
Napoletano
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag het woord voor een persoonlijk feit in de zin van artikel 122 van ons Reglement, dat in dit geval een spreektijd van drie minuten toestaat. Ik zal er geen misbruik van maken.
Gisteravond heeft een Italiaans persbureau bekendgemaakt dat de heer Tajani een brief heeft gestuurd aan de Voorzitter, mevrouw Fontaine, over de interventies van de heer Barón Crespo en mijzelf tijdens het debat over de buitengewone Raad van 21 september. Om te beginnen vraag ik u te verifiëren en te laten verifiëren of de Voorzitter deze brief heeft ontvangen. Daarnaast heb ik begrepen - nog steeds via dat persbureau, want de brief heb ik niet gelezen - dat aan onze Voorzitter iets oneigenlijks wordt gevraagd, namelijk stappen te ondernemen om het Italiaanse parlement te verdedigen. Ik vraag me af welke bevoegdheden de Voorzitter van het Europees Parlement heeft voor deze stappen. Ik veronderstel daarnaast dat de voorzitters van de Italiaanse Senaat en Kamer van Afgevaardigden heel goed in staat zijn om hun instellingen te verdedigen.
Ik wil erop wijzen dat noch de heer Barón Crespo noch ondergetekende dat parlement heeft aangevallen. We hebben daarentegen iets onder de aandacht gebracht wat ons een ernstige inconsequentie lijkt, namelijk het feit dat de Italiaanse regering ter afsluiting van de buitengewone Raad in Brussel zonder voorbehoud het actieplan tegen het terrorisme heeft getekend. Ook tijdens de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken heeft ze geen bezwaar gemaakt, terwijl in Italië een wetsontwerp wordt behandeld dat de justitiële samenwerking ernstig bemoeilijkt. Dat is door vooraanstaande juristen en door de internationale pers geconstateerd, en vandaag ook door de Amerikaanse rechter Calabresi, het hoofd van het Hof van Beroep van New York: volgens hem is de koers van Italië tegengesteld aan die van de Verenigde Staten en van de gehele internationale gemeenschap.
Wij hebben in elk geval in vrijheid onze mening kenbaar gemaakt. De heer Tajani heeft in dat debat hetzelfde gedaan, want hij heeft onze argumenten aangevochten met andere argumenten. Op dit punt begrijp ik eerlijk gezegd niet wat onze Voorzitter zou moeten doen, behalve dan de prerogatieven van dit Parlement verdedigen. In artikel 2 van het Reglement wordt gegarandeerd dat de leden hun mandaat vrij uitoefenen en aangezien noch ik noch de heer Barón Crespo een gedragsregel van het Reglement heeft geschonden, denk ik dat mevrouw Fontaine niets hoeft te ondernemen. Ik vind het overigens bizar dat de heer Tajani zich beklaagt over een vermeende inmenging en daarop aan de Voorzitter vraagt hetzelfde te doen. Dat gezegd zijnde, zou ik u, mijnheer de Voorzitter, willen vragen aan mevrouw Fontaine door te geven dat we graag voor het einde van deze vergaderperiode willen weten of zij voornemens is te antwoorden op de brief van de heer Tajani en zo ja, op welke wijze.

De Voorzitter
We zullen de Voorzitter natuurlijk van uw verzoek op de hoogte brengen. Mevrouw Fontaine zal u ongetwijfeld zo snel mogelijk antwoorden.

Tajani
Mijnheer de Voorzitter, ook ik neem het woord voor een persoonlijk feit. Ik geloof niet dat de Voorzitter, mevrouw Fontaine, lessen in parlementair recht nodig heeft om te beslissen wat zij moet doen.
Ik doel op de brief die ik gisteren aan de Voorzitter heb verzonden. Persbureaus zijn niet de informatiebron hiervoor, maar de tekst van de brief die ik aan de Voorzitter heb gestuurd om haar te vragen of zij het wenselijk acht stappen te ondernemen naar aanleiding van enkele verklaringen die de voorzitter van de socialistische fractie, de heer Barón Crespo, en andere leden van diens fractie in dit Parlement hebben afgelegd. Ik geloof niet dat ik mevrouw Napoletano in deze brief heb genoemd, maar ik heb er geen problemen mee enkele van haar beweringen te weerleggen.
Het probleem is niet de inmenging van het Europees Parlement in de aangelegenheden van het Italiaanse parlement, de kwestie is dat er gisteren en eergisteren, dus vanaf het begin van de vergaderperiode, uitspraken zijn gedaan die lijken op inmenging in de aangelegenheden van het Italiaanse parlement. Wanneer namelijk herhaaldelijk wordt gevraagd of de wetten die worden aangenomen in overeenstemming zijn met de besluiten van de Raad van ministers en niemand de evaluatie van de Raad aanvecht, blijf ik erbij dat het bij het wetsvoorstel inzake internationale rogatoire commissies gaat om de verifiëring van een wet tot bekrachtiging van de overeenkomst tussen Italië en Zwitserland. Dat heb ik mevrouw Napoletano en de socialistische fractie, die deze interne Italiaanse kwestie aan de orde hadden gesteld, gisteren al gezegd. Het Italiaanse parlement is godzijdank nog soeverein, het hoeft niet in bescherming te worden genomen. De fundamentele norm van dit akkoord tussen Italië en Zwitserland betreft de tenuitvoerlegging van artikel 3 van het Europees Verdrag aangaande wederzijdse rechtshulp in strafzaken, dat door alle Europese landen in Straatsburg is ondertekend en dat in Italië sinds 1961 van kracht is. In artikel 3 wordt bepaald dat de staat die een verzoek om rechtshulp ontvangt, aan de staat waarvan het verzoek afkomstig is de originele bewijsstukken moet doen toekomen of, subsidiair, gewaarmerkte kopieën daarvan. Dat wil niet zeggen dat wij terrorisme niet bestrijden; als politieke beweging en als nationale regering, met de premier die door deze politieke beweging is geleverd, hebben wij ons altijd ingezet voor de bestrijding van terrorisme. Ik zou niet willen dat in deze Vergadering een voorstelling van zaken gegeven wordt als zou de goedkeuring van een norm waarmee artikel 3 van het Europees Verdrag aangaande wederzijdse rechtshulp in strafzaken ten uitvoer wordt gelegd, een verdrag dat door magistraten in Italië al te vaak is geschonden, een belemmering voor de bestrijding van terrorisme inhouden. Dat is niet zo. Vandaar mijn verzoek aan Voorzitter Fontaine om tussenbeide te komen, als zij dat wenselijk acht.

De Voorzitter
Wij sluiten deze kwestie.

Algemene productveiligheid
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0313/2001) van mevrouw González Álvarez, namens de delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake algemene productveiligheid (3644/2001 - C5-0298/2001 - 2000/0073(COD)).

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof niet dat ik vijf minuten nodig zal hebben.
Dit is de derde lezing in een bemiddelingsproces dat al een enige tijd aan de gang is. Ik ben blij met de dialoog tussen Raad, Commissie en Parlement, want daardoor is alles aanmerkelijk gemakkelijker geworden. Natuurlijk kan het resultaat van een bemiddeling nooit geheel naar ieders wens zijn. Het is meestal tamelijk goed, op een aantal minpunten na.
Het Europees Parlement heeft in de eerste lezing een aantal amendementen aangenomen en de Raad en de Commissie hebben daar mijns inziens belangrijke amendementen van overgenomen. Wat betreft de veiligheid van producten moet er bijvoorbeeld rekening gehouden worden met de verantwoordelijkheid van de producenten maar ook met die van de leveranciers, er moet duidelijke informatie verstrekt worden over de eventuele risico' s in de verschillende Europese talen, er moet sneller informatie uitgewisseld worden, de lidstaten moeten beter met elkaar gaan samenwerken om te voorkomen dat er toch gevaarlijke producten op de markt komen en bovendien moeten gevaarlijke producten die al op de markt gebracht zijn uit de handel genomen worden. Bovendien hebben Commissie en Raad een amendement overgenomen, al waren de Britse collega' s het daar niet helemaal mee eens, waarmee beoogd werd de Engelse liefdadigheidswinkels in de richtlijn op te nemen. Mijns inziens is hiermee een belangrijk deel van de voorstellen van het Europees Parlement overgenomen.
Maar Commissie en Raad hebben niet alle amendementen overgenomen. Daarom hebben wij in de tweede lezing slechts zeven amendementen voorgelegd, die de zaken moesten bevatten die beide instellingen niet in hun voorstellen opgenomen hadden. Deze amendementen hadden te maken met een voor ons zeer belangrijk punt, namelijk de opneming van de diensten in een voorstel dat thans door de Commissie wordt voorbereid en dat in 2003 gereed moet zijn. Dat voorstel is voor ons zeer belangrijk, omdat aan de veiligheid van diensten evenveel aandacht besteed dient te worden als aan de veiligheid van de producten in de richtlijn die wij nu herzien.
Wij moeten ook het voorzorgsbeginsel in acht nemen. Als er een gegronde verdenking bestaat dat een product niet veilig is, moet dit voorzorgsbeginsel ook daadwerkelijk toegepast worden. Nu wordt er wel veel over gepraat, maar het wordt nauwelijks toegepast. Er moet ook een onafhankelijke certificering kunnen plaatsvinden als aanvulling op de officiële certificering. Voorts is er een overeenkomst over de comitologie waarmee het Parlement het ook niet eens is, maar er is een voorstel om het Europees Parlement en de Raad voortdurend te informeren.
In de definitieve versie zijn zeker ook verschillende onderwerpen opgenomen waarover wij ons zorgen maken.
Ik wil nog wel de aandacht vragen voor een voorstel dat de Commissie zelf in een vroeg stadium heeft gedaan. Dat was het verbod op de uitvoer naar derde landen van producten die in Europa niet als veilig beschouwd worden. Dit voorstel is in het Parlement gestrand op slechts een klein aantal stemmen tegen en is daarom ook niet opgenomen in de definitieve versie. Als rapporteur moet ik zeggen dat ik me daarover misschien wel de meeste zorgen maak. We lopen volgens mij een enorm risico dat, zoals we nu al dagelijks kunnen constateren, mensen zonder enige gewetensbezwaren onveilige producten naar de Derde Wereld exporteren. Daar maak ik me grote zorgen over. We zijn met de Commissie mondeling overeengekomen dat er strenge controles moeten komen om deze praktijken te voorkomen. Het zou echter beter zijn geweest als dit ook in het voorstel opgenomen zou zijn, zodat er geen enkel risico zou bestaan dat producten die wij onveilig vinden naar de Derde Wereld worden geëxporteerd.
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het er niet mee eens dat het voorstel om de export van onveilige producten naar de Derde Wereld te verbieden niet in de richtlijn is opgenomen. Zoals ik aan het begin al zei, is de onderhavige ontwerptekst voor de Raad en de Commissie niet ideaal, en misschien ook niet voor het Parlement. Het is echter wel het resultaat van een bemiddelingsproces met een vruchtbare dialoog tussen alle instellingen. En daar ben ik zeer tevreden over.

Ebner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de interne markt kan alleen goed functioneren als we in een ruimte zonder binnengrenzen ook de juiste maatregelen treffen en de veiligheid van de consumenten garanderen. We hebben uniforme, geen verschillende beschermingsniveaus nodig. Dit voorstel is dan ook bedoeld als garantie voor deze uniforme beschermingsniveaus. De consumenten zijn de afgelopen jaren namelijk steeds onzekerder geworden, enerzijds door misleidende maatregelen, anderzijds door de - positieve - ontwikkelingen op wetenschappelijk terrein. Zo is steeds opnieuw vastgesteld dat bepaalde consumptiegoederen die in de handel waren inmiddels niet meer voldeden aan de veiligheidsnormen die overeenkomen met de stand van de wetenschap. Daarom is het des te belangrijker en noodzakelijker dat we nu over dit verslag beschikken. We moeten de rapporteur er dan ook hartelijk voor danken dat zij zich daarvoor ten volle ingezet heeft.
Het is buitengewoon belangrijk dat deze richtlijn voor producten niet van de wijze van verhandeling afhangt. Omdat ook de verkoop op afstand en het elektronische handelsverkeer erin opgenomen zijn, wordt er ook rekening gehouden met de ontwikkelingen op de markt.
De kwestie van de veiligheid van de consument betreft niet alleen kinderen en ouderen, zoals vaak benadrukt wordt. Deze veiligheid is voor iedereen van belang. Daarom is het ook zeker goed en noodzakelijk dat wij proberen te bereiken dat goederen die bij ons niet meer aan de normen voldoen en uit de handel genomen worden niet via omwegen in derde landen terechtkomen, teneinde mogelijke schadelijke gevolgen voor de gezondheid aldaar te voorkomen.
Er is een aantal punten belangrijk en een daarvan is naar mijn mening dat de handel bij deze regeling betrokken wordt. Niet alleen de overheid moet ervoor zorgen dat men zich aan deze veiligheidsvoorwaarden houdt. Ook de handelaren moeten eraan bijdragen dat het vertrouwen tussen hen en de consumenten in de toekomst weer groeit. Dat wil echter niet zeggen dat adequate controle niet nodig is. Hoe goed deze regeling ook moge zijn, als daadwerkelijke controle ontbreekt, heeft ze geen kans van slagen. Daarom zal de controle van doorslaggevend belang zijn. Daarvoor is het netwerk van toezichthoudende organen in de lidstaten nodig en wij hopen dan ook dat dit zo snel mogelijk in werking treedt.
Ik wil hier nog een laatste punt aan toevoegen: de snelheid waarmee het Europees Parlement en de Europese instellingen reageren op situaties waarin maatregelen dringend noodzakelijk zijn. Een daarvan is de consumentenbescherming, noodzakelijk geworden door de BSE-crisis, de mond- en klauwzeerepidemie en door fraude van bepaalde aard. Wij discussiëren nu al bijna een jaar over dit onderwerp en daarom moeten wij naar mijn mening stilstaan bij de vraag hoe we sneller kunnen reageren op bepaalde situaties. We kunnen ook onderzoeken hoe wij onze interne regels en de interinstitutionele regels kunnen verbeteren, maar vooral kunnen versnellen.

Whitehead
Voor diegenen onder ons die de discussies in deze bemiddelingsprocedure hebben uitgezeten, vormen de opmerkingen van de heer Ebner een welkome en positieve bijdrage aan onze overwegingen.
Zij die thuis moeten uitleggen op welke wijze dit Parlement wetgeving beïnvloedt, kunnen het tijdschema en de inhoud van de richtlijn inzake algemene productveiligheid als goed voorbeeld aanhalen. Deze procedure is relatief snel verlopen. Het vijftien maanden geleden ingediende Commissievoorstel heeft nu alle stadia doorlopen, waarbij de onderdelen van de machtsdriehoek inmiddels alledrie hun eigen, onderscheiden bijdrage hebben geleverd.
Daarbij komt dat het Parlement een goede rapporteur had. Gedurende de gehele wetgevingsprocedure heeft mevrouw González Álvarez een consequente, gedegen en zorgvuldige koers aangehouden. Zij wist wanneer ze voet bij stuk moest houden en wanneer ze water bij de wijn moest doen. Sommigen van ons hadden het gevoel dat wij nu en dan niet de winst behaalden die nodig was. Aan haar hebben wij het echter te danken dat na deze eerste stappen verdergaande en betere veranderingen mogelijk zijn.
De Raad heeft 22 van onze 31 amendementen overgenomen. Wat betreft het Verenigd Koninkrijk ben ik met name dankbaar dat duidelijk is gemaakt dat liefdadigheidswinkels en straatmarkten vrijgesteld zijn van de verplichting om informatie te verschaffen over de oorsprong van producten. Dat zou in hun geval immers teveel gevraagd zijn. Dit was niet een probleem dat in de gehele Gemeenschap speelde. In landen als de Ierse Republiek en Groot-Brittannië was het echter uiterst belangrijk. De gegeven toelichting is in dit verband zeer nuttig geweest.
Het voorzorgsbeginsel wordt nu zelf duidelijk erkend. Het heeft opmerkelijk lang geduurd voordat de andere instellingen bereid waren dit zelfs maar in de preambules op te nemen. Zij hebben dat uiteindelijk echter toch gedaan, en nu is het voorzorgsbeginsel een van de bakens aan de hand waarvan we de ontwikkeling van wetgeving inzake productveiligheid zullen volgen. Wat terugtrekking van producten en terugroepacties betreft hebben we niet zoveel succes geboekt als ik zou hebben gewild. Later zullen we op deze en andere kwesties terugkomen. Het is van belang dat ons binnen redelijk korte tijd gevraagd wordt ons te buigen over de veiligheid van diensten en voorstellen daarvoor te onderzoeken. In de huidige procedure hielden we de Commissie slechts aan een principe dat zij in theorie onderschreef, maar dat zij tegen 2003 in praktijk moet brengen.
Tegelijkertijd zullen we goed moeten onderzoeken waarom we er niet in geslaagd zijn de uitvoer van onveilige producten naar de rest van de wereld te verbieden, zoals de rapporteur gezegd heeft. Ook moeten we bekijken van welk soort veiligheidsindicaties geïmporteerde producten voorzien dienen te zijn. We hoeven maar naar het CE-merk te kijken om de tekortkomingen op dat gebied te zien. Dit was slechts één stap voorwaarts, maar wel een belangrijke stap. Mijn complimenten aan de rapporteur. Zij heeft in deze debatten beslist ons kwaliteitsmerk verdiend.

Evans, Jillian
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag persoonlijk en namens mijn fractie steun betuigen aan het verslag van het bemiddelingscomité. Mijn gelukwensen aan de rapporteur, mevrouw González Álvarez. Zij heeft uitstekend werk verricht.
Het onderhavige verslag draagt bij aan een belangrijke verbetering van de huidige wetgeving inzake productveiligheid. Het doet mij met name genoegen dat nu, op grond van het tijdig-waarschuwingssysteem, krachtiger kan worden opgetreden op communautair niveau wanneer sprake is van een ernstig risico voor de consument. Gevaarlijke producten kunnen daardoor uit de markt worden genomen. Het is van belang dat er adequate en onafhankelijke certificering plaatsvindt. Zo kan getoetst worden of aan de relevante criteria voor productveiligheid is voldaan. Daarnaast moeten producten van duidelijke etiketten voorzien worden ten behoeve van de consument.
Het is belangrijk dat de Commissie regelmatig verslag zal uitbrengen aan het Parlement. De verwijzing naar het voorzorgsbeginsel en de plicht van de desbetreffende instanties in de lidstaten om dit beginsel op alle producten toe te passen, is eveneens waardevol. Mijn fractie is van mening dat alle consumenten, zowel binnen als buiten de Europese Unie, gelijk behandeld moeten worden. Zoals de rapporteur verscheidene malen beklemtoond heeft tijdens debatten over deze richtlijn, moet veiligheid gewaarborgd worden voor alle consumenten.
Ik ben ook verheugd over het feit dat overeenstemming is bereikt over antiek- en liefdadigheidswinkels en kofferbakverkoop. Het is immers inherent aan deze verkoopkanalen dat zij geen informatie kunnen verschaffen over de tweedehandsgoederen die zij te koop aanbieden. Hun diensten zijn echter zeer waardevol. Globaal gesproken gaat het erom het juiste evenwicht te vinden: enerzijds moeten we garanderen dat producten die op de markt worden gebracht veilig zijn, anderzijds moeten we ervoor zorgen dat de daartoe voorgestelde maatregelen in de praktijk haalbaar zijn. Dit verslag slaagt er gedeeltelijk in dat evenwicht te bereiken. De consumentenorganisaties die eerdere versies van deze richtlijn met instemming hebben begroet, zullen deze versie eveneens toejuichen. In de allereerste plaats moeten wij garanderen dat consumenten beschermd worden en hun recht waarborgen om te weten welke producten gevaarlijk zijn en wat daaraan gedaan wordt. In dit verslag worden aanzienlijke verbeteringen ten opzichte van de bestaande wetgeving voorgesteld. Ik hoop dan ook dat het de steun van het Parlement krijgt.

Fiebiger
Mijnheer de Voorzitter, in de productie van consumptiegoederen is op internationaal niveau sprake van hevige concurrentie, toenemende concentratie en globalisering. Dat levert de consument grote voordelen op, maar ook nadelen. Er zijn in de Europese lidstaten vele instellingen die zich bezighouden met kwaliteitsbewaking en controle van consumptiegoederen, maar toch moeten helaas steeds meer producten uit de handel genomen worden. Het doel van dit verslag is het voorzorgsbeginsel op alle producten toe te passen. Daartoe wordt een aantal zinvolle oplossingen geïnitieerd.
Zelf ben ik ook een producent van consumptiegoederen, en ik dank de rapporteur dan ook hartelijk voor de aanzetten tot een oplossing. Het gaat immers ook om de bescherming van de producenten, niet alleen om die van de consumenten. Harmonisatie van de voorschriften voor de autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de productveiligheid zou een oplossing kunnen zijn. We zullen daarvoor een groot informatienetwerk nodig hebben. Het zou daarom zinvol zijn als we de bestaande richtlijn eerst zouden uitbreiden en na een grondige inventarisatie zouden herzien.
We kunnen de markt niet controleren; preventieve maatregelen met het oog op de veiligheid en de gezondheid zijn dan ook zeer belangrijk. Uit het verslag blijkt op vele plaatsen dat de rechten van producenten en exploitanten in de lidstaten boven de rechten van de consumenten gaan. Het doel van het verslag is daar verandering in te brengen, en daar ben ik het volledig mee eens!
Er zijn veel producten op de markt en die brengen risico' s met zich mee voor de veiligheid en de gezondheid van de consumenten. Daarom moeten we de wetgeving opnieuw gaan bekijken, en dat wordt in het verslag absoluut niet onder stoelen of banken gestoken. In het verslag staat ook duidelijk dat er een exportverbod voor gevaarlijke producten moet komen. Dit onderwerp is nog niet helemaal uitgewerkt, maar ik ga ervan uit dat we 2003 daarvoor als einddatum kunnen nemen en dat dat niet te ver weg is.

Costa, Raffaele
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik waardeer de geest waarmee vandaag, maar ook in de lange maanden voorafgaand aan dit debat, over dit thema is gediscussieerd. Dit is een van de thema' s die het meest leven bij het Europese en, ik geloof, mondiale publiek, maar ook een van de terreinen waarop Europa de beste resultaten kan bereiken. Op sommige terreinen is Europa doeltreffend opgetreden, maar heeft dit optreden geen algemene instemming gevonden bij de publieke opinie en de burgers. Op andere terreinen daarentegen, meer specifiek en sectoraal, heeft het wel instemming gevonden. Dit is een voorbeeld van een algemeen thema dat bij de burgers wel instemming heeft gevonden.
Bij het lezen van de documenten over deze procedure als geheel, zoals die zich tot vandaag heeft ontwikkeld, valt me op dat veel hoofdstukken en overwegingen, maar ook veel uitdrukkingen die verplichtingen opleggen of zullen opleggen, nogal algemeen zijn gehouden. Deze algemeenheid is overigens vrij normaal in de documenten van het Europees Parlement, de Commissie of de Raad, maar in dit geval had de tekst misschien wat explicieter kunnen zijn.
Ik heb geen problemen met de vertraging waarmee we het standpunt zoals verwoord in dit verslag hebben ingenomen, maar het gaat mij erom dat er zekerheden worden gegeven over de maatregelen, de vorm ervan, over de controles en de manier waarop die worden uitgevoerd, over de flexibiliteit en de waardigheid ervan, namelijk dat ze niet vernederend zijn voor de producent of de consument. Ik denk dat we in dit opzicht misschien wat specifieker hadden kunnen zijn en tegelijkertijd wat meer respect hadden kunnen tonen voor de rechten van de producenten en de distributeurs, natuurlijk in het belang van de consument.
Ik denk bijvoorbeeld dat uitdrukkingen als "gevaarlijk" en "ernstig risico" niet voldoende zijn, hoewel ze in een norm of verordening, nationaal of niet, zeker op hun plaats zijn. Hier gaat het echter om zeer delicate thema' s die waarschijnlijk een impact zullen hebben op het dagelijks leven van de consument, en dus op de maatschappij en de samenleving. Daarom hadden we misschien wat explicieter kunnen zijn.
Als we rekening houden met wat er over de controles is gezegd, denk ik dat de verslagen van de Commissie in de toekomst vaker dan eens per drie jaar moeten worden opgesteld. We moeten niet drie jaar wachten, om te voorkomen dat zich in de loop van deze drie jaar situaties voordoen die we daarna met specifieke maatregelen moeten verhelpen. Daarom denk ik dat we dit punt wellicht nader moeten overwegen.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, ik maak graag van deze gelegenheid gebruik om te herhalen dat de Commissie het resultaat van de bemiddeling onderschrijft. Met deze richtlijn is de bestaande richtlijn uit 1992 gemoderniseerd, versterkt en voltooid. Deze richtlijn heeft globaal ten doel een algemene verplichting op te leggen om alleen veilige producten op de markt te brengen. Daarbij is hij erop gericht te garanderen dat de gezondheid en de veiligheid van de consument voortdurend en optimaal beschermd worden in de gehele Europese Gemeenschap en dat de interne markt op de juiste wijze functioneert.
Het verbeteren van de consumentengezondheid en -veiligheid is een van de politieke prioriteiten van deze Commissie. De richtlijn die vandaag voor u ligt is onderdeel van de maatregelen waarmee wij dit doel trachten te bereiken. Nu staan wij voor de belangrijke taak ervoor te zorgen dat de nieuwe bepalingen in de praktijk ten volle effectief zullen zijn.
Laat ik tot slot nogmaals mijn waardering uitspreken voor uw steun en vertrouwen tijdens de vlotte aannemingsprocedure voor deze belangrijke richtlijn. Ik hoop dat hij in de toekomst zal worden beschouwd als het fundament van onze inspanningen om de veiligheid van de Europese burgers te waarborgen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

Armoedebestrijding (bestrijding van de belangrijkste infectieziekten)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0263/2001) van de heer Khanbhai, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over de mededelingen van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement, betreffende:
versnelde actie ter bestrijding van de belangrijkste infectieziekten in het kader van de armoedebestrijding (COM(2000) 585 - C5-0014/2001 - 2001/2006(COS)),
en
actieprogramma: versnelde actie ter bestrijding van HIV/aids, malaria en tuberculose in het kader van de armoedebestrijding (COM(2001) 96 - C5-0112/2001 - 2001/2006(COS)).

Khanbhai
Mijnheer de Voorzitter, een familie die in een plaggenhut op het platteland van Afrika woont, zonder toegang tot schoon water, elektriciteit, een ziekenhuis of een gemeenschapscentrum, is eenvoudig ten einde raad wanneer een van de familieleden aan HIV/aids, tuberculose of malaria blijkt te lijden. Er is geen kliniek in de omgeving waar de patiënt terecht kan voor een test, een diagnose en een behandeling. Zelfs al zou dat het geval zijn, dan kan hij de behandeling niet betalen. De familie van de patiënt is de wanhoop nabij, niet alleen vanwege de ziekte, maar ook omdat zij het geld voor de behandeling, het vervoer en extra voedsel bijeen moet zien te krijgen. Dit is de realiteit!
Het was derhalve mijn bedoeling een verslag te schrijven met daarin aanbevelingen ter ondersteuning van een actieprogramma dat betaalbaar en uitvoerbaar is en waarbij de arme slachtoffers van zulke infectieziekten het meest gebaat zijn. Een dergelijk verslag vereist breed overleg met collega' s uit alle fracties, de Europese Commissie, de farmaceutische industrie, VN-organisaties, NGO' s en de burgermaatschappij. Op die manier kan een consensus op basis van feiten bereikt worden. Vervolgens kunnen gepaste maatregelen getroffen worden om het probleem aan te pakken, waarbij zo efficiënt mogelijk gebruik wordt gemaakt van beperkte middelen.
Ik heb dan ook breed overleg gevoerd en ik wil alle collega' s bedanken die mij zo behulpzaam zijn geweest, met name dr. Fransen en haar team en de dienst van commissaris Nielson. Dokter Fransen heeft zelf in Afrika gewerkt en zij kon mij derhalve een schat aan gegevens verstrekken. Ik wil ook mijn collega' s van alle politieke partijen bedanken, vooral de leden van de Commissie ontwikkelingssamenwerking en andere, op aanverwante gebieden werkzame commissies. Uiteraard gaat mijn dank ook uit naar de secretariaten, die buitengewoon hulpvaardig zijn geweest.
In het verslag worden in het kader van de bestrijding van de belangrijkste infectieziekten verschillende zaken bepleit. Zo dient er een wereldwijd fonds te worden opgericht ter financiering van toegang tot geneesmiddelen en behandeling. Dit fonds zou gefinancierd moeten worden door de G8, de EU, rijke oliestaten en anderen. Tevens moet een mondiale strategie ontwikkeld worden voor een actieprogramma ter bestrijding en voorkoming van overdraagbare ziekten. In het verslag wordt eveneens voorgesteld dat de farmaceutische industrie een getrapt prijsstelsel voor medicijnen toepast om algemene beschikbaarheid van behandeling te waarborgen. De infrastructuur voor het maken van scans, het stellen van diagnoses en het behandelen en volgen van patiënten dient ondersteund te worden. Het verstrekken van medicijnen op zich is immers niet toereikend. De industrie en de particuliere sector moeten beide gestimuleerd worden - zowel financieel als juridisch - om te investeren in onderzoek en ontwikkeling van nieuwe medicijnen en vaccins. De Europese Commissie dient bij de tenuitvoerlegging van het programma nauw samen te werken met de regeringen van ontwikkelingslanden, VN-organisaties, NGO' s en de burgermaatschappij. Tot slot wordt in het verslag gepleit voor relevante wetgeving in de toekomst ter bevordering van een meer flexibele tenuitvoerlegging van de TRIPs-overeenkomst. Op die manier wordt, waar uitvoerbaar, de overdracht gestimuleerd van de technologie die nodig is voor de plaatselijke productie van essentiële medicijnen.
Er staan vier paragrafen in het verslag waarin kleine wijzigingen moeten worden aangebracht. Deze hebben te maken met vergissingen of met moeilijke uitvoerbaarheid. Met paragraaf 14 beoogde ik dat de ontwikkelingslanden geen importtarieven en belastingen voor de invoer van essentiële geneesmiddelen zouden heffen. Dat is immers nodig om een zo laag mogelijke prijs te bewerkstelligen voor geneesmiddelen ten behoeve van arme landen en de patiënten in die landen.
Ontwikkelde landen - de EU en de VS - heffen geen exportbelastingen wanneer zij geneesmiddelen uitvoeren. Paragraaf 14 bevat derhalve een fout. Ik wil graag een mondeling amendement indienen en ik hoop dat mijn collega' s dat zullen aannemen. Er zou moeten staan: "verzoekt de ontwikkelingslanden importtarieven en belastingen voor de invoer van essentiële geneesmiddelen en apparatuur af te schaffen teneinde een betere betaalbaarheid van de gezondheidszorg mogelijk te maken;" . Deze paragraaf verwijst dus eigenlijk naar importbelastingen in ontwikkelingslanden.
Ik wil ook een mondeling amendement op paragraaf 9 indienen. Graag zou ik "10%" vervangen door "een passend percentage" . Men kan immers de Europese Commissie en de Begrotingscommissie niet voorschrijven hoeveel procent zij precies moeten uitgeven. Er zijn begrotingslijnen waarover reeds overeenstemming is bereikt in andere commissies en in andere verslagen. Er moet dus staan: "een passend percentage" , in plaats van "10%" .
Ik zou eveneens een mondeling amendement willen indienen op paragraaf 20. Hopelijk zullen afgevaardigden dit steunen. Ik stel voor het tweede gedeelte te schrappen, dat begint met: "waarbinnen een verdubbeling van het budget ...." . Ook hier geldt: men kan in een verslag als dit geen vast percentage voorstellen wanneer andere commissies begrotingslijnen zijn overeengekomen en de Raad van Ministers begrotingskredieten heeft vastgesteld voor het werk van de Commissie. Dit zijn kleine wijzigingen.
Tot slot wil ik graag een toelichting geven op de duur van octrooibescherming voor geneesmiddelen, aangezien enkele collega' s daarover hun bezorgdheid hebben geuit. Het kost ongeveer 500 miljoen dollar om een nieuw geneesmiddel te onderzoeken, te testen en op de markt te brengen. Niemand zal investeren in onderzoek en ontwikkeling van geneesmiddelen voor armoedeziekten als dit bedrag niet terugverdiend kan worden. Geen enkele regering kan een dergelijke investering financieren, dus we moeten de farmaceutische industrie stimuleren dat te doen. Een octrooi is na zeven of tien jaar hoe dan ook niet meer relevant. Er worden immers nieuwe geneesmiddelen ontwikkeld en artsen wijzigen therapieën, waardoor het betreffende geneesmiddel, waarop nog steeds octrooi rust, sneller in prijs daalt. Het is de kunst om ervoor te zorgen dat er een getrapt prijsstelsel komt voor alle geneesmiddelen, zowel oude als nieuwe. Dat is ook wat ik met mijn verslag heb geprobeerd te bereiken. Daar zijn arme patiënten bij gebaat, terwijl de industrie blijft betalen voor onderzoek en ontwikkeling.
Het door mij ingediende amendement 1 heeft betrekking op dit probleem. Ik heb daarin het woord "verkorten" vervangen door "herzien" , om tegemoet te komen aan collega' s die verontrust zijn over dit onderwerp. Ik wil octrooibescherming dus niet in haar geheel verwerpen, maar verzoek om herziening van de duur ervan in de WTO. Als er redenen zijn om dit punt te amenderen, dan zij dat zo.
Ik hoop dat dit Parlement zijn volledige steun zal verbinden aan mijn verslag. Ik heb getracht te voorkomen dat het een politiek verslag werd. Het gaat over iets wat wij voor de armen moeten doen, zodat wij de wereld, en met name de armen, kunnen laten zien dat de Europese Unie zich bekommert om hun problemen en dat wij het voortouw nemen in de strijd tegen ziekte en armoede overal ter wereld.

Corbey
. Voorzitter, per jaar overlijden vijf miljoen mensen in ontwikkelingslanden aan aids, malaria en tuberculose. Eén van de redenen daarvoor is dat medicijnen in ontwikkelingslanden voor het grootste gedeelte van de bevolking onbetaalbaar zijn. En vaak zijn medicijnen al helemaal niet beschikbaar. Van de ruim 1450 nieuwe medicijnen die de afgelopen twintig jaar op de markt gebracht zijn, waren er slechts dertien bestemd voor tropische ziekten. Er is in ontwikkelingslanden een enorme behoefte aan werkzame medicijnen. Deze medicijnen bestaan niet of zijn te duur. Investeringen in tropische ziekten zijn voor farmaceutische bedrijven blijkbaar niet rendabel genoeg. Een tragischer voorbeeld van het falen van de markt is nauwelijks denkbaar. Voor de Commissie industrie, handel en onderzoek zijn deze trieste feiten aanleiding om ingrijpende maatregelen voor te stellen.
Ten eerste, een stelsel van gedifferentieerde prijzen. Geneesmiddelen moeten gratis of tegen betaalbare prijzen ter beschikking gesteld worden. Daarvoor is nodig dat herinvoer voorkomen wordt en de medewerking van de industrie is hiervoor essentieel.
Ten tweede, het gaat over de octrooien. Rapporteur Khanbhai zei dat octrooien op zich heel erg belangrijk zijn. Toch stelt de Commissie industrie voor om de patentbescherming te verkorten voor essentiële geneesmiddelen in ontwikkelingslanden. Dit is belangrijk omdat in 2005 en 2006 de TRIPS-overeenkomst geïmplementeerd moet worden in de ontwikkelingslanden. En dan ontstaan er grote problemen bij de bestrijding van aids maar ook bij tuberculose. Wanneer het stelsel van gedifferentieerde prijzen werkt, is deze maatregel overbodig. Maar voor het geval dit stelsel van gedifferentieerde prijzen niet volledig werkt, is het een belangrijk wapen in de strijd tegen de ziekte in ontwikkelingslanden.
Een derde punt is ook ontzettend van belang voor de Commissie industrie en dat is een uitgebreid Europees onderzoeksprogramma. Dit is noodzakelijk om het farmaceutische onderzoek meer af te stemmen op de behoeften. Dus meer onderzoek naar en investeringen in tropische ziekten maar ook investeren in middelen die in ontwikkelingslanden gebruikt kunnen worden. Middelen die bijvoorbeeld buiten de koelkast houdbaar zijn.
Samenwerking met de ontwikkelingslanden is essentieel en een forse verhoging van het budget hoort hierbij. Ik dank de rapporteur voor zijn samenwerking en voor zijn bereidheid te luisteren naar andere commissies.

Wijkman
Mijnheer de Voorzitter, het initiatief dat de Commissie vorig jaar heeft genomen om het voortouw te nemen bij de inspanningen om de verspreiding van HIV, malaria en tuberculose te bestrijden, kwam geen dag te vroeg - integendeel. De internationale samenleving had de HIV-epidemie al veel eerder serieus moeten nemen en had over het algemeen veel grotere inspanningen moeten leveren om door onderzoek en preventieve maatregelen de verspreiding van vooral malaria te temperen.
Er heeft lange tijd een schreeuwend gebrek aan middelen bestaan, vooral op onderzoeksgebied. Initiatieven zoals die van Bill Gates juichen wij uiteraard toe, maar dit soort preventieve inspanningen kan en mag niet afhankelijk zijn van de inzet van individuele personen. Het is in de eerste plaats een taak voor de overheid.
Mijnheer de Voorzitter, de onderhavige resolutie vormt the Parliament' s response, enigszins verlaat, op het initiatief dat de Commissie vorig jaar heeft genomen. De resolutie moet gezien worden in de context van ons huidige werk aan de begroting van volgend jaar, waarin wij voorstellen om in elk geval voorlopig aanzienlijk meer geld uit te trekken dan wordt voorgesteld door de Commissie en de Raad. Volgens ons is er meer capaciteit binnen de Commissie nodig als men een leidende rol op dit gebied wil spelen. Er is ook meer geld nodig voor operationele acties.
De situatie op het gebied van de onderhavige ziektes is uiterst kritiek. Er zijn meer middelen nodig, maar er zijn ook andere, innovatieve vormen van samenwerking nodig - vooral tussen de overheidsector en de particuliere sector. Wij moeten ervoor zorgen dat er stimulansen uitgaan om meer onderzoek te doen. Partnerschappen tussen de overheidssector en de particuliere sector zijn belangrijk, maar natuurlijk ook partnerschappen met niet-gouvernementele organisaties. Ik hoop dat de Commissie, en vooral commissaris Poul Nielson, deze resolutie - evenals onze inspanningen in ander verband om meer begrotingsmiddelen vrij te maken - zal opvatten als een stimulans en een steun voor de Commissie bij het spelen van een leidende rol in de strijd tegen HIV, malaria en tuberculose, die wij allen, zo neem ik aan, zo belangrijk vinden.

Carlotti
Beste collega' s, we kunnen heel tevreden zijn met het verslag-Khanbhai. Dit verslag vertegenwoordigt een afgewogen compromis tussen de verschillende fracties, en ik wil de rapporteur met dat resultaat gelukwensen. In dit verslag worden twee aspecten van een bewustwordingsproces belicht: allereerst met betrekking tot de omvang van het probleem en vervolgens ten aanzien van de vraag hoeveel middelen - geld, mensen - er zullen moeten worden ingezet om er iets aan te kunnen doen. Zo kunnen we voortgang boeken bij deze discussie, die voor het overleven van een deel van de planeet van fundamenteel belang zal blijken te zijn. Bovendien is nu duidelijk wat op een aantal cruciale vlakken de betekenis van onze instelling is. We moeten er als Parlement voor zorgen dat er beduidend meer middelen worden vrijgemaakt voor de verbetering van de gezondheidszorg in de ontwikkelingslanden. Ook voor de bestrijding van overdraagbare ziekten moet meer geld beschikbaar worden gesteld. We moeten preventie en behandeling niet langer als elkaars tegengestelden zien: het zijn twee complementaire aspecten in de bestrijding van ziekten. Daarnaast moeten we bijdragen tot de ontwikkeling van een nieuw concept voor gezondheidszorg. We moeten die zorg gaan beschouwen als een openbare dienst op wereldniveau. En dan moeten we ook eens goed kijken naar de vrijwaringsclausules in de TRIPs-overeenkomsten inzake intellectuele eigendom. In het debat over de toegankelijkheid van de behandeling staat de prijs van medicamenten immers centraal. Onderzoek en ontwikkeling moeten gestimuleerd worden, en daarbij moet bijzondere aandacht uitgaan naar ziekten die vooral het Zuiden teisteren. Ook de vergeten ziekten moeten weer aandacht krijgen.
Het standpunt van het Europees Parlement is nu niet alleen duidelijk en samenhangend, maar ook, en vooral, billijk en rechtvaardig. Je krijgt het gevoel dat we nu eindelijk de juiste vragen beginnen te stellen. Het is dan zaak om op die vragen goede antwoorden te vinden. In de onmiddellijke toekomst zijn er twee gebieden waarop we ons zeker moeten laten gelden. Ik noem in de eerste plaats de interpretatie van de overeenkomsten op het gebied van de intellectuele eigendom - die moet in ruimere mate tegemoetkomen aan de behoeften van de gezondheidszorg in de ontwikkelingslanden. De mentaliteit is daar rijp voor. Het intrekken van de tegen Zuid-Afrika en Brazilië ingezette gerechtelijke procedures vormt daar het bewijs van. Maar dan blijven er nog talloze onduidelijkheden over. De in Doha te houden vierde Ministeriële Conferentie van de Wereldhandelsorganisatie moet verder gaan, en officiële voorstellen doen om te garanderen dat er werkelijk een beroep kan worden gedaan op de in de TRIPs-overeenkomsten opgenomen vrijwaringsclausules. En dat moet dan gelden voor alle onderdelen van die overeenkomsten. Als er verplichte licenties worden uitgegeven, moet het toegestaan worden dat de medicijnen in kwestie in derde landen worden geproduceerd. De conferentie moet dat bevestigen.
Het tweede front waarop we op korte termijn gunstige ontwikkelingen kunnen verwachten is het Wereldaids- en gezondheidsfonds zoals dat in New York en Genua in het leven is geroepen. Er is voor dat doel een werkgroep samengesteld en die zal de eerstvolgende dagen met voorstellen komen. Het principe is in ieder geval aanvaard. We moeten er echter op aandringen dat dit fonds binnen een paar weken begint te functioneren, om er zo voor te zorgen dat zieken zo snel mogelijk zorg kunnen ontvangen. Daarnaast moeten we ervoor zorgen dat het statuut en de procedures van dit fonds billijk zijn. Wat houdt dat precies in? Dat het fonds vóór de streefdatum - 15 december - operationeel is, zodat de Commissie de bijdrage voor dit fonds in de begroting voor 2001 kan opnemen. Bij de uiteindelijke structuur van dit fonds en de wijze waarop de organen samengesteld zijn moet worden uitgegaan van een gelijk aantal vertegenwoordigers - NGO' s - uit het Noorden en het Zuiden. Dat betekent ook, dames en heren, mijnheer de commissaris, dat er duidelijkheid moet komen over de bijdrage van de Europese Unie. De Unie heeft in Genua bij monde van Romano Prodi beloofd 120 miljoen euro bij te dragen aan het Wereldgezondheidsfonds. Dat bedrag is echter nog niet als begrotingspost vastgelegd. De Commissie moet ons vandaag nog de garantie geven dat dit bedrag hetzelfde blijft, en dat het niet verrekend zal worden met andere voor ontwikkeling toegezegde kredieten. Bovendien moet duidelijk zijn dat het om een jaarlijkse bijdrage gaat, en dat dit bedrag vanaf 2002 als een aparte begrotingslijn in de begroting wordt opgenomen. Ik dank u voor het verschaffen van deze gegevens.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, wat er op 11 september gebeurd is, maakt de noodzaak van ontwikkelingshulp niet geringer - integendeel. Er is aanleiding alle EU-landen op te roepen hun in Göteborg gedane beloften na te komen om tot de toegezegde 0,7 procent te komen. De EU is weliswaar het grootste donorgebied ter wereld, maar dat zegt niet zozeer iets over onze inzet als wel over de tekortkomingen van de anderen. In dat verband zou men kunnen zeggen - ook al moeten we de VS op dit moment niet bekritiseren, maar blijven steunen - dat de rol van de VS in dit opzicht niet bepaald positief is geweest, om het eufemistisch uit te drukken. Er is sprake van zowel achterstallige contributie aan de VN als onvoldoende ontwikkelingshulp. De kwestie van de contributie aan de VN is nu geregeld en we mogen hopen dat dat ook voor de ontwikkelingshulp zal gelden. Voorkomen is immers beter dan genezen, en ontwikkelingshulp is een zaak van voorkomen. Het is treurig dat het toekennen van gelden aan militaire systemen zo eenvoudig is, terwijl dat bij ontwikkelingshulp, de preventieve werkzaamheden, zo lastig is. We moeten ons realiseren dat er in de wereld waarin we tegenwoordig leven, waarin ook de allerarmsten over tv-kanalen beschikken, grote verschillen bestaan. In feite kan men zich erover verbazen dat daarop in de ontwikkelingslanden niet heftiger gereageerd wordt. Het lijdt geen twijfel dat het vluchtelingenschip waarover we afgelopen zomer hebben kunnen vernemen slechts het eerste kleine voorteken is van wat ons te wachten staat.
Na deze inleiding wil ik overgaan tot het verslag van de rapporteur en deze bedanken voor het vele werk dat hij hiervan heeft gemaakt. In een groot aantal ontwikkelingslanden heerst, zacht uitgedrukt, een crisisachtige situatie. Daarom zijn er geweldige inspanningen nodig, zowel ten aanzien van HIV/aids als ten aanzien van tuberculose en malaria. Mocht men al in dubio hebben gestaan over de vraag of men dit probleem simpelweg aan het particuliere bedrijfsleven kan overlaten, dan kan er na de discussie van de afgelopen jaren geen twijfel meer over bestaan dat publieke inspanningen noodzakelijk zijn, ook van de zijde van de donorlanden. We kunnen dit niet aan de vrije markt overlaten. Eigenlijk was het enigszins beschamend om deze zaak te bespreken, en het is dan ook des te verheugender dat de EU nu iets heeft ondernomen op dit terrein en onder meer een vrije besteding van de middelen heeft doorgevoerd, dat wil zeggen dat de ontwikkelingslanden daar kunnen kopen waar het het beste en het goedkoopste is. We moeten ons niet alleen concentreren op medicijnen, uiteraard moeten we ons ook richten op herstructureringen. Het is ongelooflijk belangrijk dat we garanderen dat hulp tot zelfhulp wordt, zodat we systemen opbouwen waarvoor de ontwikkelingslanden zelf kunnen instaan, die ze bovenal zelf kunnen hanteren, ook wanneer wij ze niet bijstaan. Zowel medicijnen als structuren zijn in dit opzicht noodzakelijk, en ik wil er dan ook sterk op aandringen dat we grote inspanningen blijven leveren om voor de ontwikkelingslanden hulp tot zelfhulp te maken.

Rod
Mijnheer de Voorzitter, in de ontwikkelingslanden sterven miljoenen mensen, en daarom is het voorstel van de Commissie voor een actieprogramma ter bestrijding van overdraagbare ziekten in deze landen een zinvol initiatief, dat internationaal zal bijdragen tot de erkenning van het recht op gezondheidszorg. Als de Europese Unie de ambitie koestert in deze discussie een belangrijke rol te spelen en met haar acties werkelijk iets te bereiken, dan moet openbare gezondheidszorg een prioriteit worden binnen het kader van de samenwerking met de ontwikkelingslanden. Daarom verzetten wij ons tegen de twee mondelinge amendementen van de rapporteur. Dat is jammer, want we hebben tot nu toe goed met de heer Khanbhai kunnen samenwerken. De bedoeling is steeds geweest om de aanvankelijke resolutie zo sterk mogelijk te formuleren, en bij de stemming in de Commissie ontwikkelingssamenwerking is steeds een brede consensus mogelijk gebleken. Bovendien heeft de mediabelangstelling voor de processen die de farmaceutische industrie en de Verenigde Staten hebben aangespannen tegen Zuid-Afrika en Brazilië - landen die generieke medicijnen tegen aids invoeren dan wel produceren - duidelijk gemaakt welke economische belangen hier op het spel staan. Dat heeft de Europese Unie ertoe aangezet de zijde van de armen te kiezen, opdat deze toegang kunnen krijgen tot medische verzorging. Het is heel zinvol om met één programma de strijd aan te gaan met malaria, tuberculose en aids, maar we moeten er ons wel van bewust blijven dat het om drie verschillende ziekten gaat. Voor tuberculose bestaat reeds een vaccin, maar dat is niet erg efficiënt, omdat de bacillen er steeds vaker resistent tegen blijken te zijn. Tegen malaria bestaat geen vaccin, en de medicijnen die ertegen ontwikkeld zijn mogen goedkoop zijn, ze zijn niet erg efficiënt, omdat ook hier de resistentie van de ziekteverwekker gestaag toeneemt. Er bestaat geen vaccin tegen aids, en behandeling tegen deze ziekte is niet weggelegd voor de arme landen in het Zuiden, aangezien de farmaceutische industrie zich met octrooien beschermt en de prijzen van de medicijnen exorbitant hoog houdt.
We betreuren het dat in de mededeling van de Commissie niet gerept wordt over ziekten als filariose, trypanosomiasis, ebola of allerhande soorten diarree, terwijl deze ziekten toch steeds meer slachtoffers maken.
Als we deze ziekten op efficiënte en coherente wijze willen bestrijden moeten we voor elke aandoening een aparte oplossing formuleren, maar die maatregelen wel op een aantal niveaus op elkaar laten ingrijpen.
Ter preventie moeten allereerst educatieve informatiecampagnes worden opgezet, en die moeten vooral gericht zijn op kwetsbare doelgroepen, zoals vrouwen en jongeren. Bij deze campagnes moeten mensen worden ingeschakeld die ter plaatse aanzien genieten. Voor de preventie van aids moet het gebruik van condooms worden gestimuleerd. Dat maakt deel uit van de openbare gezondheidszorg. De beste preventie ligt nog altijd besloten in het garanderen van goede huisvesting, werk, voeding en hygiëne. Dat valt dus behalve onder het ontwikkelingsbeleid als geheel ook onder al die communautaire beleidsterreinen die mede gericht zijn op de verbetering van de volksgezondheid.
Zo moeten we ook in algemenere zin stilstaan bij het milieu. De aanleg van dammen heeft het oppervlak van stilstaande wateren doen toenemen, en daarmee ook de incidentie van parasitaire ziekten.
Ten tweede moeten we de structuur van de gezondheidszorg verbeteren en waar nodig uit het niets opbouwen. Er moet vervolgens personeel worden opgeleid voor de detectie van ziekten, de diagnose, de behandeling en de nazorg. De ontwikkelingssteun van de Europese Gemeenschap moet zich vooral richten op de diensten voor gezondheidszorg - en dan zeker als het gaat om steun van het EOF. Deze diensten zijn te lang verwaarloosd, als gevolg van de uit de herstructurering voortvloeiende budgettaire restricties. De lokale NGO' s voor de gezondheidszorg moeten over middelen kunnen beschikken om hun dagelijkse activiteiten op het gebied van preventie en ziekenzorg te kunnen ontwikkelen. Zij moeten daarom ook betrokken worden bij de uitwerking van actieprogramma' s en opgenomen worden in de voor de volksgezondheid ontwikkelde acties.
Ten derde wil ik opmerken dat iedereen toegang tot behandeling moet krijgen. Dat betekent dat mensen in de ontwikkelingslanden medicijnen tegen kostprijs moeten kunnen kopen. Men zou die landen ook licenties kunnen verschaffen om zelf generieke medicijnen te gaan produceren. Uiteindelijk kan alleen een lokale of regionale farmaceutische industrie de volkeren in het Zuiden bevrijden uit de greep van de multinationale ondernemingen die nu de prijzen van de medicijnen vaststellen.
De TRIPs-overeenkomsten moeten zodanig geïnterpreteerd worden dat de ontwikkelingslanden in noodgevallen het recht krijgen om verplichte licenties af te dwingen. De farmaceutische industrie moet de mensenrechten dus respecteren. Na de druk die de afgelopen maanden door de media op de industrie is uitgeoefend heeft een aantal bedrijven beloofd de prijzen te verlagen. Maar dit zijn ad-hocmaatregelen, voor een beperkt aantal producten, in een beperkt aantal landen, en voor een beperkte duur. Bovendien blijft de industrie zich verzetten tegen verplichte licenties. Deze weigering vormt voor ons een reden om de geldigheidsduur van octrooien opnieuw te bezien. Men kan zich afvragen of de beperking van die duur het onderzoek niet zou kunnen stimuleren.
Ten vierde wil ik erop wijzen dat het onderzoek nieuw leven moet worden ingeblazen. Dat is essentieel. Er moeten nieuwe, efficiëntere behandelingswijzen worden gevonden, zowel preventief als curatief, en deze moeten beter worden afgestemd op de lokale bevolking. Voor dat doel zou een internationaal onderzoekscentrum moeten worden opgezet voor ziekten uit het Zuiden, gefinancierd met zowel openbare als particuliere middelen. Zo' n centrum zou het onderzoek loskoppelen van de strikt commerciële doelstellingen van bepaalde ondernemingen.
Ten slotte, we weten allemaal dat de bevolking van het Zuiden, die nu sterft aan deze ziekten, al heel lang op onze hulp wacht. Dat is eigenlijk het belangrijkste punt. Ik geloof dat het aan ons is de structuren te ontwikkelen. Bijna alle hier genoemde overwegingen komen ook naar voren in het verslag van de heer Khanbhai. Daarom vragen we u voor dit verslag te stemmen, en wij hopen dat al hetgeen erin betoogd wordt nu eens geen dode letter zal blijken te zijn. De bevolking van het Zuiden heeft ons nodig.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, zoals ook heel duidelijk in het verslag-Khanbhai te lezen staat, sterven er jaarlijks vijf miljoen mensen aan deze drie besmettelijke ziekten en sterven er tienduizend mensen per dag in Afrika. Dat is toch een verborgen vorm van volkerenmoord, waarvan nauwelijks melding wordt gemaakt in de internationale pers.
Mijns inziens bevat het verslag een aantal voorstellen die zeer goed zijn. We kunnen dit sterftecijfer niet omlaag brengen als we geen rekening houden met de basisgezondheidszorg in elk van die landen en als er geen rekening wordt gehouden, zoals verschillende collega' s gezegd hebben, met de toegang tot de behandeling en de geneesmiddelen voor deze ziekten, zoals thans het geval is. Daarom vinden wij het voorstel voor een actieplan van de Commissie en ook het voorstel om een bijdrage te leveren aan een wereldwijd fonds voor de strijd tegen deze ziekten uitstekend.
We moeten echter dieper op de oorzaken ingaan. De rapporteur geeft in paragraaf 13 van de ontwerpresolutie aan dat deze landen in onvoldoende mate openbare middelen kunnen inzetten, omdat ze soms structurele aanpassingen moeten doorvoeren. Daardoor komen ze in een neerwaartse spiraal terecht, want als er niet voldoende middelen zijn voor de basisgezondheidszorg waarmee de levenskwaliteit van de mensen verbeterd kan worden, zodat ze thuis kunnen wonen, voldoende te eten hebben en werk hebben, kunnen deze ziektes niet uitgeroeid worden. Door deze neerwaartse spiraal verkeert een aanzienlijk deel van de bevolking in de derdewereldlanden in deze situatie.
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens vormen preventie, een betere levenskwaliteit voor de bevolking, toegang tot geneesmiddelen en toegang tot basisgezondheidszorg, zoals in het verslag wordt voorgesteld, de sleutel tot een oplossing.
De rapporteur zegt ook heel duidelijk dat we de ontwikkelingshulp moeten uitbreiden. De Verenigde Naties deden 20 jaar geleden het voorstel om 0,7 procent van het BBP aan ontwikkelingshulp te besteden. Er zijn op dit moment echter maar een paar Noord-Europese landen die dat percentage halen. De meeste Europese landen halen die 0,7 procent niet. Een aantal landen, zoals Spanje, haalt niet eens 0,25 procent. Dat is zeer betreurenswaardig, omdat deze ontwikkelingshulp onontbeerlijk is voor de toegang van de bevolking tot de basisgezondheidszorg.
Mijnheer de Voorzitter, tot slot wil ik erop wijzen dat de deelname van vrouwen de werking van die programma' s versterkt. Als lid van de delegatie van het Parlement voor de betrekkingen met de landen in Midden-Amerika en Mexico heb ik projecten bezocht die de Europese Unie financiert. Ik kon met eigen ogen zien dat de deelname van inheemse vrouwen de projecten versterkte, want vrouwen kunnen hun dochters en vriendinnen doorgeven wat ze zelf hebben geleerd. Daarom is de deelname van vrouwen aan dergelijke projecten om ziektes te bestrijden van fundamenteel belang.

Sandbæk
Mijnheer de Voorzitter, het is al een jaar geleden dat ik heb deelgenomen aan de rondetafelconferentie van 29 september, waarbij iedereen het erover eens was dat haast geboden was bij het behalen van concrete resultaten bij de bestrijding van infectieziekten, maar sindsdien is er in grote lijnen niets gebeurd. De Commissie heeft het recht van arme landen op de uitgifte van verplichte licenties erkend, maar wat is de Commissie van plan te ondernemen om de noodzakelijke overdracht van technologie te realiseren, zodat de arme landen hun eigen medicamenten kunnen produceren? Waarom hebben we nog geen initiatieven kunnen begroeten, die behelzen dat Afrikaanse technici in Afrikaanse fabrieken medicamenten tegen tuberculose, malaria en HIV kunnen produceren? Financieel gezien is het mogelijk. Er zijn geen enorme investeringen nodig om de lokale productie op te starten. Men zou zich tenslotte kunnen voorstellen dat de noodzakelijke overdracht van technologie zou kunnen plaatsvinden door mensen die werkzaam zijn in de medische sector in de EU enkele jaren in een ontwikkelingsland te laten doorbrengen in het kader van programma' s voor een dergelijke technologieoverdracht.
Het is absoluut noodzakelijk de competentie van artsen, wetenschappers, verpleegkundigen en technici in de armste landen te vergroten. Ze moeten worden betrokken bij onderzoek en ontwikkeling. Niet op Europese conferenties, waar ze een dagvergoeding kunnen krijgen, maar door de instellingen waar ze werken te voorzien van uitrusting, training en communicatiemiddelen, zodat deze goedopgeleide mensen, die onder ongelooflijk moeilijke omstandigheden werken, gemotiveerd worden in hun eigen land te blijven. Er zijn nu vijf malariavaccins ontwikkeld. Een stap van een geweldige importantie, in ogenschouw genomen het feit dat malaria de ziekte is die de meeste mensen treft. En wat doet de EU? Ja, we hebben plannen voor het oprichten van een Europees platform om vaccins te testen, zelfs nu er al een volledig ingericht Afrikaans platform bestaat. Zou het niet logisch zijn, dat vaccins in Afrika door de Afrikanen getest worden, of zijn ze slechts goed genoeg om proefpersonen te leveren voor Europese wetenschappers?
Laten we het oprichten van zo' n European Clinical Trials Platform helemaal uit ons hoofd zetten en in plaats daarvan het pan-Afrikaanse netwerk AMVTN steunen, dat op het punt staat te worden omgezet in een stichting. Dat spaart veel tijd en daardoor zullen miljoenen mensenlevens gered worden.. Het bespaart ook geld en het toont aan, dat wij het recht van andere mensen erkennen om hun lot in eigen hand te nemen. Tevens zal het leiden tot de noodzakelijke overdracht van technologie. Het zou een fantastische eerste stap zijn op weg naar concreet handelen. We hebben genoeg mooie, loze woorden gehoord. Tot slot wil ik graag de heer Khanbai bedanken.

Martelli
Mijnheer de Voorzitter, ondanks de mondiale groei van de laatste decennia is de vooruitgang nog steeds niet voldoende en nog steeds ongelijk verdeeld. Armoede en onrecht, schrikbarende omstandigheden, zowel vanuit sociaal als vanuit hygiënisch oogpunt, zijn nog steeds bittere werkelijkheid voor veel ontwikkelingslanden.
Maar liefst 30 procent van de wereldbevolking leeft in extreme armoede, een situatie die nog wordt verergerd door de aanhoudende demografische groei en door onvoldoende, zelfs afnemende steun, assistentie en ontwikkelingssamenwerking. Europa vormt een betrekkelijke uitzondering, maar dat is niet voldoende om een mondiale negatieve trend te corrigeren.
In de ontwikkelingslanden dreigt het gevaar van een terugval door nieuwe problemen, zoals urbanisatie, bederf en vervuiling van het milieu, plaatselijke oorlogen en de gesel van aids, gecombineerd met de terugkeer van malaria en tbc, die we tot voor kort voor ondenkbaar hielden.
In het algemeen wantrouw ik de statistieken. Zelfs de verschillende directoraten-generaal van de Commissie hanteren verschillende statistieken, zoals we hebben kunnen constateren, en niet zelden lijken ze gekleurd door ideologische vooroordelen. Niettemin is de afstand tussen de armste en de rijkste landen zonder twijfel groter geworden door de explosieve groei van de rijkste landen.
Onder de armoede-indicatoren springen de statistieken over vrouwen eruit: de meerderheid van de armen, de armsten van de armen zijn vrouwen, evenals de meerderheid van de analfabeten. Vrouwen werken nog steeds meer, maar verdienen en tellen minder.
De samenhang tussen armoede, ziekten, analfabetisme en demografische groei valt moeilijk te ontkennen of te onderschatten; de statistieken over vrouwen, het lijden van vrouwen, de verschillen tussen de geslachten zijn de duidelijkste aanwijzing voor deze samenhang.
Juist over het bevolkingsvraagstuk wordt in de verslagen van de Commissie en van het Parlement echter nogal weinig, om niet te zeggen helemaal niets gezegd. De verslagen concentreren zich op de bestrijding van aids, malaria en tuberculose en staan vol geavanceerde analyses en hervormingsvoorstellen, waarschijnlijk nuttig voor de verbetering van onze interventies tegen de armoede, vooral op het punt van geneesmiddelen en hygiënische voorzieningen. Er wordt echter geen aandacht besteed aan de vraag hoe een doeltreffender bevolkingspolitiek eruit zou moeten zien, een gezonde en duurzame vruchtbaarheidspolitiek, vrij en bewust moederschap, alsof dit thema ons niet meer interesseert. Dit is echter nog steeds het cruciale probleem.
Laten we de feiten eens in ogenschouw nemen: in absolute aantallen zijn nog nooit zoveel personen aan de armoede ontkomen als in deze jaren. Toch zijn er nu, door de aanhoudende demografische groei, meer armen op de wereld dan ooit tevoren. Sinds het einde van de negentiende eeuw is de wereldbevolking verviervoudigd, van anderhalf miljard naar zes miljard personen. De groei was het grootst in Azië, India, China, Indochina en vooral in Indonesië.
In de rijke landen daarentegen is de groei zo langzamerhand tot stilstand gekomen, maar het evenwicht dat is ontstaan is het gevolg van de toename van de gemiddelde levensduur, die de lage geboortecijfers compenseert.
Afrika heeft op zijn beurt zijn demografische explosie gehad, voornamelijk als gevolg van de terugdringing van de kindersterfte. Deze trend lijkt nu wat minder geprononceerd, maar niet dankzij een succesvolle bevolkingspolitiek, maar als gevolg van epidemieën, vooral aids, tbc en malaria, zoals gezegd. Afrika houdt ons bezig en raakt ons, maar Afrika is niet de wereld, en ook binnen Afrika zijn er verschillen. Meer dan in andere werelddelen is in Afrika een bevolkingspolitiek nodig die meer rekening houdt met de situatie van de vrouw.
In de rest van de wereld, niet alleen in de rijke landen, is de demografische groei in vergelijking met de laatste decennia afgenomen, maar als we verder kijken, moeten we constateren dat het geboortecijfer is gedaald en dat de gemiddelde levensduur tegelijkertijd is toegenomen, dat de bevolking dus blijft groeien en in het algemeen blijft vergrijzen, en dat enkele regio' s en plaatsen overbevolkt zijn.
Kortom, een doeltreffender bestrijding van de armoede kan niet om het thema bevolkingspolitiek heen. Dat is op zijn beurt een kwestie van economische en culturele groei, maar niet zonder gerichte instrumenten en passende ervaringen op het terrein van preventie en contraceptie. Nog nooit in de geschiedenis is er zoveel groei en zoveel armoede geweest. De ervaring leert dat dweilen met de kraan open geen zin heeft.

Korhola
Mijnheer de Voorzitter, collega Khanbhai heeft een evenwichtig verslag opgesteld en de daarin opgenomen voorstellen kunnen gerust worden gesteund. Het verslag brengt concreet de drie-eenheid armoede, gezondheid en onderwijs naar voren, waarvan geen enkel onderdeel weggelaten kan worden zonder dat de maatregelen voor de andere twee hun kracht verliezen. Armoede wordt soms vergeleken met oorlog, die ook mensen gevangen neemt en doodt. Het enige verschil is dat de door armoede veroorzaakte dood zich langzaam voltrekt en dat het slachtoffer zelf als schuldige wordt bestempeld.
Ik wil onze lidstaten dan ook herinneren aan ons doel van 0,7 procent, zodat onze eisen aan de farmaceutische industrie met betrekking tot onbaatzuchtigheid geloofwaardig zullen zijn. Ik steun vooral het oprichten van een wereldwijd fonds voor overdraagbare ziekten en het invoeren van verplichte licenties, waarmee de verkrijgbaarheid van geneesmiddelen verbeterd wordt. Beide vereisen veel initiatieven van de Europese Unie en voor een succesvolle uitvoering daarvan is welwillendheid bij de belangrijkste mondiale autoriteiten en instellingen nodig.
Bij alle maatregelen moet men echter beseffen dat zonder een goed functionerende basisgezondheidszorg geen enkele andere ontwikkeling mogelijk is. Een goede basisgezondheid beschermt op zich al tegen gevaarlijke infecties, en een vroegtijdige waarneming en bestrijding van infecties wordt gemakkelijker als er voor de basisgezondheid is gezorgd. Men mag ook niet vergeten welke rol de mentaliteit van de mensen speelt: als zelfs de basisgezondheidszorg niet functioneert, ontstaat er een houding van onverschilligheid, en in een dergelijke situatie kan men van mensen niet eisen dat ze de infectierisico's serieus nemen die na jaren mogelijk een dodelijke ziekte veroorzaken. Ook al hebben wij zeer beangstigende vooruitzichten wat infectieziekten betreft en ook al voelen we bijgevolg een spontane behoefte om speciale maatregelen te nemen, die maatregelen mogen nooit ten koste gaan van de basisgezondheidszorg.
Men kan dus met recht zeggen dat de Europese steun voor de basisgezondheidszorg lange tijd volstrekt onvoldoende is geweest. Het verdubbelen van de Europese financiële steun voor de basisgezondheidszorg kan men daarom voor alle andere doelstellingen als een essentiële zaak beschouwen. Men mag niet voorbijgaan aan het commitment inzake garanties voor algemene en gelijke toegang tot de basisgezondheidszorg dat is uitgesproken tijdens de sociale Top van Kopenhagen.

Kinnock
Mijnheer de Voorzitter, zowel de Commissiemededeling als het verslag van de heer Khanbhai verdient lof. Over een paar weken zal toegang tot medicijnen een hoofdthema zijn in Doha, om de eenvoudige reden dat ontwikkelingslanden zich enorm benadeeld voelen door regels die universeel worden toegepast, zelfs al zijn landen economisch en institutioneel niet even sterk. Zij zullen een krachtige oproep doen om de TRIPs-overeenkomst eerlijk in praktijk te brengen. De aandacht van de wereld zal derhalve sterk gericht zijn op de rol van farmaceutische ondernemingen in de HIV/aids-ramp.
In Afrika ten zuiden van de Sahara leven 25 miljoen mensen met HIV/aids. Slechts 0,1 procent daarvan heeft toegang tot levensreddende geneesmiddelen of zelfs maar tot medicijnen tegen opportunistische infecties als meningitis, resistente diarree, mondspruw en andere infectieziekten. Er bestaan nu alternatieven - goedkope kopieën van levensreddende medicijnen. In Brazilië, Thailand en India maakt de wet het mogelijk octrooien op geneesmiddelen te negeren. Zo brengen bedrijven in India een geneesmiddel tegen resistente diarree op de markt voor 1,8 procent van de prijs die daarvoor in Pakistan gevraagd wordt, waar alleen de gepatenteerde versie te koop is. Vier jaar geleden liet Brazilië de octrooirechten op medicijnen tegen HIV vervallen en gaf bedrijven aldaar toestemming om goedkope versies te produceren. De prijzen in Brazilië zijn met 80 procent gedaald en men heeft het aantal sterfgevallen als gevolg van HIV/aids tot de helft teruggebracht.
Ik kom nu aan de opmerkingen van de heer Khanbhai over onderzoek en ontwikkeling. Als de farmaceutische industrie zich zo inzet voor O&O, hoe komt het dan dat zij maar liefst twee keer zoveel uitgeeft aan marketing als aan onderzoek en ontwikkeling? Uit recente cijfers van het UNDP blijkt dat minder dan 10 procent van het geld dat wereldwijd aan geneeskundig onderzoek wordt besteed, betrekking heeft op 90 procent van alle ziekten ter wereld. Van de 1223 nieuwe medicijnen die tussen 1975 en 1996 op de markt zijn gebracht, waren er slechts 13 ontwikkeld ter behandeling van tropische ziekten. Slechts 4 van die 13 medicijnen waren het resultaat van onderzoek van de farmaceutische industrie. En waarom vraagt deze industrie meer voor dezelfde medicijnen in Afrika dan zij op het noordelijk halfrond doet?
Het lijkt me dat deze feiten aan duidelijkheid niets te wensen over laten. De farmaceutische industrie heeft in feite een monopolie, wat betekent dat zij de prijzen kan bepalen. Het is zeer belangrijk om dit punt aan de orde te stellen en dit zal dan ook worden gedaan in Doha. Eigenlijk zegt de farmaceutische industrie "nee" tegen goedkope, betaalbare generieke medicijnen voor zeer zieke mensen in arme landen. Het is de bedoeling dat de mondialisering vrijere markten en grotere concurrentie stimuleert. De vier grote farmaceutische ondernemingen gedragen zich echter als een kartel: zij intimideren ontwikkelingslanden en ontzeggen hun het recht op die geneesmiddelen.
Tijdens de Uruguay-ronde werd door hun toedoen besloten dat octrooirechten twintig jaar geldig zouden blijven. De TRIPs-overeenkomst was een duidelijk voorbeeld van de aanzienlijke gevestigde belangen van de ontwikkelde landen op dit moment. Dit alles tast de hele geloofwaardigheid van de Wereldhandelsorganisatie aan. Het vormt ook een bedreiging voor eventuele gunstige ontwikkelingen in Doha en vermindert de kans op een nieuw, eerlijk, multilateraal handelssysteem. Het is duidelijk dat er nu een heldere en nieuwe interpretatie nodig is van de TRIPs-overeenkomst die ruimte laat voor de flexibiliteit die daarin onmiskenbaar aanwezig is. Wij moeten ervoor zorgen dat de belangen van de arme landen op de eerste plaats komen. Dit is een zaak van fundamentele, sociale gerechtigheid.

Van den Bos
Mijnheer de Voorzitter, het is onverdraaglijk dat nog steeds miljoenen mensen sterven aan aids, malaria en tbc terwijl dat eigenlijk niet nodig is. We hebben hier te maken met een wereldprobleem van de allerhoogste orde. Bij ons kunnen met HIV besmette mensen een langdurige behandeling met effectieve medicijnen krijgen. Voor patiënten in ontwikkelingslanden zijn de medicijnen te duur en ontbreekt de medische infrastructuur om hen zorgvuldig te begeleiden. Als de patiënt niet gedisciplineerd, met regelmaat en met de juiste doseringen zijn medicijnen slikt, gaat het effect ervan immers verloren.
De farmaceutische industrie is pas onder zware druk van de publieke opinie in de wereld overgegaan tot verlaging van de prijzen en die zijn nog steeds veel te hoog. Een verdere verlaging moet worden verwezenlijkt door samenwerking van industrie en overheden. Alleen een zeer breed opgezette, zeer dure en zeer langdurig volgehouden internationale actie kan dit grootschalige probleem effectief aanpakken.
Het uitstekende verslag van collega Khanbhai geeft een helder overzicht van alle belangrijke aspecten van de overdraagbare ziekte. Met hem juichen wij het actieprogramma van de Europese Unie toe. Het is doordacht opgezet en dient met de grootste urgentie uitgevoerd te worden. Beschikt de commissaris wel over voldoende personele middelen hiervoor, wil ik hem vragen? Ik bepleit een zeer wezenlijke voorziening in de begroting voor de komende jaren ten behoeve van het Aidsfonds, die niet ten koste gaat van de huidige middelen voor armoedebestrijding. Ziet de commissaris hier mogelijkheden toe en kan hij ons ook vertellen hoe het staat met de totstandkoming van het fonds?
Ook is het noodzakelijk dat de voor twintig jaren in de TRIPs-overeenkomst vastgelegde octrooibescherming voor essentiële medicijnen aanzienlijk wordt verkort. De farmaceutische industrie moet natuurlijk in onderzoek naar vaccins en goedkope medicijnen kunnen blijven investeren, maar moet haar winsten in de rijke landen halen en niet in de door epidemieën getroffen derde wereld.
Zonder grootschalige voorlichtingscampagnes zijn resultaten uitgesloten. Het seksueel gedrag en vooral de houding ten opzichte van vrouwen zal drastisch moeten veranderen. Hier is ten principale het zelfbeschikkingsrecht van vrouwen in het geding.
Er ligt ook een grote verantwoordelijkheid bij de ontwikkelingslanden zelf, niet alleen bij de overheden en de NGO's, maar vooral bij de religieuze leiders die moreel gezag kunnen laten gelden. Als zij het laten afweten, zijn zij medeverantwoordelijk voor alle ellende. Alleen een gezamenlijke inspanning kan ervoor zorgen dat miljoenen medemensen niet meer onnodig sterven, ontelbare kinderen niet meer onnodig ouderloos worden en economieën niet meer onnodig worden geruïneerd.

Laguiller
De afgevaardigden van Lutte Ouvrière zullen voor dit verslag stemmen, ondanks de tekortkomingen ervan. Het geeft namelijk een realistisch beeld van de catastrofale situatie in de arme landen. Daarnaast bevat het een aantal positieve, zij het vrij beperkte voorstellen. Het is weerzinwekkend te moeten vaststellen dat drie overdraagbare ziekten in de arme landen elk jaar vijf miljoen slachtoffers maken. Op het Afrikaanse continent alleen al sterven er per dag tienduizend mensen aan drie ziekten, en dat aantal neemt alleen maar toe. Voor aids mag nog geen genezende behandeling bestaan, dat is wel het geval voor malaria en tuberculose. In het verslag wordt benadrukt dat malaria, een ziekte die enige jaren geleden bijna uitgeroeid was, nu toch weer de belangrijkste doodsoorzaak is in de landen bezuiden de Sahara. Tuberculose kan op eenvoudige en efficiënte wijze behandeld worden; desalniettemin is het nog steeds de wijdst verspreide ziekte ter wereld.
De reden hiervoor is heel eenvoudig. De productie van medicijnen is in handen van enkele grote farmaceutische trusts die een monopolie hebben. Hun eerste zorg is niet de volksgezondheid, maar winst. Onlangs heeft een aantal van die farmaceutische trusts een rechtszaak tegen Zuid-Afrika aangespannen, en dat is tekenend voor de situatie, ook al hebben de trusts hun actie onder druk van de publieke opinie ingetrokken. In dit verslag wordt voorgesteld dat de Europese Unie internationaal erkent dat de ontwikkelingslanden het recht hebben om zelf generieke medicijnen te produceren en op de markt te brengen, zonder daarover rechten op intellectuele eigendom te betalen. Dat is wel het minste dat we kunnen doen. Het zou een goed idee zijn de farmaceutische trusts de plicht op te leggen deze medicijnen te produceren. Het verslag geeft immers aan dat de industrie ze niet wil vervaardigen, eenvoudigweg omdat ze niet winstgevend zijn.
In het verslag wordt genoegen genomen met het oproepen tot een prijsverlaging. Voor miljoenen mensen in arme landen is de meest fundamentele gezondheidszorg echter alleen toegankelijk als bepaalde medicijnen, en dan vooral die tegen malaria, geheel gratis zijn. In het verslag wordt geprobeerd een compromis te vinden tussen octrooibescherming en de toegang tot de gezondheidszorg in de ontwikkelingslanden. Wij herhalen dat het octrooisysteem geheel en al moet worden opgegeven, zeker als het gaat om octrooien van de farmaceutische industrie. Ze dragen niets bij tot de bescherming van de intellectuele eigendom van de uitvinder, maar dienen uitsluitend om het monopolie van de trusts te garanderen. Die kunnen met deze octrooien enorme winsten maken, ten koste van de volksgezondheid en talloze mensenlevens.
De titel van het verslag geeft aan dat de strijd tegen overdraagbare ziekten deel uitmaakt van de armoedebestrijding. In werkelijkheid is het echter zo dat het merendeel van dit soort ziekten armoedeziekten zijn - ziekten voortvloeiend uit ondervoeding. Deze ziekten kunnen eigenlijk alleen worden uitgebannen als de bevolking voldoende voeding krijgt. De voorstanders van de markteconomie en het kapitalisme dienen dus te beseffen dat diezelfde kapitalistische markteconomie in onze eenentwintigste eeuw, die over meer wetenschappelijke en materiële middelen beschikt dan ooit tevoren het geval is geweest, onmachtig is een belangrijk deel van de mensheid te voorzien van de meest elementaire zaken op het gebied van voeding en zorg. Dat feit alleen al volstaat om dit systeem voorgoed te veroordelen.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, in nogal wat Europese landen, in ieder geval ook in Nederland, is de laatste jaren sprake van ingrijpende veranderingen in de gezondheidszorg. Meer differentiatie, meer individuele afstemming en persoonlijke keuzemogelijkheden en met name ook meer efficiëntie zijn daarbij de belangrijkste doelen. Niet zelden leiden deze veranderingen tot kritische reacties, vooral met betrekking tot de toegankelijkheid van de gezondheidszorg voor iedereen. Voor velen van ons is het principieel onaanvaardbaar dat een hogere plaats op de wachtlijst te koop is. Op die manier zou het budget van mensen bepalend worden voor hun gezondheid. En dat willen we niet.
Het is des te opmerkelijker dat bovenstaande situatie op wereldniveau gewoon de harde werkelijkheid is. De Commissievoorstellen die we vandaag bespreken laten immers zien dat de toegang tot adequate medicijnen voor de allerarmsten, ondanks herhaaldelijk uitgesproken goede voornemens, nog steeds te wensen overlaat. Daarover bestaat in het Westen heel wat minder verontwaardiging. In een wereld van toenemende mundialisering kunnen we ons echter niet onttrekken aan onze internationale verantwoordelijkheid. Onze eigen problemen in de gezondheidszorg vallen in het niet bij die van het overgrote deel van de wereldbevolking.
Ik ben dan ook een voorstander van de maatregelen die worden voorgesteld. We zullen op twee niveaus moeten werken aan de bestrijding van deze ziekten. In de eerste plaats door op microniveau te werken aan projecten die de verbetering van de gezondheidszorg op het oog hebben. De financiering en uitvoering van deze projecten kan wat mij betreft ook via bilaterale kanalen. Bij grotere infrastructurele projecten waarbij NGO' s uit meerdere lidstaten participeren kan de Europese Unie een belangrijke rol spelen.
In de tweede plaats door op macroniveau alle voorwaarden te scheppen om die projecten op microniveau te faciliteren. Beleidsbeïnvloeding is daarbij een belangrijk instrument. Met name de paragrafen over de TRIPS en de WTO in de resolutie van het Europees Parlement juich ik dan ook van harte toe. Juist omdat hier een belangrijke taak ligt voor de Europese Unie. Ik mis alleen een concrete verwijzing naar de komende besprekingen in Qatar. Ik hoop dat de verantwoordelijke commissaris desondanks onze aanbevelingen op die conferentie zal uitvoeren.

Bowis
Mijnheer de Voorzitter, in het Noorden denken mensen dat aids alweer achter de rug is. Dat is natuurlijk niet het geval. Andere leefwijzen en de komst van doeltreffende therapieën hebben er echter in ieder geval toe bijgedragen dat wij een bladzij van het boek over aids hebben kunnen omslaan. Toen ik mij als minister van Volksgezondheid met deze zaken bezighield, waren de vooruitzichten anders dan nu.
In het Zuiden is het beeld evenwel heel anders. Van de 5 miljoen nieuwe gevallen die er jaarlijks bij komen, nemen lage-inkomenslanden in het Zuiden 95 procent voor hun rekening. Er leven 25 miljoen mensen met aids in Afrika en 6 miljoen in de nieuwe groeisectoren in Azië, vooral in Zuid- en Zuidoost-Azië.
Waar het aids betreft, worden wij geconfronteerd met een vicieuze cirkel van infectie, arbeidsongeschiktheid en armoede. Daarnaast zijn er ook nog de 16 miljoen doden die we al gezien hebben: 2 miljoen doden per jaar in Afrika, een kwart van het totale aantal doden van dat continent. Van de mensen tussen de 15 en 50 jaar heeft 10 procent aids, en er zijn 10 miljoen wezen. De mensen die verwachtten dat er op hun oude dag voor hen gezorgd zou worden, kunnen die zorg en steun nu niet krijgen, omdat hun kinderen dood zijn. Dat is de situatie waarmee we te maken hebben.
Toen verslaggevers van The Economist een bepaald ziekenhuis in Zambia bezochten, ontdekten zij dat tweederde van de patiënten aldaar aan aids stierven. De ledematen van mensen, zo meldden zij, zagen eruit als gebroken bezemstelen. Toen de patiënten gevraagd werd wat zij het dringendst nodig hadden, zeiden zij niet: "anti-retrovirale geneesmiddelen" . Hun antwoord was: "voedsel" , omdat ze te arm waren om onverschillig welk van beide te betalen. Armoede bespoedigt de dood en sterfgevallen hebben tot gevolg dat de nabestaanden nog sneller tot nog meer armoede vervallen.
In Zambia schatte het ministerie van Volksgezondheid destijds dat de helft van de bevolking aan aids zou sterven. Dat is een humanitaire ramp. We worden op dit moment met humanitaire rampen in Amerika geconfronteerd. De wereld leest de krantenkoppen, de wereld komt in actie, regeringen komen bijeen, mensen eisen en onderschrijven oplossingen. Dat doen zij echter niet wanneer het om aids, tbc en malaria gaat. Daar gaat het weliswaar niet om terrorisme, maar wél om een vorm van terreur en verschrikking op het gebied van de gezondheid die voorkomen kan worden. Daarom is het verslag van de geachte afgevaardigde zo belangrijk en fundamenteel. Ik feliciteer hem, de Commissie en iedereen die een bijdrage heeft geleverd met het werk dat met betrekking tot dit onderwerp is verricht.
Armoedebestrijding gaat hand in hand met de oorlog tegen ziekte, invaliditeit en dood. We hebben dringend meer geld nodig voor geneesmiddelen en vaccins. We moeten er echter ook voor zorgen dat deze op geschikte wijze onder mensen worden verspreid, zodat geneesmiddelen niet in opslagplaatsen bederven. Er is adequaat onderwijs, toezicht en onderzoek nodig. Terecht is opgemerkt dat onderzoek verricht dient te worden in Afrika, door Afrikanen, voor Afrikanen. Waar nodig kan dit geschieden met de hulp van en in samenwerking met de westerse wereld in de vorm van een partnerschap, naar het model van het IAVI-initiatief tussen Oxford en Nairobi.
Tuberculose is uiteraard ook moordend. Deze ziekte is verantwoordelijk voor 2 miljoen doden per jaar, waarvan 95 procent in ontwikkelingslanden. Zij is de belangrijkste doodsoorzaak bij HIV-geïnfecteerden. Eén besmette persoon kan de ziekte overdragen op tien anderen. Malaria is de derde moordenaar. Van de sterfgevallen ten gevolge van malaria vindt 90 procent plaats in Afrika - 1 dode per 30 seconden. De afgelopen 4 minuten zijn 8 mensen gestorven aan malaria. Ik wil dat wij en de commissaris de mensen die aan deze ziekten sterven in gedachten houden en onderzoeken wat wij kunnen doen. De geachte afgevaardigde heeft in dit verslag de woorden aangereikt; nu is de tijd aangebroken dat de Commissie tot actie overgaat.

Scheele
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, in dit hele debat is volgens mij gebleken dat wij er allemaal van overtuigd zijn dat investeringen op het gebied van de gezondheidszorg zeer nuttig en belangrijk zijn voor een duurzame ontwikkeling en de bestrijding van armoede, die beide doelstellingen zijn van het Europese ontwikkelingsbeleid. Het is bewezen dat landen met een hoog gezondheidsniveau en veel middelen hiervoor verder ontwikkeld zijn, ook op economisch gebied. Verschillende afgevaardigden hebben opgemerkt - en natuurlijk onderstreep ik deze politieke eis - dat wij de regeringen van deze landen ervan moeten overtuigen meer geld te besteden aan gezondheidszorg en onderwijs.
Deze landen moeten echter programma' s voor structurele aanpassing ten uitvoer leggen om leningen en middelen van de internationale financiële instellingen te verkrijgen. Door deze programma' s moeten zij juist bezuinigen op het gebied van gezondheidszorg en onderwijs. Het zou meer dan wrang zijn als we daar niet bij zouden stilstaan. Ik vind één punt zeer belangrijk, namelijk dat vrouwen betrokken worden bij het opstellen van preventieprogramma' s en acties op het stuk van de reproductieve gezondheid. Vrouwen - en daarmee vertel ik niets nieuws - hebben in het bijzonder te lijden onder armoede. Ook uit het aantal gevallen van HIV/aids in het zuiden van Afrika blijkt dat vrouwen veel meer getroffen worden dan mannen.
Tot slot wil ik naar aanleiding van het verslag-Khanbhai nog een opmerking maken over de TRIPs-overeenkomst, want die is immers een van de actuele onderwerpen. De Europese Unie moet ook in de toekomst de ontwikkelingslanden helpen gebruik te maken van de mogelijkheden die reeds geboden worden door de TRIPs-overeenkomst. Natuurlijk staat dat ook in de bepalingen van de TRIPs-overeenkomst, maar dat heeft de farmaceutische industrie niet altijd geaccepteerd. Dat blijkt wel uit de affaire in Zuid-Afrika. Het is mijns inziens ook belangrijk dat de octrooibescherming wordt verkort, zoals is voorgesteld in punt 41 van het verslag-Khanbhai. Als we het over armoedebestrijding hebben, moeten we ook concrete stappen ondernemen om de WTO te hervormen. Anders verliezen we onze geloofwaardigheid. Kortom, het is de hoogste tijd concrete stappen te zetten, zoals verschillende sprekers voor mij ook al gezegd hebben.

Fernández Martín
Mijnheer de Voorzitter, in 1979 presenteerde Willy Brandt het beroemde "Noord-Zuidverslag, een programma om te overleven" , waarin hij waarschuwde voor het gevaar dat in 2000 een groot deel van de wereldbevolking nog steeds in armoede zou leven. Kort hierna werd het schokkende bericht gepubliceerd dat iedere dag 35.000 mensen door honger stierven. Binnen twee jaar stierven er door honger meer mensen dan door twee wereldoorlogen samen.
Het jaar 2000 ligt inmiddels achter ons en de situatie is alleen maar slechter geworden. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie is extreme armoede de belangrijkste oorzaak van het leed in de wereld en eist ze ieder jaar de meeste levens. Wij blijven daarentegen praten over armoede en over de vraag hoe we daar een einde aan kunnen maken.
Een aantal maanden geleden, voor de zomer, hebben de Verenigde Naties en de Europese Unie de derde Conferentie over de minst ontwikkelde landen georganiseerd om de oorzaken en gevolgen van armoede te analyseren en oplossingen te zoeken. Wij hebben ons daarbij zelfs een ambitieus doel gesteld, namelijk terugdringing van de armoede in 2005 met de helft. Mijnheer de Voorzitter, uit een aantal onderzoeken is echter gebleken dat wij dit doel niet kunnen bereiken met onze huidige werkzaamheden, niet met de plannen en projecten die wij nog willen uitvoeren en zeker niet met de middelen die wij daarvoor beschikbaar stellen en die daarvoor bestemd zijn.
Op dit moment maken wij ons zorgen over de strijd tegen het internationale terrorisme, dat wordt gevoed door een aantal religieuze fanatici. Dat is inderdaad een groot probleem nu, maar, dames en heren, dat is niet de kern van het probleem. Het echte probleem is de armoede in een groot deel van de wereld. Er leven honderden miljoenen mensen, ongeveer 1500 miljoen mensen, en dat zijn nog voorzichtige cijfers, in armoede en met name extreme armoede. Zolang wij daar niets aan doen, zullen wij steeds met situaties geconfronteerd worden als die waarin wij nu verkeren.
Tussen 13 en 19 september heeft een aantal onder ons verschillende van de armste gebieden ter wereld bezocht in het zuiden van Afrika. Mozambique heeft op dit moment 19 miljoen inwoners, maar over 9 jaar zullen dat er nog slechts 13 miljoen zijn. Er zullen dan 6 miljoen mensen aan aids overleden zijn.
Vandaag heeft de heer Khanbhai ons in zijn verslag een aantal maatregelen gepresenteerd ter bestrijding van aids, malaria en tuberculose in het kader van de armoedebestrijding. Samen met mijn collega' s heb ik tijdens een bezoek aan een veldhospitaal midden in de Afrikaanse savanne gezien hoe mensen stierven die aan cholera leden. Gelooft u mij, dat is een gruwelijke gebeurtenis zoals die in de Middeleeuwen in Europa voorkwamen.
Dit gebeurt ook in andere ziekenhuizen die niet midden in het oerwoud liggen. In Mocuba bevindt zich een provinciaal ziekenhuis waar vrouwen moeten bevallen naast mensen met aids, tuberculose, lepra, meningitis en allerlei andere infectieziekten.
Voor al deze ziekten die nu genezen en bestreden kunnen worden bestaan medicijnen. Het probleem heeft dus te maken met geld en vooral met het ontbreken van politieke wil.
Mijnheer Khanbhai, ik feliciteer u met dit verslag, dat een belangrijke bijdrage vormt. Maar u kent Afrika, waar u geboren bent, beter dan ik. Laten wij elkaar dus niet voor de gek houden, want de problemen die we hebben met de armoede in de wereld zijn zo groot dat deze maatregelen, die met de huidige middelen genomen worden, niet meer dan een druppel op een gloeiende plaat zijn. We zullen zien hoe het afloopt. Of wij strijden uit alle macht en met alle middelen die we hebben tegen de armoede totdat ze overwonnen is, of de armoede, die verschillende gezichten heeft - thans draagt ze het masker van het terrorisme - overwint ons.

Howitt
Mijnheer de Voorzitter, anderen hebben reeds gewezen op de noodzaak van actie. Ik zou nog slechts één feit willen toevoegen. In het Verenigd Koninkrijk en Europa hebben medicijnencocktails het aantal aids-doden met 75 procent verminderd. In Afrika ten zuiden van de Sahara, waar tweederde van alle HIV-geïnfecteerden woont, ontvangt echter maar een op de duizend mensen medicijnen. Voorlichting is van cruciaal belang om te voorkomen dat mensen sowieso door HIV geïnfecteerd raken, maar toegang tot geneesmiddelen maakt wel degelijk verschil.
De farmaceutische bedrijven zijn onze partners. Het is evenwel van wezenlijk belang dat zij integer te werk gaan. Ik zal nooit vergeten dat de vertegenwoordiger van SmithKline Beecham in Brussel aanwezig was bij de gemengde vergadering EU-ACS. Hij sloeg met zijn vuist op tafel en zei dat het bedrijf de prijzen van essentiële geneesmiddelen verlaagd had. Later in het jaar kreeg de heer Nielson te horen dat de prijzen opnieuw naar beneden zouden gaan. Welke prijs is nu de laagste? De prijs die in de lente genoemd werd of de prijs die men ons in de herfst meedeelde?
Ik ben in Gabon en Zuid-Afrika geweest en heb daar gesproken met artsen die om deze geneesmiddelen zitten te springen en die de persberichten op internet hebben gelezen waarin wordt verklaard dat de prijzen omlaag zijn gebracht. Als zij echter proberen de voor hun patiënten benodigde medicijnen te bestellen, zijn deze niet verkrijgbaar.
Ik heb SmithKline Beecham gevraagd wat de werkelijke kosten op de lange termijn zijn van de productie van deze geneesmiddelen. Dat willen ze niet zeggen. Ik heb hun gevraagd hoelang zij bereid zijn deze lagere prijzen aan te houden. Daarover willen zij geen toezeggingen doen. Ik heb hun gevraagd waarom er gerechtelijke stappen tegen hen worden ondernomen, niet alleen in Zuid-Afrika, maar ook in India, Brazilië en elders - zij streven toch naar samenwerking met de regeringen van ontwikkelingslanden? Ze geven eenvoudig geen antwoord.
In deze resolutie sturen we een duidelijke boodschap naar de farmaceutische industrie: de prijzen zijn te hoog en daar moet iets aan worden gedaan door middel van wetgeving, inclusief de verplichting tot het verlenen van licenties in medische noodsituaties.
Tot slot nog een opmerking aan het adres van de heer Khanbhai. Het gaat niet aan te beweren dat u een consensus met bijvoorbeeld NGO' s tracht te bereiken en vervolgens uw amendement 1 voor te stellen, waarin u zich verzet tegen een verkorting van de duur van octrooibescherming. Noemt u mij één NGO die dat standpunt onderschrijft.
Ik zal nooit vergeten dat het belangrijkste anti-retrovirale geneesmiddel van SmithKline Beecham niet op de markt is gebracht dankzij particulier gefinancierd onderzoek, maar dankzij met overheidsgeld gefinancierd onderzoek. Zij gebruikten een slapend octrooi om die bescherming te verkrijgen en er aldus commercieel beter van te worden. Laten we ons in dit debat eens ondubbelzinnig uitspreken over dit soort zaken.
(Applaus van links)

Cushnahan
Mijnheer de Voorzitter, zevenduizend mensen stierven als gevolg van terroristische aanslagen in New York en Washington. Wereldwijd reageerde men geschokt en met afschuw, waarna een golf van diplomatieke activiteiten volgde en gedetailleerde plannen voor een adequaat antwoord werden gemaakt. In Afrika sterven iedere dag tienduizend mensen aan aids, malaria of tuberculose. Waarom wordt er niet op dezelfde wijze gereageerd? De harde waarheid is helaas dat de ontwikkelde wereld niet dezelfde waarde toekent aan een mensenleven in Afrika. Dat een menselijke tragedie in de eenentwintigste eeuw nog steeds op deze schaal voorkomt, is een verschrikkelijke aanklacht tegen ons allen, die hier in de rijkste landen ter wereld wonen.
Een aantal jaren geleden leek malaria bijna te zijn uitgebannen, vandaag is deze ziekte de meest voorkomende doodsoorzaak in Afrika ten zuiden van de Sahara. Tuberculose is de wijdst verspreide ziekte ter wereld en 35 miljoen mensen zijn besmet met aids. De helft van alle nieuwe HIV-infecties doet zich voor in de leeftijdscategorie van 15 tot 24 jaar.
Ik geef toe dat de Commissie in de jaren negentig 4,2 miljard euro heeft bijgedragen aan gezondheidshulp. Zoals de rapporteur echter al naar voren heeft gebracht, is er in 1998 weliswaar 700 miljoen euro toegewezen voor volksgezondheid, maar was het bedrag over de periode 1996-1998 slechts 4 procent van de totale EU-ontwikkelingsbegroting. Dit geeft aan hoe laag gezondheidshulp op onze politieke prioriteitenlijst stond. Ik hoop dat dit zal veranderen nu de Commissie het nieuwe beleidskader en het door haar voorgestelde actieprogramma voor 2001-2006 gepubliceerd heeft. De driesporenstrategie die hierin wordt uiteengezet, is uitermate welkom: de bestaande middelen moeten beter ingezet worden, essentiële geneesmiddelen moeten beter betaalbaar worden voor mensen in armere landen en er moet steun komen voor meer onderzoek. De voorstellen dienen echter verder uitgewerkt te worden. Ook moet er meer geld voor worden vrijgemaakt - dat duidt immers op een grotere politieke prioriteit.
De beste manier om dit te bereiken is de uitstekende voorstellen van de rapporteur, de heer Khanbhai, over te nemen. Hij roept de EU op 10 procent van haar uitgaven voor ontwikkelingssamenwerking te besteden aan de bestrijding van dit probleem, waarbij hij de nadruk legt op aids-preventie in de leeftijdsgroep van 15 tot 24 jaar. Zijn voorstel tot de oprichting van een wereldwijd fonds voor overdraagbare ziekten en een EU-onderzoeksagentschap zou de basis moeten zijn voor iedere nieuwe beleidsvorm van de EU op dit gebied.

Junker
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, HIV en aids zijn niet alleen een probleem op het gebied van het gezondheidsbeleid - dat werd hier in het debat ook duidelijk - maar ook voor de gehele samenleving. We moeten dan ook een strategie ontwikkelen voor de bestrijding van HIV en aids die op het probleem in zijn geheel gericht is. Armoedebestrijding zou een oplossing kunnen zijn, maar ik wil een aantal andere fundamentele punten aankaarten die ik ook belangrijk vind. Dat zijn seksuele voorlichting, preventie en natuurlijk ook behandeling. We moeten met deze drie onderwerpen rekening houden als we het probleem juist in Afrika - waar het zich op de grootste schaal voordoet - willen aanpakken.
Dat betekent dat kinderen en jongeren al seksuele voorlichting moeten krijgen. Als het seksuele gedrag niet verandert, kunnen we het probleem immers niet onder controle krijgen. Daarvoor moeten we dus een deel van de middelen inzetten.
Het seksueel actieve deel van de bevolking moet de mogelijkheid hebben om aan preventie te doen. Senegal is hier een uitstekend voorbeeld van. Daar hebben de religieuze en politieke leiders er samen voor gezorgd dat de aids-epidemie een halt is toegeroepen. Datzelfde is ook in Uganda gelukt. Als de politiek en ook de geestelijke leiders van een land meewerken, kan er veel bereikt worden. Daarom is er in Ivoorkust bijvoorbeeld zelfs een minister voor aids en HIV benoemd. Dit zijn volgens mij voorbeelden die wij moeten stimuleren.
Er is nog een ander belangrijk probleem: we moeten proberen te voorkomen dat mensen met HIV/aids uit de samenleving worden verstoten. Dat is een groot probleem. We moeten ook maatschappelijke taboes doorbreken en we moeten degenen die geïnfecteerd zijn niet alleen met medicijnen behandelen, maar ook helpen in de samenleving te integreren. Alleen op die manier kunnen we ervoor zorgen dat de verspreiding van deze ziekte definitief een halt wordt toegeroepen.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe allereerst mijn waardering uit te spreken voor het werk van de rapporteur, de heer Khanbhai.
Het is acht maanden geleden dat de Commissie een ambitieus actieprogramma aannam dat gericht was op de bestrijding van de belangrijkste overdraagbare ziekten. Sinds die tijd heeft een aantal gebeurtenissen nog eens onderstreept hoe noodzakelijk het is actie te ondernemen, wereldwijd inspanningen en middelen te mobiliseren en de politieke wil te tonen om onze doelen te bereiken. Gezondheid neemt nu een prominente plaats in op onze agenda en die van onze lidstaten. De gezondheidszorg in de ontwikkelingslanden is, naast onderwijs, een van de zes prioriteiten van de Commissie voor 2002. Het investeren in gezondheidszorg is een van de voornaamste strategieën voor economische ontwikkeling en armoedebestrijding. Het is derhalve een cruciaal onderdeel van een gezond ontwikkelingsbeleid.
Ik wil graag nadrukkelijk mijn instemming betuigen met de opmerkingen van mevrouw Korhola en de heer Bowis aangaande de noodzaak om de basisgezondheidszorg efficiënt te organiseren. Wij moeten hierbij in gedachten houden dat in Afrika ten zuiden van de Sahara jaarlijks tussen de twee en zes dollar per hoofd van de bevolking wordt uitgegeven aan gezondheidszorg. Dat is het economische kader waarmee wij te maken hebben. Met name de verzorging van aids-patiënten en HIV-geïnfecteerden en het toedienen van anti-retrovirale geneesmiddelen is buitengewoon moeilijk, gezien de lage capaciteit van de gezondheidsstelsels.
Ter illustratie wil ik het volgende voorbeeld aanhalen. In Botswana hebben Merck, een van de grote farmaceutische ondernemingen, en de Bill Gates Foundation gezamenlijk honderd miljoen dollar bijeengebracht. Zij doen alles wat in hun vermogen ligt om hun werk ter plekke te organiseren en zij gebruiken geavanceerde medicijnen in lopende behandelingen. Hun ervaring is dat er tot nu toe maar heel weinig mogelijk is. Er is in dit gebied geen infrastructuur en er zijn geen geschoolde verpleegkundigen. De noodzakelijke voorwaarden voor het toedienen van dit soort geavanceerde medicijnen - wat zeer moeilijk is - ontbreken. Dit alles toont aan dat zelfs gerichte, goed gefinancierde inspanningen in een tijdsbestek van anderhalf jaar, in een gebied dat beter georganiseerd is dan de meeste andere gebieden in Afrika, niet het gewenste resultaat heeft opgeleverd. Om die reden waarschuwen farmaceutische bedrijven ook dat wij niet al te kritiekloos het gebruik van anti-retrovirale geneesmiddelen als de oplossing moeten aandragen. Die waarschuwing moeten wij serieus nemen.
We maken vorderingen met ons actieprogramma. We verhogen de snelheid waarmee de feitelijke uitbetalingen op het gebied van gezondheidszorg plaatsvinden. Het zou te ver gaan om te stellen dat ik tevreden ben, maar de situatie gaat vooruit. We heffen stilliggende projecten op en verbeteren projecten waar dat nodig is. Dit alles is momenteel aan de gang.
Ik wil nu graag een aantal opmerkingen maken over financiële bijdragen. Ten eerste waardeer ik wat de heer Khanbhai vandaag heeft gezegd over de wijze waarop het verstrekken van geld in zijn werk gaat. We willen af van inputgerelateerde doelstellingen. Zij hebben als voordeel dat zij gemakkelijker regelmatig gecommuniceerd kunnen worden. Wij willen ons echter concentreren op output en processen in plaats van op input. Een belangrijk aspect van dit debat is dat in de begroting niet direct zichtbaar is hoeveel we feitelijk doen op gebieden als gezondheidszorg en onderwijs. We moeten in gedachten houden dat macro-economische steun, onze begrotingssteun, in feite gekoppeld is aan gezondheidszorg en onderwijs. Die koppeling levert het antwoord op de vraag hoeveel - of hoe weinig - we doen. Op dit moment is het buitengewoon moeilijk om dat in cijfers uit te drukken, maar daar werken we aan.
De heer Khanbhai zinspeelde ook op een verandering in het beleid inzake de invoer van geneesmiddelen en op het afschaffen van tarieven in dit verband. Dat is beslist noodzakelijk. We moeten daarbij bedenken dat liberalisering op regionaal niveau eveneens een antwoord op dit probleem is. We dringen er bij onze partners dan ook op aan dat zij hierin vooruitgang boeken. Bovendien kan regionale liberalisering een betere basis creëren voor het op gang brengen van geneesmiddelenproductie in ontwikkelingslanden. Als men vanuit een bepaald Afrikaans land geen toegang heeft tot de markt van buurlanden, is het weinig zinvol om in dat land te investeren teneinde in deze regio iets te bewerkstelligen.
Toegang tot geneesmiddelen, een probleem dat door velen aan de orde is gesteld, is momenteel onderwerp van gesprek in de TRIPs-Raad in Genève. In de besprekingen wordt gepoogd een evenwicht te bereiken tussen de noodzaak om betaalbare geneesmiddelen toegankelijk te maken enerzijds en de tenuitvoerlegging van de TRIPs-overeenkomst anderzijds. Op dit moment wordt een verklaring ten behoeve van de ministeriële bijeenkomst in Doha opgesteld. Ik wil graag duidelijk stellen dat de EG niet van plan is druk uit te oefenen of kritiek te leveren op ontwikkelingslanden die hun recht doen gelden op grond van de TRIPs-overeenkomst. Het is in het belang van alle leden van de Wereldhandelsorganisatie dat de bepalingen van de TRIPs-overeenkomst helder zijn. Op die manier wordt gewaarborgd dat de overeenkomst rechtmatig en correct ten uitvoer wordt gelegd.
Wat paragraaf 41 van het verslag van de heer Khanbhai betreft, zou ik het volgende willen zeggen. De herziening van sommige bepalingen die momenteel plaatsvindt binnen de TRIPs-Raad heeft geen betrekking op de duur van de octrooibescherming, noch op de in het verslag genoemde "ever-greening" van octrooien. De Commissie is niet de mening toegedaan dat de duur van octrooibescherming geamendeerd dient te worden.
De TRIPs-overeenkomst bevat geen bepalingen die op het tweede punt, "ever-greening" , toegepast zouden kunnen worden. De nationale octrooibureaus beoordelen aan welke criteria voor inhoud en niveau een uitvinding moet voldoen om in aanmerking te komen voor een octrooi.
Staat u mij toe enkele opmerkingen te plaatsen over de andere paragrafen. Van de geneesmiddelen die de Wereldgezondheidsorganisatie als essentieel op haar lijst heeft gezet, is 95 procent octrooivrij. Deze mogen derhalve vrij geproduceerd worden. De resterende vijf procent betreft geneesmiddelen waarop in de meeste landen een octrooi rust. De Commissie is van mening dat verplichte licenties dienen te worden verleend in overeenstemming met de bepalingen in artikel 31 van de TRIPs-overeenkomst. Een getrapt prijsstelsel, waarbij farmaceutische bedrijven hun producten vrijwillig tegen zeer gereduceerde prijzen aanbieden aan ontwikkelingslanden, heeft de nadrukkelijke steun van de Commissie. Dit onderwerp was een van de knelpunten tijdens de besprekingen over de richtsnoeren inzake het gezondheidsfonds.
Wij werken aan een wereldwijd stelsel van gedifferentieerde prijzen, dat levering aan markten op basis van duurzaamheid mogelijk maakt. Het zou regel moeten zijn dat arme markten alle essentiële en belangrijke geneesmiddelen tegen de laagst mogelijke prijzen geleverd krijgen. Het risico van omleiding van producten via ongewenste kanalen neemt uiteraard toe wanneer grote hoeveelheden afgeprijsde producten naar ontwikkelingslanden worden uitgevoerd. Wij beraden ons daarom op krachtiger maatregelen om te voorkomen dat afgeprijsde producten gereïmporteerd worden in de Gemeenschap.
In paragraaf 38 van het verslag wordt opgeroepen tot het oprichten van een fonds ter bestrijding van overdraagbare ziekten. Zoals u allen weet is de oprichting van dit Wereldaids- en gezondheidsfonds in juni aangekondigd door de secretaris-generaal van de Verenigde Naties tijdens de bijzondere zitting over HIV/aids. Namens de Commissie heeft voorzitter Prodi 120 miljoen euro toegezegd. In totaal is nu 1,8 miljard dollar aan het fonds bijgedragen. Wij zijn actief betrokken bij de uitwerking van de operationele voorwaarden voor het fonds en het beheer, de rechtsgrondslag en de belangrijkste doelstellingen ervan.
Ik ben het eens met wat enkele sprekers gezegd hebben over de situatie van vrouwen. Telkens wanneer we deze onderwerpen bespreken, moeten we alles wat samenhangt met reproductieve en seksuele gezondheid en rechten in gedachten houden.
Mevrouw Sandbæk stelde het testen aan de orde. Ik wil graag verduidelijken dat wij bezig zijn met testen in Afrika ...
(De Voorzitter maant tot orde teneinde het mogelijk te maken de spreker te verstaan)
Ik ben ervan overtuigd dat de afgevaardigden die werkelijk willen horen wat ik te zeggen heb, hun uiterste best doen om mij te verstaan. Ik dank hen uit de grond van mijn hart.
Om terug te komen op de werkzaamheden van de Commissie op het gebied van onderzoek: onze poging om een groot, op Afrika gericht netwerk op te zetten blijkt zeer succesvol. We boeken eveneens aanzienlijke vooruitgang in ons streven om het uitvoeren van testen onderdeel te maken van het gehele proces van onderzoek en ontwikkeling.
Veel sprekers hebben het Wereldaids- en gezondheidsfonds al even ter sprake gebracht. Ik wil daarover nu enige aanvullende informatie geven.
Wij zijn betrokken bij discussies over de voorwaarden van het fonds. Er zijn nog steeds enkele meningsverschillen die moeten worden opgelost, onder meer over de balans tussen preventie en zorg, vooral in verband met HIV/aids. De vraag in hoeverre het fonds zou moeten voorzien in anti-retrovirale geneesmiddelen en of het fonds ook onderzoeksactiviteiten moet omvatten is eveneens nog punt van discussie. Ook over de vraag hoe uitbestedingen geregeld dienen te worden en over de geografische focus wordt nog overleg gevoerd.
Op dit moment worden dus veel zaken besproken. Overigens is een deel van de NGO' s van mening dat het fonds de aandacht afleidt van ontwikkelingsprocessen op de langere termijn. Daarbij wordt in het bijzonder gedacht aan de steun voor het versterken van de gezondheidsstelsels. Deze waarschuwende woorden dienen mijns inziens serieus te worden genomen. Er zullen nog heel wat vragen moeten worden beantwoord voordat duidelijk wordt welke toegevoegde waarde het fonds werkelijk heeft. Dat moet met name nog blijken op het punt van de verbetering van de levering ter plaatse. Dit is een uitermate belangrijk punt en het vormt nog steeds de grootste uitdaging.
Mijn dank aan de rapporteur, de heer Khanbhai. Wij verheugen ons erop nauw samen te werken met het Parlement - zoals wij tot nu toe steeds gedaan hebben - en ons te blijven inspannen ten behoeve van dit onderwerp.

Howitt
Mijnheer de Voorzitter, wanneer de commissaris de lijst van essentiële geneesmiddelen van de WHO aanhaalt, weet hij dat het daarin niet alleen gaat om essentiële geneesmiddelen op zich, maar ook om de betaalbaarheid ervan. De geneesmiddelen waarover wij het hier hebben staan derhalve niet op de lijst in kwestie.

De Voorzitter
Mijnheer Howitt, u kunt dit schriftelijk doorgeven. Dank u wel.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.

Napoletano
Mevrouw de Voorzitter, waarschijnlijk heeft men u op de hoogte gesteld van de discussie die vanmorgen bij de opening van de vergadering is gehouden.
Ik wil het debat niet heropenen, want ik ben ervan overtuigd dat ondervoorzitter Imbeni u van de kwestie op de hoogte heeft gesteld. Wij wachten dus op uw antwoord; als u wilt na de stemming, want ik veronderstel dat alle collega' s willen stemmen.

De Voorzitter
Mevrouw Napoletano, ik ben op de hoogte gebracht van uw interventie aan het begin van deze plenaire vergadering. Echter, u maakte gewag van een brief die de heer Tajani aan mij gericht heeft. Ik heb de vertaling van die brief, die ik aan het einde van deze voormiddag ontvangen heb, nog niet gelezen - die brief moest immers eerst vertaald worden en dat heeft ' s nachts natuurlijk niet kunnen gebeuren. Ik kan dus geen stelling nemen, aangezien ik nog niet in de gelegenheid heb verkeerd de brief van de heer Tajani te lezen. Ik moet hem dus hetzelfde antwoord geven, waarvoor mijn excuses. Het gaat hier om een zeer delicaat probleem: de beperking van de vrijheid van meningsuiting van staatshoofden, commissarissen en afgevaardigden. Dat is een lastige zaak. Ik beloof u dat ik deze kwestie alle aandacht zal geven die ze verdient.

STEMMING
Ontwerpprotocol bij de Overeenkomst van 2000 betreffende de wederzijdse rechtshulp in strafzaken tussen de lidstaten van de Europese Unie (hernieuwde raadpleging) (10076/2001 - C5-0383/2001 - 2000/0815(CNS)) (Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken)

(Het Parlement keurt het ontwerpprotocol goed) Voorstel voor een verordening inzake specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten in het kader van de strijd tegen het internationaal terrorisme (COM(2001) 569 - C5-0455/2001 - 2001/0228(CNS)) (Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken)
Vóór de stemming over het voorstel voor een verordening
Wurtz (GUE/NGL). (FR) Mevrouw de Voorzitter, ik geloof dat het mogelijk is dat elke fractie heel in het kort een stemverklaring geeft met betrekking tot dit voorstel voor een verordening. U begrijpt: de fracties hebben hierover een akkoord gesloten.
Mevrouw de Voorzitter, ik wil allereerst heel duidelijk stellen dat mijn fractie het terrorisme ondubbelzinnig en in de sterkst denkbare termen afwijst. Mijn fractie gaat dan ook akkoord met het voorstel van de Commissie om terroristische organisaties de toegang tot hun middelen te ontzeggen. Desalniettemin vindt mijn fractie de hier gevolgde methode onaanvaardbaar. We moeten ons hier in alle haast uitspreken over een lijst die ons door de Verenigde Staten is toegestuurd, zonder enige nadere uitleg, ...
... die dan ook nog eens kan worden gewijzigd, zonder dat wij daar iets over te zeggen krijgen. Daarom kunnen wij deze ontwerpverordening vandaag helaas niet goedkeuren.
(Applaus)
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)
Verslag (A5-0313/2001) van mevrouw González Álvarez, namens de delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake algemene productveiligheid (3644/2001 - C5-0298/2001 - 2000/0073(COD))
(Het Parlement keurt de gemeenschappelijke ontwerptekst goed)
Ontwerpresolutie (B5-0665/2001), ingediend door de heer Dupuis e.a., namens de TDI-Fractie, over de Buitengewone Europese Raad te Brussel
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)
Gezamenlijke ontwerpresolutie over de buitengewone bijeenkomst van de Europese Raad te Brussel op 21 september 2001
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Gezamenlijke ontwerpresolutie over het Pact voor stabiliteit en groei en de resultaten van de informele ECOFIN-bijeenkomst op 22 en 23 september te Luik
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0286/2001) van mevrouw Hieronymi, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, over het derde verslag van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité over de toepassing van richtlijn 89/552/EEG "Televisie zonder grenzen" (COM(2001) 9 - C5-0190/2001 - 2001/ 2086(COS))
Vóór de stemming

Flesch
Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag aangeven dat ik een belang heb terzake de in het verslag behandelde materie.
Vóór de stemming over overweging H

Aparicio Sánchez
Mevrouw de Voorzitter, ik verzoek de rapporteur en mijn collega' s het volgende mondeling amendement goed te keuren. Ik zou de oorspronkelijke tekst in overweging H willen vervangen door de volgende:
Overwegende dat een dringende herziening nodig is van de richtlijn "Televisie zonder grenzen" .
Dat is preciezer maar betekent toch hetzelfde. Ik verzoek u dit goed te keuren.

De Voorzitter
Zijn er bezwaren tegen het in aanmerking nemen van het mondeling amendement dat door de heer Aparico Sánchez is voorgesteld?

Cashman
Mijnheer de Voorzitter, als rechthebbende heb ik een financieel belang in televisie. Ik zal vandaag niet aan de stemming deelnemen.

De Voorzitter
Zijn er afgevaardigden die een vergelijkbare verklaring willen afleggen? Als dat het geval is, verzoek ik ze dat nu te doen.

Brok
Ik heb er eveneens belang bij.

(Het Parlement stemt in met de indiening van het mondeling amendement) (Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0307/2001) van mevrouw Berès, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de mededeling van de Commissie over de verbetering van de coördinatie van het economisch beleid in het eurogebied (COM(2001) 82 - C5-0173/2001 - 2001/2083(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0306/2001) van mevrouw Peijs, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement inzake de bijdrage van de openbare financiën aan de groei en de werkgelegenheid: verbetering van kwaliteit en houdbaarheid (COM(2000) 846 - C5-0172/2001 - 2001/2082(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0299/2001) van de heer Agag Longo, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het XXXe verslag over het mededingingsbeleid (2000) (SEC(2001) 694 - C5-0312/2001 - 2001/2130(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0301/2001) van de heer Huhne, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over e-handel en financiële diensten (COM(2001) 66 - C5-0257/2001 - 2001/2119(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0310/2001) van mevrouw Berger, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over een interne marktstrategie voor de dienstensector (COM(2000) 888 - C5-0103/2001 - 2001/2052(COS)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0290/2001) van de heer Radwan, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de aanbeveling van de Commissie betreffende de voorlichting die kredietgevers die woningkredieten aanbieden in de precontractuele fase aan de consumenten moeten geven (C5-0256/2001 - 2001/2121(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0263/2001) van de heer Khanbhai, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over de mededelingen van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement, betreffende:
versnelde actie ter bestrijding van de belangrijkste infectieziekten in het kader van de armoedebestrijding (COM(2000) 585 - C5-0014/2001 - 2001/2006(COS)),
en
actieprogramma: versnelde actie ter bestrijding van HIV/aids, malaria en tuberculose in het kader van de armoedebestrijding (COM(2001) 96 - C5-0112/2001 - 2001/2006(COS))
Vóór de stemming

Khanbhai
Mevrouw de Voorzitter, er staat een fout in de Spaanse tekst, in paragraaf 6, met betrekking tot het woord 'ouders' . Dat moet vóór 'onderwijzers en leraren' staan. Ik hoop dat dit in de Spaanse vertaling wordt aangepast.
Er is brede steun voor een aantal andere mondelinge amendementen die ik had willen indienen. Ik heb echter begrepen dat de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie tegen is. Het enige mondelinge amendement dat ik daarom nu wil indienen, heeft betrekking op paragraaf 14. Daarin staat een echte fout en de paragraaf zou gewijzigd moeten worden in: 'verzoekt alle ontwikkelingslanden importtarieven en belastingen voor de invoer van essentiële geneesmiddelen en apparatuur af te schaffen teneinde een betere betaalbaarheid van de gezondheidszorg mogelijk te maken.' Europa en de Verenigde Staten heffen geen belasting wanneer zij geneesmiddelen uitvoeren. De huidige paragraaf is bijgevolg feitelijk onjuist. Ik hoop dat de geachte afgevaardigden dit amendement zullen steunen.
(Het Parlement stemt in met de indiening van het mondeling amendement) (Het Parlement neemt de resolutie aan)
 

Buitenweg
Voorzitter, ik was enigszins verbaasd dat wij voorafgaand aan de stemming over de verordening van de Raad inzake de strijd tegen het internationale terrorisme en het bevriezen van de financiën van terroristische organisaties niet aan alle fracties één minuut de tijd hebben gegeven om hun standpunt toe te lichten. Er was namelijk vooraf met alle politieke partijen afgesproken dat wij alsnog voorafgaand aan de stemming hierover zouden gaan spreken omdat wij zo urgent met deze materie werden geconfronteerd en omdat wij geen tijd voor een debat hadden gehad. Het is ook een heel erg belangrijke materie. Ik vind het dan ook jammer dat wij die kans niet hebben gekregen. Ik zal voor de rest onze inhoudelijke inbreng schriftelijk indienen. Maar waar het ons om gaat is dat wij het bij dit voorstel heel erg belangrijk vinden dat er ook een juridische toetsing plaatsvindt. Wij zijn heel erg blij met dit voorstel van de Commissie. Wij zijn blij dat het gebaseerd is op artikel 308 van het Verdrag. Dat houdt in dat er een rol is voor het Hof van Justitie en dat houdt in dat er een rol is voor het Europees Parlement. Wij zijn heel erg teleurgesteld in de Raad omdat hij deze juridische basis gisteren heeft afgewezen. De Raad heeft de urgentie van dit voorstel niet begrepen en de Raad heeft ook niet begrepen dat het noodzakelijk is dit te baseren op artikel 308. Door het te willen baseren op allerlei artikelen uit de derde pijler wil de Raad natuurlijk dat zowel het Hof van Justitie als het Europees Parlement buiten beschouwing blijven. Dat is een ernstige zaak. Dat had ook nadrukkelijk in het Parlement besproken moeten worden.

De Voorzitter
Mevrouw Buitenweg, ik zal u graag opheldering verschaffen over de wijze waarop de stemming in dit Parlement verloopt. Ik ben er namelijk van overtuigd dat ik het Reglement nauwgezet heb gevolgd. Ik bedoel dat ik ervan uitgegaan was dat elke fractie mij om een minuut interventietijd zou vragen. Het is niet aan mij die minuut toe te kennen op grond van een in de wandelgangen gesloten akkoord. Wat er had moeten gebeuren, en waar ik op rekende, is dat een aantal afgevaardigden - tweeëndertig, volgens het Reglement - om een debat zou verzoeken, waarbij de fracties me elk om een minuut spreektijd zouden vragen. Dat was hoe dan ook niet mogelijk geweest omdat de urgentieprocedure van toepassing was. Uiteindelijk is de heer Wurtz de enige geweest die mij om een debat verzocht heeft. En dat verzoek, mevrouw Buitenweg, kwam voor mij als een volslagen verrassing.
STEMVERKLARINGEN

De Voorzitter
Ik wil alle afgevaardigden die willen interveniëren voor een mondelinge stemverklaring aangaande procedures zonder verslag erop wijzen dat het bij procedures zonder verslag niet mogelijk is een mondelinge stemverklaring te geven. Het spijt me, maar zo luidt het Reglement.

Gollnisch
Blijkt dat werkelijk uit het Reglement, Mevrouw?

De Voorzitter
Jazeker, dat volgt uit artikel 137:
"Als een voorstel van de Commissie of een verslag krachtens artikelen 62, lid 5, of 114 op de agenda van het Parlement is geplaatst, kunnen leden overeenkomstig lid 1 een schriftelijke verklaring afleggen."
Internationaal terrorisme (C5-0455/2001)

Ahern
Ik heb het verzoek om specifieke maatregelen tegen het terrorisme gesteund. De reden hiervoor is met name dat het recht op beroep bij het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen is vastgelegd in de rechtsgrondslag. Dit is verduidelijkt door de aanneming van de amendementen die de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie heeft ingediend met het oog op de bescherming van mensenrechten. Sommigen vrezen dat burgerrechten geschonden zullen worden. Ik verwacht echter dat deze wel veilig zullen zijn, aangezien alle procedures onderworpen zijn aan het recht op beroep bij het Hof van Justitie.
We kunnen niet neutraal staan tegenover terreur. Europa moet de VS steunen bij het vinden en uitschakelen van de terroristen. We dienen echter ook een langetermijnplan te hebben met betrekking tot conflictoplossing en het bieden van infrastructurele hulp in gebieden als Afghanistan. Humanitaire hulp is daar immers nodig, maar voor een volledig functionerende samenleving is het slechts een noodoplossing.
Het Europees Parlement roept al jaren op tot steun aan de burgerbevolking van Afghanistan, die lijdt onder de terreur van de Taliban. Vooral vrouwen zijn het slachtoffer. In de gehele regio en in Kasjmir stijgt het aantal aanvallen op vrouwen door islamitische extremisten. Deze gooien de vrouwen zuur in het gezicht, waardoor zij afschuwelijk verwond raken. Hiermee willen zij de vrouwen dwingen de burka te dragen, een sluier die het hele gezicht bedekt.

Bordes, Cauquil en Laguiller
Wij spreken nogmaals onze veroordeling uit van terroristische methoden en de reactionaire doelstellingen van de stromingen die voor deze daden verantwoordelijk zijn, maar we weigeren mee te werken aan dit pakket voorstellen van de Raad van de Europese Unie. De politiek verantwoordelijken van de grote Europese en Amerikaanse imperialistische mogendheden proberen de legitieme afschuw zoals die door de aanslagen in New York is teweeggebracht voor hun eigen doeleinden te gebruiken om zo de wereld in hun macht te krijgen. Met de verdediging van de belangen en de veiligheid van de bevolking heeft dit alles niets te maken.
Wij wijzen elk initiatief in de richting van militair ingrijpen af. Dat leidt onvermijdelijk tot slachtoffers onder de bevolking. Die heeft met het terrorisme niets te maken. Individueel terrorisme kan staatsterrorisme niet rechtvaardigen of aanvaardbaar maken.
Het huidige oorlogsklimaat bereidt de weg voor maatregelen die de individuele vrijheden beperken, en daar tekenen we protest tegen aan.
Wat de strijd tegen de financiering van terroristische groeperingen betreft: als regeringen daar werkelijk iets aan willen doen, moeten ze het bankgeheim en het zakengeheim met onmiddellijke ingang opheffen. Al dit gedraal en al deze halve maatregelen, die ook nog eens inefficiënt zijn, tonen alleen maar aan dat men het bestaan van fondsen voor terrorisme en het geld uit drugshandel en georganiseerde misdaad aanvaardt. Liever dat dan volledige doorzichtigheid. Dat zou namelijk het onsmakelijke gekonkel van het kapitalistisch systeem zelf aan het licht brengen, en duidelijk maken hoeveel de verspilling van dit systeem de maatschappij eigenlijk kost.

Boumediene-Thiery
Ik moet allereerst kwijt dat deze stemverklaring mij niet gemakkelijk valt.
Ook wij zijn geschokt door de aanslagen van 11 september. Het is frustrerend om dan te besluiten dat er geen extra middelen kunnen worden ingezet om strijd te leveren tegen degenen die deze misdaden hebben begaan.
Wij zijn er echter van overtuigd dat deze keuze gebaseerd is op rationele overwegingen. Wat we moeten vermijden is een instinctieve, door woede en smart ingegeven reactie. Dat zou begrijpelijk zijn, maar ook gevaarlijk.
Wij weigeren precedenten te scheppen op het gebied van spoedprocedures. We lopen dan immers het risico dat die procedure voor alles en nog wat gebruikt gaat worden. Daarnaast hebben we onze twijfels met betrekking tot de bijgevoegde lijst. Het gaat dan om een aantal fundamentele kwesties.
Uiteraard zijn wij het er volkomen mee eens dat er specifieke maatregelen worden uitgevaardigd tegen personen en goederen die bij terroristische acties worden ingezet. Zo kunnen we het terrorisme beter bestrijden.
Met betrekking tot de gewraakte lijst zijn er echter enige onduidelijkheden:
Hoe kunnen wij onze steun uitspreken voor deze lijst als we niet weten hoe zij is samengesteld?
Op basis van welke criteria zijn de op de lijst vermelde personen geselecteerd?
Het is bekend dat het internationaal recht geen definitie van terrorisme geeft. Er bestaan derhalve geen objectieve criteria om vast te stellen of iemand tot een terroristische organisatie behoort. Het is dus heel gemakkelijk om mensen die zich tegen de gangbare filosofie verzetten (anti-globalisten, anti-NGO' s, enzovoorts) als terroristen te brandmerken, wat beslist verontrustend is.
En dan zijn er nog bepaalde algemeen aanvaarde rechtsbeginselen:
wordt onschuld voorondersteld? hoe zit het met het voordeel van de twijfel?
op wie rust de bewijslast?
(Interventie ingekort overeenkomstig artikel 137 van het Reglement)

Figueiredo
Wij bevestigen onze krachtige en ondubbelzinnige veroordeling van de terreurdaden in de Verenigde Staten, en we herhalen dat er binnen het kader van de VN een internationaal antwoord op deze daden moet worden geformuleerd, overeenkomstig de voorschriften van het Handvest van die organisatie. We zijn het echter volledig oneens met de werkwijze die de Commissie heeft willen opleggen bij het presenteren van het "voorstel voor een verordening inzake specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten in het kader van de strijd tegen het internationaal terrorisme" .
Bij de bestrijding van terrorisme moeten volgens ons maatregelen worden genomen vergelijkbaar met die welke tegen de georganiseerde misdaad worden ingezet. Het gaat dan allereerst om maatregelen tegen het witwassen van geld en de diverse soorten illegale handel. Bovendien moet er een einde worden gemaakt aan de belastingparadijzen. We vinden het echter onaanvaardbaar dat het Europees Parlement ter goedkeuring een lijst met personen en organisaties krijgt voorgelegd, zonder dat er ten aanzien van die personen of organisaties enig bewijs wordt overgelegd. Die lijst is opgesteld door de regering en de informatiediensten van de Verenigde Staten, hetzelfde land dus dat zich onlangs nog verzet heeft tegen het toezicht op belastingparadijzen.
We zijn ook van mening dat de bestrijding van het terrorisme niet mag dienen als excuus voor het aantasten van fundamentele aspecten van de soevereiniteit van de lidstaten van de Europese Unie.

Eriksson, Frahm, Herman Schmid, Seppänen en Sjöstedt
Het kan niet vaak genoeg herhaald worden dat wij de strijd tegen het internationale terrorisme steunen en dat wij van mening zijn dat het een goede zaak is initiatieven te ontplooien ter bevriezing van middelen, indien bewezen kan worden dat deze toebehoren aan of afkomstig zijn van afzonderlijke individuen of organisaties die terreurdaden plegen. Wij erkennen de noodzaak van een snelle reactie, maar we vinden het tegelijkertijd belangrijk eerst goed na te denken. Het voorstel voor een verordening laat zien dat de EU in staat is tot handelen, maar niet tot denken. Desondanks stemmmen wij niet tegen goedkeuring door het Parlement van het initiatief, en de redenen daarvoor zijn de volgende.
In de eerste plaats vinden wij dat het Parlement in deze zaak, waarop het geen invloed heeft, zo niet gehoord kan worden. Naar onze mening is het volstrekt onacceptabel dat het Parlement gevraagd wordt een standpunt in te nemen ten aanzien van een door de Commissie voorgestelde verordening op basis van het onderhavige stuk, dat in allerijl is opgesteld en dat in het Coreper is bekritiseerd vanwege het ontbreken van samenhang en consistentie. Wij vinden dat de procedure, waarin het Parlement wordt gevraagd een overhaaste aanname van het voorstel van de Raad goed te keuren, door de Raad wordt gebruikt om een verordening te legitimeren die niet goed is uitgewerkt.
De lijst die in bijlage 1 bij het voorstel is gevoegd, is een lijst van organisaties en individuele personen die ervan verdacht worden direct of indirect betrokken te zijn bij terreurdaden. Wij vinden het laakbaar dat men zonder aarzelen een in de VS opgestelde lijst heeft geaccepteerd. In het voorstel ontbreken richtlijnen voor de procedure en de criteria op basis waarvan personen of organisaties aan de lijst worden toegevoegd of daarvan worden verwijderd, en er wordt niet nader gepreciseerd welke autoriteiten bevoegd zijn de lijst te herzien, noch volgens welke principes.
Wij achten het laakbaar, dat in het voorstel elementaire principes van de rechtsstaat buiten werking gesteld worden, principes die mensen die terechtstaan beschermen tegen een onrechtvaardige en onrechtmatige behandeling. Het is beneden peil dat de traditionele driedeling van de macht - met een wetgevende, een rechterlijke en uitvoerende macht - buitenspel is gezet, opdat de EU tegemoet kan komen aan de wens van de VS snel in te grijpen. Tegelijkertijd dient benadrukt te worden dat geen enkele schending van deze principes terreurdaden kan rechtvaardigen.

Gahrton
Uiteraard deel ik zonder enige reserve de onvoorwaardelijke veroordeling van het terrorisme dat als motief voor deze verordening wordt aangevoerd. Tegelijkertijd vormt zowel de besluitvormingsprocedure als de inhoud van de verordening een belediging voor de democratie en het rechtsstaatbeginsel, die men zegt te willen beschermen met het voorstel.
Het Europees Parlement krijgt een snelle procedure opgedrongen zonder dat een verslag voorligt, zonder dat een debat wordt gevoerd en terwijl de wetstekst in verschillende talen, waaronder het Zweeds, niet toegankelijk is. Een reden waarom de normale democratische besluitvorming op deze wijze terzijde moet worden geschoven is niet aangegeven. Aangezien het in laatste instantie de lidstaten zijn die de voorgestelde bevriezing van de financiële tegoeden van de vermeende terroristen moeten uitvoeren en aangezien dit onder alle omstandigheden moet gebeuren via maatregelen van elke afzonderlijke lidstaat, is er niets wat erop wijst dat een EU-verordening nodig is en valt op geen enkele wijze deze versnelde uitvoering van noodzakelijke maatregelen te rechtvaardigen.
Tegelijkertijd is de verordening juridisch gezien knoeiwerk, een tekst die volstrekt in strijd is met alle hoogdravende verklaringen dat de strijd tegen het terrorisme niet moet worden opgevat als een strijd tegen de islam of tegen de Arabische wereld.
In de verordening staat geen enkele definitie van de begrippen terrorisme, terrorist of terroristische organisatie. In een rechtsstaat behoort de gang van zaken te zijn dat een algemeen geldige misdaadbeschrijving gegeven wordt, waarna het aan het gerechtelijk apparaat is om degenen die beantwoorden aan die wettelijk vastgelegde misdaadbeschrijving op te sporen, te arresteren, gerechtelijk te vervolgen en te veroordelen. In plaats daarvan is de wetgever, dat wil zeggen de Commissie als indienster van het wetsvoorstel, de Raad als beslissende instantie en het Europees Parlement als adviesorgaan, op de toepassing vooruitgelopen en voorbijgegaan aan de noodzaak van een misdaadbeschrijving door 27 organisaties en personen rechtstreeks "schuldig" te verklaren.
Deze lijst is niet het resultaat van welke gerechtelijke procedure dan ook, maar komt van de CIA. Op de lijst staat een hele reeks niet nader gedefinieerde namen, die waarschijnlijk door meerdere mensen gevoerd worden. Bovendien zijn alle namen op de lijst gemakkelijk te herkennen als Arabisch-islamitische namen.
Het resultaat is een schijnmanoeuvre, die de lidstaten helemaal niet nodig hebben om de noodzakelijke maatregelen te nemen teneinde terroristen de toegang tot financiële middelen onmogelijk te maken; die een inbreuk vormt op fundamentele rechtsbeginselen; en die bovendien moet worden opgevat als een eenzijdige politieke aanval op de islamitisch-Arabische wereld.
Het Europees Parlement heeft door zijn besluit om een aantal amendementen aan te nemen gewezen op mogelijkheden om in ieder geval gedeeltelijk - een volledige oplossing is het zeker niet - deze hier bekritiseerde gebreken te verhelpen. Volgens mij was het juister geweest als het Europees Parlement in deze situatie ondubbelzinnig zijn misnoegen had getoond door het Commissievoorstel geheel af te wijzen, zodat de Commissie terug had kunnen komen met een nieuw voorstel dat de mogelijkheden om het terrorisme te bestrijden daadwerkelijk zou versterken; dat gebaseerd zou zijn op de beginselen van de rechtsstaat; en dat elke verdenking van eenzijdige gerichtheid tegen de Arabische wereld zou wegnemen.
Op grond van de voorgaande overwegingen heb ik, zoals een aantal collega' s van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie, bij de eindstemming tegen het voorstel gestemd.

Krarup
Het voorstel van de Commissie is niet alleen strijdig met artikel 308 van het Verdrag, het impliceert tevens het terzijde schuiven van elementaire rechtsprincipes en van de grondwetten van de lidstaten.
De voornaamste reden waarom ik niet aan deze wetgeving kan meewerken is het feit dat het voorstel van de Commissie gewoonweg neerkomt op het afschaffen van elke vorm van rechtsbescherming. Zelfs criminelen waartegen verdenkingen bestaan hebben recht op een proces, op een fair trial. Dit basale recht wil de Commissie ons laten afschaffen. De VS heeft de Commissie een lijst overhandigd met 27 individuen en organisaties. We hebben geen enkel bewijs gekregen ten aanzien van de activiteiten van deze 27, nog niet de geringste toelichting waarom juist deze 27 zonder bewijzen en zonder proces zouden moeten worden veroordeeld. Wat er van ons wordt verlangd, is dat we met een blinddoek voor de ogen de taak op ons nemen deze 27 te veroordelen - definitief en inappellabel. We worden geacht hier en nu klakkeloos onze goedkeuring te verlenen - in een klassieke dr. Strangelove-stijl: eerst schieten, dan vragen! Zijn het niet juist democratische rechtsprincipes die we willen verdedigen? Wat is de volgende stap, als we nu toegeven en accepteren dat het doel de middelen heiligt?

Krivine en Vachetta
Wij hebben tegen deze ontwerpverordening gestemd, omdat wij niet geloven dat je door het beperken van de individuele vrijheden efficiënt kunt optreden tegen weerzinwekkende terreurdaden als die welke het World Trade Center hebben getroffen. In deze ontwerpverordening wordt ons heel eenvoudig gevraagd om de CIA te vertrouwen en de middelen van 27 groeperingen te bevriezen. Die 27 groeperingen worden dus, terecht of onterecht, als terroristisch bestempeld door dezelfde instelling die aanleiding heeft gegeven tot het ontstaan van een aantal van die groeperingen. De ons voorgelegde lijst wordt niet toegelicht, maar men heeft ons wel reeds verteld dat ze uitgebreid kan worden, waarbij de belangen van de Verenigde Staten en hun geallieerden ongetwijfeld op de eerste plaats komen. Het gaat hier dus om een alibi. Een gezamenlijk optreden is geboden, maar dan ook tegen de belastingparadijzen en de moordenaars die van de belastingvrijdom aldaar gebruik maken. Wij hanteren een andere definitie van terrorisme dan de heer Bush, en aangezien we nu weten dat de lijst met schuldigen nog aangevuld kan worden, willen wij voorstellen er een 28e organisatie op te plaatsen: TotalFinaElf. Die organisatie is verantwoordelijk voor de dood van duizenden mensen over de gehele wereld, en heeft bovendien rechtstreekse banden met terroristische groeperingen, en dan vooral in Afrika.

Lund
De Deense sociaal-democraten in het Europees Parlement hebben vandaag een stem uitgebracht voor wijziging door het Europees Parlement van de ontwerpverordening van de Raad inzake specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten in het kader van de strijd tegen het internationaal terrorisme. We zijn het ermee eens dat de EU internationaal terrorisme op alle terreinen dient te bestrijden. We hebben echter in zijn algemeenheid bedenkingen bij het concept. Zo nemen wij afstand van de lijst met 27 terreurorganisaties. Het lijkt erop dat het in alle gevallen gaat om moslimorganisaties, hetgeen als discriminerend kan worden beschouwd, daar er ook terreurorganisaties bestaan die geen islamitisch karakter dragen. Deze organisaties moeten uiteraard ook worden vermeld op deze lijst, die derhalve niet als compleet kan worden beschouwd. Verder vragen wij ons af of een dergelijke lijst in de praktijk überhaupt bruikbaar is.

Lynne
Ik heb geen stem uitgebracht tijdens de definitieve stemming en wel om de volgende reden. Hoewel ik instem met het principe dat ten grondslag ligt aan deze verordening, kan ik er niet achter staan dat bijlage 1 erin wordt opgenomen.
In deze verordening wordt gesproken over internationaal terrorisme in het algemeen en wordt niet speciaal verwezen naar de gebeurtenissen van 11 september. In de bijlage wordt alleen gesproken over personen en organisaties die uitsluitend tot de islamitische gemeenschap lijken te behoren. Het lijkt mij derhalve volkomen verkeerd om deze bijlage op te nemen.
Het verontrust mij eveneens dat het Europees Parlement geen inzage heeft gehad in het bewijs tegen de personen en organisaties die in de bijlage zijn opgenomen. Wij zijn daarom niet in staat geweest om zelf te bepalen of degenen die op de lijst staan schuldig zijn aan terrorisme of niet.

MacCormick
Het Europees Parlement is gevraagd met spoed en besluitvaardigheid te handelen teneinde tegoeden te bevriezen die gebruikt zouden kunnen worden ten behoeve van terroristen. Wij hebben deze uitdaging aangenomen en daarbij essentiële amendementen ingediend, gericht op het beschermen van de vrijheden van onschuldige mensen. Persoonlijk ben ik trots op het amendement waarin de eis wordt gesteld dat details worden verschaft om daadwerkelijke identificatie van in de bijlage genoemde personen mogelijk te maken. Het zou absurd zijn op pad te gaan met een lijst met namen die vaag zouden kunnen verwijzen naar duizenden mensen in de islamitische wereld. Daardoor zouden onschuldige mensen en duistere figuren op één hoop worden geveegd.
De Raad van ministers heeft gevraagd spoed en besluitvaardigheid te betrachten. Wij hebben daarop gereageerd en onderstreept dat gerechtelijke waarborgen nodig zijn die volkomen te verenigen zijn met resoluut en onmiddellijk optreden. In feite dagen wij de Raad uit om zich aan zijn woord jegens ons te houden en de zaken niet te vertragen door met een nieuwe versie zonder gerechtelijke waarborgen te komen.

McKenna en Lucas
Wij hebben om een aantal redenen tegen deze ontwerpverordening gestemd. Wij zijn er sterk van overtuigd dat het juridisch gezien aanvechtbaar is om dergelijke bevoegdheden toe te kennen zonder behoorlijk debat en zonder dat parlementair verslag over de zaak is uitgebracht. Het is ontstellend dat de bescherming van burgerrechten in de verordening niet aan de orde gesteld wordt. Door artikel 308 van toepassing te verklaren wordt een gevaarlijk precedent geschapen voor het erdoor jagen van noodwetten zonder enige open en transparante discussie. Het valt ook te betwijfelen of de Europese Commissie het recht had dit artikel van toepassing te verklaren in dergelijke omstandigheden. Dit zou een schending kunnen zijn van sommige nationale grondwetten.
Er werd van het Europees Parlement gevraagd te stemmen over een lijst van 27 organisaties, zonder dat werd toegelicht op grond waarvan deze zijn gekozen, wie of wat zij zijn en zonder ook maar één verwijzing naar maatregelen voor het geval dat een van deze organisaties of personen ten onrechte is beschuldigd.
Onzes inziens heeft het Europees Parlement niet het recht als rechter en jury op te treden inzake dergelijke kwesties en al helemaal niet wanneer de feiten niet helder en op een open, transparante wijze worden toegelicht. Uiteraard begroeten wij nieuwe maatregelen ter bestrijding van het terrorisme met instemming. Over zulke maatregelen dient echter goed nagedacht en gedebatteerd te worden op een transparante en democratische manier - niet, zoals deze week gebeurde, in een sfeer van paniek. Bij iedere nieuwe maatregel dient sprake te zijn van aandacht voor mensenrechten, bescherming van burgerrechten en erkenning van het principe dat iemand onschuldig is totdat het tegendeel bewezen is. Alleen dan kan hij werkelijk doeltreffend zijn.

Meijer
. Het is een oud gebruik om politieke tegenstanders te isoleren door ze uit te roepen tot terroristen. Toen vroegere terroristen de leiders werden van Zuid-Afrika, Israël, de Palestijnse Autoriteit en een zeer groot aantal voormalige koloniën werden ze in de ogen van velen opeens redelijke en achtenswaardige mensen en kregen hun voormalige tegenstanders terecht de schuld van het veroorzaken van geweld. Door elk uitzicht op een geweldloze weg naar verbetering af te snijden hadden zij de oppositie tot wanhoop gedreven. Daarom moeten we altijd een scherp onderscheid blijven maken tussen oppositie, met name de actie voor sociaal-economische en bestuurlijke verandering, en redeloos geweld dat slechts is gericht op het veroorzaken van angst en vernietiging. De Amerikaanse lijst van 27 verdachte organisaties met een islamitische achtergrond roept in een aantal gevallen de verdenking op dat de steun van regeringen in de strijd tegen het internationale terrorisme wordt gekocht door ook hun binnenlandse oppositie tot terroristen uit te roepen. Dan maken we dezelfde fout als bij het vervolgbaar maken van abortus, euthanasie en handel in softdrugs door inwoners van lidstaten waar dat is toegestaan door gerechtelijke instanties in andere lidstaten. In de terechte strijd tegen echt terrorisme is lang niet alles wat nu wordt voorgesteld terecht en doelmatig. Ik stem niet in met deze ondoordachte aanpak.

Schroedter
Ik vind het zinvol om bankrekeningen te bevriezen van organisaties of personen die terroristische aanslagen, zoals die van 11 september, plegen of ondersteunen.
Wij hebben nu echter een lijst van personen en organisaties waarvan slechts wordt aangenomen dat ze op de een of andere manier betrokken zijn bij de aanslagen in New York en Washington. Toch is het mogelijk dat wij - ook zonder proces en zonder doorslaggevend bewijs - stappen tegen hen ondernemen. Deze maatregel zou te vergelijken zijn met voorlopige hechtenis, waarbij de verdachte nog niet is veroordeeld. Als uiteindelijk niet bewezen kan worden dat de persoon in kwestie medeplichtig is aan de misdaad, wordt hij in die procedure weer op vrije voeten gesteld en schadeloosgesteld. Een dergelijke regeling ontbreekt in dit geval.
De clausule in artikel 2, lid 2 maakt het bovendien mogelijk andere ongewenste personen en organisaties op deze juridisch gezien discutabele lijst te zetten. De Raad voor Justitie en Binnenlandse Zaken heeft in verband met terrorisme ook al gesproken over geweld in de steden, en ik ben dan ook bang dat er ook bankrekeningen bevroren worden van personen of organisaties die bijvoorbeeld naar aanleiding van EU-topconferenties tegen de EU-politici demonstreren.
Als ik voor deze resolutie gestemd zou hebben, zou ik hebben ingestemd met een willekeurige actie die voor problemen gaat zorgen. Daarom heb ik ondanks mijn scherpe veroordeling van het terrorisme toch tegen deze resolutie gestemd.

Souchet
De afgevaardigden van Mouvement pour la France hebben voor de verordening van de Raad gestemd, en daarmee, aansluitend op de bijzondere Europese Raad van Brussel van 21 september, een aantal maatregelen aangenomen ter bestrijding van het terrorisme. We zijn ons ervan bewust dat deze maatregelen niet volstaan als collectief antwoord op de bedreiging waaraan we nu worden blootgesteld. We geloven echter wel dat dit een eerste stap in de goede richting is. Het is van belang dat we zo spoedig mogelijk en zonder enige terughoudendheid onze wetgeving aan een grondige herziening onderwerpen, en daarbij gevolg geven aan de oproep van de Raad om ter bestrijding van het terrorisme een duurzaam en mondiaal beleid te ontwerpen, niet alleen in woorden, maar ook in daden.
Dat is dan ook de reden waarom een aantal opmerkingen van minister Michel over dit onderwerp ons danig verontrust. Die opmerkingen maken namelijk duidelijk dat een aantal verantwoordelijke politici ook na 11 september volhardt in hetgeen Gorbatsjov "het oude denken" noemde. Ik doel daarmee op de ideologische stroming die op Europees niveau nu al jaren op demagogische wijze een zeer lakse wetgeving op het gebied van het vrije verkeer van personen heeft geïnspireerd. Dat heeft ertoe geleid dat we de greep op ons grondgebied kwijtgeraakt zijn en van de Europese Unie het epicentrum van islamitische terreur hebben gemaakt.
De heer Michel beweert dat de door onze collega Georges Berthu voorgestelde wetsherziening gericht op garanties voor de veiligheid van de burger "rechtstreeks tot een vrijheidsvijandige samenleving" zou leiden. En daarmee pleit hij voor het behoud van hetzelfde stelsel dat de problemen heeft veroorzaakt. Hebben we er immers niet juist door het ontmantelen van alle controlemiddelen, in naam van de vrijheid, toe bijgedragen dat terroristen zich hier rustig hebben kunnen vestigen om vervolgens in de Verenigde Staten toe te slaan? Alle serieuze controlemaatregelen - en dan zeker nationale maatregelen - zullen nu als "vrijheidsvijandig" worden bestempeld. Dat betekent dat het nog veel moeite zal kosten om los te geraken van de oude libertaire ideologie. Pas dan kunnen we namelijk op een zinvolle wijze onze gedachten bepalen over de toestand waarin we ons nu bevinden. En pas dan kunnen we beslissen hoe we deze uitdagingen tegemoet kunnen treden.
(Interventie ingekort overeenkomstig artikel 137 van het Reglement)
Buitengewone Europese Raad (RC B5-0666/2001)

Alavanos
. (EL) Na de terreuraanslagen in de VS was het absoluut noodzakelijk een buitengewone Top van de Europese Unie te beleggen. Het lijdt geen twijfel dat het optreden van de Europese Unie - tot nu toe tenminste - in het teken van beheerstheid stond, maar er zijn enkele gevoelige vraagstukken die bijzondere aandacht verdienen:
a) de verwijzing naar artikel 5 van de NAVO-statuten veroorzaakt een gevaarlijke sfeer van oorlog en confrontatie, ofschoon het land van waaruit de aanval is gepleegd niet concreet is genoemd;
b) eventuele politiële maatregelen mogen geen inbreuk inhouden op de vrijheden van de burger;
c) er moet een beleid worden vastgesteld jegens "bevriende" landen, zoals Saudi-Arabië, die financieel hebben bijgedragen aan de verspreiding van het fundamentalisme;
d) als een oplossing wordt gevonden voor het Palestijnse vraagstuk en met name voor het probleem van Jeruzalem, zullen massa' s moslims zich kunnen losmaken uit de en demagogische greep van de islamisten;
e) met efficiënte maatregelen voor hongerbestrijding in de wereld zal men hele samenlevingen in Azië en Afrika uit de wanhoop kunnen helpen; wanhoop is kunstmest voor terreur;
f) de Europese Unie moet tweedracht zaaiende opmerkingen als die van de heer Berlusconi en rechterstaal à la Blair vermijden en de wereld van de islam met een rustige en vriendschappelijke houding tegemoet treden.

Figueiredo
Wij herhalen onze onvoorwaardelijke afwijzing van de terroristische aanslagen tegen de Verenigde Staten, en geven opnieuw uitdrukking aan ons medeleven met het Amerikaanse volk en de familieleden van de slachtoffers. We hopen dat de strijd tegen het terrorisme niet zal leiden tot meer onschuldige slachtoffers.
De strijd tegen het internationale terrorisme kan alleen succes hebben als hij wordt gevoerd onder leiding van de Verenigde Naties. We verzetten ons dan ook tegen het inroepen van artikel 5 van het NAVO-verdrag, omdat we zo het gevaar lopen dat de Europese Unie en de internationale gemeenschap meegesleept worden in een geweldspiraal waarvan de gevolgen niet te voorzien zijn. Wij zijn bovendien de mening toegedaan dat de strijd tegen het terrorisme niet als excuus mag dienen voor het beknotten van de fundamentele individuele vrijheden of het aantasten van essentiële aspecten van de soevereiniteit van de lidstaten van de Europese Unie, waaronder ook het besluit al dan niet tot militarisering over te gaan.
Wij geloven dat de strijd tegen het internationale terrorisme gepaard moet gaan met maatregelen tegen het witwassen van geld. Ook de belastingparadijzen moeten worden opgeheven.
Ons stemgedrag geeft dus aan hoezeer wij het oneens zijn met een aantal essentiële aspecten van de gezamenlijke resolutie zoals die nu in dit Parlement bij meerderheid van stemmen is aangenomen. Wij kunnen het wel eens zijn met de algemene teneur van deze resolutie.

McKenna
Ik heb tegen de ontwerpresolutie gestemd en wel om verschillende redenen. Ik ben van mening dat de berechting van de daders van de terroristische aanslagen niet mag leiden tot lijden en terreur bij andere onschuldige burgers. We moeten kost wat kost voorkomen dat onze reactie op die vreselijke daden aanleiding geeft tot meer van zulke of zelfs gruwelijkere aanvallen. De internationale gemeenschap heeft de plicht te achterhalen wat de diepere oorzaak zou kunnen zijn geweest van deze afschuwelijke misdaden. Inzicht in de achtergronden is van belang om nog veel erger kwaad te voorkomen.
Mijns inziens moeten de Verenigde Staten en de landen die zich in een coalitie verenigd hebben zich zeer bewust zijn van de mondiale veiligheid als geheel. Als de Verenigde Staten reageren met aanvallen op Afghanistan, doden ook zij onschuldige mensen, en dat is niets anders dan kwaad met kwaad vergelden. Ik ben er sterk van overtuigd dat wij, de politici van de democratische wereld, in hoge mate verantwoordelijk zijn voor de handhaving van de beginselen van geweldloosheid en dat wij de plicht hebben een escalatie van dergelijk zinloos geweld te voorkomen.

Meijer
. Dat mensen zichzelf en vele anderen vernietigen op de verschrikkelijke manier van 11 september in New York en Washington is een teken van haat en wanhoop. Terrorisme kun je alleen bestrijden door de voedingsbodem voor geweld te helpen wegnemen, niet door nòg meer afkeer op te roepen. De manier waarop Israël gewelddadige Palestijnse tegenstanders opzoekt en liquideert blijkt alleen maar meer sympathie te kweken voor gewelddadig verzet. Nu dreigt diezelfde fout te worden herhaald op wereldschaal. Toen het ging om klimaat, bewapening en racisme zocht de Amerikaanse president het isolement. Het vormen van een door hem geleide coalitie van alle rijken en machtigen tegenover wie arm en opstandig is werkt op de langere termijn contraproductief. Ik schaar me achter het enige Amerikaanse parlementslid dat de moed had om te stemmen tegen de oorlogspsychose, naar het voorbeeld van de weinige Duitse socialistische tegenstemmers aan het begin van de Eerste Wereldoorlog. Het geld dat we gaan verspillen aan oorlog kunnen we beter besteden aan preventie. Binnen Europa door zo weinig mogelijk kwetsbaar te zijn voor aanslagen. Dat kan door de veiligheid van de luchthavens en het luchtverkeer niet te privatiseren en door meer te letten op de veiligheidsnormen voor extreem hoge gebouwen. Buiten Europa door de onopgeloste problemen van armoede, achterstelling en onrecht alsnog te helpen oplossen.

Van Orden
De Britse conservatieven zijn groot voorstander van maatregelen die specifiek zijn ontworpen om het terrorisme in al zijn vormen te bestrijden. In die geest hebben wij dan ook ingestemd met de ontwerpresolutie en met de door de Raad aangenomen wetgevende maatregelen voor terrorismebestrijding. We zijn het echter niet eens met de bewering dat "de bestrijding van het internationaal terrorisme een duidelijke versterking van de relevante bevoegdheden van de EU met zich meebrengt" Ook zijn we het niet eens met de gedachte dat de EU de bevoegdheid verleend dient te worden te onderhandelen over overeenkomsten inzake justitiële en politiële samenwerking met de VS. Er bestaan grote verschillen tussen de constitutionele, justitiële en operationele tradities van de lidstaten die in deze problematiek een sleutelrol vervullen - waaronder het Verenigd Koninkrijk -, en derhalve is het sluiten van dergelijke overeenkomsten strikt genomen een nationale zaak. We zien geen verband tussen de noodzaak van een resolute reactie op de terroristische aanslagen van onlangs en de oproep tot een intensivering van de inspanningen om het Europees veiligheids- en defensiebeleid te operationaliseren. Uit de gebeurtenissen van onlangs blijkt juist nadrukkelijk dat ingezet dient te worden op versterking van de transatlantische betrekkingen en op uitbreiding van de NAVO, in plaats van op de totstandkoming van een autonoom militair apparaat van de EU, immer een potentiële splijtzwam. Daarnaast dienen we door middel van nieuwe wetgeving inzake terreurbestrijding paal en perk te stellen aan de activiteiten van de terroristische organisaties die in de afgelopen decennia vanuit en binnen de verschillende EU-lidstaten terreurdaden hebben gepleegd. Daarbij denk ik aan organisaties als de IRA in al zijn verschijningsvormen en de ETA.
Stabiliteits- en groeipact (RC B5-0602/2001)

Krivine en Vachetta
 - (FR) Het failliet van de liberale dogma' s wordt met de dag duidelijker zichtbaar. Het "Stabiliteitspact" en de antidemocratische bevoegdheden die aan de Europese Centrale Bank zijn toegekend fungeren als een waar keurslijf, terwijl het nu juist zo dringend noodzakelijk is een ingrijpende koerswijziging tot stand te brengen in de opbouw van Europa. De demonstraties van vakbonden en verschillende organisaties tijdens de vergadering in Luik van de Ecofin-Raad en de debatten op het Europees Congres voor de burger hebben nog eens onderstreept dat dringend moet worden voldaan aan de sociale en democratische eisen van bewegingen die een op solidariteit gebaseerde mondialisering voorstellen als alternatief voor de huidige kapitalistische vorm van mondialisering.
De Ecofin-Raad heeft zich echter opnieuw doof getoond voor deze eisen. Hij heeft geen enkel voorstel gedaan dat recht doet aan de uitdagingen waarvoor hij zich gesteld ziet. Tijdens de debatten van de Raad ontbreekt het nog steeds volledig aan transparantie en verantwoordelijkheidsbesef, zoals wordt geïllustreerd door het lot dat de Tobin-belasting was beschoren. De ministers hebben hun publieke verplichtingen verloochend door het onderwerp op het bord van de Commissie te leggen, hoewel zij weten dat de Commissie zeer afwijzend staat tegenover een dergelijk besluit, dat evenwel van cruciale betekenis is. Evenzo wordt, als het aan de Raad zelf ligt, de brandende kwestie van de belastingparadijzen slechts bekeken vanuit de specifieke invalshoek van de strijd tegen het terrorisme. De regeringen van de Unie zijn nog steeds niet bereid nieuwe wegen in te slaan. Deze essentiële kwestie wordt verdoezeld in de gezamenlijke resoluties die in stemming worden gebracht. Daarom zullen wij tegen stemmen.

Marques
Japan is reeds in een recessie beland. De Verenigde Staten zullen weldra volgen. Ook in Europa verloopt de groei steeds trager, en een recessie kan niet worden uitgesloten. Teneinde een wereldwijde recessie te vermijden moeten we samen met Japan en de VS de economische activiteit stimuleren door de openbare uitgaven op te voeren, en wel tot de limiet van 3 procent van het overheidstekort van elke lidstaat van de Europese Unie, een en ander onder de voorwaarde dat:
de extra uitgaven tot doel hebben de openbare investeringen te versterken en de particuliere investeringen te stimuleren;
er tegelijkertijd een oprechte poging wordt gedaan om structurele hervormingen door te voeren op het gebied van werkgelegenheid, investeringen en mededinging.
Voor dat doel zal het Stabiliteits- en groeipact flexibeler moeten worden toegepast dan toegestaan is volgens het principe van "automatische stabilisering" . Dat is dan ook de reden dat ik mij bij de stemming over de door de Fractie van de Europese Volkspartij ingediende resolutie van stemming heb onthouden.
Verslag-Hieronymi (A5-0286/2001)

Alavanos
De aanneming van de richtlijn "televisie zonder grenzen" was een belangrijke gebeurtenis in de Europese wetgeving. Sedertdien is echter meer dan tien jaar verstreken en nog steeds is de tekst van deze richtlijn niet aangepast aan de nieuwe vereisten voor de bescherming van niet alleen de kijker maar ook de Europese artistieke productie. Hierbij doen zich drie problemen voor die bijzondere aandacht verdienen:
a) de bescherming van de kijker tegen de reclamestormvloed: de richtlijnbepalingen moet een sterker bindend karakter krijgen, er moet controle worden uitgeoefend op televisiezenders en er moeten eventueel sancties worden opgelegd aan overtreders van deze bepalingen;
b) de bescherming van minderjarigen tegen reclame en tegen programma' s die aanzetten tot geweld en asociaal gedrag moet een algemene draagwijdte krijgen;
c) er moeten concrete, strenge maatregelen worden getroffen ter bevordering van de Europese productie en ter ondersteuning van producenten uit kleine landen die zich op de Europese markt willen begeven.

Andersson
, Färm, Hedkvist Petersen, Hulthén, Hans Karlsson en Theorin (PSE), schriftelijk. (SV) Wij Zweedse sociaal-democraten vinden het uiterst belangrijk dat minderjarigen kunnen worden beschermd tegen tv-reclame die gericht is op kinderen, omdat deze groep extra ontvankelijk is en moeite kan hebben om commerciële reclame te onderscheiden van andere typen uitzendingen.
In Zweden is tv-reclame die gericht is op kinderen onder de twaalf jaar volledig verboden, krachtens de radio- en tv-wet. Volgens richtlijn 97/36/EG moet reclame duidelijk als zodanig te herkennen zijn. Kinderen beneden een bepaalde leeftijd kunnen het verschil tussen op kinderen gerichte reclame en gewone kinderprogramma' s niet zien. Iets oudere kinderen kunnen de verschillen wel zien, maar begrijpen de bedoeling van de reclame niet. (Onderzoeksrapport van Gunilla Jarlbro, universiteit van Göteborg.)
Wij vinden dan ook dat tv-reclame voor kinderen niet moet worden bevorderd, en daarom stemmen wij tegen dit deel (paragraaf 1 aa) van het verslag.

Barras
. (FR) In de eerste plaats wil ik onze rapporteur binnen de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, mevrouw Ruth Hieronymi, en de gehele commissie bedanken voor het kwaliteitswerk dat zij hebben afgeleverd en voor de interessante reactie die zij hebben gegeven op het derde verslag van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité over de toepassing van richtlijn 89/552/EEG "Televisie zonder grenzen" , waarvan de belangrijkste doelstelling is een wettelijk kader in te voeren ter bevordering van het vrije verkeer van audiovisuele uitzendingen binnen de interne markt en om bepaalde vormen van algemeen belang te waarborgen, zoals de bevordering van culturele diversiteit en de bescherming van consumenten en minderjarigen.
Er zijn meerdere redenen waarom ik voor dit verslag heb gestemd; ik zal ze slechts kort noemen.
In het verslag wordt er rekening mee gehouden dat 98 procent van de huishoudens over een televisietoestel beschikt, en er wordt allereerst terecht op gewezen dat de sociale gevolgen van televisie steeds ingrijpender worden, vooral voor kinderen. Wat betreft de bescherming van minderjarigen wordt de lidstaten verzocht de onderlinge dialoog te verbeteren en gezamenlijke oplossingen te vinden, zonder afbreuk te doen aan de onafhankelijkheid van de lidstaten met betrekking tot nationale beperkingen ter bescherming van minderjarigen.
Met andere woorden, de audiovisuele sector is van wezenlijk belang voor de democratie en het informeren van de bevolking en blijkt daarmee een graadmeter te zijn voor de vrijheid van meningsuiting en de pluriformiteit van de ideeën die kunnen worden geuit en gehoord.
Bovendien wordt er in het verslag op gewezen hoezeer de audiovisuele media een geavanceerde sector vormen voor de economie en de arbeidsplaatsen in de Europese Unie: in 1997 waren meer dan een miljoen mensen in Europa in de audiovisuele sector werkzaam en de inkomsten van deze industrie stijgen tot het jaar 2005 naar schatting met 70 procent.
(Interventie ingekort overeenkomstig artikel 137 van het Reglement)
Verslag-Berès (A5-0307/2001)

Raschhofer
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, op 1 januari 2002 wordt de Economische en Monetaire Unie voltooid. Voor iedere lidstaat blijft dan wel de plicht en de noodzaak bestaan de rijksbegroting te consolideren. Dit staat niet alleen in het Commissieverslag, maar dat zegt ook de rapporteur. Ik ben het daar volledig mee eens. Daarom begroet ik ook met instemming de in het verslag gehuldigde opvatting dat de huidige vereisten van het Stabiliteits- en groeipact moeten worden uitgebreid door het vaststellen van nieuwe individuele doelstellingen voor iedere lidstaat. Alle regeringen moeten onvoorwaardelijk hun rijksbegroting consolideren, zodat de noodzakelijke speelruimte gecreëerd wordt.
Als vertegenwoordigster van Oostenrijk weet ik waar ik het over heb. Ondanks alle moeilijkheden en een grote staatsschuld wil de nieuwe regering toch het vooruitstrevende doel, het bereiken van een schuldquote van nul, aanhouden.

Andersson
, Färm, Hedkvist Petersen en Hans Karlsson (PSE), schriftelijk. (SV) Wij van de Zweedse sociaal-democratische delegatie hebben ons onthouden van stemming over paragraaf 2 en overweging B.
Paragraaf 2:
Het is een goede zaak dat de Eurogroep de samenwerking op het gebied van monetaire vraagstukken uitbreidt. Het zou echter fout zijn om alle samenwerking inzake economisch beleid te verleggen naar de Eurogroep. Wij geven dan ook geen steun aan een eventuele wijziging van het Verdrag die erop gericht is de bevoegdheden van de Eurogroep op economisch gebied te versterken, in elk geval niet voordat wij over concretere voorstellen beschikken. In het licht van de uitbreiding van de EU is het vooral belangrijk dat de lidstaten buiten de Eurogroep de mogelijkheid hebben deel te nemen aan de economische samenwerking.
Overweging B:
Wij willen geen steun geven aan wetgeving op economisch gebied die stapsgewijs een steeds bindender karakter krijgt, in elk geval niet voordat wij meer over de concrete inhoud weten.

Bordes, Cauquil en Laguiller
. (FR) In het verslag wordt geconstateerd dat "het economische Europa vooralsnog onvoltooid is" . Hier valt niets tegenin te brengen. De redenen voor de geringe vooruitgang zijn evenwel zonneklaar. Iedere lidstaat heeft als hoogste prioriteit de verdediging van de belangen van de eigen kapitalistische klasse en stemt zijn nationale beleid daarop af.
De bezittende klasse heeft de Europese instellingen echter helemaal niet nodig om haar beleid zodanig te harmoniseren dat de rentabiliteit van haar kapitaal ten koste van de arbeidersklasse wordt verbeterd. De rivaliteit tussen landen speelt hierbij immers geen rol.
Als het gaat om het bevriezen van de lonen, de onzekere situatie waarin steeds meer mensen komen te verkeren, de collectieve ontslagen, de besparingen op de overheidsdiensten en de aantasting van de sociale zekerheid heeft het kapitalistische Europa absoluut geen institutionele harmonisering nodig. Wat dit betreft is er al sprake van een verenigd Europa.
In het verslag-Berès wordt gesteld dat "gezonde overheidsfinanciën" een eerste vereiste vormen voor de "verbetering van de coördinatie van het economisch beleid in het eurogebied" . Er wordt echter niet vermeld hoe dit financiële evenwicht moet worden bereikt. Wie gaat de rekening betalen? Het kapitalistische bedrijfsleven of de gewone consument door middel van de BTW? Wie gaat er meer profiteren van het nieuwe begrotingsbeleid? De overheidsdiensten of de werkgevers in de particuliere sector?
Wanneer er geen fiscale cadeaus aan het kapitalistische bedrijfsleven worden uitgedeeld, kan er meer geld voor de overheidsdiensten worden uitgetrokken zonder dat er een begrotingstekort ontstaat. Dit is echter duidelijk niet de intentie van het verslag. Daarom konden wij niet anders dan tegenstemmen.

Krivine en Vachetta
. (FR) Het verslag-Berès is interessant, omdat daarin het echec van het sociaal-liberalisme wordt geëtaleerd, waarvan de voorvechters dachten het Verdrag van Amsterdam te kunnen goedkeuren en tegelijkertijd een werkelijk sociaal beleid in Europa te kunnen voeren. In het verslag wordt gepleit voor coördinatie van het economische beleid, maar tevens wordt vastgesteld dat de instellingen die dat zouden kunnen bewerkstelligen, niet bestaan. De ECB is monomaan, het Parlement machteloos en de Eurogroep semi-clandestien. Het verslag is niet meer dan een smeekbede aan het adres van deze Eurogroep om het Parlement op de hoogte te houden.
Niettemin bevat het verslag een grote kern van waarheid, want het ademt ongerustheid over de institutionele leemte en het regressieve beleid dat onder invloed van het neoliberale dogma dreigt te gaan worden gevoerd. Echter, in plaats van hardop te zeggen waarover in steeds bredere kring wordt gesproken, namelijk dat het verstandig zou zijn het Stabiliteitspact niet toe te passen, wordt in het verslag slechts gepleit voor een coördinatie van "hun respectieve stabiliteitsprogramma' s" . Het wekt medelijden dat men zo de schade wil beperken, terwijl dit keurslijf juist tot stand is gebracht met actieve steun van de sociaal-liberalen, met name die in Italië en Frankrijk. Daarom hebben wij geweigerd onze goedkeuring te hechten aan vage en nietszeggende voorschriften die vooral moeten doen vergeten dat men zich ernstig heeft vergist.

Patakis
De gemeenschappelijke munt vereist een gemeenschappelijk economisch bestuur: zo luidt de conclusie waartoe de verslagen van de Commissie en van de rapporteur in feite komen. De mogelijkheden voor de lidstaten om een eigen economisch beleid te voeren worden met de genomen besluiten nog meer beperkt. De nationale parlementen kunnen slechts toekijken of, wat nog erger is, zij moeten de besluiten van de EU uitvoeren. Op die manier probeert men het verzet van de werknemers te breken, die een steeds vastberadener strijd voeren tegen de besluiten van het grootkapitaal.
In het verslag van het Europees Parlement wordt het anti-volksbeleid van de EU bekrachtigd. Daarin komen voorstellen voor die hoogstens een alibi kunnen zijn voor het teugelloos, neoliberaal EU-beleid op economisch en sociaal vlak en voor de tragische gevolgen daarvan voor de grote volksmassa. Ik verwijs hier met name naar het eerdere akkoord over de besteding van de incidentele of uitzonderlijke belastingontvangsten. Stel je voor dat dat geld zou worden uitgegeven aan sociale zekerheid! De verwerking in de nationale begrotingen van "het vraagstuk van de gevolgen van de vergrijzing van de bevolking" beantwoordt aan dezelfde logica.
Ofschoon in het verslag zelf staat dat nog steeds 14 miljoen Europeanen werkloos zijn en de economische en sociale situatie niet vooruit gaat, blijft men aandringen op herstructurering en verdeling van de werkloosheid.
De betrokkenheid van de nationale parlementen via de jaarlijkse verslaglegging over de toepassing van de door de Europese Raad vastgestelde algemene richtsnoeren voor het economisch beleid en het debat over de door de Commissie en de Raad goedgekeurde stabiliteitsprogramma' s zijn slechts een dun laagje democratisch vernis. Daarmee wil men de nationale parlementen verstrikken in de communautaire procedures. Het feit dat men voorstelt de rol van de Commissie te versterken en sancties op te leggen aan de lidstaten die het door Brussel opgelegde beleid niet toepassen, spreekt wat dat betreft boekdelen.
Op die manier probeert men de nationale bevoegde instanties medeplichtig te maken aan een proces waarmee, onder het mom van coördinatie van het economische beleid in het kader van de algemene richtsnoeren voor het economisch beleid, een poging wordt gedaan de loonmaatregelen en meer in het algemeen de sociale maatregelen in de verstikkende dwangbuis te stoppen van de convergentiecriteria van het Stabiliteitspact. De lidstaten worden uitdrukkelijk uitgenodigd "hun activiteiten te coördineren en zich te onthouden van belasting-, begrotings- of loonmaatregelen" .
De vernietiging van het door de overheid gegarandeerd pensioenstelsel zal, samen met de loonsvermindering, de beslissingen inzake arbeidstijd en arbeidskosten en de aanpassing daarvan aan de belangen van de werknemers, onvermijdelijk uitmonden in een aanzienlijke stijging van de armoede en de sociale uitsluiting onder de werknemers en in een kwalitatief en kwantitatief verlies van dienstverlening.
Het lijdt geen twijfel dat naarmate meer maatregelen worden genomen om het inkomen en de rechten van de werknemers te beperken, de druk zal toenemen in de richting van meer structurele maatregelen, en naarmate de tekenen van economische recessie sterker zullen worden, zal des te harder worden bezuinigd.
Verslag-Peijs (A5-0306/2001)

Bastos
Ik heb voor het uitstekende verslag van mevrouw Peijs gestemd, en wel om de volgende redenen,
Zoals bekend zijn de overheidsuitgaven binnen Europa veel te sterk toegenomen, waardoor de lidstaten de belastingdruk tot onaanvaardbare niveaus hebben moeten opvoeren. We moeten de belastingdruk dan ook zo snel mogelijk verlichten en de daarvoor benodigde hervormingen doorvoeren, teneinde zo de werkgelegenheid en het particulier initiatief te stimuleren. De pogingen om een duurzame belastingvermindering te bereiken verdienen daarom onze steun. Ik hoop dat de Commissie er bij de nationale regeringen op blijft aandringen dat deze belastingverlichtingen doorgang vinden, en dan vooral door het opstellen van een "gedragscode" .
Om zoveel mogelijk mensen toegang te verschaffen tot de arbeidsmarkt is het van belang door te gaan met het verwijderen van de sociale, fiscale en administratieve obstakels die het vrouwen en ouderen zo moeilijk maken hun baan te behouden of weer aan het werk te gaan. Het verslag van de Verenigde Naties geeft aan dat demografische ontwikkelingen ertoe zullen leiden dat de beroepsbevolking steeds minder snel zal groeien, terwijl het aantal mensen in de bevolkingsgroep van 65 en ouder zal toenemen. Dat zal een enorm zware druk leggen op het systeem voor sociale zekerheid. Bovendien zullen we iets moeten doen aan de economische gevolgen die voortvloeien uit een ontoereikend aanbod van arbeid op onze arbeidsmarkt.
Minstens even belangrijk is het volgens mij om de toegang tot de arbeidsmarkt voor jongeren gemakkelijker te maken, en deze groep voortdurend verder op te leiden, wat betekent dat er extra openbare en particuliere middelen moeten worden vrijgemaakt voor onderwijs, onderzoek en ontwikkeling. Dat zal gepaard moeten gaan met structurele hervormingen. Alleen zo kunnen we een efficiënte overgang naar de kennismaatschappij realiseren.

Figueiredo
Dit verslag heeft geen oog voor de moeilijke economische en sociale situatie waarin een aantal lidstaten zich bevindt, en blijft aandringen op consolidering van de begroting en naleving van het Stabiliteitspact. Dat is niet vol te houden, en daarom zijn wij voor het volgen van een andere aanpak. Het Stabiliteitspact moet met directe ingang buiten werking worden gesteld, en de doelstellingen, criteria en grondbeginselen van dat pact zullen grondig moeten worden herzien.
Wij zijn het ook oneens met de stelling dat openbare investeringen geen uitweg zouden bieden uit de crisis, of dat dit soort investeringen altijd slecht beheerd wordt. Daarom hebben wij een amendement ingediend, waarin we het belang van overheidsinvesteringen voor economische groei en extra werkgelegenheid benadrukken.
We moeten ons inzetten voor de oplossing van sociale problemen, voor het creëren van werkgelegenheid en voor het bestrijden van armoede en sociale uitsluiting. Dat betekent dat we niet langer tegen elke prijs prioriteit kunnen blijven geven aan monetaire stabiliteit. We weten immers dat een dergelijk beleid alleen maar leidt tot meer werkloosheid, extra loonverlagingen en meer armoede.
Helaas zijn de amendementen die wij hebben ingediend voor een grondige herformulering van dit verslag niet aanvaard.

Krivine en Vachetta
. (FR) In het verslag-Peijs worden de overheidsfinanciën en de sociale zekerheid beschouwd als de wortel van alle kwaad, en daarmee vormt het verslag een ware lofzang op het neoliberalisme. Zo worden in het verslag de overheidsinvesteringen, waarvan het beheer noodzakelijkerwijs "te wensen overlaat" , vergeleken met de particuliere sector, die van nature efficiënt zou zijn. Het gaat er vooral om het neoliberale dogma te bekrachtigen dat werd vastgelegd in het "Stabiliteitspact" , dat in 1997 in Amsterdam werd ondertekend, en de op de Top van Göteborg voorgestelde regelingen met betrekking tot de automatische stabilisatoren aan de kaak te stellen.
De conjunctuur krijgt momenteel een flinke klap doordat men op de loonkosten blijft bezuinigen. Toch is er volgens het verslag niets mis mee dat Europa in een nieuwe recessie wordt gestort. Er wordt gepleit voor het blindelings toepassen van een beleid waarvan iedereen zal constateren dat het in strijd is met de aangekondigde doelstellingen van groei en werkgelegenheid. Wanneer de economie verslapt, draagt het Stabiliteitspact bij tot chaos doordat het de bedrijvigheid vermindert. In werkelijkheid gaat het er namelijk om een werkloosheidscijfer te creëren dat ertoe leidt dat de lonen opnieuw dalen en de winsten stijgen. We moeten beslist tegen dit verslag stemmen, omdat toepassing ervan een ernstig gevaar voor de werknemers in Europa zou betekenen.

Meijer
. Tot de kenmerken van een markteconomie behoort dat er golfbewegingen plaatsvinden, met pieken en dalen. Op momenten dat de economische groei stagneert of de consumptie terugloopt heeft het weinig zin om de mensen een ongerechtvaardigd optimisme aan te praten. Dat optimisme is dan een vorm van bedrog en leidt tot roekeloosheid op het gebied van consumptie en risicodragende investeringen. Het zou beter zijn om de voorzieningen van de overheid uit te breiden of nieuw te starten. Dat was de methode waarmee Amerika onder Roosevelt in de jaren '30 de crisis met succes aanpakte, en de wederopbouw in West-Europa na 1945 slaagde. Het was trouwens ook de methode waarmee autoritaire staten als nazi-Duitsland en de Sovjet-Unie een economie konden opbouwen die veel sterker was dan buitenstaanders hadden voorspeld. In al die gevallen, of we die nu sympathiek vonden of niet, leverde dat onverwacht veel tevreden mensen op. In plaats van daarvan te leren wordt nu teruggevallen op de primitieve standpunten uit de 19e en het begin van de 20ste eeuw die aan deze successen voorafgingen. Belastingverlagingen, in het voordeel van hoge inkomens en grote ondernemingen, worden nu positief beoordeeld en overheidsbestedingen als zeer negatief. Het verslag van mevrouw Peijs past in die nu overheersende mode. Ik verwacht armoede en instabiliteit als resultaat, dus stem ik er niet mee in.
Verslag-Agag Longo (A5-0299/2001)

Figueiredo
Wat in dit verslag direct opvalt is dat het een reeks pressiemiddelen bevat om de liberalisering van de verschillende sectoren sneller door te voeren. Er wordt zelfs kritiek geleverd op de Raad van Stockholm, omdat daar geen tijdschema is opgesteld voor de definitieve liberalisering van de elektriciteits- en gasmarkten. Dat is onaanvaardbaar. Daarnaast worden de lidstaten opgeroepen zo spoedig mogelijk en op uniforme wijze de markten voor energie, vervoer en postdiensten te liberaliseren. Ook dat wijzen wij af. Het hoeft dan ook niemand te verbazen dat men zich in dit verslag keert tegen de overheidsmonopolies (vooral op het gebied van de elektriciteitsvoorziening), dat gepleit wordt voor de liberalisering van plaatselijke telefoongesprekken en dat ervan uitgegaan wordt dat privatisering en liberalisering van de openbare diensten altijd leiden tot lagere prijzen en een betere kwaliteit.

Patakis
Misbruik van overheersende marktposities door grote monopolistische bedrijven is kenmerkend voor de huidige situatie. Dagelijks worden besluiten genomen tot fusies, concentraties en overnames van reusachtige bedrijven, waardoor oppermachtige monopolistische groepen ontstaan. Dit gaat bijna altijd gepaard met massaontslagen. De werkgelegenheid komt sterk onder druk te staan en monopolistische exploitatie van natuurlijke hulpbronnen en markten en uitbuiting van consumenten worden in de hand gewerkt. Volgens het verslag hebben er in 2000 345 fusies plaatsgevonden, vooral dankzij de steeds soepeler wordende wetgeving, die ruimte biedt voor het ontstaan van grote monopolies en het verwerven van overheersende marktposities.
De EU ligt hier echter bepaald niet wakker van. Het enige dat haar interesseert is een tijdschema voor de definitieve liberalisatie van de aardgas- en stroommarkt. Zij wil vaart zetten achter de liberalisatie van de energie-, vervoers- en postsector en universele toegang bieden tot de diensten van algemeen belang, opdat het mededingingsvermogen van de economie kan worden versterkt.
De EU wil verder ook de staatssteun afschaffen. De bedoeling van haar verwoede inspanningen is echter de winst voor de nu reeds machtige bedrijven te verhogen en hun marktpositie te versterken door nieuwe concurrenten van de markt uit te sluiten en de wet van de jungle toe te passen, oftewel de wet van de sterkste en de overheersing van de monopolistische belangen.
Overheidsbemoeienis druist op zich evenwel niet in tegen het kapitalistische systeem, en vaak worden hiermee op selectieve wijze bepaalde ondernemers en ondernemingen geholpen. Zonder staatsinterventie, zonder de toch al niet zo belangrijke rol van de staat bij het garanderen van een marktevenwicht, zal de kloof tussen de rijke en arme gebieden, tussen de rijke en arme sectoren, tussen de rijke en arme bevolkingsgroepen alleen maar groter worden. Met de herstructurering en de verkoop tegen spotprijzen van de openbare sector beoogt men immers geen eigenbaat maar verhoogde winst voor het grootkapitaal. Daarom is het onaanvaardbaar dat constant wordt aangedrongen op maatregelen, zoals de opstelling van een register van overheidssteun en de invoering van een scorebord. De besluiten van het grootkapitaal worden gekenmerkt door grote ongerustheid over een mogelijke hernationalisatie van het mededingingsbeleid (controle door de lidstaten en niet door de Commissie van de EU). Daarom wordt in het verslag aangedrongen op een internationaal mededingingssysteem in het kader van de WTO.
Door het huidig mededingingsbeleid hebben belangrijke takken van het Europees bedrijfsleven hun positie, hun aandeel in de wereldmarkt en honderdduizenden arbeidsplaatsen verloren. Door de schandalige machtsconcentratie in strategische sectoren wordt de economie van hele lidstaten uitgeleverd aan winstgevende multinationale groepen, met alle gevolgen van dien voor de werknemers.
Het verlies van honderdduizenden arbeidsplaatsen drijft de werkloosheid in recordtempo op. Nooit eerder hebben de werknemers een dermate grote aanslag op hun sociale en arbeidsrechten te verduren gekregen. Zij zien hoe hun levensstandaard keldert en de armoede toeneemt. Zij zien dat de overheidssector en de productiegrondslag van de meeste EU-landen onderuit worden gehaald en worden geofferd op het altaar van de teugelloze en meedogenloze mededinging, op het altaar van de absolute markteconomie en de monopolistische belangen van het grootkapitaal. Daarom wordt de strijd tegen de "mondialisering" en tegen de overheersing van ongebreidelde markteconomische regels met de dag heviger.
Wij zijn van mening dat het huidig mededingingsbeleid verantwoordelijk is voor al deze narigheid. Wij zijn hier dan ook vierkant tegen en stemmen tegen het verslag.
Verslag-Huhne (A5-0301/2001)

Lulling
Vorig jaar hebben we in het voorjaar samen met de Raad de richtlijn inzake elektronisch handelsverkeer aangenomen die binnenkort, op 17 januari 2002, in werking zal treden. Deze richtlijn is gebaseerd op het beginsel van het land van oorsprong. Toen wij voor de eerste maal in de Economische en Monetaire Commissie over het onderhavige verslag discussieerden, was ik er verbaasd over dat een aantal collega' s in deze commissie dit beginsel voor het elektronisch handelsverkeer met betrekking tot financiële dienstverlening weer ter discussie wilde stellen. Dat is toch absolute waanzin. Het Europees Parlement en de Europese Raad van Lissabon hebben zich ten doel gesteld om voor 2005 een goed functionerende interne markt voor financiële dienstverlening te creëren. Dan kunnen wij het ons toch niet veroorloven incoherente wetgeving aan te nemen of steeds maar weer terug te komen op reeds genomen beslissingen zonder daarvoor een grondige reden te hebben. Dit geldt niet alleen voor mijn collega' s in het Parlement, maar ook voor de Raad. Ik betreur ten zeerste de uitkomst van de stemming in de Raad van afgelopen donderdag over de richtlijn inzake de verkoop op afstand van financiële diensten. We hebben immers voor het beginsel van het land van oorsprong gekozen, en nu moeten we dat ook consequent en coherent toepassen.
Ik sluit me aan bij de felicitaties van de rapporteur aan de Commissie voor de creatie van het EEJ-NET (European Extrajudicial NETwork) en van het FIN-NET (FINancial Services Complains NETwork). Alleen eenvoudige, goedkope en buitengerechtelijke procedures om grensoverschrijdend verhaal te halen kunnen het vertrouwen van de consument in de ontwikkeling van grensoverschrijdende financiële dienstverlening versterken. De consumenten moeten natuurlijk ook op de hoogte gebracht worden van het bestaan van deze netwerken. Daarom ondersteun ik ook het voorstel om alle websites waarop online financiële diensten worden aangeboden te verplichten te wijzen op het bestaan van dit netwerk.
Verslag-Berger (A5-0310/2001)

Figueiredo
De dienstensector is van fundamenteel belang voor de wijze waarop de economie zich in de Europese Unie zal ontwikkelen. Het grootste deel van het BBP is afkomstig uit diensten, terwijl deze sector bovendien meer dan tweederde van het totaal aantal banen in zich verenigt. We zouden dan ook al onze aandacht moeten richten op de verbetering van de kwaliteit van deze diensten en moeten proberen deze bron van werkgelegenheid te behouden. Uit haar mededeling blijkt echter dat de Commissie eigenlijk alleen geïnteresseerd is in het creëren van een interne vrije markt voor diensten. Ze probeert vast te stellen wat het vrije verkeer van de diensten over de nationale grenzen heen in de weg staat, en stelt vervolgens voor die obstakels uit de weg te ruimen. Dat betekent dat de liberalisering van de posterijen versneld moet worden doorgevoerd, en datzelfde geldt voor de verkoop op afstand van financiële diensten, overnamevoorstellen en de belasting op de toegevoegde waarde met betrekking tot digitale producten.
De rapporteur is het eens met het voorstel van de Commissie en benadrukt nog eens het belang van een volledige en versneld doorgevoerde liberalisering van sectoren als de post en de energievoorziening. Wij wijzen dat ten sterkste af. In het algemeen komt het er namelijk op neer dat de staat met betrekking tot de diensten van openbaar nut uitsluitend een regulerende functie waarneemt. Er worden voor dat doel vervolgens regelgevende autoriteiten in het leven geroepen die onafhankelijk heten te zijn, maar die in werkelijkheid direct of indirect gecontroleerd worden door economische en financiële belangengroepen. Liberalisering leidt daarom meestal tot banenverlies en tot hogere prijzen voor openbare diensten, die zowel kwalitatief als kwantitatief minder goede prestaties leveren. Bovendien wordt zo het principe van universele toegang tot openbare diensten geweld aangedaan.
Verslag-Khanbai (A5-0263/2001)

Marques
Het verslag-Khanbhai geeft een buitengewoon scherpzinnige analyse van een van de belangrijkste uitdagingen van onze tijd: de bestrijding van overdraagbare ziekten in het kader van de strijd tegen de armoede. Dagelijks sterven er in Afrika alleen al 10.000 mensen aan overdraagbare ziekten, terwijl over de gehele wereld 35 miljoen mensen met aids besmet zijn. HIV/aids, malaria en tuberculose vertegenwoordigen dus een ernstige bedreiging voor de economische en sociale ontwikkeling van de armste landen. Er moet daarom snel een efficiënt en alomvattend antwoord worden geformuleerd, en dat is ook de mening van de heer Khanbhai. De Europese Unie dient hier een leidersrol te vervullen. Bovenvermelde ziekten veroorzaken niet alleen menselijk lijden en talloze doden (wat op zich reeds voldoende motief voor een snelle reactie is), ook de levensverwachting loopt drastisch terug. Dat heeft natuurlijk een weerslag op het aantal beschikbare arbeidskrachten, met alle sociale en economische gevolgen van dien (arbeidsongeschiktheid van een groot deel van de beroepsbevolking, vertragingen bij de sociaal-economische ontwikkeling, destabilisering van toch al fragiele gemeenschappen).
Ik ben het daarom roerend met de rapporteur eens als hij stelt dat er zo snel mogelijk een Fonds voor Infectieziekten moet worden opgericht. Dat is van fundamenteel belang - voor de besmette bevolking, voor het identificeren van de dragers, voor preventie en onderzoek, en voor de ontwikkeling van nieuwe medicijnen en vaccins.

Meijer
. In vragen aan de Europese Commissie heb ik al een aantal keren aangedrongen op maatregelen die ervoor moeten zorgen dat inwoners van de derde wereld kunnen beschikken over medicijnen tegen veel voorkomende dodelijke ziektes. Middelen tegen tropische ziektes zijn vaak wel verkrijgbaar voor buitenlandse toeristen uit rijke landen, maar niet voor de grote meerderheid van de plaatselijke bevolking. Bestaande medicijnen, die tientallen jaren nuttig werk hebben gedaan, worden zelfs uit de handel genomen. De reden is dat er in die landen onvoldoende koopkracht aanwezig is om zulke medicijnen te kopen. Als we medicijnen slechts zien als handel, die wordt beschermd door patentrechten die garanderen dat de prijs van vroeger gemaakte ontwikkelingskosten eindeloos blijven worden doorberekend, zullen er voor arme landen en zeker voor hun armste inwoners geen medicijnen beschikbaar komen. Die medicijnen kosten vaak meer dan het jaarinkomen van de daar levende mensen. De voorstellen van de heer Khanbhai voor een internationale erkenning door de EU van het recht van de ontwikkelingslanden om in eigen land generieke geneesmiddelen voor de bestrijding van grote epidemieën te produceren zonder de daaraan verbonden kosten voor intellectuele eigendomsrechten, het stimuleren van de productie van medicijnen tegen armoedeziektes en het periodiek herzien van de TRIPs-overeenkomst zijn onmisbaar om te komen tot een oplossing.

Patakis
Er staan talrijke pertinente opmerkingen in dit verslag. Zij vallen echter in het niet bij het feit dat miljoenen mensen in de wereld en met name de ontwikkelingslanden onder erbarmelijke omstandigheden moeten leven en nauwelijks toegang hebben tot gezondheidszorg. Het is een schande voor de wereld dat miljoenen mensen sterven aan besmettelijke ziekten zoals malaria, tuberculose en aids. Dit probleem zal echter alleen maar toenemen. Uit studies en onderzoeken blijkt namelijk dat de situatie in de komende tijd zal verslechteren.
Gezondheid is een "wereldwijd openbaar goed" , zoals in het verslag terecht wordt opgemerkt. Dit beginsel strookt echter niet met het feit dat een groot deel van de wereldbevolking het zonder onderwijs, werk, gezondheidszorg, onderdak, voedsel en veilig drinkwater moet stellen. Meer dan 5 miljoen mensen sterven jaarlijks aan besmettelijke ziekten in met name de ontwikkelingslanden. Geneesmiddelen blijven echter onder intellectuele eigendom vallen en worden enkel geproduceerd als dat winstgevend is voor een kleine groep multinationale farmaceutische ondernemingen. Die deinzen er zelfs niet voor terug om geneesmiddelen van de markt te halen als de winst te wensen overlaat, ofschoon zij heel goed weten dat die geneesmiddelen onontbeerlijk zijn om mensen in leven te houden.
Het is onaanvaardbaar dat de particuliere sector wel extra middelen krijgt voor onderzoek, in de vorm van stimulansen, en de openbare onderzoekinstituten niet. Zeggen dat in de ontwikkelingslanden het "wereldwijd openbaar goed" , de gezondheid, sterk wordt getroffen, is je reinste provocatie en schijnheiligheid. Deze landen worden immers gedwongen structurele veranderingen door te voeren en te bezuinigen op de uitgaven voor overheidsdiensten op met name het gebied van volksgezondheid en onderwijs. Het is onaanvaardbaar dat de waarborging van dit "wereldwijd goed" wordt overgelaten aan de "liefdadigheid" van niet-gouvernementele organisaties (NGO' s). "Goede samenwerking" en "partnerschap" tussen de overheden, de NGO' s en de particuliere sector zijn wat dat betreft niet meer dan vrome wensen. De gezondheid is een grondrecht, een onvervreemdbaar mensenrecht. Gezondheid is het belangrijkste element van sociale rechtvaardigheid en menselijke waardigheid en mag niet onderworpen worden aan marktregels en winstbejag.
Het is van cruciaal belang dat de inspanningen op het gebied van de ziektebestrijding en ter waarborging van het recht op gezondheid met overheidsmiddelen worden gefinancierd. Echter, als men het probleem bij de wortel wil aanpakken, moet men de oorzaken van de toenemende armoede wegnemen. Die weg wordt in het verslag zelfs niet genoemd. Daarin staan alleen afgezaagde verklaringen en voorstellen die niet meer dan een aspirientje kunnen zijn. De enige echte uitweg is het opdoeken van het economisch en sociaal bestel. Er moet korte metten worden gemaakt met het beleid van de gevestigde imperialistische en monopolistische orde. Zij is het die de armoede veroorzaakt en doet toenemen, en zij deinst er niet voor terug om hele volkeren op haar altaar te offeren.

ACTUALITEITENDEBAT
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.

Steun voor een kaderovereenkomst in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0617/2001 van de heer Haarder, namens de ELDR-Fractie;
B5-0626/2001 van de leden Pack en Posselt, namens de PPE-DE-Fractie;
B5-0634/2001 van mevrouw Muscardini, namens de UEN-Fractie;
B5-0643/2001 van de leden Swoboda en Wiersma, namens de PSE-Fractie;
B5-0653/2001 van mevrouw Morgantini, namens de GUE/NGL-Fractie;
B5-0660/2001 van de heer Lagendijk e.a., namens de Verts/ALE-Fractie,
over steun voor een kaderovereenkomst in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië.

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, ik ben van mening dat er vandaag twee boodschappen naar Macedonië gestuurd moeten worden. De ene is voor de regering van Macedonië, waarnaar onze grote dank moet uitgaan. We moeten uitdrukking geven aan onze grote bewondering voor de moed die de Macedonische regering aan den dag heeft gelegd door voorstellen te doen ter wijziging van de grondwet en door de Albanese minderheid de plaats te geven die in een moderne democratie wordt verlangd. Dat was niet eenvoudig, en de Europese Unie moet de Macedonische regering daarvoor oprecht dankzeggen. De tweede boodschap die wij naar mijn mening aan Macedonië moeten overbrengen is bestemd voor het UÇK, de zogenaamde bevrijdingsbeweging. Het valt goed te begrijpen dat deze indertijd onder Milosevic is ontstaan - ik zal niet de hele geschiedenis doornemen - maar nu is er slechts één boodschap voor het UÇK, of wat er van het UÇK nog over is in het noorden van Macedonië, en die luidt: nu is de strijd voorbij, nu moeten alle wapens worden ingeleverd, nu bestaat er geen enkele aanleiding meer om door te gaan met de activiteiten waaraan het UÇK zich schuldig gemaakt heeft, en ik zeg met opzet "zich schuldig gemaakt heeft", want het UÇK is immers een zeer diverse club, waarvan sommige activiteiten het daglicht niet kunnen verdragen. De Albanese bevolkingsgroep heeft nu volledige burgerrechten gekregen. Zo dienen problemen met minderheden opgelost te worden. Ik kom zelf uit het grensgebied van Denemarken en Duitsland, waar we 45 jaar geleden alle problemen hebben opgelost door beide minderheden ten noorden en ten zuiden van de grens volledige rechten te geven in een moderne democratie. Dat is de keuze die Macedonië thans ook gemaakt heeft. Dat is de juiste manier, en daarvoor dienen beide partijen bedankt te worden.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, ik wil me aansluiten bij de woorden van de heer Haarder - ook al hebben we misschien niet helemaal dezelfde mening over het UÇK. Het komt er nu op aan de nog prille vrede in Macedonië te bewaren. Niet iedereen is immers volledig overtuigd van de noodzaak van een gezamenlijke oplossing en een gemeenschappelijke staat waarin allen met elkaar samenleven. Dat is ook niet zo verwonderlijk, want daarvoor is meer nodig dan enkel het voeren van onderhandelingen.
Als we naar de kaderovereenkomst kijken, lijkt het mij op de eerste plaats zeer belangrijk om geen geweld meer te gebruiken. Dit is een democratie en daarin is geen geweld nodig om veranderingen door te voeren. We moeten in een democratie over veranderingen kunnen spreken en over veranderingen kunnen onderhandelen, zodat ze vervolgens in de wetgeving doorgevoerd kunnen worden.
Op de tweede plaats is de integriteit van het land zeer belangrijk. Wij hebben niets aan nieuwe grenzen en nieuwe staten. De grenzen kunnen immers slechts na moeizame onderhandelingen getrokken worden op basis van etnische criteria, en bovendien kunnen ze toch nooit precies vastgelegd worden. Als we alleen al naar de hoofdstad Skopje kijken, zien we dat het onmogelijk is. Ik heb dan ook nooit begrepen waarom er, al was het maar even, door beide kanten gesproken werd over een eventuele scheiding van het land.
Op de derde plaats is Macedonië een multi-etnische staat. Er zijn wel meer multinationale staten, maar in Macedonië leeft toch een grote Albanese minderheid die zeker niet als een minderheid van 5 of 6 procent behandeld kan worden. Ze moet een betere positie krijgen, en die heeft ze ook gekregen. Wij zijn het er ook mee eens dat de Albanese minderheid meer rechten heeft gekregen dan minderheden normaal krijgen. Alles tezamen genomen is men mijns inziens tot een goed compromis gekomen.
De komende dagen brengen wij een bezoek aan Skopje, en wij zullen erop aandringen dat de nog noodzakelijke stappen ondernomen worden. Wij vinden het onbegrijpelijk en onaanvaardbaar dat steeds opnieuw zaken op de lange baan worden geschoven en dat steeds weer gedreigd wordt met terugtrekking uit het overleg of hervatting van het geweld. Daarom hoop ik dat er over een of twee maanden - we zien nu al enige vooruitgang in Macedonië - een grote mate van tevredenheid en acceptatie in de plaats gekomen zal zijn van al dit geaarzel.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, beste collega' s, naar verluidt zijn de wapens ingeleverd en naar eigen zeggen heeft het UÇK zich ontbonden. En ondertussen weten wij allemaal dat Macedonië nog vergeven is van de wapens en dat de kwestie van een criminele organisatie nog niet is opgelost. Daartoe behoren juist diegenen die voorstander zijn van een oplossing. Ik ga er altijd van uit dat de meeste Albanezen en ook de meeste Macedoniërs voorstander zijn van een oplossing. Het probleem zit hem echter in de hoofden van veel Slavische Macedoniërs en dat is nog steeds niet opgelost. Zat het probleem niet daar, dan zouden wij er nooit mee hebben geworsteld. Het probleem van de ongelijke rechten van de Albanese minderheid, die 28 procent van de bevolking uitmaakt, is de laatste jaren volstrekt veronachtzaamd. Als men in plaats van twee jaar geleden zeven jaar geleden besloten had aan elke burger gelijke rechten toe te kennen, denk ik dat de steun voor de rebellen een stuk minder was geweest. Naar het zich laat aanzien is een gewelddadige overval op het land door criminele elementen zo ongeveer het enige dat nog een reactie uit zal lokken - en dat is spijtig, ook voor de Macedoniërs zelf. Jammer is het, maar alle politieke partijen in het land hebben hieraan schuld. Uiteindelijk hebben wij nu bereikt waar wij als Parlement steeds om hebben gevraagd.
Zoals collega Swoboda al heeft gezegd, wil ik eraan herinneren dat wij geen deling van het land willen. Macedonië is een eenheidsstaat en wij vinden dat dit zo moet blijven. Wij zijn tegen een deling van het land langs etnische lijnen, wij vinden dat een zeer gevaarlijke gedachte die schadelijk is voor de gehele regio. Ik hoop ook ten zeerste dat de wetgeving zo snel mogelijk wordt uitgevoerd. Het probleem is dat eerder gemaakte afspraken naar het schijnt opnieuw ter discussie worden gesteld; parlementszittingen worden voortdurend onderbroken. Daar zijn natuurlijk aanleidingen voor te vinden: een aanval op de Macedonische politie in Tetevo, om maar eens wat te noemen, waarbij steeds weer de vraag opdoemt: wie zijn de daders en wat zijn hun motieven?
Daarom moeten wij alle collega' s in Macedonië behoedzaam doch indringend verzoeken nu echt te gaan handelen in de geest van het vredesakkoord van Ohrid. Het onzalige idee van een referendum mag niet worden uitgevoerd, want dat zou aanleiding kunnen geven deze constitutionele verandering als het ware tot sint-juttemis uit te stellen. En dat mag beslist niet gebeuren. Hannes Swoboda, Joost Lagendijk en ik zullen morgen en overmorgen trachten onze collega' s hiervan te overtuigen. Ik denk ook dat het zeer belangrijk is om te komen met een amnestieregeling - waarbij we even in het midden willen laten voor wie die zou moeten gelden, als het maar een regeling is op basis van de wetgeving van het land - met dien verstande dat amnestie niet mag worden verleend in zaken die in Den Haag zouden moeten worden onderzocht. Ik vind dat wij hier een fijn onderscheid moeten aanbrengen. Ik hoop natuurlijk zeer dat het parlement zo snel mogelijk komt met de wetgeving die nodig is om de regionale autonomieën te versterken en die de minderheden, die in vele regio' s de meerderheid vormen, in staat stelt verantwoordelijkheid te dragen voor zichzelf en voor de gemeenschap waarin zij leven. Ik geloof dat wanneer deze weg wordt gevolgd, wij aan het einde van dit jaar, in de woorden van Johannes, vredige omstandigheden zullen kennen.

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, wij geven onze steun aan de ontwerpresolutie, ofschoon deze voor ons wel wat aan de optimistische en goedgelovige kant is. Biedt het akkoord van augustus werkelijk de mogelijkheid om de multi-etnische samenleving en de eenheidsstaat in stand te houden? Wij zeggen en hopen dat dit inderdaad het geval zal zijn, maar wij weten momenteel maar één ding zeker en dat is dat wapens worden ingezameld en dat het Nationaal Bevrijdingsleger wordt opgedoekt. Wij weten ook dat het weinig serieus is vooraf de hoeveelheid in te leveren wapens vast te stellen. Hoe heeft men dat aantal berekend? Wij weten eveneens dat het voor rebellenorganisaties een koud kunstje is om te zeggen dat zij zichzelf opheffen; binnen de kortste keren zijn zij er opnieuw.
Daarom delen wij het wantrouwen aan Slavisch-Macedonische kant. Wij begrijpen waarom men aarzelt om verdere stappen te zetten, ofschoon wij hopen dat die stappen wel zullen worden gezet. Wij willen optimistisch blijven, maar wij kunnen pas echt optimistisch zijn, en de in de resolutie aangegeven lijn ondersteunen, als ten eerste de Europese Unie en de NAVO een standvastig beleid voeren en niet, zoals in het verleden, met twee of drie tongen spreken, met alle catastrofale politieke gevolgen van dien, als ten tweede op korte termijn gulle economische hulp wordt verleend, en als ten derde eindelijk alle landen van de Balkan, ook het onderhavige land, een daadwerkelijk Europees perspectief wordt geboden. Dat perspectief moet er zo snel mogelijk komen, opdat de mensen daar weten dat er een uitweg is uit de crisis en uit die wetenschap hoop kunnen putten.

Staes
Mevrouw Pack heeft er denk ik terecht op gewezen dat er nog heel wat problemen voor ons liggen. Maar al bij al kan het vredeproces in Macedonië toch beschouwd worden als een half wonder. En ik sluit me graag aan bij de woorden van de heer Haarder als hij de Macedonische regering feliciteert en wijst op de moed die deze regering heeft gehad. Er is inderdaad, collega's, toch een gordiaanse knoop doorgehakt.
De minderheidsrechten van de Albanezen zijn gewaarborgd, de operatie "Essential Harvest" is toch wel een succes, de soevereiniteit en de territoriale integriteit van Macedonië blijft gewaarborgd. Het multi-etnische karakter van de samenleving krijgt inderdaad een nieuwe kans en de dialoog van de partijen staat centraal. En we moeten met zijn allen blijvend aandacht hebben voor deze regio, voor de hele Balkan. De crisis met Afghanistan, de terreurbestrijding mag onze aandacht niet weghalen van dit deel van de wereld.
We moeten investeren in de stabiliteit van de Balkan. We moeten investeren in de stabiliteit van Macedonië. We moeten zorgen voor voldoende bijstand bij de uitvoering van de stabiliserings- en associatieovereenkomst. We moeten zorgen voor een goede begeleiding van de vluchtelingen die terugkeren. We moeten zorgen voor de heropbouw van het land. En ik wens hier ook de woorden van mevrouw Pack te onderstrepen. De eigen politieke geschiedenis van mijn land heeft getoond dat alleen vergeving, alleen verzoening ervoor kan zorgen dat er echte vrede komt in een land. En dus is amnestie voor de opstandelingen inderdaad belangrijk. Het gaat niet over de opstandelingen die eventueel voor het gerechtshof in Den Haag gedaagd kunnen worden. Het gaat over de anderen en voor die opstandelingen moet er een regeling komen. Ik hoop dat onze collega's die morgen naar Skopje vertrekken bij hun collega's daar voldoende aandacht voor dit probleem zullen kunnen wekken. Ik steun ook ten volle de uitbreiding van het mandaat van het Europees Bureau voor wederopbouw in de regio. Macedonië moet onder die regeling gebracht worden en ik hoop dan ook dat wij als Europese parlementsleden voldoende aandacht zullen besteden aan de werking van het Europees Bureau voor wederopbouw, zodat we er zeker van kunnen zijn dat het geld van de Europese belastingbetaler op een goede manier, tijdig en efficiënt in die regio besteed kan worden.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, als de constitutionele veranderingen en de hervormingswetgeving in Macedonië in werking zijn getreden - en wij hopen dat dit spoedig zal gebeuren - kan dit land zich laten voorstaan op een minderhedenrecht dat ver uitsteekt boven de normen in de meeste Europese staten en de meeste lidstaten van de Europese Unie. Wij hebben het altijd wel hoogdravend over onze Europese normen, maar dit soort wetgeving hebben wij dus niet. Bovendien vragen wij vaak van andere staten dat zij zich houden aan criteria die veel lidstaten van Europa met de voeten treden.
Desalniettemin ben ik verheugd over deze positieve ontwikkeling in Macedonië, die niet pas als gevolg van de recente gewelddadigheden gestalte heeft gekregen, maar door een hervormingsproces dat twee jaar geleden in gang is gezet toen de regering-Georgiavski aan de macht kwam. De gewelddadigheden hebben dit proces weer onder druk gezet. Ik ben verheugd dat de Europese Unie en andere internationale organisaties, waaronder ook de NAVO, erin zijn geslaagd escalaties te voorkomen en een bijdrage hebben geleverd aan niet alleen een voortzetting, maar ook een verbetering en versnelling van dit hervormingsproces.
Dat mag echter geen reden zijn de Macedoniërs af te schepen met een simpel dankjewel. Evenals collega Haarder vind ik dat wij hun dank verschuldigd zijn, maar deze dank moet op concrete wijze vorm en inhoud worden gegeven. Wij moeten eens een eind maken aan de eindeloze discussie over de naamkwestie. Wij moeten eindelijk eens besluiten de financiële middelen voor dit land ten goede te laten komen aan het land als geheel, en dus ook aan het oosten en het zuiden van het land, die gelden als de gebieden met de grootste ontwikkelingsachterstand. Bovendien mogen we ons niet alleen richten op de hoofdstad of op enkele regio' s die in het bijzonder door de crisis zijn getroffen.
Het is met name van belang dat wij dit land op grond van de stabilisatie- en associatieovereenkomst gaan beschouwen als de volwaardige partner die het is. Waar wij geen behoefte aan hebben, is een apart instrumentarium, een soort pseudo-protectoraatstatus of werkelijke protectoraatstatus waarover men zich in bepaalde kringen kennelijk nog steeds bezint, waarbij de gedachten ook uitgaan naar speciale vertegenwoordigingen en dergelijke. Dit land is wat mij betreft een volwaardige partner. De associatieovereenkomst is het instrument waarmee met dit land kan worden samengewerkt, een land dat wij op basis van partnerschap moeten begeleiden op weg naar de Europese Unie.

Patakis
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen willen wij erop wijzen dat de gevechten in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië ook nu nog doorgaan, ofschoon de opstandelingen verondersteld worden hun wapens te hebben ingeleverd en zichzelf te hebben opgedoekt. De oogst van de NAVO-operatie "Essential Harvest" , waarbij 4500 soldaten waren betrokken, was 3300 wapens. Dat wil zeggen nog niet één wapen per NAVO-soldaat. NAVO-bronnen spraken echter over tienduizenden wapens. Duizenden vluchtelingen wordt nog steeds belet naar huis terug te keren en het land is de facto nog steeds in tweeën gedeeld.
Op politiek vlak blijft men hevige druk uitoefenen op de Slavisch-Macedonische partijen, opdat zij instemmen met de grondwetswijzigingen. Met die wijzigingen is een groot deel van de bevolking het niet eens. De vertegenwoordiger van de Europese Unie, de heer Solana, en de commissaris voor internationale betrekkingen, de heer Patten, bevinden zich reeds in Skopje, waar zij vaart proberen te zetten achter de procedures voor de zogenaamde "politieke dimensie" van het akkoord. Met andere woorden, zij oefenen druk uit opdat ook de delicate punten van de grondwetswijzigingen worden aangenomen, zoals het toekennen van algemene amnestie aan de rebellen en het ten koste van alles voorkomen van een referendum. Naar het schijnt is voor de bemiddelaars de toekomst van het land een veel te serieuze zaak om aan de burgers van het land zelf overgelaten te kunnen worden.
De operatie van de NAVO en de Europese Unie heeft geen enkel wezenlijk probleem opgelost. De buitenlandse inmenging heeft maar één resultaat gehad, namelijk dat de opstandelingen tot officiële gesprekspartners van de regeringen zijn uitgeroepen. Er wordt ondraaglijke druk uitgeoefend, niet alleen door de aanwezigheid van de nu in het land gestationeerde NAVO-macht van 200 man, maar ook door de zogenaamde donorconferentie. Nogmaals, wij vrezen ten zeerste dat als geen eind wordt gemaakt aan al die buitenlandse inmenging en interventies, de gemeenschappen van de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië nooit tot een akkoord zullen komen, en, wat nog erger is, dat een nieuw Kosovo onvermijdelijk zal zijn.

Meijer
Voorzitter, als het Macedonische parlement de met buitenlandse interventie en met opstand afgedwongen grondwetswijzigingen aanvaardt, betekent dit dat de grote Albanese meerderheid in het noordwesten de rechten terugkrijgt die zij vroeger al had. Binnen de voormalige Socialistische Federale Republiek Joegoslavië had het Albanees de status van bestuurstaal en onderwijstaal. Na de onafhankelijkheid van Macedonië is dat recht teruggedrongen. Die situatie is vergelijkbaar met de taalrechten van de Hongaarse meerderheid aan de zuidrand van de eveneens nieuwe staat Slowakije. Nationale minderheden die meerderheid worden, blijken vaak nog geen begrip te hebben voor de overige taalgroepen binnen het grondgebied van hun staat. Binnen 50 jaar worden de rollen omgedraaid omdat dan de Albanezen de grootste taalgroep in Macedonië zullen zijn.
Alleen door een overeenkomst op basis van gelijkwaardigheid kunnen de twee volkeren een weg vinden om vreedzaam samen te leven als goede buren. In dat opzicht kan men veel leren van de staatsstructuren van meertalige federale staten zoals België, Zwitserland en Spanje. Vanuit dat perspectief kan ik, anders dan op 3 mei jongstleden, nu wel instemmen met steun voor Macedonië.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie stemt volledig in met de opvatting van het Parlement dat de kaderovereenkomst van 13 augustus van cruciaal belang is voor de vrede en de stabiliteit in FYROM en dat het Macedonisch parlement moet worden aangezet tot het goedkeuren van de in de overeenkomst aanbevolen maatregelen.
Commissaris Patten en de Hoge Vertegenwoordiger van de EU de heer Solana zijn vandaag in Skopje om duidelijk te maken dat constitutionele veranderingen en wetswijzigingen inzake plaatselijk zelfbestuur zoals neergelegd in de overeenkomst zeer belangrijk, ja zelfs dringend noodzakelijk zijn.
In de komende paar weken en maanden zal in FYROM werkelijk enorm veel van ons worden gevergd . De EU staat volledig achter de kaderovereenkomst en is vastbesloten om financiële hulp te bieden, waaronder middelen voor noodhulp en voor maatregelen ter ondersteuning van de overeenkomst. Sinds de aanvang van de crisis hebben we via ECHO voor meer dan 10 miljoen euro aan humanitaire hulp geboden; onze hulp in het kader van het CARDS-programma bedraagt in 2001 54,5 miljoen euro, waarbij onlangs nog een extra bedrag van 12 miljoen euro is verstrekt voor de wederopbouw van woningen en de plaatselijke infrastructuur en voor hulp aan gastgezinnen; in het kader van het snellereactiemechanisme is 12,8 miljoen euro uitbetaald voor het herstel en de wederopbouw van woningen, voor herstelwerkzaamheden op het gebied van de elektriciteitsvoorziening en voor steun aan op herstel van het vertrouwen gerichte maatregelen, zoals het opruimen van mijnen, het waarnemen van verkiezingen en het opleiden van politiemedewerkers; ten slotte dient uit een eerder pakket voor macrofinanciële bijstand nog voor een bedrag van 50 miljoen euro aan macrofinanciële hulp te worden uitgekeerd. Dat bedrag wordt gecombineerd met een aanvullende bijdrage van 18 miljoen euro om FYROM te helpen bij het voorzien in de specifieke behoeften die als gevolg van de crisis zijn ontstaan. Die hulp wordt natuurlijk verstrekt op voorwaarde van een IMF-overeenkomst met de Macedonische regering.
De Commissie en de Wereldbank staan klaar om op 15 oktober een donorbijeenkomst te organiseren, mits het parlement van Macedonië instemt met de noodzakelijke constitutionele wijzigingen die in de kaderovereenkomst zijn vastgelegd.
Ik overdrijf niet als ik zeg dat de effectiviteit waarmee de EU-hulp verleend wordt van cruciaal belang kan zijn voor het welslagen van de kaderovereenkomst en daarmee ook voor de vrede. Het is dus van het allergrootste belang dat we snel en flexibel handelen.
We hebben derhalve besloten tot verlenging van het mandaat van het Europees Bureau voor wederopbouw, dat wat betreft het verstrekken van hulp in de gehele Federale Republiek Joegoslavië een uitstekende staat van dienst heeft. Het Bureau beschikt over medewerkers ter plekke en heeft veel praktijkervaring in het gebied, met name met het soort noodherstelwerkzaamheden dat dit najaar in FYROM moet worden uitgevoerd. Datzelfde geldt voor de soort langetermijnhulp zoals die thans gegeven wordt, bijvoorbeeld in Servië. We verzoeken het Parlement dan ook met klem ons voorstel voor verlenging van het mandaat van het bureau positief in overweging te nemen.
We zijn vastbesloten om naast de kaderovereenkomst een strategie te hanteren waarbij FYROM sterker integreert met de mainstream van Europa door eenvoudigweg allereerst de in april ondertekende stabilisatie- en associatieovereenkomst te implementeren. Op dit terrein dient nog veel werk te worden verricht en FYROM dient aan te tonen dat het aan de internationale normen kan voldoen door de rechten van minderheden te eerbiedigen. Daarnaast dient FYROM ook te laten zien dat zijn politieke structuren voldoende stabiel zijn om het pad van Europese integratie te kunnen blijven bewandelen, of, kort gezegd, om lid te worden van de Europese familie.

De Voorzitter
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 18.30 uur plaats.

Mensenrechten
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
Werelddag van de Verenigde Naties voor de uitbanning van armoede - B5-0616/2001 van de heer Lannoye e.a., namens de Verts/ALE-Fractie;
B5-0619/2001 van de heer Van den Bos, namens de ELDR-Fractie;
B5-0627/2001 van mevrouw Hermange, namens de PPE-DE-Fractie;
B5-0635/2001 van de heer Ribeiro e Castro, namens de UEN-Fractie;
B5-0644/2001 van de heer Hughes e.a., namens de PSE-Fractie;
B5-0654/2001 van mevrouw Figueiredo e.a., namens de GUE/NGL-Fractie,
over de Werelddag van de Verenigde Naties voor de uitbanning van armoede.
Vrijheid in Vietnam- B5-0620/2001 van de heer Maaten, namens de ELDR-Fractie;
B5-0623/2001 van de heer Dupuis e.a., namens de TDI-Fractie;
B5-0628/2001 van de leden Nassauer en Posselt, namens de PPE-DE-Fractie;
B5-0636/2001 van de heer Segni, namens de UEN-Fractie;
B5-0646/2001 van de heer Van den Berg, namens de PSE-Fractie;
B5-0658/2001 van mevrouw McKenna, namens de Verts/ALE-Fractie,
over schending van mensenrechten in de Socialistische Republiek Vietnam.
Gezondheidssituatie in de Republiek Oezbekistan- B5-0621/2001 van de heer Haarder, namens de ELDR-Fractie;
B5-0629/2001 van de leden Bowis en Posselt, namens de PPE-DE-Fractie;
B5-0637/2001 van mevrouw Muscardini, namens de UEN-Fractie;
B5-0647/2001 van de heer Swoboda e.a., namens de PSE-Fractie;
B5-0662/2001 van de heer Staes, namens de Verts/ALE-Fractie,
over de gezondheidssituatie in de Republiek Oezbekistan.
Oost-Timor- B5-0625/2001 van mevrouw Figueiredo e.a., namens de GUE/NGL-Fractie;
B5-0631/2001 van de leden Costa Neves en Coelho, namens de PPE-DE-Fractie;
B5-0640/2001 van de leden Queiró en Ribeiro e Castro, namens de UEN-Fractie;
B5-0648/2001 van de heer Kreissl-Dörfler e.a., namens de PSE-Fractie;
B5-0652/2001 van mevrouw Figueiredo e.a., namens de GUE/NGL-Fractie,
over Oost-Timor.
Colombia- B5-0632/2001 van de heer Salafranca Sánchez-Neyra e.a., namens de PPE-DE-Fractie;
B5-0642/2001 van mevrouw Muscardini, namens de UEN-Fractie;
B5-0645/2001 van de heer Medina Ortega e.a., namens de PSE-Fractie;
B5-0655/2001 van de heer Marset Campos e.a., namens de GUE/NGL-Fractie;
B5-0659/2001 van de heer Lipietz e.a., namens de Verts/ALE-Fractie,
over de situatie in Colombia.
Werelddag van de Verenigde Naties voor de uitbanning van armoede

Hermange
Mijnheer de Voorzitter, het Parlement maakt van de gelegenheid gebruik om juist vandaag een resolutie te wijden aan de grote armoede. Ik wil u er graag op wijzen dat vader Wrezinski zich op 17 oktober 1987 samen met 100.000 personen heeft ingezet voor het leven van de armste gezinnen en individuen van onze samenleving. Sindsdien worden wij er dankzij de Werelddag van de armoede jaarlijks aan herinnerd dat wij ten strijde moeten trekken tegen iedere schending van de mensenrechten.
Door vandaag onze stem uit te brengen voor deze resolutie scharen wij ons niet alleen achter de gezinnen en individuen die zelf door grote armoede getroffen worden, maar steunen wij ook alle instellingen en burgers die deze arme gezinnen en individuen willen helpen. Met name sinds de Top van Lissabon brengen de nationale en Europese autoriteiten ons voortdurend in herinnering dat iedere vorm van uitsluiting moet worden uitgebannen. Ze benadrukken bovendien het belang van een tegen uitsluiting gericht beleid. In deze context presenteer ik vandaag namens mijn fractie de onderhavige resolutie waarin de lidstaten wordt verzocht een strategie te ontwikkelen die erop gericht is om iedereen daadwerkelijk gelijke toegang te bieden tot grondrechten zoals onderwijs, huisvesting en medische zorg. Ook moet iedereen toegang kunnen krijgen tot cultuur en duurzaam werk.
In dit licht verzoeken wij de Europese autoriteiten en onze Commissie werkgelegenheid en sociale zaken om iedere 17e oktober samen met de Commissie de balans op te maken van het beleid met betrekking tot dit aspect. Ook willen wij dat er op het plein voor het Europees Parlement in Brussel een monument wordt geplaatst ter herdenking van de slachtoffers van de armoede, naar het voorbeeld van de monumenten bij het Trocadéro in Parijs, bij de Raad van Europa in Straatsburg, bij de VN, in Berlijn en in Rome. Een dergelijk monument vormt in het kader van deze resolutie een eenvoudig maar niettemin belangrijk eerbetoon.

Ribeiro e Castro
Mijnheer de Voorzitter, beste collega' s, voordat ik goed en wel aan mijn interventie begin wil ik de aandacht van het Secretariaat en het Bureau vestigen op het feit dat de paragrafen 2 en 11 van de resolutie - in de Portugese versie althans - vrijwel identiek zijn, wat zonder twijfel te wijten zal zijn aan onoplettendheid bij het opstellen van de tekst. Misschien kunnen we na de stemming de twee paragrafen samenvoegen: ze drukken, zoals gezegd, eigenlijk precies hetzelfde uit.
We moeten de viering van deze data gebruiken om een debat op te zetten over ernstige problemen, zoals dat van de armoede. Meer dan een miljard mensen in de wereld leeft in abjecte armoede. Ze moeten rondkomen van minder dan één dollar per dag. Laat ons dit probleem dus vandaag bespreken, in navolging van degene die deze dag in 1987 heeft ingesteld, dezelfde dag dus die in 1992 krachtens een besluit van de Verenigde Naties de Werelddag voor de uitbanning van armoede is geworden.
We moeten allereerst natuurlijk kijken naar de programma' s die we zelf hebben ontwikkeld voor de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting. Ik wil daarom de aandacht vestigen op de resoluties die in Lissabon, Nice en Göteborg zijn aangenomen en de consensus zoals die tussen de Raad en het Parlement reeds is bereikt in de strijd tegen sociale uitsluiting. En ik wil onze collega Ilda de Figueiredo nogmaals gelukwensen.
We moeten ons echter ook een idee proberen te vormen van de problematiek en de te volgen strategie. Het gaat hier vaak om reeds lang bestaande problemen die voortvloeien uit de wijze waarop de wereld zich ontwikkeld heeft. En we moeten ons rekenschap geven van het feit dat er in zoveel landen oorlog wordt gevoerd, en dat er in zoveel landen corruptie bestaat. Die twee factoren hebben in veel landen de bevolking tot de ergst denkbare armoede veroordeeld. In onze landen hebben we iets kunnen doen aan ziekten, gebrek en sociale ongelijkheid. Maar tegelijkertijd weten we dat er andere problemen en probleemgroepen zijn ontstaan, zeker binnen de context van de informatiemaatschappij. In Portugal noemen we dit de nieuwe armen.
En dan zijn er de problemen van de pensioengerechtigden, de ouderen. Ik moet helaas vaststellen dat we op dit gebied niet veel zijn opgeschoten. Ik heb de indruk dat we hier niet graag over het begrip familie spreken, maar we zullen toch moeten toegeven dat het gestaag losser worden van de gezinsbanden ons steeds kwetsbaarder en eenzamer maakt. En dat leidt dan weer tot de paradoxale situatie dat onze maatschappijen steeds rijker worden, terwijl we ons tegelijkertijd steeds onzekerder voelen. Dat is een levensgroot probleem, en daaraan zullen we toch echt eens serieus aandacht moeten besteden.

Ainardi
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de armoede in de wereld kan gezien worden als een schending van de mensenrechten en een afschuwelijke aantasting van de menselijke waardigheid. Honderdduizenden vrouwen, mannen en kinderen zijn het slachtoffer van armoede. De afgelopen zes jaar is deze armoede toegenomen. In de Europese Unie zijn er 65 miljoen mensen die met minder dan 60 procent van het gemiddelde nationale inkomen moeten rondkomen, en dan heb ik het nog niet over de verschillen in de lidstaten. Dankzij sociale uitkeringen en stelsels van sociale bijstand is het armoedepercentage in de Unie niet boven de 18 procent uitgekomen.
Nu de economische groei tekenen van vertraging vertoont bestaat evenwel het risico dat het aantal gevallen van uitsluiting en armoede zal toenemen. Uit de voorstellen van instellingen en de werkzaamheden van de interfractiewerkgroep Comité Europese Vierde Wereld blijkt duidelijk dat de bestrijding van armoede en uitsluiting van essentieel belang is voor een duurzame ontwikkeling. De doelen die zijn vastgesteld moeten worden bereikt en moeten deel uitmaken van al onze beleidsvormen. Hiertoe moet meer geld beschikbaar worden gesteld. Ik betreur het dat de financiële middelen ten behoeve van de armoedebestrijding nog altijd ontoereikend zijn.
Op de Europese Raad van Laken dienen er politieke maatregelen te worden aangenomen met betrekking tot het inkomen, het werk, de huisvesting, de volksgezondheid, het onderwijs, de beroepsopleiding en de cultuur. Ons Parlement zou zich ook moeten inzetten voor het recht van ieder individu op een kwalitatief goede woning en ten strijde moeten trekken tegen de voortdurende verslechtering van de werkgelegenheid en de diensten. Het staatsburgerschap en de gelijke rechten zouden opnieuw op de agenda moeten worden gezet.
Ter gelegenheid van de Werelddag voor de uitbanning van de armoede op 17 oktober aanstaande zou het Europees Parlement samen met de betrokken instanties ook initiatieven moeten stimuleren waarmee we de strijd tegen de armoede kunnen aangaan. Ik hoop dat deze dag ons zal aanzetten om nog meer programma's ter bestrijding van de armoede ten uitvoer te brengen. Wij dienen hiertoe een economisch en sociaal beleid te ontwikkelen waarmee we de achterliggende oorzaken van deze armoede weg kunnen nemen.
Schending van mensenrechten in de Socialistische Republiek Vietnam

Maaten
Mijnheer de Voorzitter, in de afgelopen jaren heeft Vietnam zeker de hoop op economische hervormingen zien toenemen. Maar door politieke hervormingen trekt Vietnam nog immer een streep. De berichten en rapporten over arrestaties met ondertoezichtstelling en mishandeling van dissidenten in Vietnam zijn continu. De verdedigers van de democratie, de critici van het communistische regime, de religieuze gemeenschappen en de voormalige vluchtelingen die willen investeren in Vietnam blijven groot gevaar lopen.
Internationale mensenrechtenorganisaties krijgen nog steeds geen gehoor bij de Vietnamese regering. Tevens wordt hen verboden de ontwikkeling in de gaten te houden of onderzoek in het land te doen. De centrale regering doet haar uiterste best om iedere vorm van communicatie tussen dissidenten en de rest van de wereld te blokkeren.
Internationale donoren moeten vraagtekens zetten bij de mensenrechtenschendingen en naast de roep om economische hervormingen tevens oproepen tot politieke hervormingen in Vietnam.
Ik ben een groot voorstander, Voorzitter, van het versterken van de economische relaties tussen de Europese Unie en Vietnam. Maar de Europese Unie als een van de grootste donoren van het land moet zich harder opstellen en zich sterker inzetten voor het respecteren van de mensenrechten aldaar.
Tevens wil ik mij hier krachtig uitspreken voor een onafhankelijk onderzoek naar het welzijn van de heer Binh Vinh Trinh andere investeerders in Vietnam. De heer Trinh is na fortuin te hebben gemaakt in het buitenland door verschrikkelijk hard te werken nadat hij Vietnam was ontvlucht, zoals velen dat hebben gedaan enkele tientallen jaren geleden, weer gaan investeren in zijn vaderland. Onder het voorwendsel van illegale investeringen werd hij echter gevangen gezet, in de isoleercel gehersenspoeld, werden al zijn bezittingen in beslag genomen en werd beslag gelegd op zijn investeringen. Het is afschrikwekkend en het heeft natuurlijk een verschrikkelijk negatieve invloed op beslissingen van andere investeerders. Er moet juist wettelijke bescherming van buitenlandse investeringen en van investeerders in Vietnam komen en een einde worden gemaakt aan de corruptie aldaar. Dat is een essentiële voorwaarde voor de toekomstige economische en politieke ontwikkeling in Vietnam en haar koppeling aan de wereldeconomie.
Daarnaast zal Vietnam de rechten van de mens moeten beschermen, moeten waarborgen en moeten garanderen.
Er is in de afgelopen maanden totaal geen vooruitgang geboekt in de zaak rond de heer Trinh. Hij is nog steeds op de vlucht en van de onrechtmatig in beslag genomen bezittingen van hem en zijn familie heeft hij nooit meer iets teruggezien. Zo gauw hij Vietnam binnenkomt, wordt hij wederom direct gevangen gezet. Ik roep de regering van Vietnam op om een daad te stellen door de rechten van de heer Trinh en andere investeerders en van andere politieke dissidenten te respecteren.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, 12 jaar geleden vroeg een Tsjechische strijder voor de burgerrechten die gearresteerd dreigde te worden een westerse regeringsleider om hulp. De regeringsleider heeft hem toen niet ontvangen. Een paar maanden later werd dezelfde strijder voor de burgerrechten, het was Vaclav Havel, gekozen tot staatspresident. Vanaf dat moment deed de westerse regeringsleider alle mogelijke moeite om met de Tsjechische staatspresident in gesprek te komen. Het werd hem niet gegund, omdat de staatspresident duidelijk wilde maken dat het onaanvaardbaar is een oogje dicht te knijpen als sprake is van onmenselijke toestanden die in strijd zijn met de mensenrechten.
Dit doet me sterk denken aan het beleid dat sommige lidstaten in de Europese Unie tegenwoordig voeren tegenover Vietnam. Ik noem dit beleid een vorm van autosuggestie. Er wordt beweerd dat Vietnam een hervormingskoers heeft ingezet en dat het land een minder repressief regime heeft dan vroeger. De realiteit wijst echter duidelijk anders uit. Voorvechters van burgerrechten worden steeds strenger aangepakt, het onrecht neemt toe, de pers wordt steeds meer aan banden gelegd en de vrijheid van religie komt onder steeds grotere druk te staan. Als we kijken naar de werkelijke stand van zaken, dan moeten we vaststellen dat dit regime niet zonder zeer grote druk van buitenaf kan worden overgehaald de weg van hervormingen in te slaan. Het uitblijven van verbeteringen in de rechtssituatie in Zuidoost-Azië, en met name in Vietnam, zal er op den duur toe leiden dat de interesse in de regio op economisch en geostrategisch gebied zal verflauwen.
Daarom is het in het belang van de Europese Unie de realiteit onder ogen te zien en krachtig stelling te nemen tegen de schendingen van de mensenrechten die in dit land plaatsvinden. Dit heeft het Europees Parlement overigens vóór 1989 al eens gedaan met betrekking tot Midden- en Oost-Europa. Hoewel het Parlement vrijwel alleen stond in zijn standpunt hebben de ontwikkelingen zijn gelijk bewezen. Het Europees Parlement neemt nu weer deze houding aan, dit keer tegenover Vietnam, en ik roep de Commissie en met name de Raad en de lidstaten op een krachtiger mensenrechtenbeleid te voeren tegenover dit land en een duidelijk standpunt in te nemen. Het is immers voor ons allen van groot belang dat dit belangrijke land met zijn imposante cultuur terugkeert op de weg naar hervormingen die leiden tot een betere rechtssituatie en meer democratie. Alleen dan kan dit land op termijn een goede partner zijn, ook in economisch opzicht.

Rod
Mijnheer de Voorzitter, Vietnam is opnieuw zijn internationale toezeggingen niet nagekomen en heeft wederom gehandeld in strijd met de eigen grondwet.
Na een klungelig proces zijn op 26 september jongstleden 14 leden van in de bergen woonachtige etnische minderheden veroordeeld omdat ze, op vreedzame wijze overigens, gedemonstreerd hadden voor godsdienstvrijheid en een autonome zone in hun provincie. Met deze arrestaties is opnieuw duidelijk geworden dat men het in Vietnam niet zo nauw neemt met de mensenrechten. Tientallen mensen zitten al om politieke redenen en in de meest erbarmelijke omstandigheden opgesloten in gevangenissen. Internationale waarnemers die tot taak hebben de situatie omtrent de mensenrechten te onderzoeken worden evenwel niet tot Vietnam toegelaten.
Dit land noemt zichzelf democratisch en is door ons gesteund in zijn strijd voor onafhankelijkheid. Het is derhalve ontoelaatbaar dat het geen respect toont voor de individuele vrijheden en er niet voor terugdeinst de doodstraf op te leggen. Zo zijn er in 2000 meer dan honderd gedetineerden ter dood veroordeeld.
Vietnam is een handelspartner van Europa en heeft het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten ondertekend. Dit land dient derhalve zijn internationale toezeggingen na te komen en een eind te maken aan de vervolging van etnische minderheden. Economische liberalisering dient hand in hand te gaan met politieke liberalisering. Gebeurt dat niet, dan mag het Europees Parlement dit land niet beschouwen als een democratische rechtstaat.

Sudre
Mijnheer de Voorzitter, in navolging van de leden die de gezamenlijke ontwerpresolutie hebben opgesteld, wil ik mijn verontwaardiging uitspreken over de schendingen van de mensenrechten in Vietnam. Het Europees Parlement heeft zich meerdere malen over deze kwestie uitgesproken. Nog maar drie maanden geleden heeft het de schending van de vrijheid van godsdienstbeoefening aan de kaak gesteld.
In Vietnam, dat nog altijd wordt geleid door de communistische partij, wordt politieke partijen en individuen dagelijks het leven zuur gemaakt omdat ze door de zittende machtshebbers als een bedreiging worden beschouwd. Mijn collega's hebben reeds aangegeven dat de persvrijheid, de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van godsdienst, de vrijheid van vereniging, de eigendomsrechten en het stemrecht met voeten getreden worden. Verder is het ernstig dat geen enkele internationale organisatie of onafhankelijke waarnemer bevoegd is om de situatie omtrent de mensenrechten in het land zelf te komen controleren.
Afgelopen april vierde Vietnam de 25e verjaardag van zijn hereniging. Deze dag had een prachtige gelegenheid kunnen zijn voor de Vietnamese regering om opnieuw een bevestiging te geven van de toezeggingen die ze met de ondertekening van vele internationale verdragen op het gebied van de mensenrechten heeft gedaan. Vietnam wil graag een rol spelen in de internationale politiek en heeft in beginsel alles in huis om welvarend te zijn. De werkelijkheid laat helaas een heel ander beeld zien. De Vietnamese bevolking leeft in armoede, de maatschappij is in verval gekomen en het land is nog altijd onderontwikkeld.
In 1995 heeft Vietnam met de Europese Unie een partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst getekend. In deze overeenkomst heeft Vietnam formeel toegezegd dat het de mensenrechten zal naleven en het democratiseringsproces zal bevorderen. De paritaire commissie EG-Vietnam, die in september in Hanoi bijeen is gekomen, heeft alle aspecten van de samenwerking tussen Vietnam en de Europese Unie onder de loep genomen, met inbegrip van de toezeggingen die in het kader van een gezamenlijke overeenkomst inzake democratie, goed bestuur, mensenrechten en rechtstaat zijn gedaan.
Ons Parlement dient de Europese Commissie ten volle te steunen bij de tenuitvoerlegging van haar partnerschapstrategie in de regio. Wij moeten het hervormingsproces in Vietnam op alle mogelijke manieren aanmoedigen. De naleving van de fundamentele vrijheden en het recht op meningsuiting moet de basis vormen van een gezonde, constructieve samenwerking met dit land.
Gezondheidssituatie in de Republiek Oezbekistan

Bowis
Mijnheer de Voorzitter, momenteel is Oezbekistan, het land van Bukhara en Samarkand, in onze gedachten als het land dat grenst aan Afghanistan, het domein van door de Taliban beschermde extremisten. Ook al weten we dat er in Oezbekistan sprake is van problemen op het terrein van de mensenrechten, we zijn blij dat dit land bereid is om met ons de strijd aan te gaan tegen het terrorisme.
Velen onder ons beseffen echter niet dat er ook een andere crisis woedt in Oezbekistan. Journalisten doen verslag van de vluchtelingenproblematiek en de potentiële problemen die daarmee verbonden zijn. Zij maken in hun verslaglegging echter geen melding van het feit dat 13 miljoen mensen het slachtoffer zijn van een van de ergste droogteperiodes waarmee het gebied ooit te kampen heeft gehad en die het afgelopen voorjaar is begonnen. Ook vertellen zij niet dat zes miljoen kinderen onder de 14 jaar daarvan het slachtoffer dreigen te worden. Evenmin wordt vermeld dat er een schrijnend tekort bestaat aan drinkwater en irrigatiewater, dat in de getroffen gebieden het grootste deel van de oogst is mislukt en dat de slechte kwaliteit van het drinkwater en de problemen met sanitaire voorzieningen hebben geleid tot het hoogste aantal gezondheidsklachten van de gehele regio. Dat in Oezbekistan in de stedelijke gebieden slechts 54 procent van de bevolking en in de plattelandsgebieden slechts 3 procent is aangesloten op het rioolnet komt in de berichtgeving evenmin naar voren. Parasitaire infecties komen dan ook enorm veel voor en diarree is voor zuigelingen doodsoorzaak nummer drie.
De ondervoeding en de armoede hebben thans een kritieke fase bereikt. We moeten dringend actie ondernemen om de bevolking van de noodzakelijke medicijnen en materialen te voorzien, om de kwaliteit van het water te verbeteren, om voedselprogramma' s te ondersteunen en te bewaken, om gezondheidswerkers op te leiden en om educatieve programma' s op gezondheidsterrein aan te bieden. Ook moeten we Oezbekistan helpen bij het terugdringen van het grootschalig gebruik van landbouwchemicaliën, bij het omleggen van rivieren en bij het verbeteren van de riolering. Ik beveel deze ontwerpresolutie dan ook aan bij het Parlement.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, iedereen die Oezbekistan heeft bezocht in de tijd dat het land nog deel uitmaakte van de Sovjet-Unie denkt met verrukking terug aan de prachtige islamitische monumenten, aan de markten waar veel meer was te krijgen dan elders op de markten in de Sovjet-Unie, en aan de vrolijke stemming die er heerste.
Wij zijn dan ook zeer getroffen door het feit dat we na de ineenstorting van de Sovjet-Unie geen bloeiend land in opkomst hebben aangetroffen, maar een land dat gekenmerkt wordt door politieke spanningen en dat wordt geteisterd door honger en milieurampen. De intensieve landbouw op het gebied van de katoenproductie en de hiermee gepaard gaande overbemesting heeft onmiskenbaar bijgedragen tot de catastrofale toestand van het milieu.
Zoals mijn voorgangers al hebben aangestipt, bevindt Oezbekistan zich in een situatie waarin we, mede in verband met de ontwikkelingen in Afghanistan, het ergste moeten vrezen voor de komende weken en maanden. Het is aan de Europese Unie om de helpende hand uit te steken naar de hele regio. Want in een situatie van economische ontberingen, milieurampen en een permanente dreiging van verschillende islamistisch georiënteerde, fundamentalistische groeperingen zou het nog een veel grotere ramp zijn als de Europese Unie de bevolking niet te hulp zou schieten om de schrijnende situatie op het gebied van gezondheid en milieu het hoofd te bieden. De Europese Unie moet de bevolking een economisch steuntje in de rug geven en natuurlijk vooral voedselhulp verschaffen.
Ik ben er zeker van dat commissaris Nielson, die de juiste persoon is om vandaag dit debat bij te wonen, zijn gedachten hierover al laat gaan en met zijn medewerkers bezig is met de nodige voorbereidingen. We moeten echter vooral bedenken wat we moeten doen als de situatie escaleert, bijvoorbeeld als er een vluchtelingenstroom op gang komt van Afghanistan naar Oezbekistan. We moeten beseffen dat we er met hoogdravende redevoeringen alleen niet komen. Het gaat niet om een botsing tussen beschavingen of om een strijd tegen de islam, het gaat erom dat er in de komende weken en maanden concrete hulpmaatregelen worden getroffen, zodat de bevolking kan zien dat onze solidariteit en bereidheid tot hulpverlening oprecht zijn en dus geen loze woorden zijn.

Staes
Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, ik sluit mij volledig aan bij de woorden van de heer Swoboda. Ik ben voorzitter van de delegatie van het Europees Parlement voor de betrekkingen met Oezbekistan. Laat mij vandaag toch een persoonlijke getuigenis afleggen.
In juni vorige zomer zijn wij met een delegatie van het Europees Parlement een hele week in Oezbekistan rondgetrokken. Wij hebben de streek van Karakalpakstan bezocht, de streek waar men kampt met de grote problemen van het Aralmeer. Collega's, de toestand is daar dramatisch.
Mijnheer de commissaris, mag ik uw aandacht vragen. Wij hebben daar de mensen ontmoet. Wij hebben de hulpverleners ontmoet. Zij hebben onze delegatie veel dank betuigd, ons toegesproken, ons boodschappen gegeven, maar zij hebben ons ook gezegd: wij hebben hier al zo veel delegaties zien komen. Wanneer gaat er nu eindelijk iets gedaan worden aan het waterprobleem in onze streek? Wanneer zal de Europese Gemeenschap, wanneer zal de hele internationale gemeenschap ons helpen om samen met de andere landen in deze regio daadwerkelijk iets te doen.
De toestand is daar dramatisch, ook op volksgezondheidsgebied. Ik heb samen met collega Wiebenga het plaatselijk ziekenhuis in Nukus bezocht waar de TBC-zieken worden verzorgd. De toestand is er mensonwaardig. In de kelderverdieping is de riolering gebroken. Die is helemaal volgelopen met de uitwerpselen van de mensen. De muggen vliegen er rond. De stank is er ondraaglijk. De patiënten moeten de vliegen en de muggen van hun lichaam weren met als gevolg dat patiënten die er normaal drie maanden moeten verblijven, verdwijnen. Zij gaan terug naar huis. Zij besmetten hun familieleden. Zij besmetten andere mensen in hun nabijheid.
Ik geloof dat wij als internationale gemeenschap onze verantwoordelijkheid moeten nemen. Ik hoop dan ook dat de commissaris ons straks enige concrete maatregelen zal kunnen toezeggen. Voor de rest steun ik volledig de tekst van de resolutie die voorligt.
Oost-Timor

Coelho
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega' s, Oost-Timor is de eerste nieuwe staat die aan het begin van dit nieuwe millennium op vrije en democratische wijze zijn intrede doet op het internationale toneel. Het Parlement kan daar trots op zijn. We hebben de kwestie-Oost-Timor jarenlang opgenomen op de internationale agenda, en op die wijze hebben we een stem verschaft aan al diegenen die zich hebben ingezet voor de waardigheid van het Timorese volk en het recht van dat volk zijn eigen lot te bepalen. We hebben ons steeds verzet tegen de schendingen van de mensenrechten, of die nu werden begaan door de Indonesische troepen of door de vanuit Indonesië gesteunde milities. Vele afgevaardigden hebben zich voor Oost-Timor ingezet, en van hen wil ik in het bijzonder onze collega Costa Neves noemen. Hij was de voorzitter van de interfractiewerkgroep Oost-Timor, en hij heeft deelgenomen aan alle missies die het Europees Parlement in dat gebied heeft uitgevoerd.
We hebben het Oost-Timorese volk geholpen zijn vrijheid en democratie te herwinnen, maar nu rust op ons de verantwoordelijkheid dit volk te helpen bij het consolideren van al hetgeen bereikt is. Zonder die hulp kunnen de Oost-Timorezen niet herstellen wat vernield is, kunnen ze geen nieuwe regering opzetten en kunnen ze zich niet ontwikkelen. Daarom doen wij een beroep op de internationale gemeenschap voor meer hulp en steun. En om diezelfde reden doen wij in de compromisresolutie een oproep om het mandaat van de Verenigde Naties te verlengen, opdat de vluchtelingen die naar hun gebieden willen terugkeren dat ook werkelijk kunnen doen. Wij dringen in deze resolutie ook aan op bestraffing van al degenen die misdaden hebben begaan en zich schuldig hebben gemaakt aan schending van de mensenrechten.
Tot slot wil ik duidelijk maken dat ik buitengewoon ingenomen ben met het feit dat we zo' n brede consensus hebben weten te bereiken, en dat zovele fracties de kandidatuur van Xanana Gusmão voor het ambt van president van de Republiek Oost-Timor hebben willen steunen. Ik geloof dat deze winnaar van de Sacharovprijs een focus van eenheid kan vertegenwoordigen en op die manier kan bijdragen aan de consolidering van de nieuwe democratische instellingen.

Ribeiro e Castro
Mijnheer de Voorzitter, beste collega' s, normaliter behandelen we tijdens dit onderdeel van onze werkzaamheden rampen en catastrofes - zaken die ons treurig stemmen. Dat was vroeger met betrekking tot Oost-Timor ook steeds het geval. De heer Coelho wees daar al op. Maar vandaag is er reden tot vreugde. Vandaag kunnen we namelijk vaststellen dat er in Oost-Timor vorderingen worden gemaakt. En daarom wil ik, namens de Portugezen, en natuurlijk ook de Timorezen, duidelijk maken wat de steeds toenemende solidariteit van dit Parlement heeft betekend. Die solidariteit heeft zich over de gehele wereld verbreid. Mijn collega Carlos Coelho heeft al verwezen naar een aantal resoluties en gewezen op het belang van de toekenning van de Sacharovprijs aan Xanana Gusmão, de leider van het Timorees verzet en, met algemene instemming van de Timorezen, de volgende president van de Republiek Oost-Timor.
We moeten deze gebeurtenissen onthouden als een voorbeeld van hoe men met vasthoudendheid en geduld goede resultaten kan bereiken als men een waardige zaak steunt. Als iemand dat drie jaar geleden in dit Parlement gezegd had, zouden we de spreker voor gek hebben gehouden. Drie jaar geleden hadden we ons niet kunnen voorstellen dat er in augustus 1999 een referendum zou worden gehouden waarin het volk zich op zulk een overtuigende wijze zou uitspreken. Het was toen beslist onmogelijk om te voorzien dat de ernstige crisis die op dat referendum zou volgen uiteindelijk bezworen zou worden en dat er op 30 augustus van dit jaar voor het eerst verkiezingen zouden worden gehouden in een vrij en onafhankelijk Oost-Timor. We moeten dit land blijven helpen. We hebben het geholpen bij de verdediging van zijn identiteit en bij het verwezenlijken van de onafhankelijkheid waarvoor het zo hard gestreden heeft. Daarom moeten we ons steeds bewust blijven van onze verantwoordelijkheid en onze ogen open houden voor de gevaren die Oost-Timor in deze onduidelijke geopolitieke context nog steeds bedreigen.

Kreissl-Dörfler
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de bevolking van Oost-Timor feliciteren met het vreedzame en democratische verloop van de parlementsverkiezingen op 30 augustus. Ik vind het een bijzondere eer dat ik vandaag het woord kan voeren over Oost-Timor, want ik ben er van 23 augustus t/m 11 september werkzaam geweest als hoofd van de waarnemingsmissie van de Europese Unie, die heeft toegezien op het verloop van de kiesverrichtingen. Ik heb met eigen ogen kunnen zien dat de bevolking van Oost-Timor grote waarde hecht aan deze verkiezingen.
Voordat ik inga op inhoudelijke zaken, wil ik eerst de UNTAET en met name Sergio Vieira de Mello feliciteren met hun werk, dat vaak onder zeer moeilijke omstandigheden moest worden uitgevoerd. Ook wil ik de aandacht vestigen op het werk van de onafhankelijke kiescommissie en van de Europese Commissie, op het werk dat hier en in Oost-Timor is verricht en ten slotte wil ik de onberispelijke samenwerking onderstrepen met de UNDP, de ambassade van Portugal en het Belgische Raadsvoorzitterschap.
Oost-Timor heeft de eerste schreden gezet op weg naar onafhankelijkheid en de oprichting van een eigen staat. Des te noodzakelijker is het nu dat de internationale gemeenschap en de Europese Unie door blijven gaan met het verlenen van steun, want het land staat voor enorme uitdagingen. Het is dan ook dringend noodzakelijk dat de Verenigde Naties in het land aanwezig blijven met vredestroepen en civiele VN-politie totdat Oost-Timor de vredeshandhaving in eigen hand kan nemen. De lidstaten van de Europese Unie moeten hiervoor een lans breken bij de Verenigde Naties.
Het is belangrijk dat de Europese Unie, de Verenigde Naties en donorlanden als Portugal en Duitsland hun technische en financiële steun op peil houden, dat de Commissie en de Raad positief staan tegenover een aanvraag van Oost-Timor voor het lidmaatschap van de ACS-groep - het programma Everything but arms bijvoorbeeld zou al meteen effect kunnen sorteren - en dat de Europese Unie de regering van Oost-Timor hulp biedt bij de uitwerking van een masterplan voor de ontwikkeling van het land. Hierbij dient de Unie bijzondere aandacht te schenken aan de ontwikkeling van het platteland en de gezondheidssector. Verder moet de administratieve sector in zijn geheel worden versterkt en wat er aan die sector ontbreekt moet vanaf de grond worden opgebouwd.
De basis, de kern van alle ontwikkelingsprojecten zal echter gevormd worden door het onderwijs. Eén ding is zeker, deze democratische verkiezingen vormen een mijlpaal voor de toekomst van het land. We mogen daarbij niet vergeten dat er na de verkiezingen nog een lange weg te gaan is naar een goed functionerende democratie en civiele maatschappij. Ter bevordering van het institutionaliseringsproces is het van belang dat de Europese Unie ook steun biedt aan de organisatie van de presidentsverkiezingen en aan de noodzakelijke voter education. Zo zijn er nog veel meer belangrijke zaken te noemen, maar waar het in hoofdzaak om gaat is dat wij, nu het fundament voor een zelfstandige staat is gelegd, ons niet onttrekken aan onze verantwoordelijkheden en de bevolking, die zich juist aan het herstellen is van de afschuwelijke gebeurtenissen in 1999, niet in de kou laten staan.
Wij moeten ons erop instellen dat steun aan het land een kwestie van lange adem zal zijn. Het belangrijkste is dat de hulp efficiënt wordt gecoördineerd en daardoor het gewenste effect sorteert. Na de vele gesprekken die ik ter plaatse heb gevoerd, ben ik er zeker van dat de Oost-Timorezen precies weten hoe hun land ervoor staat en zich ten volle bewust zijn van de zware weg die ze hebben te gaan.
Wij moeten als partners, op voet van gelijkheid, met Oost-Timor samenwerken. Daarmee geven wij de internationale gemeenschap een positief signaal door te laten zien dat het mogelijk is om ook in de huidige tijden langs vreedzame weg problemen op te lossen en ontwikkelingen in gang te zetten.

Lage
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, na alle tragische gebeurtenissen in Oost-Timor zijn we nu getuige van een van de mooiste momenten in de hedendaagse geschiedenis. In Oost-Timor hebben de beginselen van de internationale ethische politiek de overwinning behaald. Door het succes van Oost-Timor weten wij ons gesterkt in de hoop dat de wereldgeschiedenis meer is dan de aaneenschakeling van barbaarse wreedheden. In een tragisch tijdsgewricht, vol apocalyptische onrust en angst, vertegenwoordigt Oost-Timor een hoopvol lichtpunt.
De verkiezingen voor de grondwetgevende vergadering in Oost-Timor vormen de bekroning van een democratisch proces dat de Verenigde Naties en uiteraard vooral Oost-Timor tot eer strekt. Maar het is daar, zoals bekend, niet allemaal rozengeur en maneschijn. Timor is een uiterst arm land: de economie moet opnieuw worden opgebouwd, het staatsbestel moet worden georganiseerd en er moet een systeem worden opgezet voor onderwijs, gezondheidszorg en sociale zekerheid. Alleen met de hulp van de internationale gemeenschap, inzonderheid de Europese Unie, kan Timor zijn onafhankelijkheid verzilveren en tot een lichtend voorbeeld voor de mensheid worden. Oost-Timor zal mijn land, Portugal, altijd na aan het hart liggen en wij zullen het onze hulp blijven geven, aangezien Timor niet alleen Portugal, maar juist de gehele mensheid aangaat.

Colombia

Tannock
Mijnheer de Voorzitter, Colombia is een van de oudste democratieën van Zuid-Amerika en een land waar de militaire dictatuur tot nog toe geen voet aan de grond heeft kunnen krijgen, hetgeen voor dat continent niet gebruikelijk is. Toch wordt het land al 37 jaar lang geteisterd door een burgeroorlog en door terreuraanslagen. Dat heeft geleid tot vernietiging van de infrastructuur, de dood van 40.000 mensen en corruptie bij burgerlijke en militaire instanties, doordat guerrillastrijders betrokken waren bij de drugshandel. De gebeurtenissen van 11 september in New York lijken erop te wijzen dat met name democratieën bijzonder kwetsbaar zijn voor terrorisme, dat geen respect heeft voor verkiezingen als middel om in samenlevingen veranderingen te bewerkstelligen.
Ondanks de concessie die de Colombiaanse president Pastrana drie jaar geleden heeft gedaan met betrekking tot een omvangrijke gedemilitariseerde zone ter grootte van Zwitserland, waar 17.000 guerrilla' s vrij kunnen rondzwerven, blijft de FARC burgers kidnappen en vermoorden in plaats van zich in te zetten voor een legitieme overeenkomst op basis van vreedzame onderhandelingen. Zo heeft de FARC afgelopen zondag de zeer geliefde voormalige minister van Cultuur Consuelo Araujo Noguera vermoord, en dinsdag het lid van het nationaal Congres Octavio Sarmiento. Ik weet zeker dat het Parlement met mij een betuiging van medeleven naar de rouwende families zal willen sturen.
Het beleid van president Pastrana om concessies te doen aan de FARC - die door de VS als terroristische organisatie wordt beschouwd - vertoont opvallende gelijkenissen met het beleid van de Britse Tony Blair ten aanzien van de IRA. De Britse premier had beloofd leden van de IRA vervroegd te zullen vrijlaten zonder eerst te eisen dat de IRA de wapens zou neerleggen, een eis waarin zij al wel had toegestemd. Momenteel worden in Colombia drie IRA-verdachten vastgehouden, omdat zij de FARC geadviseerd zouden hebben inzake het organiseren van moordpartijen. We weten allen dat de IRA op dat gebied een expert is.
Ik heb geen duidelijke oplossing voor het dilemma van president Pastrana. Uit een onlangs gehouden enquête bleek namelijk dat slechts 18 procent van de Colombianen vindt dat men moet stoppen met de vredesbesprekingen, de gedemilitariseerde zone moet afschaffen en de strijd weer volledig moet hervatten. Alleen de Colombiaanse regering kan beslissen wat het beste is voor de toekomst van haar land en welke prijs zij daarvoor wil betalen. Desalniettemin ben ik ervan overtuigd dat dit Parlement niet alleen deze ontwerpresolutie zal steunen, maar ook met mij zal bidden voor de lankmoedige bevolking van Colombia. Ook weet ik zeker dat het Parlement met mij de hoop koestert dat de FARC en de guerrilla' s zullen inzien dat hun terreurdaden tot niets zullen leiden en dat de Colombiaanse regering een verzoeningsbeleid zal kunnen realiseren zonder dat de gerechtigheid en de vrijheid daarbij worden aangetast.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, na de woorden van de vorige spreker zou het kunnen lijken alsof de regering van Groot-Brittannië verantwoordelijk is voor het geweld in Colombia. Laat mij even duidelijk stellen dat ik in de documentatie die ik tot nu toe gezien heb niets ben tegengekomen wat erop wijst dat de Britse regering bij het geweld in Colombia betrokken is.
Er worden op dit moment mensen vermoord - door de revolutionairen (de FARC), door de paramilitaire organisaties die banden met de regering hebben - en het lijkt mij wat prematuur om nu uitspraken te doen over de vraag wie an dan niet schuldig is in Colombia. Daar heerst nu veel geweld, maar in feite zijn wij Europeanen daar schuldig aan, omdat wij in Colombia, maar ook in andere landen, de oorzaak zijn van het onrecht en de sociale verschillen die daar thans nog bestaan.
De Europese Unie houdt zich nu al geruime tijd met Colombia bezig. Het is ons echter niet gelukt de gebeurtenissen daar positief te beïnvloeden. Het is ons echter wel gelukt de economische activiteiten van het land te verhogen. Daardoor is nu 40 procent van de Colombiaanse export voor EU-lidstaten bestemd.
De Europese Unie staat mijns inziens thans voor een tamelijk hopeloze taak, want met de jaren neemt het geweld toe en dat treft ook ons. In Madrid zijn de afgelopen maanden bijvoorbeeld veertig Colombianen in opdracht van Colombiaanse drugsorganisaties vermoord door huurmoordenaars, die speciaal uit Colombia komen om hun landgenoten te vermoorden.
Als er iets duidelijk is geworden door de gebeurtenissen van 11 september is het wel dat geweld in deze wereld geen grenzen kent. De wereld is zo klein geworden dat geweld ons allen treft. Derhalve komt wat wij doen in een verafgelegen land als Colombia uiteindelijk ook onze eigen burgers ten goede. Wij moeten onze eigen burgers beschermen én de burgers van landen waar ook ter wereld, zoals Colombia. Ik weet dat de Commissie en de Raad evenwel aan beperkingen gebonden zijn wanneer het erom gaat deze resultaten te behalen.
Het is noch de Colombiaanse regering noch een groot aantal mensen die zich volledig inzetten voor de vrede in het land (schrijvers, intellectuelen, enzovoort) gelukt zo ver te komen. Voor ons is het daarom nog moeilijker om de vrede daar te bewerkstelligen. Mijns inziens moeten wij ons echter voor de vrede blijven inzetten - en dat zeg ik ook tegen de hier aanwezige commissaris, die zich bezighoudt met een zeer gevoelig onderwerp op dit gebied. Zoals in de mythe van Sisyphus zouden wij de steen ondanks alle tegenslagen vanaf de voet van de berg naar boven moeten blijven duwen.
Ik ben ervan overtuigd dat zowel de Commissie als de Raad het met het Parlement eens zal zijn dat wij de Colombiaanse regering en de verantwoordelijke politici die te goeder trouw zijn moeten blijven helpen om een oplossing te vinden voor het almaar toenemende geweld. Colombia is zo' n mooi en schitterend land in Zuid-Amerika, maar het lijkt wel te worden verteerd door de interne conflicten. Ik hoop daarom dat de drie instellingen, Raad, Commissie en Parlement, op de een of andere manier kunnen helpen de vrede in Colombia te bewerkstelligen.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, het politieke geweld in Colombia is een wezenlijke hindernis voor vrede en ontwikkeling in dit land. In geen enkel ander land worden zoveel vakbondsmensen vermoord als in Colombia. De linkse groeperingen in Colombia zijn in het verleden doelwit geweest van een terreurcampagne van ongkende omvang, en die is nog immer gaande. Er bestaat helaas een reëel gevaar dat het geweld nog verder zal worden opgevoerd in de aanloop naar de presidentsverkiezingen.
In de resolutie worden zowel de guerrillabeweging als de paramilitaire organisaties bekritiseerd vanwege het geweld. Met recht kan de guerrillabeweging worden bekritiseerd vanwege de kidnappingen en het geweld tegen de autochtone bevolking. Het is echter volstrekt duidelijk dat de paramilitaire groepen verantwoordelijk zijn voor het grootste deel van het politieke geweld. Ten minste 90 procent van de politieke moorden wordt uitgevoerd door paramilitaire groepen of het leger. De paramilitaire groepen zouden hun terreur niet kunnen uitoefenen zonder indirecte steun van en goedkeuring door de reguliere politie en het reguliere leger. Daarom is het de directe verantwoordelijkheid van de Colombiaanse regering om de paramilitaire terreur in het land te stoppen.
Het is de rol van de EU te zorgen voor de handhaving van de mensenrechten, het vredesproces te steunen en zich te verzetten tegen de escalatie van het conflict dat het Plan Colombia inhoudt. De gedemilitariseerde zone moet dan ook blijven bestaan als een belangrijke voorwaarde voor een dialoog tussen de regering en de FARC-guerrilla.
Vrede en werkelijke democratie zal Colombia slechts kennen als de mensenrechten worden geëerbiedigd. Als het onmogelijk blijft om open en legaal te werken voor politiek links in Colombia zonder dat de vertegenwoordigers daarvan worden vermoord, zal de guerrillabeweging haar wapens niet neerleggen. Het is dan ook essentieel dat het bestaan van de terreur tegen politiek links in Colombia wordt erkend en dat dit geweld wordt bestreden. Dat geldt vooral voor de Unión Patriótica, waartoe het nu vermoorde parlementslid Octavo Sarmiento behoorde. Ten minste 4000 leden van de Unión Patriótica zijn doodgeschoten door paramilitaire groepen.
Onze kritiek op dit alles had nog duidelijker tot uitdrukking gebracht kunnen worden in de resolutie die wij nu gaan aannemen. Desondanks stemt de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links in met de tekst van de resolutie. Daarbij vinden wij het zeer belangrijk dat wij de ontwikkeling in Colombia nauw blijven volgen en erop reageren.

Rod
Mijnheer de Voorzitter, een van de romans van García Márquez draagt als titel: "Kroniek van een aangekondigde dood". Helaas is deze titel nu van toepassing op het geboorteland van de winnaar van de Nobelprijs voor de literatuur. De al eerder aangekondigde kogels waarmee de directrice van het sociale pastoraat Yolanda Cerón is omgebracht - acht in totaal - hebben een einde gemaakt aan de het werk van de mensenrechtenactivisten ter plekke, die toch al in zeer moeilijke omstandigheden hun werk moesten doen. Al een jaar lang is de stad Nariño in de greep van de paramilitairen. De regering laat ze hun gang gaan en de lijst met doden wordt almaar langer. Voordat Yolanda werd omgebracht, hadden de paramilitairen reeds dertien boeren in Teima in het openbaar geëxecuteerd. Dinsdagochtend werd de reeds eerder ontvoerde voormalige minister van Cultuur, Consuelo Araujo Noguera, omgebracht tijdens een achtervolging van de guerrilla door het leger. Eergisteren nog hebben de paramilitairen Octavio Sarmiento, afgevaardigde in het nationaal Congres, vermoord. Het is bekend dat iedereen die zich inzet voor de mensenrechten in Colombia doelwit van de paramilitairen is. In augustus zouden ze zelfs een schoonmaakcampagne hebben aangekondigd. De regering heeft reeds in 1989 de rechtsgrond van hun bestaan ingetrokken, maar ze heeft verder niets ondernomen om de paramilitaire organisaties daadwerkelijk te ontmantelen. Met de wet inzake de nationale veiligheid en defensie, die in augustus door president Pastrana is ondertekend, is de situatie zelfs verslechterd. Deze wet kan beschouwd worden als een blanco cheque voor alle soorten schendingen van de mensenrechten. De bevoegdheden van het leger worden beangstigend groot, terwijl die van de nationale procureur juist worden ingeperkt. Iedereen is op de hoogte van de nauwe banden tussen enerzijds het leger en anderzijds de paramilitairen, die de illegale rechterhand van het leger vormen. In het vandaag gepubliceerde verslag van "Human Rights Watch" wordt dit punt nog eens benadrukt.
De Europese Unie dient zich te bezinnen op de uitgangspunten van de samenwerking met Colombia. Wij wachten nog steeds op het eerste halfjaarlijks verslag over de vorderingen op het terrein van de mensenrechten in Colombia, een verslag dat ons een jaar geleden al beloofd is.

Als de Europese Unie de naleving van de mensenrechten daadwerkelijk serieus neemt, mag ze ons wel eens vertellen welke criteria en evaluatiemechanismen ze toepast en hoe ze de mensenrechten daadwerkelijk denkt te kunnen verdedigen. Om aan te tonen dat het de Unie menens is met het vredesproces, dient ze zich in te zetten voor de voortzetting van de dialoog tussen de regering en de guerrilla's, categorisch te weigeren om met de paramilitairen te onderhandelen en het verslag te steunen van de commissie van notabelen, dat op 28 september is verschenen.
Tot slot dient de Unie in het kader van de hervorming van het rechterlijk stelsel allereerst de vele verzoeken te steunen voor intrekking van deze wet inzake de nationale veiligheid en defensie.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, ik zal op ieder van de vijf vraagstukken ingaan. De VN-Werelddag voor de uitbanning van extreme armoede is een goede gelegenheid om de aandacht te vragen voor het wereldwijde probleem van voortdurende en onaanvaardbare armoede en sociale uitsluiting en om te benadrukken dat onze inspanningen voor de bestrijding daarvan dienen te worden geïntensiveerd. Het is een grondrecht van ieder mens om te kunnen leven zonder armoede en sociale uitsluiting.
De bestrijding van armoede en sociale uitsluiting is niet alleen een buitengewoon prangend probleem in de ontwikkelingslanden, maar vormt ook binnen de Europese Unie een zorgelijke kwestie. Uit de meest recente beschikbare gegevens blijkt dat 18 procent, dus meer dan 60 miljoen van de EU-bevolking, in de categorie van de relatief armen dreigt te vallen. Dat is een buitengewoon hoog percentage.
Bij de Europese Raden van Lissabon, Nice en Stockholm hebben de lidstaten de afspraak gemaakt om duurzame economische groei en de kwaliteit van de werkgelegenheid te bevorderen, zodat de kans op armoede en sociale uitsluiting wordt verminderd en de sociale samenhang binnen de Unie tussen 2001 en 2010 wordt versterkt. De bedoeling is het belang van het Europees sociaal model te bekrachtigen en verder te vergroten, ervoor te zorgen dat het sociale beleid dezelfde status krijgt als het economisch en werkgelegenheidsbeleid en te waarborgen dat deze drie elkaar versterken.
Om de gemaakte afspraken te bekrachtigen heeft de Raad voor de strijd tegen armoede en sociale uitsluiting een aantal gemeenschappelijke doelstellingen geformuleerd. Die doelstellingen dienen vanaf 2001 door de lidstaten te worden meegenomen in de context van de tweejarige nationale actieplannen ter bestrijding van armoede en sociale uitsluiting. Daarnaast heeft de Raad een nieuwe, open coördinatiemethode opgesteld aan de hand waarvan de lidstaten worden aangemoedigd er samen voor te zorgen dat beleidsterreinen als sociale bescherming, werkgelegenheid, gezondheid, huisvesting en onderwijs meer bijdragen aan sociale insluiting.
De nationale actieplannen en nog te ontwikkelen onderling vergelijkbare indicatoren bieden het kader waarbinnen de uitwisseling van goede praktijken en wederzijdse ervaringen op communautair niveau bevorderd kan worden. Dat alles zal vanaf 2002 worden ondersteund door een vijfjarig communautair actieprogramma inzake sociale insluiting, waaraan de laatste hand is gelegd na een succesvolle bemiddelingsbijeenkomst op 18 september van het Parlement, de Raad en de Commissie.
Afgelopen juni hebben alle lidstaten hun nationale actieplannen ter bestrijding van armoede en sociale uitsluiting ingediend. De Commissie heeft deze documenten geanalyseerd en zal naar verwachting op 10 oktober een gezamenlijk ontwerpverslag over insluiting goedkeuren. Dat zal de eerste keer zijn dat op EU-niveau een vergelijkende analyse zal zijn uitgevoerd waarbij de situatie met betrekking tot armoede en sociale uitsluiting in alle lidstaten is vastgelegd. Het is de bedoeling dat het gezamenlijk verslag tijdens de Raad Werkgelegenheid en Sociaal Beleid van begin december wordt aangenomen, zodat het document tijdens de Europese Raad van Laken ter tafel kan worden gebracht en kan worden herzien.
Parallel aan de nationale actieplannen ter bestrijding van armoede en sociale uitsluiting is een lijst van gemeenschappelijke indicatoren voor sociale insluiting opgesteld. Ook die lijst zal op de Europese Raad van Laken worden gepresenteerd en aangenomen. Op basis van deze ontwikkelingen zal de Europese Raad van Laken naar verwachting de prioriteiten en strategieën vaststellen waarmee richting wordt gegeven aan de inspanningen en de samenwerking op communautair niveau.
De reeds ingezette initiatieven vormen dus een goede afspiegeling van de kwesties en zorgen die in het debat over de ontwerpresoluties aan de orde zijn gekomen. Een fundamentele uitdaging voor de toekomst zal echter zijn ervoor te zorgen dat alle communautaire besluiten die worden genomen in het kader van het economisch, sociaal en werkgelegenheidsbeleid worden beoordeeld op basis van hun effect op de sociale cohesie.
Ook al gebeurt er op dit moment veel, we mogen niet op onze lauweren rusten. Een dag als de VN-Werelddag voor de uitbanning van armoede vormt een belangrijke gelegenheid om ons eraan te herinneren dat we bij de uitdaging waar we voor staan absoluut geen tijd mogen verliezen, willen we een meer inclusieve en vreedzame wereld opbouwen die niet door armoede en sociale uitsluiting is aangetast.
Als we kijken naar het mondiale aspect van die uitdaging is het eerste en belangrijkste punt van kritiek het werkelijk beschamend lage niveau van de officiële ontwikkelingshulp, die nu 0,24 procent bedraagt, aanmerkelijk lager dus dan de beloofde 0,7 procent. Dat is een punt dat ieders aandacht zal trekken op deze Werelddag, en dus moeten we voor dat probleem een Europese oplossing zien te vinden. Een andere kwestie waarmee we te maken zullen krijgen is de ontwikkelingsfinanciering van maart volgend jaar.
De Europese Unie voert ten aanzien van Vietnam een beleid dat - zoals bij alle andere landen - bestaat uit het stimuleren en ondersteunen van voortdurende vooruitgang op het gebied van de mensenrechten en de democratisering. Indien sprake is van misbruik of van verslechtering van de mensenrechtensituatie brengt de Unie dat zowel bij de overheid als bij de burger onder de aandacht. We moeten er echter wel op wijzen dat de Vietnamese regering de neiging heeft het tempo van de veranderingen te willen bepalen en de "sociale cohesie" te willen handhaven tijdens de overgang naar een markteconomie.
Ik hoef u er natuurlijk niet aan te herinneren dat de Europese Unie tegen de doodstraf is. In Vietnam is het aantal overtredingen waarvoor eventueel de doodstraf kon worden opgelegd het afgelopen jaar verminderd. Daarnaast zijn tevens jeugdige delinquenten, zwangere vrouwen en zogende moeders van een doodvonnis uitgesloten. We zijn blij met die vooruitgang, maar we willen natuurlijk dat de doodstraf volledig wordt afgeschaft.
Onze voornaamste zorg blijft echter de vrijheid van meningsuiting. Het oorspronkelijke "delict" dat door professor Nguyen Dinh Huy in 1992 werd gepleegd bestond erin dat hij medeoprichter was van de "Beweging voor de vereniging van het volk en de opbouw van de democratie" , een beweging gesteund door Vietnamese ballingen in Noord-Amerika. Voor die tijd was professor Dinh Huy actief als anticommunist. Blijkbaar bestond er een verband tussen de door Human Rights Watch gemelde detentie en ondervraging van 15 personen afgelopen maand en het verzoek aan de regering om een onafhankelijke "Nationale Organisatie ter bestrijding van corruptie" in het leven te roepen.
Wat al deze gevallen met elkaar gemeen hebben is dat Vietnam ondanks de reële vooruitgang op sommige terreinen een land blijft dat nauwelijks gewend is aan de openbare articulatie van meningsverschillen. De situatie met betrekking tot de Montagnards in de centrale regio' s is het gevolg van een reeks complexe, reeds lang bestaande problemen, maar ze is nog verergerd door het gebrek aan effectieve communicatiekanalen tussen de plaatselijke bewoners en de centrale overheid. Wat Vietnam nodig heeft is een voortdurende ontwikkeling van zijn hervormingsprogramma, zodat de regering leert om te gaan met een breed scala van uiteenlopende opvattingen en leert in te zien dat het waardevol is om binnen het regeringssysteem ruimte te creëren voor verschillen in opvatting.
Bij zijn bezoek aan Hanoi afgelopen juni heeft de heer Patten een aantal van die zorgen kenbaar gemaakt bij de Vietnamese minister van Buitenlandse Zaken. Volgende maand wordt in Hanoi een bijeenkomst gehouden van de gemengde commissie EG-Vietnam, waarbij alle aspecten van onze betrekkingen zullen worden herzien, waaronder onze gezamenlijke afspraken over de eerbiediging van de mensenrechten. We zullen bepaalde zorgwekkende kwesties en afzonderlijke gevallen onder de aandacht blijven brengen en verdere vooruitgang op het terrein van de mensenrechten in Vietnam blijven stimuleren.
Wat betreft de situatie in Oezbekistan deelt de Commissie de bezorgdheid van het Europees Parlement over de huidige situatie in Centraal-Azië. De droogte richt duidelijk schade aan in het gebied van het Aralmeer, met name in West-Oezbekistan. Zo is naar verluidt het peil in de Amu Darya - de rivier die voor de meeste problemen zorgt - bovenstrooms 70 procent van het normale niveau en lagerstrooms slechts 40 tot 50 procent.
Er zijn natuurlijke oorzaken aan te wijzen voor de droogte, maar de huidige situatie is voor een deel ook het gevolg van structurele factoren, zoals slecht onderhoud van de waterirrigatiesystemen, inadequaat waterbeheer in de regio door de staten die pas sinds kort onafhankelijk zijn en landbouwpraktijken waarvoor veel water vereist is, zoals de rijst- en katoenteelt. Dit alles kan kort worden samengevat met de term gebrek aan duurzaamheid.
Volgens de VN-beoordelingsmissie naar West-Oezbekistan van juli 2001 is het watergebrek te wijten aan een aantal fundamentele en structurele problemen, zoals de irrigatie en het oogstbeleid. Er moeten dus manieren worden gevonden om het waterbeheer en de landbouwpraktijken te verbeteren.
Die activiteiten hebben te maken met ontwikkelingshulp. In dat opzicht heeft ECHO niet het mandaat om te reageren. We bezien de regio echter vanuit een humanitair oogpunt en zijn bevreesd dat de situatie in Afghanistan ook hier negatieve gevolgen zal hebben. ECHO zal binnenkort in een speciaal pakket zelfs de mogelijkheden versterken om in dit deel van de wereld actie te kunnen ondernemen.
Het ontbreken van democratie, van transparantie en aansprakelijkheid, corruptie op alle niveaus en misbruik van de hulpstroom vanuit de internationale gemeenschap maken alle deel uit van het probleem. Sinds de onafhankelijkheid van deze landen heeft niemand zich daadwerkelijk ingespannen voor het onderhoud van het watersysteem. Daarnaast heeft de nationale wedijver tussen de landen in de regio de samenwerking belemmerd en tevens de internationale inspanningen bemoeilijkt.
We hebben in Centraal-Azië geprobeerd langetermijnprojecten te ontwikkelen die verband houden met de structurele oorzaken van de droogte. Zo is een TACIS-programma ontwikkeld ter bestrijding van de gevolgen van het uitdrogen van het Aralmeer.
Volgens de Commissie kan het huidige probleem alleen worden opgelost aan de hand van een hervorming gericht op de lange termijn die wordt doorgevoerd door de regering van Oezbekistan zelf. Daarbij dient de nadruk te liggen op: het creëren van andere werkgelegenheidsvormen in de door droogte geteisterde gebieden; het verbeteren van de irrigatiesystemen in die gebieden en van het waterbeheer in het algemeen; het introduceren van gewassen die meer resistent zijn tegen droogte en minder water behoeven. Dat laatste dient te worden gerealiseerd door middel van onderzoek naar nieuwe gewassen, proefprojecten, modelboerderijen en alles wat maar nodig is om in dergelijke omstandigheden op een duurzame manier landbouw te kunnen bedrijven. In deze gehele regio dient absoluut een effectievere verdeling van de watervoorraad te worden gerealiseerd.
Hopelijk kunnen via TACIS de activiteiten ontwikkeld worden waarmee deze vraagstukken kunnen worden aangepakt, met name op regionaal niveau. Gezien de middelen waarover we in feite beschikken, zal dat echter een uiterst moeilijke taak zijn.
Ik wil het nu met u hebben over Oost-Timor. De democratische verkiezingen van 30 augustus vormden de hoeksteen van de overgang naar onafhankelijkheid. De Commissie is blij dat het electorale proces zo vreedzaam is verlopen. Omdat geen enkele partij een tweederde meerderheid heeft behaald moet de Constitutionele Assemblee samenwerken en consensus zien te bereiken. Dat zal hopelijk leiden tot een verdere stabilisering van het politieke landschap.
Ik denk dat we met recht trots kunnen zijn op de bijdrage van de EU-verkiezingswaarnemers, en ik ben blij de heer Kreissl-Dörfler te kunnen complimenteren met de wijze waarop hij een missie van 24 waarnemers geleid heeft. We zullen zeker onderzoeken of het mogelijk is om opnieuw een waarnemingsmissie te zenden in het kader van de presidentsverkiezingen van 2002. Ik ben over het algemeen zeer tevreden over de samenwerking met het Parlement en het Parlement mag trots op zichzelf zijn, omdat het in staat is gebleken een uitstekende verkiezingswaarneming uit te voeren.
De volgende stappen in het proces zijn het aannemen van een grondwet, hopelijk voor kerst dit jaar, gevolgd door het kiezen van een staatshoofd door middel van democratische verkiezingen, waarschijnlijk rond mei 2002. Daarna volgen de terugtrekking van UNTAET en de onafhankelijkheidsverklaring. Dit proces lijkt goed te verlopen.
Tegelijkertijd is ook het politieke proces in volle gang. Het buitengewoon prijzenswaardige optreden van UNTAET, de recente benoeming van een interim-kabinet en de verdere "Timorisering" van kaderfuncties in het bestuurlijk apparaat hebben alle bijgedragen aan dit proces. Dat proces wordt nog eens ondersteund doordat Oost-Timor een regio is met een eigen identiteit.
Oost-Timor bevindt zich op een historisch grensvlak. De noodfase is voorbij. Nu hebben we de kans om het ambitieuze onafhankelijkheidsproces te doen slagen. De internationale gemeenschap dient zich nu te buigen over de ontwikkelingsvraagstukken op de lange termijn.
Tijdens de bijeenkomst van donorlanden in Canberra afgelopen juni hebben we een beeld gekregen van de huidige, duidelijk onhoudbare economische situatie en is duidelijk geworden dat verdere internationale hulp noodzakelijk is. Er is sprake van een krappe belastingbasis, een gebrek aan goede ondernemers en een demografische druk op de stedelijke gebieden als gevolg van de armoede op het platteland. Naar alle waarschijnlijkheid zullen rond 2005-2006 de olieopbrengsten evenwel aanzienlijk toenemen. Hierdoor kan het beeld ingrijpend veranderen. De nationale begroting zou zich kunnen verdubbelen, zodat naar te hopen valt de meest essentiële bestuurlijke functies kunnen worden bekostigd en zodat de economie kan worden gestimuleerd.
Oost-Timor probeert zijn olieactiviteiten beter te beheren dan veel andere ontwikkelingslanden en we moeten die inspanningen ondersteunen. Uit de statistieken kan worden opgemaakt dat het niet erg moeilijk is om het beter te doen - al zou beter wel eens niet goed genoeg kunnen blijken te zijn - maar hier liggen zeker mogelijkheden. Ik zou zeggen dat het tot nu toe goed is gegaan. Het zou gweweldig zijn om op dit terrein goede praktijken te kunnen uitwisselen. Een gebrek aan transparantie op dit gebied is over de gehele wereld telkens weer de ware reden voor veel problemen.
De Commissie heeft, als een van de belangrijkste donors in Oost-Timor, haar toekomstige rol bepaald in overeenkomst met die politiek-economische achtergrond. We anticiperen op de noodzaak om een van de armste landen ter wereld te ondersteunen totdat de olieopbrengsten een meer stabiele economische basis bieden. We streven ernaar een ontwikkelingsrelatie te creëren die is gebaseerd op een partnerschapsfilosofie. Dat betekent dat we een realistisch beeld moeten hebben van alle behoeften.
Momenteel zijn we bezig met het opstellen van een landenstrategie, waarin alle sectoren zijn opgenomen. Naar alle waarschijnlijkheid zullen we onze activiteiten richten op plattelandsontwikkeling en openbaar bestuur, waarbij we voor de periode 2002-2006 binnen die sectoren geëigende financiële streefdoelen zullen voorstellen. Dat is ons plan de campagne: we richten ons zowel op armoedebestrijding als op vergroting van de capaciteit.
Zoals tijdens het debat al werd gezegd, zal Oost-Timor tevens de vruchten kunnen plukken van het Everything but arms-initiatief, daar dat een rol kan spelen bij de ontwikkeling van de buitenlandse handel van het land.
Ten slotte enkele woorden over Colombia. Evenals het Parlement is de Commissie diep bezorgd over de verslechtering van de mensenrechtensituatie in Colombia, met name over de voortdurende schendingen van de mensenrechten.
De Commissie maakt zich ernstig zorgen over de stand van zaken met betrekking tot het vredesproces in Colombia na de gebeurtenissen die onlangs hebben plaatsgevonden. Zij is in afwachting van de evaluatie van dat proces zoals aangekondigd door president Pastrana.
De Commissie is voornemens haar steun aan de Colombiaanse bevolking middels ECHO te handhaven. Dit jaar wordt in dat kader 10 miljoen euro uitgegeven. Daarnaast heeft de Commissie vier nieuwe NGO-projecten ter waarde van meer dan 3 miljoen euro in haar begroting voor de mensenrechten opgenomen.
Zoals ik zelf op 30 april in Brussel heb aangekondigd tijdens de derde bijeenkomst van de steungroep voor het vredesproces in Colombia legt de Commissie momenteel de laatste hand aan haar voorstel voor een "Peace Laboratory" in het gebied Magdalena Medio in Colombia. Dit programma voorziet in acties en projecten die al op lokaal en regionaal niveau door de burgermaatschappij worden uitgevoerd. De Commissie hoopt van harte dat de omstandigheden ter plekke het mogelijk maken dat dit programma snel zal kunnen worden uitgevoerd.
De Commissie zal de Colombiaanse regering en alle andere relevante politieke actoren blijven aanmoedigen om zich sterk te blijven inzetten voor het vredesproces in Colombia, vooral gedurende deze onrustige periode.
Zoals de heer Medina Ortega al heeft gezegd lijkt dit wel sisyfusarbeid. Er valt inderdaad nauwelijks vooruitgang te bespeuren, maar ongetwijfeld zou iedere verslapping of ieder toegeven aan moedeloosheid de zaken alleen maar erger maken. Dat is kortweg onze analyse en dat is de reden waarom we verdergaan.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, commissaris Nielson.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 18.30 uur plaats.

Zuidelijke Kaukasus
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0618/2001 van de heer Haarder, namens de ELDR-Fractie, over de ontwikkeling van de betrekkingen tussen de Europese Unie en de zuidelijke Kaukasus;
B5-0624/2001 van de heer Dupuis e.a., namens de TDI-Fractie, over de ontwikkeling van de betrekkingen tussen de Europese Unie en de zuidelijke Kaukasus;
B5-0630/2001 van de leden Schleicher en Posselt, namens de PPE-DE-Fractie, over de ontwikkeling van de betrekkingen tussen de Europese Unie en de zuidelijke Kaukasus;
B5-0638/2001 van mevrouw Muscardini, namens de UEN-Fractie, over de zuidelijke Kaukasus;
B5-0649/2001 van de heer Linkohr e.a., namens de PSE-Fractie, over de ontwikkeling van de betrekkingen tussen de Europese Unie en de zuidelijke Kaukasus;
B5-0661/2001 van de heer Gahrton e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over de ontwikkeling van de betrekkingen tussen de Europese Unie en de zuidelijke Kaukasus.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, het is een grote eer maar in zekere zin ook onjuist dat ik hier nu mijn betoog kan houden voordat de voorzitter van mijn delegatie, mevrouw Schleicher, aan het woord komt. Ik had mijn betoog liever na dat van haar gehouden. Ik wil mevrouw Schleicher, de heer Bernd Posselt en de andere collega's die een ontwerpresolutie hebben ingediend van harte danken alvorens ik de kwestie aansnijd van een vergeten regio: de zuidelijke Kaukasus.
Ik neem aan dat sommige leden hier na de tragische gebeurtenissen in New York en Washington het belang inzien van deze regio, die de toegang vormt tot Centraal-Azië. Net als Centraal-Azië bevindt zowel de zuidelijke als de noordelijke Kaukasus zich nog altijd in de greep van de Russische Federatie. Met uw welnemen, commissaris Poul Nielson, maar de situatie in de noordelijke Kaukasus is zo mogelijk nog ernstiger dan die in de zuidelijke Kaukasus. Zoals iedereen weet, speelt zich in de noordelijke Kaukasus een tragedie af, de immer voortdurende tragedie van Tsjetsjenië, en de Europese Unie schijnt zich niet tegen de situatie in dit land te willen verzetten.
De resolutie die hier ter tafel ligt bevat een aantal zeer concrete voorstellen. Zo wordt de Commissie en de Raad verzocht een allesomvattende strategie uit te werken voor deze regio in de wereld op basis waarvan een einde kan worden gemaakt aan de voortdurende verslechtering in dit gebied. De zeer moeilijke levensomstandigheden in met name Armenië en Georgië, maar ook Azerbeidzjan, zijn te wijten aan de dagelijkse bemoeienis van de Russische Federatie. De Europese Unie heeft nog geen concrete actie ondernomen om deze situatie te beëindigen.
Zo is zelfs een ogenschijnlijk onbeduidende kwestie als de opening van een delegatie in Bakou en Armenië nog altijd niet geregeld door de Commissie. Ons Parlement heeft dit vraagstuk meerdere malen ter tafel gebracht via de voorzitter van de delegatie voor deze landen, mevrouw Schleicher. Tijdens onze bijeenkomsten in Georgië, Azerbeidzjan en Armenië hebben wij geregeld aangedrongen op actie, maar onze verzoeken zijn onbeantwoord gebleven. Dit vraagstuk wacht inmiddels al jaren op een oplossing.
Het wordt tijd dat de Europese Unie het strategische belang van deze regio voor onder meer haar energievoorziening begint in te zien en een beleid ten opzichte van deze regio gaat ontwikkelen. Doet ze dat niet, dan zal over een aantal maanden of een aantal jaren dezelfde situatie ontstaan als in de jaren negentig op de Balkan. Natuurlijk ligt de Kaukasus wat verder dan de Balkanregio, die daarom voor ons gevoeliger ligt, maar ik ben van mening dat de Unie desalniettemin op zoek moet gaan naar een oplossing.
Deze landen maken deel uit van Europa. Ze zijn al lid van de Raad van Europa en beschouwen zichzelf als Europees. Heimelijk willen de leiders in deze landen deel uitmaken van de Europese Unie. Ze durven evenwel niet openlijk om toetreding te vragen, omdat de Commissie en de Raad ze hebben laten weten dat een dergelijk verzoek niet erg opportuun is. Wij moeten echter wel actie ondernemen om door middel van investeringen het vertrouwen herstellen. We moeten onze ondernemers, investeerders en bedrijven naar deze regio brengen. Het gaat om een relatief bescheiden markt, maar de regio vormt wel de toegangspoort tot Centraal-Azië. De Commissie mag dit punt niet over het hoofd zien. Het gaat hier om een strategische regio die bijzonder instabiel is. Wij hebben dit de laatste weken gezien. Daarom acht ik het noodzakelijk dat de Europese Unie snel en daadkrachtig actie onderneemt in deze regio.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, door de tragische gebeurtenissen van de afgelopen maand staat het buitenlands en veiligheidsbeleid in het middelpunt van de publieke belangstelling. Door de gebeurtenissen in het Midden-Oosten en Amerika zijn de niet minder ernstige problemen in de Kaukasus uit beeld geraakt. De situatie in Georgië, Armenië en Azerbeidzjan alsmede de onderlinge betrekkingen tussen deze drie staten geven onverminderd reden tot zorg. Politieke instabiliteit vormt een niet aflatende bedreiging voor het onafhankelijkheidsproces waarin deze landen nog steeds verkeren. Het gevolg is dat er regelmatig gewelddadige conflicten ontstaan.
De geschiedenis van Europa, met name die van de Europese Unie, heeft echter aangetoond dat ondanks meningsverschillen en tegenstrijdige belangen grensoverschrijdende samenwerkingsverbanden mogelijk zijn. Wat vroeger het strijdtoneel was van elkaar bestrijdende rivaliserende staten, is thans een gebied met democratische staten die vreedzaam naast elkaar bestaan. Deze situatie kon tot stand komen door de opbouw van democratische structuren en de wil om samen te werken. Het stelde de West-Europese staten in staat hun geschillen te overwinnen.
In verband met de wereldwijde coalitie tegen het terrorisme die is ontstaan na de verschrikkelijke aanslagen van 11 september in de Verenigde Staten is het dan ook noodzakelijk de landen in de zuidelijke Kaukasus te ondersteunen in hun strijd tegen terreur en geweld, dat in deze staten helaas bestanddeel is van het leven van alledag en een voortdurend gevaar is voor de burgerbevolking. De democratische structuren zijn er nog relatief jong en hebben nog geen wortel kunnen schieten. Daar komt nog bij dat conflicten van buitenaf worden aangewakkerd, wat voor buurlanden aanleiding zou kunnen zijn het democratiseringsproces uit eigenbelang te frustreren of te saboteren.
De Europese Unie heeft daarom de centrale taak de steun voor het democratiseringsproces in Georgië, Armenië en Azerbeidzjan op te voeren. Alleen democratie kan de basis vormen van duurzame, interne, en in de toekomst grensoverschrijdende stabiliteit. De Europese Unie en het huidige Belgische voorzitterschap dienen zich echter niet te mengen in binnenlandse aangelegenheden en moeten zich uitsluitend beperken tot hulpverlening en steun. Concreet betekent dit dat de samenwerking en samenhang van deze staten krachtig moet worden bevorderd, onder andere met het oog op de vorming van een mogelijke vrijhandelszone. De vorming van een dergelijke vrijhandelszone dient echter een zaak van de landen zelf te blijven en moet zonder externe bemoeienis tot stand worden gebracht. Het eerste prille begin van een trilaterale samenwerking begint zich reeds af te tekenen. Dit is een ontwikkeling die krachtig moet worden ondersteund en gestimuleerd om negatieve invloeden van buitenaf succesvol tegen te gaan.
In het licht van de rijke culturele erfenis die deze landen met elkaar delen heb ik er alle vertrouwen in dat er op middellange en lange termijn grote vooruitgang en successen kunnen worden geboekt. Als voorzitter van de delegatie van het Europees Parlement voor de zuidelijke Kaukasus beschouw ik de reis van de Europese trojka in februari van dit jaar onder het Zweedse voorzitterschap als de basis voor noodzakelijke initiatieven. De gezamenlijke ontwerpresolutie van zeven fracties geeft blijk van de grote consensus die hieromtrent heerst onder de afgevaardigden in het Europees Parlement. Ik hoop dat de Commissie onze wens ter harte zal nemen.

Volcic
Mijnheer de Voorzitter, het lijkt me nuttig dat wij ons inzetten voor de Kaukasus, mogelijk met permanente waarnemers en zonder al te veel retoriek. Op dit moment in de geschiedenis worden ook instabiele gebieden aangezet tot regionale samenwerking en tot onverwachte allianties, in het belang van een grotere stabiliteit.
Voor zover we nog iets aan te merken hebben op de resolutie, zou het zijn dat de drie landen - Armenië, Azerbeidzjan en Georgië - misschien niet steeds als Siamese drielingen moeten worden behandeld. Hun recente geschiedenis is verschillend, ze hebben verschillende problemen en een ander traject voor de opbouw van een functionerende democratie. Het zou niet juist zijn als een van de drie zou moeten wachten tot de andere twee hun achterstand in het democratiseringsproces hebben goedgemaakt. In dit verband moeten we natuurlijk ook analyseren wat het Westen en de grote landen in deze regio' s hebben gedaan. We moeten bijvoorbeeld analyseren of de etnische opstanden in Georgië van binnenuit komen of een externe oorsprong hebben, en, in dat laatste geval, trachten te achterhalen wie erachter zit. Ik zou verder willen weten waarom we zo weinig horen van de groep van Minsk, die is opgericht om een compromis tussen Armenië en Azerbeidzjan te bereiken. Komt deze groep nog bijeen? Ook dat is niet duidelijk. De Europese Unie moet natuurlijk een actievere en moedigere politieke rol spelen in de regio. Dat is de belangrijkste boodschap van het document, afgezien van de conferentie voor de drie landen in de zuidelijke Kaukasus en de Europese Unie. Gezien de situatie is een bescheiden aanwezigheid van Rusland en Amerika wellicht nuttig om een evenwicht te creëren.

Isler Béguin
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, tot welk niveau laat de Europese Unie de landen van de zuidelijke Kaukasus verloederen alvorens ze besluit daadwerkelijk in de regio te investeren en te beantwoorden aan de plaatselijke en regionale verwachtingen? Europa moet zichzelf de middelen in handen geven om daadwerkelijk een beleid te kunnen uitvoeren ten aanzien van de regio's in de Kaukasus, hetgeen nu zeker niet het geval is. Enkele maanden geleden hebben de leden van de delegatie voor de betrekkingen met Armenië, Azerbeidzjan en Georgië hier in dit Parlement de Europese Unie verzocht om zich onmiddellijk met deze regio te bemoeien en een krachtig en slagvaardig beleid te ontwikkelen voor deze regio, waarin wij aanzienlijke en zeer uiteenlopende geostrategische belangen hebben.
Wij kunnen niet langer met twee maten blijven meten. Wij moeten nu concrete maatregelen te treffen om onze toezeggingen na te komen. Zo moet er in ieder van deze landen een delegatie van de Commissie worden geopend, waarmee we een krachtig politiek signaal zouden afgeven. Deze landen doen hun uiterste best om hun identiteit bevestigd te krijgen en hun overgang naar een daadwerkelijke democratie te bewerkstelligen. Het is niet verantwoord om deze landen te laten geloven dat ze op de politieke steun van de Europese Unie kunnen rekenen, terwijl we verder niets doen en alleen interesse tonen voor de olie en het gas in de Kaspische Zee. Dat is echt ontoelaatbaar.
Het Zweedse voorzitterschap heeft indertijd een eerste stap gezet en deze landen bezocht, maar wat is het resultaat? Is het verslag van onze collega Per Gahrton niet later op de agenda geplaatst? Mijn collega's hebben reeds aangegeven dat er haast geboden is: de OVSE heeft de situatie omschreven als "op de rand van staat van oorlog". De felle toon waarop de regio van Opper-Karabach is opgeëist en de onafhankelijkheidswens die sommige regio's in Georgië, Abchazië en Zuid-Ossetië hebben geuit zouden wel eens als de lont in het kruitvat kunnen fungeren.
Ja, mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de Europese Unie dient een doorslaggevende rol in deze regio te spelen. Ze moet het initiatief nemen voor een conferentie tussen Europa en de Kaukasus waaraan de verschillende staten deelnemen. Dat is de manier om een vreedzame oplossing te vinden voor de conflicten en een duurzame vrede en ontwikkeling te bewerkstelligen.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben er al jaren geleden op gewezen dat de Kaukasus en Centraal-Azië zich dreigen te ontwikkelen tot de Balkan van de toekomst. Vrijwel niemand heeft zich om deze regio bekommerd. Van alle wereldleiders leek alleen de paus zich zorgen te maken over dit gebied, en wat de paus is onder de regeringsleiders is Ursula Schleicher onder de leden van het Europees Parlement. Zij heeft zich het lot van deze door velen vergeten regio aangetrokken op een wijze die tot voorbeeld strekt.
Ik ben bang dat de gebeurtenissen van 11 september zullen worden gebruikt als voorwendsel om nieuwe invloedzones te creëren waarachter hele volkeren en nationaliteitenproblemen in de vergetelheid zullen geraken of waaraan belangen op energiegebied zullen worden opgeofferd. Ook het optreden van de heer Poetin in de Bondsdag doet velen vergeten dat hij het was die de oorlog in Tsjetsjenië een nieuwe impuls heeft gegeven; dat hij het was die als chef van de geheime dienst onder Jeltsin in Mingrelië of Nagorno-Karabach de conflicten heeft aangewakkerd en geïnstrumentaliseerd. Daarom heeft deze Europese regio recht op onze solidariteit, daarom moeten wij acte de présence geven.
Om die reden, mijnheer de commissaris, roep ik u op de woorden van de heer Poetin te toetsen aan de werkelijkheid. Als hij werkelijk zo geïnteresseerd is in een verbetering van de situatie ter plekke moet u hem zeggen dat u naar Tsjetsjenië gaat om te kijken of er werkelijk ruimte is voor meer openheid en meer aanwezigheid van de Europese Unie. Wat de drie staten in de zuidelijke Kaukasus betreft wordt het tijd dat er behalve in Georgië ook in de beide andere staten eindelijk Commissievertegenwoordigingen komen. Deze regio is van levensbelang voor Europa, niet alleen op strategisch of energiegebied, maar ook voor de mensenrechten en onze culturele banden met deze regio.

Nielson
Sinds de inwerkingtreding van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten met Armenië, Azerbeidjaan en Georgië in 1999 heeft de EU haar banden met het gebied versterkt.
Sinds het bezoek van de ministeriële EU-trojka aan de zuidelijke Kaukasus afgelopen februari is de Europese Unie op zoek gegaan naar manieren waarop de inspanningen ter voorkoming of oplossing van conflicten verder kunnen worden ondersteund, en ze heeft tevens bijgedragen aan rehabilitatieprojecten. In september heeft een trojka van directeurs Politieke Zaken een bezoek gebracht aan het gebied. Ook intensiveert de EU haar dialoog met de betrokken gesprekspartners, waaronder Rusland, Turkije en Iran.
Het is waar dat wat we "bevroren conflicten" zouden kunnen noemen een ernstige belemmering vormen voor de ontwikkeling van het gebied. De EU hoopt ten zeerste dat de Minsk-groep voor Nagorno-Karabach van de OVSE, de gemengde commissie van toezicht van de OVSE voor Zuid-Ossetië en de Group of Friends voor Abchazië van de secretaris-generaal van de VN spoedig meer succes zullen boeken. De Commissie heeft sinds april 2001 deelgenomen aan de gemengde commissie van toezicht voor Zuid-Ossetië en verschaft financiële middelen voor rehabilitatieprojecten.
Externe actoren zoals Rusland, Iran en Turkije vervullen in de regio een sleutelrol. Bij iedere poging om de Kaukasus te stabiliseren moet dan ook rekening worden gehouden met hun belangen. Vooral de rol van Rusland is van het allergrootste belang. De EU heeft in haar politieke dialoog met Rusland de ontwikkelingen in de Kaukasus aangekaart en ondersteunt alle pogingen om de spanningen te verminderen en conflicten op te lossen.
We hebben in het bijzonder Turkije aangemoedigd om iedere mogelijkheid voor het normaliseren van zijn betrekkingen met Armenië te onderzoeken.
De heer Dupuis had het over onze delegaties. Ik ben het met hem eens dat dit een probleem is, maar het is helaas een kwestie waaraan de Commissie niets kan doen. We zijn het slachtoffer van de besluiten die dit Parlement ten aanzien van deze kwestie heeft genomen. Het was niet de Commissie die wilde dat het aantal delegaties tot 120 werd beperkt. Onze opvatting is dat het normaal is dat de EU overal delegaties heeft. Er wordt ons verzocht op een bepaalde plek een delegatie te openen, maar tegelijkertijd wordt van ons gevraagd dat wij ons aan de limiet houden. Dat is toch werkelijk een onmogelijke opgave. Ik verzoek u dan ook met klem in deze kwestie een duidelijk besluit te nemen en de Commissie te ondersteunen bij het uitbreiden van het gebied waarin wij zijn vertegenwoordigd. Dat is mijn reactie op de woorden van de heer Dupuis.
Wat betreft het resultaat van het werk van de steungroep: onze laatste bijeenkomst was in Rusland op 2 augustus. Helaas moet ik u meedelen dat daarbij geen vooruitgang is geboekt. De vooruitzichten zijn dus niet erg bemoedigend.
Dan nog een opmerking naar aanleiding van het commentaar van de heer Posselt over de mogelijke negatieve gevolgen voor deze regio van de gebeurtenissen van 11 september en daarna. Dit is een punt dat we in onze analyse zullen opnemen. We zullen dit jaar proberen meer geld voor ECHO uit de noodreserve vrij te maken. Dit gebied is in die begroting opgenomen omdat we vrezen en voorzien dat de basisbehoeften aan humanitaire hulp er zullen toenemen als een te verwachten, indirect gevolg van de zojuist genoemde gebeurtenissen.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, commissaris Nielson.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 18.30 uur plaats.

Politieke situatie in Myanmar (Birma)
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0622/2001 van de heer Maaten, namens de ELDR-Fractie, over de situatie in Myanmar (Birma);
B5-0639/2001 van mevrouw Muscardini, namens de UEN-Fractie, over de politieke situatie in Myanmar (Birma);
B5-0650/2001 van mevrouw Kinnock e.a., namens de PSE-Fractie, over de situatie in Myanmar (Birma);
B5-0656/2001 van de heer Vinci e.a., namens de GUE/NGL-Fractie, over de situatie in Myanmar (Birma);
B5-0657/2001 van de leden McKenna en Lucas, namens de Verts/ALE-Fractie, over de situatie in Myanmar (Birma);
B5-0664/2001 van de leden Maij-Weggen en Van Orden, namens de PPE-DE-Fractie, over de politieke situatie in Myanmar (Birma).

Malmström
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, al meer dan tien jaar trekt een breed scala van burgers, politici en journalisten zich met ontzetting het lot aan van Aung San Suu Kyi. Ondanks de enorme steun die zij onder het Birmese volk geniet en ondanks de overweldigende overwinning die zij en haar partij, de Nationale Liga voor Democratie (NLD), in 1990 hebben geboekt, is het haar niet gelukt het leiderschap formeel op zich te nemen. Verschillende malen heeft men haar geïsoleerd, en sinds een jaar is zij onder huisarrest geplaatst. De Nobelprijs voor de vrede en onze eigen Sacharovprijs hebben de aandacht gevestigd op deze vrouw en haar moedige strijd, maar dat lijkt de Birmese junta niet te hebben aangezet tot het doen van concessies.
De situatie op het gebied van de mensenrechten in Birma is ook in andere opzichten alarmerend. Vertegenwoordigers van politieke partijen worden geïsoleerd, duizenden mensen zitten om politieke redenen gevangen, andersdenkenden worden vervolgd en religieuze en etnische minderheden wordt het leven zuur gemaakt. Dwangarbeid en martelingen zijn aan de orde van de dag. Volgens Amnesty International zijn er circa 2000 politieke gevangenen, onder wie journalisten en verscheidene parlementariërs.
Zowel de trojka van de EU als de waarnemers van de Verenigde Naties bevestigen nu dat er bepaalde tekenen van verandering zichtbaar zijn. Verscheidene gevangenen zijn vrijgelaten, de houding tegenover de NLD is milder geworden en verschillende politieke partijen hebben een kantoor kunnen openen. Een volstrekte afwijzing van de dialoog heeft plaats gemaakt voor de bereidheid tot discussie, en misschien is er een verzoeningsproces gaande. Dat zou zeer toe te juichen zijn in een land dat zovele jaren bestuurd is door een van de wreedste militaire junta' s ter wereld.
Misschien is het venster naar nieuwe mogelijkheden thans geopend. In afwachting van nieuwe tekens en duidelijker aanwijzingen dat de junta werkelijk een dialoog wil aangaan en bereid is in te gaan op de eisen van de NLD, moet de EU echter vasthouden aan haar gemeenschappelijke strakke lijn. Wanneer de Raad aan het eind van deze maand bijeenkomt om over Birma te discussiëren, is het van belang dat de sancties voorlopig gehandhaafd blijven en dat men de druk op de ketel houdt, zodat de dialoog wordt voortgezet, zodat er werkelijk stappen in democratische richting worden gezet, zodat de mensenrechten worden geëerbiedigd en niet in de laatste plaats zodat Aung San Suu Kyi wordt vrijgelaten en haar plaats als gekozen leidster van het Birmese volk kan innemen.

Rod
Mijnheer de Voorzitter, de situatie in Birma is rampzalig. Honderdduizenden mensen leven opeengestapeld en zonder daadwerkelijke humanitaire hulp in vluchtelingenkampen in Thailand, China en Bangladesh. Honderdduizenden mensen zijn gedwongen verplaatst of tewerkgesteld. Het politieke systeem is corrupt en repressief. De democratische oppositie wordt sinds haar verkiezing op 27 mei 1990 onderdrukt en meer dan 2000 mensen zijn gevangen genomen. Amnesty International veroordeelt de stelselmatige martelingen. Al deze schendingen van de mensenrechten vormen een misdaad tegen de mensheid die een halt dient te worden toegeroepen en die definitief moeten worden veroordeeld.
Behalve met de opbrengsten uit de drugshandel houdt dit regime zich ook in het zadel met het geld van onder meer TotalFinaElf, dat ook de regimes in Angola, Kongo, Tsjaad en Kameroen financiert en bovendien betrokken was bij de schipbreuk van de Erika en het ongeluk in Toulouse. Wij moeten dit bedrijf derhalve boycotten, zoals het regime in Birma. Wij moeten nu meer dan ooit onze steun toezeggen aan de democraten in Birma. De Europese Unie moet bevestigen dat Aung San Suu Kyi de enige kans voor Birma is en moet zo snel mogelijk alle denkbare maatregelen treffen om de overgang van een militaire dictatuur naar een democratisch stelsel te bewerkstelligen.

Maij-Weggen
Voorzitter, ik geloof dat dit de zesde resolutie is die we samen met andere collega's indienen over de situatie in Birma. Het is inmiddels meer dan tien jaar geleden dat mevrouw Aung San Suu Kyi met grote voorsprong de verkiezingen daar won. En vervolgens werd overstemd door een militaire dictatuur. Het is ook meer dan tien jaar geleden dat het gekozen Parlement naar huis werd gestuurd en veel parlementsleden zijn omgebracht, vermist of gevlucht. Mevrouw Aung San Suu Kyi werd gevangengezet en kreeg daarna huisarrest. En dat huisarrest duurt tot op de dag van vandaag. Ook toen ze de Nobelprijs kreeg voor haar geweldloos verzet en later de Sacharovprijs kreeg van ons Parlement bleef de repressie doorgaan.
En diezelfde repressie werd op ongekende harde wijze doorgevoerd tegen de bevolking en vooral tegen een aantal minderheidsgroepen. Veel mensen zijn gevlucht met als gevolg veel vluchtelingen in de buurlanden, in Thailand, Maleisië, Bangladesh en India.
Voorzitter, de laatste tijd lijkt er sprake van enige verlichting. Een aantal politieke gevangenen zijn vrijgelaten en er zijn gesprekken gaande tussen de junta en mevrouw Aung San Suu Kyi. Maar niemand kent de resultaten ervan en op dat punt wil ik de Europese Commissie waarschuwen om niet voortijdig concessies te doen aan de Birmaanse militaire regering voordat helder is of men echt bereid is om alle politieke gevangenen vrij te laten. Of men echt bereid is de repressie ten aanzien van minderheidsgroepen te stoppen. Of men echt de vluchtelingen terug wil laten keren. Of men de democratie wil herstellen en of men mevrouw Aung San Suu Kyi haar plaats als president van Birma terug wil geven.
In december is het tien jaar geleden dat mevrouw Aung San Suu Kyi de Nobelprijs kreeg. Wanneer er dan nog geen positieve ontwikkelingen zijn, dan zou de Europese Unie haar maatregelen juist moeten aanscherpen en bijvoorbeeld, net als de Verenigde Staten, over moeten gaan tot een investeringsstop. Wij vragen Commissie en Raad om de druk op te voeren zodat in Birma de democratie eindelijk kan worden hersteld en mevrouw Aung San Suu Kyi de plaats kan krijgen die haar toekomt.

Sichrovsky
Mijnheer de Voorzitter, wie dit paradijselijke land in Zuidoost-Azië kent, een land dat ik de laatste vijftien jaar meerdere malen heb kunnen bezoeken, kan niet anders dan diep geschokt zijn over de schrijnende situatie met betrekking tot de voedselvoorziening, de rampzalige staat van de infrastructuur en de meedogenloze politieke onderdrukking.
Politieke dictaturen als in Birma kunnen alleen overleven bij de gratie van staten en particuliere ondernemingen die met het regime in zee gaan en zo het politieke systeem overeind houden. Als men het politieke systeem wil veranderen, is het uitoefenen van economische druk onontkoombaar.
Het moet eindelijk eens uit zijn met de dubbele moraal die wordt geëtaleerd, waarbij enerzijds democratie wordt geëist en anderzijds intensief handel met het land wordt gedreven. Er moet druk worden uitgeoefend op al degenen die de noodzakelijke democratische verbeteringen aan hun laars lappen en onverdroten doorgaan met het onderhouden van economische contacten met de vertegenwoordigers van de militaire dictatuur.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, evenals de leden van dit Parlement is de Commissie verheugd over wat omschreven zou kunnen worden als de positieve ontwikkelingen in Birma/Myanmar. Zij verwelkomt met name de lopende besprekingen tussen Aung San Suu Kyi en de zittende Nationale Raad voor vrede en ontwikkeling, de vrijlating van een groeiend aantal politieke gevangenen en de heropening van twintig partijbureaus van de Nationale Liga voor Democratie.
Dat gezegd zijnde moeten we natuurlijk wel erkennen dat de verbetering in het politieke klimaat gedurende het afgelopen jaar duidelijk nog maar het begin is van een proces dat thans verder dient te worden geïntensiveerd. Derhalve moet nog een duidelijke stap worden gezet in de richting van een constructieve dialoog en de eerbiediging van de internationaal erkende normen voor de mensenrechten. We hebben geen garantie dat het hier om een onomkeerbaar proces gaat, dus we moeten voorzichtig handelen, en we hebben tijdens dit debat dan ook zorgvuldig nota genomen van het advies van een aantal afgevaardigden.
We moeten de regering aanmoedigen om de vooruitgang te continueren door volledig tegemoet te komen aan de zorgen van de internationale gemeenschap zoals verwoord door de heer Razali, speciaal afgezant van de Verenigde Naties.
Het is in dit stadium buitengewoon belangrijk dat een zorgvuldig evenwicht wordt gecreëerd tussen enerzijds erkenning van de reeds geboekte vooruitgang en anderzijds handhaving van de druk, zodat men zich blijft inspannen en zodat op die wijze mogelijk een weg wordt gebaand voor democratische hervormingen.
Ik ben ervan overtuigd dat de afgevaardigden net als de Commissie hopen dat de lopende besprekingen zullen leiden tot concrete resultaten die de Europese Unie kunnen doen overgaan tot het nemen van positieve maatregelen ter ondersteuning van het proces.
Wat betreft de situatie van de etnische minderheden: de Commissie deelt de zorgen die door een aantal afgevaardigden zijn geuit. Zij blijft ervan overtuigd dat een duurzame politieke oplossing in Birma/Myanmar dient te zijn gebaseerd op overeenstemming tussen de Nationale Raad voor vrede en ontwikkeling, de democratisch gekozen "oppositie" en vertegenwoordigers van de etnische minderheden.
Alle humanitaire hulp aan Birma/Myanmar wordt geboden via NGO' s of internationale organisaties. De Commissie doet thans onderzoek naar de mogelijkheden om de humanitaire hulp aan Birma uit te breiden binnen het kader van de voorwaarden van het gemeenschappelijk standpunt van de EU betreffende Birma/Myanmar.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, commissaris Nielson.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 18.30 uur plaats.

Aanvraag van octrooien voor menselijke genen
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0633/2001 van mevrouw Oomen-Ruijten e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over de aanvraag van octrooien voor de genen BRCA1 en BRCA2 (borstkanker);
B5-0641/2001 van de heer Ribeiro e Castro, namens de UEN-Fractie, over de aanvraag van octrooien voor de genen BRCA1 en BRCA2 (borstkanker);
B5-0651/2001 van de leden Gebhardt en Paciotti, namens de PSE-Fractie, over de aanvraag van octrooien voor menselijke genen;
B5-0663/2001 van de heer Lannoye e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over de aanvraag van octrooien voor menselijke genen.

Oomen-Ruijten
Mijnheer de Voorzitter, het spijt mij dat ik moet blijven zitten. Op 30 maart vorig jaar hebben wij als Parlement uitgesproken dat mensen en hun genen of cellen in een natuurlijke omgeving niet patenteerbaar zijn. Met het toekennen echter van een octrooi aan Myriad Genetics gaat er nu een monopoliesituatie ontstaan voor één bepaalde onderneming. Het betekent dat bij bepaalde genetische testen het gevaar ontstaat van commercialisering, ook van een deel van de DNA-diagnostiek in Europa.
Inmiddels zijn er drie octrooiaanvragen betreffende sequenties en toepassingen van een borstkankergen door het Europees Octrooibureau gehonoreerd. Octrooiaanvragen van Myriad betreffende het BRCA2-gen zijn nog in behandeling. Met de toekenning van deze octrooien krijgt het Amerikaanse bedrijf een monopoliepositie op het BRCA-gen en dus ook op het DNA-onderzoek. Het betekent dus dat afwijkingen bij patiënten van families waar borstkanker en ovariumkanker voorkomt alleen maar opgespoord kunnen worden met deze Amerikaanse test. Als Myriad in Europa een vergelijkbaar systeem gaat hanteren als in de Verenigde Staten zal alle verdere onderzoek in laboratoria ertoe leiden dat alle monsters opgestuurd moeten worden naar de Verenigde Staten, wat ook erg duur is wanneer daar de analyses plaats moeten vinden.
Dat betekent dat er een monopolie gaat dreigen, dat de kwaliteit van de Europese diagnostiek onder druk komt te staan. Dat betekent ook dat de beschikbaarheid van de gegevens voor onderzoeksdoeleinden en de ontwikkeling van nieuwe diagnostische toepassingen in de eigen moleculaire en onderzoekslaboratoria wordt beperkt en dat de kosten voor borstkankeronderzoek en dus ook voor de ziektekostenverzekeringen zullen stijgen.
Niet alleen het Parlement, maar ook alle betrokkenen uit de samenleving hebben op dit punt bezwaren aangetekend. Daarom vragen wij dat tegen deze monopoliepositie, die in niemands belang is, verzet wordt geboden en het verlenen van een octrooi wordt afgewezen.

Gebhardt
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega' s, het zijn niet alleen vrouwen die huiverend gadeslaan hoe een Amerikaans bedrijf bij octrooiering van het zogenaamde borstkankergen zich dit soort genen als het ware toe-eigent. Iedereen gruwt bij de gedachte dat door de jacht op geld en winst de gezondheid van vele mensen op het tweede plan geraakt. En dat is precies wat er dreigt te gebeuren door de toekenning van een octrooi op de genen BRCA 1 en BRCA 2. Een kwalijk gevolg hiervan is dat voor veel patiënten de mogelijkheden voor een vroegtijdige diagnose van borstkanker worden beperkt, terwijl het nu juist bij dit type kanker voor de kans op genezing zo belangrijk is dat de ziekte op tijd wordt ontdekt. Daar komt nog bij dat de quasi-monopolisering van de testprocedures de kosten dermate ver opdrijft dat een vroegtijdige diagnose van borstkanker er voor veel vrouwen niet meer in zit.
We moeten onderkennen dat de BRCA-octrooien zeer negatief uitwerken op het onderzoek in Europa. Een van de toonaangevende instellingen op het gebied van kankeronderzoek - Institut Curie in Parijs - heeft dit op niet mis te verstane wijze aangetoond.
Ik juich zeer toe dat deze vermaarde onderzoeksinstelling hiertegen protesteert en met steun van het Franse ministerie van Volksgezondheid bezwaar heeft aangetekend tegen de toekenning van het octrooi. Het Europees Parlement doet er zeker niet verkeerd aan zich bij dit standpunt aan te sluiten. Het is goed als wij de bevoegde instanties oproepen zonder aarzeling bezwaar aan te tekenen tegen de BRCA-octrooien die door het Europees Octrooibureau in München zijn toegekend. Ook de instellingen en regeringen van de lidstaten van de Europese Unie moeten wij oproepen met de nodige spoed protest aan te tekenen. Dat zijn wij de betrokken vrouwen verschuldigd en het is wel het minste wat wij op dit moment voor hen kunnen doen.

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, beste collega' s, volgende week dinsdag zal het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen zich uitspreken over de eis van Nederland, die wordt ondersteund door Italië en Noorwegen. Het zal gaan om de vraag of de octrooirichtlijn verenigbaar is met het Verdrag. Vandaag zal het Europees Parlement bij de stemming een keuze maken tussen de realiteit en de richtlijn. Het zijn namelijk juist de BRCA-octrooien die ertoe leiden dat geneesmiddelen onnodig duurder worden en dat monopolies ontstaan, en ze vormen een beletsel voor een effectieve diagnose en behandeling en staan het onderzoek naar nieuwe, nuttige geneesmiddelen in de weg.
Het is dan ook de hoogste tijd dat de Commissie - en ik roep eveneens de aanwezige commissaris op een standpunt in te nemen - eindelijk iets doet aan de tegenstrijdigheden in de interpretatie van deze richtlijn, bijvoorbeeld door een wijziging in de richtlijn aan te brengen of door een duidelijke richting aan te geven. Ik vind dat de Commissie haar kop niet in het zand mag steken door te zeggen: nu ja, wij weten dat een groot aantal lidstaten problemen heeft met deze richtlijn omdat zij niet weten hoe de richtlijn wordt toegepast, maar wij weten dat het Europees Octrooibureau de richtlijn op een bepaalde manier interpreteert. Ik roep u nadrukkelijk op hiertoe een standpunt in te nemen.
Het menselijk lichaam mag niet worden gedegradeerd tot biologisch materiaal. Menselijke genen of levende organismen mogen niet ondergeschikt zijn aan octrooibescherming. Ik vind ook dat een ontdekking niet mag worden uitgelegd als een uitvinding. Wij dienen te voorkomen dat monopolisering van menselijke genen het onderzoek naar nieuwe en nuttige medicamenten verhindert. Wij mogen ook niet toestaan dat de mogelijkheden voor vroegtijdige diagnose van borstkanker worden beperkt, alleen omdat er een octrooibescherming moet komen voor iets wat niet als een uitvinding maar op zijn best als een ontdekking mag worden geclassificeerd. Daarom moet niet alleen het Europees Parlement protesteren - mijns inziens hebben wij dat met deze resolutie duidelijk genoeg gedaan - maar ook de Commissie en de lidstaten.

Rothley
Mijnheer de Voorzitter, ik wil even niet op de zaak zelf ingaan, maar op een kwestie van institutionele aard. Het voorstel om bezwaar aan te tekenen bij het Europees Octrooibureau is al eens afgewezen door het Parlement - het heeft er in elk geval afstand van genomen. En zo hoort het ook; het Parlement is een wetgevend orgaan dat zich niet dient te mengen in lopende procedures. Iedereen die enige basiskennis heeft over de wijze waarop een democratische rechtsstaat functioneert, weet dat.
De wetgever neemt een wet aan - in dit geval de richtlijn - die volgende week door het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen zal worden bekrachtigd. Het is aan de instanties de richtlijn ten uitvoer te leggen en wel of niet een octrooi toe te kennen. Vervolgens zijn het de rechtbanken die beslissen of een octrooiaanvraag rechtmatig is afgewezen of toegekend. Dat is de procedure die wij in een democratische rechtsstaat hanteren. Daarom kan de wetgever - in dit geval het Europees Parlement - zich niet mengen in een lopende procedure.
Het Europees Parlement is in deze kwestie net zo min bevoegd als de Commissie, of als de Groenen op een partijdag of als een voltallige vergadering van Greenpeace. Noch de Commissie, noch het Europees Parlement, noch de partij van de Groenen, noch Greenpeace beslist over de vraag hoe een richtlijn moet worden toegepast. Daarvoor zijn de bevoegde instanties verantwoordelijk. Zij en de rechtbanken zijn wat dit aangaat beslissingsbevoegd en niemand anders. En dat is precies zoals het hoort!
Afgezien daarvan, mevrouw Breyer, klopt er inhoudelijk zo goed als niets van uw betoog!

Thors
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de liberale fractie is tegen het octrooieren van menselijke genen als zodanig, zoals wij ook al zeiden toen het Parlement in 1998 de richtlijn betreffende biotechnologie aannam. Volgens ons laat die richtlijn het octrooieren van menselijke genen als zodanig ook niet toe als ze geen nieuwe uitvinding inhouden, en daarom hebben wij destijds bij de stemming de richtlijn gesteund. Dat men nu een actualiteitendebat gebruikt om te discussiëren over een resolutie over bepaalde octrooien is volgens ons misbruik maken van onze instelling. Wij hebben daarom de gezamenlijke ontwerpresolutie niet ondertekend.
Terwijl wij een tijdelijke commissie voor menselijke genetica kennen, waar de octrooikwestie een van de belangrijkste vraagstukken is, worden hier octrooien dus aan de orde gesteld met het oog op een algemene standpuntbepaling, en ik wijs er nogmaals op dat dat volstrekt verkeerd is. Wij vinden werkelijk dat hier sprake is van misbruik. Niet alleen is er geen formele gelegenheid geweest om bezwaar te maken, maar bovendien vinden wij dat de procedurele regels van het Parlement zouden moeten worden veranderd. Dat sommigen deze kwestie hier even snel willen bespreken is zoals gezegd volstrekt volstrekt verkeerd.
Verder vinden wij dat de ontwerpresolutie niet geheel correct is. In de octrooiaanvragen die zijn ingediend - ik heb hier een samenvatting van die aanvragen - wordt uitdrukkelijk vermeld dat het gaat om methoden en niet om genen als zodanig. U probeert de indruk te wekken dat het Europees Octrooibureau nu bezig is octrooien te verlenen voor menselijke genen, en dat is niet het geval.
Op één punt kunnen wij ons echter scharen achter degenen die de tekst hebben ingediend, namelijk de stelling dat men tot op zekere hoogte te "vergaande" octrooien verleent. Dat betekent dat wij nog eens zouden moeten kijken naar het vraagstuk van de verplichte licenties, met het oog op het wetenschappelijk onderzoek op het terrien van de volksgezondheid. Dat kan helaas niet gebeuren op communautair niveau, maar is een taak voor de lidstaten.
Ik hoop dat wij de kwestie van de licenties in alle rust kunnen bespreken in de tijdelijke commissie voor menselijke genetica. Wij kunnen en zullen de resolutie niet steunen.

Purvis
Mijnheer de Voorzitter, terwijl mevrouw Thors aan het woord was, werd de commissaris door twee verschillende personen bij zijn werk gestoord. Hij heeft toen dus niet geluisterd naar hetgeen mevrouw Thors heeft gevraagd en gezegd. Voor iemand als ik, die probeert iets op te steken van dit debat, is het buitengewoon belangrijk om vast te stellen wat de feiten zijn omtrent deze situatie. Ik vond de woorden van de heer Rothley en mevrouw Thors over de vraag of we dit vraagstuk wel in het Parlement ter sprake moeten brengen bijzonder interessant. De heer Nielson was blijkbaar echter verdiept in andere zaken. Ik hoop dan ook maar dat hij ons op gedegen wijze antwoord kan geven als hij het woord heeft.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de afgevaardigde. Dit is een conclusie die we aan het einde van het debat kunnen verifiëren - dan zullen we zien of commissaris Nielson al dan niet heeft opgelet.

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, ik beschouw de opmerking van mijnheer Rothley als een persoonlijke aanval. Ik wil nog eens duidelijk stellen dat er bij het Europees Octrooibureau geen sprake is van een rechtbank maar van een kamer van beroep. Dat is een wezenlijk verschil. Het is maar dat mijn collega het weet. Voor alle duidelijkheid zeg ik dat het octrooi betrekking heeft op genen, op gemuteerde genen zelfs, en op de onderzoeksprocedure. Geïnteresseerde collega' s raad ik aan de website te bezoeken van het Franse Institut Curie, dat als gerenommeerd onderzoeksinstituut bezwaar heeft aangetekend. Op die website wordt alles in detail uiteengezet. Alleen een uitvinding mag worden geoctrooieerd, een ontdekking niet.
Wat betreft het bezwaar van mevrouw Thors over de urgentie: de bezwaartermijn voor het eerste octrooi verstrijkt op dinsdag. Wij hebben dus geen tijd om het verslag-Fiori af te wachten, dat pas in de tweede vergaderperiode van oktober ter tafel komt. Verder ben ik het niet eens met wat mijnheer Rothley zegt: inderdaad, wij zijn wetgevers, maar zijn eigen minister van Justitie in Duitsland, mevrouw Däubler-Gmelin, heeft al eens van deze procedure gebruikgemaakt. Zelfs de bondsregering heeft weleens bezwaar aangetekend tegen een octrooi in 1999 waarover het Octrooibureau een uitspraak had gedaan.

Blokland
Voorzitter, opnieuw zijn er problemen met een octrooi dat verleend is door het Europees Octrooibureau. Waar het in maart 2000 ging om een octrooi voor het manipuleren van menselijke cellen en embryo's, worden we ditmaal geconfronteerd met een octrooi op menselijke borstkankergenen.
Laat het duidelijk zijn: - en ik herhaal wat ik eerder gezegd heb, onder andere in bijdragen over Richtlijn 98/44/EG betreffende de rechtsbescherming van biotechnologische uitvindingen - een octrooi kan en mag slechts voor een uitvinding worden verkregen of verleend en dus niet voor een ontdekking!
Ik dring erop aan dat het Europees Octrooibureau zich hier ook aan houdt. Anders zal binnen afzienbare tijd het hele menselijke genoom gepatenteerd zijn! En wat zal de volgende stap zijn: een gemodificeerde cel, een organisme? Ik hou mijn hart vast.
Maar terug naar het octrooi op een borstkankergen. Waar zit eigenlijk het probleem? Hoe kan het Europees Octrooibureau een patent op een menselijk gen verlenen? Het antwoord is eenvoudig: omdat daar Richtlijn 98/44/EG gehanteerd wordt. Ondanks het overbekende feit dat slechts enkele lidstaten de betreffende richtlijn geïmplementeerd hebben en ondanks de resoluties van het Europees Parlement.
Waarom is Richtlijn 98/44/EG zo omstreden? Ik zal het nog een keer uitleggen: door slordige wetgeving is er een tegenstrijdigheid in de richtlijn gekomen. Laten we het niet ingewikkelder maken dan het is: artikel 5.1 en artikel 5.2 zijn met elkaar in tegenspraak. Artikel 5.1 luidt: "Het menselijk lichaam in de verschillende stadia van zijn vorming en zijn ontwikkeling, alsmede de loutere ontdekking van een van de delen ervan, met inbegrip van een sequentie of partiële sequentie van een gen, zijn niet octrooieerbaar." Artikel 5.2 zegt: "Een deel van het menselijk lichaam dat werd geïsoleerd of dat anderszins door een technische werkwijze werd verkregen, met inbegrip van een sequentie of partiële sequentie van een gen, is vatbaar voor octrooiering, zelfs indien de structuur van dat deel identiek is aan die van een natuurlijk deel." Met andere woorden: 5.1 zegt: geen octrooi op een gen, terwijl 5.2 zegt: wel octrooi op een gen als het geïsoleerd of op een technische wijze verkregen is. Maar, elk gen waar onderzoekers mee werken is op een technische wijze verkregen! Laten we daarom alles in het werk stellen om deze inconsistentie uit Richtlijn 98/44/EG te krijgen.
Niet alleen omdat een patent op een gen tegen het concept van octrooiering ingaat, ben ik tegen deze stappen van het Europees Octrooibureau. Een andere belangrijke overweging is dat ik het leven in al zijn facetten en onderdelen zie als Gods schepping. Ook dit brengt mij tot de overtuiging dat een gen niet octrooieerbaar is.
Ik heb in maart 2000 gezegd dat Richtlijn 98/44/EG blijvend voor discussie zal zorgen. Na verhitte debatten in de tijdelijke Commissie menselijke genetica en na vandaag mag ik wel zeggen dat die inschatting juist was.

Gebhardt
Mijnheer de Voorzitter, ik zal niet opnieuw ingaan op de inhoud; ik wil alleen even de onjuiste indruk wegnemen die in deze ruimte heeft postgevat. Ik heb namens de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten het woord gevoerd. Wat ik heb gezegd, geldt voor onze fractie. Dat wilde ik even duidelijk maken.

Nielson
Het probleem dat is ontstaan naar aanleiding van de octrooien verleend door het Europees Octrooibureau aan Myriad Genetics lijkt me geen morele kwestie. Door deze octrooien wordt immers onze aandacht gevestigd op een technisch vraagstuk op het terrein van het octrooirecht. Deze problematiek is dan ook volledig anders dan die met betrekking tot het welbekende "octrooi van Edinburgh" .
Het probleem schuilt meer in de mate van bescherming die aan deze octrooien wordt verleend. Het gaat hier om een buitengewoon complex vraagstuk, dat betrekking heeft op gensequenties en derhalve onmiskenbaar is gerelateerd aan competitie en innovatie. Het houdt evenwel op geen enkele wijze verband met de waardigheid of integriteit van de mens. Maar dit octrooi is zonder meer van groot belang voor de wetenschap. Hierdoor wordt het mogelijk om borstkanker bij vrouwen in een vroegtijdig stadium vast te stellen.
De Commissie is van mening dat er voor haar geen dwingende redenen zijn om hiertegen enig bezwaar te maken, daar het omstreden octrooi niet in strijd is met fundamentele ethische beginselen en enkel betrekking heeft op het toepassingsgebied dat kan worden toegekend aan een octrooi op een DNA-sequentie. Desalniettemin zal de Commissie grondig bestuderen in welke mate uitvindingen op het terrein van gensequenties zijn beschermd. Zij zal haar bevindingen meedelen aan de Raad en het Parlement in de verslagen waarin door richtlijn 98/44 wordt voorzien.

Oomen-Ruijten
Ik ben stomverbaasd dat de Commissie geen antwoord geeft. Eén.
Ten tweede, zou ik de Commissie willen verzoeken of men inderdaad bereid is om vóór de tiende oktober iets te doen. Als ik praat over een gen, dan praat ik ook over een sequentie van een gen. En een sequentie van een gen mag volgens de octrooirichtlijn niet gepatenteerd worden.

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Oomen-Ruijten heeft volkomen gelijk! Mijnheer de commissaris, u hebt geen tijd om tot eind oktober te wachten. Ook ik verwacht dat de Commissie vóór de tiende oktober een standpunt inneemt. U zegt wel dat er geen bezwaren zijn op ethisch gebied, maar u toetst de bescherming van de uitvinding. De vraag van mij, mijnheer Blokland en anderen of artikel 5.1 van toepassing is of dat artikel 5.2 een hogere prioriteit heeft, hebt u nog niet beantwoord. Ik denk dat een groot aantal van mijn collega' s verwacht dat de Commissie in dit cruciale vraagstuk opheldering verschaft.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de afgevaardigde. Ik vraag u wel enige discipline te betrachten, anders kunnen we dit debat nooit afsluiten. We moeten nog twee verslagen behandelen en om 18.30 uur ook nog stemmen.

Rothley
Mijnheer de Voorzitter, natuurlijk spreek ik over de procedure. Ik dank de Commissie voor haar verklaring, die ik van harte ondersteun. U kunt erop rekenen dat een grote meerderheid van het Parlement achter u staat.

Gebhardt
Mijnheer de Voorzitter, het betreft hier een uiterst serieuze zaak. Ik roep de Commissie op in alle ernst te controleren of deze toegekende octrooien daadwerkelijk in overeenstemming zijn met de octrooirichtlijn en niet te doen alsof het Parlement hierover niets mag zeggen of besluiten! Ik zou graag willen dat u serieus rekening houdt met de besluiten die het Europees Parlement later zal nemen.

Nielson
Ik zal uw bezwaren voorleggen aan mijn collega' s. Tevens wil ik u erop wijzen dat mijn woorden een weergave zijn van de zienswijze in dezen van de Commissiediensten en de Commissie zelf. Daarom herhaal ik wat ik zojuist al heb gezegd: "De Commissie is van mening dat er voor haar geen dwingende redenen zijn om hiertegen enig bezwaar te maken, daar het omstreden octrooi niet in strijd is met fundamentele ethische beginselen en enkel betrekking heeft op het toepassingsgebied dat kan worden toegekend aan een octrooi op een DNA-sequentie" .
Natuurlijk is op dit gebied sprake van onenigheid, en dat zal in de toekomst misschien wel zo blijven. Dat is nu eenmaal de realiteit op dit soort terreinen. Voordat in 1998 de richtlijn tot stand kwam is er tien jaar lang gediscussieerd, maar het zou nog wel eens langer kunnen duren voordat er een ware, bruikbare overeenkomst op tafel ligt. Deze wetgeving vormt echter de basis voor ons handelen.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, commissaris Nielson.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 18.30 uur plaats.

Leningen voor projecten in de Federale Republiek Joegoslavië
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0300/2001) van de heer Seppänen, namens de Begrotingscommissie, over het voorstel voor een besluit van de Raad tot wijziging van besluit 2000/24/EG met het oog op de uitbreiding van de aan de Europese Investeringsbank verleende garantie van de Gemeenschap tot leningen voor projecten in de Federale Republiek Joegoslavië (COM(2001) 356 - C5-0335/2001 - 2001/0143(CNS)).

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie heeft een goedkope manier om andere landen te helpen: ze verleent de Europese Investeringsbank garantie voor kredieten aan andere landen. In de praktijk heeft een dergelijke steun de Europese Unie de afgelopen jaren niets gekost. De landen die de leningen hebben gekregen hebben van de garanties geprofiteerd, omdat hun kredieten zijn verleend tegen een lagere rente dan de gangbare rente op de markt. In de Europese Unie is deze goedkope en doeltreffende manier van hulpverlening gereglementeerd en voor de gegarandeerde leningen bestaat een maximum dat is onderverdeeld in regionale pakketten.
In het onderhavige voorstel van de Commissie wordt voorgesteld het pakket voor de landen in Midden- en Oost-Europa uit te breiden. De Investeringsbank zou dan kredieten ter waarde van 8930 miljoen euro kunnen verlenen onder garantie van de Europese Unie. Om de wederopbouw van Joegoslavië te steunen, wil men dat het land wordt opgenomen in de groep die kredietgaranties krijgt. Op die grond wordt voorgesteld het pakket leningen voor de landen in Midden- en Oost-Europa te verhogen met 350 miljoen euro. Dat bedrag hoeft niet uitsluitend voor Joegoslavië bestemd te zijn, maar dat land kan na deze verhoging kredieten van dit pakket krijgen als het de Europese Investeringsbank daarvoor geschikte projecten kan aangeven.
Er is voorgesteld kredieten aan Joegoslavië te verlenen met een garantie van de Europese Unie van 65 procent. Dat is de algemeen toegepaste garantie, en de Europese Unie heeft voor kredieten die onder deze voorwaarde zijn verleend de afgelopen jaren geen garantie hoeven te betalen. Voor het uitbreiden van het pakket voor Joegoslavië moet uit de reserves van de Europese begroting een bedrag aan het Garantiefonds worden overgemaakt, een bedrag dat in het lopende jaar niet de gehele uitbreiding van het pakket kan dekken. Derhalve moeten deze overboekingen ook de komende twee jaar worden gedaan, afhankelijk van de vraag in hoeverre Joegoslavië passende wederopbouwprojecten vindt.
Ik wil als permanent rapporteur voor deze zaken in dit verband mijn zorg uitspreken over het feit dat er in het Garantiefonds volgend jaar geen enkele marge rest voor nieuwe en onverwachte steunmaatregelen. Het komend jaar is in dit verband zeer problematisch en de Commissie moet adequate aandacht schenken aan het probleem van het overmatig gebruik van het Garantiefonds. De situatie wordt nog slechter door het voorstel dat de Commissie ter behandeling aan het Parlement heeft voorgelegd inzake leningen van de Europese Investeringsbank aan Rusland voor investeringen in het kader van de milieubescherming in de Oostzee. Om volstrekt onbegrijpelijke redenen heeft de Raad voor die kredieten een garantie van 100 procent geëist in plaats van de gebruikelijke 65 procent. Het besluit van de Raad toont aan dat er lidstaten zijn die de samenwerking met Rusland op milieuterrein willen bemoeilijken. De wijze waarop sommige lidstaten in deze kwestie handelen getuigt van miskenning van de regels inzake het functioneren van het systeem. Rusland krijgt weliswaar zijn kredieten, maar een ander land niet, omdat een garantie van 100 procent onnodig de marge van het Garantiefonds verkleint die is gereserveerd voor andere landen.
Het uitbreiden van het pakket voor de landen in Midden- en Oost-Europa met het oog op de wederopbouw in Joegoslavië is gerechtvaardigd en het is niet nodig het Commissievoorstel te amenderen.

Nielson
Ik wil mijn waardering uitspreken voor het feit dat het Parlement zijn advies inzake dit voorstel zo tijdig heeft voorbereid.
Dit voorstel vormt een volwaardig element van de steun van de Europese Unie aan de Federale Republiek Joegoslavië. Het heeft als doel het politieke en economische hervormingsprogramma van het land te ondersteunen. Het doet me deugd dat de rapporteur het volledig eens is met die zienswijze.
Het voorstel maakt het de EIB mogelijk door de Gemeenschap gegarandeerde basisinvesteringen te doen in de transport- en energiesectoren. Die investeringen zijn dringend noodzakelijk voor het herstel van de infrastructuur die is beschadigd door recente conflicten en een gebrek aan onderhoud in de afgelopen tien jaar. De voorgestelde uitbreiding van het leningsmandaat en het leningspakket van de LMOE met 350 miljoen euro is in overeenstemming met de voorziene omvang van de lening van de EIB aan de Federale Republiek Joegoslavië. De uiteindelijke omvang van de lening die aan het land zal worden verstrekt is afhankelijk van de absorptiecapaciteit van het land en van de beschikbaarheid van geschikte projecten; het totale krediet zou het bedrag van 350 miljoen euro kunnen overstijgen. Ik zeg dit in antwoord op de waarschuwing van de rapporteur met betrekking tot het gevaar van een overdadig gebruik van bepaalde fondsen. Het is zeker mogelijk dat op een bepaald moment de bovengrens wordt bereikt, maar dat is sterk afhankelijk van de mate waarin geschikte projecten dringend noodzakelijk zijn.
Ik kan bevestigen dat de Federale Republiek Joegoslavië de verantwoordelijkheid op zich heeft genomen voor haar deel van de uitstaande financiële verplichtingen van de voormalige Socialistische Federale Republiek van Joegoslavië. Wij hebben vernomen dat het Joegoslavisch parlement vorige week een overeenkomst tussen de EIB en FRY van die strekking heeft goedgekeurd. Met de inwerkingtreding van dat besluit - vastgesteld voor het einde van deze week - is het laatste obstakel voor het voorstel weggenomen.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, commissaris Nielson.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 18.30 uur plaats.

Associatie van de landen en gebieden overzee met de Europese Economische Gemeenschap ("LGO")
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0276/2001) van de heer Fruteau, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de associatie van de landen en gebieden overzee met de Europese Economische Gemeenschap ("LGO") (COM(2000) 732 - C5-0070/2001 - 2001/2033(COS)).

Fruteau
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik ben indertijd tot lid van het Europees Parlement gekozen op grond van een duidelijk mandaat: ik zou de ultraperifere regio's vertegenwoordigen, en met name het eiland Réunion waar ik zelf vandaan kom. Ook zou ik alle Franse overzeese gebieden vertegenwoordigen.
Het doet mij genoegen dat ons Parlement mij als woordvoerder heeft aangewezen met betrekking tot de status van de associatieregeling tussen de landen en gebieden overzee - de LGO - en de Europese Unie. Ik was dan ook bijzonder ingenomen met de open sfeer die er tijdens de opstelling van dit verslag bestond.
Allereerst wil ik een historisch en politiek overzicht geven van de banden tussen sommige lidstaten en hun voormalige koloniën. Deze banden werden mijns inziens gekenmerkt door de twee pijlers onder het koloniale pact, dat wil zeggen enerzijds het exclusieve karakter en anderzijds de kwestie van de voogdij.
Wij moeten dit verleden en het bijbehorende schuldgevoel nu achter ons laten en een daadwerkelijk, verantwoord partnerschap opzetten dat gebaseerd is op gelijkheid tussen de LGO, de lidstaten waarmee zij verbonden zijn en de Europese Unie. Als wij deze aanpak resoluut volgen, kunnen we met dit besluit betreffende de associatie daadwerkelijk de kwalitatieve sprong maken die de LGO van ons verwachten.
Helaas wordt deze aanpak bemoeilijkt door het gebrek aan homogeniteit tussen de LGO en de structurele handicaps die als vanzelfsprekend een rem zetten op hun ontwikkeling. Ik doel hierbij op zo'n twintig voormalige koloniën van vier lidstaten: het Verenigd Koninkrijk, Nederland, Denemarken en Frankrijk. De LGO zijn in veel gevallen kleine eilanden - Groenland vormt een opmerkelijke uitzondering - die zich ver van het Europese continent bevinden en worden gekenmerkt door een bijzonder grote economische en sociale diversiteit (de rijkste landen liggen op het gemiddelde communautaire niveau, terwijl de armste landen ontegenzeggelijk onderontwikkeld zijn). Ook de statutaire verschillen tussen de LGO zijn groot als gevolg van de specifieke banden die deze landen en gebieden in de loop van de tijd met hun moederland ontwikkeld hebben. Sommige LGO beschikken over een grote autonomie, terwijl andere juist onder strenge voogdij van hun moederland staan.
Helaas moeten we constateren dat het voorstel van de Commissie dat ons voorgelegd is slechts in beperkte mate een oplossing biedt voor dit vraagstuk en slechts ten dele tegemoetkomt aan de legitieme wensen van deze gebieden in alle vier de uithoeken van onze aardbol. Met name op institutioneel, economisch, financieel en commercieel gebied zijn de problemen schrijnend.
Op institutioneel gebied begroet ik de instelling van een forum ter bevordering van het partnerschap tussen de LGO, de lidstaten en de Commissie. Ik betreur het evenwel dat de besluitvorming niet in handen is gelegd van de leiders van de LGO.
Op economisch en financieel gebied heeft de Commissie weliswaar een gedifferentieerde strategie uitgestippeld waarin rekening wordt gehouden met de buitengewoon grote diversiteit tussen de LGO, maar de omvang van de steun is met name afhankelijk van het BBP per inwoner. Ik betreur dat. Het zou mijns inziens beter zijn als er meer gekeken zou worden naar democratische en sociale criteria, aangezien op basis van deze criteria beter kan worden vastgesteld hoe kwetsbaar elk van deze gebieden is. Ik wil deze gelegenheid te baat nemen om u opnieuw te vragen om instelling van een specifiek ontwikkelingsfonds voor de LGO dat losstaat van het Europees Ontwikkelingsfonds. Ik ben ervan overtuigd dat we met de instelling van een dergelijk fonds meer recht doen aan de associatieregeling.
Wat de handel betreft wil ik hier benadrukken dat het aandeel van de LGO in de handel met de Gemeenschap bijzonder klein is. Ik vind het dan ook onbegrijpelijk dat de Commissie een dergelijke defensieve houding aanneemt. Uiteraard moet de Commissie zich met betrekking tot een aantal producten zoals bijvoorbeeld suiker zeer waakzaam opstellen om te voorkomen dat de oorsprongregels worden misbruikt, want hierdoor kunnen sommige Europese markten in met name de ultraperifere regio's ontwricht raken. We mogen echter niet vergeten dat deze regels nodig waren voor de ontwikkeling van de LGO. Nu de Unie haar markten geheel openstelt voor de MOL is het onbegrijpelijk dat de toegang van de LGO tot de Europese markten juist wordt bemoeilijkt, zeker gezien de historische banden die er tussen de Unie en de LGO bestaan. Er moet in het kader van de communautaire solidariteit niet met twee maten gemeten worden.
Het wordt dus hoog tijd dat we duidelijk maken dat de LGO in het kader van ons ontwikkelingsbeleid geen stiefmoederlijke behandeling verdienen. Wij dienen met andere woorden snel concrete maatregelen te treffen om te voorkomen dat het vertrouwen van de bevolking van deze landen in de Unie wordt beschaamd.
Om die reden wil hier de wens benadrukken die ik herhaaldelijk in mijn verslag heb geuit. De Europese Unie moet het tienjarig bestaan aangrijpen om een krachtige politieke wil tentoon te spreiden ten aanzien van deze gebieden, die al zeer lang in alle oceanen in de wereld zijn overgeleverd aan de grillen van de wind. Wij moeten nu definitief en resoluut de weg van het partnerschap inslaan en onze verantwoordelijkheid op ons nemen, zodat de ontwikkeling van al deze landen en gebieden gewaarborgd wordt.

Ojeda Sanz
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik zeggen dat ik namens de heer Fernández Martín spreek, die elders verplichtingen heeft.
De Europese Unie onderhoudt met allerlei regionale associaties en groepen van landen betrekkingen, maar de associatie van de landen en gebieden overzee met de Europese Economische Gemeenschap is duidelijk de meest heterogene van allemaal. Deze landen worden in werkelijkheid meer verenigd door wat ze niet zijn dan door wat ze wel zijn. Dat is in mijn ogen de reden waarom ze speciale aandacht krijgen in de vorm van het voorstel voor een besluit van de Raad en het verslag daarover van de heer Fruteau.
Over het algemeen ben ik het eens met de voorstellen van de rapporteur, hoewel ik een aantal voorstellen zou willen concretiseren. Desondanks kan ik zeggen dat mijn fractie ze zal goedkeuren.
De rapporteur stelt een aantal maatregelen voor om de associatieregeling te versterken die sinds 1991 bestaat tussen de LGO en de Unie. Hij zegt dat de Unie nu op de tiende verjaardag van dit verdrag meer toewijding aan den dag zou mogen leggen met betrekking tot de gebieden die verder van Europa verwijderd zijn. Daarbij moet ik wel zeggen dat de LGO noch als geheel noch afzonderlijk deel uitmaken van het territorium van de Unie. Hun inwoners hebben het Europese burgerschap (Frans, Brits, Nederlands of Deens, afhankelijk van het land), maar de gebieden waar ze wonen maken geen deel uit van de Europese Unie als zodanig. De bevolking van Groenland heeft er bijvoorbeeld in een referendum voor gestemd om uit de toenmalige Europese Gemeenschap te stappen. Nieuw-Caledonië is overeenkomstig het plan van de Franse autoriteiten aan een procedure begonnen die gericht is op deelname, over een aantal jaren, aan de groep van ACS-landen. En zo zou ik nog wel meer voorbeelden kunnen geven, evenveel als het aantal landen en gebieden die tot de LGO behoren.
Deze heterogeniteit komt ook tot uitdrukking in vele andere aspecten. Het duidelijkst daarvan is wel het feit dat de weinig omvangrijke bevolking van de LGO als geheel ongelijk verdeeld is, zoals de rapporteur duidelijk in het verslag uiteenzet. De twintig LGO hebben in totaal iets meer dan een miljoen inwoners. Drie gebieden, de Nederlandse Antillen, Frans-Polynesië en Nieuw-Caledonië, hebben elk meer dan 150.000 inwoners, zodat zij samen al meer dan de helft van de bevolking herbergen.
Toen wij drie jaar geleden over het verslag-Aldo discussieerden, wilden wij om die reden de nadruk leggen op de handelsbetrekkingen van de LGO met de naburige ACS-landen en, in sommige gevallen, zoals het Caraïbisch gebied, met naburige ultraperifere regio' s. Toch heeft INTERREG niet voldaan aan de hooggespannen verwachtingen, inhoudende dat het als leidraad zou fungeren bij de ontwikkeling van deze handelsbetrekkingen. Wij zouden het nu opnieuw kunnen proberen met INTERREG III, maar ik ben het met de rapporteur eens dat er voor de ontwikkeling van de LGO een speciaal fonds opgericht moet worden waarmee de procedures voor de samenhang met het EOF of Cotonou worden uitgewerkt, al besef ik dat de Commissie daar een andere mening over heeft.
Tot slot wil ik een mondeling amendement indienen dat hopelijk wordt aangenomen. In de eerste alinea van de toelichting noemt de rapporteur expliciet de zeven ultraperifere regio' s van de Europese Unie die gekozen hebben voor integratie in de respectieve lidstaten die vroeger een koloniale macht waren. En dat klopt niet helemaal. De Azoren, Madeira en de Canarische eilanden zijn op geen enkel moment in hun geschiedenis een kolonie geweest. Zij moeten daarom uit deze opsomming geschrapt worden. Ik verwacht dat het Parlement en de rapporteur zelf mijn verzoek zullen inwilligen.

Sudre
Mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik wil u allereerst laten weten dat het mij een bijzonder groot genoegen is dat ik hier in deze vergaderzaal voor de eerste keer mag ingaan op het vraagstuk van de LGO. Deze twintig gebieden profiteren van een bijzonder associatiestelsel met de Europese Unie. Dit stelsel is kort gezegd minder gunstig dan de status van de ultraperifere regio's die onderdeel zijn van de Unie, maar biedt meer voordelen dan de akkoorden die met de ACS-landen zijn gesloten.
Als Frans afgevaardigde uit de overzeese gebieden voel ik mij uiteraard betrokken bij het lot van de betrokken Franse overzeese gebieden: Nieuw-Caledonië, Frans Polynesië, het Franse Zuidpoolgebied, Wallis en Futuna, Mayotte en Saint-Pierre en Miquelon. In zijn uitstekende verslag begroet de heer Fruteau de vorderingen die in de relatie tussen de Europese Unie en de LGO zijn geboekt op institutioneel, economisch en financieel gebied, al zet hij de nodige vraagtekens bij de voorstellen die de Commissie heeft gedaan om de doelstellingen te bereiken die in Verklaring nr. 36, gehecht aan het Verdrag van Amsterdam, staan genoemd met betrekking tot de LGO.
Op handelsgebied benadrukt de rapporteur de beperkte omvang van de handel tussen deze landen en de Unie. In 1998 was slechts 0,21 procent van de totale communautaire invoer afkomstig uit de LGO, terwijl 0,43 procent van de communautaire uitvoer voor de LGO was bestemd. Wij zouden onze doelstellingen kunnen bereiken als we de handel met deze gebieden zouden liberaliseren. Wij dienen er echter nauwlettend op toe te zien dat deze liberalisering op alle punten daadwerkelijk onze doelstellingen dient. Sinds enkele jaren is er sprake van een vorm van invoer uit een van de LGO (Aruba) die in strijd is met de aard van het associatiebesluit met de Europese Unie. Er worden namelijk producten uitgevoerd naar de Unie die niet uit deze LGO afkomstig zijn, maar vanuit de ACS-landen in dit land zijn ingevoerd. Deze producten ondergaan kleine bewerkingen in dit land, zoals het blancheren en schiften, conditioneren of vermengen van rijst. Voor deze eenvoudige handelingen zijn slechts zeer beperkte investeringen nodig. Ze dragen dus niet bij aan de ontwikkeling van de LGO, zoals het Hof van Justitie in Luxemburg in zijn arrest over de affaire "Emesa suger" van 1998 heeft vastgesteld. Deze handelingen zijn alleen interessant voor de internationale handelaren, die zo op een eenvoudige manier extra geld kunnen verdienen.
Dergelijke onregelmatigheden doen zich steeds vaker voor en zijn met name ontoelaatbaar omdat ze de belangen van de andere LGO, de ultraperifere regio's en de ACS-landen schaden. Ik kan de door de rapporteur voorgestelde doelstellingen onderschrijven, maar ik wil benadrukken dat er snel oorsprongregels moeten komen om deze praktijken, die aan de economie van alle overzeese gebieden schade berokkenen, een halt toe te roepen. In dit opzicht bieden de maatregelen om cumulatie van oorsprong voor sommige producten te verbieden, de lijst van ontoereikende handelingen uit te breiden en vrijwaringclausules stelselmatig toe te passen geen adequate oplossing voor het vraagstuk dat hier aan de orde is.

Nielson
Allereerst wil ik zeggen dat ik de opmerkingen van mevrouw Sudre geheel onderschrijf. De Commissie wordt altijd gevraagd zich ervan te vergewissen dat haar werk samenhang vertoont. Wanneer we echter kijken naar de handelspraktijken die de kern vormen van dit debat, stuiten we op een duidelijk gebrek aan samenhang. We hadden echter reden om te doen wat we deden en ik hoop van harte dat we voor het handelsverkeer uiteindelijk een constructieve conclusie bereiken waarmee de zaak voor eens en voor altijd is opgelost.
Ook wil ik de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de rapporteur gelukwensen met hun heldere en over het algemeen genomen evenwichtige analyse van deze gehele kwestie, hoewel ik een aantal opmerkingen heb.
Het voorstel van de Commissie is gebaseerd op de meest omvangrijke raadpleging waaraan de betrokken partijen op dit terrein ooit hebben deelgenomen. Het is dan ook niet vreemd dat een aantal indicaties die we tijdens het raadplegingsproces hebben ontvangen in verschillende, ja zelfs tegengestelde richtingen wijzen. Derhalve was het onvermijdelijk dat een aantal moeizame compromissen moesten worden bereikt, bijvoorbeeld in de handelssector. We hebben ons echter gehouden aan de doelstelling om op adequate en ambitieuze wijze in te gaan op de verwachtingen van de LGO en de uitdagingen waarmee zij worden geconfronteerd.
De ontwerpresolutie die vandaag voor u ligt bevat een positieve beoordeling van de verschillende vernieuwingen die door ons zijn voorgesteld. Daartoe behoren onder andere de procedure voor het versterkt partnerschap, de vereenvoudigde financiële verordeningen en de nieuwe rol van de burgermaatschappij. Ik ben van mening dat ook andere punten het waard zijn te worden genoemd, zoals de uitbreiding van een groot aantal begrotingslijnen, communautaire programma' s en handelsbepalingen bij hulp aan de LGO. Er lijkt wat de steun aan de LGO betreft sprake te zijn van onderschatting van het belang en de reikwijdte van communautaire programma' s in het algemeen, alsmede van de mate waarin de LGO als gebruikers toegang hebben tot die programma' s. Dat is een nieuw aspect dat onze aandacht verdient.
Ik wil een aantal opmerkingen maken over twee hoofdstukken uit het voorstel, namelijk financiële hulp en handel.
Wat betreft het Europees Ontwikkelingsfonds: het is juist dat er - in tegenstelling tot het verleden - geen financiële hulp meer wordt geboden aan de drie LGO Aruba, de Caymaneilanden en de Britse Maagdeneilanden, omdat hun BBP nu even hoog is als of zelfs hoger dan dat van de Gemeenschap. Het is belangrijk dat alle leden van het Parlement zich daarvan bewust zijn. Kwesties inzake de LGO dienen niet langer alleen te worden besproken door het kleine aantal lidstaten dat direct belang heeft bij die discussie. In het verleden leek het allemaal wat te veel op een zelfbedieningswinkel. We hebben het hier over communautaire zaken, en die moeten uiteraard op communautair niveau worden besproken.
Wat betreft alle andere LGO: in de toekomst zullen financiële middelen worden toegekend aan de hand van meer objectieve, transparante en coherente criteria.
Inkomen - dus BBP - dient een van die criteria te zijn, evenals de bevolkingsomvang. We willen immers dat het geld van de belastingbetaler daar wordt besteed waar het het dringendst nodig is, dat wil zeggen ten bate van de armoedebestrijding. De bestrijding van armoede is de hoeksteen van het EU-ontwikkelingsbeleid en dat wil ik graag zo houden, ook vanwege de duidelijke steun die in dit Parlement voor dat ontwikkelingsbeleid bestaat. Er zijn overgangsbepalingen voorgesteld. Er zijn substantiële middelen gereserveerd voor sociale en milieuprojecten in LGO met een gemiddeld BBP.
Ten tweede dient het geld te gaan naar plaatsen waar men er optimaal gebruik van maakt. Om die reden hebben we voorgesteld om een bedrag in reserve te houden dat niet alleen is bestemd voor noodhulp en activiteiten die niet van tevoren kunnen worden gepland, maar ook voor aanvullende overboekingen naar die gebieden die efficiënter gebruik hebben gemaakt van de oorspronkelijke geldbedragen. De werkelijkheid is dat een aanzienlijke geldsom niet goed is benut. Het prestatiecriterium is dan ook een noodzakelijke component en de reden waarom we een bedrag in reserve willen houden om dit probleem te kunnen oplossen.
De Commissie verdiept zich momenteel in de problemen met betrekking tot de absorptiecapaciteit, maar ik heb de indruk dat de LGO zelf zich meer zouden moeten inspannen om de middelen efficiënt te gebruiken. Ik vind het spijtig - maar ik moet u dit vertellen - dat bepaalde lidstaten die prioriteiten niet onderschrijven. Nogmaals, dit is een zaak voor de Gemeenschap. We moeten af van dat idee van zelfbediening. De reden waarom er op de regionale fondsen is bezuinigd is dat daarvan in het verleden maar zeer beperkt gebruik is gemaakt. Indien er verandering komt in die situatie zou ik mijn standpunt in dezen graag willen heroverwegen.
De Commissie wil een duidelijke boodschap zenden aan die LGO die in de OESO-analyse als belastingparadijs staan omschreven. Zolang zij hun praktijken niet beëindigen, zal er worden bezuinigd op de aan hen toegewezen middelen. Ik wil het Parlement nogmaals herinneren aan het belang van samenhang. Aan de Commissie is heel duidelijk meegedeeld wat de opvattingen van dit Parlement zijn ten aanzien van dit vraagstuk. De Commissie onderschrijft die standpunten, maar ze kan niet in een document een bewering doen en vervolgens op een terrein als dit achterwege laten daarnaar te handelen.
Ik ben het eens met de opvatting dat we bij de financiering van hulp aan LGO ook andere middelen dan het EOF in overweging moeten nemen. In de praktijk is dat echter alleen mogelijk als binnen een paar jaar tijd andere richtsnoeren voor de begroting worden overeengekomen. Om dezelfde reden - de bestaande begrotingsvoorschriften - is het EOF momenteel de enige reële mogelijkheid voor de financiering van partnerschapbijeenkomsten en evaluatiestudies. Ik wil echter nogmaals benadrukken dat ook bevordering van actieve deelname aan communautaire programma' s een interessante manier is om onze relatie ten goede te laten komen aan de LGO.
Dan nu enkele opmerkingen over de handel. Dit is al vele jaren een twistpunt tussen een aantal LGO en de Gemeenschap. Op dit terrein zijn ondanks ons advies helaas enorme verwachtingen gewekt. Toen de Gemeenschap genoodzaakt was corrigerende maatregelen te nemen, moest dat wel tot teleurstelling leiden. Een deel van het probleem en de specifieke gevallen waarover deze discussie voornamelijk ging hielden echter tevens verband met oneigenlijk gebruik of bewust misbruik van het bestaande systeem. We moeten onszelf in deze kwestie niet voor de gek houden.
Wat ik dan ook heel duidelijk wil zeggen is het volgende: de Commissie is wat betreft de handel altijd voorstander geweest van een liberale houding ten opzichte van onze preferentiële partners, met name de ontwikkelingslanden. Het recente Everything but arms-initiatief is slechts een van de meer recente voorbeelden. De LGO zullen de gunstigste handelsregeling met de Gemeenschap blijven genieten. Dat is de huidige stand van zaken en zo zal het ook blijven. Er moet echter wel onderscheid worden gemaakt tussen het ondersteunen van economische activiteiten en het toestaan van puur speculatieve operaties die geen vruchten afwerpen op het terrein van ontwikkeling en daarnaast de Gemeenschap ook nog eens enorm veel geld kosten, hetzij voor de begroting van de Gemeenschap, hetzij voor de consumenten, hetzij voor de productiesectoren.
In andere gevallen zijn situaties waarin daadwerkelijk sprake was van misbruik door onze afdelingen fraudebestrijding vastgesteld en beëindigd. Het is alleen maar verstandig om bij de voorbereiding van nieuwe wetgeving te proberen het risico dat dit opnieuw gebeurt te elimineren. Nogmaals, een dergelijk misbruik dient op geen enkele manier het belang van de inwoners en regeringen van LGO.
Ik wil benadrukken dat aan de associatie van de LGO en de Gemeenschap zeker een preferentiële toegang tot onze markt verbonden is, maar wel onder voorbehoud. Dat is niet alleen de opvatting van de Commissie; de Raad en het Hof van Justitie hebben die visie bij herhaling onderschreven. De coherentie met andere in het Verdrag vastgelegde beleidsterreinen en met de rechtsstaat dient ook te worden gehandhaafd. De LGO hebben er dringend belang bij dat er zo spoedig mogelijk een gunstig handelsklimaat wordt hersteld. Dat moet onze centrale doelstelling zijn bij het opstellen van handelsgerelateerde voorstellen.
Ten slotte wil ik nog dit zeggen: ik hoop dat we zeer binnenkort aan het einde zullen zijn gekomen van deze lange periode van overgang en onzekerheid met betrekking tot het toekomstig regime. Om dat doel te bereiken zal de Commissie waar nodig optreden als katalysator om in de Raad zo snel mogelijk een conclusie te bereiken waarmee dit lange proces van vernieuwing van het LGO-regime kan worden afgerond. Ik hoop van harte dat het Parlement door middel van het werk van de rapporteur hieraan een steentje zal kunnen bijdragen.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, commissaris Nielson.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 18.30 uur plaats.
(De vergadering wordt om 18.05 uur onderbroken en om 18.30 uur hervat)

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, volgens de nieuwsberichten is er een Russisch verkeerstoestel neergestort boven de Zwarte Zee. Het is onduidelijk of het ongeluk veroorzaakt is door een explosie of door een verdwaalde raket van het leger van Oekraïne. Wat de oorzaak ook moge zijn, ik vind dat wij vóór de stemming heel even stil moeten staan bij de slachtoffers van dit tragische ongeval.

De Voorzitter
Geachte collega's, laat ons uit respect voor de slachtoffers een korte periode van stilte in acht te nemen.
(Het Parlement neemt staande een minuut stilte in acht)

STEMMING
Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen mededelen dat wij ons over paragraaf 5 en 6 van stemming zullen onthouden. Mijn fractie is namelijk van oordeel dat wij op dit moment geen overijlde beslissingen dienen te nemen, aanzien wij over een paar dagen een wetgevingsvoorstel verwachten. Wij vragen om begrip dat wij ons om deze reden onthouden van stemming over paragraaf 5 en 6.
Verslag (A5-0300/2001) van de heer Seppänen, namens de Begrotingscommissie, over het voorstel voor een besluit van de Raad tot wijziging van besluit 2000/24/EG met het oog op de uitbreiding van de aan de Europese Investeringsbank verleende garantie van de Gemeenschap tot leningen voor projecten in de Federale Republiek Joegoslavië (COM(2001) 356 - C5-0335/2001 - 2001/0143(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0276/2001) van de heer Fruteau, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de associatie van de landen en gebieden overzee met de Europese Economische Gemeenschap ("LGO") (COM(2000) 732 - C5-0070/2001 - 2001/2033(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Onderbreking van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.
(De vergadering wordt om 18.45 uur gesloten)

