Sytuacja w Iranie (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem jest wygłoszenie oświadczeń w sprawie sytuacji w Iranie przez wysokiego przedstawiciela ds. wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa oraz Komisję.
Pragnę serdecznie powitać wysokiego przedstawiciela, pana Javiera Solanę. Oddaję panu głos.
Javier Solana
wysoki przedstawiciel ds. wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa. - Panie przewodniczący! Nie chcę się wtrącać do toczącej się debaty, jednak zabieram głos na pańskie zaproszenie. Pozwolę sobie zacząć od podziękowania za dzisiejsze zaproszenie. Po raz pierwszy w roku 2008 przemawiam przed Parlamentem. Wszyscy jesteśmy przekonani, że rok 2008 będzie obfitował w co najmniej ciekawe wydarzenia. Chciałbym nadal pogłębiać współpracę z Parlamentem, z panem przewodniczącym oraz z szanownymi paniami i panami posłami zasiadającymi w tej Izbie.
Prowadzimy dzisiaj bardzo ważną debatę - debatę w sprawie jednej z najistotniejszych kwestii dotyczących społeczności międzynarodowej. Pragnę wygłosić krótkie stanowisko na ten temat i poświęcić niezbędny czas na to, abyśmy przekonali się, czy możemy wspólnie zrozumieć - i nie tylko zrozumieć, lecz także uczynić pewien postęp na drodze do znalezienia rozwiązania tego problemu, który jest niezwykle skomplikowany i znajduje się obecnie na czele priorytetów społeczności międzynarodowej.
Zacznę od kilku uwag. Iran jest najbardziej znaczącym państwem na Bliskim Wschodzie. Odgrywa istotną rolę strategiczną, jest również ważnym krajem na planie regionalnym. Pragniemy zatem utrzymywać konstruktywne stosunki z Iranem; jednak jak państwo wiedzą, wiąże się z tym wiele trudności.
Społeczeństwo Iranu jest niezmiernie dynamiczne, żyje tam mnóstwo utalentowanych ludzi. Iran ma wyjątkowo duży procent kobiet absolwentek uczelni. Język perski jest jednym z głównych języków używanych w Internecie, zwłaszcza w blogach, gdyż młodzi ludzie poszukują środków autoekspresji.
Scena polityczna w Iranie - jak państwo dobrze wiedzą - jest obecnie przedmiotem wielkiego zainteresowania. Istnieją tam elementy demokracji, których nie ma w innych krajach Bliskiego Wschodu, lecz proces wyborczy nadal pozostawia wiele do życzenia. Przykładowo, w wyborach do irańskiego parlamentu, które odbyły się w marcu, 30% kandydatów zdyskwalifikowano, z czego najbardziej ucierpieli ci, którzy opowiadali się za reformami. Niektórzy będą mieli możliwość odwołania się, lecz inni takiej możliwości nie dostaną. Jednak demokracja niedoskonała jest lepsza niż brak demokracji, a zatem słusznie powinniśmy angażować się we współpracę z irańskimi parlamentarzystami. Jestem bardzo wdzięczny Parlamentowi Europejskiemu za wysłanie delegacji do Iranu w celu spotkania się z posłami do irańskiego parlamentu.
Posłowie do tej Izby również mają prawo wyrażać zaniepokojenie z powodu warunków przestrzegania zasad państwa prawa i praw człowieka w Iranie. Iran znajduje się niemal na ostatnim miejscu na świecie, jeśli chodzi o wolność prasy. Liczba egzekucji wzrosła. Istnieje niestety wiele doniesień o stosowaniu tortur. Nie można zaakceptować takiego stanu rzeczy, który jedynie szkodzi wizerunkowi Iranu jako kraju cywilizowanego.
Wszystkie podmioty, które prowadzą kampanię na rzecz praw człowieka w Iranie, jak na przykład kampania zbierania miliona podpisów popierających prawa kobiet, zasługują na nasze wsparcie i podziw. Dzisiaj rano miałem okazję wymienić zdania na ten temat z panią Souhayr Belhassen, która, jak państwo wiedzą, jest jedną z najważniejszych postaci w Międzynarodowej Federacji Praw Człowieka. Gdyby w Iranie były większe wolności, większa odpowiedzialność i bardziej zrównoważony wymiar sprawiedliwości, państwo to mogłoby szczycić się jednym z najbardziej kreatywnych i dynamicznych społeczeństw na Bliskim Wschodzie. Unia Europejska prowadziła w przeszłości dialog na temat praw człowieka z Iranem, lecz od 2004 r. Irańczycy nie wyrażali chęci uczestniczenia w nim.
Niemniej jednak mamy wiele obszarów wspólnych zainteresowań z Iranem, które to obszary nie zostały jeszcze w pełni wyczerpane, a najbardziej oczywisty z nich to sektor energetyczny - jednak możemy nadal robić więcej w kwestii handlu narkotykami i walki z terroryzmem.
Byłoby dobrze, gdybyśmy mogli bardziej efektywnie współpracować z Iranem w regionie. Lecz obecnie, jak państwo wiedzą, jest to trudne, gdyż mamy trudności z postrzeganiem Iranu jako konstruktywnego partnera. Wydaje się, że prawie w każdej dziedzinie prowadzimy inną, a czasem sprzeczną politykę. Pragniemy dwupaństwowego rozwiązania w Palestynie. Pragniemy, aby konferencja w Annapolis odniosła sukces. Iran nadal jest jedynym bliskowschodnim państwem, które nie akceptuje koncepcji rozwiązania dwupaństwowego. Jest głównym dostawcą broni dla Hamasu. Uwagi prezydenta Ahmedineżada dotyczące Izraela oraz negowanie przez niego Holocaustu są dla nas wszystkich całkowicie nie do przyjęcia. Iran, jak państwo wiedzą, wpływa destabilizująco na sytuację w Libanie. Jest największym dostawcą broni dla Hezbollahu. Współpracował również z grupami, które dopuszczają się przemocy w Iraku.
Wszystkie powyższe działania sprawiają, że z naszego punktu widzenia Iran jest problematycznym i trudnym podmiotem w stosunkach międzynarodowych na Bliskim Wschodzie. Jednak jest to państwo, które musimy zrozumieć i lepiej się z nim komunikować. Istniały w przeszłości owocne okresy współpracy z Iranem, jak na przykład w sprawie Afganistanu, i sądzę, że powinniśmy nadal szukać takich możliwości.
Lecz jak państwo wiedzą, jedną z kwestii wzbudzających największy niepokój jest irański program jądrowy. Gdyby Iran stworzył broń jądrową, byłby to powód skrajnej niestabilności oraz zagrożenie dla rejonu Bliskiego Wschodu. Fakt taki miałby ponadto bardzo szkodliwe skutki dla całego systemu nierozprzestrzeniania broni masowego rażenia. Nawet samo podejrzenie, że Iran pracuje nad bronią jądrową może wpłynąć destabilizująco na sytuację na Bliskim Wschodzie.
Naszym celem jest eliminacja takich podejrzeń. Można to osiągnąć jedynie poprzez rozwiązanie wynegocjowane.
Z zadowoleniem przyjmujemy fakt, że Iran współpracuje z Międzynarodową Agencją Energii Atomowej w celu zajęcia się tak zwanymi nieuregulowanymi kwestiami. Na obecnym etapie, we współpracy z dr. ElBaradei, jak państwo się orientują, Iran musi odpowiedzieć na pytania dotyczące istotnych kwestii, jak nasycenie bronią, a zwłaszcza innych kwestii związanych ze skażeniem, które również mają wielką wagę.
Jednak nawet jeśli Iran udzieli odpowiedzi na te pytania dotyczące przeszłości, nie zapewni to przejrzystości, której domagamy się w odniesieniu do bieżących działań Iranu lub jego przyszłych zamiarów. Wymogi dotyczące obecnej przejrzystości obligują Iran, jak to już wielokrotnie powtarzaliśmy, do ratyfikowania i wdrożenia protokołu dodatkowego.
Zdobycie pewności co do zamiarów Iranu na przyszłość jest zadaniem trudniejszym. Zakładając, że Iran dysponował w przeszłości atomowym programem zbrojeń: jak możemy mieć obecnie pewność, że aktualne technologie wzbogacania uranu są wykorzystywane jednie w celach cywilnych? Sytuacja jest szczególnie trudna, gdyż nie widzimy obecnie żadnych znaków, by Iran podpisywał umowę na budowę elektrowni jądrowej, oprócz współpracy z Rosjanami w Bushehr, gdzie Rosjanie dostarczają paliwo. Dochodzą do nas jedynie informacje o wzbogacaniu uranu. Gdy pytam - podobnie jak państwo niedawno zapytali - przedstawicieli rządu irańskiego, co zamierzają zrobić ze wzbogaconym uranem, nigdy nie uzyskuję odpowiedzi. Kilka dni temu widzieliśmy tego dowód.
Nie ulega wątpliwości, że Iran może rozwijać program cywilny jedynie z pomocą krajów należących do grupy sześciu państw, które z nim negocjują - lub też próbują negocjować - z wyłączeniem Japonii. Żaden inny kraj na świecie nie będzie zapewniał dostaw państwu, które chce rozmieścić lub opracować cywilny program nuklearny bez współpracy krajów lub przedsiębiorstw działających w tych krajach, należących do grupy sześciu państw i Japonii. Nikt z nas nie ma problemu z irańskim programem cywilnym; wręcz przeciwnie, oferujemy naszą pomoc. Lecz żaden z nas jej nie zaangażuje, jeśli nie będzie pewny, że zamiary Iranu mają charakter wyłącznie pokojowy.
Dlatego też próbujemy wciąż osiągnąć rozwiązanie wynegocjowane. Jak dotąd, niestety, jak państwo wiedzą, nie odnieśliśmy na tym polu sukcesu. Również niestety niemożliwe jest pozostawanie bezczynnym, podczas gdy Iran wciąż ignoruje rezolucje Agencji czy rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ. Dlatego też w Nowym Jorku toczą się prace nad nową rezolucją. Celem tych rezolucji nie jest ukaranie Iranu, lecz przekonanie go do podjęcia rozmów: w mojej opinii im szybciej, tym lepiej. Unia Europejska i stali członkowie Rady Bezpieczeństwa są w tej kwestii jednomyślni. W zeszły czwartek odbyliśmy ważne spotkanie.
Dodam może kolejny komentarz w tej kwestii, niedotyczący samego Iranu. W świecie, w którym coraz bardziej wzrasta zainteresowanie energią jądrową, musimy znaleźć sposoby zapewnienia państw, że mogą uzyskać paliwo nuklearne bez konieczności samodzielnego wzbogacania - który to proces jest dla tych państw kosztowny i powoduje obawy związane z rozprzestrzenianiem broni jądrowej. Osobiście udzielam ogromnego poparcia dla koncepcji stworzenia międzynarodowego podmiotu zaopatrującego państwa w paliwo jądrowe, na przykład w formie banku paliwa. Koncepcja ta była rozważana przez wielu z naszych partnerów i wiele znaczących postaci w społeczności międzynarodowej. W tym obszarze wysuwano już wiele dobrych koncepcji. Uważam, że przyszedł czas, aby zamienić te koncepcje w konkretne działania, urzeczywistnić je.
Jak nadmieniłem na początku, Iran jest kluczowym krajem. Od lat angażowałem się w normalizację relacji pomiędzy nami. Wszyscy na tym skorzystamy - zarówno Irańczycy, jak i Europejczycy. Jestem o tym przekonany i będę nadal bez ustanku pracował, aby zrealizować ten cel, który jak sądzę, przyniesie korzyść obywatelom Iranu i Unii Europejskiej.
Benita Ferrero-Waldner
komisarz - Panie przewodniczący! W obecnym klimacie uważam, że jest nieuniknione, że dyskusje o Iranie skupiają się na programie nuklearnym. Społeczność międzynarodowa zjednoczyła się, stawiając sobie za cel poszukiwanie satysfakcjonującego rozwiązania tego problemu. Oznacza to współpracę poprzez właściwe kanały z MAEA oraz Radą Bezpieczeństwa ONZ. Oznacza to również wspieranie stałych wysiłków wysokiego przedstawiciela Javiera Solany w imieniu 3+3, wraz z pełnym wsparciem ze strony Unii Europejskiej, gdyż jedność międzynarodowa pozostaje kwestią najważniejszej wagi i zademonstrowano ją podczas ostatniego posiedzenia w Berlinie.
Gdy przyjmowałam w zeszłym tygodniu dr. Saida Dżalilego, głównego negocjatora po stronie irańskiej, przypomniałam mu nasze stanowisko. Nikt nigdy nie kwestionował irańskiego prawa do korzystania z energii nuklearnej do celów pokojowych, lecz istniała poważna potrzeba odbudowania zaufania i wykazania autentycznej woli politycznej dla znalezienia rozwiązania.
Niestety, chociaż Unia Europejska dokładała najlepszych starań, nie zauważyłam takiej woli politycznej ze strony irańskiej. Dopóki nie zobaczymy takiej woli politycznej, nie będziemy niestety mieli żadnej możliwości poprawy naszych stosunków, w tym zapoczątkowania bądź wznowienia rozmów w sprawie umowy o wymianie handlowej i współpracy oraz rozmów w sprawie energii. Właśnie to wyraźnie przekazałam dr. Dżalilemu podczas naszego spotkania.
Jestem przekonana, że Parlament podziela te poglądy oraz że nadal zdecydowanie wspiera wysokiego przedstawiciela Solanę oraz 3+3 w dążeniu do osiągnięcia trwałego rozwiązania - oraz rozwiązania dyplomatycznego, które, zachowując niezbywalne prawo Iranu do rozwijania energii jądrowej dla celów pokojowych, zapewnia również obiektywne gwarancje, że działalność taka ma charakter wyłącznie pokojowy.
Mimo iż rozwój stosunków UE z Iranem w znacznym stopniu zależy od postępu w tej kwestii, zdaniem Komisji należy utrzymywać z Iranem kontakty wielotorowe.
W związku z tym pragnę wyrazić moje uznanie dla pracy podjętej przez Delegację ds. stosunków z Iranem, pod aktywnym przewodnictwem pani Angeliki Beer. Pani Beer! Pragnę szczególnie pochwalić misję do Teheranu, której przewodniczyła pani w poprzednim miesiącu. Kontakty PE, na przykład z parlamentem irańskim, są ważnym kanałem komunikacji pomiędzy Unią Europejską a Islamską Republiką Iranu.
Zorganizowane przez państwa spotkania z wysokimi funkcjonariuszami publicznymi, jak na przykład minister spraw zagranicznych, pan Mottaki, jak również z szerokim gronem przedstawicieli społeczeństwa irańskiego, były i pozostają bardzo cenne. Spotkania z aktywistkami, rodzinami uwięzionych studentów, związkowcami i przedstawicielami mniejszości stanowią ważne świadectwo wagi, jaką Unia Europejska przywiązuje do całkowicie wolnego, demokratycznego i pluralistycznego Iranu, zapewniającego przestrzeganie międzynarodowych konwencji, do których Islamska Republika Iranu dobrowolnie przystąpiła.
Bezpośrednie kontakty ludzi stanowią doskonałą metodę przezwyciężania uprzedzeń i negatywnych stereotypów oraz zwiększania wzajemnego zrozumienia. Bardzo istotne jest na przykład, aby wspierać dalszy rozwój wymiany akademickiej, kulturalnej i artystycznej pomiędzy Europą a Iranem: dwiema starożytnymi kolebkami cywilizacji, które mają sobie nawzajem wiele do zaoferowania.
Dlatego też szczególnie cieszy mnie, że mogę ogłosić udaną inaugurację w tym roku akademickim opcji wymiany zewnętrznej w ramach programu Erasmus Mundus, łączącej Europejczyków ze studentami i profesorami z Iraku, Jemenu i Iranu. Sieć placówek uniwersyteckich uczestniczących w tym przedsięwzięciu wygląda szczególnie obiecująco: obejmują one takie miasta, jak Teheran, Sziraz, Maszhad i Alzahra. Pierwsza transza wymiany akademickiej zaoferowała możliwość studiowania w Europie 50 studentom i profesorom z Iranu. Mam wielką nadzieję, że ten projekt będzie działał w obie strony i również europejscy studenci i profesorowie będą mogli pojechać do Iranu.
Poza tym realizujemy współpracę z Iranem w szeregu sektorów, wspierając na przykład afgańskich uchodźców i walkę z narkotykami. W tym kontekście chciałabym zwrócić państwa uwagę na niedawno ogłoszone zaproszenie do składania ofert dotyczących grantów przyznawanych podmiotom niepaństwowym i władzom lokalnym w Iranie.
Program ten, pierwszy tego rodzaju w Iranie, ma na celu propagowanie i wzmacnianie zjednoczonego i silnego społeczeństwa. Obejmuje on zajęcia edukacyjne i rozwojowe, z naciskiem na działania skierowane na zwalczanie ubóstwa.
Wreszcie program ten wspiera współpracę pomiędzy społeczeństwem obywatelskim i władzami lokalnymi oraz oferuje działania pomagające wzmocnić kompetencje tych władz. Wspomniane zaproszenie do składania ofert jest otwarte i ważne do 11 lutego.
Ponadto z zadowoleniem przyjmuję również decyzję podjętą przez Parlament na posiedzeniu plenarnym w dniu 13 grudnia w zeszłym roku, o przyznaniu 3 mln euro na stworzenie telewizyjnego serwisu informacyjnego w języku farsi. Promowanie produkcji telewizyjnej i emitowania informacji w znacznym stopniu uwzględniających tematykę europejską może odegrać istotną rolę w budowaniu lepszego wzajemnego zrozumienia po stronie irańskiej opinii publicznej.
Na zakończenie chciałabym poruszyć ważny temat: kwestię demokracji i praw człowieka. Przed tygodniem dr Dżalili podkreślał przed tym zgromadzeniem znaczenie godności ludzkiej. Ja mogę oczywiście tylko przyznać mu rację, lecz niestety, kiedy spotkałam się z dr. Dżalilim osobiście, mogłam jedynie przekazać mu moje głębokie zaniepokojenie z powodu zaniedbań w zakresie praw człowieka i coraz gorszej sytuacji praw człowieka w Iranie.
W zeszłym roku Iran przeprowadził co najmniej 297 egzekucji, jak donosi AFP na podstawie informacji prasowych. Liczba ta gwałtownie wzrosła w porównaniu z rokiem 2006, kiedy to przeprowadzono 177 egzekucji, na podstawie danych Amnesty International. Pomijam tu inne bardzo okrutne metody zabijania ludzi. A zatem byłam w obowiązku wyrazić nadzieję, że dialog UE-Iran na temat praw człowieka będzie mógł zostać wznowiony.
Wyraziłam również nadzieję, że w zbliżających się wyborach parlamentarnych będzie większe grono kandydatów niż w poprzednich latach. Unia Europejska pozostaje w silnej mobilizacji na tym froncie. Najnowsze oświadczenie w sprawie wyroków śmierci w Iranie, wydane dnia 25 stycznia, jest kolejną kwestią.
W pełni podzielamy stanowisko Parlamentu, że bez realizowania systematycznych działań na rzecz poprawy sytuacji praw człowieka w Iranie, nasze stosunki z tym państwem nie mogą być odpowiednio rozwijane.
Michael Gahler
w imieniu grupy PPE-DE. - (DE) Panie przewodniczący! Nasza rezolucja dotyczy sytuacji w zakresie praw człowieka w Iranie i sporu o irański program jądrowy. Jeśli chodzi o prawa człowieka, w ciągu minionych lat Izba wielokrotnie zajmowała jasne stanowisko. Wysoki przedstawiciel ponownie mówił dziś o egzekucjach i stosowaniu tortur. W świetle ostatnich wydarzeń chciałbym wymienić nazwiska działaczy politycznych należących do arabskiej społeczności Ahwazi, których skazano na śmierć, i wezwać rząd irański, aby powstrzymał egzekucję. Ci działacze to Zamal Bawi, Faleh al-Mansouri, Said Saki i Rasoul Mazrea; to samo dotyczy dwóch kurdyjskich dziennikarzy: Abdolwaheda 'Hiwy' Butimara i Adnana Hassanpoura. Ufam, że zwrócenie uwagi europejskiej opinii publicznej na ich sytuację zapewni im ochronę.
Jeśli chodzi o program jądrowy, Said Dżalili, główny irański negocjator, nie przedstawił Komisji Spraw Zagranicznych w zeszłym tygodniu jasnych informacji co do rzeczywistych zamiarów Iranu. Pytania 24 członków komisji potraktowano en bloc i pobieżnie. W ten sposób nie położy się kresu głębokiej nieufności, jaka panuje między społecznością międzynarodową a Iranem. Solidarność ze strony społeczności międzynarodowej to najlepsza reakcja na takie pokrętne zachowanie. Dlatego w naszej rezolucji z zadowoleniem przyjmujemy porozumienie zawarte w Berlinie w dniu 22 stycznia dotyczące nowego projektu rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ. Umożliwi to zaangażowanie Rosji i Chin i wysłanie Iranowi jasnego sygnału. Rezolucja zakłada dodatkowe środki w ramach wspólnego podejścia społeczności międzynarodowej.
Uważam, że o ile to możliwe, powinniśmy dążyć do dialogu, ale jednocześnie musimy wielokrotnie podkreślać, co leży w naszym interesie. Z jednej strony są to prawa człowieka, ale z drugiej strony współpraca, jednak aby była ona możliwa, należy odbudować zaufanie między Iranem a naszą społecznością.
Hannes Swoboda
w imieniu grupy PSE. - (DE) Szanowni państwo! Mamy tu do czynienia z trzema kwestiami. Są to: prawa człowieka, broń jądrowa oraz wolne i demokratyczne wybory w Iranie. Nie zastanawiamy się natomiast dzisiaj nad tym, czy mudżahedini powinni zostać umieszczeni na czarnej liście; tą kwestią zajmiemy się osobno.
Jeśli chodzi o prawa człowieka, liczne i niejednokrotnie brutalne egzekucje w Iranie są niczym ropiejąca rana. Zgadzam się z panem posłem Gahlerem i mam nadzieję, że opinii publicznej w naszych krajach uda się wywrzeć istotny wpływ.
Druga kwestia to program jądrowy. Zdecydowanie popieramy stanowisko wysokiego przedstawiciela. Nie chcemy broni jądrowej w Iranie; nie chcemy jej nigdzie w regionie. Oburzające jest to, że wiele krajów - w tym, co mówię z przykrością, Stany Zjednoczone - biernie przyglądało się, jak w Pakistanie budowano bombę i dokonywano transferu technologii z tego kraju do Iranu. Na Pakistan patrzono wyłącznie z perspektywy wspólnej walki ze Związkiem Radzieckim, a co za tym idzie również z Afganistanem.
Potrzebny jest nadzór. Dlatego pragnę zwrócić się do wysokiego przedstawiciela o podjęcie szczególnych starań w tym kierunku, aby zagwarantować pełniejsze włączenie przemysłu jądrowego, a w szczególności procesu wzbogacania i unieszkodliwiania odpadów, w sieci wielostronne, i zapewnić ich ściślejszy nadzór. Musimy zrobić więcej w tej kwestii, ponieważ dotyczy ona nie tylko Iranu, ale także innych krajów.
Potrzebujemy także uznania uzasadnionych interesów bezpieczeństwa, nie rządu, ale narodu irańskiego. W tym kontekście Stany Zjednoczone muszą być gotowe na dalsze ustępstwa. Bezpieczeństwo musi być zagwarantowane, a wtedy na pewno uda się poczynić postępy w dialogu z Iranem. Popieram również rezolucję ONZ, jako że jest to ważny krok naprzód.
Jeśli chodzi o wybory, podzielam odczucia wysokiego przedstawiciela. Wybory i demokracja nabierają sensu wtedy, gdy są naprawdę wolne. Jeśli prezydent Ahmadineżad uważa, że cieszy się w Iranie tak dużym poparciem, mogę tylko zaapelować do niego, by umożliwił przeprowadzenie prawdziwie wolnych wyborów bez interwencji z zewnątrz, a wtedy przekonamy się, czy rzeczywiście ma tylu zwolenników. Wolne wybory w Iranie to jeden z elementów koniecznych do demokratyzacji całego regionu.
(Oklaski)
Annemie Neyts-Uyttebroeck
w imieniu grupy ALDE.. - (NL) Szanowni państwo! Paradoksem jest to, że, jak zauważył pan Solana, kraj o tak bogatej historii, różnorodnej kulturze i dynamicznym społeczeństwie jak Iran dopuszcza się najgorszych wykroczeń przeciw prawom człowieka. Liczba wyroków śmierci w zeszłym roku, o czym mówiła również pani komisarz, jest tego tragiczną ilustracją.
Dlatego ja i moja grupa uważamy, że Iran tak naprawdę dopuszcza się zdrady swojej historii, kiedy traktuje naród w taki sposób, jaki niestety ma miejsce od wielu lat. Mimo to uważam, że rozwiązaniem jest dalszy dialog, na pewno z narodem i społeczeństwem obywatelskim, ale także z władzami politycznymi, choć niejednokrotnie może to być trudne.
W tym kontekście zeszłotygodniowa debata z udziałem pana Dżalili nie pozostawiła może po sobie dobrych wrażeń, ale była niezwykle ważna, ponieważ teraz zdaje on sobie sprawę, że nie ma w tej Izbie osoby, z żadnej grupy, która wyraziłaby zgodę czy nawet rozważała sytuację, w której Iran miałby rozpocząć badania jądrowe do celów wojskowych bez jakiejkolwiek reakcji z naszej strony.
W imieniu mojej grupy pragnę wyrazić szczególne zadowolenie z propozycji pana Solany dotyczącej utworzenia czegoś w rodzaju wielostronnego, wielonarodowego banku paliwa jądrowego, jako że jest to chyba dobry sposób na to, by z jednej strony uwzględnić nasze dążenie do nierozprzestrzeniania broni jądrowej, a z drugiej strony umożliwić krajom jej dalsze wykorzystywanie do celów cywilnych.
Konrad Szymański
w imieniu grupy UEN. - Pani Komisarz! Panie Wysoki Przedstawicielu! Panie Przewodniczący! Najważniejszą i najbardziej pilną sprawą w stosunkach z Iranem jest uzyskanie gwarancji, że to państwo nie stanie się posiadaczem broni atomowej. Mimo różnych sygnałów, w tym raportu National Intelligence Estimate, nie możemy być dziś pewni, że taka broń nie zostanie w Iranie opracowana.
Przekonanie, że wzbogacenie uranu w Iranie służy od 2003 r. celom cywilnym jest naiwne. Od tego czasu reformistycznie nastawiony prezydent Chatami został zastąpiony przez przedstawiciela dużo bardziej agresywnej linii politycznej. Musimy też pamiętać, że każdy program jądrowy był w fazie wstępnej ukrywany za parawanem projektów cywilnych, tak było w Rosji i w Indiach, w Chinach czy Izraelu. Jest wysoce prawdopodobne, że dzisiejszy program cywilny jest tylko etapem na drodze do ostatecznego wzbogacenia uranu do celów militarnych. Dlatego Unia Europejska z tych właśnie powodów powinna utrzymać jak najsilniejszą presję na Iran, nie wykluczając rozwiązania militarnego.
Angelika Beer
w imieniu grupy Verts/ALE. - (DE) Panie przewodniczący! Na początek chciałabym podziękować panu Solanie i pani Ferrero-Waldner za to, że tak dokładnie przygotowali się do tej wizyty i brali udział w konsultacjach i rozmowach z nami zarówno wcześniej, jak i później.
Chciałabym także wyraźnie podkreślić jedno - w Iranie ta debata nie przejdzie bez echa. Istnieje tam światłe i pluralistyczne społeczeństwo, które próbuje uzyskać informacje, których potrzebuje, a my wspieramy to dążenie za pomocą telewizyjnego kanału informacyjnego w języku perskim. Wiemy, że przywódcy reżimu Ahmadineżada będą śledzić tę debatę, dlatego należy wyraźnie powiedzieć prezydentowi Ahmadineżadowi i jego zwolennikom, że ogromna liczba kandydatów na 296 miejsc w parlamencie - obecnie jest ponad 7 000 kandydatów, z czego 2 000 najwyraźniej zostało skreślonych z list - to wyraźny znak tego, że w polityce krajowej znalazł się w ślepym zaułku. Pragniemy wyrazić solidarność ze społeczeństwem obywatelskim, kobietami, związkami zawodowymi i wszystkimi osobami znajdującymi się w niebezpieczeństwie, których nazwiska odczytano kilka chwil temu.
(Oklaski)
Jest także drugi powód, dla którego dążyliśmy do zorganizowania tej debaty, za którą jestem naprawdę wdzięczna. Iran jest w impasie. Znalazł się w ślepym zaułku i nie wie, jak się z niego wydostać; w obecnej sytuacji nie może wychodzić z propozycjami. Jednocześnie jednak zastanawiam się, czy my, Europejczycy wykorzystaliśmy już wszystkie karty. Podczas naszej ponadpartyjnej wizyty w Iranie doszliśmy do wniosku, że musimy znaleźć własny sposób negocjowania, które jest możliwe tylko bez określania warunków wstępnych i przykładania drugiej stronie noża do gardła.
Z rozmów z wszystkimi osobami, z którymi się spotkałam i które potrzebują naszego wsparcia, wynika jedna ważna rzecz: sankcje osłabiają społeczeństwo obywatelskie i umacniają prezydenta Ahmadineżada. Dlatego dalsze podejmowanie działań takich jak obecnie nie jest opcją polityczną i nie pozwoli na wyjście z impasu.
Na koniec chciałabym powiedzieć, że opowiadamy się przeciw obecności broni jądrowej w jakimkolwiek kraju. Jeśli o mnie chodzi, jestem w ogóle przeciwna energii jądrowej, ale jeśli polityka prezydenta Sarkozy'ego zakłada zawieranie licznych kontraktów dotyczących energii jądrowej bez jakichkolwiek zabezpieczeń takich jak układy o nierozprzestrzenianiu, europejska polityka zagraniczna stanie się czynnikiem sprzyjającym, a nie zapobiegającym rozprzestrzenianiu broni jądrowej.
(Oklaski)
Przewodniczący
Dziękuję, pani poseł. Jeśli dobrze widzę, ma pani złamaną rękę - życzę szybkiego powrotu do zdrowia.
Tobias Pflüger
w imieniu grupy GUE/NGL. - (DE) Panie przewodniczący! Według raportu amerykańskiego wywiadu sytuacja uległa zmianie. Teraz potrzebne jest moratorium na broń jądrową. Należy skierować tę kwestię z Rady Bezpieczeństwa ONZ z powrotem do Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej. Mimo wszystkich represji wobec ugrupowań, np. związków zawodowych w Iranie istnieje bardzo dynamiczne społeczeństwo obywatelskie. Mają miejsce niedopuszczalne wydarzenia, takie jak skreślanie z list wyborczych kandydatów do medżlisu, ale jestem zdecydowanie przeciwny zaostrzeniu sankcji. Przyniosłyby one efekt przeciwny do zamierzonego, w szczególności dla opozycji demokratycznej. Wciąż słyszymy groźby wojny z Iranem, zwłaszcza ze strony Stanów Zjednoczonych. Moja grupa zdecydowanie sprzeciwia się jakimkolwiek groźbom tego typu i przygotowywaniu planów działań wojennych.
Zwracam się do pana Solany. Brytyjski dziennik Guardian cytuje Roberta Coopera, członka pańskiego personelu, który w kontekście niedawnego manifestu dotyczącego stworzenia nowego NATO powiedział: "Może jako pierwsi użyjemy broni jądrowej, ale nie mówiłbym tego na głos”. Czy ta wypowiedź dotyczy sytuacji w Iranie i kiedy zamierza się pan od niej odciąć?
Powtórzę raz jeszcze: w przypadku Iranu w grę wchodzą negocjacje, a nie eskalacja konfliktu i wojna.
Bastiaan Belder
w imieniu grupy IND/DEM. - (NL) Panie przewodniczący! Jeśli chodzi o Islamską Republikę Iranu, mamy dobre i złe wieści. Dobre wieści pojawiły się w zeszłym miesiącu, w połowie grudnia, i pochodzą od irańskiej opozycji w Teheranie, która zdecydowanie sprzeciwiła się kwestionowaniu przez prezydenta Ahmadineżada Holokaustu, deklarując, że jest to fakt historyczny, którego nie da się podważyć. Trzeba to odnotować.
Złe wieści to publiczne groźby, które minister spraw zagranicznych, pan Mottaki, sformułował niedawno pod adresem Rady Bezpieczeństwa ONZ, mówiąc, że jeśli Rada przyjmie nową rezolucję w sprawie sankcji wobec Iranu przed opublikowaniem w marcu nowego raportu MAEA w sprawie programu jądrowego tego kraju, Teheran zareaguje w sposób odpowiedni i poważny.
Zwracam się do pana Solany. Jak odbiera pan tę publiczną groźbę? Co sądzi pan o wzmocnieniu pozycji MAEA poprzez utworzenie niezależnego komitetu ekspertów technicznych ds. irańskiego programu jądrowego? Ostatecznie miało to już miejsce w przypadku UNSCOM i UNMOVIC. Raport komitetu mógłby wtedy dostarczyć wskazówek do rozpatrzenia przez Radę Bezpieczeństwa.
Philip Claeys
(NL) Panie przewodniczący! Reżim w Iranie w dalszym ciągu stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa na Bliskim Wschodzie i daleko poza jego granicami. Iran wspiera islamistów i ugrupowania terrorystyczne w Libanie, na terytoriach palestyńskich, w Afganistanie, Iraku i innych miejscach. Strategią Unii Europejskiej musi być doprowadzenie do jak największej izolacji Iranu w regionie. Ważne jest także zachęcanie Rosji, aby zakończyła współpracę z Iranem w dziedzinie technologii jądrowych. Plany Iranu dotyczące broni jądrowej zagrażają pokojowi na świecie.
Kilka miesięcy temu cały świat był zaskoczony amerykańskim opracowaniem "National Intelligence Estimate”, w którym znalazło się stwierdzenie, że w 2003 r. Iran zaprzestał prób stworzenia arsenału jądrowego. Obecnie w Stanach Zjednoczonych postuluje się dalsze zbadanie tych doniesień. Nie należy jednak wyciągać pochopnego wniosku, że zagrożenie jądrowe ze strony Iranu nagle przestało istnieć. Dlaczego np. Iran wciąż tak bardzo utrudnia pracę ekspertów Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej?
Wszyscy wiemy, do czego jest zdolny reżim w Teheranie. Mam na myśli sytuację w zakresie praw człowieka i dowody na to, że w przeszłości Iran był zaangażowany w międzynarodowy terroryzm islamski. Kiedy prezydent Ahmadineżad publicznie oświadcza, że chce wymazać Izrael z mapy, musimy podejść do tego poważnie. Dlatego w obecnych warunkach błędem byłoby zmniejszanie nacisku na prezydenta Ahmadineżada. Musi mieć miejsce dialog, ale Unia Europejska musi być nieugięta w swoich działaniach i dążeniu do tego, by uczynić więcej w celu promowania wolności i stabilności.
