Statut europejskiej spółki prywatnej - Transgraniczne przenoszenie statutowych siedzib spółek - program Small Business Act - Udział pracowników w spółkach posiadających status europejski (debata) 
Przewodniczący
Następnym punktem posiedzenia jest debata na temat:
sprawozdania pana posła Lehnego, w imieniu Komisji Prawnej, w sprawie wniosku dla Rady dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie statutu europejskiej spółki prywatnej - C6-0283/2008 -.
sprawozdania pana posła Lehnego, w imieniu Komisji Prawnej, z zaleceniami dla Komisji w sprawie w sprawie transgranicznego przenoszenia siedziby spółki.
sprawozdania pani poseł Herczog, w imieniu Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, w sprawie programu "Small Business Act”.
oświadczenia Komisji w sprawie udziału pracowników w spółkach posiadających status europejski.
Klaus-Heiner Lehne
Panie przewodniczący, panie i panowie! Mam państwu zarekomendować dwa sprawozdania, które zostały opracowane w Komisji Prawnej Parlamentu.
Chciałbym zacząć od tego, które jest obecnie ważniejsze, ponieważ dotyczy szczególnej procedury legislacyjnej zainicjowanej przez Komisję: europejskiej spółki prywatnej (SPE). W istocie, jest to główny element legislacyjny, jeżeli w ogóle można w ten sposób powiedzieć, programu "Small Business Act”.
Na początek kilku słów wprowadzających. Koncepcja europejskiej spółki prywatnej została uwzględniona już w planie działań w dziedzinie prawa spółek, opracowanym przez pana komisarza Bolkesteina. Z powodów, które nigdy nie miały dla mnie sensu, koncepcja europejskiej spółki została następnie, że się tak wyrażę, wymazana z planu działań na kilka lat, w czasie trwania kadencji tej Komisji, i Komisja przestała się nią wówczas dalej zajmować.
Parlament Europejski miał jednak w tej sprawie odmienne stanowisko i w takim kontekście opracował, na podstawie art. 39 regulaminu i art. 192 Traktatu, sprawozdanie legislacyjne z inicjatywy własnej, które jakiś czas temu ta Izba przyjęła zdecydowaną większością głosów. W tych okolicznościach Komisja poczuła się zobowiązana do rozważenia koncepcji europejskiej spółki prywatnej i teraz przedstawiła wniosek w jej sprawie w ramach programu "Small Business Act” - co należy bardzo docenić.
Ten wniosek, dotyczący odrębnej formy spółki, jest skierowany przede wszystkim do europejskich małych i średnich przedsiębiorstw. Do tej pory tylko duże przedsiębiorstwa miały własną formę spółki, a mianowicie spółkę europejską. Uważam, że taki wniosek należało przedstawić już dawno temu. Ponieważ dotyczy on MŚP i należy w nim uwzględnić podmioty rozpoczynające działalność - to znaczy takie, które powstają na bazie pomysłu utworzenia przedsiębiorstwa, a nie w wyniku przekształcenia, podziału lub połączenia istniejących lub innych przedsiębiorstw - z zadowoleniem przyjmujemy wprowadzone przez Komisję Europejską ograniczenie wymogów odnośnie do charakteru transgranicznego, co jak sądzę, zostało także wyrażone przez Parlament w tym sprawozdaniu.
Uważamy również, że wszystkie kwestie dotyczące w szczególności kapitału i odpowiedzialności, muszą być wyjaśnione w formie legislacyjnej na szczeblu europejskim, ponieważ są to problemy szczególnie istotne dla MŚP. Obecnie działają one w ramach bardzo zróżnicowanych krajowych formach prawnych, a to oznacza, że muszą korzystać w bardzo szerokim zakresie z doradztwa. Wraz z wprowadzeniem nowej formy prawnej, takiej konieczności już nie będzie.
Jesteśmy również przekonani, że działamy w myśl stanowiska Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, wyrażonego w orzecznictwie, w sprawie tego, czy siedziba spółki musi być taka sama jak siedziba statutowa lub siedziba zarządu. Rzecz w tym, że można wyznaczyć tylko jedną siedzibę spółki. Wiem, że w tej Izbie jest to opinia mniejszości, ale większość posłów w Komisji Prawnej Parlamentu - której przedstawiciel, jak przypuszczam, poprowadzi jutro posiedzenie plenarne - uważa, że trzeba zdecydowanie stworzyć możliwość ich rozdziału, a forma spółki europejskiej nie może być mniej korzystna w porównaniu do form spółek przewidzianych w prawie krajowym, w przypadku w których, na mocy orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, taka możliwość istnieje.
Ważnym problemem, który wymagał długotrwałych negocjacji, była sprawa partycypacji pracowniczej. Już przedtem mieliśmy z nią poważne trudności podczas pracy nad innymi aktami prawnymi opartymi na prawie spółek. Wspomnę tu choćby o dyrektywie dotyczącej uczestnictwa pracowników w przypadku spółki europejskiej i dyrektywie w sprawie połączeń transgranicznych. Jestem przekonany, że dzięki kompromisowym poprawkom, pod którymi podpisały się trzy największe grupy polityczne w tej Izbie, udało się nam znaleźć skuteczny sposób na zaradzenie temu problemowi, bazujący na przepisach z poprzednich aktów prawnych, z powodzeniem funkcjonujących w Unii Europejskiej. Stanowi on wypośrodkowane rozwiązanie w świetle różnych sytuacji prawnych w państwach członkowskich, a zarazem przyczynia się do ochrony praw pracowników.
Moja ostatnia uwaga dotyczy 14. dyrektywy, w odniesieniu do której również jestem sprawozdawcą. Sytuacja jest tu podobna do tej, która ma miejsce w przypadku spółki europejskiej. Naszym celem jest wykorzystanie tego wniosku legislacyjnego na potrzeby rezolucji, za pomocą której zamierzamy wymóc na Komisji przedstawienie konkretnego wniosku, tak zresztą jak postąpiliśmy w przypadku SPE, i naprawdę oczekujemy, że Komisja taki wniosek przedstawi. Chodzi o to, by wypełnić jedną z ostatnich luk w prawie spółek i zagwarantować przedsiębiorstwom swobodę przedsiębiorczości. Bardzo państwu dziękuję za uwagę.
Edit Herczog
sprawozdawczyni. - (HU) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Zbliżamy się do końca długiego procesu, długotrwałego i pomyślnego, podczas którego udało nam się przenieść sprawy małych i średnich przedsiębiorstw z marginesu na plan główny. Dla nas był to długi proces. Doszliśmy do punktu, w którym się okazało, że ten rynek wewnętrzny, chociaż zjednoczony, nie jest jednorodny. Przebyliśmy długą drogę, na końcu której widzimy 23 miliony małych i średnich przedsiębiorstw działających według takich samych reguł i mających do czynienia z takimi samymi obciążeniami administracyjnymi jak 41 tysięcy dużych spółek europejskich, chociaż te pierwsze nie mają żadnych możliwości wejścia na rynek na równorzędnych warunkach.
Wydaje się nam, że Komisja, pod przewodnictwem pana komisarza Verheugena, w ciągu ostatnich pięciu lat pokonała długą drogę, dlatego też z zadowoleniem przyjmujemy zmianę filozofii w Unii Europejskiej, na taką, której istotą jest wyeliminowanie przeszkód napotykanych przez MŚP zarówno na szczeblu UE, jak i w państwach członkowskich. Jeden ze sposobów na zwiększenie obrotów MŚP polega na stwarzaniu im coraz większych możliwości wchodzenia na europejski rynek wewnętrzny. Obecnie na ten rynek dostaje się zaledwie 8% przedsiębiorstw, a jedynie 15% ich obrotów jest generowanych na tym rynku. Te obroty mogłyby być większe, gdyby przedsiębiorstwa, o których mowa, mogły w o wiele większym zakresie uczestniczyć w innowacyjnych badaniach oraz programach i projektach rozwojowych. Dla podmiotów drobnej przedsiębiorczości pomocny w podejmowaniu większej aktywności byłby o wiele lepszy niż obecnie dostęp do źródeł funduszy i finansowania. Obroty tych przedsiębiorstw mogłyby wzrosnąć, gdybyśmy wreszcie ustanowili patent wspólnotowy, zapobiegając przez to wypychaniu z rynku przez tanie podróbki własności intelektualnej powstającej w małych przedsiębiorstwach.
Uważam, że wyzwaniem najbardziej wrażliwej natury z perspektywy sukcesu całej strategii lizbońskiej jest z pewnością pomoc MŚP w przedostaniu się z ich własnego państwa członkowskiego na rynek wewnętrzny UE. W obecnej sytuacji gospodarczej, musimy jednak poza tym podkreślać to, co zostało już powiedziane, a mianowicie, że istnieją problemy z głównym źródłem finansowania dla małych i średnich przedsiębiorstw, ponieważ takim źródłem w dalszym ciągu pozostaje kredytowanie. Konsekwencją podwyższonej wrażliwości instytucji finansowych na ryzyko jest bowiem to, że coraz więcej przedsiębiorstw ma kłopoty z dostępem do kredytów. Posługując się argumentem niepewności sytuacji gospodarczej, banki wstrzymują się z udzielaniem pożyczek w tych kręgach. Dyrektorzy MŚP ostrzegają, że może być zagrożonych tysiące przedsiębiorstw i dziesiątki tysięcy miejsc pracy. W naszym interesie leży więc zasadniczo zapewnienie, by środki przeznaczone na pompowanie płynności w system trafiły do gospodarki, a nie pozostawały w bankowych sejfach. Jednym z najważniejszych kroków, które powinny podjąć banki jest rozpoczęcie możliwie najprędzej stymulowania gospodarki i MŚP.
Inne wyzwanie polega na budowaniu europejskiej solidarności. Jest to jedyny sposób na oferowanie bardziej skutecznej ochrony niż ta, którą mogą zapewnić państwa macierzyste swoim MŚP znajdującym się w trudnej sytuacji spowodowanej kryzysem. Mówiąc to, chcę podkreślić, że sposób, w jaki traktuje się sytuację MŚP jest również sprawdzianem europejskiej solidarności. Świadczy on o tym, że Europa jest zdolna ponosić ryzyko wspólnie z państwami członkowskimi również poza strefą euro. Środki mające na celu przede wszystkim stabilizację w strefie euro mogą łatwo doprowadzić do powstania - co właściwie już się stało - próżni finansowej poza strefą euro. Dlatego też w obecnej sytuacji muszę zwrócić się z prośbą do europejskich decydentów i przedstawicieli sektora bankowości, by nie dopuszczali do powstawania Europy dwóch prędkości, ponieważ załamanie się regionu, w którym MŚP odgrywają decydującą rolę - stanowiąc ponad 90% wszystkich przedsiębiorstw - pociągnęłoby za sobą katastrofalne konsekwencje gospodarcze. Apeluję o wsparcie ze strony Komisji i moich koleżanek i kolegów posłów w tym zakresie. Dziękuję mojej koleżance sprawozdawczyni, pani poseł Nicole Fontaine, a także innym sprawozdawcom pomocniczym za wykonaną pracę i jeszcze raz gratuluję dotychczasowych osiągnięć panu komisarzowi Verheugenowi.
Ján Figeľ
komisarz. - Panie przewodniczący! Po pierwsze chciałbym podziękować dwóm posłom sprawozdawcom. Kobiety mają pierwszeństwo. Zacznę więc od podziękowania pani poseł Herczog za jakość sprawozdania na temat programu "Small Business Act” (SBA) i zawarte w nim silne poparcie dla inicjatywy Komisji, dotyczącej opracowania kompleksowej polityki względem małych i średnich przedsiębiorstw. Chciałbym również przekazać wyrazy uznania panu posłowi Lehnemu, nie tylko za jego skuteczność i kierowanie pracami związanymi ze statutem spółki prywatnej w ramach procedury konsultacyjnej, ale także za interesujące i pomysłowe rozwiązania przedstawione w sprawozdaniu.
Teraz rzeczywiście znajdujemy się na najważniejszym etapie. Każdego dnia słuchamy informacji między innymi o potrzebie pobudzenia i odbudowy zaufania do funkcjonowania gospodarki światowej. Kryzys finansowy i gospodarczy uderzył w przedsiębiorstwa europejskie z faktycznie dużą siłą i uważam, że teraz ważniejsze niż kiedykolwiek jest to, by w pełni wykorzystywać potencjał małych i średnich przedsiębiorstw, gdyż jest to bezwzględnie ostatnia deska ratunku dla gospodarki europejskiej.
Program "Small Business Act”, który Komisja przyjęła w czerwcu 2008 roku, przewiduje kompleksowe ramy dla krótko-, średnio- i długoterminowych działań na rzecz rozwoju i konkurencyjności MŚP w ramach strategii lizbońskiej. Zaproponowano w nim 10 zasad dotyczących polityki i wiele konkretnych inicjatyw w celu zapewnienia, by problemy MŚP znalazły się w centrum procesu decyzyjnego - tak jak powiedziała pani poseł Herczog, umieszczania spraw MŚP w centrum uwagi i strategii.
Program SBA obejmuje pakiet inicjatyw legislacyjnych, między innymi wniosek dotyczący statutu europejskiej spółki prywatnej. Program ten został stworzony w celu zagwarantowania, by zasada "najpierw myśl na małą skalę” i priorytetowe traktowanie podmiotów drobnej przedsiębiorczości na trwałe i w sposób nieodwracalny znalazły swoje miejsce w procesie tworzenia polityki w całej Unii. Program SBA jest także apelem o większe uznanie dla przedsiębiorczości i przedsiębiorców. Potrzebni są nam ludzie gotowi podejmować inicjatywy, opracowywać projekty i, w czasach takich jak mamy obecnie, podejmować ryzyko większe niż kiedykolwiek dotąd. Dlatego też jesteśmy również przekonani, że uczciwi przedsiębiorcy, których działalność gospodarcza zakończyła się niepowodzeniem, zasługują na drugą szansę.
W dobie obecnego kryzysu gospodarczego musimy określić priorytety i skoncentrować się na szybkiej realizacji tych działań, które mogą w największym stopniu przyczynić się do przywrócenia dobrej koniunktury. W planie działania programu SBA i Europejskim planie naprawy gospodarczej znajdują się propozycje dotyczące ambitnych działań w trzech najważniejszych obszarach: po pierwsze, rozluźnienia zasad udzielania tak bardzo potrzebnych kredytów; po drugie, zmniejszenia obciążeń administracyjnych; i po trzecie, pomocy MŚP w prowadzeniu działalności za granicą
Powodzenie programu "Small Business Act” zależy od harmonijnej współpracy wszystkich zainteresowanych stron. Jesteśmy państwu wdzięczni za wsparcie. Rezolucja Parlamentu z początku grudnia była przyjęta we właściwym czasie i stanowiła inicjatywę, która spotkała się z dużym zadowoleniem. Jak państwu wiadomo, podczas szczytu, który odbył się później w grudniu, w czasie francuskiej prezydencji, szefowie państw i rządów jednogłośnie zatwierdzili program "Small Business Act”.
Dlatego też ważne znaczenie ma to, że ta Izba w pełni dziś popiera sprawozdanie pani poseł Herczog, w celu ustanowienia solidnej i racjonalnej podstawy dla dalszego działania. Chciałbym państwa zachęcić do propagowania programu "Small Business Act” w waszych państwach członkowskich i okręgach wyborczych, by pomóc w zapewnieniu, żeby ten ambitny program polityki został wprowadzony w życie i naprawdę okazał się pomocny MŚP w codziennym prowadzeniu działalności.
Pozwolę sobie teraz przejść do dwóch sprawozdań pana posła Lehnego. Parlament zawsze był zdecydowanym zwolennikiem statutu europejskiej spółki prywatnej. Sprawozdanie z własnej inicjatywy, które przedstawiliście państwo w 2006 roku, i szybkie zajęcie się wnioskiem Komisji w istotnym zakresie przyczyniły się do sukcesu nowego statutu spółki europejskiej.
Statut spółki prywatnej jest zasadniczym elementem programu "Small Business Act”. Statut ten został przeznaczony dla MŚP. Dlatego też Komisja zaproponowała, by europejska spółka prywatna mogła być powoływana do życia w taki sposób, w jaki zawiązywana jest każda spółka krajowa, bez konieczności spełnienia wymogu prowadzenia działalności w różnych państwach członkowskich, czy posiadania wspólników pochodzących z więcej niż jednego państwa - tak samo jak w państwie macierzystym. Są osoby, które uważają wymóg dotyczący charakteru transgranicznego za mający zasadnicze znaczenie dla formy spółki europejskiej. Rezolucja Parlamentu, w której zezwala się spółkom na dokonywanie wyboru spośród różnorodnych sposobów zapewnienia charakteru transgranicznego, jest elastyczna. Europejskie spółki prywatne mogą spełnić ten wymóg, na przykład w drodze ustanowienia zagranicznej spółki zależnej lub jedynie poprzez zgłoszenie zamiaru prowadzenia działalności transgranicznej.
Zaproponowaliście państwo również elastyczne rozwiązanie dotyczące wymogu minimalnego kapitału zakładowego. Jak państwu wiadomo we wniosku Komisji przyjęto wymóg posiadania minimalnego kapitału w wysokości zaledwie 1 euro, a powyżej tej kwoty decyzja w sprawie wielkości kapitału potrzebnego spółce prywatnej została pozostawiona jej wspólnikom. Ten przepis zakwestionowali ci, którzy uważali, że wymóg dotyczący kapitału służy ochronie wierzycieli małych spółek.
W sprawozdaniu Parlamentu Europejskiego zostały przedstawione alternatywne rozwiązania mające na celu poprawę ochrony wierzycieli. A zatem spółki będą mogły dokonać wyboru między systemem ochrony wierzyciela, opartego na obowiązku złożenia zaświadczenia o wypłacalności, lub na wymogu minimalnego kapitału zakładowego.
Komisja aprobuje te elementy sprawozdania, które mają na celu większe ujednolicenie statutu, a tym samym zagwarantowanie pewności prawnej podczas jego stosowania. Należą do nich między innymi: zalecenie rejestracji przedmiotu działalności przedsiębiorczej spółki, wyjaśnienie, że zakaz dokonywania ofert publicznych dotyczących udziałów nie wyklucza ofert skierowanych do pracowników spółki, udoskonalenie zasad dotyczących zakresu obowiązków i odpowiedzialności dyrektorów. Wszystkie te ustalenia stanowią użyteczny wkład i ułatwią stosowanie tego statutu.
Z zadowoleniem przyjmuję również państwa cenną sugestię dotyczącą klauzuli arbitrażowej będącej zachętą dla wspólników do korzystania z różnych środków rozwiązywania sporów.
I wreszcie, chciałbym zwrócić uwagę na temat dotychczas najczęściej poruszany w debatach w Parlamencie i poza nim, a jest nim udział pracowników w zarządzie europejskich spółek prywatnych. Jak już wspomniałem, Komisja przeznaczyła przedmiotowy statut dla mniejszych przedsiębiorstw. Partycypacja pracownicza w MŚP jest praktykowana jedynie w kilku państwach członkowskich i właśnie dlatego rozwiązanie oparte na przepisach prawa krajowego, które umożliwi współistnienie różnych modeli, wydaje się podejściem najbardziej odpowiednim i racjonalnym.
W poprawkach Parlamentu zostały wprowadzone dodatkowe i kompleksowe przepisy, które nie mają zastosowania do MŚP utworzonych na mocy przepisów prawa krajowego w większości państw członkowskich. Może to spowodować, że statut europejskiej spółki prywatnej będzie nieatrakcyjny w tych państwach członkowskich i będzie stanowił o wiele mniej funkcjonalny wariant dla MŚP.
Reasumując, w państwa sprawozdaniu znalazło się kilka użytecznych rozwiązań. Niektóre z nich mogłyby bardzo skutecznie utorować drogę do szybszego osiągnięcia kompromisu wśród państw członkowskich. Dlatego też Komisja wyraża zadowolenie z powodu przyjęcia tego sprawozdania.
Na zakończenie kilka zdań na temat transgranicznego przenoszenia siedzib spółek: przy poprzednich okazjach Komisja poinformowała Parlament o powodach, które zdecydowały o tym, że nie przedstawiła wniosku dotyczącego 14. dyrektywy w sprawie prawa spółek. Te powody są w dalszym ciągu aktualne. Zgadzamy się z panem posłem sprawozdawcą, że spółki powinny korzystać ze swobody przedsiębiorczości w obrębie jednolitego rynku i mieć możliwość przenoszenia swoich siedzib z jednego państwa do innego. Niemniej jednak nie jesteśmy przekonani, że przedstawienie nowego wniosku legislacyjnego jest najlepszym rozwiązaniem z punktu widzenia osiągnięcia tego celu. Orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wyraźnie dopuszcza mobilność spółki. Ponadto przepisy istniejącego prawodawstwa - dyrektywa w sprawie transgranicznego łączenia się spółek - przewiduje ramy dla takiego przenoszenia, między innymi niezbędne środki ochronne dla stron trzecich. W szczególności przepisy dyrektywy w sprawie transgranicznego łączenia się spółek zezwalają spółkom na ustanowienie nowej spółki zależnej w innym państwie, a następnie na połączenie już istniejącej spółki z tą spółką zależną. Procedura przenoszenia i środki ochronne, zaproponowane przez Komisję Prawną są bardzo podobne do przewidzianych w dyrektywie.
Wyniki naszych analiz ekonomicznych świadczą o tym, że poziom złożoności procedury transgranicznego przeniesienia byłby porównywalny z poziomem złożoności procedury transgranicznego łączenia. Transpozycja dyrektywy w sprawie transgranicznego łączenia się spółek miała być dokonana przez państwa członkowskie do grudnia 2007 roku. Jest więc za wcześnie na pełną ocenę jej wykonania. Przed przystąpieniem do opracowania jakiegokolwiek nowego wniosku legislacyjnego Komisja powinna najpierw ocenić funkcjonowanie w praktyce tych nowych, już istniejących ram regulacyjnych. Nie jesteśmy też przekonani, czy dyrektywa przyczyniłaby się do poprawy obecnej sytuacji stworzonej na mocy prawa krajowego i orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w tej dziedzinie.
I wreszcie, w świetle powyższego i tego, że wkrótce dobiega końca okres działalności obecnej legislatury, byłoby bardziej właściwe, gdyby o trybie postępowania w przypadku przenoszenia siedziby statutowej spółki zdecydowała następna Komisja. Do tego czasu wyjaśni się również, w jaki sposób sprawa przenoszenia siedziby została rozwiązana w statucie SPE.
Gunnar Hökmark
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Gospodarczej i Monetarnej. - (SV) Panie przewodniczący! Warunki funkcjonowania małych przedsiębiorstw obecnie mają zasadnicze znaczenie dla wzrostu liczby miejsc pracy w przyszłości. Mają one niezwykle istotny wpływ na naszą zdolność do pokonania obecnego kryzysu i przejścia do bardziej wyspecjalizowanej i konkurencyjnej gospodarki. To właśnie podmioty drobnej przedsiębiorczości przyczyniają się do rozwoju innowacji, lecz to również one mają dziś największe problemy z uzyskaniem kredytów w różnych państwach członkowskich i w Unii jako takiej.
W tym, co zamierzamy tu zrobić w sprawie statutu dla europejskiej spółki prywatnej - chciałbym przy okazji podziękować Komisji za jej wniosek i pani poseł sprawozdawczyni za jej wkład pracy - chodzi o otwarcie rynku wewnętrznego dla podmiotów drobnej przedsiębiorczości w takim samym stopniu jak dla dużych przedsiębiorstw. Właśnie na tym polu potrzebne są nowe możliwości. Podczas dyskusji w Komisji Gospodarczej i Monetarnej stwierdziliśmy, że cała rzecz polega na kompleksowym uproszczeniu zasad, dzięki któremu otworzą się drzwi przed tymi podmiotami.
Chodzi o zapewnienie podmiotom drobnej przedsiębiorczości udziału w zamówieniach publicznych w takim samym stopniu, w jakim uczestniczą w nich duże przedsiębiorstwa, a one zależą od trybu prowadzenia, tych zamówień publicznych. Chodzi o ułatwienie tym podmiotom działalności transgranicznej, między innymi w takich dziedzinach jak płatność VAT. Chodzi tu również o zwalczanie biurokracji, która obecnie stanowi dla nich utrudnienie. Chodzi także o zapewnienie europejskim rynkom finansowym lepszych warunków do ekspansji i rozwoju poprzez stworzenie lepszego rynku kredytów dla podmiotów drobnej przedsiębiorczości w drodze działań podejmowanych przez Europejski Bank Inwestycyjny i inne instytucje. I wreszcie, chciałbym powiedzieć, że
Małe jest piękne. Jutro małe stanie się większe, powstanie więcej miejsc pracy i nastąpi rozkwit.
Harald Ettl
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Gospodarczej i Monetarnej. - (DE) Bardzo dziękuję, panie przewodniczący! Obecnie z przeniesieniem siedziby przedsiębiorstwa wiążą się przeszkody administracyjne, koszty i konsekwencje społeczne i brak niezbędnej pewności prawnej dla wspólników, wierzycieli lub pracowników. Wyniki konsultacji społecznych, przeprowadzonych w 2004 roku, wyraźnie świadczą o tym, jak ważne znaczenie ma przyjęcie 14. dyrektywy.
Z tego powodu chciałbym zaapelować do Komisji o przedstawienie wniosku legislacyjnego w tej sprawie - możliwie najszybciej - mającego podwójny cel, a mianowicie ułatwienie mobilności przedsiębiorstwom i zapewnienie, by kwestia partycypacji w związku z przeniesieniem siedziby przedsiębiorstwa nie została pozostawiona Europejskiemu Trybunałowi Sprawiedliwości.
Przepisy przyszłej 14. dyrektywy nie mogą stwarzać możliwości ucieczki od silnych systemów partycypacji. W żadnym razie nie wolno ograniczać istniejących praw. W celu zagwarantowania spójności i właściwego pod względem merytorycznym charakteru procedur partycypacji pracowników, należy się odnieść do dyrektywy w sprawie europejskich rad pracowniczych, 10. dyrektywy i dyrektywy w sprawie warunków informowania i przeprowadzania konsultacji z pracownikami. Niezwykle ważne jest to, żeby informacje przekazywać we właściwym czasie i by przed każdą operacją przeniesienia siedziby przedsiębiorstwa został opracowany plan przeniesienia.
Donata Gottardi
Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Rozporządzenie w sprawie europejskich spółek prywatnych, które wkrótce przyjmiemy, stanowi dopełnienie ram dla różnych rodzajów spółek, których zasady funkcjonowania mają być uregulowane na poziomie europejskim. W niektórych fragmentach ostatecznej wersji dokumentu dostrzega się wpływ tekstu przyjętego przez Komisję Gospodarczą i Monetarną.
Żałuję, że nie skorzystaliśmy z okazji i nie zwróciliśmy się z prośbą do Komisji, by wykazała większy rozmach i podjęła działania w celu ustanowienia specjalnego systemu opodatkowania, odpowiedniego systemu rachunkowości i jednolitych zasad dotyczących rozstrzygania sporów, niewypłacalności, przekształcania, łączenia, podziału, likwidacji i nieważności.
W dalszym ciągu jest zbyt wiele obszarów podlegających krajowemu prawu spółek, co prowadzi do nakładania się poziomów regulacji i mnożenia kosztów. Jeżeli już wszyscy zgodzimy się, że stworzenie wspólnego europejskiego systemu ma ważne znaczenie i jeżeli chcemy uniknąć przenoszenia siedzib dla pewnych partykularnych korzyści, to teraz, kiedy te ramy są już pełne, dobrym pomysłem po ustanowieniu spółki europejskiej i spółdzielni europejskiej, byłoby zaplanowanie powrotu do tej kwestii i przeprowadzenie jej na następny poziom.
Harald Ettl
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Zatrudnienia i Spraw Społecznych. - (DE) Panie przewodniczący! Wniosek dotyczący europejskiej spółki prywatnej, przedstawiony przez Komisję w ramach programu Small Business Act, ma poważne wady. Niewiele miejsca poświęcono w nim kwestii interesów wierzycieli, pracowników, konsumentów i drobnych dostawców. Weźmy na przykład przepis o minimalnej wysokości kapitału zakładowego, wynoszącej 1 euro, a także nieodpowiednie procedury rejestracji, brak wymogu dotyczącego transgranicznego charakteru działalności i wyodrębnienie umowy spółki, rozdzielenie siedziby i faktycznego miejsca prowadzenia działalności.
Przyjęcie ostatniego z wymienionych doprowadziłby do obchodzenia wymogu dotyczącego partycypacji pracowniczej. Każda nowa dyrektywa w sprawie prawa spółek europejskich powinna być pomocna w osiągnięciu celu harmonizacji praw pracowników i realizacji koncepcji europejskiego standardu, jakim jest partycypacja, w oparciu o nowy unijny traktat reformujący, z Kartą praw podstawowych włącznie. Prawa pracowników są najważniejsze dla Europy społecznej.
Anja Weisgerber
sprawozdawczyni komisji opiniodawczej Komisji Zatrudnienia i Spraw Społecznych. - (DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Małe i średnie przedsiębiorstwa są rdzeniem naszego społeczeństwa i zapewniają 67% miejsc pracy w europejskim sektorze prywatnym.
Dlatego też z dużym zadowoleniem przyjmuję inicjatywę "najpierw myśl na małą skalę” i zobowiązuję się dopilnować, by ta zasada była uwzględniana w procesie tworzenia polityki na wszystkich szczeblach politycznych i administracyjnych. W szczególności w dobie obecnego kryzysu finansowego ważne znaczenie ma to, by wygenerować prawdziwą, wymierną wartość dodaną dla MŚP w celu wzmocnienia tych przedsiębiorstw, które stanowią czynnik stabilizujący w kryzysie.
Tak jak powiedział pan poseł sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Zatrudnienia i Spraw Społecznych, uczestniczyłam w opracowywaniu koncepcji, które teraz będą poddane głosowaniu. Wiele zaproponowanych przeze mnie rozwiązań zostało uwzględnionych w treści wniosku, między innymi dotyczące znaczenia zasady modelu flexicurity. Ta koncepcja powinna się przyczynić do stworzenia elastycznych rynków pracy, których powstanie ma związek z wysokim poziomem bezpieczeństwa zatrudnienia.
Mój apel o to, by prawo pracy stanowiło wiarygodną podstawę prawną dla MŚP również został uwzględniony. MŚP często nie mogą sobie pozwolić na własne działy prawne lub działy zarządzania zasobami ludzkimi i dlatego do funkcjonowania potrzebne są im proste i jasne uregulowania.
Jeden z moich najważniejszych wniosków - dotyczący wprowadzenia "testu MŚP” na potrzeby inicjatyw legislacyjnych - również zyskał poparcie w komisji odpowiedzialnej za sprawozdanie. Biurokrację trzeba zdusić w zarodku. Oceny skutków należy przeprowadzać systematycznie w odniesieniu do nowych przepisów. Wszystkie nowe przepisy unijne, przed ich przyjęciem, należy przeanalizować pod kątem wpływu na MŚP. Dla mnie ważne jest to, by wyniki testów MŚP były poddawane niezależnej ocenie bezstronnego organu, i ta koncepcja został uwzględniona w tekście.
MŚP stoją w obliczu szczególnych wyzwań w kontekście globalnego kryzysu finansowego, a więc ze szczególnym zadowoleniem przyjmuję apel zawarty w sprawozdaniu o możliwie najszybszą realizację wniosków grupy wysokiego szczebla niezależnych partnerów ds. obciążeń administracyjnych, której przewodniczy pan poseł Stoiber. Musimy działać szybko, by wykorzystać te możliwości.
Othmar Karas
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Prawnej. - (DE) Panie przewodniczący! Wszyscy wiemy, że nasza zdolność do wykorzystywania możliwości rozwojowych i innowacyjnych małych i średnich przedsiębiorstw ma decydujące znaczenie dla dobrobytu Unii Europejskiej. MŚP odgrywają również zasadniczą rolę w przezwyciężaniu kryzysu. Dlatego też musimy zdjąć z nich obciążenia i udzielać im wsparcia, kierując się zasadą, że mniej reguł może oznaczać o wiele więcej dla MŚP.
Jako przewodniczący SME Intergroup chciałbym jednak wyraźnie zaznaczyć, że program Small Business Act jest jedynie deklaracją woli złożoną przez szefów państw lub rządów. Same deklaracje woli są bezużyteczne dla MŚP i właśnie dlatego zdecydowanie domagamy się, by w ustawodawstwie krajowym i prawodawstwie europejskim kierować się zasadą "pierwszeństwa dla MŚP” i w związku z tym sformułowaliśmy cztery wnioski.
Po pierwsze, państwa członkowskie muszą podać informacje na temat sposobu i terminu włączenia do ustawodawstwa krajowego zasady "pierwszeństwa dla MŚP. Po drugie, państwa powinny mieć obowiązek przedstawiania informacji o postępach w realizacji zasady "pierwszeństwa dla MŚP” w rocznych sprawozdaniach dotyczących krajowych programów reform wprowadzanych w ramach procesu lizbońskiego. Po trzecie, potrzebne są standardowe kryteria oceny postępów w realizacji zasady "pierwszeństwa dla MŚP”. Wreszcie po czwarte, Musimy także uznać zasadę "pierwszeństwa dla MŚP” za obowiązkowy element przyszłych przepisów prawodawstwa na szczeblu europejskim. Ponadto chciałbym powiedzieć, że w związku z obecnymi wydarzeniami, wszystkie aktualnie obowiązujące rozporządzenia powinny być poddane analizie pod kątem ich procyklicznego wpływu na MŚP. Musimy w tej dziedzinie podjąć szybkie działania.
Przewodniczący
Niestety nie mamy okazji wysłuchać opinii Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia, ponieważ pani poseł Podimata jest w tej chwili zajęta.
Nicole Fontaine
w imieniu grupy PPE-DE. - (FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! Chciałabym przede wszystkim podkreślić znaczenie tej wspólnej debaty na temat MŚP i wyrazić szczerą nadzieję, że dotrze do nich wyraźny sygnał, który chce im wysłać nasz Parlament.
Nasza grupa entuzjastycznie przyjęła projekt programu, który Komisja przedstawiła nam w czerwcu ubiegłego roku. Prawdą jest, że od 2000 roku podejmowano inicjatywy adresowane do MŚP. Te inicjatywy były cenne, lecz nieadekwatne. Dlaczego mówię nieadekwatne? Ponieważ zdaniem osób, których dotyczyły zbyt często pozostawały na etapie dobrych intencji. A zatem dziś musimy pójść dalej. Dzięki programowi Small Business Act mamy taką szansę, gdyż jest on częścią faktycznie proaktywnego globalnego podejścia.
Pragnę zwrócić uwagę, że Parlament Europejski już odniósł sukces, bowiem to właśnie w wyniku ustnego pytania, które zadaliśmy w grudniu Rada ds. Konkurencji jednogłośnie przyjęła plan działania, wspomniany dziś przez pana komisarza Figela.
Było to oczywiście dowodem silnej woli politycznej rządów, a dziś chciałabym powiedzieć, że z zadowoleniem przyjmuję doskonałe sprawozdanie pani poseł Herczog, będące reakcją na tamten impuls, która nastąpiła w tak odpowiednim czasie. Chciałabym również podziękować za jakość współpracy i wspaniałą pracę wykonaną dla nas, muszę to powiedzieć, przez Komisję Przemysłu, Badań Naukowych i Energii. Podczas dzisiejszego posiedzenia plenarnego przedstawiliśmy tylko dwie poprawki. Świadczy to o dobrej jakości pacy, którą wykonaliśmy.
W naszej grupie, po przedstawieniu zaproponowanych poprawek, które z zadowoleniem zatwierdziła nasza sprawozdawczyni, zaczęliśmy szukać sposobu na głębsze zaangażowanie państw członkowskich i organów Wspólnoty na rzecz zagwarantowania, by planowane działania rzeczywiście przyniosły MŚP wartość dodaną.
Domagaliśmy się, by zasada "najpierw myśl na małą skalę” była obowiązkowa i stała się integralną częścią całego przyszłego prawodawstwa. Nalegaliśmy, by został ustanowiony patent wspólnotowy, a także domagaliśmy się oczywiście zapewnienia środków finansowych w taki sposób, by mogły one być skutecznie i szybko dostępne.
Ieke van den Burg
w imieniu grupy PSE. - Panie przewodniczący! Proszę mi pozwolić najpierw powiedzieć kilka słów na temat reakcji na oświadczenie Komisji.
Po pierwsze, żałuję, że nie ma tu kolegi pana komisarza, pana McCreevy'ego - prawdopodobnie właśnie rozpoczął się kolejny sezon wyścigów konnych! Naprawdę szkoda, ponieważ temat prawa spółek jest dla nas szczególnie ważny, a zajmuje on główne miejsce w portfolio pana McCreevy'ego. Po drugie, panie komisarzu, bardzo mi przykro z powodu pańskich argumentów przeciwko wnioskom Parlamentu dotyczącym współzarządzania pracowniczego. Wyraźnie zaznaczyliśmy, że statut SPE nie jest przeznaczony wyłącznie dla podmiotów drobnej przedsiębiorczości, lecz że dotyczy wszystkich spółek. Nie ogranicza się do podmiotów określonej wielkości. Nie chcemy, żeby statut SPE był sposobem na nadużycia czy obchodzenia obowiązujących przepisów prawa - zwłaszcza należących do tradycji krajowych - lecz środkiem o bardzo ważnym znaczeniu dla współzarządzania. Nie chodzi na o to, żeby "rozglądać się” w poszukiwaniu możliwości istnienia i żeby w Unii Europejskiej powstał nowy Delaware, gdzie przedsiębiorstwa mogłyby uchylać się przez tego rodzaju przepisami prawa.
Po trzecie, w odniesieniu do czternastej dyrektywy - której pan komisarz McCreevy nie jest specjalnym zwolennikiem - wysuwa pan, panie komisarzu, takie same argumenty, jakie on przedstawił. Pan komisarz McCreevy powinien wziąć poważnie pod uwagę to, że Parlament naprawdę chce, żeby przedstawił on swój wniosek.
Po czwarte, razem przedstawiliśmy rezolucję, by zaapelować do Komisji o przeprowadzenie konsultacji z partnerami społecznymi na podstawie art. 138. Byłoby to właściwe, zanim podejmiemy decyzję w sprawie rozporządzenia dotyczącego SPE, ponieważ współzarządzanie jest zagadnieniem, które rozpatruje się na podstawie art. 138 Traktatu WE i które wymaga przeprowadzenia najpierw konsultacji z partnerami społecznymi. A to nie zostało zrobione. Teraz więc prosimy, by ten obowiązek dopełniono zaraz potem. Niemniej jednak, jeżeli słyszę tego rodzaju reakcje Komisji, poważnie się zastanowię i zaproponuję swojej grupie, byśmy rozważyli, czy możemy poprzeć rozporządzenie dotyczące SPE. Może powinien pan, panie komisarzu, porozmawiać dziś wieczorem telefonicznie z panami komisarzami McCreevy'm i Špidlem i dowiedzieć się, czy jutro, jeszcze przed głosowaniem, może pan przedstawić lepszą propozycję w tej sprawie.
Krótko mówiąc - ponieważ mój czas przeznaczony na wystąpienie dobiega końca - grupa PSE nie opowiada się przeciwko stworzeniu szansy małym i średnim przedsiębiorstwom na uzyskanie nowego statutu - jesteśmy za takim rozwiązaniem - lecz jest przeciwna sprzyjaniu w ten sposób nadużyciom. Osiągnęliśmy bardzo dobry kompromis ze sprawozdawcą. Statut jest na czasie i w żadnym razie nieprzestarzały. Ale obecnie, jeśli wziąć pod uwagę katastrofalnie niskie zyski udziałowców i fatalną sytuację na rynkach finansowych, należy przede wszystkim zastanowić się nad lepszą metodą zarządzania dla spółek, w których udział mają pracownicy. Panie komisarzu! Musi się pan naprawdę zastanowić, wspólnie ze swoim kolegami i komisarzami odpowiedzialnymi za przedmiotowe kwestie, czy może pan przedstawić Parlamentowi bardziej pozytywne stanowisko.
Jean Marie Beaupuy
w imieniu grupy ALDE. - (FR) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Chciałem oczywiście także złożyć wyrazy uznania pani poseł Herczog w związku z jej doskonałym 90-punktowym sprawozdaniem dotyczącym programu Small Business Act.
Niemniej jednak, panie komisarzu, praca Parlamentu Europejskiego będzie naprawę efektywna tylko wtedy, gdy program ten zostanie szybko i skutecznie wdrożony w każdym z naszych państw.
W swoich uwagach wprowadzających powiedział pan, panie komisarzu, że na podstawie tego sprawozdania zamierza pan opracować globalną strategię. Ma pan jednak świadomość, że obecnie panuje kryzys finansowy, kryzys gospodarczy i kryzys klimatyczny, które wymagają z naszej strony szybkiej reakcji.
Powołam się na dwa przykłady. Pierwszy przykład: trzydziestodniowy termin płatności dla przedsiębiorstw, którego się domagam. Taki postulat znajduje się w punkcie 87 w odniesieniu do środków z funduszu spójności. Apeluję do Komisji i państw członkowskich o podjęcie działań mających na celu spowodowanie, by wszystkie rozliczenia z tytułu zamówień publicznych były regulowane z przedsiębiorstwami w ciągu 30 dni.
Skoro wiadomo, że powodem 20% wniosków o ogłoszenie upadłości są opóźnienia w realizacji płatności przez organy publiczne, można sobie uświadomić, jak dalece takie działania rządów i Komisji przyczyniłby się do obniżenia poziomu bezrobocia, który z dnia na dzień rośnie.
Drugi przykład: biurokracja. W punkcie 72, domagamy się ograniczenia biurokracji przynajmniej o 25%. Mogę państwu powiedzieć, że ja, dyrektor przedsiębiorstwa, latami czekałem na takie konkretne działanie. Dyrektorzy przedsiębiorstw nie są w nich po to, żeby całymi dniami wypełniać formularze. Ich zdaniem jest dostarczanie produktów i usług obywatelom.
Jeżeli zastanowi się pan, panie komisarzu, nad tym wezwaniem nie tylko pod kątem ogólnej strategii, którą chce pan opracować, lecz także praktycznej reakcji rządów i Komisji, wówczas okaże się, że w ramach obecnych planów naprawy, znajdą się przepisy, które od razu dostarczą rozwiązania dla naszych obywateli.
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk
w imieniu grupy UEN. - (PL) Panie przewodniczący! Zabierając głos w tej debacie, chcę zwrócić uwagę na cztery kwestie. Po pierwsze chciałbym wyrazić nadzieję, że sprawozdanie pana posła Lehne będzie silnym bodźcem dla Komisji Europejskiej dla przygotowania odpowiednich rozwiązań prawnych, które zgodnie z zagwarantowaną w traktacie Wspólnot Europejskich swobodą przedsiębiorczości pozwolą na przenoszenie bez zbędnej biurokracji siedzib spółek na terenie Unii Europejskiej.
Po drugie takie przeniesienia powinny umożliwiać jednak ochronę istniejących praw udziałowców, wierzycieli, a przede wszystkim praw pracowniczych. Chciałbym również wyrazić nadzieję, że proponowane przez sprawozdawcę rozwiązania polegające na sporządzaniu planu przeniesienia, a w szczególności sprawozdania wyjaśniającego prawne, a zwłaszcza gospodarcze aspekty i skutki przeniesienia dla udziałowców i pracowników, nie będą dodatkową przeszkodą w przenoszeniu spółek.
Wreszcie po czwarte, jak się wydaje, szczególnym bodźcem do zaproponowania takich rozwiązań było dostrzeżenie pozytywnego wpływu konkurencji podatkowej, a także i płacowej, na przyśpieszenie wzrostu gospodarczego w poszczególnych państwach członkowskich, a w konsekwencji także na terenie Unii Europejskiej.
Francis Wurtz
w imieniu grupy GUE/NGL. - (FR) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Projekt statutu europejskiej spółki prywatnej został przedstawiony przez Komisję jako część europejskiego programu Small Business Act.
W tych ramach i w oparciu o model przyjęty w Stanach Zjednoczonych, chodziło o zarezerwowanie na samym początku określonej puli zamówień publicznych dla małych przedsiębiorstw. Takie szlachetne intencje zasługują jedynie na pochwały.
Niestety sytuacja zmieniła się diametralnie teraz, gdy doszło co do czego i pojawiła się również sprawa europejskiej spółki prywatnej. Po pierwsze, weźmy wielkość przedsiębiorstw, których ta kwestia dotyczy. W miejsce małego przedsiębiorstwa wkradła się już mało precyzyjna koncepcja małych i średnich przedsiębiorstw. Doprowadziło to ostatecznie, czytam fragment uzasadnienia projektu rozporządzenia przyjętego przez Komisję, do tego, że: "Statut może też jednocześnie okazać się korzystny dla większych spółek i grup”. Takie stwierdzenie całkowicie zmienia filozofię polityki, a zatem, co teraz będzie z tymi pseudo MŚP? W rzeczywistości staną się one spółkami zależnymi wielonarodowych właścicieli, którzy, jak wiemy, od dawna domagali się jednolitego, mniej wiążącego statutu niż obecnie obowiązujący spółki podlegające ich kontroli i znajdujące się w różnych państwach europejskich.
Spójrzmy teraz na charakter tych korzyści oferowanych spółkom w statucie SPE. Nie jest to już kwestia łatwiejszego dostępu do zamówień publicznych. Raczej, i znów czytam fragment wyjaśnienia do tekstu Komisji, celem wniosku jest "ciągłe polepszanie ramowych warunków prowadzenia działalności gospodarczej na jednolitym rynku”. W związku z tym wszystkie europejskie spółki prywatne mogą mieć siedzibę statutową w jednym państwie, a faktyczną działalność prowadzić w innym. Mogą również przenieść swoją siedzibę statutową do dowolnego wybranego przez siebie państwa członkowskiego.
Jak możemy nie dostrzegać w tych przepisach tego, że tworzy się spółkom możliwości powoływania, na niezwykle liberalnych warunkach prowadzenia działalności gospodarczej na świecie, spółek nie podlegających żadnym ograniczeniom, korzystających w państwie siedziby statutowej jedynie z adresu do korespondencji? Czyż nawet Komisja nie określa, że: "Odpowiednim właściwym prawem jest prawo państwa członkowskiego, w którym mieści się statutowa siedziba SPE, mające zastosowanie do spółek z ograniczoną odpowiedzialnością?”.
Europejska Konfederacja Związków Zawodowych słusznie stwierdza, że: "istnieje duże niebezpieczeństwo, że przedsiębiorstwa będą wykorzystywać statut SPE w celu uchylania się od przepisów” gwarantujących największą ochronę pracownikom.
Teraz rozumiemy, dlaczego Komisja nie przeprowadziła konsultacji z organizacjami związków zawodowych przed przyjęciem wniosku, poprzestając jedynie na formalnej konsultacji za pośrednictwem Internetu.
Reasumując, gdy czyta się ten projekt rozporządzenia okazuje się, że nacisk położony w nim na "małe przedsiębiorstwa” jest jedynie polityczną dekoracją okna wystawowego, która ma służyć wyłącznie nadaniu akceptowalnej formy przerobionej, niestety dobrze znanej zasady "państwa pochodzenia”. Jest ono tyle warte, ile przerobiona dyrektywa Bolkesteina.
Dlatego też moja grupa proponuje, by Parlament przekazał wyraźny sygnał Komisji i Radzie poprzez odrzucenie wniosku dotyczącego statutu europejskiej spółki prywatnej.
Roberto Fiore
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Uważam, że powinniśmy znaleźć prawdziwie europejskie wyjście z tego kryzysu związanego z małymi i średnimi przedsiębiorstwami. Jesteśmy świadkami utrapień dręczących małe i średnie przedsiębiorstwa na całym kontynencie na skutek braku dostępu do kredytów. Problem polega na tym, że banki nie pożyczają pieniędzy przedsiębiorstwom, prawdą jest również, że podejmowane przez niektóre rządy próby finansowania banków, by te z kolei udostępniały środki finansowe podmiotom drobnej przedsiębiorczości, kończą się niepowodzeniem, ponieważ nikt nie wie, jaki jest obecnie poziom zadłużenia banków.
Dlatego też proponuję, by macierzyste państwa, poprzez nacjonalizację swoich banków krajowych, poparły drukowanie pieniędzy lub voucherów stanowiących ekwiwalent pieniędzy, w celu finansowania podmiotów drobnej przedsiębiorczości. Tego rodzaju próbę podjęto ostatnio w Republice Tajwanu, gdzie wyemitowano vouchery praktycznie rzeczy biorąc odpowiadające pieniądzom i przekazano je, w formie osobistych voucherów, tajwańskim obywatelom. W istocie oznacza to, że w Republice Tajwanu wyemitowano 3 miliardy dolarów lub euro.
Musimy zrobić to samo; musimy udzielić kredytu podmiotom drobnej przedsiębiorczości w drodze wyemitowania pieniędzy w praktyce, jak państwa, które przestały już być dłużnikami, a stały się wierzycielami.
Georgios Papastamkos
(EL) Panie przewodniczący! W swoim wystąpieniu skoncentruję się na pierwszym zagadnieniu będącym przedmiotem debaty, a mianowicie na statucie europejskiej spółki prywatnej. Jak państwu wiadomo, zaledwie 8% europejskich małych i średnich przedsiębiorstw prowadzi transakcje transgraniczne, a przecież w przybliżeniu 99% przedsiębiorstw w Unii Europejskiej stanowią małe i średnie przedsiębiorstwa.
Dowodzi to, że stosowana dotychczas polityka stymulowania wewnątrzwspólnotowej działalności gospodarczej ma słabe punkty. Świadczy to również o potrzebie przyjęcia ukierunkowanych środków w celu stworzenia na szczeblu europejskim jednolitych i bardziej korzystnych ram regulacyjnych.
Światowy kryzys gospodarczy uderzył teraz w realną gospodarkę, w miliony małych i średnich przedsiębiorstw w całej Europie. W obecnej sytuacji celem naszych działań muszą być małe, efektywne przedsiębiorstwa.
Wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia, skierowany do Rady, zmierza w kierunku właściwego celu, którym, moim zdaniem, jest ograniczenie do minimum obciążeń administracyjnych dla małych i średnich przedsiębiorstw. Muszą one spełnić różnorodne lokalne wymogi administracyjne, by utworzyć spółkę.
Elastyczność i jednolitość europejskich spółek prywatnych, minimalny wymagany element świadczący o ich charakterze transgranicznym, uproszczenie kontroli zgodności z prawem umowy spółki i jej statutu oraz zasada posiadania kapitału zakładowego wynoszącego 1 euro są najważniejszymi założeniami strategii, która może nadać nowy impuls rozwojowi wewnątrzwspólnotowej przedsiębiorczości.
Na zakończenie chciałbym pogratulować sprawozdawcy, panu posłowi Lehnemu, który włożył wiele wysiłku, by doprowadzić do osiągnięcia kompromisu między zróżnicowanymi opiniami swoich kolegów posłów z Komisji Prawnej a stanowiskami różnych grup politycznych.
Manuel Medina Ortega
(ES) Panie przewodniczący! Jestem przekonany, że nasza dzisiejsza wieczorna debata jest użyteczna dla wyjaśnienia niektórych kwestii: po pierwsze, to, że debata na temat europejskich spółek prywatnych toczy się w tym samym czasie, w którym trwa debata o małych przedsiębiorstwach europejskich wcale nie znaczy, że europejska spółka prywatna musi być małym przedsiębiorstwem europejskim.
Tak jak powiedziała pani poseł van den Burg, a ja jestem przekonany, że pan poseł Wurtz również zwrócił uwagę na tę kwestię w swojej krytycznej ocenie wniosku, statut europejskiej spółki prywatnej, w formie ujętej we wniosku Komisji i zatwierdzonej w Komisji Prawnej, jest instrumentem wykorzystywanym w procesie tworzenia przedsiębiorstw, które mogą być duże i charakteryzują się pewnymi cechami, takimi jak ograniczona odpowiedzialność wspólników i zakaz dokonywania ofert publicznych dotyczących udziałów tych przedsiębiorstw. Jednakże zarówno status europejskiej spółki prywatnej, jak i status krajowej spółki prywatnej może mieć zastosowanie w przypadku małych przedsiębiorstw lub dużych.
Zgodnie z tym, co powiedziała pani poseł van den Burg, chodzi właśnie o to, że istotne znaczenie ma elastyczność czy też zdolność dostosowawcza prywatnej spółki europejskiej, a więc musimy być bardzo ostrożni. Na tym polegało zadanie Komisji Prawnej. Poprawki przyjęte przez Komisję Prawną, których jest sporo, zostały wprowadzone po to, żeby nie dopuścić, by formuła europejskiej spółki prywatnej stała się podstawą, jak ujęła pani poseł van den Burg, tworzenia się europejskiego Delaware. W szczególnie trafny sposób nawiązuje to do jednej z kwestii będącej przedmiotem obaw pana posła Wurtza: udziału pracowników w spółkach.
Moim zdaniem w tekście przyjętym w Komisji Prawnej te ograniczenia zostały wyraźnie określone. Nie chodzi tu, tak jak powiedział pan poseł Wurtz, o stosowanie reguły państwa pochodzenia, lecz raczej postępowania zgodnie zasadami, które przyjęliśmy w Komisji Prawnej. Zachęcałbym pana posła Wurtza do zapoznania się z naszymi poprawkami, zawierają one bowiem zbiór ograniczeń zapobiegających stosowaniu reguły państwa pochodzenia w odniesieniu do tych spółek, w których poziom udziału pracowników jest wyższy od standardowego. Zostały one w pełni uwzględnione w poprawkach, które wprowadziliśmy i uważam, że tekst wraz z tymi poprawkami może zostać przyjęty w całości, nawet gdy ocenia się go z punktu widzenia pana posła Wurtza.
Innymi słowy, zajmujemy się formą spółki europejskiej, istniejącą we wszystkich naszych państwach, która powinna być zharmonizowana w Unii Europejskiej. Nie wolno nam jednak, w dążeniu do osiągnięcia tego celu, pozwolić na to, by te spółki stały się wirtualnymi podmiotami. One muszą istnieć w kontekście krajowych sytuacji i podporządkować się przepisom ustawodawstwa krajowego, w szczególności w tak delikatnej sferze, jaką jest współzarządzanie pracownicze.
Jestem przekonany, że tekst przyjęty przez Komisję Prawną zawiera kilka rozwiązań o zasadniczym znaczeniu i dlatego Komisja popełniłaby błąd, gdyby wzięła tych poprawek pod uwagę.
Uważam, że poprawki wprowadzone przez Komisję Prawną zawierają precyzyjne zmiany, których celem jest wyeliminowanie wad w tekście opracowanym przez Komisję i sądzę, że Parlament może je przyjąć z przekonaniem, nie tylko z powodu postępu, który dzięki temu nastąpi w kontekście małych przedsiębiorstw, lecz także ze względu na sposób zarządzania tego typu spółką, która istnieje na mocy prawa i która będzie podlegała ścisłej kontroli pracowników w ramach systemu współzarządzania.
Jorgo Chatzimarkakis
(DE) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Małe i średnie przedsiębiorstwa nigdy przedtem nie były tak ważne jak obecnie. Mają one szczególnie istotne znaczenie w czasie kryzysu gospodarczego i finansowego, który został spowodowany raczej przez duże niż małe przedsiębiorstwa. MŚP są ważne, ponieważ one także wkrótce zaczną borykać się z problemami, a przecież na nich spoczywa największa odpowiedzialność za nasze wyniki gospodarcze.
W państwie najlepiej mi znanym w MŚP powstaje 20% wszystkich patentów, realizuje się w nich 40% wszystkich inwestycji, osiąga 49% całkowitych obrotów, zatrudnia 70% wszystkich pracowników i szkoli 80% wszystkich stażystów. Teraz nadszedł czas na ponowne przemyślenia. Musimy nacisnąć główny klawisz ponownego uruchamiania. Musimy propagować przedsiębiorczy sposób myślenia - temu ma służyć program Small Business Act.
Chciałbym pogratulować pani poseł Herczog tego sprawozdania. Jest naprawdę ważne, że teraz charakteryzujemy i traktujemy MŚP w sposób przekrojowy, że ponownie analizujemy środki wsparcia, że przyznajemy pierwszeństwo małym przedsiębiorstwom w zamówieniach publicznych (zasada "najpierw myśl na małą skalę”) i że staramy się zapobiegać ingerowaniu organów publicznych w konkurencję. Dlatego właśnie gratuluję, pani poseł. Teraz potrzebne jest nam obniżenie podatku w pracochłonnych sektorach.
Eoin Ryan
Pani przewodnicząca! Ja także chciałbym wyrazić zadowolenie z tego sprawozdania. Około 80% wszystkich nowych miejsc pracy w Unii Europejskiej powstało w MŚP, a w moim okręgu wyborczym, którym jest Dublin, mniej więcej 400 000 osób pracuje w około 100 000 przedsiębiorstw działających w sektorze MŚP.
Musimy zrobić wszystko, co mieści się obecnie w granicach naszych możliwości w celu wspierania tych przedsiębiorstw w trudnych czasach. Z zadowoleniem przyjmuję decyzję EBI, który przeznaczył 31 miliardów euro dla małych i średnich przedsiębiorstw, ale uważam, że w tej dziedzinie należy zrobić jeszcze więcej.
Z zadowoleniem trzeba również przyjąć ograniczenie przez Komisję formalizmu i biurokracji. Przyniesie ono w Unii Europejskiej oszczędności rzędu 2,3 miliona euro. Ostatnio odbyłem spotkanie z panem komisarzem Verheugenem. Rozmawialiśmy z przedstawicielami irlandzkiego świata biznesu o problemach, z którymi się borykają. Jedną koncepcją, którą należałoby się zająć jest ewentualne przyjęcie moratorium w sprawie nowej fali biurokratyzacji napływającej z Europy, ponieważ przyczynia się ona do tłumienia działalności przedsiębiorczej. W tych trudnych czasach musimy zrobić wszystko, co leży w naszej mocy, by zapewnić przedsiębiorstwom możliwości przetrwania do czasu poprawy sytuacji, na którą mamy nadzieję.
Niemniej jednak tego nie zrobi sama Europa. Muszą się także zaangażować rządy krajowe i samorządy lokalne, które mają do odegrania ogromną rolę. Jeżeli chcemy stabilizacji dla naszych podmiotów drobnej przedsiębiorczości oraz stabilizacji zatrudnienia w Unii Europejskiej i w każdym państwie członkowskim, musimy dołożyć wszelkich starań, by je uratować.
Wyzwanie, które obecnie stoi przed nami dotyczy miejsc pracy, miejsc pracy, miejsc pracy. Musimy więc starać się ze wszystkich sił i chronić istniejące zatrudnienie oraz mieć nadzieję, że w nadchodzących latach będziemy podejmować próby tworzenia nowych miejsc pracy. Ma to bezwzględnie najważniejsze znaczenie dla nas wszystkich.
Georgios Toussas
(EL) Pani przewodnicząca! Europejska spółka prywatna jest wytworem, który - razem z dyrektywą Bolkesteina - wyrządzi jeszcze większą szkodę prawom socjalnym pracowników i ich uprawnieniom wynikającym z prawa pracy. Wprawdzie obiecuje się korzyści, które ma przynieść ta forma spółki małym i średnim przedsiębiorstwom, ale w rzeczywistości przyczyni się ona tylko do wzmocnienia zmonopolizowanych grup przedsiębiorstw.
Spółkę tworzy się bez angażowania kapitału (wystarczy zaledwie 1 euro), a następnie może ona ustanowić fikcyjną siedzibę statutową i przenieść ją w każde miejsce. Państwa członkowskie posiadające najniższy poziom ochrony wynagrodzeń i praw socjalnych będą wykorzystywane w celu obchodzenia praw pracowników i ograniczania ich do poziomu najniższego z możliwych.
Rozporządzenie, które jako takie stosuje się bezpośrednio w państwach członkowskich, stanowi naturalne dopełnienie dyrektywy Bolkesteina i wyroków wydanych wbrew interesom pracowników przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości w sprawach Viking, Laval i Ruffert. Jest ono konsekwencją, a zarazem wynikiem stosowania Traktatu z Maastricht i czterech swobód. Europejska spółka prywatna stanowi odzwierciedlenie układu sił politycznych, które głosowały za Traktatem z Maastricht i które próbowały zwieść kłamstwem i zapewnieniami pracowników, gdy opowiadali się za dyrektywą Bolkesteina, że rzekomo nie ma ona negatywnego wpływu na ich prawa.
Właśnie dlatego powinniśmy głosować przeciwko temu rozporządzeniu. Wszyscy ci, którzy popierają tę politykę skierowaną przeciwko działaniom oddolnym sieją wiatr i z całą pewnością zbiorą burze.
Jim Allister
Pani przewodnicząca! To, że MŚP zapewniają w Europie 70% prywatnego zatrudnienia zasługuje na wyrazy uznania dla ich przedsiębiorczej nieustępliwości, ponieważ uciążliwe regulacje UE niepotrzebnie w znacznym stopniu utrudniają im życie.
Dlatego też powtórzę apel, z którym wystąpiłem wcześniej, że w czasie obecnej recesji gospodarczej, należy wprowadzić wakacje regulacyjne dla MŚP. Koszty związane z regulacjami UE w Wielkiej Brytanii zostały oszacowane na 107 miliardów funtów w ciągu ostatnich dziesięciu lat. Te 107 miliardów funtów należało przeznaczyć na innowacje, intensyfikację działań w dziedzinie eksportu i na rozwój, natomiast znaczna część tej kwoty została wydatkowana wyłącznie na zapewnienie zgodności z regulacjami . Uproszczenie procedur udzielania zamówień publicznych, zmniejszenie kosztów patentów, złagodzenie zasad dotyczących pomocy państwa i rzeczywiste działania mające na celu zwalczanie nieuczciwej konkurencji ze strony Dalekiego Wschodu mają zasadnicze znaczenie, dla pomyślnego rozwoju MŚP.
Dziś, bardziej niż kiedykolwiek, dotąd potrzebne są nam rodzinne MŚP - podmioty drobnej przedsiębiorczości -ponieważ charakteryzuje je ten rodzaj zaangażowania i wytrwałości, który jest niezbędny do wyprowadzenia nas z obecnego kryzysu. Niemniej jednak te przedsiębiorstwa potrzebują naszej pomocy, między innymi w formie uwolnienia ich od zmory regulacji UE.
Kurt Lechner
(DE) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Wielu posłów podniosło kwestię partycypacji. Nie mam zamiaru zagłębiać się teraz w to zagadnienie, ale w związku z tym chcę zwrócić uwagę, że prawo spółek naszych państw członkowskich również pełni funkcję ochrony interesów polityki publicznej, takich jak ochrona wierzycieli, bezpieczeństwo systemów prawnych i ochrona konsumentów, a więc funkcję chronioną w państwach członkowskich poprzez stosowanie środków prewencyjnych, na przykład przepisów dotyczących formy spółki i jej rejestracji. Istnieją znaczne różnice między poszczególnymi państwami członkowskimi pod tym względem.
W decyzjach Komisji Prawnej w wielu miejscach uwzględnia się te liczne zagadnienia - co należy przyjąć z zadowoleniem - a przy pozostawia się państwom członkowskim możliwości wyboru. I wreszcie, jakkolwiek tym zjawiskom się przeciwdziała, a w każdym razie można przeciwdziałać, jeżeli nie podejmiemy kroków w związku z tym, że siedziba statutowa i miejsce prowadzenia faktycznej działalności - to znaczy faktyczna siedziba przedsiębiorstwa - mogą się różnić, te środki ochronne będą bezużyteczne. Przedsiębiorstwo może umieścić swoją siedzibę statutową praktycznie w dowolnie wybranym miejscu i w ten sposób uchylać się od spełnienia wymogów obowiązujących w państwie, w którym rzeczywiście prowadzi działalność gospodarczą. Moim zdaniem państwa członkowskie w ten sposób de facto - chociaż nie de jure - tracą istotną część władzy nad swoim prawem spółek i w znacznym uszczuplają zakres funkcji regulacyjnej, ponieważ może się okazać, że ich wymogi są nieważne.
Chciałbym dodać, że taka sytuacja przyczyni się - czy raczej może się przyczynić - również do podważenia reputacji europejskiej spółki prywatnej, w każdym razie w państwach członkowskich posiadających własne, bardziej rygorystyczne wymogi. Można by zaproponować, że zaczekamy i zobaczymy, co się będzie działo, a potem wprowadzimy niezbędne korekty, i ja nawet bym przystał na takie rozwiązanie, gdyby rozwój zdarzeń nie był wymuszany procedurami i jednomyślną zgodą. Tego się najbardziej obawiam. Nie ma żadnego uzasadnienia dla takiego kierunku działań. Orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości jest jedynie środkiem tymczasowym, ponieważ nie mamy dyrektywy dotyczącej przenoszenia siedziby spółki; ale w obecnie przewidzianej formie europejska spółka prywatna zasadniczo przyczyni się do tej dezintegracji, która zostanie zapisana w prawie wspólnotowym raz na zawsze. Z tego powodu zwróciłbym się z prośbą do Rady o ponowne, dokładne rozważenie tej kwestii.
Juan Fraile Cantón
(ES) Pani przewodnicząca! Małe i średnie przedsiębiorstwa są rdzeniem gospodarki Unii Europejskiej. Dzięki swej dużej dynamice i znacznemu potencjałowi rozwojowemu i innowacyjnemu znalazły się na wyjątkowo ważnym miejscu polityki UE w różnych dziedzinach.
Składamy gratulacje pani poseł Herczog, ponieważ jej sprawozdanie stanowi zachętę dla rozwoju MŚP w oparciu o zasadę, która w żadnym razie nie jest banalna: w działaniach politycznych i gospodarczych UE i jej państw członkowskich musimy myśleć najpierw na małą skalę.
W programie Small Business Act zostały ujęte wnioski legislacyjne i uzgodnienia polityczne, które przyczynią się do stworzenia warunków administracyjnych, regulacyjnych i finansowych umożliwiających rozwój tych jednostek w ramach gospodarki europejskiej. Z powodu obecnego kryzysu i destabilizacji systemu finansowego MŚP mają ograniczony dostęp do kredytów, a to ma wpływ na spowolnienie ich zwykłej aktywności gospodarczej. Teraz, bardziej niż kiedykolwiek dotąd, potrzebna jest nam skoordynowana reakcja na szczeblu europejskim. Inicjatywy państw członkowskich powinny być ustrukturyzowane pod kątem przepisów zawartych w dokumencie, nad którym dziś dyskutujemy, i z nimi zgodne.
Podsumowując, chciałbym powiedzieć, że bardzo ważne jest to, by w latach 2009-2011 przeznaczyć 30 000 milionów euro na zachęcanie do udzielania pożyczek MŚP. Ta inicjatywa stanowi uzupełnienie Programu ramowego na rzecz konkurencyjności i innowacji oraz inicjatywy JEREMIE, i przyczyni się do zwielokrotnienia efektu funduszy, które będą mogły otrzymać MŚP.
Jesteśmy w pełni przekonani, że koordynacja i zakres reakcji na szczeblu europejskim mają ważne znaczenie dla wkroczenia na drogę prowadzącą do uzdrowienia gospodarki w możliwie najkrótszym czasie.
Patrizia Toia
(IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Program Small Business Act powstał i zrodził się w okolicznościach innych niż obecne, w czasie w wzrostu i rozwoju. Przyszło nam go dziś przyjąć w Parlamencie w diametralnie odmiennej sytuacji, gdy MŚP przechodzą ciężką próbę i borykają się z ogromnymi trudnościami, ponieważ spadła na nie zawierucha kryzysu produkcji i kryzysu finansowego.
Ponieważ przyjmujemy ten program w Parlamencie, jestem przekonana, że podstawowym komunikatem do przekazania MŚP, jest to, że Parlament i instytucje europejskie udzielają im wsparcia i pragną wzmocnienia ich woli i zdolności, które europejskie małe i średnie przedsiębiorstwa teraz wykazują, do przeciwstawienia się tej nawałnicy. Chcemy je wzmocnić poprzez określenie priorytetów tego wsparcia i dyskusje o sprawach praktycznych: apelowanie o bardziej elastyczne przepisy prawa i udostępnienie instrumentów, które pozwolą stworzyć środowisko mniej nieprzyjazne dla tych przedsiębiorstw.
Jestem też przekonana, że musimy wykazać, że pomagamy MŚP w przezwyciężeniu obecnie najpoważniejszych trudności, którymi są ograniczony dostęp do kredytów i możliwości ich otrzymania. Środki finansowe udostępnione przez EBI nie są wystarczające: jest kwestią zasadniczej wagi, byśmy powiedzieli - i stanie się to jutro - że chcemy zrobić więcej, by małe i średnie przedsiębiorstwa mogły korzystać z kredytów.
Ewa Tomaszewska
(PL) Pani przewodnicząca! Kryzys finansowy i będący jego skutkiem kryzys gospodarczy wywołują ze strony pracodawców próby zmian prawnej sytuacji swych zakładów, by obniżyć koszty działalności, w tym koszty związane z realizacją praw pracowniczych i obowiązków socjalnych. Dlatego poszukują dla swych spółek siedzib w państwach, gdzie przepisy i warunki ekonomiczne dają szansę na obniżenie kosztów, bo zobowiązania prawne, np. wysokość płacy minimalnej lub wysokość składki emerytalnej, są niższe. Zawarte w sprawozdaniu zapisy zwracają uwagę, że transgraniczne przenoszenie siedzib spółek nie powinno prowadzić do obchodzenia przepisów prawnych, socjalnych i podatkowych. Prawa pracownicze nie mogą być naruszone. Nie wolno doprowadzić do spirali zaniżania standardów socjalnych. Małe i średnie firmy należy wspierać inna drogą, np. poprzez kredyty.
Vladimír Remek
- (CS) Panie i panowie! W sprawozdaniu pani poseł Herczog dotyczącym MŚP jest mowa o 70% miejsc pracy i 70% wpływów z podatku VAT w UE. Z tego względu chciałbym wyrazić nie tylko swoje ogromne uznanie, lecz także poparcie dla inicjatywy pani poseł sprawozdawczymi. W czasie obecnego kryzysu MŚP zdecydowanie znalazły się w grupie podmiotów narażonych na wysokie ryzyko. Dlatego też musimy propagować większą świadomość społeczną MŚP. Nieustannie napotykają one na wiele przeszkód. O wiele trudniej jest im otrzymać kredyty niż dużym organizacjom. Obciążenia administracyjne i biurokratyczne również są bardziej dotkliwe dla MŚP. MŚP w Europie znacznie trudniej jest otrzymać zamówienia publiczne niż w Stanach Zjednoczonych czy w wielu krajach azjatyckich. Twierdzimy, że te przedsiębiorstwa mają zasadnicze znaczenie dla zdrowej gospodarski europejskiej. Na dowód tego dajmy im więc to, czego potrzebują, stwórzmy im możliwości teraz, gdy kryzys, zapoczątkowany przez finansowych gigantów i przedsiębiorstwa wielonarodowe, rozprzestrzenia się wskutek efektu domina.
Tadeusz Zwiefka
(PL) Pani przewodnicząca! Przyjęcie statutu europejskiej spółki prywatnej umożliwi tworzenie takich spółek działających we wszystkich państwach członkowskich na jednolitych zasadach. Chodzi przede wszystkim o przeciwdziałanie obecnym uciążliwym obowiązkom, jakim podlegają małe i średnie przedsiębiorstwa działające w środowisku międzynarodowym. Dla prowadzenia takiej działalności są one de facto zmuszane do zakładania rodzimej spółki w państwie docelowym, co przy 27 różnych systemach prawnych rodzi oczywiście ogromne koszty. Dzięki europejskiej spółce prywatnej będą mogły rejestrować swoją działalność w tej samej formie bez względu na to, czy prowadzą działalność w swoim państwie macierzystym czy w jakimkolwiek innym państwie członkowskim. Oszczędność czasu i pieniędzy na poradach prawnych, zarządzaniu i czynnościach administracyjnych to bez wątpienia znaczące ułatwienie i udogodnienie dla chcących inwestować przedsiębiorców.
Jedna z głównych obaw sceptyków odnosi się do braku wymogu kapitału zakładowego w odpowiedniej wysokości zabezpieczającej wierzycieli. Nic bardziej mylnego. Dowodem na pomyślność spółki bez wymogu kapitału jest spółka limited - najbardziej popularna forma na świecie. Kapitał zakładowy w obecnych czasach został pozbawiony jego najważniejszej funkcji, a mianowicie ochrony wierzycieli. W europejskiej spółce prywatnej ochronę tę przyjmują inne mechanizmy oparte głównie na zwiększeniu jawności działań spółki oraz bliższej współpracy z wierzycielami. Sami partnerzy handlowi nie zwracają obecnie już takiej uwagi na kapitał zakładowy, jak na przepływy tego kapitału, czyli tzw. cashflows, mówiące o wiele więcej o jej wypłacalności niż sam kapitał.
Pozostaje kwestia praw pracowników - tutaj zwłaszcza związki zawodowe obawiają się zaniechania osiągniętych standardów. Alarm ten oceniam jednak jako fałszywy. W zaproponowanym statucie znajduję się bowiem jednoznaczny zapis, zgodnie z którym partycypacja pracowników odbywa się zgodnie z przepisami prawa krajowego. Pewnym niebezpieczeństwem dla atrakcyjności europejskiej spółki prywatnej mogłaby się okazać zbyt nisko zawieszona granica partycypacji pracowników. Uważam, że powinien zostać utrzymany minimalny poziom 500 zatrudnionych, tak aby nie obciążać dodatkowymi kosztami mniejszych przedsiębiorstw.
Antolín Sánchez Presedo
(ES) Pani przewodnicząca! Należy poświęcić więcej uwagi MŚP w obrębie Unii Europejskiej, ponieważ stanowią one 99% przedsiębiorstw, znajduje w nich zatrudnienie 70% ludzi pracujących, przysparzają one 60% europejskiej wartości dodanej generowanej przez przedsiębiorstwa i odgrywają zasadniczą rolę w dziedzinie europejskiej różnorodności, innowacyjności i spójności.
Jest bardzo ważne, żebyśmy zapewnili im zintegrowane ramy pobudzające przedsiębiorczość, w których przyjmuje się zasadę myślenia najpierw na małą skalę przy tworzeniu polityki w różnych dziedzinach i które mają stymulujący wpływ na ogromny potencjał tych przedsiębiorstw. Organy administracyjne powinny dostosowywać się do ich potrzeb i ukierunkowania na działalność rodzinną w celu ułatwienia im egzystencji, przenoszenia, w szczególności w przypadku choroby, czy przejścia na emeryturę właściciela, lub upadłości czy likwidacji.
W stosunku do 23 milionów europejskich MŚP nie mogą obowiązywać takie same wymogi, jakie dotyczą 41 000 dużych przedsiębiorstw. Bardziej uproszczone otoczenie legislacyjne, bez nieproporcjonalnych obciążeń biurokratycznych, ma istotne znaczenie. Działania zmierzające w tym kierunku obejmują statut europejskiej spółki prywatnej, inicjatywy na rzecz stworzenia możliwości ustanawiania spółek w ciągu 48 godzin, obniżenia kosztów administracyjnych o 25% do 2012 roku, wprowadzenia jednolitego systemu rozliczeń VAT i obniżenia stawek VAT w przypadku pracochłonnych usług i usług świadczonych lokalnie oraz wspólnej jednolitej podstawy opodatkowania osób prawnych.
Powinien zwiększyć się udział MŚP w rynku wewnętrznym i zamówieniach publicznych. Obecnie zaledwie 8% tych przedsiębiorstw prowadzi działalność transgraniczną, a ich udział w zamówieniach publicznych wynosi 42%. Sposobami na propagowanie bardziej wyrównanych warunków konkurencji byłoby ułatwienie wyłączenia z kategorii nowej pomocy państwa, wspieranie współpracy, wprowadzenie zmian do dyrektywy w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w celu zapewnienia realizacji płatności w ciągu 30 dni i wyeliminowanie przeszkód do uczestnictwa w zamówieniach publicznych.
W dobie obecnego kryzysu działanie na szczeblu europejskim w celu zabezpieczenia dostępu MŚP do środków finansowych po rozsądnych kosztach ma zasadnicze znaczenie. Równie ważne są działania zmierzające do stałej intensyfikacji transferu wiedzy i zwiększenia efektywności usług wsparcia.
Olle Schmidt
(SV) Pani przewodnicząca! Wiemy, że małe przedsiębiorstwa są rdzeniem naszej gospodarki. Szczególnie w tym czasie UE i państwa członkowskie muszą wprowadzić prostsze rozwiązania dla małych przedsiębiorstw, zarówno dla tych, które już istnieją, jak i dla tych, które powstaną w przyszłości, poprzez zmniejszenie liczby przepisów, ograniczenie biurokracji i obniżenie kosztów. Małe i średnie przedsiębiorstwa dysponują zupełnie innymi niż tradycyjne duże przedsiębiorstwa możliwościami dostosowywania się do nowych okoliczności i wprowadzania wynalazków i technologii.
Oprócz ułatwiania podmiotom drobnej przedsiębiorczości udziału w zamówieniach publicznych, poprzez zapewnienie im lepszego dostępu do rynku wewnętrznego, stworzenie możliwości łatwiejszego pozyskania kapitału i nadanie niedyskryminacyjnego charakteru przepisom dotyczącym pomocy państwa, musi nastąpić również zmiana w sposobie postępowania w całym procesie decyzyjnym, w szkołach i na wyższych uczelniach, a także w miejscu pracy. Wyniki badań dowodzą, że istnieje silna współzależność między przedsiębiorczością a rozwojem. W zbliżającym się okresie swego urzędowania szwedzka prezydencja będzie w szczególności podejmować ukierunkowane starania w celu sprzyjania przedsiębiorczości kobiet i stworzenia ważnej europejskiej strategii na przyszłość.
Pilar del Castillo Vera
(ES) Pani przewodnicząca! W przypadku tej debaty w ostatecznym rozrachunku powinniśmy być świadomi, że nie dotyczy ona legislacyjnego standardu - a więc wspólnotowych przepisów obowiązujących wszystkie państwa członkowskie - lecz raczej zbioru wzorców, które mają służyć temu, by odtąd wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej przyjęły wspólne podejście do małych i średnich przedsiębiorstw.
To zagadnienie ma wiele aspektów, ale ja wymienię trzy, które w moim przekonaniu są ważne.
Po pierwsze, należy wyeliminować wiele barier prawnych, wiele przeszkód i znaczną część utrudnień biurokratycznych - których w niektórych państwach jest wyjątkowo dużo - stanowiących przeszkodę w tworzeniu nowych podmiotów drobnej przedsiębiorczości, a także w rozwoju tych podmiotów, gdy już powstaną. By uporać się z tym ogromnym nadmiarem regulacji, potrzebne są zasoby finansowe i ludzkie, a wobec tego nie można ich wykorzystać na inne potrzeby.
Po drugie, kwestia innowacji technologicznych i badań stosowanych. W tym obszarze również musimy podwoić wysiłki w celu zapewnienia MŚP dostępu do programów wspólnotowych, w przypadku których także często dają się odczuć problemy spowodowane biurokracją.
Wreszcie, uważam, że ważne znaczenie mają relacje między MŚP a sferą szkolenia i kształcenia: jeżeli MŚP, podmioty drobnej przedsiębiorczości, nie staną się naturalnym miejscem nabywania dodatkowych umiejętności na różnych poziomach szkolenia, wówczas my, a raczej MŚP, będą pozbawione pewnych wyjątkowych zasobów, to znaczy wykwalifikowanych ludzi.
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg
(PL) Pani przewodnicząca! Niniejszy wniosek legislacyjny odpowiada w dużej mierze przyjętej przed dwoma laty rezolucji Parlamentu Europejskiego zawierającej zalecenia dla Komisji w sprawie statutu europejskiej spółki prywatnej. Celem wniosku jest stworzenie jednolitej formy przedsiębiorstwa w ramach prawa wspólnotowego, atrakcyjnej dla jednostek małych i średnich, tworzonej na uproszczonych warunkach, przy minimalnych obciążeniach biurokratycznych.
Kapitał założycielski przy proponowanej przez Komisję kwocie 10 tysięcy euro może stanowić korzystny dla wizerunku spółki próg powagi, z drugiej jednak strony kwotę tę w niektórych państwach członkowskich trudniej jest zgromadzić niż w innych. Kapitał zakładowy nie powinien stanowić poważnej przeszkody przy zakładaniu przedsiębiorstwa i dlatego popieram poprawkę kompromisową przyjętą przez Komisję Prawną ustanawiającą kapitał europejskiej spółki prywatnej w minimalnej wysokości jednego euro, ale przy jednoczesnym wymogu podpisania przez organ zarządzający zaświadczenia o wypłacalności.
W kwestii partycypacji pracowników w przedsiębiorstwie decydujące powinno być prawo państwa, w którym spółka ma siedzibę statutową. Należy jednak ustanowić wyjątek od tej reguły, jeżeli prawo partycypacji określonej części pracowników spółki, z którego korzystaliby oni w państwie członkowskim, gdzie faktycznie pracują, byłoby ograniczane przez obowiązujące prawo państwa, w którym europejska spółka ma siedzibę. W takim przypadku kierownictwo przedsiębiorstwa jest zobowiązane do stworzenia jednolitego dla spółki systemu partycypacji w ramach rozwiązania wynegocjowanego z przedstawicielami pracowników.
Na koniec chciałam dodać, że ta nowa forma spółki nie zastępuje istniejących krajowych form przedsiębiorstwa, lecz oferuje alternatywę dla nich, i to tylko wtedy, gdy spełnione zostaną określone warunki założenia takiego przedsiębiorstwa.
Giles Chichester
Pani przewodnicząca! Jako właściciel małego przedsiębiorstwa z około dwudziestopięcioletnim doświadczeniem w prowadzeniu działalności w "rzeczywistym świecie”, chcę wyrazić poparcie dla ambitnych założeń programu Small Business Act i ambitnego sprawozdania pani poseł Herczog z mojej komisji.
Chętnie zobaczyłbym, zwłaszcza teraz, wniosek dotyczący dyrektywy w sprawie obniżenia stawek podatku VAT od usług pracochłonnych i świadczonych lokalnie.
Z zadowoleniem przyjmuję też poprawki wymagające wprowadzania w życie wyników prac grupy ekspertów wysokiego szczebla nad zmniejszeniem obciążeń administracyjnych. Jeżeli w ogóle podmioty drobnej przedsiębiorczości czegokolwiek potrzebują, to właśnie zmniejszenia obciążeń administracyjnych.
Z zadowoleniem przyjmuję także poprawkę wymagającą szybkiego porozumienia w sprawie patentu wspólnotowego, dostosowanego do potrzeb MŚP. Proszę zwrócić uwagę na to, że "szybkiego” i "patentu wspólnotowego” nie są wyrażeniami ani koncepcjami, które dobrze do siebie pasują.
Z zadowoleniem przyjmuję także poprawkę wymagającą zapewnienia lepszego dostępu do środków finansowych, ponieważ w obecnym klimacie gospodarczym mają one ważne znaczenie dla przetrwania, nie mówiąc już o pomyślnym rozwoju małych przedsiębiorstw.
Mam jednak dwa zastrzeżenia. Pierwsze odnosi się do wniosku dotyczącego wspólnej jednolitej podstawy opodatkowania, ponieważ obawiam się, że przyczyni się ona do pozbawienia MŚP elastyczności, zresztą nie tylko ich, ale również państw członkowskich. Po drugie, osobiście mam wątpliwości co do zasadności i korzyści zmiany dyrektywy w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach. Zawsze wątpiłem w wartość tego środka dla podmiotów drobnej przedsiębiorczości, ponieważ uważam, że lepiej pozwolić im zarządzać własnymi wierzytelnościami, ponieważ dobrze sobie z tym radzą, niż pozostawiać tę kwestię regulacjom prawnym.
Joel Hasse Ferreira
(PT) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! W tym sprawozdaniu staramy się podkreślić znaczenie MŚP, również przedsiębiorstw rodzinnych i podmiotów gospodarki społecznej. Chciałbym pogratulować mojej koleżance, pani poseł Edit Herczog, ponieważ jej sprawozdanie ma istotne znaczenie w tej dziedzinie. Zostały w niej opracowane także inne dokumenty i teksty i ważne jest to, że są ze sobą zgodne. Na przykład, wymieniłbym tu europejski program Eurostars i sprawozdanie w sprawie zamówień przedkomercyjnych.
Pani przewodnicząca! W tym sprawozdaniu zwraca się uwagę na wiele sposobów ograniczania biurokracji i ułatwiania tworzenia tego typu przedsiębiorstw, umożliwiających wykorzystywanie ich zdolności do podejmowania inicjatyw, tworzenia nowych przedsiębiorstw, wytwarzania nowych produktów, świadczenia nowych rodzajów usług dostosowanych do potrzeb konsumentów i innych podmiotów gospodarczych i w ten sposób pobudzenia rozwoju gospodarki europejskiej. Chciałbym również nadmienić, że moim zdaniem bardzo ważne znaczenie ma kwestia, o której jest mowa w punkcie 47 sprawozdania pani poseł Herczog. Wskazane jest, by niektóre elementy systemów prawnych i podatkowych państw członkowskich zostały udoskonalone pod tym względem, ponieważ modele obecnie stosowane w większości państw członkowskich mogą zniechęcać do przenoszenia przedsiębiorstw, zwłaszcza rodzinnych, i przyczyniać się do likwidacji lub zamknięcia przedsiębiorstwa. Dlatego państwa członkowskie muszą przeprowadzić szczegółowy przegląd swoich ram prawnych i podatkowych w celu poprawy warunków przenoszenia przedsiębiorstw, a także propagowania i stosowania w związku z przenoszeniem przedsiębiorstwa skutecznych rozwiązań dla pracowników, jako alternatywy zamykania tych przedsiębiorstw. Takie podejście umożliwiłoby ochronę miejsc pracy i osiąganie zysków, które można byłoby ponownie inwestować w sposób przyczyniający się do lepszego rozwoju tych przedsiębiorstw.
Na zakończenie chciałbym zwrócić uwagę, że wspieranie innowacyjnych projektów małych i średnich przedsiębiorstw, łatwiejszy dostęp do funduszy europejskich i lepszy dostęp do kredytów, w szczególności, choć nie tylko w dzisiejszej sytuacji są niezwykle ważnymi czynnikami we wspieraniu MŚP.
Dragoş Florin David
(RO) Po pierwsze chciałbym podziękować pani poseł sprawozdawczyni i wszystkim tym osobom, które pracowały nad być może najważniejszym aktem prawnym opracowanym w dobiegającej końca kadencji tego Parlamentu.
Należy wyraźnie zaznaczyć, że przywiązujemy przede wszystkim wagę do sytuacji MŚP i przedsiębiorczości kobiet, a ponieważ niedawno, 8 marca, obchodziliśmy Międzynarodowy Dzień Kobiet, chciałbym skorzystać z okazji i złożyć im najlepsze życzenia. Musimy jednak podkreślić, że jest to dość złożony akt prawny, w którym zawarliśmy wszystkie kwestie dotyczące MŚP, które można było w nim uwzględnić: ograniczenie biurokracji i nadanie szczególnego znaczenia działalności badawczej i rozwojowej w MŚP oraz finansowanie związane z tą działalnością.
Moim zdaniem ten akt prawny będzie zwiastunem pomyślności w czasie obecnego kryzysu gospodarczego, ponieważ gospodarce europejskiej potrzebna jest spójność i największa siła napędowa, a mianowicie MŚP. Dlatego też jestem przekonany, że musimy udzielić Komisji i Radzie możliwie największego wsparcia, przyspieszyć zatwierdzenie tego aktu i móc położyć nacisk na siłę europejskiej gospodarki i dynamiczne działanie w tym obszarze, by utrzymać, tutaj w Europie, wszystko to, co składa się na gospodarkę europejską i produkcję.
I wreszcie, musimy zwrócić się do Komisji z prośbą, by znalazła możliwie najwięcej źródeł finansowania i udostępniła MŚP możliwie najwięcej mechanizmów kredytowania.
Zsolt László Becsey
(HU) W związku ze sprawozdaniem w sprawie małych i średnich przedsiębiorstw chciałbym przede wszystkim pogratulować Komisji, a w szczególności sprawozdawczyni, pani poseł Herczog, doskonale wykonanej pracy. Jednocześnie chcę powiedzieć, że moim zdaniem szkoda, że nie zostało ono opracowane zgodnie z art. 39 regulaminu, przewidującym możliwość zwrócenia się do Komisji o przedłożenie stosownych wniosków legislacyjnych.
W szczególności uważam, że istotną kwestią dla dobra państw członkowskich jest to, że wymagamy od nich składania sprawozdań z postępu w ramach rocznych sprawozdań z realizacji strategii lizbońskiej. W przeciwnym razie większość użytecznych zaleceń, które formułujemy w sprawozdaniu, byłoby jedynie martwą literą. Podzielam również stanowisko pani poseł Edit Herczog, że preferencyjne traktowanie nowych państw członkowskich, a zwłaszcza pozostających poza strefą euro, stanowi ważną polityczną konsekwencję tego całego przedsięwzięcia. Te państwa znajdują się w szczególnie trudnej sytuacji, nawet o wiele trudniejszej niż małe i średnie przedsiębiorstwa, a przecież mogłyby odegrać niezwykle ważną rolę w przezwyciężaniu kryzysu.
Odniosę się tu jedynie do kilku kwestii dotyczących rynku wewnętrznego: rzeczywiście obawy budzi to, że zaledwie 8% MŚP prowadzi działalność transgraniczną; ten odsetek musi się zwiększyć. Programy mentorskie mają szczególnie istotne znaczenie w zachęcaniu do podejmowania takiej działalności. Ten cel można by osiągnąć z jednej strony poprzez ograniczenie obciążeń administracyjnych, a z drugiej strony w drodze działań w dziedzinie podatku VAT, takich jak wprowadzenie systemu "punktu kompleksowej obsługi” lub ograniczenia stawki VAT. Ponadto musimy propagować większe ukierunkowanie na MŚP w sferze zamówień publicznych na szczeblu Wspólnoty, na przykład poprzez częstsze wybieranie MŚP na głównych wykonawców, czy publikację zaproszeń do składania ofert skierowanych właśnie do tych przedsiębiorstw.
Koło poselskie SME Circle, któremu przewodniczę, bardzo chciałoby zobaczyć rezultaty ustanowienia kompleksowego systemu gwarancji i kredytowania na szczeblu UE. Liczę na to, że nowe możliwości stworzone przez Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) spełnią pokładane w nich nadzieje. Odnośnie do szybkiego wprowadzenia w życie dyrektyw w sprawie płatności i w celu rozwiązania kwestii zadłużenia uważam, że należy podjąć skoordynowane działania na szczeblu państw członkowskich. Generalnie rzecz biorąc państwa członkowskie, zarówno w celu znalezienia nowych rynków, jak i sprostania wyzwaniom administracyjnym, muszą podejmować starania zmierzające do wzmocnienia systemu mentoringu, a wsparcie UE dla takiego przedsięwzięcia musi nadejść szybko.
Jacques Toubon
(FR) Pani przewodnicząca! Chciałbym wyrazić zadowolenie z powodu tej dyskusji i przyjęcia statutu europejskiej spółki prywatnej i w szczególności przekazać wyrazy uznania naszemu sprawozdawcy, panu posłowi Lehnemu. Uważam, że tekst, który zostanie przyjęty przez tę Izbę, w pewnym sensie, przyczyni się do rozsławienia jego nazwiska i europejska spółka prywatna dla przyszłych pokoleń będzie spółką Klausa-Heinera Lehnego.
Chciałbym odnieść się do jednej kwestii. Podzielam niedawno wyrażony pogląd przez pana posła Becseyego. Jestem przekonany, że przepisy dotyczące partycypacji pracowników, zaproponowane w formie kompromisowej, są niezgodne z ustalonym celem. Innymi słowy zupełnie nie służą ułatwieniom, które ten statut miał skutecznie zapewnić małym i średnim przedsiębiorstwom.
Moim zdaniem błędem jest wprowadzanie partycypacji pracowniczej na takim poziomie, to znaczy w takich małych przedsiębiorstwach. Doskonale rozumiem wagę, jaką przywiązuje się do systemu społecznego i ekonomicznego zarządzania, który się sprawdził. Uważam, że w tym wypadku tracimy część skuteczności statutu, który proponujemy i który ma zostać przyjęty, poprzez narzucanie systemów partycypacji pracowniczej małym przedsiębiorstwom, podczas gdy takie systemy, w moim odczuciu, dobrze funkcjonują tylko w dużych przedsiębiorstwach. Niemniej jednak, z tym jednym zastrzeżeniem, sądzę, że tekst jest bardzo dobry.
Przewodnicząca
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się jutro, w czwartek, o godzinie 12:00 w południe.
Martí Grau i Segú
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów. - (ES) Pani przewodnicząca! Po pierwsze chciałbym podziękować sprawozdawczyni, pani poseł Herczog, za jej sprawozdanie i współpracę ze sprawozdawcami innych komisji opiniodawczych.
Jako sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, chciałbym krótko odnieść się do trzech kwestii, które uważamy za bardzo istotne - chociaż w znacznej mierze my także akceptujemy pozostałe elementy - i które chcieliśmy uwypuklić podczas opracowywania naszej opinii.
Po pierwsze, chcę zwrócić uwagę na potrzebę podjęcia działań mających na celu zaradzenie sytuacji, która często ma miejsce, gdy właściciel małego lub średniego przedsiębiorstwa przechodzi na emeryturę. Nazbyt często konsekwencją takiego przejścia na emeryturę jest zaprzestanie działalności tych przedsiębiorstw lub, w innych przypadkach, wchłonięcie ich przez większe przedsiębiorstwa, w wyniku czego przestają one być małymi lub średnimi przedsiębiorstwami.
Po drugie, chciałbym podkreślić wartość szkoleń jako bardzo ważnego elementu zarówno z punktu widzenia zwiększania potencjału przedsiębiorstw i ich pracowników, jak i podkreślania społecznego znaczenia przedsiębiorstw dla społeczeństwa w szerszym kontekście.
I wreszcie, chcę się odnieść w szczególności do sytuacji kobiet, które w dalszym ciągu borykają się z ogromnymi trudnościami w prowadzeniu tego rodzaju przedsiębiorstw.
Richard Corbett
Pani przewodnicząca! Wstałem, by z dezaprobatą odnieść się do tego, co wcześniej powiedział pan poseł Allister w swoich niedorzecznych uwagach na temat przypuszczalnych kosztów związanych z uregulowaniami UE dotyczącymi przedsiębiorstw, a w szczególności dla przedsiębiorstw brytyjskich.
Opierają się one na niektórych, tak zwanych badaniach, szeroko omawianych obecnie w brytyjskiej prasie o eurosceptycznym profilu, popartych jeszcze bardziej absurdalnymi wyliczeniami tych kosztów.
Te badania są niepoprawne z trzech powodów. Po pierwsze, przytacza się w nich przesadzone dane na temat ilości przepisów prawa przyjętych na szczeblu UE, zamiast na szczeblu krajowym. Podaje się, że jest ich 50% lub więcej, podczas gdy wyniki większości badań krajowych dowodzą, że ich odsetek wynosi między 6 a 15%. Po drugie, nie uwzględnia się w nich tego, że przepisy prawodawstwa UE, jeżeli zostały właściwie opracowane, przyczyniają się do obniżenia kosztów przedsiębiorstw i ograniczenia biurokracji, ponieważ stanowią jeden zbiór standardów - wspólnych reguł dla wspólnego rynku - zamiast 27 odrębnych i zróżnicowanych regulacji. Po trzecie, w tych badaniach nie bierze się pod uwagę tego, że jeżeli faktycznie narzucamy koszty, robimy to na ogół z rozmysłem, w celu zaoszczędzenia środków pieniężnych na poziomie następnym. Jeżeli wymagamy, żeby dystrybucja papierosów była powiązana z systemem ostrzegania o zagrożeniach dla zdrowia, albo gdy domagamy się stopniowego eliminowania azbestu z naszych produktów lub miejsc pracy, chodzi nam o ograniczenie kosztów ochrony zdrowia i ratowanie istnień ludzkich na poziomie wyższym.
W tych badaniach celowo nie przedstawia się wyważonego i pełnego obrazu sytuacji, a oburzające jest to, że ktoś, kto twierdzi, że reprezentuje wszystkich swoich wyborców, zwraca uwagę tylko na jedną stronę argumentacji.
Ieke van den Burg
Pani przewodnicząca! Szkoda, że pan poseł Toubon wychodzi z sali, ponieważ chciałam ustosunkować się do jego zarzutu względem naszego kompromisu: a mianowicie, że wymaga się w nim nałożenia nowych dotkliwych obciążeń na MŚP. W gruncie rzeczy w tym kompromisowym rozwiązaniu zostaje zmienione status quo w odniesieniu do połączeń, podziału przedsiębiorstw i przenoszenia siedzib. W przypadku nowych przedsiębiorstw, rozpoczynających działalność od podstaw, obowiązuje dość wysoki próg dla przedsiębiorstw zatrudniających mniej niż 500 pracowników. Te przedsiębiorstwa, w których pracuje od 500 do 1 000 osób otrzymują takie same warunki, jakie są określone w innych dyrektywach. Nie można powiedzieć, że jest to zwiększanie uciążliwości status quo, lecz przeciwnie, jego ułatwienie. W ramach tych konsultacji z partnerami społecznymi chcemy poświęcić uwagę kwestiom uproszczeń i ustanowienia lepszego systemu zharmonizowanego w całej UE.
Ján Figeľ
komisarz. - Pani przewodnicząca! Chciałbym podziękować wszystkim za bardzo ciekawą debatę. Po pierwsze, przepraszam w imieniu mego kolegi, Charliego McCreevy'ego, który jutro wcześnie rano ma do załatwienia sprawy w Ecofin. Jego nieobecność jest spowodowana koniecznością przygotowana się do tego spotkania.
Chcę się ustosunkować do kilku podniesionych tu kwestii. Odpowiedzią na niektóre z nich jest cały proces, który prowadzimy wspólnie, na przykład wyraźne sygnały polityczne, które Parlament przekazywał MŚP w 2009 roku. Stanowią one dobrą zachętę, zwłaszcza w czasie kryzysu, szczególnie dlatego, że jesteśmy przekonani o ogromnym potencjale MŚP i o tym, że zasługują one na szczególną uwagę - na włączanie spraw ich dotyczących do wszystkich dziedzin polityki. Przykładem są tu choćby wzajemne relacje między kształceniem, szkoleniem a działalnością MŚP.
Jestem zadowolony, że od 2007 roku wspólnie z Dyrekcją Generalną ds. Przemysłu i panem komisarzem Verheugenem zajmujemy się zagadnieniem kształcenia w zakresie przedsiębiorczości, które jest bardzo potrzebne w Europie, a nie nadąża za wieloma innymi obszarami. Mógłbym podać dużo przykładów innych dobry instrumentów - takich jak program Erasmus dla Młodych Przedsiębiorców - ale nie chcę teraz o nich mówić. Jest to proces, na który składa się wiele kwestii związanych z dostępem do środków finansowych. EBI obecnie tworzy przestrzeń dla kredytów i wygospodarowuje środki: 30 miliardów euro dla MŚP, 1 miliard rocznie więcej dla średniej wielkości spółek i dodatkowy 1 miliard euro na instrument finansowania typu mezzanine.
Jak państwu wiadomo, ostatnio podjęliśmy decyzję o złagodzeniu zasad pomocy państwa, podnosząc próg pomocy de minimis do 500 000 euro, co oznacza ogólnie rzecz biorąc lepsze warunki dla pomocy państwa o większej intensywności. Ta decyzja przyczyni się również do łatwiejszego dostępu do subsydiów na powytwarzanie produktów ekologicznych.
Pan poseł Karas mówił o programie Small Business Act (SBA). Niektóre państwa członkowskie już monitorują wdrażanie programu i składają sprawozdania z jego realizacji. Tak było w 2008 roku, a począwszy od roku 2009, państwa członkowskie będą przeprowadzały oceny w ramach krajowych programów reform. Będziemy więc wiedzieć więcej i właśnie w taki sposób będzie następował rozwój kultury włączania spraw dotyczących MŚP do wszystkich dziedzin polityki i udzielania im wsparcia.
W sprawie zamówień publicznych i MŚP Komisja przeprowadziła szerokie konsultacje z zainteresowanymi stronami, między innymi z organizacjami biznesu. Rzeczywistym problemem jest w tym wypadku przestrzeganie zasad przez publicznych nabywców. Potrzebna jest nam większa konkurencja, większa przejrzystość, a zupełnie niepotrzebna dyskryminacja, ale dobrą nowina jest to, że 42% ogólnej ilości zamówień, ponad unijne progi, już trafia do MŚP w Unii Europejskiej, co należy uznać za znaczące wsparcie.
Pan poseł Wurtz poruszył kwestię rozdziału siedzib statutowych i siedzib głównych oraz problem potencjalnego ograniczenia partycypacji pracowniczej. Rozdzielanie siedzib statutowych MŚP i siedzib głównych stało się już powszechnie stosowaną praktyką w połowie państw członkowskich, między innymi w tych, które mają wysokie standardy w odniesieniu do środków ochronnych polityki społecznej. W ten sposób zapewniona jest elastyczność potrzeba przedsiębiorstwom przy prowadzeniu działalności gospodarczej w więcej niż jednym państwie.
Kwestia trzydziestodniowej płatności, której domagał się pan poseł Beaupuy, powinna znaleźć się we wniosku dotyczącym zwalczania opóźnień w płatnościach, który jest już w przygotowaniu i powinien być przyjęty w Komisji przed końcem miesiąca.
Sprawa konsultacji i partycypacji pracowników była tu już szeroko dyskutowana - i to nie tylko dzisiaj. W ramach przygotowań, Komisja, w okresie od lipca do października 2007 roku, przeprowadziła publiczne konsultacje na temat możliwości, które daje statut SPE. Przedstawiciele związków zawodowych, wśród nich również europejskich, przedstawili swoje opinie podczas konferencji, zwłaszcza zorganizowanych w 2008 roku. Największa z konferencji odbyła się właśnie w 2008 roku, a te zagadnienia w ubiegłym roku kilkakrotnie omawialiśmy z ekspertami z europejskich związków zawodowych. Chcę zwrócić uwagę na jedną ważną rzecz, a mianowicie na podstawę prawną. Nie jest nią art. 138, ponieważ ta sprawa nie wchodzi w zakres polityki społecznej, ale art. 308, co zmienia charakter tej inicjatywy, a więc wymagana jest jednomyślność państw członkowskich. Nie było powodu przeprowadzać specjalnych konsultacji na mocy tego pierwszego artykułu.
Chcę państwu przypomnieć, że zwróciliśmy się już do dużych przedsiębiorstw sektora publicznego, gdy przystępowaliśmy do opracowania wniosku w sprawie spółki europejskiej i że wniosek dotyczący SPE został przygotowany dla MŚP. Prawa pracowników do informacji i konsultacji natomiast zostały już uregulowane w 2001 roku, w pierwszej dyrektywie w sprawie spółki europejskiej.
Od 2002 roku mamy w Unii Europejskiej ogólne ramy w odniesieniu do informowania pracowników i przeprowadzania z nimi konsultacji. Nie ma powodu, żeby pomijać te przepisy i proponować inne rozwiązanie w obecnym wniosku dotyczącym SPE.
Jeżeli prawa zbiorowe pracowników mają być udoskonalone, co jest naszą intencją, nie powinno się wprowadzać ulepszeń tylko dla jednego rodzaju spółki, lecz podjąć bardziej ogólną inicjatywę, w której zostaną również uwzględnione różne tradycyjne rozwiązania stosowane w państwach członkowskich.
Osiągnęliśmy już ważny postęp w ocenie praw pracowników w statucie spółki europejskiej. Nad kolejnymi działaniami zastanowimy się po przeprowadzeniu pełnej oceny w 2010 roku.
Zgłoszono pewne zastrzeżenia dotyczące powodów, nieuwzględnienia w szerszym zakresie kwestii opodatkowania i rachunkowości. Chciałbym państwu przypomnieć, że nie dysponujemy ogólnymi uprawnieniami legislacyjnymi w odniesieniu do każdej kwestii. Inicjatywy legislacyjne w przypadku prawa spółek, prawa upadłościowego, przepisów prawa dotyczących rachunkowości i prawa podatkowego są związane z bardzo specyficznymi i często rygorystycznymi podstawami prawnymi zawartymi w naszych Traktatach, a aktualnie obowiązujący Traktat w zasadzie nie stanowi podstawy prawnej dla wszystkich przepisów europejskiego prawa gospodarczego.
I jeszcze jedna kwestia, ostatnia, lecz nie mniej ważna, chcę państwu podziękować za bardzo otwartą i konstruktywną debatę, a także za naprawdę owocną współpracę w sprawach dotyczących polityki względem MŚP. Widzę na tej sali wielu przyjaciół MŚP. Wskazówki zawarte w pierwszym sprawozdaniu zostaną uwzględnione w trakcie realizacji planu działania i w szczególności we wszystkich odpowiednich obszarach mających związek z małymi przedsiębiorstwami.
W nawiązaniu do sprawozdania pana posła Lehnego muszę powiedzieć, że w dalszym ciągu trzeba wykonać wiele pracy, ponieważ musimy osiągnąć porozumienie w Radzie. Na to potrzebujemy trochę czasu, zwłaszcza w świetle wymogu jednomyślności, lecz państwa wkład naprawdę przyczyni się do rozluźnienia atmosfery i pomoże w znalezieniu faktycznego konsensusu i uzyskaniu akceptacji. Chcemy ułatwić ten proces i wprowadzić statut, który rzeczywiście będzie pomocny dla przedsiębiorstw europejskich.
W nawiązaniu do transgranicznego przenoszenia siedzib statutowych: Komisja podziela pogląd, że spółki powinny mieć swobodę w przenoszeniu swoich siedzib w obrębie Unii Europejskiej, pod warunkiem, że zagwarantowane zostały prawa wspólników, wierzycieli i pracowników. Musimy zatem właściwie wyważyć proporcje między swobodą przedsiębiorczości a interesami stron trzecich.
Na zakończenie chciałbym powiedzieć, że mamy obecnie Europejski Rok Kreatywności i Innowacyjności i jest bardzo ważne, żeby wypracować podejście, które umożliwi wyzwolenie potencjału kreatywności w naszych przedsiębiorstwach. Ogromne znaczenie mają ludzie, nie tylko z powodu kryzysu, ale także dlatego, że nie istnieje żaden większy potencjał niż ten, którym dysponują. Do kwestii takich jak prawo własności intelektualnej czy patent wspólnotowy w niedalekiej przyszłości będzie się podchodzić w sposób politycznie bardziej otwarty i przychylny. Europa mogłaby wykazać się większą innowacyjnością i kreatywnością we wspieraniu MŚP.
Klaus-Heiner Lehne
Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Chciałbym odnieść się do czterech kwestii. Po pierwsze, uważam, że Komisja powinna odstąpić od argumentu dotyczącego dyrektywy w sprawie przenoszenia siedzib statutowych, ponieważ naraża się na pośmiewisko wśród specjalistów swoją teorią, że operacja przeniesienia siedziby spółki, poprzez ustanowienie spółki w sąsiednim państwie, a następnie połączenie już istniejącej własnej spółki z nowo utworzoną na mocy dyrektywy w sprawie połączeń, mogłaby być niewiele bardziej zbiurokratyzowana. Rozmawiamy tu o ograniczeniu biurokracji i staramy się ułatwić funkcjonowanie MŚP. Ten wniosek jest jedynie dowodem na to, jak niewielki sens ma trwanie Komisji przy odmowie przedstawienia wniosku dotyczącego 14. dyrektywy. Z takiego stanowiska korzyści czerpią tylko prawnicy.
Moja druga uwaga dotyczy partycypacji. Pani poseł van den Burg ma rację: kompromisowe rozwiązanie, które przedstawiliśmy nawet w najmniejszym stopniu nie dotyka MŚP. Naszym celem jest wyłącznie niedopuszczenie do nadużyć i wskazanie spółek, które w rzeczywistości są spółkami dużymi i należy je raczej uznać za spółki europejskie niż za europejskie spółki prywatne ze względu na liczbę pracowników. W praktyce w zasadzie rejestruje się tylko przypadki nadużyć.
Trzecia uwaga odnosi się do teorii rzeczywistej siedziby, do której przychyla się zaledwie siedem państw członkowskich - tylko siedem! W ubiegłym roku największe państwo członkowskie, Niemcy, odstąpiło od tej teorii. Europejski Trybunał Sprawiedliwości wprawdzie nie jest jej zwolennikiem, ale dopuszcza ją w wyjątkowych przypadkach, czego dowodem jest wyrok w sprawie Cartesio. Ten statek już odpłynął i nie ma sensu toczyć sporów wokół tej sprawy.
Czwartą kwestią, do której chcę się odnieść, jest argument posłów lewego skrzydła - z których żaden nie uczestniczył we wcześniejszej debacie - że wniosek należy odrzucić. W tym argumencie nie została uwzględniona istota sprawozdania - pan poseł Medina Ortega zdecydowanie ma rację. W sprawozdaniu zostały ujęte wszystkie krytyczne uwagi, które zgłoszono. W związku z tym proponowałbym, żeby również posłowie lewego skrzydła przeczytali jednak ponownie sprawozdanie i poprawki, a potem jeszcze raz przedyskutowali je w swojej grupie.
Edit Herczog
sprawozdawczyni. - Pani przewodnicząca! Wielka szkoda, że w tej sali nie ma wszystkich moich wyborców, ponieważ niezwykle przyjemnie byłoby w ich obecności słyszeć słowa uznania dotyczące sprawozdania w sprawie programu Small Business Act, wyrażane tu przez tylu posłów z tak wielu państw i reprezentujących tak wiele partii. Muszę jednak pokreślić, że moje sprawozdanie nie powstałoby bez pomocy Komisji, a mianowicie pana komisarza Verheugena i jego niewielkiej grupy współpracowników, pani Le Bail i innych. Nie mogłabym go opracować bez pomocy SME Intergroup.
Większość moich koleżanek i kolegów posłów akceptuje całą treść sprawozdania, czego dowodzi niewielka liczba wprowadzonych poprawek. Niektóre koleżanki i koledzy posłowie pytali, dlaczego nie jest ono prawnie wiążące. Nie jest ono z natury rzeczy prawnie wiążące z wielu powodów. Niemniej jednak jutro zwrócimy się z prośbą o przeprowadzenie głosowania imiennego nad wieloma punktami sprawozdania, by dowieść wspólnego działania Parlamentu i wspólnego wymogu Rady w tej kwestii.
Na zakończenie chciałabym powiedzieć, że dokładnie 200 lat temu Darwin opublikował swoje dzieło o pochodzeniu gatunków. Stwierdził w nim, że przetrwa wcale nie najsilniejszy, lecz najbardziej zdolny do adaptacji. Moim zdaniem poprzez program Small Business Act stwarzamy państwom członkowskim przestrzeń na adaptację i możliwości manewru, a małym przedsiębiorstwom w państwach członkowskich warunki sprzyjające szybszemu dostosowywaniu, przetrwaniu obecnego kryzysu i zmierzeniu się z kolejnymi wyzwaniami. Bardzo państwu dziękuję za poparcie.
Przewodnicząca
Otrzymałam cztery projekty rezolucji od czterech grup politycznych, w sprawie udziału pracowników w europejskiej spółce prywatnej.
Głosowanie odbędzie się w czwartek.
Oświadczenia pisemne (art. 142 regulaminu)
Gabriela Creţu  
Chciałbym tylko zwrócić uwagę na dwie bardzo istotne kwestie.
Bardzo ważne znaczenie ma dostęp do środków finansowych oraz ułatwienia prawne i administracyjne. Stworzenie specjalnego funduszu dla MŚP i wprowadzenie mikrokredytów, to warunki bez których MŚP nie będą mogły funkcjonować w trudnej sytuacji rynkowej, a możliwości ustanawiania nowych MŚP będą bardzo ograniczone.
Druga kwestia wiąże się ze statusem kobiet prowadzących małe przedsiębiorstwa. Pod wieloma względami nie różni się on wiele od statusu pracowników. Powodem takiego stanu rzeczy może być brak rozwoju usług ułatwiających zachowanie równowagi między życiem prywatnym a pracą zawodową, a także trudne otoczenie konkurencyjne, w którym sieci znaczą bardzo wiele. Takie sieci, które ułatwiają przepływ informacji i w razie potrzeby mogą być źródłem wsparcia, działają na ogół w przedsiębiorstwach prowadzonych przez mężczyzn, podczas gdy kobiety pod tym względem znajdują się w o wiele gorszej sytuacji. Dlatego należy zachęcać do budowania więzi między przedsiębiorstwami prowadzonymi przez kobiety a tymi, którymi zarządzają mężczyźni.
Apelujemy również o uznawanie we wszystkich państwach członkowskich statusu współwłaściciela w przypadku kobiet pracujących w małych przedsiębiorstwach. Na ogół właścicielem jest mężczyzna, natomiast każdą kobietę traktuje się jak nieodpłatnie pracującego członka rodziny. Kobiety nie mają nawet zapewnionego ubezpieczenia społecznego, z którego korzystają pracownicy. W gruncie rzeczy na starość, lub w razie rozstania z partnerem, konsekwencje dla nich są oczywiste i przerażające...
Adrian Manole  
Konkurencyjność MŚP często jest ograniczona z powodu barier blokujących handel transgraniczny. Zniesienie tych barier przyniosłoby większą stabilność prawną i umożliwiłoby bardziej skuteczną ocenę ryzyka odpowiedzialności, która ciąży na przedsiębiorstwach i przedsiębiorcach. Parlament Europejski, przedstawiając to sprawozdanie, dał dowód pełnego zrozumienia ważnej roli, która przypada małym i średnim przedsiębiorstwom w kształtowaniu konkurencyjności europejskiej gospodarki.
Dobrze przemyślany statut europejskiej spółki prywatnej, stanowiący uzupełnienie już istniejących form prawnych, będzie miał pod wieloma względami korzystny wpływ na konkurencyjność europejskich MŚP: przyczyni się on do konsolidacji europejskiego rynku wewnętrznego, uproszczenia ram prawnych dla przedsiębiorstw, a tym samym do ograniczenia kosztów doradztwa oraz ułatwienia dostępu do rynków transgranicznych, a także do poprawy integracji gospodarczej i rozwoju.
Dzięki temu statutowi MŚP zyskają również więcej elastyczności.
MŚP stanowią 90% podmiotów w gospodarce UE i zapewniają dwie trzecie miejsc pracy. Dlatego też należy im stwarzać możliwie najlepsze warunki, żeby mogły przyczyniać się do wzrostu gospodarczego na zintegrowanym rynku wewnętrznym, korzystać z nadarzających się okazji i podołać wyzwaniom, które niesie z sobą globalizacja.
Søren Bo Søndergaard  
na piśmie. - (DA) Celem przedmiotowego wniosku według Komisji jest poprawa ramowych warunków działalności przedsiębiorczej na rynku wewnętrznym UE.
Cel wniosku zostanie osiągnięty poprzez stworzenie przedsiębiorstwom możliwości swobodnego wyboru państwa członkowskiego, w którym chcą mieć siedzibę statutową, niezależnie od miejsca prowadzenia rzeczywistej działalności, i ustanowienie obowiązku przestrzegania wyłącznie przepisów prawa państwa siedziby statutowej.
Przyjmując takie przepisy otworzy się tylko drogę do obchodzenia w państwach członkowskich UE z tak ogromnym trudem wywalczonych praw pracowników.
Prawda opiera się na faktach. Pozwolę sobie zatem przedstawić konkretną sytuację.
Pewne duńskie przedsiębiorstwo posiadające siedzibę statutową w Kopenhadze i zatrudniające 35 pracowników jest, zgodnie z duńskim prawem, zobowiązane do akceptowania przedstawicieli wyznaczonych przez pracowników do udziału w zarządzaniu przedsiębiorstwem. W ten sposób w pewnym stopniu zapewnia się pracownikom wgląd w sytuację przedsiębiorstwa i jego plany na przyszłość.
Jeżeli przedstawiony wniosek zostanie przyjęty w niezmienionej formie, przedsiębiorstwo, o którym mowa mogłoby zarejestrować się jako spółka europejska z siedzibą w Finlandii. W jednej chwili okazałoby się, że obowiązuje ją wymóg posiadania 150 pracowników, by mogli oni skorzystać z prawa do własnej reprezentacji. W wielu pozostałych państwach członkowskich UE sytuacja jest jeszcze gorsza.
Być może do wniosku Komisji zostaną wprowadzone niewielkie zmiany w trakcie zbliżających się negocjacji. Możliwe, że tekst, który zostanie ostatecznie przyjęty nie będzie wcale taki zły.
W każdym razie wszyscy powinniśmy zadać sobie pytanie "dlaczego”? Dlaczego Komisja planuje i ponownie przedstawia wnioski, których jedynym celem jest ograniczenie praw pracowników? Czy przypadkiem nie dlatego, że zdecydowanie źle się dzieje w UE?
