Hervatting van de zitting
De Voorzitter.
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op donderdag 16 januari 2003 werd onderbroken, te zijn hervat.

Blak (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag weten of het Parlement een dresscode heeft ingevoerd. Ik denk aan een voorval dat zich gisteren tijdens de hoorzitting over de richtlijn betreffende het openbaar overnamebod voordeed. De voorzitter van de hoorzitting, de heer Gargani, vroeg de boden erop toe te zien dat alle mannen een jasje droegen, zogenaamd omdat er deskundigen aanwezig waren. Toen mijn assistent zonder jasje en zonder stropdas verscheen, werd hij verzocht de hoorzitting te verlaten. Hij heeft dus zijn werk niet kunnen uitvoeren en ik ben daar helemaal niet gelukkig mee.
Ik wil graag weten of dit de nieuwe gang van zaken is in het Parlement. Ter informatie deel ik u mee dat ik vandaag geen jasje noch stropdas noch overhemd draag. Ik heb zelfs een spijkerbroek aan. Mag ik als lid de vergadering bijwonen, mijnheer de Voorzitter?
De Voorzitter.
Ik zal deze kwestie nader onderzoeken. Ik neem nota van uw ergernis over het voorval met betrekking tot uw assistent.
U bent hier per saldo welkom. Na de vergadering ben ik evenwel gaarne bereid u een goede kleermaker aan te bevelen.
De Voorzitter.
Aan de orde is de verklaring van de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid over de situatie in Irak.
(Afgevaardigden uit het midden en van links houden posters omhoog met de tekst 'Nee tegen oorlog' en 'Ja tegen het oude Europa')
Solana
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, het is voor mij, zoals steeds, een grote eer te mogen deelnemen aan de plenaire vergadering van het Europees Parlement. Vandaag voel ik echter niet alleen voldoening, maar ook bezorgdheid.
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

De Voorzitter.
Mijnheer Solana, neemt u mij niet kwalijk voor deze onderbreking van uw inleiding. Geachte afgevaardigden, u heeft uw standpunt nu wel duidelijk gemaakt. Ik zou het op prijs stellen als u de posters nu weg zou leggen, zodat we verder kunnen gaan met het debat.
(Applaus van rechts)

Solana.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, ik zei net dat het voor mij steeds een waar genoegen is hier voor u te verschijnen, maar dat ik hier vandaag met diepe bezorgdheid het woord voer.
De internationale situatie ziet er allesbehalve rooskleurig uit. Het lijkt mij dan ook een geschikt moment om hier in het kader van deze instelling een debat te openen over de hete hangijzers die het internationale toneel momenteel volledig in hun greep houden. Wij moeten nadenken over de benaderingswijzen of, beter nog, de oplossingen die de Europese Unie op dit vlak kan aandragen.
Ik heb duidelijk kennis kunnen nemen van de protestleuzen die door sommige afgevaardigden van dit Parlement omhoog werden gehouden. Ik heb het geluk of het ongeluk - het hangt ervan af hoe je het bekijkt - dat ik u toespreek vanuit een oud Europa, niet alleen vanwege mijn leeftijd, maar ook omdat ik zowel het Europa van gisteren als het Europa van vandaag en van morgen een warm hart toedraag.

Mijnheer de Voorzitter, zó oud ben ik nu ook weer niet. Ik ben vastbesloten nog enkele jaren mee te draaien. U bent dus nog niet van mij af.
(Applaus)
Mijnheer de Voorzitter, ik zou hier vanmiddag met uw welnemen de tijd willen nemen om een viertal punten uiteen te zetten die ik van wezenlijk belang acht om een beter inzicht te krijgen in de internationale situatie. In de eerste plaats is er natuurlijk de crisis rond Irak, maar ik zou tevens van de gelegenheid gebruik willen maken om op deze belangrijke dag - de dag na de Israëlische verkiezingen - met u van gedachten te wisselen over de situatie in het Midden-Oosten, zelfs al is het maar even. Bovendien denk ik dat het, gelet op de dramatische situatie waarin wij momenteel verkeren, zeer wenselijk is dat ook het probleem van Noord-Korea wordt aangesneden. Tenslotte zal ik mijn betoog afronden met enkele beschouwingen bij de op stapel staande plannen van de Europese Unie om troepen in de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië te stationeren.
Laat ik met het eerste punt beginnen: de situatie in Irak. Zoals u weet, zijn de ontwikkelingen van deze week, die is ingezet met de Raad Algemene Zaken, en ook van volgende week bepalend voor de oplossing van de crisis rond Irak. Maandagochtend hebben het voorzitterschap, de trojka en de lidstaten van de Europese Unie die deel uitmaken van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties voor het eerst, overeenkomstig artikel 19 van het EU-Verdrag, op ministerieel niveau overleg gepleegd in Brussel. Zoiets was nog nooit eerder gebeurd. In New York hebben er uiteraard al vaker overlegvergaderingen plaatsgevonden, maar het was de allereerste keer dat de twee permanente leden en de twee niet-permanente leden van de Veiligheidsraad in Brussel op ministerieel niveau vergaderden met het voorzitterschap, commissaris Patten en ikzelf.
Ik wil hier kort onderstrepen dat er tijdens de bedoelde bijeenkomst overeenstemming is bereikt over vier essentiële punten die de Europese Unie in alle fora wil verdedigen. U kent deze punten natuurlijk op uw duimpje, maar voor alle zekerheid zal ik ze nog een keer herhalen. Ten eerste moeten wij ervoor zorgen dat Irak zich ontdoet van alle massavernietigingswapens. Het is onontbeerlijk dat hierover in de Europese Unie een duidelijke consensus heerst. De proliferatie van massavernietigingswapens is ongetwijfeld een van de grootste moeilijkheden die ons in deze eeuw te wachten staan. Europa mag zijn ogen niet sluiten voor dit ernstige probleem, waarvoor hoe dan ook een oplossing moet worden gevonden. Daarom moeten wij, in het kader van de resoluties van de Veiligheidsraad, alles in het werk stellen om te waarborgen dat Bagdad alle massavernietigingswapens vernietigt. Dat moet voor de Europese Unie een prioriteit zijn.
Het tweede belangrijke element is de verantwoordelijkheid van Irak om actief samen te werken met de wapeninspecteurs. U kent de inhoud van het verslag dat Blix en El Baradei aan de Veiligheidsraad hebben gepresenteerd. U hebt overigens rechtstreeks contact met hen gehad aangezien de Voorzitter van het Europees Parlement gisteren met beide hoofdinspecteurs heeft gesproken in een videoconferentie met New York. Zelf heb ik daarna ook een onderhoud met hen gehad. Ik neem aan dat het voorzitterschap u nauwgezet heeft ingelicht over de situatie. Daarom ga ik op deze kwestie niet verder in.
Het derde punt dat ik hier wil benadrukken is dat wij de inspecteurs de nodige steun moeten verlenen. Zij zijn de ogen en de oren van de internationale gemeenschap. Ik ben er zeker van dat als zij erin slagen de Veiligheidsraad van de situatie te overtuigen, de Veiligheidsraad ook de publieke opinies zal weten te overtuigen van de situatie in Bagdad. Daarom denk ik dat Europa moet waarborgen dat de expliciete of impliciete - ik herhaal, expliciete of impliciete - verzoeken van de inspecteurs aan de leden van de Veiligheidsraad worden ingewilligd. Het gaat hier in wezen om drieërlei suggesties of aanbevelingen: ten eerste moeten er meer middelen ter beschikking worden gesteld, meer middelen, meer inspecteurs en meer logistieke steun; ten tweede moeten de inspecteurs meer tijd krijgen; ten derde heeft het team meer informatie en meer inlichtingenmateriaal nodig. Ik ben van oordeel dat de internationale gemeenschap een positief antwoord moet geven op de drie verzoeken van de inspecteurs. Wij moeten hun met andere woorden meer middelen, meer tijd en meer informatie geven.
Er is nog een vierde punt waarvoor Europa zich sterk moet maken: het probleem van de proliferatie van massavernietigingswapens, en met name de Iraakse kwestie, dient hoe dan ook behandeld te worden in het kader van de VN-Veiligheidsraad. Het is immers aan de Verenigde Naties om de legitimiteit van de ondernomen acties te waarborgen.
(Applaus)
Geachte afgevaardigden, mijnheer de Voorzitter, u bent op de hoogte van de diverse standpunten die de lidstaten van de Europese Unie hebben ingenomen. U weet echter ook dat wij niet alleen de opinie van de leiders van de Europese Unie kennen. Er zijn tevens veelzeggende en overtuigende enquêtes beschikbaar die ons inlichten over het standpunt van de Europese burger. Ik meen te mogen concluderen dat er voor de Europese burgers twee dingen duidelijk zijn: zij willen geen oorlog en zij willen geen dictators. Volgens de bevolking, volgens de burgers van de Europese Unie, moeten beide streefdoelen met elkaar verenigd worden. Hier is voor de internationale gemeenschap een dubbele taak weggelegd: zij moet alles in het werk stellen om gewapende conflicten te voorkomen en zij moet beletten dat de wereld geregeerd wordt door dictators. Wij, Europeanen, mogen niet afwijken van ons voornemen ervoor te zorgen dat resolutie 1441, die unaniem is goedgekeurd in de VN-Veiligheidsraad en twee dagen later ook het fiat van de voltallige Arabische Liga heeft gekregen, daadwerkelijk in de praktijk wordt gebracht en dat Saddam Hoessein en het Iraakse regime zonder geweld ontwapend worden.
Kortom, de landen van de Europese Unie en al degenen die zich, zoals wij, met hart en ziel inzetten voor de Europese Unie, zullen zich dag en nacht inspannen om een conflict te vermijden. Wij zullen Saddam Hoessein er zonder geweldpleging toe trachten te bewegen afstand te doen van alle massavernietigingswapens.
Zoals u weet, is er vandaag in de Veiligheidsraad een debat geopend over het verslag dat de hoofdinspecteurs 48 uur geleden hebben uitgebracht. Wij moeten het resultaat van dit debat afwachten en op grond daarvan ons standpunt bepalen.
Ik hoef u niet te vertellen dat de president van de Verenigde Staten gisteren een belangrijke toespraak heeft gehouden. Zijn redevoering bevatte een uitdrukking, een zin, een propositie die ik van harte toejuich, namelijk het voorstel, de suggestie of de toezegging om de VN-Veiligheidsraad, bij monde van staatssecretaris Colin Powell, in kennis te stellen van de informatie en het inlichtingenmateriaal waarover bepaalde landen beschikken die toegang hebben tot geprivilegieerde informatie- en inlichtingenbronnen. Ik onderstreep nogmaals dat dit probleem mijns inziens in het kader van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties moet worden aangepakt. Daarom vind ik het een goede zaak dat de informatie waarover bepaalde landen momenteel beschikken aan de leden van de Veiligheidsraad wordt voorgelegd. Als het enigszins mogelijk is, moeten deze gegevens overigens worden doorgespeeld aan de inspecteurs.
U weet verder dat er de komende dagen ook op andere niveaus overleg zal worden gepleegd?
(Applaus)
? en wij hopen dat de inspecteurs meer tijd zullen krijgen zodat zij hun werkzaamheden kunnen voortzetten. Zoals ik al zei, is het wenselijk dat dit, indien mogelijk, in het kader van het mandaat van resolutie 1441 gebeurt.
Geachte afgevaardigden, Europa is nauw bij dit proces betrokken: vier lidstaten van de Europese Unie maken, samen met één van de kandidaat-landen, deel uit van de VN-Veiligheidsraad. Ik ben ervan overtuigd dat de leden van de Veiligheidsraad al het mogelijke zullen doen om de hier genoemde doelstellingen tijdens de komende dagen te verwezenlijken.
Aangezien de Voorzitter van het Parlement u reeds in kennis heeft gesteld van het gesprek van gisteren met de heer Blix, zal ik daar niet over uitweiden. Laat ik dus maar overgaan naar het tweede punt dat ik hier met u wil bespreken, geachte afgevaardigden, namelijk het probleem van het Midden-Oosten.
Gisteren hebben er in Israël verkiezingen plaatsgevonden waaruit wij mijns inziens minstens drie belangrijke lessen moeten trekken. Ten eerste was de opkomst bijzonder laag. Het is verwonderlijk - althans in mijn ogen - dat er in een situatie zoals die welke zich momenteel in het Midden-Oosten voordoet zo weinig mensen naar de stembus trekken. Het gaat maar liefst om de laagste opkomst sinds de verkiezingen van 1967. Dat is het eerste punt dat ik hier wil onderstrepen.
Ten tweede kunnen wij niet voorbijgaan aan de veelzeggende en onmiskenbare zege van de huidige premier, de heer Sharon. Ik wil hem in ons aller naam feliciteren met de enorme overwinning die hij samen met zijn partij heeft behaald. Sharon heeft meer stemmen gekregen dan ooit tevoren. Op dit moment heeft hij alle troeven in handen om een regeringscoalitie te vormen Daarom moeten wij premier Sharon er namens de Europese Unie toe aanzetten een coalitie tot stand te brengen die alles in het werk stelt om de oorlog uit de wereld te helpen en de vrede in het Midden-Oosten eens en voor altijd te herstellen. Nu dat de Israëlische bevolking massaal voor Sharon heeft gestemd, denk ik dat het onze plicht is hem vriendelijk op deze eis attent te maken.
Er is nog een derde belangrijk element waaruit wij lering moeten trekken, namelijk de verpletterende nederlaag van de Arbeiderspartij en het verlies van de Meretz-partij. De twee grote partijen die sinds jaar en dag voor vrede pleiten en de vlam van het vredeskamp brandende houden, hebben het onderspit moeten delven. De oorzaak van deze ontwikkeling moet dringend worden onderzocht. Het is uiteraard in de eerste plaats aan de partijen zelf om de situatie te analyseren. De secretaris-generaal van de Meretz-partij heeft bijvoorbeeld zijn ontslag al ingediend. Vanuit Europees perspectief moeten wij ons beleid echter hoe dan ook voortzetten. In concreto betekent dit dat wij ons moeten houden aan de koers die door het Kwartet is aangegeven en aan de roadmap die nog niet zo lang geleden in Washington is goedgekeurd. Zodra er in Israël een nieuwe regering aantreedt, moeten wij alle mogelijke middelen aanwenden om de tenuitvoerlegging van het draaiboek te bespoedigen zodat het geen dode letter blijft, maar stevig ingrijpt in het reële leven.
Geachte afgevaardigden, ik geloof dat wij als Europeanen de plicht hebben alles te doen wat in onze macht ligt om dit proces, dat na de verkiezingen van gisteren van start is gegaan, tot een goed einde te brengen. Wij moeten tot elke prijs vermijden dat deze initiatieven hetzelfde lot ondergaan als de eerder gemaakte afspraken. Denkt u maar aan het verslag-Mitchell, het plan-Tenet en zovele andere goedgekeurde verslagen die nooit in de praktijk zijn gebracht. Daarom moeten wij ervoor zorgen dat deze documenten niet zomaar in een archief worden opgeborgen, maar daadwerkelijk worden toegepast.
Dames en heren afgevaardigden, in deze eerste uiteenzetting zou ik de mij resterende spreektijd willen besteden aan Noord-Korea. De situatie in dat land is bijzonder ernstig. Wij staan hier voor een ingewikkeld probleem. Zoals u weet, heeft de Noord-Koreaanse regering verregaande beslissingen genomen die mijns inziens niet alleen risico's inhouden voor de landen in de regio. Zoals ik ook al aan het begin van mijn toespraak zei, is de proliferatie van massavernietigingswapens een probleem dat ons allen aangaat. Het maakt daarbij niet uit waar ter wereld wij wonen. Daarom moeten wij ook in het kader van de Noord-Koreaanse kwestie het nodige initiatief nemen.
Ik hoef u niet te zeggen dat wij vrijwel dagelijks vergaderen en telefonisch contact hebben met de belanghebbende landen, waaronder Zuid-Korea, Japan, China, Rusland en de Verenigde Staten. De Raad Algemene Zaken heeft tijdens zijn bijeenkomst van afgelopen maandag besloten, indien nodig, een EU-missie naar Noord-Korea te sturen om ons standpunt kenbaar te maken en onze medewerking te verlenen aan de oplossing van dit dramatische probleem. Als de situatie niet snel verandert, lopen wij immers het risico dat er op een deel van het Koreaanse schiereiland nucleaire massavernietigingswapens worden gestationeerd.
Geachte afgevaardigden, het laatste punt dat ik hier vanmiddag wil bespreken is het probleem van de Balkan, en met name de situatie in de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. Zoals u weet, is er tijdens de Top van Kopenhagen een akkoord bereikt over de betrekkingen tussen de Europese Unie en het Atlantisch Bondgenootschap. Momenteel treft de Unie de nodige voorbereidingen om met ingang van maart voor de eerste maal in de geschiedenis een vredesmacht in te zetten in de voornoemde republiek. De werkzaamheden verlopen naar wens, er begint schot te komen in de zaken die in overleg met het Atlantisch Bondgenootschap moeten worden uitgewerkt en de president van Macedonië, de heer Trajkovski, heeft reeds ingestemd met de aanwezigheid van Europese troepen vanaf maart. Ik denk dan ook dat wij in onze opzet zullen slagen.
Wij willen ook een duidelijk signaal afgeven aan de Balkanlanden. Wij zijn niet voornemens om de Balkan aan zijn lot over te laten. Onze strategie houdt in dat wij in de Balkan blijven, of beter gezegd, dat de Balkan bij ons blijft. Wij nodigen de Balkanlanden uit om mee te werken aan de totstandkoming van een ruimer Europa en steeds meer toenadering te zoeken tot de Europese instellingen zodat zij kunnen uitgroeien tot stabiele landen en zich kunnen kwijten van de belangrijke rol die voor hen in de regio is weggelegd.
De stationering van een militaire troepenmacht in Macedonië is de tweede vredesoperatie die Europa onderneemt. Zoals u weet, is de politie die in het kader van de Verenigde Naties in Bosnië en Herzegovina was ingezet per 1 januari van dit jaar vervangen door een Europese politiemacht. Kortom, in een relatief korte tijdspanne zijn wij erin geslaagd twee vredesmissies op te zetten in een regio die wij een warm hart toedragen en die vanuit geografisch oogpunt dicht bij onze hoofdsteden en bij Brussel ligt.
Geachte afgevaardigden, mijnheer de Voorzitter, ik zal het hierbij laten aangezien u wellicht talloze vragen hebt. Ik wil echter onderstrepen dat wij momenteel een relatief moeilijk moment doormaken. Misschien is dit wel het moeilijkste moment dat de deelnemers aan deze vergadering, aan deze periode van het Europese parlementaire leven, hebben meegemaakt. Het is van wezenlijk belang dat wij, Europeanen, kordaat optreden, duidelijke taal spreken en bij ons standpunt blijven. Wij moeten met andere woorden al het mogelijke blijven doen om deze crisis, die zich momenteel op diverse fronten afspeelt en vele gezichten heeft, te bezweren via overleg, dialoog en diplomatieke acties. Daarbij is het uiteraard onontbeerlijk dat alle betrokken partijen de nodige goede wil tonen. Geweld is slechts een laatste redmiddel. Laten wij een diplomatieke oplossing zoeken.
(Applaus)

Patten
Mijnheer de Voorzitter, bij de laatste zitting van het Parlement in Straatsburg heb ik met de Commissie buitenlandse zaken onder de goedwillende leiding van mijn waarde vriend, de afgevaardigde voor Westfalen, een uur lang overleg kunnen voeren over Noord-Korea. Bovendien heb ik hier vorige week met de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid twee uur lang een breed scala aan onderwerpen besproken. Het lijkt mij daarom beter om mij hier te concentreren op Irak, zonder de beperkte bevoegdheid van de Commissie uit het oog te verliezen.
Ik wil voor ik begin een opmerking maken: ik denk dat we over het algemeen kunnen zeggen dat het ons na de Tweede Wereldoorlog gelukt is om overkoepelende instellingen en internationale verdragen in het leven te roepen die de welvaart en de vrede in de wereld zeer ten goede zijn gekomen. Ik herinner me dat president Clinton er tijdens zijn tweede inauguratierede prat op ging dat er tegenwoordig meer mensen in een democratie leven dan onder een dictatuur. We hebben de vorige eeuw afgesloten met een wereld waarin in een periode van twee of drie jaar meer wordt geproduceerd dan in de gehele 19e eeuw, met onmetelijke gevolgen voor de levensstandaard van de meeste mensen. Dit is geen slecht resultaat als we bedenken hoe ongelukkig de vorige eeuw van start ging.
Uiteraard is niet alles zo goed gegaan. Ons ernstigste falen is misschien wel geweest dat wij er met onze collectieve inspanningen een universeel reglement voor de wereld op te stellen, niet in zijn geslaagd om een doeltreffend bestel te creëren waarmee de verspreiding van nucleaire, chemische en biologische wapens, dat arsenaal der verschrikking, kon worden ingedamd en voorkomen.
En nu worden we met de gevolgen hiervan geconfronteerd in drie van de zorgwekkendste probleemgebieden ter wereld: Kasjmir, het Koreaanse schiereiland en de Perzische Golf. Hoe pakken we deze problemen aan? Deze kwestie is vorige week vrij uitvoerig besproken in de Commissie buitenlandse zaken. Voor wat wij willen bereiken moeten we duidelijk een zo breed mogelijk internationaal draagvlak creëren en een beroep doen op het meest overkoepelende gezag. Daarom is het verstandig om ons standpunt over de aanpak van dit probleem te baseren op het morele en juridische gezag van de Verenigde Naties. Het Europees Parlement zal het unaniem met me eens zijn dat dat de juiste manier is.
Iedereen weet dat Saddam Hoessein al jaren met het gezag van de Verenigde Naties spot door massavernietigingswapens te produceren, te bezitten en te gebruiken. Bovendien heeft hij een verschrikkelijke reputatie op het gebied van mensenrechten. In mei vorig jaar heeft dit Parlement een resolutie aangenomen dat is gebaseerd op een verslag van de barones Nicholson of Winterbourne waarin overtuigend bewijs werd geleverd voor de wrede en tirannieke aard van zijn bewind. In het verslag werd duidelijk aangetoond hoe Saddam pleegt om te gaan met Iraakse burgers, met zijn buurlanden en met de internationale gemeenschap. Het is bijvoorbeeld bekend dat hij tegen zijn eigen volk chemische wapens heeft gebruikt.
Na het gezag van de Verenigde Naties jarenlang getrotseerd te hebben en al die tijd een bedreiging te zijn geweest voor de regio en de rest van de wereld, heeft hij nu dankzij resolutie 1441 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties een laatste kans gekregen om zijn land te ontwapenen. Sinds 27 november 2002 is er in Irak een team van 260 mensen uit zestig verschillende landen, waaronder honderd UNMOVIC-inspecteurs, actief onder leiding van Dr. Blix. UNMOVIC wordt hierbij vergezeld door een team van het IAEA (Internationaal Bureau voor Atoomenergie) onder leiding van Dr. El Baradei.
Sinds de IAEA-inspecties zijn hervat, zijn er 139 inspecties uitgevoerd op 106 locaties, waaronder twee presidentiële paleizen. Ik wil hier trouwens opmerken dat iedereen die de inspecteurs heeft ontmoet, iedereen die bijvoorbeeld Dr. Blix heeft ontmoet, bijzonder onder de indruk is van de integriteit en professionaliteit van de mensen die verantwoordelijk zijn voor deze VN-operatie.
Ik wil geen uitspraken doen over het debat dat vandaag in de Veiligheidsraad plaatsvindt. De Commissie is geen lidstaat, waar ik trouwens regelmatig aan wordt herinnerd. Wij dragen natuurlijk wel bij aan de ontwikkeling van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Wij gebruiken de instrumenten die ter beschikking staan om dit beleid doeltreffender te maken. Veel van de kwesties die we bespreken, hebben rechtstreeks betrekking op het debat over nationale soevereiniteit, dat volgens sommigen schijnbaar al is afgerond met het voorstel om een permanente Voorzitter van de Raad te benoemen.

Hoewel ik heel duidelijk ben over de beperkte rol die wij kunnen spelen, wil ik toch een aantal punten naar voren brengen. Ten eerste moet het voor iedereen duidelijk zijn dat het gezag van de Verenigde Naties voor alles gaat. Het treurige is dat we in het verleden te vaak werkeloos hebben toegekeken terwijl de Verenigde Naties werden getrotseerd. Het is dan ook niet onbegrijpelijk dat wij er wel van zijn beschuldigd met twee maten te meten.
(Applaus)
Ten tweede moet Saddam Hoessein volledig meewerken met de VN-inspecteurs van Dr. Blix en afstand doen van massavernietigingswapens die hij nog niet heeft opgegeven. Wij mogen niet vergeten dat het er in deze crisis om gaat hoe Saddam Hoessein de wereld behandelt, niet hoe de wereld Saddam Hoessein behandelt.
(Applaus)
Laat ons ook de ontnuchterende uitspraak die Dr. Blix eerder deze week deed, niet vergeten. Ik citeer: "Irak lijkt zelfs op dit moment de ontwapening die van het land geëist wordt niet werkelijk te accepteren, ook al is die noodzakelijk om het vertrouwen van de wereld terug te winnen en de vrede te bewaren".
Ten derde, als de inspecteurs erin slagen Saddam Hoessein te ontwapenen, dan is dat een gang van zaken die veruit te verkiezen is boven alle andere mogelijkheden.
(Applaus)
Ieder verstandig mens wil dat deze crisis, mits dat menselijkerwijs mogelijk is, op een vreedzame manier wordt opgelost. Het zou goed zijn voor de Verenigde Naties als we deze taak kunnen volbrengen zonder slachtoffers, bijkomende schade of andere gevreesde gevolgen van militaire interventie. Dit zou het beste zijn voor Irak en voor de regio, en mijns inziens ook voor de hele wereld. Maar dan gaan we ervan uit dat Saddam Hoessein nu gaat meewerken met de inspecteurs. Helaas zijn er zelfs in deze fase weinig aanwijzingen dat hij inmiddels heeft begrepen dat hij de wil van de wereld niet eeuwig kan blijven negeren.
Ik ben altijd van mening geweest dat we uit de voorwaarden van de VN-resolutie twee onherroepelijke conclusies moeten trekken. De eerste is dat we een serieuze poging moeten doen om Irak middels inspecties te ontwapenen. De tweede is dat, indien de inspecteurs te kennen geven dat ze voor een 'mission impossible' staan, wij niet meer om de consequenties heen kunnen. Het alternatief zou zo vernederend zijn dat het in de toekomst veel moeilijker zou worden om het gezag van de Verenigde Naties te laten gelden.
Ik zie dit als een buitengewoon kritiek debat, dat niet alleen invloed zal hebben op dit Parlement maar op heel Europa en de wereld. Het zal invloed hebben op hoe onze wereld en de wereld van onze kinderen eruit gaat zien en ik denk niet we veel opschieten met het uitwisselen van holle frasen. Om met mijn jonge collega en vriend, de Hoge Vertegenwoordiger, te spreken: ons werk hier heeft ons jonger gemaakt. En als trotse burger van het oude Europa, afkomstig uit een deel van Europa dat ooit wat onenigheid heeft gehad met één van zijn kolonies aan de andere kant van de Atlantische Oceaan, denk ik er wel eens aan hoe het zou zijn gelopen als onze Koning George de zaken iets slimmer had aangepakt en er niet zo'n potje van had gemaakt. Misschien was ik dan niet de laatste gouverneur van Hongkong geworden maar had ik het bijvoorbeeld kunnen schoppen tot gouverneur van Arkansas of Texas, en wie weet wat er dan niet allemaal had kunnen gebeuren!
(Gelach en applaus)
Laat ik als burger van het oude Europa zeggen dat het vaak verstandiger is om te reageren met een mengeling van verbazing en amusement, dan een belediging te retourneren.
We moeten ons ervan bewust zijn dat als we dit fout doen en deze crisis uit de hand laten lopen, de gevolgen zeer ernstig en van zeer lange duur kunnen zijn. Aan de ene kant is er het gevaar dat de instituties voor mondiale samenwerking en bestuur onherstelbaar worden beschadigd. Aan de andere kant lopen we het risico dat de veiligheid in de wereld zeer ernstig wordt ondermijnd. De goede verstandhouding tussen partners kan worden verstoord, de betrekkingen met de islamitische wereld kunnen verslechteren en de kansen om andere crises, bijvoorbeeld in het Midden-Oosten, op te lossen zullen afnemen. Het vermogen van Europa om onderling samen te werken is ook duidelijk in het geding.
Het behoeft geen betoog dat de Commissie zich zo goed mogelijk van haar verantwoordelijkheden zal kwijten. Ik geloof niet dat het nuttig is om hier al te diep in te gaan op onze geplande reactie in geval van een ernstige humanitaire crisis, waar ik het bijvoorbeeld afgelopen herfst in Jordanië over heb gehad. Ik kan de geachte afgevaardigden wel verzekeren dat we niet gierig zullen zijn, wat feitelijk de verdienste is van het Parlement, en dat we zullen reageren met de inzet en professionaliteit die het Parlement van ons mag verwachten. Mijn volgende punt wil ik met zeer grote klem benadrukken: mocht het voor ons noodzakelijk zijn om te handelen, dan kunnen onze activiteiten het beste onder het gezag van de VN plaatsvinden. Ik denk dat dat van groot belang is voor al die mensen die namens de Europese Commissie in de voorste linie humanitaire hulp verlenen en al degenen die onder vaak gevaarlijke omstandigheden voor particuliere hulporganisaties werken. Als we het voortaan hebben over humanitaire acties en over dat wat in het jargon 'humanitaire ruimte? wordt genoemd, wil ik dit Parlement met klem op het hart drukken dat het veel gemakkelijker en beter is om die humanitaire ruimte te realiseren onder het gezag van de VN, dan te proberen de zaken op eigen houtje te regelen.
(Applaus)
Zoals ik eerder zei, heb ik het bij de laatste zitting van het Parlement over Noord-Korea gehad en ik zal niet herhalen wat ik toen tegen de Commissie buitenlandse zaken heb gezegd. Ik ben mij echter terdege bewust van de ernst van de situatie in Noord-Korea. Bijna twee jaar geleden ben ik met de Hoge Vertegenwoordiger en de premier van Zweden in Pyongyang geweest. Ik denk dat dit bezoek nuttig is geweest, maar wil het belang van wat wij konden doen ook niet overdrijven. Naar mijn mening kan deze crisis alleen door diplomatie worden opgelost en door hogere eisen te stellen aan de regering van Noord-Korea. Als reactie op een toenemende bereidheid van de internationale gemeenschap om Noord-Korea op te nemen in de echte wereld, moet de regering beloften betreffende nucleaire wapens doen en deze nakomen. Aangezien ik geloof dat deze crisis alleen door diplomatie kan worden opgelost, denk ik dat hier in de komende weken een rol voor de Europese Unie is weggelegd. Dit is tot mijn genoegen ook de conclusie waartoe de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen maandag en dinsdag is gekomen. Ik ben ervan overtuigd dat dit niet de laatste keer is dat we deze gecompliceerde en ernstige zaken zullen bespreken, en ik hoop dat de emoties die ons soms kunnen verleiden tot een retorische toonzetting zullen worden getemperd door het uitermate ernstige karakter van de onderwerpen ter discussie.
(Applaus)

Poettering (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, geachte commissaris Patten, geachte collega's, wanneer de kwestie 'Oorlog of Vrede' aan de orde is, moeten wij het betreffende debat niet alleen uiterst serieus, maar ook zelfbewust voeren. De kracht van ons oude continent is dat het altijd weer tot vernieuwing in staat is. Wij moeten dan ook tegen iedereen die aan onze kwaliteiten twijfelt, zeggen dat de eenwordingspolitiek van Europa de grootste vredesbeweging van dit oude, zich steeds weer vernieuwende continent is. Misschien dat die eenwording ook voor andere regio's in de wereld een voorbeeld kan vormen om vreedzaam met elkaar om te gaan.
Geachte dames en heren, het is belangrijk dat wij respect hebben voor elkaars opvattingen. Wij zullen op bepaalde punten zeker van mening verschillen, maar wij moeten iedereen op basis van zijn of haar eigen overtuiging het debat laten aangaan. Wij moeten er uiteindelijk echter wel voor zorgen dat wij de juiste weg inslaan. Onze Fractie van de Europese Volkspartij en Europese Democraten heeft een heel duidelijk standpunt: Wij moeten alles in het werk stellen om de wereldvrede en de vrede in het Midden-Oosten - voor zover het om dit probleem gaat - te waarborgen. Daar moeten wij ons om bekommeren, daar moeten wij ons voor inzetten en daarvoor zijn de Verenigde Naties het geschikte kader.
Geachte collega's, oorlog kan en mag uitsluitend als laatste middel gebruikt worden. Daarom moeten onze inspanningen op vrede gericht zijn. Wij moeten echter onze ogen niet sluiten voor de feiten waar wij mee geconfronteerd worden.
Irak wordt gekenmerkt door een misdadig systeem en het land wordt geregeerd door een dictator, een tiran, die naar verluidt over massavernietigingswapens beschikt - dat is het probleem! Hij is een massamoordenaar, een oorlogsmisdadiger die deze wapens (met name chemische wapens) al eerder tegen zijn eigen volk - de Koerden - heeft gebruikt; commissaris Patten heeft daar ook al op gewezen. Hij is in 1980 de oorlog met Iran begonnen en is in 1990 Koeweit binnengevallen. Geachte collega's, ik stel mij doorgaans ook kritisch op ten opzichte van de Verenigde Staten, maar als dat land toentertijd niet de leiding had genomen over de coalitie om Koeweit te bevrijden, zou diezelfde dictator zijn expansiedrift wellicht ook tot andere landen in de Arabische regio uitgebreid hebben. Dat moeten wij vandaag ook in gedachten houden. Zijn regime onderdrukt het eigen volk met behulp van de geheime dienst en door geweld, moord en terreur.
Geachte dames en heren, massavernietigingswapens in de handen van Saddam Hoessein en zijn regime vormen een gevaar voor de gehele regio en voor de internationale gemeenschap. Het is noodzakelijk dat wij een eerlijke discussie met onze Amerikaanse vrienden voeren. Het is daarbij echter ook van belang om te benadrukken dat het brute systeem van Saddam Hoessein in Bagdad, en niet de VS, de kern van het probleem vormt!
(Applaus uit het midden en van rechts)
Geachte dames en heren, beste vrienden, omdat het om een Arabisch land gaat, willen wij naar aanleiding van de situatie in Irak ook het volgende aan de Arabische en islamitische gemeenschap duidelijk maken: Wij willen waar mogelijk samenwerken, partnerschappen aangaan en vriendschap sluiten met alle Arabische en islamitische landen. Die intentie moet ook een van de belangrijkste principes van het beleid van de Europese Unie zijn!
Ik wil niet alleen de heer Solana en de heer Patten van harte bedanken, maar iedereen die zich in deze moeilijke dagen en weken voor de vrede inzet. Ik wil ook de Voorzitter van het Parlement, Pat Cox, bedanken dat hij gisteren een gesprek met Hans Blix mogelijk heeft gemaakt. Ik heb daarvan heel veel geleerd. Uiteraard had dat gesprek een vertrouwelijk karakter, anders zou zoiets helemaal niet mogelijk zijn. Samen met mijn fractie ben ik echter wel van mening dat de internationale gemeenschap al veel te lang, sinds 1990, niet echt actief iets tegen Saddam Hoessein ondernomen heeft. Dat betekent dat de druk die hij de laatste maand ondervindt, gehandhaafd moet blijven om hopelijk een vreedzame oplossing te bewerkstelligen.
Wij moeten de vrede een kans geven en dit betekent - althans dat hoop ik - dat onze Amerikaanse bondgenoten en vrienden nog geen besluit hebben genomen over een militaire actie tegen Irak. Wij moeten openstaan voor een vreedzame oplossing binnen het kader van de Verenigde Naties.
Geachte dames en heren, wij mogen daarbij het gezonde verstand niet uit het oog verliezen. Daar hebben wij gisteren met de heer Blix ook over gesproken. Dat gezonde verstand zegt niet dat de inspecteurs nu door het land moeten gaan reizen om te bekijken waar dingen zich bevinden. Dat gezonde verstand zegt veel meer - en die verplichting vloeit ook voort uit resolutie 1441 - dat het Iraakse regime de deuren daadwerkelijk moet openstellen zodat de heer Blix en zijn medewerkers hun zoektocht in dat land niet als het ware met een lantaarntje in de hand moeten uitvoeren. Zoals de heer Solana heeft gezegd en zoals het ook in resolutie 1441 is verwoord, is het noodzakelijk dat het Iraakse regime in woord en daad actieve medewerking verleent. Daar moeten wij ook aan blijven vasthouden, geachte dames en heren!
Vanuit het Witte Huis verklaart de voorlichter van de president: 'Als hij niet zelf ontwapent, dan zullen wij dat voor hem doen.? Wij roepen Saddam Hoessein dan ook op om zonder voorbehoud aan die ontwapening mee te werken. Ik citeer in dat verband Hans Blix: 'Tot nu toe lijkt het er nog niet op dat Irak de eis om te ontwapenen daadwerkelijk serieus neemt.? Daarnaast dient de samenwerking op basis van punt 9 van resolutie 1441 'actief? te zijn. Het is niet voldoende om alleen maar deuren open te zetten. Wij zitten met dezelfde vragen als Hans Blix en deze vragen moeten ook publiekelijk aan de orde worden gesteld: Hoe zit het met het biologische wapen antrax? Waar zijn die 8.500 liter gebleven? Wat is er met het giftige, chemische wapen VX gebeurd waarvan de ontwikkeling gewoon is doorgegaan?
Als Irak daadwerkelijk zelf ontwapend zou hebben zoals het land beweert, dan had dat eigenlijk in overeenstemming met de internationale rechtsorde moeten gebeuren. Dat wil zeggen dat dat ontwapenen onder toezicht van de Verenigde Naties had moeten plaatsvinden, zoals ook is vastgelegd in de betreffende documenten en de resoluties. Dat is de enig juiste manier. Ik hoop dan ook dat Irak zich in de komende dagen en weken coöperatiever opstelt.
Geachte collega's, het besluit van maandag van de Raad van ministers van Buitenlandse Zaken van de EU, waarin een totale ontwapening wordt geëist, is een goed besluit. Iedereen is zich bewust van de problemen die ook wij Europeanen soms hebben, maar in dit geval moeten wij een middenweg bewandelen. Wij kunnen niet gewoon zeggen: Right or wrong, always America! Dat is niet de juiste weg. Het is echter ook geen oplossing om te zeggen dat wij de dictatuur ongeacht de wijze waarop Irak reageert, sowieso onbestraft zullen laten omdat wij ons hiermee niet willen bemoeien!

Dat is hetzelfde als dat er tegen een potentiële moordenaar wordt gezegd: Pleeg alsjeblieft geen moord meer, maar als je het toch doet, zal dat geen strafrechtelijke gevolgen hebben! Daarom moeten wij druk blijven uitoefenen!
Als onze Amerikaanse bondgenoten en vrienden over geheime gegevens beschikken, dan roepen wij de Amerikaanse regering op om die in het openbaar aan de Veiligheidsraad van de VN voor te leggen zodat wij ook daadwerkelijk over alle informatie beschikken. Wij moeten de burgers informeren en daarom hanteert mijn fractie een zeer duidelijk standpunt: Irak dient afstand te doen van alle eventueel aanwezige massavernietigingswapens. Wij willen dat doel via de Verenigde Naties en op een vreedzame manier realiseren!
(Applaus)

Barón Crespo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, waarde collega's, namens de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten wil ik eerst en vooral onderstrepen dat wij tegen een oorlog in Irak zijn: wij zeggen nee tegen oorlogen en dictators. Dit betekent dat wij actief moeten samenwerken in een multilateraal kader teneinde alle massavernietigingswapens uit de wereld te helpen.

Op dit moment dringen de gesprekken met onze voornaamste bondgenoot, de Verenigde Staten, niet door tot de kern van de zaak. Integendeel, het debat blijft beperkt tot contraproductieve methoden en doelloze acties, zoals ex-president Clinton terecht signaleerde. Waarom? Omdat president Bush senior tien jaar geleden, toen wij een coalitie vormden met de Verenigde Staten in de oorlog om Koeweit, heeft gezegd dat de Iraakse bevolking de dictator vroeg of laat zou omverwerpen.
Tien jaar later moeten wij erkennen dat de sancties de positie van Saddam Hoessein allerminst verzwakt hebben en dat de problemen met de massavernietigingswapens nog steeds niet van de baan zijn. Gelet op deze omstandigheden stellen wij voor zoveel mogelijk druk uit te oefenen op grond van de besluiten van de Veiligheidsraad.
Oorlog is niet onvermijdelijk. Wij moeten ervan uitgaan dat de vrede een kans moet krijgen. Wij mogen vooral niet te hard van stapel lopen en wij mogen zeker geen situaties in de hand werken die een averechts effect kunnen hebben. Daarom verzetten wij ons tegen een preventieve aanval en pleiten wij voor onderhandelingen in het kader van de wet en het internationaal recht.
Mijnheer de Voorzitter, een militaire interventie zonder de steun van de Verenigde Naties zal ongetwijfeld nefaste gevolgen hebben voor het hele Midden-Oosten. Er zal nog meer leed worden aangericht en de publieke opinie in de Arabische landen zal nog radicaler worden. Bovendien zal hiermee ook de geest van de coalitie tegen het terrorisme op de helling komen te staan.
Aangezien de heer Solana voornemens is de heer Sharon te feliciteren met zijn verkiezingsoverwinning stel ik hem voor van de gelegenheid gebruik te maken om de heer Sharon te verzoeken Europa niet langer laatdunkend te behandelen en onze bereidheid tot vrede en samenwerking serieus te nemen.

In de tweede plaats moet Irak de eisen van het inspectieteam inwilligen. Ik wil de Voorzitter overigens bedanken voor zijn snelle reactie op mijn verzoek om een videoconferentie te houden. Dit initiatief is immers zeer interessant gebleken. Gisteren hebben wij gesproken met de heer Blix, een Europees burger die er trots op is tot de Unie te behoren. Hij dringt aan op een actievere rol van Europa en hij heeft ons uitgelegd dat een verlenging met twee maanden van de inspectiewerkzaamheden, zoals de Egyptische deskundige Mohamed El Baradei voorstelt, beslist vruchten zou afwerpen. Ofschoon hij ons niet uitdrukkelijk heeft verzocht deze optie te verdedigen, vormt zij mijns inziens een uitstekende basis voor het optreden van Europa.
Zij is overigens geheel in lijn met de inspanningen van de voorzitter van de Raad, minister Papandreou, die er tijdens de bijeenkomst van de Raad Algemene Zaken afgelopen maandag in geslaagd is de gebruikelijke Europese zelfkastijding even terzijde te schuiven en in overleg met de vier EU-leden van de Veiligheidsraad en Bulgarije een Europees standpunt vast te stellen waarin wij onze steun uitspreken voor de werkzaamheden van de inspecteurs en ons sterk maken voor de voortzetting van de inspecties. Ik herinner u eraan dat de heer Blix in zijn uiteenzetting ook gewag heeft gemaakt van de inspectieperiode 1991-1998. Als de inspecteurs toen acht jaar lang gewerkt hebben, kan men toch niet beweren dat de beoogde verlenging met twee maanden het verschil maakt. Dat houdt geen steek. Bovendien is het ook helemaal niet duidelijk waarom president Bush pas twee maanden later met bewijzen komt. Waarom heeft hij die niet eerder voorgelegd?
Het is belangrijk dat wij allen samenwerken als trouwe bondgenoten. Wat de uitspraak van minister van Defensie Rumsfeld over het oude Europa betreft, kan ik alleen maar zeggen dat degenen die op ons continent voor een nieuw Europa hebben gepleit in onze geschiedenis onoverzienbare rampen hebben veroorzaakt. Wij zijn geen voorstanders van een nieuw Europa. Wij werken aan een verenigd Europa. Dát is de koers die wij varen.
Mijnheer de Voorzitter, met uw welnemen zou ik nu willen refereren aan een belangrijk aspect van deze kwestie waarover ik van de voorzitter van de Raad en de vice-voorzitter van de Commissie graag meer uitleg zou krijgen. Er dreigt een humanitaire ramp, niet alleen in Irak maar in het gehele Midden-Oosten. Wij zullen hulp moeten bieden aan de vele honderdduizenden ontheemden. Wie zal dat betalen? Beschikken wij over passende maatregelen om een dergelijke crisis aan te pakken? Zijn de Verenigde Naties zich van dit risico bewust? Het gaat hier ongetwijfeld om een belangrijk probleem. Ook de ontwikkeling van de economische situatie, in Europa en elders, is reden tot bezorgdheid.
De olieprijzen rijzen de pan uit. Het is zorgwekkend dat de aandacht van de Verenigde Staten op wereldvlak steeds uitgaat naar landen met een aanzienlijke olievoorraad. Dat is geen goede manier om de toekomst van de mensheid op te bouwen. Bovendien is het van wezenlijk belang dat een economische ramp tot elke prijs voorkomen wordt.
Mijnheer de Voorzitter, ten slotte hebben wij het recht te weten of er inderdaad massavernietigingswapens bestaan. Daarvoor is er meer bewijsmateriaal nodig en dat kunnen wij alleen maar verzamelen door de huidige werkzaamheden voort te zetten.
Het debat gaat niet uitsluitend over het tijdschema maar ook over de maatregelen die genomen moeten worden om oorlog te voorkomen. Staat u mij toe hier een uitspraak uit 1792 te citeren van een groot Amerikaans staatsman, de heer Madison:

Watson (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, nu de EU met vier lidstaten is vertegenwoordigd in de VN-Veiligheidsraad en een daarvan het voorzitterschap bekleedt, hebben wij de kans om daadwerkelijk invloed uit te oefenen op de gang van zaken in de wereld en dit zou ook daadwerkelijk zo zijn als we met één stem zouden spreken. Zou de heer Solana kunnen bevestigen dat de bijeenkomst van de vier leden van de Veiligheidsraad, georganiseerd door het Griekse voorzitterschap en vooruitlopend op de vergadering van de Raad Algemene Zaken van maandag, bedoeld was om tot een gemeenschappelijk EU-standpunt te komen? Zullen dergelijke bijeenkomsten regelmatig worden gehouden? Of was het gewoon een poging om de uitkomst van de vergadering van de Raad alvast te bepalen zonder de overige lidstaten te hoeven raadplegen?
Ik zou de heer Solana ook kunnen vragen of hij, bij gebrek aan een duidelijke EU-strategie in de aanloop naar een mogelijk conflict met Irak, kan garanderen dat de EU wel een strategie voor ná een eventueel conflict in de regio gaat uitzetten.
Toen we het in september voor het laatst over de situatie in Irak hadden, leken we op het punt te staan getuige te worden van een eenzijdig militair ingrijpen door de Verenigde Staten. Onze grootste zorg was te voorkomen dat de geloofwaardigheid van de Verenigde Naties en het internationaal recht zou worden ondermijnd door een pre-emptieve aanval die niet was goedgekeurd door de VN. Hiervoor moesten er weer wapeninspecteurs naar Irak. Wij zijn dan wel het oude continent, maar wij kennen tenminste ons verleden en onze ervaringen met oorlog zijn heel anders dan die van de Verenigde Staten.
Maar goed, de Verenigde Staten hebben afgelopen herfst toch de officiële weg van de VN bewandeld en wisten unanieme steun af te dwingen voor een strenge resolutie van de Veiligheidsraad. De wapeninspecteurs van de VN zijn weer toegelaten in Irak en doen hun werk professioneel en grondig. Wij liberalen willen dan ook onze waardering uitspreken voor Colin Powell, Hans Blix, Mohamed El Baradei en de anderen die de multilaterale rechtsorde hebben versterkt.
Nu we ons weer op het juiste pad van internationale samenwerking bevinden, moeten we alles in het werk stellen om deze eendracht te bewaren. Er dreigt nu na de presentatie van de heer Blix in de Veiligheidsraad echter een nieuw gevaar. Dit is het gevaar dat de geloofwaardigheid van de VN en het internationaal recht deze keer niet wordt ondermijnd door eenzijdig handelen van de Verenigde Staten, maar door nalatigheid van de internationale gemeenschap om ervoor te zorgen dat Irak eens en voor altijd afstand doet van zijn massavernietigingswapens.
Het verslag van de heer Blix voor de VN geeft een belastend maar nog niet beslissend relaas van de nalatigheid van Irak om volledig samen te werken met de wapeninspecteurs van de VN. Saddam Hoessein is onder VN-resolutie 1441 verplicht tot het spreken van de waarheid, de hele waarheid en niets dan de waarheid. In plaats daarvan horen we halve waarheden, dubbelzinnigheden en uitvluchten. De heer Blix heeft sterke argumenten voor de aanklager geleverd, maar de bewijsstukken die hij heeft overlegd vormen nog geen sluitend bewijs.
Daarom dringen wij liberalen er in dit Parlement op aan dat de inspecteurs hun werk kunnen voortzetten. De heer Blix brengt veel verontrustende zaken aan de orde in zijn verslag. Saddam Hoessein heeft duidelijk nog heel wat uit te leggen. Het is nog steeds mogelijk om deze crisis tot een vreedzaam einde te brengen, maar dan moet Irak nu wel oprecht bereid zijn om met de VN te gaan samenwerken bij de ontwapening. Aangezien de inspecteurs op 14 februari weer verslag uit komen brengen, rest hem echter niet veel tijd voordat de internationale gemeenschap haar vonnis uitspreekt.
Voor liberalen is een oorlog altijd het allerlaatste redmiddel. Als wij onze toevlucht nemen tot militair ingrijpen betekent dit immers dat alle instrumenten van het internationaal bestuur waarop we zoveel hoop hadden gevestigd, hebben gefaald. Maar tegelijkertijd moet de internationale gemeenschap bereid zijn om haar wil af te dwingen, omdat anders het recht wordt bespot. En er is meer dan genoeg bewijs dat Saddam Hoessein het internationaal recht heeft geschonden, met name het VN-verdrag tegen genocide vanwege de moord op een half miljoen moeras-Arabieren. Dus laten we niet denken aan de mogelijkheid dat Saddam Hoessein de kans zou krijgen stilletjes het land uit te glippen op weg naar een comfortabele ballingschap. De man is een oorlogsmisdadiger die voor het Internationale Gerechtshof moet worden gebracht. Tegen de afgevaardigden die Saddam Hoessein willen duidelijk maken dat hij bij wijze van uitweg ongestraft in ballingschap zou kunnen gaan, wil ik, in de woorden van de anti-oorlogscoalitie, slechts zeggen: 'niet in onze naam?. En ik nodig die mensen uit om bij hun geweten te rade te gaan. Is de zaak van de vrede echt het beste gediend door naar Bagdad te gaan voor een paar mooie plaatjes en om door het regime te worden gemanipuleerd?
De heer Blix vertelde ons gisteren dat als Irak zijn medewerking verleent, de taak van de inspecteurs snel zal zijn volbracht. De inspecteurs moeten meer tijd krijgen, maar als de heer Blix op 14 februari zegt dat Irak geen antwoord op zijn vragen heeft gegeven en als de Veiligheidsraad vervolgens bepaalt dat Irak de resolutie wezenlijk heeft geschonden, dan moet de internationale gemeenschap in actie komen. Als Irak deze laatste kans om mee te werken niet aangrijpt, moeten wij gezamenlijk handelen via de VN om resolutie 1441 met kracht af te dwingen.

Wurtz (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, mijnheer de commissaris, we bevinden ons op het scherp van de snede. De inspecteurs hebben van de Veiligheidsraad het door hen verlangde groene licht gekregen om hun missie voort te zetten. Daar staat tegenover dat de Amerikaans-Britse troepenmacht in de Golf met de dag groeit, terwijl de druk voor het inzetten van een militair offensief steeds sterker wordt. De spanning is dus hoog en er staat veel op het spel. In zulke omstandigheden is elke ambiguïteit - of het nu om woorden gaat of om politiek optreden - koren op de molen van de meest unilateraal denkende en oorlogszuchtige regering in de geschiedenis van de Verenigde Staten. Ook als we nalaten initiatieven tegen de oorlog te ontwikkelen spelen we deze regering in de kaart. Nu vallen de maskers af - in een kritieke internationale situatie als deze zal blijken welke rol de Europese Unie zichzelf op internationaal gebied toedenkt.
Mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, ik krijg de indruk dat u tevreden bent met het gemeenschappelijk standpunt van de vijftien, of in ieder geval met dat van de vier landen die momenteel in de Veiligheidsraad zitting hebben. Vlak nadat dit gemeenschappelijk standpunt naar buiten toe bekend werd gemaakt, hebben Londen en Madrid het echter volledig ontkracht. De Britse regering gaf te kennen dat we in Irak te maken hadden met een flagrante schending van resolutie 1441, terwijl de Spanjaarden de inspecteurs niet veel extra tijd meer willen geven. Andere landen hebben passages uit het verslag van de heer Blix uit hun context gelicht in een poging het gebruik van geweld te rechtvaardigen.
Het lijkt wel of sommigen het betreuren dat de heer Blix bevestigd heeft dat de inspecteurs in het algemeen vrij gemakkelijk toegang hebben gekregen tot alle plekken: ze hebben in zestig dagen 300 inspecties kunnen uitvoeren. En deze mensen schijnen het ook jammer te vinden dat de heer El Baradei meent dat de inspecteurs - ik citeer - 'in de eerstvolgende maanden op een geloofwaardige wijze zullen kunnen aantonen dat Irak geen programma heeft voor de ontwikkeling van kernwapens?.
Uiteraard blijven er vragen over, en we moeten met betrekking tot die vragen beslist duidelijkheid krijgen. Maar niet door bombardementen en bloedvergieten. Daar moeten we duidelijk in zijn. We moeten onze stem verheffen en eisen dat de inspecteurs alle tijd krijgen die ze nodig hebben. Oorlog is geen spelletje - dat moet eindelijk eens duidelijk worden. We mogen niet langer accepteren dat het onaanvaardbare overal steeds gemakkelijker aanvaard wordt. Kijk maar eens naar de wandaden van Ariel Sharon in Palestina gedurende de afgelopen twee jaar. Europa reageert daar nauwelijks op - we aanvaarden het kennelijk. Er is dus geen reden tot tevredenheid, mijnheer de hoge vertegenwoordiger. We moeten ons met hand en tand verzetten tegen het beleid van Sharon, omdat het rampzalige gevolgen teweegbrengt - ook voor de Israëliërs zelf.

En hoe heeft Europa gereageerd op de nieuwe strategische doctrine die George Bush op 20 september van dit jaar heeft ontvouwen? Die doctrine prijst - ik citeer - 'de ongeëvenaarde macht van de Verenigde Staten?, en wijst erop dat de VS - ik citeer nog steeds - 'bereid zijn indien nodig geheel alleen pre-emptief op te treden om zo de vrijheid te verbreiden?. Hoe reageert Europa op de onverantwoordelijke uitlatingen van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, toen deze afgelopen zondag liet doorschemeren dat de Verenigde Staten in geval van oorlog met Irak het gebruik van tactische kernwapens niet uitsloten? Massavernietigingswapens zijn overal, in Irak, in de hele regio, in de hele wereld - we moeten ze vernietigen en verbieden. Laat ons toch eens luisteren naar de stem van onze burgers.
(Applaus)
Blair en Aznar zijn in eigen land als gevolg van hun houding ten aanzien van een mogelijke oorlog in een isolement komen te verkeren. Vier van de vijf Fransen dringen erop aan dat Frankrijk indien nodig gebruik maakt van zijn vetorecht om zo te proberen het ergste te voorkomen. Aan de andere kant van de Atlantische Oceaan is een beweging op gang gekomen die te vergelijken is met de anti-oorlogsbeweging ten tijde van Vietnam. Men schaart zich daar achter de slogan no blood for oil, die niets aan duidelijkheid te wensen overlaat.
(Le Pen: Het is alsof we in het Europa van 1938 zijn!)
Windt u zich niet op! Wat u ervan denkt interesseert ons trouwens niet.
Mijn fractie staat voor deze waarden en wil dat deze ook in Irak aanvaard worden. We geven dus niets toe aan de autoriteiten van dat land, mijnheer Watson. Integendeel: wie mijn politieke verleden kent, weet dat ik tegenover deze dictator altijd een afwijzende houding heb aangenomen. En dat kan niet gezegd worden van een aantal rechtse regeringen ?
(Applaus)
We willen dus dat deze waarden ingang kunnen vinden bij de bevolking van dit land, dat al twaalf jaar gebukt gaat onder de gevolgen van een crimineel embargo - zonder daarvoor enige concessie aan de autoriteiten te hoeven doen. Daarom staat mijn fractie, net als onze groene en socialistische collega's en een aantal afgevaardigden van andere fracties, achter het idee om een delegatie afgevaardigden naar Bagdad te sturen. Dat bezoek van meer dan dertig afgevaardigden zou van 2 tot 6 februari moeten duren. Mijn fractie heeft ook nog voorgesteld een delegatie naar de Verenigde Staten te sturen. Mijnheer de Voorzitter, we willen zowel in Bagdad als in New York en Washington een lans breken voor een denkbeeld van Europa waar een groot aantal vooruitstrevende mannen en vrouwen nog steeds hun hoop op vestigen. Laten we deze mensen niet teleurstellen.
(Applaus)

Cohn-Bendit (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, we lopen het risico in herhalingen te vervallen. Ik wil u daarom een voorstel doen.
Het is duidelijk dat niemand van ons tegenwoordig een dictator steunt. Al diegenen die eens communist waren zijn dat nu niet meer: zij zullen geen communistische dictatuur meer verdedigen. In het verleden zijn er ook mensen geweest die Saddam Hoessein onderdelen voor kerncentrales hebben geleverd. En er zijn er die hem chemische wapens hebben geleverd om tegen Iran in te zetten - zoals die jonge Amerikaan, Rumsfeld geheten, die destijds assistent van de minister van Buitenlandse Zaken was. Ik geloof niet dat iemand van hen vandaag hetzelfde zou doen.

Het is van belang hierbij stil te staan, maar het is niet de kern van het probleem. Waar het werkelijk om gaat is de geloofwaardigheid van een internationale instelling als deze zich bezig moet gaan houden met iets wat een Duitse socioloog heel scherpzinnig make law, not war heeft genoemd. Wat we willen weten is of we in staat zijn op internationaal niveau recht te doen gelden. In de situatie waar we nu mee te maken hebben wordt als volgt geargumenteerd: als Irak niet meewerkt, moeten we dit land dwingen mee te werken. Zo hebben de heer Patten en de heer Solana verwoord. Daarmee pleiten ze voor militaire interventie op korte of middellange termijn.
Ik geloof dat we binnen het kader van de internationale rechtsorde moeten vastleggen in welke omstandigheden we een dictatuur met de wapens moeten bestrijden en wanneer het verstandiger is diplomatieke middelen in te zetten. Ja, ík zeg dat, dezelfde Daniel Cohn-Bendit die zich net als zijn fractie en een aantal andere fracties steeds tegen militaire interventie in Kosovo en Afghanistan heeft verzet - en dat nog steeds doet. Ik geloof ook nog steeds - en daarmee onderscheid ik me van de meerderheid binnen mijn fractie - dat de actie tegen Saddam na diens invasie van Koeweit gerechtvaardigd was. Ik geloof echter dat Saddam de afgelopen tien jaar voortdurend zwakker is geworden. Het is een bloeddorstige dictator, maar hij is heel zwak en kan op dit moment geen aanval naar buiten toe ondernemen. Er moet dus een onderscheid gemaakt worden tussen dictaturen die naar buiten toe optreden en dictaturen die dat niet doen.
Als we het toch over bloedvergieten hebben, dames en heren: vier miljoen doden in Oeganda. En die mensen zijn afgemaakt met kapmessen, niet met massavernietigingswapens - ze hebben elkaar met kapmessen afgemaakt. Wat hebben wij gedaan? Heeft iemand ingegrepen om aan dat bloedbad een einde te maken? Niemand! Niemand heeft iets gedaan. Laat ons dus onze kalmte bewaren. We hebben gezien dat miljoenen mensen worden afgemaakt en dat niemand erom geeft - er is met dit conflict immers geen olie gemoeid. Het heeft jaren geduurd voordat we bereid waren in Bosnië te interveniëren: ook met dit conflict was geen olie gemoeid. Laat ons dus niet al te grote preken afsteken over dictaturen, over slachtoffers, over stervende kindertjes.
Er is echter een probleem. Iran beschikt tegenwoordig over raketten. En datzelfde land probeert nu ook kernwapens te verkrijgen. Iran is nu in staat Israël of Griekenland en dus Europa te bestoken. Stelt men daarom voor een militaire inval te doen in Iran? Natuurlijk niet! Dat zou veel te gevaarlijk zijn. Nu heeft ook Noord-Korea aangegeven kernwapens te willen ontwikkelen. Stelt iemand militaire interventie voor? Uiteraard niet: dat zou veel te gevaarlijk zijn. Met de argumenten die we met betrekking tot Irak hebben ontwikkeld zorgen we eigenlijk voor de verspreiding van kernwapens. Onze boodschap aan dictators luidt: zorg dat je over massavernietigingswapens beschikt en niemand zal je aanvallen. Zo zit het in elkaar.
Daarom moeten we een stap terug doen. De Amerikanen en de Britten hebben Irak omsingeld - Irak kan geen kant op. We hebben dus even de tijd. We kunnen een heel jaar wachten. En zeggen: die soldaten blijven daar. Maar dan moeten we in datzelfde jaar ook laten zien waartoe we in staat zijn. Laten we dan een oplossing vinden voor het Israëlisch-Palestijns conflict, terwijl we Saddam Hoessein onder druk houden. We moeten over naar een ander agendapunt, met andere prioriteiten. We mogen ons echter geen rad voor de ogen laten draaien: als de inspecteurs in Irak hun werk kunnen doen, is dat omdat er soldaten zijn. Laat ons dan van die situatie gebruik maken om de toestand in de hand te houden, zonder tot oorlog over te gaan. En dan moeten we ervoor zorgen dat de onderhandelingen in het Midden-Oosten op gang komen. Ik geloof dat Ariel Sharon een coalitie zal samenstellen die hem zal dwingen met de Palestijnen te onderhandelen. Hij moet om te beginnen toestaan dat de Palestijnen hun eigen vertegenwoordigers kiezen voor deze onderhandelingen met Israël. Laten we de agenda dus wijzigen. Laat ons een oplossing vinden voor het Midden-Oosten. Dan zult u zien dat Arabieren overal ter wereld ons zullen toejuichen als we met Saddam Hoessein afrekenen.
Als we echter nu al met Saddam afrekenen - bijvoorbeeld vanwege de olie - zonder eerst een initiatief te nemen in het Midden-Oosten en dat tot een goed einde te voeren, dan zijn we niet geloofwaardig. Dan geloven we niet langer in rechtvaardigheid voor deze wereld. Ik zeg dus: make law, not war. Wijzig de agenda, geef ons wat tijd, blijf daar een jaar, of misschien zelfs twee. We zullen Saddam Hoessein ontwapenen, maar we moeten eerst een oplossing vinden voor het Midden-Oosten.
(Applaus)
De Voorzitter.
De spreektijd strekt zich niet uit tot een periode van twee jaar, mijnheer Cohn-Bendit.

Queiró (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, volgens ons gaat het er bij deze Irak-crisis om vast te stellen wat de internationale gemeenschap moet doen als een dictatoriaal regime chemische of biologische massavernietigingswapens ontwikkelt, verwerft, gebruikt of doorlevert aan anderen - en dan denken we in de eerste plaats aan terroristen - en zo een bedreiging vormt voor de vrede in de regio of de wereld. Of dat het geval is in Irak wordt nu onderzocht. De vraag is dus hoe we moeten omgaan met een ondemocratisch regime dat zijn internationale verplichtingen jegens de Verenigde Naties keer op keer niet nakomt en bovendien het eigen volk allerhande restricties oplegt, met een volmaakt gebrek aan respect voor de meest elementaire politieke, economische en sociale rechten van dat volk.
Het gaat er dus niet om - zoals sommigen beweerd hebben - dat de Amerikanen de olievoorraden van Irak willen controleren, ook al is het waar dat Irak over de op één na uitgebreidste oliereserves ter wereld beschikt en die olie van de beste kwaliteit is. Neen, daar gaat het niet om. Als dat zo zou zijn zouden wij hier moeten erkennen dat ook Europa op dit vlak belangen heeft. De Europese Unie koopt immers grote hoeveelheden Iraakse olie en betaalt daarvoor in euro. De omvang van deze transacties is zodanig dat ze in een belangrijke mate bijdragen tot de stabiliteit van de Europese munt als internationaal betaalmiddel. Bij wijze van voorbeeld vertel ik u dat de contracten van de Russische olie- en gasmaatschappijen met Iraakse ondernemingen een waarde van veertig miljard euro - en dus geen dollars - vertegenwoordigen.
Mijnheer de Voorzitter, wanneer men kritiek levert op een beleid moet men alternatieve oplossingen voorstellen. Het is niet genoeg je te verzetten tegen het al dan niet vermeende oorlogszuchtige beleid van één partij. Je moet dan ook een oplossing aandragen voor de bedreigingen die uitgaan van de andere partij. Die laatste partij heeft in het verleden namelijk duidelijk aangegeven geen enkel respect voor het internationaal recht te hebben, en er is geen enkele garantie dat dit nu of in de toekomst anders zal zijn. Ook wij vinden dat we moeten proberen dit conflict op vreedzame wijze met diplomatieke middelen op te lossen. Maar we vinden ook dat de internationale gemeenschap via de Verenigde Naties een duidelijk standpunt moet innemen. De Iraakse autoriteiten moeten goed begrijpen dat ze zo snel mogelijk zonder enige terughoudendheid met de VN-inspecteurs moeten meewerken, en dat er andere middelen zullen worden ingezet als ze dat niet doen.
Dictators zijn gewoon te heersen zonder enige beperkingen, zonder democratische controle en zonder rekening te hoeven houden met de publieke opinie. Je kunt je afvragen of zulke dictators de gebruikelijke diplomatieke taal - zoals Javier Solana het noemde - wel begrijpen en respecteren. Is het niet eerder zo dat ze alleen respect zullen hebben voor diplomatieke taal als daar dwangmiddelen en - als laatste middel - het dreigen met oorlog achter staan? De heer Solana wees daar reeds op. We steunen het werk van de VN-inspecteurs en we hopen dat ze over alle middelen en informatie kunnen beschikken om hun taak uit te voeren. Als ik zeg alle nodige informatie, dan bedoel ik dus ook de informatie waarover andere landen beschikken. We moeten daarbij heel alert zijn en verhinderen dat de Irakezen de inspectie veel langer dan nodig rekken. Dat zou alleen maar leiden tot uitstel van de nakoming van de VN-resoluties en het voortzetten van de bestaande toestand.
Mijnheer de Voorzitter, het is van belang dat we een duidelijk onderscheid maken tussen het totalitaire regime in Irak en het volk van dat land zelf. Zoals ik reeds gezegd heb, is het Iraakse volk het eerste slachtoffer van de oligarchie die het land bestuurt en het volk voor het nastreven van de eigen doeleinden misbruikt. Juist daarom roepen we de internationale gemeenschap op om met betrekking tot de kernpunten één lijn te volgen. De transatlantische betrekkingen moeten worden aangehaald en we moeten ervoor zorgen dat de inspecties ongehinderd kunnen plaatsvinden. De wetenschappers en ambtenaren die bij het nucleaire programma betrokken zijn moeten vrij kunnen spreken en de medewerkers van Saddam Hoessein moeten ophouden met dit verstoppertje spelen met massavernietigingswapens. Als we dat bewerkstelligen en als we overeenstemming kunnen bereiken over de hoofdzaken zou de basis gelegd kunnen worden voor een democratiseringsproces in Irak en kan het volk van dit land de vruchten van de vrede plukken.

Belder (EDD).
Politieke plagen troffen Europa in de vorige eeuw. Ideologisch ´gelegitimeerde´ machtsbezetenheid van dictators vergde miljoenen slachtoffers. Daarbij ontzagen zij de eigen burgers bepaald niet. Ligt de parallel met het weerzinwekkende regime van Saddam Hoessein hier niet voor de hand?! Daarom dienen we inzake Irak in plaats van over "oorlog" juist over "bevrijding" te spreken. Zo althans bekijken Saddams lévende slachtoffers het.
Treurig genoeg kunnen zij daarbij niet op de unanieme steun rekenen van de lidstaten van de Europese Unie. Het tegendeel is zelfs waar. Binnen de Europese Unie wordt blijkbaar de idee van containment van Saddams schrikbewind gekoesterd, alle uiterst negatieve ervaringen met Bagdads Ba'athisten van de afgelopen tien jaar ten spijt. Vandaag vindt deze strategie haar voortzetting in het Europese verlangen naar verlenging van de VN-inspecties in Irak. Dat Saddam daarbij opnieuw een dwingende resolutie van de Veiligheidsraad aan zijn laars lapt, verstoort de Europese illusie van Saddams totale ontwapening niet.
Van internationale miskenning van de ware aard van Saddams "Republiek van de vrees" zijn allereerst de bevolkingsgroepen van het Tweestromenland de voortdurende dupe. Willen de lidstaten van de Europese Unie dit op hun geweten hebben, mede gelet op de eigen smartelijke ervaringen in de voorbije eeuw? Bovendien blijft Irak onder Saddam een permanente potentiële bedreiging vormen voor het gehele Midden-Oosten, juist ook gezien zijn olievoorraden.
Zachte heelmeesters maken stinkende wonden, luidt een Nederlands spreekwoord. Oorlog is afschuwelijk, maar de gevolgen van een al te lankmoedige houding kunnen op termijn meer verwoesting aanrichten. De recente Europese geschiedenis zou de regeringsleiders wat dit betreft op hun verantwoordelijkheid moeten wijzen.

Le Pen (NI).
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, iedereen heeft het hier over een Irak-crisis. Er is echter helemaal geen Irak-crisis. Waar we hier mee te maken hebben is een ernstige internationale crisis die door de regering-Bush opzettelijk is gecreëerd. De oorlogsstoker is niet dictator Saddam, maar de democratisch gekozen Bush. Er bevinden zich geen Iraakse vliegdekschepen voor de kust van New-England, en er zijn al evenmin Iraakse troepen gestationeerd in Mexico, Canada of Cuba. Het probleem is de Brits-Amerikaanse troepenmacht: zij proberen in het Midden-Oosten de kanonneerbootpolitiek nieuw leven in te blazen.
Waarom is er vóór de verkiezing van Bush-junior met geen woord gerept over de noodzaak Irak te ontwapenen? Irak is een klein land met twintig miljoen inwoners, omgeven door buren die dit land vijandig gezind zijn of op z'n minst wantrouwen. Het leger en de economische infrastructuur van Irak zijn tijdens 'Desert Storm? goeddeels vernietigd. Het Iraakse volk is volkomen geruïneerd door tien jaar Brits-Amerikaanse bombardementen en een blokkade die - onder andere - geleid heeft tot de dood van een miljoen kinderen als gevolg van honger en ellende. Niemand gelooft serieus dat dit landje, dat voortdurend in de gaten wordt gehouden door satellieten, spionagevliegtuigen en VN-inspecteurs, massavernietigingswapens heeft weten te bemachtigen om daarmee de wereldvrede te bedreigen. Dat is dan ook de teneur van het verslag van, onder andere, één van de belangrijkste VN-inspecteurs.
Was Saddam niet reeds een dictator toen hij van de Verenigde Staten, Europa en Frankrijk - en zelfs van Jacques Chirac - allerhande wapens ontving? En dan denk ik aan de kernreactor in Osirak die door de Israëliërs in vredestijd met een luchtaanval is vernietigd. Laat ons dus niet hypocriet wezen. En laten we ook eens ophouden met die humanitaire verontwaardiging. Van de 3,5 miljard ton olie die deze wereld verbruikt, gaat een kwart naar de Verenigde Staten, en de oliereserves in dit land zullen over tien jaar uitgeput zijn. Bovendien kunnen de Verenigde Staten niet toestaan dat de prijs boven de dertig dollar per vat komt. Dat is de reden waarom ze oorlog willen voeren: om zich meester te maken van de Iraakse olie en om de olieproductie in de Golf te controleren. Het is deze supermacht zelf die op oorlog aanstuurt - en dat terwijl ze over tachtig procent van alle massavernietigingswapens van deze wereld beschikt. Ze hebben - om maar eens wat te noemen - 8.000 kernkoppen, en dat zijn verschrikkelijke wapens. Bedenk verder dat de Verenigde Staten het enige land zijn dat dit soort wapens ooit heeft ingezet.
De heer Solana wil Irak ontwapenen en de dictators van deze wereld verjagen. Om die laatste doelstellingen te verwezenlijken zou een enorm programma moeten worden opgezet, en de Verenigde Staten zouden alsdan een aantal van hun bondgenoten moeten aanvallen. En als het erom gaat het internationale terrorisme te bestrijden en al die plaatsen waar terroristen zich organiseren aan te vallen, dan zouden de Amerikanen kunnen beginnen met het bombarderen van Londen - dat is immers één van de belangrijkste schuilplaatsen voor terroristen. U bent er in het diepst van uw gedachten van overtuigd dat de Amerikanen hiermee Europa helpen, en daarom zult u heel vroom aanvaarden dat ze de eerste grote misdaad tegen de mensheid van het millennium begaan. Het heeft dertig jaar geduurd voordat u wilde inzien dat Saddam gifgas had gebruikt tegen de Koerden. Maar goed, ook hier is er een precedent: in 1920, in Koerdistan - en dan heb ik het over Winston Churchill. Denkt u werkelijk dat de mogendheden waarover we het nu hebben nooit massavernietigingswapens hebben gebruikt? En dan zouden ze de wereld nu een lesje mogen geven over internationale moraal?

Brok (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, geachte vertegenwoordigers van de Commissie, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, naar mijn idee heeft u, mijnheer Solana, evenals Chris Patten, aangetoond dat de Europese Unie in het verleden een succesvol buitenlands beleid heeft gevoerd. Het is goed om daar nu ook even bij stil te staan. Wij hebben namelijk een aantal wezenlijke resultaten geboekt waarop het oude Europa trots mag zijn. Ik denk daarbij niet alleen aan de inspanningen van de Europese Unie in Bosnië en Macedonië en aan de omvangrijke taken die Europese troepen in Afghanistan vervullen, maar ook aan het feit dat de EU uitsluitend uit haar eigen begroting drie keer zo veel geld aan hulp aan het buitenland uitgeeft dan de Verenigde Staten van Amerika.
Wij moeten ons daarbij ook realiseren dat het succesvolle resultaat van de afgelopen maand - de uitbreiding van de Europese Unie naar het Oosten en het Zuiden met als gevolg een groter stabiel en democratisch gebied - een doorslaggevende factor voor een vreedzamer wereld is. Een vergroting van de stabiliteitszone is het primaire motief voor de uitbreiding van de Europese Unie. Het is mijns inziens een punt dat we op dienen te nemen in de integrale aanpak.
Wat de kwestie oorlog of vrede betreft, zijn wij er echter tot nu toe in de praktijk niet in geslaagd om één front te vormen. Die fout is al vorige zomer ontstaan. Als namelijk één iemand zegt 'ik doe in ieder geval mee', en een ander zegt 'ik doe in geen geval mee' is het moeilijk om nog tot een compromis te komen. Gelukkig is dat compromis uiteindelijk dankzij met name de hulp van de Franse president en van u beiden, mijnheer Solana en mijnheer Patten, toch nog tot stand gekomen.
Geachte dames en heren, er moet ook duidelijk op gewezen worden dat de enige juiste weg die wij in kunnen slaan, gebaseerd moet zijn op het bewustzijn dat wij tot een gemeenschappelijk standpunt moeten komen. Laten wij eerlijk zijn, alleen een gemeenschappelijk standpunt kan ertoe leiden dat onze stem overal wordt gehoord, zowel in New York en Washington als in Bagdad. Dat is de weg die wij in moeten slaan in plaats van allerlei afzonderlijke routes te nemen - op zoek naar eigen succes - of die nu naar Bagdad leiden of naar Washington.
Geachte dames en heren, ik ben van mening dat wij de initiatieven die de Raad gelukkig in de loop van deze week heeft genomen, verder moeten uitbouwen. Er is in ieder geval voorlopig een redelijk verstandig standpunt ingenomen. Daarnaast is een nadrukkelijke voorkeur uitgesproken voor een multilaterale aanpak en wordt binnen het kader van de Verenigde Naties getracht om tot een vreedzame oplossing te komen. Daarbij moet wel duidelijk voor ogen worden gehouden dat dit standpunt tot het eind toe volgehouden moet worden. Het gaat niet om een consensus die slechts voor acht dagen geldt, maar om een consensus die ook later in de praktijk vruchten moet afwerpen.
Geachte dames en heren, het uitgangspunt voor alle discussies luidt uiteraard als volgt: Volgens de internationale gemeenschap moet Irak ontwapenen, zoals bijvoorbeeld ook is bepaald in VN-resolutie 1441, en dient Saddam Hoessein een actieve bijdrage aan die ontwapening te leveren. Uit de verklaringen van de heer Blix blijkt echter dat nog niet aan deze voorwaarden is voldaan. Daarom is het een goede zaak dat het dankzij de inspanningen van velen gelukt is om de inspectieperiode te verlengen. Deze extra tijd dient gebruikt te worden om een vreedzame oplossing te zoeken, namelijk een vernietiging van alle eventueel aanwezige massavernietigingswapens en de ontwapening van Irak. Alleen op deze manier kan de wens van de volkerengemeenschap, die via het internationale recht is geuit, naar behoren vervuld worden.
Geachte dames en heren, om dat doel te bereiken is het echter ook noodzakelijk dat de inspecteurs van de heer Blix over dezelfde informatie kunnen beschikken als degenen die zeggen dat zij weliswaar weten dat er bepaalde wapens zijn, maar tegelijkertijd die gegevens niet openbaar willen maken. Naar mijn idee dient de heer Blix nu al over deze informatie te beschikken. Hoe zouden wij onze burgers immers uit kunnen leggen dat een oorlog onontkoombaar is, als wij zelfs aan onze inspecteurs niet de hele waarheid vertellen op basis waarvan zij hun werk naar behoren kunnen uitvoeren? Volgens mij ontwikkelt zich hier een grote geloofwaardigheidskloof die later nog grote schade kan aanrichten.
Dat Saddam Hoessein een massamoordenaar is, mag bij deze kwestie uiteraard niet uit het oog worden verloren. Ik was samen met barones Nicholson in een Iraaks vluchtelingenkamp in Iran en ik heb daar gezien in welke omstandigheden de mensen moeten leven die door Saddam Hoessein met behulp van chemische wapens zijn verdreven. Om Saddam Hoessein nu dus af te schilderen als iemand die absoluut geen bedreiging vormt, lijkt mij ook niet geloofwaardig.
Geachte dames en heren, wij moeten ons ook heel goed bewust zijn van het reële gevaar van het gebruik van massavernietigingswapens in handen van iemand als Saddam Hoessein. Dat geldt zeker als hij als overwinnaar uit dit conflict tevoorschijn zou komen; wat grote psychologische gevolgen in de regio daar zou hebben.
Wij moeten ons echter ook afvragen wat er gebeurt als de oorlog voorbij is. Hoe dient de politieke wederopbouw te verlopen? Hoe lang moeten er troepen uit het Westen gestationeerd blijven? In hoeverre houdt dit verband met de herstructurering van de gehele regio en in welke richting moet dat gaan en tegen welke prijs? Tot nu toe heb ik op deze vragen nog geen antwoord gehoord. Ik vind dat als je ergens aan begint, je jezelf ook moet afvragen hoe je dat karwei moet afmaken.
Sakellariou (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, ik begin met een citaat dat precies duidelijk maakt wat ons standpunt ten opzichte van de oorlog tegen Irak is: Een preventieve oorlog is een daad van agressie en kan niet als een rechtvaardige oorlog uit zelfverdediging beschouwd worden. Aan het recht op zelfverdediging moet namelijk een feitelijke of een ophanden zijnde aanval ten grondslag liggen, niet slechts de eventuele mogelijkheid van een aanval. Een oorlog om gevaar te voorkomen zou het volkenrechtelijke verbod op geweld uithollen, de politieke instabiliteit vergroten en uiteindelijk het hele stelsel van een internationale gemeenschap van staten op zijn grondvesten doen schudden. Een ander citaat luidt: Een veiligheidsstrategie waarin voor een preventieve oorlog wordt gekozen, is in strijd met de katholieke leer en met het volkenrecht.
Beide citaten zijn afkomstig uit de verklaring van de Duitse conferentie van bisschoppen van 20 januari van dit jaar over het Irak-conflict. Aangezien mijn christen-democratische collega niet aan de katholieke bisschoppenconferentie heeft gerefereerd, moet ik dat maar doen. Ik ben van mening dat deze uitspraken voor zich spreken.
Mijnheer Solana, sinds ik u ken, heb ik uw optimistische instelling leren waarderen. Als u dus nu zegt dat de politieke situatie slecht is, dan wil dat zeggen dat die politieke situatie erg slecht is. De Amerikaanse minister van Defensie Rumsfeld sprak over het oude Europa. Iedereen die hier het woord gevoerd heeft, heeft erkend dat hij of zij deel uitmaakt van dit oude Europa. Daar zouden we ons verder ook niet druk over hoeven te maken als de heer Rumsfeld dat oude Europa niet ook tegen het nieuwe Europa had afgezet. Dat nieuwe Europa wordt namelijk vertegenwoordigd door degenen met dezelfde opvattingen als de heer Rumsfeld!
De Poolse president Kwasniewski heeft vorige week in een interview gezegd: If it is President Bush's vision, it is mine! Uiteraard heeft de Poolse president het recht op een eigen beperkte visie, als hij dat wil. Het is echter ongetwijfeld ook de plicht van de Poolse regering, en van alle andere kandidaat-landen, om zich solidair met de Europese Unie te tonen. Daar willen ze immers zo graag bij horen. De kandidaat-landen hebben vrijwillig gekozen om tot de Europese Unie toe te treden. Wij heten ze graag welkom, maar met betrekking tot kwesties zoals oorlog en vrede, preventieve oorlogen en het afschaffen van het internationaal recht verwachten wij ook dat de kandidaat-landen solidair met ons zijn.
Malmström (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Solana en mijnheer Kinnock, het is goed dat wij dit debat houden. Het is een zeer ingewikkeld probleem en het evolueert zo snel dat de situatie bijna dagelijks verandert. Een resolutie verliest erg snel haar actualiteit.
De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij waardeert de inspanningen die de heer Solana doet om de lidstaten van de Unie op één lijn te krijgen. Het Grieks voorzitterschap koestert dezelfde ambities. Het is geen gemakkelijke taak. Toch is het onmiskenbaar dat de EU verdeeld is. In deze Irak-kwestie luiden de stemmen die uit de hoofdsteden klinken, totaal verschillend. Het is misschien nog nooit zo duidelijk geweest dat het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU mislukt is. Ondanks de mooie woorden en de retoriek staan wij totaal machteloos, wat ongelooflijk tragisch is.
Misschien kan dit gecompenseerd worden door nu reeds te proberen een gemeenschappelijke strategie te bepalen voor het geval het oorlog wordt of voor de periode na Saddam Hoessein indien er toch geen oorlog komt. Wat moet er gebeuren met Saddam Hoessein? Welke rol moet de EU in het wederopbouwproces spelen? Hoe kunnen wij het best vrede, vrijheid, democratie en mensenrechten garanderen voor de Iraakse bevolking, die reeds zo lang te lijden heeft? Wat kan de EU op humanitair gebied doen en welke middelen kunnen wij inzetten om de buurlanden te helpen bij de opvang van de vluchtelingen die nu reeds uit Irak toestromen?
Natuurlijk hopen wij allemaal dat een oorlog vermeden kan worden. Het is duidelijk dat de wapeninspecteurs onder leiding van Hans Blix en El Baradei meer tijd nodig hebben. Irak en Saddam Hoessein spelen een lelijk spelletje en wij kunnen ons niet aan de indruk onttrekken dat zij iets te verbergen hebben. Irak moet beter zijn best gaan doen. Het is aan Irak om te bewijzen dat er geen massavernietigingswapens in het land zijn, niet aan de VN. Of het oorlog of vrede wordt, ligt in de handen van Irak.
Zoals velen in dit Huis zijn wij van mening dat de inspecteurs meer tijd moeten krijgen. Wanneer zij over enkele weken weer verslag uitbrengen aan de Veiligheidsraad, zal de VN-Veiligheidsraad beslissen wat er dan moet gebeuren. Het besluit inzake een eventuele militaire aanval, wat helaas nodig kan blijken, moet door de VN worden genomen. Een eenzijdige Amerikaanse aanval zou hoogst ongelukkig zijn, niet alleen wegens de gevolgen voor de regio zelf, maar ook omdat dit de transatlantische betrekkingen voor zeer lange tijd zou schaden.
Ter afronding betreur ik dat sommige leden van dit Parlement op eigen houtje naar Bagdad reizen. Ik betwijfel hun goede bedoelingen niet, maar de Iraakse dictator zal dit aangrijpen om de verdeeldheid in de internationale samenleving sterker naar voren te brengen. Degenen die naar ginder reizen, kunnen Saddam Hoessein niet beïnvloeden. Hij heeft laten blijken dat hij daar niet open voor staat. Zij lopen echter wel het gevaar zijn gijzelaars te worden en de werkzaamheden van de wapeninspecteurs te verhinderen. Natuurlijk staat het iedereen vrij om naar Irak te reizen, maar het Europees Parlement riskeert wereldwijd een modderfiguur te slaan. Ik raad deze reis echt af.

Frahm (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, naar mijn mening moeten wij ook even achterom kijken. Wie heeft Saddam Hoessein eigenlijk gemaakt tot wat hij is? Dat deden de VS en zij hebben hem in de oorlog tegen Iran gebruikt. Toen Saddam Hoessein chemische vernietigingswapens tegen zijn eigen volk gebruikte, waren de VS op de hoogte. Een Amerikaanse aanval op Irak is niet alleen een aanval op een land, het is een aanval op het internationaal recht en een aanval op het VN-systeem in zijn geheel. Daarom is het belangrijk dat de heren Solana en Patten een oproep doen tot alle lidstaten om in deze zaak op één lijn te komen en zodoende het internationaal recht en de toekomst van de VN te garanderen. Ik ben met name van mening dat Groot-Brittannië en Spanje verzocht moeten worden zich bij de rest van de Unie aan te sluiten en een oorlog af te wijzen.
Het gaat immers niet om een oorlog die erop gericht is Irak te ontwapenen en de democratie in te voeren. Had men misschien gedacht dat de VS van plan waren een sjiitisch-islamitisch regime in Irak in te voeren? Een sjiitisch-islamitisch regime zoals in het buurland Iran? Kunt u zich dat voorstellen? Kunt u zich voorstellen dat de VS zelfstandigheid zullen toestaan aan de Koerden? Er kan dan ook weinig waarde worden toegekend aan het gepraat over democratie. Als het de bedoeling is Irak te ontwapenen, kunnen en moeten de wapeninspecteurs dat doen. Om Irak te kunnen ontwapenen moeten wij het werk van de wapeninspecteurs en van Hans Blix steunen.
Een alternatief is gelegen in het opheffen van de sancties, behalve die voor massavernietigingswapens, chemische wapens en dergelijke, wat een steun in de rug zou betekenen voor de democratisering van Irak. Het zou immers een impuls kunnen geven aan de Iraakse bevolking en de democratische krachten in dat land. Het zou een zet zijn die ten goede zou komen aan de democratie en aan de handhaving van de vrede voor ons allen.
Wij hebben ook een andere taak, namelijk ervoor zorgen dat de gehele regio geïnspecteerd wordt en dat er voor de gehele regio een ontwapeningsbeleid komt. Dit geldt niet alleen voor Irak, maar ook voor Iran en Israël. Tot slot moeten wij er bij Saddam Hoessein op aandringen dat hij samenwerkt met de wapeninspecteurs om zodoende een oorlog te vermijden. De weg die we naar mijn mening moeten bewandelen is die van democratie, ontwikkeling en samenwerking.

Evans, Jillian (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, het is gewoon griezelig om te zien hoe snel het tempo van de voorbereidingen voor een invasie van Irak is toegenomen, ondanks de extra tijd die de wapeninspecteurs, tot onze blijdschap uiteraard, hebben gekregen.
Wij zijn getuige van een situatie waarin het machtigste land ter wereld geen twijfel laat bestaan over zijn vaste voornemen om Irak aan te vallen, met of zonder steun van de Verenigde Naties en ongeacht de vraag of de wapeninspecteurs wel of geen massavernietigingswapens vinden. Een dergelijke pre-emptieve aanval zou een nieuw internationaal precedent scheppen dat indruist tegen het Handvest van de Verenigde Naties. Een dergelijke oorlog tegen Irak zou immoreel, onrechtvaardig en onwettig zijn. De wereld zou er ook alleen maar gevaarlijker op worden. Een oorlog zou meer haat kweken en het terrorisme in de kaart spelen. De slachtoffers zouden zoals altijd de onschuldige burgers zijn: de honderdduizenden mannen, vrouwen en kinderen die al jaren gebukt gaan onder onderdrukking, ontberingen en de sancties, die zorgen dat de Iraakse bevolking volledig in de macht is van Saddam Hoessein.
Er heerst al een humanitaire crisis in Irak en nu worden de mensen opnieuw bedreigd. Groot-Brittannië heeft aangekondigd 30.000 troepen in te schakelen en de Verenigde Staten heeft voor de aanval al 130.000 troepen gemobiliseerd.
De weerstand tegen deze oorlog groeit met de dag en is afkomstig van mensen van alle leeftijden en uit alle lagen van de bevolking. Op 15 februari 2003 zullen er over de hele wereld vredesdemonstraties worden gehouden. Als afgevaardigden van het volk van Europa kunnen wij in dit Parlement namens al die mensen spreken die 'nee' zeggen tegen de oorlog. Ik heb veel brieven uit Wales en andere landen ontvangen waarin het Europees Parlement wordt gevraagd om alles te doen wat mogelijk is om deze oorlog tegen te houden. Mogelijke vreedzame manieren om de problemen op te lossen zijn nog niet voldoende onderzocht, laat staan uitgeput. Het is diep tragisch te bedenken dat als de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk een fractie van de energie die zij in oorlog hebben gestoken, zouden hebben geïnvesteerd in vrede in het Midden-Oosten, de wereld een stuk veiliger en vreedzamer zou zijn.
Muscardini (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, hoe ondoordacht zijn al die verklaringen - of ze nu van regeringen of regeringsvertegenwoordigers komen - waarmee de aandacht wordt gevestigd op de meningsverschillen en het diplomatiek onvermogen! De diplomatie had ons in Europa moeten brengen tot gemeenschappelijke, of tenminste homogene standpunten. Daarom betreur ik het dat geen enkele poging is ondernomen om een gemeenschappelijk Europees standpunt te bereiken, dat geen enkele bemiddelingspoging is gedaan in die richting door de bijeenroeping van een Raadsvergadering. Ik betreur dat men in plaats daarvan verdeeld is geraakt en zich heeft verschanst achter unilaterale standpunten, die noch de vrede noch de opbouw van een gemeenschappelijk buitenlands beleid ten goede komen, ofschoon een gemeenschappelijk buitenlands beleid juist een van de doelstellingen van de werkzaamheden van de Conventie is. De Verenigde Staten zijn niet de enige bewakers van de vrede en de rechtvaardigheid, noch de enige die een oorlog mogen verklaren wanneer een oorlog met het oog op het algemeen belang noodzakelijk en onvermijdelijk is. Al die tegenstrijdige verklaringen van de laatste dagen zijn koren op de molen van de dictator Saddam en dienen allesbehalve de opbouw van een sowieso moeilijk vredesproces. Daarom wil ik, mijnheer de Voorzitter, de Raad vragen om samen met de andere Europese instellingen te ijveren voor een door grotere sereniteit en samenwerking gekenmerkte sfeer onder de landen van de Unie, opdat een duidelijk akkoord wordt bereikt over een gemeenschappelijke aanpak van de steeds ernstiger wordende problemen, van de problemen waarmee wij dagelijks zijn geconfronteerd.
Ik dank premier Berlusconi voor het bemiddelingsinitiatief dat hij in de laatste uren heeft genomen, en ik hoop dat eenieder zal ijveren voor vrede, dat eenieder de strijd zal aanbinden tegen het terrorisme en de dictaturen, ook indien daarvoor de oorlog verklaard moet worden.

Sandbæk (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, het lijdt geen twijfel dat ik zal juichen op de dag dat het verschrikkelijke regime van Saddam Hoessein niet meer zal bestaan. Ik denk echter in geen geval dat een oorlog de juiste oplossing biedt voor dit probleem. In tegenstelling tot president Bush geloof ik niet in absoluut goed en absoluut kwaad. Wel geloof ik dat de interesse van Bush, Cheney en Condoleezza Rice veel meer uitgaat naar de olie-industrie dan naar het welzijn van de Iraakse bevolking. Verder staat het voor mij als een paal boven water dat een oorlog de unieke gelegenheid biedt de zowat twintig nieuwe wapensystemen uit te proberen en de Amerikaanse wapenindustrie te laten bloeien. Irak moet zich uiteraard aan de VN-resoluties houden. Dat moet Israël overigens ook doen en ik wacht benieuwd af wanneer de VS en de EU dit zullen eisen.
Eerst moeten alle andere methoden worden uitgeprobeerd en als dan blijkt dat oorlog onvermijdelijk is, moet deze gesteund worden door de VN en door sterke krachten in Irak zelf. Laat ons niet vergeten dat de VS Saddam Hoessein ooit ijverig hebben gesteund en een deel van de conventionele wapens die hij bezit, hebben geleverd. Irak vormt geen onmiddellijke dreiging voor zijn buren noch voor de internationale gemeenschap. Een oorlog kan daarentegen totaal onvoorspelbare gevolgen hebben. Een oorlog zal de haat jegens de VS en het Westen aanwakkeren en een uitstekende voedingsbodem zijn voor nieuwe terreur. Het is niet gelukt het leven van de Afghaanse bevolking te verbeteren en dat zal in Irak evenmin het geval zijn. Hetzelfde geldt voor de sancties tegen Irak, die de onderdrukking van het volk door Saddam alleen maar hebben vergemakkelijkt.
Hoe zou het zijn als de VS slechts tien procent van het geld dat ze vermoedelijk aan een oorlog zouden spenderen, zouden gebruiken om in de Arabische wereld gratis scholen te bouwen? Momenteel wordt het onderwijs grotendeels gegeven door mullahs met hun indoctrinatie. Dat zou een duurzame en haalbare oplossing zijn. Oorlog is een kortzichtige en helemaal geen duurzame oplossing.

Pannella (NI).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ik heb geen enkele twijfel: 'nee' tegen de oorlog. Ziet u iemand rondlopen die 'ja' zegt tegen de oorlog? Iedereen - de paus, de antipaus, de communisten, de fascisten, noem maar op - zegt 'nee' tegen de oorlog. Maar wat is het alternatief voor 'nee' tegen de oorlog? Het gaat hier om de oorlog die misschien over twee, drie, vier of vijf weken uitbreekt, daarover hebt u het. Wat een geweldig succes voor de Europese Unie: het lijkt erop dat zij eindelijk een akkoord heeft bereikt over iets concreets. Als ik mij niet vergis dringt zij aan op een paar weken extra voor de inspecteurs, om meer tijd, meer geld, meer middelen en een beetje meer steun. En wat doen we na die twintig dagen? Is er een andere strategie? Wat gaat Europa voorstellen? Wat is voor ons en voor u het alternatief voor de verwoesting die oorlog heet? Er is een alternatief, maar dat is niet vrede; vrede is er al. Nu is er nog geen oorlog, zegt u, zegt mijn vriend Jean-Marie Le Pen, voor wie vrijheid en fundamentele mensenrechten geen waarde hebben. Eenieder zijn mening! Wij kennen hem langer dan vandaag. Wij weten wat Jean-Marie Le Pen zegt, en hetgeen hij zegt is ook heel suggestief. Voor mijn part gaat u er allemaal heen. Jean-Marie Le Pen heeft twaalf, dertien, veertien jaar geleden samen met Fini al een bezoek afgelegd aan Saddam. Nu kunt u er allen samen naar toe. Ik zie daar wel een zekere logica in.
Wij radicalen hebben een voorstel gedaan. In vier dagen tijd hebben zesenzestig landen hun goedkeuring hieraan gehecht. In Italië hebben tot nu toe zevenenvijftig parlementsleden, de helft van centrumlinks en de helft van centrumrechts - waaronder ook ex-premier Andreotti - en andere vooraanstaande personen steun gegeven aan dit voorstel. Waar gaat het om? Wat stellen wij precies voor, ook aan u? Wij zeggen dat het alternatief 'democratie' luidt, dat het alternatief 'wet' en 'rechten' heet, dat het alternatief bestaat uit de uiteindelijke handhaving van de geschreven internationale wetgeving - want die is wel van kracht, maar wordt zoals zo vaak in dit 'land' niet gehandhaafd - die internationale wetgeving waarbinnen, alles in ogenschouw genomen, een soort van subjectief recht is vastgesteld op vrijheid en democratie dat toebehoort aan de mensen die in dit 'land' leven, en met dit 'land' bedoelen wij de wereld.
Wij kunnen als Europese Unie kiezen wat we willen. Wij kunnen kiezen of we oorlog willen of niet, of Saddam vertrekt of niet. Want of Watson dat nu wil of niet, Saddam vertrekt in gezelschap, hij treedt in feite af en krijgt een vrijgeleide tot de plaats van ballingschap. Ik zou de heer Watson dan ook willen aanraden het verdrag tot oprichting van het Internationaal Strafhof eens te lezen, want dan zal hij ontdekken dat hoe dan ook in deze situatie geen beroep kan worden gedaan op het Hof, maar wij kunnen en moeten wel het volgende doen: beseffen dat de VN, de Veiligheidsraad, de plicht heeft op te treden. Het gaat er niet om van dictator te veranderen. Het regime moet veranderen. Het regime in dat deel van de wereld moet veranderen. Het pistool is hoe dan ook op de slaap van Saddam gericht, en hij moet nu kiezen: ten val gebracht worden via een staatsgreep - die zijn intimi aan het voorbereiden zijn -, zelfmoord plegen in zijn bunker, sterven in een groot bloedbad of weggaan, zoals zoveel dictators hebben gedaan die het land verlieten om elders in ballingschap te leven.
Dit is het voorstel, het alternatief voor de oorlog - Cohn-Bendit zei het al: een 'voorlopige regering' van de VN voor een jaar of twee drie, totdat de grondrechten in het land worden ingevoerd, en waarin onder andere de economische ideeën van Amartya Sen in praktijk worden gebracht. Er zijn voorlopige regeringen geweest in Japan, Duitsland en elders. Ook hier zal het de taak van de regering zijn de Iraakse burgers en het Midden-Oosten dat terug te geven wat hen toebehoort en met geweld is afgenomen. Dit is ons voorstel en laat de anderen wegzinken in eeuwige rust. Mijns inziens kiezen wij voor wat anders, voor leven in vrijheid, voor een leven met rechten, voor een menswaardig leven, voor een niet door doodsangsten verstijfd leven.
Galeote Quecedo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, net zoals diverse andere afgevaardigden die voor mij het woord hebben gevoerd, spreek ik mijn voldoening uit over de conclusies van de Raad Algemene Zaken en heb ik niets dan lof voor degenen die dit akkoord mogelijk hebben gemaakt. Wij willen echter meer. Daarom achten wij het van wezenlijk belang dat de inspanningen worden voortgezet en dat er, met name tussen de vier vertegenwoordigers van de Europese Unie in de VN-Veiligheidsraad, een consensus wordt bereikt. Wij moeten er met andere woorden voor zorgen dat zij hun acties coördineren.
Aan deze consensus zijn mijns inziens twee voorwaarden verbonden: ten eerste mogen wij geen unilaterale standpunten openbaar maken zonder eerst overleg te plegen met onze partners en ten tweede moeten wij trouw blijven aan onze natuurlijke bondgenoten, zonder evenwel slaafs achter hen aan te lopen. Het lijkt misschien vanzelfsprekend, maar wij mogen niet vergeten dat de oorzaak van dit conflict bij het huidige regime van Saddam Hoessein ligt. Het Iraakse regime bedreigt de wereldvrede, treedt de internationale rechtsorde met voeten en confronteert ons met het geenszins denkbeeldige risico dat het internationale terrorisme toegang krijgt tot chemische en bacteriologische wapens.
Wij hoeven niet ver terug te gaan in ons geheugen om te concluderen dat de Iraakse regering de internationale gemeenschap slechts begrijpt als zij krachtige taal bezigt. Onze vastberadenheid is echter niet geloofwaardig als wij op voorhand verklaren dat het gebruik van geweld onder geen beding en in geen enkele omstandigheid gerechtvaardigd is, zoals de voorzitter van mijn fractie ook al zei. Dat is geen pacifisme meer, maar demagogie en gebrek aan verantwoordelijkheidsbesef.
Om werkelijk mee te bouwen aan de vrede moeten wij energiek optreden tegen overtredingen van het internationaal recht en herhaalde schendingen van de VN-resoluties.
Wij zijn van oordeel dat de Europese Unie alle politieke en diplomatieke middelen moet uitputten om een vreedzame oplossing voor het conflict te vinden, uiteraard in overleg met onze bondgenoten en wel in het bijzonder met de bevriende Arabische landen.
Ik herinner u eraan dat resolutie 1441 door zowel de Arabische Liga als de Raad voor samenwerking van de Golf unaniem is goedgekeurd. Het gaat hier immers niet om een religieus conflict of een botsing tussen beschavingen. Ik denk overigens dat wij deze gelegenheid moeten aangrijpen om de Euro-mediterrane betrekkingen nieuw leven in te blazen. Als de Europese Unie haar geloofwaardigheid niet wil verliezen, moet zij bereid zijn een bijdrage te leveren aan de instandhouding en de bescherming van de internationale vrede en veiligheid.
De verslagen die de inspecteurs ten overstaan van de Veiligheidsraad hebben uiteengezet, laten geen twijfel bestaan over de niet-naleving van resolutie 1441. Het inspectieteam ondervindt onvoldoende steun bij de uitvoering van zijn werkzaamheden en Irak heeft nog altijd niet bewezen dat het al zijn massavernietigingswapens heeft vernietigd. Alleen al de mogelijkheid dat deze wapens in handen van terroristische groepen vallen, zou voor de internationale gemeenschap een reden moeten zijn om de alarmklok te luiden.
Het Iraakse regime heeft vandaag een nieuwe kans gekregen. Hopelijk wordt die benut en kunnen wij erger voorkomen. Onze voorwaarden dateren niet van één of twee maanden geleden, maar van april 1991, toen resolutie 687 werd goedgekeurd. Als de Iraakse regering onze eisen naast zich neer blijft leggen, moeten de democratisch gekozen parlementen, waaronder het Europees Parlement, van de uitvoerende machten eisen dat zij hun verantwoordelijkheid nemen. Het is van wezenlijk belang dat de democratisch gekozen regeringen blijk geven van verantwoordelijkheidsbesef en zich daarbij niet laten beïnvloeden door verschillende opiniepeilingen. Uiteraard moet de publieke opinie naar behoren worden ingelicht en moet er een politiek debat plaatsvinden, maar wij verwachten van de regeringen dat zij opkomen voor de bescherming van hogere waarden, zoals de - momenteel bedreigde - internationale vrede en veiligheid. Hun optreden mag zeker niet worden ingegeven door oliebelangen. Dankzij het systeem van democratische verkiezingen hebben de burgers overigens de gelegenheid zich op gezette tijden uit te spreken over de beslissingen van de regeringen en de oppositiepartijen.

Van den Berg (PSE).
Voorzitter, 72 procent van mijn landgenoten is tegen een oorlog in Irak. Tot nu toe ontbreekt hun een overtuigend bewijs. Zij vrezen de menselijke ellende, de toenemende Zuid-Noord tegenstelling, die de haat onder de mensen zal doen toenemen en democratisering en oplossingen in het Midden-Oosten doen blokkeren. De vrees is dat fundamentalisten van allerlei pluimage de ruimte zullen gebruiken en misbruiken om onze wereldagenda te gaan bepalen, en dat leidt tot het omgekeerde van wereldvrede, stabiliteit en gerechtigheid. In zo'n wereld waarin de olieprijzen stijgen en de kansen op vrede dalen, zijn vooral de ontwikkelingslanden zonder olie de dupe. De kloof zal groeien. De internationale coalitie tegen internationaal terrorisme wordt ondergraven.
Wie Saddam via oorlog probeert te verdrijven zonder overtuigend bewijs, zonder VN-resolutie en dus zonder de publieke opinie aan zijn zijde te hebben, ondergraaft de internationale rechtsorde. De Europeanen zijn absoluut niet overtuigd. Daarom moeten de Europese leden in de VN-Raad maximale druk op Saddam zetten om op Blix' vragen antwoord te vragen, zonder in de fout van een niet-gereglementeerde en niet-adequate oorlog te vervallen. Duitsland, Groot-Brittannië, Frankrijk en Spanje moeten naar hun bevolking luisteren en niet naar de fundamentalistische Rice en Wolfowitz rondom George Bush. Gelukkig zijn er vele protesten van het Amerikaanse volk en heeft een groot aantal democraten de logica van de onvermijdelijke oorlog afgewezen. Wij zoeken bondgenoten onder het Amerikaanse volk dat in meerderheid een unilaterale oorlog afwijst.
Voorzitter, wij wijzen de logica van de onvermijdelijke oorlog af. De dictator Saddam moet de toorn van de hele wereld vrezen, maar die moet erop gericht zijn om hem vreedzaam te laten meewerken aan het vinden van antwoorden, niet op een nieuwe Varkensbaai of een nieuw Tonkin-incident. En als Bush eindelijk met de bewijzen zou komen die hij ons steeds weer belooft en waar ook Blix dringend om heeft gevraagd, is dat geen reden voor oorlog maar juist om via de VN te inspecteren en dan de problemen aan te pakken en te verwijderen.
De kracht van een verenigde Veiligheidsraad moet Saddam op de knieën krijgen en daar moeten we de tijd voor nemen. Wij hebben de tijd, Saddam niet. Een oorlog zonder overtuigend bewijs of VN-resolutie zou een zwaktebod zijn en de Saddams in deze wereld geweldig in de kaart spelen.
Laten wij Europeanen via u, mijnheer Solana, de vijftien lidstaten en de Veiligheidsraad bouwen op de vredeswil van onze Europese volkeren. Dat is echte wijsheid!
Nicholson of Winterbourne (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, resolutie 1441 is zeer duidelijk. In lid 1 wordt verklaard dat Irak zijn verplichtingen onder de geldende resoluties, waaronder resolutie 687 uit 1991, niet is nagekomen en dat nog steeds niet doet. Resolutie 687 uit 1991 bevat de eisen van de Verenigde Naties op het gebied van internationaal toezicht en inspectie en controle van massavernietigingswapens en ballistische raketten. De resolutie legt sancties op die de naleving van de verplichtingen moeten garanderen, overigens met uitsluiting van medische en humanitaire goederen. Zij bevat een duidelijk verbod op het plegen of ondersteunen van terroristische daden. Verder wordt in de resolutie de vrijlating van Koeweitse krijgsgevangenen en teruggave van Koeweitse bezittingen geëist en wordt er gewaarschuwd voor de zeer ernstige consequenties die zullen volgen als Irak niet ophoudt massavernietigingswapens te gebruiken.
Irak heeft al deze punten inderdaad geschonden. Het verleent bijvoorbeeld steun aan de terroristen van de MKO (Mujahedin-e Khalq-organisatie), een groep die op de lijst van verboden terroristische organisaties van de EU staat. Deze groep wordt door Irak getraind, bewapend en uitgezonden en dat gebeurt al heel lang zo. Mogelijk zullen bij oorlog in het noorden van Irak ook banden met het Al Qa'ida-netwerk van internationale terroristen worden ontdekt.
En nu over massavernietigingswapens. Ik heb het in eerdere debatten al gehad over het gebruik van mosterdgas in de moerassen in 1996 en over de slachtoffers die ik heb gezien. De heer Brok, de voorzitter van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, noemde reeds ons bezoek aan Iran, waar we met een aantal mensen hebben gesproken die het gebruik van massavernietigingswapens aan den lijve hebben ondervonden. En nog steeds worden er Koeweitse krijgsgevangenen verborgen gehouden en zijn Koeweitse eigendommen niet teruggegeven. Ondanks al deze schendingen krijgt Irak dankzij resolutie 1441 nog één laatste kans. De deur is op een kier gezet, maar Irak weigert deze blijkbaar te openen.
Resolutie 1441 roept ons ook op onze ogen te openen voor het lijden van het Iraakse volk en hier een einde aan te maken. Er wordt gewezen op het steeds maar voortduren van de humanitaire crisis als gevolg van de weigering van Irak om gehoor te geven aan resolutie 687 en andere resoluties. Wat zijn de gevolgen? Miljoenen vluchtelingen. Iran draagt hierin een zeer zware last en Jordanië, Syrië en Turkije hebben ook enorme aantallen vluchtelingen te verwerken, en dan heb ik het nog niet eens gehad over de andere landen in de regio. In de Europese Unie is het aantal relatief klein. Honderdduizenden, ja, maar dat is niets vergeleken bij de vier en een half miljoen in de regio. En deze vluchtelingen leven nog; anderen zijn gemarteld, vermoord, gevangengezet en hebben geen vrijheid van meningsuiting.
Saddam is inderdaad een gevaar voor de regio en daarbuiten, en bovendien een gevaar voor zijn eigen volk. Als hij aan de macht blijft, bestaat het risico dat hij opnieuw driekwart van het Iraaks BNP aan wapens zal gaan besteden, en dan hebben we het over jaarlijks 15, 16, 17 miljard dollar aan nieuwe wapens. Zo groot is de dreiging die hij voor de regio vormt. Hij beschikt over voldoende middelen om zijn massavernietigingswapens buiten de grenzen van Irak in te zetten.
Resolutie 687 had als doelstelling om de internationale vrede en veiligheid in de regio veilig te stellen. De Verenigde Naties hebben nu de wil om dit doel te verwezenlijken. Laat ons als Europese Unie eensgezind zijn in onze steun voor hun inspanningen.

Manisco (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mogen wij vragen wat de heer Solana en de heer Patten momenteel doen om hun verklaring dat een oorlog moet worden voorkomen om te zetten in daden, buiten opnieuw vaststellen dat dat afschuwelijke Iraakse regime moet worden ontwapend, buiten de verantwoordelijkheid hiervoor afschuiven op de Veiligheidsraad en buiten blind vertrouwen op de heer Powell die met eigen ogen schijnt te hebben gezien dat Bin Laden het met Saddam Hoessein doet?
Het probleem is dat het besluit om Irak met de grond gelijk te maken lang geleden al is genomen aan de oevers van de Potomac. Over de hele wereld hebben de mensen dit door en in hun woede komen ze massaal in verweer. Het is natuurlijk leuk en aardig om het te hebben over de belangrijke rol van de Verenigde Naties in deze kwestie. Maar mag ik vragen wie deze rol juist aan het ondermijnen is en wie er dagelijks op hamert dat de aanval met of zonder Verenigde Naties en ongeacht de mening van de Veiligheidsraad, hoe dan ook zal worden ingezet, waarschijnlijk nog voor 6 maart 2003?
Wat betreft harde bewijzen: we weten gewoon niet zeker of die vreselijke dictator die smerige wapens nog steeds heeft en de heer Blix weet het ook niet. Wat de Verenigde Staten nu vragen van Saddam Hoessein is niet dat hij zijn onschuld bewijst, maar dat hij aantoont dat hij schuldig is. Hij heeft dus de keuze om zelf zijn hoofd in de strop te steken of zich anders van de aardbodem te laten wegvagen. Als dit een strafzaak zou zijn, zou geen enkele rechtbank ter wereld die behandelen. Dus wat we zien zijn, om met de heren Solana en Patten te spreken, veel dubbelzinnigheden en troebelheid, en de onuitgesproken bereidheid om toch achter de oorlogshitsers van Washington aan te lopen. De enige hoop is dat de Verenigde Naties het zo vurig gewenste vijgenblad zullen leveren. Dit is, laten we het nog één keer zeggen, een beslissend moment voor Europa. De Unie moet in moreel en rationeel opzicht het heft weer in handen nemen en zichzelf bovenal tegen een aantal van haar leiders in bescherming nemen.

Jonckheer (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Solana, ik geloof dat het op dit punt van het debat erg moeilijk begint te worden om niet te herhalen wat anderen reeds gezegd hebben. Ik hoop dat we het morgen met een aantal verschillende fracties eens kunnen worden over een gemeenschappelijke resolutie en een aantal amendementen.
Ik heb naar u geluisterd en naar mijn collega's, en nu wil ik eenvoudigweg herhalen dat het afwijzen van militaire interventie het uitgangspunt moet zijn, of die interventie nu wel of niet op een resolutie van de Verenigde Naties is gebaseerd. Dat is ook de wil van onze burgers - ze hebben dat duidelijk aangegeven. We moeten diep bij onszelf te rade gaan: waarom bestaat er in de vijftien landen van de Unie zoveel verzet tegen interventie?
Een aantal motieven zijn reeds aan de orde gekomen. Om te beginnen is er geen enkele reden waarom Irak nu gevaarlijker zou zijn dan twee jaar geleden. Ik ben dan ook heel verbaasd dat de heer Bush opeens besloten heeft dat hij precies op 5 februari het bewijs gaat voorleggen waarover hij vermoedelijk al geruime tijd beschikt. Verder geloof ik - zonder anti-Amerikanisme te willen bedrijven - dat de mensen in Europa het niet prettig vinden als één enkel land, hoe machtig ook, bepaalt wat de prioriteiten op de internationale agenda zijn. En dat is dan ook de reden waarom we het erover eens zijn dat de Verenigde Naties extra bevoegdheden moeten krijgen. Bovendien willen wij dat de Europese Unie een belangrijker rol op het wereldtoneel krijgt. Tot slot vind ik dat er een andere agenda moet worden opgesteld. Ik geloof dat de voorzitter van onze fractie, de heer Cohn-Bendit, met betrekking tot die agenda een briljant voorstel heeft gedaan. Hij heeft volkomen gelijk - we moeten andere prioriteiten stellen. Welbeschouwd is dat natuurlijk eerder gezegd dan gedaan, en het hangt voor een belangrijk deel af van de Arabische, Turkse en Iraanse inbreng. Maar ook wij hebben hier een verantwoordelijkheid.
Ter afsluiting wil ik graag iets zeggen over het embargo. Dit embargo helpt de dictatuur - het is verantwoordelijk voor de dood van Iraakse burgers. Ik geloof - net als u, vermoedelijk - dat we de Iraakse oppositie op alle mogelijke en denkbare wijzen duidelijk moeten maken dat Saddam Hoessein op de vragen van de VN-inspecteurs antwoord moet geven, maar ook dat we de oppositie kunnen helpen door het opheffen van het embargo. En dat kan als er zich in Irak veranderingen voordoen. Het gaat dan uiteraard uitsluitend om goederen voor niet-militair gebruik. Ik geloof dat we die boodschap sterker moeten uitdragen, en wel via de daartoe geëigende diplomatieke kanalen.

Andrews (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, we zijn het er allemaal over eens dat Saddam Hoessein een gevaar voor zijn eigen volk is. Maar veel van de mensen die momenteel in de EU en over de hele wereld luidkeels protesteren, zijn van mening dat George W. Bush geen gevaar is voor zijn eigen volk maar des te meer voor de wereld als geheel.
Deze oorlog kan naar mijn mening en die van de protesterenden niet worden gerechtvaardigd. Ik herhaal nogmaals dat er geen enkel bewijs is voor het bestaan van banden tussen Al Qaeda en Irak. De beschuldigingen van Washington zijn gebaseerd op verklaringen van Al Qaeda-leden die in Guantanamo Bay gedetineerd zijn. En we weten allemaal onder wat voor omstandigheden die mensen daar zitten.
Ik heb er vanaf het begin geen moment aan getwijfeld dat de Verenigde Staten in Irak op een oorlog mikken. Als je bedenkt dat er sinds de Golfoorlog 1,7 miljoen mensen zijn omgekomen als gevolg van sancties en bombardementen, ga je je afvragen hoeveel een vat olie wel niet waard is. 'Make no mistake?, deze oorlog draait om olie en niets anders. De Verenigde Staten willen ons laten geloven dat de Iraakse oliereserves na de oorlog uitsluitend zullen worden gebruikt voor de wederopbouw van het land. Mijn antwoord voor de heer Bush luidt: neem een ander in de maling! Kijk alleen maar naar de bijdrage van de Verenigde Staten aan de wederopbouw van Afghanistan. Het is de Europese Unie die daar voor opdraait. De samenleving in Afghanistan is nog net zo verscheurd als vroeger. In mijn ogen is de VN-Veiligheidsraad krachtens het Handvest van de Verenigde Naties in de eerste plaats verantwoordelijk voor de handhaving van de internationale vrede en veiligheid. Zonder de goedkeuring van de VN-Veiligheidsraad zal deze oorlog een schending van het internationaal recht inhouden en als zodanig geen enkele wettige basis of morele rechtvaardiging hebben.
Meer dan tachtig procent van de bevolking in Europa is tegen een oorlog in Irak. Toch worden al die mensen genegeerd door de Amerikaanse en Britse leiders die onverstoorbaar doorgaan met het sturen van troepen ter voorbereiding van de oorlog. Nu weten we ook weer wat we aan de democratie hebben. Ik weet zeker dat de Amerikanen zich na Irak zullen richten op Iran en de andere onderdelen van 'de as van het kwaad'. Een oorlog tussen beschavingen in de ware zin des woords. Moge God ons allen bijstaan!
Coûteaux (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, in wezen is er niets vreemds aan deze toestand. Het hoeft nauwelijks verbazing te wekken dat de Verenigde Staten een oorlog nodig hebben, om het zo maar eens te zeggen. Dat is omdat grote rijken bestaan bij de gratie van de oorlog. En dan is het alleen maar natuurlijk dat ze steeds naar voorwendsels zoeken. Het hoeft al evenmin te verbazen dat Europa op een absurde wijze verdeeld is over deze kwestie. Het spreekt voor zich dat Frankrijk, binnen Europa, maar ook voor de rest van de wereld, symbool staat voor het verzet tegen het door deze grootmacht bedreven terrorisme.
We weten dus dat grote rijken oorlogen nodig hebben en dat geldt voor alle grote rijken sinds het begin der tijden. De Verenigde Staten hebben in 1999 een oorlog gevoerd in Kosovo, in 2001 één in Afghanistan, en nu komt er één in Irak. En het is heel wel mogelijk dat spoedig een oorlog in Ivoorkust zal volgen - dan zal het een oorlog tegen Frankrijk zijn, via een tussenliggende natie. De Verenigde Staten hebben oorlogen nodig om een aantal verschillende redenen. Het gaat vaak om olie, aangezien dat product voor de oliebaron Bush van enorm belang is. Maar de motieven kunnen ook van economische aard zijn. Op alle mogelijke wijzen wordt ons duidelijk gemaakt dat de Amerikaanse economie een pas op de plaats maakt en dat is uiteraard slecht voor de economische groei. Volgens die perverse logica vormt de dood van enige honderdduizenden mensen de prijs voor economisch herstel. Nogmaals, niets wekt bij ons nog verbazing.
Het verbaast ons niet dat Washington nauwelijks behoefte gevoelt zijn misdaden met de mantel der liefde te bedekken. Wat wel verbaast, is dat we deze mensen nog steeds serieus nemen. Het argument van de massavernietigingswapens - waar we overigens nog geen enkel bewijs voor hebben gezien - houdt volgens de publieke opinie in grote delen van de wereld geen steek meer. Voor het geval men ons van anti-Amerikanisme beschuldigt verwijs ik graag naar hetgeen de Amerikaan Scott Ritter geschreven heeft. Hij was lid van de eerste inspectiemissie, waarvan de werkzaamheden in 1998 door een eerste - of een tweede, of wellicht derde - Amerikaanse oorlog werden onderbroken. Hij schreef heel eenvoudig dat Saddam Hoessein na de eerste inspectiemissie geen enkel bruikbaar programma voor chemische wapens kon onderhouden.
Ik heb niet voldoende tijd om andere punten te belichten, maar ik wil wel graag kwijt dat het ons niet verbaast dat Europa verdeeld is. Een aantal lidstaten voelt zich eerder lid van de Verenigde Staten dan van de Europese Unie, zoals - bijvoorbeeld - Groot-Brittannië. Men kan zich afvragen wat dat land eigenlijk in de Europese Unie doet. Maar tegenover Groot-Brittannië staan andere landen, zoals Frankrijk, die vasthouden aan het idee van een wereld van natiestaten. Het behoeft dus geen verbazing te wekken dat Frankrijk opnieuw het symbool van verzet tegen de veroveringsdrift van de Verenigde Staten is. Dat is al sinds jaar en dag de roeping van Frankrijk. De overgrote meerderheid van het Franse volk staat dan ook achter de president van de Republiek als deze zich gereed maakt om zich van zijn traditionele taak te kwijten.

Souchet (NI).
Mijnheer de Voorzitter, we weten allemaal dat het pacifisme vaak de ergste vijand van de vrede is: München staat in ieders geheugen gegrift. Daags na verslaglegging door de wapeninspecteurs moeten we echter vaststellen dat het optreden van Irak niet kan worden gekenschetst als een weigering om mee te werken aan de tenuitvoerlegging van resolutie 1441. Tenzij er werkelijk nieuw bewijsmateriaal wordt aangedragen - en we moeten afwachten of de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken dat zal doen - is er geen enkele aanleiding voor de Veiligheidsraad om een resolutie aan te nemen waarmee het groene licht voor militaire actie tegen Bagdad gegeven wordt. De internationale gemeenschap is pas gerechtigd over te gaan tot fase twee als de kwaliteit van het bewijs aansluit bij de ernst van de beschuldiging. Tot nu toe is er echter geen bewijs geleverd, al is het wel zo dat er over een aantal punten nog onduidelijkheid bestaat.
Als het nu tot oorlog komt zou de Veiligheidsraad zich keren tegen een staat die zich lijkt te schikken in de eisen van de internationale gemeenschap, en dat zou contraproductief kunnen werken. Saddam Hoessein zou in de ogen van de derde wereld als een onschuldig slachtoffer worden gezien - en dat is niet de bedoeling. Het zou leiden tot een toename van hetzelfde islamitisch terrorisme dat we nu juist proberen te elimineren. In de huidige omstandigheden is het middel dus erger dan de kwaal, mijnheer de Voorzitter.

Morillon (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het debat dat we nu voeren is misschien wel het belangrijkste debat waaraan ik sinds mijn toetreding tot dit Parlement heb deelgenomen. Het gaat hier volgens mij om niets minder dan de toekomst van de Europese Unie en haar - legitieme - aspiraties om op het vlak van de internationale politiek eindelijk die plaats in te nemen die men haar overal ter wereld toedenkt. Dit Europa moet een bondgenoot van de Verenigde Staten zijn bij de verdediging van de waarden die we gemeen hebben. Dat betekent echter niet dat wij het standpunt van de Verenigde Staten altijd zouden moeten steunen.
Europa moet dus eensgezind naar buiten treden. Wij zijn ons daarvan bewust en we werken daar binnen het Parlement en de Conventie dan ook voortdurend aan. Het is echter maar al te duidelijk dat er met betrekking tot Irak verschillend gedacht wordt. Er zijn er die zich tegen elke vorm van militaire interventie verzetten. Er zijn er ook die zich zonder reserves achter de Amerikanen scharen en niet kunnen wachten om een militaire actie in te zetten. En dan zijn er mensen zoals ik - en de meerderheid van de Fractie van de Europese Volkspartij volgt mij daarin - die vinden dat men pas tot oorlog mag overgaan als alle diplomatieke middelen om Saddam Hoessein te dwingen zijn plannen voor de ontwikkeling en productie van massavernietigingswapens op te geven zijn uitgeput.
Ik wil al degenen die zich tegen elke militaire actie verzetten en 'nooit meer oorlog' roepen, graag zeggen dat ik dit loffelijke standpunt respecteer. Maar ik geloof niet in hun wel erg utopische idee van een wereld zonder wapens waar overal vrede heerst, en waar alle geweld als vanzelf is uitgebannen en de sterke arm niet meer nodig is. Ik wil ze graag herinneren aan hetgeen er in Kosovo is gebeurd. Europa heeft het toen niet aangedurfd in te grijpen en Milosevic te dwingen zijn beleid van etnische zuivering te staken. Deze dictator wist heel goed dat hij heel ver kon gaan - hij geloofde immers dat het de Europese Unie aan politieke wil ontbrak, en dat ze niet in staat zou zijn haar eisen binnen het kader van het bondgenootschap af te dwingen.
De hele wereld veroordeelt Saddam Hoessein. Hij vertegenwoordigt een risico omdat hij het internationaal terrorisme van massavernietigingswapens zou kunnen voorzien. Bovendien onderdrukt hij zijn eigen volk op een bijzonder wrede wijze. Net als de Veiligheidsraad vinden ook wij dat hij moet begrijpen dat hij niet langer uitvluchten mag verzinnen. Hij moet de eerstvolgende dagen het bewijs leveren dat hij bereid is te ontwapenen. Als hij dat niet doet zal er een oorlog tegen hem worden ingezet die hij niet kan winnen.
Aan die collega's die naar Irak willen gaan om een andere boodschap over te brengen en te verzekeren dat er geen oorlog komt wil ik graag het volgende zeggen: zorg ervoor dat u hem niet aanmoedigt om te kijken hoe ver hij kan gaan. Want dan bent u mede verantwoordelijk voor het feit dat de internationale gemeenschap geen andere keuze heeft dan al hetgeen waar ze nu al jaren op aandringt met de wapens af te dwingen.
Dan richt ik me nu tot al diegenen die denken dat aan alle voorwaarden is voldaan om toestemming voor militaire actie te verlenen, zonder dat daarvoor een nieuwe resolutie van de Veiligheidsraad nodig is. Ik zeg deze mensen dat ze de steun van de publieke opinie ontberen. De burgers willen namelijk dat eerst bewezen wordt dat militaire actie de enige optie is. Men wil bovendien dat zulke actie voldoet aan de normen van het internationaal recht. Colin Powell moet de Veiligheidsraad dus bewijzen overleggen, en een delegatie van dit Parlement zal zich maandag in New York over deze kwestie buigen en haar alle aandacht geven die ze verdient. Als het bewijs geleverd wordt, zal de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties daaruit de nodige conclusies trekken, daar ben ik zeker van. Als het bewijs echter nog onvoldoende overtuigend is, dan moet de inspectiemissie van de Verenigde Naties de extra tijd krijgen waar ze om vraagt om zo te proberen een oorlog te vermijden. Dat is de teneur van de ontwerpresolutie van onze fractie en die van de gemeenschappelijke resolutie die morgen zal worden ingediend.
Na al hetgeen ik gezegd heb, zult u begrepen hebben dat we beslist niet de indruk mogen wekken dat we militair ingrijpen a priori afwijzen. Dat zou contraproductief zijn. Daarom hebben we een aantal amendementen op de gemeenschappelijke ontwerpresolutie voorgesteld. De belangrijkste daarvan heeft betrekking op paragraaf 3. Die paragraaf is thans zo geformuleerd dat sommigen eruit zouden kunnen afleiden dat we alle militaire actie afwijzen. Net als al mijn collega's geloof ook ik dat dit een heel belangrijke resolutie is. We moeten de wereld hiermee laten zien dat Europa in ieder geval in het Europees Parlement met één stem spreekt. Ik hoop daarom vurig dat deze resolutie bij stemming een zo groot mogelijke meerderheid zal behalen en dat de door ons voorgestelde amendementen het zullen halen.

Soares (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, ik zal uiteraard stemmen voor deze resolutie waarover door de verschillende fracties een akkoord is bereikt. Dit is het compromis dat we hebben kunnen bereiken, maar ik geloof dat het niet ver genoeg gaat. De doctrine van een preventieve oorlog ter bescherming van de vitale belangen van de Verenigde Staten is onaanvaardbaar. Ook de paus heeft dat gezegd. Hij voelde zich verplicht deze doctrine te veroordelen, omdat ze in strijd is met het internationaal recht en het Handvest van de Verenigde Naties. Deze doctrine moet door het Europees Parlement dus expliciet worden bekritiseerd en verworpen.
Bill Clinton heeft het beleid van de regering-Bush 'labiel? genoemd - en dat is wel het minste wat je ervan kunt zeggen. Achter dit beleid ontwaren we een nieuwe strategie voor het beheersen van de olie van het Midden-Oosten, al zal niemand dat willen toegeven. Het leidt tot een waar staatsterrorisme, vergelijkbaar met dat van de regering-Sharon. Ik zeg dat nu, daags na de overwinning van Sharon bij de verkiezingen in Israël. Deze verkiezingszege zal volgens mij uiterst tragische gevolgen hebben voor het Israëlische volk. Ik hoop dat ik mij vergis, want ik draag dit volk een warm hart toe.
Het betoog dat de heer Bush gisteren gehouden heeft was opnieuw uiterst arrogant en volkomen ongerechtvaardigd. Het is duidelijk dat hij koste wat het kost oorlog wil, om geheel eigen motieven en omwille van Amerikaanse belangen. Bush beschuldigt de moordzuchtige dictator Saddam Hoessein ervan massavernietigingswapens te bezitten - zonder dat hij daar tot nu toe overigens overtuigend bewijs voor heeft geleverd. Maar dat is niets anders dan een voorwendsel. En hij vergeet Kim Jong-il - die zeker kernwapens heeft - en alle andere dictators in het Midden-Oosten.
Ter afsluiting wil ik de regeringen van Frankrijk en Duitsland graag gelukwensen met hun moed en politiek inzicht. Zij hebben er terecht op gewezen dat er geen oorlog tegen Irak mag worden ingezet zonder expliciete instemming van de Verenigde Naties. Als afgevaardigde van het Europees Parlement ben ik, net als wij allemaal, trots op het 'oude? Europa. Alle Europese regeringen, en zeker die van de vijftien, zouden dit standpunt moeten innemen. We zijn volkomen eerlijk als we zeggen dat we de Verenigde Staten als vriend waarderen. Maar dan hebben we het over het Amerika van het idealisme en de pioniersgeest. En niet over het Amerika van de smerige zaakjes en de behartiging van onzuivere belangen.
Korakas (GUE/NGL).
Gisteren heb ik, mijnheer de Voorzitter, naar de Griekse minister van Buitenlandse Zaken geluisterd en vandaag naar de heren Solana en Patten, en ik heb kunnen vaststellen dat zij wanhopige pogingen doen om het oorlogsperspectief open te houden. Tegelijkertijd doen zij echter alsof hun neus bloedt wanneer het om onze volkeren gaat, die vierkant tegen deze oorlog zijn. In feite is dit een oorlogszuchtig gemeenschappelijk standpunt van de Europese Unie, een standpunt dat overduidelijk uit de koker van Blair komt.
Als de Europese Unie gekant was tegen de oorlog in Irak, zou zij een veto hebben uitgesproken in de Veiligheidsraad. Dan zouden haar lidstaten geen oorlogsschepen hebben gestuurd naar het betrokken gebied en de Verenigde Staten geen faciliteiten hebben geboden. Dan zouden zij hebben aangedrongen op de beginselen van de VN, die militair optreden uitsluiten tenzij het gaat om zelfverdediging, hetgeen in Irak niet het geval is. De Europese Unie probeert alleen tijd te winnen, opdat de koehandel met de VS over de vraag wie de aardolie zal controleren, kan worden afgerond. Hoe je het ook wendt of keert, daar draait het om. Als Irak geen zwart goud had, zou niemand naar dit land omkijken. Het eventueel voorhanden zijn van massavernietigingswapens is een smoes. Ook andere landen hebben trouwens massavernietigingswapens, zoals India, Pakistan en Israël, en zij produceren, verhandelen en gebruiken die zelfs, net als de VS.
Wij communisten hebben geen enkele sympathie voor het bloeddorstig regime van Saddam Hoessein. Wij hebben nog een appeltje met hem te schillen omdat onze kameraden - wier aantal in de duizenden loopt - zijn eerste slachtoffers waren. De vraag echter of hij al dan niet aan de macht blijft, gaat enkel en alleen het Iraakse volk aan. Wij moeten onze actieve, politieke solidariteit uitspreken met het Iraakse volk. Net zoals de vorige oorlog en het embargo tegen Irak zal ook de op til zijnde oorlog rampzalige gevolgen hebben voor het zwaar beproefde Iraakse volk. Een dergelijke oorlog zal onder de huidige omstandigheden ook voor onze landen dramatische gevolgen hebben, ook op economisch vlak. Daarom moeten wij eisen dat deze criminele oorlog ten koste van alles wordt vermeden, met of zonder resolutie van de VN. Wij moeten 'ja' zeggen tegen een vreedzame oplossing van de internationale problemen. Er moet een eind komen aan de verstrekking van allerlei faciliteiten aan de oorlogszuchtige Bush, aan de spreekbuis van de multinationale belangen. Wij moeten onze solidariteit betuigen met het Amerikaanse volk dat eveneens steeds sterker in verzet komt tegen de oorlog.

Gahrton (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, een tijd geleden is de heer Scott Ritter, de voormalige wapeninspecteur, in het Europees Parlement op bezoek gekomen. Hij heeft ons toen gevraagd om naar Irak te reizen en de wapeninspecties te steunen. Hij was van mening dat wij moesten tonen, niet alleen ten aanzien van de VS en de wereld, maar vooral ten aanzien van de Irakezen, dat de wapeninspecties geen Amerikaanse uitvinding zijn, maar de enige mogelijke weg naar vrede zijn en dat de wapeninspecteurs flinke steun krijgen, ook van de leden van het Parlement die tegen oorlog en voor vrede zijn.
Tijdens de videoconferentie van gisteren met de Conferentie van voorzitters bevestigde Hans Blix dat ook hij positief staat tegenover een reis van de leden van dit Parlement naar Irak met de bedoeling de Iraakse leiders duidelijk te tonen dat wij de wapeninspecties steunen.
Het is daarom zeer beklemmend te horen hoe de liberalen de dertig leden van dit Parlement, die besloten hebben naar Irak te reizen met de bedoeling vrede te scheppen, proberen zwart en verdacht te maken. Het is gemakkelijk vanuit je zetel thuis in Europa te spugen op degenen die proberen iets te doen om de dreiging van een grote oorlog af te wenden. Ik vind dat zeer beangstigend. Wij zijn voor vrede, omdat wij tegen de toepassing van de doodstraf zijn. Saddam Hoessein is beslist een gangster, maar als we een internationale rechtsorde willen, mag hij niet gelyncht worden en we mogen evenmin voor collectieve doodstraf opteren, waarbij onschuldige mensen gedood worden. Binnen de EU krijgen zelfs de grootste misdadigers niet de doodstraf. Vrienden, er moet een internationale rechtsorde zijn en geen terugkeer naar de Middeleeuwen of het wilde westen!

Segni (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ik behoor tot de generatie van Europeanen voor wie de Verenigde Staten altijd al - met name vanwege een bepaalde periode in de geschiedenis - de kampioen van de democratie en de vrijheid waren. De VS is het land dat Italië en Europa heeft bevrijd van de tirannie van de nazi's, het land dat tientallen jaren lang het voortouw heeft gehad in de strijd van de westerse democratieën tegen de bedreiging van de Sovjet-Unie. Tot mijn grote droefenis en bezorgdheid zie ik nu dat de Verenigde Staten een weg zijn ingeslagen waardoor zij wel eens het moreel leiderschap van de wereld zouden kunnen verliezen, alhoewel zij het politiek en militair leiderschap ongetwijfeld zullen behouden. Aanvankelijk stond hun standpunt in het teken van een beredeneerde vastberadenheid ten aanzien van de gevaren van de Arabische, islamitische wereld en van Irak, maar nu wordt dit volledig gekenmerkt door eenzijdigheid, door een onaanvaardbare eenzijdigheid als wij beseffen dat het internationaal recht daardoor tientallen jaren wordt teruggedraaid. Wat doen wij als China of Rusland zich morgen eenzijdig het recht toe-eigenen om hun buur binnen te vallen? Is het land van Saddam Hoessein echt het gevaarlijkste land? Toont Korea niet aan dat het veel gevaarlijker is? Daarom moeten wij vandaag onze sympathie voor de Verenigde Staten bevestigen en opnieuw hun waarde erkennen, maar hen tegelijkertijd als echte vrienden en bondgenoten duidelijk maken dat zij op het verkeerde pad zijn, dat zij moeten stoppen en naar de internationale gemeenschap moeten luisteren.
Onze bedroefdheid is alleen nog maar groter geworden door het schouwspel dat Europa heeft geboden, het schouwspel van een Europa dat sterker dan ooit verdeeld is, wiens echte problemen - zijn onvermogen om een politieke visie en een wereldstrategie te presenteren - nu plots aan het daglicht komen en wiens legitieme en ook gerechtvaardigde meningsverschillen uitmonden in een absoluut onvermogen tot gemeenschappelijk optreden. Ik heb sympathie voor de toenadering tussen Frankrijk en Duitsland, ofschoon ik het niet met al hun standpunten eens ben. Ik heb sympathie omdat deze twee landen altijd al de motor zijn geweest van Europa en dit ook in de toekomst kunnen zijn. Als men zich echter niet wil beperken tot nietszeggende verklaringen en woorden, zoals tot nu toe het geval is geweest, moet men zorgen voor een standpunt dat morgen kan uitmonden in een Europees defensiebeleid. Alleen indien Europa met één stem spreekt, zal het net zo belangrijk worden als de Verenigde Staten.

Kronberger (NI).
Mijnheer de Voorzitter, de bevolking van Europa is in grote meerderheid tegen een oorlog in Irak. Op dit moment bestaat er ook geen andere aanleiding voor deze oorlog dan de toegang tot de Iraakse oliereserves. Een preventieve oorlog is niets anders dan een actieve en eenzijdige aanval. Een dergelijke oorlog is zonder VN-mandaat niet te rechtvaardigen.
Deze oorlog zou vele verliezers opleveren. De VS en Groot-Brittannië kunnen die oorlog misschien wel winnen, maar er staat veel meer op het spel. Tot de verliezers zou namelijk ook de beschaafde wereld behoren. Die wereld moet zich nu realiseren hoe snel het volkenrecht waarvoor eeuwenlang geijverd is, terzijde geschoven kan worden ten gunste van een preventieve aanvalsoorlog.

Evans, Jonathan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, gezien het verslag dat de VN-inspecteurs maandag bij de VN-Veiligheidsraad hebben ingediend en gezien het feit dat Irak al tien jaar liegt en bedriegt en alle resoluties van de veiligheidsraad aan zijn laars lapt, zal het voor iedereen hier duidelijk zijn dat de situatie in de Golf zeer ernstig is. Het uitgangspunt voor dit debat moet zijn dat wij afgevaardigden van democratische naties zijn. Saddam Hoessein is een dictator met geen enkel respect voor democratie en rechtsorde, laat staan voor de eisen van de Verenigde Naties.
Als democraten hebben we de verantwoordelijkheid om goed uit te leggen waarom het nodig kan zijn om actie te ondernemen zodat de wil van de internationale gemeenschap kan zegevieren, in dit geval door de onvoorwaardelijke ontwapening van Saddam Hoessein.
Het gaat in deze kwestie niet alleen maar om het werk van de VN-inspecteurs. Het gaat er in de eerste plaats om dat Saddam Hoessein zijn massavernietigingswapens worden ontnomen. Deze wapens waren aanwezig toen de inspecteurs in 1999 moesten vertrekken. Waar zijn ze nu? Er is tot op heden nog geen bewijs geleverd dat er ontwapening heeft plaatsgevonden en laten we vooral niet vergeten dat de bewijslast bij Saddam ligt. Ik ben van mening dat het de taak van de Britse premier is om duidelijk uit te leggen waarom we de bedreiging van de massavernietigingswapens van Irak niet kunnen negeren. Helaas heeft zijn eigen regering in deze kwestie tot nu toe nog niet de eenheid en duidelijkheid ten toon gespreid waarop wij in het Verenigd Koninkrijk recht menen te hebben.
Wij zijn dan ook teleurgesteld door het onvermogen van de heer Blair om de publieke opinie in het Verenigd Koninkrijk voldoende te overtuigen van de eventuele noodzaak om tot actie over te gaan, aangezien we te maken hebben met een zeer reële bedreiging van de veiligheid van ons volk. De gebeurtenissen van de afgelopen weken in het Verenigd Koninkrijk hebben alle twijfels over het bestaan van deze dreiging weggenomen. Als wij er als collectief niet in slagen om deze situatie eensgezind en vastberaden tegemoet te treden, spelen we Saddam Hoessein alleen maar in de kaart. Als wij, indien Saddam Hoessein blijft saboteren en liegen, niet bereid zijn om tot actie over te gaan, dan zal dat door elke schurkenstaat worden uitgelegd als uitnodiging om nagenoeg straffeloos zijn gang te gaan. Een dergelijke gang van zaken zou bovendien de positie van de Verenigde Staten, en vooral ook die van de Verenigde Naties, ernstig verzwakken.
Als de situatie de komende weken niet verbetert, kan het zijn dat er een nieuwe VN-resolutie moet komen. Dat zou hoe dan ook de beste oplossing zijn, vooruitlopend op een eventueel militair ingrijpen in de Golf. Maar afgaande op de woorden van generaal Morillon ben ik van mening dat de internationale gemeenschap ook zonder nieuwe resolutie het recht heeft om te handelen, omdat deze bevoegdheid al ligt besloten in eerdere VN-resoluties.
De standpunten die de Franse en Duitse regering de laatste dagen verkondigen alsmede een groot aantal van de verklaringen die vanmiddag in dit Parlement zijn afgelegd laten duidelijk zien dat een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid verder weg is dan ooit. Zonder hier partijpolitiek te willen bedrijven, vind ik toch dat we onszelf hier als afgevaardigden van het Europees Parlement voor de gek houden als we denken dat we zelfs maar in de buurt zijn van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid of iets wat daar op lijkt. Dat zijn we duidelijk niet.
In de komende dagen en weken moeten wij het hoofd koel houden en moeten de Verenigde Naties doeltreffend functioneren. We moeten Saddam Hoessein duidelijk maken dat een weigering om zich te voegen naar de wil van de internationale gemeenschap ernstige gevolgen zal hebben. Ook moeten we zien te bereiken dat het publiek in het Westen en elders doordrongen raakt van de eventuele noodzaak om ter verdediging van het internationale belang in actie te komen. Politieke leiders moeten de moed hebben om dergelijke dreigingen onder ogen te zien, anders verliezen de Verenigde Naties hun geloofwaardigheid en heeft Saddam Hoessein gewonnen.
Als de westerse naties vanaf het begin een krachtigere en meer eensluidende boodschap aan Saddam Hoessein hadden gegeven en zich standvastiger hadden opgesteld, dan hoefden we vandaag misschien geen militair ingrijpen te overwegen.

Titley (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de laatste paar maanden heb ik soms het gevoel gehad dat in de politiek de omgekeerde wereld geldt, waarin alle normen worden omgedraaid en waar men wat krom is recht probeert te praten. Het lijkt me dan ook een goed idee om even terug te gaan naar de kern van de zaak.
Om te beginnen is de Verenigde Staten van Amerika een democratisch land dat zich in de vorige eeuw tot twee maal toe bereid heeft getoond om de levens van zijn burgers in te zetten voor de verdediging van vrede, vrijheid en democratie in Europa. Irak is een dictatuur zonder vrijheid en democratie en met leiders die honderdduizenden van hun eigen mensen hebben vermoord. Irak is ook een grote bedreiging voor de vrede en stabiliteit in de regio. Zo is het en niet andersom.
We dienen ons ook te herinneren wat er precies in resolutie 1441 staat. In lid 1 wordt verklaard dat Irak schuldig is aan een wezenlijke schending van de eerdere VN-resoluties. In lid 4 staat dat onjuistheden of weglatingen in door Irak afgelegde verklaringen tevens als een dergelijke wezenlijke schending gelden. Ten slotte wordt in lid 13 verklaard dat de Veiligheidsraad Irak herhaaldelijk heeft gewaarschuwd voor de ernstige gevolgen die het niet nakomen van zijn verplichtingen voor Irak zal hebben. Als we kijken naar het verslag van Hans Blix, kan men al zeggen dat lid 4 is geschonden. Hoe dan ook, wat er wordt bedoeld met lid 13 en de 'ernstige gevolgen? waarover wordt gesproken, moet de VN zelf bepalen. De collega's die voor mij spraken hadden gelijk toen ze zeiden dat de toekomst van de VN op het spel staat. De VN kunnen geen dreigementen uiten zonder bereid te zijn deze uit te voeren.
De inspecteurs hebben meer tijd nodig en wij hebben meer informatie van de Amerikanen nodig. Maar als er nog meer schendingen worden gerapporteerd, moet resolutie 1441 volledig worden uitgevoerd. Als dit niet gebeurt, zou dit feitelijk neerkomen op een goedkeuring van de illegale handeling die we hadden veroordeeld. Ik krijg trouwens de indruk dat een aantal van de bijdragen vandaag in dit Parlement een aanval op VN-resolutie 1441 inhielden, waarvan ik dacht we die allemaal steunden. Geen enkel lid van de Veiligheidsraad moet met een voorbarig oordeel aan het komende debat gaan deelnemen en ook moet men niet nu al zeggen hoe men gaat stemmen voordat het bewijsmateriaal is getoond. Wij moeten wel duidelijk zijn in het volgende: als er een tweede resolutie van de VN komt, moet deze door ons allen worden gesteund, want dat hebben wij in onze eigen resoluties zeer duidelijk vastgelegd.

Krivine (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, iedereen weet dat we aan de rand van de afgrond staan. De Amerikaanse regering gebruikt de terreuraanslagen van 11 september als een voorwendsel om de hele planeet te onderwerpen aan een staatsterrorisme dat er op gericht is de economische en militaire hegemonie van de Verenigde Staten overal te consolideren.
Het is kennelijk niet genoeg dat het Palestijnse volk wordt afgeslacht, dat een half miljoen kinderen in Irak als gevolg van het embargo zijn omgekomen en dat miljoenen Afrikanen aan aids sterven omdat ze geen medicijnen kunnen krijgen. Nu wil president Bush ook Irak nog aanvallen en zich van de olie van dit land meester maken. Laat ons toch wakker worden! Wie gelooft nu werkelijk dat de Verenigde Staten de strijd aangaan met een terroristische dictatuur, enkel en alleen omdat deze de besluiten van de VN naast zich neerlegt? Vergeet niet dat Pinochet en Bin Laden door de CIA zijn gerekruteerd en opgeleid, en dat Israël nog nooit één enkele resolutie van de VN heeft gerespecteerd. En niemand is van plan Israël daarom maar te bombarderen - gelukkig maar.
Mensenrechten of winsten - twee gewichten, twee maatstaven. Dat is de keus. Deze oorlog stinkt naar olie - de meerderheid van dit Parlement beseft dat. Gevolg gevend aan de oproep van het Forum van Porto Alegre zullen er op 15 februari in alle hoofdsteden demonstraties gehouden worden waarin de burgers massaal duidelijk zullen maken dat ze zich tegen deze oorlog verzetten. Wij vinden het onze plicht dat massale verzet hier te onderschrijven, zonder daarmee overigens de dictatuur van Saddam op enige wijze goed te keuren. Met of zonder de Verenigde Naties - deze oorlog is niet de onze. Die oorlog zal volgens grove schattingen dertig miljard dollar kosten, en dat terwijl de begroting van het voedselprogramma van de VN onder druk van de Verenigde Staten is teruggebracht tot 1,7 miljard dollar. We moeten ons op alle mogelijke wijzen tegen deze oorlog verzetten en het geld dat ervoor opzij gezet is besteden aan het uitbannen van ellende. Verder moeten we ervoor zorgen dat de Palestijnen in een vrije staat kunnen leven. Dat zijn nu de belangrijkste drie prioriteiten.

Lucas (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, het is van het grootste belang dat het Europees Parlement duidelijk de boodschap uitdraagt dat militair ingrijpen in Irak niet gerechtvaardigd is. Meer en meer mensen in de EU zijn van mening dat zo'n pre-emptieve aanval zowel onwettig als immoreel is. Honderdduizenden mensen hebben overal in de Europese Unie al tegen de oorlog betoogd. In het Verenigd Koninkrijk hebben 160.000 mensen meegedaan aan een handtekeningenactie tegen de oorlog, georganiseerd door het dagblad Daily Mirror. Deze mensen begrijpen dat je het internationale recht niet kunt verdedigen door het zelf te schenden. Ze weten dat een oorlog tegen Irak enorme averechtse gevolgen zal hebben, want in plaats van het terrorisme te bestrijden, is deze oorlog vooral een effectieve manier om terrorisme te voeden.
Er zijn andere opties en het is aan de EU om die opties aan de man te brengen. Als het in dit conflict echt draait om het uitbannen van massavernietigingswapens zijn er nog vele andere wegen te bewandelen. Wat wij bijvoorbeeld nodig hebben is de volledige tenuitvoerlegging van het nucleaire non-proliferatieverdrag.
Vijf landen waaronder Groot-Brittannië, Frankrijk en de Verenigde Staten maken zich al meer dan dertig jaar schuldig aan wezenlijke schending van dit artikel in het internationale recht. De afspraken over chemische en biologische wapens kunnen ook worden aangescherpt. Zo zijn er nog veel meer voorstellen. Sommige programma's zijn ambitieus en omstreden, maar de EU heeft nu de unieke mogelijkheid om nieuwe, verregaande oplossingen te introduceren en heeft de plicht om dit ook te doen.

Tajani (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn het er allen over eens dat vrede een goed is dat met elk middel moet worden verdedigd, en dat het ons aller taak is oorlog te voorkomen. Ook ik ben het eens met de boodschappen tegen de oorlog, maar juist daarom moet de internationale gemeenschap zich scharen achter de Organisatie van de Verenigde Naties en achter diens besluiten, en moet zij dus de rol van de Verenigde Naties versterken. De resoluties van de VN tot nu toe waren glashelder, mijnheer de Voorzitter, om te beginnen de boodschap aan Saddam Hoessein: alle massavernietigingswapens moeten weg. Als Irak de wil van de internationale gemeenschap niet eerbiedigt, zal het onvermijdelijk oorlog worden, ook indien die oorlog pas plaats mag vinden na een besluit van de VN.
Het woord is nu dus aan de Iraakse dictator. Saddam is degene die de wereld nu moet bewijzen dat hij geen verboden wapens heeft. Als hij echt oorlog wil vermijden moet hij de inspecteurs de waarheid vertellen. Helaas heeft Saddam zich tot nu toe weinig inschikkelijk getoond jegens de VN-vertegenwoordigers. Leest u maar het verslag van de heer Blix aan de Veiligheidsraad. Daarin komen duidelijk twijfels naar voren ten aanzien van zenuwgas en chemische bommen. Hier staat letterlijk in: 'Op 7 december 2002 heeft Irak de Veiligheidsraad een verklaring overgelegd van ongeveer twaalfduizend bladzijden. Deze verklaring bestaat helaas voor een groot deel uit herdrukken van vorige documenten en lijkt geen enkel nieuw gegeven te bevatten dat de vragen de wereld uit zou helpen of het aantal vragen zou verminderen?. Hetzelfde geldt voor het zenuwgas. Irak had gegarandeerd dat dit vergif niet was gebruikt voor de productie van wapens, maar uit de door de UNMOVIC vergaarde inlichtingen blijkt iets anders. Er zijn aanduidingen dat Irak meer zenuwgas heeft geproduceerd dan het heeft aangegeven, en dat dit zenuwgas geschikt is gemaakt voor militair gebruik.
Ik citeer wat de chemische bommen betreft nogmaals het aan de Veiligheidsraad voorgelegde verslag: van 6.500 bommen is geen spoor te bekennen. Ik herhaal: van 6.500 chemische bommen is geen spoor te bekennen. Volgens de verklaring heeft Irak ongeveer 8.500 liter antrax geproduceerd, die in de zomer van 1991 zou zijn vernietigd. Irak - zegt het verslag - heeft weinig bewijzen geleverd met betrekking tot de productie, en geen enkel overtuigend bewijs met betrekking tot de verwijdering. Er zijn evenwel sterke aanduidingen dat Irak meer antrax heeft geproduceerd dan het heeft aangegeven. En zo kan ik door gaan.
Gelukkig is Saddam nu geïsoleerd. Afgezien daarvan mogen wij echter niet de verklaring van Poetin van gisteren onderschatten. Hij vraagt de Iraakse dictator met de inspecteurs samen te werken en zegt dat Moskou anders gedwongen is van houding te veranderen. De druk op Saddam moet worden opgevoerd. Daarom doe ik een beroep op de Europese afgevaardigden die naar Irak willen gaan: ziet u daarvan af. Saddam zou de reis kunnen aangrijpen om te zeggen dat Europa verdeeld is, dat er op ons continent mensen zijn die hem steunen. Wij moeten ten koste van alles zien te voorkomen dat hij daar munt uit slaat. De keuze tussen oorlog en vrede is nu met name afhankelijk van de besluiten van Saddam Hoessein. Europa moet ervoor zorgen dat het Iraaks regime de inspecteurs ter wille is. In deze moeilijke situatie moet Europa zijn invloed aanwenden om de vrede te bevorderen. Het document dat de ministers van Buitenlandse Zaken van de Unie onlangs hebben aangenomen, toont aan dat wij verdeeldheid op ons continent kunnen voorkomen. Saddam zou munt kunnen slaan uit die verdeeldheid om tijd te rekken en de Verenigde Naties in een nog moeilijker parket te brengen. Door met één stem te spreken heeft Europa de Verenigde Staten ervan kunnen overtuigen nog even te wachten en heeft het de inspecteurs in hun werkzaamheden een steun in de rug gegeven.
Het oude continent kan veel doen voor de vrede, en daarom moet men ook de initiatieven van de Italiaanse regering van deze dagen aandachtig volgen en steunen. De gesprekken en ontmoetingen van vandaag, morgen en maandag zouden wel eens zeer belangrijk kunnen blijken te zijn, ook omdat volgens mij de Italiaanse regering boodschappen overbrengt van andere landen van de Europese Unie. Natuurlijk moeten wij streven naar vrede maar wij mogen daarbij niet uit het oog verliezen dat wij ons allen hebben verplicht tot de verdediging van de waarden van vrijheid, tolerantie en eerbiediging van de menselijke waardigheid, waarden die duchtig werden gehavend door de aanslagen van 11 september. Toen zijn niet alleen de Verenigde Staten getroffen, maar wij allen. Nu is het aan Saddam om aan te tonen dat hij niet medeplichtig is aan het terrorisme, dat hij geen betrekkingen onderhoudt met Al Qaeda en dat hij zich zal neerleggen bij de wil van de Verenigde Naties. Kortom, hij is verantwoordelijk voor hetgeen de komende maanden eventueel gebeurt.
Napoletano (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de Hoge Vertegenwoordiger zei aan het begin van zijn betoog vanavond dat wij deze crisis eens vanuit het standpunt van Europa moeten bekijken. Wij moeten erkentelijk zijn voor zijn optreden maar ook voor het optreden van het Grieks voorzitterschap, dat zich vol overtuiging voor dit standpunt heeft ingezet en onverhoopte resultaten heeft bereikt. Ik denk in eerste instantie aan de agenda, maar ook aan de termijnen. Ik wil er trouwens aan herinneren dat niet alleen gesproken is over Irak maar ook over Korea, het Midden-Oosten en Macedonië, die alle een rol spelen in een zeer complexe internationale situatie.
Ik geloof niet dat dit Parlement moeite zal hebben om u, mijnheer Solana, te volgen op de vier punten die u noemde voor de Europese strategie. Ik wil duidelijk stellen dat, wat de rol van de Verenigde Naties betreft, wij, in het bijzonder de socialistische fractie, geen voorstander zijn van een uitgesproken rigide tenuitvoerlegging van resolutie 1441. Wij zijn evenmin van mening dat als zou worden vastgesteld dat de verklaringen niet overeenstemmen met de werkelijkheid, het noodzakelijkerwijs oorlog is. Wij willen hoe dan ook geen oorlog en geen dictators - en u hebt terecht gezegd dat de meeste Europese burgers die niet willen. Om die aspiratie meer geloofwaardigheid te geven moet Europa volgens mij ervoor zorgen dat het meer van zichzelf op aan kan, dat het coherenter en vooral eensgezinder wordt. Europa moet coherenter worden in die zin dat het sterker in zijn eigen waarden moet geloven en daar gedeeltelijk zelfs trots op moet zijn, en Europa moet eensgezinder zijn in die zin dat het een door diepgang en continuïteit gekenmerkt standpunt moet opbouwen.
Ik wil afsluiten met een vraag. Bieden dit document, dat op 27 januari jongstleden is aangenomen door de ministers van Buitenlandse Zaken, en de coördinatie van de Europese leden van de Veiligheidsraad uitzicht op een oplossing inzake de twee haaks op elkaar staande assen, Duitsland-Frankrijk en Groot-Brittannië-Spanje? Trouwens, wat zal Italië, dat zo de hemel in werd geprezen door collega Tajani, doen als dit land het voorzitterschap bekleedt? Hoe ziet hij de continuïteit tussen het Griekse en het Italiaanse voorzitterschap, temeer daar onze premier op de even dagen aan de kant van Bush en op de oneven dagen aan Europese kant lijkt te staan?

Figueiredo (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de oorlogspsychose van de Amerikaanse regering heeft ernstige vormen aangenomen en dat wordt overal ter wereld steeds sterker afgewezen. Afgevaardigden uit een groot aantal landen hebben er op het Wereldforum in Porto Alegre terecht op gewezen dat we van onze regeringen moeten eisen dat ze zich met hand en tand tegen deze oorlog verzetten. We moeten ons ook verzetten tegen de nieuwe strategische doctrine van de Verenigde Staten en het idee van een preventieve oorlog. Het is van fundamenteel belang dat de instellingen van de Europese Unie en de regeringen van de lidstaten en de kandidaat-landen weigeren mee te werken aan een oorlog tegen Irak. Ze mogen dus geen bases of andere faciliteiten op hun grondgebied ter beschikking stellen en ze moeten weigeren soldaten, militair materieel of financiële middelen bij te dragen. Als ze dat doen, betekent dat niet dat ze achter het Iraakse regime staan.
Het is verder heel belangrijk dat het embargo tegen Irak wordt opgeheven. Dat embargo heeft veel leed aangericht bij de bevolking; kinderen zijn daarbij de eerste slachtoffers. Belangrijk is ook dat we ons solidair tonen met het Iraakse volk. Dat kan door delegaties met afgevaardigden van het Europees Parlement naar Irak te sturen, maar ook door deel te nemen aan de demonstraties van 15 februari tegen de oorlog en voor de vrede. Deze oorlog is ongerechtvaardigd. Het gaat de Verenigde Staten alleen maar om de bevestiging van hun hegemonie. Ze laten zich daarbij vooral leiden door de belangen van de oliemaatschappijen en het Brits-Amerikaanse militair-industrieel complex. We moeten ons daar tegen verzetten.
Het verzet tegen de oorlog in Irak is ook van groot belang voor het beëindigen van de Israëlische bezetting van Palestijns grondgebied en het agressieve optreden van de regering-Sharon. We moeten via de dialoog zoeken naar een rechtvaardige en duurzame vrede. Onze volkeren willen vrede. We moeten ons allemaal inzetten om dat mogelijk te maken. En we doen dat door te blijven protesteren en steeds opnieuw blijk te geven van onze verontwaardiging. We moeten erop blijven hameren dat we een oorlog tegen Irak afwijzen.

Stenzel (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, mijnheer de commissaris, geachte collega's, zowel de posters met het opschrift 'No War? in het linkse spectrum van het Parlement, als de anti-Amerikaanse sentimenten aan deze kant, dat wil zeggen ter rechterzijde, kunnen geen bijdrage leveren aan het oplossen van de crisis rondom Irak. Geen enkele lidstaat van de Europese Unie kan onverschillig tegenover deze crisis staan. Hopelijk ten overvloede roep ik in dit verband nogmaals in herinnering dat de crisis door Irak en niet door de VS is veroorzaakt. Die crisis is niet ontstaan omdat de Verenigde Staten per se een oorlog met Irak willen beginnen; die crisis is ontstaan omdat in Irak nog steeds een despoot aan de macht is die over gevaarlijke massavernietigingswapens beschikt en die in het verleden al bewezen heeft dat hij er niet voor terugdeinst om deze ook te gebruiken.

Er bestaan genoeg aanwijzingen, geachte collega's, dat Saddam Hoessein ook achter de schermen en als financier van het internationale terrorisme opereert. Ik vind het ontoelaatbaar als gezegd wordt dat de VS en de internationale gemeenschap, inclusief de Europese Unie, op dit vlak met twee maten zouden meten. Er wordt niet met twee maten gemeten en de vraag op welke plaatsen er nog overal razzia's plaats zouden moeten vinden, is eigenlijk niet legitiem. Iedereen die zich serieus met deze kwestie bezighoudt, weet dat Noord-Korea weliswaar erg gevaarlijk is, maar dat dit probleem ook een andere oplossing vergt dan met betrekking tot Irak het geval is.
De eis dat de VS eveneens moeten ontwapenen omdat zij ook over massavernietigingswapens beschikken, hoort naar mijn idee in een serieus debat niet thuis. Met dergelijke argumenten doet slechts één iemand zijn voordeel, namelijk Saddam Hoessein die een wig probeert te drijven tussen de Europese en Amerikaanse regeringen om tijd te winnen en zo politiek te overleven.
Waarom speelt Saddam Hoessein geen open kaart als hij niets te verbergen heeft? Waarom laat hij zijn wetenschappers niet zonder zijn oppassers informatie verstrekken? Er kan geen twijfel over bestaan dat Saddam Hoessein de sleutel voor een vreedzame oplossing in handen heeft. Hij dient net zo veel medewerking te geven als Dr. Blix, het hoofd van de wapeninspecteurs, voor de VN-Veiligheidsraad gevraagd heeft.
De manier waarop de Europese Unie met deze uitdaging omgaat, zal uiteindelijk ook beslissend zijn voor de geloofwaardigheid van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid waar wij voortdurend naar streven. Een uniforme opstelling in deze kwestie is daarvoor absoluut noodzakelijk. Dat geldt niet alleen voor het standpunt van de Raad inzake Irak, maar uiteraard ook voor het Europees Parlement. Ik steun dan ook van ganser harte de gezamenlijke ontwerpresolutie die namens onze fractie door generaal Morillon tot stand is gebracht.
Wij steunen elke mogelijke vreedzame actie om Irak te ontwapenen en tot medewerking te bewegen. Wij geven daarbij prioriteit aan de activiteiten van de VN. Wij beschouwen de raketinstallaties van Irak als een de facto schending van de VN-resoluties. Wij Oostenrijkers maken ons zorgen over het feit dat Saddam Hoessein biologische wapens zoals antrax opslaat. Wij steunen dan ook het streven om alle politieke en diplomatieke mogelijkheden en kanalen te benutten voor een vreedzame oplossing van dit conflict.
Wij Oostenrijkers hechten zeer sterk aan een vreedzame oplossing. Als klein land zijn wij er ons echter ook van bewust dat wij uiteindelijk niemand kunnen verhinderen om als laatste middel ook militair in te grijpen om de vrede en de internationale veiligheid te waarborgen. In de praktijk komt dat erop neer dat er weliswaar geen Oostenrijkse soldaten deel zullen nemen aan oorlogshandelingen, maar dat wij, conform de Oostenrijkse traditie, wel aan acties zullen deelnemen die op het in stand houden van de vrede zijn gericht. Daarnaast betekent dit ook dat het Oostenrijkse luchtruim niet gebruikt mag worden voor vluchten in het kader van oorlogshandelingen, maar uitsluitend voor vluchten die uitdrukkelijk door de Veiligheidsraad zijn toegestaan. Tot slot moet dit alles er ook toe leiden dat de soevereiniteit van Oostenrijk ter land en in de lucht gewaarborgd blijft.
In die zin steunen wij de gemeenschappelijke conclusies van het Griekse voorzitterschap inhoudelijk volledig, net als de resolutie van het Europees Parlement die hopelijk uitdrukking zal geven aan een gemeenschappelijke geest. Het is alleen betreurenswaardig dat daarin telkens slechts de kleinste gemeenschappelijk noemer tot uiting wordt gebracht. Ik ben het ook niet eens met de neiging van sommige afgevaardigden om zich door Irak als propaganda-instrument te laten gebruiken. De fact finding mission van het Europees Parlement bij de VN in New York is daarentegen wel een belangrijk instrument. De betreffende delegatie van het Europees parlement dient dan ook met een duidelijke boodschap voor Saddam Hoessein op pad te worden gestuurd naar Bagdad.

Schulz (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, ik zou hier graag vier vragen willen stellen. Ik begin met een foto die ik in de Duitse en ook in de Franse pers heb gezien. Het is een foto waarop de Amerikaanse minister van Defensie Rumsfeld te zien is in een amicale shake hands met Saddam Hoessein. Die foto is genomen in een periode dat de heer Rumsfeld de speciale gezant van president Reagan was voor de betrekkingen met het Midden-Oosten. Zou het denkbaar zijn dat de heer Rumsfeld toentertijd gesprekken over wapenleveranties heeft gevoerd?

Dan nu mijn tweede vraag: Waarom overlegt de Amerikaanse regering het bewijsmateriaal pas op 5 februari? Als er bewijzen zijn dat Saddam Hoessein over massavernietigingswapens beschikt, zijn de Verenigde Staten eigenlijk verplicht om die bewijzen meteen te presenteren en deze aan de wapeninspecteurs te overhandigen. Waarom pas op 5 februari?
Dat brengt mij bij mijn derde vraag: Onze collega Stenzel heeft gezegd dat er voor Noord-Korea andere maatregelen noodzakelijk zijn dan voor Irak. Vertelt u ons dan ook alstublieft welke maatregelen! Er is een bepaald land, in dit geval Noord-Korea, dat zegt: Wij maken atoomwapens. De Verenigde Staten zeggen daarop: Dan moeten wij met jullie onderhandelen. Dan is er ook een ander land dat wellicht over massavernietigingwapens beschikt, maar dan zeggen de Verenigde Staten: Met dat land onderhandelen wij niet, daar gaan wij oorlog tegen voeren. Is dat logica of pure willekeur?
Tot slot mijn vierde vraag: Is het mogelijk dat de anti-terreurcoalitie die na 11 september zo moeizaam tot stand gekomen is, straks door een ondoordachte oorlogsactie uiteenvalt? Is het mogelijk dat er regeringsleiders in moslimlanden zijn die met de Westerse gemeenschap willen samenwerken, maar die vanwege de oorlogsdreiging in Irak onmogelijk nog langer deel uit kunnen maken van de anti-terreurcoalitie? Zou het daardoor ook niet mogelijk zijn dat het standpunt van mevrouw Stenzel en anderen - en blijkbaar ook van u, mijnheer Morillon - uiteindelijk tot het grootste rekruteringsprogramma voor terroristen zal leiden dat wij in de afgelopen jaren hebben meegemaakt?
Als u alle vragen met 'neen' kunt beantwoorden, kunt u tevreden zijn. Ik vrees echter dat u alle vragen met 'ja' zult moeten beantwoorden. Dat is de reden waarom mijn regering terecht van mening is dat deze regio meer vrede nodig heeft. Er wordt daar al meer dan genoeg oorlog gevoerd!
(Applaus)

Gemelli (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Solana, commissaris Patten, mijns inziens beseffen wij allen heel goed dat de wereld, en daarbinnen de Europese Unie, een verantwoordelijkheid draagt voor de ontwikkeling, de vooruitgang en de vrede van alle volkeren. Degenen die een achterhaald pacifistische ideologie aanhangen gedragen zich volgens mij op een infantiele manier. Zij denken dat zij de vredeskampioen zijn en dat alle anderen voorstanders van oorlog zijn. Wij willen allen vrede; wij zijn allen tegen oorlog; wij zijn allen tegen massavernietigingswapens. Hoe denken die zogenaamde pacifisten echter de massavernietigingswapens de wereld uit te kunnen werken als Saddam Hoessein de opslagplaatsen van die wapens niet bekend maakt aan de VN-inspecteurs? Het getuigt bepaald niet van verantwoordelijkheidsbesef als men de wereld opsplitst in voor- en tegenstanders van oorlog. Heel de beschaafde wereld, alle beschaafde mensen, alle mensen die zich bewust zijn van hun waardigheid zijn tegen oorlog. Daarom wil ik iedereen vragen geen scheidslijn te trekken in dit Parlement, want daaruit wordt toch alleen maar politieke munt geslagen.
Ik behoor tot degenen die van mening zijn dat de rol van de VN versterkt moet worden en de Verenigde Naties - hoezeer deze ook aan hervormingen toe zijn - een besluit moeten nemen over een eventueel internationaal politieoptreden. Ik ben er echter ook van overtuigd dat wij de logica van Yalta definitief de rug moeten toekeren en bij de besprekingen van de gevaarlijke situaties in de wereld alle landen moeten betrekken die in de wereld gewicht in de schaal leggen. Wij kunnen op verschillende wijzen uiting geven aan onze erkentelijkheid jegens de VS, net zoals de VS uiting kan geven aan zijn solidariteit jegens Europa door geen door egoïstische blindheid gekenmerkte economische kortzichtigheid te exporteren. Zowel de Europeanen als de Amerikanen hebben behoefte aan stevige betrekkingen met Rusland. Door Rusland te betrekken bij de NAVO-Raad heeft men wijs gehandeld. Men moet dit positieve proces nu voortzetten en Rusland betrekken bij alle beslissingen in de wereld. Dit is zeer belangrijk voor de Europese opbouw, die moet worden voortgezet en geleidelijk aan ook de Balkanlanden moet gaan omvatten. Alle aanvragen tot toetreding moeten worden onderzocht.
Ik wil er nog op wijzen dat het besluit van de Arabische Liga om de VN-resolutie goed te keuren zeer belangrijk is. Eveneens is het belangrijk dat de moslimlanden die resolutie goedkeuren. Men moet ervoor zorgen dat het extremisme, het fundamentalisme, het totalitarisme en het imperialisme geïsoleerd worden. Men moet de wereld duidelijk maken dat de islam als religie geëerbiedigd dient te worden en het terrorisme, dat een kind is van het fundamentalisme, zonder meer veroordeeld en bestreden moet worden. Het is niet uitgesloten dat het tot een internationaal politieoptreden komt om Saddam Hoessein te ontwapenen, maar daarvoor is wel eerst een besluit van de VN noodzakelijk en moeten de inspecteurs eerst alle mogelijkheden hebben gekregen om het probleem zonder bloedvergieten op te lossen, zoals ook de heer Morillon zojuist vroeg. Ik ben eveneens van mening dat wij de Verenigde Staten dankbaar moeten zijn voor het feit dat zij het vraagstuk-Irak onder de internationale aandacht blijven houden en een imposante militaire macht op de been hebben gebracht om eventueel te interveniëren. De hele situatie beantwoordt perfect aan de manier waarop de Amerikanen optreden en waarschijnlijk zal het gewapend conflict ook kunnen worden vermeden, mits Irak de voorwaarden creëert voor vrede. Europa was tot nu toe afhankelijk van de VS en moet daarom nu zijn eigen plaats in de wereld vinden, niet alleen via de verwezenlijking van een snellereactiemacht, maar vooral ook via een sterke coördinatie van zijn buitenlands beleid.
Wij zullen ervoor moeten zorgen dat men zich bewust wordt van de Europese dimensie, niet alleen nu, in het geval van de kwestie-Irak maar bij alle vraagstukken. Daarom moeten wij mijns inziens Sharon, die zich nu gesteund weet door de kiezers, vragen deel te nemen aan een internationale conferentie over het Midden-Oosten, opdat een poging kan worden ondernomen tot een vreedzame oplossing van de problemen in alle gebieden. Er moet een eind komen aan de cultuur van de haat. Deze moet plaats maken voor wederzijds respect en wederopbouw van de staten. Europa heeft een belangrijke rol en kan zijn rol zelfs versterken als het erin slaagt niet alleen Rusland maar ook het Amerikaans continent te betrekken bij de westerse cultuur, waarin de vrijheid wordt geëerbiedigd en tegelijkertijd het solidariteitsbeginsel wordt versterkt. Onze cultuur zal het hoofd moeten bieden aan gigantische uitdagingen en zij zal daar ook tegen opgewassen zijn als zij zich volledig bewust wordt van haar grote verantwoordelijkheid jegens de mensheid.

Poignant (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, Amerika is bang. Het is na 11 september bang geworden. Het heeft op alle continenten oorlogen gevoerd, maar eigenlijk nauwelijks oorlog op eigen grondgebied meegemaakt. De laatste daarvan was in 1860-1865 - geruime tijd geleden dus. Daarom is Amerika nu bang. En als een land of een werelddeel bang is begaat het dwaasheden.
Amerika zou moeten luisteren naar het oude Europa, die wijze oude dame, datzelfde Europa van bloed en tranen dat Amerika vijftig jaar geleden van een dictatuur is komen verlossen. Laat Amerika naar haar luisteren! Dan zal de oude dame zeggen: kies voor veiligheid door het internationaal recht, leg u neer bij de besluiten van de VN, aanvaard dat er een volgende vergadering wordt gehouden. Wij zullen daarom verzoeken en dan kan er een volgende resolutie worden uitgebracht. We weten dat de Amerikanen de sterksten zijn. Daar moeten we ons steeds van bewust blijven. Maar dat is nog geen reden om unilateraal op te treden of zich uitsluitend door nationale belangen te laten leiden. We moeten wel kwijt dat er om deze hele affaire een olieluchtje hangt. Sommigen zullen dat ontkennen, maar zij ruiken dat luchtje ook, en ze weten heel goed dat driekwart van de oliereserves in Irak liggen, en dat Amerika en Europa - en morgen China - die olie nodig hebben. Ze weten dat deze reserves ingezet moeten worden voor de ontwikkeling van onze landen; ze zullen echter ook ingezet moeten worden voor de landen in het Zuiden. Het zijn namelijk internationale reserves en die zijn voor iedereen - in de eerste plaats voor de landen daar.
Tot slot een woordje voor het jonge Europa: ons Europa - de dochter die wij nu aan het opbouwen zijn. Dit zal voor haar het uur der waarheid blijken te zijn. We moeten het standpunt van de vijf leden - vier lidstaten en één kandidaat-land - die in de Veiligheidsraad zitting hebben harmoniseren. Wat maandag is gedaan volstaat niet. We moeten ons standpunt coördineren om samen een besluit te kunnen nemen over wat we moeten doen met de twee vetostemmen die ons in de Veiligheidsraad toekomen. Het is mogelijk dat we daarmee onze toekomst bepalen. Er is hoe dan ook geen reden om er a priori van af te zien - nog van de vergadering, noch van het veto zelf.

Poos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de inspecteurs in Irak verrichten goed werk. Als ze niet opgegeven ABC-wapens vinden, hebben ze het recht die te vernietigen. Als ze niets vinden, zijn ze verplicht ons daarvan verslag te doen. Zolang deze procedure voortduurt en het verwachte resultaat oplevert vormt Irak voor niemand een bedreiging. In de situatie waarin het zich nu bevindt durft het nog geen voetzoeker af te steken. Er is dus geen enkele reden om een pre-emptieve oorlog te beginnen. De Europese Unie moet er de eerstvolgende dagen dus voor zorgen dat er geen unilaterale militaire actie wordt ingezet. Dat zou tegen de regels van het internationale recht zijn. Resolutie 1441 sluit het automatisch inzetten van geweld dan ook uit.
Het is dus jammer dat onze collega's van de Europese Volkspartij op dit punt de voorkeur gegeven hebben aan ambiguïteit. Hebben zij de verklaring van de episcopale conferentie van Duitse bisschoppen niet gelezen? Daarin staat - ik citeer: 'een pre-emptieve oorlog is een vorm van agressie en kan dus niet worden beschouwd als een rechtvaardige oorlog?. Ik geloof toch echt niet dat deze bisschoppen door Saddam Hoessein gemanipuleerd zijn. Hebben onze collega's van de Europese Volkspartij dan niet begrepen dat de kerken er alles aan doen om een pre-emptieve oorlog te voorkomen. Zo'n oorlog zou - ik citeer: 'het in het internationaal recht vastgelegde principe dat geweld ongeoorloofd is van alle zin ontdoen en een ernstige bedreiging vormen voor het systeem volgens hetwelk staten thans coëxisteren?. De socialistische fractie kan het niet beter uitdrukken dan deze bisschoppen het hebben gedaan toen ze de haviken in Washington tot oorlog hoorden oproepen. De christen-democraten kunnen zich nog bedenken. We gaan morgen pas stemmen, en ik ben ervan overtuigd dat de heer Morillon, die een redelijke man is, in de tussentijd alle overredingskracht waarover hij beschikt zal inzetten.
Souladakis (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de politieke barometer in de wereld staat op storm. Zonder enige overdrijving kunnen wij zeggen dat wij, als ik Tolstoj mag parafraseren, geconfronteerd zijn met het dilemma 'oorlog of vrede?. Enkelen denken dat het dilemma 'voor of tegen Saddam Hoessein? is maar dat klopt niet. Wat wij meemaken is een transformatie van de crisis die in 1979 begon met de oorlog tussen Iran en Irak, daarna werd voortgezet met Koeweit en nu nog steeds voortwoedt. De voormalige bondgenoten zijn vijanden geworden en de voormalige vijanden zijn bondgenoten geworden.
Wat moeten wij doen? Als Europese Unie moeten wij uitgaan van een beginsel en een politieke verbintenis. Het beginsel is dat elk besluit via de Veiligheidsraad van de VN moet lopen, en de politieke verbintenis is dat wij in de VN eensgezind moeten optreden. De Raad Algemene Zaken heeft op maandag jongstleden in principe de mogelijkheden vastgesteld waarover de Europese Unie beschikt. Ik hoop van ganser harte dat deze mogelijkheden nu hun beslag zullen vinden in een beleid.
Vaak zeggen wij in de debatten over de relatie tussen Europa en Amerika dat de Amerikanen onze bondgenoten zijn. Natuurlijk zijn zij onze bondgenoten. In de kwestie-Afghanistan hebben wij steun gegeven en besloten mee te doen. Het kan echter niet zo zijn dat elk Amerikaans beleid ook automatisch een Europees beleid wordt. Laat ik een eenvoudige vraag stellen: was het beleid van Clinton ten aanzien van het Midden-Oosten, Irak en andere gebieden identiek aan het beleid van Bush? Nee! Daarom moet de politieke autonomie van de Europese Unie, met de daaraan ten grondslag liggende beginselen, de hoeksteen zijn van het wederzijds respect tussen Amerika en Europa.
Er worden vraagtekens gezet bij de manier waarop crises het hoofd wordt geboden. Ik wil u herinneren aan hetgeen wij over de crisis in het Midden-Oosten hebben gezegd. Er is nooit naar ons geluisterd. Natuurlijk is er een democratieprobleem in de Golflanden, in Irak en elders, maar dit is niet het moment om daarop in te gaan. Ik wilde u er echter wel aan herinneren dat de democratische veranderingen in Midden- en Oost-Europa, waar wij nu nieuwe partners hebben gevonden, niet zijn beslag kregen doordat wij partij kozen of ons in conflicten mengden. Deze veranderingen zijn de vrucht van ontspanning en verbetering van de betrekkingen en konden er komen doordat voor deze landen de weg naar de democratie is gebaand.

De Keyser (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de hoge vertegenwoordiger, vandaag is bijna alles wel gezegd. Ik wil het Grieks voorzitterschap graag bedanken voor al zijn pogingen een uitweg te vinden uit de situatie waarin we ons bevinden. Het Europees Parlement zal morgen misschien een gemeenschappelijke resolutie over Irak goedkeuren. Ik zal die resolutie steunen. Ik betreur het echter wel dat de minimale consensus die in onze resolutie tot uitdrukking komt de centrale rol van de Veiligheidsraad niet voldoende benadrukt.
Veiligheid en defensie zijn zaken waarover intergouvernementeel beslist moet worden. Ik geloof daarom dat het niet juist is dat één staat de zorg voor de vrede en het evenwicht in de wereld naar zich toe trekt. Mijnheer Solana, u heeft gezegd dat de overgrote meerderheid van de Europeanen zich duidelijk tegen de oorlog heeft uitgesproken. In dit Parlement aarzelen we echter, omdat we de eenheid in Europa willen bewaren en de transatlantische betrekkingen niet willen verstoren. We betalen daarvoor een hoge prijs - die van het zwijgzaam toezien. En we zijn ook hypocriet, omdat we doen alsof we erin geloven. We doen alsof we geloven dat je kunt bewijzen dat iets er niet is. We doen alsof we het terrorisme bestrijden, terwijl we er juist alles aan doen om dit terrorisme aan te moedigen. We doen alsof Irak een bedreiging voor de wereld vormt, terwijl het land al op z'n knieën ligt. We doen alsof alleen dit land over massavernietigingswapens beschikt, terwijl de hele regio een kruitvat is. We doen alsof de 150.000 soldaten aan de grenzen van Irak daar alleen zijn om druk op Saddam Hoessein uit te oefenen. We doen - zoals de heer Poignant heeft gezegd - alsof deze oorlog niet naar olie riekt, en alsof Bush erop uit is Irak aan de Irakezen terug te geven. We doen alsof we geloven dat je een democratie kunt bouwen op een mijnenveld. En we doen alsof we geloven dat we nooit medeplichtigen zullen zijn aan een massaslachting en dat de VN, de scheidsman van het internationaal recht, de toestand op een onpartijdige manier bekijkt en niet onder vreselijke druk staat.
Mijnheer de Voorzitter - ik schaam mij voor deze vertoning!

Theorin (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Solana, oorlog is nooit een onvermijdelijk feit dat men zomaar moet aanvaarden. Mensen besluiten oorlog te voeren of er een einde aan te maken. Oorlog kan nooit de juiste manier zijn om massavernietigingswapens te vernielen of het terrorisme te bestrijden. Wij staan op de rand van een oorlog die verschrikkelijke gevolgen zal hebben voor de Iraakse bevolking, het gehele gebied en de hele wereld. In deze situatie kunnen wij niet om de juridische en morele problemen van een oorlog heen.
Alle politici moeten goed bedenken wat de mogelijke gevolgen van een oorlog zijn. Miljoenen mensen zullen gedwongen worden te vluchten. De buurlanden kunnen deze vluchtelingen niet opvangen. De oorlog kan zich uitbreiden naar Israël en Palestina met een toenemende haat jegens het Westen en nog meer terreuraanslagen als gevolg. De 23 miljoen Irakezen zullen op grote schaal humanitaire hulp nodig hebben. Is het dat waard?
De oorlog tegen Irak gaat niet om de dictatuur van Saddam Hoessein of de schending van de VN-resoluties. Indien dat zo was, dan zouden de VS, de VN en de EU wereldwijd in vele oorlogen verwikkeld moeten zijn, bijvoorbeeld in Saoedi-Arabië en Israël om maar enkele landen te noemen. Het draait rond de macht over de olie en over het gebied.
Volgens het VN-Handvest mag geweld slechts als laatste middel gebruikt worden om de wereldvrede te redden, wanneer alle andere middelen uitgeput zijn. Het VN-Handvest noch de internationale wetten laten het gebruik van geweld als preventieve maatregel toe. Wie oorlog voert ter preventie past het recht van de sterkste toe en schakelt het internationale recht waarop de samenleving gebaseerd is, uit. De EU moet hier krachtig tegen protesteren! Saddam Hoessein en zijn destructieve beleid zijn niet te verdedigen. De massavernietigingswapens van Saddam moeten verdwijnen, ook die van andere landen en zelfs die in de VS, Engeland en Israël, maar wij hebben nooit gezegd daartoe geweld te gebruiken. Geef de inspecteurs voldoende tijd en gebruik de tijd voor samenwerking tussen de EU, de Arabische landen, Rusland en de VN die erop gericht is een vreedzame oplossing te vinden.

De Rossa (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, voor mij ligt een poster waarop staat 'Nee tegen oorlog?. Ik zeg nee tegen een eenzijdige oorlog. Ik ben geen pacifist - hiermee bedoel ik overigens niet te zeggen dat er is iets mis is met pacifisten - maar ik maak mij ernstig zorgen over het effect dat een eenzijdige oorlog tegen Irak zal hebben op de toekomstige wereldorde en hoe die wereld er dan uit zal zien. We moeten als Parlement dan ook ons standpunt duidelijk maken: als de toepassing van internationaal recht niet plaatsvindt onder leiding van de Verenigde Naties, kan er geen sprake meer zijn van recht. Het mag niet zo zijn dat het machtigste land ter wereld, dat zichzelf in militair opzicht onoverwinnelijk acht, zelf zomaar bepaalt welke doelen het aanvalt, welk land het ontwapent en hoe en wanneer het zijn aanvallen lanceert. Dit zal leiden tot anarchie; een toestand die voor geen enkel land ter wereld veiligheid biedt, zeker niet voor het kleine land dat ik hier in dit Parlement vertegenwoordig.
Oorlog betekent dat de politiek heeft gefaald. Zoals blijkt uit de bevindingen van de inspecteurs die deze week verslag hebben uitgebracht, hebben de Verenigde Naties een kans om Saddam Hoessein op vreedzame wijze te ontwapenen, mits zij meer tijd krijgen en mits Saddam Hoessein proactiever met ze gaat samenwerken. We hebben het dus over meer tijd toekennen aan de inspecteurs; dat is niet hetzelfde als Saddam Hoessein de kans geven om zijn massavernietigingswapens te behouden, als hij die tenminste heeft.
Ik betreur de poging van de heer Watson, de voorzitter van de liberale fractie, om de motieven van mij en mijn collega's voor onze reis van dit weekend naar Bagdad in een kwaad daglicht te stellen. Wij zullen ter plaatse ons uiterste best doen om alle autoriteiten waarmee we in contact komen te overtuigen actief medewerking te verlenen aan de inspecteurs en hopen tevens zelf een indruk te krijgen van het effect dat de sancties hebben op de bevolking en in het bijzonder op de kinderen van Irak.
Ik weet dat de tijd op is maar ik wil toch nog twee korte opmerkingen maken. In het verslag van de inspecteurs wordt geen enkel verband met internationaal terrorisme gelegd. Er is geen bewijs gevonden dat Saddam Hoessein over massavernietigingswapens beschikt - eerder het tegendeel. De inspecteurs moeten meer tijd krijgen.

Menéndez del Valle (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, oorlog is een hel. Erasmus zei destijds al dat oorlog alleen wordt goed bevonden door wie er zelf nooit het slachtoffer van is geweest. Al wie zich bedient van schijnheiligheid, dubbele maatstaven, halve waarheden en volkomen valse voorstellingen verdient scherpe kritiek.
Wij vinden het volstrekt onaanvaardbaar dat er visionaire toespraken worden gehouden waarin onwaarheden worden verkondigd over zogenaamde op macht en overheersing geschoeide ideologieën die op één lijn worden gesteld met het militarisme, terwijl de spreker zelf er prat op gaat over het beste leger van de wereld te beschikken. Dat heeft niets meer met terrorismebestrijding en de strijd tegen Al Qaeda te maken.
De bedoelde redenaar, die de Iraakse dictator ervan beschuldigt wereldwijd chaos en onrust te zaaien, zou eens bij zichzelf te rade moeten gaan. Zo zou hij misschien eindelijk inzien wie het werkelijk is die zich bedient van een dominante machtsideologie en die in de wereld voortdurend opschudding veroorzaakt.
Desalniettemin moeten wij ons gelukkig prijzen dat de anti-oorlogbeweging in de Verenigde Staten blijft groeien en dat er dissidente stemmen opgaan. Geheel in de lijn van Erasmus heeft generaal Schwarzkopf minister van oorlog Rumsfeld onlangs verweten dat hij het leger negeert en met volle teugen geniet van het vooruitzicht op een oorlog, en volgens het democratische senaatslid Joseph Bidden heeft Bush de grootste explosie van anti-Amerikaanse gevoelens van de afgelopen dertig jaar op zijn geweten.
Anderzijds heeft de Italiaanse premier, Silvio Berlusconi, recentelijk verklaard dat hij weliswaar voor vrede is, maar dat zijn verantwoordelijkheidsbesef hem ervan weerhoudt te wijken voor degenen die onze veiligheid, vrijheid en democratie bedreigen. Ik denk dat wij met dergelijke drogredenen zelf onze vrijheid, onze democratie, onze waarden en met name onze veiligheid in gevaar brengen. Een samenleving die leugens en onwaarheden duldt om haar positie op de oliemarkt veilig te stellen en arbitraire, imperialistische strategieën door te zetten, zal zichzelf op de middellange termijn uithollen, en daarmee haar cohesie en veiligheid in het gedrang brengen.

Karamanou (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, als de Europese regeringen niet bij machte zijn een gemeenschappelijk standpunt in te nemen - waar het Griekse voorzitterschap tot zijn eer zo naarstig naar streeft - moeten wij als Europees Parlement een krachtige, duidelijke en eensgezinde Europese stem laten horen en zeggen dat wij tegen de olieoorlog zijn, tegen unilateraal interveniëren. Een dergelijke oorlog is een schending van het volkenrecht, in strijd met de VN-resoluties en met de wil van de internationale publieke opinie. Ja, mijnheer Solana, laten wij de inspecteurs van de VN dat geven waarom zij vragen: meer tijd, meer geld en meer middelen en inlichtingen. Laten wij de vrede nog een kans geven. Helaas vallen oorlogen en geweld uitsluitend onder uw bevoegdheid, onder de bevoegdheid van mannen, van de mannen die de scepter zwaaien in de besluitvormingsinstanties, ofschoon de meeste slachtoffers vrouwen en kinderen zijn. Als Commissie rechten van de vrouw hebben wij herhaaldelijk gewezen op de noodzaak de conflicten met vreedzame middelen op te lossen. Een oorlog in Irak zou niet alleen betekenen dat de diplomatie en de politiek erbarmelijk hebben gefaald, maar ook dat men vervreemd is geraakt van onze waarden en onze beschaving. Een oorlog zou eveneens betekenen dat het oude Europa niet bij machte is geweest een nieuw model voor te stellen, een alternatief voor de logica en de cultuur van het geweld waar de VS voorstander van zijn. In deze kritieke fase dragen de leiders van Europa een enorme verantwoordelijkheid.

Izquierdo Rojo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb gegronde redenen om aan te nemen dat premier Aznar in het kader van deze crisis rond Irak geheime militaire afspraken met de regering-Bush heeft gemaakt.
Ten bewijze hiervan kan ik het Europees Parlement een aantal relevante publieke verklaringen van de heer Aznar voorleggen waarin de Spaanse premier ten overstaan van de pers zijn onvoorwaardelijke steun uitspreekt aan Bush, zelfs als het tot een unilaterale aanval komt. Waar is de loyaliteit ten opzichte van de Europese Unie gebleven? Is deze houding die zomaar een bres slaat in de Europese consensus loyaal te noemen? Geeft Aznar blijk van loyaliteit wanneer hij voor de televisiecamera's verklaart dat hij in geval van een unilaterale aanval hoe dan ook de zijde van Bush zal kiezen? Moeten wij er misschien van uitgaan dat acties die haaks staan op het internationaal recht en indruisen tegen het VN-Handvest loyale acties zijn?
Mijnheer de Voorzitter, ik moet hieraan toevoegen dat Aznar op dit punt niet eens de steun van zijn eigen land geniet. Spanje deelt de standpunten van zijn premier niet. De overgrote meerderheid van de Spaanse samenleving is gekant tegen een unilaterale aanval. Mijn land heeft zich destijds verzet tegen de unilaterale aanval op Libië en Panama en in de huidige omstandigheden onderschrijven wij zonder enig voorbehoud het gemeenschappelijk standpunt van de Europese Unie.
Heren van de Raad en van de Commissie, heeft premier Aznar u ingelicht over zijn onvoorwaardelijke unilaterale steun aan Bush?
Tenslotte moet ik zeggen dat de aanbevelingen van de heer Galeote een wel heel cynische ondertoon krijgen als zij niet eerst op Aznar worden toegepast.

Solana
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de vele afgevaardigden die deze vergadering samen met mij hebben bijgewoond bedanken voor hun inzet en volharding. Mijn oprechte dank!
Ik zal mijn spreektijd benutten om een aantal punten kort en bondig in de verf te zetten. Het is niet mijn bedoeling in details te treden. Ten eerste spreekt het vanzelf dat dit een ingewikkeld debat is. Het gaat hier per slot van rekening om de essentie van het buitenlands beleid van de Europese Unie, en om veel meer dan dit alleen. Het gaat in wezen om een nieuwe wereldorde waarvan de gevolgen voor de toekomst vooralsnog onvoorspelbaar zijn. Wij mogen echter niet beginnen te twijfelen aan het vermogen van de Europese Unie om gemeenschappelijke standpunten in te nemen. Dit debat handelt over vitale kwesties zoals oorlog en vrede. Daarom is het niet verwonderlijk dat de afgevaardigden die hier het woord hebben gevoerd zeer uiteenlopende standpunten hebben verdedigd en dat ook de regeringen af en toe van mening verschillen. Het is overigens zeer onwaarschijnlijk dat er een dag zal komen waarop beslissingen over oorlog en vrede, leven en dood, bij stemming zullen kunnen worden genomen.
Het is aan de verschillende landen om te beslissen over oorlog en vrede, leven en dood. Geen enkel land is bereid aan een oorlog deel te nemen omdat het daartoe door een ander land wordt verplicht en omgekeerd heeft geen enkel land de intentie een ander land ertoe te verplichten ten strijde te trekken. Let wel, ik heb het hier over de landen van de Europese Unie.
Dan ga ik nu over naar het tweede punt. Als wij terugdenken aan eind augustus en begin september vorig jaar, ben ik ervan overtuigd dat u zich zult herinneren dat het merendeel van de afgevaardigden van dit bijzonder achtenswaardige Parlement op dat moment vol afschuw en vrees een unilaterale actie tegen Irak verwachtte. Talloze landen, waaronder de lidstaten van de Europese Unie, hebben toen sterke druk uitgeoefend. Met name het moedige optreden van de Britse premier, de heer Tony Blair, verdient een woord van lof. Uiteindelijk zijn wij er met ons allen in geslaagd om die schijnbare dreiging in goede banen te leiden en onder de paraplu van de Verenigde Naties te brengen. In september vorig jaar vond het dossier-Irak, dat tot dan toe ver van de VN-Veiligheidsraad en de Verenigde Naties was behandeld, de weg naar de Verenigde Naties. Vervolgens werd er gedurende zeven lange weken onderhandeld over resolutie 1441 teneinde een voor iedereen aanvaardbare tekst voor te kunnen leggen. Het lijdt geen twijfel dat de Europese landen in dit overlegproces een voortrekkersrol hebben gespeeld.
Het was lang geleden dat een resolutie van dit kaliber met algemene stemmen - Syrië inbegrepen - werd goedgekeurd. Zoals ik in mijn eerste toespraak al zei, heeft ook de Arabische Liga enkele dagen later unaniem zijn steun uitgesproken voor de inhoud van resolutie 1441.
Resolutie 1441 heeft haar bestaan uiteraard niet uitsluitend aan Europa te danken, maar alleen zwartkijkers weigeren in te zien dat wij, Europeanen, in dit verband een beslissende bijdrage hebben geleverd. Laten wij ons niet bezondigen aan overdreven pessimisme of optimisme: wij hebben een belangrijk resultaat behaald en wij blijven ons inzetten. In resolutie 1441 werden de inspecteurs, de heer Blix en de heer El Baradei, verzocht verslag uit te brengen. Zij waren gisteren zo vriendelijk om de Voorzitter van het Europees Parlement te woord te staan in een videoconferentie. De afgevaardigden van dit Parlement weten heel goed wat de heer Blix van de situatie denkt. Zij kennen zijn standpunt beter dan wie ook omdat zij zich niet alleen baseren op de verklaringen die hij in het openbaar heeft afgelegd, maar ook op wat hij in de bedoelde videoconferentie heeft gezegd. Dames en heren afgevaardigden, ik hoef u niet te vertellen dat de heer Blix, een overtuigd Europeaan die - zoals hij zelf zei - sterk gelooft in de Europese waarden, gisteren, toen hij met u van gedachten wisselde, diep in zijn hart pessimistisch gestemd was. Zijn pessimisme komt zeker niet voort uit onwetendheid, aangezien de heer Blix een wijs man is die al jarenlang inspectiewerkzaamheden uitvoert om het bestaan van massavernietigingswapens tegen te gaan. Hij heeft zelf toegegeven dat zijn pessimistische houding te wijten is aan het feit dat hij niet de steun heeft gekregen die hij had verwacht. In al zijn goedheid, wijsheid en grootmoedigheid had hij op meer samenwerking gehoopt.
Uit het eerste verslag, het eerste resultaat dat wij in handen hebben, blijkt dat Saddam Hoessein en het regime van Bagdad onvoldoende hebben samengewerkt met de inspecteurs. Desalniettemin moeten de werkzaamheden worden voortgezet. Daarom hebben wij de landen van de Europese Unie gevraagd de inspecteurs zoveel mogelijk te steunen. Nogmaals: welke steun hebben zij nodig? Wij moeten het inspectieteam op drie terreinen steun verlenen: ten eerste hebben zij meer tijd nodig; ten tweede moeten wij hun, indien nodig, meer materiële steun verlenen; en ten derde hebben zij behoefte aan meer informatie en inlichtingen.

Tot dusver waren de bestaande bewijzen slechts toegankelijk voor een gering aantal personen, onder wie enkele naaste medewerkers van de heer Blix zelf. Gisteren is men het erover eens geworden dat het bewijsmateriaal op 5 februari besproken zal worden in het kader van de VN-Veiligheidsraad. Het debat speelt zich met andere woorden nog steeds af binnen de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Ik denk dat wij dat weliswaar niet volledig maar toch grotendeels te danken hebben aan de Europese landen.
Enerzijds is het belangrijk dat de druk op de ketel wordt gehouden - ook de inspecteurs dringen daarop aan - en anderzijds moet het politieke debat in het kader van de VN-Veiligheidsraad worden voortgezet. Er zullen nog talloze vergaderingen plaatsvinden. Wellicht zal dit Parlement zich binnen enkele dagen buigen over de nieuwe verslagen die in de VN-Veiligheidsraad zullen worden toegelicht. Op 14 februari brengen de inspecteurs voor de tweede maal verslag uit. Dan zullen wij zien hoe de situatie zich verder ontwikkelt.
Geachte afgevaardigden, zoals u zich wellicht kunt voorstellen, ben ik voortdurend in contact met allerlei personen, met landen van buiten Europa die een belangrijke rol spelen in de Veiligheidsraad en met landen die geen lid van de Veiligheidsraad zijn. Aangezien u deze kwestie met evenveel aandacht volgt als ik herinnert u zich ongetwijfeld dat er enkele dagen geleden in Ankara een belangrijke vergadering van de invloedrijkste Arabische landen heeft plaatsgevonden. Ik nodig u uit om de slotverklaring van die bijeenkomst te lezen. De tekst verschilt nauwelijks, integendeel zelfs, van de verklaring die de Europese Unie afgelopen maandag heeft bekendgemaakt. Hij is misschien alleen een beetje minder scherp.
Ik meen te mogen besluiten dat wij op de goede weg zijn. Of deze crisis een gelukkige afloop zal kennen, valt uiteraard nog af te wachten, maar wij bevinden ons alvast in een politieke dynamiek waarvan wij het bestaan enkele maanden geleden alleen maar hadden durven dromen. Laten wij onze inspanningen voortzetten, laten wij blijven samenwerken met de andere leden van de Veiligheidsraad, laten wij overleg plegen met de overige landen, en ook onderling, zodat wij erin slagen aan het einde van dit traject, aan het einde van deze reis, een oplossing te vinden voor dit ernstige conflict, zoals ik in het begin ook al zei. Proliferatie van massavernietigingswapens is een van de grote problemen waarmee Europa de komende jaren te maken zal krijgen. Daarom moeten wij goed beseffen hoe belangrijk deze kwestie is. Ik denk dat wij soms niet alert genoeg zijn om de gevolgen van bepaalde ontwikkelingen correct in te schatten, maar ik hoop dat wij er in dit geval in zullen slagen een passende oplossing te vinden.
Ik ben in elk geval altijd bereid om hier ten overstaan van dit Parlement te verschijnen. Het maakt daarbij niet uit hoeveel afgevaardigden er aanwezig zijn. Wij moeten proberen om samen een uitweg uit deze crisis te vinden. Dat is de enige manier om de moeilijkheden te overwinnen waarmee de gehele wereld momenteel geconfronteerd wordt. Hopelijk loopt alles goed af.
De Voorzitter.
Ik heb zes ontwerpresoluties

Maes (Verts/ALE).
Het EP moet zich duidelijk uitspreken tegen oorlog als middel om Irak te ontwapenen, want de grote meerderheid van onze burgers is daar tegen. De VN hebben de weg getoond: middels inspecties ontwapening afdwingen en antwoorden eisen op de vragen van de inspecteurs. Alle verdere acties moeten in VN-kader verlopen.
Ook in andere landen blijven mensenrechten dode letter, ook andere landen beschikken over massavernietigingswapens, bijvoorbeeld Iran, Pakistan, Noord-Korea, India.
Het is ondenkbaar dat een grootmacht unilateraal het probleem militair zou kunnen oplossen. Dat Irak verzwakt is door de Golfoorlog van tien jaar geleden en oliebronnen heeft, wettigt geen uitzondering.
Er zijn nog veel problemen die op een oplossing wachten, zoals het Palestijnse vraagstuk, het Midden-Oosten, Kasjmir ...
Niet alleen in Irak wachten Koerden op erkenning van hun rechten als volk, maar ook in Syrië, Turkije en Iran. De druk op Saddam moet volgehouden worden tot het regime valt of zich aanpast aan de internationale rechtsorde. Een dictator bewapenen zoals Russen, Amerikanen maar ook Britten, Fransen, Duitsers hebben gedaan met Saddam in zijn oorlog tegen Iran, wreekt zich op lange termijn.
De weg naar duurzame vrede moet gepaard gaan met ontwapening en ontwikkeling. De olie in Irak verandert daar niets aan.

De Voorzitter.
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de terugtrekking van Noord-Korea uit het non-proliferatieverdrag.
Het woord is aan de heer Yannitsis, fungerend voorzitter van de Raad, om een verklaring af te leggen.

Yiannitsis
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dames en heren, de Europese Unie is uitermate ongerust over de ontwikkelingen die zich de afgelopen drie maanden op het Koreaanse schiereiland hebben voorgedaan. De internationale gemeenschap moet haar uiterste best doen om ervoor te zorgen dat elke nieuwe poging tot nuclearisering van het schiereiland een halt wordt toegeroepen, dat opnieuw de weg van de verzoening en de toenadering tussen Noord- en Zuid-Korea wordt bewandeld en dat de inspanningen tot integratie van Noord-Korea in de internationale gemeenschap worden voortgezet. Voor zover ik weet heeft de Hoge Vertegenwoordiger, de heer Solana, tijdens de vorige vergadering reeds gesproken over het telefonisch overleg dat, nu de spanning opnieuw is opgelaaid, met China, Japan, Zuid-Korea en de VS op gang is gebracht. De Europese Unie is bereid haar goede diensten aan te bieden en vooruitgang in de onderhandelingen te bevorderen. Zij kan evenwel de betwisting van het internationaal kader voor non-proliferatie en de controle op kernwapens niet accepteren. Volgens ons zijn kernwapenprogramma's een groot probleem voor de handhaving van de wereldvrede en het behoud van het milieuevenwicht dat gemakkelijk verbroken kan worden ook indien kernenergie op vreedzame, maar ongecontroleerde wijze wordt gebruikt. Daardoor is immers helaas handel in kernmateriaal niet geheel uitgesloten.
Ik zal eerst een beschrijving geven van het probleem en zijn geschiedenis, opdat wij van een gemeenschappelijke grondslag uitgaan. Noord-Korea heeft met zijn kernwapenprogramma en zijn verklaring dat het recht heeft op een dergelijk programma, de internationale verdragen overtreden waartoe het zich stilzwijgend of uitdrukkelijk had verplicht. Noord-Korea heeft zich aan zijn verplichtingen uit hoofde van ten minste vier verdragen onttrokken. Deze zijn: het non-proliferatieverdrag, de IAEA-waarborgovereenkomst, de gemeenschappelijke Noord-Zuid-verklaring over denuclearisering, en het Kaderverdrag. Door de overtreding van dit laatste verdrag wordt ook het KEDO-kaderverdrag inzake aardolievoorzieningen in het geding gebracht. Noord-Korea heeft de internationale oproepen en suggesties genegeerd waarin duidelijk en concreet werd aangedrongen op de beëindiging van het kernwapenprogramma. Ook heeft Noord-Korea als reactie op de opschorting van de aardolieleveranties overeenkomstig het KEDO-verdrag - dat aardolieleveranties onmogelijk maakt indien een kernwapenprogramma wordt opgezet - andere onaanvaardbare maatregelen genomen. Zo heeft het de inspecteurs van het IAEA weggestuurd en een nucleaire installatie heropgestart.
Tot slot heeft Noord-Korea op de verklaring, waarin het IAEA aandrong op het opnieuw toelaten van de inspecteurs, geantwoord met de mededeling dat het zich terugtrekt uit het non-proliferatieverdrag. Dit is een uiterst ongunstige en zorgwekkende ontwikkeling, zeer zeker nu - zoals blijkt uit de desbetreffende verklaring - zijn verzoek om besprekingen met de Verenigde Staten leek te zijn ingewilligd. De Europese Unie heeft in een reeks verklaringen haar grote bezorgdheid tot uiting gebracht over deze ontwikkelingen en erop aangedrongen dat Noord-Korea zijn besluit tot terugtrekking uit het non-proliferatieverdrag onmiddellijk herroept en de samenwerking met het Internationaal Atoomenergieagentschap hervat. Ook heeft zij verklaard dat zij in overeenstemming met de VS, maar ook in samenwerking met de rechtstreeks betrokken landen van het gebied, zal ijveren voor een vreedzame oplossing. Ons doel is het probleem zo spoedig mogelijk op te lossen en daarom is gisteren tijdens de Raad Algemene Zaken een debat gevoerd over de recente ontwikkelingen in Noord-Korea, over het internationale streven naar een oplossing en over de voorwaarden voor de zending van een Uniedelegatie op hoog niveau naar Pyongyang.
Tijdens dit debat is in principe een akkoord bereikt over het nut van een dergelijke delegatie. Bijna alle leden hebben erop gewezen hoe belangrijk het is dat Noord-Korea bij heel het proces wordt betrokken en wel op het hoogste niveau, met de persoonlijke deelname van Kim Jong-il. Wij hebben afgesproken dat de voorwaarden, de samenstelling van de delegatie en het tijdstip van de reis binnenkort zullen worden vastgesteld en tevens nauw contact zal worden onderhouden met de belangrijkste gesprekspartners. Als wij een vreedzame oplossing willen bewerkstelligen, moeten wij volgens mij enerzijds rekening houden met de zorgen van Noord-Korea in verband met zijn veiligheid en anderzijds proberen dit land gerust te stellen door de noodzakelijke garanties te bieden. Dit is mijns inziens een van de belangrijkste dingen die we moeten doen.
De internationale gemeenschap moet haar aandacht toespitsen op de normalisering van de betrekkingen van dit land met de landen in het omringende gebied. De inspanningen daarvoor moeten worden geïntensiveerd. De ondersteuning van de inwoners van dit land, die in hun dagelijks leven grote moeilijkheden ondervinden ten gevolge van onder meer een gebrek aan energiebronnen, is eveneens een vraagstuk dat niet mag worden veronachtzaamd. Als men efficiënt wil zijn moet men een overredingsbeleid voeren en dit vergezeld doen gaan van maatregelen waarmee tegemoet kan worden gekomen aan de behoeften en zorgen van Noord-Korea. Op die manier biedt men het land ook de mogelijkheid om uit de impasse te geraken zonder zijn waardigheid te verliezen. Noord-Korea moet evenwel van zijn kant begrijpen dat het non-proliferatieverdrag en de waarborgen van het Internationaal Atoomenergieagentschap het algemene belang van alle landen en volkeren dienen en door iedereen geëerbiedigd moeten worden. Wij geven steun aan het Agentschap en de besluiten die het heeft genomen voor het onderhavig thema. De ontwikkeling van atoomwapens is geen efficiënt defensiemiddel. Mijns inziens is de ontwikkeling van vriendschappelijke en open betrekkingen en een wederzijds nuttige samenwerking met alle landen van de wereld een veel beter defensiemiddel. Dat is de aanpak waarvoor de Europese Unie heeft gekozen, die tot nu toe goede betrekkingen had met Noord-Korea.
Wij willen Noord-Korea vanaf deze plaats opnieuw vragen zijn besluit te herzien en alle verplichtingen in het kader van de internationale afspraken na te komen. Ik wil tevens mijn voldoening uiten over de houding die de internationale gemeenschap heeft aangenomen. Zij trekt één lijn en streeft op eensgezinde wijze naar een gemeenschappelijk doel. In de bevoegde instanties van de Unie wordt momenteel nagedacht over de rol die de Unie in de toekomst kan spelen bij het zoeken naar een vreedzame oplossing. Deze werkzaamheden zullen worden voortgezet. Wij zullen steun geven aan elk streven dat is gericht op een wereldwijde toepassing van de democratische beginselen. Zoals de geschiedenis van talrijke landen en gebieden in de wereld aantoont, is dat de enige manier om economische ontwikkeling en een vreedzaam internationaal gedrag te waarborgen.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, slechts drie jaar geleden hoopten we nog dat het Koreaanse schiereiland een veel betere toekomst tegemoet kon zien. Noord-Korea, met zijn traditie van vijandschap jegens Zuid-Korea en isolement van de rest van de wereld, had een aantal jaren te kampen met zeer ernstige economische problemen. De regering werd hierdoor uiteindelijk gedwongen een beroep te doen op de internationale gemeenschap voor hulp in de vorm van voedsel en geneesmiddelen en steun bij het herstellen van de schade die tijdens een serie verwoestende overstromingen was ontstaan.
De internationale gemeenschap reageerde op deze noodkreet en hierop leek de houding van het bewind enigszins soepeler te worden. De hoop werd gewekt dat er, hoe langzaam ook, veranderingen op komst waren. In Zuid-Korea wist Kim Dae-jung na zijn verkiezing als president aan het einde van de jaren negentig de economische crisis succesvol het hoofd te bieden en hij deed pogingen de 'zonneschijnpolitiek? tot een goed einde te brengen, die gericht was op normalisering van de betrekkingen met Noord-Korea.
De topontmoeting van 2000 tussen president Kim Dae-jung en de Noord-Koreaanse voorzitter Kim Jong-il deed de hoop op verdere constructieve ontwikkelingen verder groeien. Tegen de achtergrond van deze gebeurtenissen knoopten de meeste lidstaten die dit nog niet gedaan hadden, diplomatieke betrekkingen aan met Noord-Korea of herstelden deze. Tevens werd de steun aan het land opgevoerd en werd nog meer steun beloofd als Noord-Korea verder zou gaan met zich voorzichtig voor de buitenwereld open te stellen.
Het hoge EU-bezoek aan Pyongyang onder leiding van premier Goran Persson in mei 2001 werd beschouwd als een nieuwe belangrijke stap die bijdroeg aan de ontluikende dialoog over onder andere de mensenrechten. Van de kant van Noord-Korea kwam de belofte om de bevriezing van zijn rakettestprogramma verder te verlengen.
Vanaf die tijd is de vooruitgang echter niet meer zo duidelijk geweest. De politieke contacten tussen Noord- en Zuid-Korea bleven bestaan en er vonden familieherenigingen en zakelijke contacten plaats, maar de beloofde tweede topontmoeting bleef uit. De hoop op een verzoening is nog steeds levend, maar het incident met de patrouilleboten van afgelopen zomer laat zien hoe kwetsbaar deze hoop is.
Het bezoek van de Japanse premier Koizumi aan Pyongyang van augustus jongstleden, bijna zestig jaar na het einde van de Japanse bezetting van Korea, betekende voor Japan en Noord-Korea ook een grote stap in de richting van de normalisering van de betrekkingen. Maar de bekentenis van voorzitter Kim Jong-il dat Noord-Korea door de jaren heen Japanse burgers heeft ontvoerd, waarvan er tragisch genoeg een aantal in Noord-Korea zijn overleden, bracht in Japan begrijpelijke emotionele reacties teweeg.
Dit alles heeft voor gegronde ongerustheid gezorgd. Maar de meeste bezorgdheid wordt veroorzaakt door de verslechtering van de betrekkingen met de Verenigde Staten. Het aanvankelijke voornemen van de regering- Bush om te breken met het beleid van President Clinton ten aanzien van Noord-Korea, deed in Pyongyang het vermoeden rijzen dat de Amerikanen onveranderlijk vijandig tegenover hen staan. De betrekkingen werden er duidelijk niet beter op nadat afgelopen november ontdekt werd dat Noord-Korea er een geheim programma voor uraniumverrijking op nahield. Dit was in strijd met de afspraken waar het zich in 1994 onder het zogenaamde 'Agreed Framework' aan had gebonden. In die tijd werd de Organisatie voor energieontwikkeling op het Koreaanse schiereiland (KEDO) opgericht die er onder internationaal toezicht voor moest zorgen dat de installaties voor kernenergie in Noord-Korea geen bedreiging voor de vrede zouden vormen.
Iedereen deelt ongetwijfeld de bezorgdheid over de ontwikkelingen van de afgelopen twee maanden. Noord-Korea is het eerste land dat uit het non-proliferatieverdrag is gestapt. De regering heeft de IAEA-inspecteurs uitgewezen en zegt dat de plutoniumproductie in Yongbyong zal worden hervat. Als Noord-Korea nu grote hoeveelheden plutonium gaat produceren, zal de situatie spoedig en ernstig escaleren. Dit wordt erkend door al onze partners en natuurlijk niet in de laatste plaats door de Verenigde Staten.
Dit is echter niet alleen een aangelegenheid tussen Noord-Korea en de Verenigde Staten. Het is ook een probleem voor de regio, waarbij zowel Korea als Japan grote risico's lopen. De crisis heeft verder wereldwijde gevolgen als het gaat om de problematiek van non-proliferatie. En als de situatie verslechtert zal dat tenslotte hoogstwaarschijnlijk een negatieve invloed hebben op de wereldeconomie en de economie van de Europese Unie.
Deze crisis vraagt daarom om een gezamenlijke aanpak door de belangrijkste partners om te komen tot een diplomatieke oplossing die aan de eisen van de internationale gemeenschap en de Europese Unie tegemoetkomt. Dit houdt in dat Noord-Korea zich weer bij het non-proliferatieverdrag moet aansluiten, maar ook dat Noord-Korea de garantie krijgt dat het niet door de Verenigde Staten zal worden aangevallen. Als de internationale gemeenschap zich nogmaals bereid toont om Noord-Korea te helpen bij zijn immense binnenlandse problemen, zoals de tekorten aan voedsel, energie en alle andere primaire levensbehoeften, zou dit het land ook helpen zijn crisis te boven te komen. Maar laat het ook duidelijk zijn dat de Europese Unie geen hoofdrolspeler is in de aangelegenheden van deze regio, hoewel we wel een rol van betekenis hebben. Zo hebben we sinds het midden van de jaren negentig op verschillende manieren voor bijna 300 miljoen euro steun gegeven aan Noord-Korea. Onze belangrijkste politieke bijdrage is onze deelname aan KEDO, waarvan we samen met de Verenigde Staten, Zuid-Korea en Japan bestuurslid zijn en waaraan we jaarlijks twintig miljoen euro bijdragen. De Europese Unie is ook altijd actief geweest in de verschaffing van humanitaire hulp, wat goed wordt geïllustreerd door onze recente schenking van een partij voedselpakketten voor zogende moeders ter waarde van 9,5 miljoen euro. Deze actie werd, zoals veel van onze voedselhulpactiviteiten, ondersteund en uitgevoerd door het Wereldvoedselprogramma, volgens zeer duidelijk geformuleerde procedures die een optimaal toezicht op de distributie garanderen.
De Europese Unie geniet onder andere dankzij het voorgaande een zeker aanzien bij Noord-Korea. We kunnen ons dan ook afvragen of de EU misschien een actieve rol kan gaan spelen om Noord-Korea tot rede te brengen en over te halen zijn huidige agressieve houding te laten varen. Wij kunnen wellicht helpen bij het zoeken naar een diplomatieke oplossing die de Verenigde Staten en Noord-Korea weer om de onderhandelingstafel krijgt. Over deze zaken is onder andere gesproken tijdens de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen van afgelopen maandag, waarbij de ministers van Buitenlandse Zaken besloten het voorzitterschap te machtigen om een bezoek van een hoge delegatie aan Noord-Korea te organiseren. Over het tijdstip en de voorwaarden van het bezoek en de samenstelling van de delegatie zal later worden besloten, maar de voorbereidingen kunnen beginnen. Een absolute voorwaarde is echter dat de delegatie zal worden ontvangen door voorzitter Kim Jong-il. Uiteraard zullen we in ons contact met Noord-Korea niet uit het oog verliezen dat het land de plicht heeft om iets te doen aan de schendingen van de mensenrechten die de dialoog momenteel aanzienlijk bemoeilijken.
Ik kan u zeggen dat onze vrienden in Zuid-Korea sterk hebben aangedrongen op een initiatief van de EU en ook andere partners nemen een aanmoedigende houding aan. Het tijdstip van een bezoek kan echter pas na zorgvuldig overleg met de betrokken partners worden gekozen en pas nadat we zeker weten dat onze delegatie op het hoogste niveau zal worden ontvangen.
Verder moeten we duidelijk ervoor waken dat de inspanningen van de internationale gemeenschap om in te gaan tegen de recente besluiten van Noord-Korea niet door ons bezoek zullen worden gedwarsboomd. Daarom is het noodzakelijk om contact te onderhouden met onze naaste bondgenoten en de Verenigde Staten in het bijzonder.
De Commissie zal het Parlement regelmatig informeren over de laatste stand van zaken. In de tussentijd hopen wij dat het Parlement ons blijft steunen bij onze inspanningen om alle betrokken partijen aan te moedigen tot een gematigde en constructieve opstelling. Ik eindig met de opmerking dat de wereld niet zit te wachten op nog meer conflicten.

Tannock (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben medeauteur van twee kort na elkaar ingediende resoluties, samen met Jas Gawronski en Jacques Santer, beide Noord-Korea-experts. Dit zeer geïsoleerde land kan de oorzaak worden van een van de ernstigste humanitaire crises die de wereld ooit heeft gezien en vormt een van de grootste militaire dreigingen van het moment. Onder leiding van de ijdele en excentrieke dictator Kim Jong-il, wiens rampzalige stalinistische economisch beleid het land op de rand van de afgrond heeft gebracht, heeft Noord-Korea zich nu toegelegd op nucleaire chantage en gevaarlijke va-banquepolitiek, dit door de afspraken uit 1994 en eerdere bindende overeenkomsten aan de laars te lappen.
De heer Kim is uit het non-proliferatieverdrag gestapt en heeft de IAEA-inspecteurs naar huis gestuurd. Ook dreigt hij zijn kernwapenprogramma weer op te pakken door de kernreactor in Yongbyong te activeren. Dit gebeurt onder het mom van stroomproductie, maar daar trapt niemand in omdat de reactor in werkelijkheid fungeert als bron van plutonium voor militaire doeleinden.
In plaats van zijn volk te voeden, houdt hij liever een leger van een miljoen soldaten op de been, dat een buitenproportioneel deel van het beschikbare voedsel en andere goederen krijgt toebedeeld. Hij houdt geen enkele rekening met de ontberingen van de burgerbevolking, waarvan een groot deel wegrot in politieke heropvoedingskampen en een ander deel omkomt van de honger. Noord-Korea is nog altijd een wanstaltige schurkenstaat, en een hele gevaarlijke bovendien. Het land kan feitelijk elk moment verwoestend toeslaan in Zuid-Korea, waarmee het technisch gesproken nog altijd in oorlog is. Er staan niet voor niets tienduizend stuks artillerie gericht op Seoul.
Ik begrijp niet waarom de aftredende Zuid-Koreaanse president Kim zo vleiend spreekt over zijn collega in Pyongyang. De zonneschijnpolitiek zal waarschijnlijk vragen om een zeer voorzichtige aanpak van deze vreemde man die gisteren nog de speciale gezant van Zuid-Korea, de heer Lim, heeft afgescheept en hem met lege handen heeft teruggestuurd naar Zuid-Korea. Ook zou onze zogenaamde bondgenoot Pakistan eens moeten nadenken over de gevolgen van het leveren van de technologie voor uraniumverrijking aan Zuid-Korea. Deze technologie zou door de Pakistanen zijn doorgespeeld in ruil voor hulp bij de uitrusting van Pakistans Ghauri-2 langeafstandsraket met kernkoppen, waarvoor aangepaste onderdelen van de Noord-Koreaanse Nodong-raket werden gebruikt. Veel mensen wantrouwen de oprechtheid van Pakistan al in de strijd tegen het terrorisme, maar de verdwijning van de archieven waarin de contacten met Zuid-Korea zijn vastgelegd, is helemaal verdacht. Er zijn ook vermoedens dat beide landen momenteel Iran aan het helpen zijn bij de ontwikkeling van een geheim wapenproliferatieprogramma.
De internationale gemeenschap moet de gelederen sluiten tegen deze schurkenstaat en voorkomen dat Noord-Korea een nucleaire proliferator wordt, als het dat al niet is. Het gaat niet alleen om de bedreiging van Zuid-Korea en de 37.000 Amerikaanse troepen die daar gelegerd zijn, maar ook om de veertig miljoen mensen die de burgerbevolking van Zuid-Korea telt. Noord-Korea heeft tevens een zeer kwalijke reputatie op het gebied van de verkoop van wapens, ook massavernietigingswapens, aan iedereen die aanklopt, ongeacht het mogelijke gevaar voor de veiligheid in de wereld. De wanhopige, door eigen toedoen veroorzaakte armoede van het land draagt hier ongetwijfeld aan bij.
China en Rusland hebben er in deze kwestie net zoveel belang bij als het Westen om een nucleaire wapenwedloop in de regio te voorkomen. Een dergelijke wedloop zou zich snel uitbreiden naar Zuid-Korea en Japan en kan zeer gevaarlijke gevolgen hebben voor de gehele wereld.
De EU moet de situatie zeer zorgvuldig inschatten en zich concentreren op de levering van humanitaire hulp. Zij moet echter een zeer duidelijk en krachtig signaal aan Noord-Korea geven - vreemd genoeg luistert men daar goed naar onze verklaringen - dat nucleaire chantage als reactie op eventuele VN-sancties niet zal worden getolereerd. Ook moet de Unie zich krachtig uitspreken tegen provocerende rakettests zoals die van een paar jaar geleden waarbij Noord-Korea een raket over Japans grondgebied heen schoot. Ten slotte moet de regering worden gewaarschuwd om de verzegelde opgebrande splijtstofstaven die momenteel in watertanks zijn opgeslagen niet te verplaatsen. Als dat zou wel gebeuren zou dit onomstotelijk bewijzen dat het Noord-Korea bij zijn plannen om plutoniumwapens te fabriceren ernst is.
Noord-Korea mag de collectieve wil van de Verenigde Naties niet langer negeren en moet zijn politiek van nucleaire proliferatie onmiddellijk opgeven.

De Keyser (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de ogen van de wereld zijn gericht op Irak en de publieke tribune is helemaal vol omdat wij erover debatteren. De houding van Noord-Korea zou echter wel eens verontrustender kunnen blijken te zijn: dit land vertegenwoordigt een reële bedreiging.
Over dit onderwerp zal ik het met mijn collega's van de Europese Volkspartij vermoedelijk wel eens kunnen worden. Noord-Korea heeft zich teruggetrokken uit het non-proliferatieverdrag voor kernwapens. Het weigert inspecties door controleurs van het Internationaal Atoomenergieagentschap toe te laten en het heeft zijn kernwapenprogramma herstart. En wat doen wij? Dreigen wij Korea met een oorlog? Neen! Gelukkig niet - ik ben blij dat we zo verstandig zijn.
Ik ben het geheel eens met deze ontwerpresolutie. Ik wil graag drie punten van die resolutie iets nader toelichten. Punt één betreft de rol van Pakistan in deze ontwikkelingen. Pakistan wordt geacht onze bondgenoot en een bondgenoot van de Amerikanen te zijn, en het feit dat het doet alsof het meewerkt bij de bestrijding van het terrorisme betekent dat het Noord-Korea van verrijkt uranium heeft kunnen voorzien, zonder dat iemand dat een probleem vond. Wij vinden dat volstrekt onaanvaardbaar - we moeten dit land terechtwijzen.
Wat het tweede punt betreft: ik ben blij dat de Raad en de Commissie de problematiek rond Noord-Korea ook vanuit een humanitair perspectief hebben willen bekijken. We moeten dus niet zomaar de humanitaire hulp staken. Daarnaast moeten we kijken of we alternatieve oplossingen kunnen vinden voor het ernstige energieprobleem van Noord-Korea.
Tot slot het punt dat ons het meest ter harte gaat: de dialoog. Wij geloven dat we zo snel mogelijk een dialoog moeten opzetten met de zeven mogendheden die in deze kwestie het belangrijkste zijn: de Europese Unie, de Verenigde Staten, Japan, Rusland, China, en Noord- en Zuid-Korea. Die dialoog moet behalve op onderwerpen als vrede en veiligheid ook op economische kwesties betrekking hebben. Wij zijn ervan overtuigd dat een diepgaande dialoog in deze kwestie tot een oplossing kan voeren.

Andreasen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, het is nog maar twee weken geleden dat Noord-Korea aankondigde het non-proliferatieverdrag, dat het zeventien jaar geleden heeft ondertekend, te willen opzeggen. Deze beslissing is genomen juist nu er internationaal zoveel onzekerheid heerst, met name op het gebied van massavernietigingswapens. De proliferatie van kernwapens vormt momenteel immers een ernstige bedreiging en een oorlog in Irak ligt op de loer juist vanwege het bezit van dit soort wapens door schurkenstaten.
De opzegging van Noord-Korea van het verdrag vormt allereerst een bedreiging voor de stabiliteit in de regio, maar een instabiele situatie op het Koreaanse schiereiland heeft nog veel meer verstrekkende gevolgen. Zowel buurlanden als ver weg gelegen landen hebben er belang bij dat de Noord-Koreanen van gedachten veranderen. Het besluit van de Noord-Koreanen getuigt niet alleen van een gebrek aan respect voor de internationale veiligheid, maar ook van een totale onverschilligheid over het lot van de eigen bevolking, die zo gebukt gaat onder de armoede. Het menselijk leed in Noord-Korea is immens. Alle mensenrechten worden er geschonden, met inbegrip van het meest fundamentele recht van de mens: het recht op leven.
In de afgelopen acht jaar zijn er in Noord-Korea meer dan twee miljoen mensen gestorven van de honger. Dat lot zal nog meer mensen treffen als donoren zich gedwongen voelen hun hulp te beperken omdat Noord-Korea het non-proliferatieverdrag heeft opgezegd. Een gezamenlijke inspanning van regionale partners en internationale organisaties is daarom nu de beste aanpak. China, Japan en Zuid-Korea moeten, in samenwerking met de Verenigde Naties, de EU en de Verenigde Staten, actief werken aan een oplossing. De recente hervatting van de besprekingen tussen Noord- en Zuid-Korea geeft aan dat er nog ruimte is voor een dialoog.
Een aantal fracties in dit Parlement heeft een gezamenlijke resolutie ingediend over de huidige situatie in Noord-Korea. Wij delen de mening dat de positie die Noord-Korea heeft ingenomen onhoudbaar is. Naast, uiteraard, een veroordeling en een oproep tot verandering hebben we de noodzaak van de dialoog onderstreept en ons standpunt met betrekking tot de mensenrechten herhaald. Noord-Korea moet haar beslissing herzien met het oog op de regionale en internationale stabiliteit, maar zeker ook met oog op haar eigen bevolking. Onze gezamenlijke resolutie geeft duidelijk het signaal af dat een overgrote meerderheid van het Parlement de huidige stand van zaken in Noord-Korea veroordeelt, maar tegelijkertijd doen we ook een suggestie over de te volgen koers, die met voldoende inzet tot een oplossing van het probleem kan leiden.

Ahern (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, de Amerikaanse president Bush heeft Noord-Korea samen met Irak en Iran gebombardeerd tot een 'as van het kwaad.? Deze onverstandige woorden hebben bij de Noord-Koreanen kennelijk het idee doen postvatten dat ze op een dodenlijst van Bush staan. De proliferatie van kernwapens in Oost-Azië is een afschrikwekkend vooruitzicht. Dit conflict met Noord-Korea is in potentie veel gevaarlijker dan dat met Irak. Al in oktober werd bekend dat Noord-Korea aan de verrijking van uranium werkt en daarmee dus de afspraken uit de KEDO-overeenkomst aan zijn laars lapt. In december trok Noord-Korea zich terug uit het non-proliferatieverdrag, zette het de wapeninspecteurs van het Internationaal Atoomenergieagentschap het land uit en maakte het bekend dat het een kernreactor en een opwerkingsfabriek voor het produceren van kernwapenmateriaal opnieuw in gebruik zou nemen.
Nu ben ik van mening dat de KEDO-overeenkomst van meet af aan al ernstige tekortkomingen vertoonde. De directe energiebehoefte van Noord-Korea wordt er namelijk niet mee aangepakt en de geleverde technologie past niet in de bestaande infrastructuur van het land. Naar aanleiding van de ontwikkelingen rond het opwerkingsprogramma heeft het Europees Parlement in oktober vorig jaar de betaling van de EU-bijdrage van twintig miljoen euro aan KEDO voor 2003 geblokkeerd en heeft de Amerikaanse regering de olieleveranties aan Noord-Korea in het kader van de KEDO-overeenkomst stopgezet. Het is in deze context dan ook onvoorstelbaar dat commissaris Patten - dat heeft hij zelf ook al toegegeven - nu hier in het Europees Parlement komt vragen om geld uit de EU-fondsen voor de overdracht van nucleaire technologie. Zelfs al verzekert hij het Parlement ervan dat het geld alleen terechtkomt bij niet-nucleaire componenten van KEDO, is de overdracht van nucleaire technologie nu zo gevaarlijk geworden dat een volledige herziening van KEDO noodzakelijk is, waarbij een einde moet worden gemaakt aan deze praktijk.
Ik vraag de Commissie om vooral op dit punt in te gaan en ervoor te zorgen dat het geld wordt besteed aan een voorstel om schone energie op te wekken in de Noord-Koreaanse elektriciteitscentrales. Dit kan door de zwaar verouderd conventionele centrales te moderniseren en efficiënter te maken, door bij te dragen aan de voorgestelde gaspijpleiding vanuit Irkoetsk en door de enorme mogelijkheden in Korea op het gebied van wind- en zonne-energie, energie uit bio-massa en geothermische energie te ontwikkelen.

Belder (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, De hele wereld brengt tribuut aan de ´Zon van de 21e eeuw´, de opvolger van ´de Grote Leider´. Hij hoeft maar te dreigen, en regeringsleiders komen met knikkende knieën om concessies smeken. Dit is het beeld dat miljoenen Noord-Koreanen geschetst krijgen van hun absolute vorst.
Hoe een verstandig antwoord te vinden op de reële dreiging van deze tirannieke Zonnekoning? De regionale leiders blijken niet over de macht, de wil of de mogelijkheden te beschikken die noodzakelijk zijn om de Noord-Koreaanse bedreiging van zijn angel te ontdoen. Anderzijds kan men niet van de Amerikanen vergen dat zij alléén dit mondiale probleem oplossen. De Veiligheidsraad is hier het aangewezen orgaan om op te treden. Onder hoofdstuk 7 van het Handvest dient de Raad een resolutie aan te nemen, waarin heel duidelijke stappen staan op weg naar de-escalatie van dit gevaarlijke conflict.
Eerste doel van de EU-delegatie naar Pyongyang moet daarom zijn om de gesprekken met de VN, en niet zozeer met de VS, op gang te brengen.

Gawronski (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, tot mijn genoegen stel ik vast dat in het geval van Noord-Korea de landen van de Europese Unie en ook dit Parlement veel minder moeite hebben om een gemeenschappelijk standpunt in te nemen dan in het geval van Irak. Daaruit blijkt mijns inziens dat het gevaar van Korea voor de veiligheid in de wereld als veel ernstiger en reëler wordt ervaren, zoals vanmiddag ook werd onderstreept door commissaris Patten en de Hoge Vertegenwoordiger, de heer Solana. Inderdaad is het uitgesloten dat men een militaire actie op touw zet in Korea om de kerninstallaties te vernietigen. Degenen die zich met deze problemen bezighouden kennen de feiten waarover de commissaris sprak. Hij maakte echter ook gewag van een mogelijke aanval door de Verenigde Staten. Mijns inziens is zo'n aanval geheel uitgesloten. Dat zou een oorlog en misschien wel een kernoorlog op heel het Koreaans schiereiland kunnen uitlokken. In tegenstelling tot Irak is hier de pacifistische weg werkelijk de enige, en deze weg kan twee richtingen uitgaan: de eerste richting is het isolement van Noord-Korea en de tweede weg de diplomatie en het streven naar een dialoog. De Verenigde Staten waren aan het begin van de crisis voor isolement maar nu neigen ze kennelijk tot een dialoog. Daar zullen waarschijnlijk ook de collega's het mee eens zijn die hier zojuist aanwezig waren en nu de zaal verlaten hebben met hun 'Nee tegen oorlog?-posters. Zij geven zich kennelijk geen rekenschap van het feit dat zij op die manier een oorlog juist dichterbij brengen. Elk initiatief dat een ondersteuning is voor de zaak van Saddam maakt hem onbuigzamer en minder geneigd toe te geven aan onze verzoeken, aan onze druk.
In de onderhandelingen met Noord-Korea moeten wij twee fouten zien te vermijden. Ten eerste mogen wij niet in de val trappen van Pyongyang, die een wig probeert te drijven tussen de Verenigde Staten en Zuid-Korea. Dat laatste wordt namelijk vergemakkelijkt door het feit dat de betrekkingen tussen het noorden en het zuiden beter zijn dan ooit, zo goed zelfs dat volgens de scheidende president van Zuid-Korea Kim Jong-il een heel intelligente man is. Als je echter ziet wat hij in het land teweeg heeft gebracht, hoe de mensen daar leven, neig je eerder tot het tegendeel. Ten tweede mogen wij andere landen, andere mogelijke dictators als Kim Jong-il - en die zijn er - niet de indruk geven dat het voldoende is het non-proliferatieverdrag te schenden om door de Verenigde Staten beloond te worden met hulp en bijstand. In de onderhandelingen met Noord-Korea stellen zich echter twee absolute voorwaarden: ten eerste kunnen wij niet toestaan dat het land een militair nucleair programma heeft en ten tweede moeten in elke mogelijke overeenkomst zeer strenge en ingrijpende controlemaatregelen voorkomen. Wij mogen ons niet opnieuw voor de gek laten houden door Noord-Korea. Onder die voorwaarden zou een conferentie op initiatief van de Europese Unie, waartoe wij in de gezamenlijke resolutie een voorstel doen, nuttig kunnen zijn.
Santer (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, als voorzitter van de ad hoc-delegatie voor Noord-Korea ben ik uiteraard geschokt door de houding van Noord-Korea. Dit land had zich aanvankelijk aangesloten bij de door de Europese Unie gesteunde zonneschijnpolitiek van president Kim Dae-jung, maar komt nu zijn internationale verplichtingen niet na. Het heeft zich teruggetrokken uit het non-proliferatieverdrag en de inspecteurs van het Internationale Atoomenergieagentschap het land uitgezet. Wij veroordelen deze stappen van Noord-Korea in de strengst denkbare termen. Die veroordeling geldt ook voor het besluit van de Pakistaanse regering om Noord-Korea de technologie voor de verrijking van uranium te leveren. Ik wijs erop dat ons beleid altijd gericht is geweest - en nog steeds gericht is - op het bevorderen van de vrede, de stabiliteit en de economische ontwikkeling van deze regio.
Wij vinden dat Noord-Korea dezelfde doelstellingen moet nastreven, en daarom dringen we er bij de verschillende partijen op aan een constructieve dialoog op te zetten. Er moet dan aan een aantal voorwaarden worden voldaan. Essentieel is volgens mij dat Noord-Korea zich bereid verklaart zijn verplichtingen uit hoofde van internationale verdragen na te komen, en dat het terugkeert naar het beleid dat het twee jaar geleden zelf heeft uitgestippeld. Ik sta geheel achter de voorstellen van de Raad en de Commissie aangaande het voortzetten van de humanitaire hulp. Dat geldt ook voor de technische bijstand voor het exploiteren van kolenmijnen om het land op die manier te voorzien van de energie die het ontbeert. De voortzetting van de technische steun kan er mede toe bijdragen dat Noord-Korea zijn nucleaire programma ontmantelt.
Het is dus duidelijk dat de internationale gemeenschap er niet op uit is Noord-Korea te isoleren of te marginaliseren. Integendeel. Nu moet Noord-Korea laten zien dat het deze boodschap begrepen heeft.

De Voorzitter.
Ik heb zes ontwerpresoluties

De Voorzitter.
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de 59-ste bijeenkomst van de Commissie voor de rechten van de mens van de Verenigde Naties, die van 17 maart tot en met 25 april 2003 in Genève gehouden zal worden.

Yiannitsis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte leden van het Europees Parlement, dames en heren, het verheugt mij dat u mij de gelegenheid biedt om te spreken over de voorbereiding van de Unie op de komende bijeenkomst van de VN-Commissie voor de rechten van de mens.
Een van de doelstellingen van het Grieks voorzitterschap is de dialoog tussen het Europees Parlement en de Raad over de vraagstukken in verband met de mensenrechten te versterken. De conclusies van de Raad van 10 december 2002 behelzen aanbevelingen in de richting van een nauwere samenwerking met u. Wij willen een open en transparant Europees beleid inzake mensenrechten tot stand brengen. Hierbij dient te worden verwezen naar de fundamentele beginselen van dit beleid. Deze beginselen bepalen de manier waarop de Unie dit voor ons allen zo belangrijk en gevoelig thema behandelt. De Raad heeft op 25 juni 2001 nogmaals bevestigd dat hij vast van plan is het Europees beleid inzake mensenrechten en het democratiseringsbeleid jegens derde landen te bevorderen. De Raad heeft een reeks principes vastgesteld aan de hand waarvan hij een geloofwaardiger, coherenter en samenhangender beleid voor de mensenrechten en de democratisering tot stand wil brengen. Er is met name samenhang geboden tussen de communautaire acties, het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en het ontwikkelingsbeleid. Dit vergt een nauwe samenwerking en coördinatie tussen de communautaire instellingen. Ook moet de bevordering van de mensenrechten en de grondvrijheden in alle beleidsvormen en acties van de Unie worden geïntegreerd. Het Europees beleid inzake mensenrechten en democratisering moet worden opengesteld via de versterking van de dialoog met het Europees Parlement en het maatschappelijk middenveld. De prioriteiten van de Unie bij de toepassing van dit beleid moeten op gezette tijden aan een onderzoek en beoordeling worden onderworpen.
De Europese Unie heeft een lange traditie en is er in geslaagd een ruimte van rechtszekerheid en onschendbare vrijheden te creëren, waar wij met recht trots op mogen zijn. Met de op til zijnde Intergouvernementele Conferentie willen wij ons gecodificeerd acquis op het gebied van de mensenrechten en de grondvrijheden, zoals deze hun beslag hebben gevonden in het Handvest van de grondrechten, zelfs in het Verdrag opnemen. Wij hopen op die manier tegemoet te komen aan de verwachtingen van de burgers en hun beschermingsniveau op te trekken. Hoe sterker de absolute eerbiediging van de mensenrechten in de Unie naar voren komt en buiten kijf komt te staan, des te geloofwaardiger en overtuigender wij met ons buitenlands beleid voor deze vraagstukken worden. Dan kunnen wij ook met meer kracht de leden van de internationale gemeenschap vragen te streven naar ons niveau, en indien zij dit niet geheel kunnen waarmaken, in ieder geval de fundamentele beginselen en waarden waarop de waardigheid van de mens en de burger is gegrondvest, te eerbiedigen. U weet dat de afschaffing van de doodstraf en van folteringen, de non-discriminatie van vrouwen en de bescherming van kinderen tegen uitbuiting tot onze hoofddoelstellingen behoren. Deze beginselen en de eerbiediging daarvan moeten de rode draad zijn die door alle aspecten van het buitenlands beleid van de Unie loopt, ook indien wij daarvoor een economische of politieke prijs moeten betalen. Een dergelijke houding is namelijk een garantie voor onze geloofwaardigheid.
Geachte afgevaardigden, voordat ik gedetailleerd inga op de voorbereidingen van de bijeenkomst in Genève, wil ik kort iets zeggen over de resultaten van de bijeenkomst van vorig jaar. Deze leveren ons namelijk belangrijke indicaties voor de uitdagingen die ons in maart en april te wachten staan. Iedereen weet wat voor enorme moeilijkheden wij vorig jaar hadden. Die waren gedeeltelijk ook te wijten aan de samenstelling van de commissie. Daarin zaten leden met een slechte staat van dienst op het gebied van de mensenrechten. Bovendien was het vorig jaar de eerste keer dat de Verenigde Staten geen lid waren, terwijl tegelijkertijd het vraagstuk in het Midden-Oosten boven op de agenda stond en elk ander initiatief overschaduwde. Europese moties over Iran, Tsjetsjenië en Zimbabwe werden verworpen, hetgeen nooit eerder was voorgekomen. Ik moet hierbij vermelden dat de samenstelling van de commissie dit jaar, met uitzondering van de deelname van de Verenigde Staten, niet veel anders is. Ook wil ik erop wijzen dat de manier waarop de Mensenrechtencommissie werkt de ingewikkelde en moeilijke machtsverhouding waarbinnen wij moeten werken weerspiegelt. Dat is ook vorig jaar weer duidelijk geworden tijdens de verkiezingen in de commissie. Dankzij het optreden van de Europese Unie kon de rust wederkeren en het evenwicht worden hersteld, en aldus de waarde worden aangetoond van onze nuchtere maar tegelijkertijd ook realistische aanpak. De spanning kon worden verminderd en gevaarlijke en pijnlijke impasses worden vermeden. Ik moet hier ook nog aan toevoegen dat deze situatie in de toekomst misschien nog ingewikkelder wordt als een unilaterale interventie in Irak plaatsvindt, de situatie in het Midden-Oosten nog verder achteruit gaat en het terrorisme opnieuw de kop opsteekt, hetgeen ertoe zal leiden dat de betrokkenen elkaar te lijf gaan met tegenstrijdige argumenten en elkaar de verantwoordelijkheid in de schoenen schuiven.
Geachte afgevaardigden, nu ik het algemeen kader heb geschetst zal ik kort ingaan op de huidige voorbereidingen van de Raad op deze bijeenkomst. De COHOM-werkgroep heeft twee weken geleden een eerste, tweedaagse ontmoeting georganiseerd voor de voorbereiding van de werkzaamheden van de Mensenrechtencommissie. Hiertoe waren de vertegenwoordigers van de geografische groepen uitgenodigd, aan wie de prioriteiten van dit jaar werden uiteengezet. De COHOM-werkgroep is er reeds op ambtelijk niveau in geslaagd vast te stellen welke landen bereid zijn in te stemmen met een reeks acties. Tevens heeft zij echter vastgesteld voor welke landen nog meer discussies, betere betrekkingen en informatie nodig zijn. Zij heeft de hoofden van de plaatselijke communautaire ambassades in elk van deze landen verzocht om verslagen. Ik wilde hierbij aantekenen dat nog geen eindbesluiten zijn genomen en bijgevolg ook geen initiatieven zijn ontplooid. De COHOM-werkgroep zal proberen tijdens haar bijeenkomst van 5 februari over zoveel mogelijk zaken een besluit te nemen. Als er dan nog steeds sterk omstreden vraagstukken overblijven, zullen deze worden besproken in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, en indien noodzakelijk worden voorgelegd aan de Raad. Daarom komt dit debat van vandaag dunkt mij als geroepen, omdat daarmee de COHOM-werkgroep van 5 februari in staat wordt gesteld rekening te houden met uw opmerkingen en suggesties.
Ik kan u tevens mededelen dat in de werkgroep een voorlopig besluit is genomen om in het kader van punt 9 van de agenda resoluties in te dienen over vijf landen: Soedan, de Democratische Republiek Congo, Irak, Myanmar en de Israëlische nederzettingen in de bezette gebieden. Tegelijkertijd is de Unie van plan erop aan te dringen dat de gebieden van Zuid-Oost-Europa niet meer worden behandeld onder punt 9 van de agenda maar onder punt 19, waardoor het mogelijk wordt hun consultancy en knowhow te verschaffen op het gebied van de mensenrechten.
Dames en heren, ik heb bewust niet alle activiteiten genoemd van de Unie op dit gebied. In haar traditioneel verslag over de situatie van de mensenrechten in de verschillende gebieden van de wereld zal de Unie enkele landen opnemen die aanleiding zijn tot zorg. Er wordt reeds aan het ontwerpverslag gewerkt en ik kan u nu al zeggen dat wij daarin twintig à dertig landen willen behandelen en aldus ervoor willen zorgen dat het verslag meer gewicht in de schaal legt. Ook hierbij zullen de meningen van het Europees Parlement over de landen die steun nodig hebben zeer nuttig zijn. Verder zullen de thematische besluiten in februari definitief hun beslag krijgen, alhoewel ik u nu al kan mededelen dat reeds begonnen is met de voorbereiding van de resoluties over de doodstraf en de rechten van het kind. Tot slot is een begin gemaakt met de voorbereiding van aanvullende verklaringen over vraagstukken die prioritair zijn voor de Unie, zoals racisme, rassendiscriminatie en vreemdelingenhaat, rechten van de vrouw, moderne vormen van slavernij en de versterking en bevordering van allerlei individuele en collectieve initiatieven op het gebied van de bescherming van de mensenrechten. Zoals ik al zei, is dit geen volledige lijst, maar mijns inziens hebt u nu een beeld gekregen van de verplichtingen die de Europese Unie op zich heeft genomen en van de verwachtingen die zij koestert ten aanzien van de komende bijeenkomst van de Commissie mensenrechten in Genève.
Voordat ik afsluit wil ik nog ingaan op een meer specifiek thema dat een prioriteit is van het Grieks voorzitterschap. Ons voorzitterschap hecht groot belang aan een gestructureerde benadering van de golf van illegale immigratie in de Unie. Dan zullen wij ons inziens ook kunnen bijdragen aan de bestrijding van de meest ernstige vormen van misdaad en schendingen van de mensenrechten, zoals slavernij, prostitutie en andere verschijnselen die neerkomen op een totale minachting voor het menselijk leven. Ons voorzitterschap is van mening dat voor de bescherming van de mensenrechten van immigranten en vluchtelingen niet alleen de vraagstukken van de derde pijler van belang zijn maar ook vooruitgang moet worden geboekt bij de vraagstukken in verband met de sociale rechten van deze mensen in de Unie.
Ter afsluiting wil ik nog onderstrepen dat met name in de huidige fase de Unie altijd het juiste evenwicht moet zien te vinden tussen veiligheid en onbelemmerde uitoefening van de rechten, tussen samenwerking en pressie, tussen controle en bescherming, tussen hetgeen zij van derden verlangt en hetgeen zij intern toepast. Dit is een moeilijke weg, maar tevens de enige weg. In dit kader verwelkomt de Raad de inwerkingtreding van het Statuut van het Internationaal Strafhof en is hij van mening dat de werking van het Hof ook een efficiënte bijdrage zal zijn aan de bescherming van de rechten en de fundamentele vrijheden.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, hartelijk dank dat ik de kans krijg te reageren op de resoluties van het Parlement over de eerstvolgende bijeenkomst van de VN-Commissie voor de rechten van de mens en de duidelijke prioriteiten die het Parlement stelt met betrekking tot de te bespreken landen en thema's tijdens die bijeenkomst.
Eleanor Roosevelt werd in 1946 unaniem gekozen als de eerste voorzitter van de VN-Commissie voor de rechten van de mens, die tot taak had de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens op te stellen. Ik kan me goed voorstellen dat ze zich in haar graf heeft omgedraaid naar aanleiding van de recente gebeurtenissen in Genève. De verkiezing van een Libiër als voorzitter van het VN-orgaan dat zich bij uitstek bezighoudt met de mensenrechten heeft terecht bij velen verbazing gewekt. Het zou simpelweg kunnen komen doordat kandidaten voor het bureau van de Commissie voor de rechten van de mens worden voorgedragen door een bepaalde regio. De Afrikanen waren aan de beurt om te nomineren en kozen voor iemand uit Libië. Bij de verkiezing, die op verzoek van de Verenigde Staten geheim was, onthielden zeven lidstaten van de EU zich van stemming. De geloofwaardigheid van de Commissie voor de rechten van de mens heeft een behoorlijke deuk opgelopen. Dat velen binnen de internationale gemeenschap, inclusief de EU, zich hierover zorgen maken, is niet meer dan terecht. Het optreden van de nieuwe voorzitter zal dan ook ongetwijfeld bijzonder kritisch worden gevolgd. De EU moet zich nu richten op de initiatieven die zij wil ontplooien tijdens de 59-ste bijeenkomst. Het is duidelijk dat zij voor een loodzware taak staat.
Bij de 58-ste bijeenkomst vorig jaar zijn moties van de EU over Zimbabwe, Tsjetsjenië en Iran door de Commissie voor de rechten van de mens getorpedeerd. Dat was aanleiding om ons te bezinnen op een manier waarop de EU haar landen- en thematische resoluties in de toekomst een betere kans zou kunnen geven. Bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties - een derde commissie in New York - heeft het voorzitterschap een aantal maatregelen genomen: resoluties worden eerder opgesteld, ze zijn beknopter en het werk wordt beter verdeeld tussen de EU-lidstaten. Dit zijn belangrijke maatregelen omdat er zo meer tijd overblijft om te lobbyen - uiteraard kan een diplomatieke basis het verschil maken tussen een nederlaag en een overwinning.
De EU zal al haar diplomatieke gaven nodig hebben wanneer zij straks in Genève geconfronteerd wordt met diverse leden van de Mensenrechtencommissie die op het gebied van de mensenrechten een slechte staat van dienst hebben. Het indienen van landenresoluties zal door veel van die landen als niet legitiem worden beschouwd. De EU heeft eerder terecht de noodzaak van landenresoluties naast de thematische resoluties verdedigd. In veel gevallen vormen die resoluties immers de basis voor de mandaten van de speciale vertegenwoordigers en de rapporteur die ter plekke nader onderzoek verrichten naar mensenrechtenkwesties die de aandacht verdienen, mits zij natuurlijk toegang krijgen tot het betreffende land. Dit constructieve systeem wordt echter lang niet overal in de internationale gemeenschap omarmd. Er zijn meer dan 150 staten waar de speciale vertegenwoordigers van de Verenigde Naties niet permanent welkom zijn.
Ik voeg hier aan toe dat het op dit vlak interessant is dat de Afrikaanse landen hebben ingestemd met een systeem van wederzijdse controle dat is ingesteld door de Afrikaanse Unie. Hoewel dit systeem matig functioneert en afwijkt van het VN-controlesysteem is het een stap vooruit op weg naar de totstandkoming van een vorm van collectieve meting van de prestaties in die gebieden.
Het staat vast dat het moeilijk is om te bepalen tegen welke landen de EU in de Commissie voor de rechten van de mens in actie moet komen. De EU heeft dit jaar geprobeerd een bepaalde beleidslijn uit te zetten, waarbij de Werkgroep mensenrechten van de Raad bij alle relevante geografische werkgroepen in de Raad heeft geïnformeerd naar welke landen de aandacht zou moeten uitgaan.
De discussie wordt voortgezet tijdens de vergadering van de COHOM-werkgroep op 5 februari 2003. Ik wil benadrukken dat de EU nog geen definitieve besluiten heeft genomen, maar dat er nu initiatieven liggen met betrekking tot de Democratische Republiek Congo, Soedan, de Israëlische nederzettingen, Birma/Myanmar en Irak, waarover voorlopige overeenstemming bestaat. Andere landen zijn nog punt van discussie.
De resolutie van het Europees Parlement over de prioriteiten voor de Commissie voor de rechten van de mens levert een belangrijke bijdrage aan dat debat, evenals de presentatie van prioriteiten door diverse NGO's tijdens de eerstvolgende zitting van de Contactgroep mensenrechten.
De opstelling van de EU ten aanzien van Iran en China in de Commissie voor de rechten van de mens zal uiteraard met argusogen bekeken worden. De EU voert immers met beide landen een mensenrechtendialoog met de bedoeling concrete vooruitgang te boeken op dit terrein. Vanuit dat idee hebben we een aantal duidelijke ijkpunten ingebouwd om de resultaten te meten. In de richtlijnen van de EU over mensenrechtendialogen staat echter duidelijk vermeld - en de Iraanse regering is daar ook volledig van op de hoogte - dat dergelijke dialogen de EU er niet van zullen weerhouden resoluties in te dienen tijdens internationale mensenrechtenfora. Die beslissing wordt genomen op basis van onze eigen inschatting van de mensenrechtensituatie ter plaatse.
Aan de andere kant is het wel zo dat een dergelijke beslissing van de EU over een resolutie altijd onlosmakelijk verbonden is met onze inschatting van de kans op vooruitgang in het kader van de dialoog. Na de eerste besprekingsronde met Iran wordt de situatie voorzichtig positief ingeschat. Hoewel het mandaat van de speciale vertegenwoordiger voor Iran, de heer Maurice Copithorne, werd ingetrokken nadat de EU-resolutie tijdens de 58-ste bijeenkomst van de Mensenrechtencommissie was verworpen, heeft Iran vorig jaar wel een uitnodiging doen uitgaan aan de speciale rapporteurs van de VN. Daarnaast heeft Iran aangekondigd dat het instemt met het bezoek van vier thematische VN-rapporteurs in de loop van dit jaar. Het dient opgemerkt te worden dat de heer Copithorne dus geen toegang kreeg tot het land om zijn mandaat uit te oefenen. Dit toont aan dat als een derde land zich onverzettelijk opstelt, resoluties niet altijd leiden tot de gewenste vooruitgang.
Na een jaar van afwezigheid keren de Verenigde Staten terug als lid van de Commissie voor de rechten van de mens. Het is belangrijk dat de EU en de Verenigde Staten gezamenlijk optrekken teneinde hun doelstellingen aangaande de verbetering van de mensenrechten te verwezenlijken binnen het vaak vijandige klimaat in deze commissie. Het klopt echter dat er een aantal thema's is waarover de Verenigde Staten en de EU van mening verschillen, waaronder fundamentele vernieuwingen als het Facultatief Protocol bij het Verdrag tegen foltering en het Internationaal Strafhof. Deze verschillen mogen natuurlijk niet onder het tapijt geveegd worden, maar mogen een goede samenwerking zeker ook niet in de weg staan.
Daarom zijn de EU en de Verenigde Staten nu ook begonnen met regelmatige informele besprekingen inzake de mensenrechten, als aanvulling op de bestaande trojka voor de mensenrechten. Tijdens die besprekingen worden de bewoordingen in onze resoluties en de ideeën die ten grondslag liggen aan onze benaderingen onder de loep genomen. De volgende overlegronde staat gepland op 6 februari 2003.
Ten slotte spreek ik mijn waardering uit over de intentie van het Europees Parlement om een delegatie af te vaardigen naar de 59-ste bijeenkomst van de Commissie voor de rechten van de mens na het succesvolle bezoek van vorig jaar, waar een vruchtbare gedachtewisseling heeft plaatsgevonden tussen de missiehoofden van de EU en de afvaardiging van de Commissie in Genève.

De Voorzitter.
Geachte afgevaardigden, ik moet u erop wijzen dat wij achterlopen op het schema en dus de klok wat beter in de gaten moeten houden. Ik wil liever geen gebruik maken van mijn bevoegdheid om in te grijpen en daarom wil ik u verzoeken beter op de tijd te letten.

Maes (Verts/ALE).
Voorzitter, om tijd te sparen zou u misschien alleen het woord kunnen geven aan mensen die tijdens de inleidingen in de zaal aanwezig zijn en die ook bereid zijn om naar het antwoord te luisteren. Dan zou u misschien minder problemen hebben met de spreektijd en dan zou dit auditorium ook beter bevolkt zijn, want ik schaam mij in naam van mijn collega's omdat zij hier niet zijn om de Raadsvoorzitter en de commissaris aan te horen.

Gahler (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, de kwestie van de mensenrechten is een zaak die de politieke familie in het Europees Parlement in vergaande mate verenigt. Daarom waren er ook geen grote problemen bij het opstellen van een gemeenschappelijke ontwerpresolutie ter voorbereiding van de 59-ste bijeenkomst van de Commissie rechten van de mens van de Verenigde Naties. Wat die voorbereidingen betreft, zijn wij ons uiteraard wel bewust van de moeilijkheden die er bestaan om binnen het VN-kader wezenlijke resultaten te boeken. Dat is ook al gedeeltelijk door de Raad en de Commissie geïllustreerd.
De standing van deze VN-Commissie moet echter niet nog zwaarder belast worden door dit jaar uitgerekend Libië als voorzitter te benoemen. Ik vind dat met name pijnlijk, omdat dit mogelijk is geworden doordat de Europese Unie zich van stemming heeft onthouden. Ik weet dat aan die stemonthouding een deal met de Afrikaanse landen ten grondslag lag. Om een dergelijke benoeming te vermijden, had men zich echter wellicht al eerder intensiever met de mensenrechten op dat continent bezig kunnen houden en niet pas op het moment dat het benoemingencircus in VN-verband aan de orde was. Ik heb gehoord wat de vertegenwoordiger van de Raad gezegd heeft. Hij heeft aan de mooie verklaringen van juni 2001 gerefereerd. Wij hebben deze week bij de Raad Algemene Zaken echter kunnen ervaren hoe dat bijvoorbeeld met betrekking tot Zimbabwe toch eerder een negatief effect heeft gehad. Er kon namelijk geen overeenstemming worden bereikt. Blijkbaar hebben de mensenrechten daarbij een kleinere rol gespeeld dan de economische aspecten.
Daarnaast is het belangrijk dat de Raad en de Commissie na afloop van de bijeenkomst hier in het Europees Parlement een debriefing geven en wel op korte termijn na afloop. Ik heb er relatief weinig aan om op dit moment nog een evaluatie van de vorige bijeenkomst te krijgen; die had ik heel graag meteen na afloop van die zitting gehad. Het Europees Parlement en de burgers hebben er recht op om te weten hoe de Raad en de Europese Commissie zich in de Commissie rechten van de mens hebben opgesteld en waarom.
Ik ben echter ook altijd blij als er een dialoog over de mensenrechten met een bepaald land tot stand wordt gebracht. De commissaris heeft in dit verband ook Iran genoemd. Ik ben rapporteur voor dat land en daarom ben ik blij met deze ontwikkeling. De ernst van een dergelijke dialoog zou door Iran echter ook onderstreept moeten worden door medewerking aan de Verenigde Naties te verlenen. Ik heb daarover enkele positieve geluiden van de commissaris gehoord. Ik hoop dat daar in de praktijk ook iets van terecht zal komen. Wij hebben een amendement ingediend voor de formele benoeming van een opvolger voor de heer Copithorne. Ik hoop dat Iran ook bereid zal zijn om met hem samen te werken.
Ter illustratie van een aantal aperte tekortkomingen op het gebied van de mensenrechten worden in de ontwerpresolutie al enkele landen genoemd. De Fractie van de Europese Volkspartij is echter van mening dat deze ontwerpresolutie niet geschikt is om de omvang van de huidige mondiale mensenrechtenschendingen in zijn geheel te illustreren door bijvoorbeeld een scala aan individuele gevallen onder specifieke titels op te nemen. Dat betekent dat wij de betreffende amendementen verwerpen - niet op inhoudelijke, maar op procedurele gronden.

Cashman (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mijn waardering uitspreken over wat de vorige spreker heeft gezegd over een debriefing van de Raad en de Commissie na afloop van de VN-bijeenkomst. Ik denk dat dit zeer wenselijk is en dat zeg ik als lid dat ook bij de drie voorgaande bijeenkomsten aanwezig is geweest.
Wij erkennen het belang van de VN-commissie als een forum waar echte verandering tot stand kan worden gebracht, maar wij denken wel dat de Raad, het Parlement en de Commissie gezamenlijk moeten optreden om onze doelen daadwerkelijk te bereiken. Uiteraard betreuren we het gebrek aan overeenstemming tussen de lidstaten van de EU en de zogenaamde westerse groep vorig jaar, maar we hebben de hoop dat het dit jaar beter gaat.
We moeten het fundamentele belang van het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof erkennen en we roepen het EU-voorzitterschap op deze belangrijke kwestie aan te kaarten. Ook een ander belangrijk punt, namelijk de afschaffing van de doodstraf moet op de agenda worden gezet en we roepen de EU opnieuw op een resolutie in te dienen die staten uitnodigt een moratorium op terechtstellingen af te kondigen in de aanloop naar een totale afschaffing van de doodstraf in de toekomst. Voorts roepen wij de Verenigde Staten, China, Saudi-Arabië, Congo, Iran en andere staten nogmaals op de uitvoering van doodstraffen onverwijld te staken.
Maar laat ik me nu richten op de rechten van mensen die soms vergeten worden, namelijk vrouwen, kinderen, minderheden, lesbiennes, homo's en transseksuelen, die inhumaan behandeld en vernederd worden, simpelweg om wie ze zijn. De zaak van de 52 homoseksuelen in Caïro in Egypte is na achttien maanden nog steeds niet opgelost en er zijn inmiddels nog meer mensen gearresteerd op verdenking van homoseksualiteit. Verder zijn de klachten van de drie Britten, Nesbitt, Nawaz en Pankhurst, over ernstige mishandeling nog altijd niet onderzocht.
Ik deel de mening van de Raad dat we een consequent beleid moeten voeren en met alle landen op dezelfde manier moeten omgaan. We moeten vastbesloten een halt toeroepen aan mensenrechtenschendingen waar ook ter wereld. Als we met landen associatieovereenkomsten gesloten hebben waarin mensenrechtenclausules zijn opgenomen, moeten we niet schromen kritiek te leveren op die landen als ze de mensenrechten niet respecteren. We moeten dergelijke overeenkomsten zelfs opschorten mocht dat noodzakelijk zijn.

Van den Bos (ELDR).
Voorzitter, hebben de schenders van mensenrechten veel te vrezen, en de slachtoffers veel te verwachten van de VN-Commissie voor de rechten van de mens? Het lijkt er niet op. Het belangrijkste forum ter wereld schiet steeds weer zwaar tekort: niet de ernst van de schendingen is de beslissende factor maar het vermogen om politieke steun te mobiliseren. Sommige landen weten telkens weer opnieuw veroordelingen te ontlopen en daardoor ontstaat een scheef beeld van de mensenrechtensituatie in de wereld en wordt de legitimiteit van de commissie aangetast. Het voorzitterschap, door een notoire mensenrechtenschender als Libië, is hiervan helaas een voorbeeld. Het is hoog tijd voor hervormingen die dit soort uitwassen voorkomen.
De Europese Unie kan in de VN-Commissie een grotere rol spelen als ze goed en tijdig voorbereid is, met één stem spreekt, volhardt en lef toont, kortom anders opereert dan vorig jaar. De Europese stemonthouding over het Libisch voorzitterschap, hoe diplomatiek tactisch ook bedoeld, is een zwaktebod en schept onduidelijkheid over de Europese positie. Om maximaal gewicht in de schaal te leggen, moet zo veel mogelijk worden afgestemd met de Verenigde Staten. Ik begrijp dat dat ook gebeurt. Het is voor mijn fractie van groot belang dat de Europese Unie zich met name inspant ten aanzien van resoluties over slavernij, straffeloosheid, foltering, de onmenselijke sharia-interpretaties, discriminatie van vrouwen, godsdienstvrijheid, de situatie van inheemse volkeren en zeker ook de bescherming van mensenrechtenactivisten. We hechten zeer aan de resoluties over de 17 landen waarin Irak, Iran, Birma, Soedan, Saoedi-Arabië, China, Rusland en Colombia met name worden genoemd. Een selectie is onvermijdelijk maar dat betekent zeker niet dat alle ongenoemde landen vrijuit gaan. Bijzondere aandacht vraag ik voor een vernieuwing van het mandaat van de speciale rapporteur voor Iran, de versterking van de positie van de hoge commissaris in Colombia en de toelating van speciale rapporteurs in Tsjetsjenië.
De Europese Unie moet de uitkomsten van Genève integreren in haar beleid en opnemen in de politieke dialoog met de betrokken landen. Als mensenrechtenrapporteur voor dit jaar voor dit Parlement zeg ik: laat de Europese Unie er alles aan doen om het gezag van deze VN-Mensenrechtencommissie te herstellen. We kunnen niet zonder, er is geen alternatief. Een bijeenkomst is echter alleen een succes als deze wordt gevreesd door de schenders en bejubeld door de slachtoffers.

Morgantini (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben kritisch van aard en vind het vreselijk dat ik in deze tijd ten prooi ben gevallen aan pessimisme over de toekomst van de wereld. Wij leggen hoogdravende principeverklaringen af maar veel, veel te veel landen maken zich schuldig aan schendingen van de mensenrechten: Tsjetsjenië, China, de Afrikaanse landen in oorlog, de VS met de doodstraf, enzovoort. De verantwoordelijkheid komt niet alleen degenen toe die deze rechten schenden, maar ook degenen die toekijken en niets ondernemen om het internationaal recht daadwerkelijk toegepast te krijgen. De UNHCR verricht haar werkzaamheden in een sfeer van totale onverschilligheid van de regeringen, en haar indicaties blijven een dode letter. Zoals velen onder u word ook ik gegrepen door verontwaardiging als ik zie hoe de fundamentele mensenrechten - het recht op leven, vrije meningsuiting en vrij verkeer - ook in landen die zichzelf democratisch noemen met voeten worden getreden. Nu worden in naam van de oorlog tegen het terrorisme - dat zeer zeker bestreden moet worden - de vrijheden beknot en wordt dood gezaaid, waarbij ik denk aan de afslachting in Mazar-i-Sharif.
Ik zou willen dat in maart een praktijk werd afgesproken die Israël bijvoorbeeld ertoe zal aanzetten om, zo niet de resoluties van de VN over de beëindiging van de bezetting, dan toch in ieder geval wel het Verdrag van Genève te eerbiedigen, dat ook dit land heeft ondertekend. Collectieve straffen, verwoesting van huizen, scholen, ziekenhuizen, garages, winkels en olijfbomen, willekeurige arrestaties, folteringen, buitengerechtelijke moorden, vandalisme en plundering door Israëlische soldaten, waarvan ikzelf in Ramallah getuige ben geweest: dat is schering en inslag in Palestina evenals de aanvallen tegen burgers in Israël schering en inslag zijn. Daarbij zijn in de afgelopen twee jaar 350 Palestijnse kinderen en tachtig Israëlische kinderen om het leven gekomen. Als onschuldigen hebben zij het gelag moeten betalen voor ons nietsdoen. Wij hebben echter wel degelijk de mogelijkheid om iets te doen, maar vaak wordt met twee maten gemeten: de bondgenootschappen tellen en niet onze waarden. Europa is gegrondvest op de beginselen van democratie en de rechtsstaat. Als wij niet in eerste instantie consequent zijn in Europa zelf, en alle middelen gebruiken die ons ter beschikking staan, zoals de opschorting van de associatieovereenkomsten met de landen die de mensenrechten schenden, hoe kunnen wij dan geloofwaardig zijn als wij in de instanties van de Verenigde Naties aandringen op de mensenrechten? Het is noodzakelijk de financiële middelen en de menselijke hulpbronnen van de UNHCR op de juiste plek in te zetten en aldus te zorgen voor meer efficiëntie. Tijdens de bijeenkomst van maart moeten wij tastbare besluiten nemen, bijvoorbeeld voor het sturen van een vredesmacht die in de Palestijnse gebieden de burgerbevolking kan beschermen en door Israël niet toe te staan humanitaire zendingen tegen te houden of zelfs onder vuur te nemen.
In de resolutie waarover wij zullen stemmen staan prioriteiten en activiteiten, zoals bijvoorbeeld de werking van het Internationaal Strafhof, het toezicht op de rechten in Iran en de samenwerking van de instellingen met verenigingen en NGO's van het maatschappelijk middenveld. Deze prioriteiten en activiteiten zijn zeer belangrijk om educatie in mensenrechten en democratie meer kracht bij te zetten en de eerbiediging daarvan te bevorderen.

Wuori (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, Genève is voor ons het uur van de waarheid. Daar wordt nogmaals ons vermogen of onvermogen beoordeeld om tegelijkertijd de democratie, de rechtsstaat en de mensenrechten te verdedigen in een wereld waarin de situatie van de mensenrechten aanzienlijk is verslechterd en de algemene politieke sfeer op zorgwekkende wijze wordt gebrutaliseerd.
Nu de crisis rondom Irak in een acute fase is aanbeland hebben de lidstaten besloten in de VN-Veiligheidsraad over te gaan op de procedure die is neergelegd in artikel 19 van het EU-Verdrag. Nog belangrijker is hoe we op de lange termijn overeenkomstig artikel 19 en 20 actief kunnen samenwerken op het gebied van de mensenrechten in de VN en in andere internationale fora. Daarin zullen wij niet slagen als we ons vermogen verliezen op consistente wijze op te treden. Wij zullen dan onze geloofwaardigheid verliezen en zo zullen wij, het oude Europa, achterblijven zonder de morele autoriteit die wij zo nodig hebben. Wij kunnen in dat geval niet verwachten dat onze burgers en NGO's ons nog serieus nemen.

Borghezio (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de aandacht van de Raad en de Commissie vestigen op enkele vraagstukken, enkele dossiers, die in de internationale pers veel aandacht krijgen, maar hier bij onze politieke werkzaamheden enigszins over het hoofd gezien lijken te worden. Het eerste dossier betreft een Afrikaans land dat dagelijks geteisterd wordt door ernstige schendingen van de meest fundamentele mensenrechten: Zimbabwe, waar de regeringsleider en het regime, die zich schuldig maken aan gewelddadig en wreed racisme tegen de kolonisten, tegen de farmers van Europese oorsprong, aansporen tot incidenten die, samen met de schending van de democratische rechten van de plaatselijke Afrikaanse oppositie tegen dit regime, dit land werkelijk buiten de democratie plaatsen.
Ik sta versteld over het debat waarin onze Europese autoriteiten verzeild zijn geraakt; alsof er nog enige twijfel kan bestaan over de vraag of het hoofd van dit bloeddorstig en gewelddadig regime dat de mensenrechten volledig aan zijn laars lapt, wel aan de Frans-Afrikaanse besprekingen van februari aanstaande in Parijs moet deelnemen of aan de Europese-Afrikaanse besprekingen van Lissabon begin april. Ik geloof dat de Raad en de Commissie vastberaden moeten optreden en dat een commissie die haar bestaansrecht ontleent aan de bescherming van de mensenrechten, een reeks gewelddadige gedragingen?.
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Mann, Thomas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, drie dagen geleden is de Tibetaan Lobsang Dhondup terechtgesteld. Dit is gebeurd ondanks alle protesten van de wereldopinie en de mensenrechtenorganisaties en ondanks de diplomatieke stappen van de ambassadeurs van de lidstaten van de EU. Ook ons debat in dit Parlement en de unaniem aangenomen resolutie van 19 december 2002 hebben niet mogen baten. Op 26 januari 2003 heeft het Volkstribunaal in Chengdu de doodvonnissen tegen Lobsang Dhondup en tegen de boeddhistische lama Tenzin Delek bekrachtigd. De beschuldigingen luidden 'betrokkenheid bij een aanslag met explosieven' respectievelijk 'sabotage tegen de eenheid van het land'.
De lange isolatieperiode waarin geen contact mogelijk was met familie of advocaten, vormt een duidelijke schending van de VN-regeling die de minimale normen aangeeft voor de behandeling van gevangenen. Ook heeft er geen eerlijk proces plaatsgevonden met inachtneming van de rechtsstaatbeginselen. De ook door het Europees Parlement verlangde openbare rechtszitting werd geweigerd op basis van de ongeloofwaardige verklaring dat het staatsgeheimen betrof. Ook konden de advocaten niet zelf gekozen worden; deze werden door de rechter toegewezen.
De terechtstelling van Lobsang Dhondup heeft niet alleen meteen tot protesten van EU-lidstaten geleid, maar zal ook tijdens de Duits-Chinese gesprekken over de mensenrechten aan de orde komen. Groot-Brittannië heeft nogmaals de eis herhaald dat de doodstraf in China definitief afgeschaft dient te worden. Daarnaast dient dit ernstige geval eindelijk ook eens in de mensenrechtendialoog tussen de EU en China ter sprake gebracht te worden. Het is rampzalig! Aan de ene kant probeert China geloofwaardig op het wereldtoneel over te komen, maar aan de andere kant worden de meest elementaire principes geschonden, zoals het respecteren van de mensenrechten. Namens de Fractie van de Europese Volkspartij en Europese Democraten en als voorzitter van de Tibet-intergroep van het Europees Parlement roep ik de Raad, de Commissie en de lidstaten op om per ommegaande actie te ondernemen en de dreigende voltrekking van het doodvonnis tegen Tenzin Delek te voorkomen!
Deze lama is al tientallen jaren op religieus, cultureel en sociaal vlak actief en blijkbaar zo succesvol dat hij een gevaar voor alle hardliners is. Na deze verbijsterende gebeurtenis is er geen twijfel meer mogelijk: Deze schending van de grondrechten door China dient op de agenda van de Human Rights Convention in Genève gezet te worden. De Europese Unie dient daarbij het voortouw te nemen!
Fava (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb met waardering geluisterd naar de opmerkingen van de vertegenwoordiger van de Raad waaruit een nuchter en pragmatisch standpunt sprak. Pragmatisme is nodig. Zo moet krachtig worden aangedrongen op ratificatie van alle internationale verdragen. Dat zijn de operationele instrumenten die de landen en de burgers tot hun beschikking hebben om de mensenrechten te verdedigen. Ik wil er graag twee noemen, die evenwel als bijkomstig worden beschouwd: het verdrag voor de bescherming van de rechten van migrerende werknemers en hun gezinsleden en het verdrag voor de afschaffing van rassendiscriminatie.
Mijns inziens is het eveneens nuttig aan te dringen op een moratorium voor de doodstraf, onder meer omdat wij beseffen dat wij niet hoeven toe te geven aan fatalisme en het onvermijdelijke lot, maar wel degelijk de mogelijkheid hebben om bepaalde gouverneurs in de Verenigde Staten te overtuigen van het zinloze van deze barbaarse praktijk. De gouverneur van Illinois heeft met zijn omzetting van de doodstraf van 167 gevangenen in levenslang aangetoond dat wij deze strijd ook kunnen winnen.
Wij vragen de Europese Unie met name ervoor te zorgen dat er geen vrijplaatsen zijn voor de bescherming van de mensenrechten. Een vrijplaats kan de strijd tegen terrorisme zijn, maar deze moet wel gebaseerd zijn op de eerbiediging van het internationaal humanitair recht. Een andere vrijplaats kan erin bestaan dat het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof door bepaalde landen, om te beginnen de Verenigde Staten, nog steeds gezien wordt als een absoluut bijkomstige zaak. De kracht en de efficiëntie van dat Statuut lopen steeds meer gevaar door het gedrag van de Verenigde Staten en de keuze van bilaterale overeenkomsten met enkele landen.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, zou ik willen dat wij naar Genève gingen met de - hopelijk door iedereen gedeelde - overtuiging dat de beste en nobelste vorm van bescherming van de mensenrechten bestaat uit het voorkomen van het schandelijke geweld van een bloeddorstige oorlog.

Alavanos (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, je kunt het moeilijk oneens zijn met de algemene beginselen die de fungerend voorzitter van de Raad en de commissaris hebben uiteengezet. Wij moeten evenwel naar de toepassing daarvan kijken, en in dat verband heb ik drie opmerkingen.
Ten eerste mogen wij niet in het ene land de begripvolle psychiater uithangen en in het andere land voor scherprechter spelen. De criteria die wij toepassen op Turkije moeten wij ook toepassen op Iran, of wij moeten de criteria die wij toepassen op Iran ook toepassen op Turkije. Nu ik het toch over Turkije heb, wil ik zeggen dat het hoog tijd is dat Leyla Zana, onze collega, de vrouw die de Sacharovprijs heeft gekregen, het licht van de vrijheid aanschouwt. Het zou een grote prestatie zijn indien dit nog tijdens het Grieks voorzitterschap voor elkaar werd gekregen.
Ten tweede de Verenigde Staten. Afgezien van hetgeen de commissaris zei, stelt zich in de Verenigde Staten het probleem van de doodstraf. Wij moeten dat probleem op dezelfde manier aan de orde stellen als in andere landen. Nu ik het toch heb over de onenigheid tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten, wil ik zeggen dat het hoog tijd is dat wij de Sacharovprijs aan een Amerikaan geven, aan de afgetreden gouverneur van Illinois die de doodstraf van 150 gevangenen heeft omgezet in levenslang.
Ten derde moeten wij kijken naar de nieuwe rechten die worden aangetast door de maatregelen tegen het terrorisme.

Isler Béguin (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, we weten allemaal hoe belangrijk de 59-ste bijeenkomst van de Commissie rechten van de mens is. Het is een unieke gelegenheid. We mogen niet toestaan dat deze commissie op welke wijze dan ook verzwakt wordt - in haar werk, in haar functies, in haar voorzitterschap. Wie anders dan de Commissie rechten van de mens, rechten van de vrouw, rechten van kinderen en minderheden ? wie anders kan er eisen dat er verslagen worden opgesteld over landen waar mensen worden opgesloten voor misdaden die ze niet hebben begaan? Ik denk - bijvoorbeeld - aan de heer Bandajevski, die wegkwijnt in een Wit-Russische gevangenis, of aan Lemine Ould Cheikh Melaïnine die in Mauritanië in een cel zucht. We moeten deze commissie steunen om ervoor te zorgen dat ze goed kan functioneren en haar rol kan blijven vervullen. Daarom moeten we erop aandringen dat er voldoende spreektijd wordt gereserveerd voor rapporteurs van deze commissie en de vertegenwoordigers van NGO's - dat zijn de mensen die de toestand ter plaatse het best kennen en een spreekbuis kunnen zijn voor al diegenen die het recht op spreken ontzegd wordt.
Dit debat is ook een gelegenheid om de aandacht te vestigen op de rechten van inheemse volkeren. Als in veel landen de grondrechten al met voeten worden getreden, hoe moet het dan niet gesteld zijn met de rechten van inheemse volkeren? Hun rechten zijn immers nauwelijks vastgelegd en de garantie ervan schiet hopeloos tekort. Het initiatief van de VN om een permanent forum op te richten voor deze kwesties moet daarom op onze volledige steun kunnen rekenen. Op die wijze dragen we bij tot meer bewustwording, en zo bevorderen we de belangen van inheemse volkeren. We moeten dus alles op alles zetten om ervoor te zorgen dat deze werkgroep - de enige die zich met inheemse volkeren bezig houdt - kan blijven bestaan. Het Europees Parlement zou op zijn beurt een goede bijdrage kunnen leveren als het eindelijk eens werk maakt van het opzetten van de delegatie van het Europees Parlement voor de inheemse volkeren. Het besluit daartoe is immers al in een uit 1992 daterende resolutie genomen.

Cushnahan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, hoewel de regeringen van de lidstaten mensenrechtenschendingen scherp veroordeeld hebben, veranderen ze helaas van standpunt als het gaat om grotere landen zoals China en Pakistan en er enorme handels- en geopolitieke belangen op het spel staan. Deze halfslachtige houding is een vorm van politieke prostitutie die onze morele autoriteit op dit gebied ondermijnt.
Ik verwelkom deze gezamenlijke resolutie en, zoals vermeld in paragraaf 16, zou het voorzitterschap van de EU nog meer resoluties over diverse landen moeten ondersteunen. Ik wil er hier drie met name noemen. In China baart de 'Sla Hard Toe?-campagne ons nog steeds ernstige zorgen omdat deze aanmerkelijk heeft bijgedragen aan de stijging van het aantal terechtstellingen. Vaak wordt de doodstraf uitgesproken op basis van onvoldoende bewijs en wordt er snelrecht toegepast. Er bestaan nog steeds grote beperkingen op het recht op vrijheid van meningsuiting en het recht van informatie. Pro-democratische en politieke activisten worden vaak zonder aanklacht vastgehouden en in enkele gevallen worden ze zelfs beschuldigd van het aanzetten tot omverwerping van de staat. Het is daarom van essentieel belang dat het voorzitterschap de mensenrechten bij elke dialoog met China centraal stelt.
Wat betreft het Midden-Oosten, veroordeel ik de schendingen van de mensenrechten door middel van terrorisme, met name de zelfmoordaanslagen die worden uitgevoerd door Palestijnse extremisten. Maar ik veroordeel anderzijds ook het staatsterrorisme dat Israël gebruikt tegen de Palestijnse burgerbevolking.
Met betrekking tot Iran spraken de leiders van de EU de hoop uit dat het aangaan van een politieke dialoog met dat land een steun in de rug zou zijn voor de hervormingsgezinden en dat de mensenrechtensituatie erdoor zou verbeteren. Helaas lijkt het zo te zijn dat het stenigen slechts tijdelijk is stopgezet om het imago op te poetsen. Bovendien worden er dagelijks nog veel kranten verboden en helaas is het aantal terechtstellingen flink gestegen.
Het beschermen en bevorderen van de mensenrechten is een van de basisprincipes van de EU. Daarom is het van het grootste belang dat de EU op een internationaal podium, en vooral in Genève, laat zien dat zij consequent is in haar standpunt inzake de mensenrechten, anders neemt niemand ons nog serieus.

Yiannitsis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de sprekers bedanken voor hun opmerkingen. Deze waren zeer nuttig voor de Raad. Hetzelfde geldt voor de verwijzingen naar een aantal landen en gebieden, zoals China, het Midden-Oosten, Zimbabwe, enzovoort. Deze stroken niet alleen volledig met de standpunten van de Raad, maar ook met zijn activiteiten en met die van de Commissie op een aantal gebieden. Inderdaad laten wij niets na om, waar mogelijk, aan te dringen op de noodzaak van eerbiediging van de mensenrechten. Belangrijk is uiteindelijk evenwel dat de door ons uitgeoefende druk ook zoden aan de dijk zet en zich niet beperkt tot uitsluitend het politieke niveau. Ik ben het natuurlijk ook eens met talrijke andere opmerkingen die zijn gemaakt over bijvoorbeeld de problemen in Afrika. Ik kan daar wegens tijdsgebrek echter niet op ingaan
Alvorens in te gaan op de standpunten in de verschillende internationale instanties wil ik de gelegenheid aangrijpen om in te haken op de opmerking van de heer Van den Bos over de onthouding van de Europese Unie tijdens de stemming vorig jaar. Persoonlijk ben ik van mening dat deze onthouding geen uiting was van onverschilligheid. Dat zou niet in de aard van de Unie liggen. Het ging om een weloverwogen besluit waarvan het hoofddoel was te zorgen voor een goede werking van de Mensenrechtencommissie onder de politieke omstandigheden die vorig jaar heersten.
Ik wilde tevens erop wijzen dat wij natuurlijk belangstelling hebben voor de afschaffing van de doodstraf. Dat is een van de belangrijkste verworvenheden van de Europese Unie, zoals ook blijkt uit de talrijke discussies daarover met de Verenigde Staten. Wij kunnen bij bepaalde overeenkomsten op met name het gebied van de terreurbestrijding geen vorderingen maken als geen garanties worden geboden, als niet wordt verzekerd dat de doodstraf in de Verenigde Staten niet zal worden toegepast op naar de Verenigde Staten uitgeleverde personen. Nogmaals, wij hebben bijzondere interesse voor het vraagstuk van de afschaffing van de doodstraf.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, ik heb gemerkt dat bijna iedere spreker de kwestie van de doodstraf ter sprake brengt. Ik ben het met de sprekers eens dat het een punt is dat onder de aandacht moet worden gebracht en dat het een praktijk is die in elk systeem en elk land feitelijk hetzelfde is. Daarom is het een kwestie die veel aandacht en een grotere inspanning verdient.
Over de opmerking van de heer Fava - dat we door mensenrechten te beschermen terrorisme kunnen vermijden of voorkomen - zou ook ik willen zeggen: was het maar waar. Het zou prachtig zijn als het zo was. Maar daarvoor is de wereld helaas te slecht. Extremisme is een gegeven en het is onmogelijk om dat probleem totaal te vermijden door er zelf een vlekkeloze staat van dienst op na te houden of zelfs door een wereldwijde fatsoensimpuls. Daarbij komen een aantal fundamentele problemen om de hoek kijken, maar ondanks deze kanttekening ben ik het eens met de aanpak die hij verwoordt. We moeten inderdaad uiterst voorzichtig zijn onze idealen geen geweld aan te doen in de strijd tegen het terrorisme. Het is van groot belang daarin een evenwicht te vinden.
Over de stemming in de Commissie voor de rechten van de mens en de opmerkingen van de heer Gahler wil ik zeggen dat het niet juist is te beweren dat de zeven EU-lidstaten in de Mensenrechtencommissie hebben bijgedragen aan de verkiezing van de Libische voorzitter. Ik wil hier voor de goede orde vermelden dat dit niet uit de stemverhouding naar voren komt.

De Voorzitter.
Ik heb zes ontwerpresoluties

De Voorzitter.
Om te beginnen wil ik namens het Parlement excuses aanbieden voor het enigszins uitlopen van de debatten. We zullen rekening houden met de naar voren gebrachte meningen en we zullen uiteraard trachten dit soort situaties in de toekomst te vermijden.
Aan de orde is de voortzetting van het debat inzake de verklaringen van de Raad en de Commissie over de illegale uitbuiting van de rijkdommen van de Democratische Republiek Congo.

Yiannitsis
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden van het Europees Parlement, dames en heren, voordat ik overga tot het vraagstuk van de uitbuiting van de rijkdommen in Congo wilde ik verduidelijken dat ik als vertegenwoordiger van het voorzitterschap van de Raad verplicht ben de werkwijze van het Europees Parlement te respecteren, hetgeen ik ook zal doen. Ik zou het Parlement echter willen vragen of het een mogelijkheid ziet om hetzelfde respect te betuigen en dezelfde aandacht te schenken aan de problemen die de werking van het voorzitterschap met zich mee brengt, en rekening te houden met het feit dat het Grieks voorzitterschap op een gegeven ogenblik, als het kan op een redelijk tijdstip, terug moet naar Griekenland. Enfin, als het Parlement niet in staat is daarvoor te zorgen en bepaalde regels in acht te nemen, mag dat geen beletsel voor ons zijn dat wel te doen, zoals het ons als voorzitterschap betaamt.
Wat nu het vraagstuk van de illegale uitbuiting van de rijkdommen in Congo betreft, wil ik het volgende zeggen. In de afgelopen jaren begon de internationale gemeenschap bijzondere belangstelling te tonen voor de illegale uitbuiting van de rijkdommen in Afrika. Ik doel met name op de rol die deze illegale uitbuiting speelt bij de voortzetting van de catastrofale en nu al jarenlang voortdurende gewapende conflicten.
De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft in juni 2000 bij monde van diens voorzitter de secretaris-generaal van de VN gevraagd een comité van deskundigen op te richten voor de bestudering van het vraagstuk met betrekking tot de illegale uitbuiting van de rijkdommen in de Democratische Republiek Congo. Dit comité werd opgericht, is in september 2000 aan de slag gegaan en heeft in oktober 2002 zijn eindverslag voorgelegd. Daarin staat dat politieke en militaire hoogwaardigheidsbekleders en ondernemers uit Oeganda, Rwanda, Zimbabwe en ook Congo op grote schaal de rijkdommen en met name de delfstoffen van Congo plunderen voor eigen gewin, of, in het geval van Rwanda, voor het gewin van dat land. Volgens het verslag zou Rwanda zijn hoge militaire begroting voor een groot deel financieren met de rijkdommen die het uit Congo, soms door middel van dwangarbeid van de lokale bevolking, weghaalt.
De Europese Unie wacht nog met een resolutie betreffende dit recente verslag van het comité van deskundigen totdat de Veiligheidsraad een besluit genomen heeft. De Europese Unie is hoe dan ook voor verbods- en sanctiemaatregelen, waar mogelijk en noodzakelijk. Wij geven er echter de voorkeur aan dat deze worden genomen door de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties en niet door bepaalde landen of groepen van landen. Wat diamant, een sterk omstreden product, betreft wil ik zeggen dat zowel de internationale gemeenschap als de Unie bepaalde concrete maatregelen hebben genomen. Zo hebben zevenendertig landen alsmede het Europees Parlement in november jongsleden in Interlaken in Zwitserland, in het kader van het Kimberleyproces, een certificatiesysteem op poten gezet voor ruwe diamant. Het doel daarvan is de handel in illegaal gewonnen diamant in conflictgebieden, en met name in Afrika, te bestrijden. De Europese Unie heeft eveneens Verordening nr. 2368/2002 van de Raad van 20 december 2002 vastgesteld tot uitvoeringvan de Kimberleyprocescertificering voor de internationale handel in ruwe diamant.
Tot slot wil ik er nog op wijzen dat hier een vicieuze cirkel moet worden doorbroken. Enerzijds werken de interne gewapende conflicten illegale uitbuiting van de rijkdommen van het land in de hand en anderzijds worden met de uitbuiting van deze rijkdommen de nodige financiële middelen verkregen om de interne gewapende conflicten aan de gang te houden en worden elke ontwikkeling en stabiliteit in het land onmogelijk gemaakt.

Nielson
Mevrouw de Voorzitter, de Commissie maakt zich ernstige zorgen over het feit dat het plunderen van de natuurlijke rijkdommen in de Democratische Republiek Congo er in belangrijke mate toe bijdraagt dat het conflict in het gebied van de Grote Meren steeds weer blijft oplaaien.
Met dit in ons achterhoofd heeft de Commissie actief samengewerkt met het comité van deskundigen dat onderzoek doet naar de illegale uitbuiting van natuurlijke hulpbronnen en andere rijkdommen in de Democratische Republiek Congo, sinds die werd opgericht.
De Commissie heeft in Kinshasa een bijeenkomst georganiseerd tussen de deskundigen en de hoofden van de Commissiedelegaties in de onderzochte landen. De Commissie is bereid deze constructieve samenwerking in de toekomst voort te zetten, mocht dat noodzakelijk zijn.
De Commissie heeft met interesse kennis genomen van het verslag van de deskundigen, waarover vorige week een resolutie in de VN-Veiligheidsraad werd ingediend.
De Commissie verwelkomt het feit dat de Congolese autoriteiten maatregelen hebben genomen tegen die ambtenaren die in het verslag werden genoemd en dat de regering van Oeganda inmiddels een justitiële onderzoekscommissie heeft ingesteld. De Commissie sluit zich aan bij de oproep van de VN aan alle betrokken landen, met name Zimbabwe en Rwanda, om onderzoeken in te stellen en passende maatregelen te nemen tegen die staatsburgers die in het verslag voorkomen, als dat gezien de omstandigheden gerechtvaardigd is.
De Commissie is het erover eens dat de illegale uitbuiting van de rijkdommen van de Democratische Republiek Congo, die het land sinds de oorlog totaal in haar greep houdt, alleen kan worden beëindigd door de rechtsstaat volledig te herstellen. Verklaren dat die reeds is hersteld, is slechts een eufemistische verwijzing naar de historische realiteit van het land, maar met een rechtsstaat en een legitiem bestuur kunnen er wel degelijk dingen veranderen. Die veranderingen dienen niet alleen plaats te vinden in de gebieden die nu in handen zijn van groepen gewapende rebellen, maar net zo goed in de rest van Congo. In die context roept de Commissie alle partijen op het vorig jaar december ondertekende akkoord van Pretoria terstond in de geest van dat akkoord ten uitvoer te leggen. Bovendien verwelkomt de Commissie het besluit dat werd genomen in Sun City in het kader van de inter-Congolese dialoog, om een speciaal comité op te richten dat de geldigheid moet onderzoeken van de tijdens de oorlog gemaakte afspraken op economisch en financieel terrein inzake de exploitatie van de rijkdommen van de Democratische Republiek Congo. De Commissie is bereid om samen met andere donoren de Democratische Republiek Congo te steunen tijdens dit overgangsproces en bij haar inspanningen om een efficiënt overheidsapparaat op te zetten. Onlangs heeft de Commissie besloten 16 miljoen euro beschikbaar te stellen aan de Democratische Republiek Congo om haar inspanningen op dit gebied te ondersteunen.
Het probleem dat we hier behandelen is niet nieuw. De winning van minerale rijkdommen in de Democratische Republiek Congo is niet bepaald een toonbeeld van transparantie en behoorlijk bestuur. Dit was al zo lange tijd voor, tijdens en na het regime van Mobutu. Tijdens de opmars van Laurent Kabila richting Kinshasa gingen mijnbouwconcessies over in andere handen - evenals het eigendom van de mijnen, stad voor stad - omdat nieuwe krijgsheren de lokale en militaire macht naar zich toe trokken. De eerdergenoemde onderzoeken richten zich op deze kwestie.
De Commissie vindt dat de gehele internationale gemeenschap moet samenwerken om effectief actie te ondernemen tegen de illegale uitbuiting van de rijkdommen in de Democratische Republiek Congo. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties is het aangewezen forum voor zo'n gezamenlijk optreden. Maar gezien de grensoverschrijdende aard van het probleem vindt de Commissie dat ook regionale samenwerkingsverbanden zoals de Ontwikkelingsgemeenschap van Zuidelijk Afrika (SADC) en de Gemeenschappelijke Markt van Oostelijk en Zuidelijk Afrika (COMESA) zich met deze kwestie moeten bezighouden.
De Commissie staat positief tegenover het initiatief van de Verenigde Naties om een internationale conferentie te organiseren over vrede, democratie, veiligheid en ontwikkeling in het gebied van de Grote Meren. Tijdens deze conferentie kunnen diverse aspecten van de illegale uitbuiting van rijkdommen besproken worden vanuit regionaal perspectief, als onderdeel van een langetermijnstrategie en tevens met het oog op conflictpreventie. Het is van groot belang dat er garanties komen inzake eigendomsrechten en met betrekking tot een gestage verbetering van de transparantie in dit soort kwesties. Dit moet ook gebeuren zonder resoluties van de VN-Veiligheidsraad, die ook maar een beperkt bereik hebben.

Deva (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de Raad en de Commissie bedanken voor hun verhelderende analyse van de gebeurtenissen. Deze resolutie levert een belangrijke bijdrage aan de bescherming van het internationaal recht en de rechtsstaat. Thans woeden er wereldwijd zo'n 48 burgeroorlogen - de meerderheid daarvan in Afrika - voornamelijk om de veronderstelde belangen van bevolkingsgroepen of stammen veilig te stellen. In het Afrika ten zuiden van de Sahara zijn de afgelopen twintig jaar miljoenen mensen het slachtoffer geworden van moordpartijen en genocide en zijn hele stammen etnisch gezuiverd.
Ogenschijnlijk vinden deze conflicten, zoals in Angola of Rwanda, plaats langs zogenaamde historische scheidslijnen. Maar de feitelijke onderliggende factor is in de meeste gevallen geldelijk gewin, zogenaamd ter bescherming van de stam. Diverse bevolkingsgroepen en commerciële partijen, een aantal van hen gevestigd in Europa, hebben geprobeerd de bestaande verschillen uit te buiten voor commerciële doeleinden, namelijk om de toevoer van diamanten, hout, olie, goud, kobalt, titanium en vanadium in handen te krijgen.
Afrika, zo zegt men, is een van de rijkste werelddelen maar wordt bevolkt door de armste mensen op aarde. Hoe is dat mogelijk? Deze situatie is ontstaan doordat in Afrika de rechtsstaat en het internationaal recht lange tijd geen voet aan de grond hebben gekregen. De Democratische Republiek Congo is uitgebuit, geplunderd en bestolen. Haar inwoners zijn tegen elkaar opgezet en werden aangespoord elkaar af te slachten en soms zelfs volkerenmoord te plegen, en dat alles opdat machtige belanghebbenden buiten Afrika de buit onderling konden verdelen.
Dit verslag van de VN-Veiligheidsraad legt een basis voor vooruitgang. Voor de eerste keer wordt gepoogd vast te leggen dat in het internationaal recht ook het morele recht besloten ligt op gedeelde soevereiniteit en dat soevereiniteit dus meer is dan zoals gedefinieerd in de Conventie van Montevideo of de veertien punten van president Wilson. In een internationaal handelsstelsel, zoals nu met de WTO, en met wereldwijd geldende handelsregels moeten we onze soevereiniteit delen wanneer het recht als hoogste gezag geëerbiedigd wordt.
Als we de Verenigde Staten kunnen bestraffen omdat ze iets verkeerd doen met hun staal, waarom zouden we dan niets kunnen ondernemen in de Democratische Republiek Congo, waar miljoenen mensen uit puur winstbejag zijn uitgebuit en vermoord?
Daarom juich ik deze resolutie toe en adviseer ik u haar te steunen.

Sauquillo Pérez del Arco (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, de Democratische Republiek Congo en het hele gebied van de Grote Meren in Afrika zijn voor dit Parlement steeds een punt van bezorgdheid geweest. De fase van de gewapende conflicten behoort gelukkig tot het verleden, maar nu is het zaak dat met de wederopbouw wordt begonnen.
De vrede in en de toekomst van de Democratische Republiek Congo zijn afhankelijk van de democratisering en de duurzame ontwikkeling van het land. Wat de democratisering betreft hebben wij er alle vertrouwen in dat het akkoord van Pretoria zijn doel niet zal missen en dat de termijnen zullen worden gerespecteerd; het is terecht een globaal en allesomvattend akkoord genoemd. Voor de instelling van een democratie is een globaal perspectief vereist dat alle groeperingen en alle politieke fracties omvat. Dit geldt met name in de landen van de Grote Meren, waarin de sociale breuklijnen de oorzaak zijn van de oorlogen die het gebied hebben geteisterd.
Ik ben blij dat de Raad Algemene Zaken gisteren in Brussel bijeen is gekomen en dat de Commissie een aanzienlijk bedrag heeft uitgetrokken voor humanitaire hulp aan de meest getroffen gebieden.
Wanneer er eenmaal een begin is gemaakt met de uitvoering van dit akkoord, kunnen de overige ernstige problemen worden aangepakt die verdere ontwikkeling in de weg staan, waarbij ik vooral denk aan de problemen op het gebied van justitie. Alleen stabiele politieke instellingen mogen daarmee worden belast. Straffeloosheid is onverenigbaar met democratie, en er bestaat geen vrede zonder rechtvaardigheid. Daarom zal ik morgen een amendement indienen op punt 4, teneinde: 'en op andere plaatsen, wanneer dergelijke daden begaan zijn? te vervangen door: 'op andere plaatsen, met inbegrip van de daden die begaan zijn?.
Verder is het aspect van de duurzame ontwikkeling bepalend voor de toekomst van de Democratische Republiek Congo. Op dit punt hebben de landen en het bedrijfsleven van de Europese Unie een belangrijke rol te vervullen: bedrijven door een ethische code voor duurzame ontwikkeling aan te nemen, en regeringen door paal en perk te stellen aan de invoer van goederen waarvan de herkomst onduidelijk is.
De Fractie van de Europese Sociaal-Democraten voert onverdroten strijd ten behoeve van de transparantie en de ethiek van multinationale ondernemingen die actief zijn in ontwikkelingslanden. Wij hechten dan ook grote waarde aan de naleving van de regels inzake kinderarbeid, de arbeidsnormen van de ILO en duurzame exploitatie van de natuurlijke hulpbronnen, alsook van de richtsnoeren van de OESO voor multinationale ondernemingen.
Het verslag van de Verenigde Naties geeft een duidelijk beeld van de illegale uitbuiting van de natuurlijke rijkdommen van de Democratische Republiek Congo. Hopelijk zullen zowel de landen van de Unie, de Commissie alsook dit Parlement eisen dat er gehoor wordt gegeven aan de aanbevelingen van dit verslag.

Van Hecke (ELDR).
Mevrouw de Voorzitter, mijn fractie heeft de gezamenlijke resolutie niet mee ondertekend. Uiteraard vinden ook wij dat de illegale exploitatie van de natuurlijke rijkdommen in Congo scherp moet worden veroordeeld. Uiteraard vinden ook wij dat mensen en bedrijven die zich verrijken aan de oorlog moeten worden tegen gehouden en gestraft. Wij hebben dan ook het faire onderzoek, het eerste in honderd jaar dat Congo wordt leeggeplunderd, toegejuicht. Het is daarom zonder meer jammer dat het verslag zoveel slordigheden, ongegronde beschuldigingen en onjuistheden bevat. De lijst van schaamte had een historisch precedent kunnen worden, een waarschuwing voor alle leiders en zakenmensen die zonder scrupules de ellende van miljoenen mensen uitbuiten voor persoonlijk gewin. In plaats daarvan werd het een zwak en omstreden document, gebaseerd op geruchten en op oorlogspropaganda. Er wordt immers een amalgaam gemaakt van ongewettigde en ongeoorloofde activiteiten en in het verslag genoemde personen en bedrijven werden nooit gehoord, laat staan dat ze de kans kregen om zich te verdedigen.
Daarom ook heeft de Veiligheidsraad deze week het verslag gewogen en te licht bevonden. Het mandaat van de experten werd met 6 maanden verlengd. Volkomen terecht dringt de Veiligheidsraad erop aan dat alle genoemde landen zelf een eigen onderzoek instellen op basis waarvan gerechtelijk kan worden opgetreden. Wij hebben een amendement in die zin ingediend.
Fundamenteler is evenwel de vraag, hoe de illegale exploitatie in de toekomst kan worden vermeden en bestreden, met andere woorden hoe een nieuwe stabiele en democratische orde kan worden gevestigd in Congo die instaat voor een gecontroleerde en duurzame ontginning van 's lands rijkdommen waar de hele Congolese bevolking beter van wordt. Hier dragen de Verenigde Naties een kolossale verantwoordelijkheid. Het is te hopen, Mevrouw de Voorzitter, dat de Veiligheidsraad ook de hand in eigen boezem zal steken, het mandaat van MONUC zal herzien, het aantal troepen zal opdrijven en alles in het werk zal stellen om de toepassing van de vredesakkoorden en de installatie van nieuwe structuren te versnellen zodat ze over enkele jaren niet opnieuw moet vaststellen dat de plundering van Congo gewoon doorgaat.

Sylla (GUE/NGL).
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, de Democratische Republiek Congo is door haar geostrategische ligging altijd beschouwd als een Afrikaanse mogendheid met een groot potentieel. Helaas is dit land onder de dictatuur van president Mobutu in een economische en politieke crisis verzeild geraakt. Het BBP per capita is geslonken tot één zesde van wat het twintig jaar gelden was. Ik geloof dat dit - onder andere - te maken heeft met het wegvallen van de regering en het verdwijnen van de officiële circuits. Dat heeft geleid tot een enorme groei van informele activiteiten. Die vertegenwoordigen hier een belang zoals dat nergens anders het geval is.
Congo beschikt over een enorm potentieel op het gebied van landbouw, bosbouw en mijnbouw - wat dat betreft ben ik het volledig met mijn collega eens. En toch is de Democratische Republiek Congo één van de armste landen ter wereld. Dat is volgens mij het gevolg van slecht beheer - en dus ook slecht economisch beheer. Daar komt bij dat de infrastructuur heel gebrekkig is en dat de rijkdom van het land vaak op illegale wijze wordt geëxploiteerd. Dat laatste komt in het verslag van de Verenigde Naties heel duidelijk naar voren. Overal ter wereld is reeds lang geleden begonnen met de winning van delfstoffen en in veel landen zijn die hulpmiddelen uitgeput. Het winnen van delfstoffen in Congo is nog steeds behoorlijk lucratief, met name vanwege de lage kostprijs. Ik geloof dat we op dit punt een verantwoordelijkheid hebben. Het verslag van de Verenigde Naties vestigt onze aandacht dan ook terecht op de illegale uitbuiting van de rijkdommen van de Democratische Republiek Congo door Europese particuliere ondernemingen en de buurlanden. Deze laatste landen hebben hun eigen verantwoordelijkheid, maar wat Europese ondernemingen doen gaat ons wel degelijk aan.
Ik geloof - met een verwijzing naar de Top van Johannesburg, de bepalingen zoals die zullen gelden voor het Internationaal Strafhof, de Overeenkomst van Cotonou, de schandalige aanslagen op het ecosysteem van deze planeet, het welig tieren van stroperij en de schendingen van de mensenrechten - dat de Europese Unie de Veiligheidsraad van de VN moet vragen een procedure in te stellen tegen de schuldigen. Hun vermogen moet bevroren worden en er moet een onderzoek worden ingesteld naar de pogroms en andere rechtsschendingen waarvan de burgers in Congo het slachtoffer zijn geworden. De Raad en de Commissie moeten een dwingend juridisch kader ontwerpen en er vooral op aandringen dat er meer transparantie komt met betrekking tot de wijze waarop markten worden toegewezen.
Meer algemeen zou ik willen zeggen dat we samen de strijd moeten aanbinden tegen aanslagen op de fysieke integriteit van mensen. We moeten ons inzetten voor duurzame ontwikkeling: behoud van het milieu, sociale gerechtigheid en goed beheer zijn daarbij de sleutelwoorden.

Rod (Verts/ALE).
Mevrouw de Voorzitter, de toestand in Congo is dramatisch. Miljoenen mensen leven er onder erbarmelijke omstandigheden. Honger en aids zijn het dagelijks lot van deze mannen en vrouwen die het slachtoffer zijn van een slepend conflict waar geen einde aan lijkt te komen. Dat conflict wordt aangewakkerd door de netwerken van de elites die van de chaotische situatie misbruik maken om zich te verrijken. De belangrijkste politieke leiders, de plaatselijke en buitenlandse industriëlen en het leger hebben een heuse oorlogseconomie geschapen. Door in te spelen op politieke en etnische rivaliteiten wakkeren zij dit conflict aan, enkel en alleen om de natuurlijke hulpbronnen van de Democratische Republiek Congo te plunderen - ten koste van de plaatselijke bevolking.
Het verslag van de Verenigde Naties dat wij de Commissie ontwikkelingssamenwerking hebben voorgelegd betekent voor dit Parlement een gelegenheid een einde te maken aan dit menselijk drama. De lijst met namen van de mensen die bij deze perverse handel betrokken zijn moet voor ons de basis vormen voor concrete en rigoureuze actie.
Beste collega's, we moeten druk uitoefenen op onze eigen ondernemingen, en ervoor zorgen dat zij niet langer profiteren van deze schemerige toestanden - als ze al niet verantwoordelijk voor het ontstaan van die toestand, met de bedoeling om zich zo te verrijken. De verantwoordelijkheid van ondernemingen is thans in vergaande mate verstrengeld met die van onze regeringen. Als we niet snel een duidelijk politiek signaal geven en restrictieve maatregelen nemen met betrekking tot deze ondernemingen - en we moeten dan duidelijk maken dat wij ons aan de beginselen van de OESO willen houden -, dan zullen ze heel gewoon doorgaan met het verkrachten van de rechtstaat en de mensenrechten. We kunnen niet langer de ogen sluiten voor deze neokolonialistische plundering - want dat is het, ook al zal men dat niet willen toegeven.
Europese ondernemingen die in het buitenland opereren moeten verplicht worden hun boekhouding openbaar te maken. Op die wijze bereiken wij een grotere transparantie, terwijl we zo ook het illegaal doorsluizen van fondsen moeilijker maken - de burgers van de Congo zijn daarvan immers de belangrijkste slachtoffers. Uiteraard moet er uiteindelijk een rechtstaat worden ingesteld met democratische instellingen. De lidstaten zullen echter eerst gecoördineerde actie moeten ondernemen om hun nationale ondernemingen tot de orde te roepen. Het is hoog tijd dat de burgers van de Democratische Republiek Congo rechtstreeks het volle profijt kunnen trekken van hun bodemschatten. Ze moeten het ontwikkelingsniveau bereiken dat ze op basis van hun natuurlijke hulpbronnen zouden kunnen bereiken als ze niet voortdurend werden uitgezogen door illegaal opererende buitenlandse mogendheden.

Gahler (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, het schandalige aan de illegale uitbuiting van de rijkdommen van Congo is dat hiervan overduidelijk niet alleen door politici uit Congo ongegeneerd geprofiteerd is, maar ook door mensen die - al dan niet op uitnodiging - militaire steun in dit land kwamen verlenen. Daarnaast zijn hierbij ook hoge militairen betrokken geweest, met name uit Zimbabwe. Bovendien hebben talrijke particuliere ondernemingen aan deze zelfbediening van grondstoffen deelgenomen.
Het gaat ook om niet-Europese bedrijven, maar ik vind dat wij heel concreet de lijst met de genoemde Europese bedrijven en personen moeten analyseren. Dat dient in elke lidstaat te gebeuren en vanuit een strafrechtelijke invalshoek.
Naar mijn idee is deze situatie niet wezenlijk anders dan de manier waarop corrupte regimes in Afrika licenties voor de winning van grondstoffen verlenen. Een gedeelte van de licentievergoedingen, en zelfs van de winsten, gaat rechtstreeks naar de privé-rekeningen van de machthebbers. Wellicht dat een deel daarvan weer als inkomsten op de staatsbegroting wordt opgevoerd, maar het is eerder regel dan uitzondering dat er iets van dat geld bij de bevolking terechtkomt in de vorm van een betere infrastructuur of gezondheidszorg.
Ook dergelijke regimes kunnen alleen maar in het zadel blijven zitten, omdat Europa ze daartoe de mogelijkheden biedt. Wat dat betreft hebben we een open en principieel debat nodig over de houding van Europa ten opzichte van Afrika. De enorme discrepantie tussen enerzijds de tekst van de Overeenkomst van Cotonou en de gulden woorden die we in de komende weken tijdens de topontmoetingen tussen Frankrijk en Afrika en tussen de EU en Afrika zullen horen en anderzijds de keiharde werkelijkheid in Afrika, is onaanvaardbaar.
Wij moeten constateren dat bepaalde regeringen en Europese bedrijven samenspannen om voor die bedrijven een maximale winst te realiseren, terwijl die regimes dankzij de financiële 'vergoedingen' die zij ontvangen in het zadel kunnen blijven zitten. Wij zullen nooit wezenlijke veranderingen in Afrika kunnen bewerkstelligen, als wij dit onderwerp niet eens een keer open en eerlijk in de Europese Unie aan de orde stellen.

De Keyser (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, ik kom uit een voormalige koloniale mogendheid, België. België heeft de affectieve banden met Congo nooit verbroken. Dat Congo naar een oorlog afgleed heeft mij dan ook met wanhoop vervuld, en ik was opgelucht toen het akkoord van Pretoria werd gesloten. Die houdt een belofte van vrede en democratisering in voor deze zwaarbeproefde regio.
Congo beschikt over uitzonderlijk rijke natuurlijke hulpmiddelen. In 1997 werd de waarde van de hulpmiddelen in het noorden van het land geschat op 25 miljard dollar. De omvang van zink-, lood-, ijzer-, wolfraam-, cadmium-, kobalt- en germaniumvoorraden is werkelijk uniek. Germanium is een halfgeleider die tegenwoordig gebruikt wordt in de krachtigste chips. En dan heb ik het nog niet eens over radium, lithium en niobium. Daarmee kunnen legeringen worden gebruikt die bij betrekkelijk hoge temperaturen nog supergeleidend zijn. De lijst gaat verder: diamanten, zilver, goud, enzovoorts. Van alle landen in de wereld heeft Congo misschien wel de rijkste bodemschatten.
Dat is de reden waarom behalve de buurlanden ook westerse bandieten onder allerlei voorwendsels dit land zijn binnengedrongen. Dat moet nu eens gezegd worden. Ze hebben de bevolking uitgemoord en voeren daar een westerse oorlog. De Afrikanen worden daarvoor gebruikt - het is een ware volkerenmoord. Er zouden in Congo sinds 1998 4,5 miljoen mensen zijn omgekomen en er zouden 2,5 miljoen ontheemden zijn. 16 miljoen mensen wacht de dood en duizenden zijn gedeporteerd naar Oeganda en Rwanda. Ik zal u de details over de bloedbaden besparen - ze zijn te verschrikkelijk.
Ik sta dus achter deze resolutie. Als blijkt dat mijn land de bandieten die deze oorlog voeden herbergt - zoals gesuggereerd wordt door een comité van deskundigen -, dan zal België zijn verantwoordelijkheid nemen. Het zal een onderzoek instellen en ervoor zorgen dat zo'n onderzoek gevolg krijgt. We willen niet dat de kolonisatie in het verleden nog eens bezwaard wordt door medeplichtigheid in het heden. Er is echter wel één voorwaarde: in de VN-resolutie van de afgelopen week over dit onderwerp wordt duidelijk gesteld dat het comité van deskundigen geen rechtsbevoegdheid heeft. Dat betekent dat de resultaten niet meteen als vaststaande feiten kunnen worden beschouwd en dat het door het comité vergaarde bewijs niet automatisch tot sancties leidt. Het recht op weerspraak moet gegarandeerd zijn.

Dhaene (Verts/ALE).
Voorzitter, als Belg spreekt deze resolutie mij bijzonder aan omdat Congo een Belgische kolonie was. Ook andere landen van oud en nieuw Europa hebben echter boter op hun hoofd voor wat betreft de plundering van natuurlijke grondstoffen in Afrika. Dat dit nog doorgaat kan niet door de beugel. Het zijn nu niet meer de oude moederlanden, maar er worden toch terecht of ten onrechte Europese bedrijven genoemd in het VN-verslag. In ieder geval moet Europa maatregelen nemen want we hebben een collectieve historische verantwoordelijkheid.
Ik kom net terug van het Wereld Sociaal Forum in Porto Alegre in Brazilië. Ik heb daar ook de Afrikanen gehoord. Men verwacht veel van Europa, onder ander een soort Wiedergutmachung. In de Belgische senaat is een onderzoekscommissie ingesteld inzake de illegale grondstoffenhandel in het gebied van de Grote Meren. De voornaamste vraag aan Europa is dat de Commissie een richtlijn voorstelt inzake de controle op Europese bedrijven die buiten de Unie opereren en dat die richtlijn vlug door iedere lidstaat wordt omgezet in wetgeving. Anderzijds moet een controlemechanisme worden opgezet voor de ontginning van de grondstoffen in Congo. De Verenigde Naties heeft hier een dringender opdracht dan in Irak.

Van Orden (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, een groot deel van het verslag van de Verenigde Naties handelt over de rol die Zimbabwaanse belangen spelen. Het verslag bevat onthutsende bewijzen van de manier waarop de corrupte trawanten van Mugabe met hun optreden niet alleen de eigen bevolking treffen, maar ook buurlanden zoals Congo. Het regime van Mugabe is een criminele bende en een sterk destabiliserende factor, niet alleen in zuidelijk Afrika maar net zo goed in centraal Afrika, zoals in het verslag wordt aangetoond. Het verslag beschrijft de conflicten die zijn uitgevochten om mineralen, landbouwopbrengsten, land en belastinginkomsten door groepen criminelen die banden hebben met het Zimbabwaanse leger en die bijvoorbeeld voor ten minste vijf miljard dollar aan activa van de staatsmijnen van de Democratische Republiek Congo hebben overgeheveld naar door hen gecontroleerde bedrijven.
Het is een belachelijk idee om de Zimbabwaanse regering te vragen de eigen activiteiten te onderzoeken. Het verslag bevat immers niet alleen bewijzen van de betrokkenheid van Mugabe bij dit soort praktijken, maar er wordt ook een aantal andere hooggeplaatste Zimbabwanen in genoemd. Tegen vier van hen zijn de sancties van de EU van kracht, maar tegen vier andere, tot mijn verbazing, niet.
De politieke, economische en humanitaire crisis in Zimbabwe verergert en dat heeft ernstige gevolgen voor de veiligheidssituatie. Twee dagen geleden heeft de regering van de Verenigde Staten Amerikaanse staatsburgers geadviseerd een vertrek uit Zimbabwe te overwegen. Hoe valt het dan uit te leggen aan de onderdrukte bevolking van Zimbabwe dat twee Europese regeringen op dit moment de hernieuwing van het reisverbod proberen te vertragen en de kracht ervan proberen af te zwakken? Dat geldt overigens niet alleen voor het reisverbod, maar ook voor de andere beperkende maatregelen die de Europese Unie heeft ingesteld tegen het regime van Mugabe en die gelden tot 18 februari 2003. Het is toch schokkend dat de regering van een lidstaat van de Europese Unie Mugabe heeft uitgenodigd voor een topconferentie in Parijs. Onze maatregelen hebben tot nu toe zo weinig opgeleverd onder meer omdat ze niet strikt zijn toegepast en hun reikwijdte te beperkt is. De tijd is nog niet gekomen om de druk op het regime van Mugabe te verminderen; de internationale actie moet juist worden geïntensiveerd.
Ik zou de voorzitter van de Raad en de Commissie willen vragen, in overeenstemming met de duidelijk uitgesproken wens van dit Huis van een jaar of langer geleden, erop aan te dringen dat de sancties ondubbelzinnig worden hernieuwd en dat de maatregelen van de EU worden uitgebreid naar iedereen die ook maar iets te maken heeft met deze roversbende in Zimbabwe en Congo. De Europese Unie moet haar strikte beleid ten aanzien van het regime-Mugabe vastbesloten en consequent handhaven en de poot stijf houden voor het welzijn van het gehele Zimbabwaanse volk.
Junker (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, het is triest, maar waar: Als het in Irak alleen maar om dadels zou gaan, zou er geen sprake zijn van een oorlog tegen Bagdad, zelfs niet indien in dat land een dictator aan de macht zou zijn. Als Congo niet over deze ongelooflijke rijkdom aan bodemschatten zou beschikken, zou Afrika veel minder problemen kennen. In het verslag van de Verenigde Naties, dat overigens niet altijd even duidelijk is, worden in ieder geval de verantwoordelijken voor deze schandalige hebzucht bij hun naam genoemd. Deze hebzucht is verantwoordelijk voor die illegale uitbuiting van de rijkdommen. De wereldgemeenschap dient middelen en methoden te zoeken om deze uitbuiting te voorkomen. Er is niet alleen sprake van een gebrek aan verantwoordelijkheid bij de criminele elementen, maar ook bij de regeringen - die liever hun eigen beurs spekken - en ook bij bepaalde Europese bedrijven. Die Europese bedrijven moeten zich realiseren dat de gewetenloze uitbuiting van Afrikaanse rijkdommen geen kruimeldiefstal is! Daarom moet de Europese politiek het goede voorbeeld geven. Illegale handelsactiviteiten dienen bestraft te worden en daarnaast dient er een gedragscode te komen waar bedrijven zich aan moeten houden!

Nielson
Mevrouw de Voorzitter, de heer Rod vroeg ons zojuist of we zijn woordkeus niet een beetje te direct vonden. Ik twijfel er echter niet aan dat de gebruikte terminologie correct was. We moeten op veel grotere schaal werken aan transparantie en het instellen van vergunningen. Ik ben net terug uit Angola. De discussie over de transparantie van de olieopbrengsten voor de regering is van groot belang voor dat land. Zelfs al zijn er niet direct conflicten, vooruitgang op dit gebied is ook belangrijk om economische redenen. Zodra er wel sprake is van een conflict leidt het gebrek aan transparantie tot totale ontaarding.
De heer Gahler plaatste wat we hier hebben besproken in een bredere Afrikaanse context en noemde ook de komende top in Lissabon. Een conclusie is dat we om echt inhoudelijke debatten te kunnen voeren op topontmoetingen zoals die van Lissabon deze kwesties gezamenlijk moeten aankaarten bij onze Afrikaanse vrienden en alleen al om die reden moeten we ervoor zorgen dat de top een succes wordt. Tijdens dit soort ontmoetingen kunnen we deze zaken immers nadrukkelijk onder de aandacht brengen. Uiteraard is dat eenvoudiger als we onszelf niets hoeven te verwijten. Dit is niet iets waar we vanuit één oogpunt over kunnen debatteren. Ik beschouw het toepassen van de OESO-principes op dit gebied dan ook zeker als een manier waarop we de transparantie in dit geval kunnen vergroten.
Voor de Commissie is transparantie van het grootste belang. We mogen de overheidsbegroting van onze partnerlanden niet op een eenzijdige wijze bekijken als we het hebben over het bestuur aldaar. Ik noem hier bij wijze van voorbeeld de goede pogingen die worden ondernomen in verband met de financiering van de oliepijpleiding in Tsjaad. Daarover zijn de Wereldbank, het IMF, wijzelf en de regering van Tsjaad een stelsel van strikte voorwaarden overeengekomen op het gebied van transparantie en het gebruik van de opbrengsten van die pijpleiding. Daarmee wil ik aangeven dat er op deze manier veel bereikt kan worden. Maar in de Democratische Republiek Congo is de toestand ongetwijfeld slechter dan waar dan ook.

De Voorzitter.
Ik heb vijf ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement ontvangen.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0002/2003) van de heer McCartin, namens de Commissie begrotingscontrole, over de actie van de Commissie naar aanleiding van de opmerkingen in de resolutie bij het besluit betreffende de kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2000 (2002/2189(DEC)).

McCartin (PPE-DE)
Mevrouw de Voorzitter, wij hebben de Commissie in april 2002 kwijting verleend, maar in onze ontwerpresolutie stelden we een groot aantal vragen. De Commissie heeft hierop gereageerd met honderd kanttekeningen, antwoorden en verklaringen in een document van zestig bladzijden. We doen nu verslag van de follow-up en ons commentaar op het antwoord van de Commissie. We onderstrepen hierbij nogmaals dat de Commissie krachtens de Verdragen verplicht is alle nodige inlichtingen te verstrekken aan het Parlement. Op basis daarvan kan het Parlement alle transacties bekijken en onderzoeken zodat de kwijting niet slechts een formaliteit is, maar de Europese burgers echt de verzekering geeft dat het Parlement namens hen toezicht houdt en een rigoureus en grondig onderzoek instelt.
In zijn werk leunt het Parlement zwaar op het jaarverslag en het speciale verslag van de Rekenkamer. Daarop baseren we voor een belangrijk deel de kwesties die we aan de orde stellen en onderzoeken. Ik ben van mening dat de Commissie in de afgelopen jaren haar uiterste best heeft gedaan om het Parlement en de Europese burgers alle inlichtingen te verstrekken die nodig zijn om tot een steekhoudende en eerlijke beoordeling te komen van de manier waarop de begrotingsgelden zijn besteed. Het voortdurende hervormingsproces brengt de Commissie steeds dichter in de buurt van een systeem van controle en verantwoording. Als ik me niet vergis heeft de voorzitter van de Rekenkamer dat ook al opgemerkt in dit Huis. De Commissie is op weg naar een systeem van verantwoording dat voldoet aan de strengste normen in de lidstaten.
Een belangrijk punt dat opnieuw aan de orde wordt gesteld in de follow-up van het verslag is dat tachtig procent van de begroting feitelijk wordt beheerd door de regeringen van de lidstaten, terwijl de Commissie de eindverantwoordelijkheid draagt. Er kan alleen een bevredigend resultaat worden bereikt als de regeringen van alle lidstaten volledig meewerken en de middelen doelmatig beheren. Het grootste probleem waar we nog steeds mee kampen, en zoals dat ook werd vastgesteld in onze ontwerpresolutie betreffende de kwijting, is dat er bij de uitvoering van de begroting voor het jaar 2000 sprake was van onderbesteding in de orde van grootte van 14 procent. We hebben erop gewezen dat hetzelfde probleem zich ook voordoet in de begroting voor 2001. Uiteraard duidt dit op een tekortkoming in de begrotingsprocedure, maar verschillende mensen hebben hier al commentaar op geleverd en we hebben om vereenvoudiging van de regels gevraagd. Toch denk ik dat het vooral noodzakelijk is te komen tot vereenvoudiging van het regionaal beleid en tot economische en sociale samenhang. Als we een efficiënt regionaal beleid willen kunnen voeren zullen het cohesiefonds en de Structuurfondsen daarop moeten worden afgestemd, vooral na de uitbreiding van de Europese Unie.
Dit is geen overgangsbeleid, maar eerder het beleid zoals we dat in de nabije toekomst zullen voeren, vooral vanwege de op handen zijnde uitbreiding. We moeten het hele beleid vereenvoudigen zodat er van deze gelden gebruik kan worden gemaakt. We hebben er ook nota van genomen dat de Commissie er niet in is geslaagd 2,2 miljard euro aan ten onrechte betaalde gelden terug te vorderen van de nationale regeringen. We hebben te maken met vitale en solvabele democratieën, en hoewel we zien dat de schuld minder oud is dan vroeger het geval was, is toch niet goed te verdedigen dat 2,2 miljard euro nog steeds niet is teruggevorderd. We hebben dezelfde vraag ook gesteld in onze follow-up over de aanstelling van een Europese Openbaar Aanklager. We onderstrepen nogmaals dat dit deel uitmaakt van het Parlementsbeleid; de Commissie begrotingscontrole heeft diverse malen op de aanstelling aangedrongen, met steun van het Parlement. De nationale regeringen komen hun verplichting om fraude en misbruik te onderzoeken nu eenmaal minder voortvarend na als het gaat om Europese gelden dan wanneer het hun eigen nationale begrotingen betreft. Zolang dat het geval is, zullen wij blijven aandringen op de aanstelling van onze eigen aanklager, die verantwoordelijk is voor onze eigen middelen en die verantwoordelijkheid ook neemt.

Schreyer
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mijnheer de rapporteur, vorig jaar november heb ik u de maatregelen gepresenteerd die wij naar aanleiding van de ontwerpresoluties van het Europees Parlement over de kwijting voor de begroting 2000 hebben genomen. De heer McCartin heeft zojuist opgemerkt dat het betreffende document van de Commissie maar liefst zestig bladzijden besloeg. Dat zou ik zelf niet meer geweten hebben.
Ik kan u gedetailleerd informeren over de talrijke acties die de Commissie op haar uiteenlopende werkterreinen gepland, uitgevoerd of zelfs al afgerond heeft. De Commissie hecht op dit vlak overigens zeer veel waarde aan de onderhavige ontwerpresolutie van het Parlement met betrekking tot dit verslag. Ik ben dan ook blij dat de inspanningen en acties van de Commissie ter verbetering van haar financieel beheer geapprecieerd worden. In algemene zin wordt de Commissie in de ontwerpresolutie gestimuleerd om op de ingeslagen weg door te gaan. Ik wil vanaf deze plaats met name de rapporteur bedanken voor de goede samenwerking met de Commissie. Ik wil hem ook bedanken voor zijn betoog van zojuist en voor de tijd en intensieve arbeid die hij aan zijn verslag heeft besteed.
Sta mij toe om nu nog even kort de belangrijkste stappen te memoreren die de Commissie genomen heeft om haar financieel beheer te verbeteren. In de eerste plaats wil ik ingaan op de voortgang van de hervorming. De Commissie heeft een aantal nieuwe instrumenten ingevoerd in het kader van het zogenaamde activity-based management, de jaarlijkse strategische beleidsplanning (APS - Annual Policy Strategy), de jaarlijkse beheerplannen. In 2002 hebben alle directeuren-generaal voor het eerst hun jaarlijkse activiteitenoverzicht overgelegd, met name ook op het gebied van het financieel beheer.
Ik wil hier nu niet alle maatregelen opsommen, maar ik zou als belangrijkste punten voor 2002 met name het aannemen van het nieuwe Financieel Reglement willen noemen in combinatie met de formulering en aanvaarding van de uitvoeringsbepalingen. Daarnaast zijn ook de nieuwe Financiële Reglementen voor het ESF (Europees Sociaal Fonds) en voor de agentschappen het vermelden waard. Het nieuwe Financieel Reglement zorgt voor een betere onderbouwing van de begrotingsbeginselen, iets waar de Rekenkamer voortdurend op heeft gewezen. Ik vind dat zelf ook van wezenlijk belang. Het Financieel Reglement versterkt de rol van degenen die bevoegd zijn om financiële verplichtingen aan te gaan en zorgt met name voor een duidelijkere verantwoordelijkheid van de verschillende betrokkenen in het financiële proces. Daarnaast is er met name sprake van betere regels voor het verlenen van subsidies, voor de grants, en voor de aanbestedingen, de zogenaamde procurement. Hiervoor zullen strengere en uniforme regels gehanteerd worden. Dit is slechts een greep uit de punten van essentieel belang.
Ook in 2002 lag een van de prioriteiten op het terugdringen van de rol van het Bureau voor technische ondersteuning. Tijdens de laatste vergadering van de Commissie begrotingscontrole hebben we daarover van gedachten kunnen wisselen. Om haar interne financieel beheer efficiënter te laten verlopen, heeft de Commissie in samenwerking met de Begrotingsautoriteit een breed scala aan maatregelen in gang gezet voor de modernisering en kwalitatieve verbetering van het ambtenarenapparaat. In dat verband zijn er met name voorstellen bij de Raad ingediend voor een nieuwe versie van het Personeelsstatuut. Daarnaast zijn er besluiten genomen over administratieve en disciplinaire maatregelen en is een Bureau voor onderzoek en discipline (IDOC - Investigatory and Disciplinary Office) opgericht.
Bovendien heeft de Commissie haar buitenlandse dienst gereorganiseerd; ook dat is een zeer belangrijk aspect van het financieel beheer. Er zijn nationale en regionale strategiedocumenten opgesteld om de planning van de programma's beter op de beleidsprioriteiten af te stemmen. Voor het beheer van de totale projectcyclus is voortaan nog maar één centrale instantie verantwoordelijk, namelijk EuropeAid. In het kader van de zogenaamde deconcentratie draagt de Commissie ook steeds meer bevoegdheden voor het beheer van de buitenlandse hulp aan haar delegaties over om een sneller en met name effectiever gebruik van de financiële steun te waarborgen.
Het tweede thema waar ik nader op wil ingaan zijn de begrotingsoverschotten; de heer McCartin heeft daar ook al op gewezen. De discrepantie tussen de geraamde en feitelijke bedragen voor de Structuur- en cohesiefondsen in 2001 is hoofdzakelijk een gevolg van het feit dat de aanloopfase van het programma voor de nieuwe planningsperiode trager is verlopen dan verwacht. Daar komt nog eens bij dat de betalingsramingen die de lidstaten bij de Commissie indienen, vaak zeer optimistisch zijn om het maar eens diplomatiek te formuleren.
Tijdens het begrotingsjaar 2002 heeft de Commissie de lidstaten herhaaldelijk op hun verplichtingen in dat verband gewezen. Daarbij is ook benadrukt dat het belangrijk is dat de ramingen zo nauwkeurig mogelijk moeten zijn. Sta mij toe om net als de heer McCartin kort in te gaan op de vereenvoudiging van de regels voor de Structuurfondsen. De grote uitdaging vorig jaar was namelijk om alle mogelijkheden volledig te benutten zonder het hele besluitvormingsproces te moeten doorlopen, met andere woorden om de administratieve kansen ook daadwerkelijk te grijpen.
Met het oog op een algemene vereenvoudiging van voorschriften en procedures heeft de Commissie een reeks horizontale en sectorspecifieke initiatieven ontwikkeld. In het kader van een ex-ante-evaluatie van de effecten van wetsvoorstellen zal de Commissie voortaan ook nauwkeuriger toetsen wat de beste reguleringsinstrumenten zijn voor het realiseren van bepaalde beleidsdoelstellingen. Bovendien zal de Commissie per beleidssector een uitgebreid verslag voor de Raad en het Parlement opstellen over de verwezenlijking van haar doelstellingen.
Vlak voor Kerstmis heeft de Commissie een mededeling aangenomen over de wijze waarop het terugvorderen van financiële middelen die ten onrechte uit de Europese begroting ontvangen zijn, kan worden verbeterd. In samenhang met de kwestie die de heer McCartin aan de orde stelde betreffende de terugvorderingsachterstanden - om het zo maar eens te formuleren - op het gebied van het landbouwbeleid, is thans een task force actief die door OLAF en het directoraat-generaal Landbouw is opgericht. In dat verband zou ik ook de aandacht willen vestigen op de oprichting van een interne audit-dienst die ook de controlesystemen zal toetsen.
Tot slot zou ik nog willen vermelden dat de kaderovereenkomst tussen onze beide instellingen over het verstrekken van vertrouwelijke informatie volgens de Commissie haar nut heeft bewezen. In overeenstemming met het zogenaamde doorzichtigheidsgebod kan de Commissie het Parlement op diens verzoek nu ook vertrouwelijke informatie verstrekken.
Mijn collega Neil Kinnock zal de Commissie morgen, op verzoek van het Parlement, het meest recente verslag over de stand van zaken bij de hervorming overleggen. Dit biedt volgens mij ook een goed fundament voor de discussie over de huidige kwijtingsprocedure.

Avilés Perea (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, in het door de heer McCartin opgestelde verslag over de follow-up van de kwijting over het jaar 2000 wordt een aantal punten genoemd die hebben geleid tot discussies en bezorgdheid in de Commissie begrotingscontrole. Een van deze punten is de onderbesteding van de begroting, die 14 procent bedraagt.
In 2001 bedroeg die al 16 procent. Het gaat om een probleem dat kan worden vermeden door de begrotingsbehoeften beter te evalueren en de lopende beleidsvormen te analyseren, teneinde de Europese belastingbetaler een zo hoog mogelijk rendement te garanderen.
Gezien de doelstellingen van de Structuurfondsen en de belangrijke behoeften waarin zij dienen te voorzien, is het op het niveau van deze fondsen dat de onderbesteding het meeste zorgen baart. In overeenstemming met wat commissaris Barnier hierover heeft gezegd, zou een oplossing naar mijn idee kunnen worden gezocht in een flexibeler toepassing van de verordening, die voor de meeste gebruikers te ingewikkeld is. De Structuurfondsen hebben immers een rechtstreeks effect op de burgers.
Overeenkomstig het verzoek van de rapporteur moeten we regelmatig worden geïnformeerd over de vooruitgang op dit gebied. Voor de begrotingscontrole is het terugvorderen van onterecht betaalde gelden een prioritaire zaak, net zoals de bestrijding van fraude, die steeds meer moet worden verbeterd. OLAF dient verder regelmatig verslag te doen van zijn activiteiten, en nauwer samen te werken met de nationale rekenkamers en de autoriteiten belast met de begrotingscontrole in de lidstaten, om het werk van de Commissie te vergemakkelijken.
Wij ondersteunen het door de heer Blak ingediende amendement om de toegankelijkheid van de documenten te verbeteren, wat een positief effect zal hebben op onze parlementaire werkzaamheden.

Casaca (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dit verslag is bedoeld om de tenuitvoerlegging van de aanbevelingen van het Europees Parlement door de Commissie te toetsen. Dat is een heel zinvolle onderneming: op die wijze krijgt ons werk meer geloofwaardigheid. Ik wil de Commissie en de rapporteur daarom gelukwensen. Ik wil dan nu graag kijken naar de belangrijkste vragen met betrekking tot het gemeenschappelijk landbouwbeleid zoals ik die bij de kwijting voor de begroting van het jaar 2000 heb gesteld. Artikel 9, lid 1 van ons Reglement gebiedt mij te vertellen dat ik zelf olijfolieproducent ben. Onze aandacht ging destijds vooral uit naar het systeem voor restituties bij de uitvoer. Aan dat systeem zijn namelijk grote risico's verbonden en het is praktisch gezien vrijwel onmogelijk efficiënt toezicht te houden op de wijze waarop het functioneert.
We zijn heel tevreden dat de directeur-generaal voor landbouw in zijn eerste jaarverslag over de ontwikkelde activiteiten onze ideeën bevestigt. Ook hij zet twee grote vraagtekens bij de begroting voor dit mechanisme. De Commissie heeft het systeem voor de restituties in de sector rundvlees namelijk vereenvoudigd en in het kader van de onderhandelingen met de Wereldhandelsorganisatie bovendien beloofd dit soort mechanismen geleidelijk aan af te bouwen. De restituties bij de uitvoer van suiker naar Europese landen waaruit we vrijelijk suiker invoeren blijven echter bestaan. Op die wijze vragen we gewoon om meer fraude van het soort dat we in de sector boter hebben gezien. Het is dus jammer dat deze restituties worden voortgezet.
Verder stellen we vast dat de Commissie geld wil vrijmaken voor het ontwikkelen van methoden voor het opsporen van vervalste olijfolie. We betreuren het echter dat we enorme sommen blijven uitgeven aan het opleggen van regelingen die hoge kosten meebrengen voor de nationale en regionale overheden en de olieproducenten zelf. Het aantal olijfbomen wordt zorgvuldig in de gaten gehouden, terwijl dat geen enkele bijdrage levert aan het tegengaan van fraude. Daar staat tegenover dat er in het geheel geen middelen worden gereserveerd voor het bestrijden van vervalsing van olijfolie. En dat is nu juist het soort fraude dat zulk een aanslag op de begroting vormt. Zowel producenten als consumenten zijn daar het slachtoffer van. Precies hetzelfde - of erger nog - zien we bij wijn, zuivelproducten en veeteeltproducten in het algemeen. Ik blijf het onaanvaardbaar vinden dat we landbouwers die hun quotum overschrijden zware boetes opleggen, terwijl we niets ondernemen tegen oneerlijke ondernemingen en criminele netwerken die zuivelproducten vervaardigen waar geen melk aan te pas komt.
Tot slot wil ik graag opmerken dat het volslagen onaanvaardbaar is dat de Commissie volhardt in haar weigering een lijst vrij te geven van al die ondernemingen die restituties bij de uitvoer en andere subsidies ontvangen. Ze beweert dat het vrijgeven van een dergelijke lijst in strijd zou zijn met de bepalingen betreffende de bescherming van personen. Dat is een interpretatie van de rechten van de burgers die alleen ten goede komt aan multinationals en grote belangengroepen, zonder ook maar iets te doen voor de bescherming van de consumenten of de landbouwers. En die laatste categorie is maar al te vaak het slachtoffer van een perverse, destructieve bureaucratie.

Virrankoski (ELDR).
Mevrouw de Voorzitter, de heer McCartin heeft een uitstekend verslag opgesteld over de zaken waar het Parlement de aandacht op gevestigd heeft bij het verlenen van kwijting over 2000. Hartelijk dank daarvoor.
De uitvoering van de Europese begroting is nog steeds onbevredigend. Dat geldt vooral voor de Structuurfondsen waarvan de uitvoering van de programma's niet tegemoet komt aan de eisen van goed beheer en de verwachtingen bij de burgers. De situatie is in vergelijking met 2000 alleen maar verslechterd in de twee daaropvolgende jaren. In 2000 werd 6,5 miljard euro van de kredieten van de Structuurfondsen niet besteed, in 2001 10,5 miljard en vorig jaar 8,1 miljard euro. De hoeveelheid nog uitstaande betalingsverplichtingen van de Structuurfondsen is al gegroeid tot 66,7 miljard euro, wat gelijk staat aan de begrotingen van twee jaar. Deze situatie is zeer zorgwekkend.
De Commissie is totaal niet in staat haar beheer te verbeteren en wij hebben de situatie absoluut niet meer in de hand. Het structuurbeleid van de Europese Unie moet grondig worden herzien; deze programmeringsperiode dreigt een volledige ramp te worden.
De in 2000 begonnen en nog steeds voortdurende herziening van het personeelsstatuut is een van de belangrijkste herzieningen. Naar de mening van mijn fractie is het van belang dat het personeelsstatuut de belangrijkste hoofddoelen van de administratieve herziening ondersteunt, namelijk het verbeteren van de doeltreffendheid, het verduidelijken en vergroten van de persoonlijke verantwoordelijkheid en het delegeren van de uitvoeringsbevoegdheden naar een lager niveau. Het melden van fraude en wanbeheer moet de plicht van elke ambtsdrager worden. Anderzijds moet iedereen ook zijn eigen daden verantwoorden, in de zin dat men de consequenties moet dragen indien valse persoonlijke beschuldigingen zijn geuit. De Europese Unie mag geen spionagesysteem worden.
De terugvordering van ten onrechte betaalde Europese gelden moet soepeler en sneller gebeuren. Het huidige systeem is log en willekeurig, zoals het hierna te behandelen verslag-Mulder aantoont. Helaas staan de lidstaten en de Commissie aan de onderhandelingstafel vaak tegenover elkaar, terwijl zij aan dezelfde kant zouden moeten staan.
Naar mijn mening is de door de heer McCartin begonnen praktijk van een jaarlijkse follow-up van kwijtingsverslagen op zijn plaats, omdat het de controle van het Parlement op de Commissie bestendigt.

Van Dam (EDD).
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het voorliggende verslag geeft geen eenduidig signaal af. De rapporteur geeft de Europese Commissie een aai over de bol in plaats van de noodzakelijke dringende aansporing om het beheer van de EU-begroting drastisch te verbeteren. Dit verslag maakt het EP afhankelijk van de goede wil van de Commissie, in plaats dat het opkomt voor de belangen van de vele belastingbetalers die waar voor hun geld willen zien.
Tot mijn ongenoegen stipuleert de Commissie dat de meeste onregelmatigheden en fraude met EU-gelden in de lidstaten plaatsvinden. Dat mag zo zijn, maar de Commissie heeft de plicht om de EU-fondsen te beheren en is uiteindelijk daarvoor verantwoordelijk. In vrijwel alle speciale verslagen van de Europese Rekenkamer is de frase te vinden dat Europese verordeningen te complex en onduidelijk zijn, doelstellingen niet helder zijn gedefinieerd en controlesystemen gebreken vertonen. Daarop mag én moet de Commissie aanspreekbaar zijn. Vergelijk de Raad van Bestuur van een multinational die zegt niet verantwoordelijk te zijn voor de effectiviteit van bedrijfsactiviteiten die buiten het hoofdkantoor plaatsvinden. Ik moet de eerste aandeelhouder nog tegenkomen die dat accepteert!
Dat het begrotingsbeheer van de kant van de Commissie te wensen overlaat, is evident. Het enorme structurele begrotingsoverschot, een nog steeds niet goed functionerende melkquotaregeling uit 1984, de onzekerheid over de effectiviteit van de meeste structurele maatregelen, de gebrekkige boekhouding die een bron van problemen vormt, onder andere bij het terugvorderen van onterecht uitgekeerde bedragen uit de EU-fondsen. Deze rij is moeiteloos aan te vullen met andere voorbeelden die tonen dat de Europese Commissie nog zeer veel te doen heeft alvorens er enig zicht komt op een positieve betrouwbaarheidsverklaring van de Rekenkamer.

Bayona de Perogordo (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, ik zal proberen het kort te houden. Ik zou mijn betoog op een tweetal punten willen concentreren. Ten eerste wil ik het hebben over het amendement van onze collega de heer Blak, en ten tweede over de globale beoordeling van het onderhavige verslag.
Het betreffende amendement heeft mijn volledige steun omdat het volgens mij in de geest is van het EG-Verdrag, van artikel 276 om precies te zijn. Hierop wordt ook gewezen in considerans A van het verslag, waarin staat dat de Commissie dit Parlement op verzoek alle vereiste informatie dient te verschaffen.
Gezien de stelligheid van de tekst is het moeilijk te verklaren waarom er een feitelijke beperking is opgenomen in de regulering van dit recht op toegang tot documenten, ook al geldt die alleen voor vertrouwelijke documenten. Daarom steun ik dit amendement en vertrouw ik erop dat de juridische diensten en de betreffende commissie erin zullen slagen dit artikel van het Verdrag weer van kracht te laten worden.
Het onderhavige verslag is een uitstekend verslag dat ik reeds heb kunnen beoordelen in de Commissie begrotingscontrole. Evenals de commissaris wil ik erop wijzen dat het jaar 2000 een overgangsjaar was, waarin belangrijke hervormingen op stapel zijn gezet die beetje bij beetje zichtbaar worden en waarvan de effecten pas jaren later kunnen worden beoordeeld.
Van de delen waaruit dit verslag bestaat zou ik de aandacht willen vestigen op het deel dat betrekking heeft op het beheer, met name de kwestie van de onderbesteding, vooral omdat die zich voordoet in het kader van de Structuurfondsen. In dat verband juich ik het initiatief toe van commissaris Barnier om de ingewikkelde regelgeving te vereenvoudigen daar de onderbesteding daar deels mee samenhangt. Met onderbesteding wordt niet alleen het recht van de burgers geschaad, maar ook het imago van de Commissie zelf.
Wat betreft de terugvordering van onterecht betaalde gelden zou ik willen wijzen op het communautaire karakter van deze fondsen. Hetzelfde geldt voor de procedurekwestie waaruit duidelijk blijkt dat het Parlement wil worden betrokken bij het financieel beheer. Hiertoe dient het over alle vereiste informatie te kunnen beschikken.
Wat de fraudebestrijding betreft ben ik vooral ingenomen met het punt waarin gewag wordt gemaakt van de instelling van een Europese Openbaar Aanklager voor financiële zaken.

Bösch (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, sta mij toe om een citaat in herinnering te roepen. Toen de hoge overschotten voor het begrotingsjaar 2000 werden geconstateerd, zei mevrouw Schreyer als verantwoordelijke commissaris voor de begroting op 30 mei 2001 het volgende: Een dermate hoog overschot is een uitzondering. Dit heeft overigens tot gevolg dat de lidstaten in het begrotingsjaar 2001 aanzienlijk minder eigen middelen aan de Europese Unie hoeven af te dragen, namelijk iets meer dan 81 miljard in plaats van 90,9 miljard. Ik vind dat een verheugende boodschap voor de lidstaten. Einde citaat.
Mevrouw de commissaris, inmiddels weten wij dat er geen sprake van een uitzondering was. Het probleem bij dit begrotingsoverschot, zoals wij dat noemen, is namelijk dat wij geconstateerd hebben dat die overschotten alleen maar groter worden naarmate de tijd vordert. Dat betekent dat er in het systeem iets niet klopt.
Het is voor niemand goed nieuws als wij niet in staat zijn om een waarheidsgetrouwe begroting voor Europa op te stellen. Ik kan toch niet bij de belastingbetalers aankomen met de mededeling dat ik achter een begroting van negentig miljard euro sta, terwijl slechts tachtig miljard wordt uitgegeven! Dat is toch geen goede budgettering! Ik zeg niet dat dat uw schuld is, mevrouw de commissaris. Ik weet dat u uw uiterste best doet. Wij moeten wat dat betreft als Begrotingsautoriteit ook naar onszelf kijken. Dat geldt ook voor de lidstaten. Ik vind echter wel dat een Parlement dat zichzelf enigszins serieus neemt en dat ook verplicht is om voor een reële begroting te zorgen, dergelijke ontwikkelingen niet mag tolereren. Wij zullen de daadwerkelijk uitgegeven bedragen in de toekomst aan moeten passen aan de oorspronkelijk geplande bedragen of omgekeerd. Dat kan zo niet langer! Dat zullen de burgers op den duur ook niet meer accepteren. Dat is waar het om draait bij deze kwijtingprocedure voor 2000. In 2001 is dat, zoals gezegd, alleen maar slechter in plaats van beter geworden. Wij moeten hier gezamenlijk verandering in brengen.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0447/2002) van de heer Mulder, namens de Commissie begrotingscontrole, over de herziening van de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen (2002/2149(INI)).

Mulder (ELDR)
Mevrouw de Voorzitter, als wij kijken naar het Europese landbouwbeleid, dan vallen er twee dingen op. In de eerste plaats beslaat het bijna de helft van de begroting, dat is algemeen bekend. In de tweede plaats kunnen wij vrijwel algemeen constateren dat dit beleid zich niet kan verheugen in een buitengewoon hoge populariteit in Europa. Ik denk dat daar wat aan moet gebeuren. Misschien kunnen de voorstellen van de heer Fischler van afgelopen week daarin wat verbetering brengen. Ik denk dat we er ook voor moeten zorgen dat de rekeningen op het gebied van landbouw boven iedere twijfel verheven zijn.
Nu is landbouw een onderdeel van de Europese begroting waarvoor een bijzondere procedure voor het controleren van de rekeningen bestaat, de schoning van de rekeningen of Clearance of account, zoals het genoemd wordt. Ieder jaar worden zo tussen de 600 en 800 miljoen EUR teruggevorderd van die begroting van ongeveer 45 miljard. Het is de grote vraag of dat voldoende is.
We hebben sinds 1996 een nieuwe procedure die min of meer inhoudt dat we een jaarlijkse afsluiting van de rekening hebben en meerjarige beslissingen over de conformiteit van die rekeningen, over de vraag dus of die begroting goed is uitgevoerd. In 1996 is een bemiddelingsorgaan ingesteld dat eventuele conflicten tussen de Commissie en de lidstaten zou kunnen oplossen en is de accreditatie ingevoerd van de betaalorganen die in de lidstaten verantwoordelijk zijn voor de uitvoering en de betalingen. Dat wordt aan de lidstaten overgelaten.
Wat zijn de ervaringen sinds 1996? In de eerste plaats kunnen wij, in navolging van de Rekenkamer, de algemene conclusie trekken dat er een gemengd systeem is dat redelijk voldoet. Maar daar is dan ook alles mee gezegd. Het kan duidelijk nog verbeterd worden. Waar zouden wij verbetering willen zien?
Wij zouden willen dat de kwijtingsbesluiten duidelijker te herleiden zijn tot één bepaald financieel jaar. Momenteel hebben deze besluiten nog betrekking op verschillende financiële jaren en dat is onduidelijk. Wij hadden in 1996 ook verwacht dat alles veel sneller zou gebeuren, maar dat is duidelijk niet het geval geweest. Wat het bemiddelingsorgaan betreft, hadden wij gehoopt dat er minder zaken voor het Hof van Justitie in Luxemburg zouden komen, maar ook dat is niet het geval gebleken. Als een bepaald betaalorgaan steeds maar weer fouten maakt, dan moet de Commissie mijns inziens de mogelijkheid hebben om geld eens een keer een paar maanden niet uit te betalen totdat zij ervan overtuigd is dat het betaalorgaan wel goed werkt. De Commissie zou kunnen zeggen dat dat niet strookt met het systeem van proportionaliteit en dat de straf dan veel te groot is. Wij bepleiten echter helemaal niet dat alle betalingen van landbouwgelden aan een bepaald land worden opgeschort, wij zeggen alleen maar: als het in een bepaalde sector bij voortduring fout gaat, dan moet de Commissie de mogelijkheid hebben om het geld niet te storten op de rekening van de lidstaat totdat de situatie verbeterd is.
De controle op de landbouwuitgaven is bijzonder belangrijk met het oog op de uitbreiding van de Europese Unie. Het systeem op grond waarvan straks de uitbetalingen plaatsvinden is het IACS-systeem. We hebben kunnen constateren uit de verslagen van de Rekenkamer dat dit systeem nog in geen enkele van de huidige lidstaten werkzaam is. Wij kunnen met de Commissie hopen dat dat over een aantal maanden wel het geval zal zijn. Wij kunnen ook constateren dat Griekenland na zoveel jaren lidmaatschap nog steeds niet aan de voorwaarden voldoet. Daarom wordt het des te meer actueel dat de Commissie een ferme aanpak van die zaak voorstelt en dus ook weigert om uit te betalen als de zaken niet in orde zijn.
Wij vinden het ook een gebrek dat er voor een steeds belangrijker onderdeel van de Europese begroting, namelijk de plattelandsontwikkeling, nog steeds geen kwijtingsregeling is zoals die voor het 1 A-deel van de begroting bestaat.
En dan nog een stokpaardje van dit Parlement: wij zouden graag van jaar tot jaar willen weten op welke punten er eventueel sprake is van verbeteringen. Wij kennen de DAS-methodologie en zouden ons kunnen voorstellen - dat is een oude wens van het Parlement - dat we indicatoren krijgen over de omvang van het foutenpercentage in bijvoorbeeld de zuivelsector of de tabaksector. Dan kunnen wij van jaar tot jaar nagaan in hoeverre er sprake is van verbetering. De Raad blinkt vanavond uit door afwezigheid, hetgeen zeer te betreuren is gezien het belang van dit onderwerp. Wij zouden graag willen dat het voorstel van het Parlement van ongeveer een jaar geleden om de termijn waarop correcties kunnen plaatsvinden uit te breiden van 24 naar 36 maanden, wordt aangenomen.
En om te besluiten, mevrouw de Voorzitter, nogmaals in verband met de uitbreiding denken wij dat het de hoogste tijd wordt voor de Commissie om mogelijkheden te scheppen om de landbouwuitgaven door storting vooraf beter te controleren zodat wij fouten kunnen voorkomen in plaats van ze achteraf te moeten corrigeren.

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, vanaf het begin heeft de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen en de verbetering daarvan zowel voor mij persoonlijk als voor mijn diensten speciale prioriteit gehad en dat zal ook in de toekomst zo blijven. Daarom wil ik eerst u, mijnheer Mulder, als rapporteur bedanken voor uw verslag. Het verslag geeft een zeer volledig en nauwgezet beeld van de procedure voor het goedkeuren van de rekeningen. Ik ben ook blij met de algemene strekking van uw verslag, omdat hierin het belang van de procedure onderkend wordt. Daarnaast wordt de Commissie gestimuleerd om het systeem constant te toetsen en indien noodzakelijk te verbeteren, zeker ook met het oog op de uitbreiding van de Gemeenschap.
Sta mij toe om kort in te gaan op een aantal kwesties die in dit verslag aan de orde zijn gesteld en om het standpunt van de Commissie daaromtrent te verduidelijken. Ik zal eerst kort aandacht besteden aan de evaluatie van de hervorming van 1996. Zowel het verslag als de Rekenkamer zijn het met de Commissie eens dat de hervorming van 1996 een succes is geweest. Uiteraard kunnen en moeten bepaalde elementen nog verbeterd worden. Zo treden er bijvoorbeeld nog steeds te grote vertragingen op in de verschillende fasen van de procedure.
Ik wil daarbij echter wel duidelijk stellen dat wij op dit gebied in beginsel trachten om een evenwicht tot stand te brengen tussen de behartiging van de financiële belangen van de Gemeenschap en de standpunten van de lidstaten. Om aan beide beginselen recht te doen, is het naar mijn mening aanvaardbaar dat sommige fasen iets langer duren zodat de benodigde raadpleging ook inderdaad plaats kan vinden. Desondanks geloof ik dat het succes ons in het gelijk stelt. Alleen al in de afgelopen tien jaar heeft de Gemeenschap ongeveer zes miljard euro aan landbouwsteun teruggevorderd van de lidstaten en ook daadwerkelijk teruggekregen. Deze cijfers spreken duidelijke taal en hebben geen verdere uitleg nodig.
Sta mij toe, geachte dames en heren, om ook nader in te gaan op twee specifieke problemen die in het verslag van de heer Mulder aan de orde komen. In de eerste plaats de vertragingen bij de invoering van het geïntegreerd beheers- en controlesysteem (GBCS) in Griekenland en in de tweede plaats de overwegingen in verband met de uitbreiding.
De Commissie is volledig op de hoogte van de vertragingen in Griekenland. De diensten van de Commissie controleren en evalueren nauwlettend de vooruitgang die geboekt wordt. Op basis van strenge controles heeft de Commissie inmiddels aanzienlijke steunbedragen van Griekenland teruggevorderd. Daarnaast lopen er nog enkele procedures die tot nog meer financiële correcties kunnen leiden als gevolg van bestaande zwakheden in het controlesysteem.
Ik wil echter ook één ding duidelijk stellen. De Europese Rekenkamer en de Commissie hebben geen enkele aanwijzing dat er bij die vertragingen bij de tenuitvoerlegging van het GBCS sprake is van grove onregelmatigheden door individuele Griekse landbouwers. Er is geen aanleiding om aan te nemen dat het financiële risico voor de Gemeenschap hoger geraamd zou moeten worden dan de financiële correcties die al door de Commissie zijn uitgevoerd. Op dit moment wordt de situatie over 2002 aan een grondige controle onderworpen. Bij de beschikking van de Commissie zal rekening gehouden worden met alle vooruitgang die in Griekenland is vastgesteld. Tegelijkertijd zullen ook de financiële belangen van de Gemeenschap volledig gewaarborgd moeten worden.
Dan kort nog iets over de overwegingen in verband met de uitbreiding. De heer Mulder verzoekt de Commissie alle mogelijke inspanningen te verrichten om de kandidaat-landen te helpen bij het in acht nemen van de wettelijke termijnen voor de verschillende controlesystemen. Hij houdt er tegelijkertijd echter aan vast dat de kandidaat-landen geen landbouwsteun mogen krijgen als het GBCS niet operationeel is of als de bescherming van de financiële belangen in het geding is. Ik ben het helemaal met de rapporteur eens. Ook ik ben er vast van overtuigd dat het een juist besluit van de Commissie is geweest om eventuele problemen op de voorgestelde manier aan te pakken.
Wij moeten de kandidaat-landen zodanig helpen dat zij op het moment van toetreding ofwel in staat zijn om het GBCS volledig te gebruiken ofwel de mogelijkheid hebben om het eenvoudigere systeem toe te passen. In het laatste geval wordt ook het GBCS minder belast. Ik vind het wel belangrijk om te benadrukken dat het gebruik van het eenvoudigere systeem niet betekent dat de betreffende landen vrijgesteld worden van de verplichting om het GBCS in te voeren.
Op dit moment zijn de diensten van de Commissie bezig om nauwkeurig te bepalen aan welke voorwaarden nieuwe lidstaten moeten voldoen die voor het vereenvoudigde GBCS kiezen. Uiteraard zal er ook een strikt tijdschema gehanteerd worden waarin vastgelegd wordt op welk moment het volledige GBCS operationeel moet zijn om de overgang naar het normale systeem mogelijk te maken.
Geachte dames en heren, tot slot meen ik te kunnen zeggen dat de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen in zijn geheel een succes genoemd mag worden. Met het oog op de nieuwe uitdagingen dient die procedure echter wel constant getoetst en waar nodig verbeterd te worden. Ik zou u dan ook willen verzoeken, geachte afgevaardigden, om ook in de toekomst samen met de Commissie verder te werken aan de optimalisering van dit systeem.

McCartin (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de heer Mulder bedanken voor zijn verslag en het werk dat hij eraan besteed heeft. We moeten erkennen dat hij het gemeenschappelijk landbouwbeleid tot in alle complexe details begrijpt. Verder waren zijn opmerkingen hier vanavond weloverwogen en informatief.
Er is een hoop gebeurd, zoals de heer Mulder weet, sinds de tijd dat tachtig procent van de begroting van de Europese Unie bestemd was voor de landbouw. Het grootste deel van dat geld werd uitgegeven aan marktondersteuning in de vorm van uitvoerrestituties en opslag, waardoor vooral mogelijkheden tot grootschalige fraude en misleiding ontstonden. Die tijd ligt ver achter ons, en hoewel de heer Casaca terecht wijst op de risico's die verbonden zijn aan het toezicht op exportrestituties, geven we tegenwoordig nog maar vier of vijf procent - ongeveer twee miljard euro - uit aan exportrestituties en dat lijkt ons een goede ontwikkeling.
Ik denk dat de reeds uitgevoerde hervormingen en de hervormingen die de heer Fischler heeft voorgesteld het eenvoudiger maken, al hebben we er politiek wat moeite mee, om toezicht te houden op de uitgaven en om ervoor te zorgen dat het geld dat we uittrekken voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid daadwerkelijk terechtkomt bij die mensen die er recht op hebben.
De heer Mulder betoogt in zijn verslag dat de mensen die overtredingen begaan daar ook voor moeten opdraaien. Er mag geen sprake zijn van indirecte subsidiëring doordat, in het geval van de overproductie van melk, de lidstaten de boetes betalen en niet de personen die te veel produceren; in feite is dit niets anders dan indirecte subsidiëring. In het verleden was de situatie ernstiger, toen wanbeleid van grote bedrijven ertoe leidde dat er bij de procedures voor de goedkeuring van de rekeningen grote correcties werden opgelegd aan lidstaten. Die werden vervolgens niet doorberekend aan de voedselproducenten en de mensen die verantwoordelijk waren voor het misbruik. Ook dit was oneerlijk tegenover de belastingbetalers en geldt nog steeds als een voorbeeld van slecht beleid.
Ik denk dat, hoewel het een enorm project geweest is om het geïntegreerd controlesysteem op te zetten, dit systeem zijn waarde zal bewijzen voor de Europese Unie. Het zorgt er immers voor dat het geld dat we bestemmen voor de landbouw naar de juiste mensen gaat en dat we over het hele bedrag verantwoording kunnen afleggen.
Ik moet toegeven dat het een taak van formaat is het systeem ook uit te breiden naar de kandidaat-landen, gezien de tijd die we nodig hebben gehad om zover te komen in de huidige Unie. Maar ik ben ervan overtuigd dat de Commissie er hard aan werkt. Ik verwacht niet dat een dergelijke uitbreiding probleemloos verloopt, maar ik denk dat als we de lessen uit het verleden toepassen en als we erop aandringen dat alles statistisch op orde is voor het geld vrijkomt dat we dan een succesvolle uitbreiding kunnen realiseren, waarbij we de plattelandsgebieden kunnen ondersteunen zonder dat de belastingbetalers er al te veel geld bij inschieten.

Casaca (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, ik wil om te beginnen onze collega Jan Mulder feliciteren met zijn uitstekende verslag en al het werk dat hij met betrekking tot dit onderwerp - de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen - heeft verricht. Ik wil ook de heer McCartin gelukwensen. We hebben verschillende politieke opvattingen, maar we hebben toch geprobeerd bij te dragen aan een vergaande hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Dat is immers absoluut noodzakelijk.
De mate waarin je bij de goedkeuring van de rekeningen succesvol bent geweest kun je niet aflezen aan de omvang van de middelen die je op deze wijze terugvordert. Dat zou een grote vergissing zijn. Het feit dat er bij de lidstaten op deze wijze schulden geïnd moeten worden is op zich namelijk een teken van zwakte. Het betekent dat het systeem voor de landbouwsubsidies niet goed functioneert. En dat is het gevolg van het feit dat het een heel gecompliceerd, log en bureaucratisch systeem is. Niet alleen de landbouwers, maar ook de regeringen zijn daar het slachtoffer van.
In de tweede plaats is het zo dat je bij de goedkeuring van de rekeningen te maken krijgt met situaties waarbij de lidstaat zich in de plaats stelt van het landbouw- of voedingsbedrijf. Dat is een vorm van niet geoorloofde staatssteun, en wel één die de mededinging op een buitengewoon onrechtvaardige wijze verstoort: degenen die zich op onrechtmatige wijze van openbare middelen meester maken worden beloond, terwijl degenen die eerlijk handelen daar schade van ondervinden.
Ten derde is het zo dat de vormvoorschriften, processen en criteria die bij de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen aangehouden worden niet altijd de meest geëigende zijn. Zo heeft de Commissie ons een aantal dagen geleden medegedeeld dat er nog niets is ondernomen met betrekking tot het schandaal van de door de Napolitaanse Camorra vervalste boter die door een aantal Europese zuivelondernemingen op de markt is gebracht. En dat terwijl OLAF dit schandaal al twee jaar geleden onder de aandacht van de Commissie heeft gebracht. Deze laatste beweert nu dat ze vanwege vertrouwelijkheid op juridisch vlak niets kan ondernemen. Dat lijkt mij onaanvaardbaar.
Tot slot wil ik iets zeggen over de instelling van een mechanisme om het terugvorderen van middelen door de lidstaten bij de begunstigden zelf te stimuleren, door de betrokken lidstaat twintig procent van de gemoeide som te schenken. In principe is dat een goed idee, maar de wijze waarop de Commissie dat idee heeft uitgewerkt vind ik onaanvaardbaar. Ik vind het hoogst merkwaardig dat de Commissie ons niet kan vertellen hoeveel ze aan dit mechanisme heeft moeten uitgeven. Ze heeft ons ook niet kunnen vertellen welke instellingen van de lidstaten dit geld hebben opgestreken en of aan alle juridische criteria voor terugvordering is voldaan. Wij vinden dat volledig onaanvaardbaar en we hopen en verwachten dat de Commissie hier spoedig iets aan zal doen.
Avilés Perea (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, voor ons ligt het verslag van de heer Mulder over de hervorming van de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen. Het doel van deze hervorming is om de aanzienlijke achterstanden bij de goedkeuringsbeschikkingen te voorkomen die zo vaak zijn bekritiseerd door de Rekenkamer.
De hervorming wordt gepresenteerd in twee gescheiden procedures: een jaarlijkse audit voor de uitgaven en inkomsten van het begrotingsjaar, en een reeks meerjarige audits die erop gericht zijn na te gaan of de transacties aan de werkelijkheid beantwoorden alsook of deze in overeenstemming zijn met de gemeenschapsbepalingen.
Er is een bemiddelingsprocedure ingevoerd. Ondanks de problemen die aan deze procedure kleven, is gebleken dat de lidstaten zich verantwoordelijker zijn gaan opstellen, ofschoon de procedure minder doelmatig is geweest dan we verwachtten.
De doelmatigheid van het bemiddelingsorgaan is ook onder de maat gebleven, maar het heeft er wel toe bijgedragen dat de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen in algemene zin verbeterd is.
Dit verslag geeft aan waarom de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen inzake het EOGFL nog steeds moet worden verbeterd, en komt daarvoor met een reeks voorstellen. Het heeft dan ook de volledige steun van mijn fractie.
Tot besluit zou ik de heer Mulder geluk willen wensen met zijn verslag.

Santos (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, ik ben het grosso modo eens met het verslag dat de heer Mulder in het kader van deze initiatiefprocedure heeft opgesteld over de hervorming van de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen. Dit verslag is door de commissie begrotingscontrole reeds goedgekeurd.
Ook ik vind dat het nog te vroeg is een uitspraak te doen over de doeltreffendheid van het nieuwe systeem. Het is een heel complex systeem en de administratieve instellingen van de Unie hebben nog niet goed kunnen reageren. Een definitief oordeel kunnen we dus nog niet vellen. Het is intussen wel interessant dat het Europees Parlement - een bij uitstek politiek orgaan - zich op eigen initiatief is gaan bezighouden met de wijze waarop er met Europese middelen wordt omgesprongen en dat het daarvoor specifieke regels aanhoudt.
Het is van groot belang dat deze hervorming wordt voortgezet. Op deze wijze kunnen de toezichthoudende organen op tijd over voldoende gegevens beschikken om meerjarige vergelijkingen te maken. Dat valt onder de verantwoordelijkheden van de Commissie en de rapporteur wijst daar terecht op. Ik kan me ook vinden in de aanbevelingen die de heer Mulder doet voor het evalueren van de sterke en de zwakke punten van de erkenningsmechanismen, het uitvoeren van de financiële correcties, het toezicht op de uitgaven voor plattelandsontwikkeling en de nieuwe problemen zoals die zich na de uitbreiding tot een Unie van vijfentwintig landen ongetwijfeld zullen voordoen.
Hoe de financiële middelen besteed worden is in de politiek een zaak van het allerhoogste belang - zeker als het gaat om middelen voor minder ontwikkelde landen. We moeten dus beheerssystemen voor de kandidaat-landen vastleggen en die integreren. We kunnen dat doen door bevoegdheden te delegeren aan Sapard-bureaus, maar ook door ervoor te zorgen dat de steun efficiënter wordt ingezet. We mogen niet vergeten dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid een belangrijk instrument voor het bereiken van gelijkheid kan zijn. 47 procent van de communautaire begroting gaat immers naar dit beleid. Dat betekent dat er speciale audit- en regelgevende procedures toegepast moeten worden.
Ik vind dat we het bemiddelingsproces moeten voortzetten en verdiepen, ongeacht de kwantitatieve resultaten. Via dit proces kunnen we namelijk precies uitvinden wat de sterke en zwakke punten zijn van een politiek systeem voor de beoordeling van de wijze waarop de communautaire middelen worden ingezet. Dan blijft het aan de rechterlijke macht voorbehouden te beoordelen of de middelen die aan de lidstaten ter beschikking zijn gesteld wel legaal worden gebruikt.

Bayona de Perogordo (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, voor ons ligt een uitmuntend verslag waarover ik mij, zoals ik al heb aangegeven in de Commissie begrotingscontrole, niet anders dan lovend kan uitlaten.
Het is een buitengewoon gedetailleerd werk dat uit twee duidelijk te onderscheiden delen bestaat en een tweetal doelstellingen heeft. Enerzijds wordt een nauwkeurige en kritische beoordeling gegeven van de hervorming. In de opbouwende kritiek worden de minpunten van de hervorming een voor een belicht, zoals de verbrokkeling van de goedkeuringsprocedure, de opbouw en werking van het bemiddelingsorgaan, en de toegepaste financiële correcties. Hierbij wordt steeds vanuit een constructieve invalshoek naar oplossingen gezocht.
Anderzijds blijkt de rapporteur zich met recht zorgen te maken om de nabije toekomst, in verband met de uitbreiding die voor de deur staat. Zijn bezorgdheid is zowel gebaseerd op het consolideringsproces van het geïntegreerd beheers- en controlesysteem in de lidstaten dat bij de uitbreiding ook in de kandidaat-landen moet worden kunnen toegepast, als op de verontrustende ervaringen met het Sapard-programma.
Naar mijn idee vormen beide elementen, die kritische beoordeling en zijn bezorgdheid, een bijzonder wenselijk signaal dat beslist niet mag worden genegeerd. Daarom: niets dan lof.
Verder wil ik wijzen op de flexibele houding van de rapporteur ten aanzien van de gang van zaken in de Commissie begrotingscontrole. Dankzij die flexibiliteit is het verslag met unanimiteit aangenomen, een prestatie waarmee ik hem gelukwens.

Bösch (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, er zijn twee kwesties in het uitstekende verslag van de heer Mulder waar ik kort nader op wil ingaan. Ten eerste de kwestie van de terugvordering. Blijkbaar is het bedrag aan uitstaande vorderingen al opgelopen tot drie miljard euro. De uitstaande schulden stijgen elk jaar weer, maar het terugvorderingsbedrag voor 2000-2001 is gehalveerd tot veertig miljoen euro. Daar klopt iets niet. Dat werkt dus niet. Dat is niet goed. Wij hebben, dacht ik, op dit moment een terugvorderingspercentage van nog geen 16 procent.
Mijn tweede punt, mijnheer de commissaris, betreft de GBCS-kwestie en de omzetting ervan op dit moment in Griekenland en in de toekomst in de toetredingslanden. Dat is toch een kwestie met een hoog politiek gehalte! Dat gaat toch verder dan de vraag of er ergens wel of geen onregelmatigheden zijn geconstateerd? Wij willen de nieuwe lidstaten blijkbaar wijsmaken dat zij het GBCS moeten invoeren, terwijl er oude lidstaten zijn die dit systeem sinds jaar en dag niet gebruiken. Dat kan politiek gezien toch niet! Die nieuwe lidstaten zullen op een gegeven moment zeggen: Mijnheer Fischler, komt u over een jaar of tien nog maar eens terug. Tegen de tijd dat de Grieken het systeem ingevoerd hebben, is dat bij ons ook het geval.
En dan begeven we ons qua budgettaire nauwkeurigheid natuurlijk op glad ijs. Daarom is het belangrijk dat wij de druk op de laatste lidstaat van de Europese Unie verhogen om dat systeem in te voeren. Als wij dat niet doen, krijgen wij op dit vlak ook problemen in verband met de uitbreiding. Wij weten dat er in Polen bijvoorbeeld al in de aanloop naar de invoering van het GBCS sprake is geweest van een tamelijk grote fraudezaak, maar dit terzijde. Ik herhaal het nog maar een keer: Dit is een kwestie met een hoog politiek gehalte die niet slechts tot onregelmatigheden teruggebracht kan worden, mijnheer de commissaris. Wij zullen hiervoor gezamenlijk een oplossing moeten zoeken.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0004/2003) van mevrouw Korhola, namens de delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot voorziening in inspraak van het publiek in de opstelling van bepaalde plannen en programma's betreffende het milieu en, met betrekking tot inspraak van het publiek en toegang tot de rechter, tot wijziging van de Richtlijnen 85/337/EEG en 96/61/EG van de Raad (PE-CONS 3676/2002 - C5-0598/2002 - 2000/0331(COD)).

Korhola (PPE-DE)
Mevrouw de Voorzitter, het onderhavige voorstel is de tweede van drie richtlijnen waarmee wordt getracht de wetgeving van de lidstaten in lijn te brengen met het Verdrag van Aarhus. Net zoals bij de eerste richtlijn inzake de toegang tot milieu-informatie, is nu in de derde lezing van het Parlement het resultaat van de bemiddeling ingebracht, dat het standpunt van het Parlement goed vertegenwoordigt en dat volledig en zelfs ruimschoots voldoet aan het minimumcriterium dat in het Verdrag van Aarhus wordt gesteld.
De Raad aanvaardde al in zijn gemeenschappelijk standpunt veel elementen uit de eerste lezing van het Parlement, zoals het Parlement veel elementen uit het gemeenschappelijk standpunt aanvaardde. Zodoende ging men de bemiddeling in met een aanzienlijk kleiner aantal problemen dan bij de eerste pijler. Anderzijds zorgde het beperkte aantal kwesties voor grote problemen, al was het maar door de verschillen in de benadering ervan.
Het voorstel van de Commissie en het gemeenschappelijk standpunt van de Raad gingen uit van het zogeheten quick fix-principe, terwijl het Parlement een bredere, horizontale benadering voor ogen had. Het is echter duidelijk dat het doel van het Parlement niet is zijn standpunt woord voor woord te verdedigen, maar ervoor te zorgen dat er in de communautaire regelgeving geen grijze zones blijven bestaan waarbij inspraak van het publiek wel is gerechtvaardigd, maar vanwege een fout van de wetgever niet mogelijk is.
In de bemiddeling konden wij in twee fasen een oplossing voor het probleem vinden. Enerzijds zullen de inspraakvereisten overeenkomstig het Verdrag van Aarhus al van meet af aan in de nieuwe communautaire regelgeving worden opgenomen. Anderzijds worden de al bestaande regelgeving en het toepassingsgebied van de richtlijn opnieuw bekeken op basis van de ervaring die men in de eerste zes jaar van de toepassing ervan heeft opgedaan.
De lidstaten hebben zich bij de bemiddeling verplicht de praktische mogelijkheden van de inspraak van het publiek te verbeteren. De bevoegde instanties worden er onder andere toe aangespoord het publiek te informeren over de besluiten die voor hen zijn genomen, de motivering daarvan en de inspraakprocedure. De termijnen voor de verschillende fasen van de publieke inspraak bij de besluitvorming moeten redelijk zijn, zodat het publiek zich doeltreffend op de inspraak kan voorbereiden en doeltreffend aan de besluitvorming kan deelnemen. Bovendien worden de bevoegde instanties ertoe aangespoord de kennis van het publiek op milieugebied te stimuleren, wat ongetwijfeld ook in het belang van de instanties zelf is, aangenomen dat door kennis de kwaliteit van de inspraak kan worden verbeterd.
Een specifieke kwestie had te maken met de inspraak van het publiek in de bijstelling van vergunningen. Hierin wilden de deelnemers aan de bemiddeling een evenwicht vinden. Enerzijds kan het publiek daadwerkelijk inspraak hebben als het van vitaal belang is de vergunning van een bedrijf of fabriek te controleren doordat de kans bestaat dat de milieuschade groter wordt. Anderzijds kan een instantie vergunningen zonder inspraak van het publiek bijstellen als er voorschriften en bepalingen worden uitgevoerd waarbij echt geen twijfel mogelijk is. Hierin is men naar mijn mening geslaagd: het publiek heeft inspraak als er daadwerkelijk besluiten over het milieu worden genomen, maar het waardevolle inspraakinstrument wordt niet verzwakt door het publiek te vragen invloed uit te oefenen op routinebesluiten.
Een in het toepassingsgebied waarschijnlijk kleine, maar in principe belangrijke winst voor het Parlement was, dat in de bemiddeling een procedure voor uitzonderingen bij projecten voor nationale defensiedoeleinden werd aangenomen. Overeenkomstig het Verdrag van Aarhus kunnen projecten voor nationale defensiedoeleinden alleen van het toepassingsgebied van de richtlijn worden uitgesloten op basis van overwegingen waarop de bevoegde autoriteiten van de lidstaten zich per geval beroepen.
Na de besluitvorming volgend op inspraak van het publiek, moet het publiek natuurlijk de mogelijkheid hebben de genomen besluiten te evalueren. In de bemiddeling werd een voor het Parlement bevredigend resultaat bereikt, waarbij het recht van het publiek op informatie over de redenen voor inwilliging of afwijzing van een verzoek wordt versterkt en de bevoegde instanties worden verplicht het publiek praktische informatie te verstrekken over de toegang tot administratieve en gerechtelijke beroepsprocedures.
Specifiek genoemd moet worden dat de Commissie, om het bemiddelingsresultaat te bevestigen, zich in haar aan de richtlijn te hechten verklaring ertoe verplicht in het eerste kwartaal van 2003 een voorstel voor een richtlijn in te dienen inzake de tenuitvoerlegging van het Verdrag van Aarhus betreffende toegang tot de rechter in milieuaangelegenheden. Op die manier kunnen wij er dus op vertrouwen dat het gehele ratificatieproces van het Verdrag van Aarhus in de Gemeenschap zonder onnodige vertragingen vordert.
Mijn dank aan de Commissie en de Raad en vooral Denemarken, dat inmiddels het voorzitterschap aan Griekenland heeft overgedragen, voor de goede samenwerking bij de bemiddeling en de voorafgaande, niet-officiële onderhandelingen. Ik beveel het Parlement van harte aan het resultaat van de bemiddeling bij de stemming van morgen goed te keuren.

Wallström
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het verheugt mij ten zeerste dat deze richtlijn, die de Commissie ongeveer twee jaar geleden heeft voorgesteld, nu aangenomen zal worden. Ze vult de richtlijn over milieu-informatie aan en brengt de tenuitvoerlegging van het Verdrag van Aarhus een stap dichterbij. De principes van het Verdrag van Aarhus zijn zeer belangrijk, omdat het milieu geen "eigen stem" heeft. De besluitvorming op het gebied van milieu moet daarom open en voor het publiek toegankelijk zijn als wij het milieu op een behoorlijke wijze willen beschermen.
Deze richtlijn bevat fundamentele eisen betreffende de inspraak van het publiek in de besluitvorming op het gebied van milieu. Met de richtlijn creëren wij een noodzakelijk, gemeenschappelijk kader, zelfs voor grensoverschrijdende kwesties. De details worden echter aan de lidstaten overgelaten. Dit is belangrijk, omdat de inspraak van het publiek een natuurlijk onderdeel van het beheer op alle niveaus moet zijn en de vormen moeten aan de besluitvorming op de verschillende niveaus worden aangepast.
De richtlijn bevat enerzijds belangrijke plannen en programma's die volgens onze milieuwetgeving dienen te worden opgesteld, anderzijds besluiten betreffende activiteiten die een belangrijke invloed op het milieu kunnen hebben. Deze activiteiten vallen reeds onder de richtlijn inzake risicobeoordeling van het milieu en de richtlijn betreffende gecoördineerde maatregelen ter voorkoming en beperking van verontreiniging. Deze beide richtlijnen worden nu aangevuld met bepalingen over de inspraak van het publiek en toegang tot de rechter in milieuaangelegenheden zoals bepaald in het Verdrag van Aarhus.
Volgens de richtlijn betekent inspraak van het publiek dat het publiek voorgelicht moet worden over de activiteit in kwestie en over het recht op inspraak. Het publiek dat met de aangelegenheid in kwestie te maken heeft, moet reeds in een vroeg stadium het recht krijgen zich over de aangelegenheid te uiten. De openbare autoriteiten moeten in hun besluitvorming op gepaste wijze rekening houden met de inspraak van het publiek en het publiek informeren over de besluiten die zijn genomen. De richtlijn bevat tevens bepalingen betreffende toezicht op de wettigheid van de besluiten die genomen worden.
Ik dank uiteraard de rapporteur, mevrouw Eija-Riitta Anneli Korhola, voor het vele werk dat zij in verband met deze richtlijn heeft gedaan en ik dank haar en de leden van de delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité voor hun inspanningen die erop gericht waren tot een consensus te komen, waardoor wij dit belangrijk stuk wetgeving vanavond kunnen aannemen.

Moreira da Silva (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte afgevaardigden, één van de meest gehoorde klachten van de burgers heeft betrekking op het feit dat zij binnen de representatieve democratie maar zo'n bescheiden rol spelen. De ontevredenheid van de burgers blijkt het duidelijkst als het gaat om milieuzaken. We kennen allemaal gevallen waarin de burgers de hulp van de rechter hebben moeten inroepen - of de straat hebben moeten opgaan - om duidelijk te maken dat ze het met bepaalde projecten niet eens waren.
Die verontwaardiging is des te sterker omdat blijkt dat veel van dit soort projecten met onaanvaardbare gevolgen voor het milieu gefinancierd worden uit het gemeenschappelijk landbouwbeleid of uit de Structuurfondsen. Het is daarom heel belangrijk dat de Commissie gevolg heeft gegeven aan het Verdrag van Aarhus en wetgeving heeft opgesteld over de inspraak van burgers en hun recht op informatie. Ik wil de commissaris daarmee gelukwensen. Als de burgers kunnen participeren bij het tot stand komen van beslissingen zal dat die beslissingen niet alleen extra legitimatie geven - ze zullen ook kwalitatief beter zijn.
Dit voorstel voor een richtlijn betreffende de deelname van de burgers bij het uitwerken van milieuplannen en -programma's is een goed voorbeeld van de wijze waarop men de burgers kan laten participeren om zo het hele proces te democratiseren. Ik wil de rapporteur graag gelukwensen met het werk dat zij in het Parlement en het bemiddelingscomité heeft verricht. Ik zal de drie belangrijkste resultaten van de bemiddeling heel kort aanstippen.
In de eerste plaats het feit dat NGO's nu op volwaardige wijze kunnen deelnemen aan het debat over de toegankelijkheid van informatie. Het tweede punt betreft het feit dat bij alle communautaire wetgeving expliciet moet worden vastgelegd op welke wijze de burgers kunnen participeren. Punt drie is dat de participatie van de burgers verplicht wordt gesteld als het om belangrijke gevallen gaat. Tot slot wil ik graag aangeven dat ik heel blij ben met de aankondiging van de commissaris dat er nog in 2003 wetgeving zal worden opgesteld aangaande de toegang van de burgers tot de rechter.

Myller (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het resultaat van de bemiddeling is in zijn geheel goed en toe te juichen. Het doel van de richtlijn is immers de communautaire regelgeving in overeenstemming te brengen met het Verdrag van Aarhus. Hier is al gezegd dat de richtlijn het publiek het volle recht geeft van meet af aan deel te nemen aan het besluitvormingsproces, vooral wat betreft de planning en uitvoering van programma's, de beoordeling van de milieueffecten en de bestrijding van de vervuiling en het verminderen van emissies in het algemeen. Ze geeft ook de besluitvormers de mogelijkheid in hun werk rekening te houden met de meningen en zorgen van het publiek.
Dit vergroot natuurlijk zeer terecht de transparantie van het besluitvormingsproces en bevordert bij het publiek de belangstelling voor en de kennis van milieuaangelegenheden. Op basis van de belangrijkste resultaten van de bemiddeling zullen de inspraakvereisten overeenkomstig het Verdrag van Aarhus al van meet af aan in de relevante communautaire regelgeving worden opgenomen. Het is ook van belang dat de bevoegde instanties informatie verstrekken over de motivering van de besluiten. Het is in het algemeen belangrijk dat er in veel gevallen informatie in duidelijke taal wordt vereist en dat de autoriteiten het publiek helpen de beschikbare informatie te begrijpen.
Het is ook goed dat de inspraak van het publiek in de allerbelangrijkste kwesties wordt vergroot, dat het recht van het publiek op informatie over de redenen van de inwilliging of afwijzing van een verzoek wordt versterkt en - nogmaals - dat de bevoegde instanties worden verplicht de juiste, duidelijke en heldere informatie te verstrekken. Naar mijn mening kunnen wij op basis hiervan verwachten dat de wil van de burgers om invloed op milieuaangelegenheden uit te oefenen, zal toenemen.

Costa, Raffaele (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, ik moet zeggen dat ik met belangstelling en zelfs een zekere hartstocht de besluiten heb gevolgd die de afgelopen tijd zijn genomen en hier in deze documenten zijn weergegeven. Het gaat hierbij om de deelname van het publiek aan dit proces - of eigenlijk zouden wij met een woordspeling moeten zeggen: van de 'particulieren? aangezien 'publiek? normaliter wordt opgevat in de zin van openbare structuren, openbare instellingen en hier de deelname van het 'publiek? eerder wordt bedoeld als de deelname van de burgers, van het maatschappelijk middenveld. Dit proces dateert niet van vandaag. Daarvan werd reeds gewag gemaakt in andere besluiten van de Europese Unie. De burgers zelf hadden ook reeds een begin gemaakt met dit proces, zij het dan binnen bepaalde perken, en daarbij de klemtoon gelegd op transparantie en objectiviteit, opdat de milieuproblemen op een bepaalde manier werden aangepakt.
Nu is er meer. Nu zijn wij geconfronteerd met iets anders, en dat is positief. Wat gebeurt er namelijk met dit proces? Men hoopt dat degenen die ter plekke aanwezig zijn, die het dichtst in de buurt wonen van de stad of het natuurgebied, zich genoopt voelen tot optreden, nog voordat de besluiten worden genomen. Men hoopt dat dit optreden dan zijn beslag vindt in richtsnoeren, in wetten, en eventueel ook in sancties, dat voorschriften worden opgelegd en gezorgd wordt voor de naleving daarvan door de bevoegde autoriteiten. Kortom, men moet de burgers inspraak geven in een sector die hen rechtstreeks raakt, want de gevolgen van milieuschade zijn hoe dan ook voor rekening van de burgers.
Ik moet tot slot er nog op wijzen dat het niet zo gemakkelijk zal zijn de verschillende nationale wetgevingen te harmoniseren met Europese verordeningen en richtlijnen.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten. Aangezien ik voorzitter ben geweest van de delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité wil ik van deze gelegenheid gebruik maken om mevrouw Wallström en de Commissie te bedanken, alsmede mevrouw Korhola, voor hun constructieve samenwerking.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0003/2003) van mevrouw Hautala, namens de delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 98/70/EG betreffende de kwaliteit van benzine en dieselbrandstof (PE-CONS 3677/2002 - C5-0608/2002 - 2001/0107(COD)).

Hautala (Verts/ALE)
Mevrouw de Voorzitter, ik presenteer hier nu de definitieve beoordeling van de richtlijn betreffende de kwaliteit van brandstof, die wij hier oorspronkelijk in 1998 hebben goedgekeurd. Toen kreeg het Europees Parlement na een nogal verhit debat en besluitvormingsproces de strengste kwaliteitseisen voor brandstof voor het wegverkeer ter wereld geaccepteerd.
Wij twistten vooral met de olie-industrie over de vraag of het nodig was het zwavelgehalte in benzine en dieselbrandstof te verlagen. Wij moesten echt met een enorme hoeveelheid argumenten komen om de herziening, waarmee het zwavelgehalte van diesel en benzine aanzienlijk werd verlaagd, erdoor te krijgen. Die keuze bleek zeer strategisch en verstandig te zijn. Het is namelijk aangetoond dat de verlaging van het zwavelgehalte van brandstoffen waarschijnlijk nog belangrijker blijkt te zijn bij het verminderen van luchtverontreiniging.
De herziening waar wij vandaag in het Parlement de laatste hand aan leggen, houdt in dat men vanaf 2009 in het Europees Parlement alleen nog maar benzine en dieselbrandstoffen mag verkopen die praktisch geen zwavel bevatten. Dat is zeer belangrijk om de uitlaatgassen van auto's nog schoner te kunnen maken. De motivering voor deze herziening, die belangrijker is dan ooit, is dat autofabrikanten voortdurend motoren ontwikkelen die schoner zijn en steeds minder emissies produceren. Die nieuwe motoren, zoals direct ingespoten benzinemotoren, lopen alleen op zwavelvrije brandstoffen.
Wij kunnen tevreden zijn over het eindresultaat. Wij kregen de Commissie en de Raad zover dat ze accepteerden dat zwavelvrije brandstoffen vanaf 2009 in de handel moeten zijn. Wij hebben het tijdschema met twee jaar kunnen vervroegen. Ik denk - als in deze zaak een voorspelling kan worden gedaan - dat deze situatie zelfs al eerder wordt bereikt, omdat verscheidene lidstaten hebben begrepen dat dit proces aanzienlijk kan worden versneld door fiscale stimulansen, hoe beperkt ook, te koppelen aan het gebruik van schonere brandstoffen.
Ik kan wel zeggen dat Zweden en Finland de landen waren waarin dit eerder werd ingezien en schone brandstoffen zeer snel in de handel werden gebracht. In 2005 wordt deze richtlijn opnieuw herzien. Dan moeten wij besluiten of dieselbrandstof in 2009 geen zwavel meer mag bevatten. Als rapporteur betreur ik in dit hele resultaat alleen dat wij niet nu al hebben besloten dat zwavelvrije dieselbrandstoffen in 2009 in de handel moeten zijn. Wij zijn er ook in de tweede lezing van het Parlement niet in geslaagd dit voor elkaar te krijgen, maar naar mijn mening bemoeilijkt een tussentijdse beoordeling in 2005 de gang van zaken alleen maar.
Men vreest dat de productie van zwavelvrije dieselbrandstoffen een toename van CO2-uitstoot tot gevolg heeft. Ik vind echter dat wij deze herziening heel goed nu al in gebruik hadden kunnen nemen, omdat wij met zwavelvrije brandstof bereiken dat het op de markt komen van nieuwe voertuigen wordt versneld en dat daardoor de CO2-uitstoot vermindert.
Bij de nieuwe evaluatie in 2005 wordt ook besproken hoe ook voor machines zwavelvrije en zwavelarme brandstoffen in de handel kunnen worden gebracht. Dit was misschien de allermoeilijkste zaak in deze bemiddelingsonderhandelingen. Ik zou willen zeggen dat ik relatief tevreden ben met het eindresultaat om vanaf 2009 ook voor tractoren en andere machines zwavelvrije brandstoffen in te voeren. Ik denk niet dat landbouwers daarvoor veel extra moeten betalen, omdat de kosten in het algemeen uiteindelijk afnemen.
Mevrouw de Voorzitter, ik wil één ding in het verslag corrigeren. Er staat dat het Parlement in eerste lezing één amendement heeft aangenomen. Dat klopt niet. Ik wil dat in de notulen komt te staan dat het Parlement in eerste lezing zesendertig amendementen heeft aangenomen.

De Voorzitter.
We zullen dit controleren en ervoor zorgen dat een en ander wordt rechtgezet.

Wallström
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het is goed dat wij het over deze richtlijn eens zijn geworden. Ze is namelijk een belangrijk onderdeel van onze algemene strategie voor de beperking van de luchtverontreiniging en de uitstoot van broeikasgassen. Dankzij richtlijn 98/70/EG kunnen wij ervoor zorgen dat de verkoop van loodhoudende benzine afgeschaft wordt. Wanneer de nieuwe richtlijn zal zijn aangenomen, wordt de weg geëffend voor de invoering van zwavelvrije brandstof, die in heel de EU ten laatste op 1 januari 2005 beschikbaar moet zijn.
Zwavelhoudende brandstof kan de doeltreffendheid van verschillende gevoelige en toekomstige technische oplossingen zoals driewegkatalysatoren, oxidatiekatalysatoren, NOx-filters en zwevende-deeltjesvangers verminderen. Daarom is het ook zo belangrijk dat de zwavelvrije brandstof er komt.
De invoering van de zwavelvrije brandstof moet uiterlijk op 1 januari 2009 zijn afgesloten. De producenten kunnen zodoende alle technische mogelijkheden uitproberen voor de beperking van verontreinigende stoffen, zoals stikstofdioxiden en deeltjes die een grote bedreiging vormen voor de luchtkwaliteit en de gezondheid van de mens.
Dat deze richtlijn wordt aangenomen is werkelijk goed nieuws voor het milieu en de gezondheid van de mens in Europa. Ik dank de rapporteur, mevrouw Hautala, en alle leden die ertoe bijgedragen hebben dat deze richtlijn kan worden aangenomen.

Ayuso González (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, het is al meer dan een jaar geleden dat er een begin werd gemaakt met de wijziging van deze richtlijn, en nu hebben we eindelijk overeenstemming bereikt, waarmee ik mevrouw Hautala van harte gelukwens. In de eerste lezing waren er een paar geschilpunten maar volgens mij zijn de bereikte compromissen voor iedereen bijzonder bevredigend.
Zoals reeds is opgemerkt verbiedt deze richtlijn per begin 2005 de verkoop van benzine en diesel met een zwavelgehalte van meer dan tien mg/kg. Dit verbod zal geleidelijk worden ingevoerd en vanaf begin 2009 een totaalverbod worden, wat volgens mij een goede oplossing en een goed compromis is. Ofschoon dit ongetwijfeld zal leiden tot verbetering van de luchtkwaliteit, moeten we er rekening mee houden dat de productie van deze nieuwe brandstoffen ook een grotere uitstoot in de raffinaderijen tot gevolg zal hebben. Indien de productie en de verkoop van nieuwe brandstoffen niet gelijk opgaat met de vernieuwing van het wagenpark, zou dit kunnen leiden tot een globale stijging van de CO2-uitstoot en ook tot hogere kosten, daar de productie van deze brandstoffen een stuk duurder is.
Het is dan ook van belang dat de Commissie de vorderingen evalueert, en in 2005 de datum vaststelt voor de exclusieve verkoop van diesel met een laag zwavelgehalte, met name voor landbouwtractoren en wegverkeer. Deze voertuigen worden namelijk in een langzamer tempo vernieuwd en hun brandstofgebruik ligt vrij laag. Het risico bestaat dat de luchtkwaliteit niet die verbetering zal laten zien waarop wij allemaal hopen.
Mevrouw de voorzitter, ten slotte wil ik hier als rapporteur voor de richtlijn over biobrandstoffen aan toevoegen dat de Commissie zo spoedig mogelijk het gebruik moet toestaan van vermengingen van biologische brandstoffen met een gehalte van meer dan vijf procent. Ook dient zij met voorstellen te komen voor nieuwe specificatieniveaus en testmethoden voor biobrandstoffen en voor de brandstoffen die worden gebruikt door de binnenvaart.
Op het ogenblik is het bij verschillende automerken mogelijk om vermengingen met een gehalte van boven de vijf procent te gebruiken, terwijl de technische normen hiervoor nog ontbreken. Bovendien hebben de landen beloofd aan een aantal doelstellingen te voldoen die niettegenstaande hun indicatieve karakter toch bindend zijn. Als de landen niet de faciliteiten krijgen om de vermengingen te gebruiken, zal het buitengewoon moeilijk worden om aan die doelstellingen te voldoen.
Biobrandstoffen leveren een belangrijke bijdrage aan het beperken van de uitstoot van broeikasgassen, en zij vormen een goed alternatief voor het verbeteren van de luchtkwaliteit.
Dan wil ik nu afsluiten door de rapporteur nogmaals hartelijk geluk te wensen, alsook de Commissie en de Raad. Namens de Fractie van de Europese Volkspartij en de Europese Democraten van dit Parlement adviseer ik een ieder dit verslag te ondersteunen.

Bowe (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, ik ben de laatste maar niet de minste en ik hoop dat ik binnen drie minuten klaar ben. Namens de socialistische fractie spreek ik mijn waardering uit over het resultaat van de bemiddeling. Het besluit om overal in de Unie over te gaan op het gebruik van diesel met een laag zwavelgehalte betekent hopelijk het einde van de lawaaiige, stinkende, dure en te grote dieselmotoren en andere terreinvoertuigen die de kwaliteit van onze lucht, ons milieu en de rust in onze gemeenschappen nadelig beïnvloeden. We onderkennen dat het van belang is rekening te houden met mogelijke economische en sociale gevolgen van deze verandering, met name in de landbouwindustrie en verwelkomen daarom de weloverwogen overgangsperioden en het stimuleren van gerichte belastingmaatregelen. We hopen er op deze manier aan bij te dragen dat de verandering zich zonder pijn voltrekt.
We onderstrepen ook de noodzaak de situatie voortdurend te blijven bekijken om te vermijden dat er sociale en economische problemen ontstaan. Daarom wil ik het Huis namens de socialisten dit verslag aanbevelen en de rapporteur bedanken voor al het werk dat ze heeft verricht, net als alle andere mensen die bij dit lange proces betrokken zijn geweest. We hopen dat we nu de concrete resultaten van onze inspanningen zullen zien.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.12 uur gesloten)

