Financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking (korte presentatie) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag over Verordening (EG) nr. 1905/2006 tot invoering van een financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking: evaluatie en vooruitzichten - Commissie ontwikkelingssamenwerking. Rapporteur: Gay Mitchell.
Gay Mitchell
Mijnheer de Voorzitter, het DCI, ofwel het financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking van de Europese Unie, is een krachtig stuk gereedschap. Voor de periode van 2007 tot en met 2013 beschikt de EU over een budget van bijna 17 miljard euro om armoede te bestrijden, bij te dragen aan het verwezenlijken van de millenniumontwikkelingsdoelstellingen en democratisch bestuur in ontwikkelingslanden te bevorderen. Het Parlement heeft nauwlettend toegezien op het functioneren en de effecten van het instrument om te waarborgen dat het geld in overeenstemming met deze doelen wordt besteed.
Aan het eind van dit jaar zal de Commissie haar voorstellen voor de volgende generatie financieringsinstrumenten voor extern optreden presenteren, voor het meerjarig financieel kader na 2013. De Commissie ontwikkelingssamenwerking heeft daarom het initiatief genomen de met het DCI geleerde lessen te analyseren en onze verwachtingen voor het toekomstige instrument te definiëren.
De Commissie ontwikkelingssamenwerking heeft de volgende hoofdbeginselen unaniem aangenomen.
We hebben behoefte aan een financieringsinstrument dat uitsluitend gericht is op de doelstellingen die in het Verdrag van Lissabon zijn geformuleerd met het oog op het uitbannen van armoede en dat alleen betrekking heeft op ontwikkelingslanden. Het nieuwe instrument moet in de eerste plaats maatregelen financieren die voldoen aan de criteria voor officiële ontwikkelingshulp (Official Development Assistance, ODA) zoals vastgesteld door de Commissie voor ontwikkelingshulp van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling.
Het ODA-quotum moet zelfs strikter worden dan in het huidige DCI. Voor alle duidelijkheid: het belang van niet-officiële ontwikkelingssamenwerking, in het bijzonder met de opkomende markten en landen met een middelhoog inkomen, wordt door ons niet in twijfel getrokken. Deze vorm van samenwerking zou echter moeten worden doorgesluisd via afzonderlijke instrumenten om transparantie te waarborgen en het bijzondere karakter van ontwikkelingssamenwerking te beschermen.
Met behulp van een heldere benchmark moet financiering worden geoormerkt voor het verbeteren van de toegang tot basisgezondheidszorg en onderwijs. Minimaal 20 procent van de financiering in het kader van de geografische programma's moet naar deze levensreddende sectoren gaan.
Het toekomstige instrument moet zorgen voor een betere integratie van milieu- en klimaatkwesties in de ontwikkelingssamenwerking. Het steunen van ontwikkelingslanden bij het opbouwen van eerlijke en effectieve belastingstelsels is eveneens een onderwerp waaraan meer aandacht moet worden geschonken. Met name voor de landen met een middelhoog inkomen is het van cruciaal belang dat binnenlandse ontvangsten worden gemobiliseerd om armoede en afhankelijkheid van hulp terug te dringen.
Voor het nieuwe instrument moet voldoende geld beschikbaar zijn. Het ontwikkelingsbudget van de EU moet in het volgende meerjarig financieel kader effectief stijgen en er op die manier toe bijdragen dat de collectieve doelstelling gehaald wordt om 0,7 procent van het bruto nationaal inkomen aan officiële ontwikkelingshulp te besteden.
De schaarse middelen voor ontwikkeling moeten zo effectief en efficiënt mogelijk worden aangewend. De Commissie en de lidstaten moeten nauwer samenwerken en daarom is het Parlement voorstander van gezamenlijke strategiedocumenten. De Commissie zelf heeft gezegd dat daarmee besparingen zouden kunnen worden gerealiseerd die meer zoden aan de dijk zetten: circa 6 miljard euro per jaar. Denk eens aan wat daarmee gedaan zou kunnen worden in de ontwikkelingslanden.
Tot slot een opmerking over de procedure. Wanneer de Commissie besluiten over strategische programmering neemt met betrekking tot het nieuwe instrument, moet het Parlement op gelijke voet met de Raad invloed kunnen uitoefenen. Dit wordt voorgeschreven door artikel 290 van het Verdrag van Lissabon, dat volledig in acht moet worden genomen.
De ontwerpresolutie waarover wij deze week zullen stemmen, zal het richtsnoer vormen aan de hand waarvan de komende onderhandelingen over het ontwikkelingsinstrument van de volgende generatie gevoerd kunnen worden. Ik hoop dat dit Huis brede steun zal geven aan de voorstellen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking. Deze hebben weliswaar de vorm van een kalme uiteenzetting, maar zijn gebaseerd op onze ervaring in de onderhandelingen die we gevoerd hebben - en ik wil het Huis in herinnering brengen dat we in het DCI veertien verordeningen hebben samengevoegd. We willen ervoor zorgen dat het DCI werkt en dat zijn opvolger werkt als het gaat om het realiseren van deze doelstellingen.
Elena Băsescu
(RO) Mijnheer de Voorzitter, de uitbanning van armoede is een belangrijke doelstelling voor de EU op internationaal gebied. Uitvoering van dit instrument draagt bij aan een duidelijker aanwezigheid van de Unie in het kader van de VN en aan het behalen van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling. Daarnaast beschikt de EU sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon over de nodige externe capaciteit om deze doelen te bereiken.
In de toekomst moeten de geografische en thematische prioriteiten van het nieuwe fonds helder worden gemaakt, zodat het zo efficiënt mogelijk kan functioneren. Dit betekent dat kwetsbare sociale groepen, ontwikkelingslanden en opkomende landen moeten worden opgenomen in de lijst van te financieren ontwikkelingsdoelen. De versterking van het mkb en de binnenlandse private sector wordt aangemoedigd, zodat het bestaansniveau kan stijgen in de landen die in het programma zijn opgenomen.
Dit zal helpen de afhankelijkheid van buitenlandse hulp terug te dringen en de binnenlandse economie te stimuleren.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie kan ontwikkelingslanden helpen in de strijd tegen armoede. Ik ben van mening dat ook acties die ontwikkelingslanden helpen in de strijd tegen klimaatverandering bijdragen aan het behalen van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling.
Er bestaan al acties van de Europese Unie op dit gebied, die gericht zijn op zowel landbouw, aanpassing aan klimaatverandering, herbebossing, beheer van zee- en kustgrondstoffen en waterbeheer.
In 2006 is het Wereldfonds voor energie-efficiëntie en hernieuwbare energie opgericht, dat private investeringen voor energie-efficiëntieprojecten wil mobiliseren en hernieuwbare energie wil bevorderen in ontwikkelingslanden en overgangseconomieën.
Daarnaast voorziet het energie- en klimaatveranderingspakket van de EU in de introductie van het zogeheten Clean Development Mechanism, waarmee de lidstaten energie-efficiënte investeringen kunnen doen en de CO2-accreditaties gebruiken in de ontwikkelingslanden.
Anna Záborská
(FR) Mijnheer de Voorzitter, barones Ashton, onze collega de heer Mitchell geldt binnen de Commissie ontwikkelingssamenwerking als een erkend deskundige. Daarom zit zijn verslag zo goed in elkaar, en daar bedank ik hem voor.
Ik wil graag één klein puntje benadrukken: de eerbiediging van het subsidiariteitsbeginsel. Het grootste cadeau dat wij kunnen geven is niet geld. Het is algemeen bekend dat de Unie haar begroting gebruikt om haar westerse waarden en normen op te dringen aan ontwikkelingslanden. Wij zijn verplicht om de eerbiediging van de mensenrechten te verlangen, maar de toekomst hangt af van de eerbiediging van het recht op zelfbeschikking van volkeren. Wij in het Westen moeten hun waarden en culturen respecteren terwijl we financiële hulp verlenen.
Vasilica Viorica Dăncilă
(RO) Mijnheer de Voorzitter, zoals ook de rapporteur heeft onderstreept, is uitbanning van armoede een van de voornaamste doelstellingen van het financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking dat de Europese Unie heeft gelanceerd ter ondersteuning van de ontwikkelingslanden.
Op dit moment is er echter een andere uitdaging verschenen op de agenda van het debat over het samenwerkingsinstrument voor ontwikkeling, namelijk de voedselprijzencrisis die veroorzaakt wordt door droogte en speculatie op de mondiale voedingsmiddelenmarkt. Hierdoor is het nodig dat de Europese Unie snel en flexibel kan reageren om een antwoord te bieden op de plotselinge veranderingen in behoeften en prioriteiten maar ook om samenhang te waarborgen met de te definiëren nieuwe internationale doelstellingen. In het kader van dit proces moet het Europees Parlement de inspanningen van de Commissie blijven steunen op het gebied van planning van ontwikkelingsbeleidsthema's en haar rol in het kader van democratische en begrotingscontrole versterken.
Viviane Reding
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie verwelkomt de opmerkingen en suggesties van het Parlement. Het doet mij deugd te zien dat we het over het merendeel van de kwesties eens zijn. De Commissie is zich er bovenal van bewust dat de voortgaande dialoog in de context van de democratische controle zeer goede resultaten heeft opgeleverd. Wij betreuren het alleen dat het Parlement het gevoel heeft dat een aantal van zijn resoluties over programmering niet in alle details geëerbiedigd zijn, hoewel de Commissie waar ook maar enigszins mogelijk volledig rekening heeft gehouden met het standpunt van het Parlement.
Wat betreft de samenwerking in verband met mondiale publieke goederen zou de Commissie erop willen wijzen dat deze, door de bank genomen, mogelijk voldoet aan de criteria voor officiële ontwikkelingshulp ("official development aid", ofwel ODA). De EU moet ODA-gerelateerde samenwerking op dit gebied dan ook blijven financieren in het kader van het financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking. In een afzonderlijk partnerschapsinstrument zal echter de nadruk liggen op samenwerking die voor de EU van belang is en dit instrument zal worden aangevuld met een thematisch programma dat gericht is op organisaties in het maatschappelijk middenveld en lokale autoriteiten. Evenzo worden projecten die worden gefinancierd vanuit het thematisch programma voor migratie en asiel doorgaans als ODA beschouwd. Thematische samenwerkingsprogramma's zoals 'Investeren in mensen' zullen zich blijven richten op alle millenniumontwikkelingsdoelstellingen; we moeten de onderlinge relatie tussen die doelstellingen immers niet verwaarlozen.
Het lijkt op dit moment weliswaar nog niet haalbaar het Europees Ontwikkelingsfonds op te nemen in de EU-begroting, maar desalniettemin is de Commissie van plan dit punt met de lidstaten te bespreken. Ze zal daarbij in de eerste plaats de doelstellingen en beginselen van de Overeenkomst van Cotonou in het achterhoofd houden.
Wat het toepassen van gedelegeerde handelingen betreft, verwijst de Commissie naar de brief van voorzitter Barroso van 7 maart 2011, waarin hij aangeeft dat de nieuwe institutionele context weerspiegeld zal worden in een nieuwe architectuur. Eén belangrijk aspect zal zijn dat het programmeringsproces flexibel wordt, zodat financiering en prioriteiten kunnen worden aangepast aan de snel veranderende wereld van vandaag. Dit zou kunnen worden bereikt door belangrijke elementen van de procedure voor gedelegeerde handelingen op te nemen, met volledige inachtneming van de criteria die in artikel 290 van het Verdrag zijn vastgelegd.
Ik wil afsluiten met de opmerking dat de Commissie ingenomen is met het verslag van het Parlement. Het vormt een nuttige bijdrage aan de voorbereiding van de opvolger van het financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking in het volgende meerjarig financieel kader.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag 7 juni om 12.00 uur plaats.
