Goedkeuring van de notulen van de twee vorige vergaderingen
De Voorzitter
De notulen van de vergaderingen van donderdag 3 februari en maandag 14 februari zijn rondgedeeld. Eigenlijk waren de notulen van 3 februari al rondgedeeld, maar dan in Brussel. Misschien is dat de reden waarom sommige collega's ze niet hebben gekregen.
Geen bezwaren in verband met de notulen?
(De notulen worden goedgekeurd)

Medina Ortega
) Mevrouw de Voorzitter, normaal gesproken ben ik altijd aanwezig bij de opening van de zitting op maandagmiddag om 17.00 uur. Gisteren lukte mij, en met mij vele andere Europese afgevaardigden, dat niet omdat de vlucht van Air France van kwart over twee zonder enige opgaaf van redenen werd geannuleerd. Hierdoor arriveerden wij pas zeer laat op de dag in Straatsburg. Als Air France doorgaat met het stelselmatig boycotten van het Europees Parlement, dan moet dit maatregelen treffen om herhaling te voorkomen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Medina Ortega. Ik deel uw teleurstelling volkomen. Wilt u zo vriendelijk zijn mij hierover een brief te schrijven, zodat ik mij met schriftelijke bewijzen in de hand tot de leiding van Air France en de Franse regering kan richten? Dit kan echt niet langer, en ik vind dat we krachtig moeten protesteren.

Napolitano
Mevrouw de Voorzitter, ik heb gisteren dezelfde ervaring gehad als de heer Medina Ortega.
Het is voor de Franse regering een eer dat Straatsburg de zetel van het Europees Parlement is en daarom moeten de Franse autoriteiten zich bewust zijn van hun verantwoordelijkheden en zorgen voor goede verbindingen met alle hoofdsteden van de Unie.

De Voorzitter
Absoluut, mijnheer Napolitano, dank u wel.

Lannoye
Mevrouw de Voorzitter, deze keer gaat het niet over vertraagde vluchten. Ik wil hier onze verontschuldigingen aanbieden voor de afwezigheid van mijn collega Caroline Lucas uit Groot­Brittannië, lid van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie. Zij kon niet komen omdat zij gisterochtend in Glasgow is gearresteerd bij een kernenergiebetoging. Haar identiteit was bekend. Het was volkomen duidelijk dat zij lid was van het Europees Parlement, maar desondanks is zij de hele dag vastgehouden. Ik vind dit volkomen onaanvaardbaar, en ik verzoek u tussenbeide te komen bij de Britse autoriteiten, zodat dit soort gebeurtenissen niet meer plaatsvindt en er excuses worden aangeboden aan mevrouw Lucas. Ik heb u hierover trouwens al een brief geschreven samen met mijn collega Hautala.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Lannoye. Ik heb uw brief in goede orde ontvangen en ik heb mij al tot de Britse vertegenwoordiging gericht.

Stenzel
Mevrouw de Voorzitter, met het oog op de stemming van vandaag wilde ik u iets vragen over een onderwerp dat ik gisteren bij de mondelinge discussie over het EQUAL-verslag al heb aangesneden. Ik zou u willen vragen de stemming over het communautair initiatief EQUAL uit te stellen, omdat wij gewoon nog een beetje meer tijd nodig hebben om een belangrijk punt af te ronden. Ik ben optimistisch en zie de stemming in alle rust en vertrouwen tegemoet. Wij zullen de ruimst mogelijke steun vinden voor ons standpunt over EQUAL. We hebben alleen nog een beetje extra tijd nodig om een aantal details in verband met de asielkwestie uit te werken, en daarom vraag ik u de stemming van vandaag naar morgen op te schuiven.

Miller
Mevrouw de Voorzitter, inhakend op de opmerking van de heer Lannoye het volgende. Mevrouw Lucas is even buiten Glasgow gearresteerd wegens haar deelname aan een demonstratie tegen de Trident-basis in Faslane. Ik heb veel sympathie voor die demonstratie. Ik heb echter geen sympathie voor de pogingen van mevrouw Lucas zich achter haar parlementaire onschendbaarheid te verschuilen.
Ik werd zelf ook gearresteerd tijdens zo' n demonstratie, maar heb me achter geen enkele immuniteit willen verschuilen. Ik heb de straf die ik kreeg gewoon aanvaard. Dat zou mevrouw Lucas ook moeten doen.

Ghilardotti
Mevrouw de Voorzitter, ik wil iets zeggen over het verzoek van mevrouw Stenzel om de stemming over het communautair initiatief EQUAL tot morgen uit te stellen.
Inderdaad heeft er in onze commissie een levendige discussie plaatsgevonden over dit initiatief en aangezien dit een belangrijk voorstel is van de Europese Commissie, dat verband houdt met de vorig jaar gesloten akkoorden, geloof ik dat haar verzoek ingewilligd moet worden.
Wij zijn het met mevrouw Stenzel eens dat een zo groot mogelijke overeenstemming moet worden bewerkstelligd tussen de fracties en dat daarom de stemming tot morgen moet worden uitgesteld. Dan kan het Parlement zijn standpunt ten aanzien van dit initiatief met een zo groot mogelijke meerderheid aannemen.

De Voorzitter
Het verzoek van mevrouw Stenzel wordt gesteund door mevrouw Ghilardotti. Zijn er collega's die het woord willen voeren tegen dit verzoek?
Aangezien dit niet het geval is, breng ik het in stemming.
(Het Parlement willigt het verzoek in)

Corbett
Mevrouw de Voorzitter, wanneer parlementsleden zich aansluiten bij een nieuwe fractie of een andere verlaten, dienen de fracties dat krachtens artikel 29, lid 4 van het Reglement bij u te melden. Heeft u meldingen ontvangen van leden die de fractie van de Europese Volkspartij hebben verlaten, of blijft de Oostenrijkse afdeling daar gewoon deel van uitmaken?

De Voorzitter
Mijnheer Corbett, ik heb niets van dien aard vernomen.

Agenda
De Voorzitter
Wat betreft de agenda van donderdag: ik heb gisteren tijdens de plenaire vergadering een verzoek ontvangen het debat over de actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties te verlengen, en ik stel voor dit met een half uur te doen, dat wil zeggen, tot 18.00 uur. De stemming vindt om 18.00 uur plaats.
(Het Parlement keurt het voorstel goed)

Strategische doelstellingen en wetgevend programma van de Commissie
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de verklaringen van de Commissie over de strategische doelstellingen van de Commissie voor een periode van vijf jaar en het jaarlijks wetgevend programma voor 2000.
Ik geef onmiddellijk het woord aan Commissievoorzitter Prodi.

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte collega's, de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten verwelkomt dit debat, en wij juichen toe dat de Commissie in dit debat een voorbereidend document heeft voorgelegd. Wij verwelkomen verder de conclusies die wij in dit document aantreffen. Ook verwelkomen wij de toespraak die Commissievoorzitter Prodi zojuist heeft gehouden, wij verwelkomen zijn toespraak in grote lijnen. In de conclusies van het document heet het dat de vijfjarige ambtsperiode van de Commissie-Prodi een tijd van grote veranderingen wordt. Europa zal zich verder integreren, en tegelijkertijd begint de Unie aan een uitbreidingsfase die uiteindelijk tot de hereniging van ons continent zal leiden.
Dat is verregaand, ambitieus, we zouden zelfs kunnen zeggen: profetisch. Wij wensen u toe dat dit mag lukken, mijnheer de Commissievoorzitter. Maar wij zeggen ook dat het heden de basis voor de toekomst is, en wij kunnen die toekomst enkel gestalte geven als wij ons in het heden van onze taak kwijten. Ik zeg dit in alle ernst en met een zekere bezorgdheid. Ik doel op de discussie over bepaalde conflicten die de Europese Unie op dit moment doormaakt. De Europese Unie is een gemeenschap waar wij deel van uitmaken. Wij horen bij elkaar, ook als er problemen zijn. Dit is niet het moment om te isoleren, maar om bijeen te brengen. Dit is het moment om deze taak, de eenwording van Europa, gezamenlijk tot een goed einde te brengen.

Mijnheer de voorzitter van de Commissie, u bent de afgelopen week herhaaldelijk opgekomen voor het Europees Parlement. U heeft zich opgesteld als hoeder van de Verdragen, wat ook uw rol is. Wij betuigen u hiervoor uitdrukkelijk ons respect, onze erkentelijkheid en onze steun, ook in verband met het door u genoemde schrijven aan de Oostenrijkse bondskanselier.
(Applaus)
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, wij koesteren dezelfde doelstellingen. Wij willen voor de 21e eeuw een sterk, slagvaardig en democratisch Europa, een Europa dat menselijke waardigheid, democratie en rechtsstaat zowel naar binnen als naar buiten toe verdedigt en tegelijkertijd zijn belangen in de wereld waardig, geduldig, overtuigend en zelfbewust waarneemt. De boodschap die de Europese Unie de wereld instuurt, mag er niet een van arrogantie of zelfs van een soort Europees nationalisme zijn, nee, het moet er een van samenwerking, partnerschap en vreedzame ontwikkeling zijn.
Zo betekent mondialisering voor ons de kans deze steeds kleiner wordende wereld in solidariteit samen te brengen rond een vreedzame vorm van concurrentie. Zo bezien biedt de mondialisering veleer een kans dan dat zij ons in gevaar brengt, is zij veeleer een samenkomen dan een scheiding, en kunnen wij elkaar wederzijds verrijken in plaats van ons op te sluiten achter grenzen. Maar wij beseffen ook dat wij deze grote uitdagingen alleen gezamenlijk als Europeanen de baas zullen kunnen. Mondialisering is niet alleen een economisch, maar ook een cultureel proces. Daarom willen wij een partnerschap in de wereld, en geen botsing van beschavingen, zoals sommigen voorspellen, geen clash of civilizations. Wij willen partnerschap, samenkomst, uitwisseling en vrede. Maar wij willen ook opkomen voor onze verdraagzame Europese samenleving, en daarom is een gemeenschappelijk buitenlands- veiligheids- en defensiebeleid zo belangrijk.
Vandaag worden de onderhandelingen met zes Midden-Europese landen geopend. Daarmee komen de leden van de Europese familie een stuk nader tot elkaar. Wij vinden wat u over het Barcelonaproces gezegd heeft terecht: alle landen van het Middellandse-Zeegebied moeten de menselijke waardigheid, de democratie en de rechtsstaat erkennen. Voor ons als Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten is niet alleen de hervorming van de Europese instellingen belangrijk de komende vijf jaar. Wij blijven ons ook achter de Europese eenheidsmunt scharen en delen de mening dat het stabiliteitsbeleid de grondslag voor een consolidering van de Europese munt is. Daarom zijn wij er ten volle van overtuigd dat we het Stabiliteitspact consequent moeten blijven naleven.
Wij hebben structurele hervormingen nodig in de Europese economie. Bovenal hebben we behoefte aan een Europese economie waarin het opnieuw loont te presteren, zodat mensen opnieuw kiezen voor het ondernemerschap. Het zou een ramp zijn voor Europa als aan het einde van de rit enkel nog een paar multinationals overbleven en het midden- en kleinbedrijf in Europa geen toekomstperspectieven meer had.
(Applaus)
Op dit punt heeft de Commissie een belangrijke rol te spelen. Wij kunnen - in samenspraak met de lidstaten - een beleid van belastingverlaging uitwerken om te zorgen dat het weer de moeite loont te ondernemen. Op dit punt willen wij Europa gezamenlijk gestalte geven.
U heeft het in uw document over decentralisatie en subsidiariteit. Daar staan wij achter. Staten, regio's, steden en gemeenten in Europa blijven behouden. Er valt desondanks de laatste tijd een ontwikkeling te bespeuren die op zijn minst in mijn land de indruk wekt dat verenigingen de nationale en regionale overheden links laten liggen en hun programma's rechtstreeks in Brussel gaan indienen, waarna Brussel dan over het eigendom van talloze landbouwbedrijven en -ondernemingen in de landen van de Europese Unie gaat beslissen. Ik denk hier bijvoorbeeld aan de gang van zaken rond de richtlijn inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna. Ik voer dit enkel aan om te laten zien dat we op sommige punten moeten uitkijken. Ik vind dat we in dit verband meer rechtszekerheid moeten scheppen.
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, tot slot wil ik u graag dit zeggen: wij hebben als Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten alle belang bij een sterke Commissie. Als u overtuigend werk kunt verrichten, is uw succes ons aller succes. In die zin wensen wij u dan ook het allerbeste. Tegelijkertijd zien wij onze rol ten opzichte van de Commissie als controlerend. Als er zelfs maar aanwijzingen zouden bestaan dat u het recht van de Europese Unie niet garandeert - wij zien momenteel geen reden tot kritiek op dit vlak, integendeel, het omgekeerde is waar - als het Europese recht dus geschonden mocht worden, dan zullen wij ons daar klaar en duidelijk tegen verzetten. De vrede binnen de Europese Unie vindt zijn wortels immers in ons recht. Dat recht en die vrede moeten wij koesteren, want zonder kunnen wij geen vrede stichten in de rest van de wereld.
(Applaus)

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte afgevaardigden, ik wil voor alles benadrukken hoe verheugd ik ben over het feit dat wij ons hier voor de eerste keer in de geschiedenis buigen over het regeerprogramma - een woord dat zeer in de smaak valt bij voorzitter Prodi en ook bij mij - van de Commissie voor de gehele duur van haar mandaat.
Dit stelt ons in staat om aan onze burgers uit te leggen wat wij van plan zijn te doen en waar wij reeds mee bezig zijn. Wij moeten, met het oog op de toekomst, ook proberen de huidige betreurenswaardige gang van zaken recht te zetten: wij hebben bijna elf maanden moeten wachten op een wetgevend programma - voorzitter Prodi werd in maart vorig jaar, tijdens de Top van Berlijn, benoemd in zijn huidige functie. Dat valt hem niet voor honderd procent aan te rekenen - wij zijn bezig een crisis de baas te worden. Maar ik denk wel dat het in de toekomst zinnig zou zijn indien de investituur van een nieuwe Commissie samenvalt met de presentatie van het wetgevend programma.
Voorzitter Prodi sprak aan het begin van zijn betoog over een paradoxale situatie, een paradox in Europa en ook in de wereld: wij staan aan het begin van een nieuw, seculair millennium dat in het teken staat van het door Internet gesponnen web en de toverkracht van de biotechnologische vooruitgang en in wezen bevinden wij ons op een breukvlak. Maar als wij ons nu beperken tot de Europese Unie en spreken over bestuur en het besturen - een term die in het Spaans herinneringen oproept aan de vroegere benaming van het Ministerie van Binnenlandse Zaken maar die wellicht goed bruikbaar is - dan is het van het allergrootste belang dat de Europese Unie zich van een goed bestuur bedient. Voorzitter Prodi werpt zich altijd op als pleitbezorger van zijn geboortestad, Bologna, maar ik zou hem willen vragen een kort uitstapje naar Siena te maken en aldaar de voor ons allen begrijpelijke fresco's van Ambrosio Lorenzetti te bezichtigen over bon governo en mal governo. Wat wij hier nodig hebben, mevrouw de Voorzitter, is goed bestuur.
Aangezien wij herstellende zijn van een uiterst complexe crisis moeten wij proberen onze instellingen inhoud en cachet te geven. Ik wil het Parlement wijzen op een feit dat wij licht vergeten, namelijk dat de investituur van de Commissie-Prodi in september jongstleden met ruime steun werd bekrachtigd hetgeen naar onze mening duidt op een progressieve en Europees-georiënteerde meerderheid. Onder die meerderheid bevonden zich fracties die meenden dat de meerderheid van het Parlement oppositie moest voeren tegen de meerderheid van de Raad. En dat is nu precies wat een belangrijke ontwikkeling in de weg staat namelijk de uitwerking van de medebeslissing in het wetgevend programma. Ik haal dit aan omdat ik de mening ben toegedaan dat steun aan de Commissie ook moet betekenen dat de Commissie zich gedurende het gehele mandaat van haar taak kan kwijten.
Anderzijds zijn wij getuige van de geboorte van het politieke Europa, een gemeenschap van waarden waar wij mee instemmen, en van een Europese Unie ten dienste van de burger. En ik zou met het oog op de actualiteit willen zeggen - en ik zeg dit aan het begin van de week waarin de intergouvernementele conferentie van start gaat - dat er veel meer waarde en een grondwettelijke status moet worden toegekend aan het handvest van de grondrechten. In het licht van wat er gezegd is over de Oostenrijkse crisis denk ik dat het handvest onvervreemdbaar deel moet uitmaken van de Verdragen. Daar is mijns inziens geen twijfel over mogelijk en het is van het allergrootste belang.
Wat dat laatste onderwerp betreft, mevrouw de Voorzitter, zou ik het Parlement vooral willen manen tot doordacht en voorzichtig taalgebruik. De nieuwe minister van Financiën van de Oostenrijkse coalitie bestempelde het Oostenrijkse parlement vorige week als een farce en een wassen neus. Diegenen die onder een totalitair stelsel geleefd hebben, weten dat een bordkartonnen parlement de weg opent voor een dictatuur. Zonder een dynamisch parlement is er geen democratie. Ik denk dat dit soort uitlatingen bijzonder gevaarlijk is en spreek vanuit deze positie mijn veroordeling hierover uit.
In verband met de vier grote prioriteiten waarnaar voorzitter Prodi stelselmatig verwijst in zijn analyse van de voor ons liggende uitdagingen kan ik zeggen dat wij die volledig onderschrijven. Ik wil de Commissie er echter wel op wijzen dat de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten een wijziging heeft aangebracht in de prioriteitstelling. Bovenaan de lijst staat bij ons de economische en sociale agenda waaronder ook wat u levenskwaliteit noemt valt, namelijk de rechten van de burger als consument en als persoon met betrekking tot kwesties die wij altijd ondersteunen maar die nooit genoeg uit de verf komen. Ik doel hier op het Europees sociaal model en de aanpassing daarvan aan nieuwe omstandigheden, de rechten van de consument en het respect voor het milieu en een duurzame ontwikkeling.
Wanneer gesproken wordt over het streven naar volledige werkgelegenheid mag niet vergeten worden dat vandaag de dag volledige werkgelegenheid niet meer, zoals in de tijd van Beveridge aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, betekent dat de mannelijke kostwinner van het gezin werk heeft. Wij moeten hameren op de gelijkheid van de sexen, het fameuze gender mainstreaming, een onderwerp dat nauwelijks aan bod komt in het programma van de Commissie­Prodi. De gelijkheid van de sexen moet dus prioritair zijn en datzelfde geldt voor de aanpassing van het sociale model en, bovenal, voor de onverholen strijd tegen het populisme in een situatie waarin de sociale en economische cohesie onder druk staat. Ook dat moet voor de Commissie een prioriteit van de bovenste plank zijn. En dit dient gekoppeld te worden aan de bestrijding van het racisme en de onverdraagzaamheid om zo een ontwikkeling beheersbaar te houden die ertoe heeft geleid dat de Unie, vanwege haar welvaart en vergrijzende populatie, een immigratiezone is geworden die van overal ter wereld mensen aantrekt. Dat moet volgens mij ons hoofddoel zijn.
Hier zou ik nog een ander punt aan willen toevoegen, namelijk het naar mijn mening onontkoombare economische bestuur met een enkele valuta en ook hier moet de Commissie vorderingen maken. Ik zou, net als mijn fractie overigens, graag meer duidelijkheid krijgen over de herziening van Agenda 2000 gelet op de ambitieuze doelstellingen en vooral op de belangrijke uitbreiding van het onderhandelings- en integratieproces die de Commissie heeft doorgevoerd. Meent de Commissie dat er gedurende het gehele traject geen enkele herziening zal komen? Ook het onderwerp van de heffingen is voor ons van het allergrootste belang.
Wat de algemene bestuursproblematiek betreft denk ik dat een theoretische beschouwing zeer nuttig zou kunnen zijn. Maar ik wil u wel waarschuwen: het is gevaarlijk om het hele bestuurlijke kader van de Europese Unie op losse schroeven te zetten. Ik ben een uitgesproken voorstander van de subsidiariteit. Als wij erin zouden slagen het gebied waarop wij zeggenschap hebben, duidelijk af te bakenen, lijkt mij dat een bijzonder goede zaak. En verder denk ik dat de subsidiariteit ook geldt op het vlak van de bespiegeling. Niet alleen de Commissie, maar ook onze lidstaten, onze parlementen en onze burgers moeten hierover nadenken.
Tot slot, mevrouw de Voorzitter, wil ik ingaan op de laatste doelstelling die in onze ogen van primordiaal belang is: de stabilisering van het continent en de grotere rol van Europa in de wereld. Wij zijn het allen eens over de voorrangspositie van Zuidoost­Europa. Wij hebben de uitbreiding en - ik noemde het al eerder - het integratieproces en wij hebben het verder uitgebreide euromediterrane programma. Wij zijn beter uitgerust om conflicten te voorkomen en voorts is er nog een onderwerp waar weinig over wordt gesproken, de Noord-Zuid­problematiek. Wij mogen Afrika niet vergeten dat niet alleen door God maar ook door Europa aan zijn lot wordt overgelaten. Wij hebben een belangrijke bijdrage te leveren op het vlak van de ontwikkelingssamenwerking.
En tot besluit een thema dat steeds meer onder onze verantwoordelijkheid valt als grootste economische en commerciële macht ter wereld, namelijk de stem van de Europese Unie in de wereld, hetgeen verder gaat dan het spelen van een actieve rol in de millenniumronde. Wij moeten denken aan een hervorming van de Verenigde Naties en de internationale financiële instellingen, waar Europa een enorme vinger in de pap heeft. En bovenal, en hiermee sluit ik af, mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, moeten wij erin slagen duidelijke taal te spreken, wij moeten tot op zekere hoogte ons jargon bijschaven. Want wij kunnen niet verwachten dat de Europeanen, die momenteel zeer woelige tijden doormaken, zich enthousiast bij ons aansluiten als wij doorgaan met over hun hoofden heen, dezelfde hermetische taal te bezigen. Alleen door deze aanpassing kunnen wij bij hen het vertrouwen aanwakkeren dat, naar ik hoop, tot uitdrukking zal komen bij de volgende Europese verkiezingen.

Cox
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik kan u namens mijn fractie verzekeren van onze steun voor het uitgangspunt, de kern van de analyse en de strategie die u hier vandaag presenteert, namelijk dat dit vanaf nu een onmiskenbaar politieke aangelegenheid wordt. Politiek, omdat we in een nieuwe fase terechtkomen. Zelfs al zijn we nog niet helemaal klaar met de constructie van de economische bouwstenen, we staan op het punt een dergelijke functionalistische visie op de Europese eenwording achter ons te laten om aan die veel grotere uitdaging, de politieke eenwording, te gaan werken.
De uitbreiding stelt ons voor een politieke uitdaging. De totstandbrenging van een ruimte van justitie en binnenlandse zaken, de oplossing van het asiel- en immigratievraagstuk, de strijd tegen de misdaad: het zijn allemaal politieke uitdagingen. Ook de vorming van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid is een bij uitstek politieke uitdaging. De politieke aard van deze uitdagingen maakt ze niet alleen complex, maar ook rechtstreeks van invloed op de soevereiniteit van de lidstaten. Daardoor liggen ze ook erg gevoelig bij de kiezers en de burgers in de lidstaten. We moeten daarom een manier vinden waarop we deze politieke doelstellingen kunnen verwezenlijken en niet alleen de scepsis, maar ook onze grootste vijand, de apathie waar u het over had, kunnen bedwingen.
Het zal een moeizaam proces worden, maar de instrumenten zijn er wel. Ik ben het helemaal met u eens dat we de synergie tussen onze instellingen moeten bevorderen; niet alleen tussen de Commissie en het Parlement maar ook tussen die twee instellingen en de Raad, om recht te doen aan de omvang van deze politieke uitdaging. Er is behoefte aan versterking van de dialoog, niet alleen tussen onze instellingen maar ook met de burgers. We moeten duidelijker aangeven waar het in de Unie om gaat, en de angst en bezorgdheid onder de burgers wegnemen omdat die in veel gevallen volkomen ongegrond zijn. Misschien dat we die angst kunnen overwinnen als we de dialoog met en de voorlichting aan de burgers intensiveren.
Mijn fractie is met name ingenomen met het creatieve idee van het witboek dat we komend voorjaar tegemoet kunnen zien. In dat witboek zal het vraagstuk van het bestuur aan de orde worden gesteld. In het licht van het netwerken in Europeees verband dat u zojuist beschreef is het van groot belang dat Europa zich op zijn kerntaken concentreert, dat we de moed tonen gebieden aan te wijzen waar Europa zich bescheiden zou kunnen opstellen. Op die manier zouden we de mensen er misschien van kunnen overtuigen dat Europa niet uitsluitend wordt bestuurd vanuit een centrale autoriteit in Brussel, die steeds meer macht en bevoegdheden naar zich toetrekt. Dat is de politieke kern van de uitdaging waar we voor staan, en u hebt dat zojuist ook heel helder aangegeven.
Mijn fractie beschouwt de uitbreiding als de voornaamste prioriteit waaraan alle andere mogelijke hervormingen moeten worden afgemeten, of het nu gaat om het bestuur, de intergouvernementele conferentie of de hervorming van de instellingen.
Uitbreiding gaat voor ons over de totstandkoming van een partnerschap, niet over een proces waarin "wij en zij" van elkaar gescheiden blijven. We zien de uitbreiding als een ontwikkeling die meer oplevert dan de som van de afzonderlijke lidstaten en kandidaat-lidstaten. Ik stel voor dat de Commissie, die schatkamer van gedetailleerde informatie over de uitbreiding, een document presenteert waarin ze duidelijk aangeeft hoe groot de waarde van de uitbreiding is, niet alleen budgettair en financieel gezien, maar ook in bredere zin. Het zou zoiets moeten zijn als het verslag-Cecchini voorafgaande aan de Europese Akte; een document dat de mensen duidelijk maakt dat de uitbreiding de grootse, historische uitdaging van deze tijd vormt en hen stimuleert aan het debat te gaan deelnemen. Het is zaak daar goed over na te denken.
Wat Zuidoost-Europa betreft ben ik het met u eens dat we de waarde van politieke instellingen moeten afmeten aan hun successen. We moeten er tijdens het mandaat van deze Commissie en van dit Parlement in slagen de zo zwaar bevochten en precaire vrede in Zuidoost-Europa veilig te stellen. De stabilisatie- en associatie-overeenkomsten die inmiddels zijn gesloten zijn zeer welkom, maar er moet meer gebeuren. We zullen de desbetreffende gegevens publiceren en ze later deze week, tijdens het debat over het verslag-Swoboda, aan de orde stellen.
In de strategische nota ligt de nadruk op de rol van de Europese Unie in de wereld. Het belangrijkste doel dat we daarbij voor ogen hebben is dat het gewicht van de Unie als wereldmacht in verhouding staat tot haar betekenis op het gebied van hulp, handel en financiering. We moeten ons nu, aan het begin van dit decennium, een beeld proberen te vormen van de wijze waarop onze instellingen zich aan het eind van dit decennium internationaal zullen hebben ontwikkeld, en met name van onze positie ten opzichte van internationale monetaire instellingen, instellingen van de Verenigde Naties enzovoorts. Het is belangrijk dat die discussie op gang wordt gebracht.
Tenslotte nog dit. De kranten van vandaag, de dag na Valentijnsdag, schrijven dat uw wittebroodsweken nu voorbij zijn. Ik weet niet of u romantisch bent ingesteld, mijnheer Prodi, en misschien is het wel een heel onromantische opmerking. In ieder geval zijn wij in de liberale fractie er blij mee, omdat het betekent dat we nu eindelijk terzake kunnen komen. En zo hoort het ook. U hebt in uw toespraak een hele reeks bijvoeglijke bepalingen gebruikt om Europa te beschrijven: een energiek Europa, een ondernemend Europa, een Europa met een menselijk gezicht, dat niemand wil uitsluiten. Ik zou daar één bijvoeglijk naamwoord aan willen toevoegen, één woord dat mijn liberale collega's na aan het hart ligt, één indicatie van het soort Europa waar uw bestuurlijk programma recht aan zou moeten doen, namelijk een stimulerend Europa.

Hautala
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik waardeer ten zeerste de openheid waarmee u erkent dat de Europese Unie fundamenteel hervormd moet worden. In uw programma behandelt u zeer principiële kwesties. Ik denk dat de burgers zich meer voor de politiek gaan interesseren als wij in staat zijn naast de dagelijkse kleine zaken ook grote kwesties naar voren te brengen. Tegelijkertijd moet echter worden gezegd dat uw programma helaas in veel opzichten op een partijmanifest lijkt. Het bevat namelijk veel goede bedoelingen, maar concrete voorstellen over hoe dit allemaal moet worden uitgevoerd ontbreken grotendeels. Zoals elk manifest bevat het ook zeer veel innerlijke tegenstrijdigheden. Ik wil u met mijn interventie helpen deze innerlijke tegenstrijdigheden te herkennen.
Ten eerste de economie en de sociale ontwikkeling: wij moeten proberen na te gaan hoe wij de doelstelling van het concurrentievermogen kunnen verenigen met de doelstelling van volledige werkgelegenheid. Dat staat in uw programma. Moet er eindelijk een convergentiecriterium worden opgesteld dat - zoals u in feite in het programma aangeeft - stelt dat in geen enkele lidstaat de werkloosheid hoger mag zijn dan, laten wij zeggen, in de drie landen die op dit gebied het beste presteren? Mijn fractie wil de nadruk leggen op ecologische belastinghervorming. Wij kunnen namelijk alleen voor werkgelegenheid en een duurzame ontwikkeling zorgen als wij de belastingstructuur veranderen, maar helaas is dit - zoals wij allen weten - een gebied waarop de Europese Unie totaal niet in staat is maatregelen te nemen. Ik vraag u deze zaak op de intergouvernementele conferentie naar voren te brengen. De Europese Unie is alleen te rechtvaardigen als ze zich concentreert op taken die de afzonderlijke landen niet alleen kunnen uitvoeren. In dit verband verdedigt het Parlement met u beslist het belang van de supranationale besluitvorming.
Een andere innerlijke tegenstrijdigheid in uw programma heeft te maken met de mondialisering. Naar mijn mening is het heel verdienstelijk dat u het begrip "mondiaal bestuur" naar voren heeft gebracht, zoals anderen hier ook al hebben geconstateerd. Trek echter ook lering uit de gebeurtenissen in Seattle: de vrije wereldhandel moet worden verenigd met alle waardevolle menselijke zaken die wij willen verdedigen. U moet een dialoog met de burgermaatschappij aangaan. Ik vraag u de internationale organisaties te democratiseren. De Europese Unie kan een doorslaggevende rol spelen in het proces waarin de Verenigde Naties en de Wereldhandelsorganisatie werkelijk aan een democratische controle onderworpen gaan worden. Wij kunnen samen met u de initiatieven hiervoor nemen.
Tenslotte vind ik het zeer positief dat u zo vaak over de burgermaatschappij spreekt, maar helaas is dit ook weer een innerlijke tegenstrijdigheid. U moet op de intergouvernementele conferentie ook conclusies trekken. Er moeten initiatieven worden ontplooid waardoor de burger daadwerkelijk rechtstreeks invloed op de besluitvorming kan hebben. Het is beslist waar wat u ons zojuist zei: de mensen willen een meer betrokken democratie. Dat is naar mijn mening de enige mogelijkheid als wij willen dat de mensen Europa accepteren en dat ze zich voor Europa interesseren.

Collins
Mevrouw de Voorzitter, de hervorming en de democratisering van de instellingen van de Europese Unie staan centraal in de historische en morele uitdaging waar het uitbreidingsproces ons voor stelt. Met woorden van die strekking begon de heer Prodi zijn presentatie van de strategische doelstellingen van de Europese Commissie voor de komende vijf jaar.
We zien met belangstelling uit naar de publicatie van het witboek over het bestuur van de Europese Unie, komende zomer, waarin het vraagstuk van het evenwicht tussen de regeringen van de lidstaten enerzijds en de Europese instellingen anderzijds aan de orde zal komen. Het is in dit opzicht belangrijk aandacht te besteden aan de hervorming van het interne besluitvormingsproces van de Commissie. Uit haar voorstellen voor de aanstaande intergouvernementele conferentie blijkt dat de Commissie de kleinere lidstaten het vooralsnog vanzelfsprekende recht een commissaris voor te dragen, zou willen ontnemen. Het gaat hier om een scenario waarin de Unie uit meer dan 25 lidstaten zou bestaan.
Ik ben geen voorstander van een Europa op twee niveaus. Dat zou mijns inziens indruisen tegen de geest en de doelstelling van het Verdrag van Rome en alle latere Verdragen. Alle lidstaten dienen binnen de Commissie en de andere instellingen gelijkwaardig vertegenwoordigd te zijn. Ik zou diegenen die vinden dat de kleine lidstaten hun recht om een commissaris voor te dragen maar moeten opgeven, erop willen wijzen dat er in de Amerikaanse Senaat geen onderscheid wordt gemaakt tussen kleinere en grotere staten. Zo ongeveer alle vijftig staten hebben twee gekozen vertegenwoordigers in de Senaat, onafhankelijk van hun inwoneraantal.
Alle hervormingen die voor de Europese Unie worden voorgesteld zullen in mijn land door middel van een referendum aan het volk worden voorgelegd. De voorstanders van dergelijke hervormingen zullen er een hele klus aan hebben het Ierse volk te overtuigen, als Ierland door die hervormingen zijn recht op een commissaris zou verliezen.
In het deze zomer te publiceren witboek over het bestuur van de Europese Unie zal ongetwijfeld ook aandacht worden besteed aan de hervorming van de Europese Raad. Ook hier zijn er verschillende beleidsterreinen waarop de lidstaten hun soevereiniteit moeten behouden. Ik geloof niet dat er in Europa een breed draagvlak bestaat voor de invoering van stemmingen bij gekwalificeerde meerderheid over vraagstukken op het gebied van belasting, justitie, binnenlandse zaken en buitenlandse betrekkingen op Europees niveau.
Momenteel is er voor besluiten over belastinghervorming op EU-niveau unanimiteit vereist, krachtens Artikel 99 van het Verdrag van Rome. Naar mijn overtuiging dient dat ook zo te blijven. Een gemeenschappelijk Europees belastingstelsel zou het functioneren van de Europese Unie eerder hinderen dan verbeteren.
Ik ben voorstander van uitbreiding van de Europese Unie. Ook ben ik er voor de instellingen zodanig te hervormen dat het uitbreidingsproces soepel en goed gestructureerd kan verlopen. Desalniettemin mogen we niet vergeten dat de 370 miljoen inwoners van de Europese Unie een publieke opinie vormen die bij de aanpassing van de EU-Verdragen van doorslaggevend belang zal blijken te zijn. We moeten er daarom voor waken al te snelle en vergaande veranderingen door te voeren, omdat de publieke opinie zich anders tegen ons keert en het uiterst moeilijk zal worden een toekomstig verdrag voor de Europese Unie te bekrachtigen.

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, ik voer het woord namens de Italiaanse radicale afgevaardigden. Mijnheer de voorzitter van de Commissie, u zei zojuist dat geen enkele politieke instantie vijfjarenplannen produceert. Inderdaad, u hebt gelijk, als wij aan de Russische plannen uit de jaren '30 denken. U hebt zelf echter enkele maanden geleden, aan het begin van uw mandaat, in de Conferentie van voorzitters aangekondigd een legislatuurprogramma te zullen opstellen, de grote lijnen te zullen aangeven voor de door u voorgezeten Europese regering. Met dat programma houden wij ons vandaag bezig. Of u dit nu een regeringsprogramma of een indicatief programma noemt, bij het lezen van het door u rondgedeelde document en bij het luisteren naar uw uiteenzetting van vanmorgen kunnen wij niet aan de indruk ontkomen dat dit hoogstens een lijst is met goede voornemens of, beter gezegd, een lijst met hangende problemen. U hebt nergens laten merken dat de Commissie ook een duidelijk standpunt heeft en zich, met andere woorden, zal kwijten van de taak die de Europese Commissie eigen is. Wij hebben hier in het Parlement in het verleden grote debatten gevoerd over de grote strategische opties van de Commissie. Dit waren voor de Commissie, als initiatiefneemster, niet zozeer proefballonnetjes, als wel regelrechte voorstellen voor de toekomst, waarbij het ene voorstel meer geluk was beschoren dan het andere. Hoe het ook zij, met deze voorstellen heeft de Commissie bijgedragen aan de integratie en de ontwikkeling van de Europese Unie.
Nu zitten wij eerder opgescheept met een decaloog: er zijn talrijke problemen genoemd maar tevens is de indruk gewekt dat de Commissie, met uw permissie, voor geen enkel probleem eigenlijk durft te zeggen "wat er gedaan zou moeten worden". U hebt mijns inziens slechts op een punt werkelijk aangedrongen, te sterk zelfs aangedrongen volgens mij: u hebt gezegd dat u de "onnodige" activiteiten wilt ontmantelen en dat u deze ontmanteling haast als een prioriteit beschouwt. Dan moet u wel oppassen, mijnheer de voorzitter! Wij hebben net een vertrouwenscrisis in onze relatie tot de Commissie achter de rug en wij hebben allen, of de meerderheid tenminste in dit Parlement, onze hoop gevestigd op deze Commissie. Wij wilden namelijk een sterkere Commissie, een Commissie met een nieuwe identiteit, een Commissie die zich door een zekere hand weet geleid.
U hebt gezegd dat de Commissie - omdat zij zich niet bij machte voelt - bepaalde bevoegdheden voor de uitvoering van gemeenschappelijke beleidsvormen wil ontmantelen, ofschoon zij die bevoegdheden bij het Verdrag heeft gekregen. Wat verlangen wij eigenlijk van een regering? Wat verlangen wij eigenlijk van deze heel bijzondere en haast dubbelzinnige structuur die Europese Gemeenschap heet? Het is goed dat een supranationale regering beslist over de gemeenschappelijke hulpbronnen, dat deze niet worden overgelaten aan de lidstaten of aan BTB's, zoals in het verleden is gebeurd.
Ik heb de indruk dat wij van u hetzelfde menu als altijd voorgeschoteld hebben gekregen, ook al brengt u dit op een nog zorgwekkender manier. U zegt dat u zich zult beperken tot het opstellen van een witboek. U schudt nu wel het hoofd, maar ik vrees dat dit zal uitmonden in hetgeen bepaalde landen al jarenlang in hun achterhoofd hebben, namelijk in een Commissie die een goed secretariaat is van de Raad van ministers.
Als dit de rol is die de Commissie in de komende vijf jaar wil spelen, is zij volgens ons, federalisten in hart en nieren, op de verkeerde weg. Wij zullen dit dan ook als maatstaf gebruiken voor het meten van het werk van de Commissie. Hervorming is belangrijk maar als deze alles in duigen doet vallen en de supranationale bevoegdheden van de Commissie ondermijnt, zal zij de grondslag van de Europese integratie aantasten en dat onderuit halen wat de oprichters van de Europese Gemeenschap met betrekking tot de Europese Commissie voor ogen stond.
U sprak verder nog over het economische en sociale beleid. Het lijdt geen twijfel dat het Europees sociaal model in een diepe crisis verzeild is geraakt en het lijdt ook geen twijfel dat werkloosheid probleem nummer één is geworden, waar geen enkel beleid van onze kant een oplossing voor heeft weten te vinden. Ik kan u echter wel op een briefje geven dat er nooit een oplossing zal komen als men enkel een opsomming geeft van de problemen waarover ook al in het verleden is gesproken. Er is een duidelijke visie nodig, een duidelijk voorstel. Waarom zijn er in ons Europa staatshuishoudingen die uit hun voegen barsten? Is het toeval dat dit juist de staatshuishoudingen zijn die flexibiliteit van de arbeidsmarkt en het bedrijfsleven tot het hoogste doel hebben uitgeroepen? Als wij door blijven ploeteren met altijd dezelfde voorstellen, met de voorstellen die tot nu toe alleen maar wrange vruchten hebben opgeleverd, weet ik niet hoe wij er uit moeten komen en dan weet ik vooral niet hoe de Commissie eruit moet komen.
Hetzelfde geldt voor de uitbreiding. Dit mag geen doel op zich zijn. Zij moet worden gekoppeld aan een uiterst efficiënte hervorming van de Europese Unie en haar structuren, aan concrete voorstellen, en daartoe had de Commissie ook in het kader van de IGC het initiatief kunnen nemen.
Ik heb echter ook een verheugende opmerking voor u, mijnheer de voorzitter. Enkele collega's hadden kritiek op uw telegram aan de Oostenrijkse regering. Voor ons was uw standpunt overtuigend. U hebt er goed aan gedaan dit land niet nog meer te isoleren. Wij zullen echter afwachten wat voor concrete gebaren hier in de praktijk op volgen.
Nogmaals, u hebt een volgens ons kortzichtige visie gepresenteerd. Daarin ontbreken de nodige impulsen voor de door mij genoemde sectoren, bijvoorbeeld voor de Balkan. Kunnen wij de Balkan nog lang buiten de uitbreiding houden? Daarbij denk ik voorlopig nog niet aan het recht van Kroatië, Macedonië en andere landen om eveneens toegang te krijgen tot dit gemeenschappelijk huis.

Bonde
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Prodi, ik heb alle lof voor uw voorstel betreffende een radicale decentralisatie van de communautaire werkzaamheden, maar ik wil graag vragen waarom u dan een hele reeks wetten met een centraliserend effect voorlegt? Ik herinner u aan de woorden van uw voorganger vijf jaar geleden. De heer Santer beloofde minder en beter, maar wat hij uiteindelijk verwezenlijkte was veel meer en veel slechter. Ik geloof dat u evenmin uw beloftes kunt waarmaken. U heeft het over decentralisatie, maar u centraliseert. Uw wetgevingsvoorstellen betreffen allemaal thema's waarop de burgers geen invloed meer hebben doordat u, mijnheer Prodi hun elke zeggenschap ontneemt, zelfs wat sociale zaken betreft. U heeft het over meer openheid, maar u doet voorstellen om documenten die nu openbaar zijn, geheim te maken. De twintig leden in uw Commissie zijn de enigen die de berg wetgeving van de Unie kunnen inkrimpen. Zodra de wetgeving in Brussel is aangenomen, kan geen enkele lokale politicus er nog iets aan veranderen. Daarom moet de Commissie bij elke nieuwe wetgeving die ze voorstelt minstens evenveel taken terugsturen naar de lidstaten en de burgerlijke democratie. Anders blijft de wetgeving in Brussel alleen maar aangroeien. Er zijn nu al meer dan 10.000 wetsteksten en evenveel wetswijzigingen. De kandidaat-landen hebben 26.000 documenten toegestuurd gekregen. Het Poolse parlement heeft 140.000 bladzijden in behandeling. Het is nu reeds veel te veel. Brussel moet minder beslissen en meer beslissingen aan de burgers, de regio's en de lidstaten overlaten. De beslissingen die toch in Brussel worden genomen, mogen alleen grensoverschrijdende kwesties betreffen waarvoor de nationale parlementen niet langer efficiënte wetgeving kunnen opstellen. De werkzaamheden in Brussel moeten van veel betere kwaliteit worden en ze moeten in alle openheid gebeuren, zodat de burgers tenminste nog weten wat er gebeurt nu de heer Prodi en zijn voorgangers hun het zelfbeschikkingsrecht ontnomen hebben. Tot slot richt ik nog een woordje tot de heer Dell' Alba over de dromen van de vaders van Europa: lees bij gelegenheid eens de memoires van Jean Monet. Hij droomde van een klein, praktisch secretariaat, zoals hij het noemde. Het orgaan dat de heer Prodi vandaag voorzit, is echter iets geheel anders.

Elles
Mevrouw de Voorzitter, hedenmorgen heeft de voorzitter van de Commissie, de heer Prodi, een aantal ambitieuze doelstellingen uiteengezet die de Europese Unie de komende vijf jaar zou moeten verwezenlijken. Het zijn prijzenswaardige doelstellingen die Europa als sterke en doortastende speler op het wereldtoneel zullen plaatsen. Die doelstellingen zijn een succesvolle uitbreiding, succes voor Europa als e-business-grootmacht en de invoering van betere grondslagen voor het bestuur. We zijn het ermee eens dat we de Europese burgers, vooral de jongere generaties, een goed beeld moeten geven van de richting waarin Europa zich de komende jaren zal ontwikkelen. Maar hoe kunnen we daar ooit in slagen als de financiële middelen niet toereikend zijn en de geloofwaardigheid van onze instellingen is aangetast? We moeten deze visie in een realistisch kader plaatsen. Ik zou dat aan de hand van de volgende drie punten willen toelichten.
Ten eerste hebben we een krachtige Europese economie nodig. We moeten er daarom voor zorgen dat de daling van de werkloosheidscijfers zich over de gehele Unie voortzet, de toenemende privatisering en liberalisering verder stimuleren, de betekenis van de informatietechnologie en Internet voor de economie erkennen, en aantonen dat e-Europe een goed initiatief is. Tegelijkertijd zullen we ervoor moeten waken terug te vallen in de regelgeving oude stijl, waarbij ieder particulier initiatief in de kiem wordt gesmoord. Mondialisering is niet iets om bang voor te zijn, maar we moeten wel goed begrijpen wat voor politieke gevolgen deze ontwikkeling voor de netwerkmaatschappij zal hebben. Zonder een succesvolle Europese economie zullen we de uitdagingen die ons te wachten staan nooit kunnen aangaan, zeker niet die van de uitbreiding.
Ten tweede is het zaak dat we alleen wetgeving opstellen waar dat nodig is. Ik heb het over de subsidiariteit. Minder doen, en wat we doen verbeteren - het was een van de hoofdpunten van het beleid van de vorige Commissie. Dat dient het voor de huidige Commissie ook te zijn. We zullen dit in detail aan de orde stellen bij de bespreking van de voorgestelde jaarlijkse wetgevingsprogramma's. De Commissie kan wel zeggen dat ze minder doet, en wat ze doet steeds beter doet, maar de heer Bonde heeft er zeer terecht op gewezen dat het jaarprogramma voor 2000, met zijn 500 voorstellen en aanbevelingen, het tegenovergestelde suggereert. We moeten prioriteiten stellen en ervoor zorgen dat we in elk van die programma's waar voor ons geld krijgen.
Tenslotte is het zaak ervoor te zorgen dat de Europese Commissie zelf doeltreffend en daadwerkelijk wordt hervormd. Natuurlijk is het zo dat de Commissie, als hoedster van de Verdragen, als onafhankelijke instelling is bedoeld. Desalniettemin dient ze, via het Parlement, verantwoording af te leggen aan de Europese burgers. Het informatieprobleem, waar de heer Bonde zojuist al naar verwees, is wat dat betreft een teken aan de wand. Het lijkt erop dat de Commissie ons, als burgers en parlementsleden, in weerwil van de Verdragen de toegang tot bepaalde informatie ontzegt.
Het zou onjuist zijn te zeggen dat de Commissie fungeert als een Europese regering. De Commissie weerspiegelt niet de meerderheid van het Parlement in zijn huidige samenstelling. Wij hebben als leden van het Parlement een belangrijke rol bij het vormen van de bestuurlijke structuur voor Europa. Dat bestuur dient zodanig te worden ingericht dat we daadwerkelijk kunnen samenwerken, maar moet ook recht doen aan het feit dat er voor de Europese instellingen ieder een eigen rol is weggelegd. We moeten daarom onze geloofwaardigheid vergroten, de samenhang versterken en erop vertrouwen dat we door samen te werken het imago van de Europese Unie onder de burgers kunnen herstellen.

Swoboda
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, de laatste jaren is er veel gedaan om de Europese Unie te versterken, gaande van de invoering van de euro tot een gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid, en ja, ook tot de beslissing van de Veertien, de Commissie en het Parlement in verband met de kabinetsformatie in Oostenrijk. Ik deel de gedachtegang en de principes die achter deze beslissingen schuilgaan volkomen. Niettemin geef ik u gelijk, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dat er de komende jaren nog veel moet gebeuren om de Europese Unie verder te versterken. De Unie is immers niet sterk genoeg, noch om de grote en onontkoombare taak van de uitbreiding aan te kunnen, noch om de bestaande en potentiële bewegingen in toom te houden die, om het zacht uit te drukken, een ambivalente en dubbelzinnige houding aannemen tegenover de Europese waarden van democratie, verdraagzaamheid en integratie van alle inwoners van ons continent. Dat geldt niet alleen voor Oostenrijk.
De Unie bekent zich in het Verdrag van Amsterdam tot haar fundamentele waarden, en de instellingen van de Europese Unie hebben dit nogmaals bevestigd ter gelegenheid van de Oostenrijkse regeringsformatie. Deze waarden krijgen echter pas hun volle betekenis als zij aanwijsbaar en in voldoende detail worden opgenomen in het Verdrag en de individuele burger ze uiteindelijk ook in rechte kan afdwingen. Artikel 6 en 7 van het Verdrag zijn, als het erop aankomt, namelijk niet toereikend. Daarom zeg ik met nadruk dat de Commissie erop moet staan dat het toekomstige handvest van de grondrechten in het Verdrag wordt opgenomen en dat de burger er bindende rechten aan kan ontlenen en deze voor de rechter kan afdwingen. Dit houdt tevens in dat de Commissie vast moet houden aan de gemeenschappelijke ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Met dit standpunt ga ik in tegen de twee voorgaande sprekers.
Het enige wat we tegenover de verlokkelijke, irrationele en demagogische beweringen van uiterst rechts kunnen zetten zijn humane, werkbare en doordachte uitgangspunten rond immigratie en asielrecht. Maar tegelijkertijd wil ik benadrukken dat zo'n aanpak vergezeld moet gaan van een coherent en overtuigend beleid rond werkgelegenheid en maatschappelijke uitsluiting. Werkloosheid, marginalisering en groeiende ongelijkheid vormen immers een ideale voedingsbodem voor anti-Europese en nationalistische sentimenten en daden.
In deze context, mijnheer de voorzitter van de Commissie, wilde ik het ook graag hebben over de door u als problematisch ervaren mondialisering en de manier waarop grote delen van de bevolking die zien. Het gevoel aan iets onbeheersbaars te zijn overgeleverd en het gebrek aan bescherming door de overheid leidt er in het beste geval toe dat de bevolking de politiek de rug toekeert, zoals bij de Europese verkiezingen, en in het slechtste geval tot extremistisch stemgedrag. Het is nog niet bij de Europese Unie opgekomen zich bij de burger als middel of zelfs als remedie tegen de negatieve effecten van de mondialisering op te werpen. Niemand is trouwens nog op dat idee gekomen. Wij bouwen aan een huis, maar er zijn te weinig burgers die zich er werkelijk thuis in voelen. Het gaat niet alleen om een hervorming van de Wereldhandelsorganisatie en het economische bestel - het valt trouwens op dat de Commissievoorzitter verzuimd heeft over de hervorming van de financiële instellingen en het internationale financiële bestel te spreken -, het gaat ook om vertrouwenwekkende maatregelen voor onze burgers. Die verlangen met recht en reden hulp en ondersteuning van de Europese Unie bij de onvermijdelijke maar pijnlijke aanpassing aan de nieuwe mondiale verhoudingen.
Wat de Commissie te zeggen heeft over de luider wordende stem van Europa is in deze context ook belangrijk. Mijnheer de voorzitter van de Commissie, u heeft het vandaag zelf gehad over een model, maar in uw document vind ik daar helaas te weinig over terug. U heeft gezegd dat wij onze burgers een economisch, sociaal, cultureel en ecologisch ontwikkelingsmodel moeten voorhouden, zowel naar binnen als naar buiten toe, dat zich duidelijk van de andere onderscheidt, ook van het Amerikaanse. De Verenigde Staten zijn in dit opzicht dan ook niet alleen onze partners, maar ook onze concurrenten - niet tegenstanders, maar concurrenten -, en wij moeten ons ervoor inzetten dat we onze burgers het beste model aanbieden. Ik zou graag willen dat wat wij vandaag zo fel hebben verdedigd, ook duidelijker was terug te vinden in de documenten van de Commissie.

Clegg
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, als de Commissie tijdens haar ambtsperiode zou kunnen bijdragen aan de herstructurering van het steeds wanordelijker wordende stelsel van bevoegdheden van de Commissie zelf, en wellicht ook van de Europese Unie als geheel, is dat de grootste dienst die ze de Europese Unie zou kunnen bewijzen. U hebt inmiddels een doortastende aanzet gegeven door zeer terecht te benadrukken dat de zogeheten "kernfuncties" centraal moeten komen te staan. U hebt er zelf al op gewezen dat daartoe ook moet worden vastgesteld welke taken, beleidslijnen en programma's op zijn hoogst slechts zijdelings verband houden met de centrale taak van de Commissie.
Van vele bestaande beleidslijnen en programma's van de Europese Unie is de houdbaarheidsdatum wellicht al enige tijd verstreken. Andere zijn te onpraktisch of te weinig doeltreffend gebleken om op Europees niveau ten uitvoer te worden gebracht. De uitdaging waar we nu voor staan is zoveel mogelijk van die perifere taken over te dragen aan de lagere bestuursniveaus van nationale, regionale en plaatselijke overheden. Als we de sceptische Europese burger willen overtuigen van de voordelen van verdere integratie, dan moeten we kunnen aantonen dat we bevoegdheden die niet langer bij de EU thuishoren even enthousiast overdragen aan lagere overheden als dat we nieuwe bevoegdheden aan de EU toebedelen.
Het is zaak dat we de critici van de Europese integratie, die beweren dat de in aantal toenemende Europese bevoegdheden slechts in één richting worden toegewezen, de wind uit zeilen nemen. Hun argumenten zijn niet geheel ongegrond, zoals de heer Bonde zojuist heeft aangegeven. Het zou een proces moeten zijn dat duidelijk twee kanten op werkt, waarin bestaande beleidslijnen en programma's van de EU die op grond van het subsidiariteits- of evenredigheidsbeginsel niet meer duidelijk te rechtvaardigen zijn, worden overgedragen en ingetrokken. Als u er de komende jaren in slaagt de daad bij het woord te voegen om die ambities te verwezenlijken, zal uw bijdrage aan de toekomst van de Europese Unie als geheel die van alle vorige Commissies overtreffen. Bovendien kunt u daarbij, zoals we hier vandaag hebben gehoord, rekenen op brede steun vanuit het Europees Parlement.

Lannoye
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik sta volledig achter de voorstellen van collega Heidi Hautala rond de strategische doelstellingen van de Commissie voor de komende vijf jaar.
Ik zal mij verder beperken tot een onderwerp dat u niet heeft aangesneden, maar dat niettemin op het programma stond, en dat is het werkprogramma van de Commissie voor het jaar 2000. Ik besef hoe beperkt uw manoeuvreerruimte is, aangezien we binnen de beperkingen van het huidige Verdrag moeten werken. Ik denk vooral aan fiscaal beleid, een belangrijk thema, maar daar wil ik het nu juist niet over hebben. Om te beginnen zou ik u willen prijzen voor een aantal voorstellen uit uw werkprogramma voor het jaar 2000. Ik heb het met name over het thema voedselveiligheid, waarvoor u ambitieuze en belangwekkende voorstellen doet, en over de beveiliging van de scheepvaart, ook geen onbelangrijk punt na de twee olievlekken die de kusten van Bretagne en Turkije hebben geteisterd. Het is een goede zaak dat de Commissie bij deze zaken kort op de bal speelt.
Maar op andere gebieden vind ik dat we wat meer ambitie mogen verwachten, en dat het wat sneller vooruit mag gaan. Ik heb in dat verband een aantal constructieve voorstellen rond sociaal beleid, milieubeheer en rond het vervolg op Seattle. Een inleidende opmerking: u heeft gezegd dat we een verzoening tot stand moeten brengen tussen de Europese instellingen en de burger. Natuurlijk is dat zo, en daarom vind ik het belangrijk dat we ons afvragen wat die burger in de eerste plaats bezighoudt. Op sociaal vlak lijkt het me bijvoorbeeld niet genoeg dat u een mededeling aankondigt over een sociaal actieprogramma. Het moet sneller gaan. U zou ons voor het einde van het jaar een nieuw sociaal actieprogramma moeten kunnen voorleggen.
Dan nu een onderwerp dat erg in de actualiteit is geweest en dat nog altijd is: bedrijfssluitingen en collectieve ontslagen. Wij werken op dit terrein met de geldende richtlijn, en die is nogal beperkend gebleken. Wij willen deze tekst herzien. Ik stel u voor dat samen te doen. Wij willen dat er een richtlijn komt die de werkgelegenheid beter beschermt, een richtlijn waarmee we zonodig ook strenger kunnen optreden tegen bedrijven die deze niet naleven.
Op het vlak van milieu kondigt u een voorstel voor een besluit aan over een zesde milieuactieprogramma, en dat is uitstekend. Ik heb mij laten vertellen - maar misschien gaat u dat tegenspreken - dat er in de tekst die u ons gaat voorleggen geen precieze doelstellingen en geen termijnen vermeld zullen staan. Persoonlijk vind ik het onmogelijk om zonder streefcijfers of echte termijnen te werken. Wat betreft de wettelijke aansprakelijkheid is het een goede zaak dat we eindelijk over een witboek beschikken. Ik bedoel wettelijke aansprakelijkheid inzake milieuschade, maar ik wil er nog eens op wijzen dat het Parlement al zes jaar om een wetgevingsinitiatief vraagt. Nu kondigt u in het witboek natuurlijk wel wetgeving in die zin aan, maar wanneer mogen we die dan verwachten? Ook op dit punt moet het allemaal wat sneller gaan.
Een laatste punt, na Kyoto zou het geen slechte zaak zijn als we snel tot gerichte voorstellen kwamen. En tot slot wil ik nog een paar dingen over de Wereldhandelsorganisatie zeggen. Het lijkt me op zich niet slecht over een nieuwe onderhandelingsronde na te denken, maar dan vind ik wel, en ik heb dit al eerder gezegd, dat de Commissie op voorhand ook echt met voorstellen moet komen om de spelregels van de Wereldhandelsorganisatie te veranderen. De Commissie heeft een interne functie, maar speelt ook een rol in de wereld. Ik vind dat de Europese Unie aan de basis moet staan van een herijking van de structuur van de Wereldhandelsorganisatie, en daarvoor moeten we gerichte voorstellen doen voor statutaire veranderingen.

Muscardini
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter, u sprak over de fundamentele politieke waarden. Een van de fundamentele politieke waarden is respect voor anderen. Dit is zelfs nog belangrijker dan democratie. Daarom hebt u er volgens ons goed aangedaan een boodschap te sturen. Degenen die hier kritiek op hebben geuit, zijn misschien behept met een bolsjewistische of nazistische mentaliteit. Democratie betekent immers dialoog met de anderen. Men moet de anderen duidelijk maken waarom zij zich vergissen, maar men moet ook naar hun redenen luisteren.
Al tien jaar lang zegt Alleanza Nazionale in dit Parlement dat verruiming geen verwatering mag betekenen. Uitbreiding is prima, maar mag geen uitbreiding van de gevaren betekenen.
De hoopvolle verwachtingen van de kandidaat-landen zijn net zo belangrijk als de hoopvolle verwachtingen van onze huidige burgers. Onze huidige burgers worden echter gegrepen door een steeds groter gevoel van teleurstelling wanneer zij zien hoe dit Europa werkt, hoe dit Europa niet in staat is hun belangrijkste problemen op te lossen.
Daarom is bij uitbreiding strengheid geboden. De afspraken moeten worden nagekomen en eventueel zelfs - bij een aantal fundamentele vraagstukken, zo de omstandigheden dit vereisen - worden herzien. Ik denk daarbij met name aan de milieuramp in Roemenië, waarvan de gevolgen tot Belgrado reiken, maar vooral ook aan de zich steeds sterker uitbreidende onverschilligheid ten aanzien van de grote veiligheidsproblemen. Zelfs nu hebben wij nog geen zekere antwoorden op de vragen in verband met de controle op de kerncentrales van de Oost-Europese republieken.
Daarom moeten wij, voordat wij gaan uitbreiden, middelen zien te vinden om uit te geven. Wij moeten eindelijk een Europese controlemacht in het leven roepen, die belast zal worden met het toezicht op de levenskwaliteit en de levensomstandigheden. Er moet een nieuwe wereld komen waarin bepaalde tragedies ondenkbaar zijn geworden.
Ik wil ook een opmerking spenderen aan Afrika. De derde en de vierde wereld zijn in de steek gelaten. Één dollar, anderhalve euro, is voldoende om een kinderleven te redden. Het zo democratische en progressieve Europa zwijgt. Terwijl half Afrika sterft aan aids en andere ziekten, trekt Europa zich van deze tragische problemen nauwelijks iets aan.
Mijn laatste opmerking gaat over Internet en mondialisering. De mondialisering van de economie mag niet betekenen dat wij overal dezelfde producten en dezelfde kwaliteit krijgen, evenmin als de mondialisering van de politiek afvlakking van waarden en vernietiging van hoop en enthousiasme mag betekenen. De volkeren die niet participeren en zich geleidelijk aan verwijderen, laten ruimte open voor oligarchieën waarin de macht en de controle in de handen van enkelingen terechtkomen.
Wat Internet betreft moet Europa eindelijk de moed hebben te wijzen op de noodzaak van regels. Staat u mij toe persoonlijk hulde te betuigen aan de piraten die met hun acties de wereld dwingen na te denken over het enige systeem dat geen regels kent. Wij zijn de wereld van de regels. Laten wij dan ook regels opstellen voor Internet en laten wij aldus onze burgers regels en hoop voor de toekomst geven.

Speroni
Mevrouw de Voorzitter, als Padaanse belastingbetaler heb ik al eerder de belastingman Prodi op mijn dak gehad, toen hij nog aan het hoofd van de Italiaanse regering stond, onder het juk waaronder Padania ook in fiscaal opzicht gebukt gaat.
Ik heb nu met grote bezorgdheid naar hem geluisterd. Hij sprak over nieuwe hulpbronnen. Dat kan gemakkelijk uitmonden in nieuwe belastingen en nieuwe heffingen, vooral nu de uitbreiding, de toetreding van nieuwe landen tot de Unie op til is. Waarom betalen zij hun toegangsbiljet zelf niet? Mijn Padaanse kiezers - die dankzij Prodi reeds de zogenaamde, en slechts gedeeltelijk terugbetaalde, Europese heffing hebben moeten betalen - zijn absoluut niet van plan om, weer dankzij Prodi, nog eens dergelijke heffingen te betalen, voor wie dan ook!

Van Dam
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, leden van de Commissie, vijf maanden na haar aantreden heeft de Commissie op papier gezet in welke richting zij de Europese Unie wil sturen. Het is een ambitieus maar ook hoogdravend stuk geworden. Is het niet pathetisch te zeggen dat "de wereld opziet naar Europa"? Bovendien, het werelddeel Europa is aanzienlijk meer dan de vijftien lidstaten van de Europese Unie. Het verzekeren van vrede, democratie en mensenrechten in nota bene heel Europa is wel heel hoog gegrepen. Mij intrigeert bijzonder hoe de Commissie dit denkt te verwezenlijken.
Het Europese integratiemodel als rijke bron voor mondiaal bestuur, betekent dat het exporteren van grootschaligheid en machtsconcentratie? De Commissie meent dat het externe beleid kan slagen, mits iedereen exact weet wie de leiding heeft! Wie is dat dan wel? De Commissie als geheel, haar voorzitter misschien, de Raad?
Het nieuwe Europese bestuur vraagt sterke instellingen, zegt u, terwijl de Commissie zich tegelijkertijd wil concentreren op haar kerntaken. Met dat laatste zijn wij het van harte eens. Het is de hoogste tijd dat de instellingen zich beperken tot werkelijk grensoverschrijdende problemen en ophouden de Europese kar op te tuigen met bevoegdheden die zij aan de nationale overheden onttrekken.
Diverse keren rept het stuk van gemeenschappelijke waarden. Helaas mis ik de verwijzing naar normen die daarbij horen. De vraag rijst waaraan die normen en waarden ontleend zijn. Ik ben ervan overtuigd dat de bijbel, Gods woord, de enige zuivere bron van goede normen en echte waarden is. In de traditie van ons werelddeel is dat besef een belangrijk element dat erkenning verdient

Van Velzen
Mevrouw de Voorzitter, ik zou de heer Prodi en de Commissie willen feliciteren met hun regeringsverklaring. De hoofdlijnen daaruit spreken mij zeer aan. Ik deel ook de analyse van de heer Prodi en de Commissie dat er op een aantal terreinen terecht behoefte is aan meer Europa, aan meer integratie. Terreinen zoals veiligheid, de Wereldhandelsconferentie, voedselveiligheid, maar ook de nieuwe economie, vragen dus meer actie vanuit de Europese Commissie.
De uitdaging zal zijn hoe de lidstaten, de Raad, het Europees Parlement, de nationale parlementen, de Commissie en allerlei andere actoren, op dezelfde lijn kunnen worden gebracht. De Europese Commissie zal daarbij een belangrijke regierol moeten spelen, maar dat veronderstelt duidelijke en realiseerbare doelstellingen. Heldere prioriteiten, focus en vooral ook communicatie met de samenleving over wat we aan het doen zijn. Dat zijn de sleutelacties waar het om gaat en dat vraagt van de Commissie, met het oog op subsidiariteit, concrete uitwerkingen die we dan ook graag willen zien in de volgende programma's.
Dat de nadruk wordt gelegd op de kernfuncties is op zich prima en dat de Commissie voor zichzelf een betere, grotere rol ziet met betrekking tot beleidsconcepties en politieke initiatieven, dat juich ik toe. Maar waar het ook om gaat, is om het implementeren, om het uitvoeren van datgene wat de Commissie voor ogen staat.
Als ik bijvoorbeeld kijk naar de Telecomsector, dan zie ik dat wij heel veel richtlijnen hebben gemaakt, maar dat wij uiteindelijk nog steeds 15 deelmarkten hebben en dat 15 lidstaten de richtlijnen nog steeds verschillend uitvoeren. Bij de implementatie dient de Commissie ervoor te zorgen dat datgene wat we politiek willen ook in de praktijk tot uitdrukking wordt gebracht.
Kijkende naar het buitenlands beleid, mevrouw de Voorzitter, dan spreekt de ambitie dat de Europese Unie op wereldtoneel evenveel politiek als economisch gewicht moet hebben mij zeer aan. Maar dan vraag ik: op het moment dat gesproken wordt over een echt gemeenschappelijk beleid, over een systeem van crisispreventie en crisisbeheersing op het communautair niveau, waar zijn dan de concrete voorstellen? Daaraan moeten wij immers uiteindelijk toetsen of wij onze doelstellingen op dat terrein kunnen waarmaken.
De heer Prodi heeft in zijn speech terecht heel veel aandacht geschonken aan Afrika, maar ik moet zeggen dat ik toch teleurgesteld ben als ik kijk naar het werkprogramma 2000. Dan vind ik noch in de inleiding, noch in het programma zelf enige activiteit terug met betrekking tot Afrika, en ik hoop dus ook eerlijk gezegd dat de heer Prodi met een goede notitie zal komen ter voorbereiding van de top in Afrika.
Mevrouw de Voorzitter, woorden zijn heel erg belangrijk, maar wij kunnen de Commissie alleen maar beoordelen op haar daden.

Hänsch
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren, ik weet niet waaraan ik mij moet houden, aan de strategische doelstellingen voor de periode van 2000 tot 2005 of aan uw toespraak over de periode van 2000 tot 2010? Neemt u al meteen een voorschot op een tweede ambtstermijn?

Maar nu alle gekheid op een stokje. De Unie gaat zich uitbreiden en heeft behoefte aan versterking door afslanking en inperking. Om te beginnen afslanking. U zegt in uw programma dat u zich wilt gaan concentreren op de kerntaken van de Commissie, maar dit kan hoogstens een prille aanzet zijn. De gehele Unie moet zich tot haar politieke kerntaken gaan beperken, en die zijn: correcties op de markt aanbrengen zodat de sociale rechtvaardigheid en het milieu beschermd worden, de eenheidsmunt beschermen, de burgerrechten garanderen - een interne aangelegenheid - en onze gemeenschappelijke belangen behartigen - een externe aangelegenheid -. Daarbij is het niet zozeer de vraag of wij wel met één stem spreken, maar veeleer wat wij met die stem willen zeggen.
Ten tweede, het nieuwe modewoord is flexibiliteit. Maar een steeds grotere flexibilisering dreigt snel over te gaan in intergouvernementalisering. Met gemeenschappelijke beslissingsorganen moeten we de lidstaten onverkort blijven binden. Ook de participatie van het maatschappelijk middenveld - een goede zaak - moeten we trouwens handhaven. Maar de burger heeft geen behoefte aan nieuwe organen en instellingen, en al helemaal niet aan een nieuwe vermenging van bevoegdheden.
(Applaus)
Transparantie betekent niet meer toegang tot meer papier, nee, voor de burger betekent transparantie dat hij nu eindelijk eens meer duidelijkheid krijgt over wie wat wanneer en met welk recht in Brussel of in Straatsburg beslist. Dat is transparantie!
Ten derde kan en mag de Europese Unie zich niet onbeperkt uitbreiden. Haar grenzen worden niet bepaald door het aantal landen dat erbij wil, maar het aantal dat zij kan verwerken.
(Applaus)
Als uitholling of zelfs opheffing van de bestaande Unie de prijs van de uitbreiding wordt, dan mogen we die niet betalen. Die prijs is te hoog, niet alleen voor de lidstaten die er al in zitten, maar ook voor de landen die in de Unie willen worden opgenomen.
Een Unie als zuiver geostrategisch concept heeft geen toekomst, net zomin als een Unie die niet meer is dan een vrijhandelszone. De Unie blijft meer dan een markt, en zij behoudt haar legitimiteit bij de volkeren van Europa alleen als zij zichzelf als een lotsgemeenschap ziet. Zoiets reikt veel verder dan uw nieuwe economische of sociale agenda, of een nieuwe en hogere levenskwaliteit. Niet alleen de Commissie, niet alleen het Europees Parlement, maar ook de volkeren en de staten van onze Europese Unie moeten op zoek naar nieuwe antwoorden op de vraag hoe en waarom wij willen samenleven en gezamenlijk willen optreden. We moeten de Europese Unie dus opnieuw uitvinden zonder de bestaande kapot te maken, niet meer en niet minder.
(Applaus)

Väyrynen
Mevrouw de Voorzitter, naar de mening van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij is de belangrijkste taak van de Commissie en de hele Unie in de komende jaren het met succes tot stand brengen van de uitbreiding. De Commissie moet op vastberaden wijze onderhandelingen voeren en er daarbij naar streven dat elk kandidaat-land zo snel mogelijk tot de Unie kan toetreden. Aan de andere kant moet er voor worden gezorgd dat noch de tot nu toe bereikte resultaten van de integratie noch de hieraan gestelde doelen verwateren. Om dit te voorkomen heeft de liberale fractie de wens geuit dat er op de intergouvernementele conferentie verschillende modellen van gedifferentieerde integratie worden overwogen en dat er een concentrische Unie wordt gecreëerd met een bondsstaat als kern en een minder geïntegreerde buitenste cirkel.
Het is duidelijk dat de interne differentiatie van de Unie op de IGC ter sprake komt. Bij de behandeling van deze kwestie moet men onbevooroordeeld zijn. Een technische verbetering van het systeem van flexibiliteit is niet genoeg, ook de ontwikkeling van de eigen instellingen voor de avant-gardelanden moet naar voren worden gebracht, zoals onder andere Jacques Delors heeft voorgesteld. Op deze manier kan een doeltreffender, duidelijker, opener en democratischer besluitvormingssysteem worden gecreëerd. Ik hoop dat de Commissie haar eigen voorstel doet over hoe de institutionele en overige differentiatie van de zich uitbreidende Unie moet worden uitgevoerd.

Maes
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mevrouw, heren commissarissen, uw inspirerende toespraak, mijnheer Prodi, heeft mij verleid. Dat wekt verwachtingen, maar het kan ook tot ontgoocheling leiden. Dat heeft te maken met wat er net gezegd is door de heer Van Velzen, met het verschil tussen die woorden en die daden.
De uitbreiding van de Unie wordt ingegeven door ons verlangen naar vrede, veiligheid en stabiliteit. U wil de toetreders geruststellen èn ook de Europese opinie. Maar wij zien met onze eigen ogen dat vandaag de dag het tegenovergestelde gebeurt. Wij zien de toename van angst en onrust, ook in de regio's waar de werkloosheid niet hoog is en de welvaart zeer groot.
Wij moeten onze burgers een thuisgevoel kunnen geven, zei de heer Swoboda, en ik geef hem gelijk. Dat is een plek waar we dezelfde waarden delen en waar ieder ook zijn taak en zijn verantwoordelijkheid heeft. Dat heeft waarschijnlijk met die normen van de heer Van Dam te maken. Dat is namelijk subsidiariteit. Klare verantwoordelijkheid van alle beleidsniveaus, partners en geen concurrenten in het beleid. Het gezag zo dicht mogelijk bij de burgers uitoefenen, waar het in alle transparantie kan worden uitgeoefend en door de burgers zelf kan worden gecontroleerd.
Dat vraagt een nieuwe politieke cultuur, niet alleen in woorden, maar ook in de praktijk, die rekening houdt met de werkelijkheid van lidstaten en regio's. Regio's die in cultureel en economisch opzicht soms het belang van sommige lidstaten evenaren. Het nieuwe Europa moet zich niet alleen in de breedte ontwikkelen, maar ook in de diepte, door de beleving van onze waarden in de praktijk en een democratische opbouw van een echte gemeenschap. Daarop zal de Commissie beoordeeld worden.

Berthu
Mevrouw de Voorzitter, de Commissie legt ons vandaag haar strategische doelstellingen voor de periode 2000-2005 voor in de vorm van een buitengewoon vaag document waarin alle oneffenheden glad zijn gestreken om toch vooral niemand voor het hoofd te stoten.
Zo komen we in het eerste deel over de nieuwe vormen van Europees bestuur natuurlijk nergens de woorden "federalisme" of "superstaat" tegen. Toch zijn dat de termen die zich opdringen als het gaat over een sterke Europese component, waarbij alleen het beheer over de dagelijkse uitvoering gedecentraliseerd wordt en het ontwikkelen van een collectieve visie wordt toevertrouwd aan een onbestemd geheel waarin regeringen en nationale parlementen op een hoop gegooid worden met regionale overheden en zelfs gemeenten en het maatschappelijk middenveld. Al deze niveaus worden zonder enig hiërarchisch onderscheid aangemerkt als een "integrerend deel van het Europees bestuur".
Achter deze dubbelzinnigheid gaan een heleboel misverstanden schuil, om te beginnen over onze waarden. Het feit dat iemand zegt dat hij een democraat is, maakt nog geen democraat van hem. Daarvoor moet hij in de eerste plaats concreet accepteren dat burgers in vrijheid hun beslissingen nemen op het niveau dat objectief gezien de meeste kansen biedt voor een herkenbaar, loyaal en transparant democratisch debat. In de meeste gevallen is dat het nationale.
Nu is de hele mededeling van de Commissie opgebouwd rond precies de tegenovergestelde premisse, namelijk dat we beter voor onze volkeren kunnen opkomen als we hun autonome manoeuvreerruimte steeds verder inperken met nieuwe regels, meer politieke integratie en nieuwe juridische constructies zoals het zogenaamde handvest van de grondrechten, een zeer slecht gekozen naam. Ik zeg wel degelijk zeer slecht gekozen, omdat dit document onze grondrechten alleen maar zal inperken.
Wij van de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten huldigen een heel ander standpunt. Wij willen opkomen voor de landen van Europa, maar tegelijk ook de keuzevrijheid van hun volkeren respecteren. Dit is niet de kwadratuur van de cirkel, integendeel. Wat wij moeten doen, is de verouderde federalistische sjablonen links laten liggen die nog altijd leven bij degenen die hun Europese denken uitsluitend baseren op de memoires van Jean Monnet. We moeten de Europese instellingen juist openstellen voor de moderne wereld en een variabele opzet ontwikkelen waarmee we de nationale staten in hun waarde laten.
Dat is de nieuwe bestuursvisie die we graag in uw mededeling hadden willen terugvinden, mijnheer de voorzitter. Helaas hebben we die niet gevonden.

Le Pen
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, u wilt gestalte geven aan een nieuw Europa, maar u mist hiervoor helaas een essentiële component: vertrouwen.
U kunt niet op het vertrouwen van miljoenen Europeanen rekenen als u het niet waard bent. Hoe kunt u het ook waard zijn na de gekkekoeiencrisis en na het aftreden van de Commissie-Santer wegens corruptie? U draagt de verantwoordelijkheid voor miljoenen werklozen en miljoenen armen, voor de bestaansonzekerheid en de toenemende ellende die het gevolg zijn van uw extreme vrijhandelsbeleid, uw ultraliberalisme en de gedwongen mars naar de eenheidsmunt. U wilde de verdwijning van de binnengrenzen en bent daar ook in geslaagd. Daarmee heeft u Europa overgeleverd aan een explosie van misdaad en onveiligheid en aan een vloedgolf van ongebreidelde immigratie.
Nu stelt u voor alle beslissingsbevoegdheid aan een handvol ambtenaren te geven en de lidstaten, gemeenten en niet-gouvernementele organisaties op voet van gelijkheid aan Brussel te onderwerpen door ze uitsluitend nog te laten uitvoeren wat van hogerhand wordt beslist.
Niet een keer is er in uw document van 14 bladzijden sprake van de nationale parlementen, terwijl daar nu net de èchte volksvertegenwoordigers zitten. Maar voor hen is er nu eenmaal geen plaats in uw strategie. U durft zelfs geen man en paard te noemen, u verschuilt zich achter een pseudo-modieus taaltje door het te hebben over "Europees bestuur" terwijl u gewoon een federaal, autocratisch en gecentraliseerd bewind bedoelt.
U heeft jaren aan een stuk uw gehoor proberen te overtuigen van gedeelde soevereiniteit, maar nu onthult u het werkelijke einddoel: elke vorm van Europese nationale of collectieve soevereiniteit te verkwanselen aan een wereldregering waarin u niet eens een vooraanstaande rol hoopt te spelen.
Tenslotte durft u de vrije en democratische keuze van miljoenen Oostenrijkers te veroordelen en te bestraffen, of liever te laten veroordelen en bestraffen, enkel en alleen omdat het resultaat niet in uw straatje past. Tegelijkertijd steunt u communistisch China en drijft u al tientallen jaren handel met landen die openlijk de mensenrechten schenden.
Vandaag zijn er nog Europese afgevaardigden in het geweer gekomen tegen een telegram van de heer Prodi aan kanselier Schüssel. Niettemin ging het hier overduidelijk niet om een sympathiebetuiging, maar om een politieke manoeuvre. Niemand trapt in die opschepperij van u, omdat u heel goed weet dat u, of u nu wilt of niet, Oostenrijk nodig heeft om de Verdragen en de belasting op spaargelden te hervormen. U gebruikt Oostenrijk om de nationale staten in al uw cynisme en hypocrisie nog een beetje meer van hun echte bevoegdheden binnen de Europese Unie te ontdoen, maar u gebruikt Oostenrijk ook als een handige boeman. Natuurlijk, dames en heren commissarissen, u bent niet als enigen verantwoordelijk. De regeringen die u steunen, uit lafheid of uit ideologische overwegingen, zijn dat ook.
Brussel betekent niet wij allen samen, zoals u pretendeert, maar u allen samen. Hou op met liegen; wat de volkeren van Europa willen kan u helemaal niets schelen. Het enige waartussen de Europeanen nog vrij kunnen kiezen is uw ideale wereld en de schandpaal. Meer dan tien jaar na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie hangt de walm van de goelag rond uw plannen, met uw zalvende moralisme op de koop toe.
Wij behoren tot het selecte gezelschap dat de communistische dictatuur heeft veroordeeld. Wij behoren en blijven behoren tot degenen die zich verzetten tegen de dictatuur van het europeanisme, en wij richten een oproep tot alle volkeren van Europa om in verzet te gaan tegen uw monsterlijke plannen. Het heil van de Europese democratieën ligt in de natiestaat, de nationale staat, en dat van Europa in de samenwerking tussen de Europese naties.
(Applaus vanuit sommige banken)

Fiori
Voorzitter Prodi, u hebt ons vandaag het vijfjarenprogramma van de Commissie gepresenteerd. Wij scharen ons achter veel van de daarin geschetste doelstellingen. Dit is een programma met scenario's en algemene vraagstukken en daarom is het goed dat wij ons nu beperken tot de grote thema's.
Uit uw woorden en uit het ons verstrekte document blijkt mijns inziens dat één vraagstuk - waarvan ik weet, voorzitter Prodi, dat het u, evenals mij, nauw aan het hart ligt - op de achtergrond is gebleven: solidariteit, niet zozeer op internationaal als wel op intern vlak.
De aartsbisschop van Milaan, monseigneur Carlo Maria Martini, doet een beroep op alle politici en met name op politici als u en ik, die het als hun politieke roeping zien de katholieke waarden te verdedigen. Hij vraagt ons opnieuw na te denken over ontwikkeling. Ontwikkeling mag niet alleen economische voordeel tot doel hebben, maar moet veel, heel veel aandacht schenken aan de minst bedeelden, aan de uitgesloten bevolking. Dit uiterst belangrijke vraagstuk herinnert ons eraan hoe moeilijk en ingewikkeld vooruitgang te meten is en hoe ontoereikend daarvoor de maatstaf van het inkomen per hoofd is.
Dit vraagstuk herinnert ons eveneens aan de noodzaak van een nieuw ontwikkelingsmodel, van een ontwikkelingsmodel dat stevig verankerd is in de cultuur van de sociaal geëngageerde katholieken, die de burgergemeenschap en de door de overheid gesteunde en gestimuleerde organisaties van de samenleving als de beste instrumenten beschouwen voor de opbouw van solidariteit.
Aldus komt datgene tot ontplooiing wat voor de ontwikkeling van elke persoon van fundamenteel belang is: vrijheid. Vrijheid komt voor en boven economisch voordeel. Deze sociale vrijheid kan tot uiting komen in initiatieven ten behoeve van de minst bedeelden en biedt alle beloning die men zich maar kan wensen: rechtvaardigheid en sociaal evenwicht.
De overheidsinstellingen moeten niet alleen toezien op de eerbiediging van enkel en alleen het economisch criterium. Zij moeten de persoon tot dienst zijn, zij moeten de vrijheid van iedere persoon tot rijping brengen, zonder uit het oog te verliezen dat daarbij geen inbreuk mag worden gepleegd op de ondernemingsgeest. Investeringen en aanvaarding van risico's zijn noodzakelijk, en dan zijn, in een geordend en juist gericht systeem, de ondernemers wel degelijk in staat een belangrijke bijdrage te leveren aan de sociale groei en de solidariteit.
Wij willen dit tijdperk van mondialisering vergezeld doen gaan van een regelgevend kader dat het bedrijfsleven en de consumenten garanties biedt. Daarom mag de Europese Commissie de solidariteit niet vergeten. Zij moet juist op de uitoefening daarvan de klemtoon leggen door de rijkdom te benutten die de mens in zijn relatie tot zijn naaste bezit.
Wij zijn voortgekomen uit een geschiedenis waarin werd geleerd dat de politiek een hart moest hebben. Wij hopen dat het witboek, de voorstellen en de daden van de Commissie concreet getuigenis hiervan zullen afleggen.

Schori
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte collega's, Shaping the new Europe is een ambitieuze doelstelling voor de Commissie en voor ons allen. Onze ambitie en onze activiteiten zullen gevolgd worden door de burgers van onze lidstaten, maar ook door velen buiten Europa en buiten onze Unie. Welk beeld krijgen geïnteresseerde EU-burgers en de rest van de wereld nu van dit vijfjarenprogramma? Mijn antwoord luidt: het beeld van een nieuwe start. Uit de agenda, die gevuld is met hervormingsplannen, blijkt namelijk duidelijk dat de Unie van de 21e eeuw niet slechts een economische gemeenschap wil zijn, maar een waardige gemeenschap, die wij serieus nemen.
Met recht geeft de Commissie aan dat de Unie streeft naar een solidaire verzorgingsstaat in een tijdperk van globalisering, dat wil zeggen naar een rechtvaardig en beter functionerend Europa, dat ook zijn verantwoordelijkheden buiten het eigen werelddeel beseft, vanuit gevoelens van solidariteit en welbegrepen eigenbelang. Wij beschouwen armoede en uitsluiting namelijk als de hoofdvijand van de vrede en de vrijheid.
Ik stem in met de woorden van mijn partijgenoten en met de teneur van uw document, maar ik wil de aandacht vestigen op twee manco's, die nog verholpen moeten worden. Het eerste manco betreft de positie en de rechten van de vrouw. U heeft gesproken over de bijdrage van vrouwen aan het verhogen van de productie en de groei. Dat is belangrijk, maar gelijke rechten zijn niet alleen belangrijk voor de productie; ze zijn ook van belang voor de democratie in onze samenleving. Het is in dat verband verbazingwekkend dat termen als gelijke rechten, gender of vrouw überhaupt nergens voorkomen in Shaping the new Europe. U heeft het in uw toespraak wel gehad over de vrouw, maar die wordt in de strategische doelstellingen nergens genoemd. Komt dat, mijnheer de commissaris, doordat men in de Commissie reeds zoveel aan mainstreaming doet dat vrouwen niet genoemd hoeven te worden? Hoe verklaart u anders deze afwezigheid van vrouwen? De EU mag geen unie met een louter mannelijke uitstraling worden.
Het tweede manco betreft Afrika. Ook Afrika wordt niet genoemd in Shaping the new Europe, terwijl alle andere werelddelen wel worden vermeld. In Afrika bevindt zich het grootste aantal vluchtelingen ter wereld, en nergens is de armoede zo uitgebreid als hier. Bovendien wordt dit werelddeel geteisterd door een verwoestende aids-epidemie. Ik weet dat commissaris Nielson en anderen goed werk verrichten, maar het is nodig dat de hele Commissie, ook in haar strategische doelstellingen, zich nadrukkelijker op dit continent richt.

Tenslotte wil ik opmerken dat ik de verklaring van de Commissie toejuich. Ik vind het verheugend dat voor het eerst gezegd wordt dat de EU bereid is om eenzijdig maatregelen te nemen om onze markten toegankelijker te maken voor de ontwikkelingslanden. Mijn vraag luidt: wanneer begint men hiermee?

Procacci
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte collega's, het onderhavige document is van doorslaggevend belang voor de toekomst en de lotsbestemming van Europa.
Daarbij dringen zich twee, nauw met elkaar verbonden vraagstukken aan ons op: vrede en stabiliteit in Europa en daarbuiten. Er bestaat weliswaar al geruime tijd eensgezindheid over het prioritaire karakter van deze doelstellingen, maar wij moeten ook onomwonden naar voren brengen dat deze doelstellingen niet bereikt kunnen worden zonder uitbreiding, hoeveel deze uitbreiding ons ook moge kosten.
Wij moeten nu een keuze maken voor de komende decennia. Wij moeten kiezen tussen een Europa dat misschien minder rijk, maar een baken van vrede en beschaving is voor heel de planeet en een Europa met misschien overdaad, maar zonder uitstraling.
Deze doelstellingen zullen echter alleen binnen bereik komen indien de intergouvernementele conferentie, die voor het einde van het jaar afgesloten moet worden, het leven zal schenken aan een constitutionele hervorming, aan een hervorming die de Commissie juiste en reële bevoegdheden geeft. De Commissie mag niet enkel de uitvoerster zijn van de Raadsbesluiten of van de medebeslissingen van het Parlement. De Commissie moet als een echte regering van Europa kunnen optreden.
De grootste voorvechter van deze hervorming moet juist het Parlement zijn, als het tenminste zijn rol als spreekbuis van de Europese burgers wil versterken en de centrale functie wil vervullen die voor hem is weggelegd in een echt democratische en sterk geïntegreerde Unie.
De verantwoordelijkheid voor de aangegane verplichtingen kan de Commissie pas worden toegeschreven als de Commissie de reële bevoegdheden heeft om deze verplichtingen hard te maken.
Als Europa dit perspectief niet waar maakt, zal het een geschiedenis zonder toekomst tegemoet gaan.

Grossetête
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, we mogen blij zijn met het algemene streven dat achter de doelstellingen schuilgaat die vandaag bekend zijn gemaakt, doelstellingen die hand in hand gaan met de uitdagingen die Europa aan zal moeten gaan. Ik zie dat u de val van de Berlijnse Muur een centrale plaats toekent binnen de gebeurtenissen die het einde van de eeuw hebben ingeluid. De val van de Muur moet aan de basis liggen van de uitbreiding. In plaats van over "uitbreiding" zou ik het liever over "hereniging" willen hebben. Dat heeft volgens mij een veel krachtiger politieke inhoud.
U wilt zich opnieuw gaan toeleggen op uw kerntaken, dat is een van de doelstellingen van uw hervorming. Algemeen gezegd wilt u het subsidiariteitsprincipe toepassen. Als dit op een duidelijke manier gebeurt, kan dit het optreden van de Unie alleen maar ten goede komen en krijgt de burger een duidelijk beeld van de verschillende bevoegdheidsniveaus. Maar, mijnheer Prodi, zoiets is makkelijker gezegd dan gedaan! U zult moeten ingaan tegen de neiging die elke instelling heeft om haar macht te vergroten. Ik zal u dus op uw daden beoordelen. Tot het zover is geef ik mijn akkoord en mijn steun aan het streven dat u zo duidelijk in uw mededeling heeft verwoord.
Niettemin zijn er twee essentiële punten: de vereenvoudiging en de toepassing van het Gemeenschapsrecht. In 1998 zijn er 123 zaken aanhangig gemaakt bij het Hof van Justitie wegens niet-toepassing of niet-omzetting van Gemeenschapsrecht, en 25% van de richtlijnen inzake milieubeheer wordt niet toegepast of omgezet. Nochtans blijkt uit de gebeurtenissen van de laatste dagen hoezeer het nodig is dat dit wel gebeurt. Het mag niet zo zijn dat het Gemeenschapsrecht niet wordt toegepast omdat het te ingewikkeld of te pietluttig is. De Unie mag niet in die val trappen, en ik vind het trouwens jammer dat uw mededeling daarover niet meer details geeft.
Uw vaststelling dat de verzorgingsstaat niet meer de juiste antwoorden kan geven op de problemen waar wij voor staan - ik denk aan de werkloosheid - getuigt van realisme. Toch vind ik het jammer dat u geen duidelijke beleidskeuze naar voren heeft gebracht. Het accent had moeten liggen op een afwijzing van het steuntrekkerschap en een herwaardering van de zin voor initiatief en verantwoordelijkheid. U besteedt onvoldoende aandacht aan de vergrijzing van onze bevolking, terwijl die een fundamentele weerslag zal hebben op de structuur van de samenleving, niet alleen uit economisch oogpunt, maar ook uit dat van volksgezondheid. We staan hier eigenlijk voor een stille revolutie, en daarom had ik ook meer van uw mededeling verwacht. Tot slot vermeldt u Europees onderzoek als het hart van onze toekomst, maar zegt u er niet bij welke middelen u wilt inzetten. Ethische principes vormen een essentieel onderdeel van dat onderzoek, maar in uw mededeling zegt u daar niets over. Mijnheer de voorzitter, u wil de burger beter voorlichten. Verbetert u dan eerst uw contact met het Parlement. Wij zijn de vertegenwoordigers van de burger.

Trentin
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, ik ben het roerend eens met de algemene oriëntaties van het vijfjarenprogramma en met het programma voor het jaar 2000, waar voorzitter Prodi vanmorgen zulk een hartstochtelijke uiteenzetting van heeft gegeven.
In beide documenten wordt sterk de klemtoon gelegd op de noodzaak van nieuwe vormen van governance voor Europa. Daarvoor moet de Commissie een nieuwe agenda krijgen, waarin strikte prioriteiten voor de verwezenlijking van volledige werkgelegenheid voorkomen. Dit vereist echter een efficiëntere coördinatie van de economische en sociale beleidsvormen van de landen en - dit wens ik te beklemtonen - van de nationale staten die zijn toegetreden tot de monetaire unie. Zij moeten het eerste voorbeeld van versterkte samenwerking kunnen worden.
Ik beperk mij nu tot enkele opmerkingen over drie, van prioritair belang zijnde vraagstukken, van vraagstukken die een bron van inspiratie moeten zijn voor de regeringen van de Unie bij de opstelling van hun actieprogramma's, evenals voor de agenda van de Commissie en de werkzaamheden van de Europese Unie in de komende maanden.
In eerste instantie moet men in gemeenschappelijk overleg met de Europese Investeringsbank, en met haar steun, projecten uitwerken en uitvoeren voor de totstandkoming van geïntegreerde dienstennetwerken in de vervoer- en energiesector.
Ten tweede moet men bindende parameters vaststellen voor de uitwerking van actieprogramma's ten behoeve van de werkgelegenheid, voor de besluitvorming over de noodzakelijke investeringen in de verschillende landen en voor de gemeenschappelijke projecten op het gebied van onderzoek, innovatie en scholing van menselijke hulpbronnen. Mijns inziens hebben dergelijke parameters - en met name de kwalitatieve parameters die zullen voortvloeien uit investeringen in permanente scholing, bijscholing, aanpasbaarheid en omscholing van oudere werknemers - een veel duurzamer effect op middellange termijn dan louter de vaststelling van, altijd voor betwisting vatbare, kwantitatieve jaardoelstellingen voor de verwezenlijking van nieuwe werkgelegenheid of de vermindering van werkloosheid.
Als de Commissie verder - zoals ook in het document van het Portugees voorzitterschap staat - een nieuwe fase kan openen in de sociale dialoog en deze kan grondvesten op een strategie voor de verspreiding van kennis, kortom op een strategie voor inzetbaarheid, met de daarvoor noodzakelijk regels, zal men een stap vooruit kunnen zetten en de werknemers in staat stellen met kennis van zaken en instemming deel te nemen aan het beheer van herstructurering en hertewerkstelling.
Ten derde geloof ik niet dat door de vergrijzing van de bevolking het aantal arbeidsplaatsen in de Europese Unie gedoemd is terug te lopen. Niet alleen is er armslag in de vorm van meer werkgelegenheid voor vrouwen en van immigratie, maar het is bovendien noodzakelijk zich met kracht te weren tegen de alom verspreide tendens tot vervroegde pensionering en vervroegde uittreding. Men moet bij een gecoördineerde hervorming van de socialezekerheidsstelsels niet uitgaan van een aanzienlijke inkrimping van de toekomstige pensioenuitkeringen, maar op actieve wijze inspelen op de door de hogere levensverwachting ontstane mogelijkheden en aansturen op een langer actief leven.

Garriga Polledo
) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, waarde collega's. U bent, mijnheer Prodi, zeer hervormingsgezind en zeer ambitieus. Ik heet u hartelijk welkom en juich uw ambities toe. Er is behoefte aan daadkracht gelet op de enorme taak die ons wacht. Maar om al deze hervormingen door te kunnen voeren en zelfs voor de uitvoering van het wetgevend programma voor 2001 op zich, moet u niet alleen zeker zijn van uw kracht als hervormer, maar ook de meningen van de anderen terdege kennen.
U zegt dat u niet zal aarzelen om aan dit Parlement extra middelen voor de Commissie te vragen maar de Commissie moet wel goed voor ogen houden hoe snel wij financieel gezien, aan het einde van ons Latijn zijn. Wij beschikken over 1,27 procent van het communautaire BBP. Geen euro meer of minder. Het is niet het Parlement dat een stokje zou steken voor die nieuwe middelen: u moet aankloppen bij de Raad.
Deze financiële vooruitzichten zijn tot op de millimeter afgemeten. Voor de financiering van uw stabiliteitsplan voor de Balkan zal onderhandeld moeten worden over een belangrijke herziening van categorie 4 en u weet ongetwijfeld nog op welke enorme problemen wij zijn gestuit bij de goedkeuring van de begroting 2000.
Mijn fractie, de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten, kort niet graag op bestaande programma's ter financiering van nieuwe politieke initiatieven. De politieke prioriteiten moeten door dit Parlement en de Europese afgevaardigden worden geaccordeerd. Denkt u alstublieft niet dat de door u voorgestelde hervorming van de begroting de beperkingen van het communautaire financiële systeem aan het oog onttrekt. Het is natuurlijk goed als met ieders instemming op alle fronten gepoogd wordt meer begrotingsdiscipline op te brengen maar vergeet u vooral niet dat er vóór alles een oplossing moet worden gevonden voor het gebrek aan middelen en aan financiële autonomie, in combinatie met het slechte financiële beheer. Vandaar onze vraag: heeft de Commissie de politieke wil die problemen uit de wereld te helpen?

Goebbels
Mevrouw de Voorzitter, de mededeling van de Commissie is goed geschreven, maar voldoende vaag om de meest uiteenlopende interpretaties toe te laten. Woorden zijn immers niet hetzelfde als hun reële politieke betekenis.
De socialisten juichen het toe dat de Commissie de strijd wil aanbinden tegen maatschappelijke uitsluiting en armoede. Maar hoe dichten we de kloof tussen politieke retoriek en het echte leven? De Commissie zegt "economische hervormingen op het gebied van de arbeidsmarkten" te willen nastreven, maar wat houdt dat in? Meer flexibiliteit, onzekerheid en contracten van beperkte duur? Iedereen weet dat levenskwaliteit, volledige werkgelegenheid en een hogere werkgelegenheidsgraad afhankelijk zijn van een duurzame economische groei. De Unie beperkt zich momenteel tot een stabiliteitsbeleid. Dat is zeker noodzakelijk, maar het volstaat niet. Wij socialisten willen graag een Europees pact voor groei en werkgelegenheid tot stand zien komen. De elementen van een dergelijk beleid zijn bekend: een heropleving van de investeringen van overheid en particuliere sector, meer investeringen in onderzoek, meer investeringen in onderwijs en opleiding en het stimuleren van de ondernemingsgeest. In die zin is het initiatief e-Europa welkom. In de wereld van de nieuwe technologie is het grootste gevaar dat er een ongelijke toegang tot informatie ontstaat, een toegang die afhankelijk is van de vraag of iemand rijk of arm is.
De ongelijkheid die op allerlei terreinen aan het groeien is, vormt het hoofdprobleem van ons tijdsgewricht. Aan de ene kant zijn er de overvloed van de financiële markten en de welvaartsexplosie, aan de andere kant worden steeds meer mensen buitengesloten. Van werknemers verlangen we dat ze hoe langer hoe flexibeler, innoverender en productiever worden, maar de vruchten van die productiviteit komen meer en meer aan de aandeelhouders ten goede en aan niemand anders. De Europese Centrale Bank blijft erg discreet over het royale rendement van financiële activa, maar hamert er telkens weer op dat loonsverhogingen niet boven de stijging van de productiviteit mogen uitkomen. Hoe overtuig je werknemers die het slachtoffer zijn van dit mondiale spelletje Monopoly dat zij meerdere keren in hun werkzame leven van beroep moeten veranderen, als topindustriëlen op een schadevergoeding van 30 miljoen euro kunnen rekenen als zij hun spelletje poker rond een overname hebben verloren?
Jaren aan een stuk is ons voorgehouden dat we de economie moesten liberaliseren. In de sectoren die geliberaliseerd zijn, zien we een stortvloed van fusies en overnames die onvermijdelijk leiden tot monopolistische toestanden. Alle veldslagen op de beurs komen voort uit de verwachting dat de winsten met 15%, 20% of 25% zullen toenemen, en op termijn is dat irreëel. Met de ongebreidelde stijging van de beurskoersen nemen de risico's navenant toe. Het voornaamste risico dat ons op middellange termijn boven het hoofd hangt is niet inflatie, maar deflatie veroorzaakt door het uiteenspatten van de speculatieve zeepbellen op de internationale financiële markten.
Om af te ronden, mevrouw de Voorzitter, wil ik opmerken dat de komende vijf jaar beslissend zullen worden. We moeten nieuwe spelregels voor de mondialisering uitwerken, investeringen in de reële economie doen, investeringen in de mens. Regeringen en de Commissie moeten de markteconomie zichtbaar bijsturen om te zorgen dat de sociale dimensie niet verloren gaat.

Jarzembowski
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte collega's, het strategisch document heeft in mijn ogen twee duidelijke zwakke plekken. We schieten niets op met een nieuwe economische en sociale agenda als we de oude niet afwerken. Ik doel bijvoorbeeld op het vervoersbeleid of het regionale beleid. Voor deze domeinen beschikt u over uitstekende krachten in de personen van commissaris Palacio en commissaris Barnier, en toch besteedt u er in uw strategisch document te weinig aandacht aan. Waarom zeg ik dit? Als we naar het vervoersbeleid kijken, zou het goed zijn als wij dat in de Europese Unie zowel economisch als op het vlak van milieubeheer op een doordachte manier vormgaven, en wel voordat er andere landen tot de Unie gaan toetreden.
Ik zou het fijn vinden als de voorzitter van de Commissie naar mij zou willen luisteren, maar het hoeft niet per se. Ik geef u drie voorbeelden. Ten eerste hebben wij behoefte aan een doordachte liberalisering van de spoorwegsector, want we willen het goederenvervoer van de weg naar het spoor overhevelen. Dat is zinvol, zowel voor de economie als voor het milieu. Zonder liberalisering komt er van een doordacht vervoersbeleid niets terecht. Hetzelfde geldt voor een Europese luchtverkeersleiding. De burger heeft er geen begrip voor dat wij het luchtverkeer liberaliseren als wij in de lucht 15 aparte nationale sectoren laten voortbestaan die economisch nadelig zijn voor de luchtvaartmaatschappijen en het milieu vervuilen. Op dit punt heeft u nog een agenda af te werken.
Mijnheer de commissaris, het regionale beleid komt veel te weinig voor in uw document. De sociale en economische cohesie van de Europese Unie is een van de beslissende taken van onze Gemeenschap. Als we die niet volbrengen, zullen de burgers in de probleemgebieden ook bang zijn voor de uitbreiding. Wij moeten hun duidelijk maken dat we de komende vijf jaar onze middelen op een doordachte manier zullen inzetten om hun achterstand ten opzichte van de rijke gebieden te overbruggen. In dat geval zullen zij ook werkelijk instemmen met de uitbreiding en bereid zijn eraan mee te werken.
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, als we in de praktijk geen solidariteit tot stand kunnen brengen tussen rijke en arme regio's, verarmt onze Unie en geniet ze geen steun onder haar bevolking.

Katiforis
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte commissarissen, geachte collega's, de uitwerking van nieuwe programma's mag ons niet uit het oog doen verliezen dat er ook oude programma's zijn die momenteel ten uitvoer worden gelegd. Daarom is het goed dat de Commissie in haar werkprogramma ingaat op de vraagstukken van Agenda 2000, betreffende het gemeenschappelijk landbouwbeleid, waaronder ook de visserij valt, en op de activiteiten van de structuurfondsen. Hopelijk zult u, mijnheer de voorzitter van de Commissie, duidelijk maken dat de huidige hervorming van de Commissie geen schade zal berokkenen aan het toepassings- en controlemechanisme voor Agenda 2000.
De vraagstukken van Agenda 2000 vallen onder uw derde en vierde strategische doel: de sociaal­economische agenda en een betere levenskwaliteit. Uit uw document blijkt echter niet of uw grote, ambitieuze doelstellingen ook evenredig zijn aan de middelen die de Commissie van plan is in te zetten. Ik bedoel hiermee niet zozeer economische middelen - voor de toepassing van Agenda 2000 in de landbouwsector zijn immers niet per se meer economische middelen nodig, want er wordt zelfs bespaard - als wel intellectuele middelen. Men moet in deze sector investeren met geestelijk kapitaal. Men moet namelijk twee doelstellingen bereiken: men moet enerzijds het multifunctionele, Europese landbouwmodel veilig zien te stellen en anderzijds de liberalisatie van de wereldhandel in landbouwproducten vergemakkelijken, met name ten gunste van de ontwikkelingslanden. Deze twee doelstellingen moeten met elkaar worden gecombineerd en dat is geen gemakkelijke opgave. Er is geen kant en klaar recept. Deze twee doelstellingen druisen zelfs in velerlei opzicht tegen elkaar in. Nergens blijkt echter dat de Commissie weet waar de schoen wringt en hoe zij de tegenstrijdigheden te boven denkt te komen.
Het andere onderdeel van Agenda 2000 betreft de samenhang en de regionale ontwikkeling. Daar kunnen wij ongetwijfeld bogen op grote prestaties, maar er zijn nog gebieden, vooral eilandgebieden, die achter zijn. Aan deze gebieden zou men meer aandacht moeten schenken.
Wat de visserij betreft, blijkt nergens uit uw programma dat u van plan bent in de toekomst een eind te maken aan de plundering van de visbestanden, waardoor hele vissoorten zijn verdwenen. Ook dit vraagstuk zou men misschien met meer aandacht, met meer esprit de finesse moeten bekijken.

Harbour
Mevrouw de Voorzitter, ik zou me ten eerste willen aansluiten bij de vele collega's die al hebben gemaand tot voorzichtigheid bij de besprekingen over dit vijfjarenplan. We moeten ervoor waken dat we bij het formuleren van dergelijke ambitieuze doelstellingen het heden uit het oog verliezen. Onze fractieleider, de heer Poettering, heeft in zijn openingstoespraak in krachtige termen naar dat risico verwezen.
Het zou onverstandig zijn als de Unie een hele reeks nieuwe taken op zich zou nemen zonder er eerst zeker van te zijn dat de fundamenten voor een succesvolle Europese economie zijn gelegd. Die fundamenten worden natuurlijk gevormd door de interne markt. Hoe stevig heeft die interne markt zich inmiddels in onze economie verankerd? Ik zou de heer Prodi en de leden van de Commissie die nog aanwezig zijn willen herinneren aan de bevindingen van het onderzoek dat de Commissie zelf heeft gehouden onder 3000 Europese bedrijven. Van al die bedrijven geeft maar liefst 40% aan dat ze nog steeds kosten maken om hun producten of diensten te laten voldoen aan de specificaties van andere lidstaten. Dat heeft de Commissie zelf laten uitzoeken. Zo'n resultaat is een klassiek symptoom van de barrières die nog altijd door de nationale regeringen worden opgeworpen - bureaucratische rompslomp die de toegang tot de markt verhindert.
Het is verontrustend te zien hoe zelfgenoegzaam de Commissie er in haar programma van uitgaat dat het met de voltooiing van de interne markt wel goed zal komen. We moeten op alle punten druk blijven uitoefenen, verdere obstakels uit de weg ruimen en de druk opvoeren op lidstaten die in gebreke blijven bij het invoeren van maatregelen ter bevordering van de interne markt, met name, uiteraard, in cruciale sectoren zoals de financiële dienstverlening. De uitbreiding kan alleen een succes worden als het proces rust op het stevige fundament van de interne markt. We dienen bij de uitbreiding van de Unie voort te bouwen op onze bestaande successen. Als we erin slagen de interne markt in die hele uitgebreide Unie te vestigen, hebben we een gigantische prestatie geleverd.
Ik zou afsluitend, namens al mijn conservatieve collega's - en wij vormen de op een na grootste nationale delegatie in dit Parlement - willen zeggen dat we de Commissie en de heer Prodi onze volledige steun toezeggen bij hun voltooiing van deze historische taak.

Berès
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter, geachte collega's, bij ons votum van investituur hebben we gezegd dat wij u vandaag zouden terugzien. Vandaag begint het echte werk, want vandaag gaan wij ons over uw programma uitspreken.
Ik wilde graag een punt uit uw toespraak van vandaag lichten, namelijk datgene wat u "nieuwe vormen van bestuur" heeft genoemd. Achter deze term gaat volgens mij namelijk niets anders schuil dan de kwestie van het functioneren van de instellingen, het functioneren van onze overheid, als we het er tenminste over eens zijn dat de Europese Unie een overheid is.
De aansluiting tussen de instellingen van de Unie, de bevoegdheden van de lidstaten, de gemeenten en de regio's, allemaal goed en wel. Maar is dit wel de beste manier om de burger achter het project Europa te krijgen? Is dit wel de beste manier om een antwoord te vinden op de hamvraag, namelijk "waar zijn we met elkaar mee bezig?" en niet zozeer "wie doet wat?". Dat is wat onze medeburgers bezighoudt. In uw toespraak heeft u het gehad over de uitdagingen die ons te wachten staan: de mondialisering, de uitbreiding, en ik zou daar nog aan toevoegen: de toekomst van ons sociale model.
Daarom leg ik met mijn fractie zulke nadruk op het handvest van de grondrechten. Het komt ons namelijk voor dat dit handvest op ons verlanglijstje staat omdat we op een keerpunt in onze geschiedenis zijn beland, omdat de waarden waarop onze Unie binnen haar huidige grenzen is gebouwd is aan herijking toe zijn, ook al met het oog op de komende uitbreiding. Wij zijn voor uitbreiding, maar niet tot elke prijs.
Onze medeburgers verwachten meer Europa van ons, maar niet tot elke prijs. Zij verwachten niet dat wij ons naar de mondialisering schikken, maar dat we vertrekkend vanuit ons sociale model die mondialisering mee vorm geven. Daarom kunt u zich alleen voor een politieke unie inzetten - een politieke unie die wij overigens steunen - als die op ons sociale model is gebaseerd, een model dat een uiting vormt van onze originaliteit en ons vermogen om de zaken in deze wereld beter te regelen.

Pirker
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren, geachte collega's, ik wil graag openen met een citaat: "De Commissie zal haar werkzaamheden ter voorbereiding van een Europees handvest van de fundamentele rechten voortzetten en voorstellen opstellen om het ambitieuze programma ten uitvoer te leggen. De Commissie wil met name voorstellen om een echt Europees asiel- en immigratiebeleid te ontwikkelen. Zij wil de rechtshulp en de justitiële samenwerking versterken en komen tot een doeltreffende bestrijding van alle vormen van criminaliteit." Dat was het hele programma voor het domein binnenlandse veiligheid, vrijheden, rechten van de burger en justitiële samenwerking voor de komende vijf jaar.
Een dermate kort document is een farce. Het is een farce omdat wij het werk van commissaris Vitorino kennen en waarderen, en omdat hetgeen hier op papier staat een regelrechte ontkenning is van wat er gebeurt. Een stuk als dit vormt in de verste verte geen basis voor een scorebord. Het is geprezen en bejubeld als een grote aanwinst, maar ik blijf erbij dat wij een basis voor een scorebord nodig hebben. Wij als Parlement willen een programma op basis waarvan we ons grondig kunnen gaan bezighouden met de toekomstige ontwikkelingen binnen dit beleidsdomein.
Wat wij verwachten zijn minimumnormen voor asielprocedures om vluchtelingen een vlotte hulp te kunnen bieden. Ook verwachten wij duidelijkheid voor mensen die niet op de vlucht zijn.
Wij willen instrumenten om misbruik te bestrijden. Wij willen dat er een gemeenschappelijk immigratiebeleid tot stand komt waarin natuurlijk rekening wordt gehouden met de opnamecapaciteit van de lidstaten, en we hebben bijvoorbeeld behoefte aan een uitbreiding van de operationele taken van Europol om concrete maatregelen tegen de georganiseerde misdaad te kunnen nemen.
Wij houden ons grondig en diepgaand met deze kwesties bezig, en wij mogen hetzelfde van de Commissie verwachten, ook als er alleen maar iets op papier moet worden gezet.

Seguro
Mevrouw de Voorzitter, Mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren commissarissen, beste collega's, ik neem het woord om iets te zeggen over de Wereldhandelsorganisatie. Als je de documenten van de Commissie en de positie van de socialistische fractie met elkaar vergelijkt, kun je vaststellen dat er sprake is van overeenstemmende standpunten en, zoals reeds werd gezegd, geldt dat niet voor andere onderwerpen. Er is overeenstemming, omdat ook wij voorstanders zijn van mondiaal handelsverkeer. We willen echter wel dat er algemeen geldende normen en bepalingen voor het wereldhandelsverkeer opgesteld worden, en dan wel zodanig dat die handel leidt tot een harmonieuze ontwikkeling waarbij de waarden van het burgerschap niet het exclusieve voorrecht zijn van de meest dynamische en meest concurrerende regio's van de wereld.
Maar wat betekent dit alles als we het over principes hebben? Het is namelijk zo dat deze regelgeving en deze normen bij de Wereldhandelsorganisatie geleid hebben tot een toename van het handelsverkeer, en dus ook tot een toename van de welvaart. Als we echter de verdeling van diezelfde welvaart bekijken, moeten we helaas vaststellen dat de kloof tussen de rijke en de arme, onderontwikkelde landen blijft groeien.
En daarom moeten we ons de volgende vraag stellen: welk doel dienen de nu geldende algemene normen en bepalingen? Welk doel dienen de op dit moment gevoerde onderhandelingen? Functioneert de Wereldhandelsorganisatie eigenlijk wel goed, als zij aan de ene kant het handelsverkeer doet toenemen, maar tegelijkertijd scheve verhoudingen in de hand werkt, terwijl ze de kloof tussen arme en rijke landen steeds wijder maakt?
Om die reden hebben wij aangegeven dat we voorstander waren van de strategie die de Commissie hier heeft uitgezet voor de onderhandelingen in Seattle en die welke nog zullen volgen. Wij zijn vóór de visie die uit deze strategie spreekt, maar wat we nodig hebben is moed en durf. We moeten erop aandringen dat in de rechtstreekse onderhandelingen sociale rechten, milieunormen en consumentenbescherming in aanmerking worden genomen. Zeker als het gaat om de lange termijn moeten we een gedurfde en ambitieuze visie tonen, en een die hervorming beoogt, en dan niet alleen een hervorming van de WTO, maar ook van de Internationale Arbeidsorganisatie, de Verenigde Naties, en bovenal van de financiële instellingen, in het bijzonder het IMF en de Wereldbank.
We moeten moed tonen, en de globalisering niet deelsgewijze bezien. We moeten de moed opbrengen om de globalisering als geheel te bekijken, en ervoor zorgen dat zij niet alleen aan de meest ontwikkelde landen ten goede komt. Globalisering moet ertoe leiden dat er een harmonieuze ontwikkeling tot stand komt in alle regio's van de wereld.

Fraga Estévez
Mevrouw de Voorzitter, ook ik heb de grootste waardering voor het initiatief van de Commissie om een document voor te leggen over de strategische doelstellingen voor de komende vijf jaar. Ik hoop echter wel dat de Commissie van plan is om in latere versies van dit stuk het grote aantal gemeenplaatsen en vaagheden te concretiseren.
Opnieuw, mevrouw de Voorzitter, gedraag ik mij als een roepende in de woestijn met betrekking tot de uitblijvende aandacht voor het visserijbeleid. Het is uitermate verbazingwekkend dat de herziening van het gemeenschappelijk visserijbeleid met het oog op de hervorming die in het jaar 2002 haar beslag moet krijgen, door de Commissie niet wordt aangemerkt als een strategische doelstelling voor de komende jaren. Het staat buiten kijf dat deze herziening een toekomstbepalend element zal zijn voor de gehele visserijsector. Maar blijkbaar tilt de Commissie daar niet zwaar aan terwijl het toch de Commissie is die voor het einde van 2001 verslag moet uitbrengen bij de Raad en het Parlement over het functioneren, de afgelopen tien jaar, van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Op basis van dat verslag besluit de Raad over de noodzakelijke aanpassingen.
Die herziening is feitelijk al begonnen voor vele instanties en instellingen. Zo heeft het Europees Parlement reeds in 1998 een verslag opgesteld en goedgekeurd waarin alle tekortkomingen en leemtes van het gemeenschappelijk visserijbeleid gesignaleerd werden.
Wij hebben herhaaldelijk gevraagd om een minimaal tijdschema voor deze herziening en kregen steeds nul op rekest. En minder dan twee jaar is niet veel tijd wanneer men zich realiseert dat er bovendien sprake is van een anomalie tussen het visserijbeleid en de normen van de interne markt, een anomalie die juist aan de hand van deze hervorming moet worden opgelost.
Daarom, mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, verzoek ik u om in deze strategische doelstellingen voor de komende vijf jaar aandacht te besteden aan dit voor een zeer gewichtige sector van de Europese Unie zo belangrijke onderwerp.

Murphy
Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil de heer Prodi met zijn programma feliciteren. Het doet me vooral deugd dat hij het belang onderkent van die heilzame cirkel van duurzame groei: de informatiemaatschappij in een zich uitbreidende Europese markt, waarop een volwaardige eenheidsmunt wordt ingevoerd die ons de gelegenheid biedt de welvaart te vergroten, het bedrijfsleven te vernieuwen, het ondernemerschap te bevorderen en, het belangrijkst van allemaal, hoogwaardige banen te scheppen voor onze Europese burgers.
Ik heb slechts een opmerking, geen punt van kritiek, met betrekking tot de verklaring van de heer Prodi van vanochtend, namelijk dat hij niet bijzonder veel woorden heeft gewijd aan de eigenlijke inhoud van het economisch beleid. We mogen er bij het herstructureren van de Europese economie echter nooit automatisch van uitgaan dat het allemaal wel zal lukken. Zonder volledige werkgelegenheid is sociale rechtvaardigheid immers een holle frase. De beste manier om sociale rechtvaardigheid voor onze burgers te garanderen is volledige werkgelegenheid te scheppen. Dit is een van de punten die in ons beleid hoge prioriteit moeten krijgen.
Ik ben dan ook blij met enkele initiatieven van de Commissie die ons daarbij zullen helpen, en vooral met de inzet van commissaris Liikanen voor een innovatieve, op kennis gebaseerde economie. e­Europa is inderdaad van doorslaggevend belang voor de toekomst van Europa, omdat dit programma ons zal aansporen nieuwe kansen te scheppen voor groei van de welvaart en de werkgelegenheid. Zoals in het verleden verheug ik me ook nu weer over de initiatieven van de Commissie voor steun aan het Europese midden- en kleinbedrijf. Bovendien zou ik het Portugese voorzitterschap willen danken voor zijn inspanningen voor een handvest voor zeer kleine bedrijven, een belangrijk initiatief dat tijdens en na de top van Lissabon verder uitgewerkt kan worden.
Verder ben ik ingenomen met het voorstel van de heer Busquin voor een gemeenschappelijke ruimte van onderzoek die de hele Europese Unie moet bestrijken. Ook dit voorstel zal bijdragen aan onze inspanningen voor meer werkgelegenheid en meer welvaart.
Mijnheer Prodi, in uw samenvatting verwees u naar verschillende factoren die van cruciaal belang zijn als we het succes van de Europese economie in de toekomst willen verzekeren en de werkloosheid willen terugdringen. U noemde liberalisering, verbetering van onze concurrentiepositie, handhaving van het lage inflatiepeil, innovatie, wetenschap en technologie. Ik ben het volkomen met u eens, maar niets van dat alles is vanzelfsprekend. We moeten onze inspanningen verder opvoeren, en bijvoorbeeld gebruik maken van alle mogelijkheden die de top van Lissabon ons biedt. Daarmee wil ik afsluiten. U hebt een geweldig programma gepresenteerd en ik wens u er veel succes mee.

Pack
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik wil mij op twee punten toespitsen die in uw programma niet aan bod komen. Dit strategische document van de Commissie voor de komende vijf jaar komt op mij over als een wetenschappelijk artikel over de Europese Unie of als een principeverklaring. Het komt helaas minder over als een daadwerkelijke politieke strategie van de Commissie. Als fractiewoordvoerster voor cultuur en onderwijs had ik uitgerekend van een Italiaanse Commissievoorzitter toch meer verwacht. Zo geeft de Commissie Europa geen ziel. Cultuur en onderwijs komen in dit document helemaal niet voor, hoe groot ook de noodzaak van een echte ruimte van onderwijs en cultuur in Europa.
Ik noem maar een paar trefwoorden. Ik heb het over het inbedden van het beleid voor de culturele sector in zo'n ruimte van onderwijs en cultuur, u heeft het over nieuwe banen. Ik heb het over het integreren van de cultuur in alle beleidsterreinen, over het beter op elkaar afstemmen van de onderwijs- en opleidingsprogramma's in Europa en een vervlechting van het op dit gebied gevoerde beleid in Europa. Ik vestig ook de aandacht op levenslang leren.
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, u heeft het ook niet over de audiovisuele Europese ruimte gehad, en dat aan het begin van een nieuwe eeuw. Bovendien stel ik vast dat er geen sprake is van een informatie- en communicatiebeleid waarin tegemoet wordt gekomen aan de behoeften van de burger.
Ik vind dus dat er het een en ander ontbreekt in dit programma. Een zinvol Europees staatsburgerschap is aangewezen op een daadwerkelijke, zichtbare ruimte van onderwijs en cultuur. Principeverklaringen volstaan niet. Wij hebben inhoud nodig, inhoud die de Commissie continu in politieke daden omzet op de manier die ik zojuist heb geschetst.

Roth-Behrendt
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Prodi, hoe zou u uw beleid en uw werkprogramma beoordelen, wat zou uw maatstaf zijn als u zich aan rechtstreekse verkiezingen moest onderwerpen? U heeft het goede en charmante idee het succes van uw beleid en uw vijfjarenprogramma af te meten aan de verkiezingsresultaten en de opkomst bij de komende Europese verkiezingen. Ik probeer mij voor te stellen hoe ik uw werkprogramma zou presenteren aan mijn kiezers, mensen die ik elke week zie en die ik dit soort dingen wekelijks uit moet leggen - niet in de hogere sferen van voorname politieke kringen, maar op straat -, en ik vraag mij af wat ik dan zou moeten zeggen.
Mijnheer Prodi, wat kan ik die mensen voor nieuws aanbieden? Er is niets nieuws aan uw werkprogramma. Voor vijf jaar heeft u maar twaalf bladzijden nodig. Voor een werkprogramma van één jaar had u er achttien nodig. Schenkt mij dit hoop voor het jaar 2000? Nee, in het geheel niet. In uw werkprogramma voor het jaar 2000 zegt u iets heel zinnigs. U zegt dat de milieu-overwegingen in alle andere beleidssectoren moeten worden opgenomen. Heeft u dat ook gedaan, mijnheer Prodi, en heeft u uw werkprogramma voor dit jaar ook gelezen? Dat heeft u namelijk niet. U heeft het milieu geen plaats gegeven in de uitbreiding, hoewel het een van de kernproblemen van die uitbreiding zal worden. U heeft het milieu ook geen plaats gegeven in het economische beleid, het concurrentiebeleid of de interne markt. U heeft een paar losse ideeën op een hoop gegooid, maar van enige samenhang is geen sprake.
U heeft in uw toespraak gezegd dat een ramp als die met de Donau aanleiding moet worden voor een rampenbestrijdingsprogramma. Nee, mijnheer Prodi, we moeten nu eindelijk eens beginnen de bestaande wetgeving om te zetten en ook voor controle op de naleving zorgen. In uw vijfjarenprogramma schrijft u dat de mensen in de Europese Unie recht hebben op strenge voedselveiligheidsnormen en dat zij een betere levensmiddelenwetgeving verwachten. Mijnheer Prodi, u weet niet waar u het over heeft! De wetgeving van de Europese Unie inzake levensmiddelen is de meest ambitieuze ter wereld! Waar het aan ontbreekt, is omzetting in de lidstaten en controle. Vat uw taak als Commissievoorzitter nu eindelijk eens serieus op. Tikt u de lidstaten op de vingers en dwingt u ze hun plichten na te komen. Houdt u nu eens op uw hobby's te beoefenen en doet u het werk dat dagelijks gedaan moet worden. Dat is wat wij van u verwachten in de komende vijf jaar.

Varela Suanzes-Carpegna
 voorzitter van de Commissie visserij. (ES) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, waarde collega's. Mijnheer Prodi, u maakt het mij als voorzitter van de Commissie visserij bepaald niet gemakkelijk. Ik voel mij verplicht het ontbreken van de visserij in het door u gepresenteerde programma hier publiekelijk aan de kaak te stellen. U deelt ons in uw eerste conclusie plechtig mede dat de Commissie­Prodi de komende vijf jaar grote veranderingen zal doorvoeren. Ik hoop niet dat die door u aangekondigde veranderingen betekenen dat het visserijbeleid nog verder naar de kantlijn verschuift, een indruk die gevoed wordt door de oorverdovende stilte die u in uw programma over dit onderwerp bewaart. Geen regel, geen woord over de visserij of het gemeenschappelijke visserijbeleid. Ik vraag van u geen nadere invulling, geen details, maar een simpele verwijzing is toch echt wel het minimum.
Hoe is het mogelijk dat u in alle talen zwijgt over een gemeenschappelijk beleid - let wel, gemeenschappelijk - met een dergelijke economische, sociale en regionale impact, een beleid dat dus doorweegt in de sociale en economische cohesie in Europa? Uw verzuim wordt, indien mogelijk, nog ernstiger als wij, zoals mijn collega net deed, stilstaan bij het feit dat uw Commissie, mijnheer Prodi, de hervorming van het huidige gemeenschappelijke visserijbeleid ter hand moet nemen die volgens het wettelijk mandaat in het jaar 2002 zijn beslag moet krijgen.
Gaat de Commissie ook in het jaar 2000 niets doen aan deze hervorming? Zij rept er in ieder geval met geen woord over. Wat zeggen wij tegen de vissers in Europa, tegen hun gezinnen en de visserijbranche? Wat zeggen wij tegen de verwerkende industrie en de distributeurs? Tegen de aanverwante en ondersteunende bedrijfstakken die afhankelijk zijn van de visserij in de onnoemelijk vele Europese havens en regio's, perifeer gelegen in de meeste gevallen, tegen al die betrokkenen die terecht vragen om nauwlettende aandacht voor dit probleem?
U verwijst voor de komende jaren expliciet naar het gemeenschappelijk landbouwbeleid maar het gemeenschappelijk visserijbeleid valt buiten de boot. Dat terwijl het GVB zoals eerder werd vermeld een dubbele aanpassing moet ondergaan: een aanpassing aan de interne markt om uitzonderingen uit te sluiten en een aanpassing aan de mondiale context binnen het kader van de globalisering.
Over de interne markt heeft dit Parlement zich reeds uitgesproken en die tweede aanpassing komt ook nog aan bod. Ik vraag u dan ook, mijnheer Prodi, om hier vandaag in uw antwoord expliciet op in te gaan. Mijn parlementaire fractie zal hierover een amendement indienen en ik zou graag zien dat u wat positieve signalen laat horen.

Van den Berg
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, dit is een historisch moment voor het Parlement, een vijfjarenprogramma na de crisis van de Commissie.
Ik zou mij namens de socialistische fractie willen concentreren op het punt van de interne hervorming. Wij steunen van harte het programma zoals dat nu is neergelegd in een consultatief document en dat ook terugkomt in het programma van vice-voorzitter Kinnock namens de Commissie.Wij achten het van het grootste belang dat wij op het punt van financiële controle, personeelsbeleid en kortere bureaucratie, snelle beleidslijnen en een effectievere bureaucratie tegemoet zien, ten dienste van de burger.
Tegelijkertijd zijn wij ons bewust dat het een enorm groot programma is en dat tijdens de verbouwing van de komende jaren, tegelijkertijd de verkoop in de winkel door moet gaan met concrete resultaten. Zoals in Nederland vrouwen op een gegeven ogenblik zagen dat zij een beroep konden doen op de Europese wetgeving omdat zij achtergesteld werden in de sociale zekerheid, zo geldt dit ook vandaag voor tal van andere burgers. Zij willen resultaten. Democratie, transparantie en helderheid koppelen zich altijd aan resultaten, burgers waarderen resultaten en daarop wordt de Commissie beoordeeld. Dat is precies wat collega Swoboda en ook andere collega's hier hebben gezegd: de angst voor modernisering, de globalisering, het individu dat zijn eigen geborgenheid en zekerheid verliest.
Dit kan worden voorkomen middels dat Europese sociale model en als op al die concrete terreinen resultaten worden bereikt.
Dus mijn hartelijk pleidooi voor ondersteuning van de interne hervorming koppelt zich net zo snel aan concrete resultaten op sociaal vlak, zodat de burger zich herkent, hier in Europa en ook daarbuiten. Want die burger, een op de vijf in de wereld, heeft nog steeds geen toegang tot elementaire sociale voorzieningen zoals onderwijs en gezondheidszorg. Dat zijn echt degenen waarvoor wij solidariteit moeten opbrengen.

Costa Neves
Mevrouw de Voorzitter, Mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren, ik heb het document van de Commissie met betrekking tot de strategische doelstellingen voor deze ambtstermijn herhaalde malen gelezen. Ik ben blij dat dit document nu in het Parlement besproken wordt. Ik zie dat er compromissen aangegaan zijn, en ik stel ook vast dat een aantal zaken niet aan de orde zijn gekomen.
De Commissie maakt alleen zijdelings gewag van de economische en sociale cohesie, de solidariteit tussen de lidstaten en het regionale beleid van de Europese Unie. En dat terwijl er toch over uitbreiding wordt gesproken. Betekent dit dat het terugbrengen van de verschillen in ontwikkelingsniveau en de reële convergentie inmiddels bereikte doelstellingen zijn? Nee toch? En dan wijst het document erop dat Europa een solidaire partner moet zijn voor de zich ontwikkelende landen en dat het extra aandacht moet besteden aan activiteiten die verband houden met de strijd tegen de armoede.
Naar buiten toe wordt veel ophef gemaakt over dingen die binnenin blijken te ontbreken. Het feit dat de Commissie nauwelijks gewag maakt van de cohesie lijkt me een ernstige zaak. Zo wordt één van de onderliggende principes van de Verdragen - de economische en sociale cohesie - naar het tweede plan verschoven, terwijl dat principe toch ten grondslag moet liggen aan alle maatregelen en aan elk beleid van de Europese instellingen. Het lijkt wel of de Commissie niet weet dat een aantal Europese regio's nog steeds met een aanzienlijke achterstand kampen. En ze vergeet dat uitbreiding gepaard moet gaan met aanpassingen van het regionaal beleid. Zonder reële convergentie loopt de cohesie binnen de Europese Unie gevaar.
Ik verwijs naar het zesde periodieke verslag van de Commissie over de toestand in de Europese regio's. Daarin wordt een gemiddeld ontwikkelingsniveau op 100 geïndexeerd. De tien "sterkste" regio's hebben een gemiddelde van 158, en de tien "zwakste" regio's blijven steken rond de 50. U kunt daar zelf uw conclusies uit trekken. 50 - dat is precies het ontwikkelingsniveau van de regio waar ik woon, de Azoren, een regio die in de Verdragen als ultraperifeer wordt gedefinieerd. Ik wacht nu het verslag van de Commissie over de ultraperifere regio's af. De Raad heeft aangegeven dat dit verslag tegen december 1999 gereed moest zijn.
Ik besluit met een herhaling van mijn overtuiging, en die is, dat er zonder economische en sociale cohesie geen enkele soort cohesie kan bestaan, maar uitsluitend verbrokkeling.

Desama
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter, wij hebben behoefte, de Europese publieke opinie heeft behoefte aan een krachtige Commissie, omdat zij volgens de Verdragen en volgens de wil van onze volkeren de drijvende kracht moet zijn achter de opbouw van Europa. Die opbouw is als het rotsblok van Sisyphus dat we na elke uitbreiding opnieuw met vereende krachten naar de top moeten rollen. Een krachtige Commissie dus, maar wel een die steunt op een Parlement. Dat Parlement is dus uw bondgenoot, zij het een knap lastige. U moet luisteren naar wat het te zeggen heeft, en in deze korte bijdrage heb ik u nu een paar dingen te zeggen.
Om te beginnen, mijnheer de voorzitter, hebben uw twee voorgangers zich voornamelijk toegelegd op het uitbouwen van de interne markt en het invoeren van de eenheidsmunt. Nu bent u aan de beurt, en ik vind dat het uw taak is het burgerschap zijn volwaardige inhoud te geven, want het burgerschap vormt de basis van het project Europa. U mag uw aandacht dan ook niet alleen op het dossier van de uitbreiding richten, hoe belangrijk het verder ook is. U zult verder moeten gaan, u zult de burger achter Europa moeten krijgen en vooral die burgers die het slachtoffer zijn van economische, sociale en morgen waarschijnlijk ook technologische achterstelling.
Het bevorderen van de wetenschappelijke ontwikkeling, het bevorderen ook van nieuwe technologie en de toegang voor allen tot die technologie is niet iets dat de markt en de vrije concurrentie voor hun rekening zullen nemen, net zomin als de markt en de vrije concurrentie zullen zorgen voor de nabijheid en de sociaal rechtvaardige verdeling van openbare nutsvoorzieningen, gezondheidszorg, onderwijs, openbaar vervoer, communicatie, watervoorziening en noem maar op. Toch horen wij in uw werkprogramma en uw doelstellingen maar weinig - of eigenlijk helemaal niets -, over de noodzaak om de overheidsinvesteringen weer een impuls te geven. Hetzelfde geldt voor een krachtiger financiering van de openbare diensten en nutsvoorzieningen. Als u de burger achter Europa wilt krijgen, als u wilt dat hij voor Europa kiest in plaats van voor Jörg Haider, is dit een absolute prioriteit, mijnheer de voorzitter.

Cushnahan
Mevrouw de Voorzitter, de Commissie heeft er goed aan gedaan de voedselveiligheid tot een van haar voornaamste prioriteiten te promoveren. Als gevolg van het recente dioxineschandaal in België, daarvoor de BSE-crisis in Groot-Brittannië en de voortslepende controverse over de veiligheid van genetisch gemodificeerde voedingsmiddelen is het vertrouwen van de consument in de veiligheid van het voedsel dat hij of zij eet, ernstig geschaad. Als de Commissie erin slaagt het vertrouwen in de productieketen van levensmiddelen te herstellen, zal ze daarmee ook het vertrouwen van de burger in de instellingen van de Europese Unie herstellen, en kunnen aantonen dat die instellingen de belangen van de burgers in de EU wel degelijk effectief kunnen beschermen.
Ik ben daarom blij dat het vraagstuk van de voedselveiligheid, de volksgezondheid en het vertrouwen van de consument met zoveel nadruk is opgenomen in het werkprogramma van de Commissie voor het jaar 2000. Wat me echter teleur heeft gesteld is de inhoud van het voorstel voor de oprichting van een Europees bureau voor voedselveiligheid zoals dat in het recente witboek is geformuleerd. In het huidige voorstel is dat bureau niet veel meer dan een instantie die de Commissie adviseert, terwijl we juist behoefte hebben aan een onafhankelijke instelling met beslissings- en wetgevende bevoegdheden, vergelijkbaar met die van de Amerikaanse Food and Drug Administration, die op dit specifieke terrein inmiddels haar geloofwaardigheid heeft bewezen.
Bovendien dient de relatie tussen het Europese bureau voor voedselveiligheid enerzijds en de nationale instanties op dat terrein anderzijds in de toekomstige wetgeving te worden geregeld. Ik noem als voorbeeld het Ierse bureau voor de voedselveiligheid. Dit instituut heeft naast het recent opgerichte Ierse bureau voor grensoverschrijdende voedselveiligheid inmiddels al heel nuttig werk verricht. Het zou zeer betreurenswaardig zijn als de inspanningen van deze instituten door gebrekkige EU-wetgeving zouden worden ondermijnd. Ik vrees dat dergelijke onvolkomenheden in de EU-wetgeving kunnen leiden tot een competentiestrijd tussen nationale en Europese instellingen, terwijl het juist de bedoeling is dat die samenwerken. Dat is een ontwikkeling waar we voor moeten waken.

Hughes
Mevrouw de Voorzitter, de heer Prodi heeft ons vandaag uiteraard slechts een globale impressie van zijn programma kunnen bieden. We zien uit naar de details voor de verschillende jaren, bijvoorbeeld in het sociale actieprogramma dat dit jaar gepubliceerd zal worden. We zullen een en ander ook toetsen aan het sociale en werkgelegenheidsbeleid. Daarbij zullen we kijken in hoeverre we een gelijkzijdige beleidsdriehoek kunnen ontwerpen waarin het economisch beleid, het sociaal beleid en het werkgelegenheidsbeleid op gelijke voet worden geïntegreerd. Momenteel is het sociale aspect in het beleid van duidelijk minder gewicht dan het economische of werkgelegenheidsaspect.
Wat de werkgelegenheid betreft hopen we op een verdieping en verbreding van de strategie, na evaluatie onder het Portugese voorzitterschap en binnen het kader dat door het Portugese voorzitterschap wordt voorgesteld.
Wat het sociale aspect betreft, hopen we dat de interne markt zich met een sociale dimensie kan verdiepen. De reeks fusies, overnames en verschuivingen die met het verdiepen van de markt op gang is gekomen dwingt ons ertoe het stelsel van informatie- en overlegrichtlijnen die we in het verleden hebben aangenomen, aan de nieuwe situatie aan te passen. Daarnaast moeten we die richtlijnen aanvullen met het nieuwe algemene kader voor informatie en overleg, en met een aangepaste versie van de ondernemingsradenrichtlijn.
Daarnaast is er behoefte aan een gedragscode voor het bedrijfsleven, om er zeker van te zijn dat bedrijven hun werknemers als volwaardige partners bij het management van de veranderingen betrekken. Dit is de enige manier om veranderingen succesvol te laten verlopen. Ik hoop dan ook dat de Commissie ervoor zorgt dat een dergelijke gedragscode wordt ingevoerd.
Tenslotte het volgende. Juist nu de xenofobische rechtervleugel van de Europese Unie weer in opkomst lijkt te zijn, hoop ik dat onze instellingen er alles aan zullen doen om artikel 6 te verwezenlijken door gebruik te maken van artikel 13 in de strijd tegen discriminatie en artikel 137 tegen uitsluiting. Dit is inmiddels een urgente zaak geworden. We onderschrijven uw streven, voorzitter Prodi, maar willen wel dat u de daad bij het woord voegt.

Langenhagen
Mevrouw de Voorzitter, ik hoop dat het een goed voorteken is dat ik tot besluit nog een eigen accent kan leggen. Mijnheer Prodi, u hecht in uw streven naar hervorming bijzonder veel belang aan een baanbrekend werkgelegenheidsbeleid voor heel Europa. Voor de visserij die ik hier vertegenwoordig, houdt dit echter veranderingen in. Wij moeten weg van het planeconomische subsidiebeleid en overschakelen op een liberaal beleid dat de zin voor eigen verantwoordelijkheid stimuleert. De invoerheffingen moeten naar beneden, zodat we de capaciteit van de verwerkende bedrijven ook daadwerkelijk ten volle kunnen benutten.
Het gaat uiteindelijk om de concurrentiekracht van de Europese economie op de wereldmarkt en het voortbestaan van duizenden banen in de verwerkende industrie en de visserij op de open zee.
Maar ik hoef u vast niet te herinneren aan het belang van een bedrijfstak die niet alleen van economisch, maar ook van maatschappelijk belang is, niet alleen in Duitsland, maar in alle kustregio's van Europa, over alle binnengrenzen heen. Bovendien is deze bedrijfstak een van de weinige waarvoor Europa volledige beslissings- en handelingsbevoegdheid heeft. Daarom verwachten we hiervoor ook medebeslissingsbevoegdheid. Daarover is iedereen het inmiddels wel eens.
Nu komt er over enkele maanden een herziening van het visserijbeleid, in de eerste maanden van 2000. Het is dan ook storend dat deze bedrijfstak in uw document helemaal niet aan bod komt. Ik hoop dat het hier om een misverstand gaat. Mijnheer Prodi, ik vraag u uw beloften gestand te doen en uw woorden in daden om te zetten

De Rossa
Mevrouw de Voorzitter, veel sprekers uit de socialistische fractie hebben al verwezen naar de punten waarop de verklaring van de Commissie tekortschiet. Desalniettemin erkennen ook wij dat dit een vernieuwend en verheugend initiatief is van de Commissie.
Ik zou het in het bijzonder willen hebben over een aspect dat nog niet aan de orde is geweest, namelijk de culturele diversiteit van Europa. In het onderdeel over de kwaliteit van het leven, in haar inleiding op deze verklaring, erkent de Commissie het belang van dit aspect. Desalniettemin wijst niets in de verklaring erop dat de Commissie van plan is het vraagstuk van de culturele diversiteit ook werkelijk aan te pakken. Als wij diegenen die zich aan populistische stemmingmakerij schuldig maken de wind uit de zeilen willen nemen, moeten we echt eens serieus nadenken over de manier waarop we met elkaar kunnen samenleven, en de negatieve stereotypen kunnen ontkrachten die wij koesteren ten aanzien van zowel onze partner-lidstaten binnen de huidige Europese Unie als van de landen die zich bij ons willen aansluiten en mensen elders in Europa en de wereld die zich in de Unie willen vestigen. Als we er niet in slagen deze vraagstukken aan te pakken, die negatieve stereotypen te ontkrachten en het beste uit de verschillende culturen en talen te combineren, te beschermen en te versterken, en als we niet bereid zijn de diversiteit binnen Europa ook daadwerkelijk te verdedigen, dan zal de Europese gedachte schipbreuk lijden. In dat geval zullen diegenen die hun carrière bouwen op de angst van de Europese burgers het uiteindelijk voor het zeggen krijgen.
Als de Commissie niet begrijpt dat dit een belangrijke factor is bij de versterking van de interne samenhang binnen Europa, vrees ik dat we, ondanks de economische vooruitgang, de vermindering van de werkloosheid en zelfs ondanks de totstandkoming van een buitenlands en veiligheidsbeleid, de angst onder onze burgers niet kunnen wegnemen, omdat die bang zullen blijven voor het onbekende en voor mensen die ze niet begrijpen. Als we geen maatregelen treffen om dat te voorkomen, zullen al onze inspanningen op niets uitlopen.

De Voorzitter
Waarde collega, ik dank u.
Voor ik opnieuw het woord verleen aan de voorzitter van de Commissie, deel ik mede dat ik overeenkomstig artikel 37 zeven ontwerpresoluties heb ontvangen ter afsluiting van dit debat.

Prodi
Mevrouw de Voorzitter, waarde afgevaardigden, ik dank u voor dit serieuze en opbouwende debat. Dit was een rustig debat, een debat dat niet alleen algemene eensgezindheid tot uiting heeft gebracht ten aanzien van de hoofdproblemen, maar ook met nadruk heeft gewezen op de rechten van het Parlement en de noodzaak van samenwerking en dialoog tussen Parlement, Commissie en Raad. Dit was een opbouwend debat voor ons Europa.
Er werd gezegd dat het onderhavige document een met innerlijke tegenstrijdigheden behept politiek manifest is. U was het, mevrouw Hautala, die dit opmerkte en ik zou geneigd zijn te zeggen dat u gelijk hebt. Inderdaad, dit is een politiek manifest. Dit is echter geen abstract politiek manifest, maar een uiting van politieke wil, van de in deze delicate fase van Europa zo onontbeerlijke politieke wil. Wat voor een zin heeft het te verkondigen dat Europa in een crisis verkeert, als wij niet in staat zijn een politiek manifest op te stellen, daarover te praten, daarvoor te vechten en daar uiteindelijk ook de noodzakelijke conclusies uit te trekken om samen op deze weg voort te kunnen gaan?
Mevrouw Hautala wees terecht op enkele tegenstrijdigheden tussen doelstellingen en instrumenten. Deze liggen echter besloten in de huidige Europese realiteit. Wij zitten hier juist om die tegenstrijdigheden te saneren en weg te werken. Dat is een politieke taak van de bovenste plank. Ik heb deze tegenstrijdigheden volledig uit de doeken willen doen en daarbij niets willen verhullen. Ik ben blij dat deze nu zo duidelijk - en soms zelfs met grote nadruk - voor het voetlicht zijn gebracht. Daarom willen wij juist ook de instrumenten veranderen waarmee wij handelen, de instrumenten waarmee u handelt, waarmee ik handel, waarmee kortom alle Europese instellingen handelen. Daarom wilden wij ook een vastberaden intergouvernementele conferentie en daarom was de Top van Helsinki een uitermate delicaat moment, een uitermate delicate etappe.
Men heeft ergens geschreven dat wij hebben afgezien van een sterker Europa. In Helsinki heeft men echter kunnen vaststellen dat wij de fakkel brandende hebben kunnen houden en het vuur zelfs nog hebben kunnen aanwakkeren. Herinnert u zich nog de toespraak van de president van de Franse Republiek - ik zeg dit omdat deze toespraak hier in deze zaal heeft plaatsgevonden - over de vraagstukken van de versterkte samenwerking, waarmee een dialoog werd heropend die afgesloten leek te zijn? Wij hopen dat onze volharding en trouw aan de standpunten in Helsinki beloond zullen worden tijdens de intergouvernementele conferentie, die op de top van Nice haar beslag zal vinden.
Talloze sprekers - waaronder de heren Poettering en Fiori - noemden het vraagstuk van de mondialisering en de problemen die daaruit voortvloeien voor ons leven en onze politiek. De Commissie wil die mondialisering. Volgens ons hebben wij hier baat bij. Miljarden mensen die voorheen van de wereldmarkt waren uitgesloten, konden worden verzekerd van een mimimale levensstandaard. Door de mondialisering worden China, India en, ik herhaal, miljarden mensen wakker geschud.
De mondialisering zal hopelijk ook in de toekomst dit gunstige effect hebben, maar zij zal tegelijkertijd - en dit is een van onze grote taken voor de toekomst - problemen teweegbrengen, in de arme landen en in onze eigen landen, problemen die wij krachtig moeten aanpakken. De mondialisering zal ook de zwakke bevolkingsgroepen in onze landen in moeilijkheden brengen. Daarom zijn wij gedwongen voortdurend bij onszelf te rade te gaan en na te denken over de gevolgen van de mondialisering. De mondialisering zal ongetwijfeld kloven doen ontstaan in onze samenleving, de armoede vergroten, woede teweegbrengen en leiden tot grote loon- en salarisverschillen, zelfs binnen ogenschijnlijk homogene categorieën. Daar moeten wij dan ook al onze aandacht aan schenken.
Als er grote salarisverschillen tussen pas afgestudeerden bestaan, als de ene pas afgestudeerde, al naar gelang de werkkring, vijf keer zoveel verdient als de andere, en als in de financiële sector salarissen worden aangeboden die het veelvoudige zijn van de salarissen van bijvoorbeeld onderzoekers, is het duidelijk dat er een probleem bestaat in de organisatie van onze toekomstige samenleving. Daarom moeten wij daar goed over nadenken. Eerlijk gezegd hebben wij - en hiermee antwoord ik op de opmerkingen van de heer Trentin - hier nog geen volledig antwoord op, of ik heb daar tenminste nog geen volledig antwoord op. In Lissabon wilde ik een begin maken met het formuleren van een antwoord, en maatregelen voorstellen voor de vermindering van de marginalisatie van een hele leeftijdscategorie, van jongeren. Wij willen alle jongeren van Europa nieuwe communicatie-instrumenten ter beschikking stellen, alle Europese scholen met elkaar in verbinding brengen en nieuwe kansen bieden ter voorkoming van zowel geografische als sociale uitsluiting in Europa. Dit is weliswaar nog lang niet genoeg om de mondialisering te kunnen beheersen, of om zelfs maar de gevolgen van de mondialisering te begrijpen, maar het is een daadkrachtig antwoord, een antwoord waar wij niet onderuit komen.
Wij ontplooien ook initiatief op wereldvlak. De Commissie heeft via commissaris Lamy de afgelopen weken een krachtig initiatief genomen om het vertrouwen van de derde wereld in de groei te herstellen. Ten tijde van Seattle is dit vertrouwen aan het wankelen gebracht. Ook proberen wij de rol van de Wereldhandelsorganisatie te versterken door haar een agenda te geven waarmee zij de uitdaging van de mondialisering het hoofd kan bieden. De Commissie heeft in Genève een uitermate moedig pakket kortetermijnmaatregelen op tafel gelegd, dat tegemoet komt aan veel van uw verzoeken. Zij heeft een unilateraal, algemeen voorstel gedaan om de douanerechten voor de 38 à 40 armste landen terug te brengen tot het nulrecht. Zij heeft voorgesteld de procedures van de WTO te hervormen en transparanter te maken. Ook wil zij de ontwikkelingslanden een oplossing bieden voor de problemen in verband met de toepassing van deze maatregel. Als in de komende dagen vorderingen kunnen worden gemaakt, zal de Commissie zich - zoals reeds aangekondigd - krachtig inzetten voor hervatting van de onderhandelingsronde in de WTO in de zomer.
Wij proberen de breuk die in Seattle ontstond te lijmen. Dat is de grote taak van de Commissie. Eveneens willen wij een ontwerp opstellen voor de hervorming van de WTO en voorstellen een commissie in het leven te roepen voor een grondige bestudering van het probleem. Dat is namelijk in al deze jaren nooit gebeurd. Dit is een van de concrete voorstellen uit het vijfjarenprogramma. Ik heb al gezegd dat een vijfjarenprogramma geen voorstellen moet bevatten voor afzonderlijke hoofdstukken, maar grote lijnen moet aangeven, een schets moet maken van de toekomstige activiteiten. In die schets is de controle door het Parlement, evenals de samenwerking tussen het Parlement en de Commissie, van essentieel belang. De synergie tussen Commissie, Parlement en Raad is van doorslaggevend belang, mijnheer Cox.
Zoals ik ook in mijn eerste toespraak al grotendeels tot uiting bracht, zullen wij daardoor ongetwijfeld gedwongen worden het begrip subsidiariteit van een nieuwe inhoud te voorzien. Ik dank de heren Poettering, Cox en anderen voor hun desbetreffende opmerkingen. Dat is een pijler van ons programma. Maar al te vaak heeft men de subsidiariteit opgehemeld en gedaan alsof het daarbij om iets abstracts ging en niet om iets concreets. Wij moeten de subsidiariteit nu een concrete inhoud, een politieke ziel geven en dat is het doel van het witboek. Daarmee willen wij Europa opnieuw waarde toekennen en concrete acties voorstellen. Ik gooi Europa niet in de uitverkoop, mijnheer Dell'Alba! Ik ben niet van plan om de gemeenschappelijke beleidsvormen te ontmantelen. Ik wil veeleer de besluitvorming en de uitvoering van de gemeenschappelijke beleidsvormen stroomlijnen. Tegelijkertijd wil ik echter voorkomen dat onze mechanismen vastlopen door de aanwezigheid van te veel specifieke, als los zand aan elkaar hangende beleidsvormen.
Weet u nog hoe vaak wij ons belachelijk hebben gemaakt door ons bezig te houden met onbenullige zaken, die een aanfluiting waren voor het gezonde verstand en zelfs de belangen van onze bevolking schaadden? De Commissie moet met haar hervorming op dit gebied aantonen dat zij het voortouw weet te nemen, een van onnodige last bevrijde rol weet te spelen, een geloofwaardige rol, een op core business toegespitste rol weet te spelen. De Commissie vraagt niet om onnodige taken en bevoegdheden, maar weigert deze integendeel. De Commissie moet impulsen geven: enabling Europe, zoals de heer Cox al zei, en niet including Europe. Helaas maar al te vaak was er echter sprake van enerzijds enabling en anderzijds including.
Ik kan u verder verzekeren dat dit geen holle frasen zijn. Wij zijn hiermee al concreet aan de slag gegaan, en ik spreek dan niet alleen over de interne hervorming van de Commissie, die samen met commissaris Kinnock wordt uitgevoerd, maar ook over de eerste herziening van de opzet van een aantal beleidsvormen. Ik zal u een voorbeeld geven: als er één beleid is dat de Commissie na aan het hart ligt, is dat het mededingingsbeleid. Wij hebben een voorstel gedaan voor hervorming hiervan, een voorstel waarmee het Parlement in januari met grote meerderheid zijn instemming heeft betuigd. Deze hervorming stelt de Commissie in staat haar aandacht toe te spitsen op de bestrijding van de ernstigste overtredingen, van de voor Europa meest zwaarwegende vormen van schending van de mededingingsregels. Wij zijn hiervoor een nauwere samenwerking met de nationale autoriteiten op touw aan het zetten.
Hetzelfde hebben wij gedaan met het Witboek over de voedselveiligheid. Ik heb het verwijt gehoord - en ik heb begrip voor dat verwijt - dat het voorgestelde bureau "minder machtig zou zijn dan de Amerikaanse Food and Drug Administration". Daar kunt u donder op zeggen! Ik wil gebruik maken van de reeds bestaande nationale autoriteiten. Als ik een organisatie had voorgesteld als de Amerikaanse, was u waarschijnlijk in verontwaardiging ontstoken en zou u mij hebben verweten dat ik "de zoveelste gecentraliseerde machine in Brussel op poten heb gezet". Dat is Europa: Europa is een delicaat evenwicht tussen nationale structuren. Deze structuren moeten te baat worden genomen. Zij moeten met het Europese bureau een netwerk gaan vormen en niet door het Europese bureau in de schaduw worden gesteld. Dit is een moeilijk opgave, waartoe tot nu toe nooit een poging is gedaan. Een andere grote uitdaging is echter de uitbreiding.
Ik ben verheugd over de eensgezindheid ten aanzien van de uitbreiding. Ik heb in het debat van vanmorgen geen enkele afwijzende houding kunnen bespeuren, en ik ben daar blij mee want het besluit over de uitbreiding zal van iedereen offers verlangen en ons allen dwingen tot grote interne veranderingen. Op het moment van de concrete besluiten moeten wij eensgezind zijn en aantonen dat de uitbreiding in het belang is van de vrede en de welvaart, dat de uitbreiding geschiedt met garanties, zoals ik al zei, voor onze eigen mensen, en voor de landen die willen toetreden.
Ik ben absoluut niet van plan aan een weinig serieuze, weinig overtuigende uitbreiding te beginnen. Men moet vooral voorkomen dat de uitbreiding - zoals mevrouw Muscardini volkomen terecht opmerkte - twee soorten leden gaat creëren. De uitbreiding ontleent haar grootsheid juist aan het feit dat een land, zodra het toetreedt, op voet van gelijkheid komt te staan met alle andere lidstaten. Ik heb gezegd dat wij een eenheid, een unie van minderheden zijn. Dat is juist het bijzondere aan de Europese Unie. De uitbreiding zal echter wel degelijk ook met strengheid gepaard gaan. Hier werd ik gewezen op de kerncentrales en het probleem van de Donau. Ik ben in deze dagen in Litouwen, Slowakije en Roemenië geweest, drie landen waarvan wij sluiting van kerncentrales verlangen. Wij weten heel goed dat de sluiting van deze kerncentrales enorme problemen zal veroorzaken voor de plaatselijke economie, maar wij hebben uitgelegd dat dit de regels van Europa zijn, dat onze eisen voortvloeien uit veiligheidsoverwegingen en dat iedereen daaraan moet beantwoorden. Deze landen zijn zich bewust van de hulp die zij van ons hebben ontvangen bij hun hervorming en zij hebben beloofd de kerncentrales te zullen sluiten. Dat is voor hen een enorme opoffering, maar dat is Europa! Zij brengen dit offer ten gunste van het gemeenschappelijk belang.
Ook over Afrika moet mijns inziens een akkoord worden bereikt. Ik heb veel hartstochtelijke betogen gehoord over Afrika en ook ik heb in mijn eerste toespraak over Afrika gesproken, want Afrika is ons kruis. Afrika wordt door iedereen verwaarloosd. Ik herinner mij nog de grote reis van de Amerikaanse president van de afgelopen jaren. Na die reis flakkerde de hoop op, die uiteindelijk echter niets opleverde. Afrika is vooral ons probleem. Wij hebben verschillende analyses gemaakt van het extern beleid en daarbij zijn de volgende prioriteiten uit de bus gekomen: uitbreiding, Middellandse Zee, Oekraïne, Rusland en Afrika. Dit zijn de problemen waar wij aandacht aan moeten besteden. De voorbereidingen voor de summit vorderen, maar er zijn nog steeds enorme problemen. Afrika wordt verscheurd door enorme geschillen. Ook ik probeer deze te verminderen en de breuken te lijmen. Zonder dergelijke inspanningen zou een groots opgezet beleid ten behoeve van het zo wanhopige Afrika onmogelijk zijn. De task force van het Directoraat­generaal Ontwikkeling werkt hieraan, in nauwe samenwerking met het Directoraat-generaal Buitenlandse Betrekkingen, en probeert ook nieuwe actieterreinen te vinden. Wij beginnen nu met een samenwerking op communicatie-, onderwijs- en wetenschapsgebied. Als wij ons niet op deze beschavingsgerelateerde gebieden begeven, zal Afrika onmogelijk in beweging kunnen komen. Ik weet echter maar al te goed dat wij nog aan het begin van de weg staan en daarom verzoek ik iedereen van openheid te getuigen en ons hierbij behulpzaam te zijn.
Men heeft mij ook verweten dat ik gezwegen heb over belangrijke hoofdstukken zoals de visserij. Inderdaad, ik heb niet gesproken over de visserij, maar ik heb ook niets gezegd over de landbouw, over het onderwijs en zelfs niets over het sociale beleid ten aanzien van de ouderen. Ik heb hier geen gewag van gemaakt omdat volgens mij het vijfjarenprogramma de grote, algemene ontwikkelingslijnen moet aangeven. Ik weet echter dat met name dit beleid van groot belang is voor de samenhang en de solidariteit in Europa. Ik beloof u dat ik hier actief zal worden, want ook dit beleid hoort ongetwijfeld thuis in het grote mozaïek waarvan wij vandaag in dit debat de contouren hebben aangegeven.
De Commissie moet zich juist toeleggen op dergelijke belangrijke taken. Wij moeten laten zien dat wij een onvervangbare rol vervullen, dat wij een politieke en morele gids kunnen zijn voor Europa. Wij moeten laten zien wat de baten en de kosten van ons beleid zijn. De bevolking vraagt immers duidelijkheid van ons. Onze burgers willen absolute transparantie. Daarom heeft het debat van vandaag mij een hart onder de riem gestoken. Ik voel mij daardoor aangemoedigd omdat ik een brede consensus meende te kunnen bespeuren met betrekking tot de hoofdlijnen van ons programma en omdat ik de indruk heb gekregen dat men de ware inhoud daarvan heeft begrepen. Dit was een rustig debat - zoals ik reeds eerder zei - maar geen bescheiden debat; dit was veeleer een debat van de bovenste politieke plank. Het woord "manifest" heeft misschien een ongunstige bijklank, maar is hier daarom niet minder toepasselijk. Het heeft zelfs een grote politieke waarde. Wij hebben met elkaar gesproken op een kalme, open wijze, zoals de heer Barón Crespo dat noemde. Er bestaat geen enkele twijfel dat wij voor grote politieke uitdagingen staan en dat wij deze gezamenlijk het hoofd moeten bieden.
Daarom is een nauwe samenwerking tussen het Parlement en de Commissie meer dan ooit onontbeerlijk. Ik voel mij daardoor aangemoedigd. Enkelen onder u vonden mijn toespraak niet overtuigend, zoals de heer Wurtz, die in zijn verklaring evenwel waardering tot uiting bracht voor de opbouwende geest daarvan. Hij voegde daaraan toe dat wij "vijf jaar de tijd hebben om er iets van te maken" en bevestigde zijn bereidheid tot samenwerking. Dat willen wij precies ook, en ik zeg dit niet, mijnheer Cox, omdat wij denken dat wij in onze wittebroodsweken zijn. Ik heb heel andere herinnering aan de wittebroodsweken, aan de afgelopen maanden, maar toch ben ik blij dat u deze term hebt gebruikt. Ik voel mij hoe dan ook na dit debat gesterkt in mijn overtuiging dat de uitdagingen die ons wachten, politieke uitdagingen zijn. Daarvoor is veel energie nodig en deze energie zal toenemen naarmate de synergie tussen de instellingen toeneemt.
Tot slot wil ik inhaken op een zinspeling van de heer Barón Crespo. Hij suggereerde iets dat mij na aan het hart ligt. Hij noemde namelijk het fresco van Ambrogio Lorenzetti over het goede bestuur, te Siena. U weet waarschijnlijk wel dat dit een fresco is waarin alles van een leien dakje loopt: de mensen werken, er is handel, en er zijn rangen en standen in de Sienese samenleving. Dat was een daadwerkelijk vijfjarenplan van de Sienese gemeenschap; dat was het document waarmee Siena de maatschappij van toen weergaf. Wij kunnen daar alleen maar bewondering voor hebben, want wij kunnen dit als een baken beschouwen. Mijnheer Barón Crespo, wij mogen echter evenmin vergeten dat Siena ondanks dit vijfjarenprogramma geen stempel heeft kunnen drukken op de ontwikkeling in de wereld. Dit programma heeft zijn plaats onder de politieke manifesten verloren toen de rol van Siena in de wereld afzwakte. Ik geloof dat wij aan dit gevaar moeten zien te ontkomen.

Verwelkoming
De Voorzitter
Ik deel u mede dat een delegatie van Koeweit onder leiding van Zijne Excellentie sjeik Salem Al-Sabah, vice-premier en minister van Defensie, op de officiële tribune heeft plaatsgenomen. Namens het Parlement heet ik haar van harte welkom.

Van Hulten
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde in verband met de activiteiten die de Vereniging van parlementaire medewerkers vandaag organiseert om haar pleidooi voor de zo spoedig mogelijke goedkeuring van een statuut voor de medewerkers kracht bij te zetten.
In heb begrepen dat de vereniging het College van quaestoren op 6 januari schriftelijk heeft verzocht om toestemming voor het opzetten van een stand buiten deze vergaderzaal, waar ze haar initiatief onder de aandacht kan brengen. Volgens mijn informatie heeft de heer Balfe de medewerkers diezelfde dag nog toestemming gegeven. Toen de parlementaire diensten gisteren met de medewerkers wilden overleggen over de praktische voorzieningen, werd die afspraak op het laatst afgezegd. Het Parlement heeft nog niet aangegeven waarom de toestemming werd ingetrokken. Naar verluidt had mevrouw Banotti toegezegd de reden daarvoor per brief bekend maken, maar niemand heeft vooralsnog enig bericht ontvangen.
Kunt u uitleggen waarom de toestemming die de medewerkers hadden gekregen, op het laatste nippertje werd ingetrokken? Bent u het ermee eens dat de medewerkers een zaak bepleiten die wel degelijk onze serieuze aandacht verdient? Bent u bereid alles te doen wat in uw vermogen ligt om te voorkomen dat zoiets zich opnieuw voordoet, en om ervoor te zorgen dat er zo spoedig mogelijk een statuut voor de medewerkers wordt aangenomen?
Tenslotte, wilt u er voor zorgen dat de regels van het Parlement in de toekomst naar behoren worden nageleefd en dat de medewerkers naar behoren worden betaald voor het vele werk dat ze voor ons verrichten? Zonder onze medewerkers zouden we simpelweg niet kunnen functioneren.

Perry
Mijnheer de Voorzitter, ook ik kom met een motie van orde. Zijn er regels of voorschriften voor demonstraties in dit parlementsgebouw buiten de deuren van deze vergaderzaal, die garanderen dat de EP-leden ongehinderd toegang hebben tot deze zaal om hun mandaat ten uitvoer te brengen? Zo ja, wie is ervoor verantwoordelijk dat ze worden nageleefd en op welke manier kwijten de betreffende personen zich van die verantwoordelijkheid?

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, ik wil terugkomen op het vraagstuk van het statuut van de medewerkers dat voor ons altijd van prioritair belang is geweest. Ik wilde mededelen dat de Italiaanse delegatie van de fractie op uitnodiging van onze fractievoorzitter, de heer Barón Crespo, bij de quaestoren de contracten heeft gedeponeerd die wij met onze medewerkers hebben gesloten.
Dit is mijns inziens een concreet gebaar dat ons tot een oplossing van dit probleem kan brengen. Ik wil derhalve het Bureau van het Parlement vragen te overwegen of het misschien niet wenselijk is alle afgevaardigden uit te nodigen hetzelfde te doen.

Banotti
Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik duidelijk stellen dat ik een groot voorstander ben van een statuut voor de parlementaire medewerkers. Toen ik hier gisteren binnenkwam kreeg ik een document in handen gedrukt over de voorgestelde demonstratie door de medewerkers, die hier buiten de deuren van het Parlement zou worden gehouden. Zoals u allen weet - en velen van u hebben me er de afgelopen maanden ook over aangesproken - worden alle demonstraties en aanverwante manifestaties eerst gescreend door de Comart-commissie van het Parlement. Een voorbeeld van een regeling waar iedereen het wel mee eens zal zijn is het vanzelfsprekende verbod op commerciële manifestaties hier in het parlementsgebouw.
Als reactie op een brief die ik gisteren ontving heb ik de medewerkers onmiddellijk laten weten dat we zouden voorstellen hen in de nabije toekomst, mogelijk zelfs komende maand, toestemming voor een demonstratie te geven. Alle demonstraties dienen echter zodanig worden geregeld dat ze het ordentelijk functioneren van het Parlement niet in de weg staan. Ik heb gisterenmiddag tijdens de vergadering van het Bureau van het Parlement een brief ondertekend waarin we de medewerkers hiervan op de hoogte brengen. Ik begrijp dat ze afgelopen donderdag bovendien ook mondeling door de Commissie van fractievoorzitters zijn ingelicht. Ze waren dus volledig op de hoogte van dit besluit.
We vinden het prima als ze ons laten weten hoe zij erover denken, en zijn ook zeker bereid tijdens de volgende vergaderperiode van het Parlement desgewenst een bijeenkomst te organiseren. Er was echter sprake van een misverstand. De medewerkers hebben namelijk niet van mij, maar van iemand anders een brief ontvangen, waarin de toestemming waar ze om hadden gevraagd naar hun oordeel inderdaad werd gegeven. Alle manifestaties worden echter in eerste instantie beoordeeld door de zogenaamde Comart-commissie. Zoals u weet worden er hier bij het Parlement nogal eens manifestaties gehouden, over bepaalde landen of welk thema dan ook. U moet dit niet beschouwen als een poging het statuut voor de medewerkers te blokkeren, want dat is een alleszins reëel en te rechtvaardigen streven.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Banotti. Ik denk dat met uw opmerkingen heel wat van de opgeworpen vraagstukken worden verduidelijkt.

Cashman
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de aandacht vestigen op een belangrijke principiële kwestie. Ik vind het persoonlijk ronduit schandalig dat leden van dit Parlement het nodig vinden die demonstratie te hekelen in plaats van zich in te spannen voor een oplossing voor dit probleem. Het gaat om fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden, fatsoenlijke beloning en fatsoenlijke werktijden.

De Voorzitter
Dan gaan wij nu over tot de stemming.

Stemming
Ontwerpresolutie (B5-0095/2000) - 

(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)

Ontwerpresolutie (B5-0109/2000) - "Ruimte voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid"
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Verslag (A5-0026/2000) van mevrouw McCarthy, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over de mededeling van de Commissie aan de lidstaten tot vaststelling van de richtsnoeren voor een communautair initiatief voor economische en sociale rehabilitatie van in crisis verkerende steden en voorsteden met het oog op een duurzame stadsontwikkeling (URBAN) (COM(1999) 477 - C5-0242/1999 - 1999/2177(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan) 
Verslag (A5-0028/2000) van de heer Decourrière, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over de mededeling van de Commissie aan de lidstaten tot vaststelling van de richtsnoeren voor een communautair initiatief voor trans-Europese samenwerking ter stimulering van een harmonische en evenwichtige ontwikkeling van de Europese ruimte (INTERREG) (COM(1999) 479 - C5-0243/1999 - 1999/2178(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Verslag (A5-0024/2000) van de heer Procacci, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het ontwerp van mededeling van de Commissie aan de lidstaten tot vaststelling van de richtsnoeren voor het communautair initiatief voor plattelandsontwikkeling (LEADER +) (COM(1999) 475 - C5-0259/1999 - 1999/2185(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
- Resolutie "Ruimte voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid"
Berthu (UEN). (FR) De resolutie over het immigratiebeleid die het Europees Parlement zojuist heeft aangenomen ondanks de tegenstem van de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten, bevestigt de vrees die wij bij de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam hebben geuit. Inhoudelijk stelt het Europees Parlement zich buitengewoon laks op, maar het eist tegelijkertijd alsmaar meer beslissingsbevoegdheid ten koste van de nationale parlementen. Deze combinatie is rampzalig voor de toekomst van Europa.
In deze resolutie worden volgens mijn telling maar liefst zeven keer gelijke rechten geëist voor burgers van Europese lidstaten en legale immigranten. Het is een ware obsessie. Voor de strijd tegen de illegale immigratie toont ons Parlement nauwelijks belangstelling. In de resolutie wordt met geen woord gerept over grensbewaking, en voorzover Eurodac en de terugname-overeenkomsten ter sprake komen, wordt er geklaagd over de al te strenge opstelling van de Raad. Wat daarentegen weer niet ontbreekt, is de gewoontegetrouwe eis voor een vluchtelingenfonds ten laste van de Europese begroting.
Tot slot wil het Europees Parlement dat het immigratiebeleid herzien wordt om het hoofd te bieden aan de demografische ontwikkelingen . We weten wel wat dat betekent. Verder wordt in de resolutie om nieuwe medebeslissingsbevoegdheid voor het Parlement gevraagd inzake immigratie. We hoeven ons niet af te vragen wat het daarmee zou doen. Zoals te verwachten viel, steunt de Europese Commissie het Parlement in haar advies met betrekking tot de intergouvernementele conferentie.
Volgens onze fractie zou het erg gevaarlijk zijn als we die weg insloegen en moeten we in deze materie onze nationale volkeren en nationale soevereiniteit koesteren. Daarom mogen de procedures van de eerste pijler, die van de interne markt, niet zonder meer worden overgeheveld naar veiligheid, justitie of buitenlands beleid. Voor die beleidsterreinen moet de intergouvernementele conferentie nieuwe samenwerkingsprocedures uitwerken op basis van de politieke rol die de Raad vervult, en moet er een interparlementaire controle worden uitgeoefend door de nationale parlementen.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, ik neem het woord over de resolutie van mevrouw Terrón i Cusí inzake de ruimte voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid namens de Spaanse delegatie van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten, de delegatie van de Spaanse Partido Popular.
Wij zijn wat een aantal stemmingen betreft afgeweken van het stemadvies van de EVP-Fractie om voor de in onze ogen uitstekende resolutie-Terrón i Cusí te stemmen. Wij hebben wel tegen de paragrafen 2 en 6 gestemd omdat deze volgens ons juridisch niet kloppen.
Wij hebben anderzijds wel voor overweging J gestemd die in feite overeenkomt met datgene wat ik als rapporteur voor advies heb voorgesteld aan de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken voor de intergouvernementele conferentie. Wij hebben eveneens voor paragraaf 13 gestemd. Een afdoend statuut en het recht op vrij verkeer en vestiging voor onderdanen uit derde landen zijn zaken waar de Spaanse Partido Popular zich al tijden sterk voor maakt.
Om diezelfde redenen hebben wij voor paragraaf 14 gestemd waardoor, met het mondelinge amendement, bepaalde zorgelijke aspecten van de subsidiariteit zeer terecht worden uitgesloten. Hier speelt het probleem dat de politieke rechten in ruime zin, dus niet alleen het stemrecht bij gemeenteraadsverkiezingen, onder de soevereiniteit van de lidstaten vallen. Dankzij het mondelinge amendement konden wij deze tekst aanvaarden en wij hebben dus voor gestemd.

Blak en Lund
De Deense sociaal-democraten van het Europees Parlement stemmen voor de ontwerpresolutie, maar wijzen er tegelijk op dat bepaalde gebieden strijdig zijn met het voorbehoud dat Denemarken op het gebied van justitiële samenwerking heeft gemaakt. De Deense leden van de PSE-Fractie wensen dit voorbehoud uiteraard te respecteren.

Krivine
Dit verslag, waar ik mijn stem niet aan heb gegeven, gaat niet zozeer over de mensenrechten als over de communautarisering, de consolidering eigenlijk van Fort Europa. In het verslag is sprake van "vooruitgang" in 1999, maar van vooruitgang kunnen we alleen spreken in verband met de overeenkomsten van Dublin en Schengen en het actieplan van Tampere, documenten die de rechten van immigranten alleen maar inperken. Op het gebied van mensenrechten is er uitsluitend een achteruitgang te bespeuren. Europa blijft mensen uitwijzen naar landen die door het Hoog Commissariaat voor Vluchtelingen als gevaarlijk worden beschouwd, terwijl een aantal kandidaat-lidstaten in Midden- en Oost-Europa zigeunervluchtelingen opvangen die massaal België worden uitgezet. Kosovaarse Albanezen en Servische deserteurs wordt de status van vluchteling geweigerd, terwijl Pinochet doodgemoedereerd aan zijn proces kan ontkomen. Het Europa van Schengen vindt het blijkbaar makkelijker om vervolgden uit het Zuiden in het nauw te drijven dan dictators te vervolgen, hoewel de Verenigde Naties van oordeel zijn dat we tegen het jaar 2025 159 miljoen immigranten nodig hebben om ons demografische evenwicht te handhaven.
Laat Europa al zijn illegalen regulariseren, asiel verlenen en stemrecht geven voor alle verkiezingen. Pas daarna kunnen we het in deze zaal eens hebben over een ruimte van vrijheid en rechtvaardigheid.
Verslag-McCarthy (A5-0026/2000)

Ortuondo Larrea
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst vermelden dat ik, toen ik in de jaren negentig burgemeester van Bilbao was, de kans heb gekregen om een van de eerste stedelijke proefprojecten die met hulp van de Commissie gefinancierd werden, te lanceren. Op basis van de met dit proefproject opgedane ervaring zijn wij tot vier conclusies gekomen. Ten eerste is het noodzakelijk dat Europa een stedelijk beleid voert en dat de middelen voor dit programma worden opgetrokken, dit in tegenstelling tot wat er nu gebeurt: het bedrag van 900 miljoen euro van het vorige vijfjarenplan is voor de huidige periode teruggebracht tot 700 miljoen euro. Uitbreiding van de financiële middelen zou kunnen door bijvoorbeeld de gelden van de structuurfondsen die door de lidstaten niet binnen de gestelde termijn zijn besteed, terug te storten in URBAN­programma's, zoals wij in de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie hebben voorgesteld.
Ten tweede moet men zich bij de keuze van de te subsidiëren gebieden concentreren op geïntegreerde projecten. Versnipperde acties zijn niet doeltreffend. Er moet geselecteerd worden op basis van de vastgestelde doelstellingen, waarbij de meest achtergebleven en nooddruftige locaties voorrang moeten krijgen. Dat betekent dat naast het democratisch beheer en het milieu overwegingen van sociale en economische aard en hun interrelaties een rol moeten spelen.
Ten derde moet er gekeken worden naar een eventuele synergie met andere communautaire programma's en naar de mogelijkheden tot duurzame ontwikkeling die de betrokken regio biedt.
Ten vierde dient men in zee te gaan met de instellingen die het dichtst bij de burger staan, in dit geval de gemeentelijke en lokale instanties. Zij kennen namelijk de sociale noden uit de eerste hand en zijn zeer betrokken bij de problemen. Bovendien kunnen zij projecten uitdenken en deze op efficiënte wijze, zonder een overmaat aan bureaucratie, uitvoeren hetgeen de beste resultaten oplevert.
Van de vier amendementen die wij hebben ingediend zijn er - en hiermee sluit ik af - twee aangenomen en twee verworpen. Daarom hebben wij ons bij de eindstemming van stemming moeten onthouden. Het is voor ons ondenkbaar dat het milieu niet mee zou tellen bij de selectie van de te financieren projecten. Wij begrijpen evenmin waarom het Parlement niet kan instemmen met een procedure waarbij de lidstaten dat deel van de middelen van de structuurfondsen dat niet volgens de communautaire programma' s is besteed, kunnen bestemmen voor URBAN-projecten.

Isler Béguin
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u in herinnering brengen dat wij binnen de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme uitvoerig gesproken hebben over het URBAN-initiatief. Er zijn veel ideeën naar voren gebracht. Ik wil er toch ook op wijzen dat dit het allerkleinste Gemeenschapsinitiatief is dat we maar hebben, en dat we daarom middels een amendement hebben voorgesteld de toewijzing te verhogen. Dat amendement is verworpen. Wij betreuren dat, omdat er in bepaalde landen nog geld beschikbaar was binnen de structuurfondsen. Dat geld had goed van pas kunnen komen voor proefprojecten, want zoals u weet omvat URBAN expliciet proefprojecten die een daadwerkelijk stedelijk beleid mogelijk maken. Ik wil de Commissie eveneens wijzen op de samenhang tussen de verschillende beleidsterreinen en ik zou graag willen dat de Commissie zorgde voor de nodige samenhang tussen de URBAN-projecten en de toekomstige projecten in het kader van de begrotingslijnen voor een duurzaam stedelijk beleid.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, zou ik er nog graag op willen wijzen dat de Unie nog altijd geen stedelijk beleid heeft. Het zou mooi zijn als we dit punt in het kader van de reorganisatie en de intergouvernementele conferentie op de agenda konden zetten, zodat de Europese Unie een daadwerkelijk stedelijk beleid krijgt.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor dit verslag over duurzame stadsontwikkeling, met de naam URBAN, gestemd. Evenals alle andere communautaire initiatieven verdient ook dit alle lof. Europa toont aan dat het aanwezig is juist op het moment waarop iets voor alle Europese burgers gedaan moet worden en niet alleen voor de ontwikkeling van een afzonderlijk lidstaat, welke dit ook moge zijn.
Met URBAN wil men oplossingen vinden voor het stedelijk verval. Dit vraagstuk ligt met name de ouderen na aan het hart en daarmee ook de Partij van de Gepensioneerden. Niemand is meer te beklagen dan de bejaarde in de stad. Ik hoop dat dit communautair initiatief een voorbeeld kan zijn voor de oplossing van de problemen voor de ouderen in de stad.

Andreasen, Busk, Haarder, Jensen en Riis-Jørgensen
De vijf leden van de Deense liberale partij steunen het programma LEADER+, het EQUAL-initiatief en INTERREG, maar niet URBAN.
Bij een volgende herziening van deze programma's moet de Unie zich beperken tot grensoverschrijdende activiteiten en moet rekening worden gehouden met een uitbreiding van de EU.

Bonde, Krarup, Okking en Sanbræk
Wij stemmen voor het verslag over de mededeling van de Commissie tot vaststelling van richtsnoeren voor een communautair initiatief voor economische en sociale rehabilitatie van in crisis verkerende steden en voorsteden met het oog op een duurzame stadsontwikkeling (URBAN). In principe zijn wij tegen dergelijke programma' s en structuurfondsen, maar aangezien de stemming alleen gaat over de manier waarop deze middelen worden aangewend - niet over het principe - hebben wij onze mening daaromtrent geuit. Wij zijn van oordeel dat het initiatief voor rehabilitatie van in crisis verkerende steden en voorsteden zinvolle overwegingen alsook goede voorstellen en criteria voor de projecten bevat.

Bordes, Cauquil en Laguiller
Dit verslag somt een aantal algemeenheden op over wat genoemd wordt de strategie voor de heropleving van stadskernen en voorsteden die getroffen zijn door de crisis van de kapitalistische economie en haar gevolgen: stijgende werkloosheid, uitsluiting en criminaliteit.
Volgens dit verslag moet er een stedelijk beleid ontwikkeld worden dat werklozen, migranten, vluchtelingen, vrouwen en marginalen, kortom, de zwaarste slachtoffers van de economische crisis, niet aan de kant laat staan, willen we een duurzame stedelijke ontwikkeling tot stand brengen.
Over de oorzaken en verantwoordelijkheden voor deze crisis geen woord. Het verslag spreekt in het beste geval over het corrigeren van bepaalde aspecten en gevolgen. En dan nog maar met schandalig weinig middelen, want volgens het verslag zelf is er aan het programma URBAN II voor de periode 2000-2006 ongeveer 30% minder toegewezen dan in de voorgaande periode, toen het toch al zo weinig was (900 miljoen euro). Toch gaat het maar om zo'n vijftig projecten voor heel Europa, hetgeen bijna niets is als we bedenken dat de voorsteden en vaak zelfs de centra van bijna alle grote steden van ons continent getroffen zijn. Daarom stemmen wij ad hoc voor concrete maatregelen ten gunste van de meest achtergestelde sociale groepen, maar onthouden wij ons van stemming voor het verslag als geheel en veroordelen wij het feit dat het voornamelijk uit vrome wensen bestaat die op een koopje moeten worden gefinancierd.

Caudron
Mevrouw de rapporteur, geachte collega's, ik moet u zeggen dat ik erg voldaan ben over de voortzetting van het communautair initiatief URBAN, dat de sociale en economische reconversie beoogt van steden en voorsteden in crisis en zo een duurzame stedelijke ontwikkeling wil bevorderen.
Ongeveer 80% van de Europese bevolking leeft in een stedelijke omgeving. Onze steden vormen dus het hart van de economische, sociale en culturele ontwikkeling van Europa. Tegelijkertijd komen de sociale en economische problemen van de Europese maatschappij sterker naar voren in de steden. Een groot aantal Europese steden vertoont in feite een tweedeling: binnen eenzelfde stad vinden we wijken terug waar activiteiten plaatsvinden met een hoge toegevoegde waarde en waar een bevolking leeft met een hoog inkomen, terwijl vlak daarnaast stadsdelen liggen waar lage inkomens, hoge werkloosheid, matige en overvolle behuizing en een grote afhankelijkheid van uitkeringen de boventoon voeren.
Gezien de concentratie van sociale en economische problemen binnen bepaalde stadsdelen is er een gerichte aanpak nodig die rekening houdt met de complexiteit van de problematiek. Daarom heeft ons Europees Parlement bij de hervorming van de structuurfondsen met succes aangedrongen op de verlenging van het communautair initiatief URBAN.
Het succes van URBAN in de programmeringsperiode 1994-1999 staat buiten kijf. De levenskwaliteit in de betrokken stadsdelen is merkbaar toegenomen. Dankzij dit communautair initiatief hebben we ervaring kunnen opbouwen met economische, sociale en milieuprojecten. Bovendien heeft het de rol van de plaatselijke overheden, de niet-gouvernementele sector en de gemeenten helpen versterken en nieuwe vormen van partnerschap rond stadsherstel bevorderd.
Het nieuwe initiatief gaat die doelstellingen voortzetten en versterken, waarbij met name gelet wordt op gelijkheid van kansen voor mannen en vrouwen en integratie van sociaal achtergestelde en gemarginaliseerde groepen. We mogen dus tevreden zijn dat het is aangenomen.
Over de financiële kant van de zaak valt er heel wat minder te juichen. Het toegekende bedrag blijft ver achter bij de behoeften. Voor de periode 1994-1999 ging het om 900 miljoen euro, voor 2000-2006 blijft er nog maar 700 miljoen euro over, een achteruitgang met maar liefst 30% die heeft geleid tot het afslanken van een groot aantal programma's onder het nieuwe URBAN. Het gekozen plafond van vijftig projecten lijkt te laag. Het moet dus worden verhoogd, zodat rekening kan worden gehouden met regionale en lokale factoren zonder dat geraakt wordt aan de financiële toewijzingen voor de lidstaten.
Gezien deze concentratie op een beperkt aantal projecten, moet het vermenigvuldigingseffect misschien vooral verwacht worden van de publicatie en de verspreiding van de resultaten van het nieuwe communautaire initiatief URBAN.

Figueiredo
Het voorstel van de Commissie zou het aantal stedelijke gebieden dat in de periode 2000 - 2006 kan profiteren van het nieuwe URBAN-programma terugbrengen van meer dan honderd tot nauwelijks vijftig, terwijl bovendien de financiële toewijzingen met 30% worden gekort.
Portugal wordt in ernstige mate benadeeld met dit voorstel. En Portugal is binnen de Europese Unie het land dat op dit gebied de ergste achterstand heeft. Het aantal gefinancierde projecten wordt teruggebracht tot twee, en dat terwijl er voor Duitsland tien, voor het Verenigd Koninkrijk negen, en voor Italië acht projecten gepland worden.
Tot nu toe zijn er voor Portugal zes projecten gefinancierd, met als begunstigden de gemeenten Porto, Gondomar, Lissabon, Odivelas, Oeiras en Amadora.
Het is van fundamenteel belang dat de Commissie haar standpunt herziet, vooral waar het gaat om de toewijzing van projecten aan Portugal, teneinde de voorwaarden te scheppen voor de voortzetting van een belangrijke taak - de economische en sociale wederopleving van stedelijke gebieden en voorsteden om zo een duurzame stedelijke ontwikkeling te garanderen.

Marchiani
Het verslag-McCarthy over het communautair initiatief URBAN biedt ons de gelegenheid na te denken over de opportuniteit van een communautair ingrijpen in het stedelijk beleid. In bepaalde stadsgebieden is de toestand alarmerend, en de sociale nood uit zich in de vorm van werkloosheid, armoede en criminaliteit. Vooral de drugshandel leidt tot onveiligheid en kleine criminaliteit.
De effectiviteit van de structuurfondsen bij de aanpak van dit soort sociale problemen is twijfelachtig. Op grond van het subsidiariteitsbeginsel zouden we moeten beseffen dat de staat met zijn regale functie samen met de gemeenten in de beste positie verkeert om in te grijpen op een wijze die het best bij de concrete situatie aansluit. De staat zorgt daarbij voor de openbare veiligheid, de gemeenten bieden hulp aan mensen die in moeilijkheden verkeren. Het is een mooie zaak dat we een uitwisselingsprogramma willen gaan opzetten voor geslaagde bedrijven, maar de specifieke problemen van de uiteenlopende stedelijke gebieden kun je niet op een en dezelfde manier aanpakken.
Het communautair initiatief URBAN past in het streven van de Unie om het stedelijk beleid tot een Europese materie te maken. Het zou gepaster zijn als de Unie haar financiële inspanningen op de reeds bestaande Europese beleidsterreinen richtte. Het is duidelijk dat sommigen van de gelegenheid gebruik maken om de begroting opnieuw uit te breiden. Dit komt erg ongelegen nu de convergentiecriteria van de Economische en Monetaire Unie de lidstaten een strenge budgettaire vermageringskuur opleggen. Zo stelt mevrouw McCarthy voor de post voor URBAN te verhogen en een kostbare promotiecampagne op poten te zetten om de zegeningen van het federale Europa in de verf te zetten. Ik hoef er niet op te wijzen dat het effect van een uitgave niet wordt bepaald door de omvang van het uitgegeven bedrag. Er zijn te veel subsidies en ze zijn te hoog. Ondertussen gaan de ontvangers hun subsidies als een verworven recht beschouwen. Hulpverlening mag niet het doel zijn, we moeten zorgen dat de burger zijn lot in eigen handen neemt.
Tot slot wordt in het verslag veel aandacht besteed aan minderheden, zowel etnische als sociologische. We kunnen een dergelijk minderhedenbeleid alleen maar afkeuren, want het bedreigt de sociale cohesie. Aan de ene kant is het op de integratie van migranten gericht, terwijl we juist hun assimilatie met de cultuur van hun gastland zouden moeten nastreven, anders ontstaan er etnische getto's die als een tijdbom onder de stad liggen. Aan de andere kant gaat zo'n beleid uit van positieve discriminatie, een politiek correcte hersenschim die al even schadelijk is, zoals het voorbeeld van de Verenigde Staten heeft uitgewezen.
Om al deze redenen heeft de Franse delegatie binnen de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten het verslag van mevrouw McCarthy niet kunnen goedkeuren.
Verslag-Decourrière (A5-0028/2000)

Isler Béguin
Mijnheer de Voorzitter, het programma INTERREG ligt ons bijzonder na aan het hart. Net als vele andere collega's ben ik opgetogen dat het Europees Parlement INTERREG heeft kunnen handhaven. Zelf woon ik in de regio Sarre-Lor-Lux Zuid in België, en ik weet dat Europa op zulke plaatsen werkelijkheid wordt, dat dat de plaatsen zijn waar wij Europa in ons dagelijks leven ervaren en dat dat de plaatsen zijn waar de burger de opbouw van Europa ook echt in de praktijk brengt. Deze projecten moeten wel degelijk in overweging worden genomen en mede gericht zijn op duurzame ontwikkeling. Waarom leg ik hier de nadruk op? Eenvoudigweg omdat de projecten die momenteel worden ingediend nog te vaak schadelijk zijn voor het milieu, althans in hun huidige vorm. Als we bijvoorbeeld nieuwe wegen accepteren, accepteren we extra overlast binnen de Europese Unie, en dat staat haaks op het beleid dat wij voorstaan, bijvoorbeeld inzake de beperking van broeikasgassen.
Van de Commissie vraag ik ook dat zij het Europese milieubeleid in de ingediende projecten integreert en dat zij voor een toegevoegde waarde zorgt door bijvoorbeeld de vermindering van de CO2-uitstoot als een soort proefproject binnen de projecten op te nemen. Ik denk daarbij met name aan bepaalde infrastructuurprojecten die momenteel in uitvoering zijn. Zo weet ik dat sommige lidstaten om het verkeer door kwetsbare gebieden als de Pyreneeën te leiden nog aarzelen tussen het spoor en de weg, denk bijvoorbeeld maar aan de Aspevallei. Maar ik denk ook aan mijn eigen regio, waar mijn lidstaat nog aarzelt tussen een spoorwegverbinding en een tweede snelweg, de A32. Dus ook op dat vlak vraag ik de Commissie extra aandachtig te zijn, zodat er ook echt sprake is van samenhang tussen de verschillende beleidsterreinen, en vooral binnen de ingediende programma's in het kader van INTERREG.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het verslag-Decourrière over het INTERREG-initiatief gestemd. Ik ben met name voldaan over het antwoord dat commissaris Barnier tijdens het debat heeft gegeven aan enkele sprekers die om meer aandacht hadden gevraagd voor de grensgebieden met zeegrenzen. Ik zeg dit niet omdat ik in een stad aan zee, Genua, ben geboren, maar omdat alle kustgebieden grensgebieden zijn.
Deze zeegrenzen brengen ons naar de Afrikaanse landen en het Midden-Oosten. Wij moeten sterker de klemtoon leggen op de noodzaak van ontwikkeling van alle kustgebieden, waar dan ook in Europa.

Caudron
Als Europees volksvertegenwoordiger uit een grensstreek ben ik buitengewoon geïnteresseerd in het derde INTERREG-initiatief.
Er kan niet genoeg gehamerd worden op de problemen die grensstreken, zowel in het binnenland als langs de kust, in het verleden hebben moeten doormaken omdat ze economisch, sociaal en cultureel geïsoleerd waren. Doordat ze aan de grens lagen, werden ze door hun overheden behandeld als buitenposten, wat maar al te vaak tot verwaarlozing door de nationale politiek heeft geleid.
Daarom is in 1990 het communautair initiatief INTERREG in het leven geroepen. Het doel was een grensoverschrijdende, transnationale en interregionale samenwerking tot stand te brengen die moest leiden tot een evenwichtige ontwikkeling van het hele grondgebied van de Unie en zodoende tot meer economische en sociale cohesie binnen Europa. De financiering binnen INTERREG is vooral gericht op gezamenlijke initiatieven voor het midden- en kleinbedrijf, onderwijs en opleiding, culturele uitwisseling, gezondheidszorg, bescherming en verbetering van het milieu, energievoorziening, vervoer en tenslotte telecommunicatie.
Ik wijs er nadrukkelijk op dat interregionale samenwerking gemeentelijke en regionale overheden helpt betrekken bij de Europese integratie. De gemeentelijke en regionale overheden moeten actiever bij de communautaire initiatieven betrokken worden, al zijn hun mogelijkheden tot samenwerken vaak uiterst beperkt door de verschillen in wetgeving en het uiteenlopende ontwikkelingsniveau aan weerszijden van eenzelfde grens.
In het kader van de grensoverschrijdende samenwerking moet er meer aandacht worden besteed aan de omstandigheden waarin het midden- en kleinbedrijf als bron van werkgelegenheid zijn werk moet doen. Werkloosheid is voor 50% structureel van aard, en daarom moet INTERREG ook voldoende middelen ter beschikking krijgen om de nationale werkgelegenheidsmaatregelen aan te vullen. Concreet wordt de grensoverschrijdende mobiliteit vaak gehinderd, afgeremd of op zijn minst buitengewoon bemoeilijkt door fiscale problemen zoals dubbele belasting of problemen met de sociale wetgeving. Ik hoop dat de projecten bijdragen tot het vinden van oplossingen voor dit soort problemen en dat zij het vrije verkeer van werknemers een concrete inhoud helpen geven, want in mijn regio wil het niet echt van de grond komen. Steun in het kader van INTERREG moet ook een Europese onderzoeksruimte tot stand helpen brengen.
Tot slot verwachten de regio's veel van dit initiatief, en streken die niet voor doelstelling 2 in aanmerking komen, hopen dat INTERREG dit gemis kan helpen compenseren. Er staat dus veel op het spel: de integratie van grensregio's wordt een essentieel onderdeel van een toekomstig Europees beleid van ruimtelijke ordening. Ik hoop dat iedereen zich hiervan bewust wordt, net als F. Decourrière, die ik bij deze feliciteer.

Lang
Het communautair initiatief INTERREG maakt deel uit van een nefast Europees regionaal beleid.
Dit beleid mag dan grootmoedig lijken omdat het officieel bedoeld is om probleemregio's te helpen, de Franse belastingbetaler koopt een kat in de zak. Frankrijk draagt voor 17% bij aan de Europese begroting, terwijl het maar voor 8% uit de regionale structuurfondsen kan putten. Tussen 1994 en 1999 hebben onze regio's gemiddeld 15,4 miljard frank steun ontvangen, maar in de periode 2000-2006 zakt dit bedrag tot 14,7 miljard.
Mijn regio, Nord-Pas-de-Calais, wordt extra hard getroffen, omdat Frans Henegouwen niet meer in aanmerking komt voor steun in het kader van doelstelling 1. Dit is onterecht, temeer daar de voornaamste activiteiten in deze regio door het Europa van de vrije handel te gronde zijn gericht.
Het Europese regionale beleid verstevigt ook het Brusselse centralisme, want de regionale overheden wordt gevraagd rechtstreeks met Brussel te onderhandelen over de structuurfondsen. Dit is dan dat Europa van de regio's, regio's die minder stevig in hun schoenen staan dan de nationale staten en zich dan ook makkelijk aan Brussel zullen onderwerpen.
INTERREG is in 1990 in het leven geroepen om, ik citeer, "de grensregio's voor te bereiden op een Europa zonder grenzen," dus zonder naties. Het past dan ook goed binnen die gedachtegang.
Toch heeft de heer Decourrière een paar zinnige dingen te zeggen. Zo veroordeelt hij de tekortkomingen van de Brusselse technocraten, die met name tot gevolg zullen hebben dat INTERREG III met vertraging van start zal gaan, wat tot financiële verliezen voor de betrokken regio's zal leiden. Ook zijn wij het eens met zijn oproep meer aandacht te besteden aan het midden- en kleinbedrijf en geen gebruik te maken van externe dienstverlenende bedrijven. Dit laatste heeft immers geleid tot de corruptieschandalen rond de vorige Commissie.
Maar al geven deze paragrafen blijk van gezond verstand en al hebben wij ervoor gestemd, zij doen niets af aan de eurofederalistische benadering die de communautaire initiatieven, en met name INTERREG, kenmerkt. Daarom heeft het Front National stelling genomen tegen dit verslag.

Poignant
Het Europees Parlement heeft zijn advies gegeven over de richtsnoeren van de Commissie voor het communautair initiatief INTERREG inzake grensoverschrijdende, transnationale en interregionale samenwerking.
Ik wil het hier graag opnemen voor een amendement dat mijn fractie heeft ingediend over het maritieme aspect van dit communautair initiatief. Ik wil niet terugkomen op de toekomst van de Atlantische boog, maar ik wil wel wijzen op de noodzaak de zeegrenzen te betrekken bij onderdeel A dat over de grensoverschrijdende samenwerking gaat.
Volgens de richtsnoeren van de Europese Commissie vallen er weinig kustregio's onder INTERREG III A. Met de amendementen op het verslag van de heer Decourrière wordt een grotere betrokkenheid van de kustregio's bij INTERREG beoogd. Dit is een belangwekkende ontwikkeling die gaande moet worden gehouden, omdat de toekomst van de Unie op het spel staat. Ik weet hoe terughoudend de Commissie op dit punt is. Ze heeft daar blijk van gegeven tijdens het colloquium in november jongstleden rond de presentatie van INTERREG III. Maar door het belang van de zeegrenzen niet te erkennen, wordt het bestaan van een heel gebied ontkend dat een groot potentieel aan projecten en vernieuwing in zich draagt.
Eén enkel voorbeeld: de zogenaamde Keltische zone, die loopt van Bretagne in Frankrijk, over Cornwall en Devon in het Verenigd Koninkrijk, tot Cork en Waterfold in Ierland, wordt gekenmerkt door een economie met een sterke plaatselijke component, een economie die is opgebouwd rond de visvangst en de landbouw-voedingsmiddelenindustrie, en waar bijzondere banden op cultureel en relationeel vlak bestaan, met name door stedenbanden of jumelages. Dankzij INTERREG III A zouden vanuit deze gebieden een aantal structurerende projecten kunnen worden ingediend ter stimulering van het midden- en kleinbedrijf en ter bevordering van technologisch onderzoek en ontwikkeling door middel van kennisoverdracht.
In dat verband zou het wenselijk zijn dat de Europese Commissie deelneemt aan de bouw van infrastructuur voor havens en vliegvelden, zodat de verbindingen tussen deze regio's verbeterd kunnen worden. Een dergelijk beleid zou van grote economische betekenis zijn voor de visserijsector van Bretagne, omdat die zijn vangst zo zou kunnen lossen in de moderne installaties in Ierland en achteraf zou kunnen vervoeren naar Bretagne voor verwerking in de voedingsmiddelenindustrie aldaar.
Door deze zeegrens toe te voegen aan onderdeel A, zouden we de westelijke periferie erkennen als een unieke en belangrijke economische zone en zo een tegenwicht bieden aan de "continentalisering" van de Europese Unie. Dit zou een blijk van respect zijn ten opzichte van deze buitengebieden, die zich enigszins zorgen maken over de uitbreiding naar het oosten.
De communautaire programma's zijn vernieuwende proefprojecten. Zij bepalen de nieuwe geografische en economische kaart van Europa. We mogen het enorme potentieel dat de zee te bieden heeft niet links laten liggen in deze programma's.

Rovsing
Het Europees project begon met een samenwerking tussen staten. Deze samenwerking heeft ons deel van Europa sinds meer dan vijftig jaar vrede en stabiliteit gebracht. Als gevolg van het economische en politieke succes in ons werelddeel, waarvan de EU het levende bewijs is, en met de toenemende verspreiding van onze westerse waarden, is de concurrentie de laatste decennia sterk gegroeid.
De EU moet deze concurrentie het hoofd kunnen bieden. Dat kan ze alleen door binnen de Gemeenschap nog intensiever te gaan samenwerken, niet door een grotere integratie van landen in de vorm van een federatie, maar door een betere benutting van ons economisch potentieel over de grenzen heen. Samenwerken aan gemeenschappelijke projecten en in alle opzichten de krachten bundelen is hier belangrijk. Een programma zoals INTERREG betekent steun voor regionale ontwikkelingsprojecten over de grenzen heen. Projecten die de totstandbrenging van economische groeipolen op Europees niveau mogelijk maken, waardoor de EU de concurrentie op wereldniveau aankan. Daarom begroet ik de voortzetting van dit programma volmondig.

Thomas-Mauro
, schriftelijk. (FR) In het verslag van de heer Decourrière zijn zeker goede zaken aan te wijzen. In paragraaf 16 wordt, na door een zeer duidelijke en uitgebreide uiteenzetting van het INTERREG-initiatief en de taak die het vervult bij het ontsluiten van de grensgebieden, een lans gebroken voor het MKB.
Ik heb samen met mijn nauw bij deze kwestie betrokken collega Dominique Souchet vijf amendementen ingediend die de nadruk leggen op de taak van het MKB en het ambacht in het kader van INTERREG, op het belang van samenwerking tussen bedrijven en op de noodzakelijke instemming van de economische en sociale partners met de opzet en uitvoering van de projecten. Ik ben blij dat die amendementen unaniem zijn aangenomen.
Voor de Franse leden van onze fractie zou het niettemin onaanvaardbaar zijn wanneer de doelstelling van het initiatief zou worden bijgesteld om de politieke rol van de staten weer een klein beetje verder af te zwakken. Wij willen niet dat Brussel de zorg krijgt voor de reglementering van de ruimtelijke ordening van de lidstaten, zoals in het verslag in overweging L wordt gesuggereerd. Het enige wat we van de Commissie verlangen is dat ze erop toeziet dat de uitvoering van het gemeenschappelijk beleid het evenwicht in de ruimtelijke ordening van de staten niet bedreigt. De schadelijke gevolgen van het GLB en de EMU voor het regionaal evenwicht en vooral voor de levensvatbaarheid van de ultraperifere, meest landelijke en dunst bevolkte regio' s, tonen aan dat dit echt van belang is.
Daarom kunnen wij de toepassing van onderdeel IIIC van het communautaire initiatief niet goedkeuren. Dit onderdeel moedigt interregionale samenwerking onder verantwoordelijkheid van de Commissie aan waarbij de lidstaten aan de zijlijn worden gezet. Het getoonde enthousiasme voor onderdeel IIIC is des te opmerkelijker, omdat de rapporteur in zijn uiteenzetting zelf erkent dat: "in het ontwerp van richtsnoeren geen aanwijzingen worden gegeven voor eventuele samenwerkingsgebieden" (blz. 17) en "de verantwoordelijkheden verspreid en onduidelijk zijn" (blz. 18). Het in zulke omstandigheden vragen om meer kredieten voor dit onderdeel, zoals in paragraaf 20 gebeurt, draagt bij aan de even onverantwoordelijke als ideologische begrotingsoverschrijdingen waar deze Vergadering zo aan gewend is.
Tenslotte willen we de zowel in de tekst van de Commissie als in het verslag duidelijk uitgesproken wens om INTERREG te gebruiken voor de vrede en de wederopbouw van de Balkanlanden, aan de orde stellen. Ik vind niet dat de structuurfondsen moeten worden aangewend om de schade die de Amerikanen door misdadige en zinloze bombardementen aan Servië hebben toegebracht te herstellen. Niet wij, maar Washington zou de verantwoordelijkheid op zich moeten nemen voor een conflict dat enkel is ontketend om de Amerikaanse belangen te dienen.
Daarom hebben de Franse leden van onze fractie het verslag-Decourrière niet gesteund en zich bij de eindstemming van stemming onthouden. Verslag-Procacci (A5-0025/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het verslag-Procacci over plattelandsontwikkeling gestemd, niet alleen omdat het LEADER-programma in grote lijnen mijn goedkeuring wegdraagt, maar ook omdat dit in feite de tegenhanger is van het URBAN-programma, waar zojuist over werd gesproken. De bejaarden in de steden worden steeds eenzamer, en in de plattelandsgebieden blijven zij als enige bevolkingsgroep over. De jongeren trekken immers naar de stad die een magische aantrekkingskracht op hen uitoefent met haar vele licht en bars. Daardoor loopt het platteland leeg.
Voor mij is het belangrijk dat dit programma van de Europese Unie kan rekenen op een ieders steun en nog meer wordt versterkt.

Ebner
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag de aandacht willen vestigen op een tijdens het debat van gisteren grotendeels verwaarloosd aspect van het programma LEADER +, waarvan ik hoop dat het spoedig van start zal gaan. Maar om te beginnen zou ik toch van de gelegenheid gebruik willen maken om mijn volledige instemming met de zwaartepunten van het nieuwe programma van de Commissie te betuigen.
Dit geldt in het bijzonder voor de geïntegreerde en multisectoriële aanpak die in de landbouwsector hoe langer hoe meer terrein wint en ook door de ministers van Landbouw in de lidstaten steeds meer naar de voorgrond wordt gebracht. Maar ook het toegenomen accent op milieubescherming in het kader van de plattelandsthematiek is voor de toekomst van ons allen van buitengewoon groot belang. Het feit dat landbouwers worden beschouwd als beheerders van de plattelandsruimte, drukt zeer goed uit in welke richting het landbouwbeleid en natuurlijk de omzetting daarvan zich in de toekomst zullen ontwikkelen.
Ik vind het ook een zeer positieve zaak dat een van de voornaamste veranderingen in het programma LEADER + erin bestaat dat thans alle landelijke gebieden van het programma kunnen profiteren, en bijgevolg 80% van het totale Europese grondgebied of 25% van de bevolking van de vijftien lidstaten. Niettemin is de totale toewijzing van 2020 miljoen euro voor de komende zes jaar beperkt, zoniet te beperkt. Daarnaast, en daarom is het mij vooral te doen, bestaat er helaas nog altijd geen specifiek initiatief voor berggebieden. In het kader van LEADER + besteedt het Europees Parlement wel aandacht aan de dunbevolkte gebieden van Noord-Europa, maar niet aan de eveneens vaak zeer dunbevolkte en daardoor achtergestelde berggebieden.
Ik dank u voor uw aandacht.

Figueiredo
Het communautair initiatief LEADER + mag een voortzetting zijn van andere initiatieven, het vertoont toch een aantal geheel eigen trekken. Allereerst het feit dat de beschikbare middelen tot ongeveer de helft worden teruggebracht, terwijl de looptijd toeneemt. Desondanks zijn er nieuwe doelstellingen opgenomen, met name de financiering van het netwerk NATURA-2000, terwijl alle landelijke gebieden nu in aanmerking komen.
Hoewel dit initiatief gericht is op de ontwikkeling van het platteland, komen de landbouw en de landbouwproductie er niet op een coherente wijze in aan de orde, en dat is onaanvaardbaar. Zonder landbouw kan er geen platteland bestaan. Dat betekent dat elke strategie voor plattelandsontwikkeling gebaseerd behoort te zijn op het potentieel dat de landbouw met al zijn vertakkingen vertegenwoordigt. Alleen zo kunnen we voorkomen dat het platteland een woestijn wordt.
Daarom vonden wij het van belang verbeteringen aan te brengen in dit verslag. Wij doen voorstellen die beogen de landbouw en de landbouwers expliciet op te nemen in de strategie voor plattelandsontwikkeling. We vragen daarbij om meer middelen teneinde de voortzetting van het programma in de regio's die tot nu toe onder dat programma vielen niet in gevaar te brengen en om er verder voor te zorgen dat het nieuwe programma ten goede blijft komen aan de minst ontwikkelde regio's.

Korakas
Ons standpunt ten aanzien van LEADER is onderdeel van onze algemene houding omtrent het totale landbouwbeleid van de Europese Unie. Zowel LEADER I als LEADER II, de twee initiatieven van de jaren negentig, waren ingebed in het nieuwe GLB dat het gevolg was van de hervorming van 1992. Samen met andere specifieke maatregelen vormden zij het plattelandsbeleid van de EU, de zogenaamde tweede pijler van het landbouwbeleid. Het doel daarvan was de catastrofale gevolgen van het nieuwe GLB op te vangen, te verbergen en de kleine en middelgrote boeren te desoriënteren. Het doel was niet het platteland te ontwikkelen en de landbouwbevolking op het platteland vast te houden, zoals zo hypocriet in de doelstellingen van deze initiatieven vermeld staat. Dit blijkt overduidelijk uit het feit dat in de gebieden waar deze initiatieven werden toegepast het landbouwinkomen en de landbouwwerkgelegenheid snel zijn teruggelopen, hetgeen woestijnvorming tot gevolg heeft gehad. Griekenland is een kenmerkend voorbeeld. Als land valt Griekenland onder doelstelling 1 en komt derhalve in zijn geheel in aanmerking voor de LEADER-initiatieven. In Griekenland loopt de werkgelegenheid in de landbouw met gemiddeld 2,3% per jaar terug en is het landbouwinkomen in de periode 1994-1999 met 15,2% ingekrompen.
Volgens ons zal LEADER + nog minder zoden aan de dijk zetten dan LEADER I en LEADER II, en wel om de volgende redenen. De werkelijke doelstellingen van LEADER + zijn dezelfde als van LEADER I en LEADER II, hetgeen betekent dat men daarmee enkel de kwalijke gevolgen van het in het kader van Agenda 2000 en de WTO toegepaste GLB wil opvangen en verhullen. Dit GLB is echter nog erger dan het vorige en gaat van een nog ongunstiger situatie uit, daar de herziening van het GLB van 1992 en de GATT-overeenkomst van 1995 heel wat problemen en impasses hebben veroorzaakt voor de landbouwsector. Met de selectiecriteria en de voor LEADER-steun in aanmerking komende activiteiten zal men in het beste geval voor enige verlichting kunnen zorgen bij specifieke en in feite minder ernstige plattelandsproblemen, en in het ergste geval het geld verspillen in uitgaven voor public relations en het corrumperen van gewetens. Deze initiatieven zijn in geen geval geïntegreerde ontwikkelingsprogramma's voor de gekozen gebieden en creëren ook geen duurzame werkgelegenheid op het platteland, daar de meeste activiteiten niets met productie hebben uit te staan.
Het reële kredietvolume voor LEADER + is in vergelijking met dat van LEADER II geringer, ondanks de verhoging van de begrotingsmiddelen met 15% (1775 miljoen euro voor LEADER II en 2020 miljoen euro voor LEADER +). Deze 15% is namelijk een nominale en geen reële verhoging, aangezien de gemiddelde communautaire inflatie in die jaren ongeveer 2% bedroeg. Bovendien is de looptijd van LEADER + één jaar langer dan die van LEADER II. Onder LEADER + kunnen alle gebieden van de EU vallen, terwijl onder LEADER II alleen de gebieden van doelstelling 1 en een aantal van de gebieden 5b en 6 vielen. Wij moeten er evenwel op wijzen dat zelfs indien men het reële kredietvolume voor LEADER + zou hebben vergroot, dit communautaire initiatief nog steeds geen zoden aan de dijk zou hebben gezet. Het in het kader van Agenda 2000 en de WTO uitgevoerde GLB houdt immers totaal geen rekening met de belangen van de landbouwers en de gevolgen van dit beleid kunnen niet worden gecompenseerd of opgevangen met dit soort programma's. In veel gebieden zal men hoogstens de gevolgen van dit beleid kunnen verbergen, de mensen kunnen verwarren en hun geweten corrumperen.
Wij zijn het absoluut niet eens met veel van de in het verslag gemaakte opmerkingen. Daarom hameren wij nogmaals op de nefaste wijzigingen in het GLB (1992 ­ Agenda 2000). Volgens ons zal LEADER + geen echte bijdrage kunnen leveren tot de oplossing van de problemen op het platteland, waar de landbouw wegkwijnt, waar de landbouw juist de belangrijkste sociaal-economische sector zou moeten zijn, en ook was. Wij zullen onze landbouwers voorlichten over de mogelijkheden van deze programma's. Wij zullen ervoor zorgen dat deze mogelijkheden optimaal worden benut en geen middelen worden verspild. Wij zullen echter vooral de boeren helpen bij hun verzet tegen het catastrofale GLB dat hen van hun gronden wegjaagt, hen economisch weg doet kwijnen en het platteland tot een woestenij maakt. Zolang een dergelijk GLB van toepassing blijft, zal men met geen enkel programma de kleine en middelgrote boeren hun voortbestaan kunnen garanderen en het platteland in sociaal en economisch opzicht nieuw leven in kunnen blazen.

Souchet
Alle leden van de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten hebben het verslag van onze collega Procacci over het communautair initiatief LEADER + praktisch in zijn geheel goedgekeurd. Niettemin hebben wij het ontwerpverslag zoals het in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling was goedgekeurd geamendeerd, met de bedoeling het op een aantal punten aan te scherpen en dit communautair initiatief operationeler te maken.
Het leek ons met name essentieel de administratieve en financiële procedures te vereenvoudigen, want die zijn in het kader van het initiatief LEADER II te log en te traag gebleken. Het leek ons ook nodig meer rekening te houden met de ontwikkelingsprioriteiten van de plaatselijke actoren en LEADER + niet uitsluitend te beperken tot dunbevolkte landbouwgebieden.
In amendement 10, dat ik namens mijn fractie heb ingediend, is er sprake van "economische en sociale cohesie" in plaats van "ruimtelijke ordening". De Europese Unie heeft immers geen enkele erkende bevoegdheid op dat vlak.
In amendement 11 vervangen we de term "fulltime overheids- of gemeenteambtenaren" door "overheidsambtenaren van alle bestuursniveaus". Weliswaar moeten in de Plaatselijke Groepen de partners uit de verschillende sociaal-economische milieus van het betrokken gebied evenwichtig vertegenwoordigd zijn, op het niveau van de besluitvorming moet de overheid als geheel, dus op al haar bestuursniveaus, vertegenwoordigd zijn, zowel gemeentelijk, provinciaal, regionaal, als nationaal. De omschrijving van de rapporteur was in onze ogen dus te restrictief.
Amendement 12 is in lijn met de verwachtingen van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme van het Europees Parlement. Er is sprake van de noodzaak tot coördinatie tussen LEADER + en de communautaire samenwerkings- en partnerschapsprogramma's zoals INTERREG, PHARE, SAPARD en MEDA. In de lidstaten van de Europese Unie, de kandidaat-lidstaten of de lidstaten van de Europese Vrijhandelsassociatie kan er sprake zijn van een wisselwerking tussen de diverse communautaire initiatieven. We mogen niet uit het oog verliezen dat de echte prioriteit voor het Europese continent bestaat in het creëren van een operationeel niveau op Europees vlak, niet op wereldwijd vlak, zoals de rapporteur voorstelt. De Europese Unie kan een nuttige bijdrage leveren tot het oprichten van organisaties als de zogenaamde Plaatselijke Groepen, op voorwaarde natuurlijk dat de kosten eerlijk verdeeld worden over de partners.
In de grond zijn wij uiteraard voorstander van LEADER +. Laten we niet vergeten dat plattelandsontwikkeling op de conferentie over dit onderwerp in Cork van 7 tot en met 9 november 1996 tot een van de prioriteiten van de Europese Unie is uitgeroepen. Het is namelijk essentieel de integriteit van onze landbouw en de structuur van het platteland (infrastructuur, openbare voorzieningen en particuliere dienstverlening) te handhaven. Daarom hebben wij binnen de commissie de geringe omvang van de kredieten voor plattelandsontwikkeling betreurd en hebben we de amendementen gesteund waarin een verhoging van de begroting voor dit communautair initiatief wordt geëist. Het moet in overeenstemming zijn met de voorgaande initiatieven, LEADER I en LEADER II. De looptijd van LEADER II was zes jaar, die van LEADER + is zeven jaar, en toch is er maar half zoveel geld voor uitgetrokken. Dit kan niet, als we bedenken hoe belangrijk de ontwikkeling van het platteland is en welke ingrijpende gevolgen de landbouwers ondervinden door de verlaging van de prijzen en de steun in het kader van de hervorming van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid na de akkoorden van Berlijn.
Tot slot zal er bijzondere aandacht moeten worden besteed aan de kwaliteit en de originaliteit van de projecten die zijn uitgevoerd door de Plaatselijke Groepen in het kader van LEADER II, maar die nog niet zijn afgerond wegens tijdsgebrek en de logge beheersvoorschriften. Dit moet een van de prioriteiten op Europese schaal worden om plaatselijke deelname te bevorderen.
(De vergadering wordt om 13.40 onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Toevoegingsmiddelen in de diervoeding
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5­015/2000) van de heer Graefe zu Baringdorf namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling over het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van richtlijn 70/524/EEG betreffende toevoegingsmiddelen in diervoeding (COM(1999) 388 -C5­0134/1999 ­ 1999/ 0168(CNS)).

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Byrne, op grond van richtlijn 70/524/EEG worden toevoegingsmiddelen die met behulp van hoogwaardige technieken zijn bereid, op dit ogenblik verschillend behandeld naar gelang de datum waarop de vergunning is verleend. De Commissie stelt nu voor de toelatingsprocedures te harmoniseren, zodat stoffen waarvoor voor 1988 een vergunning is verleend, gelijkgesteld worden met de stoffen die nu een vergunning krijgen. Tot zover zijn wij het als Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling met u eens.
Niettemin omvat deze richtlijn ook antibiotica en andere geneesmiddelen, groeibevorderende stoffen en genetisch gemodificeerde organismen. In deze gevallen komt de volksgezondheid in beeld en is er meer aan de hand dan een simpele harmonisering. Daarom vindt de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling dat de rechtsgrondslag - artikel 37 - niet juist is, en dat de Commissie ons artikel 152, dat wil zeggen medebeslissing door het Parlement, moet voorstellen. Wij hebben de Commissie juridische zaken en interne markt benaderd, en die heeft ons erop gewezen dat voor een harmonisering artikel 37 volstaat. De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft zich echter niet tot de behandeling van deze harmonisering beperkt, en we hebben, gezien het feit dat er hier ook sprake is van genetisch gemodificeerde organismen, een amendement ingediend. Daarin gaan we in op de grond van de zaak, en dus op het aspect volksgezondheid.
Over de zaaigoedrichtlijn hebben we twee jaar met de Commissie onderhandeld. Uiteindelijk hebben we een compromis bereikt over de manier waarop die het introduceren in het milieu van genetisch gemodificeerde organismen regelt. Wij zijn daarbij uitgegaan van de tekst die aan deze richtlijn 70/524 ten grondslag ligt. Wij begrijpen niet, mijnheer Byrne, waarom de Commissie bij het doorvoeren van deze harmoniseringen niet meteen de tekst over genetisch gemodificeerde organismen harmoniseert. Wij hebben nu een amendement ingediend dat precies over deze compromistekst van de Commissie gaat. Overigens is deze formulering ook bij de richtlijn voor het gebruik van zaaigoed voor de bosbouw overgenomen, en wij zijn van mening dat deze tekst nu ook dringend in deze richtlijn moet worden opgenomen. De Commissie heeft er in onze parlementaire commissie op gewezen dat zij voornemens is een richtlijn betreffende novel food in te dienen. Dat verhindert echter niet dat we voor dit geval nu al een harmonisering door kunnen voeren om te vermijden dat er bij de verschillende richtlijnen rechtsonzekerheid ontstaat. Daarom gaan wij ervan uit dat u ons amendement met betrekking tot genetisch gemodificeerde organismen ook zult overnemen.
Dat in richtlijn 70/524 nog de oude tekst staat, heeft te maken met het feit dat de zaaigoedrichtlijn in 1986 bij het Parlement werd ingediend en dat wij tot 1988 met de Commissie hebben onderhandeld. Het verslag over deze richtlijn is in 1994 behandeld, en kennelijk kende het Parlement toen niet hetzelfde belang toe aan genetisch gemodificeerde organismen als later, toen ik rapporteur was. Daarom, commissaris Byrne, denken wij dat u onze amendementen betreffende de rechtsgrondslag ook zult overnemen. Mocht dit niet zo zijn, dan moeten wij ons het recht voorbehouden dit verslag naar de commissie terug te verwijzen en net als bij de zaaigoedrichtlijn met u in onderhandeling te gaan over dit gevoelige punt. Ik wil er wel nogmaals op wijzen dat de tekst die wij nu hebben opgesteld zowel voor uw juridische dienst als voor die van ons een geldig compromis is. Wij hoeven dus niet opnieuw over de tekst te onderhandelen, maar wij moeten hem nu in de richtlijn opnemen. Ik ben benieuwd, commissaris Byrne, wat u op onze voorstellen te zeggen heeft.

Keppelhoff-Wiechert
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, is de regeling inzake toevoegingsmiddelen aan diervoeder een zaak voor het concurrentiebeleid of voor de consumentenbescherming? Voor de Commissie en de Commissie juridische zaken en interne markt is het een zaak voor het concurrentiebeleid. We moeten uiteraard rekening houden met de concurrentiepositie van de diervoederindustrie bij het harmoniseren van de voorschriften op toevoegingsmiddelen waarvoor voor en na 1988 vergunningen zijn afgegeven. We moeten een stijging van de diervoederprijzen voorkomen, en daarom moeten de amendementen 4 en 5 van de heer Doyle gesteund worden.
In eerste instantie valt dit thema echter onder het hoofdstuk consumentenbescherming, zoals de heer Graefe zu Baringdorf in zijn verslag heeft aangegeven. Bij elke discussie over diervoeder moet de voedselveiligheid absolute voorrang krijgen. Transparantie in de voedselketen gaat van de hooivork tot de vork naast ons bord, en dus begint consumentenbescherming bij het diervoeder. Uiteindelijk belanden de aan diervoeder toegevoegde antibiotica, groeibevorderende middelen en genetisch gemodificeerde organismen immers in de voedselketen van de mens. Als gevolg van het dioxineschandaal is het ons allemaal duidelijk geworden dat we eindelijk korte metten moeten maken met die vuile rommel. De regeling over toevoegingsmiddelen aan diervoeder is een stap in de goede richting.
Volgens artikel 152 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap zijn wij verplicht tot het wegnemen van bronnen van gevaar voor de menselijke gezondheid. De nadruk ligt eenduidig op het woord bronnen. Logischerwijze moeten wij de schadelijke stoffen uitbannen aan de bron, en dat houdt in dat we schadelijke toevoegingsmiddelen uit het diervoeder weren. Doen we dat niet, dan zijn we volgens mij bezig met symptoombestrijding en laten we de oorzaken ongemoeid. De bevolking staat bovenal kritisch tegenover genetisch gemodificeerde organismen. Wij moeten tegemoetkomen aan die toenemende gevoeligheid onder de bevolking en het gebruik van genetisch gemodificeerde organismen navenant regelen.
Ten eerste, als een toevoegingsmiddel uit genetisch gemodificeerde organismen bestaat of zulke organismen bevat, dan mag dit alleen worden toegelaten als het voor de menselijke gezondheid en het milieu boven alle verdenking staat. Ten tweede is het zinvol naar analogie met de regelingen in het wetsontwerp over de handel in zaaigoed, voorschriften op te nemen inzake genetisch gemodificeerde toevoegingsmiddelen in diervoeder, zoals de rapporteur heeft opgemerkt. En ten derde is het voor een transparant consumentenbeleid noodzakelijk dat er een etikettering komt voor genetisch gemodificeerde organismen. Een duidelijke aanduiding van diervoerder creëert een dubbele beslissingsvrijheid, zowel voor de gebruiker van het diervoeder als voor de uiteindelijke consument.
De mondige burger moet, vind ik, zelf kunnen beslissen. We hebben allemaal de mond vol van de door schandalen geteisterde burger, die het vertrouwen in de voedselveiligheid heeft verloren. Met een consequente regeling voor toevoegingsmiddelen in diervoeder kunnen wij er wezenlijk toe bijdragen dat zijn vertrouwen terugkeert. Daarom ben ik ook zeer benieuwd naar uw repliek op onze amendementen.
Dientengevolge zullen we natuurlijk zo stemmen dat we het voorstel desnoods weer naar de commissie terugverwijzen.

Kindermann
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, dit voorstel tot wijziging van de richtlijn betreffende toevoegingsmiddelen in diervoeding uit 1970 is het eerste uit een hele reeks voorstellen rond het thema diervoeder. We zullen er hier in het Parlement de komende maanden nog wel een paar te behandelen krijgen. Dat deze materie van het allergrootste belang is, blijkt wel uit de grote aandacht die er in Europa besteed is aan de schandalen rond dioxine, antibiotica, zuiveringsslib enzovoort. Het gaat hier dus om een belangrijk probleem voor de volksgezondheid. Daarom vinden wij dat artikel 152 als rechtsgrondslag gekozen moet worden en niet artikel 37, zoals de Commissie voorstelt.
De wijziging die de Commissie heeft voorgesteld, namelijk een gelijke behandeling van de toevoegingsmiddelen die voor en na 31 december 1987 zijn toegelaten, stuit bij niemand op verzet en geniet onze volle steun. De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft niettemin met eenparigheid van stemmen enkele belangrijke amendementen op het voorstel van de Commissie ingediend.
De regeling die de Commissie voorstelt, draagt het gevaar in zich dat er monopolies ontstaan op de verkoop van bepaalde toevoegingsmiddelen. Enkel oorspronkelijke vergunninghouders hebben het recht een nieuwe vergunningsaanvraag in te dienen. Bedrijven die hun vergunning later hebben gekregen, worden uitgesloten. Een dergelijke monopolievorming, die bijvoorbeeld tot een stijging van de voederprijzen zou kunnen leiden, moeten wij voorkomen door alle bedrijven die op 1 april 1998 een bepaalde stof verkochten, een voorlopige vergunning te verlenen. Die is dan geldig tot de re-evaluatieprocedure is afgerond.
Maar de voornaamste aanpassing van het Commissievoorstel is de aanbeveling van de rapporteur om bepalingen in de richtlijn betreffende toevoegingsmiddelen in de diervoeding op te nemen over genetisch gemodificeerde organismen. Daarbij is hij uitgegaan van het compromis dat het Parlement en de Commissie hebben bereikt over de toelating van genetisch gemodificeerde organismen die niet vallen onder het toepassingsgebied van de richtlijn inzake de doelbewuste introductie in het milieu. Die biedt namelijk al een basis voor de toelating van genetisch gemodificeerde organismen. Op grond van de regelingen die we op andere terreinen al hebben aangenomen - ik wijs bijvoorbeeld op teeltmateriaal voor de bosbouw -, is het dan ook niet meer dan logisch dat we ook voor de onderhavige materie bepalingen opnemen aangaande genetisch gemodificeerde toevoegingsmiddelen in de diervoeding.
Vooral de etikettering van genetisch gemodificeerde toevoegingsmiddelen speelt hierbij een belangrijke rol. Om te beginnen stelt die de landbouwer in staat bewust te beslissen of hij gebruik wil maken van dergelijk voeder of niet, en verder krijgt de consument de mogelijkheid voeding waar genetisch gemodificeerde organismen in verwerkt zijn, in de rekken te laten liggen.
Tot slot wil onze fractie de rapporteur nog hartelijk danken. Hij heeft zich erg hard ingezet, en ik denk dat we benieuwd mogen zijn naar het antwoord van de heer Byrne.

Paulsen
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, dit verslag gaat meer over formele aspecten, dat wil zeggen over de vraag hoe toevoegingsmiddelen moeten worden goedgekeurd, en minder over de vraag welke toevoegingsmiddelen het betreft en welke uitwerking die middelen hebben.
Ik maak gebruik van deze gelegenheid om te benadrukken hoe belangrijk het is dat al deze richtlijnen worden behandeld volgens de in artikel 152 beschreven procedure, omdat de veiligheid van levensmiddelen en de milieuvraagstukken een samenhangend beleid en een totaalvisie vergen. Wij kunnen niet verder gaan op de oude manier, waarbij we alleen op afzonderlijke details ingaan, en dat vaak pas als het kwaad al geschied is.
De rapporteur heeft gewezen op het belang van controle en etikettering van genetisch gemodificeerde organismen in het toevoegingsmiddel. Ik zou nogmaals de aandacht willen vestigen op antibiotica. Weliswaar zijn vijf van de negen antibiotica die oorspronkelijk in de diervoeding toegelaten waren tegenwoordig verboden, maar het is zeer belangrijk dat de laatste vier ook worden verboden, niet alleen met het oog op de volksgezondheid, maar ook met het oog op de dieren.
Wij weten tegenwoordig allemaal dat resistentie tegen antibiotica een geweldige bedreiging van de volksgezondheid vormt, vooral voor de gezondheid van kleine kinderen. In veel lidstaten is reeds aantoonbaar bewezen dat het volstrekt onnodig is om dieren antibiotica toe te dienen. Er zijn verscheidene landen die het gebruik van antibiotica in de diervoeding reeds lang hebben afgeschaft. Andere landen zijn hiermee bezig, met goede resultaten.
Inzake de antibiotica hebben wij het voorzorgs beginsel, waar wij het zo vaak over hebben, al heel lang geleden verlaten. Er is echter nog een belangrijk beginsel in het milieubeleid, namelijk het vervangingsbeginsel, dat wil zeggen dat gevaarlijke stoffen worden vervangen door ongevaarlijke stoffen. Ik zou tot slot nog even iets willen zeggen over coccidiostatica. Het gaat hier om een technisch antibioticum, dat niet absoluut noodzakelijk is. Er bestaan vervangingsmiddelen. Het is ook mogelijk om kuikens te vaccineren. Dat kost wel iets meer, maar het is ongevaarlijk voor het milieu. Op dit moment komen de coccidiostatica met de mest op de akkers terecht en vandaar ook in het water, dat zoals bekend eigenlijk ons belangrijkste levensmiddel is.

Auroi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, het verslag over toevoegingsmiddelen in de diervoeding betreft een economisch-technisch probleem: het concurrentiele evenwicht moet hersteld worden tussen diverse toevoegingsmiddelen in diervoeding en tussen de producenten van die toevoegingsmiddelen. Maar na de ernst van de dioxinecrisis die België en een aantal andere Europese landen de afgelopen zomer heeft getroffen, kunnen we de zaak niet meer afdoen als een eenvoudige concurrentiekwestie. Wetenschappelijke deskundigen van de Commissie hebben trouwens op een ander moment industriële residuen van dioxinehoudende kalk aangetroffen in pulp van citrusvruchten uit Brazilië, al heeft het grote publiek dat niet opgemerkt. Het wordt trouwens tijd dat we de hele productieketen van veevoeder eens onder de loep nemen. Tussen haakjes, en dit is wel het toppunt, het probleem is veel minder ernstig voor de voeding van onze honden, katten en andere huisdieren. Heeft het soms iets te maken met de wilde en wereldwijde concurrentieslag tussen de producenten van voeders voor landbouwhuisdieren dat hun sector veranderd is in een recyclingindustrie van al het afval uit de voedingsmiddelenindustrie?
Voor een dermate ernstige materie volstaat het niet een puur technisch debat te voeren, zelfs al gaat het hier om een richtlijn die de toelating van antibiotica en andere groeibevorderende middelen aan banden legt. De voorzorgen die we gaan nemen voor diervoeding moeten ook van toepassing zijn op veevoeder, dat immers bestemd is voor dieren die we uiteindelijk op ons bord krijgen. Zoals met veel nadruk in het verslag wordt onderstreept, is etikettering een absolute noodzaak om te zorgen dat elke landbouwer op de hoogte is van de ingrediënten in het voer dat hij aan zijn vee voorzet. Bovendien moet hij weten of er genetisch gemodificeerde organismen in zijn zak met eiwitkorrels zijn binnengedrongen. Dit soort bestanddelen kan een risico voor de volksgezondheid inhouden. In ieder geval dwingt het voorzorgsprincipe ons tot een etikettering waaruit voor alle productiestadia duidelijk de oorsprong van alle ingrediënten blijkt.
Maar voor we het over etikettering gaan hebben, moeten er eerst duidelijke regels komen. We moeten onszelf eens een paar simpele vragen stellen, bijvoorbeeld of het gebruik van beendermeel nu eigenlijk wel zo doelmatig is. Gezien de problemen die we ermee gehad hebben, zowel op ethisch vlak als op dat van de volksgezondheid, mogen we ons in dit stadium wel eens afvragen of we het wel moeten blijven gebruiken. We mogen ons daarbij niet beperken tot de commerciële kant van de zaak, en het Witboek over de voedselveiligheid, meer bepaald het hoofdstuk over diervoeding, moet daarbij ons uitgangspunt zijn. De Commissie heeft meermaals gebruik gemaakt van de woorden "van de hooivork tot de vork naast ons bord". Onze collega van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten heeft het er net nog over gehad. Het is een goede formule, maar we moeten er nog inhoud aan geven, en om dat te bereiken moeten we de gezondheid van mens en dier tegelijkertijd aanpakken.
Daarom is het zaak overweging 4 van amendement 2 aan te nemen, want daarmee voorkomen we dat er monopolies ontstaan, dat bedrijven die destijds als eerste een vergunning hebben gekregen voor het verhandelen van een bepaald toevoegingsmiddel dit tijdens de re-evaluatieperiode als enige zouden mogen blijven doen. Maar het is vooral zaak amendement 4 en 5 op het nieuwe artikel 2 bis aan te nemen, omdat we daarmee een duidelijke etikettering krijgen van genetisch gemodificeerde organismen, zodat de gebruikers een welbewuste keuze kunnen maken.

Fiebiger
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, het feit dat de diervoederbranche beschikt over toevoegingsmiddelen die met behulp van hoogwaardige technieken zijn bereid, maakt het noodzakelijk dat de actoren uit die branche - en dat zijn er zoals bekend erg veel - gedetailleerde informatie verstrekken over de manier waarop die worden gebruikt, zodat we schendingen van het Gemeenschapsrecht de pas af kunnen snijden. Met de voorgestelde richtlijn betreffende toevoegingsmiddelen in diervoeding komen we er niet. Er zullen nog andere richtlijnen volgen, en ik geloof dat we die met een gerust hart aan de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling mogen toevertrouwen.
Voordat vlees, melk, brood en andere producten over de toonbank gaan, worden diervoeders en de toevoegingsmiddelen daarin meermaals gestructureerd, vermengd, vermalen, aangelengd en vele malen vervoerd. De strijd van de diervoederproducenten om de hoogste marktaandelen leidt net als bij de levensmiddelenproductie tot grote problemen. De negatieve gevolgen zijn bekend, de positieve iets minder. Ik ben er rotsvast van overtuigd dat de gezondheid van de Europese consument het best kan worden beschermd door de productie van diervoeder en levensmiddelen voor een regio binnen diezelfde regio te laten plaatsvinden. Dit moet echter wel verder onderzocht worden.

Hyland
Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen beginnen met mijn felicitaties aan het adres van de rapporteur, de heer Graefe zu Baringdorf. Zijn verslag doet recht aan de opvattingen en zorgen die er op het gebied van de veiligheid en kwaliteit van het voedsel leven onder de burgers van de EU.
De gebeurtenissen van de afgelopen jaren hebben de reële bedreiging van de voedselveiligheid en de volksgezondheid onder ieders aandacht gebracht en tot bron van algemene zorg gemaakt. De Europese burgers kunnen het alerte optreden van dit Parlement beschouwen als de beste garantie voor de toekomst, want u hebt inmiddels een agenda voor de voedselveiligheid vastgesteld waaraan de lidstaten zich dienen te houden. Desalniettemin erkent het Parlement zelfs voor dit cruciale aspect van ons bestuur het belang van de subsidiariteit door de lidstaten aan te moedigen hun eigen verantwoordelijkheden op zich te nemen.
Naar mijn mening hebben we in Agenda 2000 prioriteit gegeven aan beleidsterreinen die voor de burger van direct belang zijn: de veiligheid van het voedsel, de kwaliteit van het water, de bescherming van het milieu en de ontwikkeling van het platteland. Als we deze agenda zorgvuldig en met overtuiging afhandelen zullen de eerste jaren van het nieuwe millennium een mijlpaal worden in de tenuitvoerlegging van beleid dat op de burgers is gericht en recht doet aan de behoeften van de gemeenschap.
Ik ben vooral verheugd over de strikte procedures voor de vergunningen voor toevoegingsmiddelen in diervoeding. Tegen overtredingen dient streng te worden opgetreden. Mijn complimenten aan de nieuwe commissaris voor de voedselveiligheid, de heer Byrne. Er rust een zware taak op zijn schouders, maar hij heeft desondanks alert en effectief gereageerd om aan onze eisen tegemoet te komen en de bezorgdheid onder de burgers weg te nemen. Het doet me met name veel deugd dat mijn eigen land, Ierland, vooroploopt bij de invoering van nieuwe regels voor voedingsmiddelen die uitgaan van het principe van traceerbaarheid. Hierdoor zal Ierland zich ontwikkelen tot centre of excellence op het gebied van de levensmiddelenproductie.

Daul
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil op mijn beurt de rapporteur gelukwensen met zijn uitstekende werk. Ik ben vooral opgetogen over de unanimiteit die binnen de fractie over dit onderwerp bleek te bestaan.
De Commissie gaat dus een richtlijn uitvaardigen om alle bestaande vergunningen te vervangen door vergunningen op naam van de personen die toevoegingsmiddelen op de markt brengen. Die vervangingsoperatie moet voor alle betrokken toevoegingsmiddelen tegelijkertijd plaatsvinden. Er moet een samenhangend juridisch kader komen. De Commissie had voorgesteld per 1 oktober 1999 een rechtsgrondslag voor deze vervangingsoperatie toe te voegen aan richtlijn 70/524/EEG. Niettemin moeten wij ervoor zorgen dat de concurrentieverhoudingen niet worden scheefgetrokken, zoals de heer Kindermann en mevrouw Auroi al hebben opgemerkt.
Ik vind ook dat genetisch gemodificeerde toevoegingsmiddelen in diervoeding duidelijk op de labels moeten worden vermeld, zodat de consument zeker weet dat hij de keuze heeft tussen levensmiddelen met of zonder genetisch gemodificeerde organismen. De consument moet zijn vrijheid behouden om een welbewuste keuze te maken.
Dit voorstel heeft geen enkel financieel gevolg voor de begroting van de Gemeenschap, mijnheer de commissaris. Daarom moet er een volkomen transparante voedselveiligheid komen, zowel voor de producent als voor de consument. Ik weet zeker dat de Commissie mee zal kunnen gaan met dit verslag. Het is trouwens, zoals gezegd, unaniem goedgekeurd door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling.

Roth-Behrendt
Mijnheer de Voorzitter, sinds de gekkekoeiencrisis hebben we in dit Parlement keer op keer herhaald dat de diervoeding in grote mate bepaalt hoe veilig de levensmiddelenproductie is en hoe goed de gezondheid van de consument bijgevolg wordt beschermd. Daarom doet het ons veel genoegen dat de Commissie een voorstel heeft ingediend over toevoegingsmiddelen in diervoeder.
De commissie waarvoor ik hier het woord voer, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, heeft in december besloten dat zij geen standpunt hoefde in te nemen, gezien de verwachting dat de voorzitter van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling een zodanig goed verslag zou opstellen als het onderhavige.
Niettemin wilde ik over dit onderwerp een paar opmerkingen maken en ook een paar standpunten innemen. Om te beginnen misschien een paar woorden over de rechtsgrondslag. Wij hebben in dit Parlement een nieuw Reglement, en het is heel goed mogelijk dat er steeds vaker bevoegdheidsconflicten zullen opduiken rond bepaalde vormen van wetgeving tussen de zeer ambitieuze voorzitter van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid. Toch blijft daarbij een ding voor mij als een paal boven water staan: de eendracht van dit Parlement geeft de doorslag, en de rechtsgrondslag voor een materie geeft voor mij de doorslag.
Daarom - dit moet mij van het hart, mijnheer Byrne - veroordeel ik de keuze van de rechtsgrondslag. Het is een fout rechtsgrondslagen klakkeloos over te nemen uit vroegere richtlijnen. Het Verdrag van Amsterdam is hierover volkomen duidelijk: als de volksgezondheid in het geding is, is artikel 152 als rechtsgrondslag van toepassing. Ik moet de Commissie juridische zaken en interne markt van ons eigen Parlement hier trouwens over zeggen dat het niet volstaat het voorstel van de Commissie eens te bekijken, vast te stellen dat er niets in staat over volksgezondheid of consumentenbescherming, en dat het dus niet gaat over volksgezondheid of consumentenbescherming.Daarom zal mijn fractie - zoals de heer Kindermann al heeft aangekondigd- morgen bij de stemming voor een wijziging van de rechtsgrondslag stemmen, en ik hoop dat de andere fracties hetzelfde zullen doen.
Mijnheer Byrne, u wil ik vragen in naam van de transparantie en de goede samenwerking in te stemmen met de wijziging van de rechtsgrondslag. Als wij deze stap namelijk niet zouden zetten, en in plaats daarvan onze Commissie juridische zaken en interne markt zouden volgen, zouden wij de deur wagenwijd openzetten voor manipulatie. Dan laten wij de Commissie namelijk de rechtsgrondslag bepalen door in de tekst eenvoudig niet te verwijzen naar de volksgezondheid, en dan krijgen we opeens artikel 37.
Ik wil graag kort nog twee andere punten vermelden. Eerst genetisch gemodificeerde organismen in diervoeding. Het gaat niet aan naar verticale wetgeving te verwijzen en te zeggen dat we ooit, op een dag, andere wetgeving nodig zullen hebben. We hebben zo'n wetgeving op dit moment namelijk niet eens! En zolang we die niet hebben, moeten we in alle wetgeving die we aannemen ook plaats inruimen voor genetisch gemodificeerde organismen, ze speciaal vermelden en zorgen dat ze op de labels vermeld wordt. Dat is wat de rapporteur gedaan heeft, en dat is een goede vingerwijzing.
Ik zeg u nog eens, zoals ik dat al vaker gedaan heb, dat ik graag zou willen dat de Commissie voorstellen voor een positieve lijst indient. Wij zullen daar dan zeker een debat over voeren waarin alle standpunten naar voren komen, maar we hebben eerst een aanzet nodig voor een positieve lijst met toevoegingsmiddelen in de diervoeding.
Het is even belangrijk dat er strenge hygiënische normen komen voor de productie van toevoegingsmiddelen en dat daar in de lidstaten een fatsoenlijke controle op wordt uitgeoefend. Aan beide ontbreekt het nog, en we hebben dus nog heel wat werk voor de boeg.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de rapporteur graag willen feliciteren met zijn verslag. We zullen dit vraagstuk in de toekomst ongetwijfeld nog bij verschillende gelegenheden tegen het licht moeten houden. De gebeurtenissen van de afgelopen jaren hebben de gigantische problemen aan het licht gebracht waar niet alleen de producenten van levensmiddelen, maar ook de consumenten mee worden geconfronteerd. Het is zaak dat we een evenwicht vinden en dit vraagstuk oplossen, maar ook dat het vertrouwen van de consument in de voedingsmiddelenindustrie wordt hersteld.
Een manier om dat alles te bereiken is te zorgen voor volledige transparantie op het punt van de etikettering van voedingsmiddelen. Wat dat betreft stellen de genetisch gemodificeerde organismen ons voor een nieuwe uitdaging. Ze zijn het resultaat van een ontwikkeling waar de burgers zich terecht grote zorgen over maken. Ik deel hun zorg. Toch denk ik dat we ervoor moeten waken dat we door onze bezorgdheid over GMO's het probleem van de groeibevorderaars in diervoeding en de antibiotica in mengvoeders uit het oog verliezen. We mogen evenmin vergeten dat er in veel Europese landen nog altijd vlees en beendermeel in diervoeding wordt vermengd. Een van de factoren die tijdens dit debat al zijn genoemd, is de concurrentie. De lidstaten beconcurreren elkaar op productiekosten in de voedingsmiddelenindustrie. Op al deze gebieden moeten we ervoor zorgen dat eerlijke concurrentie gewaarborgd blijft: in alle lidstaten dienen dezelfde normen voor voedingsmiddelen te gelden.
We hebben inmiddels een dioxineschandaal gehad, een BSE-crisis en nog een hele reeks andere problemen. Het voornaamste probleem is echter van financiële aard: wie draait er voor de kosten op? De kosten worden niet gelijkelijk door de producent en consument gedragen. De producent moet momenteel alles betalen. De extra kosten die zijn opgelopen dienen echter op billijke wijze te worden verdeeld. Daarnaast moeten we alle voedingsmiddelen die in de Europese Unie worden ingevoerd aan onze eigen normen onderwerpen. Als geïmporteerde voedingsmiddelen niet aan die normen hoeven te voldoen, zullen de problemen in de toekomst alleen maar toenemen.

Byrne
, Commissie. (EN) Ten eerste will ik de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en haar rapporteur, de heer Graefe zu Baringdorf, danken voor hun bestudering van het voorstel van de Commissie.
Zoals enkelen van u al hebben opgemerkt is dat voorstel nogal technisch van aard. Desalniettemin heeft het een relatief simpele doelstelling: de harmonisering van procedures betreffende de vergunningen voor toevoegingsmiddelen in diervoeding. Momenteel is ons beleid op dit terrein niet uniform, en gelden er verschillende regels voor vergunningen die voor en na 1 januari 1998 werden aangevraagd. Met haar voorstel stelt de Commissie zich ten doel de procedures te harmoniseren om die verschillen weg te werken. Het toepassingsgebied van de voorgestelde wijziging is daarom zeer beperkt.
Het Parlement heeft vijf amendementen ingediend. Ik betreur het dat de Commissie die amendementen niet kan overnemen, want ik ben mij terdege bewust van de opvattingen en de betrokkenheid van het Parlement, de landbouwcommissie en met name de rapporteur in deze kwestie.
Ik zal elk van de voorgestelde amendementen afzonderlijk bespreken. Het eerste pleit ervoor de rechtsgrond van het voorstel te wijzigen door artikel 37 te vervangen door artikel 152. Ik kan u alleen maar zeggen dat de Commissie in haar voorstel überhaupt niet naar de volksgezondheid of bescherming van de consument verwijst. Wat wij voorstellen is een technische wijziging die niet gezien kan worden als een voorstel dat in eerste instantie gericht is op bescherming van de volksgezondheid. Ik wijs erop dat ook de Parlementaire Commissie juridische zaken en interne markt artikel 37 als de passende rechtsgrondslag beschouwt. Verder wil ik het Parlement eraan herinneren dat artikel 152 de bescherming van de volksgezondheid als voornaamste doelstelling heeft. Ik verwijs naar de argumenten in de brief van de juridische commissie, waarin dit vraagstuk mijns inziens helder en met prijzenswaardige bondigheid uiteen wordt gezet.
Amendementen 2 en 3 pleiten voor de invoering van aanvullende bepalingen inzake genetisch gemodificeerde toevoegingsmiddelen, en gaan daarmee veel verder dan het voorstel van de Commissie. Het vraagstuk van genetisch gemodificeerde organismen is natuurlijk van zeer groot belang, daar ben ik het helemaal mee eens. Ook onderken ik de noodzaak van initiatieven op basis waarvan de EU-wetgeving op dit terrein aan de huidige stand van zaken kan worden aangepast. Deze technische wijziging vormt echter niet de juiste context voor dergelijke initiatieven. De Commissie is van oordeel dat het prematuur zou zijn de huidige regels die richtlijn 70/524 over genetisch gemodificeerde toevoegingsmiddelen bevat, in dit stadium te wijzigen. Het is beter af te wachten hoe een en ander zich ontwikkelt in verband met het gemeenschappelijk standpunt over de wijziging van richtlijn 90/220, die het Parlement momenteel in tweede lezing heeft. De Commissie beoogt veel drastischer maatregelen dan die welke in de huidige amendementen van het Parlement worden voorgesteld.
Ik verzeker u dat ik ervoor zal zorgen dat de betreffende bepalingen van richtlijn 90/220 worden opgenomen in het voorstel voor een herziening van richtlijn 70/254 die de Commissie, zoals voorgesteld in haar Witboek over de voedselveiligheid, voor juli 2001 aan het Parlement wil voorleggen. Verder kunt u ervan op aan dat we alle opmerkingen die hier vandaag worden gemaakt, ter harte zullen nemen.
Amendementen 4 en 5 zijn onaanvaardbaar omdat ze leiden tot een onterechte voorkeursbehandeling van imitaties, die namelijk op de markt gebracht zouden kunnen worden voordat er zelfs maar een aanvraag voor een vergunning is ingediend. De Commissie blijft erbij dat die aanvragen eerst beoordeeld moeten worden op veiligheid en doelmatigheid voordat er vergunningen verstrekt kunnen worden. Ik wil u opnieuw wijzen op de technische aard van het voorstel van de Commissie, en verzoek u te wachten op het inhoudelijke voorstel voor een nieuwe richtlijn over toevoegingsmiddelen in diervoeding, waarin dit vraagstuk in een breder kader zal worden geplaatst.
Ik wil nu even ingaan op enkele specifieke punten die in de loop van dit debat aan de orde zijn geweest. Ten eerste wil ik reageren op enkele opmerkingen van de heer Graefe zu Baringsdorf. Ik kan hem verzekeren dat we de vergunningsprocedure voor genetisch gemodificeerde toevoegingsmiddelen zullen aanpassen in richtlijn 70/254 over toevoegingsmiddelen, en niet in de novel food­richtlijn, die meer betrekking heeft op grondstoffen dan op toevoegingsmiddelen.
De tekst van het Parlement komt uit de richtlijn die in 1998 is aangenomen. De verticale wetgeving in richtlijn 90/220 inzake de manier waarop de milieurisicobeoordeling van GMO's plaatsvindt, is sindsdien echter veranderd en evolueert nog steeds. De materie ligt momenteel in tweede lezing aan het Parlement voor. Ik vind dat we het uiteindelijke resultaat van richtlijn 90/220, en in het bijzonder artikel 11 daarvan, moeten afwachten.
Verder is de vraag aan de orde geweest of dit voorstel zou kunnen leiden tot de vestiging van monopolies. Zowel de heer Kindermann als mevrouw Auroi hebben naar dit risico verwezen. Ook hier wil ik enkele opmerkingen over maken.
Ten eerste zit dit vraagstuk al sinds 1993 al in de pijplijn, en heeft het de andere producenten dus niet bepaald overvallen. Die kunnen trouwens nog steeds een aanvraag indienen voor hun eigen product. Verder wil ik benadrukken dat de Commissie nog nooit een vergunningsaanvraag voor toevoegingsmiddelen met genetisch gemodificeerde organismen heeft gehonoreerd.
Mevrouw Roth-Behrendt vroeg zich af of artikel 37 of artikel 152 de juiste rechtsgrond zou vormen. Ik kan alleen maar herhalen wat ik zojuist al over dit onderwerp heb gezegd, en wil haar en dit Parlement erop wijzen dat het volkomen ongepast zou zijn als de Commissie een maatregel krachtens artikel 37 zou rechtvaardigen door de verwijzingen naar de volksgezondheid gewoon uit de bepaling te schrappen. Het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen heeft zich bij minstens twee afzonderlijke gelegenheden over dit vraagstuk gebogen, en de juridische criteria vastgelegd waaraan dit soort situaties getoetst dient te worden, waarbij het erom gaat dat nieuwe wetgeving op een relevante rechtsgrondslag is gebaseerd. De jurisprudentie van het Hof laat in dit opzicht weinig aan duidelijkheid te wensen over. Bij wijze van algemene reactie op de voorgestelde amendementen, vooral aangaande het vraagstuk van de rechtsgrondslag, moet ik zeggen dat ik het onjuist zou vinden om die grondslag onder deze omstandigheden te veranderen in artikel 152, omdat we op die manier hoogstwaarschijnlijk niet zouden voldoen aan de criteria die het Hof heeft vastgesteld.
Een aantal sprekers - met name de heer Nicholson - noemde het vraagstuk van de etikettering. Richtlijn 70/524 anticipeert op de etikettering van genetisch gemodificeerde toevoegingsmiddelen en verwijst daar ook in haar huidige formulering al naar, omdat hij aanduiding van de specifieke eigenschappen voortkomende uit de vervaardiging van de producten, voorschrijft. Dit vraagstuk krijgt dus de aandacht die het verdient. Die formulering stelt ons in staat aanvragers te verplichten op het etiket aan te geven dat er bij de vervaardiging van het product waarop de vergunning betrekking heeft, genetische modificatie aan te pas is gekomen.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, als het mag, zou ik de commissaris graag nog een vraag stellen. Allereerst de volgende vingerwijzing, commissaris Byrne: het Europees Parlement heeft volgens de wetgeving geen initiatiefrecht. Maar wij behouden ons wel het recht voor om, wanneer u een wijziging van een richtlijn of een verordening voorstelt, de hele verordening onder de loep te nemen en niet alleen het gedeelte dat u eruit licht. Wij hebben ons in onze amendementen niettemin beperkt tot de formele harmonisering met andere richtlijnen. Inhoudelijke kwesties hebben we zelfs ongemoeid gelaten. U heeft het bijvoorbeeld niet over antibiotica gehad.
Vandaar dat het dus enkel om de harmonisering van de wettelijke bepalingen van afzonderlijke richtlijnen gaat. Mijn vraag, commissaris Byrne, is deze. Zojuist is op de conferentie van de Verenigde Naties in Montreal besloten dat er in het internationale handelsverkeer geen etikettering van genetisch gemodificeerde organismen hoeft te komen. Denkt u nu werkelijk dat het Parlement - nu wij deze kans toch hebben - kan toestaan dat zo'n etikettering van toevoegingsmiddelen in diervoeding er binnen de Europese Unie niet komt?
Commissaris Byrne, u stuurt aan op een krachtmeting met het Parlement. Wij hebben twee jaar onderhandeld over het wetsontwerp over de handel in zaaigoed. Ik kijk uit naar onze gemeenschappelijke gesprekken.

Byrne
Ik wil nogmaals benadrukken dat er in het kader van deze richtlijn geen GMO's zijn goedgekeurd. Hij is uitsluitend op toevoegingsmiddelen van toepassing. Verder wil ik met betrekking tot de vragen over de etikettering zeggen dat dit een complex vraagstuk is. We hebben het in behandeling en zullen met name door middel van richtlijn 90/220 tot een regeling komen waarin de vele facetten van dit vraagstuk worden ondergebracht. Het ligt momenteel voor aan het Parlement en zal ook door andere richtlijnen worden geregeld. Ook voor die richtlijnen geldt artikel 152 als de rechtsgrondslag, zodat het Parlement aangaande de zaken die onder de medebeslissingsprocedure vallen, van al haar bevoegdheden gebruik kan maken.
Ik kan de heer Graefe zu Baringsdorf verzekeren dat ik geenszins uit ben op een aanvaring of krachtmeting met het Parlement. Het is altijd mijn bedoeling geweest samen te werken met het Parlement, en dat is het nog steeds. Alleen zo kunnen we er zeker van zijn dat er optimale resultaten worden geboekt. We kunnen dit vraagstuk het beste behandelen door uit te gaan van de ontwerpwetgeving die het Parlement momenteel in behandeling heeft en van de wetgeving die in aantocht is. Dit technische document is geen geschikt medium. Bovendien bestaat de kans dat de vragen die in het kader van richtlijn 90/220 aan de orde zullen komen onder de huidige omstandigheden niet volledig recht wordt gedaan. Het is beter om eerst dat debat af te wachten; ik heb begrepen dat het binnen afzienbare tijd zal worden gevoerd. Al deze vraagstukken zullen worden ondergebracht in de wetgeving die dan ter tafel ligt.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris. Het Parlement neemt akte van uw kanttekeningen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Scrapie
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5­0023/2000) van de heer Böge namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 91/68/EEG van de Raad wat scrapie betreft (Hughes­procedure) (COM(1998) 623 ­ C4­0026/1999 ­ 1998/0324(COD)).

Böge
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, het is uiterst merkwaardig, een tot op heden niet opgelost raadsel zelfs, dat er in de nasleep van de gekkekoeiencrisis nog altijd geen communautaire regelgeving bestaat over de bestrijding van scrapie bij schapen. De Commissie komt met haar voorstellen om richtlijn 91/68 te wijzigen en de verwijzing naar scrapie te schrappen - zoals ook het geval is in het later nog te bespreken verslag van collega Roth-Behrendt over het voorkomen en bestrijden van TSE's in het algemeen - dan ook grotendeels tegemoet aan de eisen van het Parlement die in de nasleep van de crisis zijn geformuleerd door de BSE­onderzoekscommissie. Wij juichen dit uitdrukkelijk toe.
Ik wil hier echter aan toevoegen dat we ook zonder nieuw wetenschappelijk onderzoek wel inzagen dat de experimentele besmetting van schapen door het vervoederen van met BSE besmet materiaal tot klinische symptomen leidt die niet van scrapie zijn te onderscheiden. Deze nieuwe onderzoeken waren niet nodig, omdat van het begin af aan de theorie veld won dat BSE wel degelijk iets met scrapie te maken kon hebben. Vanuit dat standpunt bezien zijn we behoorlijk achter de feiten aangehold.
Ik kan dus volledig instemmen met dit voorstel van de Commissie met betrekking tot scrapie. Maar ik wil er wel aan toevoegen dat het alleen zin heeft, als bij de nieuwe TSE-verordening grondig rekening wordt gehouden met zowel de consumentenbescherming als de uitvoerbaarheid van de voorstellen. Daarom is het bij het aanstaande debat over het TSE-voorstel - tevens in verband met scrapie - ook zaak zes tot zeven punten consequent in het oog te houden.
Bij de TSE-verordening hoort ook zeer duidelijk, mijnheer de commissaris, dat er voor producten die van deze verordening zijn uitgezonderd, zoals cosmetica, geneesmiddelen en beendermeel, zo snel mogelijk afzonderlijke voorstellen komen op grond van de bijbehorende rechtsgrondslag 152. Daar staan wij op. Wat mij betreft hoort daar ook bij dat de kernbepalingen van dit voorstel voor een verordening, die absoluut van fundamenteel belang zijn, niet naar de bijlage worden verwezen, maar in het voorstel voor een verordening zelf worden opgenomen. Wij als Parlement willen de verantwoordelijkheid hiervoor namelijk mede dragen, en zullen dat ook doen. Verder moet ook het weghalen van hele kuddes in geval van scrapie of BSE-besmetting als bestrijdingsmaatregel op de agenda blijven staan, net als het afgrendelen van geografische gebieden.
Al juich ik het toe dat de bestrijding van scrapie wordt opgenomen in de TSE-verordening, de voorstellen van de Commissie rond die bestrijding zijn mij nog niet consequent genoeg. Daarom zal ik uit naam van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling amendementen indienen op het verslag-Roth-Behrendt met de bedoeling dit aan te scherpen.
Verder zou ik nog twee punten willen aanstippen. Ten eerste juichen wij de regionalisering van de alarmfases voor scrapie- of TSE-besmetting in de lidstaten uitdrukkelijk toe. Ook op dit punt komt de Commissie aan de werkzaamheden en de eisen van het Parlement tegemoet.
Tot slot wil ik het hebben over de manier waarop we de thans beschikbare tests in de toekomst kunnen inzetten. Wat we uiteraard moeten beseffen, is dat die tests nog niet algemeen toepasbaar zijn. Maar al kunnen we op dit moment niet elk dier afzonderlijk veilig verklaren voor de gezondheid van de consument, we zouden de tests wel steekproefsgewijs kunnen inzetten aan het slachthuis om uit te maken of een bepaalde regio van de hoogste naar een lagere alarmfase kan evolueren. Met deze suggestie kunnen we volgens mij een zinvolle bijdrage leveren aan de
politieke en wetenschappelijke discussie over preventieve consumentenbescherming, en kan er ook een betere basis komen om geschillen te beslechten dan vroeger het geval was.
Mijnheer de commissaris, ik verzoek u deze inleidende overweging als het ware uit het verslag over scrapie mee te nemen naar het algemene verslag over de bestrijding van TSE's, en u er ook op in te stellen dat wij op deze punten met u zullen afrekenen.

Roth-Behrendt
Mijnheer de Voorzitter, in de loop van de laatste jaren is deze problematiek in alle richtingen uitgedijd. Velen onder ons hier in het Parlement hebben zich - of zij dat op voorhand nu wilden of niet - tot in de kleinste details moeten bezighouden met bijna niets anders dan de gevolgen van het gekkekoeienschandaal. En het is op dit moment nog altijd aan de orde. Het is dan ook geen wonder dat de heer Böge en ik het erover hebben, en dat de heer Graefe zu Baringdorf het er in zijn verslag over heeft. Het gaat immers over dezelfde personages. In ieder geval is het niet de slechtste ervaring van dit Parlement geworden, al is de oorzaak natuurlijk ernstig.
Mijn taak als rapporteur voor advies van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid is heel eenvoudig. Ik kan instemmen met het standpunt van de rapporteur en eraan toevoegen dat mijn commissie de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling verzocht heeft in te stemmen met het voorstel van de Commissie. Daarmee heb ik veel tijd gewonnen, tijd die ik ook graag eens voor iets anders zou willen gebruiken, en die ik nu bij voorbaat ook zal gebruiken, net als de heer Böge zojuist al gedaan heeft.
Mijn verslag over TSE's is nog niet bij het Parlement ingediend. Eerst waren wij nog wat besluiteloos, ook al betreuren wij dat. Maar ik ben tot de slotsom gekomen dat de timing eigenlijk zeer goed is. Het is eigenlijk een heel goede zaak dat wij aan de hand van dit debat nu al een paar denkopgaven aan de Commissie kunnen meegeven, mijnheer Byrne. Rond het verslag van de heer Graefe zu Baringdorf zijn we wellicht niet zo positief met elkaar omgesprongen, en zullen we ook zeker niet zoveel nader tot elkaar komen, maar rond deze problematiek kan dat natuurlijk anders zijn.
Overigens was dit een voorbeeld van goede samenwerking tussen twee parlementaire commissies, waarbij de ene het verslag opstelt, terwijl de andere een standpunt indient en omgekeerd. Misschien is dit een goed voorbeeld voor de toekomst. Vooraf wil ik graag opmerken dat het deel van het complexe verslag dat de heer Böge behandeld heeft, relatief eenvoudig is. Het zal moeilijker worden als wij het TSE-voorstel ter hand nemen, mijnheer Byrne. Als wij u eenmaal rechtstreeks interpelleren, zullen de vragen aan de orde komen die de heer Böge al heeft aangestipt. Een daarvan - een vraag die ik u en de vertegenwoordigers van de Commissie ook zal moeten stellen binnen de parlementaire commissie - zal zijn hoe het zit met de BSE-alarmfases in de lidstaten en de landen buiten de Unie. Op grond waarvan zal uiteindelijk concreet worden bepaald welke alarmfase van kracht is? Zult u dat mede gaan bepalen op grond van de bereidheid een BSE-test uit te voeren?
En dan mijn voortdurende vraag aan u, mijnheer Byrne, die u vast al kent en die u ook niet zal verrassen: Hoe zit het nu met de BSE-test? Wanneer gaat u die verplicht stellen? Misschien doet u dat nog voor dit Parlement over het TSE-verslag debatteert. Niet dat ik de zaak wil rekken, maar het zou toch een mooie geste zijn als u kon zeggen: Hier heeft u het wetgevingsvoorstel rond de BSE-tests. Ik weet dat ik aan het zeuren ben, mijnheer Byrne, maar soms is dat nodig.
Diervoeding, het houden van dieren en de aanmaak van dierlijke producten mogen enerzijds de aard van het dier geen geweld aandoen, en anderzijds in geen geval mensen schaden of in gevaar brengen. Dit wil ik duidelijk onderstrepen, en ik zeg het ook achteraf met betrekking tot het verslag van de heer Graefe zu Baringdorf, dat volkomen met de hoofdgedachte vervlochten is. Er kan toch geen sprake van zijn dat u cosmetica, geneesmiddelen en andere artikelen van de regeling uitsluit op grond van het argument dat die geen schade zouden veroorzaken of dat die niet gevaarlijk zouden zijn. Dat is al te makkelijk. U heeft geluk dat de heer Böge dit in zijn verslag maar zijdelings behandelt. Maar bij mijn verslag zult u het probleem hebben dat u zich krachtiger zult moeten rechtvaardigen, en dat zal u iets minder makkelijk afgaan.
Tot besluit nog een korte opmerking, mijnheer Byrne. Wij hebben een nieuwe Commissie. Of wij het eens zullen zijn met wat deze Commissie en haar voorzitter in de toekomst gaan doen, moet nog blijken. Maar een ding zullen we beslist niet kunnen laten gebeuren, en dat zult u als jurist en politicus begrijpen: Datgene wat eigenlijk hoofdzaak is mag niet in bijlagen geregeld worden. De hoofdzaak hoort thuis in de wetgevingstekst. Als ik commissaris was, zou ik het misschien ook zo aanpakken, omdat ik een bijlage dan gewoon via de comitologieprocedure kan wijzigen zonder steeds met dat lastige en trage Parlement opgescheept te zitten. Maar zo gemakkelijk zult u er niet vanaf komen. Als ik er ook maar iets aan kan doen, haal ik alles uit de bijlagen en stop het in de wetgevingstekst U kunt het dus beter maar meteen zelf doen.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, ik wil u eraan herinneren hoe onze voedselketen in elkaar zit en hoe belangrijk het is dat deze veilige en gezonde levensmiddelen voor de mens oplevert. De aanmaak moet volkomen vrij zijn van twijfelachtige of riskante tussen- en eindproducten.
De laatste jaren zijn deze fundamentele principes in de veehouderij, de voeding van dieren en ook vaak in veterinairrechtelijke kwesties uit nonchalance of uit financiële hebzucht verwaarloosd. Het Europees Parlement heeft al een duidelijke houding aangenomen rond de gekkekoeienziekte, en ik ben van mening dat dat met alle dierlijke epidemieën dient te gebeuren. Wij mogen de veiligheid van onze levensmiddelen niet laten ondergraven, omdat het uiteindelijk om onze gezondheid gaat.
Het voorstel van de Commissie behelst niet alleen het vervoer en het verhandelen van schapen en geiten, maar ook een gemeenschappelijke regeling voor de bestrijding van scrapie. Dit is des te belangrijker door het feit dat nog niet eenduidig is uitgemaakt dat er geen samenhang bestaat tussen BSE en scrapie. Er worden in heel Europa dieren gekocht en over het continent vervoerd. De verspreiding van epidemieën door het invoeren van een ziek dier kan immense gevolgen voor de boeren hebben. En ik wil erop wijzen dat er ongeveer vier weken geleden voor het eerst in de geschiedenis van Oostenrijk een geval van scrapie is vastgesteld.
Scrapie is een buitengewoon verraderlijke ziekte, omdat de verwekker jarenlang actief kan blijven in stof en opnieuw in het voeder terecht kan komen. Het verloop is altijd dodelijk. Aangezien inenting ook niet mogelijk is, kan een boer zich alleen indekken door geen dieren te kopen uit landen met scrapie. Zelfs al is scrapie niet overdraagbaar op de mens, toch is de samenhang met BSE zoals gezegd onopgehelderd. Er mag geen risico voor de consument ontstaan, dat vind ik als boerin erg belangrijk.
Ik ben voor preventieve maatregelen. Die beginnen met gepast voer, in plaats van met de bestrijding van een epidemie als die eenmaal is uitgebroken. Ik juich het initiatief van de Commissie een nieuwe rechtsgrondslag voor de bestrijding van scrapie in het leven te roepen dan ook toe.

Pesälä
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het verslag-Böge over de maatregelen ter bestrijding van TSE's behoort tot de zaken die zijn gebaseerd op de voorstellen van de Tijdelijke BSE-commissie van het Europees Parlement. In deze commissie heeft rapporteur Böge waardevol werk verricht en het is geruststellend te vernemen dat de evaluatie van het werk van de BSE-commissie in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling vanzelf op zijn schouders terecht is gekomen; hij heeft ervaring.
Ik had deze interventie graag willen gebruiken in een debat waarin tegelijkertijd ook het tweede deel van het Commissievoorstel was behandeld. Ik vind het niet goed dat wij gedeeltelijk hetzelfde debat moeten voeren als het verslag-Roth-Behrendt uit de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid naar de plenaire vergadering komt.
In de vorige interventie zei mevrouw Schierhuber dat scrapie een zeer verraderlijke ziekte is. Zo is het. Voor mij als Fins parlementslid dat nauw betrokken is geweest bij de landbouw en de gezondheid en het vervoer van dieren, is het het belangrijkste dat de EU-lidstaten waar TSE's helemaal niet voorkomen ook in de toekomst het recht wordt gegarandeerd het vervoer van levende dieren voldoende te controleren. Ik wil onderstrepen hoe belangrijk het voor ons is, dat deze ziekten bij ons niet voorkomen. De mogelijkheid om dieren zo nodig extra te onderzoeken is in deze regio's geen kunstmatig protectionisme en geen beperking van het vrij verkeer, omdat er een concrete, gefundeerde reden voor is. Controles moeten worden beschouwd als gerechtvaardigde en kosteneffectieve maatregelen waarmee het welzijn van dieren wordt bevorderd en het ontstaan van nieuwe kosten voor de Europese Unie wordt tegengehouden. Wat de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij betreft, kunnen wij het Commissievoorstel waarop het verslag-Böge
betrekking heeft steunen, maar bij de behandeling van het komende verslag-Roth-Behrendt moeten wij opnieuw terugkomen op de positie van de landen waar TSE's niet voorkomen.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, ook ik zou de rapporteur graag willen feliciteren. Het lijdt geen twijfel dat de heer Böge en de rapporteur van de milieucommissie op dit gebied inmiddels een grote deskundigheid hebben verworven. Het is een goede zaak dat ze dit zo belangrijke vraagstuk namens het Parlement zullen blijven volgen. Er is weliswaar een heel scala van andere problemen waar we ons over moeten buigen, maar de BSE-crisis heeft ons met een vreselijke erfenis opgezadeld waar een oplossing voor moet worden gevonden.
Het is duidelijk dat de stijging van het aantal scrapiegevallen bij schapen het probleem verder heeft verergerd. Ik ben blij met de rechtsgrondslag die nu wordt gelegd en het brede toepassingsbereik van de nieuwe regels, die hopelijk tot een oplossing zullen leiden. We moeten ervoor zorgen dat niets in de voedselketen of de productieketen van mengvoeders terecht kan komen wat tot een herhaling van onze ervaringen uit het verleden zou kunnen leiden. De boeren hebben zwaar onder de BSE-crisis geleden, en niemand wil natuurlijk dat ze nogmaals een dergelijke beproeving moeten doorstaan. Daarom dienen we de strengst denkbare regels in te voeren en ervoor te zorgen dat die hun effect niet missen. Het is voor zowel de producent als de consument van enorm groot belang dat het vertrouwen wordt hersteld. Daar zullen we alleen in slagen door dit probleem rigoreus aan te pakken en uit de wereld te helpen.
BSE is in ieder geval nog lang niet uit de wereld, en komt in verschillende landen nog steeds voor. Ik wil daarbij niet naar één specifiek land wijzen, want er zijn veel landen met problemen die veel lijken op wat wij in het Verenigd Koninkrijk hebben meegemaakt. Daar zullen ze voorlopig ook niet van af zijn. De maatregelen om het vertrouwen te herstellen dienen gebaseerd te zijn op een systeem van traceerbaarheid, dat ons in staat stelt ieder dier van de geboorte tot aan de slacht te volgen, in alle stadia van de productieketen. Als we daar niet in slagen staan ons vroeg of laat nog enorme problemen te wachten.
Tenslotte nog dit. Ik kom zelf uit een landbouwmilieu, en het is al lange tijd mijn overtuiging dat de BSE-crisis nooit uitgebroken zou zijn als we onze dieren het juiste voedsel hadden gegeven en als voor de mengvoeders de juiste grondstoffen waren gebruikt. De BSE-crisis is dus nooit de verantwoordelijkheid van de landbouwers geweest. Het zijn de mengvoederproducenten die het probleem hebben veroorzaakt. We moeten ervoor zorgen dat zoiets nooit meer kan gebeuren.

Byrne
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met deze gelegenheid een onderwerp te behandelen dat zich kenmerkt door een goede samenwerking tussen het Parlement en de Commissie, namelijk de strijd tegen TSE' s. Ook zou ik de heer Böge willen danken voor zijn inspanningen in verband met dit vraagstuk.
Er is inmiddels aanzienlijke vooruitgang geboekt ten aanzien van ons voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad krachtens artikel 152 van het Verdrag met betrekking tot het voorkomen en beheersen van TSE' s. Dat voorstel behelst alle TSE-risico's bij alle dieren in alle stadia van de productieketen. Ik ben hier vandaag aanwezig om te horen hoe u denkt over de eerste stap in dit proces, dat uiteindelijk moet leiden tot een daadwerkelijk omvattend communautair systeem voor de beheersing van dergelijke ziekten. In het onderhavige voorstel pleit ik ervoor alle bestaande communautaire regelgeving over scrapie bij schapen en geiten te schrappen en haar over te bengen naar het kadervoorstel voor een verordening. In dat voorstel zouden de regels vervolgens nader worden uitgewerkt.
Ik heb begrepen dat u dit initiatief voor één enkele tekst steunt. Dat blijkt overigens al uit de bijdragen die u hier vanmiddag hebt geleverd. Ik zie ernaar uit eventuele verdere verbeteringen die u in het kadervoorstel voor deze wetgeving zou willen aanbrengen met u te bespreken, zeker nu mevrouw Roth-Behrendt me op haar eigen verslag en standpunt heeft gewezen. Ik kijk met belangstelling uit naar dit document en beloof u dat het bij de verdere besprekingen over dit vraagstuk zal worden betrokken.
Tenslotte het volgende, aangaande de opmerking over het opnemen van wetgeving in de bijlagen en de opmerking dat we een evenwicht moeten vinden tussen enerzijds de behoefte aan medezeggenschap van het Parlement en anderzijds de noodzaak van een voortvarende aanpak bij het opstellen van verordeningen, wetgeving en amendementen op de bestaande regelgeving. De afgelopen maanden, sinds ik commissaris ben en uit eerste hand heb ervaren hoe de wetgeving in ons systeem tot stand komt, heb ik gezien dat er op dit punt nog heel wat moet worden gedaan als we ons gezamenlijk doel willen bereiken, namelijk ons beleid in wetgeving te vertalen.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0027/2000) namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid (9085/3/1999 - C5-0209/1999 - 1997/0067(COD)) (Rapporteur: mevrouw Lienemann).

Lienemann
Mijnheer de Voorzitter, leden van de Commissie, geachte collega's, water wordt een van de belangrijkste milieuproblemen, een van de belangrijkste problemen wereldwijd van de 21ste eeuw. Of we het nu hebben over klimaatveranderingen, watervoorraden in de wereld of de kwaliteit van ons rivier- en grondwater, het gaat hier om problemen die onze gezamenlijke toekomst in gevaar kunnen brengen. Ofwel brengen we de waterkwaliteit in overeenstemming met het ecosysteem van de aarde, ofwel komen we voor problemen te staan die in bepaalde regio's de ontwikkeling in gevaar brengen, in andere gebieden de levensomstandigheden van de bevolking bedreigen en die op een fundamenteler vlak het evenwicht in de wereld verstoren.
Om mijn opmerkingen te staven neem ik het uitstekende rapport ter hand dat onze collega Mario Soares voor een aantal internationale instellingen heeft opgesteld over de toestand van onze zeeën en oceanen. In de discussie over de verandering van ons klimaat hebben we het terecht over het broeikaseffect en de toestand van de atmosfeer gehad. Maar het is ook zo dat de aantasting van de oceanen hele delen van de aarde aanzienlijk gaat destabiliseren.
Europa zou het voorbeeld moeten geven, niet alleen omdat het een bepaald ontwikkelingsmodel dient te bevorderen, maar ook omdat het zelf te maken heeft met ernstige vervuiling en aantasting van zijn grondwater, zijn oppervlaktewateren en zijn zeeën.
Ons Europa heeft trouwens een aantal internationale verdragen ondertekend. Ik denk met name aan het OSPAR-verdrag, in het kader waarvan Europa bepaalde verplichtingen is aangegaan. Europa heeft gezegd: "Over een paar jaar moeten we een einde hebben gemaakt aan vervuilende lozingen, mag de vervuiling niet meer toenemen en moeten we de vervuiling door giftige en gevaarlijke stoffen zo goed als tot nul hebben gereduceerd". Europa zet dus zijn handtekening onder internationale verdragen, vervolgens komt er een richtlijn, vergezeld van concrete beleidsdaden op het terrein, en dan zegt Europa dat het de doelstellingen niet kan halen of het verschuift de termijnen zodanig dat je je kunt afvragen wat dit soort verdragen nog waard is. Daarom heeft het Europees Parlement al vanaf de behandeling in eerste lezing van de kaderrichtlijn voor het waterbeleid geëist dat deze overeenstemt met de internationale streefdoelen en dat het OSPAR-verdrag gerespecteerd wordt. Dit moet zich uiten in concrete bepalingen die ons tot daden verplichten.
Het waterbeleid van de Europese Unie begint niet van nul af aan. Er is al een hele reeks richtlijnen aangenomen, en de Commissie wil die trouwens beter leesbaar maken, zorgen dat ze beter op elkaar aansluiten en dat de doelstellingen helderder worden geformuleerd. Deze kaderrichtlijn is dus opgesteld met het oog op meer rationaliteit. Maar ons Parlement heeft bij de eerste lezing niet alleen geëist dat de richtlijn spoort met de verplichtingen die we zijn aangegaan - zoals het OSPAR-verdrag -, maar ook dat hij ons in staat stelt de bestaande trend om te buigen. Want ondanks dit grote aantal richtlijnen, ondanks de regelmatige verklaringen dat we ons moeten inspannen voor de bescherming van ons water, blijkt uit de toestand van het milieu in Europa dat de doelstellingen niet gehaald worden. In heel veel gevallen is de situatie zelfs verergerd, en het volstaat dus niet dat we de teksten rationaliseren.
Wij moeten doelstellingen vastleggen waarmee we de problemen daadwerkelijk kunnen aanpakken. Daar is niet veel tijd meer voor, want als we de aanpak van de Commissie volgen, met te lange termijnen, termijnen die de Commissie en de Raad nog verder verschoven hebben, dan zal niet alleen onze geloofwaardigheid bij de publieke opinie een deuk krijgen, maar dan kunnen we er zeker van zijn dat alles op de lange baan wordt geschoven en dat we er nooit komen.
Ik blijf hierop hameren omdat we niet voor de zoveelste manier mogen wachten tot het kalf verdronken is, tot onze kranten dag in dag uit weer vol staan met rampen, en dan zeggen: "Europa heeft weer niets gedaan" en "Europa had moeten ingrijpen" en dan doen alsof we hals over kop de problemen gaan aanpakken die we niet hebben willen aanpakken toen het nog kon. Het voorbeeld van de Donau, van de vervuiling die zich in Roemenie heeft voorgedaan, toont duidelijk aan dat we een nieuw ontwikkelingsmodel moeten uitwerken met duidelijke vereisten, met controle en met exacte normen voor de toestand van onze rivieren, anders komen we gegarandeerd voor een nieuwe ramp van deze orde te staan, en niet alleen dat, het zal ook nog steeds vaker gebeuren. En als we niets doen, zal de ontwikkeling van de landbouw erg onevenwichtig verlopen. Het is nu al zo dat in mijn eigen land de rivieren van Bretagne in staat van eutrofiëring zijn, en dat is schadelijk voor het toerisme.
Tot besluit, mijnheer de Voorzitter, wil ik zeggen dat in deze tweede lezing duidelijk is wat er op het spel staat. Willen we normen die met het OSPAR-verdrag overeenkomen of niet? Met andere woorden, willen we dat de vervuiling met gevaarlijke stoffen praktisch tot nul herleid wordt? Willen wij dat de termijnen die de Raad voor deze richtlijn heeft voorgesteld worden ingekort? Willen wij een prijzenbeleid waarmee we openbare en particuliere actoren de mogelijkheid bieden de vervuiling op te ruimen, te verminderen en water te besparen? Willen we echt tegemoet komen aan de wensen van onze bevolking? De meeste amendementen die in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid zijn goedgekeurd, zijn hierop gericht. Ik hoop dat het Parlement ze zal willen steunen.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mevrouw Lienemann heeft zojuist al in niet mis te verstane bewoordingen uiteengezet hoe belangrijk water en lucht voor ons zijn, in de eerste plaats omdat wij als mensen niet zonder kunnen leven. Behalve over de kwaliteit van het water gaat het ook over de hoeveelheid, want die is niet overal in Europa toereikend, vooral niet in erg droge gebieden. Ik betreur het dat commissaris Wallström, die eigenlijk bevoegd is voor deze materie, er op dit moment niet kan zijn. Dit is namelijk een buitengewoon belangrijke richtlijn waar de Commissie buitengewoon lang aan heeft gewerkt, en de wetgeving inzake waterbescherming die wij vandaag in tweede lezing behandelen, is van belang voor alle burgers van de Europese Unie en voor iedereen in de kandidaat-lidstaten. De kandidaat-lidstaten moeten hun wetgeving immers met die van de Europese Unie in overeenstemming brengen voor zij kunnen toetreden.
Wij werken al tien jaar aan deze problematiek, en een overkoepelende benadering is pas mogelijk geworden na de hoorzitting die de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid in 1994 heeft gehouden. Tussen dat tijdstip en de tweede lezing van vandaag heeft een groot aantal betrokkenen in het Europees Parlement, de Europese Commissie en de Raad hard gewerkt. De 243 amendementen in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid hebben wij herleid tot 77, maar nu zijn er weer 30 bijgekomen. U ziet, er liggen veel wensen op tafel, en allemaal zijn ze anders. De ene betreft een verscherping, de andere een precisering, en veel amendementen hebben een nationale inslag. Ook in mijn fractie, de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten, bestonden er natuurlijk uiteenlopende standpunten. Ons beleid is erop gericht realistische doelen en uitvoerbare oplossingen na te streven. In die zin vormen de amendementen die ikzelf en enkele collega's namens de fractie hebben ingediend een duidelijke verbetering op de eisen uit het gemeenschappelijk standpunt. Een aantal amendementen, die trouwens onze steun genieten, moeten de onderhandelingspositie van het Europees Parlement bij de volgende bemiddeling in de Raad versterken.
Wij zijn eenduidig gekant tegen alle onrealistische eisen, want die ondergraven de geloofwaardigheid van het Europees Parlement. De nuleis hoort daar voor mij ook bij, ik bedoel de eis tegen het jaar 2020 de lozingen tot nul te reduceren. Dat zou het einde betekenen van vele agrarische en industriële activiteiten. Hieromtrent wil ik ook nog eens bijzonder benadrukken dat we met de bestaande nationale en Europese wetgeving rond waterbescherming, hoe onvolmaakt die ook mag zijn geweest en hoe weinig ze ook in de lidstaten mag zijn nageleefd, toch een aanzienlijke vooruitgang hebben geboekt. Ik breng slechts in herinnering dat er nu weer zalm in de Rijn zwemt, wat twintig jaar geleden nog ondenkbaar zou zijn geweest, en dat er dit voorjaar in de Elbe, die bijzonder ernstig vervuild was, ook weer zalm zal worden uitgezet.
Dit wil niet zeggen dat wij verdere enorme inspanningen achterwege kunnen laten. We moeten de bescherming van de wateren verder verbeteren, en daar waar de kwaliteit van oppervlakte- en grondwater nog goed is, moet die worden behouden. Dit brengt zonder enige twijfel grote kosten met zich mee. In de allerlaatste dagen heeft de landbouwsector op vele punten zijn bezorgdheid geuit. Landbouw kan alleen maar bedreven worden als er voldoende schoon water voorhanden is. Met de gedragslijn van onze fractie zullen we in de onderhandelingen met de Raad ook een voor de landbouw gunstige oplossing kunnen vinden.
Ik veroordeel het feit dat de publieke opinie en leden van dit Parlement in deze moeilijke en ten dele zeer technische materie met valse argumenten om de tuin geleid worden. Ik dank daarom heel in het bijzonder mijn collega's in de fractie die tot de compromissen hebben bijgedragen. Ik dank in het bijzonder onze rapporteur, mevrouw Lienemann, voor haar immense arbeid en haar coöperatieve houding, ook al blijft er op bepaalde punten nog verschil van mening bestaan. Ik dank echter ook de vertegenwoordigers van de Europese Commissie, die ons met hun deskundigheid altijd met raad en daad hebben bijgestaan. Als nu nog de vertegenwoordigers van de Raad eenzelfde constructieve houding aannemen, twijfel ik er niet aan dat wij in de bemiddeling nog een veel betere oplossing voor de waterbescherming in Europa in de wacht zullen slepen.

Sornosa Martínez
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde in de eerste plaats mevrouw Lienemann prijzen voor haar uitstekende verslag en voor de inspanningen die zij zich heeft getroost om de uiteenlopende meningen over het onderwerp water op een lijn te krijgen.
De kaderrichtlijn water is een noodzakelijk initiatief. Indien wij echter de stelling onderschrijven dat het begrip solidariteit onlosmakelijk verbonden is met de Europese opbouw, dient het water in deze richtlijn opgevat te worden als een factor van de sociale cohesie.
Niemand zal bestrijden dat water een product van openbaar nut is. Maar in Spanje en in andere zuidelijke landen met een weerbarstig klimaat zijn het onvermijdelijk politieke standpuntbepalingen die ten grondslag liggen aan het waterbeleid, of het nu gaat om het rationaliseren van het watergebruik of om ad hoc maatregelen. Wij menen dan ook dat deze kaderrichtlijn een waterbeleid moet stimuleren dat de territoriale verschillen opheft en daarom vragen wij u het door onze fractie ingediende amendement 95 goed te keuren. Wij willen er zeker van zijn dat in artikel 1 van de richtlijn een duurzaam, efficiënt, billijk en solidair gebruik van water wordt bevorderd.
Ik ga nu even kort in op de belangrijkste punten waarover de Spaanse socialistische delegatie een mening heeft die afwijkt van de standpunten die hier verdedigd worden.
Dat geldt voor de overdracht van water tussen stroomgebieden. Het lijkt ons een slechte zaak indien de toekomstige kaderrichtlijn zou bepalen dat de overdracht van water wordt onderworpen aan communautair toezicht. Gelet op de hydrografische kenmerken van de Spaanse staat, waar de overdracht van water structureel wordt toegepast, menen wij dat de nationale autoriteiten hiervoor beslissingsbevoegd moeten zijn. Het spreekt voor zich dat bij dergelijke beslissingen altijd gestreefd moet worden naar een samenhangend beleid en een rationeel watergebruik.
De vaststelling van de tarieven is een van de meest omstreden punten van deze discussie. Wij, de Spaanse socialisten, hebben geprobeerd hard te maken dat in de richtlijn het beginsel dat de vervuiler betaalt, gebruikt wordt om te komen tot een prijsbeleid dat op alle consumptieniveaus aanvaardbaar is. Het moge duidelijk zijn dat een beleidsmatig volledig terugwinnen van alle kosten van waterdiensten voor Spanje aanzienlijker gevolgen zou hebben dan voor de centraal of noordelijk gelegen landen in Europa. Vanwege de waterschaarste en vanwege de door de richtlijn opgelegde internalisering van de milieukosten zouden in Spanje de prijzen van alle waterdiensten stijgen.
Daarom hebben wij altijd geijverd voor een systeem van geleidelijke terugwinning van de kosten, een systeem waarin rekening wordt gehouden met sociale en economische aspecten en met het milieu en waarvan de toepassing wordt afgestemd op de verschillende geografische en klimatologische omstandigheden.
Wij willen een duurzaam en gezond Europa. Maar het Europa van het milieu kan slechts worden opgebouwd op basis van solidariteit en mag nooit of te nimmer een Europa van verschillende snelheden worden.

Davies
Mijnheer de Voorzitter, de ecologische ramp die zich in de Donau heeft voltrokken wijst er ons weer eens op hoe nauw de Europese landen met elkaar verbonden zijn en hoe wij allen afhankelijk zijn van water. Het afval dat chemische industrieën in mijn eigen kiesdistrict, in het noordwesten van Engeland, in zee lozen komt uiteindelijk terecht op de stranden van het Europese vasteland. Dit maakt opnieuw duidelijk in welke mate wij met elkaar verbonden zijn.
Deze kaderrichtlijn is bedoeld als een globale indicatie van het beleid voor de komende decennia. Er is over de details nogal wat paniek ontstaan. We moeten echter niet vergeten dat het slechts een kader betreft, en dat de inhoud inderdaad zeer globaal is. Afzonderlijke landen of bedrijfstakken kunnen zonder al te veel moeite ontkomen aan de effecten die de afgelopen dagen onder de aandacht zijn gebracht. Er zijn talloze verschuilmogelijkheden. De werkelijkheid is echter dat de details van deze wetgeving pas de komende maanden en jaren in dochterrichtlijnen zullen worden neergelegd. In veel gevallen is het pas zinvol de details te gaan bespreken als het zover is. Ik ga ervan uit dat iedereen de algemene uitgangspunten kan onderschrijven, namelijk dat we een einde willen maken aan het weglekken van gevaarlijk afval in het grondwater, en dat we ervoor moeten zorgen dat chemicaliën, waar de maatschappij in zoveel opzichten van afhankelijk is, niet in de watervoorziening terechtkomen.
Een chemische fabriek in het noordwesten van het Verenigd Koninkrijk heeft me geschreven dat we deze wetgeving niet moeten steunen. Op grond van die wetgeving zou ik dat bedrijf moeten vragen welke chemicaliën ze precies in de watervoorziening terecht doen komen, en waarom ze de bewoners van die streek niet gewoon zeggen wat ze precies aan het doen zijn. Dat is echter iets wat die fabriek liever vermijdt.
We hebben het hier ook over heffingen op water. Velen van ons zijn het er inmiddels in principe over eens dat er een milieuheffing moet worden ingevoerd om het milieu te beschermen, en dat we de mensen een worst moeten voorhouden om ons kapitaal zo verstandig mogelijk aan te wenden. Alleen zo kunnen we voorkomen dat de vervuiling blijft toenemen en dat we ons water, die onschatbare natuurlijke hulpbron, verder verontreinigen.
Ik verwijs hierbij naar het politieke standpunt. Het gemeenschappelijke standpunt heeft het uitgangspunt van het Parlement bij de eerste lezing verzwakt. Sommige NGO's beweren dat de richtlijn in zijn huidige opzet niet alleen zinloos is, maar zelfs een stap achteruit betekent. We hebben nu de kans die situatie te verbeteren, en moeten ons daarbij verzoenend opstellen. Hoeveel maatregelen de milieucommissie ook voorstelde, bij de stemmingen werd de ene na de andere verworpen. We zijn er niet in geslaagd een gekwalificeerde meerderheid te behalen. Onze poging het milieu in Europa te verbeteren is mislukt. Het is essentieel dat we nader tot elkaar komen, om straks een verstandig en evenwichtig beleid te kunnen voeren dat tot daadwerkelijke verbeteringen leidt zonder dat dat exorbitante kosten met zich meebrengt.

De Roo
Voorzitter, collega's, bijna dertig jaar geleden probeerde de Europese Commissie al om tot een Europese waterpolitiek te komen. 129 chemische stoffen moesten gereguleerd worden. Uiteindelijk werden slechts voor een tiental stoffen normen opgesteld.
Het eenstemmigheidprincipe was de oorzaak van dit debacle. Een jaar of zeven geleden zag het er nog naar uit dat de Europese waterpolitiek geofferd zou worden op het altaar van de subsidiariteit. De conservatieve regeringsleiders Major en Kohl besloten bij het haardvuur op de Top van Edinburgh dat het helemaal niet nodig was dat Spanjaarden net zo'n goed drinkwater zouden krijgen als Duitsers of Engelsen.
Deels klinkt dit sentiment door in het gemeenschappelijk standpunt dat onder het Britse socialistische voorzitterschap tot stand is gekomen. Dat standpunt is een gatenkaas of, om het in watertermen te zeggen, het is zo lek als een mandje. Dat verklaart de stortvloed van amendementen van de milieucommissie: bijna honderd amendementen voor de tweede lezing. Dat is ongebruikelijk, maar de meeste amendementen zijn hard nodig om de lekken te dichten. Een groot lek vormen de gevaarlijke chemische stoffen. De chemische industrie en helaas ook de Europese Commissie en de Raad van ministers willen voor elke gevaarlijke stof een aparte risico-analyse maken. Dat vergt veel tijd, en belangrijker nog, er bestaat geen acceptabel niveau voor de vervuiling door gevaarlijke chemische stoffen. Alleen het achtergrondniveau van de oceaan is acceptabel. Dat wordt bedoeld met de term "close to zero".
De Commissie heeft al een lijst klaarliggen van 32 prioritaire stoffen. Vele daarvan hebben een hormoonontregelende werking. Dat zijn de zogeheten endocrine disrupters. Deze veroorzaken zelfs in uiterst minieme hoeveelheden veranderingen van het geslacht van dieren en zelfs van mensen, zoals steeds vaker door wetenschappers wordt vastgesteld. Daarom is het zo belangrijk dat het Europees Parlement zich uitspreekt voor de OSPAR-doelstelling van bijna nul in het jaar 2020.
Laat ik er twee stoffen uitlichten die op de lijst van de Commissie voorkomen. Kwik en tributiel, afgekort TBT. Op de bodem van de Waddenzee zijn de waarden van kwik en TBT tien respectievelijk duizend keer hoger dan de OSPAR-waarde. De chemische industrie en de maatschappij als geheel moeten leren om deze gevaarlijke chemische stoffen te vervangen door onschadelijke substituten, en zover dat niet gaat, om ze in gesloten systemen te hanteren. Voor het middel TBT betekent dit dat het niet langer gebruikt mag worden als anti-algenaangroeimiddel. Mechanische reiniging van de scheepswanden is een goed alternatief.
Laat ik afsluiten met het uitspreken van de hoop dat het Europees Parlement weer zijn groene imago oppikt en zich uitspreekt voor de bijna-nuloptie voor de gevaarlijke chemische en hormoonontregelende stoffen voor het jaar 2020.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, bij de behandeling van deze waterrichtlijn speelt het Parlement een beslissende rol. Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad is op meerdere gebieden volstrekt ontoereikend. Aan ons is nu de taak om de eisen in de richtlijn aan te scherpen en te concretiseren. Bij de standpuntbepaling in de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links hebben enkele uitgangspunten een grote rol gespeeld.
Ten eerste vinden wij dat er minder tijd moet worden uitgetrokken voor de tenuitvoerlegging van de maatregelen dan wat de Raad heeft voorgesteld. Wij steunen daarom de voorstellen inzake strakkere tijdschema's voor de tenuitvoerlegging van de verschillende onderdelen van de richtlijn.
Ten tweede vinden wij dat de geleidelijke afschaffing van het gebruik van gevaarlijke stoffen op consequente wijze moet gebeuren. De afschaffing mag geen vertraging oplopen doordat men nieuwe eisen stelt aan evaluaties voordat er maatregelen worden genomen. In de wetgeving moet ook de eerbiediging van internationale verdragen zoals het Ospar-verdrag worden opgenomen.
Ten derde willen wij dat het prijsbeleid heel helder wordt geformuleerd. Dat betekent dat het grondbeginsel moet zijn dat men de werkelijke kosten van het water betaalt. Op dit moment worden de industrie en de landbouw vaak gesubsidieerd met geld van de belastingbetalers. Dat de verontreiniger of de gebruiker betaalt, moet het vanzelfsprekende uitgangspunt voor de wetgeving zijn. Alleen in bepaalde extreme gevallen kunnen hierop uitzonderingen worden gemaakt.
Ten vierde willen wij dat er zo min mogelijk uitzonderingen worden gemaakt op de regels voor het beleid inzake de waterkwaliteit en dat deze uitzonderingen duidelijk geformuleerd zijn.
Ten vijfde willen wij dat de bescherming van de grondwaterkwaliteit en maatregelen tegen verdere verontreiniging van het grondwater zeer duidelijk geformuleerd zijn.
In verband met het voorgaande stemt onze fractie voor de meeste amendementen van rapporteur Lienemann, zoals die in de parlementaire commissie zijn aangenomen. Op enkele punten zouden wij graag een stap verder willen gaan. Wij zullen daarom stemmen voor de amendementen 102, 103 en 104 van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie, die volgens ons een verdere verbetering inhouden.
Wat het prijsbeleid betreft, komen er soms extreme situaties voor, die aanleiding kunnen geven tot uitzonderingen op de in het verslag genoemde beginselen. Ik vind dat uitzonderingen voldoende mogelijk worden gemaakt door amendement 43 van de parlementaire commissie en dat ze nog beter worden verwoord in amendement 105 van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie. Ik zie niet in waarom er nog verdergaande uitzonderingen nodig zijn dan de in deze twee amendementen genoemde uitzonderingen. Op dit punt verschillen de meningen in onze fractie echter. Amendement 107, dat op deze kwestie ingaat, is door een deel van onze fractie ingediend.
In hun geheel vind ik de in het verslag-Lienemann opgenomen voorstellen van de parlementaire commissie uitstekend. Het verslag vormt een goede basis voor een uitvoerige regelgeving.

Thomas-Mauro
Mijnheer de Voorzitter, op elke satellietfoto is te zien dat we op een blauwe planeet wonen. Toch is deze overvloed maar een illusie.
De zeer recente ramp die zich op de Donau heeft voorgedaan, drukt ons met de neus op het feit dat onze rivieren de levensaders van onze planeet zijn en dat vervuiling zich niets aan grenzen gelegen laat liggen. Water is een hernieuwbare maar schaarse natuurlijke hulpbron. Als wij er niet goed mee omspringen of als de geografische en klimatologische omstandigheden ongunstig zijn, wordt het nog schaarser.
Binnen de grenzen van de Unie is dit het scherpst voelbaar in het Middellandse-Zeegebied, net als in andere Europese landen waar vochtige zones langzaam maar zeker beginnen te verdrogen. Kwetsbare, vochtige of droge zones, ongelijkheden tussen landen, ongelijkheden tussen verschillende regio's binnen eenzelfde land, klimatologische, economische, geografische en geologische gesteldheid, het zijn allemaal factoren die de watervoorziening bepalen maar die niettemin niet mogen leiden tot ongelijke concurrentieverhoudingen binnen de Gemeenschap. Wij hebben amendementen ingediend om nog eens te wijzen op de specifieke verhouding tussen water en landbouw. Landbouw is immers een uiterst belangrijke vorm van bodemgebruik.
Het is duidelijk dat de landbouw in het zuiden van Europa een veel grotere behoefte aan water heeft en dat daar rekening mee moet worden gehouden in deze kaderrichtlijn. De landen van de Unie zijn trouwens niet de enige plaats waar naar een oplossing voor deze problemen gezocht wordt. In oktober hebben de landen van het euromediterrane partnerschap in Turijn ronduit gevraagd om een Marshallplan voor de watervoorziening langs de zuidkust van de Middellandse Zee. Bij ons is het gelukkig nog niet zover.
Toch komen er droogtes voor in Europa. In sommige gebieden is de woestijn in opmars, op andere plaatsen zijn er overstromingen, en in de richtlijn wordt voldoende aandacht aan deze aspecten geschonken. We hebben het in Frankrijk onlangs nog meegemaakt in de Rijnvallei en in Midden-Europa. Deze kaderrichtlijn is broodnodig als onderdeel van een beleid voor duurzame ontwikkeling dat de verschillende manieren waarop wij het water gebruiken met elkaar verzoent. Maar in deze nieuwe vorm van beheer moeten bescherming en behoud van de biodiversiteit hun plaats vinden. Het waterdossier zal voorlopig nog niet worden afgesloten. De uitbreiding en de klimatologische veranderingen openen nieuwe perspectieven.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, water van goede kwaliteit zal in deze eeuw wellicht van nog groter strategisch belang worden dan olie. Reden genoeg om mevrouw Lienemann te bedanken voor haar inzet voor een goede status van het oppervlaktewater.
Het blijkt nogal ingewikkeld te zijn om tot een goed Europees wetgevingskader te komen. Met de kaderrichtlijn voor waterbeleid willen we een einde maken aan de versnippering van de waterwetgeving in de Unie. Maar daarmee zijn we niet ontkomen aan een uitgebreide en gecompliceerde richtlijn. Dit vraagt van de uitvoerende instanties veel zorg bij de implementatie ervan. Met name moeten de mogelijkheden voor het voeren van een specifiek beleid door lidstaten en waterschappen, die er dankzij de stroomgebiedbenadering gekomen zijn, uitgebuit worden.
De belangrijkste doelen blijven het tegengaan van de verdere vervuiling van grond- en oppervlaktewater, bescherming van ecosystemen, stimulering van duurzaam gebruik van water, bestrijding van overstromingen en droogte en het beëindigen van lozingen van gevaarlijke stoffen in oppervlaktewater.
Wat de lozingen van die gevaarlijke stoffen betreft, ben ik van mening dat de doelstellingen van de Raad te vrijblijvend en te weinig ambitieus zijn. Het voorliggende voorstel van de milieucommissie om de lozingen terug te dringen tot bijna nul vind ik sympathiek en nastrevenswaardig. Veel aandacht moet echter besteed worden aan de haalbaarheid ervan. Daarbij moet rekening gehouden worden met natuurlijke achtergrondemissies die niet beïnvloedbaar zijn, alsmede moeilijk beheersbare diffuse emissies, welke het water wel substantieel vervuilen.

Kronberger
Mijnheer de Voorzitter, in de 21ste eeuw moet het fundamentele besef tot ons doordringen dat onze verhouding met het water ingrijpend is veranderd. In de 20ste eeuw was water voor ons een gratis afvoerkanaal voor gif, zwaar vervuild afval, chemicaliën enzovoort. De gevolgen zijn al merkbaar.
Wij moeten ons denken veranderen en het water als onze voornaamste levenspartner erkennen. Dat is onze verantwoordelijkheid, en die reikt ver over de huidige generaties heen. Daarom moet deze richtlijn er ook komen, en de bevolking moet kunnen nagaan wat wij hier plannen, c.q. wat de Commissie plant.
Waterbescherming is uiteindelijk ook een sociaal vraagstuk, een sociaal vraagstuk van beslissend belang zelfs. Daarom moet het principe "de vervuiler betaalt" beter worden toegepast, omdat anders iedereen de gevolgen zal moeten verduren. In het licht van de vergevorderde aantasting van de watervoorraden is het van belang dat wij niet alleen rekening houden met de huidige stand van zaken, maar dat wij er morgen bij de stemming ook op letten dat er een echte kwaliteitsverbeteringen tot stand komt.

Oomen-Ruijten
Voorzitter, het is nu al een jaar of zes geleden dat onze collega Karl-Heinz Florenz, bijgestaan door Ursula Schleicher, vroeg om het hele waterbeleid te reorganiseren. Dat is gelukt. Het is geen makkelijk onderwerp en ik vind dan ook dat de inspanningen die mevrouw Lienemann zich heeft getroost veel respect verdienen.
De besluitvorming rondom deze kaderrichtlijn water verkeert in een heel belangrijke fase. Het onderwerp is onder de medebeslissingsprocedure gebracht en in de eerste lezing hebben wij daardoor al belangrijke, scherpere wetgeving kunnen maken. Het gemeenschappelijk standpunt dat eind vorig jaar verscheen was overigens ook al een belangrijke verbetering ten opzichte van het oorspronkelijk voorstel. Het is ook heel lastig om beleid te voeren op dit punt, omdat de verschillen zo groot zijn. Ik zeg dat ook naar mijn Spaanse collega toe: in het noorden van Europa hebben wij vaak te kampen met overstromingen, maar ook met vervuild water, vanwege de industrie, terwijl het probleem van de collega's in het zuiden vaak is dat water over lange afstanden moet worden vervoerd om heel simpel te voorzien in drinkwater of water voor de landbouw.
Laat mij ingaan op de twee elementen van dit onderwerp. Allereerst de kwaliteit. Nederland wordt in belangrijke mate door het Europees waterbeleid beïnvloed. Een heel belangrijk deel, eenderde van ons drinkwater, wordt in Nederland gewonnen uit oppervlaktewater. Nederland ligt benedenstrooms, in een delta, en dus is de kwaliteit van het oppervlaktewater dat naar ons toekomt voor ons van het grootste belang.
Een ander belangrijk punt van discussie is de normering van de waterkwaliteit. In een aantal amendementen worden vraagtekens geplaatst bij de voorgestelde normen en met name bij de OSPAR-norm voor 2020. Ik begrijp wel dat sommigen die norm onduidelijk of juridisch niet te verdedigen vinden. Ik denk echter dat wij hem toch moeten steunen, omdat wij dan in de bemiddelingsprocedure voor nauwkeuriger normen kunnen zorgen.
Dan enkele woorden over het kwantiteitsbeheer. Een beroemd Nederlands dichter sprak in zijn gedicht "Herinneringen aan Holland" al van het water dat met zijn eeuwige rampen werd gevreesd en gehoord. Wij hebben in 1953 een enorme watersnoodramp gehad waar wij ook tegelijkertijd een voortrekkersrol konden spelen op het gebied van waterkering. In 1990 overstroomden onze rivieren en konden wij constateren dat het aanleggen van kunstmatige werken bovenstrooms, benedenstrooms effecten heeft op het waterbergend vermogen en tot grote schade kan leiden.
Dat betekent dat wij ook op het punt van kwantiteitsbeheer veel moeite moeten doen om ervoor te zorgen dat het boven- en benedenstrooms goed leven is.

Corbey
Voorzitter, ik wil graag ook beginnen met mijn welgemeende complimenten uit te spreken aan het adres van mevrouw Lienemann. Zij heeft uitstekend werk geleverd.
Water is een eerste levensbehoefte en een basisrecht. Iedereen zou over schoon water moeten kunnen beschikken, maar de beschikbaarheid en goede kwaliteit van water is niet vanzelfsprekend, dat moeten velen ervaren, in Zuid-Europa maar nu ook in de Donaulanden.
Water is vaak een bron van conflict tussen landen en tussen bevolkingsgroepen. Daarom is het belangrijk dat water een onderwerp wordt van internationale coördinatie. We moeten erkennen dat water een gezamenlijke verantwoordelijkheid is. Samenwerking binnen een stroomgebied moet vanzelfsprekend zijn. Te weinig werkingscapaciteit bovenstrooms of juist een te overvloedig gebruik kan benedenstrooms voor problemen zorgen. Coördinatie is hier het sleutelwoord.
Het probleem van het water wordt steeds actueler. Wijzigingen in het klimaat, kleine temperatuurstijgingen hebben directe invloed op de regenval. Sommige gebieden worden droger, veel gebieden worden natter. Het is tijd voor actie.
In maart vindt in Den Haag het Tweede Wereldwaterforum plaats. Dit Forum staat voor een wereldwijde visie. Deze visie moet leiden tot regionale actieplannen voor duurzaam watermanagement en waterbeheer.
Voor het Europees Parlement is nu het moment van actie gekomen. Wij moeten nu voor een duurzaam waterbeleid als uitgangspunt kiezen en tegelijkertijd moeten wij realistisch zijn. Maar wij mogen de lat ook niet te laag leggen. Het gemeenschappelijk standpunt is niet ambitieus genoeg. Daarom is het noodzakelijk om terug te grijpen op eerdere internationale overeenkomsten ofwel de OSPAR-doelstellingen. Wij moeten streven naar het uitfaseren van gevaarlijke stoffen in 2020. Dat is voor het mariene milieu wel afgesproken. Het ligt voor de hand dat deze afspraak ook voor andere wateren gaat gelden.
De OSPAR-doelstellingen worden nu uitgewerkt. Er is een lijst met 400 stoffen opgesteld die duidelijke gevaren voor het milieu opleveren. Zowel technisch als economisch is het haalbaar om de uitstoot van deze stoffen tot vrijwel nul te reduceren en daar moeten wij nu opnieuw voor kiezen.
De richtlijn moet natuurlijk ook bindend zijn. Landen benedenstrooms moeten erop kunnen rekenen dat landen bovenstrooms de kwaliteitsdoelstellingen nakomen. Kwaliteit heeft een prijs, maar vervuiling kan voor de toekomst een veel hogere prijs blijken te zijn.

Paulsen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil mevrouw Lienemann mijn diepe respect betuigen voor het buitengewone werk dat zij met haar verslag over deze waterrichtlijn heeft geleverd. Ik wil er nog eens op wijzen dat de werkelijk grote milieuproblemen van vandaag - de klimaatverandering, de verwoesting van het regenwoud en de overbevissing van de zee - permanente invloed hebben op onze gemeenschappelijke en absoluut noodzakelijke levensbronnen, die in zekere zin niemands eigendom zijn. Het is moeilijk precies te zeggen in hoeverre het zoet water in Europa ieders eigendom is en in hoeverre het niemands eigendom is. Daarom is het vanuit strategisch oogpunt belangrijk dat de verantwoordelijkheid voor het water wordt vastgelegd. Het is ook van belang dat de verschillende waterlopen als één geheel worden beschouwd en aangepakt, ongeacht de vraag wie eigenaar is van het ene of het andere deel van een gemeenschappelijke waterloop.

Breyer
Geachte collega's, zoals gezegd vormt het voorstel voor een richtlijn een heuse historische kans om de lappendeken, de wirwar van Europese verordeningen en richtlijnen te vereenvoudigen en te verbeteren en zo de milieubescherming in Europa naar een hoger niveau te tillen. Toch heb ik de indruk dat het waterbeleid uit de kaderrichtlijn gekenmerkt wordt door deregulering en renationalisering. Ik hoop ook dat de stemming geen slag in het water wordt, en daarom vind ik twee punten van wezenlijk belang.
Om te beginnen het OSPAR-verdrag. Wij weten dat het voorstel van de Commissie niet ver genoeg gaat. Helaas geldt dit ook voor het voorstel van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid. Het volstaat niet voorstellen te doen als het zo uitkomt. Wat wij nodig hebben, is een doelstelling die spoort met het OSPAR-verdrag en die juridisch absoluut bindend is. Alleen dan komt er rechtszekerheid en vooral afdwingbaar recht. Al het andere zou niets uithalen en zou niet kunnen verhinderen dat milieurampen zoals die nu in Roemenië en Hongarije plaatsvinden zich ook bij ons voordoen.
Ik vind het betreurenswaardig dat de nationale regeringen zich niet sterk willen maken voor een juridisch bindende waterbescherming, al zijn zij internationale verplichtingen aangegaan onder het OSPAR-verdrag. Volgens mij moeten wij dan maar in hun plaats treden, en zo laten zien dat wij de geloofwaardigheid van onze politiek niet laten ondergraven.
Het is ook belangrijk dat het principe "de vervuiler betaalt" versterkt wordt. Prijzen moeten de waarheid over het milieu spreken. Wij mogen niet door de knieën gaan voor de lobbyisten van de agrarische en de chemische industrie. In plaats daarvan moeten we campagne voeren en ook in onze stemming tot uiting brengen dat wij het principe aanhangen dat de vervuiler betaalt, en dat de prijzen daarom ook kostendekkend moeten zijn. Water is onze voornaamste levensbron, en wij moeten er in onze stemming voor zorgen dat er prikkels gegeven worden en dat er druk wordt uitgeoefend om het OSPAR-verdrag ook echt na te komen. Met behulp van gesloten productiekringlopen kan dat, al het andere zou een verwatering van de richtlijn zijn. Laten we deze kans aangrijpen!

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, ik wil in de weinige tijd die tot mijn beschikking staat de rapporteur feliciteren met haar verslag en ingaan op de drie beginselen die zo duidelijk in haar amendementen naar voren komen en waaraan al het andere ondergeschikt dient te worden gemaakt. Ten eerste: water is geen gewone handelswaar, maar een erfgoed dat de volkeren van de Europese Unie toebehoort. Ten tweede: het uiteindelijke doel is de volledige uitbanning van alle schadelijke stoffen in het oppervlaktewater en het grondwater. En ten derde: de bevolking dient voorgelicht te worden zodat zij zich actief kan inzetten voor de terugwinning van water en verspilling van dit kostbare goed kan voorkomen.
Ik weet dat deze richtlijn voor problemen kan zorgen aangezien de verschillende realiteiten van de diverse lidstaten hier aan bod komen. In het noorden van Europa ziet de situatie er heel anders uit dan in het zuiden terwijl die landen die te maken hebben met woestijnvorming op hun beurt weer met andere problemen te kampen hebben. Dat weet ik. Maar er zijn enkele amendementen die vooral ten bate komen van de zuidelijke landen. Ik doel in het bijzonder op amendement 43 waarin met betrekking tot het waterprijsbeleid staat dat de lidstaten bij de besluitvorming de sociale en milieutechnische omstandigheden van de betrokken landen in acht moeten nemen.
Voorts zijn er problemen op het vlak van de overdracht van water tussen stroomgebieden. In mijn land - ik kom uit het noorden van Spanje - bestaat een groot verschil tussen het noorden en het zuiden en er ontstaan allerhande problemen bij de overdracht van water van de ene naar de andere plek. Maar in het verslag van mevrouw Lienemann staat ook dat de ontvangende waterlichamen spaarzaam en waakzaam moeten zijn met hun watervoorraad.
Ik weet dat dit verslag moeilijk ligt vanwege de uiteenlopende realiteiten van de lidstaten. Desalniettemin moeten wij ervoor zorgen dat deze kaderrichtlijn wordt goedgekeurd zodat rampen als nu met de Donau en in het verleden met de Doñana voorkomen kunnen worden. Mijnheer de Voorzitter, wij mogen niet toestaan dat de Europese wateren vergiftigd worden. Wij hebben een richtlijn nodig die de politieke wil van de regeringen meer kracht bijzet om een voor ieder zo kostbaar goed als water te behouden.

Fitzsimons
Mijnheer de Voorzitter, mijn complimenten aan de rapporteur voor haar fantastische verslag. Ik ben lid van dit Parlement als vertegenwoordiger van Ierland, een land met grote watervoorraden van hoge kwaliteit. Ik steun de overgrote meerderheid van de voorstellen in deze richtlijn. Ik wil me echter concentreren op de meningsverschillen tussen de parlementaire milieucommissie en de Raad, die zijn gemeenschappelijk standpunt over dit vraagstuk al heeft gepubliceerd.
De Raad streeft ernaar de gewenste kwaliteit van het oppervlaktewater binnen 16 jaar nadat de richtlijn van kracht wordt te bereiken. Als het aan de parlementaire milieucommissie ligt wordt die periode echter teruggebracht tot tien jaar. Ik zie geen reden waarom de lidstaten van de Europese Unie ervan zouden moeten afzien de belangrijkste bepalingen van deze richtlijn op zo kort mogelijke termijn ten uitvoer te leggen.
Dan wil ik het nu hebben over de amendementen die morgen aan het Parlement worden voorgelegd betreffende het uitgangspunt van de terugwinning van de kosten van waterdiensten. In zijn gemeenschappelijk standpunt stelt de Raad dat de regeringen van de Europese Unie rekening moeten houden met de terugwinning van de kosten van waterdiensten. Het gemeenschappelijk standpunt vermeldt geen streefdatum waarop dit uitgangspunt ten uitvoer zou moeten worden gelegd.
In amendement 43 wordt ervoor gepleit dat het waterprijsbeleid in Europa de gebruikers in voldoende mate stimuleert om de watervoorraden efficiënt te benutten. Bovendien zou een onderverdeling van de verschillende economische sectoren in tenminste bedrijfsleven, huishoudens en landbouw ervoor moeten zorgen dat dit beleid ten uitvoer wordt gelegd. Als deze amendementen morgen niet voldoende steun krijgen, is dat een duidelijk signaal dat het waterverbruik van huishoudens in de gehele Europese Unie moet worden bijgehouden, en dat de tarieven moeten worden aangepast. Dit zal politiek gezien nogal moeilijk liggen, niet alleen in Ierland maar ook in andere lidstaten zoals Portugal, Griekenland en Spanje.

Sandbæk
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen dank ik mevrouw Lienemann voor haar verslag. Hier en nu wordt beslist in hoeverre de EU tijdens de komende jaren concrete maatregelen zal nemen voor een schoner aquatisch milieu. Het Parlement wijzigt daartoe het gemeenschappelijk standpunt van de Raad en neemt het voortouw in het streven naar een schoner milieu. Als de richtlijn in kwestie niet gewijzigd wordt, dan kan dit verregaande en noodlottige gevolgen voor het milieu en het drinkwater hebben. Bovendien krijgen de Europese industrie en de Europese bevolking daardoor verkeerde signalen. Het is belangrijk dat de totale hoeveelheid toegestane lozing van chemische stoffen in onze watergebieden beperkt wordt. Het neemt veel te veel tijd in beslag om elke stof van de 10.000 chemische stoffen die in omloop zijn, te meten. Zolang mogen we niet wachten. Daarom verzoek ik het Parlement om amendement 108 te steunen en de woorden "waterverontreiniging veroorzaakt door afzonderlijke verontreinigende stoffen" te vervangen door "voorkomen van waterverontreiniging door lozingen voortdurend terug te dringen". Wij kunnen de milieubescherming niet op de lange baan schuiven door ons in details te verliezen en moeten nu de totale lozing van gevaarlijke stoffen in de natuur beperken. De Europese ministers van Milieu moeten het OSPAR-verdrag steunen, omdat dit nu reeds definieert wat gevaarlijk is voor het milieu. Dit verdrag moet de leidraad zijn in het streven naar een schoner milieu, dat we voor onszelf, maar vooral voor onze nakomelingen, moeten bereiken.

Fiori
Mijnheer de Voorzitter, het is niet gemakkelijk een samenvatting te geven van al de vraagstukken die in deze zo belangrijke en ingewikkelde richtlijn aan de orde komen.
Met het Verdrag van Amsterdam wordt bevestigd dat preventie, toepassing van het beginsel "de vervuiler betaalt" en duurzame, milieuvriendelijke ontwikkeling prioriteiten zijn.
Na hetgeen zich heeft voorgedaan in het spanningsveld tussen economische ontwikkeling en milieubescherming, en met name waterbescherming, kan niemand meer enige twijfel hebben over de noodzaak de milieukosten in de prijzen door te berekenen en het bedrijfsleven via de verlening van faciliteiten voor schone systemen van zijn verantwoordelijkheid te doordringen.
Deze wisselwerking doet zich in veel bedrijfstakken voor maar met name in de landbouw. De relaties tussen landbouw, milieu en water, tussen positieve en negatieven gevolgen, tussen sterk uiteenlopende lokale situaties en productiestelsels zijn zeer ingewikkeld. Daarin baant zich nu het begrip "goede landbouwpraktijken" een weg. Een goede landbouwpraktijk is een productiemethode die kan voldoen aan de vereisten van de Gemeenschap inzake bescherming van de waterhulpbronnen. De Gemeenschap wil bij de bescherming van het water verder gaan dan de basisnormen, met al de daaruit voortvloeiende gevolgen in verband met kostenverhoging en inkomensvermindering.
Daarom is het noodzakelijk een krachtige, geïntegreerde strategie toe te passen die ons in staat stelt het waterbeheer in het middelpunt van een duurzaam economisch productiemodel te plaatsen.
Men mag dan ook de twee doelstellingen in verband met enerzijds het voorkomen van verslechtering van het oppervlakte- en grondwater en anderzijds de verbetering en het herstel van de waterkwaliteit niet van elkaar loskoppelen. Dat zou leiden tot een reeks overbodige prioriteiten en ten koste gaan van goed gestructureerde, specifieke maatregelen voor een geïntegreerde aanpak met gebruik van de best beschikbare technologie.
Om de door gevaarlijke stoffen veroorzaakte vervuiling van het watermilieu op optimale wijze te kunnen bestrijden moet men, zowel op nationaal als op communautair vlak, een wetgeving uitvaardigen waarmee de verschillende soorten van door menselijke productieactiviteiten vervuilde waterbronnen gemakkelijker kunnen worden geïdentificeerd.
Tot slot is het noodzakelijk een systeem uit te werken voor de opstelling van een objectieve lijst van mogelijk gevaarlijke stoffen. Deze lijst moet gebaseerd zijn op een zo groot mogelijk aantal inlichtingen over chemische, fysische en biologische eigenschappen. Dan kan men een uit verschillende strategische niveaus bestaand, geïntegreerd actiemodel opzetten dat het water, dit voor iedereen zo belangrijke goed, daadwerkelijk zal beschermen.

Lange
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, het duurzaamheidsbeginsel is verankerd in het Verdrag van Amsterdam. Als wij het ernstig nemen, dan kan ons op termijn maar één doel voor ogen staan: de lozingen in onze waterlopen tot nul te reduceren. We moeten namelijk zodanig met onze watervoorraden omspringen, dat toekomstige generaties niet door ons waterverbruik onder druk komen te staan. Daarom moeten we strenge normen ontwikkelen, zodat we dat langetermijndoel kunnen halen. Met haar amendementen wil mevrouw Lienemann bereiken dat we tot zinvolle kwaliteitsnormen komen, zodat menselijk watergebruik op een goede dag niet meer gelijk staat aan waterverbruik, maar dat wij het waterbestand op zijn bestaande peil houden. Daarom steun ik de amendementen van mevrouw Lienemann ten volle.
De richtlijn reikt enkele zeer positieve elementen aan, die we gerust nog een keer naar voren kunnen halen. Om te beginnen is de publieke opinie inderdaad uitgebreid bij de zaak betrokken en voorgelicht. Dat is bijna nog bij geen enkele Europese richtlijn gebeurd. Ten tweede is er de dwang om samen te werken. Ik vind het verheugend dat onze wateren nu als een geheel bekeken worden en dat overheden zowel binnen de afzonderlijke nationale staten als grensoverschrijdend gedwongen worden nu eindelijk eens met elkaar samen te werken en de kwaliteit van onze wateren gezamenlijk op een hoger peil te brengen.
Ten derde wilde ik het over de termijnen hebben. Het is mijn diepste overtuiging dat wij strakke, strenge termijnen nodig hebben, zodat we ook inspanningen leveren voor ons doel op de lange termijn. Ik vergelijk het graag met een situatie die zich in december voordoet. Als het december is, weet iedereen dat het de vierentwintigste Kerstmis is, en beginnen we cadeautjes te kopen. Hoe zou het nu zijn als we in december wisten dat het over dertig jaar pas Kerstmis was? Iedereen weet hoe we dan zouden zijn. Precies daarom hebben we voor het waterbeleid een strak tijdschema nodig. Ik steun de voorstellen van de rapporteur nadrukkelijk, en ik ben van mening dat we voor alle deelgebieden van deze richtlijn - of het nu gaat om de lijst met maatregelen of de werkgelegenheid - een strak tijdschema nodig hebben.

Busk
Mijnheer de Voorzitter, de doelstelling van de richtlijn moet zijn dat de lidstaten een algemene bescherming van het grond-, drink- en oppervlaktewater tot stand brengen en dat het beschermingsniveau beantwoordt aan de bestaande EU-wetgeving. Mag ik erop wijzen dat vroegere besluiten betreffende de nitraatrichtlijn nog steeds niet in alle lidstaten in nationale wetgeving zijn omgezet, ondanks de gemeenschappelijke EU-beschikking. Dit voorstel verscherpt de bescherming van het mariene milieu op een aantal punten en overschrijdt daarmee de huidige milieudoelstellingen. Het voorstel streeft ernaar de concentratie van natuurlijke stoffen in het mariene milieu terug te brengen tot de natuurlijke achtergrondsconcentraties en de concentratie van kunstmatige, door de mens gemaakte stoffen tot bijna nul. Dit is onmogelijk en zelfs in strijd met de natuur. De goedkeuring van dit verslag zal ernstige gevolgen hebben voor de landbouwsector in de EU, indien de concentraties van bijvoorbeeld fosfor en stikstof de achtergrondsconcentraties van deze stoffen in het aquatisch milieu niet mogen overschrijden en indien de grenswaarde voor pesticiden in het aquatisch milieu op nul wordt vastgesteld. De Europese landbouw zal bijvoorbeeld niet langer graan met een hoog proteïnegehalte voor brood kunnen verbouwen. Het resultaat daarvan zal zijn dat de landbouwproductie naar andere landen verhuist wat de Unie op het gebied van werkgelegenheid en economie veel geld zal kosten. De paragrafen over de waterkaderrichtlijn die dit thema betreffen, kan ik bijgevolg niet steunen.

Staes
Voorzitter, geachte collega's, water is een kostbare grondstof. Miljoenen mensen beschikken niet eens over zuiver water, een absolute voorwaarde om te overleven. Het hoeft ons dan ook niet te verwonderen dat water aan de basis ligt van oorlogen. Ook de kapitalistische wereld zet zijn pionnen uit om maximale controle over de watervoorraden te verwerven. Van enig algemeen belang of solidariteit is daarbij zelden sprake.
Europa staat dus voor een zware taak: het zowel qua doelstellingen als qua middelen versnipperde communautaire waterbeleid samenbrengen in een meer samenhangende kaderwetgeving. Ik moet bekennen dat ook in mijn land, Vlaanderen, er nog een lange weg te gaan valt. Ook wij werden onlangs nog hiervoor door de Commissie op de vingers getikt. Ieder zinnig mens wil dat deze kaderrichtlijn gebruikt wordt als een stok achter de deur voor de beleidsvoerders die nu tekortschieten.
Het gemeenschappelijk standpunt is wat dat betreft een farce, een vrijblijvend werkstuk, een waar affront aan de OSPAR-afspraken. Voor ons ligt zelfs een tijdpad van implementatie dat tot 34 jaar gerekt kan worden. Mijn kinderen zullen dan ouder zijn dan ik nu. Geef toe: dit is niet ernstig. Morgen kunnen wij kiezen voor een zwak en vrijblijvend kader dat de toekomst van onze kinderen vergiftigt. Ofwel kiezen wij voor de amendementen van mijn fractie, van de rapporteur of van de commissie leefmilieu.
Tenslotte nog dit. Er werd de jongste maanden bij ons enorm gelobbyd. Wat opviel in dit dossier was de enorme druk van de Raad van ministers. In eigen land gebeurde dit zowel door de Vlaamse als de Waalse milieuadministraties. Zij verkiezen het zwakke gemeenschappelijk standpunt ten voordele van de verdergaande positionering van ons Parlement. Ik vraag mij echt af of dit een demarche is met medeweten van de groene ministers van leefmilieu in mijn land.
Collega's, mooie woorden volstaan niet langer. Wij moeten het roer resoluut omgooien. Bij de stemming morgen kunnen wij duidelijk maken dat Europa werk maakt van een verantwoord en toekomstgericht waterbeleid. Dat kan onze geloofwaardigheid alleen maar vergroten.

De Voorzitter
Het debat wordt onderbroken en wordt om 21.00 uur hervat.

Dialoog over Europa: de institutionele hervorming
De Voorzitter
Aan de orde is de mededeling van de Commissie - Dialoog over Europa - Inzet van de institutionele hervorming.

Barnier
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, de Commissie is momenteel volop in debat, en we zijn nog lang niet klaar. Ik ben dus vooral gekomen om het met u te hebben over een nieuw initiatief dat de Commissie zou willen nemen om het probleem aan te pakken, zoals trouwens ook op de agenda van uw Parlement staat aangegeven. Ons initiatief biedt niet de enig mogelijke oplossing, maar het gaat hier dan ook om een grote uitdaging, een uitdaging die moet worden aangegaan door iedereen die aan de opbouw van Europa meewerkt, in de eerste plaats natuurlijk u als leden van het Parlement, maar ook ikzelf als commissaris, de ministers die in de Raad zetelen en de nationale parlementsleden. Ik zou er zelfs nog de ambtenaren aan toevoegen die binnen de diverse instellingen werken en die zich eveneens willen inzetten voor de opbouw van Europa.
Vanmorgen tijdens het lange debat waaraan ik samen met voorzitter Prodi heb deelgenomen, hebben velen van u het gehad over het tekort aan democratie en de kloof tussen de Europese instellingen en de burger. Ik zeg dit niet alleen om de vraag te stellen wie wat doet, zoals een van u het zo duidelijk en krachtig onder woorden heeft gebracht, al moet de burger op zijn minst weten wie wat doet binnen onze afzonderlijke instellingen. Maar de volgende vraag die we meteen moeten stellen, is wat wij met elkaar willen doen, waar wij met elkaar naartoe willen, met name met de landen die zich bij ons gaan voegen.
Het tekort aan democratie stoort ons ook. Daarom hebben wij juist op de eerste dag na de opening van de intergouvernementele conferentie - waarop ik de eer zal hebben samen met de heer Prodi de Commissie te vertegenwoordigen en waar wij zoals gezegd in goed vertrouwen zullen samenwerken met uw twee vertegenwoordigers, de heer Brok en de heer Tsatsos - binnen ons college besloten een "Dialoog voor Europa en over Europa" van start te laten gaan. Zo willen wij ook van onze kant een bijdrage leveren aan het rechtstreekse contact met de burger. Alle commissarissen hebben de toezegging gedaan bij elk bezoek aan een lidstaat - en niet alleen hun eigen lidstaat - of een regio - in mijn geval gebeurt dat drie of vier keer per maand - tijd vrij te maken voor een rechtstreekse dialoog met de burgers, en niet alleen met de elite of de functionarissen van de instellingen die we gewoonlijk ontmoeten. Zij zullen rechtstreeks met de mensen in contact treden op universiteiten, middelbare scholen of fabrieken om te antwoorden op hun vragen en te luisteren. Dat wordt dus ons aandeel, net zoals u het uwe hebt in deze noodzakelijke inspanning, deze voorname plicht om het tekort aan democratie weg te werken en de kloof tussen de burger en onze werkzaamheden te overbruggen.
Dit initiatief willen wij in samenwerking met de lidstaten en het Europees Parlement tot uitvoering brengen. We zullen het verloop ervan regelmatig evalueren, zodat we een goede indruk krijgen van de publieke opinie en we ons optreden desnoods kunnen aanpassen of heroriënteren. Wij willen ook samenwerken met de nationale parlementen, plaatselijke volksvertegenwoordigers, niet-gouvernementele organisaties, diverse sociale en professionele groepen en de media. Het gaat om de mening van politieke partijen en groeperingen, leden van het Europees Parlement, van de nationale parlementen, zoals ik net gezegd heb, gemeenteraadsleden, nationale parlementsleden, het Comité van de Regio's, het Economisch en Sociaal Comité, organisaties uit het maatschappelijk middenveld, en universiteiten.
Ik wil er trouwens nog eens aan herinneren - voorzover dat nodig mocht zijn - dat het Europees Parlement zelf op 1 februari jongstleden al het initiatief heeft genomen tot een eerste werkvergadering met vertegenwoordigers van de nationale parlementen, met de vertegenwoordigers dus van de burgers uit elke lidstaat. Ik dank voorzitter Napolitano hier nogmaals voor. De Commissie zal de lidstaten voorstellen zich bij deze operatie aan te sluiten, hetzij in het kader van een samenwerking ad hoc, hetzij binnen een meer gestructureerd partnerschap. We gaan een plan opstellen voor onze contacten met de media en zullen nauwe contacten onderhouden met het voorzitterschap van de Unie en het Europees Parlement. Ik heb gezegd in welke omstandigheden de commissarissen zelf deel zullen nemen aan ontmoetingen en bezoeken op het terrein. Wat wij willen, is het debat met de burger aangaan.
Zonder u de les te willen lezen - dat in geen geval - zou ik u willen zeggen dat ik toen ik minister van Buitenlandse Zaken van mijn eigen land was, de noodzaak gevoeld heb om elke week een rechtstreekse dialoog met de burger te voeren in een van onze regio's. Daarbij heb ik gemerkt dat er een enorme behoefte bestaat om Europa een gezicht te geven. Daarom nam ik elke week een Europese commissaris - niet alleen Franse commissarissen trouwens -, een ambassadeur met standplaats Parijs of een Europese volksvertegenwoordiger mee. Tijdens die gesprekken heb ik gemerkt dat er talloze vragen leven, dat het zinnige vragen zijn, dat de mensen gerespecteerd willen worden, dat ze willen dat we naar hen luisteren en dat we uitleg geven. Dat is precies wat we gaan doen. Daarvoor hebben we een budget van ongeveer 4 miljoen euro nodig, dat u ons hoop ik ter beschikking zult stellen. Voor de begroting van 2001 moeten we hiervoor een krediet reserveren, want wij zien dit niet als een eenmalig experiment, maar als iets wat we op redelijk duurzame basis willen doen in 2000 en 2001, dus in de loop van de hele intergouvernementele conferentie en het daaropvolgende ratificatieproces.
Wij starten deze dialoogronde op 8 maart in Brussel met een groep van 700 jonge stagiairs van de Commissie. Uw Voorzitter, Nicole Fontaine, heeft zich bereid getoond samen met voorzitter Prodi en een aantal commissarissen deel te nemen aan deze dialoog. Ik zal er verder voor zorgen, dames en heren afgevaardigden, dat telkens wanneer een commissaris in dialoog treedt, de Europese parlementsleden die ter plaatse het snelst beschikbaar zijn, persoonlijk aanwezig kunnen zijn om het standpunt van het Parlement te vertegenwoordigen en de rol en het werk van het Europees Parlement toe te lichten.
Dit is wat ik te zeggen had, mijnheer de Voorzitter. Voor het overige ben ik bereid te antwoorden op vragen, suggesties en voorstellen van de aanwezige afgevaardigden.

De Voorzitter
Collega's, u kent de regels. U wordt verzocht vragen te stellen, en niet in eerste instantie om lange verklaringen af te leggen. U hebt ieder één minuut om uw vraag te formuleren.

Napolitano
Mijnheer de Voorzitter, ik kan mijn waardering - en, ik neem aan, ook die van de Commissie constitutionele zaken, waar ik voorzitter van ben - tot uiting brengen voor dit initiatief van de Commissie.
Dit initiatief strookt trouwens met hetgeen het Parlement in zijn resolutie van 18 november jongstleden heeft aangegeven. Ik heb eveneens geluisterd naar de toelichting van commissaris Barnier op de betrekkingen en de band met het Europees Parlement bij de uitvoering van dit programma.
Commissaris Barnier, zou het echter, met uw permissie, niet mogelijk zijn in de tekst van de mededeling iets meer te zeggen dan die wat kil aandoende zin: "Elle sera conduite en liaison avec le Parlement europeen"? Mijns inziens is het goed duidelijk te maken dat er overeenstemming bestaat ten aanzien van de intenties en de inspanningen, temeer daar volgens mij hier een coördinatieprobleem rijst tussen enerzijds het initiatief van de Commissie - dat niet uitsluitend, maar eveneens tot nationale afgevaardigden is gericht - en anderzijds het programma van onze commissie. Wij hebben een studiedag belegd op 1 februari jongstleden waaraan ook de Commissie een belangrijke bijdrage heeft geleverd en waaraan ook u refereerde. Wij hebben toen besloten tijdens elke vergadering van onze commissie een debat te wijden aan de meest recente ontwikkelingen in de intergouvernementele conferentie.
Bij elke vergadering van onze commissie zullen wij dus de hopelijk competente en omvangrijke deelname hebben van nationale afgevaardigden. Dit zal een kanaal zijn dat het initiatief van de Commissie uitstekend zal kunnen flankeren.

Barnier
Dank u, voorzitter Napolitano. Ik kan u bevestigen dat ons voorstel geheel in de geest van de resolutie van 18 november is geformuleerd. Ik wil eraan toevoegen dat ik het bij de Commissie heb kunnen indienen dankzij de medewerking en het begrip van mijn collega's Viviane Reding en Günther Verheugen. De grote uitdagingen die wij moeten toelichten en waar onze landgenoten in elke lidstaat veel vragen over hebben, zijn immers de uitbreiding - de kansen die zij biedt en de risico's die zij in zich draagt - en de institutionele hervorming.
Ik besef heel goed waarom u zich zorgen maakt, voorzitter Napolitano, en er zal een interinstitutionele werkgroep worden ingesteld die in maart met een eerste vergadering van start moet gaan. Ik zal erover waken dat deze werkgroep verder gaat dan wat er nogal droog in de tekst van de Commissie wordt opgesomd, en dat er niet zozeer gedacht wordt in termen van contacten onderhouden, maar meer van samenwerking en coördinatie van de initiatieven die u de komende twee jaar neemt, die wij nemen, elk van onze kant, maar die we in ieder geval met elkaar nemen. Dames en heren afgevaardigden, als we deze dialoog willen aangaan, is er werk voor iedereen.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dat u zo vaak het woord burger in de mond neemt, klinkt ons als muziek in de oren. In dit Parlement wordt er hoe langer hoe meer over de publieke opinie gepraat. Angst voor de publieke opinie is zoals u weet een ietwat paternalistisch begrip, maar ons Parlement is wat het is, en we zullen het ermee moeten doen.
Ik had u in verband met de intergouvernementele conferentie een gerichte vraag willen stellen. Als ik goed ben geïnformeerd, buigt het Hof van Justitie in Luxemburg zich momenteel aandachtig over een belangrijke kwestie: de fraudebestrijding en OLAF. Zoals u weet zijn er problemen met ons Parlement, maar ook met een aantal Europese ambtenaren, die ook Europese burgers zijn.
Gezien de toenemende dringendheid van deze kwestie zou ik u willen vragen of de Commissie de mogelijkheid heeft overwogen de structuur van OLAF compleet te wijzigen en de bestrijding van fraude zowel in de lidstaten als in de Europese instellingen bij de bevoegdheden van het Hof van Justitie onder te brengen.

Barnier
Mijnheer Dupuis, om te beginnen hecht ik in mijn openbare hoedanigheid veel waarde aan het woord burger. Het is een van de mooiste woorden van de democratie en het moet volgens mij gebruikt worden. We gaan een dialoog aan met de burger, ook met de meest bescheiden burgers en met hen die het verst verwijderd zijn van de centra waar de beslissingen genomen worden en de informatie voorhanden is.
Nu u het over de intergouvernementele conferentie heeft, wil ik graag in herinnering roepen dat wij in de geest van de werkzaamheden van dit Parlement het idee in de Commissievoorstellen hebben opgenomen van een Europese openbare aanklager. Het gaat dan met name om fraudebestrijding, om precies te zijn fraude ten nadele van de communautaire belangen en de communautaire begroting. Zo'n Europese openbare aanklager zou bevoegd zijn om van begin tot eind een vooronderzoek in te stellen naar een fraudezaak ten nadele van de communautaire belangen of de communautaire begroting, en die bevoegdheid zou ook in de Verdragen worden vastgelegd, wat inhoudt dat zij door de lidstaten zou worden erkend.
Zoals klaar en duidelijk is gebleken, met klinische onweerlegbaarheid zou ik haast zeggen, is de gerechtelijke samenwerking niet meer toereikend om dit soort fraude aan te pakken, of die nu binnen of buiten de instellingen gepleegd wordt. Vandaar dat wij voorstellen een Europese openbare aanklager aan te stellen die van begin tot eind een vooronderzoek kan instellen en de zaak vervolgens kan laten overnemen en berechten door de meest geschikte nationale rechterlijke instantie.
In antwoord op uw tweede opmerking over het Hof van Justitie: wij hebben nog geen standpunt bepaald met betrekking tot het Hof van Justitie, omdat we het verslag-Dur nog maar een paar dagen in ons bezit hebben. De Commissie zal, zoals ik heb toegezegd, haar voorstellen voor een advies aan de intergouvernementele conferentie over het gerechtelijk bestel en het Hof van Justitie in de komende weken formuleren.

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, graag hoorde ik uw commentaar op het bericht dat wij eergisteren in het meest bekeken actualiteitenprogramma op de Deense televisie hoorden. Blijkbaar had een ambtenaar van de Commissie aan een Oostenrijks zakenman gezegd dat hij misschien niet zou mogen deelnemen aan een wetenschappelijk uitwisselingsproject met ondernemingen uit andere landen, waaronder Denemarken, omdat hij Oostenrijker is. Graag hoorde ik u bevestigen dat deze ambtenaar, indien hij inderdaad gezegd heeft dat een Oostenrijkse onderneming niet kan deelnemen aan gemeenschappelijke uitwisselingsprojecten, het bij het verkeerde eind heeft. Indien hij dit niet gezegd heeft, is er uiteraard niets aan de hand. Kunt u dat bevestigen?

Barnier
Mijnheer Haarder, voorzover ik weet is geen enkele ambtenaar bevoegd dergelijke uitspraken te doen. Op persoonlijke titel kan ik u zeggen dat het niet eerlijk zou zijn Oostenrijkse burgers, ondernemingen en werknemers te laten boeten voor de ongerustheid die de nieuwe regeringscoalitie in hun land heeft gewekt. Ik zal dit onmiddellijk na deze vergadering natrekken of laten natrekken, maar in afwachting daarvan herhaal ik wat ik u gezegd heb: de Commissie heeft nooit iets dergelijks gezegd en heeft ook niemand tot dergelijke uitspraken gemachtigd.
In algemene zin zijn er wel andere lessen te trekken uit wat er in Oostenrijk gebeurt, mijnheer Haarder. Ik heb zelf al een aantal mogelijke reacties op deze uitdaging op een rijtje gezet. We moeten terugkeren naar datgene waar we met elkaar sinds 1957 mee bezig zijn. Een economische gemeenschap? Natuurlijk, maar ook een gemeenschap van waarden en een handvest van de grondrechten die de individuele burger beter en duidelijker zullen beschermen. Wat betreft artikel 13 van het Verdrag over discriminatie, hebben wij in ons advies van 26 januari, dus vóór de Oostenrijkse crisis, voorgesteld dat het na de intergouvernementele conferentie onder de beslissing bij gekwalificeerde meerderheid zou vallen en niet meer onder de unanimiteitsregel. Verder bestaat nog de hypothetische mogelijkheid - zeg ik op persoonlijke titel - dat we artikel 7 aanvullen met een nieuwe alinea om het democratisch toezicht of de democratische alarmfunctie van een rechtsgrondslag te voorzien. Tot slot is er dan nog het publieke debat. De beste manier om verkeerde ideeën te bestrijden is andere ideeën naar voren te brengen. Daarmee kom ik terug bij het onderwerp van onze discussie: ik hecht bijzonder veel geloof aan de waarde en de democratische kracht van het debat, vooral ter bestrijding van demagogie.

Beazly
Commissaris Barnier, u hebt in uw verklaring sterk de nadruk gelegd op het belang van de dialoog met de burgers van Europa. Wat de IGC betreft was het Portugese voorzitterschap zoals u weet krachtens de besluiten die in Helsinki zijn genomen specifiek gemachtigd de agenda van de IGC in de loop van die conferentie uit te breiden. Iedereen weet ook dat het Parlement zijn eigen vertegenwoordigers naar de IGC stuurt: de heer Brok en de heer Tsatsos. Kunt u, mijnheer de commissaris, echter ook toezeggen dat u, indien de agenda inderdaad door de Raad wordt uitgebreid, daarover verslag zult uitbrengen aan het Parlement zodat we die uitbreiding hier, samen met u, kunnen bespreken? Zo kunnen we immers de dialoog met de burgers voortzetten, die u zo sterk hebt benadrukt.

Barnier
Mijnheer Beazley, mijn antwoord daarop is eenduidig ja, maar dat is eigenlijk niets nieuws. Voorzitter Napolitano, een groot aantal leden van de Commissie constitutionele zaken, en daarbuiten nog een groot aantal andere parlementsleden hier op de plenaire vergadering aanwezig, weten dat ik, zolang de onderhandelingen lopen, bereid ben namens de Commissie in een geest van transparantie toelichting te komen geven over de ontwikkelingen terwijl ze plaatsvinden. Ik zal dat misschien anders doen dan professor Tsatsos en Elmar Brok, uw rechtstreekse vertegenwoordigers. Het is trouwens waarschijnlijk dat we in veel gevallen gezamenlijk toelichting zullen komen geven.
Ik vind het belangrijk dat deze onderhandelingen niet in het geniep plaatsvinden, noch ten aanzien van het Europees Parlement, noch ten aanzien van de nationale parlementen. Per slot van rekening zullen zij het zijn die zich bij de ratificatie over het resultaat moeten uitspreken. Daarom heb ik de loftrompet gestoken over het initiatief van de heer Napolitano om op regelmatige basis overleg te voeren tussen de nationale parlementen van de vijftien lidstaten en het Europees Parlement. Dit gezegd zijnde, is het Europees Parlement de plaats waar de plicht tot transparantie en tot het voeren van een debat over de hervorming van de instellingen begint. Ik zal er dus het hele jaar zijn, telkens wanneer u dat wilt, om rekenschap af te leggen over onze stellingname en de voortgang van de onderhandelingen.

Maij-Weggen
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats mijn compliment voor de aanpak van de Commissie. Ik denk dat het heel erg goed is dat men het gesprek met de burger vroegtijdig aangaat, want dat is eigenlijk niet gebeurd bij het Verdrag van Amsterdam en het Verdrag van Maastricht en dat heeft alleen maar geleid tot veel wantrouwen.
Twee vragen: ten eerste, u hebt gezegd dat u in gesprek gaat met de burgers en ik begin al met 700 stagiaires bij de Europese Commissie. Bent u van plan om u ook via de media, dus ook via televisie en via Internet, tot de burgers te richten?
Mijn tweede vraag is een kritische vraag. Er is net een transparantievoorstel afgekomen van de Europese Commissie. Als ik dat vergelijk met het transparantievoorstel dat bij ons in Nederland functioneert op wetgeving, dan is dat een heel kleine afschaduwing daarvan en dat voorstel heeft in Nederland tot veel kritiek geleid. Mijn vraag is eigenlijk: hoe wilt u de transparantie met betrekking tot de IGC in gaan richten, want de richtlijn die er nu ligt is geen goed voorbeeld daarvan.

Barnier
Geachte afgevaardigde, minister Maij-Weggen, nu we het toch hebben over transparantie in verband met de intergouvernementele conferentie, u weet goed hoe de zaken zullen worden aangepakt. De onderhandelingen beginnen trouwens op dit moment. De groep van vertegenwoordigers is in vergadering in Brussel en ik zal mijn best doen om er dadelijk nog bij te zijn. De documenten zullen voor het grootste deel openlijk toegankelijk zijn, het zijn werkdocumenten. We gaan de onderhandelingen in de loop van dit jaar tussen de ministers en de Raad niet voor het oog van de media voeren, maar ik heb mij ertoe verplicht in de meest gepaste fora deze transparantie in de praktijk te brengen en rekenschap af te leggen van het verloop van de onderhandelingen vanuit het perspectief van de Commissie. Ik kan trouwens moeilijk anders in dit stadium.
We zullen inderdaad alle moderne middelen inzetten, en ik dank u voor uw vraag hierover. Ik denk met name aan de televisie, die onze openbare debatten kan uitzenden in het ene of het andere land, of zelfs in heel Europa. Op het Internet zullen we permanente discussiefora openen. De commissarissen zullen zich verplichten om snel te antwoorden op alle gestelde vragen. We gaan alle moderne middelen inzetten.
Maar ik geloof ook dat we de moeite moeten nemen zoveel mogelijk naar de mensen toe te gaan. En al is dit misschien nog wat utopisch, ik zou willen dat een commissaris, als hij kan, of een Europees parlementslid, of een minister overal in Europa naar openbare debatten toe gaat. Ik heb het bewijs dat het kan. De meesten van u doen in hun kiesdistricten en in hun regio's aan dat soort debatten mee. Meer vanuit het belang van de Commissie geredeneerd, zou ik willen dat deze instelling een gezicht krijgt voor de burger, dat de mannen en vrouwen die in de Commissie zetelen de burger zo vaak mogelijk ontmoeten.

Corbett
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met de toezegging van de heer Barnier om de regio's te bezoeken, nadere uitleg te geven en te luisteren naar wat de burgers te zeggen hebben. Ik zou hem willen uitnodigen voor een bezoek aan mijn eigen regio. Yorkshire is een vooraanstaande regio op de kaart van Europa, neemt volledig deel aan de Europese interne markt en behoort tot de belangrijkste begunstigden van de Europese structuurfondsen. Hij kan in zijn beide hoedanigheden als commissaris komen.
Ik zou hem verder willen vragen hoe energiek de Commissie deze voorlichtingscampagne denkt te gaan opzetten. In sommige lidstaten is er meer nodig dan alleen informatie aan een bevolking die nog niet geheel op de hoogte is. Die voorlichting blijft natuurlijk belangrijk, maar we moeten daarnaast optreden tegen de desinformatie die de wereld in wordt gestuurd door een zeer actieve anti-Europese lobby en door andere anti-Europese organisaties. De Commissie zal krachtig moeten reageren op bepaalde vormen van commentaar waarmee ze tijdens deze campagne zal worden geconfronteerd.

Barnier
Mijnheer Corbett, ik dank u voor uw waardering. Ik zal uw uitnodiging met plezier aanvaarden en als ik u goed heb begrepen, wilt u dat ik het in Yorkshire niet alleen over de hervorming van de Europese instellingen zal hebben, maar ook over de structuurfondsen. Ik zal die dubbele taak dus op mij nemen. Ik ben trouwens vergeten te zeggen dat ik ook vast van plan ben naar de nationale parlementen te gaan, dus niet alleen hun vertegenwoordigers hier te ontmoeten, maar ze ook ter plaatse te bezoeken. Tien dagen geleden was ik in Westminster. U ziet, mijnheer Corbett, dat ik de moeilijkheden niet uit de weg ga. Volgende week ga ik naar de Bundestag in Berlijn. Ik heb al voor de Franse Senaat gesproken. Dus zolang dit debat loopt, zal ik, wanneer ik maar even kan, ook op bezoek gaan bij de nationale parlementen.
In de dialoog met de burger is het ons niet om propaganda of marketing te doen, zelfs niet om public relations. Ik wil dat die dialoog ook echt een dialoog is, dat we eerst een kort filmpje vertonen waarin we objectief het hoe en waarom van de institutionele hervorming uitleggen, en dat iedereen die aanwezig is daarna het woord kan nemen. We zullen die dialoog organiseren in samenwerking met de lidstaten, hetzij ad hoc, hetzij in het kader van een meer gestructureerde samenwerking, en ik hoop van harte dat de vijftien zich met uw steun bij ons initiatief zullen aansluiten op de manier die zij het meest opportuun en adequaat achten.

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag deel uitmaken van de studiegroep van de heer Barnier met de 700 stagiairs, zodat hij iemand heeft om mee te praten. Het is immers niet leuk om met zichzelf over de intergouvernementele conferentie en openheid te moeten praten. Met betrekking tot de intergouvernementele conferentie zei de heer Barnier tot het Parlement dat beslissingen over sociale aangelegenheden niet bij meerderheid worden genomen, maar op pagina 63 lees ik dat voor de gelijke behandeling, het vrije verkeer en het verblijf in een andere lidstaat - dus de verblijfsrichtlijnen - het hele socialezekerheidsstelsel, de verlenging van verordening nr. 1408 en de verlenging van de maatregelen binnen het sociaal beleid, op enkele uitzonderingen na, een gekwalificeerde meerderheid zal gelden. Heeft de heer Barnier er bij stilgestaan dat hij de zenuw van de nationale verkiezingen raakt? Het is immers voor deze thema's dat de burgers naar de stembus gaan en een nieuwe meerderheid in het Deense parlement of in andere parlementen kiezen. Kan dit vanuit Brussel bestuurd worden? Is dat een deel van de radicale decentralisatie waarover de heer Prodi het deze morgen had?

MacCormick
Het deed me de vorige week veel deugd te vernemen dat de Commissie de komende jaren veel aandacht wil gaan schenken aan het begrip subsidiariteit, en dan niet alleen in het licht van betrekkingen tussen de Unie en haar lidstaten, maar ook met aandacht voor regio's en steden. Ik hoop dat de heer Barnier tijdens de dialoog die hij met de Europese regio's gaat aanknopen zijn denkbeelden verder uiteen zal zetten en zijn oor goed te luisteren zal leggen.

Berthu
Mijnheer de commissaris, ik wil inhaken op uw antwoord op een van de voorgaande vragen, waarin u het heeft gehad over wat ik noem het afgrendelen van het Verdrag met het oog op mogelijke aberraties. Ik doel met name op een diversificatie van de strafmaatregelen die wegens het schenden van de grondrechten tegen een lidstaat kunnen worden uitgevaardigd op grond van artikel 7. Denkt u dat deze voorstellen, of voorstellen van deze aard, deel kunnen uitmaken van het mandaat van de intergouvernementele conferentie dat in Helsinki is bepaald? Ik heb namelijk niet die indruk. Vreest u niet dat dergelijke strafmaatregelen misbruikt kunnen worden, dat zij niet zozeer zullen worden ingezet om schendingen van de mensenrechten te bestraffen, maar om eenvoudige meningsverschillen te beslechten, om dissidente meningen te bestraffen die ingaan tegen de dominante Europese gedachte?

Barnier
Ja, mijnheer Bonde, wij gaan het debat openen met 700 jongeren in Brussel. Het komt nu toevallig zo uit dat die in de instellingen en binnen de Commissie gaan werken, en deze gemotiveerde jongeren lijken me een goed begin.
Wat betreft de sociale zekerheid kan ik u bevestigen dat we voorstellen hebben gedaan rond de gekwalificeerde meerderheid en de unanimiteit, los van enige ideologische overwegingen. Uw land, mijnheer Bonde, vindt het volgens mij net zo belangrijk als andere landen dat de interne markt goed functioneert, dat de concurrentie zo eerlijk mogelijk verloopt en dat er een vrij verkeer van goederen en personen bestaat. Dat is dus ons uitgangspunt. Ons voorstel is de gekwalificeerde meerderheid in te voeren voor bepaalde beleidsonderdelen of bepaalde fiscale maatregelen, of op het gebied van sociale zekerheid, wanneer er een rechtsreeks verband bestaat met de interne markt. Ons voorstel is niet algemeen, het is niet systematisch. Ik weet heel goed hoe gevoelig belastingen en sociale zekerheid liggen. Ik ben niet van mening dat we alle nationale sociale zekerheidsstelsels over een kam moeten gaan scheren. Daar is ook nooit sprake van geweest, het is alleen maar zaak te zorgen dat de interne markt in een Europa met 30 of 27 lidstaten zo goed mogelijk functioneert en te vermijden dat een enkele lidstaat er 26 of 27 andere kan tegenhouden.
Ja, mijnheer MacCormick, ik kan u bevestigen dat deze dialoog verder moet gaan dan de nationale hoofdsteden, dat hij moet worden gevoerd waar de mensen wonen, waar zij hun wortels hebben. Als ik u iets anders zou zeggen, dan zou ik mezelf tegenspreken als commissaris voor regionaal beleid. Mijn beleidsterrein is immers een van de meest concrete en zichtbare. Het is bedoeld om de werkgelegenheid te bevorderen en de levenskwaliteit van de mensen in hun regio te verbeteren. U zult mij vaak horen zeggen dat mijn beleidsterrein er niet alleen is om de cohesie en de solidariteit tussen verschillende regio's te bevorderen, al is dat prioritair, maar ook om de mensen hun wortels, hun tradities, hun ziel en hun identiteit te laten bewaren op de plaats waar zij wonen.
Mijnheer Berthu, het mandaat van Helsinki is duidelijk, en wij wijken er niet van af. Volgens dat mandaat moeten we prioriteit geven aan de drie fundamentele kwesties die in Amsterdam zijn blijven liggen, met daaraan toegevoegd een aantal institutionele kwesties die daar verband mee houden, en tenslotte enkele vraagstukken waarvan het volgens het Portugese en Franse voorzitterschap opportuun is dat ze aan de onderhandelingen worden toegevoegd. De Commissie gaat haar boekje niet te buiten als zij hier of daar van mening is dat zij haar advies, dat een groot aantal institutionele kwesties omvat, moet aanvullen. Ik weet nog niet zeker of we het zullen doen met betrekking tot artikel 7, en als we het doen, zal dat niet alleen zijn als reactie op een conjuncturele situatie - al is die ernstig genoeg om veertien regeringen van de Unie tot een gezamenlijke reactie te bewegen - maar ook met het oog op de toekomst in algemene zin.
Elk middel om onze gemeenschap van waarden voor eens en voor altijd te versterken, een gemeenschap die we met elkaar vormen sinds onze stichters in 1957 - en zelfs daarvoor - de Unie tot stand hebben gebracht op de puinhopen van de Tweede Wereldoorlog, is welkom. Ik denk dat u en ik, mijnheer Berthu, het op zijn minst daarover eens kunnen zijn.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris. U hebt alle vragen zeer nauwgezet beantwoord en tegelijkertijd een eerste aanzet gegeven voor de dialoog die u hebt aangekondigd. Uw efficiëntie en accuratesse strekken ons allen tot voorbeeld.
Het debat is gesloten.

Vragenuur (Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is het Vragenuur voor vragen aan de Commissie (B5-0009/2000).
Eerste deel

De Voorzitter


Anna Karamanou
Vraag nr. 36 van (H-0025/00):
Betreft: Grote kindersterfte in Kosovo Uit de recentste gegevens van de Verenigde Naties die aan de Wereldgezondheidsorganisatie werden overgemaakt, blijkt dat Kosovo de grootste kindersterfte in Europa kent: bijna 50% van de te vroeg geboren baby's haalt het niet. Bovendien is door de oorlog een sterke stijging van de miskramen vastgesteld, terwijl de kinderen die op tijd worden geboren, minder ontwikkelde levensfuncties vertonen. Kan de Commissie, gelet op de humanitaire hulp die de Europese Unie verleent en de inspanningen van de VN-gezant, de heer Bernard Couchner, meedelen welke maatregelen genomen zijn om voor de vrouwen in Kosovo het recht op moederschap en een gezonde zwangerschap, bevalling en baby te garanderen?

Patten
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is zich bewust van de bijzonder moeilijke situatie in Kosovo op het punt van de voedsel- en gezondheidsvoorzieningen. Niet alleen zwangere vrouwen lijden daaronder, maar de gehele bevolking. Deze situatie is het gevolg van het recente conflict in de regio, maar ook van de jarenlange verwaarlozing die eraan voorafging.
De kindersterftecijfers spreken voor zichzelf en zijn volstrekt onaanvaardbaar. Ook andere bevolkingsgroepen staan er weinig rooskleurig voor. De Commissie heeft als reactie hierop de volgende stappen genomen. Ten eerste zijn er aanzienlijke bedragen vanuit ECHO naar de gezondheidssector gevloeid. ECHO richt zich momenteel op de verstrekking van medicijnen en medische noodvoorzieningen, op versterking van de instellingen in deze sector en op inentingsprogramma's. De aandacht gaat echter in toenemende mate uit naar de oprichting van een stelsel voor de gezondheidszorg in Kosovo dat zonder verdere steun kan opereren. UNMIK heeft op dit terrein inmiddels het voortouw genomen.
Ten tweede zijn er urgente maatregelen getroffen voor het ziekenhuis in Mitrovica, waarin in het kader van het wederopbouwprogramma inmiddels voor 1 miljoen euro is geïnvesteerd. Als gevolg van de spanningen tussen de etnische groepen in deze verdeelde stad wordt er echter slechts mondjesmaat vooruitgang geboekt. Desalniettemin houdt de Commissie, in samenwerking met UNMIK, haar inspanningen voor dit project op peil, dat zich hopelijk zal ontwikkelen tot een symbool van verzoening tussen de verschillende etnische bevolkingsgroepen. De Europese Gemeenschap heeft de kosten van de wederopbouw van voorzieningen in de gezondheidszorg en apparatuur voor apotheken en ziekenhuizen becijferd op 4 miljoen euro. De Commissie gaat zich nu bezighouden met de programmering van de middelen voor 2000. We gaan er daarbij vanuit dat we een aanzienlijk bedrag kunnen vrijmaken voor verbetering van het stelsel van de gezondheidszorg. De nadruk zal komen te liggen op hervormingen voor de lange termijn, met inbegrip van zowel financieringsregelingen voor de gezondheidszorg als opleiding en werving. We zijn al in overleg getreden met UNMIK om een passende bijdrage van de Commissie aan deze onderneming vast te stellen.

Karamanou
Mijnheer de commissaris, vanmorgen heeft voorzitter Prodi onder andere gezegd dat wij in de Balkan onze doeltreffendheid moeten aantonen, dat in de Balkan onze geloofwaardigheid in het geding is en eindelijk de kloof tussen woorden en daden overbrugd moet worden.
Bent u niet van mening dat de gegevens over de hoge kindersterfte in Kosovo, de hoogste kindersterfte van heel Europa, en meer in het algemeen het beeld van menselijke ellende en vernietiging in Kosovo, op zich al niet een aantasting zijn van onze geloofwaardigheid en een betwisting van onze bekwaamheid om de geloften gestand te doen? Verder wil ik u vragen of het beeld van menselijke vernietiging in Kosovo datgene rechtvaardigt wat een militaire interventie om humanitaire redenen heette te zijn? Vindt u ook niet dat er geen enkele rechtvaardiging is voor deze inertie, nu op het Europese vasteland zelfs het recht op leven niet meer gegarandeerd is?

Patten
Ik denk niet dat ons bureau voor de wederopbouw noch de task force die we daarvoor hebben ingezet, die beide onvoorstelbaar veel werk verrichten in Kosovo, de suggestie dat ze aan de zijlijn staan toe te kijken als een adequate omschrijving van hun inspanningen zouden aanvaarden. Ik ga er daarom ook vanuit dat het geachte EP-lid die suggestie niet wilde wekken.
Ze heeft natuurlijk volkomen gelijk met haar bewering dat de geloofwaardigheid van de Unie moet worden afgemeten aan de daadwerkelijke gebeurtenissen, niet alleen in Kosovo maar overal op de Balkan. Er is mij veel aan gelegen ervoor te zorgen dat de hulp die we bieden de nood op korte termijn effectief kan lenigen.
Ik zou twee korte opmerkingen willen maken aangaande de situatie in Kosovo, die we met alle denkbare inspanningen en in overeenstemming met de WGO proberen te verbeteren. Ten eerste twijfel ik er niet aan dat de geachte afgevaardigde ervan op de hoogte is dat de gezondheidszorg in Kosovo in de jaren negentig stelselmatig door Belgrado werd ondergefinancierd. Veel Albanezen kwamen erachter dat ze helemaal geen aanspraak op gezondheidszorg meer konden maken. Om de nood te lenigen is er een parallel systeem voor de gezondheidszorg opgericht, met behulp van de Mother Teresa Society. We kampen dus niet alleen met de gevolgen van de strijd, maar ook met de gevolgen van jarenlange verwaarlozing en stelselmatige onderfinanciering.
Ten tweede, en ik weet zeker dat de geachte afgevaardigde ook dit zal onderkennen, wijs ik erop dat de tragische berichten uit Kosovo van de afgelopen weken niet alleen gingen over miskramen of doodgeboortes, maar ook over de sterfte van gezonde zuigelingen na de geboorte. Dat zijn de tragische gevallen van vrouwen die tijdens of voorafgaande aan de vijandelijkheden hun eigen kinderen hebben gedood. Het is een afgrijselijke geschiedenis die zich in Kosovo heeft afgespeeld. We moeten doen wat we kunnen om de gezondheidszorg en andere maatschappelijke sectoren zodanig te herstellen dat ze enigszins in de buurt komen van de normen en het gedrag die een moderne beschaving waardig zijn. Dat zal echter geen eenvoudige taak blijken.

Staes
Mijnheer de commissaris, ik moet u danken voor uw antwoord op de eerste vraag van de collega en ook op de aanvullende vraag. Ik heb echter nog wat contacten in Kosova en men meldt mij dat de voedselpaketten die onder meer door ECHO worden verspreid vaak van minderwaardige kwaliteit zijn. In sommige gevallen zijn er ook insecten en zo gevonden in voedsel. Bent u daarvan op de hoogte? Bent u bereid daar tegen op te treden? Dat is mijn eerste aanvullende vraag.
Mijn tweede vraag betreft uw verwijzing naar de heropbouw van het ziekenhuis in Mitrovica. U bent u er wellicht van bewust dat dit ziekenhuis zich in het noordelijk gedeelte van de stad bevindt en dat, gezien de gespannen toestand, de Albanese Kosovaren daar helemaal geen toegang toe hebben. Wat doet de Commissie om ervoor te zorgen dat ook Albanese Kosovaren in ziekenhuizen terecht kunnen?

Patten
Wat de eerste vraag betreft zal ik tijdens mijn bezoek aan Kosovo begin volgende maand persoonlijk nagaan of de beweringen van de geachte afgevaardigde over de voedselpakketten van ECHO, op waarheid berusten. Het is voor het eerst dat mij deze kritiek ter ore komt, maar het is een belangrijke zaak die ik vast en zeker zal gaan uitzoeken.
Wat de tweede vraag betreft begrijp ik precies wat de geachte afgevaardigde bedoelt met zijn opmerkingen over Mitrovica. Enkele maanden geleden heb ik zelf een bezoek gebracht aan deze stad en de situatie met eigen ogen kunnen aanschouwen. Ik heb toen met plaatselijke leiders van beide gemeenschappen gesproken, ook met de aanvoerder van de Albanezen ter plaatse, die in het verleden zelf als arts had gewerkt en algemeen werd geprezen voor de medische hulp die hij tijdens de vijandelijkheden en daarna had geboden. Ik ben dus op de hoogte van de ernstige problemen in dat ziekenhuis en kan de geachte afgevaardigde verzekeren dat we ons tot het uiterste zullen inspannen om ervoor te zorgen dat er goede medische voorzieningen in Kosovo worden opgezet die voor alle Kosovaren toegankelijk zijn, ongeacht hun etnische afkomst. Het acute probleem waar we in Mitrovica voor staan betreft niet alleen de Albanese patiënten, die vaak het ziekenhuis niet inkomen, maar ook de Albanese personeelsleden, die het werken vaak onmogelijk wordt gemaakt. We zullen proberen oplossingen te bieden, maar dat zal niet eenvoudig zijn.

De Voorzitter


Ursula Schleicher
Vraag nr. 37 van (H-0029/00):
Betreft: Turkse blokkade van Armenië De Europese Unie bevordert actief de sociale, economische en politieke betrekkingen met Armenië met behulp van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst die op 12 oktober 1999 werd ondertekend. Welke stappen neemt de Commissie om de Turkse regering ertoe over te halen de economische blokkade van Armenië op te heffen?

Patten
De Commissie steunt iedere poging het conflict tussen Turkije en Armenië te beslechten, en betreurt het dat de betrekkingen tussen deze twee landen vooralsnog niet zijn genormaliseerd.
Het is gezien de huidige politieke omstandigheden echter onrealistisch te verwachten dat de grenzen tussen Armenië en Turkije en tussen Armenië en Azerbeidzjan kunnen worden geopend zolang het conflict over Nagorno-Karabach niet is opgelost.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie zal ook in de toekomst onderhandelen over de manier waarop Turkije in de Europese Unie kan worden opgenomen. Zal zij ook de voorwaarde stellen dat de discussie pas worden aangevat als de blokkade hier is opgeheven? Uiteindelijk zijn we immers allemaal buren van elkaar, en wij willen ook binnen de Europese Unie goede betrekkingen met onze buren.
Mijn vraag is dus: gaat de Commissie dit als voorwaarde stellen om het toekomstige overleg beter te laten verlopen?

Patten
Waar het om gaat is dat we de Minsk-werkgroep van de OVSE steunen bij zijn inspanningen voor een oplossing voor het conflict over Nagorno-Karabach. We staan klaar om die steun te bieden voorzover dat binnen onze vermogens ligt. Daarnaast hebben we onder het TACIS-programma substantiële bijdragen geleverd aan de ontwikkeling van Armenië. Ik zou specifiek willen verwijzen naar het vraagstuk van de Turkse toetreding tot de Europese Unie. In het kader van de pre-toetredingsstrategie voor Turkije zullen de betrekkingen van dit land met zijn buren, in antwoord op de vraag van de geachte afgevaardigde, nauwkeurig worden bestudeerd. In Agenda 2000 staat het volgende, ik citeer: "Uitbreiding mag niet betekenen dat we grensconflicten in de Unie importeren." Duidelijker kan het bijna niet. Ik wil er echter nogmaals op wijzen dat we ons vooral zullen moeten richten op het leveren van een bijdrage aan de oplossing van dat conflict, dat al zoveel economische en humanitaire schade heeft aangericht.

De Voorzitter


Ozan Ceyhun, vervangen door mevrouw Lucas
Vraag nr. 38 van (H-0040/00):
Betreft: Implicaties voor de mensenrechten van de bouw van de Ilisu-dam in Turkije Hoe denkt de Commissie, overwegende dat onlangs aan Turkije de status van kandidaatland is verleend, over de implicaties voor de mensenrechten van de bouw van de Ilisu-dam, gezien de massale verplaatsing van de Koerdische en andere bevolking van het gebied die daarvan het gevolg zal zijn?

Patten
De Commissie beschikt niet over gegevens betreffende de gevolgen van de bouw van de Ilisu-dam voor de bevolking in de regio. We zullen echter overwegen dit probleem aan te kaarten bij de Turkse autoriteiten, tezamen met andere vraagstukken over regionaal ontwikkelingsbeleid in het kader van de pre-toetredingsstrategie voor Turkije.

Lucas
Mijn vraag betreft een vergelijkbaar onderwerp, namelijk de gevolgen van deze dam voor de beschikbaarheid van zoet water in de hele regio. Zoals u weet zal de dam de aanvoer van zoet water naar Syrië en met name Irak beperken. Gezien de ernstige instabiliteit van deze regio en de zeer reële verwachting, door talloze analisten geuit, dat het aantal conflicten in deze regio, de zogenaamde wateroorlogen, de komende decennia zal toenemen zou ik van de Commissie willen weten hoe ze denkt over de potentiële destabilisering die deze dam in Turkije en de gehele regio zal veroorzaken? Kunt u aangeven of u ook dit vraagstuk ter tafel zal brengen?

Patten
We zullen het vraagstuk waar de geachte afgevaardigde naar verwijst, vast en zeker aan de orde stellen. We zijn ons bewust van de zorgen die er op dit punt bestaan, en zullen die zeker ter tafel brengen. Men maakt zich overigens ook grote zorgen over de bedreiging van het archeologisch erfgoed in de regio. Ook daar zullen we het over hebben als we onze bedenkingen kenbaar maken.
Er zijn de afgelopen dertig jaar in Turkije meer waterkrachtprojecten geweest die tot zorgelijke ontwikkelingen hebben geleid, bijvoorbeeld omdat landbouwers van hun grond werden verdreven. Het ziet er echter naar uit dat die gevolgen relatief goed zijn opgevangen. Ik hoop dat we dat straks ook over de gevolgen van dit project kunnen zeggen, een project waaraan de Commissie - en dit zeg ik wellicht ten overvloede - overigens op geen enkele wijze deelneemt.

De Voorzitter
Wij danken de heer Patten voor de namens de Commissie gegeven antwoorden.

Rodi Kratsa-Tsagaropoulou
Vraag nr.39 van (H­0036/00):
Betreft: Opstelling van een Handvest van fundamentele vrijheden De burgermaatschappij drukt haar voeldoening uit over de opstelling van het Handvest van fundamentele vrijheden, maar ook de hoop dat dit Handvest een antwoord zal bieden op de uitdagingen van Europa in de 21ste eeuw. Kan de Commissie in het licht hiervan antwoorden op de volgende vragen:
Wat is haar standpunt over de inhoud van het Handvest? Voor welke burgers zal het Handvest gelden (zal het gelden voor de burgers van de Europese Unie of, in het vooruitzicht van de uitbreiding, van alle Europese landen, zal het ook voor migranten gelden, enz.)?
Zal het Handvest een registratie zijn van de verworven sociale rechten of zal het een ruimer karakter hebben? Met behulp van welke middelen zal het Handvest de gelijkheid tussen man en vrouw duidelijk vastleggen? Wat is het standpunt van de Commissie over het opnemen van het Handvest in het Verdrag betreffende de Europese Unie?

Vitorino
Net als de geachte afgevaardigde, is de Commissie ingenomen met de beslissing van de staatshoofden en regeringsleiders om een handvest van de grondrechten van de Europese Unie op te stellen. De staatshoofden en regeringsleiders hebben zelf de inhoud van dit handvest in grote lijnen vastgelegd in de conclusies van de Europese Raad van Keulen. Volgens die conclusies moet het handvest drie categorieën rechten omvatten: vrijheidsrechten, gelijkheidsrechten en procedurele rechten. Momenteel is een deel daarvan vervat in het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. Voorts genieten de burgers van de Unie economische en sociale rechten zoals vervat in het Europees Sociaal Handvest en het Gemeenschapshandvest van de sociale grondrechten van de werknemers, voorzover het niet uitsluitend doelstellingen voor optredens van de Unie betreft.
De Commissie is van mening dat de Vergadering die het handvest van de grondrechten moet opstellen binnen het mandaat moet blijven dat haar is gegeven door de Europese Raad van Keulen. Dit wil niet zeggen dat de Vergadering zich moet beperken tot het bijeenbrengen uit verschillende bronnen van bestaande rechten en die tot één wetgevingstekst moet compileren. Zoals ik al eerder heb gezegd voor dit Parlement, is de Commissie overeengekomen dat de Vergadering zonodig bestaande rechten moet kunnen aanpassen en uitwerken op basis van de heersende omstandigheden, met name in verband met technologische en sociale ontwikkelingen. Niettemin moet de Vergadering, gezien het mandaat en de uiteindelijke doelstelling, geval per geval bekijken of zij gebruik zal maken van deze bevoegdheid en hierin terughoudendheid aan de dag leggen.
De rechten uit het handvest zullen minstens twee categorieën personen betreffen. Sommige zullen van toepassing zijn op eenieder die zich op het grondgebied van de Unie bevindt, andere uitsluitend op burgers van de Unie. Een van de mogelijkheden is ook dat bepaalde economische en sociale rechten enkel aan burgers van de Unie voorbehouden zullen blijven, alsook aan burgers van landen buiten de Unie die aan bepaalde voorwaarden voldoen. In dit vroege stadium is het niet mogelijk meer details over de inhoud van het handvest te geven. Niettemin kunt u erop rekenen dat de gelijkheid van kansen en de gelijke behandeling van mannen en vrouwen zonder meer deel zullen uitmaken van het toekomstige handvest van de grondrechten van de Europese Unie, aangezien ze al zijn vervat in het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap en het afgeleide recht, en deel uitmaken van de gemeenschappelijke constitutionele traditie van de lidstaten.
Zoals ik u al vaak in dit Parlement heb gezegd, is de Commissie voorstander van opname van het handvest in het Verdrag. Tegelijkertijd is zij zich ten volle bewust van het feit dat de uiteindelijke beslissing toekomt aan de staatshoofden en regeringsleiders. De zware taak van de Vergadering bestaat dus in het opstellen van een ambitieuze tekst van politieke betekenis die zonder wijzigingen in de Verdragen kan worden opgenomen. In haar advies voor de intergouvernementele conferentie wijst de Commissie op het feit dat de Raad zich in de loop van 2000 zal moeten uitspreken over een aantal punten op de agenda van die intergouvernementele conferentie, met name het handvest van de grondrechten van de Europese Unie.

Kratsa-Tsagaropoulo
Mijnheer de commissaris, het is uiterst belangrijk dat aan het begin van deze nieuwe eeuw de Europese burgers, mannen en vrouwen, hun rechten en plichten herdefiniëren. Wij hopen van ganser harte dat dit belangrijke besluit van de Raad van Keulen concrete vorm zal krijgen. De mondialisering enerzijds en de uitbreiding anderzijds maken vaststelling van deze rechten absoluut noodzakelijk. Hetgeen in Seattle gebeurde biedt ons hierbij heel veel stof tot nadenken en wij hopen dan ook dat de Europese Raad van Nice geen verloren kans zal worden. Men wil echter dat de burgers deelnemen aan deze inspanningen en daarom moeten wij weten wat de Europese instellingen, en meer bepaald de Commissie, voostellen als sociaal en democratisch model voor de 21ste eeuw. Ik heb geluisterd naar uw algemene opmerkingen en wilde u vragen welke plaats de Commissie de kinderen, als zelfstandige wezens, inruimt in haar voorstellen voor de samenleving van de 21ste eeuw.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, ik moet u duidelijk zeggen dat het opstellen van dit handvest volgens mij - zoals ook voorzitter Prodi vanmorgen heeft gezegd - van grote politieke betekenis is, omdat het laat zien dat de Unie de grondrechten van haar burgers de hoogste politieke prioriteit toekent binnen de toekomst van ons gezamenlijke project.
In dat licht bezien moeten we duidelijk aangeven op basis van welke criteria we deze rechten selecteren. Het voornaamste criterium zijn volgens mij de rechten van de burger ten opzichte van de Europese instellingen, dat wil zeggen, de rechten van de burger die voortvloeien uit het project Europa dat in de Verdragen van de Unie vervat is.
Ik begrijp uw bezorgdheid met betrekking tot de rechten van het kind. Ons werk, en vooral mijn werk als commissaris bevoegd voor justitie en binnenlandse zaken, bestaat op meerdere punten uit het verdedigen van de rechten van het kind. Dit is een domein dat geheel en al onder het subsidiariteitsbeginsel valt. Elke lidstaat heeft de principiële taak zijn verantwoordelijkheden ten opzichte van het kind te bepalen.
Wat betreft de verantwoordelijkheid van de Unie als zodanig, ben ik van mening dat de rechten van het kind in het handvest moeten worden opgenomen, gezien het feit dat de Unie op meerdere vlakken een toegevoegde waarde kan bieden aan de verbetering van de sociale en economische situatie van het kind en zelfs aan zijn positie als burger, en dit in de ruimste betekenis van het woord.
Ik hoop dat wij uw uitdaging aan de Commissie en de hele Vergadering aan zullen kunnen.

Martin, David W
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het voorrecht gehad de commissaris verschillende keren over dit vraagstuk te horen spreken, en ben het geheel eens met zijn aanpak. Desalniettemin zou ik een iets andere vraag willen stellen.
We hebben commissaris Barnier zojuist horen zeggen dat er hem veel aan gelegen is de communicatie met de burgers te verbeteren en het voorlichtingsbeleid van de Commissie af te stemmen op de voornaamste vraagstukken waar de Commissie zich dit jaar mee zal bezighouden. Zou de commissaris er voorstander van zijn een deel van het voorlichtingsbudget van de Commissie aan te wenden voor informatie aan, en raadpleging van de burgers over het handvest? Het is van het grootste belang de burgers bij de totstandkoming daarvan te betrekken. Ik weet dat er op dit terrein ook een belangrijke taak is weggelegd voor de Vergadering zelf, maar die heeft minder middelen tot haar beschikking dan de Commissie. Is de Commissie bereid haar voorlichtingsbudget aan te spreken om ervoor te zorgen dat de burgers bij deze discussie betrokken worden?

Vitorino
De Commissie beoogt met haar beleid een open en brede discussie op gang te brengen over het handvest van de grondrechten, niet alleen met niet-gouvernementele organisaties maar ook met de burgers. Alleen zo kan recht worden gedaan aan de reikwijdte van dit handvest. Ik verzeker u dat de Commissie zal doen wat ze kan om de discussie omtrent het toekomstige handvest van de grondrechten te bevorderen.
We kunnen de kwaliteit van dat handvest garanderen door te zorgen voor een heldere tekst die voor alle burgers begrijpelijk is, maar tegelijkertijd ook als juridisch instrument kan worden gebruikt. Die twee doelstellingen hoeven elkaar niet uit te sluiten. We staan voor de uitdaging ze te verenigen in de uiteindelijke versie van het handvest. Het doet me veel deugd dat ik op dit punt op uw steun kan rekenen.

De Voorzitter


Glyn Ford
Vraag nr. 40 van (H­0095/00)
Betreft: De artikelen 6.1, 7.1. en 7.2. van het Verdrag betreffende de Europese Unie In artikel 6, lid 1 van het Verdrag wordt bepaald dat de Unie gegrondvest is op de beginselen van vrijheid, democratie en eerbiediging van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. Uit een aantal uitlatingen van de afgelopen jaren blijkt duidelijk dat Jörg Haider en de FPÖ de mensenrechten en fundamentele vrijheden niet eerbiedigen voor wat betreft personen uit derde landen en minderheidsgroepen die in Oostenrijk wonen.
Kan de Commissie toelichten wanneer zij van plan is overeenkomstig artikel 7, lid 1 voor te stellen dat er sprake is van "een ernstige en voortdurende schending door een lidstaat van in artikel 6, lid 1 genoemde beginselen", en de Raad verzoeken met gekwalificeerde meerderheid van stemmen te besluiten tot schorsing van bepaalde rechten die uit de toepassing van het Verdrag op Oostenrijk voortvloeien, met inbegrip van de stemrechten van de vertegenwoordiger van Oostenrijk in de Raad?

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, sta mij toe dat ik u eerst herinner aan het standpunt dat de Commissie heeft ingenomen toen de nieuwe Oostenrijkse regering met ministers uit de Oostenrijkse Vrijheidspartij van Jörg Haider gevormd werd, hetzelfde standpunt dus, dat vanochtend door Commissievoorzitter Romano Prodi bevestigd is. En daarmee bedoel ik natuurlijk de verklaring die de Commissie op 1 februari 2000 heeft afgelegd. Ik herinner u hier aan de belangrijkste aspecten van die verklaring. De Commissie heeft bevestigd, en bevestigt bij deze opnieuw, dat zij de bezorgdheid, zoals verwoord in de op 31 januari onder het Portugees voorzitterschap afgelegde verklaring, deelt. Deze bezorgdheid is gegrond en gerechtvaardigd. Ik hoef u hier niet te herinneren aan de politieke loopbaan van Jörg Haider en het grote aantal xenofobische, racistische en anti-Europese uitspraken die deze in het openbaar heeft gedaan. Dat een onverhuld extremistische, racistische en xenofobische partij in een lidstaat van de Europese Unie aan de macht geraakt, kan niet anders dan leiden tot bezorgdheid bij de overige staten die meewerken aan het Europese project. Het kan dus ook de Europese Commissie niet onverschillig laten.
De Commissie herhaalt dat zij zich van haar taak als hoedster van de Verdragen zal kwijten, vooral wat de artikelen 6 en 7 van het Verdrag van de Unie betreft. Eén van de belangrijkste vernieuwingen van het Verdrag van Amsterdam bestond in het expliciet noemen van de grondbeginselen die het gezamenlijk erfgoed van de Unie vertegenwoordigen en in het opzetten van een mechanisme dat moet zorgen voor de naleving van die principes en dus ook moet reageren wanneer op één daarvan inbreuk wordt gemaakt. De Commissie verwoordde daarmee haar respect voor één van deze grondbeginselen, het principe van de Rechtsstaat. Dit principe dwingt de Commissie tot optreden, maar dan wel binnen de grenzen van de Verdragen. De verklaring van 1 februari moet dan ook binnen deze context worden gezien. De Commissie is geen staat, en kan ook niet optreden als ware zij een staat. Maar om nu concreet antwoord te geven op uw vraag, wijs ik erop dat het in lid 1 van artikel 7 van het Verdrag van de Unie bedoelde mechanisme geactiveerd wordt zodra er sprake is van - ik citeer - "een ernstige en voortdurende schending van in artikel 6 genoemde beginselen." Een ernstige en voortdurende schending, ziedaar de omstandigheid waarvan sprake moet zijn wil de Commissie aan de Raad een voorstel kunnen doen tot het nemen van maatregelen tegen een lidstaat. Het lijkt me duidelijk dat niet aan de voorwaarden wordt voldaan om dit mechanisme op de toestand in Oostenrijk toe te passen. Ik geloof ook dat ik mij niet te sterk uitdruk als ik zeg dat wij allen vurig wensen dat deze ernstige en voortdurende schending zich nooit zal voordoen, niet in Oostenrijk en al evenmin in enige andere lidstaat van de Unie. Maar ik beloof u hier en vandaag dat wij - zowel ik persoonlijk als de Commissie, zoals de heer Prodi vanmorgen al aangaf - al het mogelijke zullen ondernemen om te verhinderen dat de bepalingen van artikel 7 toegepast moeten worden. En ik verzeker u allen bij deze dat we niet zullen aarzelen dat artikel toe te passen als dat werkelijk nodig mocht blijken. Het gaat hier om dusdanig essentiële en fundamentele waarden dat er geen sprake kan zijn van compromissen of heroverwegingen.
Maar mensen moeten, net als regeringen, eerst en vooral beoordeeld worden op wat ze doen, en niet op wat ze zeggen. En in het geval van Oostenrijk moeten we vaststellen dat de verklaringen op zijn minst tegenstrijdig zijn. Ieder van ons kan een hele reeks laakbare uitspraken van de leider van de Oostenrijkse Vrijheidspartij vinden. Maar het programma van de nieuwe Oostenrijkse regering geeft aan dat deze regering zich wil blijven inzetten voor de bescherming van de democratie en de mensenrechten. Binnenkort zal er zich een uitstekende gelegenheid voordoen om vast te stellen welke van de twee gezichten het ware is. Ik doel daarmee op de houding die de Oostenrijkse regering zal aannemen ten aanzien van de voorstellen van de Commissie met betrekking tot een actieplan voor de strijd tegen discriminatie en tot twee richtlijnen. Eén daarvan betreft het principe van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afkomst, terwijl de andere op het gebied van werk bescherming biedt tegen discriminatie op gronden van etnische afkomst, ras, godsdienst, handicaps of seksuele voorkeur. Het gaat hier om belangrijke teksten, die zijn aangenomen op basis van artikel 13 van het Verdrag, het artikel dat de Gemeenschap de bevoegdheid geeft om discriminatie op grond van ras, etnische afkomst, sekse enzovoort te bestrijden.
Ik sluit nu af en verzeker u daarbij dat de Commissie controle zal uitoefenen en haar verantwoordelijkheden zal aanvaarden, indien zulks nodig mocht blijken.

Ford
Ik wil de commissaris danken voor zijn antwoord. Is commissaris Vitorino zich echter behalve van de woorden van de heer Haider en zijn Vrijheidspartij, ook bewust van hun daden? De heer Haider draagt in de zuidelijke provincie Karinthië regeringsverantwoordelijkheid, en heeft daar een racistische en xenofobische campagne gevoerd tegen de Sloveenssprekende minderheid in die regio, hoewel die uit Oostenrijkse staatsburgers bestaat. Verder heeft hij zich ingespannen voor het afschaffen van tweetalig onderwijs. Bovendien is er in Karinthië duidelijk sprake van discriminatie tegen de Roma en gemeenschappen van immigranten.
Ik verzoek de commissaris twee vragen te beantwoorden. Ten eerste had hij het over controle. Zou hij ons willen vertellen hoe die controle gaat plaatsvinden en wie hem zal gaan uitoefenen?
Ten tweede, onderschrijft hij de opvatting dat de huidige Oostenrijkse regering, indien ze het beleid dat de heer Haider en de Vrijheidspartij op regionaal niveau hebben gevolgd op nationaal niveau zou uitvoeren, onmiskenbaar artikel 6 lid 1 van het Verdrag zou schenden ten aanzien van de fundamentele vrijheden en mensenrechten? Zou de Commissie in zo'n situatie niet verplicht zijn maatregelen te treffen? We hebben het hier niet over woorden alleen; we hebben het over de daden van de Vrijheidspartij en de heer Haider.

Vitorino
Het is mij volkomen duidelijk dat het de verantwoordelijkheid van de Commissie is de ontwikkelingen in de lidstaten goed in de gaten te houden, op basis van de procedures en normen die in artikel 6 zijn opgenomen en de toepassing van artikel 7 van het Verdrag rechtvaardigen. Ik vertrouw er daarom op dat de Commissie de ontwikkelingen op dit gebied nauwgezet zal kunnen volgen, niet alleen in Oostenrijk maar in alle lidstaten. Indien de regering van een lidstaat zich in een concreet geval schuldig maakt aan systematische schending van de mensenrechten, zijn we in alle opzichten in staat op te treden en passende maatregelen te treffen.
Daarbij vertrouw ik op de medewerking niet alleen van de leden van het Europees Parlement, maar ook van niet-gouvernementele organisaties, die altijd zo'n belangrijke bijdrage hebben geleverd aan het antidiscriminatiebeleid van de Commissie.
Wat de situatie in Karinthië betreft dienen we een en ander in detail te bestuderen. De geachte afgevaardigde heeft daar een vraag over gesteld. De bescherming van etnische minderheden en van minderheden die een bepaalde taal spreken maakt deel uit van het actieplan en de twee richtlijnen die de Commissie aan de Raad heeft voorgelegd.
Het is zinvol ons in dit debat niet blind te staren op de situatie in Oostenrijk. Het vraagstuk vereist bezinning, discussie en, waar nodig, maatregelen. Ik hoop oprecht dat alle lidstaten in duidelijke en concrete bewoordingen opnieuw hun goedkeuring aan dit actieplan en deze richtlijnen zullen hechten om zo te tonen dat ze de strijd tegen discriminatie, racisme en vreemdelingenhaat, waar die verschijnselen zich ook voordoen, geheel zijn toegedaan.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Vitorino, voor uw belangrijke bijdrage aan dit vragenuur.
Tweede deel
Vragen aan mevrouw Wallström

De Voorzitter


Paul A.A.J.G. Lannoye
Vraag nr. 41 van (H-0021/00):
Betreft: Afval van elektrische en elektronische installaties Ieder jaar wordt de Europese Unie geconfronteerd met een toenemende hoeveelheid afval van elektrische en elektronische apparatuur (6 miljoen ton in 1998), door de snelle veroudering van de installaties. De milieuproblemen die samenhangen met de verbranding en afvalverwerking worden hoofdzakelijk veroorzaakt door de aanwezigheid van gevaarlijk stoffen (lood, cadmium, kwik, zeswaardig chroom, PVC en halogene vlamvertragers). Een voorontwerp voor een richtlijn ter regeling van het beheer van dit afval heeft drie opeenvolgende versies gekend, waarvan de laatste dateert van juli 1999.
Kan de Commissie opheldering verschaffen over de trage totstandkoming van dit ontwerp dat in principe al in 1998 gereed had moeten zijn? Is het juist dat de Amerikaanse regering bezwaar maakt tegen het grootste deel van de bepalingen in het bestaande ontwerp en zelfs dreigt de zaak voor te leggen aan de Wereldhandelsorganisatie (in verband met schending van artikel XI van de GATT en artikel 2.2 van de overeenkomst inzake technische handelsbelemmeringen) indien het ontwerp zou worden aangenomen?

Wallström
De Commissie is het met de geachte afgevaardigde eens dat het huidige beheer van afval van elektrische en elektronische installaties binnen de Europese Unie tot aanzienlijke milieuproblemen leidt. De Commissie heeft daarom besloten een voorstel hierover uit te werken en heeft in de periode sinds 1997 het onderhavige vraagstuk met alle betrokken partijen besproken. De resultaten van dit overleg en van het grondige onderzoek dat op dit gebied is gedaan, worden op dit moment door de Commissie bestudeerd. Bepaalde delen van het verslag hebben zeer veel kritiek gekregen, onder andere de geleidelijke afschaffing van bepaalde zware metalen en van gebromeerde vlamvertragers, en de toepassing van het beginsel van de verantwoordelijkheid van de fabrikant voor het beheer van elektrisch en elektronisch afval.
De delegatie van de Verenigde Staten bij de Europese Unie heeft zich sceptisch betoond tegenover een aantal punten in het laatste overlegdocument, onder andere tegenover de geleidelijke afschaffing van de zojuist genoemde stoffen en tegenover bepaalde vragen rond het beginsel van de verantwoordelijkheid van de fabrikant. Als hoofdargument brengen de Verenigde Staten naar voren dat de onderhavige bepalingen onverenigbaar zijn met het internationale handelsrecht. De Commissie is bezig dit argument van de delegatie nader te bestuderen. Ik wil hieraan toevoegen dat ik van plan ben om nog vóór Pasen een voorstel inzake het beheer van elektrisch en elektronisch afval aan de Commissie voor te leggen.

Lannoye
Mijn vraag ging met name over de reactie van de Amerikaanse regering op de tekst van het voorontwerp. Er is in feite sprake van drie voorontwerpen, en het laatste dateert voorzover ik weet van juli 1999. Is dit laatste wat u gaat indienen, of gaat het om een aanpassing van de oorspronkelijke versie? Versie 3 was al zwakker dan versie 2 als gevolg van de aanmerkingen die de Amerikaanse industrie bij monde van de Amerikaanse regering had geuit.
Ik wijs er met name op dat wanneer u het heeft over het internationale recht waarmee de tekst niet in overeenstemming zou zijn, u eigenlijk de regels van de Wereldhandelsorganisatie bedoelt.
De aantijgingen van de Amerikaanse regering zouden inhouden dat het op termijn verbieden van gevaarlijke stoffen in elektrisch en elektronisch afval tegen de regels van de Wereldhandelsorganisatie zou zijn. Dit verontrust mij persoonlijk, omdat dit betekent dat als wij een tekst aannemen, wij voortdurend het risico lopen voor de Wereldhandelsorganisatie gedaagd te worden, wat de Europese milieuwetgeving en met name dit voorstel ernstig verzwakt.

Wallström
Dank u voor uw aanvullende vraag. Het is belangrijk dat ik de gelegenheid krijg om deze vraag te beantwoorden. We hebben het over een zeer grote afvalstroom van elektrisch en elektronisch afval in Europa, en in de discussies over de aanpak daarvan is er uiteraard sprake van een constante dialoog tussen de verschillende partijen die hierbij betrokken zijn. Die dialoog is positief verlopen en wij zijn tijdens de onderhandelingen tot een voorstel gekomen. Bepaalde passages zijn aangescherpt; inzake andere passages zijn we misschien te veel geneigd geweest tot compromissen. Wij zijn nog steeds bezig de teksten aan te passen en de dialoog met de diverse betrokken partijen wordt tot op het laatste moment voortgezet.
Naar mijn opvatting mag de bemoeienis van de Verenigde Staten ons niet zodanig beïnvloeden dat wij onvoldoende rekening houden met het milieu. Ik verzet mij krachtig tegen de mogelijkheid dat men voortdurend verwijst naar de WTO en naar handelsregels om te verhinderen dat wij in de EU radicale milieubepalingen invoeren. Mijn uitgangspunt is dat wij dergelijke bepalingen wel degelijk moeten invoeren. Ik ben echter bereid om naar alle argumenten te luisteren. Ik heb bijvoorbeeld onlangs een bijeenkomst gehad met vertegenwoordigers van de elektronicabranche. Die kwamen met voorstellen - ook in praktische zin - ter verbetering van ons voorstel. Ik ontken echter met klem dat ik de Verenigde Staten de kans zou geven om onze richtlijn te sturen. Integendeel, ik vind dat wij de weg moeten wijzen, en die opvatting zal ook haar stempel drukken op het definitieve voorstel.

De Voorzitter


Maj Britt Theorin
Vraag nr. 42 van (H-0026/00):
Betreft: Gelijke kansen en milieu Zo goed als alle deelnemers aan de conferenties van Rio en Kyoto, te weten afzonderlijke organisaties, burgerbewegingen, regeringen, de Wereldbank, de VN en hulporganisaties, waren van mening dat vrouwen in hogere mate deel moeten nemen aan de besluitvorming op het gebied van het milieu. Meer vrouwen in besluitvormende posities in de verschillende milieu-instellingen zullen ertoe leiden dat de huidige mannelijke referentiekaders worden verbreed zodat er niet alleen aandacht is voor economische belangen maar ook voor sociale rechtvaardigheid.
Is de Commissie bereid een actieplan goed te keuren om de actieve deelname van vrouwen aan de besluitvorming op het gebied van het milieu te bevorderen?

Wallström
De Commissie heeft sinds 1988 een actieprogramma voor gelijke kansen voor vrouwen en mannen. Met behulp van het huidige programma, dat geldt voor de jaren 1997 tot 2000, probeert men een werkomgeving te scheppen waarin zowel mannelijke als vrouwelijke waarden worden geïntegreerd en waarin rekening wordt gehouden met seksespecifieke behoeften. Een van de doelstellingen van het programma is het uitwerken en bewaken van methodes, strategieën en maatregelen die een evenwichtige verdeling van de seksen bevorderen, ook in de hogere posities. In het kader van dit actieprogramma stelt ieder directoraat-generaal een afzonderlijk plan van maatregelen op. Een van de doelstellingen van dit plan van maatregelen is het aantal vrouwen in leidinggevende posities te verhogen. De nieuwe Commissie heeft zich ten doel gesteld het aantal vrouwelijke leidinggevenden tijdens haar mandaatperiode te verdubbelen. Deze beleidslijn wordt bijzonder actief gevolgd in het Directoraat-generaal Milieuzaken, waar op dit moment 60% van de directeuren en 20% procent van de eenheidshoofden een vrouw is.
Met ons beleid streven wij ernaar de recrutering van vrouwen op administrateursposten te bevorderen, om zo een reserve te kweken van geschikte kandidaten voor toekomstige leidinggevende posities. Op dit moment is 24,5% van onze A-ambtenaren een vrouw. Wij hopen dat dat percentage gestaag zal stijgen. Wij spannen ons bovendien in om gekwalificeerde vrouwen ertoe te krijgen om deel te nemen aan de door ons georganiseerde overlegfora. Wat onze externe partners betreft, kunnen wij alleen maar het goede voorbeeld geven en hen inspireren bij hun inspanningen om hun besluitvormingsprocessen te democratiseren.
Wat de meer algemene vragen over de integratie van het perspectief van gelijke kansen betreft, weet u ongetwijfeld dat dit beginsel is opgenomen in het Verdrag van Amsterdam. In artikel 3 van het Verdrag wordt vermeld dat de Gemeenschap bij elk in dit artikel bedoeld optreden ernaar streeft de ongelijkheden tussen mannen en vrouwen op te heffen en de gelijkheid van mannen en vrouwen te bevorderen. De Commissie geeft alle mogelijke steun aan de inspanningen op dit terrein en is bezig te onderzoeken of er specifieke maatregelen op milieugebied kunnen worden genomen. Uiteraard wil ik van de gelegenheid gebruik maken om te zeggen dat ik veel waardering heb voor de rol die de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, en vooral de voorzitter van die commissie, op dit gebied speelt.

Theorin
Ik wil u even herinneren aan het volgende. Toen de huidige Commissie in het kader van de goedkeuringsprocedure door ons werd ondervraagd, kreeg iedere commissaris van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen de vraag voorgelegd hoe hij of zij zou bijdragen tot de gelijke kansen op zijn of haar specifieke gebied. Wij zullen elke commissaris op dit punt nauwkeurig volgen, dus ik waarschuw hierbij ook de andere commissarissen.
Dank u voor uw antwoord! Ik interpreteer dat antwoord feitelijk als een teken dat er een actieprogramma nodig is - een actieprogramma om meer vrouwen te betrekken bij specifieke milieuzaken. Ik wijs erop dat in de verklaring van Peking wordt benadrukt dat de instellingen voldoende capaciteit moeten hebben om bij alle milieuactiviteiten rekening te houden met gelijke kansen. Milieu-instellingen beschikken vaak niet over de kennis en de procedures om in hun dagelijks werk voldoende rekening te houden met gelijke kansen. Ik wil uiteraard graag weten of de commissaris bereid is om de idee van gelijke kansen te integreren in het milieubeleid en in de milieuprogramma's. Dat is van groot belang. Wil het hele beleid doordrongen worden van deze grondgedachte, dan moeten volgens mij speciaal de hogere leidinggevenden van die gedachte overtuigd zijn.

Wallström
Uiteraard vind ik dat mainstreaming kenmerkend moet zijn voor al onze activiteiten. In het programma dat nu wordt opgesteld op mijn directoraat-generaal, spelen de vraagstukken rond de gelijke kansen een grote rol. Ik ben ook bereid zelf bij te dragen, bijvoorbeeld door seminars over management of over andere onderwerpen te leiden, om op die manier vrouwen aan te sporen om meer taken voor de Commissie op zich te nemen. Willen wij iedereen inspireren, dan moet deze boodschap volgens mij worden doorgegeven van de basis naar de leiding - of zo u wilt andersom.
Ik heb de indruk dat bij de milieuactiviteiten als geheel vooral vrouwen zijn betrokken. Het gaat erom dat zij in de toekomst ook de gelegenheid krijgen om hogere en leidinggevende posities op milieugebied te bekleden. Ik durf te beweren dat ons plan van maatregelen uitdrukking geeft aan deze gedachte, maar het kan ongetwijfeld nog beter. Ik heb een zekere ervaring in het opstellen en de follow-up van plannen. Ik hoop dat die ervaring van nut kan zijn.

De Voorzitter


Patricia McKenna
Vraag nr. 43 van (H-0045/00):
Betreft: Het estuarium van de Boyne en het havenbedrijf van Drogheda Het estuarium van de Boyne is aangewezen als speciale beschermingszone (SBZ) krachtens de vogelrichtlijn en wordt momenteel beoordeeld in verband met mogelijke aanwijzing als speciale beschermingszone krachtens de habitat-richtlijn, omdat het een gebied is van internationaal belang. Echter de Department of the Marine and natural Resources, de districtsraad van County Louth en het havenbedrijf van Drogheda hebben ingestemd met de aanleg van een nieuwe haven in de SBZ alsook met de verwijdering van een wad bij Stegrennan, dat onlangs op aandringen van de Commissie aan de SBZ was toegevoegd. Erger nog is dat er een zeer grote opslagloods is gebouwd, dat het uiterst moeilijk is om toegang te krijgen tot de bouwvergunning voor dit magazijn en dat het havenbedrijf nog andere infrastructurele werken heeft gepland. Hoe kan de Commissie ervoor zorgen dat deze soort van ontwikkeling, die wordt gefinancierd uit de structuurfondsen, niet botst met de natuurbeschermingsbehoeften van het gebied? Is de Commissie bereid om de financiering geheel op te schorten in afwachting van een herziening van het bestemmingsplan voor dit gebied?

Wallström
Het is de Commissie bekend dat er een haven wordt aangelegd, maar zij weet niets van de opslagloods of de andere infrastructurele werken die door de geachte afgevaardigde worden genoemd. De aanleg van de haven, die met steun uit de structuurfondsen geschiedt, komt er in hoofdzaak op neer dat de waterloop in het estuarium van de Boyne wordt uitgebaggerd. Daarbij wordt de bagger tijdelijk opgeslagen op het wad bij Stegrennan.
Het estuarium van de Boyne is geclassificeerd als speciale beschermingszone krachtens de vogelrichtlijn. Dat betekent dat men bij elke exploitatie van of nabij het estuarium van de Boyne die van invloed is op de speciale beschermingszone, rekening moet houden met de beschermingsbepalingen in de habitat-richtlijn van de Gemeenschap.
Sinds 1998 zijn er bij de Commissie enige klachten binnengekomen, inhoudende dat de aanleg van de haven schadelijk is voor het wad bij Stegrennan, dat op dit moment deel uitmaakt van de speciale beschermingszone, en dat men geen rekening heeft gehouden met de relevante beschermingsbepalingen.
Na deze klachten in 1998 en in het begin van 1999 te hebben onderzocht - het project kreeg in die periode geen steun uit de structuurfondsen - raakte de Commissie er in de zomer van 1999 van overtuigd dat men bij de aanleg van de haven rekening had gehouden met de relevante beschermingsbepalingen. Er was een gedetailleerde milieueffectrapportage opgesteld. Het meest negatieve gevolg van het project, het verdwijnen van het wad bij Stegrennan, is slechts tijdelijk en de aannemer is verplicht om het wad geheel in de oorspronkelijke staat terug te brengen.
Op aandringen van de Commissie is het wad bij Stegrennan formeel opgenomen in de speciale beschermingszone van het estuarium van de Boyne, waarvan het eerder was uitgesloten. Om de negatieve gevolgen van de tijdelijke verdwijning van het wad voor de vogels te compenseren, was het verder de bedoeling dat andere biotopen in het estuarium zouden worden verbeterd.
Sinds de zomer van vorig jaar is de laatstgenoemde maatregel echter omstreden. Eerst trokken de Ierse autoriteiten hun eerdere verbeteringsverplichting in. Zij zijn deze verplichting daarna opnieuw aangegaan, nadat een non-gouvernementele Ierse milieuorganisatie een aanklacht had ingediend bij een Ierse rechtbank. De nieuwe verplichting hield echter kleine veranderingen in, die op hun beurt tot een nieuwe aanklacht leidden. Gezien het feit dat Ierland zich heeft verplicht tot verregaande compenserende maatregelen, en omdat andere problemen al zijn opgelost, zal de Commissie op dit moment niet voorstellen dat de financiering met middelen uit de structuurfondsen wordt stopgezet. De Commissie wil echter de Ierse autoriteiten om opheldering vragen inzake de kwestie rond de compenserende maatregelen ter verbetering van biotopen, vooral in het licht van het nog niet afgesloten proces voor de Ierse rechtbank.

McKenna
Ik kan het betoog van de commissaris niet helemaal volgen. Het wad bij Stegrennan, dat op verzoek van de Commissie een speciale status als beschermd natuurgebied heeft gekregen, is inmiddels volkomen verpest. Het is evident dat met de activiteiten die daar hebben plaatsgevonden, de EU-richtlijnen ernstig zijn geschonden.
U geeft aan dat de financiering zal worden stopgezet. Bent u echter van plan die financiering geheel en al en op zeer korte termijn te beëindigen totdat er een gedegen onderzoek wordt uitgevoerd? Zo niet, waarom niet? Zo ja, wanneer wordt de kraan dan precies dichtgedraaid? Is het wel juist dat het departement dat eigenaar is van het bedrijf ook de instantie is die de vergunning verstrekt, met andere woorden dat de partij die het geld van de EU aanneemt dat bedrag doorsluist naar een bedrijf waar zij 100% eigenaar van is? Is dit een gewenste gang van zaken? Hoe denkt u daar zelf over? De financiering van dit project uit EU-middelen dient te worden stopgezet, omdat een en ander duidelijk in strijd is met de EU-richtlijnen terzake. Zelfs het gebied dat de commissarissen juist speciaal hadden beschermd, is nu vernield. Eventuele compensatie zal de schade die inmiddels is aangericht niet kunnen herstellen.

Wallström
De eerste juridische uitdaging volgde kort na de aanvang van de werkzaamheden aan de haven, aan het begin van de herfst 1999, zonder dat de compenserende verbeteringen voor bescherming van de habitat waren aangebracht. De Ierse autoriteiten stemden daarom in met verwijdering van het slijkgras, maar ditmaal rechtstreeks, op mechanische wijze. Het gebruik van mechanische hulpmiddelen heeft het juridische vraagstuk verder gecompliceerd; daar heb ik het in mijn eerste antwoord over gehad. Men heeft namelijk aangevoerd dat het gebruik van mechanische middelen de onderliggende slikken zou beschadigen en zou bijdragen aan de verspreiding van het ecologisch schadelijke slijkgras in de riviermond. Deze juridische discussie heeft vooralsnog niet tot een eenduidig resultaat geleid.
De tenuitvoerlegging van de noodzakelijke compenserende maatregelen is een zaak van de nationale overheid en behoeft geen toestemming vooraf van de Commissie. De rol van de Commissie is ervoor te zorgen dat de lidstaten geheel voldoen aan de normen die in de vogelrichtlijn zijn opgenomen. Het spreekt voor zich dat compenserende maatregelen die op hun beurt ook weer milieuschade veroorzaken ons voor een probleem plaatsen. In dit specifieke geval is de Commissie van zins de Ierse autoriteiten om nadere uitleg te vragen over de huidige stand van zaken met betrekking tot de compenserende maatregelen en de problemen die er mogelijk zijn ontstaan bij de mechanische verwijdering van het slijkgras. We achten het voorstel om de financiering uit de structuurfondsen stop te zetten op dit moment niet haalbaar.

Martin, David W
Mijnheer de Voorzitter, het specifieke geval waar mevrouw McKenna ons op heeft gewezen is helaas niet het enige in zijn soort. Er zijn meerdere voorbeelden van gebieden van ecologische en natuurwetenschappelijke waarden die ten gevolge van EU-financiering worden beschadigd.
Is de Commissie bereid de lidstaten te waarschuwen dat ze, zodra de Europese milieurichtlijnen in de toekomst opnieuw worden geschonden of er geen gedegen milieueffectrapportage blijkt te zijn uitgevoerd, de financiering niet alleen zal stopzetten maar eveneens de reeds verleende steun van de lidstaten zal terugvorderen? Alleen met een dergelijke maatregel kunnen dit soort praktijken in de toekomst worden voorkomen.

Wallström
Dit is een zeer belangrijke vraag. Zoals de geachte afgevaardigden ongetwijfeld weten, is er vorig jaar een brief uitgegaan van onze voorgangers in de Commissie, Ritt Bjerregaard en Monika Wulf-Mathies, over de verhouding tussen de verschillende structuurfondsen, over de middelen van de structuurfondsen en over de bescherming krachtens de habitat-richtlijn en de vogelrichtlijn. De inhoud van deze gemeenschappelijke brief is nog steeds van kracht. Wij kunnen niet met de ene hand geld uitdelen en met de andere hand landen voor de rechter slepen, die dan misschien een paar boetes uitdeelt. Daarom is het belangrijk dat wij één lijn trekken. Natuurlijk kan dat in sommige gevallen leiden tot moeilijke afwegingen. Volgens mij is het voornaamste gevolg echter dat de landen nog eens goed nadenken en vooral hun lijsten met locaties van het netwerk NATURA-2000 inzenden, zodat wij op een fatsoenlijke manier kunnen zorgen voor de bewaking van de projecten en voor de follow-up. Op dat punt schiet Ierland net als andere lidstaten tekort, maar wij hopen dat de door ons uitgeoefende pressie resultaat oplevert.
Ik herhaal dat de inhoud van de genoemd brief nog steeds van kracht is.

De Voorzitter
Dat staat het Reglement niet toe. U moet uw gesprek buiten de zaal voortzetten, mevrouw de afgevaardigde.
Vragen aan de heer Barnier

De Voorzitter


Alexandros Alavanos
Vraag nr. 44 van (H-0020/00):
Betreft: Partnerschap en het derde communautair bestek (CB) in Griekenland De nieuwe Verordening 1260/19992 inzake de structuurfondsen legt, in tegenstelling tot de voorgaande verordening, de nadruk op de versterking van het partnerschap en voorziet in de participatie van de regionale en gemeentelijke diensten en de overige bevoegde overheidsdiensten, de economische en sociale partners en alle andere organisaties die ter zake bevoegd zijn. Deze participatie geldt zowel voor de voorbereiding als voor de financiering, het toezicht en de evaluatie van de maatregelen.
Een aantal gemeentelijke diensten hebben zich er herhaaldelijk over beklaagd dat in het nieuwe Griekse CB de procedures net dezelfde zijn als in de voorgaande CB's en dat de rol van de "partners"onbeduidend is gebleven.
Is er van de kant van de Griekse overheid een initiatief geweest om de procedures te veranderen met het oog op verruiming van de partnerschappen, vooral naar gemeentelijke diensten en andere representatieve organisaties toe? Wat is de verruimde rol van de gemeentelijk diensten bij de voorbereiding en het beheer van het derde CB en welke maatregelen zal de Commissie nemen om een ruimere deelname van de "partners" in alle procedures van het nieuwe CB te verzekeren?

Barnier
Als het mag, zou ik graag nog een paar woorden willen toevoegen aan het antwoord dat Margot Wallström zojuist aan Voorzitter David Martin heeft gegeven. Het gaat hier om een gezamenlijke brief van onze twee voorgangers die ik, als opvolger van mevrouw Wulf-Mathies, nog altijd als geldig beschouw. Samen met Margot Wallström zal ik op rationele wijze nagaan in hoeverre de projecten die uit de structuurfondsen gefinancierd worden, sporen met de milieurichtlijnen en het milieubeleid van de Unie. Ik antwoord u ook als oud-minister van Milieu, Voorzitter Martin.
Dan wil ik nu antwoorden op de vraag van de heer Alavanos, met excuses voor deze uitweiding. De Commissie zal er tijdens de voorbereiding op de nieuwe programmeringsperiode over waken dat de partnerschapsrelatie wordt bewaard. Zoals u weet, maar ik herhaal het hier nogmaals, vormt sinds Berlijn de betrokkenheid van de regionale en gemeentelijke autoriteiten bij het optreden van de Gemeenschap een van de hoofdpunten van de nieuwe verordening voor de structuurfondsen.
Meer specifiek wat betreft die partnerschapsrelatie in de praktijk van het komende communautaire bestek voor Griekenland, heeft de Commissie kunnen vaststellen dat de meeste overheden zijn ingeschakeld bij de opstelling van het Griekse regionale ontwikkelingsplan voor de periode 2000-2006. Ik heb mij trouwens twee keer ter plaatse begeven in nogal tragische omstandigheden, na de rampzalige aardbeving, zoals de heer Alavanos weet. Tijdens die bezoeken heb ik besprekingen gevoerd met de Griekse regering en heb ik haar nog eens gewezen op het belang van dat partnerschapsprincipe.
Wat betreft de volgende stappen, het opstellen van nationale en regionale programma's, volstaat het niet dit principe alleen op nationaal niveau en theoretisch te benaderen. Het moet concreet tot uiting komen in de programma's uit het communautair bestek, zowel op nationaal, regionaal als op gemeentelijk vlak. Wat betreft de opvolging en het beheer van deze programma's: ik beschik op dit moment nog niet over de nationale bepalingen die de Griekse regering voorstelt op basis van artikel 8 van de nieuwe verordening. Ik kan u wel zeggen dat ik er, in het kader van de onderhandelingen die momenteel over dit derde communautair bestek gaande zijn, op heb aangedrongen dat de bepalingen rond het partnerschapsprincipe in hun totaliteit worden nageleefd, zowel voor de regionale als de gemeentelijke overheden, alsook voor niet-gouvernementele organisaties en verenigingen. Dit houdt in dat het partnerschapsprincipe in het kader van het derde communautair bestek in de praktijk wordt vertaald in een deelname van alle partners aan de opvolgingscommissie.
Dit is wat ik u hierover kan zeggen.

Alavanos
Ik dank de commissaris. Ik heb geen enkele twijfel over zijn goede bedoelingen en zijn maatregelen, die de juiste kant uitgaan. Het gaat hierbij echter om heel iets anders. Het communautaire bestek bevindt zich in handen die alles naar zich toetrekken. In deze tijd wordt door de staat, de regering en de regeringspartij enorme propaganda bedreven - een waar delirium - met de door Europees geld gefinancierde projecten.
Ik kan natuurlijk hier niet de televisie-uitzendingen laten zien, maar ik kan u wel laten zien wat de Griekse kranten enkele weken voor de verkiezingen schrijven. In de zondagskranten van heel Griekenland lezen wij in verband met destructuurfondsen: ministerie van openbare werken: het werk van de minister; ministerie van landbouw: het werk van de minister - en dat dus enkele weken voor de verkiezingen - ;ministerie van telecommunicatie: het werk van de minister; ministerie van onderwijs: het werk van het ministerie en de foto van de minister; ministerie van werkgelegenheid: de foto van de minister en de foto van de staatssecretaris en overal volgt dan het teken van het communautaire bestek. Dat is klinkklare propaganda van de partij en de partijkandidaten en deze wordt gefinancierd door de Europese Unie, met geld van het communautaire bestek.
Ik vraag derhalve de commissaris wat hij hiertegen gaat doen? Zal de Commissie het zwijgen bewaren? Zult u dit bespreken? Zult u dit voorleggen aan de Griekse regering of raken wij weer in dezelfde pathologische toestanden verzeild als van de vorige Commissie?

Barnier
Mijnheer Alavanos, ik heb begrepen dat u alle stukken waaruit u heeft geciteerd links van u op de grond heeft laten vallen. Ik zou het op prijs stellen als u mij die stukken kon geven zodat ik ze kan lezen - ik zal ze wel eerst moeten laten vertalen - en kan uitmaken welk deel uit informatie bestaat - informatie waarover ik mij alleen maar zou kunnen verheugen als commissaris bevoegd voor regionaal beleid - en welk deel eventueel uit propaganda. En als het dan echt nodig mocht zijn, zal ik mijn opmerkingen of mijn aanbevelingen overmaken aan de Griekse regering. Ik zou het dus erg op prijs stellen als u mij deze stukken ter beschikking zou kunnen stellen, en anders ga ik er wel naar op zoek onder de zetels van uw fractie.
Goed, ik had begrepen dat uw vraag vooral ging over het partnerschap. Los van de verkiezingsstrijd waar u op wijst, herhaal ik u dat mij er alles aan gelegen is de gemeentelijke en regionale autoriteiten bij de zaak te betrekken, net als de niet-gouvernementele organisaties overigens. Maar aan de andere kant kan ik geen dingen gaan schrijven die in strijd zijn met de algemene verordening over de structuurfondsen, en daarin staat dat de Commissie samenwerkt met de regeringen van de lidstaten en dat de Griekse regering mijn partner, mijn eerste partner is. Pas daarna ga ik na of dit partnerschap zich uitwaaiert, of het wordt gedecentraliseerd, en ik zal mij daar ook van vergewissen. Maar ik kan niet anders dan via de Griekse regering werken.

Theonas
Ik neem aan dat collega Alavanos de commissaris alle gegevens zal verschaffen die voor hem nuttig zullen zijn. Het gaat hierbij inderdaad om propaganda en niet om promotie van communautaire programma's. Ik wil de commissaris echter vragen ook rekening te houden met een inhoudelijke aspect: in alle nationale en regionale programma's is de Griekse centrale overheid, de Griekse regering de gesprekspartner van de Europese Unie. Noch de lokale overheden, noch de niet-gouvernementele organisaties - zoals bijvoorbeeld de landbouwcoöperaties, die toch grote belangstelling koesteren voor de ontwikkeling van de landbouwsector - zijn betrokken bij de uitwerking van voorstellen voor het derde communautaire bestek. Ook bij de vorige bestekken schitterden zij overigens door afwezigheid. Wat kan de Commissie daaraan doen?

Barnier
Nogmaals, mijnheer Theonas, ik heb het al tegen de heer Alavanos gezegd, ik zal er nauwgezet op toezien en zonodig zal ik met inachtneming van de verordening over de structuurfondsen opmerkingen formuleren over de manier waarop de onderhandelingen rond de toewijzingen uit de structuurfondsen gevoerd worden. Ik kan nog geen commentaar leveren op het gebruik van de structuurfondsen zelf, want daar is nog niets over beslist. Maar nogmaals, ik heb de nationale overheid waarmee ik de onderhandeling moet voeren te respecteren. Niettemin zal ik de zaak objectief beoordelen.
Mocht u voor het overige aanbevelingen of suggesties hebben, mijnheer Theonas, om deze of gene vereniging of structuur bij de zaak te betrekken - u had het meen ik over coöperaties -, dan sta ik geheel tot uw beschikking om uw suggesties of die van andere parlementsleden over te brengen, voorzover die de regels van het reglement op de structuurfondsen naar de letter en de geest respecteren. Op die manier blijven we elk binnen onze bevoegdheden.
Ik kan u gerust zeggen dat wij in voorgaande jaren hebben vastgesteld dat de Griekse regering de nieuwe verordening en de voorgaande wel eens gebrekkig heeft toegepast waar het de betrokkenheid van vertegenwoordigers uit het maatschappelijk middenveld betrof. Ik zeg dit in alle objectiviteit. Als je een probleem of een tekortkoming constateert, moet je dat probleem of die tekortkoming verhelpen. Ik zal hier dus op toezien bij de uitvoering van het nieuwe communautaire bestek.

De Voorzitter


Marie Anne Isler Béguin
Vraag nr. 45 van (H-0041/00):
Betreft: Financiering door de structuurfondsen van het onderzoek op het gebied van de kernenergie voor civiel gebruik Kan de Commissie mij bevestigen dat tijdens de laatste programmeringsperiode 1994-1999 van de structuurfondsen geen enkele subsidie is verleend aan het onderzoek op het gebied van de kernfusie en -splijting? Kan zij zich ertoe verbinden om bij de lopende onderhandelingen met de lidstaten over de projecten en programma's voor de nieuwe periode 2000-2006 elke financiering van dat type onderzoek uit te sluiten?
Wat zal daarentegen de rol van de structuurfondsen zijn bij de bevordering van de duurzame energie? Bestaat er een kans dat de financiering van de structuurfondsen op energiegebied geconcentreerd wordt op de bevordering van de regionale en duurzame energiebronnen? Zullen de structuurfondsen ook worden aangesproken voor de financiering van de grote energietransportnetwerken?

Barnier
Op het eerste deel van de vraag van mevrouw Isler Béguin wil ik graag antwoorden dat een van de prioriteiten van het communautaire beleid tijdens de vorige programmeringsperiode is geweest de verbetering van de wetenschappelijke basis en de technische mogelijkheden van de regio's teneinde hun concurrentiepositie te versterken.
De steun uit de structuurfondsen ten gunste van de technologische ontwikkeling in het kader van de communautaire bestekken voor deze periode wordt op 7,5 miljard euro geraamd. Dat is ongeveer 6% van de totale communautaire bijdrage.
Wat betreft uw eigenlijke vraag: net als in de vorige periode is de Commissie niet van plan technologisch onderzoek en technologische ontwikkeling op het gebied van kernfusie of kernsplijting rechtstreeks te financieren uit de structuurfondsen. Het selecteren van projecten in het kader van de communautaire bestekken blijft een bevoegdheid van de overheden van de lidstaten.
Dus, mevrouw de afgevaardigde, de lidstaten kunnen - ook al is het voor de Gemeenschap geen prioriteit - besluiten tot het financieren van onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten op het gebied van kernernergie voor vreedzame doeleinden, mits die projecten bijdragen tot de regionale ontwikkeling en dit zonder dat ze de Commissie hiervan systematisch op de hoogte behoeven te houden.
Dan wat betreft uw tweede punt. U weet dat hernieuwbare energiebronnen mij buitengewoon blijven interesseren. De benadering die de Commissie volgt is terug te vinden in het document over de structuurfondsen en de coördinatie daarvan met het Cohesiefonds. Volgens de regels van de structuurfondsen moeten investeringen in hernieuwbare energiebronnen worden aangemoedigd voorzover zij de plaatselijke hulpbronnen tot ontwikkeling helpen brengen, de afhankelijkheid van geïmporteerde energie helpen verminderen en plaatselijke werkgelegenheid scheppen.
Ik heb daar een voorbeeld van gezien tijdens mijn bezoek aan Portugal enkele dagen geleden, aan de Azoren. Daar was sprake van een natuurlijke hernieuwbare energiebron. Verder heeft het Directoraat-generaal Vervoer en Energie een campagne gevoerd om hernieuwbare energiebronnen te promoten, en daarin is de bijdrage uit de structuurfondsen om het marktaandeel van hernieuwbare energiebronnen te vergroten ook tot uitdrukking gekomen.
Tot slot, wat betreft de grote energienetwerken: in de richtsnoeren is plaats ingeruimd voor een financiële participatie uit de structuurfondsen in de ontwikkeling van vervoersnetwerken voor energie indien het gaat om projecten die de afhankelijkheid helpen verminderen van een externe leverancier of de gevolgen van een isolement helpen bestrijden. Dit geldt in het bijzonder voor de regio waar ik het net over had, de Azoren, maar ook voor alle andere ultraperifere regio's en sommige regio's die bijvoorbeeld in een isolement zitten door de aanwezigheid van bergen.

Isler Béguin
Mijnheer de commissaris, ik heb kennis genomen van uw antwoord, maar aan de andere kant heb ik deze vraag gesteld omdat wij ons nu juist ongerust maken over het feit dat er in het verslag over het derde Kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling sprake is van een project met de naam "International Thermonuclear Experimental Reactor". Het gaat hier zo te zien om een project van enkele miljarden ecu, en dit soort installaties zou moeten worden gevestigd in zones die in aanmerking komen voor de structuurfondsen, bijvoorbeeld onder doelstelling 1. Wat wij zouden willen weten is of de Commissie een dergelijk project inderdaad zou kunnen financieren, misschien niet zozeer onder de specifieke rubriek "nucleair onderzoek", maar wel omdat het de vestiging van een onderzoekscentrum betreft.
Mijnheer Barnier, het spijt me, maar u heeft niet helemaal geantwoord op het laatste deel van mijn vraag over de grote energienetwerken. Kunt u mij ook daarop een antwoord geven?

Barnier
Bent u bezorgd dat wij met de structuurfondsen ergens kerncentrales gaan neerzetten? Ik stel het wat zwart-wit, maar ik kan u zeggen dat daar geen sprake van zal zijn. Ik heb u gezegd dat het selecteren van de projecten volgens het reglement van de structuurfondsen een bevoegdheid van de lidstaten blijft. Bijgevolg worden de diensten van de Commissie niet systematisch op de hoogte gehouden van alle projecten die worden uitgekozen. Niettemin doet u er goed aan mij te interpelleren, dat is uw taak, en het is mijn taak om u te antwoorden. In het verleden heeft de Commissie verschillende lidstaten om verduidelijking gevraagd, en die lidstaten hebben daarop moeten antwoorden. Ik zal dus iets verder gaan dan het gebruikelijke wederzijdse vertrouwen tussen de lidstaten en de Commissie, en ik zal in verband met dit specifieke door u genoemde punt uitzoeken waar het precies om gaat. De betrokken lidstaat of lidstaten zullen mij moeten antwoorden, en ik zal u dat antwoord onmiddellijk bezorgen.
Ik dacht dat ik had geantwoord op de vraag over de grote energienetwerken. De energiesituatie varieert enorm per regio in de Europese Unie, en in sommige gevallen en voor sommige regio's zou steun uit de fondsen op zijn plaats zijn, vooral in gebieden waar de aansluiting op de basisnetwerken voor energievoorziening nog onderontwikkeld is. Dit is wat ik u kan antwoorden over het verband tussen de grote energievoorzieningsnetwerken en de structuurfondsen.

De Voorzitter


Neil MacCormick
Vraag nr. 46 van (H-0052/00):
Betreft: Structuurfondsen en additionaliteit Gezien het informatieve antwoord dat de Commissie recentelijk heeft gegeven op mijn prioritaire schriftelijke vraag over de structuurfondsen en additionaliteit, zou ik de Commissie willen vragen of zij van plan is wijzigingen aan te brengen in de regels inzake additionaliteit. Met name zou ik willen vragen of de Commissie positief staat tegenover een wijziging van de regels om te waarborgen dat additionaliteit niet alleen van toepassing is op het niveau van de lidstaten, maar ook binnen de lidstaten zelf, voor wat betreft budgettaire bepalingen tussen de centrale overheid en autonome regio's en landen?

Barnier
Mijnheer MacCormick, ik kan u antwoorden dat de Commissie geen plannen koestert om de regelgeving rond het additionaliteitsprincipe te wijzigen. Die regelgeving is voor de periode 2000-2006 vastgelegd in artikel 11 van de algemene verordening voor deze fondsen. Net als in het verleden bepaalt deze dat het additionaliteitsprincipe van toepassing is op de relatie tussen de structuurfondsen en de uitgaven aan ontwikkeling van een lidstaat in hun totaliteit, ik zeg duidelijk: in hun totaliteit.
In dit verband moet erop gewezen worden dat de bestedingen die onder het additionaliteitsprincipe vallen, die uit de structuurfondsen zijn. De cofinanciering door de lidstaat valt niet onder dat principe, met andere woorden, de cofinanciering hoeft niet bovenop de bestaande uitgaven te komen. Zolang de lidstaat in kwestie de totaliteit van zijn eigen bestedingen niet inkrimpt, mag ervan worden uitgegaan, en gaan wij ervan uit, dat de structuurfondsen bovenop de nationale bestedingen komen en dat het additionaliteitsprincipe wordt gerespecteerd.
Wat betreft de begrotingsregels voor de centrale regering en de regio's binnen de lidstaten of gebieden die een interne autonomie genieten, die vallen uitsluitend en alleen onder de nationale bevoegdheid en staan los van het additionaliteitsprincipe in de zin van de verordeningen. Het spijt me dat ik u zo'n juridisch antwoord moet geven, maar ik heb het nagekeken, en dit is de manier waarop we het additionaliteitsprincipe moeten interpreteren volgens de verordening over de structuurfondsen die wij sinds Berlijn hebben.

MacCormick
Ik ben u dankbaar voor uw heldere antwoord, maar uiteraard wel een beetje teleurgesteld over de inhoud daarvan. Vast blijft staan dat artikel 11, lid 1 stelt dat de kredieten van de fondsen niet in de plaats mogen komen van openbare of andere, gelijkwaardige bestedingen van de lidstaten. Goed dan: dat is en blijft dus de regel. Maar zou ook de volgende handelwijze oorbaar zijn volgens artikel 11, lid 1? Als de financiële middelen die een autonome regio of staat uit de Europese structuurfondsen ontvangt, toenemen, zorgt die staat ervoor dat de overheidsuitgaven voor die regio overeenkomstig worden teruggeschroefd zodat het totale financieringspakket voor die regio voldoet aan een door die lidstaat vastgestelde formule, waarbij geen rekening wordt gehouden met het quantum dat de Unie uit haar structuurfondsen ter beschikking heeft gesteld. Is dat een geoorloofde gang van zaken?

Barnier
Helaas kom ik wat tijd tekort om hier dieper op in te gaan. Ik geef de heer MacCormick gedeeltelijk gelijk in zijn redenering, en als hij het goed vindt, wil ik mijn antwoord schriftelijk aanvullen door hem de rechtsgrondslagen nogmaals toe te lichten, artikel 11 in zijn geheel en artikel 11, lid 1 in het bijzonder. Ik weet hoe grondig u deze kwesties volgt. Ik ben ook op de hoogte van de bijzondere problemen, de conflicten of de discussies die zich in uw kiesdistrict Schotland voordoen naar aanleiding van deze materie.
Toch wil ik er in algemene zin nog eens op wijzen dat het de bestedingen uit het structuurfonds zijn die in alle gevallen aan het additionaliteitsprincipe moeten voldoen. Zolang een lidstaat zijn eigen bestedingen als geheel niet vermindert, is het dus zo dat het structuurfonds bovenop de nationale bestedingen komt, en in dat geval gaan wij ervan uit dat aan het additionaliteitsprincipe voldaan is.
Ik zal niettemin een iets meer objectieve en exacte uitleg geven in het schriftelijke antwoord dat ik u in het vooruitzicht heb gesteld.

Evans, Jillian
Het additionaliteitsbeginsel speelt ook in Wales, dat ik hier vertegenwoordig, een grote rol. Afgelopen week nog was het een van de vraagstukken die ten grondslag lagen aan een motie van wantrouwen en het daaropvolgend aftreden van de First Secretary van de Nationale Vergadering van Wales.
In 1991 en 1992 heeft de Commissie in een conflict over additionaliteit nog van het Verenigd Koninkrijk gewonnen. Dat conflict had betrekking op financiering uit het RECHAR-programma. Uiteindelijk werd er een overeenkomst ondertekend waarin het Verenigd Koninkrijk ermee instemde procedures in te voeren op basis waarvan kon worden gegarandeerd dat financiële middelen van de EU inderdaad terecht kwamen in de gebieden waarvoor ze bedoeld waren, en inderdaad een aanvullend karakter hadden. Desalniettemin blijven we in Wales en Schotland met dit soort problemen kampen.
Zou de Commissie deze specifieke situatie eens kunnen bekijken in het licht van de overeenkomst die destijds met de Britse regering werd gesloten?

Barnier
Ik begrijp uit uw woorden dat het Schotse debat waar ik van op de hoogte was ook in Wales gevoerd wordt. Ik zal natrekken hoe het zit, en ik zal u ook schriftelijk antwoorden, net zoals ik de heer MacCormick heb toegezegd.

De Voorzitter


María Izquierdo Rojo
Vraag nr. 47 van (H-0088/00):
Betreft: Bedrag dat Andalusië in de periode 2000-2006 uit de structuurfondsen zal ontvangen Hoeveel zal Andalusië in de periode 2000-2006 uit de structuurfondsen ontvangen, volgens de ramingen van de Commissie en op grond van de op de Europese Top van Berlijn vastgestelde criteria, o.a. het BBP per inwoner, het werkloosheidspercentage en het bevolkingscijfer, berekend op basis van de geactualiseerde inwonerslijsten van 1996?

Barnier
Mijnheer de Voorzitter, ik zal mijn best doen kort te antwoorden. De Spaanse overheid heeft haar regionale ontwikkelingsplan ingediend op 29 oktober jongstleden, en uit dat plan kan ik niet opmaken hoe de communautaire middelen zullen worden verdeeld over de regio's in Spanje die onder doelstelling 1 vallen, want daar gaat het toch over bij Andalusië, en ik weet bijgevolg ook niet hoeveel uw regio krijgt toebedeeld. Omdat een en ander mij niet duidelijk werd, heb ik op 14 december een brief geschreven aan de minister van Economische Zaken en Financiën, de heer Rato, een brief die ik hier voor mij heb liggen, met het verzoek bijkomende inlichtingen te verschaffen over het ingediende document.
De komende weken vat de Commissie onderhandelingen aan met de Spaanse autoriteiten om een communautair bestek op te stellen voor de nieuwe periode 2000-2006, en u kunt erop rekenen dat de Commissie in de loop van die ontmoetingen de nodige verduidelijking zal krijgen over de verdeling over de regio's. Dus als u het goed vindt, zal ik de gegevens per sector, per regio, persoonlijk aan u overmaken zodra ik erover beschik.

Izquierdo Rojo
) Mijnheer de commissaris, het probleem is dat Aznar wanneer hij bij de Europese Unie geld komt innen voor Andalusië alle Andalusiërs meetelt, maar dat hij wanneer hij de Junta, het bestuur van Andalusië, geld moet betalen voor voorzieningen, 400.000 Andalusiërs vergeet. En dat is een ernstig probleem, want 400.000 kinderen, dat is te vergelijken met Straatsburg of een grote stad als Granada vol met kinderen, kinderen die Aznar probleemloos over het hoofd ziet. Ik zou graag van de commissaris horen of hij erop toeziet dat deze middelen van de Europese Unie voor Andalusië, waarbij die 400.000 kinderen gewoon meegeteld worden, - in tegenstelling tot wat Aznar doet wanneer het gaat om geld voor de financiering van scholen en voorzieningen - inderdaad in Andalusië terechtkomen want anders zou er sprake zijn van baby-zwendel.

De Voorzitter
Mevrouw de afgevaardigde, collega's, dit is niet als een waarschuwing bedoeld maar laten wij ons beperken tot louter communautaire onderwerpen. Ik weet dat deze zaak enorm speelt in Spanje en dat er uiteenlopende visies op zijn... Mijnheer de commissaris, Aznar is de premier van Spanje. Ik geef u het woord.

Barnier
Mevrouw Izquierdo Rojo, zoals ik heb kunnen horen heeft u een krachtige stem, krachtig genoeg naar ik hoop om in Madrid gehoord te worden, maar ik heb begrepen dat u zich niet rechtstreeks tot mij richtte.
Ik heb u mijn antwoord gegeven. Er is mij alles aan gelegen dat de structuurfondsen, en vooral die van doelstelling 1, terechtkomen waar zij nodig zijn. Wij beschikken over criteria die moeten worden nageleefd, en wij weten van hieruit min of meer hoeveel elke Europese regio zou moeten of kunnen ontvangen. Dit neemt niet weg - ik probeer mij niet aan mijn verantwoordelijkheid te onttrekken, maar ik kan telkens niet anders dan naar de algemene verordening verwijzen - dat ik zaken moet doen met de nationale overheid van elk land en met de regering van elk land. Het is hun verantwoordelijkheid om de objectiefst en rechtvaardigst mogelijke verdeling te maken. Ik ben zelf nog niet op de hoogte, en dat is de reden waarom ik u vandaag niet kan antwoorden, zoals ik u heb gezegd. Aangezien ik nog niet op de hoogte ben, heb ik op 14 december een brief geschreven aan de minister van Economische Zaken en Financiën. Ik word nu ongeduldig en zal dit ook laten blijken, en als ik het antwoord heb, zal ik het aan u overmaken.

Ojeda Sanz
Ik betreur dat de commissaris opnieuw verwikkeld raakt in een fantasierijke en in dit geval gloedvolle interventie. Mag ik u allen in herinnering brengen dat wij in Spanje momenteel niet alleen campagne voeren maar dat de verkiezingen over slechts 25 dagen plaatsvinden. Het moet een troost voor u zijn, mijnheer de commissaris, te weten dat over 25 dagen dit soort vragen niet meer wordt gesteld. Wat ik wel van belang vind, is dat Andalusië 50 procent meer zal ontvangen van de Unie en dat ook Spanje optimaal scoort wat de uitvoering van de structuurfondsen betreft, hetgeen aangeeft dat de verdeling geregeld wordt op basis van de toepassingsverordeningen en wordt gedecentraliseerd aan de hand van de regionale ontwikkelingsplannen en de verschillende communautaire hulpverleningsdoelstellingen.
Tot slot zou ik een concrete vraag aan de commissaris willen stellen: meent u dat de huidige toepassingsreglementen van de structuurfondsen aan een wijziging toe zijn of vindt u de huidige verdeelcriteria aanvaardbaar?

Barnier
Ik vind dit een fascinerend debat. Ik besef maar al te goed dat het voor een deel niet puur communautair van aard is. Toch moeten we leven met het feit dat er altijd wel ergens verkiezingen in aantocht zijn in een of andere lidstaat. Wat mij uiteindelijk genoegen doet, is het feit dat de structuurfondsen in Griekenland en Spanje onderwerp van discussie zijn. Nog maar een paar ogenblikken geleden hadden we het hier over openbare debatten met de burger. Hoe meer er over Europa gepraat wordt en over wat Europa in het dagelijks leven betekent, hoe beter, ook al maken we soms een beetje ruzie. Zolang we maar objectief blijven.
Ik ga u niet zeggen wat ik vind van een eventuele wijziging van de verordening over de structuurfondsen, mijnheer Ojeda Sanz. Deze is vorig jaar pas aangenomen in Berlijn. Ik breng haar voor de komende zeven jaar in de praktijk. Bij de indiening van het cohesieverslag, wat voor mij een belangrijke gelegenheid zal zijn, zullen we het er verder hier met u en ten overstaan van u over hebben. Dan zullen we een balans opmaken en de perspectieven uittekenen. Begin volgend jaar zullen we het dan kunnen hebben over eventuele aanpassingen en wijzigingen. Maar voor het moment zou ik toch graag willen dat u mij de verordening liet toepassen. Zij wordt zelfs nog niet eens toegepast, want ze dateert pas van Berlijn. Meer kan ik nu niet zeggen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Barnier.
De vragen nr. 48 t/m 50 zullen schriftelijk worden beantwoord.1
Vragen aan de heer Bolkestein

De Voorzitter


Luis Berenguer Fuster
Vraag nr. 51 van (H-0049/00):
Betreft: Nieuwe behuizing voor het Bureau voor harmonisatie binnen de interne markt Het Bureau voor harmonisatie binnen de interne markt is nog steeds gevestigd in dezelfde voorlopige behuizing hoewel het nieuwe gebouw al in juni 1999 is klaargekomen.
Kan de Commissie gezien deze ongebruikelijke situatie meedelen om welke redenen het Bureau nog steeds niet naar het nieuwe pand is verhuisd?

Bolkestein
Het geachte parlementslid heeft in november 1999 een vraag over dit onderwerp gesteld en ik zou hem graag willen verwijzen naar het antwoord daarop. Bovendien heb ik de voorzitter van het Bureau voor harmonisatie binnen de interne markt, het bureau in Alicante dus, naar aanleiding van deze nieuwe vraag verzocht om commentaar en ik kan daarom het geachte lid namens het bureau het volgende mededelen:
Het bureau is nog niet klaar om het nieuwe gebouw te betrekken. Helaas zijn enkele termijnen overschreden. Er moet nog een aantal technische voorzieningen worden getroffen, zoals een computernetwerk, archiefruimten, een restaurant en meubilair. Het BHIM is hier nu mee bezig en verwacht het nieuwe gebouw in juni te kunnen betrekken.

Berenguer Fuster
Bij de vorige vraag werd gesproken over de verkiezingen. Ik denk dat dat onderwerp opnieuw ter tafel komt bij deze vraag aangezien u, mijnheer de commissaris, niet aanwezig was bij de zogenaamde "officiële opening" van het nieuwe gebouw van het BHIM, een absolute schijnvertoning die plaatsvond op 9 juni toen in Spanje de verkiezingskoorts woedde vanwege niet alleen de Europese maar ook de lokale en regionale verkiezingen.
Als u wel aanwezig was geweest, had u zich ongetwijfeld geschaamd. De voorzitter van de Commissie en enkele secretarissen gaven wel acte de présence. Een hele reeks kopstukken, allen van de regeringspartij, stak wervende verkiezingspraatjes af die ook nog eens rechtstreeks op televisie werden uitgezonden. De voorzitter van het autonome Valencia spande de kroon door zonder enige directe aanleiding het werk van de Spaanse regering en zichzelf de hemel in te prijzen.
De Spaanse regering zet zichzelf te kijk door tijdens een verkiezingscampagne een gebouw te openen dat acht maanden nadien nog altijd niet gebruiksklaar is. Dat de Spaanse regering zichzelf belachelijk maakt, moet zij weten, dat is haar eigen verantwoordelijkheid. Maar ik vind het zorgwekkend dat de Commissie door aanwezigheid te zijn haar fiat geeft aan deze onooglijke vertoning.
Vandaar mijn vragen, mijnheer de commissaris. Vindt u het normaal dat tijdens een verkiezingscampagne een gebouw wordt ingewijd dat nog niet gebruiksklaar is? En vindt u het normaal dat de Commissie door haar aanwezigheid lijkt in te stemmen met deze schijnvertoning van de Spaanse regering?

Bolkestein
Het behoort niet tot mijn taak om uitspraken te doen over de binnenlandse politieke situaties van de ene of de andere lidstaat. Ik zou me dan ook verre willen houden van commentaar op de situatie die de heer Berenguer zo-even aanhaalde. Ik moet bekennen dat het zich aan mijn waarneming onttrekt om welke reden een bepaalde openingsplechtigheid in Spanje wordt verricht. Ik kan wel zeggen dat ik hoop dat dit gebouw nu eindelijk zo spoedig mogelijk in gebruik zal worden genomen. Mag ik verder mededelen dat ik zelf hoop eind mei in Alicante aanwezig te zijn om daar te spreken op een conferentie. Ik hoop dat dit gebouw dan in gebruik zal worden genomen.

Medina Ortega
Ik zou tegen de commissaris willen zeggen dat het hier niet gaat om een verkiezingsvraag. Wij, leden van de Commissie juridische zaken en interne markt, hebben de oprichting van deze instelling op de voet gevolgd en het is zonneklaar dat deze openingsplechtigheid om verkiezingsredenen plaatsvond. Op dit moment - een jaar later - is het gebouw nog altijd niet in gebruik hetgeen betekent dat de Commissie geld over de balk heeft gegooid voor een pseudo-openingsplechtigheid. Dan moet men zich toch afvragen welke rechtvaardiging kan worden gevonden voor dit verkwistende gedrag?

Bolkestein
Nogmaals, de Commissie houdt zich niet bezig met beweegredenen achter handelingen in lidstaten. De Commissie houdt zich bezig met wat officieel wordt aangekondigd en wordt gedaan. Wij zijn niet van plan om ons te begeven in wat in het Frans wordt genoemd un procès d'intention. Wij houden ons bezig met openbare officiële daden en aangelegenheden en niet met eventuele achterliggende motieven. Daarom vind ik het ook moeilijk om de heer Medina wat dit betreft tegemoet te treden en een antwoord te geven op zijn vraag. De Commissie, nogmaals, vraagt zich niet af om welke reden iets eerder of later gebeurt, behalve dan dat de Commissie er prijs op stelt dat een gebouw zoals voor dit Bureau zo spoedig mogelijk wordt geopend en in gebruik genomen.
Verder houdt de Commissie zich er ook niet mee bezig of bepaalde uitgaven nu reëel of virtueel hebben plaatsgevonden. Wat mij betreft zijn alle uitgaven reëel. Verder laat ik de geschiedenis voor wat die is.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt de vraag nr. 52.
Omdat de vragen over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld:

Jan Andersson
Vraag nr. 53 van (H-0057/00):
Betreft: Zweedse uitzonderingsregels voor invoer van alcoholhoudende dranken over de grens Zweden kent momenteel tot het jaar 2004 een ontheffingsregel op grond waarvan beperking van het vervoer van alcoholische dranken over de grens is toegestaan. Uit uitlatingen van de Zweedse regering en op grond van opvattingen onder brede lagen van de bevolking blijkt de wens dat deze ontheffing om volksgezondheidsredenen wordt verlengd.
Kan de Commissie een toelichting geven op haar standpunt tegenover de Zweedse uitzonderingsregel betreffende de invoer van alcoholhoudende dranken?

Bernd Posselt
Vraag nr. 54 van (H-0117/00):
Betreft: Monopolie op alcohol en de interne markt Welke maatregelen gaat de Commissie nemen om de door Zweden kennelijk geplande verlenging van het staatsmonopolie op alcohol en de daarmee verband houdende invoerbelemmeringen te verhinderen en ervoor te zorgen dat de regels betreffende de interne markt worden toegepast?

Bolkestein
Ik zou deze twee vragen aldus willen beantwoorden. Bij zijn toetreding tot de Europese Unie mocht Zweden kwantitatieve beperkingen behouden voor alcoholische dranken die reizigers het land mogen binnenbrengen vanuit andere lidstaten. Deze afwijking van het beginsel van vrij verkeer van goederen en personen loopt ten einde op 30 juni van dit jaar. Zweden wenst nu een verlenging van deze maatregel voor nogmaals vijf jaar, aangezien dit noodzakelijk zou zijn ter bescherming van de openbare gezondheid. Mijn positie hieromtrent is duidelijk. Zweden heeft nu voldoende tijd gehad sedert zijn toetreding tot de Unie om zijn politiek aan te passen aan een toestand zonder dergelijke invoerbeperkingen. Ik zie daarom geen reden om een verdere verlenging van deze maatregel voor te stellen. Europese burgers hebben het recht goederen voor eigen gebruik aan te kopen, inclusief belastingen, in om het even welke lidstaat en deze naar een andere lidstaat mee te nemen zonder dat deze goederen aan controles moeten worden onderworpen en zonder dat er eventueel opnieuw belasting over moet worden betaald. Dat is een basisbeginsel van de interne markt en afwijkingen daarvan moeten uitzonderingen zijn en in de tijd worden beperkt.
Wij willen garanderen dat Zweedse burgers nu ook van de voordelen van de interne markt kunnen gaan genieten, net zoals andere burgers van de Europese Unie dat kunnen doen. Dit betekent helemaal niet dat ik de bezorgdheid in Zweden niet deel omtrent de mogelijke gezondheidsproblemen die kunnen worden veroorzaakt door alcoholmisbruik. Een recente studie, uitgevoerd door professor Lindgren van de universiteit van Lund, heeft echter aangetoond dat de afschaffing van de beperkingen niet tot een hogere alcoholconsumptie zou leiden in Zweden.
Ik heb mijn positie reeds tweemaal kunnen bespreken met de heer Ringholm, de Zweedse minister van Financiën. Vorige week heb ik deze zaak ook besproken met de Zweedse parlementaire commissie voor Financiën. Het is nu aan de Zweedse regering om de gepaste maatregelen te nemen.

Andersson
Dank u voor uw antwoord, mijnheer de commissaris. Ik wil even opmerken dat er tot mijn spijt een fout staat in mijn vraag aan de Commissie. Er staat namelijk het jaar 2004. Dat moet natuurlijk 1 juli van het jaar 2000 zijn.
Ik heb een zeker begrip voor het standpunt van de Commissie dat uitzonderingen van tijdelijke aard moeten zijn. Dat is een normale regel. Toch zou ik twee vragen willen stellen. Bent u desondanks van plan om het debat met de Zweedse regering over een verlenging van de uitzonderingsperiode voort te zetten, bijvoorbeeld zolang voor Denemarken en Finland een uitzondering wordt gemaakt?
Mijn tweede vraag gaat over de het gehele alcoholbeleid. Dat kan men natuurlijk beschouwen als een kwestie van de interne markt, maar ook als een gezondheidsvraagstuk voor de hele EU. Welke rol speelt het alcoholbeleid in het werk van de Commissie, en welke rol spelen de volksgezondheidsaspecten? Het alcoholbeleid in heel Europa is niet alleen een kwestie van de interne markt, maar ook een kwestie van volksgezondheid. Als wij binnen het totale beleid ook gelet hadden op deze aspecten, was de discussie met Zweden misschien gemakkelijker verlopen.

Bolkestein
Mag ik de heer Andersson danken voor het vervolg op zijn eerste vraag en mag ik die vraag als volgt beantwoorden.
In de eerste plaats hebben Finland en Denemarken uitzonderingen op de grondregel van vrij verkeer van goederen tot 2003. Die landen zijn bezig om voorbereidende maatregelen te nemen, zodat zij in het jaar 2003 klaar zijn voor een vrije toegang van alcoholische producten.
In het geval van Zweden is de situatie evenwel anders. Daar is in 1995 besloten tot een derogatieperiode van vijf jaar en die loopt nu af. Ik heb nog geen argumenten gehoord op grond waarvan de Commissie zou moeten overgaan tot een verlenging van die periode.
In de tweede plaats wordt er voortdurend overleg gepleegd met de Zweedse regering. Ik kan de heer Andersson mededelen dat ik op maandag 6 maart naar Stockholm zal gaan om daar te spreken met minister Ringholm, met leden van het Zweedse parlement, en desgewenst ook met de minister-president of met andere ministers, om verder te praten over deze zaak die - dat besef ik ten volle - in Zweden aanleiding geeft tot grote politieke hartstochten.
In de derde plaats begrijp ik natuurlijk heel goed dat het gezondheidsaspect van deze zaak belangrijk is. Ik herhaal andermaal dat professor Lindgren van de Lund universiteit heeft gezegd dat, wat er ook gebeurt ten aanzien van de invoerbeperkingen, de consumptie van alcohol in Zweden dezelfde zal blijven. De vraag is dan natuurlijk waar dan de hoeveelheid alcohol vandaan komt die niet door reizigers wordt ingevoerd. Het antwoord is dat die wordt gesmokkeld ofwel door Zweedse inwoners zelf wordt gemaakt, en zoals de heer Andersson weet, is dat een buitengewoon gevaarlijk en ongezond procédé.
Welnu, de heer Andersson schijnt te denken dat de gezondheidssituatie vooruitgaat als wij de invoer van alcohol beperken. Maar in dat geval zou niet alleen Zweden, maar alle landen van de Europese Unie moeten uitgaan van het principe dat alle verkoop van alcohol verboden wordt. Wij hebben een dergelijk voorbeeld gezien in de Verenigde Staten. De heer Andersson zal bekend zijn met wat toen prohibition werd genoemd. Hij weet ook wat het gevolg daarvan is geweest voor de activiteiten van de maffia in de Verenigde Staten, waar dan ook uiteindelijk is overgegaan tot intrekking van de prohibition. Dat betekent allemaal dat men de gezondheid natuurlijk moet beschermen, maar niet door alcohol te verbieden, want dat helpt niet.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, het gaat toch eigenlijk om de inkomsten uit het Zweedse alcoholmonopolie. Uit het feit dat de Zweedse regering zegt dat zij met die gelden de kosten van de gezondheidszorg moet dekken, blijkt toch onomstotelijk dat dit een vervalsing van de concurrentieverhoudingen is? Andere landen moeten hun gezondheidszorg immers zelf financieren, zonder alcoholmonopolie. Mijn vraag is of u ook op de hoogte bent van enige studie waaruit blijkt dat een matige consumptie van alcoholhoudende dranken van hoge kwaliteit, zoals bijvoorbeeld Frankische wijn of Beiers bier, integendeel goed is voor de gezondheid, en dat zulke dranken de druk op de Zweedse overheidsbegroting juist zouden kunnen verminderen.

Bolkestein
Ik meen begrepen te hebben dat de heer Posselt is begonnen te wijzen op de fiscale aspecten van deze zaak. Ik meen ook te weten dat de hoge belasting op alcoholhoudende producten in Zweden teruggaat tot het jaar 1638 en dat sindsdien de staat een aanmerkelijk deel van zijn belastinginkomsten ontvangt uit de verkoop van alcoholproducten. Zoals bekend is dat in Zweden nu een staatsmonopolie, wat op zichzelf weer op gespannen voet staat met de Unie-wetgeving.
Welnu, wat betreft de heilzame werking van alcohol - want ik geloof dat de heer Posselt het daar ook over had - ik ben het volledig met hem eens: ik vind dat een goede fles wijn buitengewoon goed kan zijn voor de gezondheid en bovendien sociaal buitengewoon aangenaam, en misschien kunnen de heer Posselt, de heer Andersson en mijn persoon elkaar een dezer dagen in de bar van dit Parlement ontmoeten om samen een aquavit te drinken.

Perry
Mijnheer de Voorzitter, ik heb met grote interesse zitten luisteren naar het antwoord van de commissaris over de noodzaak dat de regelgeving van de interne markt wordt toegepast. Ik vraag me af of hij zou kunnen aangeven hoe zijn antwoord zich verhoudt tot het besluit van de Commissie om Frankijk niet voor het Europese Hof van Justitie te dagen inzake de toepassing van de Franse Loi et Vin, die in feite verhindert dat de regelgeving van de interne markt kan worden toegepast op de verkoop van alcoholhoudende producten in Frankrijk? Mogen we er nu van uitgaan dat de Europese Commissie Frankrijk alsnog voor het Europese Hof van Justitie zal dagen?

Bolkestein
De zaak waar de geachte afgevaardigde naar verwijst wordt momenteel door de Commissie bestudeerd, en ik zou zijn vraag daarom heel in het kort willen beantwoorden. De Commissie moet besluiten of de zaak wordt afgesloten, of dat ze haar moet voorleggen aan het Europese Hof van Justitie. Ik kan de geachte afgevaardigde verzekeren dat de Commissie dat besluit binnen enkele weken zal nemen, maar ik ben me ervan bewust dat dit geen echt bevredigend antwoord is. Ik hoop desalniettemin dat de afgevaardigde begrip heeft voor deze kleine vertraging in de besluitvorming van de Commissie.

Purvis
Mijnheer de commissaris, kunt u argumenten aanvoeren waaruit blijkt dat de verschillende belastingtarieven voor bijvoorbeeld Schotse whisky, Franse Bordeaux en niet te vergeten het Beierse bier van mijn collega om redenen van volksgezondheid zijn te rechtvaardigen? Denkt u dat het mogelijk zal zijn de alcoholaccijnzen in Europa te harmoniseren?

MacCormick
Mijn vraag is vergelijkbaar met die van de heer Purvis, maar ik zou nog wat dieper op de zaak willen ingaan.
Het mag dan zo zijn dat de vaststelling van accijnzen een zaak is van de afzonderlijke lidstaten, zoals u zegt, maar als lidstaten zodanig van dat voorrecht gebruik maken dat ze producenten in een bepaald deel van de Gemeenschap bevoordelen ten op zichte van andere producenten, kan er wel degelijk sprake zijn van schending van het principe van de interne markt. Ik zou het voorbeeld willen nemen dat zowel de heer Purvis als mijzelf na aan het hart ligt, namelijk de producenten van malt whisky in delen van de Schotse Hooglanden. Deze producenten werken in een van de meest perifere delen van Europa en staan sterk onder druk omdat naast de distilleerders ook een gehele landbouwgemeenschap van hen afhankelijk is. Een algemeen beleid dat ervan uitgaat dat de alcohol in Schotse whisky, Nederlandse jenever of Deense aquavit zwaarder moet worden belast dan de alcohol in bier of wijn lijkt me discriminatoir en leidt dus tot een discriminatoire toepassing van een instrument waarvan het gebruik inderdaad tot de prerogratieven van de lidstaten behoort.

Bolkestein
Laat het volgende duidelijk zijn: ik ben het geheel met de heer MacCormick en andere leden van dit Parlement eens dat de huidige situatie, waarin de accijnzen in de lidstaten uiteenlopen, niet bepaald bevorderlijk is voor het goede functioneren van de interne markt. Het probleem is overigens niet beperkt tot alcoholhoudende producten. In Duitsland liggen bijvoorbeeld de benzineaccijnzen lager dan in Nederland, als gevolg waarvan veel Nederlandse automobilisten over de grens in Duitsland gaan tanken. Dat is inderdaad een verstoring van de interne markt.
Als ik kon toveren zou ik de accijnzen in heel Europa gelijkschakelen. Daarmee zouden we de smokkel een halt kunnen toeroepen, behalve op het gebied van producten die in de ene lidstaat ook afgezien van de accijnzen duurder zijn dan in de andere. Ik kan echter niet toveren en zal dus water bij de wijn moeten doen. Zoals de heer MacCormick weet geldt op dit gebied het unanimiteitsbeginsel, en zullen we de accijnzen nooit gelijk kunnen schakelen als niet alle lidstaten daarmee instemmen.
Ik herhaal dat de Commissie tegen het einde van dit jaar een rapport zal publiceren over de stand van zaken op het gebied van de accijnzen. Uiteraard ben ik te zijner tijd altijd beschikbaar om dit rapport met het Parlement te bespreken.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris. Uw woorden indachtig zullen wij vanavond een glaasje Elzaswijn - of misschien zelfs wel twee - nuttigen waar ongetwijfeld ook hoge accijnzen op worden geheven.
Daar de tijd voor het Vragenuur voor vragen aan de Commissie verstreken is, zullen de vragen nrs. 55 t/m 114 schriftelijk worden beantwoord.1
Het Vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.30 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over de aanbeveling voor de tweede lezing inzake de communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid.

García-Orcoyen Tormo
) Mijnheer de Voorzitter, het is met de watervoorziening in Europa niet zo ernstig gesteld als in andere delen van de wereld, maar het is wel een feit dat de vraag naar water blijft stijgen en de kwaliteit ervan afneemt.
Daarbij komt nog het probleem van de watervervuiling in de kandidaat-lidstaten in Oost-Europa. Er is in Roemenië net een schip met cyanide in tweeën gebroken, waardoor de watervoorziening van de Joegoslavische bevolking wordt bedreigd Ik heb begrepen dat mevrouw Wallström, die ik bijzonder dankbaar ben voor haar aanwezigheid vanavond, het gebied zal bezoeken.
Ik denk dat geen enkel land, geen enkele regering en uiteraard geen enkel lid van dit Parlement zal ontkennen dat deze richtlijn noodzakelijk is om een einde te maken aan het huidige gefragmenteerde waterbeleid. Voor elk stroomgebied dient een reeks specifieke maatregelen te worden genomen. Het opstellen van de richtlijn is moeizaam verlopen; er spelen verschillende belangen, en de meningen zijn verdeeld.
Ik twijfel er niet aan dat de rapporteur, mevrouw Lienemann, haar uiterste best heeft gedaan om de standpunten met elkaar te verenigen. Zij is daarin voor een belangrijk deel geslaagd. Het is echter een vrijwel onmogelijke taak om met alle omstandigheden en verwachtingen rekening te houden en deze goed in te schatten.
Ik kom uit een land waarvan de zuidelijke helft aan de Middellandse Zee ligt en waar de beschikbare hoeveelheid water van oudsher bepaald wordt door de grillige, veranderlijke weeromstandigheden en de moeilijke bodemgesteldheid. Het Middellandse-Zeegebied heeft eeuw na eeuw, jaar na jaar, en dag na dag, tot op de dag van vandaag, voor zijn ontwikkeling moeten vechten door deze ongunstige omstandigheden het hoofd te bieden. Daarom vinden wij het van essentieel belang dat door deze richtlijn de in artikel 164 van het Verdrag vervatte verplichting in praktijk wordt gebracht, die inhoudt dat in de communautaire wetgeving rekening moet worden gehouden met de regionale verscheidenheid van de Unie. Omdat de Spaanse delegatie van de Europese Volkspartij dit principe huldigt, zal zij zich verzetten tegen de amendementen 4 (overweging 21), 13 en 49 (artikel 11, sub d). Deze houden namelijk een ernstige beperking in van de beleidsvrijheid die de lidstaten ten aanzien van hun eigen waterhuishouding genieten.
Het zou heel moeilijk zijn voor de Gemeenschap om de voorwaarden voor regulering in de verschillende regio's te bepalen. Om de interne verhoudingen niet te verstoren, is in ieder geval een grondige kennis nodig van de betrokken gebieden en de belangen die op het spel staan.
Wij verwerpen ook de amendementen waarin wordt voorgesteld tegen 2010 de kosten volledig in de waterprijzen door te berekenen. Het lijdt geen twijfel dat we waterprijzen moeten vaststellen die een spaarzaam watergebruik bevorderen. Het concurrentievermogen en de ontwikkelingskansen van bedrijven in achterstandsgebieden mogen daar echter niet onder lijden.
Tot slot wil ik ingaan op de amendementen over gevaarlijke stoffen. Daarin wordt gesteld dat de vervuiling tot nul, of bijna nul moet worden teruggebracht. De eerste menselijke activiteit met een vervuilingsgraad van nul moet echter nog worden ontdekt.
Dames en heren, wij zouden de doelstellingen van deze belangrijke richtlijn ontkrachten als we er niet de nodige flexibiliteit in weten aan te brengen, zodat zij ook werkelijk wordt uitgevoerd. Ik hoop dat het Parlement ook ditmaal met oog voor de werkelijkheid en met respect voor het subsidiariteitsbeginsel zal stemmen. Ik hoop dat het daarbij een evenwicht zal vinden tussen milieudoelstellingen enerzijds, en economische en sociale overwegingen anderzijds, want dat zijn de drie elementen die essentieel zijn voor het bereiken van de duurzame ontwikkeling die wij allen zozeer wensen.

Myller
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dit is een zeer belangrijke richtlijn. Het doel is immers de kwaliteit van het water te verbeteren en een goede watervoorziening te garanderen. De burger heeft recht op schoon water. Dat is zowel voor het milieu als voor de volksgezondheid van belang. Ik spreek niet zozeer voor mijzelf, want toevallig behoor ik tot de weinige gelukkige Europeanen die rechtstreeks water uit hun eigen meer kunnen drinken.
Wij moeten ervoor zorgen dat wij de waterkwaliteit snel verbeteren. Wij moeten meteen aan de slag gaan, want we kunnen het ons niet permitteren te treuzelen. Het is belangrijk dat we een ambitieus tijdschema hebben. Naar mijn mening is het beslist niet te ambitieus als wij ervan uitgaan dat wij in 2020 geen verontreinigende stoffen meer in het water zullen lozen en ons ten doel stellen in dat jaar de hoeveelheid verontreinigende en giftige stoffen tot nul terug te bengen. Het gaat erom dat wij doen wat technisch mogelijk is; van meer kan natuurlijk geen sprake zijn, maar wij moeten voldoende ambitieus zijn.
Ik wil nog iets zeggen over een punt dat al eerder is genoemd. Naar mijn mening heeft de Commissie de kwestie in verband met wateroverdracht te zeer beperkt. Dit is niet alleen een Spaans probleem, het is ook een probleem in de Noordse landen. Ik hoop echt dat er bij dit soort zaken op de nationale oplossingen wordt vertrouwd, vooral als deze voor het milieu en de economie beter zijn dan de oplossingen die nu in de richtlijn staan.

Olsson
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik feliciteer mevrouw Lienemann met haar uitstekende werk! Wij worden overal door water en lucht omgeven. Wij delen water en lucht met alle mensen op deze aarde. Zonder water is geen menselijk leven mogelijk, en wij zijn met steeds meer mensen.
Mevrouw Schleicher zei eerder vandaag dat het streven naar zuiver water onrealistisch zou zijn. Niets is minder waar! Het is niet realistisch eerst de waterkwaliteit achteruit te laten gaan en dan onze levensomstandigheden te verslechteren. Het is vooral niet realistisch voor de landbouw, die het meest afhankelijk is van een schone natuur en schone hulpbronnen. Daarom hoop ik dat de leden van het Parlement zullen beseffen dat strenge eisen inzake een schoon milieu op lange termijn het meest realistisch zijn.

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, wij steunen - ook ik persoonlijk - het verslag van mevrouw Lienemann, de daarin vervatte doelstellingen en de richtlijn. Er zijn echter enkele punten die nader bekeken moeten worden. In mijn land is er bijvoorbeeld een probleem met de omlegging van rivieren en het onttrekken van water uit meren, zogenaamd voor ontwikkelingsdoeleinden. Daaraan zijn natuurlijk gevaren verbonden voor de ondergrondse waterbronnen, het grondwater en het oppervlaktewater. Daarom moeten, los van de instantie die wij eventueel met de besluitvorming over omleggingen zullen belasten, zeer strikte en voor iedereen geldende normen worden opgesteld. Het belangrijkste probleem, mevrouw de commissaris, is volgens mij echter het tijdplan dat wordt gevolgd om het grondwater, de natuurlijke loop van rivieren en de natuurlijke inhoud van meren te herstellen. Dit herstel moet binnen de door ons vastgestelde periode van tien jaar plaatsvinden. Mijns inziens moet de financiering van dergelijke projecten ook voor steun in aanmerking kunnen komen. Uiteindelijk zou dit herstel wel eens een uitstekend ontwikkelingsbeleid kunnen blijken te zijn.

Bowis
Mijnheer de Voorzitter, het gaat hier in principe om een goede maatregel. Er worden haalbare normen gesteld, die uitgaan van het subsidiariteitsbeginsel en het beheer van stroomgebieden. Het is goed dat er ten behoeve van de drinkwatervoorziening, natuur en milieu en economische doeleinden naar een goede waterkwaliteit wordt gestreefd. Het is een ook een goede zaak dat verontreiniging en verslechtering van de waterkwaliteit wordt voorkomen, en dat water ook in tijden van droogte en overstromingen kan worden beheerd.
Er moeten drie problemen worden opgelost. Het eerste probleem is het overbrengen van water van het ene stroomgebied naar het andere. Dit is een zaak waar mijn collega's uit Spanje, Ierland en het Verenigd Koninkrijk mee te maken hebben. De amendementen 4, 49 en 87 zijn niet aanvaardbaar omdat een land hierdoor beperkt wordt in zijn mogelijkheden om water te verplaatsen van gebieden waar het voorhanden is naar gebieden waar een tekort bestaat, of dat nu droge gebieden zijn of stedelijke gebieden. Ten tweede dienen onze doelstellingen wel realistisch te zijn. Als we bijvoorbeeld naar amendement 7 kijken, waarin de volledige uitbanning van natuurlijk voorkomende stoffen wordt voorgesteld, zien we dat niet alle doelstellingen realistisch zijn. Dit geldt ook voor sommige doelstellingen die nagenoeg op nul zijn gesteld, wat in het Engels een nietszeggende kreet is. We dienen hier zorgvuldig naar te kijken. Het idee van voortdurende vermindering dat in amendement 58 staat, is veel beter.
Ten derde wijs ik op het probleem van de Schotse whisky. Voor Schotse whisky - met name malt whisky, wat de beste whisky is - wordt water gewonnen dat voor een deel wordt gebruikt en vervolgens weer wordt teruggevoerd naar de bron. Een deel ervan komt in de fles terecht en wordt opgedronken. We moeten ervoor zorgen dat de vrijstelling inzake onttrekkingen in de amendementen 49 en 87 niet wordt geschrapt, zodat de consumptie van whisky van "hoogwaardige kwaliteit" mogelijk blijft, wat alleen kan als er goed Schots turfwater wordt gebruikt. Dat is mijn derde verzoek - dat we deze maatregelen zorgvuldig bekijken voordat deze maatregel in zijn geheel wordt aanvaard.

Lage
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mevrouw de commissaris, de kaderrichtlijn die we vandaag in tweede lezing bespreken is een soort Europese grondwet voor het water. Deze richtlijn is tegelijkertijd een eindpunt en een vertrekpunt. Een eindpunt, omdat er een hele reeks richtlijnen aan zijn voorafgegaan die, hoewel fragmentarisch en verspreid, toch een zekere consistentie en systematische coherentie gaven aan de wetgeving betreffende het water. Tegelijkertijd is zij een vertrekpunt, omdat er een nieuw referentiekader mee wordt geschapen waarin alle Europese wetgeving aangaande het water voortaan zal moeten passen.
We willen dat deze kaderrichtlijn tegelijkertijd ambitieus en realistisch is, uit vrije wil aanvaard en goed overwogen. En aan deze eisen voldoet zij in belangrijke mate. Dankzij het uitmuntende werk van mevrouw Lienemann geven de door de Commissie voorgestelde wijzigingen de tekst van de richtlijn extra gezag, en wordt deze strenger. Ik zeg strenger; niet: onbuigzaam. Onbuigzaam zou betekenen dat de tekst geen rekening zou houden met de grote klimatologische en geografische verschillen die binnen Europa bestaan. Ik kan het voorstel van de rapporteur in grote lijnen steunen. Ik wil één positief aspect van het voorstel belichten, en twee zaken die mijn bezorgdheid wekken. Allereerst een pluim: de in de richtlijn opgenomen bepaling dat het beheer van stroomgebieden geïntegreerd moet plaatsvinden, en dat het overbrengen van water van het ene stroomgebied naar het andere alleen mag geschieden als daartoe een absolute noodzaak bestaat, is onmiskenbaar een stap voorwaarts. Het is een gezond en pedagogisch beginsel, bijvoorbeeld op het Iberisch schiereiland.
Mijn eerste bedenking betreft het in de richtlijn opgenomen tijdsschema: dat kan wel eens te strak blijken te zijn. Ik zie overigens wel dat het een enorme uitdaging is. De andere bedenking laat zich raden: het is verre van eenvoudig de kosten van water te berekenen en de bijbehorende prijs vast te stellen, vooral als het gaat om de doorberekening van de milieukosten. Dat leidt tot bezorgdheid, vooral bij de landbouwers. Het betalen van de juiste prijs voor het water kan aanleiding geven tot onrechtvaardige situaties.
Deze kaderrichtlijn bevat ook een grote uitdaging: zullen de Europese wateren in 2020 weer hersteld zijn in hun natuurlijke staat, zonder vervuiling en zonder gevaarlijke stoffen? Een utopie? Een terugkeer naar het preïndustriële tijdperk? Dat geloof ik niet. Ik breng vol vertrouwen en optimisme mijn stem uit. De ramp die zich onlangs aan de Donau heeft voorgedaan is een nachtmerrie die ons eraan herinnert dat een langetermijnbeleid voor de bescherming van het water, hoeveel dat ook moge kosten, geen overbodige luxe is, maar een eerste beschavingsvereiste.

Korakas
Mijnheer de Voorzitter, wij willen in de eerste plaats de grenzeloze schijnheiligheid aan de kaak stellen van degenen die enerzijds milieu en water te vuur en te zwaard verdedigen en anderzijds met criminele acties, zoals de aanvallen op Joegoslavië, niet alleen talloze doden en gewonden maar ook enorme milieuschade veroorzaken. Die omvat onder andere de schade aan de waterbronnen die zij niet alleen onbruikbaar, maar zelfs heel gevaarlijk maken.
Wat nu het verslag, en met name de doorberekening van de kosten van de watervoorziening betreft, willen wij opmerken dat de toepassing van dit beginsel in geen geval tot extra belasting voor de economisch zwakste bevolkingsgroepen mag leiden. Ook mag irrigatiewater niet zo duur worden dat kleine en middelgrote boeren gedwongen worden het bijltje erbij neer te leggen. Verder zal men in door droogte geteisterde landen zoals Griekenland, en met name op de eilanden, infrastructuurprojecten voor waterbesparing moeten financieren. Dat moet niet gedaan worden door de prijs te verhogen, maar door met name regenwater op te vangen dat normaal gesproken verloren gaat, de zee in verdwijnt en bodemerosie veroorzaakt, met alle gevolgen van dien. Daarom steunen wij amendement 107 van de heer Marset Campos. Ook moet men het rivierwater beter benutten. Met bovengenoemde maatregelen kan men het leven in de door chronische droogte geteisterde gebieden veiligstellen.
Verder beweert de Raad - en de Commissie deelt die bewering - dat zoveel specifieke verwijzingen en toelichtingen niet nodig zijn, omdat het meeste eigenlijk is gedekt door de voorbeelden en de andere onderdelen van de richtlijn. Die bewering heeft echter een dubbele bodem. De Raad wil in de toepassingssfeer opzettelijk een grijze zone handhaven om bij de eerste toepassing van de richtlijn armslag te hebben en het grootkapitaal met cruciale beslissingen van dienst te kunnen zijn.

Lund
Mijnheer de Voorzitter, eerst en vooral wil ik duidelijk stellen dat de bescherming van het watermilieu, zowel het oppervlaktewater als het grondwater, een van onze belangrijkste verplichtingen is. Ten eerste omdat we de watervoorraden in stand moeten houden en ten tweede omdat we ze moeten vrijwaren tegen verontreiniging, zodat wij ook in de toekomst zuiver drinkwater hebben. Iedereen heeft recht op zuiver drinkwater. Ik waardeer het werk van mevrouw Lienemann op dit gebied. Het was een reusachtig karwei en ik steun alle amendementen van mevrouw Lienemann, omdat ze allemaal het gemeenschappelijk standpunt verbeteren. Ik zal de belangrijkste van commentaar voorzien.
Ten eerste is het volgens mij belangrijk dat er duidelijke doelstellingen zijn voor het waterbeleid over een periode van tien jaar. Bovendien moeten wij de lidstaten onder druk zetten om de vereiste maatregelenprogramma's sneller uit te werken dan in het gemeenschappelijk standpunt is gepland. Voorts zijn de strengere bepalingen inzake de betalingen en de prijsstelling een goede zaak, omdat wij daardoor als consumenten gestimuleerd worden de watervoorraden efficiënt te gebruiken. Tevens helpen die bepalingen ons de milieudoelstellingen te bereiken, waarover volgens mij een grote consensus bestaat. Ook hiervoor vind ik het jaar 2010 een geschikte termijn. Tot slot is het mijns inziens zeer belangrijk dat de lozing, de uitworp en het verlies van gevaarlijke stoffen worden teruggedrongen. Wij moeten dat geleidelijk kunnen doen, maar we moeten een einddoel vaststellen, namelijk het jaar 2020. Tegen die tijd moeten we het nulniveau bereikt hebben. Indien over deze doelstelling geen overeenstemming wordt bereikt, ben ik bereid het voorstel te steunen om het niveau uiterlijk in het jaar 2020 terug te brengen tot bijna nul. Ik vind het voorstel van mevrouw Lienemann een goed uitgangspunt voor verdere onderhandelingen met de Raad.

Matikainen-Kallström
Mijnheer de Voorzitter, mijn dank aan de rapporteur voor haar verdienstelijke werk ter voorbereiding van deze belangrijke richtlijn. De tweede lezing van de kaderrichtlijn voor waterbeleid komt op het juiste tijdsstip: het schokkende nieuws over de milieuramp in Roemenië moet niet alleen een rol spelen in het debat van vandaag, maar ook bij het beoordelen van de milieuaspecten van de uitbreiding van de Unie in het algemeen. Allereerst moeten echter de schuldigen worden gevonden en ter verantwoording worden geroepen. Het cyanide en de zware metalen die in de rivier terecht zijn gekomen zijn vreselijke voorbeelden van hoe een nonchalante houding ten opzichte van het milieu het water voor tientallen jaren kan bederven. Deze gebeurtenis toont aan, dat in sommige landen die het lidmaatschap van de Europese Unie hebben aangevraagd, de milieunormen en de mentaliteit nog lichtjaren van het Europese niveau verwijderd zijn. Het zou dan ook goed zijn als de Unie opnieuw zou bepalen hoe de steun voor milieuprojecten meer op het ondersteunen van een duurzaam waterbeleid kan worden gericht.
Wat de ontwerprichtlijn betreft, is het zorgwekkend dat er in de amendementen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid onvoldoende rekening wordt gehouden met het belang van zuiver oppervlaktewater, dat bijdraagt aan de toename van van schoon en natuurlijk grondwater. In Finland is het oppervlaktewater zeer schoon. Door schoon oppervlaktewater te filtreren, kan op een ecologische manier zogeheten kunstmatig grondwater worden geproduceerd om de grondwatervoorraden aan te vullen. Dit proces vereist geen enkele chemische zuiveringsinstallatie. De richtlijn mag deze werkwijze niet in gevaar brengen.
In tegenstelling tot het gemeenschappelijke standpunt van de Raad, streeft de milieucommissie ernaar ook de mogelijkheden van wateroverdracht verder te beperken. Dit wordt een probleem in de landen waar de hoeveelheid water ongelijk is verdeeld. Ecologisch duurzame wateroverdracht mag niet door communautaire regelgeving worden beperkt. De activiteiten moeten natuurlijk aan regels gebonden blijven en er moeten speciale vergunningen voor nodig zijn, maar voor bijvoorbeeld Finland en het door droogte geteisterde Griekenland kunnen niet dezelfde regels gelden.

Malliori
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, water is een kostbare natuurlijke hulpbron. Zonder water is geen leven mogelijk. Daarom is het onze plicht het water te beschermen. Volgens mij is een Europese kaderrichtlijn voor water onontbeerlijk. Met dit fundamentele juridische instrument kan men de waterkwaliteit verbeteren en de waterbronnen goed beheren. Ik wil de rapporteur dan ook van harte bedanken voor haar behandeling van dit netelige probleem en haar pogingen om de uiteenlopende meningen met elkaar te verzoenen. Ik moet er echter op wijzen dat er tussen het Noorden en het Zuiden verschillen bestaan wat water betreft, en daarom kan men de waterproblemen niet overal op dezelfde manier aanpakken. Er zijn gebieden in Europa waar een structureel tekort aan water bestaat, en daar moet in de onderhavige richtlijn rekening mee worden gehouden. De laatste jaren worden de mediterrane landen ten gevolge van de klimaatverandering geteisterd door periodes van droogte en overstromingen.
Wij stemmen in met het gemeenschappelijk standpunt, maar zullen wel onze steun geven aan een aantal amendementen waarmee verbetering wordt beoogd. Wij kunnen echter niet akkoord gaan met de amendementen waarin sprake is van doorberekening van waterkosten, omdat veel van de watergebruikers in mijn land boeren zijn. Ook zijn er amendementen waarin gevraagd wordt om een verbod op de overbrenging van water van het ene stroonmgebied naar het andere. Als we die aannamen, zouden wij heel veel gebieden in Griekenland zonder water laten zitten. Verder is sprake van de verwijdering van gevaarlijke stoffen. Ik geloof dat als wij dit vraagstuk realistisch aanpakken, wij ons doel zullen bereiken. Bij het tijdschema voor de inwerkingtreding van de richtlijn moet men tot slot rekening houden met het feit dat in bepaalde landen infrastructuur moet worden aangelegd om de richtlijn te kunnen toepassen, wat tijd en geld kost. Ik ben van mening, mijnheer de Voorzitter, dat deze opmerkingen geen afbreuk zullen doen aan het doel dat wij allen nastreven, en dat is een duurzaam gebruik van de waterbronnen.

Flemming
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de maatregelen die in deze richtlijn worden voorgesteld, bestrijken een breed gebied. Er is sprake van het opstellen van waterbeheerplannen, uitgebreide informatie en inspraakmogelijkheden, intensieve samenwerking tussen de lidstaten en het bestrijden van door bepaalde schadelijke stoffen veroorzaakte watervervuiling. Als men weet hoeveel jaar het Parlement al probeert een dergelijke kaderrichtlijn op te stellen, dan ben ik blij dat ik er vandaag bij mag zijn. Ik wil mevrouw Lienemann feliciteren met het feit dat zij de gelukkige is die hier dit verslag mag presenteren.
Ik vind het echter heel belangrijk ook iets te constateren dat voor velen eigenlijk al vanzelf spreekt, maar dat ik toch wil benadrukken: deze richtlijn vormt geen reguliere wettelijke basis om tegen de wil van een lidstaat water uit diens gebied af te voeren. Ik heb - gelukkig met duidelijke steun van de EVP - een amendement ingediend om dat nog eens te bevestigen. Ik zou heel blij zijn als het Parlement daar morgen mee instemt. Het gaat er namelijk om duidelijk te maken dat water geen normale handelswaar is - hetgeen vandaag al vaker werd benadrukt - maar een goed dat de bevolking van de betreffende lidstaat van de Europese Unie toebehoort; een goed dat moet worden beschermd en waarmee dienovereenkomstig moet worden omgegaan.
Ik weet, en de spreekster voor mij heeft het al benadrukt, dat er in Europese Unie landen zijn waar water problemen veroorzaakt. Ik denk dat ieder van ons, waar dan ook, de mogelijkheid heeft nog beter met zijn water om te gaan en het water nog schoner te maken. Dat geldt voor alle landen. Pas wanneer ieder land er alles aan heeft gedaan om zijn watervoorraden in stand te houden, wanneer ieder land echt alles heeft geprobeerd, dan pas, vind ik, is het nodig over solidair watergebruik na te denken.

Gutiérrez Cortines
) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, wij zouden ons moeten verheugen over het feit dat dit reeds de tweede lezing van deze richtlijn is. Ik ben echter allerminst verheugd, omdat ik denk dat deze richtlijn van matige kwaliteit is, gebreken vertoont en voor veel toepassingsproblemen zal zorgen.
In de eerste plaats denk ik dat het een overdreven harde, simplistische en reductionistische richtlijn is. Andere, eerder uitgevaardigde richtlijnen betreffende het waterbeleid zijn in het verleden niet altijd nageleefd. De regeringen en de Commissie verzuimden vaak de nodige disciplinaire maatregelen te nemen; dat hadden zij wel moeten doen, hoe onaangenaam dat ook is. Een veel striktere regelgeving is niet nodig, omdat de problemen veeleer beheersproblemen zijn. Men moet de bevoegdheden gebruiken die men heeft, in plaats van de grote en welbekende problemen met de waterhuishouding door te schuiven naar de wetgever. Deze richtlijn is reductionistisch: landen die bevaarbare rivieren hebben kunnen niet over een kam worden geschoren met landen die een gebrek aan water hebben; landen waar de grond grote scheuren vertoont door de droogte en waar de temperatuur in de zon tot 55º of 60º kan oplopen.
Ik zeg dit omdat de bal niet bij ons ligt, maar bij de nationale regeringen en de Commissie. Zo zijn ook de milieuschade en rampen zoals die nu in Roemenië plaatsvinden niet het probleem van de wetgever, maar van de uitvoerend macht en de regeringen.
Bovendien is dit geen solidaire richtlijn. De grote Europese ruimten zijn vergeten, de klimatologische diversiteit, de woestijngebieden en andere droge gebieden. Zo is het gemeenschappelijke standpunt opgesteld.
Op het gebied van de wateroverdracht gebeurt hetzelfde. Als we spreken over wateroverdracht, spreken we over welvaartsverdeling, over solidariteit tussen verschillende volkeren en gebieden, omdat de aarde helaas niet volmaakt is en sommige gebieden meer of minder hebben dan andere.
Tenslotte betreur ik het ten zeerste dat de richtlijn niet vergezeld wordt door een milieueffectrapportage. Het is erg makkelijk voor ons om van anderen te eisen dat zij die effecten onderzoeken. Op milieugebied zouden wij onszelf echter moeten verplichten om zelf na te gaan hoeveel mensen, hoeveel landbouwers er over de kop gaan wanneer zij de kosten moeten betalen. Er is een enkel onderzoek uitgevoerd dat niet eens is gelezen. Ik ben van mening dat het uitvoeren van milieueffectrapportages een goede politieke gewoonte moet worden. Anders bedrijven we slechts dogmatiek.

Doyle
Mijnheer de Voorzitter, in deze kaderrichtlijn wordt door de consolidatie van bestaande richtlijnen het grondbeginsel voor een duurzaam waterbeleid binnen de Europese Unie vastgelegd. Het is een kader voor de bescherming en het beheer van ons water - oppervlaktewater, grondwater en water in overgangs- en kustgebieden - door middel van stroomgebieddistricten op landelijk en, in het geval van Ierland, grensoverschrijdend niveau.
Ierland ondersteunt het gemeenschappelijke standpunt en een groot deel van de amendementen van het Europees Parlement van harte. Een periode van 25 jaar voor het tot stand brengen van wetgeving, bijvoorbeeld, is nauwelijks aanvaardbaar. We hebben geen moeite met het beginsel dat de vervuiler betaalt als het gaat om een vergoeding van de kosten voor watergebruik voor industriële en commerciële doeleinden en de landbouw. Aangezien water een eerste levensbehoefte is en elk mens recht heeft op schoon drinkwater, vind ik het echter zeer belangrijk dat de richtlijn een kosteloze basisvoorziening voor huishoudelijke gebruik toestaat: een vaste hoeveelheid water per huishouden om te drinken en te koken, en voor sanitaire doeleinden.
Natuurlijk moeten we op huishoudelijk vlak betalen voor verspilling en watergebruik voor luxe-doeleinden, en de aanrekening van de kosten kan dienovereenkomstig plaatsvinden. In Ierland, waar water voor huishoudelijk gebruik al sinds 1977 niets kost, en waar dus geen watermeters in gebruik zijn, staat men zeer wantrouwend tegenover de invoering van watermeters. Op het gebied van waterbeheer zouden meters voor de stroomgebieddistricten echter een zeer belangrijk hulpmiddel kunnen zijn voor het terugdringen van waterverspilling en een juiste inschatting van toekomstige behoeften.
Het uiteindelijke doel van deze richtlijn is duurzaam watergebruik in de EU te bevorderen. Water is een schaarse en kostbare natuurlijke hulpbron. Het liefst zou ik zien dat amendement 45 morgen wordt geschrapt, zodat het gemeenschappelijk standpunt ten aanzien van artikel 9 inzake watertarieven kan worden gehandhaafd. Dat laat ruimte voor subsidiariteit ten aanzien van een kostenbeleid voor watertarieven. Elke lidstaat kan dan zijn eigen stelsel bedenken, zolang de in deze richtlijn omschreven beginselen van stimulering van duurzaam en efficiënt watergebruik maar volledig worden beschermd.
Indien amendement 45 niet wordt geschrapt, ben ik genoodzaakt een mondeling amendement voor te stellen om ervoor te zorgen dat lidstaten uitzonderingen mogen maken op de bepalingen van dit artikel, om een basishoeveelheid water voor huishoudelijk gebruik vrij te stellen van een bijdrage in de kosten van waterdiensten.
Alle wetgeving dient uitvoerbaar te zijn en moet zijn gebaseerd op het algemene beginsel van politieke aanvaardbaarheid. Ik ben van mening dat ieder mens, zowel in de ontwikkelde landen als in de ontwikkelingslanden, recht heeft op schoon, gratis drinkwater.

Redondo Jiménez
) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, op dit punt in het debat wil ik nogmaals de aandacht vestigen op enkele aspecten van de richtlijn die ik vanuit landbouwkundig oogpunt en als inwoner van een zuidelijk gelegen land van het grootste belang acht. Het kostenaspect en de kwestie van de wateroverdrachten, bijvoorbeeld.
Wat de kosten betreft, zou ik graag preciezer weten over wat voor kosten we het hebben. Hebben we het over de verspreiding en de herkomst van het water? Hebben we het over de kwaliteit van de distributienetwerken, over de aard van de voor de levering noodzakelijke werken of hebben we het over de grote hydraulische waterwerken en stuwmeren? Het zou absurd zijn de totale kosten op de agrarische sector te verhalen.
De wateroverdrachten worden omschreven als het transporteren van oppervlaktewater tussen de verschillende stroomgebieden. Weet de commissaris dat wij in ons land een van de oudste wateroverdrachtssystemen van Europa hebben? Die bestonden al in de Romeinse tijd, hoewel ze toen iets kleiner waren. Een van de belangrijkste is het Taag-Segura-systeem, dat al bijna 30 jaar dienst doet en een vergunning voor 658 hm3 per jaar heeft. De grootste hoeveelheid water die ooit in een jaar tijd is overgebracht, bedraagt 453, en het gemiddelde over 20 jaar ligt iets boven de 200. Wij kunnen niet beschuldigd worden van slecht waterbeheer.
Weet de Commissie ook dat van die 263 hm3 er 25 gebruikt worden voor irrigatiedoeleinden in het achterland van de Spaanse oostkust? Daarnaast is 30 hm3 bestemd voor waterbevoorrading van het Júcar-gebied, 7 voor waterreservoirs in het zuiden van het Júcar-gebied en de rest voor het Segura-gebied, evenredig verdeeld tussen irrigatie en waterreservoirs. Ook dit doen wij lang niet slecht, en als onze economie hiervan afhankelijk is en de ontwikkeling van deze streken op het spel staat, kan men ons deze overdrachten niet verbieden.
De kwaliteitsdoelstellingen en de best beschikbare technieken behandel ik hier niet, omdat ik denk dat we dan opnieuw over deze richtlijn gaan onderhandelen. Maar u ziet hopelijk ook dat in het pluriforme Europa dat we samen aan het opbouwen zijn, naar pluriforme oplossingen gezocht moet worden, en niet naar één allesomvattende. Daarom doe ik een beroep op het gezond verstand van de Commissie, de Raad en deze plenaire vergadering. Ik hoop dat zij zich bij de stemming zullen uitspreken tegen een uniform Europa op een terrein waar het subsidiariteitsbeginsel zou moeten gelden.
Mevrouw de commissaris: Andalusië is geen Lapland.

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden! Eerst en vooral dank ik de milieucommisie en met name de rapporteur, mevrouw Lienemann, voor het ambitieuze en constructieve werk dat zij in verband met deze kaderrichtlijn voor water heeft gedaan. Water is een van de belangrijkste natuurlijke hulpbronnen, zoals de meeste sprekers hebben opgemerkt. Een ambitieus en evenwichtig Europees waterbeleid is een belangrijk element in het streven naar een duurzame ontwikkeling voor Europa. Water is een van de gebieden waaraan ik tijdens mijn mandaat bij de Commissie bijzondere aandacht zal besteden.
Het verheugt mij dat het Parlement in de amendementen die het heeft ingediend, blijk geeft van overeenstemming met het standpunt van de Commissie. Vele amendementen spruiten voort uit de zeer constructieve, informele discussies die de Raad en het Parlement tijdens de eerste lezing hebben gevoerd.
De meeste amendementen maken de tekst beter en ambitieuzer. De Commissie kan 72 van de 108 amendementen overnemen: volledig, gedeeltelijk of in principe. Bij veel amendementen zal naar een compromis moeten worden gezocht. Ik doe daarom een beroep op het Parlement om met oog op de komende onderhandelingen voor een ambitieus standpunt te stemmen.
Om te beginnen wil ik een van mijn belangrijkste argumenten vermelden. Vandaag hebben wij de mogelijkheid de besluiten die in het kader van de OSPAR-overeenkomst zijn genomen, ten uitvoer te leggen. In plaats van deze doelstellingen juridisch bindend te maken, moeten wij ze politiek invullen. Deze benadering komt ook in verschillende amendementen van het Parlement tot uiting.
Deze richtlijn concentreert het Europees waterbeleid voor de komende drie decennia op het vlak van de waterheffingen. Het is onze plicht er nu reeds voor te zorgen dat deze richtlijn de juiste prikkels bevat, de juiste drijfveren, voor een efficiënte heffingsstructuur en prijsstelling die ons milieu op een doelmatige manier verbeteren. Het klinkt mooi dat iedereen recht heeft op water en dat het een kosteloos recht zou moeten zijn. Water is echter niet gratis. Alleen met een efficiënt beheersinstrument kunnen wij water beter behandelen en beheren.
Ik wil daaraan toevoegen dat ik voorstander ben van een strikter tijdschema en een duidelijkere omschrijving van de doelstellingen. Ook de uitzonderingscriteria voor grondwater en water dat door menselijke activiteiten sterk is veranderd, moeten worden verduidelijkt. Ik ben er tevens voorstander van dat radioactieve stoffen expliciet worden vermeld.
Tijdens het debat hebben meerdere sprekers gewezen op het belang van voorlichting en overleg met het publiek. Ik wil dit nog eens extra onderstrepen. Het is zeer belangrijk dat wij de bevolking via goede voorlichting en een raadplegingsprocedure bij deze problematiek betrekken. Dit is in overweging 14 verwoord.
Mijnheer Bowe en mijn Schotse medewerker kan ik alvast geruststellen: zij zullen met een gerust geweten af en toe van een glas Schotse whisky kunnen blijven genieten! De Commissie achtte het niet nodig regels op te stellen voor de zeer beperkte hoeveelheid water die bij de whiskyproductie gebruikt wordt.
Nu zal ik op enkele aspecten nader ingaan. De beperking van het lozen van gevaarlijke stoffen in onze wateren moet een van de belangrijkste doelstellingen zijn. Het verheugt mij dat het Parlement zich in zijn amendementen op deze doelstelling heeft geconcentreerd.
De Commissie is het volkomen eens met het voorstel de OSPAR-afspraken in de tekst op te nemen. Wij moeten de precieze inhoud en reikwijdte van deze bepalingen echter respecteren. Zoals ik zei, zijn de doelstelling en het tijdschema voor OSPAR in eerste instantie een politiek gegeven. De invoering van een juridisch bindend tijdschema zou hiertegen indruisen. Anderzijds moeten de lidstaten en de Gemeenschap op de een of andere manier verplicht worden maatregelen te nemen om deze doelstellingen te verwezenlijken en het tijdschema te volgen. Ik begroet daarom de amendementen 6, 10, 14, 24, 58, 60 en 88.
De Commissie kan amendement 19 echter niet aanvaarden, omdat de definitie van gevaarlijke stoffen niet overeenkomt met die in de OSPAR-overeenkomst. De Commissie geeft in haar voorstel een duidelijke procedure voor de selectie van stoffen, wat een definitie overbodig maakt. Hoewel ik het met de inhoud van de amendementen 79 en 106 eens ben, gaan zij verder dan de OSPAR-bepalingen en daarom kan ik ze niet overnemen.
De Commissie kan in principe instemmen met amendement 60, waarin een termijn wordt vastgesteld waarbinnen de Commissie een nieuwe prioriteitslijst dient voor te stellen.
Amendement 59 stelt de eis dat de vastgestelde prioriteitslijst voortdurend getoetst wordt. Aangezien dit tot juridische onzekerheid betreffende de status van de lijst zou leiden, kunnen wij dit amendement niet aanvaarden. Op het verzoek van het Parlement, in de amendementen 60 en 93, om een lijst van potentieel gevaarlijke stoffen en een lijst van onvoldoende gedocumenteerde stoffen op te stellen, kan de Comissie evenmin ingaan. Dergelijke lijsten zouden een onzekere juridische status hebben, en passen niet in de procedure voor de vaststelling van prioriteitslijsten. In dit verband wens ik te benadrukken dat de OSPAR-overeenkomst geen enkele weerslag heeft op de bestaande communautaire wetgeving inzake nitraat in de landbouwsector. Deze kaderrichtlijn zal dus geen enkele invloed hebben op de nitraatrichtlijn.
Ik waardeer het dat het Parlement zich soepel heeft opgesteld aangaande het zeer gevoelige en moeilijke probleem betreffende de keuze van heffingen op waterdiensten. Ik ben het er helemaal mee eens dat het prijsniveau van water een duurzame exploitatie van de watervoorraden moet stimuleren. Ik steun ook de eis dat elke sector een passende bijdrage moet leveren om de eigen kosten te dekken. Daarom kan ik de amendementen 43 tot en met 46 alsook amendement 85 in principe aanvaarden.
Ik vind dat elke economische sector door juridisch bindende bepalingen moeten worden verplicht de financiële kosten van waterdiensten te dekken. Door deze doelstelling kan worden gemeten hoeveel vooruitgang er is geboekt. Ik steun daarom de algemene tendens van amendement 105, omdat het overeenkomt met het oorspronkelijke voorstel van de Commissie. Ik ben er ook voorstander van dat we daarna moeten streven naar een dekking van de milieukosten en de kosten van hulpbronnen door elke sector.
Wij beseffen dat de prijs van water en waterdiensten een ingewikkelde materie is en dat we niet alleen met milieuaspecten, maar ook met sociale en economische aspecten rekening dienen te houden. Dit mag echter geen excuus zijn om economische sectoren die vervuiling veroorzaken en niet efficiënt werken, te subsidiëren. De Commissie is van plan over dit probleem op korte termijn een mededeling te publiceren.
Ik ben het met het Parlement eens dat de termijn van 16 jaar voor de uitvoering van deze doelstellingen, zoals in het gemeenschappelijk standpunt staat, aanzienlijk moet worden ingekort. Dit geldt ook voor de voorgestelde verlenging met nog eens 18 jaar.
Amendement 28 beoogt de schrapping van een derde verlengingstermijn, en dat is een belangrijke stap. Wij kunnen dit amendement dan ook overnemen. Een periode van tien jaar, zoals in de amendementen 24 en 26 wordt voorgesteld, is echter weer te kort.
Ik vind dat de algemene definitie van de doelstellingen een expliciete en strenge bepaling moet bevatten om verslechtering te voorkomen. Het voorstel moet voorts scherpe criteria bevatten inzake de verlenging van termijnen voor de aanwijzing van sterk veranderde en kunstmatige waterlichamen alsook voor de vaststelling van lagere doelstellingen. Dit betreft de amendenten 6, 24, 25, 27, 30, 31, 32, 33, 34, 78, 80, 102 en 104. In het belang van een globale oplossing kan de Commissie deze amendementen voor het grootste deel overnemen en steunen.
De eis in de amendementen 27 en 29 dat de Commissie elke verlenging moet goedkeuren, gaat te ver en kan bijgevolg niet aanvaard worden.
Een ander belangrijk element is de bescherming van het grondwater. Om de trend van steeds toenemende vervuiling tegen te gaan, hebben we een uitgangspunt en een einddoelstelling nodig. Ook strengere criteria voor de interpretatie van meetresultaten zijn noodzakelijk.
De Commissie kan de belangrijkste delen van de amendementen 25 en 73 daarom in principe overnemen. De nieuwe definitie in amendement 72 is echter te streng en kan voor dit doel niet aangewend worden. Ik stel voor amendement 92 in een bredere oplossing in te passen.
In amendement 71 wordt geen rekening gehouden met seizoenvariaties noch met jaarlijkse schommelingen van het grondwaterniveau. Daarom kunnen wij dit amendement niet aanvaarden.
De Commissie vindt het niet realistisch noch noodzakelijk om normen op te stellen die garanderen dat de minst intensieve zuiveringsbehandeling van oppervlaktewater voldoende is om drinkwater te verkrijgen. Zij geeft de voorkeur aan een aanvulling van de maatregelen in artikel 11 die de aanpak van dit probleem bevorderen. Volgens dit amendement zou een goede toestand moeten garanderen dat het oppervlaktewater drinkbaar is. Dit deel van amendement 41 kunnen wij niet aanvaarden.
De Commissie waardeert de inspanningen van het Parlement om de zogenaamde gecombineerde aanpak een centrale plaats in het voorstel te geven. In de amendementen 22 en 47 worden dit begrip en de reikwijdte ervan gedefinieerd. De Commissie kan deze amendementen in principe aanvaarden. Voor een zo groot mogelijke rechtszekerheid en proportionaliteit willen wij amendement 47 echter anders formuleren en er een minimumbepaling van maken.
De controle op de overdracht van water is reeds voorzien, maar een uitdrukkelijke vermelding maakt de tekst duidelijker. Dit deel van de amendementen 49 en 87 kunnen wij bijgevolg aanvaarden. Het is echter overbodig de tenuitvoerlegging van alle maatregelen voor het beheersen van de vraag verplicht te stellen. In het voorstel staat immers al dat het onttrekken van water volgens de ecologische behoeften van het stroomgebied geregeld moet worden. De Commissie kan dit deel van de amendementen 49 en 87 bijgevolg niet overnemen.
De Commissie stemt in met amendement 76 dat radioactieve stoffen in het voorstel opneemt.
Samenvattend kan de Commissie dus 72 amendementen volledig, gedeeltelijk of principieel overnemen. De volgende amendementen kunnen we niet aanvaarden: 1, 4, 9, 11, 13, 15, 19, 23, 39, 40, 51, 59, 61, 64, 66, 70, 71, 72, 74, 77, 79, 81, 83, 87, 89, 90, 91, 95, 97, 98, 100, 101, 103, 106 en 107.
Tot slot begroet ik de inspanningen van het Parlement om een oplossing te vinden voor de problemen waarover de Raad een andere mening heeft. Er zijn grote vorderingen gemaakt, en de constructieve sfeer in de discussies schept een goed werkklimaat voor toekomstige onderhandelingen. Er zijn nog een aantal hinderpalen, maar ik ben ervan overtuigd dat wij naarmate het wetgevingsproces vordert, onze gemeenschappelijke doelstelling zullen bereiken, namelijk een waterbeleid tot stand te brengen waarop we trots mogen zijn. Een vastberaden standpunt van het Parlement zal in belangrijke mate bijdragen tot een ambitieus Europees waterbeleid voor de komende drie decennia.

Doyle
Ik zou graag het standpunt van de commissaris ten aanzien van amendement 45 willen horen. Het kan zijn dat ik het over het hoofd heb gezien in de lijst die is rondgedeeld.

Wallström
Aanvaard.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Wallström.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Financieringsinstrument voor het milieu (Life)
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0014/2000), namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het financieringsinstrument voor het milieu (Life) (Rapporteur: mevrouw Lienemann).

Lienemann
Mijnheer de Voorzitter, we hebben ons al in eerste lezing over dit verslag mogen buigen en ik heb binnen de commissie begrepen dat er in dit Parlement een ruime consensus over bestaat. Life is de enige begrotingslijn binnen de communautaire begroting die rechtstreeks op het milieu van toepassing is. Ook dit keer moeten we constateren dat de voor dit programma vrijgemaakte middelen ontoereikend zijn om onze doelstellingen te verwezenlijken. Al jaren schieten deze middelen tekort. Ondanks de vorige uitbreiding van de Unie en de aanpassingen die in het tweede Life-programma resulteerden, zijn de middelen niet verhoogd. Bovendien zien we dat de regio's, marktdeelnemers, bedrijven en verenigingen in toenemende mate projecten in het kader van zowel Life-Natuur als Life-Milieu indienen. Deze projecten zijn van zeer goede kwaliteit. Na een technisch onderzoek dat door de verschillende bevoegde instanties is uitgevoerd, was iedereen van mening dat deze projecten de steun van de Europese Unie verdienen. Toch slagen we er niet in deze projecten te financieren, simpelweg omdat de toegekende middelen tekort schieten.
Ik wil verder opmerken dat het bestedingspercentage van de kredieten binnen de communautaire begroting buitengewoon hoog is. Dit instrument is dus zeer doeltreffend voor het beleid dat we willen voeren. Ik wil met name het belang van het onderdeel Life-Natuur benadrukken. Iedereen is op de hoogte van de problemen die zich bij de toepassing van een groot aantal richtlijnen voordoen, zoals de habitatrichtlijn en de richtlijn over trekvogels. Life moet vergezeld gaan van een beleid waarmee de doelstellingen van deze richtlijnen kunnen worden verwezenlijkt. Als er onvoldoende middelen worden vrijgemaakt, kunnen deze doelstellingen niet gehaald worden en zal men het idee krijgen dat onze Europese richtlijnen niet uitvoerbaar zijn.
In het debat van vandaag gaat het om twee belangrijke vraagstukken. Het eerste heeft betrekking op de comitologie, waarover in dit Parlement al zoveel gesproken is. Ons Parlement wil zich in zijn beleid laten leiden door zowel beheerscomités als raadgevende comités. Deze comités bieden de Commissie enige flexibiliteit en zorgen ervoor dat de Raad niet teveel beslissingen kan blokkeren. Ze dragen er dus toe bij dat het intergouvernementele beleid steeds meer wordt vervangen door communautair beleid en dit is nu precies de wens van het Parlement.
De meeste financiële programma's en instrumenten van de Europese Unie zijn inmiddels het onderwerp geweest van dergelijke debatten over de comitologie. Ik denk dat er meer overeenstemming over de comitologie bestaat dan over de begroting. Dit is immers uit de gesprekken gebleken. Ik wil hier in herinnering brengen dat ons Parlement om 850 miljoen euro heeft gevraagd. Dat is op de totale communautaire begroting geen bijzonder hoog bedrag. Momenteel wordt ons 613 miljoen euro voorgesteld. Ik denk dat de Unie omwille van het milieu een veel ruimhartiger financieel gebaar moet maken, zodat het Life-programma kan worden uitgevoerd.
Ik wil tenslotte nog iets zeggen over de wijze waarop onze instellingen functioneren. De toon van het debat van vandaag is dat er snel overeenstemming bereikt moet worden. Het Parlement zou daartoe een toontje lager moeten zingen, met name wat zijn financiële wensen betreft. Als er via de medebeslissingsprocedure niet snel overeenstemming wordt bereikt over het kader van de Life-verordening, zo wordt er geredeneerd, zal er vertraging ontstaan bij het uitvoeren van het Life-programma voor 2000. Het is inderdaad zo dat de NGO's en de betrokken medewerkers ter plekke op onze kredieten zitten te wachten. Ik wil evenwel in herinnering brengen dat de Raad alle tijd heeft genomen om zijn voorstellen te formuleren en deze slechts enkele maanden voor de eindtermijn bij ons heeft ingediend. Wij moeten ons houden aan de termijn van maximaal 4 maanden die in de regels staat vermeld. Dan doen we dus ook, en vervolgens krijgen we te horen: "Wacht even! Als u redelijk bent, moet u ons standpunt accepteren, want voor medebeslissing is geen tijd".
Dit is niet de eerste keer dat ons Parlement tegen een dergelijke gang van zaken protest aantekent. Dit protest is overigens niet tot iemand persoonlijk binnen de Raad gericht, en ik zou zeker niet willen dat het Portugese voorzitterschap zich verantwoordelijk voelt voor deze situatie. In feite is dit soort optreden een traditie geworden binnen de Raad. Ik wil alleen maar aangeven dat de begrotingskwestie van groot belang is voor het milieuvraagstuk en dat het Parlement niet wil wijken voor deze chantagepraktijken waarbij uitsluitend van het Parlement een redelijke opstelling verlangd wordt. Ik hoop dus dat de collega's zich zullen uitspreken voor de bemiddelingsprocedure. In het verleden hebben ze dat immers ook vaak gedaan. Verder hoop ik dat de Raad en de Commissie zich bereid tonen naar ons te luisteren en dat er een compromis kan worden bereikt.

Moreira da Silva
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het is waar dat wij het openlijk oneens zijn met een aantal door de Raad en de Commissie aanvaarde opties; ik zal later nog gelegenheid hebben daar iets over te zeggen. Ik moet echter ook eerlijk zeggen dat deze verordening beter is dan die voor Life I en Life II. In de eerste plaats omdat het basisvoorstel Life vastomlijnder, transparanter en rationeler maakt. In de tweede plaats omdat in het gemeenschappelijk standpunt een aantal fundamentele gezichtspunten opgenomen zijn die door het Europees Parlement in eerste lezing verdedigd zijn. Ik denk daarbij vooral aan de stelling dat het scheppen van werkgelegenheid een factor moet zijn bij het beoordelen van projectvoorstellen, en de stelling dat het terugbrengen van het milieueffect van producten, vanaf de productie tot en met de recyclage of vernietiging ervan, één van de doelstellingen van Life-Milieu wordt. In de derde plaats vinden wij het een zeer goede zaak dat in het gemeenschappelijk standpunt voor het eerst de bescherming en het beheer van kustzones genoemd wordt als één van de prioriteiten van Life-Milieu.
De verordening voor Life III heeft dus vele goede kanten. Maar het is wel zo, mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, dat deze verordening tekortschiet op het punt waaraan een financieringsinstrument zijn kracht ontleent: het budget. De Commissie en de Raad houden vast aan hun voorstel van 613 miljoen euro als referentiebedrag voor de periode 2000 - 2004, waarmee ze het voorstel van het Europees Parlement voor de toewijzing van 850 miljoen euro verwerpen. Ze nemen zo een beslissing die volgens ons niet gebaseerd kan zijn op dezelfde criteria van redelijkheid en rechtvaardigheid die ten grondslag lagen aan andere bepalingen die de Raad en de Commissie in Life III geïntroduceerd hebben.
We willen de Commissie en de Raad bij dezen duidelijk maken dat we volharden in onze opzet om Life de middelen toe te kennen die dit programma verdient, een budget dat een betere garantie biedt voor het behalen van de doeleinden die men met dit type instrument beoogt te bereiken. We rechtvaardigen onze keuze met vier heel eenvoudige argumenten. Ten eerste is Life het enige rechtstreekse financieringsinstrument voor het bevorderen van het milieubeleid van de Europese Unie - er is eenvoudigweg geen ander. Ten tweede is Life een instrument dat goede resultaten heeft opgeleverd; het heeft de ontwikkeling van innovatieve methoden en technologieën mogelijk gemaakt, en het heeft een uitmuntende uitvoeringsgraad. Ten derde is het zo dat het budget van Life in absolute bedragen teruggebracht is, waardoor het de dynamiek en de groeiende vraag niet heeft kunnen bijbenen. Ten vierde heeft het Parlement op grond van de waarde die het aan Life toekent, aan dit programma steeds hogere bedragen toegewezen in de jaarlijkse begrotingen. Goedkeuring van het voorstel zoals dat door de Raad en de Commissie verdedigd wordt, zou een onaanvaardbare omkering van deze tendens betekenen.
Maar onze bezorgdheid beperkt zich niet tot de begrotingskwestie. Klimaatsveranderingen en waterbeleid zijn zaken die de Europese burger bezighouden; het zijn zaken waaraan in dit Parlement veel aandacht is geschonken. Daarom is het ons inziens van fundamenteel belang dat de door ons voorgestelde amendementen goedgekeurd worden. Het gaat om de nummers 5 en 6, waarin een duurzaam beheer van het grond- en oppervlaktewater en het terugdringen van de broeikasgassen gedefinieerd worden als doelstellingen van Life-Milieu.
Tenslotte wil ik mevrouw Lienemann bedanken voor haar verslag. Ik voeg daaraan toe dat wij voor haar amendementen betreffende de comitologie zullen stemmen. In de milieucommissie is weliswaar duidelijk gebleken dat wij Life bij voorkeur door een raadgevend comité laten begeleiden, maar we willen ook niet bijdragen aan het welslagen van het voorstel van de Raad, dat beslist slechter is.

Lange
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris. Mevrouw de commissaris, u oefent terecht druk uit op de lidstaten die de habitatrichtlijn niet hebben omgezet, ook op de lidstaat waaruit ik afkomstig ben. Terecht, omdat er eisen worden gesteld aan onze natuurlijke omgeving en wij deze Natura 2000-gebieden uiteindelijk moeten realiseren.
Mocht dit gebeuren, dan ontstaat er natuurlijk een enorme behoefte aan Life-Natuur-middelen, omdat we voor deze gebieden, die dan eindelijk bekend zijn, natuurlijk ook behoudsmaatregelen moeten betalen. Bovendien gebeurt dat in een situatie waarin we niet eens in stand kunnen houden wat we met Life I en II hebben bereikt. Het feit dat men de habitat-gebieden nu snel wil aanwijzen, betekent zeer zeker ook dat we meer geld voor Life nodig hebben.
Daartoe richt ik mij ook tot de Raad. De Raad is wereldkampioen in het goedkeuren van uitgaven, vooral op het gebied van het buitenlands beleid, die wij vervolgens op de een of andere manier moeten financieren uit onze begroting. Ik noem slechts de hulp aan Bosnië - daarbij wordt aan alle kanten gesnoeid. Hier, op een gebied dat onze duurzame ontwikkeling betreft, weigert de Raad echter de Life-begroting met het oog op de toekomst te verhogen met bedragen die in verhouding tot de totale begroting toch belachelijk gering zijn. Hier begrijp ik helemaal niets van, en ik verzoek alle collega's met klem het voorstel van collega Lienemann te steunen om de middelen tot 850 miljoen euro te verhogen.

Ries
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, Life is het enige financieringsinstrument voor het milieu, en daarom van groot belang. Wij kunnen met dit instrument onze ambities verwezenlijken als we bereid zijn daarvoor de financiële middelen vrij te maken.
Het belangrijkste punt van discussie met de Raad heeft ongetwijfeld betrekking op de middelen die aan Life III zullen worden toegewezen. In het gemeenschappelijk standpunt wordt uitgegaan van een bedrag van 613 miljoen euro voor de periode 2000-2004. Dit bedrag is ontoereikend. De liberale fractie schaart zich achter het voorstel om dit bedrag tot 850 miljoen euro te verhogen. Wij onderschrijven dus het amendement van mevrouw Lienemann waarin zij aangeeft dat de financiële middelen sinds de laatste uitbreiding van de Unie niet meer zijn verhoogd, en dat er al helemaal geen rekening is gehouden met de komende uitbreiding.
De bedragen die we vragen zijn niet exorbitant hoog en betreffen geen onnodige uitgaven. Integendeel, ons verzoek is bescheiden in vergelijking tot de vele behoeften waarin moet worden voorzien, en is verwaarloosbaar als men kijkt naar de bedragen die voor het structuurbeleid van de Unie worden vrijgemaakt. Slechts een fractie van de Europese begroting wordt voor het milieu bestemd, terwijl het hier in eerste instantie om een investering gaat: een investering in natuurlijke hulpbronnen uiteraard, maar ook een investering in werkgelegenheid. Er is immers aangetoond dat een actief milieubeleid voor nieuwe banen zorgt. Hieruit kan worden opgemaakt dat Life zeer succesvol is, niet alleen binnen de NGO's, maar ook bij bedrijven, plaatselijke overheden en derde landen. Bijna een derde van de 8.500 ontvangen verzoeken voldeed aan de gestelde voorwaarden, en ongeveer 1.300 projecten zijn tussen 1992 en 1998 medegefinancierd.
Het Parlement wil dat dit succes wordt gecontinueerd. Daarom steunt ook mijn fractie amendement 14, waarin sprake is van een vierde fase van Life. Wat het milieu betreft, laten de investeringen en de ambitie het op de lange termijn afweten. Toekomstige generaties zullen hiervoor de prijs moeten betalen.

Isler Béguin
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik zal hier ongetwijfeld in herhaling vervallen, maar ook ik denk dat we de Raad regelmatig moeten laten weten hoe wij over Life denken. De rapporteur heeft zeer terecht benadrukt dat Life het enige financieringsinstrument is dat geheel ten goede komt aan de tenuitvoerlegging van het milieubeleid van de Unie.
Dit instrument is zeer belangrijk omdat het daadwerkelijk vernieuwende maatregelen ten gunste van de natuur en het milieu in Europa mogelijk maakt, en deze maatregelen bovendien door de lidstaten worden overgenomen en geïntensiveerd. Er is overigens bewust gekozen voor een financieringsinstrument dat democratisch van aard is. Het is zowel voor regeringinstellingen als NGO's toegankelijk. Daarom, waarde collega's, verzoek ik u tegen de amendementen te stemmen die het karakter van Life geweld aandoen.
Via instellingen en organisaties kan de Europese burger direct van Life profiteren. Life kan verder worden ingezet voor maatregelen die het algemeen belang dienen. Voor miljoenen leden van de NGO's - ik wil dit aantal benadrukken - is Life het bewijs dat de Unie een ambitieus beleid wil voeren ten gunste van het natuurlijk erfgoed. Life is overigens het belangrijkste instrument van het Europees netwerk Natura 2000. De lidstaten hebben overeenkomstig de richtlijn over de habitats van zeldzame en bedreigde flora en fauna, en de richtlijn over trekvogels, in dit netwerk geïnvesteerd. Dankzij dit netwerk kunnen de gebieden van grote ecologische waarde in onze lidstaten worden beschermd.
Ik wil u verder laten weten dat de tegenstanders van dit beleid in de verschillende lidstaten de milieubescherming in Europa geen dienst bewijzen. Dat is jammer, want iedereen in deze vergaderzaal weet dat de financiële middelen voor Life tekortschieten om de projecten van de lidstaten te bekostigen. Veel van deze projecten zijn om financiële redenen afgeblazen.
Voor Life is momenteel slechts 100 miljoen euro per jaar beschikbaar, wat neerkomt op nog geen 1Promille van de communautaire begroting. Ik wil benadrukken dat voor de landbouw, zoals iedereen weet, 37 miljard euro ter beschikking staat, terwijl juist de landbouw het milieu in vele opzichten schaadt.
Mijn fractie is van mening dat in deze omstandigheden de financiële middelen ten behoeve van Life verhoogd moeten worden. Wij scharen ons daarom onvoorwaardelijk achter het voorstel van mevrouw Lienemann om het budget te verhogen tot 850 miljoen euro. We weten immers dat onze medeburgers zeer hoge verwachtingen koesteren met betrekking tot het milieu. In dit opzicht is het compromis van de Raad inzake de financiering van Life kil en onacceptabel, temeer daar relatief zeer veel Life-programma's daadwerkelijk worden uitgevoerd. Uit deze programma's kunnen overigens nieuwe milieuvriendelijke technieken ontstaan, en het behoeft geen betoog dat dit de eerste programma's voor duurzame ontwikkeling zijn.

Bernié
Mijnheer de Voorzitter, voor het milieuprogramma van de Europese Unie zijn aanzienlijke bedragen vrijgemaakt: 613 miljoen euro. Velen vragen zich af of de publieke middelen wel goed worden aangewend. Een financieringsinstrument van deze omvang moet transparant en doelmatig zijn. In het onderhavige geval is van transparantie en doelmatigheid geen sprake. De selectiecriteria zijn slecht gedefinieerd, vele transacties zijn verdacht en de balansen worden veelal niet gepubliceerd. Bovendien ontbreekt iedere vorm van evaluatie.
Wij stellen u voor de verordening als volgt te wijzigen. Allereerst vinden wij dat projecten die door het financieringsinstrument Life worden bekostigd, alleen door overheidsinstellingen mogen worden gerealiseerd. Via een aanbestedingsprocedure kan het beheer van deze gebieden desnoods aan bevoegde milieubeschermingsorganisaties worden toevertrouwd. Het gaat hier om de continuïteit. Particuliere instellingen kunnen immers verdwijnen of de opdracht aan derden uitbesteden. Het is vanuit filosofisch oogpunt choquerend en vanuit juridisch oogpunt dubieus dat onder het mom van milieubescherming en met uitsluitend publieke middelen een gehele sector van particuliere bedrijven in stand wordt gehouden.
In de tweede plaats moet omschreven worden wie in aanmerking komt voor Life-middelen en hoe deze middelen worden toegekend. Op deze wijze kan iedere verdenking van vriendjespolitiek en buitensluiting voorkomen worden. In de derde plaats moet voorafgaand aan het Life-programma overleg plaatsvinden met de betrokken gebruikers en instanties. Het programma Life-Natuur in het Franse Grand-Lieu is bijvoorbeeld zonder enig overleg ten uitvoer gebracht, met als gevolg dat er zich een daadwerkelijke milieuramp heeft kunnen voltrekken. Door baggerwerkzaamheden, die in strijd met de Franse wet zijn uitgevoerd, kampt het lager gelegen Acheneau nu met aanzienlijke slibvorming. Zo zijn veel paaigebieden vernietigd en prachtige watergebieden verdwenen. Men heeft het slib voor 6 miljoen frank 3 kilometer verplaatst en het middel bleek erger dan de kwaal. Alle betrokken organisaties hebben de ernstige gevolgen van deze ingreep overigens voorspeld. Verder heeft deze ingreep tot de nodige geschillen geleid, en tot extra uitgaven uit het financieringsinstrument om de schade te herstellen. Dit moeten we in het vervolg dus zien te vermijden.
In de vierde plaats moeten er vertegenwoordigers van het Parlement in de follow-up commissie plaatsnemen. Ik denk hierbij aan minimaal één afgevaardigde per fractie. Het is immers volkomen legitiem dat de afgevaardigden toezicht houden op het gebruik van de toegekende kredieten. In de vijfde plaats moeten jaarlijks de wetenschappelijke, technische en financiële gegevens met betrekking tot de gerealiseerde Life-maatregelen worden gepubliceerd. In de zesde plaats dienen de programma's grondig en regelmatig te worden geëvalueerd. In de zevende plaats moet ook bij milieurampen een beroep gedaan kunnen worden op deze middelen. Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan herbebossing na storm en herstel van natuurgebieden na olievervuiling.
Mevrouw de rapporteur, mijnheer de Voorzitter, wij leggen dit concrete, weloverdachte en eenvoudig uitvoerbare voorstel om plaatselijke conflicten te voorkomen en publieke middelen op juiste wijze aan te wenden, aan u voor en hopen dat het in overweging wordt genomen alvorens de begrotingslijn Life met maar liefst 40% wordt verhoogd.

Redondo Jiménez
) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, in de eerste plaats wil ik mevrouw Lienemann van harte feliciteren met haar verslag, en feliciteer ik ook de Commissie - waarom niet - omdat dit verslag, dit standpunt, in algemene zin een verbetering is op de bestaande teksten. Bovendien is de systematiek verbeterd: die is nu duidelijker en transparanter. Ik wil ook de diensten van de Commissie feliciteren omdat de evaluatie, controle en begeleiding van het Life-programma een redelijke garantie bieden voor de juiste selectie en uitvoering van de projecten.
Er zijn echter enkele aspecten waarop ik de aandacht wil vestigen. In de eerste plaats is dat de continuïteit, die ik in principe niet in twijfel trek; op de tweede plaats, de financiering. Helaas wordt slechts 7,2% van de voorgestelde projecten gefinancierd. Van de 1.919 miljoen euro die gevraagd werd, is slechts 784 miljoen toegekend. En nu verschijnt er in het financieel memorandum een bedrag van nog maar 613 miljoen euro, te verdelen over nog meer landen en nog meer bevoegdheden.
Het Parlement heeft al voorgesteld om 850 miljoen euro uit te trekken, maar in dit document wordt het eerste voorstel herhaald, 613 miljoen.
Mevrouw de commissaris, op alle terreinen nemen de milieuverplichtingen toe, maar het enige financieringsinstrument dat speciaal voor het milieu is, wordt beperkt. Is dat niet tegenstrijdig? Vragen we niet aan anderen wat we zelf niet wensen te geven? We hebben wel allemaal de mond vol van het milieu, maar we zijn niet bereid er gezamenlijk voor te betalen. Dat laten we liever over aan degenen die de plek waar zij het hele jaar wonen altijd al hebben onderhouden en daarvoor hebben betaald.
Mevrouw de commissaris, laten we consequent zijn. De kosten van het van het milieubehoud waarvan we allemaal profijt hebben, moeten gezamenlijk worden opgebracht, en het Life-programma is het enige financieringsinstrument voor het milieu. Bovendien hebben de Life-projecten hun nut over het algemeen bewezen.

Trakatellis
Mijnheer de Voorzitter, sedert 1992 beschikt de Gemeenschap over een instrument, Life, dat bij uitstek geschikt is voor de bevordering en de ontwikkeling van het milieubeleid, zowel in de Gemeenschap alsook in de omringende derde landen. Uitgaande van de ervaringen van de afgelopen acht jaar wil men nu, in de derde fase van dit financieel instrument, de efficiëntie van de milieuacties verbeteren. De hoofddoelstellingen van de onderhavige ontwerpverordening zijn: financiering van maatregelen voor de toepassing, aanpassing en ontwikkeling van het communautair milieubeleid, integratie van de milieuproblematiek in andere beleidsvormen en het leveren van een bijdrage aan duurzame ontwikkeling.
In het thematische programma Life-Natuur, waarmee men het Natura 2000-netwerk wil verwezenlijken, is voor het eerst sprake van een multinationale aanpak bij het ontwikkelen van internationale projecten en acties. Op die manier wil men versplintering van biotopen voorkomen en de bescherming van de biodiversiteit versterken. In het thematische programma Life-Milieu, waarin het met name gaat om demonstratieprojecten ten behoeve van het midden- en kleinbedrijf en de lokale overheidsinstanties, wordt duidelijk de klemtoon gelegd op de integratie van de milieuproblematiek in de andere beleidsvormen.
Ik ben zonder meer voor de verhoging van het kredietvolume voor Life van 613 miljoen naar 850 miljoen euro voor de komende vijf jaar die de rapporteur, mevrouw Lienemann, voorstelt. Als wij de voor milieubescherming noodzakelijke middelen niet ter beschikking stellen, zullen wij de in de afgelopen jaren toegenomen betekenis van het milieu geen recht kunnen doen, en geen gevolg kunnen geven aan de noodzaak van integratie van de milieuproblematiek in de andere beleidsvormen. Bovendien worden de uitdagingen in het gebied rond de Unie steeds groter. Er zijn acute milieuproblemen in de kandidaatlanden. Daarom mogen wij niet doen alsof onze neus bloedt. Het voorval van enkele dagen geleden waarbij een zijrivier van de Donau en de Donau zelf werden vervuild, moet een les voor ons zijn. Wij moeten de met Life gefinancierde milieuacties versterken. Dan kunnen wij een communautair milieubeleid voeren en de Gemeenschap helpen bij het vervullen van haar taken ten gunste van een milieubescherming en -verbetering van hoog gehalte.

Zappalà
Mijnheer de Voorzitter, ik wil in de eerste plaats mevrouw Lienemann complimenteren met haar milieubewustzijn, dat blijkt uit de twee verslagen die we vanavond hebben besproken.
In twee minuten kan een thema van een dergelijk belang natuurlijk niet omvattend behandeld worden. Ik verzoek de commissaris daarom de behandeling van deze belangrijke zaak op zich te nemen.
Ik draag al vijf jaar de verantwoordelijkheid voor de commissie milieubeheer van een regionale instelling, die natuurlijk niet de brede visie heeft van de gelijknamige commissie van dit Parlement.
Het milieu is er zeer ernstig aan toe. Ik wil, in navolging van de collega's die voor mij hebben gesproken, nog eens terugkomen op het economische aspect en op de financiering van projecten die, naar mijn mening, alle een openbaar karakter zouden moeten hebben.
Wat betreft de financiering: mevrouw de commissaris, 613 miljoen euro is niet voldoende, ook 850 miljoen euro is niet genoeg. Eind augustus heb ik deelgenomen aan een vergadering van de commissie milieubeheer waarin zelfs sprake was van 2 miljard euro, ofwel 4.000 miljard lire voor de eliminatie, of ten minste de bestrijding, van de problemen die verband houden met tabaksverslaving.
Het milieu is echter een veel ernstiger en belangrijker probleem dan tabaksverslaving. Mevrouw de commissaris, ik verzeker u dat 850 miljoen euro - ervan uitgaande dat dat bedrag inderdaad wordt toegewezen - in de praktijk niet genoeg is om welk project dan ook uit te voeren.
In veel regio's zijn parken aangelegd, een fundamenteel onderdeel van het programma Life. Maar parken waarvoor niet genoeg financiële middelen beschikbaar zijn, zonder bewegwijzering, zijn niet doelmatig en nutteloos. Daarom nodig ik het Parlement en de Commissie uit dit probleem de vereiste aandacht te schenken.

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden. De instellingen discussiëren reeds sinds het begin van 1999 over de voorgestelde verordening voor de derde fase van het financieringsinstrument voor het milieu, Life. Ik dank de milieucommissie en mevrouw Lienemann nogmaals voor de goede en constructieve samenwerking betreffende dit thema. Als resultaat hiervan kan ik bevestigen dat de Commissie negen van de veertien amendementen waaraan de milieucommissie haar goedkeuring heeft gehecht, volledig of in principe aanvaardt.
De Commissie begroet vooral de amendementen 1, 2, 7, 8, 9, 10, 11 en 13 die met comitologie te maken hebben. Het Parlement heeft hierbij rekening gehouden met de bezwaren die de Commissie tegen het gemeenschappelijk standpunt had. De Commissie kan ook amendement 4 in principe aanvaarden, maar wil dit op een andere plaats in de tekst invoegen.
Met betrekking tot de amendementen 5 en 6 wil ik benadrukken dat projecten voor een duurzaam gebruik van grond- en oppervlaktewater grotendeels in Life zijn opgenomen, evenals de projecten ter bestrijding van luchtverontreiniging die het broeikaseffect versterkt. De Commissie is echter van mening dat de aparte vermelding hiervan indruist tegen de oorspronkelijk overeengekomen beperking tot slechts enkele voorkeursgebieden. Er is bovendien gevaar voor overlapping met andere communautaire programma's zoals het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling. De centrale maatregelen van dit programma - waterkwaliteit, de stad van de toekomst, vernieuwende producten en processen - betreffen voor een deel dezelfde thema's.
Ik ben blij met het vertrouwen dat we met betrekking tot de begroting van de milieucommissie krijgen. In amendement 12 worden meer begrotingsmiddelen gevraagd dan in het gemeenschappelijk standpunt. Ik ben overtuigd van de potentiële waarde van Life. Dit instrument biedt de mogelijkheid goede projecten te financieren die de voorgestelde begroting overschrijden. Het in amendement 12 genoemde bedrag stemt echter niet overeen met het financieel plan dat op basis van Agenda 2000 is vastgesteld. Ik voeg er ook aan toe dat een verhoging van de begroting uiteraard ook hogere eisen zal stellen aan het Milieuagentschap, dat een groter aantal projecten moet behandelen. Er moet ook rekening worden gehouden met andere programma's, waarvoor in het kader van de medebeslissingsprocedure nog beslissingen moeten worden genomen. In dit stadium blijft de Commissie bij het bedrag dat in het gemeenschappelijk standpunt is vastgesteld.
Wat betreft amendement 3, dat wij in eerste lezing niet hebben overgenomen, onderstreep ik dat de doelstellingen, de kosten die recht geven op subsidies en de aanvraagprocedure voor elk programma verschillend zijn. Het is daarom zinloos en vaak onmogelijk projecten rechtstreeks van Life naar andere instrumenten over te brengen. Indien men voor elk project andere financieringsbronnen dient te onderzoeken, zijn er bovendien meer middelen nodig dan er nu beschikbaar zijn. De Commissie voor elke activiteit grondig laten onderzoeken welke middelen er nodig zijn, is een voorbeeld van een onbelangrijke, maar omslachtige activiteit die we moeten vermijden.
De Commissie kan ook amendement 14 niet aanvaarden, omdat het strijdig is met het initiatiefrecht van de Commissie. In de discussie over de einddatum voor de tenuitvoerlegging van Life, kan ik meedelen dat de in het gemeenschappelijk standpunt voorgstelde datum van 31 maart 2000 vervroegd moet worden. De datum wordt vastgesteld zodra de verordening is aangenomen.
Om af te ronden, herhaal ik dat Life naar mijn mening een efficiënt instrument zal zijn ter bevordering van de ontwikkeling en tenuitvoerlegging van het communautair milieubeleid. Het Parlement heeft in ruime mate bijgedragen tot de verbetering van dit instrument. Ik ben ervan overtuigd dat het Parlement net als ik wenst dat de verordening zo snel mogelijk kan worden aangenomen, vooral wegens de hoge verwachtingen in de lidstaten en in andere landen, met name de kandidaatlanden die nu de mogelijkheid krijgen deel te nemen aan Life.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Wallström.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Modernisering van de sociale bescherming
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0033/2000) van de heer Andersson, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken over de mededeling van de Commissie - Een gemeenschappelijke strategie voor de modernisering van de sociale bescherming (COM(1999) 347 - C5-0253/1999 - 1999/2182(COS)).

Andersson
Mijnheer de Voorzitter, het probleem van de sociale bescherming is een belangrijk thema. Dit is het gevolg van de samenwerking binnen de EU. De oorzaak is de monetaire samenwerking, die gevolgd werd door macro-economische samenwerking en samenwerking op het gebied van werkgelegenheid. Het logisch gevolg is nu dat we verder gaan met de systemen inzake sociale bescherming. Deze gebieden zijn allemaal afhankelijk van elkaar. Economische stabiliteit zorgt voor groei, kan veel werkgelegenheid scheppen en de welvaart verhogen. Het omgekeerde is echter ook waar: een goed ontwikkeld beleid inzake sociale bescherming kan ook werkgelegenheid scheppen en groei bewerkstelligen. Sociale bescherming is met andere woorden een productieve factor.
De socialezekerheidsstelsels in de EU zijn verschillend, grotendeels om historische redenen. Nu staan we echter voor een aantal gemeenschappelijke uitdagingen. Bij de demografische ontwikkeling gaat het bijvoorbeeld niet alleen om de vergrijzing van de bevolking, maar ook om het dalende geboortecijfer. De arbeidsmarkt verandert ook voortdurend. Vrouwen nemen een steeds grotere plaats in op de arbeidsmarkt. De technische ontwikkeling vormt een andere uitdaging. Wij moeten deze uitdagingen samen aangaan.
De Commissie pleit in haar mededeling voor een intensievere uitwisseling van ervaringen, de oprichting van een werkgroep op hoog niveau en het toepassen van benchmarking. Bovendien moet het verslag over de sociale bescherming jaarlijks worden ingediend en vergeleken met het werkgelegenheidsrapport. Dit is goed, maar onvoldoende. Wij willen een procedure die lijkt op het proces van Luxemburg. Er moeten duidelijke richtlijnen en criteria zijn, en de lidstaten moeten volgens een bepaald model nationale actieplannen opstellen. Wij bepalen dit gemeenschappelijke model, maar behouden de subsidiariteit. Deze sociale convergentie is een proces dat nog lang zal duren. Daarom moet het Parlement bij deze werkzaamheden betrokken worden - niet door leden zitting te laten nemen in de werkgroep op hoog niveau, maar door leden als waarnemers naar de werkgroep te sturen en voorstellen te laten doen voor de manier waarop het proces dient te verlopen.
Het voorstel van de Commissie is, net als de samenwerking inzake werkgelegenheid, op de volgende vier pijlers gebaseerd. De sociale beschermingsstelsels moeten de werkgelegenheid bevorderen, de pensioenen moeten op lange termijn veilig worden gesteld, de sociale integratie moet worden bevorderd, en een betaalbare en kwalitatief hoogwaardige gezondheidsbescherming moet worden gegarandeerd. Dit alles is belangrijk. In ons verslag wijzen wij vooral op het belang van armoedebestrijding binnen de EU, waarvoor wij zo snel mogelijk criteria moeten vaststellen om vooruitgang te kunnen boeken.
Gelijke behandeling van mannen en vrouwen is niet onder een aparte pijler ondergebracht. Wij geven de voorkeur aan mainstreaming. Het aspect van gelijke behandeling moet dan ook in alle pijlers terug te vinden zijn. Dat is ons uitgangspunt. Wij doen een groot aantal voorstellen, bijvoorbeeld betreffende de overschakeling naar een individuele sociale bescherming, het recht op sociale uitkeringen tijdens ouderschapsverlof, betere mogelijkheden om het gezins- en beroepsleven te combineren en de garantie dat het basispensioen voldoende is voor een aanvaardbare levensstandaard. Deze voorstellen komen vooral vrouwen ten goede. Naast deze Europese sociale convergentiestrategie zijn er concrete plannen voor sociale wetgeving nodig, en voorstellen voor kaderovereenkomsten binnen het sociaal overleg, met een concreet tijdschema. Wij nemen aan dat de Commissie dit in haar voorstel betreffende een sociaal actieprogramma zal opnemen.
De sociale convergentie moet vóór de uitbreiding rond zijn, enerzijds om het sociale model te versterken, anderzijds om het risico van sociale dumping te vermijden. De Commissie zou de opstelling van een speciaal actieprogramma binnen het sociaal beleid met het oog op de uitbreiding in overweging moeten nemen.
In de commissie hebben wij een constructief debat gehad. Er zijn veel amendementen voorgesteld, maar wij zijn het over het verslag eens geworden. Het aantal amendementen dat wij in de plenaire vergadering hebben ingediend, is teruggebracht tot vijftien. Dit bewijst onze eensgezindheid. Een aantal amendementen is naar de commissie terugverwezen, maar ik zal die verwerpen. Ook de amendementen die de TDI-fractie heeft ingediend, zal ik verwerpen, omdat ze naar mijn mening niets nieuws aan het verslag toevoegen. Mijn fractie zal amendement 14 van de liberale fractie daarentegen steunen, omdat het een goed amendement is. Het lijkt weliswaar op amendement 1, maar het is nog beter.
Om af te ronden wil ik nog zeggen dat de EU meer is dan een samenwerkingsverband op handelsgebied. De EU is ook een unie voor werkgelegenheid en sociale rechtvaardigheid. Bij de totstandbrenging van een Europa van de burgers speelt het sociaal beleid een belangrijke rol. Het Parlement wil met dit verslag bijdragen aan een sterkere sociale dimensie van de Europese samenleving. Wij hopen dat de Raad en de Commissie deze bijdrage serieus nemen en in het toekomstig sociaal beleid zullen opnemen. De top in Lissabon biedt een goede gelegenheid om een dergelijke strategie voor te stellen.

Klaß
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, een op de lange termijn draagkrachtig sociaal zekerheidsstelsel, waarin mannen en vrouwen op een gelijkgerechtigde manier en overeenkomstig hun persoonlijke levensomstandigheden zijn beschermd, is absoluut noodzakelijk voor de sociale samenhang en de stabiliteit van onze maatschappij.
Onze wederzijdse afhankelijkheid in kwesties betreffende de Europese economie, het werkgelegenheidsbeleid en de sociale bescherming op de interne markt, vereist hier ook gezamenlijk overleg op communautair niveau.
De gelijkstelling van man en vrouw is noch op de werkplek noch op het gebied van de sociale bescherming bereikt. Het werkloosheidspercentage ligt bij vrouwen aanzienlijk hoger dan bij mannen. Voor vrouwen zijn bepaalde beroepen nog steeds moeilijker toegankelijk, en zij hebben veel vaker onzekere of deeltijdbanen. Het salarisniveau van vrouwen ligt nog steeds ver onder dat van mannen. Dit resulteert in een geringe of geheel ontbrekende sociale bescherming, omdat de huidige stelsels gebaseerd zijn op betaald werk.
Veel vrouwen hebben alleen afgeleide rechten, waardoor hun financiële afhankelijkheid toeneemt. Gelet op de veranderde economische en sociale omstandigheden, dient te worden gestreefd naar een van de partner onafhankelijke, individuele sociale zekerheid die een duurzame bescherming garandeert. Werk moet echter ondanks alle noodzakelijke lasten ook nog lonend blijven!
Een hervorming van de sociale bescherming moet mede inhouden dat verlofperiodes voor kinderopvoeding en het begeleiden van hulpbehoevende familieleden worden bevorderd en door de wettelijke verzekeringen worden gedekt. Het is beangstigend dat een nog steeds toenemend aantal oudere vrouwen in armoede leeft. Zij hebben door hun inzet voor de familie niet kunnen bijdragen aan de sociale zekerheidsstelsels, maar ook deze vrouwen moeten worden beschermd. Iedereen moet, ongeacht zijn financiële draagkracht, altijd een beroep kunnen doen op kwalitatief hoogwaardige gezondheidszorg.
In principe zijn de lidstaten nog steeds verantwoordelijk voor de opbouw en financiering van hun sociale zekerheidsstelsel. De EU-samenwerking binnen de werkgroep van deskundigen, waarin vrouwen natuurlijk evenredig vertegenwoordigd moeten zijn, kan op de lange termijn tot de convergentie van de sociale stelsels bijdragen.

Pronk
Voorzitter, ik zou de rapporteur, de heer Andersson, van harte willen feliciteren met het verslag over de modernisering van de sociale bescherming zoals dat nu ter tafel ligt. Als coördinator van de Europese Volkspartij in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ben ik erg blij met het bereikte compromis, waar de heer Andersson zich erg voor heeft ingespannen. Ik ben ook erg blij dat hij is voortgegaan op een verslag dat onder het vorige Parlement door mijzelf als rapporteur geschreven is en de lijnen van dit verslag zijn voor een deel ook de lijnen van dat oude verslag.
Het doel van de Commissiemededeling van juni 1999, die ten grondslag ligt aan het verslag-Andersson, is het verdiepen van de samenwerking tussen de lidstaten en de EU op het gebied van sociale bescherming. Belangrijke subdoelen hierbij zijn: het bevorderen van de werkgelegenheid, ervoor zorgen dat het werk een vast inkomen biedt. Ten tweede het veiligstellen en betaalbaar maken van de pensioenstelsels. Ten derde het bevorderen van de sociale integratie, ten vierde het garanderen van een betaalbare gezondheidsbescherming van een hoog niveau.
Bij al deze doelstellingen moeten aan sekse gerelateerde aspecten een belangrijke rol spelen. Ik geloof dat de Commissie ook gefeliciteerd mag worden met die mededeling, want deze vier punten zijn eigenlijk voor een heleboel burgers in de Europese Unie uitermate belangrijke, zo niet de belangrijkste punten waarover gedacht wordt.
De mededeling van de Commissie is een belangrijk strategisch document ter verwezenlijking van Europese sociale convergentie. Het macro-economisch beleid, het werkgelegenheidsbeleid en het sociale beleid beïnvloeden elkaar wederzijds en moeten daarom ook nauwer met elkaar worden verbonden. De Commissie heeft deze samenhang goed onderkend. De bedoeling is dat er een geïntegreerde sociale strategie tot stand wordt gebracht die natuurlijk alles te maken heeft met een goede macro-economische strategie en met een goede werkgelegenheidsstrategie. Die dingen zijn niet los van elkaar te zien. Merkwaardig was alleen dat dit onderwerp tot nu toe eigenlijk geen deel heeft uitgemaakt van een strategie, en daarom is de mededeling van de Commissie in zekere zin een doorbraak. Wat ook buitengewoon verheugend is, is dat de Raad die doorbraak nu schijnt te aanvaarden en ook in Lissabon naar voren wil brengen.
Wij moeten ons er natuurlijk niet al te veel van voorstellen. Het is een begin van een proces. Het is niet het einde van een proces. Sommige mensen hebben gezegd: vragen wij niet te weinig, wordt er niet te weinig gezegd. Maar het is erg belangrijk dat het proces op gang komt. Het gaat om heel belangrijke dingen, maar de stelsels in de Europese Unie zijn nogal verschillend. De uitdagingen zijn verschillend. De graden van werkgelegenheid zijn verschillend en daarom is het erg belangrijk om wat dat betreft bescheiden te beginnen maar toch goed door te gaan. Op die manier kunnen wij een aantal hele grote uitdagingen aan. Binnen mijn fractie is de overgrote meerderheid van mening dat zoiets moet gebeuren.
Het grappige van het verslag-Andersson is dat het niet teveel ingaat op allerlei details van hoe het er allemaal zou moeten uitzien; in dat opzicht is het geen luchtkastelenverslag. Het is een verslag dat een weg probeert aan te geven. Hier en daar zijn er toch wel een aantal punten waarbij ik mij afvraag of wij daar niet te specifiek zijn. Ik denk dat een aantal collega's daar nog wel op terug zullen komen. Maar dat neemt niet weg dat het belang van het verslag vooral daarin gelegen is dat wij een strategie ontwikkelen, dat er een redelijke kans is dat het een belangrijke bijdrage kan vormen tot Lissabon. Ik denk dat als het in Lissabon op deze manier zou worden aangenomen, Lissabon daarmee een succes wordt. Als het niet wordt aangenomen, zegt Lissabon eigenlijk niet veel meer dan in het verleden al gezegd is. Wat dat betreft is dit verslag, weliswaar een onderdeel, maar misschien wel het allerbelangrijkste onderdeel van Lissabon, omdat het echt nieuw is, terwijl vele andere dingen alleen maar heel fraai herkookt materiaal is dat wij in het verleden al naar voren hebben gebracht.
Al met al wil ik de rapporteur en ook de commissie van harte bedanken voor dit verslag. Ik hoop dat Europa op het gebied van sociale bescherming een stap verder komt met inachtneming van de subsidiariteit, want zonder dat gaat het niet.

Van Lancker
Mevrouw de commissaris, beste collega's, sta mij toe om net zoals mijn collega Bartho Pronk, de Commissie te danken voor deze mededeling en vooral ook onze rapporteur te feliciteren voor het werk aan dit verslag. Het is niet, mevrouw de commissaris, omdat dit verslag in het Parlement nu niet meer controversieel is dat het niet heel erg belangrijk zou zijn. Ik heb andere tijden meegemaakt waar zulke discussies over sociale zekerheid eigenlijk nog moeilijk waren in dit Parlement. De discussie komt ook op een juist moment - de heer Pronk heeft het daarnet gezegd - namelijk op het moment waarop de Top van Lissabon, die zich moet buigen over de vraag hoe wij via de informatiesamenleving, economische groei, werkgelegenheid en sociale cohesie op de agenda kunnen zetten in Europa, volop in voorbereiding is. Het spreekt voor zich voor mijn fractie dat sociale bescherming een belangrijk element is van die sociale cohesie en dus ook in Lissabon op de agenda moet.
Mijn fractie is blij dat de Raad Sociale Zaken reeds eind vorig jaar groen licht gegeven heeft voor een betere samenwerkingsstrategie en dat trouwens een groep van hoge ambtenaren al opdracht heeft gekregen om tegen juni 2000 een eerste verslag aan de Raad voor te leggen. Maar wij zouden als Parlement en vooral als sociaal-democratische fractie willen dat Lissabon nu al een stap verder gaat. Het is heel belangrijk dat dit Europees Parlement in dit verslag van onze collega pleit voor een echte Europese strategie van sociale convergentie, naar analogie van wat via de zogenaamde Luxemburgstrategie voor de werkgelegenheid is opgezet, dus met gemeenschappelijke doelstellingen, met richtsnoeren, nationale actieplannen en evaluatie van prestaties.
Wij denken dat deze piste ambitieus is, maar toch haalbaar. Het is uiteraard duidelijk dat harmonisering van sociale zekerheid op Europees vlak geen haalbare kaart is. De systemen op het gebied van financiering en organisatie zijn daarvoor te verschillend, en dat is ook een belangrijke reden waarom sociale bescherming amper op de Europese agenda geraakt is, en waarom ook scenario's zoals de dertiende lidstaat van Danny Peters of de Europese sociale slang eigenlijk amper van de grond geraakt zijn. Maar deze nieuwe piste is bijzonder interessant. De werkgelegenheidsstrategie heeft bewezen dat zij kan functioneren en sociale convergentie is ook nodig, want onze socialezekerheidsstelsels staan voor dezelfde uitdagingen en in een emu-tijdperk dreigen sociale zekerheidsstelsels anders een element te worden van sociale concurrentie.
Maar laat mij een ding duidelijk zeggen namens mijn fractie: sociale convergentiestrategieën mogen geen alternatief zijn voor sociale wetgeving. Ze kunnen slechts dienen als een zeer nuttige aanvulling op wat wij ontwikkelen en wat wij verwachten van de Commissie wat betreft sociale wetgeving.
Ik denk dat het ook goed is dat het Europees Parlement bovendien de Raad tracht te overtuigen om in Lissabon de gemeenschappelijke strategie reeds te concretiseren en begin 2001 al te starten met een jaarlijkse procedure om de armoede terug te dringen. Ik ben blij dat het Europees Parlement deze idee van mijn fractie ondersteunt en wij hopen, mevrouw de commissaris, dat wij ook uw steun kunnen krijgen.
Tenslotte dringen wij erop aan dat het Europees Parlement en de sociale partners en sociale NGO's nauw bij dit proces betrokken worden. Alleen een breed en democratisch draagvlak zal garanties geven voor het succes van deze strategie en wij hopen op uw steun.

Jensen
Mijnheer de Voorzitter, de vier belangrijkste doelstellingen waarover de regeringen van de EU-landen het in november van vorig jaar eens werden, zijn hier vandaag reeds genoemd. We moeten zorgen voor arbeid en een vast inkomen dat de moeite waard is, een gegarandeerd pensioen en duurzame pensioenregelingen, de bevordering van sociale integratie, en een duurzame en kwalitatief hoogstaande gezondheidszorg. Deze doelstellingen zijn zo ruim gesteld dat iedereen ze moet kunnen steunen. Dat een groep hoge ambtenaren het knooppunt vormt voor de uitwisseling van ervaringen, inclusief coördinatie en evaluatie van de ontwikkeling van het sociaal en arbeidsmarktbeleid, daar kunnen wij alleen maar van leren.
In de mededeling van de Commissie die hier vandaag aan de orde is en die het uitgangspunt vormde voor het besluit van de Raad in november, wordt op een evenwichtige manier uiteengezet hoe we een beter debat kunnen voeren, hoe we meer inzicht kunnen krijgen in de uitdagingen die de lidstaten de komende jaren op het gebied van sociaal beleid moeten aangaan, waar de bevolking vergrijst en waar de gevolgen van de uitbreiding het meest voelbaar zullen zijn. We kampen nu reeds met grote sociale problemen, en in veel landen is het een probleem dat de sociale voorzieningen zwaar op de overheidsbegroting drukken. Zonder hervormingen bestaat het gevaar dat de economische basis van het sociaal beleid ondermijnd wordt. Een sterke economie die de concurrentie aankan, is nu eenmaal de veiligste basis voor een goede sociale bescherming. Het is dan ook zinvol deze thema's op de agenda te plaatsen.
In het debat over de coördinatie van het sociaal beleid gebruiken wij vaak de uitdrukking sociale convergentie. Als liberalen kunnen wij dit begrip steunen, wanneer daarmee bedoeld wordt dat de EU brede gemeenschappelijke doelstellingen vaststelt, die de lidstaten door middel van hun eigen sociaal beleid proberen te verwezenlijken. Het gaat dus niet om harmonisatie, maar om gemeenschappelijke doelstellingen. Het is immers een feit dat de EU-lidstaten elk hun eigen kijk hebben op de organisatie van het sociaal beleid. Onze tradities en culturen zijn verschillend, en ondanks vele gelijkenissen zijn onze sociale problemen ook zeer verschillend van aard en omvang. Daarom is het belangrijk te onderstrepen dat het sociaal beleid een nationale aangelegenheid is. Het nationaal beleid past uiteraard in een aantal gemeenschappelijke kaders. Dit geldt met name voor de sociale minimumrechten, die in het Verdrag zijn vastgelegd, het vrije verkeer van werknemers met behoud van de sociale rechten, en voor de economische samenwerking en coördinatie. Er moet dus sprake zijn van coördinatie, samenwerking en convergentie van de doelstellingen, niet van de middelen.
Ik dank de rapporteur, de heer Jan Andersson, voor zijn zeer constructieve inspanningen om de uiteenlopende standpunten met elkaar te verzoenen en steun voor zijn verslag te verwerven. Ik kan het verslag steunen, met uitzondering van enkele punten. Ik ben het niet eens met de eis dat de Commissie moet ingrijpen in gevallen van, wat zij noemt, oneerlijke concurrentie tussen sociale en fiscale systemen, met de bedoeling nieuwe ideeën over de ontwikkeling en verbetering van onze sociale systemen tegen te houden of om de verlaging van de in vele EU-landen te hoge belastingdruk te verhinderen. Ik sta sceptisch tegenover de gedetailleerde regelgeving die zou kunnen ontstaan wanneer de Commissie zich met de omvang en de kwaliteit van kinderopvang en ouderenzorg gaat bezighouden. Ook twijfel ik aan de zin van een gemeenschappelijke armoedegrens. De coördinatie van het sociaal beleid en het sociaal overleg is een goede zaak, maar wij mogen niet iedereen over een kam scheren. Een verscheidenheid van oplossingen moet mogelijk blijven.

Bouwman
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil ten aanzien van de strategie die hier uiteen is gezet over de modernisering van de sociale zekerheid toch een paar punten naar voren brengen, wat positieve en wat vraagstellingen.
Positief ben ik ten aanzien van de beweging die langzaam maar zeker in het dossier terecht gekomen is. Dat lijkt me goed. Dat lijkt me nuttig. Positief ben ik ook over de grote lijnen van de mededeling, over de strategische aanpak. Wij hopen dan ook dat de vier doelstellingen die hier in genoemd worden, dat die in redelijkheid gehaald kunnen worden.
Ook willen wij het belang benadrukken van de manier waarop het aangepakt wordt, enerzijds het proces à la Luxembourg, richtsnoeren, maar ook denken wij dat het van belang is dat er, dat is al eerder gezegd door mevrouw Van Lancker, richtlijnen komen bijvoorbeeld ten aanzien van atypisch werk, zelfstandigen zonder personeel, enzovoort.
Toch voorzien wij twee problemen waarvoor oplossingen gezocht moeten worden. Het eerste is dat er sprake is van neerwaartse aanpassingen van de sociale zekerheid, daar waar wij hopen dat er sprake is van convergentie op niveau. Laat mij wat voorbeelden geven uit een onderzoek dat recent door de Nederlandse vakbeweging is gepleegd naar de hervormingen in de Europese Unie ten aanzien van sociale zekerheid. Daar blijkt dat aanpassingen overal te vinden zijn. Maar veel van die aanpassingen, de meerderheid zelfs, blijken neerwaartse aanpassingen, de rest zijn verbeteringen.
Het merendeel van die aanpassingen zijn gericht op pensioenen, elf beperkingen en twee verbeteringen. Bij de werkloosheidsuitkeringen zien wij zes beperkingen en vijf verbeteringen. De redenen voor de aanpassingen zijn bijvoorbeeld het verbeteren van de werkgelegenheid, de reductie van de uitgaven van de sociale zekerheid, maar ook beleidsconcurrentie en de EMU-criteria. Die beleidsconcurrentie vinden wij vooral in de noordelijke landen. De meeste stabiliteit en zelfs verbetering van sociale zekerheid vinden wij in de zuidelijke landen. Alles bij elkaar zien wij ook een beperkte rol voor de sociale partners in dit hele proces.
Dit stemt niet vrolijk en betekent dat de convergentiestrategie gericht moet worden op de beste benaderingen. Cappuccino, om het zo maar eens uit te drukken, is niet altijd heilzaam voor ons.

Schmid, Herman
Mijnheer de Voorzitter, ik kom uit hetzelfde land en dezelfde streek als de rapporteur, de heer Andersson. De kiezers in mijn kiesdistrict staan zeer sceptisch tegenover de pogingen van de Commissie om alles te sturen en te controleren. Indien de kiezers van de heer Andersson wisten dat hij een coördinatie van het sociaal beleid in heel Europa, een harmonisatie van de belastingen en een integratie van het welvaartssysteem in het EMU-proces voorstelt, dan zouden ze luid en duidelijk protesteren. Ik ben er zeker van dat ze de volgende keer voor een andere partij zouden stemmen.
Het verslag-Andersson bevat vele goede concrete voorstellen, die ik onvoorwaardelijk kan steunen. Ik heb echter moeite met de algemene visie op sociale bescherming zoals die in de mededeling van de Commissie en in het verslag-Andersson tot uiting komt. Zij lijken te denken dat de Commissie de motor, het centrum en de stuwende kracht van Europa is. Net zoals de heer Prodi zichzelf deze voormiddag beschreef alsof hij de verantwoordelijkheid van de hele wereld op zijn schouders torst, wordt de sociale dimensie hier van bovenaf bekeken. Convergentie en harmonisatie worden van bovenaf benaderd. Men probeert ons te doen geloven dat sociale integratie een algemeen pan-Europees proces kan zijn.
De werkelijkheid is anders. Een sociaal geïntegreerd Europa is een utopie, die zelfs een almachtige Commissie niet kan waarmaken. De economische integratie is reeds ver gevorderd en nu probeert men sociale integratie te bewerkstelligen. Sociale integratie is echter een totaal ander proces, dat een gemeenschappelijke cultuur en rechtstreekse communicatie tussen mensen veronderstelt. De idee van een sociaal Europa is een hersenspinsel, dat mijlenver van de werkelijkheid staat.
Sociaal beleid is vooral een nationale aangelegenheid. In mijn land hebben wij geleerd dat grote delen van de sociale bescherming lokaal, op gemeentelijk vlak verwezenlijkt moeten worden. Decentralisatie en nabijheid zijn belangrijk voor de kwaliteit en de efficiëntie binnen de gezondheidszorg, scholen en sociale diensten. De gemeenten dragen de verantwoordelijkheid voor het leveren van bijna alle sociale diensten. De gemeentelijke democratie vormt het kader van de sociale bescherming. Nu we onze economieën op elkaar hebben afgestemd, moeten wij naar mijn mening ook het sociaal beleid in toenemende mate coördineren. Een Europese coördinatiestrategie moet op lokale initiatieven en op verscheidenheid gebaseerd zijn. Ze moet het subsidiariteitsbeginsel respecteren en in de democratie verankerd zijn.
Ik behoor tot een partij die ooit in centraal bestuur, vijfjarenplannen en verregaande convergentiecriteria geloofde. Wij vergisten ons schromelijk en de geschiedenis dwong ons tot zelfkritiek, herbezinning en andere ideeën over democratie. Ik denk niet dat de heer Prodi en zijn Commissie aangewezen zijn om de hoofdverantwoordelijkheid te dragen. Ik ben ervan overtuigd dat de verantwoordelijkheid moet berusten bij mensen die rechtstreeks met de sociale problemen in aanraking komen.

Smet
Voorzitter, ik zou op mijn beurt én Commissie én rapporteur willen feliciteren. De Commissie omdat er een nieuwe stap is gezet in de convergentie naar sociale zekerheid toe en de rapporteur om het goede verslag dat hij gemaakt heeft.
Het beleid van de Europese Unie omvat naast een economisch en werkgelegenheidsbeleid ook een sociaal beleid. Het bleef tot nog toe beperkt zowel in opzet als in middelen. Maar onder invloed van het vrij verkeer van de werknemers, van de interne markt en van de euro raken ook de arbeidsmarkten geïntegreerd. Dit heeft onmiskenbaar gevolgen voor de sociale bescherming die in belangrijke mate aan arbeid gebonden is. Grensarbeiders, gedetacheerde werknemers, migrerende werknemers, maar ook werkzoekenden, stagiaires en studenten weten zich gehinderd in het uitoefenen van het recht op vrij verkeer en dit tengevolge van het gebrek aan coördinatie en het ontbreken van convergentie op het vlak van de sociale bescherming. Eenzelfde verschijnsel doet zich trouwens voor op het gebied van de fiscaliteit.
Om zowel concurrentieverstoringen te bestrijden als dumping te voorkomen heeft de Commissie mijns inziens een evenwichtige benadering ontwikkeld die het midden houdt tussen harmonisatie aan de ene kant en non-interventie aan de andere kant.
Enerzijds hanteert men bindende en afdwingbare regels voor gelijke beloning of voor aanvullende pensioenen en anderzijds gebruikt men programma's om stimulansen te bieden met betrekking tot non-discriminatie of sociale uitsluiting.
Op grond van een reeks aanbevelingen, verslagen en mededelingen, heeft de Commissie een bijkomende stap gezet in de richting van de convergentie, met name door aan de ene kant doelstellingen voorop te zetten en aan de andere kant een werkgroep van topambtenaren in te richten.
Beide voorstellen zijn door de Raad al aanvaard en het komt er dus op aan die aanpak mee te steunen om op termijn met kennis van zaken te kunnen oordelen of/en in welke mate en op welke wijze de sociale bescherming in de Europese Unie moet worden herschikt. Want uitbreiding, mondialisering, vergrijzing, individualisering en gezinsveranderingen maken een dergelijke herschikking onvermijdelijk. Het ontkennen van die verschuivingen betekent in feite de sociale bescherming opgeven.
Ten aanzien van eurosceptici en nationalisten zeg ik dat een sociale bescherming uitsluitend binnen de grenzen van de lidstaat niet sociaal is en geen bescherming biedt. Want een afbouw omwille van de concurrentie van de sociale bescherming schaadt tegelijk de sociale bescherming als productieve factor. En minder sociale bescherming betekent minder koopkracht, minder gezonde werknemers en minder gelukkige werknemers.
Tegenover de super-Europeanen zeg ik dat een Europese sociale bescherming niet haalbaar is en ook niet wenselijk is. De verschillen tussen de lidstaten zijn veel te groot zowel in termen van voorzieningen, van rechthebbenden, van inkomsten of uitkeringen enzovoort. Dus een gelijkschakeling is onmogelijk.
De weg die de Commissie bewandelt ligt in feite voor de hand. Zij heeft het voordeel van de duidelijkheid, gegevens verzamelen, ervaringen uitwisselen om vervolgens doelstellingen overeen te komen en solide comparatieve indicatoren op punt te stellen en aanbevelingen te doen.
Ik schaar mij achter die opvatting. Ik steun de Commissie daarin en ik hoop dat Lissabon op dat punt opnieuw een stap vooruit zet.

Damião
Ik wil de rapporteur gelukwensen met zijn uitstekende bijdrage, een bijdrage die het initiatief van de Commissie verrijkt heeft. Niettegenstaande het scepticisme van sommigen, bestaat er wel degelijk overeenstemming over de behoefte aan een gecoördineerde strategie voor de modernisering van de sociale zekerheid. De in de jaren tachtig en negentig gevoerde discussies tonen het belang van de sociale overdrachten aan. Meer dan vijftig procent van de burgers van de Unie genieten uitkeringen die niet voortvloeien uit pensioenrechten. Denemarken en Nederland zijn goede voorbeelden van de cohesie-inspanning die we ons behoren te getroosten. In die landen ontsnappen 60% van de mensen die het risico lopen onder de armoedegrens uit te komen aan dat lot, terwijl in zuidelijke landen slechts tussen de 7 en 15% van de armen daarin slagen. Die situatie leidt tot sociale onevenwichtigheid en een ongelijke verdeling van het concurrentievermogen.
Door de convergentiecriteria zijn we in de verleiding gekomen de openbare uitgaven terug te dringen, en dat leidt tot een anti-Europese instelling. We kunnen namelijk vaststellen dat een hoge mate van bescherming heel goed kan samengaan met een hoge productiviteit. Ook binnen het sociale beleid kan een convergentiestrategie - en het verslag wijst in die richting - voordelen bieden voor de burger en bijdragen tot het welslagen van de interne markt.
Alle systemen hebben te kampen met de nieuwe problemen die in het verslag genoemd worden. De demografische problematiek vormt daarvan de kern, maar dat betekent niet dat andere kwesties van ondergeschikt belang zouden zijn. Ik denk bijvoorbeeld aan de nieuwe vormen van werk, de mobiliteit binnen de Unie, en de verkorting van het werkzame leven. Jongeren betreden de arbeidsmarkt later, terwijl de pensioenleeftijd als gevolg van industriële herstructureringen daalt van 65 - de wettelijke grens - naar 57 à 59 jaar in de praktijk. Daar komt bij dat armoede een hardnekkig fenomeen is, vooral onder gepensioneerde vrouwen, wat het gevolg is van ontoereikende lonen en premiebetalingen. Al deze uitdagingen roepen om urgent handelen. Wij begroeten het initiatief van het Portugese voorzitterschap, dat beoogt een groep op hoog niveau op te zetten die de wegbereider moet zijn voor wetgevende en programmatische actie, en niet een synoniem voor verder uitstel of een bijdrage aan de diagnose. We hebben behoefte aan gemeenschappelijke doelstellingen die binnen een realistische termijn te verwezenlijken zijn.

Burenstam Linder
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Andersson bevat veel interessante zaken. Het interessantste punt is helaas dat in het verslag de ontwikkeling van een traditioneel sociaal beleid en meer supranationaliteit op sociaal gebied wordt voorgesteld, hoewel men ervan uitgaat dat het verslag een algemene strategie voor de modernisering van het sociaal beleid bevat.
Het sociaal beleid moet vernieuwd worden om de werkloosheid in de lidstaten te kunnen terugdringen. Zelfs al hebben de socialisten - want er zijn tegenwoordig veel sociaal-democratische regeringen - het nu veel minder over de werkloosheid dan vroeger, toch is deze nog altijd veel te hoog, ondanks de internationale hoogconjunctuur. Er moet iets gebeuren om te vermijden dat het zogenaamde Europese model door de werkloosheid een parodie wordt. Het sociaal beleid moet de werkgelegenheid bevorderen door zowel voor de werkgever als de werknemer stimulansen te creëren.
Het verslag-Andersson pleit voor sociale convergentie, met andere woorden voor een grotere gelijkschakeling van de systemen binnen de EU. De EU moet zogenaamde realistische convergentiecriteria vaststellen, die bindend en efficiënt zijn. De heer Andersson pleit tevens voor een efficiënte en ambitieuze fiscale coördinatie, met andere woorden supranationaliteit op fiscaal gebied. De EU moet tevens, op basis van een uniforme definitie van de armoedegrens, aanbevelingen doen betreffende een minimuminkomen dat in de lidstaten aanvaardbaar wordt geacht. De EU moet richtlijnen opstellen voor de kwaliteit van de banen die worden geschapen, wat dit ook mag betekenen. De werkloosheid kan met deze bijkomende regelingen en ingrepen niet dalen. De structurele problemen waardoor Europa een hogere werkloosheid heeft dan de Verenigde Staten, zullen er nog groter door worden. Op dit gebied is supranationaliteit nutteloos. De lidstaten kunnen beter hun eigen sociale systemen opzetten, elk volgens hun eigen economische middelen en politieke voorkeuren. Dit is vooral belangrijk om te vermijden dat er voor de uitbreiding overbodige problemen ontstaan.
De heer Andersson vindt dat hij de arme landen in Oost-Europa erop moet wijzen dat de sociale convergentie ook voor hen geldt. Het is nochtans duidelijk dat deze landen, die door het communistisch economisch systeem totaal verarmd zijn, zich geen sociaal beleid zoals dat van Zweden kunnen veroorloven. Minimumnormen en armoedegrenzen zijn zinloos voor de huidige lidstaten en onredelijk voor de arme kandidaat-landen.

De Rossa
Mijnheer de Voorzitter, net als andere sprekers wil ik de heer Andersson feliciteren met zijn verslag. Hij heeft het Parlement een grote dienst bewezen door een brede consensus tot stand te brengen ten aanzien van wat per definitie een netelige kwestie is, niet alleen in dit Parlement maar in nagenoeg elke lidstaat.
Ik ben ook blij met de mededeling van de Commissie. Het heeft enige tijd geduurd, maar het was de moeite van het wachten waard. Het zou wel eens een keerpunt kunnen zijn voor wat de ontwikkeling van een sociaal Europa betreft, mits we de zaak serieus aanpakken en niet toestaan dat afzonderlijke lidstaten weigeren de stappen te nemen die nodig zijn voor de implementatie ervan. We kunnen en moeten ons unieke Europees sociaal model aanpassen aan de eisen van de eenentwintigste eeuw, een eeuw waarin de mondialisering snel voortschrijdt. Ik vrees dat de voorstellen van de heer Herman Schmid onvoldoende rekening houden met deze mondialisering.
Om tot resultaten te komen, moeten we ervoor zorgen dat ons economisch beleid, ons werkgelegenheidsbeleid en ons sociale zekerheidsbeleid, in de breedste zin van het woord, worden geïntegreerd en dat we ze als een geheel benaderen. Wij moeten onze ministers van Economische Zaken, Financiën en Werkgelegenheid doen inzien dat ministers van Sociale Zaken een bijdrage kunnen leveren aan de totstandbrenging van een Europese samenleving die creatief is, initiatief toont en al haar burgers een hoge levensstandaard biedt.
Dit is niet langer een kwestie van keuze. We zijn hiertoe verplicht. De burgers van Europa nemen geen genoegen met een mensonwaardige levensstandaard. We zien geen heil in het Amerikaanse model - een model dat jammerlijk heeft gefaald waar het aankomt op het scheppen van de werkgelegenheid die nodig is om een behoorlijke levensstandaard te handhaven. Het aantal werkende armen in de Verenigde Staten is door dat model drastisch gestegen. Dat willen wij in Europa voorkomen.
We hebben in Europa een traditie van solidariteit en we zijn gewend de zaken beter aan te pakken. Maar we moeten wel de middelen ter hand waarmee we dat kunnen bereiken. Daarom dring ik erop aan dat we niet alleen de werkgroep op hoog niveau opzetten, zoals de Commissie heeft voorgesteld, maar verdergaan en een proces zoals dat van Luxemburg in gang zetten, zodat er sprake is van een geïntegreerde benadering van de sociale bescherming.

Figueiredo
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dit is één van de sociale gebieden waaraan de Europese Unie veel aandacht moet schenken. Het is namelijk zo dat de het macro-economisch beleid, het stabiliteitspact en de nominale convergentiecriteria in de weg hebben gestaan van de modernisering van de sociale bescherming. Een sociale bescherming die bijdraagt tot de kwaliteit van het leven van velen, vooral door verhoging van de pensioenen - met name die van de minima - en de strijd tegen sociale uitsluiting. De toestand is ernstig, vooral in landen als Portugal, waar de pensioenen maar net hoger zijn dan het minimumloon, dat ook nog eens het laagste van de Europese Unie is.
Zolang de Commissie niets doet om het macro-economisch beleid te veranderen om zo meer aanvaardbare banen te scheppen, met rechten voor de betrokken werknemers - wat tenslotte de basis is voor de handhaving en modernisering van een degelijk sociaal beschermingssysteem - houden wij ernstige twijfels over haar standpunt. Het verslag-Andersson bevat weliswaar positieve voorstellen - een aantal daarvan zijn van ons afkomstig -, maar er staan ook nog altijd flinke stukken in van de Commissie, die we afwijzen. Dat betekent dat we onze bedenkingen houden met betrekking tot de strategie voor de modernisering van de sociale bescherming.

Bushill-Matthews
Mijnheer de Voorzitter, in mijn "vorige leven" leidde ik twee productiebedrijven, een in het Verenigd Koninkrijk en een in Nederland. Naarmate het bedrijf in het Verenigd Koninkrijk zich ontwikkelde, investeerden we in meer personeel. Naarmate het Nederlandse bedrijf groeide, investeerden we meer in machines, om de eenvoudige reden dat de sociale lasten in Nederland naar verhouding gewoon te hoog waren.
Ik ben voor sociale bescherming, en ik ben het ook eens met het oorspronkelijke document van de Commissie, maar ik wil niet dat mensen hun baan kwijtraken doordat de kosten van sociale bescherming onrealistisch hoog worden. Daarom heb ik in de commissie een soort zakelijke impactstudie voorgesteld, zodat er rekening kan worden gehouden met de kosten en risico's voor de werkgelegenheid. De PPE-DE-fractie steunde dit amendement. Maar ik moet wel vermelden dat andere fracties dit amendement hebben weggestemd onder leiding van de PSE-fractie, aangevoerd door mijn landgenoot Stephen Hughes.
Ik onderken dat het rapport van de heer Andersson met de beste bedoelingen is geschreven en ik heb respect voor het werk dat hij heeft verricht, maar mijns inziens drijft de manier waarop het rapport sociale convergentie omschrijft en bevordert, de sociale kosten in de gehele EU op. Hierdoor komen nog meer banen op de tocht te staan en bovendien brengen we de geloofwaardigheid van dit Parlement in gevaar door te tonen hoever we van het dagelijks leven afstaan. Daarom verzoek ik het Parlement met klem het gehele verslag af te wijzen en het oorspronkelijke voorstel van de Commissie, dat zeer evenwichtig was, ongewijzigd te laten.

Krivine
Mijnheer de Voorzitter, wij kunnen ons niet achter dit verslag scharen. Wij vinden dat de Europese Unie het sociale aspect van haar beleid centraal moet stellen. De sociale rechten behoren immers het uitgangspunt voor economische keuzes te zijn, in plaats van andersom.
Wat de sociale zekerheid betreft, zijn wij daarom tegen het implementeren van de mechanismen die op de Top van Luxemburg zijn vastgesteld. Deze mechanismen komen de sociale zekerheid niet ten goede, omdat ze gebaseerd zijn op de globale economische richtsnoeren en de convergentiecriteria, waarin het sociale aspect een ondergeschikte rol speelt. De Europese Unie zou het algemene beginsel moeten aanhangen dat de verworven sociale rechten in de lidstaten niet mogen worden aangetast. Ieder communautair ingrijpen zou deze rechten alleen maar mogen aanvullen, en bij de harmonisering van de sociale regelgeving dient het land met de beste sociale wetgeving als uitgangspunt te dienen.
Om een betere financiering van het sociale zekerheidsstelsel mogelijk te maken moet het beleid zijn gericht op een algemene verhoging van de salarissen en dient in alle lidstaten een wettelijk minimumloon te worden ingevoerd. Als we de armoede willen bestrijden, moeten we het recht op inkomen koppelen aan het recht op werk. Verder moet de commercialisering binnen de gezondheidszorg voorkomen worden. Hiertoe dient de Unie zich duidelijk uit te spreken tegen de pensioenfondsen en ervoor te zorgen dat private verzekeringsmaatschappijen geen toegang hebben tot het gezondheidsstelsel.
Ik ben tenslotte van mening dat het sociale Europa niet uitsluitend uit redevoeringen en vrome wensen mag bestaan. Miljoenen mensen leven immers onder erbarmelijke omstandigheden.

Brunetta
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, het is een goede zaak een gemeenschappelijke strategie voor de modernisering van de sociale bescherming in de Europese Unie vast te stellen, net zoals het een goede zaak was dat op de Top van Luxemburg een begin werd gemaakt met een Europese strategie voor de convergentie van de werkgelegenheid en het werkgelegenheidsbeleid.
De arbeidsmarkt en sociale bescherming zijn namelijk twee kanten van dezelfde medaille: dat betekent dat beleid en regelgeving op deze terreinen op elkaar afgestemd moeten worden. Als de arbeidsmarkt op het vlak van werkgelegenheid, flexibiliteit en een doelmatig salarisbeleid werkt, moeten ook de verzorgingsstaat en de sociale bescherming werken, en omgekeerd.
Tot gisteren bepaalden de Europese staten intern, onafhankelijk van elkaar, de regels voor de werking en de financiering van de twee markten. Het interne en externe evenwicht werd in stand gehouden met behulp van het begrotings- en wisselkoersbeleid. Door Maastricht en de gemeenschappelijke munt zijn de marges van het begrotingsbeleid aanzienlijk smaller geworden en kunnen de lidstaten niet meer terugvallen op devaluatie als middel om hun concurrentiepositie te verbeteren. Het structurele en conjuncturele evenwicht tussen de verschillende landen kan dus niet meer worden hersteld door middel van tekorten en koerswijzigingen.
In deze situatie, zonder volledige arbeidsmobiliteit binnen de Unie en zonder een fiscaal herverdelingsbeleid op communautair niveau, zijn de arbeidsmarkt en de sociale zekerheid de enige flexibele elementen die structurele en conjuncturele onevenwichtigheden, de zogenaamde exogene asymmetrische schokken, op kunnen vangen.
Hier stuiten we op een paradox: voor de politieke en monetaire convergentie van Europa is convergentie van de regels voor de arbeidsmarkt en de sociale zekerheid onontkoombaar. Tegelijkertijd worden we echter door de gemeenschappelijke munt en het ontbreken van arbeidsmobiliteit en een fiscaal herverdelingsbeleid gedwongen de verschillen in salarisniveau en sociale zekerheid in stand te houden, om de uiteenlopende productiviteitsmarges op nationaal en regionaal niveau te compenseren.
Hypocrisie en mooie woorden als convergentie, benchmarking, modernisering en overleg helpen ons niet deze tegenstellingen op te lossen. De Europese Unie moet een echte federale staat worden met een echte herverdelingsbegroting, echte arbeidsmobiliteit en dus, alleen op dit punt, met gemeenschappelijke regels voor werk en sociale zekerheid. Zo niet, dan kunnen we maar beter ophouden onszelf en anderen voor de gek te houden met onuitvoerbare convergentiestrategieën, die goed klinken maar in werkelijkheid vooral de sociaal zwakkeren benadelen. Het zou goed zijn als we dat allemaal beseften.

Brie
Mijnheer de Voorzitter, anders dan een aantal van mijn collega's in dit debat, ben ik geneigd met het verslag-Andersson in te stemmen, onder andere omdat ik heel duidelijke verschillen zie met de mededelingen van de Commissie. In de eerste plaats van mening dat in dit verslag - en hiermee wil ik de rapporteur feliciteren - het solidaire karakter van het Europees sociaal model wordt verdedigd. Ik wil tevens de duidelijke standpunten tegen sociale dumping benadrukken, alsmede het recht op een sociale basisbescherming, het doel van de sociale convergentie en met name dat wat in zeer concrete vorm over de gelijkheid van vrouwen als belangrijkste doel van het sociaal beleid wordt gezegd.
Ik zie ook tekortkomingen. Zo staat de te weinig consequente behandeling van de macro-economische strategie in de Europese Unie deze gezamenlijke vernieuwing van het Europese welvaartstaatsmodel in de weg. Al met al beoordeel ik dit verslag echter positief.

Pérez Álvarez
) Mijnheer de Voorzitter, ik neem het woord om nog eens te onderstrepen dat de modernisering van de sociale bescherming een noodzaak is, maar eerder als een instrument dan als een stap op weg naar Europese eenwording moet worden opgevat. Dit blijkt ook uit het uitstekende verslag van de heer Andersson. Europa, de Europese Unie, mag dan economisch en politiek sterk zijn, maar als we niet in staat zijn om het ook op sociaal vlak sterk te maken, zouden we een zwak en beperkt Europa overhouden dat geen lang leven beschoren is. Sociaal sterk zijn houdt mijns inziens in dat er voldoende werkgelegenheid is, maar ook de sociaal zwakkeren zonder meer worden geholpen.
Omdat ieder mens recht heeft op sociale bescherming en een gegarandeerd minimumloon, denk ik dat we ook de situatie van mensen die niet in de Europese Unie zijn geboren niet uit het oog mogen verliezen. Laten we niet vergeten dat er in 1999 717.000 mensen naar de Unie zijn gekomen om ons lage geboortecijfer te compenseren.
Daarom is een immigratiebeleid met een sociaal gezicht absoluut een maatschappelijke noodzaak, zoals premier Guterres onlangs in Spanje verklaarde. Er moet terdege rekening worden gehouden met mensen die door economische veranderingen, fusies, overnames, nieuwe technologieën, enzovoort, hun werk of hun kansen daarop dreigen te verliezen. Bij- of omscholing om nieuwe soorten werk te kunnen doen of om het oude te behouden, is noodzakelijk. De zogenaamde tweede kans is ook belangrijk. Want The Postman Always Rings Twice, aldus de titel van een film. In alle bescheidenheid denk ik dat het de verantwoordelijkheid is van alle Europese regeringen, de nationale en de deelregeringen, om ervoor te zorgen dat die kans inderdaad een tweede maal wordt geboden.
Ik denk, mevrouw de commissaris, dat de Commissie tot taak heeft deze mogelijkheden te stimuleren en te coördineren.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Andersson van harte gelukwensen met zijn uitstekende werk, waar brede instemming mee bestaat. Ik wil ook de afgevaardigden bedanken voor hun bijdragen en kort ingaan op hun opmerkingen.
Ten eerste zijn de besprekingen over sociale zekerheid tussen de Europese instellingen reeds jaren geleden begonnen. In 1995 werd de eerste mededeling gepubliceerd met de titel: "De toekomst van de sociale zekerheid". Daarop volgden de resoluties van het Europees Parlement, met de verslagen van mevrouw Weiler en de heer Pronk. Vandaag behandelen wij het verslag van de heer Andersson. Mijns inziens hebben wij al deze jaren flinke vooruitgang geboekt en kunnen wij nu gaan spreken over de modernisering van de sociale zekerheid.
Ten tweede moeten wij rekening houden met de rechtsgrondslag voor het optreden van de Europese Unie. U weet heel goed dat er in het Verdrag geen rechtsgrondslag is opgenomen voor een Europees beleid, hetgeen de laatste Raad echter niet belette instemming te betuigen met een eerste aanzet tot coördinatie en met de uitwisseling van ervaringen en van succesvolle programma's tussen de lidstaten.
Ten derde wordt bij de vier hoofdthema's van de mededeling - betaald werk, levensvatbaarheid van pensioenstelsels, sociale integratie en kwaliteit in de gezondheidszorg - het vrouwenvraagstuk op horizontale wijze aangepakt. Bij elk van deze vier hoofdthema's doen zich, zoals ook de vrouwelijke leden opmerkten, specifieke vrouwenproblemen voor, en deze problemen moeten vaak met afzonderlijke maatregelen worden aangepakt.
Dan ga ik nu in op de door ons ontplooide activiteiten. U weet dat er reeds een groep op hoog niveau is ingesteld door het Portugese voorzitterschap. Deze groep zal zijn eerste verslag tijdens de topconferentie van juni voorleggen. Het Portugese voorzitterschap spitst zijn aandacht toe op twee vraagstukken: duurzame pensioenstelsels en sociale integratie. Men heeft een voorstel gedaan voor een tegenhanger van deze groep in het Europees Parlement. Dit lijkt mij een uitstekend voorstel. Dit zal ons helpen bij het zetten van de volgende stap na de goedkeuring van deze groep op hoog niveau.
Er zijn enkele opmerkingen gemaakt over de rol van de socialezekerheidsstelsels en de kosten daarvan, evenals over de rol die deze stelsels spelen in de concurrentie tussen lidstaten. Daarbij wil ik aantekenen dat de beleidsvormen van de Unie de bedoeling hebben concurrentie en sociale cohesie te combineren. Natuurlijk mogen wij het vraagstuk van de mededinging niet uit het oog verliezen, maar de sociale zekerheid moet dusdanig zijn georganiseerd dat daarmee een bijdrage kan worden geleverd aan de economische groei en de werkgelegenheid. Dat komt volgens mij ook in de mededeling duidelijk uit de verf.
Geachte afgevaardigden, voor het volgende jaar wij willen nu, na het unanieme besluit in de Raad, een eerste niveau van coördinatie tot stand brengen. Wij zullen met elkaar van gedachten wisselen, de sociale problemen optekenen, en een databank instellen voor de optimale coördinatie van de beleidsvormen. Mijns inziens is er een eerste stap gezet, zoals ook door talrijke leden werd gezegd. Op de intergouvernementele conferentie komen de vraagstukken met betrekking tot de sociale zekerheid uitvoerig aan de orde. Ik geloof dan ook dat wij inderdaad een nieuwe fase zijn binnengegaan, waarin het sociaal beleid in grote mate een Europees beleid zal worden.

De Voorzitter
 Dank u, mevrouw Diamantopoulou.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

WIPO-Verdrag
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling (A5-0008/2000) van mevrouw Cederschiöld, namens de Commissie juridische zaken en interne markt over het voorstel voor een besluit van de Raad houdende goedkeuring namens de Europese Gemeenschap van het WIPO-Verdrag inzake het auteursrecht en het WIPO-Verdrag inzake uitvoeringen en fonogrammen (COM(1998) 249 - C5-0222/1999 - 1998/0141(AVC)).

Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, wij spreken ons hier uit over een belangrijk thema, een internationale overeenkomst die het welvaartsniveau in vele lidstaten kan beïnvloeden. In mijn land, Zweden, heeft het gevolgen voor een van de grootste exportindustrieën. Het gaat hier om muziek en geluidsopnames, en om het recht van kunstenaars op auteursrechten en bescherming van hun artistieke producten. De betreffende verdragen zijn het WCT (World Copyright Treaty of Wereldverdrag voor auteursrecht) en het WPPT (World Performance and Phonograms Treaty of Wereldverdrag voor uitvoeringen en fonogrammen). Een gebrek aan bescherming van de immateriële eigendom neemt de economische stimulans weg en belemmert de creativiteit. Vervalsingen zijn big business. Men gaat ervan uit dat alleen al in Europa 4,5 miljard euro inkomsten verloren gaan door piraterij. Het probleem raakt vele arbeidsplaatsen in de amusementssector.
Dit is een historische overeenkomst, omdat de EU verdragsluitende partij is. De EU is echter geen lid van de organisatie; alleen de lidstaten zijn dat.
De overeenkomst bevat een speciale clausule die in twee gevallen de instemming van het Parlement vereist. Voor deze overeenkomst is aan beide voorwaarden voldaan. Er wordt een nieuw orgaan ingesteld, een vergadering die in de toekomst de overeenkomst en zijn uitwerking dient te volgen. Bovendien gaat de overeenkomst over thema's waarvoor het Parlement in het kader van de medebeslissingsprocedure instemming moet verlenen, omdat het daarvoor de bevoegdheid heeft. De toekomst zal uitwijzen of het de juiste formule is de bevoegdheid van de Commissie voor deze zaken toe te vertrouwen aan deze nieuwe parlementaire vergadering. Het Parlement kan daar op dit ogenblik in elk geval niets aan veranderen.
De overeenkomst is een aanvulling op de Berner Conventie, die literaire werken betreft. Ze voorziet een internationale juridische bescherming ten aanzien van de verspreiding, distributie, verhuur, mededelingen aan het publiek en het voor het publiek beschikbaar stellen. Daarnaast worden computerprogramma's en databanken beschermd. Het begrip auteur stelt een bijzonder probleem. Het is bijvoorbeeld niet gedefinieerd. De overbrengingsinstallaties vormen een ander onopgelost probleem. Men heeft er een algemene clausule voor gevonden, die echter niet gedefinieerd is. Een gebrek aan precieze definities voor dit soort zaken kan tot gevolg hebben dat ze niet overal ter wereld gelijk geïnterpreteerd worden. Dat is niet goed. Ook voor de gevallen waarin arbitrage vereist is, moeten nog regels worden vastgesteld.
Het Parlement heeft geen enkele invloed op deze aspecten. Wij kunnen het verdrag zoals het op tafel ligt, alleen aanvaarden of verwerpen. Ja of neen voor een verdrag met tekortkomingen. Zowel ikzelf als rapporteur als de commissie vinden dat wij het verdrag moeten aanvaarden. Ondanks de tekortkomingen betekent het verdrag een grote stap vooruit op auteursrechtelijk gebied. Wij hebben lange discussies gevoerd over de vraag of het Parlement en de EU bevoegdheid moeten hebben op het gebied van het octrooirecht en de bescherming van de intellectuele eigendom. Ik vind van wel. Er is echter nog geen communautaire wetgeving op het gebied van het octrooirecht en de bescherming van tekeningen en modellen, hoewel dat wel zou nodig zijn. Een Europees octrooi is in de maak en dat is positief.
Nu zetten de Unie en de lidstaten samen de eerste stappen op het gebied van het octrooirecht en de bescherming van de intellectuele eigendom. Het is goed dat we de moed hebben dit te doen, ook als we niet helemaal tevreden zijn. Zo kunnen wij een voorbeeld zijn voor de kandidaat-landen. Wij hebben er alle belang bij dat deze zaken voor de uitbreiding geregeld worden.
Ik dank de Commissie voor haar inspanningen op dit gebied en voor de uitstekende samenwerking met de ambtenaren van de Commissie. Tenslotte dank ik de leden van dit Huis, omdat ze zo vriendelijk waren op dit late uur naar mijn toespraak te luisteren.

Koukiadis
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur, mevrouw Cederschiöld, van harte bedanken voor haar zeer serieuze werk. Zij heeft duidelijk gewezen op de problemen die verband houden met de ratificatie van de WIPO-Verdragen, de verdragen van de wereldorganisatie voor intellectuele eigendom. Deze ratificatie is ongetwijfeld een historische gebeurtenis. Het is immers de eerste keer dat de Europese Unie verdragsluitende partij is bij een internationaal verdrag waarin de werkingssfeer van het auteursrecht wordt vastgelegd. Wij hebben echter ongetwijfeld ook nog een lange weg voor ons. Daarbij denk ik met name aan het juridische probleem dat rees toen men zich afvroeg of de Gemeenschap wel volledig bevoegd was voor de vraagstukken betreffende het auteursrecht. Dit probleem is nu echter opgelost. Thans moeten wij in feite onze instemming betuigen met twee verdragen: het verdrag inzake het auteursrecht en het verdrag inzake uitvoeringen en fonogrammen. Met het eerste verdrag schijnt nu voldaan te zijn aan de dringende eisen van de auteurs van artistieke en litteraire werken en wordt tevens een kader gegeven voor de bescherming van de distributie, verhuur en presentatie van de werken aan het publiek.
Bij het tweede verdrag, het verdrag inzake uitvoeringen en fonogrammen, wil ik erop wijzen dat voor het eerst in de geschiedenis, en met een ook door de Gemeenschap ondertekend internationaal verdrag, uitvoerders en vertolkers het exclusieve recht wordt toegekend op reproductie, distributie en verhuur aan het publiek, evenals het recht op een billijke vergoeding in geval van radio-uitzendingen. Ik wil met name de aandacht vestigen op de enorme vooruitgang ten aanzien van het vraagstuk van het reproductierecht die door het verdrag mogelijk wordt. Ofschoon, zoals ook de Commissie zegt, in de verdragsteksten geen aparte bepalingen voorkomen voor alle specifieke, met de technologische ontwikkeling verband houdende vraagstukken, kan men zeggen dat met dit juridisch kader de uitvoerders en vertolkers beter beschermd worden dan door het verdrag van Rome of zelfs door de communautaire richtlijnen. Uit artikel 7 van het verdrag kunnen wij concluderen dat de bescherming tegen reproductie niet alleen betrekking heeft op de reproductie van fonografisch opnamen van uitvoeringen maar ook op gehele of gedeeltelijke, permanente of voorlopige kopieën en op elke andere vorm van reproductie.
Wij moeten echter ook wijzen op enkele andere punten, die bij de toekomstige werkzaamheden van de WIPO of van andere instanties centraal moeten staan. Ik noem ten eerste het in artikel 8, lid 1 genoemde distributierecht. Op grond van lid 2 van hetzelfde artikel mogen de landen voorschriften uitvaardigen ten aanzien van de uitoefening van bovengenoemd recht. Dat is een gevaarlijke zaak, en een van de ongunstigste bepalingen in het verdrag. Niets belet landen immers speciale voorwaarden te stellen aan de uitoefening van dit recht, hetgeen nadelen met zich mee kan brengen voor de kunstenaars.
Wat het verhuurrecht betreft, kunnen wij uit artikel 9 concluderen dat de uitvoerders en de vertolkers het exclusieve verhuurrecht hebben, mits daarvan sprake is in de nationale wetgeving. Dit is mijns inziens in strijd met artikel 13.
Met de ratificatie van deze verdragen wordt voor het auteursrecht een nieuwe weg geopend. De 21ste eeuw zal de eeuw zijn van de kennis en de immateriële economie. De intellectueel eigendom zal daarin de belangrijkste vorm van eigendom zijn, en in veel gevallen belangrijker dan de traditionele vorm van eigendom. Wij staan aan het begin van een tijdperk waarin een nieuw recht wordt gecreëerd, waarin het gebruiksrecht van intellectuele eigendom op intensieve wijze in aanraking zal komen met het openbaar belang van verspreiding aan en gebruik van deze eigendom door het grote publiek.

Schröder, Ilka
Mijnheer de Voorzitter, ik wil ook de rapporteur bedanken. Ik denk dat zij een paar belangrijke punten heeft aangesneden, waarop ik dadelijk nog zal terugkomen. Allereerst het volgende: we discussiëren over de instemming van het Parlement met de genoemde verdragen in het kader van de WIPO. Er is nog niets in werking getreden, dus dit keer telt de beslissing van het EP. Ondertekening door de EU past bij haar pretentie om alle internationale en interne bevoegdheden naar zich toe te trekken, maar het is onduidelijk bij wie de bevoegdheden komen te liggen die aan nationale controle worden onttrokken. Instemming is hier dan alleen ook op zijn plaats wanneer het EP bij iedere verdere ontwikkeling van het WIPO-recht van begin tot eind is betrokken en medebeslissingsrecht heeft.
Dit is in het Verdrag van Amsterdam niet voorzien. Wat zegt de Commissie daarvan? Essentiële aspecten zijn in de WIPO-ontwerpverdragen onduidelijk gebleven, dat zegt ook de rapporteur. Ik geef een voorbeeld: het begrip "auteur" wordt in het verdrag helemaal niet gedefinieerd. Dat is natuurlijk vragen om rechtsgeschillen door de verschillende verdragspartijen. Hier vraag ik de Commissie: zoekt zij dat probleem willens en wetens op? Wil zij andere verdragspartijen soms haar definitie van auteursrecht opleggen?
Ook is het WIPO-ontwerp gebaseerd op een individuele rechtsopvatting. Dat leidt bijv. bij de indigenous people van de Sami tot problemen omdat zij een ander rechtsbegrip hebben, namelijk een collectief rechtsbegrip.
Er staan echter ook openbare belangen op het spel. Het is bijvoorbeeld onduidelijk of openbare bibliotheken in de toekomst boeken, videobanden en cassettes nog wel kosteloos uit mogen lenen. Hiermee wordt het recht op gelijke vormingskansen direct aangetast. Waarom zwijgt de Commissie hierover? Wil zij de geestelijke ontwikkeling ook privatiseren? Financiële belangen zijn in deze verdragen met hoofdletters geschreven, het openbaar belang in kleine letters.
Er wordt gedaan alsof het hier om arme dichters gaat. Het gaat echter om de waterdichte verkoop van de soundtrack van Titanic. Bovendien is de relatie tussen WIPO en TRIPS nog niet duidelijk, temeer daar aspecten van beide verdragen elkaar overlappen. Nu zou men kunnen zeggen: oké, het verschil is dat TRIPS trade related intellectual property betreft, maar bij de WIPO gaat het toch ook hoofdzakelijk om de commercie. Daarom: waar ligt de grens tussen beide verdragen, en moet er geen samenwerking komen? Zo ja, in welke vorm? Moet met de WIPO een precedent worden geschapen zodat ook TRIPS helemaal onder EU-bevoegdheid wordt gebracht?
Al met al moet bij het ontwerp nog aanzienlijk worden verduidelijkt en verbeterd. Ik verwacht opheldering van de Commissie over de gestelde vragen voordat ik zelfs maar een stemverklaring geef namens mijn fractie.

Kauppi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de totstandkoming van de WIPO-Verdragen was een zeer goede stap in de richting van een mondiale informatiemaatschappij. In de verdragen krijgt de nalatenschap van tientallen jaren auteursrecht vaste vorm, en ze bieden een goed overwogen en evenwichtige oplossing voor de regelgeving op het gebied van auteursrechten en naburige rechten. De inwerkingtreding van de verdragen en de uiteindelijke vorm is niet alleen afhankelijk van deze aanbeveling, maar ook van de tenuitvoerlegging door de verdragspartijen zelf. In de Verenigde Staten is het WIPO-Verdrag al van kracht geworden door de Digital Millennium Corporate Act en men heeft met deze wetgevende maatregel het delicate evenwicht van de WIPO weten te bewaren.
Ook de Europese Unie moet in overeenstemming met wat in de WIPO is afgesproken vooruitgang boeken met haar wetgeving. Het is zorgwekkend dat de standpunten van het vorige Parlement het evenwichtige systeem van de WIPO niet ondersteunen. De verklaring over de richtlijn inzake auteursrecht in eerste lezing was zeer onevenwichtig, en de stabiliteit in Europa wordt daardoor verder verstoord. Met de voorgestelde aanbevelingen wordt de positie van de cultuur in Europa niet verbeterd, integendeel. De door het Parlement voorgestelde veranderingen zullen vooral de kansen van de gevestigde mediabedrijven verbeteren om hun bestaande marktaandeel van meer dan 80% uit te breiden naar een nieuw gebied met strikte en buitensporige voorschriften op het gebied van auteursrechten. Ik spreek nu dus niet over de aanbeveling van Charlotte Cederschiöld, die zeer goed is, maar over zaken op het gebied van het auteursrecht die het vorige Parlement heeft behandeld.
Als losstaande opmerking wil ik mevrouw Cederschiöld bedanken omdat zij bijvoorbeeld het begrip van de zogeheten tijdelijke kopieën in haar advies heeft verduidelijkt. In het WIPO-Verdrag is geen specifiek standpunt over tijdelijke kopieën opgenomen. Als deze technische kopieën onder de bescherming zouden vallen, zou informatieoverdracht - zoals in de aanbeveling terecht wordt geconstateerd - zonder enige reden duur en ingewikkeld worden. Er zou sprake zijn van een zelfde soort situatie als wanneer de postbode auteursrechten zou moeten betalen als hij een boek bij de consument bezorgt. Een echt voordeel van cultuur is dat kunst en informatie veilig en probleemloos direct van de kunstenaar naar de gebruiker, de consument, gebracht kunnen worden. De nieuwe arbeidsomstandigheden vormen bovenal een zeer goede mogelijkheid om anders dan ooit tevoren cultuur te scheppen en te verspreiden. Het is van wezenlijk belang dat er rekening wordt gehouden met de belangen van alle betrokken partijen. Het Parlement heeft geprobeerd hier in zijn eigen aanbeveling rekening mee te houden.

Berenguer Fuster
) Mijnheer de Voorzitter, op het terrein van de bescherming van intellectuele eigendom lijkt de wetgeving altijd hopeloos achter te lopen op de werkelijkheid. De evolutie van de economie, de nieuwe bepalingen in contracten en overeenkomsten en de technologische vernieuwingen zijn fenomenen waardoor geregeld snelle veranderingen optreden. Degenen die belast zijn met het opstellen van wetten dienen hiermee rekening te houden.
Op dit terrein beweegt de wetgeving zich langzaam, te langzaam om de snelle ontwikkelingen van de praktijk bij te houden. Dit wordt nog duidelijker wanneer internationale of supranationale instellingen als de WIPO zich ermee gaan bezighouden. Binnen de WIPO is over de verdragen gedebatteerd die nu ter ratificatie voorliggen.
Voordat we onze goedkeuring hechten aan deze verdragen en overgaan tot ratificatie, moeten we ons wellicht afvragen of hierin wel aan de meest recente behoeften op dit gebied wordt voldaan. Ik denk dat het antwoord daarop moeilijk positief kan zijn.

Het lijdt geen twijfel dat de huidige regelgeving door deze verdragen wordt geactualiseerd, maar eveneens staat vast dat er op dit moment nog vele problemen onopgelost blijven.
De onlangs op Internet vrijgegeven Encyclopaedia Britannica en het verschijnen van een groot aantal virtuele bibliotheken maken duidelijk dat de hoeveelheid problemen die nog moet worden opgelost aanzienlijk is. Neem bijvoorbeeld de oplossing die wordt voorgesteld door een van de belangrijkste virtuele bibliotheken op Internet, die van de Universiteit van Alicante, waar ik overigens zelf gestudeerd heb. Deze bestaat erin dat er geen werken worden opgenomen waarop nog auteursrecht rust, hetgeen uiteraard een aanzienlijke beperking inhoudt voor de ontwikkeling van dit type virtuele bibliotheken.
Anderzijds is het zo dat ratificatie op dit moment weinig gevolgen zal hebben. De problemen die hiermee worden opgelost, waren al grotendeels opgelost door de Richtlijn betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en naburige rechten in de informatiemaatschappij. Ook hebben de meeste lidstaten hun wetgeving al in overeenstemming gebracht met de verdragen die nu geratificeerd moeten worden.
Tenslotte moet worden opgemerkt dat er in een aantal landen, waaronder Spanje, wetswijzigingen zijn doorgevoerd die weliswaar een aantal conflicten hebben opgelost, maar tegelijk weer andere hebben veroorzaakt. Dat gebeurt altijd als men een prijskaartje probeert te hangen aan rechten op immateriële zaken. Als men deze delicate materie behandelt, moet men naar evenwichtige oplossingen zoeken die rekening houden met de verschillende belangen. Alleen zo zal regelgeving worden aanvaard.

Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag willen beginnen met de rapporteur te complimenteren met het werk dat zij heeft gedaan. De Commissie heeft de indruk dat zij snel en nauwkeurig heeft gewerkt. Dit is een belangrijke zaak. Het past de Commissie om dankbaarheid uit te spreken aan het adres van de rapporteur.
Om maar meteen de conclusie van de Commissie weer te geven: zij is het eens met de conclusies van de ontwerpaanbeveling. Dat betekent dus dat de Commissie instemt met ratificatie door dit Parlement.
Ik zou graag het belang van beide verdragen willen benadrukken. Het WIPO-Verdrag inzake auteursrecht en het WIPO-Verdrag inzake uitvoeringen en fonogrammen vormen beide een vooruitgang in de internationale bescherming van het auteursrecht en de naburige rechten en daarmee een wezenlijke verbetering van de verdragen van Bern en Rome.
De beide verdragen dragen bij tot een hoog beschermingsniveau voor werken en andere zaken, maar zij bieden het publiek toegang tot de inhoud via elektronische netwerken. De twee verdragen staan expliciet toe dat de Gemeenschap een verdragsluitende partij wordt en in het beheer op dit gebied een belangrijke taak vervult. Goedkeuring van de verdragen door de Gemeenschap is dan ook van grote betekenis, omdat daaruit blijkt dat de Gemeenschap veel belang hecht aan de intellectuele eigendomsrechten. Goedkeuring leidt ook tot een grotere internationale erkenning van de rol van de Europese Unie op het gebied van de auteursrechten.
Op internationaal niveau is er veel steun voor een snellere inwerkingtreding van de verdragen. Die zijn nu door dertien, respectievelijk twaalf lidstaten van WIPO geratificeerd, waaronder de Verenigde Staten. Deze inwerkingtreding hangt grotendeels van de Europese Unie af, omdat voor de inwerkingtreding van de Verdragen dertig ratificatieakten nodig zijn en de akten die door de Europese Unie en de lidstaten plus de geassocieerde landen worden ondertekend van groot belang zijn om dat aantal te bereiken.
Ook veel ontwikkelingslanden verwachten dat de Europese Unie snel ratificeert, want dat zou wereldwijd een sterk signaal zijn. In dat kader heeft het Parlement al een sleutelrol vervuld bij de discussies over de ontwerprichtlijn over auteursrecht in de informatiemaatschappij, die leidden tot goedkeuring van het verslag-Barzanti in februari 1999. Deze richtlijn is de noodzakelijke tegenhanger van het voorgestelde besluit en bevat in hoofdzaak de belangrijkste beginselen van de WIPO-Verdragen.
Het Europees Parlement moet nu nogmaals de uitzonderlijke instemmingsprocedure van artikel 300, lid 3, volgen. Het juiste signaal naar de buitenwereld, in de vorm van deze aanbeveling, is van groot belang. Kortom, om nogmaals de conclusie van de Commissie te herhalen: zij steunt de ontwerpaanbeveling en hoopt dat dit van grote betekenis zal zijn voor de gehele wereld geïnteresseerd in de intellectuele eigendom.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.55 uur gesloten)

