
De Voorzitter.
   – Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de vogelpest in Azië. 
Byrne,
   . - Mijnheer de Voorzitter, tot dusver is pluimvee in negen Aziatische landen getroffen door vogelpest, namelijk in Cambodja, de Volksrepubliek China, inclusief de speciale administratieve regio Hongkong, Indonesië, Japan, Laos, Pakistan, Zuid-Korea, Thailand en Vietnam.
Op 3 en 4 februari is een panel deskundigen in Rome bijeengekomen, bestaande uit vertegenwoordigers van de Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO), de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en het Internationaal Bureau voor besmettelijke veeziekten (OIE). Volgens hen breidt de huidige epidemie zich nog steeds uit en is deze nog niet onder controle. Tot nu toe heeft het virus achttien mensenlevens geëist in Vietnam en Thailand. Er heeft zich echter nog geen nieuw virus ontwikkeld dat overdraagbaar is op mensen en dat besmetting van mens tot mens mogelijk maakt.
In totaal heeft Azië zo’n 40 procent van de pluimveepopulatie wereldwijd en neemt het 25 procent van de wereldhandel in pluimvee voor zijn rekening. Er zijn 6664 miljoen vogels in de getroffen gebieden. De gevolgen zijn nu al voelbaar op de wereldmarkten voor graan en vlees.
De ziekte grijpt razendsnel om zich heen en heeft een hoog sterftecijfer, dat kan oplopen tot wel 95 procent in 24 uur. Vele miljoenen vogels zijn al aan de ziekte bezweken of zijn geruimd om verspreiding een halt toe te roepen.
Nooit eerder is er een uitbraak van vogelgriep geweest met dergelijke gevolgen voor de economie en de volksgezondheid, en niet te vergeten voor het welzijn van dieren. Niets wijst momenteel op een mogelijke pandemie voor de mens, maar dit risico kan volgens de WHO niet worden uitgesloten.
Kleine pluimveehouders en particulieren die zelf pluimvee hebben dat hun belangrijkste voedselbron vormt, lopen waarschijnlijk het grootste risico. Uitbraken zijn in dergelijke situaties wellicht moeilijker te voorkomen dan in grotere commerciële eenheden. Dit kan industrialisering van de pluimveehouderij in de getroffen landen in de hand werken, wat weer negatieve maatschappelijke gevolgen met zich mee kan brengen en negatief kan uitwerken op het milieu.
De Europese Gemeenschap wordt op vele niveaus met dit probleem geconfronteerd. Zowel de Commissie als de lidstaten hebben daarom alle zeilen bijgezet. De Commissie heeft ter bescherming van zowel mens als dier onmiddellijk maatregelen getroffen om te voorkomen dat de ziekte via de invoer van levende vogels en pluimveeproducten uit de betrokken landen tot het Europees grondgebied zou doordringen.
De Commissie heeft een deskundige op het gebied van diergezondheid en twee op het gebied van de volksgezondheid naar Vietnam gestuurd om de ziekte in samenwerking met de WHO in te dammen. Lidstaten hebben deskundigen naar diverse andere landen gestuurd.
Via onze delegaties, de WHO, de FAO, het OIE evenals gouvernementele en niet-gouvernementele informatiebronnen hebben we de situatie aandachtig en op de voet gevolgd. Dit zullen we blijven doen. De lidstaten beschikken in overeenstemming met de Europese wetgeving over noodplannen. Deze zijn door de Commissie goedgekeurd en worden uitgevoerd indien vogelpest uitbreekt onder pluimvee. De Commissiediensten bestuderen momenteel de plannen die door de nieuwe lidstaten zijn ingediend, zodat deze op het moment van toetreding operationeel zijn.
Wat de volksgezondheid betreft, wordt in samenwerking met de WHO en deskundigen uit de lidstaten continu bekeken welke risico’s mensen lopen. Het systeem voor vroegtijdige waarschuwing en reactie van de Europese Gemeenschap zorgt voor een snelle uitwisseling van informatie en wederzijds overleg over richtlijnen en maatregelen die zijn of worden ingesteld. Indien nodig kan de Commissie besluiten tot verdere maatregelen, richtlijnen en overlegprocedures. De Commissie is bovendien voornemens een werkdocument te publiceren over de manier waarop we ons kunnen voorbereiden op een eventuele grieppandemie en daarop kunnen inspelen. Daarin worden stappen uiteengezet die de lidstaten en de Europese Unie kunnen nemen om de dreiging van een grootschalige uitbraak van vogelgriep het hoofd te bieden.
De Commissie werkt nauw samen met de getroffen landen om te bekijken waar hulp moet worden geboden en waar dat het meeste effect sorteert. Niet alleen het directoraat-generaal Gezondheid en consumentenbescherming, maar ook dat voor Ontwikkeling, EuropeAid en het Bureau voor humanitaire hulp werken actief samen met lokale regeringen en niet-gouvernementele organisaties. De EU-delegaties ter plaatse zijn actief bij het proces betrokken en coördineren activiteiten met de ambassades van de lidstaten.
Op dit moment werkt de Commissie aan een grote Gemeenschapsbijdrage om Vietnam te helpen bij de bestrijding van vogelgriep. Krachtens twee lopende bijstandsprogramma’s van de EU onder auspiciën van het directoraat-generaal EuropeAid wordt tot 1 miljoen euro beschikbaar gesteld voor beschermende maatregelen en laboratoriumapparatuur. Dit is de hoogste financiële bijdrage die Vietnam ooit van een donor heeft ontvangen. In principe wordt in de loop van deze week een definitief akkoord getekend met de WHO.
Aangezien de tijd dringt, houden alle Commissiediensten permanent contact met de Wereldgezondheidsorganisatie, de Voedsel- en landbouworganisatie, het Internationaal Bureau voor besmettelijke veeziekten en lokale overheden. We delen ervaringen en expertise op het gebied van ziektebeheersing zo snel mogelijk en proberen bureaucratische procedures daarbij zo veel mogelijk te vermijden.
Graag wil ik al onze medewerkers bedanken voor hun extra inspanningen.
De Commissie hoopt dat de ziekte met al deze maatregelen en activiteiten kan worden beteugeld en uiteindelijk kan worden uitgeroeid. Want we zetten onze handels- en andere activiteiten met de getroffen landen liever vandaag dan morgen op de oude voet voort.
De Commissie houdt de kwestie nauwlettend in de gaten en zal de getroffen landen in samenwerking en overleg met de relevante internationale organisaties en de lidstaten bijstaan. Gemeenschapsmaatregelen worden afgestemd op de risico’s die de situatie met zich meebrengt. 
Jackson (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris bedanken voor zijn uiteenzetting. We hopen allemaal dat de punten die hij heeft aangestipt effect zullen sorteren. Op drie punten wil ik nader ingaan.
Ten eerste gaan wij ervan uit dat de eigen diensten van de Europese Unie in Zuidoost-Azië voornamelijk worden vertegenwoordigd door medewerkers van het Voedsel- en Veterinair Bureau in Dublin, ons team van Europese gezondheids- en voedselinspecteurs. Kan de commissaris dit Huis vertellen hoeveel mensen bij deze werkzaamheden zijn betrokken? Hij heeft dat kort aangestipt. Sommige Parlementsleden hebben het Voedsel- en Veterinair Bureau namelijk bezocht en het nijpende personeelstekort aldaar baart hun zorgen. Ik geloof zelfs dat er maar negentig inspecteurs zijn aangesteld voor de gehele wereld. Als deze pandemie in Azië veel tijd van deze inspecteurs opslokt, welk werk blijft dan liggen?
Een van de zaken die in de commissie onlangs aan de orde waren, is de invoer van kippenvlees uit Brazilië. Het gevaar bestaat namelijk dat dit nitrofuranen bevat. De neuzen zijn nu gericht op Zuidoost-Azië, dus ik zou van de commissaris willen weten of er ook nog wordt gekeken naar wat er in Brazilië gaande is.
Mijn tweede punt betreft de volksgezondheid. Uiteraard gaat het hier in eerste instantie om dierengezondheid, maar aan de gezondheid van de mens mag niet zomaar worden voorbijgegaan. Is de heer Byrne ervan overtuigd dat de Europese Unie bij machte is tekenen die wijzen op het begin van een dierlijke of grootschalige menselijke epidemie hier, adequaat te onderkennen? De kans is namelijk groot dat zaken onder de pet worden gehouden. In de landen waar vogelgriep heerst, hebben we al gezien dat de ziekte soms wordt toegedekt. Ik weet zeker dat ook elders in de wereld de neiging bestaat ziektegevallen onder het tapijt te vegen. Kan de commissaris overwegen een team op te zetten dat snel kan inspelen op calamiteiten en zich bezighoudt met een rampenscenario voor de Europese Unie? Hij heeft dit wel aangestipt, maar heeft het daarbij niet echt gehad over een dergelijk team.
Het verslag van de heer Bowis over het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding waarover we ons hierna zullen buigen is uiterst relevant. Helaas is dit centrum nog niet opgericht. Zou een voorhoede van dit nieuwe Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding geen planningsteam kunnen opzetten waarmee het Europees Parlement in dialoog kan treden?
Ten derde is de heer Byrne ook verantwoordelijk voor voedselveiligheid binnen de Gemeenschap en voor wetgeving op het gebied van voedseletikettering. Graag zou ik willen weten of de Commissie het een goed idee vindt om consumenten extra informatie te verstrekken door het land van oorsprong van gevogelte in samengestelde levensmiddelen te vermelden. Dergelijke levensmiddelen vormen een groot deel van de Europese markt. We weten immers niet precies hoe de ziekte wordt overgedragen, en of deze wel overdraagbaar is op de mens, en consumenten hebben in dergelijke omstandigheden minder vertrouwen in voedsel waarvan zij niet weten waar het vandaan komt. De heer Byrne stelde dat de Commissie een verbod heeft ingesteld op de invoer van gevogelte en producten waarin gevogelte is verwerkt. Maar veel consumenten zeggen geen flauw idee te hebben waar het gevogelte in samengestelde levensmiddelen die in de Europese Unie worden verkocht, vandaan komt. Gezien de omstandigheden vind ik dat de consument recht heeft op deze informatie. 
Roth-Behrendt (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer Byrne, ik ben ervan overtuigd dat de Commissie haar best heeft gedaan. Of wij dat ook altijd in een verklaring willen horen, is een andere zaak. Ik vraag me af of we ons wel altijd genoeg inspannen en echt streven naar de zogenaamde preventieve consumentenbescherming. Daarmee bedoel ik niet alleen u, mijnheer Byrne, maar ons allemaal, inclusief de regeringen en uw collega’s in de Commissie. Daar zal ik zo dadelijk nog op terugkomen.
Toen we voor het eerst hoorden over de vogelpest, hebben we in de Europese Unie direct alle import uit Thailand stopgezet. Er was niet veel fantasie voor nodig geweest om al op dezelfde dag het hele Aziatische gebied te blokkeren. Daar hadden we goed aan gedaan. Nu hebben we eerst Thailand, toen Vietnam en daarna China tot besmette zone verklaard en dit domino-effect was denk ik niet zo slim. We weten immers hoe vogels, maar ook andere dieren, tussen deze landen worden vervoerd en verkocht.
Waar ik me aan stoor, is onze eeuwige actie. Wij reageren altijd. Er is vogelpest, wij reageren en dan gebeurt er om de een of andere reden een hele poos niets meer. We ontdekken dat er dioxine zit in gevogelte. We reageren. We ontdekken dat er verboden en giftige, kankerverwekkende, farmaceutische stoffen zitten in garnalen en andere producten. We reageren. Dit doen we echter altijd alleen maar à la minute om het daarna snel weer te vergeten. Dat is zo naïef, zo ongelooflijk naïef. We weten toch dat de leefomstandigheden voor dieren en de hygiënenormen in deze Aziatische landen, maar bijvoorbeeld ook in Brazilië, een ramp zijn vergeleken bij onze normen. Ik zou dan ook graag willen weten – en het Europees Parlement voor de zoveelste keer met mij – hoe daarover in de Commissie wordt gediscussieerd. Als we de heer Lamy vragen om consumentenbescherming en hygiënebeleid prioriteit te geven bij discussies over de Wereldhandelsorganisatie, ook bij onderhandelingen met andere landen, dan weet ik dat we maximaal een warme glimlach krijgen toegeworpen. Daar mogen we dan wel tevreden mee zijn. Wanneer we echter niet ons hele systeem veranderen, zullen we telkens weer in situaties als deze belanden, namelijk dat er een epidemie is waarop we moeten reageren, waar onze mensen bang van worden en die – om het maar heel nuchter te bekijken, beste collega’s – natuurlijk ook onze economie zal beïnvloeden. Zoals mevrouw Jackson al zei, zit het leeuwendeel van gehakt kippenvlees in burgers of allerlei Chinese diepvriesmaaltijden. De mensen zijn onzeker geworden. Ze zullen deze producten een tijdlang niet kopen. Dat raakt natuurlijk ook onze economie.
De oorzaken zijn duidelijk en liggen in de hygiënische omstandigheden. Een andere oorzaak is echter ook dat we niet streng genoeg zijn geweest. Ik zeg dit verder zonder plichtplegingen. U weet, mijnheer Byrne, dat ik u al geruime tijd geleden heb verzocht om een verbod op producten uit China en andere landen vanwege dioxine en andere stoffen. Gewoon als disciplinaire of pedagogische maatregel. We blijven dan altijd maar aardig en zeggen dat we die landen toch moeten helpen. Dat is een vergissing. We zullen het later nog hebben over het Europees centrum voor besmettelijke ziekten. U sprak van , oftewel serieuze maatregelen of stappen. Dat zal allemaal wel, maar daar hebben we op dit moment helemaal niets aan. Het is nu zaak om te zeggen dat we de mensen in de Europese Unie moeten beschermen, want voor hen zijn wij hier aan het werk. Laten we ze dan ook beschermen! Weten we zeker dat de virussen die de vogelpest overdragen onder pluimvee en andere vogels ongevaarlijk zijn voor mensen? Is er genoeg onderzoek gedaan?
Dit brengt mij bij mijn volgende en tevens laatste punt, mijnheer de Voorzitter. Bij het bespreken van de begroting van de Europese Unie en de financiële vooruitzichten, hoor ik altijd veel over regionaal beleid. Ik hoor ook veel over subsidies en andere zaken. Krijg ik ook een keer te horen dat we de lidstaten verplichten om genoeg onderzoek te doen naar de bescherming van mensen tegen ziekten? Daarover hoor ik nooit iets. Het is ook niet een van de prioriteiten van de Europese Unie. Ik zou u erkentelijk zijn, mijnheer Byrne, wanneer u zou kunnen garanderen dat bij de financiële vooruitzichten onder andere nadruk wordt gelegd op de verplichting van de lidstaten om geld uit te geven aan onderzoek naar vaccins die mensen beschermen tegen ziekten waarmee we mogelijk te maken gaan krijgen. 
Mulder (ELDR ).
   – Voorzitter, ik wou ook de commissaris bedanken voor de verklaring die hij heeft afgelegd. Hij is inmiddels een commissaris met ruime ervaring op het gebied van epidemieën, van dierziekten. De grote vraag is: wat hebben wij uit de afgelopen jaren geleerd? Een van de belangrijkste conclusies van de Commissie voor de bestrijding van mond- en klauwzeer was dat de buitengrenzen moeten worden beschermd. Wat is met die conclusie gedaan? Als ik binnenkom in, laten we zeggen, Amsterdam of Dublin dan zie ik nog steeds een groot verschil met bijvoorbeeld de Verenigde Staten van Amerika. De controle is volgens mij de laatste jaren nauwelijks veranderd. Ik kan me vergissen, maar ik zou van de commissaris graag willen horen wat er concreet is gebeurd. Hoe komt het dat ik in de krant lees dat op Schiphol in Amsterdam matten met desinfectievloeistof worden neergelegd, maar dat dat nergens anders in Europa het geval is? Hoe kan het dat in België weer andere maatregelen worden getroffen? Wat raadt de Commissie officieel aan de lidstaten aan en hoe wordt dat advies opgevolgd?
De import uit Thailand en andere landen is stopgezet. Er waren dit weekend in de Nederlandse pers geruchten dat er via een zijdeur, via de nieuwe toetredende landen, toch kippenvlees uit die landen in de Europese Unie binnenkomt. Klopt dat of klopt dat niet? Mevrouw Roth-Behrendt heeft al gesproken over de noodzaak van verder onderzoek, vaccins en testmethodes, et cetera. Het punt is dat dit Parlement de Commissie in de afgelopen twee jaar twee keer de kans heeft gegeven om dat extra geld te gebruiken. Niet in categorie 3 voor onderzoek, maar extra in categorie 1a van landbouwbegroting. De Commissie is zo vrij geweest om dat niet te gebruiken. Waarom niet, ondanks het feit dat dezelfde commissaris in deze plenaire vergadering heeft verklaard dat dat wel het geval zou zijn? Het was een niet-uitvoeren van de wens van de begrotingsautoriteit en ik zou graag willen waarom de Commissie die wens veronachtzaamde?
Crisisbeheersing: de Commissie heeft al gezegd dat er een noodplan is. Ik heb begrepen dat er inderdaad bepaalde plannen in voorbereiding zijn maar hoe zit het met de menselijke gezondheid? Het geneesmiddel tegen de griep dat de mens zou kunnen helpen, is in beperkte mate beschikbaar. Heeft de Commissie met de lidstaten overlegd hoe het vanuit de verschillende landen gebruikt zal worden als in een ander land niet voldoende van die middelen beschikbaar zijn?
Tenslotte, nog iets voor het OIE. Handel bestaat uit vertrouwen en een en ander kan niet alleen maar worden gecontroleerd door het Voedsel- en Veterinair Bureau in Dublin. Het hangt van de informatie af die landen aan het OIE geven. Het is nu gebleken dat Indonesië, Vietnam en wellicht ook China waarschijnlijk ettelijke maanden hebben gewacht om aan het OIE informatie te verstrekken. Wat denkt de Commissie in dit kader te doen om de informatievoorziening te verbeteren, opdat handel onder eerlijke omstandigheden kan plaatsvinden en we niet het risico lopen plotseling geconfronteerd te worden met een illegale invoer van dit soort producten? 
Graefe zu Baringdorf (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, u hebt gezegd dat de medewerkers dank toekomt. Daar sluit ik me graag bij aan. U zegt dat de vogelpest nu ook ter plaatse wordt bestreden. Dat is goed, maar ik vraag me wel af of u bij de uitbraak van de pest ook meteen ter plaatse was. Bent u er toen over geïnformeerd, of is dat pas gebeurd toen de pers er ruchtbaarheid aan gaf en Europa zich er druk over begon te maken?
Mijnheer de commissaris, u hebt gezegd dat kleine bedrijven de dupe zijn en dat dit een versnelde industrialisatie tot gevolg kan hebben. Ik denk echter dat juist de tendens tot industrialisatie in deze landen de voorwaarden voor deze epidemie heeft geschapen. Hierdoor zijn immers inheemse en aangepaste soorten in contact gekomen met genetisch ontwikkelde soorten die zich weliswaar hebben aangepast aan de industrialisering, maar genetische defecten vertonen en niet resistent zijn tegen deze ziekte.
Ook hier geldt dus dat wanneer u, net als wij, een voorstander bent van controles ter plaatse, er een permanente analyse moet plaatsvinden zodat we deze problemen het hoofd kunnen bieden. De hygiënische normen in de grote industriële bedrijven moeten overeenstemmen met onze normen. Zij exporteren immers naar ons, niet de kleine pluimveehouders. We hebben daarvoor niet alleen controles aan de grenzen nodig die pas worden verscherpt als het al te laat is, met andere woorden als reactie, zoals mevrouw Roth-Behrendt zei. Nee, we hebben een deugdelijke bescherming buiten onze grenzen nodig.
Dit betekent dat de bescherming niet bij onze grens begint, maar dat wij in de landen die aan ons leveren, controles uitvoeren aan de hand van onze normen en die normen daar realiseren. Zo kunnen we zorgen voor preventief toezicht en het ombuigen van de productie in deze landen. Dank u wel.
Gollnisch (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ons inziens stelt de epizoötie van vogelpest in Thailand en Zuidoost-Azië opnieuw op dringende wijze het vraagstuk aan de orde van de nieuwe pandemieën en de gevaren van steeds terugkerende gezondheidscrises. In het recente verleden hebben we op dat gebied het een en ander meegemaakt, hetgeen de veehouderij aan het wankelen heeft gebracht en bovendien een bedreiging vormde voor de consument. Vandaag vertelt men ons dat heel Zuid-Oost Azië getroffen is en dat er op het Aziatische continent negentien mensen – veertien in Vietnam en vijf in Thailand – en vijftig miljoen vogels het slachtoffer geworden zijn. Tevens is een geval gemeld in de Verenigde Staten. Mijnheer de commissaris, wij zouden graag willen weten hoe men denkt dat de ziekte zich verspreidt en in hoeverre is vastgesteld of het virus dat in de Verenigde Staten de kop op gestoken heeft, al dan niet hetzelfde is als dat in Azië.
Ik zou graag op een paar precedenten willen wijzen: de bovine spongiforme encefalopathie of BSE, waarop mijn collega Jean-Claude Martinez, meer dan vijf jaar voordat de ziekte op grote schaal uitbrak in de vorm van de beruchte gekkekoeiencrisis, herhaaldelijk gepoogd heeft de aandacht te vestigen; de mond- en klauwzeer in het Verenigd Koninkrijk en de dioxinekippen in België. Het afgelopen jaar hebben we te maken gehad met gevallen van vogelpest in Nederland, om maar niet te spreken over de telkens terugkerende varkenspest in onze landen. Ik ben blij dat ditmaal het probleem onmiddellijk serieus genomen is.
Maar, zoals mijn collega’s al zeiden, we moeten ons ook op de oorzaken richten. Hoewel de oorzaken van deze ziekten soms onder het tapijt worden geveegd om de sector maar geen schade toe te brengen of om de consument maar niet weg te jagen, kennen wij ze wel degelijk, in elk geval die van de vorige crises. We weten dat het hier vooral gaat om enerzijds winstbejag en intensieve fokmethoden – zoals de vorige spreker al zei – en anderzijds de onbeperkte vrijhandel en de systematische openstelling van grenzen. Deze theorie, vroeger aangeduid als “de vrije vos in het vrije kippenhok”, is volledig van toepassing op deze situatie, waarbij de vos een beetje symbool staat voor de vrijhandel. Niet alleen heeft hij de kip opgegeten, maar wat nog erger is, hij heeft de kip besmet.
Natuurlijk, de Europese Commissie heeft een embargo voorgesteld tot augustus 2004 op de import van Thais gevogelte, maar dat lijkt ons tamelijk onvoldoende, gezien de omvang die het verschijnsel aan het aannemen is.
Ik wil u eraan herinneren, mijnheer de commissaris, dat de Europese Commissie Frankrijk voor het Gerechtshof in Luxemburg heeft gesleept omdat het weigerde het embargo op Brits rundvlees op te heffen, terwijl er nog geen volledige garantie was dat het Britse vlees onschadelijk was en de BSE nog niet was uitgewoed in het Verenigd Koninkrijk en Ierland.
Frankrijk, dat door de bank genomen 2 miljoen ton gevogelte per jaar produceert, waarvan 35 tot 45 procent voor de export, zou een tijdje terug kunnen komen – en dat geldt natuurlijk ook voor andere landen – op traditionele markten waarvan het is verdreven door de concurrentie uit Brazilië, dat dumpprijzen hanteert en waar bovendien vreselijke productieomstandigheden schijnen te heersen. Het is ook niet voor niets dat de grootste pluimveeproducent van Europa, Doux, zijn activiteiten naar Brazilië heeft verplaatst, waar het concern kan profiteren van lage arbeidskosten en een overvloed aan goedkope grondstoffen.
Niet alleen heeft de systematisch doorgevoerde vrijhandel een destabiliserend effect op onze producenten en onze pluimveehouderijen, maar wij zijn ook nog eens verplicht om in het kader van de WTO een aantal absurde clausules te accepteren waarvan je je toch wel af kunt vragen wat ze te maken hebben met de vrije markteconomie. Ik denk dan aan de clausule die in 1994 werd ondertekend in het kader van de GATT en waarin wordt bepaald dat Europa toezegt vijf procent van zijn consumptie van pluimveevlees – oftewel een miljoen ton in 2002 – te importeren. Tot op heden wordt de vogelpest nog niet overgedragen van mens tot mens, maar indien een wereldwijde pandemie een reëel risico is en het virus H5N1 kruist met een menselijk virus – bijvoorbeeld het griepvirus, om zo een nieuwe, zeer besmettelijke dodelijke stam te vormen, dan denk ik, mijnheer de commissaris, dat het budget van een miljoen euro dat u zojuist hebt aangekondigd, wel eens verre van voldoende zou kunnen blijken. 
Fiori (PPE-DE ).
   Mijnheer de commissaris, ik dank u voor uw toelichting die bijna kan worden gezien als een uiterst gedetailleerde beschrijving van de situatie.
Mijn interventie is helaas gebaseerd op de informatie uit de pers, informatie die nogal wat vragen oproept, in elk geval wat Italië betreft – er zijn bijvoorbeeld dode exemplaren gevonden van de slechtvalk en de trekkende eend, twee soorten die erg resistent zijn.
Ik wil dus twee heel eenvoudige en precieze overwegingen naar voren brengen. Het eerste punt is de gezondheidssituatie. We zijn niet helemaal onvoorbereid op stam H5N1, want die is in 1997 al aangetroffen en tussen 1999 en 2001 weer opgedoken als H7N1. Deze stam evolueert continu. Welke preventieve maatregelen denkt de Commissie te nemen, nu we, zoals enkele collega’s al hebben gezegd, steeds achter de feiten aan lopen? In enkele lidstaten worden nationale laboratoria opgericht, maar het Europees Centrum voor overdraagbare ziekten zou een coördinatiegroep in moeten stellen om na te gaan hoe de gezondheidssituatie in de lidstaten in de gaten wordt gehouden.
Het tweede punt zijn de activiteiten van de Commissie. Zoals aangekondigd door commissaris Lamy is er bij de onderhandelingen voor de hervatting van de WTO een serieuze optie voor de uitbreiding van de landen die onder het “Alles behalve wapens”-initiatief vallen. Welke garanties krijgen onze consumenten bij de mondialisering van de markten? Denkt de Commissie niet dat er in het kader van de WTO een bijeenkomst gehouden moet worden om na te denken over de relatie tussen mondialisering en problemen van volksgezondheid? 
Malliori (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, opnieuw is de volksgezondheid in gevaar. Deze nieuwe crisis bewijst dat besmettelijke ziekten geen halt houden aan de grenzen van de lidstaten. We moeten dus meteen preventiemaatregelen treffen en alles in het werk stellen om de gezondheid van de Europese burgers te beschermen.
Op 1 februari 2004 heeft de Wereldgezondheidsorganisatie gewezen op het gevaar van overdracht van het vogelgriepvirus tussen mensen. Tot nu toe zijn er 19 mensen bezweken aan deze ziekte, zijn 23 anderen besmet en is het virus opgedoken in tien Aziatische landen. Het gaat om een erg besmettelijk virus, maar het traag op gang komen van de informatiestroom heeft de snelle verspreiding van de ziekte weer eens in de hand gewerkt. Misschien heeft de Europese Commissie het risico onderschat omdat ze dacht dat het virus niet tussen mensen kon worden overgedragen. Wij weten echter dat griepvirussen genetisch instabiel zijn, we kunnen niet voorspellen hoe zij zich zullen ontwikkelen. Deze epidemie kan dus snel om zich heen grijpen en het virus kan voortdurend andere vormen aannemen.
Vanzelfsprekend juich ik de getroffen maatregelen toe, namelijk het zes maanden durende invoerverbod voor vlees en pluimvee en het verbod op het invoeren van levende vogels als huisdieren uit Aziatische landen. Maar daarmee is de kous niet af, mijnheer de commissaris. U weet dat het virus ook wordt overgedragen door trekvogels. Wij moeten een beroep doen op de expertise van de Internationale Voedsel- en Landbouworganisatie om nuttige richtsnoeren te kunnen uitvaardigen en we moeten, waar mogelijk, wijzen op het belang van preventieve vaccinatie.
Wij hebben zelf de harde les geleerd dat we het gevaar voor de volksgezondheid niet mogen veronachtzamen wanneer een epidemie de landbouwsector pijn doet en tegelijk gevaarlijk is voor de mens. Bescherming van de volksgezondheid moet onze prioriteit zijn, willen we het vertrouwen van de consument behouden.
Tot slot, mijnheer de commissaris, moeten we zeker zijn dat de fokkers in de getroffen landen al hun besmette dieren kunnen verbranden zonder risico op verspreiding van de ziekte. 
De Roo (Verts/ALE ).
   – Commissaris Byrne, bedankt voor uw feitelijke uiteenzetting maar het moet me toch van het hart dat ik mij afvraag wat we eigenlijk precies doen. We moeten namelijk, net zoals de liberalen, constateren dat we niet één buitengrens hebben, maar vijftien verschillende buitengrenzen waar op uiteenlopende wijze wordt getracht om de mogelijke import van de vogelgriep tegen te houden. Dat hebben we met mond- en klauwzeer ook gezien en we moeten maatregelen nemen om een dergelijke situatie in de toekomst te voorkomen.
Vervolgens moet me nog iets anders van het hart. Als onze bejaarden ziek dreigen te worden door griep, zijn er massaal vaccins beschikbaar. Ook in deze situatie weten we dat vaccins nodig zijn, maar er wordt niet aan gewerkt of er wordt veel te weinig aan gewerkt. Het enige land waar aan vaccins wordt gewerkt, is Italië. Ik vind dat de Europese Unie als zodanig een inspanning moet doen om vaccins te ontwikkelen zodat we ook deze ziekte op een menselijke manier te lijf kunnen gaan. 
Liese (PPE-DE ).
    Hartelijk dank mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, bijna precies een jaar geleden hebben wij hier gediscussieerd over SARS. Net als toen hebben veel collega’s gezegd dat de globalisering en de interne Europese markt, die in principe positief zijn, alleen maar goed kunnen functioneren als we ook maatregelen nemen om de volksgezondheid te beschermen. Europa moet de handen ineenslaan, want de virussen en bacteriën stoppen nu eenmaal niet aan de grenzen. Ik wil ingaan op het voorbeeld van de heer Mulder. Het vliegveld van Düsseldorf ligt heel dicht bij de Nederlandse grens. Er vliegen dan ook veel Nederlanders vanaf Düsseldorf naar hun vakantiebestemming en veel mensen uit Nordrhein-Westfalen die in de buurt van Düsseldorf wonen, vliegen vanaf Schiphol. Hoe moeten we nu aan deze mensen uitleggen dat we op Schiphol heel andere veiligheidsmaatregelen hanteren dan in Düsseldorf. De virussen houden zich in ieder geval niet aan de grenzen die nationaal zijn vastgelegd. Ik vind daarom dat wij meer maatregelen op Europees niveau nodig hebben. Een jaar geleden heb ik de heer Byrne gesteund toen hij in de Europese grondwet meer bevoegdheden wilde zien voor het bestrijden van dergelijke gevaren. Nu streeft de heer Byrne zijn doel vaak voorbij en als dat zo was, heb ik hem dat ook gezegd. In dit geval heeft hij echter absoluut gelijk en moeten we hem steunen.
We hebben in de Conventie niet bereikt wat we eigenlijk wilden. Desalniettemin kunnen we toch spreken van een stap vooruit. Reden te meer dus om te streven naar een Europese grondwet, omdat wij dan ook deze gevaren beter kunnen bestrijden.
Tot slot wil ik ingaan op wat mevrouw Roth-Behrendt over onderzoek heeft gezegd. Ik ben het met haar eens dat wij meer moeten doen voor onderzoek op medisch gebied. Daarbij mogen we niet alleen denken aan snel te realiseren producten. De bescherming van de volksgezondheid is ook een onderzoeksthema dat de moeite waard is en waarin geld moet worden gestoken als er geen bedrijven zijn die dat in de nabije toekomst willen doen. Het gevaar kan immers plotseling opduiken en dan moeten we voorbereid zijn, ook al heeft het bedrijfsleven op dat moment nog niets gedaan. 
Parish (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, commissaris Byrne, ik ben blij dat u hier vanochtend een verklaring bent komen afleggen, maar ik heb begrepen dat u naar Thailand bent gereisd en daar te horen kreeg dat er geen sprake was van vogelgriep maar van kippencholera. Pas na terugkeer kwam u erachter dat het wel degelijk ging om vogelgriep. Ik juich het verbod toe dat u hebt ingesteld op kippenvlees uit Thailand, maar u hebt geen verbod opgelegd voor gekookt of ingeblikt vlees, hoewel onze invoer uit Thailand hier voor 75 procent in bestaat.
De Thaise autoriteiten blijken internationale regelgeving aan hun laars te lappen. Ze hebben de Thaise griep zo’n twee maanden lang verzwegen. Als ze hun markt al beschermen wanneer een dodelijke ziekte de kop opsteekt, zullen ze het ook niet te nauw nemen met kleine overtredingen van Europese normen. Lopen zij hetzelfde risico met gekookt vlees? Zullen we resten van nitrofuraan en hormonen in dit gekookte vlees de EU zien binnenkomen? Wordt de volksgezondheid in de EU ondermijnd door de handelsbelangen van exporteurs?
Naar mijn mening zou er geen gevogelte uit Thailand meer naar Europa mogen worden geëxporteerd voordat het land kan aantonen over de benodigde infrastructuur en integriteit te beschikken om Europese normen te allen tijde in acht te nemen. Kan op etikettering worden vermeld wat de oorsprong is van de voornaamste ingrediënten in verwerkte producten? Het meeste gekookte vlees uit Thailand komt via dergelijke levensmiddelen Europa binnen. Hoe weten we zeker dat vlees tijdens het kookproces in Thailand wel de juiste temperatuur heeft bereikt? Er bestaat wellicht een klein risico, maar hoe kunnen we dat weten? Gekookte kip kan bevroren het Verenigd Koninkrijk in komen, vervolgens ontdooien en worden gegeten zonder enige behandeling vanaf het moment dat het vlees in Thailand is gekookt. Lopen onze consumenten daarmee gevaar?
De invoerrechten voor gekookt kippenvlees uit Thailand bedragen eenzevende van die voor bevroren verse kip. Wat is daarvan de reden, commissaris? Dit lijken mazen in de wetgeving. Mijn laatste vraag luidt: is de ziekte overgewaaid naar de Verenigde Staten? 
Oomen-Ruijten (PPE-DE ).
    Voorzitter, ik dank de commissaris voor zijn inleiding. Er zijn eigenlijk maar een paar vragen die voor de consument, maar ook de sector van belang zijn.
De allereerste vraag die we moeten stellen is: zit Europa goed op slot voor hetgeen we niet wensen binnen te krijgen? Soms heb ik medelijden met de commissaris, want hij kan eigenlijk alleen maar uitvoeren wat in de lidstaten wordt afgesproken. De beschikking is er pas op 6 februari gekomen. Dat betekent dat het systeem van de Europese Commissie naar de lidstaten toe - u kunt er immers niet altijd alles aan doen - waarschijnlijk nog niet afdoende werkt. Bovendien vraag ik me af hoe het zit met het vlees, want in de beschikking staat 1 januari als datum vermeld waarop niet meer geïmporteerd mag worden. Hoe zit het nu met het vlees dat vóór die datum uit die landen is geïmporteerd?
De volgende vraag. Ik heb begrepen dat er nu ook in de Verenigde Staten een probleem is. Het is weliswaar niet de echte vogelpest zoals we die in Azië kennen, maar zij schijnt eraan verwant te zijn. Wat doen we met die landen? Wat wil de consument? Hij wil dat gegarandeerd wordt dat hij een veilig product krijgt. De consument wil ook goede voorlichting hebben. Die goede voorlichting luidt dat, aangezien je normaal gesproken geen rauw vlees eet, kippenvlees in een andere samenstelling of andere bereidingswijze geen kwaad kan. Laten we voor die gezamenlijke voorlichting zorgen.
Een aantal collega's heeft al iets over de vaccins gezegd. Ik denk dat Europa op dat punt veel meer middelen en mogelijkheden zou moeten ontwikkelen om op dit punt gezamenlijk op te treden. 
Nicholson (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, Noord-Ierland heeft een uiterst florerende pluimvee-industrie, die zich ernstig zorgen maakt. Wat er in Azië is gebeurd is een spijtige zaak, maar we moeten de Europese markt beschermen. Europa vormt namelijk een enorm afzetgebied voor de pluimvee-industrie. Het is uiterst zorgwekkend dat het zo lang heeft geduurd voordat de autoriteiten in Azië ons van de uitbraak op de hoogte hebben gesteld.
Ik dring er bij de commissaris op aan de kippen die uit Azië komen en naar Europa worden uitgevoerd echt uitvoerig te onderzoeken. Er is reden tot grote bezorgdheid. Het kippen- en kuikenvlees van onze producenten voldoet aan een uiterst hoge kwaliteitsstandaard voor de Europese consumenten. Maar bij de kwaliteitsniveaus van kippenvlees uit zowel het Verre Oosten als andere delen van de wereld kunnen grote vraagtekens worden geplaatst. We kunnen niet op onze lauweren rusten en geduldig afwachten. commissaris, voordat dit verbod weer wordt opgeheven wil ik van u de verzekering dat u kosten noch moeite zult sparen om de veterinaire inspectie in het Verre Oosten, waar de uitbraken zich hebben voorgedaan, aan de hoogste kwaliteitsstandaarden te laten voldoen. Met minder nemen we geen genoegen.
Verder wil ik de invoer van kippenveren aanstippen. Het lijkt slechts een randverschijnsel, maar mij is verteld dat de Aziatische vogelgriep hierdoor bij uitstek in Europa terecht kan komen. U moet dit aspect ook meenemen in de maatregelen op het gebied van kippenvlees. 
Maat (PPE-DE ).
    Voorzitter, ik wil de commissaris ook bedanken voor zijn toelichting maar er is een Nederlands spreekwoord dat zegt: een ezel stoot zich in gemeen geen tweemaal aan dezelfde steen. Ik wil onze commissaris zeker niet met dit dier vergelijken, maar het is wel heel essentieel dat de Commissie toch te vaak te laat reageert op bepaalde epidemieën van dierziekten. We hebben dit met MKZ meegemaakt en zien nu opnieuw dat de commissaris begin januari Thailand heeft bezocht en daar tijdens zijn bezoek heeft verklaard dat hij tevreden was over de aanpak en vond dat er van vogelpest geen sprake was. Inmiddels, een maand later, zitten we in een wereldwijde crisis. Vanuit de CDA-delegatie in het Europees Parlement eisen wij van de commissaris dat de aanpak zoals wij die in Nederland hebben, de zogenaamde Veerman-aanpak, op Europees niveau wordt ingezet: een verbod op de import van alle pluimvee, dus ook gekookt vlees, uit Zuidoost Azië, een verbod op de import van siervogels, extra controle op vluchten vanuit Azië en ontsmettingsmatten op alle internationale vliegvelden met directe of indirecte verbindingen met Azië. Dat is op dit moment de enige manier om deze crisis te bezweren.
Daarnaast wil ik van de commissaris opheldering over het gerucht dat in Vietnam in 26 gemeenten MKZ is uitgebroken. We kunnen er nu bijtijds bij zijn en alleen nu ervoor zorgen dat we, als dit het geval is, adequate maatregelen nemen en niet eerst wachten tot de ramp zich in Zuidoost-Azië opnieuw voltrekt zonder dat wij adequate maatregelen hebben genomen. We zijn voor het ondersteunen van de Aziatische landen met betrekking tot de bestrijding van de vogelgriep, maar het mag niet zo zijn dat wij als Europa daar middelen in steken terwijl een aantal landen de quarantainemaatregelen aan hun laars lappen.
Mijn laatste punt is, Voorzitter, dat de Europese Commissie een wereldwijd debat moet starten over de bestrijding van dierziekten. Ook preventief vaccineren moet langzamerhand wereldwijd een punt van discussie worden, zowel vanuit het oogpunt van de volksgezondheid als de diergezondheid. 
Sturdy (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik heet commissaris Byrne welkom. Een aantal kwesties die vandaag de revue zijn gepasseerd, baren mij ernstige zorgen. Hebben we het hier over een volksgezondheidskwestie, over openbare veiligheid of gewoon over een handelskwestie? Naar mijn mening staat de volksgezondheid hier centraal. Ik zou de commissaris willen vragen hoe lang hij erover heeft gedaan om te besluiten kippenvlees niet meer in de Europese Unie toe te laten. Mag kippenvlees dat reeds onderweg is, wel de Europese Unie in komen, of is het verbod ook daarop van toepassing? We hoorden van de heer Parish dat gekookt en bevroren vlees een probleem vormt. Waarom is er geen invoerverbod voor al het vlees ingesteld? Naar verluidt wordt het griepvirus onder ideale omstandigheden vernietigd bij zeventig graden. We weten echter niet hoe deze producten worden gekookt. Kunt u de veiligheid van kinderen in mijn kiesdistrict garanderen? Op scholen in Bedford bijvoorbeeld wordt Thaise kip verwerkt in maaltijden voor de leerlingen. Kunnen we volledig instaan voor hun veiligheid?
Ik heb drie concrete vragen voor u, commissaris. Wat doet u om de veiligheid van vlees dat dit land binnenkomt te garanderen? Hoeveel gekwalificeerde inspecteurs controleren op dit moment aan onze grenzen de veiligheid en kwaliteit van producten die de Europese Unie binnenkomen? Diverse sprekers hebben u gevraagd wat u gaat doen met etikettering. Kunnen we de consument garanderen dat het land van oorsprong op de etikettering van producten zal worden vermeld? U kunt hier niet omheen, commissaris. Het gaat hier niet alleen om handel, maar om ons aller gezondheid. De heer Nicholson had het over veren. Hebt u reeds een invoerverbod ingesteld voor veren? 
Cardoso (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, wij hebben de effecten van de SARS-epidemie op de wereldbevolking gedurende een groot gedeelte van het vorig jaar nog duidelijk voor ogen. Lange tijd stonden specialisten machteloos tegenover deze epidemie, hetgeen leidde tot een nieuw gevoel van onveiligheid. Het gevolg waren vele slachtoffers en een klimaat van sociale instabiliteit, want een ieder die de ziekte opliep riskeerde zijn leven. Daar ik van mening ben dat het leven en onze gezondheid de kostbaarste goederen zijn waarover wij beschikken spreek ik, mijnheer de Voorzitter, mijn bezorgdheid uit over deze nieuwe epidemie. Helaas is voor de vogelpest - waarvan het virus afkomstig is van kippen - nog geen oplossing gevonden.
Volgens onlangs gepubliceerde wetenschappelijke studies is er maar een zekerheid: de vogelpest is uiterst besmettelijk. Wat kunnen wij tegen deze ziekte doen? Vaccineren? Met welk resultaat? Wijken, steden of landen afgrendelen van de buitenwereld? Dat is tachtig jaar geleden ook gedaan en wij weten met welk resultaat. Is de invoer van dit vlees nog wel veilig? Wij hebben allemaal behoefte aan completere informatie, zodat er onder de bevolking in ieder geval geen algemene paniek uitbreekt. Wij hebben de plicht ertoe bij te dragen dat het volksgezondheidsbeleid zich duidelijk verantwoordelijk voelt voor deze zoveelste nieuwe ziekte waartegenover wij ons machteloos voelen. Wij moeten met spoed weten of andere dieren in onze voedselketen niet hetzelfde risico lopen. Enkele dagen geleden waren er berichten over varkens die het meest vatbaar zouden zijn voor dit virus. Gezien deze gewettigde zorgen moeten alle noodzakelijk middelen beschikbaar komen voor de preventie en behandeling van deze epidemie. 
Wyn (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie moet uiting geven aan haar zorgen over de ongezonde praktijken die hand in hand gaan met de industrialisering en het massavervoer van dieren in delen van Azië. Gezien de huidige landbouwpraktijken en voedseldistributie kennen dierziekten geen grenzen meer en grijpen deze razendsnel om zich heen. Daarom zijn deze uiterst moeilijk te beteugelen.
Nu er geen handelsgrenzen meer bestaan, halen producenten en handelaars hun grondstoffen waar deze het goedkoopst zijn. De Europese pluimvee-industrie kan amper het hoofd boven water houden omdat zij moet concurreren met prijzen in Zuidoost-Azië en Brazilië, waar de arbeidskosten beduidend lager liggen. Alleen al het Verenigd Koninkrijk heeft in de eerste tien maanden van vorig jaar 36.649 ton gevogelte uit Thailand ingevoerd, vijftig procent meer dan het jaar daarvoor. In het licht van dit griepvirus moeten we in de Europese Unie echter de strengste normen voor voedselveiligheid blijven hanteren en ervoor zorgen dat alle ingevoerde producten hieraan net zozeer voldoen. Moderne voedselsystemen brengen een snelle en verre verspreiding van dierziekten met zich mee. Aan de uitbraak van vogelpest in Nederland vorig jaar hebben we kunnen zien hoe moeilijk deze ziekte in bedwang te houden is.
Acht de Commissie alle gezondheidsautoriteiten in de Europese Unie in staat vogelgriep te onderkennen en adequaat in te spelen op een eventuele uitbraak op dit continent? 
Byrne,
   . - Mijnheer de Voorzitter, er zijn mij diverse vragen gesteld, waarvan ik er zoveel mogelijk zal trachten te beantwoorden.
Allereerst wil mevrouw Jackson weten of ik tevreden ben met de inspectiediensten waarover wij beschikken, met name voor onze werkzaamheden in Azië. Ik heb het Voedsel- en Veterinair Bureau niet naar Thailand gezonden om deze uitbraak te onderzoeken. Ik heb daar deskundigen aangeboden die werken via de Wereldgezondheidsorganisatie en ter plaatse samenwerken met het OIE, met name in Vietnam. Het VVB wordt alleen ingeschakeld als er voordeel uit kan worden gehaald, dat wil zeggen in gevallen waarin het verbod mogelijk wordt opgeheven. Ik heb diverse keren duidelijk gesteld niet van plan te zijn het invoerverbod op Thaise kip op te heffen voordat de situatie door onafhankelijke deskundigen is beoordeeld, gezien de achtergrond waarop een aantal sprekers ook heeft gewezen. De beoordeling zal worden opgesteld naar aanleiding van een bezoek van de VVB-inspecteurs en hun verslag van de situatie.
Mevrouw Jackson vroeg me ook of we goede informatie krijgen en of we beschikken over een adequaat reactieteam dat snel op de zaken kan inspelen, aangezien bepaalde zaken mogelijk worden verzwegen. Zoals ik al eerder stelde, bestaat er een systeem voor vroegtijdige waarschuwing en reactie. Dit systeem werkt vanuit Luxemburg en is al enige tijd van kracht. U kunt zich wellicht herinneren dat ik vorig jaar reeds naar de werkzaamheden van dit comité heb verwezen toen ik in het Parlement verslag deed over SARS. Ook bestaat er een Netwerk voor overdraagbare ziekten dat ook samenwerkt met de relevante autoriteiten in de lidstaten. Ik ben er absoluut van overtuigd dat we over een effectief systeem voor snelle reactie beschikken met betrekking tot ziekten van zowel mens als dier. U weet vast nog wel dat de Commissie en mijn diensten snel hebben gereageerd op de uitbraak van mond- en klauwzeer een aantal jaren geleden. Binnen een paar uur wisten alle relevante autoriteiten en de lidstaten dat deze ziekte in het Verenigd Koninkrijk was uitgebroken. Hetzelfde geldt voor de volksgezondheid, aangezien we over dit systeem beschikken.
Voorts is er gesproken over het volgende onderwerp op de agenda van het Parlement, te weten de oprichting van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding. Ik kan het Parlement verzekeren dat alles erop wijst dat de Commissie en andere instellingen van de Europese Unie hun uiterste best doen om snel en adequaat op dergelijke kwesties en eventuele uitbraken in te spelen en het publiek van gedegen informatie te voorzien.
Over de etikettering van levensmiddelen kan ik zeggen dat er communautaire wetgeving terzake bestaat. Deze moet mogelijk worden bijgewerkt. Ik buig me daar momenteel over. In de huidige regelgeving is vastgelegd dat het land van oorsprong moet worden vermeld en dat producten uit landen zoals Thailand gecertificeerd moeten zijn en stempels moeten bevatten. Als gekookte kip uit Thailand voorverpakt wordt verkocht, dan is op de verpakking een stempel te zien waarop dat wordt gemeld. Verder staat op het etiket het land van oorsprong, dat in dit geval dus Thailand is.
Mevrouw Roth-Behrendt vroeg me of we genoeg doen met betrekking tot vogelgriep en met name of ons verbod op levensmiddelen uit Azië ver genoeg reikt. Ik wijs er met nadruk op dat we in Azië alleen met Thailand handelen in gevogelte. Alle antwoorden hebben dus betrekking op dat land. Uiteraard baart de uitbraak van dier- en vogelziekten in andere delen van de wereld ons zorgen. We spelen daarop dan ook adequaat in.
Zoals diverse sprekers vandaag al stelden, moeten we niet uit het oog verliezen dat dergelijke uitbraken van vogelgriep zich ook in de Europese Unie hebben voorgedaan. Twee of drie jaar geleden is de ziekte in Italië uitgebroken. Vorig jaar stak vogelpest de kop op in Nederland en ook België en Duitsland zijn er niet van verschoond gebleven.
Mevrouw Roth-Behrendt vroeg me ook wat ik doe met invoer uit China. Het is algemeen bekend dat een paar jaar geleden een invoerverbod voor producten uit China is ingesteld. Daarover is destijds veel publiciteit geweest. Een aantal levensmiddelen importeren we niet uit China, onder andere gevogelte.
Wat onderzoek naar vaccins betreft, kan ik zeggen dat dit gaande is. Het directoraat-generaal Onderzoek heeft een onderzoeksprogramma inzake voedselveiligheid. Over het onderwerp dat door mevrouw Roth-Behrendt en andere sprekers is aangekaart, vindt donderdagavond in Brussel een informele vergadering plaats met de ministers van Volksgezondheid van de EU en de nieuwe lidstaten. Het aanleggen van vaccinreserves voor dergelijke ziekten, waaronder uiteraard griep, vormt een van de agendapunten. Vorig jaar hebben we in het Parlement gesproken over adequate maatregelen tegen bioterrorisme, zoals het aanleggen van vaccinreserves tegen pokken. Ook daaraan wordt gewerkt. Op Europees niveau beschikken we echter over beperkte bevoegdheden op het gebied van de volksgezondheid, zoals de heer Liese reeds stelde. In de Europese Conventie is getracht deze bevoegdheden uit te breiden en daarbij is enige vooruitgang geboekt. Ik hoop nog steeds dat in dit opzicht nog meer wordt bereikt voordat de laatste hand wordt gelegd aan de ontwerpgrondwet.
De heer Mulder stelde me een vraag over de inspectiesystemen. Hij is van oordeel dat het niveau van inspecties niet altijd hetzelfde is voor producten die uit landen buiten de Europese Unie komen. Krachtens beschikking 2002/995/EG mogen reizigers uit Azië absoluut geen vlees in hun persoonlijke bagage de Unie binnenbrengen, met uitzondering van kleine hoeveelheden speciale levensmiddelen zoals zuigelingenvoeding. Gevogelte en vleesproducten die reizigers de EU binnenbrengen moeten dus aan dezelfde gezondheidsnormen voldoen als producten die voor commerciële doeleinden worden ingevoerd. Ik wijs er nogmaals op dat de invoer van voor de handel bestemd gevogelte uit Aziatische landen waar de ziekte heerst, geheel verboden is.
De heer Graefe zu Baringdorf vroeg me of ik snel heb gereageerd of pas toen de kwestie door de pers is opgepikt. Zoals diverse andere sprekers al opmerkten, was ik in Azië toen het nieuws van de uitbraak bekend werd. Ik was in Vietnam geweest. Uit dat land importeren we echter geen gevogelte, dus dat bezoek is niet aan de orde. Maar ik had ook Thailand bezocht. Ik maak er geen geheim van dat er in het begin van de week dat ik daar was, sprake was van enig gebrek aan transparantie, om het zo te zeggen. In de paar dagen dat ik daar was, vond ik het zorgwekkend dat alles in toenemende mate op het tegendeel wees. Na aandringen van mijn kant werd twee of drie dagen later duidelijk gemaakt dat er wel degelijk vogelgriep heerste, zowel onder vogels als mensen. Ik ben ervan overtuigd dat er mede dankzij mijn aanwezigheid in Thailand openlijker over de kwestie is gesproken. Toen op 23 januari eenmaal was bevestigd dat er sprake was van vogelgriep, heb ik binnen luttele uren een verbod ingesteld. Het verbod is die vrijdag om 12 uur Brusselse tijd ingegaan. Wie suggereert dat de Commissie traag is opgetreden, heeft het mis. Ik kan me geen hogere mate van controle en monitoring voorstellen dan een commissaris ter plaatse, die zelf vragen stelt, geen genoegen neemt met de antwoorden, blijft aandringen, de waarheid te horen krijgt en vervolgens binnen een paar uur maatregelen treft.
De heer Gollnisch vroeg me hoe hoog het risico is op besmetting met het virus dat in de Verenigde Staten is geconstateerd. Aangenomen wordt, maar dit is nog niet bevestigd, dat dit virus slechts in geringe mate ziekteverwekkend is. Daarom is hiervoor minder waakzaamheid geboden dan voor de Aziatische griep die in Thailand voorkomt. Een definitieve bevestiging is er alleen nog niet. Onderzoek is gaande en wij zullen onze reactie baseren op informatie die daaruit naar voren komt. Ik verzeker de heer Gollnisch dat het verbod pas zal worden opgeheven nadat onafhankelijke deskundigen de omstandigheden hebben onderzocht.
De heer Fiori wilde meer weten over sier- en andere vogels. Er is een verbod ingesteld op de invoer van siervogels. Ook stelde hij een vraag over coördinatieteams. Er bestaat een regelgevend comité van de EU, waarin deskundigen uit de lidstaten zetelen die zich daarmee bezighouden. Verder stelde hij een vraag over het verband tussen globalisering en ziekten. Het OIE in Parijs blijft de situatie op de voet volgen. De Commissie is hierin vertegenwoordigd en ook de lidstaten zijn erbij betrokken. Dit punt wordt later deze maand in een bijeenkomst besproken. Ook het akkoord inzake de toepassing van sanitaire en fytosanitaire maatregelen levert een belangrijke bijdrage aan de bescherming van de volksgezondheid en de diergezondheid in het kader van de WTO-thema’s.
De heer De Roo bracht de buitengrenzen te berde. Ik wijs er nogmaals op dat wij over onvoldoende bevoegdheden beschikken met betrekking tot grenzen en overdraagbare aandoeningen, maar naar ik hoop komt hierin verbetering. Eerder heb ik al gezegd dat de ministers van Volksgezondheid zich later deze week zullen buigen over een aantal punten die hij heeft aangestipt, onder andere de volksgezondheid en vaccins in het bijzonder.
De heer Parish zei dat ik pas na terugkeer ontdekte dat er een probleem was en daarop inspeelde. Zoals ik hiervoor reeds heb uitgelegd, is dat niet het geval. Ik heb maatregelen getroffen toen ik daar was en de Commissie heeft adequaat gehandeld. Om eerder genoemde redenen hebben we besloten geen verbod in te stellen voor gekookt vlees. Mij is verteld dat vlees dat boven de zestig graden is gekookt veilig kan worden geconsumeerd. Bovendien hanteren wij een veiligheidsmarge van nog eens 10 graden. De inspecteurs in de Europese Unie en in de lidstaten zelf weten wat noodzakelijk is en voeren adequate controles uit. Zo wordt gegarandeerd dat de Gemeenschapswetgeving op dit punt niet tekortschiet. Voorts bracht hij etikettering ter sprake en daarop ben ik reeds ingegaan.
Mevrouw Oomen-Ruijten stelde dat wij eigenlijk alleen maar uitvoeren wat in de lidstaten wordt afgesproken. In werkelijkheid heeft de Commissie op 23 januari een verbod ingesteld waarvan ik de achtergrond reeds heb toegelicht. Daarop hebben de lidstaten het verbod middels het regelgevend comité op 6 februari bevestigd. Op 28 januari is het verbod uitgebreid met betrekking tot veren. Daarmee is ook de vraag van de heer Nicholson beantwoord.
De heer Sturdy vroeg hoe lang het heeft geduurd voordat het verbod is ingesteld. Die vraag heb ik al beantwoord.
Diverse keren is gevraagd hoeveel inspecteurs aan de grenzen werkzaam zijn. Dat valt onder de bevoegdheid van de lidstaten. Zij zijn zelf verantwoordelijk voor een toereikend aantal medewerkers en een adequate inspectie van ingevoerde producten. Hierop wordt toegezien door inspecteurs van het Voedsel- en Veterinair Bureau. Zij brengen verslag uit van hun controles en deze verslagen zijn openbaar. Hierbij zijn geen problemen aan het licht gekomen.
Etikettering is al eerder in mijn uiteenzetting aan de orde geweest.
Ook op het probleem van veren ben ik al eerder ingegaan. Sinds 28 januari is ook hierop een verbod van kracht.
Mevrouw Cardoso had het over de vatbaarheid van varkens voor dit virus. Dit vormt inderdaad reden tot bezorgdheid. Het wordt dan ook nauwlettend in de gaten gehouden. In Vietnam is bij een aantal varkens een infectie geconstateerd in de neus, maar dit heeft zich niet uitgebreid. Niets wijst erop dat er een mutatie heeft plaatsgevonden in het griepvirus. Dit wordt echter op de voet gevolgd omdat varkens en mensen over een vergelijkbaar immuunsysteem beschikken. Dit is uiterst zorgwekkend, zoals mevrouw Cardoso terecht heeft gesteld.
De heer Wyn vroeg me of de gezondheidsautoriteiten alles doen wat in hun vermogen ligt om de verspreiding van de ziekte een halt toe te roepen. Ik ben onder de indruk van het werk dat door mijn eigen medewerkers wordt verricht. Ik heb uitgebreid overleg met hen gehad. Aan hun werkzaamheden en hun samenwerking met de WHO, de FAO en het OIE en met de deskundigen in de lidstaten zie ik dat deze kwestie zeer hoog wordt opgenomen. Ik ben er dan ook van overtuigd dat alle betrokken medewerkers op zowel nationaal als internationaal niveau dit zeer ernstig nemen en dat iedereen alles in het werk stelt om verspreiding van de ziekte tegen te gaan.
Een van de problemen waarmee we in sommige armere gebieden te maken hebben, is dat de ziekte het beste kan worden bestreden door het betrokken pluimvee te ruimen. In arme landen zit hier een kink in de kabel, want als de betrokken autoriteiten geen compensatiemaatregelen treffen, bestaat het risico dat een dergelijke ziekte wordt toegedekt. Dat is wellicht een van de redenen dat er in dat deel van de wereld aanvankelijk geen open kaart is gespeeld over de ziekte. Hieraan mag niet worden voorbijgegaan en het verdient dan ook speciale aandacht in onze betrekkingen met de autoriteiten in de lidstaten. Dit soort ziekten kan niet onder het tapijt worden geveegd. Het zal altijd uitkomen en de situatie voor landen die zich in stilzwijgen hullen wordt van kwaad tot erger, omdat het vertrouwen van de autoriteiten inzake voedselveiligheid, zoals die in de Europese Unie, daarmee een deuk oploopt. Doordat er in een eerder stadium geen openheid van zaken is gegeven, zijn strenge maatregelen evenals de eis van een onafhankelijke beoordeling nodig gebleken voor een eventuele opheffing van het verbod in Thailand. Het groene licht moet komen van onze eigen autoriteiten. Het verbod op Thaise producten zal dan ook pas worden opgeheven als het Voedsel- en Veterinair Bureau ter plaatse een inspectie heeft verricht en de situatie aldaar de toets der kritiek kan doorstaan. 

Maat (PPE-DE ).
    Voorzitter, ik heb toch even een punt van orde. Ik heb de commissaris gevraagd naar het gerucht van de uitbraak van MKZ in 26 gemeenten in Vietnam waar ook de vogelgriep heerst. Ik heb op die vraag van de commissaris geen antwoord gehad. Ik wil graag weten of de commissaris hierover informatie heeft. 
Byrne,
   . - Mijnheer de Voorzitter, we volgen de situatie in Vietnam aandachtig en met name de verspreiding van de ziekte daar. Het gevaar bestaat dat de uitbraak van de ziekte daar ernstiger is en een groter gebied beslaat dan in Thailand. Dat is mijns inziens het geval.
Laat ik benadrukken dat we geen pluimvee importeren uit Vietnam, dus er is geen gevaar voor de volksgezondheid. Er bestaat geen gevaar voor de diergezondheid in verband met rechtstreekse invoer uit Vietnam. Het gaat ons erom de ziekte in Azië te beteugelen omdat het probleem iedereen aangaat. Er is daarentegen geen sprake van een extra risico dat verband houdt met de invoer van vogels, omdat we daarin niet handelen met Vietnam. 
Mulder (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de commissaris heeft een zeer uitgebreide reactie gegeven, maar een centrale vraag is onbeantwoord gebleven. Zowel het Parlement als de Raad hebben in categorie 1a van de begrotingen voor 2003 en 2004 twee keer extra middelen gereserveerd voor onderzoek naar betere vaccins en testmethoden. De Commissie is zo vrij geweest om die wens van het Parlement terzijde te schuiven.
Is de Commissie gezien de huidige ontwikkelingen bereid te bekijken of middelen uit categorie 1a kunnen worden gebruikt voor onderzoek naar vaccins en testmethoden en kan zij dit Huis zo snel mogelijk laten weten wat daarvan het resultaat is? We moeten dringend stappen ondernemen. De Commissie mag resoluties van het Parlement niet links laten liggen en de begroting net zomin. 
Byrne,
   . - Ik weet dat dit de heer Mulder na aan het hart ligt en dat hij daarover in de afgelopen dagen nog rechtstreeks contact heeft gehad met mijn kabinet. De onderdelen waarvoor volgens hem middelen moeten worden vrijgemaakt, worden al gefinancierd. De vraag is onder welke rubriek deze moeten worden ondergebracht. Als blijkt dat financiering het beste naar een andere rubriek kan worden overgeheveld, bestaat daartoe de mogelijkheid. Hiernaar wordt momenteel gekeken. Er zij echter op gewezen dat aan de punten waarvoor de heer Mulder extra middelen ingezet wil zien, niet te weinig geld wordt besteed. Er is wel degelijk financiering voor. Te zijner tijd kan dit worden bijgeschaafd, mocht dat in de toekomst nodig blijken. 
Gollnisch (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil hier niet ingaan op de woorden van de commissaris, maar ik wel graag weten wanneer de notulen van de zitting van gisteren zullen worden goedgekeurd, aangezien die nog niet beschikbaar zijn. Zal dat aan het begin van de zitting van vanmiddag gebeuren of op een ander tijdstip? 
De Voorzitter.
   – Dat zal vanmiddag om 15.00 uur gebeuren, aan het begin van de vergadering. 

Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 11.30 uur plaats. 

De Voorzitter.
   – Aan de orde is verslag (A5-0038/2004) van de heer Bowis, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van een Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (COM(2003) 441 - C5-0400/2003 -2003/0174(COD)). 
Byrne,
   . - Graag bespreek ik met u het voorstel van de Commissie voor een verordening tot oprichting van een Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding, dat in augustus vorig jaar aan de Raad en het Europees Parlement is voorgelegd.
Allereerst wil ik een woord van dank uitspreken voor rapporteur Bowis en de leden van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid. Zij hebben zich met hart en ziel ingezet voor dit belangrijke en dringende voorstel.
Toen het SARS-virus in het voorjaar van 2003 de kop opstak, zijn wij flink wakker geschud. De Unie moest alles op alles zetten om beter te kunnen inspelen op calamiteiten op het gebied van de volksgezondheid. Ook de huidige vogelgriepepidemie in Azië, waarover we het zojuist hebben gehad, brengt risico’s voor de volksgezondheid met zich mee. Kordaat en effectief optreden is dus geboden.
Het bestaande Netwerk voor epidemiologische surveillance en beheersing van overdraagbare ziekten vormt een goede basis waarop we kunnen voortbouwen en waarmee we samenwerking tussen de lidstaten, de Commissie en internationale organisaties, met name de Wereldgezondheidsorganisatie, kunnen verbeteren.
We moeten over adequate middelen beschikken om maatregelen te kunnen treffen zodra de volksgezondheid in gevaar dreigt te komen. Dit moet op basis van het beste wetenschappelijke advies en in een zo kort mogelijk tijdsbestek gebeuren. Met de oprichting van dit centrum maakt ad-hocsamenwerking plaats voor gestructureerde coördinatie via één centraal punt. Daarnaast krijgt het centrum de wetenschappelijke regie in handen.
De WHO heeft onlangs een aantal keren om bijstand verzocht. Dan zagen we teams uit verschillende lidstaten met enigszins andere methoden hetzelfde onderzoek verrichten. Vervolgens werden monsters naar verschillende laboratoria gezonden, waarvan ieder met afzonderlijke resultaten kwam. Hieraan komt een einde met de oprichting van een wetenschappelijk gerenommeerd centrum dat op Europees niveau kan handelen. Het centrum krijgt verantwoordelijkheden op het gebied van toezicht, kan netwerken van gespecialiseerde laboratoria opzetten en onderzoeksteams mobiliseren wanneer zich een uitbraak voordoet.
In de tekst van de Commissie worden geen grote begrotingsoffers gevraagd en is niet getornd aan de verantwoordelijkheden van de lidstaten zelf op het gebied van de volksgezondheid.
Aanvankelijk zal het centrum zich voornamelijk bezighouden met overdraagbare ziekten in ruime zin, zowel opzettelijk veroorzaakte als onvoorziene aandoeningen. Aan de hand van de opgedane ervaringen moet worden bekeken of het mandaat later kan worden uitgebreid. Ik hoop ten zeerste dat de instellingen bij eerste lezing tot overeenstemming komen, zodat de werkzaamheden van het centrum zo snel mogelijk van start kunnen gaan. 
Bowis (PPE-DE ),
   . - Mijnheer de Voorzitter, wanneer ik verslagen aan het Parlement presenteer, voeg ik bij wijze van persoonlijke noot graag een citaat toe. In dit geval heb ik gekozen voor een Arabisch spreekwoord: “Wie gezond is, heeft hoop; en wie hoop heeft, heeft alles.” De uiteenzetting en de discussie waarvan we zojuist getuige zijn geweest, illustreren de hoop en angst van onze kiezers. Zij vragen zich af of we het in de toekomst beter zullen doen.
In het geval van vogelgriep, waarbij het virus van kippen via eenden en varkens bij de mens terecht is gekomen, wat aan negentien mensen het leven heeft gekost, is mutatie niet uit te sluiten. Gezien de ervaring met het SARS-virus en gezien de permanente dreiging van bioterrorisme moet dit centrum de weg vrijmaken voor betere coördinatie, zoals de commissaris al stelde, en moeten we niet te lang dralen met de oprichting ervan.
Het gaat hier om gezondheidsbedreigingen die binnen de bevoegdheden van de Europese Unie vallen. Ook gaat het om andere gezondheidsterreinen, te beginnen met overdraagbare ziekten, zoals de commissaris stelde. Vooral ziekten die niet op geneesmiddelen reageren vormen een bedreiging voor onze burgers.
Het verslag voorziet in een evaluatie over drie jaar. Daarin wordt dan het functioneren van het centrum evenals de opgedane ervaring beoordeeld. Aan de hand daarvan kunnen we bekijken wat de beste aanpak is voor andere gezondheidsmonitoring.
Het centrum is niet vergelijkbaar met het Amerikaanse CDC, maar vormt eerder een netwerk van netwerken. Het is niet bureaucratisch en niet geldverslindend. Te zijner tijd moeten we de kosten nader onder de loep nemen om te zien of de middelen die we erin steken toereikend zijn, maar vooralsnog is het centrum geen kostbare aangelegenheid. Nationale netwerken hoeven niet te vrezen buitenspel te worden gezet, omdat daarmee nauw zal worden samengewerkt. Zij worden volledig bij de werkzaamheden betrokken. Verder werkt het centrum samen met internationale agentschappen, met name de WHO, die op dit terrein een sleutelrol speelt.
Over twee belangrijke punten zijn we met elkaar in discussie getreden. Eerste punt was het werkterrein van het centrum. Hiervoor is een passende en aanvaardbare oplossing gekomen. Het tweede punt betrof de raad van bestuur, waarover de meningen verdeeld waren. Doorgaans ben ik een fervent voorstander van kleine raden van bestuur voor dergelijke instellingen en agentschappen, zoals de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid. Maar in dit geval is het absoluut noodzakelijk dat iedere lidstaat in de raad is vertegenwoordigd. Iedere lidstaat kan namelijk worden gevraagd een bijdrage te leveren aan de werkzaamheden van het centrum. Dat is niet meer dan redelijk. Verder ben ik blij dat ook het Parlement leden van de raad van bestuur kan benoemen.
Tegen 2005 moet het centrum volledig operationeel zijn. Het voorstel moet daarom in eerste lezing worden goedgekeurd. Het parlementair jaar dat voor ons ligt is namelijk al bezet genoeg. De overlegprocedure met collega’s en de Raad is niet gemakkelijk gebleken. Hieruit is een complexe reeks amendementen voortgevloeid, met voornamelijk technische en taalkundige wijzigingen. We hebben nu twee groepen amendementen. Allereerst de amendementen die ik dit Huis aanbeveel, gevolgd door de amendementen die door de eerste overbodig zijn gebleken. Dan zijn er nog twee amendementen van de ELDR-Fractie. Wat de leden ook van deze amendementen vinden, het is zeer de vraag of de oprichting van het centrum in 2005 een feit zal zijn, als deze vandaag worden aangenomen. Ik vraag dit Huis dan ook met klem tegen beide amendementen te stemmen.
Dit verslag is te danken aan de samenwerking met de collega’s van mijn fractie en van andere fracties. Mijn grote dank dus aan hen, de schaduwrapporteurs, de fractie, de commissie en de parlementaire secretariaten. Onze discussies en debatten hebben ook hun steentje bijgedragen, waaronder die met de Commissie en de Raad, die vaak heftig maar altijd positief waren.
Zowel het voorgaande Italiaanse als het huidige Ierse voorzitterschap ben ik erkentelijk voor het werk dat we gezamenlijk hebben verricht. Met dit voorstel kunnen zowel de Gemeenschap als de lidstaten zich beter en gerichter inzetten voor de volksgezondheid in de Europese Unie. De lidstaten en landen buiten de Europese Unie kunnen de handen ineenslaan om de gezondheidsdreigingen waarmee we vandaag de dag te maken hebben te voorkomen, te beteugelen en te bestrijden. Ik geef het Parlement mijn zegen voor dit voorstel.
Grossetête (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, graag zou ik allereerst de rapporteur willen feliciteren. Ik wil nog maar eens benadrukken dat er – uiteraard – geen tijd te verliezen is als het gaat om de oprichting van dit Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding. Dat komt overigens ook duidelijk naar voren in de debatten die we zojuist vanmorgen gevoerd hebben en in die van vorig jaar, in een periode dat de bedreigingen voor de volksgezondheid groot waren.
We hebben absoluut behoefte aan een systeem waarmee we doeltreffend en snel kunnen reageren, want zoals iedereen weet houden ziekten zich niet aan landsgrenzen. Daar komt nog bij dat, aangezien er steeds meer uitwisselingen zijn tussen mensen en steeds meer verplaatsingen over de hele wereld, de verbreidingsrisico’s des te groter zijn. En dan is er ook nog de mogelijke dreiging van het bioterrorisme die ons noopt een uitzonderlijke waakzaamheid aan de dag te leggen.
Het is evenwel niet de bedoeling om de mensen ongerust te maken, maar juist om risico’s te vermijden en om alle mogelijke middelen voor snelle detectie en reactie in stelling te brengen. Een dergelijke operatie vereist dan ook een zeer goede coördinatie tussen de lidstaten. Deze moeten eendrachtig optreden met gedeelde middelen, bekwaamheden en deskundigheid. Met dit Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding, creëren we als het ware een Europees immuunsysteem.
Mijn wens is dus dat dit centrum het grote publiek objectieve en begrijpelijke voorlichting kan gaan geven over gezondheidsrisico’s en dat het zo snel mogelijk operationeel wordt. We mogen niet langer wachten met oprichting ervan. Daarom moet iedereen verantwoordelijkheidsgevoel tonen waarbij – en hierin verschil ik enigszins van mening met de rapporteur -, eventuele conflicten, bij voorbeeld in verband met belangen van nationale vertegenwoordiging, tot elke prijs moeten worden vermeden. Dit centrum is namelijk niet bedoeld als vervanging voor nationale instellingen maar juist om in een netwerk te kunnen werken met – dat spreekt vanzelf – de bevoegde communautaire bureaus, zoals de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid, het Europees Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling en natuurlijk ook alle nationale autoriteiten.
Wat de keuze van de vestigingsplaats betreft, hoop ik dat deze zo praktisch mogelijk zal zijn en dat we zullen afzien van nutteloos gekissebis. Maar dat alles staat of valt bij onze inspanningen op het gebied van onderzoek in Europa naar al deze gezondheidskwesties. Omdat dit geregeld gezegd wordt in dit Huis – zojuist nog door mijn collega mevrouw Roth-Behrendt –, zou het wenselijk zijn als de lidstaten hier nu eindelijk ook eens naar luisterden. 
Malliori (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de recente ontwikkelingen in de gezondheidssector bewijzen dat lidstaten in hun eentje de gevaren niet afdoend de baas kunnen worden, ook al beschikken zij over alle nodige middelen. Epidemieën verspreiden zich erg makkelijk door de verhoogde mobiliteit, als gevolg van maatschappelijke omwentelingen en veranderingen in het milieu, door globalisering en oorlogen. Overeenkomstig haar verplichtingen op grond van de Verdragen moet de Gemeenschap tegemoetkomen aan de bezorgdheid van haar burgers. Daarom hebben we meer dan ooit behoefte aan een centrum dat in staat is actuele en toekomstige gevaren voor de volksgezondheid snel, flexibel en doelmatig te analyseren en te beoordelen.
Het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding zal het werk coördineren van de Europese Commissie, de lidstaten en het Netwerk voor epidemiologische surveillance en beheersing van overdraagbare ziekten. Het centrum werkt samen met bestaande gezondheidsorganen, zoals de Wereldgezondheidsorganisatie en de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid.
Mijnheer de Voorzitter, in naam van mijn fractie en in verband met de recente gebeurtenissen - ik verwijs hierbij naar het eerdere debat over de vogelgriep – wil ik benadrukken dat wij instemmen met het voorstel van de rapporteur om dit rond te krijgen in eerste lezing. Zo kan het centrum in 2005 beginnen te werken, ook al zijn we niet helemaal tevreden over het standpunt van de Raad. Toch wil ik de rapporteur danken voor het aanvaarden van mijn voorstellen betreffende het uitbreiden van de werkingssfeer van de verordening tot andere grote gevaren voor de volksgezondheid dan alleen overdraagbare ziekten. Ik wil hem ook danken omdat hij inziet dat niet alleen de lichamelijke maar ook de psychische gevolgen van recente epidemieën dienen te worden vastgesteld en behandeld. Mijnheer de commissaris, het centrum moet niet alleen een eigen begrotingslijn krijgen, maar ook voldoende kredieten om zijn moeilijke taak te kunnen vervullen.
Tot slot wil ik de rapporteur nogmaals danken en gelukwensen. 
Ries (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, op deze zelfde plek hebben wij, iets minder dan een jaar geleden – anderen wezen daar ook al op – toen de SARS-epidemie in volle hevigheid woedde, al om de oprichting gevraagd van dit centrum dat – wat taken betreft in elk geval – geënt is op het voorbeeld van het CDC in Atlanta, om zo beter te kunnen optreden bij de epidemieën van de moderne tijd. Natuurlijk is hier optreden op Europees niveau voor nodig, allereerst omdat sinds 1976 maar liefst negentien nieuwe dodelijke virussen de kop op gestoken hebben, virussen die geen grenzen kennen en die zich met de snelheid een vliegtuig verspreiden: aids, ebola, het West Nijl-virus, SARS, om er maar een paar te noemen.
Optreden op Europees niveau is ook nodig omdat de volksgezondheid in Europa op dit niveau moet worden beschermd wanneer dat zo beter kan gebeuren dan op gemeentelijk, regionaal of nationaal niveau. En het behoeft geen betoog dat zulks in het onderhavige geval inderdaad het geval is, in de strijd tegen deze virussen die op mensen kunnen worden overgedragen. De SARS-epidemie heeft laten zien hoe moedig de onderzoekers en artsen zijn geweest die, met gevaar voor eigen leven, de internationale gemeenschap hebben gealarmeerd. Europa mag in dit geval dan verhoudingsgewijs gespaard zijn gebleven, dat neemt niet weg dat we op onze hoede moeten blijven. SARS is nog niet uitgeroeid en – zoals vanmorgen al herhaaldelijk is gezegd – er liggen andere virussen op loer om via een mogelijke mutatie over te slaan naar de mens, zoals de vogelpest.
Daarom moeten wij luisteren naar het gezond verstand, de steekhoudende voorstellen van onze rapporteur de heer Bowis – die ik bij deze ook hartelijk wil bedanken – en het gedegen compromis dat het Iers voorzitterschap heeft weten te vinden, en moeten wij morgen instemmen met de snelle oprichting van dit Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding.
Zoals ik al zei krijgt deze organisatie talrijke nauw omschreven en uiterst belangrijke taken: zo moet zij snel kunnen ingrijpen in geval van een virusepidemie of bij moedwillig veroorzaakte besmetting als gevolg van een bioterroristische aanslag, voorlichting geven aan het publiek over alle besmettingsrisico’s en de internationale samenwerking bevorderen, in het bijzonder uiteraard met de WHO. Het centrum moet ook – en ik ben niet de eerste die dat vandaag zegt of herhaalt – verdergaan met het opzetten van een Europees netwerk van laboratoria en bijdragen aan het onderzoek naar vaccins voor ziekten die nog niet met antibiotica bestreden kunnen worden. Ik wil er dan ook op wijzen dat het ontwikkelen en op de markt brengen van een vaccin of van antivirale middelen altijd een race tegen de klok is en soms tientallen jaren kan kosten. Daarom is het van levensbelang te blijven investeren in zowel screeningstests als – naar mijn mening – inactiveringstechnieken. Ik zal wat dat aangaat de toezegging van commissaris Byrne, om – zoals hij zojuist zei – de grenzen van het Verdrag op dit terrein zo ruim mogelijk op te vatten, goed onthouden.
In de tussentijd, en op korte termijn, zal Europa zich dus in 2005 een Centrum voor ziektepreventie en –bestrijding verschaffen. Behalve dat dit een sterke symbolische functie heeft dient opgemerkt te worden dat het een teken is van vooruitgang in de Europese gezondheidszorg. 
Mussa (UEN ).
   Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de heer Bowis bedanken voor de professionele, vasthoudende en vlotte manier waarop hij dit belangrijke verslag heeft opgesteld. Ik wens de rapporteur daarnaast geluk met zijn inzet om in de onderhandelingen met de Raad in eerste lezing een akkoord te bereiken. Ik vind het namelijk van groot belang dat het centrum zo snel mogelijk een begin kan maken met zijn werkzaamheden, om te garanderen dat de situatie van de volksgezondheid in de gaten wordt gehouden en er snel alarm kan worden geslagen, zodat de Unie adequaat het hoofd kan bieden aan de problemen als gevolg van de op handen zijnde uitbreiding en van een gemondialiseerde wereld die steeds minder uit kan richten tegen de verspreiding van ons onbekende ziekten: SARS in 2003 en de recente vogelpest zijn daarvan concrete voorbeelden. 1 januari 2005 is daarom de uiterste termijn voor de start van het centrum.
Een ander punt dat ik wil benadrukken is de noodzakelijke bijscholing en opleiding voor al het personeel in de gezondheidszorg in de lidstaten. Het centrum moet dat op zich nemen. Bij de toetreding van tien nieuwe landen moet de Unie zich ten doel stellen alle gezondheidszorgstelsels te voorzien van de instrumenten, de middelen en de kennis voor een doelmatige synergie tussen alle lidstaten, zodat het centrum kan garanderen dat de Unie samenhangend optreedt.
Tot slot wil ik erop wijzen dat het vermogen om adequaat te reageren op internationale bedreigingen voor de volksgezondheid voor een groot deel afhangt van de tijdige aanneming van voorbereidende plannen voor snelle, gecoördineerde maatregelen op Europees niveau. Het centrum moet deze onmisbare dienst leveren. 
Trakatellis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, we hebben vandaag een belangrijke stap gezet. Na jarenlang gepalaver over de noodzaak de Unie in staat te stellen snel en gecoördineerd op te treden tegen gevaren voor de volksgezondheid bespreken we eindelijk de oprichting van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding.
De afgelopen twintig jaar zijn we geconfronteerd met dertig nieuwe besmettelijke ziekten, mutaties van bestaande ziekten of oude ziekten die opnieuw de kop opsteken, zoals tuberculose.
Al die gezondheidscrises, zoals recentelijk SARS en nu de vogelpest, leggen de zwakheden van de bestaande structuren bloot. Ik hoop dat het Centrum met zijn kleine maar afdoende wetenschappelijke organisatiestructuur deze zwakheden zal verhelpen. Maar om efficiënt en doelgericht te kunnen werken, moet het centrum optreden als referentiepunt en coördinator van alle nationale volgcentra, referentiecentra en laboratoria.
Ik wil de rapporteur danken omdat hij mijn amendementen heeft aanvaard, maar ook omdat daarmee twee belangrijke dingen zijn goedgekeurd, die niet in het oorspronkelijke voorstel stonden.
Het eerste punt gaat over het ontwikkelen van een vaccinatiestrategie, een krachtig wapen in de strijd tegen besmettelijke ziekten.
Het tweede punt betreft het leggen van de juiste accenten in het volksgezondheidsbeleid en het bevorderen van het nodige toegepaste onderzoek, zodat we onze preventiecapaciteit kunnen verbeteren en ook efficiënter kunnen coördineren.
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat de laatste twijfels zullen verdwijnen en dat het centrum binnenkort werkelijkheid wordt, ook al is het in de beperkte vorm van vandaag. 
Roth-Behrendt (PSE ).
    Hartelijk dank, mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zal proberen om geen dingen te herhalen die al gezegd zijn en niet in te gaan op de discussies over besmettelijke ziekten als griep, virussen en andere. De heer Bowis begon zijn inleiding met de woorden: “Wie gezond is, heeft hoop en wie hoop heeft, heeft alles. Dan voel ik me hier vandaag heel rijk. Dan heb ik alles”. Hoop heb ik namelijk, maar daar houdt het mee op. Veel meer dan hoop heb ik niet. Ik hoop dat het centrum waarover we vandaag discussiëren, heel snel operationeel wordt.
Mevrouw Grossetête heeft duidelijk beschreven wat dit centrum moet kunnen zodat het vruchten afwerpt. In feite is het de kwadratuur van de cirkel. Het centrum moet met relatief weinig mensen, ver weg in het noorden van de Europese Unie, in Zweden, intensief contact houden met alle lidstaten. Het moet de ministeries van Volksgezondheid in de lidstaten motiveren om geld uit te geven en informatienetwerken op te bouwen. Tegelijkertijd moet het centrum contact houden met de Europese Commissie en het Europees Parlement. Dat is een onmogelijke opgave. Ik heb echter hoop en volgens de heer Bowis heb ik dan alles.
Ik ben het alleen met mevrouw Grossetête eens dat het belangrijk is dat we snel werken en operationeel zijn. Dit betekent echter ook dat we medewerkers moeten hebben die onafhankelijk zijn, onconventioneel werken, fantasie hebben en zelf initiatieven nemen. Dat is niet altijd even vanzelfsprekend. Als ik kijk naar een aantal andere instanties die wij de afgelopen jaren hebben opgericht, stel ik vast dat we hier niet echt van succes kunnen spreken.
Ik wil nu graag op iets anders ingaan. Aangezien mijn collega’s al zeer uitvoerig over dit centrum hebben gesproken, wil ik vertellen wat ik had gewild. Hoop gaat voor mij namelijk ook altijd gepaard met een wens. Natuurlijk zijn besmettelijke ziekten belangrijk en moeten ze bestreden worden om onze burgers te beschermen. Het staat echter als een paal boven water dat de meeste mensen in de Europese Unie niet doodgaan aan besmettelijke ziekten. Ze sterven aan kanker, aan hartinfarcten, aan hart- en vaatziekten, aan hartaanvallen. Hoe kunnen we het dan aan het toeval overlaten of iemand in Berlijn, Madrid of waar dan ook een hartaanval wel of niet overleeft? Hoe is het mogelijk dat we nog steeds niet beste methoden voor het behandelen van kankeraandoeningen in de Europese Unie hebben vastgesteld en uitgewisseld? Ik vind deze situatie onverdraaglijk.
Ik had graag wat meer ambitie van ons gezien en de toezegging dat we in ieder geval een netwerk nodig hebben van de beste behandelmethoden in de Europese Unie voor het bestrijden van de echte ziekten waarmee we momenteel te maken hebben. Dit netwerk zou binnen de bevoegdheid van de Europese Unie vallen en we hadden ons dit ook kunnen veroorloven. We hadden de moed kunnen hebben. De eerste poging hiertoe is mislukt. Ik hoop echter dat we er bij de tweede poging wel in slagen om het niet aan het toeval over te laten of mensen met een ernstige ziekte overleven of niet, afhankelijk van het feit of ze in het noorden, het zuiden, het midden of het vlakke land van Duitsland of een ander deel van de Europese Unie leven. Dank u wel. 
Korhola (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, collega John Bowis stelt ons nooit teleur: hij raakt in al zijn verslagen niet alleen onze ziel met de door hem gekozen aforismen, maar zorgt er ook voor dat elk verslag duidelijk, terzake doend en evenwichtig is. Dat is ook nu het geval.
Het centrum voor overdraagbare ziekten wordt een enorm belangrijk orgaan in de Unie, want overdraagbare ziekten blijken een groot veiligheidsrisico te zijn. Door de enorme publiciteit zijn zij zeker een belangrijke factor voor het gevoel van onveiligheid bij de burgers. Recentelijk stond de vogelpest in het middelpunt van de belangstelling en aids is nog steeds niet overwonnen, om nog maar te zwijgen van oudere, overdraagbare ziekten zoals tuberculose. Bovendien is de dreiging van bioterrorisme helaas reëel, zoals de miltvuurbrieven uit 2001hebben aangetoond.
Volgens de Verdragen heeft de Europese Unie hier een duidelijke verplichting die alleen maar wordt versterkt door operationele redenen: met gemeenschappelijke maatregelen worden de bescherming van de volksgezondheid en de bestrijding van ziekten doeltreffender. Het streven om het centrum al volgend jaar snel van start te laten gaan, is daarom zeer terecht en het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid steunt dit doel krachtig.
De onderhavige verordening beoogt dus het centrum te op te richten dat afgelopen december in het in de Europese Raad overeengekomen pakket aan Zweden is toegekend. Ik hoop dat de langjarige farce rondom het besluit over dat pakket later tot een herziening van de besluitvormingsprocedure zal leiden: hoewel een besluit over de oprichting van een nieuw bureau natuurlijk unaniem door de Raad moet worden genomen, moet voor een detail als de plaats van vestiging van een bureau een meerderheidsbesluit kunnen volstaan. Het  eerste systeem is alleen van belang voor het evenwicht tussen de bevoegdheden van de Unie en die van de lidstaten. Het tweede leidt slechts tot nationaal chauvinisme en dat moet door het aanpassen van de besluitvormingsstructuren zoveel mogelijk in de hand worden gehouden. 
Stihler (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de oprichting van een Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding is nog nooit zo belangrijk geweest. We leven in een grenzenloze wereld. SARS, bioterrorisme en zelfs vogelgriep in Azië zijn maar enkele voorbeelden waaraan we zien dat ziekten niet meer in een vacuüm gedijen. Ziekten verspreiden zich razendsnel en bedreigen de volksgezondheid van Europese burgers, daar kunnen we niet omheen.
Ieder jaar vliegen 1,4 miljard reizigers naar het buitenland. Zij kunnen stuk voor stuk de gezondheid van de bevolking wereldwijd op het spel zetten. Als zij een nieuwe griepvariant of SARS met zich meedragen, kunnen zij binnen een paar uur het leven van miljoenen mensen onopzettelijk in gevaar brengen. Door de opwarming van de aarde kunnen ziekten als malaria in Groot-Brittannië de kop opsteken. Tuberculose zien we bijvoorbeeld al terugkomen.
We moeten het kind niet met het badwater weggooien door globalisering de rug toe te keren. Biologische dreigingen en terrorisme mogen geen reden zijn om de toegenomen handelsmogelijkheden en mobiliteit een halt toe te roepen. Maar het is wél zaak gecoördineerde maatregelen te treffen. Geen enkel land kan het zich vandaag de dag nog permitteren om op eigen houtje te handelen. Daarom dragen de leden van de socialistische fractie in dit Parlement deze voorstellen voor een Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding een warm hart toe.
Europa werkt, als het gaat om ziektebestrijding. De Europese Commissie heeft de invoer van kippen uit landen waar het nieuwe vogelgriepvirus heerst weten te verbieden en dat heeft onmiddellijk effect gesorteerd. Zonder de EU zou het een heidens karwei zijn geweest om de maatregelen van alle vijftien, en binnenkort vijfentwintig, lidstaten op elkaar af te stemmen. Deze coördinatie moet worden versterkt en niet door isolement worden verzwakt. Ik ben dan ook blij dat ook de conservatieven vandaag achter dit plan staan. Ik vraag me alleen af hoe zij dat rijmen met hun vijandige houding ten opzichte van Europa en hun constante aanvallen op de EU.
Het centrum zal bijdragen tot verbetering en versterking van de preventie en monitoring van mensenziekten in de EU. De technische werkzaamheden en onderzoekscapaciteiten bieden perspectieven, evenals de samenwerking met de WHO. Ik vind ook dat het publiek toegang moet hebben tot informatie. Daarom moet het centrum een eigen website krijgen waarop werkzaamheden en adviezen kunnen worden gepubliceerd.
Dit is een van de succesverhalen van de EU. De oprichting van dit centrum is een heuglijk feit. 
Liese (PPE-DE ).
    Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ook ik wil uitdrukkelijk de rapporteur, de heer Bowis, bedanken. Hij had echt een heel moeilijk dossier voor zich liggen, want in het begin was het helemaal niet duidelijk of ons voorstel algemene goedkeuring zou vinden. Zo was de Duitse bondsregering aanvankelijk heel sceptisch. Mevrouw Stihler, misschien was de Duitse regering wel sceptischer ten aanzien van Europa dan de Britse conservatieven. De heer Bowis is erin geslaagd om dit controversiële onderwerp zodanig voor te bereiden dat we nu bijna overeenstemming hebben bereikt en we dit onderwerp in de eerste lezing voor de uitbreiding kunnen afsluiten.
Ik vind het nog steeds een contradictie dat de Europese Unie veel bevoegdheden heeft voor het bestrijden van dierenziekten en onmiddellijk in actie kan komen, terwijl we bij de bestrijding van ziekten waaraan mensen lijden en bij gevaar voor de menselijke gezondheid altijd als eerste het woord subsidiariteit horen. Ik ben een voorstander van het subsidiariteitsbeginsel, ik ben tegen een Europese superinstantie, ik ben tegen een algehele harmonisatie van de gezondheidszorg, maar in dit geval vind ik het juist om op Europees niveau te handelen. Dat hebben we vanochtend al gezien aan de hand van de vele voorbeelden in het debat over de vogelgriep. We moeten gebruikmaken van de bevoegdheden van de lidstaten, maar we moeten die bevoegdheden ook op Europees niveau bij elkaar brengen.
Volgens mij is het goed dat we een pragmatische aanpak kiezen en beginnen bij de besmettelijke ziekten. Daarna kunnen we bekijken hoe we verder gaan. Deze ziekten vormen nu immers een urgent probleem. Wat de heer Trakatellis zei, vind ik ook heel belangrijk, namelijk dat we nadruk moeten leggen op het onderlinge debat en de ontwikkeling van vaccinatiestrategieën.
Tot slot heb ik nog een opmerking voor de Raad die weliswaar geen minister heeft gestuurd, maar op ambtenarenniveau aanwezig is: Veel collega’s hebben het onderwerp bioterrorisme genoemd. Ik heb meer dan drie maanden geleden een vraag hierover gesteld aan de Raad. Normaal gesproken had u na zes weken moeten antwoorden. Ik heb echter nog steeds niets van u gehoord. Het onderwerp bioterrorisme is te belangrijk om er zo laks mee om te gaan! 
Byrne,
   . - Mijnheer de Voorzitter, er heeft zich een interessante discussie ontsponnen waarin duidelijk naar voren is gekomen dat er haast geboden is met dit voorstel. Europese burgers maken zich zorgen, wat zich vertaalt in politieke druk om het centrum zo snel mogelijk van de grond te krijgen.
In het Europa van vandaag, waar miljoenen mensen dagelijks nationale grenzen oversteken, moeten we maatregelen op EU-niveau snel op elkaar kunnen afstemmen. Zo kunnen we de gezondheid van onze burgers het beste beschermen. Dat is precies wat we met dit centrum voor ogen hebben. Door wetenschappelijke expertise te bundelen en de systemen voor snelle waarschuwing te versterken, kunnen we met het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding sneller en effectiever inspelen op eventuele uitbraken.
Samenvattend wil ik op drie belangrijke punten uit het debat van vanmorgen en uit het voorstel terugkomen: het mandaat en de taken van het centrum, de mogelijke uitbreiding van zijn werkterrein en de samenstelling van de raad van bestuur. De instellingen zitten op dezelfde lijn wat betreft het aanvankelijke mandaat van het centrum. We zijn het erover eens dat het moet beginnen met overdraagbare ziekten en moet kunnen reageren op onverwachte uitbraken waarvan de oorsprong onbekend is. Zowel Raad als Parlement vinden dat door externe beoordeling moet worden bekeken of het werkterrein kan worden uitgebreid op basis van de prestaties en impact van het centrum, indien daarvoor voldoende middelen kunnen worden ingezet.
Duidelijk is dat uitbreiding van het centrum afhankelijk is van de begroting. Na 2006 moet hierover in het kader van de nieuwe financiële vooruitzichten worden beslist. De Commissie is bereid hierin mee te gaan, zodat het centrum van start kan gaan en zijn doelen kan verwezenlijken. Dat betekent wel dat wanneer de tijd rijp is om het werkterrein te verruimen, wij van het Parlement en de Raad niet alleen in theorie maar ook in de praktijk verwachten dat zij een voorstel hiertoe via de medebeslissingsprocedure snel behandelen.
Wat de organisatie van het centrum betreft, draagt de directeur van het centrum in het voorstel de verantwoordelijkheid voor het dagelijks functioneren. Het adviesforum staat de directeur met raad en daad bij. Het forum waarborgt gedeelde verantwoordelijkheid met de lidstaten. De Commissie kan zich vinden in het voorstel om bijvoorbeeld ook niet-gouvernementele organisaties en academici tot het adviesforum toe te laten. Hiermee krijgt de directeur een breder blikveld bij het uitbouwen van de werkzaamheden van het centrum.
De raad van bestuur moet het beleid aansturen en besluiten nemen. In het Commissievoorstel wordt deze dubbele verantwoordelijkheid zo efficiënt en transparant mogelijk geregeld. Hierbij hebben we ons gehouden aan de beginselen in de mededeling van de Commissie over het bestuur van Europese agentschappen.
In een resolutie van vorige maand heeft het Parlement deze mededeling positief ontvangen en erkend dat de raden van bestuur van dergelijke agentschappen zo klein mogelijk moeten worden gehouden. De Commissie wil een zo eensluidend mogelijk beleid voeren. Op dit moment wordt er voor ieder agentschap echter een andere lijn gevolgd. Ik constateer nu dat de Raad en het Parlement zijn overeengekomen dat de raad van bestuur voor het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding moet bestaan uit een vertegenwoordiger per lidstaat, drie vertegenwoordigers van de Commissie en twee van het Parlement. De Commissie is van mening dat een dertig leden tellend bestuur weinig manoeuvreerruimte heeft voor het nemen van besluiten. In het licht van de bevoegdheden in kwestie ben ik het echter met de rapporteur eens dat er iets voor valt te zeggen om iedere lidstaat een plaats te geven in de raad van bestuur. De Commissie neemt kennis van de voorwaarden van het compromis dat de Raad en het Parlement voorstaan en is ondanks haar reserves bereid hiermee akkoord te gaan. Zij vindt het namelijk belangrijk dat het centrum snel in het leven wordt geroepen.
De Commissie wijst erop dat de evaluatie in artikel 31 van de verordening betrekking heeft op de werkwijze van het centrum, inclusief de samenstelling en het functioneren van de raad van bestuur.
Het Parlement krijgt binnenkort een volledig overzicht van het standpunt van de Commissie over de afzonderlijke amendementen(1). Kort gezegd staat hierin dat de Commissie instemt met alle amendementen uit het compromispakket van de rapporteur. Evenals de rapporteur wijs ik er met klem op dat de amendementen die buiten het pakket vallen niet door de Commissie zullen en kunnen worden goedgekeurd.
Ter afsluiting wil ik de rapporteur en het Parlement danken. Toen ik dit plan een aantal jaren geleden opvatte, kreeg ik niet alleen de verwachte steun van mijn eigen diensten, maar ook het Parlement bleek hieraan zijn fiat te geven. We kunnen vandaag trots op onszelf zijn. Overdraagbare aandoeningen kennen geen grenzen meer en met de stemming van morgen spelen we tijdig op deze situatie in. Het thema stond in het vorige debat in het Parlement centraal. Dergelijke ziekten vormen een probleem voor onze burgers. Nu kunnen we hun met trots laten weten dat we daarop goed en snel reageren.
Soms zijn we buitengewoon pessimistisch en kritisch over Europa. Maar nu kunnen we de borst eens vooruit steken en zeggen dat we ons werk goed en snel hebben gedaan. We kunnen onze burgers recht in de ogen kijken en zeggen dat we deze keer niet achter de feiten aanlopen. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 11.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het verslag (A5-0022/2004) van de heer Garot, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over de ontwikkeling van de landbouwinkomens in de Europese Unie (2002/2258(INI)). 
Garot (PSE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het initiatiefverslag over de landbouwinkomens is bedoeld om ons te bezinnen over de tenuitvoerlegging van het Europese landbouwmodel dat berust op multifunctionaliteit en het concurrentievermogen van de boerenbedrijven.
De inkomens zijn namelijk een adequate graadmeter van de levensvatbaarheid van de bedrijven. Als de inkomens onvoldoende zijn verdwijnen de boeren en wordt de productie verplaatst naar armere gebieden. Bij verdwijning van de boeren en versnelling van de bedrijfsconcentraties lopen we het gevaar dat we ons de andere kant op ontwikkelen dan wat we voorstaan in ons Europees model dat uitgaat van de aanwezigheid van boeren op het gehele grondgebied van de Unie. Een analyse van de inkomens is dus van evident belang. Over de periode 1995-2002 zijn de volgende conclusies te trekken: Ten eerste zijn de landbouwinkomens in het Europa van de Vijftien gemiddeld met 7 procent gestegen, met grote verschillen per land – bijvoorbeeld een stijging van 32 procent in Portugal en een daling van 30 procent in het Verenigd Koninkrijk. Ten tweede is meer dan de helft van dat resultaat te danken aan overheidssteun, maar de verdeling van die steun blijft betwistbaar. 73 procent van de steun gaat naar 20 procent van de bedrijven, die 59 procent van het areaal beslaan en goed zijn voor 25 procent van de werkgelegenheid. Ten derde zijn de productieprijzen met 1,1 procent gedaald terwijl de consumptieprijzen met 11 procent gestegen zijn. Ten vierde hangt de lichte inkomensverbetering vooral samen met het feit dat de koek onder steeds minder boeren verdeeld wordt, aangezien het deel van de beroepsbevolking dat in deze sector werkzaam is in de betreffende periode met 15,7 procent is gedaald. Vandaar dus de vraag: kunnen we dit zo door laten gaan zonder dat ons Europees landbouwmodel in gevaar komt?
Die vraag heeft des te meer gewicht daar de toepassing van de multifunctionaliteitsnormen zal leiden tot een stijging van de productiekosten, terwijl de overheidssteun voor de landbouwers in de vijftien lidstaten tussen nu en 2013 zal dalen, met name naar aanleiding van de stijging van de hoeveelheid communautaire steun aan de landbouwsector van de tien nieuwe landen. Die situatie mag de Europese Unie niet onverschillig laten. Er is dus alle reden om na te denken over hoe de aanstaande ombuigingen eruit moeten gaan zien in het GLB als we dit willen laten overeenstemmen met de twee doelen die we voor de landbouwbedrijven hebben gesteld, namelijk multifunctionaliteit en concurrentievermogen.
In dat vooruitzicht moet de markt zorgen voor de beloning van productieactiviteiten en moet overheidssteun steeds meer worden gereserveerd voor de vergoeding van de niet-commerciële diensten die de landbouwers aan de samenleving leveren.
De meest recente hervorming van het GLB leidt tot positieve ontwikkelingen in die richting, met name door het stellen van randvoorwaarden en door de modulatie van de steun. Maar met de ontkoppeling bevestigt het GLB de in het verleden verworven rechten die de beloning op grond van multifunctionaliteit voor alle bedrijven op het gehele grondgebied onmogelijk zullen maken. Het is dus dringend noodzakelijk om deze verworven rechten achter ons te laten en dat zal steeds gemakkelijker te verwezenlijken zijn dankzij een substantiële uitbreiding van de modulatie.
Als het gaat om inkomsten die door de markt worden gegenereerd ben ik er voorstander van dat prioriteit wordt gegeven aan het prijs- en marktbeleid, aangezien verbeteringen in de kwaliteit van de producten – hoe noodzakelijk ook – slechts als visitekaartje functioneren om toegang te krijgen tot die markten.
Zodoende moet op meerdere fronten actie worden ondernomen om te zorgen dat de markt zijn werk kan doen en te vermijden dat de prijzen instorten en daarmee de inkomens. Om ze op te noemen: een soepele regulering van het aanbod, afgestemd op de productie, invoering van veiligheidsmechanismen met een productiemaximum, bevordering vanuit de Gemeenschap van het contractuele beleid waarmee productieketens beter de toegevoegde waarde kunnen verdelen; het onderwerpen van importproducten aan dezelfde normen die ook voor onze eigen producten gelden.
Beste collega’s, u zult allemaal begrijpen, op basis van dit verslag, dat er nog enorm veel moet gebeuren voordat de doelstellingen van het GLB worden bereikt. Ons Europees landbouwmodel is rechtmatig op papier. In de werkelijkheid moet het dat ook weer worden. Ik betreur het dan ook des te meer dat de commissaris niet bij het debat aanwezig is. 
Jeggle (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, om te beginnen wil ik mijn collega, de heer Garot, hartelijk danken voor zijn initiatiefverslag over de ontwikkeling van de landbouwinkomens in de Europese Unie. Persoonlijk bedank ik hem in het bijzonder voor de open en constructieve samenwerking in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling.
Momenteel zijn de lidstaten bezig hun landbouwbeleid om te zetten volgens de besluiten van Luxemburg tot hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. De uitgangssituatie is als volgt: met de besluiten van Brussel kreeg de landbouwbegroting een bovengrens. Dit geld moet voortaan verdeeld worden onder de landbouwers in vijfentwintig lidstaten. Daarnaast moeten de beschikbare middelen veel gedifferentieerder dan nu worden verdeeld. Dit betekent dat geld uit de eerste pijler, oftewel uit de directe betalingen, verschuift naar de tweede pijler, dus naar de plattelandsontwikkeling. Dames en heren, hier stonden wij altijd allemaal achter.
Het verslag-Garot geeft een uitstekende inventarisatie door in zijn analyse van de actuele basisvoorwaarden van de landbouwinkomens ook rekening te houden met de uitbreiding.
De Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten wil met het gemeenschappelijk landbouwbeleid bereiken dat de landbouwbevolking een redelijk inkomen heeft en dat de landbouw in de hele Europese Unie behouden blijft door het stabiliseren van de inkomens. Wij vinden het daarom niet meer dan rechtvaardig dat er niet gemorreld wordt aan de hoogte van de landbouwsteun, met name om de multifunctionele, maatschappelijke betekenis van de landbouwers te belonen en hun aanwezigheid in alle regio’s in stand te houden. Dit is de eerste pijler. Daarnaast vinden wij het ook rechtvaardig als de Gemeenschapsbegroting garant staat voor de werkgelegenheid, met name in de achtergestelde regio’s, en dat bedrijven steun krijgen voor alle aanpassingen die ze moeten doen om te voldoen aan de nieuwe maatschappelijke eisen. Dit is de tweede pijler.
Om deze principes te kunnen realiseren heeft de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten in de Landbouwcommissie een aantal amendementen ingediend die we, zoals ik in het begin al zei, in nauwe samenwerking met de rapporteur hebben geformuleerd. Zo stellen wij onder andere voor om een systeem van in te voeren, zoals al gebruikelijk is in andere grote landbouwstaten. Wij eisen uitdrukkelijk dat een zo groot mogelijk deel van de beschikbare middelen bij de actieve landbouwer wordt gelaten. Dit heeft automatisch tot gevolg dat we bij de omzetting van de conclusies van Luxemburg in de lidstaten voorstander zijn van de daarin vastgestelde bedrijfspremie. Tot slot willen we dat, als de uitzonderingen op artikel 58 worden aangenomen, ervoor wordt gezorgd dat daaruit geen grote concurrentievervalsingen binnen de Europese landbouw resulteren.
Tot slot wil ik opmerken dat concurrentievermogen en multifunctionaliteit telkens opnieuw bekeken en beoordeeld moeten worden en dat rekening moet worden gehouden met de ontwikkelingen. Wanneer het inkomen van de landbouwer onvoldoende is, is hij niet in staat om onze levensmiddelproductie en de verzorging van onze hof van Eden, die we in Europa godzijdank nog hebben, gekwalificeerd en deskundig uit te voeren. We moeten de beschikbare middelen uit de landbouwbegroting in een Europa met vijfentwintig lidstaten daarom zodanig verdelen dat de actieve landbouwers concurrerend kunnen blijven. We mogen niet vergeten dat jonge landbouwers hulp nodig hebben bij het starten en overnemen van een bedrijf. Meer nog dan vroeger is het zaak om juist deze uitdagingen aan te gaan. Het in juni 2003 besloten gemeenschappelijk landbouwbeleid biedt hiervoor interessante perspectieven. 
Kreissl-Dörfler (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik feliciteer de heer Garot met zijn uitstekende verslag. Ik hoef niet alles te herhalen wat hier al is gezegd. We hadden het al veel eerder over de inkomens van de landbouwers moeten hebben. Ze zijn namelijk over de hele linie te laag.
Hiervoor zijn verschillende oorzaken aan te wijzen die ik wil toelichten aan de hand van de situatie in Duitsland. Een van de belangrijkste oorzaken is dat de boeren op de markt als vanouds geen eerlijke prijzen krijgen die ze voor hun producten toch zo hard nodig hebben. Dit komt mede door de concurrentiestrijd tussen zes à zeven monopolistische levensmiddelenconcerns die over de ruggen van de boeren wordt gevoerd. Voor deze concerns zijn de boeren slechts leveranciers van goedkope grondstoffen. Dit geldt overigens ook voor veel zuivelfabrieken.
Een andere oorzaak is de onwetendheid en zelfs desinteresse van de consumenten, oftewel de meeste mensen. Een kwalitatief hoogwaardig levensmiddel dat voldoet aan hoge normen inzake milieu en dierenbescherming heeft immers een prijs. Dan kun je niet voor een dubbeltje op de eerste rang zitten. Ook de belangenbehartiger van de meeste boeren, de Duitse landbouworganisatie, is hier debet aan. Naar mijn mening heeft deze organisatie namelijk veel te lang belangrijke hervormingen geblokkeerd of gerekt en voor een deel zelfs verhinderd. Met haar permanente, decennialang gecultiveerde geklaag over hoe slecht de boeren het wel niet hebben, heeft deze organisatie de publieke opinie vrijwel immuun gemaakt voor de terechte eisen van de landbouwers en de moeilijkheden waarin ze verkeren. Dit hoor ik trouwens van veel boeren op hun bijeenkomsten, als veel functionarissen niet meer aanwezig zijn.
De vorig jaar besloten hervormingen zijn daarom van groot belang voor de boeren. Dit had al veel eerder moeten gebeuren. De betalingen hadden allang losgekoppeld moeten worden van de productie. Het Parlement heeft zijn werk gedaan. Nu moeten de lidstaten deze besluiten goed omzetten en eindelijk een einde maken aan de ongerechtigheid tussen de bedrijfsvormen, zoals de melkveehouderij en de akkerbouw. Een paar cijfers: tot nu toe kreeg 20 procent van de bedrijven die in totaal 59 procent van de gronden bezitten en 25 procent van de arbeidsplaatsen leveren, maar liefst 73 procent van de directe betalingen. Overigens kregen we van degenen die zich nu luidkeels opwinden over de onrechtvaardigheid die nu ineens zou ontstaan, eerder relatief weinig te zien en te horen.
Wij sociaal-democraten zijn voorstander van de compensatiebetalingen aan de boeren, omdat ze een adequate beloning moeten krijgen voor het multifunctionele werk dat ze voor de gemeenschap verrichten en dat met de prijzen die ze voor hun producten krijgen, niet gedekt is. Hiervoor zijn wel transparante, open regels nodig die voor iedere belastingbetaler controleerbaar moeten zijn. We moeten onszelf de vraag stellen hoeveel hoogwaardige levensmiddelen ons eigenlijk waard zijn. Voor de motor van onze auto kopen we alleen de beste en duurste benzine. Bij onze eigen motor echter, ons lichaam, dat we nodig hebben om te leven en dat minstens honderd jaar probleemloos moet functioneren, interesseert het ons meestal geen snars wat we erin gooien. Als het maar veel is en goedkoop. Dit kan zo niet langer doorgaan. Ook al is het nog wensdenken, wij zouden het allerliefste zien dat de landbouwers goed kunnen leven van de prijs die ze krijgen voor hun producten. Wij sociaal-democraten zetten ons hiervoor in. Dank u wel. 
Olsson (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Garot voor zijn waardevolle inbreng in het debat over de landbouwinkomens. Hij is een geëngageerd en bekwaam landbouwpoliticus met een positieve kijk op de landbouw. Als Zweed ben ik eigenlijk een beetje jaloers. Als wij zulke sociaal-democraten in de Zweedse regering hadden, dan zouden we er veel aan hebben.
Ik wil een aantal belangrijke punten aanhalen. De heer Garot stelt dat er overal in de Unie, over heel het EU-grondgebied, landbouw moet worden uitgeoefend. Dit is een zeer belangrijk punt, vooral voor bepaalde delen van de Unie, bijvoorbeeld waar ik vandaan kom, uit Zweden of Finland.
Hij heeft het verder over een andere belangrijk probleem, namelijk het verschil tussen de kostenontwikkeling en de prijsontwikkeling. De kloof die daarbij ontstaat, kan door rationaliseringen gedicht worden, maar er zijn grenzen. Deze kloof mag niet te groot worden. In mijn land is de kloof na de toetreding tot de Unie groter geworden. Nu is ze veel te groot en daalt de productie.
Wij hebben besloten de landbouw te hervormen. Het is echter verkeerd deze hervorming met verschillende snelheden in de lidstaten ten uitvoer te brengen. Het verslag wijst op dit probleem. Wanneer de tenuitvoerlegging van de landbouwhervorming niet gelijktijdig en in alle lidstaten even snel gebeurt, bestaat het gevaar dat de concurrentiepositie gewijzigd wordt en dat de concurrentie in de verschillende lidstaten niet meer neutraal is. Het is uiterst belangrijk dat we nu zoveel mogelijk steun uittrekken voor plattelandsontwikkeling en milieu. Zoals de heer Garot in zijn verslag opmerkt, kan dit in het gedrang komen als de lidstaten dit moeten meefinancieren. Ik ben daar bezorgd over.
Met een aantal punten in het verslag kan ik niet instemmen. Het verslag is niet uitgesproken hervormingsgezind. Het wil zoveel mogelijk mensen in de landbouw houden. Naar mijn mening is dit op termijn niet realistisch. Het is op lange termijn niet realistisch de markt te blijven reguleren, prijzen vast te stellen en het aanbod te reguleren met ons quotasysteem. Wij moeten proberen ons protectionisme los te laten ten gunste van de wereldhandel. Als we daartoe overgaan, dan schaffen we het best meteen alle protectionistische maatregelen af en in heel de Unie tezelfdertijd. Om deze reden hebben – met mij - vele andere leden van de ELDR-Fractie besloten zich van stemming te onthouden. Wij kunnen niet voor dit verslag stemmen, maar ook niet tegen op grond van alle positieve punten die ik heb genoemd. Wij zullen ons in de eindstemming dus van stemming onthouden, want er is maar één stemming. 
Fiebiger (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het verslag berust op de grondgedachte dat de burgers in de Europese Unie werk hebben en dus recht op een inkomen naar prestatie. Dit geldt voor alle regio’s, die onderling zeer verschillend zijn. Ik begrijp uit de woorden van de rapporteur dat alleen dan sprake kan zijn van een sociale Europese Unie. Het verslag wijst er terecht op dat hier grote verschillen bestaan in productiviteit, hoewel het klimaat en andere natuurlijke omstandigheden in Europa voor vrijwel alle producten gunstig zijn.
De belangrijkste oorzaken voor de kostenontwikkeling van de afgelopen jaren zijn bekend. Ik ga er bij verdere hervormingen vanuit dat de Commissie meer rekening houdt met de door haar te beïnvloeden structuur van de kosten. Ik verwacht ook dat de deur wordt opengezet voor meer investeringen. Ik hoop dat de vele programma’s ooit meer eenvoud en transparantie met zich mee zullen brengen.
Net als in andere verslagen wordt erop gewezen dat de directe betalingen aan de landbouwers een vast onderdeel zijn van het inkomen en zonder het verlies van honderdduizenden arbeidsplaatsen niet zomaar afgeschaft kunnen worden, zoals sommigen het volgens mij helaas graag zouden zien.
In Europa hebben steeds meer landbouwers er een baan bij. Daarom gaat iedere euro, die niet wordt uitgegeven aan structuurplanning en -ontwikkeling voor het platteland – het gaat hierbij om miljarden – altijd gepaard met verlies van inkomen en arbeidsplaatsen. Het is dan ook van belang om vast te stellen of het werk en de omgang met het Europese landbouwmodel ertoe leiden dat onze landbouwers adequaat worden beloond en wat we daaronder verstaan. De rapporteur reageert hier niet echt op. Hij is terughoudend, omdat er gegevens ontbreken. Ik ga er vanuit dat bij verdere ontwikkeling van de marktordening deze vraag wordt beantwoord, namelijk wat is een passend inkomen voor landbouwers?
In Duitsland zijn de inkomens in de landbouw drastisch verminderd. De afgelopen twee boekjaren met 6,1 en 19,8 procent. De hele economie is ingestort. Deze sombere situatie heeft twee oorzaken: ten eerste overstromingen en droogte, maar meer nog de reeds genoemde prijzenslag in de levensmiddelendetailhandel waarbij de landbouwers helaas vaak aan het kortste eind trekken.
Enerzijds willen we de rol van de markt voor de inkomens van de landbouwers vergroten, anderzijds willen we de niet meer gangbare arbeid uit publieke middelen betalen. Daarbij ontkoppelen we de premies en maken we ze afhankelijk van milieuvoorschriften. Wat is het effect van deze spagaat op de locatie van de productie en dus op werkgelegenheid en inkomen? Kunnen we garanderen dat het land in de hele Europese Unie wordt bewerkt? Ik ben bang dat we eerder te maken krijgen met een moordende concurrentie en met structuurveranderingen, waarbij de lokale producties het veld moeten ruimen. Dames en heren, dat mag niet gebeuren. 
Graefe zu Baringdorf (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Garot, u hebt een goed verslag opgesteld en het is uw verdienste dat u de schijnwerper weer op de prijzen voor de producten richt. Dankzij de ontkoppeling zijn de prijzen niet meer vervalst. De premies hadden namelijk een dubbel vervalsend effect. Ten eerste doordat ze de prijs drukten en de afnemers zo aan goedkope grondstoffen konden komen. Ten tweede zorgde de ongelijke verdeling van de premies en hun afhankelijkheid van de productie voor een situatie waarbij 20 tot 25 procent van de bedrijven 75 tot 80 procent van de overheidssteun ontving. Nu hebben we ontkoppeld en dat was een goede beslissing. De machtsverhoudingen zijn evenwel niet automatisch gewijzigd. Het komt er nu op aan om een actief debat te voeren over de prijzen. Het gaat hierbij niet alleen om de handelsketens, maar ook om de coöperaties die immers voor een deel onder leiding van landbouwers in commissies hun prijzen- en marktbeleid bepalen. Er moet gewoon meer geld op tafel komen voor de grondstoffen, oftewel de landbouwproducten.
U hebt echter ook duidelijk gemaakt dat het van belang is om nu te kijken naar de modulatie, naar een andere verdeling van deze middelen. Het feit dat gerationaliseerde, grote ondernemingen soms meer dan 100.000 euro per arbeidskracht ontvangen als overheidssteun, moet via de modulatie afhankelijk worden gemaakt van het aantal werknemers en ook van de productiewijze. Aan de hand daarvan moeten we kwaliteitscriteria opstellen, zodat de staatsgelden niet bijdragen aan vermogensopbouw en de productie op een goede manier wordt gestimuleerd. Deze criteria moeten ervoor zorgen dat de traditionele landbouw in Europa kan blijven bestaan. 
Hyland (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de heer Garot complimenteren met zijn verslag. De hoorzitting die onlangs heeft plaatsgevonden over landbouwinkomens moet ons allemaal de ogen hebben geopend voor de uitdagingen waarmee Europese boeren te maken hebben. Natuurlijk zijn zij gefrustreerd. Zij zien hun koopkracht afbrokkelen en de kwaliteit van hun bestaan in veel opzichten dalen.
De heer Garot slaagt erin om in zijn verslag de aandacht te vestigen op de basisbeginselen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en waar dat om draait. In het Verdrag wordt een redelijke levensstandaard gewaarborgd voor landbouwers en hun gezinnen. Tevens zijn we verplicht het Europese landbouwmodel intact te laten, dat is gebaseerd op familiebedrijven en behoud van een levendige landbouwgemeenschap.
Degenen die het gemeenschappelijk landbouwbeleid trachten te ondermijnen, verliezen deze basisbeginselen wel eens uit het oog. Zij vergeten dat landbouwactiviteiten een sociaal-economische dimensie hebben en daarom niet op gelijke voet staan met andere sectoren. De heer Garot heeft dit heel duidelijk voor het voetlicht weten te brengen. Tussen 1995 en 2002 zijn de landbouwinkomens in de Europese Unie gemiddeld met zeven procent gestegen. Dit duidt op grote verschillen tussen landen, gewassen en producenten. Ook komt uit een dergelijk cijfer niet naar voren dat inkomensniveaus zich gedurende die periode grotendeels hebben weten te handhaven doordat het aantal landbouwbedrijven in de Europese Unie met 15,7 procent is gedaald. Dat vormt een van de grootste uitdagingen voor de continuïteit van de Europese landbouw.
Vaak konden landbouwbedrijven terugvallen op kortetermijnoplossingen zoals de reeds genoemde kapitaalinvesteringen. Ook het aantal landbouwers dat in deeltijd werkt en elders is gaan werken, is sterk gestegen. Als we de landbouwsalarissen vergelijken met die bij ondernemingen en andere dienstverleners, zien we dat daartussen een groeiende kloof gaapt.
In dit verslag worden belangrijke uitdagingen aan de orde gesteld waarvoor wij als wetgevers en beleidsmakers oplossingen moeten uitdenken. Het landbouwbeleid moet blijven dienen ter bescherming en verbetering van het inkomen van zoveel mogelijk huishoudens binnen de Europese Unie. Met dat beleid moeten we onze boeren en hun gezinnen een veilige toekomst garanderen. 
Mathieu (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dit verslag is een gelukkig initiatief en ik wil de opsteller ervan gelukwensen. In dit verslag wordt namelijk de aandacht gevestigd op de landbouwinkomens juist op het moment dat de tenuitvoerlegging van de hervorming van het GLB en de uitbreiding van de Europese Unie voor de deur staan. Het kan ons dus over een paar jaar van pas komen als referentiedocument wanneer wij naar ik hoop weer bijeenkomen in dit Parlement om een oordeel te vellen over de gevolgen van de hervorming voor de inkomens van onze boeren. Staat ons, nu tien nieuwe, zelf zeer agrarisch georiënteerde lidstaten zich gaan aansluiten en de Europese landbouwprijzen worden afgestemd op het mondiale prijsniveau, een zonnige toekomst te wachten? Ik wil niet voor Cassandra spelen, maar ik moet helaas zeggen dat ik dat betwijfel.
In het verslag worden belangrijke punten belicht, met name de stijging van 7 procent in zeven jaar van de Europese landbouwinkomens, waarachter per regio en per bedrijfssector vele ongelijkheden schuilgaan. De oorzaak hiervan is, zoals de rapporteur overigens al aangaf, dat het Europees landbouwmodel is aangetast. In tien jaar is een kwart van de Europese boeren verdwenen, zijn de bedrijven groter geworden en de productie intensiever.
Kleine boeren in Frankrijk verdienen zo weinig dat de Franse regering hun een sociale bijstandsuitkering aanbiedt, een uitkering die is voorbehouden aan de allerarmsten. Ikzelf ben afkomstig uit de Vogezen, een landelijk departement hier vlakbij. Tussen 1998 en 2000 is het aantal bedrijven met 40 procent gedaald en het aantal melkveehouderijen zelfs gehalveerd. In dezelfde periode is de gemiddelde oppervlakte van de bedrijven met 65 procent gestegen en het aantal koeien per bedrijf met 30 procent. Deze concentratie van de landbouw betekent een aftakeling van het Europese landbouwmodel van familiebedrijven, waarop in het verslag overigens ook heel goed wordt gewezen.
De ontkoppeling van de steun is geen levensvatbare oplossing voor de landbouw. Volgens onderzoek van het Nationaal Instituut voor landbouwkundig onderzoek in Nantes zou de gedeeltelijke ontkoppeling in 2008 leiden tot een daling van mogelijk 32 procent van het gesimuleerde inkomen van een intensieve melkveehouder, doordat de ontkoppelde steun niet opweegt tegen de prijsdaling van 20 procent die voor de periode 2006-2008 wordt verwacht.
Bij het opstellen van dit verslag zijn verschillende deskundigen over dit onderwerp gehoord. Allen hebben ze de nadruk gelegd op de intrinsieke paradox van de laatste hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Hoe is het immers mogelijk om de stijgende kosten als gevolg van de multifunctionaliteit te laten samengaan met de vraag om de landbouwprijzen te verlagen door de Europese prijzen aan te passen aan het mondiale prijspeil? Welke uitweg is er voor boeren die klem zitten tussen de stijgende productiekosten en de dalende prijzen? Dat heeft geen enkele deskundige ons kunnen vertellen.
Tot slot wordt in het rapport een risico uiteengezet dat mij in het bijzonder zorgen baart, namelijk de ecoconditionaliteit van de steun aan de kleine bedrijven. Zij zullen voor hun inkomsten immers steeds afhankelijker worden van steun, vooral door de ontkoppeling. Iemand met een klein bedrijf die een van de bijzonder talrijke richtlijnen niet naleeft –onder andere de vogelrichtlijn – zou dan gekort worden op zijn steun en daarmee op zijn inkomen. Zo zullen de inkomens van boeren die toch al kwetsbaar zijn en wier mogelijkheden om te investeren toch al beperkt zijn, nog lager worden.
In dit verslag wordt de vinger op de zere plekken gelegd van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en van de afgelopen hervorming en ik kan het alleen maar toejuichen dat deze feiten openbaar worden gemaakt. Niettemin blijven er bepaalde gedeelten in dit verslag die niet eenduidig zijn en waar ik dan ook niet mee kan instemmen. Ik kan de lidstaten niet verzoeken – ik citeer – “de gedeeltelijke ontkoppeling daadwerkelijk toe te passen”, aangezien ik altijd tegenstander geweest ben van iedere vorm van ontkoppeling, gedeeltelijk of volledig. Volgens de zelfde gedachtegang ben ik niet – ik citeer – “voor een herstel van het evenwicht ten gunste van de tweede pijler”. Het gaat niet aan de eerste pijler, waarmee een prijsniveau voor landbouwproducten gehandhaafd kan worden dat lonend is voor de exploitant, te verzwakken om de tweede te ondersteunen.
Dit parlementaire verslag heeft als verdienste dat het een de objectieve, belangrijke feiten duidelijk op een rijtje zet die helaas een droevig beeld geven van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Toch bevat het ook dubbelzinnige steunbetuigingen aan kernpunten van de hervorming van het GLB, waar mijn fractie zich tegen heeft uitgesproken. Daarom zal het voor mij bijzonder moeilijk worden mijn steun aan dit verslag te geven. 
Souchet (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter – aangezien de stoel van de heer Fischler leeg is kan ik hier helaas niet aan toevoegen “mijnheer de commissaris” –, dames en heren, het belang van dit initiatiefverslag over de ontwikkeling van de landbouwinkomens in de Europese Unie is meer gelegen in de vragen die het opwerpt dan in de oplossingen die de opstellers zouden willen aandragen. De constatering aan het begin van het verslag is onweerlegbaar: hoeveel stemoefeningen je ook doet over het Europees landbouwmodel – over multifunctionele, milieubewuste, diervriendelijke landbouw waarbij de voedselveiligheid gegarandeerd is en die het gehele grondgebied bestrijkt–, als er geen actoren zijn om een en ander ten uitvoer te brengen, namelijk boeren met voldoende inkomsten om hun bedrijf draaiende te houden, van hun activiteiten te kunnen leven en opvolging aan te trekken, dan zal dit model altijd een utopie blijven, een fata morgana, een puur theoretisch begrip, een leugen.
De problematiek die in dit verslag beschreven wordt is precies die waaraan we de komende jaren het hoofd moeten bieden. Dat het gemiddelde inkomen van de communautaire landbouwer – een abstract, statistisch en daardoor kunstmatig begrip – niet verder is ingestort, ondanks het beleid van systematische prijsverlagingen, is ten koste gegaan van zeer zware herstructureringen die worden gekenmerkt door een drastische afname van het aantal mensen die in de sector werkzaam zijn en een zeer sterke versnelling van de bedrijfsconcentratie, met de daarmee samengaande intensifiëring van de productie. Als we dus in de toekomst zoveel mogelijk boeren willen handhaven op het gehele grondgebied van de lidstaten, dan is dit drieluik – verdwijning, concentratie, intensifiëring – voortaan uit den boze. Europa redt het niet langer met dit soort aanpassingen als het zijn landbouw wil behouden en zijn landbouwmodel tot ontwikkeling wil brengen. De multifunctionaliteit en de eisen van de consumenten leiden tot nieuwe normen en Europa kan evenmin rekenen op een verhoging van de landbouwbegroting om alle extra kosten daarvan te dekken. Deze begroting wordt de komende tien jaar juist afgebouwd, zonder dat er daarin op termijn een ommekeer te verwachten is.
In tegenstelling tot de rapporteur denk ik dat de hervorming van juni 2003 – die werd ingegeven door overwegingen die grotendeels niet tot het terrein van de landbouw zelf behoren, namelijk de wil om tot een algemeen akkoord te komen bij de WTO en bezuinigingsbeslommeringen – weinig handvaten biedt om deze problematiek mee op te kunnen lossen. In tegendeel, de ontkoppeling zal juist werken als katalysator voor de concentraties, intensifiëring en de grondspeculaties, allemaal tendensen die tot gevolg zullen hebben dat jongeren geen bedrijf meer kunnen vestigen en dat deze bedrijfssector steeds meer een zaak van het grote geld wordt. Als we dit tij willen keren dan kunnen we een noodzakelijke herbezinning op het communautair preferentiebeginsel niet oneindig voor ons uit schuiven. Nu de structurele productiecondities van de ontwikkelingslanden het concurrentievermogen van de Europese landbouw vermorzelen is het onverantwoordelijk om te geloven dat alleen een beleid gericht op kwaliteit en het vullen van niches genoeg inkomsten zal opleveren om onze boeren in staat te stellen zich ons gehele grondgebied te bestrijken en tegelijkertijd de samenleving van producten te voorzien met de productiecondities die zij eist. 
Maat (PPE-DE ).
   – Voorzitter, ik wil collega Garot met zijn verslag gelukwensen. Hij is een van de collega's in het Parlement die ik zeer hoog acht. Als ik echter zijn verslag bekijk dan is mijn kritiek in dit geval toch dat de socialistische invalshoek hier te zeer overheerst. Er is teveel gekeken naar de premies en te weinig rekening gehouden met het concurrentievermogen van de land- en tuinbouw. Het is over het algemeen zo dat het Europees debat over inkomens in de landbouw teveel wordt gedomineerd door de vraag hoeveel premie men ontvangt en te weinig door de vraag welke marktproblemen er zijn.
Om met de premies te beginnen. Nederland krijgt een veel te klein deel van het Europees budget. Nederland is goed voor 7 procent van de landbouwproductie in de Europese Unie maar krijgt slechts 2,1 procent van het landbouwbudget en 1 procent van het budget voor plattelandsontwikkeling. Daarbij is alle balans zoek. Natuurlijk is er een oorzaak aan te wijzen. De onderhandelingen in Berlijn in 1999 zijn gevoerd door Kok en Zalm. Dat ze geen enkel gevoel voor de land- en tuinbouw hadden, is er niet alleen de oorzaak van dat het Nederlandse platteland niet krijgt waar het recht op heeft, het is ook de werkelijke reden van de hoge Nederlandse nettobijdrage aan de Europese Unie. De beste remedie tegen die te hoge bijdrage is dat Nederland een substantieel hoger bedrag voor landbouw en plattelandsontwikkeling krijgt.
Er is daarnaast nog een tweede punt dat in de ontwikkeling van de landbouwinkomens onderbelicht is, te weten de positie van de zogenaamde vrije producten. De hoge eisen in Europa ten aanzien van milieu, voedselveiligheid en dierenwelzijn hebben hun weerslag op de kostprijs van bijvoorbeeld vlees, groenten en aardappelen, en bezorgen de Europese landbouw wereldwijd een achterstand wat de kostprijs betreft. Dat is de werkelijke reden van een aantal crises, bijvoorbeeld op dit moment in de varkenshouderij. Mijn voorstel is dat bij alle nieuwe Europese wetgevingsvoorstellen die de land- en tuinbouw raken, een inkomenstoets wordt uitgevoerd om te kijken wat de werkelijke gevolgen van die wetgeving zijn voor de werkers op het platteland. 
Izquierdo Rojo (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij aan bij de lofuitingen over het uitstekende verslag van de heer Garot, dat niet alleen bijzonder gelegen komt, maar bovendien ook dringend noodzakelijk is.
Mijnheer de Voorzitter, uit de nauwkeurige analyse en de cijfers van de heer Garot blijkt dat onze bezorgdheid over de risico’s die verbonden zijn aan de hervorming van het GLB gegrond is. Om het gevaar te weren moeten de negatieve gevolgen voor de landbouwinkomens hoe dan ook geneutraliseerd worden. Ik betreur het ten zeerste dat sommige collega’s blijk geven van incoherentie en op het punt staan om een ernstige fout te begaan. Enerzijds zijn zij vol lof over het verslag, maar anderzijds kondigen zij aan dat zij het niet zullen steunen.
Mijnheer de Voorzitter, hoofddoelstelling van het GLB is het garanderen van een redelijke levensstandaard voor de landbouwbevolking. Europa heeft een multifunctionele en levensvatbare landbouw nodig. Daarom is het van essentieel belang dat wij het Europese model beschermen, een systeem voor crisisbeheersing opzetten, garanties bieden voor de instandhouding van de werkgelegenheid en de middelen van de tweede pijler verhogen. Al deze elementen zijn vervat in dit voortreffelijke verslag van de heer Garot.
Ik zou uw aandacht willen vestigen op paragraaf 7, waarin wordt onderstreept dat de productiekosten zullen stijgen, terwijl de steun daalt. Hier is voor de Commissie een belangrijke rol weggelegd. Ook paragraaf 17, over de instandhouding van de werkgelegenheid, en de paragrafen 24 en 25, die betrekking hebben op de tweede pijler, zijn bijzonder relevant.
Tenslotte wil ik nog signaleren, mijnheer de Voorzitter, dat de Commissie rekening moet houden met de overweging die de heer Garot in paragraaf 25 formuleert. De rapporteur vreest dat verplichte cofinanciering de plattelandsontwikkeling zal afremmen. Daarom is het wenselijk dat de Commissie de eis van cofinanciering in de hervormingsfase van het GLB enigszins versoepelt. 
Patakis (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de rapporteur heeft een verdienstelijke poging gedaan om het gemeenschappelijke landbouwbeleid en de tragische consequenties voor de boeren mooier voor te stellen. Maar eigenlijk heeft hij alleen maar de argumenten herhaald die de Commissie hanteert om het onrechtvaardige GLB en zijn herzieningen te rechtvaardigen. Argumenten die in het verleden telkens weer loos en hypocriet zijn gebleken, worden schaamteloos gerecycleerd om het landbouwvijandige beleid voort te zetten.
Welke sociale en multifunctionele landbouw bedoelt de rapporteur eigenlijk wanneer we weten dat het aantal landbouwers en landbouwgezinnen in de referentieperiode 1995-2002 met 15,7 procent is afgenomen? Achter dat cijfer gaat de teloorgang van ganse regio’s schuil, vooral in mediterrane landen. De werkloosheid neemt toe en de mensen trekken massaal naar de steden, met negatieve gevolgen voor het milieu, dat de Commissie zogezegd na aan het hart ligt. Er is gezegd dat het landbouwinkomen in de periode 1995-2002 gemiddeld met 7 procent is gestegen in de Europese Unie. Dat is dus minder dan 1 procent per jaar, veel minder dan de gemiddelde groei van het BBP van de Unie in dezelfde periode. Als klap op de vuurpijl moet de Unie landbouwproducten invoeren omdat ze zelf niet genoeg produceert.
Bovendien wordt helemaal niet nagegaan welke landbouwbedrijven hun inkomen zien stijgen, hoeveel kleine en middelgrote landbouwhuishoudens hierbij inkomsten inboeten en hoeveel er failliet zijn gegaan. Het aanwenden van gemiddelden voor een door diversiteit gekenmerkte sociale geleding als de landbouwsector is immers het geknipte middel om de werkelijkheid te verdoezelen, grote klassenverschillen te verbergen en immense sociale problemen onder de mat te vegen. Welke sociale en multifunctionele landbouw bedoelen we dus wanneer we vaststellen dat landbouwinkomens ontzettend sterk van elkaar kunnen verschillen en 20 procent van de grote landbouwbedrijven 73 procent van de Gemeenschapssteun opslorpen.
De oneerlijke verdeling van de Gemeenschapssubsidies ten nadele van de kleine en middelgrote landbouwbedrijven ontmaskert het GLB als een kapitalistisch beleid dat grondbezit en productie wil concentreren in de handen van een paar kapitalistische landbouwondernemingen. De nieuwe herziening van het GLB zal dat concentratieproces en de vernietiging van de kleine en middelgrote boerenbedrijven voltooien. Deze herziening is nog erger dan de voorgaande. Kenmerkend voorbeeld is de ontkoppeling van subsidie en productie - wat de rapporteur toejuicht - samen met het omvormen van het interventiestelsel tot een schamel veiligheidsnet en het omscholen van landbouwers tot ondernemers, zoals de heer Fischler heeft gezegd.
De werkelijkheid logenstraft de tegenstrijdige en vooropgezette conclusies in het verslag. De realiteit is zo bitter dat er geen ruimte blijft voor politiek gekonkel en boerenbedrog. Dit desastreuze gemeenschappelijke landbouwbeleid zal botsen op de weerstand van de kleine en middelgrote boeren van mijn land en van de Europese Unie, want zij beseffen nu dat alleen het omgooien van dit beleid hun overlevingskansen en…
Wyn (Verts/ALE ).
   – Voorzitter, ik feliciteer de rapporteur met de totstandkoming van dit initiatiefverslag. Het raakt de kern van de kwestie die momenteel speelt binnen de Europese landbouw. De centrale vraag is namelijk of de boeren mogen verwachten dat zij met hun werk naar behoren in hun levensonderhoud kunnen voorzien.
Een van de meest illustratieve punten uit het verslag is wel dat de toename van 7 procent van de landbouwinkomens in de Europese Unie tussen 1995 en 2002 gepaard ging met een afname van 15 procent van het aantal landbouwbedrijven. Dat betekent dat kleine landbouwbedrijven zijn opgeslokt door steeds grotere bedrijven en dat de productie intensiever is geworden. Nu consumenten meer informatie verlangen over de wijze waarop hun voedsel wordt geproduceerd, is dit een ontwikkeling die onze aandacht vraagt. Met hun grootschalige productie, en de daaraan inherente verontreinigingsrisico’s en gezondheidsproblemen van de beslagen, bevinden grote landbouwbedrijven zich op een weg die wij niet moeten volgen. De cijfers suggereren weliswaar dat de inkomens stijgen, maar wat zij niet laten zien zijn de ingrijpende gevolgen van de alsmaar intensievere landbouwmethoden. Dat mag het Europees Parlement - en belangrijker nog, de Europese Commissie -, elke keer wanneer gekeken wordt naar rechtstreekse steun via het GLB, zeker niet vergeten. Er is iets grondig mis met een systeem dat via genereuze subsidies geld blijft pompen in de zakken van sommige van de grootste en rijkste landeigenaren. De hertog van Westminster, de rijkste man van Groot-Brittannië, toucheert 1 300 euro per dag aan landbouwsubsidies, terwijl kleine landbouwers in Wales proberen het hoofd boven water te houden met een schamele 7000 euro per jaar.
Van Dam (EDD ).
   – Voorzitter, behoud van het landschap, het gezinsbedrijf, de werkgelegenheid, veilig voedsel, het zijn stuk voor stuk doelen die we met het Europese landbouwbeleid nastreven. Terecht merkt rapporteur Garot in zijn verslag op dat al deze mooie woorden aan het eind van de dag niets waard zijn als we niet zorgen voor een redelijk inkomen voor de boer. De interpretatie van statistische inkomensgegevens is niet eenvoudig. De heer Garot concludeert dat de landbouwinkomens in de Unie in de afgelopen jaren met 7 procent gestegen zijn. Voorzitter, ik heb bij de onderzoekers die deze cijfers hebben aangeleverd, nagevraagd of dat klopt. Zij melden dat in deze cijfers geen rekening wordt gehouden met productieheffingen, met te betalen rente, met pacht en met loonkosten. Als je kijkt naar wat de boer daadwerkelijk in zijn portemonnee voelt, dan zijn tussen 1995 en 2001 in de EU de landbouwinkomens niet gestegen maar met 6 procent gedaald.
Terecht wordt in deze resolutie gepleit voor een instandhouding van het prijs- en marktbeleid en de daarbijbehorende productiebeheersing. Daarbij is de uitbreiding van het aanbod niet per definitie gunstig voor het landbouwinkomen. De uitbreiding van de melkquota laat de melkprijs verder dalen en zet de inkomens van de melkveehouders onnodig onder druk.
De WTO-Top in Cancún is mislukt. Een vergaande liberalisering van de handel in landbouwproducten is daarmee voorlopig van de baan. De landbouw is geen fietsenfabriek die eenvoudig kan inspelen op de vraag van de markt. Bescherming blijft nodig. Ontwikkelingslanden zijn in dit opzicht meer gediend met preferentiële markttoegang tot de EU dan ongebreidelde vrijhandel. Jammer dat juist een socialist, die van nature toch gelooft in een samenleving die hij naar zijn hand kan zetten, de liberalisering van de landbouw als een natuurverschijnsel accepteert. De rapporteur vreest dat de landbouwsteun van de Europese Unie haar legitimiteit in de ogen van de WTO verliest. Ik deel die vrees niet, want net als bij voetbal gaat het niet alleen om techniek maar ook om strategie. Anders zou het Franse elftal nooit van het Nederlandse kunnen winnen!
Voorzitter, ik betreur dat de heer Garot in deze resolutie al toewerkt naar een volgende hervorming: het omvormen van ontkoppelde steun tot een vorm van plattelandsbeleid. Hoezeer ik het plattelandsbeleid ook toejuich, het is geen vervanging voor het Europese landbouwbeleid. Garot misbruikt de multifunctionaliteit van de Europese landbouw als excuus voor een nieuwe vorm van structuurbeleid. Een beleid dat geld in een gebied moet pompen op basis van areaalgrootte in plaats van op productiewaarde.
Als we het gezinsbedrijf in stand willen houden en een ongebreidelde schaalvergroting afwijzen, moeten we ons beleid daarop afstemmen. Dat betekent een aftopping van hoge bedrijfstoeslagen en een systematische bescherming van kleine en middelgrote bedrijven. Daar schiet de Europese boer aan het eind van de dag wat mee op! 
Folias (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de landbouwsector van de Europese Unie zit zwaar in de problemen. Vooral de Griekse boeren vrezen voor hun toekomst. Zij vragen zich bang af of zij wel zullen kunnen blijven boeren in plaats van zich bij het leger werklozen in de steden te moeten vervoegen. Een sterk Griekenland is ondenkbaar zonder een sterk platteland. Een sterk platteland heeft wel sterke boeren nodig.
Wij moeten dus een beleid voeren dat de boer een fatsoenlijk inkomen verzekert waardoor hij kan blijven boeren op zijn eigen land. Boeren willen werk en een toekomst voor hun kinderen. Een platteland zonder boeren is een land zonder toekomst. Een fatsoenlijk landbouwinkomen is niet alleen een economisch probleem. Het heeft ook een grote maatschappelijke en ethische dimensie. Wij moeten dus een goed doordacht landbouwbeleid op poten zetten dat op termijn een sterke landbouwsector oplevert.
Wij moeten zonder verder uitstel de immense bureaucratie aanpakken, we moeten het jonge boeren makkelijker maken om gebruik te maken van Gemeenschapsprogramma’s. Wij moeten biologische landbouw aanmoedigen, met minder paperassen en meer ondersteuning, met goedkope certificering van biologische producten, met de volle steun van agronomen en veeartsen van het ministerie van Landbouw.
Wij moeten de Griekse landbouwer weer optimistisch stemmen en hem ervan overtuigen dat zijn beroep toekomst heeft en dat zijn toekomst in de landbouw ligt, met een fatsoenlijk en waardig inkomen. 

 – Mijnheer Graefe zu Baringdorf, heb ik het goed dat u het woord vraagt voor een motie van orde? 
Graefe zu Baringdorf (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, we hebben een belangrijk debat gevoerd over het landbouwbeleid en commissaris Fischler was niet aanwezig. Daar is kritiek op gekomen en het is ook betreurenswaardig. De Commissie heeft een vergadering over de financiële planning op middellange termijn. De eerlijkheid gebiedt mij om namens de Landbouwcommissie te zeggen wij het belangrijk vonden dat commissaris Fischler hier aanwezig zou zijn. Wij betreuren het dat de vergaderingen samenvielen. Wij hebben nog geprobeerd om hier iets aan te doen. Dat is niet gelukt. Daarom hebben we dit belangrijke debat helaas zonder commissaris Fischler moeten voeren. 
De Voorzitter.
   – Dank u, ik zal uw opmerking doorgeven.
Het debat over het verslag-Garot wordt om 15.00 uur hervat.
Thans gaan wij over tot de stemming, die, zoals u weet, onderbroken zal worden voor een plechtige vergadering.

Lulling (PPE-DE ),
   . - Dames en heren, u vindt deze verordening vast niet belangrijk, maar ik zal u uitleggen waarom ze het wel is. Ze moet namelijk garanderen dat de lidstaten betrouwbare kwartaalgegevens over hun financiële transacties aan Eurostat geven. Dit zijn alle mogelijke schuldenlasten, niet alleen alle leningen, maar ook de algemene staatsschuld. Zulke betrouwbare statistieken moeten onder andere de Europese Centrale Bank helpen om de financiële kwartaalrekeningen voor de eurozone op te stellen. Zoals ik al in de eerste lezing in oktober duidelijk heb gemaakt, is het allang tijd voor een dergelijke verordening, niet in de laatste plaats omdat deze kwartaalgegevens van doorslaggevend belang zijn voor het Stabiliteits- en groeipact als basis voor de stabiliteit van de euro. Daarover hebt u de afgelopen tijd al veel gehoord.
Ik hoopte dat een tweede lezing ons bespaard zou blijven, aangezien we met het Italiaanse voorzitterschap goede amendementen hadden afgesproken. Daarmee had een overweldigende meerderheid van dit Parlement in de eerste lezing ingestemd. De verordening had dus nog voor het einde van het jaar van kracht kunnen worden. Dit ging helaas niet door, met name omdat een aantal lidstaten ontdekte dat ze toch niet goed waren voorbereid om de gevraagde gegevens zo snel te kunnen leveren. Ik kan dit maar moeilijk begrijpen. De lidstaten willen immers toch zelf ook graag ieder kwartaal weten hoe ze er financieel voor staan!
Wij willen desondanks akkoord gaan met dit uitstel om te voorkomen dat er een nog grotere vertraging ontstaat als we het laten aankomen op een bemiddelingsprocedure. Dit zou sommige lidstaten misschien goed uitkomen, omdat ze moeite hebben met de naleving van het Stabiliteitspact en daarom hun werkelijke situatie willen verbloemen, met name wat betreft de overheidsschuld. Wij willen deze lidstaten dit plezier niet doen en daarom stel ik voor om het gemeenschappelijk standpunt goed te keuren!
De Voorzitter.
   – Hartelijk dank, mevrouw Lulling. Dankzij u is het Europees Parlement nu goed op de hoogte. Ik herinner u eraan dat u krachtens artikel 110 bis, lid 4, van het Reglement, dat u uit het hoofd kent, recht heeft op twee minuten spreektijd.

 – Gezien het aantal stemmingen dat wij nog moeten houden, lijkt het mij redelijk dit eerste deel op dit punt af te ronden. Wij zien elkaar weer voor het vervolg van de stemmingen na afloop van de plechtige vergadering.



Katiforis (PSE ),
   – Mijnheer deVoorzitter, amendement 8, waarmee een nieuwe paragraaf 4c wordt toegevoegd, heb ik ingediend om een zo groot mogelijke consensus te bereiken voor dit verslag. Het verdient het namelijk gesteund te worden, omdat het een nieuwe opening in ons beleid inzake financiële markten creëert. Ik wil een woord veranderen om het verslag flexibeler te maken en daarmee acceptabel voor een groter aantal collega’s.
Het amendement luidt als volgt: “Doet een beroep op de Commissie om alle noodzakelijke stappen te nemen, waaronder met name een kosten-batenanalyse van de gevolgen voor de Europese kapitaalmarkten, ter evaluatie van de oprichting van een bevoegde Europese registratie-”. Het woord “instantie” komt in de plaats van “autoriteit”. De rest blijft ongewijzigd.
Deze wijziging zorgt voor de flexibiliteit die bepaalde collega’s verlangen en ik reken dan ook op hun steun. 
De Voorzitter.
   – Zeer wel, mijnheer Katiforis. Uw voorstel heeft dus betrekking op amendement 8. Wij moeten daarvóór nog over twee andere amendementen stemmen. Als we toe zijn aan amendement 8, zal ik overeenkomstig het Reglement vragen of de collega’s instemmen met de indiening van uw mondeling amendement.
Ik zie dat de heer Gollnisch staat te popelen om het woord te voeren. Als hij niet daadwerkelijk een motie van orde heeft, zal ik hem onmiddellijk het woord ontnemen. 
Gollnisch (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, indien een beroep op de bepaling uit het Reglement van ons Parlement betreffende de ontvangst van staatshoofden geen motie van orde is dan weet ik niet wat daar wel onder wordt verstaan. In elk geval zal ik het kort houden.
Volgens mij heeft ons Parlement een aantal staatshoofden van buiten de Unie ontvangen, waarvan velen – op zijn zachtst gezegd en te beginnen bij de heer Bouteflika – geen volledig democratische regimes vertegenwoordigden…
De Voorzitter.
   – Mijnheer Gollnisch, ik heb u gewaarschuwd. Ik zie niet naar welk artikel van het Reglement u verwijst. Dit is geen motie van orde, dit is een politiek commentaar en ik ontneem u het woord.
Bastos (PPE-DE ),
   .- De modernisering en harmonisering van de socialezekerheidsstelsels zijn essentiële kwesties voor de lidstaten. Daarom dienen initiatieven waarmee die doelen bereikt kunnen worden steun te krijgen. Het Comité voor sociale bescherming dat tot doel heeft de samenwerking tussen de lidstaten, de kandidaat-landen en de Commissie aangaande het socialezekerheidsbeleid te bevorderen, is een van die initiatieven. Daarom heb ik voor dit voorstel gestemd.
Het Comité heeft tot taak toe te zien op de huidige situatie en de verdere ontwikkeling van de sociale zekerheid in de lidstaten, verslagen - met name over armoede en sociale integratie - en adviezen te formuleren, contacten te leggen en samen te werken met de relevante instanties op dit gebied.
Ik benadruk dat de rol van het Parlement beter uit de verf moet komen. Het Comité moet het Parlement op een doeltreffende manier informeren, zodat dit deze kwestie kan volgen. Voorts dient het Comité bij al zijn activiteiten rekening te houden met de standpunten van het Europees Parlement.
Tot slot wens ik erop te wijzen dat er in de samenstelling van de nationale delegaties in het Comité evenwicht moet zijn tussen mannen en vrouwen. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   .-Met zijn besluit van 29 juni 2000 heeft de Raad het Comité voor sociale bescherming opgericht. Deze wijziging van het Comité is hoofdzakelijk procedureel van aard en vloeit voort uit de inwerkingtreding van het Verdrag van Nice op 1 februari 2003. Artikel 144 is de nieuwe rechtsgrond en de Commissie en het Parlement hebben van de gelegenheid gebruik gemaakt in de eerdere opzet een aantal wijzigingen aan te brengen.
In de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heb ik een voorstel ingediend dat het EP heeft goedgekeurd. Het doel van het amendement is in het gezamenlijk verslag over de sociale bescherming “bijzondere aandacht te schenken aan de armoedesituaties en het maatschappelijke integratieproces in de huidige en toekomstige EU-lidstaten”.
Voorts zijn er voorstellen goedgekeurd om op horizontale basis het genderaspect en de specifieke problemen waar vrouwen mee kampen, met name de feminisering van de armoede en de ontwikkeling van de familiemodellen, in de taakstelling van het Comité op te nemen. Daarom is het wenselijk dat er indicatoren komen die zijn uitgesplitst naar geslacht en die veeleer gebaseerd zijn op het concept individu dan op het concept huishouden. 
Queiró (UEN ),
   .- Het Verdrag van Nice bepaalt dat er een Comité voor sociale bescherming moet komen met een adviserende functie om de samenwerking bij het socialebeschermingsbeleid tussen de lidstaten onderling en tussen de lidstaten en de Commissie te bevorderen. Met zijn besluit van 29 juni 2002 had de Raad al een Comité voor sociale bescherming opgericht met een soortgelijke status en soortgelijke doelstellingen. Dit verslag is met name procedureel van aard en heeft tot doel het Comité op een lijn te brengen met de nieuwe rechtsgrond. Het feit dat de taken van het Comité zich verbreden tot het toezicht op de sociale situatie, het bevorderen van de uitwisseling van goede praktijken en het leggen van adequate contacten met werkgevers en werknemers is positief. Ook het verzoek een gezamenlijk jaarverslag op te stellen over de sociale bescherming, dat het Comité aan de Raad en het Parlement dient voor te leggen, is een positieve zaak. Wat dat betreft zijn wij van mening dat er een efficiënte informatiestroom moet komen, zodat het Parlement geregeld de vraagstukken betreffende de sociale bescherming kan volgen, vooral het armoedevraagstuk.
Om deze redenen heb ik voor het verslag gestemd. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   .- Zoals bekend bepaalt het Verdrag van Nice dat er een Comité voor sociale bescherming moet worden opgericht met een adviserende functie ter bevordering van de samenwerking op het vlak van het socialebeschermingsbeleid tussen de lidstaten aan de ene kant en tussen de lidstaten en de Commissie aan de andere kant. Met zijn besluit van 29 juni 2002 had de Raad echter al een Comité opgericht met een soortgelijke status en soortgelijke doelstellingen. Dit besluit is dan ook vooral procedureel van aard en heeft tot doel het Comité op een lijn te brengen met de nieuwe rechtsgrond. Het Comité krijgt nu ook tot taak toe te zien op de sociale situatie. Bovendien zal het de uitwisseling van goede praktijken bevorderen en adequatere contacten leggen met werkgevers en werknemers. Het Comité zal zich ook op structurele basis bezighouden met de NGO’s en bijzondere aandacht schenken aan het armoedevraagstuk.
Ik juich het voorstel van de rapporteur toe het Comité te verzoeken een gezamenlijk jaarverslag te maken over de sociale bescherming dat dient te worden voorgelegd aan de Raad en aan het Europees Parlement. Dat verslag moet ook een specifiek hoofdstuk bevatten met de visie van het Europees Parlement op de vraagstukken in verband met de sociale bescherming. Er moet ook een efficiënte informatiestroom komen, zodat het Europees Parlement deze problemen geregeld kan volgen, terwijl de kandidaat-landen geïnformeerd en geraadpleegd moeten worden.
Ik heb natuurlijk voorgestemd. 

Coelho (PPE-DE ),
   .- In de afgelopen decennia hebben wij verschillende milieurampen meegemaakt - zoals de schipbreuk van de Prestigevoor de kust van Galicië - met verschrikkelijke gevolgen voor de verontreiniging van de zee.
De noodzaak internationaal samen te werken is evident, want geen enkel land is in staat alleen de gevolgen te lijf te gaan van een ongeluk waarbij de zee op grote schaal vervuild raakt. Het voorkomen en efficiënt bestrijden van de verontreiniging van de zee dient het doel van die samenwerking te zijn.
Daarom steun ik de toetreding van de Gemeenschap tot dit Protocol inzake samenwerking bij de bestrijding van de verontreiniging van de Middellandse Zee. Het gaat hier om een van de protocollen bij het Verdrag van Barcelona (een regionaal initiatief waartoe veertien mediterrane landen zijn toegetreden). Gezien zijn lange kust dient Portugal elk initiatief te steunen ter bevordering van de internationale samenwerking ter voorkoming en bestrijding van de verontreiniging van de zee.
Er bestaat geen enkel probleem wat betreft de verenigbaarheid van het Protocol met de communautaire wetgeving. De wetgeving van de Gemeenschap is immers strenger, daar zij haar beleid op het vlak van preventie en bestrijding van de verontreiniging van de zee voortdurend heeft aangescherpt. De initiatieven die wij hier in de vorige vergaderperiode hebben goedgekeurd zijn er een voorbeeld van. 
Esclopé (EDD ),
   . – Ik heb voor het verslag gestemd omdat het absoluut noodzakelijk is een verwoede en gecoördineerde strijd te voeren tegen alle vervuiling in de Middellandse Zee.
De Middellandse Zee is dagelijks doelwit van de zeehufters die hem als vuilnisbak beschouwen! Laten we niet vergeten dat jaarlijks meer dan 6 miljoen ton vervuilend afval met opzet in zee wordt gegooid.
Overigens steun ik de Europese maatregelen op het gebied van maritieme veiligheid die zijn genomen naar aanleiding van de ramp met de Prestige. Deze inspanningen moeten echter zonder ophouden worden voortgezet om te vermijden dat er nieuwe catastrofes plaatsvinden en dat mensen, dieren en planten daar de tol voor moeten betalen.
Deze strijd tegen de vervuiling moet op een hoger niveau samengaan met een stevig preventiebeleid. De samenwerking tussen de maritieme politiediensten van de verschillende kuststaten en de controle door het land van de haven moeten versterkt worden.
De strijd tegen de zeevervuilers moet doelmatiger worden en moet samengaan met zware straffen, waarbij elk gedeelte van de goederenvervoersketen een deel van de verantwoordelijkheid moet dragen.
Tot slot wil ik de lidstaten die dit protocol nog altijd niet hebben geratificeerd oproepen dit alsnog zo snel mogelijk te doen. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   .- Maatregelen ter versterking van de internationale samenwerking bij het bestrijden van de verontreiniging van de zee zijn positief. De verschrikkelijke ongelukken van de afgelopen decennia hebben aangetoond dat geen enkel land alleen in staat is de gevolgen van een ongeluk dat leidt tot grootschalige verontreiniging van de zee te lijf te gaan.
Net zoals de andere lidstaten die geen deel uitmaken van het Middellandse-zeebekken is Portugal geen partij bij dit regionale Verdrag noch bij de acht aanvullende protocollen. Krachtens artikel 29, lid 1 van het Verdrag van Barcelona is voor het toetreden tot de protocollen toetreding tot het Verdrag noodzakelijk.
Deze regionale initiatieven zijn een onderdeel van de strategie van de Verenigde Naties het Verdrag van Montego Bay (VN-Verdrag over het zeerecht) concreet in te vullen en hebben hun tegenhanger in het Verdrag van Lissabon ter bescherming van het noordoostelijk deel van de Atlantische Oceaan.
Zoals bekend is het Verdrag van Lissabon niet in werking getreden, omdat Spanje en Marokko vanwege hun geschil over de afbakening van hun grenzen de overeenkomst nog niet hebben geratificeerd. 

Piscarreta (PPE-DE ),
   .- Het Parlement heeft zich moeten uitspreken over de controlemaatregelen in het kader van het Verdrag inzake de toekomstige multilaterale samenwerking op visserijgebied in het noordoostelijk deel van de Atlantische Oceaan. Het doel is een globale regeling voor controle en inspectie zodat de visbestanden in het toepassingsgebied van deze internationale overeenkomst op duurzame wijze geëxploiteerd worden.
Met het verslag-Stevenson legt het Parlement de Commissie een coherenter beheer van de duurzame visserij op door verduidelijking te eisen van de communautaire bevoegdheden op het vlak van inspectie en controle. Ook vraagt het Parlement om meer informatie over de kosten van de inspecties en controles in de lidstaten.
Het Verdrag inzake de toekomstige multilaterale samenwerking op visserijgebied in het noordoostelijk deel van de Atlantische Oceaan (NEAFAC) bevat ook een mechanisme voor controle en inspectie van de visgronden. De Europese Unie heeft ervoor gekozen deze taak te verdelen tussen de Commissie en de lidstaten. Bij de toepassing in de praktijk heeft dit echter geleid tot problemen gezien een aantal onduidelijkheden over de afbakening van de verantwoordelijkheden. Zonder het door de EU gekozen systeem helemaal van de hand te wijzen, moet het Parlement druk uitoefenen teneinde meer helderheid te verkrijgen over de afbakening van de bevoegdheden tussen de Commissie en de lidstaten. Die duidelijkheid zou ook verschaft kunnen worden door de oprichting van een communautair inspectieagentschap. 

 – Mevrouw Stihler, aangezien het hier gaat om een verslag in de zin van artikel 110 bis van het Reglement, kunnen de stemverklaringen in principe alleen schriftelijk worden afgegeven. Maar omdat ik de heer Fatuzzo, voor wie hetzelfde gold, per abuis ook al aan het woord gelaten heb, zal ik u als u werkelijk aandringt gaarne het woord geven. 
Stihler (PSE ).
   – Voorzitter, in mijn kiesdistrict bestaat grote bezorgdheid om het onnodig doden van dolfijnen en bruinvissen in de Europese zeeën. Snelle actie is nu geboden. Daarom is het verslag-Kindermann zo belangrijk. Ik ben overtuigd van het nut van de voorgestelde maatregelen: een algehele beperking van de lengte van drijfnetten per 1 juli 2004 in de Oostzee; een geleidelijk verbod van de drijfnetten per 1 januari 2007; het verplichte gebruik van akoestische afschrikmiddelen; en de invoering van een algeheel systeem voor controle op de aantallen dolfijnen en bruinvissen. Dit soort maatregelen maakt duidelijk waarom een gemeenschappelijk visserijbeleid belangrijk is, en als deze maatregelen in dat beleid worden meegenomen, beschikken we in alle 25 lidstaten over dezelfde bindende regelgeving. Dat geeft wel aan hoe belangrijk de EU en de integratie van de Oost-Europese landen zijn voor iedereen die net als ik hecht aan het milieu. 
Queiró (UEN ),
   .- Deze verordening beoogt de incidentele vangst van walvisachtigen als dolfijnen en bruinvissen met vistuig te beperken. Die bijvangst vormt een echte bedreiging voor de instandhouding van deze soorten.
Het staat vast dat er onvoldoende gegevens zijn om een precieze berekening te maken van de incidentele vangsten van walvisachtigen met vistuig en de invloed daarvan op de populaties. Uit verschillende wetenschappelijke adviezen blijkt echter dat de meeste soorten vistuig die bij de visserij in Europa worden gebruikt verantwoordelijk zijn voor bijvangsten van walvisachtigen.
Met deze nieuwe maatregelen haakt de ontwerpverordening niet alleen in op de wetenschappelijke adviezen maar levert zij ook een belangrijke bijdrage ter bestrijding van de vangst van walvisachtigen die anders in hun voortbestaan bedreigd zouden zijn. Daarom heb ik voorgestemd. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   .- Ik steun deze ontwerpverordening tot wijziging van verordening (EG) 88/98 tot vaststelling van maatregelen ter bestrijding van de incidentele vangst van walvisachtigen als dolfijnen en bruinvissen bij de visserij.
Hoewel instandhoudingsmaatregelen voor walvisachtigen deel uitmaken van de “habitat”-richtlijn, zijn die niet toereikend gebleken om een behoorlijk beschermingsniveau te garanderen.
Daar kieuw- en drijfnetten de grootste schade schijnen aan te richten, vind ik het juist dat er regels en beperkingen komen voor het gebruik van dit soort vistuig. Ik ben het dan ook eens met de hiervoor gedane voorstellen.
Hoewel er een aantal wetenschappelijke adviezen zijn, betreur ik de afwezigheid van gedetailleerdere gegevens waarmee een precieze berekening zou kunnen worden gemaakt van de incidentele vangsten van walvisachtigen. Daarom dient de Europese Unie met spoed dit tekort aan informatie aan te vullen. Het is namelijk belangrijk over betrouwbare informatie te beschikken betreffende de populaties en de bijvangsten van walvisachtigen op de verschillende visgronden die later gebruikt kan worden om op bredere schaal instandhoudingsmaatregelen voor te bereiden. 

Ribeiro e Castro (UEN ),
   . - Ik heb voor dit Commissievoorstel gestemd dat beoogt de koudwaterkoraalriffen in een gebied ten noordwesten van Schotland te beschermen tegen de schade die trawlnetten aanrichten.
Het opnemen van milieueisen in het gemeenschappelijk visserijbeleid betekent ook het nemen van maatregelen ter minimalisering van de effecten van de visserij op de mariene ecosystemen. Recente wetenschappelijke rapporten tonen aan dat bepaalde zeer diepliggende leefgebieden bescherming nodig hebben tegen de mechanische erosie door vistuig.
Daarom steun ik het verbod van de Commissie op het gebruik van trawlnetten in de Darwin Mounds.
De goedkeuring van deze maatregel kan aanzienlijke voordelen voor het milieu opleveren zonder dat de visserij er veel nadeel van ondervindt. De schepen die niet meer in de Darwin Mounds mogen vissen kunnen hun trawlnetten immers nog wel daarbuiten gebruiken, terwijl zij binnen het beschermde gebied mogen vissen met sleepnetten die niet in contact komen met de zeebodem. 
Souchet (NI ),
   . – Het verslag-Attwooll over de bescherming van de Darwin Mounds-koraalriffen tegen de gevolgen van de trawlvisserij was op drie doorslaggevende punten discriminerend en buitenproportioneel te noemen. Dat is echter rechtgezet dankzij de amendementen die ik in de Commissie visserij heb ingediend en die zijn aangenomen.
De Commissie wilde een verbod op het gebruik van bodemtrawlers in een veel groter gebied dan alleen de Darwin Mounds. Vanaf nu baseert het verslag zich echter op het verslag van 2002 van het Adviescomité ecosystemen (ACE) om het verspreidingsgebied te bepalen van deze koraalriffen. Het betreft in feite twee aparte zones die tien keer minder uitgestrekt zijn dan het gebied dat de Commissie had aangegeven.
De bodemtrawlers werden ervan beschuldigd het koraal systematisch te vernielen. Nu is echter bepaald dat de geplande maatregelen uitsluitend moeten gelden voor het “vistuig (...) dat werkelijke schade kan toebrengen aan de koraalriffen” en dat dus niet alle schepen over één kam geschoren moeten worden. Tot slot is de eis opgenomen dat de belanghebbenden en de regionale adviesraden, onder leiding van mensen die in de visserij werkzaam zijn, worden betrokken in het besluitvormingsproces.
Het probleem van de juridische en economische onzekerheid die de toepassing van de habitat-richtlijn met zich meebrengt in de Europese wateren, doet zich echter opnieuw voor als het gaat om het nieuwe verbod op trawlvisserij van de Commissie voor verscheidene sectoren rond de Azoren, Madeira en de Canarische Eilanden.

Fatuzzo (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, in het visioen dat ik heb gehad was de heer Marco Pannella veroordeeld zijn hongerstaking te staken, dat wil zeggen hij was veroordeeld zonder ophouden te eten en steeds dikker te worden. Daarop zei de heer Marco Pannella me: “Fatuzzo, ik smeek je, word wakker! Voor jou is dit een droom, jij bent aangenaam aan het soezen, maar voor mij is dit een nachtmerrie!” Ik kon dus niet anders dan voor het verslag ter verdediging van de immuniteit van de heer Marco Pannella stemmen. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   .- De ultraperifere regio’s (UPR’s) kennen een specifieke structurele en sociaal-economische situatie waardoor zij blijvende economische nadelen ondervinden, waaronder de economische afhankelijkheid van een paar producten en een beperkte toegang tot de markten. De economische bedrijvigheid is er hoofdzakelijk gebaseerd op toerisme, landbouw en visserij. Dat geldt ook voor de autonome regio’s de Azoren en Madeira. Daarom is dit initiatiefverslag, dat ik over het algemeen genomen positief acht, belangrijk.
Ik ben het ermee eens dat alle maatregelen met betrekking tot de UPR’s - met inbegrip van de visserijsector - artikel 299, lid 2, van het EG-Verdrag als rechtsgrond dienen te hebben. Tevens deel ik de opvatting dat de regeling voor de compensatie van de extra kosten voor de afzet van bepaalde visserijproducten en meer geld op de begroting voor de POSEI-programma’s belangrijk zijn. Ook het handhaven van de steun voor de vernieuwing en modernisering van de plaatselijke vloot, een duidelijker definitie van de nieuwe vissoorten die voor steun in aanmerking komen en participatie van de vissers in het gemeenschappelijk visserijbeleid zijn van belang.
Maar de noodzakelijke voorwaarde om de visserijsector in de UPR’s te kunnen handhaven is het beheer van de visbestanden. Er dient een garantie te komen dat alleen schepen van de plaatselijke vissersvloot in de exclusieve economische zone van de desbetreffende UPR kunnen vissen. De rapporteur duidt daar met zoveel woorden op in paragraaf 12. Er moet ook gedetailleerde informatie komen over de situatie van de visbestanden in de UPR’s, met name over de zwarte zwaardvis. 
Queiró (UEN ),
   - Dit verslag gaat ervan uit dat het gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB) niet naar behoren de specifieke belangen van de ultraperifere gebieden behartigt.
De rapporteur is terecht van oordeel dat in veel opzichten het GVB - dat is ontworpen voor continentale Europese belangen en in de UPR’s wordt toegepast omdat zij nu eenmaal deel uitmaken van de Europese Gemeenschap - op gespannen voet staat met de specifieke behoeften van de UPR’s, die voortvloeien uit hun specifieke geografische, economische en sociale situatie. Bovendien is bij de hervorming van het GVB onvoldoende rekening gehouden met de behoeften van deze regio’s.
In dit verband dienen er een aantal prioriteiten te worden vastgelegd waaruit een reeks steunmaatregelen voortvloeien die onze aandacht verdienen. Ten eerste de verruiming van het aantal vissoorten uit de ultraperifere gebieden dat voor steunmaatregelen in aanmerking komt en de handhaving van de steun voor het bouwen van nieuwe schepen na 2006. Verder dient er met spoed meer onderzoek gedaan te worden naar de visbestanden en tot slot moeten er visserijzones komen die alleen geëxploiteerd mogen worden door lokale vissers.
Dit samenhangend beleid als antwoord op de behoeften van de ultraperifere regio’s heb ik met mijn stem gesteund. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   .- Ik steun dit initiatiefverslag dat de effecten van het gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB) in de ultraperifere regio’s van de EU behandelt.
Daarin gesteund door artikel 299, lid 2, van het VEG stelt de rapporteur met rede dat vanwege verschillende factoren deze gebieden een specifieke structurele en sociaal-economische situatie kennen. Tot die factoren behoren het klimaat, het reliëf, de geografische situatie, de kleine oppervlakte, het isolement en de economische afhankelijkheid van een klein aantal producten.
In dit verband ben ik het eens met de opvatting van de rapporteur dat de aanpassing van het GVB aan de eisen van de ultraperifere regio’s systematisch dient te zijn. Op dit gebied dient het beleid samenhangend en structureel te zijn.
Naast een beter gebruik van de begrote gelden is het belangrijk die regio’s financiële steun te verlenen ter compensatie van de extra kosten voor de afzet van hun visserijproducten.
Het voorstel in elke ultraperifere regio een visserijobservatorium te vestigen is positief. Zo’n observatorium moet zowel toezicht houden op de visserijactiviteiten als een betere bescherming bieden voor de visbestanden en het milieu in de desbetreffende regio. 

Fatuzzo (PPE-DE ).
   -Mijnheer de Voorzitter, het gaat om de Paritaire Parlementaire Vergadering van de EU en de ACS-landen, waaronder zoals bekend ook de Bahama’s vallen.
In 1965 was ik in Nassau, hoofdstad van de Bahama’s; Paradise Island, een paradijs voor toeristen op de Bahama’s. Ik was iets jonger dan nu; op zee kwam ik een jonge Bahamaan tegen, die me zei: “Ik hoor dat jij lid wordt van het Europees Parlement en ik voorzitter van de Paritaire Parlementaire Vergadering.” “Denk er dan aan,” zei ik, “dat je voor de gepensioneerden zorgt, ook voor de gepensioneerden in de landen die je vertegenwoordigt, en vergeet niet een Commissie sociale zaken en milieu in te stellen.” Dat heeft hij gedaan, en dus heb ik voor gestemd. 
Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL ),
   . – Natuurlijk hebben wij tegen dit verslag gestemd, want deze zogenaamd “Paritaire” Parlementaire Vergadering Europese Unie-ACS landen (Afrika-Caraïben-Stille Oceaan) is niet meer dan een pseudo-parlementaire jasje voor betrekkingen op basis van ongelijkheid en bijgevolg voor de plundering van deze derdewereldregio’s door Europese imperialistische machten.
Ribeiro e Castro (UEN ),
   .- Net als de rapporteur ben ik verheugd over de aanneming en tenuitvoerlegging door de Paritaire Parlementaire Vergadering (PPV) van een nieuw reglement van orde dat tot doel heeft de activiteiten van de PPV te rationaliseren.
De oprichting van drie vaste commissies acht ik bijzonder belangrijk, daar zij een nieuwe stap zijn in de ontwikkeling van de Paritaire Parlementaire Vergadering tot een echte parlementaire vergadering.
De aandacht van de PPV voor de rechten van het kind en voor kindsoldaten in het bijzonder vind ik prijzenswaardig. De positieve invloed van het verslag van de PPV over kindsoldaten op de Raad bij de vaststelling van de strategische richtsnoeren betreffende het onaanvaardbaar gebruik van kinderen in gewapende conflicten, juich ik toe.
Ik moet echter zeggen dat ik mij gefrustreerd voel vanwege het onvermogen van de PPV de toestand in Zimbabwe positief te beïnvloeden.
De PPV dient doeltreffender te zijn bij conflictpreventie en zich actiever in te zetten voor het toezicht op verkiezingen en democratiseringsprocessen. Ook dient de PPV het maatschappelijk middenveld bij de werkzaamheden van de Vergadering en de vaste commissies te betrekken, met name als de PPV in ACS-landen vergadert.
Deze voorbehouden vloeien voort uit de overtuiging dat de PPV op deze gebieden ambitieuzer zou kunnen zijn, maar desalniettemin ben ik net als de rapporteur van mening dat de ontwikkeling van de PPV over het geheel genomen positief is.
Daarom heb ik voorgestemd. 

Fatuzzo (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, gisteren heb ik een moment mijn ogen gesloten en nagedacht hoe ik mijn stem voor het verslag-Bowis over ziektepreventie en –bestrijding zou kunnen verantwoorden. Toen ik mijn ogen dichtdeed, heb ik gezien dat de heer John Bowis in de volgende zittingsperiode commissaris voor volksgezondheid van de Europese Unie was geworden. Met de van hem gebruikelijke inzet en bekwaamheid was het hem gelukt een aanzienlijk bedrag en organisatorische middelen vrij te krijgen om een groot aantal ziekten waaraan de burgers van de Unie lijden te voorkomen. Op die manier werden de uitgaven voor de gezondheidszorg in heel Europa en ook voor de arbeidsongeschiktheidsuitkeringen teruggedrongen, zonder te snoeien in de middelen voor uitkeringen en de uitkeringsgerechtigden te benadelen.
Daarom – in de hoop dat dit visioen uitkomt – heb ik voor zijn verslag gestemd. 
Arvidsson, Cederschiöld, Grönfeldt Bergman, Stenmarck en Wachtmeister (PPE-DE ),
   De Zweedse conservatieven zijn van mening dat de Europese Unie tot taak heeft een preventieve en coördinerende rol te spelen bij de bestrijding van ernstige overdraagbare ziekten. Met het vrije verkeer binnen de Unie en de snelle verspreidingskanalen over de grenzen heen kan een Europees centrum snel optreden om de gevolgen en de verspreiding van deze ziekten te beperken.
Wij vinden het niet wenselijk de opdracht van het centrum tot algemene werkzaamheden in de sector volksgezondheid uit te breiden.
Wij vinden het voorstel van de Commissie op belangrijke punten beter dan het voorstel van het Europees Parlement en daarom steunen wij het eerste. 
Crowley (UEN ),
    Ik sta volledig achter het verslag van de rapporteur en het daarin opgenomen voorstel tot het opzetten van een Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding op Europees grondgebied. Het centrum wordt gefinancierd uit de EU-begroting en gaat volgend jaar van start.
Zoals bekend, is er sinds 1999 een Europees Netwerk voor overdraagbare ziekten. Dat heeft een enkele keer dienst gedaan als medium voor samenwerking tussen de lidstaten bij het nemen van maatregelen tegen epidemieën en andere gezondheidsrisico’s, zoals vorig jaar in de strijd tegen SARS.
Uit diverse onderzoeken is echter gebleken dat dit Netwerk op den duur te beperkt zal zijn. Ziekten als aids, malaria en meningitis kennen geen grenzen. Als gevolg van migratiestromen en handelsuitbreiding verspreiden zij zich met toenemend gemak. Onze enige hoop om deze gevaren doeltreffend te keren is via de gezamenlijke actie van landen binnen en buiten de Europese Unie.
Het doel van het nieuwe centrum is het vinden van een oplossing voor de beperkingen van de huidige regelingen en het ontwikkelen en uitvoeren van projecten op een manier die meer samenhang vertoont tussen de toekomstige 25 lidstaten van de EU.
Marques (PPE-DE ),
   . - Ik feliciteer de heer Bowis met zijn uitstekende verslag over de ontwerpverordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de oprichting van een Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding. Ik steun dat voorstel, met name de poging de operationaliteit van het toekomstig centrum en de band met de specifieke surveillancenetwerken te verbeteren.
De oprichting van een Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding zal de Europese Unie als geheel in staat stellen een langetermijnplan voor de volksgezondheid op te stellen, snel te reageren op epidemieën en doeltreffend te antwoorden op het eventueel uitbreken van ziekten of op andere onvoorziene gebeurtenissen zonder dat het werk van de teams in de verschillende lidstaten elkaar overlapt. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   . - Daar ik overdraagbare ziekten een serieuze bedreiging voor de volksgezondheid vind, steun ik het voorstel van de Commissie de controlemechanismen voor deze ziekten te verbeteren en een Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding op te richten. In dat centrum moeten epidemiologen, volksgezondheidsdeskundigen, microbiologen, logistieke deskundigen en medici samenwerken.
De Europese Unie dient te streven naar betere samenwerking en coördinatie tussen de lidstaten bij de surveillance van ziekten. De ervaring met het SARS-virus (Severe Acute Respiratory Syndrome) heeft deze noodzaak aangetoond.
Daarom is het essentieel synergie tot stand te brengen tussen de nationale ziektesurveillancecentra, epidemiologische surveillance te garanderen, laboratorianetwerken op te zetten en wetenschappelijke adviezen te formuleren. Het is belangrijk dat het centrum op Europese schaal vroegtijdige waarschuwingen en reacties kan geven, technische bijstand verleent, informatie over gezondheidsbedreigingen verstrekt en paraatheid garandeert bij noodsituaties.
Ik ben het eens met het voorstel dit centrum een reservebegroting te geven om onvoorziene situaties het hoofd te kunnen bieden.
Het Europees Netwerk voor overdraagbare ziekten, dat bestaat uit de nationale organen die zich in de verschillende lidstaten bezighouden met overdraagbare ziekten, moet de basis vormen van dat centrum.
Ik heb voorgestemd. 

Borghezio (NI ).
   Mijnheer de Voorzitter, wij hebben ons onthouden van stemming over deze ontwerpresolutie, onder andere omdat we daarin geen spoor hebben gevonden van de ernstige discriminatie in de Sloveense schadevergoedingswetgeving, waarin de bannelingen die het slachtoffer zijn geworden van de ernstige verwikkelingen daar te lande na de oorlog en hun nakomelingen worden benadeeld. Vandaag, 10 februari, wordt in ons land voor de tweede keer een herdenkingsdag gehouden. Ook namens onze collega de heer Gobbo, hier aanwezig, wil ik de exodus in herinnering roepen van de 350.000 landgenoten die uit hun woonplaatsen werden verdreven, maar vooral de offers, de tragedie van de meer dan 10.000 personen die in de grotten en dolinen werden gegooid, in veel gevallen nog levend: een tragedie voor de bevolking van Istrië, Giulia-Dalmatië en de Fiumano, die nog leeft onder de mensen en in het leed van die regio; een tragedie die, ook door Europa, herdacht en gememoreerd zou moeten worden. Het is een tweede holocaust die de tragedies van de totalitaire bewegingen van de afgelopen eeuw in herinnering roept. 
Korakas (GUE/NGL ),
   . – De Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland hebben tegen de ontwerpresolutie gestemd betreffende de 60e vergadering van de Commissie mensenrechten van de VN omdat de resolutie de EU beschouwt als “neutraal” waarnemer van het eerbiedigen van de mensenrechten en met geen woord rept over de vreselijke schendingen van de mensenrechten in de EU zelf: het vervolgen van vakbondsmensen, het aanleggen van elektronische gegevensbanken, inbreuken op de persoonlijke levenssfeer onder het mom van de strijd tegen het terrorisme, het schenden van het recht op werk en huisvesting, van het recht op gelijke toegang tot gezondheidszorg, onderwijs en welzijn, dood en verderf op de werkplek in ruil voor maximale winst, enzovoort.
Maar ook:
- bekritiseert de resolutie de Commissie mensenrechten vanwege politieke vooringenomenheid, omdat de meeste leden hebben geweigerd in te gaan op de eisen van de EU en de VS om bepaalde landen te veroordelen en zo ideologische en politieke doeleinden te dienen (Cuba, China, Noord-Korea, Vietnam, Wit-Rusland, enzovoort);
- laat de resolutie de VS buiten schot, waar executies en vreselijke schendingen van de mensenrechten aan de orde van de dag zijn.
- wil de resolutie een “rechtvaardig” proces voor Saddam Hoessein, maar niet voor Bush, Blair en hun collaborateurs. Zij worden beschouwd als hoeders van het recht;
- worden de mensenrechten weeral “gebruikt” om de weg te effenen voor het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid van de Unie, met andere woorden voor militaire interventies. 
Ribeiro (GUE/NGL ),
   .- Wij staan natuurlijk absoluut niet onverschillig tegenover het vraagstuk van de mensenrechten. Dat geeft ons echter niet het recht anderen de les te lezen over de mensenrechten. Het geeft ons wel voldoende moreel gezag om criteria, die de onze niet zijn, voor het afgeven van bewijzen van goed of slecht gedrag op het vlak van de mensenrechten van de hand te wijzen.
Daarom hebben wij ons bij deze stemming onthouden, hetgeen in dit geval het tegendeel is van onverschilligheid. Met onze stem brengen wij tot uitdrukking dat deze materie voor ons zeer belangrijk is en dat wij het onaanvaardbaar vinden dat er op grond van een ideologische benadering van de markt en de daarmee verbonden concepten resoluties worden goedgekeurd die een aantal landen bij naam noemen en andere landen onvermeld laten. In die resoluties schijnen er uitverkorenen en verguisden te zijn … want er zijn nu eenmaal geen wonderkinderen bij op het vlak van concurrentievermogen en productiviteit. Wij gaan evenmin akkoord met de kunstgreep dat het vermelden van bepaalde landen de verwijzing naar andere landen overbodig maakt. Dat is de reden waarom wij ons hebben onthouden. 
Van Orden (PPE-DE ),
    De Britse conservatieven in het EP zijn uitgesproken voorstander van de bescherming van echte mensenrechten en zijn het ermee eens dat de Mensenrechtencommissie van de VN duidelijk stelling dient te nemen tegen de schending daarvan in grote delen van de wereld. Om die reden waren wij verheugd over veel aspecten van de resolutie, niet in de laatste plaats ook de geuite bezorgdheid over het gebrek aan maatregelen inzake Zimbabwe. Wij kunnen ons echter niet vinden in de eenzijdige verklaring over de situatie in het Midden-Oosten, waarin met geen woord wordt gerept van het afschuwelijke terrorisme tegen Israël. Evenmin zijn wij het eens met de onrealistische en grotendeels onwelwillende houding tegenover het nemen van krachtige maatregelen tegen het terrorisme, en met de kritiekloze goedkeuring van het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof. Wij hebben deze resolutie onze stem derhalve onthouden. 

Fatuzzo (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, de heer Katiforis presenteert een verslag over de rol en de werkwijze van rating-kantoren. Ook in dit geval heb ik, toen ik mijn ogen even dichtdeed, de heer Katiforis gezien die holde, holde, holde als een bezetene. “Waar ga je zo snel naar toe?” vroeg ik hem. En hij zei: “Ik moet hollen om op tijd te komen voor de toelichting bij mijn verslag voordat de zaak-Parmalat in Italië naar buiten komt. Fatuzzo, jij kent Mennea toch, zeg hem dat hij het verslag over de rating-kantoren doet, want hij holt zeker veel sneller dan ik, hij heeft een gouden medaille gewonnen bij de Olympische Spelen in Moskou, hij komt dus vast op tijd om het in te dienen en door het Parlement te loodsen, voordat Parmalat ineenstort.”
Helaas was dat een droom en de droom is niet uitgekomen: het is de heer Katiforis niet gelukt zijn verslag voor de droevige gebeurtenissen rondom de krach van de Parmalat-obligaties in te dienen en door het Parlement te loodsen. 
Ribeiro (GUE/NGL ),
   .- Recente financiële schandalen als Enron en Parmalat hebben nog meer gevolgen van de liberalisering van de kapitaalmarkten duidelijk gemaakt, evenals de rol van de ratingbureaus bij deze schandalen. Die bureaus hebben de kredietwaardigheid van deze multinationale reuzen positief beoordeeld, hoewel die bedrijven bepaalde relevante informatie over hun activiteiten hadden achtergehouden. Dat was mogelijk omdat ratingbureaus het product zijn van de particuliere sector, een zichzelf regulerend marktmechanisme voor de beoordeling van de kredietwaardigheid van instanties die geld van derden inzamelen, die kunnen variëren van beursgenoteerde bedrijven tot aan staten die schuldbewijzen uitgeven voor de financiering van hun uitgaven.
De ratingbureaus hebben veel macht op de financiële markten, want risicobeoordeling is de wettelijk voorwaarde waarop de portefeuilles van beleggers worden getoetst. Daar komt nog bij dat de “markt” van ratingbureaus zeer geconcentreerd is en dat de grootste bureaus in een oligarchisch systeem werken. Twee van die bureaus zijn trouwens in de VS gevestigd en een daarvan had Parmalat positief beoordeeld.
Daar de regulerende ratingbureaus zichzelf reguleren zijn zij een instrument voor de verdere verdieping van de liberalisering van de kapitaalmarkten. Om van die bureaus een onmisbare schakel in de regelgeving te maken zouden zij in het kader van nationale wetgeving en jurisprudentie onder de regulering door overheidsinstanties moeten vallen.
Het verslag bevat een nuttige analyse en diagnose van de situatie maar geen therapie. Het beoogt zichzelf regulerende bureaus over zichzelf te laten rapporteren.
Het is inderdaad een politieke en geen technische kwestie! En gezien het eindproduct, is mijn tegenstem politiek genomen dan ook gerechtvaardigd. 

Fatuzzo (PPE-DE ).
   Veel gepensioneerden die mij afgelopen zaterdag in Milaan hebben horen spreken over openbare voorzieningen in ontwikkelingslanden en wisten dat ik moest stemmen (en ik heb gezegd dat ik voor zou stemmen), hebben erop aangedrongen dat de Europese Unie zich bij haar inspanningen voor de openbare voorzieningen in ontwikkelingslanden inzet voor de verbetering van de pensioenstelsels in die landen, nu het niet lukt om de gepensioneerden in Italië en in Europa meer te geven, en met name om ervoor te zorgen dat weduwen 100 procent van het pensioen van hun overleden echtgenoot krijgen en alle werkenden 120 procent van hun laatst genoten inkomen. 
Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL ),
   . – De rapporteur erkent dat de privatisering van staatsbedrijven en openbare diensten in arme landen, gewenst en opgelegd door het westerse grootkapitaal en door de staten die daarvan de belangen behartigen, bijgedragen heeft aan een toename van de armoede in de derde wereld.
Nu de Europese Commissie, een van de belangenbehartigers van het Europese grootkapitaal, meer uiteenlopende vormen van privatisering in en tegen deze arme landen lijkt voor te staan schaart de rapporteur zich echter openlijk daarachter. Welnu, wij niet!
Wij zijn uit principe tegen de, openlijke of stiekeme, privatisering van de openbare diensten, want deze leidt altijd en overal tot een verslechtering van de levensomstandigheden van de bevolking. En in de arme landen is deze dramatische verslechtering van de levensomstandigheden, of zelfs de overlevingsomstandigheden, van de bevolking des te schandaliger daar zij – zoals de rapporteur ook erkent – erop gericht is de volken die al tot de armste van de wereld horen, te beroven van het weinige dat ze nog hebben, enkel en alleen tot profijt van de westerse multinationals, die al zwemmen in de winst.
Wij hebben dan ook tegen dit verslag gestemd.
Meijer (GUE/NGL ),
   . Grote winstgevende internationale bedrijven, gevestigd in Europa, Amerika of Japan, zijn voor economen vaak de maatstaf voor de derde wereld. Als die bedrijven de vrijheid krijgen om verliesgevende activiteiten over te nemen en grondstoffen te exporteren zouden die landen vanzelf welvarend worden. Die veronderstelling is kortzichtig. Al eeuwenlang wordt de economie daar door het noorden beheerst, waardoor ze gedwongen waren om goedkope producten voor de markt van rijke landen te produceren. Hun binnenlandse economie en hun dienstverlening voor het eigen volk hebben ze moeten verwaarlozen. Voorzieningen op het gebied van onderwijs, gezondheidszorg, openbaar vervoer, woningbouw, post, elektriciteit, drinkwater, telefoon en riolering hebben ze grotendeels zelf moeten ontwikkelen en uitbreiden nadat de koloniale bestuursvorm was afgeschaft. Door de hoge ontwikkelingskosten en de geringe winstverwachtingen waren die sectoren aanvankelijk grotendeels oninteressant voor buitenlandse particuliere bedrijven. Bovendien hebben we gezien dat de industrie in Japan zich in de 19e en 20e eeuw aanvankelijk alleen kon ontwikkelen door staatsbedrijven, die pas werden geprivatiseerd nadat ze winstgevend waren geworden. Daarom was het goed dat de Commissie ontwikkelingssamenwerking niet alleen heeft gekeken naar privatisering en volledige liberalisering maar ook naar dienstverlening, armoedebestrijding, kleine bedrijven, coöperaties en een duurzame rol voor overheidsinitiatieven. Helaas blokkeren de Christen-democraten vandaag in de plenaire vergadering een meerderheid voor deze instrumenten tegen armoede en onderontwikkeling. 
Ribeiro (GUE/NGL ),
   .- De inspanning van de rapporteur bij deze ogenschijnlijk “onmogelijke taak” om woorden hun echte betekenis te verlenen, is lovenswaardig.
De term “samenwerking” is vertaald in steun voor de ontwikkeling van bedrijven in derde landen, zoals wij kunnen opmaken uit de titel van de eerste mededeling die ten grondslag ligt aan dit verslag. Het zou ook de hervorming inhouden van de staatsbedrijven die in die landen openbare voorzieningen verzorgen en “de noodzaak alle opties te evalueren”, zoals in de tweede mededeling staat.
Die steun is echter de gevangene van het concept dat louter de markt bedrijven kan reguleren, waarbij de overheersende strategie die van structurele aanpassingen is, met als overheersende oplossing het ontmantelen en privatiseren van openbare voorzieningen.
De rapporteur heeft ideologische concepten in twijfel getrokken en een aantal problemen vanuit een bredere invalshoek aangesneden dan de louter economische optiek. In die context is de opmerking van de rapporteur dat watervoorziening en afvalwaterverwijdering, onderwijs en gezondheidszorg onder de verantwoordelijkheid moeten vallen van de centrale en de lagere overheden, veelbetekenend.
Het voorstel de plaatselijke investeerders en de KMO’s voorrang te verlenen bij privatiseringen, gecombineerd met het idee dat de transnationale coöperaties elk jaar 0,7 procent van hun omzet of 5 procent van hun nettowinst opnieuw investeren in die landen als compensatie, is blijkbaar gezien het huidige klimaat een provocatie. Zo werd het verslag onthaald door bepaalde politieke krachten die zich bedreigd voelden door de aanwezigheid van een rapporteur die met alternatieven kwam om verbetering te brengen in een situatie die onherstelbaar leek. 
Sacrédeus (PPE-DE ),
    Nadat in principe alle christen-democratische amendementen van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten in de plenaire vergadering waren aangenomen, waardoor het voorstel inhoudelijk aanzienlijk verbeterd is, heb ik in de eindstemming voor het verslag gestemd.
Armoedebestrijding is de belangrijkste doelstelling van het EU-ontwikkelingsbeleid. Uit de geschiedenis is gebleken dat overheidsmonopolies vaak tot een onefficiënte economie, wanbeheer, corruptie en onrechtvaardigheid in de ontwikkelingslanden leiden.
Vooral wat de diensten van algemeen belang betreft zoals water- en energievoorziening, onderwijs en gezondheid, heeft de openbare sector in de meeste van deze landen gefaald. Hervormingen binnen deze sector kunnen dan ook voor verbetering en groei zorgen. De PPE-DE-Fractie heeft dit met een aantal amendementen in het verslag duidelijk gemaakt. Het verslag sluit daarmee aan bij de beoordeling van de Commissie dat armoedebestrijding serieus kan worden aangepakt als we alle mogelijke hervormingen in overweging nemen, die erop gericht zijn de economische groei te bevorderen en corruptie tegen te gaan.
Monopolies, om het even of ze in handen zijn van openbare of privé-ondernemingen, moeten plaats maken voor concurrentie en diversiteit met de bedoeling een rechtvaardiger en beter economisch beheer tot stand te brengen. Een duidelijke kaderwetgeving moet garant staan voor het recht op diensten van algemeen belang. Kleine ondernemingen kunnen in de ontwikkelingslanden als belangrijke groeimotor functioneren en moeten daarom financieel gesteund worden en technische bijstand krijgen. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   .- In verschillende lidstaten heeft de omzetting van deze richtlijn in nationaal recht vertraging opgelopen. Dat is een bewijs van de problemen die de toepassing van de richtlijn heeft opgeleverd, met name van de kant van het bedrijfsleven. Voor de Commissie is dat aanleiding geweest alle betrokken partijen breedvoerig te raadplegen. Pas wanneer de lidstaten nationale verslagen over de daadwerkelijke toepassing van de richtlijn indienen, zal blijken hoe het er precies voor staat met de toepassing.
Hoewel de richtlijn al sinds oktober 1999 van toepassing is op nieuwe installaties en op bestaande installaties waarvan de exploitanten bereid zijn aanzienlijke wijzigingen aan te brengen, geldt tot oktober 2007 een overgangsperiode. In het kader van die overgangsperiode krijgen de KMO’s in de industrie en de boeren speciale steun.
De geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging die deze richtlijn tot doel heeft, kan worden bereikt via een systeem van vergunningen voor de installaties. Dat is positief maar de richtlijn dient rekening te houden met de verschillende situaties. De meest omstreden punten in de richtlijn dienen verduidelijking te krijgen, zodat er aanvaardbare oplossingen komen. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   .- Ik heb voor deze resolutie gestemd. Sinds de Top van Göteborg streeft de EU naar “duurzame ontwikkeling”. Dat is de enige garantie voor een evolutie van de mensheid die het milieuerfgoed respecteert als onmisbare schakel in de vooruitgang van de mensheid. Daarom vind ik een regelmatige evaluatie van de toepassing en omzetting van de richtlijnen die dit concept juridische handen en voeten geeft, zoals in het onderhavige geval, zeer belangrijk. Concepten als “milieuvoorwaarden” voor het afgeven van industriële vergunningen, het delen van de “beste praktijken” en het definiëren van de “beste beschikbare technieken” (BBT) zijn enkele mogelijkheden om de geïntegreerde preventie en beperking van verontreiniging die het resultaat is van een brede waaier van activiteiten in de industrie en de landbouw, te realiseren en een hoog beschermingsniveau van het milieu te bereiken. Op basis van de richtlijn van 1996 die wij hier behandelen, is er een vergunningenstelsel voor nieuwe installaties in het leven geroepen waardoor exploitanten verplicht preventiemaatregelen tegen vervuiling moeten nemen. Aan de andere kant schrijft deze richtlijn voor dat uiterlijk in 2007 alle installaties aan dezelfde regels dienen te voldoen.
Ik ben het eens met de rapporteur dat het belangrijk is er bij de lidstaten op aan te dringen dat ze hun evaluatieverslagen over de omzetting (ook voorzien voor het jaar 2007) zo snel mogelijk indienen. Een grote bijdrage daartoe zou kunnen komen van de kant van een “Guidance Document” dat de definitie van “installatie” en andere kernbegrippen zou verduidelijken, de …

Andersen (EDD ),
    De ICES (Internationale Raad voor het onderzoek van de zee) werkt vandaag als een belangrijke onafhankelijke organisatie, die gesteund is op nationale onderzoeksinstituten. Het is daarom niet nodig dat de EU lid wordt van deze organisatie en er medewerkers tewerkstelt.
Ten eerste trekt men hierdoor de onafhankelijkheid van de ICES en van de Commissie in twijfel, omdat de Commissie de belangrijkste gebruiker is van de resultaten van de ICES.
Ten tweede is het aantal gekwalificeerde onderzoekers beperkt. Als de Commissie onderzoekers wil inzetten voor deze taak, dan zal dit tot gevolg hebben dat de nationale instituten onderzoekers verliezen, omdat de Commissie beter betaalt.
De drie leden van de Junibeweging in het Europees Parlement, Ulla Sandbæk, Jens-Peter Bonde en Bent Hindrup Andersen, stemmen tegen het verslag met de volgende stemverklaring:
De Junibeweging is principieel van mening dat alle pogingen van de EU om de ICES te domineren verworpen moeten worden. De ICES moet een nationale aangelegenheid blijven.
De Junibeweging is van mening dat de EU de lidstaten er beter toe zou aanzetten meer wetenschappers naar de ICES te sturen en de onderzoeksactiviteiten op dit gebied eventueel te coördineren. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   .- Daar de duurzaamheid van de visbestanden gegarandeerd moet zijn, is het belangrijk gedetailleerde informatie en betrouwbare wetenschappelijke adviezen te krijgen over de huidige situatie en de verdere ontwikkeling van de visbestanden. De centrale vraag daarbij is de betrouwbaarheid van de informatie. Vaak is die betrouwbaarheid in twijfel getrokken, hetgeen geleid heeft tot ongewenste spanningen tussen onderzoekers, wetenschappers en vissers.
In dit verband zijn twee zaken van fundamenteel belang:
- ten eerste het direct betrekken van de vissers, samen met onderzoekers en wetenschappers, bij het beheer van de visserij-inspanning, de onderlinge steun en de beoordeling van de situatie van de visbestanden. De vissers hebben het meest belang bij de duurzaamheid van de bestanden en zijn degenen die het meest rechtstreeks getroffen worden door herstelmaatregelen voor de populaties. Daarom is het belangrijk adequate organen te creëren die doeltreffende communicatie tussen alle partijen mogelijk maken;
- ten tweede een serieuze evaluatie van de sociaal-economische effecten van de maatregelen om de bestanden te herstellen of de visserij-inspanning te verminderen. De tenuitvoerlegging van deze maatregelen - die soms vrijwillig zijn, zoals in Portugal met de sardine - vereisen financiële compensatiemaatregelen van de nationale en communautaire overheid.
Aan de andere kant is het noodzakelijk de communautaire bedragen voor onderzoek in de visserijsector te verhogen en meer geld en mensen beschikbaar te stellen om betere wetenschappelijke adviezen te kunnen geven. 
Piscarreta (PPE-DE ),
   .- Het wetenschappelijk onderzoek heeft zich ontwikkeld tot een zeer belangrijk instrument voor de uitvoering van het gemeenschappelijk visserijbeleid, daar het de grondslag vormt voor het duurzaam beheer van de bestanden.
De beperkingen van de visserij in de EU hebben dramatische gevolgen op sociaal-economisch vlak. Portugal is in het bijzonder het slachtoffer geworden van deze maatregelen die gericht waren op omschakeling en het verschroten van een groot deel van de nationale vissersvloot.
In de regio waar ik vandaan kom stel ik dagelijks in de havens en op de visafslagen vast welke gevolgen de beheersmaatregelen voor de visserij voor de mensen hebben. Ik ben er verontwaardigd over dat de Commissie nog steeds op dezelfde weg voortgaat zonder zelfs maar een verstandige sociaal-economische evaluatie te laten maken van de gevolgen van de uitvoering van haar beleid. Daarom is het belangrijk dat deze bijzondere regeling, gezien het onomkeerbare karakter ervan, naar behoren onderbouwd wordt met gedegen wetenschappelijke analyses die zeer betrouwbare informatie bevatten over de ontwikkeling van de bestanden.
Bij gebrek aan objectieve informatie geven de huidige wetenschappelijke adviezen aanleiding tot twijfelachtige interpretaties door de lidstaten, die de effecten van de beschermingsmaatregelen voor de visbestanden tenietdoen.
Ik ben het met de rapporteur, die ik overigens feliciteer met zijn verslag, eens wanneer hij wijst op de manco’s in de wetenschappelijke adviezen van de EU voor de visserij en op het tekort aan middelen en aan menskracht. Ik ben het er ook mee eens dat de banden tussen de wetenschap en de industrie nader moeten worden aangehaald door de uiteindelijke resultaten een pragmatischer karakter te verlenen. 
Queiró (UEN ),
   .- Het verslag van de heer Lage behandelt het belangrijke thema van de betrouwbaarheid van de wetenschappelijke adviezen voor het visserijbeheer tegen de achtergrond van de veelvuldige verschillen tussen wetenschappers en vissers over de situatie van de visbestanden. Als wij denken aan de ernstige sociaal-economische gevolgen voor de vissersgemeenschappen van de op wetenschappelijke adviezen gestoelde maatregelen van de EU, beseffen wij het belang van dit onderwerp en de noodzaak de kwaliteit van de adviezen te verbeteren.
De alarmkreet van de heer Lage komt des te gelegener daar de Commissie er zo toe aangezet kan worden het gemeenschappelijk visserijbeleid te baseren op betere en gedegener wetenschappelijke adviezen, waardoor het beleid een steviger wetenschappelijke onderbouwing krijgt dan tot nu toe.
Het is onaanvaardbaar nog langer geconfronteerd te worden met de “kennelijke onwil van de Commissie” - zoals de rapporteur zegt - rekening te houden met de verschillende beschikbare wetenschappelijke adviezen. Daarmee laadt de Commissie nog sterker de verdenking op zich partijdig te zijn bij haar besluitvorming, terwijl haar besluiten in de regel al nadelig uitpakken voor de vissersgemeenschappen die geen enkele bescherming genieten. Met mijn stem voor dit verslag heb ik mij ook solidair willen tonen met de Portugese vissers die zo hard getroffen worden door dit onbegrijpelijk visserijbeleid van de Commissie, met name van commissaris Fischler. 
Souchet (NI ),
   . – In het verslag-Lage wordt terecht onderstreept dat de beheersmaatregelen die de Europese Unie treft maar al te vaak steunen op onvolledige en weinig betrouwbare wetenschappelijke diagnoses. De sociaal-economische consequenties van beheersmaatregelen met zo’n wankele basis zijn echter aanzienlijk: het overleven van hele visserijen en hele productieketens staat op het spel. De wetenschappelijke inspanning moet dus worden versterkt en zowel gericht zijn op de biologie van zeemilieus als op de selectiviteit van het vistuig en de sociaal-economische effecten van het beheer van de visbestanden. Het huidige GVB is te eenzijdig en moet worden bijgestuurd, daar het niet voldoende over de hele linie rekening houdt met de tweeledige doelstelling van enerzijds bescherming van de bestanden en anderzijds het behoud van de visserij.
Daarom zullen de toekomstige regionale adviesraden een hoofdrol moeten spelen bij het formuleren van verzoeken om wetenschappelijk advies. Ze zullen een beroep moeten doen op een heel spectrum van verschillende meningen over het visserijbeheer, vergezeld gaande van prognoses van hun biologische en sociaal-economische effecten. Met een dergelijk ontwikkeling zou in plaats van deze bruuske, onomkeerbare aanpak een graduele, geleidelijke, soepele en voortdurend aanpasbare benadering mogelijk moeten worden. Ik ben blij dat de amendementen in die richting die ik had ingediend, konden worden aangenomen.
De Voorzitter.
   – Hiermee is de stemming beëindigd.

(1)

De Voorzitter.
   – We gaan nu verder met het punt dat werd onderbroken, namelijk het debat over verslag (A5-0022/2004) van de heer Garot, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over de ontwikkeling van de landbouwinkomens in de Europese Unie (2002/2258(INI)). 
Figueiredo (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik betreur het ten zeerste dat commissaris Fischler hier niet aanwezig is. Dat is werkelijk ongelooflijk, vooral omdat het om een uitermate belangrijk debat gaat.
Landbouwers hebben recht op een waardig inkomen. Daarom moet de instandhouding van rendabele producentenprijzen beschouwd worden als het basisbeginsel van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Dat is de enige manier om, in vergelijking met de andere beroepssectoren, een adequate en redelijke levensstandaard te waarborgen, zodat de landbouwactiviteit overal in de Unie kan worden voortgezet. Het is een feit dat deze doelstellingen in het gemeenschappelijk landbouwbeleid verankerd zitten. Het probleem is echter dat de gebruikte mechanismen geheel in strijd zijn met de beoogde doelstellingen. Er wordt immers geopteerd voor een beleid dat gericht is op een vermindering van de producentenprijzen en bovendien wordt voorrang verleend aan de externe en interne liberalisering van de landbouwmarkten. Het is algemeen bekend dat dit beleid verantwoordelijk is voor de verdwijning van duizenden landbouwbedrijven en arbeidsplaatsen en dat het geleid heeft tot een concentratie, intensivering en verticalisatie van de productie, gecentraliseerde eigendom van de landbouwgrond en een toenemende ontvolking van het platteland.
Erger nog, het beleid versterkt ook de onrechtvaardige verdeling van de landbouwsteun onder de verschillende producenten, producties en landen. Dit model houdt immers twaalf jaar na de hervorming van het GLB van 1992 nog steeds enorme ongelijkheden in stand die onder meer inhouden dat 20 procent van de grote landbouwbedrijven 80 procent van de steun ontvangen. Ik attendeer u erop dat in Portugal vrijwel de helft van de toegekende steun wordt opgestreken door 1 procent van de grote landbouwers. Dat is iets wat wij steeds betwist hebben.
De huidige hervorming van het GLB draagt zeker niet bij aan de oplossing van dit probleem aangezien de steun wordt losgekoppeld van de productie op basis van historische referenties. Wij hebben een unieke kans laten voorbijgaan om een echte modulatie in te voeren en duidelijke limieten voor de toekenning van steun vast te stellen. Het volstaat immers niet om alleen maar middelen over te hevelen naar de plattelandsontwikkeling. Er moeten maatregelen worden genomen die ons in de gelegenheid stellen de enorme ongelijkheden bij de verdeling van de steun onder de betrokken landbouwers en landen weg te werken.
Anderzijds moet ik onderstrepen dat de daling van de verkoopprijs van de producten en de toename van de productiekosten, ondanks de gedeeltelijke compensatie via de toegekende productiesteun, tussen 1995 en 2002 geleid hebben tot de verdwijning van bijna 16 procent van de landbouwbedrijven, zonder dat de consumenten van de prijsdalingen hebben geprofiteerd. Integendeel, de index van de consumentenprijzen is tijdens diezelfde periode met 11 procent gestegen, terwijl het indexcijfer van de productieprijzen met meer dan 1 procent gedaald is.
De progressieve deregulering van de marktmechanismen van het GLB is in dit verband een beslissende en uitermate zorgwekkende factor, los van het feit dat deze mechanismen aanleiding geven tot discriminatie tussen de continentale en mediterrane producties. Gelet op de volatiliteit en het specifieke karakter van de landbouwsector hebben wij doeltreffende instrumenten nodig om de markt te reguleren en het aanbod in stand te houden, zodat de landbouwinkomens gewaarborgd blijven. Verder onderstreep ik samen met de rapporteur het belang van een adequate externe bescherming van de landbouwmarkt en dring ik aan op de ontwikkeling van communautaire interventiemechanismen die de sector moeten steunen bij rampen.
Wij zijn tevens van oordeel dat de plattelandsontwikkeling bevorderd moet worden. Dat betekent dat de landbouwbegroting moet worden verhoogd en zeker niet mag worden bevroren tot 2013, zoals tijdens de Raad van Kopenhagen is besloten. Als er meer middelen beschikbaar worden gesteld, kunnen aan landbouwers uit minder begunstigde regio’s of met een laag inkomen compenserende schadevergoedingen worden uitbetaald. Dat is van essentieel belang voor de instandhouding van een multifunctionele landbouw die landbouwproducten van goede kwaliteit levert. 
Santini (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Garot is geloofwaardig en realistisch en daarom positief, ook al hebben niet alle opgenomen gegevens betrekking op alle verschillende typen landbouw in de Unie. De stijging van 7 procent van het inkomen en de daling van 15,7 procent van het aantal bedrijven is bijvoorbeeld niet van toepassing op de landbouw in berggebieden, waar de cijfers, helaas, heel anders zijn. De inkomens zijn daar met slechts 1 procent gestegen, en meer dan 25 procent van de bedrijven is verdwenen. En het is niet zo dat de landbouw in berggebieden maar een heel klein deel uitmaakt van de totale landbouwsector in Europa: het gaat om 20 procent van de totale voor landbouw bruikbare grond, 30 procent van het territorium en in de bergen woont 5 procent van de Europese burgers. De berggebieden opgeven heeft niet alleen gevolgen voor de economie, maar, zoals we weten, ook voor de sociale situatie en het milieu. De berggebieden opgeven betekent dat een heel systeem, het hydrogeologisch evenwicht en de beheersing van de expansie van de bossen in gevaar worden gebracht. Het betekent ook het einde van ieder landbouwtoerisme, en dat heeft ook repercussies voor de dalgebieden.
Wat kunnen we daaraan doen? Vaste en adequate vergoedingen toekennen voor de bergboer die multifunctionaliteit omarmt; een op de berggebieden toegesneden totaalbeleid aannemen, waarin ook voor de meest achtergebleven gebieden voorzieningen worden gegarandeerd, steun om de kwaliteit van het bestaan als geheel te verbeteren, dus niet alleen de economische welvaart van degenen die ervoor kiezen in de bergen te wonen.
De krachtige stimulans voor de plattelandsontwikkeling – die blijkt uit de recente hervorming van het GLB – biedt enkele waarborgen, maar niet genoeg. De bijzondere kenmerken van de berggebieden moeten uitdrukkelijk worden erkend in de Verdragen en de structurele maatregelen, en we moeten ook de moed hebben om de banden van de staatssteun zover mogelijk maar met overtuiging af te werpen. 
Doyle (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dit is een buitengemeen lastig terrein, maar het is belangrijk dat wij de hand aan de ploeg slaan om onze landbouwbedrijven en plattelandsgebieden blijvend perspectief te bieden.
Het vergelijken van landbouwinkomens is niet altijd even eenvoudig, want de resultaten verschillen per referentiejaar - 1995 in dit geval - en naargelang wij spreken over het totaal, een gezin, een huishouden of een enkele landbouwer. We moeten appels met appels vergelijken.
In 2003 steeg het totale Ierse landbouwinkomen met 2,2 procent naar 2,524 miljard euro. 64 procent daarvan kwam voor rekening van naar schatting 1,6 miljard euro aan rechtstreekse steun. Uit ons landbouwonderzoek blijkt dat het gemiddelde inkomen van gezinsbedrijven in 2002 met 5,8 procent daalde tot 14.900 euro. De cijfers lopen naargelang omvang en opzet van het bedrijf sterk uiteen. Zo beliep het gemiddelde inkomen van de 40 procent gezinsbedrijven die te boek staan als voltijds 27.760 euro, terwijl dat van de overige 60 procent, als deeltijds geclassificeerde bedrijven op gemiddeld 6590 euro bleef steken. De samenstelling van het huishoudinkomen vertoont evenwel een toenemende spreiding. Relevant onderzoek over de jaren 1999 en 2000 toont aan dat bijna 60 procent van het huishoudinkomen van landbouwbedrijven afkomstig is uit niet aan de landbouw gerelateerde bronnen, hetgeen in menig geval de kans op het voortbestaan van het bedrijf vergroot.
In het overzicht van gemiddelde landbouwinkomens in 2003 in de EU neemt Ierland de achtste plaats in. Volgens de laatste schattingen van Eurostat is het gemiddelde inkomen per voltijdbaan na inflatiecorrectie in 2003 met 0,6 procent gedaald in Ierland, terwijl de EU als geheel een stijging van gemiddeld 0,9 procent laat zien. Mogelijk is de verdeling van rechtstreekse steun in Ierland billijker dan in andere lidstaten, want er zijn in verhouding weinig echt grote bedrijven, met name akkerbouwbedrijven. Terwijl de bovenste 20 procent in de EU 73 procent ontvangen aan directe steun, blijkt uit ons landbouwonderzoek dat ongeveer 40 procent van de steun is gegaan naar de 20 procent landbouwers met het hoogste gezinsinkomen.
Het idee van crisisbeheersingsystemen vergt een zorgvuldige benadering. Overheidsinterventie in het landbouwverzekeringswezen zou tot gevolg hebben dat de particuliere sector zich beperkt tot de werkelijk aantrekkelijke posten, waardoor de Europese Unie wel eens zou kunnen opdraaien voor de hoogste of onverzekerbare risico’s - een zeer kostbare zaak die gepaard zou gaan met ernstige budgettaire hoofdbrekens.
Ik ben blij met het door de Raad overeengekomen lagere modulatiepercentage. Een hoger percentage zou namelijk resulteren in een sterker terugval van de rechtstreekse steun, en daarmee van de landbouwinkomens. Alvorens een percentage vast te stellen moeten wij de behoeften aan plattelandsontwikkeling in kaart brengen, de kosten ervan ramen en vervolgens het percentage bepalen om die kosten te dekken.
Ik ben tegen de voorgestelde, omvangrijke herverdeling van rechtstreekse steun. Het doel van de hervorming in het kader van de tussenbalans is het bevorderen van het concurrentievermogen en tegelijkertijd het zekerstellen van de landbouwinkomens in een situatie waarin de steun niet meer aan productie zou zijn gekoppeld. Het idee van ontkoppeling heb ik altijd toegejuicht, want daarmee moet een belangrijke verstoring van de productiepatronen en grondprijzen worden voorkomen. Herverdeling van de door de landbouwers gevestigde rechten betekent vooruitgang voor sommigen en achteruitgang voor anderen. Herverdeling betekent tevens dat landbouwers hun productie anders gaan inrichten, terwijl de bedoeling juist was dat veranderingen zouden worden ingegeven door de markt en niet opgelegd vanwege een wezenlijk ander steunniveau.
Gevolg van de hervorming van het GLB is dat wij nu vanuit een ander beleidskader streven naar een meer marktgerichte, duurzame landbouw en agro-voedingsmiddelenindustrie. Met de mogelijkheden tot ontkoppeling van rechtstreekse steun kunnen wij steunbetalingen verrichten zonder ons zorgen te maken om maatregelen van de WTO, en aldus deze bijdrage aan de landbouwinkomens en plattelandseconomie veilig stellen. 
Fiori (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, op economisch vlak kan ik niet anders dan de heer Garot gelukwensen met zijn doortimmerde en nauwgezette verslag; een verslag dat onder andere enkele van de thema’s en aanbevelingen overneemt die we, in de loop van deze zittingsperiode, aan de Commissie hebben voorgelegd: bijvoorbeeld de instelling van distributiecontracten om het kwaliteitsniveau te verhogen, mocht dat nodig zijn, maar in elk geval om de kwaliteit van de landbouwsector te verhogen; de toegang tot de Europese markt voor producten uit derde landen die aan dezelfde normen gebonden zijn als de Europese producten; en een systeem voor crisisbeheer. Daarnaast moet het ons aan het denken zetten dat de verlagingen van en de schommelingen in de landbouwprijzen geen enkel effect hebben gehad op de consumptie.
Wat ik heb gezegd is zuiver theorie, want ik ben van mening dat we een enorme verantwoordelijkheid op ons hebben genomen, en alle collega’s die de vergaderingen van de Landbouwcommissie bezoeken kennen mijn standpunt over het voorstel van herziening op middellange termijn. De consequenties ervan kunnen pas over een paar jaar worden geanalyseerd, want de gekozen formule van marktregulering en prijsstabiliteit – directe, vaste en ontkoppelde steun voor de productie – zal leiden tot een steeds verdergaande ontmanteling van de landbouwsector.
We hebben keuzes gemaakt aan de hand van met name het buitenlands beleid ten opzichte van Cancún. We hebben de resultaten van Cancún gezien en we hebben gezien hoe de onderhandelingen in Genève zijn hervat. Enkele cijfers uit het verslag-Garot – de stijging van 7 procent van de landbouwprijzen tussen 1995 tot 2002 - hebben volgens mij betrekking op historische prijzen en houden geen rekening met onder meer de inflatie, die er bij de landbouwprijzen flink inhakt.
Ik verwacht dat de globale situatie van de landbouw in de Europese Unie in 2011 veel, heel veel hachelijker zal zijn en de regels veel complexer dan in het verslag van de heer Garot wordt voorgesteld. 
Schierhuber (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, ook ik wil allereerst de heer Garot bedanken voor zijn initiatiefverslag.
Het inkomensbeleid in de landbouw heeft direct invloed op de aantrekkelijkheid van het beroep boer en dus op het voortbestaan van de landbouwproductie en de ontwikkeling van het platteland. De inkomens van de Europese boeren verschillen onderling sterk. De landbouw moest de afgelopen jaren een ingrijpende structuurverandering ondergaan die nog niet is afgesloten. Alleen al tussen 1995 en 2002 is het aantal bedrijven in de EU met gemiddeld 15,7 procent geslonken. Het inkomen van de Europese boeren bestaat voor een deel uit directe betalingen en niet alleen uit de opbrengst van de productie. Bovendien staan de prijsverminderingen voor landbouwproducten in geen verhouding tot de prijsontwikkeling van de levensmiddelen voor de consument. Behalve dat zullen de productiekosten blijven stijgen door strengere voorschriften voor de landbouw, terwijl de compensatiebetalingen aan de boeren niet evenredig mee stijgen.
De compensatiebetalingen moeten garanderen dat de door de maatschappij zo gewenste gezonde en veilige levensmiddelen en een leefbare omgeving gegarandeerd zijn. Compensatiebetalingen voor de landbouw zijn in zoverre gerechtvaardigd dat daarmee de multifunctionele prestaties van de landbouw voor de maatschappij worden vergoed, met name, zoals de heer Santini al zei, in de berggebieden, de achtergestelde regio’s en de gebieden aan de rand van de EU. De landbouw van de Europese Unie heeft in de toekomst ook een sterke zakelijke component nodig met als belangrijkste functie de productie. De vanzelfsprekendheid van het beroep en de maatschappelijke positie van de boeren in heel Europa hangt in toenemende mate af van het feit in hoeverre het landbouwbeleid het boerenbedrijf bevordert. Onze instrumenten moeten hierop gericht zijn, waarbij in het gemeenschappelijk landbouwbeleid de eerste en tweede pijler niet tegen elkaar uitgespeeld mogen worden.
We mogen ook niet vergeten dat deze beleidsinstrumenten voor een bepaalde periode moeten gelden, zodat de boeren op lange termijn kunnen plannen en handelen. De financiële vooruitzichten zijn daarbij onontbeerlijk om onze boeren een bepaalde zekerheid te geven die de landbouw en het platteland nodig hebben. 
Wachtmeister (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, hartelijk dank aan de heer Garot voor het goede verslag waarin hij een treffend beeld schetst van de huidige situatie van de landbouwinkomens. De landbouwinkomens spelen een belangrijke rol in de ontwikkeling van een actief platteland. Een actief platteland is totaal afhankelijk van rendabele landbouwondernemingen. In een Europa waar de helft van de landbouwers ouder is dan vijfenvijftig en slechts acht procent jonger dan vijfendertig moet onze houding tegenover landbouwondernemingen helemaal veranderen. Als ik vandaag advies zou moeten geven aan een startende landbouwer, dan zou ik hem de raad geven zijn financieel plan op te maken zonder rekening te houden met steun van de overheid en zonder op politieke vrijgevigheid te rekenen.
Het verslag bevat enkele paragrafen die ik niet kan steunen. Onder andere gaat het erom "de landbouwbevolking een redelijke levensstandaard te garanderen en de inkomens te stabiliseren met het oog op de handhaving van de landbouwbedrijvigheid op heel het grondgebied van de Europese Unie”. In een andere paragraaf wordt onderstreept dat het niveau van de openbare landbouwsteun behouden moet worden en dat het belangrijk is "voorwaarden te creëren waarmee de werkgelegenheid kan worden gegarandeerd", enzovoort. Als we deze zinnen voor de landbouwers van vandaag zouden voorlezen, dan zouden ze hun situatie in deze woorden niet herkennen. In een land als Zweden stemmen deze beschrijvingen totaal niet met de werkelijkheid overeen. Vandaag is slechts een half procent van de bevolking landbouwer. De herstructurering neemt een enorme vaart. De tussentijdse herziening heeft alles stilgelegd, behalve de afbouw van de landbouw. Dit is natuurlijk niet alleen de schuld van de Europese Unie. De Zweedse regering is grotendeels verantwoordelijk hiervoor. 
De Voorzitter.
   – Hartelijk dank, mijnheer Wachtmeister.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
Hudghton (Verts/ALE ),
    Een succesvolle (lees: winstgevende) landbouw is een wezenlijk bestanddeel van de plattelandseconomie en in grote mate bepalend voor de levensvatbaarheid van basisdiensten op het platteland, van scholen tot postkantoren.
Het netto-inkomen van menig landbouwbedrijf in Schotland staat momenteel onder grote druk. Naast de druk van de prijs af-boerderij waaronder iedere boer gebukt gaat, hebben de landbouwers in Schotland, met name die in de Hooglanden en op de eilanden, te maken met hoge vervoerskosten en andere problemen, zoals klimatologische omstandigheden.
Het nieuwe GLB moet Schotse voedselproducenten aansporen munt te slaan uit hun huidige goede reputatie op het gebied van natuurlijke productiemethoden en de resulterende hoogwaardige, gezonde voedingsmiddelen, die bij de consument gretig aftrek zullen vinden. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het verslag (A5-0018/2004) van de heer Graefe zu Baringdorf, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over landbouw en landbouwonderzoek in het kader van de hervorming van het GLB (2003/2052(INI)). 
Graefe zu Baringdorf (Verts/ALE ),
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat dit verslag en het korte debat dat nu zal volgen, goed aansluiten op de kwesties die we hier hebben besproken, te weten de problemen rond de vogelpest en het verslag van de heer Garot. Daarin worden niet alleen de problemen in de Europese landbouw geschetst, maar ook het belang van zijn multifunctionele rol onderstreept die blijkt uit de overheersende aanwezigheid van het platteland in de milieu- en sociale begroting voor de landbouw. Wij moeten ons afvragen waarom de landbouw hier in een moeilijke positie verkeert. De Europese Unie is toch een van de grootste importgebieden voor landbouwproducten en levensmiddelen. Het onderwerp van mijn verslag is waarom er voor de landbouw in het Zesde Kaderprogramma voor onderzoek slechts vijf procent van de middelen beschikbaar is gesteld. Hier wordt geen rekening gehouden met de betekenis van de landbouw. Bovendien is het landbouwonderzoek in dit onderzoeksprogramma vooral gericht op het rationaliseren van de productie en minder op de duurzaamheid.
Zo wordt bijvoorbeeld bij de genetisch gemanipuleerde organismen weliswaar heel veel geld gestoken in gentechniek, maar heel weinig gedaan aan onderzoek naar coëxistentie en het duurzaam en langdurig naast elkaar voorkomen van genetisch gemanipuleerde en niet-genetisch gemanipuleerde gewassen.
Ik wil nog een keer terugkomen op onze overwegingen van vanmorgen over de vogelpest. We zien in de landen die erdoor getroffen zijn dat bepaalde rassen die zich lenen voor industriële productie in conflict komen met de traditionele, inheemse rassen. Eerstgenoemde hebben een immuunsysteem ontwikkeld tegen bepaalde ziekten, maar worden nu geconfronteerd met genetische defecten die het immuunsysteem van de inheemse rassen kunnen beïnvloeden. Daaronder breekt dan de pandemie uit met het resultaat dat de inheemse rassen worden geruimd en dus vernietigd, zodat schade wordt toegebracht aan de genetische hulpbronnen van deze landen, die echter onontbeerlijk zijn voor hun subsistentie-economie en voedselvoorziening. We moeten ons afvragen – en dat zou ook eens onderzocht moeten worden – waarom deze bedrijven zich eigenlijk in deze landen vestigen. Doen ze dat om daar een einde te maken aan de hongersnood of omdat de productievoorwaarden en het profijt van het daar ingezette kapitaal beter zijn? Bij nader onderzoek blijkt het meestal niet te gaan om nationale industrie en nationaal kapitaal, nee, het kapitaal komt hiervandaan. Het komt van de industrielanden die daar zaken willen doen. Intussen klagen wij, en dat doet de heer Garot ook in zijn verslag, dat de landbouwproductie hier afneemt. Onze landbouw kan niet meer concurreren, omdat in deze landen met andere sociale, hygiënische en milieunormen wordt gewerkt. Dat zouden we in een onderzoek nu eens naast elkaar moeten leggen.
Ik heb de subsistentie-economie al genoemd, die een belangrijke basis vormt voor de voedselvoorziening in deze landen, maar ook in de nieuwe landen van de EU, de landen uit Midden- en Oost-Europa. Hiernaar moet ook eens onderzoek worden gedaan. Wij hebben in dit verslag veel aandacht besteed aan de vraag welke rol de vrouw speelt bij de verrichte werkzaamheden. Het meeste werk dat vrouwen in de landbouwindustrie verrichten is in minderwaardige dienstverbanden, terwijl ze op andere gebieden in de landbouw toch eerder de leidende en dragende rol hebben bij het behoud van deze landbouwbedrijven.
Afsluitend willen wij erop wijzen dat we verwachten dat meer rekening wordt gehouden met de landbouw bij de voorbereidingen voor het volgende, dus Zevende Kaderprogramma voor onderzoek. Wij verwachten tevens dat de landbouwhervormingen in de Europese Unie en de rest van de wereld vergezeld gaan van onderzoek dat ons helpt onze politieke richting in de komende jaren en decennia te bepalen. 
Fischler,
   . Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dames en heren, allereerst wil ik de heer Graefe zu Baringdorf van harte bedanken voor dit verslag. Ik dank ook de leden van het Europees Parlement voor hun initiatief. De Commissie is blij met dit verslag omdat we geloven dat het met name voor de voorbereiding van het Zevende Kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling een goede en concrete basis is.
U weet ook dat de ontkoppelde betalingen van het nieuwe gemeenschappelijk landbouwbeleid de boeren in staat stellen om een betere concurrentiepositie te veroveren, maar ook om sterker marktgericht te werken. Ook dat kan duidelijk worden bevorderd door het onderzoek naar efficiëntere productiemethodes, naar diversificatie en naar nieuwe gewassen waarvoor een goede markt bestaat. Bovendien kan het onderzoek ertoe bijdragen dat de boeren in staat worden gesteld om te voldoen aan de eisen van de zogenaamde . Vooral kan het een wetenschappelijke basis geven aan de goede agrarische en ecologische praktijken en aan de definitie van een goede vorm van landbouw.
In programma’s inzake de plattelandsontwikkeling wordt vastgelegd wat de regio’s willen en nodig hebben. De betrokken personen ter plaatse, de maatschappelijke organisaties en de wetenschap moeten daar ook nauw bij worden betrokken. Dat is ook tijdens de conferentie vorig jaar in Salzburg vastgesteld.
Ik wil ook even ingaan op een aantal van de stellingen en aanbevelingen in het verslag. De duurzaamheid van de landbouw en van de plattelandsontwikkeling moet natuurlijk ook in het onderzoeksbeleid een hoofdpunt zijn. De inhoud van het Zesde Kaderprogramma ligt echter al vrijwel vast en de jaarlijkse werkprogramma’s kunnen slechts minimaal veranderd worden. Daarom moeten we ons concentreren op de voorbereiding van het Zevende Kaderprogramma.
De Commissie is ook van mening dat onderzoek naar alternatieve productiemethodes en bronnen van inkomsten op het platteland prioriteit moet krijgen. Het is ook belangrijk dat we afstappen van ad-hocmaatregelen, we moeten juist de hele keten onder de loep nemen, van de boer tot op het bord van de consument. In dat verband spelen ook kwesties zoals de voedselveiligheid en de kwaliteit van de levensmiddelen nog steeds een heel belangrijke rol. Het is ook belangrijk dat de burgers bij dit onderzoeksdebat worden betrokken en dat de resultaten worden geëvalueerd. Dat was ook het onderwerp van de Conferentie “Wetenschap in dienst van de samenleving” op 14 en 15 oktober 2002. Een tweede conferentie over dit onderwerp vindt in februari 2005 plaats.
Het onderzoek naar verbeterde markervaccins moet natuurlijk ook kijken naar de andere ziektes van de A-lijst. We moeten echter wel rekening houden met de grenzen van de begroting. Dat geldt ook voor het onderzoek naar geneesmiddelen voor zeldzamere diersoorten en naar gewasbeschermingsmiddelen voor gewassen die niet vaak worden verbouwd. Het wordt een almaar groter probleem dat het bedrijfsleven steeds minder belangstelling voor dit onderzoek heeft omdat de winsten natuurlijk kleiner zijn wanneer het om kleine hoeveelheden geneesmiddelen en gewasbeschermingsmiddelen gaat. Ik denk dat de overheid een bijdrage moet leveren aan dit onderzoek. Ik vind ook dat er meer socio-ecologisch onderzoek moeten worden verricht naar duurzame ontwikkeling van het platteland. We moeten onderzoek verrichten naar de speciale rol van de vrouw bij de plattelandsontwikkeling, een onderwerp dat u net heeft genoemd, mijnheer Graefe zu Baringdorf.
Met het oog op het subsidiariteitsbeginsel ben ik ook van mening dat we het onderzoek moeten steunen. Daarbij moeten we de nadruk leggen op geschikte vormen van landbouw en veeteelt en op diversificatie. Een van de onderzoekscategorieën betreft beleidsondersteuning door de wetenschap. In dat verband wordt al onderzoek verricht naar het gebruik van grondstoffen uit de landbouw. In het huidige Kaderprogramma en in de voorafgaande programma’s is ook subsidie gegeven aan ecologische landbouwprojecten en aan extensieve landbouw. In dat verband moet ik er echter ook aan herinneren dat we juist nu, midden in een WTO-onderhandelingsronde, ook onderzoeksresultaten voor moeten leggen die antwoorden geven op vragen van internationale aard, en vooral op vragen die relevant zijn voor de ontwikkelingslanden.
Tot slot wil ik er ook op wijzen dat we het biotechnologisch onderzoek niet links mogen laten liggen. Wanneer we werkelijk intensief onderzoek verrichten kunnen we in de toekomst ook hier resultaten verwachten die in de landbouw kunnen worden toegepast.
Al met al onderkent de Commissie het belang van het verslag van het Parlement en ook de noodzaak om een mededeling te publiceren over de toekomstige koers, de structuur en de subsidiëring van het landbouwonderzoek in Europa. We zullen een dergelijke mededeling voorleggen.
Schierhuber (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, allereerst wil ik de heer Graefe zu Baringdorf van harte bedanken voor zijn initiatiefverslag. Uit de woorden van de commissaris is wel gebleken hoe belangrijk dit initiatief is. Het Zesde Kaderprogramma voor onderzoek heeft op dit moment een begroting van ongeveer zestien miljard euro. Daarvan gaan hoogstens twee procent naar de landbouw en de plattelandsontwikkeling. In dit uitstekende initiatiefverslag wordt geëist dat het aandeel van de onderzoeksbegroting dat naar het landbouwonderzoek gaat, wordt verhoogd.
We hebben bewust gekozen voor het Europese model voor de landbouw, en dus voor het handhaven van een multifunctionele en duurzame landbouw in heel Europa. Onderzoek kan niet los worden gezien van verdere ontwikkeling. We willen zuinig omspringen met de natuur en met de grondstoffen. Daarom moeten we zeker verder onderzoek verrichten naar de biologische en extensieve landbouw en vooral ook naar de productie in de sector . De verdere ontwikkeling van onze kennis over hernieuwbare grondstoffen voor direct gebruik of voor het opwekken van energie is een overlevingsstrategie en moet worden bevorderd. Daarbij moeten we de nadruk leggen op het verbeteren van het rendement, de levenskwaliteit en de milieuvriendelijkheid, en dat staat ook in het verslag. Het onderzoek is een essentieel instrument bij de integratie van natuurbescherming en landbouw. Daarbij moeten we de semi-natuurlijke biotopen in het agrarisch landschap beschermen en duurzaam gebruiken.
In dit verslag willen we erop wijzen dat het landbouwonderzoek belangrijk is voor de hele samenleving en meer aandacht verdient. Namens mijn fractie wil ik nogmaals onze steun voor dit verslag bevestigen. Tijdens de stemming in de Landbouwcommissie is de nadruk nog sterker dan in het oorspronkelijke verslag gelegd op het biotechnologisch onderzoek omdat wij van mening zijn dat daar al goede programma’s bestaan. Een goed functionerend platteland is onlosmakelijk verbonden met een goed functionerende landbouw. Als vertegenwoordiger van de boeren en van het platteland ben ik heel blij met dit verslag, en we hopen werkelijk dat in het Zevende Kaderprogramma voor onderzoek eindelijk met deze eisen rekening zal worden gehouden. 
Izquierdo Rojo (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het gemeenschappelijk landbouwbeleid ondergaat momenteel de grootste verandering uit zijn geschiedenis. Daarom denk ik dat wij een grote fout zouden begaan als wij zouden beslissen om onze sterk verouderde onderzoekscriteria te blijven toepassen. Het is van essentieel belang dat het huidige landbouwonderzoek wordt aangepast.
Dat is nu juist de uitdaging die de heer Graefe zu Baringdorf in dit initiatiefverslag van het Europees Parlement aangaat. Als u het mij vraagt, slaat hij in dit voortreffelijke verslag de spijker op de kop. Hij stelt met name voor om het Zesde en Zevende Kaderprogramma voor onderzoek af te stemmen op deze nieuwe invalshoek.
De commissaris heeft ons gezegd dat het Zesde programma zich reeds in de uitvoeringsfase bevindt - dat wordt overigens ook in het verslag gesignaleerd -, maar desondanks denk ik dat het nog niet te laat is om enkele wijzigingen aan te brengen die betrekking hebben op de rol van vrouwen bij de plattelandsontwikkeling. Kennelijk is de commissaris bereid om dit verzoek in te willigen.
Anderzijds is het uiteraard ook bijzonder belangrijk dat bij de opstelling van het Zevende Kaderprogramma voor onderzoek rekening wordt gehouden met de nieuwe benadering waarop het onderzoek naar een duurzame landbouw en plattelandsontwikkeling gebaseerd moet worden.
Paragraaf 2 is in dit verband van fundamenteel belang. Voorgesteld wordt om minstens de helft van het onderzoeksbudget op het gebied van levensmiddelentechnologie en landbouwonderzoek te gebruiken voor praktijkgericht en duurzaam onderzoek naar de diverse landbouwsystemen. Ik zou het dan ook op prijs stellen als de commissaris de toewijzing van de begrotingsmiddelen in deze zin zou bijstellen.
De rapporteur is van oordeel dat het onderzoek gericht moet zijn op de verbetering van de kwaliteit en de veiligheid van levensmiddelen van boer tot bord. Hij hecht bijzonder belang aan de boerenlandbouw en de rol van de kleine en middelgrote bedrijven. Op die manier creëert hij een enorm potentieel voor innovatie, aangezien dit soort landbouw, zoals u weet, tot dusver sterk is verwaarloosd.
Voor de kleine en middelgrote landbouwer was er geen plaats in de vroegere intensieve landbouw, die alleen maar uit was op onmiddellijke resultaten. Ook op onderzoeksgebied is aan deze sector maar weinig aandacht besteed. Daarom pleit de rapporteur nu voor een ingrijpende verandering aan de hand van een volkomen nieuwe benadering. Hij stelt voor om het landbouwonderzoek van de basis naar de top uit te voeren. Het is immers absoluut noodzakelijk dat het onderzoek ten dienste wordt gesteld van een ecologisch verantwoorde landbouw.
Daarom wil ik de rapporteur nogmaals van harte feliciteren en herhaal ik mijn verzoek aan de commissaris om zo spoedig mogelijk de nodige wijzigingen aan te brengen en de middelen ter beschikking te stellen waarop hier vandaag in het Europees Parlement wordt aangedrongen. 
Fiebiger (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik sta volledig achter dit initiatiefverslag over de landbouw en het landbouwonderzoek. Ook ik ben van mening dat dit de juiste aanpak is van de onderwerpen die bepalend zullen zijn voor onze toekomst en deel de analyse die aan het verslag vooraf is gegaan. Net als de vorige sprekers hoop ik natuurlijk dat de Commissie hier de juiste conclusies aan verbindt, want de Europese landbouw is vooral door de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid op een volledig nieuwe basis geplaatst. Dat moet ook in de toekomst op doelmatige wijze door de wetenschap worden begeleid.
Ik vind het juist, en ik wil dat nog eens met nadruk zeggen, dat de begrotingsmiddelen in het volgende Kaderprogramma voor onderzoek worden vastgelegd op basis van geplande projecten. Ik heb geen idee waar die twee procent vandaan komen, maar ik denk dat ook daar projecten achter zitten. Het zal heel interessant zijn om bij de afrekening van het huidige programma eens te kijken wat er nu eigenlijk gebeurd is.
Landbouwonderzoek heeft meestal een looptijd van meerdere jaren, en ik ken ook projecten die nooit tot resultaten hebben geleid omdat er in de begroting is gesnoeid. De lidstaten snoeien altijd graag in het onderzoek. Ieder onderzoek zonder resultaat is natuurlijk geldverspilling. Tijdens het vorige debat zijn we nogmaals nader ingegaan op meer onderzoek naar inkomen en alternatief inkomen. Ik ben nieuwsgierig hoe dat er later uit zal zien, wie zich ermee bezig zal houden, welk onderzoek dan zal worden verricht en met welke premissen. Ook ik ben van mening dat we vooral onderzoek moeten verrichten naar complexe zaken zoals levensmiddelen en voedselveiligheid. De andere zaken zijn in het verslag volgens mij zo duidelijk beschreven dat ik er niets aan toe te voegen heb. 
Hyland (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de recente hervorming van het GLB brengt op enkele punten een fundamentele verandering teweeg, met name voor landbouwbedrijven. De ontkoppeling van steun en productie biedt nieuwe vrijheden binnen de landbouw en, naar ik hoop, nieuwe perspectieven. Ik ben evenals anderen van mening dat het Europees agrarisch model multifunctioneel en duurzaam moet zijn, maar dan zal het tevens economisch levensvatbaar moeten zijn en over voldoende concurrentievermogen moeten beschikken.
Gelet op het feit dat de begroting van de sector tot 2013 waarschijnlijk niet aan grote veranderingen onderhevig zal zijn, moeten wij deze gelegenheid aangrijpen om via praktisch onderzoek vast te stellen hoe deze doelstelling het best kan worden verwezenlijkt. Te geloven dat het huidige niveau van begrotingssteun voor de landbouwsector tot in lengte van dagen gehandhaafd blijft, zou getuigen van dwaze onbezonnenheid. Wat zou er gebeuren als dit ondenkbare scenario bewaarheid werd? Alleen een duidelijke planning op basis van het juiste onderzoek kan ons zekerheid bieden. Twee procent van het huidige Europese onderzoeksbudget voor de hele landbouwsector brengt de verwezenlijking van die doelstelling niet echt dichterbij.
Tenslotte wens ik de rapporteur geluk met zijn initiatief tot behandeling van deze opportune, belangrijke kwestie. 
De Voorzitter.
   – Hartelijk dank, mijnheer Hyland.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het verslag (A5-0024/2004) van de heer Souchet, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van herstelmaatregelen voor het noordelijke heekbestand (COM(2003) 374 -C5-0314/2003 - 2003/0137(CNS)).
Fischler,
   . Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik de heer Souchet bedanken voor zijn uitvoerige verslag over de herstelmaatregelen voor het noordelijk heekbestand. De Raad heeft het voorstel voor deze maatregelen in december 2003 behandeld en goedgekeurd. De Raad aanvaardt ook een aantal amendementen in dit verslag. We hebben bijvoorbeeld de visserij-inspanning uit het voorstel geschrapt. Bovendien hebben we het bestand dat nodig is om een biologisch veilig niveau te garanderen van 143.000 ton verlaagd tot 140.000 ton. De minimale populatie hebben we verlaagd van 103.000 tot 100.000 ton, dat was de aanbeveling van de deskundigen.
Ondanks deze veranderingen blijft het doel ongewijzigd. We willen het noordelijk heekbestand op een biologisch veilig niveau brengen, en dat vergt een hele serie maatregelen. Allereerst moeten we vastleggen wat de minimale populatie is. Onder de minimale populatie bestaat volgens deskundigen het gevaar dat het bestand verdwijnt. Daarbij horen ook richtsnoeren over de TAC’s, de totaal toegestane vangsten, die gebaseerd zijn op wetenschappelijk advies dat we krijgen. De TAC’s worden vastgelegd op het biologisch veilige niveau, tenzij ze er in een bepaald jaar toe leiden dat de biomassa daalt. Wanneer het bestand onder het minimumniveau daalt moet de Raad de TAC verlagen. In ieder geval mag de TAC nooit meer dan vijftien procent hoger of lager zijn dan in het vorige jaar.
Tot slot bevat het voorstel ook maatregelen voor een doelmatigere controle van de boten die noordelijke heek vangen en de bepalingen voor het vooraf kennis geven van het lossen van ladingen. Wanneer meer dan twee ton heek wordt gelost mag dat alleen maar in speciaal daarvoor aangeduide havens. Bovendien zijn de bepalingen voor de opslag en het vervoer strenger. Dat is wat ik over het voorstel wilde zeggen. Aan het einde van het debat zal ik op de amendementen ingaan. Ik dank u wel. 
Souchet (NI ),
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij zijn bijzonder verheugd dat u aanwezig bent. Het voorstel van de Commissie tot vaststelling van een herstelplan voor het noordelijke heekbestand is tot stand gekomen krachtens de nieuwe bepalingen die zijn neergelegd in de kaderverordening voor de hervorming van het GVB. Deze nieuwe wetgeving, die in principe op de ernstig bedreigde soorten van toepassing is, gaat gepaard met een nieuw beheersinstrument waarbij wordt uitgegaan van de visserij-inspanning. Dat instrument is een aanvulling op de bestaande instrumenten, waaronder met name de vaststelling van de TAC’s en quota. Het plan voor het noordelijke heekbestand is na het herstelplan voor kabeljauw het tweede in zijn soort dat door de Commissie is ingediend. Het blijkt in feite de tweede schakel te zijn van een lange keten want inmiddels zijn alweer twee nieuwe plannen met precies dezelfde structuur toegezonden aan het Parlement. Deze plannen hebben betrekking op zuidelijke heek en langoustine in de Cantabrische Zee en op tong in de Golf van Biskaje en het Kanaal. Er zijn nog meer plannen in aantocht, met name ten aanzien van Noorse kreeft en schol.
Hier wil ik wat nader op ingaan. Het lijkt er namelijk op dat een vissersbedrijf dat bestanden exploiteert die onder verschillende herstelplannen vallen, verplicht is zich te houden aan alle van toepassing zijnde herstelregelingen. Dat geldt dan voor de vangst uit bestanden die aan herstelmaatregelen onderworpen zijn alsmede voor de vangst uit bestanden van vergelijkbare soorten. Die situatie vloeit met name voort uit het schriftelijk antwoord van 9 februari dat u mij hebt toegezonden, mijnheer de commissaris, in antwoord op een vraag die ik u had gesteld. Een en ander zorgt voor ernstige belemmeringen voor de branche, met name in gebieden waarvoor de Commissie nog meer herstelplannen in petto heeft en die van toepassing zijn op praktisch alle soorten waarop gevist wordt. Ik denk daarbij met name aan de soorten in de Golf van Biskaje.
Aanvankelijk was de Commissie van plan om kabeljauw en noordelijke heek gezamenlijk te behandelen, ofschoon deze twee soorten weinig met elkaar gemeen hebben. Gelukkig is men daarop teruggekomen.
Onze commissie heeft haar verslag opgesteld nadat zij vertegenwoordigers uit de betreffende bedrijfstak uitgebreid had geraadpleegd, met name bij een hoorzitting in Brussel op 25 november. Die hoorzitting werd bijgewoond door vertegenwoordigers van de Franse, Spaanse en Britse beroepsorganisaties. Zij waren erg teleurgesteld dat zij niet serieus betrokken waren bij de uitwerking van het herstelplan of bij de opstelling van de bestandsevaluatie waarop het herstelplan gebaseerd is. Dat druist in tegen de bepalingen van de nieuwe kaderverordening en de wensen van het Parlement, die met name worden geuit in zijn advies betreffende de integratie van milieubeschermingseisen in het GVB. Er werd ons verteld dat de regionale, door de Commissie georganiseerde workshop meer weg had van een informatiebijeenkomst over voldongen feiten dan van een bijeenkomst waar de betrokkenen daadwerkelijk inspraak wordt verleend alvorens tot een besluit te komen.
De branchevertegenwoordigers benadrukten de fundamentele onevenwichtigheid in het voorstel van de Commissie, dat zuiver gebaseerd is op overwegingen van biologische aard en geen acht slaat op de sociaal-economische gevolgen van het plan. Het is duidelijk dat de drastische vermindering van de totaal toegestane vangsten (TAC’s) waar het plan vanaf het allereerste begin vanuit gaat, de overleving van bedrijven die op noordelijke heek vissen op het spel zet.
De branchevertegenwoordigers hadden ook zo hun bedenkingen over de effectiviteit en praktische uitvoerbaarheid van de regeling ter vermindering van de visserij-inspanning, of die nu wordt berekend in dagen op zee of in kilowattdagen. Zij lieten weten bevreesd te zijn dat de invoering van een nieuw beheersplan bovenop het systeem van TAC’s en quota en de specifieke beheersmaatregelen die reeds zijn goedgekeurd het beginsel van relatieve stabiliteit zou kunnen ondermijnen en een stijging van de hoeveelheid teruggeworpen vis zou kunnen veroorzaken. Voorts betwijfelen zij of een systeem voor de vermindering van de visserij-inspanning effectief kan bijdragen aan het gewenste herstel van de bestanden. In feite is er geen enkele wetenschappelijke evaluatie van de ICES beschikbaar die erop duidt dat een vermindering van de visserij-inspanning de vangsten werkelijk zou terugdringen. Noch beschikken we over een evaluatie van de overgangsmaatregelen die genomen zijn om de bestanden te herstellen uit hoofde van bijlage XVII van de verordening waarin de TAC’s en quota voor 2003 zijn vastgesteld. Bovendien brengt de buitengewoon complexe formule op basis waarvan de vermindering van de visserij-inspanning wordt vastgesteld voor de lidstaten serieuze problemen met zich mee ten aanzien van rechtvaardigheid en voorspelbaarheid. Tenslotte is het een uniform en rigide systeem dat praktisch ongewijzigd wordt omgezet van het ene bestand naar het andere, waarbij geen enkele rekening wordt gehouden met de specifieke kenmerken van de verschillende vissersvloten in de Gemeenschap, vooral gezien hun veelzijdigheid.
Uw Commissie visserij vond de meerjarige regeling die was goedgekeurd om het beheer van het noordelijke heekbestand ter hand te nemen, zeer goed gefundeerd en toepasselijk. De regeling omvat een essentiële doelstelling voor het behoud van de soort op lange termijn, waarbij de vissers tegelijkertijd uitzicht houden op en de nodige zekerheid krijgen omtrent de overleving van hun bedrijven, wat van even groot belang is. Desalniettemin beschouwden wij de uitwerking van een herstelplan voor het noordelijke heekbestand als een onevenredige maatregel gezien de meest recente wetenschappelijke rapportages en bevindingen van vissers over de staat van het bestand. Natuurlijk moeten we waakzaam blijven, maar de laatste twee jaar lijken de hulpbronnen tekenen van herstel te vertonen.
Aangezien de cijfers voor het noordelijke heekbestand binnen de veilige biologische grenzen liggen, lijkt het niet terecht een herstelplan te activeren uit hoofde van artikel 5 van de kaderverordening. Uw commissie is van mening dat het noordelijke heekbestand geregeld dient te worden via een meerjarig beheersplan krachtens artikel 6 van voornoemde verordening. Wij geven de voorkeur aan dit instrument, omdat het beter aansluit op de staat van het bestand en meer zal bijdragen aan de verwezenlijking van onze tweeledige doelstelling, te weten het duurzame behoud van het bestand en het behoud van de visserij. Ons voorstel het door de Commissie gesteunde herstelplan te vervangen door een meerjarig beheersplan ligt volledig in lijn met de aanpak die we reeds hebben aangenomen. Daarbij wordt aanbevolen kwetsbare bestanden te beheersen door de vaststelling van eenvoudige en flexibele regels die constant kunnen worden aangepast, zoals de meerjarige TAC’s. We moeten ons niet bedienen van uniforme en complexe systemen waarvan de gevolgen onzeker zijn. Ik doel op beheersregelingen waarbij wordt uitgegaan van de visserij-inspanning – regelingen die nog niet zijn uitgeprobeerd en getest.
Varela Suanzes-Carpegna (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris - die wij danken voor zijn aanwezigheid hier -, dames en heren, in de eerste plaats wil ik de rapporteur, de heer Souchet, feliciteren met het uitstekende verslag dat hij ons heeft voorgelegd, vooral ook omdat het probleem van de noordelijke heek zeker geen eenvoudige kwestie is.
Het oorspronkelijke Commissievoorstel, dat betrekking had op zowel heek als kabeljauw, kon niet op de steun van ons Parlement rekenen, zoals hier al eerder is gezegd. Daarom heeft de Commissie in een tweede fase besloten om heek van kabeljauw te scheiden. Het nieuwe plan, waarin noordelijke heek gelijk wordt gesteld met kabeljauw, is echter bijzonder star en onflexibel. Het gaat om een herstelplan, met bijzondere aandacht voor het beheer van de visserij-inspanning. Het Parlement en de Raad zijn gelijktijdig geraadpleegd en ook de onderhandelingen zijn parallel verlopen. Daarom was de rapporteur gedwongen om bij de opstelling van ons ontwerpverslag een flexibele houding aan te nemen.
De heer Souchet heeft de situatie van de heek grondig bestudeerd - zoals hier door de rapporteur is onderstreept, hebben wij de sector uitgenodigd in de Commissie visserij - en hij heeft een verslag gepresenteerd dat de opvattingen van de Commissie terzake grondig heeft gewijzigd. Wij danken hem daarvoor en steunen zijn benadering ten volle.
Ik dank de heer Souchet ook voor zijn bereidheid om talloze amendementen van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten over te nemen. Dat is iets waarvoor ik hem bijzonder erkentelijk ben. Dankzij dit gebaar is het herstelplan immers kunnen uitgroeien tot een echt beheersplan. Dat is een punt waarop ik de commissaris wil attenderen: het gaat hier om een echt beheersplan waarin geen maatregelen voor de visserij-inspanning zijn opgenomen. Met dit voorstel komen wij dus volledig tegemoet aan de eisen van de sector.
Het verslag-Souchet getuigt van een coherente, solide en redelijke aanpak. Er wordt niet alleen geijverd voor een duurzame en verantwoorde exploitatie van het noordelijke heekbestand, maar bovendien wordt er ook aandacht besteed aan de sociale en economische problemen van de visserijsector. Het is absoluut noodzakelijk dat deze twee aspecten gecombineerd worden. Wij hopen dat daarmee in de toekomst rekening zal worden gehouden.
Wij zijn van oordeel dat de toekomstige regionale adviesraden ons kunnen helpen om geen misstappen te begaan en in overleg met de wetenschappers en de visserijsector voorstellen voor het beheer van de visbestanden te ontwikkelen.
Wij hebben de heer Souchet ook benoemd tot rapporteur voor het toekomstige beheersplan voor het zuidelijke heekbestand. Wellicht zal dat dossier behandeld worden door het nieuwe Parlement dat na de verkiezingen van juni zal worden samengesteld, De Commissie visserij moet echter de terzake bevoegde adviesraden horen en de nodige voorbereidende vergaderingen beleggen om te waarborgen dat de wetenschappers en de visserijsector actief kunnen deelnemen aan de debatten over de zuidelijke heek. Tezelfdertijd moeten de sociaal-economische maatregelen ten uitvoer worden gelegd waarop wij hebben aangedrongen en die reeds zijn aangenomen in het kader van de hervorming van het FIOV. Het is overigens van wezenlijk belang dat het FIOV in de toekomst automatisch voorziet in dergelijke maatregelen, zodat de nieuwe herstel- of beheersplannen steeds vergezeld gaan van de bijbehorende sociaal-economische maatregelen.
Wij brengen nogmaals onze felicitaties over aan de heer Souchet en wij hopen dat wij met dit verslag, dat morgen in stemming zal worden gebracht, een uitermate belangrijke stap voorwaarts zullen zetten in de richting van een duurzame visserij en een levensvatbare visserijsector. 
Miguélez Ramos (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, op 27 juni 2003 heeft de Commissie een nieuw voorstel gepubliceerd om het duurzame herstel van het noordelijke heekbestand te waarborgen en de noordelijke heekpopulatie binnen veilige biologische grenzen te brengen, waarbij het voorzorgsniveau voor de biomassa is vastgesteld op 165.000 ton.
De eerste nieuwe ontwikkeling - die overigens in dank moeten worden aangenomen - is dat de Commissie eindelijk besloten heeft om de kabeljauwpopulaties te scheiden van de heekbestanden. Dat kon ook niet anders omdat de situatie van de heek sterk is verbeterd ten gevolge van de beheersmaatregelen die de afgelopen twee jaar door de sector zijn toegepast.
Als wij de voorgestelde maatregelen van naderbij bekijken, blijkt echter dat de Commissie geen rekening houdt met de beschikbare wetenschappelijke gegevens en de twijfels van de visserij-industrie niet wegneemt. Wij moeten helaas vaststellen dat er ook deze keer geen overleg is gepleegd met de wetenschappers. Het voorstel is totstandgekomen zonder actieve deelname van terzake bevoegde deskundigen. De Commissie baseert zich op wetenschappelijke adviezen waarover zij niet in detail treedt en waarop zij, zoals rapporteur Souchet terecht signaleert in de toelichting op zijn verslag, ook geen verder commentaar heeft gegeven ten overstaan van de Commissie visserij, ondanks ons verzoek in die zin.
Het voorzorgsniveau voor de biomassa had moeten worden vastgesteld op basis van deze onbestaande wetenschappelijke adviezen. De biomassa staat kennelijk in geen verhouding tot de situatie van de betrokken populatie, aangezien de laatste onafhankelijke wetenschappelijke rapporten en waarnemingen van deskundigen aantonen dat de heekstand zich niet onder de veilige biologische grens bevindt.
Bovendien beschikken wij over geen enkel wetenschappelijk oordeel van de ICES waaruit blijkt dat een vermindering van de visserij-inspanning zal leiden tot een effectieve daling van de visvangsten. Er is ook geen evaluatie beschikbaar van de gevolgen van de technische herstelmaatregelen - waaraan ik al eerder heb gerefereerd - die sinds twee jaar worden toegepast en uitstekende resultaten hebben opgeleverd.
In het Commissievoorstel wordt al evenmin gezocht naar een evenwicht tussen het biologische herstel en de sociaal-economische implicaties. Ik zie mij genoodzaakt te onderstrepen dat de Commissie zich eens te meer baseert op louter biologische overwegingen en geen rekening houdt met de sociaal-economische context. Ze opteert immers voor een onmiddellijk herstel van de populaties binnen een termijn van een jaar en ziet af van een progressieve benadering op basis van meerjarige TAC’s. Een dergelijke invalshoek brengt de overlevingskansen van de visserijbedrijven in gevaar.
Er wordt totaal geen aandacht besteed aan de technische maatregelen, ook al hebben die, zoals ik al zei, goede resultaten opgeleverd. Het voorstel van de heer Souchet om dit herstelplan te vervangen door een meerjarig beheersplan is niet alleen het gevolg van de - mijns inziens correcte - analyse van de Commissie visserij van het Europees Parlement en het debat dat hier is gevoerd. Het beantwoordt ook aan de richtsnoeren die het Europees Parlement en de heer Souchet eerder hebben vastgesteld voor het beheer van kwetsbare visbestanden: de toepassing van eenvoudige en flexibele maatregelen, zoals meerjarige TAC's, moet prevaleren boven het gebruik van ingewikkelde systemen met een onzeker resultaat, waaronder de mechanismen die gebaseerd zijn op de visserij-inspanning. 
McKenna (Verts/ALE ).
    Mijnheer de Voorzitter, het noordelijke heekbestand ligt onder het biologisch veilige niveau. In feite zegt de Internationale Raad voor het onderzoek van de zee (ICES) daarmee dat de heek er verre van goed voorstaat. Daarom probeert de Commissie al enkele jaren de Raad te overtuigen van de noodzaak van een herstelplan.
Het herstelplan bevat een aantal positieve elementen, zoals een formule voor het vaststellen van totaal toegestane vangsten (TAC’s) en een verlaging van de visserij-inspanning. In 2003 oordeelde de ICES dat de in het voorgestelde herstelplan opgenomen verlagingen schromelijk tekortschieten om de visserijsterfte zover terug te dringen dat de stand zich op korte termijn kan herstellen. In wezen zegt de ICES dus dat ook het Commissievoorstel niet ver genoeg gaat om zeker te zijn van een snel herstel.
Wat de Raad en de Commissie visserij nu hebben gedaan, is het toch al zeer zwakke voorstel verder uithollen, vooral door de laatste elementen van een verminderde visserij-inspanning te schrappen, terwijl die juist zo hard nodig is. De Raad is zelfs nog een stap verder gegaan door de TAC’s voor heek met bijna eenderde te verhogen, waar de Commissie een verlaging had voorgesteld.
In december 2002 werd met veel ophef bekendgemaakt dat de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid een groot succes was en werd onder meer gezegd dat herstelplannen en een verminderde inspanning nodig waren. Tijdens zijn vergadering in dezelfde maand december stelde de Raad echter een totaal van 199 TAC’s vast. Ter onderstreping van de ernst van de situatie adviseerde de Commissie een verlaging van meer dan 10 procent voor een kwart daarvan, oftewel 49 visbestanden. De Raad legde dat advies evenwel grotendeels naast zich neer. Voor 42 visbestanden stelde de Raad TAC’s vast die ruim 10 procent boven het voorstel van de Commissie lagen. In sommige gevallen stelde hij TAC’s vast die twee keer, of zelfs drie keer, zo hoog waren als was aanbevolen. Voor tien visbestanden stelde de Raad een toename vast waar de Commissie een afname had geadviseerd.
Als de Raad en de Commissie visserij zo doorgaan stellen zij in feite de cynici en al diegenen in het gelijk die beweren dat de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid geen tastbaar resultaat zal opleveren op het gebied van de duurzame visserij.
Er moet iets worden gedaan. De Commissie is op dit punt te zacht en zou radicaler moeten zijn. De Raad zou er goed aan doen de huidige situatie binnen de visserij-industrie realistischer te benaderen en open te staan voor de wetenschappelijke adviezen. Hij zou gehoor moeten geven aan het advies van de ICES om het voortbestaan van de visserij-industrie in Europa veilig te stellen, anders dragen wij haar in feite ten grave. Het is spijtig dat de Commissie visserij in staat is gebleken tot verdere afzwakking van wat toch al een ontoereikend voorstel van de Commissie was. 
Van Dam (EDD ).
    Voorzitter, beter een hele leugen dan een halve waarheid, zo zou ik een bekende uitdrukking willen parafraseren. De geldigheid van die spreuk ervaar ik de laatste dagen aan den lijve. Een van mijn collega's fluisterde namelijk de pers in dat de Nederlandse leden van de Christen-democratische Fractie en ook mijn fractie nooit iets terugstorten van hun reiskostenvergoeding. Radio, TV en kranten namen dit bericht over zonder enige gedegen navraag. Sinds die tijd worden mijn collega's en ik overspoeld met telefoontjes en e-mails met de vraag waarom ik geld achterhoud. Bizar. Ik stort geen geld terug, omdat ik geen reizen declareer die ik niet gemaakt heb.
Voorzitter, ik besef dat vele vissers in een vergelijkbare situatie verkeren. Ze moeten zich niet verweren tegen een leugen maar tegen een halve waarheid. De toestand van de noordelijke heek is niet rooskleurig, maar ook weer niet zo slecht dat een herstelplan nodig is. De Europese Commissie baseert zich op niet nader genoemde gegevens en stelt een drastische verlaging van de hoeveelheid te vangen vis voor. Uit recente gegevens van biologen blijkt dat het niet zo slecht gaat met de heek dat drastische ingrepen nodig zijn. Daarom steun ik het verslag van collega Souchet van harte en roep de Commissie op haar plannen bij te stellen. Een beheersplan voor de noordelijke heek met voldoende controle en handhaving is voldoende om deze vissoort toekomstperspectief te bieden. Onvoldoende wetenschappelijk onderzoek benadeelt de vissers al veel te veel. Het wordt tijd voor gedegen wetenschappelijk onderzoek dat zowel vis als vissers helpt. 
Stevenson (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik vroeg me even af of de heer Van Dam zich niet van debat had vergist, maar gelukkig kwam hij daarna terug op de noordelijke heek.
Ik feliciteer de rapporteur met zijn verslag. De heer Souchet is een van de hardst werkende leden van de Commissie visserij en vanwege zijn grote kennis op dit gebied is hij tevens benoemd tot rapporteur van het verslag over het herstel van de zuidelijke heek. Aan dat verslag wordt momenteel gewerkt.
Tijdens ons overleg in de commissie werd een- en andermaal naar voren gebracht dat het advies van de Internationale Raad voor het onderzoek van de zee (ICES) inzake de stand van de noordelijke heek afweek van dat van de vissers. Sterker nog, de vissers ontkennen dat het heekbestand dreigt in te storten, zoals in wetenschappelijk kring wordt verklaard. Uit deze verschillende standpunten komt eens te meer naar voren dat beheersplannen tot stand moeten komen in samenwerking tussen vissers en wetenschappers. Het maakt tevens duidelijk dat de Commissie evenzeer oor zou moeten hebben voor het advies van de vissers als voor de dringende waarschuwingen van de wetenschappers. Het verheugt mij derhalve dat de zojuist door de heer Varela Suanzes-Carpegna genoemde plannen tot oprichting van regionale adviesraden vissers en wetenschappers rond de tafel zullen brengen. Die plannen bevinden zich in een vergevorderd stadium en vormen een wezenlijk bestanddeel van de met het GVB beoogde hervormingen. Als er nu al een regionale adviesraad had bestaan, dan hadden wij waarschijnlijk niet te maken gehad met de oorspronkelijke aanbevelingen voor drastische verlaging van de totale toegestane vangsten en de door de Europese Commissie, tot ontsteltenis van de Commissie visserij, gestelde doelen ten aanzien van de beperking van de visserij-inspanning. Beperkingen van een dergelijke omvang zouden een verwoestende uitwerking hebben gehad op de sector en tot grote sociaal-economische ontwrichting hebben geleid. Ik ben blij dat de Commissie haar voorstellen na een storm van protesten uit de sector heeft bijgesteld.
Wij zijn allemaal voorstander van duurzame visserij en hebben allemaal belang bij een duurzaam herstel van de noordelijke heek. Wij hebben echter ook de taak de vissers te steunen in hun levensonderhoud en de visserijgemeenschappen te beschermen. Daarom moeten wij een evenwicht zien te vinden tussen beste praktijken enerzijds en haalbare sociaal-economische doelen anderzijds. Ik ben dan ook van mening, anders dan mevrouw McKenna, dat de heer Souchet dat evenwicht voor ogen heeft gehad en ik beveel zijn verslag daarom bij u aan. 
Schörling (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, hoewel ik niet in de Visserijcommissie zetel, ben ik zo vrij mij af en toe te mengen in het debat over de visserij. Dat doe ik vandaag ook, omdat het mij verontrust dat wij er niet in zullen slagen een strikt beheersplan op te stellen, niet alleen voor heek, maar ook voor andere soorten zoals kabeljauw en andere bedreigde witvis.
Het beheersplan voor noordelijke heek werd in december aangenomen met een duidelijk doel: de bestanden te beschermen en een aanvaardbaar toekomstperspectief tot stand te brengen. De waarheid is dat de Raad en de Commissie samen het oorspronkelijke voorstel afgezwakt hebben, waardoor het niet meer aan deze doelstelling kan beantwoorden. Het voorstel waarover nu in de Visserijcommissie onderhandeld wordt, is naar mijn mening zeer slecht. Ik kan niet voor dit voorstel stemmen, omdat het nog zwakker is dan het reeds afgezwakte voorstel. Het oorspronkelijk voorstel van de Commissie is het absolute minimum, omdat striktere controle noodzakelijk is.
Economische en sociale problemen zijn aspecten die steeds weer aan bod komen en erg belangrijk zijn, maar als we nalaten het voorzorgsbeginsel toe te passen wat betreft de biomassa en de visbestanden kunnen wij het voortbestaan van de visserij helemaal niet garanderen. Dit moeten wij inzien. Wij hebben nu reeds vier of vijf beheersplannen van de Commissie verworpen. Het is niet te begrijpen dat dit Parlement noch de Raad erin slaagt genoeg politieke wil te tonen en maatregelen aan te nemen die het voorzorgsbeginsel daadwerkelijk in acht nemen en ervoor zorgen dat de visserij nog toekomst heeft. Ik ben verontrust over de situatie die hierdoor zal ontstaan. Ik hoop dat anderen mij zullen volgen in de stemming over dit voorstel, want nu begin ik mijn geduld en vertrouwen te verliezen. 
Pérez Álvarez (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik sluit mij aan bij de felicitaties van de vorige sprekers en ik dank de rapporteur voor de houding die hij ten opzichte van mijn amendementen heeft aangenomen.
Het oorspronkelijke voorstel van de Europese Commissie om een herstelplan voor het noordelijke heekbestand in te voeren was - of leek - niet meer dan een onverantwoorde overheveling van de maatregelen voor het herstel van het kabeljauwbestand naar deze vissoort. Het uitvoerend comité heeft duidelijk geen rekening gehouden met de laatste adviezen van de ICES, waaruit blijkt dat de heekpopulatie een absoluut veilig niveau zal bereiken als de visserijsterfte de komende vijf tot acht jaar op hetzelfde niveau wordt gehandhaafd. Het heekbestand zal zich mettertijd dus binnen veilige biologische grenzen bevinden, om het met de woorden van de commissaris te zeggen.
Uit deze gegevens blijkt dat het niet nodig is een drastisch herstelplan voor de noordelijke heek in te voeren. Daarom kunnen wij beter kiezen voor een beheersplan zoals bedoeld in artikel 6 van verordening (EG) nr. 2371/2002, waarin rekening wordt gehouden met zowel de biologische en milieudimensie als de sociaal-economische gevolgen in het kader van het nieuwe gemeenschappelijke visserijbeleid.
Dat is de wens die de Commissie visserij van het Europees Parlement in haar advies heeft uitgesproken: zij stelt voor om het herstelplan van de Commissie, dat een sterke beperking van de visserij-inspanning inhoudt en ernstige sociale gevolgen heeft, te vervangen door een beheersplan waarin een totaal toegestane vangst wordt vastgesteld die verenigbaar is met de bescherming van de paaistand.
Onlangs is de Europese Commissie met een voorstel voor het herstel van de zuidelijke heek en het langoustinebestand gekomen. Ook in dat geval heeft zij geen aandacht besteed aan de sociaal-economische gevolgen van de voorgestelde maatregelen voor de sector. Er moet dus dringend een wetenschappelijke studie van de situatie van deze bestanden worden verricht en daarbij moet rekening worden gehouden met het standpunt van de nieuwe regionale adviesraden die in het kader van de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid zullen worden opgericht.
Anderzijds wil ik u erop attenderen - en hiermee eindig ik, mijnheer de Voorzitter - dat de Raad van ministers van Visserij die in december jongstleden bijeen was, beloofd heeft het actieplan voor deze soorten uit te werken in overleg met deskundigen uit de visserijsector. Het is immers van wezenlijk belang dat de vissers zelf actief bij de besluitvorming worden betrokken aangezien deze beslissingen van cruciale betekenis zijn voor de levensvatbaarheid van de visserijactiviteit, de werkgelegenheid, de levensomstandigheden en het levensonderhoud van gezinnen in regio’s die sterk van de visserij afhankelijk zijn. Daarom ben ik van oordeel dat wij moeten ijveren voor meer betrokkenheid en een actieve deelname van de sector. 
Piscarreta (PPE-DE ).
    Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, na haar herstelplan voor het kabeljauwbestand heeft de Commissie nu ook een initiatief voor de noordelijke heek gepresenteerd. Bovendien is er ook een plan voor de zuidelijke heek in de maak. Het lijdt geen twijfel dat een duurzaam beheer van de visbestanden gepaard moet gaan met een doeltreffende bescherming van de als bedreigd aangemerkte soorten. In de voorstellen tot beperking van de visserij-inspanning moet echter rekening worden gehouden met de laatste wetenschappelijk bevindingen en de praktische inbreng van de vissers.
Het is algemeen bekend dat het wetenschappelijk onderzoek belangrijke leemten vertoont. Het Parlement heeft dat probleem overigens deze week nog aan de kaak gesteld in het verslag-Lage. In deze context is het een goede zaak dat rapporteur Souchet in zijn verslag onderstreept dat de beschikbare gegevens moeten worden bijgewerkt aan de hand van de informatie die wordt verstrekt door internationale instanties uit de sector. De huidige aanpak heeft nefaste sociaal-economische gevolgen voor de vissers, aangezien de op zich reeds beperkte visserij-inspanning nog verlaagd wordt. Als het vangstniveau van heek beperkt wordt tot de waarden die de Commissie voorstelt, zullen wij geconfronteerd worden met dramatische sociale gevolgen. Bovendien is de voorgestelde beperking ook niet haalbaar vanuit economisch en commercieel oogpunt.
Het lijkt logisch te veronderstellen dat bij de opstelling van een beheersplan ook de sociaal-economische gevolgen worden ingeschat. In dit geval is dat echter niet gebeurd. Daarom zijn de voorgestelde maatregelen slechts aanvaardbaar als zij worden afgestemd op de doelstelling van duurzame instandhouding van de bestanden en als er terdege rekening wordt gehouden met de economische gevolgen. Ingrijpende wijzigingen in de totaal toegestane vangsten, de zogeheten TAC’s, kunnen ertoe leiden dat sommige visserijbedrijven hun activiteiten verleggen van de ene soort naar de andere, hetgeen onrechtstreeks weer andere visbestanden uit hun evenwicht kan brengen. Het Parlement heeft de Commissie er al verschillende keren op gewezen dat haar herstelplannen te strikt zijn. Een meerjarige, flexibele en graduele benadering zal ons in de gelegenheid stellen de visserij-inspanning af te stemmen op de situatie van de bestanden. Starre instrumenten met onomkeerbare en dramatische sociale gevolgen moeten hoe dan ook vermeden worden. 
Fischler,
   . Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik heb aandachtig geluisterd naar de argumenten en de problemen die de leden hier naar voren hebben gebracht. Op die basis wil ik nu ingaan op de amendementen.
Allereerst wil ik duidelijk zeggen dat ik alle amendementen afwijs die voorstellen om het niet meer te hebben over een herstelplan maar over een beheersplan. Het gaat namelijk wel degelijk nog steeds over een herstelplan. Het lijkt me fout om de situatie mooi te praten. Ik geef echter grif toe dat de situatie voor de noordelijke heek minder dramatisch is dan voor de noordelijke kabeljauw.
Ik ga verder met amendement 2. Ik moet het afwijzen, want deze overweging staat al in de kaderverordening inzake het gemeenschappelijk visserijbeleid. Eigenlijk wijs ik het dus niet af, het is gewoon overbodig.
Amendement 5 gaat over de raadpleging van de regionale adviesraden, ze worden ook wel RAC’s genoemd. Ik beloof u natuurlijk graag dat we ze regelmatig hierover zullen raadplegen zodra ze bestaan. Daarvoor is geen overweging nodig, die RAC’s worden juist opgericht om hierover te adviseren.
Amendement 6 wijs ik af omdat het heekbestand lager ligt dan de duurzaam exploiteerbare biomassa en dus onder de veilige biologische grens. In amendement 7 wordt voorgesteld om criteria vast te leggen om te bepalen wanneer de bestanden zich hersteld hebben. Het is niet toelaatbaar om eigenlijk politiek te bepalen wanneer het herstel bereikt is, dat is een wetenschappelijke kwestie.
De amendementen 12 en 27 wijs ik af, de bijkomende controlemaatregelen zijn absoluut nodig. De vissers zelf klagen er keer op keer over dat de controlemaatregelen niet overal dezelfde zijn. Die bepaling is absoluut nodig.
Amendement 15 kan ik ten dele aanvaarden, en ik ben het eens met het aanpassen van de stand van de biomassa die biologisch veilig is. Amendement 16 kan ik echter niet aanvaarden. Dit is niet de plaats om de prioriteiten vast te leggen voor wetenschappelijke adviezen. Het is wat te makkelijk om gewoon te zeggen dat de waarnemingen in de praktijk door de vissers voorrang moeten krijgen boven systematisch onderzoek door wetenschappelijke instituten. De vissers moeten hun gegevens natuurlijk ook leveren. Dat kan echter soms tot onzekerheid in de wetenschappelijke adviezen leiden omdat de vissers ertoe neigen om slechts die gegevens door te geven waarvan ze denken dat ze het advies in de door hen gewenste richting beïnvloeden.
De amendementen 19 en 20 kan ik ten dele aanvaarden. De vangstregels zijn gebaseerd op een visserijsterfte van 0,25 procent, en dat cijfer hebben we tijdens de vergadering van de Raad in december in het voorstel opgenomen. Amendement 21 kan ik echter niet aanvaarden. Na de vergadering van de Raad in december is het voorstel veranderd en heeft de Raad meer speling gekregen bij het vastleggen van de TAC’s. De minimale populatie hoeft niet meer binnen een jaar te worden bereikt, de TAC’s kunnen zodanig worden vastgelegd dat die populatie in een langere periode kan worden bereikt. Daarom moet ik ook amendement 25 afwijzen, de Raad moet de mogelijkheid hebben om de TAC’s in uitzonderingsgevallen te verlagen wanneer dat om biologische redenen nodig is.
De amendementen 22 en 23 moet ik helaas ook afwijzen. Wanneer we ze zouden aanvaarden zou dat ertoe leiden dat de TAC’s van een bepaald jaar meer dan vijftien procent hoger of lager zouden kunnen zijn dan de TAC’s van het vorige jaar, en dat kan niet. We moeten naar boven en naar beneden dezelfde marge aanhouden, anders is de regeling niet evenwichtig.
De amendementen 8, 11, 18, 24 en 26 kan ik volledig aanvaarden. 
De Voorzitter.
   – Hartelijk dank, commissaris.
Dames en heren, het volgende punt op de agenda zou de verklaring van de Commissie over zalm moeten zijn, maar om 16.30 uur hebben we de verklaring van de Commissie over de financiële vooruitzichten, waarbij de Voorzitter van het Parlement zal voorzitten en de voorzitter van de Commissie, de heer Prodi, aanwezig zal zijn, en dat tijdstip kan niet gewijzigd worden.
Om de verklaring over zalm niet na vijf minuten alweer te hoeven onderbreken, dames en heren, zullen wij de vergadering nu onderbreken en om 16.30 uur hervatten.

De Voorzitter.
   – Aan de orde is de verklaring van de Commissie over het algemeen beleidskader voor de volgende financiële vooruitzichten: “Een welvarend Europa – politieke agenda en begrotingsmiddelen voor een uitgebreid Europa 2007-2013”.
Ik wil graag in het verslag van deze vergadering mijn waardering – en die van dit Huis – laten vastleggen voor het feit dat de Commissie, naar aanleiding van het verzoek van het Parlement, deze mededeling vanmiddag heeft aangenomen en direct naar het Parlement is gekomen om verslag uit te brengen. Voorzitter Prodi en leden van de Commissie, onze welgemeende dank daarvoor.
Prodi,
    Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, toen in 1989 de Berlijnse muur viel, was West-Europa bezig met de opbouw van de grote interne markt, een doelstelling die we voor 1992 hadden vastgelegd.De geschiedenis heeft gewild dat de grote verwachtingen die de integratie had gewekt, onverwacht samenvielen met de kans om het hele Europese continent in vrede en democratie één te maken.Sinds dat buitengewone moment hebben we grote vooruitgang geboekt. De meeste democratieën die uit de instorting van het Oostblok zijn ontstaan, zullen weldra deel gaan uitmaken van de Unie. Ondanks problemen en onzekerheid kent onze economie een ongekende welvaart. De kwaliteit van het bestaan in Europa wordt ons door de rest van de wereld benijd. Belangrijker echter is dat met de jaren de verschillen in rijkdom en kansen tussen de lidstaten zijn verkleind:dát is een succes waarop geen andere politieke organisatie kan bogen.
En toch mogen we niet tevreden achterover leunen. Sinds enige tijd maakt zich namelijk twijfel meester van de harten en geesten van de Europeanen. Dat is een reactie op de globalisering van onze planeet met de bijbehorende ingrijpende en steeds snellere veranderingen. Europa vraagt zich vandaag af of het de hefbomen voor verandering in handen zal kunnen houden om de globalisering te blijven sturen, of dat het de globalisering enkel moet ondergaan en zich tegen de gevaren ervan moet beschermen. Enkele simpele vragen van burgers zijn voldoende om dit te illustreren. Ze vragen bijvoorbeeld: verdwijnen de culturele referentiepunten waarin we ons herkennen? Waarom betekent ouder worden soms – of eigenlijk heel vaak – een risico van armoede? Waarom zijn er zoveel jongeren werkloos of hebben zij onregelmatig werk? Deze en andere vragen lokken twee tegengestelde reacties uit: een deel van onze samenleving sluit zich op in zichzelf, op zoek naar bedrieglijke zekerheid en loopt oude, soms primitieve slogans achterna, die een voedingsbodem vormen voor xenofobie en intolerantie. De overgrote meerderheid van de Europeanen kijkt voor positieve antwoorden naar ons, met de vraag: wat doet Europa?
Dat standpunt getuigt van inzicht en volwassenheid, omdat het uitgaat van een eenvoudige vaststelling: geen enkel Europees land kan alleen optreden in de gemondialiseerde wereld en niemand kan alleen het hoofd bieden aan de opkomst van de grote Aziatische landen, aan de technologische uitdaging van Noord-Amerika, aan de migratiestromen vanuit het Zuiden. De kracht om die uitdagingen het hoofd te bieden - onze kracht - is enkel in eenheid binnen de Unie te vinden. De geschiedenis heeft Monnet, De Gasperi, Adenauer en Schuman gelijk gegeven. We moeten samenbrengen wat we gemeen hebben, we moeten vechten voor ons gemeenschappelijk belang, omdat we alleen zo de belangen van elk van ons afzonderlijk kunnen verdedigen.
Dames en heren, toen we in 2000 de Lissabon-strategie bepaalden, vormde dat het hoogtepunt van een collectief bewustwordingsproces. In Göteborg werd dit project voltooid, zodat duurzame ontwikkeling nu behoort tot de kenmerkende elementen van het Europese model. Deze strategie heeft veel energie en enthousiasme losgemaakt. Sindsdien biedt de Europese Raad van het voorjaar de beste gelegenheid voor controles, maar ook voor impulsen en om de nodige besluiten te nemen.
Ondanks ons aller inspanningen is dit hervormingsproces gaan stokken. Er worden steeds minder uitvoeringsbesluiten getroffen. Vaak blijft het bij verklaringen van goede wil. Hoe komt dat? Omdat een strategie pas concrete effecten kan opleveren, wanneer daaraan een coherent en duidelijk project ten grondslag ligt, waarbij - in de lidstaten en in de Unie - de noodzakelijke instrumenten moeten worden ingezet, onder meer ook begrotingsmiddelen van de Unie. Daarom moeten we: onze middelen gebruiken om de welvaart in Europa te vergroten, in harmonie met onze waarden; de Unie omvormen tot een dynamische kenniseconomie; onze burgers een baan garanderen; en ervoor zorgen dat de economische groei sociaal en ecologisch duurzaam is.
Alvorens nader in te gaan op enkele van de besluiten van vandaag, wil ik toelichten in welke geest we daarbij te werk zijn gegaan en welke procedures we hebben gevolgd. Een begroting opstellen betekent middelen en behoeften op elkaar afstemmen. Omdat de middelen beperkt zijn, moeten de financiële besluiten bij de politieke prioriteiten en keuzes aansluiten. Erbij aansluiten, en niet eraan voorafgaan: dat is een fundamenteel gegeven. Herhaaldelijk heb ik erop gewezen dat het onaanvaardbaar is om bij het plannen van onze financiële toekomst gewoonweg van een percentage uit te gaan. Sommigen hebben verklaard – ook op plechtige toon - dat de begroting van de Unie niet meer dan 1 procent van het Europees BBP mag bedragen. Dat is een verkeerd uitgangspunt, omdat voorrang wordt gegeven aan de cijfers boven het politieke project. Het is alsof je bij het bouwen van een huis bij het dak zou beginnen. Ik begrijp dat landen die met moeilijke hervormingen worstelen, zouden willen dat ook de Unie een restrictief beleid voert. Een dergelijke aanpak is echter niet coherent, omdat de nationale uitgaven (op het niveau van elke individuele lidstaat) en de uitgaven van de Unie (de gemeenschappelijke uitgaven) niet uitwisselbaar zijn, aangezien zij kwalitatief verschillen. De begroting van de Unie bestaat niet uit overbodige uitgaven die tot een minimum gereduceerd moeten worden; de communautaire uitgaven dienen voor het beleid van de Gemeenschap - voor die activiteiten waarvan de lidstaten besloten hebben ze samen uit te voeren. Deze uitgaven zijn op vele terreinen veel doelmatiger dan nationale maatregelen en in veel gevallen is het de enig mogelijke keuze, omdat het gaat om het aanpakken van problemen die het nationale niveau overstijgen. Er zijn talloze gevallen in ons leven waarin 25 euro voor gemeenschappelijke uitgaven meer waard is dan wanneer elk land 25 euro voor zich uitgeeft. Dat concept moeten we ferm in gedachten houden. Besparen op de begroting van de Unie doet de nationale overheidsmiddelen niet toenemen, maar ondermijnt enkel het huis waarin we met z'n allen wonen. De beschikbare middelen dienen evenwel voor doeleinden met prioriteit te worden besteed, zodat we maximale resultaten behalen.
Om al deze redenen is de Commissie in het debat over de nieuwe financiële vooruitzichten uitgegaan van wat ons te doen staat - het Europese project dat we willen realiseren - en heeft ze pas daarnanaar de cijfers en percentages gekeken. Toch hangen de resultaten niet alleen af van het beschikbare bedrag. Zo hebben we bijvoorbeeld gemerkt dat de huidige structuur van onze begroting en van bepaalde beheersregels veel te star is en dat deze starheid vaak het optreden van de Unie vertraagt - ten koste van het gemeenschappelijke belang. Het gaat niet alleen om de hoogte van de middelen, maar ook om de manier waarop deze kunnen worden beheerd. Daarom stellen we ook een begrotingsstructuur voor waarmee soepeler kan worden ingespeeld op nieuwe en onvoorziene omstandigheden.
Alvorens nader in te gaan op de specifieke aspecten van het voorstel zou ik nog een laatste, fundamentele opmerking willen maken. Zoals we hebben gezegd is het financiële plan van iedere organisatie de vertaling van haar basisbeginselen. Een van de beginselen van de Unie die ik zou willen benadrukken, is de solidariteit tussen burgers en tussen lidstaten, die zich openbaart in de overdracht van middelen van rijkere landen naar armere landen en regio's.
Met dit project wordt die fundamentele beleidskeuze bestendigd en kan de ontwikkeling volgens nieuwe lijnen verlopen waarbij, meer uitgesproken dan in het verleden, het cohesiebeleid ten dienste wordt gesteld van het concurrentievermogen en de werkgelegenheid. Voor deze keuze zijn er voornamelijk drie redenen: coherentie, rechtvaardigheid en het bieden van kansen. Ik heb het over coherentie omdat het bevorderen van een duurzame ontwikkeling de centrale doelstelling is van ons beleid voor de komende jaren. Een onevenwichtige ontwikkeling leidt in achterstandsgebieden of perifere regio's tot afwijzing van en angst voor Europa, in plaats van tot vertrouwen en betrokkenheid. Daarnaast is het ook een kwestie van rechtvaardigheid,omdat we van niemand kunnen eisen dat hij aan een gemeenschappelijk project deelneemt zonder dat hij de kans krijgt het groeitempo bij te benen. Tot slot is het ook een kwestie van kansen omdat we uit eigen ervaring weten dat de evenwichtige en duurzame groei, met name in armere gebieden, zelf weer de motor is van meer welvaart in rijke regio's. Vanuit die gedachte is het financieel plan opgesteld dat ik u vandaag voorleg.
Sta mij toe enkele belangrijke punten nader te belichten. Het document vertrekt van drie grote prioriteiten: het bevorderen van duurzame groei; het in de praktijk brengen van het begrip "Europees burgerschap"; het versterken van de rol van de Unie als hoofdrolspeler op het internationale toneel. Dus: duurzame groei, Europees burgerschap, rol van de Unie in de wereld.
Ik zou één aspect van het eerste punt willen beklemtonen. Nu de interne markt goeddeels is verwezenlijkt, moeten daarop aansluitende beleidslijnen worden toegevoegd in het kader van de ruimere context van een groeistrategie. Het gaat hier om een belangrijk voorstel, dat de begrotingshiërarchie van de Unie verandert: onderhand kunnen we het concurrentievermogen van de Europese ondernemingen versterken en gebruikmaken van het feit dat zij al actief zijn op een markt zonder binnengrenzen. Ik herhaal dat er voor het versterken van het concurrentievermogen maar één methode is: kwaliteit, technologische ontwikkeling, onderzoek en ontwikkeling. In ruimere zin ligt de hoogste prioriteit bij investeringen in menselijk kapitaal. Dat is het punt dat ons aaneensmeedt, de grote verandering van dit financieel voorstel. Het is van levensbelang op Europees niveau een gemeenschappelijke strategie uit te werken om onze onderzoekscentra nauwer te laten samenwerken en de beste wetenschappers en intellectuelen ter wereld op te leiden. Europa en de onderwijswereld moeten worden opengesteld voor levenslang leren. We beschikken over de traditie, de capaciteit en de infrastructuur. Nu komt het erop aan dat Europa ook alle nodige economische en politieke middelen investeert.
Wat het tweede punt betreft, zeg ik vaak dat onze burgers al door een meervoudige loyaliteit gebonden zijn: tegenover hun gemeente, hun land en Europa. Een van onze doelstellingen is het beginsel van het Europees burgerschap concreet te maken. De Unie moet met de nationale regeringen samenwerken om op haar grondgebied een homogeen niveau van individuele rechten, veiligheid, bescherming en kwaliteit van het bestaan te garanderen. Daarbij gaat het om de strijd tegen misdaad en terrorisme; het gemeenschappelijk beheer van de buitengrenzen en de migratiestromen, waarbij de menselijke waardigheid van de migranten wordt gerespecteerd en zij worden beschouwd als een kostbaar goed voor onze economie en onze maatschappij, en tenslotte de uitbouw van de diensten van algemeen belang die de ruggengraat vormen van ons maatschappelijk bestel, zoals gezondheidszorg, voedselveiligheid, onderwijs, energie en vervoer.
Maar vooral nu zich de verste buitengrenzen van de Unie beginnen af te tekenen, is het ogenblik gekomen om ons een voorstelling te maken van een echte Europese identiteit. In de komende decennia is dat onze nieuwe buitengrens, een grens die waarschijnlijk niet meer geografisch, maar wel in de geesten gaat verschuiven. We moeten ons dus ook inzetten om creativiteit en uitwisseling op het gebied van cultuur en kunst, van literatuur en massamedia te stimuleren.
Tot slot, wat de rol van de Europese Unie in de wereld betreft, biedt Europa, met de uitbreiding en met de volledige hereniging van het continent in het vooruitzicht, de kans een stabiliserende factor en een referentiepunt in de wereld te worden. Het moment is dus aangebroken om op een volwassen manier de verantwoordelijkheden op ons te nemen die dat meebrengt. Ten eerste moeten we duidelijk onze verantwoordelijkheid op regionaal niveau nemen, met de nodige aandacht voor de strategie van de Commissie voor de ontwikkeling van de ons omringende groep bevriende landen. In de komende jaren moeten we dit beleid van goed nabuurschap uitbouwen om samen met onze naaste buren projecten en beleid uit te werken, en zo vrede en stabiliteit te garanderen dankzij de verspreiding van meer welvaart en van onze basiswaarden.
Onze verantwoordelijkheid gaat echter verder dan een louter regionale rol. Europa moet zijn bijdrage tot de ontwikkeling bestendigen en versterken, omdat tussen Noord en Zuid qua kansen en levensomstandigheden een kloof gaapt die moeilijk te verenigen is met onze politieke, burgerlijke en humanitaire traditie. Deze toestand gaat ook in tegen onze belangen en versterkt de ongeregelde migratiestroom waarover onze burgers zich zo veel zorgen maken. Daarom moet de Unie een pleitbezorger blijven van dialoog, van vreedzame oplossingen en van een multilaterale aanpak. Op het internationale toneel moeten we met één stem spreken, om uiteindelijk tot een gemeenschappelijke vertegenwoordiging te komen in fora als de Verenigde Naties, de Wereldbank of het IMF. Overal ter wereld wordt naar ons gekeken voor hoop op vrede en worden we gezien als een bezonnen, evenwichtige partij. We mogen deze verwachtingen niet teleurstellen. We moeten de verschillen overwinnen en eendrachtig het model aanreiken dat we in de voorbije halve eeuw hebben verfijnd.
Dames en heren, dit zijn maar enkele van de vele doelstellingen die u in onze mededeling zult vinden. Om al deze doelstellingen te verwezenlijken, zoals men ons onophoudelijk vraagt, is een begroting nodig die veel omvangrijker is dan wat ons tot dusver werd toegewezen. De Commissie geeft echter blijk van realiteitszin, heel veel realiteitszin. Een heel jaar lang hebben we in de diepte gewerkt (zes groepen commissarissen zijn erbij betrokken geweest, het hele college heeft herhaaldelijk aan diverse seminars deelgenomen, alle directoraten-generaal zijn bij het proces betrokken, alle kabinetten) en het materiaal van dit enorme voorbereidende werk wordt op het web gezet, voor het geval u het kunt en wilt gebruiken voor een uitvoeriger debat. We hebben analyses uitgevoerd, afwegingen en keuzes gemaakt en hervormingen doorgevoerd. We hebben, niet zonder problemen, besloten om binnen het huidige plafond voor de eigen middelen van de Unie te blijven - 1,24 procent van het Europees BBP - waarbij de middelen voor samenwerking met de ACS-landen (EOF) nog bij de begroting worden gevoegd.
Op die basis hebben we strikt, vastberaden en met een duidelijke visie een nauwgezette uitgavenprognose gemaakt, waarbij, door de betalingen tot gemiddeld 1,15 procent van het BBP te beperken, voldoende marge blijft om sereen te kunnen handelen. We zijn ervan overtuigd dat met een bedrag van een dergelijke omvang - hoewel het zeker niet voldoende is om de doelstellingen te verwezenlijken die de lidstaten zichzelf en ons unaniem hebben gesteld - toch concrete resultaten kunnen worden behaald. Daarbij gaat het niet alleen om de cijfers, maar ook om doelmatige uitgaven.
We beperken ons er niet toe te motiveren waarom de middelen nodig zijn, maar we zetten ook een nieuwe structuur uit om deze middelen beter en rationeler in te zetten. Dat betekent ook dat we blijven werken aan de verbetering van de bestuurlijke cultuur en de governance van de Europese Unie. In een groot aantal gevallen is optreden op Europees niveau noodzakelijk en doeltreffender. Tegelijk echter is de Commissie voornemens andere actoren te betrekken bij een rationalisatie van de uitvoering van onze maatregelen op het terrein. Met name het partnerschap met de lidstaten is voor de regionale en plaatselijke autoriteiten een steeds actievere stuwende kracht.
Tenslotte zijn we ook volop bezig de nu gebruikte instrumenten drastisch te vereenvoudigen. Om een voorbeeld te geven: we stellen voor om de maatregelen die momenteel in het buitenlands beleid worden gebruikt, terug te brengen van honderd tot zes, één per politiek en operationeel terrein.
Dames en heren, de mededeling die ik u vandaag presenteer is geen technisch-boekhoudkundig werkstuk, maar een politiekeverklaring en ik verzoek u dan ook haar als dusdanig te beoordelen. Met dit document willen we de uitgangspunten aangeven voor het aansturen van de grote transformaties die de Unie de komende jaren te wachten staan. De leden van de Commissie, de diensten van de Commissie en ikzelf hebben ons vol energie en enthousiasme ingezet voor onze opdracht. Ik ben er vast van overtuigd dat u die energie en dat enthousiasme volledig terugvindt in de resultaten van onze werkzaamheden. Met dit document wil de Commissie dan ook haar hernieuwde vertrouwen in Europa en in zijn instellingen uitspreken. Nu leggen we deze mededeling ter beoordeling voor aan het Parlement en de Raad en ik zal mij gelukkig prijzen wanneer ze ook voor u een boodschap van hoop en realisme voor onze toekomst wordt.
Wynn (PSE ),
   – Mijnheer deVoorzitter, ik wil op drie punten ingaan. Het eerste betreft de bedragen die nodig zijn om te beantwoorden aan de aspiraties van eenieder die wil dat Europa een geslaagde toekomst tegemoet gaat - de vraag dus of het plafond nu op 1 procent van het bruto nationaal inkomen (BNI), op 1,24 procent, of ergens ertussenin moet komen te liggen. Tegelijkertijd wil ik iedereen eraan herinneren dat wij aan het begin staan van een proces dat waarschijnlijk ten minste twaalf maanden gaat duren. De heer Prodi heeft dan wel een verklaring afgelegd, maar als ik kijk naar hoe een en ander in het verleden is verlopen, dan denk ik niet dat we binnen een jaar een conclusie over dit onderwerp mogen verwachten.
In december presenteerde de heer Colom i Naval, die rapporteur is voor de financiële vooruitzichten, een werkdocument in de Begrotingscommissie dat een overzicht van de financiële vooruitzichten vanaf het beginjaar 1988 tot 2002 bevatte. Opmerkelijk genoeg komt de budgettaire implementatie over die vijftien jaar uit op gemiddeld 1 procent van het BBP. De Raad mag dit dan voldoende noemen, maar een gemiddelde van 1 procent betekent dat wij in sommige jaren meer hebben moeten uitgeven. Zo is in 1993 het door de heer Prodi genoemde percentage uitgegeven: 1,15 procent. Wat ik hiermee wil zeggen is dat wij dit soort flexibiliteit nodig hebben om op een behoorlijk gemiddelde te blijven uitkomen. Als dat 1 procent moet zijn, dan zullen er jaren zijn waarin we die 1 procent aanzienlijk zullen moeten overschrijden. Ik vraag me nog altijd af of in de 1 procent van de Raad rekening is gehouden met het Europees Ontwikkelingsfonds. Ik denk van niet, maar dan zou het percentage hooguit 1,03 procent zijn.
Wat betreft de lidstaten die het Stabiliteitspact te rigide hebben genoemd wil ik het volgende zeggen. Als het Stabiliteitspact flexibeler moet, dan is er evenmin aanleiding voor een rigide benadering van de EU-begroting door vast te houden aan 1 procent, zoals sommige lidstaten willen. Rubriek 4 is daar een goed voorbeeld van, want zonder flexibiliteitsinstrument hadden wij de acties in Kosovo, Servië, Afghanistan, Irak of in andere gebieden niet kunnen financieren. Die budgettaire flexibiliteit hebben we nodig.
Op persoonlijke titel voeg ik daaraan toe dat die 1 procent had kunnen volstaan, als diezelfde lidstaten niet al waren overeengekomen de landbouwuitgaven tot 2013 in beton te gieten.
Het volgende is een citaat uit het document van de Commissie: ”Een plafond van circa 1 procent van het BNI is onvoldoende voor de verbintenissen die de Europese Raad is aangegaan voor de landbouw, ondermijnt de geleidelijke uitvoering van het cohesiebeleid in de tien nieuwe lidstaten, [en] zet andere beleidsgebieden op de helling”. Iets verderop staat nog het volgende: “Anders moet over de hele lijn worden gesnoeid en opnieuw worden onderhandeld over bestaande overeenkomsten, ook voor de uitgaven die de Europese Raad van Brussel in oktober 2002 heeft goedgekeurd”. Ik hoop dat de Raad hiervan goede nota neemt.
Het tweede punt waarop ik wil ingaan heeft specifiek betrekking op de Raad. Voor overeenstemming over de nieuwe financiële vooruitzichten is een interinstitutioneel akkoord nodig. Ik wil de Raad er slechts aan herinneren dat wij een van die instellingen zijn, en dat voor een interinstitutioneel akkoord ook het Parlement het groene licht zal moeten geven. Het maakt ons niet uit als zo’n akkoord er niet komt: wij vallen dan gewoon terug op artikel 272 van het Verdrag om ook zonder instemming van de Raad de begroting te beheren. Dat is geen dreigement maar alleen een opmerking aan het adres van de Raad, en de Raad zou er goed aan doen deze hele procedure door die opmerking in gedachten te houden.
Mijn derde en laatste opmerking is dat in de achterliggende vijftien jaar - de tijd dat ik lid ben van dit Huis en van de Begrotingscommissie - de functie van rapporteur voor de financiële vooruitzichten steeds is vervuld door de heer Colom i Naval. Vandaag wordt waarschijnlijk zijn laatste plenaire sessie - ik maak u dat bij deze bekend. Hem is de positie van hoofd van de Catalaanse Rekenkamer aangeboden en hij zal die ongetwijfeld zeer binnenkort aanvaarden.
Ik wil hem hulde brengen voor zijn niet-aflatend werk; hij weet meer van dit onderwerp dan wie ook - tot vervelens toe, zou ik bijna zeggen! Hij kent het interinstitutionele akkoord van haver tot gort, en dat is me meer dan eens goed van pas gekomen. Ik dank hem voor al zijn werk in die vijftien jaar, en wens hem succes in zijn nieuwe functie. Ik hoop dat ik mag zeggen daarmee namens het hele Parlement te spreken.
De Voorzitter.
   – Mijnheer Wynn, dank u voor uw bijdrage en uw mededeling over de toekomst van onze collega de heer Colom i Naval. Namens het Parlement wens ik de heer Colom i Naval van harte geluk met zijn nominatie. Wij wensen hem succes, maar betreuren het tegelijkertijd dat hij vóór het eind van deze zittingsperiode afscheid van ons zal nemen om zijn nieuwe functie te gaan bekleden. 
Elles (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wij zijn blij met het debat van vandaag. Zoals de heer Prodi heeft gezegd, is dit al een Commissiebesluit, en het is altijd prettig dat de budgettaire aspecten eerst aan het Parlement worden voorgelegd.
Met de heer Wynn vraagt mijn fractie zich ten zeerste af of financiële vooruitzichten überhaupt nodig zijn. Eerst hadden wij meerjarenovereenkomsten om te zorgen voor de vereiste discipline, die we niet hadden voordat de financiële vooruitzichten werden ingevoerd. Het moet niet zo zijn dat richtlijnen - want dat zijn financiële vooruitzichten - een doel op zich worden. Wij moeten in deze hele discussie steeds vooral duidelijk voor ogen houden dat wij volgens artikel 272 van het bestaande Verdrag - niet per se het Constitutionele Verdrag maar het bestaande Verdrag - het recht hebben het begrotingsproces te kunnen voortzetten, reden waarom wij er met name op zullen toezien dat de parlementaire rechten te allen tijde afdoende beschermd zijn.
Moeten er dan toch financiële vooruitzichten komen, dan zijn wij het eens met hetgeen de Commissievoorzitter vandaag heeft uiteengezet inzake een grotere flexibiliteit, categorisering en een vooruitblik op de juiste besteding van de gelden. Wij moeten duidelijk stellen dat er in dit Huis geen besluit zal vallen over de definitieve aard van zulke financiële vooruitzichten.
De adviezen en kennis van de heer Colom i Naval op dit terrein kunnen ons een eind verder helpen. Over de vorige financiële vooruitzichten dachten hij en ik hetzelfde, en ik heb sterk de indruk dat dit eveneens geldt voor de huidige vooruitzichten, met name wat betreft de periode waarover deze zich uitstrekken. In de resolutie van de heer Wynn en in de documenten van onze eigen fractie hebben wij er geen twijfel over laten bestaan dat wij niet willen dat financiële vooruitzichten doorlopen na de ambtstermijn van de volgende Commissie. Hoe zou het immers democratisch te rijmen zijn als wij besluiten namen voor een toekomstig Parlement en voor een toekomstige Commissie? Wij moeten ons daarom houden aan de ambtstermijn van de volgende Commissie, vijf jaar dus. Iedere datum na 2013 zou betekenen dat een oud Parlement verbintenissen aangaat namens een nieuw Parlement na 2014, en dat kan niet zo zijn. Dat is een gegeven waar we niet omheen kunnen.
Tenslotte nog dit: wij weten dat na de uitbreiding tot 25 lidstaten de Europese Unie bijzonder lastig te beheren zal zijn. Houden de huidige financiële vooruitzichten hoe dan ook rekening met Turkije? Of wordt dat een extra uitgavenpost? Zou in december moeten worden besloten om met de onderhandelingen te beginnen? Menigeen binnen mijn fractie, en wellicht in het hele Parlement, is de mening toegedaan dat het zou getuigen van buitengewone onbekwaamheid en onverantwoordelijkheid als serieus werd begonnen met het voeren van besprekingen met een land terwijl niet eens bekend is wat de bestaande financiële capaciteit is - als de leiding van een unie voor 25 landen er zo uit zou zien. Wij moeten immers weten op welke basis wij de besprekingen met een land van de omvang van Turkije ingaan.
Al met al pleit ik ervoor bij dit soort beslissingen geen sovjetachtige planning te hanteren, want dan roepen wij verplichtingen in het leven die te ver doorlopen in de toekomst. Laten wij er tevens voor zorgen dat een en ander democratisch verloopt en dat wij geen beslissingen nemen waarvan wij later spijt krijgen omdat blijkt dat een land is toegelaten waarvoor het ons aan financiële ruimte ontbreekt. 
De Voorzitter.
   – Mijnheer Colom i Naval, gezien de aankondiging van de heer Wynn weet ik niet of dit uw laatste interventie in dit Parlement zal zijn, maar hoe dan ook: u heeft vier minuten!
Colom i Naval (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u toegeeflijk te zijn. Het is waar dat dit waarschijnlijk mijn laatste rede in dit Huis wordt, althans als lid, want morgen en donderdag ben ik voorzitter. 

 Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe dat ik enkele seconden gebruik om de voorzitter van de Begrotingscommissie en uzelf te danken voor hetgeen u hier hebt gezegd. Mijn dank ook voor het veelvuldige applaus en de felicitaties van de collega’s die naar mij toe gekomen zijn omdat zij gehoord hebben dat dit wellicht mijn laatste toespraak als afgevaardigde van dit Parlement zal zijn.
Voor iemand die, zoals ik, op achttienjarige leeftijd zijn politieke carrière is begonnen in het antifascistische verzet, is het Europees Parlement een onvergetelijke ervaring. Ik beschouw het als een voorrecht dat ik hier gedurende achttien jaar heb mogen werken en ik betuig mijn oprechte dank aan al mijn collega’s, aan het bureau, en met name aan de leden van de Begrotingscommissie en de ambtenaren en medewerkers die ons in al die tijd hebben bijgestaan.
Voor het geval dat u mij mist en mijn hulp nodig hebt, zeg ik u alvast dat ik krachtens mijn nieuwe bevoegdheden geen vergoedingen mag aannemen. Ik zal u dus "gratis" raad kunnen geven. Maar goed, laat ik maar eens beginnen.
Zoals gezegd is dit de laatste keer dat ik hier het woord voer als rapporteur voor de financiële vooruitzichten. Ik ben dan ook blij u te kunnen meedelen dat de Commissie eindelijk haar langverwachte mededeling heeft gepresenteerd over een van de kwesties die de komende jaren voor de Europese Unie van cruciale betekenis zullen zijn. Tot dusver hadden wij hierover slechts geruchten opgevangen via de pers of uitgelekte kladversies. Tot vorige vrijdag, tijdens de tripartiete dialoog in Dublin, hadden wij, om zo te zeggen, nog geen officiële bevestiging in handen.
De uiteenzetting van de Commissie, met name die van de heer Prodi, klonk gelukkig al een stuk optimistischer dan de tekst die wij tot nu toe kenden. Die bevatte namelijk een paar apocalyptische visioenen waarmee ik helemaal niet kon instemmen. Ik denk dat wij de zaken positief moeten bekijken en dat de problemen en de voorstellen om de economische groei van de Unie tijdens de komende jaren te bevorderen vanuit een optimistische invalshoek moeten worden aangepakt.
Ik vrees echter dat het paard weer eens een keertje achter de wagen wordt gespannen. In plaats van onderaan te beginnen, begint men bovenaan. Er wordt a priori, , een plafond voor de begroting vastgesteld en daarna worden de verschillende beleidsmaatregelen zo goed en zo kwaad als het gaat in dat vooraf bepaalde kader ondergebracht. Wij zouden beter eerst goed nagaan welke de beleidsacties en de financiële behoeften zijn en in hoeverre wij over de nodige financieringsmiddelen beschikken.
Ik heb de indruk dat de Commissie zich in zekere mate heeft laten beïnvloeden door "de bende van zes", de ministers van Financiën van de zogenaamde "nettobetalers", die voorstellen om het plafond van de financiële vooruitzichten terug te brengen tot 1 procent. Zij had verder moeten gaan en zij had ambitieuzer moeten zijn, overeenkomstig de meest elementaire onderhandelingstactiek. Wij mogen niet blijven steken op het niveau dat de Commissie in 1992 samen met de begrotingsautoriteiten heeft vastgesteld om te voldoen aan de behoeften van een Europese Gemeenschap van twaalf landen. Het voorstel om dat percentage te handhaven getuigt mijns inziens van gebrek aan ambitie.
Doel is om de concurrentiepositie van de economie te versterken, de doelstellingen van Lissabon te verwezenlijken, het cohesiebeleid in stand te houden, de uitbreiding te financieren en het statistische effect ten nadele van de armere regio’s uit de huidige Unie van vijftien lidstaten te verlichten, om nog maar te zwijgen van het buitenlands en veiligheidsbeleid, de plannen voor de ontwikkeling van een defensiebeleid, onderzoek en ontwikkeling, enzovoort. Met welk geld gaan wij al deze acties financieren? Gelukkig is er eindelijk een voorstel gedaan om een Europese belasting in te voeren. Dat betekent ongetwijfeld een belangrijke stap voorwaarts, maar dan nog ...
Het is overigens nog maar de vraag of deze cijfers geen besnoeiingen op de zogeheten prioritaire beleidsacties verhullen. Wellicht hebben ze ook gevolgen voor de landbouw en de structuurfondsen.
Dames en heren, wij moeten de Commissie en de Raad eraan herinneren dat de financiële vooruitzichten wegens het systematische verzet van de Raad geen deel uitmaken van de Verdragen. Zolang de grondwet die door de Conventie is opgesteld niet in werking treedt, hoeven wij dit akkoord dus niet te ondertekenen en hoeven wij geen pakket van financiële vooruitzichten goed te keuren. Ik hoop dat het Ierse voorzitterschap hiervan nota neemt en vaart maakt met de aanneming van de grondwet.
Ik zal het niet meer hebben over de looptijd van de financiële vooruitzichten, maar ik heb wel een paar technische vragen. Het aantal rubrieken wordt teruggebracht tot vijf, maar het aantal subrubrieken stijgt aanzienlijk. Wat voor gevolgen heeft dat? Welke regels worden er gehanteerd om geld of kredieten van de ene subrubriek naar de andere over te hevelen? Welke rol speelt het flexibiliteitsmechanisme bij de financiële vooruitzichten? U spreekt van 1,24 procent, maar u maakt geen onderscheid tussen betalingskredieten en vastleggingskredieten, en ook niet tussen bruto binnenlands product, bruto nationaal product en bruto nationaal inkomen. Nochtans houden deze schijnbaar onbeduidende nuances een verschil van maar liefst 7 miljard euro in.
Dames en heren, - hiermee eindig ik mijn uiteenzetting: als wij willen dat het Europese integratieproces uitmondt in een solidair en uitgebreid Europa, moeten wij blijk geven van vrijgevigheid en ruimdenkendheid. Als u het mij vraagt, reiken onze ambities veel verder dan onze begroting.
De Voorzitter.
   – Ik zou degenen die dit Parlement niet verlaten om lid van de Rekenkamer van Catalonië te worden willen verzoeken zich aan hun spreektijd te houden! 
Watson (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, het heeft er veel van weg dat sommige van onze lidstaten last hebben van een die zich uit in een onweerstaanbare drang de voor henzelf zo gunstig mogelijke deals in de wacht te slepen. In hun haast de eigen belangen veilig te stellen, vergeten zij echter zich de vraag te stellen wat de beste deal zou zijn voor Europa.
De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij is van mening dat regeringen eerst, zoals onze gerespecteerde collega heer Colom i Naval heeft gezegd, heel goed moeten kijken naar wat zij de Europese Unie gevraagd hebben te doen, en vervolgens de instellingen moeten voorzien van de middelen die daarvoor nodig zijn. Regeringen dienen tevens onverbiddelijk te zijn in de aanpak van verspilling en fraude - overwegend nationale verschijnselen - en de middelen te besteden aan Europese prioriteiten, want dan wordt de belastingbetaler maximale waar voor zijn geld geboden.
Engeland, Frankrijk, Duitsland en nog drie lidstaten hebben een niet-heilige alliantie gevormd met als enige gemeenschappelijke inspiratie het verlangen hun eigen begrotingsbijdrage laag te houden. Nog afgezien van de voordelen die de Europese Unie de burger in bredere zin oplevert, moet de EU kunnen beschikken over een begroting die past bij haar verantwoordelijkheden. Dit jaar komen er tien nieuwe lidstaten bij. Europa heeft er buiten haar grenzen tal van belangrijke verantwoordelijkheden bijgekregen, en erbinnen de taak zijn burgers te vrijwaren tegen misdaad en terrorisme. Om een impuls te geven aan de groei moeten wij verder voortgang maken met de ambitieuze hervormingsagenda van Lissabon. De zes landen verwachten toch niet echt dat de EU dat allemaal kan doen met 1 procent van het bruto nationaal inkomen?
Nu de uitgaven in 2006 zullen uitkomen op 1,11 procent van het BNI, betekent een plafond van 1 procent in 2007 geen herijking maar een korting. Van de zes hiervoor bedoelde lidstaten is er niet een die ons kan zeggen waar de meeste pijn te verwachten is. Sterker nog, ik wed dat zij er ook onderling niet uitkomen. Ik zou de Europese burger daarom de volgende waarschuwing willen geven: - risico voor koper! Dit zijn overigens wel dezelfde regeringen die in 2002 instemden met een jaarlijkse verhoging van 1 procent van de uitgaven voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
Als de lidstaten zich werkelijk bereid toonden het GLB verder te hervormen, dan zou het minder moeite kosten hun oproep tot spaarzaamheid serieus te nemen. Zoals de zaken er nu voor staan, is er voor het beheer van de Unie net iets meer dan 1 procent van het bruto nationaal inkomen van de lidstaten beschikbaar, terwijl de begroting van de federale overheid in de Verenigde Staten 20 procent van het BNI bedraagt.
Wij moeten waar mogelijk blijven streven naar besparingen, maar wij moeten niet vergeten de Unie te voorzien van de middelen om de doelen te halen die wij zelf hebben gesteld. Mijn fractie is van oordeel dat de betere resultaten haalbaar zijn met een bescheiden begrotingstoename en een veilige marge voor onvoorziene uitgaven, gepaard met hervorming, minder verspilling en meer intelligente investeringen - maar niet met beloften van slimmere bestedingen door lidstaten die niet bereid zijn die in te lossen.
Wurtz (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, namens mijn fractie heb ik al verschillende malen afkeuring uitgesproken over de neiging van de Europese Raad om nieuwe prioriteiten voor de Europese Unie vast te stellen zonder daar de nodige financiële middelen tegenover te stellen. Dit kortzichtige beleid heeft er maar al te vaak toe geleid dat een onderwerp dat de ene dag cruciaal werd bevonden de volgende dag al weer voor een ander onderwerp werd ingeruild. Door de bank genomen konden we met onze absurde begroting enkel uitkomen door het ene gat met het andere te vullen. In 2004 kwam de begroting uit op een historisch dieptepunt van minder dan 1 procent van het BBP, 20 procent onder het plafond dat de vijftien lidstaten voor de periode 2000-2006 waren overeengekomen.
Deze kortzichtige visie op de verantwoordelijkheden van de Unie zorgt voor een potentieel explosieve situatie op het moment dat de uitbreiding aan de horizon gloort. Als de zes lidstaten die nettobetalers zijn aan de communautaire begroting vasthouden aan hun plan om de uitgaven vanaf 2007 te bevriezen op de huidige niveaus, zullen mooie beloftes in rook opgaan! De grote werkprojecten in het kader van wat nogal overijld het “groei-initiatief” is genoemd, lopen het risico wederom ten grave gedragen te worden. De regionale en sociale steun alsmede de kredieten voor het cohesiefonds zullen wegsmelten als sneeuw voor de zon. De meeste van de huidige begunstigden en veel van de toekomstige ontvangers zullen de gevolgen daarvan voelen. Vaarwel cohesie! Vaarwel solidariteit! Op sociaal niveau noemen we dit cynisch; op politiek niveau noemen we dit onverantwoord.
Dit harde oordeel over de betrokken lidstaten betekent niet dat ik sta te juichen over de rol van de Commissie. Uw mededeling, mijnheer de voorzitter van de Commissie, is behoorlijk schematisch ten aanzien van de keuzen die gemaakt moeten worden om de toekomstige noden te lenigen. De uitdaging bestaat erin de evenwichtige ontwikkeling van een uitgebreide Europese Unie te verzekeren. Bij de duidelijke mogelijkheden op dit vlak steekt de verhoging van de financiële vooruitzichten met een- of tweetiende procent van het BBP nogal povertjes af. Waar is uw vroegere ambitie gebleven? Ik herinner u eraan dat in 2007 de bevolking van de Unie met eenderde gegroeid zal zijn. Het inkomen van onze nieuwe leden is minder dan de helft van dat van de vijftien. In allerlei opzichten zal het befaamde hun geen goed doen. Ik blijf dan ook ontevreden, mijnheer Prodi.
Voorts is het standpunt van de Commissie niet gespeend van tegenstrijdigheden. Enerzijds uit zij de legitieme verwachting dat een aantal lidstaten hun nettobijdrage aan de communautaire begroting verhogen, anderzijds laat zij zich zozeer leiden door de cultus van het bezuinigen dat zij de Raad van ministers voor het gerecht daagt omdat het Stabiliteitspact niet worden nageleefd. Het is het één of het ander; een keuze moet worden gemaakt.
Daarnaast resteren er nog veel openstaande problemen. Ik zal er één noemen: de regio’s die in de toekomst feitelijk worden beroofd van de middelen uit de structuurfondsen, ondanks het feit dat er geen noemenswaardige verandering in hun situatie is opgetreden. Het werkt heel simpel, de komst van nog armere regio’s in de Unie zal automatisch – om niet te zeggen bureaucratisch – leiden tot een verlaging van de drempel om in aanmerking te komen voor deze fondsen. Logisch dat de komende onderhandelingen zo ongeveer overal met grote zorg tegemoet worden gezien. Dit zijn allemaal symptomen die er naar mijn mening op duiden dat het Europees project steeds meer ten prooi lijkt te vallen aan een crisis.
Na de verdeeldheid over de oorlog in Irak, de rel over het “domme” Stabiliteitspact en de mislukking van de Top in Brussel over de grondwet voeren wij thans dit begrotingsdebat om op frisse en opbouwende wijze tot uiting te brengen hoe slecht de zaken ervoor staan. Europa moet zichzelf opnieuw uitvinden. Geconfronteerd met het risico van een gevaarlijke golf van desillusie onder de bevolking schuilt onze enige hoop in de groeiende roep naar een nieuw Europa. De komende maanden zullen bepalen of een mooie utopie werkelijkheid wordt of een droom blijft.
Buitenweg (Verts/ALE ).
   – Voorzitter, ik wil voorzitter Prodi hartelijk danken voor deze vroege presentatie van het voorstel inzake de financiële vooruitzichten. Het geeft ons als Parlement en de nationale regeringen ruim de gelegenheid om eens goed op een rijtje te zetten welke onze prioriteiten voor de komende paar jaar zijn. Want de begroting is natuurlijk niet meer en niet minder dan de financiële vertaling van het door ons gewenste beleid. Daarop aansluitend wil ik de Commissie echt feliciteren. Ze probeert eerlijk en moedig het prijskaartje te laten zien van de inhoudelijke plannen die de Europese regeringsleiders en ook de Commissie zelf de afgelopen jaren hebben gemaakt. Ik vind dat de Europese Commissie in die zin dus veel eerlijker is dan de zes nettobetalers die afgelopen december de eis op tafel hebben gelegd geen cent méér te hoeven betalen dan ze nu doen. In die zin deel ik de kritiek van mijn collega's. Eén procent en geen cent meer ongeacht de uitbreiding, ongeacht de noodzaak om Europa een sterkere rol in de wereld te laten spelen, ongeacht plannen voor Europese grensbewaking en ongeacht de belofte om van Europa de meest dynamische kenniseconomie ter wereld te maken. Dergelijke plannen worden altijd met veel bombarie aangekondigd maar de lidstaten accepteren uiteindelijk niet de consequenties. Meer taken voor de Europese Unie, zeker een grotere Europese Unie, zal ook meer geld vergen. , zou ik willen zeggen.
Maar natuurlijk kunnen ook de huidige uitgaven wel tegen het licht worden gehouden. Daarop kan wel degelijk worden bezuinigd en daarover valt met mijn fractie ook wel te praten. Het probleem is echter nu juist dat diezelfde zes landen die zich fixeren op die één procent, ook weigeren te praten over de verdere hervormingen op de grootste kostenpost van de Europese begroting, namelijk het landbouwbeleid. Een beleid dat nog steeds intensief boeren beloont en slecht is voor dier en milieu. De nettobetalers willen hier om voor mij onbegrijpelijke redenen niet over praten. Het is tijd dat we niet alleen gaan praten over de hoogte van het bedrag of wat de heer Prodi zei over het dak van het huis, maar ook over een echt zinnige besteding van het belastinggeld van de burger. Dan heb ik veel twijfels bij het voorstel van de Europese Commissie. Zij wil veel geld uittrekken onder het kopje duurzame ontwikkeling en dat is goed, dat raakt mijn groene hart. Maar wat is nu eigenlijk zo duurzaam aan de voorstellen die u heeft geformuleerd? De Europese Commissie heeft een hele strategie uitgewerkt om onderzoek te gaan stimuleren, maar waarom is niet hetzelfde gedaan voor milieu? Waarom zijn alle plannen van tafel om de landbouw verder te vergroenen door de plattelandsontwikkeling te gaan stimuleren ten koste van de intensieve landbouwproductie? Waarom is er niet meer geld voor plattelandsontwikkeling?
Ook voor het buitenlands beleid heeft de Europese Unie veel ambities. De banden met de nieuwe buurlanden moeten worden versterkt en Europa moet een belangrijke rol in de wereld spelen. Dat juicht mijn fractie toe. Deze rol vereist ook een idee over hoe bijvoorbeeld toekomstige internationale crises moeten worden betaald en dat ontbreekt dus nu. De heer Wynn noemde dat punt ook al maar als er geen flexibiliteit is in de Europese begroting dan dreigt de rekening altijd ten koste te komen van andere beleidsmaatregelen. Dan zal bijvoorbeeld de rekening uiteindelijk betaald moeten worden door onze nieuwe buren, terwijl we die banden juist willen versterken. Meer flexibiliteit ook ten aanzien van het buitenlands beleid, dat is echt iets wat nog ingebouwd moet worden in de plannen van de Europese Commissie. Ik hoop daar nog meer over te horen. 
Turchi (UEN ).
   -Ik dank voorzitter Prodi voor de toelichting op dit programma, dat we belangrijk kunnen noemen, en zeker anders dan de geruchten die tevoren circuleerden. Maar we kunnen zeker niet beweren dat het een groot succes is dat het referentiepercentage - 1,24 procent - hetzelfde blijft als in de voorafgaande periode.
Ik dank niettemin de voorzitter van de Commissie, want in dit geval heeft hij een – zij het betrekkelijk – akkoord bereikt, ook al kan ik niet zeggen dat ik gerustgesteld ben als jonge ondervoorzitter van de Begrotingscommissie en moet ik mijn bezorgdheid uiten voor de landbouw, de cultuur, de TEN-projecten, de technologie, het onderzoek, de universiteiten en al die programma’s die we zo enthousiast hebben gelanceerd en aangekondigd. Ik geloof dat we met het oog op de op handen zijnde uitbreiding naar het oosten zeker niet kunnen stellen – in elk geval de Raad niet – dat dit een overeenkomst is om trots op te zijn; we kunnen alleen maar zeggen dat dit een minimumakkoord is.
Ik zou graag de woorden van de grote Ignatius van Loyola, de stichter van de jezuïeten, in herinnering brengen - en ik denk dat de heer Colom i Naval, die ik dank voor zijn bijdrage, de heer Wynn, maar ook de voorzitter van de Commissie zelf zich bij een jongeman als ik kunnen aansluiten: “Ik vrees de dag waarop ze me niet meer bestrijden.” Ik geloof dat wij allen in dezelfde geest moeten strijden voor een Europa dat zeker sterker is, maar zich beter ontwikkelt, met zo mogelijk meer middelen voor onze projecten. 
Van Dam (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wie het onderste uit de kan wil hebben, krijgt het lid op de neus, zo luidt een Nederlands spreekwoord. Dit aan het adres van commissaris Schreyer, die de bestedingen van de Europese Unie wil laten oplopen tot het plafond van 1,24 procent van het bruto nationaal product. Dit voorstel is op voorhand irreëel nu zes nettobetalers de begroting van de EU willen beperken tot 1 procent. De afgelopen decennia tonen aan dat de subsidies voor regionaal beleid nauwelijks effect hebben, Ierland uitgezonderd. Het is daarom bevreemdend dat de Commissie voorstelt om deze post met 23 procent te verhogen. Heeft de commissaris nog nooit gehoord van subsidieverslaving? Wij stellen een automatische begrenzing voor van de netto-ontvangsten van de lidstaten met een welvaartsniveau boven 90 procent van het Europese gemiddelde. Zij zouden jaarlijks netto niet meer dan 1 procent van het bruto nationaal product mogen ontvangen. Dat geeft lucht voor de veel armere regio's in de toetredingslanden. Wellicht is het structuurbeleid daar ook nog effectiever. De-verdeling tussen oude en nieuwe lidstaten, zoals commissaris Barnier nu voorstelt, is een slag in de lucht. Gezien de krappe ruimte op de nationale begrotingen, getuigt het van weinig politieke realiteitszin om geld te spenderen aan het optuigen van een Europese instelling die op zijn best een doublure van de NAVO zal zijn.
Voorzitter, één voorstel heeft onze instemming. Het betreft het instellen van een algemeen correctiemechanisme voor lidstaten die buitengewoon veel bijdragen aan de financiering van de Europese Unie. Voor het overige vragen we de commissaris om meerjarenbegrotingen waarin niet meer van hetzelfde staat, maar echte prioriteiten en reële, haalbare keuzes worden geboden. 
Dell'Alba (NI ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik ben tevreden dat de Commissie voorstelt niet onder het afgesproken niveau te zakken, ook al is dat niet veel, dat ben ik eens met degenen die het al hebben onderstreept. Het was al een absoluut minimum voor een Europa dat is gegroeid, dat verder zal groeien en dat terecht de ambitie heeft om zijn politieke actieradius buiten de institutionele grenzen uit te breiden en zijn horizon te verbreden. Vanuit dat standpunt is het zonder twijfel belangrijk een dergelijke opzet te steunen. Maar zoals anderen hebben onderstreept, had de Commissie in het stadium waarin het Europees debat zich nu bevindt – bedreigd door de tendens om steeds meer te doen, om een bruiloft te houden met gedroogde vijgen, zoals we in Italië zeggen, grootse doelstellingen te willen verwezenlijken op een koopje – wat meer moeten doen.
Dankzij de Commissie en haar verslag-Sapir weten we hoezeer we de prioriteiten van onze investeringen en onze begroting daadwerkelijk moeten veranderen om concurrerend te zijn en om Europa de hoop en de doelstellingen te geven waarnaar voorzitter Prodi heeft verwezen. Het verslag-Sapir is echter in de la gebleven omdat het velen angst aanjaagt, veel regeringen zijn er bang voor en willen niets horen over bepaalde thema’s.
Nu de Commissie de gewoonte heeft aangenomen gevoelige thema’s zoals het Stabiliteitspact aan te snijden, is er, terwijl we het GLB behandelen bijvoorbeeld dit akkoord, waaraan we ons tot 2013 hebben gebonden en dat in marmer gebeiteld lijkt. Dat had dus deel moeten uitmaken van de mededeling van vandaag. 
Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik kan mij vinden in de oorspronkelijke diagnose van Commissievoorzitter Prodi. Tijdens de laatste jaren zijn er heel wat dogma’s gesneuveld, is het onmogelijke werkelijkheid geworden en zijn schijnbaar onwrikbare realiteiten, zoals de Berlijnse muur, gevallen zoals de ceders van Libanon uit de klassieke werken.
Ik denk dat de mededeling van de Commissie in deze context moet worden geplaatst. Het is immers van essentieel belang dat de volgende financiële vooruitzichten worden afgestemd op de nieuwe omstandigheden. De mededeling moet vervolledigd worden met het initiatiefverslag van de Begrotingscommissie van dit Parlement en zij moet worden aangepast aan de nieuwe eisen van de uitbreiding: na de Europese verkiezingen komt er zowel een nieuw Parlement als een nieuwe Commissie.
Mijns inziens moeten de werkzaamheden van de Commissie en de nieuwe begrotingsrubrieken gunstig onthaald worden. Ik vind het met name een goede zaak dat er inspanningen worden gedaan om een duurzame ontwikkeling tot stand te brengen, de mens in het middelpunt van het integratieproces te plaatsen en een zichtbaarder en doeltreffender gemeenschappelijk buitenlands beleid te ontwikkelen.
Bovendien wil ik hier uitdrukkelijk uw aandacht vragen voor het alternatief dat de heer Prodi ons heeft gepresenteerd. Volgens hem kunnen wij kiezen uit twee soorten Europa. Hij heeft gezegd dat hij het tastbare en materialistische Europa van het nettosaldo en de nettobegunstigde heeft ingeruild voor een weliswaar compatibel maar superieur model dat berust op een Europa van waarden, een Europa van vrede, een Europa van begrip, eendracht en solidariteit. Bij dat streven naar solidariteit moet rekening worden gehouden met de geest en de strategie van Lissabon.
Daarom ben ik blij, mijnheer de Voorzitter, dat de Commissie hier vandaag een strategische keuze heeft gemaakt en ons een mededeling heeft voorgelegd die niet gebaseerd is op een egoïstisch Europa, maar op een Europa dat bereid is om de cijfers ten dienste van onze idealen te stellen. 
Walter (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, voorzitter Prodi, geachte collega's, dames en heren, vandaag beginnen we met een discussie die in de afgelopen weken met heel wat schaduwgevechten is voorbereid. Ik ben blij dat de voorstellen nu eindelijk op tafel liggen. Nu weten we waar we het over hebben. Ik heb een gezond zelfbewustzijn, ik heb andermans voorzetten niet nodig om het spel te spelen. Ik heb ook geen voorzetten van de Commissie nodig en individuele uitingen van de Raad of van bepaalde personen in de Raad zijn voor mij zeker geen maatstaf. Wij als Parlement zijn een van de instellingen die over deze financiële vooruitzichten zullen beslissen. We moeten ons in de komende weken en maanden en zelfs in de komende jaren – zo lang kan het duren bij dergelijke moeizame onderhandelingen – met deze onderwerpen bezig houden. Dan is het onaanvaardbaar dat iemand zegt: “Ik heb een idee, en daar willen we onbeperkt veel geld voor krijgen”. Dat is geen manier van werken. We kunnen echter ook niet zeggen: “Hier hebben jullie een beetje geld voor Europa, zie maar hoe ver je daarmee komt”. Het is allebei fout.
We moeten het als volgt aanpakken. We moeten de uitdaging waarmee we worden geconfronteerd en waarover we ook al samen hebben gesproken goed bestuderen en dan punt voor punt afwerken. Ik kan wel zeggen dat we allemaal water bij de wijn moeten doen, en dat zeg ik ook tegen diegenen die de mond al volgenomen hebben. We zullen het moeten hebben over de vraag wat we willen doen met onderzoek en ontwikkeling. We hebben tijdens de vorige vergadering afgesproken dat we daarvoor in Europa drie procent van ons bruto binnenlands product uit willen geven. Voor die drie procent is er geen plaats binnen onze begroting, want anders kunnen we de 1,24 procent of de 1 procent meteen in de prullenbak gooien. Daarom moeten we het over combinaties hebben. We moeten het hebben over wat we in de toekomst in de lidstaten willen doen, en over wat we beter en goedkoper op het Europese niveau samen kunnen doen. Dat zullen we op alle vlakken moeten doen die we vandaag bespreken, ook op het gebied van het buitenlands beleid. Het Europees Ontwikkelingsfonds valt tot nu toe buiten de begroting, wij willen het integreren. We zullen ook moeten bespreken welk aandeel van de kosten voor de preventie van internationale conflicten we uit de Europese begroting willen betalen en wat de lidstaten in de toekomst moeten doen. Daarvoor hebben we namelijk ook als aanknopingspunt een maximum van 0,7 procent van het bruto binnenlands product afgesproken. We moeten het ook hebben over justitie en binnenlandse zaken. Willen we Europol en Eurojust als kleine eenheden handhaven, wat nu het geval is, of willen we een verdere ontwikkeling? Welk deel van de kosten van de bestrijding van de georganiseerde misdaad willen we door Europa laten dragen en wat kan beter ter plaatse worden gefinancierd? Dat zijn vragen die we zullen moeten beantwoorden.
De vraag is dus wat onder de verschillende rubrieken moet vallen en uit welke begroting welk aandeel moet komen. Ik sta voor alles open en ik voer de discussie ook in alle openheid. Dat moet ook wel, anders lukt het niet om met elkaar te spreken over wat er werkelijk op het spel staat, er wordt zoveel drukte gemaakt in de wandelgangen.
Ik denk dat we heel wat goede punten hebben kunnen ontdekken in uw voorstellen. We zullen ons daarmee bezig houden. We zullen natuurlijk ook met u bespreken waarom u een looptijd van zeven jaar voorstelt. Ik zeg namelijk in alle duidelijkheid dat dit ertoe kan leiden dat een Parlement zoals dit – en dat heeft de heer Elles al gezegd – eigenlijk volledig wordt uitgesloten van de discussie over de toekomst van de Europese Unie. Dat kan het gevolg zijn van een looptijd van zeven jaar.
We moeten het ook hebben over de groeipercentages die aan uw cijfers ten grondslag liggen. Ik meen te hebben gelezen dat u uitgaat van een economische groei van 4,5 procent per jaar. Wanneer we dat in de komende zeven jaar halen in Europa hebben we hoe dan ook geen financiële problemen. De vraag is dus van welke percentages u uitgaat bij uw berekeningen.
We moeten het ook hebben over de structuur die u voorstelt. Is die transparant, is die efficiënt, is die open? Wij willen een nieuw landbouwbeleid. Dat betekent ook dat we geld uit het klassieke landbouwbeleid willen investeren in de plattelandsontwikkeling. Kan dat volgens uw voorstellen, of krijgen we dan binnen dergelijke nieuwe financiële vooruitzichten weer te kampen met onoverkomelijke beperkingen? We moeten zorgen voor een zekere mate van flexibiliteit, dat hebben meerdere sprekers al gezegd, want we worden gedurende een periode van zeven jaar met uitdagingen geconfronteerd die we nu niet kunnen voorspellen.
Ik ben er vast van overtuigd dat wij als Parlement zelfverzekerd aan deze discussie moeten beginnen. We hebben onze eigen ideeën over het Europa dat we willen opbouwen. We moeten een discussie voeren over de middelen die we daarvoor willen gebruiken. Ik verheug me op de discussie met u. Ik verheug me op de discussie met de Raad. U zult allebei te maken krijgen met een zelfverzekerd maar serieus en degelijk Parlement.
Virrankoski (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, in het voorstel van de Commissie voor een financieel kader voor de periode 2007 - 2013 worden de juiste zwaartepunten gelegd en daarvoor wil ik Commissievoorzitter Prodi danken. De economische groei en het concurrentievermogen van de Europese Unie lopen achter op die van al onze belangrijkste concurrenten en daarom is een financiële investering in de voorwaarden voor groei een juist en noodzakelijk zwaartepunt.
Onderzoek, het stimuleren van innovatie en het zich eigen maken van hoogwaardige technologie zijn sleutels tot groei. Een hoogwaardige infrastructuur is dat ook. Investeringen in vervoers- en energienetwerken scheppen direct nieuwe arbeidsplaatsen en versterken de voorwaarden voor bedrijfsactiviteiten ook in regio's die in ontwikkeling zijn achtergebleven of afgelegen liggen. Bij dit werk moet de Europese Unie ook met haar randgebieden rekening houden.
De investering in jongeren neemt ook een sleutelpositie in. Onderwijs- en opleidingsprogramma's moeten worden uitgebreid en veelzijdiger worden gemaakt, zodat de jeugd beter wordt voorbereid op een internationaal arbeidsklimaat.
Een ander prioritair probleem is het structuur- en cohesiebeleid. Nieuwe lidstaten hebben steun nodig voor wederopbouw en het versterken van het economisch klimaat. Dat mag echter niet ten koste gaan van de zwakkere regio's in de oude lidstaten. Daarom moet de financiering evenredig toenemen.
De met het financieel kader beloofde ontwikkeling vereist een grondige modernisering van de administratie. De in deze periode doorgevoerde hervorming van de Commissie schept slechts een basis voor vernieuwingen. Macht en verantwoordelijkheid moeten ook aan lagere niveaus worden overgedragen, zowel in de bureaucratie als van de Commissie naar de lidstaten. 
Ortuondo Larrea (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het communautaire Europa is opgericht om vrede en welvaart tot stand te brengen. Het is verstandig dat wij deze dubbele doelstelling nastreven, want het is onmogelijk om beide elementen afzonderlijk te verwezenlijken. De sociale en territoriale samenhang vormt een van de basispijlers van dit streven. Alle burgers moeten dezelfde kansen krijgen. Daarom is het van essentieel belang dat het gebrek aan evenwicht en de bestaande economische ongelijkheden worden weggewerkt.
Over twee maanden wordt de Unie uitgebreid met tien nieuwe lidstaten en 75 miljoen nieuwe burgers. Het welvaartsniveau van de toetredende landen ligt echter ver onder het huidige gemiddelde van het Europa van de Vijftien. Als wij onze dubbele communautaire doelstelling willen halen en de verschillen met deze nieuwe Europeanen willen wegwerken, mogen wij dus in geen geval bezuinigen op de cohesiemiddelen. Integendeel, de uitbreiding vergt meer solidariteit en meer financiële inspanningen.
In die zin moet ik protest aantekenen tegen het feit dat de reële communautaire uitgaven de laatste jaren een dalende trend vertonen. De betalingskredieten vertegenwoordigen een steeds kleiner percentage van het bruto nationaal inkomen, dat op zijn beurt voortdurend daalt ten gevolge van de inflatie. Anders gezegd, ofschoon er steeds minder middelen worden uitgetrokken voor de communautaire ontwikkeling, gaan er toch nog stemmen op om het huidige niveau te verlagen. De "brief van de zes" is daarvan een sprekend voorbeeld.
Daarom steun ik het voorstel van de Commissie om verdere besnoeiingen in de toekomst te voorkomen. 
Queiró (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de toespraak over de financiële vooruitzichten van de Unie die de heer Prodi hier zojuist heeft gehouden, stelt ons in de gelegenheid enig commentaar te geven op het economisch en sociaal cohesiebeleid. Ik ga mij hier niet uitspreken over de vraag of de financiële vooruitzichten die de Commissie ons voorlegt al dan niet een procentuele verbetering inhouden voor elk van de cohesielanden. Dat is niet mijn bedoeling.
Ik moet in dit verband echter een belangrijk punt onderstrepen. Wij moeten goed voor ogen houden dat de landen die vanaf 2007 voor communautaire steun in aanmerking komen de voornaamste uitdaging nog niet hebben overwonnen: ze zijn er nog niet in geslaagd om hun structurele achterstand in te lopen en de economische en sociale samenhang van hun bevolking te waarborgen. Daarom wil ik nader ingaan op de politieke betekenis van het Commissievoorstel. Door het financieringsniveau van de Unie tot 2013 - overigens niet zonder risico’s - te handhaven op 1,24 procent van het communautaire bruto nationaal product kiest de Commissie resoluut voor een solidair Europees beleid als enige mogelijkheid om binnen de Europese Unie een homogene groei tot stand te brengen, in de geest van de strategie van Lissabon.
Nu de uitbreiding met tien nieuwe landen een feit is, moeten wij ervoor zorgen dat deze fundamentele doelstelling ook daadwerkelijk wordt verwezenlijkt. Gelet hierop is het van essentieel belang dat zowel de oude als de nieuwe steun ontvangende landen zich ertoe verbinden de structurele hervormingen waarop de solidariteit van de andere landen gebaseerd is, tot een goed einde te brengen. Daarom moet het Parlement hoe dan ook zijn politieke steun verlenen voor het voorstel van de Commissie. Bovendien helpen wij op die manier voorkomen dat het standpunt van zes van de rijkste lidstaten van de Unie ingang vindt. Het gaat immers niet aan om de communautaire begroting in de toekomst terug te brengen van 1,24 procent tot 1 procent van het Europese bruto nationaal product. Daarom moeten politici die hun mond vol hebben van een solidair Europa, maar in hun zakken alleen maar plaats hebben voor nationale belangen, openlijk veroordeeld worden. 
Bonde (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is gestart met haar campagne die erop gericht is EU-belastingen en meer middelen van de belastingbetalers naar de EU te krijgen. De Junibeweging daarentegen stelt een Europese uitgaven- en belastingenstop voor. Er mag geen Deense kroon meer naar Brussel gaan zolang er geen open boekhoudsysteem is waaruit blijkt waaraan het geld besteed zal worden.
Al vijfentwintig jaar lang probeer ik gedetailleerde informatie te krijgen over de bestemming van onze EU-bijdrage. Het is nog steeds niet gelukt "mijnheer afgeroomde melk" te identificeren die in Denemarken jarenlang de grootste genieter van EU-steun was.
Wij hebben nog steeds geen rekeninguittreksels gezien van de geheime rekeningen in het Eurostat-schandaal. Wij weten echter wel dat het afdelingshoofd van de boekhouding, mevrouw Marta Andreasen, die haar taak correct wilde doen, nu al zeventien maanden uit haar functie ontheven is en verbod heeft gekregen het gebouw van de Commissie te betreden, waar degenen die bewijsbare fraude gepleegd hebben, vrij kunnen rondlopen. Dit schept geen vertrouwen om geld naar Brussel te sturen. De Junibeweging stelt voor dat de EU zich met grensoverschrijdende zaken bezighoudt die de lidstaten niet alleen kunnen oplossen, maar dat ze van de rest afblijft.
De steun voor de huidige EU-landbouwsystemen kan jaarlijks met twintig procent over vijf jaar worden afgebouwd. De EU moet de structurele steun aan de rijke lidstaten onmiddellijk stopzetten. De arme lidstaten en de nieuwe lidstaten moeten vrijgesteld worden van EU-bijdragen, zodat er een reële solidariteit ontstaat en niet alleen een herverdeling, van arme mensen in rijke landen naar rijke mensen in de armere landen.
Met een dergelijke hervorming zullen de nettobetalers minder belastingen betalen, terwijl de netto-ontvangers beter af zullen zijn dan vandaag het geval is. Zorg ervoor dat elke subsidie of uitgave op het internet traceerbaar is. Dit voorkomt verspilling, verkwisting en fraude. Het laat wakkere journalisten en medewerkers in gebieden en ondernemingen die steun ontvangen, toe eventueel misbruik, verkwisting of fraude met de middelen van de Unie op het spoor te komen.
Tot slot nog een aantal ronde cijfers. Denemarken heeft de voorbije vijftien jaar 15 miljard Deense kronen aan EU-bijdragen betaald. De Deense landbouw heeft 10 miljard Deense kronen ontvangen. De totale netto-ontvangsten van de Deense landbouw zijn slechts een fractie van de directe EU-steun. Het geld stroomt uit de EU-kas zonder bij de meest behoeftige landbouwers terecht te komen en dat maakt meer dan woorden de noodzaak van een uitgaven- en belastingenstop duidelijk, ook in de EU. 
Raschhofer (NI ).
   – Geachte collega's, Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, we krijgen een hard debat over de begroting van de EU. De nettobetalers beschikken niet meer over onbeperkte middelen en de netto-ontvangers willen hun verworvenheden verdedigen. Daarom wordt het moeilijker om een constructieve oplossing te vinden. De Commissie verlangt als oplossing de verhoging van de eigen middelen. Er wordt gediscussieerd over het idee om de EU eigen belastingen te laten innen – dat zou dus een Europese belasting zijn. De economische situatie is echter zo moeilijk en er wordt zo heftig bezuinigd in talloze lidstaten dat ik het volste begrip heb voor de brief van de zes. Wanneer overal wordt bezuinigd dan kan de EU, nee, geachte collega’s, dan mag de EU zich niet onttrekken aan die bezuinigingen en hervormingen. Anders komt de toekomst van de EU in gevaar, en dat zouden we de burgers ook niet goed uit kunnen leggen.
In het conflict over de toekomstige financiën zijn er twee mogelijkheden. Ofwel we modderen voort, we herhalen de zonden uit het verleden en we proberen alles tegelijk te financieren, ofwel – en dat is het alternatief – we beschouwen dit kader voor de toekomstige begrotingen van de EU als een kans. Op zijn laatst sinds het besluit om tien nieuwe leden toe te laten tot de EU, is duidelijk dat we voor hervormingen moeten zorgen. Niemand wilde hier tot nu toe echter zijn vingers aan branden. Is het subsidiebeleid van de EU werkelijk allemaal koek en ei? Is het begrijpelijk dat de EU enerzijds subsidies betaalt voor de tabaksteelt en tegelijkertijd reclame voor tabak verbiedt? Is het werkelijk het ei van Columbus om subsidies te betalen voor het vervoeren van dieren dwars door Europa en zelfs daarbuiten?
Dat zijn maar twee voorbeeldjes. Een ding is echter duidelijk: er moeten hervormingen komen, en daar ligt een kans! Daar is politieke moed voor nodig, en waarschijnlijk ook politieke visie op de toekomstige vorm en de taken van Europa. Een begroting is namelijk in cijfers gegoten politiek. 
Grossetête (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, deze financiële vooruitzichten moeten ons in staat stellen onze ambities voor Europa waar te maken. Die ambities vereisen dat wij streven naar meer groei en concurrentie. Om dit te bereiken moeten we minder uitgeven en het geld beter besteden. Hervormingen zijn dus noodzakelijk, niet om ons in staat te stellen van alles en nog wat te kunnen aanpakken of op de vertrouwde voet met de “besproeiingsmethode” verder te gaan, maar om ons in staat te stellen aan de verwachtingen van de bevolking te voldoen.
Voldoen aan de verwachtingen van de bevolking betekent voor, zeg, het werkgelegenheidsbeleid dat we domweg afmoeten van beleidsmaatregelen die voorzien in secundaire steun of het oplappen van de riemen die we hebben. Want als we vijftien miljoen banen willen scheppen, zullen we krachtens de Lissabon-agenda moeten komen met innovaties en nieuwe, inventieve en dynamische beleidsvormen die tevens bevorderlijk zijn voor het particulier initiatief. We zullen het kennisniveau moeten verhogen, het publiek moeten informeren en het opgestarte beleid moeten voortzetten. Met dat beleid worden banen geschapen en structurele hervormingen bespoedigd. We zullen de investering moeten bevorderen in infrastructuur, vervoer, communicatie, menselijk kapitaal en onderzoek, dat nog steeds een ondergeschoven kindje is en waarvoor het budget naar mijn mening allesbehalve toereikend is.
Wij moeten ons echter wel realiseren dat alle maatregelen verenigbaar moeten zijn met de doelstelling van duurzame ontwikkeling, een factor bij het creëren van stabiliteit. En wij mogen niet bepaalde groepen in de samenleving als zondebokken aanwijzen, zoals onze arme boeren. Wij hebben hen nodig en zij ons.
Het is duidelijk dat de voorstellen van de Commissie ons hebben gerustgesteld. Ik verwelkom met name de voorstellen voor een nieuw regionaal beleid die commissaris Barnier heeft geopperd. De keuze die gemaakt is lijkt me uitstekend, omdat de uitbreidingslanden in dit verband de noodzakelijke steun krijgen zonder dat de regio’s binnen de huidige lidstaten die behoefte hebben aan steun, in een geïsoleerde positie terechtkomen.
De steun aan die gebieden in de vijftien lidstaten moet absoluut voortgezet worden. Hun concurrentievermogen en groei moeten gestimuleerd worden, zodat ze de strijd kunnen aanbinden tegen de werkloosheid. De bevolking zou het gewoon niet begrijpen als die steun achterwege blijft.
Mastorakis (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het is duidelijk dat het Commissievoorstel een evenwicht tracht te bewerkstelligen tussen de toegenomen financiële behoeften van de uitbreiding, de slabakkende economie en de wensen van de sterke lidstaten. Maar er moet ook steun gaan naar duurzame ontwikkeling in de lidstaten en naar de rol van de Europese Unie als internationale partner. Ook moeten de nieuwe financiële vooruitzichten van gelijke behandeling en solidariteit tussen de lidstaten een duidelijke politieke boodschap maken en – hierbij wil ik stilstaan - ook de behoeften van de regio’s die het effect voelen van de zogenoemde “statistische convergentie” verdienen onze volle aandacht.
De burgers van die regio’s in ontwikkeling zien het cohesiebeleid als belangrijkste emanatie van de Europese gedachte. Ik ben het helemaal niet eens met de hier geuite bewering dat dit beleid niets heeft opgeleverd. De inwoners van de betreffende regio’s zijn de grootschalige uitbreiding die over een aantal weken haar beslag krijgt, gunstig genegen. Maar vanuit ethisch en politiek oogpunt mag dit proces hen niet zodanig benadelen dat ze hun gevoel van solidariteit verliezen, een gevoel dat ze nu nog wel willen opbrengen omdat ze er zelf de vruchten van hebben genoten. Uiteraard is duidelijk dat die regio’s geleidelijk aan minder afhankelijk moeten worden van Europese steun, via een overgangsperiode waarin de steunmaatregelen geleidelijk kunnen worden verminderd.
Maar net in die periode is het van essentieel belang dat er toch voldoende kredieten worden verstrekt. Het voornemen om diep te snoeien in kredieten die de regio’s zonder de uitbreiding wel zouden krijgen, kan de doelmatigheid van het evoluerende cohesiebeleid in gevaar brengen en zou de geloofwaardigheid van de Europese Unie sterk kunnen schaden. 
Fiori (PPE-DE ).
   Mijnheer Prodi, het is moeilijk niet achter het scenario te staan dat u ons vandaag heeft gepresenteerd.
Ik heb twee bezwaren, die u zeker kunt wegnemen. In de eerste plaats: ik ben al heel lang actief in een partij die bij u zeker iets in herinnering moet roepen. In die periode is mij geleerd dat te veel realisme in de politiek bijna altijd het begin van een nederlaag betekent. Uw verzoek om de BBP-overdracht te blokkeren op 1,24 procent, dus op het huidige percentage – een overdracht die overigens nog is vastgesteld voor twaalf lidstaten, terwijl we nu al met z’n vijfentwintigen zijn en de Unie waarschijnlijk verder zal groeien – lijkt mij een standpunt dat niet alleen blijk geeft van gebrek aan ambitie, maar ook van gebrek aan moed. Twee overwegingen: in de eerste plaats hebben we net een interventieprogramma voor openbare werken goedgekeurd – de  – waardoor de idee van Europa en de gemeenschappelijke markt opnieuw gelanceerd zou moeten worden. Daarbij moeten de lidstaten betrokken worden en moeten middelen worden gevonden, en dus heb ik veel moeite met het standpunt van de zes lidstaten die een verlaging van de overdracht vragen. In de tweede plaats is het bij alle onderhandelingen vanuit tactisch oogpunt nogal ingewikkeld om een standpunt in te nemen wanneer je al weet dat een deel van de landen uitgaat van een referentiepercentage van 1 procent.
Het tweede bezwaar betreft de timing. Het huidige financiële programma loopt tot het einde van 2006; de Commissie moet voor juli 2005 een voorstel indienen en daarover moet voor mei 2006 een akkoord worden bereikt. Wat is dan de reden voor zoveel haast? Waarom moeten we dit zo snel afwikkelen terwijl het mandaat van dit Parlement op aflopen staat? Het Parlement heeft een zeer belangrijke rol in dit alles, zoals de heer Wynn terecht heeft opgemerkt, maar die zal het Parlement dat op 13 juni aanstaande wordt gekozen, op zich nemen. 
Böge (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, sommigen willen een plafond van één procent, de Commissie stelt een verhoging tot 1,24 procent voor, de facto tot 1,15 procent. Dat zijn allebei verkeerde signalen voor de Europese burgers en belastingbetalers. De brief van de zes zo kort na het mislukken van de Top kwam op het verkeerde moment en ook de vorm en de stijl waren fout en absoluut onaanvaardbaar.
U heeft wel degelijk interessante punten genoemd, mijnheer Prodi, maar ook op de ideeën van de Commissie moeten we nog nader ingaan. Wanneer we de Europese burgers eerlijke en concrete antwoorden willen geven moeten we in de komende maanden dringend een kritische beoordeling geven van alle taken van de Europese Unie. Wat is goed verlopen, wat niet? Wat vandaag is besproken is natuurlijk noch voor de nieuwe Commissie, die nog tijdens een stemming in het nieuwe Parlement moet worden bevestigd, noch voor het nieuwe Parlement als deel van de begrotingsautoriteit in enige vorm bindend.
Een kritische beoordeling geven van alle taken betekent toch dat we eerst de ontwerpgrondwet moeten voltooien. We moeten op basis van het subsidiariteitsbeginsel de taken preciezer verdelen. Wanneer we in de uitgebreide Unie bepaalde taken weer terugspelen naar een lager niveau hebben we op het Europese niveau minder geld voor dat beleid nodig. Wanneer de lidstaten bepaalde taken aan het Europese niveau overdragen – buitenlands beleid, veiligheidsbeleid, ontwikkelingsbeleid - betekent dat echter ook dat ze eens moeten bespreken dat dit niet alleen leidt tot een verhoging van de EU-begroting maar misschien ook tot een verlaging van de nationale uitgaven.
Tot slot wil ik nog op twee punten ingaan. We willen natuurlijk onze nieuwe doelstellingen bereiken, we willen onze concurrentiepositie versterken en zorgen voor groeikansen. Daarvoor moeten we in de begroting geld vrijmaken. Met name met het oog op de tussentijdse balans van de Lissabon-strategie, die volgende maand zal worden besproken, willen we echter ook dat de Commissie er zelf meer dan tot nu toe voor zorgt dat haar wetsontwerpen coherent zijn. Op die manier kunnen we de wetgeving consolideren, wat dringend nodig is. Dan kunnen we die groeikansen bieden en het bedrijfsleven in de hele Europese Unie de vrijheid geven. Wanneer uw voorstellen voor de begroting worden aangevuld door dergelijke initiatieven worden we veel geloofwaardiger.
Het idee om weer gebruik te maken van artikel 272 van het Verdrag zonder daardoor nieuwe parlementen en nieuwe instellingen te binden, is voor ons een bijzonder spannend alternatief.
Garriga Polledo (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, heren vertegenwoordigers van de Raad, mijnheer de commissaris, dames en heren, wij begroeten de mededeling van de Commissie over de nieuwe financiële vooruitzichten als een interessante oefening voor het toekomstige debat. De uiteindelijke beslissingen zullen immers niet door deze Commissie en dit Parlement worden genomen. Het resultaat mag echter gezien worden. Het college van commissarissen heeft rekening gehouden met de diverse gevoeligheden. Die inspanning moet in dank worden aangenomen. Kortom, wij beschouwen dit document als een goede onderhandelingsbasis.
Nauwgezet overleg over de financiële vooruitzichten op het niveau van de drie instellingen is een absolute voorwaarde voor een gecontroleerde ontwikkeling van de communautaire uitgaven. Bovendien biedt een dergelijke aanpak garanties voor de groei, het concurrentievermogen, de werkgelegenheid en de economische en sociale samenhang in het kader van een stabiele begroting. Dat zijn de enige financiële vooruitzichten waaraan dit Parlement zijn goedkeuring wil hechten. Wij zouden nooit stemmen voor financiële vooruitzichten die uitsluitend gebaseerd zijn op een boekhoudkundige berekening of die worden opgelegd door één instelling, zonder dat de andere instellingen worden geraadpleegd.
Dit Parlement heeft zich al uitgesproken over drie elementen van de financiële vooruitzichten. Ten eerste zijn wij van oordeel dat de looptijd in de mate van het mogelijke moet samenvallen met het mandaat van het Europees Parlement en de Commissie.
Ten tweede vinden wij dat er een sterkere impuls moet worden gegeven aan de politieke doelstellingen van Lissabon en Göteborg. De verwezenlijking van deze doelstellingen is mede afhankelijk van de jaarlijkse begroting van de Unie. Als er onvoldoende middelen beschikbaar worden gesteld, kunnen er geen geloofwaardige streefdoelen worden vastgesteld. Een blik op de begroting voor het jaar 2005 volstaat om te weten wat er bedoeld wordt met begrotingsbeperkingen.
Ten derde hebben wij ook herhaaldelijk onderstreept dat de financiële vooruitzichten ons in de gelegenheid moeten stellen de cohesiedoelstelling na te komen. Samen met de beginselen van groei en stabiliteit vormt de cohesie immers een van de basispijlers van de communautaire beleidsacties, en dat zal ook in de toekomst zo blijven. Dit Parlement heeft voorgesteld om 0,45 procent van het bruto nationaal inkomen aan deze doelstelling te besteden. Dat maakt deel uit van onze visie. Bezuinigingen op het cohesiebeleid zullen onvermijdelijk tot de mislukking van de Europese integratie leiden. 
Roche,
    Mijnheer deVoorzitter, namens de voorzitter van de Raad dank ik de voorzitter van de Commissie, de heer Prodi, voor zijn uiteenzetting van de beleidsoriëntering van de Europese Commissie voor het eerstvolgende meerjarige financiële kader van de Unie. Het gaat om een belangrijke mededeling, want de komende onderhandelingen zijn tot ver in het volgende decennium van fundamenteel belang voor de ontwikkeling van de uitgebreide Unie.
Er staat dus veel meer op het spel dan het financiële kader voor de Unie. Het gaat namelijk ook om de bepaling van beleid en prioriteiten waarmee de aspiraties van de Europese burger het meest gediend zijn. Zoals de voorzitter van de Begrotingscommissie, de heer Wynn, al heeft opgemerkt, zullen de onderhandelingen in 2005 nog enige tijd doorgaan. Het Ierse voorzitterschap zal echter een begin maken met de besprekingen en zich inzetten voor een zo doelmatig mogelijke behandeling van de zaak. De voorzitter van de Europese Commissie informeert morgen het Comité van permanente vertegenwoordigers, en op 23 februari volgt een eerste behandeling door de ministers tijdens de Raad Algemene Zaken en Buitenlandse Betrekkingen.
Het Ierse voorzitterschap is voornemens besprekingen op te starten en te bevorderen en, in samenwerking met volgende voorzitterschappen, na te gaan hoe wij deze kwestie het best kunnen benaderen om een degelijke basis te leggen voor degenen na ons. Wij hopen daarom dat de Europese Voorjaarsraad overeenstemming zal bereiken over de agenda en procedure voor de besprekingen. De Raad ziet uit naar een opbouwende samenwerking met Parlement en Commissie om voortgang te kunnen maken met deze belangrijke zaak.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, wil ik mij aansluiten bij de welgemeende felicitaties van onder anderen de heer Wynn aan de heer Colom i Naval en hem alle succes toewensen voor de toekomst. 
Prodi,
    Mijnheer de Voorzitter, ik zal kort ingaan op de interventies en daarna zal de commissaris, mevrouw Schreyer, antwoorden op de meer technische vragen.
Er is in dit debat – een debat waarvoor ik u werkelijk dankbaar ben, want het Parlement heeft zijn institutionele rol op begrotingsgebied werkelijk goed gespeeld en ons waardevolle adviezen gegeven – door enkele vooraanstaande leden, te beginnen bij de heer Wynn, een algemene opmerking gemaakt: een gebrek aan ambitie, zoals ook de heer Fiori heeft benadrukt, of de stelling dat te veel realisme onze positie verzwakt.
Ik wil erop wijzen dat de structuur van de begroting die we indienen radicaal is veranderd – niet alleen kwantitatief maar ook kwalitatief. Dat is een ambitieuze daad die zal leiden tot grote problemen en een fel debat op het moment dat de begroting moet worden aangenomen. Laten we een paar cijfers onder de loep nemen: ik heb gesproken over duurzame groei; ik heb geen analytische cijfers willen geven omdat ik geloof dat we daarover gezamenlijk moeten nadenken en ons beraden, maar de kredieten voor het proces van Lissabon zullen met 62,8 procent stijgen – van 47 miljard euro in 2006 naar 76 miljard in 2013 – waarvan 32 procent voor de cohesiefondsen, 300 procent voor fondsen voor onderwijs en opleiding, 200 procent voor onderzoeksfondsen, 400 procent voor fondsen bestemd voor concurrentievermogen en netwerken. We hebben radicaal andere, precieze keuzen gemaakt, die stroken met Lissabon: we hebben in een zeer ambitieuze ontwerpbegroting de kredieten voor justitie, een van de belangrijke beleidsterreinen van de Unie – ik heb het niet toevallig genoemd onder de drie aandachtsgebieden van de Unie – met bijna 200 procent verhoogd, van 1 miljard in 2006 tot 3,6 miljard in 2013. Ik herhaal, dat zijn radicale wijzigingen. Tot slot de internationale prognose: de kredieten stijgen met bijna 40 procent, van 11 miljard in 2006 tot 15,7 miljard in 2013.
We hebben dus duidelijke keuzes gemaakt, die stroken met de doelstellingen. Ik hoop dat die zullen worden aanvaard.Dames en heren, we zijn niet begonnen te bouwen bij het dak, we zijn begonnen bij de fundamenten, door nieuwe doelstellingen te onderzoeken, door te analyseren wat er in de voorafgaande jaren is besloten, in Lissabon en daarna; op basis daarvan hebben we een samenhangende begroting opgesteld, om te bewerkstelligen dat Europa weer momentum krijgt, de eenheid van het beleid op het gebied van justitie en binnenlandse zaken hervindt en weer een stem krijgt in de wereld. We hebben ons geconcentreerd op drie aandachtsgebieden. Dit is dus een antwoord dat volgens mij ambitieus is, realistisch en ambitieus: realistisch omdat het vanzelf spreekt dat we de reële omstandigheden, stemming en politieke tendensen niet kunnen negeren. Ik kan u verzekeren dat de groep van zes ambassadeurs die me de brief met het voorstel van 1 procent heeft gebracht, nog het meest op een begrafenisstoet leek. Het is duidelijk dat zoiets geen enkele zin heeft in een Europa dat moet reageren, dat vooruit moet, dat enorme verantwoordelijkheden heeft tegenover iedereen. Wij zijn een risico aangegaan: heel duidelijke, radicale keuzes, en een nauwkeurige en gedetailleerde analyse van de begroting zal dat laten zien.
Een laatste opmerking: waarom zijn we zo vroeg van start gegaan, mijnheer Fiori? Uit respect voor wie ons opvolgt. De voorbereiding kost veel tijd. Als we aan het einde van de zittingsperiode de resultaten met de hele , ons voltooide werk, inleveren, zijn er ongeveer twaalf maanden nodig, of zelfs meer: in het licht van de ervaringen uit het verleden, zijn er achttien maanden nodig om de begroting af te ronden. We komen zo dus bij het begin van 2006, januari/februari 2006. Er is dan net genoeg tijd om de procedures te leren, de gang van zaken voor de uitgaven voor te bereiden, de uitgavenstructuur te regelen om te zorgen dat onze doelstellingen worden gehaald. We hebben een omvangrijke, maar onmisbare klus geklaard. Het spreekt voor zich dat geen van de beslissingen die we vandaag hebben genomen nog in deze zittingsperiode ten uitvoer wordt gelegd, dat weten we heel goed. Het nieuwe Parlement zal daarover beslissen. Maar als we het nieuwe Parlement niet in de gelegenheid stellen te beslissen, kunnen aan het begin van 2007 geen kredieten worden besteed. Daarvoor hebben we gewerkt want, mijnheer Fiori, één ding kan ik u verzekeren: we doen nooit opzettelijk werk dat nergens toe dient en dat niet noodzakelijk is. Het was een enorme klus. We hadden het ons misschien graag bespaard, als het niet voor het welzijn van de Unie was geweest.
Schreyer,
   . Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de EU wordt met grote uitdagingen geconfronteerd. We moeten beslissen of en hoe we ze als Gemeenschap aannemen. De gemeenschappelijke doelstellingen van de lidstaten zijn inderdaad zeer ambitieus. We willen dat de EU voor 2010 de meest concurrerende kenniseconomie ter wereld wordt. We willen van de Unie een gemeenschappelijke ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid maken. Europa is vastberaden om een grotere politieke rol te spelen op mondiaal niveau. De historische hereniging van ons continent staat voor de deur en de nieuwe lidstaten worden opgenomen in de Europese Unie.
De financiële vooruitzichten zijn een belangrijke basis om te bepalen met welk beleid en met welke middelen we vorm willen geven aan onze toekomst. We hebben ambitieuze plannen en de lidstaten, maar ook de burgers, verwachten aldoor meer van de Unie. Dat kunnen we alleen maar waarmaken wanneer er genoeg geld is voor het beleid. We mogen niet beloven wat we niet waar kunnen maken, dan zouden we de burgers teleurstellen. We mogen echter alleen maar geld van de Europese belastingbetaler voor een beleid ter beschikking stellen wanneer we kunnen aantonen – en de voorzitter van de Commissie heeft dat al gezegd – dat er een toegevoegde waarde ontstaat. Dat betekent dat we met een euro die we in Europa uitgeven meer moeten bereiken dan met een euro die op het nationale niveau wordt uitgegeven.
Tegelijkertijd moeten we echter ook op het Europese niveau het principe van de begrotingsdiscipline respecteren. Het instrument van die begrotingsdiscipline is de bovengrens van de eigen middelen, en die ligt bij 1,24 procent. De Commissie heeft besloten om een voorstel voor te leggen dat de bovengrens voor de eigen middelen respecteert en bovendien gemiddeld over de jaren ook nog voldoende speling laat. De Commissie heeft echter ook duidelijk gezegd dat het voorstel van de zes lidstaten die pleiten voor een bovengrens van één procent niet in overeenstemming is met onze doelstellingen. Bovendien is het op de keper beschouwd gewoon niet realistisch. De Commissie stelt voor de periode van 2007 tot 2013 voor de vastleggingskredieten een gemiddeld niveau van 1,22 procent voor. Wanneer we het Europees Ontwikkelingsfonds erbij nemen en het nieuwe Solidariteitsfonds, een goed instrument, dan liggen de vastleggingskredieten bij 1,26 procent. De betalingskredieten die daaruit voortvloeien liggen in die jaren gemiddeld bij 1,14 procent van ons gezamenlijk bruto nationaal inkomen of BNI. Dat betekent dat de begroting die we voorstellen gemiddeld 1,14 procent van ons gezamenlijk BNI kan kosten.
Ik wil nog iets zeggen over de duur van de financiële vooruitzichten. Dat beschouwt u terecht als een heel belangrijke kwestie. De Commissie is het roerend met u eens dat vijf jaar om institutionele redenen en in het belang van de democratie de juiste duur zou zijn. De vraag is echter wat het juiste moment is om in dit ritme terecht te komen. We hebben het daar uitvoerig over gehad. Het is een feit dat we de landbouwuitgaven tot 2013 hebben vastgelegd. Het is ook een feit dat de integratie van de nieuwe lidstaten in de nieuwe programma’s werkelijk geen sinecure is. Met het oog op de structuurfondsen en op de vraag wat voor de instellingen het beste moment is om in dat ritme terecht te komen hebben we voorgesteld om in een soort overgangsfase één keer een periode van zeven jaar vast te leggen en dan verder te gaan met een ritme van vijf jaar.
Ik wil nog graag iets zeggen over de vergelijking van de cijfers. De Commissie heeft het voorstel om het Europees Ontwikkelingsfonds in de begroting op te nemen serieus genomen. Er is altijd al gezegd dat dit wenselijk was, en ook het Parlement heeft deze eis jarenlang terecht gesteld. We hebben het in ons voorstel nu daadwerkelijk gedaan. Voor de ACS-landen, vooral voor de armste landen van de wereld, moeten we een geïntegreerd en efficiënt beleid voeren. Dat is de reden voor dit voorstel.
Ik wil ook reageren op de opmerkingen van meerdere leden over de flexibiliteit. Die flexibiliteit is inderdaad nodig wanneer je voor zoveel jaren van tevoren plannen maakt. Daarom heeft de Commissie gezegd dat een herziening altijd mogelijk is. We stellen echter ook instrumenten voor om de flexibiliteit tussen de rubrieken te verhogen. Zo kunnen we snel nieuwe prioriteiten vastleggen. Bovendien stellen we een fonds voor de aanpassing aan de groei voor, dat is een extra reserve die kan worden gemobiliseerd wanneer we om heel concrete redenen voor een bepaald beleid meer willen doen.
Ik wil nogmaals benadrukken dat de Commissie voor het structuurbeleid en voor het cohesiebeleid voorstelt om de nieuwe lidstaten volledig te integreren. U weet dat onze berekeningen gelden voor een Europese Unie met 27 leden.
Het Europees Parlement heeft tijdens deze zittingsperiode die nu ten einde loopt, hardnekkig en met succes gepleit voor de uitbreiding. Tegelijkertijd heeft u gepleit voor het verdiepen, voor de integratie van Europa, dat betekent gewoon meer Europa en een efficiënt Europa. U heeft daarbij ook altijd gestreden voor de begrotingsdiscipline, en ook dat met succes. Aan het einde van deze zittingsperiode kunt u met uw hand op uw hart tegen de burgers zeggen dat u het beste uit de Europese begroting heeft gehaald en met 2,3 procent van de totale overheidsuitgaven werkelijk veel Europa heeft gecreëerd. Ik zeg dat vooral ook aan het adres van de Raad. U probeert op dit moment – hopelijk met succes – om een besluit te nemen over de nieuwe grondwet, en het is een essentieel punt dat het Europees Parlement meer begrotingsrechten moet krijgen en vooral ook moet kunnen meebeslissen over de financiële vooruitzichten. Ik ben van mening dat de financiële vooruitzichten alleen maar met de instemming van het Europees Parlement kunnen worden vastgelegd.
Ik wil nog het woord richten tot de heer Colom i Naval. Ik ben helemaal van slag, hoe kunnen we de financiële vooruitzichten behandelen zonder uw enorme inzet en uw duidelijke bijdrage? In ieder geval wens ik u het beste in uw nieuwe functie. Uw regio mag werkelijk van geluk spreken dat ze u hebben weten te strikken voor deze belangrijke taak.
Tot slot wil ik nog een Ierse schrijver citeren, we hebben op dit moment het Ierse voorzitterschap, maar natuurlijk ook ter ere van de Voorzitter van het Parlement. Oscar Wilde heeft ooit geschreven dat we van alles weten wat het kost, maar van niets wat het waard is. Ik denk dat we in de komende maanden intensief zullen moeten discussiëren over de uitgaven. Het gaat echter niet alleen maar over de uitgaven, het gaat om het beleid van de Gemeenschap, om wat de Europese Unie waard is, en ik ben ervan overtuigd dat het Parlement zich volledig zal inzetten en een bijdrage tot dit debat zal leveren.
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
Berthu (NI ),
    – Alvorens we ons bezighouden met de financiële vooruitzichten voor de periode 2007-2013 is het belangrijk om eerst eens de politieke achtergrond van deze kwestie in kaart te brengen. Wat dat aangaat, biedt het debat van vandaag de Commissie de mogelijkheid, zoals zo vaak, om de steun van het Europees Parlement te winnen voor de vaststelling van een betrekkelijk hoog niveau aan jaarlijkse middelen, te weten 1,24 procent van het BNP (het Europees Ontwikkelingsfonds niet meegerekend). Sommige lidstaten, waaronder Frankrijk, gaan liever uit van 1 procent (zoals in 2004).
Dit verbond tussen het Parlement en de Commissie is een impliciete vingerwijzing naar een progressieve uitbreiding van de EU-taken die op een dag moet uitmonden in een federale begroting. Ik wil daaraan toevoegen dat de Commissie tegelijkertijd bezig is met de lancering van een campagne voor een Europese belasting.
We moeten voorkomen dat we die kant op drijven om niet in een situatie terecht te komen waarin wij een nieuwe bureaucratie moeten optuigen en concessies moeten doen aan de in Lissabon vastgestelde concurrentiedoelstellingen. De Europese Unie, die ten dienste staat van de lidstaten, mag zich niet het monopolie op hun taken toeëigenen, zeker niet op het gebied van herverdeling. Zij moet gewoon de toegevoegde waarde bieden die voortvloeit uit coördinatie. Hiervoor zijn afgeslankte bestuursorganen en beperkte middelen nodig. Zij dient zichzelf te bedruipen met de middelen die door de landen worden vastgesteld en door hen jaarlijks gecontroleerd worden.
Dit in aanmerking nemende, lijkt het standpunt van de betalende lidstaten ons volkomen gerechtvaardigd.
Figueiredo (GUE/NGL ),
    – Uit dit debat over de komende financiële vooruitzichten blijkt dat beloften en werkelijkheid mijlenver uit elkaar liggen. De situatie van Agenda 2000 dreigt zich in een nog ergere versie te herhalen. De stijgende behoefte aan economische en sociale samenhang die voortvloeit uit de uitbreiding vergt een toename van de financiële middelen. Hetzelfde geldt voor de bevordering van de duurzame ontwikkeling, de totstandkoming van werkgelegenheid van goede kwaliteit, de verbetering van de sociale voorwaarden en de versterking van de ontwikkelingssamenwerking met de minst ontwikkelde landen.
De huidige ontwikkelingen bewijzen hoe nefast de chantage van de "groep van zes" wel niet is geweest. De bedoelde zes landen, die de communautaire begroting willen terugbrengen tot 1 procent van het bruto nationaal inkomen, hebben alles in het werk gesteld om ons deze slechte oplossing op te dringen. Het resultaat is dat de Commissie nu met een onaanvaardbaar voorstel komt aanzetten dat geen antwoord biedt op de behoeften en problemen van de toetredende landen, de groeiende sociale ongelijkheden, het hoge werkloosheidscijfer en de armoede en de uitsluiting die in sommige landen van de huidige Europese Unie, zoals Portugal, ernstige proporties aannemen.
Het gaat echter niet alleen om de financiering van het cohesiebeleid. Al even belangrijk zijn de prioriteiten, alsmede de herziening van de doelstellingen en instrumenten en de bijbehorende begrotingsstructuur. De alomtegenwoordige nadruk op de concurrentie, de strategische heroriëntering rond de agenda van Lissabon, de reorganisatie van het buitenlands beleid met betrekking tot de acties in het kader van het GBVB en het EVDB en van het intern beleid op het vlak van de emigratie, het politietoezicht en de grenscontrole kan de Europese integratie op een gevaarlijk spoor zetten. 

De Voorzitter.
   – Aan de orde is het vragenuur, maar wij beginnen met een motie van orde van de heer Dupuis, die ik kort het woord geef. 
Dupuis (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, er zijn mysterieuze krachten aan het werk bij het beheer van onze vragen. Voor de vergaderperiode van december 2003 heb ik een vraag ingediend over de toetreding van Kroatië die eerst naar de vergaderperiode van januari 2004 en vervolgens naar deze vergaderperiode is verschoven. Ik dacht in goed vertrouwen dat dit is gedaan omdat de heer Verheugen op deze vergadering aanwezig zou zijn en andere afgevaardigden ook vragen over de toetreding van Kroatië hadden ingediend. Niets van dat al! Daarnaast vind ik mijn vraag helemaal aan het eind van de lijst terug en niet aan het begin, wat logisch zou zijn gegeven het feit dat de vraag in januari is verschoven. Ik weet echter dat de vraag nu een zodanige plaats op de lijst inneemt dat hij niet mondeling kan worden beantwoord. En natuurlijk ben ik niet in de gelegenheid geweest een andere vraag in te dienen voor februari.
Ik wil dat de diensten hier zorgvuldig nota van nemen en dat mijn protest wordt opgenomen in de notulen van deze vergadering, want de dingen verlopen niet zoals het hoort. Er zit een vreemd luchtje aan de verwikkelingen rondom het toetredingsproces van Kroatië. Sommige landen willen de toetreding blokkeren en die zal ik bij naam noemen: het Verenigd Koninkrijk en Nederland. Er moet dringend een debat komen om een en ander op te helderen.
De Voorzitter.
   – Mijnheer Dupuis, het is aan de Commissie om te besluiten welke commissarissen naar het vragenuur komen en dat geldt ook voor de volgorde van de vragen; wij nemen echter nota van hetgeen u gezegd heeft en zullen het doorgeven aan de Commissie.
Aan de orde is het vragenuur (B5-0007/2004).
Wij behandelen een reeks vragen aan de Commissie.
De Voorzitter.
   – Daar de vraagsteller afwezig is, komt vraag nr. 34 te vervallen.
Welke maatregelen beveelt de Commissie aan om goedkoop luchtvervoer in Europa te steunen, aangezien ze kan rekenen op de volledige steun van de grote meerderheid van de burgers van de Europese Unie, die volkomen overtuigd zijn van het belang van goedkoop luchtvervoer in de Europese Unie? 
De Palacio,
   .  De liberalisering van het luchtvervoer in de Europese Unie aan het begin van de jaren negentig - op basis van wetgevingsvoorstellen van de Commissie - heeft geleid tot meer concurrentie tussen de verschillende luchtvaartmaatschappijen van de Europese Unie en tot lagere tarieven en een beter aanbod voor de gebruiker.
In diezelfde context heeft zich nog een andere, nieuwe ontwikkeling voorgedaan: de opkomst van de zogenaamde goedkope luchtvaartmaatschappijen. De Commissie vindt dat een goede zaak omdat dit verschijnsel leidt tot een ruimer aanbod voor de passagiers, een versterking van de economische activiteit, meer mogelijkheden voor de consument en goedkopere tarieven.
De Commissie stelt alles in het werk om deze ontwikkeling te waarborgen via de strikte toepassing van de mededingingsregels en de regelgeving inzake overheidssteun.
In die zin moet ik onderstrepen dat het niet onze taak is om bepaalde sectoren te steunen. Van ons wordt verwacht dat wij een evenwichtige regelgeving uitwerken die bijdraagt aan de ontwikkeling van de diverse luchtvaartactiviteiten: enerzijds zijn er de traditionele maatschappijen met hun bepaalde bedrijfsstijl en anderzijds de nieuwe zogeheten goedkope luchtvaartmaatschappijen, die zich op een iets andere markt richten en die ongetwijfeld voor een toename van de concurrentie, het aanbod en de mogelijkheden voor de gebruiker hebben gezorgd. 
Collins (UEN ).
   – Ik dank mevrouw de commissaris voor haar antwoord, dat voor mij aanleiding is voor de volgende vraag. Is het, in het licht van het onderzoek dat de Commissie recentelijk heeft gedaan naar de regelingen van Ryanair op de luchthaven van Charleroi, nu niet zo dat regionale luchthavens in Europa niet goed weten hoe de regelgeving inzake overheidssteun in de toekomst zal worden toegepast en dat dit gegeven op zich van invloed zal zijn op rechtmatige, commerciële beslissingen die deze luchthavens zouden willen nemen, evenals op hun toekomstige ontwikkeling? 
De Palacio,
     Ik denk juist dat de oplossing en het antwoord die de Commissie in het geval van Ryanair in Charleroi heeft aangedragen nieuwe mogelijkheden opent voor de ontplooiing van de regionale luchthavens, die de motor van de regionale ontwikkeling zijn. Ook de dienstverlening door zogenaamde “goedkope” luchtvaartmaatschappijen vanaf deze luchthavens is met deze aanpak gebaat. De maatregelen van de Commissie zijn overigens niet gericht tegen Ryanair maar tegen de overheidssteun die wordt toegekend door de luchthaven van Charleroi.
Mijns inziens heeft de Commissie in deze kwestie een evenwichtige beslissing genomen. Ze heeft het groene licht gegeven voor het merendeel van de steun die Ryanair al deze tijd heeft ontvangen. Anderzijds heeft ze een reeks beperkingen opgelegd met betrekking tot de duur en de toekenning van dergelijke steun aan andere maatschappijen die voornemens zijn om dit soort diensten aan te bieden. Dat is noodzakelijk om het beginsel van gelijke behandeling van alle maatschappijen die in Europa actief zijn, te vrijwaren en 
de transparantie van zulke operaties te waarborgen. 
Maar nogmaals, ik ben van oordeel dat wij met onze beslissing over de zaak-Charleroi een impuls geven aan de regionale luchthavens en de goedkope luchtvaartmaatschappijen.
Ik moet u er overigens aan herinneren dat wij in het geval van Charleroi niet uit eigen initiatief hebben gehandeld. De Commissie had in dat verband verschillende klachten ontvangen en, zoals u weet, mijnheer de afgevaardigde, is het onze plicht om die af te handelen. Er zijn ook klachten ingediend over andere luchthavens in diverse landen van de Europese Unie. Wij zullen ons daar de komende maanden op toeleggen zodra wij voor elk van de gevallen over de nodige informatie beschikken. Ik denk dat wij op die manier meer duidelijkheid scheppen, want dankzij onze tussenkomst in Charleroi kunnen ook andere regionale luchthavens soortgelijke voorwaarden aanbieden aan de luchtvaartmaatschappijen. Dat zal ongetwijfeld bijdragen aan de groei van deze maatschappijen en de versterking van hun activiteiten. 
Rübig (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, intussen is algemeen bekend dat ook spoorwegmaatschappijen nu de concurrentie aangaan met de luchtvaartmaatschappijen die goedkope tickets aanbieden. Wat gaat u doen aan de overheidssubsidies die de spoorwegmaatschappijen op dit moment krijgen? Worden die mogelijkheden ook beperkt? In Oostenrijk gaat bijvoorbeeld zeven procent van de begroting naar de spoorwegen. Dat zijn ongeveer vijfhonderd euro per burger. Met dat geld wordt het spoorwegvervoer gesubsidieerd, en dat staat in directe concurrentie met de goedkope vluchten die particuliere bedrijven aanbieden. Dat is oneerlijke concurrentie tussen de goedkope tickets voor vluchten en de goedkope tickets voor de trein. Ik zou het ten zeerste begroeten wanneer u dezelfde maatregelen zou nemen tegen de spoorwegen. 
De Palacio,
   .  Ik herinner u eraan, geachte afgevaardigde, dat het spoorwegvervoer, met name van personen, nog niet geliberaliseerd is. Dat betekent dat elk land zelf bepaalt hoe het spoor functioneert en hoeveel steun er aan deze sector wordt toegekend, onder meer op basis van criteria van openbare dienstverlening en instandhouding van de spoorwegmaatschappijen.
Daarom is het mogelijk dat goedkope luchtvaartmaatschappijen op dit moment concurreren met het spoorwegvervoer, dat in vrijwel alle landen overheidssteun ontvangt.
Zodra het debat over het derde spoorwegpakket rond is, zal het internationale - niet het nationale - spoorwegvervoer van personen worden opengesteld voor concurrentie. Ik hoop dat u dit pakket spoedig zult ontvangen. Ik vertrouw erop dat het debat over deze kwestie kan worden afgerond door het volgende Parlement en de volgende Commissie.
Als het zover is, zal moeten worden nagegaan welke gevolgen die openstelling heeft voor de concurrentie, maar nogmaals, de toegestane steun is beperkt qua duur en qua hoeveelheid. Hij mag in geen geval meer dan 50 procent van de operationele uitgaven bedragen en hij kan hoogstens voor vijf jaar worden toegekend, waarbij het toegekende bedrag jaarlijks moet worden afgebouwd.
Mijns inziens gaat het hier om een evenwichtige beslissing. Door steun te verlenen aan een regionale luchthaven bevorderen wij - ik herhaal - het dynamisme en de economische activiteit van een hele regio. In het geval van Wallonië - een regio die onder doelstelling 1 valt en een achterstand heeft op het communautaire gemiddelde - is dat de reden waarom steun gerechtvaardigd is, niet de vraag of er al dan niet goedkope vluchten worden aangeboden. Het is niet omdat een luchtvaartmaatschappij goedkope vliegtickets verkoopt, dat ze recht heeft op overheidssteun.
De reden waarom op een bepaald moment overheidssteun kan worden toegekend en waarom met name Charleroi steun mag toekennen aan de luchtvaartmaatschappij Ryanair is dat Charleroi, als regionale luchthaven van een achtergestelde regio, aan deze regio een nieuwe impuls geeft en de economische activiteit bevordert. Dat is iets heel anders en ook het opzetten van nieuwe routes en verbindingen komt voor steun in aanmerking.
Verder zijn wij overeengekomen dat er steun mag worden verleend aan luchtvaartmaatschappijen die voldoen aan de voorwaarde van openbare dienstverlening. Dat is bijvoorbeeld het geval met ultraperifere eilanden en eilandengroepen, om redenen van interne openbare dienstverlening. Uiteraard moeten ook in die gevallen de beginselen van transparantie, concurrentie en gelijke behandeling worden nageleefd. 
De Voorzitter.
Kan de Commissie meedelen of zij van plan is de lidstaten informatie en/of advies te geven over het vrije verkeer van werknemers uit de nieuwe lidstaten na 1 mei 2004 en zo ja, hoe precies? 
Diamantopoulou,
   . – Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft al stappen gezet om de burgers te informeren over de overgangsregelingen voor het vrije verkeer van werknemers.
Op de website van de Commissie staat een leidraad in twintig talen voor de nieuwe lidstaten over het vrije verkeer van werknemers. Binnenkort komt er ook een brochure in alle talen.
Het Verdrag zegt dat de lidstaten tijdens de eerste twee jaar na de uitbreiding bilaterale overeenkomsten kunnen sluiten of nationale beslissingen kunnen treffen betreffende de toegang tot hun arbeidsmarkten. Het Verdrag verplicht de lidstaten niet de Commissie mee te delen wat ze van zin zijn gedurende die fase. Omwille van de transparantie heeft de Commissie de lidstaten wel om hun standpunt gevraagd. En zo hebben het Verenigd Koninkrijk en Ierland al laten weten dat ze van plan zijn hun arbeidsmarkt volledig open te stellen, terwijl Oostenrijk, Duitsland, België, Finland en Denemarken hebben gezegd nationale maatregelen te zullen treffen tijdens de eerste twee jaar. Oostenrijk en Duitsland hebben aangekondigd dat ze gebruik zullen maken van de vrijwaringsclausule om de toegang te beperken tot bepaalde dienstensectoren, die in het Verdrag staan opgesomd. Wanneer we van alle lidstaten informatie hebben gekregen, zullen we ook het Parlement op de hoogte stellen.
Bovendien staat de Commissie regelmatig in contact met de bevoegde overheden van de lidstaten om ervoor te zorgen dat deze overgangsmaatregelen overal gelijk worden toegepast en er interpretatieve richtsnoeren kunnen komen waarover er al samenwerking en overleg met de lidstaten is geweest. 
Moraes (PSE ).
   – Mijnheer de commissaris, dank u wel voor dit antwoord. Uw collega, commissaris Vitorino, heeft deze vraag in het verleden eveneens zeer uitgebreid en bekwaam beantwoord. Daarbij stelde hij dat de buitensporige cijfers die gehanteerd werden bij de voorspellingen omtrent Portugal, toen dit land zich aansloot bij de Europese Unie, helemaal fout waren. Wij zijn nu getuige van hetzelfde fenomeen in de voorspellingen over het verkeer van arbeidskrachten uit de toetredende landen.
Wat ik zeggen wil, is dat ik de Commissie niet zou vragen om informatie te verstrekken als zij hiertoe wettelijk niet verplicht is. Ik ben blij met de samenwerking tussen de Commissie en de lidstaten. Maar er is echt sprake van verwarring. Het nobele doel van de uitbreiding heeft tot verwarring geleid bij de gewone mensen – de Europese burgers – die nu ongerust zijn over de extreme voorspellingen van het aantal mensen dat zal komen. Ik ben het niet eens met deze extreme voorspellingen, maar de Commissie heeft hier een taak bij de verstrekking van evenwichtige informatie over datgene wat we kunnen verwachten, en wat dat betekent voor het vrije verkeer en, met name, voor de sociale stelsels, hoewel dat een zaak is voor de lidstaten. Over dit alles horen we weinig of niets. 
Om iets positiever te zijn, zou ik een vraag willen stellen over het verkeer in de omgekeerde richting; mensen uit de huidige lidstaten die bijvoorbeeld na hun pensionering op Cyprus willen gaan wonen, of die in Polen willen werken. Wij krijgen vragen over dit positieve element van het verkeer. Zal de Commissie ons van informatie voorzien? 
Diamantopoulou,
   . – Het is heel goed te begrijpen dat er in de publieke opinie in veel lidstaten sprake is van bezorgdheid over de impact op de arbeidsmarkt, in het bijzonder bij die landen die aan de nieuwkomers grenzen. Ik heb herhaaldelijk gezegd dat er veel onafhankelijk verrichte onderzoeken zijn over de toevloed van immigranten na de eerste dag van de uitbreiding, ervan uitgaande dat tien nieuwkomers zich op hetzelfde moment bij Europa voegen. De algehele conclusie van deze analyses is dat de mobiliteit van mensen uit de nieuwe lidstaten naar de huidige vijftien lidstaten waarschijnlijk beperkt zal blijven.
Voor wat betreft de kwestie van de rechten op sociaal gebied wil ik hier twee dingen herhalen. Ten eerste, vanaf het moment dat een werknemer een legale werknemer in een lidstaat is, heeft hij of zij alle sociale rechten, en toegang tot alle soorten uitkeringen en stelsels van sociale zekerheid. Voor wat betreft de pensioenen: tijdens het Italiaanse voorzitterschap zijn we het eens geworden over een regeling die alle sociale rechten en pensioenrechten van werknemers omvatte, niet alleen van de werknemers uit de nieuwe landen, maar ook van werknemers uit derde landen. Die regeling biedt een concreet antwoord op de kwestie van de pensioenrechten. 
Kirkhope (PPE-DE ).
   – Om voort te bouwen op deze vraag, commissaris, zou ik de kwestie van derogatie aan de orde willen stellen, evenals de kwestie van de regelingen die eenzijdig door sommige landen, die geen derogatie hebben aangevraagd, worden toegepast. In het geval van Groot-Brittannië: dit land heeft aangegeven dat het geen belemmeringen zal opwerpen voor hen die daar naartoe willen gaan en in Groot-Brittannië willen werken. Hoewel het daar erg laat voor is heeft Groot-Brittannië het nu over een aantal regelingen van binnenlandse aard, met betrekking tot onze sociale zekerheid en andere stelsels, die hier een discriminerende uitwerking zullen hebben.
Heeft de Commissie een standpunt over deze aanpak, of wil zij de beslissingen over hoe men de eerste twee jaar met deze zaken omgaat graag volledig overlaten aan de nationale regeringen? 
Diamantopoulou,
   . – Mijnheer de Voorzitter, de eerste twee jaar zijn een louter nationale aangelegenheid, overeenkomstig het besluit van de Raad betreffende de overgangsperiode. De Europese Unie kan dan niet optreden. In die periode moet alles geregeld worden via nationale wet- en regelgeving of bilaterale afspraken tussen de nieuwe en de oude lidstaten, op voorwaarde dat het bestaande Europese institutionele kader geëerbiedigd blijft. Er is dus geen sprake van discriminatie, omdat bepaalde landen het nu eenmaal anders willen regelen dan andere.
Rübig (PPE-DE ).
   –Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, in de afgelopen weken heeft Slowakije een vast tarief voor de inkomsten- en vennootschapsbelasting van 19 procent ingevoerd. Dat leidt ertoe dat veel ondernemers in Oostenrijk op dit moment van plan zijn om bedrijven in Slowakije op te richten, en dus ook in Slowakije personeel in dienst te nemen. Beschikt de Commissie eigenlijk over onderzoek over de vraag hoeveel werknemers uit de huidige Europese Unie naar deze fiscaal aantrekkelijke landen zullen emigreren wanneer de bedrijven daarnaartoe verhuizen? Compenseert dat de andere migratiestroom, of zullen er in de eerste twee jaar zelfs duidelijk meer werknemers uit de huidige lidstaten vertrekken, omdat de werknemers uit de nieuwe lidstaten pas later in de huidige EU mogen komen werken? 
Diamantopoulou,
   . – Uiteraard zijn er studies gemaakt van het wegtrekken van bedrijven uit de huidige lidstaten naar de nieuwe lidstaten, maar de grote golf van verplaatsing van activiteiten is al achter de rug. Bovendien zijn de nieuwe lidstaten gebonden aan het Europese recht betreffende de interne markt en de arbeidsmarkt, dus hebben bedrijven niet meer dezelfde stimulansen om weg te trekken als vroeger. Het probleem van de lage loonkosten bestaat nog wel, maar dat wisten we en daarom concentreert de werkgelegenheidsstrategie zich op investeringen in menselijk potentieel en op een fundamentele wijziging van de aard van de werkgelegenheid in Europa. 
De Voorzitter.
Hoe succesvol was naar het oordeel van de Commissie de vijfjarige strategie van de Unie - zij loopt in 2004 af - gezien de overvloed aan heroïne en andere verdovende middelen in de Europese steden? 
Vitorino,
   . – De EU-drugsstrategie 2000-2004 biedt een kader voor een evenwichtige en geïntegreerde aanpak van alle activiteiten in de Europese Unie die met drugs te maken hebben. Een en ander wordt ook gesteund door de nieuwe lidstaten en de kandidaat-landen, die ondertussen landelijke drugsstrategieën hebben opgezet, en hun capaciteit om actie tegen drugs te ondernemen hebben vergroot met behulp van het PHARE-programma. Ook heeft de Unie een aantal actieplannen omtrent drugs, waarbij bepaalde regio’s betrokken zijn die drugs produceren, of fungeren als doorvoerlanden voor drugs, zoals Latijns-Amerika, Centraal-Azïe en de Balkan.
Onderzoek wijst uit dat het moeilijk is om een link aan te tonen tussen een bepaald onderdeel van het drugsbeleid en de daadwerkelijke situatie met betrekking tot drugs. De beschikbaarheid en zorgvuldige evaluatie van relevante en betrouwbare informatie vormen zonder twijfel essentiële elementen bij de ontwikkeling van een bewijs-gerelateerd drugsbeleid. Het werk van het Europees Waarnemingscentrum voor Drugs en Drugsverslaving, en het werk van Europol, zijn onderdeel van de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement, met betrekking tot de tussentijdse evaluatie van het EU-actieplan inzake drugsbestrijding. De tussentijdse evaluatie was een eerste stap in een breder proces. Tegen het einde van dit jaar zullen we de definitieve evaluatie hebben. Zonder vooruit te willen lopen op de resultaten van de definitieve evaluatie, kunnen we reeds de volgende ontwikkelingen op de drugsmarkt in de EU signaleren.
Sinds 2001 is er steeds meer heroïne in beslag genomen. Naar onze beoordeling zijn de straatprijzen over het algemeen stabiel, of dalen ze zelfs. Het aantal heroïneverslaafden lijkt relatief stabiel te zijn in de Europese Unie, hoewel er opvallende verschillen zijn tussen de lidstaten. Cannabis blijft de meest gebruikte illegale drug en het gebruik ervan neemt in veel lidstaten nog steeds toe. Het gebruik van synthetische drugs, zoals ecstasy, en het gebruik van cocaïne lijkt toe te nemen onder bepaalde bevolkingsgroepen, maar het gebruik van deze drugs onder de totale bevolking blijft laag. 
Newton Dunn (ELDR ).
   – Dank u wel, commissaris, voor uw nuttige en zeer informatieve antwoord. Ik denk niet dat u enige blaam treft voor dit probleem, omdat u niet veel bataljons tot uw beschikking heeft! U kunt alleen het voortouw nemen.
De dalende heroïneprijs lijkt erop te wijzen dat de aanvoer van heroïne toeneemt. We weten dat de oogsten in Afghanistan groter en groter worden, en met het almaar toenemende gebruik van cannabis en synthetische drugs is het duidelijk dat we deze slag niet aan het winnen zijn. Daarom is mijn vraag: hoe kunnen we de controle en bewaking in Europa versterken voor het gevecht tegen het gebruik en de distributie van drugs? 
Vitorino,
   . – Dank u wel dat u erkent dat ik tot op zekere hoogte met de paus kan worden vergeleken: ik heb geen enkel legioen! U hebt inderdaad gelijk, mijnheer Newton Dunn, op dit terrein ligt de belangrijkste verantwoordelijkheid bij de lidstaten. Maar er is veel dat wij kunnen doen, zowel in ons interne als in ons externe beleid.
Als het gaat om het interne beleid, dan moet erkend worden dat Europol al jaren een belangrijke coördinerende rol speelt bij de opsporing van de belangrijkste doorvoerroutes. Als we deze doorvoerroutes hebben opgespoord, proberen we samen te werken met de betreffende landen om te voorkomen dat deze drugs in de Europese Unie terecht komen.
We hebben enige vooruitgang geboekt in de Balkanregio, dankzij de samenwerking met de landen in dit gebied. Dankzij de steun van het CARDS-programma hebben we in deze landen een specifieke wetshandhavingscapaciteit kunnen ontwikkelen om de drugssmokkel te bestrijden.
In mijn beoordeling ben ik minder positief over Afghanistan. De cijfers die ik tot mijn beschikking heb laten zien dat de papavers groeien en toenemen, en het is heel duidelijk dat de politieke situatie in Afghanistan niet stabiel genoeg is om te zorgen voor een nauwe samenwerking op het gebied van wetshandhaving om zo het probleem van de drugssmokkel aan te pakken. Ik geloof dat deze kwestie, en ik weet dat mijn collega commissaris Patten deze mening ook is toegedaan, bovenaan de agenda zal staan bij onze onderhandelingen met de Afghaanse autoriteiten in de nabije toekomst. 
Sacrédeus (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil enkele thema’s aankaarten die naar mijn mening met de drugsproblematiek te maken hebben. Het eerste betreft de strategie van Lissabon. Hoe ziet de commissaris de toename van het drugsgebruik en de drugsverslaving in het licht van de veronderstelling dat de EU tegen het jaar 2010 de sterkste economische macht ter wereld zal zijn met de grootste groei en een ecologisch duurzame economie? Is het positief voor de arbeidsmarkt dat steeds meer mensen aan drugs verslaafd raken? Een vraag die daarmee samenhangt betreft het gepland Europees grenskorps. Wat is de rol van dit korps op het gebied van de inbeslagneming van drugs? 
Vitorino,
   . – Ik dank u voor het feit dat u deze vraag opwerpt. Mijn antwoord is heel duidelijk: nee, het is helemaal niet goed. Ten eerste is het niet goed voor mensen om aan drugs verslaafd te raken.
Het Europees Waarnemingscentrum in Lissabon is vijf sleutelindicatoren aan het ontwikkelen waarmee wij meer betrouwbare gegevens zullen krijgen, zodat we deze gegevens vervolgens kunnen vergelijken in de verschillende lidstaten en we het verband beter kunnen vaststellen tussen het beleid van de lidstaten en de impact van dit beleid op het consumptiepatroon. Deze vijf criteria hebben betrekking op cijfers over het drugsgebruik onder de algehele bevolking, het probleem van drugsgebruik in verband met infectieziekten, drugsdoden en de behandelingen die de lidstaten bieden aan diegenen die vragen om een behandeling voor hun drugsverslaving. Ik hoop dat het werk dat nu wordt verricht met deze vijf criteria ons een duidelijker beeld zal geven van de situatie in Europa.
Ik zou alleen nog willen toevoegen dat ik mij op dit moment vooral zorgen maak over de verspreiding van het gebruik van synthetische drugs en de plotselinge toename van een nieuw type drugsverslaafde: de polygebruiker. Polygebruik vormt een nieuw patroon; het komt voort uit een combinatie van illegale en legale drugs. We hebben meer onderzoek nodig, en meer betrouwbare informatie, om dit nieuwe gebruikersprofiel dat de laatste paar jaar in opkomst is, te bestrijden. 
De Voorzitter.
   – Wij gaan over tot het tweede deel van het vragenuur, waarin commissaris Barnier de vragen zal beantwoorden.
De Voorzitter.
In veel Griekse steden zijn met financiële steun van de structuurfondsen installaties voor biologische zuivering van afvalwater gebouwd. Volgens recentelijk openbaar gemaakte gegevens functioneren 260 van de in totaal 290 installaties slechts gedeeltelijk of helemaal niet.
Kan de Commissie aangeven hoeveel van de installaties voor biologische zuivering die gefinancierd zijn met middelen van de structuurfondsen, op dit moment volledig operationeel zijn en hoeveel er met problemen te kampen hebben en om welke redenen? Wat is de Commissie van plan te gaan doen om te bewerkstelligen dat deze installaties, waaraan grote sommen geld van de communautaire begroting zijn toegekend, volledig en zonder onderbrekingen gaan functioneren? 
Barnier,
    – Mijnheer de Voorzitter, de heer Alavanos stelt een belangrijke vraag over een onderwerp waarin ik altijd geïnteresseerd ben omdat ik, zoals hij weet, in mijn land minister van Milieu ben geweest. Aan onze voorstellen voor het toekomstig cohesiebeleid die we volgende week ter tafel zullen leggen, zult u zien dat ik groot belang blijf hechten aan milieuzaken.
Zijn vraag betreft de werking van zuiveringsinstallaties in Griekenland. Volgens mijn gegevens zijn er in Griekenland op dit moment 233 zuiveringsinstallaties gebouwd, hoewel er 600 gebouwd hadden moeten zijn om tegemoet te komen aan de behoeften van de Griekse gemeenten. De meeste behandelingsinstallaties konden gebouwd worden dankzij cofinanciering van de Gemeenschap, afkomstig uit het Cohesiefonds of het Europees Fond voor Regionale Ontwikkeling (EFRO), in het kader van geïntegreerde mediterrane programma’s en opeenvolgende communautaire bijstandskaders of initiatieven.
Overeenkomstig de vigerende wetgeving voor het EFRO en het Cohesiefonds dienen de Griekse autoriteiten telkens als zij een definitief verslag indienen dat de beëindiging van de subsidiëring markeert, te vermelden dat de installaties operationeel zijn. Diezelfde wetgeving verleent de Commissie evenwel niet de bevoegdheid om na de afsluiting van de programma’s of projecten zelf te controleren of de gecofinancierde infrastructuur op deugdelijke wijze wordt gebruikt en onderhouden. Deze belangrijke en naar mijn mening vanzelfsprekende taak valt onder de bevoegdheid van de lidstaten.
Niettemin is er een bepaling die ik kan noemen in artikel 10 van de richtlijn van de Raad van 21 mei 1991 inzake de behandeling van stedelijk afvalwater. Die stelt dat de lidstaten ervoor moeten zorgen, en ik citeer, dat, ‘de … waterzuiveringsinstallaties zodanig worden … geëxploiteerd en onderhouden dat zij onder alle normale plaatselijke weersomstandigheden op bevredigende wijze kunnen blijven functioneren’. Artikel 15, lid 4, van dezelfde richtlijn stelt dat de Commissie een verzoek om informatie kan indienen over het functioneren van alle zuiveringsinstallaties die met behulp van de structuurfondsen zijn gebouwd.
Ik kan de heer Alavanos vertellen dat dit precies is wat we van plan zijn te doen. Als er iets mis is zal de Commissie de nodige stappen ondernemen. Zo kan zij indien nodig een inbreukprocedure instellen om te verzekeren dat de communautaire wetgeving naar behoren wordt toegepast. Bij wijze van uitzondering, met name als er niets meer met een zuiveringsinstallatie wordt gedaan, zal de Commissie overwegen de fondsen terug te vorderen in overeenstemming met de bestaande wetgeving. Dat is de nuttige en ik denk precieze informatie die ik de heer Alavanos heb willen geven.
Papayannakis (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de commissaris, ik dank u in naam van mijn vriend, de heer Alavanos. Ook ik interesseer me bijzonder voor deze kwestie.
Als ik het goed begrepen heb, maar misschien kunt u dat bevestigen, heeft de Commissie op basis van dit artikel nog nooit onderzocht of die biologische zuivering wel werkt. Ik herhaal dus wat al in de vraag stond. Uit eigen ervaring weet ik dat de meeste biologische zuiveringsstations in Griekenland ofwel niet werken ofwel maar af en toe en ook nog slecht werken.
Dit mag niet licht worden opgevat. De Commissie heeft hierover al klachten gekregen en bij het Parlement zijn hierover al verzoekschriften ingediend. Wanneer gaat u controleren? U zei dat u dat van plan bent. Wanneer gaat u het dan doen? 
Barnier,
   . De rol van de Commissie is erop toe te zien dat de lidstaten – en in dit geval dus Griekenland – hun verplichtingen nakomen. Ik zou er overigens op willen wijzen, als aanvulling op mijn eerste antwoord, dat ons ter ore is gekomen dat Griekenland recentelijk een korps van milieucontroleurs in het leven heeft geroepen. Dit korps zou met name tot taak hebben alle infrastructuur te controleren, alsook de installaties waar u naar verwijst, mijnheer Alavanos. Het is hoe dan ook niet aan de Commissie om zelf controles uit te voeren in de plaats van de betreffende lidstaat; dat is mijns inziens een kwestie van subsidiariteit. Maar zoals ik al aangaf in mijn eerste antwoord, kunnen – of laat ik zeggen mogen – wij wel, krachtens de richtlijn van de Raad inzake de behandeling van stedelijk afvalwater, vragen om informatie over het functioneren van alle zuiveringsinstallaties. Aangemoedigd door de vraag van de heer Alavanos kan ik u bevestigen dat ik dat in de loop van de komende paar weken zal doen.
De Voorzitter.
Eind december 2003 diende de Spaanse regering een verzoek in om financiële steun voor het project voor wateroverheveling vanuit de Ebro naar het zuiden van Spanje. Is de Commissie ervan op de hoogte dat de Spaanse minister van Milieu, Elvira Rodríguez, op 14 januari jongstleden heeft aangekondigd dat de werkzaamheden in verband met dit project in februari 2004 van start zullen gaan? Wat vindt de Commissie van dit besluit en hoe denkt zij hierop te reageren tegen de achtergrond van het gegeven dat zij nog geen besluit heeft genomen ten aanzien van de haalbaarheid van dit project? 
Barnier,
   . – Mijnheer de Voorzitter, de vraag van de heer Ferrández Lezaun doet mij terugdenken aan het debat dat wij onlangs met mevrouw Wallström gevoerd hebben binnen de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid over dit belangrijke Ebro-dossier. 
Voor de werkzaamheden in het kader van het project voor wateroverheveling vanuit de Ebro hebben de Spaanse autoriteiten een communautaire financiering aangevraagd uit het Cohesiefonds en de structuurfondsen. De ontvankelijkheidsdata voor de uitgaven voor de verschillende subprojecten zijn respectievelijk 29 december 2003 en 1 januari 2002. De Spaanse autoriteiten hoeven dus niet eerst een besluit van de Commissie af te wachten alvorens te beginnen met deze projecten, aangezien het begin van de werkzaamheden op geen enkele wijze vooruitloopt op het besluit van de Commissie inzake eventuele communautaire financiering. Met andere woorden, de start van de tenuitvoerlegging van het project en de bevestiging van communautaire steun hoeven niet samen te vallen. Dus, mocht het zo zijn dat de Commissie na het onderzoek dat zij zal uitvoeren naar dit project in het kader van een algemene bezinning met betrekking tot de Ebro – zoals ik onlangs ook tegen de Milieucommissie heb gezegd – een negatief besluit neemt over enig onderdeel van het totaalproject, dan zou de lidstaat de geplande uitgaven zelf moeten opbrengen. Tot zover mijn antwoord op de vraag.
Ferrández Lezaun (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de commissaris, het spijt mij dat ik nogmaals terugkom op dit onderwerp waarmee wij u tot vervelens toe om de oren slaan, maar in Spanje heerst over deze kwestie algehele verwarring. Om een voor de hand liggend voorbeeld te noemen, met het beruchte Júcar-Vinalopó-plan dat onlangs is goedgekeurd, heeft de Spaanse regering in het kader van dat project, een identiteitsprobleem gecreëerd in verband met de essentie en de aard van de Ebro en de regio’s die al dan niet recht hebben op water uit deze rivier. Ik heb hierover al eerder een vraag aan de terzake bevoegde commissaris gesteld. Ik dank haar overigens van harte dat ze me reeds van antwoord heeft gediend.
Nu is dat probleem hier opnieuw aan de orde. Zoals u weet, wordt Spanje geconfronteerd met ernstige sociale en wellicht ook ecologische problemen. Wat zal er gebeuren als achteraf blijkt dat de uitgevoerde werken, ongeacht de economische dimensie en de eventuele steunverlening, niet in overeenstemming zijn met de communautaire wetgeving? Wat staat er ons in dat geval te doen? Moeten wij dan al het verrichte werk ongedaan maken, met alle onkosten van dien?
Daarom leggen wij u de volgende vraag voor. Lijkt het u niet logischer dat de Commissie de Spaanse regering verzoekt de tenuitvoerlegging van het Nationaal Hydrologisch Plan bij wijze van voorzorgsmaatregel op te schorten totdat de Commissie een beslissing heeft genomen? 
Barnier,
   . Mijnheer Ferrández Lezaun, ik begrijp heel goed dat u ongeduldig bent en dat u graag opheldering wilt. Onlangs nog hebben we over dit onderwerp een tamelijk openhartig en constructief debat gevoerd in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en ik heb, in overeenstemming met mevrouw Wallström een tamelijk resoluut antwoord gegeven. Ik ben namelijk van mening dat hoewel van overheidswege meerdere financieringsbronnen hierbij betrokken zijn – en dan doel ik met name op de verschillende programma’s: regionale programma’s in Andalusië, Valencia en Murcia, alsmede de structuurfondsen, allemaal vrij uiteenlopende instrumenten die stuk voor stuk op hun eigen manier bijdragen aan de eventuele financiering van de wateroverheveling vanuit de Ebro –, dit project toch een geheel vormt en van voldoende strategisch belang is om in zijn geheel te worden bestudeerd door de Commissie. Mijns inziens is dat een helder antwoord dat tegemoet komt aan hetgeen u verlangt.
Wij zullen opnieuw elke aanvraag bekijken binnen het kader van een algemene analyse van dit project. Ik zei zojuist al dat niets de Spaanse autoriteiten belet om, indien zij dat wensen, alvast te beginnen met de werkzaamheden voor enig deel van het project. Bij de tenuitvoerlegging van die onderdelen van het project moeten natuurlijk wel de milieuregels nageleefd worden. Dat is een belangrijk punt, dus daar zullen we op toezien. Bovendien is voor toekenning van communautaire financiële steun aan het Ebro-project een positieve beoordeling van de Commissie nodig. Door erg vroeg met de werkzaamheden te beginnen nemen de Spaanse autoriteiten de verantwoordelijkheid op zich voor als mensen eventueel naar het Hof van Justitie stappen, bijvoorbeeld omdat de vigerende regelgeving op milieugebied wordt overtreden. Daarnaast bestaat het risico dat, aangezien de algemene beoordeling van het Ebro-project door de Commissie na de aanvang van de werkzaamheden komt, de verwachte steun achterwege blijft.
Juridisch gesproken is dat alles wat ik kan zeggen. Ik denk echter dat mijn antwoord aan u over de algemene beoordeling die wij van dit project willen maken – want ook al bestaat het project uit meerdere delen, het is toch een geheel –, in de lijn ligt van hetgeen u wilde horen.
Avilés Perea (PPE-DE ).
   – Ik dank de commissaris van harte voor zijn duidelijke antwoord. Ook tijdens de vergadering van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeheer heeft hij klaar en helder geantwoord op een soortgelijke vraag van de heer Ferrández.
Ik hoop dat de heer Ferrández na deze tweede toelichting eindelijk begrepen heeft hoe de vork in de steel zit en wat de Commissie en de Spaanse regering precies aan het doen zijn. Anders gezegd, de Spaanse regering maakt zich niet schuldig aan illegaal gedrag door de werken voor de overheveling van de Ebro op bepaalde punten van het traject in gang te zetten. Laat dat duidelijk zijn.
Ik dank de commissaris vooral voor zijn duidelijke toelichting omdat er soms berichten de wereld worden ingestuurd die de burgers in verwarring brengen. Ik hoop dat de twijfels die de heer Ferrández hier voortdurend formuleert, nu voorgoed van de baan zijn. 
De Voorzitter.
   – Ik herinner de geachte collega’s eraan dat zij het woord voeren om vragen te stellen. Aangezien er nog vijftien seconden over zijn, kunt u een vraag stellen als u dat wilt, mevrouw Avilés. 
Avilés Perea (PPE-DE ).
   – Ik zou graag van de heer Barnier vernemen wanneer de Commissie een antwoord denkt te geven op dit verzoek dat de Spaanse burgers, en met name de inwoners uit Aragon, sterk bezighoudt. 
Barnier,
   .  Ik wil mij niet vastleggen en het risico lopen dat ik hetgeen ik heb geantwoord niet waar kan maken. We moeten goed bedenken dat dit een complex project is en dat we het naar behoren moeten onderzoeken in het licht van de communautaire milieuwetgeving, van de regelgeving en tot slot ook van de tamelijk nieuwe totaalanalyse die wij willen uitvoeren; de Spaanse autoriteiten hebben dit volgens mij uiteindelijk wel begrepen, hoewel aanvankelijk sprake was van het verkrijgen van goedkeuring voor de losse subprojecten.
We willen een totaaloordeel geven over alle elementen die tot onze beschikking staan samen, met name over de doelmatigheid van dit project en de kosten die het met zich meebrengt voor de consument. Idealiter zouden we dit oordeel gereed willen hebben in de loop van de aankomende zomer, aan het eind van het huidige semester. We hebben voorstudies uitgevoerd, alsmede interne raadplegingen en economische analysen. Het oordeel van de Commissie zal op alomvattende wijze betrekking hebben op de technische plannen zelf, maar eveneens op de economische analyse daarvan. Het gaat namelijk om een groot ecologisch bouwproject en daarom moeten we serieus te werk gaan, zodat we in de loop van de komende zomer onze totaalbeoordeling over dit project voor wateroverheveling vanuit de Ebro zouden moeten kunnen geven.
Bergaz Conesa (GUE/NGL ).
   – Tijdens de vergadering van de 16e, waaraan u samen met commissaris Wallström hebt deelgenomen, heb ik een goed inzicht gekregen in het werkschema van dit Parlement. Voordat ik overga tot de concrete vraag van de heer Ferrández en het antwoord op die vraag, wil ik hier onderstrepen dat ik afkomstig ben van de autonome regio Valencia, meer bepaald van de oever van de Júcar. Helaas is deze rivier momenteel op sterven na dood omdat er geen nauwgezette milieu-effectrapportage is uitgevoerd.
Ieder van ons weet dat dergelijke grootschalige projecten, zodra ze zijn uitgevoerd, niet meer ongedaan kunnen worden gemaakt. De sociaal-economische gevolgen en de milieuschade kunnen echter aanzienlijk beperkt worden als dit Parlement de Spaanse regering hier vandaag verzoekt het project voor alle veiligheid stop te zetten totdat er een studie van het Parlement voorhanden is. 
Barnier,
   .  We zouden eigenlijk meer tijd aan dit onderwerp moeten besteden, daar het de gemoederen in het Parlement en van de afgevaardigden van alle politieke kleuren bijzonder bezighoudt. Mevrouw Bergaz Conesa, in de twee gevallen die ik zojuist heb geschetst en die het onderwerp vormen van de vraag die aan mij werd gesteld beschikt de Commissie niet over de bevoegdheid tot preventieve opschorting; dat moet ik u zeggen. Wij zijn al vrij ver gegaan door aan te geven dat we, gezien de omvang van dit project en alle ecologische, sociaal-economische en technische haken en ogen die er aan zitten, besloten hebben een totaalbeoordeling te geven.
Tot die tijd kan met bepaalde werkzaamheden een begin worden gemaakt. Die zullen in juni of juli niet afgerond zijn. Hoe het ook zij, komende zomer zal de Commissie ofwel zeggen dat dit project haar realistisch en uitvoerbaar lijkt, ofwel dat er risico’s of problemen aan verbonden zijn. Op basis daarvan zullen besluiten worden genomen, met name over de toezegging van de verwachte Europese gelden. Ik kan niet verder gaan dan mijn antwoord van vandaag, hoewel ik u wel wil bedanken voor uw opmerkingen en uw kanttekeningen.
De Voorzitter.
Een van de essentiële aspecten van de totstandbrenging van een Europese ruimte is de grensoverschrijdende samenwerking. Er is reeds vaak gewezen op de moeilijkheid adequate samenwerking tot stand te brengen, gezien de problemen die inherent zijn aan de verschillen tussen de lidstaten op wetgevingsgebied en het ontbreken van een communautair publiekrechtelijk instrument dat dit soort samenwerking mogelijk maakt.
Overweegt de Commissie binnenkort een voorstel in te dienen met het oog op het creëren van een wettelijk kader voor grensoverschrijdende samenwerking tussen nationale, regionale en lokale bestuursorganen binnen de Europese Unie? 
Barnier,
   .  Mijnheer de Voorzitter, bedankt dat u mij in staat stelt de vraag van de heer Vallvé te beantwoorden, want ook dit is een belangwekkende vraag. Net als de heer Vallvé is de Commissie van mening dat grensoverschrijdende samenwerking een sleutelonderdeel is van de Europese integratie. Overigens heb ik in een ander verband, namelijk dat van de Conventie over de toekomst van Europa – waaraan ik heb deelgenomen – herhaaldelijk voorgesteld om deze samenwerking te verankeren in het ontwerp voor een grondwet.
Hoe dan ook, voor een harmonieuze en uitgebalanceerde integratie van de Unie als geheel is het een vereiste dat de samenwerking, met name over de landsgrenzen heen, wordt bevorderd. Dat hebben we ook gedaan met het communautaire initiatief Interreg III, waarvan Onderdeel A specifiek gewijd is aan de versterking van de grensoverschrijdende samenwerking. Ik ben me evenwel terdege bewust van de moeilijkheden die de lidstaten, de regio’s en de lokale gemeenschappen op hun pad vinden bij de tenuitvoerlegging van de grensoverschrijdende samenwerkingsprojecten in het kader van Interreg.
Die moeilijkheden houden hoofdzakelijk verband met de noodzaak voor de partners aan weerszijden van een grens om zich zowel aan nationale rechten te houden als aan de administratieve regels en procedures van hun eigen staat. En ik spreek uit een zekere ervaring, mijnheer de Voorzitter, want ik ben zeventien jaar lang president geweest van een Franse grensregio en heb toen leiding gegeven aan veel projecten waarbij moeilijkheden zijn opgetreden zoals ik zojuist opnoemde met onze partners aan de andere kant van de grens in Valle d’Aosta, Italië.
We moeten dus gezamenlijk aan een duurzame oplossing werken voor dit probleem. De Commissie is een onderzoek gestart om de moeilijkheden te inventariseren waar de autoriteiten die deze programma’s beheren mee te maken krijgen en suggesties te doen om deze op te lossen. De resultaten van dat onderzoek zullen dit voorjaar beschikbaar komen, zodat de Commissie de tijd heeft om passende wetgevingsmaatregelen voor te stellen in het kader van de toekomstige regelgeving die van kracht moet worden voor de volgende programmeringsperiode voor de structuurfondsen. Ik verwacht dat dit wetgevingsvoorstel in juni zal worden gepresenteerd.
Zoals u weet, dames en heren, zal de Commissie volgende week, op 18 februari, het derde verslag over de economische en sociale cohesie goedkeuren. Ik zal dit aan uw Parlement voorleggen. In dit verslag zullen voorstellen zijn opgenomen voor een vernieuwd, sterker cohesiebeleid voor na 2006. Het creëren van een wettelijk kader voor grensoverschrijdende samenwerking, zoals de heer Vallvé verlangt, zou deel moeten uitmaken van de voorstellen die de Commissie zal bepleiten in haar derde cohesieverslag.
Vallvé (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik antwoord u in uw eigen taal. Ik wil u bedanken voor uw interventie en u zeggen dat ik hoop dat we de gelegenheid krijgen u weer te horen spreken bij de presentatie van het cohesieverslag. Dat verslag zal voor het eerst ook over de territoriale cohesie gaan en niet alleen over de sociaal-economische cohesie.
Ik denk ook dat territoriale cohesie niet mogelijk zou zijn zonder specifiek instrument om de grensoverschrijdende samenwerking te versterken. Het is duidelijk dat het voor de steden en regio’s – en in het geval van Frankrijk de departementen – moeilijk is om programma’s voor grensoverschrijdende samenwerking op te stellen met de bestaande verschillen in wetgeving tussen de staten. Daarom denk ik dat we op Europees niveau een instrument zouden moeten ontwerpen waarmee deze samenwerking mogelijk en – laat ik zeggen – eenvoudig wordt. Wij wachten op een wetgevingsvoorstel in die richting, een voorstel om de banden tussen de verschillende staten van Europa te versterken en om te doen verdwijnen wat over is van de grenzen die Robert Schuman aanduidde als de lidtekens van de Europese geschiedenis.
Barnier,
   .  Mijnheer Vallvé, u heeft mij geen vraag gesteld, u heeft mij veeleer aangemoedigd. U zult niet erg lang hoeven wachten want – zoals ik al zei –zal ik het cohesieverslag komende woensdag presenteren, samen met mevrouw Diamantopoulou en de heer Fischler. Ik hoop overigens dat we dat op deze plek zullen kunnen doen, of in Brussel, tijdens een uitgebreide Conferentie van voorzitters, maar daar ben ik nog niet zeker van. Hoe dan ook, mijnheer Vallvé, we gaan in dat verslag in de richting van hetgeen u verlangt.
Ik zal de zaken gedetailleerd bespreken, zoals ik in het cohesieverslag gedaan heb; aangezien ik veel heb samengewerkt met mijn diensten en de juridische diensten van de Commissie, en bovendien ook steun van u heb mogen genieten, hoop ik dat ik u in het wetgevingsprogramma waarin de regelgeving van het toekomstige cohesiebeleid uiteen wordt gezet heel duidelijk tevreden kan stellen, middels het voorstel voor hetgeen een soort van grensoverschrijdende territoriale overheid zou kunnen worden. Dat is de richting waarin onze werkzaamheden zich bewegen.
De Voorzitter.
   – De heer Barnier had eigenlijk gelijk: er werd geen expliciete vraag gesteld; mijns inziens kon de opmerking worden opgevat als vraag, maar een beetje hulp kan in ieder geval geen kwaad. Daarom is deze dialoog ook altijd positief.
De heer Ortuondo Larrea heeft een aanvullende vraag. 
Ortuondo Larrea (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de commissaris, zoals u wellicht weet, is er tijdens de Raad van Essen een prioritair project inzake trans-Europese netwerken goedgekeurd dat betrekking heeft op de hogesnelheidsverbinding met Zuid-Europa. In dit kader zou de Franse stad Dax verbonden worden met Vitoria: Dax in de regio Aquitaine en Vitoria in de autonome regio Baskenland.
Zowel de regio Aquitaine als de autonome regio Baskenland wil dit project bevorderen, maar kennelijk kunnen de centrale regeringen van Frankrijk en Spanje het niet eens worden over de uitvoering ervan.
Beide regio’s willen het project op gang brengen en ik ben op zoek naar een mogelijkheid om deze grensoverschrijdende samenwerking in het kader van de Europese Unie te laten goedkeuren. Daarom stel ik u de volgende concrete vraag: is het instrument waarover wij, naar uw zeggen, na de zomer zullen kunnen beschikken uitsluitend van toepassing op de Europese fondsen voor regionale steun of kan het worden uitgebreid naar de Europese fondsen voor trans-Europese vervoersnetwerken en naar alle andere acties die uit de communautaire begroting worden gefinancierd? 
Barnier,
   .  Allereerst, mijnheer Larrea, is om de vervoersnetwerken te financieren gebruik gemaakt van de regionale en structuurfondsen. Bij bepaalde strategische verbindingen hebben het Cohesiefonds en misschien zelfs kredieten van doelstelling 1 van het EFRO bijgedragen – dat gebeurt nog altijd en zal in toekomst ook gebeuren – om vervoersnetwerken te financieren van verschillende, maar met name grensoverschrijdende aard. Mijn antwoord is overwegend positief en ligt in de lijn van hetgeen u wenst. Ik heb de indruk dat het nieuwe instrument waaraan wij werken zou kunnen dienen om de Europese fondsen te mobiliseren en te gebruiken. Zelfs al zouden de Europese kredieten tekortschieten, dan beken ik u dat het mijn droom zou zijn een voorstel te kunnen doen voor de status van een grensoverschrijdende territoriale overheid, die in het leven geroepen zou worden en gebruik zou kunnen maken van lokale, nationale en regionale gelden.
Het spreekt vanzelf dat, hoewel een dergelijke status mogelijk is zonder Europees geld, dit des te meer haalbaar zou zijn mét Europese kredieten. Ik heb nog wat meer tijd nodig maar volgende week zal ik dit bekendmaken, waarschijnlijk in het cohesieverslag. Vervolgens zal ik nog enige tijd werken aan het wetgevingsinstrument, maar ik zal uw suggestie in het achterhoofd houden.
De Voorzitter.
   – Dank u wel, mijnheer Barnier, voor uw medewerking.
Overeenkomstig het Reglement zullen de vragen 41 tot en met 44 schriftelijk worden beantwoord(1). Wij gaan nu over tot de 20 minuten waarin de heer Liikanen vragen beantwoordt.
De Voorzitter.
De Wereldtop over de informatiemaatschappij werd aangekondigd als een cruciale stap voor de betrokkenheid van de burger bij dit maatschappelijk fenomeen. In een van de voorbereidende documenten van de EU (WSIS PrepCom1 document 19/06/2002) wordt de top zelfs voorgesteld als een model voor de toekomstige rol die de burgermaatschappij daarin te vervullen krijgt. Na de in Genève gehouden conferentie hebben de betrokken maatschappelijke organisaties hun teleurstelling echter niet onder stoelen of banken gestoken. In hun onder de titel "Shaping Information Societies for Human Needs" uitgegeven "Verklaring van de burgermaatschappij aan de WSIS" gaven de vertegenwoordigers van de bewuste organisaties unaniem als hun mening te kennen dat "hun standpunten en de brede belangstelling die zij gezamenlijk ten toon hadden gespreid in dit stadium van het proces, namelijk in de eerste fase van de in december 2003 in Genève gehouden topconferentie, onvoldoende tot uiting kwamen in de tijdens de top aangenomen documenten".
Deelt de Commissie de opvatting dat de betrokkenheid van de burgermaatschappij bij de WSIS volstrekt ontoereikend was, onderkent zij de noodzaak de inbreng van de burgermaatschappij in de volgende stadia van de WSIS te ondersteunen en te vergroten en, zo ja, welke initiatieven denkt zij te nemen om de betrokkenheid van de burgermaatschappij bij de volgende fase van de WSIS te bevorderen? 
Liikanen,
   . – De maatschappelijke organisaties namen deel aan de voorbereidingen voor de Wereldtop over de informatiemaatschappij en aan de Top zelf, in overeenstemming met het reglement van orde. Dit is voornamelijk het resultaat van de inspanningen van de Europese Unie in de voorbereidende comités. Bovendien heeft het uitvoerend secretariaat een bureau opgezet voor maatschappelijke organisaties, waarbij 23 “families” waren betrokken, om de deelname van verschillende maatschappelijke organisaties te bevorderen. Het secretariaat hield bij verschillende gelegenheden in Genève zelfs formele vergaderingen met vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties. Zo kon er een brede convergentie tot stand komen over belangrijke onderwerpen zoals mensenrechten, de vrije toegang tot en de vrije mededeling van informatie, de media en de genderproblematiek. Aan een aantal van deze bijeenkomsten heb ik persoonlijk deelgenomen.
De maatschappelijke organisaties hebben een verklaring aangenomen over de informatiemaatschappij, die beschikbaar is op de officiële website van de Top. Hoewel de Commissie behoorlijk positieve commentaren kreeg, werden naar de mening van sommige vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties hun standpunten niet volledig in overweging genomen in de definitieve documenten die door de Top werden aangenomen. Ook al werden de voorstellen van de maatschappelijke organisaties niet helemaal in overweging genomen in de definitieve documenten, toch is de Commissie ervan overtuigd dat ze een invloedrijke rol hebben gespeeld. Zoals ook werd opgemerkt door de Conferentie van niet-gouvernementele organisaties in consultatieve betrekkingen met de Verenigde Naties, ontstaat er iets van een gemeenschappelijke taal tussen de regeringen en de vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties, waarmee de weg wordt vrijgemaakt voor een beter begrip en meer samenwerking in de toekomst.
Niettemin moeten we bedenken dat de Wereldtop over de informatiemaatschappij een intergouvernementeel proces vormt, dat onderworpen is aan de regels van de Verenigde Naties en baat heeft bij de legitimiteit van de Verenigde Naties en de VN-principes van vertegenwoordiging.
In haar aanstaande mededeling aan de Raad en het Parlement, wil de Commissie voorstellen om aan het uitvoerend secretariaat van de Top een duidelijke boodschap over te brengen ten gunste van een sterkere rol voor de maatschappelijke organisaties. Ook wil de Commissie dit standpunt laten doorklinken via haar deelname aan het bureau van de Conferentie en in haar bijdragen.
Staes (Verts/ALE ).
   – Voorzitter, ik moet de commissaris danken voor zijn zeer uitvoerig antwoord. Ik heb begrepen dat hij de inbreng van de maatschappelijke organisaties ten zeerste op prijs stelt. Ik merk alleen maar in mijn contacten met die organisaties dat daar nog wat twijfel heerst over hun werkelijke invloed. Ik neem kennis van hetgeen de commissaris nu daarover vertelt. De voorbereidingen voor de Top van Tunis van 2005 zijn in volle gang. Ik zou de commissaris willen uitnodigen om zijn dialoog met de maatschappelijke organisaties voort te zetten. Zoals de commissaris weet, hebben wij met een aantal organisaties reeds begin maart daarover een vergadering in het Europees Parlement. Hij is daarvoor uitgenodigd, maar kan jammer genoeg zelf niet aanwezig zijn. Ik zou zijn kabinet of leden van zijn kabinet of van zijn administratie graag uitnodigen om die vergadering op 1 maart in het Europees Parlement bij te wonen. 
De Voorzitter.
   – Ik wijs mijn geachte collega’s erop dat hun spreektijd bedoeld is voor het stellen van vragen, niet voor het afleggen van verklaringen.
Een aanvullende vraag van de heer Harbour. 
Harbour (PPE-DE ).
   – Ik zou de commissaris een aanvullende vraag willen stellen, als lid van het Europees Parlement dat daadwerkelijk de Top in Genève heeft bijgewoond en daardoor in staat was om de uitgebreide betrokkenheid van de leden van de maatschappelijke organisaties bij de Conferentie te observeren, wat ik zeer nuttig vond. Ik zou ook graag een uitnodiging krijgen voor de vergadering van de heer Staes. Hoewel ik naar de Top ben gegaan, was ik mij in het geheel niet bewust van zijn interesse, dus misschien kunnen we later even bij elkaar komen.
Een van mijn stellingen tijdens het debat over deze kwestie, mijnheer de commissaris, was dat ik vond dat parlementariërs veel meer bij het proces betrokken zouden moeten zijn. We hebben alleen maar een bescheiden bijeenkomst met de Interparlementaire Unie gehad. Zou hij met het Europees Parlement willen samenwerken, zodat we meer betrokkenheid kunnen krijgen, van zowel Europese als nationale parlementariërs, als deel van de agenda van Tunis en in de aanloop naar Tunis? 
Liikanen,
   . – Ten eerste bedank ik de heer Harbour voor zijn actieve deelname aan de Wereldtop, evenals de andere leden van het Europees Parlement die deelnamen. Dit was zeer nuttig en gaf ons een steuntje in de rug. Ik ben bereid alle mogelijke manieren te onderzoeken om onze samenwerking in een informele context te verbeteren en tevens in het kader van de voorbereiding van de Top in Tunis in 2005.
Ik zou tegen de heer Staes willen zeggen dat ik, indien mogelijk, altijd gehoor zal geven aan een uitnodiging van het Europees Parlement. 
De Voorzitter.
In Finland bijvoorbeeld is op dit ogenblik maar een fractie van de websites van de openbare sector probleemloos voor bejaarden en personen met een handicap toegankelijk. Naar alle waarschijnlijkheid is de situatie in andere lidstaten niet veel beter. Dit is met name verontrustend vanuit het oogpunt van de digitale kloof, die de Unie althans in haar rapporten probeert te dichten.
Kan de Commissie een Uniewijd programma opstarten om openbare-dienstverleners ertoe te verplichten een beroep te doen op de reeds beschikbare technologie, om bijvoorbeeld blinden dezelfde diensten ter beschikking te stellen als de rest van de bevolking? 
Liikanen,
    Mijnheer de Voorzitter, de Commissie deelt de bezorgdheid van de heer Paasilinna over het feit dat er in Europa momenteel een te beperkt aantal probleemloos toegankelijke overheidssites zijn. Na het in 2000 aangenomen actieplan e-Europe formuleerde de Commissie in haar mededeling de aanbeveling om voor alle websites van de openbare sector de richtsnoeren inzake de toegankelijkheid van content te laten gelden die in het kader van het -project van het World Wide Web Consortium zijn opgesteld. Het Parlement stond hier positief tegenover, zoals blijkt uit het verslag van de heer Belder en de daarmee samenhangende resolutie. In resoluties van de Raad en het Parlement werd de Commissie gevraagd de vooruitgang te volgen om vergelijkbare gegevens te krijgen.
De Commissie heeft deze aanbevelingen opgevolgd en publiceert de komende weken een verslag waarin de resultaten worden verduidelijkt. De lidstaten en de instellingen van de Europese Unie zijn systemen aan het opzetten die met de richtsnoeren overeenkomen. Vaak zijn hier op vrijwillige basis afspraken over gemaakt in het kader van de samenwerking op het gebied van e-Europe. Men mag echter niet vergeten dat het realiseren van een probleemloze toegang tot websites van de openbare sector een langdurig proces is; er zijn namelijk veel sites. Hierbij moeten wij ook hopen dat de gehandicaptenorganisaties zich hier actief voor inzetten. Toen ik indertijd onze voorschriften presenteerde, kreeg ik dezelfde dag 26 e-mails waarin stond dat de website van commissaris Liikanen niet aan de aangenomen voorwaarden voldoet. Een dergelijke druk vergemakkelijkt de totstandkoming van verandering.
De Commissie moet natuurlijk ook uitzoeken of het nodig is de wetgeving inzake het communautair beleid tegen discriminatie in de toekomst uit te breiden. De Commissie start dit voorjaar daarom een openbare hoorzitting voor het Groenboek over de toekomstige strategie voor discriminatiebestrijding. In het Groenboek wordt de vooruitgang opgetekend die de Gemeenschap heeft geboekt bij de uitvoering van het beleid tegen discriminatie en komen kwesties aan de orde in verband met de ontwikkeling van het toekomstig beleid. Daarbij worden ook de nieuwe uitdagingen behandeld die de uitbreiding van de Unie met zich meebrengt en worden de communautaire maatregelen voor gelijke behandeling voor de volgende vijf jaar uiteengezet. 
Paasilinna (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijn dank voor uw antwoord; ik ben erg blij te horen dat er zoveel gebeurt. Gaat het Groenboek ook in op de situatie van de mensen die in sociaal opzicht worden uitgesloten en omvat het programma's of plannen voor het dichten van de digitale kloof? 
Liikanen,
    Mijnheer de Voorzitter, ik zal mijn best doen om ook dit aspect te zijner tijd meer naar voren te brengen. Dank u. 
De Voorzitter.
Volgens berichten zal het Europees agentschap voor netwerk- en informatiebeveiliging (IT-Agentschap) worden verplaatst naar Kreta, ongeveer twee uur verwijderd van het dichtstbijzijnde vliegveld, in een stad die niet over breedbandfaciliteiten beschikt. De Commissie heeft eerder gezegd dat een vestiging in de buurt van onder meer moderne communicatiemiddelen, infrastructuur, onderzoek en IT-bedrijvigheid het beste zou zijn voor het agentschap en de werkzaamheden die het moet uitvoeren. Tegen de achtergrond hiervan vraag ik de Commissie: acht zij het een optimale situatie wanneer de Europese Raad achter gesloten deuren een besluit kan nemen over de vestiging van agentschappen en autoriteiten? Moeten dergelijke besluiten niet met meer openheid worden genomen zodat zakelijke argumenten die voor een bepaalde vestigingsplaats pleiten meer gewicht krijgen? Denkt de Commissie dat de thans gekozen vestigingsplaats van het IT-Agentschap een ongunstige invloed kan hebben op zijn werkzaamheden? Zal het agentschap zijn werkzaamheden overeenkomstig de verordening kunnen uitvoeren? 
Liikanen,
   . – Op 13 december besloten de vertegenwoordigers van de lidstaten, die op het niveau van de staatshoofden of regeringsleiders bijeenkwamen, met algemene stemmen over de standplaatsen van bepaalde bureaus en agentschappen van de Europese Unie. In die context werd de beslissing genomen dat het “IT-Agentschap (ENISA) zijn standplaats in Griekenland zal krijgen, op een locatie die door de Griekse regering wordt bepaald.”
Vanwege het specifieke karakter van het Agentschap vindt de Commissie dat de basisvoorzieningen die dit Agentschap moet krijgen onder meer het volgende moeten omvatten: geavanceerde en in hoge mate beveiligde IT-apparatuur, -ondersteuning en –operaties, dit alles voldoende beschermd tegen hackers en aanvallen, waarvan het Agentschap zeker doelwit zal zijn. Hieronder valt de apparatuur die gebruikt wordt voor het reguliere kantoorwerk, evenals het intranet van het Agentschap en zijn databases, die gebruikt worden voor de opslag van gegevens die nodig zijn bij het werk van het Agentschap, of applicaties en netwerken die sterk leunen op databases en nodig zijn voor de interactie met de nationale regeringen.
Verder zal er een goed ontworpen en beveiligde website nodig zijn, met adequate hosting en onderhoud, om informatie beschikbaar te stellen aan zowel het algemene als het gespecialiseerde publiek.
De zeer recente kwaadaardige aanvallen met softwarecodes bewijzen wederom de noodzaak van meer coördinatie tussen de lidstaten om meer veiligheid te bereiken. De Commissie is ervan overtuigd dat de oprichting van ENISA, met een eigen rechtspersoon, de meest efficiënte manier is om dit doel te bereiken. Vertrouwen is van groot belang, vandaar de directe betrokkenheid van de bedrijfstak bij het werk. Deze betrokkenheid wordt als essentieel gezien bij het oplossen van de problemen op het gebied van informatieveiligheid in Europa.
Ik ben blij dat ik u de verzekering kan geven dat de Commissie vastbesloten is om de operationele activiteiten van ENISA zo snel mogelijk van start te laten gaan.
Met betrekking tot de vragen van de geachte afgevaardigde over de samenstelling en deelname van de raad van bestuur, is de Commissie, overeenkomstig de mededeling van december 2002 over het operationele kader voor de Europese regelgevende agentschappen, in het algemeen voorstander van een kleinschalige raad van bestuur. Ik heb dit duidelijk gemaakt in een verklaring tijdens de Raad op 20 november 2003.
Vanwege de specifieke taken die aan ENISA zijn toegewezen en de dringende noodzaak van de oprichting van deze organisatie, heeft de Commissie zich niet verzet tegen overeenstemming in eerste lezing tussen de wetgevers. Niettemin heeft de Commissie gewezen op het uitzonderlijke karakter van de gevolgde koers en 
Cederschiöld (PPE-DE ).
   – Dank u zeer, commissaris Liikanen, voor uw voortreffelijk antwoord.
Voor alle leden die dit debat gevolgd hebben en gehoord hebben welke eisen wij aan het IT-Agentschap hebben gesteld, was het misschien niet meteen duidelijk dat we met onze eisen direct naar Kreta verwezen. Wij betwijfelen of het een efficiënt agentschap kan worden. Daarom zal het Parlement natuurlijk druk uitoefenen in dit verband. Wij zijn ervan overtuigd dat de Commissie ook haar best zal doen om de negatieve gevolgen van de keuze van deze locatie, die ik niet ideaal zou willen noemen, te beperken. De Raad verdedigt echter onbegrijpelijke standpunten, bijvoorbeeld dat dergelijke besluiten achter gesloten deuren genomen moeten worden. Dit is eerlijk gezegd onbegrijpelijk in het kader van de bestaande wetgeving inzake openheid.
Om af te ronden wil ik een vraag stellen, niet omdat ik het antwoord van de commissaris nog niet weet, maar omdat ik een duidelijk antwoord wil dat ik in de verkiezingscampagne tegen de regeringen kan gebruiken. Zou het IT-Agentschap niet efficiënter kunnen werken met een kleiner bestuur of misschien zelfs met een roterend systeem? Hoe belangrijk is het dat instellingen het geld van de belastingbetaler efficiënt en binnen bepaalde grenzen gebruiken en hoe kunnen wij dat bewerkstelligen? 
Liikanen,
    Mijnheer de Voorzitter, ik ben het met het geacht lid eens dat wij het geld van de belastingbetaler op een efficiënte manier moeten gebruiken. Dat is het eerste antwoord. Het tweede antwoord is dat de lidstaten meestal hun invloed willen kunnen laten gelden op de dagelijkse werkzaamheden van iedere sterke instelling die zij in het leven roepen. Ze willen een vertegenwoordiger in de raad van bestuur hebben.
Ik heb mijn mening hierover reeds eerder in dit Huis verkondigd. Ofwel kiest men voor een snelle oplossing tijdens de zittingsperiode van dit Parlement en de ambtstermijn van de huidige Commissie ofwel wacht men op een meer onzekere toekomst. Ik heb voor de snellere oplossing gekozen omdat wij uit ervaring weten dat crisissituaties op het vlak van netwerkveiligheid snelle maatregelen vereisen. 
De Voorzitter.
   – Wij zijn toegekomen aan de laatste vraag aan commissaris Liikanen.
Meer dan 50.000 mensen vinden ieder jaar in het verkeer in de huidige EU de dood, terwijl 1,7 miljoen personen gewond raken. Dit is onaanvaardbaar. De verkeersveiligheid kan onder meer worden verbeterd door voertuigen veiliger te bouwen en te laten functioneren. Hiervoor kan een beroep op de informatietechnologie worden gedaan en ik zou graag willen weten welke vorderingen er met het e-safety-programma worden gemaakt. Kan de Commissie mededelen welke vooruitgang er binnen het e-safety-programma ter verbetering van de verkeersveiligheid in Europa is geboekt? 
Liikanen,
   . – Om te beginnen zou ik willen zeggen dat ik de voortdurende activiteiten van mevrouw Hedkvist Petersen toejuich met betrekking tot het onderwerp verkeersveiligheid, waaronder het e-safety-programma. Ze heeft hier zeker een argument, want het aantal verkeersdoden in de huidige Europese Unie van vijftien lidstaten was in 2001 ongeveer 40.000. Dit getal is onacceptabel hoog en daarom hebben wij de ambitieuze doelstelling om dit cijfer voor 2010 te halveren.
De EU en de lidstaten nemen veel verschillende maatregelen om deze doelstelling te bereiken, met als resultaat dat, volgens de voorlopige gegevens, het aantal mensen dat op de Europese wegen het leven liet, vorig jaar op ongeveer 35.000 uitkwam.
De Commissie erkent het grote potentieel van de nieuwe informatie- en communicatietechnologieën voor het redden van levens, door middel van het verkleinen van de gevolgen van ongelukken, of door deze zelfs volledig te voorkomen. In september vorig jaar nam de Commissie een mededeling aan met de titel “Informatie- en communicatietechnologie voor veilige en intelligente voertuigen”. Hierin worden elf maatregelen voorgesteld voor een snelle ontwikkeling en inzet van nieuwe, actieve veiligheidssystemen in Europa.
De realisering van de maatregelen die in deze mededeling werden voorgesteld is aanstaande. Samen met de bedrijfstak, de lidstaten, andere betrokkenen en leden van het Parlement hebben we het “e-safety-forum” opgericht. In het kader van dit forum zijn er zeven werkgroepen die werken aan e-safety-onderwerpen met een hoge prioriteit. De eerste resultaten zijn beschikbaar in een beknopt verslag, het "2003 Summary Report", dat beschikbaar is op onze e-safety-website. Graag zouden wij de mening van het Europees Parlement hierover verkrijgen, evenals blijken van betrokkenheid van de lidstaten.
De Commissie overweegt ook de installatie in commerciële voertuigen verplicht te stellen van elektronische systemen waarvan de effectiviteit zich in de praktijk heeft bewezen, zoals elektronische systemen voor de stabilisering van bussen en vrachtwagens.
Verder gebruikt de Commissie het Zesde Kaderprogramma om de technologieën voor de actieve veiligheidssystemen in de voertuigen verder te ontwikkelen. Het belangrijkste project op dit gebied is “Prevent”, een geïntegreerd project voor preventie met meer dan vijftig partners en een algeheel budget van zestig miljoen euro, waarvan dertig miljoen afkomstig is van de Gemeenschap. 
Hedkvist Petersen (PSE ).
   – Dank u zeer, mijnheer Liikanen, voor uw uitstekend en interessant antwoord. Wij stellen vast dat er op dit gebied werkelijk dingen veranderen. In de toekomstige EU met 25 lidstaten, zullen jaarlijks ruim vijftig duizend mensen omkomen in het verkeer. Het is alsof er elk jaar een middelgrote Zweedse stad van de wereldkaart wordt geveegd. Dat is onaanvaardbaar. Wij verwachten veel van de IT-techniek en het e-safety-programma. Er wordt belangrijk werk verricht op dit vlak en het schijnt te vorderen. Ik hoop dat het Parlement ook over het door commissaris Liikanen genoemde verslag geraadpleegd wordt.
De industrie is al ver gevorderd, maar de IT-rijpheid in de lidstaten is erg verschillend. Dergelijke applicaties vereisen installaties in zowel auto’s als de omgeving. Graag zou ik willen horen hoe commissaris Liikanen de situatie en de vooruitgang in de verschillende lidstaten en zelfs in de kandidaat-landen inschat. 
Liikanen,
    Mevrouw Hedkvist Petersen stelt een belangrijk probleem aan de orde, namelijk de noodzaak van samenwerking tussen de verschillende sectoren. Er zijn niet alleen veilige auto’s nodig, maar ook verschillende soorten van infrastructuur die op elkaar afgestemd moeten zijn. Wij hebben op het vlak van samenwerking reeds vooruitgang geboekt, bijvoorbeeld met het gemeenschappelijk alarmnummer 112, wat de situatie bij verkeersongelukken vergemakkelijkt. Het is duidelijk dat er meer druk van bovenaf moet worden uitgeoefend om de industrie, de autoriteiten voor verkeersinfrastructuur en de verzekeringsmaatschappijen te doen samenwerken. Wij hopen dat de e-safety-activiteit daarin zal helpen en misschien kunnen wij de lidstaten overtuigen dat zij meer aandacht aan deze sector moeten besteden.
In ons eerste actieprogramma e-Europe 2002 was er een specifieke actielijn voor e-transport, maar die kreeg van de lidstaten helaas onvoldoende belangstelling. Positief was dan weer dat er in de herfst van 2003 in Madrid een grote Wereldconferentie heeft plaatsgevonden met ongeveer zevenduizend deelnemers. Toen toonden de lidstaten wel meer belangstelling. De Hongaarse regering heeft ons reeds uitgenodigd voor een volgende e-safety-Conferentie in Boedapest in mei 2004. Wij hopen dat niet alleen de IT-ministers maar ook de ministers van Vervoer en de bevoegde autoriteiten voor verkeersinfrastructuur aan deze Conferentie zullen deelnemen. Als techniek en infrastructuur niet gecoördineerd zijn, kunnen wij geen concrete resultaten bereiken. 
Harbour (PPE-DE ).
   – Ook ik bedank de commissaris en zijn diensten voor het voortreffelijke e-safety-programma. Ik heb de eer gehad om deel te nemen aan een aantal werkbesprekingen op hoog niveau. Ik zou specifiek twee vragen willen stellen, ter aanvulling van datgene wat hij ons reeds heeft verteld.
De eerste heeft betrekking op zijn opvattingen over de te verwachten ontwikkeling van de e-call-technologie, waarbij na een ongeluk automatisch de locatie van een voertuig wordt doorgegeven. Dit lijkt mij een van de belangrijkste voorstellen die op tafel liggen en het meest haalbare daarvan. Ook bouwt het voort op ons werk in de mobiele telefonie.
Ten tweede zou ik willen dat de commissaris de verzekering geeft dat zijn diensten met een positieve blik zullen kijken naar de belangrijke bijdrage die technologieën op het gebied van ongevallenpreventie kunnen leveren aan een sterkere reductie van ongevallen waar voetgangers bij betrokken zijn, dit met het oog op fase 2 van de normen voor de bescherming van voetgangers. Ik heb net resultaten gezien van Duitse testen die aangeven dat de structurele normen van fase 2 wellicht niet het soort verbeteringen tot stand brengen die wij hadden verwacht. 
Liikanen,
   .– In antwoord op de vragen van de geachte afgevaardigde zou ik willen zeggen dat, met betrekking tot de eerste kwestie van de e-call-technologie, we nu de eerste echte toepassingen in de markt hebben gezien, en ze werken. Tijdens de Conferentie in Madrid hebben we gekeken naar toepassingen die waren ontwikkeld door de gezondheidsautoriteiten en de auto-industrie. Daaruit bleek dat als er een ongeluk plaatsvond, er een rechtstreeks contact met het ziekenhuis tot stand kon worden gebracht en de ambulancediensten in staat waren om de plaats van het ongeval te bepalen en direct telefonisch contact te krijgen.
Op technisch gebied is het product nu klaar. De kwestie is nu om het op correcte wijze in te voeren. Maar het eerste probleem is opgelost.
Over de tweede kwestie, met betrekking tot maatregelen voor ongevallenpreventie met hulp van IT, is er in de onderzoeken vooral vooruitgang geboekt met betrekking tot het gebruik van radar of sensoren, die de bestuurder helpen bij het onderscheiden van potentiële risico’s in het verkeer, vooral in de vroege avond, die vaak het gevaarlijkste dagdeel is.
We zullen tot in de details kijken naar deze kwestie, in de context van de haalbaarheidsstudies die moeten worden verricht. Zoals we allemaal weten is preventie van ongevallen verreweg de beste oplossing. In elk geval is de veiligheid van voetgangers voor ons allemaal een prioriteit, en wij houden vast aan de verplichtingen die we zijn aangegaan. 
De Voorzitter.
   – Hartelijk dank, mijnheer Liikanen, voor uw antwoorden.
Overeenkomstig het Reglement zullen de vragen 49 en 50 schriftelijk worden beantwoord(2).
Wij gaan over tot het laatste gedeelte van vandaag: de 20 minuten waarin commissaris Verheugen vragen beantwoordt.
De Voorzitter.
Het Hongaarse parlement heeft op 15 december een wetsontwerp van de regering aangenomen waardoor het zelfstandig optreden van de Hongaarse instantie voor financieel toezicht (PSZÁF) bij de uitoefening van haar wettelijke taken wordt beïnvloed. Tevens wordt ingegrepen in een lopende procedure, waardoor politiek ongewenste feiten bekend zouden kunnen worden. Vooraf heeft commissaris Bolkestein in een brief duidelijk gemaakt welke maatstaven moeten gelden voor een onafhankelijke instantie voor financieel toezicht. Ook de Europese Centrale Bank heeft zich kritisch uitgelaten over de voorgenomen wetswijzigingen en ook leden van het EP.
Is de Commissie van oordeel, ook met het oog op een correcte besteding van Europese middelen, dat het zelfstandig optreden van de dienst voor financieel toezicht ook in de toekomst is gewaarborgd en zo ja, waarom? Zo nee, wat denkt zij te doen, ook om de financiële belangen van de Unie te waarborgen? 
Verheugen,
   . Mijnheer Gahler, dat is een onderwerp dat we al lang kennen. Ik wil er allereerst aan herinneren dat het Hongaarse parlement op 15 december 2003 een wet heeft goedgekeurd die de relaties regelt tussen de instantie voor financieel toezicht, het parlement en het ministerie van Financiën. De Commissie kent de wetstekst, en daarin staat dat de instantie voor financieel toezicht geen instructies mag aanvaarden voor de taken die ze volgens de wet heeft. Desondanks heeft het ministerie van Financiën het recht om regelmatig informatie te vragen over de activiteiten van die instantie, en wanneer er gebreken worden vastgesteld mag het ministerie eisen dat die worden gecorrigeerd.
Om de inhoud van die twee bepalingen in te kunnen schatten moeten we weten dat het ook in de lidstaten van de Europese Unie heel gebruikelijk is dat een dergelijke instantie nooit instructies mag aanvaarden voor de taken die ze volgens de wet moet verrichten, maar dat de minister van Financiën het recht heeft om informatie over de werkzaamheden te krijgen.
Los daarvan heeft de Commissie te horen gekregen dat de wet niet in werking is getreden. De Hongaarse president heeft hem niet getekend, maar ter toetsing voorgelegd aan het Hongaarse Constitutionele Hof. Die toetsing is nog niet afgesloten. Het is niet uit te sluiten dat er nog aanpassingen nodig zullen zijn. Aangezien de wet nog niet in werking is getreden werkt de Hongaarse instantie voor financieel toezicht nog steeds volgens de geldende bepalingen en met dezelfde raad van toezicht. De Commissie vindt deze feiten belangrijk en is permanent in contact met de Hongaarse regering. Gezien het belang van een goed functionerend en correct toezicht hebben we de Hongaarse regering gevraagd om ons op tijd op de hoogte te brengen van alle ontwikkelingen op dit vlak. 
Gahler (PPE-DE ).
   – Ik heb nog een aanvullende vraag. Vindt u het niet een beetje vreemd dat deze wetswijziging leidt tot een ingreep in een lopende procedure? Wanneer het resultaat nu aan de Europese normen voldoet, hoe zat dat dan voor die tijd juridisch in elkaar? Is de Commissie van mening dat de onafhankelijkheid is toegenomen, of is die juist eerder beperkt? 
Verheugen,
   . Mijnheer Gahler, ik geloof niet dat het op de weg van de Commissie ligt om een oordeel te geven over de reden voor wetswijzigingen in een toekomstige lidstaat. Het is onze taak om ervoor te zorgen dat de wetten in de lidstaten in overeenstemming zijn met het acquis. Dat hebben we gedaan. 
De Voorzitter.
Hoe beoordeelt de Commissie de restitutiewetgeving in Roemenië, met name wat de Duitse minderheid betreft, en denkt zij dat dit model ook tot andere kandidaat-lidstaten kan worden uitgebreid? 
Verheugen,
   . Mijnheer Posselt, we hebben eind vorig jaar een periodiek verslag uitgebracht over de vooruitgang in Roemenië. Daarin evalueren wij alle vooruitgang die in Roemenië is geboekt op het gebied van de restitutie van vermogen. In de algemene conclusies stellen we vast dat de bestaande restitutiewetgeving intussen goed functioneert. Er is echter een belangrijke uitzondering. Wanneer het gaat om kerken zijn de restituties moeilijk. Dat ligt buitengewoon gevoelig in Roemenië. Bovendien bestaan er problemen tussen de verschillende kerken, en dat heeft ertoe geleid dat de aangekondigde wetten geblokkeerd zijn. De Commissie heeft geen weet van speciale bepalingen voor de Duitse minderheid, de Roemeense wetten gelden voor alle Roemeense burgers. Uit uw vraag, mijnheer Posselt, concluderen wij dat u misschien meer weet dan de Commissie. Wanneer u iets weet wat wij niet weten zou ik u dankbaar zijn voor meer informatie. Daarom kan ik uw vraag niet beantwoorden, ik weet niet of dit een model kan zijn voor andere kandidaat-landen. Ik kan moeilijk een oordeel geven over een regeling die wij niet kennen.
Roemenië heeft soeverein gekozen voor een algemeen restitutiemodel, dat gaat uitsluitend het betrokken land iets aan. De Europese Unie heeft, zoals u weet, geen wettelijke bevoegdheden op dit vlak. Desondanks wijst de Commissie er in haar periodieke verslag op dat het tempo van de restitutie heel sterk varieert, afhankelijk van de vorm van eigendom die moet worden teruggegeven. Er is inderdaad vooruitgang geboekt bij de restitutie van landbouwgrond en van bossen. De restitutie van onroerend goed is echter nog maar net op gang gekomen. Eind 2003 is slechts drie procent van het betrokken onroerend goed teruggegeven. Ik durf wel te zeggen dat dit een tamelijk langzame tenuitvoerlegging van de wetgeving is. 
Posselt (PPE-DE ).
   – Mijnheer de commissaris, het is volgens mij wel degelijk een taak van de Commissie om erop te letten dat de wetgeving daadwerkelijk wordt toegepast, dat wil zeggen dat de rechters en de overheden in de kandidaat-landen bepaalde termijnen respecteren, en dat ziet u blijkbaar ook zo. Daarom heeft u terecht de kwestie van de drie procent genoemd. Ten tweede ben ik van mening dat de wetgeving in Roemenië, maar ook in Hongarije, probeert om rekening te houden met de belangen van alle burgers, en u heeft tijdens het vorige vragenuur gezegd dat u nog steeds verantwoordelijk bent voor de belangen van minderheden, ook in de kandidaat-landen. U weet wel dat er bijvoorbeeld in Tsjechië grote problemen zijn met de wetgeving over deze kwestie, waarvoor natuurlijk een officiële verklaring bestaat. De heer Mareš en anderen hebben aangekondigd dat ze initiatieven zullen nemen om dit recht te zetten. Weet u of er al iets gebeurt? Is men van plan om deze modellen toe te passen, of tenminste op een andere manier te proberen om iets goed te maken? Daarover werd negen maanden geleden gesproken, maar sindsdien hebben we niets meer gehoord. 
Verheugen,
   . Geachte afgevaardigde, het spijt me, maar ik heb me voorbereid op vragen over Roemenië. Op een buitengewoon moeilijke en technische vraag over Tsjechië ben ik niet voorbereid. Ik zal mijn medewerkers vragen om een grondig antwoord voor te bereiden. Ze zullen contact opnemen met de Tsjechische overheid, en u krijgt van mij een schriftelijk antwoord. 
De Voorzitter.
Op 21 maart 2003 gaf het Constitutionele Hof van Malta, op verzoek van een benadeelde partij, een definitie van "residentie" (de zaak Cassola, rechter Tonio Mallia, Zaak Harry Vassallo versus de Kiesraad en John Mary Magro, nr. 6/2003/1). De door het Maltese Constitutionele Hof gegeven definitie luidt: "het woord 'residentie' houdt geen fysieke aanwezigheid in het land in".
Bovendien bepaalt de nieuwe wet voor de Europese verkiezingen op Malta (Wet nr. XVI van 2003 die op 26 november 2003 in de Maltese Staatscourant is gepubliceerd) uitdrukkelijk dat alle Maltese burgers die in de 25 EU-landen wonen, het recht hebben om te stemmen en zich voor verkiezingen op Malta kandidaat te stellen.
Is het de Commissie bekend dat, ondanks de grondwettelijke definitie en de bestaande wetgeving inzake de Europese verkiezingen, de Socialistische Partij van Malta opnieuw heeft verzocht om 1684 Maltese burgers uit het kiezersregister te verwijderen? Deze rechtszaak wordt in de laatste weken van januari door de Maltese rechtbanken behandeld en Maltezen die bij de EU-Instellingen werkzaam zijn, vormen een van de doelgroepen.
Wat overweegt de Commissie te doen tegen de illegale poging van de Socialistische Partij van Malta om Maltese onderdanen te verhinderen deel te nemen aan de aanstaande Europese verkiezingen op Malta? 
Verheugen,
   . Mevrouw Schroedter, de Maltese grondwet garandeert alle grondrechten en burgerrechten. Het recht van Maltese burgers om hun stem uit te brengen bij algemene verkiezingen is afhankelijk van de nationaliteit, de leeftijd en de woonplaats. Onlangs heeft een Maltese burger een klacht ingediend omdat een partij hem het kiesrecht wilde ontzeggen. Het Constitutionele Hof van Malta heeft toen vastgesteld dat de vereiste van residentie geen afbreuk doet aan de grondrechten van de Maltese burgers. De Europese Commissie heeft niets toe te voegen aan het arrest van het Constitutionele Hof van Malta. Ik wil er echter ook op wijzen dat het begrip “residentie” volgens het Constitutionele Hof van Malta niet betekent dat een persoon zich daadwerkelijk in het land moet bevinden. Een ingezetene kan het land tijdelijk verlaten, dat is toegestaan.
Wanneer een politieke partij op Malta een kiezer zijn kiesrecht wil ontzeggen moet een Maltese rechtbank daar een besluit over nemen, en daarbij moet rekening worden gehouden met het advies van het Constitutionele Hof van Malta. Het recht om bezwaar aan te tekenen tegen het kiezersregister en de resultaten van de verkiezingen is een essentieel onderdeel van iedere transparante democratie. Het is zeker niet onze taak om ons te bemoeien met het functioneren van de rechtspraak op Malta. Bovendien wijst de Commissie erop dat in de wet inzake de Europese verkiezingen die op Malta onlangs is goedgekeurd, staat dat alle Maltese burgers die wonen in een van de 25 lidstaten het actieve en passieve kiesrecht hebben voor de verkiezingen op Malta voor het Europees Parlement. Die regeling is mogelijk omdat de Maltese grondwet de algemene verkiezingen behandelt, maar niet de verkiezingen voor het Europees Parlement. Dit is een interessante ontwikkeling waar de Europese Commissie met belangstelling nota van neemt. Het blijkt dat de intensievere deelname van Malta aan de werkzaamheden van internationale organisaties wel degelijk leidt tot gewenste ontwikkelingen in het land zelf. 
Schroedter (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, u bent niet concreet op mijn vraag ingegaan. Ik heb erop gewezen dat de Socialistische Partij van Malta een verzoek heeft gedaan om 1684 burgers die in de Europese Unie gevestigd zijn en op dit moment niet op Malta werken, te schrappen van de kiezerslijst voor de Europese verkiezingen. Daar gaat het eigenlijk om, en daar bent u helemaal niet op ingegaan. Het gaat dus om de Europese verkiezingen, en u geeft geen antwoord, dat gebeurt keer op keer. In dit concrete geval wil men 1684 burgers schrappen van de kiezerslijst. Daar ging mijn vraag over. Kunt u daar wat nader op ingaan? 
Verheugen,
   . Dat kan ik doen, mevrouw Schroedter, maar met tegenzin, want het gaat de Europese Commissie werkelijk niets aan wat bepaalde partijen op Malta doen of laten. Wat u zegt, dat iemand van de kiezerslijst is geschrapt, is niet juist. Een partij maakt gebruik van haar recht om te verzoeken om bepaalde namen te schrappen. Dat kan volgens het Maltese recht, dat heb ik net al duidelijk gemaakt. Het besluit daarover wordt genomen in een procedure die volledig volgens de regels van de rechtstaat verloopt. Het ligt volgens mij niet op onze weg om te beoordelen of dit systeem op Malta bijzonder elegant is of niet. Het gaat er alleen maar om dat we moeten vaststellen of het algemene en vrije en gelijke kiesrecht op Malta gegarandeerd is, en dat is het geval. Het is echter zeker niet de taak van de Commissie om de initiatieven van een bepaalde partij te beoordelen, en ik zal dat dus ook niet doen. 
De Voorzitter.
Kan de Commissie toelichten waarom er in het kader van haar jongste onderzoek en ondanks gedane toezeggingen geen maatregelen zijn genomen in verband met de wettelijke overeenkomsten die door Turkije zijn ondertekend inzake de pijpleiding Bakoe-Ceyhan en de toetredingsovereenkomsten met Turkije?
Kan zij bevestigen dat een aantal niet-gouvernementele organisaties bij het Europees Hof van Justitie hebben verzocht om een procedure tegen het feit dat de Commissie niets doet, en welke voorlopige opmerkingen is zij naar aanleiding van dit verzoek bereid te maken? 
Verheugen,
   . Mijnheer Howitt, ik wil er allereerst ter toelichting op wijzen dat Turkije geen lidstaat van de Europese Unie is. We zijn zelfs nog niet begonnen met de onderhandelingen over de toetreding. We hebben dus buitengewoon weinig mogelijkheden om invloed uit te oefenen op Turkije, en vooral geen wettelijke instrumenten. Daarom wil ik verwijzen naar de antwoorden die we al eerder hebben gegeven op de vragen over dezelfde zaak van barones Ludford, van uzelf en van mevrouw Lambert. Ik herhaal dat eventuele negatieve gevolgen van de overeenkomst die Turkije heeft ondertekend inzake de pijplijn Bakoe-Ceyhan en van de uitvoering van dit project moeten worden getoetst aan de politieke criteria van Kopenhagen. Dat is het enige wat de Commissie in dit verband kan doen. Het is onze taak om met het oog op het eventueel openen van onderhandelingen over de toetreding vast te stellen of Turkije wel of niet voldoet aan de politieke criteria. In dat verband moet uiteraard ook worden vastgesteld of de mensenrechten in Turkije volledig worden gerespecteerd. De Commissie zal in haar verslag dat in de herfst van dit jaar wordt gepubliceerd uiteraard op die kwestie ingaan. De Commissie weet dat een aantal niet-gouvernementele organisaties in januari 2004 een klacht hebben ingediend bij het Gerecht van eerste aanleg. De Commissie is nog niet officieel op de hoogte gebracht van de precieze inhoud van deze procedure. Wanneer het Hof erom vraagt zal de Commissie volgens de daarvoor geldende procedurele regels haar opmerkingen maken. 
Howitt (PSE ).
   – Ik dank de commissaris voor zijn verklaring. Hoewel er slechts een pretoetredingsovereenkomst met Turkije is, kan hij ervan verzekerd zijn dat het Europees Parlement zich volledig bewust is van de kandidaat-status, of non-kandidaat-status, van Turkije, en dat dit enige wettelijke impact heeft.
Ik was een van de leden die een verzoekschrift richtte aan de commissaris, om een beoordeling in zijn laatste rapport op te nemen, afgelopen november, omtrent deze specifieke kwestie. Dit is niet gebeurd, dus hoop ik sterk dat een grondige analyse van de impact van deze pijplijn op de mensenrechten en het milieu dit jaar onderdeel zal zijn van de beoordeling.
Kan de commissaris ons allen helpen door te vertellen wat voor mechanismen, aanpak en analyse hij gaat gebruiken om dit te onderzoeken? Wat gaat hij tussen nu en november doen om de vragen te beantwoorden, zodat wij er zeker van kunnen zijn dat zijn rapport volledig en eerlijk is? 
Verheugen,
   . Mijnheer Howitt, ik kan u beloven dat we in het beslissende slotverslag over de vraag of Turkije wel of niet voldoet aan de politieke voorwaarden voor de toetreding de nodige aandacht zullen besteden aan deze kwestie. De Commissie doet dat ook bij alle andere vragen in verband met het respecteren van de mensenrechten in Turkije. We zullen gebruikmaken van alle informatie waarover we beschikken, eigen informatie, informatie van de lidstaten, van niet-gouvernementele organisaties, van internationale waarnemingscentra en informatie uit algemeen toegankelijke bronnen. We zullen alle belanghebbenden natuurlijk om relevante informatie vragen en al die kennis dan evalueren. Wanneer het nodig is gaan we ook ter plaatse vaststellen hoe de situatie eruit ziet. We hechten er veel waarde aan dat onze beoordeling een degelijke en onomstreden basis heeft, en daar zullen we ook deze keer voor zorgen. 
Van Orden (PPE-DE ).
   – Deelt de Commissie de mening dat de pijpleiding Bakoe-Ceyhan een project is met een groot belang voor zowel de toekomst van de Europese energievoorziening, als voor de economische ontwikkeling van Turkije en van andere landen in de regio? 
Verheugen,
   . Ik weet eigenlijk niet, mijnheer Van Orden, of de Europese Commissie als instelling een standpunt hierover heeft. Ik kan u echter wel zeggen dat iedereen die de krant zorgvuldig leest wel zal hebben gemerkt waar het over gaat. Daarom kan ik persoonlijk wel zeggen dat dit project inderdaad van groot strategisch belang is. Het speelt een grote politieke rol in het gebied ten oosten van de Middellandse Zee, het heeft ook allerlei gevolgen voor andere landen en verdient daarom alle aandacht van de internationale gemeenschap. 
De Voorzitter.
   – Hartelijk dank, mijnheer Verheugen, voor uw medewerking deze avond.
Aangezien de voor het vragenuur aan de Commissie gereserveerde tijd verstreken is, zullen de vragen nrs. 55 t/m 85 schriftelijk worden beantwoord(3).
Het vragenuur aan de Commissie is gesloten.

De Voorzitter.
   Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de problemen op het gebied van zalm. 
Byrne,
    – Mijnheer de Voorzitter, het onderzoek “Global Assessment of Organic Contaminants in Farmed Salmon”, dat werd gepubliceerd in het tijdschrift Science van 9 januari 2004, vergeleek het niveau van veertien contaminanten op basis van gechloreerde koolwaterstoffen in een steekproef van gekweekte en wilde zalm. Naast dioxinen en PCB’s, geeft de studie inzicht in de aanwezigheid van residuen van pesticiden op basis van gechloreerde koolwaterstoffen, waarvan het gebruik in de EU al sinds lange tijd verboden is. Dit onderzoek brengt geen nieuwe kwesties omtrent voedselveiligheid aan het licht, want de aangetroffen hoeveelheden komen overeen met de resultaten van eerdere onderzoeken en officiële controles. Maar dat wil niet zeggen dat de aanwezigheid van deze contaminanten geen reden tot zorg is.
Wat betreft de dioxinen zijn er in de EU in 2001 strikte maximumwaarden ingevoerd voor de hoeveelheid dioxine in diervoeder en voedingsmiddelen, inclusief vis. Bij de vaststelling van deze waarden moest de Commissie echter rekening houden met de realiteit van de bestaande achtergrondvervuiling van het milieu, om de voedselvoorziening niet in gevaar te brengen. Ik wil u er nog eens op wijzen dat, internationaal gezien, alleen de Europese Unie en Korea maximumwaarden hebben vastgesteld voor dioxine in diervoeder en voedingsmiddelen. Deze maximumwaarden zijn onderdeel van een breed opgezette strategie, waartoe de Europese Commissie in 2001 heeft besloten, om de aanwezigheid van dioxinen en PCB’s terug te dringen in het milieu, diervoeder en voedingsmiddelen. De uitvoering van deze strategie kan wellicht een nieuwe impuls geven aan de reductie van achtergrondvervuiling. Als gevolg daarvan zouden de maximumwaarden, in overeenstemming met zo’n dalende trend, steeds verder omlaag kunnen.
In de wetgeving is erop gerekend dat nog dit jaar de maximumwaarden zullen moeten worden herzien om ook enkele PCB’s op te nemen die een toxicologische werking hebben die aan dioxine verwant is. Bovendien is de verwachting dat de maximumwaarden ook eind 2006 zullen worden herzien, waarbij gemikt wordt op een aanzienlijke verlaging. Ten aanzien van de andere PCB’s is de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid op dit moment bezig met een risicoanalyse. De resultaten van deze risicoanalyse zullen naar verwachting eind 2004 beschikbaar zijn. De Commissie zal vervolgens bekijken of ook voor deze stoffen maximumwaarden moeten worden vastgesteld.
De pesticiden op basis van gechloreerde koolwaterstoffen die in het in Science gepubliceerde onderzoek zijn ontdekt, zijn in de Europese Unie al geruime tijd verboden. Dat zij nog steeds in vis voorkomen, komt doordat zij zeer moeilijk afbreekbaar zijn en nog steeds in het milieu worden aangetroffen. De Europese Unie heeft maximumwaarden vastgesteld voor de aanwezigheid van deze pesticiden in diervoeder, waaronder ook visvoer. Op basis van een aanvullende risicoanalyse van de Autoriteit zal de Commissie bepalen of een wijziging van de huidige waarden nodig is ter bescherming van de gezondheid van mens en dier. De hoogste waarden van twee pesticiden – toxafeen en dieldrin - die volgens het onderzoek in voer voor zalm zijn aangetroffen, overschrijden de door de EU vastgestelde maxima. Wij hebben de lidstaten hierop aangesproken en verzocht de gegevens van officiële controles te overleggen en deze controles zonodig te verscherpen.
Ter afsluiting wil ik er op wijzen dat de aangetroffen waarden van dioxinen die in het onderzoek worden vermeld alle beneden de maximumwaarden van de EU liggen. Vis, of die nu gekweekt of wild is, verdient zijn plaats in een goed gebalanceerd dieet, zodat consumenten baat blijven vinden bij zijn gunstige effecten op de gezondheid. 
Grossetête (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, Mijnheer de Commissaris, ik behoor tot de leden van het Europees Parlement die graag een debat over dit onderwerp wilden, omwille van de paniek die gezaaid is onder onze burgers. Rond de jaarwisseling zijn er in de Franse pers een aantal artikelen verschenen waarin melding werd gemaakt van een mogelijk risico. Feitelijk is er een signaal afgegeven dat niet tot enig gevolg geleid heeft, hetgeen de consumenten met onbeantwoorde vragen laat zitten.
Overigens herinner ik mij – en dat is ook de reden dat ik de wens heb uitgesproken om een debat over deze kwestie te organiseren - dat ik zo’n vijf of misschien zes jaar geleden, een discussie heb gevoerd met een ambtenaar van de Europese Commissie die met de heer Fischler samenwerkte, en die mij, toen we nog midden in de BSE-crisis zaten, zei dat het tweede voedselschandaal waar we in Europa mee te maken zouden krijgen de gekweekte zalm zou betreffen. Ik was bijzonder geschokt door zijn uitspraken.
Ongetwijfeld overdreef hij enigszins – dat hoop ik althans - en hetgeen de Commissaris zojuist heeft gezegd lijkt dat te bevestigen. En toch geloof ik dat het belangrijk is dat wij onze burgers antwoorden kunnen aanreiken waardoor zij weten wat hun te doen staat.
Toen wij de Europese Voedselautoriteit oprichtten, hebben we onderstreept dat de communicatie afgestemd moest worden op de aanwezige risico’s. Vanuit dat oogpunt had ik gehoopt dat de Commissie onmiddellijk zou hebben gereageerd toen die artikelen eind 2003 in de pers werden gepubliceerd, in plaats van daarmee jammer genoeg tot half februari te wachten, toen het Parlement om de informatie vroeg. 
Bij dit soort problemen is het niet goed om uitsluitend de aandacht te richten op de moeilijkheden die de een of andere economische sector doormaakt en ik verplaats me in de situatie van de zalmkwekers en de gebieden die slachtoffer zijn geworden – of hadden kunnen worden – van dat soort informatie. Een soortgelijke situatie heeft immers economische consequenties en daar moeten we rekening mee houden. Maar we moeten bovenal alert zijn op de voedselveiligheid van onze burgers. Ik denk dus dat het ons betaamt om altijd duidelijk te zijn en op het juiste moment de juiste antwoorden te geven, teneinde te voorkomen dat een gebrek aan informatie tot meer ongerustheid leidt.
Desondanks, mijnheer de commissaris, zegt u ons dat de kwaliteit van sommige zalm te wensen over laat, hoewel u ook zegt dat het aangetroffen dioxinegehalte onder het door de Europese Unie vastgestelde maximum gehalte lag, en gelukkig maar. Mijnerzijds verzoek ik u ervoor te zorgen, dat er niet alleen controles worden uitgevoerd maar dat er daarna ook beslissingen genomen worden die ertoe leiden dat gekweekte vis beter wordt gecontroleerd en vanuit gezondheidsoogpunt aan de eisen gaat voldoen. 
Dit is wat ik wou zeggen, mijnheer de commissaris, en we verwachten van u dat er controles komen en dat er daarna snel wordt opgetreden, dit tot volledige geruststelling van de Europese consumenten.
Stihler (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, toen dit debacle begon keken velen van ons met ongeloof toe hoe een rapport dat zich baseerde op twijfelachtige wetenschappelijke gronden een van de belangrijkste plattelandsindustrieën van Schotland in gevaar kon brengen. De Schotse zalmvisserij biedt werk aan 6500 mensen, dat is 70 procent van de werkgelegenheid in de hooglanden en op de eilanden, en sluist wekelijks 2 miljoen Britse ponden in de Schotse economie. Schotse zalm vertegenwoordigt bijna 40 procent van alle Schotse uitvoer van voedingsmiddelen. De vooringenomenheid van de pers en het ontbreken van goede informatie leidden tot voedselpaniek die gebaseerd was op tekortschietende bewijzen en leugens. Ik was blij dat de Commissie meteen tot actie overging en het bewijsmateriaal in de juiste context plaatste en de veiligheid van de Schotse zalm verdedigde. Hetzelfde gold voor het in het Verenigd Koninkrijk.
De voedselpaniek was gebaseerd op een uiterst misleidend stukje onderzoek dat verscheen in het Amerikaanse tijdschrift Science. De waarden voor PCB’s en dioxine in Schotse zalm zijn aanzienlijk lager dan de norm die is vastgesteld door de EU, het (FSA), de Amerikaanse en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Professor Hugh Pennington, een vooraanstaande voedingsdeskundige, zei: “Het is duidelijk dat de officieel aanbevolen waarden, die hoger zijn dan de waarden waarvan de wetenschappers melding maken, veilig zijn.”
De methodologie van dit onderzoek is in twijfel getrokken. De conclusies zijn gebaseerd op een omstreden model voor risicoanalyse dat werd ingevoerd door het Amerikaanse . Dit model voor risicoanalyse wordt niet erkend door de voor voedselveiligheid en volksgezondheid verantwoordelijke internationale organisaties, zoals de WHO, die het beschouwt als wetenschappelijk ontoereikend.
Bovendien werd de voor het onderzoek gebruikte zalm gekocht nog voordat de regels voor de vermelding van het land van herkomst op de etikettering van kracht waren geworden, zodat niet eens zeker is of de zalm die voor het onderzoek is getest wel in Schotland of de EU gekweekt is. Hier komt nog bij dat dit onderzoek geen enkele nieuwe informatie aandraagt. Zelfs de in het onderzoek gebruikte cijfers zijn discutabel, want zij wijken af van de officiële cijfers van de Britse regering. Om deze reden aanvaardt de FSA de bevindingen van het onderzoek niet en handhaaft dit lichaam het advies aan de bevolking om twee keer per week vis te eten, waarvan één keer vethoudende vis, zoals zalm. Helaas gaat het Amerikaanse onderzoek voorbij aan alle gunstige effecten op de gezondheid van het eten van zalm, die veel omega-3 vetzuren bevat, waarvan bewezen is dat zij het risico op een hartaanval verlagen.
Sir John Krebs, voorzitter van het FSA, steunt deze zienswijze. Hij zei dat de waarden voor dioxine, ondanks het feit dat zij de afgelopen twintig jaar dramatisch zijn gedaald, vanuit het oogpunt van consumentenbelang nog altijd een bron van zorg zijn. Maar de gunstige effecten van het eten van vethoudende vis wegen op tegen de mogelijke risico’s. Ook de kwaliteit van het visvoer werd in twijfel getrokken, maar het voer dat Amerikaanse, Canadese en Chileense producenten gebruiken komt van dezelfde bronnen als dat van de Schotse viskwekers. Het lijkt me vreemd dat Amerikaanse, Canadese en Chileense proefmonsters niet de in het onderzoek onderzochte stoffen bevatten en die in Schotland wel.
Volgens mij is er iets heel vreemds aan de hand, gezien het feit dat een rapport zich baseert op gegevens waarnaar niet kritisch is gekeken. En inderdaad heeft een van de wetenschappers die bij het onderzoek betrokken waren – dr. David Carpenter – toegegeven dat “er wellicht grond is voor de bewering dat men dit onderzoek heeft gefinancierd om belangen te dienen die ver buiten kwesties van volksgezondheid liggen.”
De leden van hebben al maatregelen genomen om de kwaliteit van het geleverde visvoer te garanderen en hebben een controlemechanisme ingesteld om toe te zien op naleving van de eigen normen en de strenge milieuregels waaraan de viskwekers zich houden en die jaar na jaar zijn verbeterd sinds het grootschalig kweken van vis begon. Het Schotse heeft een specifieke verantwoordelijkheid en kan zich beroepen op een juridisch instrumentarium voor het reguleren van de zalmkwekerijen – 63 wetten, 43 Europese richtlijnen, drie Europese verordeningen en twaalf besluiten van de Commissie – dat consumenten ervan verzekert dat de producten die zij eten van de hoogste kwaliteit zijn.
Ik weet niet of de Commissie zich bevoegd acht om op de voorgestelde maatregelen tegen dumping commentaar te leveren. Ik begrijp dat er dit weekeinde nog onderhandelingen gaande waren tussen het Ierse voorzitterschap en de Britse regering. Als u in de gelegenheid bent commentaar te geven, commissaris, lijkt me dat heel nuttig.
We moeten een streep trekken onder deze zaak. De Schotse zalmindustrie is schade toegebracht, daar is geen twijfel over mogelijk. Maar we moeten verder, en erop wijzen dat de beschuldigingen gebaseerd waren op leugens en het belang onderstrepen van het eten van zalm als onderdeel van een uitgebalanceerd, gezond dieet. Dankzij het feit dat wij lid zijn van de EU kunnen we samenwerken bij het zoeken naar een oplossing. In haar eerste reactie wees de Europese Commissie erop dat het eten van zalm veilig is. Alleen door actie te ondernemen op het niveau van de EU kunnen wij tot maatregelen komen tegen ongegronde voedselpaniek en kunnen we de realiteitszin terugbrengen. 
Väyrynen (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij is tevreden met de mededeling van de Commissie. De gezondheidsrisico's met betrekking tot zalm zijn heel duidelijk overdreven. Anderzijds is het duidelijk dat het eten van gekweekte zalm minder gezond is dan het eten van wilde zalm. Dit is een van de redenen dat men in de Europese Unie moet streven naar een zo natuurlijk mogelijk zalmbeleid, hoewel er nog steeds zalmkwekerijen nodig zullen zijn voor de productie van zowel regenboogforel als Atlantische zalm.
De Oostzee heeft haar eigen trekzalm. De rivieren die in de Oostzee uitlopen brengen jonge zalm voort die er op uittrekt om zich te voeden met wat het zeegebied te bieden heeft: garnalen en kleinere vis. Door de vervuiling en het gebruik van de wateren voor het laten drijven van hout en het produceren van waterkracht, is er nu minder jonge zalm. Dit verlies wordt gedeeltelijk opgevangen door het uitzetten van vis, waartoe vooral ondernemingen die waterkracht produceren worden verplicht. De doeltreffendheid van het uitzetten van vis is echter klein. Men schat dat maar liefst 95 procent van de uitgezette jonge zalm verloren gaat. Anderzijds wordt er zowel op open zee als in de kustwateren aan de monding van paairivieren te veel op zalm gevist. Er wordt voortdurend gestreden om de rechten om op zalm te vissen.
Nu de Oostzee met de uitbreiding steeds meer een binnenzee van de Unie wordt, moet er een totaalplan worden opgesteld ter bescherming van de zalmstand en het organiseren van de visserij. De productie van jonge zalm moet weer zo dicht mogelijk bij de oorspronkelijke natuurlijke situatie worden gebracht. Rivieren en beken die voor het paaien geschikt zijn, moeten voor de zalm toegankelijk worden gemaakt. In kunstmatige wateren moeten doorgangen voor vis worden aangelegd en ook de paaigebieden in de rivieren moeten worden onderhouden. Door het natuurlijk herstel van de zalmstand te bevorderen, kunnen wij nieuwe mogelijkheden openen voor de sportvisserij en het daarop gebaseerde toerisme in alle landen aan de Oostzee. Als het natuurlijke voortplantingsproces van de zalm wordt verbeterd, kan het uitzetten van zalm worden verminderd en kan daarvan mettertijd misschien volledig worden afgezien. De bedragen die daarmee worden bespaard, kunnen worden gebruikt voor het aanleggen van visdoorgangen, het onderhoud van paaigebieden en het versterken van andere visbestanden. Bij het vissen op zalm in de Oostzee moet men het zogeheten “paailand-principe” gaan toepassen dat in het noorden van de Atlantische Oceaan met succes wordt toegepast in het kader van de NASCO. De visserij moet zodanig worden beperkt dat de duurzame natuurlijke hernieuwing van de zalmstand wordt gewaarborgd.
Na de uitbreiding van de Unie zijn de bescherming van de Oostzee, het onderhouden van de visbestanden daarin en het organiseren van de visserij in de regio geen kwesties van multilaterale samenwerking meer, maar bilaterale kwesties tussen de Europese Unie en Rusland. Ik denk dat Rusland van zijn kant bereid is de uitdaging van samenwerking aan te gaan. De hoofdverantwoordelijkheid ligt echter bij ons: bij de Europese Unie en haar lidstaten. 
McKenna (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik vond het interessant om commissaris Byrne te horen zeggen dat sommige van de gevonden waarden boven de norm uitkomen. En wel omdat, volgens berichten in de pers over de publicatie van dit wetenschappelijk onderzoek, er een verklaring was uitgegeven waarin een woordvoerder van commissaris Byrne zich juist schaarde achter de constatering van het Britse dat de waarden van chemicaliën in onze Europese zalm de EU normen niet overschreden. Ik ben blij dat deze opvatting nu is gewijzigd, want waar het hier over hebben zijn consumenten.
Met achtergrondwaarden moet rekening worden gehouden. We moeten bekijken waarom die achtergrondwaarden eigenlijk zijn ingesteld. Dat is iets waar we ons ook nog over moeten buigen.
Uit deze onderzoeken blijkt duidelijk dat gekweekte zalm significant hogere vervuiling bevat dan wilde zalm - dat zegt het rapport - en dat gekweekte zalm uit Europa aanmerkelijk meer vervuild is dan gekweekte zalm uit Zuid- en Noord-Amerika. Veel mensen weten allang dat er nu eenmaal een bepaald gezondheidsrisico verbonden is aan gekweekte zalm. Wij gaan er nu van uit dat gekweekte zalm niet vaker dan een bepaald aantal keer per week, of per maand, moet worden gegeten, wat vragen oproept over gevaren voor de consument. De etikettering moet duidelijk zijn, zodat consumenten weten wat ze eten, en kunnen kiezen.
Ik heb dit onderwerp al bij de Voorzitter van het Parlement, Pat Cox, aangekaart en hem verzocht de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid te verzoeken een wetenschappelijk standpunt over dit vraagstuk in te nemen. Hij heeft beloofd dat te doen. Helaas hebben we de brief die hij zou versturen nog altijd niet gezien. Het is van cruciaal belang dat dit niet langer wordt uitgesteld, want we hebben het hier niet alleen over zalm. Wat nog niet aan de orde is gesteld is dat andere carnivore vissoorten, bijvoorbeeld tonijn, kabeljauw, zeebaars, zeebrasem en forel, onder vergelijkbare omstandigheden worden gekweekt en waarschijnlijk aan soortgelijke vervuiling blootstaan. We moeten deze kwestie dus niet alleen in relatie tot gekweekte zalm bekijken, maar ook in relatie tot andere gekweekte vissoorten.
Tenslotte stel ik vast dat de Britse regering maatregelen heeft ingesteld ter bescherming van de Schotse zalm. Zij zou maatregelen moeten invoeren ter bescherming van de consument. 
Ó Neachtain (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, laat ik voorop stellen dat als er ernstige aantoonbare problemen zijn op het gebied van gezondheid of milieu met betrekking tot in de EU geproduceerde zalm, die voortvarend en serieus moeten worden aangepakt. Er is echter accuraat, betrouwbaar en volstrekt onafhankelijk wetenschappelijk advies nodig voordat zulke maatregelen kunnen worden genomen. Het zal de Commissie niet verbazen dat ik, op zijn zachtst gezegd, enigszins sceptisch ben over enkele wetenschappelijke onderzoeken die hier nu rondgaan en die volgens mij de huidige crisis in gang hebben gezet. Het kan me niet schelen wie het onderzoek heeft uitgevoerd. Ik ben wel geïnteresseerd in wie het onderzoek heeft betaald. Ik wil ook graag weten of er gevestigde belangen bij dit werk betrokken zijn geweest en of er iemand voordeel trekt uit dit soort zogenaamd wetenschappelijke onderzoek.
Wat mij betreft heeft de crisis in de zalmsector niet uitsluitend te maken met milieu; het werkelijke probleem is dat de zalmindustrie in de EU, in het bijzonder in mijn kiesdistrict, Connaught-Ulster in het westen van Ierland, met de ondergang wordt bedreigd. In de gehele Gemeenschap staat deze industrie onder druk door de goedkope invoer, of liever gezegd het dumpen, van gekweekte zalm door Noorwegen, Chili en de Faeröer Eilanden. Ik vind het volstrekt onaanvaardbaar dat steeds meer Ierse en Schotse producenten naar de rand van een faillissement worden gedreven. Als dit zo ongehinderd doorgaat, hoeven we geen milieu- of gezondheidskwesties meer op te lossen, want dan bestaat er geen zalm uit de EU meer. De afgelopen dagen hebben de Ierse en de Britse regering een gezamenlijk verzoek ingediend bij de Europese Commissie tot het treffen van nieuwe maatregelen ter bescherming van onze gekweekte-zalmindustrie. Dit verzoek is niet van belang voor de Canadese en Amerikaanse producenten; het is van belang voor producenten uit de EU, om te beginnen de Ierse producenten die vechten voor lijfsbehoud.
Ter afsluiting vraag ik de Commissie mij en de Ierse zalmproducenten die ik vertegenwoordig, mee te delen welke vervolgstappen of initiatieven zij tot dusver heeft genomen, of van plan is te nemen, naar aanleiding van het gezamenlijke Iers-Britse verzoek. 
Souchet (NI ).
   –Mijnheer de Voorzitter, Mijnheer de commissaris, in de kwestie van de gekweekte zalm hebben we met een echt schoolvoorbeeld te maken, met het vooruitzicht dat een dergelijke situatie zich in de komende jaren zeker nog meerdere keren zal herhalen. Hoe kunnen wij als verantwoordelijke politici een dergelijke crisis te lijf gaan, terwijl wij wetenschappelijk niet voldoende onderlegd zijn en deze crisis zeer ernstige sociaal-economische gevolgen zou kunnen hebben voor volledige sectoren? Wat kunnen we doen aan deze crisis die voortvloeit uit de publicatie van een wetenschappelijk rapport in een gerenommeerd tijdschrift waarin de gezondheidskwaliteit van een voedingsmiddel in twijfel wordt getrokken? Wat kunnen we doen aan het feit dat dit ruimschoots is overgenomen door de media en de bezorgdheid van onze consumenten wekt? Hoe moeten we het onderscheid maken, tussen wat onder “gegronde ongerustheid” valt - en vraagt om strengere normen en striktere protocollen-, en hetgeen gebaseerd is op effecten die gewoon worden veroorzaakt door tekortkomingen in de gebruikte wiskundige modellen of in de weging van de parameters? 
We hebben onze vingers al gebrand aan eerdere crises met rampzalige gevolgen zoals die van de gekkekoeienziekte (BSE) en de dioxinekippen. Nu is, door een massale bijensterfte, in het geval dat vandaag ter discussie staat het bewijs geleverd dat nieuwe extreem krachtige neurotoxische moleculen die worden gebruikt voor het inkapselen van zaden, in vet en in water terechtkomen. We moeten dus alert zijn en blijven. Slechts door een uitbreiding van het aantal controles, studies, onderzoeken en analyses zullen geleidelijk de onweerlegbare resultaten beschikbaar komen die nodig zijn om de consumenten gerust te kunnen stellen. Uiteraard kunnen de instanties voor voedselveiligheid ons helpen, maar het Parlement moet zelf ook een standpunt innemen. Als lid van de STOA, wil ik ueraan herinneren dat wij binnen het Europees Parlement over een nieuw orgaan beschikken, het STOA-panel, dat tot taak heeft de leden van het Parlement de elementen van wetenschappelijke beoordeling te verschaffen die ze nodig kunnen hebben voor de verduidelijking van de standpunten die onze verschillende commissies moeten bepalen. Het is zeker geen volmaakte instelling, maar ik geloof dat de STOA ons toch een waardevolle bijdrage kan leveren, met name door ons, met betrekking tot een kwestie zoals die waarover we vanavond discussiëren, een globaal perspectief en een kritische analyse te verschaffen van alle bestaande of nog lopende wetenschappelijke onderzoeken. Wij moeten dit waardevolle instrument dus niet negeren. 
Stevenson (PPE-DE ),
    - Mijnheer de Voorzitter, ik wil beginnen met de beantwoording van enkele vragen van de heer Ó Neachtain, want hij vroeg wie het onderzoek dat in het tijdschrift Science is verschenen en dat alle problemen heeft veroorzaakt, heeft bekostigd.
Er zijn maar weinig mensen die zich realiseren dat het onderzoek waarop het artikel zich baseert, is verricht in opdracht van de in Philadelphia gevestigde Pew Charitable Trusts, die naar schatting 3,8 miljard dollar ter beschikking hebben. Deze instelling is bekend om haar internationale campagnes tegen wereldwijde milieuvervuiling en heeft zich onlangs tot tegenstander verklaard van de aquacultuur-industrie. Het artikel in Science - gebaseerd op een onderzoeksproject van 2,9 miljoen dollar dat is uitgevoerd door het van de - is, zoals voorgaande sprekers hebben gezegd, aantoonbaar misleidend wat betreft zijn advies over zalmconsumptie. Niettemin denk ik dat wij er ons in dit Huis allemaal over verbazen hoe dit artikel plotseling over de hele wereld in kranten verscheen. De reden is dat op dezelfde dag dat het in Scienceverscheen er een persbericht over werd verstuurd door een internationaal pr-bedrijf in New York, terwijl het tegelijkertijd verscheen op de website van de in Canada gevestigde , die campagne voert voor wilde zalm uit Alaska en er uiteraard belang bij heeft de industrie van gekweekte zalm in Europa in een kwaad daglicht te stellen.
Bij hun conclusies over beperking van zalmconsumptie lijken de auteurs van de studie, zoals Mevrouw Stihler al zei, een toch al verdacht risicomodel dat werd ontwikkeld door het verkeerd te hebben toegepast, namelijk door in de analyse niet de voordelen voor de gezondheid van het eten van zalm te betrekken, ondanks het feit dat meer dan 5000 wetenschappelijke publicaties bevestigen dat het regelmatig eten van vette vis een onmisbaar onderdeel van een gebalanceerd dieet is. Het onderzoek bevat goed beschouwd geen nieuwe informatie: de in het onderzoek verschafte gegevens wijken niet af van de uitkomsten van eerdere onderzoeken, die al duidelijk aangaven dat de in gekweekte zalm aangetroffen dioxinewaarden ruim binnen de officieel vastgestelde veilige norm blijven. De in het onderzoek gebruikte interpretatie overdrijft de gezondheidsrisico’s echter welbewust.
Bovendien liggen ook de PCB-waarden in alle gekweekte zalm uit de EU ruim beneden de waarden die als veilig gelden voor verkoop in supermarkten, zelfs volgens de Amerikaanse , en ook volgens alle andere internationale waakhonden, waaronder onze eigen EU Autoriteit voor voedselveiligheid en het Britse . Het Amerikaanse onderzoek is dus in hoge mate misleidend. De viskwekerijen in de EU werken met strenge inspecties en regimes voor kwaliteitscontrole om aan de hoogste milieu- en welzijnsnormen te voldoen en ervoor te zorgen dat het publiek een volkomen veilig, niet-toxisch en betrouwbaar product krijgt voorgeschoteld. 
Hudghton (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, consumenten hebben er recht op te weten wat ze eten en ik steun dat van harte met het oog op de volksgezondheid. Maar om goed gefundeerde keuzes te kunnen maken is het wel essentieel dat wetenschappelijke informatie correct, bij de tijd en controleerbaar is. Vanuit Schots oogpunt bezien lijkt het er de laatste tijd sterk op dat bepaalde campagnevoerders zich erop toeleggen in het bijzonder de Schotse gekweekte-zalmindustrie omlaag te halen en, zoals reeds is gesuggereerd, reclame te maken voor wilde zalm uit andere streken.
Het feit alleen dat een artikel wordt gepubliceerd in een tijdschrift met de naam Science is nog geen garantie dat de inhoud accuraat is. Het is duidelijk, zoals de commissaris al erkende, dat er in dit in Science gepubliceerde onderzoek geen nieuw bewijs wordt aangedragen. Het is tevens duidelijk dat de waarden van de verschillende contaminanten binnen de normen vielen die zijn vastgesteld door de Europese Commissie en de Britse en Schotse , instellingen die zich wat dit betreft niet snel tevreden laten stellen. Het onderzoek verzuimde de positieve effecten voor de gezondheid van het eten van vette vis zoals zalm te vermelden. Organisaties zoals , die zeer hoge normen hanteert, kunnen zich gesterkt voelen. Zij verlangen voortdurend van hun leden dat zij allerlei dingen, zoals de kwaliteit van het visvoer, verbeteren.
Het is voor mij onverklaarbaar dat gesuggereerd wordt dat Schotse en Ierse zalm, maar niet de zalm die elders wordt gekweekt op precies hetzelfde voedsel, op de een of andere manier volgens dit onderzoek niet aan de normen zou voldoen. De weloverwogen benadering die de commissaris heeft gekozen is de juiste en ik hoop dat er, zoals anderen al hebben gezegd, steun komt voor maatregelen om deze industrie, die in Schotland essentieel is voor de werkgelegenheid en sociale cohesie in zeer kwetsbare gebieden, te beschermen. 
Lucas (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het is duidelijk dat dit een belangrijk onderwerp is. Het kweken van zalm is in het verleden vaak bekritiseerd vanwege de gevolgen voor het milieu, maar pas sinds kort worden de mogelijke gevolgen voor de gezondheid onder de aandacht gebracht. Het is van cruciaal belang dat daar meer over bekend wordt.
Traditiegetrouw wordt in het advies van de regeringen in heel de EU veel aandacht besteed aan het belang van het eten van meer vis. Als echter uit risicoanalyses blijkt dat het eten van gekweekte Atlantische zalm gezondheidsrisico’s met zich meebrengt die de gunstige effecten van visconsumptie teniet doen, dan moeten we daar meer over te weten komen. We moeten er meer inzicht in krijgen en op grond van die kennis ingrijpen. We moeten met zekerheid vaststellen of gekweekte zalm meer contaminanten bevat dan in zee gevangen vis en of dioxinen behoren tot de giftigste chemische stoffen die ooit zijn gemaakt.
Tot nu toe is het debat beheerst door discussie over de vraag of de in zalm aangetroffen vervuiling binnen de toelaatbare normen viel. We moeten ons buigen over de vraag of zalm daadwerkelijk veilig is. Dat zou best eens kunnen betekenen dat we de limieten die in 2001 voor vervuiling zijn vastgesteld moeten herzien.
Ik wil verder gaan dan de argumenten voor of tegen Schotse zalm of welke zalm dan ook. Dat is allemaal niet zo relevant. We moeten het hebben over de vraag of aquacultuur als zodanig een levensvatbare en uit oogpunt van milieu duurzame manier is voor de productie van voeding voor de mens, en wat mij betreft ziet het er in toenemende mate naar uit dat het antwoord op die vraag “nee” luidt. Aan aquacultuur is ook nog een hele reeks andere problemen verbonden, zoals de verspreiding van ziekten en parasieten naar in het wild levende vissen, het gebruik van vis, vismeel en visolie als voedsel, met alle gevolgen van dien voor de populaties van in het wild levende vissen, vervuiling van de zeebodem door overtollig voer, de gevolgen voor dieren die van roof leven wanneer die worden gedood, en de antibiotica die worden gebruikt om ziektes onder controle te houden. Er zijn hier enkele buitengewoon belangrijke vraagstukken aan de orde die de aandacht vragen, maar regeringen blijken de aquacultuur juist te blijven steunen, terwijl zij hun tijd en middelen misschien beter zouden kunnen besteden aan het herstel van de natuurlijke leefomgeving van zalm om het herstel van de in het wild levende populaties mogelijk te maken.
Dit jongste gezondheidsrapport over zalm zou aanleiding moeten zijn om de manier waarop wij zalm kweken te veranderen. Ik hoop dat de Commissie de normen herziet op grond van werkelijke veiligheidsmaatregelen, en niet op grond van het toestaan van achtergrondmilieuwaarden, want met gezondheid mag en kan niet gesjoemeld worden. 
Byrne,
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag heel kort ingaan op de punten die naar voren zijn gebracht. Ik ben blij dat het Parlement erkent dat de Commissie snel op deze kwestie heeft gereageerd en dat er een duidelijke verklaring is gegeven toen een en ander voor het eerst in de openbaarheid kwam.
Ik wil graag verduidelijken en herhalen wat ik eerder heb gezegd. Het zou een vergissing zijn om de aanwezigheid van dioxinen en PCB’s in vis te verwarren met de aanwezigheid van pesticiden in voedsel. Een vragensteller suggereerde dat de Commissie aanvankelijk een verklaring had afgegeven die afweek van wat er nu wordt gezegd. Dat is een interpretatie die het gevolg is van het door elkaar halen van wat er is gezegd, namelijk dat de dioxinewaarden binnen de door de EU vastgestelde maximumwaarden vallen, maar dat de pesticiden in voedsel dat niet doen en ik gaf twee voorbeelden van waarden die erboven lagen. De kwestie is dat de waarden uitkomen boven de geldende waarden voor voedingsmiddelen, maar niet boven die voor vis zelf.
In antwoord op de vraag die werd gesteld door de heer Ó Neachtain over het gezamenlijke verslag dat is ingediend door de Ierse en Britse autoriteiten kan ik zeggen dat dit verslag mijn bureau, noch mijn directoraat-generaal heeft bereikt. Ik zal er uiteraard naar informeren, maar misschien ging het verslag over een hiermee verwante kwestie, en is het naar een ander directoraat-generaal gestuurd. Ik zal er zeker naar kijken als het naar mij is gestuurd en het onder mijn portefeuille valt.
Ten aanzien van aanvullende risicoanalyses, tot slot, wijs ik erop dat de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid bezig is met een risicoanalyse van de aanwezigheid van niet-dioxine-achtige PCB’s. Het mag duidelijk zijn dat mijn diensten en de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid deze kwesties nauwlettend in het oog houden. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de crisis in de staalindustrie. 
Diamantopoulou,
    - Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement heeft deze verklaring van de Commissie pas enkele dagen geleden op de agenda gezet, toen de toekomst van AST, een vestiging in Terni van Thyssen Krupp, op het spel stond. Het besluit de productie van magnetisch staal stil te leggen zou direct 450 banen kosten en indirect een groot aantal banen in gevaar brengen. Banenverlies in een regio die in het verleden toch al zwaar is getroffen, zou een zeer ongewenste tegenslag betekenen. Het zou vooral zo ongelukkig zijn omdat de staalproductie in deze regio een lange traditie heeft, en de kwaliteit van zowel het in Terni geproduceerde staal als de vakbekwaamheid van de betreffende werknemers hoog is. Ik was dan ook opgelucht toen ik vandaag het bericht hoorde dat de Italiaanse minister van Productie, de heer Marzano, heeft aangekondigd dat het moment waarop uiterlijk over de toekomst van AST wordt beslist, tot een nader te noemen datum is uitgesteld.
Juist vanwege haar bezorgdheid om dit soort kwesties, die te maken hebben met de sociale gevolgen van bedrijfsreorganisaties, heeft de Commissie geprobeerd te bevorderen dat er een antwoord op Gemeenschapsniveau komt op het vraagstuk van hoe bedrijfsreorganisaties worden aangepakt. We hebben geprobeerd met de actieve betrokkenheid van de sociale partners het soort zaken te ontwikkelen en bevorderen die ook in deze kwestie aan de orde lijken te zijn, namelijk op permanente basis in mensen te investeren, de kans op het vinden van werk door opleiding en scholing te verbeteren, alternatieven te zoeken voor sluitingen en afvloeiingen, reïntegratie, waar mogelijk, van werknemers die door reorganisaties worden getroffen en in te spelen op ontwikkelingen in de markt en technologische ontwikkelingen.
Ik wil u erop wijzen dat de Commissie twee jaar geleden een raadpleging van de sociale partners is begonnen, in het bijzonder over bedrijfsreorganisaties, omdat zich wat dit betreft toen helaas zoveel problemen voordeden in veel lidstaten. De Commissie bracht toen een verslag met voorstellen uit. Wij hebben de reactie van de sociale partners in oktober ontvangen en zijn ervan overtuigd dat de sociale partners een belangrijke rol kunnen spelen, zowel door de dialoog als de overeengekomen maatregelen, in het bijzonder de kwesties waarnaar ik al verwees, en alles wat de kans op het vinden van werk vergroot. Ik hoop oprecht dat, gezien de kansen die zich nu lijken aan te dienen, er uitvoerig gekeken zal worden naar alle beschikbare mogelijkheden om de crisis waarvoor de fabriek in Terni nu is geplaatst te verlichten. 
Tajani (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, Europa kan niet met de armen over elkaar blijven zitten en afwachten wat er in een van de belangrijkste staalverwerkingsbedrijven van de Unie gaat gebeuren. Zonder enig signaal vooraf te geven heeft het concern Thyssen Krupp besloten de productie van magnetisch staal in de fabriek van Terni stop te zetten. Dit besluit, waar geen enkele toelichting bij is gekomen, druist volkomen in tegen een akkoord dat in 1994 naar aanleiding van de privatisering is gesloten.
Zoals u gezegd hebt, mevrouw de commissaris, maakt het Duitse concern zich op om honderden werknemers op straat te zetten. Naar het schijnt wil men de productie-eenheden elders in Europa in bescherming nemen en geeft men er de voorkeur aan buiten de Unie, in Zuid-Korea, te investeren. Dankzij de bemiddeling van de Italiaanse regering – mevrouw de commissaris vermeldde al dat onze minister van Productie, de heer Marzano, tussenbeide is gekomen – en ook dankzij het feit dat allerlei plaatselijke instellingen, burgers, politieke partijen en werknemers de hakken in het zand hebben gezet, heeft Thyssen Krupp alsnog besloten te wachten met definitieve sluiting.
Het Europees Parlement en de Commissie moeten absoluut in het geweer komen en de helpende hand bieden, om een uitweg uit de crisis te vinden. Dit is, mijnheer de Voorzitter en mevrouw de commissaris, geen Italiaanse, maar een Europese kwestie. Daarom vragen wij dat de Commissie op 18 februari, tijdens de presentatie van haar derde verslag over de sociale en economische cohesie, duidelijk aangeeft welke voorstellen ze in petto heeft om de industrie en met name de staalsector te beschermen in het kader van het nieuwe cohesiebeleid dat op 1 januari 2007 van start zal gaan. Ik ben er tevens van overtuigd dat ruggensteun moet worden verleend aan de actie die de Commissie, in haar krachtmeting met de Verenigde Staten, momenteel voert met betrekking tot het marktaandeel van de staalproductie.
Ik blijf erbij dat dit probleem niet alleen Italië treft en dat hier ook geen sprake is van een incidentele kwestie maar van een algemeen probleem voor de hele Europese staalsector. Het is niet slechts één bedrijf dat door de crisis wordt getroffen, maar meerdere bedrijven. Het komt me voor dat de Commissie veel oog heeft voor de relatie met de Verenigde Staten. Inderdaad mogen wij met zo’n delicate kwestie, waar duizenden arbeidsplaatsen, en dus het lot van duizenden families, van afhangen, niet onbesuisd en nonchalant omgaan.
Voor wat de Italiaanse fabriek in Terni aangaat, vind ik dat de Commissie moet ingrijpen, want er is een rare situatie ontstaan. Het staalcomplex van Terni is momenteel uitsluitend in bezit van Thyssen Krupp en dat staat haaks op wat in december 1994 door de commissie voor toezicht op concentratievorming is afgesproken. Dit is een evident voorbeeld van concentratie: Thyssen Krupp is vandaag de dag de enige in Europa die magnetisch staal met georiënteerde korrels produceert. Is de Commissie niet van mening dat hier sprake is van een potentiële concurrentieverstoring? Bovendien is Thyssen Krupp dankzij de activiteiten in Italië in aanmerking gekomen voor communautaire hulp, want het gebied rondom Terni, waar de staalfabriek ligt, is in industrieel opzicht achterop geraakt en valt dus onder doelstelling 2. Vindt de Commissie dus ook niet dat er gecontroleerd moet worden of Thyssen Krupp correct gebruik heeft gemaakt van de communautaire bijstand? Vindt de Commissie voorts niet dat nagegaan moet worden of Thyssen Krupp voor nog meer staatshulp in aanmerking is gekomen? Dat zou immers een schending van de mededingingsvoorschriften zijn. De gisteren aangekondigde investeringen in Zuid-Korea baren ons zorgen: ik zou niet willen dat de Europese steun en eventuele subsidies van de Duitse regering gebruikt worden om de Zuid-Koreaanse economie op te krikken, in plaats van de Europese werkgelegenheid en ontwikkeling aan te zwengelen, dit allemaal ten behoeve van een bedrijf dat de afspraken die op het moment van privatisering met de Italiaanse partner zijn gemaakt, gewoon naast zich neerlegt.
Duizenden werknemers zitten erop te wachten dat de Commissie daadwerkelijk ingrijpt en respectering van de regels van de Unie afdwingt. Een paar dagen geleden heb ik hierover met voorzitter Prodi en commissaris Monti van gedachten gewisseld. Ook uit uw toespraak, mevrouw de commissaris, valt op te maken dat u bereid bent de belangen van de werknemers te beschermen en een oplossing te vinden voor een probleem dat dus echt niet uitsluitend vastzit aan een territoriale realiteit in Italië.
Ik ben ervan overtuigd dat zodra de voorzitter van de Commissie met de leiding van Thyssen Krupp heeft gesproken, hij vastberaden tussenbeide zal komen. Hopelijk zal dat voor de gehele Commissie gelden. De voorzitter van de Commissie en alle commissarissen moeten op de reeds ingeslagen weg voortgaan. In dit opzicht kunnen zij rekenen op de brede instemming van het Parlement, zoals blijkt uit het feit dat wij een unitaire resolutie willen opstellen over deze delicate en belangrijke kwestie, een resolutie die volgens mij unaniem aangenomen zal worden. 
Sacconi (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, degenen die, zoals ik en andere collega’s, op vrijdag 6 februari het geluk hadden mee te doen aan de staking en betoging in Terni, hadden duidelijk door waar het allemaal om draaide: een hele stad en een hele regio waren op de been gekomen om af te weren wat in eerste instantie een keiharde klap voor hun productieapparaat en hun beroepsvaardigheid is, en in tweede instantie een aantasting van hun waardigheid. Ik heb heel wat jaren vakbondservaring achter de rug, maar zelden is het me overkomen dat ik zoveel spanning en ook gekrenkte trots bespeurde.
Als de magnetische afdeling van de AST door Thyssen Krupp gesloten wordt, betekent dat er 900 hooggekwalificeerde banen geschrapt worden. Het gevolg daarvan is een interne ontwrichting bij het staalcomplex van Terni, en dat brengt de structuur van het complex, de productiesynergie en de algehele werkgelegenheidsperspectieven in onmiddellijk gevaar. Als wij de bedrijven van de nevenproductie meetellen, staan er met deze operatie 4500 werknemers op de tocht. Maar afgezien daarvan is deze hele kwestie een klap in het gezicht voor de regionale overheid, die zo hard heeft gewerkt - en dat nog steeds doet, ook met behulp van de structuurfondsen - om een zo gunstig mogelijke omgeving te creëren voor het bedrijf en zijn investeringen, qua infrastructuur, beroepsopleiding en -omschakeling, en qua energievoorziening.
Tot voor kort liep het allemaal prima: totdat in september 2003 de productie voor electrische motoren, dus de staalproductie met niet-georiënteerde korrels, werd afgestoten. Op dat moment, en daarna nog eens in november, werd officieel meegedeeld dat het programma om het staalcomplex van Terni te consolideren als topproducent van magnetisch staal, hoe dan ook zou voortgaan. Maar eind januari, dus amper twee maanden later, is er plotseling sprake van een kentering: de productie van staal met georiënteerde korrels, dat gebruikt wordt voor transformatoren, moet er ook aan geloven en aangekondigd wordt dat de hele fabriek zal sluiten. Op het interne vlak zal dit ernstige gevolgen met zich meebrengen: het staalcomplex was dankzij de productiediversificatie opgewassen tegen de marktschommelingen, maar dat komt nu dus allemaal in het gedrang, en ook is er het risico van versnippering van de strategische functies, zoals bijvoorbeeld de commerciële functie. Daarnaast is er op extern vlak sprake van vergaande consequenties, niet alleen voor Italië, maar voor Europa in het algemeen. Magnetisch staal wordt alleen in Terni geproduceerd. Het is het enige speciale staalsoort dat strategisch is voor de energiesector. Als Europa afhankelijk wordt van Rusland en de Verenigde Staten, zou dat een forse schadepost betekenen voor gebruikers die sterk op de uitvoer zijn aangewezen.
De berichtgeving na afloop van de ontmoeting van vandaag in Palazzo Chigi bevestigt dat de werknemers en de stad zich terecht mobiliseren en dat zij in staat zijn ook elders solidariteit te kweken. Op 18 februari zal er eindelijk een echte onderhandeling komen, zonder dat de vakbond een pistool op de borst krijgt gedrukt. Het ultimatum van 27 februari is al van de baan, en de 80 contracten die ten einde liepen en volgens Thyssen Krupp geschrapt moesten worden, worden thans vernieuwd: een teken dat de multinational in de gaten heeft dat ze in een isolement zit.
Dit is echter maar een voorlopig resultaat: het is duidelijk dat de druk op de ketel hoog moet blijven en dat de aandacht van alle instellingen niet mag verslappen. Deze kwestie is een perfecte demonstratie van de behoefte aan nieuwe stelsels van industriële betrekkingen en meer geavanceerde vormen van overheidsinvesteringen, gekoppeld aan bedrijfsstrategieën. Het Parlement zal zich hierover donderdag door middel van een resolutie uitspreken. Wij zullen ons best doen om ervoor te zorgen dat deze resolutie een duidelijk signaal afgeeft om een positieve afloop van dit conflict te bewerkstelligen. Dit conflict is doorslaggevend om de aftakeling van de Italiaanse productiecapaciteit en de verzwakking van het industriële apparaat in heel Europa tegen te houden. 
Calò (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, in 1950 lanceerde Robert Schuman het idee van een Hoge Autoriteit voor kolen en staal waaraan alle landen konden meedoen. Hij legde zodoende de basis voor een algemeen en moeilijk proces van eenmaking van Europa, waarvan wij thans de jongste ontwikkelingen doormaken . Toen reeds was duidelijk hoe belangrijk staal in de Europese context is. Het verbaast me dus niet dat de Terni-affaire zo duidelijk aanwezig is in het huidige debat in dit Parlement, en ook sta ik er niet van te kijken dat de meningen hierover heel weinig te maken hebben met politiek gedachtegoed.
De Europese staalindustrie kampt momenteel met de consequenties van het besluit van de Verenigde Staten om douanerechten te heffen op de import van staal voornamelijk uit de Europese Unie. De crisis in Italië komt hard aan, omdat er ook andere fabrieken bij betrokken zijn, zoals de staalbedrijven in Genua-Cornigliano. In deze context werpt de verklaring van de eigenaar van de staalfabriek in Terni, Thyssen Krupp, om in Zuid-Korea te investeren en staal te produceren in Azië, de nodige vraagtekens op.
Zoals bekend, is de fabriek in Terni in 1994 verkocht in het kader van een privatiseringsproces dat op touw was gezet door de Italiaanse staatsonderneming IRI. Daarbij werd verzekerd dat de activiteiten in Italië en de werkgelegenheid gehandhaafd zouden worden. Het bedrijf zit niet in het slop en het loopt zelfs voorop in zijn fabricage van metaalstrips voor electronische transformatoren. Bovendien zijn er in Italië geen andere fabrieken van dit soort. De technologie die in Terni is ontwikkeld, de studie en het onderzoek dat daar in de afgelopen jaren is verricht, hebben een hoog niveau bereikt. Kennis en knowhow verliezen is juist het tegenovergestelde van wat wordt beoogd met de kenniseconomie waarover voorzitter Prodi onlangs in dit Parlement sprak. Het is geen toeval dat het personeel in zijn acties steun heeft gekregen van de directie, van kaderleden, onderzoekers en plaatselijke politici, die er allen op uit zijn de productie en de daarmee verband houdende knowhow te verdedigen. Ongeveer 900 mensen worden met ontslag bedreigd, en daar is dan nog niet eens de nevenproductie bij gerekend.
Voorts kan niet ontkend worden dat de Duitse multinational destijds subsidies en fiscale tegemoetkomingen heeft gekregen van de Europese Unie toen zij besloot de fabriek in Terni te kopen. Ik vraag me ook af wat de consequenties zijn van een eventuele overheveling van de productie naar Korea: hoe zit het daar met de technologie en op welke vakbondsrechten kunnen de arbeiders rekenen die in Zuidoost-Azië worden aangenomen?
Hierover heeft een aantal industriëlen van de Europese Unie uit het textielwezen en de schoenindustrie in december jongstleden nog een paar serieuze vragen gesteld aan een delegatie uit China, het land dat op het punt staat de fabriek van de wereld te worden. De antwoorden daarop waren heel ontwijkend en wij zien geen aanleiding te denken dat de situatie elders in het continent – Japan daargelaten – beter is. Vooral in een markteconomie gebaseerd op de mededinging moeten de regels...
Morgantini (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, 900 arbeidsplaatsen die geschrapt worden: weliswaar maken deze gegevens deel uit van de statistieken, maar het gaat ook om mensen in levende lijve. In Terni is de fabriek het kloppend hart van de plaatselijke samenleving: elk van de 900 banen staat voor een stuk levensverhaal van een jonge of oudere arbeider. Het staalcomplex in Terni is de trots en geschiedenis van de stad en onder meer een reminiscentie aan de bombardementen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De mededeling van de directie van Thyssen Krupp om de afdeling magnetisch staal te sluiten, heeft als resultaat gehad dat de hele stad, zoals collega Sacconi net zei, samen met de werknemers de straat is opgegaan om te protesteren.
De operatie in Terni staat niet op zich: in Europa zijn Arcelor, Lucchini en Thyssen zelf bezig met een afslanking van hun productie: bepaalde vestigingen in België en de hoogovens in Servola bij Triëst zijn al bedreigd met sluiting, ondanks dat de vakbonden hun leden gemobiliseerd hebben. Op grote schaal worden investeringen uit die bedrijven weggezogen en hoogwaardige producties worden verplaatst naar landen buiten Europa. In feite komt dit neer op een volledige ontwrichting van het Europese productieapparaat. De communautaire financieringen, die in de afgelopen decennia rijkelijk toestroomden, zijn gebruikt om de staalproductie van overheidswege te ontmantelen. De subsidies die aan particuliere ondernemers zijn toegekend, zoals Riva, Lucchini, Falck en een paar buitenlanders, zijn gebruikt om de productiecapaciteit te en de specialisatie van de Italiaanse staalproductie volgens de logica van de winst te moderniseren.
Het Europees Sociaal Fonds en de structuurfondsen hebben herstructureringen en personeelsomscholingen gefinancierd en in die sector is ook een generatiewisseling van arbeiders tot stand gebracht. In Italië bedraagt de gemiddelde leeftijd van metaalarbeiders momenteel dertig jaar. Maar juist die nieuwe generatie van jonge, hooggeschoolde arbeiders wordt in haar bestaan bedreigd. Ik geloof dat het onder meer te wijten is aan het uitblijven van een gecoördineerd plan voor herlancering van de staalproductie in de Europese Unie, dat afzonderlijke vestigingen in de verschillende landen naar elders zijn verplaatst: ze draaiden wel goed, maar de diverse producenten hadden andere industrieplannen in het vizier.
De fabriek van Thyssen in Terni, die momenteel in de sector magnetisch staal zwaar verlies lijdt door de concurrentie van het Russische bedrijf Duferco, is bezig met een inkrimping van de productie en maakt aanstalten de staalverwerking te verplaatsen naar Mexico, Korea, China en India. Van vernieuwing, nieuw onderzoek, opboksen tegen de concurrentie is geen spoor te bekennen: in het verschiet ligt alleen maar een gevaarlijke teruggang die, zo deze niet bijtijds gestopt wordt, verreikende gevolgen kan hebben voor de werkgelegenheid en de sociale cohesie, in Italië en in heel Europa. In de Italiaanse staalsector heeft een drastische afkalving van de werkgelegenheid plaatsgevonden: van 100.000 man in de jaren tachtig is het personeelsbestand gedaald naar 40.000. Desondanks behoudt onze staalsector een uitstekende marktpositie, omdat hij de tweede producent in Europa is. Maar om dat zo te houden zijn er specifieke industrieplannen van de Italiaanse regering nodig - waar momenteel geen sprake van lijkt te zijn - en duidelijke voorstellen op Europees niveau.
Staal en elektriciteit zijn economische topindicatoren in een land, ze vormen een vliegwiel voor economische ontwikkeling. Het is dus absoluut noodzakelijk dat de Europese Unie systemen voor terugdringing van vervuilende stoffen en voor milieueffectrapportage nastreeft: dat zijn prioriteiten, indien men de doelstellingen van het Kyoto-Protocol wil herlanceren. Op dergelijke grondslagen kan er een nieuwe staalindustrie worden opgezet. Het gaat erom dat wij oplossingen vinden qua industriebeleid, om in de staalsector te zorgen voor bescherming van de kwaliteitsproductie alsook van de milieu- en arbeidsvoorwaarden.
In die zin moet de Commissie zich inzetten voor een herziening van de verordening inzake de structuurfondsen, teneinde risico’s voor de werkgelegenheid te voorkomen en de voortschrijdende sociale verpaupering tegen te gaan. Verstrekking van de structuurfondsen moet in de toekomst gekoppeld worden aan de onlosmakelijke verplichting tot geografische investering voor minstens tien jaar, met de clausule dat de subsidie onverwijld wordt ingetrokken in geval van productieverplaatsing. Ik geloof tevens dat er een herziening moet worden opgestart van richtlijn 98/59 met betrekking tot collectieve ontslagen. Daarbij moet de bescherming van de werkgelegenheid worden geconsolideerd, door te voorzien in procedures van voorlichting aan de vertegenwoordigers van de werknemers en te zorgen voor bindende onderhandelingen met de sociale partners. Zodoende kan voorkomen worden dat er gedwongen ontslagen vallen of dat producties worden afgeslankt ten koste van de werkgelegenheid.
In de staalfabrieken van Terni moeten de arbeidsplaatsen beschermd worden, net zoals andere Italiaanse en Europese productieplaatsen bescherming behoeven. Daarom moet er volgens mij overleg komen tussen de regeringen van de betrokken lidstaten en de sociale partners en, in dit specifieke geval, Thyssen Krupp, om een nieuw industrieplan op tafel te leggen, waarmee de sector van magnetisch en roestvrij staal op Europese schaal geherlanceerd kan worden. 
Angelilli (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, Italië dreigt alweer te worden gebruikt als een soort wegwerpnatie. De affaire rondom Thyssen Krupp is het zoveelste voorbeeld van een multinational die eerst goede zaken doet dankzij het gezwoeg van honderden Italiaanse arbeiders en enorme subsidiëringen van zowel de Italiaanse staat als de Europese Unie, en daarna besluit de fabriek op te doeken. Dit keer is Terni, in Umbria, aan de beurt: 900 arbeiders en hun gezinnen lopen het risico dat zij op straat komen te staan, waarbij tevens een groot kennisbestand over boord wordt gegooid.
Zoals andere collega’s al hebben gezegd, kon niemand ook maar in de verste verte vermoeden dat een sluiting op handen was. Men heeft geen enkel bericht vooraf gekregen, noch de arbeiders noch de plaatselijke of nationale autoriteiten, en vooral is er geen enkele motivering gekomen. Het ziet ernaar uit dat de sluiting meer het resultaat is van omstreden bedrijfsstrategieën dan van concrete, technische motieven: in Italië liggen de productiekosten immers lager, de kwaliteit hoger en de beroepsvaardigheid van de werknemers staat buiten kijf: Al 120 jaar lang wordt er in Terni staal bewerkt. Mag Thyssen Krupp dan zomaar, vraag ik me af, vasthouden aan haar besluit om de fabriek te sluiten, nadat het concern eerst van die regio en de mensen alles heeft genomen wat men te bieden had: professionaliteit, geldmiddelen en zelfs de hoop op de toekomst?
Ik begrijp best dat de grote bedrijven, de multinationals, Europa veel werk en ontwikkeling bieden, maar dit neemt niet weg dat er een paar overwegingen geboden zijn. Het is voor niemand een geheim dat bepaalde gedragingen van dat Europese kapitalisme ons niet overtuigen. Dat kapitalisme doet zich voor alsof het de vrije markt, de echte mededinging en de flexibiliteit van de globale markt volledig is toegewijd, maar als het erop aankomt, houdt dat kapitalisme graag de hand op en wil het royaal worden bijgestaan. Daarbij vraagt men om fiscale stimuleringsmaatregelen van de nationale regeringen, infrastructuur en allerlei faciliteiten van de plaatselijke overheden, om nog maar te zwijgen van het communautaire geld. En ondertussen wordt de productie al naar India verplaatst en wordt een verlekkerde blik naar China geworpen, waar de arbeidskosten zo heerlijk laag liggen en er praktisch geen voorschriften voor bescherming van de arbeiders en het milieu bestaan.
Bovendien, zoals andere collega’s ook al hebben gezegd, spinnen deze multinationals dikwijls goed garen bij privatiseringsoperaties, die meestal uitdraaien op een regelrechte verkoop; met het gevolg dat onze kroonjuwelen tegen afbraakprijzen worden verkocht, zoals het geval is met Thyssen Krupp in Terni.
Tot zover de polemische kant van de zaak. Wat vragen wij nu concreet aan de Europese Commissie? Ten eerste: dat zij onmiddellijk in actie komt, voor zover dat in haar vermogen ligt, om het staalcomplex van Terni te beschermen en het gevaar van sluiting van de fabrieken van Thyssen Krupp te bezweren. Ten tweede: dat zij zal nagaan of de Europese voorschriften inzake de bescherming van de rechten van de arbeiders wel in acht worden genomen: Ten derde: dat zij ernaar zal streven de verstrekking van communautair geld te baseren op akkoorden inzake werkgelegenheidsgaranties en op precieze voorwaarden en limieten inzake bedrijfsverplaatsing. Wij verwachten bovendien de nodige vastberadenheid van de Commissie om een overtuigde strategie voor ontwikkeling van de staalsector in heel Europa op te zetten. Tot slot, mocht Thyssen Krupp vasthouden aan haar besluit om de vestiging te sluiten, vragen wij aan de Commissie om te toetsen of alle mededingingsvoorschriften, met name met betrekking tot een eventueel misbruik van dominante positie, zijn nagekomen.
Ik rond af, mijnheer de Voorzitter. Weliswaar zijn wij tevreden over de eerste positieve maatregelen die vandaag door de Italiaanse regering zijn genomen, wat ook te danken is aan een algehele mobilisatie, maar wij vinden dat de aandacht vooral niet mag verslappen. Wij geloven vast in de vrije markt, maar wij zijn eveneens van mening dat er geen marktvrijheid bestaat zonder democratie en vooral zonder respect voor de arbeiders en de bevolking. 
Della Vedova (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, volgens mij is het belangrijk dat nagegaan wordt of er bij Thyssen Krupp onrechtmatig is gehandeld met betrekking tot het communautair recht, en of het Duitse concern de keuze van de locatie heeft laten afhangen van overheidssteun. Misschien is er, zoals collega Angelilli zei, misbruik gemaakt van dominante positie. Ook moet gecontroleerd worden of de afspraken die met de Italiaanse regering en de Europese instellingen zijn gemaakt, wel zijn nagekomen, en tevens moet bezien worden of men de toezeggingen die bij het verlenen van faciliteiten of financieringen zijn gedaan, heeft gehonoreerd. Volgens mij is dat de taak van de Europese instellingen, maar ik vind tevens dat die taak daar dan ook ophoudt. Ik geloof niet dat het de taak van de Europese Commissie, van de Europese instellingen of van de Italiaanse regering is, dat geprotesteerd wordt tegen besluiten om in Europa opererende bedrijven te verplaatsen.
Er is grote deining ontstaan toen vernomen werd dat sommige producties naar India, China of Zuid-Amerika zouden worden overgeheveld. Persoonlijk vind ik echter dat dit gewoon hoort bij de spelregels waarvan bepaalde landen van de Europese Unie, Italië voorop, jarenlang hebben geprofiteerd: het is normaal om eigen voorzieningen ter beschikking stellen van de internationale economie, bijvoorbeeld de beschikbaarheid aan arbeidskrachten. Dat wil niet zeggen dat ik geen respect heb voor de 450 werknemers van Thyssen Krupp in Terni die hun baan dreigen te verliezen, maar wij moeten ook even denken aan die honderden, misschien zelfs duizenden mensen, die misschien in China of India een baan krijgen. En wat Terni aangaat, dat in de afgelopen jaren te maken heeft gehad met 10.000 overtollige arbeidskrachten in de ijzer- en staalsector: wij moeten ervan uitgaan dat er in Italië en Europa in bepaalde topsectoren andere producten kunnen en moeten worden vervaardigd, voor zowel de Europese als de internationale markten.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, wil ik eraan herinneren dat Italië en Europa het vertrouwen van de beleggers nodig hebben, zodat er in Terni en elders geïnvesteerd kan worden. Het zet geen zoden aan de dijk te denken dat de politiek op dat niveau kan ingrijpen en de keuzen van de investeerders kan dirigeren. En uiteindelijk komt dat de werkgelegenheid ook niet eens ten goede. 
Caudron (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, als vertegenwoordiger van een kiesdistrict in Noord-Frankrijk, heb ik pijnlijke herinneringen aan de herstructurering van de staalindustrie in mijn regio. In de jaren zeventig en tachtig werden er fabrieken gesloten die nog maar net in bedrijf waren. En ik moet er vanavond nogmaals op wijzen dat nu, twintig jaar later, de wond nog steeds vers is. De huidige crisissen beleef ik intens mee, en met name de crisis van Terni waar 900 arbeidsplaatsen op het spel staan.
Tijdens het voorbereiden van mijn betoog, en na het lezen van de ontwerpresolutie, heb ik mijn verslag over de staalindustrie herlezen dat door ons Parlement heb in 1996 is aangenomen. Toentertijd, na te hebben geconstateerd dat de successievelijke herstructurering gedurende twintig jaar meer dan 500.000 banen had gekost, kon ik dus in overweging F het volgende zeggen: ”De communautaire staalindustrie kan momenteel als in het algemeen concurrerend en technologisch effectief worden beschouwd, hoewel het probleem van overcapaciteit zich in het geval van een nieuwe crisis opnieuw zal kunnen voordoen”.
Twee jaar later, eind 1998, liet een verwoestende crisis onze staalindustrie op haar grondvesten schudden als gevolg van de crisis in Azie. Sindsdien volgen de crisissen elkaar op, klein of groot, plaatselijk of mondiaal. Er is geen einde gekomen aan de vloedgolf van gedwongen ontslagen. Zeer recentelijk - begin 2003 - betrof het Arcelor die een inkrimping aankondigde met duizenden arbeidsplaatsen. Vandaag de dag is het Terni waar een duizend banen als overbodig zijn aangemerkt.
Zonder meer betekenis toe te kennen aan mijn verslag uit 1996 dan het verdient, bracht het lezen ervan mij de risico’s in herinnering die toen al onder de oppervlakte op de loer lagen: een ongebreidelde mondialisering, druk vanuit Amerika, en productie ten koste van de sociale en milieuaspecten. Maar ook herinnert dit verslag aan de maatregelen om nieuwe crises te vermijden, maatregelen op het gebied van het sociaal acquis en sociale rechten, voorwaarden voor staatssteun, personeelsscholing, respect voor het milieu, diversificatie, onderzoek, de verovering van nieuwe markten en de doorbraak van nieuwe producten.
De ontwerpresolutie doet denken aan eerdere resoluties en bewijst helaas dat er geen rekening is gehouden met onze waarschuwingen. De situatie van Terni is symptomatisch. Daarom moet er een halt worden toegeroepen aan deze helse machine, niet alleen omdat werknemers dat van ons eisen maar omdat wanneer men het op zijn beloop laat, de Europese staalindustrie ons volledig uit handen glipt. Ondanks alle moeite en opoffering van de werknemers in het verleden dreigt de Europese staalindustrie volledig te verdwijnen, in snel tempo gevolgd door de staalverwerkende industrie; uiteindelijk wordt zo de hele Europese industrie bedreigd.
Wederom is het bewijs geleverd dat er geen goede economie bestaat zonder sociale dimensie, scholing en eerbiediging van werknemers. Op korte termijn zullen sommigen winst boeken maar daar gaat het ons niet om. Wij staan op de bres voor het verdedigen van de economie, de industrie en de werkgelegenheid. 
Diamantopoulou,
    Mijnheer de Voorzitter, zoals enkele afgevaardigden al zeiden is de verplaatsing van bedrijven naar landen met goedkopere arbeidskrachten een permanent verschijnsel in de economische geschiedenis. Ik wil enkel concreet ingaan op hetgeen de geachte afgevaardigden zeiden over de rol en het mogelijk optreden van de Europese Unie.
Wat ten eerste de internationale dimensie betreft, worden er momenteel op wereldvlak onderhandelingen gevoerd over de staalkwestie. De Europese Unie wil een akkoord over het subsidievraagstuk. U weet immers dat er landen zijn die subsidies geven buiten het kader van de Wereldhandelsorganisatie om.
Mijn tweede opmerking gaat over het Europees sociaal recht. Hierbij moeten wij goed voor ogen houden dat de directie van de betrokken onderneming weliswaar het eindbesluit neemt, maar daarbij wel de richtlijn betreffende raadpleging en informatie van werknemers en het communautair recht met betrekking tot massaontslagen moet naleven. De omzetting van deze richtlijnen in het nationaal recht is een zaak voor elk land apart, maar natuurlijk stelt zich hier ook een probleem voor de Europese Unie, aangezien het om Europees recht gaat.
Mijn derde opmerking gaat over de structuurfondsen, over het Europese geld dat aan bedrijven wordt gegeven. De Europese Unie heeft hier twee mogelijkheden tot optreden. Ten eerste kan zij bedrijven rechtstreeks steunen. Ik herinner u eraan dat subsidies in de staalsector nu al jarenlang verboden zijn op grond van het EGKS-Verdrag. Dit verbod geldt nog steeds, maar als er steunmiddelen worden gegeven aan een bepaald bedrijf moet dit bedrijf voldoen aan bepaalde verplichtingen en voorwaarden. Een bedrijf kan geen Europees geld ontvangen zonder de voorwaarden voor de besteding van dit geld te eerbiedigen. In dergelijke gevallen worden akkoorden gesloten op nationaal vlak en de nationale rechtbanken zijn dan bevoegd voor het opleggen van eventuele straffen. Het subsidievraagstuk is echter de ene zijde van de structuurfondsen.
De andere, eveneens belangrijke zijde betreft de maatregelen die genomen worden om de sociale gevolgen op te vangen. Hier moeten wij voor ogen houden dat er in veel landen waar herstructurering plaatsvindt, ervaringen zijn opgedaan met de structuurfondsen en met name het Sociaal Fonds. Via dit fonds is bijvoorbeeld geld beschikbaar gesteld voor de ondersteuning van de werknemers en met name hun herscholing. Het belangrijkste wapen in de bedrijfsherstructurering is de voortdurende bijscholing van werknemers. Deze moeten in staat zijn niet alleen de problemen in hun sector het hoofd te bieden maar ook op elk moment een nieuwe entree te maken op de arbeidsmarkt.
Daarom is het mijns inziens heel belangrijk dat er momenteel tripartiete onderhandelingen plaatsvinden tussen het bedrijf, de werknemers en de Italiaanse regering, en dat daarbij rekening wordt gehouden met de mogelijkheid de werknemers te steunen via het Sociaal Fonds. 
De Voorzitter.
   Tot besluit van het debat heb ik zes ontwerpresoluties ontvangen(1), ingediend overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de mondelinge vraag aan de Commissie (B5-0009/2004) van Philip Bushill-Matthews en Bartho Pronk, namens de PPE-DE-Fractie, over de demografische ontwikkeling in de Europese Unie. 
Bushill-Matthews (PPD-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik ben zeer verheugd dat het Huis heeft besloten dit zeer belangrijke onderwerp te bespreken. Ik hoop tevens dat het een onderwerp is waarover het Huis door alle partijen heen overeenstemming kan bereiken.
Het gaat hier niet alleen over algemene demografische trends. In mijn mondelinge vraag verzoek ik in het bijzonder om meer aandacht voor de vergrijzing. Te vaak wordt vergrijzing alleen maar als een probleem beschouwd; we moeten begrijpen dat vergrijzing ook kansen biedt. Te vaak worden ouderen gezien als mensen met handicaps, die hulpbehoevend zijn: we zouden moeten erkennen dat ze tevens over capaciteiten en rechten beschikken.
Een groot aantal aspecten verdient hierbij de aandacht, maar in de mij beschikbare tijd zal ik er slechts één uitlichten: de gelegenheid voor ouderen om door te werken als zij dat willen. Ik steun de aanpak van de taskforcewerkgelegenheid onder voorzitterschap van Wim Kok. Dit verslag verwijst naar een van de conclusies van de Raad in Lissabon die vaak over het hoofd wordt gezien, namelijk de doelstelling dat in 2010 50 procent van de mensen in de leeftijd van 55 tot 65 jaar een baan heeft. Op dit moment voldoen alleen Zweden, Denemarken, Portugal en het Verenigd Koninkrijk aan die doelstelling. In België, Italië, Frankrijk, Luxemburg en Oostenrijk heeft minder dan 33 procent van de ouderen een baan.
Het is van cruciaal belang de gemiddelde leeftijd waarop mensen uit het arbeidsproces treden, te verhogen. De huidige lidstaten Luxemburg, België en Frankrijk, en de toekomstige lidstaten Polen, Litouwen, Hongarije en Slowakije hebben alle een leeftijd van uittreding uit het arbeidsproces die ver beneden het Europees gemiddelde ligt. Zij zullen zich zwaar moeten inspannen om de overeengekomen doelstelling te halen en hun beleid zal radicaal moeten veranderen om die te verwezenlijken. Zullen zij deze uitdaging aangaan?
Maar zelfs de EU in haar huidige omvang zal de doelstelling van 50 procent niet halen als zij er niet in slaagt zeven miljoen oudere werknemers extra aan het werk te houden. Dit betekent dat tweederde van de huidige leeftijdsgroep van 46 tot en met 55 jaar in 2010 nog actief zal moeten deelnemen aan het arbeidsproces. Hiervoor moet heel wat veranderen, want slechts de helft van deze groep die in 1991 een baan had was tien jaar later nog aan het werk.
Dit is de reden waarom ik deze vraag heb gesteld. Het is een zaak voor de lidstaten, maar de kwestie is deze: zullen de lidstaten snel genoeg binnen een duidelijk afgebakend tijdsschema in overeenstemming met de conclusies van de taskforce werkgelegenheid tot actie overgaan? Zal de Commissie in een vroeg stadium een voortgangsrapportage maken en aan het Parlement voorleggen, liefst nog voor het eind van dit jaar? Zullen de lidstaten, tenslotte, alle bepalingen over leeftijdsdiscriminatie in de richtlijn over werkgelegenheid zonder uitstel implementeren? Ik hoop dat al deze vragen met “ja” kunnen worden beantwoord. 
Diamantopoulou,
   Mijnheer de Voorzitter, de heren Bushill-Matthews en Pronk hebben namens de PPE-DE-Fractie een reeks vragen gesteld, en ik zal daarop antwoorden. Natuurlijk hoop ook ik dat ik op de drie laatste vragen met “ja” kan antwoorden. Dat zou namelijk een teken zijn van niet alleen nauwe samenwerking maar ook vastberadenheid van de Commissie en vooral de lidstaten.
De eerste vraag is wat de Commissie zal ondernemen om de doelstellingen van Lissabon met betrekking tot de demografische ontwikkeling te bereiken. Het demografisch probleem staat momenteel in het middelpunt van de drie fundamentele beleidsvormen: het economisch beleid, en met name het beleid inzake overheidsfinanciën, het werkgelegenheidsbeleid en het beleid voor de sociale samenhang. Het vraagstuk van de vergrijzing is, zoals u zelf hebt kunnen vaststellen, een fundamenteel onderdeel van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid en de richtsnoeren voor de werkgelegenheidsstrategie. Daaraan zijn ook nauwkeurige doelstellingen verbonden. Ik wil er echter vooral op wijzen dat wij dit jaar in het voorjaarsverslag 2004 drie prioriteiten hebben vastgesteld. Een daarvan houdt verband met het bevorderen van actief ouder worden, oftewel de verlenging van het beroepsleven.
Er zijn drie categorieën van acties. De eerste wordt gevormd door de maatregelen die noodzakelijk zijn om een einde te maken aan de economische omstandigheden die vroegtijdige pensionering in de hand werken. In veel landen is het voor een werknemer vaak veel voordeliger om met pensioen te gaan dan te blijven doorwerken. Doorwerken betekent dan minder verdienen. Die ontradende omstandigheden zijn dus een belangrijk thema. De tweede categorie omvat acties waarmee de toegang van alle werknemers, en met name oudere werknemers, tot scholing kan worden bevorderd. Hiervoor hebben wij kwantitatieve doelstellingen vastgesteld. De derde categorie beoogt de verbetering van de arbeidskwaliteit. De Commissie heeft besloten het vergrijzingsvraagstuk in het middelpunt van haar beleid te plaatsen, en in dat kader stelt zij voor de open-coördinatiemethode uit te breiden tot de modernisering van de sociale zekerheid en de zorgstelsels. Hier stelt zich echter een bijzonder probleem. De situatie wordt steeds moeilijker niet alleen in economisch opzicht maar ook qua arbeidslast, hetgeen betekent dat het steeds moeilijker wordt voor de bevolking op hoge leeftijd te zorgen, aangezien ten gevolge van de veranderingen in de samenleving de gezondheidsstelsels kennelijk niet meer in staat zijn dezelfde rol te spelen als in het verleden.
Uw tweede vraag ging over de soepelheid van de pensioenvoorschriften. Dit is een zeer actuele vraag. Zoals u zelf ook al zei, hebben wij concrete doelstellingen. Volgens de doelstellingen van Lissabon moeten wij tot 2010 de participatiegraad van ouderen optrekken tot 50 procent en volgens de doelstellingen van Barcelona moeten wij eveneens tot 2010 de gemiddelde leeftijd waarop werknemers hun beroepsleven beëindigen verlengen met vijf jaar. De Commissie houdt deze doelstellingen goed in de gaten. Elk jaar presenteren wij zoals u weet indicatoren en tabellen. Het is evenwel duidelijk dat de lidstaten niet hetzelfde doen om de gewenste resultaten te bereiken. Momenteel onderzoeken wij samen met de comités voor sociale zekerheid en werkgelegenheid in hoeverre de sociale stelsels een hinderpaal, of omgekeerd een stimulans zijn voor pensionering. Het eindverslag staat tot uw beschikking en zal in 2004 opnieuw worden voorgelegd. Aan de hand daarvan kunnen wij dan nagaan welke stelsels problemen veroorzaken omdat ze aanzetten tot vroege pensionering, of omdat ze voorzien in arbeidsongeschiktheidsuitkeringen en werkloosheidsuitkeringen voor met name oudere werknemers en nabestaandenuitkeringen. Ook zullen wij kunnen vaststellen hoe de arbeidsmarkt en de inspanningen die mensen zelf ondernemen om een baan te vinden, worden scheefgetrokken, niet door de opname van ouderen op de arbeidsmarkt maar door het stimuleren van vroege pensionering. Ons inziens zal het aan de Europese Raad voor te leggen verslag een belangrijk instrument zijn, ook voor de lidstaten. Ik moet hierbij evenwel vermelden dat de Commissie al sedert 1980 hamert op de noodzaak van soepele pensioneringssystemen. De respons daarop voldoet echter niet aan onze verwachtingen.
Wat nu de derde vraag over de resultaten van de taskforce van de heer Kok betreft, zijn wij van mening dat deze tot zeer belangrijke resultaten is gekomen, vooral omdat gedetailleerde aanbevelingen worden gedaan aan het adres van de lidstaten. Wij hebben het verslag-Kok reeds opgenomen in de werkgelegenheidsstrategie en in onze aanbevelingen aan de landen zullen wij rekening houden met dit verslag. Interessant is te vermelden dat wij in samenwerking met de heer Kok, de ministeries van Arbeid en de sociale partners de conclusies van de taskforce aan de lidstaten hebben voorgelegd. Wij hebben geprobeerd hier een zo groot mogelijke openbaarheid aan te geven. Wij hebben niet alleen bij de regeringen maar ook bij de sociale partners erop aangedrongen dat deze conclusies ten uitvoer worden gelegd. 
Bastos (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega’s, ik wil om te beginnen mevrouw Diamantopoulou bedanken voor haar uitgebreide en hoopgevende antwoord. Het is inderdaad waar dat we ons steeds meer bewust beginnen te worden van de vergrijzing van de bevolking en de gevolgen die deze ontwikkeling zal hebben voor de arbeidsmarkt en het sociaal beleid in de Europese Unie.
Europa ziet zich hier voor een enorme uitdaging gesteld. Om te beginnen is het mogelijk dat we niet in staat zullen blijken te zijn de doelstellingen van de strategie van Lissabon op het gebied van werkgelegenheid, mededinging en economische groei te halen. En dat zou tegen 2010 gebeurd moeten zijn. We hebben bovendien doelstellingen geformuleerd voor de gezondheidszorg: iedere burger moet toegang hebben tot deze zorg, de diensten in deze sector moeten hoge kwaliteit leveren, en die zorg moet economisch gezien haalbaar zijn. Verder is het zo dat de systemen voor sociale zekerheid in de lidstaten onder steeds grotere druk zullen komen te staan als ze in de toekomst ouderdomspensioenen zullen moeten uitkeren aan een vergrijzende bevolking. Het is dus tijd dat we maatregelen nemen.
Mensen worden ouder en het geboortecijfer ligt laag, en die combinatie heeft heel ingewikkelde implicaties. We zijn ons ervan bewust dat we daar geen doeltreffend antwoord op kunnen formuleren als we uitsluitend op nationaal niveau maatregelen nemen. Deze problematiek heeft gevolgen voor een aantal communautaire beleidsgebieden, en dat rechtvaardigt de ontwikkeling van Europese samenwerking op dit gebied. De eerste vraag die zich dan aandient heeft betrekking op de wijze waarop de Commissie de lidstaten kan helpen om adequate antwoorden te formuleren op de vergrijzing, zowel binnen de context van de gezondheidszorg als in het kader van de werkgelegenheid.
De conclusies van de door de heer Wim Kok voorgezeten taskforce verschaffen een aantal ideeën voor het handhaven van de economische groei en het bevorderen van actief ouder worden. We zullen het antwoord vermoedelijk moeten zoeken in het opzetten van een juridische en financieel kader dat het voor werkgevers aantrekkelijk maakt oudere werknemers aan te stellen dan wel in dienst te houden. Het vroegtijdig uit de arbeidsmarkt treden moet minder aantrekkelijk worden gemaakt en oudere werknemers moeten kunnen deelnemen aan initiatieven voor levenslang leren.
Ik bedank de heer Bushill-Matthews voor de vragen die hij aan de Commissie heeft gesteld. Ik wil echter ook de kwestie vrouwen en werk aan de orde brengen. Als meer vrouwen gaan werken dragen we zo bij tot de oplossing van het probleem. Maar dat kan alleen als er concrete maatregelen worden genomen voor het verenigen van gezin en werk. Ik wil daarom graag een vraag stellen aan de Commissie, en meer in het bijzonder aan mevrouw Diamantopoulou. Ik wil graag weten of ze bereid is de nodige mechanismen te ontwikkelen om een kaderrichtlijn samen te stellen waarin minimumbepalingen zijn vastgelegd voor het verenigen van werk en gezin. 
Weiler (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega’s, ik wil namens mijn fractie zeggen dat ik niet goed begrijp waarom de heer Bushill-Matthews deze vraag gesteld heeft. We weten allemaal wat het probleem is, en de commissaris heeft in haar antwoord dan ook aangegeven dat er iets aan gedaan wordt en dat er waar mogelijk op de lidstaten wordt ingewerkt. Haar antwoorden – inzonderheid die op de drie kernvragen – zijn echter te kort om alle aspecten van dit onderwerp, demografische ontwikkelingen, serieus te kunnen behandelen.
Zowel de lidstaten als de kandidaat-landen zijn zich van deze problematiek bewust. Ik verwijs daarbij naar de twee verslagen die onze commissie en het Parlement in 2001 en 2003 hebben laten opstellen, door de heer Cercas, respectievelijk de heer Andersson. In die verslagen wordt dit onderwerp veel uitgebreider behandeld. Het gaat namelijk niet alleen om de verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd – en dat is wat de heer Bushill-Matthews ons wil doen geloven. Het is inderdaad zo dat we de regelingen die pensionering aantrekkelijk maken, moeten afbouwen. Maar dan moeten we ook iets ondernemen tegen de discriminatie waaraan oudere werknemers op de arbeidsmarkt in onze maatschappijen nog steeds worden blootgesteld. Je kunt dan denken aan het feit dat ze maar zelden aan bijscholing kunnen deelnemen. Er wordt van hun ervaring onvoldoende gebruik gemaakt, en ze zijn van verdere promotie uitgesloten. Als je werk voor oudere werknemers aantrekkelijk en zinvol wilt maken zul je daar iets aan moeten doen. De lidstaten – en wij zelf ook – zullen een grote inhaalmanoeuvre moeten uitvoeren, en dat gaat veel verder dan alleen maar het verhogen van de pensioengerechtigde leeftijd.
Zoals mevrouw Bastos zojuist gezegd heeft zullen we ons daarbij ook moeten afvragen hoe we de Europese Unie kindvriendelijker kunnen maken. We moeten manieren vinden om vrouwen te helpen werk en gezin te verenigen. De Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en de Europese democraten heeft gisteren bij de discussie over arbeidsduur duidelijk gemaakt dat ze geen problemen heeft met een werkweek van 55 of 60 uur. Ze gaat ervan uit dat die er komt, maar beseft kennelijk niet dat ze zich schuldig maakt aan een contradictie, aangezien zulke lange werkweken onverenigbaar zijn met een kindvriendelijke maatschappij. Dit is volgens mij een heel belangrijk punt.
Derde en laatste punt: het is van belang we open, serieus en zonder vooroordelen over een actief migratiebeleid discussiëren. We zullen een serieus debat moeten wijden aan de immigratiestrategie waarvan de heer Kofi Annan onlangs gewag maakte. Al deze zaken maken deel uit van een beleid waarmee we de verschillende generaties met elkaar in balans brengen – en dan hebben we het over welvaart en de hier zo vaak genoemde solidariteit tussen de generaties. Dat is veel belangrijker dan alleen maar te spreken over de verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd. 
Ferrández Lezaun (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik ben heel blij met deze vraag, aangezien mijn fractie meent dat dit een ernstig probleem is. Het gaat niet alleen om de vergrijzing van de bevolking – we maken ons ook zorgen over de combinatie van twee verschijnselen, vergrijzing en ontvolking.
Het inwonertal van Europa neemt af en de mensen worden steeds ouder. We kunnen niet concurreren als we geen mensen hebben om te werken. Ik geloof daarom dat het tijd wordt dat we een nieuw criterium introduceren – als we in de toekomst tenminste een optie willen hebben. Ik heb het dan over een criterium gebaseerd op de dichtheid van de productieve bevolking.
U komt uit Griekenland, mevrouw de commissaris. Ik heb eens gekeken naar de kaart waarop de bevolkingsdichtheid in de Europese landen wordt weergegeven. Ik heb die kaart hier voor me, en ik zie dat er in de helft van uw land, Griekenland, minder dan vijftig mensen per vierkante kilometer wonen. Dat zijn gebieden met een lage bevolkingsdichtheid. Wat is uw reactie als ik u zeg dat het ook nog eens zo is dat de helft van die bevolking ouder dan vijftig jaar is? Praktisch gezien is dit een uitzichtloze situatie.
We zullen dit probleem dus moeten gaan onderzoeken. Het is een probleem dat zich in veel regio’s van Europa voordoet – in Spanje, Portugal, Schotland, Frankrijk, en in een aantal streken in Italië en Griekenland.
Het wordt langzamerhand tijd dat we dit begrip “dichtheid van de productieve bevolking” gaan gebruiken, ofwel de bevolkingsdichtheid die je nodig hebt om te kunnen blijven concurreren. Het is van belang dat we beseffen dat dit een probleem is dat uit de aard der zaak steeds erger wordt. In Spanje zeggen we dat we achter onze eigen staart aanjagen. We kunnen geen bedrijven opzetten in gebieden waar geen mensen wonen, waar geen actieve bevolking is. En die actieve bevolking komt er niet, omdat er geen bedrijven zijn.
We moeten die vicieuze cirkel doorbreken. Ik geef een voorbeeld. In mijn regio, Aragon, hebben we geprobeerd immigranten naar het platteland te trekken: mensen uit Latijns-Amerika, Roemenen, mensen uit Oost-Europa. En weet u wat er gebeurt? Die blijven er drie tot vijf maanden, een half jaar of misschien een heel jaar – maar daarna trekken ze naar de kust of de grote stad. We moeten een manier vinden om die vicieuze cirkel te doorbreken. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
(1) 


De Commissie kan alle amendementen accepteren die onderdeel vormen van het compromispakket dat de drie instellingen onderling hebben opgesteld om in eerste lezing overeenstemming te bereiken.
De amendementen 1, 5 tot en met 8, 19, 20, 22, 30, 31, 33 en 34 behoren niet tot het compromispakket en zijn niet aanvaardbaar voor de Commissie. 

 – Namens het Europees Parlement heet ik u, mijnheer Uribe, president van de Republiek Colombia, vandaag van harte welkom in dit Huis.Dit is de tweede gelegenheid tijdens deze vijfde zittingsperiode van het Europees Parlement waarbij een president van Colombia het plenum van dit Huis toespreekt. In oktober 1999 heeft president Pastrana hier het woord gevoerd en vandaag is hij lid van uw officiële delegatie, mijnheer de president.Mijnheer de president, de Europese Unie breidt uit naar het oosten en neemt ook twee mediterrane eilanden als nieuwe lidstaten op. Tegelijkertijd zijn wij er in dit Parlement ten volle van overtuigd dat het nodig is de betrekkingen van de EU met Latijns-Amerika te blijven versterken. Het is met name tegen die achtergrond dat wij u en uw delegatie hier vandaag verwelkomen. De overeenkomst inzake politieke dialoog en samenwerking die wij onlangs, in december, hebben gesloten met de Andesgemeenschap en dus ook met Colombia, vormt ons inziens een belangrijke stap in dit verband.Mijnheer de president, zoals wij weten heeft uw land extreem te lijden onder een hoog emigratiecijfer, armoede, buitengewone veiligheidsproblemen zoals moordaanslagen en ontvoeringen en de ernstige vraagstukken van georganiseerde criminaliteit en drugsterrorisme. Colombia heeft een hoge prijs betaald in termen van geweld en politieke instabiliteit.Dit Parlement steunt alle inspanningen die erop gericht zijn hervormingen en vrede tot stand te brengen in Colombia. Op een aantal gebieden is echter nog steeds nadere actie vereist. Het is de overtuiging van dit Parlement dat het thans heersende conflict niet alleen om militaire en veiligheidsmaatregelen vraagt, maar ook om een politiek en sociaal-economisch antwoord. Wij achten het – ook vanuit onze eigen ervaring op dit oude continent – van essentieel belang een volledig functionerende democratie te ontwikkelen, met volwaardige en sterke democratische instellingen die de mensenrechten en de rechtsstaat eerbiedigen. In dit Huis vinden wij uitzonderingen onaanvaardbaar als het om mensenrechten gaat.Zoals u weet heeft het Europees Parlement de vrijlating geëist van alle ontvoerde personen die door gewapende groeperingen in Colombia worden vastgehouden. Vandaag, mijnheer de president, stel ik dit punt opnieuw aan de orde en verzoek ik u dringend alles te doen wat in uw vermogen ligt om de gijzelaars vrij te krijgen. Ik denk daarbij niet in de laatste plaats aan Ingrid Betancourt, die zich nu al bijna twee jaar in gevangenschap bevindt.Mijnheer de president, ik nodig u uit het woord tot dit Parlement te richten. 
Álvaro Uribe,
     Mijnheer de Voorzitter, geachte leden van de Conferentie van voorzitters, geachte leden van het bureau van het Parlement, heren voorzitters van de commissies, geachte afgevaardigden, dames en heren, velen van degenen die Colombia bezoeken, verklaren dat het een prachtig land land is. Die uitspraak staat in schril contrast met het beeld dat analisten en berichtgevers van Colombia schetsen.
Anderen bestempelen het als een illegale, autoritaire en elitaire staat.
Dankzij de versterking van de staat heeft onze pluralistische democratie de louter formele en retorische garanties ingeruild voor effectieve en reële waarborgen.
Het referendum dat op 25 oktober jongstleden op voorstel van de regering is gehouden, is besproken en goedgekeurd in het Parlement. De tekst is geamendeerd door de oppositie en bestudeerd en ingekort door het Constitutionele Hof. De niet-stemmers en de opposanten konden vrij en ongestoord hun mening uiten. Niemand kan de regering ervan beschuldigen dat zij de vrijheden heeft beknot of een vijandige houding heeft aangenomen.
De volgende dag heeft de bevolking 30 gouverneurs gekozen uit 133 kandidaten, 914 burgemeesters uit 3441 kandidaten en 398 afgevaardigden uit 373 lijsten met 2723 kandidaten. Er waren dubbel zoveel kandidaten als bij vorige verkiezingen.
In verschillende steden en provincies zijn niet de traditionele partijen als overwinnaars uit de bus gekomen, maar alternatieve groepen, organisaties die voortkomen uit vroegere guerrillabewegingen, linkse groeperingen of oppositiepartijen, hoe men ze ook wil noemen. Tijdens de campagne heeft de regering alles in het werk gesteld om al deze kandidaten met de nodige waarborgen te omringen. En nu zij gekozen zijn, is de regering vastbesloten om met hen samen te werken, in het kader van de grondwet, zonder de politieke betekenis van hun verkiezing uit het oog te verliezen, met inachtneming van het beginsel van transparantie, en vooral ook met het uitdrukkelijke voornemen om Colombia één te maken in zijn diversiteit.
De terroristen hebben burgemeesters en gouverneurs die door het volk gekozen zijn onder druk gezet en vermoord. Bij het aantreden van deze regering werden maar liefst 416 burgemeesters bedreigd door de guerrilla en 216 van hen konden niet eens hun bevoegdheden uitoefenen op het grondgebied dat onder hun verantwoordelijkheid viel. Dankzij de vooruitgang die er op veiligheidsgebied is geboekt, doet dit probleem zich nog slechts voor op veertien plaatsen.
Colombia heeft er ruim een eeuw over gedaan om zijn burgemeesters rechtstreeks te laten kiezen door het volk. Hiermee hebben wij een fundamentele stap gezet in de richting van een bredere democratie. Bovendien komen wij hiermee tegemoet aan een van de vredesvoorwaarden van de terroristische guerrilla. Het verzoek werd reeds goedgekeurd in de jaren tachtig, maar de paradoxen van het terrorisme hebben ervoor gezorgd dat de beul de beoogde lokale democratie heeft vermoord.
Onze staat berust op een reeks instellingen die controle op elkaar uitoefenen en sterk rekening houden met de publieke opinie. Anders gezegd, de burgers zijn onderworpen aan het gezag van de wet, niet aan de willekeur van een autoritaire machthebber.
De regering die ik voorzit, hanteert een democratisch veiligheidsconcept dat haar in de gelegenheid moet stellen alle burgers te beschermen, ongeacht hun ideeën, hun economische situatie, werkgevers zowel als werknemers, voorstanders zowel als tegenstanders van ons beleid.
Het is geen gemakkelijke opgave om het hoofd te bieden aan 30.000 terroristen.
Wij beseffen dat wij de terroristische dreiging moeten aanpakken met de nodige transparantie, als absolute voorwaarde om de nationale eenheid te herstellen en de democratische stabiliteit te consolideren. Alleen op die manier kunnen wij waarborgen dat de wetgeving wordt nageleefd en dat de openbare orde wordt gehandhaafd.
Zolang de mensenrechten geschonden worden door het terrorisme, zullen de staat en de politie zich tot het uiterste inspannen om dit kwaad uit te bannen. Vorig jaar hebben wij 76.864 vertegenwoordigers van het openbaar gezag ingewijd in het probleem van de mensenrechten. In 2002 heeft de ombudsman 231 klachten ontvangen wegens schendingen van het internationaal humanitair recht door de ordestrijdkrachten. In 2003 is dit aantal teruggelopen tot 160.
De controlerende instanties, de rechterlijke macht en de regering hebben samen besloten om elke aantoonbare schending van de mensenrechten te bestraffen.
Colombia dankt zijn soldaten en politieagenten voor hun lovenswaardige moed. Zij hebben kosten noch moeite gespaard om ons rust te geven: sinds augustus 2003 zijn er 277 soldaten en politieagenten door antipersoneelmijnen gedood en 854 gewond, van wie velen definitief verminkt zijn.
Ons land staat open voor toezicht door de internationale gemeenschap. Op ons verzoek is er in Colombia een bureau van de hoge commissaris voor mensenrechten van de Verenigde Naties geopend. Wij hebben veel respect voor de aanbevelingen van de hoge commissaris. Als de regering vindt dat bepaalde aanbevelingen niet kunnen worden nageleefd, wordt daarover openlijk gedebatteerd.
Ik erken het bestaan van de niet-gouvernementele mensenrechtenorganisaties en ik juich de werkzaamheden van vele van deze organisaties toe, ook al ben ik zo vrij mijn ongenoegen uit te spreken over verslagen die strijdig zijn met de realiteit.
Jarenlang is de afwezigheid van de staat op een oppervlakte van bijna 1.200.000 vierkante kilometer, waarvan 400.000 bebost, ingevuld door terreurbewegingen. Wij hebben ons voorgenomen om de burgers van overheidswege beter te beschermen.
In 170 van de 1100 Colombiaanse gemeenten was er geen politie. Momenteel zijn er op alle plaatsen politieagenten. Wij zullen niet rusten totdat alle stedelijke centra optimaal beschermd worden. In 450 gemeenten hebben wij soldaten en mariniers ingezet onder het motto "soldaten van mijn dorp". Zij vervullen hun militaire dienstplicht in hun eigen dorp. Deze werkwijze heeft goede resultaten opgeleverd. Bovendien koesteren wij de hoop dat deze personen na hun actieve deelname aan de politiemacht voor altijd een leidinggevende rol zullen spelen bij de eerbiediging van de wet.
Tussen 2002 en 2003 is het aantal moorden, ontvoeringen, massamoorden en aanvallen op dorpen met respectievelijk 20, 26, 33 en 84 procent gedaald. In januari 2004 werden er 51 ontvoeringen geregistreerd tegen 186 in januari van vorig jaar, en het aantal moorden is nog eens met 17 procent verminderd.
Er worden minder moordaanslagen gepleegd op leraren, vakbondsleden en journalisten en gelukkig zitten er al verschillende moordenaars in de gevangenis ten gevolge van onze vastberaden strijd tegen de straffeloosheid. Ik druk hier nogmaals onze wil en vastbeslotenheid uit om met name optimale bescherming te bieden aan leraren, vakbondsleden en journalisten, aangezien geen enkele democratie mag dulden dat deze mensen vermoord worden.
De aanwezigheid van de staat in de meest primitieve regio’s heeft ook gezorgd voor een daling van de gewelddadige moordaanslagen op leden van de inheemse bevolking, inheemse ontwikkelingshelpers en milieuactivisten, die op wrede wijze door de terreurbewegingen worden vervolgd.
Interne migratie is een van de grote tragedies van het terrorisme. Tijdens het laatste jaar is deze tendens gedaald met 53 procent en 11.140 gezinnen zijn naar huis teruggekeerd.
Ondanks de gemaakte vorderingen, hebben wij nog een lange weg te gaan. Welk land kan zich 2200 ontvoeringen per jaar veroorloven? Wij zullen pas victorie roepen als alle bloedbaden en terreurdaden voorgoed tot het verleden behoren, want elke moord dompelt de gehele natie in diepe rouw. Denkt u maar aan de autobom die de FARC nu net een jaar geleden hebben laten ontploffen in de club El Nogal en de 33 doden en 173 gewonden die daarbij gevallen zijn; of aan de boer van La Unión Peneya, die levend verbrand werd door terroristische guerrillastrijders omdat hij weigerde zijn woning te verlaten en zich samen met de andere ontheemden te verplaatsen; of de plattelandsvrouw uit Tibú die tijdens een wandeling met haar vijfjarige dochtertje op een mijn trapte en een been verloor.
De grondwetshervorming, die voorziet in antiterreurmaatregelen, is goedgekeurd door het parlement in het kader van een breed nationaal en internationaal debat. De bevoegdheden van het openbaar gezag om in geval van terrorisme verdachten aan te houden en te arresteren en huiszoekingen te verrichten zijn pas in werking getreden na goedkeuring van een statutaire wet en andere waarborgen zoals de verplichting om de zaak binnen de 36 uur aan justitie door te geven, de onmiddellijke kennisgeving aan de openbare aanklager en de regelmatige controle door het parlement.
De ingevoerde regelgeving is minder streng dan de normen die in vele westerse democratieën worden toegepast.
Ik denk dat de internationale gemeenschap haar standpunt terzake moet herzien en niet mag denken dat dergelijke bevoegdheden een gevaar voor de mensenrechten betekenen. Die moeten immers ook in deze nieuwe omstandigheden ten volle geëerbiedigd worden door zowel de rechterlijke als de uitvoerende macht.
Ik beschouw de gewelddadige groeperingen als terreurbewegingen op grond van de aard van hun acties, de democratische context waarin Colombia zich beweegt, de internationale wetgeving, de inkomstenbronnen van de groeperingen en het resultaat van hun activiteiten.
Wie antipersoneelmijnen legt, kinderen doodt, zich vrolijk maakt over zijn eigen wreedheid, te werk gaat met voorbedachten rade en blijkt geeft van hardvochtigheid, kan alleen maar als terrorist worden bestempeld.
Wie de democratie ondermijnt met gewelddadige acties, terwijl de Colombiaanse regering waarborgt dat alle burgers vrij hun politieke mening kunnen uiten, kan alleen maar als terrorist worden bestempeld.
Wie om ideologische of andere redenen geweld pleegt of met geweld dreigt, wordt in de wetgeving van vele landen als terrorist aangemerkt. Daarom worden ook degenen die in Colombia soortgelijke acties ondernemen als terroristen bestempeld.
Wie geweld financiert met illegale drugs en ontvoeringen en wie de waardigheid, de vrijheid en het ecosysteem van een heel volk aantast, kan alleen maar als terrorist worden bestempeld.
Wie zich beroept op de armoede en de maatschappelijke ongelijkheid om geweld te rechtvaardigen en wie door geweldpleging nog meer armoede en maatschappelijke ongelijkheid veroorzaakt, kan alleen maar als terrorist worden bestempeld.
Ik ben niet tegen overleg, maar mijns inziens zijn onderhandelingen onverenigbaar met terrorisme. Voorwaarde is dat de vijandelijkheden gestaakt worden. Ik begrijp dat de ontwapening en de demobilisatie meer tijd vragen.
Colombia is in het verleden zeer toegeeflijk geweest en het heeft vaak onderhandeld met gewelddadige groeperingen. Mijn voorganger, president Pastrana, heeft zelfs resoluut gekozen voor overleg met de FARC. De terroristen hebben echter op laffe wijze misbruik gemaakt van zijn goede trouw en zijn patriottisme. Terwijl de hele natie wachtte en hoopte dat er een vredesakkoord zou komen, hebben de FARC de gelegenheid aangegrepen om hun criminele imperium nog verder uit te breiden.
Ik heb de democratische zekerheid hoog op de agenda geplaatst omdat ik denk dat ze de geweldenaars ertoe zal dwingen eerlijk te onderhandelen. Zo niet, dan lopen ze het risico om door de instellingen definitief verslagen te worden.
Wij hebben echter ook inspanningen gedaan om met de gewelddadige groeperingen onderhandelingen aan te knopen.
Met behulp van de katholieke kerk en van Cuba en door bemiddeling van de Groep van Bevriende Landen en de vredescommissie hebben wij geprobeerd om een dialoog te openen met het ELN. Tot dusver hebben wij echter ondanks onze goede wil nog geen resultaat bereikt. Het ELN durft geen stappen in de richting van de vrede te zetten zonder toestemming van de FARC.
De katholieke kerk had een bemiddelingsproces met de illegale zelfverdedigingsbrigades op gang gebracht en ik heb besloten om dat voort te zetten. De vredescommissie had mijn toestemming om een dialoog met deze organisaties te openen op het moment dat ze een staakt-het-vuren aankondigden. Het is tijd om die wapenstilstand te consolideren en te controleren. In dit verband is de steun van de Organisatie van Amerikaanse Staten bijzonder nuttig. Ze kan ons helpen om de groepsleden die echt bereid zijn tot vrede snel bij elkaar te brengen.
De rechtsorde wordt niet alleen verstoord door degenen die geweld plegen tegen de staat en de maatschappij, maar ook door degenen die doen alsof ze ons land en zijn volk verdedigen op basis van geweld en particuliere organisaties die het recht in eigen handen nemen.
Wij willen dat de burgers uitsluitend beschermd worden door de overheid. Dat is het beginsel dat wij willen herstellen. Daarom is het van wezenlijk belang dat de zelfverdedigingsbrigades worden ontmanteld.
De regering is met ijzeren hand opgetreden tegen de zelfverdedigingssectoren die het staakt-het-vuren niet geëerbiedigd hebben. Dat blijkt uit het aantal doden, dat voor 2003 85 procent hoger ligt dan voor 2002, en het aantal gevangenen dat over diezelfde periode met 135 procent gestegen is.
Het wetsontwerp inzake alternatieve straffen, waarover op dit moment uitvoerig wordt gedebatteerd, is gericht op de totstandkoming van vredesakkoorden in harmonie met de rechtspraak, zonder dat er sprake is van straffeloosheid. Ofschoon de behandeling van dit ontwerp samenvalt met het eerste proces, namelijk dat van de zelfverdedigingscomités, is de inhoud ervan vooral van toepassing op de guerrillabewegingen omdat die meer leden tellen en omdat er tijdens de huidige regeringsperiode meer gedemobiliseerde guerrillastrijders zijn opgetekend.
In het kader van deze wet moeten wij rekening houden met zowel het verleden als de toekomst. Het is onaanvaardbaar dat wrede misdaden uit het verleden thans onbestraft blijven. Anderzijds moeten wij voorkomen dat de wet in de toekomst gewijzigd wordt vanuit de politieke bereidheid om tegemoet te komen aan de wensen van andere terreurbewegingen die gesprekken willen aanknopen.
Tijdens de huidige regeringsperiode hebben bijna 4500 leden van gewelddadige groeperingen, onder wie 68 procent van de guerrilla van de FARC, zich uit de strijd teruggetrokken. Wij hebben hen met open armen ontvangen en de staat levert serieuze inspanningen om de sociale herintegratie van deze personen te bespoedigen. In de vredesprocessen van de laatste decennia lag dit aantal een stuk lager.
De FARC houden nog steeds meer dan 1000 gijzelaars vast, onder wie afgevaardigden van het parlement, vertegenwoordigers van het openbaar gezag en ex-presidentskandidate Ingrid Betancourt, die het Colombiaanse en het Franse staatsburgerschap bezit. Ik voel mee met hun familieleden en ik begrijp dat de internationale gemeenschap aandringt op een humanitair akkoord. Aanvankelijk eiste ik dat er eerst een wapenstilstand moest komen en dat er onderhandelingen moesten worden geopend. Gesprekken met de kerk, de Franse regering, de secretaris van de Verenigde Naties, Kofi Annan, en de familieleden van de slachtoffers hebben mij er echter toe gebracht in te stemmen met het voorstel om een akkoord te zoeken op basis van onderhandelingen in het kader van de Verenigde Naties, de invrijheidstelling van alle gegijzelden en de belofte van de terroristische guerrillastrijders om niet opnieuw in de criminaliteit te verdwijnen wanneer ze de gevangenis verlaten. Daarbij moeten reële waarborgen worden gegeven. Verblijf in een land dat toezicht uitoefent op de naleving van het akkoord behoort tot de mogelijkheden.
De regering kan immers geen terroristische guerrillastrijders vrijlaten zolang ze niet de zekerheid heeft dat deze mensen niet opnieuw misdrijven zullen begaan. Als ze zomaar iedereen op vrije voeten zou stellen, zou ze de inspanningen van het openbaar gezag loochenen, de politiemacht demotiveren en de bereidheid van het volk om de wet na te leven ondermijnen. Dat zou leiden tot een voortdurende chantage van de staat en de maatschappij.
Wij moeten goed voor ogen houden dat wij hier te maken hebben met enerzijds rechtschapen burgers die door het terrorisme gegijzeld zijn en anderzijds terroristen die in de gevangenis zitten. Wij moeten beseffen dat oorlog en terrorisme twee totaal verschillende dingen zijn. In oorlogstijd worden bepaalde strijders legitiem erkend met betrekking tot de humanitaire akkoorden, maar bij terroristische acties is er een beul en een slachtoffer, namelijk de maatschappij. In dat geval moeten wij de institutionele wapens aanwenden om de maatschappelijke rechten en waarden te beschermen.
Daarom hebben de autoriteiten de plicht om de gegijzelden te bevrijden, hoe wreed de beul zich ook gedraagt, zoals gebleken is uit de moord op Gilberto Echeverri, Guillermo Gaviria, Doris Gil, Helmut Bickenback, Chikao Muramatsu en een groot aantal ordehandhavers. De FARC hebben talloze weerloze burgers vermoord op het moment dat zij vermoedden dat de ordestrijdkrachten hen op de hielen zaten.
De onderhandelingen mogen de beul in geen geval sterker maken.
Colombia is een sociale democratie. De schuldaflossing daargelaten gaat 63 procent van de staatsbegroting, rechtstreeks of via het systeem van decentralisatie, naar sociale bescherming, onderwijs en gezondheidszorg.
Het terrorisme heeft de armoede nog vergroot. Om de vrede te herstellen moet deze armoede overwonnen worden. Daarom werkt de regering momenteel aan een plan waarvan de titel luidt: "Zeven instrumenten om een rechtvaardige maatschappij te waarborgen". Het gaat met name om de educatieve revolutie, de sociale bescherming, de bevordering van de solidaire economie, de sociale benadering van het platteland en de overheidsdiensten, de aanpak van het grondbezit en de levenskwaliteit in de steden.
86,3 procent van de kinderen en jongeren genieten basisonderwijs en voortgezet onderwijs. Tijdens onze vierjarige ambtstermijn zal het aantal studenten dat openbaar beroepsonderwijs volgt, stijgen van 1.070.000 naar 4.000.000 per jaar. De programma’s voor kindervoeding bereiken 5.000.000 kinderen en de kredietverlening aan het midden- en kleinbedrijf is het laatste jaar met 57 procent toegenomen.
Wij worden geconfronteerd met talloze sociale problemen, maar wij zijn vastbesloten om die op te lossen.
Tijdens het afgelopen jaar is de economie met 3,7 à 4 procent gegroeid, terwijl de verwachte groei slechts 2 procent bedroeg. Bovendien is het werkloosheidscijfer in diezelfde periode gedaald met 3 procent, tot 12,3 procent.
In Colombia wordt de maatschappelijke ongelijkheid niet veroorzaakt door de aanwezigheid maar door de afwezigheid van particuliere ondernemingen. Deze ondernemingen hebben belangrijke sociale verplichtingen ten aanzien van hun werknemers en de rest van de bevolking. Onze werkgevers nemen het merendeel van de parafiscale heffingen voor hun rekening en sinds de jongste fiscale hervormingen betalen ze nog meer belastingen.
Het terrorisme heeft paal en perk gesteld aan de expansie van de particuliere sector. Dat heeft niet alleen geleid tot een gebrek aan zakelijke praktijken, maar ook tot grote armoede.
Wij verlenen onze enthousiaste steun aan werknemersinitiatieven, coöperaties en actieve deelname van gebruikers en werknemers aan de openbare dienstverlening.
Wij geloven in het sociale kapitalisme. Om grootgrondbezit door drugshandelaars en bijbehorende terreurbewegingen te voorkomen hebben wij een wet aangenomen om de onteigeningsprocedure te bespoedigen. Tijdens het laatste jaar is het aantal definitieve vonnissen gestegen van vijf tot 61.
De Europese Unie heeft ons sterk gesteund. Mijn oprechte dank hiervoor. De Verklaring van Londen legt ons een reeks fundamentele verplichtingen op. Zij is een belangrijke bron van democratische afspraken en een groot teken van Europese steun. De financiering van de vredeslaboratoria is in mijn land bijzonder gunstig onthaald.
Er is meer samenwerking nodig om de drugshandel uit te bannen. Zonder drugs zou er geen terrorisme zijn. Het heeft geen zin om de een te verwijten dat hij drugs produceert en de ander dat hij ze gebruikt. Het probleem heeft zulke proporties aangenomen dat permissieve landen uiteindelijk altijd drugs produceren, verhandelen en consumeren. Het is tijd dat de drugshandel voorgoed wordt uitgebannen. Onze boeren die grondstoffen voor drugs verbouwen, voelen zich bedrogen. De terroristen hebben hen in hun waardigheid aangetast. Zij zijn op zoek naar alternatieven. Wij beschikken reeds over 20.000 boswachtergezinnen die de van coca gezuiverde gebieden verzorgen en toezicht uitoefenen op het herstel van het bos. Elke familie ontvangt ongeveer 2000 dollar per jaar. In totaal hebben wij 50.000 gezinnen nodig.
De Europese jongeren moeten goed beseffen dat handel in drugs in Colombia een oppervlakte van 1.700.000 hectare tropisch bos heeft verwoest, juist aan de toegang tot het Amazonebekken, dat ernstig door dit probleem wordt bedreigd.
De Andesgemeenschap maakt zich zorgen over het feit dat de Europese Unie nog steeds geen onderhandelingen heeft geopend over de totstandkoming van een vrijhandelsovereenkomst met onze landen, terwijl ze al wel een akkoord heeft gesloten met Mexico en Chili en zich voorneemt om de gesprekken met Mercosur te bespoedigen. De Europese Unie voert aan dat zij met ons geen onderhandelingen kan openen omdat de integratie van de Andesgemeenschap nog niet rond is. De huidige tekortkomingen zouden echter worden weggewerkt door de verplichtingen die in het kader van deze overeenkomst aan onze landen zouden worden opgelegd.
Het verheugt ons dat het stelsel van algemene preferenties wordt uitgebreid. Wij danken u hiervoor en wij verzoeken u vriendelijk om deze regeling in stand te houden totdat er een definitieve overeenkomst voorhanden is.
Ik heb het grootste respect voor dit Parlement en ik ben u bijzonder dankbaar voor uw belangstelling en uw voortdurende steun aan Colombia. Ik ben mij ervan bewust dat de voorstellen van mijn regering om de ingewikkelde problemen van mijn vaderland op te lossen voor controverse zorgen. Ik herhaal dat ik sterk geloof in constructief overleg. Met overleg kan meer worden bereikt dan zonder. Deelnemen aan het debat is ongetwijfeld veel productiever dan zich terug te trekken. Daarom mogen wij constructieve discussies niet uit de weg gaan. U weet dat ik ten opzichte van het terrorisme een onverbiddelijke houding aanneem. Mijn generatie heeft geen enkele dag van vrede gekend. Wij willen dat onze kinderen en de komende generaties kunnen leven in een land waar vrede en rechtvaardigheid heersen. Geachte afgevaardigden van Europa, om te eindigen onderstreep ik nogmaals dat de democratie mij na aan het hart ligt.
De Voorzitter.
   – Mijnheer Uribe, ik wil u danken voor uw redevoering. Aan het eind van uw betoog noemde u de voordelen van dialoog. Ik wil het Parlement erop attent maken dat de president vanmiddag beschikbaar is voor bilaterale bijeenkomsten met de fractieleiders en later vanmiddag een ontmoeting zal hebben met de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid.
Mijnheer de president, voor een staatshoofd is dit een mate van betrokkenheid bij het Parlement die zijn weerga niet kent. Wij danken u voor de mogelijkheid in de loop van de dag met u in dialoog te treden.
(De plechtige vergadering wordt om 12.30 uur gesloten) 
