Hervatting van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op 19 april 1996 werd onderbroken, te zijn hervat.

In memoriam
De Voorzitter
Waarde collega's, het spijt mij u te moeten meedelen dat de heer Robert Hersant op 21 april 1996 is overleden. De heer Hersant was voorzitter van het directiecomité van het persconcern Robert Hersant. Van 1956 tot 1978 was hij lid van het Franse parlement. Bij de rechtstreekse verkiezingen in juni 1984, 1989 en 1994 werd de heer Hersant als lid van het Europees Parlement gekozen, waar hij deel uitmaakte van de Fractie van de Europese Volkspartij. Hij was lid van de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid. Wij bieden zijn familie, zijn fractie en al zijn vrienden onze deelneming aan. Ik verzoek u nu op te staan en een minuut stilte in acht te nemen.
(Het Parlement neemt een minuut stilte in acht)

McNally
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een motie van orde indienen krachtens artikel 102, lid 2, van het Reglement. Gisteren was er in een vergadering van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, evenals bij vele voorgaande gelegenheden het geval was, alweer geen vertolking in of uit het Fins en Zweeds, ondanks het feit dat een Fins lid van de commissie een verslag indiende en zeer uitvoerige amendementen moest behandelen.
Als Engelstalige, veroordeel ik deze onbeleefdheid jegens andere leden van het Parlement. Het is zeer discriminerend dat zij hun standpunten kenbaar moeten maken in een vreemde taal. Ik verzoek u dringend, mijnheer de Voorzitter, ervoor te zorgen dat leden die een verslag moeten indienen dat voortaan in hun eigen taal kunnen doen, zelfs als dat betekent dat er voor de betreffende periode tolken bij andere commissies vandaan gehaald moeten worden. De commissie acht dit een zeer zorgwekkende zaak. Alle woordvoerders in dit Parlement hebben het recht zich in hun moedertaal uit te drukken, ongeacht of die taal nu door velen of weinigen gesproken wordt.

Macartney
Mijnheer de Voorzitter, ik wil iets zeggen over de viering van een belangrijke dag morgen, namelijk Schumandag, Europadag, of Dag van de Vrede in Europa. Overal in Europa zal ter gelegenheid daarvan de Europese vlag wapperen, behalve in Schotland, omdat de minister van Schotse Zaken van de Britse regering verboden heeft de Europese vlag te hijsen op openbare gebouwen in Schotland en de verspreiding van documentatiemateriaal over deze Europadag op scholen heeft trachten te verhinderen. Dit Parlement moet hiervan op de hoogte gesteld worden en als u vraagt waarom hij dat doet, dan luidt het antwoord: vanwege de rundvleescrisis. Hij probeert Europa tot zondebok te maken voor zijn falend optreden als vertegenwoordiger van de Schotse rundvleesindustrie. Tot mijn vreugde kan ik het Parlement echter mededelen dat de plaatselijke overheden in heel Schotland, tegen dat verbod in, de vlag zullen hijsen.

Miller
Mijnheer de Voorzitter, in aansluiting op de opmerkingen van de heer Macartney wil ik u mededelen dat de heer Forsyth, ook al mag van hem de Europese vlag niet gehesen worden op openbare gebouwen in Schotland, toch een groep ambtenaren van het Ministerie van Schotse Zaken een bezoek aan dit Parlement laat brengen om meer te weten te komen over de Europese Unie en de werking van het Parlement. Ik vermoed dat hij deze ambtenaren niet met de witte vlag hierheen gestuurd heeft, maar om vast te houden aan zijn standpunten.

De Voorzitter
Beste collega's, wij wilden toch een punt zetten achter dit debat?! Ik kan u verzekeren dat de Europese Unie niet onder de indruk is van wat de Britse minister voor Schotland heeft gezegd.

Florio
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een proceduremotie indienen op grond van artikel 28, lid 2 van het Reglement. Ik heb u in november 1995, overeenkomstig artikel 28, lid 2 van het Reglement, een vraag gesteld over het gebouwenbeleid in Brussel en heb met name gevraagd of de instanties in Brussel door het Voorzitterschap gemachtigd waren in verband met het immobiliënbeleid van het Parlement.
U heeft mij pas vier maand later een antwoord gegeven, dus veel later dan de voorziene termijn van 30 dagen. U heeft helemaal niet op deze vraag geantwoord en heeft eenvoudigweg twee vragen samengevoegd die u al eerder beantwoord had. U heeft helemaal geen antwoord gegeven op de concrete vraag die ik u gesteld had.
Ik ben van oordeel dat dit, zij het wellicht onvrijwillig, een overtreding van het Reglement is. Ik wil verduidelijken dat het hier om vraag 14975 van 10 november 1995 gaat. Ik vraag u, mijnheer de Voorzitter, te verduidelijken waarom nooit een antwoord gegeven is op deze vragen, die met name het gebouwenbeleid in Brussel betroffen, dat voor heel wat twijfel in deze Vergadering heeft gezorgd en zorgt.

De Voorzitter
Waarde collega, ik zal dit natrekken.

Verwelkoming
De Voorzitter
Dames en heren, collega's, morgen 46 jaar geleden, op 9 mei 1950, legde Robert Schuman, toen Frans minister van Buitenlandse Zaken, een historische verklaring af. Op basis van deze verklaring werden de Europese Gemeenschappen opgericht, die zich in de loop van de jaren verder hebben ontwikkeld tot de Europese Unie van vandaag. Daarom verheugt het mij zeer dat ik hier vandaag de tien winnaars van de door de EVP-Fractie georganiseerde "Opstelwedstrijd Robert Schuman" van ganser harte welkom mag heten.
Ieder van u heeft een uitstekend opstel geschreven over het onderwerp "Europa zoals ik het vandaag ken - het Europa waarin ik morgen zou willen leven" . Ik zou u zeer hartelijk willen feliciteren met uw voortreffelijke prestatie en ik hoop dat u een interessante en boeiende dag in het Europees Parlement zult doorbrengen!
(Applaus)
Dringende politieke kwesties
De Voorzitter
Aan de orde is een mededeling van de Commissie over dringende politieke kwesties. Het woord is aan de heer Fischler, lid van de Commissie.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, ik zou u van harte willen danken voor deze mogelijkheid om verslag uit te brengen over de oplossing van de BSE-crisis, die ons allen aangaat. Ik zou mij in dit verslag willen beperken tot de elementen die nieuw zijn sinds het vorige verslag dat ik het Parlement kon uitbrengen.
Daarbij zou ik in het bijzonder willen ingaan op de conclusies van de Raad van ministers van Landbouw van 29 en 30 april jongstleden. Ten eerste heeft de Raad nog eens bevestigd dat het exportverbod voor het Verenigd Koninkrijk in de andere landen van de Europese Unie en in derde landen een overgangsmaatregel is en dat de stapsgewijze opheffing van de implementering ervan afhangt van de maatregelen die in Groot-Brittannië tot bestrijding van BSE werden of nog moeten worden genomen. Ik denk dan aan het zogenaamde slachtprogramma.
Ten tweede heeft de Commissie met medewerking van de lid-staten van 22 t/m 24 april 1996 een controlebezoek aan Groot-Brittannië gebracht. In het verslag van dit controlebezoek wordt gezegd dat de genomen maatregelen in Groot-Brittannië in beginsel worden goedgekeurd, maar wordt er tegelijkertijd ook de aandacht op gevestigd dat verschillende maatregelen nog niet voldoende zijn geïmplementeerd en dat vooral bij de identificatie van de dieren onvolkomenheden worden vastgesteld.
Ten derde heeft Groot-Brittannië een bijkomend, selectief slachtprogramma voorgelegd. Dit programma werd op technisch niveau tijdens de Raadszitting onderzocht en van de zijde van de Commissie, waaraan de verschillende onderdelen van dit voorstel al eerder waren voorgelegd, werd vastgesteld dat men in de grond geen alternatief voor dit programma ziet, maar dat het natuurlijk nodig is in het Permanent Veterinair Comité over eventuele technische aanvullingen van dit programma te discussiëren. Deze gesprekken vinden net vandaag in het Permanent Veterinair Comité plaats. Het gaat er vooral om ook de haarden waar zich talrijke gevallen van BSE hebben voorgedaan, in het selectieve slachtprogramma te betrekken.
Voorts heeft men zich over het door Portugal voorgelegde slachtprogramma gebogen en daar kennis van genomen en heeft men de opdracht gegeven dit programma in het Permanent Veterinair Comité verder te bespreken en goed te keuren. Ten slotte werd in deze discussie uitgebreid aandacht besteed aan het feit dat wij moeten nadenken over de wijze waarop de Commissie tot dusver wetenschappelijk advies krijgt. De Commissie heeft zich bereid verklaard ter zake een voorstel te doen. Er moet volgens haar een wetenschappelijk comité in het leven worden geroepen, dat vooral van een multidisciplinaire aanpak uit moet gaan en waarop in de toekomst een beroep kan worden gedaan telkens als er zich nog zo complexe vraagstukken als het BSE-probleem voordoen.
De Raad heeft ten slotte vastgesteld dat de maatregelen waartoe al is besloten tezamen met het selectieve slachtprogramma waartoe nog moet worden besloten een voldoende voorwaarde zijn om tot een geleidelijke opheffing van het exportverbod over te gaan. Daartoe moeten de maatregelen echter niet alleen als programma bestaan, maar moeten ze ook geïmplementeerd zijn en moet tevens een begin worden gemaakt met het selectieve slachtprogramma. De eerste van deze stappen zal - hoewel een desbetreffend voorstel niet uitdrukkelijk in de conclusies van de Raad is opgenomen - het exportverbod op gelatine, talg en rundersperma betreffen. De Commissie heeft zich daar vanochtend mee beziggehouden, een voorstel besproken en zich tevens gebogen over de vraag welke voorwaarden moeten worden gesteld aan de produktie van gelatine en talg in Groot-Brittannië, respectievelijk welke voorwaarden vervuld moeten zijn om te kunnen beweren dat deze produktie veilig is en het exportverbod derhalve kan worden opgeheven.
Deze voorwaarden werden vanochtend door de Commissie vastgesteld en ik heb de taak op mij genomen op de volgende bijeenkomst van het Permanent Veterinair Comité een voorstel van de Commissie voor te leggen, dat daar dan kan worden besproken. Dit voorstel voorziet voornamelijk in een definitie van een veilig produktieprocédé en daarnaast ook in een identificatieplicht, waarna het exportverbod op deze produkten kan worden opgeheven.
De Raad verlangt ook dat wij in geheel Europa, dat wil zeggen in de hele Europese Unie, inspanningen doen om het identificatiesysteem voor alle dieren, dus niet alleen voor runderen, te verbeteren. Voorts moeten wij er vooral voor zorgen dat niet alleen de dieren die altijd in dezelfde stal staan, maar ook de bewegingen van de dieren, met andere woorden de handel, worden geregistreerd. De Commissie kan ter zake vaststellen dat er eigenlijk voorschriften voor het kenmerken van dieren bestaan, maar dat het ook volgens haar zinvol lijkt dat er tevens rekening wordt gehouden met de eerder door mij vermelde aspecten.
Voorts verwacht de Raad dat de Commissie erover nadenkt hoe men het vlees beter kan kenmerken en vooral de herkomst van het vlees beter kan aanduiden en hoe men er zoveel mogelijk voor zou kunnen zorgen dat er van de stal waarin het dier heeft gestaan tot en met de toonbank waar de consument zijn vlees koopt een gesloten keten bestaat die het mogelijk maakt het vlees dat men koopt om zo te zeggen terug tot in de stal te volgen.
Omdat het om een zeer complex vraagstuk gaat, waarin niet alleen de identificatieproblemen, maar ook problemen in verband met de interne markt en vele andere zaken een rol spelen, heb ik voorgesteld - wat ook door de Raad werd aanvaard - het bevoegde adviserend comité eerst met de zaak te belasten, omdat in dit comité producenten, vertegenwoordigers van de consumenten en van de vleesindustrie tezamen een voorstel kunnen doen.
Ten slotte heeft de Raad zich ook beziggehouden met de vraag hoe men de landbouwers die zware schade hebben geleden door de prijsdaling en vooral door de stagnerende markten, in het kader van de bestaande financiële richtsnoeren bijkomende steun, respectievelijk een verlichting van de geleden schade ten deel kan laten vallen. Ik heb mij ertoe verbonden op de volgende vergadering van de Raad een desbetreffend voorstel te doen.
Terwijl wij al het mogelijke doen om de BSE-crisis te overwinnen, moeten wij toch goed beseffen dat dit zeker nog wat tijd zal vergen. Voorts moeten wij beseffen dat het niet voldoende is dat wij, als de crisis eenmaal is bedwongen, gewoon tot de orde van de dag overgaan, maar dat wij ons beleid op het gebied van de runderproduktie ook op middellange en langere termijn moeten heroriënteren en overdenken aan de hand van de pijnlijke ervaringen die wij nu in dezen opdoen. In dit verband zal het ook zeer belangrijk zijn dat wij eerst en vooral op passende wijze rekening houden met de verwachtingen die de consument in de toekomst heeft van het vlees dat hij wil kopen.
Dames en heren, de BSE-crisis heeft zowel tot massale onzekerheid van de consumenten als tot een tragedie voor de producenten in heel Europa geleid. De Commissie zal haar uiterste best blijven doen om de weg voor een spoedige oplossing van dit probleem te effenen, ofschoon zij zich ervan bewust is dat het BSE-probleem zowel uit wetenschappelijk en economisch als uit politiek oogpunt het meest complexe probleem is dat we ooit in de voedingsmiddelensector hebben gehad.
Wij hebben gewoon geen alternatief, wij moeten dit probleem solidair overwinnen. Wij hebben de solidariteit van Groot-Brittannië nodig om ervoor te zorgen dat de maatregelen waartoe is besloten met de hoogste prioriteit worden aangepakt en adequaat uitgevoerd. Dat betekent dat een geleidelijke opheffing van het exportverbod sterk afhankelijk is van de door Groot-Brittannië geleverde inspanningen en de uitvoering van die inspanningen. Wij hebben echter evengoed de solidariteit van alle andere lid-staten nodig om de moeilijkheden, die nu eenmaal in Groot-Brittannië bestaan, ook te begrijpen en solidair mee te werken aan een oplossing van het probleem.
Solidariteit van de Europese Unie betekent initiatieven nemen, de nodige beslissingen nemen en een aanzienlijk deel van de hieraan verbonden kosten financieren om het BSE-probleem in Groot-Brittannië op te lossen en om ook de crisis voor de vleesproducenten in de andere lid-staten te verzachten. Op middellange termijn moet het BSE-probleem een aanleiding zijn om de maatregelen te nemen die nodig zijn om voor een optimale afzet van Europees vlees te zorgen en die het mogelijk maken in de toekomst soortgelijke problemen beter onder controle te krijgen.

Verwelkoming
De Voorzitter
Dames en heren, het is mij een bijzonder groot genoegen dat ik op de officiële tribune de voorzitter van de Poolse senaat, de heer Adam Struzik, en zijn collega's kan begroeten. Ik heet u van harte welkom bij ons!

Dringende politieke kwesties (voortzetting)
Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, zeer bedankt omdat u in deze richting hebt gekeken. Mijnheer de commissaris, u hebt het weer over solidariteit gehad en ik ben het wat dat betreft ook met u eens. Maar van wat u in uw appel om solidariteit van de zijde van de Britse regering hebt verwacht, is tot dusver niets in huis gekomen. Weet u of veestapels waarin de ziekte optreedt, daadwerkelijk worden uitgeroeid? Kunt u controleren hoe het aangekondigde programma dat nog moet worden opgelegd, functioneert, respectievelijk weet u hoe het moet functioneren en of er eigenlijk al een begin mee is gemaakt?
Ik begrijp weliswaar dat u begint met het embargo voor de misschien ongevaarlijkste stof, gelatine, op te heffen, maar ook daar bestaan er risico's. Bent u niet met mij van oordeel dat dit bij de publieke opinie zal overkomen als een signaal dat er werkelijk iets wordt gedaan? Ik beweer echter dat er in Engeland sinds de afkondiging van het embargo nog met niets echt een begin is gemaakt. Nu wordt via de aangekondigde maatregelen en de stapsgewijze opheffing een signaal gegeven alsof er toch iets is ondernomen. Zo kan het vertrouwen niet worden hersteld! Ik zie dat de Commissie zich in een moeilijke positie bevindt, maar ik vraag u of in dezen niet wat meer strengheid ter bescherming van de consumenten en als teken van solidariteit met hen aangewezen zou zijn.

Fischler
Geachte afgevaardigde, ik ga gaarne op deze vraag in. Om te beginnen heb ik al in mijn verslag gezegd dat de Commissie een controlebezoek aan Groot-Brittannië heeft gebracht. Aan deze reis hebben ook lid-staten deel kunnen nemen. Er werden niet alleen in Engeland, maar in alle regio's van Groot-Brittannië bedrijven gecontroleerd en men heeft zich een beeld kunnen vormen van de stand van de implementatie van de betrokken maatregelen.
Het is niet waar dat er in Engeland tot dusver niets is ondernomen. Engeland doet integendeel passende inspanningen, hoewel in het verslag ook wordt gezegd dat de tot dusver gedane inspanningen niet in alle gevallen voldoende zijn. Dat betekent met andere woorden dat de maatregelen nog moeten worden versterkt. Ik zou trouwens in herinnering willen brengen dat wij over een heel pakket maatregelen spreken, namelijk enerzijds over een programma dat verhindert dat dieren van meer dan dertig maanden in menselijke voeding of in diervoeder terecht kunnen komen, anderzijds over een programma dat waarborgt dat bepaalde soorten weefsel, die bij jongere dieren een hoger risico zouden kunnen inhouden, zeker van de rest van de kadavers worden gescheiden en dat het vlees met passende zorg wordt geprepareerd vooraleer het op de markt komt.
Het derde belangrijke element is ongetwijfeld de kwestie van de identificatie en de kwestie van de kadaververwerkende industrie en veilige procédés in die industrie. Gelatine en vet kan men niet gewoon gelijkschakelen met vlees. Wij beschikken ter zake over duidelijke aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie en van het Wetenschappelijk Veterinair Comité. Wij bewegen ons uitsluitend op deze wetenschappelijke basis en ons devies luidt dat men zich in de eerste plaats om de veiligheid van de procédés moet bekommeren. Ik heb ook al gezegd dat dit deel uitmaakt van de voorwaarden die in GrootBrittannië moeten worden vervuld, alvorens deze produkten weer op de markt kunnen komen.
Wat rundersperma betreft hebben alle wetenschappers vastgesteld dat er geen bijzondere bezwaren bestaan en wat embryo's betreft heeft het wetenschappelijk comité zich het recht voorbehouden nog verder onderzoek te verrichten. Daarom zijn embryo's niet opgenomen in het besluit dat de Commissie vandaag heeft genomen.

Martinez
Geachte commissaris Fischler, wij weten allebei dat er op dit moment jonge runderen, van nog geen dertig maanden, besmet zijn en dat er reeds BSE-gevallen bij runderen van die leeftijd zijn gemeld, dat wil zeggen bij runderen die normaal gesproken geen besmet meel hadden mogen eten. Dit meel is met andere woorden ondanks het verbod nog steeds in de handel, omdat u het gebruik ervan voor kippen en varkens toestaat en de verleiding natuurlijk groot is het ook aan runderen te voeren. Mijnheer Fischler, dit meel duikt dus steeds opnieuw op.
Ik blijf er u, net als vorige week in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, op wijzen dat u krachtens de artikelen 129 en 129 A van het Verdrag betreffende de Europese Unie verplicht bent te zorgen voor een hoog niveau van informatieverstrekking. Mijnheer de commissaris, zoekt u om te beginnen maar eens uit welke Britse bedrijven in de jaren '80 dit meel hebben geproduceerd en geeft u ons hun namen. Gaat u vervolgens eens na welke multinationals - Unigate, Unilever enzovoort - eind jaren '80 hun afdeling "Diervoeder" hebben afgestoten en geeft u ons tot slot de lijst van de Franse bedrijven in het westen van Frankrijk die dit besmette meel hebben ingevoerd. U zult ongetwijfeld zeggen dat u niet in het bezit bent van een dergelijke lijst. Welnu, laat haar dan opmaken door uw diensten.

Fischler
Mijnheer Martinez, ik zou u erop willen wijzen dat uw vaststelling niet klopt. U beweert dat het voer nog altijd in Groot-Brittannië circuleert, omdat het nog aan varkens en andere huisdieren mag worden vervoederd. Dat is niet het geval. Het Britse verbod houdt in dat dergelijk meel of dergelijk voer aan geen huisdieren meer mag worden gevoerd, dus ook niet aan varkens of andere dieren.
Wat uw lijsten betreft, afgezien van het feit dat ik niet bevoegd ben voor de industrie, denk ik dat u zich voor ogen moet houden dat het weinig zin heeft soortgelijk onderzoek te verrichten. Het is nu namelijk zaak ervoor te zorgen dat de fabrieken die in toekomst dergelijke produkten produceren veilig werken. Eerlijkheidshalve moet evenwel worden gezegd: het is wel waar dat midden van de jaren '80 de procédés in Groot-Brittannië werden gewijzigd en lagere temperaturen en minder druk werden toegelaten, maar op dat moment had de wetenschap nog geen gestaafde inzichten in de resistentie van prionen. Het prionenonderzoek was toen nog niet zover.

Thomas
Ik wil commissaris Fischler dank zeggen, omdat hij nogmaals hierheen gekomen is om voor ons een verklaring af te leggen waarin de meest recente informatie is verwerkt. Ik juich het ook toe dat hij in een volgende vergadering een pakket financiële maatregelen zal voorleggen. Het vervulde mij echter met enige zorg hem te horen zeggen dat dit pakket tot de veehouders beperkt zou worden. Hij wees er terecht op dat het gehele landbouwbedrijf in het Verenigd Koninkrijk financiële schade lijdt ten gevolge van de crisis die is veroorzaakt door de laksheid van de Britse regering op dit gebied. Ik zou hem willen verzoeken om, wanneer hij dit pakket financiële maatregelen opstelt, rekening te houden met de gehele rundvleessector, van de boeren tot de vervoersbedrijven, de voedselverwerkende industrie, het slachtbedrijf en met name de werknemers in deze sector die hun baan verloren hebben door het onvermogen en de onbekwaamheid van de Britse regering.

Fischler
Geachte afgevaardigde, om te beginnen zou ik erop willen wijzen dat de korte-termijnmaatregelen in de eerste plaats zijn bedoeld om de rechtstreeks ontstane schade voor de producenten te verlichten. Daarnaast wil de Commissie in ieder geval ook steun verlenen waar er in de industrie op nieuwe procédés moet worden overgeschakeld. Zij wil daarvoor een beroep doen op de voor herstructureringsprocessen beschikbare structuurmiddelen. Voorts zal het op middellange termijn ook nodig zijn na te denken over activiteiten ter bevordering van de verkoop van rundvlees, maar wij zijn er van de zijde van de Commissie van overtuigd dat dit momenteel weinig zin heeft. Wij moeten nu eerst zo spoedig mogelijk de maatregelen op gang zien te brengen die nodig zijn om het vertrouwen van de consumenten te herstellen en voor veilige produktieprocédés te zorgen. Als het dan tot een opheffing van het exportverbod komt, kan er ook een programma voor meer en betere afzet van vlees worden voorgelegd. Ik denk dat daar een zekere logica in zit.

Funk
Mijnheer de commissaris, ik heb gehoord dat ten zuiden van Londen in een proefstation meer dan 300 van besmette koeien stammende kalveren op stal werden gezet om onderzoek te verrichten naar de wijze waarop besmetting met BSE langs verticale weg verloopt. Mijn dringend verzoek aan u is dat u de resultaten van dat onderzoek tracht te verkrijgen om de waarheid te achterhalen en duidelijkheid te scheppen, zodat we vooruitkomen op het gebied van de bestrijding van de epidemie, waar absoluut vaart achter moet worden gezet. Ik ben het met u eens dat we het probleem niet van vandaag op morgen kunnen oplossen, maar als we het niet aan de wortels aanpakken en in alle openheid ook over onderzoeksresultaten discussiëren, dan denk ik dat wij nog altijd om de tuin worden geleid wat de omvang van deze ziekte bij dieren betreft.

Fischler
Mijnheer Funk, het klopt dat er een onderzoeksproject loopt en ik heb de Britse minister van Landbouw daar ook vragen over gesteld. De bedoeling van dit project is de kwestie van de verticale overdraagbaarheid van BSE adequaat te staven. De wetenschappers gaan er in alle stellingen die zij ons tot dusver hebben voorgelegd, van uit dat een dergelijke verticale besmetting, dus van ouders op nakomelingen, niet plaatsvindt.
Dit onderzoeksproject loopt over verschillende jaren. Onderzoeksresultaten zijn tot dusver nog niet beschikbaar. Omdat ik echter ook van andere zijde al hetzelfde heb horen beweren als wat u zoëven hebt gezegd, heb ik de Britse minister van Landbouw verzocht zodra de eerste voorlopige resultaten van dit onderzoek beschikbaar zijn, ons, dat wil zeggen de Commissie, deze informatie beschikbaar te stellen.

Colom i Naval
Mijnheer de Voorzitter, ik stel met voldoening vast dat er nu een grotere solidariteit bestaat dan bij eerdere besmettelijke veeziektes. Het grootste deel van de maatregelen die overwogen worden, heeft betrekking op diergeneeskundige acties, de bescherming van de consument, de ordening van de interne markt enz. en heeft bijna niets te maken met het GLB. Ik wil de commissaris dan ook vragen of wij uit zijn woorden inderdaad kunnen opmaken dat de maatregelen, die de Europese Unie zal treffen, beter gefinancierd kunnen worden in het kader van rubriek 3 dan in het kader van rubriek 1 van de financiële vooruitzichten.

Fischler
Mijnheer de afgevaardigde, de door ons geplande maatregelen zijn - uit financieel oogpunt bekeken - grotendeels marktmaatregelen. U mag niet uit het oog verliezen dat alleen de interventie al een groot deel van de middelen zal opslorpen. De interventie van 100.000 ton rundvlees moet op ongeveer 200 miljoen ecu worden geraamd. Alleen in april al hebben we 50.000 ton rundvlees uit de markt genomen. Als we in mei nog eens dezelfde hoeveelheid uit de markt nemen, dan betekent dat dat we al 200 miljoen ecu hebben gebruikt en wij kunnen momenteel helaas niet voorspellen hoe snel het zal lukken een weer enigszins normaal marktniveau te herstellen.
Bovendien is het ook zo dat wij niet betalen voor de vernietiging van de oudere runderen. Dat moet Groot-Brittannië heel alleen betalen. Dat is in de grond de gezondheidsmaatregel. Wat wij betalen, of wat wij voor 70 % cofinancieren, is alleen maar de betaling van de runderen. Wij betalen dus de prijs die de landbouwer krijgt voor het rund dat hij afgeeft. Dat zijn de twee hoofdelementen als men de kosten van de BSE-kwestie bekijkt.

Watson
Ik wil de commissaris complimenteren, omdat hij al zo mooi gebruind is, ongetwijfeld door de Italiaanse zon. Ik hoop dat hij zijn krachtige pogingen om te bewerkstelligen dat de zon ook weer kan schijnen voor de Britse rundvleesindustrie zal voortzetten.
De Wereldgezondheidsorganisatie zegt dat gelatine en talg veilig zijn. Uw inspectieteams zijn tot dezelfde conclusies gekomen, maar wij hebben een capaciteitsprobleem in het Verenigd Koninkrijk. Onze uitsmelters kunnen de slachtdieren niet verwerken, omdat er een talgmeer ontstaan is ten gevolge van het exportverbod. In mijn kiesdistrict moet nog meer dan 45.000 liter talg bij de uitsmelters weggehaald worden. Het slachten van de dieren die gevaar lopen en het opheffen van het verbod op gelatine en talg gaan derhalve hand in hand. Ik wil u vragen of u bereid bent te luisteren naar het advies van de meerderheid van het Wetenschappelijk Veterinair Comité, zelfs al beveelt dat comité niet met algemene stemmen aan om het verbod op gelatine en talg op te heffen, en of u ervoor wilt zorgen dat de politici de politieke besluiten nemen en niet de wetenschappers.

Fischler
Mijnheer de afgevaardigde, mag ik u misschien heel in het kort de procedure schetsen waar wij ons in dit geval aan dienen te houden, want het gaat inderdaad om een specifieke procedure? Eerst moet de Commissie het Permanent Veterinair Comité - let wel, er bestaan verschillende veterinaire comités, die u duidelijk uit elkaar moet houden - een voorstel voorleggen. Dit voorstel wordt op de volgende vergadering van het veterinair comité, die voor 15 mei is gepland, voorgelegd. Het verdere verloop hangt dan af van de beslissing die het Permanent Veterinair Comité zal nemen. Als er daar een gekwalificeerde meerderheid is, heeft de Commissie definitief de mogelijkheid een besluit te nemen. Als er daar geen gekwalificeerde meerderheid is, dan is het aan de Commissie de Raad een voorstel te doen en de Raad moet zich dan binnen een bepaalde termijn over het probleem buigen. Als de Raad geen besluit neemt, dan is de Commissie opnieuw bevoegd om het besluit te nemen. Als in de Raad echter een gewone meerderheid van de leden tegen het voorstel is, dan is het voorstel definitief verworpen. Zo ziet de procedure uit waaraan wij ons dienen te houden.
Voorts mag u niet de indruk hebben dat ik in Zuid-Italië de laatste dagen alleen maar in de zon heb gelegen. U zou veeleer de indruk moeten hebben dat wij eigenlijk enorm veel werk verzetten om de problemen waarmee wij worden geconfronteerd te kunnen oplossen.

Collins, Kenneth
Gezien het feit dat de huidige crisis haar oorsprong vond in een verklaring van een minister van Volksgezondheid in het Verenigd Koninkrijk, zij het zonder vooraf overleg te plegen met of informatie te verstrekken aan Commissie of de Europese Gemeenschap, kan de commissaris ons mededelen of er besprekingen hebben plaatsgevonden tussen de Commissie en de ministers van Volksgezondheid in de lid-staten over de overdraagbaarheid van BSE op mensen? Wil hij ons verder zeggen of hij een uniforme aanpak van het slachtbeleid in de gehele Gemeenschap overweegt, omdat dit beleid van lid-staat tot lid-staat sterk verschilt, als BSE geconstateerd is bij een veestapel? Kan hij tenslotte zeggen of de Commissie al dan niet betrokken is bij, financiële steun verleent aan, of weet of er vooruitgang geboekt wordt met, de ontwikkeling van een proef om levende dieren op BSE te onderzoeken? Dat lijkt mij zeer belangrijk voor de toekomst.

Fischler
Mijnheer de afgevaardigde, in verband met de overdraagbaarheid van BSE op de mens kan ik zeggen dat de in het Britse Lagerhuis afgelegde verklaringen vooraf niet met de Commissie waren besproken. Een half uur vóór deze verklaring in het Lagerhuis hebben wij alleen een telefonische oproep gekregen, tijdens welke wij ervan op de hoogte werden gesteld dat deze verklaring zou worden afgelegd. Ik zou bovendien in herinnering willen brengen dat in verband met en in aansluiting op deze verklaringen in Groot-Brittannië van verschillende officiële zijden luidop de vraag werd gesteld of niet alle Engelse runderen of Britse runderen moesten worden geslacht. Dat zo'n verklaring en voorstelling van zaken van officiële zijde onvermijdelijk tot zeer grote onzekerheid onder de bevolking leiden, ligt denk ik voor de hand.
Ten tweede, het slachtbeleid. Waar het in het slachtbeleid vooral op aankomt, is niet zozeer dat er nu zoveel mogelijk runderen worden geslacht, maar dat men in de eerste plaats verhindert dat oudere dieren, die een zeker risico kunnen inhouden, in de menselijke consumptie terecht kunnen komen. Dat is een veel fundamenteler aspect. De tweede bedoeling van dit extra slachtprogramma is het mogelijke optreden van BSE-gevallen in de toekomst te verminderen. Daarbij moet men zich er wel van bewust zijn dat het slechts om een vermindering kan gaan, want een onmiddellijke uitroeiing van de ziekte is alleen al onmogelijk omdat wij over geen methode beschikken om onder de 11 miljoen Engelse runderen de dieren te vinden die mogelijkerwijze drager van een infectie kunnen zijn.
Bovendien moet men ook goed beseffen dat de ziekte pas wordt onderkend als ze praktisch al in het eindstadium is en dat de incubatietijd, zoals wij weten, enorm lang is.
Met betrekking tot de uiteenlopende opvattingen in de lid-staten omtrent de vraag hoe BSE het best kan worden uitgeroeid, mag niet uit het oog worden verloren dat 99 % van alle BSE-gevallen die zich tot dusver wereldwijd hebben voorgedaan, in Groot-Brittannië zijn opgetreden. Daarom is dit geval niet met andere gevallen te vergelijken.

Oomen-Ruijten
Voorzitter, ik ben meestal zeer tevreden over de antwoorden van de commissaris en dat ben ik nu ook. De mensen van de landbouwcommissie uit onze fractie zeggen dat hij ons ook steeds meer volgt op de lijn in het BSE-dossier.
Wat ik mij als simpel volksvertegenwoordiger afvraag is waarom de Britse bevolking nog steeds niet tevreden is met de inspanningen die Europa doet in financiële zin. Ik stel vast dat alle Europese landen zich zeer veel moeite getroosten om een aantal zaken niet uit te moeten geven omdat zij nodig zijn voor de BSE-affaire. Kan de commissaris nog eens een keer meedelen ook voor de Britse bevolking, wat precies nu, min of meer, de bijdrage voor Engeland aan ons allen gaat kosten?

Fischler
Hoe hoog de bijdrage van Groot-Brittannië zal zijn, kan vandaag niemand zeggen, omdat we momenteel nog niet kunnen inschatten hoeveel geld wij voor de interventie in Groot-Brittannië zullen moeten uitgeven. Wat wij echter wel kunnen zeggen, is dat wij bereid zijn op te komen voor praktisch 70 % van de waarde die de ongeveer 700.000 runderen van ouder dan dertig maanden vertegenwoordigen die jaarlijks worden geslacht. 70 % van deze waarde wordt op kosten van de Gemeenschap vergoed en dat is toch echt een serieus bedrag waarvoor de Unie een zeer grote inspanning moet doen.

Macartney
Ik ben ingenomen met de verklaring van de commissaris over de geleidelijke opheffing van het verbod. Die belofte werd ons in Luxemburg al gedaan en nu wordt ons dat beloofd met betrekking tot talg. Ik wil hem iets vragen over twee opmerkingen die hij maakte. De ene betrof de inspectiegroep: hoelang duurde het bezoek van deze groep aan Schotland in het bijzonder, en aan Noord-Ierland en Engeland? Niemand scheen ervan af te weten in Schotland. Was het een geheim bezoek?
In de tweede plaats, over de etikettering, en wel wat de herkomstaanduiding betreft. Dat lijkt een zeer aanvaardbare handelwijze voor levensmiddelen. Is dit nauwkeurig bekeken met de Britse regering vanuit het oogpunt van verlening van certificaten van herkomst/veterinaire certificaten? Wij zouden graag willen weten waar de geleidelijke opheffing van het verbod toe leidt en het zou zeer nuttig zijn, als hij ons iets meer zou kunnen vertellen, vooral over de besprekingen die de Commissie gevoerd heeft met het departement van landbouw van het Ministerie voor Schotland en met het Ministerie voor Noord-Ierland.

Fischler
In mijn inleidende opmerkingen heb ik al gezegd dat wij het eigenlijk eens zijn over een stapsgewijze aanpak voor de toekomst. Het klopt dat het aantal BSE-gevallen in Noord-Ierland duidelijk beneden het gemiddelde in Groot-Brittannië ligt. Ten tweede klopt het ook dat Noord-Ierland een moderner identificatiesysteem voor runderen heeft. Voorts heeft de Britse regering ons gezegd dat men voorstellen overweegt om runderen anders te behandelen die op zo'n wijze worden gehouden dat a priori kan worden uitgesloten dat er aan deze runderen ooit diermeel werd vervoederd. Ik denk hier bijvoorbeeld aan runderen uit biologische landbouwbedrijven of uit de zeer extensieve veehouderij die ten dele in Schotland voorkomt.
Het is aan de Britse regering om ter zake passende voorstellen te doen, want wij zijn ook bij de uitvoering van deze maatregelen op de Britse regering aangewezen en daarom wachten wij eerst op voorstellen van de Britse regering. Tot dusver hebben wij ter zake echter geen concrete voorstellen ontvangen.

Hyland
Ik wil in de eerste plaats mijn waardering uitspreken voor de inspanningen die de commissaris zich getroost heeft om de BSE-crisis aan te pakken en in het bijzonder voor zijn inzet om de boeren buiten het Verenigd Koninkrijk, die ten gevolge van de crisis in Groot-Brittannië voor hun economische ondergang staan, schadeloos te stellen. Mijn eerste vraag is: wanneer kunnen wij op zijn vroegst de invoering van een compensatiepakket verwachten? In de tweede plaats, een vraag betreffende de verwerking van slachtafval van de vleesindustrie, wat thans een zeer ernstig probleem blijkt te zijn; is hij van mening dat onderzoek verricht moet worden naar de commerciële verwerking van slachtafval?

Fischler
Mijnheer de afgevaardigde, in verband met uw eerste vraag: ik heb er mij namens de Commissie ten overstaan van de Raad toe verbonden het op de volgende Raadszitting over dergelijke spoedmaatregelen te hebben. De volgende Raadszitting vindt op 20 mei plaats. Dat betekent concreet dat ik de Commissie woensdag eerstkomend deze voorstellen moet voorleggen.
Ten tweede, het afval en de ongevaarlijke verwijdering daarvan. Wat wij nu nodig hebben, is niet zozeer onderzoek - het is immers duidelijk hoe dit afval zonder gevaar kan worden verwijderd - maar een zorgvuldige en volledige implementatie van deze maatregelen.

Herman
Mijnheer de Voorzitter, de gekke-koeienziekte is voor meerdere lid-staten een uitstekende gelegenheid geweest om eenzijdig protectionistische maatregelen te nemen die volledig in strijd zijn met het Verdrag en de verplichtingen die deze lid-staten zijn aangegaan. Welke concrete maatregelen heeft de Commissie genomen om een einde te maken aan deze praktijken?

Fischler
Mijnheer de afgevaardigde, een onderdeel van het genomen besluit is dat de eenzijdig genomen maatregelen op nationaal niveau onmiddellijk worden opgeheven. Deze maatregelen betreffen een hele reeks lid-staten, onder meer Groot-Brittannië, dat een unilaterale maatregel in verband met de invoer van runderen in Groot-Brittannië heeft getroffen.

Kouchner
Mijnheer de commissaris, ik wil u bedanken voor alle inlichtingen die u ons heeft verstrekt met betrekking tot de steun voor de getroffen landbouwers en de manier waarop een minimale zekerheid moet worden verschaft met het oog op hetgeen reeds is gebeurd. Ik wil u er echter op wijzen dat u de vraag van mijn buurman, de heer Collins, niet heeft beantwoord. Er moet ook rekening worden gehouden met de volksgezondheid. U beweert dat er geen sprake kan zijn van verticale overdracht. Daar moeten we echter niet al te zeker van zijn.
Ik vind dat u absoluut een antwoord moet geven op de volgende vraag: welke maatregelen worden er genomen op het gebied van de gezondheid van de mensen in plaats van op dat van de gezondheid van de koeien? Wat is er gepland met het oog op een coördinatie van het onderzoek of, in ieder geval, een overzicht van wat enerzijds de ziekte van Creutzfeldt-Jakob en anderzijds de runderziekte is? Is het in het Europa van de Vijftien mogelijk onderling gegevens uit te wisselen en samen onderzoek te verrichten? Ik heb in deze kwestie tot nu toe voornamelijk de ministers van Landbouw gehoord en niet de ministers van Volksgezondheid.

Fischler
Ik ben het met u eens als u tot voorzichtigheid aanmaant. Maar ik verzoek u wel niet uit het oog te verliezen dat ik hier niet heb beweerd dat er geen verticale overdraagbaarheid bestaat, maar wel dat wij in onze overwegingen daar tot dusver van uitgaan. Het tegendeel - dat deze overdraagbaarheid bestaat - is namelijk niet bewezen. Wat de gezondheid van de mens en de overdraagbaarheid van BSE op de mens betreft, zou ik in dit verband ook in herinnering willen brengen dat het nog altijd niet wetenschappelijk is bewezen dat de ziekte zo al werd overgedragen of kan worden overgedragen.
Het probleem waar wij mee te maken hebben - en dat is ook de mening van de wetenschappers die in Groot-Brittannië de zogenaamde nieuwe gevallen van het syndroom van Creutzfeldt-Jakob hebben bestudeerd - is dat men de overdraagbaarheid of de oorzaak BSE in dit verband niet heeft kunnen uitsluiten. Dat is echter niet automatisch een bewijs dat deze ziekte op deze wijze is ontstaan. Dat moeten wij ons altijd voor ogen houden. Daarom heb ik de belangrijkste onderzoekers die zich wereldwijd met deze problemen bezighouden, ook verzocht ons bij de beantwoording van deze moeilijke vragen bij te staan. Ondertussen heeft professor Weismann zich bereid verklaard met zijn collega's, die verspreid over de hele wereld werken, een concept te ontwikkelen om vast te stellen welke prioriteiten in het onderzoek moeten worden gesteld.
Daarnaast zijn wij ook met DG XII en mevrouw Cresson aan tafel gaan zitten om een gecoördineerd onderzoekprogramma op te stellen voor de meest uiteenlopende aspecten die in dezen nader moeten worden bestudeerd.

Gredler
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een vraag in verband met de meldingsplicht voor de ziekte van Creutzfeldt-Jakob. Ik weet dat in mijn land in een regionaal ziekenhuis vorig jaar tien personen aan deze ziekte zijn gestorven. Deze personen waren vrij jong en ik stel u, mijnheer de commissaris, dan ook de vraag of het niet zinvol zou zijn een onderzoek naar de overdraagbaarheid op mensen te verrichten, respectievelijk tenminste eens in heel Europa gegevens te verzamelen om vast te stellen waar deze ziekte optreedt.
Wat ik, ten tweede, nog veeleer onbevredigend vind, is uw uitspraak dat men er niet zeker van is of de ziekte toch niet op embryo's kan worden overgebracht. Bij mijn weten werd dat in de zoo van Londen bij een andere diersoort zelfs bewezen. Daarom vraag ik mij af of er in deze richting toch geen veiligheidsmaatregelen moeten worden getroffen, vooral omdat jongere dieren ook voor het vervaardigen van geneesmiddelen worden gebruikt. In heel Europa wordt kalverbloeddialysaat gebruikt. Het is zogezegd heel veilig. Maar als je met de betrokken medici spreekt, krijg je wel de indruk dat ze er allemaal niet zo zeker van zijn of er toch geen gevaar voor overbrenging van BSE in de vorm van het syndroom van Creutzfeldt-Jakob bestaat.

Fischler
Mevrouw de afgevaardigde, ik kan alleen maar herhalen wat onze wetenschappers ons hebben gezegd, en er alleen maar op wijzen dat in dit geval, zoals in zovele andere gevallen, vanzelfsprekend het definitieve bewijs ontbreekt. Juist daarom is het noodzakelijk dat er op dit gebied onderzoek wordt verricht, en wel geconcentreerd op prioriteiten.
Met betrekking tot de meldingsplicht voor de ziekte van Creutzfeldt-Jacob spijt het mij te moeten zeggen dat ik niet bevoegd ben voor gezondheidsvraagstukken. Ik kan u op deze vraag zo voor vuist weg geen antwoord geven. Ik weet alleen dat er een meldingsplicht bestaat voor de sector waar ik bevoegd voor ben, namelijk BSE. Ieder BSE-geval moet aan de nationale autoriteiten, alsook aan de Europese autoriteiten worden gemeld.

Campos
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, ik wens twee vragen te stellen. De commissaris legt sterk de nadruk op het afslachten. Afslachten is een soort naar de schijf schieten: men weet nooit of de zieke dieren geraakt worden of niet. De fundamentele kwestie ligt echter bij het voer. Dit is in alle landen verboden. Welke controle wordt effectief uitgevoerd en welke maatregelen worden getroffen om elk bedrijf te controleren, aangezien gelijk welke veehouder vleesmeel kan gebruiken?
Tweede vraag: met de interne markt gebeurt de certificatie in het land van herkomst. Dan stelt zich het probleem van een land - in dit geval Engeland - dat een probleem wordt voor de overige veertien landen. De nationale controlenetwerken zijn afgebroken, en ik vraag de commissaris welke instantie de plaats van de nationale autoriteiten heeft ingenomen na de invoering van de interne markt, aangezien de certificatie in het land van herkomst gebeurt en wij als consumenten geen vertrouwen hebben in deze in het land van herkomst afgegeven certificaten?

Fischler
De kwestie van de vervoedering van dier-, vlees- en beendermeel is duidelijk geregeld. Ik heb u eerder al uitgelegd welke regeling er in Groot-Brittannië bestaat en hoef daar dus niet op terug te komen. Er is evenwel ook in de hele EU een voederingsverbod voor vlees- en beendermeel aan herkauwers van kracht. Dat is voor de hele EU geregeld en maakt uw bezwaren eigenlijk overbodig.

Böge
Ik stel om te beginnen vast dat de Commissie de goede richting uitgaat. Het debat van vandaag was overbodig geweest, als men begrip had gehad voor een eis die hier in het Parlement al in juni 1990 werd gesteld, namelijk de uitroeiing van alle door BSE getroffen bestanden.
Daardoor had zeer veel schade voor de consument en voor de landbouw kunnen worden voorkomen.
Mijnheer de commissaris, kunt u bevestigen dat u de toezegging van alle leden van de Raad hebt dat de Commissie voortaan onmiddellijk van alle voorlopige resultaten en eindresultaten van onderzoekspogingen op de hoogte wordt gesteld? Ik vraag dit omdat wij in het verleden telkens weer hebben gezien dat die dingen in de doofpot werden gestopt. Wat denkt u van persberichten volgens welke van januari tot maart 1996 talrijke pas na het vervoederingsverbod geboren dieren door de ziekte werden getroffen? Welke conclusies trekt u daaruit in verband met de handhaving van de maatregelen tot bestrijding van BSE in het Verenigd Koninkrijk? Kunt u ons verzekeren dat het exportverbod slechts wordt versoepeld als de identificatie van de dieren definitief en voor het hele grondgebied is gewaarborgd?
(Applaus)
Fischler
Met betrekking tot de pogingen om de zaak in de doofpot te stoppen, kan ik u één ding verzekeren, namelijk dat ik alles zal doen wat in mijn macht ligt om dergelijke pogingen van meet af aan te verhinderen. Ten tweede klopt het dat er zich in Groot-Brittannië BSE-gevallen hebben voorgedaan bij dieren die na de uitvaardiging van het vervoederingsverbod waren geboren. Wat concludeert men daaruit? De enig mogelijke, logische conclusie is helaas dat dit vervoederingsverbod niet volledig werd gerespecteerd. Ik heb ook aan de Britse minister van Landbouw gevraagd vanaf wanneer hij kan garanderen dat het vervoederingsverbod voor honderd procent wordt nageleefd. Zijn antwoord was dat hij dat vanaf 1 april 1996 kan garanderen.

Hardstaff
Ik wil de commissaris dank zeggen en hem twee korte vragen stellen. Kunt u in de eerste plaats, op grond van hetgeen u reeds gezegd hebt, bevestigen dat de vroegste datum voor de opheffing van het uitvoerverbod voor produkten als gelatine en talg 15 mei zou zijn, als het comité dat op die dag vergadert een gunstige aanbeveling in die zin doet?
Kunt u verder bevestigen dat u, als de Britse regering de Commissie een voorstel voorlegt voor een goede certificatie van veestapels die gegarandeerd BSE-vrij zijn, bereid zou zijn om het exportverbod voor die dieren op te heffen en dat u slechts wacht tot de Britse regering met zo'n voorstel komt?

Fischler
Mevrouw de afgevaardigde, ik ben misschien niet heel duidelijk geweest in verband met de opheffing van het verbod op gelatine en talg, hoewel ik dat eigenlijk betwijfel, maar ik zal nog eens herhalen wat ik heb gezegd. De Commissie heeft vandaag een voorstel aangenomen. Dit voorstel zal op 15 mei aan het Permanent Veterinair Comité ter behandeling worden voorgelegd. Vervolgens is een besluit met gekwalificeerde meerderheid in dit comité nodig en pas daarna neemt de Commissie een definitief besluit. Als wij aannemen dat alles zo verloopt, dan is vanaf dat moment en op voorwaarde dat de desbetreffende voorwaarden in Groot-Brittannië worden vervuld, het exportverbod voor deze produkten ook opgeheven.
Uw tweede vraag heeft betrekking op runderen die afkomstig zijn uit veestapels waarvan het uitgesloten is dat ze ooit met soortgelijk problematisch voer werden gevoerd. In dit verband zou ik duidelijk willen maken dat wij de gewoonte hebben aangenomen ons eerst een voorstel te laten voorleggen, dit voorstel te onderzoeken en vervolgens ons standpunt tegenover dit voorstel te bepalen, omdat ik vind dat daardoor naar buiten toe en, met name, naar de consument toe alles veel duidelijker is.

Elles
Ik juich uw verklaring van vandaag van harte toe, mijnheer Fischler, alsmede de vooruitgang die geboekt is bij het toewerken naar een geleidelijke opheffing van het verbod. Ik heb drie vragen.
In de eerste plaats, wat mankeert er precies aan het identificatiesysteem in Groot-Brittannië? U zei dat wij ervoor moeten zorgen dat de maatregelen doeltreffend worden uitgevoerd. Gebeurt dit in Groot-Brittannië minder goed dan in andere lid-staten? Worden de Europese regels niet behoorlijk ten uitvoer gelegd? Enige opheldering zou welkom zijn.
In de tweede plaats, er gaan in mijn land allerlei geruchten dat BSE op het vasteland van Europa ook voorkomt, maar dat dit niet per se het gevolg is van de uitvoer van Britse dieren. Kunt u met absolute zekerheid bevestigen dat BSE in andere lid-staten niet voorkomt, behalve dan bij geëxporteerde Britse dieren?
In de derde plaats, om terug te komen op de opmerking van Ken Collins, dient het door u genoemde mandaat van de professoren en het onderzoek dat u gaat verrichten ook om vast te stellen of er een proef is die bij levende dieren gedaan kan worden om na te gaan of zij BSE hebben?

Fischler
Mijnheer de afgevaardigde, in verband met de identificatie - uw eerste vraag - is er het volgende probleem: voor dit bijkomende selectieve slachtprogramma is het nodig dat wij niet alleen weten in welk bedrijf zich een BSE-geval heeft voorgedaan, maar ook - en dit is veel belangrijker - waar het betrokken rund BSE heeft opgedaan, waar dit rund op stal was, toen het dit problematische voer heeft gekregen. Het gaat er derhalve om na te gaan welke weg deze runderen hebben afgelegd en er worden in Engeland jaarlijks ruim 1 miljoen tot 2 miljoen runderen verhandeld, die na verkoop naar andere bedrijven worden gebracht. Dit alles nagaan, kost dus heel wat moeite. En het is zo dat wij het niet in elk geval kunnen achterhalen, omdat wij de betrokken gegevens niet vast kunnen krijgen. Daarom is het belangrijk dat het identificeren en kenmerken van runderen wordt verbeterd. Dat betekent echter niet dat dit een specifiek Brits probleem is. Ik zou hier duidelijk willen zeggen dat er ook in andere lid-staten sprake is van een gebrekkige implementatie. Wij zijn echter voornemens daar in de toekomst in geheel Europa, dat wil zeggen in de hele Unie verbetering in te brengen.
Ten tweede was er uw vraag waar de BSE-infectie, als men dat tenminste zo kan noemen, vandaan komt bij runderen die op het vasteland de ziekte hebben gekregen. De wetenschappers hebben een duidelijk onderscheid gemaakt tussen twee soorten gevallen, namelijk de gevallen waarin direct kan worden aangetoond dat het om dieren gaat die uit Groot-Brittannië zijn geïmporteerd of waaraan men uit Groot-Brittannië geïmporteerd voer heeft gegeven en anderzijds de zogenaamde native cases , dat wil zeggen de gevallen waarin dit verband niet kan worden aangetoond. Deze gevallen moeten daarom ook bijzonder zorgvuldig worden onderzocht.
Uw derde vraag had betrekking op de tests op levende dieren. In de pers is weliswaar al verschillende keren gemeld dat zulke tests werden ontwikkeld. Maar er bestaat geen dergelijke test en geen dergelijke procedure en de tijd die nodig zal zijn om een dergelijke test te ontwikkelen wordt op vijf tot tien jaar geraamd.

Vallvé
Mijnheer de Voorzitter, hoewel we het over het probleem van de dolle koeien hebben en de maatregelen die terzake getroffen dienen te worden, wil ik van de aanwezigheid van de commissaris gebruik maken om aan te klagen dat vijf vrachtwagens, die volledig legale goederen vervoerden, zoals groenten en fruit uit Spanje, op 26 april brutaal overvallen zijn in het Franse dorp Le Boulou terwijl de Franse politie machteloos toekeek.
Mijns inziens tonen deze feiten duidelijk aan dat men niet in staat is het vrij verkeer van goederen in Europa te waarborgen. We moeten inderdaad de nodige hindernissen opwerpen opdat produkten die de volksgezondheid kunnen bedreigen niet kunnen ingevoerd worden maar andere goederen moeten vrij vervoerd kunnen worden. Anders zal dit een aanslag op de eengemaakte markt en het vrij verkeer van goederen in de Europese Unie zijn.

De Voorzitter
Waarde collega, u kent de regels van ons Vragenuur heel goed. Uw vraag heeft geen betrekking op het behandelde onderwerp. Ik laat het aan de commissaris over of hij er al dan niet op wil antwoorden, maar hij hoeft niet te antwoorden. De regel luidt dat wij ons aan het afgesproken onderwerp houden!

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, als u het ermee eens bent, geef ik een kort antwoord. Dit geval is ons bekend en wij hebben de Franse regering verzocht ervoor te zorgen dat passende maatregelen worden genomen om te verhinderen dat zich in de toekomst nog dergelijke gevallen voordoen.

Keppelhoff-Wiechert
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, terwijl wij hier over BSE discussiëren, denk ik dat de consumenten het probleem proberen op te lossen door zich meer en meer van rundvlees te distantiëren. U hebt de kwestie van de identificatie van vlees, dus het bewijs van oorsprong aangesneden. Ik zie nog altijd niet in waarom dat bij vlees zoveel moeilijker zou zijn dan bij groenten en fruit. Als u hier in het restaurant 's middags eens naar de borden kijkt, dan stelt u vast dat er nauwelijks nog vlees wordt gegeten en ik geloof dat dit een weerspiegeling is van het gedrag van de consument in het algemeen. De voedingsconsulent van Duitse topsporters wijst er telkens weer op dat het veel moeilijker is vleesloze voeding op een uit gezondheidsoogpunt evenwichtige wijze samen te stellen dan voeding met vlees. Ik ben een beetje bang dat dit ons nu ver uiteendrijft. Wat wordt er gedaan om het bewijs van oorsprong voor vlees nu ook echt in de hele Unie te verankeren?

Fischler
Mevrouw de afgevaardigde, waarom is dit bij vlees veel moeilijker dan bij groenten en fruit? Om die vraag te beantwoorden moeten we rekening houden met twee aspecten die in dezen naar mijn mening belangrijk zijn. Ten eerste mag u niet uit het oog verliezen dat het vrij duidelijk is waar een appel vandaan komt, als u weet waar hij aan een boom is gegroeid. Maar waar komt een rund vandaan dat in een land is geboren, als kalf werd verkocht en naar een ander land gebracht, waar het werd opgefokt, en ten slotte naar een derde land werd getransporteerd om te worden geslacht? Het is bovendien nog goed mogelijk dat het werd gevoerd met voer van overzee. Wat is de oorsprong van dit rund? Het antwoord is moeilijker dan men denkt.
Het tweede aspect waarmee in dezen rekening moet worden gehouden, is het feit dat het om twee verschillende dingen gaat, die telkens weer met elkaar worden verward. Wil men alleen een gewone aanduiding van oorsprong of wil men een echte labelling , dat wil zeggen een met de oorsprong van het vlees verbonden merk? En dan rijst nog de vraag: wil men dat op vrijwillige basis - dat stelt geen bijzonder probleem - of wil men het op verplichte basis? In het laatste geval wordt het een probleem, eventueel zelfs een kartelrechtelijk probleem.

Morgan
Om te beginnen wil ik de Voorzitter dank zeggen voor zijn komst naar Wales om deze kwestie en de zorgen van de mensen in Wales die door de BSE-crisis getroffen zijn te bespreken. Ik wil ook de commissaris danken dat hij vandaag wederom hierheen gekomen is om de kwestie met ons te bespreken.
Ik houd mij bezig met de etikettering van levensmiddelen. Waarom kunnen wij wel regels hebben voor de etikettering van levensmiddelen voor menselijke consumptie, maar niet voor diervoeders? Is de commissaris voornemens dit in de toekomst te onderzoeken en met ideeën te komen?

Fischler
Voor veevoer hebben wij in het kader van het herziene verbod op de vervoedering van vlees- en beendermeel ook etiketteringsvoorschriften ingevoerd. Van nu af moet op iedere zak voer staan of dit voer al dan niet aan herkauwers mag worden vervoederd, en wel in de hele Unie.

Goerens
Mijnheer de commissaris, door de problematiek omtrent BSE bevinden wij ons in een situatie waarin we, mijns inziens, beter te voorzichtig te werk kunnen gaan dan onterechte halve maatregelen nemen. Daarom moeten we de BSE-gevallen die zich buiten het Verenigd Koninkrijk hebben voorgedaan, op de voet volgen.
Ik wil u dan ook vragen of u deze gevallen ook echt op de voet volgt, waarbij ik u verzoek het standpunt van de Commissie inzake de BSE-gevallen die zich in landbouwbedrijven buiten het Verenigd Koninkrijk hebben voorgedaan nog te verduidelijken: kunt u ons vertellen of de ziekte in deze bedrijven is ontstaan ingevolge de invoer van levende runderen uit het Verenigd Koninkrijk dan wel ingevolge de invoer van vleesmeel?

Fischler
Mijnheer de afgevaardigde, ik heb er al op gewezen dat wij bij de ziektegevallen buiten Groot-Brittannië met verschillende soorten gevallen te maken hebben. Er zijn zowel gevallen van uit Groot-Brittannië geïmporteerde dieren die BSE hebben gekregen, als gevallen waarin aan de dieren uit Groot-Brittannië geïmporteerd voer werd gegeven. Anderzijds zijn er ook gevallen waarin dit verband niet kan worden aangetoond. Aangezien er in de hele Unie een meldingsplicht voor alle BSE-gevallen bestaat, volgen wij vanzelfsprekend al deze gevallen zeer zorgvuldig. Ik heb er in mijn inleidende opmerkingen onder meer op gewezen dat, bijvoorbeeld, ook Portugal een programma heeft voorgelegd om het aldaar bestaande probleem op te lossen. Dit programma wordt momenteel onderzocht in het Permanent Veterinair Comité, dat gisteren met dat onderzoek is begonnen.

Liese
Ik vind het uit medisch oogpunt, maar ook uit het oogpunt van de landbouwers buiten Groot-Brittannië belangrijk hier nog eens duidelijk de volgende vraag te stellen: als het niet eens zeker is dat het vervoederingsverbod in Groot-Brittannië werd toegepast, hoe kan men dan ervan uitgaan dat de produktiemaatregelen, de controlemaatregelen bij de produktie van gelatine en talg zeker worden toegepast en dat er derhalve sprake is van veiligheid voor de consument buiten en ook in Groot-Brittannië?
Mijn tweede vraag sluit aan bij de opmerking van de heer Böge. Deelt de commissaris de mening dat de consumenten en de landbouwers veel leed bespaard was gebleven, als het besluit van het Europees Parlement van 1993 inzake een verkoopsverbod was uitgevoerd?

Fischler
Wat uw eerste vraag betreft, de veiligheid van gelatine berust op twee hoofdfactoren. Er is, ten eerste, de vraag welk weefsel eigenlijk voor de vervaardiging van gelatine wordt gebruikt. Het gaat altijd om low risk weefselsoorten, namelijk bestanddelen van de huid en dergelijke, waarin nauwelijks prionen worden aangetroffen, ook al zou het om besmette dieren gaan.
De tweede factor is de produktiewijze, het produktieproces. Dit proces doorloopt verschillende fasen: een hittebehandeling, tegelijkertijd een drukbehandeling, alsook een zuurbehandeling. Als in de verschillende fasen van dit proces een passend niveau wordt aangehouden, kan men duidelijk stellen dat het om veilige gelatine gaat. Dit beantwoordt aan de aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie en aan de specificatie van deze aanbevelingen door het Wetenschappelijk Veterinair Comité.
Uw tweede vraag hield verband met wat de heer Böge had gevraagd. Ik dacht dat de heer Böge het over een maatregel van 1990 heeft gehad, u spreekt echter van een maatregel van 1993. Ik begrijp dus niet zo goed wat u bedoelt.

McCartin
Ik wil de commissaris ook dank zeggen voor de volledigheid en de openheid waarmee hij het Parlement verslag uitbrengt. Wat betreft zijn voornemen om de veeproducenten controles op te leggen, teneinde een volledige registratie te verkrijgen van de oorsprong van het vee en hun voeder: is hij van plan om de half miljoen ton rundvlees die wij jaarlijks in de Gemeenschap importeren aan dezelfde controles te onderwerpen?
In de tweede plaats, wat betreft de maatregelen ter ondersteuning van de rundvleesproducenten die geld verloren hebben, is hij van plan voor te stellen om alle rundvleesproducenten die ernstige verliezen geleden hebben schadeloos te stellen? Ik doel in het bijzonder op de traditie in het gemeenschappelijk landbouwbeleid dat premies alleen gelden voor mannelijke dieren. Wordt er wederom geen rekening gehouden met de mensen die zich speciaal toeleggen op de produktie van vrouwelijke dieren in plaats van mannelijke?

Fischler
Mijnheer de afgevaardigde, laten we beginnen met de bijkomende steunmaatregelen. Wij zullen ter zake, zoals gezegd, met voorstellen en overwegingen komen. Het is nu nog te vroeg om al een definitief standpunt in te nemen. Al deze overwegingen moeten echter aan één duidelijke voorwaarde voldoen: ze moeten zich binnen de financiële richtsnoeren bewegen. Daarom moeten wij in dit kader ook de uitgaven onderbrengen die wij elders moeten doen, en met name de uitgaven voor de interventie.
Maar in dit kader zullen wij dus voorstellen doen en wij zullen dan in het licht van deze discussie ongetwijfeld ook over het prijzenpakket voor dit jaar moeten spreken. Wat dat betreft heeft de Commissie, met de instemming van het Parlement, al voorgesteld de premie voor mannelijke runderen op één premie te concentreren en de dubbele premiebetaling, die we nog altijd hebben, af te schaffen. Ook hierover zal in dit verband nog moeten worden gediscussieerd.

Morris
Wij erkennen allen dat BSE veroorzaakt wordt door herkauwers te voederen met eiwitrijk meel en ook met beendermeel. Ik wil niet nog meer paniek zaaien, maar beendermeel wordt in de tuinbouw op grote schaal gebruikt. Daarom wil ik u vragen wat voor actie is ondernomen of ondernomen zou kunnen worden om de tuinbouw te adviseren.
In de tweede plaats, de laatste keer dat wij deze kwestie in dit Parlement bespraken, werd ons een openbaar onderzoek toegezegd onder auspiciën van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. Kunnen wij nu een datum voor dat onderzoek vaststellen?

De Voorzitter
Dames en heren, het Vragenuur is gesloten. Wij danken commissaris Fischler, omdat hij bereid is geweest hier bijna anderhalf uur op onze vragen te antwoorden en rekenschap te geven.

Situatie in Burundi
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over vijf mondelinge vragen betreffende de situatie in Burundi:
B4-0430/96 - O-0027/96 aan de Raad, van de leden Robles Piquer en anderen, namens de Fractie van de Europese Volkspartij; -B4-0434/96 - O-0093/96 aan de Raad en B4-0435/96 - O-0094/96 aan de Commissie, van de leden Pettinari en anderen, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links; -B4-0436/96 - O-0104/96 aan de Raad en B4-0437/96 - O-0105/96 aan de Comissie van de leden Bertens en anderen, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij; -B4-0438/96 - O-0106/96 aan de Raad van de leden Pasty en Baldi, namens de Fractie Unie voor Europa; -B4-0439/96 - O-0108/96 aan de Raad en B4-0440/96 - O-0109/96 aan de Commissie, van de leden Aelvoet en Telkämper, namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement.
Tindemans
Mijnheer de Voorzitter, de berichten van de laatste dagen over Burundi zijn gewoon verbijsterend. Men spreekt van gemiddeld 1.000 doden per maand. Massa's vluchtelingen verlaten het land en kiezen de weg naar Zaïre waar al 1 1/2 miljoen Rwandese vluchtelingen vertoeven. De toestand in het land is explosief. Vandaag of morgen kan het tot een genocide komen. Een staatsgreep is bijna zeker.
Wat in Burundi gebeurt is zeer erg, te meer omdat in dit land democratische verkiezingen hebben plaatsgevonden. Helaas, de eerste democratische president werd vermoord op 21 oktober 1993. Nochtans had hij een regering gevormd die etnisch niet eenzijdig was samengesteld. Sedertdien is de spanning tussen leger en civiele gezagsdragers uitgegroeid tot een onhoudbare situatie. Aanslagen enerzijds, vluchtelingen anderzijds, angst overal. Het is ook duidelijk dat de gebeurtenissen in Rwanda een grote weerslag hebben op de ontwikkeling in Burundi. Het leger van Burundi vindt steun in Rwanda en Oeganda. De internationale gemeenschap heeft landen als Burundi tot onafhankelijkheid geleid. Waarom doet deze internationale gemeenschap niets om zulke landen tot democratische volwassenheid te brengen?
Wij oordelen het zeer dringend te wijzen op het klimaat van burgeroorlog dat tot genocide kan leiden. Wij weten dat de lid-staten van de Europese Unie ver van eendrachtig, soms zelfs antagonistisch staan tegenover een Europese politiek ten opzichte van landen als Burundi. Een Amerikaanse krant schreef dat voorstellen van de Verenigde Staten blijkbaar meer geïnteresseerd in de vrede in Afrika dan in Europa en andere in de Verenigde Naties, door Europese landen worden geblokkeerd. Secretaris-generaal Boutros Ghali spreekt spottend over de belangstelling van de Europeanen voor een rich men's war op het Europese continent van wie de vredeswil plots afneemt als het over het arme Afrika gaat.
Wat gebeurt er om de radiostations die haat en moord prediken het zwijgen op te leggen? Of beperken wij ons tot een uitdeling van humanitaire hulp zonder het probleem uit te diepen? Wat doen wij met de preventieve diplomatie? Of laten wij die ontaarden tot een bespottelijke slogan? Wat doen wij daar mee?
Dit Parlement heeft een gemeenschappelijke actie voor Burundi goedgekeurd. Wat betekent zo iets? Mag ik eraan herinneren dat oud-president Carter tweemaal probeerde tot een grote vredesconferentie te komen? Nu heeft oud-president Nyerere een opdracht aanvaard en de Europese Raad heeft ambassadeur Ajello een bemiddelingsopdracht toevertrouwd. Hij kwam hier deze week naar de commissie buitenlandse zaken en deed zijn beklag over de financiering van zijn opdracht. Wordt daar iets aan gedaan? Van wie krijgt hij zijn richtlijnen en bij wie brengt hij verslag uit? De hoge vertegenwoordiger heeft ook een beroep gedaan, zei hij, op de medewerking van de organisatie voor Afrikaanse Eenheid.
Met alle eerbied voor deze instelling zou het mogelijk zijn één moeilijke operatie te vermelden die door de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid met al haar goede bedoelingen ook tot een goed einde werd gebracht. Nu gaan besprekingen gevoerd worden terwijl in Burundi gemoord wordt. Onderhandelen ja, met wie en hoe, en telt de democratie daarbij mede.
Waarom wordt Boutros Ghali in zijn voorstellen niet gevolgd? Het laatste was van 15 februari van dit jaar. Waarom geen wapenembargo afkondigen? In dat verband maak ik een voorbehoud voor paragraaf 10 van de gemeenschappelijke compromistekst die hier bij ons wordt voorgelegd om tot een gezamenlijk standpunt voor een resolutie te komen.
Ik aanvaard dat gezegd zou worden dat buurstaten van Burundi soms hulp bieden aan de strijdende partijen in dat land. Maar waarom dan niet al deze landen, als men zegt verscheidene landen, waarom niet al deze landen noemen of tenminste de voornaamste en niet zoals nu in deze tekst alleen Zaïre? Gezien ook het feit dat de vluchtelingen naar dit laatste land trekken en dat andere staten veel meer geëngageerd zijn mag volgens mij ofwel geen land met name genoemd worden ofwel zoveel mogelijk indien de beschuldigingen gerechtvaardigd zijn.
Wat denkt de Raad te doen? Landen met historische banden, vooral dan met Afrika, hebben destijds bij het begin van de Europese Gemeenschap de conventies van Jaounde en later van Lomé doorgedrukt en aldus een grootscheepse politiek van bijstand gebracht. Is er vandaag niemand meer om een historische morele band die voor alle lid-staten een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid betekent in moderne termen politiek om te zetten of verkiezen wij een nieuwe post-koloniale oorlog langs Afrikaanse tussenpersonen?

Pettinari
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie, Europees Unitair Links, maakt zich ernstig zorgen over de enorme politieke en militaire instabiliteit die ook vandaag nog in Boeroendi heerst. Men spreekt al maanden over preventieve acties voor de Boeroendese crisis maar in feite wordt vrij weinig gedaan. Ik vind de geringe doeltreffendheid en activiteit die de Raad betoond heeft betreurenswaardig. De Raad is er eigenlijk niet in geslaagd een gemeenschappelijk beleid te formuleren inzake Boeroendi. Wij zijn in de absurde situatie beland dat men na vele maanden van discussies slechts vijf waarnemers heeft gezonden die op de eerbiediging van de mensenrechten moeten toezien.
Wij moeten erkennen dat dit objectief gezien vrij weinig is! De in het plan van Carcassonne voorziene donorconferentie is nog altijd niet georganiseerd en er is niet gezocht naar een globale oplossing voor het conflict in Boeroendi.
Mijn fractie steunt echter met overtuiging het initiatief van de voormalige president van Tanzania, de heer Nyerere, die zich enorme inspanningen getroost om een rechtvaardige en duurzame oplossing voor het Boeroendese conflict te vinden. Wij moeten ons inzetten opdat de politieke machthebbers in Boeroendi de kans benutten die geboden wordt door de bemiddeling van de heer Nyerere. Ik ben van oordeel dat Europa deze bemiddelingspogingen moet steunen, niet alleen met woorden maar ook met daden en zijn geloofwaardigheid in Afrika in de schaal moet leggen. Alle betrokken partijen moeten deze bemiddeling aanvaarden, zonder wederzijdse veto's. De vrede kan niet alleen verwezenlijkt worden met de gematigden, ook de extremisten in het Boeroendese conflict moeten hierbij betrokken worden. Ik heb het hier duidelijk over Nyangoma en Bagasa, de twee mannen die meer dan om het even wie de burgeroorlog aanwakkeren.
Tenslotte moeten we ook de buurlanden van Boeroendi, zoals Zaïre, die het conflict voeden, op hun verantwoordelijkheid wijzen. President Mobutu heeft nu beslist de grenzen met Boeroendi te sluiten en Kinshasa denkt eraan Rwanda de oorlog te verklaren. Zaïre is vandaag een onaanvaardbare bron van politieke instabiliteit voor het hele gebied. Europa moet dan ook druk uitoefenen op Mobutu opdat hij samenwerkt met de Verenigde Naties om een definitieve oplossing voor het vluchtelingenprobleem te vinden.
Ik betreur dan ook de beslissing van president Chirac om de economische samenwerking met Zaïre te hervatten. Op die manier legitimeert hij het werk van institutionele en economische desintegratie waarvoor Mobutu verantwoordelijk is. De Europese Unie lijkt andermaal het slachtoffer van interne tegenstellingen: enerzijds stelt men dat men Boeroendi wil helpen bij het zoeken naar vrede maar anderzijds helpt men landen die aan de basis liggen van de problemen die Boeroendi kent.
De Europese Unie moet dan ook een samenhangend beleid uitwerken. Ik hoop dat de speciale gezant voor dit gebied, de heer Ajello, de ommekeer weet teweeg te brengen die ik onmisbaar en noodzakelijk acht. Zoniet zullen wij vasthouden aan een echt slechte politieke gewoonte, waarbij wij allerlei toezeggingen doen maar deze naderhand niet nakomen.

Fassa
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de aandacht van dit Parlement wordt andermaal gevestigd op de toestand in Boeroendi, die sinds enige tijd verslecht. In dit land met amper 6 miljoen inwoners vallen elke dag doden en worden dagelijks bloedbaden aangericht: we denken hierbij met name aan de slachtpartij van 28 april in Buoro. De hoofdstad Bujumbura is een Tutsi-stad geworden terwijl de rest van het land in handen is van de Hutu-milities. Intussen blijven radiostations boodschappen uitzenden die de haat tussen de bevolkingsgroepen aanwakkeren.
De toestand doet sterk denken aan de recente toestand in Rwanda. Commissaris Pinheiro heeft dan ook heel terecht gezegd dat in dit land een echte verborgen volkerenmoord aan de gang is.
Wij stellen dan ook nogmaals de vraag welke rol de Europese Unie moet spelen, met name nu de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties weigert om een internationale vredesmacht op te richten die moet tussenkomen indien het geweld escaleert en nu de onderscheiden lid-staten, die afzonderlijk tussenkomen in dit zwaar getroffen gebied, een verschillend en zelfs tegenstrijdig beleid voeren.
Het gaat eigenlijk niet alleen om preventieve diplomatie maar ook om het recht en de plicht van de Raad - zoals dit Parlement recent overigens onderstreept heeft - om tussen te komen in de interne aangelegenheden van een land omwille van ernstige humanitaire redenen of schendingen van de mensenrechten.
De enorme financiële inspanningen die de Europese Unie sinds 1993 geleverd heeft voor Boeroendi dienen dus gepaard te gaan met een krachtige en vastberaden politieke aanwezigheid van de Unie.
De Raad moet dus eerst en vooral als prioritaire doelstelling de Europese inspanningen, die tot doel hebben een nieuwe crisis in Boeroendi te voorkomen, coördineren met het huidige initiatief van president Nyerere en de Verenigde Staten. Hij moet tevens de vraag herhalen opdat de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties haar standpunt herziet.
Ten tweede moeten - zoals de Europese vertegenwoordiger, de heer Ajello, aan de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid van het Europees Parlement gevraagd heeft - niet alleen de gematigden maar ook de extremisten van de twee partijen bij het vredesproces betrokken worden.
Ten derde moeten wij er bij de regeringen van de buurlanden op aandringen dat zij alle financiële, logistieke, militaire en politieke steun aan de Boeroendese extremisten stopzetten. De Zaïrese regering is ongetwijfeld de hoofdverantwoordelijke aangezien zij de reorganisatie van clandestiene bendes en de wapenhandel blijft bevorderen.
Ten vierde moeten de regeringen zelf kordaat worden aangespoord om resolutie 1049 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties van vijf maart jl. nauwgezet toe te passen. Die vraagt hen dat zij de radiostations die aansporen tot haat en geweld opsporen en verbieden.

Baldi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, de jongste slachtpartij van 26 april jl. in Buoro is een afschuwelijk bewijs van de tragedie die zich in Boeroendi afspeelt en van het geweld en de onveiligheid die het land kent. Ook de speciale gezant van de Commissie voor de Rechten van de Mens van de Verenigde Naties voor Boeroendi, de heer Pinheiro, bestempelt dit als een "volkerenmoord met een druppelteller" : agressie, moorden, martelingen, willekeurige aanhoudingen en standrechtelijke terechtstellingen zijn dagelijkse gebeurtenissen. Deze alsmaar snellere opeenvolging van misdaden wordt zowel door de rebellen als door bepaalde eenheden van het leger gepleegd.
De extremisten slaan munt uit de angst en de onveiligheid om de haat tussen de Hutu's en de Tutsi's aan te wakkeren. Bovendien verspreiden communicatiemiddelen en media racistische boodschappen om deze haat levend te houden.
Ook de programma's voor een beperkte interventie die de Europese Unie gestart is om een deel van de basisinfrastructuur, zoals water, elektriciteit en wegen te herstellen, worden geboycot zodat het globale actieplan van de verklaring van Carcassonne niet wordt uitgevoerd. Dit had vooral tot doel het proces van nationale verzoening te versterken, het herstel van een normale democratische werking te vergemakkelijken en het economische en sociale herstel van het land te bevorderen, waarbij in het bijzonder steun zou worden verleend aan vluchtelingen, gerepatrieerden en ontheemden.
Ik vind het uiterst belangrijk dat de Verenigde Naties en de Europese Unie het uiteindelijk eens worden over een gezamenlijk actieplan. Deze afschuwelijke toestand gaat immers de volledige mensheid aan. De situatie is zo ernstig en dramatisch dat we die niet alleen aankunnen zoals we dat tot op heden gedaan hebben.
Er dient een crisiscel opgericht binnen de Europese Unie, die politieke, diplomatieke en materiële steun moet verlenen om vrede en stabiliteit in Boeroendi te verwezenlijken. De internationale gemeenschap moet tevens de nodige druk uitoefenen op de regeringen van de buurlanden opdat zij alle financiële, logistieke en militaire steun aan de Boeroendese extremisten stopzetten.
Bovendien moet zo snel mogelijk een contingent van 35 waarnemers voor de mensenrechten gezonden worden, zoals enige tijd geleden overeengekomen is. Er moet een internationale onderzoekscommissie opgericht worden om de verantwoordelijken voor de moordpartijen te berechten en te veroordelen, opdat niet langer een klimaat van straffeloosheid heerst dat de rechtspraak steeds verhinderd heeft haar werk te doen. We mogen echter niet vervallen in situaties zoals die in Rwanda, een land dat er heel erg aan toe is, in het bijzonder wat het gevangenisstelsel betreft.
Tenslotte dank ik de heer Ajello voor de moeilijke taak die hij verricht en vervult als speciale gezant van de Europese Unie voor het gebied van de Grote Meren. Ik hoop dat zo snel mogelijk een afdoende strategie geformuleerd wordt voor de oplossing van de aan de gang zijnde conflicten en voor een duurzame oplossing van deze crisis, die uiteindelijk moet kaderen in een regionale benadering.
Wij moeten ons hoe dan ook de vraag stellen welke rol de internationale gemeenschap kan spelen om een halt toe te roepen aan deze tragedie, die in 1995 aan ongeveer 15.000 mensen het leven gekost heeft en een verontrustend hoge tol aan gewonden en gevangenen geëist heeft.
Ik zou in het kort willen vernemen welke concrete initiatieven de Raad denkt te nemen om Boeroendi te helpen om deze spiraal van geweld, waarin het land gevangen zit, te doorbreken.

Aelvoet
Voorzitter, collega's, wat in Burundi domineert, is de angst. De angst aan beide zijden. De angst aan de kant van de Tutsi's om uitgemoord te worden, zij hebben daar voorbeelden van gezien. De angst en ook de woede en de ontgoocheling aan de kant van Hutu's die uitgesloten zijn van de macht ondanks het feit dat zij op een democratische wijze verkiezingen hebben gewonnen. Het is die spiraal van verlammende angst die doorbroken moet worden. Wat dat betreft, denk ik, dat er geen andere weg is dan de weg waarin de meerderheid de meerderheid mag zijn maar waarin de minderheid reële veiligheidsgaranties heeft en reëel kan deelnemen aan het beleid. Wat dat betreft zijn er in Burundi vele kansen verspeeld.
Eén ding is in ieder geval duidelijk geworden, namelijk dat de fameuse regeringsconventie van september 1994 absoluut niet heeft opgeleverd wat er van verwacht werd, integendeel dat door het feit dat Frodebu zo sterk heeft moeten toegeven in die onderhandelingen dat Frodebu aan geloofwaardigheid verloren heeft en hoe meer geloofwaardigheid het Frodebu verliest des te meer kan Nyangoma er winnen en dat is de situatie waarin wij vandaag de dag zitten.
In dat verband wil ik zeggen dat Frankrijk volledig op het verkeerde paard wedt door op dit ogenblik Mobutu als zogezegde "oplossende factor" naar voor te schuiven. Mobutu is geïnteresseerd aan wanorde en kan alleen door het niet oplossen van het conflict opnieuw internationaal een rol spelen. Hij kan geen positieve bijdrage leveren aan de oplossing van het conflict. Het is dus doodjammer dat uitgerekend een land als Frankrijk de solidariteit in het kader van de Europese Unie doorbreekt en ook de afspraken die destijds gemaakt werden in de trojka eveneens doorbreekt.
Wat dat laatste betreft, denk ik, dat de Europese Unie maar één mogelijkheid heeft op dit ogenblik na alles wat er al fout gelopen is. Dat is op de eerste plaats steun geven aan de initiatieven van Nyerere die op dit ogenblik de enige is die op het vlak van onderhandelingen eventueel, ik zeg wel eventueel, nog iets kan bereiken. Wat Nyerere laat horen is, in tegenstelling met de oplossing van het conflict in ex-Joegoslavië, heb ik nog een stok om mee te slaan, nog een worteltje om mensen over de brug te krijgen? Wat dat betreft denk ik dat het een belangrijke opdracht is Nyerere daadwerkelijk te steunen op beide niveaus.
Vervolgens vind ik het puur een schandaal dat wij moeten vernemen, afgelopen maandag in de commissie buitenlandse zaken, dat onze bijzondere gezant niet eens de minimale werkingsmiddelen heeft om in een land als Burundi iets te doen en dat bovendien onze hoogst eigen Begrotingscommissie van het Parlement, dus deze keer moeten wij niet naar de Commissie uithalen, weigert de financiële middelen vrij te maken voor de heer Ajello omdat zij vinden dat de regeltjes niet zijn gerespecteerd. In godsnaam waar is het politiek verstand in de Begrotingscommissie. Dit, beste collega's, noem ik een pure schande!

Incisa di Camerana
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie heeft van bij het begin van de crisis in het gebied van de Grote Meren een beleid van preventieve diplomatie en humanitaire steun gevoerd om iets te doen aan de situatie. De Europese Unie heeft met het oog hierop op 24 maart 1995 een gemeenschappelijk standpunt ingenomen inzake Boeroendi en tussen februari 1995 en februari 1996 hebben vier missies een bezoek gebracht aan Boeroendi. De Europese Unie heeft het geweld herhaaldelijk veroordeeld en tot gematigdheid aangespoord.
De trojka heeft tijdens haar laatste bezoek aan Boeroendi op 12 februari 1996 uiting gegeven aan de ernstige bezorgdheid van de Europese Unie over de toestand en heeft het geweld en de pogingen om de huidige regering en de bijeenroeping van de regering te destabiliseren andermaal veroordeeld. Zij heeft verklaard dat de Europese Unie geen enkele regering zal steunen die met geweld aan de macht gekomen is. Zij heeft tevens gevraagd dat alle etnische groepen vertegenwoordigd zouden zijn in het leger en de rechterlijke macht en dat alle jongeren gelijke kansen krijgen om naar de universiteit te gaan, ongeacht de etnie waartoe ze behoren.
De trojka heeft haar gesprekspartners eraan herinnerd dat de Europese Unie de grootste donor van humanitaire hulp aan de regio is en dat de overgang naar een meer gestructureerde samenwerking met de Europese Unie zal afhangen van het succes van de concrete initiatieven voor vrede en verzoening. Zij heeft er overigens ook voor gewaarschuwd dat, als de situatie blijft verslechteren, de Europese Unie het vaste voornemen koestert de nodige maatregelen te treffen, zoals aangegeven in resoluties 1040 en 1049 van de VN-Veiligheidsraad.
De trojka heeft de Boeroendese autoriteiten aangespoord om te zoeken naar een passende oplossing voor het vluchtelingenprobleem en de maatregelen uit te voeren die tot doel hebben de armoede uit te roeien en het vertrouwen te herstellen. De Europese Unie heeft herhaaldelijk haar steun uitgesproken voor de bijeenroeping van een regionale conferentie voor vrede, veiligheid en stabiliteit. Deze conferentie dient plaats te vinden onder auspiciën van de Verenigde Naties en de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid en moet een globale oplossing voor de crisis trachten te vinden. De trojka heeft de Boeroendese regering gevraagd dat zij zich hiervoor zou inzetten.
In een verdere inspanning om bij te dragen aan het vinden van oplossingen voor de problemen die blijven bestaan in het gebied van de Grote Meren, heeft de Raad op 26 februari 1996 beslist de heer Ajello tot speciaal gezant van de Europese Unie voor deze regio te benoemen. Hij zal de inspanningen van de Verenigde Naties en de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid steunen, evenals deze van de Afrikaanse personaliteiten die deze twee organisaties bijstaan. Hij zal nauwe contacten aanknopen en onderhouden met de regeringen van de regio en met andere belangstellende regeringen en partijen opdat de nodige maatregelen getroffen kunnen worden om de problemen in dit gebied op te lossen. De heer Ajello zal in nauw overleg met de VN en de OAE werken om te vermijden dat de initiatieven van deze organisaties, die verantwoordelijk zijn voor de bijeenroeping van de regionale conferentie, elkaar overlappen. Hij zal tevens samenwerken met de regionale leiders en de andere betrokken partijen met het oog op hetzelfde doel. Hij zal zo nodig contact opnemen met andere partijen die zouden kunnen helpen om vooruitgang te boeken. De technische details inzake de benoeming van de heer Ajello zijn vastgelegd in de gemeenschappelijke actie die de Raad op 25 maart 1996 heeft goedgekeurd.
De Europese Unie heeft vastberaden de inspanningen van de vroegere president van Tanzania, de heer Nyerere, gesteund. Hij is actief als vredestichter en is benoemd tijdens de ontmoetingen van de regionale leiders die het Carter-centrum georganiseerd heeft om de politieke dialoog in Boeroendi te bevorderen. De heer Nyerere is voornemens op 22 mei e.k. verdere gesprekken te organiseren tussen de politieke partijen in Boeroendi in Mwanza in Tanzania.
Zoals bevestigd wordt in de verklaring van 16 januari jl. is de Europese Unie bereid bij te dragen tot het herstel van Boeroendi. Europa is bereid Boeroendi te helpen en wil met name steun verlenen aan de maatregelen voor vrede en verzoening tussen de verschillende groepen. Deze maatregelen moeten door de Boeroendese autoriteiten worden uitgevoerd. De Europese Unie heeft eraan herinnerd dat alleen politieke oplossingen een duurzaam einde aan het conflict kunnen stellen.

Pinheiro
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, u herinnert u wellicht allemaal dat wij vanaf oktober 1993 tot januari 1996 druppelsgewijs een echte volkerenmoord hebben meegemaakt, die in de hoofdstad door Tutsi-extremisten en in het binnenland door de gewelddadige acties van bepaalde Hutu-milities is ontketend. Het was in deze periode dat de vertegenwoordiger van het Comité van de Verenigde Naties voor de rechten van de mens heeft meegedeeld dat wij met een echte burgeroorlog te maken hadden, hoewel deze in kleine etappen werd gevoerd.
Vanaf januari 1996 - ik neem aan dankzij de actie van de internationale gemeenschap en meer in het bijzonder de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid, de Europese Unie zelf, voormalig president Carter en andere instanties - is de situatie kalmer geworden en is zelfs beraadslaagd in de regering en met bepaalde militaire groepen om een uitweg te vinden voor de situatie in Burundi. Deze beloftvolle en aanmoedigende situatie is vanaf 15 maart jongstleden echter aanzienlijk verslechterd. Er hebben zich immers, gek genoeg na de afwijzing door de Burundische autoriteiten van de heer Nyangoma als gesprekspartner bij de vredesdialoog, op verschillende plaatsen in Burundi ernstige aanvallen voorgedaan door de strijdkrachten van Nyangoma. Van bijzondere betekenis is de aanval in de provincie Burui, het Tutsi-heiligdom waarvandaan de meeste belangrijke leiders en officieren van het Tutsi-leger komen. De aanval was in het bijzonder gericht op de Tutsi-officieren en hun gezinnen. Het ergste, mijnheer de Voorzitter en geachte afgevaardigden, is dat men heeft ontdekt dat er bij deze door de strijdmacht van de heer Nyangoma uitgevoerde aanvallen een gezamenlijke actie was van Rwandese krachten van de Hutu-milities in het buitenland.
Daarom is men vandaag de dag terecht van mening dat wij, naast het probleem van de burgeroorlog in Burundi, te maken kunnen hebben met het begin van een nog erger regionaal conflict dan de vorige conflicten. In deze situatie dienen wij de toekomstige politieke actie uit te stippelen. En hier moeten wij volgens mij duidelijk zijn: de taken moeten worden verdeeld onder de diverse betrokkenen. Vandaar dat de Europese Unie aan de heer Aiello de opdracht heeft gegeven de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid te steunen bij haar afschrikkingsactie, evenals de actie van president Nyerere bij zijn bemiddelingsactie en de actie van de Verenigde Naties wat eventuele militaire druk betreft. Wij herhalen ons voornemen om de humanitaire hulp voort te zetten, maar ook om de eventuele wederopbouw van het land te bevorderen, zodra de veiligheidstoestand dit mogelijk maakt.
Mijnheer de Voorzitter en geachte afgevaardigden, ik kan u verzekeren dat wat het akkoord met president Nyerere betreft, er volledige samenhorigheid bestaat tussen de heer Aldo Aiello en president Nyerere, wat betekent dat wij positieve stappen aan het zetten zijn. Wat het initiatief van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties betreft om een preventiestrijdmacht op de been te brengen aan de grenzen van Burundi, hoewel dit initiatief nog niet in praktijk wordt gebracht, is het allesbehalve doodgebloed. Wat ten slotte de economische steun van de Europese Unie betreft, deze gaat door en zal blijven doorgaan en kan aanzienlijk worden uitgebreid de dag dat wij in de mogelijkheid verkeren de hulp te verdelen.
Na dit bondige en enigszins zwarte toekomstperspectief, wil ik evenwel opmerken dat de door president Nyerere met de belangrijkste politieke krachten aangegane dialoog - de eerste vergadering heeft op 22 april plaatsgevonden, een tweede vergadering zal volgen op 22 mei - ten doel zal hebben dat aan dezelfde tafel niet alleen de huidige politieke partijen zullen zitten, maar ook de extremisten die de oorlog op dit moment aanwakkeren en die door de heer Nyangoma en de voormalige president worden beschermd. In dit vooruitzicht denk ik dat de steun aan president Nyerere, uitgesproken door de Raad, de Commissie en in sterke mate door het Parlement, een conditio sine qua non is voor het welslagen van gelijk welke actie. Bovendien lijkt het initiatief van voormalig president Carter, dat wij hebben gevolgd en gesteund, ons ook aanbevelenswaardig en met genoegen deel ik het Parlement mee dat de heer Carter naar Brussel komt voor enkele politieke contacten met de Commissie, de Raad en - ik hoop - ook met het Parlement, zodat de internationale gemeenschap eenstemmig kan praten en de genoemde noodzakelijke taakverdeling er komt.

Kouchner
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, toen er zojuist over koeien werd gepraat was de opkomst groter, wat natuurlijk heel begrijpelijk is omdat wij in de greep waren van zeer grote economische belangen. Nu wij het over mensen hebben, is er blijkbaar minder volk en minder belangstelling! Weet u, het is altijd hetzelfde liedje. Er wordt ons verweten dat wij ons bemoeien met zaken die ons niet aangaan, maar we kunnen natuurlijk ook eens een keer niets doen. Het gaat tenslotte toch maar om Afrikanen. Die hebben een heel donkere huidskleur en zijn heel ver weg. En we weten toch niet wat we moeten doen. Het is uiteindelijk misschien niet eens erg als we niks doen.
Welnu, volgens mij is dat wel erg. U weet immers wat er gebeurt als we niets doen. Terwijl er nu per week "slechts" 100 tot 400 mensen worden vermoord, het ziekenhuis van Bujumbura door rebellen is belegerd, die de zieken in hun bed hebben vermoord en er bijna 1 miljoen vluchtelingen zijn, verspreid over het hele land en buiten de grenzen, vrees ik dat de geschiedenis zich, als we niets doen, zal herhalen. Er zal met andere woorden nog meer worden gemoord, er zullen ware slachtingen plaatsvinden.
Ik neem het woord genocide bewust in de mond, omdat de herinnering aan Ruanda wel zwaar moet wegen. Niet-gouvernementele organisaties zullen vervolgens protesteren, de publieke opinie zal in beweging komen, op de televisie zullen verschrikkelijke beelden worden vertoond en uiteindelijk zal Amerika zich roeren en als Amerika zich roert zullen bepaalde Europese landen, waaronder mijn vaderland, zich misschien eindelijk druk maken en in dat geval zal de onmachtig blijkende Europese Unie de inspanningen van de andere partijen goedkeuren. Dit proces is nu al op gang gekomen en zal ook op de geschetste manier verlopen als we geen actie ondernemen.
We doen niet genoeg, gezien het feit dat de verschrikkingen zich uitbreiden, wat commissaris Pinheiro - en ik bedank hem voor zijn toelichting van zoëven - en de vertegenwoordiger van de Raad ook zeggen. Financiële steun, verontwaardiging en het eindeloos vertonen van dezelfde beelden volstaan niet, zoals in het Parlement al herhaaldelijk is gezegd. De heer Ajello bevindt zich ter plaatse. Wij moeten hem overeenkomstig de resolutie geldmiddelen ter beschikking stellen. De afgezant van de Europese Unie mag daar toch in elk geval niet met lege handen staan.
Kortom, er worden op alle fronten inspanningen geleverd, zoals de geachte commissaris heeft benadrukt. Ja, ten behoeve van de missie-Carter die voorlopig nog niets heeft opgeleverd. Ja, uiteraard ten behoeve van de o zo belangrijke bemiddeling van de heer Julius Nyerere. Ja, om de totstandbrenging van een dialoog tussen de strijdende partijen te vergemakkelijken. Ja, om een einde te maken aan het aanwakkeren van de haat door de media. Ja, om de onafhankelijke media die het nu eens over iets anders dan moord hebben te steunen. Ja, om de niet-gouvernementele organisaties te helpen. Zal dit voldoende zijn? Wat wordt ons naast deze resoluties nog meer voorgesteld? We hebben het over preventieve diplomatie en het recht van inmenging - tenslotte praten we heel wat af - maar wat doen we nu eigenlijk? Heeft u het artikel in de Washington Post van twee dagen geleden gelezen? Amerika begint zich inderdaad te roeren. Kunnen wij nu echt niet meer dan vijf waarnemers sturen? Vijf slechts, dat is toch wel een beetje belachelijk! Wij hebben voorstellen in deze richting gedaan en er zullen ook resoluties worden aangenomen, maar hoe zullen we te werk gaan? Geven we nog meer geld? Wordt dat onze strategie? Wat de wapenhandel betreft, ben ik het er helemaal mee eens dat er nog andere landen dan Zaïre moeten worden genoemd, maar we weten wat er zich in dit land in de kampen afspeelt. We weten dat, zowel met betrekking tot Burundi als Ruanda, milities en vergeldingstroepen zich voorbereiden. Ook met het oog daarop moeten we dus over doeltreffende middelen beschikken. We kunnen niet alle vluchtelingen, de politie en het leger aan Zaïre toevertrouwen en wachten tot de lucht is opgeklaard. We moeten dus veel waakzamer zijn.
Er moeten, tot slot, raadgevers van de VN komen, er moeten op het politieke vlak beslissingen worden genomen en de politieke wil moet aanwezig zijn. Persoonlijk denk ik, maar ik spreek slechts namens mijzelf, dat dit alles niet voldoende zal zijn en dat de idee van een Afrikaanse macht vooral nog niet mag worden losgelaten. Ik ben het ermee eens dat deze macht geen bezettingsmacht of strijdmacht mag zijn, maar er moet wel druk worden uitgeoefend op de voorvechters van de vrede, en ik stem er tevens mee in dat er niet alleen met de democratisch gezinden, maar ook met de andere partijen een dialoog op gang wordt gebracht. De inspanningen van de heer Boutros Boutros Ghali om deze macht te vestigen en haar een leider te geven, moeten worden gesteund. De Afrikanen moeten deze macht oprichten, maar wij moeten hen daarbij helpen, want, geachte collega's, als de geschiedenis zich toch zou herhalen en wij ondanks alles toch weer op de televisiebeelden zouden zitten te wachten, dan zou deze macht ineens wel - maar natuurlijk te laat - worden gevonden.

Günther
Mijnheer de Voorzitter, zoals meestal bij debatten over dit soort onderwerpen werd hier ook vandaag weer met veel woordenrijkdom het gruwelijke scenario geschilderd dat we in deze landen aantreffen en zij die destijds dachten dat Ruanda in de jaren '90 om zo te zeggen een alleenstaand malheur van de wereldgeschiedenis zou blijven, beseffen nu dat hetzelfde elders opnieuw kan gebeuren.
Wij hebben appels gehoord, wij hebben resoluties opgesteld en wij vragen ons af wat voor zin dat allemaal heeft gehad. Zoals vorige sprekers al hebben gezegd, hebben wij hier te doen met tegenstanders die voor geen geweld en voor geen enkele maatregelen terugdeinzen en hoe pervers ze eigenlijk zijn, blijkt onder meer uit het feit dat ze in de eerste plaats daar ageren waar geen verzet mogelijk is, namelijk bij weerloze burgers.
Wij hebben ook gehoord van een reeks mislukte vredestichters en ik moet zeggen dat ik het enthousiasme van de vorige sprekers over het sturen van waarnemers niet helemaal kan delen, want als de beschrijving van de situatie in het land die hier tegelijkertijd werd gegeven klopt, dan vraag ik mij af: wat kan een waarnemer daar anders doen dan zich in de hoofdstad zo snel mogelijk in veiligheid brengen om ook zijn eigen leven te beschermen? Alles wat zich buiten dit kader afspeelt, heeft volgens mij immers meer weg van een zelfmoordcommando. Ik wens de waarnemer natuurlijk alle succes toe, maar ik heb zo mijn twijfels of wij hier iets van belang kunnen bereiken.
Ik begrijp de heer Pettinari niet goed, als hij zegt dat we zo voorzichtig moeten zijn wat Zaïre betreft. Als het klopt dat Zaïre in het conflict verwikkeld is, betrokken is bij de escalatie, dan moet het naar mijn mening ook worden betrokken in de verantwoordelijkheid om tot de oplossing van dit conflict bij te dragen en met appels van buitenaf zal ook op dit land waarschijnlijk niet veel indruk kunnen worden gemaakt, denk maar aan wat ik in het begin heb gezegd. Maar als Zaïre verantwoordelijkheid draagt, moet het ook worden betrokken bij de contacten en gesprekken die in dezen nodig zijn.
Dat behalve Zaïre natuurlijk nog andere landen ter discussie staan, mag niet uit oog worden verloren. Als er één onderhandelingspartner is die onze steun moet krijgen, dan is het wel de president van Tanzania. Op dat punt geef ik de commissaris gelijk. Door Afrikanen te laten helpen bij de oplossing van het conflict en ze daarom van meet af aan erbij te betrekken, kunnen we ook een zeker Afrikaans zelfbewustzijn in de hand werken.
Met de heer Kouchner ben ik het niet altijd eens, maar in dit geval vind ik wel dat hij gelijk heeft en dat de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid zo moet worden versterkt dat ook Afrika zelf bij de bestrijding van dit geweld kan worden ingezet, kan ingrijpen en zodoende tot de oplossing van dit conflict bijdraagt.
Dat is een conclusie die wij naar mijn mening moeten trekken. Daarnaast moeten de wapens echt buiten dit gebied worden gehouden. Ze moeten aan de grenzen kunnen worden onderschept. Uiteindelijk moeten we alle betrokkenen aan de onderhandelingstafel krijgen.

André-Léonard
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn machteloze getuigen van de helse spiraal van geweld in Burundi. Iedereen zegt dit. Het woord genocide wordt slechts voorzichtig in de mond genomen, maar hoe moeten we de dood van duizenden mensen sinds het begin van de crisis anders noemen? Er gaat geen dag voorbij zonder dat er machtsmisbruik, martelingen of misdaden plaatsvinden, waarbij vrouwen en kinderen overigens niet worden gespaard.
De lid-staten van de Unie zijn tot op heden niet in staat geweest zich eensgezind op te stellen bij het ontwerpen van een gemeenschappelijk beleid ten opzichte van Burundi. De lid-staten die zitting hebben in de Veiligheidsraad moeten zowel in New York als in Brussel hetzelfde standpunt innemen. Er kan echter alleen maar worden geconcludeerd dat hun beleidslijnen volledig uiteenlopen. Dergelijke tegenstrijdigheden zijn funest voor het normaliseringsproces in Burundi.
Een gemeenschappelijk beleid moet samenhangend zijn, wil het geloofwaardig en dus doeltreffend zijn. Het afvaardigen naar Burundi van een buitengewoon gezant is op zich een uitstekend initiatief en we moeten de heer Ajello absoluut gelukwensen met zijn vastberadenheid. De Raad moet echter nauwkeuriger aangeven waaruit zijn opdracht bestaat. Het voorstel van de heer Boutros Boutros Ghali om een gewapende preventiemacht aan de grenzen van Burundi op te stellen die altijd klaar zou staan om in te grijpen, was een uitstekend idee. In februari bracht het vooruitzicht van de opstelling een dergelijke macht de situatie overigens tijdelijk tot bedaren. De Veiligheidsraad heeft dit voorstel afgewezen, maar ik ben ervan overtuigd dat de Europese Unie ervoor zou moeten ijveren dat het alsnog wordt aangenomen.
De humanitaire hulp van de Europese Commissie mag natuurlijk niet worden vergeten. Maar onze aanzienlijke financiële bijdrage stelt helaas onze politieke onmacht in het licht. We moeten dus op een andere manier te werk gaan. Welke rol speelt de Commissie in de opdracht van Ajello en in de coördinatie van de missie-Nyerere? Wij moeten Zaïre onder druk zetten, zodat dit land inziet dat het niet de draaischijf van de wapenhandel in dit gebied mag zijn. De Europese Unie moet al haar invloed aanwenden om Zaïre ertoe te bewegen de radiostations die de haat aanwakkeren te sluiten. In dit opzicht is het initiatief van de Commissie om een "verzoeningsradio" op te richten overigens een goede zaak. Er moet nu op worden toegezien dat deze radio dag en nacht uit kan zenden.
Waarom heeft de Raad nog altijd geen begin gemaakt met de uitvoering van de maatregelen van het "Plan van Carcassone" om een oplossing te vinden voor de crisis in Burundi? Het initiatief van de heer Nyerere, waaraan dezelfde doelstelling ten grondslag ligt, om zowel de machthebbers als de extremisten aan een en dezelfde onderhandelingstafel te doen aanzitten, verdient al onze steun. Alleen op die manier kan door een dialoog een nationale verzoening tot stand worden gebracht.
Net als een aantal collega's zou ik er tot slot nog eens op willen wijzen dat de aan de missie-Ajello toegekende begroting zeer klein is: 950.000 ecu, mijnheer de Voorzitter, die overigens nog steeds niet zijn gedeblokkeerd door het Europees Parlement. Het is een regelrechte schande! Laten we door middel van mooie verklaringen niet doen alsof we dit land willen helpen, terwijl we tegelijkertijd de financiële steun aan een missie waarvan wij willen dat zij succes heeft, stopzetten.

Pradier
Mijnheer de Voorzitter, gedurende enkele maanden leek het erop dat de situatie tot bedaren kwam. In november, december en januari was er inderdaad weer enige hoop dat een zekere vrede zijn intrede zou doen onder de burgers in dit land. De opflakkering van het geweld was daarom des te onverwachter. Op dit moment is het in ieder geval duidelijk dat de situatie is verslechterd en helaas gepaard gaat met een dramatisch politiek verval in het land.
Om te beginnen is er het uiteenvallen van de regering, aangezien de president van de republiek en de eerste minister niet in staat zijn een eensluidende boodschap te verkondigen. Daarnaast zijn ook de politieke partijen en de politieke kopstukken, die op dit moment bijna geen vertrouwen meer genieten, niet meer geloofwaardig. Burundi bevindt zich dus momenteel op de rand van de chaos.
Gelukkig kan een aantal nabijgelegen landen nog enige hulp bieden. Tanzania en zijn voormalige president, Julius Nyerere, zijn inderdaad nog een klein lichtpuntje. Volgens de weinige inlichtingen waarover wij op dit moment kunnen beschikken, ziet hij het zelf trouwens bijzonder somber in. Dan is er nog Uganda, waar morgen verkiezingen plaatsvinden en waar, toegeven, de aanwezigheid van president Museveni waarschijnlijk nog voor enige stabiliteit zorgt.
En dan is er nog Zaïre, dat de plegers van de genocide aan de macht houdt in zijn kampen, dat de voormalige leden van de gewapende Ruandese troepen van wapens voorziet of laat voorzien, niet alleen van licht geschut - wat misschien nog door de vingers kon worden gezien - maar sinds enkele dagen ook van mortieren met een kaliber van 80 mm, het zwaarste geschut dus, die via de Zaïrese kampen in Burundi terechtkomen. Het gaat hier om getrainde troepen en Zaïre staat hun ook nog eens toe militaire trainingen uit te voeren. Het is overduidelijk dat deze criminelen de grenzen van Burundi oversteken en een aantal voormalige, als massamoordenaars bekend staande leden van de gewapende Ruandese troepen, zijn al op het grondgebied van Burundi gevangengenomen. Het is zo klaar als een klontje dat Zaïre de verantwoordelijkheid hiervoor draagt.
Wat wordt ons vandaag voorgesteld? De oprichting van een gewapende macht, waarvoor natuurlijk wel een scherpe selectie moet worden toegepast, een macht die van het nodige moet zijn voorzien, die goed getraind moet zijn en die vooral onder deskundige leiding moet staan. Deze macht moet binnen 24 uur in actie kunnen komen, ook wanneer zij zich op dat moment niet op Burundees grondgebied bevindt. Tevens wordt ons voorgesteld onderhandelingen aan te knopen met de zogenaamde aanvallers. Op voorwaarde natuurlijk dat de voorafgaande contacten in het diepste geheim worden gelegd, want het grootste gevaar dat op dit moment dreigt is dat de gematigde elementen van alle partijen zich bij de extremisten voegen.
Toch moet er, tot slot, voor enkele dingen worden gewaarschuwd. Ten eerste, dat Aldo Ajello, na zijn benoeming, onvoorwaardelijk moet worden gesteund bij zijn werkzaamheden. Ook moet het Parlement erop worden gewezen dat de begroting nog steeds niet is gedeblokkeerd. Ten slotte moet worden benadrukt dat Europa deze keer een eensluidende boodschap moet verkondigen. De lid-staten die op eigen houtje willen handelen en zogenaamde nationale belangen in Afrika naar voren willen schuiven, moeten voorzichtig zijn. Deze keer zullen de lid-staten die denken dat er voor hen een grote rol is weggelegd of dat zij daar een bijzondere missie moeten vervullen, zichzelf door hun grootspraak en hun gegesticuleer niet alleen belachelijk maken, maar hun onverantwoorde beslissingen zouden ook tot de dood van tienduizenden tot honderdduizenden mensen kunnen leiden.
Op dit moment is het dus in de eerste plaats noodzakelijk dat de landsgrenzen door militairen worden bewaakt - hoewel de Europese Unie zelfs nog niet de moeite neemt om druk uit te oefenen op de Zaïrese regering, een regering die tot oorlog aanzet - en dat er een waarschijnlijk eenzijdig staakt-het-vuren wordt afgekondigd door de regeringstroepen. Tevens moeten er in het geheim contacten worden gelegd met de leiders van de gewapende groeperingen en moet vooral de intergouvernementele samenhang worden versterkt, waardoor het in een later stadium, wanneer de staat zijn kracht zal hebben hervonden en eindelijk weer een geloofwaardige gesprekspartner zal zijn, misschien mogelijk wordt onderhandelingen te openen.

Sauquillo Pérez del Arco
Mijnheer de Voorzitter, in dit stadium van het debat is bijna alles al gezegd. Ik wil hier echter nog enige informatie aan toevoegen die ik rechtstreeks vanuit Boeroendi ontvangen heb van nietgouvernementele organisaties die, ondanks de moeilijkheden, op post blijven. Vervolgens zal ik de Commissie een actievoorstel doen in de hoop dat zij, wanneer zij hier de volgende keer aanwezig is, een positievere balans kan opmaken van de doeltreffendheid van onze instellingen, zowel op het vlak van de hulpverlening als van preventie.
Er is al gezegd dat de toestand de jongste twee maand voortdurend verergerd is. In het binnenland vallen honderden doden, worden honderden huizen in brand gestoken en oogsten vernield. De bevolking slaat op de vlucht en verergert zo de al chaotische toestand van de groepen ontheemden en vluchtelingen. De ergst getroffen provincies zijn Gitega - de grootste provincie van het land -, Rutana, Civitoke en Macamba. In de hoofdstad Bujumbura worden etnische zuiveringsoperaties uitgevoerd en worden vooraanstaande Hutu's geëlimineerd. De aanvallen zijn zowel het werk van gewapende benden als van het leger.
Er is ook al gewezen op het belang van de bemiddelingspogingen van de voormalige president van Tanzania, de heer Nyerere. De heer Nyerere, die mijns inziens de steun van dit Parlement moet genieten, stelt met name een hervorming van het leger en onderhandelingen met de leider van de gewapende bendes voor. Hij kan hiervoor op de steun van de internationale gemeenschap rekenen maar helaas niet op de steun van de partijen die samen de regering vormen. Frodebu aanvaardt de hervorming van het leger maar Uprona is het hiermee niet eens. Uprona weigert dan weer te onderhandelen met de gewapende bendes, die ervan verdacht worden te hebben deelgenomen aan de volkerenmoord in Rwanda.
Wat kunnen wij in het licht van deze situatie doen? Mijns inziens moeten wij de heer Nyerere steunen in weerwil van de interne moeilijkheden die hij kent. De corruptie, de chaos en de menselijke drama's nemen hand over hand toe. Mijns inziens moeten wij dan ook een aantal voorstellen doen.
Zo moet eerst en vooral druk worden uitgeoefend op de betrokken partijen om een mogelijke volkerenmoord of het uitbreken van een regelrechte oorlog te voorkomen. Deze druk moet ook maatregelen tegen de buurlanden overwegen. Ik ben het ermee eens dat alle buurlanden aangesproken worden die de gewapende groepen met wapens en bescherming steunen.
Ten tweede moeten er internationale beschermingsmechanismen voorzien worden om te vermijden dat de bevolking zelf maatregelen gaat nemen om zich in het licht van de heersende onveiligheid te verdedigen.
Ten derde ben ik verheugd over de mededeling van de heer Pinheiro dat hij de humanitaire hulpverlening via de niet-gouvernementele organisaties zal handhaven. Hun aanwezigheid is van enorm belang om de veiligheid van vele mensen te waarborgen.
Ten vierde moet volmondig steun verleend worden aan een regionale oplossing, zoals ook al bepleit is tijdens de bijeenkomst die van 16 tot 19 maart 1996 in Tunis gehouden is. Mijns inziens volstaat het aantal internationale waarnemers niet en moet het worden opgevoerd.
Laten we hopen dat, wanneer wij het de volgende keer over Boeroendi hebben, dit niet langer zal zijn in het licht van een dramatische toestand zoals we die momenteel kennen. Hopelijk slagen wij erin toch een deel van onze beloften na te komen.

Berend
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, Burundi staat helaas weer eens - voor de hoeveelste keer eigenlijk? - op de agenda. "Helaas" , omdat de situatie nog altijd moeilijk, nog altijd hopeloos is. Er lopen onverminderd berichten binnen volgens welke het Burundese leger ongewapende burgers doodt. Wij zijn diep bezorgd over het feit dat er niet de minste aandacht wordt geschonken aan de appels aan de Burundese autoriteiten om verdere misdaden te verhinderen. Wij hebben als parlement al herhaaldelijk, onlangs nog te Windhoek in Namibia, waar ik over dit onderwerp mocht spreken, dit soort daden uiterst scherp veroordeeld, de verantwoordelijken aldaar, maar ook de provocaties van alle extremistische groeperingen, van welke zijde ook, waaraan de bevolking bloot is gesteld, aan de kaak gesteld. Desondanks nemen de strijdkrachten nog altijd dezelfde maatregelen als in het najaar van 1995. Zij verhinderen dat er onafhankelijke getuigen zijn en dat er zich onafhankelijke getuigen van gepleegde misdaden melden. Het is bijgevolg vrijwel onmogelijk te achterhalen hoeveel ongewapende burgers het slachtoffer zijn geworden van door soldaten begane staatsmoorden, respectievelijk hoeveel burgers willekeurig en met voorbedachten rade door de milities zijn gedood.
Op de regering in Burundi moet van onze zijde druk, gewettigde druk worden uitgeoefend om te bereiken dat zij van haar zijde laat zien dat ze inspanningen voor een betere werking van het rechtsstelsel doet. Mocht de situatie zich niet verder stabiliseren, dan moeten zij die verantwoordelijk zijn voor terreurdaden onverwijld aan het gerecht worden overgeleverd. De EU mag niet afwijzend staan tegenover doelgerichte hulp voor het bereiken van een functionerend rechtsstelsel in Burundi.

Kinnock, Glenys
Mijnheer de Voorzitter, in 1994/1995 was de internationale gemeenschap als verlamd door de gebeurtenissen die in Rwanda en Bosnië plaatsvonden. Meer dan een miljoen mensen verloren het leven ten gevolge van die passiviteit. Nu blijven wij proberen de situatie weer te normaliseren en wat dit niet in actie komen heeft gekost meten wij af in verlies aan mensenlevens en in humanitaire hulp.
In Burundi spitsen de etnische tegenstellingen zich steeds meer toe en de Tutsiminderheid probeert duidelijk de macht over te nemen en invloed te krijgen in de rechterlijke macht, de politie en de regering. Zoals altijd, zijn onschuldige burgers het slachtoffer van deze acties en van de toenemende spanning in Burundi: voornamelijk vrouwen, bejaarden en kinderen. Naar schatting sterven thans in Burundi niet minder dan 1000 mensen per maand.
Er moeten beslist krachtige maatregelen genomen worden. Zoals anderen al hebben gezegd, zijn een wapenembargo en misschien reisbeperkingen en beperkte visumverstrekking mogelijkheden om actie te ondernemen, evenals zeer krachtig optreden tegen degenen die tot geweld blijven aanzetten. Er moet een geïntegreerde strategie voor Burundi uitgestippeld worden, gebaseerd op zowel dreigementen als lokmiddelen. In de eerste plaats moet er meer financiële steun komen voor de waarnemers op het gebied van de mensenrechten en moeten maatregelen op de langere termijn genomen worden om de rechtsstaat te herstellen en eerbiediging van de mensenrechten af te dwingen. In de tweede plaats moet de internationale commissie die de opdracht heeft de moord op de president in 1993 en de daaropvolgende bloedbaden te onderzoeken, financiële en politieke steun krijgen. In de derde plaats zijn meer middelen en steun nodig voor het proces van de nationale dialoog. Daarin moeten de Afrikaanse leiders en de leden van de OAE een hoofdrol spelen.
Bovendien moet er behoorlijk rekening gehouden worden met de autoriteiten in Burundi, wie dat ook mogen zijn. In de eerste plaats om te bewerkstelligen dat zij zullen aansporen tot onmiddellijke besprekingen die moeten leiden tot een staakt-het-vuren en tot verwerping van het gebruik van geweld door alle betrokkenen. In de tweede plaats dient er een eind te komen, zoals vele andere reeds gezegd hebben, aan het aanwakkeren van de haat via de media, op de radio, in de pers en in publikaties van allerlei aard. In de derde plaats zouden naburige Afrikaanse landen als Kenya en Europese landen die onderdak verlenen aan mensen die haat en volkerenmoord prediken, hun activiteiten onmiddellijk moeten beëindigen. Alle donorlanden, waaronder ook de Europese Unie, moeten de bilaterale en multilaterale steun afhankelijk stellen van de uitvoering van deze maatregelen.
Ik juich in het bijzonder het persoonlijke initiatief van commissaris Pinheiro toe om een EU-gezant naar Burundi te sturen. Wij moeten ervoor zorgen dat onze eerste werkelijke poging om ons op het terrein van de preventieve diplomatie te begeven niet wordt gedwarsboomd doordat een van de partijen zich onverzettelijk opstelt en alle compromissen afwijst. Er moet ook rekening gehouden worden met de gevolgen die de gebeurtenissen hebben voor de begroting, maar er is nu te weinig tijd om nog enig uitstel te dulden.

Incisa di Camerana
Mijnheer de Voorzitter, ik dank alle sprekers voor hun bijdrage en de uiterst nuttige opmerkingen die zij het voorzitterschap gegeven hebben. Ik zal in het bijzonder antwoorden op een aantal punten die tijdens het debat aan bod gekomen zijn.
Ik ben het met de heer Tindemans eens dat de toestand verslecht is en dat dit gevaren voor heel de regio kan meebrengen. Europa heeft hoe dan ook een volgehouden inzet betoond: de Europese Unie geeft elke dag voor 500.000 dollar aan humanitaire hulp. Bovendien steunt Europa op diplomatiek vlak de inspanningen van de Verenigde Naties, de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid en het Carter-centrum.
Ik wil de heer Pettinari erop wijzen dat ook wij volledig achter de inspanningen van de heer Nyerere staan en dat wij het ermee eens zijn dat alle betrokken partijen overleg plegen en samenwerken met de heer Nyerere. De Europese Unie heeft in maart een trojka naar Zaïre gezonden om dit land aan te sporen tot een constructieve houding en een bijdrage aan de oplossing van de crisis. Ook de heer Ajello zal de komende weken een bezoek brengen aan Zaïre.
Wij moeten eraan herinneren dat er zich in Zaïre meer dan 1, 5 miljoen vluchtelingen bevinden met alle negatieve gevolgen vandien op economisch, politiek en milieuvlak. De trojka van de Europese Unie heeft de Zaïrese autoriteiten en president Mobutu er in maart jl. aan herinnerd dat Zaïre daadwerkelijk moet bijdragen tot een oplossing van de crisis en geen repressieve en dwangmaatregelen mag treffen tegenover de vluchtelingen.
De heer Fassa kan ik zeggen dat de opdracht van de heer Ajello er precies in bestaat de diplomatieke acties van de Verenigde Naties, de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid of het Carter-centrum te steunen en te coördineren.
Mevrouw Baldi antwoord ik dat de Europese Unie de missie van de waarnemers van de OAE financieel steunt met 1, 5 miljoen ecu. Ook tal van lid-staten van de Europese Unie verlenen financiële steun aan dit initiatief.
Mevrouw Aelvoet kan ik zeggen dat wij haar vertrouwen in de heer Nyerere delen. Ik wil hier aan toevoegen dat het mandaat van de heer Ajello uitdrukkelijk voorziet in steun voor de inspanningen die worden geleverd om de crisis op te lossen.
Commissaris Pinheiro heeft onze inspanningen duidelijk uiteengezet en ik neem er akte van dat, zoals hij gezegd heeft, de opdracht van de heer Ajello en de missie van de heer Nyerere volledig op elkaar afgestemd moeten zijn.
Ik heb de bijdrage van de heer Kouchner erg gewaardeerd. Wij begrijpen overigens zijn terechte ongeduld maar precies omdat de oplossing vooral een Afrikaanse oplossing moet zijn, moet Europa deze oplossing met alle middelen aanmoedigen. Er kan inderdaad slechts een duurzame oplossing komen wanneer ze Afrikaans en globaal is en kadert in een vorm van ontwikkeling, een model voor politieke, economische en sociale ontwikkeling dat interetnisch moet zijn.
De Europese Unie en de OAE zijn nu een dialoog gestart, met name in het licht van de wens die de Afrikanen hebben uitgesproken om zelf een belangrijke rol, een protagonistenrol te spelen om de vrede op hun continent te bewaren.
De heer Günther wijs ik erop dat ik het er mee eens ben dat de Afrikanen hier zelf bij betrokken moeten worden omdat de fundamentele oplossing van de crisis van hen afhangt.
Mevrouw André-Léonard wil ik erop wijzen dat het mandaat van de heer Ajello elke drie maand kan worden herzien. Dit houdt in dat de Raad zal evalueren of zijn mandaat bevestigd of gewijzigd moet worden.
De heer Pradier deel ik mee dat ik het er zelf mee eens ben dat het toekomstige politieke bestel in Oeganda ongetwijfeld gevolgen zal hebben voor de toekomst van de regio.
Mevrouw Sauquillo kan ik bevestigen dat de Raad de heer Nyerere steunt. Ik bevestig tevens dat de Raad voornemens is druk uit te oefenen op de partijen en de buurlanden om tot een globale oplossing te komen.
Voor de heer Berend wil ik onderstrepen dat tijdens de missies van de trojka en de bilaterale contacten steeds met aandrang gewezen is op het probleem van het rechtsstelsel.
Mevrouw Kinnock wil ik erop wijzen dat het wapenembargo en de beperking ervan reeds voorkomt in resolutie 1040 van de Verenigde Naties. Deze maatregel zal hoe dan ook in overweging genomen worden door de Raad.
Tenslotte wil ik verzekeren dat de Raad deze situatie op de voet volgt. Die vergt ongetwijfeld de dringende tussenkomsten die momenteel gebeuren. Naderhand moeten echter eveneens alle etnische voorwaarden in dit gebied overwonnen worden die tot nog toe de vorming van precieze nationale en staatkundige identiteiten verhinderd hebben.

De Voorzitter
Ik heb overeenkomstig artikel 40, lid 5, van het Reglement zes ontwerp-resoluties ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 11.30 uur plaats.

Economisch jaarverslag 1995
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0131/96) van de heer Cassidy, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het economisch jaarverslag van de Commissie voor 1996.

Cassidy
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst hulde brengen aan de commissaris en zijn personeel voor de geweldige medewerking die wij van hen gekregen hebben. Ook wil ik de heer Wolf aan de andere kant van de zaal lof toezwaaien voor de medewerking die hij als rapporteur voor advies van de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid heeft verleend. Enkele leden van de commissie hebben hun verbazing geuit over het feit dat de heer Wolf en ik zo goed konden samenwerken, terwijl wij toch niet dicht bij elkaar in het Parlement zitten. Wij zijn er echter uiteindelijk in geslaagd een aanvaardbaar compromis te bereiken en over het geheel genomen is dat het adjectief dat ik voor dit verslag zou willen gebruiken. Het is aanvaardbaar.
Ik zou zelfs zo ver willen gaan om te zeggen dat iedereen, ook de leden van uw fractie, mijnheer de Voorzitter, in dit verslag wel iets kan vinden dat hem aanstaat. Degenen in het Parlement die graag polemiseren - en wie van ons houdt daar niet van - zullen zien dat de polemiek te vinden is in de toelichting, zoals ook de laatste keer, tien jaar geleden, het geval was toen ik dit verslag opstelde, hoewel de polemiek sindsdien doorgegaan is.
Ik wil mij concentreren op enkele onderdelen van de resolutie. Ik zal de punten uitkiezen die ik persoonlijk van het hoogste belang acht. Ongetwijfeld zullen de sprekers die na mij komen in dit debat ook nog op andere dingen wijzen. De commissie is het met de Commissie eens dat een van de grootste uitdagingen waarvoor de Europese Unie op dit moment staat de bestrijding van de werkloosheid is. Wij noemen de bestrijding van de werkloosheid een prioritaire taak en sluiten ons daarmee aan bij de resultaten van de Europese Raad van Turijn en de G7-Conferentie te Lille op 1 april 1996 en beamen de conclusies ten volle.
De commissie is van mening dat de Europese Unie behoefte heeft aan een op werkgelegenheid georiënteerde en op investeringen steunende groei, die kan leiden tot een aanzienlijke daling van de werkloosheid tegen het derde millennium. Wij waarschuwen de Commissie en de Raad echter dat de factoren daarvoor nog ontbreken. Er zijn enkele betreurenswaardige feiten. Een daarvan is dat er geen prognoses voor 1996 voorhanden zijn en wij betreuren het ook dat uit het economisch jaarverslag van de Commissie niet blijkt dat zij heeft onderzocht waarom er opvallende regionale verschillen bestaan op het punt van de werkloosheid, zoals bij voorbeeld in Noord-Italië en Baden-Württemberg. Het zou interessant geweest zijn om te weten wat volgens de Commissie de reden is waarom het werkloosheidspercentage in die gebieden zoveel lager ligt.
Wij betreuren het verder dat in het jaarverslag niet wordt ingegaan op de fundamentele oorzaken van het slechte bedrijfsklimaat en het gebrek aan vertrouwen bij de consument. Op dit punt zijn wij echter nogal controversieel, omdat wij erop wijzen dat de Europese Unie ernstig gevaar loopt in een vicieuze cirkel van elkaar versterkend pessimisme bij bedrijfsleven en consument te geraken, waardoor het programma dat moet leiden tot de invoering van de ene munt in 1999 in gevaar gebracht zou kunnen worden. De noodzaak van flexibiliteit wordt op sommige plaatsen erkend - misschien wekt dat verbazing. In paragraaf 6 zeggen wij bij voorbeeld dat wij van mening zijn dat de Commissie andere factoren had moeten onderzoeken, zoals de lonen, de flexibiliteit van de arbeidsmarkt, de overheidsinvesteringen in vaste activa en de kosten van de sociale zekerheid. Wij wijzen erop, en herhalen daarmee wat de Commissie zegt, dat deze kosten in sommige gevallen bijna 50 % van het communautaire BBP bedragen, hetgeen overeenkomt met het aandeel van de totale overheidsuitgaven. U vindt dit in paragraaf 23 van onze resolutie.
Wij zijn van mening dat loonsverhogingen verenigbaar moeten zijn met de prijsstabiliteit en wij vinden dat loondifferentiatie naar gelang van beroepskwalificaties, opleiding, regionale behoeften en arbeidservaring moet worden bevorderd, overeenkomstig bladzijde 55 van het economisch jaarverslag.
Ik zou willen eindigen met één vraag aan de Commissie. Dit economisch jaarverslag maakt deel uit van een proces in twee fasen; in de volgende fase moet de Commissie de globale richtsnoeren voor het economisch beleid vaststellen. De vraag die ik de commissaris wil stellen luidt: wanneer denkt hij de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid de globale richtsnoeren voor het economisch beleid te kunnen voorleggen?

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het feit dat de heer Cassidy en ik over het geheel genomen toch goed met elkaar hebben kunnen opschieten, heeft inderdaad aanleiding gegeven tot opmerkingen. Maar de heer Cassidy en ik hebben vaak ook gewoon vastgesteld - bij een Noordduitser en een Brit is dat blijkbaar mogelijk - dat het weliswaar om een relevante kwestie ging, maar dat wij er van mening over verschilden. Ook dat heeft een faire rol in het proces gespeeld.
Ik denk dat er één punt is dat wij werkelijk zeer au sérieux moeten nemen. Ik ga niet beweren dat wij hier bezig zijn geschiedenis te schrijven, maar ik denk dat de geschiedenis bezig is ons in te halen. Dat de massale werkloosheid als probleem niet langer kan worden genegeerd, is geschiedenis. Dat probleem geeft hier in het Parlement, maar ook elders, blijkbaar aanleiding tot een bezinningsproces, waarin wordt geprobeerd duidelijker te profileren dat de werkgelegenheid onze eerste prioriteit moet zijn, niet alleen in zondagse redevoeringen en verklaringen, maar ook als het op praktische uitvoering aankomt. Dit is een absolute noodzaak, ook al moeten we daarvoor enkele heilige koeien op de onderzoektafel leggen - ik zal maar niet zeggen op het "slachtblok" , want ik denk dat ik vandaag beter niet over slachten spreek. Ik denk dan bijvoorbeeld aan de heilige koe van een tijdige en heel stipte invoering van de Monetaire Unie op de geplande datum en overeenkomstig de vastgestelde criteria of nog aan de heilige koe van het rechtlijnig voortzetten van de regelingen van de staat met zijn sociale voorzieningen, want dat is inderdaad voor anderen dan weer een heilige koe.
Dat moet dus inderdaad nader worden bekeken. Eén zaak vind ik belangrijk - en daar zou ik nu mijnerzijds de aandacht op willen vestigen - namelijk het feit dat wij het er ook over eens zijn kunnen worden dat de kwestie van de werktijdverkorting een vector is waar wij in het hele debat heel concreet rekening mee moeten houden, natuurlijk niet geïsoleerd, maar in het kader van een strategie. Dat er hier voor het eerst wordt nagedacht over deze strategie en dat op basis van een brede consensus ook een inhoud wordt voorgesteld voor het door de heer Santer voorgestelde werkgelegenheidspact, is volgens mij nieuw en daar mogen wij in het Parlement wel even de aandacht op vestigen!

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, op 28 februari jongstleden was u reeds zo vriendelijk mij uit te nodigen voor de beraadslaging over de economische situatie. Het verheugt mij dat wij onze gedachtenwisselingen vandaag kunnen voortzetten ter gelegenheid van de door de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid opgestelde resolutie over het economisch jaarverslag voor 1996. Bij de vaststelling van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid zal uiteraard rekening worden gehouden met het advies dat u aan het einde van dit debat zult aannemen. Ik zal deze richtsnoeren overigens op 21 mei aanstaande aan de bevoegde instanties van uw Vergadering bekend maken. Het uitoefenen van multilateraal toezicht wordt steeds belangrijker en ik ben dan ook zeer verheugd, niet alleen over de kwaliteit van het door uw rapporteur voorgelegde document, maar ook over de eensgezindheid van het Parlement en de Commissie met betrekking tot de analyse van de situatie en de les die eruit kan worden getrokken.
Laten we beginnen met de analyse. De huidige economische groei is inderdaad teleurstellend. De onderliggende tendens blijft echter positief en er zijn in het tweede semester wel degelijk tekenen van een herstel van de economie. Uit de gegevens waar wij op dit moment over beschikken, blijkt dat het BBP in 1995 slechts met 2, 5 % is gestegen, terwijl wij aanvankelijk op 3 % hadden gehoopt. In 1996 lijkt de bedrijvigheid ook lager uit te vallen dan verwacht. De eerste twee trimesters van 1996 blijven achter bij onze vooruitzichten van het najaar. Dit zal uiteraard gevolgen hebben voor de totale groei in 1996. Op 28 februari deelde ik u mee dat hij waarschijnlijk minder dan 2 % zou bedragen; naar het zich nu laat aanzien zal hij echter nog beduidend lager liggen.
U kent de redenen van deze verslechtering in 1995 en in het begin van 1996. U heeft de belangrijkste factoren uit het economisch jaarverslag trouwens overgenomen. Ik noem vier van deze factoren: de zwakke vraag bij de consument; de vertraging van de consolidatie van de begroting; de verhoging van de rentetarieven in 1994 - de lange rentetarieven bedroegen in 1993 in Europa gemiddeld 6, 8 % tegen 9 % in december 1994; ten vierde, de schommelingen van de wisselkoersen. De Europese valuta's zijn ten opzichte van de dollar in waarde toegenomen, maar in 1994 en 1995 zijn er tevens grote verschillen opgetreden in hun onderlinge waardeverhoudingen. Deze schommelingen hebben voor ongeveer 20 % schuld aan het verlies van banen in de Unie tussen 1993 en 1995.
Toch zijn er nog enkele lichtpuntjes. In meer dan één van de zojuist genoemde factoren zit namelijk beweging. Twee grote groepen factoren lijken mij belangrijk. Er is allereerst de verbetering van de economische basisgegevens. Het herstel zou door meerdere positieve ontwikkelingen moeten worden bevorderd. De uitvoer zou moeten toenemen dankzij de opwaardering van de dollar en de grote internationale vraag. De investeringen zullen vooral de vruchten plukken van het lage niveau van de rentetarieven. De lange rentetarieven in Europa zijn immers gedaald van 9 % in december 1994 tot 7, 4 % in januari 1996. Als laatste noem ik nog een bijzonder lage inflatie, namelijk 3, 1 % in 1995. Tot slot mag ook het belangrijke aspect van de stabiliteit van de pariteiten van de Europese deviezen binnen het Europees Monetair Stelsel niet uit het oog worden verloren.
Dit zijn allemaal heel belangrijke factoren, maar zij zullen niet volstaan als het de economische machten ontbreekt aan vertrouwen. Dit is de grootste uitdaging voor 1996. Zonder vertrouwen in zichzelf heeft Europa geen toekomst. Uw rapporteur antwoord ik met een uitspraak van Goethe, die zei dat pessimisten gedoemd zijn slechts toe te kijken. Om te voorkomen dat Europa in rook opgaat, kan en moet het vechten voor de overwinning. Het heeft daar de middelen voor. In de meeste lid-staten dalen de graadmeters voor het vertrouwen overigens al enkele maanden niet meer, wat op zich al hoopgevend is.
Dit hernieuwde vertrouwen stoelt bovendien op zeer duidelijke politieke verbintenissen. Enerzijds blijkt in 1996 nogmaals dat een aantal lid-staten, waaronder Frankrijk en Duitsland, vast voornemens zijn hun overheidstekort terug te dringen. Anderzijds is, en ik wil de nadruk leggen op dit, mijns inziens, zeer belangrijke punt, de voorbereiding van de Economische en Monetaire Unie in een stroomversnelling terechtgekomen na de Europese Raad te Madrid, in december, en met name na de informele Raad Economische Zaken en Financiën te Verona, in april jongstleden.
Uit deze analyse, die zowel zwakke punten als bemoedigende verschijnselen blootlegt, trek ik verschillende conclusies waar we bij de vaststelling van de richtsnoeren voor het Europese economisch beleid rekening mee moeten houden. Europa moet zich drie doelen stellen als het wil dat de groei zich echt doorzet. De eerste doelstelling is ervoor te zorgen dat de staatsschulden blijven dalen. De begrotingstekorten, maar ook de sociale tekorten moeten absoluut worden weggewerkt. Uw rapporteur is ingenomen met het feit dat de overheidstekorten sinds 1993 zijn gedaald, maar hij merkt tevens zeer terecht op dat de verhouding schuld/BBP is gestegen tot een nooit eerder vertoond niveau van 71 % van het BBP. Dat is een hoog, een te hoog niveau. We moeten dus onze pogingen om de tekorten te verminderen voortzetten en niet halverwege ophouden. Als de lid-staten de sociale tekorten niet gaan aanpakken, zal geen enkele verbetering voldoende of duurzaam zijn.
De Europese landen zullen een wijziging van hun sociale stelsels niet uit de weg kunnen gaan. Dit is de enige manier om het sociale model en de hoge levensstandaard van de Europeanen in de toekomst te bewaren. Onze medeburgers kunnen en mogen natuurlijk niet zomaar voor een voldongen feit worden geplaatst. De verandering moet door middel van de sociale dialoog teweeg worden gebracht. In dit opzicht moeten niet alleen de regeringen, maar ook de sociale partners de - grote - verantwoordelijkheid op zich nemen.
De voortdurende en convergerende daling van de overheidsschulden is bovendien een voorwaarde voor het verwezenlijken van de tweede doelstelling, namelijk de totstandbrenging van de Economische en Monetaire Unie. Alleen dankzij de ene munt zullen alle voordelen van de gemeenschappelijke markt op het gebied van groei en werkgelegenheid binnen het bereik van de Europese burgers komen. Een gemeenschappelijke markt zonder een economische en monetaire unie is hetzelfde als een creditcard waarvan men niet weet hoe men ze moet gebruiken. De huidige tegenvallende groei mag er niet toe leiden dat deze doelstelling in twijfel wordt getrokken. Ik weet overigens dat het Parlement deze mening deelt. Uw rapporteur heeft tot mijn grote vreugde zeer terecht onderstreept dat het "van het allergrootste belang is dat de eenheidsmunt wordt ingevoerd" .
Om deze doelstelling te verwezenlijken moet het in Madrid door de Europese Raad vastgestelde tijdsschema worden gerespecteerd en moet het tempo waarin de voorbereidende werkzaamheden worden verricht, worden aangehouden. De Commissie houdt zich, in samenwerking met het Europees Monetair Instituut, voornamelijk bezig met de voorbereiding van een verordening betreffende het juridische statuut van de euro, met de uitwerking van een EMS-bis en van een stabiliteitspact. U zult hierover natuurlijk worden geraadpleegd. De beslissingen zullen in december, tijdens de Europese Raad te Dublin, moeten worden genomen. Dan zullen alle technische voorbereidingen voor de verwezenlijking van de Economische en Monetaire Unie, in overeenstemming met het in het Verdrag en in het Groenboek vastgestelde tijdsschema, rond zijn.
Op korte termijn heeft Europa echter ook dringend behoefte aan concrete maatregelen op het gebied van de werkgelegenheid. Dit is onze derde doelstelling. De initiatieven van de Unie zijn inmiddels gelanceerd en de eerste maatregelen reeds genomen. Ik noem er drie. Allereerst is er het zeer belangrijke initiatief van de voorzitter van de Commissie voor de ondertekening van een Europees vertrouwenspact voor de werkgelegenheid. In dit initiatief wordt vaste vorm gegeven aan het hefboomeffect van de Unie. Een belangrijke stap was de ronde-tafel op 28 en 29 april, toen de sociale partners van gedachten hebben gewisseld. In een volgende fase zal eerst de gemeenschappelijke Raad van de ministers van Financiën en van Sociale Zaken, vervolgens het tripartiet overleg en tenslotte de Europese Raad te Florence plaatsvinden. Op deze laatste Raad zal de Commissie een mededeling over de stand van zaken in verband met het pact voor de werkgelegenheid voorleggen. Op dit gebied moeten er snel maatregelen worden getroffen. De Europese burgers zitten hierop te wachten. In haar verslag verzoekt uw commissie ons bovendien ons met spoed te buigen over maatregelen om de investeringen te stimuleren en financiële steun te verlenen aan het midden- en kleinbedrijf. De Commissie is het hier volledig mee eens.
Het tweede initiatief betreft de transeuropese netwerken. De Commissie hoopt, net als u, dat de eerste programma's voor transeuropese netwerken zo snel mogelijk worden opgestart. Het is ontoelaatbaar dat er zelfs nog geen begin is gemaakt met het in praktijk brengen van een besluit, dat in beginsel meer dan vier jaar geleden tijdens de Europese Raad te Edinburgh is genomen. Het is echter onmogelijk dit idee te verdedigen en tegelijkertijd de middelen die noodzakelijk zijn voor de uitvoering ervan te weigeren.
Het derde initiatief heeft betrekking op het midden- en kleinbedrijf. In alle tot nu toe verrichte studies wordt onderstreept dat het MKB de meeste werkgelegenheid schept. Het MKB moet dus worden gesteund. In dit opzicht wil ik eraan herinneren dat de Commissie eind maart het derde meerjarenplan voor het MKB heeft aangenomen, met een begroting van 180 miljoen ecu. Bovendien heeft de Commissie onlangs, overeenkomstig uw verzoek, het Élise-programma aangenomen om de kredieten te gebruiken die het Europees Parlement in de begroting voor 1996 heeft opgenomen voor het aanmoedigen van specifieke en aanvullende acties die het scheppen van werkgelegenheid door het MKB bevorderen. Het betreft hier een Europees stelsel van leninggaranties ter bevordering van de werkgelegenheid, waardoor bovendien de toegang van het MKB tot financiering door banken wordt vergemakkelijkt.
Staat u mij toe te zeggen dat ik, concluderend, eigenlijk niet inzie waarom de economische situatie in Europa niet snel zou kunnen verbeteren. Om het herstel te bespoedigen moeten we echter bepaalde moeilijke beslissingen durven nemen om het evenwicht van de overheidsfinanciën te herstellen. Tevens moeten we bereid zijn een vastberaden beleid tot ondersteuning van de economische bedrijvigheid en een structureel beleid tot bestrijding van de werkloosheid te volgen. Dit alles is noodzakelijk met het oog op het herstel van het vertrouwen. De bekendmaking van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid zal een goede gelegenheid zijn om nog duidelijker aan te geven wat volgens de Commissie de beste manier is om de sanering van de Europese economie voort te zetten en de werkloosheid terug te dringen. Op 21 mei aanstaande zullen wij, zoals gezegd, de gelegenheid hebben daar in uw commissie nogmaals van gedachten over te wisselen.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement heeft een bewijs van zijn volwassenheid geleverd door vandaag in het verslag-Cassidy, dat mijn fractie gaarne steunt, een voorstel voor te leggen dat de toekomstige ontwikkeling aanduidt. Het Parlement neemt afstand van de talrijke voorstellen van de regeringen van de lid-staten, die nog altijd uit belastingverlagings- en loonsverlagingspakketten bestaande paardekuren voorschrijven, die natuurlijk geen effect kunnen sorteren in de Europese Unie, omdat het sociale model van de Unie onze kracht en niet onze zwakte is.
De dramatische ontwikkeling van de werkloosheid staat terecht centraal in het economisch jaarverslag en de ontwerp-resolutie. Het is zorgwekkend dat conjunctuurpolitieke gegevens telkens weer te gunstig worden voorgesteld en vervolgens naar beneden toe moeten worden gecorrigeerd zonder dat één enkele werkloze een arbeidsplaats heeft gevonden. Het bereiken van een hoog werkgelegenheidspeil is onze prioriteit en daarvoor hebben we een nieuw concept nodig dat aan de Europese economie in haar geheel met haar grote groeimogelijkheden ten goede komt.
Ruim 90 % van de in de EU geproduceerde goederen en dienstverrichtingen worden in de EU gevraagd en verkocht. Een zuiver exportgericht groeiconcept is achterhaald en heeft absoluut geen effect meer. De negatieve ervaringen van de afgelopen decennia hebben ons geleerd hoe belangrijk het is dat de interne vraag niet ten behoeve van een door export gesteunde groei wordt verminderd en verwaarloosd.
Verkeerde macro-economische ontwikkelingen, fouten in het economische beleid, maar ook een te restrictief monetair beleid hebben telkens weer tot een verzwakking van de economische prestaties, en bijgevolg van de werkgelegenheid, geleid. In zoverre kunnen het economisch jaarverslag en onze resoluties worden gezien als één enkele oproep aan de Intergouvernementele Conferentie om door een werkgelegenheidspact en meer coördinatie en samenwerking in het economisch beleid tot het scheppen van werkgelegenheid bij te dragen.
Het is niet mijn bedoeling daarbij ter discussie te stellen dat de prijsstabiliteit moet worden behouden en een sterkere economische groei moet worden gehaald, maar ik vind dat wij evenmin uit het oog mogen verliezen dat het ons tot op heden evenzeer aan een allesomvattende, adequate policy mix ontbreekt als aan een juiste combinatie van aanbod- en vraaggerichte maatregelen. In onze ontwerp-resolutie staan oproepen tot verlichting van de belasting op de factor arbeid, alsook eisen tot meer investeringen in menselijk kapitaal, waarzonder het niet mogelijk zal zijn de uit de technologische veranderingen resulterende ingrijpende veranderingen op de arbeidsmarkt het hoofd te bieden.
Voor ons komt het er echter vooral ook op aan dat het Witboek van Delors eindelijk wordt uitgevoerd, dat wij zo spoedig mogelijk ook investeringsbevorderende maatregelen nemen en dat de rol van de Europese Investeringsbank, maar ook de financiële instrumenten van de Europese Investeringsbank en van het Europees Investeringsfonds worden uitgebreid om communautaire leningen tot financiering van belangrijke Europese investeringsprojecten mogelijk te maken, om - zoals ook de commissaris heeft gezegd - voor het MKB een beter klimaat voor investeringen en het scheppen van arbeidsplaatsen tot stand te brengen.
De Commissie spreekt in het economisch jaarverslag haar - door ons gedeelde - bezorgdheid uit over het gebrek aan vertrouwen van allen die actief bij de economie zijn betrokken. Wij hebben hier iets anders nodig dan een selffulfilling prophecy . Daarom moeten wij tegensturen en tegensturen kunnen wij alleen als wij de interne vraag daadwerkelijk versterken en de koopkracht van de loontrekkenden niet nog eens verminderen. Wij mogen niet de illusie koesteren dat we door de staat met zijn sociale voorzieningen af te breken de economie weer kunnen doen opleven. Ik vind het belangrijk hier op het volgende te wijzen: niet de deregulering van de arbeidsmarkten staat ter discussie, maar alleen de flexibilisering van de arbeidsmarkten met het oog op het scheppen van meer werkgelegenheid en het vergroten van de concurrentiekracht van de Europese industrie en van de Europese economie.

von Wogau
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, uit het economisch jaarverslag van de Commissie voor 1996 blijkt duidelijk dat de Europese Unie zich in een economisch moeilijke situatie bevindt. Voor de tweede helft van het jaar kan er weliswaar op een verbetering worden gerekend, maar ook al trekt de economische groei weer wat aan, voldoende zal dat zeker niet zijn om ons dringendste probleem, de hoge werkloosheid, succesvol te bestrijden. Er zullen dan ook bijzondere inspanningen moeten worden geleverd.
Ik ben ervan overtuigd dat een geloofwaardig en consequent stabiliteitsbeleid daar een heel belangrijke rol in moet spelen. Daarbij gaat het met name ook om het terugschroeven van de belastingdruk op de economie, die een groot concurrentienadeel voor onze Europese economie vormt. Ik ben er mij van bewust dat de verleiding om in een dergelijke situatie het bezuinigings- en stabiliteitsbeleid te verlaten bijzonder groot is. Aan die verleiding mag echter niet toe worden gegeven. Hoge overheidstekorten, voor de financiering waarvan hogere rentes nodig zijn, vormen een bedreiging voor de Economische en Monetaire Unie en bijgevolg voor de arbeidsplaatsen. Ik geloof dat dit ook iets is wat de heer Wolf in zijn overwegingen zou moeten betrekken. Hij heeft in feite gezegd dat wij nu weer meer schulden moeten maken. Maar als we met overheidstekorten arbeidsplaatsen zouden kunnen scheppen, dan zou er bij ons in de Europese Unie eigenlijk al lang geen werkloosheid meer mogen bestaan!
Het stabiliteitsbeleid, dat de voorwaarde is tot de verwezenlijking van de Economische en Monetaire Unie, is naar mijn mening ook het aangewezen economisch beleid in de huidige moeilijke economische situatie. Welke maatregelen concreet moeten worden genomen, zullen wij volgende week van de Commissie horen als die haar verslag over de globale richtsnoeren voor het economisch beleid voorlegt. Dit verslag zal waarschijnlijk nog in juni worden aangenomen.
Commissie en Raad worden in dit verband opgeroepen om de coördinatie van het economisch beleid en de convergentie van de economische prestaties te versterken door de procedures bij de vaststelling van de globale richtsnoeren van de lidstaten en de Gemeenschap te verbeteren. Dit moet mogelijk zijn door op korte termijn voor de lid-staten afzonderlijk doelstellingen vast te leggen en, zo nodig, aanbevelingen te doen aan de lid-staten die de door de lid-staten vastgelegde doelstellingen niet halen.
Het economisch jaarverslag van de Commissie voor 1996 is een voorbeeld van democratische controle door het Europees Parlement, die naar mijn mening nog onvoldoende is gewaarborgd en voorgeschreven. Hier moet, bijvoorbeeld via interinstitutionele akkoorden, de medewerking van het Europees Parlement verder worden verbeterd.
Op 18 juni zal het Europees Parlement in Straatsburg zijn standpunt tegenover de globale richtsnoeren voor het economisch beleid innemen en ik hoop dat daar op de Raad te Florence op passende wijze rekening mee zal worden gehouden.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik zou snel enkele opmerkingen willen maken naar aanleiding van het uitstekende verslag van onze collega Brian Cassidy. Om te beginnen wordt in dit verslag gepleit voor de ene munt als onderdeel van de invoering van een stabiele zone, die de gehele gemeenschappelijke markt moet beslaan, terwijl anderzijds uitdrukkelijk wordt gezegd dat een louter monetaristisch beleid speculatie in de hand werkt en nadelig is voor de stabiliteit van de financiële markten zonder dat het daarom de structurele problemen van de economieën oplost. Wij zijn het natuurlijk eens met deze in beginsel juiste analyse.
Ten tweede blijkt uit de evaluatie van het economische beleid dat er een grote mate van overeenstemming bestaat tussen het Parlement, de Commissie en de Raad. De neerslag ervan in de begroting wekt bij mij de indruk - zonder dat ik vooruit wil lopen op de voor 1997 aan de gang zijnde procedure - dat er een nauwe samenhang bestaat tussen het economisch verslag van het Parlement en de ontwerpbegroting voor volgend jaar. Ik wil commissaris de Silguy, die hier aanwezig is, laten weten dat de Commissie op economisch en begrotingsvlak op de toegewijde steun van onze fractie kan rekenen.
Tot slot zou ik het woord willen richten tot onze beide rapporteurs. Enkele dagen geleden herdachten de volgelingen van John Maynard Keynes de vijftigste sterfdag van deze goeroe van het overgrote deel van de Westeuropese economen en ministers van Financiën uit de tweede helft van deze eeuw. Onze collega Brian Cassidy streeft naar een niet-Keynesiaanse new deal die, zo schrijft hij, op ecologische solidariteit is gebaseerd. Als ik het goed begrijp stelt het duo Cassidy/Wolf ons, in plaats van de te monetaristische school van Chicago of het achterhaalde Keynesiaanse model, een huwelijk van een rund en een haas voor, wat gelukkig weer eens wat anders is dan een gekke koe. Ik weet niet wat de geschiedkundigen die zich over vijftig jaar over dit idee zullen buigen, ervan zullen vinden. Misschien kan ik, een liberaal, hen een handje helpen door te zeggen dat ik er vandaag van streek, om niet te zeggen hevig ontsteld door ben.

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het verslag van de heer Cassidy - dat de steun van de liberale fractie zal genieten - behandelt het economisch jaarverslag van de Commissie voor 1996. Het herinnert er ons aan dat de Europese economie de crisis, die zij tot een heel eind in 1994 doormaakte, te boven is en dat we ons in een situatie bevinden met prijsstabiliteit, dalende interestvoeten, financiële stabiliteit en een verbetering van de internationale handel. Toch hebben al deze factoren, die de basis moesten vormen voor een gezonde economische groei - zoals de Commissie tot voor enkele maanden voorzag - niet het verwachte resultaat opgeleverd.
De groeiverwachtingen voor dit jaar worden momenteel naar beneden toe herzien. De ontwikkeling van de Franse en Duitse economie baart zorgen, de vraag naar consumptiegoederen neemt de fakkel niet over van de uitvoer als katalysator voor de economie, de werkloosheid neemt toe. Wij beschikken dus kortom over een gezondere, stabielere economie en de passende voorwaarden voor economische groei maar die groei komt er niet.
De Europese economie lijkt verlamd en besluiteloos. De economische actoren nemen niet de gepaste beslissingen om er met behulp van meer investeringen of een grotere aanwezigheid op de buitenlandse markten voor te zorgen dat deze groei er komt.
Het verslag antwoordt hierop - mijns inziens terecht - met een reeks maatregelen, waarvan ik er twee in het bijzonder wil benadrukken. Eerst en vooral wil men de nog bestaande starheid op de arbeidsmarkt wegwerken. Ten tweede wil men een heel complex, gemengd beleid voeren met een reeks economische, fiscale, begrotings- en werkgelegenheidsmaatregelen die voor een produktievere economie moeten zorgen die de internationale mededinging aankan, die de Europese economie aanvaard heeft toen ze instemde met de desbetreffende maatregelen die voortvloeien uit de GATT-akkoorden.

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, het economisch jaarverslag van de Commissie voor 1996 valt samen met - en staat in het teken van - de start van de procedure die gericht is op de herziening van het Verdrag van Maastricht. Dat blijkt vooral uit het volgende.
Ten eerste, het verslag dringt hardnekkig aan op de tenuitvoerlegging door elke lid-staat van de in het Unie-Verdrag verankerde convergentiecriteria - wat neerkomt op de voortzetting van het soberheidsbeleid, de strikte toepassing van de in het witboek van de Commissie vastgestelde richtsnoeren inzake werkgelegenheid, de volledige deregulering van de arbeidsmarkt en de ontmanteling van de sociale-zekerheidsstelsels, zulks onder voorwendsel van de verzekering van de concurrentiekracht van de grote monopolistische ondernemingen, die alleen uit zijn op de vermeerdering van hun nu al buitensporige winsten en daarom de arbeidskosten willen verlagen.
Ten tweede, ondanks de optimistische noot waarmee de commissaris zijn interventie heeft afgerond, stelt het verslag vast dat de stijging van het BBP in de Gemeenschap geen 2 % bedraagt en de lid-staten niet in staat zijn de doelstellingen inzake de vermindering van de overheidstekorten en de afbouw van de buitenlandse schuld te verwezenlijken.
Ten derde, het verslag bevestigt dat de Economische en Monetaire Unie zal leiden tot een Europa met verschillende snelheden, wat tot gevolg heeft dat alleen de lid-staten die deel uitmaken van de harde kern, bij de besluitvorming van de Unie - meer bepaald de vaststelling en de tenuitvoerlegging van haar monetair beleid - zullen worden betrokken. De landen die niet aan de EMU deelnemen, zullen worden verplicht de besluiten van de sterkere - soevereine - landen uit te voeren, die met het oog op de verwezenlijking van de convergentiecriteria heel harde maatregelen ten nadele van de werknemers zullen nemen, waarmee ze de illusie wekken dat dit de enige mogelijkheid is om het paradijs van de Economische en Monetaire Unie te verwerkelijken.
Mijnheer de Voorzitter, uit zowel de gegevens van de Commissie als de conclusies van een door een Brits instituut uitgevoerd onderzoek naar de toestand van de Griekse economie blijkt dat de realisatie van de convergentiecriteria in mijn land tot gevolg kan hebben dat de werkloosheid er in de periode tot 1999 zal verdubbelen en dus van 9 % naar 18 % zal stijgen. Als de filosofie achter het onderhavige economisch verslag wordt gevolgd en de erin voorgestelde hervormingen worden doorgevoerd, staat de andere lid-staten ongetwijfeld hetzelfde lot te wachten.
Mijnheer de Voorzitter, de heer Cassidy heeft een waardige poging ondernomen om een beeld van de tragische werkelijkheid te schetsen, wat evenwel niet volstaat om de filosofie te wijzigen die aan het jaarverslag van de Commissie ten grondslag ligt. Voor de aanpak van de problemen waarmee we worden geconfronteerd, met name de gesel van de werkloosheid en de vertraging van de economische groei, is een nieuwe geest nodig die er alleen kan komen door sociale en politieke strijd - waartoe de debatten in het Parlement uiteraard weinig bijdragen.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, het verheugt ons dat het economisch jaarverslag van de Commissie voor 1996 realistischer is dan dat van vorig jaar. Als de wereldeconomie zich blijft ontwikkelen zoals ze nu evolueert, bestaat het gevaar dat de structurele werkloosheid in de geïndustrialiseerde wereld tot 30 en zelfs 40 % stijgt. Daarom kunnen we ons thans geen wensdromen veroorloven.
Ik wens de heren Cassidy en Wolf geluk voor de uitstekende wijze waarop ze bij de samenstelling van het onderhavige verslag hebben samengewerkt, alsook voor de manier waarop ze zich achter het nieuwe ontwikkelingsmodel scharen. Het lijdt geen twijfel dat we het over een heel andere boeg moeten gooien, als we de aanpak van de ernstige structuurproblemen tot een goed eind willen brengen. Op de kritiek van de heer von Wogau op het advies van collega Wolf aan de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid wens ik te antwoorden dat de heer Wolf er in de eerste plaats wil op wijzen dat thans hele economische sectoren niet aan belastingen worden onderworpen. We moeten ons dan ook de vraag stellen hoe de - toegenomen - produktiviteitswinsten rechtvaardig kunnen worden verdeeld om het voortbestaan van de verzorgingsstaat te verzekeren en de noodzakelijke fiscale grondslagen voor de toekomst te waarborgen.
Ik maak van de gelegenheid gebruik om eraan te herinneren dat de Commissie recentelijk veelbelovende denkbeelden inzake fiscaliteit heeft gelanceerd. Thans benadrukt ze dat belastingen in hun totaliteit moeten worden benaderd en de lidstaten van de Unie in het kader van de totstandbrenging van de interne markt al een belangrijk gedeelte van hun fiscale soevereiniteit hebben afgestaan. Als we besluiten inzake fiscaliteit willen nemen, moeten we er eerst voor zorgen dat de lid-staten precies op dezelfde golflengte zitten. Zolang dat niet het geval is, kunnen we op dat vlak weinig ondernemen. Er zij in dit verband evenwel op gewezen dat de belastingen op arbeid de afgelopen 15 jaar in hoge mate zijn toegenomen en de fiscale druk op andere produktiefactoren in dezelfde periode is verminderd, zodat het ons niet verwondert dat het werkloosheidsprobleem niet kan worden opgelost.
Tenslotte vestig ik er de aandacht op dat de Unie vooral tot taak heeft zich in de context van de Wereldhandelsorganisatie in te zetten voor de invoering van een evenwichtig handelsstelsel dat de realisatie van een nieuw - solidair en ecologisch duurzaam - ontwikkelingsmodel niet langer in de weg staat maar in de hand werkt.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, in het economisch jaarverslag van de Commissie wordt vastgesteld dat de groei in de Unie weer tegenvalt en dat de werkgelegenheid opnieuw is afgenomen en dat er bovendien geen echte garanties voor de toekomst kunnen worden gegeven. Toch trekt de Commissie hier nauwelijks conclusies uit met betrekking tot een eventuele herziening van haar beleid en haar aanbevelingen. Als haar beleid doeltreffend zou zijn, zou het op dit moment, ook al is het nog niet volledig uitgevoerd, toch al enkele positieve gevolgen voor de werkgelegenheid moeten hebben. Welnu, dit is niet het geval. Het tegenovergestelde is eerder het geval. We zullen ons toch ooit moeten afvragen waarom dat zo is.
Een goed voorbeeld van dit gebrek aan inzicht is het belang dat aan investeringen wordt gehecht. In het verslag-Cassidy wordt terecht opgemerkt dat deze de drijvende kracht zijn achter de groei en achter de toename van de werkgelegenheid, maar de Commissie schenkt er nauwelijks aandacht aan in haar overzicht. Wel vinden we een toepasselijke tabel waaruit moet blijken dat de investeringen in de Gemeenschap tegenwoordig nog ongeveer net zo rendabel zijn als in de jaren '60. Uit deze voorstelling van zaken zou kunnen worden afgeleid dat er helemaal geen problemen zijn.
In werkelijkheid zijn er echter wel degelijk problemen. Wij zijn best benieuwd hoe de directeuren van kleine bedrijven, waarvan er bijvoorbeeld in Frankrijk, zoals ons zojuist werd meegedeeld, steeds meer failliet gaan, over de rentabiliteit van de Europese investeringen denken of wat de directeuren van grote ondernemingen, die hun produktie moeten verplaatsen, ervan vinden. De Commissie voedt trouwens zelf de twijfel door terloops op te merken dat er een trendmatige daling van de investeringen valt waar te nemen. Deze constatering nuanceert het voorafgaande aanzienlijk. Het onderzoek van de investeringsproblematiek had dus meer samenhang en diepgang moeten vertonen en minder op geruststelling moeten zijn gericht.
In de slechte situatie op het gebied van investeringen in Europa zou zeker geen verbetering komen door de invoering van hogere belastingen op kapitaal, met name via een eventuele harmonisatie. Toch wordt deze mogelijkheid in bepaalde kringen geopperd, zogenaamd omdat er tegenwoordig ten gevolge van spontane ontwikkelingen te veel belasting op arbeid wordt geheven. Wat nu nodig, absoluut nodig is, is geen verhoging van de belasting op kapitaal, maar een verlaging van de belasting op arbeid.
In de slechte situatie op het gebied van de investeringen in Europa zal er evenmin, wat er ook wordt beweerd, verbetering komen door omvangrijke werkzaamheden die gedeeltelijk worden gefinancierd met communautaire leningen. Deze leningen, die later zullen moeten worden afbetaald door middel van heffingen op de lid-staten, zouden de overheidsschuld van de lid-staten alleen maar doen toenemen. Hierdoor zouden de lid-staten verder verwijderd raken van de criteria van Maastricht, zou de overheidssector aan belang winnen en de overheid meer beroep moeten doen op de kapitaalmarkt. Dit zijn stuk voor stuk ontwikkelingen die ongunstig zijn voor het herstel van het vertrouwen, maar die - zoals ons uitentreuren is verteld - noodzakelijk zouden zijn om uit de crisis te geraken.
Er zijn andere maatregelen die wel doeltreffend zijn. De flexibiliteit van de interne markt moet, overeenkomstig de op de Top van Essen uitgestippelde lijnen, waar wij het over het algemeen mee eens zijn, worden vergroot. De beroepsopleidingen moeten worden ontwikkeld, werknemers moeten sneller aan de slag kunnen, de niet-loonsgebonden arbeidskosten die op arbeid drukken moeten worden teruggedrongen, enzovoorts. Daarnaast moeten overigens niet alleen de overheidstekorten worden weggewerkt, maar moeten met name de overheidsuitgaven worden teruggebracht, waarbij veel verder moet worden gegaan dan nodig is om de begroting gewoon in evenwicht te brengen.
Tegelijkertijd moet erover worden nagedacht hoe een vlucht van het Europese kapitaal kan worden voorkomen en hoe Europa het internationale kapitaal kan aantrekken, hoewel investeringen hier veel minder rendabel lijken dan in opkomende industrielanden. En flexibiliteit alleen zal, zoals tijdens de Top van Essen is aangegeven, niet voldoende zijn om dit verschil weg te werken. Om hierin te slagen, zouden de in de interne markt genomen maatregelen moeten worden aangevuld met communautaire preferentie en een echt actieve bescherming van de handel, waardoor de relatieve rentabiliteit van de investeringen in Europa zou verbeteren.
Deze twee soorten maatregelen, binnenlandse en buitenlandse, vullen elkaar volledig aan en de ene is zelfs onmogelijk zonder de andere. Zonder interne flexibiliteit zou de communautaire preferentie slechts tot het beschermen van verworven rechten dienen. Zonder communautaire preferentie zal interne flexibiliteit echter ontoereikend zijn en zal ze alleen maar extra offers vergen, zonder dat er doorslaggevende resultaten mee zullen worden geboekt. Als Europa wil vechten en wil winnen, waartoe het zeker in staat is, zouden de lidstaten van de Unie dus tegelijkertijd werk moeten maken van deze twee soorten onderling afhankelijk maatregelen.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in het economisch jaarverslag wordt zo ongeveer alles behandeld: het monetaire beleid, het begrotingsbeleid, de lonen en de arbeidsmarkt, waaraan de heer de Silguy zojuist nog de ene munt heeft toegevoegd, voor het geval dit onderwerp misschien over het hoofd zou zijn gezien. Laten we bovendien het commentaar van de heren Cassidy en Wolf niet vergeten. Aangezien het hier om een gnosis, een dogma gaat, moet er toch zeker ook commentaar zijn.
Er wordt geconcludeerd dat de werkloosheid het grootste probleem is, hetgeen een opzienbarende ontdekking is. Onze rapporteurs weten natuurlijk hoe de vork in de steel zit. Zij geven zelfs, zij het min of meer per ongeluk, analyses van de oorzaken. Een diepgaande structurele crisis, zegt de heer Wolf; overdreven belastingdruk, zegt de heer Cassidy. Deze theorieën gaan echter absoluut niet op en de volgende vraag dringt zich zelfs op: zijn deze briljante geesten dwazen - wat ik niet denk, dat voeg ik hier direct aan toe - of is er iets anders aan de hand?
Laten we het eerst hebben over dwaasheid. Men heeft ons destijds verteld dat de gemeenschappelijke markt 5 miljoen nieuwe banen op zou leveren. Deze markt is voltooid en er zijn 18 miljoen werklozen. Normale mensen zouden naar een oorzakelijk verband hebben gezocht. Niets daarvan, er is zogezegd geen oorzakelijk verband! Onzin! Er wordt ons verteld dat het financieringstekort van de overheid door privatiseringen kan worden gedekt, terwijl deze het tekort alleen maar vergroten. Sinds 1980 hebben er in de hele wereld 6.800 privatiseringen plaatsgevonden. Mijnheer Cassidy, toen British Steal werd geprivatiseerd ging drie kwart van de banen verloren; bij British Airways raakten 37.000 van de 56.000 werknemers hun baan kwijt als gevolg van de privatisering. Wie vergoedt de schade van de werklozen? De staat. Hoe? Door middel van belastingen, die alle privatiseringsontvangsten opslokken. Er is dus een groter tekort in plaats van extra ontvangsten.
Mijnheer de Silguy, de convergentiecriteria zijn onzinnig, onnozel. De Franse regering verhoogt de belastingen om aan de bepaling van artikel 104 C en het criterium van maximaal 3 % overheidstekort te kunnen voldoen. Door de verhoging van de belastingen dalen achtereenvolgens de consumptie, de verkoop, de winst, de belastinggrondslag en de ontvangsten, en worden de tekorten dus groter. Mijnheer de Silguy zal het er misschien mee eens zijn dat de regering van de heer Juppé - en ook de andere Europese regeringen - hiermee een domme zet hebben gedaan.
Wat is dan wel de oplossing? Gedragen deze heren zich werkelijk als dwazen? Wie de heren Cassidy en de Silguy kent, weet natuurlijk dat dit niet zo is. Het zijn briljante geesten. Er is dus iets anders aan de hand. De oplossing moet worden gezocht bij degenen die baat hebben bij dit beleid. Wie zal er voordeel hebben bij de privatisering van, bijvoorbeeld, France Télécom of Belgacom? Niet de staat, want die zal het aanzienlijke dividend dat deze bedrijven uitkeerden, verliezen. De internationale tarieven zullen echter veranderen en zullen winstgevender zijn voor de tot een grote wereldmarkt toegetreden bedrijven.
Mijnheer Cassidy, in paragraaf 33 zegt u dat de fiscale last op arbeid moet worden verlaagd. Uitstekend, maar hoe zullen we dat aanpakken? De belastingverlaging zal bijvoorbeeld worden gecompenseerd door een belasting op CO2 te heffen, waardoor de energiekosten, waar de burgers voor opdraaien, zullen stijgen. De ondernemingen zullen ondertussen natuurlijk hebben gezien dat hun sociale lasten afnemen. En dan heb ik het nog niet over de verlaging van de belastingen op ondernemingen, waar particulieren waarschijnlijk weinig voordeel bij zullen hebben, of op pensioenfondsen die in paragraaf 34 van het verslagCassidy wordt voorgesteld. Zieken- en pensioenfondsen zullen worden versnipperd en men vergeet dat als Maxwell, Panam en TWA verdwijnen, niet de ondernemingen, die ondertussen wel de winst hebben opgestreken, maar de staat voor de kosten zal moeten opdraaien.
Dit alles is natuurlijk geen toeval. Mijnheer Cassidy, op bladzijde 12 verspreekt u zich overigens waar u zegt, ik citeer, " werkloosheid - de prioriteit van de EU" . U zegt niet "werkloosheidsbestrijding" , maar "werkloosheid - de prioriteit van de EU" . Hieruit blijkt eens te meer dat werkloosheid opzettelijk wordt gecreëerd, omdat ze verschillende indirecte voordelen oplevert: loondaling als gevolg van immigratie, daling van de arbeidskosten als gevolg van de openstelling van de grenzen, het paradijs van de uitverkoop van de elektriciteits-, luchtvervoer- en pensioensector als gevolg van het ontregelings-, dereglementerings- en privatiseringsbeleid en, tot slot, het voordeel van het belastingbeleid ten aanzien van kapitaal, dat de laatste tien jaar toch ronduit fantastisch is geweest.
Mijnheer Cassidy, mijnheer de commissaris, dankzij u leven wij weer in de 19de eeuw. Het is nu zover gekomen dat u het concept van de verzorgingsstaat opnieuw onder de loep wilt nemen. Dat is een hele onderneming en daar heb ik bewondering voor. U heeft de u opgelegde taak goed volbracht door de allerrijksten nog rijker en de allerarmsten nog armer te maken.

Donnelly, Alan
Mijnheer de Voorzitter, met belangstelling heb ik geluisterd naar de opmerking van commissaris De Silguy over de punten van overeenkomst tussen het verslag van de heer Cassidy en het jaarverslag van de Commissie. Als commissaris De Silguy vindt dat die er zijn, dan heeft hij documenten bekeken die nogal verschillen van die welke het Parlement heeft bestudeerd. Het enige dat opvalt aan het economisch jaarverslag van de Commissie is de buitengewone zelfvoldaanheid die eruit spreekt.
De commissaris verschijnt vandaag voor ons en zegt dat wij dit jaar in de Europese Unie een economische groei kunnen verwachten van beduidend minder dan 2 %. Hij heeft het vervolgens over de noodzaak om het vertrouwen in de Europese economie te versterken. Toen voorzitter Santer de leiding van de Commissie overnam, zei hij dat deze Commissie zich vooral zou kenmerken door minder zaken beter aan te pakken. Het enige dat de Commissie tot dusver met betrekking tot het economisch beleid gedaan heeft is minder zaken aanpakken. Wij wachten nog op de beloofde betere aanpak.
Het document van de Commissie maakt gewag van een paradox in de Europese economie. Daarin staat dat de fundamentele economische factoren gezond zijn, maar de groei toch is afgenomen. Er is hier geen sprake van een paradox en de commissaris weet dat. De commissaris heeft van vele economische deskundigen te horen gekregen dat er geen sprake is van een paradox in de Europese economie. Het is wel een feit dat wij, als de Europese Commissie blijft vasthouden aan een aanpak die berust op wensen, hopen en geloven dat de Europese economie te eniger tijd in de toekomst zal aantrekken, volgend jaar om deze tijd tot de ontdekking zullen komen dat de werkgelegenheidscrisis nog ernstiger zal zijn geworden en dat er geen verandering is gekomen in het vertrouwen van het bedrijfsleven.
In de komende weken heeft de Europese Commissie de kans daarin verbetering te brengen door middel van haar globale richtsnoeren voor het economisch beleid. Ik wil de Commissie ernstig aanraden om de aanbevelingen in het verslag-Cassidy zorgvuldig te bestuderen, omdat dit verslag, wanneer het morgen in dit Parlement in stemming wordt gebracht, met een grote meerderheid van alle politieke fracties zal worden aangenomen. Als de commissaris weer voor ons verschijnt, zullen wij geen genoegen nemen met globale richtsnoeren voor het economisch beleid die niet meer zijn dan een eentonige herhaling van deze mantra dat wij moeten afwachten en dat de situatie in de komende maanden en jaren zal verbeteren.
Laten wij in details treden. Mevrouw Radzio-Plath noemde de mix van monetair beleid en fiscaal beleid. Het inflatiepercentage is thans historisch laag. Wij accepteren het dat de prijzen stabiel moeten blijven. Maar waarom die preoccupatie met zo'n stringent monetair en fiscaal beleid, nu de inflatie zo'n historisch laag peil heeft bereikt? Er moet een beter evenwicht gevonden worden in de Europese Unie tussen monetair beleid en fiscaal beleid. De globale richtsnoeren voor het economisch beleid moeten dat erkennen. Wij moeten trachten de rentetarieven voor kortlopende leningen omlaag te brengen.
Dit Parlement aanvaardt dat wij om valutaschommelingen te ondervangen moeten trachten het doel van een Economische en Monetaire Unie te bereiken. Daar valt niet aan te twijfelen. Wat dat betreft staan wij volledig achter de Commissie. Wij moeten echter wel inzien dat wij het vertrouwen van het publiek moeten winnen voor dit project. Als er geen verandering komt in het groeiverloop en als de werkloosheid niet afneemt in de Europese Unie, stevenen wij op het voorjaar van 1998 af zonder dat het publiek veel vertrouwen stelt in het belangrijke initiatief van de eenheidsmunt.
Wij spreken van een vertrouwenscrisis. Natuurlijk is er een vertrouwenscrisis. U hoeft maar naar de mensen te kijken, bij voorbeeld in Duitsland, Frankrijk en Spanje, die niet weten wat er gaat gebeuren met de sociale warboel van hun economie. Zij weten niet wat er gebeurt met hun sociale uitkeringen, omdat de regeringen de EMU als excuus gebruiken om op de sociale programma's te bezuinigen. Er zijn middellange begrotingsprogramma's en -voorstellen nodig en daarop moet in de globale richtsnoeren voor het economisch beleid de nadruk gelegd worden. Wij moeten de mensen enige zekerheid geven omtrent de plannen van de nationale overheden voor de komende twee, drie jaar en deze plannen doorzichtiger maken.
Wat het publiek betreft, het zal niet mogelijk zijn het vertrouwen van de consument terug te winnen, als de mensen niet het gevoel hebben dat de werkgelegenheid althans enigszins is veilig gesteld, dat zij niet op een gegeven ogenblik in de toekomst tot armoede gebracht of afgedankt worden. Waar zijn de flankerende maatregelen om de her- of omscholing en de investeringen te realiseren die nodig zijn om het vertrouwen van de consument in de toekomst te herstellen?
Tenslotte de kwestie van de investeringen: wij kunnen de overheidsinvesteringen niet opofferen omwille van fiscale consolidatie. Dat is een politiek doel op de korte termijn en zal leiden tot een verder verlies van het vertrouwen in de Europese economie. Tot besluit, als de commissaris bij ons terugkomt met zijn globale richtsnoeren voor het economisch beleid en deze gebaseerd zijn op het economisch jaarverslag van de Commissie, dan zal er in dit Parlement krachtig op aangedrongen worden om niet alleen de globale richtsnoeren voor het economisch beleid te veroordelen, maar ook zijn voorstellen te verwerpen.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de heer Cassidy gelukwensen met de presentatie van zijn verslag en de poging toejuichen om het debat te heropenen over de opties voor het economisch beleid die in overweging genomen moeten worden voor de volgende reeks globale richtsnoeren voor 1996. Hoewel de meningen in dit Parlement over het algemeen zeer uiteenlopen, is men in feite unaniem van oordeel dat het scheppen van werkgelegenheid de voornaamste economische, politieke en sociale doelstelling van deze Unie is. Het is van groot belang om de juiste richtsnoeren te hebben, die bevorderlijk zullen zijn voor de investeringen en voor het scheppen van werkgelegenheid.
Teneinde deze doelstelling te verwezenlijken, is het dringend noodzakelijk om een groot aantal verschillende maatregelen te nemen. Ik hoop dat 1996 geen herhaling zal worden van 1995, toen wij een teleurstellend groeicijfer hadden van 2, 5 %, ongeveer 0, 3 % lager dan in 1994. Dat was mogelijk het gevolg van de valutaproblemen die zich begin 1995 voordeden en van de stijging van de rentetarieven voor langlopende leningen in 1994 wegens de hoge verwachtingen die men van de economische groei had. De daling van de groei werd ook in de hand gewerkt door matiging van de investeringsactiviteit, stijging van de export en een laag consumptiepeil. Willen wij in de Unie de banen scheppen waaraan zo'n dringende behoefte bestaat - en, zoals ik al zei, daarover heerst absolute eensgezindheid -, dan is het onze taak en onze plicht ervoor te zorgen dat de voorwaarden geschapen worden om de investeringen en de werkgelegenheid te bevorderen: een lage inflatie, lage en concurrerende rentetarieven, geschoolde arbeiders en dat wij gebruik kunnen maken van de opleidings- en omscholingsprogramma's. Als iemand die afkomstig is uit een plattelandsdistrict in een randgebied, zie ik het belang in van een goede en adequate infrastructuur.
Wij moeten vertrouwen hebben in de economie. Ik ben van mening dat het niet vlug genoeg 1999 kan worden, omdat de eenheidsmunt een belangrijke rol zal spelen. In de tussenliggende tijd moeten wij zorgen voor een grotere stabiliteit van de valuta. De economische groei moet gegenereerd worden door de markt en de particuliere sector. In de afgelopen twee jaar is in de Unie slechts één netto baan gecreëerd in de particuliere sector. Vergelijk dit met het aantal in de Verenigde Staten en Japan, waar het respectievelijk tien en vier bedroeg. Wij moeten dat zeer nauwkeurig bekijken en wij mogen niet vergeten dat vooral de particuliere sector de motor is die de groei van de economie op gang brengt. De fundamentele problemen die ten grondslag liggen aan de economische en sociale warboel in Europa, moeten met spoed worden aangepakt om de werkgelegenheid, zo niet te doen toenemen, dan toch in ieder geval te stabiliseren.
De resolutie over het economisch jaarverslag van de Commissie voor 1996 bevat goede punten. Niettemin moeten drie kwesties aan de orde gesteld worden. De tijd staat mij niet toe om dat nu te doen, maar ik hoop dat ik later in de gelegenheid zal zijn om dit met de heer Cassidy te bespreken.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, ik complimenteer de rapporteur met zijn werk en stem in met de sprekers die reeds te kennen hebben gegeven dat zij, om van de analyse van dit verslag te kunnen overgaan naar het gebied van de actie, werkelijk vol verwachting uitzien naar de vaststelling van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid.
De heer Donnelly zei in zijn bijdrage dat hij er nog op zat te wachten of de Commissie van de heer Santer, zoals beloofd, de zaken ook beter zou aanpakken en niet alleen minder op zich zou nemen. Naar mijn bescheiden mening is dat in sommige opzichten zoiets als wachten op Godot. Dat houdt geen kritiek op de Commissie in, maar geeft weer hoe groot het aantal interventiemogelijkheden is dat haar openstaat. Dit debat vindt op twee niveaus plaats. Het kritische niveau, dat de werkelijke kracht en de wezenlijke inhoud betreft, ligt bij de lid-staten. Als wij de begrotingen van onze respectieve lid-staten bekijken, zien wij dat zij jaarlijks variëren tussen 40 % en 70 % van het BBP. De EUbegroting, als instrument van het economisch beleid, bedraagt 1, 25 % van het Europese BBP. Alle maatregelen waarover de Commissie spreekt in het kader van een vertrouwenspact - en op zich zijn deze zeker welkom - zijn nog steeds zeer bescheiden, zelfs in verhouding tot de EU-begroting. Daarmee is ongeveer 1 % van die begroting gemoeid en dat staat dus gelijk met ongeveer een honderdste procent van het BBP van de Europese Unie.
Als wij ons objectief opstellen en kijken naar de instrumenten waarover de Commissie beschikt, is het duidelijk dat als wij alleen van die middelen om de economie te beïnvloeden gebruik moeten maken om het vertrouwen te versterken en ons te concentreren op de bestrijding van de werkloosheid, wat wij inzetten - en ik heb hierover al eerder in een commissievergadering over het verslag van de heer Cassidy opmerkingen gemaakt - eigenlijk niet meer is dan de kracht van een manneken pis in economische zin tegen een vloedgolf van 18 miljoen werklozen. Daarmee kunnen geen beloften worden waargemaakt. Dat brengt mij weer terug bij de vaststelling van de richtsnoeren. Wat de richtsnoeren betreft, staan wij met de lid-staten voor het kolenfront en hoeveel kunnen zij leveren?
Het onderhavige verslag noemt een hele reeks kosten voor de sociale voorzieningen; wijst op de wisselwerking tussen het belastingstelsel en de sociale-zekerheidsstelsels in de lid-staten wat betreft de bezetting van arbeidsplaatsen door langdurig werklozen en op de belastingkloof, het verschil tussen wat het de werkgevers kost om mensen in dienst te nemen en wat zij na aftrek van belasting in handen krijgen om mee naar huis te nemen. Het is een feit dat wij in Europa een groot overschot aan arbeidskrachten hebben, maar wij heffen ook zoveel belasting op arbeid. Wij zien allen in dat het nodig is om af te stappen van de directe belastingen op arbeid. Dat zijn de beleidsinstrumenten die men wenst te zien in het kader van een krachtige aanpak van de moeilijke opgave de globale richtsnoeren voor het economisch beleid vast te stellen.
Wat het Europees sociaal model betreft, moet ik eerlijk bekennen dat ik niet weet wat dat inhoudt. Gezien hetgeen ik gezegd heb over het BBP-aandeel van de publieke sector in onze lid-staten, weet ik niet wat dat model inhoudt. Het komt niet overeen met wat wij denken dat het Amerikaanse model inhoudt en beter kan ik het eigenlijk niet omschrijven. Ik weet wel hoe wij de ontwikkelingen in de Verenigde Staten karakteriseren. Wij hebben van hun vermogen om werkgelegenheid te scheppen iets heel anders gemaakt en dat laten ontaarden tot het standpunt dat het een economie is die helemaal op de hamburger en de pizza drijft. Dat is niet juist. Tweederde van hun kwalitatief goede banen in de dienstensector zijn te vinden in het verzekeringswezen, het bankwezen, het geldwezen, het industriegebied Silicon Valley en de software-industrie. Dat is de ruimte die wij moeten inbouwen in ons Europees model, in ons sociaal model, en wij mogen ons economisch potentieel en onze economische mogelijkheden niet laten ruïneren door zelfgenoegzame eensgezindheid voor te stellen als het maken van een sociaal model.

Ribeiro
Mijnheer de Voorzitter, het debat over het economisch jaarverslag van de Commissie voor 1996 komt bijzonder gelegen, aangezien wij aan het einde van het eerste semester van dit jaar zijn, een semester waarin de economische bedrijvigheid teleurstellend was, en aangezien men deze objectieve evolutie schijnbaar tracht om te keren of te compenseren door verwachtingen te scheppen aangaande het terugwinnen van het vertrouwen van de economische actoren.
Maar wij zijn van mening dat deze gelegenheid moet resulteren in een zo nauwkeurig mogelijke analyse, waarvoor het nodig is dat het verslag en de updates meer en betere gegevens verstrekken voor 1996 en 1997 en dat wij niet geconfronteerd worden met een rooskleurig campagne van ongegrond optimisme om blijkbaar onverwachte en zelfs onrealistische prognoses te forceren, een campagne die wordt gesteund door het vasthouden aan al voorbijgestreefde indicatoren of de weigering om deze indicatoren aan de reële ontwikkeling aan te passen.
Wat bijvoorbeeld in Portugal gebeurt, illustreert deze situatie heel goed. Men is uitgegaan van de veronderstelling dat de economische groei in 1996 meer dan 3 % zou bedragen, men heeft dit cijfer continu herzien in het kunstmatige vooruitzicht dat "vanaf nu alles goed (of beter) zal gaan" en zowat te weigeren dit cijfer tot 2, 25 % terug te schroeven, terwijl al maandenlang is voorspeld (en ervoor gewaarschuwd!) dat de groei waarschijnlijk niet veel hoger dan 1 % zal liggen. De realiteit heeft overigens de voorspellingen bevestigd van wie dit heeft aangedurfd.
Een andere reden waarom dit debat gelegen komt, vloeit voort uit de lopende intergouvernementele conferentie en de noodzaak dat de verantwoordelijkheid voor de absolute prioriteit voor de EMU/eenheidsmunt niet van de discussiethema's wordt uitgesloten door de vertraging, verzachting of breuk van de bedrijvigheid en de verergering van de al heel ernstige sociale gevolgen.
Wij wensen nog te onderstrepen wat in het verslag van collega Cassidy wordt gezegd over de noodzaak om het zogenaamde "Europees sociaal model" te erkennen, omdat het tegen een bepaalde tendens ingaat die het sociale ondergeschikt wil houden aan het economische. Maar deze bevestiging staat in de ontwerp-resolutie naast andere verklaringen die maken dat wij nogmaals moeten onderstrepen dat DEZE " Europese eenmaking" gekenmerkt wordt door de "kwadratuur van de cirkel" :
Hoe pleiten voor een "Europees sociaal model" als de economische aanpak, zoals in deze verslagen wordt bewezen, uitgaat van loonmatiging, permanente vermindering van de reële loonkosten, flexibilisering en niet-verkorting van de arbeidstijd, polyvalentie, kortom van de aanval op de reële economische problemen die worden veroorzaakt door het gevoerde economisch beleid, zonder een komma te veranderen aan dit beleid, door dit zelfs te bevestigen en te versnellen, zelfs met enorm hoge sociale kosten, meer werkloosheid, slechtere werkgelegenheid, meer armoede en meer sociale uitsluiting in een permanent ondermijnen van het genaamde "Europees sociaal model" ?

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, een bekend Nederlands spreekwoord luidt: het kan vriezen, het kan dooien. Was de ontwerp-resolutie van het Europees Parlement over het economisch jaarverslag vorig jaar optimistisch van toon, het nu voorliggende ontwerp is pessimistischer gestemd. Drong het Parlement vorig jaar aan op groei en vooruitgang in de richting van de Economische en Monetaire Unie, nu wordt de tekst beheerst door het werkloosheidsprobleem.
Maar er is ook een overeenkomst. Beide verslagen over het economisch beleid vestigen de indruk dat het milieubeleid maar een stiefkindje is. Het wordt tijd dat de economen van dit Huis inzien dat economie en milieu tweelingen zijn. Want waarom zouden we ons wel concentreren op het enorme werkloosheidsprobleem, dat er inderdaad is, en intussen onze ogen sluiten voor de voortgaande degradatie van het milieu? Dan vergeten we gewoon een heel belangrijke paragraaf van ons Europees huishoudboekje. En goede economen weten dat dit op termijn op faillissement uitdraait.
Op het verslag van de heer Cassidy heb ik daarom een paar amendementen ingediend die de noodzaak van een gezonder milieu in verband brengen met de bevordering van de werkgelegenheid. Die twee kunnen heel goed samengaan. Het Parlement heeft dit overigens reeds eerder uitgesproken. Wat dat betreft kan ik een beroep doen op de stille wens van iedere parlementariër, namelijk het realiseren van consistentie in zijn standpunten.
De doelstelling om een hogere economische groei te realiseren staat centraal in dit verslag. Daar zit een gevaar aan vast, namelijk dat het inzicht kan verdwijnen dat economische groei niet meer is dan één van de middelen om welvaart en welzijn van burgers te bevorderen. Er zijn milieuvoorwaarden en sociale grenzen waaraan de economische ontwikkeling moet voldoen om duurzaam te zijn. Economische groei kan niet zonder deze grenzen, omdat het grenzeloze en mateloze niet het milieu is waarin de mens kan leven. Er zijn nu eenmaal randvoorwaarden waaraan het streven naar welvaart moet voldoen. Anders mislukt het bij voorbaat. Laten wij daarom streven naar een duurzame economische ontwikkeling.

Nußbaumer
Mijnheer de Voorzitter, wij kunnen niet anders dan volledig instemmen met wat in het verslag-Cassidy over het economisch jaarverslag van de Commissie wordt gezegd, en met name met de duidelijke uitspraken die in de toelichting worden gedaan over de ontwikkeling van de groei, de stijgende werkloosheid en het daaruit voortvloeiende conflict met de Economische en Monetaire Unie of het verlies aan vertrouwen van de burgers in de EU. De economische situatie van de Europese Unie wordt bepaald door een groeiend structureel probleem. Hoe zou de Commissie anders tot de conclusie kunnen komen dat de Europese economie niet in een gezond tempo groeit, maar dat alleen de wereldeconomie buiten de EU groeit?
Door de herziene groeiprognoses voor de Europese economie - 2 % in plaats van 2, 6 % - worden de strategieën van de Commissie, zoals die in het Witboek voor groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid zijn uiteengezet, ondoeltreffend. In plaats van minder werkloosheid zal er bij een verminderde groei meer werkloosheid ontstaan. De belangrijkste reden van deze ontwikkeling ligt in het afnemende concurrentievermogen van de economie van de lid-staten van de EU tegenover andere regio's, zoals de VS of Azië. Dit is toch ook te zien aan de ten dele dramatische afname van directe investeringen van ondernemingen uit de OESO-landen of uit de VS en Japan in Europa. Europa komt als economische vestigingsplaats onder druk te staan en wordt als zodanig alsmaar minder aantrekkelijk.
Als we de concentratie van de beleidsprioriteiten van de Europese Unie hoofdzakelijk op de Economische en Monetaire Unie bekijken, kunnen we ook van verkeerd gestelde prioriteiten spreken. Daar wordt in het economisch jaarverslag tenminste op gewezen. De Commissie moet zich met de acute, onopgeloste problemen bezighouden. Ik verwijs slechts naar het in de Europese Unie veel te weinig doorgedreven O&O. In het bijzonder de nieuwe - maar dan ook echt nieuw ontwikkelde - informatietechnologieën zorgen buiten Europa, vooral in de VS en Azië, voor sterke groei en dalende werkloosheid.
Ik noem ook de vermindering van de indirecte arbeidskosten, dus de nietloonsgebonden arbeidskosten, die mislukt door de stijgende belastingdruk en de hoge sociale kosten, die nog verder zullen toenemen door de stijgende levensverwachting. Het ontbreekt aan maatregelen om deze indirecte kosten, vooral in de laagste inkomenscategorieën en vooral aan de belastingzijde, te reduceren. Daardoor schrikken ondernemingen enerzijds terug voor het indienstnemen van nieuwe werknemers en taant anderzijds het vertrouwen in Europa als economische vestigingsplaats. Met andere woorden, de Europese Unie is door een veel te hoge belastingdruk in een diepe structurele crisis verwikkeld en niet, zoals regeringspolitici vaak vergoelijkend beweren, in een tijdelijke crisis.
Zonder ingrijpende veranderingen van de randvoorwaarden voor de Europese economie zal de werkloosheid toenemen en zal het succes van de invoering van de ene Europese munt meer dan op losse schroeven komen te staan. Wij moeten derhalve snel handelen, vooral in de lid-staten.

Katiforis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst de heer Cassidy gelukwensen die in zijn verslag vooral aandacht heeft voor het werkloosheidsprobleem, wat bewijst dat dit onderwerp voor hem niet langer een taboe is. Hiermee gaat hij in tegen de denkbeelden van zijn fractie, waarvoor de aanpak van dit probleem geen echte prioriteit lijkt.
De moeilijkheid waarmee we thans worden geconfronteerd, is de verwezenlijking van de gemeenschappelijke munt. Het gaat om de volgende belangrijke stap in de totstandbrenging van de Europese eenheid, die evenwel wordt belemmerd door de huidige economische toestand, meer bepaald de tragere economische groei en de hoge werkloosheidsgraad. Ik wijs er in dit verband op dat het probleem van de werkloosheid niet van vandaag is en derhalve niet te wijten is aan de vooruitgang die op het vlak van de invoering van de eenheidsmunt wordt geboekt.
De Commissie dringt aan op de verdere beperking van de overheidstekorten, en wijst erop dat de gemeenschappelijke munt een belangrijk wapen is in de strijd tegen de werkloosheid - waarmee we het eens zijn. Voorts benadrukt ze dat de werkloosheid met structurele maatregelen moet worden aangepakt, wat neerkomt op de besluiten van de Europese Raad van Essen.
Een absolute voorwaarde voor de schepping van nieuwe werkgelegenheid is het aanwakkeren van de vraag. Het is in dit verband evenwel gevaarlijk te veronderstellen dat het terugdringen van de overheidstekorten daartoe kan bijdragen. Die hypothese druist in tegen elke economische theorie terzake en beantwoordt geenszins aan onze ervaringen uit het verleden en de opvattingen van de Europese burgers. Het is immers uitgesloten dat werknemers die vrezen hun arbeidsplaatsen door besnoeiingen in de openbare uitgaven te verliezen, meer uitgeven en - zodoende - de vraag bevorderen. Alleen als men erin slaagt de economische toestand gedurende vijf tot tien jaar te stabiliseren, kan er een mentaliteitsverandering op dit vlak komen. We wensen echter resultaten op kortere termijn, en daarom zijn we met zo'n oplossing niet gediend.
Men heeft het over de flexibiliteit van de arbeidsmarkt en men verwijst in dit verband naar de Verenigde Staten. Men zwijgt evenwel in alle talen over de Japanse bedrijven die een deel van hun winsten opofferen om te voorkomen dat werknemers worden ontslagen als gevolg van diepe recessie die de Japanse economie treft. We moeten eindelijk erkennen dat de werkloosheid in wezen een probleem is van verdeling van inkomens en rijkdom. Uit zowel het jaarverslag van de Commissie als het verslag van de heer Cassidy blijkt tevens dat de winstmarges van de Europese bedrijven hoog genoeg liggen om het probleem van de werkloosheid krachtdadiger aan te pakken. We betreuren dan ook dat dit nog niet is gebeurd, hoewel - ik herhaal - aan de beruchte basisvoorwaarde inzake produktiviteitswinsten wordt voldaan.
De commissaris is van oordeel dat de vermindering van de overheidstekorten, de invoering van de eenheidsmunt en de vereiste structuurmaatregelen effecten op lange termijn zullen sorteren. Hij heeft evenwel niets gezegd over de nieuwe context van het macro-economisch beleid, met name het noodzakelijk evenwicht tussen de begrotingsdiscipline en een soepeler muntbeleid. Het enige waar hij met betrekking tot de nieuwe macro-economische strategie terecht naar heeft verwezen, zijn de transeuropese netwerken - waarbij het me verheugt dat hij zich ergert over het feit dat de Raad van ministers van Financiën al geruime tijd het besluit blokkeert dat groen licht geeft voor de financiering van de netwerken.
De heer von Wogau heeft zoëven ironisch beweerd dat we met schulden geen arbeidsplaatsen kunnen scheppen. Ik wil hem in dit verband evenwel vragen hoe de werkgelegenheid in Europa zich - volgens hem - zou hebben ontwikkeld, als de Europese landen niet hadden geleend om de gevolgen van de oliecrisis te boven te komen.
Mijnheer de Voorzitter, sommigen stellen zich de vraag wat het Europees sociaal model precies inhoudt. Het antwoord erop is heel eenvoudig. Het model staat voor volledige werkgelegenheid en ligt aan de basis van de sociale staat. Het heeft Europa en de rest van de geïndustrialiseerde wereld kracht, zelfvertrouwen en impulsen gegeven, en heeft geleid tot een hoge graad van samenwerking op sociaal vlak. In die zin heeft het in belangrijke mate bijgedragen tot de ongekende economische bloei in de periode na de Tweede Wereldoorlog. Daarom moeten we alles in het werk stellen om het te handhaven. Het staat evenwel vast dat we daar niet in zullen slagen, als we van de eenheidsmunt een inhalige en genadeloze Shylock maken die het volle pond van het vlees en bloed van de Europese werknemers opeist. In dat geval bestaat immers het gevaar dat de ene munt het lot van Shylock en diens woekerpraktijken ondergaat. Opgemerkt zij dat het Europees sociaal model ook nog kan worden bedreigd door de voorstellen voor het toekomstig macro-economisch beleid die de Commissie in het kader van de algemene richtsnoeren wil indienen. We zullen ons evenwel met man en macht verzetten tegen macro-economische maatregelen die Europa verstikken en in het verval storten en de Europese werknemers grotere inspanningen opleggen dan die welke nodig zijn voor de verwezenlijking van de vooropgestelde doelstelling.

Porto
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer allereerst de Commissie en collega Brian Cassidy met hun verslagen, waarin de aandacht wordt gevestigd op actuele problemen van de Europese economie die heel gevoelig liggen. Hiertoe behoort het werkloosheidsprobleem dat van bijzonder belang is omwille van de economische betekenis en sociale gevolgen, in verband waarmee standpunten moeten worden ingenomen die niet langer mogen worden uitgesteld.
Het staat vandaag de dag buiten kijf dat de groei en het scheppen van werkgelegenheid worden bemoeilijkt door de strikte naleving van de criteria van Maastricht. Wij twijfelen niet aan de vaststelling daarvan die heeft geleid tot de noodzakelijke en geslaagde inspanningen om de tekorten, het inflatiepeil, de rentevoeten, de overheidsschuld en het begrotingstekort te verminderen. Maar nu, nu we deze tendensen gaan bevestigen, zijn overdreven vereisten niet gerechtvaardigd omdat zij belangrijkere doelstellingen dreigen te benadelen met sociale kosten en strategieën die het project van de Europese Unie zelf in gevaar kunnen brengen.
Zo komen wij overigens tot de groteske situatie dat de weg naar de eenheidsmunt meer sociale en politieke kosten heeft dan de invoering daarvan, aangezien vaststaat dat er hiermee een natuurlijke toenadering tussen prijzen en rentevoeten komt. Het is van belang erop te wijzen dat deze laatste omstandigheid aangeeft dat de naleving van de toenaderingscriteria voor prijzen en rentevoeten, die voor sommige perifere landen moeilijker is, van minder belang is dan de naleving van de criteria inzake overheidsschuld en begrotingstekort.
Deze opmerking is gerechtvaardigd in het licht van de tendens om daarentegen minder belang te hechten aan de criteria inzake schuld en tekort met de duidelijke bekommernis dat landen uit Midden- en Noord-Europa die er niet in slagen deze na te komen deel uitmaken van de kopgroep van de eenheidsmunt. Het is onaanvaardbaar dat er standpunten a priori bestaan, waarbij een bepaald criterium meer of minder belangrijk is afhankelijk van wie er niet in slaagt dit na te komen. Onafgezien van dit principiële, ethische en politieke standpunt zal het trouwens in eenieders belang zijn dat zoveel mogelijk landen tot de eenheidsmunt kunnen toetreden, aangezien de te verrichten aanpassingen voor de landen die ook al kunnen zij ertoe toetreden, gedwongen worden er buiten te blijven, wel eens duurder konden uitvallen voor de Unie.
Onafhankelijk van de moeilijkheden op de korte en middenlange termijn, en hoewel het zeker is dat de monetaire unie gunstiger groei- en werkgelegenheidsvoorwaarden zal meebrengen, dient anderzijds erkend te worden dat er alleen weer volledige werkgelegenheid kan komen via structurele veranderingen van de economie en de samenleving die niet langer mogen worden uitgesteld. Gepaard gaand met een flexibilisering van de markten, die de rapporteur terecht vermeldt, aangezien de huidige vooruitgang mogelijk maakt dat dezelfde goederen met minder arbeidskrachten worden geproduceerd, in plaats van een onnodige werkgelegenheidsschepping te bevorderen door tegen de stroom op te roeien, is het van belang in te spelen op de nieuwe smaken van de burgers - hier is een belangrijke rol voor de Commissie weggelegd - bijvoorbeeld op cultureel gebied of vrijetijdsbesteding. Met de aldus verkregen menselijke valorisatie zullen vooruitzichten worden gecreëerd inzake aanbod van goederen en diensten die in staat zijn heel aanzienlijke percentages van onze bevolking te bestrijken, in de meeste gevallen in kleine en middelgrote ondernemingen die gevestigd zijn in diverse regio's van ons grondgebied, ook in minder ontwikkelde regio's.
Mijnheer de Voorzitter, op deze manier kunnen wij koers zetten naar een menselijkere wereld met meer deelname. Alleen op deze manier, en niet met goedbedoelde wetsteksten, zelfs niet als deze in het Verdrag betreffende de Europese Unie worden opgenomen. Het kan overigens schijnheilig klinken, vooral in de oren van wie geen baan heeft en hieronder lijdt, dat de verkondigde goede voornemens niet gepaard gaan met maatregelen voor een echte heropleving van de economie, maar leiden tot investeringen die niet overeenkomen met nieuwe marktbehoeften.

Pérez Royo
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst en vooral het verslag van de heer Cassidy toejuichen, dat ons de gelegenheid biedt de toestand van de communautaire economie op een uiterst belangrijk ogenblik te bespreken. Het beeld dat het economische jaarverslag van de Commissie, waarover het verslag-Cassidy gaat, van de economie van de Europese Unie schetst is zeker niet rooskleurig. Zoals vanmiddag al herhaaldelijk gezegd is, wijst de ontwikkeling van de economische toestand van de jongste maanden op een pauze in het economisch herstel. Dit heeft geleid tot een neerwaartse herziening van de groeiverwachtingen, met name in de economieën van de belangrijkste landen van de Unie, Duitsland en Frankrijk. Zoals vanmiddag ook al gezegd is, blijft de werkloosheid onaanvaardbaar hoog. Ten derde moet worden onderstreept dat dit gebeurt ondanks de volgehouden loonmatiging, ondanks de vooruitgang die geboekt is bij het onder controle houden van de inflatie - die zich momenteel op een historisch dieptepunt bevindt - en ondanks de inspanningen om de begrotingstekorten terug te dringen. Die worden overigens bemoeilijkt door het tragere groeiritme of de pauze in de groei.
Het besluit dat we uit dit beeld kunnen trekken is dat er iets fout loopt in het theoretische discours van de afgelopen maanden. Volgens de analyse die de jongste tijd voortdurend herhaald wordt, moet het beleid van stabiliteit en de sanering van de economische grondslagen automatisch tot groei leiden. De feiten geven echter aan dat de verwachte groei er, ondanks de gezondmaking van de fundamentele macro-economische onevenwichten, niet komt en dat onvoldoende werkgelegenheid gecreëerd wordt. Dat is wat de Commissie omschrijft als "de paradox van het gebrek aan vertrouwen" , en dit in weerwil van de gunstige economische fundamenten.
In verband met dit gebrek aan vertrouwen of de zwakke interne vraag moeten we de aandacht vestigen op het volgende: het economische herstel, dat in 1994 begon, was het resultaat van de uitvoer en is gevolgd door een herstel van de investeringen. De economische heropleving is echter stilgevallen omwille van de lage interne consumptie en het beperkte verbruik van de werknemers. Met name de consumptie van duurzame goederen blijft op een laag peil. De toename van het BNP in 1994 en 1995 heeft voor de eigen economie niet tot een herstel van de consumptie maar tot een hogere spaarquote geleid.
Deze toestand, die een van de aspecten is van de paradox waarover het verslag van de Commissie het heeft, moet in verband gebracht worden met de onzekerheid omwille van de werkloosheid, de toestand op de arbeidsmarkt en misschien ook wel het peil van de lonen, waarover we het al hadden.
Dan wil ik het vervolgens hebben over een aantal van de voorstellen die het Europees Parlement mijns inziens moet benadrukken, met name met het oog op het komende debat - waarover de heer Cassidy het al had - wanneer de algemene richtsnoeren voor het economische beleid van de lid-staten en de Gemeenschap worden voorgesteld. We moeten terzake ongetwijfeld uitgaan van de structurele hervormingen. Ik wil in verband hiermee op het volgende wijzen: wanneer sprake is van structurele hervormingen wordt het probleem bijna altijd teruggebracht tot deregulering en een vermindering van de sociale zekerheid. Commissaris de Silguy heeft ons vanmiddag al in zijn openingstoespraak gezegd dat wij, wanneer wij iets willen doen aan de huidige toestand, moeten erkennen dat de kwestie van de sociale zekerheid behandeld moet worden. We kunnen het hiermee uiteraard alleen maar eens zijn. Wij moeten de sociale zekerheid inderdaad hervormen om ze te behouden. Deze eenzijdige en beperkte benadering lijkt mij echter niet correct. Het lijkt mij fout dat men, wanneer men het over structurele hervormingen heeft, enkel over deregulering en vermindering van de sociale zekerheid spreekt terwijl andere belangrijke aspecten, zoals bijvoorbeeld het debat over de vermindering van de arbeidsduur, niet aan bod komen.
Ten tweede moeten wij stellen dat wij niet alleen oog mogen hebben voor structurele maatregelen - die, zoals ik al gezegd heb, getroffen worden vanuit het standpunt van de aanbodzijde van de economie - maar ook aandacht moeten besteden aan het herstel van de vraag. Dit geldt nog altijd, wat men ook moge beweren over de dood van het keynesianisme. Dit beleid moet op Europees niveau, op het niveau van de gehele Unie geformuleerd en gevoerd worden aangezien de lid-staten over heel weinig speelruimte beschikken om een anticyclisch beleid te voeren.
Ten derde wil ik de noodzaak aan een minder streng monetair beleid beklemtonen. Ook daarover hebben we het hier vanmiddag al gehad. Ondanks de recente dalingen blijven de interestvoeten in Europa heel hoog in vergelijking met de Verenigde Staten of Japan, vooral als we rekening houden met de lage inflatie en de contractieve gevolgen van het fiscale beleid.
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens zijn dit dan ook de punten waarop het Parlement de nadruk moet leggen opdat ze weerspiegeld worden in de algemene richtsnoeren voor het economisch beleid die de Commissie binnenkort moet voorleggen.

Lindqvist
Mijnheer de Voorzitter, werk, een duurzame economische ontwikkeling en een goed leefmilieu zijn belangrijke waarden voor ieder van ons. Deze waarden moeten echter ook worden meegewogen in economische welvaartsvariabelen, anders worden ze een sluitpost. Een markt die enkel op basis van economische eisen wordt geïntegreerd, houdt een devaluering in van overige menselijke waarden.
18 tot 20 miljoen burgers van de EU zitten op dit moment zonder werk. De convergentie-eisen met betrekking tot de staatsschuld, de lage inflatie etc. maken het meer dan noodzakelijk om de doelstellingen inzake de milieuschuld en de verlaging van de werkloosheid te preciseren. Zonder zulke preciseringen wordt de EMU een beletsel voor een positieve ontwikkeling, wat het risico meebrengt van meer werkloosheid, meer milieuvervuiling en meer gebrek aan evenwicht tussen de regio's. Volgens mij stelt de EU hier verkeerde prioriteiten; op het moment dat de meeste burgers ongerust zijn over hun banen en het milieu, geven de EU en de leiders van de EU prioriteit aan een economische en monetaire unie met een gemeenschappelijke munt en een centrale bank. Zo lang dergelijke verkeerde prioriteitstellingen de toekomst van de EU bepalen, zal ook het vertrouwen in de Europese samenwerking laag zijn.
Belastingverschuiving, van belasting op werk naar belasting op grondstoffen en energie, een geplande verkorting van de arbeidstijd, een groeibeleid dat direct gericht is op groene banen en op milieutechnologie, en een streven naar vele nieuwe kleine en middelgrote ondernemingen, - dat is wat Europa nodig heeft. De ontwikkeling tot nu toe, mijnheer de Voorzitter, is een mislukking. De zwakste plek in het jaarverslag van de Commissie is misschien wel het gebrek aan dit inzicht en het gemis aan nieuwe en alternatieve strategieën voor de toekomst, waarvan ik er graag meer zou willen zien.

Wibe
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een paar woorden wijden aan amendement nr. 15, waarin wordt gezegd dat algemene belastingverlagingen de werkloosheid niet verminderen. Ik heb dit amendement opgesteld omdat er een bijgeloof heerst dat belastingverlagingen positieve effecten hebben. Economisch onderzoek heeft bijv. uitgewezen dat er binnen de OESO geen enkel verband bestaat tussen het belastingniveau in een land en de economische groei. Als de wisselkoers in beweging is, vindt er evenmin beïnvloeding plaats van de belastingen op het concurrentievermogen van een land; het concurrentievermogen van de EU ten opzichte van de VS of Japan wordt derhalve niet beïnvloed door het feit dat wij een hoger belastingniveau hebben. Belastingen zijn immers geen diefstal, maar iets dat weer terugkomt bij de burgers, ofwel in de vorm van pensioenen en ziekteverzekeringen, ofwel in de vorm van diensten die binnen de overheidssector worden verricht.
In punt 23 wordt uitdrukking gegeven aan een zekere verwondering dat de overheidsuitgaven in de Unie ongeveer 50 % van het BNP uitmaken. Maar bijna de helft van onze bevolking bestaat immers uit kinderen, jongeren, gepensioneerden, werklozen of zieken, en hoe wij het probleem ook wenden of keren, deze 50 % zal moeten worden onderhouden door de 50 % beroepsbevolking, dat wil zeggen dat het reële belastingpercentage - de onderhoudslast - feitelijk rond de 50 % zal komen te liggen, of we nu belastingen hebben of niet.
Algemene belastingverlagingen lossen geen problemen op. Wat gewoonlijk gebeurt, is dat de inkomensverdeling ongelijker wordt, wat er op zijn beurt toe leidt dat de vraag vermindert, aangezien de mensen met de hoge inkomens meer sparen. Dat is exact de oorzaak, mijnheer de Voorzitter, dat de vele belastinghervormingen in de jaren tachtig en negentig, bijv. in Zweden, geen lagere, maar hogere werkloosheid te zien hebben gegeven.
Mijn mening is dat de EU het minste van alles lagere belastingen nodig heeft. Wij hebben behoefte aan betere scholen, universiteiten en ziekenhuizen. Wij hebben behoefte aan meer culturele instellingen, goed onderhouden havens en wegen. Een sterke overheidssector met een goed uitgebouwd sociaal stelsel is de zekerste manier om het vertrouwen van de mensen in de toekomst te versterken. Lagere belastingen veroorzaken meer problemen dan ze oplossen.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, ik verzeker u dat wij in de globale meerjarenrichtsnoeren rekening zullen houden met het resultaat van dit zeer interessante debat, alsmede met het verslag van de heer Cassidy en in de komende weken zal nog een belangrijke beraadslaging over dit onderwerp plaatsvinden. Degenen onder u die de wens hebben geuit dat dit jaar in die richtsnoeren de grootste aandacht naar de werkgelegenheid zou gaan, kan ik geruststellen, want deze kwestie zal hierin een zeer belangrijke plaats innemen.
Om te beginnen wil ik een aantal vragen, vooral die van uw rapporteur, nauwkeurig beantwoorden. U verwijt ons dat wij een aantal gegevens voor 1996 niet hebben vrijgegeven. Mijnheer Cassidy, u kunt gerust zijn, zo zijn de spelregels. In het economisch jaarverslag zult u alle vooruitzichten voor 19961997 terugvinden, alsook de globale meerjarenrichtsnoeren, maar de Commissie heeft deze vooruitzichten op dit moment nog niet gepubliceerd.
Het onderzoek van de verschillen tussen regio's ontbreekt, maar dit moet ook niet in het economisch jaarverslag worden behandeld. Er bestaat een periodiek verslag over het regionale beleid, waarin uw vraag wordt beantwoord.
Betreffende de lonen en de niet-loonsgebonden arbeidskosten verwijs ik u naar bladzijde 53 en verder van het economisch jaarverslag, waar deze kwestie wordt behandeld.
Op een andere vraag die ons is gesteld met betrekking tot de betrekkelijke rentabiliteit van de investeringen in Europa en in het buitenland antwoord ik dat de investeringen in Europa wel degelijk rendabel zijn, aangezien er jaarlijks voor een bedrag van 1.200 miljard ecu in Europa wordt geïnvesteerd, terwijl er als gevolg van directe investeringen in het buitenland slechts 20 tot 30 miljard ecu per jaar in die richting vloeit. Alle beschouwingen over dit onderwerp kunt u eveneens in het economisch jaarverslag vinden.
Als u mij dit toestaat zou ik nu graag, bij wijze van conclusie van dit debat een opmerking willen maken. Ja, mijnheer Donnelly, ja, mijnheer Pérez Royo, de huidige situatie is onlogisch. Ik blijf erbij: de economische funderingen zijn stevig, zeer stevig zelfs, en toch is er weinig bedrijvigheid en heeft de werkloosheid ontoelaatbare vormen aangenomen. Ik zou zeggen dat dit probleem niet kan worden opgelost door de moed te laten zakken. De noodzakelijke voorwaarden voor het scheppen van banen zullen echter alleen kunnen worden gecreëerd door het vertrouwen te herstellen. Er zullen geen nieuwe banen komen wanneer er geen vertrouwen is. En vertrouwen stoelt op twee dingen, op de vervulling van twee essentiële voorwaarden: het wegwerken van de overheidstekorten en het einde van de monetaire turbulenties.
Waarom het wegwerken van de overheidstekorten? Hoe wilt u dat de investeerders het nog zien zitten, als zij weten dat de lasten die op de overheidsbegrotingen drukken, te hoog zijn? Hoe wilt u dat de markten voor een positieve waardering zorgen om het spaargeld uit de hele wereld, een wereld waarin het vrije verkeer van kapitaal bestaat, naar Europa te trekken, als de Europese landen bezwijken onder hun tekorten? Hoe wilt u dat de consumenten niet zoveel sparen, als ze denken dat de belastingen niet omlaag zullen gaan? We kunnen het spaargeld, dat momenteel overigens voor 40 tot 50 % uit spaartegoeden van de huishoudens bestaat, toch niet blijven aanspreken, we kunnen niet met deze aderlating doorgaan, als ze te veel voor de financiering van de overheidstekorten dient.
Wat de monetaire turbulenties betreft herinner ik u eraan dat door de turbulenties van 1995 de groei in Europa, volgens onze schattingen, in 1995 en 1996 een half procentpunt is achtergebleven. Tevens wijs ik u erop dat uit onze cijfers blijkt - en ik ben er mij terdege van bewust dat deze allemaal aanvechtbaar zijn, maar de redenering is dit niet - dat het verlies van banen in Europa tussen 1993 en 1996 één van de vijf keer het gevolg was van monetaire turbulenties. De Economische en Monetaire Unie is dus een noodzakelijke voorwaarde voor het scheppen van banen.
En dan nu de werkgelegenheid. Er kan ook niet worden gezegd dat Europa banen kost. Zonder Europa zou de werkloosheid nog veel groter zijn. In 1995 zijn er in Europa toch 800.000 banen bijgekomen. Zonder Europa zou dit aantal zeker kleiner zijn. U zult nu natuurlijk zeggen dat er in de Verenigde Staten in twee jaar 8 miljoen banen zijn gecreëerd. Dan vraag ik u echter: zijn wij bereid ons sociale systeem, onze Europese stelsels van sociale bescherming op te geven en uit te kijken naar andere stelsels? Dit is een - ik zou haast zeggen filosofisch - punt waar we toch over na moeten denken.
Een grotere werkgelegenheid betekent eerst en vooral dat de structurele oorzaken van de werkloosheid moeten worden weggenomen, want het werkloosheidsprobleem in Europa kan niet alleen door groei, zelfs al zou deze gestaag zijn, worden opgelost. Daarom heeft de Commissie in 1993 haar Witboek gepubliceerd. Daarom heeft de Europese Raad te Essen prioriteiten vastgesteld. We kunnen echter alleen maar vaststellen komen dat de verantwoordelijkheid vooral op het niveau van de lid-staten ligt. Wel kunnen we de communautaire hefboom gebruiken om het scheppen van banen te vergemakkelijken en te ondersteunen. Met het oog hierop heeft voorzitter Santer voorgesteld een vertrouwenspact te sluiten. Tijdens de ronde-tafel die enkele dagen geleden in Brussel heeft plaatsgevonden is het startsein voor een vruchtbare dialoog gegeven. Het is nu zaak de Europese Raad van Florence voor te bereiden, want daar zullen de beslissingen moeten worden genomen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 11.30 plaats.

Vaarbewijzen
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A40128/96), namens de Commissie vervoer en toerisme, over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (C4-0068/96-94/0196(SYN)) met het oog op de aanneming van een richtlijn betreffende de harmonisatie van de voorwaarden voor de afgifte van nationale vaarbewijzen voor binnenschepen welke bij het goederen- en personenvervoer in de Gemeenschap gebruikt worden (Rapporteur: de heer Van der Waal).

Van der Waal
Mijnheer de Voorzitter, harmonisatie van de voorwaarden voor de afgifte van nationale vaarbewijzen levert een kleine maar betekenisvolle bijdrage aan de totstandkoming van een ongedeelde markt voor de binnenvaart. Het gemeenschappelijk standpunt dat nu aan de orde is, wijkt op meerdere punten af van het voorstel van de Commissie en de uitspraken van het Parlement in eerste lezing. In de meeste van deze gevallen gaat het echter niet om wezenlijke verschillen van inzicht. Met die onderdelen van het gemeenschappelijk standpunt kan de vervoerscommissie dan ook instemmen.
Met betrekking tot een viertal andere onderwerpen houdt de vervoerscommissie echter vast aan haar oorspronkelijke standpunt. Dat geldt in de eerste plaats de beroepservaring. Volgens het gemeenschappelijk standpunt kan de vereiste beroepservaring van de aanvrager van het vaarbewijs onder bepaalde voorwaarden met maximaal drie jaar worden verminderd. In het Commissievoorstel - en het Parlement was het daarmee eens - kon deze vermindering niet meer dan twee jaar bedragen. De vervoerscommissie heeft zich over dit standpunt van de Raad verbaasd. Als één van de doelstellingen van deze richtlijn noemt de Commissie de noodzaak om de veiligheidseisen te verscherpen. Met het gemeenschappelijk standpunt is deze doelstelling bepaald niet gediend. Bovendien wordt hiermee een verschil gecreëerd met de eisen van het Rijnvaartpatent, waarbij de vermindering op de beroepservaring eveneens tot maximum twee jaar beperkt blijft.
Het tweede element waaraan de vervoerscommissie gehecht is betreft de gelijkwaardigheid van de exameneisen in de lid-staten. In het voorstel van de Commissie lezen wij dat door de beoogde harmonisatie concurrentieverstoringen tussen de lid-staten worden weggewerkt, maar dan zullen de exameneisen met betrekking tot kennis en bekwaamheden wel een vergelijkbare moeilijkheidsgraad moeten hebben. De bevoegde autoriteiten van de lid-staten zouden door bemiddeling van de Commissie daarover zo nu en dan eens van gedachten moeten wisselen. Het is niet duidelijk waarom dit voorstel niet is overgenomen.
Als derde punt moet ik erop wijzen dat door de lid-staten niet lichtvaardig aanvullende eisen aan de schippers gesteld mogen worden voor de vaart op bepaalde vaarwegen. Daarvoor dient door de Commissie goedkeuring gegeven te worden. Raadpleging van de Commissie zoals door de Raad voorgesteld achten wij onvoldoende.
Voorts nog een opmerking over de keuring van schippers boven de 65 jaar. De vervoerscommissie acht, in overeenstemming met het Commissievoorstel, intervallen van drie jaar voldoende. Voor de door de Raad gekozen jaarlijkse keuring achten wij geen overtuigende argumenten aanwezig.
Ten slotte wil ik nog wijzen op amendement 2, dat aan de Commissie de mogelijkheid geeft om ontheffing van de bepalingen van de richtlijn te geven voor vaarwegen tussen twee lid-staten die geen verbinding met het vaarwegennet van andere lid-staten hebben. Dit is een nieuw amendement dat in eerste lezing niet was opgenomen en daarom, naar ik vernomen heb, inmiddels onontvankelijk is verklaard. Mogelijk kan de Commissie in bilateraal contact met de betrokken landen deze kwestie nader onderzoeken. Graag een reactie van de commissaris erop.
Samenvattend gaat het de vervoerscommissie om het behoud van een aantal zaken die merendeels ook al in het Commissievoorstel voorkwamen. Wij verwachten dan ook dat de Commissie deze in de verdere procedure krachtig zal blijven ondersteunen.

De Voorzitter
Aangezien noch de heer Castricum, van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten, noch de heer Danesin, van de Fractie Unie voor Europa aanwezig is, hoewel beiden op de sprekerslijst waren ingeschreven, geven wij het woord aan de heer Kinnock namens de Commissie, die veel ijveriger is dan de Parlementsleden.

Kinnock, Neil
Ik hoop dat die opmerking van u behoorlijk genotuleerd is en in verlichte neonletters buiten het Parlement te lezen zal zijn. Dat zal onze reputatie veel goed doen. Ik kan nauwelijks mijn emoties bedwingen in mijn antwoord op het voortreffelijke betoog van de heer van der Waal, te meer daar dit een debat is dat kennelijk overal grote belangstelling heeft gewekt. Het is daarom jammer dat er niet meer leden van dit Parlement aanwezig zijn, juist omdat ik stellig kan getuigen van de nauwgezetheid en de aandacht voor details die de heer van der Waal op de hem eigen wijze aan de dag heeft gelegd bij de behandeling van dit onderwerp.
Zoals de geachte afgevaardigden zullen weten, beoogt de onderhavige richtlijn de harmonisatie van de voorwaarden voor de afgifte van nationale vaarbewijzen voor binnenvaartuigen welke bij het goederen- en personenverkeer op de binnenwateren van de Gemeenschap gebruikt worden. Zij voorziet in één enkel nationaal vaarbewijs voor de schippers, dat wordt verstrekt op grond van geharmoniseerde voorwaarden en wordt opgesteld overeenkomstig een communautair model dat onderling erkend is door de lid-staten.
De maatregel volgt op de richtlijn van de Raad van december 1991 betreffende de onderlinge erkenning van dergelijke nationale bewijzen en de huidige richtlijn is ongetwijfeld een tweede stap op weg naar de harmonisatie die nodig is om de veiligheid van het vervoer over de binnenwateren te verbeteren en concurrentievervalsing te voorkomen. De nieuwe bepalingen die de Raad van ministers van Vervoer in zijn gemeenschappelijk standpunt heeft opgenomen, ondersteunen de doelstellingen van de Commissievoorstellen of zijn om veiligheidsredenen gerechtvaardigd. De Commissie heeft daarom de door de Raad voorgestelde amendementen aanvaard en ik probeer nu de goedkeuring van het Parlement te verkrijgen voor het gemeenschappelijk standpunt en ik hoop dat het Parlement, ondanks onze huidige meningsverschillen, bij nader inzien toch zijn goedkeuring daaraan zal hechten.
Mijn collega's in de Commissie en ik hebben natuurlijk diepgaand aandacht geschonken aan de amendementen die de Commissie vervoer in deze tweede lezing heeft ingediend. In tegenstelling met de eerste lezing, toen wij alle amendementen van het Parlement hebben overgenomen, verkeer ik thans in de voor mij ongewone positie dat ik geen van de bij deze gelegenheid door het Parlement voorgestelde amendementen kan aanvaarden, voornamelijk, moet ik zeggen, omdat de voorstellen van de Commissie reeds voorzien in hetgeen de heer van der Waal en zijn collega's met hun amendementen beogen.
Om meer in detail te treden, de amendementen 1 en 6, die moeten garanderen dat examinering van de vereiste kennis en bekwaamheid in alle lid-staten op hetzelfde niveau geschiedt, vinden reeds hun weerslag in artikel 8 en in bijlage II van de richtlijn van 1991. Bovendien, zoals in het algemeen het geval is, moet de keuze van de examenprocedures bij de lid-staten blijven berusten. Amendement 3 stelt voor om de medische keuring van schippers die ouder dan 65 jaar zijn iedere drie jaar te laten plaatsvinden. Om veiligheidsredenen was de Raad van mening dat schippers van 65 jaar en ouder zich ieder jaar aan een geneeskundig onderzoek dienen te onderwerpen. Dat is een verstandige bepaling en de Commissie heeft bijgevolg het standpunt van de Raad aanvaard.
Wat de vereiste beroepservaring betreft, de oorspronkelijke tekst van de Commissie handhaafde de parallellie met het Rijnvaartpatent en daarom wordt die tekst als amendement 4 van het Parlement voorgesteld. De Raad was echter van oordeel dat de mogelijke vermindering van de minimumberoepservaring die van aanvragers geëist wordt, uitgebreid dient te worden van twee tot drie jaar, ter erkenning van de waarde van hetzij een gespecialiseerde beroepsopleiding, hetzij praktijkervaring opgedaan op aanverwante gebieden, zoals de zeevaart. De Commissie is van mening dat de mogelijkheid van een vermindering van drie jaar in plaats van twee jaar, met de daaraan verbonden voorwaarden, de doelstellingen van het voorstel niet in gevaar brengt en wij steunen derhalve het door de Raad voorgestelde compromis.
Amendement 5 tracht te bewerkstelligen dat een lid-staat alleen met de goedkeuring van de Commissie van een schipper kan verlangen dat hij aan aanvullende eisen inzake bekendheid met de plaatselijke situatie voldoet. De Commissie neemt aan dat de bepaling betreffende voorafgaand overleg, zoals voorgesteld door de Raad, in de praktijk voldoende zal blijken om hetzelfde doel te bereiken.
Gelukkig overkomt het mij zelden dat ik voor dit Parlement moet verschijnen met het bericht dat ik geen van de amendementen kan aanvaarden die mijn vrienden in de Commissie vervoer in tweede lezing hebben ingediend. Niettemin ben ik van mening dat het gemeenschappelijk standpunt beantwoordt aan de doelstellingen van het voorstel, omdat daarin enkele van de in eerste lezing ingediende amendementen van het Parlement zijn opgenomen. Ik wil dat voorstel bij het Parlement aanbevelen en tevens mijn waardering uitspreken voor het werk van de heer van der Waal en voor de inspanningen van zijn collega's in de Commissie vervoer als geheel.

Van der Waal
Voorzitter, ik zou aan het adres van de commissaris nog twee opmerkingen willen maken. In de eerste plaats zou ik de commissaris eraan willen herinneren dat de amendementen waaraan de vervoerscommissie heeft vastgehouden voornamelijk amendementen zijn die aanvankelijk ook in het Commissievoorstel stonden. Ik begrijp nu dat de commissaris op die punten met het compromis in de Raad akkoord gegaan is. Wij blijven, denk ik, toch als vervoerscommissie wat met de vraag zitten of de commissaris niet wat te snel akkoord gegaan is met de opvattingen van de Raad.
Mijn tweede opmerking betreft even de kwestie van amendement 2. Ik heb zelf al gezegd dat het door het voorzitterschap onontvankelijk is verklaard. Mogelijk kan de commissaris nog bevestigen dat hij deze materie met de betrokken lidstaten in bilateraal wil contact opnemen.

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, in antwoord op de tweede vraag van de heer van der Waal kan ik bevestigen dat wij deze kwesties zeker in bilateraal verband zullen bespreken en zo, naar ik hoop, zullen voorzien in het punt dat hij wilde handhaven in wat oorspronkelijk amendement 2 was. Ik ben hem erkentelijk dat hij ons werk vergemakkelijkt heeft door onmiddellijk te accepteren dat dit voorstel onontvankelijk is. Niettemin zal het beginsel dat hij trachtte overeind te houden, gehandhaafd blijven.
Wat de amendementen in het algemeen betreft, sta ik niet op het standpunt dat de Commissie partij moet kiezen in een controverse tussen de Raad en het Parlement, als het om de beschouwing van amendementen in tweede lezing gaat. Wij moesten onszelf de vraag stellen of de bestaande wetgeving, zoals die zich heeft ontwikkeld, voldoende voorziet in de bijkomende amendementen die het Parlement had ingediend, en met oprechte overtuiging had ingediend, waarbij rekening werd gehouden met de amendementen in eerste lezing en de behandeling daarvan door de Raad, of dat dit niet het geval was. Wij kwamen tot de conclusie, die wij zonder enige moeite kunnen staven, dat de middelen die ik noemde in voldoende mate in de voorstellen voorzien. Er is geen sprake van antagonisme in het standpunt dat wij innemen. Mede dankzij de bijdrage van het Parlement beschikken wij thans over zeer praktische en zeer effectieve wetgeving op dit punt. Bovendien is dit een wet die deze vervoersector niet onnodig belast met bureaucratische eisen. Daarom ben ik ervan overtuigd dat het Parlement bij nader inzien geneigd zal zijn om in te stemmen met het standpunt dat ik namens de Commissie kenbaar gemaakt heb.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 11.30 uur plaats.

Luchtverontreiniging door motorvoertuigen
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A40119/96), namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (C4-0007/96-94/0286(COD)) met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 70/220/EEG inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lid-staten met betrekking tot maatregelen tegen luchtverontreiniging door emissies van motorvoertuigen (Rapporteur: mevrouw Bloch von Blottnitz).

Lange
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, ik zou maar heel in het kort een paar zinnen over de onderhavige richtlijn willen zeggen. Deze vormt inderdaad het laatste deel van de EURO IIwetgeving, en behoort in feite allang tot het verleden, omdat wat erin staat op alle gebieden al werkelijkheid is geworden. Er zijn verschillende redenen waarom we ons nu pas over die zaken moeten uitspreken en het is niet mijn bedoeling daar hier nog uitgebreid op terug te komen. Maar dit is althans de laatste stap voor EURO II, terwijl in de wandelgangen, en overal elders, al over EURO III wordt gediscussieerd. Het is natuurlijk onze bedoeling dit zo spoedig mogelijk werkelijkheid te laten worden, mede in het belang van de producenten, opdat die eindelijk weten welke eisen vanaf volgend jaar zullen gelden.
Daarom heeft het Parlement, heeft de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming bij de beoordeling van het gemeenschappelijk standpunt natuurlijk niet te moeilijk gedaan, want het gemeenschappelijk standpunt weerspiegelt uiteraard niet op alle punten wat het Parlement eigenlijk had gewild. Zo ontbreken bijvoorbeeld fiscale stimulansen om nog betere normen in te voeren. Die zijn niet overgenomen door de Raad.
Desalniettemin heeft de Commissie milieubeleid, volksgezondheid en consumentenbescherming het gemeenschappelijk standpunt, op drie kleine wijzigingen na, met eenparigheid van stemmen goedgekeurd om nu zoveel mogelijk vaart achter deze zaak te zetten. Deze drie kleine wijzigingen houden, ten eerste, verband met het feit dat de Raad nog altijd niet op alle punten rekening heeft gehouden met Maastricht - amendementen 1 en 3. Natuurlijk worden richtlijnen door Parlement en Raad tezamen en niet alleen door de Raad uitgevaardigd. Ik ga ervan uit dat de Raad op de duur ook in staat zal blijken om te leren.
De tweede wijziging heeft betrekking op amendement 2, dat tot doel heeft voor bedrijfsvoertuigen met een lichte motor geen afwijking meer toe te staan. Ik denk dat dit overeenstemt met de stand van de techniek en dat het ook te verantwoorden is, omdat er al zolang over deze richtlijn is gediscussieerd en de deadline juist voor deze voertuigen eigenlijk al overschreden is. Ik zou de Commissie dan ook dringend willen verzoeken de Raad ervan te helpen overtuigen dat dit echt geen wezenlijke kwestie is, maar gewoon een aanpassing aan de stand van de techniek die nu zonder meer kan worden overgenomen. Ik hoop dat de Commissie haar medewerking zal verlenen, zodat wij wegens dit amendement niet tot de medebeslissingsprocedure hoeven over te gaan.
Lichte bedrijfsvoertuigen zullen natuurlijk ook in de toekomst onze aandacht blijven opeisen, enerzijds omdat ze in zekere zin tweeslachtig zijn. Motoren van personenauto's worden in grotere chassis ingebouwd en worden vooral in de binnensteden gebruikt. Daarom dragen ze natuurlijk in niet geringe mate bij tot de belasting van het milieu in de binnensteden. Omdat het hoofdzakelijk om motoren van personenauto's gaat, streven wij ook dezelfde waarden als voor personenauto's na. Dat is ook in groep I verwezenlijkt.
Ik zou mij voor kunnen stellen dat in fase 2000 ook de groepen I en II ten minste dezelfde waarden als personenauto's krijgen. Zo kom ik dus bij fase 2000. Ik hoop ten zeerste dat het besluit inzake fase 2000 ten minste voor personenauto's eind deze maand wordt genomen en aan het Parlement voorgelegd. Ik denk dan natuurlijk aan artikel 4 van de richtlijn, waarover wij morgen een besluit zullen nemen en waarin staat dat het voorstel voor lichte bedrijfsvoertuigen uiterlijk op 30 juni 1996 moet worden ingediend. Als wij meer dan oud papier willen produceren, zou het natuurlijk geen slecht idee zijn nu meteen één enkel voorstel - zowel wat de waarden als wat het tijdstip betreft - voor personenwagens en lichte bedrijfsvoertuigen voor te leggen.
Laat ons dus zo snel mogelijk komaf maken met het oude, met deze stand van de techniek, en daar hoort de panda-cyclus niet meer bij, en naar de toekomst kijken, waarin wij ons zeker niet alleen als lammeren zullen gedragen, maar een beetje meer tijgers zullen zijn!

Cabrol
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, door het voorstel voor een richtlijn tot wijziging van richtlijn 70/220/EEG moet het mogelijk worden de luchtverontreiniging door emissies van lichte bedrijfsvoertuigen, dat wil zeggen voertuigen van minder dan 3, 5 ton, te verminderen en de normen aan te passen aan de reeds zeer strenge eisen waaraan de particuliere voertuigen moeten voldoen. Met het oog hierop zijn de grenswaarden voor emissies door benzine- en dieselmotoren van bepaalde giftige gassen, koolmonoxyde en onverbrande koolwaterstof, reeds verlaagd door middel van meerdere richtlijnen. De normen golden voor alle particuliere voertuigen, ongeacht hun cilinderinhoud. Met het oog op een vermindering, vooral in de steden, van de zo schadelijke en zorgwekkende luchtverontreiniging moeten nu de lichte bedrijfsvoertuigen op hun beurt aan dezelfde regels als de particuliere voertuigen worden onderworpen.
Doordat de bepalingen met ingang van 1 oktober 1998 of 1 oktober 1999, naargelang het type bedrijfsvoertuig, van kracht worden, heeft de industrie voldoende tijd om de nodige aanpassingen van de voertuigen met weinig vermogen tot stand te brengen. Ik moet derhalve helaas zeggen dat het amendement 2 van de rapporteur, mevrouw Bloch von Blottnitz, niet kan worden aanvaard: de industrie zou immers bijzonder worden benadeeld door dit voorstel, dat overigens inhoudt dat het uitstel van de toepassing van de maatregelen slechts met enkele maanden zou worden ingekort.
Maar aangezien de aan te nemen richtlijn een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad is, moet uiteindelijk niet alleen de Raad, maar natuurlijk ook het Europees Parlement, de eisen vaststellen waaraan met ingang van het jaar 2000 moet worden voldaan en moeten beide instellingen een besluit nemen over de voorstellen van de Commissie voor deze eisen.
Dit betekent dus dat wij tegen het amendement 2 van de rapporteur zullen stemmen en vóór de amendementen 1 en 3.

Eisma
Voorzitter, het is in tweede lezing, een medebeslissingsprocedure, dus dit Parlement heeft nogal wat macht met betrekking tot dit voorstel. Wij hebben in eerste lezing achttien amendementen ingediend en daarvan heeft de Commissie er slechts vier overgenomen. Maar gelukkig was de Raad veel progressiever. Die heeft een verscherping aangebracht in tegenstelling tot het oorspronkelijk voorstel van de Commissie om een verscherping van de emissienormen te bewerkstelligen. Nogmaals, dat siert de Raad en dat ontsiert de Commissie enigszins.
Maar in ieder geval, wij zijn nu zover dat het Parlement dit in tweede lezing kan behandelen. Wij zijn uiteraard, ik begrijp eigenlijk niet waarom de heer Cabrol daar zo tegen is, voor amendement 2 om geen uitzondering te maken voor een bepaalde categorie motorvoertuigen voor de periode van één jaar. Waarom zouden wij dit met één jaar verlengen? Het is immers zo, ik heb het ook in mijn bijdrage in eerste lezing destijds in september naar voren gebracht, dat wanneer wij slechts normen invoeren hier in de Europese Unie die technisch haalbaar zijn, dan wordt elke stimulans voor de industrie om schonere toepassingen te ontwikkelen weggehaald. Om die reden moeten wij ook als Parlement streven naar strenge normen waardoor de industrie gedwongen wordt te investeren in de ontwikkeling van schone technieken.
Uiteraard stemmen wij ook voor de overige twee amendementen. Na het Verdrag van Maastricht hoort het Europees Parlement vernoemd te worden zoals wij het in amendementen 1 en 3 hebben aangegeven.
Ik wil besluiten met één vraag aan de Commissie. Kunnen wij nog steeds rekenen dat op 30 juni dit jaar de Commissie met de voorstellen komt voor de eisen voor de fase 2000, opdat wij het met z'n allen op tijd kunnen vaststellen? Graag antwoord van de Commissie op deze vraag met betrekking tot termijnen.

Tamino
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst en vooral de afwezigheid van onze collega, mevrouw Bloch von Blottnitz, rechtvaardigen. Zij neemt momenteel deel aan de pogingen om het vervoer van radioactief materiaal - waarover wij allemaal wel gelezen hebben in de kranten - tegen te houden. Deze acties hebben tot een werkelijk ongelooflijke reactie van de Duitse politie geleid en onze collega vond het dan ook beter in Duitsland te blijven. Voor ons Groenen is dit van uitzonderlijk belang hoewel het misschien vervelend is voor een aantal andere collega's.
Als Groenen achten wij het nuttig te beklemtonen hetgeen collega Bloch von Blottnitz hoe dan ook gezegd zou hebben. Dit gemeenschappelijk standpunt, zoals het door de Raad is vastgesteld, is al een hele verbetering in vergelijking met het voorstel van de Commissie. Het is een positieve stap met het oog op vooruitgang naar een aantal innovaties maar we kunnen zeker niet zeggen dat dit is wat wij wensen. De amendementen, die het Parlement al had aangenomen, bevatten een aantal vooruitstrevender bepalingen, waaraan wij zeker en vast de voorkeur zouden gegeven hebben. We kunnen toch stellen dat deze tekst ons inziens aanvaardbaar is op voorwaarde dat de amendementen van de rapporteur, die door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming zijn goedgekeurd, door het Parlement worden aangenomen. Zoals al door alle sprekers gezegd is, bevestigt amendement 1 de medebeslissing door de Raad én het Parlement. In amendement 3 wordt bevestigd dat de logica van het uitstel hoe dan ook een alibi dreigt te zijn voor verder uitstel en om de industrie de mogelijkheid te geven achterpoortjes te zoeken.
Dit uitstel is niet gerechtvaardigd en het dreigt bovendien vooral te gelden voor een beperkt aantal categorieën voertuigen en een beperkt aantal ondernemingen. Als Italiaans Parlementslid wil ik dan ook niet het risico lopen dat de Italianen alleen de eigen ondernemingen moeten verdedigen. Ik ben dan ook van oordeel dat alle sectoren in staat moeten zijn de communautaire regelgeving te respecteren zonder uitzonderingen, ook al omwille van de compatibiliteit met de rest van Europa en het concurrentievermogen van de industrie.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, ook ik betreur dat de rapporteur niet aanwezig kan zijn. Ik had haar graag bedankt, maar ik weet waarom ze niet hier is: het verslag had evengoed van mij kunnen zijn en daarom had ze er alle vertrouwen in dat ik hier zou zijn en haar verslag op passende wijze zou verdedigen! Dat zal ik ook doen, want wij hoeven ons vandaag eigenlijk nog maar met één vraag bezig te houden: hoe kunnen wij dit voorstel zo snel mogelijk ten uitvoer leggen? Tegen de heer Eisma kan ik het volgende zeggen: zoals ik al heb gezegd toen wij voor het eerst over dit vraagstuk discussieerden, zijn wij voornemens de nieuwe voorstellen voor het jaar 2000 alsook voor de tweede fase, voor het jaar 2005, vóór de vakantie, met andere woorden vóór eind juni, voor te leggen, zodat het Parlement deze voorstellen kan bekijken. Als het voorstel, zoals ik hoop, zo snel mogelijk kan worden behandeld, dan hebben wij nieuwe normen voor het jaar 2000 en een tweede fase met de mogelijkheid tot belastingverlichtingen en alles wat het Parlement terecht verwacht.
Dat is ook de reden waarom wij hier om zo te zeggen nog een laatste overblijfsel moeten regelen, zoals de heer Lange terecht heeft opgemerkt. Dat brengt mij bij de amendementen. 1 en 3 vormen geen probleem. Het kan alleen om een vergissing gaan, want de Raad weet natuurlijk dat hij niet op z'n eentje wetsvoorstellen kan aannemen. Deze amendementen kunnen dus vanzelfsprekend worden aangenomen en zullen ook tot overeenkomstige wijzigingen leiden.
Amendement 2, waarover de heer Lange het heeft gehad, is voor de Commissie inhoudelijk evenmin een probleem. Ik weet echter niet of de Raad daar anders tegen aankijkt, en daar beginnen onze bezwaren dan. Het is goed mogelijk dat amendement 2, dat - zoals de indiener zelf zegt en mij ook heeft geschreven - eigenlijk veeleer bedoeld is om aan te tonen welke richting men uit wil, de hele zaak zal ophouden. Als de Raad dit amendement namelijk niet overneemt, moeten wij tot de procedure van overleg overgaan en dat zou ons waarschijnlijk zes maanden kosten. Hierdoor zou de tijd dat dit voorstel voor lichte bedrijfsvoertuigen geldt, nog meer worden ingekort. Het ergste wat ons kan overkomen, is dat de Raad zegt: zolang dit voorstel niet is aangenomen, zullen wij ons niet met de nieuwe voorstellen bezighouden.
Ik weet nu niet vanbuiten of de Raad meer amendementen heeft aangenomen dan wij, maar, mijnheer Eisma, als het voor één keer zo zou zijn dat de Raad progressiever is geweest dan de Commissie, dan kan ik mij daarover verheugen, want dat komt zo zelden voor dat men er echt eens met vreugde kennis van kan nemen.
Wat ons echter problemen zal bezorgen als amendement 2 tot een procedure van overleg zou leiden, is dat er langer zal worden beraadslaagd, hoewel amendement 2 inhoudelijk echt niet veel voorstelt. Ik vraag de heer Lange en het Parlement dus begrip te tonen als ik u hier zeg dat wij inhoudelijk echt geen problemen met dit voorstel hebben. Als ook de Raad er geen problemen mee heeft, dan zullen wij het daar verdedigen. Mocht de Raad echter zeggen: alleen via de procedure van overleg, dan zou de Commissie dit voorstel liever niet verdedigen, dat wil zeggen dan zou ik u willen verzoeken ons een zekere flexibiliteit te geven, opdat wij zo snel mogelijk een zo goed mogelijk resultaat kunnen bereiken.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 11.30 uur plaats.
(De zitting wordt te 20.00 uur onderbroken en te 21.00 uur hervat)

Kapitaaltoereikendheid van beleggingsondernemingen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0034/96) van mevrouw Oddy, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad (COM(95)0360 - C40305/95-95/0188(COD)) tot wijziging van richtlijn 93/6/EEG van de Raad van 15 maart 1993 inzake de kapitaaltoereikendheid van beleggingsondernemingen en kredietinstellingen en richtlijn 93/22/EEG van de Raad van 10 mei 1993 betreffende het verrichten van diensten op het gebied van beleggingen in effecten.

Oddy
Mijnheer de Voorzitter, mijn verslag betreft de instelling van een comité van deskundigen waarmee de Commissie overleg zal plegen. De Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft geen werkelijke problemen gehad met de inhoud van het voorstel van de Commissie. De discussie heeft zich voor het grootste deel geconcentreerd op de te volgen procedure.
Ik wens mijn collega's in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger geluk, omdat zij voet bij stuk gehouden hebben en vasthielden aan hun verklaring dat een snelle aanpak in deze situatie niet gepast was. Mijn collega's in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger en ik zijn van mening dat de democratische beginselen een zo groot mogelijke betrokkenheid van het Europees Parlement vereisen. De Commissie juridische zaken en rechten van de burger wenst dat het in te stellen comité zodanig gestalte krijgt dat de democratische verantwoordingsplicht van dit comité wordt versterkt. In het amendement op artikel 1 zeggen wij dat de Commissie overleg moet plegen met de Raad, nadat het comité zijn advies heeft uitgebracht. Onzes inziens is het vanuit democratisch oogpunt onjuist om wetgeving te maken zonder dat de Raad en het Parlement daarbij betrokken worden. Wij aanvaarden de " modus vivendi" die thans is overeengekomen door de drie instellingen, maar wij houden vol dat het Parlement, wanneer dat maar mogelijk is, geraadpleegd dient te worden en dat de Raad ook betrokken moet worden bij wijziging van de wetgeving.
Het gaat hier dus om een comitologiekwestie. Wij zijn beslist van mening dat er, als richtlijnen eenmaal zijn aangenomen, in dit geval inzake de kapitaaltoereikendheid van beleggingsondernemingen en kredietinstellingen en de richtlijn van de Raad betreffende het verrichten van diensten op het gebied van beleggingen in effecten, en zelfs als zij nadien gewijzigd moeten worden, enige vorm van verantwoordingsplicht moet bestaan. In dit geval hebben wij voorgesteld dat de Raad met een gekwalificeerde meerderheid van stemmen een andersluidend besluit kan nemen.
Ik geloof niet dat iemand die aan het openbare leven deelneemt zou willen gedogen dat wetgeving die aangenomen is gewijzigd kan worden door een comité van deskundigen, zonder dat de wijziging aan enig onderzoek van de Raad of het Parlement is onderworpen. Daarom heeft mijn commissie aangedrongen op een volledig debat hier in Brussel en een behoorlijk verslag en een behoorlijke stemming.
Men heeft mij medegedeeld dat de Commissie in bepaalde situaties een comité kan instellen dat wetgeving kan wijzigen zonder de Raad zelfs maar te raadplegen. Ik geloof niet dat het publiek dat aanvaardbaar zal vinden. Ik wil nogmaals benadrukken en u omstandig uitleggen dat de Commissie daarom besloten heeft een gepaste procedure te volgen met een verslag, een amenderingsfase, een debat in de commissie, een stemming in de commissie, een volledig verslag dat aan de plenaire vergadering wordt voorgelegd, een debat en vervolgens een stemming daarover in de plenaire vergadering. Dat is de minimumnorm voor democratie die aanvaardbaar is en ik dank mijn collega's in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger dat zij daaraan hebben vastgehouden.
Ik vertrouw erop dat de Commissie en de Raad tijdens de Intergouvernementele Conferentie serieus aandacht zullen schenken aan mijn opmerkingen en zullen waarborgen dat geen wetgeving wordt aangenomen zonder dat aan de democratische verantwoordingsplicht is voldaan en zonder dat de wetgeving aan nauwkeurig onderzoek is onderworpen.

McIntosh
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie wil de rapporteur complimenteren met dit voortreffelijke verslag. Zoals zij terecht heeft gezegd, het verslag en de amendementen daarop raken de kern van de besluitvormingsprocedure op dit gebied en de democratische verantwoordingsplicht.
De amendementen zijn vooral van belang. Er is de Fractie van de Europese Volkspartij veel aan gelegen dat wij in een geest van openheid de armslag van de Raad beperken en de doorzichtigheid vergroten. Wij hebben vooral belang, en mevrouw Oddy vast en zeker ook, hoewel zij aan de andere kant van het Parlement zit, bij meer openheid bij de besluitvorming. De Britse Conservatieven en de gehele Fractie van de Europese Volkspartij zetten zich vooral in voor een grotere openheid. De commissaris mag dan met zijn opmerkingen commentaar willen leveren op de mate van openheid en de verantwoordingsplicht die wij, als het om de kiezers gaat, graag zouden zien, maar wij hebben liever dat de Commissie voor het Parlement verschijnt en samen met de Raad uiteenzet hoe de besluiten genomen zullen worden.
Mevrouw Oddy heeft de spijker op de kop geslagen, toen zij zei dat wij behoefte hebben aan een grotere openheid, een grotere doorzichtigheid en een democratischer verantwoordingsplicht en de Fractie van de Europese Volkspartij beveelt het verslag en de amendementen bij het Parlement aan. Ik voor mij wacht het commentaar van de commissaris af op dit beginsel van comitologie, democratische verantwoordingsplicht en de geest van openheid, zoals vastgelegd in het Verdrag van Maastricht, en de wijze waarop wij dat kunnen bevorderen in het kader van het verslag-Oddy.

Lindholm
Mijnheer de Voorzitter, de twee richtlijnen waar het voorstel over gaat, zijn op zich zelf wezenlijk, gezien het feit dat men de kleine spaarders en de grote massa tegen speculaties behoort te beschermen, zelfs als dat niet de grote problemen oplost. Met betrekking tot de richtlijn over de kapitaaltoereikendheid valt te denken aan de bankcrises in bijv. Zweden en Finland, en met betrekking tot de richtlijn over diensten op het gebied van beleggingen misschien eerder aan het faillissement van de Barings-bank als gevolg van de Singapore-affaires. In deze en soortgelijke gevallen zijn de kleine spaarders en de gewone belastingbetalers het slachtoffer geworden.
Aangezien hier in de allerhoogste mate sprake is geweest van speculaties op supranationaal niveau, kan men ook in deze kwesties in hogere mate controle accepteren dan op veel andere gebieden. Nu dit al is geschied - de beide richtlijnen zijn immers al van kracht geworden -, behoort de toepassing ook effectief te zijn en moet ze tegelijk inzage en democratische controle mogelijk maken, opdat men er zeker van zal kunnen zijn dat ze beantwoordt aan de doelstellingen van de richtlijnen.
Wanneer de Commissie nu de instelling voorstelt van een comité voor het effectenbedrijf, die bestaat uit vertegenwoordigers van de lid-staten, houdt dat in zoverre een verbetering in, dat dit comité in de plaats komt van een ad hoccomité dat niet eens benoemde leden had en daarmee in een grijs gebied werkte tussen het uitoefenen van overheidsgezag en van inofficiële invloed.
Wat de verhouding tussen het voorstel van de Commissie en van de parlementaire commissie juridische zaken betreft, lijkt het verschil niet echt wezenlijk, - noch principieel noch in praktisch opzicht. Wanneer men bedenkt hoe snel de situaties op de betreffende markten zich wijzigen, kan men zeer wel het voorstel van de commissie juridische zaken verdedigen, aangezien dat tot snellere reacties kan leiden, zonder dat aan de Raad toch de mogelijkheid wordt ontnomen om in laatste instantie te komen tot besluiten inzake de toepassing van de richtlijn. Daarom steunen wij het verslag dan ook.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst en vooral de Commissie juridische zaken en rechten van de burger en haar rapporteur, mevrouw Oddy, danken voor het werk dat zij geleverd hebben inzake het voorstel voor een richtlijn, dat het comité voor het effectenbedrijf instelt. Wij zijn erg verheugd dat het Parlement met dit initiatief instemt.
Het nieuwe comité komt naast het raadgevend comité voor de banksector en het comité voor de verzekeringssector. Zo zullen wij over alle comités beschikken die nodig zijn om de goede werking van de interne markt voor effecten te verzekeren. Dit comité voor het effectenbedrijf zal twee belangrijke taken hebben. Het zal eerst en vooral bevoegd zijn voor de comitologieprocedure in het kader van de richtlijn kapitaaltoereikendheid en de richtlijn betreffende diensten op het gebied van beleggingen in effecten. De bevoegdheid om technische aanpassingen aan te brengen aan deze twee richtlijnen zal voortaan door de Commissie worden uitgeoefend en zij zal hierin worden bijgestaan door het comité voor het effectenbedrijf. Hierbij zal uiteraard rekening worden gehouden met de eis om het Parlement bij de actualisering van de richtlijnen te betrekken, zoals vastgelegd in de modus vivendi van 1994.
Ten tweede zal het nieuwe comité ook een raadgevende taak hebben. De vertegenwoordigers van de lid-staten en de Commissie kunnen hier van gedachten wisselen over de ontwikkelingen in de sector van de effectenmarkten.
In verband met de door het Parlement voorgestelde amendementen kan ik bevestigen dat wij bereid zijn amendement 2 te aanvaarden. Dit voegt een nuttige overweging toe en verwijst naar de modus vivendi die ik zopas vermeld heb.
Ik moet echter stellen dat de Commissie het voorstel van het Parlement, opdat het comité volgens procedure IIb en IIIa zou werken, niet kan aanvaarden. Ons inziens bestaat er geen reden om het comité voor het effectenbedrijf de bevoegdheid te geven dringende besluiten te nemen, zoals de procedure IIb toelaat. Deze procedure is veeleer geschikt voor een beheerscomité, bijvoorbeeld in de landbouw. De wijzigingen van technische aard, die het comité voor het effectenbedrijf zal moeten onderzoeken, zullen hoe dan ook nooit dringend moeten worden uitgevoerd, aangezien het altijd gaat om wettelijke bepalingen op lange termijn.
De Commissie kan dan ook niet anders dan amendementen 1, 3 en 4 verwerpen. Ik hoop dat het Parlement zich bij ons standpunt terzake aansluit zodat wij in de toekomst gezamenlijk front kunnen vormen tegen de Raad om de procedure IIIa er door te krijgen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 11.30 uur plaats.

HIV/AIDS in de ontwikkelingslanden
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0113/96) van mevrouw AndréLéonard, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad (COM(95)0293 - C4-0335/95-95/0164(SYN)) betreffende acties op het gebied van HIV/AIDS in de ontwikkelingslanden.

Svensson
Mijnheer de Voorzitter, het is erg jammer dat de rapporteur niet hier is. Ik had haar namelijk, ondanks mijn koele Noordse gewoonte om het niet over personen te hebben, graag plechtig willen toespreken wegens haar uitstekende verslag. Ik vind dat dit verslag van zeer hoog niveau is, en wel speciaal omdat er zo'n goede allesomvattende sociale visie uit spreekt en omdat het uiting geeft aan een verlicht en humanistisch mensbeeld; het neemt duidelijk en ondubbelzinnig stelling tegen alle neigingen tot uitstoting en sociale buitensluiting van besmette en zieke mensen.
Ik wil mij echter wel een paar kanttekeningen veroorloven. In verband met het HIV-probleem is het belangrijk om alle tendensen in de richting van verscherpte en negatieve gevoelens tegenover homoseksualiteit en homofielen onder de aandacht te brengen. Hoewel de HIV-besmetting op geen enkele manier de heteroseksuelen spaart, wordt ze door de publieke opinie vaak verbonden met homofielen en homoseksualiteit. Er komen bijvoorbeeld verontrustende berichten uit een land als Zimbabwe, over tendensen in de richting van toenemende discriminatie van homofielen.
Een ander punt dat ik graag wil aanstippen, is dat het zinvol is om erop te wijzen dat Europa en het Westen feitelijk een verantwoordelijkheid hebben, althans een gedeelde verantwoordelijkheid, waar het gaat om de tendensen die leiden tot het verloren gaan van maatschappelijke verbanden en ineenstorting van overheidsstructuren, die kenmerkend zijn voor een aantal landen in de Derde Wereld.
Waar het westen, bijv. in het geval van Zweden in Liberia, de natuurlijke bronnen van deze landen heeft over-geëxploiteerd, en die landen daarna min of meer aan hun lot heeft overgelaten, waren de omstandigheden gunstig voor dit soort tendensen die leiden tot ineenstorting van de staatsstructuren, tot militaire dictaturen en tot sociale ineenstorting. Ook de economische eisen die verschillende financieringsinstellingen in het westen aan landen in de Derde Wereld stellen, dat ze hun valuta moeten devalueren en dat ze hun sociale infrastructuren moeten beperken, hebben in het licht van de gezondheidsproblemen die heersen in deze delen van de wereld, een verzwakte en zeer ernstige uitgangssituatie geschapen.
Ik kan wijzen op het voorbeeld Mozambique, waar een terreurorganisatie gedurende 15 jaar, met steun van niet alleen het toentertijd racistische Zuid-Afrika, maar ook van machtige belangen in Europa, een burgeroorlog voerde - een oorlog waarbij een van de doelstellingen van de organisatie nu net vernietiging van de sociale infrastructuren was, en waarbij zowel het in de as leggen van 50 % van de scholen in het land als ook de vernietiging van 2/3 van hun gezondheidscentra rampzalige gevolgen had voor de sociale situatie in het land. Deze gevolgen zijn zelfs vandaag de dag, in het licht van de eisen van de HIV-problematiek, uiterst destructief en ze scheppen een slechter uitgangspunt dan wat het geval had behoeven te zijn.

Aelvoet
Voorzitter, collega's, onze fractie staat achter het verslg dat door mevrouw André-Léonard is opgesteld, omdat wij de approach die er in is ontwikkeld de juiste vinden. Belangrijk in dit geval, vind ik, dat het uitgerekend de Commissie ontwikkelingssamenwerking is die ervoor gezorgd heeft dat hier rond een verslag tot stand komt. Het heeft uiteraard alles te maken met het feit dat 90 % van de HIV-geïnfecteerden zich in ontwikkelingslanden bevinden.
Wij hebben het toch nuttig gevonden om op een aantal elementen amendementen in te dienen, niet omdat wij ten gronde afbreuk willen doen aan het verslag, maar omdat wij vinden dat enkele elementen te zwak ontwikkeld zijn.
Een eerste element is naar onze smaak het feit dat het duidelijk geworden is met de tijd, er zijn interessante studies in de Verenigde Staten die dat bewijzen, dat het HIV besmet zijn en het uitbreken van de ziekte, dat daar heel wat tijd tussen ligt en dat het wel degelijk zo is dat een aantal bijkomende factoren, verzwakking van het immuniteitssysteem en zomeer, rechtstreeks aanleiding geven tot het sneller uitbreken van de ziekte dan andere. Het is juist op dat vlak, het algemeen verzwakken van het immuniteitssysteem, dat er in de ontwikkelingslanden extra problemen aan de orde zijn, de problemen van de armoede, de ondervoeding, de zeer precaire levensvoorwaarden voor een aantal mensen. Op dat vlak, dus het onderscheid tussen de besmetting en het moment van het uitbreken van de ziekte en de andere factoren die een invloed hebben op het sneller uitbreken van de ziekte daaromtrent hebben wij dus een aantal amendementen ingediend.
Wij zijn wel in grote lijnen zeer tevreden met dit verslag.

Dury
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het jammer dat mevrouw AndréLéonard niet aanwezig is, want wij zouden haar willen feliciteren met haar verslag en met haar ruime, humanistische en respectvolle opvatting van de rechten van de mens. Ik vind het belangrijk dat dit wordt onderstreept. Wel zijn de commissaris en zijn medewerkers hier aanwezig, en zij kunnen ons in ieder geval aanhoren.
De Commissie heeft al veel gedaan op dit gebied en het voorleggen van deze verordening is een onderdeel van de omvangrijke actie waar deze instelling al enkele jaren geleden mee is begonnen. In het begin verliep deze actie niet erg vlot. Zo herinner ik mij een Paritaire Vergadering in 1986 tijdens welke enkele collega's en ik het AIDS-probleem onder de loep wilden nemen en daarop zeer vijandige reacties kregen van de ontwikkelingslanden. Er moeten veel apriori's, veel culturele belemmeringen en veel moeilijkheden bij de benadering van deze zeer gevoelig liggende problemen worden overwonnen, voordat er ter plaatse een doeltreffende actie op touw kan worden gezet.
Ik ben het helemaal met mevrouw Aelvoet eens dat onderontwikkeling een voedingsbodem is voor de uitbreiding en het sneller optreden van een ziekte die zich ingevolge deze onderontwikkeling, ondervoeding en slechte gezondheids- en levensomstandigheden zeer sterk uitbreidt. Het was belangrijk dat dit werd onderstreept.
Daar ik niet veel tijd heb, wil ik tot slot meedelen dat wij in de Commissie rechten van de vrouw vooral aandacht hebben besteed aan twee kwesties. Allereerst het probleem van de kinderen. Ik ben er mij terdege van bewust dat de middelen waarover wij door deze verordening beschikken ons niet in staat stellen alles te doen, maar we weten ook dat steeds meer kinderen besmet raken en onder de gevolgen van deze ziekte lijden. We moeten echt, vooral door preventieve maatregelen, veel aandacht besteden aan de kinderen, want zij zijn weerloze slachtoffers. Een groot aantal kinderen is wees en woont in dorpen waar alleen nog oude mensen over zijn gebleven om voor hen te zorgen. Wij hebben, in de Commissie rechten van de vrouw, op dit probleem gehamerd.
Ten tweede ben ik van mening dat vrouwen een zeer belangrijke rol moeten spelen in alle preventieve acties, niet alleen voor zich zelf, maar ook omdat velen van hen zich met de gezondheidszorg bezighouden. Basisgezondheidszorg en plaatselijke acties gaan vaak van hen uit. Tevens helpen zij vaak bij bevallingen en kunnen zij dus veel doen op het gebied van preventie. Mevrouw André-Léonard heeft dit in haar verslag en in de door ons uitgewerkte amendementen aangegeven en ik wilde deze kwestie nogmaals ter sprake brengen.

André-Léonard
Mijnheer de Voorzitter, mijn verontschuldigingen, ik was bij een werkbijeenkomst aanwezig en wist niet dat mijn verslag al aan de orde was.
Armoede en het gevaar van besmetting met AIDS gaan helaas samen. Er moet snel worden gehandeld, want de strijd tegen de uitbreiding van de epidemie is een echte race tegen de klok. Op dit moment wordt het aantal met het HIV-virus besmette personen op 17 miljoen geschat. Uit de prognoses van de Wereldgezondheidsorganisatie blijkt dat er voor het jaar 2000 in het gunstigste geval een stijging tot 40 miljoen wordt verwacht. De epidemie treft zowel het noordelijke als het zuidelijke deel van de aarde, maar de ontwikkelingslanden zijn absoluut het zwaarst getroffen, aangezien 80 % van alle besmette personen zich daar bevindt. De epidemie heeft al zeer ernstige gevolgen in bepaalde Afrikaanse en Aziatische landen, want doordat in de eerste plaats de beroepsbevolking wordt getroffen, verdwijnt de spil van de sociaal-economische structuur.
De WGO heeft in 1986 een wereldprogramma voor de bestrijding van AIDS aangenomen. Europa heeft zich daar in 1987 en 1988 met een eigen programma bij aangesloten. Dit programma is uitgebreid tot alle ontwikkelingslanden. 220 projecten voor 85 landen zijn gefinancierd, gedeeltelijk met geld van het Europees Ontwikkelingsfonds (55, 2 miljoen ecu), dat vrijwel het enige instrument is voor de uitvoering van een gemeenschappelijk ontwikkelingsbeleid ten aanzien van de ontwikkelingslanden.
De internationale gemeenschap probeert nu al bijna tien jaar de gevolgen van de epidemie te beperken. Zij heeft in die tijd meerdere lessen geleerd, waardoor de werkwijze telkens werd bijgesteld. De Raad van ministers van Ontwikkelingssamenwerking heeft in mei 1994 zelfs een resolutie op dit gebied aangenomen met de bedoeling aan de hand van de opgedane ervaringen beleidsbeginselen en prioritaire strategieën voor de toekomst vast te stellen, zowel voor de communautaire steun als voor de bilaterale steun van de lidstaten.
Als rapporteur nam ik mij voor op basis van al deze vaststellingen de prioriteiten vast te stellen om ervoor te zorgen dat de AIDS-epidemie in de ontwikkelingslanden niet langer onafwendbaar is. Dit hulpprogramma moet gezien de endemische aard van de epidemie dus de hoogste prioriteit krijgen. Tot nu toe zijn de beschikbare middelen helaas niet toereikend geweest. Dit is een reden te meer om ze uitsluitend voor preventie aan te wenden.
De ontoereikendheid van de fondsen loopt als een rode draad door het Europese ontwikkelingsbeleid, hoewel Europa de belangrijkste kapitaalverschaffer is op het gebied van ontwikkelingshulp. Mocht er een nieuw medicijn voor AIDS worden ontwikkeld, dan zouden wij door de exorbitante prijs ervan niet in staat zijn het aan de miljoenen seropositieven in de derde wereld toe te dienen. De maatregelen moeten dus zoveel mogelijk op preventie in de allerarmste landen worden gericht en er moeten op grote schaal preventieve acties worden ondernomen in de landen waar de epidemie nog in haar beginstadium is, want daar is de kans dat we de uitbreiding ervan tegen kunnen houden het grootst.
De preventieve maatregelen moeten worden toegespitst op de allerarmste bevolkingslagen en de doel- en risicogroepen, die zich het meest aangesproken voelen door dit soort campagne en die hun gedrag ook veranderen. Voorlichting over seksuele hygiëne bestaat vooral uit raadgevingen aan moeders en meisjes. Ook het mannelijke deel van de bevolking moet echter bij het advies worden betrokken. Wil het programma doeltreffend zijn, dan zijn naast een sterk politiek engagement op alle niveaus en actieve medewerking van alle betrokkenen ook veel meer geldmiddelen nodig.
Hoewel de Commissie ten overstaan van de ACS-landen heeft bevestigd dat de middelen die noodzakelijk zijn om de problemen het hoofd te kunnen bieden er zouden komen, moet ik tot mijn spijt zeggen dat het budget erg klein is. De Raad heeft in zijn resolutie van 6 mei 1994 toegegeven dat de middelen moeten worden opgetrokken, eventueel door een herschikking van de begroting. AIDS is een bijzonder grote extra last voor de gezondheidsdiensten van een groot aantal ontwikkelingslanden. We moeten de epidemie helpen tegenhouden door middel van een strategie waarin rekening wordt gehouden met de problemen die worden veroorzaakt door onderontwikkeling, zoals armoede, overbevolking en ondervoeding. Tekortkomingen op onderwijsgebied zijn de voornaamste oorzaken van deze plagen.
Voorts was het mijn bedoeling een verband te leggen tussen de behandeling van seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA's) en de preventie van AIDS. De behandeling van SOA's is een uiterst belangrijke factor in de bestrijding van de AIDS-epidemie, want het is bewezen dat het hebben van bepaalde seksueel overdraagbare aandoeningen het risico van overdracht van en besmetting met het HIV-virus verhogen. Om te voorkomen dat dit virus, maar ook andere via het bloed overdraagbare ziekten zich nog sneller verspreiden, is het absoluut noodzakelijk dat de hygiëne in de bloedtransfusiecentra in de derde wereld wordt verbeterd. Zo niet is iedere vorm van preventie zinloos.
Tot slot zou ik willen meedelen dat onderzoekers van de African Medical Research Foundation in Tanzania erin zijn geslaagd, dankzij een programma voor de bestrijding van seksueel overdraagbare aandoeningen, het percentage van het aantal nieuwe gevallen van besmetting met het HIV-virus met 42 % terug te dringen. Deze resultaten zijn zeer hoopgevend en moeten de Europese Unie ertoe aanzetten haar budget te vergroten om een halt toe te roepen aan deze wereldwijde AIDS-epidemie. Staat u mij toe te benadrukken dat de nietgouvernementele organisaties enorm veel werk hebben verzet - waarbij zij overigens zoveel mogelijk steun krijgen van de Unie. Deze organisaties kunnen de meest kwetsbare bevolkingsgroepen bereiken door middel van hun bewustmakingscampagnes ter plaatse.

Kouchner
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de Commissie ontwikkelingssamenwerking is zeer aangenaam verrast door en tegelijkertijd bijzonder tevreden over het verzette werk. Het is, om alle zojuist genoemde redenen, niet eenvoudig een dermate ingewikkeld probleem zo beknopt weer te geven, omdat alle aspecten belangrijk zijn. We hebben inderdaad al veel gedaan, maar we hebben tegelijkertijd ook nog zoveel te doen.
Ik zou allereerst de aandacht van mijn collega's willen vragen voor minstens twee punten. Om te beginnen zijn de basisvoorzieningen in de gezondheidszorg niet voldoende ontwikkeld. Niets is ontmoedigender dan de wetenschap dat er in bepaalde landen niet voor de zieken wordt gezorgd, omdat de basisstructuur hiervoor ontbreekt. Het gaat hier niet om onderzoek of andere verwante zaken, het gaat om eerste vereisten. Naast deze basiszorg, dat wil zeggen het toedienen van medicijnen zodat de bijkomende infecties worden behandeld, niets meer en niets minder, is er nog een tweede punt dat ik zou willen onderstrepen. Ik ben van mening dat mevrouw André-Léonard hier niet genoeg de nadruk op heeft gelegd, misschien uit bescheidenheid.
Wij hebben getracht een systeem op te zetten waardoor de ontwikkelingslanden eerlijker worden behandeld. Om dit te bewerkstelligen zal de Commissie ontwikkelingssamenwerking zich tot het uiterste in moeten spannen. U weet dat er op therapeutisch vlak aanzienlijke vorderingen zijn gemaakt en dat vooral de tritherapie, dat wil zeggen de combinatie van drie verschillende medicijnen, die uiteraard veel duurder is, zeer hoopgevend is voor AIDS-patiënten. Iedereen zei onmiddellijk dat deze therapie buiten het bereik van de ontwikkelingslanden zou vallen. De patiënten daar zullen dus niet met deze therapie kunnen worden behandeld, omdat ze te duur is. Het is tragisch, maar de vooruitgang op therapeutisch gebied maakt de verzorging voor deze patiënten onbereikbaar. Wij hebben nu geprobeerd het volgende systeem op te zetten: telkens als er in Europa een patiënt in behandeling wordt genomen, wordt er ook een bedrag geschonken waardoor een patiënt in een ontwikkelingsland voor het eerst ook op een zo goed als vergelijkbare verzorging mag hopen. Om dit te bereiken zullen de Unie, de laboratoria, de gezondheidsstelsels van onze rijke landen en die van de armere landen een gezamenlijke inspanning moeten leveren. Vergeet niet dat er van meet af aan werd beweerd: als de wetenschappers ooit zo ver zijn dat ze een vaccin tegen AIDS hebben, dan zal dit geneesmiddel te duur zijn voor de ontwikkelingslanden. Met dit in het achterhoofd is de Commissie ontwikkelingssamenwerking aan het werk gegaan en ik wil mevrouw André-Léonard hartelijk bedanken, omdat zij dit werk mogelijk heeft gemaakt.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik de rapporteur willen feliciteren met het verslag dat zij ons voorlegt. Ik vind dat ze in het verslag een goed evenwicht heeft weten te vinden tussen verschillende opvattingen in het Parlement en bovendien een richting aangeeft waarmee we het probleem voor een deel kunnen oplossen. Natuurlijk is met de geringe financiële middelen een oplossing van dit dramatische probleem in de ontwikkelingslanden niet mogelijk, maar er kan steun worden gegeven voor modelprojecten die dan ook een voorbeeld zijn voor de aanwending van middelen, bijvoorbeeld uit het Europees Ontwikkelingsfonds, en ik denk dat het daarom een goed programma is dat onze steun verdient.
Ik denk dat, zoals bij het verslag-Schmid dat wij enige tijd geleden over hetzelfde onderwerp hebben aangenomen, voor een pragmatische aanpak werd gekozen en dat dit een juiste aanpak van het probleem is. Wij hebben ons in deze commissie in de eerste plaats niet achter ideologieën verscholen, maar hebben het probleem pragmatisch aangepakt. Dat betekent enerzijds dat, bijvoorbeeld, de katholieke kerk niet eenzijdig verantwoordelijk kan worden gesteld voor het optreden van AIDS in ontwikkelingslanden. Er zijn talrijke oorzaken, vooral de bittere armoede, gebrek aan voorlichting en basisopleiding. Dat betekent anderzijds echter ook dat uit ideologische vooroordelen op generlei wijze het gebruik van condooms mag worden verhinderd.
Ik denk dat wij in dit verband nogmaals het voorstel moeten onderzoeken dat de heer Schmid destijds in zijn verslag heeft gedaan, namelijk de oprichting van een condoomfabriek in Afrika. Het is mogelijk dat men werkelijk beter op een andere wijze met een minimum aan kosten veilige condooms beschikbaar kan stellen, maar ik geloof dat deze aanpak toch nog eens grondig moet worden onderzocht. Wij zouden alles in het werk moeten stellen om ook op deze wijze vat te krijgen op het probleem AIDS.
Principieel is onze fractie het dus eens met het verslag. Er zijn slechts enkele amendementen waar wij nog een zeker voorbehoud tegen maken, bijvoorbeeld amendement 17, waardoor de verkeerde indruk zou kunnen ontstaan dat het stelselmatig onderkennen van het virus misschien ook iets met min of meer gedwongen tests heeft te maken, en daar heeft het Europees Parlement zich telkens weer tegen verzet. Daarom weet ik niet of het amendement zoals het nu is geformuleerd mag worden aangenomen. Ik vraag mij af of dit niet tot misverstanden zal leiden.
Bij amendement 18 zijn wij van mening dat dit amendement eigenlijk niet thuishoort in een wetgevingsvoorstel voor een begrotingstitel van de Europese Unie, want het gaat in dit verslag eigenlijk om de vraag wat de Commissie met het geld uit de betrokken begrotingslijn moet doen. Het amendement heeft betrekking op een solidariteitsfonds dat, bijvoorbeeld, door de VN beschikbaar moet worden gesteld. Ik vind dat dit niet op die manier kan worden gezegd en dat hierover nog eens grondig zou moeten worden gediscussieerd. Ik ben derhalve van mening dat we ook met dit amendement niet kunnen instemmen.
Voor het overige omvat het verslag zeer, zeer goede voorstellen en we zouden het morgen met een zo groot mogelijke meerderheid moeten aannemen. Ik dank mevrouw André-Léonard nogmaals voor het geleverde werk en verzoek de hele plenaire vergadering het verslag te steunen.

De Voorzitter
Ik wil er de rapporteur op wijzen dat de leden die vóór haar aankomst in de vergadering het woord hebben gevoerd haar kwalitatief hoogstaand verslag hebben geprezen. Ik ben het eens met de heer Kouchner dat het gaat om een belangrijk probleem, zodat ik betreur dat slechts twee afgevaardigden hebben deelgenomen aan het begin van de beraadslaging erover.

Pinheiro
Geachte afgevaardigden, ik wil het Parlement graag bedanken voor de interesse die het voor dit dossier heeft getoond en heel speciaal de rapporteur, mevrouw André-Leonard, voor haar uitstekende verslag.
Volgens de ramingen van de Verenigde Naties zijn in heel de wereld al ongeveer 20 miljoen mensen met het HIV-virus besmet en blijft men een exponentiële voortgang van de epidemie in de meeste landen vaststellen. Ongeveer 90 % van de besmette personen woont in ontwikkelingslanden. En van deze groep leeft ongeveer 2/3 in Afrika.
Maar de snelle opmars van nieuwe gevallen in Azië doet ons veronderstellen dat het grootste aantal besmette mensen rond de eeuwwisseling op dit continent zal wonen. Zoals al is gezegd verspreidt aids zich, in tegenstelling tot de meeste andere besmettingen, essentieel onder de jonge beroepsbevolking in vruchtbare leeftijd. Dankzij deze epidemiologische gegevens komen wij tot de steeds meer in het oog springende conclusie dat de gevolgen op diverse gebieden zullen worden gevoeld, vooral op sociaal en economisch vlak, voor zover de beroepsbevolking wordt getroffen.
De Commissie is in 1987 begonnen met haar acties op het gebied van HIV/AIDS in de ontwikkelingslanden en heeft zich er onverwijld voor ingezet een strikte coördinatie te garanderen met het speciale programma van de Wereldgezondheidsorganisatie dat in hetzelfde jaar van start is gegaan. Met het verstrijken van de jaren zijn de programma's veranderd en is men van preventieve spoedacties geëvolueerd tot strategieën en beleidslijnen waarin HIV/AIDS als een structureel probleem wordt beschouwd dat een lange-termijnbeleid en een multisectorieel antwoord vereist. Dit antwoord dient in de eerste plaats te komen van de sociale en gezondheidssectoren, hoewel deze in talrijke landen al omgeschakeld worden en tegelijkertijd geconfronteerd worden met de noodzaak te voldoen aan de groeiende vraag naar aangepaste verzorging.
Maar de gevolgen van de epidemie en de te geven antwoorden gaan verder dan de gezondheidssector en hebben ook betrekking op de eerbiediging van de individuele rechten en de non-discriminatie van personen die met het virus leven, evenals de sociale en gezinsstructuren die door de ziekte worden getroffen.
Het is in deze algemene context dat de Commissie afzonderlijk en in nauw overleg met de lid-staten van de Unie heeft getracht het beleid en de antwoordstrategieën met betrekking tot de HIV/AIDS-problematiek aan te passen. Uitgaande van de communautaire en bilaterale steun vormt het Europa van de Vijftien immers de belangrijkste financierder van de HIV/AIDS-acties in de ontwikkelingslanden. De coördinatie-inspanningen hebben in 1994 geleid tot de indiening aan de Raad en het Parlement van een mededeling van de Commissie over het beleid en de strategieën op het gebied van aids in de ontwikkelingslanden, waarover de Raad in zijn resolutie van 1994 en het Parlement in zijn resolutie van 1995 zich hebben uitgesproken.
Het aan het Parlement voorgelegde voorstel voor een verordening - dat uiteraard op deze resoluties is gebaseerd - onderscheidt vier prioritaire actiegebieden. Te weten: de verbreiding van de ziekte zoveel mogelijk te beperken via preventieve acties, de gezondheidssector te versterken zodat deze de toenemende behoeften ten gevolge van de epidemie het hoofd kan bieden, de lid-staten te helpen bij de aanpak van de sociaal-economische gevolgen van aids en, ten slotte, niet alleen onderzoek verrichten, maar ook basisvoorlichting te verstrekken van de noodzakelijke wetenschappelijke gegevens.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, in verband met de 39 amendementen waarover het Parlement moet stemmen, wil ik opmerken dat een groot deel daarvan helemaal of in belangrijke mate door de Commissie kan worden aanvaard. Er zijn evenwel een aantal amendementen die de Commissie niet van plan is over te nemen, hetzij omdat ze te duur zijn, hetzij omdat ze teveel bureaucratie meebrengen of omdat het onmogelijk is op de verzoeken in te gaan.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, tot deze amendementen behoren amendement 18, 28-tweede toevoeging, 29, 30, 32, 35, 38 en 39. Uiteraard is de Commissie bereid de parlementsleden voor elk van deze amendementen de gedetailleerde redenen mee te delen waarom wij deze niet overnemen. Maar mag ik tot slot zeggen, mijnheer de Voorzitter, dat wij dit verslag als heel nuttig beschouwen, zowel voor de Commissie als voor het werk dat de Europese Unie in de toekomst van plan is te verzetten in verband met dit probleem. En daarom wil ik de rapporteur nogmaals feliciteren.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 11.30 uur plaats.

Acties in de ontwikkelingslanden op het gebied van milieubeheer
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0112/96) van mevrouw TaubiraDelannon, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over het voorstel voor een verordening van de Raad (COM(95)0294 - C4-0334/95-95/0161(SYN)) inzake acties die in het kader van een duurzame ontwikkeling in de ontwikkelingslanden op het gebied van het milieubeheer worden uitgevoerd.

Taubira-Delannon
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, staat u mij toe de tolk te verbeteren: het gaat hier over duurzame ontwikkeling.
Het is misschien goed eraan te herinneren dat de Europese Unie het belangrijkste handelsblok ter wereld is, de belangrijkste ondertekenaar van internationale overeenkomsten, de belangrijkste donor op het gebied van ontwikkelingssamenwerking, tot een percentage van 40 %, maar dat zij ook een van de belangrijkste vervuilers is. Deze verantwoordelijkheid op wereldschaal heeft ons aan het denken gezet. Wij moeten nagaan hoe de Europese Unie deze verantwoordelijkheid op zich kan nemen en gezien de omvang van de problemen en de beperktheid van de middelen moeten wij daarbij methodologisch te werk gaan om vast te stellen in hoeverre zij deze verantwoordelijkheid kan dragen.
Ik zet daartoe enkele zeer belangrijke gegevens op een rijtje. Ten eerste, in het jaar 2000 zullen er vijftien steden met meer dan 11 miljoen inwoners, waarvan dertien in ontwikkelingslanden, zijn. Wij zijn dus getuige van een groeiende verstedelijking. Er zullen 79 steden zijn met meer dan 4 miljoen inwoners, waarvan 59 in ontwikkelingslanden.
De belangrijkste oorzaken van deze toevloed naar stadsgebieden zijn het zoeken naar werk, naar scholen en naar ziekenhuizen. Hierdoor zal in het jaar 2030 65 % van de wereldbevolking in een stad zal wonen. Twee vragen dringen zich dus op: hoe kunnen we deze ontwikkeling een halt toeroepen en wat doen we als we daar niet in slagen?
Het tweede gegeven waar we rekening mee moeten houden, is de verdwijning van bossen, met name de tropische bossen. In de in 1992 ondertekende beginselverklaring van Rio wordt het kader geschetst van de maatregelen die moeten worden genomen om deze ontwikkeling een halt toe te roepen en de vernielde natuur in ere te herstellen. In het verslag-Van Putten en het verslagVerhaegen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking worden deze beginselen nader uitgewerkt.
Het derde gegeven dat we in aanmerking moeten nemen, is het feit dat de ecosystemen langs de kust, de land-ecosystemen en de mariene ecosystemen alsmaar meer worden aangetast en dat we, bij gebrek aan wetenschappelijke zekerheden, van het voorzorgbeginsel moeten uitgaan.
Het vierde gegeven: bij de biologische diversiteit staat er wetenschappelijk bijna evenveel op het spel als politiek, cultureel en economisch. Hoeveel levende soorten er precies zijn is niet bekend; hun aantal wordt op 3 tot 30 miljoen geschat. Er wordt niet erkend dat de soorten in sneltreinvaart uitsterven en dat dit gevolgen heeft voor de natuur en de mens.
Deze gegevens pleiten duidelijk voor een voluntaristisch beleid tot instandhouding van de ecosystemen. Alles moet echter in zijn juiste proporties worden gezien en daarbij mag het eerste beginsel van de verklaring van Rio over milieu en ontwikkeling niet uit het oog worden verloren: " Mensen staan centraal in de zorg voor duurzame ontwikkeling. Zij hebben recht op een gezond en produktief leven, in harmonie met de natuur" . In het licht van deze overwegingen zien wij ons door de ontoereikendheid van begrotingslijn B7-6200 genoodzaakt aan een tweede methodologische vereiste te voldoen. Allereerst moeten we de kenmerken van deze begrotingslijn omschrijven. Vervolgens moeten we ze zien als aanvulling van de andere voor milieu en ontwikkeling bestemde financiële instrumenten. Tot slot moeten we er via deze begrotingslijn voor zorgen dat er impulsen worden gegeven aan en meer samenhang wordt gebracht in het Gemeenschapsbeleid op dit gebied.
Het was de bedoeling dat deze in 1982 op initiatief van het Parlement gecreëerde begrotingslijn soepel zou functioneren, zowel wat betreft haar omvang en de diversiteit en het vernieuwende karakter van de projecten, als wat betreft het snel nemen van beslissingen. Met een toewijzing van 15 miljoen ecu aan vastleggingskredieten en 13 miljoen ecu aan betalingskredieten zal zij ons echter niet in staat stellen in alle behoeften te voorzien. De zeer talrijke en uitstekende bijdragen van de leden van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming en de Begrotingscommissie hebben het mogelijk gemaakt nauwkeurig vast te stellen met welke criteria rekening moet worden gehouden. Dit blijkt uit de amendementen, waarin prioriteiten zoals het betrekken van de plaatselijke bevolking bij de acties, bevordering van proefprojecten en hernieuwbare energiebronnen en erkenning en versterking van de rol van de vrouw worden gesteld.
Dit alles is volledig in overeenstemming met het grondbeginsel van de verklaring van Rio dat, met het oog op duurzame ontwikkeling, de bescherming van het milieu een wezenlijk onderdeel moet zijn van het ontwikkelingsproces en daar niet los van mag worden gezien. Hieruit vloeit voort dat er in de stadsgebieden grote inspanningen moeten worden geleverd en dat we rekening moeten houden met een aantal alarmerende gegevens over de toegang tot drinkwater. 1 miljard mensen beschikt niet over zuiver water, 1, 7 miljard mensen niet over een afvoerleiding. We weten dat bepaalde epidemieën onlosmakelijk zijn verbonden met koud water. Dit geldt voor cholera, schistosomiase, encocircose, draconpunose en malaria, die in meer dan de helft van alle sterfgevallen in ontwikkelingslanden de doodsoorzaak is.
Hoe het ook zij, in dit verslag, dat het resultaat van de inspanningen van alle leden van de Commissie ontwikkelingssamenwerking is, worden heel duidelijk de verantwoordelijkheid, de betrokkenheid en de mogelijke acties van de Europese Unie aangegeven in de strijd tegen de vernietiging van het milieu en voor een duurzame ontwikkeling met het oog op de toekomstige generaties.

Pimenta
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, als rapporteur van de commissie milieubeheer heb ik niet veel toe te voegen aan wat mevrouw Taubira-Delannon als rapporteur ten principale al heeft gezegd over dit verslag. Zij heeft de voorgeschiedenis geschets, de prioriteiten vastgesteld en onderstreept wat ik essentieel vind bij het beheer van deze begrotingslijn. Het is dan ook met genoegen dat ik mijn volledige steun hecht aan de door haar gevolgde lijn bij de indeling en uitwerking van het basisverslag, waarover ik mij als rapporteur voor advies heb uitgesproken.
Ik wil hier twee of drie opmerkingen maken voor de commissaris - die ik groet - en de Commissie. Een eerste over de kredieten voor deze begrotingslijn. Werkelijk, de genoemde bedragen van 13/14 miljoen zijn erg laag. Zij volstaan absoluut niet. Zij volstaan zelfs niet voor het absolute minimum, dat het Parlement zich ten doel had gesteld toen het deze begrotingslijn besloot in te voeren. Wij als parlementsleden hebben een minimumbedrag van 50 miljoen ecu voorgesteld. Dat is werkelijk het minimum. De Commissie, die nu het voorontwerp van begroting voor volgend jaar moet uitwerken, moet nadenken over dit amendement van het Europees Parlement en geleidelijk aan, over ten minste twee jaar, tot dit bedrag komen.
De tweede opmerking gaat over de flexibiliteit bij de goedkeuring van projecten voor deze begrotingslijn. Tot nu toe is deze gevolgd als optiek van de Commissie waaraan wij onze steun verlenen. Het is zaak dat wij nu met deze verordening niet vervallen in de zonde van TACIS, FAR en andere grote samenwerkingsprojecten die enorm veel bureaucratie en grote moeilijkheden meebrengen, waarbij het concrete, dringende, plaatselijke project dat moet worden uitgevoerd verloren raakt op de lange lijst van consulenten, een lange lijst van op papier betaald geld en weinig actie op het terrein. Tot nu toe heeft men dit vermeden. Voor de toekomst is het zaak dat de genoemde flexibiliteit en operationele bekwaamheid behouden blijven.
Een derde aantekening betreft de rol van de niet-gouvernementele organisaties en de basisgemeenschappen. Dit is een kleine begrotingslijn, geachte commissaris. Het is geen begrotingslijn voor grote ondernemingen of grote ontwikkelingsprojecten. Het is een begrotingslijn om plaatselijke problemen op te lossen, om dit kleine gebied te redden waar de biodiversiteit wordt bedreigd, deze inheemse gemeenschap die moet overleven in moeilijke omstandigheden. Het is noodzakelijk dat de projecten van niet-gouvernementele organisaties en basisgemeenschappen prioriteit blijven hebben, waardoor de druk van Europa kan bijdragen aan de instandhouding van het milieu, aan een duurzame ontwikkeling in deze wereld die in de loop van de laatste jaren zozeer heeft geleden onder opeenvolgende verwoestingen.

Dury
Mijnheer de Voorzitter, wij willen mevrouw Taubira-Delannon gelukwensen en wij scharen ons achter al de door haar in dit verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking gedane voorstellen. Wat wij echter vooral kunnen waarderen in de benadering van de rapporteur, is dat er telkens als er sprake is van milieubescherming, niet alleen aan het ecosysteem en de natuur, die uiteraard zeer belangrijk zijn, wordt gedacht, maar met name ook aan de bescherming van samenlevingen en van mannen en vrouwen in ontwikkelingslanden, waar wij overigens een duurzame ontwikkeling tot stand trachten te brengen. Ik denk dat dit een zeer goede benadering is die het programma dat wij door middel van deze verordening willen verdedigen, volledig rechtvaardigt.
Ik wil dit onderstrepen, want van alle gestelde prioriteiten zijn er volgens mij drie die inderdaad voldoen aan dit vereiste van duurzame ontwikkeling voor de mannen en de vrouwen in deze landen. De eerste prioriteit is drinkwater, dat in de toekomst echt van vitaal belang zal zijn. Het zal in onze samenlevingen een van de kostbaarste en zeldzaamste goederen worden. Drinkwater is een essentieel element in het leven van de mens, niet alleen omdat wij het drinken, maar ook omdat het belangrijk is voor de bescherming van de gezondheid. Ik denk dat het belangrijk is dat we van drinkwater een prioriteit maken.
De tweede prioriteit is energie. Energie vervuilt, energie is duur, energie is onmisbaar voor de bevolking. Daarom is iedere in dit programma vermelde ontwikkeling van een hernieuwbare energiebron, bijvoorbeeld zonne-energie, belangrijk.
Tot slot de derde prioriteit. Wij zijn van mening dat wat de verstedelijking betreft, waar mevrouw Taubira-Delannon gelukkig veel aandacht aan heeft besteed, het idee van het vervoersbeleid een van de beste ideeën voor ontwikkeling is die dit programma bevat.
Mijnheer de Voorzitter, tot slot moet worden gezegd dat de plaatselijke bevolking en basisorganisaties inderdaad een heel belangrijke rol spelen bij de bescherming van het milieu en het toezicht op duurzame ontwikkeling. Het is niet de bedoeling dat er alleen maar gegevens worden verstrekt aan onderzoeksbureaus, die natuurlijk wel belangrijk zijn. Het is wel belangrijk dat voor iedere actie wordt erkend wie er kennis van zaken heeft, maar de plaatselijke bevolking moeten centraal staan bij het ontwerpen van de projecten.
Ik wil bovendien nog een aspect ter sprake brengen waarop nog niet de aandacht is gevestigd. Wij weten heel goed dat rivieren en bossen geen grenzen kennen en dat alle acties dan ook beter op regionaal dan op nationaal niveau worden gevoerd. De ecosystemen, de bevolking zelf, het vervoer, het water, dit alles overschrijdt de zogenaamde grenzen en ik denk dat er genoeg flexibiliteit aan den dag moet worden gelegd om de acties op regionaal niveau te kunnen voeren.
Tot slot nemen wij de overweging van de heer Pimenta over: de middelen, de middelen, altijd weer de middelen - ze zijn nooit toereikend voor de verwezenlijking van de doelstellingen, van onze doelstellingen en onze verplichtingen op internationaal vlak. Dit is een probleem dat ons allen aangaat; dit is de zenuw van de oorlog. Ik hoop dat wij door onze opmerkingen en onze instemming met dit verslag zullen kunnen bijdragen tot de ontwikkeling van volgens ons zeer belangrijke programma's.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, ook ik zou de rapporteur willen feliciteren met haar verslag, waarin ze het probleem zeer nauwkeurig beschrijft, en ik zou tevens de heer Pimenta willen danken voor zijn ambitieuze advies, dat hij zeer geëngageerd heeft gepresenteerd.
Ik geloof dat wij ons bij het probleem van de wereldmilieubescherming werkelijk ten allen tijde voor ogen moeten houden dat de bescherming van het klimaat, de voorkoming van een wereldwijde klimaatcatastrofe een enorm probleem is, niet alleen voor de ontwikkelingssamenwerking, maar ook voor het beleid in Europa en ik vind het beschamend wat Europa sinds de Conferentie te Rio op dit gebied op gang heeft gebracht. Daar moet in elk geval verandering in komen! De klimaatcatastrofe is onvermijdelijk als er niets verandert en de veranderingen moeten nog vlug gebeuren ook. Deze catastrofe zal de ontwikkelingslanden nog veel zwaarder treffen dan ons. Voor Europa ziet het er al slecht uit, voor de ontwikkelingslanden nog veel slechter, omdat beschermende maatregelen waarvoor grote financiële inspanningen zijn vereist, bijvoorbeeld tegen het stijgen van de zeespiegel, ginds niet mogelijk zijn. Het is derhalve een uitdaging voor het hele beleid van de Europese Unie om hier iets aan te doen. Daarom zou ik de aandacht van de leden willen vestigen op de hoorzitting die hierover tijdens de ACS-vergadering in het najaar plaatsvindt. Dit moet een heel hoge prioriteit van het EU-beleid worden en het mag vooral geen lagere prioriteit van de Europese Unie worden, zoals momenteel helaas te vrezen valt.
Dit aspect wordt naast vele andere - ook zeer belangrijke - punten in het verslag-Taubira-Delannon aan de orde gesteld. Ik wijs nogmaals op amendement 36, dat mij zeer belangrijk lijkt en waarin om de oprichting van een "milieubewakingseenheid" in DG VIII wordt verzocht. Ik geloof inderdaad dat het zeer belangrijk is dat de milieubescherming in alle projecten in de ontwikkelingslanden wordt betrokken. Anderzijds vind ik ook amendement 27 belangrijk, want wij willen deze begrotingslijn, het weinige geld dat wij voor speciale milieubescherming beschikbaar hebben, niet ook nog gebruiken om de schok op te vangen van grote projecten die het milieu vernietigen. Het moet heel duidelijk een milieuprogramma zijn en niet een programma voor het beperken van de schade die wordt aangericht door projecten die het milieu vernietigen. Ik heb dan ook problemen met amendement 21, dat in dit opzicht verkeerd zou kunnen worden geïnterpreteerd.
Daarnaast heb ik, net als mijn fractie, problemen met amendement 48, waarin wordt verzocht om de steun toe te spitsen op biosfeerreservaten en soortgelijke gebieden. Ik denk dat wij het probleem echt globaal moeten zien en dat reservaten niet moeten dienen om de het milieu te beschermen, maar dat het milieu allesomvattend moet worden beschermd. Ik denk echter dat wij het slechts over een klein aantal punten echt oneens zijn. De prioriteiten zijn duidelijk.
Mag ik de leden ook om hun steun verzoeken voor een amendement dat ik, mede op basis van de door de Commissie in een ander verband - bijvoorbeeld in het verslag-André-Léonard over AIDS - gemaakte opmerkingen, namens de Fractie van de Europese Volkspartij heb ingediend? Wij moeten internationaal samenwerken, ook met de VN-initiatieven. Als dit voor AIDS geldt, dan moet het ook voor het milieu gelden en daarom vind ik het belangrijk dat wij ook dit programma hier onderling afstemmen met de instellingen op internationaal niveau.
Ik vraag bovendien nog uw steun voor amendement 47 over gebonden kredieten, dat het Parlement al in een aantal andere verordeningen heeft aangenomen, en wel om de Commissie en de NGO's meer flexibiliteit te geven. Tot slot zou ik nogmaals willen beklemtonen hoe belangrijk de taak van de wereldwijde milieubescherming is voor de hele Europese Unie en niet alleen voor het ontwikkelingsbeleid. Ik zou ook een appel aan de Commissie willen doen om ervoor te zorgen dat dit nog duidelijker tot uitdrukking komt.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, het voorliggende voorstel voor een verordening en dit budget zijn niet de enige instrumenten waarover de Europese Unie beschikt om het milieu in de ontwikkelingslanden te beschermen. Wij moeten ook herinneren aan de Overeenkomst van Lomé, verordening 443 van de overeenkomsten met Latijns-Amerika en Azië en de overeenkomst met de Maghreb- en Machrek-landen, die eveneens de nadruk leggen op de bescherming van het milieu. Het verslag van de rapporteur steunt een aantal prioritaire actieterreinen, die ook al door een aantal andere sprekers vermeld zijn: de instandhouding van de biodiversiteit, de bescherming van de stedelijke gebieden, de kustgebieden enz.
Een aantal andere kwesties die aan de orde gesteld kunnen worden, zijn al aan de orde gesteld door de heer Pimenta, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming en een aantal andere collega's. Ik wil dan ook vooral de nadruk leggen op de deelname van de plaatselijke bevolking opdat in het raadgevend comité dat wordt opgericht de niet-gouvernementele organisaties uit Noord en Zuid vertegenwoordigd zijn die ijveren voor de bescherming van het milieu in de landen die voor deze steun in aanmerking komen.
Een van de amendementen sluit nauw aan bij een aantal gesprekken die wij recent in dit Parlement gehad hebben. Amendement 28 stelt, alvast in de Spaanse versie, dat de inheemse bevolking toestemming moet verlenen voor modelacties die gevolgen hebben voor haar. Gisteren waren immers nog een aantal Braziliaanse inboorlingen in dit Parlement aanwezig. Zij hebben met verschillende Parlementsleden gesproken en kloegen met name aan dat de Braziliaanse regering decreet 1775 heeft goedgekeurd, dat het habitat van vele van deze inheemse stammen bedreigt. Zij hebben ons gezegd dat volledige stammen met collectieve zelfmoord dreigen en dat vrouwen zelfs abortus plegen omdat zij geen kinderen willen die niet over de middelen beschikken om te overleven.
Wij wensen dat de Europese Unie, wanneer zij in het kader van de ontwikkelingssamenwerking middelen goedkeurt voor deze landen, erop toeziet dat geen enkel van deze projecten verband houdt met een decreet als dit. Bovendien dient zij bij de toekenning van deze middelen te eisen dat het milieu en de biodiversiteit in deze landen daadwerkelijk beschermd worden. Anders heeft het weinig zin dat wij verordeningen of richtlijnen goedkeuren. Ik heb altijd al gesteld dat het Gemeenschapsrecht tot de meest geavanceerde rechtssystemen ter wereld behoort als we erin slagen het te doen naleven. Wij kunnen echter elk jaar in het jaarverslag over de tenuitvoerlegging van het Gemeenschapsrecht vaststellen dat het communautaire milieurecht het minst wordt nageleefd.
Dus meer middelen, zoals wij vanuit de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming vragen, deelname van de lokale bevolking, toestemming van de inheemse bevolking en veel aandacht voor de projecten die gesteund worden. Dan hoeft de Europese Unie geen mea culpa te slaan, zoals de Wereldbank of het Internationaal Monetair Fonds, omdat zij projecten gefinancierd heeft die het milieu vernielen nadat de schade is aangericht.

Telkämper
Mijnheer de Voorzitter, dit voorstel voor een verordening heeft een tweevoudig doel: ten eerste, regelingen invoeren voor het gebruik van begrotingslijn B7-5040 voor de uitvoering van milieumaatregelen in ontwikkelingslanden. Deze begrotingslijn, die op het hoogtepunt van de Riodiscussie in 1993 in het leven werd geroepen, is echter van 50 miljoen tot 15 miljoen in de begroting voor 1996 ingekrompen. Ik vind dat een te verwaarlozen en beschamend bedrag.
Ten tweede, deze toekomstige regeling zal het belang van het milieubeleid, het belang van milieuprojecten van de EU in ontwikkelingslanden zeker een nieuw gewicht geven, ook als deze projecten steun uit andere begrotingslijnen moeten krijgen. De bedoeling van onze amendementen was de mensen in de ontwikkelingslanden erbij te helpen milieubescherming en stappen in de richting van een duurzame ontwikkeling in hun dagelijks leven te integreren, met andere woorden plaatselijke initiatieven te steunen in plaats van veel te betalen voor de invoering van Westerse know-how. Ik vind dat we geen dure studies uit het Westen voor projecten ginds moeten betalen, maar concrete projecten ter plaatse moeten steunen.
Wij moeten duidelijk beseffen wat deze inkrimping van de middelen betekent. Is Rio dan veel drukte om niets geweest? Het hier genoemde bedrag is werkelijk al te gek! Ik denk dat wij daar geen hoge borst over moeten opzetten. Ook moet worden beklemtoond dat niet alleen de middelen belangrijk zijn, maar ook de omschakeling van de industriële maatschappij, als wij willen doen waartoe hier werd opgeroepen, namelijk vaart zetten achter de bescherming van het klimaat, de biologische diversiteit behouden. Zo zou volgens mij het gebruik van tropisch hout in gebouwen zoals dit moeten worden verboden. Er zou niet alleen een dergelijk verbod moeten worden uitgevaardigd, maar dat verbod zou werkelijk in daden moeten worden omgezet.
Tot slot kan ik nog zeggen dat wij eenstemmig voor dit verslag zijn. De amendementen van de groenen in de Commissie ontwikkelingssamenwerking zijn op één na aangenomen. Wij wilden de samenwerkingsprocedure volgens artikel 130 W vervangen door een medebeslissingsprocedure volgens artikel 130 S. Ik denk dat dit verslag, dat ik nu niet "groen" ga noemen, zo aanvaardbaar is dat het hier in het Parlement ook een meerderheid zal krijgen. Wij zouden ons dan ook moeten afvragen of wij de middelen niet kunnen optrekken.

Van Putten
Mijnheer de Voorzitter, in de laatste maanden is dit verslag, samen met het verslag waarover wij zoëven gesproken hebben, een van de belangrijkste geweest waarmee wij ons hebben beziggehouden. Uit dit verslag zou men kunnen opmaken hoe goed de samenwerking is tussen de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, en vooral met de heer Pimenta, die de rapporteur voor advies was van de Commissie milieubeheer. Deze samenwerking komt tot uitdrukking in amendement 3, waarin wij verzoeken om een verhoging van de middelen voor deze begrotingspost tot 50 miljoen ecu in het jaar 2000.
Aan de andere kant was er ook onenigheid. Werken in de politiek brengt vaak meningsverschillen met zich mee. Wij waren het niet eens over amendement 8 en het spijt mij dat dit amendement niet is goedgekeurd. De heer Pimenta pleit voor een sectorgewijze verdeling, waardoor acties op een speciaal aspect van het milieu gericht moeten worden, om te beginnen bij voorbeeld op ecosystemen.
Men zou kunnen aanvoeren dat dit voor de Commissie niet zo'n nuttige verdeling is om mee te werken, omdat er niet altijd een duidelijk onderscheid te maken valt, maar dit dient als waarschuwing beschouwd te worden. Anderen hebben hetzelfde gezegd in verband met de biodiversiteit. Biodiversiteit is niet alleen een kwestie van bescherming van de derde wereld, maar ook een belangrijke zaak voor de toekomst van de gehele mensheid. Wij weten allemaal dat onze toekomstige geneesmiddelen en levensmiddelen te vinden zijn in de biodiversiteit. Als wij de biodiversiteit verliezen, verliezen wij onze toekomst. Daarom vocht de heer Pimenta voor deze verdeling en wij moeten daarover nogmaals in debat treden.
In de tweede plaats, integratie. Veel woordvoerders hebben daarover reeds gesproken. Op dat punt wil ik amendement 21 van de heer Liese steunen. Mijns inziens zegt dit amendement dat van deze begrotingspost geen gebruik gemaakt mag worden, als de normale begrotingslijnen voor andere gebieden ook met het milieu rekening kunnen houden. Deze begrotingspost dient benut te worden voor proefprojecten. Op die manier zal het milieu automatisch opgenomen worden in andere begrotingslijnen. Dat bespreken wij op het ogenblik met DG XI van de Commissie in het kader van het vijfde actieprogramma voor het milieu. Het grootste probleem op het gehele gebied van het milieu is uitvoering en integratie. Integratie moet in de eerste plaats beginnen met ontwikkeling. Integratie is natuurlijk ook van belang op het gebied van economische zaken, de interne markt, vervoer, energiebeleid enzovoorts, maar ontwikkeling is misschien wel het belangrijkste daarvan. Daarom moeten wij integratie bewerkstelligen.
Ik zal u één voorbeeld geven - het sociaal beleid met betrekking tot straatkinderen in Brazilië. Ik weet dat in Rio maatschappelijk werkers van nietgouvernementele organisaties met straatkinderen van de grote steden werken, teneinde hen terug te brengen naar het platteland om van de jongeren die op het platteland zijn achtergebleven weer te leren wat het milieu betekent. Want de toekomstige werkloosheid en de grote bevolkingsgroei is een tikkende tijdbom. De toekomst zou weleens op het spel kunnen staan.
Tot besluit wil ik de heer Pinheiro vragen of hij bereid is om, samen met de rapporteur en leden van de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de Commissie milieubeheer, een speciale vergadering of hoorzitting te houden over het milieu.

Gillis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur dank zeggen voor dit verslag en vooral ook de Commissie danken voor haar voorstellen. Als wij over de ontwikkelingslanden spreken, dan doen wij dat gewoonlijk omdat er een crisissituatie is ontstaan, bij voorbeeld hongersnood, burgertwisten of totale oorlog. Het is juist en noodzakelijk dat wij in dergelijke betreurenswaardige situaties noodvoorraden voedsel, medicijnen etc. verstrekken om de ontberingen en het lijden van meestal onschuldige mensen te verlichten. De hulp die wij buiten deze noodsituaties aan ontwikkelingslanden verlenen moet echter voor het grootste deel altijd op de lange termijn gericht en van duurzame aard zijn.
Het voorstel dat wij nu behandelen inzake de bescherming van het milieu en een duurzame ontwikkeling op de langere termijn in de ontwikkelingslanden betreft een van de belangrijkste kwesties waarmee wij vandaag de dag geconfronteerd worden. Ik ben het volkomen eens met de voorstellen om middelen beschikbaar te stellen voor een voorlichtingscampagne om de plaatselijke bevolking in de ontwikkelingslanden bewust te maken van hun natuurlijk milieu en de maatregelen die zij kunnen nemen om het te beschermen en in stand te houden. Dikwijls vormen echter niet de autochtone bewoners de grootste bedreiging voor het milieu. Langdurige en onherstelbare schade is en wordt toegebracht door veel multinationals die slechts uit zijn op de exploitatie van waardevolle natuurlijke hulpbronnen om op korte termijn winst te maken. Om een voorbeeld te noemen, enorme stukken volgroeid bos worden weggekapt zonder dat er enige voorziening getroffen wordt om het land opnieuw te beplanten of gereed te maken voor andere nuttige doeleinden.
Evenzo - en ik wil verwijzen naar de opmerkingen van de rapporteur in dit opzicht en zeggen dat ik het volkomen met haar eens ben - brengt de mijnontginning in dagbouw in veel ontwikkelingslanden het landschap onherstelbare schade toe, waardoor bodembescherming en de ontwikkeling van duurzame landbouw een bijna onmogelijke taak wordt. Het voorstel van de Commissie en de amendementen die de Commissie ontwikkelingssamenwerking en anderen hebben ingediend zullen er veel toe bijdragen een ommekeer teweeg te brengen in de snel verslechterende situatie in veel ontwikkelingslanden.
Ik ben van mening dat de beschikbare middelen - en dit punt is reeds door veel sprekers naar voren gebracht - bij lange na niet voldoende zijn, gezien de omvang van het probleem. Buitenlandse ondernemingen moeten aan een regulatief stelsel worden onderworpen om hen te dwingen de gebieden die zij helemaal leeggekapt hebben opnieuw te beplanten en in het algemeen serieuze pogingen te doen om land dat schade is toegebracht in de oude staat te herstellen.
Resumerend, de schade die aan het natuurlijk milieu in deze ontwikkelingslanden wordt toegebracht veroorzaakt niet alleen problemen op de lange termijn voor de lokale bevolking, maar destabiliseert tevens het ecosysteem van onze gehele planeet.

Pinheiro
Geachte afgevaardigden, zeggen dat duurzame ontwikkeling voor ons allen een uitdaging vormt, is een gemeenplaats. De milieuproblemen blijven evenwel erger worden, zowel in de ontwikkelings- als in de industrielanden.
Men is zich gelukkig meer bewust geworden van de omvang van het probleem en de noodzaak om te handelen, zodat vele landen hebben getracht de milieukwesties in hun plannings- en besluitvormingsprocedures op te nemen. De Europese Gemeenschap heeft met de actieve deelname van het Europees Parlement de ontwikkeling van milieubeleidsvormen gestimuleerd, zowel in de Gemeenschap als via de steun aan de ontwikkelingslanden in hun pogingen om een duurzame ontwikkeling te bereiken. Het voorbeeld hiervan is de inhoud van de Overeenkomst van Lomé voor de ACSlanden, de akkoorden met de landen uit Zuid-Amerika of de ASEAN-landen.
In deze context heeft het voorstel voor een verordening inzake acties op milieugebied in de ontwikkelingslanden ten doel de toepassing van het beginsel inzake duurzame ontwikkeling nog meer te bevorderen en bij te dragen aan de opname van het milieu in het ontwikkelingsproces van de ontwikkelingslanden, zoals altijd met het oog op een verbetering van de levensomstandigheden van de plaatselijke bevolking.
De maatregelen die krachtens deze verordening in praktijk worden gebracht betreffende acties op milieugebied in de ontwikkelingslanden staan duidelijk in verband met de nieuwe communautaire en internationale context zoals die er uitziet na de Conferentie van de Verenigde Naties over milieu en ontwikkeling in Rio van juni 1992. Bovendien zijn de genoemde maatregelen een aanvulling op andere communautaire instrumenten en bepaalde door de lid-staten of op internationaal vlak gevoerde acties. Zij vormen een bijdrage om het onderste uit de kan van de samenwerking op milieugebied te halen en functioneren als katalysator, met name via programma's voor opleiding en bijscholing en modelprojecten die bestemd zijn om nieuwe benaderingen en innovatieve methoden uit te testen en te bevorderen.
De opgedane ervaring zal het in het algemeen mogelijk maken de ontwikkelingssamenwerking van de Gemeenschap te verbeteren en zal leiden tot een grootschalige financiering via de belangrijkste begrotingsrubrieken. Ik ben er zeker van dat het besluit van het Europees Parlement over de vandaag in behandeling zijnde amendementen zal leiden tot een aanzienlijke verbetering van de verordening en er bijgevolg toe zal bijdragen dat een aangepast kader wordt geschapen.
Mijnheer de Voorzitter, ik neem deze gelegenheid te baat om het uitstekende werk van het Parlement te loven, met name van de rapporteurs, mevrouw TaubiraDelannon, de heer Pimenta van de milieucommissie en de heer Brinkhorst van de Begrotingscommissie. Hun verslagen getuigen zowel van een diepgaande kennis over de kwestie van de samenwerking op milieugebied als van een echte persoonlijke inzet voor het beginsel van duurzame ontwikkeling.
In verband met de voorgestelde amendementen kan ik zeggen dat 33 van de 49 ingediende amendementen, dat is meer dan 2/3, op de steun van de Commissie kunnen rekenen. De amendementen nr. 7, 19, 30, 41, 42, 44 en 48 zullen gedeeltelijk worden overgenomen door de Commissie. Bovendien vindt de Commissie de amendementen nr. 1, 2, 4 tot 6, 8 tot 18, 21 tot 23, 25 en 26, 31 en 32, 34, 37 en 43 volledig aanvaardbaar. Daarentegen kan de Commissie niet instemmen met ongeveer 16 amendementen. Het gaat met name om amendement nr. 3 - wat verbazing kan wekken - om strikt formele en technische en niet om politieke redenen (aangezien het om niet-verplichte uitgaven gaat zullen de Commissie en ik in het bijzonder erg tevreden zijn indien het Parlement erin slaagt de doelstelling van 50 miljoen ecu te bereiken) en andere amendementen die wij niet kunnen overnemen, te weten de amendementen nr. 20, 24, 27 tot 29, 33, 35 en 36, 38 tot 40, 45 tot 47 en 49.
Ik zal nu de belangrijkste aspecten van het standpunt van de Commissie ter zake toelichten. In bepaalde gevallen is de weerstand van de Commissie uitsluitend te wijten aan de formulering. Wat ernstiger kwesties betreft bevatten sommige amendementen, met name de amendementen nr. 20 en nr. 27, bepaalde elementen die naar onze mening een zekere starheid zullen invoeren die niet verenigbaar is met het doel om modelacties op milieugebied te voeren, met name gezien de bekommernis om flexibiliteit die ook de heer Pimenta hier heeft genoemd.
Andere amendementen, zoals de nummers 29, 41, 42 en 44 zouden aanleiding geven tot nieuwe problemen van procedurele aard, met name wat betreft de vereisten inzake de interinstitutionele overdracht van informatie, die niet uitvoerbaar zijn en een correct beheer van de begrotingsrubriek in gevaar zouden brengen, gezien de erg beperkte menselijke hulpbronnen waarover de Commissiediensten en in het bijzonder DG VIII beschikken.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, zouden bepaalde amendementen een verandering vereisen van de huidige comitologische procedures - dit geldt voor de amendementen nr. 38, 39 en 40 - of de eigenlijke organisatie van de Commissie aantasten, zoals het geval is voor amendement nr. 36.
Het spreekt vanzelf dat wij dezelfde doelstelling hebben: een duurzame ontwikkeling van het milieu, zoals in het verslag van het Parlement wordt onderstreept. De goedkeuring van de verordening inzake milieu-acties in de ontwikkelingslanden mét bepaalde amendementen die het Parlement terecht heeft willen indienen en die de Commissie kan aanvaarden, zal een grote stap in deze richting betekenen. Mag ik dan ook zo vrij zijn, mijnheer de Voorzitter, om de leden van het Parlement en in het bijzonder de rapporteurs te bedanken voor het uitstekende werk dat zij ter zake hebben verricht.

Van Putten
Mijnheer de Voorzitter, ik heb de heer Pinheiro ook gevraagd of hij bereid zou zijn om in een speciale vergadering bijeen te komen met leden van de Commissie ontwikkelingssamenwerking die ook in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming zitting hebben. Sommige leden van dit Parlement maken deel uit van beide commissies en samen met de rapporteur zouden wij met de commissaris om de tafel kunnen gaan zitten om het beleid op dit gebied te bespreken.

Pinheiro
Ik neem dat voorstel niet alleen aan, ik juich het ook toe. Ik heb bij andere gelegenheden zeker geprofiteerd van de deskundigheid van sommige leden van dit Parlement op het gebied van de milieuproblematiek in ontwikkelingslanden. Ik moet zeggen dat ik de kennis van zaken waarover dit Parlement beschikt op dit gebied heb leren waarderen en respecteren. Ik juich uw voorstel van harte toe.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 11.30 uur plaats.

Algemene tariefpreferenties voor landbouw- en visserijprodukten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0138/96) van de heer Fassa, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over het voorstel voor een verordening van de Raad (COM(96)0087 - C4-0231/96-96/0908(CNS)) betreffende een meerjarenschema van algemene tariefpreferenties (1 juli 1996-30 juni 1999) voor bepaalde landbouwprodukten uit de ontwikkelingslanden.

Fassa
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het voorliggende voorstel, waarvoor ik toevallig tot rapporteur benoemd ben door de voorzitter van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, heeft tot doel het stelsel van algemene tariefpreferenties, dat al van toepassing is op de industrie, uit te breiden tot de landbouw.
Het stelsel van algemene tariefpreferenties van de Europese Unie, dat in 1971 is ingevoerd, is een aantal malen verlengd en aangepast, met name naar aanleiding van de ontwikkeling van de handelsstromen en de resulaten van diverse multilaterale onderhandelingsronden, waarvan de Uruguay-ronde de laatste was. In het kader van de voortzetting van een lange traditie heeft het voorliggende voorstel tot doel de landbouwschema's te vereenvoudigen, deze te herschikken ten behoeve van de landen die er het meest behoefte aan hebben, de begunstigde landen te stimuleren een sociaal en milieubeleid in te voeren door hun extra voordelen te verlenen die verder gaan dan neutraliteit, en het nieuwe schema te verruimen tot nieuwe produkten om rekening te houden met de evolutie van de internationale handel. Zoals voortdurend door het Europees Parlement en de Commissie ontwikkelingssamenwerking wordt benadrukt, moet het stelsel van algemene tariefpreferenties beschouwd worden als een instrument om de handel van de ontwikkelingslanden en met name van de armste ontwikkelingslanden te bevorderen.
De kenmerken van het thans voorgestelde nieuwe landbouwschema beantwoorden aan de volgende vier hoofddoelstellingen: vereenvoudiging van het stelsel; herschikking van het schema ten behoeve van de landen die er het meest behoefte aan hebben; neutraliteit van de gevolgen, hetgeen betekent dat het nieuwe schema in zijn geheel ten minste globaal gesproken even positieve gevolgen voor de begunstigde landen moet hebben als het vorige stelsel; toekenning van extra voordelen ter bevordering van een geavanceerder sociaal en milieubeleid in de begunstigde landen.
Te dien einde zijn de in het industrieschema bestaande mechanismen in grote lijnen overgenomen om in de landbouwsector te worden toegepast. Het gaat dus om tariefverminderingen, de geleidelijke uitsluiting van grote produktiesectoren van bepaalde landen, sociale en milieuclausules en de intrekkingsclausule, die geheel gelijk zijn aan die van het industrieschema, en tenslotte een graduatiemechanisme en overgangsperiode, die eveneens op het industrieschema geënt zijn.
In verband met het amendement dat door de Commissie visserij is ingediend en door de heren Souchet en Saint-Pierre is voorgesteld namens de Fractie Europa van Nationale Staten, wijs ik erop dat ik hiertegen gekant ben als liberaal en als woordvoerder van de Commissie ontwikkelingssamenwerking. Dit is één van de gelegenheden waar de gemeenplaats, dat de principes van economisch liberalisme strijdig zijn met sociale solidariteit, het best ontmaskerd wordt. In feite is zo'n maatregel - de verordening in haar geheel - zowel in het voordeel van de handel van de ontwikkelingslanden als van de Europese consumenten.
De redenen die de Commissie visserij aanhaalt ter verdediging van de uitsluiting van tonijn van de vrijstelling van douanerechten en in het bijzonder inzake de aanzienlijke en oncontroleerbare handel in de herkomst van de tonijn, lijken niet helemaal ongegrond. Overigens is deze gunstige houding vooral gericht op de ontwikkelingslanden, waarvoor onze acties altijd al bedoeld zijn.
Ik wil in ieder geval ook een feit aan de kaak stellen en de klacht herhalen die de Commissie ontwikkelingssamenwerking, waarvan ik de ondervoorzitter ben, ook al geformuleerd heeft. Ik beklemtoon nogmaals de ontevredenheid van onze commissie over het feit dat het Europees Parlement vrij weinig tijd heeft gekregen om zich over deze kwestie uit te spreken, zodat wij het voorstel niet in detail konden bestuderen.
Aangezien de hernieuwing van deze tekst te voorzien was, kan eigenlijk moeilijk gerechtvaardigd worden dat het Europees Parlement niet tijdig geraadpleegd is bij het naderen van het einde van de termijn, zodat het zich hier grondiger kon over uitspreken.

Fraga Estévez
Mijnheer de Voorzitter, ik richt mij tot de Vergadering om het voorstel van de Commissie visserij te verdedigen dat tonijnzijden en conserven van tonijn wenst uit te sluiten van het stelsel van algemene tariefpreferenties. Zoals de rapporteur ook al gezegd heeft, is dit voorstel verworpen door de Commissie ontwikkelingssamenwerking.
De Commissie ontwikkelingssamenwerking ijvert uiteraard voor formules die de ontwikkeling bevorderen. Dat is echter ook het standpunt van de Commissie visserij. Wij zijn niet tegen het stelsel van algemene tariefpreferenties, integendeel: wij zijn het hier volmondig mee eens maar - en dit is de nuance die ik wil benadrukken - op voorwaarde dat het stelsel goed werkt en de beoogde doelstellingen dient. Dat is in voorliggend geval niet zo.
Wat gebeurt er in werkelijkheid met deze tonijnzijden en conserven van tonijn? Overeenkomstig dit stelsel mogen 11 Latijnsamerikaanse landen - de enige waarvoor wij een uitzondering vragen - jaarlijks 20.000 ton tonijnzijden en conserven van tonijn uitvoeren naar de Europese Unie. De verordening bepaalt echter dat deze tonijn in eigen wateren moet gevangen zijn. Dit komt dus neer op de jaarlijkse invoer van 220.000 ton tonijn zonder douanerechten of de consumptie van de twee grootste markten van de Gemeenschap, Italië en Frankrijk.
Ik wil echter geen protectionistische argumenten aanvoeren aangezien dit niet het echte probleem is maar het hier om een enorme fraude gaat. Sinds jaren stellen we vast dat de tonijn, die wordt ingevoerd met een certificaat van herkomst uit de landen als bedoeld in bijlage V, in feite gevangen wordt in andere wateren en zelfs met netten die verboden zijn voor de communautaire vloot. Het is eigenlijk Mexicaanse tonijn die in verband met dolfijnen gevangen wordt, waardoor de invoer ervan in de Verenigde Staten verboden is. Deze tonijn wordt daarom op de Europese markt afgezet maar via de landen als bedoeld in bijlage V. Ik beklemtoon dat berekend is dat slechts 15 à 20 % van de tonijn, die ingevoerd wordt uit de landen als bedoeld in bijlage V, voldoet aan de voorschriften inzake herkomst. Ten tweede kan gemakkelijk worden vastgesteld dat de vloot van deze landen momenteel helemaal niet in staat is de hoeveelheden tonijn te vangen die zij mogen uitvoeren en die zij nu uitvoeren dankzij de fraude die ik zopas uiteengezet heb.
Het gaat hier dus om fraude op grote schaal waarbij deze landen helemaal niet gebaat zijn. Deze tonijn wordt niet eens door deze landen gevangen. Dit betekent dan ook dat de tonijnvangst geen mogelijkheden biedt om werk te scheppen of mensen om te scholen. Deze tonijn is overigens erg in trek aangezien de markt veroverd is als gevolg van deze fraude waartoe de Europese Unie onvrijwillig bijdraagt. Dit neemt overigens niet weg dat de Unie terzake een groot gebrek aan overleg betoont.
Welke partijen zijn hierbij gebaat en welke partijen worden benadeeld? Zoals ik al gezegd heb, zijn noch de landen als bedoeld in bijlage V, noch de communautaire visserij, die veel schade lijdt door deze fraude, in onderhavig geval gebaat bij dit systeem. Wie haalt hier dan wel voordeel uit? Derde landen waarvoor dit stelsel niet eens bedoeld is maar die het gebruiken als dekmantel voor een uitstekend georganiseerde fraude.
Mijnheer de Voorzitter, namens de Commissie visserij vraag ik dan ook steun voor amendement 1, dat namens de Fractie Europa van Nationale Staten is ingediend. Het weerspiegelt precies de inhoud van het amendement dat de Commissie visserij aan de Commissie ontwikkelingssamenwerking heeft voorgesteld maar dat deze laatste verworpen heeft. Het is dan ook mijn plicht steun te vragen voor dit amendement.

Günther
Mijnheer de Voorzitter, de redenen die tot de opstelling van dit verslag hebben geleid, zijn al duidelijk uiteengezet door de rapporteur. Ook in de Commissie ontwikkelingssamenwerking gaat het er vooral om dat wij de landen die bij de zogenaamde drugsproducenten horen, door dergelijke preferentiestelsels alternatieven tonen die het hun mogelijk maken uit deze produktie te stappen en naar andere sectoren uit te wijken, dat wij ze om zo te zeggen de weg naar een alternatief inkomen tonen, wat op zijn beurt ook belangrijk is voor de Europese Unie en wat ook ons misschien een beetje kan helpen bij de bestrijding van het drugsgebruik.
Ook ik kan alleen maar betreuren dat wij hier onder zo'n tijdsdruk hebben moeten werken. Anderzijds besef ik echter ook dat het feit dat wij verplicht waren het algemeen preferentiestelsel aan de resultaten van de Uruguay-Ronde aan te passen tot op zekere hoogte een verklaring vormt voor deze tijdsdruk, want ook daar was een zeker tijdsverschil vast te stellen.
Eén zaak moet volgens mij nog eens zorgvuldig worden nagetrokken, namelijk wat mevrouw Fraga Estévez zoëven heeft gezegd. Dit is beslist niet de enige sector waar we over misbruiken te klagen hebben, maar wij moeten naar mijn mening deze misbruiken veeleer sturen en bestrijden dan de mogelijkheden voor de ontwikkelingslanden beperken en nu een niet onbelangrijk deel van het hele project heel sterk inkrimpen, alleen maar omdat wij vrezen dat er zich daar misbruiken voordoen. De orde van grootte waarover hier werd gesproken, zou zeker nog eens moeten worden gecontroleerd, want als wat hier werd gezegd klopt, dan zou het inderdaad om een zeer bedenkelijke ontwikkeling gaan.
Anderzijds moeten wij zeker ook de Raad dringend verzoeken juist in deze sectoren zeer zorgvuldig te werk te gaan, want de Raad zelf heeft welbeschouwd ook steun gegeven aan dit voorstel, zoals wij het hebben gekregen en wij er in de Commissie ontwikkelingssamenwerking kennis van hebben genomen en onze goedkeuring aan hebben gegeven. Wij mogen in dezen evenmin uit het oog verliezen dat wij enerzijds niet voortdurend van de ontwikkelingslanden kunnen eisen dat ze gebruik maken van alle mogelijkheden om op eigen benen te staan, en dat wij hun anderzijds de mogelijkheden die zich voordoen, zoals bijvoorbeeld in dit geval, onthouden. Ik zou aan de leden van de Commissie visserij willen vragen daar rekening mee te houden. Ik vraag mij bovendien af of 20.000 ton werkelijk zo'n ernstige ingreep in de Europese markt betekent. Dat lijkt mij toch iets wat nog eens nader moet worden bekeken. Al bij al verzoek ik u echter dit verslag goed te keuren, zodat eindelijk ook in deze landbouwsector het preferentieschema volledig kan worden uitgevoerd.

Telkämper
Mijnheer de Voorzitter, in beginsel is dit algemeen preferentiestelsel een belangrijke beleidsmaatregel voor de ontwikkeling van bepaalde landen, met name de minst ontwikkelde landen. Wij houden ons daar nu mee bezig, omdat de WHO-overeenkomst op het gebied van de landbouwprodukten moet worden aangepast. Het zou ook zinvol zijn dit stelsel te gebruiken om kinderarbeid uit te sluiten, de vernietiging van het milieu in te dijken, inhumane of het milieu vernietigende produktiewijzen, zoals bijvoorbeeld de bloemenhandel in Colombia, uit te sluiten.
Institutioneel gezien is wat wij hier momenteel doen, niet meer dan een tussenlanding van een vleesvlieg op een mesthoop. Wij beschikten in de Commissie ontwikkelingssamenwerking niet eens over een tekst. Wij konden er dus niet over discussiëren. Wij moeten hier als Parlement op dit middernachtelijk uur discussiëren voor een vergadering die geen beslissingsbevoegdheid heeft, terwijl we institutioneel niets te zeggen hebben! Mijnheer Pinheiro, wij zouden beter een glaasje vinho verde drinken en over andere, aangenamere dingen des levens spreken dan over dit toch belangrijke onderwerp, waarbij wij als Parlement eigenlijk overbodig zijn. Ik vraag mij af: waarom discussiëren wij eigenlijk over zo'n belangrijk onderwerp? Gemeten aan de steun die het ontwikkelingsbeleid voor landen kan bieden, is dit het tweede belangrijkste onderwerp, maar het lijkt hier niet het minste belang te hebben. Daarom kan ik alleen maar instemmen met wat de heer Fassa heeft gezegd: een tekst die wij inhoudelijk niet behoorlijk hebben kunnen verwerken, een tekst die institutioneel een affront van de zijde van Commissie en Raad is, omdat hij eenvoudig niet beschikbaar was, kunnen wij als Parlement niet goedkeuren! Zo zullen wij ons als fractie gedragen!

Pinheiro
Geachte afgevaardigden, met dit voorstel, dat zoals is gezegd rekening houdt met de resultaten van de Uruguay-Ronde, worden de beginselen die van toepassing zijn op het sedert 1 januari 1995 ingevoerde stelsel van algemene tariefpreferenties tot de landbouwsector uitgebreid. Ten einde het bestaan van een door voorbijgestreefde mechanismen gekenmerkt instrument niet onnodig te verlengen, pleit de Commissie voor de inwerkingtreding van het herziene landbouwschema vanaf 1 juli.
In dit verband wijs ik op het begrip dat het Parlement heeft getoond voor het tijdschema en wil ik het Parlement bedanken omdat het heeft aanvaard deze aangelegenheid volgens de urgentieprocedure te behandelen, ondanks de druk die deze procedure op de betrokken parlementaire commissies legt.
Op het vlak van de financiële weerslag berust het voorstel in principe op de algemene neutraliteit van het aanbod uitgedrukt in verloren gegane douaneontvangsten in vergelijking met de vorige regeling. Naar het voorbeeld van het industrieschema gebruikt het voorgestelde landbouwschema mechanismen om het preferentieel recht aan te passen overeenkomstig de gevoeligheid van de produkten en de gradatie van de landen voor de sectoren waarin zij objectief een toereikend ontwikkelingsniveau hebben bereikt om in normale handelsomstandigheden uit te voeren.
Er is daarentegen een erg grote uitbreiding voorzien van de lijst van bestreken produkten als antwoord op verzoeken van bepaalde ontwikkelingslanden. Op deze manier worden de preferentiële gevolgen weer in evenwicht gebracht ten gunste van de meest noodlijdende landen. Voor Zuid-Afrika schaft de voorgestelde regeling de uitzonderingen af die golden voor bepaalde produkten uit dit land. Daarnaast worden in het voorgestelde schema de speciale preferentieregelingen hernomen en geuniformiseerd met de bedoeling de communautaire steun aan de bestrijding van de drugshandel, waarvoor de landen van de Andesgroep en Centraalamerikaanse landen zich inzetten, te handhaven. Zo wordt de regeling voor de Centraalafrikaanse landen uitgebreid tot alle aan de Andeslanden toegekende produkten met vrijstelling van rechten.
Daarnaast bevat de landbouwregeling dezelfde sociale en milieuclausules als het industrieschema, clausules die vanaf 1998 worden toegepast en waarvoor het Parlement zich lang geleden al heeft uitgesproken. Op deze manier wordt het sociaal en milieubeleid bevorderd via een bijkomende preferentiële marge in de gevallen waarin zij effectief worden nagekomen door de ontwikkelingslanden.
Bovendien bevat de regeling, ook als antwoord op de bekommernissen van het Parlement, net zoals in de industriesector, bepalingen waardoor de preferenties geheel of gedeeltelijk kunnen worden ingetrokken voor landen die onaanvaardbare praktijken gebruiken, zoals slavernij, met name in de vorm van dwangarbeid en uitvoer van in gevangenissen gemaakte produkten of ook voor landen die de vastgestelde voorschriften inzake administratieve samenwerking op het gebied van herkomstregels niet eerbiedigen, die de nodige douanecontroles op het vlak van uitvoer en drugshandel niet verrichten of die de doelstellingen van de internationale overeenkomsten betreffende de instandhouding en het beheer van de visbestanden benadelen.
Mijnheer de Voorzitter, ik heb aandachtig geluisterd naar het betoog van mevrouw Fraga Estévez. Ik moet zeggen dat de gemaakte beschuldigingen ernstig genoeg zijn om mij er hier toe te verbinden deze zoveel mogelijk ipsis verbis over te brengen aan de bevoegde diensten van de Commissie, zodat men er zeker van kan zijn dat de genoemde fraude zich in de toekomst niet meer zal voordoen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 11.30 uur plaats.
(De vergadering wordt te 22.50 uur gesloten)

