W kierunku wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energii (debata)
Przewodnicząca
Następnym punktem jest sprawozdanie posła Jacka Saryusza-Wolskiego, w imieniu Komisji Spraw Zagranicznych, w sprawie wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki.
Jacek Saryusz-Wolski  
sprawozdawca. - Pani przewodnicząca! Przedstawiam sprawozdanie z własnej inicjatywy, w odpowiedzi na zalecenie zdecydowanej większości Komisji Spraw Zagranicznych. W naszym sprawozdaniu opowiadamy się za wspólną polityką zagraniczną UE w dziedzinie energetyki, która pozwoli nam zmierzyć się z wyzwaniami w zakresie bezpieczeństwa energetycznego. Wniosłaby ona konieczną i znaczącą wartość dodaną w wysiłki podejmowane na szczeblu krajowym, zgodnie z zasadą pomocniczości, oraz pozwoliłaby na lepszą ochronę interesów energetycznych Europy.
Jak powinna wyglądać ta polityka? Powinna opierać się na czterech następujących zasadach: zróżnicowanie; jedność w obronie interesów UE i UE mówiąca jednym głosem; solidarność w sytuacjach kryzysowych; oraz ściślejsza współpraca z partnerami.
Musimy stworzyć proaktywną, szeroko pojętą dyplomację w zakresie problemów związanych z energetyką, której celem byłoby zacieśnienie naszej współpracy z krajami będącymi głównymi producentami i odbiorcami oraz głównymi krajami tranzytowymi, a także utworzyć rynek energii oparty na zasadzie wzajemności.
W sprawozdaniu pozytywnie oceniono propozycje zawarte w przyjętym w ubiegłym tygodniu przez Komisję trzecim pakiecie energetycznym, który dotyczy tych obaw i jest zbieżny ze sprawozdaniem. UE musi być aktywna, zdecydowana i zjednoczona. Geopolityczny wymiar bezpieczeństwa energetycznego był jak dotąd zaniedbywany i czas najwyższy, aby wypełnić tę lukę. Miejmy nadzieję, że nowy Traktat da UE podstawę prawną dla solidarności w sprawach energetyki oraz kompetencje instytucjonalne pozwalające na negocjowanie ram bezpieczeństwa energetycznego z krajami trzecimi. W sprawozdaniu zalecono włączenie tzw. klauzuli bezpieczeństwa energetycznego do umów zawieranych z krajami będącymi producentami energii i krajami jej tranzytu, która to klauzula stanowiłaby kodeks postępowania, wyraźnie wskazując środki, jakie należy przyjąć w razie przerwy w dostawach.
Powinniśmy zastąpić obecną skłonność państw członkowskich UE do jednostronności w dziedzinie energetyki nową wspólną polityką solidarności energetycznej opartą na podejściu wielostronnym. Tymczasem konieczne jest ustalenie dobrej praktyki konsultacji w gronie państw członkowskich na temat strategicznych decyzji, które mogą mieć wpływ na UE lub jednego z jej członków.
Nowa wspólna polityka zagraniczna w dziedzinie energetyki musi być zgodna ze wszystkimi politykami UE, które posiadają aspekt zewnętrzny, co dotyczy np. rynku wewnętrznego, konkurencji, transportu, handlu, środowiska naturalnego, ochrony konsumentów, budżetu i in. Nie można stworzyć nowej wspólnej polityki z dnia na dzień. Proponujemy zatem przyjęcie stopniowego podejścia, a ponadto, aby ta nowa polityka była efektywna, należy ją wyposażyć w odpowiednie instrumenty.
Sugerujemy utworzenie nowego stanowiska urzędnika wysokiego szczebla ds. polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki po tym, gdy - miejmy nadzieję - wejdzie w życie nowy Traktat. Urząd ten pozwoliłby na koordynację wszystkich wyżej wymienionych polityk sektorowych Unii, zwłaszcza tych aspektów, które są związane z zewnętrznym wymiarem bezpieczeństwa energetycznego, a urzędnik ten podlegałby wysokiemu przedstawicielowi ds. wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, który w przyszłości byłby również wiceprzewodniczącym Komisji Europejskiej. Zwiększyłoby to synergię wewnątrz Unii.
Ta nowość instytucjonalna stanowi zatem istotny punkt oparcia nowego podejścia. Proponujemy także opracowanie dokładnej mapy drogowej określającej krótko-, średnio- i długoterminowe cele wraz z konkretnymi terminami ich realizacji, podlegającej oczywiście kontroli Parlamentu Europejskiego.
Do powodzenia potrzebne jest wykorzystanie wewnętrznej dynamiki UE oraz zapewnienie sobie koniecznego poparcia społecznego. W interesie obywateli leżą bezpieczeństwo energetyczne i przystępna cenowo energia. Ten interes naszych obywateli powinien znajdować się w centrum projektu, stanowiąc tym samym jeden z celów w ramach naszego podejścia zwanego "skuteczna Europa”.
Wspólne zagrożenia dla bezpieczeństwa energetycznego Europy powinny zatem wywołać wspólną reakcję. Możemy jednak osiągnąć więcej: nowa wspólna polityka może spowodować dalszą integrację europejską, dostarczając UE jako podmiotowi globalnemu nowego bodźca i nowych sił. Realizacja trudnych zadań i przyjęcie odważnego podejścia powinno być ambicją Parlamentu Europejskiego.
Fundamentem dzisiejszej Unii Europejskiej była kwestia energetyki. Wówczas to węgiel stanowił początkowy bodziec do odbudowy. Nie powinniśmy tracić szansy na to, by nastąpiło to ponownie. Naprawdę potrzebujemy energii dla Europy - zarówno w sensie dosłownym, jak i przenośnym.
Andris Piebalgs
komisarz. - Pani przewodnicząca! Z dużym zadowoleniem przyjmuję inicjatywę Komisji Spraw Zagranicznych, a w szczególności przewodniczącego, pana Saryusza-Wolskiego, polegającą na zaproponowaniu sprawozdania w sprawie wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki. Ostatnie wydarzenia potwierdziły, że inicjatywa ta została przedstawiona w samą porę. Sprawozdanie służy podkreśleniu coraz większej wagi kwestii z zakresu energetyki w kontekście wspólnotowym, zwłaszcza aspektów zewnętrznych i znaczenia tego, aby Unia Europejska mówiła jednym głosem w zewnętrznych sprawach dotyczących energetyki.
Doceniam fakt, że w sprawozdaniu wyraźnie podkreślono znaczne postępy poczynione w ubiegłych latach przez Unię Europejską i jej instytucje, jeżeli chodzi o dążenie do mówienia jednym głosem. Dotyczy to utworzenia Sieci Korespondentów ds. Bezpieczeństwa Energetycznego (NESCO), poza istniejącą grupą koordynacyjną ds. gazu i grupą ds. dostaw ropy. NESCO działa od początku lata, co pozwoliło na bardzo pożyteczną i szybką wymianę informacji dotyczących energetyki między państwami członkowskimi.
Jednakże wcześniejsza wymiana informacji o planowanych inicjatywach między określonymi państwami członkowskimi byłaby nadal mile widziana. W związku z tym, jak podkreślono w sprawozdaniu, nadal pozostaje dużo do zrobienia.
Postulat odpowiedniej podstawy traktatowej dla polityki energetycznej i bezpieczeństwa energetycznego jest szczególnie istotny i pojawił się w odpowiednim czasie, ponieważ jest to postulat konkretnych postanowień w traktatach, które doprowadzą do powstania wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki. Z dużym zadowoleniem przyjmuję to podejście, w tym propozycję Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii dotyczącą włączenia zasad wspólnej polityki energetycznej do traktatu WE podczas najbliższej konferencji międzyrządowej, aby stworzyć silne podstawy wspólnych działań na rzecz krajów trzecich w dziedzinie energetyki.
Zwracam również uwagę na fakt, że komisja zastanowiła się także nad propozycją, jak silniej powiązać zewnętrzne polityki energetyczne zarówno z Komisją, jak i z Radą. Będziemy musieli jeszcze przemyśleć te ważne tematy.
Uważam, że ta wersja sprawozdania jest również wyważona geograficznie, gdyż uznano znaczenie wzmocnienia naszych stosunków w obszarze energii nie tylko z naszymi wschodnimi sąsiadami, lecz również z naszymi partnerami śródziemnomorskimi, bliskowschodnimi, azjatyckimi i innymi.
Jestem zadowolony z obecnego autentycznego partnerstwa ze Stanami Zjednoczonymi w dziedzinie energetyki, ale uważam, że w tym obszarze możemy mieć większe osiągnięcia. Uważam również, że musimy nadal współpracować z partnerami w obszarze energii, którzy mają podobne zapatrywania, takimi jak Norwegia, Kanada i Australia, aby ugruntować zgodę co do tego, że otwarte, przejrzyste i konkurencyjne międzynarodowe rynki energii mają dużą wartość.
Uznając wartość Traktatu w sprawie karty energetycznej, zgadzam się z komisją, że jego ratyfikacja przez Rosję byłaby bardzo ważna. Jednocześnie jednak zdecydowanie uważam, że zasady Karty muszą zostać także włączone do solidnej umowy w sprawie energii w kontekście kontynuacji umowy o partnerstwie i współpracy z Rosją.
Mam zastrzeżenie natury praktycznej dotyczące liczby sprawozdań, które - jak zasugerowano - Komisja powinna sporządzać. Wiem, że każde z nich jest istotne, lecz uważam, że większość poruszonych kwestii zostanie uwzględniona w ramach regularnego przeglądu planu działania dotyczącego energetyki lub jest już uwzględniana w sprawozdaniach rocznych Komisji w sprawie stosowania prawa konkurencji.
Mam jednak przychylny stosunek do większego zaangażowania Parlamentu i przeanalizuję sugestie skierowane do moich kolegów w Kolegium, aby ustalić, co Komisja może w praktyce zrobić, by rozwiązać poruszone kwestie.
Wreszcie, co do kwestii merytorycznych, Komisja zamierza kontynuować działania, które prowadzimy od początku ubiegłego roku i które są wyrazem realizacji większości priorytetów wskazanych w sprawozdaniu, co w szczególności dotyczy studium wykonalności, które ma na celu zbadanie, z których rozwiązań prawnych istniejących w UE można byłoby skorzystać, gdyby sektory energetyki jej sąsiadów okazały się niedostatecznie wydajne, oraz jak rozwiązania te wzmocnić.
Równie ważne jest przedstawienie konkretnych propozycji dotyczących zasady wzajemności i z zadowoleniem przyjmuję fakt, że w sprawozdaniu uznano wagę środków dotyczących wzajemności, których celem jest ochrona naszego wewnętrznego rynku energii.
Sprawozdanie zostało przygotowane w odpowiednim czasie, zarówno pod względem politycznym, jak i merytorycznym. W ciągu ostatniego półtora roku Komisja podejmowała aktywne działania w celu wzmocnienia polityki zewnętrznej UE w dziedzinie energetyki i - jak wspomniano w sprawozdaniu - dużo osiągnięto.
Musimy jednak pójść dalej i dlatego całkowicie popieram zawarty w sprawozdaniu postulat dotyczący konkretnych postanowień traktatowych, które doprowadzą do stworzenia wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki.
Mówiąc o bezpieczeństwie energetycznym, mówimy o bezpieczeństwie naszych gospodarek i naszego stylu życia. Jako że UE coraz bardziej uzależnia się od przywozu energii, bardzo ważne jest, abyśmy w sposób spójny i konkretny zareagowali na wyzwania, które wiążą się z ta sytuacją, przede wszystkim w naszych stosunkach z głównymi zewnętrznymi dostawcami energii. Kwestia ta znalazła już odzwierciedlenie w ostatnim pakiecie Komisji dotyczącym wewnętrznych rynków energii elektrycznej i gazu i jestem bardzo zadowolony, że doceniają państwo ten wniosek.
Mogę również ogłosić, że Komisja będzie przeprowadzać szybki i gruntowny przegląd szerszych aspektów zewnętrznej polityki UE w dziedzinie energetyki i z pewnością podamy wyniki tych prac do wiadomości publicznej.
Chciałbym podziękować Komisji Spraw Zagranicznych, a w szczególności przewodniczącemu, panu Saryuszowi-Wolskiemu, za podjęcie tej inicjatywy i zapewnienie Parlamentowi szansy na przeprowadzenie debaty na ten istotny dla Europy temat, a także oczekuję kontynuacji naszej współpracy w przyszłości.
Jean-Pierre Audy  
Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! W pierwszych słowach gratuluję mojemu koledze i przyjacielowi posłowi Saryuszowi-Wolskiemu wspaniałego sprawozdania.
Nadszedł czas, by Europa przemówiła jednym głosem w sprawie energetyki, ponieważ stanęliśmy w obliczu poważnych zagrożeń bezpieczeństwa podaży i przesyłu energii oraz inwestycji w energetykę.
Żałuję jednak, że ust. 62 sprawozdania jest zbyt kategoryczny, jeśli chodzi o pełne uwolnienie własności produkcji, przesyłu i dystrybucji energii, ponieważ istnieją inne rozwiązania, umożliwiające pogodzenie utworzenia europejskiego rynku energetycznego z niezbędnym bezpieczeństwem politycznym, jakie musimy zapewnić naszym sieciom.
W aspekcie handlu międzynarodowego, musimy domagać się włączenia rozdziałów o energetyce w jakiekolwiek nowe porozumienie handlowe. Należy ustanowić sprawiedliwą konkurencję na poziomie międzynarodowym, szczególnie poprzez i pod nadzorem Światowej Organizacji Handlu.
Wreszcie, musimy wspierać międzynarodowe inicjatywy naukowe, takie jak ITER - termonuklearny reaktor eksperymentalny - program, który prócz Unii Europejskiej angażuje także wielu innych partnerów z całego świata..
Umberto Guidoni  
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Środowiska, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności. - (IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Niedostatek paliw kopalnych i zmiany w sytuacji geopolitycznej wywindowały energetykę na szczyt priorytetów politycznych Unii Europejskiej.
Rosnące uzależnienie Unii Europejskiej od zewnętrznych dostaw energii głównie z krajów niestabilnych, powoduje obawy dotyczące interesów gospodarczych i politycznych państw członkowskich oraz ogólnego bezpieczeństwa UE. Nie wierzę jednakże, że możemy odpowiedzieć na te wyzwania i problemy, wyłącznie zwiększając produkcję i dostawy z zagranicy; powinniśmy raczej poszukać w Europie odpowiedzi na popyt energetyczny.
To z tego powodu Komisja Środowiska, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności wezwała do skoncentrowania się w następnym dziesięcioleciu na efektywności energetycznej i odnawialnych źródłach energii jako głównym sposobie zmniejszenia uzależnienia od ropy naftowej i gazu ziemnego. Ponieważ produkcja i spożycie energii to główne źródła emisji gazów cieplarnianych, wymagane jest zintegrowane podejście do środowiska i energetyki, aby osiągnąć cele zrównoważonej polityki energetycznej.
W związku z tym walka ze zmianą klimatu nie powinna pozostawać domeną zastrzeżoną dla polityki ochrony środowiska, ale powinna leżeć u podstaw polityki Unii Europejskiej, zarówno polityki wewnętrznej jak i handlowej. Na przykład, jeśli chodzi o biopaliwa, dla Unii Europejskiej ważne jest zapewnienie, że nie zaszkodzą one bezpieczeństwu dostaw żywności na świecie i nie spowodują presji na gospodarkę krajów półkuli południowej, w postaci zwiększającej się ekspansji monokultury i karczowania lasów.
Wsparcie dla rozwoju i wykorzystania surowców odnawialnych może zapewnić sprawiedliwy transfer technologii do krajów trzecich i przynieść korzyści związane z wiodącą rolą Europy w rozwoju rynków międzynarodowych. Wniosek o partnerstwo energetyczne z Afryką jest więc ważny, i powinniśmy zawrzeć podobne partnerstwa z Chinami i Indiami, mając na względzie wzrost tych krajów. Realizacja celów milenijnych wobec krajów rozwijających się jest priorytetem.
Lena Ek  
sprawozdawczyni ds. opinii Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii. - Pani przewodnicząca! Głównymi elementami polityki energetycznej Unii Europejskiej są przejrzystość, wzajemność i zasady państwa prawa. I biorąc pod uwagę wszystkie nasze doświadczenia z ostatnich dwóch lat, jest to również bardzo istotna kwestia w przypadku energetyki i stosunków zagranicznych.
Mieliśmy już w Europie problemy z bezpieczeństwem dostaw, prawami konsumentów i ochroną środowiska naturalnego i musimy coś zrobić z efektem cieplarnianym.
Mamy również poważne zakłócenia na rynku, które bardzo wyraźnie zostały przedstawione w sprawozdaniu Neelie Kroes i które uwidoczniły konieczność uwolnienia własności, co jest również problemem w stosunkach zagranicznych. Jest to bardzo ważny aspekt tej kwestii. Musimy zatem odbudować system energetyczny w Europie, co dotyczy produkcji, dystrybucji i zużycia.
Chciałabym podziękować sprawozdawcy, panu Saryuszowi-Wolskiemu, za bardzo dobrą współpracę. Wziął on pod uwagę wszystkie teksty przygotowane przez Komisję Przemysłu, Badań Naukowych i Energii. Nie jestem tak bardzo zadowolona z dodanych fragmentów dotyczących nowej funkcji na kształt tej sprawowanej przez Javiera Solanę, która ma umożliwić Unii Europejskiej mówienie jednym głosem. Według mnie ta nowa instytucja powodowałaby niepewność co do sprawowanych ról, sytuację opartą na zasadzie "dziel i zwyciężaj”, a to jest podejście całkowicie sprzeczne z głównymi elementami naszej polityki energetycznej. Nie możemy kontrolować przestrzegania zasady wzajemności, posiadając tego rodzaju instytucję, przejrzystość jest wykluczona, a uprawnienia Parlamentu są zmniejszone, co jest również całkowicie niezgodne z tym, do czego dążymy we wszystkich innych obszarach. Z tego względu wnioskowaliśmy, aby jutro w tej sprawie przeprowadzono głosowanie podzielone.
Wreszcie, chcę zgodzić się z komisarzem, iż kwestią bardzo istotną jest, abyśmy dodali kwestie dotyczące energetyki do nowego Traktatu.
Christopher Beazley
w imieniu grupy PPE-DE. - Pani przewodnicząca! Sprawozdanie to jest dziełem poważnym, gruntownym i inspirującym. Sprawozdawca uzyskał poparcie całej Komisji Spraw Zagranicznych, a także czterech innych komisji, których przedstawiciele właśnie się wypowiadali. Moim zdaniem w dniu jutrzejszym spotka się ono z ogólnym uznaniem, także z mojej strony, i z zadowoleniem stwierdzam, że także ze strony moich kolegów z Wielkiej Brytanii.
Panie komisarzu! We wstępie bardzo obszernie przedstawił pan swoje poparcie dla inicjatywy, którą według mnie przewodniczący komisji, pan Saryusz-Wolski, przygotował w sposób bardzo nowatorski i umiejętny, ponieważ dla wielu osób zagadnienia te były wyzwaniem.
Mam dwa konkretne pytania, na które może zechce pan odpowiedzieć. Jak pan powiedział, w przypadku jednego z naszych głównych dostawców, Rosji, oczekuje pan nowej umowy w ramach planu działania. Co jest nie tak ze starą umową, którą Rosja podpisała, oraz kartą energetyczną zawierającą protokół tranzytowy? Ponieważ jeżeli nasi sąsiedzi i dostawcy, z którymi łączą nas wzajemne zależności, ciągle odstępują od umów, to jaką możemy mieć pewność w przyszłości? Dążymy do harmonijnych stosunków, lecz musimy bronić własnych interesów, a nie tylko układać się z tymi, którzy są naszymi dostawcami.
Nie zgadzam się z zastrzeżeniami pani Ek - może mogłaby słuchać - dotyczącymi urzędnika wysokiego szczebla. Wydaje mi się, że pan Saryusz-Wolski ma absolutną rację, twierdząc, że musimy mieć przedstawiciela instytucjonalnego, niezależnie od tego, czy będzie to pan czy, jak przewidujemy, urzędnik posiadający podwójny mandat - zarówno w Komisji, jak i w Radzie. Zupełnie nie zgadzam się z panią Ek. Przejrzystość się zwiększa, ponieważ Parlament posiadałby bezpośredni kontakt z wiceprzewodniczącym Komisji sprawującym funkcję urzędnika wysokiego szczebla.
Czy mógłby pan w swojej odpowiedzi poświęcić trochę uwagi tej kwestii instytucjonalnej, która, jak mi się wydaje, jest niezwykle ważna i którą Parlament zamierza bardzo zdecydowanie podkreślać?
Justas Vincas Paleckis
w imieniu Grupy PSE. - (LT) Pani przewodnicząca! Chciałbym pogratulować sprawozdawcy i wyrazić moje podziękowanie za dobrą współpracę w koordynowaniu zmian dotyczących sprawozdania w tym nowym i odważnym temacie.
Unia Europejska z pewnym skrępowaniem wprowadza swą wspólną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa i właśnie zaczyna tworzyć swoją politykę energetyczną. Proponuje także, by iść jeszcze dalej, tj. stworzyć wspólną europejską politykę zagraniczną w dziedzinie energetyki. Wierzę, że to jest właściwy krok, ponieważ brak polityki zagranicznej i energetycznej pomiędzy państwami jest coraz bardziej widoczny, a my musimy przecież patrzeć w przyszłość.
Kraje, które zarządzają zasobami energetycznymi, mogą ulec pokusie zarządzania całym światem, lub przynajmniej wywierania szczególnego wpływu na pewne regiony. To sprawozdanie prezentuje sposoby uniknięcia tego dzięki zastosowaniu zgodnego z prawem środka UE - solidarności. Jestem pewny, że stworzenie urzędu wysokiego szczebla d.s. zagranicznej polityki w dziedzinie energetyki, z podwójnym mandatem, jest bardzo ważne. Przywołując dobrze znane powiedzenie Henry'ego Kissingera, urzędnicy państw, które dostarczają zasoby naturalne, krajów tranzytowych i przedstawiciele wielkich spółek zwracaliby się do niego, a on nie mógłby powstrzymać od tego przedstawicieli stolic innych państw członkowskich UE.
Posłowie do Parlamentu Europejskiego oczekiwaliby sprawozdań z Komisji Europejskiej w sprawie wdrażania proponowanej polityki i oceny sposobu, w jaki kraje trzecie dostosowują się do zasad przejrzystości i wzajemności. Jeśli ta polityka jest do zaakceptowania dla Unii Europejskiej, unikniemy wszelkich potknięć, po zawarciu dwustronnych umów, omijając swych sąsiadów w Unii Europejskiej.
UE i Rosja są zależne od siebie w obszarach importu i eksportu energii. Zarówno UE jak i Rosja szukają możliwości dywersyfikacji i nie przestaną tego robić. Jednakże nadal pozostaną naturalnymi partnerami w świadczeniu sobie wzajemnych dostaw przez dość długi czas. Bardzo ważne jest, by umowy między UE i Rosją były oparte na prawie międzynarodowym, i aby były przejrzyste i jasno monitorowane. Sposób realizacji tego postulatu także zaprezentowano w tym sprawozdaniu.
(Oklaski)
István Szent-Iványi
w imieniu Grupy ALDE. - (HU) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! W pierwszych słowach chcę pogratulować posłowi Saryuszowi-Wolskiemu, który sporządził wspaniałe sprawozdanie w bardzo ważnej i aktualnej sprawie, i chciałabym także podziękować wszystkim za to, że razem pracowaliście, za współpracę i chęć osiągania kompromisowych rozwiązań.
Bez wątpienia kwestia zabezpieczenia energetycznego jest jednym z największych wyzwań, przed jakimi stoi Unia Europejska. Obecnie nie jest to w pierwszym rzędzie kwestia techniczna czy gospodarcza, czy nawet kwestia zarządzania sektorem energetycznym. Jest to po prostu kwestia strategiczna.
W chwili obecnej Unia Europejska jako całość otrzymuje 50% swego zapotrzebowania energetycznego z zewnątrz. Wg wyliczeń ekspertów do 2030 r. będzie importowała 70% swego zapotrzebowania energetycznego. To oznacza, że uzależnienie UE od energetyki jest bardzo duże. Nawet teraz wiele państw członkowskich jest uzależnionych o wiele bardziej od dostaw energii z zagranicy, a wiele spośród nowych państw członkowskich jest uzależnionych od jednego dostawcy zewnętrznego. Ponadto, dostawca ten w coraz większym stopniu wykorzystuje energię jako środek do forsowania własnych interesów politycznych. Czasem specjalnie karze państwa członkowskie, innym razem dzieli je. Panie i panowie! Mam na myśli Rosję.
Wspólna polityka energetyczna jest pilnie potrzebna, polityka energetyczna oparta na jedności i solidarności, właśnie tak, jak określił to poseł Saryusz-Wolski. Ważne jest, byśmy dywersyfikowali nasze źródła energii i korytarze transportowe, ponieważ obszary świata, z którymi współpracujemy w obu tych dziedzinach, są niestabilne, lub w dużym stopniu niestabilne, i to także jest zagrożeniem dla bezpieczeństwa naszych dostaw.
W sprawozdaniu proponuje się powołanie urzędnika wysokiego szczebla ds. polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki, ale grupa ALDE nie popiera tej propozycji. Obawiamy się, że może ona doprowadzić do konfliktu dotyczącego kompetencji; obawiamy się ograniczenia uprawnień Parlamentu Europejskiego w dziedzinie nadzoru i obawiamy się, że ten krok nie stworzy prawdziwej wartości dodanej.
Jednocześnie jednakże wierzymy, że bardzo istotnym aspektem sprawozdania jest podkreślenie w nim znaczenia projektów energetycznych, szczególnie projektu Nabucco, jako głównych wspólnych przedsięwzięć energetycznych Unii Europejskiej, które mogłyby stanowić pierwszy krok w kierunku prawdziwej wspólnej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki.
Zarówno sprawozdanie jak i poseł Saryusz-Wolski zasługują na szczególne uznanie, ze względu na zwrócenie uwagi na obawy otaczające ropociąg Nord Stream. Te obawy są związane po części ze środowiskiem, a po części są to także obawy polityczne, a ten ropociąg może być zbudowany tylko, jeśli znajdziemy zadowalające rozwiązania i satysfakcjonujące odpowiedzi na wszystkie te obawy. Traktat karty energetycznej jest szczególne ważny, ponieważ stanowi podstawę europejskiej współpracy w dziedzinie energetycznej, i Rosja także musi go ratyfikować. Dziękuję za uwagę.
Konrad Szymański
w imieniu grupy UEN. - Mamy wielkie szanse na wspólną politykę energetyczną. Ostatni komunikat Komisji pokazuje, że jesteśmy na dobrej drodze. Także raport posła Saryusz-Wolskiego stanowi ważny krok w tej sprawie.
Po pierwsze, mamy tu adekwatne ujęcie problematyki handlu energią w kontekście polityki zagranicznej. Unia Europejska przez długi czas tego unikała. Dopiero wrogie nadużywanie energii przez Rosję pozwoliło nam zrozumieć, że handel energią stał się instrumentem ściśle politycznym. Raport włącza bezpieczeństwo energetyczne do priorytetów bezpieczeństwa Unii.
Mamy tu dobrze zdefiniowaną zasadę solidarności oraz postulat dywersyfikacji dostawców i korytarzy przesyłowych. Mamy tu uzasadnione przecież wątpliwości wobec Gazociągu Północnego, postulat poszanowania zasad Karty Energetycznej przez Rosję, zaangażowania WTO oraz poszerzenia naszej polityki energetycznej poza kontekst państw członkowskich Unii Europejskiej.
Z tych wszystkich powodów nasza grupa polityczna chętnie poprze ten raport. Gratuluję sprawozdawcy!
Rebecca Harms
w imieniu Grupy Verts/ALE. - (DE) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Podzielam ocenę sprawozdawcy, posła Saryusza-Wolskiego, dotyczącą problemów zależności od importu i rosnącego uzależnienia od importu paliw energetycznych i zgadzam się z nią prawie w pełni - sprawozdanie opisuje to bardzo dobrze. Jednakże nie zgadzam się z rozwiązaniami, jakie wskazuje autor sprawozdania i uważam, że należało odzwierciedlić w nim ważne cele strategiczne wewnętrznej, wewnątrzeuropejskiej polityki energetycznej.
W mojej opinii najważniejszym narzędziem redukcji rosnącego uzależnienia od importu jest ograniczenie spożycia energii we wszystkich dziedzinach, i jestem także zdania, że 20-procentowy wzrost efektywności energetycznej, jaki Europa ma osiągnąć do 2020 r. musi być celem, który odciśnie się na strategicznej polityce zagranicznej w dziedzinie energetyki. Kiedy zdamy sobie sprawę z tego, że w sektorze budownictwa w samej Rosji marnotrawi się tyle gazu, ile eksportuje się z Rosji do Unii Europejskiej, wówczas jasne jest, ile możemy zyskać, jeśli wdrożymy nasze strategie efektywności tutaj w Unii, a potem także zastosujemy zorientowaną na zewnątrz strategię energetyczną Unii Europejskiej w stosunku do Rosji. Działania te mogłyby także objąć np. wywieranie wpływu na wewnętrzną politykę energetyczną Rosji.
Jeśli chodzi o ropę naftową - zależność od OPEC jest zawsze niekorzystna w świetle gorącej debaty o Rosji - powiedziałabym: jeśli Europa zdoła produkować ekonomiczne i efektywne samochody jako modele pilotażowe i wdroży podatek od paliwa samolotowego, wówczas zyskamy więcej niż prowadząc gorące debaty z OPEC w sprawie rynków i możliwości eksportowych.
Zwracam się do posła Saryusza-Wolskiego - popieramy pewne części sprawozdania, ale innych nie!
Tobias Pflüger
w imieniu GrupyGUE/NGL. - (DE) Pani przewodnicząca! To jest w pewnym względzie bardzo szczere sprawozdanie. Treść jest jasna. Po dziś dzień nie ma podstawy traktatowej dla polityki energetycznej. Prawda! I w związku z tym moje pytanie: dlaczego podejmuje się w ogóle taką inicjatywę?
Podejmuje się inicjatywę - usłyszeliśmy to teraz jaśniej w słowach, niż mogliśmy przeczytać w samym sprawozdaniu - przy okazji polityki energetycznej Rosji. To podstawowe twierdzenie przewija się w całym sprawozdaniu. To jest sprawozdanie antyrosyjskie - jak wyraźnie sformułowano na różne sposoby w różnych miejscach - i to jest sprawozdanie, które wyraźnie mówi, że Unia Europejska chce być liczącym się graczem na świecie, a polityka zagraniczna w dziedzinie energetyki jest w zasadzie środkiem do osiągnięcia tego celu. To także zostało szczerze powiedziane pod pewnymi względami i jest to coś, co może, ale nie musi być politycznie pożądane. My tego nie chcemy!
Wysuwa się wyraźne żądania w odniesieniu do pewnych projektów. Politykę lobbingu na rzecz projektu Nabucco, którą można także zaobserwować w tej Izbie, także można znaleźć w tym sprawozdaniu. Państwa rozpatruje się kolektywnie. Turcja jest uważana prawie wyłącznie za ośrodek tranzytowy w dziedzinie dostaw energii. Jednakże Turcja jest czymś więcej. Uważam, że najlepsze jest sformułowanie dotyczące USA. W sprawozdaniu czytamy: "podkreśla w szczególności znaczenie nawiązania lepszego dialogu na temat energii z USA oraz z innymi kluczowymi partnerami energetycznymi podzielającymi wartości UE”. Chciałbym tylko przypomnieć wszystkim, że USA prowadzi wojnę z Irakiem, wraz z szeregiem sojuszników, częściowo także z powodu kwestii energetycznych. Jeśli to są te same wartości, musimy bardzo wyraźnie powiedzieć "nie” takiej propozycji!
Przesłanie jest jasne, a mianowicie, że w obrębie G8 różne zaangażowane państwa członkowskie będą popierać interesy sektora energetycznego i powstanie powiązanie z komponentem militarnym. Jak powiedziałem wcześniej: jest to pod pewnymi względami bardzo szczere sprawozdanie. Mój kolega poseł powiedział, że to sprawozdanie pachnie zimną wojną. Chyba miał rację, a moja grupa w związku z tym odrzuci to sprawozdanie.
Bastiaan Belder
w imieniu grupy IND/DEM - Pani przewodnicząca! Jesteśmy pod presją czasu, aby podjąć konkretne kroki w kierunku europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki. Sprawozdanie posła Saryusza-Wolskiego nie popycha do przodu projektu Nabucco. Komisarz d.s. energetyki, pan Piebalgs, elokwentnie nazwał ten gazociąg "ucieleśnieniem istnienia wspólnej europejskiej polityki energetycznej”. Z pewnością za słowami muszą iść czyny i to z tego powodu my także witamy z radością powołanie Joziasa van Aartsena na stanowisko koordynatora UE w dziedzinie projektu Nabucco.
Ostatnie misje brytyjska i austriacka odnośnie do potencjalnych dostawców gazu dla Nabucco, Turkmenistanu i Azerbejdżanu, także służą za dowód zdecydowania europejskiego. W każdym wypadku pozytywny odzew z Aszchabadu i Baku daje pewne nadzieje. Dwie kwestie są niezwykle ważne dla skutecznego rozwoju projektu Nabucco, którego koszty sięgają miliardów euro. Po pierwsze: musi istnieć harmonia między obecnymi uczestnikami projektu. Krótko mówiąc, austriacki kierownik projektu OMV musi natychmiast zaprzestać swych upartych prób wrogiego przejęcia partnera projektu, węgierskiej firmy przemysłu naftowego i gazowego MOL. Nowy koordynator Nabucco, pan Van Aartsen, będzie miał pilne zadanie do wykonania w imieniu UE, będzie musiał bez przerwy uważać na kolejne próby infiltracji przez Rosję tego interesującego projektu w dziedzinie dywersyfikacji dostaw energii.
Pani przewodnicząca! W przypadku fiaska projektu Nabucco i podobnych planów europejskich, nowe państwa członkowskie UE będą miały w niedostatecznym stopniu zróżnicowane źródła energii. To spowoduje rozwarstwienie europejskiego rynku energetycznego, a wówczas opadnie kurtyna dyplomatyczna na europejską politykę zagraniczną w dziedzinie energetyki. Instytucje europejskie nie mogą nigdy do tego dopuścić.
Alessandro Battilocchio
(IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Podobnie jak poseł sprawozdawca, ja także myślę, że ważną i konieczną rzeczą jest skoordynowanie polityki zagranicznej z polityką energetyczną.
Mam nadzieję, że nie muszę rozwodzić się nad tym, w jaki sposób zgodność między tymi dwiema politykami, wzmocnionymi poprzez wspólną strategię, doprowadziłaby do wzrostu ekonomicznego i pomyślności obywateli Europy oraz większej politycznej stabilności na całym świecie, oraz pewnie do efektu domina, jeśli chodzi o naszych głównych partnerów europejskich.
Priorytet jednakże nie powinien dotyczyć wyłącznie zabezpieczenia dostaw, ale powinniśmy jednocześnie skupić się na zrównoważonej, efektywnej polityce energetycznej, która sprawi, że Europa w coraz większym stopniu będzie samowystarczalna, jeśli chodzi o energię, a więc niezależna od presji zewnętrznych, które mogą mieć wpływ, czasem nawet duży, na unijne zobowiązania dotyczące promowania idei demokracji, praw człowieka i pokoju.
Efektywna wspólna polityka musi opierać się na wzroście funduszy na badania nad energią odnawialną oraz inwestycjach w energię nuklearną, więc powinniśmy się skoncentrować na tym, co posiadamy: na umiejętnościach, profesjonalizmie i technologiach. Jeśli dodamy do tego wolę polityczną, możemy zmienić europejski kryzys energetyczny w jedyną w swoim rodzaju okazję do zdobycia pełnej przewagi technologicznej aby, gdy nadejdzie nieunikniony światowy kryzys energetyczny, pobić naszych głównych konkurentów rzucając im wyzwanie na arenie gospodarczej.
Tunne Kelam
Pani przewodnicząca! Dzisiejszą debatę można byłoby równie dobrze zatytułować "kto będzie miał przewagę w prowadzeniu polityk zagranicznych UE?” Czy będą to duże korporacje i państwa trzecie czy będą to instytucje UE?
Dzięki utworzeniu wspólnej polityki energetycznej, tak jak proponuje pan Saryusz-Wolski, UE stanie się znacznie silniejszym graczem na arenie światowej i zajmie lepszą pozycję do obrony interesów wszystkich swoich członków. Wspólna polityka energetyczna musi stać się istotną częścią naszej wspólnej polityki bezpieczeństwa.
Dopiero w styczniu 2006 r. kraje UE zaczęły zdawać sobie sprawę, że energetyka jest i będzie wykorzystywana przez Rosję jako główny instrument polityki zagranicznej. Prezydent Putin otwarcie zdefiniował taką rolę państwowego Gazpromu. Dla mojego kraju, Estonii, to nic nowego: Estonia doświadczyła całkowitej blokady dostaw energii 16 lat temu, gdy Rosja ukarała swoją byłą kolonię za próbę uzyskania prawdziwej niepodległości.
Sprawozdanie pokazuje, że nadszedł czas na przyjęcie wspólnego podejścia. Zbyt często dwustronne umowy faktycznie prowadziły do odchodzenia od standardów demokratycznych i powodowały rzeczywiste szkody dla jedności i wiarygodności UE. Na przykład, projekt gazociągu bałtyckiego powinien być przede wszystkim postrzegany jako narzędzie polityczne, które pozwoli putinowskiej Rosji na dalsze podziały UE poprzez skłócenie niektórych krajów.
Dlatego też zdecydowanie popieram dwie główne koncepcje zawarte w sprawozdaniu: utworzenie specjalnego urzędu UE w celu koordynacji polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki oraz włączenie klauzuli solidarności do przyszłych traktatów. Jednak budujące jest dla mnie zwłaszcza głęboko profesjonalne, konstruktywne i perspektywiczne podejście komisarza Piebalgsa i spodziewam się dobrej współpracy.
Hannes Swoboda
(DE) Pani przewodnicząca! Najpierw chciałbym podziękować posłowi Saryuszowi-Wolskiemu za możliwość dobrej współpracy z nim i możliwości osiągnięcia kompromisu. Jeden z tych kompromisów przed chwilą wymieniono i dotyczy on osób odpowiedzialnych za politykę zagraniczną w dziedzinie energetyki. Wiem, że to jest trudny obszar, niewolny od kontrowersji, i przed komisarzem jeszcze wiele pracy w tym względzie. Jeśli do tego dojdzie, należy zaangażować nie tylko polityków od spraw zagranicznych, lecz także polityków Komisji w sektorze energetycznym.
Jednym z ważnych celów naszej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki jest dywersyfikacja. Nie oznacza to, że chcemy podejmować działania przeciwko tym krajom, z których otrzymujemy ropę naftową lub gaz ziemny, ale naprawdę chcemy czerpać z innych źródeł. Nawet Rosja próbuje zyskać dostęp do źródeł w celu dostarczania ropy naftowej lub gazu ziemnego do Europy. Staranie o uzyskanie takiego dostępu to także i nasze usankcjonowane prawo. Ponadto w stosunkach z Rosją ważna jest wzajemność. W rozumieniu naszej Grupy nie chodzi tu o politykę wobec Rosji, ale o politykę równych praw. Jeśli Rosja otwiera swoje rynki, my także to uczynimy. Ale nie można żądać od nas otwarcia wszystkich rynków, gdy Rosja wszystkie zamyka. To nie ma dla nas sensu.
I na koniec chciałbym wspomnieć sprawę bardzo trudną, także objętą poprawką, czyli związek między polityką energetyczną a polityką praw człowieka. Kiedy byłem na krótko w Azerbejdżanie z kolegami posłami, dyskutowaliśmy o tej sprawie. Niestety większość naszych źródeł dostaw znajduje się w krajach, w których kwestie praw człowieka nie stanowią najwyższego priorytetu. Taka sytuacja nie może doprowadzić do tego, że zaczniemy grozić, że przestaniemy czerpać energię z tych krajów. Jednakże, jeśli chcemy pozostać wiarygodni, musimy realizować jedno i drugie: politykę energetyczną, ale także politykę praw człowieka i działania na rzecz poprawy sytuacji w dziedzinie praw człowieka w tych krajach. Współpraca nie może polegać na tym, że "czerpiemy energię i nic innego nas nie interesuje”. Musimy zaproponować strategię równoległą. To jest jedyne wiarygodne działanie, jakie możemy podjąć.
Samuli Pohjamo
(FI) Pani przewodnicząca! Ja także pragnę podziękować posłowi Saryuszowi-Wolskiemu za wspaniałe sprawozdanie na bardzo ważny temat. Sprawozdanie ukazuje, że Unia ma jeszcze nadal wiele do zrobienia w kierunku ustanowienia wspólnej polityki energetycznej.
Chciałbym podkreślić znaczenie energii odnawialnej, jako sposobu na poprawę samowystarczalności energetycznej, dywersyfikacji zasobów energii i kontroli zmiany klimatu. Nadal musimy znacząco inwestować w badania i rozwój produktów, jeśli mamy zwiększyć udział energii odnawialnej.
Państwa członkowskie muszą móc utrzymać swoje prawo do podejmowania decyzji w sprawie energetyki i wykorzystywać własne źródła energii, ale jednocześnie potrzebujemy współpracy, wymiany najlepszych doświadczeń, a także wspólnych zasad i uregulowań w celu promocji opracowywania wspólnej polityki energetycznej.
Ważne jest także wdrażanie wspólnych projektów w dziedzinie energii odnawialnej we współpracy z państwami sąsiadującymi z Unią, tak by wszystkie europejskie źródła energii odnawialnej były wykorzystywane bardziej efektywnie, skuteczniej i w sposób bardziej zrównoważony.
Inese Vaidere
(LV) Panie i panowie! Po pierwsze, dziękuję sprawozdawcy, posłowi Saryuszowi-Wolskiemu, za niezwykle wszechstronne i niezwykle aktualne sprawozdanie. Energia jest dziedziną, w której UE dzieli kompetencje z państwami członkowskimi. Jasne jest, że w tych okolicznościach praca na rzecz wspólnej polityki zagranicznej w energetyce nie jest łatwym zadaniem. Jednak rozwiązanie sytuacji najszybciej, jak to jest możliwe, uzależnia nas, w dziedzinie dostaw energii, od krajów niestabilnych, w których poszanowanie zasad demokracji pozostawia wiele do życzenia. Zabezpieczenie dostaw energii jest ważnym elementem bezpieczeństwa w ogóle. Dotychczasowe doświadczenie pokazuje, że energia może być wysoce efektywnym instrumentem presji politycznej. Jedynym środkiem zaradczym jest wspólna polityka i solidarność. Jednym z największych dostawców do Unii Europejskiej jest Rosja, w stosunku do której opracowuje się obecnie nowe porozumienie o partnerstwie i współpracy. Porozumienie to musi zawierać zasady Karty Energetycznej, i oczywiście Rosja musi ratyfikować tę kartę. Dla krajów niebędących członkami Unii, w których obserwuje się rosnące potrzeby energetyczne, Unia Europejska powinna zapewnić na preferencyjnych zasadach dostawy technologii związanej ze źródłami energii odnawialnej. To definitywnie zaprocentuje w wielu aspektach w przyszłości. W ubiegłym tygodniu Komisja opublikowała wniosek o dalszą liberalizację rynku. Niestety natychmiast spotkał się on ze sprzeciwem niektórych państw członkowskich i Rosji. Znamienne jest, że opozycja pochodzi z tych państw, w których grupy interesów próbowały ostatnio skorzystać na utworzeniu specjalnych stosunków dwustronnych, ignorując prawa i interesy innych państw członkowskich, jak w tym przypadku, np. odnośnie do projektu gazociągu północnoeuropejskiego. Chciałabym mieć nadzieję, że mimo to będziemy mogli dojść do porozumienia, i to także nas umocni jeśli chodzi o stosunki zagraniczne. Dziękuję za uwagę.
Marie Anne Isler Béguin
(FR) Pani przewodnicząca! Chciałabym podziękować naszemu sprawozdawcy. Energia stała się ponownie kwestią geostrategiczną. Jest to także pięta achillesowa Unii Europejskiej. Ponieważ UE nie może być samowystarczalna, jeśli chodzi o energię, stara się dywersyfikować swoje źródła energii w oparciu o umowy handlowe podpisywane z krajami w Ameryce Łacińskiej, Afryce i regionie Eurazji.
Ostatni spór między Unią Europejską a Rosją o Kartę Energetyczną jest znakiem, że bezpieczeństwo energetyczne weszło w nową erę. Stojąc w obliczu zmniejszających się zasobów ropy naftowej, ciągle obecnego ryzyka nuklearnego i budowy potencjałów energetycznych w Rosji i Brazylii, należy także przedefiniować zrównoważoną politykę rozwoju UE. W tym względzie spójna polityka zagraniczna odzwierciedli cele energii odnawialnej, określone przez wiosenne posiedzenie Rady Unii Europejskiej. To także sprawi, że efektywność energetyczna stanie się przesłanką naszych stosunków zagranicznych. Nie wystarczy nalegać na gwarancje nieprzerwanych dostaw z innych krajów, szczególnie od sąsiadów. Musimy także zagwarantować prawdziwą koordynację między 27 państwami członkowskimi.
Bezpieczeństwo energetyczne w istocie oznacza utratę suwerenności w sektorze europejskim, który teraz stał się sektorem strategicznym. Presja, jaką dostawa energii wywiera na rządy, nie powinna sprawić, że podejmiemy decyzję w pośpiechu lub zaniedbamy wspólnie wypracowane zasady. Jak były przewodniczący Parlamentu Europejskiego przypomniał prezydentowi Putinowi - praw człowieka nie można negocjować w zamian za nasze potrzeby energetyczne. Odwrotnie, musimy uwarunkować nasze dostawy szacunkiem dla praw człowieka.
Miguel Portas
(PT) Na początku tego sprawozdania zasygnalizowano prawdziwy problem - energetyczne uzależnienie UE - lecz autor wysnuwa błędny wniosek. Wrogiem nie jest Rosja, jakkolwiek nie myślelibyśmy o Putinie, ani Algieria, bez względu na to, czy podobają nam się jej siły zbrojne. Zmiana klimatu, ciężar związany z paliwem kopalnym i sposób życia wymuszający wysokie spożycie energii - oto nasi przeciwnicy - zarówno w UE jak i poza nią. Nie pokonamy ich bez skoncentrowania się na kwestiach bezpieczeństwa rodem z Zimnej Wojny.
Ta obsesja bezpieczeństwa podważa współpracę i prowadzi do polityki wewnętrznej realizowanej pod hasłem "wszystkie chwyty dozwolone”, od reakcji termojądrowej po uzależnienie od biopaliw. Zaledwie wczoraj Le Monde opisał wnioski analizy Paula Crutzena: litr biopaliwa może przyczynić się dwukrotnie bardziej do efektu cieplarnianego, niż ekwiwalentna ilość paliwa kopalnego.
Kończąc, chciałbym sparafrazować słowa José Sócratesa: Może byłoby dobrze zacząć znowu słuchać naukowców i ekonomistów, zamiast oderwanych od rzeczywistości geostrategów.
Thomas Wise
Pani przewodnicząca! Gdy UE rozmawia o wspólnej polityce zagranicznej w dziedzinie energetyki, należy mieć świadomość, z kim dokładnie zamierza się robić interesy. Prezydent Putin publicznie oświadczył, że "Komisja nie powinna się łudzić. Jeżeli chce kupować rosyjski gaz, musi utrzymywać stosunki z państwem rosyjskim.”
Gazprom nie jest spółką prywatną. Jest kontrolowanym przez państwo narzędziem rosyjskiej polityki zagranicznej. Ponadto znajduje się on w rękach politycznych popleczników prezydenta Putina i podobno przestępczości zorganizowanej. Weźmy na przykład Aliszera Usmanowa. Pan ten, będący synem aparatczyka komunistycznego, jest prezesem Gazprom Invest Holdings, grupy, która prowadzi działalność Gazpromu poza Rosją. To z tym człowiekiem robimy interesy. To ten człowiek odcina dostawy gazu, jeżeli państwa będące klientami odważą się zakwestionować żądania Gazpromu. W latach 80. ten rzekomy gangster i kanciarz odbył karę sześciu lat więzienia w Związku Radzieckim, a jego ostateczne ułaskawienie nastąpiło w wyniku interwencji szefa uzbeckiej mafii i potentata heroinowego Gafura Rachimowa, którego opisywano jako mentora Usmanowa.
Usmanow kupił dziennik Kommiersant Trzy miesiące później dziennikarz Iwan Safronow, krytyk putinowskiego reżimu, trzy miesiące wcześniej intensywnie przesłuchiwany przez FSB, jak obecnie nazywa się KGB, w tajemniczy sposób wypadł z okna swojego mieszkania i zmarł, nadal trzymając torbę z niedawno zrobionymi zakupami.
Według Craiga Murraya, byłego brytyjskiego ambasadora w Uzbekistanie, to Usmanow zarządził odcięcie dostaw do Gruzji w tym roku. Pani przewodnicząca! Proszę zwrócić uwagę, że Kreml odmówił zastosowania sankcji wobec budowy rurociągu biegnącego do UE przez terytorium Gruzji. To są ludzie, z którymi chcecie robić interesy. To są ludzie, wokół których chcecie kształtować politykę zagraniczną w dziedzinie energetyki. Panie komisarzu! Życzę szczęścia. Będzie ono panu potrzebne.
Godelieve Quisthoudt-Rowohl
(DE) Pani przewodnicząca! Po pierwsze chciałabym pochwalić sprawozdawcę, posła Saryusza-Wolskiego. Z wysokiej frekwencji o tak późnej godzinie można wywnioskować, jak ważne jest to sprawozdanie; można także usłyszeć jak bardzo emocjonalna jest atmosfera dyskusji i przemówień przedstawicieli różnych narodowości i ugrupowań. W związku z tym moje gratulacje z powodu napisania i przyjęcia sprawozdania.
Jako sprawozdawczyni w dziedzinie stosunków handlowych i gospodarczych między UE a Rosją chciałabym podnieść dwie kwestie, a potem dodać wniosek ogólny.
Pierwszy aspekt dotyczy dwustronnych porozumień w dziedzinie energetyki. Jeśli dobrze przeczytałam, tytuł sprawozdania posła Saryusza-Wolskiego brzmi 'w kierunku wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki”. Innymi słowy, ta wspólna polityka zagraniczna w dziedzinie energetyki nie istnieje. Ponieważ ona nadal nie istnieje, należy poszukać innych sposobów mówienia o energetyce. Państwa członkowskie mogą skutecznie uzgadniać między sobą - co jest bardzo pożądane, to nie jest obowiązek. Nie można zawetować porozumień dwustronnych. To jest zasługa realizmu sprawozdawcy - ponieważ wiem, że chciał on czegoś innego - że napisał to w swoim sprawozdaniu w ten sposób.
I druga kwestia: połączenie karty energetycznej z członkowstwem Rosji w WTO. Łączenie ratyfikacji karty energetycznej z akcesją do WTO to krok wstecz. Dla UE także będzie korzystne, jeśli Rosja będzie członkiem WTO. Ponadto, nie możemy sami podejmować decyzji w tej kwestii.
Sprawozdanie sprawozdawcy na rzecz wspólnej polityki energetycznej skłania się w kierunku Rosji, ale jest po prostu zgodne z naszą dzisiejszą polityką.
Libor Rouček
(CS) Panie i panowie! Unia Europejska jest coraz bardziej uzależniona od tradycyjnych źródeł energii, w szczególności ropy i gazu ziemnego. Należy podjąć wiele ważnych działań, aby zmniejszyć tę zależność. Na przykład konieczne jest poczynienie znaczących oszczędności energii i zintensyfikowanie badań w tej dziedzinie. Konieczne jest zwiększenie wykorzystania paliw alternatywnych, z wiatru, wody i biomasy do reaktorów nuklearnych. Konieczne jest zapewnienie terytorialnej dywersyfikacji dostaw energii, wielu dostawców i wielu szlaków tranzytowych przesyłu energii.
Wszystkich tych wyzwań i zadań nie można realizować niezależnie, wyłącznie na szczeblu krajowym. Staje się jasne, i nawet politycy w wielu krajach eurosceptycznych zaczynają rozumieć, że musimy razem znaleźć rozwiązanie, poprzez naszą wspólną politykę europejską. Dotyczy to także wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki.
W związku z tym z radością przyjmuję sprawozdanie posła Saryusza-Wolskiego jako konieczny krok i żywotny element debaty o wprowadzaniu tej polityki. Sprawozdanie zawiera ważne zasady i zalecenia - Unia Europejska powinna je zastosować, aby móc bronić interesów wszystkich jej członków, aby mogła mówić jednym głosem, także do państw spoza Unii. Wśród tych dogmatów i ważnych zasad znajduje się także bardzo ważna zasada solidarności, solidarności w sytuacjach kryzysowych. Można popierać wszystkie te dogmaty i zasady. Jednak, aby je realizować, potrzebujemy także nowej, mocniejszej podstawy prawnej, innymi słowy potrzebujemy traktatu reformującego. Moim zdaniem powinniśmy mieć ten aspekt na względzie, debatując nad ustanowieniem naszej wspólnej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki.
Henrik Lax
(SV) Pani przewodnicząca! Dziękuję sprawozdawcy za próbę uczynienia rosyjsko-niemieckiego projektu rurociągu Nord Stream wspólnym zmartwieniem UE. W rzeczy samej jest tak rzeczywiście. UE potrzebuje gazu, a Rosja potrzebuje przychodów z eksportu. Jednocześnie projekt ten daje podstawy do obaw mieszkańcom państw bałtyckich i jest postrzegany jako zagrożenie. Potrzebujemy środków budujących zaufanie w celu rozwiania tych obaw. Rosja nie może ciągle podsycać antagonizmu między sobą a narodami zamieszkującymi wokół jej najważniejszego szlaku eksportowego. Lecz jedynie zjednoczona UE może zamienić to, co jest postrzegane teraz jako zagrożenie w okazję i poprawić stosunki z Rosją.
Aby projekt dostał zielone światło, UE musi żądać rzeczy następującej: wiarygodnej oceny jego konsekwencji dla środowiska, gwarancji rekompensaty w przypadku gdy rurociąg spowoduje katastrofę oraz pełnej kontroli działań urzędu monitorującego, złożonego z przedstawicieli krajów nadbałtyckich.
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk
Pani Przewodnicząca! Panie Komisarzu! Chciałbym zwrócić uwagę, że z punktu widzenia poszczególnych krajów i społeczeństw najważniejsze są trzy rodzaje bezpieczeństwa: bezpieczeństwo energetyczne, bezpieczeństwo żywnościowe i wreszcie bezpieczeństwo osobiste. Dziękuję więc autorowi raportu w sprawie europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki, panu posłowi Saryusz-Wolskiemu, za przygotowanie kompleksowych przemyśleń na temat bezpieczeństwa energetycznego Unii Europejskiej. Wyrażam przy tym nadzieję, że wspólna polityka energetyczna zostanie zapisana w traktacie reformującym Unię Europejską.
Polska, którą reprezentuję, na własnej skórze doświadcza bowiem skutków rozbieżności interesów w zakresie polityki energetycznej pomiędzy poszczególnymi krajami członkowskimi. Dobitnym tego przykładem jest realizacja przez Niemcy i Rosję inwestycji Gazociągu Bałtyckiego wbrew interesom zarówno Polski, jak i pozostałych krajów nadbałtyckich.
Już dwa lata temu, na posiedzeniu Rady Unii, Polska zgłosiła propozycję wspólnej polityki energetycznej, którą można określić sformułowaniem: "jeden za wszystkich - wszyscy za jednego”. Dobrze się stało, że omawiany dzisiaj raport idzie w tę stronę, proponując wspólne rozwiązania, które realizowałyby wyżej wymienioną zasadę. Nie ulega bowiem wątpliwości, że bez jedności w obronie interesów energetycznych Unii Europejskiej, bez przestrzegania zasady solidarności w sytuacjach kryzysowych, Unia Europejska nie będzie postrzegana jako jednolity organizm.
Jana Hybášková
Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Chciałabym podziękować i pogratulować panu i panu Saryuszowi-Wolskiemu obecnych efektów pracy i osiągnięć.
Proszę pozwolić mi rozpocząć debatę nad nową propozycją, nie dotyczącą wysokiego komisarza, lecz całkowicie nowej kwestii. Stwórzmy europejski fundusz na rzecz alternatywnych źródeł energii. Mogą być państwo zaskoczeni, że poruszam tę kwestię. Czy kiedykolwiek słyszeli państwo o jednej strasznej nocy w zamarzniętych Stanach Zjednoczonych w 1965 r., której skutkiem był baby boom? Na pewno przypominają sobie państwo początek maja 1986 r. - Czarnobyl - oraz następne godziny, dni i miesiące. Ponadto, panie komisarzu, prawdopodobnie nie miał pan okazji lądować i przebywać w Kuwejcie w 1991 r., kiedy płonęło 300 pól naftowych.
Są to przypadki braku bezpieczeństwa energetycznego. Dlaczego brakuje nam tego bezpieczeństwa? Ponieważ nie mamy swobody wyboru; jesteśmy w ogromnym stopniu uzależnieni. Jako wnuczka założyciela ČEZ, wiem, że można stwierdzić, iż Česká republika nie jest już 'Česká', ale 'ČEZká'!
Kiedy wnioskowano o 20-proc. udział energii odnawialnej w 2020 r., premier Topolánek przyszedł do nas i powiedział: "Mogę to podpisać, ponieważ jest to kompletna bzdura”. Przy tym podejściu nadal nie będziemy bezpieczni, gdyż nie będziemy mieć swobody wyboru. Jak to osiągnąć? Oczywiście nie tylko poprzez dywersyfikację zewnętrzną - my, Europejczycy, musimy znaleźć własne zasoby. Dlatego wykorzystanie taryf na energię do utworzenia europejskiego funduszu na rzecz energii alternatywnej może pomóc nam nie stworzyć kolejną strategię lizbońską na 2020 r., ale przekonać takie osoby jak Topolánek i dać nam możliwość posiadania nowych zasobów oraz uzyskania niezależności.
Ana Maria Gomes
(PT) Ta rezolucja ujawnia dobitne niedociągnięcia polityki europejskiej w dziedzinie energetyki. Faktycznie Unia Europejska nie jest tutaj globalnym podmiotem. Ci, którzy jak ja uważają, że Unia Europejska powinna zagwarantować sobie minimum autonomii strategicznej, mogą tylko patrzeć z konsternacją, jak słabi jesteśmy w tym względzie. To nie jest kwestia dążenia do utopijnej samowystarczalności, lecz raczej kwestia uznania potrzeby większej koordynacji polityki krajowej, zapewniając solidarność między państwami członkowskimi i rozwijając relacje z globalnymi partnerami, które są mniej asymetryczne, ale przewidywalne i opierają się na prawdziwie europejskim podejściu. Na przykład to od nas Europejczyków zależy, czy będziemy pracować na rzecz zwalczania podejścia "dziel i rządź”, które cechuje stosunki z Rosją w tej dziedzinie.
To sprawozdanie podkreśla polityczny wymiar europejskiego rynku energetycznego. Dopóki podejście państw członkowskich do tej sprawy będzie przypominać podejście przyjęte na europejskim rynku wyposażenia obronnego, i będą one nadal nalegać na promowanie, w swoich krajach, udzielnego i anachronicznego protekcjonizmu, a w polityce zagranicznej - liberalizmu, który jest bardziej Smithowski niż liberalizm Adama Smitha, dopóty Europa pozostanie w tyle w wyścigu światowym, w którym wszyscy liczący się uczestnicy uważają energetykę za kwestię o szczególnym znaczeniu politycznym i strategicznym. Wniosek sprawozdawcy, aby utworzyć stanowisko urzędnika wysokiego szczebla jest więc pomocny i będziemy nad nim pracować tak szybko, jak to możliwe.
Jednakże w tym względzie UE nie tylko stoi w obliczu strategicznego imperatywu zagwarantowania bezpieczeństwa dostaw. Rzeczywiste zrównoważenie europejskiej polityki energetycznej i implikacje środowiskowe związane z brakiem dywersyfikacji naszych źródeł energii wymagają pilnej zmiany kursu. Europa nie może dalej popierać korupcyjnych i opresyjnych reżimów w krajach wydobywających ropę naftową. Zagraniczna polityka UE w dziedzinie energetyki musi uwzględnić także imperatyw związany z prawami człowieka, dobrym sprawowaniem rządów i zrównoważeniem w dziedzinie ochrony środowiska.
Kończąc, chcę powiedzieć, że zanieczyszczenie i scenariusz po traktacie z Kyoto, ceny ropy, imperatywy związane z prawami moralnymi i prawami człowieka, niestabilność polityczno-gospodarcza spowodowana uzależnieniem od węglowodorów, potencjał nowych przyjaznych środowisku technologii w celu stymulowania nowej rewolucji przemysłowej w Europie i na świecie, to wszystko wokół nas oznacza, że UE musi rozwijać wielotorową, a jednocześnie spójną politykę zagraniczną.
Na koniec, pani przewodnicząca, chciałabym pogratulować sprawozdawcy - posłowi Saryuszowi-Wolskiemu.
Šarūnas Birutis
(LT) Panie i panowie! Chciałbym podziękować sprawozdawcy za wspaniałe sprawozdanie. Powtórzę się raz jeszcze, mówiąc, że jest to sprawozdanie bardzo konieczne i bardzo aktualne, o ile nie jest jeszcze za późno. Już kilkakrotnie podkreślałem kwestie wspólnej polityki energetycznej i zabezpieczenia dostaw energii, ponieważ są to kwestie niezwykłej wagi dla Litwy i innych państw bałtyckich.
Pamiętajmy sprawozdanie posłanki Laperrouze w sprawie wytycznych dla sieci transeuropejskich, które rozważaliśmy dwa lata temu. Niestety tutaj w Parlamencie zrozumienie tematu było kompletnie inne i nadal pozostaje takie w kilku krajach, np. odnośnie do projektu Nord Stream. Czas pokaże, kto miał rację.
Dziś to miło, że sytuacja się zmienia i Komisja Europejska podjęła odważne inicjatywy. Dnia 19 września pakiet z tym sprawozdaniem ostatecznie zaczął spełniać nasze oczekiwania.
Anna Ibrisagic
(SV) Pani przewodnicząca! Pozwolę sobie pogratulować sprawozdawcy sprawozdania, które jest nie tylko wyjątkowo dobre, ale jest także bardzo aktualne. Poseł Saryusz-Wolski wykonał niezwykle ważną pracę, odwracając uwagę od energii jako środka do uczynienia naszego życia wygodnym i skupiając uwagę na energii jako kwestii o znaczeniu geopolitycznym. To szczególnie ten wymiar geopolityczny jak i wymiar bezpieczeństwa mają na myśli wszyscy ci, którzy urodzili się za żelazną kurtyną i których Europa Zachodnia długo zaniedbywała. Z tego powodu to może najważniejszy element, który poseł sprawozdawca wnosi do naszej debaty.
Musimy opracować wspólną politykę, aby lepiej chronić nasze wspólne interesy w tym niezwykle ważnym obszarze strategicznym. Jestem wdzięczna posłowi Saryuszowi-Wolskiemu za odwagę zaprezentowania tego sprawozdania, które zawiera szereg ważnych i innowacyjnych idei. Powinniśmy w rzeczy samej mieć na uwadze, że bezpieczne dostawy energii leżą w żywotnym interesie setek milionów obywateli europejskich.
Wreszcie, poseł Saryusz-Wolski ma rację mówiąc, że potrzebujemy mówić jednym głosem na ten temat, zwłaszcza dlatego, że kwestia energii jest także wyraźnie kwestią bezpieczeństwa. Całe nasze doświadczenie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa pokazało, że za każdym razem, kiedy nie mówiliśmy jednym głosem, traciliśmy na tym a nasi obywatele musieli za to płacić. Stąd mogę tylko wzywać do poparcia w całości sprawozdania posła Saryusza-Wolskiego.
Adrian Severin
Pani przewodnicząca! Sprawozdanie pana Saryusza-Wolskiego jest ważne i zostało przygotowane w samą porę. W dniu dzisiejszym energetyka jest strategiczna dla Unii Europejskiej, tak jak węgiel i stal dziesiątki lat temu. Tak, Unia Europejska potrzebuje wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki. Rozpoczynając tym stwierdzeniem, uważam, że uzasadnione są dwa pytania.
Po pierwsze, jak możliwa jest wspólna zewnętrzna polityka energetyczna bez wspólnej wewnętrznej polityki energetycznej? Potrzebujemy wspólnego organu, który zajmowałby się rozwojem technologicznym w tej dziedzinie; potrzebujemy budżetu europejskiego finansowanego w odpowiedni sposób i z odpowiednich źródeł; potrzebujemy spójnej strategii dotyczącej produkcji energii; potrzebujemy zintegrowanej sieci transportu energii, zgodnych systemów dystrybucji i polityki Unii Europejskiej, która równoważyłaby zużycie i produkcję. Potrzebujemy naprawdę wolnego wewnętrznego rynku energii.
Po drugie, jak możliwa jest wspólna polityka zagraniczna w dziedzinie energetyki bez ogólnej wspólnej polityki zagranicznej? Czynnik rosyjski jest zasadniczy. Niestety, Rosja postrzega każdą wspólną europejską strategię dotyczącą energetyki jako wymierzoną w jej interesy. Jak możemy opracować przekonującą, korzystną dla obu stron strategię dotyczącą energii w naszych stosunkach z Rosją? Obecne zachowanie Rosji jest nie do przyjęcia. Nie możemy jednak tylko mówić jej, aby zachowywała się przyzwoicie, musimy ją do tego motywować. Z tego względu uważam, że powinniśmy pozytywnie oceniać sprawozdanie pana Saryusza-Wolskiego, lecz powinniśmy je postrzegać jako jeden z istotnych kroków na długiej drodze do osiągnięcia naszego wspólnego celu.
Alejo Vidal-Quadras
(ES) Pani przewodnicząca! Posłowi Saryuszowi-Wolskiemu należy pogratulować, ponieważ jego sprawozdanie wyraźnie określa podstawowe punkty, które Unia powinna uwzględnić przy opracowywaniu prawdziwej wspólnej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki: wzajemność w krajach eksportujących, potrzeba lepszej koordynacji naszej dyplomacji w kwestiach energetycznych na szczeblu europejskim, i znaczenie ustanowienia zintegrowanego i konkurencyjnego rynku.
W dziedzinie zewnętrznej polityki energetycznej szczególnie ważne jest, by pamiętać o tym, że przedsiębiorstwo, które kontroluje swój rynek począwszy od produkcji do ostatecznej sprzedaży, jak w przypadku elektryczności, to nie to samo co inne przedsiębiorstwo, którego produkt jest uzależniony od czynników, będących w dużym stopniu poza jego kontrolą, jak w przypadku gazu.
Ponadto nie powinniśmy mylić protekcjonizmu, który potępiamy, z protekcją, która jest środkiem ostrożności. Musimy patrzeć na ten problem z punktu widzenia współzależności, ponieważ Unia reprezentuje około 500 mln konsumentów, co daje nam duże znaczenie na rynku globalnym.
Powtarzamy jednak błąd, jakim jest brak zharmonizowania wysiłków demokratycznych na szczeblu krajowym i europejskim, co osłabia nas pod względem ekonomicznym i geopolitycznym. Musimy zapewnić że dwustronne porozumienia między państwami członkowskimi i krajami trzecimi nie zagrażają wysiłkom czynionym na szczeblu europejskim. Znacząca liczba państw członkowskich jest uzależniona od importu ponad 90% swego zużycia energii, co obliguje nas do utrzymania dobrych i stabilnych stosunków z krajami producentami.
Są jednak momenty, kiedy te powiązania słabną z powodu niespodziewanych zdarzeń, co ma negatywne konsekwencje dla handlu między regionami, co obecnie obserwujemy w Hiszpanii i co bardzo niedawno temu obserwowaliśmy w Polsce i innych państwach członkowskich.
Już kończę, pani przewodnicząca - tylko poprzez prawdziwą europejską politykę zagraniczną w dziedzinie energetyki będziemy mogli uniknąć podobnych sytuacji w przyszłości, a więc jakakolwiek nowa podstawa prawna i jakikolwiek nowy instrument instytucjonalny, który przyczynia się do budowania tego musi być...
(Przewodnicząca wyłączyła mikrofon)
Roberta Alma Anastase
(RO) Panie i panowie! Po pierwsze chciałabym pogratulować sprawozdawcy za wyczerpująca pracę i otwartość zademonstrowaną w ujęciu szerokiego wachlarza aspektów wspólnej polityki europejskiej w dziedzinie energetyki.
Jednym z tych aspektów, o którym chciałabym powiedzieć w moim przemówieniu, jest znaczenie regionu Morza Czarnego w przedmiotowej polityce w przyszłości. W ciągu tych wszystkich lat byliśmy świadkami kilku kryzysów energetycznych, które miały także wpływ na Unią Europejską. Cele zapewnienia stabilnych dostaw energii oraz przejrzysty rynek, stały się niekwestionowanymi priorytetami dla Unii Europejskiej.
W tym kontekście region Morza Czarnego stanowi ważny klucz do zabezpieczenia europejskiego sektora energetycznego poprzez dywersyfikację źródeł energii i sieci tranzytowe, oraz europejską inicjatywę konsolidacji współpracy regionalnej w basenie Morza Czarnego, poprzez utworzenie synergii, i należy wykorzystać to maksymalnie w tym celu. Ja szczególnie podkreślam strategiczne znaczenie projektów Nabucco i Konstanca-Triest.
Zatem witam z radością uwagę poświęconą tym projektom w sprawozdaniu posła Saryusza-Wolskiego, oraz ostatnie powołanie europejskiego koordynatora projektu Nabucco. Cele dotyczące konsolidacji sieci koordynatorów energii i wdrożenia Traktatu o wspólnocie energetycznej są nie mniej ważne. Mam nadzieję, że te inicjatywy zostaną poparte jeszcze bardziej znaczącymi działaniami w kierunku ustanowienia wspólnej polityki energetycznej, działaniami, dzięki którym region Morza Czarnego zostanie skutecznie i z pożytkiem wykorzystany i które staną się fundamentem dialogu z partnerami zewnętrznymi, w oparciu o wzajemność i wzajemne zaufanie, wspólne wartości oraz oczywiście, w oparciu o zgodność z zobowiązaniami międzynarodowymi.
Bogdan Klich
(PL) Pani Przewodnicząca! To świetne sprawozdanie Jacka Saryusza-Wolskiego pokazuje, że najważniejszym aspektem polityki energetycznej Unii jest dziś bezpieczeństwo dostaw. Już dziś w połowie zależymy od dostawców zagranicznych, a w przypadku gazu jest to zależność aż 57-procentowa, a ropy aż 82-procentowa. Oznacza to, że jakiekolwiek kryzysy pomiędzy dostawcą a Unią Europejską lub pomiędzy dostawcą a krajem tranzytowym, mogą mieć katastrofalny wpływ na nasze gospodarki i naszych obywateli. Tym ważniejsze jest zatem wprowadzenie do naszego porządku prawnego wraz z traktatem reformującym zasady solidarności krajów członkowskich na wypadek kryzysów.
Żeby jednak ta zasada mogła być w praktyce przestrzegana, niezbędne jest stworzenie systemu rezerw strategicznych, zwiększenie liczby połączeń między sieciami przesyłowymi, skonstruowanie wreszcie sprawnego mechanizmu reagowania, takiego, który zapewniałby pomoc techniczną krajom najbardziej poszkodowanym w wyniku kryzysów. Solidarność między krajami członkowskimi musi się przejawiać także we wspólnej zewnętrznej polityce energetycznej, i to dobrze, że Komisja zapewnia o swojej woli tworzenia takiej polityki, co usłyszeliśmy z ust pana komisarza Piebalgsa. Trzeba jeszcze przekonać do tego państwa członkowskie, żeby wyrzekły się partykularyzmów na rzecz wspólnego podejścia i wspólnego dobra.
Ważne jest, aby ta polityka opierała się na zasadzie dywersyfikacji zarówno źródeł, jak i dostawców, wreszcie tras i metod dostarczania energii. Oznacza to konieczność politycznego i finansowego wspierania dla nowych projektów infrastrukturalnych, takich jak rurociąg Odessa-Brody-Płock czy gazociąg Nabucco. Zobowiązuje jednak także do przeciwdziałania takim projektom, które dzielą wspólnotę, jak na przykład gazociąg bałtycki. No i wreszcie stałym elementem gry Unii Europejskiej z otoczeniem, zwłaszcza tym najbliższym, w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa, winny się stać klauzule energetyczne na wzór klauzul antyterrorystycznych, które postulujemy stąd, z Parlamentu Europejskiego, do umów z krajami trzecimi.
Andris Piebalgs
komisarz. - Pani przewodnicząca! Na początku chciałbym podziękować sprawozdawcy.
Sądzę, że dostrzegają państwo, jak złożona jest ta kwestia, i bardzo trudno jest odnieść się do wszystkich aspektów, lecz dobrze, jeżeli staramy się poradzić sobie z jej złożonością. Nie udaję, że w swojej pracy gram pierwsze skrzypce w sprawach energetyki. Istnieją trzy filary stosunków zewnętrznych w obszarze energii: pierwszym jest tranzyt dostaw (i w tym przypadku współpracuję z moimi kolegami Benitą Ferrero-Waldner i Peterem Mandelsonem); drugi filar stanowi czysta energia i racjonalizacja zużycia energii, np. uruchomienie globalnej platformy dotyczącej racjonalizacji zużycia energii (w tych sprawach współpracuję ze Stavrosem Dimasem i Janezem Potočnikiem); oraz filar trzeci związany z ubóstwem energetycznym (gdzie współpracuję z Louisem Michelem).
Pokazuje to stopień złożoności sprawy, a dodatkowo mamy jeszcze państwa członkowskie. Traktat, także traktat reformujący, przewiduje jedną ważną rzecz: każde państwo członkowskie jest odpowiedzialne za własną strukturę energetyczną. Sądzę, że dlatego w sprawozdaniu znajduje się postulat mówienia jednym głosem. Myślę, że dla mnie jest to główne przesłanie sprawozdania. Nie jest to proste i daleko nam do osiągnięcia tego celu. Uważam, że sprawozdanie to daje nam szansę na dokonanie przez Unię postępów w tym kierunku.
Przechodzę teraz do pytania pana Beazleya, ponieważ, jak sądzę, dotyczyło ono samego sedna całego procesu: Dlaczego kwestie z zakresu energetyki należy regulować w umowie o partnerstwie i współpracy, w kontekście kontynuacji umowy o partnerstwie i współpracy, jeżeli mamy kartę energetyczną?
Karta energetyczna jest wielostronnym dokumentem. Dla Rosji nasze stosunki w dziedzinie energetyki są zdecydowanie znacznie ważniejsze. Inwestujemy w Rosji. Rosja inwestuje u nas. Możliwe, że rosyjski reaktor jądrowy zostanie zbudowany na Białorusi. Oznacza to, że musimy budować zaufanie po obu stronach, a zaufanie można budować, jeżeli istnieją bardzo jasne wymagania prawne określające obowiązki, a także prawa obu stron.
Jeżeli zostaną one określone, będziemy mogli również stwierdzić, że istnieją obszary, w których także potrzebujemy przedstawiciela ds. stosunków zewnętrznych w dziedzinie energetyki. Słyszę postulat dotyczący urzędnika wysokiego szczebla od innych partnerów. Jeżeli będziemy mieć postanowienia traktatowe przewidujące rozwój Unii, wówczas powinniśmy ustalić mandat - przez mandat rozumiem coś na kształt komitetu 133 ds. polityki handlu zagranicznego - a następnie na podstawie tego mandatu osoba delegowana mogłaby prowadzić rozmowy z dostawcami zewnętrznymi, krajami tranzytowymi i innymi uczestnikami rynku energii.
Jeżeli kwestię tę potraktujemy oddzielnie, wówczas zdecydowanie straci ona moc. Powinniśmy postrzegać tę sprawę jako symbiozę, która nie jest oddzielna od mówienia jednym głosem. Jeżeli nie mówi się jednym głosem, nie potrzeba posłańca. Jeżeli mówi się jednym głosem, to stanowczo posłaniec jest potrzebny.
Zostanę zatem przy tym stanowisku. Chciałbym podziękować państwu za bardzo dobrą debatę. Była ona bardzo interesująca. Kiedy Komisja przygotuje już dokument dotyczący stosunków zewnętrznych w obszarze energii, myślę, że Parlament powróci do tej kwestii, ponieważ nie można jej rozwiązać za pomocą tylko jednego sprawozdania. To byłoby zbyt optymistyczne. Jeszcze raz chciałbym podziękować sprawozdawcy za bardzo dobrą pracę.
Przewodnicząca
Debata została zamknięta.
Głosowanie odbędzie się w środę.
John Attard-Montalto  
na piśmie. - W dniu dzisiejszym bardziej niż kiedykolwiek potęgi gospodarcze walczą między sobą o źródła energii. Chiny bez dodatkowych zobowiązań udzielają ogromnej pomocy krajom rozwijającym się w zamian za dostawy energii. Rosja wykorzystuje swoją siłę przebicia wynikającą z posiadanego gazu i ropy, aby ponownie stać się graczem globalnym. Stany Zjednoczone przewidują, że przyszłość będzie w większym stopniu zależeć od technologii jądrowej. W jakiej sytuacji stawia to Unię Europejską?
Konieczne stało się zwarcie szeregów w przypadku dostaw energii i bezpieczeństwa energetycznego. Problemy, przed którymi stoją te kraje UE, takie jak Malta, które mają największe możliwości, aby stać się dostawcami energii, muszą być traktowane przez Unię Europejską jako całość. Tak jak w kwestiach nielegalnej imigracji, gdy pojawiają się problemy w zakresie energetyki, interweniować powinna UE. Wspólna polityka zagraniczna w dziedzinie energetyki nie powinna ograniczać się do dostaw i bezpieczeństwa, lecz musi również obejmować dwa zasadnicze zagadnienia: emisję gazów cieplarnianych, i poszukiwanie alternatywnych źródeł energii. Wspólna polityka zagraniczna w dziedzinie energetyki może mieć sens jedynie w tym szerszym kontekście, w trójkącie, którego wierzchołek stanowią dostawy i bezpieczeństwo, a podstawę - zmiany klimatyczne i źródła alternatywne.
Avril Doyle  
na piśmie. - W wysiłkach zmierzających do poradzenia sobie ze zmianami klimatycznymi nie powinniśmy zaniedbywać wysiłków na rzecz ochrony bioróżnorodności, ekosystemów i bezpieczeństwa żywnościowego Europy. W konkluzjach Rady z dni 8-9 marca stwierdzono, że cel zakładający 10-proc. udział biopaliw jest właściwy wyłącznie pod warunkiem trwałości produkcji. Skutki biopaliw pierwszej generacji mogą być większe, niż pierwotnie sądzono, na przykład zamiar stosowania bioetanolu przez Stany Zjednoczone spowodował ogromny wzrost wykorzystania zbóż do produkcji biopaliw. Zapotrzebowanie to powoduje niekorzystne skutki dla europejskich dostawców zbóż, a według przewidywań mogą się one jeszcze pogorszyć w miarę zmniejszania się nadwyżki zbóż w Stanach Zjednoczonych. OECD i FAO przewidują znaczny wpływ produkcji biopaliw na ceny towarów rolnych z ewentualnym efektem domina w krajach będących importerami żywności. Potrzebny jest zatem całościowy międzynarodowy system certyfikacji biopaliw - wymieniony w sprawozdaniach pana Saryusza-Wolskiego i pani Thomsen - w ramach którego certyfikacji podlegałby zarówno towary wywożone, jak i przywożone do UE. Kryteria certyfikacji powinny zostać sformułowane w taki sposób, aby biopaliwa zapewniały znaczne ograniczenie emisji gazów cieplarnianych na wszystkich etapach, a ich produkcja nie powodowała utraty bioróżnorodności ani poważnych problemów społeczno-gospodarczych, takich jak znaczna inflacja cen żywności.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
András Gyürk  
na piśmie. - (HU) W sprawozdaniu zatytułowanym: "W sprawie wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki” znajduje się ważne stwierdzenie, że europejskie dostawy energii zależą w coraz większym stopniu od krajów niedemokratycznych i o niestabilnej sytuacji politycznej. Tę sytuację coraz wyraźniejszej zależności pogarsza jeszcze fakt, że kwestia energii jest coraz częściej wykorzystywana jako sposób wywierania presji politycznej.
Opisane procesy pokazują, że ustanowienie wspólnej europejskiej polityki energetycznej w oparciu o solidarność jest jeszcze pilniejsze.
Prowadzone na dużą skalę europejskie przedsięwzięcia zarządzania energią mogą być sposobem na praktyczne wdrożenie wspólnej polityki. W związku z powyższym z zadowoleniem należy przyjąć niedawne powołanie przez Unię Europejską koordynatora odpowiedzialnego za najważniejsze z tych przedsięwzięć - Nabucco. Zarówno to wydarzenie, jak i fakt, że dotychczas niechętny rząd węgierski postanowił wesprzeć budowę tego gazociągu, mogą oznaczać, że gazociąg łączący odbiorców w Europie ze źródłami energii w rejonie Morza Kaspijskiego mógłby stać się symbolem pomyślnej wspólnej polityki energetycznej, zamiast oznaką chwiejnych postaw. W okresie kilku lat gazociąg Nabucco, który charakteryzuje się dywersyfikacją zarówno pod względem źródeł, jak i korytarzy transportowych, może stanowić przykład, że wspólne działanie oznacza rosnące bezpieczeństwo dostaw oraz przystępne ceny dla odbiorców. Leży to w interesie wszystkich państw członkowskich, ale przede wszystkim jest to ważne dla Węgier, które obecnie polegają wyłącznie na dostawach gazu z Rosji.
Marian-Jean Marinescu  
na piśmie. - (RO) Europejska polityka energetyczna koncentruje się na tworzeniu, stabilizacji i regulowaniu rynku wewnętrznego, co można dostrzec również w ostatnim pakiecie energetycznym Komisji Europejskiej.
Panuje przekonanie, że liberalizacja rynku wewnętrznego uczyni z UE ważnego aktora na arenie energii międzynarodowej, lecz w rzeczywistości okazuje się, że w Unii brakuje wymiaru zewnętrznej i jednorodnej polityki energetycznej.
Nowa rzeczywistość, w której konkurencja i liberalizacja są powiązane ze zmianami klimatycznymi i bezpieczeństwem zasobów, powoduje nie tylko wyzwania o charakterze zewnętrznym (obawa przed zależnością energetyczną od jednego dostawcy wykorzystującego swoją pozycję jako broń polityczną), lecz również istotne wyzwanie wewnętrzne, które stanowi próbę dla zdolności państw członkowskich do przedłożenia interesów europejskich nad krajowe w celu stworzenia możliwości do rozwoju wspólnej i spójnej polityki energetycznej.
Kolejnym krokiem jest zróżnicowanie zasobów poprzez ściślejszą współpracę z krajami sąsiadującymi, zwłaszcza z Europy Wschodniej i Azji Środkowej. W ten sposób zapewnia się rozwój zarówno państw członkowskich, jak i ich sąsiadów oraz zachęca do współpracy regionalnej i międzyregionalnej, która jest niezbędnym czynnikiem do osiągnięcia bardziej skutecznej europejskiej zewnętrznej polityki energetycznej.
Rozszerzenie Europejskiej Wspólnoty Energetycznej na wschód stanowiłoby bodziec dla ukończenia procesu liberalizacji rynku energii, zapewniając wspólne korzyści w przypadku możliwego rozszerzenia Unii Europejskiej w przyszłości.
Gay Mitchell  
na piśmie. - Istotną kwestią jest zapewnienie poszanowania zasad i celów polityki rozwoju UE oraz ich promowanie za pomocą środków przewidzianych w dziedzinie energetyki i polityce zagranicznej. Dostęp do energii jest istotnym czynnikiem umożliwiającym wzrost gospodarczy i zapewnienie wszystkim ludziom podstawowych warunków do życia.
Państwa członkowskie UE i europejskie przedsiębiorstwa energetyczne prowadzą w dziedzinie energetyki szeroką współpracę z krajami rozwijającymi się, chociaż nie zawsze jest jasne, w jakim stopniu obywatele faktycznie korzystają z tych źródeł. Z tego względu popieram wszystkie kroki, których celem jest wspieranie przejrzystości, zasad państwa prawa i lepszego zarządzania w sektorze energetyki.
Rozwój gospodarczy nie musi oznaczać powtarzania stosowanych przez kraje uprzemysłowione praktyk, które powodują zanieczyszczenie. Wiele krajów rozwijających się jest w dużym stopniu uzależnionych od źródeł energii powodujących znaczne emisje dwutlenku węgla. Potrzebują one pomocy, aby mogły zróżnicować swoje źródła energii i uzyskać bardziej zrównoważony koszyk energetyczny. Ubolewam nad faktem powszechnego korzystania z elektrowni węglowych w Chinach. Powinniśmy podjąć wszelkie zasadne kroki, aby zachęcić je do przejścia na czyste technologie poprzez rozwój potencjału zrównoważonej energetyki i transfer czystych technologii.
