskazać. Jeżeli znacie takie firmy, które tak fantastycznie funkcjonują...
(Okrzyki z sali)
E.ON nie jest z branży naftowej. Eni jest przedsiębiorstwem działającym w branży naftowej, ale inwestuje miliardy w projekty, na przykład w budowę gazociągu South Stream, w projekty realizowane na polach naftowych Kashagan - inwestycje sięgają miliardów - i w Libii. Każde przedsiębiorstwo odgrywa na rynku jakąś rolę.
Pani przewodnicząca! Debata ta jest fantastyczna. Cieszę się, że będziemy mogli do niej powrócić, ponieważ nie ma tutaj prostych odpowiedzi. Uważam jednak, że nasz wniosek jest wyważony i słuszny.
Przewodnicząca
Debata została zamknięta.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Ivo Belet  
Wszyscy cierpimy z powodu wysokich cen ropy naftowej, ale szczególnie dotkliwie odczuwają ich skutki najmniej zarabiające grupy społeczne. Podczas jutrzejszego szczytu europejskiego musi zostać przekazany silny sygnał, że środki przeznaczone na pomoc najsłabszym grupom społecznym są naprawdę uzasadnione i konieczne.
Obniżenie VAT-u lub akcyzy nie jest bezpośrednim i oczywistym rozwiązaniem, które jest zrozumiałe, ponieważ może ono zachęcać producentów ropy naftowej do jeszcze większej podwyżki cen.
Być może moglibyśmy jednak postąpić inaczej. Być może powinniśmy pomyśleć o podziale obowiązków, tak aby w szczególności podwyższyć poprzez nałożenie podatku ceny biletów lotniczych (na przykład od jesieni), zaś dochody ze sprzedaży wykorzystać w celu obniżenia rachunków za ogrzewanie na rzecz obywateli z niskimi i średnimi zarobkami.
Wszelkie nadwyżki z dochodów można by przeznaczyć na pomoc finansową niezbędną do ocieplenia domów. Spośród wszystkich możliwych rozwiązań to jest najtańsze i najbardziej efektywne.
To, co musimy zrobić, oczywiście w średniej perspektywie czasowej, to zainwestować w energię odnawialną i oszczędność energii. W międzyczasie musimy jednak znaleźć rozwiązania na rzecz tych, którzy mają trudności. Europa nie może pozostać głucha na ich problemy.
James Nicholson
, na piśmie. - Ostatni gwałtowny wzrost cen ropy naftowej i następnie rujnujące ceny paliwa mają ogromny negatywny wpływ na przedsiębiorstwa i przemysły w całej UE. Oczywiście sytuacja ta niesie ze sobą również poważne konsekwencje dla przeciętnego konsumenta. Obywatele odczuwają skutki finansowe rosnących cen żywności i paliwa oraz zmniejsza się też ich zdolność nabywcza.
Zgadzam się z Komisją co do tego, że musimy dążyć do obniżenia zużycia energii oraz zmniejszenia zależności od ropy naftowej, jak również skoncentrować nasze wysiłki na promowaniu efektywności energetycznej i rozwoju odnawialnych źródeł energii.
Jednakże jest to rozwiązanie długoterminowe. Na dzień dzisiejszy należy podjąć praktyczne i konkretne kroki, mające na celu zmniejszenie nacisku na takie grupy, jak na przykład rolników, rybaków i tych jednostek, które są najbardziej bezbronne wobec odnośnych podwyżek cen. Nawet jeżeli środki krótkoterminowe, jak na przykład obniżenie podatku, nie wchodzą w zakres kompetencji UE, Unia mimo to musi przejąć inicjatywę i zachęcać rządy krajowe do wdrażania rozwiązań. Obecna sytuacja nie jest zrównoważona i należy podjąć wysiłki, aby stawić jej czoło.
