Piąte sprawozdanie KE w sprawie spójności oraz strategia dotycząca polityki spójności po 2013 r. - Realizacja programów polityki spójności w latach 2007-2013 - Europejski program rozwoju miast i jego przyszłość w ramach polityki spójności - Cel 3: Wyzwanie dla współpracy terytorialnej - przyszły program współpracy transgranicznej, ponadpaństwowej i międzyregionalnej - Aktualna sytuacja oraz przyszła synergia między EFRR a innymi funduszami strukturalnymi na rzecz zwiększenia skuteczności (dalszy ciąg debaty) 
Przewodniczący
Kontynuujemy debatę w sprawie sprawozdań dotyczących polityki spójności.
Oldřich Vlasák
Panie Przewodniczący! Pragnę rozpocząć podziękowaniami dla moich koleżanek i kolegów posłów za doskonałą współpracę i za bardzo konstruktywną debatę. Chciałbym zakończyć dwoma dość prowokacyjnymi uwagami na temat całej dyskusji.
Fundusze strukturalne zostały stworzone głównie w celu zniwelowania różnic między poszczególnymi regionami i powinny być kierowane bezpośrednio do najbardziej zapóźnionych części UE, innymi słowy na cel 1 dotyczący konwergencji. Bogatsze regiony skorzystają na tym, uzyskają bowiem większy rynek zbytu dla swoich produktów i usług. Z drugiej strony, powinniśmy odrzucić wszelkie propozycje zwiększania inwestycji w regionach celu 2, czy też utworzenia mocnej kategorii regionów przejściowych bez uwzględnienia fachowych analiz finansowych. Nie widzę powodu do niekończącej się redystrybucji pieniędzy z regionów bogatych do bogatych. Uważam przy tym, że dodanie szczególnego mechanizmu przejściowego między celami 1 a 2 jest słuszne.
Po drugie uważam, że ważne jest, by zapobiegać za pomocą tych funduszy zniekształceniom rynku. Już sam fakt, że jakiś przedsiębiorca otrzyma dotację na budowę zakładu, a inny nie, doprowadzi - co logiczne - do zaburzeń na rynku. Ten drugi będzie musiał następnie uwzględnić koszt budowy zakładu w cenie sprzedawanych przez siebie produktów, a to - logicznie rzecz biorąc - doprowadzi do zwiększenia cen albo obniżenia zysków. O wiele lepiej byłoby, gdyby wyłącznymi końcowymi beneficjentami były organy administracji publicznej, czyli państwo, regiony, prefektury, miasta i wsie, które inwestowałyby pieniądze w działania na rzecz wzrostu. Jasne jest dla mnie, że tak radykalna zmiana jest niemożliwa. Możliwe jest jednak przynajmniej wypróbowanie tego rozwiązania i uczynienie drobnego kroku w tym kierunku. Mówiąc słowami Neila Armstronga, byłby to mały krok dla europejskich funduszy, ale ogromny krok dla europejskiej gospodarki.
Marie-Thérèse Sanchez-Schmid
Panie Przewodniczący! Europa przechodzi obecnie kryzys: panuje kryzys finansowy, kryzys makroekonomiczny, kryzys społeczny i kryzys moralny. Obywatele postrzegają Europę jako wroga, który reguluje i narzuca drastyczne oszczędności. Nie widzą, co Unia czyni, by inwestować, wspierać wzrost, integrować osoby mające ograniczone szanse i nadrabiać nierówności w rozwoju między regionami.
Niedługo będziemy głosowali nad pakietem środków dotyczących zarządzania gospodarczego, który określa odpowiedzialne działania na rzecz zapewnienia przestrzegania paktu stabilności i wzrostu, uporządkowania finansów publicznych i przywrócenia wzrostu. Polityka spójności jest drugim filarem, na którym wzrost ten musi się opierać - wzrost zrównoważony, inteligentny i sprzyjający wzrostowi.
Zarządzanie gospodarcze i polityka spójności to dwie strony tego samego medalu i trzeba sobie uzmysłowić, że jedno nie może obyć się bez drugiego. Dlatego musimy walczyć w obronie tej polityki, w obronie jej budżetu, by przekonać państwa członkowskie, że polityka regionalna nie jest luksusem, a koniecznością.
Stawka w negocjacjach budżetu na następny okres programowania jest wysoka. Musimy w dalszym ciągu prowadzić działania na rzecz zintegrowanej i ambitnej, uproszczonej i bardziej przejrzystej, wzmagającej współpracę gospodarczą i ukierunkowanej w sposób sprawiedliwy na wszystkie regiony europejskiej polityki spójności.
W związku z tym szczególnie popieram wniosek przedstawiony w sprawozdaniu pana posła Piepera, w którym zaproponowano utworzenie pośredniej kategorii dla regionów, w których PKB utrzymuje się na poziomie 75-90 % średniej unijnej. Kategoria ta umożliwi wielu regionom borykającym się z problemami w zakresie wzrostu strukturalnego uzyskanie sprawiedliwego i wyważonego traktowania.
Ponadto, naturalnie, raz jeszcze pragnę podkreślić znaczenie rozwoju europejskiej współpracy terytorialnej. Jest ona praktycznym wyrazem słów Roberta Schumana: Europa nie powstanie od razu ani w całości; będzie powstawała przez konkretne realizacje, tworząc najpierw rzeczywistą solidarność. Słowa te były aktualne 60 lat temu i są nadal aktualne.
Georgios Stavrakakis
sprawozdawca - (EL) Panie Przewodniczący! Pragnę pogratulować sprawozdawcom ich sprawozdań, które dały nam dziś sposobność omówienia podstawowych wymiarów przyszłej polityki spójności i wyrażenie naszego stanowiska wobec nich. Chciałbym jednak odnieść się do sprawozdania pana posła Piepera, w zakresie którego byłem kontrsprawozdawcą, ponieważ określono w nim szczegółowo stanowisko Parlamentu Europejskiego w sprawie architektury potrzebnej polityce spójności po roku 2013.
Pragnę zauważyć, że główne stanowiska Parlamentu Europejskiego zostały już sformułowane i zatwierdzone przez plenum w specjalnym rozdziale rezolucji w sprawie przyszłej perspektywy finansowej Unii Europejskiej w zakresie polityki spójności. Nie pójdziemy na ustępstwa, jeżeli chodzi o te stanowiska.
Przyszła polityka spójności musi mieć odpowiedni budżet, tak by mogła być skutecznym narzędziem rozwiązywania nowych wyzwań, wspierać wszystkie regiony Unii Europejskiej, ze szczególnym uwzględnieniem, jak zwykle, regionów borykających się z największą liczbą problemów rozwojowych, w tym celów tematycznych, a jednocześnie pewnej dozy elastyczności, opierać się na uproszczonych zasadach, ujednoliconych w maksymalnym stopniu między poszczególnymi funduszami i zapewniać, by wszyscy obywatele Unii mogli czerpać korzyści z niej, nawet jeżeli mieszkają w najbardziej oddalonych częściach Unii Europejskiej, na wyspach i na terenach górskich.
Wreszcie, co się tyczy w szczególności wniosku dotyczącego stworzenia pośredniej kategorii wsparcia, co od zawsze popieram wraz z moją grupą polityczną oraz znaczną większością Parlamentu, pragnę podkreślić, że bezwzględnie zgadzam się z wyrażoną tu dziś opinią przez komisarza Hahna. Utworzenie tej kategorii jest w pełni uzasadnione i chcemy, by przyszły system wsparcia regionalnego pomagał regionom znajdującym się na tym samym poziomie rozwoju w sposób sprawiedliwy, uproszczony i przejrzysty. Uważam, że musimy wysłać wyraźny sygnał, że Unia Europejska musi wybiec myślą poza statystykę, szczególnie w dobie obecnego kryzysu gospodarczego.
Przewodniczący
Zamykam debatę łączną.
Głosowanie odbędzie się za chwilę.
(Posiedzenie zostało zawieszone o godz. 11.45 i wznowione o godz. 11.50)
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Slavi Binev
W zakres polityki spójności wchodzi między innymi poprawa otoczenia prowadzenia działalności gospodarczej. Jego zapewnienie wymaga jednak efektywnie funkcjonującego systemu sądownictwa. Odczuwalny jest brak działania ze strony władzy legislacyjnej, jeżeli chodzi o niezwykle pilne sprawy w systemie sądownictwa. Zobowiązaliśmy się wobec naszych europejskich partnerów do przeprowadzenia szeroko zakrojonych reform w tym obszarze, które umożliwią zajęcie się problemem natłoku spraw toczących się przed bułgarskimi sądami, szczególnie dotyczących korupcji na wysokim szczeblu oraz jej przejawów. Liczne negatywne oceny ze strony Komisji i europejskich sądów dotyczące reformy systemu sądownictwa i szerzącej się korupcji nie zmieniły lekceważącej postawy rządu wobec reform w tym obszarze. Dlaczego ludzie, którzy mają prawo do inicjowania zmian prawa, nie korzystają z niego, a mimo to usprawiedliwiają swoje błędy brakiem reform? Dlaczego ochrania się podwójne standardy? W czyim interesie leży odwlekanie reform? To bulwersujące, że w XXI wieku obywatele Bułgarii nie mają możliwości wnoszenia indywidualnych skarg przed Trybunałem Konstytucyjnym, czyli nie mają prawa, które jest czymś oczywistym, dajmy na to, dla Niemców. Dlaczego sędziowie tego sądu są wybierani w niezwykle wątpliwy, niejasny sposób i dlaczego nadal pozostają poważne wątpliwości dotyczącego ingerencji ze strony władzy wykonawczej?
Vilija Blinkevičiūt
na piśmie - (LT) W ramach przygotowań do nowej perspektywy finansowej po roku 2013 musimy przedstawić konkretne wnioski dotyczące perspektywy finansowej Unii Europejskiej (2014-2020) w sprawie jednolitych ram finansowych, by zapewnić realizację unijnych celów w zakresie spójności i skuteczności funduszy strukturalnych. W tym trudnym czasie, aby pokonać następstwa kryzysu finansowo-gospodarczego, mamy dobrą sposobność skorzystania z przyszłych negocjacji w sprawie kolejnych wieloletnich ram finansowych, by zapewnić bardziej efektywne zarządzanie unijnymi funduszami strukturalnymi i programami, a także ich realizację.
Komisja Europejska powinna zwiększyć pomoc techniczną przekazywaną państwom członkowskim, organom administracji regionalnej i lokalnej i organizować dla nich więcej szkoleń, tak by podnieść ich potencjał oraz poszerzyć wiedzę na temat zasad stosowanych w rozwiązywaniu problemów związanych z wdrażaniem. Dodatkowo same państwa członkowskie powinny priorytetowo traktować inwestycje w rozwijanie potencjału instytucjonalnego i uprościć przepisy administracyjne, by ograniczyć obciążenia administracyjne.
Popieram apel Parlamentu Europejskiego o to, by Komisja przygotowała europejski podręcznik wielopoziomego sprawozdania rządów i zachęcała państwa członkowskie do korzystania z niego, z uwzględnieniem szczególnych celów lokalnych i regionalnych, by rozszerzyć zakres działań w dziedzinie zarządzania polityką spójności (tzn. programowania, finansowania i wdrażania w oparciu o partnerstwa ogólnokrajowe, regionalne i lokalne) i stosować je w odniesieniu do funduszy, które zostaną uwzględnione w planowanych wspólnych ramach strategicznych, tak by zapewnić większą skuteczność wydatków publicznych.
Tamás Deutsch
na piśmie - (HU) Polityka spójności dowiodła swojej niezbędności, skuteczności i elastyczności w walce z kryzysem. Ponadto przyczynia się ona w znacznym stopniu do osiągnięcia celów strategii Europa 2020, choć należy podkreślić, że polityka spójności jest tylko jednym ze sposobów realizacji tych celów i każdy obszar polityki musi przyczyniać się w odpowiednim zakresie do sukcesu nowej unijnej strategii na rzecz wzrostu. Pragnę podkreślić fakt, że w ostatnich latach znacznie wzrósł współczynnik błędu, przy czym większość błędów wynika z działań realizowanych poza polityką spójności (np. zamówienia publiczne). Nie należy ograniczać finansowania polityki spójności, ponieważ nadal istnieją nierówności, którym da się zaradzić wyłącznie za pomocą polityki spójności. Najbardziej zubożałe regiony potrzebują więcej wsparcia, ale w zamian muszą być bardziej efektywne. Jednocześnie ważne jest, by warunki stosowane w obszarze polityki regionalnej były powiązane z obszarami, na które polityka spójności może oddziaływać, i nie należy żądać od państw członkowskich, by przeprowadzały podstawowe reformy społeczno-gospodarcze w imię warunkowości. Uproszczenie obecnego niezwykle skomplikowanego systemu regulacji, ujednolicenie interpretacji zasad i obowiązków, zapewnienie spójności otoczenia legislacyjnego i wyraźne określenie obowiązków są konieczne do zwiększenia skuteczności polityki spójności. Polityka spójności nie jest polityką pomocową; polega raczej na inwestowaniu w rozwój mniej rozwiniętych regionów, czego pozytywne konsekwencje przyniosą efekty również dla mniej zamożnych regionów w postaci zwiększenia popytu.
Filiz Hakaeva Hyusmenovа
Polityka spójności ma niezwykle ważne znaczenie dla wyeliminowania różnic między europejskimi regionami, wyjścia z kryzysu i zapewnienia inteligentnego, zrównoważonego i sprzyjającego włączeniu społecznemu wzrostu. Mimo dotychczasowych osiągnięć nadal istnieją regiony, które pozostają w tyle pod względem rozwoju. To stwarza potrzebę liczniejszych i lepiej ukierunkowanych działań na rzecz zlikwidowania zakłóceń równowagi społecznej i gospodarczej w Europie i walki z ubóstwem oraz wykluczeniem społecznym. By zwiększyć skuteczność polityki spójności, potrzeba lepszych interakcji między funduszami strukturalnymi, a także lepszej koordynacji z pozostałymi instrumentami finansowymi i pomocowymi na szczeblu krajowym. Wystarczające uelastycznienie programów operacyjnych odegrałoby również kluczową rolę w zapewnianiu, by były one jak najlepiej dostosowane do otaczających warunków. Musimy rozpocząć zmniejszanie obciążeń administracyjnych, z jakimi borykają się beneficjenci, między innymi poprzez bardziej powszechne wykorzystywanie infrastruktury e-administracji, a także wzmocnić rolę, jaką odgrywają władze lokalne i regionalne oraz partnerzy społeczno-gospodarczy. Na zakończenie pragnę podkreślić, że byśmy mogli osiągnąć rzeczywistą spójność społeczną, gospodarczą i terytorialną oraz sprawić, by każdy europejski obywatel miał dobre miejsce do życia i pracy, wysokość środków polityki spójności w następnym okresie programowania musi pozostać przynajmniej na tym samym poziomie, co w okresie bieżącym.
Tunne Kelam
na piśmie - (ET) W przyszłości polityka spójności Unii Europejskiej musi być bardziej śmiała i w większym stopniu niż dotychczas uwzględniać takie strategie makroregionalne, jak strategia dla regionu Morza Bałtyckiego i strategia rozwoju regionu Dunaju. Strategie makroregionalne są odpowiednimi narzędziami uwalniania potencjału międzynarodowego, poprawy współpracy między poszczególnymi szczeblami administracji, stosowania wspólnego podejścia do rozwiązywania wspólnych problemów, a także zwiększania regionalnej konkurencyjności oraz zdolności innowacyjnych. W trakcie przygotowywania polityki spójności na nadchodzący okres konieczne jest doprecyzowanie sposobów realizacji strategii makroregionalnych w kolejnym okresie, a także wskazanie, jaka powinna być ich rola oraz miejsce w ramach polityki spójności i jak powinny być one finansowane. Ważne jest rozpatrywanie strategii makroregionalnych w kontekście celów europejskiej spójności terytorialnej przewidzianej w Traktacie z Lizbony oraz w unijnym planie rozwoju terytorialnego na 2020 rok. Komisja Europejska musi zapewnić państwom członkowskim bardziej precyzyjne wytyczne dla państw członkowskich, między innymi poprzez wytyczenie szczegółowych kierunków działań lub wskazanie obszarów o znaczeniu makroregionalnym, takich jak, na przykład, korytarze transportu, swobodny przepływ usług i kwestie związane z ochroną środowiska. Poprzez lepsze koordynowanie istniejących mechanizmów wsparcia możliwe będzie bardziej celowe wykorzystanie unijnych funduszy strukturalnych bez potrzeby zwiększenia środków przeznaczonych na te międzyregionalne obszary współpracy. Uważam również, że niezwykle ważne jest zapewnienie dodatkowych zasobów na koordynację strategii makrogospodarczych i zwiększanie synergii współpracy. Koordynacja wymaga ciągłej poprawy i z pewnością należy zwiększyć odpowiedzialność państw członkowskich w tym obszarze.
Lena Kolarska-Bobińska
Polityka spójności jest najlepszym dowodem na solidarność, jaka istnieje w Unii Europejskiej. Polska, a szczególnie ubogie regiony jak ten, który reprezentuję - Lubelszczyzna, wykorzystały te fundusze do szybkiego rozwoju. Trudno dziś wyobrazić sobie, jak wyglądałby nasz region bez unijnego wsparcia. Szkoda, że brak jest informacji o konkretnych efektach wydatkowania środków, bo właśnie badania ewaluacyjne całego województwa wykorzystującego różne programy, a nie ewaluacja poszczególnych programów, powinny wskazywać kierunki tworzenia polityki spójności na kolejne lata.
Polityka spójności stanowi filar strategii Europa 2020, dlatego kwoty przeznaczone na wspólną politykę spójności w następnych wspólnych ramach finansowych nie powinny być niższe niż kwoty w obecnym okresie programowania. Szukamy obecnie środków na nowe cele mające zwiększyć konkurencyjność Europy. Nie powinniśmy jednak szukać ich kosztem miast i regionów. Parlament Europejski w sprawozdaniu komisji SURE i w sprawozdaniu Piepera wysłał mocny sygnał do rządów krajów członkowskich i Rady: nie ruszajcie polityki spójności.
Marian-Jean Marinescu
W swoim sprawozdaniu w sprawie przyszłej strategii dla polityki spójności po 2013 roku Parlament Europejski proponuje wyważone stanowisko, które jest korzystne dla Unii Europejskiej. Unia nadal potrzebuje zdecydowanej polityki spójności, która będzie również musiała być odpowiednio finansowana. Jednocześnie należy poprawić przepisy. Wśród innych wymagań trzeba wymienić zapewnienie projektów, które będą charakteryzowały się znaczną wartością dodaną na szczeblu europejskim, sprawiedliwością, odpowiedzialnością i zaangażowaniem ze strony państw członkowskich w oparciu o umowę z Komisją Europejską, tak by możliwe było wykorzystywanie całości alokowanych funduszy.
W okresie dekoniunktury w gospodarce potrzebne są inwestycje, by utrzymać miejsca pracy i wzmacniać rozwój. Polityka spójności jest ukierunkowana wyłącznie na inwestycje. Na najbliższy rok finansowy budżet przeznaczony na politykę spójności musi przynajmniej zostać utrzymany na dotychczasowym poziomie.
Monika Smolková
Polityka spójności po roku 2013 powinna być nadal istotnym czynnikiem w rozwoju Europy. Musi gwarantować rozwój infrastruktury i korygować nierównowagę w rozwoju między poszczególnymi regionami. Kryzys finansowy jeszcze bardziej pogłębił różnice regionalne. Europa stanęła wobec bezrobocia na dużą skalę. Obecnie, gdy liczba bezrobotnych sięgnęła 23 milionów, polityka spójności jest jedną z polityk, które mogą również przyczynić się do tworzenia nowych miejsc pracy. Zapewne ani jeden z posłów do PE nie wątpi w potrzebę kontynuowania polityki spójności po roku 2013. Zasadniczego znaczenia nabierają kwestie efektywnego wykorzystania funduszy, przejrzystości i poprawy całego procesu, a także zwrot z inwestycji. Sukcesy polityki spójności są wymierne i w znacznym stopniu dostrzegane oraz chwalone przez mieszkańców UE. Ważne jest również zapewnienie wystarczających środków na politykę spójności przy okazji zatwierdzania wieloletnich ram finansowych. Inwestycje w rozwój regionalny są inwestycjami w przyszłość oraz rozwój UE.
Zbigniew Ziobro
Realizacja celów europejskiej polityki spójności w wielu obszarach niewątpliwie podąża w dobrym kierunku, aczkolwiek już na tym etapie warto wyciągnąć wnioski z jej dotychczasowego przebiegu dla konstruowania przyszłych priorytetów europejskiej polityki spójności. Relatywnie słabe wykorzystanie środków na infrastrukturę i środowisko stwarza potrzebę dokonania przeglądu narzędzi zachęcających do podejmowania projektów w tym obszarze.
Jest to szczególnie istotne dla krajów Europy Wschodniej, w których wydatkowanie funduszy przyznanych na ten cel jest niższe w porównaniu z innymi obszarami strategicznymi. Ponadto dodatkowego wsparcia wymaga pożądana z punktu widzenia rozwoju i konwergencji europejskiej współpraca transterytorialna i przygraniczna oraz realizacja wspólnych przedsięwzięć regionów w zakresie infrastruktury i środowiska.
Kolejnym ważnym elementem jest wzmocnienie rozwoju w oparciu o małe i średnie przedsiębiorstwa. Istotna jest tutaj nie tylko stymulacja powstawania nowych podmiotów, ale stworzenie dla nich odpowiednich warunków do przetrwania na rynku. To rodzi potrzebę zwiększonej integracji zasad programu "Small Business Act” z polityką spójności. Uwzględnienie tych obszarów przy konstruowaniu strategii i polityki spójności po 2013 roku ma szansę przyczynić się do trwałego i harmonijnego rozwoju gospodarczego Unii Europejskiej.
