Voorbereiding van de Europese Raad (Brussel, 13 en 14 december 2007) (debat)
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de voorbereiding van de Europese Raad van 13 en 14 december 2007 in Brussel.
Manuel Lobo Antunes
fungerend voorzitter van de Raad.- (PT) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, de komende Europese Raad zal in de eerste plaats met genoegen kennis nemen van de ondertekening van het Verdrag van Lissabon, die morgen in de Portugese hoofdstad zal plaatsvinden, en van de afkondiging van het Handvest van de grondrechten, die hier straks gaat gebeuren. De Raad zal er ook toe oproepen het ratificatieproces van het Verdrag van Lissabon spoedig af te ronden, zodat het Verdrag op 1 januari 2009 in werking kan treden.
Zoals ik al eerder heb gezegd krijgt de Unie met het Verdrag van Lissabon een stabiel en duurzaam institutioneel kader, waardoor zij in staat zal zijn om zich volledig op de politieke uitdagingen te concentreren die voor ons liggen, met inbegrip van globalisering en klimaatverandering, zoals de staatshoofden en regeringsleiders op hun informele bijeenkomst van 19 april hebben onderstreept. In deze context zal de Europese Raad een verklaring over de globalisering afgeven. In deze verklaring zalde Raad duidelijk maken dat de Europese Unie met het oog op de uitdagingen waarmee wij worden geconfronteerd, de mogelijkheid, maar ook de plicht heeft om te handelen. Het intern en het extern beleid van de Unie moeten daarop worden afgestemd. Ik denk aan de verwezenlijking van de doelstellingen van de strategie van Lissabon voor groei en werkgelegenheid worden verwezenlijkt, aan de inlossing van de verregaande toezeggingen inzake klimaatverandering een energie die zijn gedaan op de Europese Voorjaarsraad van 2007, aan de formulering van een mondiale reactie op de recente turbulenties op de financiële markten, de bevordering van vrije handel en openheid, de samenwerking met onze partners bij de uitvoering van krachtige en coherente ontwikkelingsstrategieën, de ontwikkeling van een omvattend Europees migratiebeleid en een effectief gebruik van de instrumenten en de ontwikkeling van de capaciteiten van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en het Europees veiligheids- en defensiebeleid, opdat de Unie een steeds grotere rol kan gaan spelen bij het bouwen aan een betere wereld.
Ten slotte zal de Europese Unie er mede voor zal zorgen dat de globalisering niet zozeer een bedreiging vormt, maar kansen biedt en tot de welvaart van de burgers zal bijdragen. Wij hopen ook tijdens de komende Europese Raad een discussiegroep op te kunnen richten om de Unie te helpen in de komende twintig à dertig jaar beter op uitdagingen te kunnen participeren en deze doeltreffender te kunnen aanpakken.De Europese Raad zal de vooruitgang evalueren die is geboekt op het gebied van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. In de eerste plaats moet hier de afschaffing van de controles aan de binnengrenzen van de nieuwe lidstaten worden genoemd, een maatregel die van groot belang is voor het dagelijks leven van onze burgers. De uitvoering van het migratiebeleid zal eveneens worden onderzocht, met name de vooruitgang bij de tenuitvoerlegging van de algehele aanpak van migratie met betrekking tot Afrika en het Middellandse Zeegebied en de algehele aanpak met betrekking tot de grensregio's ten oosten en zuidoosten van de Europese Unie. In dit verband zal een verslag worden opgesteld over de organisatie van de eerste Euro-mediterrane ministervergadering over migratie, waarmee, zoals gisteren reeds vermeld, rekening zal worden gehouden bij de voorbereiding van een gezamenlijke strategie en een actieplan voor de twee top EU-Afrika.
Andere aspecten die we op het gebied van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid zullen onderzoeken, zijn onder meer de activiteiten ter bestrijding van terrorisme, met name wat betreft radicalisering en rekrutering, en de vooruitgang bij de justitiële samenwerking.De Europese Raad zal daarnaast de werkzaamheden met betrekking tot economische, sociale en milieukwesties evalueren met het oog op de voorbereiding van de volgende cyclus van de hernieuwde strategie van Lissabon voor groei en werkgelegenheid, die in het voorjaar van 2008 ter goedkeuring zal worden voorgelegd aan de Europese Raad. De discussie tijdens de informele bijeenkomst van de staatshoofden en regeringsleiders in oktober was erop gericht de externe dimensie van de strategie van Lissabon te versterken en heeft bevestigd dat de hernieuwde strategie van Lissabon nog steeds het juiste kader biedt om de fundamentele uitdagingen waarmee wij worden geconfronteerd, met name de uitdaging van de globalisering, het hoofd te bieden. Deze discussie heeft eveneens bevestigd dat Europa vooruitgang boekt, en de nieuwe cyclus zal er daarom voornamelijk ten doel hebben de nodige stabiliteit te bewaren om de vorderingen te consolideren en de hervormingen verder door te zetten.
De Europese Raad zal de nadruk leggen op de noodzaak om het Europese concurrentievermogen te versterken door de voordelen die de interne markt biedt, in combinatie met een duurzaam industriebeleid en de bevordering van innovatie en vaardigheden.Tevens wordt de nadruk gelegd op de ontwikkeling van de externe dimensie en de verbetering van het consumenten- en het ondernemingsklimaat, met name voor kleine en middelgrote ondernemingen. Op het gebied van het werkgelegenheids- en het sociaal beleid zal de Europese Raad zijn goedkeuring hechten aan de overeengekomen gemeenschappelijke beginselen inzake flexizekerheid en hij onderstreept de rol van de sociale partners bij de ontwikkeling, uitvoering en monitoring van het desbetreffende beleid. De Europese Raad zal ook verslag uitbrengen over de resultaten van het Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen en zal de lidstaten verzoeken, hun inspanningen ter voorkoming en bestrijding van discriminatie op te voeren. Ik moet tevens het belang benadrukken van de voortzetting van het Energiebeleid voor Europa, dat door de Europese Voorjaarsraad in het leven is geroepen. De Raad zal bovendien aandacht besteden aan de vorderingen in de discussie over het derde pakket maatregelen voor de interne gas- en energiemarkt en in het debat over het strategisch energietechnologieplan.
De Europese Raad zal vervolgens de tenuitvoerlegging van de strategie voor duurzame ontwikkeling evalueren en zal naar verwachting eveneens tot de conclusie komen dat de doelstellingen en prioriteiten met betrekking tot de zeven hoofduitdagingen waarop deze strategie is gericht, volledig actueel blijven. De Raad zal ook zijn instemming betuigen met de mededeling van de Commissie over een geïntegreerd maritiem beleid en zal de Commissie verzoeken de in het actieplan genoemde initiatieven en voorstellen op stapel te zetten. Op het gebied van de buitenlandse betrekkingen zal de Europese Raad zich, gezien de discussies tijdens de meest recente Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen van afgelopen maandag, naar verwachting bij de beoordeling van de onderhandelingsperiodeconcentreren op het proces van de definitie van de toekomstige status van Kosovo. Aangezien Belgrado en Pristina, zoals u weet, geen akkoord hebben bereikt, hopen wij dat de Europese Raad ook besprekingen zal voeren over de rol die de Europese Raad zou kunnen spelen in het toekomstige proces en over de koers die dient te worden gevolgd om het vraagstuk op te lossen, de stabiliteit in de regio te verhogen en deze dichter bij de Unie te brengen.De Europese Raad zal het belang onderstrepen van de verschillende topconferenties die in de afgelopen zes maanden zijn gehouden, met name de topconferenties met Brazilië en Afrika. De top met Afrika was, zoals u weet, een ongekend en schitterend initiatief, en de Top EU-Afrika heeft een aantal zeer bemoedigende resultaten opgeleverd waarover ik u gisteren in de plenaire vergadering reeds heb kunnen informeren. Tot slot zal aandacht worden besteed aan de geboekte vooruitgang in de betrekkingen met andere regio's, met name het Middellandse Zeegebied, en op het gebied van ontwikkelingssamenwerking.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de conclusies van de Europese Raad weerspiegelen de resultaten van de intensieve werkzaamheden van de afgelopen zes maanden en laten zien dat de belangrijkste doelstellingen van het Portugese voorzitterschap zijn bereikt. De Europese Unie heeft echter nog een zeer ambitieuze werkagenda voor de boeg. Wij zijn ervan overtuigd dat de Unie zich ook onder de toekomstige voorzitterschappen in de richting van een Europa met een sterk groeiende economie, sociaal welzijn en duurzame ontwikkeling zal blijven ontwikkelen en zijn rol op het wereldtoneel en in de betrekkingen met haar partners op bilateraal en multilateraal niveau zal uitbouwen. Hartelijk dank, mijnheer de Voorzitter.
(Applaus)
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. -(PT)Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, tijdens de meest recente, in oktober in Lissabon gehouden Europese Raad hebben we niet een politiek akkoord over een nieuw Verdrag weten te bereiken, maar ook op het niveau van de staatshoofden en regeringsleiders een debat kunnen aanzwengelen over de belangen van Europa en de beste manier om deze belangen in het tijdperk van globalisering te behartigen.
Het Verdrag van Lissabon zal morgen worden ondertekend, en vrijdag zal de Europese Raad aan zijn taak beginnen om naar concrete resultaten te streven voor een Europa dat in het tijdperk van globalisering in dienst staat van de burgers. Ik acht het belangrijk om het verband tussen deze twee feiten te onderstrepen. Europa is bezig zijn institutionele problemen op te lossen, maar het doet dit in de eerste plaats om rekening te houden met de belangen van de burgers en bovendien omdat het ernaar streeft op mondiaal niveau in te staan voor zijn belangen en waarden. Deze twee aspecten zijn uiteindelijk twee aspecten van dezelfde doelstelling.
De ondertekening van het Verdrag van Lissabon is niet slechts een formaliteit. De ondertekening is een signaal dat de 27 lidstaten een akkoord hebben bereikt over het Verdrag en zich gemeenschappelijk voor Europa willen engageren. Dit is ongetwijfeld een zeer krachtig symbool voor de enorme vooruitgang die we sinds de stilstand van 2005 hebben bereikt.
Ook de afkondiging van het Handvest van de grondrechten door de voorzitter van de Raad, de Voorzitter van het Europees Parlement en de voorzitter van de Commissie, die over enkele uren in dit Huis zal plaatsvinden, is een duidelijk bewijs voor het feit dat de Europese Unie de rechten van de burgers als een kernonderdeel van haar activiteiten blijft beschouwen.
Komende vrijdag zullen we tijdens de Europese Raad opnieuw de gelegenheid hebben een Europese Unie te tonen die ernaar streeft haar positie te bepalen in het licht van de globalisering. Deze positiebepaling heeft ten dele te maken met de strategie van Lissabon voor groei en werkgelegenheid. Eigenlijk consolideren we vandaag gewoon de externe dimensie van de strategie van Lissabon; in wezen is dit het idee dat Europa's antwoord op de globalisering proactief en vol vertrouwen moet zijn, en niet negatief of passief. Gisteren nog heeft de Commissie een belangrijk pakket mededelingen en besluiten goedgekeurd ter voorbereiding van een nieuwe cyclus van de strategie voor de periode 2008-2010.
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de strategie van Lissabon werkt: er is sprake van groei en meer werkgelegenheid. De werkgelegenheid is sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw niet zo sterk gegroeid. De strategie van Lissabon helpt Europa en de Europese burgers zich zodanig te positioneren dat zij in deze tijd van globalisering succesvol kunnen zijn. De strategie van Lissabon heeft Europa een gemeenschappelijke pragmatische economische agenda geboden, waarbij de nationale verschillen volledig worden gerespecteerd.
Zelfgenoegzaamheid zou voor Europa echter fataal zijn bij het gestalte geven van de globalisering. Er moet nog veel meer gebeuren: de vooruitgang wisselt per beleidsgebied en sommige lidstaten gaan veel sneller dan andere.
Het pakket van gisteren speelt in op de noodzaak voor Europa om te handelen, de toenemende onzekerheden in de mondiale economie onder ogen te zien en nog meer prioriteit te geven aan de sociale dimensie, onderwijs en vaardigheden, maar ook aan informatie- en communicatietechnologieën, flexizekerheid, een gemeenschappelijk energiebeleid en het tegengaan van klimaatverandering.
In de verklaring over globalisering die de Europese Raad op het punt staat aan te nemen, wordt de rol van de strategie van Lissabon volledig erkend. Uit de verklaring moet onze overtuiging naar voren komen dat de EU alle reden heeft de toekomst met vertrouwen tegemoet te zien. De Europese Unie van vandaag laat zien hoe het behoud van Europese politieke, economische en sociale waarden en het verdedigen van Europese belangen volledig verenigbaar zijn met een proactieve benadering van globalisering.
We zijn nu in staat de interne hervormingen voort te zetten, ons vermogen op mondiaal niveau te concurreren te vergroten en, tegelijkertijd, vast te houden aan onze waarden op het gebied van economische en sociale cohesie en solidariteit. We zijn nu in staat de mondiale visie te bieden die de wereld nodig heeft voor een multilaterale orde, een systeem van collectieve veiligheid, open en eerlijke handel en duurzame ontwikkeling, met oog voor het ecologische evenwicht van onze planeet. We zijn nu in staat op te komen voor de Europese belangen in de partnerschappen en in de betrekkingen met onze bondgenoten en de grote mogendheden van de wereld.
Twee weken geleden was ik samen met de voorzitter van de Europese Raad in China en India voor de topontmoetingen tussen de Europese Unie en deze twee opkomende machten. Het was fascinerend te zien hoe snel de economische ontwikkeling in dat deel van de wereld verloopt. We moeten de ontwikkelingen in Azië goed in de gaten houden. Het is waar dat de economische ontwikkeling miljoenen mensen heeft geholpen de armoede te ontstijgen. Ik ben ervan overtuigd dat de vooruitgang daar rechtstreeks van invloed zal zijn op toekomstige generaties Europeanen.
De cruciale vraag is: hoe reageren wij op een dergelijke structurele transformatie? We moeten ons geen illusies maken: globalisering betekent ook diepgaande veranderingen in de machtsverhoudingen in de wereld. Als mensen het hier in Europa, niet zo veel jaar geleden, hadden over globalisering, dachten ze vooral aan verwestersing of, soms, aan amerikanisatie. Als we het tegenwoordig in Europa over globalisering hebben, denken veel mensen bovenal aan de opkomende economische machten in Azië.
Kortom, de wereld verandert en ik geloof dat het hierdoor ook duidelijker wordt dat we ons gezamenlijke Europese project zullen moeten aanpassen aan de nieuwe uitdagingen. De tijd is nu dus rijp om de verklaring over globalisering die de leiders van de Europese Unie deze week aannemen, te onderschrijven. Het is duidelijker dan ooit dat zelfs de grootste mogendheden van Europa de uitdagingen van de globalisering niet alleen het hoofd kunnen bieden. Het is duidelijk dat we, meer dan ooit, behoefte hebben aan een krachtige Europese Unie.
Ik geloof dat de opkomst van de Aziatische mogendheden enerzijds en de bewustwording omtrent de uitdaging van de klimaatverandering anderzijds, in feite, twee zeer belangrijke stuwende krachten zijn voor de Europese Unie, omdat ze ons eraan herinneren dat globalisering ons voor een uitdaging stelt en dat er ook kansen voor ons liggen.
Ik denk dus dat de Europese Raad van deze week van grote betekenis is. Een paar jaar geleden zouden Europese leiders het nooit eens zijn geworden over de verklaring over globalisering die ze nu op het punt staan te steunen. Het is nu heel duidelijk dat de doelstellingen van de Europese Unie niet alleen intern gericht zijn: de doelstellingen van de Europese Unie zijn ook mondiaal. We moeten opkomen voor onze belangen en onze waarden in de nieuwe wereldorde die aan het ontstaan is. Daarom denk ik dat we deze week een zeer belangrijk besluit kunnen nemen. Dat moeten we doen met het volste vertrouwen in onze capaciteiten, waarbij we bovenal vertrouwen in het vermogen van Europese samenlevingen om de uitdaging aan te gaan.
We moeten vooral niet vergeten dat we in Europa beschikken over indrukwekkende menselijke vaardigheden, grote kennistradities, kritische kennis en aanpassingsvermogen. We beschikken over geavanceerde wetenschappelijke en technologische kennis en bovenal kennen we een vrije samenleving op basis van de rechtsstaat en dat biedt ons een enorm voordeel in een snel veranderende wereld.
Dit is de Europese levenswijze. De beste investering die we kunnen doen, is deze te behouden en verbeteren. Met de juiste beleidsagenda kunnen we de globalisering met vertrouwen het hoofd bieden. Globalisering stelt ons voor specifieke uitdagingen. Een van die uitdagingen is het verschijnsel van de massamigratie, dat, tot op zekere hoogte, een nieuw verschijnsel is in Europa - althans in de omvang die het de laatste tijd heeft aangenomen.
Vorige week heeft de Commissie een mededeling over migratie aangenomen, die in de Europese Raad zal worden besproken. Hierin wordt benadrukt dat we de kwestie in een breed perspectief moeten zien. De kwestie staat natuurlijk centraal bij onze grenscontrole en veiligheid, maar heeft ook enorme economische en sociale gevolgen en dient een centrale rol te spelen bij onze betrekkingen met partners wereldwijd. Migratie raakt aan de zorgen en de belangen van burgers. Afzonderlijke lidstaten kunnen deze kwestie niet alleen aanpakken. Zoals ik al meermalen heb gezegd, ook in dit Parlement: het is volstrekt absurd dat in een Europese Unie, dat vrij verkeer van personen kent, 27 lidstaten ieder hun eigen immigratiebeleid hanteren. We moeten een gezamenlijke benadering hebben voor immigratie en we moeten erkennen dat de problemen waarmee enkele van onze lidstaten te kampen hebben, ook als een Europees probleem moeten worden beschouwd.
(Applaus)
We hebben geïntegreerd beleid nodig, dat Europese burgers, immigranten en internationale partners begrijpen. Het doel van het document dat we bij de Raad hebben ingediend, is het debat op gang te brengen, om te beginnen bij de Europese Raad, maar ook in de Europese samenleving, waaronder, uiteraard, dit Parlement, en een proces te lanceren dat leidt tot een alomvattend beleid. Door zich een dag na de ondertekening van het Verdrag van Lissabon te buigen over een kwestie die de Europese burgers nauw aan het hart gaat, zet de EU haar benadering, die is gebaseerd op concrete resultaten voor Europa en concrete resultaten voor onze burgers, voort. Dit is de manier om verder te gaan en ik denk dat de Europese top van deze week ons een stap verder kan helpen bij de verwezenlijking van onze wens om de globalisering gestalte te geven en daarbij uit te gaan van onze waarden.
(Applaus)
Joseph Daul
Mijnheer de Voorzitter, geachte voorzitter van de Commissie, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, de Europese Raad van Lissabon betekent de terugkeer tot een Europa van prestatie en toegevoegde waarde. Voor de mensen in Europa betekent deze Raad het startsein voor een grotere vrijheid van verkeer en sterkere integratie. Vele institutionele problemen zijn van de baan, en er komt een eind aan twee jaar van uitstel en onzekerheid.
Morgen zullen de 27 handtekeningen die onder het Hervormingsverdrag worden gezet, beslag geven aan onze gedeelde toekomst in een Europese 21e eeuw, een toekomst die gebaseerd is op onze gemeenschappelijke waarden, onze welvaart, veiligheid en solidariteit.Wij streven ernaar onze nieuwe modus operandi vanaf januari 2009 in de praktijk te brengen. Dit is belangrijk omdat de bepalingen van het Verdrag van Lissabon gevolgen hebben voor de volgende Europese verkiezingen en dus ook voor de benoeming van de voorzitter van de Commissie.
Dames en heren, het Handvest van de grondrechten is de grootste vernieuwing in het Verdrag van Lissabon, omdat het een duidelijk antwoord geeft op twee fundamentele vragen: wie zijn wij en wat is het wezen van ons gemeenschappelijke project? Het Handvest belichaamt onze gedeelde waarden en is tevens een uitdrukking van een consensus over onze eenheid in verscheidenheid. Als wij ook maar één van deze elementen veronachtzamen zullen wij bij onze volkeren oppositie en weerzin opwekken. Ik hoop dat zowel de geest als de letter van het Europees Handvest van de grondrechten in een zo groot mogelijk deel van Europa zullen worden toegepast, want in dit Handvest krijgen onze individuele identificatie met de Europese Unie en onze verbondenheid aan een Europese Gemeenschap van gedeelde waarden gestalte.
Het Hervormingsverdrag zorg tevens voor een uitbreiding van de democratie doordat de bevoegdheden van het Europees Parlement worden versterkt, in de Raad een eerlijkere stemprocedure wordt ingevoerd, de nationale parlementen een grotere rol krijgen bij het waarborgen van subsidiariteit en de Unie dichter bij de gewone mensen wordt gebracht,die nu het recht hebben om het initiatief te nemen tot nieuwe wetgeving.
Het Europees Parlement krijgt meer plichten en verantwoordelijkheden jegens de burgers van Europa. Onze Vergadering moet daarom zorgvuldiger te werk gaan en meer in de aandacht komen te staan. Mijn fractie is zowel bereid om aan het wetgevingsproces bij te dragen als om nieuwe ideeën in te brengen. Ik spreek tevens mijn steun uit voor het voorstel om een discussiegroep in het leven te roepen. Deze discussiegroep komt een beslissende rol toe bij het uitstippelen van onze koers voor de komende 20 à 30 jaar. Indien we ons ten doel stellen een Europa te bouwen dat gebaseerd is op welvaart en veiligheid, evenals op waarden en solidariteit, moeten we de mogelijkheid hebben om na te denken over de toekomst van het Europees sociaal model.
Wanneer het Verdrag eenmaal is geratificeerd kunnen we ons op de beleidsgebieden concentreren waar de burgers meer van Europa verwachten. Vraagstukken als klimaatverandering, energie, immigratie en veiligheid moeten op Europees niveau worden aangepakt.
Dames en heren, de tweede beslissing die naar verwachting in Lissabon zal worden genomen, heeft meer dan alleen symbolische waarde. Het gaat om de uitbreiding van het acquis van Schengen tot de lidstaten die in 2004 tot de Unie zijn toegetreden. De vrijheid van verkeer is een gevoelige kwestie, met name voor mensen die onder bezetting hebben geleefd en verstoken waren van vrijheid. Het leven in een Gemeenschap van gedeelde waarden is onverenigbaar met de invoering van onderscheidingen tussen mensen die zich binnen de Europese Unie bewegen. Gelijke behandeling betekent ook gelijkheid voor de wet. Indien we die beginselen overboord zetten, zullen we nooit voor sociale cohesie kunnen zorgen en zullen de mensen die wij vertegenwoordigen Europa de rug toekeren.
Ik ben tevens verheugd over de uitbreiding van de politiële en justitiële samenwerking tussen de lidstaten. In een open Europa is dit een doeltreffende manier om de plaag van mensenhandel en illegale immigratie te bestrijden.Dames en heren, de Europese Raad van aanstaande donderdag brengt ons een stap dichterbij een opener, democratischer Europa dat bovendien in staat is te handelen. En er zij ook op gewezen dat een Europa dat eenheid in verscheidenheid waarborgt, niet alleen tot de stabiliteit binnen de eigen grenzen bijdraagt, maar ook tot de vrede in de hele wereld.
Martin Schulz
namens de PSE-Fractie. -(DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de voorzitter van de Commissie heeft terecht naar een van de belangrijkste uitdagingen van deze tijd verwezen, namelijk de vraag hoe we het binnenlands beleid in Europa dienen te organiseren op basis van het Verdrag dat morgen zal worden ondertekend, op basis van de nieuwe rechtsstructuren van de Europese Unie. Hij heeft het probleem van de massale immigratie in Europa genoemd als voorbeeld voor de manier waarop een interne Europese ruimte, dus een justitiële ruimte die weliswaar buitengrenzen, maar geen binnengrenzen meer heeft, kan worden georganiseerd. We doen dat op intergouvernementeel niveau.
Men moet echter voor ogen houden dat de Overeenkomst van Schengen niet tot het recht van de Europese Unie behoort; de overeenkomst is geen onderdeel van het Gemeenschapsrecht, maar een intergouvernementeel instrument. Hieruit blijkt al dat er sprake is van een structurele tekortkoming, want intergouvernementele instrumenten zijn in de eerste plaats wetsinstrumenten die op nationale soevereiniteit zijn gericht, in plaats van op de totstandbrenging van een effectief Europees kader. Dat is een fundamenteel verschil. Recht dat gebaseerd is op nationale soevereiniteit brengt namelijk met zich mee dat iedere nationale particulariteit en ieder individueel voorbehoud de hele Unie kan blokkeren. Gezien de uitdagingen op het gebied van migratie kunnen we ons dat niet veroorloven.
In die zin heeft voorzitter Barroso helemaal gelijk, want het kan niet door de beugel dat sommige landen - bijvoorbeeld in het zuiden van Europa - aan een enorme migratiedruk zijn blootgesteld, terwijl andere, die aan het andere geografische einde van Europa zijn gelegen, zich er gemakkelijk van afmaken.Deze situatie kan niet blijven voortduren. De stap die wij nu nemen door een nieuwe impuls te geven aan het integratieproces op basis van het Verdrag, is daarom een eerste stap waarop andere moeten volgen, namelijk een sterkere integratie ook op andere gebieden zoals het binnenlands beleid, het gemeenschappelijk veiligheidsbeleid en het gemeenschappelijk justitieel beleid.
Dat brengt mij op mijn tweede punt, dat voor ons momenteel van bijzonder belang is. Vandaag wordt het Handvest van de grondrechten formeel ondertekend. Prima! Een prachtige tafel, fantastische stoelen, de sfeer is zoals altijd geweldig.
(Interruptie van de heer Daniel Cohn-Bendit: En fantastische leden van het Parlement!)
Ja, ook fantastische leden van het Parlement, hoewel sommige leden aardiger zijn dan andere, mijnheer Cohn-Bendit.
(Gelach)
De ondertekening zal zoals gewoonlijk in een prachtige omlijsting plaatsvinden. Maar toch doet mij dit alles denken aan een goede vriend van mij die al verschillende keren is getrouwd en die ook verschillende keren een verzoek tot echtscheiding heeft ingediend. En elke keer als ik na de bruiloft weer naar huis ging, na de plechtige ceremonie en de feestelijkheden, zei ik tegen hem: "Het was, zoals altijd, een prachtige dag!” Zo'n gevoel heb ik nu ook. In Rome was ik van de partij, net als u, mijnheer Pöttering, en een aantal andere leden die hier vandaag aanwezig zijn. We hebben zoiets immers ook in Rome meegemaakt. Het leek wel een bruiloft: een feestelijke sfeer, heerlijk eten, een prachtige ceremonie, magnifieke muziek.
(Interruptie van de heer Daniel Cohn-Bendit: Een mooie stad!)
Een mooie stad, een uitstekende sfeer, en mijnheer Cohn-Bendit was er niet bij, dus in één woord: geweldig!
(Gelach)
Daarna zijn we naar huis gegaan en zijn we getuige geworden van een scheiding. En vandaag zijn we weer op weg naar een bruiloft, deze keer in Lissabon: een uitstekende sfeer, een magnifieke stad, mijnheer Cohn-Bendit is er niet bij - helemaal perfect. Ik hoop alleen dat in Ierland niet weer een scheidingsaanvraag wordt ingediend. Kortom, dames en heren, we hebben geen reden tot feestvieren zolang het Verdrag niet door alle 27 lidstaten is geratificeerd.
Het is zinvol om dit Verdrag te ratificeren. De anti-Europeanen die de Grondwet wilden tegenhouden, omdat ze meenden op die manier het integratieproces te kunnen stoppen, hebben een lesje gekregen. Weliswaar voldoet het Verdrag van Lissabon niet aan alle wensen, maar het is beter dan een afbraak van Europa door een constante tegenwerking van integratie!
(Gelach)
En diegenen die het grondwettelijk verdrag niet sociaal genoeg vonden en in dit opzicht verbeteringen wensten, en die daarom tegen hebben gestemd, vinden deze verbeteringen weliswaar niet in dit Verdrag, maar dankzij de proclamatie van het Handvest van de grondrechten en de integratie ervan in het Verdrag, kan een aantal fundamentele sociale rechten worden verwezenlijkt.
Ongetwijfeld waren er redenen waarom extremisten aan beide kanten het Verdrag hebben afgekeurd. Ik heb meer sympathie voor diegenen die dit uit sociale overwegingen hebben gedaan, dan voor de anti-Europeanen die uit beginsel tegen dit Verdrag waren omdat ze tegen de Unie zijn.
Eén ding is echter zeker: dit Verdrag is slechts een tussenstap. Het is een stap voorwaarts, maar een stap die niet ver genoeg gaat. Deze stap voorwaarts moet echter in ieder geval worden gedaan. Ik hoop dat het een duurzaam huwelijk zal worden en dat de scheidingsadvocaten er niet aan te pas hoeven komen. Zonder een stabiel institutioneel fundament zullen wij de uitdagingen van de komende jaren - mijn collega Swoboda heeft het hier straks over Kosovo - namelijk niet het hoofd kunnen bieden.
(Applaus)
Andrew Duff
namens de ALDE-Fractie.-(EN) Mijnheer de Voorzitter, de heer Schulz heeft volkomen gelijk. Dit is een feestelijke week vanwege de plechtige afkondiging van het Handvest dat onze burgers bescherming biedt tegen misbruik van de grote macht die aan de EU is toegekend, en de ondertekening van het Verdrag van Lissabon waarmee we ons vermogen te handelen versterken en de kwaliteit van onze democratie ingrijpend verbeteren. Het verheugt me zeer dat premier Brown eindelijk heeft besloten te verschijnen, hoewel het, helaas, aan de late kant is. Ik vrees dat dit symptomatisch is voor de rol die Groot-Brittannië speelt in de EU. Laten we er alstublieft op letten dat de heer Brown met een pen tekent en niet met potlood!
(Gelach)
De Europese Raad is onze eerste kans om deze periode van bezinning en introspectie resoluut achter ons te laten en serieus politiek te gaan bedrijven. Om te beginnen hebben we Kosovo, waar de EU op het punt staat zonder de goedkeuring van de VN-Veiligheidsraad toezicht te houden op de onafhankelijkheid van een land. Het is van cruciaal belang voor de toekomst van Kosovo en de rest van ons dat degenen die vrezen dat een dergelijke moedige stap een precedent zal scheppen, voor de verstandige weg van constructieve onthouding kiezen en de zelfbeschikking van de Kosovaren niet blokkeren.
De Europese Raad moet ook een paar duidelijke besluiten nemen over de omvang en de vorm van de ESDP-missie naar Kosovo om een signaal af te geven omtrent zijn bedoelingen. Bovendien moeten we blijven weigeren een stabilisatie- en associatieovereenkomst met Servië te ondertekenen zolang het land zijn oorlogsmisdadigers niet aan het ICC heeft uitgeleverd. De door Sarkozy voorgestelde groep van wijze mannen kan in dit verband serieus gaan werken aan een paar alternatieve scenario's voor de toekomst van de Balkan, maar onze lopende verplichtingen mogen hierdoor niet in het geding komen.
(Applaus)
Brian Crowley
namens de UEN-Fractie.- (GA)Mijnheer de Voorzitter, de leiders van de EU zijn in Brussel bijeengekomen voor een zitting van de Europese Raad die op de dag na de ondertekening van het Verdrag begint. Ierland is een van de landen waar een referendum zal worden gehouden over de bepalingen van het Verdrag. Indien de campagne ter ondersteuning van het Verdrag op een professionele manier wordt gevoerd, zal het referendum volgens mij een groot succes worden.
(EN) En, naar aanleiding van wat de heer Schulz zei over de gevaren van een "nee” van Europa, past het mij, als vertegenwoordiger uit Ierland, in deze ronde van het debat over de toekomst van het Verdrag van Lissabon, te wijzen op een paar kernwaarheden.
Ten eerste feliciteer ik iedereen die betrokken is geweest bij de totstandkoming van de definitieve overeenkomst over het Verdrag van Lissabon. Maar dat is slechts het geschreven document en we vragen ons af - en ook in dit Parlement vragen we ons vaak af - wat Europa wil. Wat willen de burgers van Europa weten?
Ja, de burgers van Europa willen meer Europa. Maar meer Europa betekent voor hen niet wat velen van ons in deze ruimte denken. Het betekent geen nieuwe verordeningen, nieuwe wetten - nieuwe beperkingen, zoals zij het zien. Het betekent een slimmer Europa, een Europa dat inspeelt op hun dagelijkse behoeften. Daarom is de strategie van Lissabon - de voortzetting en verbetering van de strategie van Lissabon - zo belangrijk in verband met wat er binnen de Raad in Lissabon gebeurt.
Ten tweede komen door de hele migratiekwestie, waar diverse Parlementsleden naar verwezen, de middelen enorm onder druk te staan, niet alleen in financieel opzicht in verband met de kosten die dit voor landen met zich meebrengt, met name voor landen aan de zuidelijke Middellandse Zee die gedwongen worden gigantische bedragen uit te geven in verband met dit probleem, maar ook wat betreft van de sociale samenhang binnen deze landen. Er ontstaan enorme problemen en migratie vergt veel welwillendheid en inspanningen.
Het derde en belangrijkste punt is de hele kwestie inzake de ontwikkeling van een Europese visie zoals we die in de hele wereld willen zien en zoals die zich nu tijdens de klimaatveranderingsconferentie in Bali voltrekt en de komende maanden tijdens enkele andere conferenties in New York zal voltrekken en, bovenal, dat we onze burgers moeten informeren over wat in het verschiet ligt.
Tot slot zou ik, in verband met het referendum in Ierland, tegen voorzitter Barroso en vicevoorzitter Wallström willen zeggen: geen belasting, geen belasting, geen belasting. De verdragen geven u niet het recht belastingvoorstellen in te dienen. De Commissie moet zich daarbuiten houden.
Daniel Cohn-Bendit
namens de Verts/ALE-Fractie. -(DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, dit is een fantastische manifestatie. De voorzitter van de Raad en de Raad waren ijverig, en de inhoudsopgave die u hier heeft voorgedragen was fantastisch. Het is mij weliswaar niet duidelijk geworden om welke inhoud het ging, maar de trefwoorden waren wel raak.
De oppermanager van de Commissie heeft ons verteld dat de Commissie de uitdagingen van de globalisering heeft aangepakt. Hij heeft 87 keer "globalisering” en 82 keer "uitdaging” gezegd - dan zal het dus wel kloppen.
Dan nog iets over de bruiloft, waar Martin zoveel waarde aan hecht. Het is inderdaad interessant: voor de tweede keer met dezelfde bruid getrouwd. Dat komt zelden voor, ook op de trouwerijen waar jij altijd bij was. Alleen is de bruid al wat ouder geworden, ze is wat ouderwetser, wat minder sexy als in Rome. Maar dit huwelijk is nodig. We zijn er vandaag allemaal bij - omdat ik er vandaag bij ben, anders dan vroeger, zal het dit keer goed aflopen. Dat is het verschil.
Voordat ik inga op twee belangrijke problemen, wil nog iets zeggen over het surrealistische optreden van de Britse premier in Lissabon. Hij had dus vastgesteld dat een subcommissie van de een commissie van een subcommissie in zijn parlement een vergadering hield, zodat hij niet aanwezig kon zijn bij de ondertekening van het verdrag dat hij niet wilde ondertekenen, maar ergens toch wilde ondertekenen, maar bij het eten ondertekende hij het uiteindelijk toch. Dat is surrealistisch, maar zo is het tegenwoordig nu eenmaal in Groot-Brittannië. Dat is niet mijn probleem, maar uw probleem!
Nu wil ik het echter over twee ernstige kwesties hebben. Ten eerste over Kosovo. Er is een joodsgezegde, dat luidt als volgt: als je twee mogelijkheden hebt, kies dan altijd de derde. We hebben twee mogelijkheden. Als we de onafhankelijkheid van Kosovo niet erkennen, zitten we met een conflict. Als we de onafhankelijkheid van Kosovo wel erkennen ook. In beide gevallen zitten met een conflict, ofwel met Kosovo of met Servië. Als Europese Unie moeten we nu gedecideerd laten zien dat we tot daden in staat zijn, en niet alleen tot woorden. We moeten een agenda 2020 ontwikkelen om de rechtsstaat in deze regio te versterken, en deze agenda moeten we opstellen in samenwerking met Kosovo, Servië en Bosnië-Herzegovina.
We moeten de rechtsstaat in deze hele regio versterken. We moeten een milieu- en klimaatpact ontwikkelen. We moeten een regionaal ontwikkelingsplan, dat wil zeggen de hele Balkan omspannende netwerken, opzetten en de regio daarbij het vooruitzicht bieden van een spoedige toenadering tot de Europese Unie met als doel de gelijktijdige integratie van al deze landen in de Europese Unie. Onze enige mogelijkheid om een conflict te voorkomen, bestaat erin dat deze landen het bindmiddel Europa niet alleen wordt aangeboden maar dat zij zelf tot de ontwikkeling daarvan bijdragen. Dan zullen we zien of de 27 lidstaten niet alleen nieuwe bruiden kunnen huwen, maar ook in staat zijn moeilijke kinderen in het gezin op te nemen, zodat de vrede in deze regio eindelijk kan gedijen. Dat hangt ook af van de huwelijksnacht.
Het tweede punt is al even dramatisch: Iran. Ook op dit terrein moet de Raad een beslissing nemen. Als we de Amerikaanse geheime dienst mogen geloven is er geen sprake meer van een bedreiging door een Iraanse atoombom. Nu zijn we allemaal net kleine kinderen: we geloven altijd wat we willen geloven. Als ze iets zeggen wat ons niet zint, zeggen we: ze liegen. Als ze iets zeggen wat ons uitkomt, zeggen we: ze hebben gelijk. Ik weet niet wie er gelijk heeft, maar ik zou in dit geval wensen dat ze dit keer gelijk hebben.
De mogelijkheid van de atoombom is echter niet het enige probleem in Iran. In Iran is er ook een probleem met de vrijheid, dat wil zeggen met de onderdrukking van de vrijheid. De afgelopen jaren is de onderdrukking van de mensen in Iran enorm toegenomen. Volgens mij moet Europa hier iets aan doen. Het gaat er niet alleen om de nucleaire bedreiging af te wenden. Het gaat ook om de vrijheid van de mensen in Irak en om de vraag hoe wij de burgermaatschappij kunnen helpen die vrijheid te bemachtigen.
Er zijn regeringsleiders die denken dat zij wijs zijn, omdat zij wijze raad geven en wijze, grootse dingen voor Europa doen. Maar wie gelooft dat hij kernreactoren aan alle landen van de wereld kunnen verkopen - aan Libië, een terroristische dictatuur, of aan Tunesië, Algerije of Marokko - om dan op een gegeven moment vast te stellen dat die landen allemaal de atoombom willen, is alleen maar hypocriet. In de New York Times stond gisteren iets, wat wij al 30 jaar zeggen:wie civiel gebruik maakt van kernenergie, zal er uiteindelijk ook militair gebruik van maken als het moet. En wij verkopen kerncentrales aan alle Afrikaanse, Amerikaanse en andere staten en denken dat wij wijs zijn. We zijn dom, als we dat doen. Dat mag wel eens gezegd worden.
(Applaus)
Francis Wurtz
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, geachte voorzitter van de Commissie, de komende Europese Raad vindt plaats in de context van de ondertekening van een nieuw Verdrag, kort na een bijzonder belangrijke Top EU-Afrika en - laten we dat niet vergeten - tijdens de eerste fase van de uitvoering van het Annapolis-proces.
Wat het Verdrag betreft ben ik van mening dat de Unie de situatie volledig verkeerd zou inschatten als zij dacht dat dit op de top bereikte akkoord het einde betekent van de vertrouwenscrisis die grote delen van onze samenlevingen heeft verwijderd van de huidige richting van het economisch en sociaal beleid van de Unie. Het probleem is daarmee niet opgelost. We zouden er goed aan doen dit te erkennen en hierop een antwoord te vinden.
Ook als het om onze betrekkingen met Afrika gaat is een realistische inschatting nodig. De voorzitter van de Commissie van de Afrikaanse Unie, Alpha Konaré, heeft Europa opgeroepen om zich te onthouden van paternalisme. Hij benadrukte dat Afrika niet langer een jachtterrein is, en ook geen nieuw territorium dat erop wacht te worden veroverd. Hij hekelde de logica achter de economische partnerschapsovereenkomsten en hun enorme kosten voor de Afrikaanse bevolking.
Het is veelzeggend dat zeven Latijns-Amerikaanse landen vrijwel gelijktijdig met die top de Bank van het Zuiden hebben opgericht, om onafhankelijk te worden van het IMF en om de ongelijkheden in hun regio te kunnen verminderen.De Europese Unie moet hier lering uit trekken en onder ogen zien dat er sprake is van een algemeen en toenemend verlangen naar een eerlijker en waardiger partnerschap, ook wat betreft de behandeling van migranten.
Ten slotte het Midden-Oosten, dat naar het schijnt ontbreekt op de agenda van de Raad: hoe is het mogelijk dat de Unie zich in Annapolis heeft laten passeren en slechts een marginale rol speelt in de structuur voor de uitvoering van de routekaart? Is zij van plan vanaf de zijlijn toe te kijken terwijl het akkoord wordt geschonden - zoals vorige week in de affaire rond de nederzettingen in Oost-Jeruzalem? Wat zijn, algemeen gesproken, de echte ambities van Europa, en wat willen we investeren om ze te verwezenlijken? Dit is een vraag van prioritair belang voor de volgende Europese Raad.
Jens-Peter Bonde
namens de IND/DEM-Fractie.-(EN) Mijnheer de Voorzitter, morgen om 11.30 uur ondertekenen de ministers-presidenten een definitief verdrag dat ze geen van allen hebben gelezen. Ze tekenen een pakket amendementen dat ze niet eens begrijpen. Het Deense parlement heeft gisteren een referendum geweigerd over een verdrag dat ze niet hebben gelezen. Dat was een schending van de Deense grondwet waardoor ze voor de rechter kunnen worden gedaagd zodat er een referendum kan worden gehouden.
Het kan zijn dat sommigen van hen het volledige ontwerpverdrag hebben gelezen, maar ik betwijfel het. De definitieve versie kan nog niet worden gelezen en wel om de eenvoudige reden dat deze nog niet geconsolideerd is. De IGC heeft besloten pas leesbare versies af te drukken als het verdrag door alle 27 lidstaten is geratificeerd. Niet lezen maar tekenen, is de cynische moraal. Alle onderhandelingen in de IGC en de groep van juridisch-linguïstische deskundigen zijn wat betreft veel leden van dit Parlement volstrekt geheim gehouden. Het nummeringssysteem is driemaal gewijzigd om vergelijkingen vóór ondertekening technisch onmogelijk te maken. Er is niet eens een tabel waarin een vergelijking wordt gemaakt met de versie die in oktober is gepubliceerd.
Eerst negeren ze twee referenda waarin de grondwet wordt afgewezen. Dan voeren ze in het geheim onderhandelingen en behouden ze de inhoud onder een nieuwe naam. Wie één voorbeeld kan noemen van een wet die op grond van de grondwet wel kon worden goedgekeurd en niet op grond van het Verdrag van Lissabon, krijgt een fles goede wijn van me. Zelfs de meest ervaren juridisch deskundige van het Deense ministerie van Buitenlandse Zaken moest toegeven dat er niet één zo'n wet is.
In een hoorzitting van deskundigen in het Deense parlement heb ik driemaal gevraagd om een paar voorbeelden van nationale wetgeving die niet valt binnen de werkingssfeer van het Verdrag van Lissabon, met zijn horizontale clausules en fundamentele beginselen. Ik heb geen enkel geldig voorbeeld gekregen. Door het Verdrag van Lissabon komt er een eind aan de bestaande EU, wordt er een nieuwe staat opgericht met gemeenschappelijk burgerschap, rechtspersoonlijkheid en alle instrumenten die nationale staten hebben. De meeste wetten zullen in het geheim door ambtenaren worden aangenomen. Het democratisch deficit zal toenemen. Mijn fractie stelt voor de ondertekening uit te stellen totdat u de definitieve tekst hebt gelezen.
(Applaus)
Jim Allister
(EN) Mijnheer de Voorzitter, vandaag wordt er door velen gewichtig gesproken over Europese democratische waarden. Vandaag zullen we op pretentieuze wijze het geloof in de mensenrechten bevestigen maar, tegelijkertijd, bereidt de elite van de EU zich voor op de viering van haar grootste daad van arrogantie ooit nu ze op het punt staat het vernieuwde verdrag te tekenen zonder zich iets aan te trekken van de burgers en wat zij willen en vinden.
De referenda van 2005 toonden aan dat Europa het contact met de burgers kwijt is, maar de les die daarbij geleerd werd, was niet af te zien van wat de mensen niet wilden maar hun tegenstand te omzeilen door hun ditmaal niets te vragen. Het gevolg is een schandelijke situatie waarbij, in heel Europa, nationale bevoegdheden vervallen, supranationale structuren en een nieuw EU-burgerschap worden gevormd, rechtspersoonlijkheid aan de EU wordt toegekend en slechts een handvol burgers ooit wordt geraadpleegd.
Waarom? Omdat in de meeste lidstaten, ook in die van mij, de leiders bang zijn voor het oordeel van hun burgers. Ze zijn dus niet alleen arrogant maar ook laf. Op een dag dat er veel over mensenrechten wordt gesproken, zeg ik dus: geef de burgers van Europa het fundamentele politieke en menselijke recht om "ja” of "nee” te zeggen tegen deze grondwet, om "ja” of "nee” te zeggen in een referendum.
(Applaus)
Carlos Coelho
(PT)Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, geachtevoorzitter van de Commissie, dames en heren, het Portugese voorzitterschap, dat nu ten einde loopt, kan bogen op een aantal opmerkelijke successen. Ik behoor niet tot degenen die al te veel nadruk leggen op de diplomatieke initiatieven in verband met de topconferenties met onder meer Brazilië en Afrika. Alleen de tijd zal leren of deze topconferenties concrete maatregelen zullen opleveren of alleen grote evenementen met veel aandacht in de media waren.
In plaats daarvan wil ik de nadruk leggen op de structurele maatregelen die in deze zes maanden ten behoeve van Europa zijn genomen.In de eerste plaats valt hierbij te denken aan drie maatregelen: het einde van de institutionele crisis door de goedkeuring van het Verdrag van Lissabon, dat morgen wordt ondertekend, de proclamatie van het Handvest van de grondrechten, dat een bindend karakter krijgt, de historische uitbreiding van de Schengen-ruimte door de integratie van negen nieuwe lidstaten en bijna vier miljoen vierkante kilometer, de strategische levensvatbaarheid en het Galileo-programma, dat sommigen liever niet hadden gezien en liever aan de Verenigde Staten, Rusland en China hadden overgelaten.
Ik wil ook de nadruk leggen op de zinvolle wetgevingswerkzaamheden in samenwerking met het Europees Parlement en de uitstekende verstandhouding met de Commissie en haar voorzitter, mijnheer Durão Barroso. De interinstitutionele samenwerking verliep zeer soepel en heeft goede resultaten opgeleverd. Mijnheer de fungerend voorzitter, ik wens u zeer veel succes bij de bijeenkomst van de Raad op 14 december. Wij zien uit naar nog meer belangrijke besluiten, zowel op het gebied van het extern beleid, vooral met betrekking tot Kosovo, en wat betreft het antwoord van Europa op de uitdagingen van de globalisering.
Ik wil het Portugese voorzitterschap vooral feliciteren met het feit dat het het migratiebeleid van de Unie op de agenda voor de Europese Raad heeft geplaatst, waar voorzitter Barroso de gelegenheid zal hebben de goede initiatieven te onderstrepen die de Europese Commissie op dit gebied heeft ontwikkeld. Er zijn problemen en uitdagingen die niet door de afzonderlijke lidstaten kunnen worden opgelost en die een gezamenlijke aanpak vereisen, wat zoals gezegd vooral geldt voor een ruimte zonder binnengrenzen.
Mijnheer de Voorzitter, tot slot zou ik een opmerking van nationale aard willen maken. Telkens wanneer Portugal het voorzitterschap van de Raad bekleedde, deed het zijn best om het algemeen belang te dienen. Dit was in 1992 het geval met minister-president Cavaco Silva en met João de Deus Pinheiro, de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken, die thans lid is van het Europees Parlement. Dit was ook het geval in 2000, met minister-president António Guterres, en het is ook nu het geval met het derde Portugese voorzitterschap van de Raad van de Unie.
Mijnheer de minister, staat u mij toe de aandacht te vestigen op uw persoonlijke engagement, het engagement van minister Luís Amado en minister-president Sócrates en het engagement van al diegenen die zich er hier, in Brussel en in Lissabon, voor hebben ingezet dat dit voorzitterschap een succes wordt. Ik zou eveneens de aandacht willen vestigen op het werk van REPER, mijn lof uitspreken voor het bekwame werk van ambassadeur Mendonça e Moura en mijn dank betuigen aan de heer Alexandre Leitão voor de effectieve contacten met het Europees Parlement.
Hannes Swoboda
(DE) Mijnheer de Voorzitter, fungerend voorzitter van de Raad, voorzitter van de Commissie, dat het Verdrag van Lissabon nu wordt ondertekend is de kroon op het werk van het Portugese voorzitterschap, en ongetwijfeld hebben ook vele leden van het Parlement hierin een rol gespeeld.
Het Verdrag van Lissabon heeft onder meer ten doel het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU te versterken en hiervoor een institutioneel fundament te leggen. Een Verdrag kan evenwel alleen voor de juiste randvoorwaarden zorgen - de wil en de kracht om een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid te voeren, zijn eveneens van essentieel belang.
Het is waar dat - zoals sommige sprekers hebben opgemerkt - dat in deze situatie, nu het Verdrag wordt ondertekend, Kosovo de proef op de som zal zijn voor de vastberadenheid van de lidstaten om een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid te voeren. Elk besluit dat wij ten aanzien van Kosovo nemen, zal voor problemen zorgen in die regio.
Anders dan de heer Cohn-Bendit heeft willen doen voorkomen, is er geen nieuwe derde optie, want er wordt al lang een derde optie uitgevoerd, namelijk door veel geld uit te trekken en initiatieven te nemen voor deze regio.We hebben alleen de optie van een onafhankelijk Kosovo, dat voor problemen in de regio zal zorgen, of anders zouden we kunnen besluiten geen onafhankelijk Kosovo te erkennen, wat ook voor problemen in de regio zou zorgen.
Het is mijns inziens duidelijk dat we ons aan het beginsel moeten houden dat elke stap die in de komende weken en maanden wordt genomen, vanuit de regio moet ontstaan en samen met de Europese Unie moet worden genomen. Dat kan echter alleen gebeuren wanneer de Europese Unie een gemeenschappelijk standpunt inneemt ten aanzien van dit vraagstuk.
Op grond van mijn eigen ervaring - en ik ben inmiddels sinds tien jaar voor het Europees Parlement werkzaam in die regio - zie ik slechts één mogelijke optie, namelijk een spoedige ontwikkeling in de richting van een beperkte onafhankelijkheid onder toezicht. Ik ben er echter vast van overtuigd dat het absoluut ondraaglijk en onaanvaardbaar zou zijn indien Kosovo zich unilateraal onafhankelijk zou verklaren en indien wij ons daar min of meer bij neer zouden leggen. Vele politici uit Kosovo zijn ook van mening dat we dit proces gezamenlijk kunnen uitvoeren. Ik heb me daarvan onlangs zelf kunnen overtuigen tijdens de daar gehouden verkiezingen. Dit proces kan worden verwezenlijkt indien de Europese Unie voor een gezamenlijke aanpak kiest.
In de laatste dagen van dit voorzitterschap zou ik de Raad willen verzoeken ervoor te zorgen dat er sprake is van een gemeenschappelijke Europese lijn, dat alle partijen gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen voor deze regio en dat de EU duidelijk aanwezig is bij alle stappen die de komende weken en maanden in Kosovo worden genomen. Dat is het allerbelangrijkste, niet de erkenning van de onafhankelijkheid van Kosovo, maar een sterke vertegenwoordiging van het Europese veiligheidsbeleid in Kosovo, en het Portugese voorzitterschap moet daarvoor zorgen.
(Applaus)
Sophia in 't Veld
(NL)Voorzitter, het nieuwe Verdrag wordt eindelijk getekend na jaren van stagnatie, maar nu moeten de ondertekenaars ook eindelijk ownership nemen voor Europa. Het is hoog tijd dat de leiders niet alleen voor de nationale Bühne victorie kraaien over wat ze eruit gesleept hebben, maar dat ze actief voor dit Verdrag gaan werven en zorgen dat het wordt geratificeerd, zodat het op 1 januari 2009 van kracht kan worden.
De grootste verandering zit op het terrein van politie- en justitiesamenwerking. Er moet nu snel duidelijkheid komen over hoe we omgaan met de dossiers op dit terrein in 2008, tijdens de overgangsperiode. Hoe staat de Raad tegenover de voorstellen van commissaris Frattini om, vooruitlopend op de nieuwe regeling, alvast de nieuwe procedures toe te passen?
Vandaag wordt ook het Handvest van de grondrechten plechtig afgeroepen. En het is beschamend dat de lidstaten het Handvest hebben afgezwakt door het uit het Verdrag te halen en vooral door twee opt-outs toe te staan. Nu moeten ze in de praktijk gaan bewijzen dat ze niet alleen lippendienst bewijzen aan de grondrechten, maar dat ze het oprecht menen.
Ten slotte, Voorzitter, de Europese Unie wordt weer een beetje democratischer en slagvaardiger. Maar bij een volwassen democratie hoort niet alleen daadkracht, maar ook controle op de macht en verantwoordingsplicht. Het is tijd voor democratie, tijd voor verantwoording - ook in de strijd tegen terrorisme - en ik verwacht dus ook dat de Raad nu ook uitleg gaat geven over de rol van Europa in de illegale activiteiten van de CIA.
Mirosław Mariusz Piotrowski
(PL)Mijnheer de Voorzitter, de geschiedenis heeft de neiging zich te herhalen. Drie jaar geleden werd het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa ondertekend. De leiders van de EU-lidstaten waren in hun nopjes en waren er zeker van dat het document in werking zou treden. Alleen hebben twee landen bezwaar aangetekend in referenda.
De regeringsleiders ondertekenen nu een vrijwel identieke tekst en rekenen erop dat ze dit keer referenda kunnen voorkomen. Blijkbaar onderschatten ze dit fundamentele instrument van de democratie volledig. De tijd die openlijk als denkpauze werd bestempeld, werd verknoeid. In plaats van deze periode voor overleg, sociale dialoog en debatten te gebruiken, werd zij gebruikt om middeltjes te bedenken om de zaak te manipuleren.
Er moet worden benadrukt dat het zogenaamde Hervormingsverdrag een document van verstrekkende betekenis is, aangezien het beperkingen van de soevereiniteit der lidstaten tot gevolg heeft. Vele van de prerogatieven die tot dusver alleen de nationale staten toekomen, worden overgedragen aan EU-instellingen die niet zijn onderworpen aan een echte democratische controle. Ik ben ervan overtuigd dat de volkeren van Europa, als ze de keuze zouden krijgen, ook het Verdrag dat morgen wordt ondertekend zouden wegstemmen.
Mikel Irujo Amezaga
(ES) Mijnheer de Voorzitter, paar maanden geleden heb ik de ombudsman in mijn land gebeld, en terwijl ik in de wachtlijn zat werd het nummer Let it be gedraaid, wat weinig aanleiding tot optimisme gaf dat mijn klacht door het bureau zou worden behandeld, wat dan ook zo bleek te zijn.
Dit is een bekend gevoel voor diegenen die nog steeds niet de indruk krijgen dat de Europese Unie ook maar iets doet om de regionale kwestie of statenloze naties opneemt in haar institutionele structuur en haar beleid.Er zijn helaas steeds meer mensen die niet meer geloven dat die dag ooit zal komen, en goed beschouwd hebben we niet veel alternatieven.
Wat Kosovo betreft horen we hier veel over de problemen in de regio, maar ik heb nog niemand de vraag horen stellen die mijns inziens het belangrijkst is: wat willen de Kosovaren?
Wat betreft de strategie van Lissabon zijn wij van mening dat men te zelfingenomen is en dat deze zelfingenomenheid te wijten is aan het feit dat de indicatoren voor de evaluatie van die strategie hoofdzakelijk zijn gebaseerd op de groei van het BBP. Wanneer worden eindelijk indicatoren voor de sociale en ecologische vooruitgang toegepast, zodat we de resultaten van Lissabon op een zinvolle manier kunnen evalueren?
Ilda Figueiredo
(PT)Wij zijn getuige van de zoveelste herhaling van de dogma's van het neoliberale beleid dat tijdens het Portugese voorzitterschap is gevoerd. De ondertekening van het Verdrag van Lissabon, dat de wezenlijke onderdelen van de zogenaamde Europese Grondwet bevat, is ongetwijfeld een kwestie van groter belang, een kwalitatieve sprong in de neoliberale integratie die verantwoordelijk is voor een voortdurende verergering van de sociale problemen en ongelijkheden.
In plaats van op een aanpak ter verbetering van de arbeidsomstandigheden vertrouwen zij op flexizekerheid, waardoor banen nog onzekerder worden.In plaats van een aanpak die gericht is op de verbetering van de leefomstandigheden en bestrijding van armoede, waar 80 miljoen mensen onder lijden, komen zij voor de dag met een nog sterker neoliberaal getinte versie van de Lissabon-strategie die ertoe dient openbare diensten te liberaliseren en te privatiseren. Net als op 18 oktober en op de demonstratie in Lissabon blijven de arbeiders en de mensen tegen dit Verdrag en dit beleid strijden, en vóór bindende referenda over het Verdrag na het voeren van een behoorlijk pluralistisch debat.
Frank Vanhecke
(NL)Voorzitter, toen kort geleden in Venezuela de plannen van Chávez voor een zeer ingrijpende grondwettelijke wijziging in een volksraadpleging met een nipte meerderheid werden weggestemd, aanvaardde de would be-dictator van Venezuela deze uitspraak van het volk, zoals dat hoort in een min of meer vrij land. Ik denk dat wij daar in Europa nog zeer veel van kunnen leren.
Bij ons wordt een zogenaamde Europese Grondwet, die in twee lidstaten met een grote democratische meerderheid werd verworpen, opnieuw opgediend. Nauwelijks gewijzigd, op een paar cosmetische ingrepen na. Over die nieuwe tekst mag geen echt debat meer zijn en mag zeker geen volksraadpleging meer komen in landen waar misschien wel een kritische stem of een afwijzing te verwachten is. De Europese Grondwet, excuseer, het Hervormingsverdrag, wordt in Lissabon met heel veel show ondertekend en wordt daarna met de karwats door de machtsgetrouwe parlementen gejaagd. Europa is een schijndemocratie.
En hoe men in de Eurocratie met de stem van de burgers omspringt, bleek zeer recent trouwens ook nog eens uit wat commissaris Rehn ons liet weten over de potentiële Turkse toetreding. Ik citeer: "Nationale afspraken of concrete verkiezingsbeloftes mogen niet in de weg staan van die toetreding”. Wat kiezers inzake de kandidatuur van Turkije wordt beloofd bij verkiezingen, is voor de Europese mandarijnen van geen tel. In Venezuela heerst op dit ogenblik voorlopig nog democratie, in de Eurocratie jammer genoeg veel minder.
Giles Chichester
(EN) Mijnheer de Voorzitter, er staan een paar belangrijke kwesties op de agenda van de komende Europese Raad. Ik hoor graag over het verbeteren van het concurrentievermogen van Europa, over de voortgang inzake de ambitieuze doelstellingen van Europa om de klimaatverandering tegen te gaan en over toezeggingen van Europa om samen met de ontwikkelingslanden de armoede te bestrijden. Maar de meeste aandacht zal deze week onvermijdelijk gaan naar de ondertekening van het Hervormingsverdrag in Lissabon.
Zoals wij, Britse conservatieven, altijd al zeiden, was er geen wezenlijke behoefte aan dit verstrekkende verdrag. Deze week nog heeft een van Europa's vooraanstaande academische deskundigen een rapport gepubliceerd over de gevolgen van uitbreiding van de EU. Zij geeft duidelijk aan wat wij al enige tijd zeggen, namelijk dat de EU uitstekend functioneert zonder dit Hervormingsverdrag. Ze schrijft dat sinds mei 2004 uit de praktijk is gebleken dat de institutionele processen en praktijk van de EU de gevolgen van uitbreiding goed hebben doorstaan.
Dit is belangrijk als we in gedachten houden wat ons allemaal is verteld - dat de EU de uitbreiding niet zou aankunnen zonder institutionele beroering of zelfs stagnering. Dit alles sterkt ons in ons standpunt dat het bij dit verdrag veel meer draait om politieke symboliek dan om een objectieve beoordeling van wat Europa nodig heeft.
Behalve dat we de beweegreden voor dit verdrag hebben betwist, waren we ook zeer kritisch over het proces dat ons tot dit punt heeft gebracht. De bewering dat dit verdrag wezenlijk anders is dan de Europese Grondwet die in referenda in Frankrijk en Nederland zo krachtig werd afgewezen, tart alle geloof. De Britse premier houdt als enige regeringsleider vast aan de mythe dat er een verschil bestaat tussen het verdrag en de grondwet. De Britse bevolking gelooft hem niet en de overgrote meerderheid heeft meermalen aangegeven dat er een referendum moet komen. De heer Brown heeft de wensen van de bevolking naast zich neergelegd en dit heeft zijn regering en de Europese Unie in het algemeen geen goed gedaan.
Robert Goebbels
(FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer defungerend voorzitter van de Raad, geachte voorzitter van de Commissie, in 1981 was 8 procentvan de totale rijkdom van Europa in het bezit van één procent van de bevolking. Vijfentwintig jaar later beschikt de rijkste één procent van de bevolking over 17 procent van het totale inkomen. Inmiddels leeft één op de zes mensen - in totaal 74 miljoen Europeanen - onder de armoedegrens zoals die is gedefinieerd in de verschillende lidstaten.
Zonder sociale uitkeringen zouden 185 miljoen Europeanen - bijna 40 procent van de bevolking - onder de armoedegrens terechtkomen. Daarom is er een actief sociaal beleid nodig: een beleid voor de herverdeling van rijkdom. De inspanningen van de Unie op het sociale vlak zijn echter heel magertjes. De visie die de Commissie zojuist heeft geschetst van een meer sociaal gericht beleid in de 21e eeuw, is conceptueel gezien heel mooi, maar geheel verstoken van concrete wetgevingsmaatregelen.
Commissievoorzitter Barroso heeft ons zo-even verteld dat de strategie van Lissabon inmiddels vruchten afwerpt. Dat klopt, maar toch wordt de opleving van de economie in Europa bedreigd door een bijzonder verraderlijke vorm van globalisering, in de vorm van financiële markten zonder grenzen. De zogenaamde subprime-kredietcrisis is ontstaan door een ongebreideld consumentisme in de Verenigde Staten. De mondiale financiële sector verzon "speciale beleggingsvehikels” die werden gefinancierd via rommelhypotheken, en de crème de la crème van de banken-, verzekerings- en pensioensector heeft de hebzucht weer eens laten zegevieren over het verstand.
De financiële sector loopt zelf natuurlijk geen enkel risico: de sector is immers "too big to fail”. De nationale centrale banken en de belastingbetalers zullen er wel voor zorgen dat de topmensen aan hun 'gouden parachutes' een zachte landing zullen maken, en dat wordt niet goedkoop. De economiein Europa is al afgekoeld. In de Verenigde Staten dreigt een recessie. De dollar daalt en de prijzen voor grondstoffen, met inbegrip van basisvoedingsmiddelen, rijzen de pan uit. De kredietschaarste heeft reeds gevolgen voor kleine en middelgrote ondernemingen en voor mensen die een huis willen kopen.
Bij het lezen van de ontwerpconclusies van de Raad van Lissabon vind ik niets wat erop wijst dat Europa er weer bovenop komt, wat ik ten zeerste betreur.
Marco Cappato
(IT)Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, om te beginnen wil ik wijzen op de kleine overwinning die de Franse president Sarkozy heeft weten te boeken door het woord "toetreding” te schrappen uit de lopende onderhandelingen met Turkije.
Natuurlijk verandert er niets, de onderhandelingen blijven gewoon doorgaan. Maar vervolgens heeft Sarkozy, momenteel het sterkste en meest politieke staatshoofd van Europa, zoals moge blijken uit de toespraak die hij voor dit Huis heeft gehouden, het over de Europese grenzen en over de Mediterrane Unie, waarop de mensen nogal minachtend reageren: Hij weet niet waar hij het over heeft, wat is dat voor een Mediterrane Unie, hij weet niet waar het om gaat.
Volgens mij is het heel duidelijk waar het Sarkozy om gaat, namelijk om de Europese grenzen: de Mediterrane Unie is de strategie van het Europa van de naties. Als deze benadering alleen zou zijn gericht op de betrekkingen tussen de naties, zou de Mediterrane Unie in de praktijk best een goede oplossing kunnen vormen voor economische, commerciële en ecologische problemen. Het is echter geen goede aanpak, en er moet een alternatief worden gevonden als we iets anders willen, namelijk een Europa van het recht en met name van persoonlijke rechten, een Europa van de burgers in plaats van een Europa van de staten.
Dat is een alternatieve benadering die de staatshoofden, de Commissie en de Europese Unie moeten volgen om tegenwicht te biedenaan Sarkozy's Franse strategie van een Europa van de staten. We moeten beslissen of we willen dat het Handvest van de grondrechten ooit het Handvest van de grondrechten van Turkse burgers, het Handvest van de grondrechten van Marokkaanse burgers, het Handvest van de grondrechten van Israëlische en Palestijnse burgers wordt. We moeten beslissen of we willen dat Europa een dergelijke toekomst krijgt, omdat anders het Europa van naties en staten de overhand zal krijgen.
Tot slot: sommige mensen dragen T-shirts met slogans voor eenreferendum over Europa: "ja”tegen een Europees referendum, "nee” tegen nationale referenda, omdat bij referenda alhet populisme, extremisme, nationalisme en communisme van Europa naar boven komt.
Mario Borghezio
(IT)Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, gelukkig zijn er nog steeds patriotten in Europa, en vanzelfsprekend roepen wij op tot een nationaal referendum. Wij blijven oproepen tot referenda omdat wij in een Europa van de volkeren geloven, en niet in een Europa van de haute finance die dat hele technocratische beleid steunt en financiert, dat hele gekkenhuis van Europese instellingen.
Dat is precies het beeld dat er naar voren komt uit de bijwerking van uw Verdrag - de bevestiging dat we van doen hebben met een instelling die wordt beheerst door een techno-bureaucratie, die alleen zichzelf rekenschap verschuldigd is en een doel op zichzelf vormt. Waar zijn in deze nieuwe versie bijvoorbeeld de elementen die beantwoorden aan het dringende verzoek om het Europees sociaal model te bewaren, zoals dat is geuit in het kader van de referenda? Welk antwoord heeft u op dat verzoek gegeven?
Ook met betrekking tot de grenzen krijgen we geen antwoord, maar voortdurend algemeen gezwets over uitbreiding, zonder dat het geopolitieke probleem van de Europese grenzen wordt behandeld, dat naar onze mening het kernvraagstuk vormt. Een bouwwerk zoals Europa, dat zijn wortels heeft in het publiekrecht van het Heilige Roomse Rijk, kan niet worden opgebouwd door de wisselkoers tussen euro en dollar als spirituele horizon te kiezen. Wij zijn van mening dat er ook nog andere referentiepunten zijn, met name de christelijke wortels van Europa.
U zult de grote problemen waarmee Europa zich geconfronteerd ziet, niet kunnen oplossen door middel van juridische foefjes of door te vertrouwen op de arresten van het Europees Hof van Justitie. Staten kunnen op zo'n manier niet worden geregeerd, en dat geldt ook voor de toekomst van Europa, de Europese traditie. Lang leve het Europa van de volkeren, het Europa van de christelijke wortels!
Miguel Portas
(PT)Morgen zullen de minister-presidenten en de staatshoofden het Verdrag van Lissabon in Lissabon ondertekenen. Daarna zullen zij ertoe oproepen dit Verdrag te ratificeren. Het verschil zit hem niet in de tekst, het is een exacte kopie van de Grondwet die door de Fransen en de Nederlanders is verworpen. Het verschil zit hem in de methode. Dit keer verzoeken zij om een snelle ratificatie zonder referenda. Een paar dagen geleden heeft de heer Zapatero in dit Huis uiting gegeven aan zijn wens dat de burgers van de verschillende lidstaten zich op die dag uitspreken over het Verdrag dat onze gemeenschappelijke toekomst zal bepalen.
Op de top van aanstaande vrijdagzullen de regeringen gelegenheid hebben om de op hen allen rustende verdenking weg te nemen dat zij het nieuwe Verdrag achter de rug van de burgers om willen goedkeuren. Waarom grijpen zij die suggestie van mijnheer Zapatero niet met beide handen aan? Waarom benutten zij deze kans niet? Het Verdrag van Lissabon is momenteel niet ons Verdrag. Het zal nooit het Verdrag van de Europeanen zijn zolang het ervan afhankelijk is dat er geen referenda worden gehouden. Waarom hebben zij niet de moed om te voldoen aan het verzoek om democratie?Democratie is immers een voorwaarde voor Europa!
Jana Bobošíková
(CS) Dames en heren, we hebben het er vaak over hoe we de EU dichter bij de burgers kunnen brengen en democratischer kunnen maken, zonder de daad bij het woord te voegen. Morgen zullen de staatshoofden en regeringsleiders het Hervormingsverdrag ondertekenen, en zij hebben al van tevoren aangekondigd dat zij geen referenda willen houden. Het is betreurenswaardig dat dit Parlement dit grotendeels heeft toegejuicht. Dit is een teken van absolute arrogantie en minachting voor de mening van de burgers. Ik heb de indruk dat de politici ofwel te lui zijn om het nieuwe Verdrag uit te leggen of - nog erger - bang zijn voor de burgers. De politici hebben geen zin om te moeten uitleggen op welke wijze het nieuwe Verdrag de invloed van de lidstaten op de besluitvorming binnen de EU zal wijzigen. De politici hebben geen zin om te moeten uitleggen dat zij geen "eigen” commissaris meer in de Commissie zullen hebben. Zij hebben geen zin om argumenten te vinden voor het feit dat kwesties zoals migratie, energie en vervoer niet meer in de afzonderlijke lidstaten, maar in Brussel worden behandeld. Dames en heren, indien we de burgers niet kunnen winnen voor de regels die het reilen en zeilen in de EU bepalen, indien wij hun niet de voordelen van integratie enerzijds en het verlies aan nationale soevereiniteit, dat het Verdrag op sommige gebieden duidelijk met zich meebrengt, anderzijds uitleggen, wordt de kloof tussen de politieke elite en de burgers steeds groter. Daarom ben ik van mening dat referenda niet zijn weg te denken uit het ratificatieproces van het Verdrag.
Jacek Saryusz-Wolski
(EN) Mijnheer de Voorzitter, het Verdrag van Lissabon zal in de toekomst grote gevolgen hebben voor het buitenlands beleid van de Europese Unie.
Door onze discussies in de Commissie buitenlandse zaken in dit Huis ben ik om een aantal redenen in staat een zeer positief standpunt uit te spreken over het nieuwe verdrag. Eén kader komt de samenhang van het externe optreden van de EU zeer ten goede: ten opzichte van de bestaande regelingen is het nieuwe verdrag een grote stap vooruit. Het biedt een duidelijke rechtsgrondslag voor het nabuurschapsbeleid, vestigt één rechtspersoonlijkheid voor de EU als geheel en dwingt lidstaten elkaar te raadplegen en wederzijdse solidariteit te tonen.
Ten aanzien van het institutionele aspect worden belangrijke verbeteringen geboekt door middel van de uitbreiding van de bevoegdheden van de Hoge Vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, die een dubbele hoed op heeft omdat hij tegelijkertijd vicevoorzitter is van de Europese Commissie, en de oprichting van de Europese dienst voor extern optreden.
Het belangrijkste van al is dat het nieuwe verdrag voorziet in grotere begrotingsbevoegdheden voor het Parlement op het gebied van het buitenlands beleid van de EU, waardoor het Europees Parlement op gelijke voet komt te staan met de Raad.
Bovendien wordt een nieuwe rechtsgrondslag vastgesteld voor instrumenten of beleid inzake het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid (GBVB), bijvoorbeeld de sancties tegen particuliere entiteiten, het ruimtevaartbeleid, veiligheid van de energievoorziening, bestrijding van klimaatverandering, preventie van internationaal terrorisme en bescherming van persoonsgegevens.
De grootste verbeteringen hebben in feite betrekking op het Europees veiligheids- en defensiebeleid (EVDB), aangezien het Verdrag van Lissabon met name voorziet in een permanente gestructureerde samenwerking op het gebied van defensie tussen de lidstaten die beschikken over militair vermogen.
Vanuit ons standpunt gezien vertoont het nieuwe verdrag echter ook enkele tekortkomingen: het Europees Parlement moet worden geraadpleegd over de benoeming van de nieuwe Hoge Vertegenwoordiger en vicevoorzitter van de Commissie en dat geldt niet alleen voor de per 1 januari 2009 te benoemen persoon, maar ook voor latere tussentijdse benoemingen en, natuurlijk, ook wanneer de hele Commissie, waaronder haar vicevoorzitter van Buitenlandse Zaken, wordt benoemd.
Ik benadruk ook dat de nieuwe, pas gekozen Hoge Vertegenwoordiger en vicevoorzitter het Parlement vooraf moet raadplegen over de voornaamste aspecten van de fundamentele keuzes inzake het GBVB en EVDB.
Samenvattend: het Verdrag van Lissabon is een mijlpaal in de institutionele ontwikkeling van de Europese Unie op het gebied van buitenlandse zaken en, als voorzitter van de Commissie buitenlandse zaken, verwelkom ik de aanstaande ondertekening ervan van harte.
Genowefa Grabowska
(PL)Mijnheer de Voorzitter, drie jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog hebben de Verenigde Naties de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens aangenomen, die nog steeds de standaardtekst is op dit gebied. Bijna 60 jaar later heeft de Europese Unie de mensenrechten gecodificeerd in het Handvest van de grondrechten, een document dat aan de behoeften en verwachtingen van Europeanen aan het begin van de 21e eeuw voldoet.
Waarom is het dan zo dat twee lidstaten, Polen en het Verenigd Koninkrijk - die zich toch zo inzetten voor de codificatie van de mensenrechten op internationaal niveau - bezwaar hebben gemaakt tegen het Handvest? Waarom onthouden zij het Handvest aan hun burgers? De teleurstelling is voor mij als Poolse des te groter omdat Polen en het Verenigd Koninkrijk het Handvest op een vroeger tijdstip allebei al hadden geaccepteerd. Hun minister-presidenten en ministers van Buitenlandse Zaken hadden het Handvest als tweede deel van het Grondwettelijk Verdrag op 29 oktober 2004 ondertekend.
Inhoudelijk is het Handvest van de grondrechten sinds 2004 niet gewijzigd. Wel is de houding van Polen en van het Verenigd Koninkrijk gewijzigd. Mijn vraag is: waarom keuren de opvolgers van Tony Blair en Marek Belka het Handvest af en onthouden zij het aan hun medeburgers? Ik zou ook de voorzitter van de Raad van de Unie willen verzoeken de huidige minister-presidenten van Polen en het Verenigd Koninkrijk te vragen waarom zij de handtekeningen van hun voorgangers niet respecteren. In het buitenlands beleid is continuïteit van fundamenteel belang, en wij, de burgers - ik bedoel de Polen - hebben grote behoefte aan de in het Handvest verankerde rechten.
Alexander Lambsdorff
(DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, er is hier reeds veel over de inhoud van het Handvest gezegd. De Duitse liberalen hebben altijd het grootste belang gehecht aan bepaalde punten. Ten eerste moest het institutionele compromis in stand worden gehouden. Ten tweede wilden we een minister van Buitenlandse Zaken van de Unie die er niet alleen voor de sier is, maar die echt als woordvoerder van de EU optreedt. Wij zijn het helemaal eens met hetgeen Jacek Saryusz-Wolski over institutionele verbeteringen heeft gezegd. Wij vrezen echter ook dat in het gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid de politieke wil in de verschillende hoofdsteden voorlopig de doorslag zal blijven geven. Het derde punt waaraan wij bijzonder belang hechtten, was een sterke bescherming van de grondrechten, en om deze reden zien wij reikhalzend uit naar de proclamatie van het Handvest.
Al met al moet worden gezegd dat het Verdrag van Lissabon een succes is van de Duits-Portugese samenwerking, waarmee beide voorzitterschappen moeten worden gelukwenst.
Een minpunt is echter het gebrek aan vooruitgang als het erom gaat de Unie dichter bij de burgers te brengen. Het besluit van de Raad om geen geconsolideerde tekst voor te leggen, is wat we in Duitsland een Realsatire zouden noemen: een situatie die elke satire qua absurditeit overtreft. Dit besluit zal echter door de werkelijkheid worden ingehaald. Ik ben er zeker van dat de burgers en de parlementen voor een geconsolideerde tekst zullen zorgen, zodat ze dan kunnen nalezen waar het Verdrag nu echt om gaat.
Er moet nu een fase komen waarin de Europese Unie van institutioneel navelstaren overgaat tot een mondiaal perspectief. We moeten ons van onze verantwoordelijkheid voor de wereldeconomie kwijten. Op grond van de situatie van de wereldeconomie moet worden gevreesd dat de groei en de werkgelegenheid achteruit zullen gaan. In vele lidstaten, ook in mijn land, constateer ik weer gemakzucht, een gebrek aan wil tot hervormingen. Daar moet verandering in komen.
Mijn tweede punt is dat we ook in de internationale politiek onze rol op verantwoordelijke wijze moeten vervullen. De mensen willen dat de Europese Unie een sterkere mondiale rol gaat spelen.Dat is onze verantwoordelijkheid!
Bogdan Pęk
(PL)Mijnheer de Voorzitter, Europa is niet slechts een akkoord tussen elites. Het is ook meer dan de Europese instellingen. Europa is vooral een kwestie van vertrouwen.
Gisteren heeft echter Udo Voigt, de voorzitter van de Nationaldemokratische Partei Deutschlands, op de Duitse televisieverklaard dat Polen Silezië onmiddellijk aan Duitsland moet teruggeven, en dat Polen onmiddellijk Pommeren, Gdánsk, Wroclaw en andere steden moet teruggeven aan de Duitsers. Tegelijkertijd trok hij de cijfers in twijfel met betrekking tot het aantal slachtoffers van de holocaust.
Ik vraag me nu af, nu de geest van Europa op de wateren zweeft en boven dit Parlement, waarom de heer Schulz zijn revolutionaire gevoeligheid heeft verloren. Waarom heeft de Duitse regering dit niet veroordeeld? Dit soort dingen heeft destijds tot het Derde Rijk geleid.
Wij verwachten een sterke berisping en een verbod op die fascistische partij, die iets doet wat Europa enorme schade kan toebrengen: zij schendt het vertrouwen tussen Europese naties die samenwerken in het algemeen belang. Duitsland, als een van de toonaangevende Europese landen, zou bijzonder gevoelig moeten zijn voor dit soort activiteiten en zou onmiddellijk maatregelen moeten treffen in het algemeen belang van de Europese Gemeenschappen.
Alain Lamassoure
(FR) Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil het Portugese voorzitterschap gelukwensen. De ondertekening van het Verdrag van Lissabon en de Top EU-Afrika zullen mijlpalen blijken in de Europese geschiedenis. Toch mogen we niet toelaten dat deze successen worden overschaduwd door komende ontwikkelingen, en wat dit betreft maak ik mij zorgen over twee punten.
Het eerste betreft de ratificatie van het nieuwe Verdrag. Het feit dat men afstand heeft gedaan van de ontwerpgrondwet en deze door een gewoon verdrag heeft vervangen, betekent dat er in de lidstaten - behalve in Ierland - geen belemmering bestaat voor een ratificatie bij stemming in het parlement. Dat is een centraal aspect van het politieke akkoord dat tijdens de bijeenkomsten van de Europese Raad in juni en oktober is bereikt. Indien een van de regeringen sindsdien van mening is veranderd, dient zij dit ten minste, omwille van de eerlijkheid, vóór de ondertekening van het Verdrag, en niet daarna aan de partners mee te delen. Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik vertrouw erop dat het Portugese voorzitterschap ervoor zal zorgen dat een fundamentele eerlijkheid is gewaarborgd.
Mijn tweede punt van zorg is reeds door een aantal collega's genoemd, namelijk de situatie op de westelijke Balkan. Sinds acht jaar weten we dat de onafhankelijkheid van Kosovo er vroeger of later aan zit te komen. Maar thans zijn wij, ondanks alle inspanningen van Javier Solana en de Commissie, niet minder verontrust over de situatie dan acht jaar geleden.
We hebben bij herhaling gezegd dat de westelijke Balkan op een gegeven moment een deel van de Unie zal worden. Inmiddels doen wij alsof we een gemeenschappelijk buitenlands beleid voeren. Maar de diverse voorzitterschappen hebben steeds de hete aardappel doorgeschoven naar de volgende in de rij. Sinds 1991 is er het een en ander veranderd. Sindsdien zijn zestien jaar verstreken en 300 000 mensen gedood. Het is tijd dat de landen van de EU laten zien dat zij iets uit dat treurige verleden hebben geleerd. De toekomst van de Balkan wordt noch in Washington of Moskou, noch in New York beslist, maar hier in Europa, temidden van de rechtstreeks betrokken volkeren en hun Europese buren, vrienden en partners.
Gunnar Hökmark
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zal het eerste over Kosovo hebben. In de Balkan en de Kaukasus is sprake van een conflict tussen Europese waarden en nationalistische tendensen, tussen Europese integratie en bewegingen en ideeën die door Rusland worden gesteund. Ik weet zeker dat, als we in de toekomst terugkijken, we geen spijt zullen hebben van de inspanningen die we ons hebben getroost om de Europese integratie te steunen met alle verschillende middelen die we hebben, maar we zouden in de toekomst wel eens spijt kunnen krijgen van de inspanningen die we ons niet hebben getroost. Ik denk dat het belangrijk is dat we dit tijdens de Europese Raad eind deze week aan de orde brengen.
Ten tweede wil ik het hebben over globalisering. Ik denk dat we niet moeten vergeten dat Europa dankzij de globalisering een toonaangevende wereldeconomie is geworden en dat globalisering noodzakelijk is als we de belangrijkste kenniseconomie ter wereld willen worden, omdat we nooit wereldleiders zullen worden als we slechts de beste in Europa zijn. Met protectionistische maatregelen zullen we nooit iets bereiken. Deze gaan op de lange termijn ten koste van de werkgelegenheid en de welvaart en stellen ons niet in de gelegenheid een toonaangevende wereldeconomie te zijn en de Europese waarden te beschermen.
Dit leidt ons tot de conclusie dat de Europese Raad moet onderstrepen welke inspanningen nodig zijn op het gebied van energiewetgeving, telecomwetgeving, de interne markt, handel en concurrentie. Concurrentie is geen gevecht tussen verschillende persoonlijkheden of identiteiten. Het is een kans voor iedereen om mee te doen en Europa verder te helpen. Deze weg moeten we inslaan. Op deze manier kunnen we het verdrag optimaal inzetten om de mondiale uitdaging het hoofd te bieden. Deze kans is ons deze week geboden en die moeten we benutten.
Enrique Barón Crespo
(ES)Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de vicevoorzitter van de Commissie, dames en heren, het lijkt mij gepast om allereerst het werk van het Portugese voorzitterschap publiekelijk te erkennen op een dag die van grote betekenis is voor het Europees Parlement, zoals ook symbolisch blijkt uit het front van het podium van het voorzitterschap, waarop de plechtige verklaring van het Handvest is afgebeeld.
Het Portugese voorzitterschap heeft - en ik zeg dit als vertegenwoordiger van het Europees Parlement op de Intergouvernementele Conferentie -een ontwerp ontvangen waarin het Handvest van de grondrechten slechts verklaring nummer 11 vormde. Er moet tevens op worden gewezen dat het - zoals de voorzitter van de Raad mij aan het begin persoonlijk heeft verteld - vrijwel onmogelijk was om die status te wijzigen, en volgens mij hebben wij er in het kader van de werkzaamheden van de Intergouvernementele Conferentie gezamenlijk voor gezorgd dat het Handvest van de grondrechten een wettelijk bindend karakter krijgt. De lidstaten wilden het niet opnemen in het Verdrag, maar het is een Handvest met een grondwettelijke status.
Ik ben van mening dat we aan de inspanningen moeten herinneren die vele leden van het Europees Parlement zich in de loop der jaren hebben getroost om dit Handvest te verwezenlijken. Ik ben van mening dat we moeten herinneren aan de vrouw die de tragedie van Europa in de 20e eeuw en de kracht tot herleving symboliseert, aan Simone Weil, en aan mannen als Altiero Spinelli, Fernand Herman en vele anderen die er vele jaren aan hebben gewerkt dat wij uiteindelijk in het bezit zijn van een verklaring van rechten die een uitdrukking is van onze identiteit.
Mijnheer de Voorzitter, ik meen ook dat het tijd is dat wij, in een Parlement dat wetgeving opstelt over koeien, geiten, komkommers en financiën, uiteindelijk over mensen spreken, over de gewone man en de gewone vrouw. Ik betreur het dat er heden nog steeds een paar lidstaten zijn die de rechten van hun onderdanen als Europese burgers beperken.
Ten slotte, mijnheer de Voorzitter, wil ik nog een belangrijke opmerking kwijt, namelijk dat het Handvest en het Verdrag van Lissabon de Unie als supranationale democratie van staten en burgers versterken, en dat is een eerste antwoord in het tijdperk van de globalisering.Wij doen dit op regionaal niveau, maar ik geloof dat dit een voorbeeld is dat we voor onze toekomst en voor die van de mensheid als geheel dienen te volgen.
Othmar Karas
(DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wij bereiden de top voor, en ik verwacht van deze top geen verrassingen. Wel verwacht ik dat deze top deuren opent naar de toekomst en het standpunt van de Europese Unie in vele kwesties zal bepalen.
De eerste deur die moet worden geopend is de deur naar de ratificatie van het Verdrag van Lissabon. Wij verwachten dat de ratificatie in alle lidstaten spoedig zal plaatsvinden en dat bij de bezetting van functies die dit Verdrag voortvloeien, rekening zal worden gehouden met de verkiezingen voor het Europees Parlement van 2009. Ik verwacht echter ook dat, nu de deur voor de ratificatie wordt opengezet, de Raad en de Commissie ermee beginnen de lidstaten over de inhoud van het Verdrag te informeren.
Verzwijgt u niet langer waarom wij ons voor dit Verdrag uitspreken. Wij zeggen ja, omdat de burgers, de parlementen, de democratie en de Europese Unie worden gesteund.
De tweede deur die wij openen is de deur naar vrijheid. Er zal over Schengen worden gediscussieerd. Wij zijn blij dat meer lidstaten aan de Schengen-criteria voldoen, omdat de vervulling van de Schengen-criteria voormeer vrijheid en meer veiligheid voor de burgers zorgt.
Ten derde wordt - hopelijk - de deur naar meer verantwoordelijkheid van de Europese Unie in de wereld geopend. Ik zeg daarom onomwonden dat alle mogelijkheden voor een oplossing voor Kosovo via onderhandelingen inmiddels verkend zijn en dat de Europese Unie gezamenlijke verantwoordelijkheid voor Kosovo moet nemen. Wij zeggen onomwonden dat de toekomst van Kosovo en Servië in de Europese Unie ligt en dat we er alles aan moeten doen om het verlangen naar vrijheid van de mensen te vervullen en het vreedzaam samenleven te waarborgen.
Mijn laatste punt betreft de deur naar onderzoek en technologie. Ik verzoek u het Galileo-besluit ten uitvoer te leggen, dat alleen mogelijk was omdat het Europees Parlement zijn financiële verantwoordelijkheid heeft genomen.
Manuel António dos Santos
(PT)Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, het Portugese voorzitterschap heeft een erfenis nagelaten die erg stimulerend is maar ook gepaard gaat met een hoop verantwoordelijkheden. Op de top van deze week zal deze erfenis moeten worden geconsolideerd en ontwikkeld. De ondertekening van het Verdrag van Lissabon morgen, de plechtige ratificatie van het Handvest van de grondrechten door de drie instellingen over enkele ogenblikken, de totstandbrenging van een strategisch partnerschap met Brazilië, zonder daarbij afbreuk te doen aan de bijzondere betrekkingen van de Europese Unie met de Mercosur, de hervatting van regelmatige topconferenties met Afrika, en ten slotte de nieuwe impulsen die aan de strategie van Lissabon en aan vele andere kwesties van groot belang voor de toekomst van Europa worden gegeven: dit zijn opmerkelijke resultaten, die echter alleen vruchten zullen afwerpen indien zij beleidsmaatregelen opleveren en de doelstellingen verwezenlijken die van essentieel belang zijn opdat Europa sterker wordt, samenhangender, sterker verenigd en meer invloed krijgt om de stabiliteit in de wereld te verhogen.
Dit zijn, in het kort, de verantwoordelijkheden die de lidstaten, de Europese Raad, de Commissie en ook het Parlement van het Portugese voorzitterschap overnemen. Maar dit is ook een impuls die ons in staat stelt de institutionele crisis te overwinnen die Europa heeft tegengehouden en die het Europese integratieproces in de afgelopen twee jaar in de weg heeft gestaan. Om nog eens te herhalen wat ik al vaak heb gezegd: mijn oprechte gelukwensen aan het Portugese voorzitterschap, en ik hoop dat het Sloveense voorzitterschap deze lijn zal voortzetten en de resultaten verder zal ontwikkelen. De komende top van Brussel dient er geheel op te zijn gericht daarvoor de nodige politieke voorwaarden te scheppen.
Francisco José Millán Mon
(ES)Mijnheer de Voorzitter, ik ben verheugd over het feit dat het Verdrag van Lissabon morgen wordt ondertekend. Hierdoor komt een eind aan een periode van onzekerheid waarin buitenstaanders de indruk kregen dat de Unie onder een zekere verlamming lijdt. Daarom spreek ik mijn gelukwensen uit aan het Portugese voorzitterschap.
Als het Verdrag eenmaal is ondertekend zal er hopelijk geen aanleiding meer zijn tot navelstaren. Het wordt tijd dat de Unie, en dus ook de Europese Raad, de blik naar buiten richt en de problemen waarmee de burgers worden geconfronteerd, vastberaden aanpakt. Ik zal drie van deze problemen noemen.
Economische groei: de Europese Raad mag niet zelfvoldaan achteroverleunen. De vooruitzichten zijn niet al te best: de euro is redelijk sterk, waardoor exporteren moeilijker wordt; de inflatie stijgt; de dollar is nogal zwak en olie blijft duur. Alle studies - ookde meest recente van de OESO - stellen hun ramingen van de economische groei in Europa voor 2007 en 2008 naar beneden bij.
Ten tweede: illegale immigratie. Dit is een ernstig probleem waarop tijdens de afgelopen periode van zes maanden onder meer de conferentie van Euromed-ministers een antwoord heeft proberen te vinden. In het actieplan dat is goedgekeurd tijdens de Top EU-Afrika, wordt zoals ik heb gezien ook verwezen naar overnameovereenkomsten en andere instrumenten, maar zullen die verplichtingen worden gerespecteerd? Hoe lang is de Europese Unie al niet aan het onderhandelen over overnameovereenkomsten met bepaalde landen uit het Middellandse Zeegebied?
Bovendien is illegale immigratie niet alleen afhankelijk van de samenwerking met derde landen. Ook wij moeten aan onze verplichtingen voldoen, bijvoorbeeld met betrekking tot Frontex. Bovendien betekent de uitbreiding van de Schengen-ruimte, waaraan de Europese Raad op vrijdag zijn goedkeuring zal hechten, ook een uitbreiding van de buitengrenzen. Ik hoop dat de autoriteiten en ambtenaren die voor die nieuwe grenzen verantwoordelijk zijn, de strijd met het illegale immigratienetwerk aankunnen.
Tenslotte de blijvende dreiging van het terrorisme. Onlangs hebben leiders van Al-Qaida nieuwe dreigementen geuit. Gisteren hebben in Algiers bloedige aanslagen plaatsgevonden. En ik wil u herinneren aan wat er vorige week in Frankrijk is gebeurd met de ETA.
Ik ben ingenomen met het feit dat tijdens het Portugese voorzitterschap inspanningen zijn ondernomen om de functie van de Europese coördinator voor terrorismebestrijding te bezetten, die om onbegrijpelijke redenen sinds meer dan zes maanden vacant is. Mocht er sprake zijn van een tekort aan middelen, is de herziening van het Verdrag ongetwijfeld een gemiste kans om deze functie te versterken.
Ten slotte hoop ik dat de Europese Raad zal aandringen op een snelle behandeling van het recente Commissievoorstel tot wijziging van het kaderbesluit inzake terrorisme om daarin het gedogen van terroristische handelingen op te nemen.
Paul Marie Coûteaux
(FR) Mijnheer de Voorzitter, 2007 - dit jaar van de Duitse en Portugese voorzitterschappen - zal de geschiedenis van de Europese integratie ingaan als het jaar van het ultieme affront jegens de volkeren van Europa en de democratie.
Het Verdrag dat morgen in Lissabon wordt ondertekend is noch vereenvoudigd, noch berust het op een consensus. Het is niets meer en niets minder dan een opgewarmde versie van het oude Grondwettelijk Verdrag dat door de Franse natie is verworpen. En toch wordt de ondertekening door de meesten van u samen met de heer Giscard d'Estaing luidruchtig gevierd.
Ik moet daarom een ernstige waarschuwing richten tot mijn Franse collega's die deze opgewarmde Grondwet steunen.Door de bepalingen van het Verdrag wordt een nieuwe staat gecreëerd. Deze staat wordt onze burgers opgedwongenen ontbeert daarom iedere legitimiteit. De gevolgen hiervan zijn zeer concreet en zeer onaangenaam: de organen van de Europese Unie en de teksten die zij produceren, zullen als onwettig moeten worden beschouwd. Daarom zullen wij krachtens het internationaal recht spoedig de dringende plicht hebben ons daartegen te verzetten. Ik heb hier niets aan toe te voegen.
Manuel Lobo Antunes
fungerend voorzitter van de Raad.-(PT)Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de vicevoorzitter van de Commissie, dames en heren, in mijn slotverklaring wil ik slechts een kwestie aanstippen die al verschillende keren aan de orde is gesteld en van het grootste belang is, een kwestie die natuurlijk op de externe agenda van de Europese Unie staat en die naar alle waarschijnlijkheid in de komende weken en maanden een prioriteit zal blijven. Ik heb het over de kwestie Kosovo.Ik zou in het kort het standpunt van het Portugese voorzitterschap met betrekking tot deze essentiële kwestie willen toelichten.
Naar onze mening was het van het allergrootste belang dat de Europese Unie, Rusland en de Verenigde Staten, nadat het Ahtisaari-plan aan de Veiligheidsraad was voorgelegd, een trojka vormden om, opnieuw in zeer nauwe samenwerking met de betrokken partijen, naar oplossingen te zoeken waarmee de partijen konden instemmen. De hoofddoelstelling hierbij was de verkenning van bepaalde aspecten van het Ahtisaari-plan die konden en moesten worden verkend. Aan de andere kant zijn wij er evenals de Europese Unie zeker van dat we er alles aan hebben gedaan om een akkoord te bereiken over de toekomst van Kosovo. We hadden hiervoor 120 dagen de tijd.
Inmiddels weten we, en dat is publieke informatie waarover ook de trojka reeds heeft bericht, dat het de partijen onmogelijk is gebleken om overeenstemming te bereiken over de toekomst van Kosovo, maar nog niet alles is verloren. In de eerste plaats moeten we gewag maken van het uitstekende klimaat, de uitstekende sfeer tussen de leden van de trojka onderling en in de betrekkingen tussen de trojka en de betrokken partijen. In de tweede plaats is het, zoals wij hadden gehoopt en verwacht, mogelijk gebleken om een aantal aspecten van het Ahtisaari-plan te verkennen, en op deze basis zijn er natuurlijk nieuwe punten van overeenstemming gevonden. In de derde plaats, en dit is een uiterst belangrijk aspect waaraan misschien nog niet voldoende aandacht is besteed, zijn de partijen overeengekomen geen gewelddadige oplossing te zullen zoeken voor het vraagstuk van de toekomstige status van Kosovo. Wij hechten groot belang aan deze politieke verplichting en wij hopen natuurlijk dat men zich hieraan zal houden.
De resultaten zijn weer voorgelegd aan de Verenigde Naties en zullen opnieuw in de Veiligheidsraad worden besproken. We mogen niet vergeten dat de Verenigde Naties in dit proces een fundamentele rol spelen. Maar mochten de leden van de Veiligheidsraad er op het niveau van de Verenigde Naties niet in slagen een gemeenschappelijke regeling te vinden die de toekomstige status van Kosovo bepaalt, twijfelen wij er niet aan dat de internationale gemeenschap en met name de Europese Unie zelf beslissingen zullen moeten nemen die, zoals wij allen weten, complex en misschien moeilijk zullen worden.
Drie constateringen zijn in dit verband van fundamenteel belang voor het Portugese voorzitterschap en ook voor Portugal als lid van de Europese Unie na 1 januari. Natuurlijk is het in de eerste plaats van belang om voor eendracht onder de lidstaten te zorgen. Volgens ons is het essentieel dat wij, als een beslissing van onze kant nodig is en wij een beslissing nemen, een gezamenlijke beslissing nemen. Wij moeten een eensgezind standpunt innemen. Wat wij niet graag zouden willen zien en wat wij koste wat het kost willen voorkomen is een verdeeld Europa ten aanzien van de kwestie Kosovo, zoals dit in het verleden het geval was in zoveel internationale situaties en bij zoveel moeilijke internationale kwesties waaraan grote verantwoordelijkheden verbonden waren. Ons devies moet dus "eendracht” luiden.
Ten tweede moet de Europese Unie haar verantwoordelijkheid nemen, omdat Kosovo in de eerste plaats een Europees probleem is, ons probleem, en ook al zijn wij voor een oplossing van deze kwestie ongetwijfeld ook aangewezen op onze internationale partners, Europa kan Kosovo niet de rug toekeren, het moet de verantwoordelijkheid op zich nemen voor een Europees probleem, en aan het eind van dit voorzitterschap kom ik tot de slotsom dat de Europese Unie zich hiervan terdege bewust is, evenals van het feit dat het in dezen een leidende rol moet spelen.
Ten derde mogen we niet onbezonnen te werk gaan. We moeten de consequenties van elke beslissing die wij nemen, zorgvuldig overwegen, en natuurlijk moeten we onder alle omstandigheden en in alle situaties naar een consensus streven, en natuurlijk mogen we hier geen twijfel aan laten bestaan en moeten wij ons standpunt op zeer transparante en duidelijke vorm overbrengen aan alle partners die op de een of andere wijze bij de kwestie Kosovo zijn betrokken.
Ten slotte moet elke regeling met betrekking tot de toekomstige status van Kosovo altijd en onder alle omstandigheden in overeenstemming zijn met de waarden en beginselen die fundamenteel zijn voor de Europese Unie: vrede en regionale stabiliteit natuurlijk, en vanzelfsprekend ook de eerbiediging van de rechtsstaat, van de democratie en van de mensenrechten.
Er is geen ander referentiekader voor een oplossing voor de kwestie Kosovo, en we mogen in geen geval vergeten dat de Europese Unie de landen van de westelijke Balkan en met name Servië duidelijke en niet mis te verstande Europese vooruitzichten heeft geboden, en we moeten met de verschillende partijen ook hieraan werken. De partijen moeten beseffen dat zij ertoe zijn geroepen deel uit te maken van Europa. Laten we hopen dat de Europese Unie bij de oplossing van de moeilijke kwestie Kosovo - en laten we ons hierover geen illusies maken: dit is een ingewikkelde en netelige kwestie -, de Europese Unie, en hiervoor bestaat geen alternatief, onder alle omstandigheden en ondanks alle meningsverschillen die er misschien op bepaalde punten zijn, eensgezind blijven. Dit is fundamenteel en van essentieel belang voor de geloofwaardigheid van de Europese Unie en haar externe optreden. Dit is, in het kort, wat ik over Kosovo wilde zeggen.
Ten slotte, mijnheer de Voorzitter, hoop ik dat u mij zult vergeven en dat u er begrip voor heeft dat ik met een persoonlijke opmerking eindig: dit is de laatste keer dat ik als vertegenwoordiger van het Portugese voorzitterschap aan een debat in het Europees Parlement zal deelnemen. Dit is dus een afscheid, en daarom wil ik mijn erkenning en dankbaarheid betuigen voor de ondersteuning die ik in dit Huis steeds van de kant van de Voorzitter en van alle leden heb genoten. Ik heb samen met u een hoop geleerd, en ik heb door u geleerd hoe belangrijk dit Parlement is voor de versterking van de democratie in onze Unie en natuurlijk ook voor de versterking van de legitimiteit van de besluiten die wij hier nemen ten behoeve van een vrijere en welvarendere Unie voor de burgers van Europa.
Ik dank u dus van harte, dames en heren. Ik wil natuurlijk ook de commissarissen en hun medewerkers danken en de voorzitter van de Commissie, die vaak met mij aan deze debatten heeft deelgenomen en met wie ik talrijke punten van overeenkomst heb bereikt in ons werk, onze doelstellingen en onze inspanningen. Mijn dank gaat uit aan de Commissie.
Ik wil ook de ambtenaren van het Europees Parlement bedanken en vooral, het zij mij vergeven, mijn landgenoten die hier werken. Ten slotte, en ik hoop dat ik niemand ben vergeten, wil ik mijn tolken, de Portugese tolken, danken op wie ik erg trots ben. Ik wil besluiten met de Engelse uitdrukking: "I will miss you all”, of, in het Portugees: "Já sinto saudades”. Dank u wel.
De Voorzitter
Obrigado, mijnheer de fungerend voorzitter. Wij zien elkaar natuurlijk morgen in Lissabon weer, en volgende week bent u weer hier met de voorzitter van de Raad, José Socrates, maar aangezien dit uw laatste toespraak hier in de plenaire vergadering was, wil ik u oprechtbedanken en bevestigen dat de samenwerking met u een groot genoegen en vooral ook een groot succes was. Ik dank u zeer, Manuel Lobo Antunes.
Margot Wallström
vicevoorzitter van de Commissie.-(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik dank u zeer voor dit brede debat, dat volgens mij een waardevolle bijdrage levert aan de vergadering in Lissabon en de top in Brussel.
Ik zal ingaan op een paar punten die vanochtend naar voren zijn gebracht, te beginnen met het Verdrag van Lissabon en het Handvest. Ten eerste denk ik dat het de verdienste is van het Portugees voorzitterschap, net als het Duits voorzitterschap daarvoor, dat we tot dit punt zijn gekomen. De ondertekening in Lissabon morgen onderstreept het vaste voornemen van alle ondertekenaars om de ratificatie van het verdrag te verwezenlijken.
Ik wil ook van deze gelegenheid gebruik maken om de Parlementsleden opnieuw te bedanken voor de belangrijke rol die ze hebben gespeeld bij het oplossen van de institutionele problemen van de EU. Natuurlijk is de Commissie daar gedurende deze lange procedure ook actief bij betrokken geweest, niet in de minste plaats door middel van de agenda voor de burger en de "tweesporenbenadering”, waar voorzitter Barroso eerder naar verwees. Degenen van u die zeggen dat de EU zonder deze veranderingen ook wel functioneert, moeten niet vergeten dat dit Hervormingsverdrag een aantal nieuwe elementen bevat die ons uitdrukkelijk in staat stellen de klimaatverandering en de hele energie-uitdaging effectiever aan te pakken en te zorgen voor meer openheid door middel van openbare vergaderingen van de Raad en de grotere rol van nationale parlementen. Ik denk dus dat het nieuwe verdrag ons ook kan helpen transparanter, opener en democratischer te worden.
Tot welke ratificatieprocedure de verschillende lidstaten ook besluiten, we hebben allemaal de verplichting met burgers te communiceren. Natuurlijk moeten we dat in partnerschap doen en moeten we daarbij ook de verschillende behoeften en wensen respecteren die de lidstaten ten aanzien van dit debat hebben geuit. Ik denk dat de afkondiging van het Handvest vandaag ook symbolisch is voor een andere belangrijk succes van de onderhandelingen, een symbool voor het feit dat - afgezien van speciale regelingen in twee van onze lidstaten en gesteld dat het verdrag van kracht wordt - het Handvest juridisch bindend is en de fundamentele rechten van de burgers van Europa garandeert.
Het tweede punt waar ik op wil reageren, is de "reflectiegroep”. Ik denk namelijk dat we ervoor moeten zorgen dat deze zich richt op de beleidsuitdagingen van de toekomst en niet zozeer op de instellingen. De reflectiegroep moet zich richten op de verwachtingen van de Europese burgers en ik hoop ook dat deze groep representatief is voor de diversiteit van het Europa van vandaag.
Mijn derde punt betreft migratie. Ik denk dat een geïntegreerde benadering van migratie een combinatie van Europees beleid en nationaal beleid met zich meebrengt. Er moet sprake zijn van samenhang tussen ons beleid over legale en illegale migratie. Er moeten maatregelen worden genomen op het gebied van ontwikkelingsbeleid, sociale integratie, vrij verkeer van personen, grensbeveiliging en visa, om er een paar te noemen. Het is uitstekend dat deze Raad deze vragen ook globaal bespreekt, maar ik denk dat het Parlement een belangrijke bijdrage aan deze discussie kan leveren. De strategie van Lissabon werpt vruchten af, zoals de voorzitter zei, en ik denk dat dit een reden voor vreugde is aan alle zijden van dit Parlement. Ook is er consensus over de noodzaak van maatregelen gericht op alle aspecten van duurzame ontwikkeling als onderdeel van de strategie. Hieronder vallen flexizekerheid, sociale integratie en klimaatverandering. Als we het eens worden over de beleidsrichting, kunnen we daadwerkelijk de politieke wil genereren om de echte problemen die sommigen van u noemden, op te lossen.
Tot slot wil ik iets zeggen over de kwestie Kosovo, waar diverse Parlementsleden naar verwezen. De Commissie deelt de bezorgdheid over de situatie in Kosovo waaraan een aantal Parlementsleden uiting hebben gegeven, volledig en de Europese Unie heeft al het mogelijke gedaan om tot een onderhandelde oplossing te komen, maar het is nu duidelijk dat de huidige toestand onhoudbaar is en dat de VN-Veiligheidsraad zich hier op 19 december over zal moeten buigen. De Europese Raad moet de situatie inventariseren en erop wijzen dat de Europese Unie nog steeds streeft naar een oplossing voor de status van Kosovo en nog steeds een belangrijke rol wil spelen bij de tenuitvoerlegging van een akkoord, waarbij het kader wordt gevormd door het Europese perspectief voor de hele regio, zoals velen van u hebben aangegeven.
Tot slot nog dit: met de ondertekening van het verdrag en de afkondiging van het Handvest zet de Raad misschien geen streep onder de gebeurtenissen van 2005, maar hij markeert wel het begin van een nieuwe fase in de ontwikkeling van de Europese Unie. We hebben van 2005 geleerd en ik hoop dat we met veel meer vertrouwen aan de volgende vijftig jaar van de EU beginnen.
De Voorzitter
Hiermee is dit punt van de agenda afgehandeld.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Janusz Lewandowski  
schriftelijk.-(PL)Mijnheer de Voorzitter, de sfeer waarin de voorbereidingen voor de EU-top van december in Brussel plaatsvinden, is beter dan verwacht. Dat is vanzelfsprekend te danken aan de goedkeuring van het Hervormingsverdrag en het vooruitzicht dat het in Lissabon zonder problemen zal worden ondertekend. Het compromis dat in Polen is bereikt - door vast te houden aan het standpunt van de vorige regering inzake het Handvest van de grondrechten, om niet het hele Verdrag in gevaar te brengen - heeft hierbij een rol gespeeld.
Er moet evenwel worden benadrukt dat in de discussie over het nieuwe Verdrag de goedkeuring of verwerping ervan op een overdreven manier werd gekoppeld aan de overlevingskansen van de Europese Unie. De Unie functioneert sinds de uitbreiding van 2004 en de toetreding van Bulgarije en Roemenië - dat wil zeggen met 27 lidstaten - op basis van het Verdrag van Nice. Dat dit op een effectieve manier gebeurde blijkt uit de goedkeuring van de financiële vooruitzichten 2007-2013. Toegegeven, het goedkeuringsproces was ietwat moeizaam, maar er werd uiteindelijk een akkoord bereikt over geld, en geld schijnt nog altijd de moeilijkste kwestie te zijn, dus ook een test voor de werking van de bestaande institutionele regels.
Ondanks dit akkoord en ondanks het feit dat nog andere akkoorden werden bereikt, werd kunstmatig de indruk gewekt dat de EU zich in een crisis bevond. Dat leidde er weer toe dat het vertrouwen van de burgers in de Europese instellingen en in de wenselijkheid van verdere uitbreiding afbrokkelde. Deze gevaarlijke neerwaartse ontwikkeling, die in de tweede helft van 2007 enigszins werd afgeremd, moet ons tot lering en als waarschuwing dienen.
Silvia-Adriana Ţicău  
schriftelijk.-(RO)Door de ondertekening van het nieuwe Verdrag tijdens de Europese Raad van 13en 14 december wordt een hervorming van de Europese instellingen bereikt, maar vooral krijgen de Europese burgers hierdoor meer mogelijkheden om hun mening te uiten over de Europese wetgeving.
Na de ratificatie van het nieuwe Verdrag zullen de parlementen van de lidstaten de wetgevingsvoorstellen van de Commissie opnemen in hun eigen agenda, waardoor de Unie democratischer wordt. Wij zouden graag hebben gezien dat het Handvest van de grondrechten een hoofdstuk van dit Verdrag zou hebben gevormd. Helaas is het slechts als bijlage aan het Verdrag gehecht, maar in ieder geval is op die manier een wettelijke basis gelegd voor het bindende karakter van de bepalingen van het Handvest. De zes hoofdstukken van het Handvest waarborgen het recht op waardigheid, vrijheid, solidariteit, gelijkheid, rechtvaardigheid en burgerschap.Op grond van deze bepalingen is het in de toekomst niet meer mogelijk om Europese burgers te discrimineren op grond van nationaliteit, etnische herkomst, geloof, leeftijd, geslacht, enz.
Het Verdrag geeft de Unie ook de mogelijkheid om de strijd tegen de klimaatverandering op internationaal niveau te bevorderen en waarborgt een adequate sociale bescherming voor al haar burgers. De Unie is niet alleen op economische criteria gebaseerd. We moeten aan een sociaal Europa bouwen dat gebaseerd is op solidariteit en op economische, sociale en territoriale cohesie.
Voor de goedkeuring van het nieuwe Verdrag is eenparigheid van stemmen in de Raad vereist, waarna het nog door alle ondertekenende lidstaten uiterlijk in juni 2009 moet worden geratificeerd.
