Otrzymywanie wiz przez obywateli Białorusi i Ukrainy (debata)
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest oświadczenie Komisji dotyczące otrzymywania wiz przez obywateli Białorusi i Ukrainy.
Jacques Barrot
wiceprzewodniczący Komisji. - (FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! Dziękuję państwu za zadane mi pytania dotyczące europejskich przepisów wizowych mających zastosowanie do Ukrainy i Białorusi.
Po pierwsze, w odniesieniu do Ukrainy, umowa o readmisji oraz umowa o ułatwieniach w wydawaniu wiz, które weszły w życie z początkiem 2008 r., stanowią istotne punkty zwrotne w stosunkach między Unią Europejską a Ukrainą. Z jednej strony będą one wzmacniać kontakty indywidualne, co z kolei pomoże zwiększyć wzajemne zrozumienie i wzmocni stosunki we wszystkich obszarach, a z drugiej strony zobowiążą one obie strony, Unię Europejską i Ukrainę, do ściślejszej współpracy w zwalczaniu nielegalnej imigracji.
Najważniejszym priorytetem jest zapewnienie szybkiej, operacyjnej i zharmonizowanej realizacji umowy o ułatwieniach w wydawaniu wiz obywatelom ukraińskim. Dla zapewnienia odpowiedniego i jednolitego stosowania tej umowy, władze państw członkowskich i Ukrainy sporządziły i zatwierdziły projekt wytycznych. Te wytyczne zostaną dopracowane i przyjęte w najbliższym okresie przez ustanowiony na mocy umowy wspólny komitet.
Jak zapisano w preambule do umowy między Wspólnotą Europejską a Ukrainą o ułatwieniach w wydawaniu wiz, wprowadzenie bezwizowego systemu podróżowania dla obywateli Ukrainy stanowi jedynie cel długoterminowy. Proces, prowadzący do wprowadzenia takiego systemu, jest w głównej mierze uzależniony od satysfakcjonującej realizacji umowy o readmisji oraz umowy o ułatwieniach w wydawaniu wiz.
Chciałbym podkreślić, że rozszerzenie strefy Schengen w żaden sposób nie wpływa na zasady prowadzenia kontroli na granicy między Ukrainą a tymi państwami członkowskimi, które z dniem 21 grudnia 2007 r. stały się częścią strefy Schengen. Te państwa członkowskie stosują w kontrolach granicznych na zewnętrznych granicach zasady Schengen już od momentu swojego przystąpienia, a od września 2007 r. przeprowadzają również kontrolę osobistą w systemie informacyjnym Schengen - SIS.
Jednakże dla ułatwienia podróży obywatelom ukraińskim mieszkającym w strefie przygranicznej, podpisano umowy o małym ruchu granicznym między Węgrami i Ukrainą oraz między Polską i Ukrainą. Ponadto Komisja wezwała do dokonania zmian w umowie między Ukrainą a Węgrami w odniesieniu do wytyczenia strefy przygranicznej w celu dostosowania tej umowy do zasad wspólnotowych; odnosi się to również do umowy między Ukrainą i Polską. To wszystko, o czym chciałbym powiedzieć w odniesieniu do podróży obywateli ukraińskich mieszkających w strefie przygranicznej.
Z drugiej strony, sytuacja w zakresie wiz jest odmienna. Przed 21 grudnia 2007 r. państwa członkowskie, które dotąd nie w pełni stosowały acquis Schengen, nie były związane przepisami Schengen w zakresie opłat wizowych. Te państwa członkowskie mogły zatem znieść te opłaty dla wszystkich obywateli ukraińskich. Jednakże to nie jest już możliwe. Mimo to standardowa opłata wizowa w wysokości 60 euro nie ma zastosowania do Ukraińców składających wnioski wizowe. Jak potwierdziła umowa między Wspólnotą Europejską a Ukrainą, która weszła w życie 1 stycznia 2008 r., wysokość opłata za rozpatrzenie wniosków wizowych składanych przez obywateli Ukrainy pozostanie na poziomie 35 euro. Ponadto umowa zwalnia duże grupy Ukraińców starających się o wizę z opłaty wizowej, co oznacza, że ponad 50% - podkreślę, ponad 50% - obywateli Ukrainy, którzy obecnie chcą udać się do krajów strefy Schengen, jest w pełni zwolnionych z opłaty wizowej.
Teraz chciałbym odnieść się do Białorusi. W swoim komunikacie w sprawie wzmocnienia europejskiej polityki sąsiedztwa z 4 grudnia 2006 r. Komisja podkreśliła znaczenie ułatwień w procesie wydawania wiz dla stosunków z krajami objętymi polityką sąsiedztwa. Komisja potwierdziła dążenie Unii Europejskiej do opracowania wspólnie z krajami sąsiedzkimi planów działań oraz rozpoczęcia z nimi negocjacji w celu stworzenia ułatwień w procesie wydawania wiz oraz udzielania zgody na readmisję.
Białoruś jest jednym z państw objętych polityką sąsiedztwa, ale należy stwierdzić, że ze względu na jej ogólną sytuację polityczną jak dotąd nie opracowano wspólnie z tym krajem planu działań. Z tego względu obecnie nie planuje się otwarcia negocjacji z Białorusią w sprawie ewentualnych ułatwień w procedurze wydawania wiz oraz readmisji.
Jednakże chciałbym podkreślić, że obowiązujący dorobek prawny w sprawie wydawania wiz krótkoterminowych uwzględnia zwolnienie z opłaty wizowej niektórych grup osób, na przykład dzieci do lat 6, studentów i naukowców. Ponadto w ramach obowiązujących przepisów państwa członkowskie mogą w dowolnej chwili znieść lub zmniejszyć opłaty wizowe w uzasadnionych przypadkach indywidualnych, na przykład ze względu na kwestie humanitarne, w celu ochrony interesów kulturalnych czy z uwagi na politykę zagraniczną.
Ponadto sąsiednie państwa członkowskie - Polska, Łotwa i w szczególności Litwa - zawsze mają możliwość wynegocjowania z Białorusią umów o małym ruchu granicznym. Stanowiłoby to instrument ułatwiający przekraczanie granicy i przemieszczanie się mieszkańców strefy przygranicznej między Białorusią i jej sąsiadami, jednocześnie wspierając kontakty między lokalnymi wspólnotami. Mieszkańcy strefy przygranicznej, posiadający specjalne zezwolenie na mały ruch graniczny, byliby zwolnieni z przepisów wizowych. Polska i Białoruś już rozpoczęły negocjacje w tej sprawie.
Na tym kończę moje wystąpienie, podkreślając trafność zadanych przez państwa pytań i informując państwa o najnowszych wydarzeniach w tej dziedzinie.
Urszula Gacek
w imieniu grupy PPE-DE. - Panie przewodniczący! Dziękuję panu komisarzowi za przybycie do nas i przedstawienie obecnego stanowiska Komisji w dziedzinie wiz dla obywateli Ukrainy i Białorusi. Miesiąc temu delegacja, składająca się z przedstawicieli większości głównych ugrupowań opozycyjnych na Białorusi, odwiedziła Strasburg na zaproszenie grupy PPE-DE w celu omówienia rozwoju sytuacji politycznej w tym kraju, ale w trakcie tej wizyty koledzy mieli również możliwość zapoznania się z ich wezwaniami do tego Parlamentu o wsparcie ich starań na rzecz obniżenia obecnie obowiązujących opłat wizowych, które faktycznie stanowią barierę dla większości obywateli białoruskich.
Jeżeli faktycznie chcemy zachęcić Białoruś do obrania w przyszłości kursu proeuropejskiego, co - jak mamy szczerą nadzieję - nastąpi, to najmocniejszymi argumentami są te, które obywatele białoruscy mogą zobaczyć na własne oczy. W reżimie, w którym przyszło im żyć, bardzo trudno jest faktycznie zapoznać się z tym, co rzeczywiście oznacza wolność i demokracja, prawa człowieka i państwo prawa. Trudno jest wspierać społeczeństwo obywatelskie. Trudno pokazać im, że Europa jest otwarta, nastawiona przyjaźnie i wspiera ich dążenie do pełnej demokracji. Najlepszą rzeczą, jaką możemy zrobić, jest umożliwienie tym ludziom wjazdu do Europy nie po stawkach, które odstraszą lub uniemożliwią wjazd większości obywateli.
Panie komisarzu! Całkowicie słusznie podkreślił pan, że szczególne grupy są zwolnione z opłat, i faktycznie należą do nich dzieci i osoby pozostające w stosunkach rodzinnych; są to ludzie, którzy odwiedzają Unię Europejską z powodów kulturalnych, naukowych czy edukacyjnych, a ja chciałam zachęcić poszczególne państwa członkowskie do wykorzystania przepisów prawa w celu faktycznego umożliwienia tym ludziom skorzystania z tych ułatwień. Jednakże bardzo smutne, że Serbia i Rosja są lepiej traktowane, niż obywatele Białorusi.
Hannes Swoboda
w imieniu grupy PSE. - (DE) Panie przewodniczący! Chciałbym przede wszystkim podziękować panu komisarzowi za przedstawione przez niego, jak zwykle bardzo szczegółowe, informacje w tej sprawie.
Osobiście doświadczyłem problemu wiz i ograniczeń wizowych na Bałkanach i wciąż się z nimi spotykam, choć sytuacja uległa niewielkiej poprawie. Weźmy jako przykład Serbię, ponieważ już o niej wspomniano. Mimo obecnych ułatwień, w porównaniu do Jugosławii, czyli reżimu komunistycznego, w przeszłości kontakty z Zachodem, z krajami europejskimi, były o wiele żywsze niż obecnie, co oznacza, że cały system działa niezbyt dobrze. Rzeczywiście potrzebujemy fundamentalnych zmian.
Pan komisarz słusznie zauważył, że na Ukrainie ponad połowa osób składających wnioski wizowe uzyskuje takie czy inne zwolnienie z opłat. Zastanawiam się, jaki system obejmuje zwolnienie ponad 50% osób. Jednakże uważam, że nie jest to błąd.
Chciałbym teraz odnieść się do Białorusi. Z zadowoleniem poparłem projekty zgłoszone przez panią Grabowską i pana Paleckisa, ponieważ uważam, że ciężko zaakceptować dwukrotne karanie ludzi za to, że żyją w złym ustroju: nie tylko ze względu na ustrój, ale również dlatego, że ze względu na ten ustrój nie opracowujemy żadnego planu działań.
Czasami musimy zdecydować się na bardziej jednostronne działanie i z własnej inicjatywy zdecydować się na zrobienie czegoś właśnie w celu wsparcia tych, którzy nie otrzymują żadnego wsparcia ze strony swoich władz czy rządu. Pan komisarz podkreśla, że w pewnym zakresie tak się już teraz dzieje. Jednakże trzeba uczynić coś więcej, a my musimy prowadzić bardziej agresywną politykę wobec Białorusi. Na przykład chciałbym się dowiedzieć, a być może pan komisarz mógłby mi później odpowiedzieć, jakie państwa przyznały jakie zwolnienia. Które państwa Unii Europejskiej są szczególnie przychylne, a które są być może mniej przychylne? Z pewnością należy przyjąć stanowisko na szczeblu Unii Europejskiej, a jeżeli niektóre państwa stosują podejście liberalne, katastrofą byłaby bardzo restrykcyjna postawa innych.
Zwracam się do Komisji i Rady, ponieważ jak wiemy to one ponoszą główny ciężar odpowiedzialności, o współpracę z nami w celu zapewnienia, że możemy dać obywatelom i wszystkim zainteresowanym na Białorusi więcej szans, niż mozolnie czyniliśmy w przeszłości.
István Szent-Iványi
w imieniu grupy ALDE. - (HU) Panie przewodniczący! Ukraina i Białoruś mają kluczowe znaczenie dla wschodniego wymiaru naszej polityki sąsiedztwa.
W odniesieniu do Ukrainy celem jest demokracja, gospodarka rynkowa, wzmocnienie ukierunkowania na Europę, podczas gdy w przypadku Białorusi celem jest demokratyzacja kraju. Dla realizacji tych celów elastycznym i cennym narzędziem jest złagodzenie przepisów odnoszących się do podróży. Od 1 stycznia obywatele Ukrainy korzystają w uproszczonego systemu wizowego, chociaż większość z nich uważa, że sytuacja jest trudniejsza niż przedtem, ponieważ obecnie dostanie się do krajów najczęściej stanowiących ich cel - Polski, Węgier i Litwy - jest trudniejsze, niż przedtem. Postrzega się to jako krok wstecz, ponieważ opłata wizowa w wysokości 35 euro to dla nich duża suma, a procedury i obciążenia administracyjne są niezwykle skomplikowane. A zatem musimy pokazać, że najważniejszy cel dla Ukrainy - umożliwienie bezwizowego wjazdu - zostanie zrealizowany bardzo szybko, a póki tego nie uczynimy, wydawanie wiz bez opłaty będzie obejmować coraz większą liczbę osób, podobnie jak złagodzenie obciążeń administracyjnych.
W odniesieniu do Białorusi musimy pokazać, że Europa nie ma problemu z obywatelami białoruskimi, lecz z ich despotycznymi władzami. Chcielibyśmy, aby obywatele tego kraju mogli łatwiej podróżować, a zatem musimy obniżyć wysokość opłaty wizowej, wynoszącą obecnie 60 euro, co stanowi ogromną sumę, ponieważ na Białorusi odpowiada to połowie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, jak również musimy zmniejszyć obciążenia administracyjne, ponieważ trudno jest spełnić skomplikowane wymogi. W ten sposób możemy dojść do sytuacji, w której obywatele Ukrainy i Białorusi będą czuć, że są blisko Europy. Dziękuję.
Adam Bielan
w imieniu grupy UEN. - Panie Przewodniczący! Ignorując interesy Ukraińców i Białorusinów Unia Europejska nie zapewni sobie bezpieczeństwa na swojej wschodniej granicy. Powinniśmy wspierać przyjazdy do Unii jak najszerszych grup ludzi właśnie z Ukrainy i Białorusi, przy jednoczesnym izolowaniu reżimu Łukaszenki. Procesy demokratyczne i zmiany w mentalności naszych wschodnich sąsiadów, np. jeśli chodzi o postrzeganie NATO na Ukrainie, dokonują się najszybciej właśnie dzięki osobistym doświadczeniom z wizyt w krajach Unii Europejskiej.
Obecnie Białorusini muszą płacić 60 euro za wizę, co stanowi aż 1/3 średniej pensji i większości społeczeństwa uniemożliwia przyjazd. Taka sytuacja bardzo odpowiada reżimowi Łukaszenki, ponieważ im bardziej ograniczone są kontakty z krajami Europy Zachodniej, tym łatwiej będzie kontrolować białoruskie społeczeństwo. Poprzez wizy izolujemy białoruską młodzież i ludzi sympatyzujących z opozycją, a to właśnie Zachodowi powinno zależeć na utrzymywaniu kontaktów z tymi grupami społecznymi. Wygórowane opłaty za wizy powodują jedynie zwiększoną aktywność mafii wizowej i inne patologie na granicach. Takie bariery powodują również wymierne straty dla polskiej turystyki. W ostatnich latach narciarze z Ukrainy i Białorusi masowo odwiedzali polskie góry. Najczęściej przyjeżdżali na początku stycznia, kiedy zaczyna się prawosławne Boże Narodzenie. Teraz polskie kurorty narciarskie świecą pustkami.
Szanowni państwo! Szczególnie teraz, kiedy Władimir Putin podczas szczytu NATO w Bukareszcie zagroził doprowadzeniem do rozpadu Ukrainy i oświadczył, że (cytuję) Ukraina to nawet nie państwo, i że część jej terytorium to Europa Wschodnia a część - i to znaczna - została jej podarowana przez Rosję (koniec cytatu). Potrzebny jest wyraźny sygnał, że Unia Europejska nie będzie tolerować tego typu gróźb w polityce międzynarodowej w stosunku do swego najbliższego sąsiada.
Apeluję o jak najszybsze rozpoczęcie dialogu dotyczącego konkretnych działań na rzecz zniesienia unijnych wiz dla Ukraińców. Chciałbym wyraźnie zaznaczyć, że bez Ukrainy nie jest możliwa realna wizja współczesnej, bezpiecznej Europy.
Elisabeth Schroedter
w imieniu grupy Verts/ALE. - (DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Oficjalna polityka UE wobec Białorusi znana jest jako polityka "zróżnicowania”: z jednej strony jest krytyczna wobec dyktatora Łukaszenki, z drugiej strony stara się wspierać i ułatwiać dialog z jej obywatelami. Ale żądanie 60 euro za wizę, co stanowi jedną trzecią miesięcznego wynagrodzenia na Białorusi, przeczy tej polityce. W efekcie zwykli Białorusini postrzegają politykę UE wobec siebie jako politykę pustych słów!
Ta kwestia całkowicie przesłoniła naszą politykę Schengen i rzeczywiście podważa wiarygodność polityki zagranicznej UE. Nie możemy pozwolić, aby taka sytuacja utrzymywała się. Pożądany przez nas rozwój demokracji na Białorusi może dojść do skutku jedynie wtedy, jeżeli ułatwimy obywatelom białoruskim osobiste zapoznanie się z działaniem demokracji w naszych krajach. Każde inne podejście będzie jedynie na rękę Łukaszence. A zatem musimy dokonać zmiany, a jak przekazała nam Rada w swojej odpowiedzi, jedynym powodem, dla którego jak dotąd nie dokonano zmiany, jest brak odpowiedniej propozycji, którą powinna przedstawić Komisja.
A zatem zabierzcie się, proszę, do pracy! Przedłóżcie Radzie propozycję, która w interesie wspierania demokracji na Białorusi ułatwi tamtejszym obywatelom uzyskanie wiz.
Laima Liucija Andrikien
(LT) Panie przewodniczący! Cokolwiek by nie powiedziano o kosztach wiz dla Białorusinów i Ukraińców, bez wątpienia konieczne jest podjęcie w tej sprawie pilnych decyzji przez Unię Europejską.
W sprawie wiz Unia Europejska podpisała umowę o ułatwieniach wizowych z Ukrainą, jak również z Rosją, Mołdową i państwami Bałkanów Zachodnich. Jednakże negocjacje umowy z Białorusią nawet się nie rozpoczęły, ponieważ Aleksander Łukaszenko nie jest zainteresowany umożliwieniem obywatelom Białorusi zapoznania się ze standardem życia w wolnym świecie, szczególnie jeżeli mieliby zauważyć, że jest on o wiele wyższy, niż na Białorusi.
Kwestia kosztów wiz ma znaczenie nie tylko dla Białorusi, ale również dla Ukrainy. Fakt, że obywatele ukraińscy muszą zapłacić 35 euro za wizę Schengen nie rozwiązuje problemu, ponieważ jedynie niektóre niewielkie grupy obywateli ukraińskich kwalifikują się do objęcia systemem ułatwień wizowych. Przypadek Białorusi jest jeszcze bardziej wymowny: Białorusini muszą zapłacić więcej za wizę Schengen, czyli płacą cenę za dyktaturę Łukaszenki.
Czy wobec sytuacji na wschodniej granicy UE system wizowy jest odpowiedni? Nie wydaje mi się. Według statystyk sama Polska wydaje rocznie około 600 tysięcy wiz obywatelom ukraińskim; dla porównania, liczba wiz wydanych w tym okresie przez wszystkie kraje Schengen wynosi zaledwie 300 tysięcy. Przed przystąpieniem do strefy Schengen Litwa, Łotwa i Polska utrzymywały bardzo niskie opłaty wizowe dla obywateli Białorusi: Litwa i Polska pobierały jedynie 5 euro, a Łotwa wydawała wizy za darmo. Polska, Litwa i Łotwa wydawały Białorusinom 400 tysięcy wiz, czyli trzy razy więcej, niż stare kraje strefy Schengen.
Czy uważają państwo za dobrą sytuację, w której jedynie 26% obywateli Białorusi kiedykolwiek było w kraju UE, a 60% Białorusinów nie spotkało w okresie ostatnich trzech lat obcokrajowca? Oczywiście nie. My, Unia Europejska, musimy znaleźć skuteczną metodę rozwiązania tego problemu, ponieważ, jak wiemy z własnych doświadczeń, lepiej raz zobaczyć UE niż słyszeć o niej sto razy.
Genowefa Grabowska
Panie Przewodniczący! Panie Komisarzu! Jako współautorka pytania dotyczącego cen wiz dla Białorusi chcę Panu podziękować za dzisiejsze wyjaśnienia i zwrócić uwagę na kilka dodatkowych kwestii. Chodzi mianowicie o to, że Białoruś jest nie tylko bliskim sąsiadem Unii Europejskiej, ale jest najbliższym sąsiadem mojego kraju - Polski i stąd ta troska i interwencja w sprawie dobra obywateli tego kraju.
Po rozszerzeniu strefy Schengen, powiedział Pan, że wzrosły ceny wiz dla Białorusinów, ale one wzrosły aż dwunastokrotnie, z 5 do 60 euro. 60 euro to na Białorusi miesięczne wynagrodzenie lekarza stażysty. 60 euro to dla wielu Białorusinów zapora autentyczna, która uniemożliwia im uzyskanie wizy i odwiedzenie unijnych sąsiadów. Już teraz możemy stwierdzić, że po podwyżce cen dla Białorusinów nastąpił widoczny, gwałtowny spadek liczby obywateli białoruskich, którzy podróżują do Unii Europejskiej i to dzieje się w sytuacji, gdy Unia Europejska zabiega o bezpośredni kontakt z obywatelem, gdy ma wpisaną do traktatu lizbońskiego politykę dobrego sąsiedztwa. W tej sytuacji podnoszenie cen dla obywateli niedemokratycznie, co prawda, rządzonego kraju, ale dla jego obywateli jest bolesnym paradoksem.
Proszę mi wierzyć, że ta decyzja o podwyższeniu opłat wizowych jest doskonałym prezentem dla Łukaszenki, który wykorzystuje to politycznie i mówi Białorusinom tak: widzicie dali wysokie, zaporowe ceny. W Europie nikt na was nie czeka, nikt was tam nie chce.
Trzeba to zmienić i ja cenię, iż Pan Komisarz wymienił Polskę jako państwo, które zamierza troszczyć się indywidualnie o obniżenie cen dla Białorusinów, ale to nie jest zadanie dla Polski, Litwy i pojedynczych państw. To jest zadanie dla całej Unii. Jeśli nie umiemy rozwiązać tej kwestii, to jak chcemy budować wspólną politykę zagraniczną w ramach Unii Europejskiej? Zatem apeluję do Komisji o podjęcie wszelkich kroków, które zmierzać będą do obniżenia cen dla Białorusinów.
Grażyna Staniszewska
Ukraina zniosła obowiązek posiadania wiz dla obywateli Unii Europejskiej już w maju 2005 r. Tymczasem Unia Europejska potrzebowała aż trzech lat, aby zająć w tej sprawie jakiekolwiek stanowisko. Trzeba powiedzieć, że końcowa reakcja Wspólnoty jest bardzo niejednoznaczna.
Z jednej strony wprowadzono ułatwienia wizowe na początku tego roku, uproszczono pewne procedury i zniesiono obowiązek opłat wizowych, ale tylko dla wybranych grup obywateli. Dla większości Ukraińców Unia Europejska jawi się jako forteca nie do zdobycia, która otwiera swoje wrota jedynie dla tych, którzy cierpliwie zniosą długą i bardzo kosztowną walkę w konsulatach krajów członków Układu z Schengen.
Dla wielu Ukraińców wizy są rzeczą zbyt kosztowną. Instytucje pośredniczące w wydawaniu wiz pobierają na ogół opłaty w podwójnej, a nawet potrójnej wysokości w stosunku do maksymalnie ustalonej kwoty. Po drugie, czas oczekiwania na wydanie wizy w wielu konsulatach przeciąga się i jest bardzo długi. Po trzecie, niektóre konsulaty wymagają dodatkowych dokumentów, o których nie wspominano w umowie. Nawet posiadacze paszportów dyplomatycznych napotykają na problemy na przejściach granicznych.
Docelowo konieczna jest dla Ukrainy jasna mapa drogowa, która będzie dążyła do wprowadzenia obustronnego ruchu bezwizowego nawet na trudnych warunkach choćby takich, jakie wyznaczono Serbii.
Józef Pinior
Panie Przewodniczący! Panie Komisarzu! Europa bez granic, Unia Europejska strefy Schengen nie może oznaczać nowego muru pomiędzy Unią Europejską a Europą Wschodnią.
Marzenia Europejczyków o jednej Europie bez granic spełniły się w obrębie Unii Europejskiej, natomiast to, co się w tej chwili dzieje na granicy pomiędzy Unią Europejską z Ukrainą i Białorusią jest swego rodzaju skandalem politycznym dla mojego pokolenia - pokolenia Solidarności w Polsce, które walczyło o jedność Europy.
Dzisiaj te trudności z dotarciem do Unii Europejskiej dla Ukraińców i Białorusinów są problemem, który musimy jak najszybciej rozwiązać. Panie Komisarzu! Apeluję do Pana! Ciąży na nas dzisiaj odpowiedzialność - na Europejczykach w krajach bogatych, w krajach demokratycznych - zrobienia wszystkiego, aby Unia Europejska stała otworem przed społeczeństwem obywatelskim Białorusi i Ukrainy.
Zita Pleštinská
(SK) Panie przewodniczący! Fakt, że to pan przewodzi dzisiejszej debacie, ma ogromne znaczenie symboliczne i dziękuję panu za to.
W moich wystąpieniach przy każdej okazji przywołuję apel przywódców społeczeństwa obywatelskiego na Ukrainie i w UE do państw członkowskich i instytucji UE oraz do rządu i Rady Najwyższej Ukrainy o dokładniejsze przeanalizowanie przez Europę systemu wydawania wiz między Ukrainą a UE.
Ponieważ Ukraina jest jednym ze strategicznych partnerów Unii Europejskiej, z zadowoleniem przyjmuję dzisiejszą debatę oraz informację przedstawioną przez pana komisarza. Chociaż zgadzam się, że to bardzo wymagający proces, to uważam również, że znalezienie rozwiązania ma kluczowe znaczenie.
Kwestie wizowe odnoszące się do obywateli Białorusi były również przedmiotem analizy w trakcie spotkań z Aleksandrem Milinkiewiczem, laureatem Nagrody Sacharowa, podczas tygodnia białoruskiego w Parlamencie Europejskim. Naszym obowiązkiem jest udzielenie pomocy ludziom, którzy są niefortunnymi ofiarami reżimu Łukaszenki.
Panie i panowie! Musimy jak najszybciej przyjąć rozwiązanie służące uproszczeniu systemu wizowego: będzie to pozytywnym i konstruktywnym sygnałem dla proeuropejskich i prodemokratycznych sił na Ukrainie i Białorusi.
Ewa Tomaszewska
Panie Przewodniczący! Młodzież białoruska karana jest często utratą praw do wykształcenia za niezgodne z życzeniami władzy przekonania. Polska zapewnia wielu spośród tych młodych ludzi miejsce na naszych wyższych uczelniach. Nie wolno tego działania zmarnotrawić poprzez stosowanie ekonomicznej blokady w wjeździe na teren naszego kraju dla młodych ludzi, którzy chcą się kształcić. Ta blokada ekonomiczna powinna być zniesiona, koszty wiz powinny być obniżone.
Przewodniczący
Zanim oddam głos panu komisarzowi - a czasu mamy jeszcze krótką chwilkę - chcę coś dodać. Podróżując często na Ukrainę, chcę powiedzieć, że kluczową sprawą w problemie wiz, całego porządku wizowego jest przekonanie społeczeństwa i Ukrainy, i Białorusi, czy to jest stan przejściowy, to co w tej chwili muszą przeżywać. Dotyczy to cen i procedur. Ceny są zaporowe, procedury są upokarzające. Ci ludzie stoją długie godziny, dziesiątki godzin w kolejkach. A więc czy jest to stan przejściowy, czy jest to stan docelowy? Mówi się często na Ukrainie, że powstał mur Schengen, że poprzez to, co zostało wprowadzone i z czego cieszymy się wszyscy: my Polacy, Francuzi, od dawna Niemcy, to tak naprawdę dokonało naturalnej izolacji i ta kolejka przed konsulatem, ta odmowa, ta cena jest sygnałem dla społeczeństwa, który odbierany jest bardzo negatywnie w tych wszystkich aspiracjach, o których tyle mówimy na tej sali i wielu innych.
W ten sposób zamknęliśmy dyskusję. Proszę wybaczyć, że złamałem świętą zasadę, że przewodniczący się w takie sprawy nie miesza, ale po prostu nie mogłem w tej sprawie nie zabrać głosu.
Jacques Barrot
wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej. - (FR) Panie przewodniczący! Z uwagą wysłuchałem tego, co państwo przed chwilą powiedzieli, i zgadzam się z ogromną większością mówców, którzy podkreślali konieczność ułatwienia wjazdu do Unii Europejskiej obywatelom sąsiednich krajów.
Uważam, że wiele osób wypowiadało się bardzo rozsądnie! Im więcej jest okazji dla kontaktów międzyludzkich, tym większe prawdopodobieństwo, że obywatele będą wpływać na demokratyczny rozwój swojego kraju i jego zaangażowanie na rzecz wartości europejskich.
Jednakże najpierw chciałbym odnieść się do kwestii Białorusi. Wytłumaczyłem, dlaczego jak dotąd nie planowano rozpoczęcia negocjacji w zakresie umowy o ułatwieniach wizowych. Sytuacja polityczna może jednak ulec zmianie, a ja chciałbym dodać, że Unia Europejska czyni wszystko w swojej mocy, aby jej obecność była widoczna w tym kraju, na przykład kilka dni temu na Białorusi otwarto biuro Komisji Europejskiej.
W każdym razie, jak już podkreśliłem, obywatele białoruscy mają już możliwość podróżowania po Unii Europejskiej w ramach istniejących przepisów. Jednakże z uwagą przysłuchiwałem się argumentom wszystkich stron i nie mogę powiedzieć nic ponadto w sprawie Białorusi.
W odniesieniu do Ukrainy chciałbym powiedzieć, że sytuacja jest o wiele lepsza. Umowa w sprawie opłat wizowych dla obywateli ukraińskich zakłada, że państwa należące do strefy Schengen będą pobierać opłatę w wysokości 35 euro za rozpatrzenie wniosku wizowego składanego przez obywateli Ukrainy, a nie 60 euro, co uznaje się za przeciętną wysokość opłaty wizowej. Zatem pierwsze wysiłki zostały już dokonane. Jak również wspomniałem, istnieją pewne grupy obywateli ukraińskich, którzy mogą skorzystać z pełnego zwolnienia z opłaty wizowej.
Mimo to, panie przewodniczący, jestem absolutnie świadom tego, o czym pan przed chwilą wspomniał. Wysokość opłaty jest problemem, ale czasami jest nim również procedura realizacji tych formalności: bardzo długie procedury, które wywołują u tych obywateli wrażenie, że Unia Europejska jest bardzo odległa. Muszę państwu powiedzieć, że obecnie poświęcam swoją uwagę problemom stojącym głównie przed obywatelami państw Bałkanów Zachodnich. Staram się znaleźć sposoby, dzięki którym możemy ułatwić te procedury. Wierzę, że jeżeli się nam to uda, prawdopodobnie zastosujemy te rozwiązania również do takich państw, jak Ukraina.
Panie przewodniczący! To wszystko, co chciałbym przekazać Parlamentowi, i jestem świadom, że wszystkie uwagi zgłoszone przez posłów są w pewnym zakresie uzasadnione, ale w obecnej sytuacji udało się już osiągnąć pewien postęp. To prawda, że o wiele więcej pozostaje do zrobienia, ale uważam również, że każde państwo członkowskie powinno postarać się skorzystać z tych możliwości, które są już dostępne. Z mojej strony postaram się uczynić wszystko w tym celu.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
