Doświadczenia uzyskane podczas stosowania rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczących higieny (debata)
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku obrad jest debata w sprawie pytania ustnego skierowanego do Komisji przez pana posła Horsta Schnellhardta, w imieniu grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci), w sprawie doświadczeń uzyskanych podczas stosowania rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 852/2004, (WE) nr 853/2004 i (WE) nr 854/2004 - B7-0237/2009).
Horst Schnellhardt
Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Pragnę serdecznie podziękować Komisji za komunikat w sprawie doświadczeń uzyskanych podczas stosowania rozporządzeń dotyczących higieny żywności. Jest to bardzo ważna sprawa, a treść komunikatu jest bardzo przekonująca. Pragnę poprzeć ten komunikat, w którym opisano, co w rzeczywistości zdarzyło się w okresie ostatnich trzech lat.
Ważne jest dla nas, byśmy mieli świadomość, że w zakresie rozporządzeń dotyczących higieny doszło do zmiany paradygmatu. Wzmocniliśmy rynek wewnętrzny, poprawiliśmy bezpieczeństwo żywności i zwiększyliśmy odpowiedzialność producentów i dostawców żywności. Jest to istotna zmiana, a zatem zidentyfikowaliśmy oczywiście kilka problemów, w szczególności w związku z wydawaniem zezwoleń na działalność małych i średnich przedsiębiorstw. Niektóre sklepy mięsne zniknęły z rynku. Powinniśmy raz jeszcze dokonać przeglądu sytuacji, gdyż dzieje się tak dlatego, że bardzo często nie wykorzystuje się elastyczności przedmiotowych rozporządzeń i nie było wymiany informacji pomiędzy lokalnymi organami nadzoru a Europejskim Biurem ds. Żywności i Weterynarii, co moim zdaniem jest rzeczą bardzo niedobrą.
Jeśli Komisja zdecyduje obecnie, że nie chce dokonywać żadnych zmian, będę zmuszony wyrazić sprzeciw. Uważam, że, nawet jeśli są to zmiany jedynie kosmetyczne, konieczne jest, byśmy spojrzeli w szczególności na następujące kwestie. Powinniśmy mieć świadomość, że informacje w ramach łańcucha dostaw żywności są obecnie interpretowane w sposób zbyt zawężający, co musi się zmienić. Powinniśmy rozważyć, czy właściwe byłyby inne metody dokonywania inspekcji mięsa. W szczególności nie powinniśmy nadal udzielać laboratoriom prowadzącym badania na obecność włośnia akredytacji opisanej w rozporządzeniu (WE) nr 882. Niezbędne jest wiarygodne planowanie w obszarach, w jakich rozporządzenia są stosowane. Właśnie dlatego jestem przeciwny zamierzonemu rozporządzeniu. Powinniśmy przedstawić krótką i zwięzłą propozycję zmian, tak byśmy nie byli zaangażowani w udzielenie zgody zasad przejściowych do roku 2013.
Joaquín Almunia
komisarz. - Pani przewodnicząca! Pani komisarz Vassiliou prosiła mnie o przekazanie przeprosin za to, że nie może być obecna, by wypowiedzieć się w sprawie tego pytania ustnego dotyczącego sprawozdania Komisji w sprawie doświadczeń uzyskanych podczas stosowania rozporządzeń dotyczących higieny żywności.
W imieniu Komisji pragnę podkreślić, że przedmiotowe sprawozdanie jest oparte na informacjach otrzymanych od odpowiednich zainteresowanych stron, zarówno z sektora publicznego jak i prywatnego, zaś wynik tych konsultacji jest pozytywny. Nie stwierdzono żadnych poważnych trudności, jednak w pewnych obszarach dużo można jeszcze poprawić.
Przechodząc do konkretnych kwestii: po pierwsze, mam świadomość problemu ponownego zatwierdzania zakładów o niskich zdolnościach produkcyjnych. Rozwiązania takich problemów można znaleźć poprzez zawarte w rozporządzeniach zapisy dotyczące elastyczności, do przyjęcia na szczeblu krajowym. Tam, gdzie nie przyjęto takiego podejścia, w niektórych państwach członkowskich pojawiły się trudności. Biuro ds. Żywności i Weterynarii przeprowadza obecnie określone misje mające na celu określenie najlepszych praktyk w zakresie takiej elastyczności dla ubojni o niskich zdolnościach produkcyjnych, z zamiarem ich szerszego upowszechniania. Ponieważ państwa członkowskie muszą do końca bieżącego roku zdecydować, czy przyznać zatwierdzenie, czy też go odmówić, nie mogę na obecnym etapie powiedzieć, ilu małym i średnim przedsiębiorstwom odmówiono zatwierdzenia.
Po drugie, zapisy dotyczące elastyczności mają ogólniejszy cel ochrony różnorodności żywności i pomocy produkującym na małą skalę. Przyjęcie krajowych instrumentów elastyczności oraz zgłoszenie do Komisji dają pewność prawną producentom na małą skalę i stanowią wyraz uznania specyficznego charakteru zakładów produkujących na mniejszą skalę. Jednocześnie bez zagrożenia dla bezpieczeństwa żywności zapewniona jest różnorodność żywności, np. tradycyjne metody produkcji kiełbasy czy sera.
Aby zachęcać do prawidłowego korzystania z zapisów dotyczących elastyczności, Komisja opublikowała kilka wytycznych, co powinno mieć dalszy wpływ na zapewnienie przejrzystości i pewności prawnej. Ważne jest również przypomnienie, że Komisja w swych staraniach w kierunku zmniejszenia obciążeń administracyjnych, zwłaszcza dla bardzo małych przedsiębiorstw, zaproponowała już odpowiednią nowelizację rozporządzenia. Jak państwo jednak wiedzą, propozycja ta jest nadal nierozstrzygnięta.
Po trzecie, informacje na temat łańcucha żywnościowego obejmują pisemne informacje przekazywane przez rolnika ubojni oraz jej urzędowemu lekarzowi weterynarii. Informacje te obejmują kluczowe dane celem zapewnienia inspekcji pod kątem ryzyka. Właściwym władzom udzielono ostatnio derogacji w zakresie przepisu nakazującego przekazanie tych informacji do ubojni z co najmniej 24-godzinnym wyprzedzeniem.
Ponadto miło mi ogłosić, że w kwietniu przyszłego roku Komisja w nowym składzie zorganizuje debatę okrągłego stołu ze wszystkimi zainteresowanymi stronami, dotyczącą możliwej zmiany w zakresie inspekcji mięsa w celu rozważenia ich skuteczności, uwzględniając ostatnie trendy w zakresie zagrożeń.
Na koniec podkreślam, że laboratoria prowadzące urzędowe kontrole muszą być akredytowane celem zapewnienia wysokiej jakości i jednolitości wyników analitycznych, tak by nie narażać na szwank bezpieczeństwa żywności. Ma to kluczowe znaczenie dla sprawnego prowadzenia bieżącego handlu wewnątrzunijnego oraz ułatwiania handlu z państwami trzecimi. Komisja zgodziła się jednak ostatnio przedłużyć okres przejściowy w zakresie badań na obecność włośnia do końca 2013 roku, żeby laboratoria miały więcej czasu na zdobycie akredytacji.
Christa Klaß
Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Pragnę podziękować mojemu koledze, panu posłowi Schnellhardtowi, za jego pytanie. Daje nam ono możliwość zidentyfikowania pozytywnych i mniej pozytywnych doświadczeń dotyczących wykonania przedmiotowego rozporządzenia. Rozporządzenie dotyczące higieny żywności określa zasady higieny w produkcji mięsa.
Konsultacje prowadzone przez Komisję pokazują, że dokonano dużych postępów i że ogólnie stosowanie przedmiotowych rozporządzeń funkcjonuje skutecznie. W związku z wyjątkami dla małych firm w większości przypadków nie sprawdziła się obawa, że zbyt rygorystyczne rozporządzenia doprowadzą do upadłości przedsiębiorstw małych i o charakterze rzemieślniczym. Konsultacje te jednak pokazują również wyraźnie, że w wielu przypadkach istnieją problemy w stosowaniu tych zasad. Potwierdzają to informacje, jakie otrzymałam od przedsiębiorstw i władz nadzoru w regionie, z którego pochodzę.
W związku z tym, że władze regionalne mają bardzo dużą swobodę decyzyjną, mogą w pojedynczych przypadkach spełnić potrzeby mniejszych sklepów mięsnych i zakładów o charakterze rzemieślniczym. To bardzo dobrze, gdyż jedynie w taki sposób możemy zapewnić, by mniejsze sklepy mięsne, oferujące szeroką gamę produktów, wraz z towarzyszącymi temu wyzwaniami w zakresie świeżości i jakości, nie zostały zmiażdżone pod ciężarem nadmiernej biurokracji. Ta elastyczność ma jednak swoje ograniczenia, gdy prowadzi do wyjątków i różnej interpretacji przepisów w zależności od widzimisię władz nadzoru.
Prowadzi to do poważnych zniekształceń konkurencji, nie tylko pomiędzy państwami członkowskimi, lecz również wewnątrz nich. Dlatego też musimy poprawić rozporządzenie dotyczące higieny żywności, tak by inspektorzy mieli większość pewność prawną oraz większe kompetencje prawne. Inspektorzy muszą dysponować odpowiednimi środkami prawnymi, na przykład, w formie grzywien.
Panie komisarzu, w tym obszarze istnieje bardzo duża niepewność prawna, która musi być usunięta; oczekujemy od Komisji jakiejś propozycji.
Karin Kadenbach
Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Po pierwsze pragnę pogratulować wszystkim zaangażowanym w opracowanie rozporządzeń dotyczących higieny żywności, gdyż omawiany komunikat Komisji przedstawia zasadniczo pozytywny obraz doświadczeń w stosowaniu przedmiotowych rozporządzeń. Należy to docenić, gdyż jak już wyjaśniono, te nowe rozporządzenia stanowią zmianę paradygmatu w polityce higieny żywności.
Nowatorski charakter przedmiotowych rozporządzeń był powodem zaplanowania początkowego sprawozdania w sprawie doświadczeń z rozporządzeniami na zaledwie trzy lata po ich wejściu w życie. Państwa członkowskie oraz dostawcy i producenci żywności byli ogólnie zadowoleni z omawianych rozporządzeń i donosili o znacznych postępach w ich stosowaniu. Zdaniem państw członkowskich oraz prywatnych grup interesu nie ma też poważnych trudności dla przedsiębiorstw czy władz. Są one jednogłośnie zdania, że przedmiotowe rozporządzenia wymagają pewnych dostosowań, lecz zasadniczy przegląd nie jest konieczny. Obecne rozporządzenia są w stanie sprostać wyzwaniu zapewnienia konsumentom możliwie jak najwyższego poziomu jakości i bezpieczeństwa w zakresie higieny produktu oraz wyzwaniu elastycznego reagowania na potrzeby firm, a zwłaszcza przedsiębiorstw bardzo małych.
Zgodnie z powiedzeniem, że jeśli nie stajesz się coraz lepszy, przestajesz być dobry - trzeba będzie zbadać problemy zidentyfikowane w procesie przygotowania sprawozdania, jak już wspomniał pan poseł Schnellhardt, w celu określenia ich przyczyny i, jeśli konieczne, trzeba będzie znaleźć rozwiązania. Jest również oczywiście konieczne dalsze ścisłe śledzenie realizacji pakietu higienicznego, gdyż dla niektórych państw członkowskich było za wcześnie, by przedstawić wyważoną i szczegółową ocenę. Dopiero gdy będziemy mieć przed sobą kompleksową ocenę powinniśmy zdecydować, czy należy wprowadzać zmiany w rozporządzeniach dotyczących higieny żywności, a jeśli tak, jakie powinny to być zmiany.
Joaquín Almunia
komisarz. - Pani przewodnicząca! Przede wszystkim, chciałbym wszystkim podziękować za wkład w tę debatę. Uważamy, że lipcowe sprawozdanie służy jako punkt wyjścia do omówienia możliwych ulepszeń w rozporządzeniach, a Komisja we właściwym czasie zbada konieczność dokonania zmian ustawodawczych. Z radością przyjmujemy wystąpienia państwa posłów; są one dla nas bardzo przydatne w pracach zmierzających do opracowania w swoim czasie nowych inicjatyw.
Oczekujemy stałej współpracy z Parlamentem, jak również państwami członkowskimi oraz zainteresowanymi stronami, zarówno z sektora prywatnego, jak i publicznego, i jestem pewien, że wszyscy mamy wspólny cel, jakim jest osiągnięcie najwyższego możliwego poziomu bezpieczeństwa żywności. To, jak sądzę, najważniejszy wniosek, jaki możemy wyciągnąć z dzisiejszej wieczornej dyskusji.
Przewodnicząca
Zamykam debatę.
