Vragenuur (vragen aan de Commissie) 
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur (B6-0448/2006). Wij behandelen een reeks vragen aan de Commissie.
Eerste deel
De Voorzitter

Betreft: Werknemers uit Roemenië en Bulgarije
Uit het verslag van de Commissie over het functioneren van de overgangsregelingen als vastgesteld in het Toetredingsverdrag van 2003 blijkt dat de mobiliteit van werknemers uit de lidstaten die in 2004 zijn toegetreden tot de EU over het geheel genomen positieve gevolgen heeft gehad. Is de Commissie daarom niet teleurgesteld dat lidstaten als het VK en Ierland hebben besloten de rechten van Roemenen en Bulgaren om in die landen te werken nadat Roemenië en Bulgarije op 1 januari volwaardige leden van de EU zijn geworden te beperken?
Denkt de Commissie dat dit negatieve economische gevolgen zal hebben zowel binnen die lidstaten als in de gehele EU of dat meer mensen hiertoe zullen worden aangezet illegaal te werken? Is de Commissie van mening dat de bezorgdheid die sommige lidstaten uiten met betrekking tot een "instroom" van migrerende werknemers oprecht is, gezien het feit dat het VK, Ierland en Zweden (die geen beperkingen doorvoerden na mei 2004) een verlaging van de werkeloosheid, een stijging van de werkgelegenheid en een sterke economische groei hebben doorgemaakt?
Olli Rehn
lid van de Commissie. - (EN) De Commissie steunt uit principe de volledige toepassing van de vier vrijheden, waaronder het vrije verkeer van werknemers in de Europese Unie. Men moet zich bedenken dat deze vrijheid een van de kernbeginselen is van het Verdrag van Rome.
Het Toetredingsverdrag met Bulgarije en Roemenië, schrijft echter net als de verdragen van de eerdere uitbreiding, overgangsbepalingen voor met betrekking tot het recht op vrij verkeer van werknemers. In wezen laten deze bepalingen het aan iedere huidige lidstaat over te bepalen of zij tijdens een overgangsperiode Bulgaarse en Roemeense staatsburgers toegang verlenen tot hun arbeidsmarkten. Deze beslissing is dus voorbehouden aan alle afzonderlijke lidstaten.
De Commissie is voornemens alle lidstaten in een brief te herinneren aan hun verplichtingen volgens het Gemeenschapsrecht en hun te vragen haar de details te verschaffen van alle nationale maatregelen die eventueel worden ingevoerd voor de eerste twee jaar na de toetreding van Bulgarije en Roemenië.
Ik wil ook meteen de aandacht vestigen op het verslag van de Commissie over het functioneren van de overgangsregelingen voor de uitbreiding van 1 mei 2004, en met name op de bevinding dat de komst van werknemers uit de toetredende lidstaten een gunstig effect heeft gehad en in feite heeft bijgedragen tot het verminderen van de onevenwichtigheden op de nationale arbeidsmarkten, zonder dat nieuwkomers grotendeels de plaats van lokale werkzoekenden innamen. Dit geldt natuurlijk voor die lidstaten die het vrije verkeer van werknemers hebben vergemakkelijkt.
Uit dit verslag bleek verder dat er in het algemeen sprake is van positieve effecten voor de economieën van de vijftien oude Europese lidstaten doordat de werknemers uit de nieuwe lidstaten bijdroegen aan het beter functioneren van de arbeidsmarkten, aan duurzame economische groei en aan betere overheidsfinanciën. Tevens bleek dat door beperkingen op de toegang tot de arbeidsmarkt de hoeveelheid zwart werk kan toenemen.
De Commissie is van mening dat deze uitkomsten nog altijd gegrond zijn en vertrouwt erop dat de lidstaten deze zorgvuldig in overweging nemen bij hun besluit wel of geen overgangsmaatregelen in te voeren die van toepassing zijn op Bulgarije en Roemenië.
Sharon Bowles
(EN) We weten dat in de toekomst een krimpende beroepsbevolking meer gepensioneerden zal moeten proberen te onderhouden. Denkt u, in het licht van dat scenario, dat niet lang op zich laat wachten - in feite staat het grotendeels nu al voor de deur - dat de landen die hun beroepsbevolking een stimulans hebben gegeven hebben door zich liberaler op te stellen en vrij verkeer en migratie toe te staan, de andere landen die meer beperkingen hebben opgelegd te vlug zijn afgeweest?
Olli Rehn
lid van de Commissie. - (EN) Dank u voor uw vraag. Het is zeer wel mogelijk dat dit gaat gebeuren, maar alleen de tijd zal het leren, en daarom analyseren we de ontwikkelingen op de arbeidsmarkten in de Europese Unie en haar lidstaten voortdurend.
Er zijn twee basisscenario's die per lidstaat kunnen verschillen. Een lidstaat kan namelijk profiteren van de mogelijkheid om werknemers uit de nieuwe lidstaten te ontvangen vanwege zijn demografische profiel en de uitdagingen die een verouderende bevolking met zich meebrengt. Tegelijkertijd kan het zijn dat een andere lidstaat kampt met problemen op de arbeidsmarkt en een hogere werkloosheid, en dat de nationale regering daarom besluit dat die lidstaat, onder die omstandigheden, juist zou kunnen profiteren van de overgangsregelingen. Daarom hebben we besloten de beoordeling van deze kwestie aan de lidstaten over te laten, en hebben we hun de keus gegeven hebben de overgangsmaatregelen al dan niet toe te passen.
Richard Corbett
(EN) De oorspronkelijke schriftelijke vraag van de vraagsteller richtte zich op de relatief bescheiden overgangsbeperking die Ierland en het Verenigd Koninkrijk hebben ingevoerd met betrekking tot alleen de twee meest recente lidstaten. Mijnheer de commissaris, bent u het met me eens dat het veel belangrijker is dat men zich richt op de voortdurende beperkingen ten aanzien van alle nieuwe lidstaten die zelfs nu nog worden gehandhaafd door de meerderheid van de vijftien oude lidstaten?
Olli Rehn
lid van de Commissie. - (EN) Ik heb nota genomen van de besluiten van het Verenigd Koninkrijk en Ierland. Het nemen van dergelijke besluiten is zonder twijfel voorbehouden aan deze landen, net als aan alle andere lidstaten. Voorafgaand aan deze besluiten gebruikte ik het Verenigd Koninkrijk en Ierland als voorbeeld wanneer ik pleitte voor het openstellen van de arbeidsmarkten van de andere lidstaten voor de kandidaat-lidstaten. Ik ben er trots op dat ik in mijn vorige hoedanigheid de premier van de mij het best bekende lidstaat geholpen heb zijn toespraak van 1 mei 2004 op te stellen waarin hij verklaarde dat die lidstaat - Finland - waarschijnlijk de beperkingen op vrij verkeer van werknemers uit de nieuwe lidstaten zou opheffen. Die specifieke lidstaat handhaaft dezelfde liberale houding tegenover Bulgarije en Roemenië.
Het punt is dat er in zeer betrouwbare onderzoeken in het algemeen positieve effecten zijn aangetoond, maar dat we de keuze tegelijkertijd willen overlaten aan de lidstaten. En we moeten die keuze wel overlaten aan de lidstaten, want zo luidt het besluit van de Raad van de Europese Unie, het hoogste besluitvormende orgaan binnen de Europese Unie in dit soort kwesties.
Alexander Stubb
(EN) Ik wil graag even reageren op de heer Corbett. Het interessante is dat als je vandaag de dag in het Verenigd Koninkrijk naar een restaurant of pub gaat, je niet bepaald in algemeen beschaafd Engels bediend wordt. Wij Finnen zouden het fantastisch vinden als er 500 000 mensen zelfs maar een klein beetje ongewoon Fins spraken.
Ten eerste wil ik de Commissie feliciteren met haar inspanningen op het gebied van vrij verkeer. Ten tweede wil ik die lidstaten feliciteren die hun grenzen hebben opengesteld voor het vrije verkeer van arbeidskrachten uit de nieuwe lidstaten. Mijn vraag is eenvoudig en direct. Wat gaat de Commissie doen om de druk op alle oorspronkelijke lidstaten te houden om het vrije verkeer van arbeidskrachten open te stellen, net als het Verenigd Koninkrijk, Ierland, Zweden, Denemarken, Finland, Nederland en enkele andere landen reeds hebben gedaan?
Olli Rehn
lid van de Commissie. - (EN) Het doet me genoegen te merken dat de heer Stubb snel carrière heeft gemaakt van de achterste banken naar de voorste banken hier. Dat is indrukwekkend en opmerkelijk.
Ik wil u zeggen dat we de ontwikkelingen op de arbeidsmarkten in de Europese Unie blijven analyserenen, en alles wijst erop dat de landen die een liberale aanpak hebben gehanteerd met betrekking tot het ontvangen van werknemers uit de nieuwe lidstaten, zoals het Verenigd Koninkrijk en Ierland, geprofiteerd hebben in termen van algemene economische groei en een beter functionerende arbeidsmarkt. Daarom kunnen we de kwestie blijven bepleiten zodat we over positieve voorbeelden beschikken, zoals die twee landen en andere landen, zoals de lidstaat die u het beste kent. Na deze kwestie bepleit te hebben, is het aan elke afzonderlijke lidstaat voorbehouden hierover een besluit te nemen; en natuurlijk moeten we vertrouwen op het oordeel van alle nationale regeringen, want zij kennen de omstandigheden waarin hun land verkeert het beste, en weten wat het beste is voor dat land en zijn inwoners.
De Voorzitter

Betreft: Belastingvrije verkoop in het kader van de nieuwe veiligheidsvoorschriften voor de luchtvaart
Als gevolg van de invoering op 6 november van de nieuwe Europese veiligheidsvoorschriften voor de luchtvaart, bestaat zorg over de gevolgen van de nieuwe voorschriften voor de wereldwijde markt van belastingvrije producten. Deze markt is van essentieel belang voor de producenten van Europese luxe merken, bijvoorbeeld de producenten van Schotse whisky in mijn kiesdistrict. In de nieuwe voorschriften zijn bepalingen opgenomen die het passagiers mogelijk maken ook in de toekomst vloeibare producten te kopen in luchthavenwinkels (met verzegelde tassen). Deze bepalingen gelden echter alleen voor communautaire luchthavens en vliegtuigen. Als gevolg daarvan kunnen noch in belastingvrije winkels op belangrijke internationale luchthavens buiten Europa, noch in niet-Europese vliegtuigen, populaire artikelen als fijne Schotse whisky worden verkocht aan passagiers die naar de EU op weg zijn en een EU- of EER-luchthaven aandoen.
Kan de Commissie meedelen welke stappen zij zal ondernemen om belastingvrije verkopen aan overstap-passagiers die naar de EU onderweg zijn te vergemakkelijken en deze essentiële markt te behouden voor de Schotse whiskyproducenten, hun werknemers en de lokale economie?
Joe Borg
lid van de Commissie. - (EN) Ik dank de heer Martin voor zijn vraag. Het doel van verordening (EG) nr. 1546/2006 van de Commissie is om de nieuwe dreiging aan te pakken die zelfgemaakte vloeibare explosieven vormen voor de burgerluchtvaart. Als zodanig verbiedt de verordening passagiers op vluchten die vertrekken vanaf communautaire luchthavens vloeistoffen mee te nemen in hun handbagage in afzonderlijke hoeveelheden van meer dan honderd milliliter. Er is echter een vrijstelling verleend voor vloeistoffen die verkocht worden in de winkels op de luchthavens en aan boord van vliegtuigen wanneer aan bepaalde veiligheidsvoorwaarden wordt voldaan, waaronder het gebruik van verzegelde tassen.
Gezien het feit dat de wetgeving van de Europese Unie niet van toepassing is in derde landen, is het nu niet mogelijk om te garanderen dat op vliegvelden in derde landen of aan boord van niet-Europese vliegtuigen veiligheidseisen gelden die vergelijkbaar zijn met de eisen die gelden binnen de Europese Unie en de Europese Economische Ruimte. Derhalve kunnen dergelijke luchthavens en luchtvaartmaatschappijen niet profiteren van de vrijstelling. De Commissie zal de mogelijkheid van samenwerking met derde landen onderzoeken teneinde een instrument te ontwikkelen om gelijkwaardige veiligheidsmaatregelen vast te stellen.
David Martin
(EN) Dank u voor uw antwoord, commissaris. Ik vraag me echter af of u zich bewust bent van de woede die veel burgers van de Europese Unie zullen voelen, alsook bezoekers uit de rest van de wereld die deze kerst de Europese Unie bezoeken en die, nadat ze fijne Schotse whisky en andere producten hebben meegebracht naar luchthavens als Frankfurt en Londen, waarvandaan ze verder reizen naar andere luchthavens als Edinburgh of Glasgow, tot de ontdekking komen dat hun belastingvrije goederen op die luchthaven in beslag worden genomen. Het zal veel ongenoegen en veel ontevredenheid veroorzaken.
Mijnheer de commissaris, bent u het met me eens dat er een voorlichtingscampagne moet komen in derde landen om de mensen op de hoogte te stellen van deze situatie? Ten tweede, gaat u zeer binnenkort besprekingen aan met internationale luchtvaartorganisaties om te bekijken of we tot een wereldwijde gemeenschappelijke standaard kunnen komen zodat dit probleem zich niet voordoet?
Joe Borg
lid van de Commissie. - (EN) Dank u voor uw vraag.
Allereerst wil ik graag het feit benadrukken dat de veiligheid niet in gevaar mag worden gebracht. De Commissie en de Gemeenschap doen hun uiterste best om het huidige systeem verder open te stellen met betrekking tot de Europese Unie, hoewel het waarschijnlijk zeer moeilijk zal zijn om op zeer korte termijn, en dus vóór Kerstmis, belangrijke resultaten te boeken, omdat hiervoor onderhandelingen met derde landen nodig zijn teneinde standpunten te bereiken die vergelijkbaar zijn met de onze.
Wat betreft uw opmerking over de voorlichtingscampagne: de Commissie heeft samengewerkt met de belangenorganisaties van de internationale vliegvelden en luchtvaartmaatschappijen zodat zij hun leden in derde landen kunnen informeren over de nieuwe Europese regelgeving. Bovendien heeft de Commissie deze belanghebbenden geholpen bij hun campagne om passagiers te informeren door gestandaardiseerde voorlichtingsposters en flyers te ontwikkelen die hun leden kunnen gebruiken als onderdeel van hun eigen informatiecampagnes.
Reinhard Rack
(DE) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik weet dat kwesties aangaande de luchtvaartveiligheid niet direct tot uw terrein behoren, maar u zult waarschijnlijk geen moeite hebben om deze aanvullende vraag te beantwoorden. Dag in dag uit krijgen wij ontelbare klachten van passagiers van luchtvaartmaatschappijen, en we hebben zelf persoonlijk ervaring met al deze zaken. Een zeer groot aantal van ons beschouwt de maatregelen die worden genomen als misleidende maatregelen die niets toevoegen aan de veiligheid van de passagiers, maar dingen heel wat moeilijker voor hen maken; het betekent vooral meer werk voor de producenten van tandpasta en contactlenzenvloeistof en voegt in feite niets toe aan de veiligheid.
Joe Borg
lid van de Commissie. - (EN) De Commissie is van mening dat zij in feite de veiligheid in de praktijk wel degelijk bevorderen, aangezien er uiteraard lichamelijke controles worden uitgevoerd op passagiers om vast te stellen dat zij dergelijke vloeistoffen niet bij zich dragen. Alle vloeistoffen moeten in doorzichtige tassen vervoerd worden.
Ten tweede is er ook nog de kwestie van perceptie: passagiers zien dat er actie wordt ondernomen en beseffen dat iemand zich wel twee keer bedenkt voordat hij probeert zaken aan boord te krijgen die verdacht zouden kunnen zijn en die ontdekt zouden worden.
Jörg Leichtfried
(DE) Mevrouw de Voorzitter, ik heb een aanvullende vraag die mij op een stof brengt die verband houdt met de oorspronkelijke vraag, aangezien whisky van water is gemaakt en mijn vraag over water gaat. Ik woon in een land waar water vrij beschikbaar is en mensen niet gewend zijn om hiervoor hoge prijzen te betalen, maar op Europese luchthavens zijn de kleinste hoeveelheden water ongelooflijk duur. Een kleine fles water kost drie tot vier euro. Ik vind dit onaanvaardbaar, maar het is een gevolg van het veiligheidssysteem dat nu van kracht is. Mijnheer de commissaris, wat denkt de Commissie aan deze specifieke kwestie te doen om de Europese consumenten te beschermen?
Joe Borg
lid van de Commissie. - (EN) Dit terrein valt niet onder mijn directe bevoegdheid, dus mijn antwoord luidt dat ik nota heb genomen van uw opmerkingen en deze zal doorgeven aan vice-voorzitter Barrot en commissaris Kyprianou, die de verantwoordelijkheid draagt voor consumentenbescherming.
De Voorzitter

Betreft: Schadeloosstelling bij vertragingen in het luchtverkeer
In het luchtverkeer binnen Europa komt het steeds vaker tot ernstige vertragingen, met alle onaangename gevolgen van dien voor de passagiers. Ziet de Commissie een mogelijkheid om Verordening (EG) nr. 261/2004 aan een herziening te onderwerpen, zodat passagiers recht krijgen op een financiële schadeloosstelling, waarvan de hoogte afhankelijk is van de duur van de vertraging, zoals dat ook in het geval is bij het spoorverkeer?
Joe Borg
lid van de Commissie. - (EN) Overeenkomstig Verordening (EG) nr. 261/2004 tot vaststelling van gemeenschappelĳke regels inzake compensatie en bĳstand aan luchtreizigers zijn luchtvaartmaatschappijen niet verplicht gestrande reizigers financiële schadeloosstelling te bieden voor lange vertragingen. De verordening bepaalt echter wel dat de passagiers bijstand moeten krijgen van de luchtvaartmaatschappij, waaronder voedsel en drinken, en indien nodig accommodatie.
Daarnaast voorziet het Verdrag van Montreal, de bijgewerkte versie van het Verdrag van Warschau dat is omgezet in Verordening (EG) nr. 889/2002, over regels voor de aansprakelijkheid van internationale luchtvervoerders, in bepaalde rechten in het geval van vertragingen, waarin de aansprakelijkheid van de luchtvaartmaatschappij beperkt wordt tot 4 150 bijzondere trekkingsrechten, bij benadering 5 000 euro. In dit geval moet de passagier een oorzakelijk verband aantonen tussen de schade die hij of zij geleden heeft en het incident dat veroorzaakt is door de luchtvaartmaatschappij.
Volgens artikel 17 van Verordening (EG) nr. 261/2004 moet de Commissie een verslag indienen bij het Parlement en de Raad met betrekking tot de toepassing van deze verordening in de Europese lidstaten. Er is een openbare aanbesteding uitgeschreven om een externe consultant aan te trekken die input geeft met betrekking tot kwantitatieve en kwalitatieve gegevens. Het onderzoek zal zich vooral richten op kwesties die samenhangen met vertragingen en geannuleerde vluchten, alsook met de tenuitvoerlegging van de verordening in kwestie.
De Commissie kan op dit moment niet vooruitlopen op de vraag of er verdere maatregelen zullen worden voorgesteld om de bescherming van de luchtreizigers te verbeteren. De Commissie zal de eindresultaten moeten afwachten van het onderzoek van de externe consultants.
Reinhard Rack
(DE) Er zijn twee zaken waarop ik u graag wil wijzen. De regelingen voor schadeloosstelling in het internationale recht waarnaar u verwijst, zijn precies de soort schadeloosstelling die wij onze burgers niet willen aandoen, omdat zij niet de last van omvangrijke processen op zich zouden hoeven nemen om te krijgen waar zij rechtmatig aanspraak op kunnen maken, en dus is mijn volgende vraag of er veranderingen mogelijk zijn op dit gebied, en of we een heldere definitie kunnen krijgen van het begrip "overmacht"? De luchtvaartmaatschappijen spreken al van overmacht als er een toestel kapot is, terwijl het vliegtuig feitelijk kapot is, omdat de luchtvaartmaatschappijen steeds vaker met oude toestellen vliegen.
Joe Borg
lid van de Commissie. - (EN) Ik wil er graag op wijzen dat het belangrijke verschil tussen de vorige verordening en de huidige, die is gebaseerd op het Verdrag van Montreal, is dat passagiers recht hebben op het ter plekke ontvangen van directe informatie, bijstand en voorzieningen voor een alternatieve route, terwijl het Verdrag van Montreal, zoals u terecht aangaf, slechts voorziet in ad-hocclaims voor mogelijke schade ten gevolge van vertraging die door de rechter behandeld moeten worden. Ik zal uw opmerkingen echter doorgeven aan vice-voorzitter Barrot om te bekijken of er verdere actie kan worden ondernomen, hoewel de Commissie, zoals ik naar voren bracht in mijn antwoord op de vraag, niet voornemens is met verdere maatregelen te komen voordat de eindresultaten van het onderzoek - dat wordt verricht door een externe consultant - bekend zijn.
Robert Evans
(EN) Dank u voor deze opmerkingen, mijnheer de commissaris. Ik wil graag uw aandacht vestigen op het feit dat Air France gisteravond de avondvlucht van Gatwick naar Straatsburg annuleerde, volgens de luchtvaartmaatschappij om technische redenen, maar weigerde bijstand te verlenen aan de passagiers en hun hotelaccommodatie te verschaffen. Grijpt de commissaris deze gelegenheid aan om Air France en ook andere luchtvaartmaatschappijen duidelijk te maken dat de huidige Europese wetgeving - deze wetgeving - op hen van toepassing is en dat ze niet naar mazen moeten zoeken en er onderuit moeten proberen te komen, maar de wetgeving van de Europese Unie moeten eerbiedigen en passagiers bijstand moeten verlenen als vluchten worden geannuleerd, zoals gisteren het geval was.
Joe Borg
lid van de Commissie. - (EN) Een algemene opmerking: Verordening (EG) nr. 261/2004 voorziet niet in bijzondere omstandigheden die verband houden met instapweigering. Als een luchtvaartmaatschappij het oorspronkelijke vliegtuig wegens een technische storing door een kleiner type vervangt en een aantal passagiers de toegang tot het vliegtuig wordt geweigerd omdat zij niet allemaal aan boord van dat vliegtuig kunnen, en ze moeten achterblijven op de luchthaven, moet die gestrande passagiers bijstand en financiële schadeloosstelling geboden worden, zoals is bepaald in de verordening.
Passagiers kunnen alleen geweigerd worden vanwege gezondheids- of veiligheidsredenen, of vanwege onjuiste reisdocumenten. Ik zal vice-voorzitter Barrot ook wijzen op uw specifieke opmerkingen met betrekking tot de gebeurtenissen rond de vlucht van Air France van gisteravond.
Richard Seeber
(DE) Mevrouw de Voorzitter, de extreme veiligheidsmaatregelen in reactie op de dreiging van terrorisme zijn steeds vaker de oorzaak van extreme vertragingen, en deze maatregelen kosten natuurlijk ook heel veel geld. Aangezien deze kosten momenteel door alle burgers worden gedragen, is mijn vraag of de Commissie overweegt om deze feitelijk over te hevelen naar de luchtvaartmaatschappijen of de passagiers, of dat zij voornemens is om zo te zeggen de staat te laten opdraaien voor deze extra kosten?
Joe Borg
lid van de Commissie. - (EN) U heeft gelijk dat er aan veiligheidsmaatregelen en aanvullende veiligheidsmaatregelen - en dit sluit aan bij de vorige vraag - een prijskaartje hangt. We moeten echter benadrukken dat, wanneer we de kwestie van veiligheid aan boord van vliegtuigen werkelijk willen aanpakken, kostenoverwegingen op de tweede plaats komen.
Desondanks, zal ik wederom uw opmerkingen doorgeven aan vice-voorzitter Barrot, om te bekijken of er ruimte is om te proberen in dit opzicht een kostenverdeling vast te stellen.
De Voorzitter
Wij gaan nu over tot het tweede deel van het vragenuur. We hebben nog maar een half uur, dat betekent dat ik per lid van de Commissie niet meer dan tien minuten spreektijd kan toestaan. Ik verzoek alle afgevaardigden met vragen hiermee rekening te houden.
De Voorzitter

Betreft: EU-maatregelen tegen overboord zetten van bijvangsten
Wanneer komt de Commissie met maatregelen om een einde te maken aan het overboord zetten van bijvangsten door vissersschepen?
Joe Borg
lid van de Commissie. - (EN) Ik hoop het.
In reactie op de vraag van de heer Davies wanneer de Commissie met maatregelen komt om een einde te maken aan het overboord zetten van bijvangsten door vissersschepen, wil ik er allereerst op wijzen dat de Commissie het overboord zetten beschouwt als een ernstig probleem in de Europese visserij, en zich ertoe verbindt prioriteit te geven aan de aanpak van deze kwestie.
De oorzaak van het overboord zetten is dat bij veel Europese vormen van visserij ongewenste bijvangsten aan boord worden gehaald en vervolgens overboord worden gezet. Het overboord zetten kan in de eerste plaats worden teruggedrongen, en uiteindelijk worden uitgebannen, door ongewenste bijvangsten te beperken. Dit kan bewerkstelligd worden via wettelijke regels of via het stimuleren van de ontwikkeling van vistechnologieën en -methodes die weinig bijvangst opleveren, waardoor er weinig overboord hoeft te worden gezet.
Begin 2007 zal de Commissie een mededeling presenteren over het terugbrengen van het overboord zetten. Tot de middelen die in dit verband zullen worden bekeken, behoren selectieve visserijzones, gesloten zones, eisen om van visgrond te veranderen wanneer er aanzienlijke bijvangsten plaatsvinden, en het economisch bestraffen van bijvangsten.
De Commissie zal de belangrijkste aspecten schetsen van een nieuw beleid met betrekking tot het overboord zetten en besprekingen starten over de tenuitvoerlegging van dat beleid. De Commissie zal, volgend op een debat begin 2007, uitvoeringsverordeningen ontwikkelen op basis van afzonderlijke visserijen, waarvan de eerste in 2008 zal worden voorgelegd.
Chris Davies
(EN) Ik dank de commissaris. Ik heb pas geleden een ontmoeting gehad met de Fleetwood Fish Producers' Association. Ze vertelden mij dat hun kustvisserij momenteel verantwoordelijk is voor circa 70 tot 80 procent van de overboordzettingen op schepen langer dan tien meter. Ze zeiden: "De Ierse Zee zit vol vis, maar die doden we door vis te vangen die te jong is om te paaien". Naar eigen zeggen worden ze als ze grotere netten gebruiken beschouwd als kabeljauwvissers, en mogen ze op grond daarvan minder lang op zee zijn, waardoor ze minder inkomsten hebben. Het is een vicieuze cirkel.
Mijnheer de commissaris, ik weet dat u hier iets aan wilt doen. Ik heb er in de loop der jaren met u over gesproken. U bent nu echter ruim twee jaar commissaris en nu heeft u het erover dat er in 2008 wat gaat gebeuren! Bent u tevreden met deze mate van vooruitgang? Dit is een schandaal waaraan een einde moet komen!
Joe Borg
lid van de Commissie. - (EN) Zoals geldt voor alle aspecten met betrekking tot de visserij ben ik zeker niet tevreden. De mate van vooruitgang is niet toe te schrijven aan een gebrek aan bereidheid onzerzijds, noch aan een gebrek aan middelen om resultaten te boeken, noch aan een gebrek aan vastberadenheid bij de Commissie. Vaker wel dan niet is dit te toe te schrijven aan het feit dat de visserij in de communautaire wateren zeer complex is.
Het is veel eenvoudiger om verder noordwaarts een behoorlijk overboordzettingssysteem te beheren, waar de visgronden relatief schoon zijn, waar je op makreel gaat vissen en waar je ook vrijwel alleen makreel vangt. In communautaire wateren richt je je meestal op een bepaalde soort, maar heb je te maken met wat in feite een gemengde visserij is, en die is veel moeilijker te beheren.
We bekijken methodes en middelen om maatregelen in te voeren die de overboordzettingen aanzienlijk zullen beperken. Dit jaar hebben we geprobeerd een inspanningsbeheersmodel in te voeren voor het Kattegat. De Regionale Adviesraad voor de Noordzee was hierbij nauw betrokken. We hadden gehoopt dat ik tijdens de Raad van december zou kunnen aankondigen dat dit model in 2007 in werking zou treden. Nadat de afgevaardigden van de ondernemers echter de diverse voorstellen die waren ingediend om een dergelijk model te beheren in overweging hadden genomen, vroegen zij ons om meer tijd omdat ze zich realiseren dat de impact op de visserij aanzienlijk kan zijn.
De Regionale Adviesraad voor de Noordzee deelt deze mening en dus zal ik niet voorstellen het model in 2007 in werking te laten treden. Ik hoop dat het model in de loop van volgend jaar zal worden verwezenlijkt en dat het vergezeld zal gaan van een veel algemener standpunt over het beheer van visserijen waarbij overboordzettingen zo ver mogelijk worden teruggedrongen.
De vissers met wie u sprak, kunnen deels gelijk hebben, maar er wordt ook behoorlijk overdreven.
James Hugh Allister
(EN) In de documentatie die de Commissie heeft gepubliceerd voor de komende Visserijraad, wordt de verwachting uitgesproken dat de kabeljauwvisserij wordt ondergebracht in het kader "bijvangst van kabeljauw". Kan de commissaris dit verder toelichten en aangeven wat wij onder de "bijvangst van kabeljauw" moeten verstaan? Wat betekent dit in de praktijk? Komt er een procentueel quotum en zal er sprake blijven van de absurde situatie dat waardevolle vis wordt weggegooid? Misschien is het mogelijk om hier enig licht op te werpen?
Joe Borg
lid van de Commissie. (EN) Het is nog enigszins prematuur om verder in detail te treden. Omdat er binnen de visserij snel onrust ontstaat, geven we er de voorkeur aan dit onderwerp nog niet te diepgaand te bespreken. Het is onze intentie om de regionale adviesraden en de belanghebbenden nauw te betrekken bij het opzetten van een visserijbeheersysteem voor een effectieve oplossing van het kabeljauwprobleem.
Zoals iedereen weet, is het op peil houden van het kabeljauwbestand een problematische kwestie. In de meeste communautaire wateren is de vissoort nog nauwelijks aanwezig. We kunnen de bestanden nog redden, maar dan moeten we wel inventief zijn. De gedachte achter de bijvangst van kabeljauw is dat we niet op kabeljauw vissen zo lang het bestand zich niet heeft hersteld. De vissers moeten zich dus op andere soorten richten, maar mogen gevangen kabeljauw wel tot op zekere hoogte als bijvangst aan land brengen. Zo wordt de bedrijfstak gestimuleerd tot een verschuiving van de aandacht naar andere vissoorten. Kabeljauw is dan niet meer het doelwit, en tegelijkertijd wordt het onnodige en geldverspillende overboord zetten van deze vissoort gestopt.
Dit zijn eerste ideeën die we nog verder moeten uitwerken en die we eerst met de belanghebbenden zullen bespreken. Aan de hand daarvan wordt beoordeeld of we hiermee verder kunnen of dat we moeten concluderen dat het huidige stelsel eigenlijk beter werkt. Ik hoop echter dat wij een beter systeem kunnen opzetten voor het beheer en vooral het herstel van de kabeljauwbestanden.
De Voorzitter
Vraag nr. 41 is ingetrokken.

Betreft: Maatregelen van de Commissie om gevolg te geven aan de in het verslag over vrouwen en visserij geformuleerde aanbevelingen
Het door de plenaire vergadering op 15 december 2005 aangenomen verslag over vrouwennetwerken: visserij, landbouw en diversificatie, bevat aanbevelingen van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid.
Daarbij werd onder andere aangedrongen op maatregelen ter verbetering van de levensomstandigheden van in de visserijsector werkende vrouwen en de gemeenschappen waarin zij leven.
Welke acties is de Commissie van plan te ondernemen ter ondersteuning van de inspanningen van deze vrouwen om de naleving van hun sociale en economische rechten te garanderen, en ter bevordering van hun erkenning op juridisch en sociaal niveau?
Heeft de Commissie voorzien in acties die gericht zijn op de volledige toepassing van het beginsel van gelijke behandeling en gelijke kansen voor vrouwen en mannen op het gebied van opleiding en toegang tot financiering en kredieten, inclusief microkredieten?
Op welke wijze zal de Commissie de daadwerkelijke deelneming van vrouwen aan de vertegenwoordigings-, besluitvormings- en adviesorganen voor de visserijsector op Europees, nationaal en regionaal niveau waarborgen?
Heeft de Commissie reeds een specifiek project op gang gebracht waarbij rekening wordt gehouden met de bijzondere situatie van vrouwen in de sector van de schelp- en schaaldierenvisserij?
Joe Borg
lid van de Commissie. (EN) Mijn dank aan de geachte afgevaardigde voor haar vraag over de vervolgstappen van de Commissie naar aanleiding van de aanbevelingen in het verslag over vrouwennetwerken, visserij, landbouw en diversificatie dat op 15 december 2005 door het Parlement is aangenomen.
De Commissie hecht groot belang aan de positie van vrouwen in de visserijsector, en in het bijzonder aan hun wettelijke en sociale erkenning. Zij gebruikt alle beschikbare middelen om gelijke kansen en behandeling van mannen en vrouwen binnen deze sector te bevorderen.
Met betrekking tot de vier specifieke vragen die de geachte afgevaardigde heeft gesteld, vestigt de Commissie uw aandacht op het volgende.
Ten eerste stelt het Europees Visserijfonds, het nieuwe structurele instrument voor de visserij in de periode 2007-2013 in artikel 4, onder g, uitdrukkelijk dat het één van de doelstellingen is om bij de ontwikkeling van de visserijsector en visgronden de gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen te stimuleren. Het EVF is gebaseerd op het beginsel van partnerschap met alle belanghebbenden binnen de visserijsector. Dit betekent uitdrukkelijk ook partnerschap met de organen die verantwoordelijk zijn voor de bevordering van gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen. Het EVF omvat specifieke bepalingen over het bevorderen van gelijkheid tussen mannen en vrouwen, zowel door vrouwen meer te betrekken bij de besluitvorming, als bij de door de lidstaten ten uitvoer te leggen programma's. De Commissie stimuleert vooral ook de deelname van vrouwen in de diverse uitvoeringsfasen van het Europees Visserijfonds, inclusief de opstelling, de controle en de evaluatie van de operationele programma's van de lidstaten voor de komende programmaperiode.
Het fonds kan ook maatregelen ondersteunen waarmee gelijke kansen voor mannen en vrouwen worden bevorderd. Dit kan bijvoorbeeld via netwerken en het uitwisselen van beste praktijken met relevante organisaties. De Commissie probeert ervoor te zorgen dat de lidstaten deze bepalingen en prioriteiten in hun operationele programma's overnemen.
Ten tweede erkent de Commissie het belang van opleidingen binnen de visserijsector. Onderwijs en professionele training komen dan ook in aanmerking voor ondersteuning uit het Europees Visserijfonds. Het ligt in de verwachting dat vrouwen door deze opleidingen meer toegang tot werk krijgen. Daarnaast kan het fonds in het kader van de nieuwe prioriteitsas 4 voor duurzame ontwikkeling van visgronden met een groot aantal maatregelen de diversificatie van activiteiten en alternatieve werkgelegenheid onder vissers stimuleren. In het kader van deze as kunnen ook speciale maatregelen voor het verbeteren van professionele vaardigheden, aanpassing aan werk en meer werkgelegenheid voor vrouwen worden ondersteund. Wij willen benadrukken dat de Commissie de betrokkenheid van vrouwen binnen de lokale organen bevordert, voor het beheer van maatregelen in het kader van as 4.
Ten derde, en dit is een punt dat al eerder aan de orde was, eist het EVF van lidstaten dat zij zorgen voor een brede en doeltreffende betrokkenheid van alle relevante partners bij de diverse programmeringsfasen. Dit omvat organen die verantwoordelijk zijn voor de bevordering van gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen. Het fonds eist voorts dat de operationele programma's informatie bevatten over de tenuitvoerlegging van het partnerschapsbeginsel, de partijen die hierover zijn geraadpleegd, de resultaten van dit overleg en in hoeverre deze in overweging zijn genomen. De nieuwe prioriteitsas 4 voor duurzame ontwikkeling van de visgronden die door het fonds wordt ondersteund, wordt van onderaf ten uitvoer gelegd. De lokale partijen, waaronder vrouwenorganisaties, fungeren als drijvende kracht achter het ontwerp en de uitvoering van lokale ontwikkelingsstrategieën. Zo worden vrouwenorganisaties op lokaal niveau betrokken bij de besluitvorming en worden hun specifieke zorgen en suggesties meegenomen in de lokale ontwikkelingsstrategieën. Vrouwen en hun vertegenwoordigers worden aangemoedigd om te participeren in de regionale adviesraden, die opgezet zijn ter verbetering van het bestuur van het hervormde gemeenschappelijke visserijbeleid. Vrouwenorganisaties zijn bijvoorbeeld al vertegenwoordigd in de Regionale Adviesraad voor de Noordzee, de eerste adviesraad. Ook in de Regionale Adviesraad voor de Noordwestelijke Wateren zijn vrouwen vertegenwoordigd.
Ten slotte kunnen lidstaten in de huidige programmaperiode in het kader van Europees Oriëntatiefonds voor de visserij, onderzoek en innovatieve projecten met betrekking tot de specifieke situatie van vrouwelijke schelpdierenvissers medefinancieren. Deze mogelijkheid wordt ook geboden door het Europees Visserijfonds, in het kader van prioriteitsas 3 voor collectieve acties. De Commissie heeft sinds 2003 meerdere oproepen gedaan tot het indienen van voorstellen voor innovatieve acties in de visserijsector. Deze acties zijn nu bijna afgerond. In 2005 heeft de Commissie een evaluatie achteraf uitgevoerd om de effecten en de toegevoegde waarde te beoordelen. Uit deze evaluatie is duidelijk gebleken dat dergelijke acties geen toegevoegde waarde hebben, terwijl innovatieve acties in het kader van en gefinancierd uit de operationele programma's van de lidstaten meer succes hadden en beter bewaakt werden.
Op basis van die conclusies heeft de Commissie besloten om de tenuitvoerlegging van deze acties te integreren in de verordening inzake een Europees Visserijfonds en de tenuitvoerlegging te ondersteunen via de operationele programma's van de lidstaten.
Teresa Riera Madurell
(ES) Mijnheer de commissaris, dank u voor uw toelichtingen, maar ik zou de bijzondere situatie willen aankaarten van de vrouwen die werkzaam zijn in de sector van de schelp- en schaaldierenvisserij, voor het merendeel vrouwen van boven de vijftig, die als gevolg van hun werk te kampen hebben met allerlei gezondheidsproblemen en die bovendien vaak geen recht hebben op een werkloosheidsuitkering, gezondheidszorg en veilige arbeidsomstandigheden.
Daarom roepen wij de Commissie in ons verslag op een proefproject te initiëren om de bijzondere situatie van deze vrouwen aan te pakken.
Gaat de Commissie akkoord met de uitvoering van dit proefproject, zoals het Parlement heeft voorgesteld? We zouden graag willen weten wat de Commissie voornemens is te doen in verband met deze kwestie.
Joe Borg
Ik zal kijken naar de haalbaarheid van een dergelijk proefproject dat specifiek is gericht op schelpdierenvissers en het verbeteren van hun positie op meerdere fronten. Ik kan alleen zeggen dat ik hier op dit moment welwillend tegenover sta, maar ik moet dit verder bestuderen voordat ik toezeggingen kan doen.
De Voorzitter
Wij gaan nu over tot het volgende onderdeel van het vragenuur, waarin vragen worden gesteld aan commissaris Špidla, die ik bij dezen welkom heet.
De vragen nrs. 43 t/m 45 zullen schriftelijk worden be antwoord.
Betreft: Economische en innovatieve mogelijkheden van demografische veranderingen
De vergrijzing van de bevolking en de daaruit voortvloeiende demografische veranderingen worden als een bedreiging gezien voor de arbeidsmarkt en de communautaire "kenniseconomie”, evenals voor de lidstaten en de regio's. Het kan ook gezien worden als een gelegenheid om nieuwe banen te scheppen in een groeimarkt met nieuwe producten en diensten voor een betere kwaliteit van leven voor ouderen, voor economische groei en vergroting van het concurrentievermogen van Europa. Deze benadering richt zich op de zogenaamde "silver economy”. Uit recente berekeningen voor Duitsland is gebleken dat proactief inspelen op de behoeften en belangen van de soms steeds rijker wordende ouderen in de komende twee decennia kan leiden tot 900 000 nieuwe banen. Er zijn geen andere sectoren of bedrijfstakken met een groter groeipotentieel.
Tot nu toe zijn de kansen die worden geboden door het potentieel van de vergrijzende bevolking nog niet duidelijk horizontaal beschreven in de mededelingen van de Commissie over de "demografische toekomst van Europa” def.), "Europese waarden in een geglobaliseerde wereld” def.), het Groenboek "Demografische veranderingen” en de belangrijkste op de strategie van Lissabon geënte beleidsprogramma's zoals de Structuurfondsen, het Zevende kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling en het Kaderprogramma concurrentie en innovatie. Een uitzondering wordt gevormd door de innovatieve acties van de Commissie, "ambient assisted living”, het i2010-initiatief en de mededeling over e-toegankelijkheid, die nu een onderdeel vormt van het e-insluitingsprogramma in de derde pijler van "i2010”.
Wat is de Commissie voornemens te doen om de lidstaten en de regio's te stimuleren om het beginsel van de "silver economy” als horizontale component op te nemen in hun innovatiegerichte hervormingsprogramma's voor de Lissabonagenda voor 2007 en daarna?
Is de Commissie bereid te overwegen om de beleidsvorming rond de verschillende aspecten van de "silver economy” te coördineren?
Vladimír Špidla
lid van de Commissie. - (CS) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de Commissie is het volledig eens met de geachte afgevaardigde dat de silver economy een veelbelovend groeipotentieel biedt en daarom gestimuleerd moet worden op lokaal, nationaal en Europees niveau. De silver economy is een voorbeeld van de voordelen die de hogere levensverwachting met zich meebrengt. In haar recente mededeling, COM(2006)571, getiteld "De demografische toekomst van Europa: probleem of uitdaging?” schetst de Commissie de silver economy als voorbeeld van nieuw economisch potentieel, en een van de positieve gevolgen van vergrijzing.
De Commissie is verheugd over initiatieven als het "Silver Economy Network of the European Regions" (SEN@ER). Op het eerste Europese forum over demografie, dat onlangs werd gehouden, gaf een politicus uit Noordrijnland-Westfalen tijdens een van de workshops een presentatie over de activiteiten die Duitsland in het kader van het netwerk van SEN@ER op het gebied van de silver economy ontplooit. Op 25 en 26 januari 2007 organiseert de Commissie een conferentie met als thema "regionale antwoorden op demografische veranderingen”. Tijdens deze conferentie zullen een aantal voorbeelden worden gepresenteerd van succesvolle regionale silver economy-projecten die op regelmatige basis steun uit de structuurfondsen ontvangen.
Tevens zou ik erop willen wijzen dat het Duitse voorzitterschap op 17 en 18 april 2007 met steun van de Commissie een belangrijke conferentie in Berlijn zal organiseren, getiteld "Demographischer Wandel, Chancen erkennen, potenziale Nutzen, Wachstum fördern” (Demografische verandering: Kansen herkennen - Potentieel benutten - Groei bevorderen), over de mogelijke synergie tussen de vergrijzing en de economie. De silver economy is een nieuw begrip en heeft betrekking op diverse beleidsterreinen van de Commissie. De Commissie heeft een interne werkgroep in het leven geroepen om het Europees beleid op het gebied van demografische verandering te coördineren. Op deze wijze gaat de Commissie verder met activiteiten op het gebied van demografie in het algemeen en meer specifiek in het kader van de silver economy. Deze activiteiten kunnen leiden tot een aantal initiatieven van de Commissie, bijvoorbeeld over de gevolgen van de vergrijzing van de bevolking en de mogelijkheden die de silver economy biedt.
Als reactie op de vergrijzing heeft de Commissie tevens het strategische initiatief i2010 gelanceerd, waarin een totaalbenadering en praktische maatregelen worden geïntroduceerd op het gebied van ontwikkeling en het innovatief en intensiever inzetten van informatie- en communicatietechnologieën. Bij dit initiatief zullen alle beschikbare instrumenten betrokken worden, waaronder de initiatieven binnen het zevende kaderprogramma, krachtens artikel 169, met betrekking tot ambient assisted living en het nieuwe programma voor concurrentievermogen en innovatie op het gebied van de beste toepassing van informatie- en communicatietechnologieën in verband met de vergrijzing - waaronder maatregelen die de bekendheid vergroten en politieke maatregelen. De mededeling van de Commissie over deze kwestie wordt begin 2007 verwacht.
Lambert van Nistelrooij
Voorzitter, dank aan commissaris Špidla voor zijn actieve opstelling in deze; toch zijn de mogelijkheden van de silver economy-markt voor diensten en producten nog onvoldoende in beeld. Naast de vijf in de mededeling "De demografische toekomst van Europa: probleem of uitdaging", genoemde instrumenten, dient de silver economy-aanpak als zesde aparte spoor te worden toegevoegd. Voelt u daarvoor? En een suggestie: op 25/26 februari, u zei het al, komen de regio's bij elkaar met dat seniorennetwerk. Bent u bereid op grond daarvan ook te kijken wat het kan betekenen voor de verdere bijstelling in het Parlement, bijvoorbeeld door een hoorzitting te organiseren in de loop van 2007 met het Parlement samen?
Vladimír Špidla
lid van de Commissie. (CS) Dames en heren, de vergrijzing, de gevolgen daarvan en de silver economy - met andere woorden, het besef dat de vergrijzing leidt tot veranderingen met betrekking tot zowel consumptie als productie - zijn zo belangrijk dat wanneer het Parlement dit initiatief goedkeurt, ik dit proces uiteraard nauwlettend zal volgen en volledig zal steunen.
Ik denk dat we tijdens het zoeken naar organisatiestructuren nog niet voor een vaste opzet kunnen kiezen. We zullen echter onder alle omstandigheden de voortgang van het "Silver Economy Network of European Regions" (SEN@ER) volgen en bekijken hoe efficiënt de nationale coördinatiestructuren functioneren.
Geachte afgevaardigden, uit de mededeling van de Commissie over vergrijzing blijkt dat demografische verschuiving een van de belangrijkste veranderingen is voor onze maatschappij, op al haar facetten betrekking heeft en van invloed is op alle lagen van de bevolking. De Commissie heeft daarom gekozen voor een concept in hoofdlijnen, dat wil zeggen, toepasbaar op alle beleidsterreinen, waaronder consumenten- en consumentenbeschermingbeleid en economisch beleid in het algemeen.
DanutBudreikait
(LT) Mevrouw de Voorzitter, in de Lissabon-strategie is al vastgesteld dat concurrentievermogen kan worden verwezenlijkt door een verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd naar 65 jaar. In Duitsland is de pensioengerechtigde leeftijd opgetrokken naar 67 jaar. In de 21e eeuw verhogen we de leeftijd waarop mensen met pensioen kunnen gaan en verlengen we de werktijd, in plaats van dat we nieuwe technologieën invoeren. Op welke leeftijd kan iemand naar uw mening van zijn of haar welverdiende pensioen gaan genieten?
Vladimír Špidla
lid van de Commissie. (CS) De pensioengerechtigde leeftijd is een uiterst gevoelige kwestie en we kunnen niet voor de eenvoudige oplossing kiezen en simpelweg op basis van een besluit op Europees niveau een bepaalde leeftijd vaststellen. Deze kwestie valt in zijn geheel onder de bevoegdheden van de lidstaten. Ik zou graag willen benadrukken dat dit een terechte vraag is en dat het niet de strategie van de Commissie is om een bepaalde leeftijd vast te stellen. De strategie van de Commissie, en die juich ik ten zeerste toe, bestaat in het verglengen van de periode waarin burgers actief en bij het arbeidsproces betrokken zijn. Het idee om op bestuurlijk niveau een leeftijd vast te stellen is niet van groot belang. Het is veel belangrijker om voorwaarden te scheppen waardoor burgers langduriger aan het arbeidsproces kunnen deelnemen. De vastgelegde pensioenleeftijd is meestal 65 jaar, terwijl de gemiddelde burger in Europa op de leeftijd van 59 jaar stopt met werken.
Ik zou er ook op willen wijzen dat de levensverwachting bij een goede gezondheid hoger ligt. De gemiddelde leeftijd waarop iemand overlijdt ligt in Europa op 62 jaar, ook al loopt deze leeftijd in de verschillende lidstaten flink uiteen. Deze kwestie moet ook een plaats krijgen in het debat.
Ik wil benadrukken dat het concept van een inclusieve maatschappij gebaseerd is op het feit dat een baan niet alleen economische gevolgen heeft maar ook actieve deelname aan de maatschappij betekent. Wetenschappelijk onderzoek heeft duidelijk aangetoond dat vervroegd pension op het moment dat iemand zijn mogelijkheden op arbeidsvlak nog niet volledig heeft benut, meer als last dan als voordeel wordt ervaren.
Ik kom graag terug op de vraag die u in eerste instantie stelde. De Commissie is niet van plan een vaste pensioenleeftijd voor te schrijven of aan te bevelen. Aan de andere kant, in het licht van de vergrijzing en de langere pensioenperiode, vindt de Commissie het een goede zaak het arbeidzame leven van de burger te verlengen. Om dit te bereiken, moet een pakket maatregelen worden aangenomen waarbij het verhogen van de pensioengerechtigde leeftijd op bestuurlijk niveau geen grote prioriteit heeft. Althans, dat is mijn mening.
Andreas Mölzer
(DE) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, terwijl er in toenemende mate belangstelling voor bestaat de oudere generatie te bewegen tot het uitgeven van geld, tot consumeren, is het voor veertigers of vijftigers steeds moeilijker om werk te vinden, en dat komt natuurlijk tot uitdrukking in lage pensioenen, waarbij met name vrouwen het risico lopen op een arme oude dag. Wat is de Commissie voornemens te doen aan deze tegenstrijdigheid?
Vladimír Špidla
lid van de Commissie. (CS) Ten eerste is het van groot belang de capaciteit van de Europese arbeidsmarkt te vergroten door maatregelen te nemen die in onze ogen zinvol en in het belang van de arbeidsmarkt zijn. Tot deze maatregelen behoren het vergroten van de inzetbaarheid, beroepsopleidingen, omscholing, steun voor degenen die hun baan kwijt zijn en het begrip flex-security, dat wil zeggen actieve steun verlenen aan burgers die in een overgangsperiode verkeren; dat hoeft overigens niet te betekenen dat iemand zijn baan kwijt is, maar bijvoorbeeld in een tussenfase tussen twee verschillende beroepen verkeert. Al deze kwesties zijn van belang en moeten een rol spelen bij de oplossing van het probleem dat u heeft geschetst, dat wil zeggen hoe de Europese arbeidsmarkt gestimuleerd moet worden.
De tweede doelstelling is het inventariseren en vervolgens wegnemen van alle discriminerende barrières of factoren die leiden tot ongelijke behandeling in verband met pensionering en socialezekerheidstelsels. De Commissie is van mening dat al deze zaken van belang zijn en zal daar aandacht aan besteden.
Een andere maatregel, die ook deel uitmaakt van de Lissabon-strategie, is het voorzien in meer werkgelegenheid voor vijftigplussers. Een van de voornaamste doelstellingen is op dit moment het dichten van de salariskloof tussen mannen en vrouwen, omdat loonongelijkheid een van de belangrijkste oorzaken is van de verschillen in de leeftijd waarop iemand met pensioen gaat. In dit geval kiest de Commissie voor een brede aanpak waarbij arbeidsmarkt, socialezekerheidsstelsels en loonongelijkheid worden betrokken. Deze aanpak en deze benadering zijn naar mijn mening de juiste manier om verder te komen.
De Voorzitter

Betreft: Demografie en ouderschapsuitkering
Heeft de Commissie zich in haar jongste studies over het onderwerp demografie ook bezig gehouden met de gevolgen van de zogenaamde ouderschapsuitkering voor de ontwikkeling van de bevolking in Noorwegen, en is zij voornemens soortgelijke modellen in niet-lidstaten, zoals Noorwegen en in lidstaten, zoals Frankrijk, met elkaar te vergelijken?
Vladimír Špidla
lid van de Commissie. (CS) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de Commissie heeft nog geen onderzoek gedaan naar de gevolgen van verschillende uitkeringssystemen op het geboortecijfer. Demografen zijn het er over het algemeen over eens dat het moeilijk is de gevolgen van verschillende soorten financiële tegemoetkoming te scheiden van andere, wellicht doorslaggevende factoren die het geboortecijfer beïnvloeden. De Commissie is echter van mening dat het onderzoek naar voorbeelden van modellen die in de praktijk zijn toegepast en getest zich niet uitsluitend moet beperken tot de EU-lidstaten; we kunnen uiteraard leren van de oplossing die andere landen in het noorden van Europa hebben gekozen voor de problemen die demografische veranderingen met zich meebrengen, landen die geen lid zijn van de Europese Unie - met andere woorden Noorwegen en IJsland.
In vervolg op haar mededeling "De demografische toekomst van Europa - probleem of uitdaging?", die in oktober 2006 is aangenomen, heeft de Commissie besloten een werkgroep van overheidsdeskundigen op het gebied van demografie en gezin op te richten. Deze werkgroep zal de Commissie bij toekomstige activiteiten adviseren en zich buigen over het uitwisselen van modellen die in de praktijk zijn toegepast en getest. Bovendien wil ik erop wijzen dat de Commissie, afgezien van het goedkeuren van de mededeling over demografie, ook heeft besloten de Europese sociale partners te raadplegen over de wijze waarop werk, privé-leven en gezin op elkaar kunnen worden afgestemd. De sociale partners is gevraagd te onderzoeken of er op dat vlak verdere verbeteringen nodig zijn, met name wat betreft werktijden, flexibele arbeidsvoorwaarden, nieuwe mogelijkheden van informatietechnologie, toegankelijkheid en kwaliteit van kinderopvang, opvang van ouderen en afhankelijke personen, mogelijkheden op het gebied van verlof - waaronder verlof tijdens schoolvakanties en verlof om te zorgen voor afhankelijke personen, kinderen of gehandicapte familieleden.
Aangezien de Noorse sociale partners lid zijn van de Europese organisaties van sociale partners, zal rekening worden gehouden met de Noorse ervaringen op het gebied van ouderschapsuitkeringen.
De Commissie zal tevens het Duitse voorzitterschap steunen bij het oprichten van een Europese gezinsbond. De Commissie is van mening dat een dergelijke organisatie een bijdrage kan leveren aan het beoordelen van modellen die in de praktijk zijn toegepast en getest. Bovendien kan de organisatie als platform fungeren waar de lidstaten hun ervaringen met verschillende modellen kunnen uitwisselen teneinde de omstandigheden van het gezin in de Europese Unie te verbeteren en Europeanen de mogelijkheid te geven zoveel kinderen te krijgen als ze willen. Geachte afgevaardigden, u heeft wellicht uit de lengte van mijn toespraak al afgeleid dat de Commissie de financiële kant van de kwestie nog moet onderzoeken. Dit onderzoek zal in een later stadium plaatsvinden.
Bernd Posselt
(DE) Hartelijk dank, commissaris, voor uw zeer goede antwoord en voor de moed om een onderwerp aan te pakken waarvoor veel van uw voorgangers zijn teruggeschrokken. Ik zou u aanvullend alleen nog willen vragen of u maatregelen plant om de immateriële aspecten van een vriendelijke houding ten aanzien van kinderen en gezinnen in Europese maatschappijen te bevorderen, en of u overweegt om non-gouvernementele organisaties, private organisaties en privépersonen hierbij te betrekken, zodat het maatschappelijk middenveld bij dit werk kan worden betrokken?
Vladimír Špidla
lid van de Commissie. (CS) Aangezien we maar weinig tijd hebben, zal ik het kort houden. Inderdaad, materiële factoren hebben een grote invloed op ons leven en de kwaliteit daarvan, en op de steun voor burgers en gezinnen. Daarom is het duidelijk dat we met deze kwestie alleen vooruitgang kunnen boeken indien we de mogelijkheden van non-gouvernementele organisaties benutten; en dus, zoals de heer Posselt al aangaf in zijn vraag, rekenen we op een grote rol van diverse non-gouvernementele organisaties en particuliere initiatieven.
De Voorzitter
De vragen nrs. 48 t/m 53 zullen schriftelijk worden be antwoord.

Betreft: Mislukking van het consumentenbeleid op de interne markt
Uit de jongste Eurobarometer van maart 2006 blijkt eens te meer het felle wantrouwen van de consumenten ten aanzien van de interne markt en hun totale gebrek aan kennis van hun rechten en de oplossingen voor hun problemen.
Kan de Commissie toelichten waarom de bestaande wetgeving zo ongeschikt en/of zo slecht toegepast is dat de consumenten ontmoedigd en wantrouwig zijn geworden ten aanzien van aankopen in het buitenland? Hoe wil de Commissie de consumenten beschermen tegen de al maar talrijker wordende misbruiken waar zij het slachtoffer van zijn door de exploderende handel via internet? Waarom doet zij niets met de duizenden klachten die haar eigen netwerken haar doorspelen met betrekking tot grensoverschrijdende aankopen, reizen, medische zorgen, enz.?
Markos Kyprianou
lid van de Commissie. - (EL) Mevrouw de Voorzitter, het onderzoek waarnaar de geachte afgevaardigde verwees, bevestigt inderdaad de mening van de Commissie: er moet nog heel veel gedaan worden om het vertrouwen van de consument in de interne markt te versterken. Als wij echter in aanmerking nemen waar wij begonnen zijn en waar wij ons vandaag bevinden, geloof ik niet dat wij vandaag een dermate negatief standpunt moeten innemen.
Er is aanzienlijke vooruitgang geboekt, en die vooruitgang is ook waarneembaar als wij kijken naar de genomen maatregelen en naar de toepassing ervan gedurende de afgelopen jaren. Natuurlijk rust de Commissie niet op haar lauweren. Zij blijft ijveren voor de versterking van het consumentenvertrouwen. Daarbij is echter ook een belangrijke rol weggelegd voor de lidstaten. Het geringe vertrouwen is te wijten aan een groot aantal factoren. Een daarvan is ongetwijfeld het feit dat er geen geharmoniseerd stelsel voor consumentenbescherming bestaat, waardoor de consumenten niet weten wat zij mogen verwachten als zij de grens oversteken om inkopen te doen. Wij moeten evenwel erkennen dat de afgelopen jaren heel veel is bereikt met het oog op de oplossing van deze problemen, ofschoon natuurlijk niemand betwijfelt dat er, met name met betrekking tot de bestaande wetgeving en de toepassing daarvan, veel meer gedaan moet worden om het vertrouwen van de consument te versterker. Zowel de reeds genomen als de geplande maatregelen hebben tot doel het stijgend aantal oneerlijke en illegale praktijken aan te pakken.
Wat is er op het niveau van de Europese Unie gedaan? Ten eerste wil ik u verzekeren dat de Commissie de klachten die zij via haar netwerken heeft ontvangen - en nog steeds ontvangt - nooit heeft genegeerd. Integendeel, die klachten waren juist de drijfveer achter de in het verleden ondernomen activiteiten, zoals de aanneming van wetgeving inzake oneerlijke handelpraktijken. Ook vormen ze een belangrijk onderdeel van de gegevens- en inlichtingenbank voor toekomstig optreden, bijvoorbeeld op het gebied van timesharing. Met deze wetgeving inzake timesharing zullen wij reisproducten aanpakken die zich aan de wetgeving onttrekken en derhalve geen aanvaardbaar niveau van consumentenbescherming bieden.
De andere wetgeving waarover we het hadden, te weten Richtlijn 2005/29 betreffende oneerlijke handelspraktijken, verbiedt agressieve praktijken, zoals verkoop onder druk, misleidende methoden voor verkoopbevordering en oneerlijke reclame. De consumenten van de Europese Unie genieten dezelfde bescherming, of zij nu in hun eigen land dingen aanschaffen of in een andere lidstaten, of via internet. Dankzij het horizontale karakter van deze bescherming is het zelfs mogelijk om ook nieuwe praktijken die het resultaat zullen zijn van de marktontwikkelingen, af te dekken.
Afgezien daarvan zijn met Richtlijn 2000/31 betreffende de elektronische handel informatievereisten ingevoerd, die tot doel hebben volledige informatie van de consumenten te verzekeren ten aanzien van de identiteit van de handelaar, het handelskarakter van de communicatie via internet, de daadwerkelijke prijs, de technische middelen.
Verordening 2006/2004 betreffende samenwerking inzake consumentenbescherming biedt de bevoegde nationale autoriteiten de mogelijkheid om overal in de Unie snel op te treden tegen gewetenloze, oneerlijke handelaren die grensoverschrijdend actief zijn.
In de ontwerpverordening betreffende het verbintenissenrecht - die gewoonlijk de Rome I-verordening wordt genoemd - komt een voorstel van de Commissie voor waarmee het consumentenvertrouwen aanzienlijk zal worden versterkt, omdat zij reeds bekend zijn met de betreffende wetgeving, met alle voordelen van dien. Daarnaast hebben we het netwerk van Europese consumentencentra en het Europees Buitengerechtelijk Netwerk voor de oplossing van financiële geschillen. Deze netwerken stellen de consumenten op de hoogte van hun rechten en helpen hen hun rechten uit te oefenen via een gerechtelijke procedure of via buitengerechtelijke geschillenregeling in grensoverschrijdende zaken.
Zoals het Parlement weet, zal de Commissie in de toekomst de wetgeving inzake consumentenbescherming herzien. Binnenkort zal een groenboek voor verdere openbare raadpleging worden goedgekeurd. Het doel daarvan is een manier te vinden om de bestaande wetgeving te moderniseren en te verbeteren, teneinde het vertrouwen van de consument en het bedrijfsleven verder te verbeteren en hen ertoe aan te zetten binnen de interne markt grensoverschrijdend te kopen en verkopen. Het vraagstuk van het consumentenvertrouwen zal natuurlijk ook besproken worden in het kader van de komende strategie voor consumentenbeleid.
Zoals u ziet, blijkt weliswaar uit ons onderzoek dat er nog belangrijke problemen bestaan, maar ik denk wel dat u begrepen hebt dat de Commissie niet op haar lauweren rust en, integendeel, maatregelen neemt. Die maatregelen vormen een allesomvattend programma voor de aanpak van de tekortkomingen die in het onderzoek aan het licht zijn gekomen.
Marc Tarabella
(FR) Mijnheer de commissaris, dank u wel voor uw antwoord, dat me niet verrast aangezien het een bevestiging is van het standpunt dat de Commissie uiteengezet heeft in het actieprogramma voor de periode 2007-2012 dat onlangs is aangenomen. De enige doelstelling daarvan is, ik citeer, het waarborgen van een hoog niveau van consumentenbescherming en een doeltreffende handhaving van de voorschriften inzake consumentenbescherming.
Hoe denkt de Commissie in de praktijk de lidstaten te vervolgen die de bestaande richtlijnen, bijvoorbeeld inzake garantie of verkoop op afstand, niet correct toepassen, en zo de consumenten die proberen voordeel te halen uit de interne markt, aan ernstige risico's blootstellen? Denkt u ten slotte niet dat het beleid van deze Commissie de consumerende burger - in tegenspraak met de geest van het Verdrag - heeft omgevormd tot een stiefkind en een verschoppeling van deze interne markt?
Markos Kyprianou
lid van de Commissie. We zullen kijken naar de omzetting van de wetgeving en zullen dit controleren aan de hand van onze beoordeling van het acquis. Ten eerste zorgen we ervoor dat alle lidstaten de wetgeving correct in nationale wetgeving hebben omgezet. Als blijkt dat er zelfs bij correcte omzetting nog steeds problemen op de interne markt optreden, of dat er sprake is van handelsbarrières of onderlinge verschillen tussen de lidstaten wat betreft consumentenbescherming, zorgen we ervoor dat dit met aanvullende initiatieven wordt opgelost. Wij volgen dit dus nauwgezet en zorgen dat alle lidstaten de Europese wetgeving op het vlak van consumentenbescherming correct toepassen.
Zoals u weet, neemt mijn collega, mevrouw Kuneva, vanaf 1 januari het onderwerp consumentenbescherming over en deze kwestie ligt ook haar nauw aan het hart.
De Voorzitter

Betreft: Genetisch gemodificeerde rijst
Hoewel het besluit van de Commissie van 23 oktober jl. om geïmporteerde rijst verplicht te testen op de aanwezigheid van GGO's als positief moet worden aangemerkt, zijn er in dit verband een aantal bijzonder zorgwekkende ontwikkelingen te melden.
Nu de Amerikaanse autoriteiten hun rijst officieel als vrij van de niet-geautoriseerde GGO-variant LLRICE 601 hebben gecertificeerd, maar deze niettemin in een aantal scheepsladingen is ontdekt, kan men zich afvragen hoeveel vertrouwen de consumenten in de EU nog kunnen hebben in de betrouwbaarheid van dergelijke certificeringssystemen.
Naar verluidt wordt in Britse supermarkten met GGO's gecontamineerde rijst uit de VS verkocht met toestemming van het Food Standards Agency, de Britse instantie die officieel toezicht moet houden op de voedselveiligheid. Is de Commissie ook niet van mening dat het vertrouwen in de FSA hierdoor wordt geschaad? In hoeverre acht zij de politiek van de FSA in deze verenigbaar met de EU-wetgeving?
De Britse regering is kennelijk voornemens de teelt van genetische gemodificeerde gewassen toe te staan naast traditionele en organische teelten. Hoe denkt de Commissie inbreuken op de EU-wetgeving met betrekking tot GGO-contaminatie tegen te gaan?
Markos Kyprianou
lid van de Commissie. - (EN) Dit vormt voor ons inderdaad een heel belangrijke kwestie en het is duidelijk dat er in de Europese Unie geen enkel niet-geautoriseerd product op de markt kan komen. Bij ons functioneert een erg streng systeem om ervoor te zorgen dat geen enkel product door de zeer zware keuringsprocedure glipt.
De vraag over de verontreinigde langkorrelige rijst uit de VS die betrekking heeft op de niet-geautoriseerde GGO-variant LL RICE 601 bewijst dat dit niet slechts een stelling is, maar een feit. Onze reactie heeft duidelijk gemaakt dat we beogen onze regelgeving waar mogelijk toe te passen.
Zodra de Commissie werd geïnformeerd over deze verontreinigde rijst uit de VS, hebben we alle mogelijke maatregelen genomen ter voorkoming dat niet-geautoriseerde producten op de markt zouden komen. Allereerst stelden we certificering verplicht voor elke afzonderlijke consignatiezending die de Europese Unie binnenkomt. Toen we echter ontdekten dat ladingen rijst uit de VS die waren voorzien van een GGO-vrij certificaat bij testen in de aankomsthaven van de Europese Unie toch een positieve uitslag gaven, hebben we de certificeringseis aangescherpt met het voorschrift dat elke zending uit de VS systematisch aan tegenonderzoek wordt onderworpen.
Bovendien is het belangrijk dat dit tegenonderzoek wordt uitgevoerd op basis van een geharmoniseerde en zeer strenge bemonsterings- en testprocedure die de betrouwbaarheid en vergelijkbaarheid van de resultaten garandeert, zodat onze consumenten erop kunnen vertrouwen dat iedere zending langkorrelige rijst uit de VS twee keer wordt getest: zowel in de VS als bij aankomst in de Europese Unie.
Ik moet u eraan herinneren dat lidstaten de primaire verantwoordelijkheid dragen voor de handhaving van deze eisen en de controle van de naleving ervan door ondernemers. De Commissie heeft de nationale overheidsinstanties systematisch herinnerd aan deze verplichting om adequate controles uit te voeren en verontreinigde producten van de markt te halen.
Het Britse Food Standards Agency heeft zijn aanpak verduidelijkt door in te stemmen met de conclusies van het permanent comité van 11 september 2006. In dat verband verplichten de lidstaten zich tot onderzoek van alle ladingen rijst uit de VS die al op de markt van de Europese Unie zijn.
Wat betreft producten die in de schappen liggen, voorziet onze wetgeving erin dat de lidstaten alle benodigde maatregelen treffen om ervoor te zorgen dat deze producten worden getest en zo nodig uit de handel worden genomen. Het doel is echter om de lidstaten wetgeving in handen te geven. Het is vervolgens aan hen om ervoor te zorgen dat maatregelen zo effectief mogelijk worden genomen.
Wat de kwestie van de kruisbestuiving betreft, is het van belang erop te wijzen dat er in de Europese Unie geen enkel GGO-gewas kan worden verbouwd, tenzij het is beoordeeld als veilig voor het milieu en voor de gezondheid van mens en dier en is toegelaten voor de teelt. Lidstaten ontwikkelen co-existentiestrategieën om vermenging van GGO- en niet-GGO-gewassen zo veel mogelijk te beperken en om de economische gevolgen ervan aan te pakken. De bevoegdheid hiertoe ligt bij de lidstaten die hierbij de aanbevelingen en richtsnoeren van de Europese Unie volgen. De specifieke kenmerken van iedere lidstaat - het landschap, het milieu, klimatologische omstandigheden - vormen belangrijke argumenten voor een lidstaat om de geschiktste maatregelen te treffen.
We weten dat veel lidstaten, met inbegrip van het Verenigd Koninkrijk, methoden hebben ontwikkeld of daarmee bezig zijn om ervoor te zorgen dat GGO-gewassen samen kunnen worden geteeld met conventionele en biologische gewassen. De lidstaten zijn verplicht om de Commissie in kennis te stellen van nationale maatregelen op het vlak van co-existentie. De Commissie houdt dit nauwlettend in het oog.
Sarah Ludford
(EN) Mijnheer de commissaris, u kunt wel stellen dat het duidelijk is dat geen enkel niet-geautoriseerd product de EU-markt kan binnenkomen, maar dat is gewoon niet het geval. Zoals u al zei, is gebleken dat deze rijst ten onrechte van de VS een GGO-vrij certificaat kreeg, en nu eist u testen.
U zegt dat het FSA zijn aanpak heeft verduidelijkt, maar kunt u aangeven welke uitleg u van het FSA kreeg? Was het juist dat het FSA de winkels vertelde dat ze de rijst niet uit de handel hoefden te nemen?
Aangezien het onwettig is om GGO-rijst te verkopen, hoe is het dan mogelijk dat de door het FSA geadviseerde handelswijze legaal zou zijn? Hebt u het FSA berispt?
Laat dit hele voorval niet zien dat de pogingen om net te doen alsof biologisch en conventioneel voedsel kunnen worden beschermd tegen GGO-verontreiniging in het geheel niet overtuigend zijn?
Markos Kyprianou
Zolang er over de hele wereld GGO-producten zijn die wij niet hebben geautoriseerd, moeten we altijd waakzaam zijn en alle mogelijke maatregelen treffen. Eerder stelden we al vast dat we niet konden vertrouwen op de certificering door de VS en voerden we ons eigen testsysteem in; dat bewijst dat we dit heel serieus nemen.
Wat de kwestie in het Verenigd Koninkrijk betreft, moet elk product dat een niet-geautoriseerd GGO-bestanddeel bevat, uit de handel worden genomen, omdat het onrechtmatig op de markt is gebracht. Dat is een verplichting voor alle lidstaten, met inbegrip van het Verenigd Koninkrijk; dit was aan hen duidelijk gemaakt en ze begrepen dat.
Het is juist dat de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid stelde dat er geen direct gevaar voor de menselijke gezondheid was, en het Verenigd Koninkrijk heeft dat herhaald. Wat de Commissie betreft, is elk product van deze aard dat niet via onze procedures is goedgekeurd echter onrechtmatig op de markt en moet uit de handel worden genomen. Nadat we aan de overheidsinstanties van het Verenigd Koninkrijk duidelijk hadden gemaakt dat dit de juridische situatie was, hebben zij hun standpunt aangepast. In dit verband zorgen we ervoor dat lidstaten de zeer strenge wetgeving ook toepassen. Dan kan een niet-geautoriseerd product de consument niet bereiken. Na enige discussie heeft het Verenigd Koninkrijk zijn standpunt herzien.
De Voorzitter
Aangezien de voor het vragenuur gereserveerde tijd verstreken is, zullen de overige vragen schriftelijk worden beantwoord (zie bijlage).
Het vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.50 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)
