Traktat światowy o zakazie broni wykorzystującej uran (debata)
Przewodnicząca
Następnym punktem jest debata na temat:
pytania ustnego/rev) posłów Elly de Groen-Kouwenhoven, Angeliki Beer i Caroliny Lucas, w imieniu Grupy Verts/ALE, Luisy Morgantini, w imieniu Grupy GUE/NGL, Annemie Neyts-Uyttebroeck, w imieniu Grupy ALDE, Any Marii Gomes, w imieniu Grupy PSE, Ģirtsa Valdisa Kristovskisa, w imieniu Grupy UEN Group, Karla von Wogau i Stefano Zappalà, w imieniu Grupy PPE-DE , do Rady: Traktat światowy o zakazie broni wykorzystującej uran (B6-0153/2008),
i
pytania ustnego/rev) posłów Elly de Groen-Kouwenhoven, Angeliki Beer i Caroliny Lucas, w imieniu Grupy Verts/ALE, Luisy Morgantini, w imieniu Grupy GUE/NGL, Annemie Neyts-Uyttebroeck, w imieniu Grupy ALDE, Any Marii Gomes, w imieniu Grupy PSE, Ģirtsa Valdisa Kristovskisa, w imieniu Grupy UEN Group, Karla von Wogau i Stefano Zappalà, w imieniu Grupy PPE-DE , do Rady: Traktat światowy o zakazie broni wykorzystującej uran (B6-0154/2008).
Elly de Groen-Kouwenhoven
autorka. - Pani przewodnicząca! W grudniu 2007 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło ogromną większością głosów rezolucję, która wzywała do zbadania skutków zdrowotnych broni jądrowej na osoby cywilne i na personel wojskowy.
Gratulujemy Niemcom, Irlandii i Włochom, które jako jedyne kraje NATO poparły tę rezolucję ONZ. Przyczyną tego poparcia może być fakt, że wielu z ich żołnierzy wróciło ze śmiertelnymi chorobami i/lub później miało dzieci z poważnymi wadami rozwojowymi. Dlatego też apelujemy do innych krajów UE, aby podążyły z ich przykładem i przedłożyły sprawozdania zdrowotne zgodnie z wnioskiem ONZ.
DU (zubożony uran) był używany na Bałkanach, w Iraku i w Afganistanie. DU jest odpadem, a także niezmiernie tanim materiałem do produkcji broni. Ocenia się, że światowe zapasy wynoszą 1,3 miliona ton. Dużo mniej niż jeden mikrogram, który dostanie się do ciała, może wywołać skutek śmiertelny. DU oprócz tego, że wydziela promieniowanie, jest też trującym związkiem chemicznym. Nikt nie informuje żołnierzy ani ludności krajów, w których używana jest broń DU. Najnowsze ustalenia ekspertów Światowej Organizacji Zdrowia dotyczące szkodliwego oddziaływania DU zostały ocenzurowane.
Wzywamy UE, aby poinformowała swoich obywateli oraz ludność krajów będących celem stosowania tej broni. Wzywamy Komisję i Radę, aby tak szybko, jak to jest możliwe, zapewniły ustanowienie międzynarodowego traktatu.
Aby uzyskać szczegółowy pogląd na tę sprawę, jest już najwyższy czas, aby Komisja i Rada udostępniły wszystkie istniejące sprawozdania i zapoczątkowały dalsze dochodzenia, na których wszczęcie Parlament nalega od 2001 r. Tymczasem powtarzamy nasze wezwanie do wprowadzenia zakazu DU na podstawie zasady ostrożności.
Annemie Neyts-Uyttebroeck
autorka. - (NL) Walka o ogólnoświatowy zakaz używania wzbogaconego uranu w broni i amunicji stanowi element całokształtu naszej walki o kontrolę zbrojeń i rozbrojenie. Szczególną uwagę poświęcam tej broni i rodzajom amunicji, które są niezwykle niebezpieczne i szkodliwe dla osób cywilnych i pozostają niebezpieczne długo po zakończeniu konfliktu, takim jak miny przeciwpiechotne, bomby kasetowe i broń zawierająca wzbogacony uran. Wiem, że brzmi to nieco ironicznie, gdy mówię o typach broni bardziej niebezpiecznych i szkodliwych niż inne, ale tak wygląda rzeczywistość. Dlatego też koncentrujemy się na tych, które mogą mieć najgorsze skutki dla niewinnej ludności cywilnej.
W listopadzie 2006 r. Parlament wezwał do wprowadzenia moratorium na ten rodzaj broni, czyli broń zawierającą uzbrojony uran. W zeszłym roku mój kraj, Belgia, przyjął ustawę nie tylko w sprawie moratorium, ale też w sprawie prawdziwego zakazu dotyczącego wszelkich form użycia broni uranowych i myślę, że mogę być z tego trochę dumna. Chciałabym teraz spytać Komisję i Radę, jakie działania zamierzają podjąć, aby moratorium przybrało bardziej ogólną postać oraz aby poprzeć ogólny zakaz.
Dodatkowo, jak to już długo wyjaśniała przedmówczyni, broń oparta na uranie wydaje się mieć szkodliwe oddziaływanie także w przypadku żołnierzy, którzy jej używają lub są narażeni na jej działanie. Nawet gdyby nie było to absolutnie pewne, to niemniej byłoby wskazane, aby Rada zagwarantowała, że żołnierze i inny personel biorący udział w operacjach w ramach Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony nie będzie narażeni na tego rodzaju zagrożenia. Dlatego też chciałabym spytać Radę, jakie konkretnie środki są podejmowane w celu zapewnienia, że żołnierze i personel biorący udział w takich operacjach nie będą narażeni na takie zagrożenia i że ludność obszarów, na których takie operacje przebiegają, również nie będzie narażona. Będę wdzięczna za odpowiedź.
Ana Maria Gomes
autorka. - (PT) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! W niedawnym liście do londyńskiej gazety The Times dziewięciu byłych brytyjskich dowódców wojskowych wezwało rząd Zjednoczonego Królestwa, aby dołączył do tych, którzy prowadzą kampanię na rzecz zakazu używania amunicji kasetowej. Ich argumenty były takie same, jak w kontekście min przeciwpiechotnych: jak bardzo użyteczna nie byłaby dana broń na krótką metę, to w logice wojskowej fakt, że broń ta w dłuższym przedziale czasu powoduje szkody w sposób losowy, jest wystarczającym uzasadnieniem dla zawieszenia ich stosowania przez odpowiedzialne siły zbrojne.
Ta sama logika dotyczy amunicji ze zubożonym uranem. Europejska Organizacja Związków Żołnierzy, EUROMIL, ściśle monitoruje tę sprawę i jej stanowisko, sformułowane w oparciu o informacje otrzymane od wojskowych z całej Europy, jest kategoryczne: stosowanie amunicja ze zubożonym uranem musi zostać zarzucone tak szybko, jak to jest możliwe.
Parlament Europejski już wypowiedział się na korzyść całkowitego zakazu używania tego rodzaju broni, a rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ przyjęta w grudniu zeszłego roku, obejmująca kwestię uzbrojenia i amunicji zawierających zubożony uran, znajdująca się w porządku dziennym trzydziestej szóstej sesji Zgromadzenia Ogólnego, potwierdziła, że Parlament Europejski słusznie przejął inicjatywę i poprosił, aby Rada również objęła prowadzenie w tej debacie nad rozbrojeniem i prawem humanitarnym.
Kontrargumenty znajdujących się wśród nas sceptyków nie zasługują na uwagę. Najbardziej podstawowa zasada ostrożności wymaga potępienia tych broni, nawet jeszcze zanim obszerny materiał dowodowy, wskazujący na jej masowe i rakotwórcze oddziaływanie, zostanie zastąpiony niepodważalnymi dowodami naukowymi.
Co powiedzą ludzie, nawet dzisiejsi sceptycy, o nas, politykach, za 10 lat, gdy szkodliwy wpływ tej broni stanie się wyraźny i niekwestionowany, i jeżeli w międzyczasie nie zrobimy nic, aby wycofać ją z użycia? Pewnie powiedzą to samo, co teraz mówią o minach przeciwpiechotnych: jakim prawem oni czekali tak długo?!
Ģirts Valdis Kristovskis
autor. - (LV) Panie i panowie! Po pierwsze chciałbym podkreślić, że wzywam mój kraj - Łotwę - do podpisania rezolucji ONZ z grudnia 2007 r.Po drugie, wzywam wysokiego przedstawiciela, aby przedłożył uzasadnioną opinię w sprawie inicjatywy zawartej w tej rezolucji. Po trzecie, wzywam Unię Europejską, aby zagwarantowała pomiędzy państwami członkowskimi przepływ informacji dotyczących rodzajów amunicji, których użycia można oczekiwać w trakcie operacji. W kontekście zubożonego uranu mam szczególne doświadczenie osobiste. Byłem ministrem obrony Łotwy przez pięć i pół roku. Dokładnie w okresie pełnienia przeze mnie tej funkcji Łotwa wzięła udział w wojnie w Iraku jako członek amerykańskiej koalicji. W tym samym czasie w kilku przypadkach powstały podejrzenia dotyczące używania w Iraku zubożonego uranu. Społeczność międzynarodowa zareagowała w tej sprawie bardzo ostro. Oddziały łotewskie nie używały amunicji ze zubożonym uranem. Jednakże w kilka miesięcy później w Łotwie zostałem wezwany, aby przyjąć na siebie polityczną odpowiedzialność za te wydarzenia, jako należący do koalicji minister. Niestety, jako należący do koalicji minister, nie zostałem poinformowany o użyciu zubożonego uranu. Coś takiego jest nie do przyjęcia. Nie tylko państwa członkowskie UE muszą poważnie ocenić potrzebę posiadania amunicji tego typu w swoich arsenałach broni, ale też Unia Europejska musi zagwarantować, że państwa członkowskie będą miały obowiązek prowadzenia wymiany informacji na temat możliwości zastosowania zubożonego uranu w operacjach. Dziękuję państwu za uwagę
Przewodnicząca
Panie pośle Kristovskis! Nie wyłączyłam mikrofonu, ponieważ pana pogląd, jako łotewskiego ministra, jest niezwykle ważny, ale chciałabym zauważyć, że znacznie przekroczył pan czas przeznaczony na swoją wypowiedź.
Stefano Zappalà
autor. - (IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Wiele mówiono na ten temat w przeszłości i niestety jestem zdania, że jeszcze będziemy musieli powiedzieć bardzo wiele, zanim znajdziemy ostateczne rozwiązanie; moi koledzy mówili równie dużo wcześniej i wyjaśni to bardzo dobrze.
W niektórych państwach członkowskich wprowadzono środki na rzecz zakazu produkcji oraz wszelkiego użycia tego rodzaju uzbrojenia do celów komercyjnych lub bojowych. Było kilka wniosków ze strony tego Parlamentu, są dokumenty w postaci fotografii i zeznań oraz racjonalne podstawy, aby uznać, że członkowie włoskiego personelu wojskowego zmarli wskutek kontaktu z tego rodzaju bronią.
Jest rezolucja ONZ wyrażająca znaczne obawy i były różne wnioski o przeprowadzenie dogłębnych analiz w tej sprawie. Obowiązuje zasada ostrożności, która zgodnie z prawem Unii Europejskiej powinna dyktować powszechne moratorium przynajmniej do czasu, gdy zostaną przedstawione ostateczne dowody naukowe.
Żadna z tych rzeczy dotychczas nie zaowocowała jednak oczekiwanymi wynikami. Zubożony uran nadal jest używany na polach walk - na obszarach wiejskich i miejskich. Nie ma żadnych wątpliwości, że substancja chemiczna przenika do gleby, dostaje się do cieków wodnych i upraw, i dlatego też nie ma wątpliwości, że cząsteczki zubożonego uranu, mające kontakt z glebą rozpraszają się pod ziemią, zanieczyszczając wody podziemne i produkty rolne, w wyniku tego powodując szerzenie się chorób wśród stykającej się z nimi ludności i, w mniejszym stopniu, na całym świecie, poprzez naturalny obieg wody oraz obieg materii, zwłaszcza za pośrednictwem nieustannie rozrastającego się systemu rynku globalnego.
Trzeba przyznać, że nie ma jeszcze końcowych analiz, które jednoznacznie dowodziłyby niebezpieczeństwa, ale nie można już zaprzeczać, że te parametry, których jesteśmy już dziś świadomi, nie wykluczają istnienia ryzyka. Sama taka konstatacja musi zmusić rozwinięte demokracje do bardziej szczegółowego przeanalizowania tej materii i podjęcia decyzji.
Szczególnie Unia Europejska nie może, moim zdaniem, nadal nic nie robić. Unia posiada wyraźne obowiązki wobec swoich państw członkowskich, wyraźne obowiązki wobec reszty świata i wyraźne obowiązki wobec własnych obywateli. Unia posiada zasoby gospodarcze, z których może korzystać, i nie ma żadnych ograniczeń, jeśli chodzi o naukę i dostępne laboratoria. Bezczynność jest bez wątpienia kwestią wyboru, a nie braku dostępnych zasobów i środków.
Biorąc to wszystko pod uwagę jest jasne, że Rada i Komisja nie mogą unikać wysyłania swoich obywateli, osób cywilnych i wojska, do tych obszarów świata, w których używano i używa się tego rodzaju amunicji, ale też nie mogą unikać odpowiednio wczesnego podjęcia wszelkich możliwych inicjatyw na rzecz wprowadzenia dostosowań odnośnie do jej wytwarzania i użycia oraz, w świetle danych naukowych, przygotowania zdecydowanego zakazu i jej definitywnego zniszczenia.
Oto, co staramy się zrobić w nadziei, że Rada i Komisja okażą w praktyce poczucie odpowiedzialności, biorąc pod uwagę, że nie jest to niejasna sprawa polityczna, lecz kwestia zdrowia publicznego.
Janez Lenarčič
urzędujący przewodniczący. - (SL) Pani przewodnicząca! Bardzo pani dziękuję. Chciałbym również podziękować w imieniu Rady posłom za to, że postawili pytanie dotyczące globalnego zakazu lub ogólnoświatowego traktatu w sprawie zakazu broni opartych na uranie.
Posłowie do PE są zapewne świadomi faktu, że takie porozumienie jeszcze nie istnieje. Brakuje umowy, która regulowałaby kwestię zawierających zubożony uran broni na szczeblu multilateralnym. Wiadomo też, że nie ma w tej sprawie zgodności w Radzie.
Debata w sprawie wpływu broni zawierających zubożony uran odbyła się ostatnio w ONZ, gdzie pod koniec zeszłego roku, Pierwszy Komitet ONZ przyjął rezolucję zatytułowaną "Skutki wykorzystywania uzbrojenia i amunicji zawierających zubożony uran”. Jak już wspomniano, wszystkie państwa członkowskie UE głosowały w sprawie tej rezolucji różnie. Powiedziałbym: bardzo różnie - pięć głosowało za, cztery przeciw, a wszystkie pozostałe wstrzymały się od głosu. Powiedziałbym, że jest to dość dobre odzwierciedlenie sytuacji na świecie.
Za państwa pozwoleniem spróbuję teraz odpowiedzieć pokrótce na poszczególne zadane mi pytania.
Jeśli chodzi o pierwsze pytanie dotyczące rezolucji Parlamentu Europejskiego w sprawie broni biologicznej i niektórych typów broni konwencjonalnej, chciałbym wskazać, że Unia Europejska działała, działa i będzie działać bardzo aktywnie w trakcie swoich międzynarodowych zabiegów na rzecz wdrożenia konwencji w sprawie broni biologicznych i toksycznych. UE odgrywała między innymi ważną rolę w trakcie drugiej konferencji badawczej w 2006 r. i będzie również działać aktywnie przez okres trwania programu specjalistycznego, do czasu następnej konferencji badawczej, zaplanowanej na 2011 r.
Jeśli chodzi o konwencję o broniach konwencjonalnych, zarówno Unia Europejska, jak i jej państwa członkowskie uczestniczą czynnie w bieżących negocjacjach, poświęconych społecznym następstwom użycia bomb kasetowych. Państwa członkowskie zobowiązały się, że przed końcem tego roku uzgodnią, drogą negocjacji, wiążący prawnie instrument, który uwzględni wszystkie aspekty dotyczące bomb kasetowych.
Jeśli chodzi o drugie pytanie, chciałbym wyjaśnić, że, jak dotychczas, bronie zawierające zubożony uran nie zostały włączone do strategii Unii Europejskiej dotyczącej broni masowego rażenia. Wciąż trwa debata dotycząca tego, czy w ogóle jest możliwe włączenie takiej amunicji do kategorii broni masowego rażenia. Są w istocie tacy, którzy uważają, że zubożony uran już jest objęty konwencją w sprawie broni konwencjonalnych; inni są zdania, że należałoby rozszerzyć protokół nr 3, stanowiący część tej konwencji, aby objąć nim pociski i głowice bojowe zawierające zubożony uran. Krótko mówiąc, debaty wciąż trwają.
Jeśli chodzi o trzecie pytanie, powinienem wyjaśnić, że wybór wyposażenia wojskowego, w tym amunicji używanej w operacjach prowadzonych przez Unię Europejską, leży w kompetencjach państw członkowskich, a ponieważ nie mamy wielostronnego porozumienia w tej sprawie, nie mogę udzielić żadnych dodatkowych informacji dotyczących użycia zubożonego uranu.
Czwarte pytanie - dotyczące przepisów bezpieczeństwa dla żołnierzy i osób cywilnych uczestniczących w operacjach Unii Europejskiej: chciałbym wskazać, że odpowiedzialność ponosi dowodzący operacją, w ramach planu operacyjnego zatwierdzonego przez Radę Europejską, który musi również podejmować wszelkie środki, jakie uzna za niezbędne. Oczywiście musi on w tym samym czasie brać pod uwagę ograniczenia operacyjne.
W przypadku misji cywilnych Unii Europejskiej odpowiedzialność spoczywa na kierującym misją, pod przewodnictwem dowódcy operacji cywilnej.
Co do ostatniego pytania, dotyczącego dialogu pomiędzy Radą Europejską a USA, organizacjami pozarządowymi i osobami, to mogę tylko powiedzieć, że jak dotychczas w dialogu z USA sprawa ta nie była jeszcze poruszana, tak samo, jak nie była poruszana z innymi stronami wymienionymi w tym pytaniu. W każdym razie z zainteresowaniem będę śledzić dalszą debatę w tej sprawie.
Dziękuję.
Luis Michel
komisarz. - (FR) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Rezolucja Parlamentu przyjęta w listopadzie 2006 r. zaprasza Unię Europejską i państwa członkowskie, aby zobowiązały się do rozszerzenia zakresu protokołu III do konwencji w sprawie niektórych typów broni, w ramach starań o ograniczenie stosowania broni ze zubożonym uranem. Pragnę przypomnieć każdemu w tej Izbie, że Parlament wzywa do działania, które, jak państwo wiedzą, wykracza poza ramy uprawnień Komisji z uwagi na fakt, że Wspólnota nie jest sygnatariuszem tej konwencji. Ponadto, zgodnie z Traktatami, instytucje Wspólnoty nie dysponują kompetencjami w kwestiach wojskowych. Niemniej jednak nie chciałbym stwarzać wrażenia, że Komisja pozostaje obojętna wobec problemów związanych z produkcją, składowaniem i wykorzystaniem broni objętej konwencją ONZ w sprawie niektórych typów broni konwencjonalnej (CCW) lub w ogóle broni o wysoce szkodliwym działaniu. W rzeczywistości jej stanowisko jest całkiem odmienne.
Komisja jest w pełni zaangażowana w realizację wspólnych działań, przyjętych przez Radę w zeszłym roku, na rzecz uniwersalnego charakteru konwencji CCW i jej protokołów. W tym roku odbyły się trzy seminaria, jedno w marcu dla Ameryki Łacińskiej i Karaibów w Santo Domingo, a dwa następne w zeszłym miesiącu dla krajów afrykańskich w Lomé. Po zakończeniu się tych seminariów Republika Dominikańska już ogłosiła swoją gotowość do ratyfikacji w najbliższym czasie tej konwencji, a władze Surinamu oświadczyły, że są gotowe podjąć niezbędne kroki w kierunku ratyfikacji. Komisja popiera również wdrażanie konwencji o broniach biologicznych, jak również rozwija inicjatywy na rzecz stworzenia nowego instrumentu w odpowiedzi na obawy o charakterze humanitarnym, jakie budzą bomby kasetowe, w ramach CCW i procesu pokojowego z Oslo.
Komisja wzięła też udział w działaniach w odpowiedzi na problemy wywoływane przez materiały wybuchowe. Na przykład w 2006 r. wydano pięć milionów euro na pomoc w oczyszczaniu z niewybuchów w Libanie.
Jeśli chodzi o drugie pytanie, wyniki badań naukowych, jakimi dysponujemy, nie mogą potwierdzić, że zubożony uran (DU) powoduje znaczne zagrożenie dla zdrowia ludności cywilnej w omawianych rejonach walk czy też dla personelu wojskowego, który odbywa lub odbywał służbę na tych obszarach. Tak brzmi opinia wyrażana w badaniach ONZ, WHO i MAEA (Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej), jak również grupa ekspertów powołana przez Komisję Europejską zgodnie z art. 31 traktatu Euratom, która mówi, co następuje: "Na podstawie dostępnych informacji wnioskuje się, że DU nie może powodować żadnych wykrywalnych skutków zdrowotnych przy realistycznych założeniach dotyczących potencjalnie otrzymanych dawek”, koniec cytatu. Komisja zamierza przyjrzeć się tej sprawie ponownie. Będzie również w dalszym ciągu udzielać gwarancji dla zdrowia swojego personelu i kierować się dyrektywami WHO w przypadku zaangażowania w warunkach potencjał DU.
W odniesieniu do dialogu z EUROMIL, Komisja oczywiście jest gotowa rozmawiać z wszystkimi przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego.
W odniesieniu do ostatnich trzech pytań Komisja nie zamierza obecnie podejmować zobowiązań finansowych w tych obszarach.
Jana Hybášková
w imieniu grupy PPE-DE. - (CS) Broń zawierająca zubożony uran stanowi ogromny ciężar dla środowiska. Argument, że ich szkodliwe oddziaływanie nie zostało udowodnione, brzmi całkowicie absurdalnie dla tych, którzy kiedykolwiek widzieli następstwa ich użycia. Brudne bomby rozbijają w kawałki grube na kilka centymetrów płyty pancerne najbardziej nowoczesnych czołgów. Ich siła niszczenia jest ogromna. Mają wpływ na zdrowie ludzi. Zabijają bez litości. Nie ma wątpliwości co do potrzeby zaprzestania handlu nimi, wstrzymania ich produkcji, stosowania i składowania. Parlament i Unia Europejska, krok po kroku, budują europejskie siły zbrojne i europejski system obronny. W przyszłości będziemy partnerami zarówno NATO, jak i USA. Dlatego też musimy stać się wiarygodnym partnerem. Powstawanie z miejsca i wykrzykiwanie "wzywam do wprowadzenia moratorium na zubożony uran!” jest komiczne. Równie komiczne jest wzywanie Rady, aby przygotowała analizę oddziaływania. Pierwszą koniecznością jest osiągnięcie politycznej zgodności pomiędzy państwami członkowskimi, takimi jak Francja, Wielka Brytania i być może Republika Czeska. Następnie musimy zacząć współpracować z ONZ, aby położyć fundamenty pod ogólnoświatowy traktat zakazujący zubożonego uranu. Praca ta polegać będzie na przygotowaniu planu stopniowego wprowadzania zakazu produkcji, który będzie do przyjęcia dla wszystkich państw członkowskich, oraz zakazu przechowywania i handlu uranem, oraz ustalenia daty ostatecznego obowiązywania zakazu. Następnie należy zorganizować konferencję, w trakcie której plan ten zostanie przyjęty i rozpocząć proces prowadzący do ostatecznego zakazu tych broni.
Potrzebujemy precyzyjnego opracowania analitycznego, które zawierałoby ocenę skutków ubocznych. Tym, czego potrzebujemy w pierwszej kolejności, jest polityczna współpraca, od której rozpocznie się proces poszukiwania woli politycznej, zyskiwania międzynarodowego uznania, konsensu i decyzji. Ten proces potrwa całe lata. Byłoby wspaniale, gdyby Unia Europejska była stroną nowego traktatu w sprawie zakazu wykorzystania zubożonego uranu w jakichkolwiek celach militarnych. Dlatego też musimy postępować odpowiedzialnie. Nie pozwalajmy sobie na głupie okrzyki, ignorancję i niedokończone prace, które podkopują wiarygodność UE. Potrzebujemy dalej być partnerami w tej ważnej grze.
Elizabeth Lynne
w imieniu grupy ALDE. - W Wielkiej Brytanii setki weteranów są zdania, że styczność ze zubożonym uranem w czasie pierwszej wojny w Zatoce Perskiej wywołała u nich przewlekłe choroby i niepełnosprawność, a w Iraku istnieją dowody na to, że użycie zubożonego uranu spowodowało wzrost liczby dzieci rodzących się tylko z jednym okiem lub bez oczu. Ojcowie siedmiorga z ośmiu niemowląt bez oczu byli narażeni na kontakt ze zubożonym uranem w czasie wojny w Iraku w 1991 r.
Co najmniej 17 krajów wciąż posiada w swoich wojskowych arsenałach broń zawierającą zubożony uran. Należą do nich trzej członkowie UE: Francja, Grecja i Wielka Brytania. Potrzebujemy teraz międzynarodowego traktatu ustanawiającego natychmiastowe moratorium na używanie, rozwój, produkcję, składowanie, przemieszczanie i próby z bronią zawierającą zubożony uran, jak również recykling lub zniszczenie istniejących zapasów. Mam nadzieję, że wszyscy poprą tę rezolucję.
Konrad Szymański
w imieniu grupy UEN. - Panie Przewodniczący! Wystarczającym powodem, by podjąć prace nad skuteczną eliminacją broni z wykorzystaniem zubożonego uranu jest ostrożność. Z całą pewnością należy przyspieszyć prace nad ekspertyzami w zakresie skutków wykorzystania tej broni dla ludzi i środowiska naturalnego. Już dziś jednak można wprowadzić moratorium na używanie tego typu broni i uwzględnić ten problem w odnowionej europejskiej strategii bezpieczeństwa. Zadaniem na dziś jest rozpoczęcie prac nad międzynarodowym traktatem opartym o system ONZ, który uregulowałby sprawę stosowania, produkcji, składowania i testowania tego typu broni.
Tobias Pflüger
w imieniu grupy GUE/NGL. - (DE) Panie przewodniczący! Na tę debatę czekamy już aż za długo. Jestem zadowolony, że dziś w niej uczestniczymy. Zubożony uran jest używany w wielu krajach, a w szczególności w krajach Zachodu, jako amunicja w toczonych przez nie wojnach, z uwagi na jego wysoki potencjał penetracji, zwłaszcza przeciwko pojazdom opancerzonym. Jednak pociski DU zawierają wysoce toksyczne substancje chemiczne - innymi słowy są trujące - i są też radioaktywne. Zubożony uran jest produktem ubocznym przemysłu jądrowego, powstającym przy wzbogacaniu uranu lub produkcji broni nuklearnej. Krótko mówiąc, używanie energii jądrowej również stanowi część tego problemu.
Amunicja DU ma długoterminowe oddziaływanie. Po uderzeniu w cel zubożony uran ulega uwolnieniu przy wysokich temperaturach i spala się, dając tlenki zubożonego uranu, które przybierają postać drobnego alfapromieniotwórczego trującego pyłu, który łatwo dostaje się do płuc i który może być roznoszony przez wiatr i wodę. Pył ten jest trudny do usunięcia ze środowiska, a po dostaniu się do płuc pozostaje w nich. Wiemy o syndromie wojny w Zatoce i syndromie bałkańskim; raz po raz można zaobserwować to samo zjawisko, jak nowotwory, które w wyraźny sposób dotykają weteranów, takie jak rak płuc, z powodu ich kontaktu z tlenkiem DU. Pojawił się również wzrost liczby zachorowań na tego rodzaju nowotwory wśród ludności obszarów, na których używana była ta amunicja.
Interesującą rzeczą jest, że skuteczność bojowa amunicji DU jest tak naprawdę bardzo ograniczona, ponieważ jej użycie wiąże się z wieloma trudnymi do przewidzenia zagrożeniami. NATO używała amunicji DU w trakcie swojej agresji przeciw Jugosławii. W Iraku siły USA użyły łącznie 300 ton amunicji DU. W kraju tym odnotowano zwiększony odsetek dzieci o zniekształconym ciele. Szczególnie dotyczy to Bagdadu. Rząd Afganistanu wezwał niedawno do przeprowadzenia śledztwa w sprawie użycia amunicji DU na terenie Afganistanu i twierdzi, że wojska USA nie poinformowały o użyciu amunicji DU, szczególnie we wschodniej części kraju. Amunicja DU była używana w trakcie wojny w Libanie, głównie przez Izrael, a także bardzo szeroko w trakcie pierwszej wojny w Zatoce. Liczbę skażonych kombatantów ocenia się na 66 000.
Problem ten jest dobrze widoczny. Pierwsze renty wojenne w związku ze skutkami oddziaływania zubożonego uranu zostały przyznane weteranom, takim jak Kenny Duncan z Wielkiej Brytanii. Gdyby DU był produktem kosmetycznym lub substancją używaną na przykład do produkcji żywności, to dawno już zostałby zakazany. Oddziały są instruowane, aby przy obchodzeniu się z amunicją DU nosić odzież ochronną. EUROMIL, Europejska Organizacja Związków Żołnierzy wzywa do wprowadzenia zakazu na broń, która wystrzeliwuje tego rodzaju amunicję. Belgia zakazała amunicji DU, czego jej gratulujemy. Komitet ONZ ds. Rozbrojenia i Międzynarodowego Bezpieczeństwa głosował 122 głosami za, 6 przeciw, przy 35 wstrzymujących się, aby wezwać do sporządzenia sprawozdania w sprawie szkodliwych skutków użycia broni i amunicji zawierających zubożony uran. Sześć głosów przeciw należało m.in. do Zjednoczonego Królestwa, Francji, Królestwa Niderlandów i Republiki Czeskiej. To, czego potrzebujemy, to zakaz produkcji i stosowania amunicji DU.
Luca Romagnoli
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Wykorzystanie zubożonego uranu do celów militarnych jest sprzeczne z prawem międzynarodowym; istnieją niezaprzeczalne dowody na jego prawdziwą toksyczność, zarówno dla ludzi, jak i dla środowiska. Zgadzam się, że w ramach Europejskiej Strategii Bezpieczeństwa należy poświęcić tej sprawie całą uwagę, i jestem zdania, że zakaz dotyczący tych broni w państwach członkowskich Unii musi być całkowity i absolutny.
W obydwu pytaniach przytoczono oceny i powołano się na uzasadnione połączone sprawy, które są szeroko udokumentowane; skorzystam w tym miejscu z okazji, aby wymienić przykład żołnierzy włoskich wysłanych na Bałkany, którzy wciąż oczekują na rekompensatę, której, bardzo się obawiam, nigdy nie otrzymają. Ponieważ nie wydaje się to naprawiać szkód poczynionych w przeszłości, Unia powinna wysłać decydujący, silny sygnał przynajmniej na przyszłość, zakazując produkcji, przechowywania i wprowadzania do obrotu tego typu broni wśród państw członkowskich Unii.
Luisa Morgantini
autorka, . - (IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Uważam wezwanie Jany Hybáškovej do wprowadzenia real politik jako nie na miejscu i, ogólnie rzecz biorąc, cyniczne. Lenistwo czy lekceważenie, tak jak tajemnice państwowe, są niedopuszczalne tam, gdzie stawką jest zdrowie ludzkie.
Użycie broni opartej na uranie ma niszczycielskie i nieodwracalne następstwa. Eksplodując, uranowe pociski rozsiewają wokół drobny, trujący pył, zanieczyszczający powietrze, ląd i wody, przedostający się do układu oddechowego i zwiększający ryzyko powstawania guzów, białaczki i deformacji ciała. Każdy, kto ich używa, w wyraźny sposób łamie międzynarodowe prawa humanitarne. Od czasu wojny w Zatoce Perskiej związek krewnych żołnierzy-ofiar wyliczył, że w samych Włoszech miało miejsce 50 zgonów. Ostatnio minister obrony mówił o 77 zmarłych oraz o tym, że liczba osób cierpiących na choroby wynosi od kilkuset do około dwóch tysięcy.
W latach 1991-2003 zostało użytych ponad 2000 ton zubożonego uran uranu. Zanieczyszczone jest około 70% terytorium Iraku i nawet dzisiaj nie mamy pewności co do rozmiarów straszliwego kosztu ludzkiego, będącego skutkiem zubożonego uranu. W szpitalu w irackim mieście Basra widziałam ciała zniekształconych dzieci, widziałam straszliwe uszkodzenia ich małych ciał. W Iraku, Afganistanie, Kosowie, Bośni i w Somalii są tysiące bezimiennych osób cywilnych, którzy wciąż żyją i umierają na ziemiach skażonych przez promieniowanie, nieświadomi swojego losu.
My, jako Parlament Europejski, staramy się o wprowadzenie moratorium od 2001 r. Potwierdziliśmy to w 2006 roku, przyjmując rezolucję w sprawie broni chemicznych i broni konwencjonalnej o wysoce szkodliwym dla człowieka działaniu. Przyjęta przez ONZ w 2007 r. przeważającą większością głosów rezolucja wzywa państwa członkowskie ONZ do zbadania uszczerbku dla zdrowia. Sześć krajów głosowało przeciw: USA, Izrael i, niestety, kilka państw członkowskich Unii Europejskiej, a konkretnie Francja, Zjednoczone Królestwo, Republika Czeska i Holandia. Zamiast tego powinny one pójść za przykładem Belgii, która w marcu 2007 r. jako pierwszy kraj na świecie zdecydowała się zakazać stosowania zubożonego uranu z powodu jego toksyczności.
Z satysfakcją muszę powiedzieć, że wraz z innymi kolegami w trakcie wszystkich politycznych namów, przekonywałam stanowczo do zorganizowania tej debaty dlatego, że działanie przeciw łamaniu międzynarodowego prawa, humanitarnego i w dziedzinie ochrony środowiska i działanie na rzecz zapewnienia, że hierarchie wojskowe, państwa i przemysł wojenny w pełni przyjmą na siebie odpowiedzialność, ma tutaj zasadnicze znaczenie. Zaniedbania i tajemnice wojskowe, niemożność wdrożenia zasad dotyczących ochrony i zasady ostrożności mogły doprowadzić do zatajenia niebezpieczeństwa, jakie stwarza uran i zniweczyć szansę zapobieżenia dużej liczbie zgonów.
Z tego powodu ponawiam wezwania umieszczone w naszej rezolucji, szczególnie te dotyczące maksymalnej otwartości poprzez oznaczenie zanieczyszczonych obszarów i, nade wszystko, forsowanie idei natychmiastowego moratorium, mającego na celu szybkie i wprowadzenie pełnego zakazu używania broni ze zubożonego uranu i bomb kasetowych, które wciąż zbierają żniwo. Na przykład, armia izraelska zrzuciła w Libanie ponad milion bomb kasetowych na wsie i domy w ciągu kilku ostatnich godzin przed wycofaniem się.
Podejmujmy działania. Dziękuję Radzie i Komisji za ich odpowiedzi, jak też za to, co będą robić, pomimo ograniczeń, o których mówił komisarz Michel, na rzecz uwolnienia świata od broni wykorzystujących uran i bomb kasetowych.
Janusz Onyszkiewicz
Zubożony uran jest o 70% cięższy od ołowiu i w związku z tym nawet bardzo małego kalibru pocisk może, dzięki swej energii kinetycznej, przebić pancerz czołgu. To spowodowało, że ten zubożony uran znalazł takie zastosowanie w myśleniu wojskowym. A zubożonego uranu w świecie jest około półtora miliona ton. Wobec tego zrozumiałe, że była to pewna pokusa. Ale okazuje się, że skuteczność tej broni nie jest wcale tak wysoka, jak się spodziewano: 70% zniszczeń czołgów irackich to były zniszczenia w wyniku innych broni.
Natomiast jest problem, oczywiście, jakie są efekty wykorzystania tej broni. I trzeba powiedzieć jasno - tutaj ostatecznego rozstrzygnięcia nie ma. W końcu w kopalniach uranu pracują tysiące ludzi, przez wiele lat, i tam efektów takich wyraźnych nie widać. Nie mniej jednak sprawa jest, oczywiście, wątpliwa i z tego względu trzeba się zdecydować na moratorium, żeby ostatecznie sprawę wyjaśnić.
Roberto Fiore
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Charakter i rozmiary szkód będących skutkiem użycia zubożonego uranu są tak wielkie, że niewłaściwe wydaje się opisywanie ich jako "uboczne”. Szkody te występowały w następujących po sobie falach wśród żołnierzy wroga i wśród żołnierzy używających tych broni: na przykład, syndrom wojny w Zatoce, syndrom bałkański.
Tymi, którzy następnie ponoszą koszty przez całe dziesięciolecia, są cywile, mieszkańcy rejonów walk, którzy wdychają i połykają zubożony uran, który zanieczyszcza cieki wodne i przedostaje się do łańcucha żywnościowego, i którzy doświadczają następstw promieniowania. Największą cenę, jeśli chodzi o typowe uszkodzenia będące skutkiem styczności z promieniowaniem metalu ciężkiego, których wszyscy jesteśmy świadomi, płacą dzieci, których ciała nadal się rozwijają, a zwłaszcza dzieci nienarodzone. Wykładniczy wzrost deformacji genetycznych i guzów w wieku dziecięcym na obszarach, na których stosowano uran, stanowi tego dowód.
Niedawno ukończone opracowanie autorstwa BBC w Wielkiej Brytanii ujawniło, że w ciągu 24 godzin po potężnym bombardowaniu Bałkanów odczyty radioaktywności atmosferycznej w północnej Anglii były rekordowo wysokie. Dlatego też proponujemy nie tylko zakaz używania zubożonego uranu, ale też ściganie za zbrodnie wojenne tych, którzy używają go, będąc w pełni świadomi tego skutków, oraz tych, którzy robią to w trakcie obowiązywania zakazu.
Gerard Batten
Panie przewodniczący! Skoro już omawiamy temat radioaktywnych broni, to muszę zauważyć, że ten Parlament w znaczący sposób przemilczał sprawę pewnego obywatela brytyjskiego - a w związku z tym, niestety, obywatela UE - zabitego radioaktywną bronią w Londynie w grudniu 2006 r. Mówię oczywiście o sprawie Aleksandra Litwinienki, który został zamordowany w zorganizowanym kanałami państwowymi akcie terroryzmu, z wykorzystaniem polonu-210.
Głównym podejrzanym o popełnienie tego przestępstwa jest Andriej Ługowoj, który jest obecnie deputowanym rosyjskiej Dumy i, zgodnie z rosyjską konstytucją, nie podlega ekstradycji. Równocześnie wdowie po Aleksandrze Litwinience odmawia się prawa do prowadzenia dochodzenia w sprawie śmierci jej męża przed brytyjskimi sądami, co pozwoliłoby na weryfikację materiałów dowodowych w sprawie jego zabójstwa, wobec braku procesu przeciw osobom podejrzanym o popełnienie tego przestępstwa.
Morderstwo to było aktem wojny ze strony Rosji, wymierzonym w stronę Wielkiej Brytanii. Rząd brytyjski nie chce zmierzyć się z tym faktem. Ale jeśli chcą państwo rozmawiać o radioaktywnych broniach, dlaczego nie mielibyśmy zorganizować debaty w sprawie morderstwa Aleksandra Litwinienki i jego długofalowych konsekwencji?
Janez Lenarčič
urzędujący przewodniczący. - (SL) Chciałbym, bardzo krótko, wyrazić moje podziękowania za tę debatę. Chciałbym powtórzyć, że Rada cały czas działa bardzo aktywnie w kwestiach bezpieczeństwa zewnętrznego, zgodnie ze strategią UE przeciw rozprzestrzenianiu broni masowej zagłady. W ramach tych strategii, priorytetowe cele Rady są stale aktualizowane; stale uwzględniane są też nowe wydarzenia w tym obszarze, a następnie są włączane w treść zaktualizowanych dokumentów.
Przykład tego stanowi na przykład środek przyjęty przez Radę, wspierający przyjęcie na całym świecie konwencji o zakazie i ograniczeniu niektórych typów broni konwencjonalnych.
To interesujące, że celem protokołu piątego do tej konwencji jest możliwie daleko posunięta redukcja wytwarzania niebezpiecznych pozostałości wojskowych , jakie pozostają po zakończeniu konfliktów zbrojnych. Interesujące jest również, że najwięksi producenci i użytkownicy uzbrojenia zawierającego zubożony uran już obecnie są sygnatariuszami wyżej wymienionej konwencji.
Jest zbyt wcześnie, aby formułować jakiekolwiek zapowiedzi. Wspomniałem już o sytuacji w Radzie, którą widać wyraźnie, jeżeli spojrzeć na wyniki głosowania nad rezolucją Komitetu Pierwszego Zgromadzenia Ogólnego, o której mowa była dziś już kilkakrotnie. Trzeba mieć nadzieję, że debaty w Parlamencie Europejskim, takie jak obecna, przyczynią się do budowy konsensu w łonie Rady. Jednakże więcej na ten temat będzie w niedalekiej przyszłości.
Dziękuję.
Louis Michel
komisarz. - (FR) Będę mówić bardzo krótko, panie przewodniczący. Poświęciłem należną uwagę wspaniałym uwagom i złożonym tu szczegółowym propozycjom. Mam szczery zamiar przekazać je mojej koleżance, Benicie Ferrero-Waldner i Komisji.
Muszę jednak przypomnieć tej Izbie, że pole do działania, jakim dysponuje Komisja, jest niezwykle ograniczone. Posiada ona oczywiście uprawnienia w zakresie recytacji i wypowiadania zaklęć; może przedkładać wnioski, ale oprócz tego nie posiada żadnych uprawnień. Pragnę wyraźnie to powiedzieć.
Gdy już to rzekłem, zwracam należytą uwagę na bardzo wyraźną wiadomość, że, jak wyraziła się pani poseł Morgantini, musi istnieć gwarancja przejrzystości. Całkiem mocno popieram to stwierdzenie. Sugeruje ona wprowadzenie moratorium - przekażę dalej tę sugestię. Wydaje się, że pojmuję również potrzebę ponownej aktualizacji przeprowadzonych dotychczas badań albo taką możliwość. Nie ma żadnych przyczyn, dla których te badania nie powinny zostać ponownie zaktualizowane.
W każdym razie powinni państwo wiedzieć, że poinformuję Komisję o tych wszystkich dobrych wystąpieniach i argumentach, jakie tu usłyszałem; nie mam żadnych wątpliwości, że inicjatywy te zostaną podjęte w odpowiednim czasie. W każdym razie pomysły zostaną przekazane dalej i duch samodzielnej inicjatywy stanie się częścią tego procesu. Proszę mi uwierzyć; powinniśmy mieć nadal nadzieję, że wszystkie inne kraje europejskie będą mogły uczynić to, co zrobiła Belgia. Nie mówię tego tylko dlatego, że jest to Belgia, lecz oczywiście cieszę się, że zrobił to mój kraj. Jest to zapewne to, o co się państwo starali. Oczywiście muszą istnieć pewne użyteczne i interesujące źródła inspiracji, lecz pragnę, aby państwo wiedzieli, że przekażę dalej wszystkie sugestie, uwagi i wnioski, przedstawione tu z całym przekonaniem i szczerością.
Przewodniczący
Otrzymałem sześć projektów rezolucji złożonych zgodnie z art. 108(5) Regulaminu.
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w czwartek 22 maja 2008 r.
(Posiedzenie zostało zawieszone o godz. 17.35 i wznowione o godz. 18.00)
