Afghanistan, één jaar na het akkoord van Bonn
De Voorzitter.
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over Afghanistan, één jaar na het akkoord van Bonn.
Het woord is aan de heer Yiannitsis, fungerend voorzitter van de Raad.

Yiannitsis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, nu een jaar verstreken is sedert de ondertekening van het akkoord van Bonn van 2001 en wij een balans moeten opmaken van de vorderingen die zijn gemaakt in de richting van een volledige tenuitvoerlegging hiervan, wil ik allereerst in herinnering brengen dat met dit akkoord de fundamenten zijn gelegd voor de totstandkoming van een nieuwe en moderne Afghaanse staat. De vooruitgang die daarbij tot nu toe kon worden geboekt geeft ons aanleiding tot gematigde voldoening.
Met name zij erop gewezen dat na de instelling van een overgangsregering en een voorlopig overheidsapparaat een buitengewone vergadering van de Loya Jirga kon worden bijeengeroepen, waarbij een president werd gekozen. Tevens werden een gerechtelijke commissie en een onafhankelijke mensenrechtencommissie ingesteld. Er is een centrale bank opgericht en er is een munt ingevoerd. Er is een redactiecomité opgericht, als voorloper van de constitutionele commissie, en er is een voorstel aangenomen voor de tenuitvoerlegging van een nationaal kaderprogramma voor de economische ontwikkeling, dat een leidraad zal zijn bij de wederopbouw en de verbetering van de situatie in het land. Verder heeft president Karzai een decreet uitgevaardigd waarmee een nationaal Afghaans leger kan worden opgericht, hetgeen een belangrijke stap is om de Afghanen in staat te stellen zelf de verantwoordelijkheid te dragen voor de veiligheid en de stabiliteit in het land. Op 22 december 2002 werd door Afghanistan en zes omringende landen de verklaring van Kabul inzake goed nabuurschap en niet-inmenging in de binnenlandse aangelegenheden van andere landen ondertekend, hetgeen een zeer belangrijke stap is voor de vrede en de stabiliteit in het gebied. Over het geheel genomen hebben president Karzai en de Afghaanse overgangregering redelijke resultaten kunnen bereiken en de toepassing van het akkoord van Bonn min of meer in goede banen kunnen leiden.
Ik wil hierbij aantekenen dat tijdens de ontmoeting van 2 december in Petersberg - waarvan de bedoeling was nogmaals uitdrukking te geven aan het streven het akkoord van Bonn ten uitvoer te leggen en een nieuwe impuls te geven aan de inspanningen voor de wederopbouw van het land - een verklaring is aangenomen waarin duidelijk wordt verwezen naar de doelstellingen en het tijdschema voor de tenuitvoerlegging van het proces van Bonn, dat onder meer de aanneming van een nieuwe grondwet en verkiezingen in 2004 behelst.
De Afghaanse overgangsregering staat in de tussenliggende periode echter nog een groot aantal uitdagingen te wachten. Hetzelfde geldt overigens voor de internationale gemeenschap. In de afgelopen zes maanden is er bescheiden vooruitgang geboekt bij de hervormingen en de wederopbouw. Slechts geleidelijk aan wordt het machtsevenwicht binnen de centrale overheid en tussen het centrum en de rest van het land hersteld. Deze vooruitgang moet versterkt worden om het Afghaanse volk het vertrouwen terug te geven. Vertrouwen is namelijk de sleutel voor steun aan de regering. Bovendien is het zo dat de kern van het akkoord van Bonn is dat de gehele overgangsregeling verankerd moet zijn in de traditionele, lokale, nationale en religieuze structuren van het land. Representativiteit moet hoe dan ook worden gewaarborgd, overeenkomstig door de centrale regering vastgestelde regels.
Daarom moet in de komende maanden door het centrale gezag de orde worden versterkt. Er moet paal en perk worden gesteld aan de voortdurende vijandigheden en het functioneren van de instellingen moet worden verbeterd. Anders loopt men het risico dat het volk ontmoedigd raakt, zich van de centrale regering afkeert en minder bereidwilligheid aan de dag legt om aan de oproepen van de internationale gemeenschap gevolg te geven. Dan zou ook het streven naar verwezenlijking van de doelstellingen van het akkoord van Bonn misschien schipbreuk lijden. De regering zelf is per definitie zeer heterogeen, daar haar leden uit alle gebieden van het land komen. Daarom is het zo belangrijk dat alle mogelijke steun wordt gegeven aan de wederopbouw van het hele land en dat daar meer vaart achter wordt gezet. Een goede manier om de steun aan de centrale regering te versterken is ervoor te zorgen dat de hulpverlening uitsluitend via de centrale regering loopt. Daardoor wordt haar gezag in het hele land bevestigd en worden de buurlanden en de lokale leiders aan hun verplichtingen gehouden.
Veiligheid is en blijft een prioriteit. Voor ons is het belangrijk dat alle groepen in Afghanistan worden aangemoedigd hun geschillen op vreedzame wijze op te lossen. Wij zijn het met het Afghaanse volk eens dat de situatie in het land weliswaar nog steeds niet veilig is, maar dat er wel - zij het niet in de mate waarin wij dat wensten - vooruitgang is geboekt. Ook de economische wederopbouw moet een prioriteit zijn. De Afghaanse autoriteiten moeten in samenwerking met het Internationaal Monetair Fonds een efficiënt en coherent kader op macro-economisch en monetair gebied uitwerken waarmee een stabiele economische ontwikkeling en een goede investering van de door donoren toegezegde middelen mogelijk worden gemaakt. Met het oog hierop moeten de internationale donoren van Tokio worden aangemoedigd de toegezegde middelen daadwerkelijk beschikbaar te stellen via het nationale investeringsplan van de Afghaanse overheid.
De communautaire hulp aan Afghanistan zal natuurlijk gekoppeld zijn aan bepaalde voorwaarden, voorwaarden die voortvloeien uit de fundamentele beginselen en waarden van de westerse samenleving. Deze voorwaarden moeten ervoor zorgen dat het akkoord van Bonn op succesvolle wijze ten uitvoer wordt gelegd, hetgeen betekent dat alle betrokken partijen in Afghanistan zich moeten houden aan het in gang gezette proces, en u weet dat de doelstellingen hiervan zijn: vrede en stabiliteit, een representatieve overheid en bestrijding van terrorisme en illegale drugsproductie en -handel. De communautaire hulpverlening moet gericht zijn op de verbetering van de stabiliteit en de wederopbouw van het land, op de verbetering van de voedselvoorziening en de ondersteuning van de terugkeer van vluchtelingen en ontheemden.
De versterking van de democratische waarden, het pluralisme en de eerbiediging van de mensenrechten, met inbegrip van de rechten van de vrouw, is een onontbeerlijke voorwaarde voor de sociale en politieke ontwikkeling van dit land. Wij vragen de Afghaanse overgangsregering nauw met de internationale gemeenschap samen te werken en verifieerbare referentiepunten en tijdschema's vast te stellen, om aldus een volledige tenuitvoerlegging van het akkoord van Bonn mogelijk te maken. De Raad heeft reeds zijn voldoening geuit over de rol van Turkije, dat de leiding van de internationale troepenmacht voor de bevordering van de veiligheid in Afghanistan op zich heeft genomen. Wij willen eveneens Duitsland en Nederland lof toezwaaien voor het feit dat zij ermee hebben ingestemd de leiding van ISAF in de komende zes maanden op zich te nemen, en wij willen deze landen veel succes wensen bij deze moeilijke taak.
Ik wil nogmaals benadrukken dat de Europese Unie zich ertoe verbonden heeft samen met de Verenigde Naties Afghanistan te helpen bij de bestrijding van de illegale drugsproductie en -handel en met het oog daarop besloten heeft de toepassing van de wederopbouwprogramma's in onder meer de papaverteeltgebieden te versnellen, instanties voor wetshandhaving op te zetten en alternatieve mogelijkheden voor de plaatselijke bevolkingen uit te werken, opdat zij betere vooruitzichten krijgen.
Wil Afghanistan een moderne staat worden, dan is het noodzakelijk hervormingen door te voeren op het gebied van de veiligheid, het overheidsbestuur, de rechtspraak, de economie en de sociale voorzieningen. Wij verwelkomen de instelling van een comité voor de opstelling van een grondwet die waarborgen zal bieden voor de modernisering van het gerechtelijk apparaat en de bescherming van de mensenrechten. Hierbij zij evenwel vermeld dat de commissie voor het overheidsbestuur nog steeds niet volledig aan de slag is gegaan. De Europese Unie zal aan de werkzaamheden van deze organen bijdragen. Verder moet de gerechtelijke commissie worden versterkt, opdat vooruitgang kan worden geboekt op het gebied van de rechtspraak. Wij zijn blij met de bijdrage die Italië hieraan heeft geleverd door afgelopen december in Rome een conferentie voor de rechtspraak in Afghanistan bijeen te roepen. Wij zijn van mening dat er tijdschema's en streefdoelen moeten worden vastgesteld, opdat al hetgeen in het akkoord van Bonn is opgenomen kan worden verwezenlijkt. Met name zij hier gewezen op activering van het met de opstelling van een nieuwe grondwet belaste comité en op de aanneming van een nieuwe kieswet met het oog op de vóór juni 2004 te houden verkiezingen. Dit zijn zeer belangrijke prioriteiten. Het voorzitterschap zal deze vraagstukken op de voet blijven volgen via de speciale vertegenwoordiger van de Europese Unie in Afghanistan. 
Het jaar 2003 zal van cruciaal belang zijn voor Afghanistan en waarschijnlijk een stempel drukken op het toekomstig bestel van het land. In dit jaar zal president Karzai de noodzakelijke hervormingen moeten doorvoeren, opdat snelle vorderingen kunnen worden gemaakt bij de wederopbouw, opdat de macht van lokale leiders aanzienlijk kan worden beperkt, opdat een moderne en functionele, op de beginselen van goed bestuur gegrondveste grondwet kan worden opgesteld, opdat een constituerende Loya Jirga kan worden bijeengeroepen en opdat voorbereidingen kunnen worden getroffen voor de verkiezingen van 2004. Dan zal het Afghaanse volk zien dat zijn verwachtingen met betrekking tot de vrede en de vooruitgang in Afghanistan worden waargemaakt en dat het zelf zonder geweld en angst zijn toekomst kan bepalen. Ik wijs er nogmaals op dat de Europese Unie zich ertoe verbonden heeft daaraan inhoudelijk te zullen bijdragen.
Tot slot herinner ik eraan dat de Raad in zijn conclusies van 4 december 2002 de Hoge Vertegenwoordiger en de speciale afgezant van de Europese Unie, de heer Vendrell, reeds heeft uitgenodigd de uitvoering van de verplichtingen van Petersberg op de voet te volgen en in samenwerking met de Commissie aanbevelingen te doen voor de verdere activiteiten die de Europese Unie ter ondersteuning van de Afghaanse overgangsregering kan ontplooien.

Patten
Mijnheer de Voorzitter, ik ben zeer verheugd over deze gelegenheid om met mijn collega de heer Yiannitsis de vorderingen te bespreken die het afgelopen jaar in Afghanistan zijn gemaakt. Zoals ik in december al heb gezegd tegen de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, hebben in veel opzichten dramatische veranderingen plaatsgevonden die een daadwerkelijke kans bieden om een stabiele democratie op te bouwen. De timing is echter van cruciaal belang; we moeten deze gelegenheid nú waarnemen, daar zij anders - zoals de minister terecht onderstreepte - voorbijgaat. Als president Karzai en zijn regering er niet in slagen hun positie in het gehele land te versterken, bestaat het gevaar dat deze aanvankelijk behaalde voordelen verloren gaan.
Voordat ik inga op de aanzienlijke uitdagingen die ons te wachten staan, wil ik eerst iets zeggen over de successen die in 2002 - onder buitengewoon moeilijke omstandigheden - behaald zijn.
Het is nog maar een jaar geleden dat donorlanden in Tokio bijeenkwamen om meer dan 1,8 miljard Amerikaanse dollar toe te zeggen voor 2002. Er is sindsdien veel bereikt in Afghanistan. In de zomer is president Karzai in een spoedvergadering van de Loya Jirga gekozen tot leider van de Afghaanse overgangsregering; er zijn constitutionele en juridische commissies in het leven geroepen; er is een nieuwe munteenheid ingevoerd en het proces van herstel en wederopbouw is in volle gang, onder de steeds krachtiger leiding van de Afghaanse regering.
Niet alleen komt de internationale gemeenschap de beloften na die zij in Tokio heeft gedaan, maar bovendien is de snelheid waarmee de uitbetalingen hebben plaatsgevonden opmerkelijk, een aantal problemen in het verleden in aanmerking genomen.
Mijns inziens kan met recht gezegd worden dat met name de prestaties van de Europese Unie en de Europese Commissie indrukwekkend zijn. Begin december was 755 miljoen euro van de in totaal 830 miljoen euro die door de Europese Unie is toegezegd daadwerkelijk uitbetaald. De Commissie heeft bij de coördinatie van de inspanningen van de EU een leidende rol gespeeld en wij zijn actief betrokken bij het op gang brengen van een strategische dialoog over Afghanistan met de Verenigde Staten en andere G-8-partners.
Ik ben bijzonder trots op de kwaliteit van het hulpprogramma en de snelheid waarmee het is uitgevoerd. Het is een prachtig voorbeeld van een succesvolle koppeling van ondersteuning en herstel, en het is ook een goede gelegenheid geweest om te toetsen in hoeverre de hervorming van de buitenlandse dienst geslaagd is. Het uitstekende personeel in het nieuwe ECHO-kantoor in Kabul verdient eveneens lof.
Hulde ook aan de speciale gezant, die zijn buitengewoon uitdagende werk met zoveel kennis en deskundigheid verricht.
Meer concreet heeft ons ontwikkelingsprogramma van meer dan 205 miljoen euro in 2002 bijgedragen aan de financiering van: ten eerste, het draaiend houden van 238 gezondheidsklinieken en meer dan 450 basisscholen in het kader van de overheidscampagne 'Terug naar school' voor 2002; ten tweede, het ruimen van landmijnen en niet-ontplofte bommen in een gebied van meer van achtduizend vierkante kilometer; ten derde, de terugkeer van circa zeventienduizend werknemers in centrale functies in de overheidssector, onder meer tweeduizend leraren en tweeduizend verpleegkundigen en artsen, en ten vierde, het scheppen van werkgelegenheid. Via onze programma's voor het herstel van het platteland en de wederopbouw van de steden financieren we alleen al dit jaar meer dan drie miljoen mandagen werk, en het herstel van de infrastructuur, niet te vergeten. Samen met de Zweedse regering en Pakistan is de Commissie reeds begonnen met de spoedreparaties aan de weg Kabul-Jalalabad-Torkham, en de werkzaamheden voor volledig herstel zullen volgend jaar beginnen.
Daarnaast heeft onze humanitaire hulp bijgedragen aan de terugkeer van meer dan 1,8 miljoen vluchtelingen naar Afghanistan. Het Bureau voor humanitaire hulpverlening, ECHO, heeft in 2002 meer dan zeventig miljoen euro uitgegeven.
Dit betekent dat het totale bedrag dat wij de afgelopen twaalf maanden hebben besteed in Afghanistan, het geld waarover in dit Parlement gestemd wordt, nu op 275 miljoen euro staat. Ik denk niet dat ook maar iemand kan beweren dat wij tot dusverre ons aandeel in de wederopbouw van Afghanistan niet ten volle geleverd hebben - of nog niet leveren.
De uitdaging voor 2003 is gelegen in het consolideren van deze in het begin geboekte vooruitgang. De Commissie zal een leidende rol blijven spelen. Wij verwachten in totaal ongeveer 185 miljoen euro aan ontwikkelingshulp te geven; daarnaast zal de humanitaire hulp van ECHO worden voortgezet voor een bedrag tussen de 45 en 55 miljoen euro. Dit wil zeggen dat wij dit jaar, uitgaande van de huidige schattingen, tussen de 230 en 240 miljoen euro zullen besteden in Afghanistan. Zoals de geachte afgevaardigden zich zullen herinneren heb ik in Tokio namens de Commissie één miljard euro, gespreid over vijf jaar, aan steun voor wederopbouw toegezegd. De cijfers voor humanitaire bijstand die ik genoemd heb zijn daarbij niet inbegrepen. De totale bijdrage van de Europese Commissie aan de wederopbouw van Afghanistan, gefinancierd met geld van uw belastingbetalers, nog afgezien van bijdragen van de lidstaten, zal derhalve veel meer bedragen dan één miljard euro. Er zijn mensen die dit soort werkzaamheden in het verleden hebben afgedaan als de opbouw van een natie of maatschappelijk werk. Eerlijk gezegd ben ik van mening, als ik terugkijk, dat wij de recente problemen in Afghanistan niet gehad zouden hebben als wij dit werk in de jaren tachtig en negentig méér hadden gedaan.

Of we in 2003 zullen slagen zal afhangen van drie belangrijke punten. In de eerste plaats moet de binnenlandse veiligheid verbeterd worden. In de tweede plaats moeten we ervoor zorgen dat de mensenrechten ten volle worden geëerbiedigd, met inbegrip van de rechten van vrouwen en minderheden. Een van de meest ontroerende bezoeken die ik heb afgelegd toen ik vorig jaar in Kabul was, was het bezoek aan een school in het zwaar gebombardeerde zuidwesten van Kabul. Jonge vrouwen keerden voor het eerst in zes jaar terug naar school. Ze zaten in klaslokalen zonder schoolbord, zonder studieboeken, en kregen les in natuurkunde. De toewijding en de inzet van de leraren, en van deze jonge vrouwen, waren buitengewoon: al degenen die ooit van mening waren dat wij niet hadden moeten ingrijpen en het Taliban-bewind onbeperkt hadden moeten laten voortduren, hadden misschien bij die gelegenheid aanwezig moeten zijn. In de derde plaats is het nodig dat donorlanden ook op de lange termijn blijven bijdragen en dat de verschillende werkzaamheden effectief worden gecoördineerd. Dit laatste punt is uiterst overtuigend bepleit door leden van dit Parlement, en ik kom daar later nog kort op terug, als u mij toestaat. De binnenlandse veiligheid is niet alleen van levensbelang voor de toekomst van Afghanistan, maar ook voor de hulpverlening. Hulpverleners moeten hun werk kunnen doen zonder bang te hoeven zijn voor beschuldigingen. In dit verband wil ik mijn ernstige verontrusting uitspreken over het feit dat in Kabul kort voor Kerstmis één hulpverlener is omgekomen en twee anderen zwaargewond zijn geraakt. Ik denk dat wij soms onderschatten hoeveel moed en toewijding hulpverleners die in dit soort omstandigheden werken nodig hebben.
De belofte die president Karzai op 2 december tijdens de tweede conferentie in Bonn heeft gedaan, namelijk dat hij een nationaal Afghaans leger zou vormen, moet worden toegejuicht, evenals de recente ondertekening van de Verklaring van Kabul over goede betrekkingen tussen Afghanistan en zijn buurlanden. De regering moet voortmaken met de opbouw van een nationaal leger, maar dat vergt uiteraard tijd.
Ondertussen moet de internationale gemeenschap alles in het werk stellen om president Karzai te ondersteunen en de positie van de regering te versterken in alle regio's van het land, ook wat betreft de strijd tegen de papaverteelt. De minister heeft onze bezorgdheid over dit laatste al ter sprake gebracht. De huidige cijfers van de VN zijn niet enkel zorgwekkend - ze zijn ronduit verontrustend. Het aantal hectaren waarop papaver verbouwd wordt is aanzienlijk toegenomen, de inkoopprijs van papavers is omhoog geschoten, de heroïneproductie is enorm gestegen. Dit heeft niet alleen consequenties voor de omringende landen, maar ook voor Europese landen, voor de financiering van de georganiseerde criminaliteit en het terrorisme in en buiten de regio. Mijns inziens dienen we het komende jaar veel meer aandacht te schenken aan dit probleem, een probleem dat rechtstreeks invloed heeft op het politieke gezag in Afghanistan zelf. Algemeen gesproken hebben we concrete ijkpunten nodig aan de hand waarvan we onze vorderingen kunnen meten, zoals is overeengekomen tijdens de tweede Afghanistan-conferentie in Bonn. Deze ijkpunten zijn niet alleen van cruciaal belang om vorm te kunnen geven aan onze visie voor de toekomst van Afghanistan, maar ook om de hervormers binnen de regering steun te bieden.
Dit is van essentieel belang voor de mensenrechten. In recente verslagen wordt nadrukkelijk gewezen op de onaanvaardbare situatie van minderheden en vrouwen in bepaalde delen van het land. Wij moeten een fundamentele verandering bewerkstelligen door ervoor te zorgen dat de oprichting van de onafhankelijke mensenrechtencommissie ook daadwerkelijk leidt tot concrete verandering ter plaatse, en dat in de nieuwe grondwet de mensenrechten worden vastgelegd voor iedereen, ook voor vrouwen. Het moge duidelijk zijn dat deze punten uitermate belangrijk zijn in het licht van de algemene verkiezingen die voor halverwege 2004 gepland zijn.
Wij kunnen ook niet verwachten dat we duurzame verandering teweegbrengen als de donorlanden niet goed met elkaar samenwerken. We moeten allemaal het krachtige en consequente signaal afgeven aan de Afghaanse regering dat zij de binnenlandse veiligheid moet verbeteren, de mensenrechten moet respecteren voor iedereen en ijkpunten voor vooruitgang moet vaststellen.
Ik zou tot besluit willen beklemtonen dat we ons moeten voorbereiden op een proces van lange adem - welke andere gebeurtenissen misschien ook plaatsvinden in 2003. Het zal tijd vergen een coherente natie op te bouwen en het onaanvaardbaar lage niveau van het onderwijs en de gezondheidszorg te verbeteren. Het Parlement kan verzekerd zijn van mijn persoonlijke inzet op deze punten. Ik heb in mei 2002 een eerste bezoek gebracht aan Kabul en zal in februari teruggaan in het kader van mijn reis naar de Centraal-Aziatische republieken. Overleg over een betere coördinatie van de inspanningen van de donors, met inbegrip van het werk van NGO's, wil ik tot een van de prioriteiten maken tijdens mijn bezoek. De hulp van dit Parlement, met name bij het verwerven van financiële steun voor Afghanistan voor 2003, heeft mij goed gedaan. Ik verheug mij op een evenzeer lonende werkrelatie met het Parlement in het komende jaar en ik wil u mijn grote dankbaarheid betuigen voor de deskundige en doordachte bijdrage van het Parlement aan het debat over deze zaken. Het is soms niet eenvoudig voor de internationale gemeenschap om haar aandacht tegelijkertijd te richten op meer dan één of twee echo's op haar radarscherm. Het reële gevaar bestaat dat wij, omdat we niet meer zoveel over Afghanistan lezen op de voorpagina's van onze kranten, veronderstellen dat onze klus in Afghanistan geklaard is, om het eens informeel uit te drukken. Maar zo is het bepaald niet. We hebben nog een enorme hoeveelheid werk te doen in Afghanistan. De internationale gemeenschap heeft een aantal moeilijke taken te vervullen in de Centraal-Aziatische republieken en de situatie in Pakistan geeft aanleiding tot ongerustheid. Ik hoop dan ook dat wij ons de komende jaren kunnen blijven concentreren op dit werk, welke tragische gebeurtenissen elders onze aandacht ook opeisen.

Morillon (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, na uw verklaringen te hebben gehoord denk ik dat ik meteen al kan zeggen dat u kunt rekenen op de volledige steun van deze vergadering, niet alleen van mijn fractie, de Fractie van de Europese Volkspartij, maar van alle fracties van het Parlement. Dit weet ik omdat ik heb deelgenomen aan de onderhandelingen over de gezamenlijke ontwerpresolutie waarover morgen gestemd zal worden.
Voor mij was Afghanistan één jaar later al vier maanden geleden, op 9 september 2002, toen ik naar Kabul ben gegaan om het Europees Parlement te vertegenwoordigen bij de plechtigheden die werden georganiseerd omdat het toen precies één jaar geleden was dat commandant Massoud was vermoord. Ik heb toen het voorrecht gehad getuige te zijn van het eerbetoon dat een heel volk bewees aan de nagedachtenis van de persoon die de geest van het verzet had belichaamd en zo goed had weten op te komen voor de waarden van vrijheid, waaraan hij zoveel belang hechtte.
Ik heb ook een aanzienlijke verandering kunnen constateren in de situatie in de hoofdstad en de omgeving: de snelle terugkeer naar huis van honderdduizenden uit hun woonplaats verdreven personen en vluchtelingen, die onder het Taliban-regime huis en haard hadden moeten verlaten. In juni 2000 heb ik hen ontmoet in de vluchtelingenkampen, waar hun bestaan afhing van de humanitaire hulp die hen nog steeds bereikte dankzij de moedige inspanningen - zoals u, mijnheer de commissaris, heeft benadrukt - van een handjevol NGO's, die ondanks de tegenwerking van het plaatselijke regime van geen wijken wilden weten. Ten slotte heb ik kunnen zien welke inspanningen de voorlopige regering zich getroost heeft om in het hele land de eensgezindheid te herstellen die onmisbaar is voor het bereiken van duurzame vrede.
Ik heb echter ook kunnen constateren dat de dreiging van de fundamentalistische terroristen blijft aanhouden, aangezien zij toen juist een bom hadden laten ontploffen op een markt midden in de drukste wijk van Kabul, hetgeen het leven kostte aan tientallen onschuldige mensen. Bovendien viel me op dat de veel te talrijke internationale organisaties tamelijk wanordelijk te werk gingen. Deze organisaties waren uiteraard ingezet om de hulp te verlenen die noodzakelijk is om het land weer op te bouwen, maar dit deden zij zonder daadwerkelijk overleg te voeren met elkaar, de autoriteiten of het Afghaanse volk zelf.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik had kortom eenzelfde gevoel van gematigde voldoening als dat waarover u zojuist sprak - gemengde gevoelens al met al. Enerzijds was het hoopgevend vast te stellen welke moeite men zich had getroost bij het uitvoeren van het akkoord van Bonn, onder de bescherming van internationale organisaties die belangrijke stappen voorwaarts mogelijk hebben gemaakt. Anderzijds beseften we dat de zaak echter nog lang niet gewonnen was. Tot slot was er de overtuiging dat alles in het werk gesteld moest worden om de kwetsbare voorlopige regering in het zadel te helpen, door haar de middelen te geven waarmee zij zou kunnen laten zien dat zij in staat is de veiligheid en de economische en sociale situatie van de Afghaanse burgers op het hele grondgebied te verbeteren.
Hoe is de stand van zaken vandaag? De regering van president Karzai spant zich via de diensten van het overgangsbestuur nog steeds in om de stabiliteit, de democratie en de welvaart in Afghanistan te bevorderen. Ten eerste is deze regering echter nog ver verwijderd van het behalen van al haar doelstellingen, met name omdat zij haar gezag niet heeft kunnen uitbreiden over het gehele grondgebied; sommige delen zijn nog steeds in handen van een klein aantal krijgsheren die weigeren ook maar een duimbreed toe te geven aan de centrale instanties. Hierdoor is de situatie van de mensenrechten en de Afghaanse vrouwen niet zo sterk verbeterd als de regering gewild had, en het is de taak van ons Parlement om deze situatie aan de kaak te stellen en te eisen dat alle benodigde hulp in dit verband zal worden ingezet, misschien door een uitbreiding van het mandaat van ISAF. Ten tweede is de strijd tegen het fanatieke fundamentalisme van de Al-Qaeda-aanhangers en van mullah Omar nog altijd niet gewonnen. Er zijn sterke aanwijzingen dat zij nog steeds gesteund worden vanuit de zogenaamde ongecontroleerde aangrenzende gebieden. Daarom zijn wij verheugd over de verplichtingen die de regeringen van de buurlanden een maand geleden in Kabul op zich hebben genomen. Wij vragen ze zonder voorbehoud samen te werken om de nog bestaande netwerken van terroristische organisaties definitief te ontmantelen.
Tot slot, en dit is misschien wel het belangrijkste: wij betreuren ten zeerste dat er op dit moment zo weinig overleg plaatsvindt tussen de verschillende partijen die bij de wederopbouw betrokken zijn, zoals u tot mijn tevredenheid zelf ook heeft gezegd, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad. Wij doen een oproep om een heus bureau in het leven te roepen dat zorg draagt voor de noodzakelijke coördinatie. Om de regering vast in het zadel te helpen moeten we - zoals u heeft gezegd - ervoor zorgen dat alle hulp van de internationale gemeenschap via deze regering loopt, en we moeten er in het bijzonder voor zorgen dat deze hulp niet meer terechtkomt bij sommige van de plaatselijke krijgsheren.
Commissaris Patten zou ik ter afsluiting willen zeggen dat wij hopen dat de Commissie zich bij de uitvoering van haar eigen projecten inspant voor versterking van het gezag en de capaciteiten van de Afghaanse regering, door steeds meer een beroep te doen op de in het land zelf aanwezige bekwaamheden en arbeidskrachten, waarvan het potentieel momenteel misschien te veel over het hoofd wordt gezien.

van den Berg (PSE).
Voorzitter, voor degenen die er geweest zijn, die op de bergen gestaan hebben, die het volk kennen, is Afghanistan een prachtig land. De Afghaanse bevolking is een sterke bevolking die onze steun verdient. De bevrijding van Afghanistan door de internationale coalitie tegen het terrorisme, tegen de Taliban en tegen het Al-Qaeda-netwerk kent gelukkig vele successen. Terecht heeft commissaris Patten gezegd dat dit niet in het minst te danken is aan de inspanning van de Europese Unie. Er is een nieuwe tijdelijke regering, er zijn maar liefst 1,8 miljoen Afghanen teruggekeerd na een, voor velen, decennialang gedwongen verblijf in het buitenland en duizenden meisjes en vrouwen hebben nu weer de kans om onderwijs te genieten in Afghanistan. Tegelijk is de afleiding van enkele van de hele belangrijke internationale spelers naar een nieuw speelterrein, te weten Irak, bedreigend voor deze successen. Het zou zeer dramatisch zijn indien de internationale coalitie tegen het terrorisme zich nu zou laten verdelen en laten afleiden richting Irak. We willen nu van de internationale coalitie juist extra steun en extra concentratie op Afghanistan, want hier is terecht opgemerkt dat we ook weer kunnen terugvallen.
De Afghaanse overgangsregering ATA, onder leiding van president Karzai, heeft met behulp van ISAF-controle over de hoofdstad Kabul, maar feitelijk spelen de warlords nog een veel te grote rol in diverse regio's van het land, zoals bijvoorbeeld in Herat. Daar worden mensenrechten, vrouwenrechten en de wederopbouw dagelijks bedreigd. Een eerste en belangrijkste prioriteit moet de uitbreiding van het ISAF-mandaat zijn, om de ATA te helpen bij de opbouw van een nationaal leger dat gehéél Afghanistan bestrijkt. Voor Europa zullen Nederland en Duitsland vanaf februari een leidende rol gaan spelen in de ISAF-krachten, hopelijk met een mandaat dat daadwerkelijk warlords demobiliseert, het nationale leger opbouwt en het gezag herstelt over geheel Afghanistan. Daarmee zou ook het belangrijke akkoord dat Afghanistan op 22 december afgelopen jaar met de buurlanden gesloten heeft, een extra kans krijgen. En alleen dan zullen ook de Afghanen voldoende vertrouwen houden en de mogelijkheden hebben de wederopbouw zelf ter hand te nemen.
Voorzitter, bijna twee miljoen vluchtelingen zijn teruggekeerd, 700.000 zijn intern op trektocht in Afghanistan, dus internally displaced. Daarom is het ook van zo groot belang dat we die wederopbouw, waarover commissaris Patten sprak en waarmee nu een begin werd gemaakt, met de medewerking van de lokale krachten ook daadwerkelijk vorm geven, met name op het gebied van onderwijs en gezondheidszorg, met voorrang voor vrouwen en meisjes.
Voorzitter, in 2004 moeten er eerlijke verkiezingen worden gehouden en moet een nieuwe grondwet worden voorbereid. De voorbereidingen van die verkiezingen zijn essentieel want dat is de manier om daadwerkelijk een brede, gender-sensitieve, multi-etnische en representatieve regering te vestigen.
Er zijn fantastische stappen gezet. Er is een mensenrechtencommissie ingesteld, een centrale bank opgericht en een constitutionele commissie ingesteld, maar het kan nog heel sterk terugvallen, zoals generaal Morillon terecht heeft gezegd. Daarom steun ik ten zeerste de mening van het Griekse voorzitterschap en van commissaris Patten. Laten we de aanzienlijke bedragen die we voor het komende jaar ter beschikking hebben, gekoppeld aan onze inspanning, geconcentreerd inzetten. Tegen de achtergrond van alles wat er elders in de wereld speelt, moeten we van Afghanistan nu een succes maken. Dat lukt alleen als we die concentratie het komende jaar volhouden.

Nicholson of Winterbourne (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de Griekse minister gelukwensen met het voorzitterschap. Wij zien met vertrouwen uit naar een zeer succesvol en zeer doeltreffend halfjaar.
De voorzitter van de Raad merkte vandaag op dat het ons doel dient te zijn een moderne staat van Afghanistan te maken. De rechten van vrouwen geven in toenemende mate aanleiding tot zorg; de situatie op dit punt verbetert niet, zij verslechtert juist. Bedekking van het gezicht is in veel delen van het land verplicht gesteld; vrouwen worden ernstig in hun bewegingsvrijheid beperkt. Vrouwen worden naar willekeur op last van de politie naar ziekenhuizen gesleurd en lichamelijk onderzocht om te controleren of zij nog maagd zijn. Met andere woorden, vrouwen keren terug naar hun traditionele ondergeschikte rol van bezit van de man. Commissaris Patten wees er reeds op dat de rechten van vrouwen in bepaalde gebieden van het land bedreigd worden, maar dit gebeurt ook op het niveau van de centrale regering. Het is vrouwen thans verboden om radio- of televisie-uitzendingen te presenteren, wat sommigen van hen met succes deden. Ik twijfel er niet aan dat ook vrouwelijke journalisten in de geschreven media onder druk staan.
Er is reeds gewezen op de ondervertegenwoordiging van vrouwen, maar ik zou u de beroemde Loya Jirga in herinnering willen brengen, die voor bijna honderd procent uit mannen bestond. Het was de - mannelijke - staatssecretaris van Volksgezondheid, dr. Feroz, die onlangs een bezoek bracht aan de Europese Unie, niet de minister van Volksgezondheid zelf, de enige vrouwelijke minister. Veertig procent van alle gezondheidsfaciliteiten heeft niet één vrouw, op welk niveau dan ook, onder het personeel, terwijl het juist vrouwen zijn die wereldwijd fundamenteel de verantwoordelijkheid dragen voor alle aspecten van de gezondheid van hun gezin.
Een correcte vertaling van het woord 'Afghanistan' luidt 'het land van rouw en lijden'. Voor vrouwen wordt Afghanistan opnieuw het land van hun diepste rouw en lijden. Humanitaire hulp biedt ongetwijfeld verlichting, maar het is even duidelijk dat die hulp eenvoudig niet voldoende is. Ik bied zowel ECHO als de hele Commissiedienst in Afghanistan mijn welgemeende complimenten aan voor hun fantastische werk. Maar als wij Afghanistan de moderne wereld willen binnenleiden, moet het meest fundamentele mensenrecht, gelijk respect voor mannen en vrouwen, zowel een keurmerk van onze hulp zijn als een blijvend criterium voor ons succes. Dat is thans niet het geval. Als wij kijken naar de doelen die de heer Solana heeft gesteld met betrekking tot de werkzaamheden van de Europese Unie in Afghanistan, zien we dat vrouwen niet genoemd worden; de rechten van vrouwen ontbreken eenvoudigweg. Als het ons echter ernst is, moet met deze houding korte metten worden gemaakt - en het is een houding, een stamcultuur uit Baluchistan die zich in de regio verspreid heeft.
Waarom toch die benauwdheid om de schending van de rechten van vrouwen aan te pakken? Durven we dat niet omdat Afghanistan een islamitische maatschappij is? Ik hoef u niet uit de Koran te citeren om u eraan te herinneren dat mannen en vrouwen vanaf het allereerste begin van de islam gelijkwaardig waren; dat kan de reden dus niet zijn. Ik verzoek u met klem de prioriteiten van de Raad van ministers te wijzigen en de rechten van vrouwen hoog op de agenda te plaatsen. Als we op dat punt falen, zullen we in het geheel niet slagen.
Morgantini (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, gisteren verklaarde het Griekse voorzitterschap dat bij zijn mandaat de prioriteit ligt in het effectief maken van het motto 'ons Europa?; de inzet is samen de toekomst te delen binnen een gemeenschap van waarden. Maar we kunnen niet volstaan met enkel waarden te definiëren. Waarden als rechtvaardigheid, strijd tegen de armoede en vrede moeten in moeilijke omstandigheden in praktijk worden gebracht. Hoe meer men over vrede praat, hoe meer oorlog er in feite is. Men heeft het over onderhandelingen, terwijl ondertussen troepen op de strijd worden voorbereid. Hoe lang gaat deze dubbelheid nog door? Hoe lang nog zullen kogels Palestijnse kinderen doden, hoe lang nog zullen zelfmoordenaars Israëlische burgers doden, hoe lang nog zullen Russische soldaten in Tsjetsjenië mensen doden, hoe lang nog zullen de Verenigde Staten mensenlevens opofferen als ze menen dat hun belangen in het geding zijn, en ga zo maar door?
Ik kan niet door blijven gaan, daarvoor is de wereld te groot en te vreselijk. Stel ik een retorische of pathetische vraag? Nee! Ik geef uiting aan mijn politieke en morele verontwaardiging, ik doe een oproep om een Europa tot stand te brengen dat niet met 'een gespleten tong' spreekt, zoals een indiaans opperhoofd eens zei toen zijn volk werd uitgeroeid en naar reservaten werd verbannen. Een jaar na het akkoord van Bonn zijn er zonder twijfel vele positieve stappen gezet. De gegevens van de Commissie en de uitstekende analysen die commissaris Patten heeft gemaakt zijn overtuigend; daarover hoef ik niet uit te weiden, want de commissaris heeft een en ander heel duidelijk naar voren gebracht. Wij weten allemaal dat er in een situatie waarin zoveel is verwoest geen snellere manieren zijn om algemene belangen te behartigen zonder specifieke belangen geweld aan te doen. Civiele infrastructuren moeten worden ontwikkeld. Huizen, straten, scholen en ziekenhuizen moeten worden hersteld. Vluchtelingen die terugkeren mogen niet doodgaan van honger en kou. De teelt van en de handel in opium moeten worden aangepakt door de bevolking alternatieven te geven.
Ik heb zelf de vooruitgang gezien die dit jaar is geboekt, vooral in Kabul. Scholen zijn weer open en meisjes leren het vak journalistiek. Maar tegelijkertijd heb ik gezien en gehoord dat sleutelfiguren zoals de militaire leiders en de Verenigde Staten misstanden op het gebied van de mensenrechten, die nu nog zichtbaar zijn, mogelijk hebben gemaakt. Ik praat niet alleen over de gevallen van misbruik en discriminatie van vrouwen op het werk, op straat en in de media. Deze en andere gevallen komen niet alleen voor in het gebied van Herat, waar de beruchte Khan zit, maar in het hele land. Ik heb het ook over gevallen van sociale discriminatie, over voortrekkerij, over nepotisme, zaken waarvan iedereen het slachtoffer is. Maar ik doel vooral op het leveren van wapens en het bieden van hulp en politieke ondersteuning - en daarvoor is met name de VS verantwoordelijk - aan militaire leiders die voor het Internationaal Strafhof zouden moeten staan.
We moeten de centrale overheid helpen, evenals het ministerie van Sociale Zaken; de minister van Gelijke Kansen, Habiba Sarabi, heeft een beroep op ons allen gedaan om ook binnen de Europese Commissie meer hulp en ondersteuning te bieden op het gebied van gender- en vrouwenbeleid. Ook moeten we democratische verkiezingen in 2004 mogelijk maken. Dat alles is absoluut noodzakelijk. Het is verder hard nodig, zoals commissaris Patten heeft gezegd, het centrale gezag uit te breiden naar de verschillende gebieden van het land en, vooral, het militaire gezag te scheiden van het civiele gezag. De commissie voor de mensenrechten moet meer macht krijgen - Sima Samara is een moedige vrouw die haar werk moedig voortzet -, maar dat geldt ook voor UNAMA. Ik heb in Kabul vertegenwoordigers van UNAMA ontmoet die niet door het land konden reizen omdat ze bang waren, niet alleen voor de krijgsheren, maar ook voor de marines. Bang om te praten en te vertellen welke schendingen van mensenrechten hebben plaatsgevonden, schendingen waaraan ook wij medeplichtig zijn geweest. We moeten dus onderzoek verrichten voor UNAMA. Maar de democratische krachten worden niet geholpen door de tijd die verstrijkt. Dat zei commissaris Patten ook, waarbij hij tevens opmerkte dat we te laat komen. In 1980 hadden we misschien meer kunnen doen. Ik denk dat de donorlanden aandachtiger moeten luisteren naar de verschillende stemmen in de regering, maar vooral ook naar de vrouwenorganisaties, die luid en duidelijk zeggen dat er een einde moet komen aan de macht van de krijgsheren. Recht en democratie moeten worden hersteld. Er kan geen democratie bestaan als er martelingen plaatsvinden of bloedbaden worden aangericht zoals in Mazar-I-Sharif. Europa moet zijn aandeel blijven leveren. Wij kunnen niet de andere kant opkijken: we moeten continuïteit geven aan ons werk en aan onze opdracht.

Lagendijk (Verts/ALE).
Voorzitter, vier maanden geleden hadden wij in deze zaal deels met dezelfde mensen ook een debat over Afghanistan. Ik heb het verslag daarvan nog eens nagelezen en moet tot de conclusie komen dat een groot aantal onderwerpen die toen behandeld zijn, helaas nog steeds zeer actueel zijn, bijvoorbeeld de positie van vrouwen. Ik heb eerlijk gezegd weinig toe te voegen aan het indrukwekkende betoog van Emma Nicholson op dat punt. Ik vind echter wel dat de tijd gekomen is om verder te gaan dan alleen maar te constateren dat de positie van vrouwen sinds een jaar verslechterd is. De Mensenrechtencommissie van de VN, die een speciale rapporteur voor de positie van vrouwen heeft, dient echt gericht onderzoek te gaan doen op plekken waarvan wij allemaal weten dat daar de positie van vrouwen verslechterd is, bijvoorbeeld in Herat. Ook wordt het tijd dat de internationale gemeenschap, met inbegrip van de Europese Unie, duidelijk maakt dat hulp afhankelijk is van vooruitgang ten aanzien van de positie van vrouwen en dat achteruitgang op den duur consequenties heeft.
Een ander onderwerp dat we vier maanden geleden behandeld hebben was - en dat is ook nu genoemd door een aantal collega's - de uitbreiding van het mandaat van ISAF buiten Kabul. Kofi Annan heeft deze uitbreiding een voorwaarde voor blijvende stabiliteit in Afghanistan genoemd. De commissaris zelf in zijn antwoord op onze bijdrage van vier maanden geleden, zei toen en ik citeer: de lidstaten zullen zeker nota nemen van de opmerkingen van veel van de parlementsleden. Mijnheer Yiannitsis, ik stel nogmaals de vraag die ik toen ook aan uw Deense collega gesteld heb: is de Raad bereid geld en troepen beschikbaar te stellen om die uitbreiding mogelijk te maken? Als dat niet zo is, zegt u het dan alstublieft, dan blijft die illusie niet boven de markt hangen. Ik ben ervan overtuigd dat het nodig is, want anders zal er geen stabiliteit zijn in heel Afghanistan.
Waarom is de uitbreiding van het ISAF-mandaat zo nodig? Dat heeft alles te maken met wat ik de perverse terugkeer van de krijgsheren zou willen noemen. Ik citeer wederom de heer Patten op 4 september. Toen zei hij: wij moeten niet opnieuw de krijgsheren gebruiken in de strijd tegen Al-Qaeda. Beste commissaris, beste collega's, helaas gebeurt dat nog steeds. Nog steeds wordt een deel van de krijgsheren financieel maar ook met wapens gesteund in het kader van de strijd tegen het terrorisme. Daaraan moet, collega's, echt een einde komen. Anders heeft alles wat wij hier bespreken over hervormingen simpelweg geen kans. Daar is bijvoorbeeld het feit dat veel krijgsheren en generaals ook tegelijk gouverneur zijn. Dit mag niet blijven duren. Het bevordert alleen maar hun aanzien en daaraan moet echt een einde komen.
De positie van ISAF, zelfs binnen Kabul, is in het gedrang gekomen. Er zijn een toenemend aantal incidenten en terecht heeft de huidige Turkse bevelhebber ervoor gewaarschuwd dat deze situatie bij een aanval op Irak alleen maar zal verergeren. Het is heel begrijpelijk dat in Duitsland en Nederland, de landen die de leiding overnemen van ISAF, een toenemende ongerustheid bestaat dat de krijgsheren bij een aanval op Irak deze zeker zullen gebruiken om samen met Al-Qaeda de mensen op te zetten tegen alle westerlingen, niet alleen soldaten maar ook hulpverleners. Als het mandaat van ISAF niet wordt uitgebreid, als de rol van de krijgsheren niet wordt teruggedrongen dan hebben de hervormingen simpelweg geen kans. Dan blijven de mensenrechten geschonden en - laten we dat niet vergeten - dan komt de geloofwaardigheid van de internationale gemeenschap, ook die van de Europese Unie, in het gedrang. Dat mag niet gebeuren.

Muscardini (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, het optreden van president Karzai die, te midden van duizenden problemen, is begonnen met het opstellen van een nieuwe grondwettekst en met de vorming van een nationaal leger, dient toegejuicht te worden. Het gaat hier immers om onmisbare bouwstenen voor de vorming van een seculiere, democratische en goed functionerende staat. De gegevens die tijdens de Petersberg-conferentie naar voren zijn gekomen zijn bemoedigend. Europa heeft al 830 miljoen euro beschikbaar gesteld. De effecten zijn concreet aanwijsbaar in de medische sector en de gezondheidszorg, bij het onderwijs - waartoe nu eindelijk ook meisjes toegang hebben -, op het gebied van de veiligheid, dankzij het ruimen van mijnen en het onschadelijk maken van niet-ontplofte bommen, in de landbouwsector, bij het herstel van stedelijke gebieden, bij de reconstructie van de infrastructuur en bij de terugkeer van en de hulp aan vluchtelingen, die eindelijk naar hun land kunnen terugkeren.
Er is echter nog een lange weg te gaan: veel fondsen die beschikbaar zijn gesteld door Europa zijn nog geblokkeerd. De regeringen van onze landen moeten zich nog meer inspannen voor de democratische ontwikkeling van Afghanistan. Een sleutelprobleem bij deze ontwikkeling is feitelijk de uitbreiding van de landbouw, waardoor land onttrokken wordt aan de opiumteelt. Het is wat dit betreft duidelijk dat niet alleen de Europese Unie, maar ook de afzonderlijke nationale regeringen en hun landbouwministers Afghanistan en de Afghaanse landbouw nog sneller moeten helpen om de landbouwsector om te schakelen, onder andere met de hulp van technici en deskundigen op dit gebied. Bij die hulp moet wellicht ook overleg plaatsvinden met de nationale landbouworganisaties in Afghanistan.
De noodsituatie rond het terrorisme blijft niettemin bestaan. Europa moet zich opnieuw politiek en moreel inspannen om steun te bieden aan de seculiere regeringen van die moslimlanden die het fundamentalistische extremisme willen bestrijden. Extremisten die zijn aangesloten bij de verschillende terroristische netwerken zijn niet alleen nog steeds actief in gebieden in Afghanistan die nog niet door de regering worden gecontroleerd, maar ze wonen en opereren ook in buurlanden en werken op operationeel niveau samen met gebieden die centra zijn geworden voor de aanwerving en rekrutering van nieuwe strijders, zoals enkele gebieden in Somalië en Zuidoost Azië.
De steun aan Afghanistan stijgt uit boven het louter politieke en economische beginsel van internationale samenwerking. Het wordt een heel concrete uitdaging om de beschaving, de waardigheid van volkeren en de huidige en toekomstige vrijheid te verdedigen.
Wat betreft het vrouwenvraagstuk, dat is een nog veelomvattende en open kwestie. Maar het is nuttig eraan te herinneren dat er in Afghanistan vrouwelijke ministers zijn, zoals de minister voor Vrouwenaangelegenheden, en dat de eerste ambassaderaad van de Afghaanse ambassade in Brussel een vrouw is die actief werkt en samenwerkt met de regering, juist om de positie van de vrouw te verbeteren.
Ten slotte kunnen we in deze eerste activiteitenbalans van het vrije Afghanistan niet de figuur van commandant Massoud vergeten en de passieve opstelling van Europa ten aanzien van zijn verzoek om hulp, juist een paar maanden voordat hij werd vermoord en vóór de ramp van de Twin Towers. Daarom roepen wij dit Parlement opnieuw op hem postuum de Sacharovprijs toe te kennen, of, beter nog, een Massoudprijs in te stellen, die wordt toegekend aan degenen die hun leven tragisch hebben verloren bij de verdediging van hun volk en van de vrijheid.

Dell'Alba (NI).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het is interessant te horen hoe de feiten door sommigen gereconstrueerd worden, op een manier waarbij - op zich terecht - enkel het heden in aanmerking wordt genomen, maar waarbij men de dag van gisteren totaal vergeet of doet alsof men de dag van gisteren, het Taliban-tijdperk, is vergeten. Of men bekritiseert, in een ander verband, de acties die eventueel tot een oorlog in Irak zullen leiden en vergeet de duizenden, honderdduizenden burgers die vermoord, gemarteld en uitgeroeid zijn onder het regime van Saddam Hussein. Tegen collega Morgantini wil ik het volgende zeggen: er vinden vandaag de dag in Afghanistan weliswaar schendingen van mensenrechten plaats, maar als we naar haar en haar vrienden hadden geluisterd en de internationale gemeenschap had afgezien van ingrijpen in Afghanistan, zoals zij ons dat vroegen te doen, dan zouden er zeker geen schendingen van mensenrechten in dat land hebben plaatsgevonden, simpelweg omdat er dan in het geheel geen mensenrechten waren geweest, zoals er ook in het verleden geen mensenrechten bestonden. Ik denk dus dat we deze lessen achteraf moeten zien in de context van datgene wat er aanvankelijk was en datgene wat de internationale gemeenschap en de regering-Karzai met zichtbaar veel moeite op poten proberen te zetten.
Vanuit dit gezichtspunt wijs ik u, collega's, op een feit dat twee dagen geleden heeft plaatsgevonden en dat mij buitengewoon belangrijk lijkt: de Afghaanse regering heeft het oprichtingsverdrag inzake het Internationaal Strafhof onderschreven en geratificeerd. Als je er goed over nadenkt is dat een uitzonderlijk feit, gezien de situatie in Afghanistan; veel landen - om te beginnen, helaas, de Verenigde Staten - zijn immers tegen dat Hof. Nu, het lijkt mij dat ons Parlement er akte van zou moeten nemen en dit streven om ook op deze manier volledig in de internationale gemeenschap opgenomen te worden moet aanmoedigen. Immers, wie weet of morgen datzelfde tribunaal niet ook ingeschakeld kan worden om uitspraak te doen over misdaden die zijn begaan in dat land.

Brok (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, het volk van Afghanistan heeft tientallen jaren van lijden achter de rug, en daarom mogen we in deze discussie niet cynisch worden, al is de verleiding groot. We moeten begrijpen dat dit toch al arme land na de invasie door de Sovjet-Unie tientallen jaren geleidelijk aan geruïneerd is. Dat proces heeft het land in een burgeroorlog zelf voortgezet, tot de Taliban de laatste klap uitdeelden. Nu het Taliban-regime is afgezet hebben we de kans voor een wederopbouw.
De vraag is echter hoeveel gezag de militaire overwinnaars en de huidige regering hebben, en of zij werkelijk voor stabiliteit en wederopbouw kunnen zorgen. We moeten vaststellen dat er geen stabiel klimaat heerst, wat nodig is om het hele land werkelijk hulp te bieden. We draaien onszelf toch een rad voor ogen wanneer wij de wederopbouw vrijwel uitsluitend beperken tot Kabul? In Kabul lopen de NGO's elkaar voor de voeten met hun projecten, omdat het elders te gevaarlijk is. Zo kan het beschikbare geld snel en gericht worden uitgegeven, maar dat dient de wederopbouw van het land als geheel niet.
Wanneer we er echter niet in slagen om in het hele land stabiliteit tot stand te brengen kunnen we zoveel donorconferenties houden als we willen - het leidt tot niets. Dan kunnen we de ondernemers er niet toe overhalen om eigen geld te investeren, want dat doen ze alleen maar wanneer er enige zekerheid heerst; militaire stabiliteit, maar ook de zekerheid van een rechtstaat, die garandeert dat men met dit geld ook echt kan werken, en dat het niet verloren gaat.
Ik denk dat we om die reden heel kritisch moeten zijn, anders gaan we in het wilde weg aan de slag, zonder dat daar iemand wijzer van wordt. We moeten het hele land snel en rechtvaardig hulp bieden. Ik denk dat we bijvoorbeeld nog steeds niet kunnen garanderen dat de meerderheid van de Afghaanse bevolking, de Pathanen, net zoveel zeggenschap krijgt bij de politieke besluitvorming in Kabul en bij andere nuttige processen als andere groepen. Als dat niet lukt dreigt volgens mij het grote gevaar dat er verzet ontstaat, en daar kunnen nieuwe krijgsheren van profiteren. Wanneer de zon weer gaat schijnen, in de lente of in de zomer, kunnen daardoor nieuwe interne conflicten ontstaan, waardoor het nog moeilijker wordt om stabiliteit in de regio tot stand te brengen, investeringen aan te trekken en hulp te bieden. Zo komt het land in een vicieuze cirkel terecht en ontstaat een situatie waarin we nog veel minder mogelijkheden hebben om iets te bereiken.
Er zou inderdaad een situatie kunnen ontstaan - en ik zeg dat bewust, omdat er tenslotte ook soldaten uit mijn land verantwoording dragen - die voor individuele soldaten ter plekke veel gevaarlijker is dan de geplande actie in Irak. Het is niet verstandig om dit te zeggen, het is niet politiek correct om dit verband te leggen, maar ik ben bang dat het wel de waarheid is, of tenminste een reëel gevaar.
Wie de situatie in Afghanistan kent weet dat buitenlandse troepen zich er nooit lang hebben kunnen handhaven. U moet bedenken dat zelfs de Verenigde Staten de veiligheid van hun soldaten niet meer kunnen garanderen; zij beginnen kampen op te bouwen waar ze zich in de nacht kunnen terugtrekken. Dat klinkt toch bekend?
Om deze reden zou ik u willen verzoeken, mijnheer de fungerend voorzitter, om deze feiten samen met ons onder ogen te zien en in alle openheid te bespreken. Dan hebben we een basis voor werkelijke verbeteringen, en wekken we niet slechts de indruk dat het geld stroomt, terwijl we weten dat het probleem daardoor niet echt wordt aangepakt.
Sakellariou (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, u zou mij ongetwijfeld ook heel goed begrijpen indien ik Duits sprak, maar bij wijze van eerbetoon aan het Grieks voorzitterschap wil ik Grieks spreken, alhoewel ik daarmee de taak van de tolken misschien wat moeilijker maak.
Mijnheer de fungerend voorzitter, ik ben het volledig eens met de beschrijving die u van de situatie in Afghanistan hebt gegeven. Mijns inziens zijn wij allen gematigd voldaan en zien wij allen de tekortkomingen die in dit land nog bestaan. Wij weten ook allen wat er de komende jaren nog moet gebeuren. U hebt gesproken over een gebrek aan veiligheid, over de conflicten van militaire aard, over de drugsproductie en -handel, waarvan ook de commissaris gewag maakte. Ik denk dat wij het in dit Parlement volledig eens zijn met de tijdschema's die u hebt voorgesteld voor de verkiezingen in Afghanistan en met uw opvatting dat een verbetering van de algemene situatie noodzakelijk is.
Ik zal niet ingaan op de vraagstukken waar wij het over eens zijn. Ik wil twee punten aanhalen die in een debat over Afghanistan niet verzwegen mogen worden. Wij moeten ook spreken over de verschrikkelijke dingen die daar gebeurd zijn in naam van de bestrijding van het terrorisme. Om misverstanden te voorkomen wil ik onmiddellijk verduidelijken dat ik voor de volle honderd procent achter de strijd tegen het terrorisme sta, in Afghanistan en elders. De krijgsheren, de warlords, en de Taliban zijn nooit onze bondgenoten geweest. Het was niet de Europese Unie die via Pakistan deze Taliban opleidde, van wapens voorzag en hulp bood. Wij zijn niet degenen die de krachten tot leven gewekt hebben die we nu moeten bestrijden. De strijd tegen het terrorisme, tegen de schending van de mensenrechten, tegen het terroriseren van vrouwen, de strijd voor democratie en voor een rechtsstaat zal pas geloofwaardig zijn indien deze plaatsvindt binnen een bepaald kader, binnen het kader van de eerbiediging van de mensenrechten en het recht op leven, ook van degenen die misschien terrorist of misdadiger zijn.
In dit debat over Afghanistan wil ik nog twee duistere kanten van deze oorlog noemen. Ten eerste de verschrikkelijke beschuldigingen in verband met het bloedbad in Mazar-i-Sharif. Mijns inziens is het de plicht van de VN om niet alleen een onderzoek in te stellen en elk detail van deze beschuldigingen uit te pluizen maar ook de resultaten van dit onderzoek bekend te maken en te publiceren. Ten tweede zouden wij ons allen beschaamd moeten voelen over het lot van de krijgsgevangenen in Guantánamo Bay en andere gevangenkampen van de Amerikaanse strijdmachten waarin de gearresteerde Taliban - of degenen die gearresteerd zijn en Taliban worden genoemd - gevangen worden gehouden. Daarom moet de Europese Unie ervoor zorgen dat er een einde komt aan deze wantoestanden, aan deze schande.

Fraisse (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, voor één keer heb ik het voordeel dat ik niet spreek over abstracte zaken, maar dat ik mijn interventie kan baseren op een reis die ik met anderen heb gemaakt. Met enkele collega's, socialistische leden van het Europees Parlement, zijn wij in november naar Afghanistan gegaan. Ik zou graag willen zeggen, mijnheer de commissaris, dat wij door de wijze waarop we ontvangen zijn door de vertegenwoordigers van de Europese Commissie ter plaatse en bij het zien van het werk dat zij verrichten alleen nog maar trotser zijn geworden op alle medewerkers van de Europese Commissie die wij hebben ontmoet en die ons hebben bijgestaan bij onze bezoeken in het gebied en onze ontmoetingen met de politieke leiders. Dat is het eerste dat ik wil zeggen, want het werk van de Europese Commissie ter plaatse is grandioos.
Ik herinner mij het akkoord van Bonn, iets meer dan een jaar geleden. Ik herinner mij ook de prioriteit die de commissie inzake de rechten van de vrouw en gelijke kansen heeft gegeven aan het bewustmakingsproces inzake de deelname van vrouwen aan een proces voor organisatie van de macht. Het staat me ook voor de geest dat wij in het Europees Parlement een verslag hebben opgesteld over de plaats van vrouwen in gewapende conflicten en hun dubbele rol hierin als slachtoffers en als strijdsters. Ik zou het over beide rollen willen hebben. Tegenwoordig is er een manier om over beide tegelijkertijd te praten, in het licht van hetgeen de Afghaanse bevolking van Europa verwacht. Dat is ook iets wat ik zou willen benadrukken: wij hebben een verantwoordelijkheid jegens de Afghaanse bevolking, die het nodige van ons verwacht.
Wat de situatie van vrouwen betreft: dit probleem is zeer complex, maar tegelijkertijd is duidelijk dat we nauwkeurig moeten zijn! Over een paar weken komt er een Afghaanse grondwet. In november is hiertoe een comité ingesteld waarin twee van de negen leden vrouw zijn. Wat wordt er echter precies bedoeld als we het hebben over de plaats van Afghaanse vrouwen in de grondwet? Er wordt gesproken over een terugkeer naar de grondwet van 1964. Ik heb eens gekeken wat de grondwet van 1964 inhield. De rechten van de mens in het algemeen en die van vrouwen in het bijzonder worden hierin op een uitermate vage manier beschreven. Dat zeggen zij in Afghanistan zelf ook. Het is allemaal erg vaag.
Wij weten van onze kant dat de rechten van vrouwen sinds de Tweede Wereldoorlog in elke wetstekst en elke grondwet specifiek worden vermeld. Het lijkt mij derhalve van belang - zoals u heeft gezegd, mijnheer de commissaris - ervoor te zorgen dat vrouwen in de Afghaanse grondwet worden genoemd. Mijns inziens is deze zaak nog niet gewonnen, uitgaande van de discussies die wij ter plaatse hebben gevoerd. Dit is echter een van onze taken.
Daarom hamer ik zo op dit punt, zoals ik daarginds ook heb gedaan bij mijn verschillende ontmoetingen. Uit de rechten van vrouwen kan veel afgeleid worden. Ze zeggen niet alleen veel bij conflicten, maar maken ook veel duidelijk over de situatie van de samenleving als geheel. Laten we in herinnering roepen wat Fourrier zei, namelijk dat maatschappelijke veranderingen zijn af te lezen aan de vrijheid van vrouwen.

Wyn (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, de na 11 september ontplooide initiatieven op het gebied van het buitenlands beleid ter bestrijding van het terrorisme dragen het gevaar in zich dat wij de illusie hebben dat in die delen van de wereld waar deze strategie wordt toegepast alles 'dus' is opgelost. De werkelijkheid ziet er evenwel geheel anders uit. Het grootste deel van Afghanistan buiten Kabul is nog altijd in handen van krijgsheren en regionale leiders die op grote schaal mensenrechtenschendingen blijven plegen, met inbegrip van marteling en het laten verdwijnen van Afghaanse burgers. De rechten van vrouwen worden, zoals gezegd, eveneens voortdurend geschonden.
Dit zijn zaken die wij geneigd zijn te vergeten, evenals de situatie van de zeshonderd mensen die zonder aanklacht of proces gevangen worden gehouden in Guantánamo Bay op Cuba, zoals de heer Sakellariou opmerkte. We maken onszelf wijs dat de problemen zijn of worden opgelost. In de provincie Herat in Afghanistan, die onder het gouverneurschap staat van Ismail Khan, is de situatie verslechterd. Ooit heerste daar een liberale, literaire en culturele traditie, nu worden vrouwen opnieuw vervolgd en uitgesloten van onderwijs, gezondheidszorg en het rechtsstelsel. Zelfs onder de Taliban was er iets dat tenminste nog leek op een centraal gezag dat de excessen van deze regionale autocraten binnen de perken hield. Nu zijn veel regio's weer vervallen tot een semi-dictatuur en de regionale leiders die mensenrechtenschendingen plegen profiteren zowel politiek als financieel van de fondsen voor de wederopbouw.
Hier moet een einde aan komen. UNAMA, de hulpmissie van de Verenigde Naties voor Afghanistan, moet de verstrekking van financiële middelen aan deze misdadige krijgsheren onmiddellijk stopzetten.
Een aantal van ons hier in het Parlement heeft onlangs een film gezien van Jamie Doran, de Schotse filmmaker. Daarin werden harde bewijzen geleverd voor het bestaan van een massagraf in de regio Mazar-i-Sharif dat mogelijk de stoffelijke overschotten bevat van drieduizend krijgsgevangen die zijn gemarteld en omgebracht door anti-Taliban-strijdkrachten. Amerikaanse troepen zijn getuige geweest van die wreedheden en hebben deze niet voorkomen. Ik ben verheugd dat de Verenigde Naties en de Europese Unie nu besloten hebben de beschuldigingen inzake deze mogelijke misdaad te onderzoeken.

Andrews (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, de wederopbouw van Afghanistan is in mijn ogen nog bij lange na niet begonnen, de verzekeringen die vandaag in dit Parlement gegeven zijn ten spijt. De krijgsheren houden de gebieden buiten Kabul nog altijd in een ijzeren greep en vrouwen dragen nog altijd de burqa en zijn volslagen rechteloos. Zo hebben zij geen recht op onderwijs of primaire gezondheidszorg. Mijns inziens is het terecht dat de Verenigde Staten en de rest van de westerse wereld trachten Al-Qaeda uit te roeien en Osama Bin Laden uit te schakelen, maar tot dusverre hebben zij gefaald. Er is veel aandacht besteed aan de rechten van vrouwen in Afghanistan, maar zoals ik al zei is er niets veranderd.
Volgens mij is Afghanistan nog maar het topje van de ijsberg wat de Verenigde Staten betreft. Veel commentatoren suggereren dat de oorlog daar onderdeel uitmaakt van de strategie om de toegang tot olie uit de Kaspische Zee veilig te stellen. Dat doet de vraag rijzen hoeveel fronten er na Afghanistan nog zullen ontstaan. De Amerikaanse regering bereidt zich voor op een oorlog met Irak, met onvoorspelbare gevolgen die niemand in de hand zal kunnen houden. De VS zal dan wel de Iraakse olievelden in handen hebben, maar Afghanistan wordt genegeerd. Uit een recente opiniepeiling in het Verenigd Koninkrijk bleek dat 71 procent van de bevolking niet wil dat de Britse regering deelneemt aan een oorlog waarvoor de VN-Veiligheidsraad geen toestemming heeft gegeven. Ongetwijfeld zullen Tony Blair en andere Europese leiders zich zodra de oorlog uitbreekt schikken naar de wil van de Verenigde Staten en het standpunt van de bevolking negeren, hetgeen veel zegt over onze democratie.
Het Iraakse volk is de afgelopen elf jaar gebukt gegaan onder dood en verwoesting ten gevolge van de Amerikaanse sancties, net als het Afghaanse volk. Wij moeten ons beleid in het Midden-Oosten en elders nog eens goed onder de loep nemen.

Kronberger (NI).
Mijnheer de Voorzitter, de situatie in Afghanistan is onlosmakelijk verbonden met de situatie in het hele Midden-Oosten. Ze kan niet los worden gezien van de dreigende situatie aan de vooravond van een oorlog in Irak. De vredesmacht in Afghanistan moet bewijzen dat het gaat om de stabiliteit en de opbouw van democratische structuren, en niet om vrede als voorwaarde voor een betere exploitatie van de grondstoffen of voor de aanleg van pijpleidingen voor het vervoer van olie en aardgas uit Centraal-Azië.
Wanneer we de bestrijding van het terrorisme misbruiken als dekmantel voor het schenden van het internationaal recht zou dat ernstige schade berokkenen aan de internationale rechtsorde, een groot goed, een verworvenheid van onze beschaving waar we tweehonderd jaar aan hebben gewerkt. We moeten onafhankelijk onderzoek uitvoeren naar de beschuldigingen inzake een mogelijke slachtpartij in Mazar-i-Sharif en de resultaten publiceren. Dat is de minimale voorwaarde voor de bescherming van de geloofwaardigheid van de internationale gemeenschap in Afghanistan.
In dat verband zou ik het Griekse voorzitterschap van de Raad willen bedanken, omdat het Irak en de voorbereidingen voor een oorlog in Irak hoog op de agenda heeft geplaatst. Ik wil de minister van Buitenlandse Zaken ook bedanken voor zijn duidelijke en concrete woorden over Afghanistan.

Stenzel (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ondanks de vele crisissituaties - van Noord-Korea tot aan het Midden-Oosten en de onberekenbare situatie in Irak - mogen we Afghanistan niet uit het oog verliezen. Daarom ben ik blij dat het nieuwe Griekse voorzitterschap Afghanistan hoog op de agenda heeft geplaatst, of dat tenminste van plan is. De strijd voor stabiliteit in Afghanistan is sinds de val van het Taliban-regime en de benoeming van Hamid Karzai als president van Afghanistan nog lang niet gestreden. Het is zorgwekkend dat Taliban-strijders samen met de krijgsheer Hekmatyar proberen om het tere plantje van de Afghaanse democratische staat weer te vertrappen. Het is zorgwekkend dat het gezag van de overgangsregering van president Karzai niet verder reikt dan tot de rand van Kabul, en het is onrustbarend dat de productie van opium een nieuwe bloei kent. Het is eigenlijk een race tegen de tijd, maar we mogen de moed niet opgeven, we moeten het politieke proces blijven steunen dat op zijn laatst midden 2004 tot algemene verkiezingen moet leiden. Wanneer we de balans opmaken, kunnen we de resultaten vergelijken met het bekende glas water dat halfvol of halfleeg is.
We moeten er uiteindelijk op voorbereid zijn dat we op de lange termijn financiële en politieke steun zullen moeten geven om de opbouw van democratische instellingen een kans te geven in dit land dat verwoest is door tientallen jaren oorlog en burgeroorlog. Natuurlijk moet ook het mandaat van de internationale veiligheidsmacht ISAF worden verlengd. Ik ben blij dat Duitsland en Nederland zich bereid hebben verklaard om de leiding over deze troepenmacht op zich te nemen. Dat dit mandaat slechts tot 2003 is verlengd is voor mij echter onbegrijpelijk. Het is een indicatie dat de Europeanen slechts aarzelend kleine stapjes zetten voor dit project dat lang gaat duren. Ook de vele conferenties in Washington, Kabul, Bonn en Oslo hebben meer het effect van kalmeringstabletten dan van een energiek politiek gebaar om de opbouw van de democratie in dit land te versterken.
Er wordt terecht geëist dat het mandaat van de internationale vredesmacht ISAF moet worden verlengd, en dat ISAF een mandaat voor een groter gebied moet krijgen. Helaas komt er van dit streven in de praktijk nog maar weinig terecht. We zijn ook aangewezen op de medewerking van alle buurlanden van Afghanistan om te verhinderen dat het netwerk van Al-Qaeda weer terrein wint. Daar is al veel aan gedaan. We moeten echter ook het idee van een agentschap voor de wederopbouw, zoals we dat voor Kosovo hebben, niet helemaal laten vallen.
Het is zeker ook een goede zaak dat er in de lente weer een parlementaire delegatie naar Afghanistan reist. Dat is echter alleen maar zinvol wanneer de resultaten ook gevolgen hebben voor het beleid. Daarbij denk ik vooral aan politieke steun voor het doorgeven van administratieve knowhow. Waar gaat het primair om? Het gaat erom dat men civiele en militaire bevoegdheden van elkaar gescheiden houdt, het gaat erom dat islamitisch-fundamentalistische invloeden in het gerechtelijk apparaat afgewend worden en het gaat er vooral om dat humanitaire rampen voorkomen worden.

Theorin (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik had het voorrecht om op verzoek van VN-bemiddelaar Brahimi tot de Afghaanse leiders te spreken tijdens de conferentie van Bonn. Ik was destijds voorzitter van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen en ik had geluisterd naar een vertegenwoordiger van de organisatie Rawa, die sprak over de situatie van de vrouwen in Afghanistan. Ik kon daarom aan de leiders de vanzelfsprekende eis stellen dat vrouwen deel moeten uitmaken van zowel de provisorische als de permanente regering, en dat ze bij de wederopbouwactiviteiten niet gemarginaliseerd mogen worden.
De Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen heeft samen met NGO's een conferentie georganiseerd voor vrouwen uit Afghanistan. De gemeenschappelijke prioriteiten hebben wij daarna gepresenteerd in een resolutie die door het Parlement is aangenomen tijdens de vergaderperiode van december 2001. Namens de Commissie rechten van de vrouw heb ik de Begrotingscommissie verzocht om een speciale aanvulling te maken inzake steun aan de vrouwen van Afghanistan, en dat hebben de Begrotingscommissie en het Parlement ook gedaan.
Waarom schets ik deze achtergrond? Omdat ik er maar heel weinig sporen van terugzie in de gezamenlijke ontwerpresolutie. Ik mis het woord 'vrouwen? en ik mis aandacht voor hun mensenrechten. De prioriteiten van de vrouwen worden in de resolutie niet genoemd, in tegenstelling tot die van de Afghaanse regering. De eis dat in alle hulpprojecten aandacht besteed wordt aan gelijke kansen ontbreekt eveneens.
De rechten van vrouwen worden gauw vergeten in de mannenwereld waarin wij leven. De sterke en energieke minister voor Gelijke Kansen in de provisorische Afghaanse regering wordt opzij gezet en de vrouwen van Afghanistan zijn nu bijna onzichtbaar als actoren, ondanks het feit dat naar schatting tweederde van de bevolking uit vrouwen en kinderen bestaat.
Mijn vraag aan de Commissie en de Raad is hoe dit moet worden geïnterpreteerd. Zijn de vrouwen opnieuw vergeten? Worden er aan de Afghaanse regering geen eisen inzake de vrouwen gesteld?
De vrouwen waren het slachtoffer van zowel de Noordelijke Alliantie als de Taliban. De vrouwen zijn de belangrijkste actoren op het gebied van de vrede. Een beleid voor Afghanistan moet een beleid voor de meerderheid zijn, dus voor vrouwen en kinderen.

Frahm (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou heel goed kunnen doorgaan op het punt waarop collega Theorin is opgehouden. Het lijkt alsof veel zaken die wij in onze discussiebijdragen zeer serieus nemen, niet meer serieus worden genomen als ze in praktijk moeten worden gebracht. De rechtspositie van de vrouw is een van die zaken; andere zijn het internationaal recht en de mensenrechten. Nu we over Afghanistan praten, moet ik automatisch denken aan de mensen die in Guantánamo Bay zitten. Daar zitten Europese burgers. Wat is er van hun rechten overgebleven? Onder welk rechtsstelsel vallen zij? Onder geen enkel rechtsstelsel. De Verenigde Staten eerbiedigen het internationaal recht niet - dat weten we maar al te goed - maar ze eerbiedigen hun eigen recht ook niet. Ik vind het vreemd dat we hier een besluit van het Parlement hebben liggen waarin überhaupt niet wordt ingegaan op de situatie waarin een aantal Europese burgers in een gevangenkamp zit, en dat wij niet weten hoelang ze daar moeten zitten, wat hun vooruitzichten zijn en onder welk rechtsstelsel ze vallen. Bovendien staat dat volgens mij in schril contrast staat met het feit dat in andere situaties wordt geëist dat men zich houdt aan het internationaal recht. Irak is een zeer goed voorbeeld van een land waarvan wij eisen dat het zich houdt aan internationale bepalingen en aan VN-resoluties. Op die manier wekken wij bij de burgers - ook bij de burgers van Afghanistan - de indruk dat er twee standaarden zijn in deze wereld, namelijk de standaard waarvan wij eisen dat zíj die aanhouden, en daarnaast de standaard die wijzelf van plan zijn aan te houden, omdat wij nu eenmaal de macht hebben en menen dat wij daarom ook het recht aan onze zijde hebben.
Een andere kwestie waarbij we met dit soort problemen worden geconfronteerd, is het bloedbad in Mazar-i-Sharif. Er zijn veel aanwijzingen dat daar Amerikaanse soldaten aanwezig waren. Sommigen beweren dat ze er ook aan hebben deelgenomen, maar er is in elk geval veel dat erop duidt dat ze erbij aanwezig waren. Toch doen wij niets om deze zaak tot op de bodem te laten uitzoeken en de verantwoordelijke personen voor de rechter te brengen. Ik vind dat de dubbele standaard ons problemen bezorgt en onze betrekkingen met Afghanistan en het Afghaanse volk bemoeilijkt.

Sörensen (Verts/ALE).
Waarom is het zo moeilijk om verandering te brengen? Aankomen in Afghanistan of Kabul, dat is intreden in een exclusieve mannenwereld. Mannen met priemende ogen en dreigende blikken naar vrouwen. Het uiterlijk van sommige mannen is dan wel veranderd, maar niet hun innerlijk. Wanneer je in de bekende Chicken Street in Kabul rondwandelt bijvoorbeeld dan zie je daar die bedelende vrouwen in vuile, oude burqa's, bedelende kinderen, palaverende mannen. We mogen niet vergeten dat er nog steeds een cultuur bestaat van mannen die denken dat vrouwen niet opgeleid moeten worden. Zijn er oplossingen? Ja. In een land waar altijd gevochten is onder elkaar, daar moet je vrouwen tussen plaatsen, vrouwen moeten daar die prominente plaats tussen krijgen, in krijgen, en die moet worden afgedwongen. Want kunnen wij ons bijvoorbeeld een samenleving in de Europese Unie indenken waar een gezondheidszorg zou zijn zonder vrouwen, waar er onderwijs zou bestaan zonder vrouwen? Dit is maar één van de vele voorbeelden.

Souchet (NI).
Mijnheer de Voorzitter, we moeten Afghanistan niet vergeten. Het is de plicht van de gemeenschap der naties om dit land te helpen zijn volledige soevereiniteit terug te krijgen. Afghanistan is namelijk een van haar leden die dertig jaar lang het meest heeft geleden onder alle denkbare rampen: buitenlandse invasies, burgeroorlogen, het communistische en islamitische juk, droogteperiodes, de ineenstorting van de staat en de vestiging van een internationaal terrorist. Met de verdrijving van de Taliban kwam een land tevoorschijn waarin alle nationale staatsstructuren opnieuw opgebouwd moeten worden, te beginnen met de structuren waarmee de binnenlandse en buitenlandse veiligheid kan worden gewaarborgd, met andere woorden de opbouw van een nationaal leger en een nationaal politiekorps, die noodzakelijk zijn voor de legitieme regering om haar gezag in het gehele land te doen gelden.
In een periode waarin de basiseenheden van het leger en de politie worden gevormd in een land waarin de privé-milities dertig keer zoveel soldaten tellen als het Afghaanse leger, zou het verstandig zijn geweest het mandaat van ISAF in geografische zin uit te breiden, met name in de belangrijkste gebieden voor de opiumproductie, waarmee de krijgsheren in hun levensonderhoud voorzien.
Europa - met Frankrijk, Groot-Brittannië en Italië, landen die actief deelnemen aan de vorming van een Afghaans leger - heeft een belangrijk aandeel in deze wederopbouwwerkzaamheden, waarvan de tweede prioritaire component is het opnieuw opbouwen van een fiscale en douaneadministratie. Bedoeling is het systeem te ontmantelen waarbij staatsinkomsten worden verdeeld tussen gewapende groepen, een systeem dat geleidelijk is ontstaan als gevolg van de buitenlandse invasies en de burgeroorlogen. Op dit gebied, dat dus ook prioriteit heeft, moeten onze lidstaten actief zijn. Ze beschikken, mijnheer de Voorzitter, op dit punt over alle benodigde expertise.

Van Orden (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, nu we één jaar verder zijn kunnen we met grote voldoening kijken naar wat het Afghaanse volk, gesteund door de internationale gemeenschap, bereikt heeft. Alle prestaties maken echter meteen ook duidelijk dat er nog veel moet gebeuren. De problemen in Afghanistan zullen niet in een handomdraai zijn opgelost. Waarschijnlijk zullen de democratieën zich nog vele jaren aan de wederopbouw van het land moeten blijven committeren. Er zullen tegenslagen zijn die deze betrokkenheid zwaar onder druk zullen zetten. De omvang van het probleem wordt duidelijk als we beseffen dat het gezag van president Karzai niet veel verder reikt dan Kabul en enkele andere steden, en dat zijn persoonlijke beveiliging grotendeels in buitenlandse handen is.
Ik onderschrijf de felicitaties van het voorzitterschap aan de Turkse strijdkrachten, die de organisatie van en het commando over de ISAF-veiligheidsmacht afgelopen juni hebben overgenomen van het Verenigd Koninkrijk. Er is een dwingend argument om troepen van de internationale vredesmacht te stationneren op sleutelposities buiten Kabul totdat het nationale leger van Afghanistan in staat is zijn verantwoordelijkheden op zich te nemen, maar die troepen zullen uitermate kwetsbaar zijn.
Het punt is dat krijgsheren in veel van de meer afgelegen gebieden de scepter blijven zwaaien, en zij laten zich vrijwel niets gelegen liggen aan vreedzame ontwikkeling en democratie. Zij zijn geïnteresseerd in persoonlijke macht en de opbrengsten van criminele activiteiten. Het maakt hun niet uit wiens bondgenoot zij zijn. Het is daarom des te zorgwekkender dat er aanwijzingen zijn voor een heropleving van Al-Qaeda en de Taliban, geallieerd met de plaatselijke Mujahedin, in het grensgebied met Pakistan - ondanks de aanwezigheid van de grote anti-oproereenheid onder leiding van de VS die parallel aan de ISAF-veiligheidsmacht opereert.
Op dit ogenblik zijn westerse strijdkrachten operationeel in Bosnië, Kosovo, Macedonië en Afghanistan. Er zullen nieuwe troepen nodig zijn, niet alleen in verband met Irak, maar ook in andere gebieden. Feit is dat al onze landen meer militaire capaciteit moeten genereren en bereid moeten zijn die capaciteit naast andere instrumenten in te zetten, in onderlinge samenwerking met de VS en andere bondgenoten.
Het vluchtelingenprobleem heeft grote gevolgen voor de buurlanden van Afghanistan, maar ook voor landen als het Verenigd Koninkrijk. Van de vluchtelingen die de afgelopen jaren in het VK asiel hebben aangevraagd vormden de Afghanen de grootste categorie. Op den duur zullen deze mensen weer naar hun land moeten terugkeren. In dit licht juich ik het toe dat de Raad op 29 november het actieplan inzake de terugkeer naar Afghanistan heeft goedgekeurd, de eerste toepassing van dit programma.
Afghanistan, tot slot, is een van de meest met landmijnen bezaaide landen ter wereld. Dit is een gevolg van de activiteiten van het voormalige sovjetleger en meer in het bijzonder van strijdende partijen de afgelopen tien jaar. Ondanks massale internationale financiële bijstand, waaraan met name de Europese Gemeenschap een grote bijdrage heeft geleverd, is slechts een klein deel van de antipersoneelmijnen geruimd en blijft het aantal dodelijke slachtoffers zeer hoog.
Landmijnen en de vermoede aanwezigheid daarvan behoren tot de grootste hinderpalen voor de wederopbouw en de terugkeer naar een normale toestand. We moeten effectievere, snellere methoden vinden, waarbij de lokale bevolking betrokken wordt, om een einde te maken aan de gesel van landmijnen, niet alleen in Afghanistan, maar ook elders. Dit is niet alleen maar een kwestie van fondsen, dit is een specifiek, praktisch probleem waarbij de Commissie een sleutelrol moet spelen en waarop zij haar aandacht nog sterker moet richten dan zij al doet.

Souladakis (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, vandaag, een jaar na Bonn, houden wij een debat over Afghanistan. Eigenlijk duurt dit debat over Afghanistan al tientallen jaren lang. Bonn is slechts een van de stadia in een zich nog steeds voortslepende crisis. De balans is positief en negatief, maar de echte balans wordt, zoals altijd in dergelijke gevallen, opgemaakt door de mensen zelf. Voor de mensen maakt het niet zoveel uit of het geweld van de krijgsheren komt of van de Taliban. Daarom moet gestreefd worden naar een stabiele rechtsstaat en naar stabiele instellingen, opdat zich een democratisch proces kan voltrekken en de rechten van iedereen geëerbiedigd worden. Daarvoor zal nog heel veel werk moeten worden verzet en nog heel wat moeite moeten worden gedaan, en er zal met name een strategie voor de lange termijn moeten komen. Het is echter nog maar de vraag of alle betrokkenen in dit gebied dezelfde strategie hebben. Wij hebben het gehad over de Europese Unie, over onze 15 of 25 lidstaten, maar wij hebben niets gehoord over de strategie die andere landen hebben voor dit gebied, zoals Rusland, Amerika en Pakistan. Strookt hun strategie met de onze of hebben zij andere opvattingen? Dan zijn namelijk de gemeenschappelijk doelstellingen niet gemeenschappelijk meer.
Dit zo zijnde is het wel duidelijk dat de balans ook veel positieven resultaten behelst: de situatie is in een jaar sterk veranderd, maar er zijn ook veel dingen waarbij wij ons afvragen of wij niet eerder achteruitgaan, en of zich niet opnieuw situaties zullen voordoen die zich niet meer mogen voordoen. Daarom zou het niet verkeerd zijn indien er gegevens zouden komen over een aantal fundamentele zaken, zoals de toename van de criminaliteit, de gebrekkige werking van de rechtsstaat en de manier waarop het geld van de Europese volkeren wordt gebruikt. Als ik mij niet vergis is in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid bijvoorbeeld gezegd dat 80 procent van het geld door de ter plekke opererende niet-gouvernementele organisaties wordt gebruikt om zelf het hoofd boven water te houden en dat slechts 20 procent voor het land zelf besteed wordt. De betrokkenheid van een zo groot mogelijk aantal burgers van dit land is evenwel een heel belangrijk element voor de ontwikkeling van de instellingen, de democratisering en de stabilisering.

Cushnahan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, commissaris, het strategisch belang van Afghanistan kan niet overschat worden. Een vreedzaam en stabiel Afghanistan is een belangrijk bolwerk tegen de heropleving van het extremisme in de regio.
De conferentie in Bonn ligt nu een jaar achter ons en dit is een goed moment om ons te bezinnen op de bijdrage van de EU aan het herstel van de vrede, de stabiliteit en geloofwaardige politieke structuren.
Terecht heeft commissaris Patten de nadruk gelegd op de bijdrage die de EU in haar geheel en de Europese Commissie in het bijzonder het afgelopen jaar hebben geleverd.
Er zijn EU-gelden gebruikt om gezondheidscentra en basisscholen te financieren, landmijnen te ruimen, ambtenaren te laten terugkeren op belangrijke posten, werkgelegenheid te creëren ter bestrijding van de opiumteelt die in het Afghanistan van na de Taliban om zich heen grijpt, infrastructuren te herstellen, zeven steden van misdaad te zuiveren en de terugkeer van de 1,8 miljoen vluchtelingen naar het land te ondersteunen.
Dit is een indrukwekkende lijst en de Commissie, ECHO en de diverse betrokken hulporganisaties verdienen lof.
Wat hulp in het algemeen betreft is het echter belangrijk erop te wijzen dat de totale steun van de internationale gemeenschap weliswaar gigantisch lijkt wanneer men deze vergelijkt met steun aan andere crisisgebieden, maar het is wel zo dat Afghanistan onder aan de lijst staat als we kijken naar de gegeven steun per hoofd van de bevolking. Gemiddeld werd voor Bosnië, Kosovo, Oost-Timor en Rwanda ongeveer 250 dollar per persoon toegezegd, tegen 75 dollar per persoon voor Afghanistan.
Dit verdient de aandacht van de internationale gemeenschap. Zoals de commissaris zelf al aangaf, is het veel effectiever en economischer om in een vroeg stadium geld te investeren dan achteraf geld te besteden aan het herstellen van de schade.
Gezien onze goede staat van dienst wat hulpverlening betreft, ben ik van mening dat wij het morele gezag hebben om onze internationale partners onder druk te zetten en ze aan te sporen hun mondelinge toezeggingen om te zetten in geld. Wij moeten tevens onze invloed aanwenden om ervoor te zorgen dat de juiste balans wordt gevonden tussen noodhulp voor de korte termijn en wederopbouw voor de lange termijn.
De EU heeft veel gedaan, maar we mogen niet zelfgenoegzaam worden of toelaten dat de problemen van Afghanistan op de achtergrond raken door het vooruitzicht van oorlog met Irak of door problemen met Noord-Korea. Wij hebben de morele plicht om blijvende vrede en stabiliteit te creëren, het probleem van de krijgsheren aan te pakken, de mensenrechtensituatie te verbeteren - vooral waar het de rechten van vrouwen betreft, zoals andere sprekers reeds hebben benadrukt - en werkelijke democratie te vestigen in Afghanistan. Er valt nog veel te doen. De democratische verkiezingen die volgend jaar gehouden worden, de oprichting van een nationaal leger en het streven naar goede betrekkingen met buurlanden zijn allemaal duidelijke stappen in de goede richting.

Gröner (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, het Taliban-regime in Afghanistan is een jaar geleden afgezet, maar de situatie van de vrouwen is nog bijna even rampzalig. De vijf leden van de eerste delegatie van het Europees Parlement, die onlangs op initiatief van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten op reis is gegaan, hebben dat ter plaatse vastgesteld, en niet alleen in Kabul, maar ook in het achterland. De gezondheidszorg is rampzalig, om de twintig minuten sterft in Afghanistan een vrouw als gevolg van de zwangerschap of tijdens de bevalling. Dat is het hoogste geregistreerde percentage ter wereld.
Het onderwijsstelsel was volledig ingestort. Nu liggen meisjesscholen weer onder vuur van de fundamentalisten. De meeste Afghaanse vrouwen mogen niet werken, ze zijn nauwelijks betrokken bij de politieke macht en bij de wederopbouw van het land. We hebben gesproken met president Karzai en meerdere ministers. We hebben er met nadruk op gewezen dat de besluiten van Petersberg alleen maar kunnen worden uitgevoerd wanneer ook de vrouwen er op gepaste wijze bij worden betrokken. De Europese Unie doet wat ze kan. De plaatselijke vertegenwoordigers van de Commissie - en dat zeg ik met nadruk - doen uitstekend werk. De betrokken ambtenaren zijn rechtstreeks en zeer persoonlijk betrokken bij de nation building, zoals commissaris Patten heeft gezegd. Daarvoor zijn we hen zeer dankbaar.
Laten we ook eens naar de toekomst kijken. Ik doe een beroep op ons Bureau om president Karzai en de heer Sima Samar, de voorzitter van de onafhankelijke commissie voor de mensenrechten, in het Europees Parlement uit te nodigen. We moeten met hen vooral spreken over de voorbereiding van de verkiezingen en van de constituerende Loya Jirga. Onze duidelijke boodschap voor een democratisch Afghanistan is dat vrouwenrechten zonder meer in de grondwet verankerd moeten zijn.
Het is moeilijk om weer een normale toestand te bereiken in een land waar 70 procent van de vrouwen zware depressies heeft en 65 procent voortdurend aan zelfmoord denkt, zoals blijkt uit Amerikaans onderzoek. Er bestaat een groot taboe op geweld met een seksuele achtergrond. Vrouwenorganisaties klagen dat zelfs hun werk in de internationale organisaties heel moeizaam verloopt. Hun mobiliteit is zeer beperkt, ook al doordat autorijden en zelfs het gebruik van de fiets verboden zijn.
De Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen heeft daar meerdere malen op gewezen. We hebben gesproken met mevrouw Sobrani, de minister voor Vrouwenaangelegenheden, of eigenlijk de staatssecretaris voor Vrouwenaangelegenheden, en zij beklaagde zich erover dat er voor haar portefeuille eigenlijk helemaal geen begroting is. Er is sprake van gebrek aan coördinatie tussen de NGO's en overheidsdiensten, met alle gevolgen van dien. Daar moeten we ook iets aan doen.
Er bestaat helaas nog steeds geen bankstelsel in Afghanistan. Dat is een van de oorzaken van de corruptie. Ik heb echter tot mijn grote tevredenheid gehoord dat velen in het Parlement, maar ook binnen het voorzitterschap van de Raad en de Commissie, het erover eens zijn dat we de situatie van de vrouwen moeten verbeteren. Daar moeten we samen iets aan doen, ook in het belang van vrede en stabiliteit in de regio! Dat moet ook de boodschap zijn aan het adres van onze Amerikaanse vrienden: geen oorlog in het Midden-Oosten!

De Voorzitter.
Geachte afgevaardigden, ik wil kort de groep leerlingen van het derde jaar van de Don Montemurro-school in Gravina, Puglia, van harte welkom heten. Deze leerlingen hebben de door het Italiaanse Huis van Afgevaardigden ingestelde prijs "Bouwen aan Europa" gewonnen. De belangrijkste doelstelling van dit initiatief is de deelname van onze jongste burgers aan het debat over de toekomst van Europa te bevorderen.
Daarom feliciteren wij deze jongeren met het winnen van deze prijs, en ook danken we ze voor hun grote betrokkenheid bij ons werk tijdens de plenaire vergadering. Bravo!
Karamanou (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik heb de unieke kans gehad een bezoek aan Afghanistan te brengen en de situatie daar met eigen ogen te aanschouwen. Ik wil bij deze duidelijk maken dat onze mensen daar uitstekend werk verrichten en dat de Europese Unie nadrukkelijk aanwezig is. Ik ben evenwel, een jaar na Bonn, van mening dat er aan de coördinatie nog wel het een en ander schort, en ik heb het dan niet alleen over de hulpverlening en -verdeling maar vooral ook over het gevoerde beleid. De Europese Unie steunt een sterke centrale regering in Afghanistan en volgt daarmee een heel andere politieke lijn dan de Verenigde Staten, die hun geliefde tactiek van 'verdeel en heers' toepassen, zoals zij dat al doen sedert de tijd van de Taliban en Mujahedin. Zij steunen bijvoorbeeld de krijgsheren die zij als bondgenoot beschouwen. Ook de heren Morillon en Sakellariou wezen daarop. Het gevolg van deze uiteenlopende beleidslijnen van het Westen is helaas dat hele gebieden aan de controle van de centrale regering zijn onttrokken, en dat de opiumproductie weer omhoog is geschoten: in 2002 leverde Afghanistan 70 procent van de wereldproductie.
De situatie van de vrouwen is en blijft dramatisch, op alle gebieden. In blauw gehulde spoken blijven door de straten van Kabul waren. Slechts zeer weinig vrouwen durven zonder burqa, en met risico voor eigen leven, de straat op. Het kan best zijn dat de Taliban de macht hebben verloren, maar hun geest waart nog overal rond. Mijns inziens kan er evenwel van economische en sociale vooruitgang geen sprake zijn zolang er in het land een cultuur van geweld, religieus fanatisme en vrouwenhaat heerst. Van de vrouwen is 98 procent analfabeet en financieel volkomen afhankelijk; 99 procent moet zonder enige medische zorg kinderen ter wereld brengen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat onder dergelijke omstandigheden een zo extreme beweging als die van de Taliban kon ontstaan.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijns inziens kan het Grieks voorzitterschap een belangrijke bijdrage leveren door een voorstel te doen voor de instelling van een Europees fonds voor Afghaanse vrouwen, met andere woorden voor een speciale lijn op de begroting 2004. Dit fonds zal moeten worden gebruikt voor de financiering van infrastructuur, opdat de integratie van de vrouwen in het openbaar leven kan worden bevorderd. Ik stel tevens voor, mijnheer de commissaris, president Karzai uit te nodigen voor een bezoek aan Straatsburg en hem de gelegenheid te bieden de plenaire vergadering van het Europees Parlement toe te spreken.

Coûteaux (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, we weten niet meer waar we moeten beginnen, zoveel verontrustende ontwikkelingen zijn er gaande op het internationale toneel. Laten we Afghanistan niet vergeten, dat langzaam op een karikatuur begint te lijken, een karikatuur van het Amerikaanse imperium. Volken in gebieden die in geopolitiek opzicht of vanwege de olie van strategisch belang zijn, zoals het Afghaanse volk, zijn uiteraard slecht af, en dit al sinds lange tijd. Het Afghaanse volk heeft het Engelse en het sovjetregime doorstaan en nu moet het het Amerikaanse regime doorstaan. Ondanks alles liggen de zaken nu echter wezenlijk anders, want het Amerikaanse regime, dat meent het gelijk aan zijn kant te hebben, denkt zich alles te kunnen permitteren. Zo heeft het een bruiloft een "samenscholing" genoemd en een heel dorp met de grond gelijk gemaakt, zoals we een paar maanden geleden hebben gezien.
Sinds 11 september is het land inderdaad een karikatuur van een goed geweten. Wij hebben zelfs niet het lef gehad om deze bedriegerij aan de kaak te stellen, die eruit bestaat de helft van een land met de grond gelijk te maken omdat er zich een crimineel ophoudt. Het is duidelijk dat Europa het idee opgegeven heeft welke rol dan ook te spelen, of het moet een bijrol zijn in de humanitaire hulpverlening. Als op een dag een extremist uit de VS een van de wolkenkrabbers in de wijk 'la Défense? in Parijs met de grond gelijk zou maken en vervolgens naar de VS zou terugkeren om zich daar schuil te houden, zou het niet in mijn hoofd opkomen mijn regering op te roepen een deel van de Verenigde Staten van Amerika met de grond gelijk te maken en er vervolgens een gouverneur aan te stellen. Ik spreek over een gouverneur, want de heer Karzai is uiteraard niet meer dan een Amerikaans gouverneur. Ik hoop dat Europa ooit eens een rol op zich gaat nemen, dat het ophoudt achter de Verenigde Staten aan te lopen en dat het er op zijn minst een stokje voor steekt dat de lidstaten ieder hun eigen rol spelen.

Ghilardotti (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de fungerend voorzitter van de Raad en commissaris Patten van harte bedanken voor hun verslag. Evenals andere collega's ben ook ik kortgeleden met een delegatie van het Parlement in Afghanistan geweest en ik kan bevestigen dat de situatie inderdaad zo is als commissaris Patten die heeft beschreven. Wij mogen echter niet vergeten dat dit land verwoest is door 23 jaar oorlog en jarenlange droogte. Inderdaad is er veel vooruitgang geboekt in het jaar na de conferentie van Bonn, en het lijkt me dan ook gepast hulde te brengen aan de vastberadenheid, de onbaatzuchtigheid en de vakbekwaamheid van de ambtenaren van de Commissie in Kabul. Inderdaad, er zijn scholen geopend, men is begonnen met de wederopbouw van bepaalde gezondheidsstructuren en er wordt vooral waardevol werk verricht ter ondersteuning van de overheid. Daarom zou ik commissaris Patten willen vragen dit specifieke aspect, de opleiding van personeel, waaronder douanepersoneel, niet te laten vallen. Dit aspect is namelijk van fundamenteel belang.
Anderzijds is het echter ook waar - en de laatste conferentie van Bonn heeft dat in zekere zin ook aangetoond - dat de meest geëngageerde donorlanden bij de regering-Karzai aandringen op meer vastberadenheid. Er is vooral kritiek geuit op het feit dat de door de regering-Karzai aangekondigde hervormingen op zich laten wachten en dat de totstandkoming van de grondwet, ondanks de instelling van een comité voor de opstelling daarvan, wordt geblokkeerd door religieuze tegenstellingen en conflicten tussen minderheden. Er moeten absoluut vorderingen worden gemaakt, met name op het gebied van de rechten van de vrouw. Ook de veiligheid is nog een groot probleem: er is geen gerechtelijk apparaat, er is geen nationale verdedigingsmacht en evenmin een operationele politiemacht. Dat is inderdaad zo, en daarom moet de Europese Unie, die al heel veel heeft gedaan, hierop aandringen.
Dan heb ik nog een laatste opmerking over de rechten van de vrouw. Ik wil hier in het Europees Parlement wijzen op de oproep die de minister, mevrouw Sarabi, tot ons heeft gericht. Zij heeft gezegd dat elk donorland een specifiek actieterrein heeft gekozen, maar dat niemand zich bezighoudt met de rechten van de vrouw. Daarom doe ik een dringend beroep op de Europese Unie en vraag ik ons allen één ding niet te vergeten: zonder de rechtstreekse betrokkenheid van de vrouwen bij dit proces zal er nooit vooruitgang zijn en zal men nooit uit de huidige situatie geraken.

Yiannitsis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de geachte afgevaardigden van harte bedanken voor dit debat, voor hun steun aan de ideeën en voorstellen van het voorzitterschap en voor hun steun aan de ideeën en voorstellen van de Europese Commissie, ofschoon ik daarvoor natuurlijk niet bevoegd ben.
Wij hebben een reeks nuttige voorstellen genoteerd. Zo constateer ik vooral dat het noodzakelijk is, ten eerste, het gezag van de regering buiten Kabul te versterken, opdat de situatie ook in andere delen van het land kan worden gestabiliseerd en genormaliseerd; ten tweede, het mandaat van ISAF uit te breiden, opdat deze vredesmacht dezelfde politieke doelstellingen kan nastreven; en, ten derde, te garanderen dat de mensenrechten worden geëerbiedigd, ongeacht of het om vrouwen, krijgsgevangenen of tegenstanders gaat. Voor ons is het om institutionele, historische en culturele redenen belangrijk dat de mensenrechten worden geëerbiedigd. Dat is een traditie in Europa en wij moeten deze traditie overal waar dat maar nodig is, eerbiedigen.
Uit dit debat is gebleken dat wij - en dat weet u ook - van Afghanistan een land willen maken waar de waarden van de democratie en de vrijheid worden nageleefd en waar vooruitzichten worden gecreëerd voor economische ontwikkeling en vertrouwen. De geschiedenis leert ons dat dit in elk land een hard, moeizaam en langdurig proces is. Ik ken geen enkel land waar in zo korte tijd zulke enorme veranderingen konden worden doorgevoerd. Natuurlijk moeten wij van onze kant blijk geven van een sterke politieke wil en economische, politieke en humanitaire steun geven, maar anderzijds moeten wij ook realistisch zijn ten aanzien van hetgeen wij kunnen doen en bereiken. Wij moeten rekening houden met de reële omstandigheden, met de moeilijkheden waarmee de bevolking wordt geconfronteerd, en nagaan hoe wij het beste kunnen bijdragen aan de gewenste ontwikkeling.
Wij zijn nog lang niet zover dat wij kunnen zeggen dat het spel is gewonnen in Afghanistan. Wij zijn nog maar sinds kort bezig en hebben nog heel wat voor de boeg, en daarvoor is veel tijd nodig. De ontwikkelingen in Afghanistan zullen beïnvloed worden door allerlei factoren, interne en externe factoren. Natuurlijk moeten wij in de gaten houden wat er met betrekking tot de verschillende problemen gebeurt - de grondwet, de humanitaire vraagstukken, enzovoort - maar wij moeten deze kwesties plaatsen binnen een allesomvattende visie en strategie en zien hoe wij invloed kunnen uitoefenen op de ontwikkelingen in dit land. Het succes kan niet gemeten worden op basis van één enkel criterium of een aantal afzonderlijke criteria, zoals de vorderingen op institutioneel gebied, op het gebied van de individuele rechten of op economisch gebied. Wij kunnen dergelijke maatstaven aanleggen en talrijke daarvan zijn ook al genoemd, maar het algemene succes kunnen wij enkel afmeten aan de gelijktijdige vorderingen op velerlei gebieden, aan de hand van criteria die het gehele politieke, institutionele, sociale en economische leven van het land bestrijken.

Patten
Ik zal in het kort ingaan op dit debat, waarin zeer uiteenlopende onderwerpen aan de orde zijn gekomen. De bijdrage van de heer Andrews betrof niet alleen Afghanistan, maar ook Irak. Als hij tot het einde van het debat had kunnen blijven, zou ik tegen hem gezegd hebben dat we, naar ik vrees, nog genoeg gelegenheden zullen hebben om over Irak te spreken en dat hij wellicht aan die debatten deel kan nemen.
Ik wil mijn dank betuigen aan mevrouw Fraisse en de andere geachte afgevaardigden die hun waardering uitspraken voor het werk van onze medewerkers in Kabul en daarbuiten. Hun werk is inderdaad niet gemakkelijk. Het is niet bepaald eenvoudig daar leiding te geven aan ons programma. Ik zal de lovende woorden van de geachte afgevaardigden zeker overbrengen. Voorts wil ik nogmaals onderschrijven wat de heer Van Orden heeft gezegd, namelijk dat dit een kwestie van lange adem is. Er bestaan geen simpele oplossingen voor Afghanistan. Daar moeten we op blijven hameren. We kunnen niet zeggen dat wat wij tot nu toe hebben gedaan een succes is en vervolgens verdergaan naar het volgende land in crisis. Er valt voor ons veel werk te verrichten, niet in de laatste plaats, zoals mevrouw Fraisse zei, waar het gaat om het helpen opbouwen van een overheid in Afghanistan die in staat zal zijn het soort diensten te leveren dat wij in de gehele gemeenschap wensen. De kwaliteiten van bepaalde mensen die uit de Afghaanse diaspora zijn teruggekeerd naar Afghanistan geven goede hoop voor wat in dat land bereikt kan worden. Ik denk bijvoorbeeld aan de heer Ghani en vele andere Afghanen die zijn teruggegaan naar hun land om bij te dragen aan de wederopbouw ervan na de jaren van middeleeuwse wreedheid waaraan het volk van Afghanistan onderworpen is geweest. Ik kan mevrouw Fraisse derhalve de verzekering geven dat wij gepaste aandacht zullen blijven geven aan de ondersteuning en opleiding van overheidsdiensten.
Meer dan de meeste andere donoren in Afghanistan hebben wij begrotingsbijstand verleend ten behoeve van de normale regeringswerkzaamheden. Dat is voor donoren niet een erg aantrekkelijke of opwindende vorm van hulp. Donoren geven over het algemeen de voorkeur aan projecten, blauwe gedenkplaten op muren en vlaggen aan gebouwen. Maar zonder behoorlijke overheidsdiensten, zonder - mannelijke én vrouwelijke - verpleegkundigen en leraren en artsen en politiefunctionarissen, die bovendien regelmatig salaris ontvangen, is er geen regering mogelijk waarvan het gezag zich over het gehele land uitstrekt. Ik blijf de prioriteit die wij daaraan geven dan ook steunen.
Ik zou doof zijn als ik de bezorgdheid over de rechten van vrouwen niet gehoord had die het Parlement geuit heeft in het kader van zijn verontrusting over de mensenrechten in het algemeen. Ik zou een opsomming kunnen geven van de projecten die wij ondersteunen, zoals het park voor vrouwen in Kabul. Mijns inziens kunnen wij echter het beste uitdrukking geven aan de verontrusting van het Parlement door dit punt aan de orde te stellen tijdens de bijeenkomst van het forum over de ontwikkeling van Afghanistan in maart, wanneer we bekijken welke vorderingen gemaakt zijn. Wij zullen dan benadrukken dat dit Parlement, dat op een zo verstandige en ruimhartige wijze stemt over dit geld, ons heeft opgedragen ervoor te zorgen dat het vraagstuk van de rechten van vrouwen centraal staat in het ontwikkelingsbeleid van de regering.
Ik wil graag nog één opmerking maken over de coördinatie tussen donoren, aangezien verschillende sprekers hiernaar verwezen hebben en ik dit punt in mijn inleiding slechts heb aangestipt. Ik ben het volkomen eens met de gedachte dat de ontwikkelingshulp aan Afghanistan zo effectief mogelijk moet worden gebruikt en dat een efficiënte coördinatie van cruciaal belang is. De Afghaanse regering heeft thans de structuren voor het coördineren van donoren gereed. De vergadering van de implementatiegroep in oktober in Kabul heeft ermee ingestemd de structuur van een consultatiegroep aan te nemen; dit is de structuur die wij doorgaans creëren in landen die substantiële hulp ontvangen van de internationale donorgemeenschap. Wij staan voor honderd procent achter dit initiatief, dat ervoor moet zorgen dat de inspanningen van donoren goed gecoördineerd worden en dat financiële middelen doelgericht worden aangewend ten behoeve van de prioriteiten die de consultatiegroep is overeengekomen.
Wij hebben tevens een informeel forum voor Europese donoren opgericht met het oog op de ontwikkeling van een gecoördineerde benadering van belangrijke vraagstukken en bijeenkomsten. Daarnaast is er een informeel donornetwerk tussen de Europese Commissie en de lidstaten, de Verenigde Staten en Japan. Via ECHO heeft de Commissie de afgelopen tien jaar uitgebreide ervaring opgedaan met betrekking tot het werken in Afghanistan en heeft zij nauwe relaties opgebouwd met niet-gouvernementele organisaties. Toen de crisis in Afghanistan uitbrak, was het snel en effectief bieden van humanitaire hulp de voornaamste prioriteit, maar thans, nu onze blik gericht is op de toekomst, is het belangrijk ervoor te zorgen dat alle donoren werken binnen het kader en de prioriteiten die de consultatiegroep vaststelt. Wij zijn ons dus van deze problemen bewust. Wij willen er meer tegen doen en zoals ik in mijn inleidende redevoering al zei ben ik voornemens mij hiervoor in te zetten tijdens mijn bezoek aan Afghanistan volgende maand.

De Voorzitter.
Ik heb overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement zes ontwerpresoluties ontvangen.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0001/2003) van mevrouw Roth-Behrendt, namens de delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 76/768/EEG van de Raad betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten inzake cosmetische producten (PE-CONS 3668/2002 - C5-0557/2002 - 2000/0077(COD)).

Roth-Behrendt (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, u heeft er terecht op gewezen dat dit de derde lezing is van het verslag inzake cosmetische producten. De meesten van ons weten dat het Parlement zich keer op keer met dit onderwerp bezig heeft gehouden; dat doen we nu al tien jaar. Verreweg de meeste voorstellen van deze richtlijn, maar ook van de vorige, gaan over het verbod op dierproeven en het verbod op de verkoop van producten die op dieren getest zijn.
Dat waren altijd de meest omstreden onderwerpen, en dat is nog steeds zo. Het heetste hangijzer in de Europese Unie, maar ook daarbuiten, was de vraag: mogen we in de toekomst nog dierproeven toestaan voor tandpasta en shampoo? Een punt van discussie was ook altijd of een product dat op dieren getest is nog mag worden verkocht. Wij in het Parlement hebben altijd gezegd dat een combinatie van een verbod op testen en een verbod op verkoop de enige mogelijkheid is om de export van tests te verhinderen.
Ook tijdens de eerste en de tweede lezing van deze zevende wijziging van de richtlijn inzake cosmetische producten was dit het kernpunt. We hebben er in de bevoegde commissie en in de plenaire vergadering ook op gewezen dat cosmetica en cosmetische producten alles met de bescherming van de consument te maken hebben, omdat het bijvoorbeeld belangrijk is om te weten hoe lang een product houdbaar is. De consumenten moeten weten hoe lang ze een aangebroken product nog kunnen gebruiken. Ook daarover heeft het Parlement in de eerste en de tweede lezing voorstellen gedaan. Ten slotte heeft het Parlement ook geëist - en als rapporteur heb ik die eis ten volle ondersteund - dat gevaarlijke stoffen die kankerverwekkend of mutageen zijn, of schadelijk voor de voortplanting, niet in cosmetica mogen worden gebruikt.
Dat waren de hoofdpunten uit de tweede lezing. Alle voorstellen waren omstreden. Er was een grote meerderheid voor het resultaat van de tweede lezing, maar de Commissie heeft ons niet bepaald met open armen ontvangen. De derde lezing is een moment om elkaar enige lof toe te zwaaien, maar de bemiddelingsprocedure is moeizaam verlopen. Ik heb in de afgelopen jaren heel wat bemiddelingsprocedures meegemaakt, direct of indirect. In deze procedure was ik er in het begin niet zo zeker van of we een compromis zouden kunnen sluiten. Het is echter gelukt, en het resultaat is dat er een verbod komt op dierproeven voor cosmetica, zes jaar na de goedkeuring van de wetgeving. Zes jaar na de goedkeuring van de wetgeving komt er een verbod op de verkoop van de meeste producten die nog steeds op dieren geteste ingrediënten bevatten. We hebben ook afgesproken dat er een uitzondering wordt gemaakt voor drie tests, omdat we nu nog niet kunnen inschatten wanneer daarvoor alternatieven kunnen worden ontwikkeld.
Dat is ten dele ook de schuld van de cosmetica-industrie. Dat deze tests nog nauwelijks ontwikkeld zijn ligt ook aan het feit dat de cosmetica-industrie in de afgelopen jaren, hoe zal ik het zeggen, een beetje heeft zitten slapen. Nu geven wij echter een impuls en wat tijd om alternatieven te ontwikkelen.
Ik moet nadrukkelijk zeggen dat dit voorstel een compromis is, en dus niet perfect. Ik weet dat de cosmetica-industrie het bepaald niet perfect vindt. Ik weet ook dat de dierenbeschermingsorganisaties van mening zijn dat we nog meer hadden kunnen bereiken. Ik heb onze vrienden van deze organisaties telkens weer gezegd: als jullie iemand vinden die meer in de wacht kan slepen, dan sta ik mijn plaats graag af.
Ik heb samen met de geachte collega's geprobeerd om een optimaal resultaat in de wacht te slepen. Daarom wil ik ook het inmiddels teruggetreden Deense voorzitterschap bedanken, dat uitstekend met ons heeft samengewerkt. Ten slotte wil ik ook de Commissie bedanken. Al met al heeft ze uiteindelijk toch meegewerkt. Ik had gehoopt dat het wat eerder zou zijn gebeurd, mijnheer Liikanen, maar beter laat dan nooit. Ten slotte wil ik ook de collega's bedanken die hebben meegewerkt aan de bemiddelingsprocedure en in het bemiddelingscomité.
Dat is één van de redenen waarom ik zo van dit Parlement houd, en van geen ander Parlement deel zou willen uitmaken. De samenwerking tussen collega's van alle nationaliteiten en uit alle fracties was open, fatsoenlijk, direct en constructief, en ik ben ervan overtuigd dat je dat in geen enkel ander Parlement ter wereld zo zult vinden! Het was een genoegen om met hen de nacht door te brengen, tot twintig over vier. Het was een genoegen om uw rapporteur te mogen zijn en dit resultaat te bereiken. Daarom wil ik alle collega's nogmaals van harte bedanken voor hun steun, ook in zware tijden.
Liikanen
Mevrouw de Voorzitter, ik wil in de eerste plaats de geachte afgevaardigden bedanken voor hun belangstelling voor dit voorstel, en met name mevrouw Roth-Behrendt, de rapporteur, die lof verdient voor haar constructieve werk. Mijn dank ook aan de leden van de delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité. Het doet mij deugd te horen dat mevrouw Roth-Behrendt zich niet alleen betrokken voelt bij het onderwerp, maar dat zij zelfs nachtelijke vergaderingen van het bemiddelingscomité met plezier heeft bijgewoond; er zijn maar weinig mensen die zoveel genoegen ontlenen aan de institutionele werkzaamheden.
De Commissie is verheugd over de resultaten van de bemiddeling, die binnenkort succesvol zal worden afgesloten. Zij bieden een duidelijk kader voor dierproeven in de cosmeticasector. De gevonden oplossing zal het dierenwelzijn daadwerkelijk ten goede komen en tegelijkertijd de gezondheid van de consument beschermen, alsmede de naleving van onze internationale verplichtingen veilig stellen. Het voorstel alternatieve testmethoden op een zo kort mogelijke termijn, zodra deze methoden wetenschappelijk gevalideerd zijn, verplicht te stellen, is gunstig voor het dierenwelzijn en een duidelijk politiek signaal.
De Commissie beschouwt de stimulans die gegeven moet worden aan de ontwikkeling van alternatieve testmethoden en de verbetering van het validatieproces als enkele van de belangrijkste elementen. De Europese Unie moet op dat gebied een leidende rol spelen door de ontwikkeling van alternatieve dierproeven op internationaal niveau te bevorderen. Daarbij zal rekening worden gehouden met de ontwikkeling van de validering binnen de OESO.
Ik wil er evenwel op wijzen dat het bereikte compromis nog veel meer belangrijke punten omvat. Ten eerste, de bepalingen die gericht zijn op verbetering van de gezondheid en bescherming van de consument, met name door het verstrekken van meer relevante informatie aan consumenten. Ten tweede, de verbetering van de veiligheidsvoorschriften voor producten die bedoeld zijn voor kinderen of voor de intieme verzorging. Ten derde, de invoering van de verplichting de houdbaarheid van het product na opening en eventueel aanwezige geurstoffen die allergieën kunnen veroorzaken op het etiket te vermelden. Het is duidelijk dat de consument bij dit alles gebaat is.
Tot besluit wil ik nog opmerken dat er hard gewerkt is om tot een voor iedereen bevredigend resultaat te komen en ik hoop dan ook dat deze belangrijke richtlijn thans kan worden afgerond.

García-Orcoyen Tormo (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in de eerste plaats wil ik mijn collega mevrouw Roth-Behrendt van harte feliciteren met het feit dat zij erin is geslaagd deze lastige richtlijn tot stand te doen komen, en dan vooral met de manier waarop dat is gebeurd.
Tijdens deze zittingsperiode heb ik deelgenomen aan heel wat debatten over tal van onderwerpen, waarvan sommige echt lastig en ingewikkeld waren, maar ik denk dat ik niet eerder zoveel vastbeslotenheid heb gezien om via samenwerking tussen alle betrokkenen tot een consensus te komen als die welke de rapporteur bij deze richtlijn aan de dag heeft gelegd.
Dit is mijns inziens geen debat geweest waarin de deelnemers partijpolitieke standpunten innamen en lijnrecht tegenover elkaar stonden. Het debat ging in wezen over de keuze tussen stilstand en vooruitgang op een gebied waarop het Europees Parlement zich al jaren eensgezind opstelt, met een andere kijk op de zaak als de cosmeticasector en, op enkele wezenlijke punten, de Commissie zelf.
Het Parlement wist wat het wilde: termijnen stellen voor de afschaffing van dierproeven en van de afzet van op dierproeven gebaseerde producten, en daarnaast het verbeteren van het algemene kader van de regelgeving inzake deze producten in de lidstaten.
De industrie bleef aanvankelijk bij hetzelfde standpunt - het afwijzen van die verzoeken - dat zij al jaren innam en dat de tenuitvoerlegging van de zesde wijziging van de richtlijn in de weg stond.
De rapporteur heeft reeds gewezen op de lange weg van debat en samenwerking die is afgelegd door de parlementaire fracties en de industrie, de Commissie, en ook door de bevoegde instanties in de lidstaten, en op de uiteindelijke totstandkoming van een compromis in november vorig jaar, na een zeer lange bemiddeling van, als mijn geheugen me niet in de steek laat, twaalf uur.
Ik geloof echt dat er in dit geval geen verliezers zijn, want naar mijn overtuiging doet ook de industrie haar voordeel met de nieuwe compromissen die zijn bereikt inzake een verbod op dierproeven en de afzet voor een periode van zes jaar vanaf de inwerkingtreding van de richtlijn. Ik denk namelijk dat de industrie op het vlak van de bescherming van dieren de belangen van de burgers nu beter kan dienen, en dat dit geenszins ten koste hoeft te gaan van de productveiligheid en -diversiteit, en hetzelfde geldt voor de producten op de markt.
Het is in dit verband vooral lastig geweest om bij het opstellen van deze richtlijn de uitzonderingsgevallen duidelijk aan te geven door de tests te definiëren die gedurende een periode van tien jaar nog kunnen worden uitgevoerd voor specifieke, noodzakelijke gevallen waarvoor nog geen alternatieve methode is gevonden.
Een ander onderdeel uit de richtlijn dat voor grotere productveiligheid zorgt is het verbod op gevaarlijke stoffen, zoals kankerverwekkende, mutagene of voor de voortplanting schadelijke stoffen, die niet meer mogen voorkomen in cosmetische producten.
Ik ben ervan overtuigd dat deze zevende wijziging de industrie nieuwe mogelijkheden biedt voor het onderzoek naar en de ontwikkeling van nieuwe producten waarvan de doelmatigheid en vooral de veiligheid kunnen worden gegarandeerd zonder dat dierproeven nodig zijn.
Ik zie het als een grote uitdaging voor de industrie, die ik zou willen aansporen om op dit onderzoeksgebied nieuwe wegen in te slaan die kunnen leiden tot concurrentievoordelen en om zich open te stellen voor een nauwe samenwerking met dit Parlement.
Van zijn kant moet het Europees Parlement niet alleen duidelijk maken dat deze zevende wijziging een succes is, maar ook dat het voor de industrie onverstandig zou zijn geen gebruik te maken van deze gelegenheid om een nieuw communicatiebeleid uit te zetten op basis van de gemaakte afspraken en een stellingname waaruit blijkt dat rekening wordt gehouden met de ongerustheid onder de consumenten. Dat geldt niet alleen voor het uitvoeren van dierproeven, maar ook, zoals we gezien hebben, voor andere punten in de richtlijn die een betere controle op de afzet van deze producten mogelijk maken.
Ten slotte wil ik nogmaals wijzen op de samenwerking tussen de betrokken partijen, en dan met name op de flexibele houding die - in de laatste fase maar toch met een positief resultaat - door de lidstaten en de industrie zelf is aangenomen om tot deze definitieve versie te komen.

Whitehead (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, ik sluit mij aan bij de complimenten van de voorgaande sprekers en wil eindigen met een waarschuwing. Mijn gelukwensen aan mevrouw Roth-Behrendt, die in dit lange proces zoveel heeft bereikt. Als zij aan het begin had geweten op hoeveel obstakels en problemen zij zou stuiten, had zij misschien niet zoveel voor elkaar gekregen. Soms helpt het om niet volledig op de hoogte te zijn van de problemen.
In dit voorstel wordt het welzijn van dieren boven de ijdelheid van mensen, maar nooit boven de gezondheid van mensen gesteld. Er worden termijnen bepaald, waarbij rekening wordt gehouden met eventuele problemen, en er worden nieuwe normen gesteld die nageleefd moeten en zullen worden. Ik wil ook de Commissie bedanken voor de wijze waarop zij haar bemiddelende rol gespeeld heeft: met oog voor de wet en voor gewoonten, maar ook voor de uitgesproken opvattingen van dit Parlement, die hier al meer dan tien jaar, onder drie verschillende Commissies, naar voren zijn gebracht.
Het geeft ons allen zeer veel voldoening dat we tot deze definitieve afronding komen. Mijn collega's in de delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité hebben in die laatste marathonvergadering uiting gegeven aan de langdurige frustraties van dit proces. Het was letterlijk te elfder ure dat wij het door iedereen gewenste resultaat behaalden. Er is onlangs een nieuw stripverhaal onder de afgevaardigden verspreid, met aantrekkelijke jonge mannen en vrouwen, waarin te zien valt hoe opwindend het werk van het Europees Parlement is. Als er nog eens een nieuwe uitgave van deze strip komt, zou die moeten gaan over de lange nacht met mevrouw Roth-Behrendt aan het einde van deze werkzaamheden.
Ik wil ook het Deens voorzitterschap bedanken. Het gebeurt dikwijls dat een voorzitterschap een probleem dapper onder ogen ziet en vervolgens hard wegrent. De Denen wisten dat zij een akkoord konden bereiken en dat is hun ook gelukt - dankzij hun grote deskundigheid, mijns inziens. Dit was een akkoord - ik wil dit zeggen voordat ik aan mijn waarschuwing kom - dat tegemoet komt aan de voornaamste zorgen van het Parlement. Het houdt steek. Het is een oproep tot actie en niet een argument voor uitstel. De dierenwelzijnsorganisaties die onvermoeibaar campagne hebben gevoerd voor dit resultaat mogen niet klagen over het bereikte compromis. Nu wordt de schijnwerper echter gericht op de tenuitvoerlegging ervan, en van de bepaling dat gezocht moet worden naar alternatieve testmethoden, vooral op het uiterst moeilijke gebied van giftige stoffen.
Niemand van ons hoeft zich te verontschuldigen voor de wijze waarop wij dit punt bereikt hebben. Ik ben er persoonlijk trots op dat de rapporteur ons door deze procedure geloodst heeft. De reputatie van het Parlement, niet alleen wat zijn procedures, maar ook wat zijn effectiviteit betreft, wordt hierdoor verbeterd.

Davies (ELDR).
Mevrouw de Voorzitter, dit Parlement heeft, met overgrote meerderheden die de partijgrenzen overschreden, duidelijk gemaakt dat het niet langer accepteert dat dieren moeten lijden ten behoeve van de ontwikkeling van nog meer producten die de menselijke ijdelheid moeten strelen. Dit is een morele kwestie; de menselijke gezondheid komt niet in gevaar, omdat na het verstrijken van de termijn voor het beëindigen van dierproeven eenvoudigweg geen nieuwe cosmetische producten op de markt mogen worden gebracht, tenzij er alternatieve testmethoden beschikbaar zijn.
Dit is de zevende wijziging van de oorspronkelijke richtlijn; telkens wanneer het einde van de termijn in zicht kwam, werd deze ter wille van de industrie verlengd, waardoor de stimulans om te investeren in de ontwikkeling van alternatieven werd weggenomen. Vandaag trekken wij een grens die niet opnieuw mag worden opgerekt. Dierenwelzijnorganisaties zijn teleurgesteld over het resultaat van de onderhandelingen tussen het Parlement en de Raad, maar ik hoop dat zij inzien dat er daadwerkelijke vooruitgang is geboekt. Het voorstel van de Commissie is ingrijpend veranderd; er komt een totaalverbod op dierproeven binnen de EU en een verbod op de afzet van cosmetische producten die buiten de EU op dieren zijn getest, zes jaar na de inwerkingtreding van de richtlijn.
Maand na maand kregen wij van ministers te horen dat een dergelijk afzetverbod strijdig zou zijn met de voorschriften van de Wereldhandelsorganisatie, maar deze bezwaren zijn uiteindelijk overwonnen tijdens onze middernachtelijke onderhandelingen.
Ik wil onze rapporteur, Dagmar Roth-Behrendt, lof toezwaaien en ik bedank onze belangrijkste lobbyisten: Marlou Heinen van de RSPCA, de Britse Koninklijke Vereniging ter voorkoming van wreedheid jegens dieren, Emily McIvor van BUAV, de Britse Unie voor de afschaffing van vivisectie, en Charles Laroche van Unilever, die het aanvaardbare gezicht vertegenwoordigde van een bedrijfstak die velen zijn gaan wantrouwen.
Er moeten nu praktische maatregelen worden getroffen. Zo dienen met name de goedkeuringsprocedures voor nieuwe testmethoden te worden versneld. De chemische en farmaceutische industrieën, die dezelfde testmethoden hanteren, moeten nu onder druk worden gezet om alternatieven te ontwikkelen.
De cosmetica-industrie moet beseffen dat het het Parlement ernst is. De richtlijn staat verlenging van de termijnen niet toe en de Commissie moet begrijpen dat haar een uitermate vijandige reactie te wachten staat indien zij over een paar jaar terugkomt met voorstellen voor nieuwe wetgeving om de tijdslimieten wederom te verlengen.

Sjöstedt (GUE/NGL).
Mevrouw de Voorzitter, zoals wij allen weten, was een volledig en snel verbod op dierproeven voor het testen van cosmetica het grote punt bij deze bemiddeling. Het compromis dat wij hebben bereikt, is van veel kanten bekritiseerd. Vooral de dierenbeschermingsorganisaties hebben de kritiek geuit dat het te lang duurt om het verbod te effectueren. Ik ben het met die kritiek eens. Ik vind dat we sneller hadden kunnen optreden. Het is echter wel op zijn plaats om de kritiek aan het juiste adres te richten. Als het Europees Parlement over deze kwestie had besloten, was een en ander ook sneller gegaan en was het verbod nu misschien al in werking getreden.
De partij die kritiek verdient, is zonder twijfel de Raad. Vooral enkele lidstaten hebben alles gedaan om de invoering van het verbod te vertragen. Dat het verbod toch wordt ingevoerd, is de verdienste van het Europees Parlement.
De persoon aan wie in dit verband de meeste eer toekomt, is onze rapporteur, mevrouw Roth-Behrendt. Ik heb zelden zo'n energieke, competente en krachtige leiding van een parlementaire delegatie bij een bemiddeling gezien, en het was een zeer positieve ervaring om met mevrouw Roth-Behrendt samen te werken. Ik dank haar voor haar fantastische inzet.

Breyer (Verts/ALE)
Mevrouw de Voorzitter, het is een groot succes voor het Parlement dat kankerverwekkende stoffen niet meer mogen worden gebruikt voor cosmetica. Daar hebben wij als Groenen hard voor gestreden. Het was onze hartenwens, maar we weten ook dat er voor dit standpunt geen meerderheid tot stand was gekomen zonder de grote inzet van de rapporteur, die onze eis heeft overgenomen. Daarom zijn we Dagmar Roth-Behrendt bijzonder dankbaar. Dit was voor ons van het grootste belang.
Volgens mij heeft de Raad in afwachting van een evaluatie van de risico's in eerste instantie geprobeerd kankerverwekkende stoffen op de markt te blijven toelaten. Dat was volkomen onaanvaardbaar, en daarom zijn we blij dat de Raad zijn standpunt van 'afwachten en we zien wel? heeft laten varen, want kankerverwekkende stoffen hebben in cosmetica niets te zoeken! Het is niet alleen een kwestie van gezond verstand dat niemand kankerverwekkende stoffen in gezichtscrème wil, maar het is ook het standpunt van het Wetenschappelijk Comité.
We zijn ook heel blij dat op de verpakking van cosmetische producten van nu af aan ook de hoeveelheid gevaarlijke ingrediënten moet worden aangegeven. We zullen zeker ook heel goed in de gaten moeten houden hoe de eis van het Parlement wordt omgezet dat informatie over producten die schadelijk zijn voor de gezondheid voor het publiek toegankelijk gemaakt wordt, hetzij via een openbaar register, hetzij langs andere weg. Het is natuurlijk ook voor ons een bittere pil dat de termijn voor de invoering van het afzetverbod voor elf testmethoden met nog eens vijf jaar verlengd is, en voor drie andere testmethoden zelfs met tien jaar, maar we hebben ons weten te verdedigen tegen de lidstaten die dit verbod liever niet wilden invoeren, en tegen de pogingen om dit afzetverbod zelfs helemaal af te schaffen. Daarom is en blijft dit resultaat een enorme vooruitgang. We hebben nu duidelijke en haalbare regels voor het ontwikkelen en op de markt brengen van nieuwe testmethoden, en daarom is dit een groot succes voor het Parlement, een succes dat niet alleen het dierenwelzijn ten goede komt, maar zeker ook de consumenten.

Bernié (EDD).
Mevrouw de Voorzitter, de bemiddeling heeft geleid tot een resultaat waar uiteindelijk niemand tevreden mee is. De voorvechters van dierenrechten vinden dat de tekst niet ver genoeg gaat, de fabrikanten denken de termijnen niet te kunnen halen en de consumenten begrijpen niet wat er besloten is, met name met betrekking tot dierproeven, waar de richtlijn om draait. Met het verbod op dierproeven en de afzet van producten die op dieren zijn getest dat zes jaar na de inwerkingtreding van de richtlijn zal ingaan en waarop geen enkele uitzondering mogelijk is, wordt de cosmetica-industrie voor het blok gezet en wordt haar innovatievermogen ondermijnd. Toch is het al sinds de aanvang van de onderhandelingen de wens van ons allen gezonde cosmetische producten zonder allergenen op de markt te brengen, onnodig dierenleed te voorkomen en de werkgelegenheid, de concurrentiepositie en de knowhow te behouden van onze ondernemingen die een grote toegevoegde waarde voor de export hebben.
De uiterste datum waartoe besloten is zal naar onze mening echter tot gevolg hebben dat de veiligheid van de op de markt gebrachte producten niet meer gewaarborgd kan worden, aangezien deze producten geen uitgebreide tests meer zullen ondergaan die dezelfde garanties bieden als de tests die worden uitgevoerd op dieren. Daarnaast zullen de Europese producten worden benadeeld op de markten van derde landen waar nog steeds proeven met dieren plaatsvinden, de enige volledig betrouwbare methode die op dit moment beschikbaar is. Ten derde wordt een sanctie van de Wereldgezondheidsorganisatie geriskeerd, die dit verbod kan zien als een belemmering voor de afzet van cosmetische producten die buiten de Europese Unie zijn gefabriceerd. Doorgaans wordt aangenomen dat er tussen nu en tien jaar maar weinig vervangende methoden beschikbaar zullen komen en dat een volledige uitbanning van dierproeven over een jaar of vijftien wellicht mogelijk is. Mijns inziens zou het realistischer zijn geweest om het verbod over tien jaar te laten ingaan, met een uitzondering voor drie soorten tests, namelijk de tests inzake reproductietoxiciteit, toxicokinetiek en toxiciteit bij herhaalde toepassing. Desondanks is er een aantal positieve punten, zoals de vermelding op de verpakking van de houdbaarheid van de producten en van de eventuele aanwezigheid van ingrediënten die allergieën kunnen veroorzaken. Dit zijn concrete maatregelen waarmee de consument beter wordt beschermd.
Tot slot constateer ik dat bepaalde richtlijnen al aan hun zevende wijziging toe zijn, terwijl het ons nog steeds niet lukt om andere te wijzigen, zoals de 'Vogel?-richtlijn, die dateert van 1979, en de 'Habitat?-richtlijn, die nu net tien jaar oud is.

Florenz (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, beste Dagmar, ik wil het woord richten tot de commissaris. Mijnheer Bernié, toen ik deze zaal binnenliep was ik nog goed gehumeurd. Het ligt vast aan mij dat uw bestaan mij in de afgelopen jaren niet was opgevallen. In ieder geval heeft u tijdens het hele debat over cosmetica nooit het woord gevoerd; ik kan me tenminste niet herinneren dat u zich ooit serieus in deze discussie heeft gemengd. En nu komt u hier en vertelt u ons wat er allemaal mis is gegaan!
Beste Dagmar, er is een golf van complimenten over je uit gestort. Ik wil daar nog wel iets aan toevoegen. Je hebt het verdiend, je hebt goed werk geleverd, en wij hebben het genoegen gesmaakt om hele nachten met jou te mogen doorbrengen. Wie kan zich daar op laten voorstaan? Natuurlijk heeft iedere richtlijn voor- en nadelen. We zijn nog niet helemaal over de finish, maar ik denk dat we heel ver zijn gekomen met onze eis: op een bepaalde dag valt de guillotine, wat mij betreft in 2009. Ik ben een overtuigd aanhanger van de markteconomie, mijnheer Bernié, en we hebben op dat punt geen bijles nodig. Daarom weten wij dat het bedrijfsleven feiten en gegevens nodig heeft om een fatsoenlijke planning te kunnen maken. Nu weten managers waar ze aan toe zijn, nu zullen de ondernemers jonge mensen in dienst nemen - onderzoekers, artsen, ingenieurs - om alternatieven te ontwikkelen, en daarom is dit de juiste weg.
Mijnheer Liikanen, met alle respect, maar de Commissie doet vaak toch wat vervelende voorstellen. Nu bent u echter op de goede weg. Ik zou u krachtig willen aanmoedigen voet bij stuk te houden wanneer de vraag aan de orde komt of deze oplossing wel of niet in overeenstemming is met de regels van de WTO. En u zult zeker voet bij stuk houden, want u weet dat de grote meerderheid van het Parlement achter u staat. Dit betekent mijns inziens dat we een groot succes kunnen boeken.
Dames en heren, ik heb mijn drie minuten niet nodig. Europa en de Europese volksvertegenwoordigers hebben begrepen dat dieren een speciale plaats verdienen. Ik zie dat ook zo, en we zullen alles op alles zetten om ervoor te zorgen dat het aantal dierproeven aanzienlijk daalt. Dat bepaalde proeven desondanks nodig blijven moeten we accepteren, maar het zijn er niet veel. De meeste proeven zullen nooit meer worden uitgevoerd, en dat succes hebben we aan jou te danken, Dagmar Roth-Behrendt. Van harte gefeliciteerd,!
Lund (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik mevrouw Roth-Behrendt van harte danken voor haar degelijke en zeer consequente werk aan de richtlijn. Ik heb er zeer van genoten om met haar tot in de nachtelijke uren door te werken. Het zag er in het begin heel moeilijk uit: er waren enkele lidstaten en ook delen van de cosmetica-industrie die alles deden om fatsoenlijke regels voor dierproeven te blokkeren, maar dankzij de volharding van mevrouw Roth-Behrendt en anderen is het uiteindelijk gelukt om op twee gebieden een aanvaardbaar resultaat te bereiken.
Het eerste resultaat betreft de dierproeven. Er komt nu een verbod op dierproeven en op de marketing van nieuwe producten die met behulp van dierproeven ontwikkeld zijn. Voor de meeste proeven gaat dat verbod over zes jaar in, maar helaas zal het verbod voor drie gebieden en methoden pas over tien jaar ingaan, waarbij bovendien het gevaar bestaat dat deze termijn nog verlengd wordt. Natuurlijk kan men zeggen dat deze termijnen te lang zijn. Dat hebben we hier in het Parlement dan ook gezegd, maar zoals we ons herinneren van de onderhandelingen waren er enkele lidstaten die een eerder einde van deze proeven eenvoudigweg geblokkeerd hebben. Het is nu van cruciaal belang dat de Commissie voor een consequente naleving zorgt. Ik sluit mij volledig aan bij de opmerking van de heer Davies. De richtlijnen die tot nu toe golden, zijn niet voldoende nageleefd en dat heeft miljoenen proefdieren volstrekt onnodig lijden bezorgd. Men heeft bewust aanvaard dat er nauwelijks alternatieve methoden werden ontwikkeld. Deze richtlijn moet aan die nalatigheid een einde maken.
Het tweede grote resultaat is van belang voor ons als consumenten. Allereerst komt er een verbod op het gebruik van een aantal kankerverwekkende stoffen, waaronder stoffen die een negatief effect hebben op ons voortplantingsvermogen. Er komen speciale veiligheidseisen voor kinderen, op het etiket moeten allergene bestanddelen worden vermeld en bovendien moet voortaan de houdbaarheid van de afzonderlijke producten worden aangegeven. Ik vind dat er al met al sprake is van een doorbraak in de strijd tegen onnodige dierproeven, en ook van een doorbraak op het gebied van de volksgezondheid en de consumentenbescherming op cosmeticagebied.
Alles bijeengenomen is dit een goed resultaat. Ik dring er nogmaals op aan dat de Commissie zorgt voor een consequente follow-up, en ik geloof dat wij als Parlement die follow-up aan de zijlijn beslist moeten blijven volgen.

Paulsen (ELDR).
Mevrouw de Voorzitter, ik sluit mij aan bij het huldebetoon aan mevrouw Roth-Behrendt. Ik vind u niet alleen een meer dan voortreffelijk voorbeeld van een goed Parlementslid, maar ook van hetgeen wij zo hard nodig hebben, namelijk krachtige vrouwen in de politiek. Dank voor uw werk, uw inzet en uw temperament! Uw soort vrouwen hebben wij nodig!
We kunnen slechts vaststellen dat een compromis een compromis is. Ik begrijp volledig dat de dierenbeschermingsorganisaties het betreuren dat het zo lang duurt voordat het verbod in werking treedt en dat zoveel duizenden dieren sterven omwille van onze ijdelheid. Toch ben ik blij dat we in elk geval een soort grens bereikt hebben, iets tastbaars, iets houdbaars. Ik ben ook heel blij dat de consumentenbescherming serieus is genomen: dat er informatie over de inhoud wordt gegeven en dat er een verbod komt op bepaalde stoffen die duidelijk ongeschikt zijn en die mogelijk vooral voorkomen in middelen voor kinderen en jongeren. Die worden meer aan die stoffen blootgesteld dan wij volwassenen.
Wat de dierenbescherming betreft, zou ik graag naar de toekomst willen kijken en het debat enigszins willen uitbreiden. Keer op keer zien we verschrikkelijke reportages over dierenvervoer, over slachthuizen en over de manier waarop wij in Europa onze dieren behandelen. Stel dat het Parlement in dezen invloed zou hebben, dat het medebeslissingsrecht zou hebben op het gebied van het landbouwbeleid. Stelt u zich dat voor, gezien de houding en de opvatting van de overgrote meerderheid van dit Parlement inzake dierenbescherming. Stelt u zich voor hoever we hadden kunnen komen, ook al weten we dat de democratische besluitvorming met compromissen werkt. Het compromis, het democratische compromis, belooft ons namelijk één ding: dat we nooit precies krijgen wat we willen.

de Roo (Verts/ALE).
Voorzitter, voor de Groenen waren drie doelen belangrijk. In de eerste plaats het afschaffen van de dierproeven in de cosmetica. Dat is gelukt en felicitaties aan Dagmar Roth-Behrendt, die uitstekend onderhandeld heeft.
Het tweede punt, dat minder aan bod kwam, betreft de gevaarlijke stoffen. Gevaarlijke stoffen mogen niet in cosmetica voorkomen. Ook op dat punt hebben we gewonnen en ook daar een compliment aan mevrouw Roth-Behrendt.
Het derde punt betreft de allergene stoffen. Er zijn nogal wat cosmetica die allergene stoffen bevatten. Oorspronkelijk wou de Groene Fractie een volledig verbod op die stoffen, maar met de labeling waartoe nu besloten is, kunnen wij heel goed leven, omdat wij denken dat dit in de praktijk hetzelfde zal betekenen. Er zijn nu al tekenen dat heel wat grote ondernemingen die allergene stoffen uit hun cosmetica zullen halen. Dus ook in dat opzicht hebben we gewonnen. Eén ding moet me van het hart: de kritiek van de dierenbeschermers kan ik eigenlijk niet goed begrijpen. Wij hebben het maximale bereikt wat we konden bereiken, en lof voor de rapporteur en de hele onderhandelingsdelegatie.

Sandbæk (EDD).
Mevrouw de Voorzitter, het tot nu toe gevoerde beleid, waarin de industrie de tijd kreeg om alternatieve testmethoden te ontwikkelen, heeft niet tot resultaten geleid. Het is van cruciaal belang dat we een verbod instellen op bepaalde proeven en op de afzet van producten. Het mag niet zo zijn dat dieren moeten lijden omwille van producten die onze ijdelheid dienen. Daarom wil ik Dagmar Roth-Behrendt graag gelukwensen met de strijd die zij al heel wat jaren voert en met het resultaat dat zij geboekt heeft. Ook al is de bemiddelingstekst niet zo restrictief als het Parlement wenste, toch bevat hij de juiste beginselen. Het is mij nog steeds een raadsel waarom gevaarlijke stoffen die kanker verwekken, mutaties veroorzaken of de vruchtbaarheid aantasten, volgens de Raad niet volledig hoeven te worden verboden als bestanddeel van cosmetische middelen, op grond van het voorzorgsbeginsel. Alle stoffen, ook van categorie 3, horen eronder te vallen. Ook kinderen gebruiken producten die deze stoffen bevatten, zoals shampoo en douchezeep, en men moet geen enkel risico nemen. De bemiddelingstekst gaat echter in de juiste richting, dus ik wens u nogmaals geluk met uw goede strijd, mevrouw Roth-Behrendt. De Deense Juni-beweging stemt uiteraard voor de bemiddelingstekst.
Grossetête (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, ik zou mij graag willen aansluiten bij de felicitaties aan onze collega Dagmar Roth-Behrend voor alle energie en wilskracht die zij aan de dag heeft gelegd om haar verslag goedgekeurd te krijgen. Wij herinneren ons de felle debatten in ons Parlement, debatten die vaak van emotie doortrokken waren, wanneer er gesproken werd over de bescherming van dieren en de volksgezondheid.
Ik zou toch graag in herinnering willen brengen dat niet alle cosmetische producten luxeproducten zijn. Bij een groot aantal van die producten gaat het om gangbare gebruiksartikelen voor de dagelijkse hygiëne die, aangezien ze zo vaak gebruikt worden, getest dienen te worden op hun veiligheid. Het is zeker legitiem te streven naar beperking van dierproeven, maar wij moeten nooit vergeten dat onze eerste doelstelling moet zijn de veiligheid van onze medeburgers te waarborgen. Daarom moeten wij zo wijs zijn om een evenwicht tot stand te brengen tussen de noodzaak om alternatieven voor dierproeven te vinden en de noodzaak om de volksgezondheid voorop te stellen.
Aan de andere kant gaat het er ook niet om de cosmetica-industrie, die een belangrijke rol in onze economie speelt, in moeilijkheden te brengen. De industrie is al sinds lange tijd op de hoogte en heeft de investeringen kunnen plegen die nodig zijn om vervangende methoden te ontwikkelen. Onze rapporteur heeft goed uit de doeken gedaan dat we hier al meer dan tien jaar over praten. Daarnaast moeten we ook oog hebben voor de talrijke pogingen die al zijn ondernomen, en voor de bemoedigende resultaten die behaald zijn. We kunnen de vorderingen op wetenschappelijk gebied echter niet nauwkeurig voorspellen. Wetenschappelijke resultaten kunnen niet worden afgedwongen en ook niet worden gepland op een exacte datum. Ze kunnen echter wel aangemoedigd worden.
Tegen deze achtergrond acht ik het noodzakelijk uiterste data vast te stellen, evenals termijnen voor eventuele verlenging voor methoden die zich momenteel nog in het allereerste projectstadium bevinden. We moeten vertrouwen hebben in de fabrikanten, maar soms is het onze taak ze aan te sporen nog meer te doen, de toekomst in een ander licht te zien, zich bewust te worden van de verwachtingen van onze maatschappij. Het is gebleken dat cosmetische producten veilig zijn. Toch dient de informatie voor de consument nog nauwkeuriger en nog relevanter te worden. De vermelding op de verpakking dient derhalve volledig te zijn en mag niet een effect hebben dat het tegenovergestelde is van hetgeen is beoogd. Zo mag de informatie over de verschillende ingrediënten die allergieën kunnen veroorzaken de consument niet afschrikken. De informatie dient eenvoudig te zijn, zodat de consument die gevoelig is voor een bepaald product de beste keus kan maken.
Ter afsluiting wil ik zeggen dat deze derde lezing een goed voorbeeld is van de kwaliteit van het parlementaire werk dat onder de verantwoordelijkheid van onze rapporteur is verricht.

van den Bos (ELDR).
Alleen cosmetisch gezien is het resultaat van de bemiddeling mooi te noemen. De industriële lobby heeft het opnieuw gewonnen van de belangen van onnodig lijdende dieren. De Europese bevolking wil alleen dierproeven toestaan bij absolute noodzaak. Die noodzaak bestaat niet bij schoonheidsproducten en dus had er met deze richtlijn een onvoorwaardelijk afzet- en testverbod moeten komen. Maar dat verbod is er niet. Het standpunt van ons Parlement was al een compromis, maar met de nu bereikte uitkomst zijn we nog verder van huis. Pas in 2009 treedt een gedeeltelijk verbod in werking en drie testen mogen nog tot 2013 en misschien zelfs daarna worden uitgevoerd. De schuld van dit onvolkomen compromis ligt niet bij de delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité, maar bij de Commissie en de Raad, die zich eenzijdig hebben laten leiden door de belangen van de cosmetica-industrie.
Betere informatie aan de consument zal er hopelijk toe leiden dat deze niet mooier wil worden door lelijke cosmetica te kopen. Het is van het grootste belang dat overheid, wetenschap en industrie investeren in alternatieve methoden. Het is geen enkel probleem als er steeds weer nieuwe middeltjes op de markt komen, alleen mag het niet ten koste gaan van onnodig lijdende dieren. Er zijn al heel veel producten met heel veel veilige ingrediënten op de markt die op dieren zijn getest en wat mij betreft is dat nu wel genoeg. Europa staat er lelijk op met deze richtlijn, die ik dan ook niet zal steunen.

Bowis (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, wij hebben een lange weg afgelegd. Deze derde lezing is niet het einde van de reis, maar het is wel een zeer belangrijk punt op die weg naar bescherming van de menselijke gezondheid en verbetering van het dierenwelzijn. Het is dan ook terecht dat de rapporteur vandaag zoveel bijval heeft geoogst: zij is het immers geweest die ons op die weg is voorgegaan.
Bij de uitdrukking 'lange draagtijd' denken we gewoonlijk aan olifanten. Voortaan zullen wij bij deze term echter aan Europese wetgeving denken. De zwangerschap heeft lang geduurd. Vervolgens hadden we een lange bevalling, van 4 uur 's middags tot 4 uur 's nachts, en uiteindelijk hebben wij een programma gebaard dat de toets der kritiek zal doorstaan. Wij juichen dit debat vandaag dan ook toe.
De Commissie legde oorspronkelijk een voorstel voor het beëindigen van dierproeven ter tafel. Dat zou echter niet meer hebben opgeleverd dan het voorstel dat in het Verenigd Koninkrijk is aangenomen: dat maakte daar een einde aan dierproeven, maar het gevolg was alleen maar dat de dierproeven buiten het VK werden verricht. Wij liepen het risico precies hetzelfde te doen en het testen te verplaatsen naar landen waar het welzijn van dieren een veel lagere prioriteit heeft dan in de lidstaten. Het is goed dat wij ook de laatste stap hebben gezet en de afzet van op dieren geteste producten binnen de Europese Unie in het debat hebben betrokken.
Wij hebben onszelf in herinnering gebracht, en dat doen wij opnieuw, dat de zesde wijziging van de richtlijn op 1 juli van kracht is geworden. Technisch gesproken had dat een einde moeten maken aan alle onderzoeksmethoden waarbij dieren gebruikt worden. Er zou geen vooruitgang meer zijn geboekt ten aanzien van de productie van nieuwe artikelen, niet alleen in de cosmeticabranche, maar ook op gebieden als medicinale shampoo en mondhygiëne.
Wij hebben verder gekeken en we beschouwen de zevende wijziging als de laatste kans. Er worden nu streefdata vastgesteld voor de beëindiging van die afzet. We zijn tot de conclusie gekomen dat een algemeen geldige termijn niet te verdedigen zou zijn en dus hebben we gezocht naar een tijdschema, en elke keer wanneer voor een dierproef een gevalideerd alternatief beschikbaar komt, wordt die dierproef verboden. Alle dierproeven zullen binnen zes jaar worden verboden, met uitzondering van de drie categorieën proeven waarop de rapporteur de aandacht heeft gevestigd. Voor deze proeven is een termijn van tien jaar voorzien, met de mogelijkheid de termijn met twee jaar te verlengen als, en uitsluitend als, dit Parlement die verlenging goedkeurt in het kader van een medebeslissingsprocedure.
Nu is niet alleen de Commissie aan zet, zoals andere sprekers gezegd hebben, maar ook de industrie. Het is aan de industrie om het tempo waarin naar gevalideerde alternatieven wordt gezocht, op te voeren. De samenwerking die al tussen het Parlement en de industrie bestaat is indrukwekkend. Zij heeft geholpen eerst de Commissie te overtuigen, en vervolgens zelfs de minderheid in de Raad die onwillig was hierin mee te gaan. Ook deze minderheid hebben we meegekregen en daarom zijn we wat we vandaag zijn: optimistisch.
Plooij-van Gorsel (ELDR).
Voorzitter, collega's, mijnheer de commissaris, het compromis dat Raad en Parlement na lang wikken en wegen hebben bereikt, is een vooruitgang voor het dierenwelzijn omdat dierproeven voor cosmetica hiermee verboden worden, daar uiteraard waar er reeds alternatieve methoden voorhanden zijn. Dat is een felicitatie waard. Ik kan me daar uitstekend in vinden.
Verder ben ik zeer verheugd over de overgangsperiode van zes jaar om alternatieven te vinden, want er zijn nu eenmaal drie categorieën van proeven die bijzonder moeilijk te vervangen zijn en daarvoor heeft de industrie dan ook tot 2013 de tijd om alternatieve methoden te ontwikkelen. Want collega's, laten we wel wezen, wie van u meldt zich als vrijwilliger aan om testen met nieuwe stoffen te ondergaan? Het is dan ook niet terecht dat op die overgangsperiode veel kritiek is met als argument dat dit een maas in de wet is om dierproeven te laten doorgaan. Zolang mensen zich niet beschikbaar stellen voor tests moet de mogelijkheid bestaan om bepaalde bulkproducten op andere wijzen te testen. Immers, die bulkproducten worden ook gebruikt in de farmaceutische industrie en voor geneesmiddelen hebben we natuurlijk andere normen dan voor lippenstift. Dus ik kan mij heel goed in dit compromis vinden.

Flemming (PPE-DE)
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dit is een buitengewoon belangrijke dag voor de Europese cosmetica-industrie. Vandaag begint een nieuw tijdperk, met cosmetische producten waar veel vrouwen al heel lang op hebben gewacht. Ik hoop dat er veel producten op de markt zullen komen die mooie jonge vrouwen nog mooier maken, maar die ook voor oudere vrouwen heel belangrijk zijn, want we willen toch tenminste voor onze kleinkinderen aantrekkelijke grootmoeders zijn? Ik wil wel eens een oma zien die haar kleinkinderen durft uit te leggen dat heel veel dieren hebben moeten lijden voor de crème die ze net gebruikt heeft, of die ze voor de kinderen gebruikt. Die oma kan het verder wel vergeten!
Beroemde en beeldschone vrouwen gebruiken allang producten die niet op dieren getest zijn. Julia Roberts, een beroemde Amerikaanse actrice, is weg van natuurlijke cosmetica, en gebruikt het liefst een rozencrème van een Duits bedrijf! Misschien is dat een belangrijk signaal voor de Amerikaans producenten van cosmetische producten. Zijn Amerikaanse actrices werkelijk op Europese producten aangewezen, omdat wij niet met dierproeven werken? Dat is toch een bewijs van zwakte voor de Amerikaanse industrie?
Ik ben dol op cosmetica. De kleur van mijn haar heb ik aan l'Oréal te danken, mijn parfum komt van Dior en mijn gezichtscrème komt uit Groot-Brittannië - u weet wel dat Engelse vrouwen een prachtige teint hebben. Van nu af aan zal ik echter met nog meer plezier cosmetica gebruiken. Ik zal Dagmar Roth-Behrendt voorstellen als erelid van alle dierenbeschermingsorganisaties.
Ik zou de Europese cosmetica-industrie van harte willen bedanken voor de goede samenwerking. Ik hoop dat ze schitterende omzetten zullen maken en met de nieuwe producten bakken vol geld zullen verdienen!
Roth-Behrendt (PSE)
Mevrouw de Voorzitter, ik moet toegeven dat ik enigszins ontroerd ben, want zoveel lof en waardering is ook in dit Parlement niet vanzelfsprekend. Ik geef grif toe dat het me goed doet, want politici krijgen niet zoveel lof, en ieder geval niet zo vaak. Het doet me goed, maar ik heb zojuist al geprobeerd ook anderen in die lof te laten delen.
Ik dank u voor dit debat. Ik hoop dat dit het laatste debat over dit onderwerp in dit Parlement was, en ik hoop dat u, mijnheer Liikanen, heeft gehoord dat het uw taak is om er vanaf nu voor te zorgen dat er werkelijk vooruitgang komt. U moet er samen met uw collega Busquin voor zorgen dat het Gemeenschappelijk Onderzoekscentrum van de Europese Gemeenschap genoeg middelen heeft om de nieuwe alternatieve methoden te evalueren. Het is uw taak om het bedrijfsleven aan te moedigen en te ondersteunen, u moet er samen voor zorgen dat er snel alternatieve methoden komen, en dat die ook snel worden erkend. Dat is onze gezamenlijke taak. U heeft het gehoord, mijnheer de commissaris, en de cosmetica-industrie en de lidstaten zullen het vast ook te horen krijgen: we zullen heel goed in de gaten houden dat het tijdschema deze keer wordt gerespecteerd, en dat de guillotine, die de heer Florenz en anderen hebben genoemd, ook daadwerkelijk valt. Ik wil over dit onderwerp geen woord meer horen in dit Parlement. Het laatste woord is nu gesproken, we hebben nu een tijdschema, en misschien kan het allemaal zelfs nog sneller.
Ik heb nog een laatste opmerking, en daarom heb ik nogmaals het woord gevraagd. Ik ben iemand nog een woord van dank verschuldigd, maar niet u, geachte collega's, u heb ik net al genoemd. Ik wil diegenen bedanken zonder wie ik dit werk niet had kunnen doen. Allereerst wil ik mijn assistente noemen, Annika Nowak, die waarschijnlijk op haar kantoor zit en meeluistert. Zij kent dit dossier beter dan ik. Ik wil vooral ook het secretariaat van het bemiddelingscomité noemen. We hebben goede medewerkers in het Parlement, en sommige zijn nog beter dan andere. De medewerkers van het secretariaat van het bemiddelingscomité, die vandaag daar zitten, hebben zeker het meeste werk verricht, veel meer dan ik.
Mijn allerlaatste woord is een woord van dank aan de medewerkster van mijn fractie die mij in de afgelopen jaren de adviezen heeft gegeven die ik nodig had, als coördinator en als rapporteur: Kerry Postlewhite. Zonder haar hulp had ik er niets van terechtgebracht. Ze zit hier vanavond voor de laatste keer in de plenaire vergadering, omdat ze een andere functie krijgt. Dat stemt me wat treurig, maar ik weet dat ze iets nieuws gaat doen wat haar goed doet en waar ze plezier aan zal beleven. Ik heb geen idee hoe we als leden van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid zonder haar moeten werken. We zullen het in ieder geval moeten proberen. Dit is het laatste dossier dat ze behandelt, en daarom voor het laatst mijn hartelijke dank aan Kerry Postlewhite!
Ik dank u voor dit debat, en ik hoop dat ook de stemming straks goed zal verlopen.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw de rapporteur.
Het debat is gesloten.
De vergadering wordt onderbroken tot 12.00 uur.
(De vergadering wordt om 11.49 uur onderbroken en om 12.00 uur hervat)

De Voorzitter.
Wij gaan over tot de stemming.
Ontwerpresolutie (B5-0027/2002) van de heer Di Lello Finuoli, namens de GUE/NGL-Fractie, over het immigratie- en asielbeleid 
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)
Gezamenlijke ontwerpresolutie

Ribeiro e Castro (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag het woord voor een korte motie van orde. Het gaat om twee kleine kwesties: ten eerste wil ik mijn spijt betuigen over het feit dat ik, alhoewel ik een alternatieve ontwerpresolutie heb opgesteld, er vanwege het zeer strakke tijdschema niet in geslaagd ben die tekst opgenomen te krijgen op de agenda van het debat maandagavond over dit verslag. Hiervoor wil ik mijn excuses aanbieden, hetgeen ik ook graag in de notulen vermeld zou zien. Ten tweede zou ik het Bureau willen verzoeken erop te wijzen dat de eerste stemming over amendement 49 geen gewone stemming over een amendement is. Bij deze gelegenheid zal namelijk voor het eerst één van de nieuwe regels van het Parlement worden toegepast, namelijk artikel 140, lid 4 van het Reglement, dat voorziet in de mogelijkheid om een geheel nieuwe alternatieve tekst aan te nemen.

De Voorzitter.
Overeenkomstig de nieuwe procedure van artikel 140, lid 4 van het Reglement zal op basis van uw amendement de gehele ontwerpresolutie eerst worden vervangen door een nieuwe tekst.
Voor de stemming over amendement 23:

Ludford (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, onze stemlijst lijkt een andere volgorde te hebben dan die van u. Dat is misschien meer ons probleem dan het uwe, maar zouden wij een ogenblik de tijd kunnen nemen om dit op te helderen? Bij ons ontbraken de amendementen 6 en 30, dus wij zijn de draad enigszins kwijt.
Zouden mijn collega's mij hier even kunnen helpen? Ik denk dat wij de bladzijde zijn kwijtgeraakt.

Wij zijn een hele bladzijde kwijt.
Het is in orde. We halen u wel in.
(Gelach en applaus)

De Voorzitter.
Dat zeggen de liberalen al honderd jaar.
(Gelach en applaus)
Voor de stemming over amendement 24:

Cornillet (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag alleen even willen wijzen op een vertaalfout in de Franse versie. Ik heb dit vastgesteld aan de hand van de andere versies. Daarom zou ik mijn vrienden van de Fractie van de Europese Volkspartij willen zeggen dat wij voor dit amendement moeten stemmen. De Franse versie moet uiteraard gecorrigeerd worden.

De Voorzitter.
Wij zullen ervoor zorgen dat alle taalversies met elkaar overeenstemmen.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
De Voorzitter.
Het is mij een genoegen de vertegenwoordigers van het Egyptische parlement onder leiding van de heer Mustafa El-Feki welkom te mogen heten. Zij hebben op de officiële tribune plaatsgenomen.

Dit is het eerste bezoek van een delegatie van het Egyptische parlement aan het Parlement sinds 1987. Het bezoek vindt op een zeer belangrijk moment plaats, gezien de situatie in het Midden-Oosten. Met name in het licht van de huidige omstandigheden wensen wij de delegatie veel succes.
Mantovani (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, het mondeling amendement behelst een maatregel van sociale aard. In paragraaf 14, letter s, waar gevraagd wordt om bijzondere aandacht voor de zorgbehoeften in plattelandsgebieden, zou ik het volgende willen toevoegen: 'en in berggebieden?. Daarmee wil ik tevens hulde betuigen aan dit internationaal jaar van de bergen en aan de talrijke berggebieden die wij in Europa hebben.

Grossetête (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ondanks alles betreur ik de wijze waarop deze stemming heeft plaatsgevonden. Het is spijtig dat Het onze collega's niet tot aan het eind toe serieus zijn geweest en dat zij de inspanningen van onze collega-afgevaardigden die aan deze resolutie hebben gewerkt, niet hebben gerespecteerd.
De Voorzitter.
Ik ben het volledig met u eens.
Hiermee is de stemming beëindigd.

Berthu (NI)
Wij hebben tegen de resolutie van het Europees Parlement over het immigratie- en asielbeleid gestemd, vooral omdat daarin de Raad meermalen aangevallen wordt en beschuldigd wordt van het 'belemmeren van de voortgang' bij het aannemen van de teksten.
In werkelijkheid hebben we hier te maken met een strijd tussen twee opvattingen over het immigratiebeleid: de lidstaten proberen in het kader van de Raad een (relatief) restrictief beleid in te voeren, terwijl de Commissie voortdurend met veel vrijere voorstellen komt, die wel geïnspireerd lijken door de gedachte dat de rechten van immigranten en vluchtelingen vóór het recht op veiligheid van de Europese burgers gaan.
Het Europees Parlement laat hier duidelijk zien aan welke kant het staat. Bovendien vraagt het expliciet om snelle goedkeuring van de lakse voorstellen van de Commissie inzake gezinshereniging en de rechten van langdurig verblijvende immigranten, waarbij het zelfs aangeeft dat deze rechten 'zo dicht mogelijk in de buurt moeten komen van die van de Europese burgers'.
Helaas voorziet het Verdrag van Nice (gewild door de nationale regeringen!) erin dat over dit soort kwesties in de Raad binnenkort besloten wordt bij gekwalificeerde meerderheid: opnieuw een factor die in het voordeel werkt van de Commissie als het erom gaat haar voorstellen goedgekeurd te krijgen.

Bonde en Sandbæk (EDD)
. (DA) Alles bijeengenomen stemmen wij tegen de gezamenlijke ontwerpresolutie van de PPE-DE-, ELDR- en PSE-Fractie inzake het asiel- en immigratiebeleid. Wij zijn ertegen dat de EU invloed krijgt op dit gebied, daar het de taak van de lidstaten is om in dezen zelf besluiten te nemen. Wij kunnen ons echter scharen achter die delen van de resolutie waar rekening gehouden wordt met de sociale en humanitaire situatie en waar pogingen worden gedaan om deze situatie te verbeteren.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
Wij hebben voor de ontwerpresolutie van de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links gestemd en tegen de gezamenlijke resolutie, waarvan de ondertekenaars eens te meer laten zien dat zij uitsluitend oog hebben voor het vrije verkeer van goederen en niet voor de vrijheid en de rechten van mensen.
Wij zijn tegen een met prikkeldraad omringd Fort Europa, of dat nu bedoeld is voor het tegenhouden van mensen die, op de vlucht voor onderdrukkende regimes, asiel zoeken, of van degenen die eenvoudigweg vluchten voor armoede.
De opmerkingen over duurzame ontwikkeling, voorgesteld als middel om te voorkomen dat duizenden vrouwen en mannen hun land ontvluchten om aan armoede te ontkomen, zijn volledig gratuit. De duurzame ontwikkelingen volgen elkaar op, maar de kloof tussen de imperialistische plunderlanden en de arme landen blijft maar groeien.
Tegenover de eeuwige litanie over de 'strijd tegen de illegale immigratie', die in de meeste resoluties doorklinkt, stellen wij de noodzaak om de situatie waarin al deze zogenoemde illegalen verkeren te regelen.
Bovendien herhalen wij onze eis dat iedereen die in de Europese Unie leeft en werkt dezelfde rechten heeft, met inbegrip van het stemrecht, en dezelfde vrijheden, met inbegrip van de bewegingsvrijheid, als de burgers van de lidstaten van de Unie.

Kirkhope (PPE-DE)
De Britse Conservatieven hebben zich altijd uitgesproken tegen een gemeenschappelijk asiel- en immigratiebeleid en zijn van mening dat dit beleid dient te worden vastgesteld door de lidstaten. De Britse Conservatieven zullen daarom tegen deze resolutie stemmen.

Lund en Thorning-Schmidt (PSE)
Wij hebben vandaag in het Europees Parlement gestemd voor de gezamenlijke ontwerpresolutie (B5-0031/2003) over het immigratie- en asielbeleid. De tekst bevat diverse goede voorstellen ter verbetering van dit beleid.
We zijn ons er echter goed van bewust dat het hier gaat om zaken die ressorteren onder titel IV van het EG-Verdrag en die op grond van het Protocol betreffende de positie van Denemarken niet gelden voor ons land.

Roure (PSE)
Als we ons realiseren dat de Europese Raad in oktober 1999 in Tampere de elementen van een gemeenschappelijk asiel- en immigratiebeleid heeft vastgesteld, dan moeten we wel constateren dat we niet veel zijn opgeschoten en dat we absoluut de nodige maatregelen moeten nemen, vooral om een einde te maken aan de illegale immigratie en de mensenhandel.
We moeten de opvang van vluchtelingen verbeteren, zodat kandidaat-immigranten geen illegale wegen meer willen bewandelen. In juni 2002 heeft de Europese Raad in Sevilla zich ertoe verbonden de uitvoering van het in Tampere aangenomen programma te versnellen; wij verlangen dus dat de Raad deze toezegging respecteert en stopt met het belemmeren van de gewenste voortgang. Wij vragen een snelle en efficiënte implementatie van de conclusies van Sevilla en wij betreuren het dat er nog geen gemeenschappelijk immigratiebeleid bestaat. We moeten snel reageren, want we kunnen onze ogen niet sluiten voor de huidige dramatische situatie in onze lidstaten.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb met groot genoegen voor het verslag gestemd van mevrouw Roth-Behrendt over het testen van cosmeticaproducten op dieren. Waarom heb ik eigenlijk voor gestemd? Ik moet u zeggen dat de vissen - die ik altijd steun als verslagen over vissen aan de orde zijn - het bericht hebben verspreid dat de heer Fatuzzo de dieren helpt en naar hen luistert. De vissen hebben dit doorgegeven aan talrijke andere diersoorten. Veel van deze schepsels zijn bij mij gekomen en hebben mij gevraagd - met het weinige dat ik voor hen kan doen, met mijn stem - ervoor te zorgen dat een eind wordt gemaakt aan deze experimenten, want daar zijn wij allesbehalve dol op. Zij hebben mij werkelijk gevraagd alles in het werk te stellen om te voorkomen dat met hun huid bontjassen worden gemaakt. Ik hoop dan ook dat dit resultaat spoedig bereikt kan worden. Voorlopig hebben wij dit bereikt en daarom heb ik voor het resultaat van de bemiddeling over het verslag van mevrouw-Roth-Behrendt gestemd.

Darras (PSE)
Deze zevende wijziging van richtlijn 76/768/EG betreffende cosmetische producten is essentieel want, afgezien van het feit dat met de tekst beoogd wordt de verschillende wetgevingen van de lidstaten op het gebied van cosmetische producten te harmoniseren, is de voornaamste doelstelling de uitvaardiging in de Europese Unie van een blijvend en definitief verbod op het uitvoeren van dierproeven voor cosmetische eindproducten.
Deze doelstelling was een vrome wens gebleven als het Parlement niet had geëist dat er tegelijkertijd een onmiddellijk verbod werd uitgevaardigd op dierproeven voor eindproducten en ingrediënten in gevallen waarin alternatieve testmethoden gevalideerd zijn door het Europees Centrum voor de validatie van alternatieve methoden, en een verbod op het op de markt brengen van cosmetische ingrediënten die op dieren getest zijn. Inderdaad denk ik dat het samengaan van deze twee verboden het enige echt efficiënte middel is om de ontwikkeling van alternatieve testmethoden te stimuleren.
Ten slotte denk ik, onder verwijzing naar het voorzorgsbeginsel, dat het noodzakelijk is dat het gebruik van stoffen die kankerverwekkend, mutageen of giftig voor de reproductie zijn, geclassificeerd op schadelijkheid in de categorieën 1, 2 en 3, verboden wordt in cosmetische producten.
Moreira da Silva (PPE-DE)
. (PT) Het Europees Parlement heeft een felle strijd geleverd voor de uitbreiding en verdieping van de richtlijn inzake cosmetische producten, vooral met betrekking tot dierproeven. In dit verband heeft het Parlement gepleit voor een verbod op dierproeven vanaf 2004, een afzetverbod voor producten die op dieren zijn getest, ingaande vijf jaar na de inwerkingtreding van de richtlijn in kwestie, en de bevordering van alternatieve testmethoden. Helaas was de Commissie in eerste instantie van mening dat een verbod op dierproeven in Europa moest worden ingevoerd in plaats van een verbod op de afzet van de met dergelijke proeven geteste producten. Het stemt mij tot voldoening dat zowel de Raad als de Commissie in het kader van de bemiddelingsprocedure is opgeschoven in de richting van het Parlement en dat er thans een akkoord is bereikt. Men is overeengekomen dat voor het merendeel van de testmethoden zes jaar na de inwerkingtreding van de richtlijn een verbod op dierproeven en afzet zal ingaan en dat voor proeven waarvoor nog geen alternatieven zijn getest, wordt voorzien in een overgangsperiode van tien jaar.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, in de laatste twee regels van paragraaf 55 van het verslag-Swiebel, dat in dit Parlement is aangenomen, wordt aangedrongen op de zo spoedig mogelijke uitvaardiging van een richtlijn voor de bestrijding van allerlei, nog niet gereglementeerde vormen van discriminatie. Deze worden opgesomd in artikel 13 en daaronder valt ook het verbod op discriminatie van burgers op grond van leeftijd en arbeidsongeschiktheid. In Italië hebben wij nog een wet die zegt dat oudere burgers geen recht hebben op een pensioen wegens arbeidsongeschiktheid terwijl jongere werknemers dat recht wel hebben. Als men ziek is doet de leeftijd er volgens mij echter niet meer toe: ziek is ziek. Als men geen inkomen heeft is men gelijk, of men nu jong is of oud. Volgens mij discrimineert men als men weigert een pensioen wegens arbeidsongeschiktheid toe te kennen aan mensen boven de 65 terwijl men dit wel toekent aan mensen die jonger zijn, en daarom heb ik met genoegen voor dit verslag gestemd.

Posselt (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, met een toevallige meerderheid van vijf stemmen heeft links vandaag de mensenrechten een slechte dienst bewezen. We kunnen over alle politieke kwesties heel verschillende opvattingen hebben, maar een dergelijke polarisering bij de mensenrechten lijkt me bijzonder schadelijk. We moeten proberen op basis van het Handvest van de grondrechten een consensus tot stand te brengen, we moeten ons serieus bezig houden met schendingen van mensenrechten en discriminatie. Wat we nu doen is het Parlement opsplitsen in twee even grote kampen, die met elkaar een ideologische strijd leveren. Voor ons als gemeenschap van rechten en mensenrechten is deze zaak daarvoor veel te belangrijk. Daarom heb ik tegen dit verslag gestemd. Je kunt het etiket 'mensenrechten? wel op alles plakken, maar dat zegt niet altijd iets. Wanneer wij willen bepalen hoe de monniken van Athos de toegang tot hun kloosters moeten regelen, wanneer wij ons gaan bemoeien met religieuze gemeenschappen, wanneer wij de lidstaten bepaalde definities willen opleggen van gezin en familie, terwijl velen van ons, waaronder ikzelf, daar de grootste moeite mee hebben, dan heeft dat niets met mensenrechten te maken en alles met ideologie, en voor ideologie is geen plaats in een dergelijk verslag.

Santini (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, zoals reeds werd gezegd heeft dit Parlement met een meerderheid van slechts vijf stemmen besloten een van de meest teleurstellende en zelfs meest schandelijke bladzijden van ons werk openbaar te maken. Dit verslag heet 'Verslag over de grondrechten in de Europese Unie?, maar in het verslag zelf wordt een groot aantal rechten geschonden die de burgers nog meer raken. Ik zal er met name één noemen: het gezin komt als instelling op zijn zachtst gezegd nogal gehavend uit dit verslag tevoorschijn. Hierin wordt als model een vrije verbintenis beschreven tussen mannen of vrouwen van hetzelfde geslacht, en aangedrongen op het recht van adoptie voor eenoudergezinnen of, meer in het bijzonder, homoseksuelen. Verder wordt hier het model aanbevolen van een bepaald land - Nederland - dat zelfs euthanasie wettelijk heeft vastgelegd en drugsgebruik heeft geliberaliseerd.
Als dat het samenlevingsmodel is dat wij als Parlement naar buiten toe voorstaan, moet ik mij daarvan distantiëren. Hetzelfde doet de meerderheid van de lidstaten, aangezien slechts twee of drie lidstaten indirect het Nederlands model volgen. Nu raken wij in een institutionele impasse verzeild, daar de Commissie en de Raad, zoals uit hun verklaringen blijkt, beide niet bereid zijn die richting uit te gaan. Wij hebben een gelegenheid voorbij laten gaan om ons van een meer coherente en nuchtere kant te laten zien.

Evans, Robert J.E. (PSE).
De Britse Labour-leden en ik hebben voor het verslag-Siebel gestemd. Het dient als geheel een waardevol doel. Het moet in de aard van alle lidstaten liggen dat zij sterk en zelfbewust genoeg zijn om tegen kritiek te kunnen. Maar dat wil ook weer niet zeggen dat zij elke uiting van kritiek automatisch als gefundeerd moeten aanvaarden. Het verslag is gebaseerd op informatie uit de tweede hand van NGO's en andere organisaties. Daardoor is er een aantal feitelijke onjuistheden ingeslopen.
Het Verenigd Koninkrijk neemt alle aantijgingen over gewelddaden of racisme gepleegd door overheidsdienaren zeer serieus. Elke aantijging wordt diepgaand onderzocht en zo mogelijk wordt vervolging ingesteld.
Het in verzekerde bewaring stellen van buitenlandse burgers die worden verdacht van terrorisme is een ernstige aangelegenheid. Maar buitengewone maatregelen zijn soms nu eenmaal nodig om ons teweer te stellen tegen potentiële bedreigingen van de nationale veiligheid. De Geneefse Conventie van 1951 is nooit bedoeld geweest om bescherming te bieden aan terroristen; het is daarom juist dat zij als uitzonderingen worden behandeld.
De Britse wetgeving is niet perfect, maar ze is er wel op gericht de rechten van werknemers te bevorderen en werkgevers aan te sporen om werknemers te allen tijde met de nodige consideratie te behandelen. Werknemers hebben tevens toegang, waar dat gepast is, tot juridische genoegdoeningsprocedures.
Wat betreft de rechten rond zwangerschap in het Verenigd Koninkrijk geldt dat alle zwangere vrouwen aanspraak kunnen maken op achttien weken verlof, dat vanaf elf weken voor de geboorte van het kind kan beginnen.
Wij plaatsen dus kanttekeningen bij de accuraatheid van het verslag, maar we verwelkomen het en daarom hebben we voor gestemd.

Alavanos (GUE/NGL)
De resolutie over de grondrechten in de Europese Unie gaat algemeen gezien de goede kant uit. Er staan echter enkele problematische paragrafen in, zoals de paragraaf waarin staat dat vrouwen toegang moeten krijgen tot de berg Athos. Mijns inziens kunnen de rechten van de vrouw niet afgemeten worden aan een dergelijk criterium. Daarvoor zijn andere maatstaven, zoals werkgelegenheid, gelijke beloning, geweld in het gezin en bestrijding van de mensenhandel. Mijns inziens kunnen wij niet spreken over het vrij verkeer op een zo kleine landtong waar de tijd bijna stilstaat en men zich houdt aan eeuwenoude gewoonten en tradities. Nog even en wij eisen ook dat ondernemingen het recht krijgen op vrije vestiging, en dan krijgen wij kloosters met coca-colaverkooppunten.
Op deze aarde, waar alle verschillen verdwijnen en alles wordt geplastificeerd, moeten wij respect tonen voor de uit het verre verleden overgedragen culturele rijkdom, zonder de huidige samenleving te beïnvloeden. Laten wij de berg Athos daarom met rust laten en hem zijn eigen reis door de tijd laten maken.
Vanwege paragraaf 78 heb ik tegen het gehele verslag moeten stemmen.

Andersson, Färm, Hedkvist Petersen, Hulthén, Karlsson en Theorin (PSE)
Wij Zweedse sociaal-democraten geven hierbij een stemverklaring af betreffende de volgende paragrafen.
Paragraaf 23: 
Wij zijn tegen het gebruik van de uitdrukking 'gedwongen prostitutie?. Wij zijn van mening dat prostitutie altijd gedwongen is. Achter prostitutie zit altijd dwang, afhankelijkheid en uitbuiting. Men kan niet spreken van vrijwillige prostitutie en dus ook niet van gedwongen prostitutie.
Paragraaf 67: 
Wij vinden dat Zweden het IAO-Verdrag Nr. 169 inzake Inheemse Volken moet ondertekenen. Toetreding tot dit Verdrag vereist echter een aanpassing van het Zweedse recht. Onder andere moet men duidelijk het gebied afbakenen dat traditioneel aan de Sami toebehoort of dat zij gebruiken. Een aparte onderzoekscommissie - de commissie voor de afbakening van het rendierengebied - heeft van de regering de opdracht gekregen om de omvang van dit gebied vast te stellen. Het onderzoeksverslag moet eind 2004 klaar zijn en dan voor preadvies worden voorgelegd. Dat betekent dat het nog een paar jaar duurt voordat een Zweedse ratificatie mogelijk is.
Paragraaf 133: 
Zweden wordt in de toelichting bij paragraaf 133 aangewezen in verband met twee gesignaleerde sterfgevallen waarbij het optreden van de politie, de openbare aanklager en de forensisch patholoog-anatoom zware kritiek heeft gekregen. Wij willen er met nadruk op wijzen dat de Zweedse regering op deze kritiek gereageerd heeft en een onderzoekscommissie heeft ingesteld, die haar werk vorig jaar heeft afgesloten. Het onderzoek is duidelijk uitgevoerd vanuit het perspectief van de medeburgers en staat op verschillende punten kritisch tegenover het strafrechtelijk onderzoek.

Angelilli (UEN)
Mijns inziens mag de bescherming van de grondrechten geen ideologische vlag worden van deze of gene groep. Het gaat hierbij veeleer om een gemeenschappelijk goed voor alle burgers. Bij het lezen van het verslag-Swiebel valt echter op dat dit wezenlijke commitment voor eenieders rechten veranderd wordt in een aanklacht tegen anderen, en met name tegen Italië en tegen degenen in Italië die de vrijheid genomen hebben om tegen de wensen van de rapporteur te stemmen.
Ook ten aanzien van de bescherming van het gezin en de daarmee verband houdende waarden neemt het verslag een eenzijdig en partijdig standpunt in, een standpunt dat volkomen legitiem is als het om een politieke groepering gaat maar dat geen gemeenschappelijk standpunt mag worden van de Europese Unie. Afgezien van de religieuze aspecten - die mijns inziens niet geheel genegeerd kunnen worden, gezien het belang van de christelijke cultuur in Europa - wordt in het verslag in het geheel geen rekening gehouden met de sterke sociale en educatieve waarde die het traditionele echtpaar als fundamentele cel in het sociale netwerk onmiskenbaar vertegenwoordigt. Eenieder heeft het onaantastbare recht zijn relatie te beleven zoals hem of haar goeddunkt, maar de Europese instellingen kunnen mijns inziens dergelijke relaties niet op voet van gelijkheid plaatsen met het sociale instituut van het traditionele gezin.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Arvidsson, Grönfeldt Bergman, Stenmarck en Wachtmeister (PPE-DE)
De christen-democratische delegatie in het Europees Parlement vindt het uiterst belangrijk dat er elk jaar een parlementair verslag wordt opgesteld over de mate waarin de lidstaten van de EU de mensenrechten eerbiedigen. Mensenrechten vormen de belangrijkste pijler van de Europese samenwerking. Het spreekt vanzelf dat wij minstens even harde eisen aan onze eigen landen moeten stellen als aan andere landen buiten de Unie.
Het is echter ongelukkig dat de rapporteur zich niet uitsluitend concentreert op fundamentele rechten, maar ook uitdrukking geeft aan bepaalde politieke wensen. Of men het nu eens is met deze politieke visies of niet, deze methode dreigt de betekenis van de fundamentele rechten te devalueren. Dat is de reden waarom wij geen steun kunnen geven aan het verslag in zijn geheel.
Bovendien stemmen wij tegen paragraaf 43, omdat die verkeerd geformuleerd is. Natuurlijk is het een fundamenteel beginsel dat men niet twee keer voor hetzelfde misdrijf gestraft kan worden, maar dat betekent niet dat veroordeling en uitzetting uitgesloten moeten worden als straf voor ernstige misdrijven.
Wij verzetten er ons ook tegen dat de EU zich bemoeit met vraagstukken betreffende gezinsrelaties, omdat wij het gezinsbeleid krachtens het subsidiariteitsbeginsel als een nationale aangelegenheid beschouwen.

Balfe (PPE-DE)
De vele kritiek op het Verenigd Koninkrijk die te lezen is in dit verslag stemt tot grote ongerustheid. Ik wijs erop dat de meeste Labour-leden voor de passages betreffende het VK hebben gestemd en ik kan me goed verplaatsen in hun gevoel van wanhoop over de stand van zaken in het Verenigd Koninkrijk na iets minder dan vijf jaar onder een Labour-regering.
Wat mijzelf aangaat voel ik mij verplicht tegen het verslag te stemmen. Misschien moeten de Labour-leden zich bij de volgende verkiezingen verenigen onder de slogan: 'Het kan alleen maar beter worden'.

Berthu (NI)
Het jaarlijkse verslag over de situatie van de grondrechten in de Europese Unie dat vandaag gepresenteerd is, is een tekst waar geen eind aan komt, waarin de rapporteur erg vaak buiten de bevoegdheid van onze vergadering treedt en waarin hij ertoe neigt de lidstaten een schuldgevoel aan te praten, alsof zij op dit gebied gevaarlijke delinquenten en recidivisten zijn, terwijl in ons deel van de wereld die rechten juist goed beschermd worden.
Daarom hebben wij voor amendement 49 gestemd, waarin een vervangende resolutie wordt voorgesteld van de hand van onze collega Ribeiro e Castro, een kortere tekst waarin het expansionisme van het Europees Parlement afgekeurd wordt en waarin onze aandacht op de werkelijke problemen gericht wordt, met op de eerste plaats het terrorisme, de mensenhandel, de seksuele uitbuiting van kinderen, minachting voor het gezin en andere, al te reële kwaden.
Zoals te vrezen viel, heeft onze vergadering vastgehouden aan de oorspronkelijke resolutie, en daarbij heeft ze, in aanvulling op de eerdere ontsporingen, ook nog een oproep gedaan om homoseksuele echtparen dezelfde rechten toe te kennen als gezinnen, de zogenoemde dubbele straf af te schaffen en verschillende maatregelen in te voeren die bijdragen tot een opener asielbeleid en tot beperking van de uitzettingsmogelijkheden. Wij hebben dus tegen gestemd.

Bonde en Sandbæk (EDD)
Wij hebben vandaag voor paragraaf 41 uit het verslag-Swiebel gestemd, omdat wij willen dat het gemeenschappelijk asielbeleid van de EU, als dat onverhoopt wordt aangenomen, gebaseerd zal zijn op humane uitgangspunten en eerbiediging van internationale verdragen, en omdat wij vinden dat de eerbiediging van de mensenrechten het onaantastbare uitgangspunt moet zijn en blijven. Wij zijn echter niet principieel van mening dat dit het best kan worden gegarandeerd door het opzetten van een gemeenschappelijk vluchtelingenbeleid dat gebaseerd is op de supranationale eerste pijler.
De Deense Juni-beweging stemt ook voor het verslag als geheel, omdat de mensenrechten binnen de EU natuurlijk moeten worden geëerbiedigd en liefst nog worden verbeterd. Dit ondanks het feit dat wij tegenstanders zijn van een gemeenschappelijk asielbeleid, van de integratie van het Handvest van de grondrechten en van de oprichting van een EU-agentschap voor de mensenrechten..
De Juni-beweging spant zich in om de situatie op het gebied van de mensenrechten in Europa te steunen en te verbeteren, zowel in de EU als daarbuiten. Wij steunen het recht van alle mensen op een waardig leven, maar wij vinden niet dat dat het beste onder EU-regie kan gebeuren.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
Tijdens haar interventie heeft Arlette Laguiller geprotesteerd tegen het enge kader van dit verslag en tegen sommige onaanvaardbare stellingnames die erin voorkomen, met name waar sprake is van de strijd tegen illegale immigratie.
De reden waarom wij ondanks alles toch voor dit verslag hebben gestemd, is dat het kleine aantal aanbevelingen dat in de juiste richting gaat, waarin de grondrechten verdedigd worden, waarin racisme en xenofobie gehekeld worden en waarin stelling genomen wordt tegen de doodstraf, in zeer hoge mate de meest reactionaire partijen in deze vergadering de pas afsnijdt. Wij zouden niet willen dat onze stem direct of indirect met die mensen in verband gebracht kan worden.

Boudjenah (GUE/NGL)
De lidstaten en de EU hebben de gewoonte ontwikkeld om de rest van de wereld steeds een lesje te willen leren in democratie en respect voor de mensenrechten. Deze handelwijze gaat meestal samen met de eis van een vrije markt en concurrentie.
Bij lezing van het verslag-Swiebel blijkt dat de lidstaten eerst hun eigen straatje maar eens moeten schoonvegen. Dit verslag brengt veelvuldige schendingen van de mensenrechten aan het licht binnen de EU, geen enkel land uitgezonderd! Discriminatie op grond van geslacht of discriminatie van minderheden als de Roma, politiegeweld, erbarmelijke omstandigheden in gevangenissen en politiecellen, racistische, xenofobe en antisemitische handelingen en geweld, aantasting van de grondrechten in naam van de strijd tegen het terrorisme, ingrepen in het veiligheidsbeleid en repressie op het gebied van immigratie en asiel, om nog maar te zwijgen van de schending van maatschappelijke rechten en de veel voorkomende aantasting van vakbondsrechten.
Het verslag van de Vrijhedencommissie stoelt op een groot aantal voorbeelden en de rapporteur beperkt zich niet tot aanklagen, maar spreekt regeringen aan en doet voorstellen en precieze aanbevelingen op allerlei gebieden. Mijn fractie is verheugd dat de meerderheid van deze vergadering dit verslag heeft aangenomen, nadat het verrijkt is door het aanvaarden van een aantal amendementen van mijn fractie.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)
Casaca (PSE)
. (PT) In het onderhavige verslag wordt de mensenrechtensituatie in Portugal op sommige punten geprezen en op andere bekritiseerd, dit alles op een in onze ogen redelijke en evenwichtige wijze. Het zou niet aanvaardbaar zijn dat de Portugese autoriteiten geen rekening houden met deze beoordeling met als argument dat de staatsraison zwaarder weegt dan de rechten van de burger. Om deze reden heb ik voor het verslag gestemd.
De toelichting bij het verslag bevat evenwel minder ter zake doende informatie. Aangezien deze informatie mij echter niet bepalend leek voor de inhoud, geen onderwerp van de stemming was en niet wordt gepubliceerd, was deze niet van invloed op mijn stemgedrag.
Net als de lokale, regionale of nationale instanties hebben ook de Europese instellingen het recht om een standpunt in te nemen en de handelingen van instellingen op een ander niveau dan hun eigen niveau te bekritiseren of te prijzen. Een verslag over de situatie van de mensenrechten in de Europese Unie dat geen beoordeling van de wetgeving en het optreden van de Europese instellingen bevat, is echter geen verslag over de Europese Unie, maar alleen een verslag over de lidstaten.
Dit verslag over de lidstaten zou dan ook moeten worden gevolgd door een ander, breder opgezet verslag waarin het optreden van de Europese instellingen op het vlak van de mensenrechten onder de loep wordt genomen.

Cornillet (PPE-DE)
De grondrechten staan centraal in ons politieke denken: wij konden dus niet voor dit verslag stemmen. Het Parlement heeft vorig jaar een methode aanvaard die de aanneming van het Handvest behelsde, evenals het instellen van middelen, waaronder het netwerk van deskundigen, en een gezamenlijke inspanning van drie rapporteurs, met als doel het bereiken van een consensus.
Deze methode is niet gevolgd en het verslag is meer een weergave van de opvattingen van de rapporteur dan een diepteanalyse - het gehele Handvest, niets dan het Handvest, en dus een analyse artikel na artikel, staat na staat. Dit was een gelegenheid voor het Parlement om controlerende macht over de lidstaten uit te oefenen.
Niets dan het Handvest, dat wil zeggen: de artikelen zoals ze zijn, en niet zoals men zou willen dat ze zouden zijn. Dit verslag zal geen enkele invloed hebben op het Handvest, aangezien alleen een nieuwe Conventie er de artikelen van kan wijzigen.
Ik betreur dat de rapporteur in zijn aanbevelingen verder gaat dan de tekst van het Handvest, en dat men uit propagandaoverwegingen het zoeken naar consensus heeft vervangen door voorstellen met een provocerend en overdreven karakter. Bovendien is het volledig overbodig om tegen elkaar op te bieden.
De pers had uit moeten kijken naar dit verslag, regeringen hadden het moeten vrezen. Maar doordat het in het eigen kamp niet unaniem gedragen wordt, zal het op het kerkhof van de overbodige verslagen terechtkomen.

Ducarme (ELDR)
Het burgerschap is onlosmakelijk verbonden met deelname aan het politieke leven van een staat. Het is het teken dat men tot een bepaalde groep behoort, en dan niet alleen in strikt juridische, maar ook in praktische zin.
Het recht om deel te nemen aan lokale verkiezingen is één manier om te participeren. Uit derde landen afkomstige ingezetenen kunnen reeds op een groot aantal manieren deelnemen aan het leven in de steden van de Europese Unie. Als we ze het recht geven deel te nemen aan plaatselijke verkiezingen, kennen we ze extra rechten toe. Dat heeft echter alleen zin als we duidelijk maken dat aan die toekenning ook plichten verbonden zijn.
Het gaat dus om lokale verkiezingen. Ingezetenen uit derde landen die kunnen bewijzen dat ze ten minste vijf jaar verblijf hebben gehouden in het betrokken land zouden daaraan moeten kunnen deelnemen. Daar moet van hun zijde een - vrijwillige - inspanning tegenover staan. Men moet aangeven dat men bereid is de democratische waarden en de mensenrechten zoals die - onder andere - zijn vastgelegd in de grondwetten en de wetten van de lidstaten, alsook in het Europees Verdrag voor de rechten van de mens uit 1950, te aanvaarden. Het gaat dan eerst en vooral om de erkenning van de vrijheid om er een eigen filosofische of religieuze overtuiging op na te houden. Bovendien moet men elke vorm van discriminatie op grond van religie, geslacht of ras afwijzen.
Het burgerschap moet behalve uit de actieve deelname aan het dagelijks maatschappelijk leven ook blijken uit burgerzin.

Eriksson, Herman Schmid en Sjöstedt (GUE/NGL)
Wij vinden dit een zeer goed verslag en we stemmen er daarom voor. We delen echter niet de rotsvaste overtuiging van de rapporteur dat de enige echte mogelijkheid om eerbiediging van de mensenrechten duurzaam af te dwingen gelegen is in de integratie van het Handvest van de grondrechten in toekomstige verdragen.

Figueiredo (GUE/NGL)
. (PT) Wij verzetten ons met klem tegen het in de resolutie vervatte streven het Handvest van de grondrechten een 'constitutionele? waarde toe te kennen die het niet heeft. Wij willen eraan herinneren dat wij ook naar aanleiding van de goedkeuring van het Handvest tijdens de Top van Nice een dergelijke intentie bekritiseerd hebben, evenals de inhoudelijke beperkingen op het gebied van de rechten die deze met zich meebrengt, terwijl anderen hiervan voorstander waren en nog steeds zijn.
Wij verzetten ons met klem tegen een benadering gericht op toezicht en inmenging in de interne aangelegenheden van de lidstaten, die door het Verdrag van Nice is versterkt. Wij hebben dit destijds reeds bekritiseerd, terwijl anderen hiervan voorstander waren en nog steeds zijn.
Alhoewel ten aanzien van het gehele proces ook methodologische kanttekeningen moeten worden geplaatst, zijn wij van mening dat de resolutie een aantal aanbevelingen - let wel: aanbevelingen - bevat die er algemeen gezien toe bijdragen fundamentele rechten te beschermen. Het gaat hier om rechten op het gebied van de individuele vrijheden, de rechten van migranten, de vrijheid van verkeer, het recht op bescherming van de privé-sfeer, het recht op informatie, non-discriminatie, gelijke behandeling van mannen en vrouwen, de rechten van kinderen en gehandicapten, de bescherming van de sociale rechten - met name door de versterking van het herziene Europees Sociaal Handvest en de IAO-Verdragen - en de toegang tot de rechter.
Tegen deze achtergrond hebben wij besloten vóór het verslag te stemmen.

Karamanou, Katiforis, Koukiadis, Malliori, Mastorakis, Baltas, Souladakis, Tsatsos en Zorba (PSE)
Uit de resolutie in het verslag van mevrouw Swiebel komt, wat Griekenland betreft, een uiterst negatief standpunt naar voren. Bij de meeste punten waarin kritiek wordt geuit op Griekenland of waarin Griekenland wordt aangespoord verbeteringen aan te brengen, zijn ofwel de desbetreffende regelingen in de Griekse wetgeving reeds aangepast - en zijn dus de noodzakelijke verbeteringen aangebracht - ofwel de eerste stappen gezet in de richting van die aanpassing.
Wij noemen bij wijze van indicatie de volgende voorbeelden:
1. Wij worden (zie paragraaf 17) aangespoord de doodstraf af te schaffen. Daarbij worden drie dingen verzwegen, namelijk dat:
a) de doodstraf al is afgeschaft, met als enige uitzondering het militair wetboek van strafrecht, en bovendien alleen als het gaat om misdrijven ten tijde van oorlog;
b) het wetsontwerp voor de afschaffing van de doodstraf in het militair wetboek van strafrecht gereed is;
c) de doodstraf, als deze wordt opgelegd, niet wordt voltrokken.
2. Gewetensbezwaarden:
a) er is een nieuwe regeling op grond waarvan iemand kan worden vrijgesteld van de dienstplicht; deze regeling is opgenomen in de grondwet;
b) in de Griekse wetgeving is deze gunstige behandeling niet meer beperkt tot personen die om religieuze redenen dienst weigeren; ook gewetensbezwaren van algemene aard worden in aanmerking genomen.

Kirkhope (PPE-DE)
De Britse Conservatieven zijn van mening dat dit verslag een ongehoorde inmenging is in de binnenlandse aangelegenheden van het VK en andere lidstaten. De ongegronde aanvallen op waardevolle overheidsdienaren als politiemannen en gevangenenbewaarders zijn volstrekt onaanvaardbaar en geheel ongegrond. De realiteit is dat wij in een gevaarlijke wereld leven waarin onze vrijheid wordt bedreigd door terroristen, dictators en gewelddadige misdaad.
Het Britse publiek mag ervan uitgaan dat het door zijn gekozen vertegenwoordigers wordt verdedigd en beschermd, en dat het in dit soort zaken van vitaal belang niet aan zijn lot wordt overgelaten.
In het verslag wordt de Europese Unie in een zeer kwaad daglicht gesteld. In haar verslag geeft mevrouw Swiebel uiting aan haar persoonlijke opvattingen over mensenrechten. De Britse conservatieve leden van het Parlement dringen er bij de parlementaire autoriteiten op aan er zorg voor te dragen dat de opstelling van dit soort verslagen in de toekomst toevertrouwd wordt aan iemand met een minder persoonlijke en objectievere aanpak.

Lang (NI)
Zoals elk jaar buigen wij ons op deze dag over het traditionele verslag van het Europees Parlement over de wijze waarop aan de grondrechten in de Europese Unie invulling wordt gegeven. Ook dit verslag is weer een hele klaagzang, en ook nu weer wordt er toegegeven aan de obsessies van de pro-immigratielobbies, mensenrechtenfanatici, vrijdenkers en antinationale en antikolonialistische elementen.
Het verslag biedt dus een heel spectrum van aberraties: van de toekenning van het actief en passief kiesrecht aan vreemdelingen tot de instelling van quota's voor de toegang van vreemdelingen tot de arbeidsmarkt, het recht van homoseksuelen om te trouwen, de afschaffing van de in Frankrijk geldende minimumleeftijd voor het aangaan van een huwelijk (volgens de huidige wetgeving vijftien jaar voor meisjes en achttien jaar voor jongens), en het toekennen van de status van nationale minderheid aan alle etnische minderheden.
Tot dan toe is het verslag alleen maar op deerniswekkende wijze banaal. Tussen bovengenoemde overwegingen bevindt zich nu echter ook de eis tot afschaffing van een uit 1045 stammende regel die vrouwen de toegang tot de berg Athos, een aan Griekse monniken voorbehouden heilige plaats, ontzegt. De rapporteur is van mening dat een dergelijk verbod strijdig is met de regel dat er niet gediscrimineerd mag worden op grond van geslacht. Hoe lang zal het duren voordat gemengde kloosters verplicht zullen worden gesteld?

Meijer (GUE/NGL)
. Wie grondrechten binnen de Europese Unie vaststelt moet weten of die rechten door de betrokken overheden serieus worden nageleefd. Het is de verdienste van Joke Swiebel dat ze goed in kaart heeft gebracht hoeveel er binnen Europa mis is op het gebied van mensenrechten. Terecht vestigt zij de aandacht op misdragingen van de politie, wantoestanden in gevangenissen, discriminatie van etnische minderheden, fouten in strafprocessen en restanten van ongelijke behandeling van vrouwen en mannen. Dat geldt ook voor kinderarbeid, de toegang van niet-EU-burgers tot de arbeidsmarkt, het moeilijk verkrijgen van de nationaliteit van het land waar je inmiddels woont en het ontbreken van kiesrecht voor wie nog niet beschikt over die nationaliteit. Lidstaten van de EU blijken internationale verdragen over nationale minderheden, grensoverschrijdende televisie, het herziene Europees Sociaal Handvest en de status van te adopteren of buiten een huwelijk geboren kinderen niet te ratificeren. Minderjarigen worden ingezet als kindsoldaten. Overtrokken autoritaire veiligheidsmaatregelen, die inmiddels worden gerechtvaardigd met een verwijzing naar het actuele gevaar van terrorisme, dreigen een duurzaam karakter te krijgen. Deze inventarisatie hebben we hard nodig om misstanden beter te kunnen beëindigen. Opmerkelijk is dat dit vanzelfsprekende verslag in de Commissie vrijheden en rechten van de burger met slechts 25 tegen 20 stemmen is aangenomen. Kennelijk wil een grote minderheid binnen dit Parlement de bestaande overtredingen van de grondrechten niet bestrijden.

Pasqua (UEN)
Ik kan mij niet herinneren in mijn parlementaire loopbaan ooit zulk een onzinnige tekst onder ogen te hebben gekregen als die welke mevrouw Swiebel ons nu voorlegt.
Uiteraard vinden we in deze tekst de gebruikelijke federalistische onzin terug over het 'bindende? karakter van het Handvest voor de grondrechten en de wenselijkheid om dit Handvest als preambule in een veel te hoog gegrepen Europese grondwet op te nemen. Dat is op zich al onaanvaardbaar, maar wat vooral verontwaardiging wekt is het feit dat dit Handvest tegen de lidstaten wordt ingezet.
De rapporteur wil, zoals ze zelf ook aangeeft, het Handvest misbruiken om de lidstaten te vertellen wat ze moeten doen om er zo voor te zorgen dat allerhande praktijken en gewoonten - en hier en daar zelfs aberraties - die niets met ons gemeenschappelijk joods-christelijke erfgoed te maken hebben in alle nationale rechtsorden worden opgenomen.
De volstrekt legitieme strijd voor het respect van de mensenrechten mag niet ontaarden in het najagen van onzuivere idealen en minachting voor onze gedeelde waarden.
Mijn fractie heeft een alternatieve resolutie voorgesteld met als enige doel de eer van dit Parlement te redden. Die is reeds voldoende bezoedeld door het feit dat de parlementaire commissie dit onzinnige verslag van mevrouw Swiebel heeft goedgekeurd. Dat verslag is een verzameling van de meest kwalijke aspecten van deze zogenaamde mensenrechtenideologie.

Ribeiro e Castro (UEN)
. (PT) Er gaat niets boven een stevig politiek gevecht. Als democraat wil ik mevrouw Swiebel dan ook met de door haar behaalde eindzege feliciteren. Maar uit het feit dat de door mij ingediende alternatieve ontwerpresolutie in de plenaire vergadering op slechts een paar stemmen (23) na niet is aangenomen, evenals uit het feit dat de uiteindelijke resolutie met een uiterst krappe meerderheid (slechts vijf stemmen) is aangenomen, blijkt duidelijk dat de verkeerde weg is ingeslagen. De opbouw van Europa is er niet bij gebaat als er tussen ons ten aanzien van een onderwerp dat zo belangrijk is vanuit het oogpunt van de traditie, de geschiedenis en het gemeenschappelijk gedachtegoed van de Europeanen een dermate diepe kloof ontstaat en als wij dermate radicaal tegenover elkaar komen te staan. Wie de aangenomen resolutie leest, zou de indruk kunnen krijgen zich in een Europa van verschrikkelijke vervolgingen, in één van de meest afschuwelijke dictaturen van de twintigste eeuw te bevinden! De verkeerde methodologische benadering van de rapporteur (en van de krappe meerderheid) heeft geleid tot overdreven standpunten waarin voorbij wordt gegaan aan het feit dat de Europese Unie één van de weinige geprivilegieerde regio's ter wereld is waar de mensenrechten worden gewaarborgd, geëerbiedigd en gegarandeerd. Wij doen hiermee geen recht aan de werkelijkheid zoals wij die allen kennen en maken ons belachelijk door door de knieën te gaan voor een linkse en sektarische politieke agenda. Hiermee bewijzen wij noch Europa, noch de mensenrechten een dienst.
Tot besluit wil ik mijn voldoening uiten over het initiatief om een volledig nieuwe alternatieve ontwerpresolutie te presenteren. Alhoewel de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten slechts 22 leden telt, hebben 246 leden in de plenaire vergadering voor dit alternatieve voorstel gestemd, waaruit blijkt hoe groot dit succes relatief gezien was. Dit initiatief heeft zijn nut heeft bewezen als instrument om politieke duidelijkheid te scheppen en om het verschil van opvatting te benadrukken.

Sacrédeus (PPE-DE)
Ik heb tegen het verslag gestemd.
Het lijkt mij een unicum in de geschiedenis van het Europees Parlement dat een rapporteur een verslag over mensenrechten presenteert dat, op goede gronden, zo ernstig bekritiseerd wordt en zo'n opvallend krappe meerderheid krijgt (274 stemmen voor en 269 stemmen tegen bij 14 onthoudingen).
Het verslag geeft blijk van een partijpolitieke, selectieve keuze. Het begrip mensenrechten wordt misbruikt, en wel doordat de rapporteur thema's behandelt zoals familierecht of de rechten van Griekse monniken op de berg Athos, die weinig of niets te maken hebben met het uitgangspunt en het doel van het verslag, namelijk het Handvest van de grondrechten in de EU. Daarmee wordt het begrip mensenrechten uitgehold en gedevalueerd. Dat is nogal ernstig.
Ik vraag mij ten zeerste af hoe degelijk de vergaande bewering in paragraaf 133 is onderbouwd. Daar staat namelijk dat in zeven lidstaten van de EU, waaronder Zweden, een 'klimaat van straffeloosheid? zou heersen op het punt van misdragingen en geweldsmisbruik van de kant van politie- en gevangenispersoneel.
Wij Europese christen-democraten zijn er echter in geslaagd om paragraaf 83 te doen schrappen (279 stemmen voor en 259 stemmen tegen bij 9 onthoudingen), waarin de lidstaten werden uitgenodigd 'het huwelijk open te stellen voor personen van gelijk geslacht.? Dit is namelijk geen aangelegenheid voor de EU.

Sanders-ten Holte (ELDR)
. Graag wil ik Joke Swiebel feliciteren met haar uitstekende werk. Ook ik vind het teleurstellend dat dertien van de vijftien lidstaten niet blijken te voldoen aan hun plicht om periodieke verslagen uit te brengen aan daartoe ingestelde internationale toezichtcomité's over de mensenrechtensituatie in hun land. Wij vervullen als EU een voorbeeldfunctie en onze geloofwaardigheid bij derde landen komt anders in gevaar.
Als voorzitter van de Intergroep Regionale en Minderheidstalen wil ik graag het belang van het gebruik van regionale en minderheidstalen voor volkeren benadrukken. Taal maakt deel uit van onze persoonlijke en culturele identiteit en is daardoor een van onze grondrechten. Het is het belangrijkste communicatiemiddel tussen mensen. Door het gebruik van minderheidstalen te stimuleren versterk je de sociale samenhang op regionaal niveau. Daarom heb ik voor de paragrafen 66 en 68 gestemd. Het is een eerste stap.
De EU heeft, blijkens artikel 149 van het EU-Verdrag, de taak om de taalkundige diversiteit te ondersteunen. Dit is niet genoeg: er moet snel een wettelijke basis komen voor regionale en minderheidstalen in het Verdrag.
Taal is een belangrijk aspect van ons culturele erfgoed en het zou zonde zijn als er door verwaarlozing en onderdrukking regionale en minderheidstalen verloren zouden gaan.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de Partij van de Gepensioneerden, die ik hier vertegenwoordig, schaart zich vol overtuiging achter het verslag over de activiteiten van de Europese Unie ter ondersteuning van de controle aan de buitengrenzen van onze 15, binnenkort 25 en kort daarna 27 landen. Mijns inziens is het belangrijk dat de Europese Unie deze nieuwe landen onmiddellijk economische steun geeft, daar deze over twee of vier jaar de buitengrenzen van de Unie zullen vormen. Het is namelijk zonder meer duidelijk dat de zwakke punten aan onze grenzen in deze landen liggen. De eerste maanden nadat hun lidmaatschap van de Europese Unie de facto en de jure zal zijn ingegaan zullen de gevaarlijkste maanden zijn wat de schending van de nieuwe Europese buitengrenzen betreft.

Posselt (PPE-DE)
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, met voldoening heb ik voor het verslag-Pirker gestemd. Dit is immers de voortzetting van mijn werkzaamheden van 1998, toen wij het verslag - waarvoor ik destijds rapporteur was - over de uitbreiding naar het oosten en de interne veiligheid hebben aangenomen, waarin voor het eerst de idee van een Europese grensbewaking werd gelanceerd. Sindsdien is er in de lidstaten met de Italiaanse haalbaarheidsstudie en bij de Commissie met onderhavige mededeling - waarvoor mijn dank aan commissaris Vitorino - aanzienlijke vooruitgang geboekt. Dit is evenwel slechts de eerste stap in de goede richting. Ik wil er in alle openheid voor pleiten dat wij ons inzetten voor een daadwerkelijke Europese grensbewakingsdienst met een communautaire rechtsgrondslag die door de Gemeenschap wordt gefinancierd; anders blijft de grensbewaking een lappendeken. Ten aanzien van het voorgestelde opleidingscentrum stel ik voor dat hiervoor een beroep wordt gedaan op de eveneens in het verslag van 1998 voorgestelde politieacademie, die reeds in oprichting is, opdat de middelen gebundeld en overlappingen vermeden kunnen worden. Ik denk dat wij ons in de juiste richting bewegen. De misdaad is internationaal georganiseerd. Derhalve is het de hoogste tijd dat wij de misdaadbestrijding gemeenschappelijk en grensoverschrijdend organiseren.

Berthu (NI)
De Commissie heeft in haar mededeling van 7 mei 2002 geprobeerd de lidstaten enthousiast te krijgen voor het volstrekt irrationele idee van een supranationaal (ofwel 'geïntegreerd?) beheer van de buitengrenzen. De regeringen hebben daarop gereageerd door de Commissie op de werkelijkheid te wijzen en zelf een 'plan voor het beheer van de buitengrenzen? op te stellen, met allerhande nuttige en praktische maatregelen: uitwisseling van best practices, operationele coördinatie, permanente gemeenschappelijke training, compatibiliteit van apparatuur, gemeenschappelijke analyse van de risico's, enzovoorts. Het verslag-Pirker van het Europees Parlement volgt in het algemeen dezelfde benadering, en wij zijn het daarmee eens. We hebben dat ten tijde van de Europese Raad van Sevilla in juni 2002 al aangegeven.
Het lijkt er echter op dat in dit verslag betreurd wordt dat de Raad het idee om een 'geïntegreerde? Europese grensbewakingsdienst te vormen heeft verworpen, en dat is voor ons reden geweest ons van stemming te onthouden. Een dergelijke 'supranationalisering? van de grensbewaking zou namelijk heel contraproductief zijn, aangezien het de lidstaten van hun verantwoordelijkheden zou ontslaan. Het is groot belang dat elke lidstaat de baas blijft over de eigen grenzen.
Het zou echter wel nuttig zijn als lidstaten die vanwege hun geografische ligging veel middelen aan grensbewaking moeten uitgeven - waar uiteindelijk ook hun buren van profiteren - van die buren navenante technische en financiële steun zouden ontvangen. De Europese solidariteit moet hier op een zinvolle wijze tot uitdrukking worden gebracht.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
De rapporteur wil net als de Commissie en de Raad dat de Europese Unie een 'geïntegreerd beheer van de buitengrenzen van de lidstaten van de Europese Unie? gaat voeren. Dat zal er vanwege de rivaliteit die deze lidstaten ook binnen de Europese Unie jegens elkaar voelen niet snel komen. Waarom zouden we zo'n beheer willen voeren? Waartegen en tegen wie?
U wilt dat niet nader aangeven, aangezien u dan zou erkennen dat dit 'geïntegreerd beheer van de buitengrenzen? in het geheel niet gericht is op de bescherming van de Europese volkeren. Al wordt dat niet met zoveel woorden gezegd, het is toch duidelijk dat het er gewoon om gaat de Europese Unie te veranderen in een vesting waar immigranten, vluchtelingen en armen nog moeilijker binnen geraken dan nu reeds het geval is.
Wij hebben dus tegen dit verslag gestemd.

Caudron (GUE/NGL)
Het gaat hier om een mededeling van de Europese Commissie over een geïntegreerd beheer van de buitengrenzen van de EU, om aldus de ruimte voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid veilig te stellen.
De lidstaten moeten bij de controle van de buitengrenzen beter samenwerken. Dat kan men moeilijk afkeuren. Om de interne veiligheid van de EU ook na de uitbreiding te garanderen moeten we
tussen de lidstaten een klimaat van vertrouwen scheppen als het gaat om de controle aan de buitengrenzen;
de strijd aanbinden met alle interne en externe terroristische bedreigingen; en
illegale immigratie bestrijden.
Ik kan mij echter niet verenigen met de repressieve veiligheidsfilosofie die uit een aantal van deze voorstellen spreekt, ook al besef ik heel goed dat dit soort ideeën overal in Europa, en vooral in Frankrijk, opgang doet. Men is veel te veel geneigd symptomen te bestrijden, zonder ooit iets aan de werkelijke oorzaken van deze verschijnselen te doen - armoede en werkloosheid. Daar komt bij dat er geen echt beleid voor immigranten bestaat.
Niemand zal ontkennen dat het recht op veiligheid een grondrecht is. Maar dan moet iedereen ook beseffen dat je niet mag proberen één grondrecht te garanderen door alle andere grondrechten geweld aan te doen.

Lund en Thorning-Schmidt (PSE)
Wij hebben ons vandaag in het Europees Parlement onthouden van stemming over het verslag-Pirker (A5-0449/2002) over een geïntegreerd beheer van de buitengrenzen. Het voorstel bevat diverse goede elementen, maar wij vinden dat de tijd nog niet rijp is voor de oprichting van een gemeenschappelijke grensbewakingsdienst.
Tegelijkertijd wijzen wij erop dat dit thema zaken betreft die niet vallen onder titel IV van het EG-Verdrag en die krachtens het Protocol over de positie van Denemarken niet gelden voor ons land.

Malmström, Paulsen en Olle Schmidt (ELDR)
 De Schengensamenwerking heeft geresulteerd in een grotere vrijheid voor de burgers om in de lidstaten te reizen zonder dat ze aan de binnengrenzen hun paspoort hoeven te tonen. Uiteraard vereist een dergelijke hervorming een doelmatiger controle aan de gemeenschappelijke buitengrenzen. In dit verband is het uiterst belangrijk dat de huidige en de toekomstige lidstaten nauw samenwerken om te zorgen voor een gelijkwaardige grenscontrole langs de hele buitengrens, vooral door ons in te spannen voor goede opleidingen en voor gemeenschappelijke richtsnoeren.
We hebben echter onze twijfels over het idee van een door de EU gefinancierde grensbewakingsdienst. Het monopolie van de nationale politiediensten op misdaadbestrijding en grensbewaking op het grondgebied van de afzonderlijke lidstaten is fundamenteel en dient te worden gehandhaafd. De politiediensten van een land mogen geen bevoegdheid krijgen om in andere landen op te treden, behalve in zeer speciale omstandigheden. Dat is ook opgenomen in het Verdrag van Schengen. Deze regels moeten zo veel mogelijk ook gelden voor grenscontroles.
De bepalingen en tradities van de lidstaten op het gebied van politieoptreden, vooral wat betreft de procedures bij identiteitscontroles en arrestaties, lopen in veel opzichten uiteen. Met een gemeenschappelijke grensbewakingsdienst bestaat het gevaar dat deze bepalingen niet volledig gerespecteerd worden. Als er meer behoefte ontstaat aan personeel dat kan zorgen voor een effectieve bewaking van de buitengrenzen van de EU, moet men daarin voorzien door financiële steun te geven aan de grensbewakingsdiensten van de betrokken lidstaten.

Marques (PPE-DE)
. (PT) Ik wil de heer Pirker feliciteren met zijn uitstekende verslag over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement "Naar een geïntegreerd beheer van de buitengrenzen van de lidstaten van de Europese Unie". Ik sta achter dit verslag, met name waar het gaat om de oprichting van een gemeenschappelijke grensbewakingsdienst. Deze zou niet in de plaats moeten komen van de nationale autoriteiten die op nationaal vlak bevoegd zijn voor het beheer van de buitengrenzen, maar hiermee moeten samenwerken, teneinde de interne veiligheid in de Unie te waarborgen en de toepassing van het beginsel van het vrije verkeer te garanderen.
Ik ben er voorts stellig van overtuigd dat de doelmatigheid van het grensbeheer kan worden vergroot wanneer op het vlak van het beheer van de buitengrenzen gemeenschappelijke maatregelen worden vastgesteld.
Martinez (NI)
Europa heeft zijn binnengrenzen afgeschaft. We hebben nu behalve een grote binnenmarkt ook een groot-Schengen. Er is vrij verkeer van personen. De deuren van de vijftien appartementen van het Europese gebouw zijn opengezet. In ruil daarvoor hebben de 380 miljoen huurders het recht te eisen dat er een betrouwbare portier wordt aangesteld om de ingang van het gebouw te bewaken.
Dit systeem van portiers aan de buitengrenzen werkt niet goed. In Almeria en Brindisi kan alles ongehinderd binnenkomen (en dat zal vanaf 2004 ook in Polen, op Cyprus en in de Baltische staten het geval zijn): drugs, koppelaars, mensensmokkelaars en immigranten, criminelen en terroristen. De veiligheid is niet langer gegarandeerd. De rapporteur dringt aan op radars, satellieten, een gemeenschappelijk surveillancebeleid, permanente training van het type 'Frontalis' (geënt op het 'Fiscalis'-model voor geïntegreerde fiscale controle), en - hoe kan het ook anders - een Europees orgaan.
Een korps grenswachters dus, zoals bepaalde mensen lijfwachten in dienst nemen. Er is zelfs, geheel volgens de traditie, een Europees agentschap voorzien om alle problemen op te lossen. Dit orgaan heet SCIFA+ en moet belast worden met de bescherming van de grenzen. Intussen zijn de buitengrenzen zo lek als een mandje - ze laten alles door. En dat is welbeschouwd de enige doeltreffende oplossing. Als Europa vanuit het Oosten en vanuit het Zuiden eenmaal overstroomd is hoeven we de grensovergangen niet meer te bewaken - iedereen bevindt zich dan immers al aan deze kant.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Meijer (GUE/NGL)
. Gezamenlijke opleiding van ambtenaren, gezamenlijke ontwikkeling van radarapparatuur, aanschaf van mobiele bewakingsinstallaties en een gezamenlijke grensbewakingsdienst passen bij een ander soort Europa dan wat de EU tot nu toe pretendeert te zijn. Als de EU zich ontwikkelt tot één superstaat ligt het voor de hand dat er één minister van Buitenlandse Zaken komt, met in elk buitenland één ambassade en met één gezamenlijke zetel in de Verenigde Naties. Het merkwaardige is dat niemand openlijk zo'n superstaat bepleit. De lidstaten willen hun ambassades en hun zetels in de VN handhaven en de ministers van Buitenlandse Zaken laten hun werk liever coördineren door een gezamenlijk secretariaat dan door de Europese Commissie. Juist op het terrein van alles wat met buitenlandse betrekkingen en defensie te maken heeft proberen we te laten zien dat de EU nog steeds uit 15 soevereine staten bestaat. Pas als we echt één superstaat willen is het consequent om dan ook te kiezen voor een eenvormige toelatingsprocedure voor migranten en bezoekers van buiten, en ook voor een eenvormige grensbewaking. Het merkwaardige is dat we nu een besluit nemen over het afschermen van het 'Fort Europa' tegen de arme delen van de buitenwereld zonder dat we het binnen dat fort eens zijn geworden over een gezamenlijke toekomst. Daarom wijs ik dit voorstel af.

Miranda (GUE/NGL)
. (PT) Zaken als clandestiene immigratienetwerken, mensenhandel, georganiseerde misdaad en terrorismebestrijding rechtvaardigen zonder meer een algemene en prioritaire aanpak. Hiervoor zijn, zoals in Laken is vastgelegd, mechanismen vereist voor samenwerking tussen de diensten die momenteel voor de bewaking van de buitengrenzen verantwoordelijk zijn. Wie het acquis van Schengen nader bekijkt, kan echter vaststellen dat er nu al structuren met bevoegdheden en verantwoordelijkheden bestaan waarmee 'gemeenschappelijke normen? en procedures voor politiële samenwerking vastgelegd kunnen worden.
Het onderhavige voorstel gaat echter verder en is er duidelijk op gericht een Europese grensbewakingsdienst in het leven te roepen met taken die strikt onder de bevoegdheid van de nationale autoriteiten vallen. Hiermee kunnen wij niet instemmen. Feitelijk zou deze dienst belast zijn met de controle van documenten, het ondervragen van buitenlanders en de kennisgeving inzake toelating of weigering van de toegang tot het grondgebied. Er moeten vanzelfsprekend grote vraagtekens worden geplaatst bij de doelmatigheid van een dergelijke Europese politiedienst. Maar het probleem schuilt vooral in een andere hoek, hetgeen in de mededeling van de Commissie ook wordt bevestigd. Een dergelijke dienst zou namelijk in verschillende lidstaten op ernstige bezwaren van constitutionele aard stuiten. Derhalve is het vooral zaak de nationale politiediensten die over de desbetreffende bevoegdheden beschikken slagvaardiger te maken en voor een adequate samenwerking tussen deze diensten te zorgen, zodat de voornoemde verschijnselen kunnen worden bestreden.

Queiró (UEN)
. (PT) Onderwerp van het onderhavige verslag is de mededeling van de Commissie over een beter beheer van de buitengrenzen, waarin een verband wordt gelegd tussen de activiteiten van de lidstaten en maatregelen op Europees niveau. Dit is absoluut noodzakelijk, gezien de dreiging die uitgaat van met name de georganiseerde misdaad, het terrorisme en de illegale immigratie en gezien de op handen zijnde toetreding van nieuwe lidstaten tot de EU.
In het licht van de ervaringen die zijn opgedaan met de tenuitvoerlegging van het acquis van Schengen, zijn wij van mening dat het een goede zaak zou zijn gemeenschappelijk beleid betreffende het beheer van de huidige en de toekomstige buitengrenzen te ontwikkelen. In dit beleid zouden de beste praktijken die door de lidstaten zijn vastgesteld moeten worden verwerkt. Het beheer van de Europese grenzen blijft echter een nationale bevoegdheid en moet ook op nationaal niveau worden uitgevoerd. Op dit punt ben ik het volledig met de rapporteur eens.
In dit verband moet absoluut worden gezorgd voor programma's inzake opleiding en bijscholing van medewerkers en leidinggevenden, voor actualisering van het ontwerp en de installatie van apparatuur en voor de uitwerking van een model voor geïntegreerde risicoanalyse. Ondanks het controversiële voorstel van de rapporteur om een Europese grensbewakingsdienst op te richten bestaande uit speciale eenheden die naar behoefte en op verzoek van de lidstaten in risicogebieden aan de buitengrenzen tijdelijk aan de nationale autoriteiten ter beschikking worden gesteld, beoordeel ik het verslag globaal gezien positief, en derhalve heb ik hieraan mijn goedkeuring gehecht.

Ribeiro e Castro (UEN)
. (PT) Het onderhavige verslag heeft om verschillende redenen die ik kort zou willen toelichten mijn goedkeuring kunnen wegdragen. Ten eerste: het belang van de mededeling van de Commissie, waarin met het oog op de verbetering van het beheer van de buitengrenzen van de Unie een verband wordt gelegd tussen de activiteiten van de lidstaten en maatregelen op Europees niveau. Dit is absoluut noodzakelijk, gezien de dreiging die uitgaat van met name de georganiseerde misdaad, het terrorisme en de illegale immigratie en gezien de op handen zijnde toetreding van nieuwe lidstaten tot de EU. Ten tweede: de positieve benadering van de rapporteur, die voortdurend benadrukt dat het grensbeheer een taak is die onder de nationale bevoegdheid moet blijven vallen en dus ook op nationaal niveau moet worden uitgevoerd. Dit neemt niet weg dat er in het licht van de ervaringen die zijn opgedaan met de tenuitvoerlegging van het acquis van Schengen een gecoördineerd beleid betreffende het beheer van de huidige en de toekomstige buitengrenzen zou moeten worden ontwikkeld, waarin de beste praktijken die door de lidstaten zijn vastgesteld zouden moeten worden verwerkt. Derhalve sta ik achter het voorstel om op Europees niveau programma's inzake opleiding, inclusief bijscholing, van medewerkers en leidinggevenden aan te bieden en een model voor geïntegreerde risicoanalyse uit te werken. Ik ben ook voorstander van de idee om een Europese grensbewakingsdienst op te richten, bestaande uit speciale eenheden die naar behoefte en op verzoek van de lidstaten in risicogebieden aan de buitengrenzen tijdelijk aan de nationale autoriteiten ter beschikking worden gesteld. Ik zou er echter op willen wijzen dat door niemand specifiek aandacht wordt besteed aan Portugal, dat door zijn uitgestrekte kustlijn één van de langste en meest kwetsbare buitengrenzen van de Unie heeft.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, veel gepensioneerden kopen effecten in de hoop dat zij het beter zullen hebben als ze op hoge leeftijd zijn. Het door ons aangenomen verslag van de heer Andria komt tegemoet aan de kleine spaarders, aan de burgers die niet veel geld hebben maar voor wie het wel erg belangrijk is dat de onkosten worden verminderd, daar zij hun weinige spaarcenten in effecten investeren. Daarom sta ik achter het initiatief en de inhoud van dit verslag dat mijn vriend Generoso Andria aan het Parlement heeft voorgelegd en dat het Parlement, inclusief mijzelf, vandaag heeft aangenomen.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
Het feit dat de Europese Unie bestaat uit elkaar bestrijdende naties is een handicap - ook voor de kapitalistische economie en het functioneren van de financiële markten. De geschiedenis van de Unie wijst uit dat die nationale rivaliteit eigenlijks nauwelijks in de hand te houden valt.
U wilt op financieel gebied het in de Verenigde Staten bestaande systeem imiteren. Voor dat doel wilt u de lidstaten dwingende regels opleggen en die lidstaten weigeren daaraan mee te werken. Het meest bizarre is nog wel dat we uit de mond van de rapporteur - een bankier - moeten vernemen dat we een openbare dienst moeten creëren (die - nog steeds volgens de bankier - zonder winstoogmerk moet functioneren) om de transnationale transacties gemakkelijker en goedkoper te laten geschieden.
De Europese instellingen en de nationale regeringen zijn druk bezig met de ontmanteling van al die openbare diensten die voor de gehele bevolking open staan. Als er dan nu een oproep wordt gedaan om een openbare dienst in het leven te roepen ten behoeve van bankiers en financiers, dan horen wij de vos de passie preken.
Wij zijn voorstander van meer openbare diensten ten behoeve van de gehele bevolking. We zullen ons dus niet veel gelegen laten liggen aan de geestesgesteldheid van financiers die geconfronteerd worden met de problemen die uit de aard van hun systeem voortvloeien. Probeer die problemen dus maar in eigen kring op te lossen. Wij hebben daar niets mee te maken - en daarom hebben wij ons van stemming onthouden.

Figueiredo (GUE/NGL)
. (PT) Het onderhavige verslag maakt deel uit van het actieplan voor de financiële diensten dat is voorzien in de zogenoemde strategie van Lissabon. Met deze strategie wordt beoogd tot 2005 een integratie van de financiële markten en diensten tot stand te brengen en de kapitaalbewegingen sterker te liberaliseren. Wij verzetten ons tegen dit streven. De basis van dit verslag vormt een recente mededeling van de Commissie die gericht is op reglementering van de clearing en afwikkeling van effectentransacties, oftewel van het functioneren van de geïntegreerde effectenmarkten, vooral bij grensoverschrijdende transacties. In het kader van de liberalisering van de kapitaalbewegingen en het scheppen van een uniforme markt voor financiële diensten wil men nu ook overgaan tot harmonisatie van de thans sterk van elkaar afwijkende nationale regels, wetgevingen en methoden inzake clearing en afwikkeling.
Tegen deze achtergrond wordt gepleit voor het tot stand brengen van een gezamenlijke Europese infrastructuur en wordt voorgesteld het Amerikaanse voorbeeld te volgen, waarbij de Commissie onder druk wordt gezet om een soortgelijke opzet voor de Europese Unie te bestuderen. Tevens wordt in het verslag voorgesteld om bij de volgende herziening van richtlijn 93/22/EEG inzake beleggingsdiensten vast te leggen dat de lidstaten beleggingsmaatschappijen uit andere lidstaten toegang moeten bieden tot hun nationale clearing- en afwikkelingssystemen. Ook tegen dit voorstel verzetten wij ons.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de voorstellen die staan in het zojuist aangenomen verslag van de heer Mantovani over de toekomst van de gezondheidszorg en de ouderenzorg laten niets te wensen over. Ze zijn perfect en ik ben het met elk woord daarin eens, en dus heb ik voor gestemd. Ik wil erop wijzen hoe belangrijk het volgens mij en de Partij van de Gepensioneerden, die ik hier in het Europees Parlement vertegenwoordig, is dat meer Europees geld beschikbaar wordt gesteld voor de ontwikkeling van telechirurgie. Vandaag kan een chirurg in Rome een patiënt opereren - meestal gaat het om oude patiënten - in Finland of België, en omgekeerd. Dat is pas echt leven zonder grenzen. Wij moeten de burgers van heel Europa helpen, met name de zieken.

Bushill-Matthews (PPE-DE)
De kwestie van gezondheidszorg en ouderenzorg is van belang en gaat ons allemaal aan. Het verslag is weldoordacht en weloverwogen.
Ik onderstreep het in het begin van het verslag naar voren gebrachte punt dat de waarborging van de volksgezondheid en de verstrekking van gezondheidszorg onder de competentie van de lidstaten vallen. Het is van belang dat dit ook in de toekomst zo blijft. Maar alle lidstaten kunnen van elkaar leren, en ze zijn er in het bijzonder aan gehouden van elkaar te leren op de belangrijke gebieden die in dit verslag worden behandeld.
Het deed mij genoegen dat mijn amendementen vandaag werden aanvaard door de rapporteur en de plenaire vergadering. De specifieke behoeften van ouderen op het gebied van gezondheidszorg verdienen veel meer aandacht, vooral op het platteland. In mijn eigen land zullen naar verwachting meer en meer ouderen na hun pensionering naar plattelandsgebieden verhuizen. Ze zullen geworteld raken in dergelijke gemeenschappen. Een lang, actief en bevredigend leven hangt meer af van sociale contacten dan van lichamelijke beweging, en het is van belang dat in zo veel mogelijk van de behoeften van ouderen wordt voorzien binnen hun plaatselijke gemeenschappen in plaats van in op afstand gelegen grotere plaatsen en steden.
Dit is een uitdaging, maar het is een uitdaging die we moeten aangaan.

Malmström, Paulsen en Olle Schmidt (ELDR)
Wij staan sceptisch tegenover de inhoud van het verslag-Mantovani. Wij steunen het amendement van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, waarin ervoor wordt gepleit een samenwerkingsmethode te gebruiken in plaats van de open coördinatiemethode. Wij zijn tegen het uitstippelen van gemeenschappelijke strategieën voor de ontwikkeling van de gezondheidsdiensten.
Als Zweedse liberalen zien wij de Europese integratie als een mogelijkheid om oplossingen te vinden voor grensoverschrijdende problemen, bijvoorbeeld op het gebied van milieu, handel, internationaal verkeer, mensenrechten en conflictbeheersing.
Wij geloven ook in het subsidiariteitsbeginsel, dat wil zeggen dat beslissingen zo dicht bij de betrokkenen moeten worden genomen als maar mogelijk is. Het moet alle burgers van de EU duidelijk zijn dat de EU zich alleen bezig moet houden met de vraagstukken waarvoor zij het geschiktst is, namelijk de grensoverschrijdende vraagstukken. Alle andere kwesties moeten op lokaal, regionaal of nationaal niveau worden aangepakt.
Gezondheidszorg, ziekenzorg en ouderenzorg zijn voorbeelden van gebieden waar de EU slechts een beperkte bevoegdheid moet hebben. Elke lidstaat moet de volledige verantwoordelijkheid en het volle recht hebben om in dezen zelf te beslissen, omdat het hier duidelijk om gebieden gaat die niet direct grensoverschrijdend zijn.
Gezondheidszorg, ziekenzorg en ouderenzorg zijn zaken die traditioneel hoog op onze liberale agenda staan.

Martinez (NI)
Na de zware aderlatingen van '14-18? en '39-45? merkt Europa dat het opnieuw aan het verouderen is, maar dit keer in naam van de vrijheid, de grondrechten en de geboorteplanning (lees: geboortebeperking). Het verouderende Europa heeft veel bejaarden van de derde generatie en vooral ook van de vierde generatie: ouderen van 85 en ouder. Deze mensen lijden vaak aan geestelijke en lichamelijke handicaps, waardoor ze niet zelfstandig kunnen leven. Ik noem dat hogesnelheidsveroudering.
In de resolutie wordt ook nog opgemerkt dat geestelijke aftakeling zich vooral bij vrouwelijke bejaarden manifesteert. Deze mensen hebben zich in de jaren tachtig het recht op steriliteit verworven, en nu zullen ze in 2010-2020 het recht op seniliteit verwerven.
Geconfronteerd met deze klinische, budgettaire, economische en sociale problemen komt de rapporteur met de juiste vragen. Maar dan verzandt hij in een hele reeks vage oplossingen. De vragen hebben betrekking op geld. Waar vinden we de middelen - tussen de 4 en 8 procent van het bbp - om te betalen voor de vele medicijnen en de constante zorg voor miljoenen Europeanen die niet meer voor zichzelf kunnen zorgen? De vragen hebben ook betrekking op mensen. Waar vinden we de geriaters, de gezondheidswerkers, de centra voor gespecialiseerde zorg en de opleidingen voor als deze mensen?
Het antwoord op deze uitdagingen is gelegen in de nog te formuleren nieuwe verouderingseconomie, de NVE, met nieuwe diploma's voor assistent-geriaters, nieuwe takken van medische wetenschap en een nieuw soort planning voor een volkomen gewijzigde bevolkingsopbouw.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Meijer (GUE/NGL)
. Nuttige en onmisbare gemeenschapsvoorzieningen kosten geld. Zonder de inzet van gemeenschapsgeld hebben we geen bestaansmogelijkheden voor mensen die oud, ziek of werkloos zijn. We hebben dan geen behoorlijke gezondheidszorg voor de grote meerderheid van de mensen, geen onderwijs, geen openbaar vervoer, geen milieuzorg en geen voorzieningen voor bejaarden. De Commissie sociale zaken wil een combinatie van best practices, toegankelijkheid, hoge kwaliteit en bereikbaarheid. Het heeft weinig zin om zulke mooie doelstellingen te formuleren zonder met voldoende middelen mogelijk te maken dat die doelen daadwerkelijk worden bereikt. Het steeds weer opnieuw opduikende streven naar belastingverlaging maakt goede voorzieningen en de daarvoor benodigde solidariteit kapot. Voortdurend wordt geroepen dat voorzieningen veel goedkoper kunnen zonder de kwaliteit ervan te verminderen. Dat zou dan bereikt moeten worden door inschakeling van particuliere, op winst gerichte bedrijven, door het verminderen van de voorzieningen, door het werk te laten uitvoeren door minder mensen en door hogere bijdragen van de gebruikers. In Nederland hebben jarenlange bezuinigingen geleid tot sluiting van kleine ziekenhuizen, wachtlijsten in de gezondheidszorg, een tekort aan nieuwkomers binnen het onderwijzend personeel en een sterke uitdunning van het vroeger goede openbaar vervoer. Dit verslag gaat uiteindelijk uit van zo'n model. Omdat het uiteindelijk de zwaksten zijn die de rekening betalen, wijs ik dit model af.

Ribeiro e Castro (UEN)
. (PT) Dankzij het beleid van de lidstaten beschikt de EU over gezondheidsstelsels die uitzonderlijk zijn in de wereld. Desalniettemin wordt niet altijd voldoende aandacht besteed aan de noodzakelijke permanente bescherming van degenen die bijzonder kwetsbaar zijn of die gezien de hoge kosten van de behandelingen met ernstige financiële problemen kampen. De voorstellen die de Commissie in de mededeling presenteert zijn dan ook van strategisch belang om de toegankelijkheid, de kwaliteit en de betaalbaarheid van de gezondheidszorg voor ouderen te waarborgen. Organisatie, financiering en planning van de gezondheidszorg vallen onder de bevoegdheid van de lidstaten, maar dit neemt niet weg dat met betrekking tot kwesties die verband houden met de vergrijzing, en met name de gezondheidszorg, samenwerking op communautair niveau mogelijk is. Het is veeleer zo dat de uitwisseling van ervaringen en oplossingen ertoe kan bijdragen de nagestreefde sociale cohesie te versterken.
Ik sta voor honderd procent achter dit verslag, waarin overigens belangrijke bijdragen uit het advies van onze collega Mussa (lid van de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten) zijn opgenomen. Dit betreft vooral de erkenning van de belangrijke rol van het personeel in de gezondheidssector, het voorstel inzake communautaire financiering van bepaalde opleidingsprojecten en het vraagstuk van de mishandeling van ouderen.
Ten slotte zij erop gewezen dat ten aanzien van oudere mensen een 'nieuwe kijk? vereist is. Zij moeten niet als sociale last worden gezien, maar als een nieuw, belangrijk menselijk potentieel waarvan de inbreng moet worden vergroot. De afgelopen vijftig jaar is de gemiddelde levensverwachting bijna verdubbeld. Hierdoor is een geheel nieuwe wereld ontstaan. Een betere bescherming maakt het mogelijk dat Europa en de Europeanen buitengewoon kunnen profiteren van de enorme rijkdom aan kennis, ervaring en knowhow van de oudere mensen.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het genoegen een kleinkind te hebben, Silvio Nardini, de zoon van mijn dochter - hij weet niet dat ik hem in het Europees Parlement noem - op wie ik apetrots ben, omdat hij deel uitmaakt van de interventiemacht die vrede wil bewerkstelligen in Afghanistan. Hij is een topgun zoals men in films pleegt te zeggen, maar hij staat met beide benen op de grond. Hij zei tegen mij: 'Ik ben in de Verenigde Arabische Emiraten om het luchtverkeer van Italië tot Afghanistan te regelen. Ik ben heel gelukkig met hetgeen ik hier doe, want dat geeft mij grote voldoening en ik ben daar trots op. Dit is geen oorlog: dit is een poging daar waar nodig is vrede te brengen en te consolideren?. Daarom heb ik vol enthousiasme voor dit verslag over Afghanistan gestemd.

Andersson, Färm, Hedkvist Petersen, Hulthén, Karlsson en Theorin (PSE)
Wij Zweedse sociaal-democraten geven de volgende stemverklaring af.
Wij steunen de resolutie, maar wijzen erop dat vrouwen of hun rechten er niet in genoemd worden. De prioriteiten van de vrouwen, waar het Parlement zich in december 2001 achter heeft geschaard, worden in de resolutie evenmin genoemd, in tegenstelling tot de prioriteiten van de Afghaanse regering. Wij vinden dat in de resolutie geëist moet worden dat bij alle hulpprojecten gelet wordt op gelijke kansen en dat er vrouwen in de regering worden opgenomen.
De vrouwen waren het slachtoffer van zowel de Noordelijke Alliantie als de Taliban. De vrouwen zijn de belangrijkste actoren voor de vrede.
Het beleid inzake Afghanistan moet een beleid zijn dat zich ook op de meerderheid van de Afghaanse bevolking richt, namelijk de vrouwen en kinderen.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
De oorlog in Afghanistan is nu een jaar geleden afgelopen. De Taliban zijn weg, maar het zijn nog steeds de krijgsheren die de dienst uitmaken, terwijl de nieuwe regering door niemand gekozen is. Vrouwen hebben het niet veel beter dan voorheen, en kinderen hebben ook nu weinig kans op onderwijs. En dan zwijgen we maar over de schrijnende armoede van het merendeel van de inwoners van dit land, dat nog steeds niet hersteld is van de dood en verwoesting die de westerse bommenwerpers er hebben gezaaid.
De Verenigde Staten hebben met goedvinden van de Europese naties enorme hoeveelheden geld uitgegeven om Afghanistan met bommen te bestoken. De grote mogendheden denken er echter niet over zelfs maar een deel van dat bedrag vrij te maken om de nood van de bevolking te lenigen.
De verschillende resoluties geven de catastrofale toestand in Afghanistan veel te rooskleurig weer. Zoals altijd nemen we genoegen met formules als 'verheugd zijn over?, 'verzoeken? en 'oproepen?. We willen aan dat krachteloos gekerm niet meedoen. Een groot deel van degenen die dat wel doen steunden een jaar geleden nog het gewelddadige beleid van de grote mogendheden.

Van Orden (PPE-DE)
De Britse Conservatieven hebben ingestemd met de resolutie over Afghanistan, die veel nuttige elementen bevat, maar we scharen ons niet achter de kritiek op de acties van de Verenigde Staten die is vervat in overweging I en in de nieuwe paragraaf 15a; de wens dat de EU als zodanig voor zichzelf een politieke rol creëert; de suggestie in paragraaf 15 dat de Raad zijn voorstellen betreffende de terugkeer van vluchtelingen zou moeten heroverwegen; en zeker het voorstel in de nieuwe paragraaf 10a dat ISAF-strijdkrachten moeten worden ingezet om mensenrechtenschendingen te onderzoeken, niettegenstaande ons oprechte verlangen naar verbetering van de mensenrechtensituatie, in het bijzonder met betrekking tot de positie van vrouwen.

De Voorzitter.
Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd.
(De vergadering wordt om 13.29 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

De Voorzitter.
Hierbij geef ik u de uitslag van de tweede ronde van de verkiezing van de Ombudsman:
Aantal deelnemers: 535;
Blanco of ongeldige stemmen: 26;
Uitgebrachte stemmen: 509
Absolute meerderheid: 255.
De uitgebrachte stemmen waren als volgt verdeeld: de heer Diamandouros 294 stemmen, de heer Perry 251 stemmen. Dit betekent dat de heer Diamandouros de absolute meerderheid heeft behaald en bijgevolg is gekozen tot Europees Ombudsman. Ik wil hem gelukwensen met zijn benoeming en ik wil hem verzoeken te gelegener tijd de eed of de belofte voor het Hof van Justitie af te leggen, overeenkomstig het bepaalde in het Reglement.

Ik wil niet alleen onze nieuwe Ombudsman feliciteren, maar ik wil ook gebruik maken van de gelegenheid om de eerste Ombudsman van de Europese Unie, de heer Söderman, te danken en om onze waardering voor zijn werk uit te spreken.

Perry (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, graag neem ik deze gelegenheid te baat om als eerste lid professor Diamandouros geluk te wensen met zijn uitverkiezing tot Europees Ombudsman. Ik heb de afgelopen paar jaar met groot genoegen samengewerkt met Jacob Söderman, die een uitstekend Ombudsman voor Europa is geweest, maar ik ben erg blij te kunnen vaststellen dat de positie van Europees Ombudsman met professor Diamandouros in veilige handen blijft. De functie van Europees Ombudsman is een cruciale functie voor de Europese democratie. Het is van belang dat zij in competente handen is en we kunnen nu vaststellen dat dit het geval zal zijn.
Ik wil hierbij graag de volgende opmerking plaatsen. Alle kandidaten voor de functie van Europees Ombudsman - en we zijn ze allemaal dank verschuldigd voor hun bijdrage aan het debat - hebben zich gehouden aan de code van goed bestuurlijk gedrag zoals voorgesteld en gesteund door dit Parlement en de heer Söderman. We moeten ons met kracht richten tot de Europese instellingen, in het bijzonder de Commissie, en duidelijk maken dat ook zij deze gelegenheid nu moeten aangrijpen om zonder verder uitstel deze code aan te nemen, zodat we erop kunnen vertrouwen dat Europa het goede bestuur heeft dat het nodig heeft en verdient en waarvoor alle ambtenaren en instellingen zich willen inzetten.
Al mijn beste wensen voor professor Diamandouros.
De Voorzitter.
Hartelijk dank voor deze woorden, mijnheer Perry. Ik wil u en de overige kandidaten ervoor danken dat wij de mogelijkheid hadden een democratische keuze te maken.

Yiannitsis
Mijnheer de Voorzitter, als fungerend voorzitter van de Raad wil ik het Europees Parlement van harte gelukwensen met zijn keuze. Ik weet dat alle kandidaten, en met name de twee die hebben deelgenomen aan de eindronde, beschikken over grote kwaliteiten en bekwaamheden. Mijns inziens heeft het Europees Parlement een uitstekende keuze gemaakt. De heer Diamandouros zal een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de bevordering van de Europese aangelegenheden en de functie van Europees Ombudsman verder kunnen ontwikkelen.
Staat u mij toe als plaatsvervangend minister van Buitenlandse Zaken van Griekenland en als collega van de heer Diamandouros op de universiteit van Athene, en als oude vriend van hem, allereerst uiting te geven aan mijn voldoening en vreugde over zijn uitverkiezing voor deze functie. Tegelijkertijd ben ik echter bedroefd omdat wij hem in Griekenland lange tijd zullen moeten missen. Hij is dermate bekwaam dat zijn tijdelijke afwezigheid voor Griekenland in elk opzicht een verlies zal zijn. Laten wij hopen dat wij hem later terugkrijgen met nog meer ervaringen en capaciteiten.
Patten
Voorzitter, namens de Commissie, namens het college en namens iedereen die in de Commissie werkzaam is, wil ik professor Diamandouros graag de meest hartelijke gelukwensen overbrengen voor zijn uitverkiezing tot Europees Ombudsman. Het is een grote dag voor hem en een grote dag voor Griekenland, al erken ik dat wat voor Europa winst, voor Griekenland een verlies is. De professor begint aan deze eervolle verantwoordelijkheden met buitengewone kwalificaties, waarvan niet de minste is dat hij een vriend is van commissaris Diamontopoulou, zodat er geen twijfel over kan bestaan dat hij over alle kwaliteiten en alle ervaring en kennis beschikt die voor deze veeleisende baan vereist zijn. Ik wil ook graag mijn waardering uitspreken voor het werk dat de heer Söderman de afgelopen jaren heeft verricht.
Ik ben ervan overtuigd dat professor Diamandouros zijn taken zal uitoefenen op een manier die het vertrouwen geniet van het Parlement en ook het volste vertrouwen zal winnen van de Europese burgers. Wij wensen hem het allerbeste op deze reis en wij kunnen hem bij deze gelegenheid op het hart drukken dat aankomen en neerdalen in Ithaca nog spannender is dan de reis erheen.
Ook wil ik graag, als u mij toestaat - zelf heb ik bijna evenveel verkiezingen verloren als gewonnen - mijn waardering uitspreken voor de heer Perry, die, zo weet ik, het vertrouwen geniet van het gehele Parlement. En zijn galante opmerkingen van een paar minuten geleden zullen zijn reputatie ongetwijfeld verder hebben verbeterd.
Onze beste wensen voor de professor. Ik weet zeker dat hij deze functie uitzonderlijk goed zal vervullen.
De Voorzitter.
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Thors (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mede namens mijn collega's de heer Perry bedanken voor zijn uitstekende kandidatuur bij deze verkiezingen. Zoals u gemerkt heeft, is Roy Perry een van de grootste voorvechters van een goed bestuur en beheer. Ik wil ook graag aan de notulen toegevoegd zien - en vooral ook tegenover de hier aanwezigen verklaren - dat wij met onze toekomstige Ombudsman, de heer Diamandouros, een waardige opvolger van Jacob Söderman hebben gekregen. De heer Diamandouros kan zeer goed in de sporen van Jacob Söderman treden, en ik geloof dat ik namens alle afgevaardigden kan zeggen dat wij ons verheugen op een goede samenwerking met hem.
Wij mogen ook dankbaar zijn dat er een goed aanbod van professionele kandidaten was. Het feit dat wij in de huidige mandaatperiode een nieuwe Ombudsman gekozen hebben, heeft er volgens mij ook toe geleid dat de collega-afgevaardigden vandaag nog beter op de hoogte zijn van het werk van de Ombudsman, en dat we het erover eens zijn wat er nog gedaan moet worden.
Tot slot een kleine domper op de feestvreugde: het Finse persbureau heeft ruim een halfuur geleden een bericht met de uitslag van de verkiezingen verspreid. Ik verzoek onze waardige ondervoorzitter en alle anderen om ervoor te zorgen dat kandidaten en anderen dit soort nieuws niet te horen krijgen in de wandelgangen of via berichten van persbureaus, maar dat wij dergelijk nieuws zo veel mogelijk kunnen opsparen voor de plechtige bijeenkomst die wij hier in deze zaal houden.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw Thors. Wij hebben nota genomen van uw opmerkingen.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil opmerken dat in de voorlopige notulen van gisteren die wij hebben ontvangen is vermeld dat ik vóór de definitieve resolutie van het verslag-Napolitano heb gestemd. Dat is onjuist. In de definitieve versie dient te worden opgenomen dat ik mij onthouden heb van stemming over genoemd verslag.

De Voorzitter.
 Hartelijk dank, mijnheer Nogueira Román, voor uw opmerking. Ik kan u verzekeren dat de diensten van het Parlement nota hebben genomen van hetgeen u gezegd hebt en de notulen zullen corrigeren.
(De notulen worden goedgekeurd)

De Voorzitter.
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
de aanbeveling (A5-0410/2002) van de heer Galeote Quecedo, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, betreffende het voorstel van de Raad betreffende de ondertekening, namens de Europese Gemeenschap, van de Europees-mediterrane overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Libanon, anderzijds (10820/2002 - COM(2002) 170 - C5-0395/2002 - 2002/0083(AVC)); en
twee mondelinge vragen van de heer Brok, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, aan de Raad (B5-0508/2002) en aan de Commissie (B5-0509/2002) over de sluiting van een associatieovereenkomst met Libanon.

Galeote Quecedo (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, een van de gevolgen van de terroristische aanslagen van 11 september is ongetwijfeld geweest dat er meer aandacht is gekomen voor het Midden-Oosten. De Europese Unie dient - al was het maar uit eigenbelang - mee te werken aan de totstandkoming van een vreedzame oplossing in het gebied door op politiek en economisch terrein samen te werken en, in algemene zin, de Euro-mediterrane betrekkingen te stimuleren.
Het instellen van een Euro-mediterrane parlementaire vergadering zou dan ook een waardevolle bijdrage zijn, en ik roep onze Libanese collega's op hetzelfde standpunt in te nemen als het Europees Parlement en de parlementen in de regio.
Het land waarvoor het Europees Parlement morgen, via onze stemming, de deur openzet naar bevoorrechte samenwerking, Libanon, speelt zonder twijfel een fundamentele rol in het gebied. Na zestien lange jaren van oorlog op het grondgebied van dit land kan Libanon zich nu voegen bij de Europese Unie in haar niet-aflatend streven naar een oplossing voor het conflict. Ik hoop van ganser harte dat wij mediterrane partners voor de vrede worden!
Associatieovereenkomsten als die welke vandaag op tafel ligt, vormen een essentieel onderdeel van het externe optreden van de Europese Unie. Zij komen niet voort uit louter commerciële overwegingen, maar hebben tot doel een kader te scheppen voor het voeren van een politieke dialoog. Ik hoop, en met mij ongetwijfeld dit hele Parlement, dat er voor de uitzondering van Syrië zo snel mogelijk een oplossing komt.
Ik zou het naar aanleiding van deze overeenkomst willen hebben over enkele onderwerpen die tijdens het debat in de commissie naar voren zijn gekomen. In de eerste plaats is er, hoewel wij natuurlijk verheugd zijn over de terugtrekking door Israël uit het zuiden van Libanon in mei 2000, de kwestie van de definitieve grenzen met Israël die nog niet is opgelost, reden waarom wij er bij de betrokken partijen op aandringen hierover een akkoord te sluiten.
In de tweede plaats houdt Hezbollah al sinds oktober van datzelfde jaar 2000 vier Israëlische burgers in gijzeling. In dit specifieke geval en in algemene zin in het geval van de gevangenen en vermisten in diverse landen in de regio - naar schatting 17.000 Libanezen - dient te worden opgetreden. Ik zou het Griekse voorzitterschap daarom willen vragen of het iets zal ondernemen om te bemiddelen in deze bedroevende kwestie van de vermisten.
In onze commissie is ook benadrukt dat de terugtrekking van de in Libanon gelegerde Syrische troepen moet worden voltooid, overeenkomstig resolutie 520 van de Veiligheidsraad, om de soevereiniteit en integriteit van dat land te eerbiedigen. Wij roepen de Libanese regering dan ook op deze kwestie voor te leggen aan onze collega's van het parlement van Syrië, opdat een debat in gang wordt gezet en voortgang kan worden gemaakt met deze cruciale zaak.
Ik onderschrijf en waardeer de inspanningen die de Libanese autoriteiten zich getroosten in de strijd tegen het terrorisme en, meer in het bijzonder, ter uitvoering van VN-resolutie 1373.
Deze en andere kwesties zullen deel uitmaken van de politieke dialoog tussen Libanon en de Europese Unie, met name ter uitvoering van de in artikel 2 van deze overeenkomst opgenomen bepaling. Ten overstaan van de Raad en de Commissie wil ik dringend verzoeken om een diepgaand debat over de doelmatigheid van deze bepaling en over de mogelijke mechanismen voor parlementaire follow-up en evaluatie. In dit verband vormt de eerbiediging van de mensenrechten en de democratische beginselen een fundamentele kwestie voor dit Parlement.
Ik ben ervan overtuigd dat dit een elementair instrument is dat buitengewoon nuttig zal blijken om het huidige kabinet-Hariri te ondersteunen bij de geweldige inspanning die het momenteel levert om de economische situatie in Libanon te verbeteren.

Brok (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, wij zouden graag zien dat de afsluiting en de aanneming van dit akkoord worden gekoppeld aan het zoeken naar oplossingen ter stabilisering van de regio. Libanon, dat ooit "het Zwitserland van het Nabije Oosten" werd genoemd, heeft jarenlang geleden onder interne en externe schokken. Als Europese Unie moeten wij een bijdrage leveren tot de terugkeer van de stabiliteit in het land en tot de stabiliteit in het algemeen. Dit akkoord is mijns inziens een bijdrage in deze richting. Dat er stappen zijn gezet op het vlak van de landbouw en landbouwproducten, op het gebied van de vrije handel in industrieproducten, bij de handelswetgeving almede bij de regels inzake de herkomstbepaling betekent een belangrijke vooruitgang. Voorts verwelkomen wij het feit dat het met een afzonderlijke briefwisseling is gelukt dit project te koppelen aan de samenwerking bij de terrorismebestrijding.
Zoals de vorige sprekers reeds hebben gezegd, willen wij nog een aantal punten aankaarten, waaronder de aanwezigheid van Syrische troepen. Dit probleem moet zonder meer worden verholpen, opdat de autoriteiten van het land zich volledig kunnen ontwikkelen, hetgeen de stabiliteit ten goede komt en bijdraagt tot een terugkeer van de vrede in de regio. Het is mijns inziens van belang dat wij als Europees Parlement de samenwerking met het Libanese parlement verder ontwikkelen en te kennen geven dat de afschaffing van de doodstraf, de ratificatie van het Verdrag tegen foltering van de Verenigde Naties alsmede de ondertekening van de statuten van Rome van het Internationaal Strafhof belangrijke factoren zijn om deze ontwikkeling te bevorderen.
Het Parlement heeft nadrukkelijk de inspanningen van Libanon begroet - en dit zullen wij morgen nogmaals doen - om deel te nemen aan de tenuitvoerlegging van resolutie 1373 van de Veiligheidsraad en de activa van terroristische groeperingen te bevriezen. Wij verzoeken de Raad en de Commissie om een vergelijkbare antiterroristenclausule in alle toekomstige overeenkomsten op te nemen, zoals is besloten door de Europese Raad van Sevilla.
Dames en heren, voorts is er nog het ernstige probleem van de toestand van de Palestijnse vluchtelingen. Wij moeten onder ogen zien dat dit een grote belasting voor Libanon betekent. Ik ben van mening dat wij nauw met Libanon moeten samenwerken voor een verstandige oplossing van dit probleem, dat niet alleen de levensomstandigheden maar tevens de kansen op vrede in de gehele regio betreft, opdat er stabiele betrekkingen tussen Palestina en Israël en een duurzame vrede kunnen ontstaan. Bovendien zijn er talloze andere problemen die hiermee samenhangen.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, wij hopen dat de overgangsperiode van twaalf jaar voor de totstandkoming van een free trade area met Libanon niet wordt overschreden en dat dit akkoord ten uitvoer wordt gelegd.

Yiannitsis
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het debat over Libanon houdt rechtstreeks verband met de discussies over het Midden-Oosten, waarin het gaat over zowel de vraagstukken met betrekking tot Israël en de onderwerpen die wij de afgelopen 24 uur hebben besproken als de kwestie-Irak.
De situatie in Libanon is uiterst ingewikkeld, met name omdat dit land bestaat uit een groot aantal gemeenschappen, hetgeen een multi-etnische, multilinguistische en multireligieuze aanpak van de problemen noodzakelijk maakt. Daarbij mogen wij bovendien niet vergeten dat Libanon het toevluchtsoord is van ongeveer 370.000 Palestijnse vluchtelingen. Deze gemeenschappen zijn institutioneel vertegenwoordigd. De toepassing van de bepalingen van de overeenkomst van Taif van 22 oktober 1989, waarin onder meer sprake is van de stationering van een Syrische macht in bepaalde gebieden van Libanon, is in eerste instantie onderdeel van de betrekkingen tussen Libanon en Syrië. De Raad volgt aandachtig de interne politieke dialoog in Libanon. De terugtrekking van Israël uit het zuidelijk gedeelte van Libanon in mei 2000, waarop een gedeeltelijke terugtrekking van het Libanees-Syrisch leger in juni 2001 volgde, is een eerste stap. De aanwezigheid van Hezbollah in het zuiden van het land kan echter een destabiliserende factor blijken te zijn voor Libanon als het om de betrekkingen met Israël gaat. De vrije parlementsverkiezingen van 3 september 2000 hebben aangetoond dat de ontwikkeling de goede kant uitgaat en dat de situatie in Libanon zich normaliseert. Daarom zij hier gewezen op de mogelijke destabiliserende werking die het conflict in het Midden-Oosten kan hebben op Libanon.
De Raad heeft herhaaldelijk bevestigd dat de strijd tegen het terrorisme zijn prioriteit is. De recente terreuractie op Bali heeft eens te meer aangetoond dat de strijd tegen het terrorisme een nauwe internationale samenwerking vereist. De tenuitvoerlegging van het door de Europese Raad van september 2001 aangenomen actieplan verloopt zonder strubbelingen. Wat de externe dimensie betreft heeft de Raad besloten het vraagstuk van de strijd tegen het terrorisme op te nemen in de overeenkomsten van de Europese Unie met derde landen. Het feit dat Libanon een van de eerste landen was die instemden met de sluiting van een overeenkomst met de Europese Unie op dit gebied toont aan dat dit land bereid is actief samen te werken met de EU, onder meer ook bij de uitwisseling van informatie. Dat er een verband bestaat tussen de samenwerkingsovereenkomst op het gebied van de strijd tegen het terrorisme en de associatieovereenkomst wordt bevestigd door het feit dat de twee overeenkomsten op dezelfde dag zijn ondertekend, namelijk op 17 juni 2002 te Luxemburg. Zij zullen eveneens tegelijkertijd van kracht worden, en hopelijk zal dat binnenkort zijn.
Wat de eerbiediging van de mensenrechten betreft kan ik u verzekeren dat de Raad de situatie van nabij volgt. De Raad heeft zijn ongerustheid tot uiting gebracht over het optreden van het Libanees leger tegen christelijke activisten in augustus 2001 en over de sluiting van het onafhankelijke televisiekanaal MTF in september jongstleden. De associatieovereenkomst zal tevens meer mogelijkheden bieden om dit vraagstuk van nabij te volgen en zal voor de bevoegde autoriteiten van Libanon een stimulans zijn om de mensenrechten beter te eerbiedigen. Ik herinner u eraan dat in de overeenkomst de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden genoemd wordt als een fundamenteel onderdeel van het binnenlands en het buitenlands beleid van beide partijen. Bovendien zal met deze overeenkomst op verschillende niveaus een regelmatige politieke dialoog worden ingesteld, een dialoog die met name in het kader van de Associatieraad zal plaatsvinden en alle onderwerpen van belang zal bestrijken.
Staat u mij toe enkele gegevens te vermelden in verband met de associatieovereenkomst, waarvoor de instemming van het Europees Parlement is vereist. De ondertekening van de associatieovereenkomst was een belangrijke ontwikkeling; hiermee is een nieuw hoofdstuk in de betrekkingen met Libanon geopend. Het gaat hierbij in eerste instantie om intergouvernementele betrekkingen, maar de overeenkomst biedt tevens een operationeel kader voor het bedrijfsleven en het maatschappelijk middenveld. Deze overeenkomst is zeer belangrijk voor het mediterraan beleid van de EU en een nieuwe stap in de richting van een Euro-mediterrane vrijhandelszone. Ik wil hierbij aantekenen dat Libanon recentelijk zowel de associatieovereenkomst als de interim-overeenkomst heeft geratificeerd. Deze laatste zal op 1 maart 2003 van kracht worden. Goede communicatiekanalen tussen politici aan weerszijden van de Middellandse Zee zijn van doorslaggevend belang voor het tot stand brengen van constructieve betrekkingen tussen de EU en haar mediterrane partners. Op bilateraal vlak voorziet de associatieovereenkomst in de oprichting van een Associatieraad Europese Unie/Libanon, om de samenwerking en de contacten tussen het Europees Parlement en de parlementaire instellingen van Libanon te bevorderen. De betrokken afgevaardigden moeten evenwel een kader vaststellen voor deze dialoog, die volgens de Raad een aanvulling moet zijn op de meer algemene Euro-mediterrane dialoog.
Ik ben blij met de resultaten van de laatste bijeenkomst van het Euro-mediterraan Forum van juni 2002 in Bari. Daarmee werd de parlementaire dimensie van onze samenwerking met de Middellandse-Zeelanden onderstreept.
Momenteel onderzoeken wij welke samenwerkingsmechanismen nodig zijn om een Euro-mediterrane Parlementaire Vergadering in het leven te roepen. Het Europees Parlement is reeds begonnen met de werkzaamheden voor de instelling van een dergelijke Euro-mediterrane Parlementaire Vergadering, waarin leden zitting zullen nemen uit 27 nationale parlementen en het Europees Parlement. Het voorstel tot de instelling van een Euro-mediterrane Parlementaire Vergadering is gedaan op de Euro-mediterrane Top van Valencia, met de bedoeling de parlementaire dimensie van de Euro-mediterrane dialoog te versterken.
Zoals gezegd ben ik verheugd over de laatste bijeenkomst van het Euro-mediterraan Forum van 17-18 juni 2002 in Bari. Het Forum heeft zich uitgesproken voor de instelling van een Euro-mediterrane Parlementaire Vergadering en besloten een werkgroep op te richten. Ook de ambtenaren op hoog niveau die bevoegd zijn voor het proces van Barcelona hebben afgesproken een werkgroep op te richten, om hun werkzaamheden te coördineren met de groep van Bari.
Het Grieks voorzitterschap is van plan de dynamiek van de Euro-mediterrane samenwerking aan te grijpen om de parlementaire dimensie daarvan te versterken. Dit is een van de prioriteiten van het voorzitterschap. Wij willen nieuwe niveaus van integratie bereiken en de geloofwaardigheid van de Euro-mediterrane samenwerking versterken. Daarom onderzoeken wij momenteel welke samenwerkingsmechanismen en maatregelen noodzakelijk zijn om de bovengenoemde vergadering op te richten. Het is wenselijk, en misschien zelfs noodzakelijk, dat het Euro-mediterraan Parlementair Forum op zijn volgende vergadering van 27 maart 2003 op Kreta besluit zich om te vormen tot een parlementaire vergadering. In dat geval zal de bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken, die op 26 en 27 mei 2003 op Kreta zal plaatsvinden, dit besluit kunnen verwelkomen en zal deze nieuwe instelling het daglicht kunnen aanschouwen.

Patten
Mijnheer de Voorzitter, het Parlement bespreekt thans een uiterst belangrijke resolutie over de aanneming van het in juni vorig jaar ondertekende associatieakkoord met Libanon. Dit akkoord is niet alleen van belang voor onze betrekkingen met Libanon, maar met name ook in het kader van het Euro-mediterraan partnerschap, aangezien het een nieuwe stap is op de weg naar de vervollediging van het systeem van associatieakkoorden van het proces van Barcelona. Alleen over het akkoord met Syrië wordt nog onderhandeld. Volgende maand hoop ik de Syriërs te kunnen overtuigen om zich serieus in te spannen voor de onderhandelingen over een akkoord.
Libanon is een cruciale partner in de Euro-mediterrane structuur. Na zijn verkiezingsoverwinning in september 2000 heeft premier Hariri de ambitieuze doelstelling vastgelegd om de onderhandelingen met de Europese Commissie tegen het einde van 2001 af te ronden. Met voldoening stel ik vast dat hij zijn belofte gestand heeft gedaan en ik roep de leden van dit Parlement op om voor de resolutie te stemmen en de overeenkomst te steunen.
De overeenkomst die nu in het Parlement voorligt biedt mijns inziens een stevige basis waarop Libanon zijn toekomst kan opbouwen. Het land heeft een verschrikkelijke burgeroorlog doorgemaakt. Het is ten prooi gevallen aan interventies vanuit het buitenland en het blijft kwetsbaar. Libanon bevindt zich thans in een moeilijke fase van herstel en moderniseringen onder moeilijke economische omstandigheden, met weinig hoopgevende vooruitzichten voor de onmiddellijke toekomst in het Midden-Oosten, latente spanningen langs de grens met Israël en het verontrustende vooruitzicht van een mogelijk militair conflict in Irak.
Er bestaat in Libanon een breed draagvlak voor deze nieuwe versterkte betrekkingen met Europa. Het Libanese parlement heeft in december zowel de associatieovereenkomst als de interim-overeenkomst geratificeerd. Deze interim-overeenkomst stelt beide partijen in staat om in maart 2003 het startschot te geven voor een overgangsperiode van twaalf jaar die stapsgewijs moet leiden tot vrijhandel. Hiermee geeft Libanon duidelijk te kennen dat het spoedig zijn verplichtingen serieus wil nakomen door zijn markt grotendeels open te stellen en zijn wetgeving aan te passen aan die van de Europese Unie. Bovendien zal het vanaf deze datum gebonden zijn aan zijn toezeggingen inzake de eerbiediging van de fundamentele beginselen van mensenrechten en democratie. Ik kom hier straks op terug.
De vrijhandelszone zal ingrijpende veranderingen met zich meebrengen voor de handel in Libanon. De Libanezen worden terecht geprezen om hun ondernemingszin. Het land volgt reeds een liberale economische strategie en heeft het lidmaatschap van de Wereldhandelsorganisatie aangevraagd. De openstelling van de markten en de economieën zal vruchten afwerpen door de liberalisering van de economie en de versterkte concurrentiekracht. Libanon zal onmiddellijk profiteren van toegang tot de markt voor zijn verwerkte en onverwerkte landbouwproducten. De Europese Unie zal, bij de tenuitvoerlegging van deze maatregelen, profiteren van een bredere toegang tot de dienstensector in Libanon. Deze overeenkomst is een duidelijk teken van de inzet van Libanon voor economische en sociale hervormingen en betekent een positieve boodschap voor de internationale en Europese investeerders ten aanzien van de kansen voor directe buitenlandse investeringen in Libanon.
De succesvolle afronding van de tweede donorconferentie in Parijs in november vorig jaar, met grote inzet en met groot succes georganiseerd door president Chirac, laat zien dat deze boodschap reeds is overgekomen. Onder de achttien deelnemende regeringen waren zes lidstaten en de Commissie was op het hoogste niveau vertegenwoordigd. Het wordt klaarblijkelijk van groot belang geacht dat Libanon de economische stormen van het naoorlogse herstel doorstaat en zijn schuldenlast afbouwt. De toegezegde middelen voor de schuldverlichting zijn niet bij de verwachtingen achtergebleven (in totaal is er ongeveer 4,3 miljard dollar toegezegd).
De associatieovereenkomst is evenwel in de eerste plaats een politieke overeenkomst en in de tekst wordt derhalve veel aandacht besteed aan de politieke dialoog. De overeenkomst is een krachtige uitdrukking van onze gedeelde waarden en gemeenschappelijke doelstellingen. Door de dialoog kunnen de partners zich gezamenlijk inzetten voor hun doelstelling van vrede in het Midden-Oosten. Onze dialoog zal tevens - en dit is een punt waar de heer Galeote Quecedo naar verwees - de fundamentele beginselen van mensenrechten en democratie omvatten, in een geest van openheid en wederzijds respect die, naar ik hoop, zal voortvloeien uit een hecht partnerschap. De pluralistische Libanese maatschappij, die talloze sektarische en godsdienstige groeperingen omvat, is altijd welgevaren bij consensus, tolerantie en een open debat, hetgeen uniek is in de regio. Maar wij zijn ons bewust van de bezorgdheid van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid ten aanzien van de situatie van de mensenrechten in Libanon. De overeenkomst biedt een aanvullend forum om lucht te geven aan deze bezorgdheid. Door ondertekening van de associatieovereenkomst zal de Europese Unie ervoor zorgen dat Libanon zijn aanzienlijke toezeggingen naleeft op het vlak van de mensenrechten, democratie, migratie en hertoelating, strijd tegen witwaspraktijken, bestrijding van de georganiseerde misdaad en verdovende middelen, alsmede justitiële samenwerking. Ik ken ook de bezorgdheid die is geuit over de vrijheid van de media. Ik kan u verzekeren dat de Commissie de situatie en deze punten van zorg in de mate van haar mogelijkheden in het oog zal blijven houden.
Zoals de minister heeft aangegeven zal de overeenkomst ook het startschot zijn voor de samenwerking op het vlak van de terrorismebestrijding die is overeengekomen in de briefwisseling waar hij naar verwees.
Ons partnerschap zal veel meer omvatten dan handel en politiek, namelijk ook zo uiteenlopende terreinen als samenwerking op het vlak van wetenschap, onderwijs, energie, toerisme, het milieu en industrie. Culturele en sociale samenwerking spelen ook een sleutelrol in de overeenkomst, met name op het vlak van de rechten van werknemers en de sociale dialoog.
Ons partnerschap zal worden ondersteund met bijdragen uit hoofde van het MEDA-programma, die naar ik hoop zo veel mogelijk zullen worden toegespitst op de tenuitvoerlegging van de overeenkomst. De overeenkomst met Libanon die wij thans aan het Parlement voorleggen is een onderdeel van onze brede ambities ten aanzien van het zuiden van het Middellandse-Zeebekken. Ik hoop sterk dat wij het netwerk van associatieovereenkomsten vervolgens kunnen vervolledigen door succesvolle onderhandelingen met Syrië.
Rest mij deze overeenkomst warm aan het Parlement aan te bevelen.

Morillon (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, we hebben het vanochtend gehad over het lot van het Afghaanse volk, dat al tientallen jaren te lijden heeft van oorlogen en broedertwisten. Ik zal dat niet vergeten nu ik mij in dit nieuwe debat meng.
Ik ben mij er steeds heel goed van bewust dat het Libanese volk dezelfde beproevingen heeft ondergaan. Ik ben blij dat daar een einde aan gekomen is, en dat dit volk de kracht heeft gevonden om het multi-etnische en multiculturele samenwerkingsmodel waarover u zojuist heeft gesproken, opnieuw een kans te geven. Overal ter wereld was men vol bewondering voor dit model. Het zou echter ten onder gaan aan die verschrikkelijke kwaal - de angst voor de ander, de angst overheerst te worden - die later in de Balkan zo veel kwaad zou aanrichten. Daar heb ik de verwoesting met eigen ogen kunnen zien.
Ik ben me dus heel goed bewust van dit gegeven - de 'balkanisering? van het Libanese grondgebied, een proces dat net zo destructief is geweest als de 'libanonisering? van het voormalige Joegoslavië later zou blijken te zijn. Daarom ben ik blij dat er zulke enorme vorderingen zijn gemaakt, dat we nu een associatieovereenkomst met de Republiek Libanon hebben kunnen afsluiten. U had gelijk, mijnheer de commissaris, toen u zei dat die overeenkomst in eerste instantie vooral politieke betekenis heeft. Ik ben ervan overtuigd dat het Parlement morgen het voorstel van de heer Galeote Quecedo zal volgen en met een grote meerderheid met deze overeenkomst zal instemmen.
Ik besef intussen ook wel dat er nog steeds een aantal problemen bestaat. U heeft daar zelf op gewezen, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, en ook de commissaris en onze collega's Brok en Galeote Quecedo hebben dat gedaan.
Het Libanese model is een vorm van samenleven waar iedereen, ongeacht cultuur of religie, uit het contact met anderen een meerwaarde weet te destilleren. Ik voeg daar wel aan toe dat men met het gestalte geven aan dit model nog maar net begonnen is. En ik geloof dat dit model pas echt verwezenlijkt kan worden als het Libanese volk weer werkelijk vrij en onafhankelijk zal zijn. Zolang er zich buitenlandse troepen op Libanees grondgebied bevinden is dat niet het geval. De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties blijft op de terugtrekking van die troepen aandringen. Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, u heeft ons gezegd dat daarmee een begin is gemaakt, nu een deel van die troepen zich heeft teruggetrokken. Volgens mij is dat echter niet genoeg.
Daarom sluit ik me zonder enig voorbehoud aan bij de door onze rapporteur geformuleerde oproep om gehoor te geven aan resolutie nr. 520 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. De aanwezigheid van Syrische troepen is een zaak waarover het Libanees parlement dient te beslissen. Zoals we weten wil dit parlement graag dat men de soevereiniteit, territoriale integriteit, eenheid en politieke onafhankelijkheid van Libanon respecteert.

Napoletano (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Libanon is een belangrijke stap vooruit in onze nu al tientallen jaren durende betrekkingen. Zoals reeds herhaaldelijk is gezegd, is Libanon een land dat zestien jaar lang werd geteisterd door een burgeroorlog en dat er nu opnieuw in is geslaagd van zijn etnisch, cultureel en religieus pluralisme de grondslag te maken van een vredesproces. Dit is een complex land, een land dat van cruciaal belang is vanwege zijn geschiedenis en zijn geopolitieke ligging. Wij hopen dat dankzij de nauwere betrekkingen, waartoe met deze overeenkomst de aanzet wordt gegeven, dit proces onomkeerbaar kan worden gemaakt en dat nieuwe vorderingen mogelijk worden in de richting van de eerbiediging van de mensenrechten en de consolidering van de democratie en de rechtsstaat.
Daarom moet het artikel van de overeenkomst waarin sprake is van de mensenrechten serieus worden genomen door de Libanese autoriteiten en de Europese instellingen. Dit Parlement dringt hierop aan, daar vrijheid, democratie, de rol van de vrouw en vrijheid van informatie gelijke tred moeten houden met economie en handel. Wij nemen met voldoening nota van het feit dat Libanon het Internationaal Verdrag betreffende de politieke rechten van de vrouw en het Verdrag tegen folteringen heeft ondertekend. Wij hopen dat deze verdragen nu spoedig kunnen worden geratificeerd, dat men op de ingeslagen weg voortgaat en ook de doodstraf afschaft, dat Libanon toetreedt tot het Internationaal Strafhof, dat de waarheid over de vermisten haar boven komt, dat het rechtsstelsel wordt hervormd en dat de rol en de beperkingen van de militaire jurisdictie worden verduidelijkt. Dit proces zou moeten worden ondersteund via het MEDA-programma, en er zou specifieke steun moeten worden gegeven aan de autonome ontwikkeling van het maatschappelijk middenveld.
Een ander belangrijk punt is de beëindiging van het Israëlisch-Palestijns conflict en het herstel van de vrede in het gebied. Een duurzame oplossing zal enkel mogelijk zijn indien een Palestijnse staat wordt opgericht. De terugtrekking van Israël uit Libanon was een zeer belangrijke zaak maar heeft geen vrede gebracht. Vrede is evenwel nooit een mechanische zaak. Daarvoor is veeleer een sterke politieke wil nodig en daarom is het belangrijk dat om te beginnen de landen in dit gebied hun vredeswil tot uiting brengen. Daarom ook moet een einde worden gemaakt aan de spanningen aan de grens tussen Libanon en Israël, en is het wenselijk dat Syrië zijn troepen terugtrekt uit Libanon. Ook moeten de Palestijnse vluchtelingen een perspectief krijgen, in de eerste plaats door verbetering van hun levensomstandigheden. Ik wil eraan herinneren dat dit niet alleen een verantwoordelijkheid is van het land dat deze vluchtelingen herbergt, maar van de gehele internationale gemeenschap. Daarom is het van fundamenteel belang dat de vluchtelingen steun krijgen via het MEDA-programma en dat Europa, dit alles in aanmerking nemende, zich uitgesproken genereus opstelt. Tot slot hopen wij dat met de overeenkomst steun zal worden gegeven aan de economische hervormingen en aan de reeds omvangrijke handel.
Het debat van vandaag is evenwel ook een gelegenheid om meer in het algemeen na te denken over de toekomst van het Euro-mediterraan partnerschap - zoals ook de fungerend voorzitter van de Raad dat heeft gedaan - na de voltooiing van het uitbreidingsproces, tegen de achtergrond van de door de Conventie voorbereide hervormingen. Vandaag moeten wij de externe betrekkingen van de uitgebreide Unie opnieuw definiëren en Europa een belangrijkere rol geven in de wereld. Het in 1995 in Barcelona op gang gebrachte partnerschap was opgezet door twaalf landen. Nu moeten wij dit samenwerkingsproces - dat het Middellandse-Zeegebied, de Balkan en de Golfstaten omvat - op basis van een bredere, meer gestructureerde visie gestalte geven. Ten tweede moeten we ons afvragen: samenwerking op welk beleidsgebied? Voorzitter Prodi heeft herhaaldelijk gezegd: 'Alles behalve instellingen?. Het Europees Parlement heeft zich reeds geruime tijd geleden uitgesproken voor een Euro-mediterraan partnerschap waarin alle beleidsvormen zijn opgenomen waarover overeenstemming is bereikt met de kandidaat-landen. Ik vraag u derhalve verder te gaan dan de - op zich belangrijke - besluiten van de laatste ministeriële conferentie van Valencia.
Tot slot: de instellingen. In Valencia heeft men - zoals u zich, mijnheer de Voorzitter, waarschijnlijk nog wel zult herinneren - besloten het Parlementair Forum de status te geven van een echte parlementaire vergadering. Dit kan een zeer belangrijke stap zijn, en om hierbij succes te boeken moet rekening worden gehouden met hetgeen reeds werd gezegd over de geopolitieke dimensie en de beleidsvormen. Als men van deze parlementaire vergadering een echte instelling wil maken moet men haar reële bevoegdheden geven, bevoegdheden voor de besluiten die in een dergelijk proces genomen moeten worden, en ook moet men haar een actieve rol laten spelen in die belangrijke ontmoeting van verschillende culturen. Het allerbelangrijkste daarbij is evenwel dat deze vergadering instrumenten krijgt om daadwerkelijke vooruitgang mogelijk te maken op het gebied van de rechten, de democratie en de vrijheden.

Malmström (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, er zijn hier in het Parlement verschillende problemen rond Libanon genoemd, al zijn er ook veel positieve punten. Wij van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij willen enkele van deze problemen aan de orde stellen.
De situatie in Libanon is zeer onzeker en gezien de Syrische aanwezigheid in het land kan men zich afvragen of Libanon wel een geheel zelfstandige staat is. Er vinden talrijke schendingen van de mensenrechten plaats. Ik noem alleen maar de 17.000 vermiste Libanezen, de beperkte vrijheid van meningsuiting, het geweld tegen demonstrerende studenten, de doodstraf en natuurlijk de situatie van de vluchtelingen. Verscheidene collega's hebben hier al op gewezen. Ook de genoemde vluchtelingen moeten kunnen profiteren van de voordelen die een associatieovereenkomst kan bieden.
Onze fractie heeft een aantal amendementen ingediend, onder andere inzake de 200 Libanezen die in Syrië gevangen worden gehouden. Een twaalftal anderen zit in Israël gevangen. Over de situatie van deze vluchtelingen moet duidelijkheid verschaft worden. Libanon moet ook de Conventie van Genève ratificeren. Wij zijn zeer ongerust over de situatie van de vluchtelingen.
Handel en uitwisseling zijn echter goede zaken. Op de lange termijn worden daardoor de democratie en de ontwikkeling positief beïnvloed, zowel in politiek opzicht als in economisch en sociaal opzicht. De associatieovereenkomst is ook een belangrijk onderdeel van het proces van Barcelona. Daarom stemmen wij voor deze overeenkomst, in de hoop dat die zal leiden tot de verdere ontwikkeling van Libanon. We hebben echter enige twijfels, omdat Libanon nog een lange weg te gaan heeft naar de democratie en omdat er flagrante schendingen van de mensenrechten plaatsvinden. We zijn ook enigszins ongerust, of liever gezegd gefrustreerd, over het feit dat er altijd wordt gepraat over mensenrechtenclausules die kunnen worden toegepast als een land inbreuk maakt op een associatieovereenkomst met de EU. Deze clausules zijn niets anders dan een enorme slag in de lucht. Ik wil commissaris Patten echt dringend verzoeken om ervoor te zorgen dat er zodanige mechanismen kunnen worden ontwikkeld dat artikel 2 van de associatieovereenkomst op zinnige wijze kan worden toegepast en geactiveerd als de mensenrechten worden geschonden. We weten nu eenmaal dat deze schendingen plaatsvinden.

Boudjenah (GUE/NGL).
Ik hoop dat toenadering tussen Europa en Libanon nu, op een moment dat de uitbreiding van de Europese Unie gestalte begint te krijgen, een bijdrage kan leveren aan het vormgeven van een werkelijk gemeenschappelijke constructie in het Middellandse-Zeegebied. Dat kan alleen via een dialoog waaraan alle partijen als elkaars gelijken kunnen deelnemen. Het is hoognodig dat hier iets gebeurt - het risico op een oorlog met Irak werpt een schaduw over de betrekkingen met de Arabische wereld.
Zoals anderen reeds hebben aangegeven moeten we alle middelen inzetten om een einde te maken aan het bloedvergieten in het Midden-Oosten. Europa en Libanon zouden een actievere rol kunnen spelen. Ze moeten erop aandringen dat de resoluties van de Verenigde Naties gerespecteerd worden, dat er een Palestijnse staat wordt opgericht en dat Israël in de gehele regio zonder voorbehoud erkend wordt. Ik denk dan vooral aan het vredesvoorstel dat de Arabische landen in Beiroet hebben gedaan - dat kan een goede basis vormen.
De oorlog in Libanon is gelukkig voorbij, maar het feit dat er in de regio als geheel geen vrede heerst blijft een obstakel bij de wederopbouw en ontwikkeling van het land. Dat geldt vooral voor het zuiden van Libanon, waar de grensgeschillen met Israël nog niet zijn opgelost. De problemen zijn nu, drie jaar na de terugtrekking van Israël, nog steeds heel groot. De infrastructuur moet weer opgebouwd worden, woningen moeten worden hersteld en er moeten irrigatiewerken worden uitgevoerd.
Datzelfde geldt voor de aanwezigheid van Syrische troepen. Daarmee kun je niet alle problemen verklaren, maar het lijdt geen twijfel dat de aanwezigheid van deze troepen verhindert dat Libanon zich geheel herstelt van de door de oorlog veroorzaakte wonden. Libanon bestaat in de geest van de Libanezen. Velen zouden echter graag zien dat hun land zich sterker zou kunnen manifesteren. En dat kan pas als er als er een werkelijk onafhankelijke en democratische rechtsstaat Libanon komt, waarin alle Libanezen met elkaar kunnen samenleven. Ik denk dan eerst en vooral aan het respect voor vrije meningsuiting, een onafhankelijk functionerende rechterlijke macht, de rechten van asielzoekers, de doodstrafproblematiek en het lot van de mensen die verdwenen zijn.
Ook de situatie van de Palestijnse vluchtelingen maakt deel uit van dit probleem. Libanon is nog steeds een toevluchtsoord voor Palestijnen, maar het feit dat er voor hen geen rechtvaardige en duurzame oplossing in het verschiet ligt drukt een zwaar stempel op de sociale werkelijkheid waarin honderdduizenden vluchtelingen moeten leven. Het recht op terugkeer moet worden erkend, maar intussen is er geen enkele rechtvaardiging voor de discriminatie waaraan Palestijnse vluchtelingen in Libanon worden blootgesteld.
We mogen tot slot de economische en sociale aspecten niet uit het oog verliezen. De oorlog is afgelopen en er moet een ambitieuze wederopbouw worden uitgevoerd. De huidige situatie is echter vrij somber. Sommigen vatten het als volgt samen: 'De Libanese economie bevindt zich ergens tussen de derde wereld en de City van Londen?. De buitenlandse schuld bedraagt dertig miljard dollar. De inkomensongelijkheid is enorm. Tegenover het ostentatieve consumptiepatroon van de rijkste bevolkingslagen staat de schrijnende armoede van velen - de kosten van het levensonderhoud zijn hoog en de meeste mensen hebben maar een laag inkomen. De Libanese premier heeft in november van dit jaar in Parijs vier miljard euro steun weten los te krijgen van financiële instellingen en een aantal Europese en Arabische landen, maar ik betwijfel ten zeerste of de instelling van een vrijhandelszone vruchten zal afwerpen. Op die wijze loop je de inkomsten uit douanerechten mis, en dat zou wel eens ernstige gevolgen kunnen hebben voor de openbare uitgaven. Europa moet dus vooral steun geven aan entiteiten die op sociaal en humanitair gebied actief zijn.
Ik ben er nog steeds van overtuigd dat een werkelijk moderne filosofie van sociale vooruitgang de menselijke factoren in de Euro-mediterrane betrekkingen zwaarder laat wegen dan overwegingen van commerciële en financiële aard. Het Burgerforum Euromed is van mening dat de economische en sociale balans van dit partnerschap negatief uitvalt. Ik hoop dat we met die kritiek iets positiefs kunnen doen!

Flautre (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijn collega's hebben er al op gewezen: 17.000 families zonder enig nieuws over het lot van hun verwanten, media die hun werk niet kunnen doen omdat de autoriteiten censuur uitoefenen, journalisten die opgepakt worden, een rechterlijke macht die voor politieke doeleinden wordt ingezet, een alomtegenwoordige inlichtingendienst, discriminatie van duizenden vooral Palestijnse vluchtelingen, folteringen - en dat terwijl Libanon het Verdrag tegen foltering heeft ondertekend -, de permanente inmenging van Syrië in Libanese aangelegenheden, discriminatie van vrouwen, enzovoorts. De lijst met schendingen van de mensenrechten is heel erg lang. En dat zijn alleen de schendingen waar we weet van hebben, vooral via hoorzittingen in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid.
Toch staan alle organisaties die zich inzetten voor de democratie in dit land achter dit idee van een associatieovereenkomst. Beste collega's, mijnheer de commissaris, mijnheer de voorzitter van de Raad: we maken daaruit op dat deze overeenkomst enorme verwachtingen wekt. Het betekent ook dat we iets zullen moeten ondernemen om de zojuist genoemde problemen aan te pakken.
Bij de stemming over de associatieovereenkomst zal ook de resolutie die we nu bespreken aan de orde komen. De tekst voor deze resolutie is vrij volledig - en daar wil ik de rapporteur mee gelukwensen. Wij willen graag dat Libanon een rol van betekenis speelt bij het garanderen van de stabiliteit in de regio. Dan zal dit land echter wel een oplossing moeten vinden voor een aantal problemen, en een groot aantal daarvan wordt in onze resolutie vermeld.
De Groenen hebben aan deze resolutie een belangrijke bijdrage geleverd. We willen echter een aantal punten toevoegen die ons van belang lijken, en sommige collega's van andere fracties sluiten zich daarbij aan. Om te beginnen willen we er bij de Libanese regering op aandringen de rechten van alle vluchtelingen, migranten en asielzoekers die zich op Libanees grondgebied bevinden te respecteren. Aan de discriminatie van Palestijnse vluchtelingen moet een einde worden gemaakt. We willen bovendien dat de Commissie en de Raad een officieel verzoek doen aan Syrië en Israël om inlichtingen te verschaffen over de Libanese onderdanen die in deze twee landen worden vastgehouden. Volgens inlichtingen die we van Solidar hebben ontvangen zouden er zich in Israëlische gevangenissen 12 Libanezen bevinden, terwijl Syrië ongeveer 200 Libanese onderdanen gevangen houdt zonder dat toe te geven. De woordvoerder van Solidar was overigens uitgenodigd door de Buitenlandcommissie. De Europese instellingen kunnen er volgens mij toe bijdragen dat er enig licht geworpen wordt op deze kwestie, die de betrekkingen in de regio er niet beter op maakt.
De Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie wil de aandacht van het Parlement ook vestigen op de druk die er op de Libanese pers wordt uitgeoefend. We eisen dat de vrijheid van alle persmedia gerespecteerd wordt, en dat geldt dus ook voor journalisten en persorganen die kritiek leveren op de Libanese regering. Iedereen weet dat politieke tegenstanders het zwaar te verduren hebben - wij eisen daarom dat ook hun rechten gerespecteerd worden. Tot slot eist onze fractie dat Libanese parlementsleden actief kunnen deelnemen aan het werk van de forums voor de toekomstige Euro-mediterrane Vergadering. Dat is heel belangrijk, als we willen dat deze overeenkomst met Libanon een bijdrage levert aan de stabiliteit in de regio en het vinden van oplossingen voor de problemen in het Midden-Oosten.
Beste collega's, ook deze overeenkomst vertegenwoordigt een uitdaging. Wij moeten die aanvaarden, aangezien deze overeenkomst volgens mij een belofte inhoudt. Zeker als we over de mechanismen zouden beschikken om de naleving van artikel 2 van deze associatieovereenkomst in de gaten te houden en in dat verband voorstellen te doen.

Queiró (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik het Griekse voorzitterschap welkom willen heten, dat hier een begin maakt met zijn werkzaamheden. Gezien het feit dat zojuist een Griek tot Europees Ombudsman is verkozen terwijl het ook een Griek is die momenteel het voorzitterschap van de plenaire vergadering waarneemt, heeft deze vergadering veel weg van een soort Griekse politieke Olympiade, waaraan ik met bijzonder veel genoegen deelneem.
Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement dient zich vandaag uit te spreken over de sluiting van de Euro-mediterrane associatieovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Libanon, anderzijds. De onderhavige overeenkomst maakt nadrukkelijk deel uit van het Euro-mediterrane partnerschap, dat met de Verklaring van Barcelona in 1995 in het leven is geroepen. Ondanks de instabiele politieke situatie waar het gaat om vrede en veiligheid in de regio is het onze plicht dit partnerschap te bevorderen. Eén van de voornaamste aspecten van het in Barcelona op gang gebrachte proces is dat het de mogelijkheid biedt een koppeling tot stand te brengen tussen enerzijds de bilaterale dimensie van de samenwerking, waarvoor de landen die verbonden zijn met het Middellandse-Zeegebied zich inzetten - onder andere Spanje, Frankrijk en Italië, maar ook Portugal, dat, alhoewel het aan de Atlantische Oceaan ligt, belangrijke economische en vriendschappelijke banden met de mediterrane Maghreb-landen onderhoudt - en anderzijds de multilaterale dimensie van de samenwerking, waarvoor de Europese Gemeenschap zich verantwoordelijk heeft gesteld. Deze twee dimensies kunnen en moeten elkaar wederzijds versterken.
Mijnheer de Voorzitter, in onze ogen lijdt het geen twijfel dat de stabiliteit van het Middellandse-Zeegebied en in het bijzonder in het Midden-Oosten in belangrijke mate afhangt van de totstandbrenging van partnerschappen voor economische, politieke, sociale en culturele ontwikkeling. De Europese Unie is hiervoor de aangewezen partner. Maar er zijn nog steeds andere problemen waaraan niemand voorbij kan gaan, problemen die in het specifieke geval van Libanon tot zorg stemmen. Dit betreft in het bijzonder de veiligheid en de strijd tegen het terrorisme, de bestrijding van de corruptie en het witwassen van geld en de bevordering van de democratie en de mensenrechten. Derhalve hechten wij groot belang aan de vragen die zijn opgesteld door de heer Brok, voorzitter van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, en zijn wij van mening dat ten aanzien hiervan concrete en goed onderbouwde antwoorden van zowel de Raad als de Commissie vereist zijn.
Wij kunnen de ogen niet sluiten voor het feit dat de politieke oriëntatie van de Libanese autoriteiten nog steeds wordt gedomineerd door Syrië en dat Damascus de houding van de Libanese regering ten aanzien van het Israëlisch-Palestijnse vredesproces in feite bepaalt, ondanks de terugtrekking van het Israëlische leger uit Zuid-Libanon in mei 2000. Het Libanese regime schuift tot onze voldoening geleidelijk op in de richting van democratie en scheiding van machten, alhoewel het institutionele bestel nog altijd zwak is en de situatie in het land in politiek en religieus opzicht verwarrend en onevenwichtig is. Syrië is daarentegen een dictatuur, vreemd genoeg met monarchistische trekken, en bevindt zich technisch gezien sinds de Zesdaagse Oorlog in staat van oorlog met Israël. Deze spanningen brengen grote risico's voor het vredesproces in het Midden-Oosten met zich mee. Wat nog erger is, is dat Syrië in Libanon over wel 30.000 militairen beschikt, naast de meer dan 300.000 Syrische immigranten die in Libanon vooral in de landbouw en de bouw werkzaam zijn.
Naast al deze Syriërs, die het land als het ware 'bezet? houden, wonen er in Libanon nog eens evenveel Palestijnse vluchtelingen, die over het algemeen arm zijn en nauwelijks geïntegreerd zijn in de Libanese samenleving met haar slechts 3,5 miljoen inwoners. Wanneer men dan nog in aanmerking neemt dat de extremistische beweging - want iets anders kun je het niet noemen - Hezbollah in het parlement vertegenwoordigd is, kan men goed begrijpen hoe netelig de situatie van Libanon is. De Unie dient zich hiervan bewust te zijn en een bemiddelende rol te spelen teneinde vrede, veiligheid en ontwikkeling tot stand te brengen. Deze Euro-mediterrane benadering is des te belangrijker aangezien de Unie zich opmaakt voor de uitbreiding met de landen in Midden- en Oost-Europa, waarvoor zij het gros van haar financiële middelen beschikbaar zal stellen.
Wij mogen niet vergeten dat Europa polycentrisch is of althans zou moeten zijn. Europa is Noords, het is mediterraan, het is Atlantisch, het is ook ultraperifeer en het is beslist ook continentaal, maar door een evenwicht tot stand te brengen tussen de verschillende bestanddelen en door de verscheidenheid te eerbiedigen zal het een Europa worden met meer democratie, meer veiligheid en meer ontwikkeling en zal het zeker meer internationale erkenning genieten.

Belder (EDD).
Met het sluiten van een associatieovereenkomst met de Republiek Libanon zet de EU haar eigen politieke geloofwaardigheid op het spel, zowel intern als extern. Nog op de laatst gehouden Europese Raad van Kopenhagen erkende de Raad andermaal Israëls legitieme bezorgdheid om zijn veiligheid. De Raad heeft zich eveneens gecommitteerd aan de strijd tegen het internationale terrorisme. Beide kernpunten van het buitenlands beleid van de lidstaten van de EU verdragen zich niet met de machtsfactor die Hezbollah vormt in de Libanese politiek. Niet voor niets wordt vandaag Zuid-Libanon aangeduid als "Hezbollahland". Sinds Israëls militaire terugtrekking uit dit grensgebied in mei 2000 is de partij van Allah er heer en meester. Dankzij de eendrachtige medewerking van Syrië en Iran heeft deze sjiitische terreurorganisatie er een indrukwekkende militaire presentie opgebouwd. Inclusief een groot rakettenarsenaal dat heel het noorden van de joodse staat bestrijkt. En dat alles onder het onmiddellijke handbereik van Libanese islamisten die onverdroten de fysieke vernietiging van Israël openlijk blijven beogen.
De aandacht die in de voorliggende resolutie van dit Parlement wordt gewijd aan de beklemmende situatie aan Israëls noordgrens, gaat voorbij aan de politieke realiteit ter plaatse, naar oorzaak en gevolgen. Deze Europese ongerustheid zal Hezbollah niet deren. De partij van Allah wordt eenvoudigweg niet genoemd! Hoe ligt dat echter bij de Raad? Graag verneem ik van het Griekse voorzitterschap welke stappen het tegen Hezbollah wenst te ondernemen in Beiroet, Damascus en Teheran. Diplomatieke inactiviteit maakt de EU als vredesbemiddelaar in het Midden-Oosten volstrekt ongeloofwaardig.
Qua directe en indirecte betrokkenheid bij terroristische activiteiten tegen de staat Israël laat Hezbollah zich evenmin onbetuigd, met inbegrip van terroristische celvorming onder Israëlische Arabieren. Daarbij behoort ook een volledige identificatie met de tweede Palestijnse intifada. Of in de woorden van de secretaris-generaal van Hezbollah, Hassan Nasrallah: "De intifada in Palestina vormt vandaag onze frontlijn."
Kortom, wil er sprake zijn van een werkelijk geloofwaardige gezamenlijke strijd tegen het terrorisme, dan dient de EU Hezbollah onverwijld op te nemen op haar lijst van terroristische organisaties - vandaar ook mijn amendement - én dan dienen de Libanese autoriteiten hun gezag over het gehele land te laten gelden. Alleen zulke maatregelen hebben een stabiliserend, vrede bevorderend effect in de hele regio, want daarmee is tegelijk aan de destabiliserende regimes de wacht aangezegd. Zo´n krachtige houding zou ook de juiste toon zetten voor de onderhandelingen over de toekomstige relatie van de EU met Damascus en Teheran.
In het andere geval bewijzen de Europese instellingen slechts lippendienst aan Israëls naakte bestaan en de mondiale strijd tegen terrorisme. Tot de EU laat zien dat zij deze punten echt serieus neemt in haar relaties met deze landen, stem ik tegen een associatieovereenkomst met Libanon. Wat mij nog sterkt in deze opstelling is dat de Europese instellingen nauwelijks echte garanties eisen van Beiroet op het gebied van de eerbiediging van de mensenrechten.

Gollnisch (NI).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, beste collega's, ik ben net terug uit Libanon, waar ik vlak voor Kerstmis met Jean-Marie Le Pen op bezoek ben geweest. We zijn daar niet alleen door de Libanese pers, maar ook door persoonlijkheden als de maronitische patriarch, monseigneur Sfeir, en het voormalige staatshoofd, Amin Gemayel, ontvangen. Men moet voor dit volk wel sympathie voelen - het is een vriendelijk en ontwikkeld volk dat zich heel moedig heeft betoond onder de beproevingen van een twintig jaar durende, vaak gruwelijke oorlog en burgeroorlog. Dat zou ons toch aan het denken moeten zetten als we het hebben over het openen van onze grenzen. In dit land zijn de vluchtelingen zich tenslotte gaan gedragen alsof ze de baas waren. We zouden dan ook eens kunnen nadenken over de risico's van bepaalde aspecten van de multiculturele maatschappij die sommigen tegen elke prijs in Europa willen vestigen, waar een dergelijke maatschappij tot op heden nooit bestaan heeft.
Wij zijn in principe voor het ontwikkelen van betrekkingen met dit land. Het beschikt over een rijke cultuur en een eeuwenoude traditie, terwijl het algemeen gezien heel dicht bij Europa staat - zeker binnen de context van de Franstalige traditie, waarvan ook ik een vertegenwoordiger ben. We kunnen echter alleen volwaardige betrekkingen onderhouden met een staat als die soeverein, oprecht en onpartijdig is, terwijl er bovendien vrede moet heersen.
Voor we Libanon als soevereine staat kunnen beschouwen zullen toch eerst de Syrische troepen moeten verdwijnen. Nu de Israëlische bezetting van Zuid-Libanon is afgelopen, is er geen enkele rechtvaardiging meer voor hun aanwezigheid - bijna alle voorgaande sprekers hebben daarop gewezen. Aan de resoluties van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties moet dus gevolg worden gegeven. Dat wil zeggen dat werkelijk alle troepen moeten worden teruggetrokken, en dat Syrië moet ophouden zich in de interne politieke aangelegenheden van Libanon te mengen.
Met vrede bedoel ik ook het staken van alle soorten repressieve maatregelen. Ook daar hebben andere sprekers reeds op gewezen. Deze maatregelen zijn gericht tegen studenten en politieke dissidenten, inzonderheid die van christelijke signatuur. Er zal dus een einde moeten worden gemaakt aan bepaalde praktijken die men er na de oorlog op na is gaan houden en die men gerust stalinistisch kan noemen. De algemene amnestie moet voor iedereen gelden. Ik denk daarbij in de eerste plaats aan het gruwelijke lot dat de voormalige leider van de Libanese strijdkrachten, Samir Geagea, ten deel is gevallen. Hij is de enige leider van een strijdende partij die zich in de gevangenis bevindt. Hij wordt nu al acht jaar vastgehouden op een militaire locatie, in een cel zonder licht. Niemand in Libanon begrijpt - of liever: iedereen begrijpt maar al te goed - waarom hij wordt vastgehouden. En dat terwijl Walid Jumblatt, die in dit conflict wandaden heeft gepleegd die voor die van niemand anders onderdoen, als een soort regeringsvertegenwoordiger optreedt.
Een staat waarmee wij betrekkingen onderhouden moet ook oprecht en onpartijdig zijn. En dat betekent dat er een einde moet worden gemaakt aan de corruptie die de wederopbouw van een door oorlog verscheurd land maar al te vaak kenmerkt. Dat zijn de drie voorwaarden waaraan voldaan moet worden als we willen dat deze overeenkomst werkelijk iets oplevert - en dat willen we.

Stockton (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, zo'n twintig jaar geleden mocht ik Libanon voor het eerst bezoeken als journalist en sindsdien heb ik de rampzalige ontwikkelingen in het land gevolgd. Destijds werden de Palestijnen door koning Hoessein uit Jordanië verdreven en trokken zij naar Libanon, waar zij een einde maakten aan wat tot die tijd een haven van relatieve vrede en beschaving in het Midden-Oosten was geweest. Voor de bezoeker, of hij nu journalist was of toerist, had het land drie troeven: de charme van de Libanese bevolking, het feit dat het zijn elektriciteits- en watervoorziening aan de Britten te danken had en het feit dat de keuken nadrukkelijk Frans-georiënteerd was.
Tijdens mijn laatste bezoek stelde ik met voldoening vast dat deze drie grote tradities bij de wederopbouw van het land aan vitaliteit winnen. Zoals de commissaris heeft gezegd vindt dit proces van wederopbouw plaats onder uiterst moeilijke omstandigheden, met name op economisch terrein. Evenals vele andere leden van dit Parlement die Libanon goed kennen, heb ik er vertrouwen in dat de energie en de vastberadenheid van het Libanese volk de overhand zullen krijgen. De mensen hebben het verleden met buitengewone veerkracht overleefd en zij zijn een beschaafd en uiterst innemend volk gebleven. Zoals de vorige spreker heeft gezegd, is het van belang dat wij nauwe banden onderhouden. De band van de francofonie is slechts een van de vele tussen de lidstaten van de Europese Unie en de rest van het Midden-Oosten. Libanon is een land vanwaaruit en waarmee wij kunnen handelen.
Ik kijk ernaar uit om in de nabije toekomst naar Beiroet terug te keren, een stad waar ik dierbare herinneringen aan heb, maar ook om meer mensen uit Libanon, met name parlementsleden, alhier te verwelkomen. Wij kunnen een belangrijke voorbeeldfunctie vervullen en daarom is het voor dit Parlement van groot belang dat wij deze betrekkingen onderhouden.
Tot slot wil ik erop wijzen dat veel contacten met andere landen in het Midden-Oosten via Libanon zijn gelegd. Bij de huidige spanningen in de regio is het voor ons essentieel dat wij deze betrekkingen onderhouden, met name voor de commissaris - die ongetwijfeld net als ik en vele anderen verliefd is geworden op het land -, voor wie Libanon een brug kan vormen die het hem mogelijk maakt in contact te komen met verstandige, democratisch gezinde mensen in andere landen in het Midden-Oosten.

Nordmann (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik heb directe ervaring met Libanon, en ik zou willen zeggen - om het door de vorige spreker geschetste beeld voort te zetten - dat men verliefd kan zijn op Libanon zonder dat die liefde blind maakt. Ik heb de indruk dat de Europese Unie onderhandeld heeft met het officiële Libanon - een soort theoretisch of zelfs mythisch Libanon. De Libanese werkelijkheid heeft vandaag de dag helaas weinig gemeen met het idyllische beeld dat sommigen scheppen om deze overeenkomst te rechtvaardigen. Gelukkig kunnen we dat beeld in dit debat rechtzetten en terugkeren tot de harde werkelijkheid.
Libanon is een staat die niet geheel onafhankelijk genoemd kan worden. De Israëliërs hebben zich nu, tien jaar na de overeenkomst van Taif, uit dit land teruggetrokken. De Syriërs zijn er echter nog heel duidelijk aanwezig. Zij behandelen Libanon als een soort protectoraat - ze hebben de onafhankelijkheid van Libanon nooit werkelijk erkend. En dan zijn er nog de krijgsheren, de gemanipuleerde media - dat is onlang bij de meest recente topbijeenkomst van francofone landen maar al te duidelijk gebleken -, de drugshandel, de corruptie, de bases voor terroristen, waaronder - men heeft er reeds op gewezen - Hezbollah. Grote afwezige is de rechtsstaat.
Mijnheer de Voorzitter, we bevinden ons nu in een paradoxale situatie. Als deze overeenkomst reeds van kracht zou zijn, zou een analyse van de Libanese realiteit ons verplichten die overeenkomst te schorsen. Dat is de paradox waarmee we worden geconfronteerd. Moeten we streven naar associatie? Voor associatie zijn twee partijen nodig, mijnheer de Voorzitter. Is dit Libanon een werkelijk geloofwaardige partner voor de Europese Unie? Dat moet helaas nog blijken.

Morgantini (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, het lijdt geen twijfel dat de associatieovereenkomst tussen de EU en Libanon meer behelst dan alleen betrekkingen met de Libanese regering en een bijzondere betekenis heeft voor de betrekkingen, de dialoog en de samenwerking met alle landen in het Middellandse-Zeegebied en het Midden-Oosten. Dat geldt zeer zeker op dit moment waarop de barometer duidelijk op oorlog staat, op een oorlog die de samenwerking tussen onze volkeren zou kunnen ondermijnen en de nog steeds kwetsbare Libanese regering zou kunnen treffen. Libanon: zoveel jaren oorlog, met invasies van buitenaf en - ook nu nog onopgeloste - conflicten met Syrië maar ook met Israël, een burgeroorlog die het het netwerk van sociale en gezinsrelaties kapot heeft gemaakt, maar waar ook de internationale gemeenschap met haar nalatigheid schade heeft aangericht. De renaissance van Libanon zou gebaseerd kunnen zijn op de kracht die aanvankelijk de zwakheid van het land bleek te zijn: de vervlechting van verschillende culturen en godsdiensten, die stuk voor stuk in dit land wortelen maar onderling sterk verschillen.
Men moet erkennen dat de Libanese regering een evenwicht heeft weten te bewaren tussen de verschillende partijen en de vaste wil heeft om een soeverein land op te bouwen via een moeizaam, democratisch proces. Er doen zich namelijk nog duidelijke schendingen voor van de vrije meningsuiting en de mensenrechten. Er zijn nog grote sociale verschillen en er is corruptie. Ik denk met name aan de omstandigheden waaronder de Palestijnse vluchtelingen moeten leven. Hun is bij wet een verbod opgelegd op werk, bijstand en vrije verplaatsing. Het is hypocriet van Libanese kant om te beweren dat dit verbod is opgelegd omdat de vluchtelingen terug moeten keren naar Palestina. Daarom moeten wij volgens mij bij de ontwikkeling van onze betrekkingen met Libanon en bij de tenuitvoerlegging van projecten in het land vasthoudend zijn en instrumenten vinden om de eerbiediging van de overeenkomsten en de daarin vervatte verplichtingen af te dwingen, ook al geeft bijvoorbeeld de overeenkomst tussen de EU en Israël, met de flagrante schending van artikel 2 door Israël, de andere landen weinig garantie dat de bepalingen ook inderdaad worden nageleefd. Toch ben ik van mening dat dit een enorm belangrijke stap is, omdat ik er rotsvast van overtuigd ben dat het hoogst noodzakelijk is de wederopbouw van het land te ondersteunen. Het is evenwel ook noodzakelijk dat de wederopbouw van dit land geschiedt op basis van vrijheid van meningsuiting en eerbiediging van de mensenrechten.

Boumediene-Thiery (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, de Libanese burgers volgen de ontwikkelingen rond de ondertekening van deze overeenkomst met veel belangstelling. Europa is de belangrijkste handelspartner van Libanon en verstrekt dit land ruime middelen voor het programma voor economische modernisering. En nu kan Europa bijdragen tot meer respect voor de grondrechten, om zo de weg vrij te maken voor democratische vrijheden.
De vrijheid van meningsuiting wordt immers nog steeds beperkt, getuige de gedwongen sluiting van de televisiezender MTV in september. Dit kanaal had de oppositie gelegenheid gegeven zich bij deelverkiezingen te uiten. Het feit dat de beslissing tot sluiting door de rechter is bekrachtigd maakt de zaak alleen maar erger. Het onaanvaardbaar optreden van de rechterlijke macht draagt niet bij tot respect voor de vrijheid van meningsuiting - de rechtscolleges worden steeds meer een instrument voor repressie.
Wat de verdwenen personen betreft: sinds het begin van de oorlog in Libanon zijn 17.000 mensen verdwenen. Er zijn nu tien jaar verstreken sinds de afloop van het conflict, en er is nooit enig serieus onderzoek verricht naar het lot van deze mensen. Een aantal van hen is vermoedelijk in Libanon omgebracht, maar naar hun lichamen is nooit gezocht. Er zijn ook mensen ontvoerd, en het schijnt dat deze naar gevangenissen in Syrië zijn overgebracht. De families van deze mensen hebben een comité gevormd, en dit comité is door de Syrische autoriteiten ontvangen. Die hebben beloofd dat ze een onderzoek zouden instellen, maar tot nu toe is er niets ondernomen. De Libanese autoriteiten zelf laten ook niets van zich horen. De roep om volledige terugtrekking van de Syrische troepen wordt steeds sterker. De aanwezigheid van die troepen draagt net als de corruptie van de politieke klasse van Libanon bij tot het voortduren van het instabiele klimaat en de rampzalige economische situatie.
Om ervoor te zorgen dat de democratische clausule geen dode letter blijft moeten er mechanismen worden ontwikkeld voor het toezicht op dit aspect. Er moet regelmatig gekeken worden of er vorderingen worden gemaakt. Die mechanismen moeten reeds bij het van kracht worden van de overeenkomst ingevoerd zijn, en er moet voor dat doel worden samengewerkt met NGO's die de dagelijkse werkelijkheid van dichtbij kennen. De democratische vrijheden en de grondrechten worden in Libanon maar al te vaak beknot. Daarom is deze overeenkomt voor de Libanese burgers een bron van hoop - het is een pressiemiddel waar ze graag gebruik van willen maken.

Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE).
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik heet u bij deze hartelijk welkom in de plenaire vergadering van het Europees Parlement. De ondertekening van de Euro-mediterrane associatieovereenkomst met Libanon is zeer zeker een belangrijke stap vooruit. Daarmee zullen wij de verwezenlijking kunnen bevorderen van onze strategie die tot doel heeft in het Middellandse-Zeegebied een vrijhandelszone en tevens een gebied van vrede, veiligheid en duurzame ontwikkeling voor alle burgers tot stand te brengen. Mijns inziens kunnen wij onze samenwerking met Libanon met optimisme tegemoet zien. Libanon is door de hele geschiedenis heen een land geweest dat open stond voor de buitenwereld, en zijn blik met name gericht hield op Europa en zijn cultuur. De samenwerking met de EU dateert van 1978, ofschoon de EU toen een andere naam had. Wij moeten evenwel rekening houden met het feit dat dit land zich, na de burgeroorlog, midden in een economische, sociale en ideologische wederopbouw bevindt. Als men een bezoek brengt aan Libanon voelt men dat dit land nog zoekt naar samenhang en naar een identiteit. De coëxistentie van verschillende culturen en religieuze gemeenschappen is een interessant experiment en wij moeten dit experiment steunen, opdat het kan slagen. Mijns inziens zal de associatieovereenkomst het land kunnen helpen bij de invoering van regels voor de vrije markt, waarmee reeds een begin is gemaakt, en bij de versterking van de democratie en de economische en sociale ontwikkeling. De Europese instellingen en de lidstaten moeten alle mogelijkheden van deze overeenkomst aangrijpen om Libanon de kans te geven deel te nemen aan de programma's voor culturele uitwisseling en om het maatschappelijk middenveld te activeren. Tegelijkertijd moeten wij, zoals reeds door talrijke andere collega's werd gezegd, ervoor zorgen dat de situatie van de mensenrechten en in ieder geval de situatie van de meer dan 350.000 Palestijnse vluchtelingen wordt verbeterd.
In dit kader is het mijns inziens heel positief dat in de ontwerpovereenkomst wordt verwezen naar de noodzaak de rol van de vrouw in de economische en sociale ontwikkeling te bevorderen. Daarvoor zijn onderwijs, beroepsopleiding en faciliteiten voor economische investeringen nodig. Tot mijn spijt moet ik echter opmerken dat deze verwijzingen niet volstaan om de eerbiediging van de rechten van de vrouw daadwerkelijk te bevorderen en dat noch de fungerend voorzitter noch de commissaris hier gewag van heeft gemaakt. Ik zou u eraan willen herinneren dat het Europees Parlement een resolutie heeft aangenomen over de bescherming van de rechten van de vrouw in het kader van de Euro-mediterrane samenwerking. Daarin kwam een paragraaf voor waarin uitdrukkelijk werd aangedrongen op een beleid inzake toezicht op deze bescherming, een soortgelijk toezicht als dat wat geldt voor de kandidaat-landen die binnenkort tot de Unie zullen toetreden.
Namens de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen wil ik de Europese Commissie vragen mechanismen in het leven te roepen voor toezicht op en evaluatie van de gemaakte vorderingen en van de Libanese regering te eisen dat, zoals ook in alle andere associatieovereenkomsten het geval zal moeten zijn, zij blijk geeft van de noodzakelijke politieke wil om de legislatieve, bestuursrechtelijke en andere hervormingen door te voeren die nodig zijn om juridische gelijkheid te bewerkstelligen tussen man en vrouw en om de gelijkheid van man en vrouw op te nemen in haar beleidsvormen. Dat zal een voorwaarde zijn voor de totstandbrenging van de door ons gewenste ontwikkeling in Libanon en voor goede samenwerkingsbetrekkingen met de Europese Unie.

Yiannitsis
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik zou een aantal korte opmerkingen willen maken.
Allereerst wil ik commissaris Patten bedanken voor zijn zeer uitgebreide uiteenzetting en de nuttige kanttekeningen die hij bij de situatie in Libanon heeft geplaatst. Ook bedank ik hem voor het beleid van de Europese Unie en de inspanningen van de Commissie op dit gebied.
Ten tweede wil ik opmerken dat Libanon ongeveer twintig jaar geleden een tragedie heeft meegemaakt. Nu is Libanon een ander land, een land dat, zij het moeizaam, probeert zijn enorme structurele problemen op te lossen. Libanon is een deel van de puzzel van het Midden-Oosten en tevens deel van het Europees beleid inzake de mediterrane landen. Libanon ligt dicht bij ons in de buurt en geniet zonder meer bijzondere belangstelling. Deze beide aspecten zetten de Europese Unie en de Raad ertoe aan dit land de volle aandacht te geven en de nieuwe beleidsvormen te ondersteunen.
Ik heb zorgvuldig nota genomen van de opmerkingen over de mensenrechten, en met name over de vermisten. Ik zal de Raad daarvan op de hoogte brengen. Ik zou hierbij evenwel willen aantekenen dat wij, willen wij in staat zijn dergelijke vraagstukken op een iets efficiëntere manier aan te pakken, moeten proberen alle buurlanden, zoals Syrië, te betrekken bij de inspanningen voor de mensenrechten. Pas dan kunnen ook wij meer invloed uitoefenen op de ontwikkelingen in dat gebied.
Wat het vraagstuk van Hezbollah betreft wil ik u mededelen dat de Raad tijdens zijn geregelde bijeenkomsten en in zijn discussies over de vraagstukken in verband met het Midden-Oosten bijzondere aandacht schenkt aan het probleem van het terrorisme. U weet dat heel wat maatregelen en besluiten zijn genomen. De Raad weegt alle factoren zorgvuldig tegen elkaar af en ik ben ervan overtuigd dat hij, zo hij dit nuttig en noodzakelijk acht, krachtiger actie zal ondernemen. De Raad heeft reeds het een en ander ondernomen.
Ik sluit af met de opmerking dat een associatieovereenkomst een belangrijk instrument is. Dit instrument kan vruchten afwerpen mits aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan. Deze zijn: een goed werkende economie, een sterk productiesysteem, werkgelegenheid, vertrouwen en mogelijkheden tot samenwerking. In een situatie van gewapende conflicten en onzekerheid zullen nooit de gewenste resultaten kunnen worden bereikt. Het is echter juist ons doel via verschillende vormen van samenwerking, waarvan de associatieovereenkomst er een is, te proberen steun te geven aan de ontwikkeling van dit gebied en te zorgen voor welvaart en betere vooruitzichten. Het gaat om onze betrekkingen met een land dat tot de Middellandse-Zeelanden behoort en dat niet ver van ons verwijderd ligt.

Brok (PPE-DE)
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, de verwarring die in Libanon bij tijd en wijle bestond, heeft nu ogenschijnlijk ook tot verwarring geleid in dit Parlement. Ik wil erop wijzen dat de amendementen 10 tot en met 15 geen amendementen zijn van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, zoals staat aangegeven, maar van onze collega Belder, en dat zij als zodanig dienen te worden beoordeeld.

De Voorzitter.
Mijnheer Brok, hartelijk dank voor u opmerking. Ik moet u evenwel mededelen dat de zittingsdienst reeds bezig is een nieuwe lijst met amendementen op te stellen waarin deze correctie reeds is verwerkt. Dat zal morgen voor de stemming over de desbetreffende aanbeveling en resolutie nog worden medegedeeld.
Ter afsluiting van dit debat deel ik mee dat ik overeenkomstig artikel 42, lid 5 van het Reglement een ontwerpresolutie heb ontvangen

De Voorzitter.
Aan de orde is - ik zou bijna willen zeggen ter ere van het Griekse voorzitterschap - de verklaring van de Commissie over de noordelijke dimensie.
Mijnheer Patten, ik heb begrepen dat iedereen problemen heeft met het tijdschema. Ik wil de afgevaardigden derhalve verzoeken zo bondig mogelijk te zijn, anders kan de commissaris zijn vliegtuig niet halen.

Patten
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zal proberen aan uw verzoek tegemoet te komen. Wij reizen nu bij wijze van spreken van het ene uiteinde van Europa naar het andere. De noordelijke dimensie blijft een uiterst belangrijke plaats innemen op de agenda van de Commissie voor de externe betrekkingen. De Commissie heeft hard gewerkt aan de tenuitvoerlegging van het actieplan voor de noordelijke dimensie dat is aangenomen door de Europese Raad van Feira in juni 2000, en aan de uitwerking van een nieuw actieplan. Wij zijn vastbesloten om een belangrijke rol te blijven spelen bij de bevordering van dit belangrijke initiatief.
Vorig jaar is er aanzienlijke vooruitgang geboekt op alle negen terreinen van het actieplan. Het jaarlijkse voortgangsverslag van de Commissie van 2002 over de tenuitvoerlegging van het actieplan voor de noordelijke dimensie geeft een volledig overzicht van deze resultaten. Ik wil er een paar concrete voorbeelden uitlichten. De Commissie heeft actief bijgedragen aan de totstandkoming van het milieupartnerschap voor de noordelijke dimensie met het steunfonds voor nucleaire en milieuprojecten in Noordwest-Rusland. De Commissie is verreweg de grootste geldschieter van dit fonds met een bijdrage van 50 miljoen euro in drie jaar, vooral voor projecten op nucleair vlak. Het milieupartnerschap voor de noordelijke dimensie is een voorbeeld van de wijze waarop samenwerking in deze regio tastbare resultaten kan afwerpen op uiterst gevoelige terreinen waarop actie dringend is geboden.
In dit verband wordt ook veel aandacht besteed aan de oplossing van de nog niet ingevulde details van het multilateraal milieuprogramma op kerngebied voor de Russische Federatie, het zogenaamde MNEPR. Ik hoop dat wij ons kort voor de oplossing bevinden en dat deze belangrijke overeenkomst spoedig kan worden ondertekend.
Voorts is veel aandacht besteed aan de noordelijke e-dimensie, aan energievraagstukken, vervoer, infrastructuur, samenwerking op het gebied van ondernemingen en handel en aan samenwerking bij de bestrijding van de georganiseerde misdaad. Wij hebben de grensoverschrijdende samenwerking onder het TACIS-programma voortgezet met een totale bijstand aan Noordwest-Rusland van ongeveer 122 miljoen euro tussen 1996 en 2003, waarvan ongeveer de helft voor grensoverschrijdingen.
De Commissie hecht voorts groot belang aan de versterkte coördinatie en interoperabiliteit tussen de belangrijkste programma's in de regio (vooral TACIS, PHARE en INTERREG) om de tenuitvoerlegging van gezamenlijke projecten in het gebied van de noordelijke dimensie te bevorderen. Dit heeft reeds vruchten afgeworpen in de vorm van een duidelijke toename van het aantal gezamenlijke projecten waarvoor financiering is aangevraagd in het kader van TACIS/INTERREG of TACIS/PHARE in 2001-2002.
Het afgelopen jaar is de dialoog voortgezet tussen de belangrijkste spelers in de noordelijke dimensie. Het definitieve akkoord met Rusland en Litouwen over de transit van en naar de regio Kaliningrad is een concreet voorbeeld van het succes van de betrekkingen EU-Rusland waar de hele regio van de noordelijke dimensie in ruime zin van kan profiteren. Tevens hebben wij meer dan 40 miljoen euro uitgetrokken voor de ontwikkeling van Kaliningrad en er is nog eens 25 miljoen euro gepland voor de komende jaren. Wij zijn vastbesloten om de Russische autoriteiten bij te staan bij het verbeteren van de levensstandaard en het aanpakken van de uitdagingen die hieruit voortvloeien voor de gehele regio.
De Commissie heeft verder het werk van de intergouvernementele organisaties in de regio van de noordelijke dimensie nauwlettend gevolgd, waaronder de Raad voor de Oostzeestaten (CBSS), de Euro-arctische Raad voor de Barentszzee (BEAC) en de Arctische Raad zelf. Voortbouwend op de reeds behaalde resultaten zal de noordelijke dimensie in de toekomst nog versterkt worden. De komende jaren zullen we in het kader van de noordelijke dimensie te maken krijgen met de uitbreiding van de Europese Unie en ons concentreren op het aanhalen van de banden met de Russische Federatie als buurland.
Denemarken heeft de afgelopen zes maanden twee ministersvergaderingen georganiseerd over het volgende actieplan. De Commissie werkt aan het volgende actieplan voor de noordelijke dimensie voor de periode 2004-2006 op basis van de richtsnoeren die de Raad in oktober vorig jaar heeft aangenomen.
Wij zijn bezig met een uitvoerige raadpleging van lidstaten, partnerlanden, regionale besturen, het zakenleven, de academische wereld en het maatschappelijk middenveld. Uiterlijk halverwege dit jaar willen wij een geconsolideerd ontwerpactieprogramma afronden (dat het lopende programma op 1 januari volgend jaar zal vervangen).
Er is evenwel nog veel werk aan de winkel. De Commissie is bereid bij de uitwerking van het nieuwe actieplan het voortouw te nemen, maar dat kan alleen een succes worden als alle betrokken partijen actief meewerken. Ik ben ervan overtuigd dat het Europees Parlement zijn rol in dit proces zal willen vervullen. Ik ben benieuwd wat de afgevaardigden te zeggen hebben om de noordelijke dimensie, die zo goed van start is gegaan, te versterken, met name na de uitbreiding.

Suominen (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, commissaris Patten, ik had het voorrecht begin jaren negentig deel te kunnen nemen aan een samenwerkingsprogramma van een groep mensen behorend tot de Russische democratische krachten en een groep vertegenwoordigers van Europese niet-socialistische partijen. Het was een kleine groep van 25 personen, waarvan de huidige president van Frankrijk, Jacques Chirac, de voorzitter was. Ons adagium voor deze samenwerking luidde: 'There is no great Russia without Europe, and no great Europe without Russia?.
Vandaag de dag geldt dat steeds meer, nu de Europese Unie naar het oosten wordt uitgebreid en Rusland voor de Unie een kompasrichting is geworden, een zone waar wij de beste mogelijkheden voor economische samenwerking hebben. Wij moeten echter nog talrijke, om niet te zeggen ontelbare hinderpalen wegnemen, waaronder de georganiseerde misdaad, de mensenhandel en drugssmokkel, die nog steeds een bedreiging in de regio vormen, hoewel de oorlogsdreiging is verdwenen. De noordelijke dimensie betekent natuurlijk samenwerking tussen alle landen in de regio - Duitsland, Polen, de Baltische staten, Finland, Zweden en nog verder weg gelegen landen - op het gebied van onder andere milieukwesties, nucleaire veiligheid, infrastructuur en preventie van besmettelijke ziektes. Ons belangrijkste probleem is echter het betrekken van Rusland bij dit werk.
Ondanks de lengte van de indrukwekkende lijst resultaten van commissaris Patten zou het niet moeilijk zijn ook kritiek te uiten op de Commissie en de Raad vanwege een gebrek aan initiatief in het kader van de noordelijke dimensie. Het is echter een feit dat de problemen niet in de eerste plaats door ons worden veroorzaakt, maar door de houding van Rusland. Zoals wij hebben gehoord is het begrip noordelijke dimensie voor de Unie desondanks een goed instrument om onze strategie vorm te geven. Op het niveau van de straat heeft president Poetin nog niet zijn doel bereikt om van Rusland een rechtsstaat te maken, een 'dictatuur van de wet?, zoals hij het noemde. Corruptie, misdaad en een volledig onvoorspelbaar handelend bestuurlijk apparaat belemmeren de ontwikkeling van de samenwerking op het niveau van de burgers, het bedrijfsleven en de Unie waarschijnlijk meer, nog steeds, dan het gebrek aan financiële middelen in Rusland. Maar juist daarom moeten we er hard aan werken om in het kader van het actieplan voor de noordelijke dimensie voor de periode 2004-2006 de politieke activiteiten in die richting te versterken; we moeten de Russen ervan zien te overtuigen dat we beiden baat hebben bij samenwerking, al is die samenwerking zeker belangrijker voor hen dan voor ons.
De Commissie wordt in 2004 met verscheidene nieuwe leden uitgebreid. Ik vind het nog steeds het overwegen waard de zaken zo te regelen dat een van hen zich specifiek bezighoudt met het bevorderen van de samenwerking met onze buurlanden Rusland, Oekraïne, Wit-Rusland en het Middellandse-Zeegebied. Dat is praktisch werk, commissaris Patten, dat niet in strijd is met de grote lijnen van het buitenlands beleid waarmee andere personen in de Commissie en de Raad zich bezighouden. Zoals de commissaris zei, kunnen en moeten ook wij in het Parlement op een andere manier actief worden nu de aandacht verschuift van de uitbreiding naar de buurlanden. De bestaande delegaties voor deze landen worden steeds belangrijker en hun activiteiten moeten worden uitgebreid. Laten we eerlijk zijn, collega's: wie van ons heeft zich verdiept in de omstandigheden op het platteland of in de grensregio's van Noordwest-Rusland of Oekraïne? De wegen die wij gevolgd hebben leidden hoofdzakelijk naar de grote steden en de bestuurlijke autoriteiten. De problemen van Afrika en Azië zijn belangrijk, dat begrijpen wij in het Noorden ook wel, maar voor het Europa dat onze kinderen zullen erven is de belangrijkste richting waarin we het moeten zoeken toch het land dat zo dichtbij ligt en zoveel mogelijkheden biedt, Rusland. Mijn ervaring is natuurlijk gebaseerd op de regionale samenwerking tussen Finland en Rusland, maar ik denk dat de onafhankelijk opererende NGO's, waarnaar ook in de ontwerpresolutie van het Parlement wordt verwezen, in Finland al minstens even goed werk verrichten, met onder andere het opvullen van de leemtes die het gevolg zijn van het ontbreken van een socialezekerheidsstelsel in Rusland, als de autoriteiten en de staat met hun eigen werk. Het is ons werk hen te stimuleren en te helpen.
Ik bedank de Commissie voor haar mededeling en de op de toekomst gerichte ideeën. Ik denk dat er sinds 1999 al een aardig fundament is gelegd op basis waarvan we kunnen bereiken dat de actieve betrokkenheid van Rusland vergroot wordt. Het idee in de gezamenlijke ontwerpresolutie van het Parlement - die ik verder niet meer zal aanhalen - om te zoeken naar kredieten of om middelen uit de begroting beschikbaar te stellen moet gesteund worden, met name omdat wij allemaal enthousiast zijn over de toekomstgerichte visie en het langetermijnprogramma. Wat de omvang van de kredieten zal zijn, en in welke mate ze zullen stijgen, hangt dan meer af van onze partners in Rusland en in andere buurlanden dan van ons.
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat het niet symbolisch is dat de vertegenwoordiger van de Raad, de Griekse minister, de zaal verliet toen wij met het debat over de noordelijke dimensie begonnen. Ik hoop echt dat Griekenland en Italië, die een werkprogramma voorgelegd hebben waarin de noordelijke dimensie helemaal niet wordt genoemd, ook rekening zullen houden met de noordelijke dimensie. Wij in het Noorden begrijpen immers ook het belang van het proces van Barcelona en de samenwerking in het Middellandse-Zeegebied.

Myller (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil commissaris Patten bedanken voor het feit dat het Parlement al in deze fase van het nieuwe actieplan voor de noordelijke dimensie de mogelijkheid heeft bij dit werk betrokken te zijn. Het doel moet immers zijn dat de Commissie zich krachtiger inzet om een oplossing te vinden voor de specifieke vraagstukken betreffende de noordelijke regio's van de Europese Unie. Ik geloof dat ook het Griekse voorzitterschap bereid is deze uitdaging aan te gaan en ik hoop dat het de mogelijkheid heeft het komend voorjaar het Parlement daarvan te overtuigen, want vooralsnog slaagt het daar niet in. Ik ben er zelf echter al wel van overtuigd. Het nieuwe actieplan van de Europese Unie voor de noordelijke dimensie moet breed van opzet zijn, zodat een politieke en economische dialoog en acties op elk maatschappelijk deelgebied mogelijk worden gemaakt.
Zoals commissaris Pattten al heeft gezegd, wordt er in de energiesector al veel samengewerkt. Bovendien is er vooruitgang geboekt bij de samenwerking in het kader van milieuprojecten. Op dat gebied moet de samenwerking echter nog verder worden versterkt. De noordelijke dimensie kent vele uitdagingen, niet in de laatste plaats die op het gebied van kernenergie en kernafval. Bovendien is de Finse Golf zeer kwetsbaar; daarom moet er nog het een en ander worden verbeterd bij de waterzuiveringsprojecten in Sint-Petersburg. Wij krijgen in het kader van de noordelijke dimensie echter een nieuw partnerschapsprogramma voor de sociale en gezondheidssector, en dat zal een belangrijke plaats innemen in het nieuwe actieplan voor de noordelijke dimensie. Gezondheids- en sociale kwesties gaan vaak hand in hand. Slechte sociale omstandigheden zorgen voor een slechte gezondheid en ook voor ziektes, die zich over de grenzen heen verspreiden. Op dat gebied moet dus veel worden samengewerkt.
In het kader van het actieplan voor de noordelijke dimensie moeten we doorgaan met het uitbreiden van het aantal grensposten en moet Rusland worden betrokken bij het vergemakkelijken van grensoverschrijdingen bij de huidige grensposten. Ik wil echter vooral de aandacht van de commissaris vestigen op een kwestie die hij hier al naar voren heeft gebracht, namelijk de vraag hoe wij de samenwerking aan de grens beter kunnen laten verlopen. Met het ontwikkelen van de samenwerking in het kader van PHARE, TACIS en INTERREG is de Commissie al met het werk begonnen. Wij hebben echter administratieve hervormingen nodig, één gezamenlijk programma om acties op dit gebied te realiseren, en ook minder bureaucratie en meer activiteiten. Ik geloof dat er in het nieuwe actieplan rekening met deze zaken wordt gehouden.

Wallis (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, de afgelopen drie jaar heb ik als eerste ondervoorzitter van de parlementaire delegatie voor de betrekkingen met Zwitserland, IJsland en Noorwegen herhaaldelijk de eer gehad om het Parlement bij ministersvergaderingen over de noordelijke dimensie te vertegenwoordigen.
Ik wil mij concentreren op procedurele kwesties - want dat gaat mij het meest aan - en het recht van het Parlement om naar behoren aan het nieuwe actieplan bij te dragen. Ik verwelkom het actieplan, alsmede de inspanningen die het Zweedse en recentelijk het Deense voorzitterschap hebben verricht voor de noordelijke dimensie. De uitbreiding zal een bruuske verandering betekenen voor de noordelijke dimensie. Het zal niet uitsluitend meer gaan om het buitenlands beleid en de betrekkingen met Rusland. Het zal vele landen betreffen die dan lidstaten zullen zijn, alsmede vraagstukken zoals het regionaal en milieubeleid van de EU. Dit betekent dat het maatschappelijk middenveld, de leden van dit Parlement en andere verkozen afgevaardigden er volledig bij moeten worden betrokken.
Bij de eerste ministersvergadering die ik bijwoonde in Luxemburg werd de oprichting van een forum voor de noordelijke dimensie toegezegd. Daar is intussen nog niets van gekomen. Dat forum had reeds lang geleden opgericht moeten zijn. Ik heb het gevoel dat er een soort onwil bestaat om het Parlement volledig bij de noordelijke dimensie te betrekken. Ik hoop dat ik het bij het verkeerde eind heb. Ik hoop dat er een ontwikkeling komt naar een veel regelmatiger systeem met jaarlijkse verslaglegging en echte betrokkenheid van het Parlement, want de noordelijke dimensie gaat al onze burgers aan. Het milieu en het klimaat in het hoge noorden zijn belangrijk voor de solidariteit in Europa.
Ik roep de commissaris op om het Parlement hier volledig bij te betrekken.

Seppänen (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de noordelijke dimensie is de noordelijke tegenhanger van de samenwerking tussen de Europese Unie en het Middellandse-Zeegebied. Hoewel er over noordelijke dimensie wordt gesproken, wordt er ook de externe oostelijke dimensie van de Europese Unie mee bedoeld.
In het Noorden zijn twee zeeën die tegen natuurrampen moeten worden beschermd. De Oostzee, die binnenkort bijna een binnenzee van de Europese Unie zal zijn, is de meest vervuilde zee ter wereld. Zij is momenteel bevroren, wat illustreert hoe problematisch de natuurlijke omstandigheden daar zijn. De gevolgen van een olieramp als die ten gevolge van de schipbreuk van de 'Prestige? zouden rampzalig zijn. Anderzijds wordt de Barentszzee bedreigd door nucleair afval en de exploitatie van natuurlijke bronnen op de zeebodem. Als er gasleidingen worden aangelegd van de Barentszzee naar Duitsland, zijn er ook investeringen van de lidstaten nodig om milieuschade als gevolg van de gasproductie te voorkomen.
Onze fractie is tevreden met de resolutie die de politieke fracties hier samen hebben opgesteld. Daarin staan de belangrijkste punten waarmee de Commissie rekening moet houden bij het opstellen van het actieplan voor de periode 2004-2006.
Helaas hebben de landen die dit jaar het voorzitterschap zullen waarnemen in het actieplan van de Raad de ontwikkeling van de noordelijke dimensie niet genoemd. De Middellandse-Zeelanden Griekenland en Italië verzaken hun plicht, als landen die het voorzitterschap waarnemen, om de belangen van de gehele Europese Unie te behartigen.
Van strategisch belang is de samenwerking op het gebied van energie. De Europese Unie is wat energie betreft afhankelijk van aardgas uit het Oosten. De bedoeling is de totale groei van de energiebehoefte van de Europese Unie in de komende decennia op te vangen met gas uit het Oosten. Investeringen in de energiesector bieden meer garanties voor de continuïteit van de gaslevering en leiden tot gedeelde verantwoordelijkheid inzake het duurzaam gebruik van energiebronnen.
Belangrijke punten van samenwerking zijn ook de westerse investeringen in milieubescherming, nucleaire veiligheid en de vervoersinfrastructuur. Om de milieuproblemen in Rusland op te lossen zijn enkele pilotprojecten opgezet. Dat zijn positieve stappen in de juiste richting, in een situatie waarin van ons wordt verlangd dat wij goedmaken wat fout gaat door het gebrek aan verantwoordelijkheidszin van het Russische kapitalisme ten aanzien van de natuur en de mens.
Ook de bestrijding van de armoede in de buurlanden van de Europese Unie valt binnen het kader van de noordelijke dimensie. Het maatschappelijk middenveld neemt een onafhankelijke positie in en moet meer bij de projecten van de Europese Unie worden betrokken. NGO's zijn wapens in de strijd tegen de bureaucratie in zowel de Europese Unie als Rusland.
De auto van de noordelijke dimensie rijdt vandaag de dag in een te lage versnelling. Deze auto heeft geen automatische versnelling en daarom moeten Griekenland en Italië nu overschakelen op een hogere versnelling. Ik sluit mij aan bij de kritiek die collega Suominen heeft geuit, namelijk dat de vertegenwoordiger van het Griekse voorzitterschap aanwezig had moeten zijn nu wij over de noordelijke dimensie debatteren. Het voorzitterschap is niet alleen verantwoordelijk voor de Middellandse Zee, maar ook voor de andere zeeën in de Europese Unie.

Hautala (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Patten, ik wil u zeer hartelijk welkom heten in het Parlement om met ons over de noordelijke dimensie te debatteren. Het idee voor dit debat is ontstaan, collega Wallis heeft er al naar verwezen, in de delegatie voor de betrekkingen met Zwitserland, IJsland en Noorwegen. Wij realiseerden ons dat het Europees Parlement niet echt een debat heeft gevoerd dat er specifiek op gericht was te garanderen dat het Parlement betrokken wordt bij de noordelijke dimensie van de Europese Unie.
Nu hier van Italië en Griekenland is geëist hun duidelijke fout te herstellen en de noordelijke dimensie in hun programma op te nemen, wil ik Denemarken prijzen voor het uitstekende initiatief het Parlement uit te nodigen voor de ministervergaderingen in Luxemburg en Groenland. Wij hopen nu dat op deze manier de deelname van het Parlement aan de noordelijke dimensie een vaste regel wordt.
Mijnheer de commissaris, u noemde enkele geslaagde projecten en ik wil mijn steun uitspreken voor het financieringsmodel van het milieuprogramma dat u heeft genoemd. Het lijkt erop dat er nu eindelijk een manier is gevonden op basis waarvan de Europese Unie, verschillende donorlanden en de internationale financiële instellingen allemaal hun steentje kunnen bijdragen aan het oplossen van de enorme problemen op het gebied van milieu en nucleaire veiligheid. Toen wij met de politieke fracties onderling onderhandelden over een gezamenlijke resolutie - daarbij was overigens sprake van grote eensgezindheid - stelden wij tevreden vast dat er vorige week in de Euro-arctische Raad voor de Barentszzee in Kirkenäs een zekere overeenstemming lijkt te zijn bereikt met betrekking tot de ondertekening door Rusland van het door u genoemde MNEPR-akkoord. Dat is immers een noodzakelijke voorwaarde om echt een begin te kunnen maken met de samenwerking op het gebied van nucleaire veiligheid. Ik denk dat dit werk nu echt direct begonnen moet worden, en we moeten ervoor zorgen dat Rusland dit akkoord daadwerkelijk ratificeert.
Arctische samenwerking is een zeer wezenlijk onderdeel van de noordelijke dimensie en wij hebben ons bijvoorbeeld beziggehouden met de problemen die de oorspronkelijke volken in het Noorden hebben met betrekking tot hun traditionele middelen van bestaan. Als de permafrost in het Noorden gaat smelten, heeft dat allerlei rampen tot gevolg. Daarom heeft het Parlement vertegenwoordigers van de oorspronkelijke volken uitgenodigd om dit voorjaar te komen praten over deze en andere kwesties van de noordelijke dimensie en de arctische samenwerking.
Ten slotte wil ik alleen nog zeggen dat het een zeer grote uitdaging is de welvaartskloof tussen Rusland en de Europese Unie te verkleinen. Dat is beslist een zeer belangrijke uitdaging en wij kunnen een oplossing bevorderen door in het kader van het programma samen te werken in de sociale en gezondheidssector.

Oostlander (PPE-DE).
De uitbreiding van de Europese Unie plaatst de landen van de noordelijke dimensie in een heel bijzondere en sterk veranderde positie. Iedereen verwacht daar veel van, met name ook een krachtige economische ontwikkeling. De grotere wederzijdse openheid laat zien dat er voor samenwerking op economisch, ecologisch en maatschappelijk gebied zeer aantrekkelijke perspectieven zijn. De benutting daarvan vereist een heel andere manier van denken over Rusland. Die verandering in denken heeft gelukkig plaatsgevonden, maar die was niet vanzelfsprekend. Ondanks sommige teleurstellende signalen uit Rusland wat betreft de parlementaire democratie, de omgang met niet-autochtone religies en de al maar doorgaande oorlog in Tsjetsjenië bovenal moeten wij toch een positieve houding ook ten opzichte van Rusland hebben.
De politiek van de noordelijke dimensie is dus een deel van ons tweesporenbeleid. Een beleid dat kritiek, ook als die zwaar moet zijn, niet achterwege laat maar daarnaast constructieve bedoelingen ook toetst en benut. Het is van groot belang om de diverse beleidsvormen van het actieplan ten uitvoer te leggen. Dat zal een zeer evenwichtige en veelzijdige opstelling van de Europese Unie betekenen en dat is ook goed voor de ontwikkeling van de naburige gebieden. De manier waarop is daarbij uiteraard van groot belang en die is veelal ook van politieke en culturele aard. Marktpartijen, maar ook maatschappelijke organisaties zullen bijvoorbeeld een grote rol moeten spelen. Politieke integratie moet altijd samen gaan met maatschappelijke integratie waarbij een groot aantal onafhankelijke organisaties betrokken kunnen zijn. Daarom kan het actieplan ook van belang zijn bij de maatschappelijke democratisering van de betreffende gebieden, Rusland voorop.
Het Deense voorzitterschap heeft zich op het punt van de noordelijke dimensie goed geweerd. Komende uit een zuidelijk noordelijk land waardeer ik dat zeer. We rekenen erop dat ook Griekenland zich voor de noordelijke dimensie verantwoordelijk zal voelen. Daarbij zullen met name de exploitatie van energiebronnen, het transport van energie, eventueel ook naar de Europese Unie, en het kernafval voorop moeten staan. De delegatie voor de Russische doema is onlangs naar het noorden gegaan en wij hebben daar kennis kunnen nemen van de grote problemen met het nucleaire afval. De Europese Unie is een van de zeer grote donoren, mogelijkerwijs wel de grootste, maar toch gebeurt de opruiming daar vrij traag. Men is niet in staat om meer dan een klein aantal nucleaire onderzeeërs per jaar te ontmantelen. Het is van groot belang voor ons allen dat dat bespoedigd wordt. Het gebied daar in het noorden is uitermate kwetsbaar en wij zullen, ook ten aanzien van Noorwegen en andere landen die daar belangen hebben, onze verantwoordelijkheid moeten nemen.
Het is een heel goede zaak, ook voor de burgers die daar leven, dat er tevens oplossingen worden gevonden voor het afvalwater, met name bij Petersburg en Kaliningrad. Sociale kwesties die verband houden met de volksgezondheid en dergelijke mogen evenmin worden vergeten om duidelijk te maken dat het ons om mensen te doen is. Wij hebben gezien dat er al tal van raden en fora bestaan die zich met de noordelijke dimensie bezighouden. Ik mag dan ook de hoop uitspreken dat er van een passende coördinatie sprake zal zijn opdat men elkaar niet te zeer overlapt en voor de voeten loopt. Er is ook al gesproken over een begrotingslijn voor de noordelijke dimensie. Ik heb begrepen dat er aan het opstellen van één zo'n begrotingslijn technische problemen verbonden zijn en ik zou graag willen weten wat de commissaris hierover denkt.

Mann, Erika (PSE)
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil een paar punten aansnijden. De vorige sprekers hebben reeds het nodige naar voren gebracht. Ik wil mij derhalve op slechts enkele punten concentreren.
Ik heb de stukken van de Commissie met belangstelling gelezen. Hetzelfde geldt voor de initiatieven van de Raad, die gedeeltelijk reeds hun weg hebben gevonden naar concrete actieplannen. Ik vind het boeiend om te zien dat wij hier proberen een regio te definiëren waar thans verschillende belangen samenvloeien en die door verschillende nationaliteiten verschillend wordt bekeken en gestuurd. Zo verwijst u in het actieplan terecht naar de verschillende bijeenkomsten met Canada en Rusland. Wat u onderneemt is mijns inziens uiterst belangwekkend. Ik zou - evenals mijn collega's - echter graag zien dat het Parlement sterker bij de werkzaamheden zou worden betrokken.
Met het definiëren van het gebied, met zijn specifieke problemen, zijn specifieke criteria en zijn specifieke ontwikkelingen, probeert u mijns inziens werkelijk iets authentieks op poten te zetten dat ook een politieke dimensie omvat, zoals buitenlands beleid en veiligheidsbeleid. U vermeldt evenwel ook volksgezondheid, onderzoek, infrastructuur, energie en de hele sector van de informatietechnologie. Het bijzondere is dat wij echt rekening houden met de specifieke belangen van de regio, niet alleen gekoppeld aan of vanuit het oogpunt van onze Europese belangen, nee, wij houden in onze overwegingen ook rekening met Rusland, evenals met Canada. Ik wil u uitdrukkelijk bedanken voor het feit dat onze soms wat nauwe visie, waarin we ons toespitsen op puur Europese belangen, hierdoor enigszins wordt verbreed. Hartelijk dank!
Dan nu mijn pleidooi: betrekt u het Europees Parlement er meer bij en probeert u manieren te vinden om de parlementen en de collega's uit de verschillende landen in staat te stellen u bij uw werk te ondersteunen. Wij hebben reeds de Europese Economische Ruimte, waar wij een uitstekende samenwerking op poten hebben gezet om de werkzaamheden van de regeringen en het secretariaat te ondersteunen. Ook in andere samenwerkingsverbanden tussen parlementen is er sprake van goede samenwerking. Hier ontbreekt mijns inziens nog een dergelijke vorm van parlementaire samenwerking, die wellicht een heuse steun voor u kan zijn.
Dan is er nog iets dat ik volledig mis. Weliswaar zijn de onderwerpen die u noemt allemaal relevant, maar ik heb er ofwel overheen gelezen of ik heb het document niet gevonden. Ik heb niet teruggevonden dat u zich daadwerkelijk ergens concentreert op de economische dimensie van de regio. Het is mogelijk dat ik het niet heb opgemerkt. In dat geval vraag ik u mij te verontschuldigen.

Väyrynen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, het begrip noordelijke dimensie moet ruim worden genomen. Het omvat zowel de externe betrekkingen als het intern beleid van de Unie. Tot de externe betrekkingen horen het Oostzee- en het Barentszzeegebied en het hele arctische gebied. Met de uitbreiding van de Europese Unie neemt het belang van de grensoverschrijdende samenwerking toe, aangezien de gemeenschappelijke grens met Rusland langer wordt en wij nieuwe buurlanden krijgen.
Grensoverschrijdende samenwerking is in de eerste plaats bilateraal; tussen de Europese Unie en haar lidstaten enerzijds en Rusland en onze andere buurlanden anderzijds. Aan de andere kant hebben wij ook twee geschikte multilaterale fora: de Raad voor de Oostzeestaten en de Euro-arctische Raad voor de Barentszzee. Zowel de bilaterale als de multilaterale activiteiten worden beperkt door een gebrek aan geld. Bij multilaterale grensoverschrijdende samenwerking beperkt de EU-financiering zich tot INTERREG-projecten en een klein deel van de TACIS-projecten. De samenwerking in het Oostzeegebied en het Barentszzeegebied wordt helemaal niet door de Unie gefinancierd.
In de gezamenlijke resolutie wordt opnieuw voorgesteld een speciale begrotingspost voor de noordelijke dimensie te creëren. In de praktijk zou dat kunnen betekenen dat de EU-financiering die bestemd is voor het werkterrein van de Oostzeeraad en de Barentszzeeraad aanzienlijk wordt uitgebreid en dat die in ieder geval gedeeltelijk via deze raden zal lopen.
Deze keer behandelen wij de noordelijke dimensie op basis van de mededeling van de commissaris die verantwoordelijk is voor de externe betrekkingen. De beginselen van de noordelijke dimensie mogen ook niet worden vergeten als wij het regionaal en landbouwbeleid en andere terreinen van het binnenlands beleid van de zich uitbreidende Unie behandelen, die vooral van invloed zijn op de ontwikkeling van de noordelijke regio's. De betekenis van de noordelijke dimensie voor het intern beleid neemt ook toe als de Baltische landen en Polen tot de Unie toetreden.

Gomolka (PPE-DE)
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de uitspraken van de Commissie over de ontwikkeling en verdere inrichting van de noordelijke dimensie verdienen onze goedkeuring. Dat geldt bijvoorbeeld voor de verschillende gebieden waarop een nauwere samenwerking gestalte moet krijgen, van de oplossing van milieuproblemen en onderzoek en technologische ontwikkeling tot telecommunicatie. De lijst van partners is al even indrukwekkend als die van de genoemde initiatieven. Daarnaast is het duidelijk dat dankzij de toetreding van de Baltische staten de samenwerking snel uitgebreid en versterkt zal kunnen worden en dat de kansen zullen toenemen om de betrekkingen met Rusland uit te bouwen.
Onze waardering voor deze en andere positieve punten sluit evenwel kritische opmerkingen niet uit. Ik wil mij hier tot twee opmerkingen beperken. Zo is het opvallend dat de Raad in zijn richtlijnen tot op zekere hoogte van een erg weinig kritische analyse uitgaat. In iets mindere mate geldt dit vooralsnog helaas ook voor de Commissie. Dit geldt bijvoorbeeld voor de aanhoudende onzekerheid van veel investeerders die met name in de kandidaat-landen en in Rusland actief willen worden. Tekortkomingen in het bestuurlijk apparaat en bij justitie worden veeleer verbloemd dan realistisch beschreven. Het is meer dan een taalkundige nuance wanneer men zegt dat de inspanningen om dergelijke misstanden aan te pakken niet slechts moeten worden voortgezet, maar duidelijk moeten worden versterkt.
Ten tweede: de ontwikkeling van de technische infrastructuur speelt een sleutelrol voor de gehele regio. De activiteiten hebben tegenwoordig vaak nog een incidenteel karakter en er is een sterkere mate van netwerkvorming nodig. Op het vlak van het weg- en spoorwegvervoer zijn de plannen voor een aanzienlijke verbetering duidelijk sneller te verwezenlijken. Kortom, de planning en de resultaten zijn totnogtoe zonder meer positief. Nu komt het erop aan duidelijker dan in het verleden prioriteiten vast te stellen en op sleutelgebieden doorslaggevende verbeteringen te bereiken.

Paasilinna (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, de zuidelijke delen van Rusland, de Kaukasus en de regio's rondom de Kaspische Zee zijn in langdurige conflicten verwikkeld. De Verenigde Staten hebben al een militair netwerk van steunpunten aan de zuidgrens van Rusland gebouwd en leggen samen met Azerbeidzjan en Georgië een oliepijpleiding langs Rusland naar Turkije aan. De oliepijpleiding door Tsjetsjenië is door de oorlog vernield.
Waarde collega's en in het bijzonder mijnheer de commissaris, Rusland richt zich nu op de vervoersverbindingen en natuurlijke bronnen in het noorden. Binnen korte tijd zal het land een tweede oliehaven bouwen aan de Finse Golf. Er wordt gewerkt aan het enorme project van een gaspijpleiding van de Noordelijke IJszee via de Oostzee naar Midden-Europa. Tegelijkertijd worden al proeftransporten uitgevoerd van de Ob-delta naar Moermansk en van daaruit naar de wereldmarkt. Met andere woorden, Rusland heeft zijn strategie gewijzigd en dat zal zichtbaar worden in onze activiteiten, terwijl het Ruslands eigen oplossingen zijn. Het gaat nu om de vraag wat de rol van de Europese Unie is.
Zoals collega Suominen zei, wordt Rusland voor ons een steeds belangrijker partner en, zoals collega Seppänen zei, energie speelt daarbij de belangrijkste rol. Waarom? Daarin is onze afhankelijkheid van Rusland het duidelijkst zichtbaar. Het goede idee en model van de noordelijke dimensie, waarover echter verwarring bestaat en waarover nogal geringschattend wordt gesproken, heeft nu een centraal thema nodig en dat zou energie moeten zijn. Als energie de belangrijkste plaats krijgt in het nieuwe actieplan, kunnen wij ook op andere gebieden actief zijn, namelijk het milieu, de cultuur, het onderwijs, de gezondheidszorg, de vervoersomstandigheden en de informatiemaatschappij. Op die manier krijgt deze grote gedachte meer vaart, niet in de laatste plaats omdat ook in de Europese Unie de toetreding van Polen en de Baltische landen meer druk legt op het verbeteren van de structuur van de noordelijke dimensie. Zoals collega Hautala zei, is op het gebied van de financiering het financieringsmodel van het milieuprogramma daarvan een goed voorbeeld. Geld is er dus, het gaat nu om actie.
Ik bedank Denemarken voor zijn actieve houding en leg nu Griekenland langs dezelfde meetlat als die waarmee de inspanningen van Denemarken zijn gemeten en geprezen.

Tannock (PPE-DE).
Ik verwelkom het nieuwe actieplan voor de noordelijke dimensie dat betrekking heeft op de drie Baltische staten en Polen, die in 2004 tot de EU zullen toetreden; Rusland, dat mijns inziens op een dag een bevoorrechte status in een gemeenschappelijke economische ruimte moet krijgen; en de EER-landen IJsland en Noorwegen.
Ik ben bezorgd over de ecologische risico's in het hoge noorden en ik dring er bij de Russen sterk op aan om, zoals toegezegd, de MNEPR-overeenkomst te ondertekenen. Die overeenkomst behelst gezamenlijke actie voor de verwijdering van de radioactieve splijtstofstaven en kernkoppen die wegroesten in hun onderzeeërs en die het gebied van Moermansk zouden kunnen vervuilen.
Vorige week zijn in Brussel de onderhandelingen gestart over de toetreding van tien landen tot de EER. In het verlengde van de uitbreiding van de EU is er de gelijktijdige uitbreiding van de EER, ten einde de homogeniteit van de interne markt te waarborgen.
Er bestaat geen rechtvaardiging voor het idee dat de bijdragen van de EER-landen vergelijkbaar zouden moeten zijn met die van de EU-lidstaten. De eis van de Commissie inzake een verhoging van de bijdrage van Noorwegen met een factor 22 is absurd.
Derde landen genieten niet dezelfde rechten en voorrechten als lidstaten. In sommige gevallen is er zelfs sprake van een verminderde markttoegang als gevolg van douanetarieven. Een voorbeeld is het verlies voor Noorwegen van vrije vishandel met Polen. De EER-overeenkomst is een goede overeenkomst, maar zij heeft ook haar beperkingen. Uit recente opiniepeilingen in Noorwegen blijkt dat de houding van het grote publiek tegenover de Europese Unie verandert, dat de steun voor een lidmaatschap groeit en dat dit ongetwijfeld het belangrijkste thema wordt bij de volgende verkiezingen. Verder wil ik verwijzen naar Wit-Rusland, dat grenst aan vier staten die partij zijn bij het actieplan en dat, gezien de unie met Rusland, vroeg of laat tot de groep zou kunnen toetreden. Het is van belang dat de EU hier aan zijn tweesporenbeleid vasthoudt en druk blijft uitoefenen ten gunste van democratische hervormingen. Ondanks onze politieke meningsverschillen met dat land hebben wij op sommige gebieden dezelfde belangen, zoals op het vlak van het beheer van de illegale immigratie en grensoverschrijdende misdaad.

Titley (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, vanwege de delicate situatie in Kaliningrad en de komende toetreding van de Baltische staten wordt het belang van de noordelijke dimensie alleen maar groter. Wij moeten ervoor zien te zorgen dat wij met Rusland op alle beleidsterreinen zo nauw mogelijke betrekkingen onderhouden.
Dankzij de noordelijke dimensie kunnen wij ons bezighouden met ontwikkelingen in het Baltische gebied op het vlak van de energievoorziening, telecommunicatie en economische bijstand. Ik zou derhalve graag zien dat wij dit proces voortzetten en daarbij vooral aandacht vragen voor Kaliningrad als een bron van ernstige problemen en delicate vraagstukken waar de Europese Unie een antwoord op moet zien te vinden.

Matikainen-Kallström (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, zij die menen dat de noordelijke dimensie dood en begraven is, hebben het mis. Het project kent momenteel meer mogelijkheden dan ooit. Met de uitbreiding naar het oosten krijgen wij vier nieuwe lidstaten aan de Oostzee en wordt de grens tussen de Unie en Rusland nog langer.
Continue energievoorziening in de Baltische landen behoort tot de uitdagingen van de toekomst. Er moet iets in de plaats komen voor bitumineuze leisteen en de kerncentrale van Ignalina. Men mag niet alleen afhankelijk zijn van gas uit Rusland. De Baltic Ring moet in het programma worden opgenomen.
In het programma moeten ook duidelijke verbanden zichtbaar zijn met de betrekkingen van de Europese Unie met Noorwegen, IJsland, Groenland en de noordelijke delen van de Verenigde Staten en Canada. Het doel is dat de noordelijke dimensie samen met het MEDA-programma een plaats vindt tussen de andere goede programma's van de Europese Unie. De noordelijke dimensie is, net als MEDA, een zaak van de hele Europese Unie.
Het project is terecht bekritiseerd vanwege het gebrek aan concrete inhoud. Ik hoop dat men als basis voor de noordelijke dimensie mijn verslag neemt dat het Europees Parlement in mei 1999 heeft aangenomen en dat vooral concrete voorstellen bevat.
Het probleem van de noordelijke dimensie is dat het geld uit de verschillende communautaire programma's bijeengebracht moet worden. De administratieve versnippering over verscheidene directoraten-generaal van de Commissie bemoeilijkt de werkzaamheden. Het project is als een lappendeken. De Commissie moet het intern zo regelen dat de ontwikkeling van de noordelijke dimensie, net als die van MEDA, onder de verantwoordelijkheid van een hoge ambtenaar van één directoraat-generaal valt. Overeenkomstig mijn eerdere voorstellen ben ik ook voorstander van een eigen begrotingspost voor de noordelijke dimensie.

Gahler (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat het Griekse voorzitterschap weer aanwezig is, na een afwezigheid die enige kritiek heeft uitgelokt. Ik heb de lijst van collega's bekeken die het woord hebben gevoerd. Vooralsnog ben ik de zuidelijkste afgevaardigde die het woord voert. Hier kunnen wij in de toekomst wellicht verandering in brengen door onze belangstelling wat gelijkmatiger over de verschillende regio's te verdelen.
Toen de noordelijke dimensie in mei 1997 voor het eerst als concept door president Ahtisaari werd genoemd, wisten veel betrokkenen niet wat zij met deze term aan moesten. Intussen heeft het concept aan inhoud gewonnen. Wij hebben reeds gehoord dat het tweede actieplan in voorbereiding is en ik ben van mening dat de prioriteiten juist zijn gekozen. Mijn collega's zijn reeds ingegaan op de verschillende onderwerpen.
Persoonlijk heb ik helaas bij al deze onderwerpen moeten vaststellen - zoals ook reeds toen ik werkzaam was op het vlak van de Oostzeesamenwerking - wat ook collega Suominen vastgesteld heeft, namelijk dat wij Rusland inmiddels een keur van thema's aanbieden en dat wij met concrete voorstelen komen, maar dat het er vaak op uitdraait dat er vervolgens van Russische zijde nauwelijks respons komt. Daarbij zijn de voordelen juist voor Rusland overduidelijk, gezien de potentiële verhoging van de uitvoer en onze bereidheid om op milieugebied - uiteraard ook in ons eigen belang - met aanzienlijke middelen op de proppen te komen om de toestand in Rusland te verbeteren.
Tot slot wil ik nog iets zeggen over het beheer van de grenzen. Ik hoop dat de EU, de drie Baltische staten en Polen nog voor de toetreding van deze vier landen tot de EU concrete gesprekken voeren met Rusland, opdat de douaneprocedures aldaar net zo soepel verlopen als bij de gemoderniseerde Fins-Russische grensposten thans het geval is. Ik ben ervan overtuigd dat dit de in- en uitvoerkosten en daarmee de kosten van goederen en diensten voor velen aanzienlijk zou drukken. Verder kunnen wij er hopelijk voor zorgen dat wij bij de samenwerking op het vlak van de bestrijding van de georganiseerde misdaad ook aan Russische zijde betere...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Linkohr (PSE)
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, u reikt mij een trefwoord aan. Van iedereen die totnogtoe heeft gesproken ben ik degene die het verst in het zuiden woont. Als de Alpen er niet waren geweest had ik zelfs uitzicht gehad op de Middellandse Zee. Ik meen derhalve namens mijn collega's uit het zuiden te kunnen beweren dat ook wij belangstelling hebben voor het welzijn van het noorden. Mijnheer de Voorzitter, ik ga ervan uit dat u het met mij eens bent!
Ik wil kort de volgende onderwerpen aanstippen. In de eerste plaats energie. Hier is het van belang dat de Baltische ring er eindelijk komt, dat wil zeggen een stroomverbinding rond de Oostzee. Dat zou ons ten zeerste helpen, ook in de Baltische staten. Ten tweede moeten wij tot elke prijs een olie- of gasramp in het hoge noorden voorkomen. De natuur zou jaren nodig hebben om zich van een dergelijke ramp te herstellen, veel langer dan in het zuiden het geval zou zijn. Zo'n ramp moeten wij in elk geval vermijden.
Het derde punt is mijn hoofdonderwerp, namelijk ontwapening. Er is reeds gesproken over de onderzeeërs die in Noordwest-Rusland wegroesten en waarvoor wij projecten hebben. De Commissie verdient hiervoor lof, maar ik wil de Commissie verzoeken ons in een verklaring duidelijk te maken welke ontwapeningsmaatregelen zij samen met de Raad plant, wat er is besloten en wat via onze begroting loopt, opdat wij in het Europees Parlement een debat kunnen voeren over al deze maatregelen die wij medefinancieren. Ik wil de Commissie bedanken voor de grote ontwapeningsconferentie die zij begin december in Brussel heeft georganiseerd. Ik was hierbij aanwezig en ik stond versteld van de vele initiatieven die op dit gebied bestaan. Maar wij moeten hierover ook in dit Parlement debatteren, opdat het tot een breder publiek doordringt.
Wat de energie betreft wil ik tot slot op een paradox wijzen. In het Westen vervangen wij kolen en kernenergie door aardgas. Dit kopen wij in de toekomst steeds meer in Rusland. De Russen verkopen ons steeds meer aardgas, omdat zij daarmee meer geld verdienen dan wanneer zij het zelf verbruiken. Zelf vervangen zij aardgas evenwel door kolen en kernenergie. Dit betekent dat er per saldo noch op het vlak van kernenergie, noch op het vlak van de CO2-uitstoot wordt bespaard. Ik stel voor dat wij er eens over spreken of dit een correct beleid is en dat wij dit punt aankaarten in onze energiedialoog met de Russen. Objectief bezien is het absurd wat hier gebeurt. Hier wilde ik toch op wijzen!

Sacrédeus (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik juich het toe dat de noordelijke dimensie nu op de agenda van de EU wordt geplaatst. In de persoon van commissaris Patten heeft de EU een sterke leider op het gebied van het buitenlands beleid. Ik ben ervan overtuigd dat de commissaris nauwlettend volgt wat er gebeurt in het kader van de 'Barentssamenwerking?, waarin de landen van Noord-Europa samen met Rusland actief deelnemen aan bestaande projecten ter bestrijding van de ernstige dreiging die uitgaat van de gesloopte nucleaire onderzeeërs in dit gebied, vooral in Moermansk.
Ik wil het ook even hebben over de strategie die in het kader van de noordelijke dimensie wordt gehanteerd met betrekking tot Wit-Rusland. We kunnen het ons niet veroorloven dat er pariastaten aan onze grenzen in Europa liggen. Daarom is het belangrijk dat de Europese Unie, onder leiding van de Raad en commissaris Patten, een strategie hanteert waarin sterke en aanhoudende kritiek wordt geleverd op de gebrekkige eerbiediging van de mensenrechten in Wit-Rusland. Dat moet worden gecombineerd met een dialoog over misdaadbestrijding en grenscontroles, om te beginnen op een laag niveau. Deze dialoog moet ook ten doel hebben de economische ontwikkeling in Wit-Rusland te stimuleren en de civiele samenleving te versterken.
De Oostzee is bijna een mare nostrum van de Europese Unie. De Oostzee is een economisch gebied dat moet worden ontwikkeld. In onze betrekkingen met Rusland moeten wij eisen blijven stellen inzake versterking van de democratie. Wij mogen het aanknopen van betrekkingen met Wit-Rusland echter niet achterwege laten, ook al doen we dat op laag niveau. Het onderhouden van betrekkingen is noodzakelijk!

Korhola (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de ontwerpresolutie over de noordelijke dimensie onderstreept op de juiste wijze de zaken die juist op dit moment de belangrijkste zijn. De noordelijke dimensie moet echter als een dynamisch proces worden beschouwd. Ik wil vooral twee factoren naar voren brengen die de dynamiek beïnvloeden: de uitbreiding en het milieu.
Met de uitbreiding moet ons begrip over "het noorden" zodanig worden gewijzigd dat wij daar aan het eind van dit decennium steeds meer het arctische noorden mee bedoelen en minder het noorden waarvan de betekenis per spreker verschilt.
Met de uitbreiding verandert ook de rol van de Europese Unie in het Oostzeegebied aanzienlijk: in feite is de Oostzee vanaf volgend jaar een binnenzee van de Europese Unie. Met zijn moeilijkheden en mogelijkheden moet dat in het algemene beleid van de Europese Unie zichtbaar worden. Het gewicht van de Oostzee in het totale beleid van de Europese Unie moet toenemen, terwijl haar gewicht in de noordelijke dimensie van de Europese Unie moet afnemen.
Rusland moet ook in de toekomst natuurlijk een belangrijk onderdeel van de noordelijke dimensie zijn, maar op de poolcirkel liggen west en oost dicht bij elkaar: de noordelijke dimensie maakt ook het versterken van de banden met het westen mogelijk. De Europese Unie moet dan ook het besluit nemen lid te worden van de Arctische Raad, waar nu behalve de Verenigde Staten en Canada ook IJsland, Denemarken, Noorwegen, Zweden, Finland en Rusland lid van zijn.
Het zou vreemd zijn als de Europese Unie niet betrokken zou zijn bij het werk van de al in 1996 opgerichte Arctische Raad, vooral omdat zoveel eigen projecten van de Europese Unie met de projecten van de Arctische Raad voor belangrijke synergie zouden kunnen zorgen. Tegelijkertijd versterkt dat de Euro-atlantische consensus op het gebied van het milieu, die de laatste jaren niet de best mogelijke was. Het communautaire beleid inzake de klimaatverandering kan op die manier een nieuw internationaal fundament krijgen op basis waarvan praktische maatregelen kunnen worden genomen.
De kwetsbare arctische regio's hebben als eerste onder de klimaatverandering te lijden en die verandering heeft op de lange termijn ook invloed op de hele Europese Unie, tot de Middellandse Zee aan toe. Het is duidelijk dat bijvoorbeeld het smelten van de poolkappen waarschijnlijk gevaren met zich meebrengt die praktisch gezien de hele Europese cultuur en economie kunnen vernietigen.

De Voorzitter.
Ter afsluiting van dit debat wil ik mededelen dat ik overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement vier ontwerpresoluties heb ontvangen.

De Voorzitter.
Aan de orde is het vragenuur (B5-0001/2003).
Wij zullen een reeks vragen aan de Raad behandelen.

De Voorzitter.
Aangezien de vragen 1 en 2 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden zij tezamen behandeld. Vraag nr. 1 van Josu Ortuondo Larrea (H-0833/02):

Betreft: Onmiddellijke toepassing van de richtlijnen Erika I en II
Op 13 november ll. heeft zich voor de kust van Galicië de averij en vervolgens de ondergang van de tanker Prestige voorgedaan, met een milieuramp als gevolg.
Voor wat betreft de veiligheid van het scheepvaartverkeer moeten we vaststellen dat zodra de richtlijnen en verordeningen van de pakketten Erika I en II aangenomen waren, hun uitvoering uitgesteld is en van een aantal termijnen voorzien die niet aflopen vóór 2003.
Is het geen vergissing van de Raad geweest dat hij termijnen gesteld heeft die de uitvoering van de richtlijnen zo lang uitstellen, terwijl het beter geweest was om de uitvoering helemaal niet uit te stellen?
Is het niet geboden om de uitvoering van de richtlijnen te bespoedigen en ze onmiddellijk uit te voeren om een volgende grote ramp te voorkomen?  Vraag nr. 2 van Manuel Medina Ortega (H-0839/02):

Betreft: Doorvaart olietankers in de wateren rond de Azoren, de Canarische eilanden en Madeira
Is de Commissie, met in het achterhoofd de olieramp voor de kust van Galicië na het zinken van de "Prestige", en gezien de risico's waar bovengenoemde eilanden aan blootstaan, voornemens maatregelen voor te stellen ter waarborging van de toepassing van veiligheidsvoorschriften in de wateren rond deze drie eilandengroepen?

Yiannitsis
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, wij weten allen wat recentelijk nog de gevolgen zijn geweest van deze problematiek. Ik zal mij echter houden aan de gestelde vragen.
De Raad heeft reeds in december jongstleden de gelegenheid gehad om samen met het Europees Parlement tijdens het algemeen debat over de ramp met de 'Prestige? de problemen te onderzoeken die het gevolg zijn van dergelijke ongelukken.
De Raad heeft toen zijn leedwezen uitgesproken over de ramp die werd veroorzaakt door de schipbreuk van de olietanker 'Prestige? voor de kust van Galicië in november jongstleden, en hij wil opnieuw bevestigen dat alle lidstaten en de Commissie besloten hebben hun samenwerking te verbeteren en meer in het algemeen te streven naar veilige scheepvaart en preventie van door schepen veroorzaakte milieuvervuiling. Deze wil komt met name tot uiting in het besluit tot oprichting van het Europees Agentschap voor de veiligheid van de zeevaart.
De Raad heeft reeds op respectievelijk 6 en 9 december jongstleden maatregelen genomen, in de vorm van conclusies van de Raad, op het gebied van zowel het zeevervoer als de milieubescherming.
Het Parlement en de Raad hebben in het kader van de medebeslissingsprocedure ingestemd met vijf van de zes wetteksten die de Commissie in de Erika I- en Erika II-pakketten heeft voorgesteld. De data voor de inwerkingtreding van deze wetgeving zijn dusdanig gekozen dat gegarandeerd kan worden dat enerzijds deze maatregelen zo spoedig mogelijk kunnen worden toegepast en anderzijds de havenautoriteiten de noodzakelijke controle kunnen uitoefenen indien de havenstaat bevoegd is. Wat de geleidelijke afschaffing van enkelwandige tankers betreft, wordt het op internationaal vlak door de IMO - de Internationale Maritieme Organisatie - vastgesteld tijdschema gevolgd. Dit tijdschema wordt zelfs nog aangescherpt met het besluit van de lidstaten om geen gebruik te maken van de door de IMO toegestane afwijking. De Europese Raad van Nice heeft reeds tot uitdrukking gebracht de strategie van de Unie op het gebied van de veiligheid van de zeevaart te willen versterken en hij heeft de lidstaten derhalve verzocht om 'de maatregelen waarover met 15 landen overeenstemming is bereikt, vervroegd uit te voeren voor zover er geen internationale kaderregeling voor vereist is?.
De Raad heeft in zijn conclusies van 6 december 2002, en met name onder de punten 1, 5 en 8, de Commissie verzocht om 'zo spoedig mogelijk een voorstel te doen om het geleidelijk uit de vaart nemen van enkelwandige tankers te versnellen? en de lidstaten gevraagd om 'de omzetting van de gewijzigde richtlijn inzake havenstaatcontrole in de nationale wetgeving de versnellen, opdat de versterkte controlemaatregelen zo spoedig mogelijk van toepassing kunnen worden, bij voorkeur reeds voor 1 januari 2003?. Ook heeft de Raad de lidstaten gevraagd 'zo spoedig mogelijk en in ieder geval voor 1 juli 2003 plannen op te stellen voor de vaststelling van vluchthavens voor schepen in gevaar?.
De Raad wil erop wijzen dat de door de Raad en het Parlement genomen maatregelen van toepassing zijn in alle havens van de lidstaten van de Gemeenschap, evenals in hun territoriale wateren, met inbegrip van de Azoren, de Canarische eilanden en Madeira.

Ortuondo Larrea (Verts/ALE).
Ik ben rapporteur voor een van de verslagen van het Erika I-pakket geweest. Het ongeval met de 'Erika? vond plaats op 19 december 1999. Op het werk van de Commissie valt naar mijn mening niets aan te merken, omdat zij ons dat eerste pakket maatregelen al in maart 2000 presenteerde. Het Parlement ging daarmee aan de slag en later dan ik gewild had, in december 2000 - een jaar na het ongeval met de 'Erika? -, kwamen wij met een voorstel waaraan de toenmalige vertegenwoordiger van de Raad, de Franse minister van Vervoer, zijn goedkeuring had gehecht. De dag na de bewuste Raadsvergadering kwamen we in het Parlement, door toedoen van de Fractie van de Europese Volkspartij, met de overeenstemming die wij hadden bereikt geheel vast te zitten, en het eerste Erika-pakket werd uiteindelijk pas een jaar later, in december 2001, goedgekeurd. En het ergste van alles is dat dit Erika I-pakket niet alleen door de Fractie van de Europese Volkspartij werd opgehouden maar ook door de Raad, die pas in augustus 2001 met een gemeenschappelijk standpunt over dubbelwandige schepen kwam.
Nu zich een nieuwe ramp heeft voorgedaan, in november 2002, drie jaar na het ongeval met de 'Erika?, hebben de Raad en de lidstaten de maatregelen van de pakketten Erika I en Erika II nog altijd niet in werking gesteld. Vandaar dat ik de volgende vraag wil stellen: waarom worden niet de gepaste maatregelen genomen om te voorkomen dat ons een dergelijke ramp nogmaals overkomt, en waarom worden die maatregelen niet extra snel goedgekeurd, gelet op de ernst van het geval?

Yiannitsis
Wat de vraagstukken in verband met de veiligheid van de zeevaart betreft, heeft de Raad onmiddellijk gereageerd op de situatie die is ontstaan, en hij wenst zo snel mogelijk maatregelen te nemen om herhaling van dergelijke natuurrampen in de toekomst te voorkomen.
De Raad is bijzonder waakzaam ten aanzien van de milieuaspecten en maakt zich zorgen over de enorme vervuiling die in dergelijke gevallen wordt veroorzaakt. Ik kan de geachte afgevaardigde verzekeren dat het Grieks voorzitterschap snel en zorgvuldig zal handelen, en ervoor zal zorgen dat de geschikte maatregelen worden genomen.

Medina Ortega (PSE).
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, u heeft geen antwoord gegeven op mijn vragen over de maritieme zones tussen de Canarische eilanden, Madeira, de Azoren en de Europese Unie.
Daar komen jaarlijks 70.000 schepen langs, waarvan er vele enorme olietankers zijn, echte gevaartes, met een laadvermogen van 100.000, 200.000 ton en meer, en elk moment kan een ongeval van een van die tankschepen het einde betekenen van de economische activiteit op veel van die eilanden, aangezien het toerisme er de enige bron van inkomsten vormt.
Voor de duidelijkheid zullen wij uw eigen land als voorbeeld nemen. Probeert u zich eens voor te stellen wat de gevolgen zouden zijn van een ongeval in de Egeïsche Zee of in het oostelijk Middellandse-Zeegebied, zelfs buiten de territoriale wateren van Griekenland. Wat zou dat betekenen voor de eilanden van uw land? Bent u niet van mening, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, dat de Europese Unie normen moet vaststellen om de maritieme zones die een gevaar vormen voor haar kusten te regelen?
De Verenigde Staten en Canada hebben dat gedaan, voor zones buiten hun territoriale wateren, en ik geloof dat de Europese Unie daartoe bevoegd zou zijn.

Yiannitsis
Ik heb er reeds op gewezen dat de Raad en het Grieks voorzitterschap er bijzonder belang aan hechten dat vorderingen worden gemaakt met deze maatregel. Zij zijn het roerend eens met de door de Raad van december genomen besluiten en zullen de noodzakelijke procedures snel op gang brengen.

Bautista Ojeda (Verts/ALE).
Ik zou slechts het volgende onder de aandacht willen brengen van mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, die ik alle goeds toewens.
De Raad zou naar onze zin sneller moeten handelen. Met ingang van 1 januari heeft de Spaanse regering, mede naar aanleiding van de ramp met de 'Prestige?, bepaalde strengere normen in werking gesteld voor enkelwandige schepen. Als gevolg daarvan ontstaan er nu rijen schepen bij Gibraltar omdat men de controles wil ontlopen.
Het Verenigd Koninkrijk mag geen uitzondering vormen en er mogen geen vrijhavens zijn, illegale havens in zekere zin, waar schepen terecht kunnen terwijl de Europese Unie een andere koers vaart. Daarom verzoek ik u zeer snel te handelen, opdat deze zeer noodzakelijke normen door iedereen in de Europese Unie worden nageleefd.

De Voorzitter.
Dat is geen vraag, maar een mening waarvan nota wordt genomen. Als de fungerend voorzitter van de Raad hierop evenwel antwoord wil geven ...

Yiannitsis
Wij zijn het met de geachte afgevaardigde eens, maar ik wil hierbij wel aantekenen dat het initiatief voor de desbetreffende voorstellen en voor de tenuitvoerlegging daarvan bij de Commissie ligt.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, de fungerend voorzitter van de Raad heeft het zojuist over een 'natuurramp? gehad. Ik zou hem willen vragen waarom hij beweert dat deze ramp een natuurlijke oorzaak heeft, terwijl voor de hand ligt dat hij politieke oorzaken heeft en dus had kunnen worden voorkomen. Een natuurramp is immers iets geheel anders. Het is alsof men een botsing tussen meerdere auto's of vrachtwagens op een snelweg ook een natuurramp zou noemen! De oorzaken liggen ergens anders en dat punt moet opgehelderd worden.
Ik ben van mening dat het Griekse voorzitterschap ten aanzien van deze kwestie een slechte start maakt als het gelooft dat dit alleen maar een natuurramp is. Ik verzoek het voorzitterschap derhalve mee te delen waarom het deze in mijn ogen geheel misplaatste omschrijving gebruikt.

De Voorzitter.
Dit is een taalkundige kwestie. Ik wil in dit verband geen enkel oordeel uitspreken. De fungerend voorzitter van de Raad zal hierop namelijk een in zijn ogen passend antwoord geven. Dit is in ieder geval een aanvullende vraag. Als de voorzitter zijn mening wil geven ...

Yiannitsis
Ik wilde hierbij aantekenen dat op de keper beschouwd de vraag wat een natuurramp en wat een ongeluk is ons leidt tot een ander debat, een debat dat mijns inziens nu weinig zin heeft. Ik heb dat debat namelijk als eens eerder meegemaakt in de Raad Algemene Zaken, toen het ging over het onlangs opgerichte fonds voor natuurrampen. De overstromingen bijvoorbeeld die de afgelopen zomer in bepaalde gebieden van Europa hebben plaatsgevonden werden als natuurrampen beschouwd. Hiertussen loopt een heel fijne scheidslijn, niet alleen juridisch maar ook politiek en praktisch gezien. Zoals gezegd komen wij daarmee echter in een ander debat terecht.

Miguélez Ramos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb mij steeds tot u gericht omdat het mij niet bekend was of het mogelijk was een aanvullende vraag te stellen.
Ik wens de fungerend voorzitter van de Raad geluk en succes in deze zes maanden voorzitterschap, en ik zou de kwestie van de 'Prestige? graag vanuit een Europees standpunt willen belichten.
Gelooft u dat een ramp als deze, die al meer dan één lidstaat heeft getroffen, waarvan niemand de afloop kent, aangezien er nog altijd een wrak met 55.000 ton olie op de zeebodem ligt, met gevolgen die een ware tragedie zijn voor gebieden van zeer grote ecologische waarde voor de hele EU, voor het hele Europese erfgoed, en met een weerslag op alles wat samenhangt met het zeerecht, enzovoorts, vanuit Europees perspectief moet worden benaderd, door het instellen, ook dat, van een tijdelijke commissie of een onderzoekscommissie in dit Parlement om alle standpunten te onderzoeken en alle bestrijdingsmethoden te coördineren, zodat voorkomen wordt dat iets dergelijks ooit weer voorkomt?

Yiannitsis
Als zich een dergelijke ramp of, zo u wilt, ongeluk voordoet is het allerbelangrijkste dat wordt onderzocht wat de oorzaken zijn, welke situatie daardoor is ontstaan en welke lessen wij daaruit kunnen trekken voor de toekomst, teneinde herhaling te voorkomen. Ik geloof niet dat het mijn bevoegdheid is om het Europees Parlement te zeggen of het al dan niet een commissie moet instellen. Het Grieks voorzitterschap heeft een standpunt ingenomen in de Raad en duidelijk gemaakt dat er een commissie moet komen die alle aspecten van het vraagstuk kan onderzoeken, die nagaat hoe dit kon gebeuren en wat de gevolgen zijn, opdat de Raad de noodzakelijke besluiten kan nemen. Die besluiten moeten namelijk gebaseerd zijn op een allesomvattend, objectief onderzoek van het gehele vraagstuk.

De Voorzitter.
Vraag nr. 3 van Camilo Nogueira Román (H-0847/02):

Betreft: Wetgevingspakketten "Erika" en de "Oil Pollution Act" van 1990 in de VS
Waarom heeft de Raad - na de ramp met de olietanker Erika en voordat de kust van Galicië getroffen werd door een reeks ongevallen met schepen zoals de Polycomander, de Aegean Sea, de Urquiola en de Casón - in de initiatieven van de wetgevingspakketten 'Erika? geen strikte maatregelen voor financiële aansprakelijkheid en veiligheidsgaranties opgenomen zoals die welke in de in 1990 door de VS aangenomen 'Oil Pollution Act? van de reders en de schepen worden geëist?

Yiannitsis
De Raad heeft na een reeks zeer ernstige ongelukken die zich de afgelopen jaren voor de Europese kust hebben voorgedaan tijdens vervoer over zee van gevaarlijke stoffen, samen met het Europees Parlement maatregelen genomen om herhaling van dergelijke rampen te voorkomen. Het doel was - zoals ik ook in mijn vorige antwoord al heb gezegd - een hoog niveau van milieubescherming te realiseren, met name met betrekking tot natuurlijke habitats en de biodiversiteit.
Zoals reeds eerder gezegd heeft de Raad in december 2002 erkend dat het vervoer over zee van bepaalde stoffen nog steeds grote gevaren met zich meebrengt voor de zee, het milieu van de kustgebieden en de daarvan afhankelijke bevolkingen. Daarom moeten aanvullende maatregelen worden getroffen.
In antwoord op de gestelde vraag, waarin wordt verwezen naar de in de Amerikaanse wetgeving gekozen benadering, wil de Raad de geachte afgevaardigde erop attenderen dat afgelopen december is voorgesteld te onderzoeken in hoeverre het mogelijk is een gemeenschappelijk mechanisme in te stellen in het kader waarvan de oliemaatschappijen en de door hen gebruikte scheepvaartmaatschappijen, de reders, de bevrachters en de verzekeringsmaatschappijen de noodzakelijke instrumenten ter beschikking stellen voor zowel de preventie als de efficiënte aanpak van eventuele milieurampen of ongelukken.
Bovendien heeft de Raad erop gewezen dat het voorzorgsbeginsel, het beginsel van herstel van milieuschade aan de bron en het beginsel van 'de vervuiler betaalt' op gepaste wijze toegepast moeten worden in het zeevervoer.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, momenteel is de gehele samenleving ervan overtuigd dat de internationale scheepvaart de speelbal is van een roofzuchtige en zelfs misdadige vorm van kapitalisme, waarbij geen rekening gehouden wordt met de belangen van de maatschappij. Er moeten regels komen om aan deze situatie een halt toe te roepen.
Er zijn verschillende benaderingen om dit probleem op te lossen. Zo zou het voorbeeld van de Verenigde Staten kunnen worden gevolgd, die naar aanleiding van het ongeval met de 'Exxon Valdez? in 1989 in 1990 de Oil Pollution Act hebben aangenomen. Ik zou eraan willen herinneren dat de borg die scheepseigenaren moeten stellen één miljard dollar bedraagt en dat de aansprakelijkheid ongelimiteerd is. Op dit moment wordt van Exxon Mobile een schadevergoeding van vier miljard dollar geëist.
Tot deze aanpak behoren ook eisen inzake dubbelwandige olietankers, kustbewaking, en ga zo maar door. Een andere benadering is die van de 'Erika?-wetgeving; die vormt een stap in de goede richting, maar moet beter ten uitvoer worden gelegd. Dit wordt echter geblokkeerd door de Raad en de lidstaten, die er de voorkeur aan geven met de internationale maffia samen te werken. Daar staan landen zoals Galicië tegenover, die lijden onder de gevolgen en waarvan bevolking, met inbegrip van vissers en vrijwilligers, de zwarte vloed met eigen handen moeten bestrijden. Ik denk dat de enige oplossing erin bestaat dat de Europese Unie haar eigen wetgeving creëert (die we dan misschien maar 'Prestige?-wetgeving zouden moeten noemen) en het voorbeeld van de Verenigde Staten volgt. Ik ben ervan overtuigd dat vervolgens ook de gehele internationale wetgeving zou worden gewijzigd. Bent u voornemens stappen in deze richting te ondernemen?

Yiannitsis
Ik heb zojuist al gezegd dat dergelijke ongelukken, dergelijke rampen, een gemeenschappelijke aanpak vereisen. Zij zijn dusdanig van aard dat daarvoor een allesomvattende strategie nodig is.
Inderdaad is het onaanvaardbaar dat door dergelijke ongelukken zulke enorme schade wordt aangericht. De Raad werkt aan oplossingen en mijns inziens is het heel belangrijk dat van velerlei kanten voorstellen worden gedaan en ideeën worden geopperd voor de manier waarop dit probleem - dat niet alleen verband houdt met de bouw van de schepen, maar ook met vraagstukken van economische, sociale, institutionele en organisatorische aard - kan worden opgelost op politiek niveau en op het niveau van de Europese Unie.

De Voorzitter.
Vraag nr. 4 van John Walls Cushnahan (H-0871/02):

Betreft: Recente rampen op zee
Is de Raad, gezien de reeks rampen die zich in november en december 2002 in Europese wateren op zee heeft voorgedaan, te weten de ramp met de Prestige waarvan de olie die blijft uitlekken de kust en het leven in zee in Galicië vernietigt, in combinatie met de aanvaring die zich onlangs heeft voorgedaan tussen het vrachtschip Tricolor en de Kariba, de tweede aanvaring van het vrachtschip Nicola en het wrak van de Tricolor, bereid te erkennen dat de noodzaak van een gecoördineerde reactie van de EU als een paal boven water staat? Wat is voorts, gezien de ernstige gevolgen van dergelijke ongelukken op zee, zijn standpunt ten aanzien van de bijdrage die ik in juni heb geleverd tot de Conventie voor de toekomst van Europa (referentie Conv 150/02), toen ik heb aangedrongen op de oprichting van een kustwacht van de EU?

Yiannitsis
De Raad is het met de geachte afgevaardigde eens dat de EU moet zorgen voor een gecoördineerde aanpak van de situatie die is ontstaan als gevolg van de talrijke ongelukken op zee. Dat is het standpunt dat de Raad steevast naar voren brengt en ondersteunt. De Raad wil er met name aan herinneren dat op 20 december met eenparigheid van stemmen een verordening is vastgesteld tot instelling van specifieke maatregelen om de schade veroorzaakt door olie uit de 'Prestige? te vergoeden voor de visserijsector, de schelpdierensector en de aquacultuursector in Spanje. De Commissie had haar voorstel op 19 december ingediend. Het Europees Parlement heeft op dezelfde dag advies uitgebracht. Het doel van het voorstel is als Unie een bijdrage te leveren aan de schadevergoeding. Er is voorzien in financiële steun via herverdeling van kredieten, onder meer via herprogrammering van het Spaanse aandeel in het Financieel Instrument voor de Oriëntatie van de Visserij. Verder zal een deel van de begrotingskredieten - ongeveer 30 miljoen euro - die bestemd waren voor de omschakeling van de Spaanse visserijvaartuigen die tot 1999 afhankelijk waren van de visserijovereenkomst met Marokko, gebruikt worden voor de genoemde schadevergoeding.
Tijdens zijn bijeenkomst van 19 december 2002 heeft de Raad de volgende verklaring afgelegd: 'Rekening houdend met het ernstig ongeluk met de olietanker Prestige voor de kust van Spanje, betuigt de Raad instemming met de maatregelen die zijn genomen voor de snelle uitvaardiging van het kaderbesluit betreffende milieubescherming via het strafrecht?.
De Raad wil tevens verwijzen naar de conclusies van de Europese Raad van 12 en 13 december 2002 met betrekking tot de veiligheid van de zeevaart en de vervuiling van de zee, waarin steun wordt uitgesproken ten aanzien van de door de Commissie ondernomen acties om de gevolgen van het ongeluk het hoofd te bieden en ten aanzien van haar 'voornemen zich te beraden over de noodzaak van aanvullende specifieke maatregelen?, waaronder maatregelen betreffende 'vraagstukken in verband met aansprakelijkheid en bijbehorende sancties?. De Raad is derhalve absoluut coherent wat de maatregelen betreft die moeten worden onderzocht overeenkomstig de communautaire bevoegdheden op het gebied van de veiligheid van het vervoer en de bescherming van het milieu, en hij zal nagaan of aanvullende maatregelen moeten worden getroffen om de bescherming van het milieu, en met name het mariene milieu, via het strafrecht te versterken.
Wat de oprichting van een Europese kustwacht betreft, is de Raad niet bevoegd zijn mening te geven over voorstellen die mogelijk aan de Europese Conventie zijn voorgelegd of in dat forum zijn besproken.

Cushnahan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat u de noodzaak erkent van gecoördineerde actie van de EU, maar ik wil hieraan toevoegen dat deze actie niet alleen gecoördineerd, maar ook omvangrijk moet zijn en ondersteund moet worden met voldoende middelen.
Bent u het met mij eens dat wij op de Europese zeeën niet uitsluitend te maken hebben met problemen op het vlak van de maritieme veiligheid en milieuvervuiling maar tevens met illegale immigratie, georganiseerde misdaad, mensensmokkel en overtreding van onze visserijwetgeving?
Bent u het met mij eens dat een adequate respons geboden is en dat het probleem alleen kan worden aangepakt door de oprichting van een EU-kustwacht? Denkt u niet dat wij iets kunnen leren van de geïntegreerde aanpak van deze problemen waarvoor gekozen is in de Verenigde Staten?
Er is in de Raad en elders veel gesproken over de problematiek van de terrorismebestrijding. Wij vergeten hierbij evenwel dat dit gevaar op zee even reëel is als in de lucht. In het geval van bijvoorbeeld een terroristische aanval met chemische, biologische of kernwapens op zee zou een kustwacht de eerste verdedigingslinie kunnen vormen.
Ik ben het niet met u eens dat dit buiten de bevoegdheden van de Raad valt. De Raad heeft altijd de bevoegdheid gehad om na te denken over manieren om de angst en de ongerustheid onder de bevolking weg te nemen. De burgers zijn soms teleurgesteld over de EU. Denkt u niet dat een gecoördineerde en brede aanpak van de problemen die hun veiligheid en welzijn bedreigen hen zal overtuigen van de waarden van Europa?

Yiannitsis
Ik ben het met de geachte afgevaardigde eens dat voor nieuwe verschijnselen en nieuwe problemen nieuwe oplossingen nodig zijn en dat dit allesomvattende oplossingen moeten zijn, oplossingen die zo veel mogelijk aspecten van het probleem dekken. Mijns inziens blijkt uit hetgeen ik zojuist heb gezegd in verband met zowel deze vraag als de vorige vragen dat wij de zaak vanuit een breder perspectief moeten benaderen om herhaling te voorkomen, dat middelen nodig zijn - en er zijn al besluiten genomen voor het ter beschikking stellen van dergelijke middelen -, dat wij moeten onderzoeken wat de oorzaken zijn van deze ernstige problemen en dat wij veel creativiteit en gevoeligheid nodig hebben om innoverende maar tegelijkertijd ook efficiënte oplossingen te vinden.

De Voorzitter.
Ik wil de afgevaardigden er in het algemeen op wijzen dat ze één minuut de tijd hebben om concrete vragen te stellen. Dit is geen algemeen debat waarin u meer tijd heeft om uw standpunten naar voren te brengen. Hoe langer u praat, hoe minder tijd uw collega's hebben om een vraag te stellen. Ik heb een aantal afgevaardigden toegestaan een aanvullende vraag te stellen. De heren Ortuondo Larrea en Dhaene zijn voor de overige afgevaardigden aan de beurt, overeenkomstig de volgorde waarin ze mij het woord hebben gevraagd.

Ortuondo Larrea (Verts/ALE).
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, wij hebben hier gesproken over het besluit van de Raad de inwerkingstelling van vluchthavens te versnellen - wat mij voorkomt als een goede, noodzakelijke maatregel - en over het uitblijven van een Raadsbesluit over de Europese kustwacht. Ik zou die dienst liefst zo snel mogelijk van start zien gaan, en ook zou ik graag zien dat een compensatiefonds voor schade door verontreiniging wordt ingesteld dat vergelijkbaar is met dat van de Verenigde Staten.
Ik wilde u in concreto vragen of u niet gelooft dat er voor dit soort rampen tevens een proefproject op Europees niveau nodig is. Gelooft u niet dat er een Europese snelle interventiemacht nodig zou zijn voor dit soort kwesties, waarbij ook vrijwilligers worden betrokken? En gelooft u niet dat het nodig zou zijn extra kwetsbare corridors aan te wijzen, om voor elk geval een noodplan klaar te hebben liggen?

Yiannitsis
Mijns inziens heb ik met wat ik zojuist gezegd heb reeds geantwoord op de gestelde vraag. Er zijn commissies nodig die de oorzaken van de ongelukken en de daaruit voortvloeiende problemen moeten onderzoeken en die moeten nagaan wat ondernomen moet worden om dergelijke situaties, als deze zich opnieuw voordoen, het hoofd te bieden, want dat is niet gemakkelijk. Ik denk dat wij op die manier de extra kennis zullen verwerven die wij als Raad nodig hebben om eventuele voorstellen te bekijken, te bespreken en te beoordelen, teneinde de juiste beslissingen te kunnen nemen.
Wat de instelling van een nieuw orgaan betreft, zou men in theorie kunnen zeggen dat dit nuttig en zelfs noodzakelijk is, maar dit werpt wel een hele reeks institutionele en praktische vraagstukken op waarmee de Raad rekening moet houden, na een diepgaande analyse van de kwestie.

Dhaene (Verts/ALE).
Voorzitter, het verbaast mij enigszins dat de Raad antwoordt dat hij niet bevoegd is voor de mogelijke oprichting van een kustwacht. Nochtans zal hij daarover moeten beslissen. Gisteren zei commissaris de Palacio dat ze daartoe het initiatief zou nemen en ik verwacht toch van de voorzitter van de Raad een antwoord in dit verband. Zal hij dit verdedigen in de Raad? Is hij daar voorstander van of niet? Ik wil daar toch een duidelijk antwoord op.

Yiannitsis
Ik denk dat u mijn opmerkingen niet goed begrepen hebt. Ik heb gezegd dat de Raad niet bevoegd is om een mening te geven over voorstellen voor de oprichting van een Europese kustwacht die bij de Europese Conventie zijn ingediend. De Conventie is een onafhankelijke instelling, een onafhankelijk orgaan, en wij kunnen niet interveniëren in het debat dat daar gevoerd wordt. Als de Europese Commissie echter met voorstellen komt, zal de Raad deze uiteraard bestuderen en zal hij overeenkomstig de gebruikelijke procedures een besluit nemen.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, hartelijk bedankt voor uw welwillendheid. Een simpele vraag: is de fungerend voorzitter van de Raad voornemens een bezoek aan Galicië te brengen?

De Voorzitter.
Dit kan werkelijk niet meer volgens het Reglement. Ik moet mij op zijn minst net als u aan het Reglement houden.

De Voorzitter.
Vraag nr. 5 van Alexandros Alavanos (H-0837/02):

Betreft: Oplossing van de kwestie-Cyprus en toetreding van Cyprus tot de Europese Unie
Een met het oog op 'Kopenhagen' opgesteld en op 3 december 2002 in de Griekse krant TA NEA gepubliceerd werkdocument van de Europese Unie heeft in Griekenland grote opschudding veroorzaakt. Het document, dat volgens de krant eerst op het niveau van het COREPER en daarna in de Raad Buitenlandse Zaken besproken zal worden, betreft de toetreding van Cyprus tot de EU en schetst twee mogelijke scenario's. In het eerste scenario treedt heel Cyprus tot de EU toe, na ondertekening, vóór 'Kopenhagen', van de beginseloplossing voor de kwestie-Cyprus in het plan van VN-secretaris-generaal Annan. In het tweede scenario, d.w.z. wanneer de beginseloplossing door Clerides en Denktash niet vóór 'Kopenhagen' wordt ondertekend, wordt Cyprus losgekoppeld van de andere toetredende landen en wordt het dossier van het land in april 2003 opnieuw onder de loep gelegd. Bij bestudering van deze twee scenario's blijkt ten eerste dat de oplossing van de kwestie-Cyprus gekoppeld wordt aan de toetreding tot de EU en ten tweede dat de toezegging van Helsinki (dat de oplossing van de kwestie-Cyprus geen voorwaarde voor toetreding is) volledig wordt losgelaten.
Welke maatregelen is de Raad van plan te gaan nemen voor de uitvoering van de besluiten van Helsinki, die de toetreding van Cyprus loskoppelen van de oplossing van de kwestie-Cyprus, meer in het bijzonder tegen de achtergrond van het feit dat de obstructionistische opstelling van de Turkscyprioten tot gevolg heeft dat er nauwelijks nog tijd is voor constructieve onderhandelingen in de richting van een eerlijke en levensvatbare oplossing van de kwestie-Cyprus?

Yiannitsis
Tijdens de Europese Raad van Kopenhagen van 13 december jongstleden zijn de toetredingsonderhandelingen met Cyprus afgesloten. Cyprus zal op 1 mei 2004 als nieuwe lidstaat tot de Unie worden toegelaten. De Unie heeft altijd een duidelijke voorkeur uitgesproken voor de toetreding van een verenigd Cyprus. Daarom is de Europese Unie verheugd over het feit dat de twee partijen zich ertoe verbonden hebben de onderhandelingen voort te zetten en te streven naar een allesomvattende oplossing van de kwestie-Cyprus vóór eind februari 2003, aan de hand van de voorstellen van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Als hun inspanningen succesvol zijn zal de Raad met eenparigheid van stemmen en aan de hand van voorstellen van de Commissie een besluit nemen over de aanpassingen die met het oog op de Turks-Cyprische gemeenschap moeten worden aangebracht in de voorwaarden voor toetreding van Cyprus tot de Europese Unie. Als er geen oplossing wordt gevonden, zal de toepassing van het acquis communautaire op het noordelijk deel van het eiland worden opgeschort totdat de Raad op grond van voorstellen van de Europese Commissie een andersluidend besluit heeft genomen.

Alavanos (GUE/NGL).
Ik besef dat dit geen actuele vraag meer is, maar dat komt omdat ik deze ongeveer twee maanden voor de huidige vergadering moest indienen, en toen had de Europese Raad van Kopenhagen nog niet plaatsgevonden. Ik dank u voor uw antwoord, maar in aansluiting op deze vraag, het antwoord daarop en de verwijzing naar het plan van de VN-secretaris-generaal zou ik de gelegenheid willen aangrijpen om nog het volgende te vragen:
Is de Raad van plan om op de een of andere manier deel te nemen aan het debat dat plaatsvindt over de verdere uitwerking van het plan-Annan? Ik denk dan met name aan bepaalde facetten en bepaalde onderdelen van het plan die de toepassing van het acquis communautaire op het vrij verkeer en de vrije vestiging onmogelijk zouden maken.

Alyssandrakis (GUE/NGL).
Mijnheer de minister, u kent de standpunten van onze partij ten aanzien van de toetreding van Cyprus tot de Europese Unie. Als het vrije gedeelte van Cyprus wordt opgenomen, valt Cyprus in twee stukken uiteen. Als het plan-Annan er door komt, krijgen wij een verkapte tweedeling. Ik wilde u nu een concrete vraag stellen.
Als geen akkoord wordt bereikt over het plan-Annan en het vrije gedeelte van Cyprus wordt toegelaten, zal een gedeelte van de Europese Unie bezet zijn door een buitenlandse mogendheid. Ik vraag mij af wat de Raad doet als een gedeelte van de Europese Unie bezet is door een buitenlandse mogendheid. Hebt u verder enig idee over hoe de situatie zich dan zal ontwikkelen op het bezette gedeelte?

Yiannitsis
 Raad. (EL) Ik wil duidelijk maken dat niet slechts een gedeelte van Cyprus wordt opgenomen. Op grond van de genomen besluiten treedt geheel Cyprus toe. Alleen zal het acquis communautair op een deel van Cyprus niet toegepast kunnen worden. U vraagt mij naar mijn mening; ik kan u zeggen dat wij hopen dat een oplossing wordt gevonden, of dat nu vóór 28 februari is of daarna, tegen de tijd dat Cyprus formeel lid wordt van de Europese Unie, of zelfs nog daarna. De Raad verwacht dat beide partijen uiteindelijk spijkers met koppen zullen weten te slaan, en mijns inziens zullen de dynamiek die is ontstaan - en die reeds bepaalde ontwikkelingen teweeg heeft gebracht in het Turks-Cyprisch gedeelte met bijvoorbeeld de recente demonstraties - en de ontwikkelingen zelf ertoe leiden dat er uiteindelijk een oplossing komt en dat wij een verenigd Cyprus zullen hebben in de Unie, met alle voordelen van dien voor Cyprus.

De Voorzitter.
Vraag nr. 6 van Sarah Ludford (H-0842/02):

Betreft: Procedurele waarborgen voor verdachten in strafzaken
Vindt de Raad - in het licht van recente gebeurtenissen in Griekenland waarbij vliegtuigspotters (12 Britten en 2 Nederlanders) in hoger beroep werden vrijgesproken van een beschuldiging van spionage, op grond waarvan zij door een lager gerecht ten onrechte veroordeeld waren - dat deze ervaring aantoont dat er behoefte bestaat aan een voor de gehele EU geldend systeem van waarborgen voor verdachten in strafzaken en een betere opleiding van rechters ?
Bovendien, is de Raad ook niet van mening dat, hoewel het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen op grond van artikel 6 terdege het recht op een eerlijke procedure waarborgt, rechtszaken wegens inbreuken door lidstaten te tijdrovend zijn ?
Is de Raad verder bereid toe te zeggen het voorstel voor een kaderbesluit inzake de vaststelling van gemeenschappelijke normen inzake procedurele waarborgen voor personen die terechtstaan in strafzaken in de gehele EU, zoals aangekondigd door de Commissie in haar wetgevings- en werkprogramma voor 2003, voortvarend en positief te behandelen?

Yiannitsis
Ik zou erop willen wijzen dat de Raad geen commentaar levert op rechtszaken in lidstaten.
De Raad is evenmin in staat een mening te geven over het systeem van toezicht dat is ingesteld in het kader van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens. Dit Verdrag is tot stand gekomen in het kader van de Raad van Europa. Ook het internationaal systeem van toezicht dat is ingesteld om de toepassing van het Verdrag door de betrokken partijen te toetsen functioneert in het kader van de Raad van Europa. De Raad is van mening dat het niet zijn taak is commentaar te leveren op de werking van de internationale systemen van toezicht op het gebied van de mensenrechten die zijn ingesteld door internationale organisaties.
Wat het door de Commissie aangekondigde voorstel betreft voor een kaderbesluit betreffende de vaststelling van gemeenschappelijke normen inzake procedurele waarborgen voor personen die terecht staan in strafzaken in de gehele Europese Unie kan de Raad de geachte afgevaardigde verzekeren dat hij het voorstel van de Commissie, zodra dit wordt ingediend, aandachtig zal bestuderen.

Ludford (ELDR).
Dank u wel, de minister heeft gelijk. Ik wil het niet hebben over de ervaringen in Griekenland van de betrokken burgers uit mijn kiesdistrict. Wel wil ik erop wijzen dat het een grote opluchting was dat het Hof van Beroep in Griekenland de onschuld van de vliegtuigspotters heeft erkend: het rechtssysteem heeft derhalve gewerkt en daar zijn wij dankbaar voor.
Dit geval en vele andere gevallen tonen evenwel aan dat wij onze rechtspraak in strafzaken overal in de Europese Unie in het algemeen moeten verbeteren, bijvoorbeeld ten aanzien van de beschikbaarheid van tolken, juridische bijstand en onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. Ik kan er in dit verband op wijzen dat ik ook de nodige kritiek heb op mijn eigen lidstaat, het Verenigd Koninkrijk, de enige lidstaat die mensen zonder vorm van proces vasthoudt krachtens de antiterrorismewetgeving. Het is derhalve niet zo dat ik kritiek lever op anderen en mijn eigen land zou sparen. Wel zou ik graag zien dat de minister op de een of andere manier antwoord geeft op de vraag of hij van mening is dat de Raad dit als een belangrijke prioriteit beschouwt. Hij zei dat hij niet kan ingaan op het Europees Verdrag voor de rechten van de mens, maar mijns inziens gaat het hier evenzeer om de tenuitvoerlegging van het Handvest van de grondrechten. Er zijn problemen op het vlak van de tenuitvoerlegging van het Europese aanhoudingsbevel in sommige landen, omdat de vrees bestaat dat er in de EU geen minimumnormen bestaan. Kan de Raad mij laten weten of hij dit even belangrijk vindt als de Commissie?

Yiannitsis
Het vraagstuk van de toepassing van het Handvest van de grondrechten wordt besproken in de Conventie. Als minister van een nationale regering en niet als vertegenwoordiger van de Raad wil ik vermelden dat wij voor de integratie van het Handvest van de grondrechten in het Verdrag zijn, en ik hoop van ganser harte dat alle lidstaten daarmee zullen kunnen instemmen. Als vertegenwoordiger van de Raad kan ik u dit zeggen: als de Commissie van mening is dat dergelijke initiatieven noodzakelijk en wenselijk zijn voor mensen die terechtstaan in met name andere landen, zal de Raad de desbetreffende voorstellen met grote aandacht bestuderen.

Alavanos (GUE/NGL).
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, in de vraag gaat het over waarborgen, zij het dan in het kader van de harmonisatie van het strafrecht in Europa. Heel wat burgers van de Europese Unie krijgen met enorme problemen te maken als zij de grens van het ene land naar het ander land overgaan en plotseling met een geheel andere wetgeving worden geconfronteerd. Soms gebeurt het dat zij voor bepaalde overtredingen - ik denk bijvoorbeeld aan het gebruik van hasj of andere softdrugs door jongeren - in het ene land de gevangenis ingaan terwijl die 'overtredingen' in een ander land niet eens als strafbaar feit worden aangemerkt. De Griekse regering heeft blijk gegeven van een zekere gevoeligheid ten aanzien van dergelijke vraagstukken. Is het Grieks voorzitterschap van plan juist op dit gebied, waar wij met jongeren te maken hebben, bepaalde initiatieven te ontplooien om ervoor te zorgen dat de Europese Unie geen tegenstrijdige wetgeving krijgt?

Yiannitsis
Ik zou hierop willen antwoorden dat deze vraagstukken vallen onder een pijler waarvan de Europese Unie de ontwikkeling pas kort geleden in gang gezet heeft. De bewegingsruimte daarbinnen is zeer beperkt. Ik herhaal, de voorstellen die stroken met het institutioneel bestel van de Unie - want daar kunnen wij niet buiten treden - zullen door de Raad behandeld worden. Als fungerend voorzitter mag ik misschien wel zeggen dat Griekenland steun geeft aan de communautarisering van de derde pijler in het kader van de Europese Conventie, en wij hopen dat een dergelijke ontwikkeling het mogelijk zal maken op communautair vlak maatregelen te treffen waarmee uiteenlopende situaties het hoofd kunnen worden geboden, situaties waarin inderdaad samenwerking en een algemene aanpak op het niveau van de Unie vereist zijn.

De Voorzitter.
Vraag nr. 7 van Bernd Posselt (H-0865/02):

Betreft: Politieacademie en EU-grensbewaking
Wanneer zal de Raad eindelijk beslissen over de vestigingsplaats voor de Europese politieacademie en hoe staat het met de voorbereidingen van de oprichting van een gemeenschappelijke grenspolitie aan de buitengrenzen van de EU?

Yiannitsis
De Raad heeft in de eerste helft van 2002 besloten de Europese politieacademie voorlopig in Denemarken te vestigen totdat een definitief besluit wordt genomen over de zetel. De Raad is van mening dat, in afwachting van een definitieve oplossing, de huidige regeling als tevredenstellend kan worden beschouwd.
In de laatste paragraaf van het plan betreffende het beheer van de buitengrenzen van de lidstaten van de Europese Unie, dat tijdens de Raad van 12 en 13 juni 2002 is goedgekeurd, wordt gewag gemaakt van de oprichting van een Europese grensbewakingsdienst als een van de mogelijke institutionele maatregelen die als geschikt zouden kunnen worden beschouwd voor de opzet van een geïntegreerd beheer van de buitengrenzen. Daaraan moet evenwel een uitvoerig juridisch onderzoek inzake de rechtsgrondslag voorafgaan, en ook moet worden vastgesteld welke instrumenten noodzakelijk zijn. In Sevilla heeft de Europese Raad nota genomen van het voornemen van de Commissie om de studie naar de wenselijkheid en de haalbaarheid van een dergelijke grenspolitie voort te zetten. De Commissie is voor zover wij weten reeds begonnen met deze studie.
De Europese Raad van Sevilla heeft eveneens aangedrongen op de onverwijlde oprichting van een gemeenschappelijke instantie van buitengrensdeskundigen, samengesteld uit de hoofden van de controlediensten aan de grenzen van de lidstaten, en deze instantie zal tot taak hebben de in het beheersplan opgenomen maatregelen te coördineren en uiteindelijk een geïntegreerd beheer van de buitengrenzen te verwezenlijken.
Tot de oprichting van deze gemeenschappelijke instantie is besloten tijdens de bijeenkomst van het Strategisch Comité van de Raad voor immigratie, grenzen en asiel van 22-23 juni 2002. Deze gemeenschappelijke instantie, ook wel SCIFA+ genoemd, is onmiddellijk aan de slag gegaan met de tenuitvoerlegging van het beheersplan en is vijf keer bijeengekomen onder het Deens voorzitterschap. Aan een van deze bijeenkomsten hebben ook de kandidaat-landen deelgenomen.

Posselt (PPE-DE)
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik vragen wanneer een definitief besluit wordt genomen over de vestigingsplaats van de politieacademie. U weet wellicht dat het Parlement in 1998 op mijn suggestie deze politieacademie heeft voorgesteld en in het leven heeft geroepen. Wij waren van mening dat zij zou moeten worden gevestigd in het grensgebied tussen de huidige EU en de kandidaat-landen. Mijn eerste vraag luidt derhalve wanneer definitief wordt besloten over de vestigingsplaats van de academie. Mijn tweede vraag betreft de grensbeveiliging. Wat denkt u van een specifieke Europese rechtsgrondslag voor een Europese grensbewaking? Ten derde: moet er voor de geïntegreerde Europese grensbewakingsdienst waar u het zo-even over had, een vaste vestigingsplaats komen, en zo ja, waar?

Yiannitsis
Mijn antwoord op de vraag wanneer er een definitieve oplossing zal worden gevonden is: dat hangt ervan af wanneer de lidstaten een akkoord zullen hebben bereikt.
Wat de tweede vraag betreft zou ik willen vermelden dat het Grieks voorzitterschap - juist omdat Griekenland onder druk staat ten gevolge van bepaalde vraagstukken van georganiseerde misdaad en immigratie die samenhangen met de ontwikkelingen in Azië - reeds anderhalf jaar geleden door middel van een brief van premier Simitis zijn standpunt kenbaar heeft gemaakt. Daarin wordt erop gewezen dat het noodzakelijk is gemeenschappelijke grenspolitiekorpsen in het leven te roepen opdat geleidelijk aan een echte Europese grensbewakingsdienst kan ontstaan. Zoals u weet werpt dit heel wat vragen op. Deze vragen worden momenteel onderzocht, en er zullen antwoorden moeten worden gevonden om alle kwesties op te lossen. Als Grieks voorzitterschap en als lidstaat hebben wij hier grote belangstelling voor.
De derde vraag van de geachte afgevaardigde is min of meer identiek aan zijn eerste vraag. Het is niet aan mij om te zeggen waar die zetel moet komen. Dat besluit zal worden genomen na overleg met alle andere partners.

De Voorzitter.
Vraag nr. 8 van Rodi Kratsa-Tsagaropoulou (H-0875/02):

Betreft: Initiatieven voor het midden- en kleinbedrijf
Op de Europese Raad van Barcelona werden de lidstaten verzocht haast te maken met de tenuitvoerlegging van het Europese Handvest voor het MKB en werd de Commissie verzocht een Groenboek op te stellen over het ondernemingsklimaat en het MKB. Is de Raad van plan in het kader van het Griekse voorzitterschap concrete beleidsacties en maatregelen vast te stellen teneinde nieuwe impulsen aan het MKB te geven? Is de Raad van plan er bij de Commissie op aan te dringen dit Groenboek voor het einde van het Griekse voorzitterschap het licht te doen zien en tegelijkertijd een kwalitatieve en kwantitatieve beoordeling te geven van de deelname van het MKB aan de bestaande communautaire programma's ter ondersteuning van het MKB alsmede van de resultaten daarvan?

Yiannitsis
Zoals de geachte afgevaardigde weet, is de stimulering en ondersteuning van het MKB een van de prioriteiten van het Grieks voorzitterschap in het kader van de strategie van Lissabon. De fungerend voorzitter van de Raad, de heer Simitis, heeft vorig jaar samen met de toenmalige premier van Nederland, de heer Kok, een brief gestuurd waarin werd gewezen op de noodzaak actie te ondernemen ten behoeve van het MKB.
De Commissie heeft verklaard dat zij van plan is binnenkort het Groenboek over ondernemingsgeest en het MKB in te dienen waarnaar de geachte afgevaardigde verwijst. Zodra dit Groenboek is ingediend zal de Raad dit in zijn bevoegde instanties met de noodzakelijke prioriteit behandelen. Bovendien heeft de Commissie kortgeleden een mededeling uitgebracht met de titel 'Het industriebeleid in een uitgebreid Europa?, die tijdens het Grieks voorzitterschap eveneens uitgebreid zal worden behandeld. In die mededeling wordt gewezen op de centrale rol die het MKB vervult bij de bevordering van de industriële dynamiek en innovatie. De verbetering van de algemene situatie van het MKB en met name het ondernemerschap in het MKB wordt van cruciaal belang geacht voor een modern industrie- en ondernemingsbeleid.
Los van het Groenboek zal de Europese Raad van het voorjaar de tenuitvoerlegging van het Europees Handvest van het MKB evalueren. Daarbij zal de in het Handvest zelf vastgestelde procedure worden gevolgd en er zal natuurlijk rekening worden gehouden met de verzoeken van het Europees Parlement.

Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE).
Mijnheer de fungerend voorzitter, het spijt mij dat ik u gedwongen heb dingen te zeggen die al bekend waren. Er is echter een punt waar ik met een aanvullende vraag op terug wil komen: welke nieuwe bijdrage kunt u leveren aan dit ondersteuningsproces ten behoeve van het MKB, dat zoals wij allen weten de grootste bron van werkgelegenheid is? Wij proberen de werkgelegenheid toch met alle macht in Europa te verbeteren? Wat ik met mijn vraag duidelijk wil maken is dat u volgens mij een blik moet werpen op de evaluatie van de Europese programma's, van de tot nu toe verstrekte financiële middelen. De ervaring leert namelijk dat bepaalde landen deze middelen beter gebruiken dan andere, en resultaten bereiken op het gebied van innovatie en mededingingsvermogen en dus op het gebied van de werkgelegenheid. Volgens mij is het voor het proces van Lissabon van cruciaal belang dat het beleid ten behoeve van het MKB wordt geëvalueerd en daarom vraag ik u, mijnheer de fungerend voorzitter, of u mij inlichtingen kunt geven over uw plannen.

Yiannitsis
De gedachte achter het standpunt van het Grieks voorzitterschap over dit thema is juist dat het midden- en kleinbedrijf een belangrijk onderdeel is van de Europese economie. Met het initiatief dat wij een jaar geleden als lidstaat hebben genomen, wilden wij er juist voor zorgen dat de problemen van het midden- en kleinbedrijf aangepakt zouden worden. Wat zijn die problemen en hoe denken wij daarbij te kunnen helpen? Volgens ons kunnen wij ervoor zorgen dat de obstakels waar de kleine en middelgrote ondernemingen op stuiten bij uitbreiding van hun activiteiten worden verminderd of indien mogelijk worden weggenomen: deze bedrijven moeten gemakkelijker toegang krijgen tot kapitaal, de administratieve procedures moeten worden vereenvoudigd, de vorming van netwerken moet worden versterkt, de vaardigheden en de werkgelegenheid moeten in kwalitatief opzicht worden verbeterd, het ondernemersschap moet met het opleidingssysteem worden gestimuleerd en innovatieve activiteiten van het midden- en kleinbedrijf moeten worden bevorderd.
Dat zijn allemaal hedendaagse factoren die de levensvatbaarheid en het mededingingsvermogen van met name het midden- en kleinbedrijf kunnen verbeteren, hetgeen ons als voorzitterschap na aan het hart ligt en waarvoor wij ons ook zullen inzetten.

De Voorzitter.
Vraag nr. 9 van Hans-Peter Martin (H-0877/02):

Betreft: Toetredingstermijn nieuwe lidstaten
Op grond van de voor de uitbreiding van de Europese Unie met tien nieuwe leden genomen besluiten zou ik de Raad het volgende willen vragen:
Is de Raad zich ervan bewust dat wegens de geplande toetredingsdatum van 1 mei 2004 zowel door de benoeming van nieuwe Commissieleden als door de benoeming op korte termijn van nieuwe leden van het Europees Parlement ongepast hoge kosten voor de belastingbetaler ontstaan?
Heeft de Raad hiermee bij de vaststelling van de datum überhaupt rekening gehouden?

Yiannitsis
Na de bijeenkomst van de Europese Raad van Göteborg streefde de EU ernaar de uitbreidingsonderhandelingen tijdig af te ronden teneinde de nieuwe lidstaten in staat te stellen deel te nemen aan de verkiezingen voor het Europees Parlement van 2004. Dat doel is bereikt met de besluiten van Kopenhagen.
In Kopenhagen is 1 mei 2004 als toetredingsdatum afgesproken en daarmee is niet alleen dit doel bereikt, maar is de kandidaat-landen ook voldoende tijd gegeven voor de ratificatie van het toetredingsverdrag. Daarvoor is namelijk een zekere tijd nodig.
In de conclusies van de Europese Raad van Kopenhagen staat dat de commissarissen van de nieuwe lidstaten vanaf de dag van toetreding, dat wil zeggen vanaf 1 mei 2004, deel zullen uitmaken van de huidige Commissie. Na de benoeming van een nieuwe voorzitter van de Commissie door de Europese Raad zal het nieuw gekozen Europees Parlement de nieuwe Commissie goedkeuren, en deze Commissie zal op 1 november 2004 haar taak op zich nemen. Op dezelfde dag worden de bepalingen van het Verdrag van Nice met betrekking tot de Commissie en de stemprocedure in de Raad van kracht. Het overleg met het Europees Parlement over deze vraagstukken wordt voortgezet en zal voor eind januari 2003 worden afgesloten. Met deze regelingen wordt de volledige deelname van de nieuwe lidstaten aan het institutioneel bestel van de Unie gewaarborgd. De operationele uitgaven voor deze deelname aan de instellingen van de Unie zullen met behulp van de daarvoor bestaande besluitvormingsprocedures het hoofd worden geboden.

Martin, Hans-Peter (PSE)
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, geacht Parlement, hoewel hier op dit ogenblik slechts twee of drie afgevaardigden in de zaal zijn, mijnheer de voorzitter van de Raad, moet ik u toch een compliment maken: in de periode van inmiddels vier jaar dat ik regelmatig en intensief vragen stel, is nog niemand erin geslaagd om zo weinig op een vraag in te gaan als u zojuist heeft gedaan.
Mijn vraag ging niet over alles wat u zojuist heeft gezegd, maar was uiterst concreet. Het spijt mij dat ik het moet zeggen, maar wellicht is het in Griekenland gebruikelijk dat men zich zo slecht op het beantwoorden van vragen voorbereidt. Hier in het Parlement is dat echter niet het geval. Ik behoud mij derhalve het recht voor mijn vraag nogmaals te stellen: Is de Raad zich ervan bewust dat wegens de geplande toetredingsdatum van 1 mei 2004 zowel door de benoeming van nieuwe Commissieleden als door de benoeming op korte termijn van nieuwe leden van het Europees Parlement ongepast hoge kosten voor de belastingbetaler ontstaan? Of het nu drachmen of euro's zijn, het is geld, geld van de belastingbetaler. Heeft de Raad hiermee bij de vaststelling van de datum überhaupt rekening gehouden?

Yiannitsis
Ik wil de geachte afgevaardigde erop wijzen dat de Raad bij het nemen van zijn besluiten, met inachtneming van het institutioneel kader van de Europese Unie, zeer zeker rekening houdt met de financiële lasten die ontstaan - met het geld zoals hij dat noemde - maar de Raad is gedwongen de institutionele procedures van de Europese Unie te eerbiedigen en moet de gevolgen aanvaarden die de toetreding van de nieuwe lidstaten op de vastgestelde data heeft.

De Voorzitter.
Vraag nr. 10 van Konstantinos Alyssandrakis (H-0880/02):

Betreft: Pogingen tot omverwerping van het bewind van de wettelijk gekozen president van Venezuela
Na het mislukken van de staatsgreep in Venezuela worden de pogingen van het economische en politieke establishment in het land en hun internationale aanhangers (de VS e.a.) om het bewind van president Chavez omver te werpen, geïntensiveerd. De massamedia, die door de oppositie worden gecontroleerd, zijn begonnen met een desinformatiecampagne, de banken dreigen met een beperkte dienstverlening en zelfs met stopzetting van de uitbetaling van banktegoeden, en een enorm financieel fiasco dreigt voor het land wanneer de overeengekomen aardolieleveranties niet plaatsvinden.
Welke initiatieven is de Raad van plan te nemen om te voorkomen dat de economische oligarchie in Venezuela vanuit het buitenland steun krijgt bij de pogingen tot omverwerping van het bewind van de wettelijk gekozen president Chavez, die alleen maar tot doel hebben om controle te krijgen over de vijfde aardolieproducent in de wereld, en om ervoor te zorgen dat de wil van het volk van Venezuela op internationaal niveau wordt gerespecteerd?

Yiannitsis
De EU volgt de situatie in Venezuela met aandacht en heeft een duidelijk standpunt ingenomen, zowel in het openbaar als ten overstaan van haar partners. Ook heeft zij gewezen op de beginselen die ten grondslag moeten liggen aan het streven, via onderhandelingen welteverstaan, naar een vreedzame en met de grondwet verenigbare oplossing van de politieke crisis in het land. Ik wil met name verwijzen naar de verklaringen van het fungerend voorzitterschap van de Unie van 12 april en 10 oktober 2002, evenals naar de verklaringen van de missiehoofden van 8 december en die van de Hoge Vertegenwoordiger van 19 december.
Op 23 december jongstleden heeft het voorzitterschap nogmaals het standpunt van de EU verduidelijkt en de volgende verklaring afgelegd: 'De Europese Unie volgt de ontwikkelingen in de interne situatie in Venezuela met groeiende ongerustheid en spreekt haar voldoening uit over de aanneming van resolutie 833 door de Organisatie van Amerikaanse Staten, waarin steun wordt betuigd aan de democratische instellingen van Venezuela en aan de bemiddelingspogingen van de secretaris-generaal van de Organisatie. In dit kader geeft de Europese Unie krachtige steun aan de inspanningen die de secretaris-generaal van de OAS onderneemt om de gepaste voorwaarden te creëren voor een dialoog en voor nationale verzoening. De Europese Unie spoort de instellingen en de bevolking van Venezuela aan te streven naar een vreedzame en met de grondwet verenigbare oplossing van de crisis, opdat de situatie in het land kan worden hersteld en gestabiliseerd en opdat economische vooruitgang en sociale ontwikkeling kunnen worden bevorderd, met volledige inachtneming van de democratische beginselen en de rechtsstaat?.
Tot slot wil de Raad erop wijzen dat de Permanente Raad van de OAS in zijn resolutie van 16 december er bij alle sectoren van de samenleving op heeft aangedrongen de vrije werking van de fundamentele onderdelen van de democratie te beschermen, opdat door middel van verkiezingen een grondwettelijke, democratische en vreedzame oplossing kan worden bevorderd.

Alyssandrakis (GUE/NGL).
Gisteren heeft onze fractie een bijeenkomst georganiseerd met parlementsleden uit Venezuela. Zij hebben ons een beeld gegeven van de situatie in het land en gezegd dat het Venezuelaanse volk achter Chavez, de gekozen president, staat, wiens verkiezing ten minste vijf keer is bevestigd en die met vastberadenheid de pogingen weerstaat die door de grote economische actoren en de Verenigde Staten - dat weet iedereen - worden ondernomen om hem uit het zadel te werpen. De Europese Unie volgt de situatie nu op een afstand en met aandacht zoals u zei en spreekt over een grondwettelijke oplossing. Het is evenwel glashelder wie zich aan de grondwet van de Republiek Venezuela houdt en wie niet. Ik moet ook herinneren aan het standpunt dat de Spaanse regering tijdens het Spaans voorzitterschap heeft ingenomen, waarin de staatsgreep tegen president Chavez in feite werd verwelkomd. Daaruit blijkt toch dat het gedrag van de Europese Unie niet veel afwijkt van dat van de Verenigde Staten, die, ogenschijnlijk tenminste, de houding van 'afwachten en dan zien wij wel wat er gebeurt? innemen. Wij hadden eigenlijk iets anders verwacht.

Yiannitsis
Zoals ik al zei hecht de Raad er groot belang aan dat de grondwet en het institutionele bestel worden geëerbiedigd en dat legale, vreedzame procedures worden gevolgd om de interne crisis in Venezuela op te lossen. Dat is de houding en richting die de Raad zal aanhouden. Mijns inziens zal de Raad alle mogelijkheden die hij met betrekking tot Venezuela heeft, aangrijpen. Ik heb daar niets aan toe te voegen, want daarmee heb ik alles in feite gezegd.

De Voorzitter.
Vraag nr. 11 van Efstratios Korakas (H-0881/02):

Betreft: Intensivering van de voorbereiding van de oorlog tegen Irak
De VS en het VK intensiveren hun voorbereidingen voor een militaire aanval op Irak; ze brengen troepen en militair materieel naar het gebied over en bereiden een burgeroorlog voor doordat ze zowel in als buiten Irak alle potentiële tegenstanders van het regime van wapens voorzien. Berichten maken melding van tenminste zes Europese landen die gebruikt zullen gaan worden bij het opleiden van troepen van de Iraakse oppositie, terwijl de Hongaarse regering een officieel Amerikaans verzoek heeft bevestigd betreffende het gebruik van de basis Tastzar voor de opleiding van 4.500 Irakezen tot "vertalers en administratief personeel". Dit druist volledig in tegen VN-resoluties en zet het werk van de inspecteurs onder grote druk.
Welke initiatieven is de Raad van plan te gaan nemen om de VS en het VK te stoppen, gezien het feit dat het optreden van deze twee landen een gevaar voor de wereldvrede oplevert, en om te voorkomen dat de VN-Veiligheidsraad een besluit neemt dat een oorlog tegen Irak rechtvaardigt, daarmee gehoor gevend aan de wens van de mondiale en Europese vredesbeweging, die met massale vredesdemonstraties tot uitdrukking wordt gebracht?

Yiannitsis
De geachte afgevaardigde is op de hoogte van de conclusies van de Europese Raad van Kopenhagen over Irak.
Het is bekend dat de VN op grond van resolutie 1441 vanaf 27 november wapeninspecties uitvoert in Irak. Deze resolutie was uitgevaardigd om Irak een kans te geven om op vreedzame wijze te ontwapenen. Ik herhaal wat de fungerend voorzitter van de Raad gisteren zei: een oorlog is niet onontkoombaar. De sleutel voor een vreedzame regeling is gelegen in de juiste toepassing van resolutie 1441 en met name in de actieve samenwerking van Saddam Hussein met de inspecteurs van de VN.
Als volgende stap in deze procedure moeten nu het hoofd van de VN-inspectiecommissie UNMOVIC, de heer Blix, en de directeur van het IAEA, de heer El Baradei, op 27 januari een verslag voorleggen aan de Veiligheidsraad met de resultaten waartoe zij gekomen zijn met hun evaluatie van de verklaring van Irak over zijn massavernietigingswapens. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties is het belangrijkste forum voor de oplossing van het Iraakse vraagstuk.

Korakas (GUE/NGL).
Wat wij vandaag en ook gisteren, bij monde van de premier van Griekenland en fungerend voorzitter van de Raad, hebben gehoord doet ons perplex staan. Eerst zetten wij een land, een volk met de rug tegen de muur en dan eisen wij volledige ontwapening. Maar wie zijn wij? Wij, en zeer zeker de Verenigde Staten, produceren, exporteren en gebruiken zelf massavernietigingswapens. Het zou heel anders zijn geweest als er een algemene ontwapeningsinspanning werd ondernomen. Hoe dan ook, wij hebben het vandaag en gisteren gehoord. Maar wat moeten wij nu doen? Irak dwingen zich te conformeren en te ontwapenen! Wij moeten een duidelijk gemeenschappelijk standpunt innemen ten aanzien van Irak! De fungerend voorzitter heeft vandaag met geen woord gerept over het feit dat de inspecteurs tot nu toe niets hebben gevonden. Bush en de Europese Unie willen echter per se dat er iets wordt gevonden. Gisteren zei de heer Simitis ons eveneens dat het er niet veel toe doet of de Europese Unie daar vier leden heeft: de Veiligheidsraad beslist. Maar wat doen die vier leden? U noemt, mijnheer de voorzitter, alleen China en Rusland. Natuurlijk hebben ook zij een verantwoordelijkheid, maar wat doen de vier van de Europese Unie? Misschien kunt u ons eveneens zeggen wat er zal gebeuren met de Amerikaanse bases op het grondgebied van de Europese Unie. In Duitsland, in Soeda, op Kreta, en ook in het gebied rondom Irak zijn reeds duizenden soldaten bijeengebracht, klaar om te interveniëren. Zijn dat vredespogingen?

Yiannitsis
De Raad is van mening dat de institutionele rol van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties en meer in het algemeen de rol van de Veiligheidsraad in de wereld geëerbiedigd moet worden. Wij willen in eerst instantie weten wat daar gebeurt en welke besluiten de Veiligheidsraad neemt. Of de inspecteurs actief zijn of niet, en hoe zij de situatie zullen beoordelen, zal blijken op het moment dat zij hun verslagen indienen. De Europese Unie dringt als Unie nergens op aan. Het Grieks voorzitterschap wil echter wel - en dat heeft het ook verklaard - dat de Europese Unie haar rol speelt als de oorlog op handen is, en daarvoor zullen wij ons uiterste best doen. De vraag met betrekking tot de Amerikaanse bases in de Europese Unie heeft mijns inziens niets met de oorspronkelijke vraag te maken en daarom zal ik daar niet op ingaan.

De Voorzitter.
Vraag nr. 12 van Ioannis Patakis, vervangen door de heer Alyssandrakis (H-0882/02):

Betreft: Opzegging door VS van het ABM-verdrag en gevaren voor de wereldvrede
Na de unilaterale opzegging van het Verdrag inzake antiballistische raketten (ABM) hebben de VS hun besluit bekendgemaakt om tussen nu en 2004 door te gaan met de ontwikkeling van een nationaal raketschild, te beginnen met de plaatsing van interceptieraketten in Alaska.
Welke stappen is de Raad voornemens te gaan zetten teneinde deze voor de wereldvrede gevaarlijke ontwikkeling een halt toe te roepen, in het bijzonder tegen de achtergrond van het feit dat ook lidstaten van de EU, zoals het Verenigd Koninkrijk en Denemarken, door de VS gevraagd is een bijdrage te leveren in de vorm van het recht op het gebruik van militaire bases en radarinstallaties?

Yiannitsis
De Raad heeft geen standpunt ingenomen ten aanzien van de plannen van de Verenigde Staten met betrekking tot hun antiballistische defensie en geen enkele lidstaat heeft dit punt aan de orde gesteld in de Raad.
De lidstaten van de Europese Unie hebben evenwel steun gegeven aan de resolutie inzake de bilaterale vermindering van strategische kernwapens en het nieuwe strategisch kader, die door de Verenigde Staten en de Russische Federatie is ingediend tijdens de 57e bijeenkomst van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. De resolutie is unaniem aangenomen tijdens de Algemene Vergadering van 22 november 2002 en maakt gewag van het opbouwen van een nieuwe strategische relatie tussen de Verenigde Staten en de Russische Federatie na de beëindiging van het ABM-Verdrag.

Alyssandrakis (GUE/NGL).
Mijnheer de fungerend voorzitter, het is toch wat vreemd dat de Europese Unie, nu zij probeert haar aanwezigheid op het internationale toneel te doen gelden - zoals ons gisteren werd gezegd door de premier van Griekenland - helemaal geen standpunt heeft ingenomen ten aanzien van de zogenaamde antiballistische defensie van de Verenigde Staten. Dit is een zeer belangrijk vraagstuk waarmee de vredesbeweging in de hele wereld zich heeft beziggehouden, de vredesbeweging die de pogingen van de Verenigde Staten om de ruimte voor hun eigen doeleinden te militariseren nadrukkelijk heeft veroordeeld. Als de Europese Unie deze plannen van de Verenigde Staten niet veroordeelt, keurt zij deze in feite goed.

Yiannitsis
Ik heb nota genomen van het standpunt van de geachte afgevaardigde.

De Voorzitter.
Dat is in feite geen vraag. In dat geval mag de fungerend voorzitter van de Raad zeggen wat hem gepast lijkt. 
De heer Korakas heeft één minuut spreektijd voor een aanvullende vraag.
Korakas (GUE/NGL).
Net als bij de vorige vraag vermijdt de fungerend voorzitter van de Raad ook hier angstvallig - en ik weet niet waarom, of liever gezegd ik weet wel waarom, maar ik zal daar niet op ingaan - iets over de Verenigde Staten te zeggen. Zoals u waarschijnlijk wel zult weten is ook hier in het Parlement krachtig geprotesteerd tegen het besluit van de Verenigde Staten om het ABM-Verdrag op te zeggen. Allen hebben wij gezegd dat daardoor een nieuwe bewapeningswedloop op gang mag worden gebracht, met alle gevaren en bedreigingen van dien voor de wereldvrede.
De vraag is dan ook of de Raad iets zal ondernemen om ervoor te zorgen dat de Verenigde Staten hun besluit tot de ontwikkeling van ruimteraketten ongedaan maken, een besluit waaraan enorme gevaren verbonden zijn.
De minister doet weer precies hetzelfde als zojuist, toen hij over de bases zei: 'Ik weet het niet, daar ging de vraag niet over?. Is hij een Griek ja of nee? Soeda ligt in Griekenland! Wat gebeurt daar? U kunt toch op zijn minst antwoorden, mijnheer de fungerend voorzitter!

Yiannitsis
Ik dacht dat ik al geantwoord had. Het is bekend volgens welke procedure en op welke wijze de vraagstukken van buitenlands beleid in de Europese Unie worden behandeld. Daarom blijf ik bij hetgeen ik zojuist heb gezegd. Mijns inziens is daarmee een antwoord gegeven op de vragen over dit onderwerp.

De Voorzitter.
Aangezien de vragen 13 en 14 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden zij tezamen behandeld. Vraag nr. 13 van Matti Wuori (H-0884/02):

Betreft: Mensenrechtensituatie in de Tsjetsjeense Republiek
Welke toezeggingen heeft de Europese Unie sinds de topontmoeting van 11 november tussen EU en Rusland van de Russische Federatie ontvangen gezien de ernstige humanitaire en mensenrechtensituatie in de Tsjetsjeense Republiek, en met name inzake de bescherming van de burgerbevolking, binnen het land zelf ontheemden, toegang tot Tsjetsjenië voor internationale controleurs en voorkoming van nieuwe schendingen door veiligheidstroepen?
Is de EU, gezien de aanhoudend ernstige mensenrechtensituatie in de Tsjetsjeense Republiek bereid tijdens de 59ste zitting van de VN-Commissie voor de rechten van de mens het initiatief te nemen tot een resolutie over de Tsjetsjeense Republiek?  Vraag nr. 14 van Bart Staes (H-0889/02):

Betreft: Situatie Tsjetsjenië
Tijdens de jongste Top EU-Rusland op 11 november 2002 in Brussel spraken beide partijen over het dossier Tsjetsjenië. Ongetwijfeld kwamen daarbij onderwerpen als de bescherming van de burgerbevolking, de vrije toegang tot de regio voor VN-mensenrechtenvertegenwoordigers en onafhankelijke waarnemers, bezoekrecht voor het Rode Kruis aan gevangenen, het voorkomen van mishandelingen, foltering, verkrachting, verdwijningen en wederrechtelijke executies (alles door welk van de betrokken partijen dan ook), de schendingen van de mensenrechten en de potentiële oorlogsmisdaden aan de orde.
Heeft de Raad inmiddels concrete aanwijzingen dat alvast de Russische Federatie in deze dossiers constructieve stappen heeft ondernomen?

Yiannitsis
De door de geachte afgevaardigden genoemde vraagstukken zijn herhaaldelijk aan de orde gesteld tijdens vergaderingen in het kader van de politieke dialoog met Rusland. De situatie in de Tsjetsjeense Republiek van de Russische Federatie heeft bijgevolg de allergrootste aandacht van de EU. Uit het laatste voortgangsverslag van de secretaris-generaal van de Raad van Europa blijkt overduidelijk dat er in Tsjetsjenië helaas nog talrijke tekortkomingen zijn op het gebied van de mensenrechten en de rechtsstaat.
Gezien de situatie van de mensenrechten in Tsjetsjenië is het bijzonder betreurenswaardig dat niets is ondernomen om het verstrijken van het mandaat van de OVSE-missie (Assistance Group) tegen te gaan. De OVSE heeft sedert het begin van zijn mandaat in 1995 nuttig werk verricht en de EU heeft de Russische regering dan ook gevraagd alles in het werk te stellen om ervoor te zorgen dat de OVSE-missie haar werkzaamheden met een vervolgmandaat kan voortzetten.
Anderzijds is het vrij bemoedigend dat er permanent deskundigen van de Raad van Europa aanwezig zijn in het bureau van de speciale vertegenwoordiger van de president van de Russische Federatie teneinde de eerbiediging van de mensenrechten en de politieke rechten en vrijheden in Tsjetsjenië te verzekeren. Daaruit blijkt dat er Russische autoriteiten zijn die zich bezighouden met de oplossing van de vraagstukken die de EU en andere instanties aan de orde stellen.
Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens is van oordeel dat Moskou voldoende garanties heeft gegeven om uitlevering aan Moskou van als terroristen beschouwde personen van Tsjetsjeense afkomst te kunnen toestaan. De gegeven waarborgen behelzen onder meer de verzekering dat aangeklaagden niet ter dood zullen worden veroordeeld, dat hun gezondheid en veiligheid zullen worden beschermd en dat zij onbelemmerde toegang zullen hebben tot gepaste medische zorg en rechtsbijstand.
Wat de situatie van de mensen betreft die van Tsjetsjenië naar Ingoesjetië zijn gevlucht, heeft de EU extra verzekeringen van de Russische autoriteiten gekregen dat deze mensen niet gedwongen zullen worden tegen hun wil terug te keren. Tegelijkertijd blijven er echter zorgen bestaan over het lot van degenen die terugkeren naar Tsjetsjenië. De EU is nog steeds van mening dat eerst gezorgd moet worden voor geschikte huisvestings- en levensomstandigheden voor deze mensen.
Wat de preventie van wangedrag van de kant van de veiligheidstroepen betreft, zijn de recente opmerkingen van Russische ministers over dit vraagstuk een bewijs dat men van plan is de erkende gevallen van wangedrag te beteugelen. Wij hopen dat met de recente vervanging van het hoofd van de Russische militaire operaties in Tsjetsjenië het militair establishment de duidelijke boodschap heeft gekregen dat eenieder, zonder enige uitzondering, de wet moet respecteren.
Met name na de aanval in Grozny op 27 december 2002 moeten we begrip hebben voor de gevoelens van angst en onveiligheid onder de Tsjetsjeense bevolking, en ook voor de ongerustheid die leeft bij de Russische autoriteiten. Met dit alles in het achterhoofd en de moeilijke politieke omstandigheden in aanmerking nemend moeten we de noodzakelijke betekenis hechten aan de inspanningen die door zowel het Russisch parlement als de Russische regering worden ondernomen om de militaire acties in Tsjetsjenië aan voldoende politieke controle te onderwerpen.
Tot slot bestudeert de EU momenteel haar standpunt en haar strategie voor de komende 59e bijeenkomst van de VN-Mensenrechtencommissie. Hierover kunnen geen details worden verstrekt zolang hierover nog niet onderhandeld is met alle lidstaten.

Wuori (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn zeer bezorgd over het feit dat de situatie in Tsjetsjenië dramatisch verslechterd lijkt te zijn sinds de mondelinge vraag bij de Raad is ingediend. Het bureau van de OVSE in Grozny is gesloten, het door het Europees Parlement geplande bezoek van een delegatie aan Tsjetsjenië is zonder enige aanvaardbare reden afgezegd. De verslagen van de journaliste Anna Politkovskaja zijn schokkend om te lezen; de afschuwelijke wreedheden waaraan het leger zich schuldig maakt gaan straffeloos door, en ook de gedwongen evacuatie uit de vluchtelingenkampen in Ingoesjetië gaat onverminderd door. Onder deze omstandigheden is het duidelijk dat wij het toezicht en de beoordeling niet alleen aan de Raad van Europa mogen overlaten; ook de Europese Unie dient bij de volgende vergadering van de VN-Commissie voor de rechten van de mens een krachtiger standpunt in te nemen.

Yiannitsis
Ik ben het eens met de opmerking van de geachte afgevaardigde - opmerking zeg ik, want het was geen aanvullende vraag. Inderdaad geeft de Raad blijk van bijzondere waakzaamheid ten aanzien van de ontwikkelingen in Tsjetsjenië. Via voortdurend contact, nauwe samenwerking en geregeld overleg met Rusland en de Mensenrechtencommissie van de VN proberen we invloed uit te oefenen op de situatie en deze in de gewenste richting te sturen. Laten wij hopen dat wij mede dankzij deze invloed spoedig een wat positiever beeld van Tsjetsjenië zullen hebben.

Staes (Verts/ALE).
In de eerste plaats zou ik de Griekse minister heel veel succes willen wensen met het voorzitterschap in de komende zes maanden. Het wordt een zware taak en ik wens u echt heel veel succes toe. Ik dank u ook voor het zeer omstandige antwoord, mijnheer de minister. U heeft een heel lange verklaring afgelegd. Ik kan mij echter niet van de indruk ontdoen dat u die niet zelf heeft geschreven. Dit is natuurlijk een verklaring die is opgesteld na overleg tussen de Vijftien, tussen diplomaten. En het moet mij van het hart: het is een verklaring die niets te maken heeft met de realiteit ter plaatse. Alle berichten die ons bereiken - de heer Wuori heeft erop gewezen - gewagen van een heel ernstige toestand wat de mensenrechten betreft. We weten allemaal dat het probleem in Tsjetsjenië alleen kan worden opgelost na politiek overleg, na gesprekken tussen mensen en tussen vertegenwoordigers. Ik zou het Griekse voorzitterschap heel concreet willen vragen of het volgens hem mogelijk is dat de Raad op een creatieve wijze stappen onderneemt om een politieke oplossing van het Tsjetsjeense vraagstuk mogelijk te maken middels onderhandelingen tussen alle betrokken partijen.

Yiannitsis
Wat de Raad doet, doet hij juist omdat volgens hem de situatie van de mensenrechten in Tsjetsjenië bijzonder problematisch is. Deze problemen moeten worden aangepakt en de Raad legt daarvoor heel zijn gewicht in de schaal. Wat het overleg met Rusland en het intern overleg in de Raad betreft, kan ik u zeggen dat deze vraagstukken herhaaldelijk op de agenda van de Raad staan. De Raad zal al zijn invloed aanwenden om ervoor te zorgen dat er uiteindelijk betere resultaten komen. Het feit dat de Raad voortdurend inspanningen in die richting onderneemt bewijst dat hij vastberaden blijft proberen invloed uit te oefenen op de situatie in Tsjetsjenië.

Posselt (PPE-DE)
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, de OVSE is, zoals wij weten, uitgewezen uit het land. De voormalige Duitse minister Blüm is - hoewel in het bezit van een visum - op weg naar Tsjetsjenië door de Russische autoriteiten teruggestuurd en het bezoek van de delegatie van ons Parlement is door de doema uitgesteld. Men wil kennelijk niemand in de regio hebben. Nu wil ik u vragen: zou de Raad geen druk kunnen uitoefenen, opdat wij zo snel mogelijk met een delegatie naar Tsjetsjenië kunnen reizen, zowel de Commissie - commissaris Nielson of een andere commissaris - als het Parlement en de Raad, om ter plekke ons licht op te steken? De Russen kunnen bij ons in de Europese Unie altijd en overal informatie inwinnen. Wij wensen hetzelfde recht te krijgen van onze partner Rusland, het recht namelijk om te allen tijde ter plaatse informatie te kunnen verzamelen.

Yiannitsis
Deze vraag houdt nauw verband met de meer algemene vragen van de vorige afgevaardigden. Mijn antwoord luidt dan ook dat de Raad voortdurend concreet nagaat op welke wijze hij invloed kan uitoefenen op de situatie in Tsjetsjenië. Wij Ook wij zijn, als Raad, diep ongerust over de problemen daar, en onze politieke doelstellingen komen overeen met die van de geachte afgevaardigden.

De Voorzitter.
Mijnheer Yiannitsis, hartelijk dank voor uw medewerking vanmiddag. Volgende maand zien we elkaar weer in Straatsburg tijdens het vragenuur.
Het vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.00 uur gesloten)

Korakas (GUE/NGL)
Met de aanneming van het verslag-Pirker, waartegen de Communistische Partij van Griekenland een stem heeft uitgebracht, heeft het Europees Parlement de basis gelegd voor de tenuitvoerlegging van racistische en xenofobe besluiten waarmee de EU hermetisch wordt afgesloten voor immigranten.
Tijdens de Top van Sevilla is besloten het zoveelste supranationaal, repressief mechanisme op te richten: de Europese grensbewakingsdienst. Dit besluit stuit echter op grondwettelijke problemen in de lidstaten. Daarom heeft de Commissie besloten een hybride grenswacht op te richten en deze 'gemeenschappelijke diensten voor de controle aan de buitengrenzen? te noemen.
Tevens is besloten in de communautaire wetgeving, na verdere aanscherping van het ondemocratisch karakter van de oorspronkelijke tekst, de zoveelste tekst van zuiver politiële aard op te nemen: het gemeenschappelijk handboek voor de grensbewaking.
Tot slot is men van plan zelfs satellieten en radars te gebruiken voor de bewaking van de grenzen van de EU. Men wil het satellietnavigatiesysteem Galileo hiervoor inzetten. Ook is aan de lijst van politie- en bewakingsdiensten het stuurorgaan SCIFA+ toegevoegd, dat een oriënterende en coördinerende functie zal hebben.
Het is verontrustend dat het door het Europees Parlement aangenomen verslag zelfs nog autoritairder is dan de mededeling van de Commissie. In het verslag worden georganiseerde misdaad en illegale immigratie op een hoop gegooid. Illegale immigratie wordt genoemd als een voorbeeld van een moderne bedreiging. Ook wordt in het verslag de propaganda van de 'gewijzigde bedreigingen? overgenomen, er wordt kritiek geuit op de vertraging bij de oprichting van de grenswacht, enzovoort.

Sacrédeus (PPE-DE)
. (SV) In de conclusies van het voorzitterschap die zijn opgesteld tijdens de Europese Raad van Sevilla in juni 2002, riep de Raad de Commissie op om een onderzoek te verrichten naar de verdeling van verantwoordelijkheden tussen de lidstaten en de Unie bij het beheer van de buitengrenzen. 
Dit zou vóór juni 2003 moeten gebeuren, en het resultaat van deze studie is dan ook nog niet beschikbaar. 
Desondanks kiest het Europees Parlement er in de resolutie voor om op de resultaten van deze studie vooruit te lopen en de Conventie te verzoeken de mogelijkheden te bestuderen om een rechtsgrond te vinden voor een Europese grensbewakingsdienst, en aan de Raad te vragen om zo'n bewakingsdienst op poten te zetten.
We zien wel dat er behoefte is aan nadere samenwerking op dit gebied, maar om staatsrechtelijke, juridische, democratische en financiële redenen vinden we dat voor zo'n verregaand voorstel eerst een vakkundig onderzoek verricht moet zijn, voordat dit thema überhaupt behandeld kan worden. Een grensbewakingsdienst, op wat voor tijdelijk mandaat dan ook gebaseerd, is ondanks alles een nieuwe instelling en een nieuwe juridische bevoegdheid van de EU.
Fitzsimons (UEN)
De mededeling van de Commissie over de toekomst van de gezondheidszorg en de ouderenzorg, die zich toespitst op toegankelijkheid, kwaliteit en financiële haalbaarheid, biedt een nuttig kader voor de uitwisseling van beleidsconcepten inzake de uitdagingen waarvoor alle lidstaten op dit terrein gesteld worden. Een aantal jaren geleden hebben wij met succes het initiatief genomen tot het Europees Jaar voor ouderen, als erkenning voor de bijdrage van ouderen aan onze maatschappij.
Het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heeft dit kader aanzienlijk verbreed. Het doet mij genoegen dat over de mededeling wordt gedebatteerd, zodat de lidstaten en het publiek meer te weten kunnen komen over de uitdagingen die erbij aan de orde zijn. Het organiseren van stelsels van volksgezondheid en de financiering en planning ervan zijn uiteraard zaken voor de lidstaten.
Het gezin, de rol van lokale gemeenschappen en vrijwilligers die ondersteunende hulp kunnen bieden, alsmede de invoering van een tijdelijke zorguitkering voor ouderen in een afhankelijke positie, moeten onderdeel vormen van deze gezondheidsstrategie.
Ik heb niet ingestemd met amendementen die geen recht doen aan de positieve ontwikkelingen met betrekking tot ouderenzorg. Ik deel de opvatting van de Commissie dat de EU een algemeen niveau van gezondheid en een gezondheidszorgstelsel heeft die tot de beste van de wereld behoren. Ik heb ingestemd met de amendementen die erop gericht zijn een samenwerkingsmethode in plaats van de open coördinatiemethode te gebruiken.

Marques (PPE-DE)
. (PT) Ik zou de heer Mantovani willen feliciteren met het door hem gepresenteerde verslag. Dit heeft betrekking op een kwestie die ons allen aangaat, namelijk de toekomst van de gezondheidszorg en de ouderenzorg.
De mededeling van de Commissie heeft over het algemeen de goedkeuring van de sprekers kunnen wegdragen en ook ik zou mijn steun willen geven aan haar conclusies en aan de door haar voorgestelde doelstellingen aangaande de ontwikkeling van praktisch beleid. Met deze benadering wordt beoogd een actieve ouderdom te bereiken en alle geïnteresseerde partijen te betrekken bij de uitwerking van het beleid op het vlak van sociale bescherming, integratie en werkgelegenheid. Gezien het feit dat een adequaat antwoord moet worden gevonden voor het probleem van de veroudering, waarbij, in overeenstemming met de door de Top van Göteborg in juni 2001 vastgestelde strategie, niet alleen moet worden gezorgd voor economische groei maar ook voor financiële duurzaamheid, dienen de lidstaten verschillende doelstellingen te bereiken: er moet meer werkgelegenheid worden geschapen, de overheidsschuld moet omlaag om de stijging van de uitgaven voor pensioenen en gezondheidszorg te compenseren en het pensioenstelsel moet worden hervormd.

Yiannitsis
De Raad heeft het plan-Annan verwelkomd als zijnde een voorstel voor een mogelijke oplossing van de kwestie-Cyprus. De Raad wacht op een akkoord tussen beide partijen en onderzoekt in samenwerking met de Europese Commissie bij welke onderdelen van het acquis communautaire mogelijk problemen rijzen door het plan.
Overgangsperioden zijn een gebruikelijke zaak. Zelfs tijdens de onderhandelingen met de kandidaat-landen kan daarover in principe een akkoord worden gesloten. De Europese Commissie heeft verklaard dat zij marginale afwijkingen eventueel in overweging zou kunnen nemen, afwijkingen die nauwelijks van betekenis zullen zijn voor het acquis, als daarmee een oplossing van de kwestie-Cyprus dichterbij gebracht kan worden. In dat geval kunnen die afwijkingen - mits natuurlijk beide partijen, de Grieks-Cyprische en de Turks-Cyprische kant, tot een akkoord komen - worden opgenomen in de eindoplossing zonder dat daardoor bijzondere problemen ontstaan met betrekking tot de dynamiek en de resultaten van deze oplossing.

