Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Harbour
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een opmerking over de notulen en daarbij gaat het om het volgende. De heer Kinnock heeft in antwoord op mijn mondelinge vraag van afgelopen maandag beloofd een verslag te laten ronddelen. Gisterenmiddag is daar opnieuw over gesproken. Vandaag wil ik graag bevestigen dat dit verslag beschikbaar is gekomen. Ik heb het per e-mail ontvangen van het kantoor van de heer Kinnock, maar voor zover ik weet is het document nog niet officieel uitgedeeld aan de Parlementsleden. Ik weet dat de heer Kinnock er nogal gebrand op was dat we het allemaal zo snel mogelijk zouden ontvangen, dus ik verzoek u er opnieuw voor te zorgen dat dit document wordt rondgedeeld.
Nu we het er toch over hebben, de Commissie heeft een verslag voorbereid over de vorderingen bij hervormingen op het terrein van de menselijke hulpbronnen. Mijnheer de Voorzitter, namens alle leden van dit Parlement verzoek ik om een soortgelijk verslag over de huidige personeelshervormingen in het Parlement. Op dit moment zijn we beter op de hoogte van de vorderingen bij de personeelshervormingen van de Commissie dan bij die van dit Parlement. Kunt u dit met uw collega' s bespreken, voor het Parlement zo spoedig mogelijk een verklaring afleggen en een verslag opstellen over de vorderingen bij deze buitengewoon belangrijke hervormingen, die vorig jaar met de aanneming van mijn verslag in het Parlement brede steun kregen?

De Voorzitter
Wat betreft uw eerste verzoek: ik was hier aanwezig toen de Voorzitter u verzekerde dat het verslag van de heer Kinnock zou worden rondgedeeld. Ik zal de diensten vragen na te gaan of dat ook daadwerkelijk is gebeurd.
Wat betreft uw tweede verzoek, vanavond komt het Bureau bijeen. Helaas zal ik niet bij die bijeenkomst aanwezig kunnen zijn, maar ik zal vragen of dit vanavond besproken kan worden.
(De notulen worden goedgekeurd)

Echelon
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0264/2001) van de heer Gerhard Schmid, namens de Tijdelijke Commissie Echelon-interceptiesysteem, over het bestaan van een wereldwijd systeem voor de interceptie van particuliere en economische communicatie (Echelon-interceptiesysteem) (2001/2098(INI)).

Schmid, Gerhard
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ruim een jaar geleden heeft het Europees Parlement een speciale commissie in het leven geroepen om uit te zoeken of de Amerikaanse geheime dienst een systeem toepast voor communicatie-interceptie dat de volgende kenmerken heeft: het is een wereldwijd vertakt systeem dat ieder telefoongesprek, iedere fax en iedere e-mail in Europa kan afluisteren. Dit systeem wordt door een aantal landen gebruikt - waaronder ook het Verenigd Koninkrijk, dus een lid van de Europese Unie - en het is nu na de Koude Oorlog bedoeld voor bedrijfsspionage. Dit systeem, zo werd beweerd, heeft de codenaam ECHELON.
Mijnheer de Voorzitter, het was zeer moeilijk om dit uit te zoeken, omdat het Europees Parlement - onder geen enkel beding - toegang heeft tot de dossiers van de geheime diensten van de EU-lidstaten, en al helemaal niet tot de belangrijke informatie over de activiteiten van Amerikaanse diensten. Toch kunnen we het Parlement na een jaar zorgvuldig onderzoek zonder meer het volgende meedelen. Ten eerste bestaat er geen afweersysteem waarmee de geheime dienst van een bepaald land, van welk land dan ook, iedere vorm van communicatie in Europa kan afluisteren. Deze bewering moeten we naar het rijk der journalistieke fabelen verwijzen! Het feit dat deze bewering helaas voorkomt in een studie waartoe het Europees Parlement opdracht gegeven heeft, en dat zodoende een soort keurmerk gekregen heeft, betekent geenszins dat zij ook inderdaad overeenkomt met de realiteit.
Het gaat hier niet om wat men gelooft. De telecommunicatie is gebonden aan natuurkundige wetten: waar geen toegang is tot communicatiedragers, zijn er ook geen interceptiemogelijkheden. Er gelden immers geen speciale natuurkundige wetten voor geheime diensten! Er bestaat overigens echter wel een interceptiesysteem dat de volgende kenmerken heeft: het is wereldwijd vertakt en wordt gebruikt door de zogenaamde UKUSA-landen - dat zijn Amerika, het Verenigd Koninkrijk, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland. Dit is geen toevallige combinatie want de historische wortels van dit interceptieverbond liggen in de Tweede Wereldoorlog. Dit systeem heeft in wezen alleen toegang tot intercontinentale communicatie die door communicatiesatellieten overgebracht wordt of via kabels die onder de zee naar de genoemde landen lopen.
De communicatie binnen Europa wordt daardoor dan ook nauwelijks getroffen, maar de communicatie naar bijvoorbeeld de Afrikaanse of Arabische landen en naar Latijns-Amerika juist wel. Wat ambassades precies aan radioverkeer van dichtbij kunnen afluisteren weten we niet, maar het is duidelijk dat het daarbij niet om het leeuwedeel van de interceptiepraktijken gaat. In tegenstelling tot de interceptiepraktijken van de politie die steeds op een persoon of op een duidelijke groep personen gericht zijn, werkt het interceptiesysteem waarmee we hier te maken hebben anders. Het vangt iedere communicatie waartoe het toegang heeft op en stuurt die naar een computer die vervolgens met een catalogus, aan de hand van sleutelbegrippen die communicatie eruit filtert die interessant is voor de inlichtingendiensten. Het systeem werkt dus als een stofzuiger en de inlichtingendiensten stellen de filter in. Technisch gezien heet dat strategische telecommunicatiebewaking.
De zoekmachine kan telefoonnummers, stemmen van topdoelen, de inhoud van e-mails en getypte faxberichten opvangen. Handgeschreven faxen of gesproken berichten kunnen bij de huidige stand van de techniek niet binnen afzienbare tijd met deze zoekmachine worden opgevangen. Ze kunnen dus ook niet door de geheime dienst onderzocht worden. Verder hebben we aanwijzingen dat het systeem weliswaar de codenaam ECHELON heeft, maar het in feite onbelangrijk is hoe het systeem heet. Het had net zo goed Repelsteeltje kunnen heten: voor ons is enkel belangrijk hoe het werkt!
Dat zijn onze bevindingen en ik voeg eraan toe dat het niet om zomaar wat beweringen gaat. Er zijn zoveel indicaties dat wij zelfs voor een juryrechtbank stand zouden kunnen houden. Wie alles preciezer wil weten zal het verslag moeten lezen. Ik kan hier maar een ding zeggen: als wij iets opgeschreven zouden hebben dat niet waar was, had u er zeker van kunnen zijn dat de inlichtingendiensten van de betrokken landen ons met alle plezier in het openbaar hadden afgemaakt! Dat hebben ze echter niet gedaan en dat spreekt voor zich.
Hoe beoordelen we deze bevindingen nu? Een maatstaf voor de beoordeling moet allereerst zijn: wat doen onze eigen diensten eigenlijk?. Dat is niet de enige maatstaf, maar hij moet er wel zijn als we eerlijk willen debatteren. De meeste inlichtingendiensten in de meeste EU-lidstaten maken gebruik van telecommunicatiebewaking.
Alleen België, Griekenland, Ierland Oostenrijk, Portugal en Luxemburg maken geen gebruik van deze techniek.
Op de tweede plaats speelt het doel waarvoor het gebruikt wordt ook een rol bij de beoordeling. Als het gaat om de strijd tegen de internationaal georganiseerde criminaliteit, de drugshandel, de mensenhandel, de wapenhandel, het terrorisme, de proliferatie, om het naleven van embargo' s of om kwesties die te maken hebben met de nationale veiligheid, dan is er op zich niets tegen het doel. Als er echter ondernemingen mee bespioneerd worden, zodat de eigen economie bevoordeeld wordt, dan wordt het natuurlijk anders.
Op de derde plaats heiligt het doel niet de middelen. Dus niet alleen het doel is belangrijk, elke interceptie, elk geval van afluisteren is een inbreuk op de privacy. Daarbij gaat het niet om een kwantitatief probleem. Mensenrechten zijn individuele rechten en hebben niets met statistieken te maken. Daarom is een dergelijke inbreuk op de privacy alleen onder bepaalde voorwaarden toegestaan. Het Europese Gerechtshof voor de Mensenrechten is wat dat betreft zeer duidelijk in zijn rechtspraak. De voorwaarden zijn in het kort de volgende: er moet een rechtsgrondslag zijn voor een ingreep en deze mag dus niet willekeurig zijn. Er moet dus een afweging worden gemaakt tussen de inbreuk op de privacy en het doel waarom het gaat. Het moet te voorzien zijn, dat wil zeggen dat de burgers moeten weten dat een dergelijk systeem bestaat. Bovendien is interceptie alleen toegestaan als er geen andere mogelijkheid meer is. Het is dus een ultima ratio.
Er zijn collega' s die zeggen dat het in orde is als het om strafvervolging gaat, dus als de politie dit op bevel van de rechter doet. Als de geheime diensten dit doen dan vinden zij dit een schending van de mensenrechten. Ik heb er veel begrip voor als iemand om politieke redenen niet wil dat de geheime diensten dit doen. Daar kan ik in komen. Ik ben het er niet mee eens, maar ik kan het wel begrijpen. Als iemand echter zegt dat het illegaal is, dan doet hij tekort aan de rechtspraak van het Europese Gerechtshof voor de Mensenrechten hier bij ons.
Bedrijfsspionage is zeker geen toegestaan doel. Alle inlichtingendiensten houden zich echter ook met economische zaken bezig, bijvoorbeeld met de ontwikkelingen op de financiële of de grondstoffenmarkt. In dit opzicht doen de meeste diensten aan bedrijfsspionage. Maar dat is niet het punt dat bekritiseerd wordt. Het probleem ontstaat niet wanneer algemene zaken worden opgehelderd, maar wanneer belangrijke informatie wordt doorgespeeld aan de eigen industrie van een land, zodat die een concurrentievoordeel krijgt.
Een dergelijk gedrag tussen de EU-lidstaten onderling zou overigens niet verenigbaar zijn met het EU-recht, omdat dat een verboden soort overheidssubsidie is. Op het vlak van de internationale politiek is het meer dan een onvriendelijke daad en tussen twee bondgenoten is het een schandaal! Overigens is interceptie bij bedrijfsspionage niet de meest geliefde methode. Normaal gesproken worden daar de klassieke middelen ingezet. Er zijn echter individuele gevallen waarbij dit instrument succesvol kan worden ingezet.
Nu werden met name de Verenigde Staten op de korrel genomen. De VS hebben steeds ontkend dat ze informatie van de inlichtingendienst direct doorspelen aan Amerikaanse bedrijven. Ze hebben echter wel toegegeven dat zij tot in detail afluisteren als het om internationaal uitgeschreven, grote opdrachten gaat. Hun argument ter rechtvaardiging daarbij is dat Europese ondernemingen aan omkoperij zouden doen en dat de VS zich daartegen zou moeten beschermen.
We moeten - en dat zeg ik nu zeer netjes en voorzichtig - naar de reden van deze houding vragen. Om te beginnen weten we dat Amerikaanse ondernemingen ook aan omkoperij doen. Bij de corruptieanalyse die wereldwijd beschikbaar is, zitten zij in het middenveld van de omkoopactiviteiten.
Op de tweede plaats is zoiets binnen de OESO door middel van overeenkomsten verboden en de lidstaten van de Europese Unie hebben deze in hun eigen recht omgezet. Als de Verenigde Staten toch met een cowboymentaliteit op een vuistgevecht aandringen, is dat niet verenigbaar met het idee dat zulke dingen door internationale overeenkomsten geregeld worden.

Als het ten derde zo is dat de Amerikaanse diensten geen gedetailleerde bedrijfsspionage bedrijven, waarom is er dan geen wet in de Verenigde Staten waarmee iets dergelijks wordt verboden? Waarom niet?
Het eigenlijke politieke probleem is in wezen dat in de openbare discussie de mensen de Verenigde Staten wel tot zoiets in staat achten. Het politieke probleem is een zeer groot wantrouwen dat nu naar buiten komt. Dat moet uit de wereld geholpen worden.
We hebben een groot aantal voorstellen uitgewerkt voor de controle op de diensten bij ons en ook voor een gedragscode tussen EU-lidstaten en aanverwante zaken. Uiteindelijk komen we echter terecht bij een eenvoudig maar zeer belangrijk probleem. De bescherming van de privacy wordt gegarandeerd door de rechtsorde van de landen. De communicatie wordt echter steeds internationaler en er is geen supranationale staat die haar beschermt. We moeten internationale afspraken maken zodat ook - en dat is een van de vele problemen van de globalisering - de privacy op dat gebied beschermd wordt.
Verder blijft er nog een probleem over dat ik aan het begin van het verslag gezet heb. Dat is een Latijnse zin die zegt: Sed quis custodiet ipsos custodes, dat wil zeggen wie bewaakt eigenlijk de bewakers? Dat zal altijd een probleem blijven!
(Applaus)

Neyts-Uyttebroeck
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, het voorzitterschap heeft met belangstelling kennis genomen van het voorstel voor een resolutie van het Europees Parlement inzake het interceptiesysteem Echelon, en zal met aandacht naar het debat daarover luisteren. Ik verheug me over het grondig onderzoek van het Parlement naar deze kwestie. Dit initiatief sluit aan bij de traditionele democratische controletaak van wetgevende vergaderingen. De bezorgdheid van vele burgers van de Europese Unie met betrekking tot dat systeem wordt erin verwoord.
Ik wens overigens de aandacht te vestigen op het feit dat het voorzitterschap van de Raad tijdens uw werkzaamheden op dit vlak steeds blijk heeft gegeven van zijn bereidheid om loyaal met het Parlement samen te werken. Zowel het Portugese, het Franse als het Zweedse voorzitterschap zijn op de uitnodiging van uw Parlement ingegaan om hun standpunt ter zake te verduidelijken, zowel in plenaire vergaderingen als in vergaderingen van uw tijdelijke commissie.
Het is dan ook vanuit deze optiek dat ik vandaag aanwezig ben bij de behandeling van het verslag en van de resolutie van de tijdelijke commissie en dat ik mijn sympathie wens te uiten voor de bezorgdheid van het Parlement ter zake, en u weet dat sympathie in het Grieks, om ook naar de oude talen te verwijzen, betekent "meevoelen met".
Het feit dat de parlementaire organen van mijn eigen land eveneens aandacht hebben besteed aan de interceptie van communicaties - getuige daarvan de twee Belgische parlementaire verslagen die aan de heer Schmid zijn toegestuurd en die in zijn verslag worden vermeld - sterkt mij in mijn overtuiging dat het hier om een ingewikkeld doch belangrijk politiek probleem gaat.
Ik hoop dat u niettemin zult begrijpen dat ik als voorzitter van de Raad mijn reactie moet beperken tot die aspecten die betrekking hebben op de Raad of de instellingen van de Unie in het algemeen. Het is niet aan mij om namens of ten overstaan van individuele lidstaten te reageren.
Welke grondbeginselen op elk interceptiesysteem van toepassing zijn, is reeds bekend. Artikel 8 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en artikel 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie stellen dat iedereen het recht op een privé-leven heeft. Volgens datzelfde artikel kunnen overheden alleen in de door de wet voorziene gevallen inbreuk maken op dit recht op privacy, en dan nog uitsluitend voor het verwezenlijken van een vast omschreven reeks doelstellingen. Bovendien moet het proportionaliteitsbeginsel worden gerespecteerd. De jurisprudentie van het Hof is op dit gebied heel consistent.
De aan Echelon gewijde Raad Justitie en Interne Zaken van 29 en 30 mei 2000 heeft duidelijk aangegeven dat de Raad vasthoudt aan deze principes en de individuele grondrechten en vrijheden. De Raad heeft er ook op gewezen dat een systeem voor interceptie van telecommunicatie een belangrijk instrument kan zijn bij de misdaadbestrijding en het garanderen van de nationale veiligheid. Zo' n instrument mag echter niet tegelijkertijd gebruikt worden voor het nastreven van commerciële doeleinden. Die beginselen zijn opgenomen in het op 29 mei 2000 tussen de lidstaten van de Europese Unie tot stand gekomen verdrag aangaande de justitiële samenwerking in strafrechtelijke aangelegenheden. Artikel 20 van dat verdrag legt de voorwaarden vast onder dewelke de interceptie van telecommunicatie binnen het kader van de strafrechtelijke samenwerking tussen de lidstaten toegestaan is.
(FR) De eerbiediging van het privé-leven is bovendien één van de rechten die eind vorig jaar in het in Nice aangenomen Handvest van de grondrechten is vastgelegd. Artikel 7 van dat Handvest stelt dat iedereen recht heeft bescherming van zijn privé- en familieleven, van zijn woning en communicatie. De Raad is er uiteraard voorstander van dat deze bepalingen overal toepassing vinden.
Men zij erop gewezen dat behalve verordening 45/2001 van het Europees Parlement ook de Raad van 18 december 2000 betreffende de bescherming van natuurlijke personen bij het gebruik van persoonlijke gegevens door de communautaire instellingen en organen, duidelijk aangeeft dat de communautaire instellingen het er allemaal over eens zijn dat mensen beschermd moeten worden tegen misbruik van persoonsgegevens.
Het recht op eerbiediging van het privé-leven en de bescherming van gegevens hangen nauw met elkaar samen. Wij weten bovendien dat door de voortdurende technologische ontwikkeling een efficiënte bescherming van persoonlijke gegevens niet beperkt mag blijven tot de grenzen van de Unie, maar op wereldvlak moet worden uitgebreid. De Unie tracht daarom ook een dialoog met derde landen in die zin te bevorderen, evenals een transatlantische dialoog met de Verenigde Staten en Canada. Een eerste vergadering van experts over wettelijke systemen voor de bescherming van gegevens heeft reeds plaatsgehad in mei laatstleden in Brussel tijdens het Zweedse voorzitterschap.
Op een vergadering Justitie en Binnenlandse Zaken met hoge Amerikaanse ambtenaren, een vergadering die plaatsvond op 17 juli van dit jaar, hebben zowel het voorzitterschap als de transatlantische partner de noodzaak erkend om op dit vlak tot een akkoord te komen. Een tweede vergadering zou onder Belgisch voorzitterschap plaatsvinden, ditmaal op uitnodiging van de Verenigde Staten, teneinde de grondslag te leggen voor toekomstige akkoorden.
Het Parlement heeft met dit verslag-Schmid van de tijdelijke commissie Echelon ruimschoots en op kwalitatieve wijze bijgedragen tot de reflectie binnen de Unie, en dus liggen het Parlement en het verslag-Schmid aan de basis van een grotere bewustwording inzake deze problematiek. De Raad en het voorzitterschap, elk binnen de eigen bevoegdheid, zullen alles in het werk stellen om de eerbiediging van het privé-leven en de bescherming van gegevens zowel binnen de Unie als daarbuiten ten volle te waarborgen.
De elektronische communicatie immers zal in de toekomst alleen maar verder toenemen. Communicaties hebben per definitie een privé-karakter en hun vertrouwelijkheid moet gegarandeerd worden. Het zou om principiële redenen dan ook totaal onaanvaardbaar zijn dat communicaties kunnen worden afgeluisterd zonder zeer legitieme reden en zonder dat de afluisteraars worden onderworpen aan enige democratische controle.
Het Belgisch voorzitterschap draagt de veiligheid van netwerken en informatie hoog in het vaandel. Een politiek die in het bijzonder steunt op de mededeling van de Commissie COM (2001) 298 die enerzijds de aandacht vestigt op de noodzaak om de cybercriminaliteit te bestrijden en anderzijds wijst op de noodzaak om gegevens te beschermen op het vlak van telecommunicatie.
De mededeling van vandaag opent nieuwe denkpistes en het Belgische voorzitterschap is voornemens op deze weg verder te gaan. Zo wensen wij eerst en vooral vooruitgang te boeken bij de uitwerking van een alarm- en een informatiesysteem dat de risico's inherent aan informaticagebruik moet tegen gaan. Meer bepaald ijvert het voorzitterschap ervoor dat de Raad Telecommunicatie van 15 oktober a.s. in een duidelijke gemeenschappelijke doelstelling resulteert. Dat moet de Raad Telecommunicatie van december in staat stellen om een uitgewerkt actieplan en tijdschema inzake e-veiligheid vast te leggen. Bovendien zijn wij eveneens van plan om in het kader van de uitvoering van het actieplan e-Europe 2002 de vooruitgang van de lidstaten op het vlak van systeemveiligheid verder te onderzoeken. Verscheidene initiatieven zijn in de lidstaten gestart teneinde burgers en ondernemingen aan te moedigen om gebruik te maken van veilig informaticamateriaal. Overigens zou ook het zesde kaderprogramma inzake onderzoek dat momenteel ter discussie ligt in de Raad de nadruk moeten leggen op alle aspecten verbonden aan de veiligheid van netwerken en de veiligheid van informatieverkeer.
(FR) In de herziening van de wetgeving op telecommunicatiegebied zijn bepalingen opgenomen voor de modernisering van de Europese regels. Die bepalingen hebben eerst en vooral betrekking op persoonlijke gegevens en privacy.
Dit Parlement zal zich binnenkort in eerste lezing moeten uitspreken over deze buitengewoon belangrijke tekst. Het gaat hier onder andere om algemene bepalingen over de vertrouwelijkheid van communicatie en het algemeen geldende principe dat gegevens aangaande die communicatie - waarvandaan, waarheen, enzovoort - uitgewist worden.
De algemene geldigheid van dat principe wordt beperkt door de bevoegdheid van de diensten voor openbare veiligheid en de met de misdaadbestrijding belaste diensten om zich toegang te verschaffen tot dit soort gegevens. Dat moet per geval bekeken worden. Zoals u weet is het debat over de termijn gedurende dewelke dit soort gegevens bewaard mag worden nog in volle gang.
Ter afsluiting wik ik nog een opmerking maken over de inspanningen met betrekking tot informatie. In de aan de conclusies van de Europese Raad van Nice gehechte verklaring inzake de inzet van militaire capaciteiten hebben de lidstaten erkend dat er serieuze inspanningen dienen te worden ondernomen op inlichtingengebied, opdat de Unie in de toekomst over meer strategische inlichtingen kan beschikken
De ontwerpresolutie van dit Parlement legt de nadruk op het democratisch toezicht op de operatie ter verkrijging van informatie, zoals die binnen de Europese Unie uitgevoerd worden. Met dit algemeen geldende principe moet men het wel eens zijn. Het voorzitterschap is er bij de huidige stand van zaken van overtuigd dat we moeten onderzoeken op welke wijze dit soort interceptie-activiteiten onder democratisch toezicht kunnen worden geplaatst, als we ertoe zouden besluiten een vergelijkbaar informatiesysteem binnen de Europese Unie op te zetten. Deze mechanismen zouden afgestemd moeten zijn op de bijzondere aard van de informatie. Wil het systeem efficiënt kunnen functioneren, dan moet de vergaarde informatie vertrouwelijk behandeld worden.
Ter afsluiting, mijnheer de Voorzitter, wil ik de rapporteur nogmaals gelukwensen met zijn uitstekende verslag. Ik wens u een boeiend debat. Ik blijf in ieder geval hier om het bij te wonen.

von Boetticher
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, toen ik laatst de taak van onze Echelon-commissie uit moest leggen, gebruikte ik het volgende voorbeeld. Ik zei: stel je voor dat je inspecteur van recherche bent. Er komen verschillende mensen naar je toe en die vertellen je dat er een terroristische bomaanslag is gepleegd door vijf daders. Op de aangegeven plaats van het misdrijf bevinden zich twee mogelijke slachtoffers, maar die zwijgen. Ook de vijf verdachten zwijgen. Helaas ontbreekt om te beginnen het wapen van het misdrijf en ook de toedracht is niet bekend. Het is dus een tamelijk lastige zaak.
Zo hebben journalisten ons aan het begin verteld dat er een wereldwijd interceptiesysteem is, genaamd Echelon, dat door de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland wordt gebruikt, en dat wereldwijde communicatie via telefoon, fax en e-mail daardoor afgeluisterd en geëvalueerd kan worden. Burgers, ondernemingen en instituten zouden systematisch gecontroleerd worden. Wat is er nu na een jaar onderzoek uit de bus gekomen? Als inspecteur zou ik zeggen dat de vijf verdachten daadwerkelijk op de plaats van het misdrijf waren, dat het wapen echter geen bom was maar slechts een precisiegeweer. Alle aanwezigen kunnen met dit geweer omgaan, maar alles wijst erop dat slechts een persoon het gedaan heeft. De slachtoffers hebben ons tips gegeven om de zaak op te lossen, maar ze willen niet voor de rechtbank getuigen, waardoor we niet genoeg hebben voor een veroordeling. De verdachten moeten echter worden geobserveerd en er moeten verdere veiligheidsmaatregelen worden genomen.
Dit betekent in normale bewoordingen dat de genoemde staten samenwerken wat betreft het spionagesysteem. De naam is daarbij niet van belang, maar laten we het rustig Echelon noemen. Dit systeem kan echter alleen satellietgebonden, civiele communicatie via Intelsat-satellieten afluisteren. Via deze satellieten loopt echter slechts een klein deel van de wereldwijde communicatie en een nog kleiner deel van de particuliere gesprekken. Dit soort activiteiten van de geheime dienst werden ook internationaal getolereerd zolang het maar noodzakelijk was voor het waarborgen van de internationale veiligheidsbelangen. Er zijn echter aanwijzingen dat de Verenigde Staten deze geïntercepteerde gegevens ook voor andere doeleinden gebruiken dan de verdediging van nationale overheidsbelangen. Zo hebben de Amerikaanse diensten toegegeven dat ze Europese ondernemingen afluisteren die naar grote buitenlandse opdrachten dingen, omdat die volgens hen aan omkoperij doen. Deze geheime informatie wordt dan doorgespeeld aan de Amerikaanse ambassades, zodat de verantwoordelijke ambassadeur tegen deze vermeende pogingen tot omkoping kan inwerken op de regering die daartoe opdracht geeft. Er is ook een advocacy center in het Amerikaanse ministerie van Handel dat via deze ambassades een wereldwijd netwerk onderhoudt dat slechts de taak heeft om Amerikaanse ondernemingen te ondersteunen bij het binnenhalen van grote opdrachten. De verdenking dat hier sprake is van illegale concurrentiespionage door de Verenigde Staten ligt voor de hand. Helaas houden de getroffen ondernemingen hun mond uit angst voor imagoschade.
Ik wil de rapporteur en zijn team op deze plaats danken voor het feit dat zij zich niet door de Groenen of ook door de linkse partijen hier in het Parlement hebben laten verleiden tot het schrijven van samenzweringsroman. Hun verslag is serieus, inhoudelijk goed onderbouwd en bevat namen en indicaties zonder meteen bevooroordeeld te zijn. De conclusies zijn voor sommigen misschien niet vergaand genoeg, maar daarbij zijn wel alle juridische middelen die wij tot onze beschikking hebben volledig benut. We kunnen alleen op wereldniveau bescherming tegen illegale, niet-Europese activiteiten van geheime diensten bereiken. Wat betreft het gebied waarvoor wij verantwoordelijk zijn, moeten wij met name de gaten in de bescherming van geheime informatie in de Commissie dichten. In de Commissie is, in tegenstelling tot de Raad of de Centrale Bank, de situatie van de bescherming van gegevens en geheime informatie nog middeleeuws. De gevaren die van niet-Europese landen uitgaan zijn tot nu toe klaarblijkelijk volledig onderschat. De bevoegde commissie wordt daarom verzocht een initiatiefverslag op te stellen. Omdat onze Britse vrienden deel uitmaken van Europa, is hun verzocht Amerikaanse spionageactiviteiten die op hun grondgebied plaatsvinden doeltreffend en op overheidsniveau te controleren, omdat ze anders de Europese wettelijke bepalingen inzake gegevensbescherming overtreden.
Ik wil de rapporteur nogmaals hartelijk danken voor de samenwerking. Ik ben ervan overtuigd dat dit verslag door een overweldigende meerderheid van het Parlement gesteund zal worden!

Wiersma
Mijnheer de Voorzitter, ruim een jaar geleden begon de tijdelijke commissie over Echelon en andere systemen voor grootschalig afluisteren haar werk. Er bestond toen ernstige twijfel over de vraag of deze commissie in staat zou zijn het haar door het Parlement verleende mandaat binnen de gegeven termijn te vervullen. Mijn fractiegenoot Gerhard Schmid heeft zojuist het verslag gepresenteerd met de resultaten van het werk van deze tijdelijke commissie. Ik wil namens mijn fractie onze grote waardering uitspreken voor het werk dat de rapporteur, maar ook de voorzitter van de commissie, de heer Coelho, in het afgelopen jaar verricht hebben. In het verslag zijn voor het eerst de bewijzen geleverd dat Echelon bestaat, een op de samenwerking van vijf landen gebaseerd systeem voor het wereldwijd afluisteren en onderscheppen van internationaal telefoon- en berichtenverkeer. Tevens wordt aangegeven dat ook andere landen, waaronder de meeste lidstaten van de Europese Unie, gebruik maken van systemen voor het afluisteren van het internationale telecommunicatieverkeer.
Tegelijkertijd wordt in het verslag echter afgerekend met de mythe dat via Echelon en vergelijkbare systemen elk telefoontje afgeluisterd zou worden en elk faxbericht of elke e-mail gelezen. Het is technisch niet mogelijk en het gaat bij de meeste landen om democratieën waarin duidelijke beperkingen opgelegd zijn aan de activiteiten van de geheime diensten, tenminste ten opzichte van hun eigen burgers. Met name uit informatie die in de loop van het onderzoek van de Echelon-commissie door de Nederlandse en Duitse regering werd gepubliceerd, weten we dat systemen voor het afluisteren van internationale telecommunicatie vooral gebruikt worden als hulpmiddel in de strijd tegen het internationale terrorisme, de mensenhandel, de handel in drugs, de illegale wapenhandel en bij de handhaving van internationaal vastgestelde embargo's. En daar heeft niemand iets op tegen, tenminste, op voorwaarde dat dit geschiedt met een goede democratische en politieke controle en onder waarborging van de internationale en nationale regels ter bescherming van de privacy van burgers.
De onnodige geheimzinnigdoenerij, het stiekeme gedrag van de geheime diensten en het gebrek aan openheid van veel regeringen verhinderen dat systemen voor het afluisteren van internationale telecommunicatie op een transparanter wijze kunnen worden ingezet. Duidelijke en afdwingbare regels ter bescherming van de privacy van alle Europese burgers in alle landen van de Europese Unie dienen integraal deel uit te maken van de grondrechten zoals die in het Europees Handvest zijn vastgelegd. Daarbij moet er zorg voor worden gedragen dat de nu in de meeste landen geldende strikte regels voor het afluisteren van de eigen burgers in de nabije toekomst van toepassing zullen zijn op alle EU-burgers.
Effectieve democratische en politieke controle op activiteiten van geheime diensten, en dus ook op het afluisteren van international telefoonverkeer, vormt een onontbeerlijke component van het recht van elke staat om zich te verdedigen tegen aanvallen van buiten op de veiligheid van zijn burgers of op zijn democratische structuur.
Een cultuuromslag is nodig. Het is onvermijdelijk dat sommige aspecten van het werk van de inlichtingendienst geheim moeten blijven, maar er is ook erg veel dat wel degelijk het daglicht van de openheid en de democratie kan verdragen. Alleen landen die tegenover hun burgers op een open en eerlijke wijze omgaan met hun inlichtingendiensten zullen ook in staat zijn tot de noodzakelijke samenwerking op Europees niveau en zullen kunnen bijdragen tot de totstandkoming van een Europese inlichtingencapaciteit in het kader van een effectief gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.
Daarbij moet het traditionele wantrouwen van de inlichtingendiensten tegenover buitenstaanders en het eveneens traditionele vooropstellen van de eigen nationale belangen omgevormd worden in een samenwerking waarbij het aan Echelon ten grondslag liggende verdrag tussen het VK en de VS volledig in de schaduw verdwijnt. Niet alleen omdat tijdens de Europese Top in Helsinki is afgesproken dat een Europese inlichtingencapaciteit gecreëerd zal worden als onderdeel van een Europese interventiemacht, maar vooral ook omdat de strijd tegen bijvoorbeeld het internationale terrorisme en de mensenhandel een gezamenlijke Europese opgave is.
Hierbij past echter nog wel één opmerking. Een verdere Europese samenwerking bij het vergaren van inlichtingen, die ook voor de positie van de Europese Unie binnen het bondgenootschappelijk kader van de NAVO van belang is, zal de Britse regering dwingen tot een fundamentele keuze: ofwel zij blijft de voorkeur geven aan transatlantische samenwerking, ofwel zij neemt volledig deel aan de samenwerking op Europees niveau. Een beetje van beide zou niet alleen ongeloofwaardig zijn, maar behoort ook praktisch tot de onmogelijkheden.
Tijdens het onderzoek van de Echelon-commissie zijn ons geen bewijzen in handen gekomen dat de privacy van burgers doelbewust geschonden wordt of dat systemen voor het grootschalig afluisteren van het internationale telecommunicatieverkeer met opzet gebruikt worden voor grootschalige en directe bedrijfsspionage. Ook bij gericht navragen bij grotere Europese ondernemingen kwamen er geen reacties. Uit opmerkingen van Amerikaanse zijde is echter gebleken dat toevallig verkregen inlichtingen in een aantal gevallen wel degelijk gebruikt worden. Wie op haring vist, vangt ook wel eens een zalm en die zalm wordt niet altijd teruggegooid in zee, maar belandt ook wel eens op tafel. Wie over vertrouwelijke informatie beschikt doet er goed aan om die vertrouwelijke informatie te beschermen. De Europese Unie en de lidstaten moeten daarbij behulpzaam zijn door het geven van advies, door de ontwikkeling van gebruikersvriendelijke cryptologische hardware en software en vooral door de bewustmaking van burgers.
Ik hoop dat het verslag van de Echelon-commissie vooral daartoe een wezenlijke bijdrage geleverd heeft.

Flesch
Mijnheer de Voorzitter, ik wil namens mijn fractie de rapporteur, Gerhard Schmid, bedanken voor zijn uitstekende verslag. Hij komt tot de slotsom dat er een wereldwijd interceptiesysteem voor communicatie bestaat binnen het kader van de UKUSA-overeenkomst. Dat systeem heet inderdaad Echelon en het wordt gebruikt voor het afluisteren van privé-gesprekken die niet van militaire, maar van economische aard zijn. Het systeem is technologisch niet zo verfijnd als sommigen hebben gesuggereerd, maar het is toch nodig dat we er iets tegen ondernemen.
In tegenstelling tot wat een kleine minderheid heeft beweerd, heeft de rapporteur niet meer bezorgdheid aan de dag gelegd over economische spionage dan over interceptie van individuele communicatie. Hij stelt dan ook maar liefst acht concrete maatregelen voor om de in verschillende internationale verdragen vastgelegde rechten van de burger beter te beschermen. Bovendien roept hij de lidstaten en de Raad op om binnen het kader van de nationale wetgeving zeven specifieke maatregelen aan te nemen voor de bescherming van de burgers. Het is waar dat hij ook een aantal maatregelen voor bedrijven voorstelt, maar die gaan minder ver dan de maatregelen die bedoeld zijn om het afluisteren van privé-communicatie tegen te gaan.
Het optreden van de inlichtingendiensten van mijn land is niet te vergelijken met de acties van de diensten van grotere buren of bondgenoten, maar ik geloof toch dat het onzinnig zou zijn om te pleiten voor het opheffen van dit soort diensten. Ze zijn er en ze zullen er altijd zijn. Het gaat er dus om politieke conclusies te trekken en op dat niveau oplossingen te zoeken. De activiteiten van de inlichtingendiensten moeten onder parlementair en gerechtelijk toezicht worden geplaatst en er moeten overal in de Unie, op het hoogste nationale niveau, uniforme regels worden uitgevaardigd voor de bescherming van burgers. De in de paragrafen 16 en 17 van de ontwerpresolutie opgenomen voorstellen moeten in dat licht worden bezien. Het gemeenschappelijk defensie- en veiligheidsbeleid wordt steeds concreter en de Europese Unie speelt een steeds belangrijker rol bij crisisbeheer, hetgeen betekent dat de inlichtingendiensten steeds nauwer zullen moeten samenwerken. De Unie zal daarom over een autonoom Europese inlichtingensysteem moeten beschikken, en dat kan alleen als zo' n systeem onder democratisch toezicht staat.
Met betrekking tot Echelon worden Duitsland en het Verenigd Koninkrijk in de resolutie uitdrukkelijk opgeroepen toestemming tot interceptie van communicatie door de inlichtingendiensten van de Verenigde Staten op hun grondgebied te onderwerpen aan de voorwaarde dat bij deze interceptie het Verdrag inzake de bescherming van de rechten van de mens en de jurisprudentie van het Hof voor de mensenrechten worden geëerbiedigd.
De rapporteur heeft geenszins geprobeerd de zaak te bagatelliseren. Integendeel, hij heeft zich serieus van zijn taak gekweten en het mandaat uitgevoerd dat de tijdelijke commissie Echelon voor dit doel ontvangen had. Hij heeft het Parlement een instrument verschaft om zijn werk voor de bescherming van de burger voort te zetten.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, we zijn blij dat in het verslag wordt erkend dat Echelon bestaat. De Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie heeft dat in dit Parlement al lang geleden beweerd en nu is ons gelijk bewezen. In het verslag heeft men echter nagelaten politieke conclusies te trekken. Ook is de inhoud van het document uitermate hypocriet: er wordt kritiek geuit op het interceptiesysteem Echelon, terwijl men tegelijkertijd bezig is met het opzetten van een Europese inlichtingendienst. Met andere woorden, het probleem ligt niet bij Echelon op zich, maar de EU wil hetzelfde kunnen doen en over haar eigen systeem beschikken. In dit verslag wordt heel naïef de indruk gewekt dat als er maar sprake is van democratische bewaking, alles wel in orde is.
Iedereen weet dat er geen effectief en openbaar bewakingsmechanisme bestaat voor inlichtingendiensten en hun ondemocratische activiteiten waar ook ter wereld. Dat inlichtingendiensten niet kunnen worden gecontroleerd is inherent aan hun activiteiten. Derhalve moeten wij, de leden van dit Parlement die zich beweren in te zetten voor de mensenrechten en de grondrechten van de burger, hun bestaansrecht ten zeerste in twijfel trekken. In het verslag wordt echter het oprichten van een Europese inlichtingendienst gerechtvaardigd. Ook die organisatie zal net als Echelon de grondrechten met voeten treden.
De tijdelijke commissie en het document richten zich met name op de risico' s voor het Europese bedrijfsleven en de risico' s verbonden met bedrijfsspionage. Dat is echter niet waar het om draait. Waar het werkelijk om gaat en wat in dit verslag totaal niet ter sprake komt, is dat niemand meer in vertrouwen kan communiceren. Dat is voor ons allen het echte gevaar. Politieke spionage vormt een groter gevaar dan economische spionage. In Britse kranten verschenen onlangs berichten waarin werd vermeld dat Europese leiders aan politie- en inlichtingendiensten de opdracht hebben gegeven om hun pogingen tot het identificeren en lokaliseren van antikapitalistische demonstranten te coördineren. Hiermee krijgen inlichtingendiensten het groene licht om personen wier activiteiten volledig democratisch en legaal zijn in de gaten te houden. Politieke en sociale werelden worden zo geheel gecriminaliseerd. De politie- en inlichtingendiensten krijgen op die manier toegang tot zeer vertrouwelijke informatie over personen, zonder dat deze daar ook maar iets tegenin te brengen hebben.
In het verslag wordt uit alle macht geprobeerd om die gevaren te bagatelliseren. Ook wordt geen aandacht besteed aan de plannen die binnen de EU worden gesmeed voor het opzetten van het Enfopol-afluisternetwerk. Wij, de leden van het Europees Parlement, moeten staan op de bescherming van de openbare vrijheden en het recht op privacy zoals verankerd in artikel 8 van het Europees Verdrag en in artikel 6 van het EU-Verdrag. Ook moeten we voorkomen dat individuen worden gedwongen te leven onder een permanente controle waarbij ieder gesprek dat zij voeren voor onbekende machten toegankelijk is.
Ten slotte: met dit verslag komt het Verenigd Koninkrijk ongestraft weg. Een beleefd verzoek of het zich wil losmaken van het Echelonnetwerk was toch wel het minste wat we hadden kunnen verwachten. Wat ook ontbreekt is een verzoek aan Duitsland om de afluisterbasis op zijn grondgebied te sluiten. Deze lidstaten die aan Echelon meewerken, worden in het verslag totaal niet onder handen genomen.

Di Lello Finuoli
Mijnheer de Voorzitter, Echelon is een systeem voor ongedifferentieerde interceptie van communicatie, gegevens en documenten. Dit systeem bestaat en dit is een aanzienlijke stap vooruit. Nu kunnen de instellingen van de Unie en met name de vertegenwoordigers van de Raad en de Commissie namelijk niet meer zeggen dat het hierbij om niet te controleren persberichten gaat. De conclusies in het verslag sluiten echter niet aan bij hetgeen daadwerkelijk kon worden vastgesteld. Er is namelijk sprake van een aanzienlijke schending van het grondrecht op eerbiediging van de privacy, overeenkomstig artikel 8 van het EVRM en artikel 6 van het Verdrag van de Europese Unie.
Door de technische mogelijkheden van het systeem wordt het proportionaliteitsbeginsel uitgehold, dat volgens artikel 8 van het EVRM ten grondslag moet liggen aan de relatie tussen inmenging in het privé-leven en het met interceptie te beschermen belang. Dit is een zeer ernstige zaak, temeer daar men met de huidige techniek vanuit een derde land interceptie kan verrichten op het grondgebied van de EU-landen, ten nadele van EU-burgers, zonder dat er enige mogelijkheid is tot gerechtelijke, administratieve of parlementaire controle.
Een bijkomend probleem is dat een van de landen die het Echelonsysteem beheren, het Verenigd Koninkrijk, lid is van de Europese Unie, en dat andere lidstaten, zoals Duitsland, hun grondgebied ter beschikking hebben gesteld voor de installatie van antennes, afluisterposten en dergelijke. Kortom de groep van Engels sprekende landen die Echelon beheren, lappen de privacy van de Europese burgers gewoon aan hun laars, zoals ook met zoveel woorden onder paragraaf 26 van de zojuist ook door mevrouw Flesch genoemde conclusie staat. Daar is namelijk sprake van schending van artikel 8 van het EVRM. In plaats van echter de wolf op de schapen te laten passen, zoals men in ons land pleegt te zeggen, zou het beter zijn geweest tenminste melding te maken van de schending van dit artikel door het Verenigd Koninkrijk en te erkennen dat de deelneming van het Verenigd Koninkrijk aan het Echelonsysteem onverenigbaar is met de verplichtingen van het Verenigd Koninkrijk uit hoofde van de Europese Verdragen.
De daadwerkelijke bescherming van de grondrechten in de VS is van doorslaggevend belang voor de geloofwaardigheid en de democratische legitimiteit van het land. Weer eens heeft men - of hebben wij - een kans gemist om een democratisch beginsel te bekrachtigen. Voor anderen is het op dit historisch moment, waarop zich donkere wolken samenpakken boven het recht op het democratisch uiten van meningsverschillen in zowel de EU als op wereldvlak - Genua spreekt boekdelen - ondenkbaar een eind te maken aan, of zelfs ook maar een poging te doen tot wijziging van een ongedifferentieerd interceptiesysteem, van een van de nuttigste systemen voor de sociale controle en de eventuele repressie.
Mijnheer de Voorzitter, het grondrecht op privacy, dat op zulk een plechtige wijze zijn beslag heeft gevonden in onze Verdragen en in het Handvest van de grondrechten, blijft met dit verslag en met het ontbreken daarin van geschikte conclusies een recht op papier, of liever gezegd een papierenrecht!

Marchiani
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, namens de Unie voor een Europa van Nationale Staten wil ik de rapporteur, de heer Schmid, gelukwensen met zijn bekwame optreden, waarbij ik ook een woord van dank laat uitgaan naar onze commissievoorzitter die het werk en de discussies in de commissie op zulk een voorbeeldige wijze heeft geleid. De politieke conclusie van dit verslag kunnen we echter niet aanvaarden. We zullen daarom tegen stemmen en iedereen oproepen datzelfde te doen.
Zoals wij al vaker hebben gezegd, toont dit verslag duidelijk aan dat er een Amerikaans spionagesysteem bestaat, opgezet door de Amerikanen met de medeplichtigheid van twee lidstaten. Dat is in strijd met artikel 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie en in strijd met de meest elementaire bepalingen voor de bescherming van de privacy. Bovendien is hier sprake van economische spionage ten behoeve van Amerikaanse bedrijven.
In dit verslag hebben we kunnen aantonen dat er een aantal spionageoperaties is uitgevoerd bij de volgende Europese bedrijven: Siemens, Dassault, Philips, Thomson en Airbus. Deze operaties hebben veel Europese banen gekost en grote schade toegebracht aan de defensie-industrie in onze landen. Ook de Europese handelsbalans heeft van deze activiteiten schade ondervonden.
De Angelsaksische meerderheid in dit Parlement heeft de Atlantische solidariteit laten prevaleren boven de Europese solidariteit. Dit verslag heeft op twee fundamentele vragen geen antwoord kunnen formuleren. Het is duidelijk dat tenminste één land medeplichtig is aan tegen Europa gerichte spionageactiviteiten. Met wat voor sancties moeten we daarop reageren? Daarnaast heeft het onderzoek van de commissie duidelijk aangetoond dat we geen onafhankelijk en gemeenschappelijk Europees veiligheidsbeleid kunnen ontwikkelen zolang we deel blijven uitmaken van de NAVO en ingekapseld blijven binnen het technisch en logistiek bestel van dat verbond. Wij betreuren dat. De conclusie van dit verslag is werkelijk zorgwekkend.

Turco
Mijnheer de Voorzitter, ik wil in eerste instantie als Europees burger en pas daarna als afgevaardigde in aller nederigheid mijn verontwaardiging tot uiting brengen over de wijze waarop in de commissie is gewerkt. De commissie heeft bij haar werkzaamheden steevast het Reglement geschonden door zich te onttrekken aan de plicht tot transparantie in de parlementaire werkzaamheden en door het recht op toegang van het publiek tot de documenten te schenden.
Ik wil geen kwaad woord zeggen over de inzet van voorzitter Coelho en rapporteur Schmid, maar die specifieke regeling van de werkzaamheden was niet nodig om de Europese veiligheid te beschermen - veiligheid is op dit gebied sowieso een heel abstract begrip - maar om de verantwoordelijkheden van de lidstaten van de Unie te verhullen. In het verslag wordt met absolute zekerheid vastgesteld dat Echelon bestaat en op systematische en massale wijze burgers en bedrijven in de EU-landen bespioneert. Ook staat in het verslag dat het Verenigd Koninkrijk deel uitmaakt van het systeem. Dit land wordt echter niet openlijk veroordeeld omdat systematische, algemene en met zoekmachines gefilterde interceptie reeds geschiedt in Duitsland, terwijl in Nederland, waar men kennelijk over de technologie beschikt, een wetgeving voor interceptie op stapel staat.
Uit het verslag blijkt dat Echelon de metafoor is voor degenen die de burgers geen recht op privacy willen toekennen en dit recht ondergeschikt maken aan de nationale veiligheid. Deze nationale veiligheid wordt echter in gevaar gebracht door het onvermogen van de politiek verantwoordelijken om eventuele bedreigingen van die veiligheid te voorspellen, te voorkomen en te beheren.
In het verslag wordt als concrete oplossing op de korte termijn voorgesteld bij bedrijven en burgers aan te dringen op versleuteling van hun documenten. Men doet dus alsof de onverbrekelijke band tussen ontwikkelaars van versleutelingssytemen, versleutelingsanalisten en interceptietechnieken niemand bekend is.
Mijnheer de Voorzitter, in het minderheidsstandpunt staat waarschijnlijk het enige politieke antwoord dat wij vandaag kunnen geven en dat is democratische controle.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, de tijdelijke Commissie Echelon resulteert in een grondige studie die wordt gedragen door bijna het gehele politieke spectrum, althans wat betreft de analyse.
Gevoelig daarentegen is de wenselijkheid van meer Europese samenwerking bij inlichtingenactiviteiten. Het zou hebben volstaan te stellen dat samenwerking in defensie- en veiligheidszaken de lidstaten gezamenlijk een verantwoordelijkheid geeft voor het beschermen van de privacy. In het verslag kan niet worden ingegaan op alle politieke overwegingen. Opmerkingen over de wenselijkheid van nauwere samenwerking hadden in het verslag derhalve beter achterwege kunnen blijven. Van de huidige mogelijkheid tot informatie-uitwisseling wordt tot op heden bescheiden gebruik gemaakt. De bescherming van de privacy is nu al problematisch en de verschillen tussen de lidstaten zijn groot. Consequente informatie-uitwisseling zal daarom voor de nabije toekomst niet zonder meer aannemelijk zijn.
De voornaamste aanleiding tot de oprichting van de tijdelijke commissie was de angst voor industriële spionage. Er is geen reden om te betwijfelen dat militaire en veiligheidsdoelen voor de inlichtingendiensten primeren. Zoals te verwachten bij activiteiten van geheime diensten, ontbreekt het bewijs van concrete industriële spionage door de VS. De bevindingen staven overigens net zo min de Amerikaanse beschuldiging van Europese omkoping. Die beperkte controlemogelijkheden tonen het belang aan van goede beschikbaarheid van encryptie.
Hoewel geheimhouding eigen is aan de aard van de activiteiten van inlichtingendiensten, is meer controle gewenst. Zo moeten lidstaten toezicht houden op de eerbiediging van het mandaat van de inlichtingendiensten. Vandaar mijn amendement om communicatie te beschermen tegen interceptie waarop controle ontbreekt. Door de inspanningen te richten op dat deel van de onderscheppingen kunnen we trachten om misbruik te voorkomen. Daartoe zijn de lidstaten verplicht uit hoofde van het EVRM. Dat geldt niet alleen ten aanzien van hun eigen burgers. Zij mogen evenmin niet toestaan dat hun inlichtingendiensten in het buitenland handelen in strijd met de privacy. Soortgelijke afspraken kunnen ook in groter verband worden nagestreefd, in de laatste plaats met de VS.

Coelho
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, ik wil vijf punten aanstippen. Allereerst een woord van dank aan al degenen die zo hard hebben gewerkt om dit resultaat te bereiken. Ik bedoel daarmee behalve de specialisten en al de mensen die ons hun ervaringen en meningen per brief en per e-mail hebben doen toekomen, ook de medewerkers van de politieke fracties, de afgevaardigden zelf en het personeel van onze commissie. Die heeft in belangrijke mate bijgedragen aan de kwaliteit van ons verslag. Tot slot dank ik ook rapporteur Gerhard Schmid: hij heeft uitstekend werk geleverd en eens te meer aangetoond dat hij over vele kwaliteiten beschikt, zowel op menselijke als op politieke vlak. Met zo' n rapporteur was het geen zware taak deze commissie voor te zitten.
Twee: Echelon bestaat, onder deze naam of om het even welke andere. Het Europees Parlement kan daar zeker van zijn.
Drie: Echelon brengt een zeker risico met zich mee, het risico dat dit netwerk verkeerd gebruikt wordt. Dat is een handelsrisico, met mogelijk ongunstige gevolgen voor de fair trade. Ook vrijheid van de burgers kan zo echter in gevaar worden gebracht. Een Unie die een Handvest voor de Grondrechten heeft geproclameerd - en ik hoop dat dit Handvest bindend zal worden verklaard - moet zich daar te allen tijde bewust van blijven.
Vier: de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten moeten beter en efficiënter worden. In de Verenigde Staten zijn we door het Congres hartelijk ontvangen. De houding van de regering was echter eerder vijandig. Dit verslag bevat een aantal belangrijke aanbevelingen. Europa en de Verenigde Staten moeten loyaal - ik benadruk: loyaal - met elkander samenwerken. Ze hebben immers onbetwistbaar een groot aantal waarden gemeen.
Tot slot wijs ik erop dat er in totaal vierenveertig aanbevelingen gedaan zijn. De mensen die geloofden dat de commissie geen concrete voorstellen zou doen, hebben zich vergist. Wij leggen dit Parlement vierenveertig aanbevelingen voor. We moeten het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens een extra dimensie verlenen, zeker als het gaat om de bescherming van het privé-leven in deze informatiemaatschappij en de parlementaire controle op de geheime diensten. Digitale handtekeningen en encryptiesystemen moeten steeds meer worden gebruikt om het individu te beschermen. De Europese instellingen moeten bij het gebruik van deze technologieën het goede voorbeeld geven. Tot slot nodig ik de landen van de Unie uitdrukkelijk uit ervoor te zorgen dat als geheime diensten - hun eigen diensten of die van derde landen - gebruik maken van hun grondgebied zij dit doen met eerbiediging van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens.

Lund
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen dank ik de heer Schmid voor het voortreffelijk werk dat hij heeft geleverd en daar zijn twee redenen voor. Ten eerste was het een immens werk en ten tweede verdient de heer Schmid lof omdat hij elke vorm van sensatie uit de weg gegaan is. In dit geval lag dit nochtans niet voor de hand, maar hij heeft zich beperkt tot de feiten en de realiteit zoals ze is.
Nu het bestaan van Echelon ontdekt is, zien we duidelijk voor welk dilemma de lidstaten geplaatst zijn: enerzijds moeten ze zichzelf en hun burgers met interceptietechnieken tegen aanvallen en terrorisme beschermen en anderzijds hebben diezelfde burgers en ondernemingen behoefte aan bescherming tegen misbruik van die technieken. Ik vind dat het verslag-Schmid, waarover wij vandaag stemmen, een juiste toekomstvisie heeft en goede initiatieven voorstelt. Ik kan er maar enkele opnoemen; het belangrijkste is dat de lidstaten een gedragscode moeten opstellen die de burgers en ondernemingen in Europa beschermt in overeenstemming met het Handvest van de grondrechten.
Het is ook juist dat er behoefte is aan een dialoog en een overeenkomst tussen de EU en de VS, zodat de bescherming van burgers en ondernemingen wederzijds gerespecteerd wordt. Op dit gebied moeten de internationale regels zo sterk mogelijk zijn. Voorts zijn parlementaire controle en gerechtelijk toezicht op de geheime diensten in de lidstaten noodzakelijk en ten slotte vind ik het belangrijk dat zowel de EU als de lidstaten de burgers degelijk voorlichten over de risico's van interceptiesystemen en over de mogelijkheden om zich tegen misbruiken te beschermen. Met dit verslag kunnen de lidstaten hun kop niet langer in het zand steken. Ze kunnen niet langer zeggen dat ze dit probleem alleen uit de kranten kennen. Nu moeten de lidstaten de verantwoordelijkheid op zich nemen en hun burgers en ondernemingen tegen misbruiken beschermen.

Plooij-van Gorsel
Voorzitter, collega's, mevrouw de Raadsvoorzitter en commissaris, Echelon bestaat. Het is hier vanmorgen al in verschillende toonaarden gezegd. Maar realiseert u zich wel dat dit alleen boven water is gekomen door de vasthoudendheid van dit Parlement, want toen ik in 1997 daar vragen over stelde aan Raad en Commissie werden deze absoluut niet serieus genomen. Nu is die situatie heel anders. De Nederlandse regering heeft een rapport uitgebracht waarin aannemelijk wordt gemaakt dat Echelon bestaat en de Raad heeft hier ook gezegd dat hij onze bevindingen onderschrijft.
Ook in de Verenigde Staten is openlijk toegegeven dat 5% van alle informatie die de VS verzamelt voor economische doeleinden uit niet-open bronnen komt. Volgens een schatting levert dit aan het Amerikaanse bedrijfsleven meer dan 7 miljard aan contracten op. Daarom dienen mondiaal afspraken te worden gemaakt, liefst in het kader van de Wereldhandelsorganisatie.
Cryptografie is een kernpunt in het debat over bescherming van burgers en bedrijven. Privacybescherming via wetgeving is alleen effectief als de wet gehandhaafd wordt. Handhaving is des te moeilijker als het grensoverschrijdende spionage betreft. Daarom is versleutelen van informatie noodzakelijk en moeten mensen in staat worden gesteld zich te beschermen tegen spionage.
Daarom, Voorzitter, hoor ik graag van commissaris Liikanen zijn voorstellen voor aanvullende regelgeving of maatregelen op dit terrein. Want wat technologisch mogelijk is, gebeurt.

Buitenweg
Voorzitter, het is geen geheim dat de Groene Eva-Fractie een sterker onderzoeksinstrument, een enquêtecommissie wilde inzetten om de waarheid rond Echelon te achterhalen, maar de meerderheid van dit Parlement durfde dat helaas niet aan. Er is wel een tijdelijke commissie ingesteld en dat is winst. Hoewel een enquêtecommissie misschien meer boven tafel had gehaald, kan ik achteraf zeggen dat het niet het gebrek aan feiten is dat mijn fractie heeft teleurgesteld, het zijn de gevolgtrekkingen.
Afluisteren kan soms nodig zijn, maar het ongericht afluisteren van onze burgers en niet-gouvernementele organisaties is strijdig met het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, omdat het per definitie niet proportioneel is. Hoewel het EVRM wordt genoemd, staat nergens in de conclusies met zoveel woorden dat Echelon de burgerrechten schendt. Er staat ook nergens dat het Verenigd Koninkrijk en Duitsland moeten ophouden met het faciliteren van Echelon. Natuurlijk verandert de wereld niet gelijk door een stemming bij ons in het Parlement, maar dat betekent niet dat die stemming onbelangrijk is: wij moeten duidelijk maken wat acceptabel is en wat niet.
In Nederland komt binnenkort de wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten in het parlement aan de orde en daarin worden Echelon-achtige activiteiten gelegitimeerd. Steeds meer overheden willen de informatieachterstand ten opzichte van andere overheden verkleinen door zelf ook massaal en ongericht te gaan afluisteren. Het is onze taak om dit sneeuwbaleffect te stoppen door duidelijke politieke uitspraken tegen het schenden van de mensenrechten. Anders zie ik geen andere mogelijkheid dan een tegenstem.

Krivine
Mijnheer de Voorzitter, de meeste leden van de tijdelijke commissie hebben voor dit verslag gestemd. De belangrijkste verdienste van dit verslag is dat het heeft aangetoond dat er een Echelon-netwerk bestaat, ook al zwijgen de verantwoordelijke Amerikaanse autoriteiten in alle talen. Ik zelf heb tegen dit verslag gestemd omdat de conclusies ervan mij belachelijk voorkomen.
Echelon is namelijk één van de belangrijkste onderdelen van NSA, een wereldwijd netwerk met ontelbare vertakkingen dat ongeveer 90.000 mensen een baan verschaft en over de technologische know-how beschikt om dagelijks tientallen miljoenen gesprekken af te luisteren. Dit netwerk is een aanslag op de vrijheid van het individu en wordt beheerd door acht mensen, onder wie de Amerikaanse president. De toezichtcommissie van het Congres heeft deze groep wel eens cynisch "de bende van acht" genoemd.
Dit netwerk voor economische en politieke spionage is tijdens de koude oorlog opgericht ter bescherming van wat sommigen zo graag de vrije wereld noemen. Daarom zijn wij in Washington zo vijandig ontvangen: "waarom komen jullie ons lastig vallen als wij met onze poen, met onze legers en onze spionagediensten dezelfde waarden verdedigen als jullie?" Met een beroep op diezelfde waarden is de vraag "bent u een communist?" op de visumaanvraag voor de Verenigde Staten vervangen door de vraag "bent u een terrorist?" Zo begrijpt men ook waarom geen enkele staat of onderneming ooit een klacht heeft ingediend tegen de manipulaties van Echelon. Door daarvan af te zien brengt men zijn dank voor bewezen diensten tot uitdrukking.
Het is bovendien bekend dat Engeland en Duitsland hebben meegewerkt aan het doorgeven van gegevens, ofschoon zij nota bene leden van de Europese Unie zijn en alle verdragen over de mensenrechten hebben ondertekend. Ook andere landen, zoals Frankrijk, hebben zich aan dezelfde praktijken schuldig gemaakt. Het antwoord op Echelon ligt niet in mooie woorden of technische maatregelen, zoals encryptie. We moeten reageren door de waarheid bekend te maken en de mensen te mobiliseren, opdat ze zelf aangeven in wat voor maatschappij ze willen leven. Daarnaast moeten we ervoor zorgen dat de grondrechten die in de verdragen aangaande mensenrechten zijn vastgelegd strikte toepassing vinden.
Bedrijfsspionage is een natuurlijk verschijnsel in een maatschappij die op concurrentie en winstbejag gebaseerd is. Politieke spionage is het uitvloeisel van een ondemocratische maatschappij, en dat is het onderliggende probleem in de Echelon-zaak. Er wordt overal door de politie op steeds grotere schaal afgeluisterd. We moeten daarop reageren door steeds oplettender te zijn en de bevolking aan te zetten tot optreden. Ik blijf erbij dat in het Europa van vandaag de wetten die de mensen tegen economische spionage beschermen efficiënter zijn dan die welke de bevolking het recht op privacy moeten garanderen. Zo kun je Europa natuurlijk ook opvatten, maar dat is niet mijn opvatting.

Krarup
De tijdelijke commissie geeft blijk van een zorgwekkende combinatie van macht en onmacht. Dat blijkt al meteen uit het citaat in de inleiding van een der grootste hekeldichters uit de geschiedenis, Juvenal, die de pijnlijke, maar zeer pertinente vraag stelt: "wie bewaakt de bewakers?" Iedereen lijkt het erover eens te zijn dat de conclusies van de commissie aantonen dat het Parlement een zekere macht heeft. De belangrijkste conclusie is dat we erin geslaagd zijn voldoende materiaal te verzamelen om het bestaan van dit wereldwijde interceptiesysteem te bewijzen, maar wij wisten eigenlijk al lang dat het bestond. Het bewijsmateriaal dat de commissie verzameld en geregistreerd heeft, was er al jaren voor wie het wilde zoeken. De grote hoeveelheid documentatie is zeer waardevol. Het zou verplichte lectuur moeten zijn voor elke democraat.
Maar zoals gezegd, er is ook onmacht. Ten eerste is het bewijsmateriaal niet volledig. In de conclusies staat dat het "verwonderlijk is, zelf verontrustend, dat vele gezagdragers in de EU, waaronder commissarissen, op de hoorzitting hebben verklaard dat ze van dit fenomeen niets afwisten." Dit doet het vermoeden rijzen dat de verantwoordelijken in de Commissie zich achter een muur van stilzwijgen verstoppen en aan selectief geheugenverlies lijden. Met andere woorden: ze liegen. Hoorde u dit, mijnheer de commissaris? Daarnaast blijkt ook onmacht uit de trieste conclusie dat elke effectieve controle in de nationale grondwetten ontbreekt. In een bijlage van het verslag staat een overzicht van parlementaire en gerechtelijke controlemaatregelen in de lidstaten. In bepaalde lidstaten is er helemaal geen controle en in andere landen zoals Denemarken, waar ik vandaan kom, is er een formeel systeem dat in de praktijk echter totaal niet efficiënt blijkt te werken. Het droevige antwoord op de vraag "Wie bewaakt de bewakers?" is: niemand.

Hernández Mollar
Mijnheer de Voorzitter, als er ooit reden is om een rapporteur en de voorzitter van een tijdelijke commissie lof toe te zwaaien dan is dat vandaag wel. Zij zijn bij het maken van dit verslag immers uiterst voortvarend te werk gegaan.
De resultaten van het werk van de tijdelijke commissie Echelon-interceptiesysteem geven naar mijn mening een belangrijk politiek signaal af. De Europese instellingen, en in het bijzonder de Commissie, zouden veel meer aandacht moeten schenken aan de beveiliging van hun communicatiesystemen, terwijl de lidstaten en de Europese Unie een nieuw rechtskader zouden moeten creëren niet alleen om hun burgers te kunnen beschermen, maar ook om te kunnen waarborgen dat de privacy van hun communicatie geen nadelige gevolgen ondervindt van eventuele interceptie, waartoe zij namelijk de technische middelen hebben.
Vandaag de dag hebben e-mail, mobiele telefonie, videoconferenties en internet de fysieke grenzen tussen landen over de gehele wereld doen vervagen. Deze middelen worden ook door de georganiseerde criminaliteit aangewend en wel ten eigen bate en zelfs voor de eigen financiering. Dit werpt de vraag op waarom wij dit hele potentieel aan communicatie-interceptie, waarover de bij het Echelon-systeem betrokken lidstaten blijkbaar beschikken, niet zouden gebruiken in de strijd tegen terrorisme, drugshandel en georganiseerde mensenhandel in plaats van deze informatie voor een in ieder opzicht oneerlijke concurrentie tussen lidstaten te gebruiken.
Geen enkele lidstaat van de Europese Unie behoort zich in te laten met iets dat niet de verdediging van de belangen van zijn burgers beoogt, of het nu om economische, maatschappelijke dan wel politieke belangen gaat. Indien dat toch gebeurt, betekent dat een schending van de in de Verdragen vastgelegde afspraken, in het bijzonder van het Handvest van de grondrechten dat de vijftien lidstaten onlangs op de Top van Nice hebben geproclameerd.

Evans, Robert J
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur Gerhard Schmid en de andere collega' s van de commissie feliciteren.
Zoals de heer Schmid zelf al aangaf, zag hij zich in het begin gesteld voor een uitermate moeilijke opdracht. We mogen niet vergeten dat van alle kanten werd aangedrongen op de uitwerking van dit verslag omdat een aantal buitengewoon fantastische verhalen van journalisten uit verschillende landen en een aantal wilde, wonderlijke en waanzinnige beweringen de ronde deden. Met veel van die uitspraken hebben de auteurs in kwestie in feite zelf de zaak die zij aan de kaak wilde stellen ondermijnd. Tot onze grote verrassing is namelijk bij dit verslag uit de bus gekomen dat slechts heel weinig van die beweringen gegrond zijn.
Vanochtend hebben verschillende sprekers het gehad over de rol van het Verenigd Koninkrijk in deze kwestie. In het verslag wordt erkend dat ieder land in de Europese Unie en elders een bepaalde vorm van interceptie nodig heeft om de nationale veiligheid te beschermen, de economie te waarborgen en de misdaad te bestrijden. Daar is op zich niets vreemds aan. Alle lidstaten doen dat, in samenwerking met elkaar en met de andere democratische landen waarmee zij op goede voet verkeren. Om bijvoorbeeld de terreur te bestrijden moeten we samenwerken met hen die daarvoor de juiste vaardigheden hebben en ons daadwerkelijk kunnen helpen. Zo weet ik dat de Verenigde Staten op dit moment Spanje de helpende hand bieden.
Het Verenigd Koninkrijk heeft zich er tevens van verzekerd dat geen enkele operatie op Brits grondgebied geschiedt zonder dat de Britse regering daarvan op de hoogte is en daarin heeft toegestemd. Ook stelt het van tevoren vast dat deze operaties in overeenstemming zijn met de Britse wet. Dat betekent - en ik hoop dat mevrouw McKenna op dit moment naar mij luistert - dat alles gebeurt in overeenstemming met het Europese Verdrag voor de bescherming van de rechten van de mens. Ik hoop tevens dat we kunnen bewijzen dat een aantal beweringen en aantijgingen over wat in het Verenigd Koninkrijk plaats vindt, ongegrond zijn. Bovendien houdt het Verenigd Koninkrijk zich volledig aan de tijdens de Raad bereikte conclusie volgens welke interceptie van telecommunicatie in geen geval voor economische doeleinden mag worden gebruikt. Voordat het verslag werd gepubliceerd, werden verschillende beschuldigingen geuit en vandaag werden ze hier nog eens herhaald door een collega die daarna vertrokken is. Zoals de heer Schmid zal verklaren, en zoals is aangetoond in het verslag, bestaat er geen enkel bewijs voor deze aantijgingen. Ik wil de rapporteur bedanken voor zijn zeer uitgebreide verslag en de heer Coelho voor zijn werk als voorzitter van de commissie.

Dybkjær
Ook ik wil de rapporteur danken voor zijn voortreffelijk werk. Het is vooral zijn verdienste dat hij dit terrein heeft blootgelegd en een evenwichtig verslag heeft gemaakt. Het had ons immers niets verder geholpen indien het Parlement in alle mogelijke richtingen stenen was blijven gooien. Het is een van de beste voorbeelden dat het Europees Parlement wel degelijk een rol te spelen heeft en iets kan verwezenlijken dat anders niet was gebeurd, omdat de nationale parlementen er niet toe in staat zijn. Het is het beste bewijs dat er in Europa een gemeenschappelijke ruimte is die kan fungeren in het belang van alle burgers.
Het doel van de werkzaamheden kan in drie punten worden samengevat. Bestaat het Echelon-systeem? Indien ja, waartoe dient het? Zijn democratische initiatieven nodig? Wij kunnen besluiten dat het systeem bestaat. Sommigen zeggen dat dit al lang bekend was, maar in een rechtsstaat moet zoiets ook nog bewezen worden. Wij kunnen besluiten dat de communicatie van privé-personen en ondernemingen op illegale wijze wordt afgeluisterd. Daarom stelt het Europees Parlement een aantal initiatieven voor om dit tegen te gaan. In de eerste plaats de invoering van democratische controle. In dit verband waren de woorden van het voorzitterschap vandaag bemoedigend. Het geeft ons hoop dat er iets zal gebeuren, zowel in de lidstaten als in de Unie. Het is immers verbluffend in welke onwetendheid de machthebbers van de Unie leefden wanneer zij beweren dat zij van het bestaan van het systeem niets afwisten, hoewel er vrij veel over geschreven werd. Indien het Europees Parlement er niet was geweest, zouden ze nog steeds onwetend zijn en het is wel een aparte vorm van democratisch tekort niet te kunnen lezen noch horen. "Wie bewaakt de bewakers?" Dat doet de bevolking en als de democratie zo niet functioneert, dan moeten de afgevaardigden van de bevolking vervangen worden.

Schröder, Ilka
Mijnheer de Voorzitter, we hebben het nu al een paar keer gehoord: Echelon bestaat! De vraag is nu, wat Echelon precies is. Echelon is een bewakingssysteem dat een algemene, massale inbreuk pleegt op de grondrechten. Ik heb het dan niet alleen over de industriële communicatie maar ook over iedere vorm van particuliere communicatie. Deze inbreuk op de grondrechten is nu juist het eigenlijke schandaal van Echelon.
Wat is nu eigenlijk in eerste instantie het statement daarop van het Europees Parlement? De message van het verslag is toch eigenlijk dat wij dit systeem veroordelen, omdat het met name door de VS gebruikt wordt en omdat het te goed functioneert. Wat stellen we nu als tegenmaatregel voor? Als tegenmaatregel stellen we de opbouw van een Europese geheime dienst voor. Bovendien zijn er, zoals we al weten, controlenormen zoals bijvoorbeeld ETST, en zijn er ook Europese plannen voor controle die onder de naam ENFOPOL bekend zijn geworden. Dit wordt allemaal niet in het verslag behandeld, hoewel het eigenlijk toch gaat om een inbreuk op de grondrechten door de overheid.
Als we ons nu, zoals een aantal mensen doen, beperken tot de controleerbaarheid van de geheime diensten en zeggen dat het probleem is opgelost wanneer ze democratisch gecontroleerd worden, hoeft men maar in de wereld rond te kijken en te zien welke geheime diensten er allemaal zijn om te kunnen vaststellen dat democratische controle nog nooit gefunctioneerd heeft. Dat is wat mij betreft dan ook geen oplossing.
Ik heb nog een ander punt dat ook al vaker is besproken. Als we een Europees leger oprichten is het logische gevolg daarvan dat we ook een geheime dienst hebben. Dat betekent voor mij echter - en ik ben van beide een tegenstander - militarisering van de EU.
Als we de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid serieus nemen, moeten wij de geheime diensten en de controleorganen afschaffen en hun diensten buiten werking stellen. Dan zouden voormalige medewerkers van de controleorganen zich misschien ook door hackers laten voorlichten over hoe je je het beste kunt beschermen tegen een inbreuk op de grondrechten door de overheid.

Frahm
Mijnheer de Voorzitter, buitenstaanders vragen zich af wat hier gebeurt. Eerst komen wij tot de conclusie dat Echelon bestaat, maar daarna zijn wij als democratisch verkozen Parlement niet in staat politieke conclusies te trekken. Wij stellen vast dat de bescherming van de privé-sfeer aangetast wordt, maar daarna besluit het Europees Parlement, dat anders altijd de mond vol heeft over burgerrechten, dat de EU en de lidstaten hun verantwoordelijkheid voor deze burgerrechten mogen overdragen aan de burger die zijn privé-leven zelf met coderingen moet beschermen. Ten slotte stellen wij vast dat Groot-Brittannië en Duitsland op verschillende wijze bij het systeem betrokken zijn, en toch wordt in het verslag een nauwere samenwerking tussen de inlichtingendiensten aanbevolen en wordt geen enkele conclusie met betrekking tot deze twee lidstaten getrokken. Integendeel, hoewel ze de rechten van de burger schenden, mogen ze vrij aan deze samenwerking deelnemen. Ik vind dat het Europees Parlement de kans gemist heeft om aan te tonen dat het de burgerrechten ernstig opvat. Dit moet meer zijn dan plechtige toespraken en dure documenten. Er is ook actie nodig en deze actie ontbreekt totaal in dit verslag. Daarom kan ik het niet steunen.

Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn hartelijke dank uitspreken aan rapporteur Gerhard Schmid, maar ook aan mijn collega de heer von Boetticher en de voorzitter van de parlementaire commissie, de heer Coelho. U heeft allen belangrijk werk verricht.
Echelon is minder omvangrijk gebleken dan wij dachten, en de kwestie is nu enigszins van haar dramatiek ontdaan. Het Echelon-debat heeft er echter toe geleid dat we ons beter bewust zijn geworden van dit soort kwesties, en dat is ook beslist nodig. Afluisterpraktijken en militaire spionage zijn verschijnselen die we niet kunnen en zelfs niet willen afschaffen, zolang er sprake is van terreur en bedreigingen tegen de Unie. Bij de vraag hoe de totale veiligheidssystemen van de toekomst eruit moeten zien zonder dat de fundamentele beginselen worden aangetast, zijn we een stap verder gekomen.
Er is geen bewijs dat de Verenigde Staten de wereldwijde concurrentieverhoudingen geschaad hebben door het verspreiden van bedrijfsinformatie. Daarentegen blijkt wel uit het verslag dat wij de bescherming van onze veiligheid moeten uitbreiden en dat wij onze encryptiesystemen verder moeten ontwikkelen. In het bijzonder juich ik het duidelijke standpunt tegen steekpenningen toe. Als Zweed ben ik daar zeer voldaan over.
Uiteraard moet men voor EU-samenwerking op dit gebied beschikken over nationale controlestations, in het kader van het voorgestelde netwerk. De door de parlementaire commissie verrichte werkzaamheden rond Echelon hebben ons dichter tot elkaar gebracht, vooral dankzij de zeer bijzondere kwaliteiten van rapporteur Gerhard Schmid.

Berger
Mijnheer de Voorzitter, ik mocht als vertegenwoordiger van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken deelnemen aan het onderzoek naar Echelon. Dat was een zeer welkome afwisseling en ik zal mij dan ook concentreren op een aantal juridische en institutionele aspecten. Ik wil de rapporteur feliciteren omdat hij ons vandaag een verslag gepresenteerd heeft dat zowel methodologisch als inhoudelijk uitzonderlijk is. Dit verslag heeft ook ver buiten de Europese Unie al weerklank gevonden en dat is naar mijn mening ook zeer opmerkelijk.
Ik heb daar onlangs nog over kunnen discussiëren met prominente vertegenwoordigers van de Amerikaanse senaat. Zij waren op de eerste plaats goed op de hoogte van het verslag - wat zeer ongebruikelijk is voor verslagen van het Europees Parlement - en ze hebben op de tweede plaats niet alleen de resultaten niet in twijfel getrokken maar bijvoorbeeld ook de benaming c.q. de codenaam Echelon nadrukkelijk bevestigd. Dit is een groot verschil met de situatie van een aantal maanden en jaren geleden toen wij ook in de Europese Unie zelf probeerden de Echelon-kwestie op te helderen maar daarbij steeds op dovemansoren stuitten.
Met de afwimpelende en omzeilende antwoorden die wij op onze vragen kregen van voormalige en huidige commissarissen, zoals de heren Bangemann en Bolkestein, maar ook van de Raad, kunnen we hele boeken vullen in onze privé-bibliotheken. Daarom - en dat wil ik met name benadrukken - was de constructieve samenwerking met de commissarissen Liikanen en Vitorino des te prettiger. Daarom vertrouw ik er ook op dat de Commissie ons zal helpen bij de daadwerkelijke voorbereiding van de belangrijke stappen die wij in ons ontwerpverslag voorstellen. Daarbij doel ik met name op de juridische stappen ter verbetering van de bescherming van de Europese burgers en de ondernemingen, het concrete voorstel voor een aanvullend protocol bij het Europees Verdrag voor de bescherming van de rechten van de mens ter precisering van artikel 8, de noodzaak om met de VS tot een overeenkomst te komen en nog vele andere zaken.
We moeten een beroep doen op de lidstaten en hen vragen zich van illegale activiteiten te onthouden - mochten die voorkomen -, hun geheime diensten aan sterkere democratische controle te onderwerpen en de juridische bescherming van andere EU-burgers net zo serieus te nemen als die van hun eigen burgers.

Schmidt, Olle
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur hartelijk danken voor zijn goede verslag. De belangrijkste conclusie lijkt simpel: Echelon bestaat. Het heeft echter lang geduurd voordat wij dat konden constateren.
Op twee aspecten van het verslag wil ik graag nader ingaan. Het verslag gaat naar mijn mening niet voldoende in op de persoonlijke integriteit en op de bescherming van individuen. Daarom is het goed dat de rapporteur in zijn uiteenzetting speciale aandacht aan deze kwesties heeft besteed. De bedrijfseconomische belangen zijn uiteraard heel belangrijk, zoals ook is betoogd, maar er zijn nog andere belangen.
Er zijn aanwijzingen dat het bewakingssysteem niet alleen gebruikt wordt voor industriële spionage, maar ook voor het afluisteren van afzonderlijke personen of organisaties. Echelon heeft immers de capaciteit om communicatie zoals e-mail, fax en telefoon tussen individuen te onderscheppen. De Britse journalist Duncan Campbell meent zelfs dat Echelon wordt gebruikt om Amnesty International en het Rode Kruis af te luisteren. Als dat waar is, is dat een ongelooflijk ernstige zaak. In dat geval moet de EU kunnen optreden op de wijze die al eerder is genoemd, net als nationale parlementen en regeringen. In een democratische rechtsstaat moet de bescherming van individuen altijd op de eerste plaats komen, zoals de voorzitter van de Raad eerder al heeft benadrukt.
Mijn tweede opmerking gaat over encryptie. Encryptie is de enige doelmatige bescherming tegen afluisteren. De encryptietechniek staat echter nog in de kinderschoenen en er zijn diverse uitvoerbelemmeringen voor civiele encryptiesystemen. Door de omvangrijke uitwisseling van informatie die in Europa plaatsvindt, is de vraag naar gemeenschappelijke normen en regels voor encryptie echter actueel geworden. Ten aanzien daarvan moeten de instellingen van de EU gezamenlijk kunnen optreden.

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, ik deel de verontwaardiging, de twijfels en de kritiek die vele collega' s over Echelon hebben geuit, en collega' s, uit het verslag-Schmid blijkt dat Echelon bepaald geen politieroman is.
Misschien mag ik echter toch, mijnheer de Voorzitter, de aandacht vragen voor een bepaald punt: als ik het goed begrijp biedt Echelon bepaalde lidstaten van de Europese Unie - of één lidstaat maar misschien ook meer - de mogelijkheid naar de vergaderingen van de hoogste organen van de Europese Unie te gaan, met voorkennis over de onderhandelingstactiek, de standpunten en de strategie van de regeringen van andere lidstaten. Dan is mijn vraag: als dat zo is, wat is dan de waarde van de eindbesluiten die worden genomen; in welke mate kunnen we ze vertrouwen, in welke mate zijn ze - zoals onze Britse vrienden zeggen - biased, en hoe is het mogelijk dat de staatshoofden en regeringsleiders van de andere lidstaten dat accepteren?
Mevrouw de fungerend voorzitter, ik zou erg graag uw mening hierover horen. Mijnheer de Voorzitter, hoelang moeten we nog wachten tot er in de toekomst memoires verschijnen van een president van de Verenigde Staten of van een hoge Britse functionaris, om dan eindelijk te vernemen hoeveel politiek profijt ze hebben getrokken uit Echelon en hoezeer ze zich ten koste van ons hebben geamuseerd?

Martin, Hugues
Mijnheer de Voorzitter, ik moet eerlijk zeggen dat ik ietwat verbaasd ben dat onze bekwame voorzitter, de heer Coelho, zo weinig spreektijd heeft gekregen, terwijl hij de discussie toch steeds even objectief als inspirerend heeft geleid. Dank ook aan de heer Schmid. Ook al ben ik het op sommige punten niet met hem eens, moet ik toch zeggen dat hij heel hard aan dit verslag gewerkt heeft.
In de resolutie wordt een inhoudelijk probleem aan de orde gesteld. Daaruit wordt duidelijk dat er een Echelon-systeem bestaat, en dat dit systeem door de Verenigde Staten met de medewerking van in de eerste plaats het Verenigd Koninkrijk is opgezet. Daarom moeten we nagaan of de medewerking van een lidstaat van de Unie aan Echelon verenigbaar is met het communautair recht. Dit is een reëel probleem zeer zeker wanneer Echelon wordt ingezet voor economische of politieke spionage. Ik wijs daarom nogmaals op overweging F van de resolutie: "Wordt het systeem daarentegen misbruikt voor spionage voor concurrentiedoeleinden, dan is het in strijd met de loyaliteitsverplichting van de lidstaten en met het concept van gemeenschappelijke markt met vrije concurrentie, zodat een lidstaat die daaraan deelneemt, EG-recht schendt" .
Dat lijkt me een essentieel punt en dit is dan ook de reden waarom dit verslag, hoe goed opgezet en informatief ook, op mij teleurstellend overkomt. Ik vind het vooral moeilijk te aanvaarden dat er zo lichthartig wordt geoordeeld over het feit dat een lidstaat zijn grondgebied laat gebruiken door een derde - toegegeven: bevriende - staat, en wel met het argument dat een andere lidstaat - in dit geval Frankrijk - over de middelen beschikte om zelf een de gehele planeet bestrijkend interceptiesysteem op te zetten. Dat is niet hetzelfde en zulk een oordeel behoorde ook niet tot de taakomschrijving van de Echelon-commissie.
Economische conflicten kunnen heel gemeen worden uitgevochten. Industriële spionage is daarbij maar één instrument. We moeten ons er echter wel rekenschap van geven dat dit soort oorlogszuchtige taal tussen bondgenoten eigenlijk niet op zijn plaats is, en al helemaal niet tussen lidstaten van de Unie. We hebben het recht te eisen dat er preventieve acties en maatregelen worden genomen op het niveau van de betrokken lidstaten, de Raad en de Commissie.

Vattimo
Mijnheer de Voorzitter, onder meer als lid van de tijdelijke commissie Echelon wil ik collega Schmid van harte bedanken voor het enorme en belangrijke werk dat hij heeft verricht bij het verzamelen en organiseren van de ongelooflijke massa, technisch vaak moeilijke inlichtingen.
Met dit verslag en de omvangrijke toelichting op de conclusies draagt het Parlement in belangrijke mate bij aan de bescherming van de vrijheid van de Europese burgers en de Europese bedrijven. De belangrijkste punten uit deze conclusies zijn reeds door de heer Schmid naar voren gebracht en ofschoon, zoals de heer Di Lello ook reeds zei, de conclusies niet altijd stroken met hetgeen in het verslag wordt vastgesteld, zal ik daar niet verder op ingaan.
Ik wil echter graag de doelmatigheid van het verslag en de bescherming van zowel de bedrijven als vooral ook de privacy van de burgers verbeterd zien, en daarom wil ik de heer Schmid en alle andere leden aanbevelen enkele door de heer Di Lello en anderen ingediende amendementen in het verslag op te nemen. Ik bedoel met name de amendementen 12, 20, 21, 22 en 30. Deze zijn in de tijdelijke commissie verworpen, maar volgens mij alleen maar omdat men vreesde anders onrealistisch te zijn. Men verkeerde in de veronderstelling dat algemene, massale en ongedifferentieerde interceptie - zoals die van Echelon - die enkel gebaseerd is op erkenning van enkele sleuteltermen door zoekmachines, onontbeerlijk was voor de bestrijding van terrorisme en criminaliteit.
In de amendementen die ik u aanbeveel, staat echter duidelijk - en terecht - dat dergelijke interceptie een inbreuk is op het wetmatigheids- en proportionaliteitsbeginsel dat ten grondslag moet liggen aan elk maatregel met betrekking tot de vertrouwelijkheid van communicatie en derhalve niet toegestaan mag worden.
Misschien zal de informatietechnologie ons in de toekomst dwingen onze wetgeving te wijzigen, maar deze is nu zoals zij is. Als wij de in het verslag van de heer Schmid genoemde amendementen aannemen, zullen wij op beslissende wijze bijdragen aan de instemming hiermee van de Europese burgers en aantasting van de geloofwaardigheid van de Europese instellingen kunnen voorkomen.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik bedank Gerhard Schmid voor het grote werk. Interceptie en spionage zijn een onaanvaardbaar ingrijpen in de privacy van de mens en rechtstreeks in strijd met artikel 8 van het Europees Verdrag inzake de bescherming van de rechten van de mens.
Toen de koude oorlog eindigde, zocht een tot enorme hoogte ontwikkeld systeem nieuwe taken. Van het bespioneren van vijanden is het blijkbaar overgegaan op het bespioneren van vrienden. Zo ging het ook bij de NAVO: toen het communistische systeem ophield te bestaan, zochten de goedbetaalde schetsers van een vijandbeeld snel nieuwe taken, en die lijken ze te hebben gevonden. Het lijkt er zelfs op dat in de Verenigde Staten een dergelijke oorlogsstemming in zekere zin nog voortduurt. Dat land is nu immers bezig een raketschild op te bouwen tegen een gevaar dat in feite moeilijk te vinden is. Ook bepaalde recente, egoïstische acties van de nieuwe Amerikaanse regering hebben hier in het multiculturele Europa voor verwarring gezorgd. Wat gebeurt daar eigenlijk? Misschien moeten wij daar opnieuw gaan kijken, want van de Amerikaanse collega' s heeft slechts een op de drie een paspoort. Ze staan immers niet als reislustig bekend.
Ik ben van mening dat wij bindende bepalingen moeten opnemen in onze grondverdragen, bepalingen waarin staat dat wij elkaar niet economisch bespioneren. Onze handelspartner en vriend de Verenigde Staten moet bij dat principe worden betrokken. Tegelijkertijd moeten wij ons er van vergewissen dat wij in staat zijn de bescherming van de privacy van de EU-burgers voor schade te behoeden, en ten derde moeten wij hier in de bevoegde commissies voortdurend in de gaten houden of dat gebeurt. Daarin is een belangrijke taak voor ons weggelegd.

Karamanou
Mijnheer de Voorzitter, het is een feit dat na afloop van de koude oorlog en de val van het IJzeren Gordijn vele nationale spionagediensten hun actieterrein hebben uitgebreid naar de commerciële en industriële sector. Daarbij hebben de Verenigde Staten, Canada, Nieuw-Zeeland, Australië en ons eigen Verenigd Koninkrijk zich onderscheiden met de opzet van het Echelonsysteem. Dankzij het uitstekende werk van de rapporteur, de heer Schmid, en van de coördinatoren kon de waarheid van het bovenstaande door onze commissie worden vastgesteld.
Ik vind het Echelonsysteem een van de grootste schandalen aller tijden: een politiek schandaal, een economisch schandaal, een schandaal waarbij de mensenrechten en de democratische regels massaal geschonden zijn. Daarom moet men bij het bepalen van een strategie om spionagesystemen als Echelon tegen te gaan, de regeringen maar ook de internationale organisaties op hun verantwoordelijkheden wijzen.
De totstandbrenging van een wereldmarkt moet gepaard gaan met juridische garanties voor de bescherming van het privé-leven en de regels inzake loyale concurrentie. De veiligheid van de informatica-infrastructuur moet op nationaal en Europees vlak worden verbeterd, en de geheime diensten moeten op efficiënte wijze door parlement en rechterlijke macht worden gecontroleerd, zodat het vertrouwen van de burgers in de informatiesamenleving niet wordt beschaamd.
Tenslotte moeten de Europese ondernemingen beschermingsmechanismen ontwikkelen. Zij moeten daarvoor hun interne functionering evalueren, hun personeel informeren en opleiden, en beschermingsprogramma' s gebruiken voor hun elektronische communicatie. Loyale concurrentie tussen bedrijven moet de hoeksteen zijn van de wereldeconomie. De inlichtingendiensten moeten altijd werken op basis van de naleving van de grondrechten, zoals die in het Handvest staan en in artikel 8 van het Europese Verdrag inzake de bescherming van de rechten van de mens. De tijd is gekomen om eindelijk antwoord te geven op de vraag van de Europese burgers wie ons zal beschermen tegen onze beschermheren.

Borghezio
Mijnheer de Voorzitter, ik heb de grootste voorbehouden ten aanzien van het verslag. Dit is veel te zacht en op bepaalde punten zelfs aarzelend. Hieruit blijkt duidelijk dat men de gevaren die gepaard gaan met een algemene controle op de communicatie onderschat en geen geschikte, autonome maatregelen ter verdediging van Europa voorstelt. Theoretisch gesproken zou de Europese Unie gemakkelijk kunnen onderhandelen over een protocol op grond waarvan de lidstaten deze inlichtingen zouden kunnen gebruiken, maar de Europese Unie moet nu eerst en vooral ervoor zorgen dat zij zich op autonome wijze beschermt door middel van versleuteling en wel met een ander systeem dan de huidige systemen. Ik denk bijvoorbeeld aan het hypermoderne Hermessysteem dat een product is van Europees onderzoek en waarmee gegevens van het ene punt naar het andere kunnen worden overgebracht zonder de mogelijkheid van onderschepping door spionagesatellieten.
In het verslag wordt kennelijk geen duidelijk antwoord gegeven op de volgende nauwkeurige vraag: is het feit dat de geheime dienst van een van de lidstaten gebruik maakt van met Echelon vergaarde gegevens misschien een concreet geval van spionage ten nadele van Europese burgers of Europese bedrijven en ten voordele van de Verenigde Staten? Men moet zich deze vragen stellen, daar zelfs het Amerikaanse congres zich heeft afgevraagd of de door de NSA uitgeoefende controle op de VS-burgers misschien geen tegen de grondwet indruisende praktijk is. Ik wil nogmaals herhalen dat zelfs NGO' s zoals Amnesty International en Greenpeace en boven elke verdenking verheven persoonlijkheden zoals Moeder Teresa van Calcutta het slachtoffer zijn geworden van interceptie door Echelon. Dat moet ons toch tot nadenken aanzetten!
De STOA-voorzitter, onze ex-collega Pompidou, heeft ooit eens opgemerkt dat veel Europese bedrijven reeds de dupe zijn geworden van Echelon maar daar geen ruchtbaarheid aan geven omdat zij economisch te maken hebben, en blijven hebben met de Verenigde Staten. Wij vragen ons dan ook af welke rechtsbescherming wij de Europese bedrijven kunnen geven tegen deze schade. Welke mogelijkheden hebben zij trouwens om deze schade aan te tonen en welke financiële middelen worden uitgetrokken voor Europees onderzoek in strategisch belangrijke sectoren zoals versleuteling? Op deze vragen wordt in het verslag geen antwoord gegeven.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Coelho, de voorzitter en de leden van dit Parlement die aan het werk van de tijdelijke commissie Echelon hebben bijgedragen, en met name rapporteur Schmid bedanken voor het veelomvattende en goedgeschreven verslag over het interceptiesysteem Echelon.
In het afgelopen jaar heeft de Commissie het parlementaire werk met interesse gevolgd. Bij dit vraagstuk spelen complexe technologische en politieke overwegingen een rol. Het verslag bevat een groot aantal verwijzingen naar het bestaan van een wereldwijd interceptiesysteem. Daarmee werd een bewijsvoering opgezet. Op 30 maart vorig jaar verklaarde de Commissie het volgende: "Het is een wezenlijke eigenschap van inlichtingendiensten dat personen die niet bij dergelijke activiteiten zijn betrokken hun bestaan niet kunnen bevestigen noch ontkennen" . Hoewel de Commissie niet betrokken is bij activiteiten op het gebied van het vergaren van inlichtingen, twijfelt zij niet aan de bevindingen van het Europees Parlement. Het verslag van de tijdelijke commissie Echelon is gebaseerd op nauwkeurig en grondig onderzoek.
De Europese Unie is gegrondvest op de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, zoals verankerd in artikel 6 van het Verdrag en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. Als hoedster van het Verdrag hecht de Commissie zeer veel belang aan de naleving van die beginselen.
Het grootschalig afluisteren van communicatiesystemen kan een persoon in de moderne samenleving veel angst inboezemen. Privacy is een fundamenteel recht. Alles wat tegen dat recht indruist moet specifiek in de wet zijn vastgelegd, noodzakelijk zijn voor het realiseren van bepaalde doelstellingen, het algemeen belang dienen, proportioneel zijn en onderworpen zijn aan adequate controles en garanties tegen iedere vorm van misbruik.
De Commissie is vastbesloten te onderzoeken wat de praktische implicaties zijn van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en zal zich met name buigen over de vraag op welke terreinen de bescherming van communicatie en persoonlijke gegevens versterking behoeft. De Commissie heeft al aangegeven dat zij het wenselijk acht dat het Handvest wordt opgenomen in de Verdragen, zodat de zichtbaarheid en de rechtszekerheid ervan worden vergroot. Tegelijkertijd dient de Commissie te handelen binnen het kader van de haar met het Verdrag verleende bevoegdheden.
Uit de bevindingen van de commissie omtrent de verenigbaarheid van een systeem zoals Echelon met de EU-wetgeving komen twee verschillende scenario' s naar voren, ten eerste het gebruik van een dergelijk systeem door inlichtingendiensten en ten tweede misbruik van dat systeem voor industriële spionage.
De Commissie deelt de opvatting dat de activiteiten zoals voorzien in het eerste scenario, waarmee het belang van de staatsveiligheid wordt gediend, binnen de reikwijdte van titel V van het Verdrag betreffende de Europese Unie vallen. In dat deel van het Verdrag wordt het kader voor de oprichting van een gemeenschappelijk buitenlands veiligheidsbeleid uiteengezet. Hierin zijn echter geen bepalingen neergelegd voor inlichtingendiensten. Tenzij de Raad anders beslist, blijven de lidstaten derhalve verantwoordelijk voor het gedrag van en het toezicht op de activiteiten van inlichtingendiensten. Krachtens het EU-Verdrag heeft de Commissie niet de bevoegdheid om op dit gebied haar rol als hoedster van de Verdragen uit te oefenen.
De handhaving van een door inlichtingendiensten gebruikt interceptiesysteem valt, zelfs wanneer het om de verdediging of de nationale veiligheid van een lidstaat gaat, buiten de reikwijdte van de huidige richtlijnen inzake gegevensbescherming. Wat betreft het tweede scenario: bedrijfsspionage valt niet binnen de reikwijdte van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Het is geen activiteit die bij het streven naar een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid is toegestaan. Overeenkomstig het Gemeenschapsrecht valt een dergelijke activiteit wel onder de richtlijnen inzake gegevensbescherming, en daarmee krijgt men te maken als de door systemen als Echelon vergaarde gegevens worden doorgespeeld aan bedrijven voor doeleinden die geen verband houden met preventie van strafbare feiten of met kwesties van staatsveiligheid.
We weten allemaal dat elektronische communicatie in het dagelijks leven een steeds grotere rol speelt. Goed functionerende elektronische infrastructuren zijn van essentieel belang voor onze economieën. Zoals al werd gezegd in Lissabon, wil Europa de meest competitieve en dynamische kenniseconomie ter wereld worden. Hiervoor moet echter eerst vertrouwen in de elektronische communicatie ontstaan en daarbij zijn zowel onze burgers als onze ondernemingen betrokken.
Met de ontwikkeling van technologieën kan men bescherming bieden tegen afluisteren. Het is geruststellend te weten dat door het gebruik van optische vezelkabels, in plaats van satellieten, voor transcontinentale communicatie er minder mogelijkheden zijn voor grootschalige, routinematige interceptie.
Dat er door de opkomst van het commerciële gebruik van internet minder mogelijkheden zijn voor interceptie is een overtuigend argument. Vandaag de dag blijft het grootste deel van de internetcommunicatie per kabel binnen het Europese continent.
In de afgelopen jaren heeft de Commissie een aantal belangrijke stappen ondernomen voor de ontwikkeling van een beleid ter verbetering van de beveiliging van elektronische communicatie. In die context is vaak gesproken over encryptie. De beschikbaarheid en vrije circulatie van versleutelingsproducten en -technologieën is verzekerd met de dual use-verordening, die sinds september 2000 van kracht is. Dankzij het kaderprogramma van de Gemeenschap voor onderzoek en dankzij de informatieaspecten van het technologieprogramma zijn de omstandigheden voor de ontwikkeling van geavanceerde Europese versleutelingsproducten verbeterd, zodat Europese burgers, bedrijven en regeringen hun communicatie kunnen beschermen. Daarom vraag ik u onze besprekingen over het volgende kaderprogramma te ondersteunen.
Op grote schaal gebruik maken van encryptie is echter geen garantie. Burgers en kleine bedrijven zijn niet altijd op de hoogte van de potentiële effecten. We moeten hen informeren over de mogelijkheden van encryptie. We moeten hun de instrumenten in handen geven om zich te weren. In juni van dit jaar heeft de Commissie een mededeling aangenomen over de beveiliging van netwerken en informatie. Het doel hiervan is het probleem van de onbekendheid bij de burgers aan te pakken en verder te werken aan een Europese benadering van veiligheidskwesties. Ik ben verheugd u te kunnen melden dat de conclusies van het in behandeling zijnde verslag sterk overeenkomen met de benadering van de Commissie. U weet dat op EU-niveau al een juridisch kader bestaat voor gegevensbescherming en voor de verplichtingen van bedrijven. Ook staat er een beleid op stapel voor de bestrijding van computercriminaliteit, een onderwerp dat later vandaag zal worden besproken. De beveiliging van netwerkinformatie is momenteel ook in opkomst en dit is het derde element dat het beeld aanvult. Het is echter niet de bedoeling dat de communicatie met een volledig actieplan gepaard gaat.
We hebben al in grove lijnen aangegeven op welke actieterreinen vooruitgang moet worden geboekt. Om het bewustzijn te vergroten dienen algemene informatie- en onderwijscampagnes te worden gelanceerd en dienen goede praktijken te worden bevorderd. Verder is een Europees waarschuwings- en informatiesysteem nodig ter versterking van de activiteiten van de computer emergency response teams - de zogenaamde CERT' s - of gelijksoortige eenheden, en ter verbetering van de onderlinge coördinatie. Ik heb gemerkt dat het Parlement voorstander is van dat idee. Vervolgens moeten we onderzoeken op welke wijze we het beste pro-actieve en gerichte maatregelen op Europees niveau kunnen nemen, maatregelen waarmee vroegtijdig kan worden gereageerd op al bestaande of opkomende bedreigingen, zoals het European information security observatory. Ten slotte nog het rechtskader: we moeten een inventaris opmaken van de nationale maatregelen die overeenkomstig het Gemeenschapsrecht moeten worden genomen. Dit is mijn antwoord op de vraag van mevrouw Plooij-van Gorsel.
Tevens moet actie worden ondernomen om de verdere ontwikkeling van technologie te ondersteunen, de normalisatie en certificatie te stroomlijnen, beveiliging ingang te doen vinden bij de overheid en de internationale samenwerking te verbeteren.
Als volgende stap willen we voor eind dit jaar concrete maatregelen met definitieve termijnen opstellen zodat we een Europees beleid voor informatiebeveiliging kunnen gaan toepassen.
Ten slotte schaaft de Commissie voortdurend haar eigen productie van informatiesystemen bij, qua beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid, vooral omdat de bestaande of potentiële gevaren voortdurend veranderen. In het netwerk van de Commissie wordt het punt van binnenkomst van informatie voortdurend bewaakt en actief getest. Andere inspanningen op dit terrein zijn projecten voor een sterkere beveiliging van videoconferenties, beveiliging van telefoonsystemen en encryptie van databanken. Bovendien worden op de informatiesystemen van de Commissie regelmatig veiligheidscontroles uitgevoerd. Inmiddels is een nieuw beleid ter beveiliging van informatiesystemen ontworpen waarvan de bespreking momenteel in de Commissiediensten wordt voorbereid.
Daarnaast herziet de Commissie momenteel, als gevolg van interne reorganisatie en bepaalde beleidsontwikkelingen, haar algemeen beveiligingsbeleid. De nieuwe interne bepalingen van de Commissie zullen zijn gebaseerd op het model van de eerder dit jaar aangenomen beveiligingsverordening van de Raad. Als richtsnoer hierbij dienen tevens de volgende beginselen: proportionaliteit van de beveiligingsmaatregelen gemeten aan de bestaande risico' s; het personeel, het management en de beveiligingsexperts zijn tezamen verantwoordelijk en aansprakelijk; alle elementen, waaronder persoonlijke informatie en fysieke veiligheid, zijn verweven tot een coherente beveiligingsstrategie, en ten slotte werken Europese en nationale veiligheidsorganisaties nauw samen.
De Commissie is voornemens aanvullende middelen uit te trekken voor het gebied van de beveiliging. Het gebrek aan technisch materiaal en personeel - er is vooral gebrek aan specialisten in informatiebeveiliging - belemmert de volledige toepassing van een beveiligingsbeleid. Dit probleem is bekend bij de meeste overheden, waaronder ook de Europese instellingen. Ik ben blij dat in het verslag steun wordt betuigd aan het voorstel om meer financiële middelen uit te trekken voor het nodige werk. Ik hoop dan ook van harte dat het Parlement als begrotingsautoriteit gevolg zal geven aan het standpunt van zijn commissie.
Het is voor de staatshuishoudingen van cruciaal belang dat de Europese burgers en het bedrijfsleven vertrouwen hebben in elektronische communicatie en het goed functioneren van de informatie-infrastructuren. Ik wil nogmaals herhalen dat de Commissie de eerbiediging van de mensenrechten en de rechtsstaat van het allergrootste belang acht.

Schmid, Gerhard
Mijnheer de Voorzitter, ik wil aan het einde van dit debat allereerst de voorzitter van de commissie bedanken. We kenden elkaar niet voordat wij begonnen, maar na enkele dagen al leek het alsof wij jarenlang niets anders hadden gedaan dan samenwerken. Dat is niet vanzelfsprekend, niet normaal. Hartelijk dank daarvoor!

Ik wil ook de leden van de commissie bedanken. We hadden niet altijd dezelfde mening, maar de sfeer onderling was prima en we hebben constructief samengewerkt. Ook dat is niet altijd vanzelfsprekend hier. Daarvoor mijn hartelijke dank. Ik bedank het secretariaat, de secretaris-generaal, de andere medewerkers en veel mensen die ons raad en informatie gegeven hebben. Een aantal van hen is genoemd in het verslag en een aantal uit eigen belang niet, maar mijn dank is er niet minder hartelijk om!
(Applaus)

Rol van de Unie in de terreurbestrijding
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0273/2001) van de heer Watson, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over de rol van de Unie in de terreurbestrijding (2001/2016(INI)).

Watson
Mevrouw de Voorzitter, mij is de eer ten deel gevallen om namens de Commissie rechten en vrijheden van de burger, justitie en binnenlandse zaken dit verslag aan het Parlement voor te leggen. Men was van mening dat een verslag over een vraagstuk als het onderhavige, waarvoor een brede consensus noodzakelijk is, door de voorzitter van de commissie door het Parlement geloodst moest worden. Als liberaal democraat beschouw ik terrorisme als een aparte categorie van misdaden, als misdaden tegen de democratie. Terreurdaden zijn erop gericht de fundamenten van de burgermaatschappij te vernietigen. Ik ben mijn collega' s uit de commissie dan ook erkentelijk voor hun ondersteuning van dat standpunt en voor de daaruit voortvloeiende aanbevelingen.
Sommigen beschouwen mijn verslag als een reactie op de huidige terroristische aanslagen op het Iberisch Schiereiland. Ik deel de diepe bezorgdheid van degenen die vinden dat hiermee in de Europese politiek een open wond is geslagen. Namens de commissie betuig ik hun mijn oprechte medeleven en solidariteit. Mijns inziens moeten mijn analyse en aanbevelingen net zo goed zijn gebaseerd op de situatie aldaar als op vergelijkbare situaties in het verleden, die in sommige gevallen nog steeds een bedreiging vormen. Daarbij denk ik onder andere aan Noord-Ierland, het Verenigd Koninkrijk, Corsica, Frankrijk, Duitsland, Italië en andere landen waar door ideologische terreurgroepen aanslagen worden gepleegd.
Terrorisme is geen nieuw fenomeen, maar heeft vandaag de dag wel veel nieuwe aspecten en kenmerken. De schakels tussen terroristen in verschillende landen vormen nu een onderdeel van het netwerk van de internationale georganiseerde misdaad. In augustus hebben we gezien dat er sprake is van contacten tussen terroristen in Noord-Ierland en Colombia. Door het bestaan van dergelijke netwerken wordt het voor terroristen die geweld plegen voor politieke doeleinden eenvoudiger om aan wapens komen, ideeën uit te wisselen over technieken en aan de arm der wet te ontsnappen.
Ook wordt het terrorisme geïnspireerd door nieuwe motieven en nieuwe wapens. Sommige actiegroepen voor het welzijn van dieren lanceren terreurcampagnes tegen personen die soms slechts zijdelings te maken hebben met dierproeven. Sommige milieugroeperingen achtervolgen personen die betrokken zijn bij de opsporing en winning van olie. Het is een zorgwekkend feit dat het huidige tijdperk zich laat kenmerken door computerterrorisme en milieuterrorisme.
In het verleden hebben democratieën deze gevaren met wisselend succes aangepakt. Daarbij hebben zij op het terrein van de internationale samenwerking tussen instanties voor wetshandhaving en rechterlijke instanties duidelijk gefaald. In de Europese Unie liggen de instrumenten voor de verbetering van die samenwerking verankerd in de artikelen 29 en 31 van het EU-Verdrag. Desalniettemin hebben de regeringen veelal afgezien van het gebruik van die instrumenten, hetgeen onbetamelijk is voor een Unie die gebaseerd is op menselijkheid en waardigheid, op gelijkheid en solidariteit, op eerbiediging van de mensenrechten, de vrijheden en de rechtsstaat.
Het besluit van de lidstaten om van de Unie een gebied van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid te maken zou een grondslag moeten zijn voor de bestrijding van de toenemende terreur. Een algehele verwerping van terroristische organisaties en terrorisme dient te leiden tot een coherent en bindend pakket van beleidsmaatregelen en tot een goede samenwerking tussen de regeringen op alle niveaus. In de afgelopen maanden is de samenwerking tussen Frankrijk en Spanje en tussen Groot-Brittannië en Ierland verbeterd, maar toch is geen gebruik gemaakt van de mogelijkheden uit het Verdrag van Amsterdam voor het nemen van effectievere maatregelen.
Ik wil de collega' s uit alle partijen in dit Parlement bedanken voor hun vele adviezen en voor hun hulp bij het opstellen van dit verslag. Voor dit verslag is een brede consensus vereist. Ik ben blij dat men zich in het document uitspreekt tegen het uitvaardigen van uitzonderingswetten en -procedures. Dergelijke maatregelen zouden niet nodig hoeven te zijn. Hierdoor verliezen regeringen maar al te vaak hun morele verhevenheid en verworden zij tot voorbeelden van een door de staat gefinancierd terrorisme. Dit vormt een potentieel gevaar voor de democratie. Indien een staat niet bereid is om soldaten of politieagenten die zich schuldig hebben gemaakt aan mishandeling meedogenloos gerechtelijk te vervolgen heeft hij weinig bestaansrecht.
Desalniettemin ben ik tegen amendement 2, omdat men zou kunnen denken dat hierin terrorisme gerechtvaardigd wordt. Ook ben ik tegen amendement 1 omdat deze tekst de strijd tegen het terrorisme zou vertragen. Mijns inziens kunnen alle rechtsstelsels van de EU-lidstaten gerechtigheid garanderen. Daarmee zeg ik niet dat de juridische lat niet hoger kan worden gelegd. Er kunnen hogere juridische eisen worden gesteld en daarin ligt voor de Unie een enorme uitdaging. Als wij niet bereid zijn op elkaars rechtsstelsels en democratische praktijken te vertrouwen, zullen steeds meer gezinnen een geliefde moeten missen omdat onschuldige mensen het slachtoffer worden van personen die vanuit politieke overwegingen moorden.
In mijn verslag wordt daarom een oproep gedaan tot de Raad en wordt hem gevraagd minimale wetten en sancties vast te stellen voor de bestrijding van terreurdaden, de formele uitleveringsprocedures voor hen die worden verdacht van of vervolgd wegens terreurdaden af te schaffen en bij de strijd tegen terreurgroepen een Europees opsporings- en aanhoudingsmandaat in te voeren. Sommige personen vinden zulke maatregelen misschien nogal extreem. Ikzelf denk echter dat het stuk voor stuk legitieme middelen zijn bij de bestrijding van een categorie van misdaden die erop gericht is de op de rechtsstaat gefundeerde democratie te verwoesten. Ik hoop dan ook dat de Commissie en de Raad vroegtijdig zullen reageren op deze roep om actie.

Galeote Quecedo
Mevrouw de Voorzitter, het nieuwe parlementaire jaar begint voor ons weer met een aantal haast historische werkzaamheden. De komende maanden moet niet alleen een constitutionele hervorming van de Unie op stapel worden gezet, maar moet ook de euro in gebruik worden genomen en een begin worden gemaakt met de belangrijkste hoofdstukken in de onderhandelingen die moeten leiden tot een ongekende uitbreiding van de Europese Unie.
Voor duizenden Europese burgers staan deze debatten echter ver van hun bed. Belangrijk is voor de burgers van vandaag vooral dat de school van hun kinderen een open, pluralistisch onderwijssysteem heeft, zij zonder gevaar over straat kunnen lopen, openlijk hun mening kunnen geven, hun stemrecht vrij kunnen uitoefenen, een functie in de volksvertegenwoordiging kunnen vervullen, zonder dat hun leven of dat van hun familieleden gevaar loopt. Die duizenden Europese burgers mogen er terecht van uitgaan dat hun grondrechten door de lokale, nationale en Europese overheden gewaarborgd worden.
Het lijkt mij daarom absoluut noodzakelijk dat de communautaire instellingen zich niet alleen bezighouden met de grondwet, de euro, de uitbreiding en dergelijke, maar tevens een antwoord geven op dat wat de Europese burgers in bijvoorbeeld Spanje als hun eerste prioriteit beschouwen, te weten de bestrijding van het terrorisme, de eerbiediging van de vrijheid, de mensenrechten en de rechtsstaat die wij in Spanje na veertig jaar dictatuur hebben opgebouwd.
De Europese Raad van Tampere besloot in oktober 1999 een gebied van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid in te stellen. Wij zijn het huidige Belgische voorzitterschap dank verschuldigd, omdat het van dit onderwerp een prioriteit heeft gemaakt. Vanzelfsprekend stellen wij ook het werk van commissaris Vitorino zeer op prijs. Ik hoop dat hij in dit debat de steun vindt die hij nodig om van zijn initiatiefrecht op wetgevingsgebied gebruik te maken.
Ik ben van oordeel dat het Europees Parlement, de instelling die de Europese burgers vertegenwoordigt, in dit opzicht een bijzondere verantwoordelijkheid heeft. Onze Voorzitter, mevrouw Fontaine heeft deze verantwoordelijkheid op zich genomen met een slagvaardigheid en moed die degenen die al dan niet rechtstreeks met terreur te maken hebben gehad, niet gauw zullen vergeten. Ik ben ervan overtuigd dat haar opvolgers haar lijn zullen volgen.
Daarom kunnen wij mijns inziens redelijk tevreden zijn over het feit dat vandaag een verslag over de rol van de Europese Unie in de strijd tegen terrorisme in stemming wordt gebracht. Het belang van dit verslag wordt aangetoond door het feit dat de rapporteur van het verslag, de heer Watson, tevens voorzitter is van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken. Hij legt ons een tekst voor die in de commissie bij ruime meerderheid is goedgekeurd en die, zoals hij zelf al zei, fundamentele overwegingen bevat. Zo staat hier bijvoorbeeld dat de democratische dialoog op wederzijds vertrouwen en afwijzing van geweld gebaseerd moet zijn, of de maatschappij de schuld moet erkennen die zij ten opzichte van de slachtoffers van terreurdaden en hun familieleden heeft.
Door aanneming van dit verslag geven wij een aantal aanbevelingen die, indien zij in praktijk worden gebracht, ons in staat zullen stellen een gemeenschappelijke Europese omschrijving van het misdrijf "terrorisme" op te stellen, het principe van wederzijdse erkenning van strafrechtelijke besluiten goed te keuren, en de formele uitleveringsprocedures te vervangen door een Europees opsporings- en aanhoudingsmandaat voor die misdrijven die maatschappelijk absoluut onaanvaardbaar zijn. Daaronder valt natuurlijk terrorisme, maar ook mensenhandel, misdrijven tegen kinderen, illegale handel in drugs en wapens, corruptie, fraude en de georganiseerde misdaad.
Mevrouw de Voorzitter, met alle respect voor de fracties, ongeacht hun politieke overtuigingen en uiteraard met inachtneming van eenieders vrije stemrecht, ben ik zo vrij het Parlement te verzoeken dit verslag te steunen. Het gaat hier immers om een uiterst belangrijke kwestie die los staat van onze onderlinge discussies. Na uitwerking van de in dit verslag voorgestelde maatregelen zal de justitie meer instrumenten in handen hebben voor het waarborgen van de fundamentele vrijheden waarop het Europese bouwwerk is gegrondvest en waarin talloze Europeanen zich thans door het terrorisme zien beperkt.

Díez González
Mevrouw de Voorzitter, allereerst een bijzonder woord van dank aan rapporteur Watson en aan alle leden van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken voor hun werk, hun bereidheid tot samenwerking en het uiteindelijke verslag. Het verslag wordt hier vandaag eerst besproken en vervolgens in stemming gebracht.
Waarde collega's, voor mij als Baskische, Spaanse en Europese is dit een dag die tot tevredenheid stemt. Europa heeft namelijk begrepen dat als de ETA de mensenrechten schendt, als het georganiseerd fascisme in Baskenland zich schuldig maakt aan xenofobe misdaden en ideologische zuivering, als deze terreurorganisatie - thans nog de enige overgebleven uitwas van de Franco-dictatuur in Spanje - met haar activiteiten blijft doorgaan en de kern van die organisatie in Europa is gelegen, het niet enkel gaat om een probleem van de rechtstreeks betrokken slachtoffers, van degenen die niet vrij de straat op kunnen gaan, zich niet kandidaat kunnen stellen voor de verkiezingen, een enorme angst moeten overwinnen om dagelijks te kunnen schrijven of hun mond in de media te kunnen opendoen, maar om een probleem van heel Europa, van heel de Europese democratie.
Daarom reageert de Europese democratie ook in haar geheel en slaat zij de handen ineen om het terrorisme te overwinnen.
Ik ben blij dat Europa heeft begrepen dat het nu tijd is om het niet langer bij woorden, bij belangrijke verklaringen en bilaterale samenwerking te laten, hoe belangrijk deze ook zijn.
Het is hoog tijd dat de nodige instrumenten in gereedheid worden gebracht om misdadigers, terroristen, fascisten aan de justitie over te leveren, zodat wij de misdadigers voorgoed kunnen inrekenen en alle nodige instrumenten in werking kunnen stellen om ervoor te zorgen dat de democratische instellingen van de Europese Unie dat doel op doeltreffender wijze bereiken.
Ook verheugt het mij dat Europa heeft ontdekt dat, als er los rondlopende misdadigers of georganiseerde misdadigers zijn die een misdaad tegen de mensenrechten, de vrijheden en het leven van de burgers begaan, er allereerst een politiek besluit moet worden genomen dat het mogelijk maakt de misdadigers ter beschikking te stellen van justitie.
Wij stellen alles in het werk om ervoor te zorgen dat iedere burger in vrijheid kan leven, ongeacht zijn ideologie, geloof, afkomst, naam of cultuur. Wij doen al het mogelijke om - als ik het zo mag zeggen - het grondbegrip van Europees burgerschap te verdedigen, namelijk de mensenrechten.
Het verslag-Watson en de aanbevelingen die daarin worden gedaan, zijn niet alleen bedoeld om de ETA te bestrijden, maar met name ook om de democratie te verdedigen. Het doel is de ETA te overwinnen, maar het allerbelangrijkste is de democratie in heel Europa te verdedigen. Het streven is dat overal in Europa in vrijheid en pluraliteit te kunnen leven en samenleven. Er is echter een plek in Europa, te weten Spaans Baskenland, waar de fascistische organisatie ETA die samenleving en pluraliteit in gevaar brengt.
Er wordt wel gezegd dat zich operationele problemen zullen voordoen, dat het voor sommige landen lastig zal zijn om hun wetgeving te harmoniseren. In zijn eerste interventie zei voorzitter Verhofstadt dat iemand die niet in utopieën gelooft niet de benaming Europeaan verdient. Ik ben van oordeel dat de politieke wil, die in staat is geweest een gemeenschappelijke munt in omloop te brengen, ook in staat zal zijn gemeenschappelijke instrumenten ter bestrijding van het terrorisme in omloop te brengen.
Dames en heren, tenslotte wil ik nog iets zeggen als Europees, maar toch vooral als Baskisch en Spaans onderdaan. Als Baskische en Spaanse, als dochter van een generatie democratische Spaanse burgers die de oorlog tegen Franco hebben verloren en die zich tegen 40 jaar dictatuur teweer hebben moeten stellen, ben ik van mening dat zich vandaag een daad van historisch herstel in Europa voltrekt. Heel lang hebben wij ons als Spaanse democraten immers in de kou voelen staan door de onverschillige, afstandelijke houding van Europa. Zo hebben wij dat tijdens het franco-regime vaak ervaren, maar ik verzeker u dat wij dat soms ook nu nog ervaren, in al de jaren waarin wij tegen het ETA-fascisme en voor democratie en vrijheid strijden.
Vandaag wordt er in dit opzicht een schuld ingelost. Ik ben er trots op dat ik dit moment met u mag beleven. Dames en heren, als Baskische ben ik zo vrij u dank te zeggen voor dit besluit. Die dank breng ik uit namens mijzelf, maar vooral ook namens heel veel gewone, anonieme mensen die dagelijks strijden voor vrijheid, hun angst overwinnen en zich op verkiezingslijsten laten plaatsen of de pen ter hand nemen, namens al de mensen die niet de kans krijgen om hun mond open te doen, omdat de ETA hun de mond voor altijd heeft gesnoerd.
Namens al diegenen feliciteer ik iedereen met deze gebeurtenis vandaag, waarvoor ik nogmaals, hartelijk dank.

Esteve
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik de heer Watson natuurlijk lof toezwaaien voor het uitstekende werk dat door hem is verricht, voor zijn uiterst belangrijke en moeilijke verslag.
De heer Watson houdt geen theoretisch betoog, maar heeft goed in de gaten waar het werkelijk om draait. Met name gaat hij in op onze vrees voor de ETA en op wat er leeft onder de mensen in Baskenland, Spanje en Catalonië, waar ik vandaan kom. Zijn volstrekte veroordeling, alsmede zijn beroep op de noodzaak van respect voor de slachtoffers, de getroffenen, moet een constante zijn in onze verklaringen en standpunten.
In de eerste plaats vestig ik er de aandacht op dat in dit verslag belangrijke maatregelen voor positieve actie op juridisch-politioneel gebied worden ingesteld, zoals invoering van minimumregels, vaststelling van een uitleveringsprocedure, erkenning van strafrechtelijke besluiten, invoering en gebruikmaking van een opsporings- en aanhoudingsmandaat en onderlinge aanpassing van nationale wetgevingen. Ik ben van oordeel dat deze maatregelen de uiterst belangrijke politionele en gerechtelijke samenwerking kunnen bevorderen.
In de mij ter beschikking staande tijd wil ik tevens opmerken dat in het verslag niet wordt voorbijgegaan aan de belangrijke waarden die bij de terreurbestrijding in Europa in acht moeten worden genomen. Het is van groot belang dat in overweging N staat dat ideologieën altijd legitiem zijn als zij zich uiten door middel van de Europese waarden en de eerbiediging van de democratische rechten.
Het is belangrijk dat in overweging O weer sprake is van een "democratische dialoog" die op wederzijds vertrouwen en afwijzing van geweld moet zijn gebaseerd. Eveneens is het van belang dat er in de overwegingen R en S wordt gesteld dat de lidstaten grenzen aan die maatregelen moeten stellen, zodat er geen misbruik van de rechtsregel kan worden gemaakt.
Mijns inziens is dit alles van belang met het oog op het evenwicht dat in acht dient te worden genomen bij efficiënt optreden en de eerbiediging van de Europese waarden. Een en ander stemt mij tot tevredenheid, want hierdoor verandert de resolutie die wij in september 1999 door middel van een schriftelijke verklaring hebben goedgekeurd. Ik heb die verklaring toen weliswaar ondertekend, maar tevens mijn verontrusting uitgesproken over het feit dat de uitdrukking "democratische dialoog" was verdwenen.
Met dit verslag zorgt de Europese Unie ervoor dat haar waarden in dit opzicht volledig hersteld worden. Vrede, begrepen als uitsluiting van geweld, en dialoog zijn immers begrippen waar de Europese Unie niet omheen kan. Zowel binnen als buiten Europa komt steevast de tweeterm "vrede en democratische dialoog" om de hoek kijken. Ik zal geen voorbeeld noemen, want ik zou niet willen dat dit zo positieve verslag en debat door een voorbeeld van mij naar beneden worden gehaald.
Ik ben erg blij dat wij dit verslag kunnen aannemen en dat het een doeltreffend instrument is voor de oplossing van dit ernstige probleem, waarbij zoveel mensen zijn betrokken.

Schröder, Ilka
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, dit verslag gaat over terrorisme. Daarom wil ik nu graag ingaan op wat wij onder terrorisme verstaan, omdat het als iets slechts beschouwd wordt en vaak ook gebruikt wordt als excuus voor inbreuk op de grondrechten door de overheid. Ik heb dus gekeken naar wat onder de noemer terrorisme valt. Dat is bijvoorbeeld drugshandel. Welke drugs nu illegaag of legaal zijn, is zoals we allemaal weten tamelijk willekeurig vastgelegd en is bijvoorbeeld uit het oogpunt van het gezondheidsbeleid ook niet te verklaren. Veel leden van het Parlement gebruiken immers ook grote hoeveelheden drugs. Ik snap wel dat het om illegale drugs gaat, maar ik wil maar zeggen dat drugs in iedere maatschappij voorkomen. Dat was altijd al zo en dat zal ook altijd zo blijven, maar met criminalisering komen we niet verder.
Verder valt bijvoorbeeld ook mensenhandel onder terrorisme. Als daarmee mensensmokkel bedoeld wordt, wat vaak door elkaar gehaald wordt, dan wil ik toch even zeggen dat er hier in de EU mensen als asielgerechtigd worden beschouwd die illegaal naar de EU gekomen zijn, omdat wij de vesting Europa hebben en mensen ook hulp - bijvoorbeeld van mensensmokkelaars - moeten aannemen.
Als het om mensenhandel gaat, waarbij dus mensen van hun essentiële grondrechten worden beroofd en gedwongen worden te werken, rijst de vraag waarom er in het verslag waarover wij onlangs gestemd hebben zo weinig staat over de bescherming van de slachtoffers of de verhandelde mensen. Dat zou toch het beste middel zijn om zoiets als mensenhandel af te schaffen.
Er wordt in het verslag ergens gezegd dat terrorisme ook illegale handel in wapens en drugs omvat. Over drugs heb ik al iets gezegd. Wat wapens betreft is naar mijn mening de handel in wapens illegaal, maar ook illegitiem en dat is nog veel erger. De vraag is alleen of dat slechts geldt voor de illegale wapenhandel. Geldt dat niet nog meer voor de legale wapenhandel? Is het geen terreur als burgers met NAVO-bommen bestookt worden en als gevolg daarvan sterven of hun hele leven moeten lijden? Er zijn mensen die zich daartegen verzetten door maatregelen te nemen, bijvoorbeeld civil disobedience. Ze weten heel goed dat dat illegaal is; of dat ook crimineel is laat ik in het midden. Velen van hen hebben namelijk, zoals hier geschreven staat, hun buik vol van bedrog en corruptie door de overheid. Als ze zich daar dan tegen verzetten, wordt dat terrorisme genoemd. Als het amendement van de Groenen, op grond waarvan de grondrechten van de mensen op een gemeenschappelijk niveau van bescherming in de EU moeten worden geplaatst, niet wordt aangenomen, kunnen we vanwege de grondrechten slechts tegen dit verslag stemmen.

Angelilli
Mevrouw de Voorzitter, ik wil allereerst de rapporteur van harte bedanken voor het werk dat hij heeft verricht bij de behandeling van een dermate serieus vraagstuk als het terrorisme, dat momenteel weer sterk de kop op steekt.
Misschien koesterden wij de illusie deze plaag, die Europa jarenlang in zijn bloedige greep heeft gehouden, eens en voor altijd meester te zijn geworden. Misschien is het huidig terrorisme ook moeilijker te bestrijden daar het minder ideologisch is, sterker op sensatie en blind geweld uit, op geweld zonder enige rechtvaardiging, enkel en alleen om de instellingen te destabiliseren en de publieke opinie te terroriseren.
Welke rol kan hier het Parlement spelen? Natuurlijk kan en moet het Parlement onderzoeken wat de oorzaken zijn van het ongenoegen en het sociaal en cultureel onbehagen, dat zeker ook een uitlaatklep vindt in terrorisme, maar het Parlement moet eveneens proberen vooruit te lopen op de verschijnselen van terrorisme, deze op de een of andere wijze zien te voorkomen en indien mogelijk in de kiem te smoren.
Wij hebben talrijke middelen tot onze beschikking: databanken, wetgevingsinstrumenten en politiemachten. Toch gebeurt het telkens weer dat wanneer zich nieuwe verschijnselen van grootscheepse criminaliteit voordoen of de criminaliteit andere vormen begint aan te nemen - en ik denk daarbij aan drugs, pedofilie, mensenhandel, uitbuiting van mensen en natuurlijk ook terrorisme - het Parlement overrompeld lijkt te zijn, te elfder ure in het geweer komt en uiteindelijk niet in staat is efficiënte preventieve acties te ontplooien.
Dat is ook gebeurd met de gewelddadige groepen die vaak in contact staan met terreurorganisaties. Zij zijn erin geslaagd de pacifistische, legitieme bewegingen tegen de mondialisering te infiltreren. Daarom stemmen wij van harte in met de maatregelen waarop in het verslag wordt aangedrongen teneinde dit verschijnsel in te kunnen dammen. Wij stemmen vooral in met het Europees opsporings- en aanhoudingsmandaat en de afschaffing van de formele uitleveringsprocedure.
Ter afsluiting wil ik er nog aan herinneren, mijnheer de Voorzitter, dat - om maar een voorbeeld te noemen - nog steeds Italiaanse burgers deel uitmaken van de Rode Brigades. Zij zijn veroordeeld wegens moord van terroristische aard en sedertdien voortvluchtig omdat zij zich verborgen kunnen houden in andere Europese landen, in weerwil van de herhaaldelijke verzoeken om uitlevering

Bigliardo
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega' s, ik heb met aandacht geluisterd naar de inleiding van de rapporteur, de heer Watson, en ik ben het in grote lijnen met hem eens, ofschoon ik mij regelmatig afvraag - en wij ons waarschijnlijk allen regelmatig afvragen - wat terrorisme nu eindelijk is. Tijdens het debat werd gezegd dat wij de strijd moeten aanbinden tegen hetgeen nu als terrorisme wordt beschouwd. Het vraagstuk dat in het verslag aan de orde komt, betreft mijns inziens het Europees terrorisme. Daarbij heb ik het echter niet alleen over het verwerpelijk terrorisme dat zich in het hedendaags Spanje helaas aan het ontwikkelen is. Als de daar gevolgde methode namelijk verwerpelijk is, zijn de in andere Europese landen gevolgde methoden net zo verwerpelijk, ook al gaan daarachter geheel anders gemotiveerde bewegingen schuil.
Italië heeft een verschrikkelijke tijd achter de rug toen militanten in hun bijeenkomstcentra en jongeren op de pleinen werden vermoord, toen kinderen levend verbrandden in hun eigen huizen. Dat geschiedde in naam van een ideologie die kortgeleden nog heeft geleid tot de moord op regeringsraadgever D' Antona. Dat is dezelfde ideologie als die waarvoor jongeren soms hun leven moeten geven - zoals in het verleden ook is gebeurd - wanneer zij deelnemen aan manifestaties die in blind geweld ontaarden, in geweld dat niets heeft uit te staan met de strijd tegen de mondialisering van de markten.
Daarom zijn wij resoluut voorstander van een gecoördineerd beleid van de Europese lidstaten. Daarin mag echter geen sprake zijn van de gehate uitzonderingswetten die zich in het verleden hebben ontpopt als regelrechte instrumenten voor politieke vervolging, toen het erom ging bepaalde mensen te treffen, en die daarna werden gebruikt om andere mensen te beschermen, zoals collega Angelilli zojuist al zei. Wij zijn voor een Europees opsporings- en aanhoudingsmandaat, maar dan moet men daar wel in de komende maanden mee beginnen en vermijden dat onze pleinen hetzelfde schouwspel gaan bieden als Genua enkele dagen geleden.

Sichrovsky
Mevrouw de Voorzitter, het verslag beschrijft zeer duidelijk de gevaren van het oude en het nieuwe terrorisme, de dreiging die ervan uitgaat, maar ook de machteloosheid van de traditionele instellingen in Europa ten opzichte van deze dreigingen. Ik ben het op een punt echter niet eens met het verslag, want de dreiging van terrorisme heeft eigenlijk niets met een democratische samenleving te maken, ook al is die vaak wel het doel van terreur. Terreur is een veel ingrijpendere bedreiging voor de afzonderlijke mens, ongeacht de politieke omstandigheden waarin hij leeft.
Daarom is het ook zo moeilijk, en misschien wel helemaal niet zo belangrijk om het begrip terrorisme preciezer te definiëren. We moeten misschien eerder - zoals ook in het verslag wordt voorgesteld - van een definitie van terreurdaad uitgaan, die de bedreiging van iedereen afzonderlijk en van groepen beschrijft. Om tot een betere coördinatie van de maatregelen te komen hebben we naast overeenstemming op Europees niveau ook de in het verslag voorgestelde versnelde uitlevering nodig.
De verklaring in artikel 29 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, waarin terrorisme een vorm van criminaliteit genoemd wordt, moet ook bindend zijn voor alle EU-lidstaten, wier politieke vertegenwoordigers al naar gelang hun politieke ideeën gewelddaden binnen of buiten de EU als rechtvaardig beschouwen. Ik denk hierbij aan het conflict in het Midden-Oosten, toen er ineens een aantal collega' s waren die begrip hadden voor de terroristische activiteiten van de ene of de andere kant, hoewel het om pure moordcommando' s en aanslagen op de burgerbevolking ging.
Niet alleen de organisatie, de samenwerking van de verantwoordelijke instellingen, maar ook de politieke wil is van wezenlijk belang in de strijd tegen het terrorisme. De bedreiging van een mens kan immers nooit gerechtvaardigd worden.

Hernández Mollar
Mevrouw de Voorzitter, als één ding naar voren is gekomen bij de uitwerking van dit verslag over terrorisme, was dat wel de zorgvuldigheid en deskundigheid van de rapporteur, van onze gewaardeerde collega Watson, die ik uitdrukkelijk wil feliciteren. Daarnaast werd echter ook duidelijk dat bijna alle politieke fracties van dit Parlement bereid waren en ook zo verstandig waren om niet alleen het terrorisme, zijn omgeving en zijn middelen te veroordelen, maar ook om overeenstemming te bereiken over de juridische instrumenten waarover we op Europees niveau moeten beschikken om de misdrijven die eigen zijn aan het terrorisme en de georganiseerde misdaad te bestrijden en te vervolgen.
We kunnen zonder voorbehoud, zonder twijfel - ik heb er in ieder geval geen - stellen dat we met de aanneming van dit verslag aan het begin staan van een Europees pact tegen terrorisme. Want voor de Europese burgers zijn geweld en terreur volkomen in strijd met de democratie, de dialoog en de spelregels die de democratische staten van de Europese Unie zich hebben eigen gemaakt om vreedzaam samen te leven en vooral om al - en ik leg de nadruk op al - onze problemen en meningsverschillen, van welke aard dan ook, op te lossen.
Achter het nationalisme of onafhankelijkheidsstreven dat terroristische organisaties zoals ETA gebruiken om leden te rekruteren, gaat in werkelijkheid een organisatie schuil die als enig doel heeft terreur te zaaien, de democratie te destabiliseren en zonder onderscheid kinderen, jongeren of volwassenen te vermoorden, welk ambt of beroep ze ook uitoefenen.
Daarnaast wordt in het verslag erkend dat het dringend noodzakelijk is om de juridische instrumenten die een nieuwe ruimte zonder grenzen als de Europese Unie nodig heeft om ervoor te zorgen dat gewelddadige individuen en terroristische groeperingen geen stapje voor hebben op de politiële en justitiële autoriteiten die ze moeten vervolgen en bestrijden, up-to-date te maken. Want, mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het is absurd dat er barrières en grenzen bestaan voor rechters en politieagenten, terwijl criminele organisaties zich bijvoorbeeld organiseren in één land van de Europese Unie, aanslagen plegen in een ander land en vervolgens terugkeren om zich te verschuilen achter verouderde wetten die onverenigbaar zijn met een echte gemeenschappelijke ruimte van veiligheid, vrijheid en rechtvaardigheid. Dat is de betekenis van de vier aanbevelingen die de ruggengraat van het verslag vormen.
Het is een feit dat Spanje en de Spaanse regering bijzonder geïnteresseerd zijn in wat we hier vandaag beslissen, maar dat zou ook moeten gelden voor landen als Frankrijk, België, Italië, het Verenigd Koninkrijk of de andere landen van de Unie, want de voedingsbodem van het terrorisme zijn geweld, financiering en de technologische middelen die het gebruikt bij de rekrutering van jongeren, die met geld en haat worden getraind om te doden. Dat, geachte afgevaardigden, is een probleem dat zelfs de grenzen van de Europese Unie overstijgt.
Mevrouw de Voorzitter, we zijn op de goede weg. Ik onderstreep nogmaals de urgentie van deze voorstellen en de dringende noodzaak om werkelijk een nieuwe ruimte tot stand te brengen, waarin alleen zij die willen leven in vrede en vrijheid mogen verblijven en zich mogen verplaatsen.
Commissaris Vitorino kan rekenen op de politieke steun van dit Parlement. We wachten echt met veel belangstelling op zijn voorstellen.

Marinho
Mevrouw de Voorzitter, Europa heeft geen duidelijk antwoord op terrorisme. Dat is eigenlijk onvergeeflijk. De meerderheid van de lidstaten beschikt niet over een anti-terreurwetgeving, de vrijheidsstraffen verschillen van staat tot staat, en de vervolging van criminelen buiten het grondgebied waar het misdrijf is gepleegd kan alleen via het uitleveringssysteem, en zelfs dan nog lang niet altijd. Dat systeem heeft ernstige beperkingen: het berust op reciprociteit en is uiteindelijk onderworpen aan de grondwettelijke voorschriften van de afzonderlijke lidstaten.
Wij proberen dus het terrorisme in Europa te bestrijden met een wijdmazig net. Gelukkig is er op basis van het Verdrag van Amsterdam en de Raad van Tampere, mede ook dankzij de inzet van commissaris Vitorino veel vooruitgang geboekt op het gebied van de justitiële samenwerking. Nu het Europees Parlement, via dit uitmuntende verslag van de heer Watson, aanbevelingen voor een reeks maatregelen die in ieder geval moeten worden genomen. Aan de hand van die regels wordt omschreven welke gedragingen als misdrijf worden aangemerkt en wat daarvoor de sanctie is, terwijl het uitleveringssysteem wordt vervangen door een systeem van wederzijdse erkenning van gerechtelijke beslissingen. Er wordt bovendien een Europees opsporings- een aanhoudingsbevel voorgesteld, om te voorkomen dat criminelen de politie en de rechter te slim af zijn. Tot slot worden er voorstellen gedaan om de schadevergoedingsregels op elkaar af te stellen.
Mevrouw de Voorzitter, ik heb hier de juridische en strafrechtelijke aspecten genoemd, maar het is minstens even belangrijk dat we intellectuele misverstanden en achterhaalde romantische denkbeelden als zou het terrorisme een heroïsche strijd voor vrijheid inhouden, voorgoed achter ons laten. De rechtstaat is onze garantie voor vrijheid, en alle staten binnen het communautaire Europa vallen nu gelukkig in deze categorie. François Mitterand heeft ons doen inzien dat het nationalisme niets anders dan oorlog inhoudt. Wij kunnen nu met onze eigen ogen zien dat er in naam van verschillende talen, culturen of regionale en religieuze affiniteiten aanslagen worden gepleegd en mensen worden vermoord. Europa mag dit soort geweld niet tolereren. Europa moet vertrouwen hebben in zijn Europese waarden. Anders raakt datzelfde Europa versplinterd en blijft er van die waarden weinig over. Het terrorisme is het belangrijkste wapen van etnisch, religieus en cultureel fanatisme. Het staat vijandig tegenover de vrijheid en het leven zelf. Laat ons met alle middelen die de wet ons ter beschikking stelt het terrorisme in Europa buiten de wet stellen.

Ortuondo Larrea
Mijnheer de Voorzitter, ik vertegenwoordig en ben lid van de Baskische Nationalistische Partij, de partij die het Baskenland al sinds meer dan twintig jaar bestuurt. Een partij die de eigen identiteit, de soevereiniteit en het recht op zelfbestuur van het Baskische volk opeist, maar tezelfdertijd het gebruik van geweld en terreur voor om het even welk politiek doel ten strengste veroordeelt en afwijst, en vooral ook het onaanvaardbare staatsterrorisme veroordeelt, het terrorisme van de kant van de Spaanse staatsorganen, want ook daar hebben wij als Basken onder moeten lijden.
Het spreekt vanzelf dat in onze samenleving en ook de Spaanse samenleving een bijzondere gevoeligheid bestaat voor de kwesties die de heer Watson heeft behandeld in zijn moeilijke verslag over de rol van de EU in de terreurbestrijding. Over het algemeen zijn we het eens met de inhoud van het verslag en met de amendementen die zijn ingediend door de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links en het amendement dat ik zelf heb ingediend namens de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie.
Noord-Ierland kon rekenen op de persoonlijke bemoeienis van de Noord-Amerikaanse senator Mitchell, wiens vastberadenheid heeft geleid tot de akkoorden van Goede Vrijdag en de totstandkoming van een echt vredesproces, ondanks alle ups and downs die daarmee gepaard gaan.
Hoe lang moeten de Basken nog wachten vooraleer Europa beseft dat de vrede in zijn handen ligt, dat het een democratische en eerlijke dialoog tussen de partijen moet bevorderen en als arbiter moet optreden? Dat zou het beste middel zijn dat het Parlement kan aanbevelen tegen terreur en voor vrede.
Ik heb met name waardering voor overweging O van het verslag, waarin nadrukkelijk wordt gesteld dat de democratische dialoog, gebaseerd op wederzijds respect en afwijzing van geweld, de beste manier is om conflicten op te lossen, waardoor eerdere resoluties van dit Parlement worden rechtgezet.
Tot mijn spijt is het echter niet gelukt om dit idee ook weerspiegeld te zien in de slotaanbevelingen. Daarom moet ik dit document als onvolledig en ontoereikend beschouwen. Niettemin zal ik, ondanks deze tekortkoming en na rijp beraad, voor het verslag-Watson stemmen om overweging O een kans te geven, dit wil zeggen de bevordering van de democratische dialoog om ons conflict op te lossen.

Gorostiaga Atxalandabaso
Mijnheer de Voorzitter, met het oog op de democratie is het een gelukkige samenloop van omstandigheden dat het vorige debat over het Echelonnetwerk ging.
Het hypocriete standpunt van de lidstaten ten aanzien van de schending van de rechten van de burgers kan ons helpen bij een analyse van het verslag over terrorisme. Verschillende sprekers hebben al iets gezegd over die hypocriete houding. In het verslag wordt helaas echter geen aandacht besteed aan staatsterrorisme. Nog spijtiger is echter dat er geen specifieke aanbevelingen worden gedaan ter bevordering van maatregelen waarmee een politieke dialoog over het oplossen van conflicten tot stand kan worden gebracht.
Desondanks zal het Parlement dit verslag hoogstwaarschijnlijk aannemen. Commissaris Vitorino, het is dan aan u om een tekst in te dienen waarover u al onderhandeld hebt, met name met de Spaanse en Franse autoriteiten.
Op maandag heb ik namen van de slachtoffers van de vuile Spaanse oorlog genoemd. Nu noem ik de naam van de journalist Fernando Pereira. Zoals u weet, werd hij gedood bij een actie van de Franse inlichtingendienst tegen Greenpeace.

Pirker
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, als het ons lukt om hier in het Europees Parlement met een grote meerderheid de aanbevelingen aan de Raad aan te nemen, geven we daarmee niet alleen een teken, maar hebben we zeer beslissende stappen gezet in de strijd tegen een vorm van terrorisme die mensen veracht en vernietigt en die een vijand is van de democratie. Deze vorm van terrorisme komt met name in Spanje voor, maar helaas ook in andere Europese landen.
Dit maatregelenpakket werd door de heer Watson voorgesteld en het omvat aanpassing van de wetgevingen, rechtshulp, invoering van een Europees aanhoudingsmandaat en vergoeding van de slachtoffers. Toch moeten de lidstaten van de Europese Unie dit maatregelenpakket niet alleen inzetten tegen de tot dusver bekende vormen van terrorisme, maar ook tegen de nieuwe vormen van terrorisme die we bij de vorige Top hebben ondervonden en die we ook in de toekomst vaker bij zulke gebeurtenissen kunnen verwachten.
Tijdens de discussie over deze nieuwe vormen van terrorisme is veel misgelopen. We hebben niet gediscussieerd over de veiligheid van de burgers die als onschuldig mensen waren overgeleverd aan geweld, we hebben niet gediscussieerd over de bescherming van bezittingen tegen vernieling door gewelddadige en door geweld gedreven activisten, we hebben niet gediscussieerd over de politieagenten die zwaar gewond zijn geraakt en we hebben ook niet gediscussieerd over de vergoeding van de slachtoffers of de internationale politiesamenwerking. Bovendien is er te weinig gesproken over de achtergronden van een voor terroristen bevorderlijk klimaat, over de financiële bronnen en de politieke figuren achter de schermen van deze gewelddaden. Het was dus een zeer beperkte discussie.
Deze terreur, die hier nu opnieuw de kop op lijkt te steken, geeft echter aan dat er zich een internationaal, wereldwijd terrorisme dreigt te ontwikkelen dat dit debat over de globalisering dat wij moeten voeren niet voert, maar slechts als middel gebruikt voor terrorisme tegen de regering, de staat, dus tegen onze democratische instellingen. Ik verwacht daarom dat wij het tot nu toe bekende terrorisme uit alle macht het hoofd bieden, maar dat we ook hard optreden tegen deze nieuwe vormen van terrorisme in het belang van de burgers, van de veiligheid en de stabiliteit van onze landen en van de Europese Unie. Ik verwacht ook dat we de reeds gevallen slachtoffers van dit terrorisme niet vergeten. Ik verzoek u allemaal om dit maatregelenpakket, dat uitstekend is voorbereid, massaal te ondersteunen, niet alleen in het belang van Spanje, maar ook in het belang van Europa, de stabiliteit en de veiligheid van de burgers!

Ceyhun
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens zijn wij het er allemaal over eens dat terrorisme een van de moeilijkste dreigingen is waartegen onze maatschappij zich moet verzetten, want het is een verschijnsel dat op internationaal niveau georganiseerd is. Het kan dus ook alleen op internationaal niveau bestreden worden. Vechten tegen terrorisme betekent ook vechten voor bescherming van de mensenrechten en de democratie. De laffe terreuraanslagen en moorden die we de afgelopen tijd het vaakst in Spanje hebben beleefd, zijn het bewijs dat de Europese samenwerking tegen terroristen moet worden uitgebreid.
Het internationale terrorisme dat door een aantal dictaturen en islamitisch-fundamentalistische regimes wordt ondersteund, kan alleen door de samenwerking van de betrokken nationale overheden op Europees niveau zinvol bestreden worden. Ook het Parlement draagt hiervoor verantwoording, doordat we met het verslag over de rol van de Europese Unie in de terreurbestrijding kleur bekennen en duidelijk maken dat wij ons daar unaniem voor inzetten. In dit verband wil ik de rapporteur danken voor zijn uitstekende werk. Wij willen met onze voorstellen de voorwaarden creëren voor een efficiënte Europese samenwerking tussen de lidstaten, zodat terreurorganisaties als de ETA in Spanje niet verder kunnen moorden.

Paisley
Mijnheer de Voorzitter, terrorisme is de nekslag voor de democratie. Met het crimineel terrorisme is geen succesvolle dialoog mogelijk en wie zegt dat dat wel mogelijk is, liegt dat het gedrukt staat. Door terroristen vrij te laten en hen af te kopen met functies in corrupte overheden drukken we het terrorisme niet de kop in, maar helpen we het juist naar een hoger niveau. Noord-Ierland is een goed voorbeeld. Daar zijn aan beide zijden terroristische gevangenen vrijgelaten, maar heeft geen van beide partijen ook maar één moordwapen ingeleverd.
Ondertussen worden de slachtoffers van wrede terreuracties maar al te vaak vergeten. Ik ben blij dat in het verslag een oproep wordt gedaan om actie te ondernemen op het terrein van de slachtofferbelangen. Ook ben ik blij dat wordt benadrukt dat we onmiddellijk actie moeten ondernemen op het gebied van de terreurbestrijding. We moeten immers voorkomen dat de Europese Unie veilig onderdak biedt aan terroristen. Het is, nogmaals, absoluut noodzakelijk dat er actie wordt ondernomen.

Andrews
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag is voor de burgers van Europa van het allergrootste belang. Het verslag dient door de gehele Gemeenschap zo breed mogelijk te worden verspreid. Het is een ingewikkeld en moeilijk document dat op iedere afzonderlijke burger in Europa zo duidelijk mogelijk moet worden overgebracht, zodat zij allen precies begrijpen wat het Parlement voor hen probeert te realiseren. De heer Watson, de voorzitter van de Commissie rechten en vrijheden van de burger, justitie en binnenlandse zaken, kan trots zijn op dit verslag. Ofschoon wij voor dit document zullen stemmen, hebben wij bedenkingen bij een groot aantal paragrafen en aanbevelingen. Ongetwijfeld zullen we na beraadslaging met onze nationale parlementen en maatschappelijke belangenorganisaties nog op dit onderwerp terugkomen.
We moeten heel nauwkeurig en precies definiëren wat we met terrorisme bedoelen. We mogen het niet verwarren met vreedzame protestacties waarbij de burger op wettige en legitieme wijze blijk geeft van zijn ongenoegen. Er is een aantal paragrafen waarbij we kanttekeningen plaatsen, maar ondanks die bezwaren - die we ongetwijfeld tijdens volgende discussies en debatten te berde zullen brengen - stemmen we voor het verslag. Ik feliciteer de heer Watson en allen die bij het opstellen van dit verslag betrokken waren.

Karamanou
Mijnheer de Voorzitter, met het verslag van de heer Watson wordt de vinger gelegd op de zwakheid van de Europese Unie en de impasse waarin zij is beland bij de bestrijding van het terrorisme, van een verschijnsel dat steeds meer uitdijt. Deze zwakheid is te wijten aan de gedaanteverandering die het terrorisme heeft ondergaan en aan het feit dat het zich versterkt met moderne technologische en financiële middelen. Deze zwakheid is echter ook te wijten aan de ontoereikende gerechtelijke en politiële samenwerking tussen de lidstaten en aan het feit dat er geen gemeenschappelijk wetgevingskader is.
In Griekenland is in mei 2001 een nieuwe antiterrorismewet aangenomen, in een poging de terrorismebestrijding op een hoger plan te tillen en een stelselmatige aanpak te geven, zonder evenwel de grondrechten en de principes van de rechtsstaat geweld aan te doen. De bestrijding van het terrorisme, of het nu in Griekenland is of in Spanje, is echter een zaak van de hele Europese Unie. Het Handvest van de grondrechten moet een referentiepunt worden voor elk nieuw te ontplooien initiatief. De toename van het misdadig optreden van terroristische groeperingen mag geen voorwendsel zijn voor maatregelen die niet passen binnen de geest van de rechtsstaat en de democratische principes. Dit geldt zowel op nationaal als op Europees vlak.
Waar het terreurmisdrijven betreft moet de Raad onmiddellijk de formele uitleveringsprocedures afschaffen en het principe aanvaarden van wederzijdse erkenning van strafrechterlijke besluiten, zelfs voor besluiten die voorafgaan aan de definitieve rechterlijke uitspraak, zoals het verslag ook voorstelt. Naast deze maatregelen is echter ook preventie van terrorisme via het onderwijsbeleid, het sociaal beleid en andere beleidsvormen waardevol, waarmee burgers, en vooral jongeren, de waarde van de dialoog wordt bijgebracht en de afwijzing van elke vorm van geweld.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst van de gelegenheid gebruik maken om de heer Watson te feliciteren met de voorbereiding van dit verslag. Het is een zeer evenwichtig verslag van uitstekende kwaliteit.
In de westerse wereld is terrorisme als vanouds een groot probleem en Europa is zeker vanaf de Tweede Wereldoorlog het toneel van vele terroristische aanslagen. Daarbij is duidelijk gebleken dat een kleine groep fanatiekelingen in staat is een meerderheid te gijzelen. We moeten inzien dat er nog niet voldoende samenwerking is tussen de lidstaten. In de afgelopen dertig jaar is dat in Noord-Ierland op wel zeer pijnlijke wijze duidelijk geworden.
Als terroristen over een toevluchtsoord beschikken, kunnen zij terreur blijven zaaien. Zij hebben dan immers een plek waar zij zich kunnen terugtrekken. We moeten daar dan ook actie tegen ondernemen. Over het afschaffen van hun uitlevering heb ik zo mijn bedenkingen. Wat voor de uitlevering van terroristen in de plaats komt, is namelijk misschien niet zo effectief. Als we stoppen met de uitlevering van terroristen moet datgene wat ervoor in de plaats komt wel werken en ook daadwerkelijk vruchten afwerpen, vooral in de relatie tussen de lidstaten.
De lidstaten moeten de ruimte krijgen om hun burgers te beschermen. Ik vind dat het de plicht is van de regering van iedere lidstaat om niet de agressors, maar de onschuldige mensen te beschermen. Er moet maximaal worden samengewerkt om deze doelstelling te bereiken.
We hebben gezien dat terroristen over de gehele wereld samenwerken. De arrestatie van drie leden van de IRA onlangs in Colombia laat heel duidelijk zien hoe wijd het terrorismenetwerk zich over de gehele wereld vertakt en hoe terroristen samenwerken bij de ontwikkeling van nieuwe en betere wapens.
Wat we ook moeten beseffen is dat veel terreurorganisaties betrokken zijn bij afpersing, drugssmokkel en vele andere gangbare criminele activiteiten. Daarbij maken ze gebruik van bepaalde woorden en pseudoniemen. Deze organisaties zijn een gevaar voor de gemeenschappen waarin zij zich bewegen.
Wie we niet mogen vergeten, zijn de slachtoffers en zij moeten er ook van op aan kunnen dat wij hen niet vergeten. Niemand heeft het recht te moorden om daarmee een politieke doelstelling te verwezenlijken. Ook mogen we niet vergeten dat het vrij eenvoudig is om terreurdaden te plegen. Dat heb ik zelf aan den lijve ondervonden. Door terrorisme wordt het echt aanzienlijk moeilijker om constructief te werken aan de vrede.

Cerdeira Morterero
Mijnheer de Voorzitter, het doel van terreurdaden is de democratie en de fundamentele waarden die de basis vormen van de Europese opbouw te verzwakken. Daarom is het noodzakelijk - en daar zijn we ook van uitgegaan - om de strijd tegen het terrorisme te verhevigen en mechanismen en initiatieven in het leven te roepen om de samenwerking tussen de lidstaten te versterken, vooral met het oog op de escalatie van terroristische acties binnen de Europese Unie. Daarnaast zullen lidstaten ook een engagement onder jongeren tegen iedere vorm van geweld moeten bevorderen.
Van de vier belangrijkste aanbevelingen in dit verslag (definitie van terreurmisdrijven en vaststelling van sancties die van toepassing zijn op terreurdaden, opheffing van de formele uitleveringsprocedure en toepassing van het principe van wederzijdse erkenning van besluiten in strafzaken, Europees opsporings- en aanhoudingsbevel) zou ik juist de laatste over de vergoeding van slachtoffers van terreurmisdrijven willen onderstrepen. Deze aanbeveling werd misschien het minst genoemd door mijn collega's, maar ik zou in dit verband willen onderstrepen dat dit Parlement reeds op 24 november 2000 een verslag heeft aangenomen - waarvan ik de eer had rapporteur te zijn - waarin voor de eerste keer een definitie werd gegeven van slachtoffer van terreurdaden en diens centrale rol in het strafproces werd vastgelegd.
Tot slot zou ik willen benadrukken dat als we in staat zijn om de aanbevelingen van dit verslag te implementeren, we een belangrijke stap zullen hebben gezet in de ontwikkeling van de gemeenschappelijke Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid.

Pomés Ruiz
Mijnheer de Voorzitter, ik zou om te beginnen de heer Watson willen bedanken voor zijn verslag, waarin hij duidelijk maakt welke rol de Europese Unie moet spelen in de terreurbestrijding.
Ik zou ook de Voorzitter van het Parlement, mevrouw Fontaine, willen bedanken voor haar persoonlijke houding bij de opening van deze vergadering, voor haar gebaar om de familie te ontvangen van een slachtoffer van terrorisme, het gemeenteraadslid van de "Unión del Pueblo Navarro", José Javier Múgica. Zijn vrouw en drie kinderen zijn aanwezig in de vergaderzaal en hebben me gevraagd hun dank over te brengen aan het hele Parlement en de Voorzitter.
Dit Parlement is erin geslaagd een voortrekkersrol te spelen in de Europese strijd tegen terrorisme. Het was het eerste parlement dat een schriftelijke aanbeveling heeft opgesteld over de noodzaak om politieke partijen die het terrorisme niet veroordelen te isoleren.
Het Europees Parlement heeft ook meer dan 400 handtekeningen verzameld van leden van dit Parlement voor een publiek engagement tegen de ETA-terreur.
Nu behandelen we het verslag-Watson. Ik onderstreep de aanbeveling daarin dat we in de Unie zo snel mogelijk moeten beschikken over een Europees opsporings- en aanhoudingsbevel en de formele uitleveringsprocedure voor dit soort terreurdaden zonder meer moeten opheffen.
Het terrorisme, en meer bepaald het ETA-terrorisme, treft immers alle Europese burgers en niet alleen de slachtoffers, maar ook de leden van dit Parlement. Ik betreur het dat mevrouw Barbara Dührkop hier niet aanwezig kan zijn wegens ziekte. Zij zou zelf hebben kunnen vertellen hoe de ETA haar echtgenoot, senator Casas, heeft vermoord. Mijn eigen vrouw en haar familie zijn eveneens het doelwit geweest van drie aanslagen, waarbij een politieagent is omgekomen. Ook andere leden kunnen het een en ander vertellen over hun beproevingen.
In Spanje en andere plaatsen van Europa lijden we onder het terrorisme. Wij houden ons niet meer bezig met theoretische discussies, omdat we beseffen dat we de lidstaten moeten dwingen eindelijk een akkoord te bereiken, zoals wordt voorgesteld in het verslag-Watson, want terrorisme is de grootste schending van onze mensenrechten als Europeanen.

Santini
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, ik wil graag duidelijk maken dat dit een uiterst concreet, realistisch en zeer actueel verslag is. Hierin is namelijk sprake van niet alleen bommenterreur, maar ook van een andere vorm van terreur, van een minder explosieve maar sterk verspreide vorm van terreur, van een terreur die gedekt wordt door politiemachten wier enige doel is het democratische bestel onderuit te halen. Dit blijkt duidelijk uit de overwegingen E, F en G, waar gezegd wordt dat in Europa, in bijna alle Europese landen, de terreur opnieuw de kop opsteekt en van aard verandert. Met name heeft men het in overweging G over de aanwezigheid van internationale netwerken die op "krachtige logistieke en financiële steun kunnen rekenen" . Dat is nu precies ook gebeurd in Genua tijdens de bijeenkomt van de G8. Internationale terreurorganisaties hebben de Black Block gebruikt en enkele authentieke pacifistische bewegingen voor hun kar gespannen. Daarvoor hebben zij dekking gekregen van pseudo-pacifistische groepen en hun leiders, die op hun beurt weer konden rekenen op de steun van Europese en Italiaanse linkse partijen. Diezelfde linkse partijen hebben hun gisteren trouwens zelfs de loopbrug van het Europees Parlement aangeboden om uiting te geven aan hun waanzinnige slogans tegen de Italiaanse regering, tegen de waarden van de democratie en de eerbiediging van andermans opvattingen, waarden waar dit Parlement zich sterk voor maakt. Ook dit is, mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, een vorm van terreur, van een bedekte maar doeltreffende vorm van terreur.
Dit staat trouwens niet alleen uitdrukkelijk in overweging M en aanbeveling 3, maar komt ook, negatief geformuleerd, tot uiting in amendement 2 van Unitair Links. Als dit amendement wordt aangenomen, wordt het Parlement de uitspraak in de mond gelegd dat als het democratische en grondwettelijk bestel goed werkt, er geen terrorisme is. Op die manier zou men dus landen als Spanje, Ierland en misschien ook Italië het etiketje geven van niet-democratisch, of niet-grondwettelijk. De regeringen van deze landen zijn echter niet de verantwoordelijken voor de terreur maar de slachtoffers ervan, mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s. Ook dat is terreur!

Coelho
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega' s, ook ik wil graag beginnen met mijn felicitaties aan het adres van onze collega Watson voor het uitstekende verslag dat hij ons heeft voorgelegd. Hij heeft gelijk als hij erop wijst dat er snel duidelijke en efficiënte maatregelen moeten worden getroffen ter voorkoming en bestrijding van alle vormen van terrorisme. Wij wijzen alle terroristische daden af. Dit soort daden zijn onaanvaardbaar. Het gaat hier om zinloos geweld waarvan meestentijds onschuldige burgers het slachtoffer worden. We zijn ons ervan bewust dat de bestrijding van het terrorisme één van de belangrijkste uitdagingen vormt waarmee onze maatschappijen geconfronteerd worden.
Nu is het onmiskenbaar zo dat geweld en terrorisme in de Europese Unie de afgelopen jaren toegenomen zijn. Die toename toont aan dat de tot nu toe gebruikelijke vormen van politiële en justitiële samenwerking ontoereikend zijn, zeker als we bedenken dat er steeds nieuwe soorten terrorisme ontstaan, zoals milieuterrorisme en computerterrorisme. We weten ook dat dit soort daden steeds vaker toe te schrijven is aan de activiteiten van op internationale schaal georganiseerde netwerken die gebruik maken van mazen in de wetgeving en het feit dat de nationale wetgevingen van elkaar verschillen. Het valt te betreuren dat de meerderheid van de lidstaten geen specifieke wetgeving op dit gebied heeft. Slechts zes lidstaten, waaronder Portugal, beschikken over dit soort bijzondere wetgeving, en slechts vier van deze zes - waaronder opnieuw Portugal - hebben een definitie van terrorisme in hun wetgeving opgenomen.
In het Verdrag van Amsterdam is het solidariteitsbeginsel bij terrorismebestrijding opgenomen, en dat heeft de weg geopend voor gecoördineerde actie binnen de Europese Unie. De in Tampere aangegane verbintenissen hebben ertoe geleid dat de bestrijding van het terrorisme nu binnen het kader van een wereldwijde aanpak kan geschieden. Dit verslag verdient onze steun, vooral waar het zich sterk maakt voor de harmonisatie van de wetgeving van de vijftien lidstaten.

Méndez de Vigo
Mijnheer de Voorzitter, als voorlaatste spreker - commissaris Vitorino heeft de eer het debat af te sluiten - kan ik een heleboel beschouwingen achterwege laten, omdat ze reeds naar voren zijn gebracht door voorgaande sprekers, die dat overigens heel goed hebben gedaan.
Ik zal mij beperken tot twee opmerkingen. De eerste is gericht aan het adres van degenen die zeggen dat het onderwerp van stemming van vandaag, te weten de procedure van het aanhoudings- en opsporingsbevel, opheffing betekent van de uitlevering. Dat is absoluut niet zo: deze procedure vergezelt de uitlevering bij bepaalde gruwelijke misdaden, zoals terreurdaden, om de Europese Unie juist efficiënter te maken.
Dan nu mijn tweede opmerking, mijnheer de Voorzitter. Als we teruggaan naar het jaar 1992, toen dit Parlement instemming betuigde met het Verdrag van Maastricht, zien wij dat een grote ruimte was voorbehouden voor de thema's van justitie en binnenlandse zaken die zijn ondergebracht bij de derde pijler. Het was een grote vernieuwing dat de Europese Unie zich ging bezighouden met thema's die voordien altijd tot de kerntaken van de staten hadden behoord. Sinds de inwerkingtreding van Maastricht is er weinig tijd verstreken, bijna zeven jaar, en toch, wat een vooruitgang! Er is niet alleen vooruitgang geboekt ten aanzien van de Europese solidariteit op het gebied van een heel concreet en buitengewoon belangrijk probleem, het ETA-terrorisme, dat politiek gezien van radicaal belang is, maar ook op het vlak van de Europese opbouw. Dat is de manier waarop we moeten samenwerken in Europa en, zoals hier reeds is gezegd, de werkelijke zorgen van de burgers moeten aanpakken.
Daarom wil ik niet alleen mijn dank uitspreken voor de Europese solidariteit maar ook zeggen dat dit verslag van de heer Watson - die ik feliciteer met de enorme inspanningen die hij heeft geleverd - een mijlpaal is op de weg die we, vanuit het Europees Parlement, samen bewandelen om Europa op te bouwen.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het bestel van de Europese Unie is, net als dat van de lidstaten, gebaseerd op de eerbiediging van de mensenrechten en de grondrechten, de eerbiediging van de menselijke waardigheid en de bescherming van de individuele rechten. Al deze rechten zijn verankerd in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie.
Al deze grondrechten kunnen door terroristische activiteiten in het gedrang komen. In een oprecht democratisch bestel, zoals dat van de Europese Unie en haar lidstaten, kan terrorisme nooit gerechtvaardigd worden, om het even waar of voor welk doel de terreurdaden gepleegd worden. Terreurdaden mogen beslist niet als politieke of politiek geïnspireerde misdrijven worden beschouwd en terrorisme mag dus ook nooit worden gezien als een middel voor het oplossen van de problemen van wat voor groepen of individuen dan ook.
De afgelopen jaren zijn de terroristische activiteiten binnen Europa toegenomen, terwijl ook de aard van het terrorisme veranderd is. De schade die terroristen met dit soort gewapende acties aanrichten - of kunnen aanrichten - is enorm, eenvoudigweg omdat wapens en explosieven steeds verfijnder worden. Bovendien ontstaan er als gevolg van de snelle ontwikkelingen in de informatietechnologie, -opslag en -apparatuur nieuwe vormen van terrorisme.
Terroristen kunnen gebruik maken van het feit dat elke lidstaat een andere wetgeving heeft en uitlevering vaak moeilijk is, zeker als de terreurdaad in kwestie niet is gedefinieerd in de wet van de lidstaat die om uitlevering verzocht wordt. Dat betekent inderdaad, zoals hier al meerdere malen is opgemerkt, dat de traditionele samenwerking op politieel en justitieel gebied niet volstaat. Daarom is het meer dan ooit van belang dat er maatregelen worden genomen voor de bestrijding van terrorisme. We moeten dus wetgevingen uitvaardigen waarmee dit soort daden strafbaar wordt gesteld.
De instellingen van de Europese Unie hebben bij monde van het Parlement, de Commissie en de Raad terrorisme altijd veroordeeld. We hebben die afwijzing helaas echter regelmatig moeten herhalen, als gevolg van het optreden van de ETA in Spanje. We zijn standvastig in onze solidariteit jegens het Spaanse volk en de slachtoffers van het terrorisme in Spanje. Die solidariteit moet een verlengstuk krijgen in de vorm van efficiënte actie. In artikel 29 van het Verdrag van Amsterdam is sprake van gemeenschappelijk actie op drie gebieden: nauwere samenwerking tussen politie, douane en andere bevoegde autoriteiten, waaronder ook Europol; nauwere samenwerking tussen de gerechtelijke autoriteiten van de lidstaten en, waar nodig, grotere uniformiteit van de strafrechtelijke bepalingen. Volgens artikel 2 van de Europolovereenkomst valt terrorismebestrijding onder de bevoegdheden van Europol.
Op basis van artikel 31b van het Verdrag betreffende de Europese Unie en de conclusies van de Raad van Tampere - waarin staat dat in de toekomst de formele uitleveringsprocedures tussen lidstaten niet hoeven te worden gevolgd als het gaat om mensen die voortvluchtig zijn en dat de betrokkenen in zulke gevallen gewoon kunnen worden overgedragen - heeft de Commissie aangekondigd een initiatief te zullen indienen dat erop gericht is de formele uitleveringsprocedure zoals die nu tussen lidstaten geldt, opzij te zetten voor bepaalde categorieën van delicten. De Commissie beoogt ook een voorstel te doen voor een Europees opsporings- en aanhoudingsbevel, en dan niet alleen voor terrorisme, maar ook voor andere ernstige vormen van grensoverschrijdende misdaad. Bovendien zal de Commissie trachten de wetgeving op het gebied van het terrorisme uniformer te maken, zulks in overeenstemming met artikel 31b van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Het gaat daarbij niet alleen om het "traditionele" terrorisme, maar ook om nieuwe vormen van terrorisme. Tot slot moet het leiden van een terreurgroep, alsook lidmaatschap daarvan en het steunen van of het aanzetten tot terreur onder een gemeenschappelijk delictsomschrijving komen te vallen. De Commissie deelt de bezorgdheid van het Parlement als het gaat om de bescherming van de slachtoffers van terrorisme en zal tijdens het lopende semester nog een Groenboek opstellen over de schadevergoeding van slachtoffers van misdaad en terrorisme, vooral binnen de Europese Unie.
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik kan u tot slot vertellen dat de Commissie zich kan vinden in de beginselen zoals die uit dit uitmuntende verslag van de heer Watson naar voren komen. Ik wil hem daarvoor bedanken. We zijn het ook eens met de richtsnoeren voor de ontwerpaanbeveling die vandaag in dit Parlement besproken wordt. We hebben de afgelopen maanden in nauw overleg met alle lidstaten - ik herhaal: met alle lidstaten, en niet slechts een paar - veel werk verricht. De Commissie zal deze maand nog proberen wetgevingsinitiatieven voor te leggen aan het Parlement en de Raad. Die initiatieven hebben betrekking op de harmonisatie van de terreurwetgeving, een Europees opsporings- en aanhoudingsbevel en een versneld uitleveringsmechanisme, dat voor bepaalde soorten misdrijven de bestaande uitleveringsprocedure moet vervangen. Ik ben ervan overtuigd dat we daarmee gehoor geven aan de oproep in uw ontwerpaanbeveling.

De Voorzitter
Hartelijk dank, commissaris Vitorino.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de commissaris bedanken voor zijn interventie en het Voorzitterschap van het Parlement verzoeken eerst te stemmen over het verslag-Watson, om het gebaar dat we met dit debat hebben gemaakt te versterken, en niet pas tegen het eind, zoals voorzien.

De Voorzitter
Mijnheer Barón Crespo, afgaande op het applaus krijg ik de indruk dat het Parlement het roerend eens is met dit voorstel. Als er geen bezwaren zijn, gaan we nu over tot de stemming over het verslag-Watson.

Verwelkoming
De Voorzitter
De vervoercommissie van het Zweedse parlement is hier op de officiële tribune aanwezig. Ze staat onder leiding van mevrouw Öhman. Ik heet u allen in naam van het Europees Parlement hartelijk welkom.
Ik kan u verzekeren dat we heel blij zijn met de aanwezigheid van de vertegenwoordigers van vijf politieke partijen van het Zweedse parlement. Ze zijn hier voor een ontmoeting met hun ambtsgenoten van onze commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme.
We wensen u een prettig en succesvol verblijf.
Nogueira Román
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de aandacht vestigen op een kwestie die ik al verscheidene malen heb aangekaart in moties van orde. Sinds de laatste vergaderperiode van het Parlement zijn er dertig personen gestorven op Spaanse stranden. Ze waren afkomstig van het Afrikaanse continent en zochten werk in Europa.
Nog eens 2800 personen zijn in dezelfde periode gearresteerd en ik denk dat het tijd is, mevrouw de Voorzitter, dat we ons in dit Parlement bezighouden met dit fundamentele probleem, waarvoor wij ons allen zouden moeten schamen. Hier is actie van het Parlement vereist.

STEMMING
Maes
Mevrouw de Voorzitter, in overweging M wordt klaarblijkelijk verwezen naar de definitie die de Raad van Europa aan het begrip terreurdaad geeft. Naar die definitie wordt overigens verder in dat verslag nog verwezen. Ik zou willen vragen of de Nederlandse tekst van overweging M volledig in overeenstemming kan worden gebracht met deze definitie. In de Nederlandse tekst zou moeten staan: "...en die leiden tot streven naar...", en niet alleen: "...die leiden...", omdat er nu geen verband is tussen het geweld en het streven, en het is duidelijk dat de definitie van de Raad van Europa dit verband wel beoogde.

De Voorzitter
Zeker, mevrouw Maes, wij zullen ervoor zorgen dat de vertalingen met elkaar overeenkomen, dat verzeker ik u. Het is inderdaad uitermate belangrijk dat de juiste woorden worden gebruikt.
(Het Parlement neemt de aanbeveling aan)
Vereenvoudigde procedure - Procedure zonder verslag
Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van verordening (EG) nr. 685/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 4 april 2001 betreffende de verdeling tussen de lidstaten van de vergunningen die zijn ontvangen krachtens de overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en Roemenië houdende vaststelling van bepaalde voorwaarden voor het goederenvervoer over de weg en de bevordering van het gecombineerd vervoer (COM(2001) 334 - C5-0273/2001 - 2001/0138(COD))
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)
Aanbeveling zonder debat (A5-0268/2001) van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, betreffende het voorstel voor een besluit van de Raad inzake de ondertekening van de overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en Roemenië houdende vaststelling van bepaalde voorwaarden voor het goederenvervoer over de weg en de bevordering van het gecombineerd vervoer (8010/1/2001 - C5-0317/2001 - 2001/ 0032(AVC) (Rapporteur: de heer Hatzidakis)
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0281/2001) van de heer Ruffolo, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, over de culturele samenwerking in de Europese Unie (2000/2323(INI))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0279/2001) van de heer Schmitt, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van gemeenschappelijke regels op het gebied van de burgerluchtvaart en tot oprichting van een Europees Agentschap voor de Veiligheid van de Luchtvaart (COM(2000) 95 - C5-0663/2000 - 2000/0246(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0266/2001) van de heer Swoboda, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Protocol nr. 9 bij de Akte van Toetreding van Oostenrijk, Finland en Zweden ten aanzien van het ecopuntensysteem voor vrachtwagens bij het transitovervoer door Oostenrijk (COM(2000) 862 - C5-0769/2000 - 2000/0361(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Ontwerpresolutie (B5-0538/2001) van de heer Brok, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over de uitbreiding van de Europese Unie
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0251/2001) van mevrouw Carlsson, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het verzoek van Estland om toetreding tot de Europese Unie en de stand van de onderhandelingen (COM(2000) 704 - C5-0604/2000 - 1997/2177(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0252/2001) van mevrouw Schroedter, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het verzoek van Letland om toetreding tot de Europese Unie en de stand van de onderhandelingen (COM(2000) 706 - C5-0606/2000 - 1997/2176(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0253/2001) van de heer Souladakis, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het verzoek van Litouwen om toetreding tot de Europese Unie en de stand van de onderhandelingen (COM(2000) 707 - C5-0607/2000 - 1997/2178(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0254/2001) van de heer Gawronski, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het verzoek van Polen om toetreding tot de Europese Unie en de stand van de onderhandelingen (COM(2000) 709 - C5-0609/2000 - 1997/ 2174(COS))
Vóór de stemming over amendement 2 van de Verts/ALE-Fractie:

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, ik moest afwachten of het amendement van de Fractie van de Liberale en Democratische Partij werd aangenomen. Het gaat nu dus om amendement 2. Hierin wordt verwezen naar BSE in de kandidaat-lidstaten. Dit gevaar wordt alleen in het verslag over Polen behandeld. Daarom heb ik een amendement ingediend, namelijk dat dit gevaar ook in andere landen bestaat, omdat anders Polen gediscrimineerd zou worden. Daarbij heb ik een fout gemaakt. Er stond "in alle andere landen" , maar het moet zijn "in andere landen" . Dat is een klein verschil. Verder raad ik het Parlement aan dit amendement aan te nemen, om Polen niet te discrimineren.
(Het Parlement stemt in met het in aanmerking nemen van het mondeling amendement)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0255/2001) van de heer Jürgen Schröder, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het verzoek van de Republiek Tsjechië om toetreding tot de Europese Unie en de stand van de onderhandelingen (COM(2000) 703 - C5-0603/2000 - 1997/2180(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0256/2001) van de heer Wiersma, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het verzoek van Slowakije om toetreding tot de Europese Unie en de stand van de onderhandelingen (COM(2000) 711 - C5-0611/2000 - 1997/2173(COS))
Vóór de stemming:

Oostlander
Mevrouw de Voorzitter, ik zou graag de vergadering willen voorstellen een mondeling amendement op het verslag-Slowakije goed te keuren dat als volgt luidt - en ik lees in het Duits voor -:
betreurt dat het niet gelukt is tot een compromis met betrekking tot de nieuwe indeling van de arrondissementen te komen dat ook de goedkeuring van de vertegenwoordiger van de Hongaarse minderheid zou kunnen wegdragen.
Mevrouw de Voorzitter, ik stel dit voor omdat het een brede steun zou kunnen krijgen. Ik heb er ook met de rapporteur over gesproken.

De Voorzitter
Mijnheer Oostlander, komt dit amendement aan het begin van het verslag en gaan wij daar nu aanstonds over stemmen? Dit is dus niet geënt op een ander amendement?

Oostlander
Dat ligt eraan wat De Groenen ervan vinden. Als De Groenen eerst hun amendement in stemming willen brengen dan zou daarna dit amendement in stemming kunnen worden gebracht, omdat het een zwakkere versie is.

De Voorzitter
Ik ga de rapporteur, de heer Wiersma, raadplegen.

Wiersma
Mevrouw de Voorzitter, gezien de bewoordingen van de tekst en onze bezorgdheid ten aanzien van de huidige discussie in Slowakije over regionale decentralisatie, ondersteunen wij dit amendement. De wetenschap dat de onderhandelingen en besprekingen over de bevoegdheden van deze gebieden nog steeds aan de gang zijn, weegt tevens mee bij die keuze. We hopen allen dat de coalitieregering in Slowakije een oplossing zal vinden voor het algehele vraagstuk van de regionale decentralisatie. In dat kader steun ik als rapporteur het amendement. Ik hoop dat mijn fractie mijn voorbeeld zal volgen.

Schroedter
Mevrouw de Voorzitter, als ik de heer Oostlander goed heb begrepen, gaat het om amendement 3. Dat zouden we dan kunnen intrekken en dan zou zijn mondelinge amendement de formulering in de tekst worden.

De Voorzitter
Dat is mijns inziens alleszins acceptabel.
(Het Parlement stemt in met het in aanmerking nemen van het mondeling amendement)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0257/2001) van de heer Queiró, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het verzoek van Hongarije om toetreding tot de Europese Unie en de stand van de onderhandelingen (COM(2000) 705 - C5-0605/2000 - 1997/2175(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0258/2001) van de heer Van Orden, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het verzoek van Bulgarije om toetreding tot de Europese Unie en de stand van de onderhandelingen (COM(2000) 701 - C5-0601/2000 - 1997/2179(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0259/2001) van mevrouw Nicholson of Winterbourne, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het verzoek van Roemenië om toetreding tot de Europese Unie en de stand van de onderhandelingen (COM(2000) 710 - C5-0610/2000 - 1997/2172(COS))
Vóór de stemming:

Nicholson of Winterbourne
Mevrouw de Voorzitter, ik zal mijn opmerkingen van gisteren over mijn verslag nader toelichten om misverstanden te voorkomen ten aanzien van de interlandelijke adoptie van Roemeense kinderen door Spaanse gezinnen in de afgelopen tien jaar.
Ik kan u verzekeren dat verreweg de meeste gevallen volledig en naar behoren zijn afgehandeld door de Spaanse autoriteiten en de gezinnen in kwestie. Ik weet dat vele gevallen een goede afloop hebben gehad, en enkele daarvan zijn mijn Spaanse collega' s hier in het Parlement bekend.
Ik voeg hieraan toe dat de autoriteiten van de lidstaten van de Europese Unie in deze gevoelige kwestie natuurlijk zeer juist hebben gehandeld. Geen van die autoriteiten heeft daarbij rigoureuzer gehandeld dan de Spaanse autoriteiten.
Ik ben blij dat mijn Spaanse collega' s in het Parlement mij hebben gewezen op de noodzaak van een toelichting. Daarbij denk ik met name aan de heer Gil-Robles Gil-Delgado en mevrouw Salafranca Sánchez-Neyra. Ik zie uit naar een verdere vruchtbare samenwerking in de toekomst met al mijn Spaanse collega' s in dit Parlement.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0260/2001) van de heer Volcic, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het verzoek van Slovenië om toetreding tot de Europese Unie en de stand van de onderhandelingen (COM(2000) 712 - C5-0612/2000 - 1997/2181(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0261/2000) van de heer Poos, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het verzoek van Cyprus om toetreding tot de Europese Unie en de stand van de onderhandelingen (COM(2000) 702 - C5-0602/2000 - 1997/2171(COS))
Vóór de stemming over amendement 16 van de ELDR-Fractie:

Van der Laan
Voorzitter, in tegenstelling tot mijn collega Wiersma zal ik gewoon even Nederlands spreken. Er is een kleine fout in de stemlijst geslopen. Amendement 16 van de Liberalen en amendement 9 van De Groenen zijn namelijk identiek. Dat hebben we ook zo afgesproken, dus lijkt het mij handiger om die gewoon samen in stemming te brengen om geen verwarring te veroorzaken.

De Voorzitter
De Verts/ALE-Fractie heeft hier geen bezwaar tegen, dus breng ik de amendementen 16 van de ELDR-Fractie en 9 van de Verts/ALE-Fractie in stemming. Ik vermeld daarbij dat de rapporteur voor is.
Vóór de stemming over amendement 5 van de Verts/ALE-Fractie:

Frassoni
Mevrouw de Voorzitter, we willen een mondeling amendement indienen op amendement 5. In de zinsnede "als gevolg van de onrust en de geweldpleging die begin jaren zestig inzette" willen we de woorden "als gevolg van" vervangen door "die volgde op" .
Het doel van dit mondeling amendement is te voorkomen dat de tekst wordt geïnterpreteerd als zou het een rechtvaardiging van de Turkse invasie van Cyprus bevatten.

De Voorzitter
Zijn er bezwaren tegen het in aanmerking nemen van het mondeling amendement?

Poos
Mevrouw de Voorzitter, ik verzet mij tegen dit mondeling amendement. Iedereen weet dat de geschiedenis van Cyprus ingewikkeld is en dat er aan beide zijden fouten zijn gemaakt. Het gaat hier echter niet om een historisch verslag, maar om een verslag over de vorderingen van Cyprus op de weg naar toetreding. Dit amendement hoort niet in dit verslag thuis.
(De Voorzitter constateert dat meer dan 12 leden bezwaar hebben tegen het in aanmerking nemen van het mondeling amendement) (Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0262/2001) van mevrouw Stenzel, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het verzoek van Malta om toetreding tot de Europese Unie en de stand van de onderhandelingen (COM(2000) 708 - C5-0608/2000 -1999/2029(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0249/2001) van de heer Collins, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en aan de Raad over bescherming van luchtreizigers in de Europese Unie (COM(2000) 365 - C5-0635/2000 - 2000/2299(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0264/2001) van de heer Gerhard Schmid, namens de Tijdelijke commissie Echelon-interceptiesysteem, over het bestaan van een wereldwijd systeem voor de interceptie van particuliere en economische communicatie (Echelon-interceptiesysteem) (2001/2098(INI))

Vattimo
Mevrouw de Voorzitter, in mijn bijdrage aan het debat over dit verslag heb ik mij vergist bij het noemen van de nummers van de amendementen waarvan ik aanneming wilde aanbevelen. De amendementen die ik graag aangenomen zie, zijn 16, 17, 18, 19 en 22. Dit zijn de nummers die in de vergaderdocumenten staan.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
STEMVERKLARINGEN
Verslag-Watson (A5-0273/2001)

Banotti
Mevrouw de Voorzitter, mijn fractie heeft voor het verslag-Watson gestemd dat zowel uitstekend van kwaliteit als zeer volledig is. In het verslag wordt echter een aantal zeer radicale veranderingen voorgesteld die problemen zouden kunnen opleveren voor een aantal lidstaten, met name voor die lidstaten die zich in de vuurlinie van het terrorisme bevinden. Ook zonder een duidelijke en algemeen aanvaarde definitie van terrorisme moeten de landen iedere maatregel kunnen nemen waarmee zij aan deze ernstige dreiging het hoofd denken te kunnen bieden. Dat betekent echter niet dat de lidstaten niet die gebieden mogen identificeren waarop de samenwerking met andere lidstaten moeilijk verloopt en manieren mogen zien te vinden om die samenwerking te verbeteren.
Er moeten effectieve maatregelen worden genomen waarmee de oprichting en de activiteiten van terreurgroepen in Europa en de samenwerking tussen die groepen worden voorkomen.
De heer Watson heeft met dit verslag voortreffelijk werk geleverd.

Gorostiaga Atxalandabaso
Mevrouw de Voorzitter, ik heb tegen dit verslag gestemd omdat in de tekst met geen woord wordt gerept over staatsterrorisme.
Mijns inziens heeft het Europees Parlement de ogen gesloten voor het feit dat het staatsterrorisme momenteel ongestoord zijn gang kan gaan en dat de Europese Unie de beginselen waarvoor we zouden moeten strijden heeft verworpen.

Korakas
In het verslag-Watson over de ontplooiing van een initiatief op Europees niveau voor de bestrijding van terrorisme staan standpunten die buitengewoon gevaarlijk zijn voor de volksbeweging en de democratische vrijheden. Dit initiatief is volgens de rapporteur gericht op de instelling door alle lidstaten van een minimaal rechtskader voor terreurmisdaden en de daarvoor geldende straffen. Volgens de rapporteur is het een onmiskenbaar feit dat de Europese Unie in haar democratisch functioneren een zo hoog niveau heeft bereikt dat de toevlucht tot andere middelen dan de "democratische dialoog" en de "oplossing van conflicten via de instellingen" in het strafrecht moet worden opgenomen. Hij wil dat de lidstaten efficiënte maatregelen nemen om de opkomst van "gewelddadige" groepen en het ontstaan of handhaven van een "gunstig klimaat voor terroristen" de pas af te snijden.
Bovenstaande omschrijving laat naar onze mening glashelder zien wat de bedoeling is van al deze mooie woorden. Men wil diegenen terroriseren en knechten die zich verzetten tegen de gewelddadige aanval van het mondiale kapitalistische systeem, vooral na de omverwerping van het socialistische systeem. Terecht wil men het individuele terrorisme bestrijden, daar dit vaak verdachte inspiratiebronnen heeft. Maar dit wordt als voorwendsel gebruikt om de met succes ontwikkelde strijd van de volkeren van Europa met geweld neer te slaan, en liefst met wortel en tak uit te roeien. Een strijd die wordt gevoerd tegen de beleidsvormen die het volk benadelen en tegen de nieuwe imperialistische orde, zoals daaraan is vormgegeven op nationaal en ook op Europees niveau (zie Nice, Göteborg en vooral Genua).
De stemmen van Europese regeringsfunctionarissen die de demonstranten gelijkschakelden met misdadigers en terroristen klinken nog na in onze oren. Nu wil men het strafrechterlijk arsenaal van de lidstaten tegen het terrorisme nog verder versterken en harmoniseren. Straks kunnen we een verbod verwachten van demonstraties en van elke vorm van burgerlijke ongehoorzaamheid, en ook opname in het strafrecht hiervan. Naar een dergelijk perspectief wijst het recente unanieme besluit van de Raad van Justitie en Binnenlandse Zaken van de Europese Unie, die bijeen is gekomen in het kielzog van de demonstraties in Göteborg, en net voor de demonstraties van Genua.
Waren de insnoering van het recht op samenscholing en de gewelddadige onderdrukking van de manifestaties in Göteborg en Genua soms geen terroristische daden? Zijn de twee doden door de staatsterreur van de Zweedse en Italiaanse staat soms geen slachtoffers van een terroristische activiteit, waarvoor een prijs zou moeten worden betaald? Het Belgische voorzitterschap is al begonnen met intensieve voorbereidingen om "het volk, de terrorist" met nog meer geweld aan te pakken, met het oog op de demonstraties die worden gepland voor de topconferentie van Laeken( Brussel).
Ons land heeft zoals andere landen onlangs een aanvullende specifieke wetgeving gekregen voor de zogenaamde bestrijding van het terrorisme en de georganiseerde misdaad. Het is een wet die door een stuk of twintig aanwezige parlementariërs werd aangenomen en die een directe bedreiging inhoudt van de democratische vrijheden die het Griekse volk met strijd en offers heeft veroverd. Er worden grondrechten mee ingetrokken, en politieke en vakbondsacties worden overgelaten aan de willekeur van de staat. Een breed spectrum van democratische persoonlijkheden heeft zich tegen deze wet opgesteld, evenals vakbonds- en andere maatschappelijke organisaties.
Om bovenstaande redenen hebben wij als afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland tegen het verslag gestemd.

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, hartelijk dank dat u zo vriendelijk bent geweest om de hier aanwezige afgevaardigden te vragen naar mijn zeventien - ook al zijn het er in werkelijkheid maar zestien - stemverklaringen te luisteren. Ik zeg dit ook omdat in het verslag over de wijziging van het Reglement, een anti-Fatuzzo-amendement is opgenomen dat tot doel heeft het aantal stemverklaringen per lid per vergaderperiode te beperken tot drie. Daarom heb ik met genoegen nota genomen van uw uitnodiging aan de afgevaardigden om te luisteren naar de stemverklaringen van de heer Fatuzzo, en deze stemverklaringen beginnen vandaag met het verslag-Watson over de rol van de Europese Unie in de terreurbestrijding.
De Partij van de Gepensioneerden deelt mede dat zij via mijn persoon voor dit verslag heeft gestemd en stelt voor om de pers en de televisie het stilzwijgen op te leggen als het gaat om terreurdaden. Dat zou een echte bijdrage zijn aan de terreurbestrijding.
De terroristen willen zoveel mogelijk ruchtbaarheid geven aan hun misdaden en de massamedia mogen daar niet aan meewerken. Er moeten richtlijnen worden uitgevaardigd op grond waarvan de pers en de televisie het stilzwijgen kan worden opgelegd als het om terreurdaden gaat.

Alavanos
De resolutie van de heer Ruffolo over de culturele samenwerking in de Europese Unie bevat vele goede ideeën en amendementen op het oorspronkelijke voorstel van de Commissie, zoals:
toekenning van één procent van de gemengde begroting aan kunst en cultuur
een jaarverslag van de Commissie over het cultureel beleid van de Europese Unie
driejarenprogramma' s voor culturele samenwerking
oprichting van een Europese waarnemingspost voor culturele samenwerking
onderlinge aanpassing van de BTW-tarieven.
Bij deze gelegenheid moet ik wijzen op een nog onopgelost probleem van de hoogste orde in de culturele samenwerking van de vijftien. Dit probleem houdt verband met het feit dat het Verenigd Koninkrijk de marmeren beelden van het Parthenon op illegale vasthoudt in het British Museum. Het Europees Parlement heeft zich enkele jaren terug uitgesproken voor de terugkeer van de beelden naar Griekenland met de formele aanneming van de geschreven verklaring van de heer Lomas. Ik vind dat we hiervoor meer actie moeten ondernemen.

Ahern
In de praktijk kunnen de uitleveringsprocedures tussen de lidstaten niet worden afgeschaft zonder dat er gemeenschappelijke minimumnormen worden afgesproken voor het procesrecht, opdat de grondrechten worden gewaarborgd. Door de verwerping van het amendement van de Fractie De Groenen/De Vrije Europese Alliantie, waarin op een dergelijke afspraak tussen de lidstaten werd aangedrongen, is het verslag fundamenteel onaanvaardbaar geworden. Ik acht dat voor de Europese burgers van zo' n groot belang dat ik mijzelf helaas genoodzaakt zag om tegen dit verslag te stemmen.

Bordes, Cauquil en Laguiller
Wij zijn tegen terrorisme wegens de middelen die daarbij worden gebruikt, maar ook omdat terroristen hun eigen volk meestal een verdrukkend regime willen opleggen.
Toch hekelen wij de hypocrisie van dit verslag, waarin wel terroristische groeperingen worden aangepakt maar geen aandacht wordt geschonken aan het huidige of vroegere staatsterrorisme van landen die zich democratisch noemen en deel van de Europese Unie uitmaken.
Laten wij Frankrijk als voorbeeld nemen: als generaals zeggen dat zij in de oorlog tegen het Algerijnse volk hebben gemarteld en gemoord om te voorkomen dat de Algerijnen zich van het koloniale juk zouden bevrijden, legitimeren zij dan geen terrorisme?
Of moeten wij zulke schandelijke daden vergeven, al was het maar door erover te zwijgen, onder het voorwendsel dat die terreurdaden werden begaan met het medeweten of op aansporing van de hoogste staatsautoriteiten?
Hoeveel terreurdaden heeft het Verenigd Koninkrijk ten tijde van de dekolonisatie in India of in Kenia begaan en begaat het vandaag in Sierra Leone?
In het verslag wordt met geen woord gerept over dat staatsterrorisme, dat niet beter is dan het terrorisme van kleine groepen. In het verslag wordt cynisch genoeg wel gezegd dat 'ideologische extremistische opvattingen' en 'intellectuele steun' moeten worden bestreden, hetgeen uiteraard de deur voor aantasting van de vrijheid van meningsuiting openzet.
Wij hebben daarom tegen het verslag gestemd.

Caudron
Ik steun dit initiatiefverslag dat de lidstaten van de Europese Unie tot een betere coördinatie van de strijd tegen het terrorisme aanzet.
In de voorbije jaren is het aantal terroristische acties in de Europese Unie toegenomen. Geen enkele staat bleef ervan gespaard. De klassieke middelen van justitiële en politiële samenwerking blijken vaak niet te volstaan om deze nieuwe vorm van terrorisme te bestrijden. Het gaat om internationale netwerken met vertakkingen in verschillende landen die van de zwakke plekken in de wetgeving over de territorialiteit van de rechtsvervolging profiteren en soms krachtige logistieke en financiële steun genieten. Wij moeten daden die gehele families treffen en in de bijzonder zwaar geteisterde regio' s een klimaat van terreur creëren, uiteraard veroordelen. Wij moeten echter vooral concrete voorstellen doen om aan die vreselijke daden een einde maken. Dat is de doelstelling van dit verslag. Enkele van de interessantste voorstellen zijn:
de invoering van een 'Europees opsporings- en aanhoudingsmandaat' bij de bestrijding van terrorisme, bij het optreden tegen de al dan niet georganiseerde misdaad, bij de bestrijding van mensenhandel en misdrijven tegen kinderen, illegale drugs- en wapenhandel, corruptie en fraude,
de vaststelling van minimumregels op Europees niveau voor de feiten die strafrechtelijke overtredingen vormen en de straffen die van toepassing zijn op terreurdaden,
de afschaffing van de formele uitleveringsprocedures en de invoering van het principe van onderlinge erkenning van strafrechtelijke besluiten met betrekking tot terreurdaden,
de goedkeuring van de juridische instrumenten die nodig zijn om de nationale wetgevingen op het gebied van schadeloosstelling van de slachtoffers van terreurmisdrijven onderling aan te passen.
Evenals de rapporteur ben ik van mening dat wij ons op de preventie van terrorisme moeten toeleggen. De lidstaten moeten daarom een educatief en sociaal beleid voeren om elke vorm van sociale, economische en culturele uitsluiting te bestrijden. Armoede en een gebrek aan opleiding zijn een vruchtbare voedingsbodem voor fundamentalisme. Wij mogen niet langer de ogen sluiten voor daden die de democratische toekomst van onze samenlevingen bedreigen.

Kirkhope
De Britse conservatieven hebben voor het verslag-Watson gestemd om duidelijk te maken dat we genadeloos de strijd aanbinden tegen terrorisme, en vooral ook om solidariteit te betuigen met onze collega' s die verwikkeld zijn in de voortdurende strijd tegen terroristen, met name de ETA.
Hoewel de conservatieven zich kunnen beroemen op een gevestigde reputatie als bestrijders van het terrorisme, is eveneens bekend dat wij ons vanouds zorgen maken over een te grote bemoeienis bij en politisering van een behoorlijke, door het recht omschreven procedure. We zijn bang dat indien de lidstaten grotere bevoegdheden krijgen op dit terrein, zij minder in staat zullen zijn om de maatregelen te nemen die zij voor het aanpakken van dit probleem noodzakelijk achten. Ons inziens is het wat voorbarig om aan Europol verstrekkende bevoegdheden te verlenen. We blijven er dan ook van overtuigd dat vanwege de diverse nationale rechtstradities we de weg in moeten slaan van samenwerking en niet van harmonisering.
Nooit en te nimmer zullen wij hulp bieden aan hen die door middel van geweld trachten legitieme democratische instellingen te ondermijnen.

Lambert
Het spijt mij te moeten melden dat ik niet tegemoet kon komen aan het verzoek om parlementaire consensus ten aanzien van dit verslag. Als lid van de Fractie De Groenen geef ik altijd de voorkeur aan een geweldloze oplossing. Ik vind dan ook dat gebruik van geweld als middel om in een democratisch land een verandering te bewerkstelligen absoluut niet kan worden gerechtvaardigd. Gaan stemmen is een keuze, het gebruik van geweld niet. Ik ben blij dat in paragraaf T een onderscheid wordt gemaakt met betrekking tot derde landen. Mijn "nee" moet niet worden geïnterpreteerd als een "ja" tegen terrorisme, maar is gebaseerd op één sleutelfactor.
Het gaat om de wederzijdse erkenning van besluiten in strafzaken. Als er geen gemeenschappelijke minimumnormen voor procesrecht worden overeengekomen, dient aan dat voorstel geen gehoor te worden gegeven. We mogen de terreurbestrijding niet gebruiken om de verschillende nationale juridische procedures en democratische waarborgen te ondermijnen. Het Parlement besloot amendement 1 niet aan te nemen, waarin deze minimumnormen werden geëist.
Ik moet ook toegeven dat ik me niet helemaal prettig voel bij het idee een verslag te moeten ondersteunen waarin bepaalde vraagstukken zoals staatsterrorisme, het verbod op bepaalde organisaties die actief zijn in landen buiten de EU, de basis voor een dergelijke besluitvorming en een definitie van de term "milieuterrorisme" niet aan de orde komen.
De beslissende factor voor mijn "nee" is echter het ontbreken van de afspraak om juridische minimumnormen overeen te komen.

Nicholson
Hoewel ik veel bedenkingen heb bij het effect dat een aantal aanbevelingen teweeg zal brengen, heb ik besloten voor deze hervorming te stemmen.
Ik hoop dat hierdoor een betekenisvolle samenwerking tussen de lidstaten tot stand zal komen op het gebied van de bestrijding van geweld en terrorisme. De Ulster Unionists vechten al tientallen jaren tegen het terrorisme en zullen dat ook in de toekomst blijven doen.
Dat er een globalisering van het terrorisme plaatsvindt, wordt duidelijk uit de arrestatie van drie IRA-activisten. Daaruit blijkt hoe wijdverbreid het terrorisme en zijn invloed geworden is.
Verslag-Ruffolo (A5-0281/2001)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, twee weken geleden bevond ik mij in Verona. Ik ben daar naar de prachtige opera La Traviata van Giuseppe Verdi in de Arena van Verona geweest. Ik had nooit eerder de gelegenheid gehad om rechtstreeks een opera bij te wonen en ik moet u eerlijk zeggen dat mij dat ten zeerste spijt. Het was zulk een prachtige voorstelling dat mijns inziens het niet meer dan gerechtvaardigd zou zijn heel Europa te laten genieten van deze cultuurproducten.
Daarom zijn verslagen zoals dit van de heer Ruffolo over de culturele samenwerking van harte welkom. Natuurlijk is Italië niet het enige land dat aan zijn culturele activiteiten bekendheid moet geven. Dat geldt evenzeer voor de andere veertien landen van de Europese Unie en de twaalf kandidaat-landen.

Bordes, Cauquil en Laguiller
In de toelichting wordt de Commissie en de lidstaten verzocht zich meer voor de cultuur in te spannen. Daar is reden toe. In het verslag staat immers ook dat in 2000 slechts 0,1% van de communautaire begroting naar cultuur en naar de audiovisuele sector is gegaan.
Wat betekent echter de vaak in het verslag gebruikte term 'Europese cultuur' ? Dit is een vage uitdrukking. Waarin onderscheidt de Europese cultuur zich immers van de universele cultuur, die door de inbreng van alle continenten wordt verrijkt?
In een van de overwegingen van het verslag staat dat auteursrecht, volgrecht, liberalisering van de telecommunicatiemarkt, recht op internationale mededinging (onder meer financiering van cinematografische werken, vaste boekenprijs, subsidiëring van theaters en concentratie van de media) in de culturele context passen. Het gaat zogenaamd om cultuur, maar in feite gaat het om markten en zakendoen!
In het verslag worden geen fundamentele vragen behandeld. Heeft iedereen in de Europese Unie toegang tot cultuur? Kan iedereen wel lezen en schrijven? Heeft iedereen een opleiding overeenkomstig zijn mogelijkheden kunnen volgen?
Deze vragen interesseren de Europese autoriteiten niet. Ze zijn er te zeer op uit de mededinging op het gebied van cultuur te regelen.
Wij hebben daarom tegen dit verslag gestemd.

Caudron
Het verheugt mij dat het Europees Parlement, dat de wensen van de Europese burgers vertegenwoordigt, van zijn initiatiefrecht gebruik heeft gemaakt om de Commissie aan te sporen om concrete maatregelen op het gebied van cultuur voor te stellen.
Sedert 1974 onderstreept het Europees Parlement terecht het belang van de ontwikkeling van een gemeenschappelijk cultuurbeleid. Cultuur is immers een fundamenteel element van de identiteit van de Europese Unie. Het is de basis waarop volkeren bijeenkomen en het gevoel krijgen dat ze van dezelfde ruimte deel uitmaken.
Het gaat er natuurlijk niet om een Europees cultuurbeleid te bevorderen dat naar uniformiteit streeft. Het gaat er integendeel om de culturele en taaldiversiteit en het gemeenschappelijk erfgoed te benadrukken.
Onze medeburgers hebben twijfels bij het Europese project. Wij moeten ons daarom inspannen om het gevoel van Europees burgerschap te versterken. Dat is een onontbeerlijke voorwaarde voor de opstelling van een Europese grondwet.
Het verslag van de heer Ruffolo past in dat kader. Hij stelt verschillende denksporen voor. Hij heeft de Commissie aldus verzocht:
bij het Europees Parlement en de Raad een ontwerpaanbeveling in te dienen waarin ze zich ertoe verbindt aan die twee instellingen jaarlijks een verslag over het cultuurbeleid van de Europese Unie en de lidstaten voor te leggen, en waarin ze de lidstaten verzoekt actief bij te dragen aan de opstelling en uitvoering van een driejarenplan voor de culturele samenwerking;
een Europese waarnemingspost voor culturele samenwerking in te stellen;
met het oog op de beoordeling en herziening van het kaderprogramma 'Cultuur 2000' een tweede Forum voor de Cultuur bijeen te roepen, dat de waarden, doelen en vormen van de Europese culturele samenwerking op grond van de onderhavige resolutie herziet;
na te gaan of het mogelijk is de beginselen voor de fiscale behandeling van kunstwerken en artistieke arbeid op communautair niveau te harmoniseren;
met het oog op het volgende WTO-overleg, het standpunt van de Europese Unie te bekrachtigen.
Tot besluit herinner ik eraan dat ik als rapporteur voor het zesde kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling amendementen heb ingediend die ten doel hebben het onderzoek op cultureel gebied te bevorderen.

Uca
Een versterkte culturele samenwerking op Europees niveau is zeer wenselijk. Ik heb voor het verslag-Ruffolo gestemd, omdat ik ervan overtuigd ben dat een versterkte culturele samenwerking leidt tot wederzijdse verrijking. Als volkeren elkaars cultuur leren kennen, werkt dat wederzijds begrip in de hand, wat bevorderlijk is voor de vrede. De cultuur en de taal van de migranten in Europa mogen niet onvermeld blijven en daarom is het mijn wens dat de Europese Unie ook hun culturele bezigheden met financiële middelen steunt.
De culturele samenwerking in Europa is een fundamenteel aspect van een intensievere Europese integratie. Als we elkaars culturen leren kennen kan er zeker een Europese identiteit van de burgers ontstaan. Dat is in mijn ogen zeer belangrijk, omdat Europa voor de burgers nog steeds heel ver weg ligt. Voor hen ligt Europa in het verre Brussel.
Europa wordt niet alleen gekenmerkt door zijn eenheid, maar ook door zijn culturele verscheidenheid. Dat is van onschatbare waarde en daarom moeten we vreedzaam samenleven in Europa. Ik wil me ervoor inzetten dat de mensen in Europa niet alleen naast elkaar maar vooral ook met elkaar kunnen samenleven.
Verslag-Schmitt (A5-0279/2001)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, u weet dat het aantal ouderen en gepensioneerden de laatste tijd gestaag toeneemt, en daar ben ik onder meer als vertegenwoordiger van de Partij van de Gepensioneerden ook blij om. De ouderen en gepensioneerden gaan ook in steeds grotere getale op pad. Zij bezoeken de wereld en vooral de Europese Unie, en maken voor hun reizen steeds meer gebruik van het vliegtuig.
Zij hebben mij echter deelgenoot gemaakt van hun klachten over de behandeling in de vliegtuigen, over de vliegtijden en de vertragingen, en daarom ben ik het roerend eens met het verslag dat tot doel heeft de kwaliteit van het luchtvervoer te verbeteren.

Krivine en Vachetta
Samenhangende en homogene veiligheidsregels voor het luchtvervoer zijn vandaag een acuut probleem. Het luchtvervoer is sterk ontwikkeld. De veiligheidskwesties moeten daarom bijzondere aandacht krijgen. Wij ontkennen dat niet. Toch zijn wij geen voorstander van de instelling van een Europees agentschap voor de veiligheid van het luchtverkeer (AESA) op de voorgestelde grondslagen.
Het gaat hier duidelijk om de verdieping van de internationale markt. Het AESA begeleidt de liberalisering van het luchtruim en is een wapen in de normenoorlog met de Verenigde Staten. In plaats van samenhang wordt de mededinging bevorderd. Het AESA wordt een onvermijdelijke stap in de aangekondigde deregulering van het luchtvervoer. De besluiten van het agentschap zullen in een tweede fase ook op het luchtvaartpersoneel en de luchtvaartdiensten betrekking hebben. Het personeel wordt wel geïnformeerd en geraadpleegd, maar nooit als deskundige erkend. Nu bij onder meer AOM, Sabena en Swissair grootscheepse herstructureringen aan de gang zijn en ontslagen vallen, is dat verontrustend. Het agentschap moet zich uitsluitend met veiligheid bezighouden. Het moet de werknemers bij zijn werkzaamheden betrekken en de verworvenheden van de Europese landen opwaarts op hetzelfde niveau brengen.

Markov
Het verslag van de heer Schmitt wordt door de meerderheid van mijn fractie ondersteund. De voordelen van een Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart in plaats van vijftien nationale instanties zijn onomstreden, omdat hiermee uniforme
certificeringsprocessen
voorschriften bij de veiligheid van de luchtvaart en milieubescherming
veiligheidsvoorschriften inzake luchtvaartproducten, personen en instanties
kunnen worden doorgevoerd en er tegelijkertijd een erkende partner van buitenlandse luchtvaartautoriteiten ontstaat.
De taken van het agentschap zijn duidelijk opgesteld: het uitbrengen van deskundig advies, technische ondersteuning van de Commissie, het uitvaardigen van de nodige besluiten en het verrichten van inspecties en onderzoeken. Bovendien waakt het agentschap over de toepassing van de voorschriften, ontwikkelt en financiert het onderzoeksprojecten en werkt het samen met de betreffende instanties van derde landen.
De Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme heeft nog een aantal amendementen goedgekeurd die niet alleen de onafhankelijkheid van het agentschap ten opzichte van de Commissie verstevigen, maar ook de informatieplicht van het agentschap ten opzichte van het Europees Parlement definiëren.
Voor mijn fractie zijn ook de vaststellingen ter verhoging van de transparantie belangrijk. Het agentschap
is gebonden aan de algemene begrotingsprocedure
moet zich houden aan de gemeenschappelijke voorschriften ter fraudebestrijding
wordt regelmatig extern beoordeeld.
Op grond hiervan hebben wij overwegend positief gestemd.

Meijer
. De luchtvaart loopt een grote kans om in een gevaarlijke chaos terecht te komen. Omdat zich verschillende maatschappijen met uiteenlopende tarieven en een ongelijk niveau van dienstverlening verdringen om dezelfde drukke verbindingen, is de kans op onzorgvuldigheid en avonturisme groter dan bij het tot nu toe nog redelijk overzichtelijk geregelde personenvervoer over de grond. Bovendien raakt de lucht steeds voller, zodat zich veel bijna-ongelukken voordoen. Dat de luchtvaart niet alleen gevaarlijk is maar ook ongezond blijkt uit de trombose van langdurig in een te kleine ruimte stilzittende passagiers. Daarom is het goed als er een orgaan komt dat in Europa de best mogelijke regels voor veiligheid eenduidig kan doorvoeren. Als we twaalf jaar 'Joint Aviation Authority' te vrijblijvend vinden en willen komen tot een nieuw orgaan dat in overeenstemming met de voorschriften van de Europese Unie het hoogst mogelijke beschermingsniveau moet bereiken, is het de vraag of dit nieuwe Europese Agentschap voor veiligheid in de luchtvaart onafhankelijk dient te zijn van de Europese Commissie. Het kan ook zeker geen rechtvaardiging zijn om straks te komen met een deregulering in het luchtverkeer ten behoeve van wat men een 'single sky' noemt, waarbij luchtveiligheidstaken terechtkomen bij concurrerende bedrijven, bestaande controlediensten worden ontmanteld en luchtvaartmaatschappijen hun personeelsbestand nog verder kunnen afslanken.

Titley
Ik ben zeer verheugd over het verslag van de heer Schmitt waarin een oproep wordt gedaan voor de oprichting van een Europees Agentschap voor het vergroten van de veiligheid van de luchtvaart. Als dit voorstel wordt gerealiseerd, wordt op het gebied van de burgerluchtvaart een hoog niveau van uniforme veiligheid gecreëerd.
Het creëren van één pan-Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart brengt vele - zowel financiële als praktische - voordelen met zich mee. Als de verschillende nationale procedures voor regelgeving en certificering vervangen worden door één enkel Europees, uniform systeem zullen verscheidene asymmetrieën tot het verleden gaan behoren. Uiteindelijk zal dit leiden tot minder kosten, normalisatie van de procedures en, nog belangrijker, minder bureaucratische rompslomp. Het is immers eenvoudiger om over één veiligheidssysteem te waken dan over vijftien. Dat passagiers zich veilig voelen als zij met het vliegtuig reizen is van buitengewoon groot belang. Het vaststellen van gemeenschappelijke Europese regels voor de burgerluchtvaart komt daaraan enigszins tegemoet.
Verslag-Swoboda (A5-0266/2001)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Swoboda heeft een document op tafel gelegd over vrachtwagens die op doorreis zijn door Oostenrijk en met name door de dalen rijen, door die prachtige Oostenrijkse gebieden die iedereen kent of wil leren kennen.
Ik ben er vierkant voor dat de Europese Unie met steeds meer vastberadenheid de problemen in verband met geluidsoverlast en vervuiling door vrachtwagens en andere vervoermiddelen aanpakt, opdat de lucht schoon kan worden gehouden in met name de woongebieden en de door ouderen en gepensioneerden bezochte toeristische gebieden.

Ebner
Mevrouw de Voorzitter, stemverklaring gaat over het verslag-Swboda. Het probleem in de Alpenregio, dat in het verslag-Swoboda wordt behandeld, betreft weliswaar primair Oostenrijk, maar het betreft ook de gehele Brennerregio. Daar doet zich een probleem voor, namelijk dat wij met het voorstel en de denkbeelden van de Commissie een groot deel van onze geloofwaardigheid in het gebied tussen Verona en München zijn kwijtgeraakt, omdat het contractrecht hier eenzijdig veranderd moest worden. Wij zijn er voorstanders van dat er ecologische grenzen getrokken worden en dat er maatregelen worden genomen waarin rekening wordt gehouden met de gelijke behandeling van de daar handelende personen en ondernemingen. Het contractrecht moet echter, ook in de toekomst, absoluut in acht worden genomen.

Caveri
In Oostenrijk en Zwitserland zijn beperkingen voor TIR-vrachtwagens van kracht die met de Europese Unie zijn afgesproken, en zijn nieuwe spoorwegen gepland of in aanleg. Deze spoorwegen maken deel uit van de Trans-Europese Vervoersnetwerken. De spoorverbinding Turijn-Lion is een alternatief voor het wegvervoer. De Commissie heeft het traject aangegeven voor de tunnel Aosta-Martigny - een project waar de bewoners van de Val d' Aosta nieuw leven in hebben geblazen - overeenkomstig het door de landen ondertekende Vervoersprotocol bij de Alpenovereenkomst, dat door de Commissie wordt onderschreven.
Nu doet zich bij de Mont Blanc-tunnel en de Fréjus-tunnel de gelegenheid voor om de goede wil te testen. De Mont-Blanc-tunnel is sedert het tragische ongeluk gesloten voor het verkeer en in de Fréjus-tunnel is het TIR-verkeer sterk toegenomen. De bevolking in de dalen die toegang geven tot deze tunnel zijn ongerust en geven uiting aan hun ongenoegen met verzoeken om in het dal van Chamonix het TIR-verkeer te verbieden en in de Val d' Aosta dit verkeer te contingenteren.
In de westelijke Alpen gelden geen beperkingen voor zware vrachtwagens. Italië en Frankrijk moeten hierover afspraken maken - ik herinner eraan dat ik hiertoe een voorstel heb gedaan in het Italiaans Parlement - in overleg met de lokale bevolkingen en daarna Europa hiervan op de hoogte brengen. Dan kunnen de Trans-Europese Vervoersnetwerken worden gewijzigd en dan kan deze wijziging haar beslag vinden in het Witboek van de Commissie waarin ook sprake is van het vervoer door de Alpen.
Er moeten maatregelen worden uitgewerkt voor de wegtunnels tussen Italië en Frankrijk opdat voor heel de Alpen gelijke oplossingen gelden, zeer zeker nu de Mont Blanc-tunnel weer geopend zal worden.

Flemming, Karas, Pirker, Rack, Rübig, Schierhuber und Stenzel
Wij ondergetekenden, leden de ÖVP/EVP-delegatie in het Europees Parlement, hebben vandaag eensgezind tegen het voorstel van de Commissie gestemd om de zogenaamde 108%-clausule voor de numerieke begrenzing van het transitovervoer, die in toenmalig protocol nummer 9 ten aanzien van het ecopuntensysteem voor vrachtwagens bij het transitovervoer door Oostenrijk was opgenomen, vroegtijdig af te schaffen zonder voor een vervangende regeling te zorgen. Dit plan van de Commissie is niet in overeenstemming met de inhoud en de geest van de toen bereikte regelingen.
Wij blijven ons er echter voor inzetten en we hebben er met onze instemming met paragraaf 2 alinea a) tot en met c) van de wetgevingsresolutie toe bijgedragen dat er bij het zoeken naar doelgerichte en duurzame oplossingen voor de verkeersproblematiek in de zogenaamde gevoelige regio' s - en daarmee ook voor Oostenrijk en de Alpenregio - overeenstemming wordt bereikt tussen alle Europese instellingen, dus tussen Commissie, Raad en Europees Parlement.

Markov
Ik ben het evenals de leden van mijn fractie volledig eens met de conclusie van het verslag van de heer Hannes Swoboda over het voorstel van de Commissie ten aanzien van het ecopuntensysteem voor vrachtwagens bij het transitovervoer door Oostenrijk, namelijk verwerping van het door de Commissie voorgelegde document.
Wij begrijpen de motivering van de rapporteur, die zegt dat de kwantitatieve plafonds voor transitowegen door Oostenrijk moeten worden aangehouden, omdat de oorspronkelijke doelstellingen van protocol nummer 9 over het weg- en spoorwegverkeer evenals het gecombineerde verkeer nog niet gehaald zijn. Deze doelstellingen waren de verlaging van de totale stikstofemissie, de beperking van het lawaai en de beïnvloeding van de verkeersveiligheid. Het tegendeel is waar, want er is een stijgende lijn in het aantal transitoritten die alleen al op het hoofdtraject voor vrachtwagens, het traject Inntal-Brenner, tussen 1993 en 2000 met 16 procent - in totaal door Oostenrijk met 52 procent, dat wil zeggen 580.188 ritten! - is toegenomen. Bij het meetpunt Vomp aan de autosnelweg A12 wordt de EU-norm voor NO2 van 40 mg/m3 inclusief tolerantiemarge constant overschreden. Dat is ook het geval in andere Alpenvalleien waardoor de transitowegen lopen. De totale uitstoot van CO2-emissies is daardoor toegenomen, ook al zijn de emissies van schadelijke stoffen nu afgenomen door technische verbeteringen aan vrachtwagens. Om de oorspronkelijk vastgestelde doelstellingen van een duurzame verlaging van de emissies van schadelijke stoffen te bereiken, hebben we ook een kwantitatieve beperking van de transitoritten van vrachtwagens nodig. Om al deze redenen zijn wij voor verwerping van het Commissievoorstel.
In het kader van ons debat wil ik wel nog een voorstel doen: we zouden naar Zwitsers voorbeeld transitowegen voor vrachtwagens door Oostenrijk moeten inrichten.
Ontwerpresolutie over de uitbreiding van de Europese Unie (B5-0538/2001)

McKenna
Mevrouw de Voorzitter, wat de uitbreidingsverslagen - niet alleen het verslag-Brok, maar ook de verslagen over de individuele kandidaat-landen - betreft, is het interessant vast te stellen dat de heer Brok het Ierse "nee" tegen het Verdrag van Nice heeft erkend. Hij heeft bevestigd wat we eigenlijk al de hele tijd hebben gezegd, namelijk dat het Verdrag van Nice in principe niet noodzakelijk is voor uitbreiding. De uitbreiding kan ook zonder het Verdrag van Nice voortgang vinden. Het is spijtig dat onze eigen regering probeert de burgers te dwingen om van gedachten te veranderen.
Wat betreft de toetredingsverslagen over de verschillende landen, moet ik zeggen dat ik zeer bezorgd ben over het feit dat zoveel nadruk wordt gelegd op het aspect van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, dus dat landen in feite worden gedwongen om lid te worden van de NAVO. In het verslag over Malta wordt bijvoorbeeld betreurd dat Malta verdeeld is over een eventueel lidmaatschap. Mijns inziens is het een zaak voor de Maltezen zelf om te beslissen of zij wel of niet lid willen worden. Als er duidelijk sprake is van uiteenlopende opvattingen, dient er een vrije keuze te zijn. In Malta wordt Ierland momenteel gebruikt als voorbeeld van een land dat lid is van de Europese Unie, economisch gezien een bloeiperiode doormaakt en ondanks dat alles toch zijn neutraliteit heeft weten te behouden. Daar klopt niets van. We moeten de lidstaten niet langer aan het lijntje houden, maar eerlijk zijn. Ierland is niet langer neutraal. Het werkt mee aan een gemeenschappelijk buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid. Zoals veel economen u kunnen vertellen dankt Ierland zijn economische groei niet enkel en alleen aan de EU.

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, ik ben algemeen gesproken voor de uitbreiding van de Europese Unie en daarom heb ik voor gestemd. De Partij van de Gepensioneerden is om twee redenen voor de uitbreiding van de Europese Unie. De eerste en belangrijkste reden is dat de Midden- en Oost-Europese landen meer dan vijftig jaar lang onder een dictatuur hebben geleefd die hun nauwelijks adem liet halen. Zij verdienen het derhalve dat hun verzoek om zich bij ons in Europa te mogen voegen, wordt ingewilligd. De tweede reden, mevrouw de Voorzitter, is dat er al zoveel ouderen en gepensioneerden zijn in de hedendaagse Europese Unie. Met de toetreding van deze kandidaat-landen, zullen zij nog talrijker worden, en ik kan natuurlijk alleen maar verheugd zijn over een toekomstig Europa met steeds meer gepensioneerden, want dan zal de Partij van de Gepensioneerden misschien steeds meer stemmen krijgt.

Berthu
Het debat dat in dit Parlement over de aanstaande uitbreiding van de Unie is gevoerd, heeft ons op drie vlakken voldoening geschonken. In de eerste plaats blijkt dat in 2004 tien van de twaalf kandidaat-landen (Roemenië en Bulgarije wellicht niet) tegelijkertijd zullen kunnen toetreden. De afgevaardigden van de MPF vinden dat uitstekend nieuws, dat na een al te lange wachttijd voor een kleine compensatie zal zorgen.
In de tweede plaats hebben wij gemerkt dat de toon tegenover de kandidaat-landen is veranderd en dat die nu als achtenswaardige landen worden behandeld. In de aangenomen resolutie staat zelfs dat 'de waardigheid van de volkeren van de kandidaat-lidstaten nooit door gevoelloze eisen van de kant van EU mag worden gekwetst' . Wij hebben de arrogante en zelfs misprijzende houding van de federalisten, die eisen dat de landen in het Oosten hun soevereiniteit opgeven, al vaak aan de kaak gesteld. Laten wij hopen dat deze nieuwe ontwikkeling niet bij een wijziging van toon zal blijven.
De derde reden voor onze tevredenheid is dat paragraaf 10 van de resolutie op de aanvaarding van een flexibeler, uit verschillende cirkels bestaand Europa lijkt te wijzen. Dat is volgens ons een realistischer standpunt, op voorwaarde dat in de cirkels waarin Frankrijk zich bevindt, geen ultrafederalisme heerst. De flexibiliteit van het geheel zou in dat geval tot een grotere starheid van een deel leiden. Dat zou onlogisch zijn.
De aangenomen resolutie bevat evenwel ook onbevredigende en zelfs onaanvaardbare passages. Zo is het bijvoorbeeld tegenstrijdig om tegelijkertijd op een betere controle aan de buitengrenzen van de kandidaat-landen en een versoepeling van hun asielbeleid aan te dringen; het is onverantwoord te vragen dat het structuurbeleid na de uitbreiding in de gehele Unie wordt toegepast, terwijl het voor een beperkte periode op de nieuwe lidstaten zou moeten worden toegespitst; het is onaanvaardbaar te zeggen dat uit het Ierse referendum de les moet worden getrokken dat een manier moet worden gevonden om de Verdragen aan te passen waardoor wij zulke tegenstand kunnen omzeilen (overweging E). De verandering van toon gaat blijkbaar nog niet ver genoeg om de afwijzing van een verdrag door een nationale democratie te kunnen aanvaarden.

Bonde en Sandbæk
Om geen twijfel te laten heersen over het feit dat wij positief staan tegenover de toetreding van de kandidaat-landen, hebben wij voor het verslag gestemd. Verschillende aspecten in het verslag en in de uitbreidingonderhandelingen in het algemeen zijn echter vatbaar voor kritiek. Vooral paragraaf E - "... de burgers van Europa slechts kan vervreemden van de historische poging van de Unie het hele continent vrede, veiligheid en welvaart te brengen" - valt op en klinkt zeer arrogant.
Hoewel wij principieel niet tegen zijn, hebben wij in de hoofdelijke stemming tegen een nieuwe procedure voor de wijziging van de Unieverdragen gestemd. Wij vragen ons af of de voorgestelde wijziging van de procedure praktische gevolgen zal hebben voor het resultaat dat men eventueel met het model van een conventie wil bereiken. Het is wel positief dat de Unie in paragraaf 2 verzocht wordt "voor de zekerheid alternatieven op te stellen".

Bordes, Cauquil en Laguiller
In het verslag gaat achter een optimistische voorstelling een sombere beschrijving van de landen van Oost-Europa - de grote meerderheid van de kandidaat-landen van de Unie - schuil.
Verontrustende corruptie, overbevolkte gevangenissen, enorme handel in vrouwen en kinderen met het oog op prostitutie en seksuele uitbuiting, hoge werkloosheidscijfers, armoede, sterk vervuild milieu, weinig veelbelovende economische vooruitzichten, versnelde verspreiding van het HIV-virus, onderdrukking van minderheden en discriminatie van de Roma zijn enkele uitdrukkingen die in verband met de landen in het Oosten worden gebruikt. Voor enkele van die landen zijn ze zelfs allemaal van toepassing.
Toch wordt in het verslag voldoening geuit over de vooruitgang van de privatisering - ook in de gezondheidssector, waardoor een groot deel van de bevolking van gezondheidszorg wordt uitgesloten - en over de toename, in veel van die landen, van de buitenlandse investeringen en de uitvoer.
De terugkeer van die landen naar een ongebreideld kapitalisme en de toenemende invloed van het groot westers kapitaal hebben de sociale ongelijkheid al heel wat groter gemaakt. Toch bevatten de verslagen, naast enkele moraliserende terechtwijzingen, vooral een oproep tot de regeringen van die landen om de laatste hinderpalen op te ruimen die het buitenlands kapitaal nog tegenhouden en 'de flexibiliteit en mobiliteit van de arbeid' te bevorderen, met andere woorden de werkende klasse nog meer uit te buiten.
Wij zijn voorstander van een totaal verenigd Europa, van een Europa van de ene tot de andere kant van het continent, en hebben daarom niet tegen de uitbreiding gestemd. Wij hebben ons onthouden omdat wij ons verzetten tegen de overheersing die de Europese Unie aan die landen, met de medewerking van de bevoorrechte kringen aldaar, wil opleggen, en tegen het beleid dat, onder het mom van de uitbreiding, tegen de arbeiders is gericht.

Eriksson, Frahm, Krarup, Okking, Herman Schmid, Seppänen en Sjöstedt
Wij stemmen niet voor de resolutie over de uitbreiding van de Europese Unie omdat wij de ontwikkeling van de Europese samenwerking op een andere manier zien. Wij vinden bijvoorbeeld dat de ontwikkeling van een gemeenschappelijke defensie de huidige noch de toekomstige lidstaten baat, en wij vinden het niet goed de NAVO ter sprake te brengen in een resolutie over de uitbreiding van de Unie. Wij vinden dat er in de resolutie te weinig aandacht besteed wordt aan de problemen waarmee de kandidaat-landen worden geconfronteerd als gevolg van de Schengenovereenkomst, bijvoorbeeld wat betreft de regionale samenhang in de vorm van handel of van andere contacten met de buurlanden buiten de Unie, waaronder de kwestie Wit-Rusland die in de resolutie helemaal niet aan bod komt.
Bovendien besteedt de resolutie totaal geen aandacht aan de problemen betreffende de overgangsregelingen die de EU eist, bijvoorbeeld op het gebied van het vrije verkeer van werknemers. Dergelijke regelingen zullen het probleem van de illegale arbeidskrachten uit de kandidaat-landen in de huidige lidstaten alleen maar verlengen en de burgers uit de kandidaat-landen het gevoel geven dat ze in de EU tweederangsburgers zijn. Voorts vinden wij de resolutie veel te zwak op het gebied van landbouw- en structuurfondsen. Wij begroeten dat de auteur de integratie van het milieu in alle beleidsterreinen en aandacht voor de sociale gevolgen van de overgangsregelingen noodzakelijk acht, maar voor een rechtvaardige uitbreiding is een kleine aanpassing op deze beide belangrijke gebieden verre van voldoende.
Tot slot vinden wij de arrogantie van de auteur ten opzichte van de bevolking totaal onbegrijpelijk en zijn wij van oordeel dat de bevolking in elk land zelfbeschikkingsrecht moet hebben.

Figueiredo
De contradicties in deze ontwerpresolutie (die maar liefst éénendertig amendementen heeft uitgelokt) tonen duidelijk aan dat er een grote kloof bestaat tussen het perspectief van de uitbreiding en de doelstellingen die men daar werkelijk mee hoopt te bereiken.
De verantwoordelijke besluitnemers binnen de Europese Unie zijn beloften aangegaan jegens de kandidaat-landen en komen die beloften niet tijdig na. Bovendien stellen ze ontoelaatbare eisen en daarmee komen de doelstellingen die ze beweren na te streven in gevaar. Vrede, ontwikkeling en het welzijn van alle volkeren, met inachtneming van de beginselen van economische en sociale cohesie: dat zouden de richtsnoeren voor de toetredingsonderhandelingen moeten zijn.
In deze resolutie, die door de meerderheid van het Europees Parlement is aangenomen, wordt toegegeven dat de waardigheid van de volkeren van de kandidaat-landen onder geen beding mag worden aangetast door de onredelijke eisen van de Europese Unie, terwijl bovendien wordt erkend dat een aantal discriminatoire aspecten van Nice rechtgezet moet worden. De uitbreiding van de Europese Unie wordt echter wel gekoppeld aan de uitbreiding van de NAVO, en dat is onaanvaardbaar. We kloppen onszelf op de borst vanwege het akkoord dat werd bereikt over de liberalisering van de handel in landbouwproducten en doen een beroep op de voortzetting van de liberalisering in andere sectoren, rekening houdend met de huidige dan wel toekomstige verplichtingen in het kader van de Wereldhandelsorganisatie, maar wat de sociale vraagstukken betreft hebben we ingestemd met een overgangsperiode voor het vrij verkeer van personen. Zo hebben wij toegegeven aan het standpunt van Duitsland en Oostenrijk, die de legalisering van arbeiders uit kandidaat-landen pas na zeven jaar mogelijk willen maken. Wij verzetten ons daartegen.
De resolutie gaat ook niet ver genoeg in op de begrotingskwestie, en dat terwijl het ontwikkelingsniveau binnen de Europese Unie per land sterk uiteenloopt. Dit geldt overigens niet alleen voor de landen van de Unie. Er zijn ook grote verschillen tussen het gemiddelde niveau van de vijftien en dat van de twaalf kandidaat-landen. Wij aanvaarden daarom niet dat deze kwestie onvoldoende aandacht heeft gekregen. Als we streven naar economische en sociale cohesie, moeten we de financiële vooruitzichten drastisch herzien en de communautaire middelen aanzienlijk uitbreiden om tenminste in staat te zijn de hulp aan de bestaande cohesielanden, waaronder Portugal, op hetzelfde niveau te houden en daarnaast de kandidaat-landen daadwerkelijk te steunen in hun ontwikkeling.

Krivine en Vachetta
In het uitbreidingsproces plaatst de Raad de twaalf kandidaat-landen op één lijn, zonder met de specifieke kenmerken van de kandidaat-landen van Oost-Europa rekening te houden. Toch wordt die landen een complete wijziging van hun systeem opgelegd die deze uitbreiding van elke vroegere uitbreiding onderscheidt.
Zo vraagt de Europese Unie elk kandidaat-land te bewijzen dat het tot mededinging in staat is. Het gevolg daarvan is de vernietiging van het milieu, de sociale zekerheid en de mogelijkheid om een echt beleid van modernisering en volledige werkgelegenheid te voeren, wat armoede en werkeloosheid veroorzaakt.
In plaats van de landen die het meest hebben geprivatiseerd en hun begrotingsuitgaven het sterkst hebben beperkt, te belonen, moeten de reële sociale en economische gevolgen worden onderzocht en moeten de privatiseringen worden uitgesteld. Er is overheidssteun voor ontwikkeling nodig. Er moet een nieuw Europees maatschappelijk project voor een naar het Oosten en het Zuiden geopende Europese Unie worden geformuleerd. De werkgelegenheid, het milieu, de gezondheid en de levensstandaard moeten daarbij worden beschermd.
In de plaats daarvan maakt de EU zich klaar om de nieuwe landen te verwelkomen als tweederangsleden, die het communautaire acquis moeten toepassen en van de spin-off van het GLB en de structuurfondsen zijn uitgesloten. Eerst moeten de volkeren in een referendum worden geraadpleegd. Europa moet zich ertoe verbinden hun antwoord, wat het ook is, te eerbiedigen.
Wij hebben daarom niet voor de voortzetting van het uitbreidingsproces in deze omstandigheden gestemd.

Martinez
De uitbreiding is ongetwijfeld een zeer groot avontuur. Ze is echter meer een commercieel overnamebod of een fusie van bedrijven dan een grote historische hereniging van christelijke landen op het ogenblik waarop de eeuwenoude tegenstander het zuiden opnieuw komt bedreigen. In de strijd van de vrijheid en het licht tegen het behoudende obscurantisme hadden Oekraïne en Rusland, de vooruitgeschoven schildwachten van het Westen, overigens hun plaats kunnen innemen.
Het 'acquis communautaire' is de uitdrukking van deze bespottelijke technische verzanding van een bij uitstek politieke kwestie. In een dertigtal hoofdstukken worden de wetgevingen van de kandidaat-landen, hun bestuursapparaat, hun sociologie en zelfs hun moraal, van landbouw over milieu, MKB, onderwijs en vervoer tot fiscaliteit, grondig onderzocht. Het oogpunt is dat van een politieagent en doet die landen ongetwijfeld aan de proletarische moraal van vroegere tijden terugdenken. Dat het strafrecht van een staat bepaalde seksuele praktijken verwerpt, staat de toetreding van die staat in de weg. Veel staten worden op de vingers getikt wegens fraude en corruptie, alsof de Europese BTW sedert 1993 niet tot massale fiscale fraude aanleiding heeft gegeven. Aan Malta wordt zelfs verweten dat het door een gunstig fiscaal beleid te veel ondernemingen aantrekt. Alsof Ierland dat niet heeft gedaan, en alsof de Verenigde Staten dat, met de FSC' s, niet op reusachtige schaal doen, veroordeeld door de WTO, maar gedoogd door het volledig aan de VS onderworpen Europa.
De uitbreiding is op geen enkele moment een gelegenheid om ervaringen en successen uit te wisselen. Zo wijst Polen er terecht op dat zijn landbouw zeker even goed is als de landbouw van Europa, waar 8 miljoen dieren wegens mond- en klauwzeer of BSE werden afgemaakt en misschien wel 136.000 mensen met de atypische dodelijke ziekte Creutzfeld-Jacob besmet zijn.
In plaats van zich te verrijken en de biodiversiteit van flora en fauna in de landen van het Oosten te beschermen, zonder het over hun sociale, nog niet door ultrakapitalistisch asociaal gedrag verbroken banden te hebben, verlaagt de Europese Commissie deze historische ontmoeting tot een onvoorwaardelijke inlijving. Alles wel beschouwd gaat het om een Anschluss. Het is dan ook te begrijpen dat het dossier aan een Duits lid van de Commissie werd toevertrouwd en dat het verslag van het Europees Parlement toevallig eveneens van de hand van een Duits afgevaardigde is.
De zaken zijn op die manier ook duidelijker. Er is wel een uitbreiding, maar net als in 1990 is ze Duits. De in 1945 geopende haakjes worden nu gesloten. Het Rijk wordt opnieuw gevormd. Mitteleuropa is er, eeuwig in geografie en geschiedenis.

Meijer
. De heer Brok gaat uit van een vervlechting tussen de NAVO en de Europese Unie. Het is waar dat Polen, Tsjechië en Hongarije recent de NAVO zijn binnengelokt met het vooruitzicht dat dit hun toetreding tot de EU zou versnellen. Daarbij is geen aandacht besteed aan het feit dat vier huidige lidstaten van de EU, Ierland, Zweden, Finland en Oostenrijk, geen NAVO-lid zijn en ook niet van plan zijn om dat te worden. Ik verzet me tegen het idee dat de NAVO moet worden gezien als een militair samenwerkingsverband van vijf lidstaten, te weten de VS, de Europese Unie, Canada, Noorwegen en Turkije. Overigens zie ik in de standpunten van de heer Brok niet alleen bij de NAVO een probleem. De uitbreiding van de EU kan nationale tegenstellingen versterken, mede doordat veel van de nog in het oosten bestaande bedrijven niet voldoen aan het acquis op milieugebied en men er op z'n best typische tijdelijke lage-lonenproducties naar Mexicaans voorbeeld voor terugkrijgt. De nieuwe lidstaten zullen enerzijds geteisterd worden door de problemen van de voormalige DDR, anderzijds door die van Mexico dat dient als arm achtererf van de VS. Het optimisme van de heer Brok levert uiteindelijk een Europa vol onopgeloste problemen op, mede omdat hij alle sociale kwesties erbuiten houdt.

Souchet
Nu de lidstaten van de Europese Unie zich ten gevolge van de ramp met de Erika eindelijk inspannen voor meer bindende bepalingen op het gebied van de maritieme veiligheid, waarvan het communautaire belang voor de hand ligt, kunnen wij alleen betreuren dat dit zeer belangrijke onderwerp in de verschillende resoluties over de direct betrokken kandidaat-landen zo weinig aandacht krijgt.
Iedereen herinnert zich de beelden van het wrak van de Erika en de naam van haar thuishaven: Valetta.
Iedereen weet dat de koopvaardijvloten van zes kandidaat-landen op de zwarte lijst van het Memorandum van Parijs zijn opgenomen. Naast Turkije gaat het, zoals u weet, om Malta, Cyprus, Litouwen, Roemenië en Bulgarije.
De overname van de pakketten Erika I en Erika II door deze landen en hun verbintenis om de kwestie van de goedkope vlaggen aan te pakken, moeten in de toetredingsonderhandelingen een belangrijke plaats krijgen. De veiligheid van onze kustregio' s hangt daarvan af.
Verslag-Carlsson (A5-0251/2001)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, enkele dagen geleden was ik op vakantie in Estland. Daar zag ik een visser - ofschoon het zomer was, was het bitterkoud daar in het hoge Noorden - die in de Oostzee viste. Ik bleef staan om met hem een praatje te maken en vernam dat hij gepensioneerd was en met vissen zijn pensioen probeerde af te ronden. Ik vroeg hem: "Waarom? Hebben jullie dan geen goede pensioenen?" . "Helaas zijn onze pensioenen heel laag" , zei hij. Ik hoop derhalve dat men zich ook gaat bezighouden met de omvang van de pensioenen in alle toetredingslanden en met name Estland.

Krarup
Ik stem tegen de verslagen over de uitbreiding van de Europese Unie, omdat een economische en politieke onderwerping van de bevolking in de kandidaat-landen de eigenlijke politieke doelstelling van het EU-uitbreidingsproject is. Het komt neer op de inlijving van een aantal landen en er is geen sprake van echte onderhandelingen tussen gelijkwaardige partners. Een strategie voor vrede en welvaart op lange termijn zou moeten betekenen dat de EU haar markten openstelt in plaats van onredelijke eisen te stellen zoals het overnemen van een berg regelgeving waarop de kandidaat-landen geen invloed hebben.
De belangrijkste taak voor de Deense Volksbeweging tegen de EU is de tegenstand van de burgers tegen het EU-project te internationaliseren en te streven naar een vrij Europa met open, alzijdige samenwerkingsmogelijkheden, die niet beperkt worden door de gesloten, supranationale bureaucratie van de EU.

Wuori
Naar aanleiding van de stemming van vandaag over de verslagen inzake de uitbreiding verklaar ik allereerst dat ik mij aansluit bij de standpunten van Patricia McKenna over de aspecten van het buitenlands en veiligheidsbeleid die betrekking hebben op de uitbreiding. Ik deel ook mede dat ik per ongeluk voor amendement 4 op het verslag-Carlsson heb gestemd. Ik ben in feite tegen dat amendement, omdat ik het voor de stabiliteit in de regio bedenkelijk acht.
Verslag-Schroedter (A5-0252/2001)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, ik heb voor de toetreding van Letland tot de Europese Unie gestemd. De Baltische landen beschikken over talrijke cultuurgoederen waar vele gepensioneerden - maar ook jongeren - uit heel de Europese Unie graag een bezoek aan zouden willen brengen. Als men in de ook met Letland uitgebreide Europese Unie de mogelijkheid heeft om deze prachtige kunstwerken van de mens en de natuur te bezichtigen, is dat ongetwijfeld een goede zaak.
Verslag-Souladakis (A5-0253/2001)

Fatuzzo
Litouwen heeft, mevrouw de Voorzitter, een enorm energie- en werkloosheidsprobleem. Ik heb voor gestemd maar vraag wel dat de Europese Unie meer steun, ook financiële steun geeft om maatregelen te treffen voor het gebrek aan energie en werk in Litouwen.
Verslag-Gawronski (A5-0254/2001)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, Polen zou het eerste kandidaat-land moeten zijn dat opgenomen wordt in de Europese Unie. Ik zeg: zou moeten zijn, omdat de vreedzame revolutie die Oost-Europa tot de democratische wereld, tot de wereld van de democratieën, heeft gebracht, zoals bekend van start is gegaan in Polen, met de acties van Solidarnosc en met de aanwezigheid van een Poolse paus. Ik heb daarom voor gestemd en hoop dat de Poolse vertegenwoordigers spoedig hier in deze zaal onder ons zullen vertoeven.

Caudron
Als lid van de Gemengde Parlementaire Commissie Europese Unie/Polen verheugt het mij over het rapport van de heer Gawronski te kunnen spreken. Wij moeten nagaan hoe de toetredingsonderhandelingen met Polen vorderen en of de criteria van Kopenhagen (voorwaarden op politiek en economisch vlak en op het gebied van de tenuitvoerlegging van het communautaire acquis) worden nageleefd.
De Poolse regering heeft bewezen dat ze de onontbeerlijke hervormingen wil aanvatten die het mogelijk moeten maken zo snel mogelijk tot de Europese Unie toe te treden. Het land zal aan de volgende Europese verkiezingen in 2004 deel kunnen nemen. Dat verheugt mij.
Enkele problemen slepen echter nog aan, in het bijzonder die van de landbouw. Het is onontbeerlijk dat de Poolse autoriteiten en de Commissie tot een compromis komen over de deelname van het land aan het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Op basis van de voorstellen van commissaris Fischler dient een phasing in van de rechtstreekse betalingen te worden uitgevoerd, waardoor de Poolse landbouwsector stapsgewijs in het communautaire systeem kan worden opgenomen.
Ik vind ook dat we moeten terugkomen op een kwestie die in dit verslag niet werd vermeld omdat ze te veel betwisting uitlokt. Ik herinner aan het pijnlijke probleem van de teruggave van de na de Tweede Wereldoorlog in beslag genomen goederen. Ik ben mij zeer goed bewust van het feit dat dit voor de Poolse autoriteiten financieel en emotioneel bijzonder moeilijk ligt. Toch moet het debat worden gevoerd, zodat een evenwichtige oplossing kan worden gevonden die met alle netelige punten zo goed mogelijk rekening houdt.
Tenslotte moet worden gewezen op de inspanningen van het Poolse parlement om de nationale wetgeving aan het communautaire acquis aan te passen. Het ligt voor de hand dat dit tot maatregelen kan leiden die het dagelijks leven van de mensen moeilijker maken. Een informatie- en communicatiebeleid moet zulke maatregelen begeleiden om de Polen van de voordelen van de toetreding tot de Unie te overtuigen.
Voor de volkeren van de lidstaten en kandidaat-landen ligt de kostprijs van de uitbreiding alleszins veel lager dan die van niet-uitbreiding!
Wij dragen allemaal een historische verantwoordelijkheid.

Krivine en Vachetta
schriftelijk. (FR) In dit verslag wordt Polen ertoe aangespoord de doeltreffende tenuitvoerlegging van het communautair acquis te versnellen om zijn verbintenissen te kunnen nakomen en ten volle de voordelen van de toetreding tot de Europese Unie te kunnen genieten. Wat is echter de inhoud van het communautaire acquis dat het Poolse volk, en in het bijzonder de Poolse boeren, mogen verwachten?
Wij ondersteunen de eis van alle kandidaat-landen, en in het bijzonder van Polen, om niet als tweederangs leden te worden behandeld. De hervormingen van het GLB en de structuurfondsen zijn echter een grotere aansporing dan kortzichtige budgettaire rekensommen. De kandidaat-landen, ook Polen, moeten bij de hervorming van het Europees landbouwbeleid volledig worden betrokken.
De Poolse industrie is het slachtoffer van de wedloop naar Europa die het land van de rang van favoriet voor toetreding naar die van outsider heeft doen zakken. De toegepaste ontvangsten hebben ervoor gezorgd dat het officiële werkeloosheidscijfer in grote gebieden 16% bedraagt. De door de toetreding opgelegde 'liberale' ontvangsten zijn de oorzaak van het sociaal-economische falen van Polen. Daarom hebben wij niet voor dit verslag kunnen stemmen.
Verslag-Jürgen Schröder (A5-0255/2001)

Vatanen
Mevrouw de Voorzitter, de heer Fatuzzo is hier niet alleen, wat prettig is voor hem. Wij leden komen gewoonlijk niet te laat van de lunch, maar ik wil verklaren waarom ik tegen de verslagen van mevrouw Nicholson of Winterbourne en de heer Schröder heb gestemd. Natuurlijk wil ik deze landen, Tsjechië en Roemenië, met open armen in de Europese Unie opnemen, maar ik wil protesteren tegen de manier waarop het Parlement tegenover kernenergie staat. Het is niet onze taak zelfstandige landen te vertellen hoe zij hun energiezaken moeten regelen en wij verliezen onze geloofwaardigheid als wij kernenergie telkens weer op een populistische manier behandelen en daarbij de feiten vergeten. Naar Temelin bijvoorbeeld zijn talrijke internationale delegaties van deskundigen gestuurd en gebleken is dat deze kerncentrale voldoet aan alle internationale criteria. Waarom moet deze splinternieuwe kerncentrale dan worden ontmanteld? In Roemenië zijn er 40 jaar oude koolcentrales - die zijn bijna net zo oud als ik - en voor dit land is het dus verstandig een moderne Canadese kerncentrale te bouwen. Men kan slechts vaststellen dat als men in deze kandidaat-landen onze ideeën over kernenergie leest, ze daar zeker koolstof in hun keel en eten in het verkeerde keelgat krijgen.

Adam
Mevrouw de Voorzitter, ik onderschrijf de opmerkingen die zojuist door de heer Vatanen zijn gemaakt. Ook ik ondersteun het verslag van Jürgen Schröder niet, met name omdat in paragraaf 43 en 44 de voltooiing van de kerncentrale van Temelin wordt betwijfeld. Deze paragrafen zijn in feite in strijd met de inhoud van paragraaf 42 daarboven, waarin blijk wordt gegeven van vreugde over het akkoord van Melk tussen de Tsjechische Republiek, de Oostenrijkse regering en de Europese Commissie in december 2000. De inhoud van dat akkoord en van met name het onderzoek naar de overeengekomen milieueffectrapportage zijn in substantiële mate gerealiseerd. Ik heb de informatie onderzocht en ben geen veiligheidsredenen tegengekomen waaruit blijkt dat de ontmanteling van reactor nummer 1 geen voortgang zou kunnen vinden. Vanwege die tegenstrijdige beweringen kon ik geen steun geven aan dit verslag.

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, de Tsjechische Republiek heeft gevraagd om toetreding tot de Europese Unie en ik heb daarvoor gestemd. In paragraaf 7, op pagina 7 en 8 van het verslag staat dat de Tsjechische Republiek haar deficit moet verminderen en de gezondheidszorg en het pensioenstelsel moet hervormen. Daar ben ik het niet mee eens. De gezondheidszorg en de pensioenen mogen geen middel zijn om de begrotingen van de landen in evenwicht te brengen. De gezondheidszorg en de pensioenen van de burgers zouden de laatste begrotingspost moeten zijn waar het mes in wordt gezet. Eerst moeten de overheden zorgen voor een goed beheer.

Wuori
Wat het verslag-Schröder betreft wil ik zeggen dat gevaarlijke kerncentrales voor geen enkel land een interne aangelegenheid vormen. Het goedkeuren van de paragrafen 43 en 44 die over Temelin gaan, was daarom van belang. Het is te hopen dat die een juiste boodschap aan de Tsjechische regering geven en dat ook de nuloptie serieus wordt genomen als er over de toekomst van Temelin wordt nagedacht.
Verslag-Wiersma (A5-0256/2001)

Fatuzzo
Slowakije heeft gevraagd toe te mogen treden tot de Europese Unie en maakt goede vorderingen bij de overname van het acquis communautaire. De Partij van de Gepensioneerden heeft voor toetreding van dit land gestemd, en tot mijn genoegen moet ik vaststellen dat, zoals op pagina 14 van het verslag staat, Slowakije het gebruik toestaat van regionale talen in zijn republiek. Dit voorbeeld zou door alle lidstaten moeten worden gevolgd.

Meijer
. In de landenverslagen wordt helaas nauwelijks aandacht besteed aan het risico dat de oostelijke nieuwkomers terugvallen in hun traditionele situatie van vóór 1940. Toen waren ze het arme achtererf van het westen, dat goedkope delfstoffen en landbouwproducten exporteerde om daarmee de import van dure industrieproducten te kunnen betalen. Alleen door hun markt af te schermen tegen de verstorende en deviezenvretende invoer van buiten hebben ze 40 jaar lang hun industrie kunnen beschermen en bestaanszekerheid gecreëerd. Als we de nieuwkomers geen duurzame protectie toestaan, kunnen ze zich niet beschermen tegen de uitverkoop van grond en bedrijven aan inwoners van landen met een sterkere economie noch tegen de importen uit dergelijke landen. Dat kan ertoe leiden dat ze worden veroordeeld tot langdurige armoede en achterstanden. Daarmee groeit de kans dat de kiezers in die landen de voorkeur gaan geven aan krachten die zich profileren met bescherming van de nationale zelfstandigheid, de nationale identiteit en de nationale economie. Zeker in Slowakije, met zijn zwakke economie en zijn door een meerderheid niet geliefde minderheden van Roma en Hongaren, roept die armoede niet alleen afkeer van de EU, maar ook binnenlandse tegenstellingen op. Onopgemerkt tikt er een tijdbom onder de uitbreidingsplannen van de EU.
Verslag-Queiró (A5-0257/2001)

Fatuzzo
Ik heb ook voor het verslag over het toenaderingsproces van Hongarije tot Europa gestemd. Ik ben het volledig met dit verslag eens, maar mijns inziens had men daarin wel gewag mogen maken van de noodzaak de Hongaarse burgers - evenals trouwens de burgers van de andere Europese landen - te informeren over de mogelijkheid die zij bij toetreding tot de Europese Unie krijgen om de jaren die zij in het land van hun woonplaats hebben gewerkt op te tellen bij eventuele werkjaren in andere landen. De toetreding tot de Europese Unie zal derhalve voor veel grensoverschrijdende werknemers kunnen leiden tot betere en rijkere pensioenen.

Krivine en Vachetta
De Europese Unie had Hongarije een snelle toetreding beloofd. Deze beloften zijn echter nooit gestand gedaan. Daarom dringt het verslag aan "op de noodzaak definitieve data vast te stellen voor de afronding van de onderhandelingen en voor de toetreding - nu het Verdrag van Nice reeds is ondertekend - teneinde ertoe bij te dragen dat wordt voorkomen dat er gevoelens van teleurstelling of zelfs onvrede ontstaan in de Hongaarse gemeenschap" .
De teleurstelling breidt zich echter algemeen uit. Zij wordt inderdaad veroorzaakt door de vertragingen, maar ook door de offers die men overal probeert te presenteren als de bittere pil die geslikt moet worden om een betere toekomst in de EU tegemoet te kunnen zien. Bepaalde landen moeten deze pil zelfs slikken zonder een volledig lidmaatschap van de EU verzekerd te krijgen.
De vrees dat de bevolkingen sociale achteruitgang zullen associëren met de door het IMF of de EU opgelegde criteria voor de structurele aanpassingen geeft een andere toon aan de uitlatingen: het verslag "verheugt zich over de verhoging met ongeveer 60% van het minimumloon en nodigt de Hongaarse regering ertoe uit het maken van collectieve afspraken per sector te stimuleren, parallel aan de reeds bestaande bedrijfsafspraken" . De kern van de gevraagde sociale maatregelen ligt echter elders: het verslag "neemt namelijk nota van het aannemen van een nieuwe arbeidswet gebaseerd op het beginsel van de arbeidsflexibiliteit en -mobiliteit, teneinde de regels en de organisatie van de arbeidsmarkt aan te passen aan de noodzaak voor economische groei" . Dat is een liberale logica die wij noch voor de nieuwe kandidaten, noch voor de Europese Unie als dusdanig accepteren. Daarom konden wij niet voor dit verslag stemmen.

Queiró
Ik heb uiteraard voor dit verslag gestemd, maar ik moet wel duidelijk stellen dat ik het niet eens ben met conclusie nummer 13 van dit zelfde verslag. Die conclusie is het resultaat van een in de commissie aangenomen amendement. De Hongaarse regering wordt daarin verzocht strafrechtelijke bepalingen die discrimineren tegen homoseksuele mannen en vrouwen te schrappen, inzonderheid artikel 199 van het Wetboek van Strafrecht. Als dit de juiste voorstelling van zaken was, dan had ik geen problemen met deze conclusie. Ik heb de Hongaarse autoriteiten echter geraadpleegd en zij hebben mij verteld dat het genoemde strafrechtsartikel betrekking heeft op seksuele omgang met partners die jonger zijn dan 18 jaar. Het gaat dus niet om een maatregel die discrimineert op grond van seksuele voorkeur, maar om een maatregel ter bescherming van minderjarigen. Dat betekent dat ik mijn standpunt heb moeten herzien.
Ik heb derhalve om een stemming in onderdelen verzocht en daarbij tegen het gewraakte lid gestemd.
Verslag-Van Orden (A5-0258/2001)

Fatuzzo
Ook Bulgarije heeft gevraagd om toetreding tot de Europese Unie. Ik ben echter wel, mevrouw de Voorzitter, enigszins bezorgd over de politieke situatie in dit land. Koning Simeon, de premier van de Bulgaarse republiek, beschikt niet over een absolute meerderheid in het parlement en heeft de leiding van het land op zich kunnen nemen door leden van de Turkse en communistische gemeenschap als ministers in zijn regering op te nemen. Ik hoop dat hij zijn land zo spoedig mogelijk op het niveau van het acquis communautaire brengt en ervoor zorgt dat Bulgarije, zo mogelijk, tot de eerste en niet de tweede "golf" van landen zal behoren die tot de Europese Unie toetreden.
Verslag-Nicholson of Winterbourne (A5-0259/2001)

Adam
Mevrouw de Voorzitter, ik heb tegen het verslag-Nicholson gestemd omdat met paragraaf 20 wordt geprobeerd de voltooiing van de tweede reactor van de kerncentrale Cernavoda te vertragen. Het gaat hier om een "CANDU" -reactor van westerse makelij waardoor geen veiligheidsvraagstukken rijzen.
In paragraaf 20 van het verslag wordt aangedrongen op de uitwerking van een duurzaam energiebeleid. Dat beleid is er al en wordt gefinancierd met het PHARE-programma. Het verbaast mij dat een commissie zoals de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid daar niet van op de hoogte was.
Daarom heb ik tegen het verslag-Nicholson gestemd. Dat bepaalde punt was slordig, onnodig en een ergernis voor een land dat zich bij ons wil voegen. Ik zou willen dat de leden van deze commissie die tegen kernwapens zijn zich zouden realiseren dat dat voortdurende afgeven op de toetredingslanden in de context van dergelijke kwesties onze betrekkingen met die landen zeker geen goed doen.

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, ik heb voor de opneming van Roemenië in de Europese Unie gestemd, niet alleen om de redenen die ongetwijfeld ook in het verslag zullen staan, maar ook omdat ik de band tussen Rome en Roemenië niet uit het oog kan verliezen. Wij weten allen dat Roemenië een gemeenschap is van mensen die voor een groot deel bestaat uit nakomelingen van de Romeinse legioenen die daar een groot kamp had opgeslagen. Wij weten allen eveneens dat de Roemenen, in tegenstelling tot de bevolkingen van de andere landen in dit gebied, een Latijnse taal spreken. Deze banden hebben mij er nog meer van overtuigd dat ik mij moet inzetten voor de toetreding van dit land en mijn stem moet geven aan het sowieso heel positieve verslag over de situatie in Roemenië. Ik hoop dat dit land zo spoedig mogelijk de tijd die het verloren heeft ten opzichte van de andere kandidaat-landen van de Europese Unie, zal kunnen inhalen.

Banotti
Onlangs vroeg een Roemeense televisieploeg mij of ik werkelijk had beweerd dat de toestand in de kinderopvangtehuizen in Roemenië het Roemeense verzoek om toetreding tot de EU in gevaar zou kunnen brengen. De jonge journalisten waren stomverbaasd over het feit dat velen onder ons zich zulke zorgen maakten over het vraagstuk van de kinderopvang in Roemenië. Wij waren bezorgd over de kinderhandel, daar de wereld een pad aan het banen was naar huisdeuren op zoek naar kinderen; echtparen waren als wanhopig op zoek naar adoptiekinderen. Er bestonden echter duidelijke aanwijzingen dat veel personen die aan de kinderhandel hadden meegewerkt uiteindelijk betrokken raakten bij het Roemeense beleid. Er waren mensen uit bepaalde landen, met name de VS, die druk uitoefenden in de richting van een open adoptiesysteem.
Barones Nicholson heeft deze kwesties in haar voortreffelijke verslag aangekaart en vanwege haar diepe bezorgdheid de Roemeense autoriteiten hier uiteindelijk van op de hoogte gesteld. Hopelijk zal haar verslag leiden tot een aantal radicale veranderingen die voor de bescherming van kinderen vereist zijn.

Krivine en Vachetta
Absoluut gesproken kunnen wij het niet anders dan eens zijn met de nieuwe strategie die tijdens de Europese Raad van Helsinki op 10 en 100 december 1999 werd afgesproken. Het doel daarvan was onderhandelingen te openen met alle kandidaat-landen van Oost-Europa, maar niet tegen iedere prijs.
Ofschoon het sociaal verval van het land zich voortzet en nergens eigenlijk een echt hervormingsproces op gang is gebracht, heeft de rapporteur de euvele moed om te beweren dat "Thans Roemenië alle kansen op een voor het huidig tijdbestek ongekend snelle vooruitgang heeft. Het krachtig politiek leiderschap, de uitzonderlijke economische signalen, een duidelijke visie wat het hervormingsproces betreft" .... De werkelijke intenties staan echter verderop: "Is van oordeel dat een besluit van de NAVO om Roemenië in 2002 uit te nodigen lid te worden van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie in belangrijke mate zal bijdragen tot regionale stabiliteit; juicht derhalve de inspanningen van Roemenië toe om aan de nodige voorwaarden voor toetreding tot de NAVO te voldoen, met name zijn inspanningen om zijn militaire sector te reorganiseren en zijn defensiebeleid bij te stellen" . Roemenië heeft grote kans dat hem het lidmaatschap van de NAVO wordt aangeboden als een substituut voor toetreding tot de Europese Unie, die steeds onwaarschijnlijker wordt. De ontwikkelingsverschillen blijven namelijk groter worden, waardoor de integratiekosten de pan uit zullen rijzen. Toch wordt Roemenië dringend verzocht zich voor te bereiden op de toetreding tot de NAVO. Daarom konden wij niet voor dit verslag stemmen.
Verslag-Volcic (A5-0260/2001)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, ik heb voor het verslag gestemd. Daarin wordt erkend dat Slowenië de Europese Unie dicht is genaderd. Aanstaande zaterdag zal ik te gast zijn bij de onderminister van Buitenlandse Zaken van Slowenië in Ljubljana. Weet u waarom? Omdat hij lid is van de Sloweense Partij van de Gepensioneerden, en zaterdag zal de eerste ontmoeting zijn van de in het Europees Parlement vertegenwoordigde Partij van de Gepensioneerden met een van de vele partijen van gepensioneerden in de kandidaat-landen voor toetreding. De eerste ontmoeting vindt dus in Slowenië plaats en ik hoop van ganser harte dat deze partij, die ervoor zorgt dat Slowenië deel zal gaan uitmaken van Europa, haar krachten met mij bundelt om het leven van de gepensioneerden in heel Europa te verbeteren.

Muscardini
Tot haar spijt moet de delegatie van Alleanza Nazionale in het Europees Parlement tegen de toetreding van Slowenië stemmen. Wij betreuren dit omdat wij geloven in de democratische en Europees gezinde gevoelens van het Sloweense volk, dat naar onze stellige overtuiging een belangrijke bijdrage zal leveren aan de opbouw van een Europa dat zijn politieke en economische activiteiten in het teken van een steeds grotere eenheid zal weten te plaatsen en de historische en culturele verscheidenheid van zijn volkeren tot uiting zal weten te brengen. Alleanza Nazionale kan vandaag echter niet voor de toetreding van Slowenië stemmen omdat de Sloweense regering volledig onverschillig blijft ten aanzien van de legitieme, sedert oudsher naar voren gebrachte eisen van de uit Slowenië verdreven Italianen.
Deze onverschilligheid zet een domper op onze niettemin nog steeds levendige hoop dat de Sloweense regering spoedig zal inzien dat het begrip democratie ook erkenning en vergoeding inhoudt van de schade en het leed dat zovele Italiaanse burgers in het verleden werd aangedaan.

Alavanos
De toetreding van de Republiek Cyprus tot de Europese Unie heeft, vergeleken met die van de Oost-Europese landen, uiteraard een bijzonder karakter. De toetreding van Cyprus heeft meer gewicht en is belangrijker omdat het de aanzet kan zijn tot een rechtvaardige oplossing van de kwestie-Cyprus op basis van de resoluties van de VN. Verder kan het de wijdverbreide spanning verminderen die het politieke klimaat onder druk zet in het oostelijk deel van het Middellandse-Zeegebied, vooral na de invasie van het noordelijk gedeelte van het eiland door de Turkse troepen, die hun barbaarse bezetting al meer dan een kwart eeuw voortzetten. De toetreding zal voor geen enkele van de gemeenschappen op het eiland ongunstig zijn. Het is tekenend dat, ondanks de afwijzende houding van Turkije en het Denktash-regime, 90% van de Turks-Cyprioten zich volgens een recent artikel in de Turkse krant RADIKAL uitspreekt voor de toetreding van de Republiek Cyprus tot de Europese Unie.
De resolutie-Poos is correct, evenwichtig en politiek doeltreffend. Als de Raad deze oriëntatie van het Europese Parlement zou volgen in plaats van telkens weer toe te geven aan de druk van het Turkse establishment, zouden we positieve en snelle resultaten kunnen boeken voor de Republiek Cyprus en voor de Grieks-Cypriotische en Turks-Cypriotische gemeenschap.
Verslag-Poos (A5-0261/2001)

Alyssandrakis
Het enige positieve element in het verslag van de tijdelijke Commissie over het Echelon-spionagesysteem is dat erkend wordt dat dit systeem bestaat en dat wellicht ook andere soortgelijke systemen bestaan. Het verslag probeert echter de onrust weg te nemen door de mogelijkheden en de gevolgen van het systeem in algemene zin te bagatelliseren.
Het ergste van alles is dat het verslag de verzameling van persoonlijke en andersoortige inlichtingen probeert te legitimeren, door deze als een gerechtvaardigd instrument te beschouwen bij de ontwikkeling van een veiligheids- en defensiebeleid in de Europese Unie, bij het voldoen aan de behoeften van de snelle interventiemacht, de bestrijding van het "terrorisme" , enzovoort. Bovendien is volgens het verslag samenwerking nodig tussen de inlichtingendiensten van de lidstaten van de Europese Unie. In ieder geval " wordt de lidstaten verzocht hun eigen wetgeving inzake de activiteiten van hun inlichtingendiensten te onderzoeken om na te gaan of deze in overeenstemming zijn met de grondrechten, die in het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en in de jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens zijn neergelegd, en eventueel passende wettelijke maatregelen te nemen" .
Het verslag spreekt over "democratische controle en toezicht" bij interceptie en "verzoekt de nationale commissies voor controle op de geheime diensten om bij de uitoefening van hun controlebevoegdheden een groot gewicht toe te kennen aan de bescherming van het privé-leven, ongeacht of het nu gaat om spionage tegen eigen burgers, burgers van andere EU-staten of burgers van derde landen" ! Een zekere zorg wordt geuit over industriële spionage, uiteraard om de superwinsten van de monopolies te beschermen. In elk geval wordt in het verslag encryptie van berichten voorgesteld als de belangrijkste beschermingsmaatregel.
Deze voorstellen maken ons woedend; zij zijn een regelrechte provocatie als men rekening houdt met de elementaire eis van bescherming van het persoonlijke leven, en de vakbonds- en politieke activiteiten. Men probeert ons ervan te overtuigen dat wij moeten leren leven met de interceptiepraktijken, met de computerregisters van de Schengenovereekomst, met het toezicht door Europol, en eenieder verplicht is te zorgen voor zijn eigen bescherming.
Om alle bovengenoemde redenen hebben wij als afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland tegen het verslag gestemd.

Fatuzzo
Ik heb ook voor het verslag over Cyprus gestemd. Ik ben deze zomer, mevrouw de Voorzitter, niet alleen op vakantie geweest in de noordelijke zeegebieden, maar ook op Cyprus. Ik heb mijn tijd keurig verdeeld tussen de Griekse en Turkse regio van Cyprus. Ik ben aan zee geweest en heb mij daar bruin laten branden, in gezelschap van eerst een mooi Grieks-Cyprisch meisje en daarna een mooi Turks-Cyprisch meisje. Ik heb geen enkel verschil kunnen vaststellen tussen het eerste deel en het tweede deel van mijn vakantie. Ik had een prachtige vakantie, zowel op Noord- als op Zuid-Cyprus, en ik hoop dan ook dat de toetreding van Cyprus tot de Europese Unie zo spoedig mogelijk rond zal zijn.

Alavanos
Ik heb tegen de ontwerpresolutie over Echelon gestemd omdat naar mijn mening:
Ten eerste de betekenis en de functie worden gebagatelliseerd van een mondiaal interceptiesysteem dat wordt geleid door de Verenigde Staten en waaraan ook een communautair land, het Verenigd Koninkrijk, deelneemt.
Ten tweede de tekst constateringen bevat die niet volledig bewezen kunnen worden, zoals het feit dat Echelon niet voor militair gebruik wordt aangewend.
Ten derde de benadering in de resolutie van de legitimiteit van informatievergaring alle ruimte biedt voor verdergaande onverschilligheid op dit gebied, hetgeen uiterst gevaarlijk is.
Ten vierde de mogelijkheid wordt gelegitimeerd dat de Verenigde Staten, uiteraard onder ontoereikende voorwaarden, doorgaan met hun spionage-inval op het grondgebied van de Europese Unie.
Ten vijfde de tekst niet vraagt om instemming met transparantie en democratische controle op de activiteiten van de geheime diensten, maar juist koketteert met de oprichting van een "keurige" Euro-Echelon.

Balfe
Ik waardeer het harde werk dat mijn vriend en collega Jacques Poos bij de voorbereiding van dit verslag heeft verzet, maar kan zijn verslag tijdens de eindstemming niet steunen.
Als de amendementen van vriend Andrew Duff waren aangenomen, had ik voor het verslag kunnen stemmen.
In de afgelopen jaren is Europa getuige geweest van de opsplitsing van de Tsjechische Republiek en van Slowakije, van de ineenstorting van de voormalige Sovjet-Unie en het geleidelijk uiteenvallen van Joegoslavië.
Blijkbaar kunnen we echter niet aanvaarden dat de Turkse inwoners van Cyprus hun rechten op een zelfstandige regering willen uitoefenen. Mocht het ideaal van een autonoom bestuur niet verwezenlijkt kunnen worden, dan willen de Cypriotische Turken zich afscheiden van de Republiek Cyprus en zo als kleine, maar zeker niet kleinste natie de weg inslaan van zelfbeschikking.
De Cypriotische Turken hebben net zoveel recht op zelfbeschikking als de Cypriotische Grieken. De laatste groep heeft lang geprobeerd om een enosis, een unie, met Griekenland te bereiken. De Turkse Cyprioten zouden daar ook recht op moeten hebben. Mijn voorkeur gaat echter uit naar twee gelijkwaardige staten in een soort van bizonale, bicommunautaire federatie binnen de Europese Unie

Berthu
Cyprus is het kandidaat-land dat het verst gevorderd is in de onderhandelingen met de Europese Unie (23 van de 29 hoofdstukken zijn voorlopig afgesloten) en men zou dus in theorie in 2004 toetreding kunnen verwachten. In de praktijk zullen daardoor echter enorme problemen rijzen, aangezien Turkije in 1974 het noordelijk deel van het eiland (37% van het totaal grondgebied) illegaal heeft bezet.
De Europese Unie is van mening dat volgens het volkenrecht de Cyprische regering van het zuidelijk gedeelte van het eiland heel het eiland vertegenwoordigt en dus onderhandelingen voert over de toetreding van alle bewoners. Zij heeft gelijk. Als zij anders zou handelen, zou zij in feite een met geweld afgedwongen grenswijziging erkennen. Het gevolg daarvan zou echter kunnen zijn dat in de Unie een gesloten gebied wordt opgenomen (er is namelijk geen communicatie met de buitenwereld, met uitzondering van Turkije), een gebied waar de mensenrechten niet worden geëerbiedigd (het Europese Hof heeft Turkije op 10 mei jongstleden nog eens veroordeeld vanwege zijn gedrag op Cyprus) en waar de economische situatie volkomen uit de hand loopt. Hoe moet men een dergelijke tegenstelling beheren?
In het zojuist door ons Parlement aangenomen verslag-Poos staat terecht dat als Turkije zou besluiten het noordelijk gedeelte van het eiland te annexeren "Turkije zelf zijn kansen op toetreding tot de Europese Unie te niet zou doen" . Wat moet men echter doen als Turkije niet annexeert maar weigert aan de onderhandelingen deel te nemen, hetgeen zou betekenen dat de huidige situatie voortduurt? Men moet toch op zijn minst zeggen dat de houding van Turkije niet strookt met hetgeen men van een land die kandidaat voor de Europese Unie wil zijn, mag verwachten.

Lulling
Allereerst wil ik de rapporteur, de heer Poos, feliciteren met zijn verslag. Ik was zeer blij dat de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid het eens is met mijn belangrijkste eis, namelijk dat de overname van het acquis communautaire op het gebied van gelijke behandeling tussen man en vrouw een onontbeerlijke voorwaarde is voor toetreding.
Ik wil echter wel zeggen dat ik, evenals de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, teleurgesteld ben over het feit dat andere concrete eisen niet zijn ingewilligd.
In verband hiermee wil ik benadrukken dat het percentage werkende vrouwen op Cyprus veel lager is dan het Gemeenschapsgemiddelde. Daarom moeten we maatregelen nemen om de toegang van vrouwen tot beroepsopleidingen en de arbeidsmarkt te bevorderen, de positie van vrouwen op de arbeidsmarkt te verbeteren en het combineren van een baan met het huishouden te vergemakkelijken.
Verder betreur ik het dat Cyprus niet heeft deelgenomen aan het communautair programma "Gelijke kansen voor vrouwen en mannen" . Juist omdat Cyprus bij de onderhandelingen over de hoofdstukken inzake het acquis communautaire het verst gevorderd is, is het wenselijk dat Cyprus deelneemt aan het eerste nationale programma over de overname van het acquis communautaire.
De laatste jaren is het begrip gender mainstreaming in de belangrijkste beleidsvormen en hervormingen van de Europese Unie geïntegreerd. Met het oog op het naderende lidmaatschap van Cyprus van de Europese Unie zou het raadzaam zijn om zich aan het niveau van de huidige lidstaten aan te passen en in het kader van het Karolus-programma inzake de uitwisseling van nationale ambtenaren de kwestie van de rol van de seksen te behandelen.
Tot slot wil ik nog een ding benadrukken. Cyprus heeft een wetgeving met betrekking tot de bestrijding van vrouwenhandel en van huiselijk geweld, maar toch moet er nog vooruitgang geboekt worden op deze twee gebieden.

Meijer
. Ik kan het verslag-Poos helaas niet ondersteunen omdat het ervan uitgaat dat de regering die het gezag heeft over het Griekstalige zuiden van Cyprus, bevoegd is om de onderhandelingen over toetreding tot de EU mede te voeren namens het Turkstalige noorden. In de jaren vijftig deelde ik de mening dat een ongedeeld en onafhankelijk Cyprus een betere oplossing zou zijn dan het na de dekolonisatie opdelen van het eiland tussen Griekenland en Turkije. Helaas is die in 1960 gevormde Cypriotische eenheidsstaat niet levensvatbaar gebleken en al in 1964 uiteengevallen. Al bij mijn bezoeken aan Cyprus in 1964 en 1966 kon ik waarnemen hoe buitenlandse militairen in opdracht van de VN de door de verschillende bevolkingsgroepen bewoonde gebieden van elkaar gescheiden hielden. Dat was dus lang vóór de Turkse bezetting van het noorden in 1974. Ik verwacht niet dat de terugtrekking van dat leger ertoe zal leiden dat de Turkstalige minderheid zich opnieuw afhankelijk wil maken van de Griekstalige meerderheid. Een vreedzame oplossing op grondslag van vrijwilligheid is alleen nog dankzij een confederatie mogelijk. Als de EU zich verplicht om na 40 jaar het noorden te veroveren op de Turkse bevolking leidt dat tot oorlog. Die oorlog en de daaruit voortvloeiende tweedeling tussen overwinnaars en overwonnenen wijs ik af.
Verslag-Stenzel (A5-0262/2001)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, ik heb voor het verslag over Malta gestemd. Daarin lees ik in paragraaf 8 op pagina 7 dat: "Malta wordt gevraagd een anti-discriminatie wetgeving in het leven te roepen, overeenkomstig artikel 13 van het Verdrag van Amsterdam" . Mevrouw de Voorzitter, aldus vragen wij Malta iets dat in Italië nog niet bestaat! In Italië wordt gediscrimineerd tussen arbeidsongeschikten en zieken boven de 65 die geen recht hebben op een pensioen, en zieken beneden de 65 die wel recht hebben op een pensioen. Ik zie echter geen enkel verschil tussen een arbeidsongeschikte boven de 65 en een arbeidsongeschikte beneden de 65.
Verslag-Collins (A5-0249/2001)

Fatuzzo
Dit laatste verslag betreft de mededeling over de bescherming van vliegtuigpassagiers. Hier is mij, mevrouw de Voorzitter, de gepensioneerde Roberto Roberti te hulp geschoten. Toen wij hier samen in Straatsburg uit het vliegtuig stapten, zei hij mij: "Wat hebben wij toch slecht gegeten in het vliegtuig! Ik zou in het vliegtuig het liefst ham uit Parma, spaghetti met pestosaus uit Genua, polenta uit de Veneto en geurige tomaten uit Napels eten!" Wel, mevrouw de Voorzitter, het is tijd om te gaan eten. Hoe kan ik beter afsluiten dan door u allen "smakelijk eten" te wensen?

Bordes, Cauquil en Laguiller
Wij hebben voor de punten uit dit verslag gestemd die kunnen bijdragen aan de verbetering van de bescherming van vliegtuigpassagiers. Wij hebben echter niet voor het geheel gestemd, omdat:
geprobeerd wordt de luchtvaartmaatschappijen vrij te spreken van een reeks wantoestanden, en luchthavens en luchtverkeersleidingen daarvoor de schuld in de schoenen te schuiven. De risico' s voor de passagiers zijn echter inherent aan de manier waarop heel het luchtvervoer plaatsvindt. Winst is daarbij de belangrijkste regel.
de deregulering en de liberalisatie van de luchtvaartsector, die in het verslag op zulk een bedrieglijke manier de hemel in worden geprezen, het winstbejag hebben versterkt en daarmee de risico' s voor zowel de passagiers als de werknemers in het luchtvervoer hebben vergroot.
Men laat zich kennelijk niets gelegen liggen aan mensen als men, zoals het verslag doet, schijnheilig volhoudt dat de bescherming van de passagiers verbeterd kan worden zonder aan de mededinging te tornen, door enkel en alleen een beroep te doen op de goede wil van de luchtvaartmaatschappijen.

Eriksson, Frahm en Sjöstedt
Wij delen hierbij mee dat wij tegen het verslag-Collins hebben gestemd, niet omdat wij tegen informatie aan de reizigers zijn of omdat wij de onderhavige vraagstukken onbelangrijk vinden, maar omdat wij vinden dat dit vraagstukken zijn die niet in het Europees Parlement dienen te worden behandeld.

Markov
Het Europese luchtverkeer groeit razendsnel en deze tendens wordt ook voor de komende jaren voorspeld. Door de toename van het luchtvervoer worden de bescherming van de gebruikers van het luchtvervoer, de passagiers, hun veiligheid en gezondheid evenals hun rechten als consumenten als zodanig steeds belangrijker. Dit komt ook door het feit dat er nieuwe manieren zijn om vliegtickets te boeken of te kopen via internet, wat zo zijn voordelen heeft, maar ook zijn risico' s.
Het Commissievoorstel dat ten grondslag ligt aan dit verslag behelst een verbetering van de bescherming van de passagiers, met name wat betreft de informatie over de uitoefening van hun rechten als passagiers. Tegelijkertijd geeft dit voorstel de luchtvaartmaatschappijen de mogelijkheid om vrijwillige verplichtingen op zich te nemen ten opzichte van de luchthavens. Ik juich met name de geplande versterking van het juridische kader voor de bescherming van de consumenten toe, omdat daarmee duidelijke, algemeen bindende en afdwingbare regelingen getroffen worden die door alle luchtvaartmaatschappijen gerespecteerd moeten worden. Uit ervaring weten we dat zulke algemene voorwaarden noodzakelijk zijn om iedere consument verhaalsmogelijkheden te geven in geval van conflicten. Dat betekent niet dat ik principieel tegen vrijwillige verplichtingen ben, maar ik geef er de voorkeur aan dat er ook wat betreft de verhouding luchtvaartmaatschappij/luchthaven duidelijke regels worden vastgelegd. Dat is echter niet het geval. Daardoor ontstaat nu de vraag wie moet controleren of men zich aan de vrijwillige verplichtingen houdt en wie wat moet ondernemen als dat niet gebeurt.
Daarom ondersteunen wij ook het verzoek van de heer Collins, op grond waarvan de Commissie eventueel op een later tijdstip dergelijke kwesties, die in het kader van de vrijwillig verplichting niet voldoende in het belang van de consument opgelost kunnen worden, in aanvullende eigen voorstellen moet opnemen.
Namens mijn fractie wil ik het verslag-Collins daarom goedkeuren.

Titley
Ik stem van harte in met het verslag van de heer Collins waarin de Commissie wordt opgeroepen geld uit het EU-onderzoeksbudget ter beschikking te stellen voor een onderzoek naar de gezondheidsrisico' s van langeafstandsvluchten voor luchtreizigers. Gezien de huidige bezorgdheid over de gezondheidsrisico' s van langeafstandsvluchten zoals diep-veneuze trombose komt dit verslag als geroepen. Het verslag bevat zelfs een reeks aanbevelingen voor aanvullende maatregelen voor de bescherming van de rechten van alle Europese luchtreizigers, met inbegrip van gehandicapten. Daar sta ik volledig achter. Daarnaast bevat het verslag een aanbeveling om voor EU-luchtreizigers een ombudsman aan te stellen bij wie passagiers hun beklag kunnen doen wanneer zij bij luchtvaartmaatschappijen uit de Europese Unie problemen hebben ondervonden. Op die manier worden de rechten van luchtreizigers versterkt. Ten slotte wordt door de uitvaardiging van eenvoudigere procedures voor de registratie van klachten de klachtenprocedure voor Europese luchtreizigers helderder en inzichtelijker. Dat zou een overwinning zijn voor de gewone burger die probeert tegen mammoetbedrijven op te boksen.
Verslag-Schmid (A5-264/2001)

Bordes, Cauquil en Laguiller
Wij hebben tegen dit verslag gestemd niet alleen omdat wij de inschikkelijke houding ten aanzien van het Echelon-systeem afkeuren - waarbij wij echt niet de belachelijke hoop koesteren dat het Europees Parlement druk zou kunnen uitoefenen op de besluiten van degenen die dit systeem in het leven hebben geroepen - maar vooral ook omdat wij heel het systeem van de betrekkingen tussen de landen, tussen de financiële en industriële groepen aan de kaak moeten stellen. Universele spionage is daar slechts een van de vele gevolgen van.
Politieke en militaire spionage is een instrument in de rivaliteit tussen de grootmachten die met elkaar wedijveren om de planeet aan zich te onderwerpen en uit te melken. Het bedrijfs- en handelsgeheim, dat alle voorstanders van de kapitalistische orde hoog in het vaandel schrijven en dat tot doel heeft de talrijke manieren waarop sociale rijkdom kan worden toegeëigend en verspild voor de eigen bevolkingen verborgen te houden, vindt een onvermijdelijk verlengstuk in bedrijfsspionage. Deze praktijken worden in alle landen die daartoe de middelen hebben, toegepast en zijn een aanslag op de democratische vrijheden en de rechten van de mens.
Eigenlijk maakt het verslag zich alleen maar druk om de bescherming van de Europese industriëlen tegen de schade die hen wordt berokkend als hun kleine geheimpjes met het ECHELON-systeem door hun Amerikaanse concurrenten worden ontdekt.
Zelfs de wijzigingen die met enkele door ons aangenomen amendementen aan het verslag zijn aangebracht, kunnen ons verzet tegen het verslag in zijn geheel niet breken. Evenmin verandert daardoor onze onenigheid met alle minderheidsstandpunten. De meest onschuldige daaronder verschillen van de meerderheidstekst slechts in zoverre dat zij de belachelijke hoop koesteren het systeem te kunnen verbeteren en controleren, en moreler te kunnen maken. Dit systeem is niet voor controle vatbaar en moraliteit is daarin helemaal ver zoek. Wij passen ervoor om de "logica van de vrije markt" te verdedigen. De logica van de vrije markt is de wet van de jungle.

Caudron
Ik was een van degenen die hadden getekend voor een enquêtecommissie. Omwille van de efficiëntie heb ik mij echter geschaard achter de instelling van een tijdelijke commissie
Ik heb daar achteraf geen spijt van! Deze commissie (waar ik lid van was) heeft uitstekend werk verricht en de heer Schmid, de rapporteur, heeft blijk gegeven van deskundigheid
Enkele maanden geleden werd het bestaan van Echelon nog botweg door de meeste politieke verantwoordelijken ontkent.
Vandaag, begin september 2001, geeft iedereen (of bijna iedereen) toe dat het illegale Amerikaanse spionagenetwerk een groot deel van de wereld dekt en markten, bedrijven en het privé-leven van de burgers in de gaten houdt!
Inderdaad is dit systeem niet zo "capabel" als men had gevreesd, maar het bestaat en dat is onaanvaardbaar!
De rapporteur stelt maatregelen voor. Voor verschillende groepen zijn deze onvoldoende. Voor enkele onder hen heb ik begrip daar zij werkelijke democraten zijn, maar ik wil niet de les gelezen krijgen van met name enkelen van extreem rechts voor wie de individuele vrijheden zo ongeveer het laatste zijn waar zij zich druk om maken.
Het belangrijkste is voor mij dat dit dossier nu onderwerp van gesprek in het openbaar is.
Niets zal hetzelfde blijven als voorheen, noch in de WTO-onderhandelingen, noch in de ontwikkeling van nieuwe technologieën en het onderzoek (zie mijn amendementen op het zesde KPOO). Niemand kan meer zeggen dat hij van niets wist.
Het uitstekende verslag van de heer Schmid, waar ik voor stem, is slechts het begin van onze strijd op dit gebied.

Eriksson, Frahm, Krarup, Okking, Sandbæk, Herman Schmid, Seppänen en Sjöstedt
Wij stemmen tegen het verslag van de tijdelijke commissie over het Echelon-interceptiesysteem. Het verslag heeft een positieve kant, maar veel te veel negatieve kanten. Positief is dat de commissie het bestaan van Echelon heeft vastgesteld. Tot de negatieve aspecten behoren de volgende drie punten die wij willen onderstrepen.
1. Hoewel de commissie het feitelijke bestaan van Echelon vaststelt, is ze er niet in geslaagd precieze politieke gevolgen te formuleren. Dit is naar onze mening het minste wat men van een democratisch verkozen instelling kan verwachten.
2. De commissie heeft zich geconcentreerd op de illegale afluisterpraktijken van industriële ondernemingen en besteedt nauwelijks aandacht aan de ernstige schending van de privé-sfeer zoals deze in het Europees Verdrag inzake de bescherming van de rechten van de mens is verwoord. Bovendien is de enige politieke conclusie van de commissie dat de verplichting om de grondrechten van de burgers te beschermen, zoals deze voortvloeit uit het Handvest, ook de individuele burger ten goede komt, die zich met encryptie tegen illegale afluisterpraktijken moet beschermen.
3. De commissie stelt vast dat een van de lidstaten deelneemt aan het Echelon-systeem, maar ook hier trekt ze geen enkele politieke conclusie uit. Integendeel, ze vraagt zo snel mogelijk een Europese samenwerking tussen de nationale inlichtingendiensten tot stand te brengen. Groot-Brittannië kan vrij deelnemen aan deze samenwerking, indien het dit wenst.
Wij vinden het resultaat van de werkzaamheden van de tijdelijke commissie teleurstellend. Het Europees Parlement neemt zijn verantwoordelijkheid op het gebied van mensenrechten niet op. De strijd voor de mensenrechten is klaarblijkelijk alleen belangrijk als er plechtige toespraken gehouden worden. Wanneer het om concrete daden gaat, staan de rechten van de burgers op de achtergrond, ten voordele van de economische belangen van de industrie.

Figueiredo
Het verslag van de tijdelijke commissie van het Europees Parlement over de zaak Echelon maakt duidelijk dat er geen twijfel hoeft te bestaan omtrent het bestaan van een wereldwijd systeem voor interceptie van communicatie. Dit systeem wordt gebruikt door de Verenigde Staten, Canada, Australië en Nieuw Zeeland. Het verslag stelt de reikwijdte en het mogelijkheden van dit systeem kleiner voor dan in werkelijkheid het geval is en heeft weinig oog voor de ernstige gevolgen die voortvloeien uit het bestaan van een dergelijk alomvattend interceptiesysteem. We hebben daarom tegen het verslag gestemd.
Het is onaanvaardbaar dat er een netwerk kan blijven bestaan met behulp waarvan in het geheim en zonder enige controle allerlei soorten politieke, economische en militaire informatie kan worden verzameld en verwerkt. Dit is in strijd met het grondrecht op privacy, zoals dat in artikel 8 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en in artikel 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie is gewaarborgd. Dit wereldwijde netwerk voor de interceptie van communicatie moet dus geheel ontmanteld worden.
In het verslag wordt een aantal suggesties gedaan voor het ontwikkelen en toepassen van maatregelen om eerst en vooral de privacy tegen dit systeem en andere gelijksoortige systemen te beschermen. Bovendien wordt er gesproken over maatregelen voor de samenwerking tussen de lidstaten. Het accent ligt daarbij op de justitiële samenwerking en niet op het vergaren van informatie. Het gaat dus om een analyse van individuele gevallen, en steeds onder toezicht van de rechterlijke macht. Tot slot worden er maatregelen voorgesteld voor de controle op informatiesystemen, in de eerste plaats door de nationale parlementen. Dat kan allemaal niet verhinderen dat er een informatiesysteem bestaat dat op Europees niveau kan worden geïntegreerd in het GBVB en het GBVDB, wat onaanvaardbaar is.
Het is onbegrijpelijk dat in de conclusies van het verslag het Verenigd Koninkrijk niet wordt opgeroepen om zich van Echelon te distantiëren en geen verzoek wordt gericht aan Duitsland om de op Duits grondgebied gelegen interceptiebasis te sluiten. Het valt te betreuren dat de Europese Unie zich meer zorgen maakt om industriële spionage dan om het feit dat individuen worden afgeluisterd. Zo stemt het ook treurig dat de Europese Unie het feit dat er in lidstaten een systeem bestaat voor het bespioneren van andere lidstaten zo licht opneemt, terwijl er in dat systeem ook nog eens derde landen een leidinggevende rol zouden kunnen vervullen, de Verenigde Staten in de eerste plaats.

Lambert
Omdat het Parlement zichzelf bij de aard van dit onderzoek enigszins heeft beperkt, bevat dit verslag veel goeds. Gelukkig wordt nu erkend dat Echelon werkelijk bestaat en ziet men in dat er internationale en heldere afspraken moeten worden gemaakt.
Er zijn echter drie redenen waarom ik tegen het verslag heb gestemd.
Ten eerste ben ik van mening dat de lidstaten die bij Echelon betrokken zijn, zich los moeten maken van dit duistere, ondemocratische systeem. In het verslag wordt dat echter niet duidelijk gezegd.
Ten tweede heb ik het gevoel dat in het verslag er stilzwijgend van wordt uitgegaan dat de EU een eigen spionagesysteem in het leven moet roepen als onderdeel van het GBVB. Mijns inziens komen door een dergelijk GBVB vrijheden als de openbare toegang tot informatie en de privacy wel in het geding. We weten maar al te goed dat welke garanties er ook op papier worden gegeven, ze in de praktijk niet altijd van toepassing zijn.
Ten derde is niet duidelijk wat voor individuen de gevolgen zijn van dergelijke systemen. Hoewel in het verslag meermalen wordt gezegd dat de privacy moet worden beschermd en spionageactiviteiten moeten worden gecontroleerd, wordt niet gesproken over wat dit betekent voor het individu. Hij of zij kan niet langer in vertrouwen communiceren. Er is dus geen goed antwoord.
Daarom kan ik het verslag niet steunen.

Marchiani
Het belangrijkste gevolg van het volumineus verslag van de heer Schmid is dat wij bijna zijn vergeten om welk vraagstuk het in feite gaat.
Noch het talent van de rapporteur, noch de beleefdheid van de voorzitter van deze commissie vermocht ons echter uit het oog doen verliezen dat tijdens alle werkzaamheden een bepaalde strategie werd gevolgd, een strategie die enkel tot doel had het eigenlijke vraagstuk te bedelven onder een algemeen debat. In dat debat heeft men namelijk geprobeerd zo ongeveer alle problemen ter wereld te berde te brengen - via morele uitspraken over de activiteiten van de geheime diensten en onzekere opmerkingen over complexe technologieën - maar is men Echelon en degenen die bijdragen aan de toepassing van dit systeem angstvallig uit de weg gegaan.
Deze fundamentele vraagstukken hadden - zeer zeker nu de Europese opbouw gebrek aan fut vertoont - een beter lot verdiend dan dit dieptreurig stilzwijgen. Daarom moeten wij deze opnieuw aan de orde stellen.
Aangezien ten eerste sprake is van deelneming van lidstaten van de Europese Unie aan Echelon, moet men zich afvragen of dit geen schending is van het EU-Verdrag, en zo ja, welke sancties moeten worden opgelegd.
U hebt in uw verslag bevestigend geantwoord op de eerste vraag, maar welke consequenties trekt u daar uit? Geen enkele! U rept immers met geen woord over het pijnlijke, maar gerechtvaardigde vraagstuk van de sancties, en evenmin legt u uit waarom u weigert dat vraagstuk ter sprake te brengen. Men kan dus gerust slapen in Londen en Berlijn, want een zaak die als een overtreding van de aan de Verdragen ten grondslag liggende beginselen wordt beschouwd, geeft zelfs geen aanleiding tot een berisping van de kant van dit Parlement, dat anders altijd onmiddellijk opspeelt als de minste of geringste aanslag wordt gepleegd op de rechtsstaat elders in de wereld!
Uit onze werkzaamheden is ten tweede gebleken dat de Europese Unie niet in staat is een grootscheepse actie te ontplooien op het gebied van defensie en veiligheid zonder de technische en logistieke ondersteuning van de NAVO, en daarom moet men zich afvragen of het wel serieus is de grondslag te leggen voor een Europees systeem à la Echelon zonder eerst de betrekkingen tussen de Europese lidstaten die deelnemen aan Echelon en de Unie, en vooral tussen de Unie en de NAVO te verduidelijken.
Daar ligt namelijk de oorzaak van uw verlegenheid: zolang de technische en financiële afhankelijkheid van de NAVO zo overduidelijk is, zal de Atlantische solidariteit voorrang krijgen boven de zogenaamde Europese solidariteit. Dat is een nawee van de koude oorlog en ondermijnt het bestaan van een onafhankelijk, gemeenschappelijk Europees defensie- en veiligheidsbeleid.
Kortom, de meerderheid van dit Parlement - dezelfde meerderheid overigens die preventieve apartheidsmaatregelen heeft getroffen tegen de democratisch gekozen Oostenrijkse regering, en die nu serieus van plan is de regering van Silvio Berlusconi onder toezicht te plaatsen - ontheft zichzelf van de plicht maatregelen te treffen tegen de lidstaten waarvan vaststaat dat zij hulp verlenen aan een tegen de Verdragsbepalingen indruisende activiteit. Zij schaadt de Europese ondernemingen en vormt een constante bedreiging van de individuele vrijheden. Op zijn minst moet toch gezegd worden dat er met twee maten wordt gemeten en dat de eenvoudige billijkheid vereist dat deze zaak als een regelrecht schandaal wordt betiteld.
Toch had dit een gelegenheid kunnen zijn om de echte problemen in verband met Echelon op tafel te leggen en naar aanleiding daarvan een echt debat te voeren over de grondslag en de doelstellingen van de Europese opbouw. Wij hadden dan een blik kunnen werpen op wat de Europese naties werkelijk zijn, met hun geschiedenis en hun getrouwheidsbanden; wij hadden dan kunnen nadenken over het soort Europa dat wij willen opbouwen.
Het antwoord dat aldus bij verstek werd gegeven - het antwoord van een Europa dat in het duister tast, bepaalde dingen niet bij de naam wil noemen en zich laf onderwerpt aan de wet van de sterkste - doet ons in velerlei opzicht versteld staan.

Meijer
. Enkele jaren geleden werd het bestaan van Echelon nog nadrukkelijk ontkend. De organisatie was immers geheim, en het doel van zo'n geheimhouding is dat de mensen niet mogen weten dat die organisatie bestaat. Zo'n gang van zaken is natuurlijk volstrekt strijdig met democratische besluitvorming, transparantie, controle door de burgers en bescherming van individuen. Het is een belangrijke stap vooruit dat nu openlijk wordt erkend dat een lidstaat van de Europese Unie reeds langdurig samenwerkt met de Verenigde Staten, Australië en Nieuw-Zeeland aan wereldwijde spionage waardoor ook personen, organisaties en bedrijven binnen het EU-gebied benadeeld kunnen worden. Het verslag trekt daaruit helaas nauwelijks conclusies. Het aanvaardt dat als gevolg van de uitkomst van de Tweede Wereldoorlog, met een dominerende rol van de Verenigde Staten in het westen van Europa, zulke afspraken zijn gemaakt en dat die voortduren. De conclusie zou behoren te zijn dat het Verenigd Koninkrijk moet kiezen tussen het lidmaatschap van de EU en dat van Echelon, dat medewerking aan dit systeem door ingezetenen van EU-lidstaten wordt bestraft, en dat vergelijkbare spionagesystemen van andere lidstaten worden opgeheven en telefoonverkeer niet langer wordt afgeluisterd. Door de passieve houding van een tweederde meerderheid van dit parlement legaliseren we het Europa van de afluisteraars. Daarmee stem ik niet in.

Muscardini
Een verontwaardigde tegenstem! Het is voor ons onvoorstelbaar dat wij als Europeanen, als vrije burgers, als bedrijven worden bespioneerd door niet alleen onze NAVO-bondgenoten maar zelfs onze Europese partners!
Het gedrag van het Verenigd Koninkrijk zou een apart onderzoek vereisen om niet alleen de verantwoordelijkheden van de regering grondig uit te pluizen, maar ook te kunnen vaststellen welke Europese gevoelens het Verenigd Koninkrijk aan de rest van de Europese Unie binden, en of deze gevoelens en politieke wil überhaupt wel bestaan.
Wij stellen ons enkele vragen. Dit systeem bestaat dus, maar waarom is dit niet gebruikt om de gewelddaden te voorkomen die tijdens internationale topbijeenkomsten zijn gepleegd, zoals laatst nog in Göteborg en Genua? Is men van plan dit systeem te ontmantelen of het democratisch gebruik daarvan voor iedereen mogelijk te maken, opdat wij ook een mondialisering krijgen van de persoonlijke gedachten? Hoe zullen het Verenigd Koninkrijk en Duitsland hun verraad aan hun burgers uitleggen? Is het misschien mogelijk dat de vertraging in het streven naar een Europese samenhang, die politiek en cultureel steeds meer verwaterd en economisch verzwakt, onder meer te wijten is aan via Echelon verkregen en verspreide inlichtingen?
Dat zijn belangrijke vragen en het zou wenselijk zijn daarvoor een enquêtecommissie in te stellen.

Souchet
Ik heb twee belangrijke redenen om tegen de ontwerpresolutie te zijn die is gebaseerd op het verslag van de tijdelijke commissie van ons Parlement voor het Echelon-interceptiesysteem.
Ten eerste lijkt mij het voorstel voor een overeenkomst tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten niet pertinent te zijn. De bedoelingen zijn weliswaar goed, maar hoogstwaarschijnlijk zal een dergelijke overeenkomst geen zoden aan de dijk zetten. Als Echelon echter inderdaad, zoals zijn promotoren beweren, een doeltreffende multilateraal instrument moet zijn in de strijd tegen de georganiseerde criminaliteit, het terrorisme, de drugs- en wapenhandel en het witwassen van illegaal geld, moet men met de Verenigde Staten geen overeenkomst van wederzijds goede bedoelingen sluiten. Dan moet men onderhandelen over de mogelijkheid voor ieder land om, indien het dat wenst, deel te nemen aan een actieve internationale samenwerking op deze essentiële gebieden, en dus toe te treden tot het Echelon-systeem, dat dan een open systeem wordt.
Ten tweede wordt de ontwerpresolutie aangegrepen om de meest uiteenlopende onderwerpen naar voren te brengen, onderwerpen die niets hebben uit te staan met het eigenlijke onderwerp van de tijdelijke commissie. Men heeft hier een rommelbak van gemaakt. Zo heeft men onder punt 5 de federalistische obsessie ondergebracht om tijdens de volgende IGC een bindend karakter voor het Handvest van de grondrechten erdoor te krijgen en aldus van het Handvest een rechtsgrondslag te maken voor rechtszaken, alsof de huidige bescherming door de nationale grondwetten, de universele en Europese Verklaringen inzake de rechten van de mens ondoeltreffend en onbestaand zou zijn. Het debat dat met Echelon op gang werd gebracht, is van het juiste spoor afgebracht en dat is onaanvaardbaar.

Vattimo
De leden van de Italiaanse socialistische delegatie en andere socialistische collega' s uit met name Frankrijk hebben zich tijdens de slotstemming over het verslag-Schmid onthouden. Ook ik heb mij onthouden en ik wil graag uitleggen waarom, want ik heb goede redenen om aan te nemen dat vele collega' s het met mij eens zijn.
Ik vind het volkomen onbegrijpelijk, om niet te zeggen schandelijk dat het Europees Parlement, en met name de PSE-Fractie waar ik lid van ben, bepaalde amendementen heeft verworpen - ik had ze in mijn spreekbeurt tijdens het debat genoemd: 16, 17, 18, 19 en 22 - waarvan het uitdrukkelijke doel was duidelijk te maken dat massale interceptie zonder onderscheid, zoals met ECHELON, een flagrante schending is van de met het EVRM en andere internationale verdragen erkende rechten van de mens. Door deze amendementen met de meerderheid van de socialistische fractie te verwerpen heeft het Parlement - zonder zich er misschien rekenschap van te geven - impliciet toegegeven dat de privé-communicatie van de Europese burgers kan worden onderschept door Echelon en soortgelijke systemen, en wel de klok rond, zonder enige eerbiediging van het in het EVRM en ons Handvest neergelegd wetmatigheids- en proportionaliteitsbeginsel. Ik hoop dat de Raad en de Commissie meer gevoeligheid aan de dag leggen voor de eerbiediging van de in de Verdragen verankerde beginselen en deze gevaarlijke weg afsnijden.
(De vergadering wordt om 13.43 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Conclusies van de bijeenkomst van de G8 te Genua
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de conclusies van de bijeenkomst van de G8 in Genua.
Mevrouw de minister, ik geef u het woord namens het voorzitterschap van de Raad.

Neyts-Uyttebroeck
. Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren parlementsleden, sinds eind 1999 wordt er bij elke belangrijke internationale bijeenkomst massaal gedemonstreerd. Bij gelegenheid van een ministersvergadering van de Wereldhandelsorganisatie, bijeenkomsten van het IMF of van de Wereldbank en de bijeenkomst van het World Economic Forum te Davos zagen wij demonstranten van overal bijeenkomen.
Sinds eind vorig jaar worden ook de vergaderingen van de Europese Raad het voorwerp van massale protestacties. Denk maar eens aan Nice en Göteborg. De recente bijeenkomst van de G8 te Genua was de jongste aanleiding voor massaal protest. Als deze manifestaties geweldloos zouden verlopen, zouden wij ons enkel moeten beraden over antwoorden op de vragen en bekommernissen die door de demonstranten en door de degenen die hen steunen, worden geuit. Jammer genoeg gingen de betogingen in Nice, Göteborg en Genua vergezeld van heel wat geweld, ondanks het feit dat de organisatoren van de betogingen zich van de gewelddadigheid distantieerden. Naast de hinder voor de bewoners van de steden waar de bijeenkomsten en betogingen plaatsvonden, naast de materiële schade aan huizen en goederen zijn er tijdens de schermutselingen helaas ook mensen gewond geraakt en zijn er - en dat is nog veel erger - onder de demonstranten twee doden gevallen.
Wij zijn bereid tot een constructieve dialoog met de civiele maatschappij, met de NGO's, met al wie vreedzaam uiting geeft aan zijn of haar bezorgdheid over de mondialisering, maar wij verwerpen en veroordelen het geweld dat de jongste betogingen meer dan ontsierd heeft.
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de Europese Unie moet een tweeledig antwoord geven op de zojuist door mij genoemde gebeurtenissen.
Zij moet ten eerste geweld, in welke vorm dan ook, zien te voorkomen, opdat de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid van de Unie niet alleen op papier maar ook in de praktijk kan worden gewaarborgd.
Ofschoon dit van doorslaggevend belang is, moet de Europese Unie daarnaast ook antwoorden zien te geven op de ongerustheid van degenen die manifesteren en zich vragen stellen. Zoals u ongetwijfeld weet, heeft de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken tijdens de bijeenkomst van 13 juli het eerst genoemde vraagstuk behandeld en is op 16 juli in de Raad Algemene Zaken het tweede vraagstuk aan de orde geweest.
De Raad Justitie en Binnenlandse Zaken heeft zich uitgesproken voor een nauwe, internationale samenwerking aan de hand van de bestaande juridische instrumenten en van andere instrumenten zoals de toepassing van de bepalingen van de Overeenkomst ter toepassing van het akkoord van Schengen en het gemeenschappelijk optreden van 26 mei 1997 met betrekking tot de samenwerking op het gebied van de openbare orde en veiligheid.
Niettemin blijft de verantwoordelijkheid voor de handhaving van de openbare orde op het grondgebied van de lidstaten van de Unie een uitsluitende bevoegdheid van de autoriteiten van de betrokken lidstaten.
De Raad kan geen standpunt innemen ten aanzien van een zaak waarvoor het Verdrag hem geen enkele bevoegdheid heeft toegekend. Ik kan het Parlement verzekeren dat mijn land zich zal laten leiden door het principe van preventie en niet door een wil tot repressie.
De Raad Algemene Zaken heeft onderstreept dat: "het voor de Europese Unie en voor haar democratisch gekozen regeringen noodzakelijk is de politieke dimensie van de mondialisering te interpreteren en een antwoord te geven op de daardoor ontstane ongerustheid, opdat de huidige structurele veranderingen goed worden beheerd en aldus bijdragen aan de politieke, sociale en economische vooruitgang van de internationale gemeenschap" .
Verder wordt erop gewezen dat: "De ministers van mening zijn dat het zinvol is de opbouwende dialoog met de sociale partners, de NGO' s en de andere vertegenwoordigers van de burgermaatschappij over de mondialisering en haar gevolgen voor te zetten. Bij deze dialoog moeten ook de parlementen worden betrokken. De Commissie en de Raad zullen een gedetailleerde lijst met argumenten openbaar maken over de reeds positieve rol die de Europese Unie in dit opzicht speelt. De Raad is van mening dat het politieke debat over de mondialisering en de dialoog met de burgermaatschappij een belangrijke taak vormen voor de Europese Unie. Het doel daarvan moet zijn invloed uit te oefenen op de effecten van de mondialisering en volledig profijt te trekken van de daarmee verband houdende voordelen. De Raad onderstreept de noodzakelijkheid van een diepgaande dialoog met de ontwikkelingslanden opdat met hun zorgen rekening kan worden gehouden" .
Het voorzitterschap van de Unie schenkt, mevrouw de Voorzitter, bijzondere aandacht aan deze vraagstukken en tijdens de komende weken zal premier Guy Verhofstadt zijn persoonlijke ideeën bekend maken in een open brief die op zeer brede schaal zal worden verspreid.
Evenals een aantal leden van het Europees Parlement behoor ik tot de generatie die aan het afstuderen was en die begon te werken toen een storm van protest, voor een stuk overgewaaid uit de Verenigde Staten maar met heel eigen Europese accenten, opstak. De traditie plakt daar het magische jaar 1968 op, maar de contestatie was al enkele jaren aan het broeden en zou nog een aantal jaren voortduren. Het was een bijzonder boeiende tijd, bruisend van ideeën, voorstellen en daden. Ik zou hem niet graag hebben gemist.
Ik herinner me echter ook nog goed mijn plaatsvervangende schaamte voor diegenen die toen zo oud waren als ik nu en beweerden aan onze kant te staan, ons helemaal te begrijpen en het helemaal met ons eens te zijn. Ik zal me dus niet hieraan schuldig maken, maar ik zeg wel duidelijk, namens het voorzitterschap en ook op persoonlijke titel, dat contestatie in se een goede zaak is. De pensée unique, welke pensée unique dan ook, kan nooit lang vruchtbaar blijven, en de geschiedenis houdt nooit op, wat Marx, Engels en veel later Fukuyama daarover ook mogen hebben gedacht.
Als Raadsvoorzitter wil ik me niet wagen aan een ideologische discussie. Ik wil echter wel onderstrepen dat het beheersen en ordenen van de mondialisering juist de taak is van de internationale, ja zelfs mondiale organisaties en dat de Europese Unie een uitmuntend voorbeeld is van een dergelijke ordening. Het is dan ook paradoxaal dat de contestanten zich precies tegen deze instellingen en organisaties richten. De Wereldhandelsorganisatie bijvoorbeeld organiseert niet de economische en commerciële anarchie zoals sommigen schijnen te denken, ze ordent en reguleert de handel, ze bepaalt regels die voor iedereen gelden en ze functioneert bij consensus van alle aangesloten staten en dat zijn er ondertussen meer dan 140.
(FR) Dames en heren, het zou onfatsoenlijk zijn te doen alsof de mondialisering van de handel, de globalisatie van de industriële productie en de monetarisatie van de economie alleen maar voordelen met zich mee zou brengen. Het zou verkeerd zijn te beweren dat de opkomst en ontwikkeling van de nieuwe technologieën alleen maar weldaden heeft opgeleverd. Wij moeten erkennen dat door deze ontwikkelingen ook nieuwe kloven, nieuwe uitsluitingen ontstaan. Naast de oude kloof tussen arm en rijk - of het nu om personen of om naties gaat - ontstaat in het hart van onze samenlevingen en tussen de landen van deze aardbol, een nieuwe kloof tussen degenen die toegang hebben tot de nieuwe technologieën en degenen die daarvan zijn afgesneden of degenen die niet voldoende opleiding hebben om daar gebruik van te maken. Aangezien door de protestbeweging al deze vraagstukken te berde worden gebracht, moeten wij daar antwoorden op geven. Daar dit ook een ideologisch debat is - de protestbeweging trekt immers ook ten strijde tegen het kapitalisme - zullen onze antwoorden variëren al naar gelang onze respectieve ideologische standpunten.
Een ding staat volgens mij echter buiten kijf: afgezien van de ideologische tegenstellingen zijn wij geconfronteerd met de vraag hoe de mondialisering in goede banen kan worden geleid. Hoe kunnen wij hier profijt van trekken? Hoe kunnen wij de daardoor aangerichte schade tot een minimum beperken? Hoe kunnen wij uitsluiting voorkomen en een zo groot mogelijk aantal mensen in aanmerking doen komen voor de voordelen daarvan? Het zijn onze samenlevingen en met name de politieke instanties van onze samenlevingen die daar een antwoord op moeten geven. Afgezien van kaderregels vereist de mondialisering bereidheid van de leden van de internationale gemeenschap om een beleid te voeren ter waarborging van de internationale vrede, opdat de voordelen van de toegenomen wereldhandel beter kunnen worden verdeeld en de principes van rechtvaardigheid en democratie en de mensenrechten beter kunnen worden geëerbiedigd.
De internationale organisaties en met name de Verenigde Naties moeten in deze context de rol spelen die door hun oprichter was vastgesteld. De Europese Unie is bijzonder goed uitgerust om aan de mondialisering het hoofd te bieden. Zij is in zekere zin op Europese schaal dat wat de mondialisering uiteindelijk kan worden. De Unie is erin geslaagd de instelling van een interne markt te verzoenen met de eerbiediging van voorschriften op het gebied van sociale rechtvaardigheid en milieu. Zij is een soort model. Dat juist zij het geliefde doelwit is geworden van de protestbeweging is een van de vele paradoxen. De Europese Unie en haar instanties staat dus een enorme voorlichtingstaak te wachten. Ik heb u al gezegd dat wij van plan zijn ons van deze taak te kwijten, maar dat kan alleen in een vreedzame, van geweld gespeende context.
(Applaus)

Vitorino
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik ben blij u namens de voorzitter van de Commissie een verslag te kunnen presenteren over de G7/G8-Top in Genua.
Van 20 tot 22 juli dit jaar heeft de voorzitter van de Commissie samen met Guy Verhofstadt, de huidige voorzitter van de Europese Raad, deelgenomen aan de G7/G8-Top.
Tijdens de top is een aantal belangrijke besluiten genomen. De aandacht van de media ging echter grotendeels uit naar de gebeurtenissen die buiten de top, op de straten plaatsvonden. Uit die gebeurtenissen is nog eens duidelijk gebleken dat de G8 een serieuze dialoog moet aangaan met de burgermaatschappij en de landen die geen lid zijn van de EU.
Demonstranten moeten de kans krijgen om hun grieven te uiten. Dat is een onvervreemdbaar recht dat niet alleen verankerd ligt in de wet maar ook in de praktijk wordt verdedigd. Blijkbaar is een aantal burgers werkelijk bezorgd over bepaalde aspecten van de globalisering en we moeten dan ook naar hun zorgen luisteren.
Geweld ontsiert echter iedere betoging, zelfs als ze voor een goede zaak wordt gehouden. Vreedzame betogers die blijk willen geven van hun angsten en zorgen mogen niet over een kam worden geschoren met geweldplegers.
Als we het geweld willen bestrijden, of dat nu in Götenborg of Genua is, moeten we de Europese samenwerking op het gebied van de openbare orde verbeteren. De Raad Justitie en Binnenlandse Zaken heeft deze onderwerpen afgelopen juli besproken en de gebeurtenissen in Genua hebben aangetoond hoe dringend het is om nu actie te ondernemen.
Ik wil u er echter allen wel aan herinneren dat volgens artikel 33 van het Verdrag de lidstaten in eerste instantie verantwoordelijk zijn voor de handhaving van de openbare orde. De lidstaten erkennen echter dat om bij vergaderingen van de Europese Raad en andere bijeenkomsten ordehandhaving te kunnen waarborgen een betere samenwerking is vereist tussen de ordehandhavingsdiensten en de gerechtelijke autoriteiten. De besluiten van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken waren gebaseerd op de bestaande structuren en juridische instrumenten, wat betekent dat er geen specifieke instellingen zijn die zich met deze problematiek zullen gaan bezighouden. De Commissie heeft natuurlijk altijd benadrukt dat bij alle politionele en gerechtelijke acties de burger- en mensenrechten, de wetgeving inzake de privacybescherming alsook de openbare vrijheden moeten worden geëerbiedigd.
We moeten stilstaan bij de vraag wat onze politieke reactie is op de tweehonderdduizend demonstranten in Genua. De Commissie is er stellig van overtuigd dat de Unie een actieve dialoog dient te bevorderen met bonafide organisaties die het recht op vrije meningsuiting en vergadering op vreedzame wijze uitoefenen. Wij vinden dat de Europese Unie een belangrijke rol moet spelen bij het bevorderen van die dialoog.
De demonstranten willen dat wij actie ondernemen tegen de groeiende kloof tussen het noordelijk en zuidelijk halfrond. Die kloof is ontstaan door ongelijkheid, armoede, ziekte en oorlog. Ondanks onze inspanningen en een aantal prestaties van de afgelopen jaren is er nog steeds sprake van een tragische ongelijkheid en sociale onrecht. Het zal nog lang duren voordat we de kloof hebben overbrugd.
Deze problematiek is niet alleen een uitdaging voor de G8, maar ook voor het Europa van de toekomst. De Unie moet steun geven aan de politieke leiders die voorstander zijn van de democratie, met name in Afrika. Zij moet de illegale wapenhandel tussen het noorden en zuiden voorkomen. Ook moet zij een beleid ten uitvoer leggen ter versterking van de economieën van de armste landen. Het "Everything but Arms" -initiatief waarmee onze markten voor producten uit minder ontwikkelde landen werden opengesteld is een goed voorbeeld van die strategie.
Gelukkig toont de publieke opinie vandaag de dag steeds meer bezorgdheid over de richting die onze wereld uitgaat. Men realiseert zich in toenemende mate dat de ongelijkheid tussen het noordelijk en het zuidelijk halfrond onaanvaardbaar is. De Commissie beseft dat de burgermaatschappij een steeds belangrijkere factor wordt en wil maatschappelijke organisaties en NGO' s betrekken bij het ontwerp en de tenuitvoerlegging van het EU-beleid.
Zoals de voorzitter van de Commissie gisteren in de plenaire vergadering tijdens de discussie over bestuur zei: "de Unie is nog steeds het enig concrete, praktische en democratische antwoord op de globalisering" . Het is daarom uitermate belangrijk dat de Europese instellingen op basis van de volgende vijf grondbeginselen te werk gaan: openheid, participatie, aansprakelijkheid, doelmatigheid en samenhang. We moeten deelnemen aan een open en systematische dialoog met de burgermaatschappij en alle belanghebbenden betrekken bij de EU-beleidsvorming.
Ook is het van essentieel belang dat de stem en de invloed van de Unie in de wereld worden versterkt, zodat de Unie meer kan bijdragen aan de internationale welvaart en stabiliteit. Multilaterale organisaties vormen de sleutel tot het benutten van de globalisering. Natuurlijk benadrukken we hierbij wel dat we de multilaterale organisaties willen helpen en hen opener, verantwoordelijker en democratischer willen maken.
In dit verband vond in Genua een bijzonder belangrijke gebeurtenis plaats: de "outreach" -bijeenkomst met de leiders van de verschillende landen die geen lid zijn van de Europese Unie. Die bijeenkomst heeft veel vruchten afgeworpen. Belangrijke vertegenwoordigers van zuidelijke landen konden direct en open blijk geven van hun standpunt en konden een openhartig gesprek voeren met de staatshoofden en regeringsleiders van de G8. Dat heeft geleid tot het besluit van de G8 om Afrika tot een van de hoofdonderwerpen te maken van de top die volgend jaar in Canada plaatsvindt.
De Commissie kan met tevredenheid terugzien op de in Genua genomen besluiten. De documenten over handel, voedselveiligheid, klimaatverandering, overdraagbare ziekten en de aandacht voor Afrika: in dit alles valt over het geheel genomen iets terug zien van het voorbereidend werk dat de Commissie voor de Top heeft verricht.
Wat betreft de handel was men het erover eens dat bij de ministeriële conferentie in Doha in november een nieuwe onderhandelingsronde van start moet gaan. Overigens werd die opvatting vorige week in Mexico City nog eens herhaald.
Tijdens de handelsdiscussie verklaarde president Poetin dat Rusland klaar was om het voorbeeld dat de Europese Unie met haar "Everything but Arms" -initiatief had gesteld, te volgen.
Wat betreft de voedselveiligheid heeft de Unie met succes vastgehouden aan de eis dat in de uiteindelijke mededeling een verwijzing naar het voorzorgsbeginsel wordt opgenomen.
De G8 discussieerde zeer uitvoerig over klimaatverandering, waarmee de basis werd gelegd voor de conclusies die een aantal dagen later in Bonn werden bereikt. Volgens mij zijn die conclusies tijdens deze vergaderperiode bij u ter sprake gekomen.
De top was ook een gelegenheid om het startsein te geven voor het Wereldgezondheidsfonds. Het doel van dit internationale fonds, dat niet beperkt is tot de landen van de G8, is het verminderen van de armoede door de problematiek van AIDS, malaria en tuberculose aan te pakken. De Gemeenschap is bereid om hiervoor 120 miljoen euro beschikbaar te stellen.
Zoals altijd wanneer het fungerend voorzitterschap van de Unie wordt vervuld door een land dat geen lid is van de G8, werd de Unie tijdens de Top vertegenwoordigd door de voorzitter van de Raad en de voorzitter van de Commissie. Die tweeledige vertegenwoordiging werkte voortreffelijk en ik ben blij dat ik u dat hier kan melden.
We beseffen maar al te goed dat in de toekomst verschillende aspecten van de G8 zullen moeten worden veranderd, en dan heb ik het niet slechts over de buitenkant. De Commissie zal pleiten voor een terugkeer naar het oorspronkelijke karakter van de G8-bijeenkomsten. In Genua werd gezamenlijk het besluit genomen om de omvang van de delegaties te verkleinen. De top die volgend jaar in Canada zal worden gehouden zal veel eenvoudiger van opzet en hopelijk veel effectiever zijn.

Tajani
Mevrouw de Voorzitter, ik heb met een zekere voldoening geluisterd naar de opmerkingen van de Raad en de Commissie. Eindelijk begint men zich te buigen over de fundamentele vraagstukken van de G8. In de afgelopen weken heeft men namelijk gepoogd de aandacht uitsluitend te vestigen op de openbare orde, en natuurlijk zullen wij de gelegenheid krijgen om ons ook daarmee bezig te houden. Er is echter nauwelijks gesproken over de mijns inziens goede resultaten van de G8-Top van Genua met betrekking tot de honger-, armoede- en AIDS-bestrijding in de wereld. Dit zijn de goede resultaten van deze door Italië geleide topbijeenkomst, tijdens welke de president van de Verenigde Staten en de president van de Russische federatie tegenover elkaar zaten, hetgeen tot nu toe ondenkbaar was. Van de bijeenkomst van de G8 is dus een sterke vredesboodschap uitgegaan.
Wij hadden eigenlijk voor de top zelf een debat willen hebben in dit Parlement over de inhoudelijke vraagstukken. Doordat ons voorstel door vele linkse fracties werd verworpen, is ons dat onmogelijk gemaakt. Inderdaad heeft, zoals commissaris Vitorino ook al zei, in de G8 voor het eerst een intensief debat plaatsgevonden over concrete vraagstukken, met de deelneming van de leiders van de meest geïndustrialiseerde landen ter wereld en de leiders van de Afrikaanse landen. Er is over concrete dingen gesproken en op voorstel van de Afrikaanse Eenheid is een ontwerp voor samenwerking opgesteld. Dit voorstel werd door andere landen genoemd als een mogelijkheid tot de verwezenlijking van een partnerschap met deze landen. Men is begonnen met maatregelen voor de verlichting van de schuldenlast van 23 landen. Daarmee is een totaal bedrag van 50 miljard dollar gemoeid, oftewel 70% van het totaal.
Men heeft een project op stapel gezet voor de modernisering van de landen van de derde wereld. Dat is uiterst positief! Er zijn goede, concrete resultaten geboekt, maar uiteindelijk heeft men geprobeerd de G8-Top te beperken tot een vraagstuk van openbare orde. Er kan heel veel gezegd worden over hetgeen is gebeurd, over het feit dat ook in dit Parlement werd geprobeerd politieke munt te slaan uit de situatie. Dit Parlement mag niet de plek worden waar grote nationale problemen worden uitgevochten. Men mag de nationale geschillen niet overhevelen naar het Europees Parlement. Men mag de mondialisering niet aanvechten met gewelddadige manifestaties: laat dat duidelijk zijn. Manifestaties zijn legitiem als zij geweldloos zijn. Men mag topbijeenkomsten niet tegenhouden met gewelddadige manifestaties en agressie tegen de politie. Uit onderzoeken van de Italiaanse rechters blijkt dat er ook verantwoordelijkheden zijn van burgers uit de Europese Unie die naar Italië gekomen zijn om gewelddadige manifestaties te organiseren.
Ter afsluiting wil ik, mijnheer de Voorzitter, solidariteit betuigen met de Italiaanse politie en wijzen op de noodzaak van een betere samenwerking tussen de politiemachten, tussen de ministers van Binnenlandse Zaken. Misschien liet die samenwerking tijdens de Top van de G8 te wensen over en daarom moeten wij daar mijns inziens nog hard aan werken.
In dit Parlement is voorgesteld Italië in observatie te plaatsen. Dat is gewoon belachelijk! Italië hoeft van geen enkele politieke macht hier in het Parlement een les in democratie te leren!

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten heeft op dit debat aangedrongen, en wel om twee redenen.
Ten eerste zijn de conclusies van de G8-Top op de achtergrond gedrongen door het debat over de openbare orde. Ik zou met name de heer Vitorino willen bedanken, die ons heeft ingelicht over de resultaten van de Top, waarvan de agenda werd opgesteld door de Italiaanse regering van de Olijf-coalitie. Het Europees Parlement heeft over deze agenda gedebatteerd - u was bezig met uw campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen, mijneer Tajani, maar er heeft hier wel degelijk een debat plaatsgevonden - en bovendien hebben we een resolutie over dat debat geëist, maar de PPE-Fractie heeft dit van de hand gewezen. We begrijpen niet dat de PPE-leden wel willen praten maar geen resolutie willen.
In ieder geval hebben wij, geachte afgevaardigden, duidelijk gezegd dat de voorzitter van de Commissie en de voorzitter van de Raad weliswaar op de foto van Genua stonden maar kennelijk geen tijd hadden om naar dit, naar hun zeggen toch zo belangrijke debat te komen, hetgeen wij betreuren.
Ik moet echter ook zeggen dat er enkele positieve stappen zijn gezet. Commissaris Vitorino heeft daarop gewezen. Bij de kwijtschelding van de schulden is er weinig vooruitgang geboekt. Het fonds voor AIDS, malaria en tuberculose is een stap in de goede richting, maar nog altijd niet voldoende. Afrika moet een prioriteit zijn, net als de flexibiliteit van de TRIPS-akkoorden. Het "Alles behalve wapens"initiatief en de uitbreiding van het Algemeen Preferentiestelsel zijn aspecten waar we als Europeanen trots op kunnen zijn en we moeten deze aspecten meer waarderen. Dat kan ook gezegd worden van onze vastberaden houding te4n aanzien van Kyoto, waardoor wij in staat waren om, ondanks de weerstand van de Noord-Amerikanen, toch tot een oplossing te komen in Bonn.
Ik denk dat we als Parlement verantwoording moeten eisen en over deze dingen moeten debatteren, want - en dat is een bijkomende reden - mijn politieke familie, de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten, is lid van de Socialistische Internationale (wij zijn internationalisten sinds de negentiende eeuw en sedertdien gemondialiseerd). Deze organisatie is aanwezig in 160 landen en niet alleen een club voor blanken, maar een organisatie van alle continenten. Daarom moet voor ons het vraagstuk van de mondialisering, waarover we op ons laatste congres van de Internationale te Parijs een resolutie hebben aangenomen betreffende de uitdagingen van de mondialisering, een permanent onderdeel zijn van het Europees beleid.
Tot slot zou ik een beschouwing willen wijden aan het vraagstuk van de openbare orde. Mijn fractie heeft vanaf het begin gezegd dat zij wacht op de afronding van het onderzoek dat hieromtrent gaande is in het Italiaans parlement, uit respect voor het parlement van een belangrijke democratische lidstaat van de Europese Unie. Dat belet ons niet een zeer kritische houding in te nemen ten aanzien van de rechten van de Europese burgers welke zijn vastgelegd in het Handvest van de grondrechten. Een beleid van openbare orde kan nooit het recht van burgers om te demonstreren en hun mening te uiten - en dat zeg ik aan het adres van het Belgisch voorzitterschap - voor iedereen beperken. Een verantwoordelijk beleid van openbare orde moet deze rechten juist waarborgen en niet onderdrukken. Net zoals men voetbal niet kan verbieden om de hooligans te bestrijden, mag men rechten niet beknotten omdat er kleine kernen zijn van gewelddadige provocateurs.
Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, ik heb nog een laatste verzoek: het is zo normaal geworden om zich te beroepen op de burgermaatschappij, dat het bijna onmogelijk is om nog een politieke toespraak te houden zonder te praten over de burgermaatschappij. Wat ik echter niet begrijp is dat men zegt: "We gaan praten met de burgermaatschappij", en vervolgens een komma plaatst en zegt: "En weet je wat, ook met het Parlement!". Een samenleving vormt een burgermaatschappij op het moment dat zij haar vertegenwoordigers kiest, en daarom is de eerste plicht van de Raad en de voorzitter van de Commissie, wanneer zij naar deze topbijeenkomsten gaan, om naar het Parlement te komen en verantwoording af te leggen.

Procacci
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, door de gebeurtenissen die zich tijdens de laatste G8-Top in Genua hebben voorgedaan, zijn wij er misschien toe geneigd om de daadwerkelijk grote vraagstukken op een tweede plan te plaatsen. Ik wil echter mijn aandacht juist op die vraagstukken toespitsen en niet ingaan op de ongetwijfeld zeer belangrijke, andere aspecten die hoe dan ook nog in onze Commissie openbare vrijheden aan de orde zullen komen en waarover wij misschien beter eerst het advies van het Italiaans parlement en zijn speciale onderzoekcommissie kunnen afwachten. Dit Parlement zal in de toekomst ongetwijfeld nog de gelegenheid krijgen om met kennis van zaken een standpunt in te nemen, ofschoon ons dat natuurlijk niet mag beletten om van meet af aan elke vorm van geweld, door wie dan ook gepleegd, als middel voor conflictoplossing aan de kaak te stellen en te veroordelen,
Het Parlement moet nu echter absoluut dit debat houden en daarna duidelijk afspreken welke politieke lijn het gaat volgen ten aanzien van de grote vraagstukken van de mondialisering. Wij moeten nagaan aan welke concrete voorwaarden de mondialisering moet worden onderworpen. Wij moeten ervoor zorgen dat met dit proces uiteindelijk wordt gestreefd naar een nieuwe vorm van planetair humanisme dat de menselijke waardigheid - en niet de financiële belangen - in het middelpunt van de geschiedenis plaatst. Het is absoluut niet gezegd dat men van de mondialisering alleen maar slechter wordt. Integendeel, de mondialisering zou een uitmuntende gelegenheid kunnen zijn om daadwerkelijke verandering te brengen in het evenwicht op onze planeet en een einde te maken aan de verschrikkelijke plagen waar een groot deel van de mensheid onder gebukt gaat. In de tegenwoordige tijd kan namelijk niemand zich veilig wanen in zijn eigen morele onschuld.
Ik wil de op de Top van de G8 genomen besluiten niet geringschatten. Deze waren belangrijk voor de mensheid. Het is echter moeilijk te verteren dat er in feite geen enkele bereidheid werd getoond om, zij het dan op gedeeltelijke en geleidelijke wijze, iets te doen aan het ontwikkelingsmodel. Daar wringt namelijk de schoen. Het ontwikkelingsmodel blijft hoofdzakelijk gegrondvest op consumptie, op de ongebreidelde markt en niet op algemeen aanvaarde solidariteits- en participatieprincipes.
Het hoofdprobleem blijft dus welke politieke en institutionele instantie de mondialisering in goede banen kan leiden: dat kan - laat dat duidelijk zijn - niet alleen de G8 zijn. Er moet vaart worden gezet achter dit vraagstuk om te vermijden dat onherstelbare schade wordt aangericht. Wij moeten namelijk wel beseffen dat de mondialisering van de politiek, dat wil zeggen de democratische controle op de mondialisering, tergend traag vordert in vergelijking met de mondialisering in andere sectoren.
Wij hebben weliswaar geen kant en klaar recept, maar wij zouden mijns inziens kunnen uitgaan van het voorstel van de Nobelprijswinnaar voor de vrede uit 1996. Daarin is sprake van de instelling van een permanente top tussen de Europese Unie, de G8, de Wereldbank, de groep van 77 ontwikkelingslanden, de ONLUS en het bedrijfsleven. Het doel daarvan is een groot Marshall-plan op wereldschaal op stapel te zetten en te beheren, een plan dat gegrondvest is op een algemeen aanvaarde, universele strategie. Er zijn er die dit een utopie noemen, maar om Tommaso Moro, de vader van ons Europa te citeren, zou ik willen zeggen: "Wat zou onze politiek zijn zonder utopie?"

Lannoye
Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, mijns inziens zal de G8-Top in Genua een belangrijk moment in ons politieke leven, en waarschijnlijk ook een ommezwaai in het Europees en mondiaal politieke leven blijken te zijn, ofschoon dit helaas niet de merites zal zijn van de besluiten die daar gemeenschappelijk door de rijkste landen van de planeet zijn genomen voor de aanpak van de ernstige problemen in de armste landen - het verschil tussen Noord en Zuid is immers nog nooit zo groot geweest - maar van de context waarbinnen deze Top zich voltrok.
De heer Vitorino heeft terecht een aantal besluiten of, laten wij zeggen, een aantal oriëntaties genoemd waartoe de Top heeft besloten. Ik geloof echter dat wij daar niet het belang aan mogen hechten dat zij niet hebben. Inderdaad werd op timide wijze erkend dat schuldenverlichting voor de armste landen van groot belang is, maar verder is men niet gegaan. Men heeft inderdaad ook een wereldfonds voor de bestrijding van besmettelijke ziekten opgericht, maar de financiële middelen daarvoor blijven absoluut benedenmaats: het kredietvolume is vastgesteld op 1,3 miljard euro ofschoon volgens de VN-secretaris-generaal minstens 10 miljard nodig is. Anderzijds is er geen enkele aanduiding van een gemeenschappelijk wil om de ongelijkheden te verminderen. Het voornaamste middel om dat te bereiken zou zijn ervoor te zorgen dat het lang geleden vastgestelde doel van 0,7% van het bruto binnenlands product voor ontwikkelingssamenwerking eindelijk wordt hardgemaakt. Daar wordt echter met geen woord meer over gerept.
De deelnemers hebben echter wel in alle toonaarden laten weten dat zij vertrouwen hebben in de deugden van de markt, de vrije handel en de ontwikkeling van nieuwe genetische technologieën, en in de regels van de internationale handel. Het is ongetwijfeld de wil van de Europese Unie dat er een nieuwe WTO-ronde komt, maar kan daarmee een antwoord worden gegeven op de problemen die het gevolg zijn van de onbillijke WTO-regels? De besluitvormingsregels van de WTO zijn namelijk onbillijk, met dien verstande dat zij de armste landen benadelen ten opzichte van de rijke landen, alleen al omdat de arme landen slechts beperkte toegang hebben tot al hetgeen hen in staat zou stellen op correcte wijze deel te nemen aan de besluitvorming.
Daar is geen enkel antwoord op gegeven. Men heeft geen blijk gegeven van een enigszins open houding ten aanzien van de eisen van tienduizenden manifestanten. Een groot deel van de Europese publieke opinie wijst trouwens de mondialisering van de hand, of betwist deze omdat zij voornamelijk van financiële en commerciële aard is. Let wel, het is niet de mondialisering als dusdanig die wordt betwist, maar haar bij uitstek financiële en commerciële karakter. Mijns inziens moet men de dingen goed uit elkaar houden.
Derhalve geloof ik dat de Europese Unie concrete initiatieven moet nemen en eerst en vooral op moet houden hardhorig te zijn voor de proteststemmen. Ik ben derhalve verheugd over het voorstel van de Belgische regering om tijdens de komende Ecofin-Raad de Tobin-belasting ter sprake te brengen. Mijns inziens is dat een goed initiatief waarop andere, soortgelijke initiatieven zouden moeten volgen. Er moet echter ook een reële dialoog tot stand worden gebracht met de parlementen. De heer Barón Crespo heeft gelijk wanneer hij zegt dat het parlement de belangrijkste spreekbuis is van de publieke opinie. Dat behoeft geen betoog. Daarom ook moeten de regeringen hun initiatieven voorleggen aan het Europees Parlement en de nationale parlementen. Aangezien wij ons echter niet meer in de klassieke politieke wereld van een halve eeuw geleden bevinden, moet men afgezien van een dialoog met de parlementen ook zorgen voor besprekingen met de verenigingen. Er moet een gesprek komen met de georganiseerde burgermaatschappij. Dat is mijns inziens van essentieel belang. Heel wat verenigingen hebben belangrijke ideeën en serieuze argumenten en het zou een politieke fout zijn daar niet naar te luisteren.
Zoals iedereen hier betreur ook ik het geweld. Ik veroordeel het geweld van de demonstranten van de Black Blockers, maar ik veroordeel tegelijkertijd het onaanvaardbare gedrag van de Italiaanse politie die de rechten van de mens in Genua met voeten heeft getreden.

Wurtz
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, mijn fractie was aanwezig in Genua en heeft onmiddellijk na de bijeenkomst van de G8 aangedrongen op een debat tijdens de eerste vergaderperiode na de zomer.
De conservatieve meerderheid van dit Parlement is echter in het defensief en heeft voorkomen dat dit debat werd afgesloten met een resolutie waarin het Parlement zijn standpunt had kunnen bepalen. Zij zal echter niet kunnen voorkomen dat de ernstige vraagstukken die door de gebeurtenissen in Genua aan de orde zijn gesteld, telkens weer op de een of andere manier zullen opduiken op onze politieke agenda van de komende tijd: het post-Genua tijdperk is pas begonnen.
Een van die vraagstukken betreft de legitimiteit van de G7, de G8: deze is opgezet als een de facto bestuur van de groten dezer wereld. Ik zal daar vandaag echter niet op ingaan. Een ander vraagstuk betreft natuurlijk de met het geweld samenhangende problematiek, en met name de ongelooflijke repressie waarvan vredelievende demonstranten het slachtoffer zijn geworden, die zelfs tot in de kantoren van het Sociaal Forum van Genua achterna zijn gezeten.
Gisteren hebben wij het initiatief genomen - waar zich ook de groene fractie, de ATTAC-vereniging en enkele socialistische afgevaardigden achter hebben geschaard - tot een groot debat met de coördinator van het Sociaal Forum van Genua, de heer Agnoletto. De ernstige feiten waarvan bij die gelegenheid gewag werd gemaakt, hebben ons in onze overtuiging gesterkt dat volledige opheldering noodzakelijk is van de feiten die hebben geleid tot het bekende drama en de chantage, en van heel de keten van verantwoordelijkheden, rekening houdend met de regels en waarden waar de Europese Unie aan gehecht is.
Ik heb trouwens voorgesteld hier een follow-upcomité op te richten die moet samenwerken met Italiaanse afgevaardigden, het Sociaal Forum van Genua en andere partners die graag willen bijdragen aan het blootleggen van heel de waarheid. In dezelfde geest hebben wij ook onze steun bevestigd aan de leden van de sociale beweging die niet willen dat hun boodschap wordt verdraaid door gewelddaden zoals die van de Black Block, waar onze tegenstanders gemakkelijk munt uit kunnen slaan. Wij zullen niet toezien hoe dit prachtige burgerengagement dat zich aan het ontplooien is, in diskrediet wordt gebracht of zelfs als crimineel wordt gedoodverfd. Dat brengt mij meteen bij het derde en ons inziens belangrijkste vraagstuk van het post-Genua tijdperk, namelijk de politieke antwoorden die wij al dan niet zullen weten te geven op de eisen van deze mensen, van deze menigte jongeren die ten onrechte als tegenstanders van de mondialisering worden betiteld; in werkelijkheid streven zij juist naar mondialisering, naar een democratische en solidaire mondialisering.
Nu de Europese Unie over haar toekomst spreekt, over haar ambities op wereldvlak en over haar betrekkingen met de burgermaatschappij moeten wij volgens ons in deze eisen geen bedreiging zien maar een kans, een mogelijkheid om Europa vooruit te helpen.

Muscardini
Mevrouw de Voorzitter, onze regeringen moeten de goede resultaten van de G8 aangrijpen om de besluiten inzake armoedebestrijding en reglementering van de mondialisering te eerbiedigen. Men moet herhaling van het verleden zien te voorkomen, toen de gemaakte afspraken niet werden nageleefd of op de lange baan werden geschoven.
Tweederde van de wereld leeft in grote armoede. Onze hulp moet daadwerkelijke voordelen opleveren voor de bevolkingen en mag niet uitmonden in economische en politieke verrijking van regeringen die medeverantwoordelijk zijn voor de toegenomen ellende van hun volkeren en nog steeds hinderpalen opwerpen voor de eerbiediging van de mensenrechten. Wij willen gerichte maatregelen, maatregelen die uitmonden in initiatieven ten gunste van de bevolkingen. Dat betekent onder meer dat wij het begrip mondialisering een nieuwe inhoud moeten proberen te geven. Kan er een Europese weg zijn? Kan men voorkomen dat de mondialisering een boemerangeffect heeft voor de allerarmsten?
Helaas hebben tenminste bepaalde media en politici zo hoog opgespeeld over de kwesties in verband met de openbare orde dat de door de leiders van de Top besproken vraagstukken en de door hen besloten oriëntaties naar de achtergrond werden verdreven. Toch werd in Genua voor het eerst, in aanwezigheid van vertegenwoordigers van de derde wereld, gesproken over problemen die van fundamenteel belang zijn voor een vreedzame toekomst van de mensheid.
Spijtig genoeg gingen ook de legitieme meningen van de vreedzame demonstraten ten onder in het gemondialiseerde geweld van degenen die in troebel water vissen en daar inmiddels hun beroep van hebben gemaakt. Er is een stadsguerrilla die ons in Genua een herhaling heeft geboden van de gewelddaden die zij reeds ter gelegenheid van de Top van Nice en Göteborg ten toon had gespreid. Daarom moeten wij een antwoord zien te vinden op twee brandende vragen. Hoe kunnen wij ten eerste ervoor zorgen dat de democratie bij dergelijke gelegenheden wordt gegarandeerd? Hoe moeten met andere woorden de toekomstige topbijeenkomsten in de Europese landen worden georganiseerd, en hoe moet worden gegarandeerd dat de ontmoetingen van vertegenwoordigers van verschillende instellingen vruchten afwerpen en geen bron van steriele en gewelddadige polemiek worden? Hoe moeten wij ten tweede politiek en cultureel optreden om te voorkomen dat legitieme uitingen van meningsverschillen ontaarden in georganiseerde geweldacties? Er is een juridische ruimte waarbinnen Interpol een preventieve en controlerende functie kan vervullen teneinde de verspreiding van geweld en terreur tegen te gaan.
Verder heeft commissaris Vitorino aangedrongen op een nauwere samenwerking teneinde geweld te voorkomen. Wij vragen ons af hoe het mogelijk is dat Echelon, met de hulp van Groot-Brittannië, wel alles en iedereen in Europa kan afluisteren, maar niet in staat is te waarschuwen voor, of te helpen bij het voorkomen van de gewelddaden zoals die in Göteborg en daarna Genua werden gepleegd.
Dit zijn verontrustende vragen en daar komen wij nog op terug. Als echter iemand in observatie moet worden opgenomen is dat niet Italië, maar het gedeelte van Europa dat zich hier in deze zaal zo sterk maakt voor de mensenrechten maar als puntje bij paaltje komt toeziet hoe die mensenrechten worden geschonden. Die glibberige rechtschapenheid van een bepaald soort links moet in observatie worden opgenomen, voor wie het o zo jammer is dat geweld geen overredingsmiddel meer is.
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, Europa moet nu in eerste instantie ijveren voor de verwezenlijking van de in Genua besloten doelstellingen en voorkomen dat zijn regeringen, met het oog op interne politieke aangelegenheden, politieke munt slaan uit bepaalde pijnlijke gebeurtenissen, die eigenlijk in gemeenschappelijk overleg het hoofd zouden moeten worden geboden.
Laat Europa opnieuw een echte Europese Unie zijn en geen Partizanenunie!

Cappato
Mevrouw de Voorzitter, als het om de politieke antwoorden op de mondialisering gaat, vragen wij u ons niet te dwingen te kiezen tussen Genua en Durban, tussen de G8 van enkele grote westerse democratieën, de G8 van Genua en de VN-bijeenkomst van Durban. Wij zouden zeer zeker voor de G8 van Genua kiezen. Wij geven aan Genua de voorkeur boven internationale bijeenkomsten waarin de dictaturen van deze wereld de meerderheid vormen, het voor het zeggen hebben en uiteindelijk besluiten nemen die men van een conferentie van racisten zou kunnen verwachten maar niet van een conferentie over racisme. In feite zijn wij echter niet tevreden, noch over de methode van de G8, noch over de methode van deze Europese Unie. Ons inziens moeten de westerse democratieën de methode van de democratie en de rechtsstaat niet leven in blazen. Zij mogen zich niet in de verdediging laten drukken, maar moeten in de aanval overgaan en een nieuw initiatief tot mondialisering van de rechten en de democratie op stapel zetten.
Mevrouw de fungerend voorzitter, het is onaanvaardbaar dat na al die jaren van campagnevoering het statuut van het Internationaal Straftribunaal nog steeds niet is geratificeerd. Ontbreekt soms een daadwerkelijke politieke wil daartoe in de Europese Unie? Het is onaanvaardbaar dat in de VN nog steeds geen universeel moratorium is afgekondigd op de doodstraf. Juist met deze vraagstukken moeten de westerse democratieën in de tegenaanval gaan.
Wat de G8 betreft, deze topbijeenkomsten moeten openbaar zijn. Het gaat er niet om vertegenwoordigers van NGO' s of vertegenwoordigers van de armste landen bij de werkzaamheden te betrekken. Deze problemen moeten worden voorgelegd aan alle parlementen, aan alle burgers. Men moet de werkzaamheden van deze internationale topbijeenkomsten rechtstreekse uitzenden, op internet zetten en toegankelijk maken voor alle burgers. Men moet de democratie en de rechtsstaat als model opnieuw in de schijnwerpers zetten. Dat is mijns inziens het alternatief voor de verbetering van de G8, van deze Europese Unie; dat is het alternatief waarmee degenen het hoofd kan worden geboden die aandringen op een beheer van de mondialisering door instanties waarbinnen de ergste dictaturen van de wereld nog stemrecht hebben.

Ferri
Mevrouw de Voorzitter, ik heb het woord gevraagd om te protesteren tegen de ernstige beschuldigingen van de collega aan het adres van de Italiaanse politie. Daar is geen enkel bewijs voor. Kennelijk weet de collega niet hoe de vork werkelijk in de steel zit en daarom dring ik erop aan dat dit niet wordt genotuleerd, of dat het Europees Parlement de noodzakelijke consequenties trekt uit dermate ernstige beweringen die volgens mij in deze zaal niet op hun plaats zijn.

De Voorzitter
Mijnheer Ferri, dat was geen motie van orde.

Fiori
Mevrouw de Voorzitter, ik dank het Belgisch voorzitterschap en commissaris Vitorino voor hun inleiding en wil graag twee politieke opmerkingen maken.
Eerste opmerking: mijns inziens is voor iedereen duidelijk dat de Europese Unie voor het eerst een actieve rol heeft gespeeld in het kader van de G8 en nadrukkelijk aanwezig is geweest. Ik wil niet ontkennen dat de resultaten misschien wat concreter hadden mogen zijn - zoals ook andere collega' s reeds zeiden - maar ik zou een politicus willen citeren die weliswaar niet dezelfde culturele achtergrond heeft als ik, maar velen hier in deze zaal bekend is: "Lange wegen beginnen met kleine stapjes!" Het lijdt geen twijfel dat in Genua een werkmethode is ingeluid die geheel anders is dan die van vorige G8-toppen.
Tweede opmerking: mijns inziens streven de meeste leden van dit Parlement naar steeds nauwere banden tussen de Europese volkeren, naar een steeds sterkere unie. Dat is het perspectief waar wij naar toe werken; daar is ons beleid op afgestemd en daarbij baseren wij ons op consensus, democratie en wet.
Als ik nu de Top van Genua beschouw en hetgeen daarover in de media naar buiten is gebracht, baart één ding mij grote zorgen: men probeert de representatieve democratie te loochenen. Dat is voor mij onaanvaardbaar. Misschien maakt geweld deel uit van de cultuur van bepaalde mensen, maar wij moeten geweld van de hand wijzen, niet alleen omdat geweld haaks staat op onze opvattingen over de manier waarop beschaafde mensen met elkaar moeten omgaan, maar vooral omdat wij ons streven naar iets dat geheel anders is dan keiharde confrontatie niet mogen opgeven.
Ik sluit af met twee korte opmerkingen voor de kroniek. Wij wilden geen resolutie omdat - zoals enkele collega' s zich ongetwijfeld zullen herinneren - wij in juli om een debat hadden gevraagd, teneinde als Europees Parlement, samen met de Raad en de Commissie goed beslagen ten ijs te komen in Genua. Dat debat werd ons geweigerd. Wij kregen slechts tijd voor een mondelinge vraag.
Ten tweede geloof ik - maar ik ken eerlijk gezegd de evenwichtigheid van de collega die zojuist sprak - dat men alvorens kritiek te spuien op de Italiaanse politie en haar daden te beoordelen, er goed aan zou doen eerst de resultaten af te wachten van het gerechtelijk onderzoek dat momenteel gaande is.

Napoletano
Mevrouw de Voorzitter, de manier waarop de G8 heeft plaatsgevonden geeft stof tot nadenken aan niet alleen de regeringen - en met name de regeringen van de G8 - maar ook de Commissie en de Raad, de instellingen, de partijen en de beweging. Binnen de beweging is trouwens al een interessant denkproces op gang gebracht en wordt zelfs de definitie van no global in twijfel getrokken. Dit is niet het moment om de vraagstukken in verband met de veiligheid en de openbare orde te behandelen die, zoals reeds werd gezegd, inmiddels een Europese dimensie hebben gekregen en doelmatige antwoorden vereisen, antwoorden waarmee de eerbiediging wordt gegarandeerd van de in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie vastgestelde rechten, zoals het recht op vergadering en manifestatie.
De Commissie vrijheden van het Parlement heeft terecht besloten een aanbeveling op te stellen met het oog op de Raad Binnenlandse Zaken van aanstaande november. Toch moet ik zeggen dat ik diep getroffen ben door het verlies van een jong mensenleven, door de dood van Carlo Giuliani. Ik veroordeel ten zeerste het geweld dat ook in Genua door kleine groeperingen werd veroorzaakt, maar anderzijds ben ik bezorgd over de overdreven repressie waartoe bepaalde politieafdelingen met het oog op de veiligheid van de burgers zijn overgegaan. Daarover is een onderzoek gaande van het Italiaans parlement en het Italiaanse gerecht, waarvan ook wij spoedig de resultaten zullen kennen.
Ik kom nu terug op het eigenlijke onderwerp van gesprek en wil duidelijk maken dat de G8 weliswaar een informele instantie is, maar toch bepaalde verwachtingen wekt die bijna nooit hard gemaakt worden met concrete maatregelen. Mede dankzij de aandacht die de beweging op deze topbijeenkomsten heeft weten te vestigen is nu eindelijk voor goed duidelijk geworden dat de rol van de armste landen niet weggecijferd kan worden en meer overtuigende beslissingen nodig zijn voor de vraagstukken in verband met de schuldenlast, de armoede, de handel, de ziektebestrijding en het milieu.
De beweging heeft de plicht na te denken over haar toekomst, over haar manier van actievoeren en over het risico dat haar acties langs hun doel heen schieten en ontaarden in zelfbescherming en opstokerij. Het institutioneel bestel moet echter ervoor zorgen dat de ontwikkelingen op wereldschaal in goede banen worden geleid. Tot nu toe werden daardoor immers enerzijds enkel economische concentraties en speculatieve winsten in de hand gewerkt en anderzijds de onduldbare verschillen en onrechtvaardigheid alleen maar groter gemaakt. De volgende gelegenheid tijdens welke de Europese Unie en de Commissie een enorme verantwoordelijkheid - een veel grotere verantwoordelijkheid dan in de G8 - op zich zullen moeten nemen is de nieuwe WTO-ronde.
Zoals uit het eindcommuniqué van Genua blijkt, is het "Alles behalve wapens" -initiatief van de Europese Commissie versterkt uit de strijd voortgekomen. Het is nu onze taak hier consequent mee aan de slag te gaan rekening houdend met niet alleen onze eigen publieke opinie maar ook de van de grote wereldhandel uitgesloten arme landen.

Di Pietro
Mevrouw de Voorzitter, ik spreek namens de bij de ELDR-Fractie aangesloten Italiaanse politieke beweging "Italië van de Waarden" . Wij waren er in Genua bij en hebben gezien wat daar is gebeurd. Samenvattend willen wij erop wijzen dat indien topbijeenkomsten als die van de G8 zo gestructureerd blijven als ze nu zijn, ze nooit geen zoden aan de dijk zullen zetten. In Genua werd duidelijker dan ooit bewezen dat een dergelijk spierballen- en machtsvertoon door de groten van deze aarde enkel een toneelopvoering is, een mise-en-scène die zeker niet zal bijdragen aan de vermindering van de honger in de wereld en aan grotere gelijkheid tussen de mensen. Daarvoor zijn namelijk concrete besluiten nodig met betrekking tot de schuldenkwijtschelding, de herverdeling van de rijkdom, de bescherming van de grondstofrechten en de afschaffing van elke uitbuiting van de derdewereldlanden.
Ten tweede waren er in Genua naast de talloze personen die hun legitiem recht op het uiten van hun gedachten uitoefenden, ook talrijke provocateurs en infiltranten voor wie de manifestatie een gelegenheid was tot het plegen van onbillijk en ongerechtvaardigd geweld, om aldus zowel de regeerders als de manifestanten te denigreren. Tegen hen - en dit is mijn derde opmerking - moeten wij optreden; hen moeten wij ook als Parlement duidelijk maken dat wij hun daden laken en ten zeerste afkeuren. Zij zijn namelijk de misdadigers die de lont in het kruidvat hebben geworpen.
Ten vierde moeten wij helaas vaststellen dat de autoriteiten die door de Italiaanse regering belast waren met de preventie, de controle en de repressie ten dele hebben gefaald. Hun optreden was zowel nalatig als excessief: nalatig omdat er niet voldoende informatie, intelligence en preventie was bedreven en excessief omdat een gedeelte van de politiemacht over de schreef ging bij de repressie; bepaalde onderdrukkingsmaatregelen hadden vermeden kunnen en moeten worden.
Tot slot moeten wij niet het gedrag veroordelen van de politieagenten maar de aanpak van degenen die de bevelen hebben gegeven en hadden moeten zorgen voor het beheer en de coördinatie van de acties, zowel in technisch als in politieel opzicht. Daar heeft men gefaald en dat spijt ons ten zeerste. Wij wachten nu geduldig de uitspraak van de rechters en het Italiaans parlement af en hopen dat er in de toekomst geen geweld meer zal zijn.

Frassoni
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de minister begon haar redevoering met een opmerking over haar generatie. Ik behoor tot de generatie die in Italië de "terugvloedgeneratie" wordt genoemd: ik was te jong voor zowel ' 68 als ' 77; voor mij was de politie degene die de veiligheid van de mensen kon garanderen en de nederlaag van het terrorisme in Italië mogelijk had gemaakt. Datgene wat mij dus het meest verrast, en zelfs geschokt heeft bij de gebeurtenissen in Genua, was de vaststelling dat een onbenulligheid, een regeringswissel, een lastercampagne tegen de anti-G8 beweging, een gebrekkige organisatie en een bende gewelddadige hooligans volstonden om enkele agenten opnieuw tot instrument te zien worden van blinde en in feite o zo domme repressie.
Dit is, mijnheer Tajani, commissaris Vitorino, geen nationale, maar een Europese aangelegenheid. Nice, Göteborg, Genua en morgen misschien Laeken - ook al mogen wij na de mooie woorden van de minister misschien optimistisch zijn - tonen ons aan dat er, terecht of ten onrechte, of wij dat willen of niet, een kloof aan het ontstaan is tussen enerzijds de mensen die te goeder trouw ijveren voor een betere wereld en anderzijds de instellingen: de politie, de parlementen en de regeringen. Dit vraagstuk gaat ons daarom allen aan, links en rechts.
Ik ben ervan overtuigd dat als de samenwerking tussen de politie in het teken had gestaan van efficiëntie en eerbiediging van de individuele rechten, als het vrij verkeer een echt recht, een zelfde prioriteit als de vrijheid van kapitaalverkeer was geweest, als het Handvest van de grondrechten tot in ons DNA was doorgedrongen, het ergste in Genua had kunnen worden voorkomen. Daarom moeten wij om een herhaling van Nice, Göteborg en Genua te voorkomen mijns inziens twee dingen doen. Ten eerste moeten wij zorgen voor duidelijkheid. In Italië zijn de rechters al aan de slag, evenals de parlementaire enquêtecommissie. Hier zouden wij kunnen onderzoeken hoe is samengewerkt tussen de Europese politiemachten, of bij de behandeling van de gevangenen het Handvest van de grondrechten werd geschonden.
Ten tweede en tot slot moeten wij, mevrouw de Voorzitter, nagaan of de opschorting van de toepassing van de Schengenovereenkomst een ongedifferentieerd en collectief verbod op vrij verkeer rechtvaardigt.
Daaraan moeten wij hier werken en ik hoop dat wij dit werk gezamenlijk zullen doen.

Vinci
Mevrouw de Voorzitter, de bijeenkomst van de G8 in Genua heeft in feite niets opgeleverd voor de arme bevolkingen van de derde wereld: dat is de waarheid! Men heeft eveneens het verzoek van Kofi Annan om een enigszins gepast bedrag, en geen aalmoes, ter beschikking te stellen voor de strijd tegen AIDS gewoon in de wind geslagen.
De pretenties van de westerse regeerders, die heel de wereld willen regeren, en hun liberalistische bestuursinstanties voor de wereldeconomie zijn sedert Seattle het mikpunt van kritiek en aanleiding tot protest door een beweging van duizenden verenigingen, van miljoenen mensen en zelfs landen - ik denk aan Zuid-Afrika - die een ander model willen, geen mondialisering maar een democratisch model dat rekening houdt met de vaak dramatische behoeften van de bevolkingen in met name de derde wereld.
In Genua hebben 300.000 mensen gehoor gegeven aan de oproep van het Genoa social forum, een forum van een duizendtal - voor de helft Italiaanse - pacifistische en niet-gewelddadige organisaties, en uiting gegeven aan hun verzet en aan de noodzaak van alternatieve doelstellingen.
U hebt allen via de massa media de foto' s en films gezien over hetgeen in Genua is gebeurd. Dat zijn bewijzen, collega Ferri. Ik heb de kranten gelezen en naar de televisie gekeken. Enkele honderden delinquenten - volgens de Italiaanse politie ging het om 600 à 800 personen - konden gewoon hun gang gaan in heel Genua, ofschoon men precies wist waar zij ondergebracht waren, en hebben daar winkels, banken en overheidsbezittingen vernield. De politie echter heeft op de meest brute manier losgeslagen op vredelievende demonstranten; zij is de gebouwen binnengevallen waar zij sliepen en heeft hen bont en blauw geslagen; zij heeft honderden jongens en meisjes gearresteerd, naar politiekazernes gebracht en ze daar geslagen, mishandeld en uitgescholden. Sommige jongeren moesten uren rechtop blijven staan, met de armen tegen de muur en gespreide benen; zij moesten fascistische liederen zingen en hulde betuigen aan Mussolini. Meisjes werden zelfs bedreigd met verkrachting.
Ik was in die dagen in Genua en ben er rechtstreeks getuige van geweest hoe politiejeeps op volle snelheid en vol politieagenten op vredelievende demonstranten, op duizenden weerloze mensen waaronder ook kinderen en gehandicapten, inreden. Ik heb gezien hoe honderden traangasbommen werden gegooid. Ik ben verder ook in de gevangenissen geweest waar honderden jongens en meisjes van 18 tot 20 jaar, Italianen, Spanjaarden, Duitsers, Oostenrijkers, Zweden en Zwitsers, waren opgesloten en heb naar hun getuigenissen geluisterd. Zij waren allemaal, zonder enige uitzondering, geslagen, uitgescholden of mishandeld en velen hadden hechtingen op hun hoofd. Dit was allemaal gebeurd in de politiekazernes na arrestatie.
De autoritaire processen van rechts hebben geschiedenis geschreven in Europa! Deze geschiedenis is niet alleen het resultaat van inhoudelijke factoren, maar van ook enerzijds toevallige gebeurtenissen en anderzijds medeplichtigheid of indolentie van gematigd rechts, van liberaal en katholiek rechts.
Hier is duidelijk gebleken dat de Raad, evenals een gedeelte van de hier in dit Parlement vertegenwoordigde politieke krachten, de algemene koers onderschat die Italië inslaat. Daarvan is in Genua een dramatisch staaltje gegeven! Neemt u mij niet kwalijk maar dat is een onverantwoorde houding, niet alleen jegens de democratie maar jegens de politieke krachten zelf. Er was veel minder nodig - het gebabbel van Haider - om Oostenrijk onder toezicht te plaatsen en aan dit land sancties van de kant van de andere 14 landen van de Unie op te leggen.

Segni
Mijnheer Vinci, er zijn ook aanvallen gepleegd op de politie; er waren niet alleen excessen van de kant van de politie, excessen die ik trouwens ook veroordeeld heb. Maar daar wilde ik het niet over hebben.
Er is een vraag die ons verenigt: wat kan Europa doen? Mevrouw de minister, u hebt gezegd dat Europa een model kan zijn als het om de aanpak van de toekomstige problemen in verband met de mondialisering gaat. Dat klopt, maar dan hebben wij het niet over dit Europa, laten wij eerlijk zijn! Natuurlijk is daarvoor het Europa van de mensenrechten, waar wij de wieg van zijn, het Europa van de eerbiediging van de minderheidsrechten en de diversiteit, en het Europa van het "nee" tegen de doodstraf nodig. Daarmee kunnen wij inderdaad tegemoet komen aan de zorgen van een groot deel, en misschien het beste deel van de mensheid. Europa kan echter pas een echt model zijn als het met een stem spreekt en een instrument heeft om zijn ideeën met kracht in de wereld uit te dragen. Een verdeeld Europa is machteloos. De G8 heeft ons niet het beeld gegeven van een Europa dat in staat is gewicht in de schaal te leggen. De G8 heeft de wereld het beeld gegeven van een grote supermacht en een verdeeld Europa, een Europa dat zwak en inefficiënt is omdat het verdeeld is. Dat is het echte probleem waarmee wij geconfronteerd zijn.
Als wij willen dat Europa in staat is tegemoet te komen aan de zorgen in verband met de mondialisering, moeten wij de weg van de politieke Unie voortzetten en Europa met een stem laten spreken. Als tijdens een G8-Top niet vier Europese landen zouden spreken, maar een enkele stem gehoord zou worden voor heel Europa, zou er geen sprake meer zijn van een groot Amerika enerzijds en talrijke kleine staten anderzijds. Dan zouden er twee stemmen zijn met hetzelfde gewicht.
Mevrouw de minister, uw regering zou in Laeken daaraan een grote bijdrage kunnen leveren als zij een ontwerpgrondwet op tafel zou leggen die niet al te ver van de reële problemen afstaat, zoals het geval is met het huidige debat. U moet ervoor zorgen dat na de gemeenschappelijke Europese munt en na het mondialiseringsvraagstuk binnen enkele jaren een instrument beschikbaar komt waarmee Europa in staat wordt gesteld in de wereld met een stem te spreken en als een politieke eenheid op te treden.

Gollnisch
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega' s, de gebeurtenissen in Genua brengen ons tot verschillende vaststellingen. De eerste vaststelling betreft, als ik dit zo mag zeggen, de Europese of wereldleiders, de euromondialisten, die zich in deze stad hebben verschanst: kennelijk regeren zij slecht maar beschermen zij zich goed.
Dit betekent echter allerminst - en dit is de tweede vaststelling - dat wij ons scharen achter de opzettelijk gewelddadig manifestaties tegen de mondialisering. Men heeft daar nooit echt verontwaardigd over gedaan, zolang daar tenminste munt uit kon worden geslagen en tekeer kon worden gegaan tegen nationaal rechts. Toen het om de Vlaamse, Italiaanse, Franse, Duitse of andere nationale militanten ging, vond men alles prima, en waren er talrijke leiders in de Franse socialistische partij die hetgeen men democratische pesterijen noemt, aanmoedigden en zelfs organiseerden. Leiden was echter in last toen op een gegeven moment de socialistische leiders zelf werden bekogeld met stenen, hetgeen ons doet denken aan het spreekwoord: wie de bal kaatst moet hem terugverwachten. De bloedige gebeurtenissen van Genua laten namelijk zien dat het protest tegen de globalisering geen uitdrukking is van morele protesten uit verlangen naar een billijkere verdeling van de rijkdom op deze aarde. Evenals in het verleden gaat het ook nu in het heden om een politieke en ideologische zaak. Lucas Casarini, de leider van de witte boorden, heeft dat ook gezegd in een interview aan "la Repubblica" . Negri, die veroordeeld was wegens gewapende opstand tegen de Italiaanse staat en momenteel gedeeltelijk op vrije voeten is gesteld, heeft hetzelfde gezegd in een boek. Het zijn geen internationale socialisten, internationale proletariërs meer maar wel internationalisten. Het volk van Seattle is niet de spreekbuis van de armen van heel de aarde. Het is een politiek instrument dat tegen de westerse wereld wordt gericht. In Genua is men in de aanval overgegaan, vanuit het hart van het imperium dat men wil vernietigen. In werkelijkheid staan echter een liberaal mondialisme en een andere vorm van mondialisme, van een evenzo subversief mondialisme, dialectisch tegenover elkaar. Wij scharen ons achter noch de ene noch de andere vorm: het echte antwoord is gelegen in de verdediging van de nationale identiteiten.

Gawronski
Mevrouw de Voorzitter, na de geest van Rambouillet van de eerste G5 zijn wij uiteindelijk verzeild geraakt in het trieste avontuur van Genua. Velen beginnen dan ook te geloven dat deze toppen te groot, te massaal, te bureaucratisch zijn geworden en niet meer de oude, vruchtbare sfeer van bijeenkomsten in beperkte kring hebben. De Commissie sprak daar zojuist al over en dit is ongetwijfeld iets dat uitgediept moet worden.
Deze gelegenheid heeft echter ook velen onder ons doen inzien dat er in dit Parlement krachten zijn die er zelfs niet voor terugschrikken om politieke munt te slaan uit tragedies: de dode in Genua was namelijk een tragedie. Zij willen ten kosten van alles hun politieke doel bereiken en dat is de Italiaanse regering van middenrechts haar legitimiteit ontnemen. Zij spannen daarbij het Europees Parlement voor hun kar door zoals bijvoorbeeld gisteren vergaderingen te organiseren met vooraanstaande vertegenwoordigers van de antiglobal-beweging die belachelijke beschuldigingen uiten, leugens verspreiden en een lidstaat van de Unie beledigen door het een onvolledige democratie te noemen die onder toezicht moet worden geplaatst. Ik betreur ten zeerste dat aan deze manifestaties ook Italiaanse collega' s actief deelnemen - ik noem hier alleen de heer Vinci. Misschien geven zij zich geen rekenschap geven van het feit dat zij niet zozeer de middenrechtse regering in diskrediet brengen maar heel hun land.
Ik heb een banale, voor de hand liggende vraag: als er in Italië een linkse regering aan de macht zou zijn geweest, zou men dan ook in dit Parlement zo massaal op de been zijn gekomen, met pelgrimtochten van collega' s afgevaardigden die nooit eerder op het idee zijn gekomen om naar toppen te gaan, maar die heel toevallig wel in Genua aanwezig waren?
Ik hoop dat de demonstraties en protesten zoals die in Genua en elders hebben plaatsgevonden er nooit in zullen slagen te voorkomen dat de wereldleiders met elkaar kunnen blijven praten. Dat is namelijk het risico.

Van den Berg
Voorzitter, tegen globalisering als synoniem voor het recht van de sterkste zeggen we als socialisten neen, maar globalisering met een menselijk gezicht juichen we toe.
Wereldwijd raken we steeds meer met elkaar verbonden en van elkaar afhankelijk. Het is daarom absoluut zinloos om onszelf in te graven achter nationale, Europese of anderssoortige arbitraire grenzen. Tegelijk zien we echter ook de keerzijde van globalisering. De wereldhandel floreert, maar de rijkste landen verdienen 37 maal meer dan de armste landen en ondanks de enorm toegenomen wereldhandel in de afgelopen jaren is de kloof tussen rijk en arm alleen maar groter geworden. Eén op de vijf mensen die in dit global village wonen, heeft nog steeds geen toegang tot onderwijs of gezondheidszorg. Juist in dit global village is deze schrijnende ongelijkheid een zaak van ons allemaal.
Europa - dat zijn voor mij de Commissie, de Raad, het Parlement, de lidstaten - moet met één stem spreken. Dat kan en aldus kunnen we ook een cruciale rol spelen. We kunnen als grootste handelsmacht een voortrekkersrol vervullen. We moeten ons sociaal model Europa naar binnen en naar buiten verdedigen en daarmee een verantwoordelijkheid op ons nemen, en nieuwe sociale en innovatieve oplossingen ondersteunen. We moeten bijvoorbeeld de arme landen steunen die een goedkope productie van goedkope aidsmedicijnen nastreven. We moeten dat mogelijk maken en hun rechten verdedigen.
Als we eigen daden stellen, laten we zien dat het ons menens is. Zeker in een tijd waarin de Verenigde Staten zich af en toe dreigen af te wenden van het multilateralisme en zich achter de muur van eigenbelang terugtrekken, is het uiterst belangrijk dat Europa die actieve mundiale rol vervult. Dan is het natuurlijk wel de vraag, welke rol en welke activiteiten?
Ik noem een aantal veelbelovende zaken: "Alles behalve wapens", ons actieprogramma tegen aids en de initiatieven van Jospin en Schröder inzake de Tobin-tax. Zijn Commissie en Raad ook bereid om initiatieven op dat punt ten minste serieus te laten onderzoeken en te steunen? Ik noem ook onze zwakke punten: de weigering om snel de landbouw te hervormen. Ik denk ook aan het feit dat Commissievoorzitter Prodi weliswaar 120 miljoen euro uittrekt voor ons Global Health Fund, maar dat we dat geld uit onze eigen begroting halen. Dat is een sigaar uit eigen doos. Overigens, wanneer komen de voorstellen van het Parlement, want die maatregel zal nog wel formele goedkeuring nodig hebben. Wij zijn hier in het Parlement voor extra geld en niet voor een sigaar uit eigen doos. Ik denk ook aan de lidstaten die geen 0.7% van hun BNP besteden aan ontwikkelingssamenwerking.
Als Europa de vriend wil zijn van diegenen die een globalisering met een menselijk gezicht willen, als het serieus wil luisteren en een voorbeeld wil zijn voor al diegenen die nu bezorgd demonstreren, dan zal het dat ook met eigen daden en beleid moeten waarmaken. Ik denk dat daar de kern ligt van partnerschap met de ontwikkelingslanden. Daar ligt ook de basis voor het succes van een nieuwe WTO-ronde. Dat is echter een ander Europa dan het Europa dat zich plaatst aan de kant van de weinigen die profiteren. Als we werkelijk willen dat het recht voor allen geldt, dan hebben wij hier in Europa met elkaar een schitterende kans om dat waar te maken. Die weg willen de sociaal-democraten graag gaan.

Voggenhuber
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, als men democratie en een sociale dimensie in de Europese integratie afwijst, zorgt men voor conflicten. Wat is ons antwoord daarop? Talloze jongeren hebben tijdens de zomer op deze eerste bijeenkomst van het Europees Parlement gewacht. Zij hebben in Genua een staat en een Europa leren kennen waardoor zij sterk getraumatiseerd zijn. Dit trauma wordt elke dag sterker, zolang wij daar geen passend antwoord op hebben.
Wat is het antwoord van het Parlement nu? De heer Poettering heeft op de eerste dag de heer Berlusconi gefeliciteerd. De Christen-democraten en de rechtse partijen in het Parlement hebben geweigerd een resolutie op te stellen en duidelijk gemaakt dat ze ook stokje zullen stenen voor een enquêtecommissie. Ze moeten voor zichzelf uitmaken of ze zich al dan niet willen identificeren met gewelddadige excessen van de politie, met systematische mishandelingen en zelfs folteringen in gevangenissen of bij arrestaties, met honderden willekeurige arrestaties, seksuele intimidatie of nazi-leuzen op politiebureaus.
Ik was een week lang in Genua en heb daar de gevangenissen bezocht. Ik heb met de verantwoordelijken gesproken en tien uur lang processen-verbaal opgemaakt met mensen die systematisch, soms wel dertig uur lang waren gekweld en mishandeld. En dat wilde u allemaal onder de tafel vegen? Ja, de Christen-democraten hebben het aan de Italiaanse rechtse partijen overgelaten om hier het debat te voeren. Een van hen had zelfs de euvele moed om te zeggen dat er geen bewijzen waren.
Dames en heren, geeft u toestemming voor een enquête, dan leveren wij u bewijzen in overvloed voor honderden gevallen van foltering, mishandeling, overtredingen en excessen door de politie. Dat is niet alleen een zaak van de Italiaanse politie! De jongeren in heel Europa hebben namelijk op deze eerste zitting gewacht, omdat ze erop vertrouwen dat de hoeders van de grondrechten hier in het Parlement zitten, dat het Parlement niet zal zwijgen en niet gemene zaak zal maken met de tamelijk rechtse regering in Italië.
Ik wil wel een paar verbitterde woorden als Oostenrijker zeggen. Wat zou er gebeurd zijn als een dergelijke schandalige top een jaar geleden in Oostenrijk had plaatsgevonden? Er viel een dode, er waren 500 gewonden en 470 personen werden gearresteerd en vastgezet, waarvan nu negentig procent moest worden vrijgelaten wegens gebrek aan bewijs, omdat de politie ze willekeurig tot op vijftig kilometer rond om Genua opgepakt en met gemanipuleerd bewijsmateriaal beschuldigd had. Dat is een zaak die heel Europa aangaat en nu staat het Parlement voor de vraag ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Cossutta
Mevrouw de Voorzitter, laten wij eerlijk zijn: de politieke resultaten van de G8 zijn zo goed als nul, of liever gezegd beneden nul. Bovendien is, zoals wij weten, alles in het niet gevallen bij de gewelddadigheden.
Wij moeten nogmaals hevig protesteren tegen de Italiaanse regering en de Italiaanse politie wiens gedrag jegens de geweldplegers uiterst tolerant en coulant was, maar tegen de onschuldigen uiterst wreed.
Wij moeten tevens nogmaals het grenzenloze geweld van bepaalde manifestanten en het gedrag van bepaalde organisatoren veroordelen, die weliswaar zeiden tegen geweld te zijn maar uiteindelijk niet van plan of in staat waren om elke band met de geweldideologen en -voorstanders in de beweging te breken.
Elk gedogen in die richting speelt de vijand van de volkszaak in de kaart. De naïviteit van degenen die geloven dat gelijk hebben volstaat om gelijk te krijgen, en zich niet verzetten tegen de verschillende geweldplegers, ze afzonderen en uitschakelen, is geen verdienste maar draagt een giftige vrucht in zich en werkt als een boemerang. Het is immers de bedoeling de grote beweging tegen de neoliberale mondialisering juist uit te breiden en te vergroten.

Bodrato
Mevrouw de Voorzitter, het Europees Parlement moet evenwicht betrachten wanneer het zaken bespreekt waarvoor nationale parlementen verantwoordelijk zijn. Wij mogen namelijk niet de indruk wekken op welke wijze dan ook in te grijpen in de gang van zaken in de verschillende landen. Ik ben het wat de schaduw- en lichtkanten van de G8 betreft, eens met het oordeel van de Raad en de Commissie. Ook ik vraag mij echter af waarom telkens weer conflicten uitbarsten wanneer internationale topbijeenkomsten worden belegd, van Seattle tot Göteborg en Genua. Die conflicten vormen een bedreiging voor de openbare orde en geven het gevoel tegen een onzichtbare tiran te moeten vechten. Wij moeten over die paradox nadenken en zien hoe wij de politiek haar rol kunnen teruggeven.
Geweld moet resoluut van de hand worden gewezen. Geweld past niet in een democratie. Extremisme is vaak de wieg van het geweld. Er is momenteel een onderzoek van de Italiaanse justitie gaande over de gewelddaden in Genua en daar hebben wij het volste vertrouwen in.
Er stelt zich echter ook een politiek vraagstuk. Men kan de instellingen immers op verschillende manieren verdedigen. Degenen die hun recht op openbare manifestatie uitoefenen mogen niet op een hoop worden gegooid met de op geweld azende Black Block. De verwarring voedt een spiraal waardoor nieuw geweld ontstaat en terreur wordt gezaaid. In een dergelijke situatie is het heel moeilijk om de wet te handhaven zonder hardhandig op te treden, maar dat is iets waarvoor de regeringen verantwoordelijk zijn. Als men extremistische bewegingen willen afzonderen moet men zich baseren op de morele autoriteit van de nationale en Europese instellingen en aantonen in staat te zijn de burgerschaprechten volledig te eerbiedigen.

Terrón i Cusí
Mevrouw de Voorzitter, de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken zal een aanbeveling opstellen over het voorstel van de Raad van ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken om de handhaving van de openbare orde te garanderen tijdens de komende bijeenkomsten.
We zullen de noodzaak om de vrijheid en de fundamentele burgerrechten te beschermen zorgvuldig bekijken. Sinds het Verdrag van Nice is het de taak van het Europees Parlement om toe te zien op de eerbiediging van deze rechten. Dit recht van toezicht wordt ons dus toegekend door het Verdrag.
We moeten bovendien democratische controle verrichten op de door de Commissie voorgestelde veiligheidsmaatregelen, op hun proportionaliteit en doeltreffendheid. Ik wil niet met een beschuldigende vinger wijzen naar de Italiaanse politie, maar als men de bewegingsvrijheid van een aantal burgers beknot en tezelfdertijd de deuren openzet voor mensen die zich zo misdragen als in Genua, handelt men op zijn zachtst gezegd weinig efficiënt en weinig doeltreffend.
Al deze taken zullen we uitvoeren. Wat we vandaag echter in de eerste plaats moeten eisen van de Europese instellingen, mevrouw de Voorzitter, is een politieke reactie op deze situatie. Het gaat hier niet om een natuurramp waarvoor men een plan van civiele bescherming kan voorstellen, zoals minister Duquesne enkele dagen geleden voor onze commissie leek te doen, maar om een politiek fenomeen. We moeten hierop reageren en deze reactie moet ook, en vooral, van het Europees Parlement komen.
We hebben in dit Parlement de plicht om ruimte te creëren voor politieke bemiddeling, want de vraag daarnaar wordt steeds groter, en we moeten dat met name doen omdat de Europese Unie beschikt over een democratisch verkozen instelling als het Parlement. Het is de enige internationale organisatie die dat kan zeggen en in deze situatie - waarin het algemene gevoel bestaat dat er geen mogelijkheid is om zich politiek te uiten op internationaal niveau - moeten we in staat zijn om een stap voorwaarts te zetten en deze ruimte binnen de kortst mogelijke tijd beschikbaar te stellen, in de hoop dat de overige instellingen hetzelfde zullen doen.

Lucas
Mevrouw de Voorzitter, in tegenstelling tot hetgeen eerder vandaag door de andere zijde van dit Parlement werd gezegd, heeft de politie in Genua duidelijk systematisch gebruik gemaakt van fysiek en psychisch geweld. Ik vind het jammer dat we geen resolutie voor ons hebben liggen waarin het gebruik van geweld door de politie en de Black Block resoluut had kunnen worden veroordeeld. Daarin hadden we tevens blijk kunnen geven van onze overtuiging dat de schuldigen moeten worden berecht, van onze vastberadenheid om het recht op vreedzaam protest in ere te houden en niet te rusten voordat we helderheid hebben gekregen in de groeiende hoeveelheid bewijsmateriaal. Daaruit blijkt immers dat het geweld en de vernieling in Genua het werk was van agents provocateurs.
Op dit moment moeten we ons echter aan een andere taak wijden en nadenken over de beweegredenen die 300.000 mensen ertoe hebben aangezet om in hun eigen tijd en op eigen kosten naar Genua te reizen, net zoals honderdduizenden naar Seattle, Götenborg en elders waren gereisd. Daar demonstreerden zij tegen de hardnekkige schuldenlast waaronder de armen gebukt gaan, de groeiende en bizarre ongelijkheid tussen rijk en arm en de toenemende invloed van het bedrijfsleven op vele aspecten van ons dagelijks leven. We moeten dus onder ogen zien dat het neoliberaal beleid van de Europese Unie deel uitmaakt van het probleem en niet van de oplossing.
Het is bijvoorbeeld de EU die meedogenloos aandringt op een agenda voor een nieuwe, ambitieuze en uitvoerige ronde van handelsbesprekingen in Doha in november aanstaande, terwijl de meerderheid van de ontwikkelingslanden en maatschappelijke bewegingen van over de hele wereld hiertegen fel gekant zijn. Commissaris Vitorino zei dat men afgelopen weekend in Mexico hierover overeenstemming heeft bereikt. Dat geldt misschien voor de leden van het vierhoeksoverleg, maar zeker niet voor de Afrikaanse landen, de minder ontwikkelde landen, India, Maleisië, Indonesië en ga zo maar door.
Bovendien voldoet de hoogte van de ontwikkelingshulp in de meeste EU-lidstaten bij lange na niet aan de VN-norm. Daarnaast heeft de Raad - in tegenstelling tot wat in de verklaring van Götenborg wordt beweerd - voorgesteld om de vastleggingskredieten voor buitenlandse hulp op de begroting 2002 opnieuw met 3,2% ten opzichte van vorig jaar te verminderen.
Wij, de leden van het Europees Parlement, hebben de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat de burgers van de Europese Unie het recht op vreedzaam protest kunnen blijven uitoefenen. We hebben ook de verantwoordelijkheid om te luisteren naar het waarom van hun demonstraties en daarop te reageren. Als we dat niet doen, hoeft het ons niet te verbazen dat de EU-instellingen in toenemende mate bekend staan als ivoren torens.

Marset Campos
Mevrouw de Voorzitter, ik ben naar Genua gegaan op uitnodiging van het Sociaal Forum van Genua en ik was geschokt omdat ik nog nooit een dergelijk optreden van de politie had meegemaakt, terwijl ik mij toch al sinds 1966 inzet voor democratie en vrijheid in Spanje.
Zelfs onder de dictatuur van Franco gedroeg de politie zich niet zoals op de Top in Genua. Het lijkt eerder op wat ik heb meegemaakt op 11 september 1973 in Santiago de Chili, toen de staatsgreep van Pinochet plaatsvond.
Dit plaatst de Europese Unie voor een ernstig probleem: garanderen dat wanneer de G8 kan bijeenkomen, ook de groep mensen, de jongeren die op een democratische manier een andere wereld nastreven, kunnen bijeenkomen. Dat is de verantwoordelijkheid van de Europese Unie, van het Europees Parlement.
Daarom moeten we er denk ik voor zorgen dat we de weg blijven bewandelen van democratie en vrijheid voor allen.

Patrie
Mijnheer de Voorzitter, ofschoon de gewelddaden die de politie tijdens de recente topbijeenkomst van de G8 in Genua heeft begaan ten koste van demonstranten tegen de mondialisering nog niet geheel zijn opgehelderd, blijkt uit steeds meer getuigenissen dat de dood van de jonge demonstrant Carlo Giuliani niet enkel het gevolg is van een politieflater. De door de Italiaanse autoriteiten gehanteerde methoden lijken niet slechts het gevolg te zijn van het feit dat de politie de kluts kwijtraakte door de wandaden van de herrieschoppers, wandaden die wij natuurlijk veroordelen. De Italiaanse privé-zender Sette heeft beelden uitgezonden van als Black Blockers geklede mensen die rustig aan het praten waren met de oproerpolitie en daarna weggingen.
Ofschoon het de voorstanders van een beperkte opvatting inzake nationale soevereiniteit misschien niet goed uitkomt, moet toch gezegd worden dat de gebeurtenissen in Genua niet slechts een Italiaanse binnenlandse aangelegenheid zijn, maar de Europese instellingen rechtstreeks aangaan en in eerste instantie het Europees Parlement, daar dit Parlement rechtstreeks is gekozen via algemene verkiezingen. Deze gebeurtenissen gaan in eerste instantie Europa aan. De Unie kan niet enkel een springplank zijn voor de liberale mondialisering, maar moet tevens een ruimte van vrijheid zijn, een ruimte waarin de burgers gegarandeerde rechten hebben uit hoofde van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en meer recentelijk het Handvest van de grondrechten van de Unie. Als bovendien burgers van verschillende nationaliteiten bijeenkomen om hun collectief recht, hun recht op vrijheid van meningsuiting en hun recht op manifestatie uit te oefenen is het de plicht van de Europese Gemeenschap om de daadwerkelijke uitoefening van deze rechten te garanderen.
Ten tweede kan Europa niet werkeloos toezien bij dergelijke verontrustende pogingen tot manipulatie. Europa kan niet dulden dat een van zijn regeringen methoden ontwikkelt die haaks staan op zijn waarden van democratie en vrijheid. Tot slot is het onze verantwoordelijkheid ervoor te zorgen dat het pacifistisch engagement van de duizenden tegenstanders van de liberale mondialisering niet op een hoop wordt gegooid met de gewelddaden van een minderheid van activisten. De Unie moet namelijk een locomotief worden voor een democratische en solidaire mondialisering.
Ik betreur dat het voorstel voor een resolutie van het Europees Parlement werd verworpen. Ik had zelf trouwens liever een enquêtecommissie gehad. Met een aantal collega' s van de socialistische fractie en anderen zal ik echter actief deelnemen aan het follow-upcomité waar Francis Wurtz al over sprak. Wij zullen eveneens de conclusies van de Italiaanse enquêtecommissie aandachtig bestuderen.

Alyssandrakis
Mijnheer de Voorzitter, het monopolistische kapitaal probeert alleenheerser te worden in de wereld, nu de vrees voor de vijand van het socialistische kamp is geweken. Er wordt tevens een tegen het volk gericht beleid gevolgd waarmee de werknemers van de ontwikkelingslanden hard worden aangepakt en de rijkdom van de derde wereld wordt geplunderd. Het is normaal, beste collega, - en lacht u niet - dat dit reacties bij het volk oproept.
Er worden weliswaar pogingen gedaan om de zaak een andere wending te geven en de aandacht af te leiden, zoals de Raad en de Commissie vandaag hebben gedaan, door te spreken over een dialoog met het maatschappelijk middenveld, maar wij weten zeker dat de beweging nog radicaler zal worden en zich nog duidelijker zal afzetten tegen het kapitalistisch systeem. Afgezien van de genoemde pogingen wordt tegelijkertijd toevlucht genomen tot ruw politiegeweld, zoals Göteborg en vooral Genua hebben laten zien. Zonder de verantwoordelijkheid van de Italiaanse regering te willen veronachtzamen, beklemtonen wij dat de repressie in Genua is geboren en getogen in de Europese Unie, met het Verdrag van Schengen, de politiële samenwerking, de besluiten van de Raad van 13 juli en de voorbereidingen tot de onderdrukking van de demonstraties in België. In ieder geval heeft de geschiedenis ons geleerd dat hoe sterk de onderdrukkers ook zijn en hoeveel geweld ze ook gebruiken, de onderdrukten uiteindelijk altijd de sterkste zijn.

Neyts-Uyttebroeck
. Mijnheer de Voorzitter, collega's, verschillenden onder u hebben opgeroepen tot dialoog met de civiele maatschappij in het algemeen en tot dialoog met dit Parlement en de nationale parlementen in het bijzonder. Het is precies omdat het voorzitterschap - niet alleen ik maar ook de premier van België - deze dialoog zo ernstig neemt, dat de premier mij heeft afgevaardigd om het voorzitterschap hier vandaag te vertegenwoordigen en mij natuurlijk niet te beperken tot het afleggen van een korte verklaring, maar met aandacht te luisteren naar al wat u te zeggen hebt en daarbij rustig te blijven, ook als ik het met sommige van de betogen absoluut niet eens ben. Maar dat hoort er nu eenmaal bij.
Ik heb dus met aandacht geluisterd naar al wat zowel ter linkerzijde als ter rechterzijde en vanuit het centrum in dit debat naar voren is gebracht en u kunt ervan op aan dat een aantal elementen ons zeker zullen inspireren. Ook al is het juist dat de Belgische premier na Göteborg gezegd heeft dat de ordehandhavers, de strijdkrachten in mijn land een lange en grote ervaring hebben met manifestaties allerhande, aangezien we er in de hoofdstad van mijn land soms meer dan 2000 per jaar hebben, toch mag niemand denken dat wij de situatie niet ernstig zouden nemen.
Op persoonlijke titel uiteraard, heb ik gezegd dat ik het spektakel van een totaal afgesloten zone voor een topvergadering, zoals in juni of zoals enkele weken geleden, eigenlijk een bijzonder brutaal spektakel vind. Maar evenzeer vind ik het verschrikkelijk te hebben moeten zien welk straatgeweld er gepleegd is. Het is absoluut dramatisch en tragisch als situaties zodanig escaleren dat, zoals wij met eigen ogen hebben gezien, jonge demonstranten de dood vinden tijdens deze manifestaties. Dat mag niet gebeuren, dat moeten wij voorkomen. Er zijn zeer weinig, bijzonder weinig redenen, die het waard zijn ervoor te sterven. En natuurlijk moet men het recht hebben te demonstreren, natuurlijk heeft men het recht te betogen, natuurlijk heeft men het recht om om het even wat te zeggen op de manier die men wil, maar het zou niet zo mogen zijn dat sommigen daar ook de dood bij vinden of daarbij fysiek of mentaal worden gekwetst.
U mag er dus op rekenen dat wij van onze kant het nodige zullen doen voor alle raadsbijeenkomsten van de komende dagen en weken. Mijn doop - en ik hoop dat het geen vuurdoop wordt - zal morgenavond plaatsvinden. De informele bijeenkomst van de ministers van buitenlandse handel in Brugge begint morgenavond en er volgen er nog een hele reeks. Wij doen ons uiterste best om de juiste balans te vinden tussen openheid en bereikbaarheid maar zullen er toch ook voor zorgen dat de veiligheid wordt gehandhaafd en dat wij escalaties waarvan wij voorbeelden hebben gezien, kunnen voorkomen. Dat wil ik u in alle duidelijkheid zeggen.
Voor het overige, mijnheer de Voorzitter, ben ik er ook van overtuigd dat het debat betreffende de globalisering eigenlijk nog maar goed is begonnen en dat wij nog een heel tijdje daarmee bezig zullen zijn. Vanzelfsprekend zullen we het niet altijd over alles eens zijn, dat zei ik al, maar dat hoeft ook helemaal niet. Opdat het debat vruchtbaar zal zijn, is het van het allergrootste belang niet alleen dat we horen wat de ander zegt, maar dat we ook ons best doen om te begrijpen wat de ander zegt. Bijvoorbeeld, ik heb gezegd dat ordehandhaving en de wijze waarop de orde wordt gehandhaafd een exclusieve bevoegdheid is van de lidstaat. Dat is zo, maar ik heb aan het begin van mijn betoog ook gezegd dat in de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken, binnen de bevoegdheden van de Unie en met gebruikmaking van de bestaande instrumenten, al het nodige zal worden gedaan om geweldescalaties zoveel mogelijk te voorkomen.
Tijdens het vragenuur komen we daar nog op terug en zal ik de gelegenheid hebben om in mijn antwoorden een en ander te verduidelijken. Dialoog ja, constructieve dialoog, zeker. Maar dan moeten we niet alleen maar naar elkaar luisteren, dan moeten we ook proberen te begrijpen wat de ander zegt, zeker en vooral wanneer we het daarmee niet eens zijn.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, allereerst blijkt mijns inziens uit dit debat dat er een structuur nodig is voor het politieke debat over de manier waarop de mondialisering in goede banen kan worden geleid. De Commissie heeft ook verschillende suggesties gedaan over de "wijze van structurering van dit debat" . Wij erkennen - en dit wil ik in aller duidelijkheid zeggen - dat het Europees Parlement, de gekozen vertegenwoordiging van de Europeanen, een hoofdrol moet vervullen in de structurering van dit debat. Wij moeten dit debat namelijk met een zekere nederigheid beginnen. Wij zoeken allen antwoorden maar niemand kan met stelligheid beweren alle antwoorden voor het ingewikkelde vraagstuk waar wij allen mee geconfronteerd zijn, paraat te hebben.
Daarom wil ik in antwoord op de opmerkingen van de heer Barón Crespo duidelijk maken dat voorzitter Prodi hier vandaag graag aanwezig was geweest om aan dit debat deel te nemen. Hij had dat ook beslist gedaan als de agenda niet was gewijzigd en het debat was verschoven van de morgen, waarvoor het aanvankelijk was gepland, naar de middag. Het Parlement besloot de volgorde van de werkzaamheden te veranderen, en de heer Prodi moest terug naar Brussel om daar deel te nemen aan de top met de volksrepubliek China. Daarom is hij nu niet hier en valt mij de eer en het genoegen te beurt om met u dit debat te voeren.
Mijn tweede opmerking is van inhoudelijke aard. Mijns inziens heeft de Commissie goed werk verricht met het Parlement wat de inhoud van de in Genua genomen beslissingen betreft. Ik moet u zeggen dat wij achter de algemene aanpak staan. Ons inziens is er vooruitgang geboekt en zijn er door de G8 opbouwende besluiten genomen. Inderdaad volstaan deze niet. De financiële middelen die beschikbaar zijn gesteld voor het fonds voor ziektebestrijding zijn zeer zeker niet voldoende. Daar zijn wij het over eens, maar het feit dat wij deelnemen aan de financiering daarvan is op zich al een goede zaak.
Ik moet u echter zeggen dat ik een ding niet goed begrijp. Ik begrijp niet hoe men ons ervan kan beschuldigen dat wij ons in de onderhandelingen over een nieuwe wereldhandelsorganisatie sterk maken voor een zuivere vrijhandelsvisie op de wereldhandel. Wij werken nauw met het Parlement samen en proberen de onderhandelingen een dusdanige inhoud te geven dat rechtstreeks rekening kan worden gehouden met vraagstukken zoals het milieuevenwicht, de sociale agenda en de belangen van de minst ontwikkelde landen. Daarom stroken mijns inziens de conclusies van Mexico volledig met het beleid dat de Commissie voor ogen heeft om de mondialisering in goede banen te leiden.
In mijn antwoord aan mevrouw Frassoni wil ik ten slotte onderstrepen dat de door mij uitgesproken woorden zo letterlijk mogelijk opgevat dienen te worden. Ik heb gezegd - en dat staat trouwens ook in artikel 33 van het Verdrag - dat de handhaving van de openbare orde in eerste instantie een bevoegdheid is van de lidstaten. Ik erken evenwel dat het vraagstuk van de openbare orde ook een Europese dimensie heeft.
In 1977 heeft de Raad een gemeenschappelijk optreden goedgekeurd op het gebied van de handhaving van de openbare orde. Misschien kreeg dit besluit indertijd weinig aandacht, maar het bestaat en de conclusies van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken van 13 juli jongstleden zijn gebaseerd op dit gemeenschappelijk optreden van 1997. Daarin is sprake van politiële en justitiële samenwerking op het gebied van de ordehandhaving op Europees niveau en wordt deze samenwerking geplaatst in het kader van de Europolovereenkomst. Daarmee hebben wij een wetstekst waarmee de Europese samenwerking op het gebied van ordehandhaving wordt gereglementeerd.
Bovendien hebben wij het Schengenakkoord. Wat de bijeenkomst in Genua betreft kan ik u zeggen dat het hierbij ging om een gemeenschappelijk actie van de "twee Italiaanse regeringen" , als ik dat zo mag noemen. Zij was namelijk op stapel gezet door de oude regering en voltooid door de nieuwe regering. U ziet dus dat de neutraliteit van de Commissie in het Italiaans-Italiaanse debat boven elke verdenking is verheven. De waarheid is dat de Italiaanse regering bij de herinvoering van de grenscontrole ter gelegenheid van de G8-bijeenkomst in Genua haar verplichtingen uit hoofde van de Schengenovereenkomst heeft geëerbiedigd. Inderdaad zijn wij bij de toepassing van het Schengenakkoord geconfronteerd met zowel bevoegdheden van de Commissie als het Europees Parlement. Dit zijn beperkte bevoegdheden, maar dat is, mevrouw Frassoni, een ander verhaal.

De Voorzitter
Bedankt, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.

Elektronische communicatie en bestrijding van computercriminaliteit
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A5-0270/2001 van de heer Cappato, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de sector elektronische communicatie (COM(2000) 385 - C5-0439/2000 - 2000/0189(COD));
A5-0284/2001van mevrouw Cederschiöld, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, betreffende de strategie om de informatiemaatschappij veiliger te maken door de informatie-infrastructuur beter te beveiligen en computercriminaliteit te bestrijden.

Cappato
Mijnheer de Voorzitter, het is toch jammer dat het Parlement eerst een hele dag heeft gewijd aan vraagstukken waarvoor het geen wetten kan maken en pas in de middag en avond dingen gaat behandelen waarvoor het wel wetten kan maken. Dit is toch enigszins een teken van parlementair verval; het zou beter zijn indien wij de media wat minder naar de ogen zagen.
Dit gezegd zijnde wil ik duidelijk maken dat de ontwerprichtlijn van de Europese Commissie een belangrijk stuk werk is en bijdraagt aan de bescherming van de rechten en de vrijheden in het kader van netwerken, waarbij ik het niet alleen heb over de elektronische communicatie van de burgers in Europa. Wij willen de Commissie dan ook gelukwensen met haar werk. Ik moet daarbij echter wel aantekenen dat de Commissie mijns inziens sterker rekening moet houden met de moeilijkheden en de traagheid bij de tenuitvoerlegging van de richtlijnen in de lidstaten. Het gevolg daarvan is namelijk dat wij enerzijds steeds nauwkeurigere en gedetailleerdere wetgeving in Europa krijgen, waarmee in zekere zin ook de technologische vooruitgang op de voet kan worden gevolgd, maar anderzijds gevallen krijgen, zoals deze, waarin een richtlijn moeten worden geactualiseerd uit 1997, van vier jaar geleden dus, die nog niet eens in alle lidstaten is omgezet. Het gaat hierbij om een specifieke richtlijn bij een algemene richtlijn van 1995 die evenmin in alle lidstaten wordt toegepast. Hoogstwaarschijnlijk is heel de wetgevingsmethode aan herziening toe!
Dat neemt niet weg dat in de onderhavige richtlijn belangrijke voorschriften voorkomen voor de bescherming van de privacy van de Europese burgers. De Commissie vrijheden en rechten van de burger heeft hier dan ook volledige steun aangegeven.
Ik wil nu kort ingaan op twee punten, op de twee politiek waarschijnlijk sterkst omstreden punten: de bevoegdheid van de overheid met betrekking tot de toegang tot de persoonlijke gegevens van de burgers van de Europese Unie en het vraagstuk van de ongevraagde commerciële berichten.
Wat het eerste vraagstuk betreft heeft de Commissie vrijheden en rechten van de burger instemming betuigd met het voornemen van de Commissie om geen soort blanco cheque te geven. Bepaalde lidstaten dringen daar namelijk op aan om communicatie te kunnen aftappen en toegang te krijgen tot persoonlijke gegevens van de burgers van de Unie. Ik noem hier als voorbeeld de toegang van de door telefoonmaatschappijen vergaarde gegevens.
De Europese Commissie houdt terecht voet bij stuk en handhaaft dit punt. Wij hopen ook dat zij in zal gaan op het verzoek van de Commissie vrijheden en rechten van de burger om een nauwe verplichting te koppelen aan alle afwijkingen van de Europese richtlijnen en voorschriften, afwijkingen die slechts ten dele verband houden met uitzonderlijke situaties. Dergelijke afwijkingen moeten onderwerp zijn van een specifieke wet en beperkt worden in de tijd. Bijgevolg is, zoals ook in ons verslag staat, algemeen toezicht uit den boze. Mijns inziens is het belangrijk dat de Europese Commissie voet bij stuk houdt want juist de almacht van een overheid en haar mogelijkheid tot onbeperkte toegang tot persoonlijke gegeven vormen het grootste gevaar voor de privacy van de burgers.
Wat het andere vraagstuk, de ongevraagde commerciële e-mails, betreft is de Commissie vrijheden en rechten van de burger het met mij eens dat geen gevolg mag worden gegeven aan het voorstel van de Commissie voor een geharmoniseerd Europees opt in-systeem. Wij willen de lidstaten de keuze laten tussen opt in en opt out. Volgens mij zal geen van de twee systemen werkelijk in staat zijn het zogenaamde spamming een halt toe te roepen. De echte spammers, degenen die de elektronische brievenbussen volstoppen met rommel, zijn mensen die frauduleus handelen, verborgen adressen hebben en zich dus aan opt in of opt out niets gelegen laten liggen. Mijns inziens brengt het opt in-verbod zelfs een gevaar met zich mee voor de vrijheid van meningsuiting, voor degenen die correct handeldrijven. Wanneer het om de vrijheid van meningsuiting gaat is het niet zo gemakkelijk een onderscheid te maken tussen commerciële en niet-commerciële berichten. Er worden namelijk ook teksten van journalisten of politici gesponsord en deze zouden dus kunnen worden behandeld als commerciële berichten.
Wij beschikken tegenwoordig ook over instrumenten voor zelfregulering, filters en technologieën waarmee wij het probleem op een veel soepelere en efficiëntere wijze kunnen oplossen dan met rechtszaken. Ook de kosten voor rekening van de consument zullen met de liberalisatie van de telecommunicatie - waar de Commissie met de andere richtlijnen van het pakket vaart achter zet - gedoemd zijn te dalen. Met uniforme tarieven, met breedbandverbinding zal ook het kostenprobleem steeds minder belangrijk worden. Ik denk daarbij met name aan verbindingen van slechts enkele seconden. Gezien de mogelijke risico' s van het opt in-systeem besloten wij ons te verzetten tegen één enkel geharmoniseerd Europees systeem.

Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn allen dagelijks geconfronteerd met de gevaren die verbonden zijn aan de nieuwe computercriminaliteit. Dat gebeurt elke keer als wij iets kopen met een kredietkaart, de telefoon pakken, onze e-mail openen of een vliegreis maken. Het gaat om traditionele misdrijven die gepleegd worden met behulp van informatietechnologie: kinderporno, valsemunterij, vreemdelingenhaat, en de handel in drugs, mensen, organen, wapens enzovoort. Het gaat echter ook om nieuwe typen misdaden die het functioneren van de maatschappij bedreigen: verspreiding van virussen, onwettig binnendringen, hacken, versperren van toegang enzovoort.
Traditionele bestrijdingsmethoden zijn ontoereikend, ook al is criminaliteit on line even misdadig als criminaliteit off line. De onderwereld bedreigt de samenleving met nieuwe methoden vanaf een digitaal platform. De misdadigers maken gebruik van het verschil in wetgeving van de EU-lidstaten, en die moeten daar gezamenlijk iets aan doen.
De Commissie heeft voorstellen ingediend die de parlementaire commissie toejuicht en nader heeft uitgewerkt. Wij vragen om gemeenschappelijke definities teneinde bevoegdheidsconflicten te kunnen oplossen, om onderlinge toenadering van het straf- en procesrecht en om wederzijdse erkenning van de vooronderzoeksprocedures. Wij willen Europol en Eurojust doelmatiger maken, maar tegelijkertijd duidelijke grenzen stellen.
Nu worden er ook controversiële eisen gesteld met betrekking tot het afluisteren, de registratie en het opslaan van onze communicatie. Wat dit betreft dringt de parlementaire commissie aan op eerbiediging van de grondrechten zoals het brief- en telefoongeheim, en op strikte eisen op heel het onderhavige terrein. De commissie eist ook een verbod van dergelijke aanslagen op de integriteit, behalve als aan alle volgende eisen is voldaan: de maatregel is noodzakelijk, is duidelijk gemotiveerd, is de enig mogelijke oplossing, staat proportioneel in verhouding tot het misdrijf, is in de tijd beperkt, en is een gerechtelijke beslissing. Niemand wil een Big Brothersamenleving.
In de Europese Unie moeten wij ons houden aan de eisen die wij onszelf hebben gesteld met betrekking tot een goedkope toegang tot internet voor alle burgers, wat betekent dat wij de kosten ervan niet kunnen overhevelen naar de bedrijven. Wij willen aansporen tot vrijwillige samenwerking en hebben daarom de oprichting voorgesteld van een open forum, waar de ervaringen van verschillende actoren worden gepresenteerd en voor synergie kan worden gezorgd, een forum waar meer begrip kan ontstaan, waar men zich van de bestaande problemen beter bewust kan worden en waar de beste praktijken kunnen worden bevorderd. Daar kunnen het bedrijfsleven, de gerechtelijke autoriteiten en de consumenten een gedragscode opstellen en systemen ontwikkelen voor tijdige signalering en crisisbeheersing. Hier kunnen preventietechnologie en beschermingsmaatregelen worden ontwikkeld en verspreid.
Er zijn binnen de EU ook coördinatiemaatregelen nodig om te voorkomen dat onze maatregelen op wereldniveau teniet worden gedaan. Lidstaten en kandidaat-landen moeten worden uitgenodigd om een gemeenschappelijke tactiek en een eensgezinde EU-lijn te ontwikkelen binnen internationale organen zoals de VN, de OESO, de Raad van Europa en de G8.
De parlementaire commissie heeft zich unaniem geschaard achter de boodschap van het verslag, dat wil zeggen dat het privé-leven en de integriteit beter moeten worden geëerbiedigd, nu er steeds doelmatiger maatregelen tegen computercriminaliteit moeten worden ontwikkeld.
Ten slotte wil ik mijn hartelijke dank uitspreken aan allen die hebben bijgedragen tot het opstellen van dit verslag; dat zijn er velen geweest, want in dit verslag zijn vele tegenstrijdige belangen verenigd.
Dan nog kort iets over de twee amendementen op het verslag. Die kunnen als technische amendementen worden beschouwd. Het ene amendement wil dat het woord "terrorisme" wordt toegevoegd. De commissie heeft een mondeling voorstel hiertoe unaniem aanvaard, maar op een of andere manier is het weggevallen in de tekst die daarop naar de plenaire vergadering is gegaan. Het woord "terrorisme" moet uiteraard worden opgenomen in een verslag over computercriminaliteit. Wij willen ook de term "labeling" veranderen. Deze verandering wordt voorgesteld omdat "labeling" duidelijk een slechtere benaming is dan het door ons voorgestelde "certification" . De term die wij in het Zweeds gebruiken, "märkning" (etikettering), komt in de vertaling een beetje vreemd over. Dit is dus hoofdzakelijk een vertaalkwestie.
Nu wil ik nog iets zeggen over het verslag-Cappato. Omdat ik niet zoveel tijd heb, zal ik mij concentreren op het debat over opt in / opt out. Het is te vroeg om nu reeds de subsidiariteit af te schaffen en iedereen ertoe te dwingen de status-quo met de bijbehorende keuzevrijheid op te geven en in plaats daarvan een opt in-clausule in te voeren. We lopen dan het gevaar te worden bekritiseerd wegens overregulering. Dan krijgen we misschien opnieuw zo' n debat als dat over de EU-voorschriften voor komkommers, met kritiek op de ijver van de EU om alles tot in details te willen reglementeren. Een dergelijk optreden zou een nadelig effect kunnen hebben op de toekomstige wetgeving op het gebied van informatietechnologie en zou de bestaande wetgeving inconsequent maken, omdat het strijdig zou zijn met twee belangrijke richtlijnen op informatietechnologisch gebied. Het zou ook schadelijk zijn voor het debat over constitutionele vraagstukken, omdat een dergelijk optreden ertoe zou kunnen leiden dat het vertrouwen in de EU afneemt. Dat geldt vooral voor het Europees Parlement, als wij inconsequente standpunten innemen.

Wij bevinden ons midden in een technisch ontwikkelingsproces, met filters en breedband, en dat kan ertoe leiden dat dit opt in- / opt out-debat over drie jaar verouderd en niet langer actueel is. Volgens mij moeten wij niet in een achterhaalde positie blijven steken en tegelijkertijd de keuzemogelijkheid afschaffen, zonder dat dat ons enige meerwaarde oplevert. Een Europese opt-in-oplossing maakt namelijk geen eind aan de spam, want een groot deel daarvan komt van bronnen buiten de EU. De Verenigde Staten hebben bijvoorbeeld zelf hun wetgeving niet geharmoniseerd.
De opt-in-oplossing leidt tot problemen met de afbakening tussen commerciële informatie enerzijds en informatie van maatschappelijke instellingen en vrijwilligersorganisaties anderzijds. Ze kan ook een belemmerend effect hebben op de ontwikkeling van internetkranten en een hoop rompslomp met zich meebrengen voor kleine ondernemingen, die hun informatie moeten opslaan voor het geval ze gerechtelijk worden vervolgd. Bovendien is het de vraag hoe de straf moet worden opgelegd.
Ter afsluiting, mijnheer de Voorzitter, wijs ik erop dat wij politici niet met wetgeving moeten aankomen zodra wij een verschijnsel waarnemen dat wij onaangenaam vinden. Wij politici weten niet altijd wat het beste is voor elke afzonderlijke persoon en onderneming. Wij politici moeten de ontwikkeling en de verspreiding bespoedigen van de technische producten die de spam opruimen, en wij moeten aandringen op het behoud van de controle, zoals ook staat in het amendement van mevrouw Palacio Vallelersundi.
Tenslotte moeten wij politici de vrijheid van meningsuiting verdedigen, in plaats van haar onnodig en zonder de nodige voorzichtigheid in te perken.

Schröder, Ilka
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het hebben over het onderwerp elektronische gegevensbescherming dat zojuist ook al besproken werd. Ik heb uit vele forums en vele andere communicatiemedia, op internet en per e-mail vernomen dat er over wat mevrouw Cederschiöld gezegd heeft grote onrust is ontstaan bij de users. Dat is eigenlijk ook logisch, want als we het principe van opt in en opt out duidelijk maken aan de hand van een brief, dan betekent opt out eigenlijk niets anders dan dat e-mails op achternaam worden bezorgd. Dat betekent dat de users de tarieven moeten betalen om op internet te komen. In dat geval zou ik me ook druk maken. Ik wil niet zeggen dat dat een slechte ingreep is, maar ik zou voor een opt in wat betreft e-mails stemmen.
Verder was volgens mij het grootste probleem van de richtlijn dat daarin niet de controle door de overheid geregeld was, want die is er expliciet uitgehaald. Dat is in mijn ogen het grootste gevaar voor de grondrechten in de Europese Unie, want daarom hebben we juist grondrechten: ze moeten ons beschermen tegen de overheid. Dat is hier buiten beschouwing gelaten. In zoverre kan de richtlijn nooit toereikend zijn. Voor de rest biedt de richtlijn een zeer goede bescherming. Als we dat echter onder een noemer brengen met het standpunt over cybercrime en met het standpunt van het Parlement over terrorisme, dan is het toch wel opvallend dat veel dingen op een hoop gegooid worden en gecriminaliseerd worden. Dit wordt wel duidelijk aan de uitspraak "Alles wat offline illegaal is, moet ook online illegaal zijn" . Dat is wel zo, maar daarvoor hebben we geen richtlijn inzake cybercrime voor nodig. Er is nog niemand geweest die mij uitgelegd heeft waarom wij dat eigenlijk nodig hebben, welke wetten daarmee nieuw moeten worden ingevoerd en wat als delict moet worden bestempeld wat tot nu toe nog niet strafbaar was. Daarom dient deze hele cybercrime-kwestie er alleen toe om schendingen van de grondrechten te legitimeren.
Tot slot wil ik u wijzen op een herdenkingsdag van twee dagen geleden: toen was het honderd jaar geleden dat in Turkije de typemachine werd verboden. Waarom? Omdat men bang was dat mensen anoniem zouden kunnen communiceren, omdat het handschrift niet meer vastgesteld kon worden, zodat de criminaliteit dan vrij spel zou krijgen. Dat wilde men met het verbod op typemachines voorkomen. Zou dat nu misschien weer zinvol zijn?

McCarthy
Mijnheer de Voorzitter, ik ben verheugd over de strategie die de Commissie heeft gekozen voor de aanpak van computercriminaliteit. Zoals mevrouw Cederschiöld al zei, is dit een uiterst controversieel en moeilijk terrein waarbij we worden geconfronteerd met bijvoorbeeld de manier van reguleren van internet zonder de ontwikkelingen af te remmen, belangrijke vraagstukken op het gebied van misdaadpreventie en privacy, het beschermen en vasthouden van gegevens. Bij dit alles mogen we echter niet uit het oog verliezen dat criminelen geen respect hebben voor onze persoonlijke integriteit.
Op dit moment krijgen we steeds meer te maken met zogenaamde data-streaming: het grootschalig hacken van computers en stelen van de gegevens van iemands kredietkaart. Het afgelopen jaar ging in het Verenigd Koninkrijk hierdoor 300 miljoen Engelse pond verloren, hetgeen 55% meer was dan in 1999. Als we willen dat de consument meer vertrouwen heeft in het internet, hebben we veiligere systemen nodig.
Commissaris, ik zou graag willen dat u bij uw strategie prioriteit verleent aan de bestrijding van de zorgwekkende groei in internetpornografie. We moeten de seksuele uitbuiting van kinderen de kop indrukken. Er heeft zich opnieuw een massale groei in de transnationale kinderpornografie voorgedaan. De leden van de zogenaamde "Wonderland Club" , een netwerk van internetpedofielen die in het Verenigd Koninkrijk werden gearresteerd, bleken in maar liefst twaalf verschillende landen sites te hebben.
In mijn eigen regio is de Greater Manchester Obscene Publications Unit erin geslaagd om met behulp van internetsoftware pedofiliesites te traceren en hiertegen op te treden. Om die reden roepen wij - en vele organisaties voor kinderbescherming door de gehele Europese Unie met ons - op tot een aantal maatregelen. We vragen u om te nagaan of het mogelijk is om leveranciers van kredietkaarten en providers van internetservice te betrekken bij het opstellen van een zwarte lijst van sites waarop wordt gehandeld in illegaal pornografisch materiaal. We willen tevens uitbreiding van het aantal hotlines dat 24 uur beschikbaar is en van het aantal elektronische wachttorens. Tevens willen we dat een Europees beoordelingssysteem wordt opgezet voor kindvriendelijke internetproviders en dat op het scherm een boodschap met betrekking tot de veiligheid voor kinderen verschijnt. Daarnaast moeten sites met kinderpornografie niet meer via nieuwsgroepen toegankelijk zijn. Europol moet nauwer betrokken worden bij de strafrechtelijke vervolging van internetpedofielen. Ook dient er een betere samenwerking tussen de instanties voor wethandhaving tot stand te komen.
De Europese Unie dient ervoor te zorgen dat internetpedofielen in Europa geen veilig onderkomen hebben. Onze boodschap is dus dat we actiever actie gaan ondernemen en de sites in kwestie lamleggen. Commissaris, we willen dat u op dit terrein actie onderneemt.

Zorba
Mijnheer de Voorzitter, de commissie en haar rapporteur pakken deze kwestie op een evenwichtige en koelbloedige manier aan. Helaas sorteert de fictieve realiteit niet alleen heel positieve effecten maar leidt zij ook tot reële en zeker geen fictieve misdaden. Deze moeten wij bestrijden, zonder echter aan een heksenjacht te beginnen. We moeten bereid zijn tot preventie en tot bestraffing wanneer de misdaden worden gepleegd. Veiligheid van de infrastructuur en bestrijding van de misdaad moeten worden gecombineerd met eerbiediging van de vrijheden en bescherming van de persoonsgegevens. Dat mogen we absoluut niet vergeten; hierin moet altijd een evenwicht zijn.
Uiteraard is er coördinatie nodig op internationaal vlak en uiteraard moeten de lidstaten en de Europese Unie in de internationale organisaties met een passende strategie optreden, want we kunnen het probleem niet alleen oplossen. Internet is internationaal en zo moet het ook worden aangepakt.
Uiteraard moet er een betere afbakening komen van de verschillende soorten delicten. We kunnen niet veralgemenen en het is ook niet zo dat de belangrijkste misdrijven van vandaag, dus pornografie of de hackers of racisme, ook per se die van morgen zullen zijn. De handelsmisdrijven zijn ook zeer ernstig en ik denk dat daar samenwerking nodig is met de industrie en de banken, zodat de gevonden oplossingen werkelijk de beste zullen zijn.
Een bijzondere kwestie, die als een rode draad overal doorheen loopt, is de intellectuele eigendom. Deze loopt groot gevaar, hetgeen ten nadele kan strekken van degenen die onze cultuur creëren en produceren. Ik denk dat hiervoor een functionele bescherming nodig is en geen overtrokken maatregelen die de functionering van internet zelf belemmeren.

De Voorzitter
Het debat wordt om 21.00 uur hervat.

Indiening door de Raad van het ontwerp van algemene begroting - 2002
De Voorzitter
Aan de orde is de indiening door de Raad van het ontwerp van algemene begroting - 2002.

Vande Lanotte
. Voorzitter, met deze toespraak wil ik de dialoog voortzetten tussen de twee takken van de begrotingsautoriteit, namelijk het Europees Parlement en de Raad. Daarmee was in het kader van het institutioneel akkoord reeds begonnen middels verscheidene trilogen en een overlegvergadering in juli op de dag dat de Raad de ontwerpbegroting voor het begrotingsjaar 2002 heeft vastgesteld.
Ik weet dat er tijdens de laatste besprekingen van uw Begrotingscommissie heel wat leden zijn geweest die de resultaten van dit overleg hebben betreurd, omdat men die niet als werkelijke resultaten kan zien waardoor men zich gaat afvragen of deze exercitie wel zin heeft.
Ik wil daarover twee opmerkingen maken. In de eerste plaats moeten we dit overleg tussen de leden van de Raad en het Parlement zien als een begin van de discussie tussen onze twee takken van de begrotingsautoriteit. Ook al levert dat overleg niet onmiddellijk resultaten op, toch wordt het beraad van de Raad hierdoor beïnvloed gedurende de komende maanden tot aan het einde van de begrotingsprocedure in december.
Verder is het waar dat de voorbereidende werkzaamheden van de Raad voor de zitting van juli op het moment van het overleg reeds vergevorderd waren en dat er al compromisoplossingen gevonden zijn om talrijke moeilijkheden uit de weg te ruimen die tussen de lidstaten zelf zijn opgetreden. Maar het is ook waar - en daarvan bent u zich zeker bewust - dat het pakket dat het compromis van de ontwerpbegroting vormt, reeds beïnvloed is door de standpunten van het Europees Parlement die ons bekend zijn door de talrijke contacten met deze instelling. Die contacten beginnen al in februari en maart met de informele triloog in de hoofdstad van het voorzitterschap en worden op verschillend niveau voortgezet tot aan de Raad van juli. Ik geef u de verzekering dat de ontwerpbegroting die thans voor u ligt, er zonder die permanente dialoog toch heel anders zou kunnen uitzien.
Vandaag wil ik graag wijzen op het belang dat het Belgische voorzitterschap hecht aan de goede samenwerking met het Parlement. Ik wil u dan ook rechtstreeks een toelichting geven op de werkzaamheden van de Raad die hebben geleid tot de ontwerpbegroting voor 2002 die thans voor u ligt en op basis waarvan u de komende twee maanden uw eerste lezing gaat voorbereiden.
Allereerst wil ik u de richtsnoeren schetsen die de Raad hebben geleid bij het opstellen van deze ontwerpbegroting. In de eerste plaats strookt de ontwerpbegroting exact met het Interinstitutioneel Akkoord van 6 mei 1999 over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure. De Raad acht het in het bijzonder van belang zich te houden aan elk van de jaarlijkse maxima voor uitgaven, zoals die vastgesteld zijn in de financiële vooruitzichten en voortvloeien uit het recente besluit van het Europees Parlement en de Raad over de aanpassing van de financiële vooruitzichten in verband met de uitvoering van de begroting en uit de technische aanpassing aan de ontwikkeling van het BNP en de prijzen, die door de Commissie wordt uitgevoerd. De Raad heeft ervoor gezorgd om, voor zover mogelijk, voldoende marges over te houden onder de maximumbedragen van de verschillende rubrieken met uitzondering van de rubrieken 2 en 7.
In de tweede plaats heeft de Raad rekening gehouden met de begrotingsrichtsnoeren voor 2002 die hij in maart van dit jaar heeft aangenomen. U heeft ongetwijfeld vastgesteld dat de Raad voor het eerst dergelijke conclusies aanneemt. Ik ben van mening dat het een gezonde aanpak is in de richting van een grotere doorzichtigheid en dus van een verbetering van het begrotingsdebat. U neemt zelf al geruime tijd begrotingsrichtsnoeren aan die gedurende de hele begrotingsprocedure een leidraad vormen voor uw debatten. Hetzelfde geldt voor de Commissie die ook ieder jaar haar prioriteiten vaststelt.
De Raad heeft zich dan ook ervan vergewist dat de verschillende maatregelen van de Europese Unie op passende wijze worden gefinancierd binnen de beschikbare financiële middelen onder de maxima van de financiële vooruitzichten. Hiertoe heeft de Raad wat betreft de kredieten voor vastlegging rekening gehouden met de beoordeling van de mogelijkheden tot uitvoering van de kredieten. Tot slot heeft de Raad bijzondere aandacht besteed aan de ontwikkeling van de kredieten voor betalingen door hun groei ten opzichte van 2001 te beperken en in de hand te houden, daarbij met name rekening houdend met de uitvoeringsmogelijkheden en het te verwachten tempo van de betalingen in verband met de nog betaalbaar te stellen bedragen en de nationale begrotingseisen.
Ik zou willen onderstrepen dat deze inspanningen tot matiging zijn gespreid over de verplichte en niet-verplichte uitgaven. Voorts maak ik van de gelegenheid gebruik om eraan te herinneren dat de Raad het wenselijk acht dat de Commissie nogmaals, zoals zij ook vorig jaar al heeft gedaan, een nota van wijzigingen indient met het voorstel om in de definitieve begroting voor 2002 een raming van het uit hoofde van 2001 beschikbare overschot op te nemen. Op basis van dit alles voorziet de ontwerpbegroting voor 2002 een bedrag aan kredieten voor vastleggingen van 99.009 miljoen euro, te weten een stijging van 2% en een bedrag aan kredieten voor betalingen van 95.598 miljoen euro, te weten een stijging van 2%. De u toegestuurde ontwerpbegroting is een compromis waardoor alle beleidsonderdelen en prioriteiten van de Europese Unie kunnen worden gefinancierd zonder dat er een te zware last wordt gelegd op de lidstaten die hun openbare financiën in de hand trachten te houden en waarbij ruimte wordt geboden vooral onder het maximum van rubriek 3 van de financiële vooruitzichten en rubriek 4, hetgeen de mogelijkheden moet bieden in te spelen op nieuwe prioriteiten.
De Raad heeft voor structurele acties kredieten voor vastleggingen toegewezen op een hoog niveau met inachtneming van de toezeggingen die zijn gedaan in het kader van de conclusies van de Europese Raad van Berlijn van maart 1999 en het Interinstitutioneel Akkoord van mei 1999. De toewijzingen in deze ontwerpbegroting en de programma's die in het kader van de medebeslissing tussen het Europees Parlement en de Raad zijn aangenomen, stroken met de gezamenlijk overeengekomen programmering. De administratieve uitgaven zijn zeer aandachtig door de Raad besproken. Getracht is om in de mate van het mogelijke tegemoet te komen aan de behoeften van de verschillende instellingen en rekening te houden met specifieke kenmerken en de algemene doelstelling van een gematigde stijging van de administratieve uitgaven. Ik blijf ervan overtuigd dat het Parlement in het verdere verloop van de begrotingsprocedure dezelfde weg zal volgen.
In dit verband is het akkoord tussen het Europees Parlement en de Raad dat tijdens het overleg op 20 juli over een gemeenschappelijke verklaring is bereikt, een goed voorteken. Onze beide instellingen zijn namelijk overeengekomen de secretarissen-generaal van de instellingen te verzoeken een verslag op te stellen voor de begrotingsautoriteit met een meerjarenanalyse inzake rubriek 5, ter bespreking in de Raad van begroting in november. In dit verslag moeten de schaalvoordelen dankzij een versterking van de interinstitutionele samenwerking worden vermeld, alsmede de besparingsvoorstellen die nodig zijn om het maximum van rubriek 5 niet te overschrijden, zulks mede ter voorbereiding van de uitbreiding.
Ik zal deze algemene presentatie van de ontwerpbegroting van 2002 niet afsluiten zonder twee belangrijke punten aan te snijden ten aanzien waarvan de Raad een afwachtend standpunt heeft ingenomen, omdat een aantal elementen ontbraken die pas later in de begrotingsprocedure definitief bekend zouden worden. Het gaat met name over de BSE- en de mond- en klauwzeercrisis enerzijds en de visserijovereenkomst met Marokko anderzijds.
Wat betreft de financiering van de gevolgen van BSE en de mond- en klauwzeercrisis hebben we tijdens het overleg op 20 juli tussen het Europees Parlement en de Raad een akkoord bereikt over een gezamenlijke verklaring waarin de twee takken van de begrotingsautoriteit er nota van nemen dat onder het maximum van subrubriek 1A van de financiële vooruitzichten, zoals in de ontwerpbegroting vastgesteld, een toereikende marge moet worden aangehouden om in de behoeften in verband met BSE en de mond- en klauwzeercrisis te voorzien. Zij verzoeken de Commissie een gedetailleerde analyse van de behoeften voor te leggen en in deze behoeften te voorzien, in de eerste plaats door van de in 2001 nog beschikbare kredieten gebruik te maken en in de tweede plaats door de in 2002 benodigde kredieten in het najaar in haar nota van wijzigingen op te nemen.
Wat betreft de financiële gevolgen van het ontbreken van de visserijovereenkomst met Marokko en de financiering van de herstructurering van de betrokken visserijvloot heeft de Raad verklaard dat hij de situatie nogmaals zou bezien in het kader van de nota van wijzigingen van dit jaar, die er volgens het interinstitutioneel akkoord moet komen.
Om al deze redenen heeft de Raad het door de Commissie ingediende voorontwerp van begroting gehandhaafd voor wat betreft de internationale visserijovereenkomst en de Commissie verzocht deze kredieten uitsluitend te gebruiken voor andere visserijovereenkomsten. Ik maak van de gelegenheid gebruik om eraan te herinneren dat de kredieten voor de internationale visserijovereenkomsten overeenkomstig het interinstitutioneel akkoord zijn gerangschikt onder de verplichte uitgaven, ongeacht waar zij zich bevinden: op de begrotingslijn, in de reserve of op een BA-begrotingslijn.
Ik wil geen complete beschrijving van de ontwerpbegroting geven. Die vindt u terug in de uitgebreide motivering die u is toegezonden. Wel wil ik gedetailleerder, dat wil zeggen per uitgavencategorie, ingaan op wat de Raad in zijn ontwerpbegroting voor het jaar 2002 heeft vastgesteld.
Wat betreft rubriek 1 van de financiële vooruitzichten voor de landbouwuitgaven wordt in de ontwerpbegroting rekening gehouden met de gevolgen van de besluiten van de Europese Raad van Berlijn van maart 1999 inzake de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Niettemin heeft de Raad voor subrubriek 1A van de financiële vooruitzichten, die het gemeenschappelijk landbouwbeleid bestrijkt, bedragen vastgesteld die globaal gezien 200 miljoen euro lager liggen dan de bedragen die de Commissie in haar voorontwerp van begroting had voorgesteld. Deze vermindering loopt niet vooruit op de bespreking van de nota van wijzigingen die het interinstitutioneel akkoord voorschrijft om met name rekening te houden met de ontwikkeling van de markten en de stand van de onderhandelingen over de verschillende gemeenschappelijke marktordeningen. Deze vermindering is vooral lineair en sluit met name de begrotingslijnen betreffende de gevolgen van BSE en mond- en klauwzeer uit, evenals de lijnen betreffende de gemeenschappelijke marktordeningen waarover onderhandelingen lopen.
Overigens heeft de Raad, zoals ik zojuist heb uiteengezet, het principe van de reserve van een miljard euro die de Commissie had voorgesteld om de gevolgen van de BSE- en MKZ-crisis te dekken en waardoor de marge wordt vergroot, niet overgenomen. De Raad wacht liever op de nota van wijzigingen van dit najaar.
Dit leidt in eerste lezing van de Raad tot een verhoging van de uitgaven van het gemeenschappelijk landbouwbeleid met 2,3 ten opzichte van 2001. Voor de uitgaven ten behoeve van de plattelandsontwikkeling heeft de Raad de voorgestelde kredieten van het voorontwerp van begroting overgenomen en bijgevolg de gehele subrubriek 1 B van de financiële vooruitzichten in de begroting opgenomen.
De Raad heeft de gehele aan structuurmaatregelen gewijde rubriek 2 van de financiële vooruitzichten in de begroting opgenomen als kredieten voor vastleggingen overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Berlijn van maart 1999. Voorts heeft de Raad bijna het totale bedrag aan kredieten voor betalingen uit het voorontwerp van begroting aanvaard en slechts een vermindering met 375 miljoen euro doorgevoerd in de communautaire initiatiefprogramma's gezien de verwachte vertraging bij de uitvoering ervan.
Wat betreft de aan de financiering van het interne beleid gewijde rubriek 3 van de financiële vooruitzichten heeft de Raad zich ertoe verbonden om de meerjarenprogramma's op passende wijze te financieren. Daarom heeft hij de bedragen aanvaard die de Commissie in haar voorontwerp van begroting had gevraagd met name voor het kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling van de Trans-Europese netwerken. Daarentegen heeft de Raad op basis van de te voorziene prijsontwikkeling de kredieten voor vastleggingen en de betalingen voor de begrotingslijnen waaraan geen meerjarenprogramma's ten grondslag liggen, alsook voor agentschappen beperkt. In het kader van deze rubriek wil ik erop wijzen dat de Raad in eerste lezing kredieten in zijn ontwerpbegroting heeft opgevoerd voor het starten van Eurojust en van het SIS2-systeem voor Schengen en wel op de begrotingslijnen die hiertoe waren bestemd in het voorontwerp van begroting van de Commissie.
Zoals u ziet heeft de Raad er alsnog voor gezorgd dat zijn ontwerpbegroting op adequate wijze de prioriteiten dekt binnen het interne beleid van rubriek 3 van de financiële vooruitzichten. Zodoende heeft de Raad een voorzorgsmarge van 110 miljoen euro geschapen die ruimer is dan de marge in het voorontwerp van begroting van de Commissie. Deze marge zou voldoende moeten zijn om uw prioriteiten te dekken waarvan uw rapporteur er een aantal heeft genoemd, zoals e-learning en immigratie.
Ik kom nu bij de financiering van de externe maatregelen van de Europese Unie, die in rubriek 4 van de financiële vooruitzichten is opgenomen. De Raad heeft voor een zeer groot deel het voorontwerp van begroting van de Commissie gevolgd. De Raad heeft namelijk belangrijke toewijzingen gehandhaafd en slechts geringe verminderingen doorgevoerd van de kredieten voor vastleggingen en betalingen, geografisch verdeeld over een beperkt aantal begrotingslijnen.
Voorts heeft de Raad, zoals reeds eerder gezegd, de kredieten voor de internationale visserijovereenkomsten integraal gehandhaafd. Tot slot moet ik het betreuren dat er tijdens de overlegvergadering van 20 juli geen akkoord is bereikt over het bedrag aan kredieten dat moet worden opgenomen voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Derhalve heeft de Raad in zijn ontwerpbegroting de bedragen overgenomen die de Commissie in haar voorontwerp had vooropgesteld. Ik moet bekennen dat ik de verzoeken om een verlaging van de aan het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid toe te wijzen bedragen niet geheel begrijp. U zult het met mij eens zijn dat deze bedragen die al lager uitvallen dan in 2001, erg bescheiden zijn en echt het minimum dat nodig is om te zorgen dat Europa prominent aanwezig kan zijn op het wereldtoneel, vooral in de regio's die worden geteisterd door de crises die wij allemaal kennen. De wens om deze bedragen te verlagen zou vooral ertoe kunnen leiden dat de geloofwaardigheid van de Europese Unie wordt aangetast en ik denk niet dat dat uw bedoeling is.
Ik hoop derhalve dat uit het verdere verloop van de begrotingsprocedure en vooral het resultaat van uw eerste lezing zal blijken dat u gevoelig bent geweest voor mijn argumenten, die de argumenten van de Raad zijn, en dat u tot dezelfde conclusie zult komen als ik met betrekking tot de gegrondheid van de bedragen die in het voorontwerp van begroting van de Commissie worden voorgesteld. Zoals u kunt constateren heeft de Raad zich ingespannen om adequate middelen toe te wijzen aan de verschillende prioriteiten op het gebied van de externe maatregelen van de Europese Unie.
Toch heeft de Raad een marge van 100 miljoen euro onder het maximum van rubriek 4 van de financiële vooruitzichten aangebracht hetgeen u in staat zal stellen uw prioriteiten in deze sector te bevestigen. Bij het opstellen van zijn ontwerpbegroting voor de administratieve uitgaven die onder rubriek 5 van de financiële vooruitzichten vallen, heeft de Raad, zoals reeds eerder gezegd, een aanpak gevolgd die erin bestaat om in de mate van het mogelijke tegemoet te komen aan de behoeften van de instelling, rekening houdend met hun specifieke kenmerken.
Wat betreft de verzoeken van de Commissie om personeel blijft de Raad de hervormingen steunen en heeft hij in eerste lezing ingestemd met 78 nieuwe posten. Ten aanzien van de overige 239 posten heeft de Raad op 20 juli nog geen standpunt ingenomen. Ik wens dat te doen in het licht van het besluit over de regeling inzake definitieve beëindiging van de dienst door ambtenaren van de Commissie.
In de ontwerpbegroting blijft een marge over van 53 miljoen euro onder het maximum van rubriek 5 van de financiële vooruitzichten, zulks om het hoofd te bieden aan nieuwe behoeften op het gebied van administratieve uitgaven, in het bijzonder de Europese toezichthouder voor gegevensbescherming.
Ik wil het overzicht van de verschillende uitgavencategorieën besluiten met de uitgaven voor pretoetredingssteun. Hiervoor heeft de Raad het bedrag gehandhaafd dat de Commissie in haar voorontwerp van begroting had gevraagd voor de kredieten voor vastleggingen. Wat betreft de kredieten voor betalingen wordt in de ontwerpbegroting een sterke stijging met 20,9% ten opzichte van vorig jaar voorzien na een aanpassing in de vorm van een vermindering met 380 miljoen euro van het bedrag dat de Commissie in het voorontwerp had opgenomen. Deze stijging weerspiegelt de prioriteit die de Raad, daarin gesteund door het Europees Parlement en de Commissie, aan deze uitgaven toekent.
Ik wil deze presentatie van de op 20 juli jl. door de Raad opgestelde ontwerpbegroting niet afsluiten zonder te benadrukken dat het mijn bedoeling is om deze begrotingsprocedure tot een goed einde te brengen en, net als vorig jaar, tot een akkoord te komen, tijdens het overleg voorafgaand aan de Raad van november. Het is dus mijn wens dat de begrotingsbesprekingen in dezelfde geest worden voortgezet zodat er voor het begrotingsjaar 2002 een begroting van de Europese Gemeenschappen tot stand kan worden gebracht die ons de middelen verschaft om in te spelen op de prioriteiten en uitdagingen die de Europese Unie binnenkort te wachten staan.
Ik wil besluiten met de twee rapporteurs, de heer Costa Neves en mevrouw Buitenweg te bedanken voor hun constructieve bijdrage.

Wynn
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter, commissaris Liikanen, ik ben blij u weer te zien. Commissaris Schreyer heeft gezegd dat ze vandaag niet aanwezig kon zijn en dat u haar plaats zou innemen. Het is weer net als vroeger. Ik wed dat u het heel aangenaam vindt om hier vandaag te zijn. Mijnheer de fungerend voorzitter, ik dank u voor uw vriendelijke woorden, maar als ik even heel eerlijk mag zijn, ben ik toch ontzettend teleurgesteld over het resultaat van uw eerste lezing, en vooral over het verloop van de bemiddelingsprocedure. Misschien waren we vorig jaar tijdens het Franse voorzitterschap wat verwend - dat deed in ieder geval nog een paar concessies - maar dit jaar was het weer het oude liedje. Twaalf jaar lang heb ik dezelfde toespraak gehouden - vorig jaar niet - en gezegd dat dit een door het Coreper opgestelde begroting is voor de eerste lezing van de Raad waarin de politici geen enkele inbreng hadden.
We proberen u aan te zetten tot het nemen van politieke beslissingen en geven u daarvoor allerlei argumenten. Dat duurt uren en uren, met tussendoor overigens een zeer smakelijke lunch, en uiteindelijk levert het allemaal niets op. Het is alsof we tegen een muur zitten te praten. We praten en praten, maar als puntje bij paaltje komt, wordt er niets aan het standpunt van de Raad veranderd. Het verschil tussen onze twee instellingen is dat het Parlement handelt zoals een parlement dient te handelen. Uit de begroting van het Parlement moet kunnen worden opgemaakt waar zijn politieke prioriteiten liggen. We spenderen geen geld omdat het geld moet rollen. We kijken naar onze politieke prioriteiten en beslissen vervolgens welke middelen daaraan moeten worden toegewezen. De Raad wil de uitgaven tot een absoluut minimum beperken zonder daarbij oog te hebben voor de uiteindelijke gevolgen of kosten. We hebben getracht onderwerpen als schoolmelk aan te kaarten. We hebben duidelijk gemaakt wat er moest worden gedaan: er gebeurde niets. We hebben gesproken over de problemen op het terrein van de structuurfondsen: er gebeurde niets.
Wat betreft het binnenlands beleid is het Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling en de weesgeneesmiddelen een van de onderwerpen dat aan bod is gekomen. Vorig jaar zijn we tijdens de AGB met de Raad overeengekomen dat voor weesmedicijnen meer middelen beschikbaar zouden komen, en wat doet u dit jaar? U bezuinigt 1,9 miljoen euro op de begroting. Dat is werkelijk onbegrijpelijk. Als wij proberen Cyprus en Malta uit categorie 4 te halen en hen daar te plaatsen waar zij thuishoren, toont u geen interesse. Als we vervolgens beginnen te praten over compensatie in het geval dat de visserijovereenkomst met Marokko niet wordt hernieuwd, komen wij pas bij een echt moeilijk punt terecht, omdat ook hiermee niets is gedaan. We hebben geprobeerd duidelijk te maken dat als u geld wilt in categorie 2, u onze toestemming nodig hebt, tenzij u dat geld natuurlijk uit de structuurfondsen wilt halen. Laten we duidelijk zijn over het geld voor de visserijovereenkomst met Marokko in categorie 4: dat geld zit in de reserve.
De enige dingen waar we het tijdens die bemiddeling over eens konden worden, waren twee nietszeggende verklaringen, waarvan de een betrekking had op de landbouw en de ander op categorie 5. Het Parlement vaardigde echter een unilaterale verklaring uit over de visserij. Ik wil u even aan één onderdeel van die bemiddeling herinneren. U zei namelijk dat gekeken moest worden naar de nota van wijzigingen en besloten moest worden wat zou worden gedaan. Wel, ik moet u eraan herinneren dat krachtens Bijlage IV van het Interinstitutioneel Akkoord slechts de bedragen die in de begroting zijn opgenomen voor reeds door de Gemeenschap gesloten overeenkomsten als verplichte uitgaven kunnen worden beschouwd. Met andere woorden, bedragen die in de reserve zijn opgenomen voor niet-gesloten overeenkomsten - en dat enorme bedrag van 125 miljoen euro valt daaronder - dienen dus als niet-verplichte uitgaven te worden beschouwd.
De Raad wil misschien wel over dat punt discussiëren, maar volgens ons is hierover geen discussie mogelijk. Het Parlement heeft in dezen het laatste woord en is niet bereid te onderhandelen over de vraag of we het geld in de reserve moeten laten staan of het eruit moeten halen teneinde een zelfde bedrag op te kunnen nemen in categorie 2. Dat is een punt waarover we het nog moeten hebben. We moeten een serieuze blik werpen op deze begroting en kijken naar de uitgaven, en dat geldt met name voor categorie 5. Wat doen we met de huishoudelijke uitgaven en vooral met de uitgaven ten gevolge van de uitbreiding? De verklaring dat de secretarissen-generaal moeten nagaan hoe de instellingen kunnen samenwerken is alleraardigst, maar natuurlijk gaat het in werkelijkheid om een veel bredere kwestie. Wat wij in feite hadden voorgesteld was de begrotingsautoriteit goed te laten onderzoeken hoe iedere EU-instelling haar middelen optimaal kan benutten. Op dat voorstel heeft u niet eens gereageerd.
Ik hoop dat we tussen nu en onze eerste lezing, en tussen nu en uw tweede lezing een aantal serieuze gesprekken kunnen hebben en uiteindelijk door middel van een serieuze bemiddeling het eens kunnen worden over een begroting waarover iedereen tevreden is. Er is echter één ding waarvan we niet beschuldigd willen worden en dat is dat wij onze uitgaven maximaal opdrijven om onze favoriete projecten te kunnen financieren, terwijl u juist probeert om verstandig met het geld om te gaan. Ik beweer niet dat u ons daarvan beschuldigt, maar veel van uw collega' s in de Raad denken dit blijkbaar. Het Parlement gaat juist zeer verstandig om met zijn middelen. We benaderen de dingen met ons gezonde verstand, maar willen dat wel als team doen. We willen als een begrotingsautoriteit te werk gaan en willen niet terug naar de tijd waarin de Raad stemde over de verplichte uitgaven, het Parlement stemde over de niet-verplichte uitgaven en waarbij we dan ergens in december uiteindelijk een begroting overeenkwamen.
De afgelopen tijd was, wat betreft de verstandhouding tussen de twee instellingen, geen goed begin. Hopelijk komt daar dit jaar verbetering in. Als het huidig Belgisch voorzitterschap net zo is als het vorig Belgisch voorzitterschap ten tijde van mijn begroting in 1994, ben ik zeer gelukkig.

Costa Neves
rapporteur. (PT) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, we zullen in de maanden tot december nog veel werk moeten verzetten om tot overeenstemming te kunnen komen over de volgende begroting. De standpunten van de verschillende Europese instellingen lopen op belangrijke punten ver uiteen. Voor het Parlement geldt dat er eerst aan een aantal voorwaarden moet worden voldaan. Allereerst moeten we ervoor zorgen dat de begroting doorzichtig is en dat ze rigoureus wordt uitgevoerd. Daarnaast moeten we erop letten dat we pas een standpunt bepalen als we over de nodige informatie beschikken.
We moeten opnieuw precies aangeven welke bezwaren we koesteren. Met betrekking tot de landbouw hebben we informatie nodig over de resultaten die er met de laatste hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid bereikt zijn. Zo willen we ook exact weten welke gevolgen de BSE-crisis en de mond-en-klauwzeer op middellange termijn voor de begroting zullen hebben, en wat de snelle inwerkingtreding van de voedselautoriteit nog in de weg staat. We moeten weten hoe deze kwesties zich hoogstwaarschijnlijk op korte en middellange termijn zullen ontwikkelen. Wat de structuurfondsen betreft willen wij er zeker van zijn dat er op de begroting voldoende middelen staan om de aangegane betalingsverplichtingen tijdig te kunnen nakomen. We moeten met de gedane voorstellen ervoor zorgen dat meer dan slechts 1% van de in 2002 aangegane betalingsverplichtingen ook binnen datzelfde jaar wordt nagekomen.
Bij categorie 3 - intern beleid - kunnen we vaststellen dat extra uitgaven vereist zullen zijn voor nieuwe acties en nieuwe instanties, maar het totaalbedrag hetzelfde is gebleven. Het beschikbare saldo wordt zo natuurlijk kleiner. Ook binnen categorie 4 - extern beleid - moeten er nieuwe acties worden ondernomen, maar dat mag geen ongunstige gevolgen hebben voor de reeds aangegane betalingsverplichtingen, met dien verstande dat noch het mes mag worden gezet in de uitgetrokken bedragen, noch de uitbetalingen mogen worden vertraagd, zoals nu gebeurt.
Intussen zien we ook dat middelen worden uitgetrokken voor een visserijovereenkomst met Marokko die, zoals bekend, nooit tot stand zal komen. Op die manier wordt 125 miljoen euro bevroren voor een categorie die duidelijk in crisis verkeert. Het gaat hier om niet- verplichte uitgaven, en ik ben er van overtuigd dat het Parlement ook hier zijn verantwoordelijkheden zal aanvaarden. In categorie 5 - huishoudelijke uitgaven - zien we dat de hervorming van de Commissie inhoudelijk wordt beperkt en dat de uitvoering ervan wordt vertraagd. Op hetzelfde moment zien we dat de uitgaven voor veiligheid en defensie worden verdubbeld. Voor de uitbreiding worden echter geen extra middelen vrijgemaakt, in weerwil van hetgeen in het Interinstitutioneel Akkoord is vastgelegd.
Bij de betalingen binnen het kader van de pre-toetreding zijn er vertragingen ontstaan. Onduidelijk is hoe daar via dit voorstel verandering in kan worden gebracht. De wijze waarop eerdere begrotingen zijn uitgevoerd, stellen ons verre van gerust. Het zal moeilijk worden bestaande en nog niet bestaande verplichtingen na te komen, en het is daarom onaanvaardbaar dat er in 2001 tien miljard euro ongebruikt aan de lidstaten is terugbetaald. We draaien elke euro om en dan blijkt dat 12% van de begroting voor 2000 niet gebruikt is! Dat gegeven is op zich voldoende om ons ervan te overtuigen dat het Parlement een veel efficiëntere controle op de uitvoering van de begroting zal moeten uitoefenen. Op het gebied van de landbouw kunnen we slechts besluiten nemen in de mate waarin we op de hoogte zijn van de toestand en hoe deze zich zal ontwikkelen. We kunnen ons niet verenigen met de betalingen zoals ze zijn voorgesteld. Dat niveau volstaat niet, zeker niet als we bedenken dat we achterstallige betalingsverplichtingen willen nakomen zonder de huidige verplichtingen in gevaar te brengen. We willen dat de prioriteiten en het tijdsschema van deze begroting duidelijk vastgelegd worden. Dat geldt voor de hele begroting. We zijn het er niet mee eens dat er middelen worden gereserveerd waarvan we nu reeds weten dat ze niet gebruikt zullen worden. Bovendien moeten we precies weten welke uitgaven we nu reeds uit hoofde van de uitbreiding zullen moeten maken. We hopen dat de Commissie werkelijk hervormd zal worden teneinde efficiënter te kunnen werken. Als begrotingsautoriteit hebben wij verantwoordelijkheden en die willen we hard maken. Dat is waarvoor we hier staan: om onze kiezers te vertegenwoordigen, en dat zullen we ook doen. We staan open voor samenwerking want wij willen optimale oplossingen vinden voor de hangende kwesties.

Buitenweg
. Voorzitter, sommige dingen leert men snel. Je hoeft geen begrotingsveteraan te zijn om te zien aankomen dat de Raad met een voorstel komt om posten te korten. De Raad slaat zichzelf op de borst omdat hij zo goed de kaasschaaf kan hanteren. De Nederlandse minister van Financiën, uw collega, heeft onlangs ook publiekelijk gesteld dat het Europees Parlement de grote verkwister van de twee armen van de begrotingsautoriteit is.
Als men nu kijkt hoe de gevechten tijdens de begrotingsprocedure verlopen, dan lijkt hij daarin gelijk te hebben. Het Parlement doet inderdaad vaak een schepje boven op het voorstel van de Raad. Maar dat is niet omdat het de belastingbetaler graag een poot uitdraait, maar juist omdat het een betrouwbare overheid wil zijn, omdat het zich verplicht voelt te waarborgen dat de Europese taken en verantwoordelijkheden ook daadwerkelijk worden uitgevoerd. Mooie woorden en beloften moeten wel in daden worden omgezet en dat kost vaak geld. Ik zie nu al aankomen dat minister Zalm ons binnenkort voor de voeten gaat werpen dat weer een nieuw Parlementsgebouw toch pure geldverspilling is.
Ik wil de Raad daarom nu alvast meegeven dat hij niet moet komen uithuilen maar dat veel van deze geldverslindende beslissingen genomen worden op de Europese toppen. Laat ik als voorbeeld de Top van Nice nemen. Op die top is nachtenlang vergaderd over een stemmetje meer of minder in de Raad. Om de pijn voor de verliezers te verzachten is toen kwistig met zetels in het Parlement gestrooid. Dat zegt natuurlijk ook wel wat over de waardering van de Raad voor het Parlement. Liever wat meer stemmen achter gesloten deuren dan volksvertegenwoordigers in een parlement. Deze koehandel zal ons geheel buiten onze zin 32 nieuwe collegae opleveren en tijdelijk kan ons aantal in zijn totaliteit zelfs oplopen tot 800. Die leden hebben assistenten nodig en kantoren, en dat was natuurlijk niet voorzien toen wij onze huidige gebouwen gingen bouwen. Wordt daar wel eens over nagedacht tijdens die toppen? Want wij zitten uiteindelijk met de brokken. Ik stel dan ook voor dat na afloop van de Europese toppen niet alleen de politieke conclusies worden gepubliceerd, maar ook een ruwe schatting van de financiële consequenties. En ik nodig de voorzitter van de Raad al uit hierop in te gaan.
Mijn tweede opmerking betreft de kosten van de Raad zelf. Binnen categorie 5, de administratieve uitgaven, is de Raad de instelling die het snelst groeit, en dat zorgt voor nog meer spanning binnen deze categorie. Voor de Raad zijn de financiële vooruitzichten heilig en daarom zoekt hij de oplossing in het lozen van bepaalde uitgaven die hij normaliter heel graag in zijn eigen begroting had opgenomen, naar categorie 3, zoals 3,5 miljoen voor Eurojust, bijna 1 miljoen voor Schengen. Dat beperkt de ruimte van het Europees Parlement om zijn eigen prioriteiten in deze categorie te bepalen. Maar ik ben een optimist: deze situatie heeft ook zijn voordelen, want wij krijgen zo een beetje meer inzicht en we vergroten via deze omweg een klein beetje de democratische controle. Het toont natuurlijk wel aan waar de prioriteit van de regeringen ligt als we alleen die controle krijgen om het Interinstitutioneel Akkoord te redden en wat geld uit te sparen.
Het inschrijven van Eurojust in categorie 3 is echter niet zo'n gelukkige keuze. Begrijp me goed, ik wil Eurojust niet in de begroting van de Raad gaan onderbrengen maar wel onder het kopje administratieve uitgaven. Dat is gezien de aard van de uitgaven ook het meest logisch, zoals de Raad ook stilzwijgend heeft erkend tijdens de triloog. Ik hoop dat we tenminste een akkoord over het principe kunnen hebben, namelijk dat operationele uitgaven in categorie 3 horen en administratieve uitgaven in categorie 5. Of misschien wordt de Raad dan toch wel wat zenuwachtig gezien het toenemend aantal operationele activiteiten in de eigen begroting.
Zoals eerder gezegd heeft de Raad vaak een Pavlov-reactie om de voorgestelde uitgaven te verlagen. Wat Terry Wynn zei is waar: wij hebben namelijk voorgesteld om gewoon radicaal te kijken naar de uitgaven, te zien welke uitgaven nog nodig zijn, of het niet op een andere manier moet, of er niet een aantal instellingen zijn die qua bevoegdheden elkaar overlappen, of er niet bureaus zijn die dubbel werk doen. Dat heeft de Raad afgehouden en dat verbaast me zeer, want als men wil besparen, dan kan dat daar. En wij zullen dan ook verder het initiatief nemen om wel naar radicale bezuinigingen te kijken.
Maar de Raad houdt wel van knibbelen en daarbij neemt hij niet altijd de werkelijke behoeften in beschouwing. Ik zal gezien de tijd nog maar één voorbeeld noemen en dat betreft het hervormingsproces van de Commissie. Dat is voor ons allebei een prioriteit. Toch heeft de Raad slechts 89 van de 317 gevraagde posten goedgekeurd. En u mag best kritisch zijn op het hervormingsproces en u hoeft niet ongezien alle plannen goed te keuren. Nu wacht u de gevolgen van het schema voor de vervroegde uittreding af. Gelet op het voorgaande vraag ik me nu af of de Raad niet gewoon wacht tot wij de verantwoordelijkheid zullen nemen, want dan is het uiteindelijk weer het Parlement dat weer opnieuw extra geld op de lijst zet.
Zuinigheid is goed, maar u moet de instellingen wel in staat stellen hun taken te vervullen; anders hebben de burgers van de Unie, de belastingbetalers, pas echt iets om teleurgesteld over te zijn.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Raad (B5-0332/2001).

Bart Staes
Vraag nr. 1 van (H-0594/01):
Betreft: Onderzoek naar onregelmatigheden bij Europol De Raad deelde op dinsdag 12 juni mee dat de werking van Europol wordt doorgelicht. Eén van de kernvragen heeft betrekking op de herkomst van de informatietechnologie die aan de basis ligt van de Europol-systemen Eurint en Europolis. Europol zou mogelijk gebruikmaken van gestolen informatietechnologie.
Kan de Raad bevestigen dat de gepatenteerde Polygon-technologie van het bedrijf Polygeneses uit München aan de basis ligt van de Europol-informatiesystemen Eurint en Europolis of erin geïntegreerd is? Zo ja, sinds wanneer maakt Europol gebruik van deze technologie en op welke wijze heeft Europol deze technologie en/of het gebruiksrecht van deze technologie verworven?

Neyts-Uyttebroeck
. Op de vraag van parlementslid Bart Staes zou ik het volgende willen antwoorden. Ten eerste dat de Raad erkent dat hij ten aanzien van Europol in algemene zin verantwoordelijkheid draagt. De uitvoering van contracten is echter een aangelegenheid die in de eerste plaats ressorteert onder de bevoegde diensten van Europol. De kwestie wordt momenteel dus behandeld door de directeur van Europol, onder toezicht van de raad van bestuur.
De Raad beschikt echter over informatie dat alle contracten die indertijd zijn gesloten door Europol, thans door een zelfstandig extern bureau worden doorgelicht ingevolge een beslissing van de raad van bestuur van Europol. Het onderzoek naar de vermeende diefstal van software en het eventuele gebruik hiervan is voor verder onderzoek doorgezonden naar de officier van justitie in Den Haag. Een parallel gerechtelijk onderzoek is in Duitsland geopend.
Wij moeten dus de resultaten van het gerechtelijk onderzoek afwachten alvorens wij verdere details kunnen verstrekken. Ik zou het geacht parlementslid erop willen wijzen dat het ontdekken van frauduleuze praktijken het resultaat is geweest van de toch behoorlijke werking van de bestaande actuele controlestructuren, want zo zijn zij aan het licht gekomen.

Staes
Ik wil mevrouw Neyts danken voor haar uitgebreide antwoord, een zeer concreet antwoord op een zeer concrete vraag. Ik wil de zaak echter ook vanuit een politieke invalshoek benaderen. Mevrouw Neyts zegt weliswaar dat de huidige fraudezaken ontdekt zijn dankzij een interne controle. Toch leeft bij de publieke opinie en bij een groot deel van de politieke wereld het gevoel dat er onvoldoende democratische controle is op Europol, en worden er verschillende pistes gelanceerd om die controle te intensiveren.
Zo wordt onder andere gedacht aan een aanpassing aan de OLAF-verordening en circuleert er in het Belgische parlement een gedachte om, in navolging van het Belgische voorbeeld, ook voor Europol een comité P en een comité I op te richten voor het toezicht op politiediensten en inlichtingendiensten.
Ziet mevrouw de minister enige kans dat er in de nabije toekomst daarover binnen de Raad en binnen de Europese instellingen een debat wordt gehouden, zodat wij de burger gerust kunnen stellen wat betreft de democratische controle op deze toch wel belangrijke politiedienst, al verkeert deze nog in embryonale staat?

Neyts-Uyttebroeck
. Ik zou het geacht parlementslid willen antwoorden - en hij zal dat begrijpen - dat wij eerst willen wachten op de eventuele concretisering van die interessante gedachten die momenteel vorm krijgen.

De Voorzitter


Camilo Nogueira Román
Vraag nr. 2 van (H-0595/01):
Betreft: Discriminatie bij de verdeling tussen de diverse nationale vloten van de door de Raad van Ministers besloten vangstbeperking voor heek Bij de verdeling door de Raad van Ministers d.d. 18 juni jl. van de vangstbeperking voor heek tussen de diverse nationale vissersvloten heeft zich een ernstig geval van discriminatie voorgedaan waarvan vooral de Spaanse, en meer in het bijzonder de Galicische vloot het slachtoffer zijn geworden. Honderden vaartuigen worden door deze maatregel lam gelegd, terwijl voor honderden Franse en Ierse vissers een uitzondering wordt gemaakt. Waarom wordt de Spaanse vloot, en daaronder ook de Galicische, voortdurend bestookt met vangstbeperkende maatregelen onder het voorwendsel dat de visstand behouden moet blijven, maar die niet voor andere landen gelden?

Neyts-Uyttebroeck
Op 18 juni jongstleden is door de Raad Visserij geen besluit genomen ten aanzien van de heekvangst. Gezien de ernstige situatie van de kabeljauw- en heekbestanden, zoals deze omschreven wordt in de mededeling van de Commissie van 12 juni, en gezien het herstelplan voor deze visbestanden dat aan de Raad werd voorgelegd, heeft de Commissie besloten actie te ondernemen. Ik citeer: "Op 14 juni heeft de Commissie een noodmaatregel goedgekeurd tot vaststelling van maatregelen voor het herstel van het heekbestand. Krachtens artikel 2, lid 2 van de verordening van de Commissie is het bepaalde in lid 1 niet van toepassing op vaartuigen met een totale lengte van minder dan 12 meter, met aan boord een sleepnet met een maaswijdte van minder dan 100 mm, met aan boord een vangst waarvan niet meer dan 20% bestaat uit heek en die binnen 24 uur terugkeren naar de laatste haven waaruit ze zijn vertrokken" . Op 22 juni vroeg Spanje aan de Raad of hij deze bepaling zou kunnen wijzigen. Op 20 juli deelde de Raad mee dat de door Spanje gevraagde wijziging niet door een meerderheid werd gesteund.

Nogueira Román
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, de vloten in Zuid-Europa, in Portugal en Spanje - en met name Galicië - zijn het slachtoffer van discriminatie, en dat gegeven verklaart waarom er ook in het onderhavige geval sprake is van discriminatie. De Europese instellingen zien de genoemde vloten als indringers, op een zee die toch eigenlijk van ons allen is. Deze discriminatie is het gevolg van de toepassing van het beginsel van betrekkelijke stabiliteit. Volgens dat principe mag een land in Noord-Europa 40% van de vangsten in de communautaire wateren realiseren, terwijl Spanje en Galicië maar 6% toegewezen krijgen. Daarom vragen wij opnieuw: wat is het standpunt van de Raad? Vindt de Raad dat de verdeling van de communautaire visrechten in de wateren van de Europese Unie geschiedt is volgens de in de Verdragen vastgelegde beginselen?

Neyts-Uyttebroeck
Mijnheer de Voorzitter, het enige wat ik hierop kan antwoorden is dat, naar ik aanneem, de lidstaat die om de wijziging heeft gevraagd op het onderwerp zal terugkomen en de Raad het vervolgens nogmaals in behandeling zal nemen. Dat is alles wat ik op dit moment kan zeggen.

Varela Suanzes-Carpegna
Mijnheer de Voorzitter, ik maak gebruik van deze gelegenheid en van de aanwezigheid van de Raadsvoorzitter, die zegt deze kwestie opnieuw te zullen bekijken, om te zeggen dat het excuus van de instandhouding van het heekbestand, zonder dat daarvoor voldoende geverifieerde wetenschappelijke verslagen bestaan, aan de basis ligt van de discriminatie van de Spaanse vloot, en daarover gaat het hier.
De Commissie heeft ons in de Visserijcommissie gezegd dat deze discriminatie het gevolg is van sociale maatregelen ten gunste van Groot-Brittannië en Frankrijk, en dat dit de reden is voor de uitzondering.
Mijn vraag is, mevrouw de Voorzitter, waarom de Commissie en in dit geval de Raad niet grotendeels, en om sociale redenen, achter Spanje staat, en concreet gesproken achter een doelstelling 1-gebied als Galicië, dat deze steun veel meer nodig heeft en waarvan de vissers van oudsher vissen in deze wateren die nu communautair zijn. Deze vissers kunnen wegens de enorme afstanden die ze moeten afleggen, om sociale redenen dus, niet thuis slapen.
Als het gaat om sociale redenen, verzoek ik u ook rekening te houden met de sociale factoren die bijdragen tot de bescherming van Spaanse vissers.

Neyts-Uyttebroeck
Het enige dat ik kan zeggen, na vijf heel plezierige en interessante jaren in deze verheven vergadering te hebben doorgebracht, is dat ik volledig doordrongen ben van de ernst en gevoeligheid van dit onderwerp. Ik zal daar dan ook rekening mee houden.

De Voorzitter
Wij twijfelen er niet aan dat de vijf jaar die u bij ons heeft doorgebracht, u zal helpen om dit moeilijk onderwerp over te brengen in de Raad.
Omdat de vragen nrs. 3, 4, 5, en 6 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld.

Herman Schmid
Vraag nr. 3 van (H-0599/01):
Betreft: Eenheid voor crisisbeheersing van de EU in Zweden Naar aanleiding van de chaotische situatie die in Göteborg ontstond tijdens de topontmoeting van EU-ministers in juni dit jaar, waarbij de politie en demonstranten slaags raakten, werd in een aantal lidstaten voorgesteld om een communautaire eenheid voor crisisbeheersing achter de hand te houden om deze in te kunnen zetten bij rellen en civiele crisissituaties. Anders Mellbourn, hoofd van het Zweeds Instituut voor het buitenlands beleid, zei bijvoorbeeld in Dagens Nyheter van 24 juni het volgende:
"Dit houdt waarschijnlijk in dat de politie aangevuld moet worden met een soort gendarmerie-eenheid die beschikt over bevoegdheden op politieel en militair gebied. Voor deze taken moeten geen dienstplichtigen worden ingezet, maar beroepsmilitairen of politiepersoneel met een militaire opleiding. Hiervoor moet operatief worden samengewerkt tussen eenheden van politie en leger uit verschillende EU-landen. [...] Voor de EU is het niet eenvoudig om een permanente eenheid van 5000 man op de been te brengen voor de civiele crisisbeheersing. Hiervoor is het nodig dat bij de dialoog inzake conflictpreventie de informatieuitwisseling wordt verbeterd. Op deze wijze kan een bijdrage worden geleverd aan een doeltreffende conflict- en crisisbeheersing op de Balkan of in het Midden-Oosten. Maar ook kan worden opgetreden indien zich in Zweden of naburige EU-landen bepaalde binnenlandse crises voordoen, iets wat hopelijk zelden zal voorkomen."
Is ook de Raad van mening dat in de toekomst een crisisbeheersingseenheid van de EU ingezet moet kunnen worden binnen de Unie zelf, indien zich situaties voordoen zoals die in Göteborg?

Alexandros Alavanos
Vraag nr. 4 van (H-0676/01):
Betreft: Bijeenkomst G8 en de veiligheid van topconferenties en andere bijeenkomsten van soortgelijk belang Een aantal dagen voor de droeve gebeurtenissen tijdens de bijeenkomst van de G8 in Genua hebben de vijftien ministers van Buitenlandse Zaken eenstemmig hun goedkeuring gehecht aan de besluiten van de ministers van Openbare Orde over de veiligheid van topconferenties en andere bijeenkomsten van soortgelijk belang. Mijn vraag aan de Raad luidt: hebben de Italiaanse autoriteiten gevraagd om de instelling van een groep van politiemensen of officieren van de inlichtingendiensten die als liaison zouden optreden, en kunnen deze worden gedetacheerd door de lidstaten waaruit groepen relschoppers afkomstig zijn (art. 1 b)), met het oog op de inzet van alle wettelijke technische middelen voor een meer gestructureerde uitwisseling van informatie over de relschoppers aan de hand van de in de lidstaten beschikbare dossiers (art. 2 d))? Zo ja, welke regeringen van de vijftien hebben hierop gereageerd?

Ioannis Patakis
Vraag nr. 5 van (H-0678/01):
Betreft: Schending van de fundamentele democratische rechten en de rechten van de mens in Genua De eenstemmige besluiten van de Raad over de te nemen repressieve maatregelen met het oog op de bijeenkomst in Genua hebben de Italiaanse regering politieke rugdekking gegeven voor hetgeen gebeurd is. Eens te meer heerste het woeste geweld van de repressie-instrumenten. Na het bloedvergieten bij de demonstraties in Göteborg nu weer bloedvergieten in Genua door de brute aanval van Italië's politie en leger tegen de vreedzame demonstraties tegen de globalisering, die uiting gaven aan het verzet tegen de zonder en tegen de volkeren genomen besluiten van de G7+1, de EU of andere politiek-economische instanties. De resultaten van deze bijeenkomst zijn doden, vele gewonden, massale uitwijzingen en arrestaties, grove schending van de democratische vrijheden en zelfs van het communautaire beginsel van vrij verkeer.
Aan deze bijeenkomst namen ook de leiders deel van de vier grootste en belangrijkste landen van de EU, en de verklaringen van het Belgische voorzitterschap en van andere regeringen in de EU ten aanzien van de gebeurtenissen in Genua beloven een verdere toename van het geweld en bloedige aanpak van de demonstraties bij de volgende bijeenkomsten, waarbij Laken de eerste gelegenheid is.
Kan de Raad meedelen of hij zich bewust is van de enorme politieke verantwoordelijkheden van zijn besluiten over repressieve maatregelen, die hij op 13 en 16 juli heeft genomen, en of hij van plan is deze ongedaan te maken, aangezien zij volstrekt in strijd zijn met de democratische vrijheden en de rechten van de mens, zoals vrij verkeer, vrijheid van vergadering en van meningsuiting, die in Genua op grove wijze zijn geschonden?

Hans-Peter Martin
Vraag nr. 6 van (H-0687/01):
Betreft: Toekomst topbijeenkomsten EU-Raad na de gebeurtenissen in Göteborg en Genua Hoe beoordeelt de Raad na de gebeurtenissen rondom de Top van de EU-Raad in Göteborg en de G8-Top in Genua de toekomst van dit soort topbijeenkomsten, in het bijzonder gezien het streven topbijeenkomsten van de EU-Raad voortaan alleen nog maar in België te houden? Welke consequenties moeten in organisatorisch opzicht, maar ook inhoudelijk, in verband met de omvang van de agenda's van dergelijke bijeenkomsten worden getrokken?

Neyts-Uyttebroeck
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, deze vragen hangen nauw samen met het debat dat wij deze middag hebben gehouden over de G8 in Genua en over alles wat op de bijeenkomst van de G8 betrekking had. Ik wil de geachte afgevaardigden wijzen op het unanieme standpunt van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten over het vraagstuk inzake de veiligheid van de bijeenkomsten van de Europese Raad en andere gebeurtenissen van vergelijkbare betekenis.
De Raad heeft in herinnering gebracht dat een van de doelstellingen van de Europese Unie betrekking heeft op het behoud en de ontwikkeling van de Unie als ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Binnen een dergelijke ruimte moeten de burgers over het recht beschikken om vrij hun mening te uiten en op vreedzame wijze bijeen te komen. Deze rechten dienen evenwel dusdanig te worden uitgeoefend dat de veiligheid van de burgers - van alle burgers - en hun bezittingen niet wordt bedreigd. Om die reden hebben de Raad en de regeringsvertegenwoordigers van de lidstaten op 13 juli jongstleden hun betreuren uitgesproken over de daden van degenen die inbreuk hebben gemaakt op deze democratische rechten door geweld uit te lokken, te organiseren of eraan deel te nemen tijdens openbare demonstraties.
Om de toepassing van deze beginselen bij grote bijeenkomsten te waarborgen hebben de Raad en de vertegenwoordigers nogmaals benadrukt dat er enerzijds een dialoog moet worden aangeknoopt met de NGO's, de sociale partners en de burgermaatschappij, en dat er anderzijds gekeken moet worden naar de mogelijkheden die geboden worden door de juridische instrumenten en instellingen die in het kader van de Europese Unie bestaan.
Net als commissaris Vitorino zojuist heeft gedaan, wil ook ik in het kader van de samenwerking op het gebied van de openbare orde en veiligheid het belang benadrukken van de bepalingen van de Overeenkomst ter uitvoering van het Akkoord van Schengen en het gemeenschappelijk optreden van 26 mei 1997. De gedachte is dat de task force van de verantwoordelijken van de politiediensten van de Europese Unie in hoge mate moet kunnen bijdragen aan de tenuitvoerlegging van de samenwerking tussen de politieautoriteiten van de lidstaten. Er bestaat overigens geen enkel verband tussen deze task force en de zogenaamde gezamenlijke politie-eenheid voor crisisbeheersing waaraan een vraagsteller refereerde in de context van crisisbeheersing door de Europese Unie.
Naar aanleiding van de twee vragen die tijdens de laatste bijeenkomst van dit Parlement in juli 2001 zijn gesteld door respectievelijk de heer Krarup en de heer Korakas, heb ik namens de Raad uitvoerig verslag uitgebracht over de maatregelen die de Zweedse regering heeft getroffen ter gelegenheid van de Top van Göteborg. In haar brief van 11 juli 2001 heeft de Italiaanse regering, overeenkomstig de geldende procedures, gewag gemaakt van de maatregelen die ze had getroffen overeenkomstig artikel 2, lid 2, tweede zin van de Overeenkomst ter Uitvoering van het Akkoord van Schengen
Tijdens de bijeenkomst van de Raad van 16 juli 2001, hebben de ministers zich voorstander verklaard van een nauwere internationale samenwerking om enerzijds de uitoefening van het recht op vrijheid van meningsuiting te kunnen waarborgen en anderzijds te kunnen garanderen dat dergelijke openbare manifestaties vreedzaam kunnen en zullen plaatsvinden, onverminderd het feit dat de autoriteiten van ieder van de lidstaten van de Unie zelf verantwoordelijk blijven voor de handhaving van de openbare orde op hun grondgebied. De Raad is niet gemachtigd een standpunt in te nemen over een vraagstuk dat niet onder de bevoegdheden valt die hem door de Verdragen zijn toegekend.

Alavanos
Ik dank mevrouw de voorzitter voor haar uitgebreide antwoord. Misschien is echter juist in die uitgebreidheid mijn concrete vraag verloren gegaan, want de Raad handelt niet zo unaniem als zij het heeft weergegeven. Zo heeft de Griekse regering protesten geuit bij de Italiaanse regering omdat tientallen Griekse burgers Italië niet in mochten en met dezelfde boot teruggestuurd werden, nog voor de topontmoeting in Genua.
Mijn vraag, en ik zou graag een antwoord krijgen van mevrouw de minister, was of bepaalde maatregelen die tevoren waren gepland wel of niet zijn gerealiseerd voor Genua. Ik doel op de instelling van een groep politiemensen of officieren van de inlichtingendiensten die als liaison van de vijftien zouden optreden, en de uitwisseling van informatie over dossiers van personen die als relschoppers worden beschouwd. Was er samenwerking tussen de Vijftien op dit punt?

Neyts-Uyttebroeck
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, allereerst meen ik op een weliswaar enigszins diplomatieke wijze gezegd te hebben dat de Raad geen standpunt kan innemen over de wijze waarop een lidstaat de handhaving van de openbare orde op zijn grondgebied heeft georganiseerd. De Raad is hiertoe immers niet bevoegd. Dat betekent uiteraard niet dat een lidstaat zijn standpunt over een andere lidstaat niet mag uiten, hetgeen hier inderdaad is gebeurd. De Raad is echter niet bevoegd om zich over dit vraagstuk uit te laten.
Wat uw tweede vraag betreft, zal ik eerst moeten navragen alvorens ik u hierop kan antwoorden. Ik kan u echter wel zeggen dat de politieautoriteiten in het kader van de strijd tegen dit zogenaamde hooliganism tijdens grote sportevenementen is gaan samenwerken op het gebied van de informatie-uitwisseling over de personen die, naar is gebleken, herhaaldelijk betrokken zijn geweest bij ernstige onlusten tijdens grote sportmanifestaties. Dat is wat ik weet. Ik durf u echter niet te zeggen of er plannen zijn om een vergelijkbaar samenwerkingsverband in het leven te roepen ter voorkoming van mogelijke onlusten tijdens bijeenkomsten van instellingen van de Europese Unie. Ik geloof het niet, maar dat zou ik moeten nagaan. Dat zal ik overigens ook doen.

Alavanos
Mevrouw de minister zei dat zij meer informatie moet inwinnen om ons hierover in te lichten. Betekent dit dat mij een schriftelijk antwoord zal worden gestuurd wanneer ze deze informatie heeft?

De Voorzitter
De Raad antwoordt naar eer en geweten. Als u dat wenst, kunt u de vraag opnieuw stellen.
Mijnheer Patakis, wenst u de vraag opnieuw te stellen?

Patakis
Ik heb van de voorzitter van de Raad geen antwoord gekregen op de vraag die ik had gesteld en ik zal hem herhalen. Allereerst ziet het na de inval van de politie in de kantoren van organisaties in Luik, maar ook na het standpunt dat de Belgische minister van Binnenlandse Zaken heeft ingenomen in de Commissie vrijheden van het Europees Parlement, er naar uit dat het Belgische voorzitterschap de demonstraties die in Laeken zullen plaatsvinden niet gunstig gezind is.
Dan is mijn vraag: kan mevrouw de voorzitter ons ervan verzekeren dat er geen politiegeweld en repressie zal zijn zoals we hebben gezien in Göteborg en Genua?

Neyts-Uyttebroek
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik wil u er nogmaals op wijzen dat er onderscheid moet worden gemaakt tussen de antwoorden die ik in het kader van het voorzitterschap van de Raad geef en de antwoorden die ik als lid van de Belgische regering geef. Als voorzitter van de Raad moet ik mij houden aan de bevoegdheden van deze instelling. Dat moet duidelijk zijn.
In de eerste plaats is het gebruikelijk dat regeringsleden geen uitlatingen doen over een lopend gerechtelijk onderzoek. Het is zelfs hun plicht hierover te zwijgen. In de tweede plaats, waarde collega's, wil ik u laten weten dat toen ik vanmiddag het standpunt van het voorzitterschap over de G8 uiteen heb gezet en de vragen heb beantwoord over de wijze waarop het goede verloop van deze bijeenkomsten en van de demonstraties buiten kon worden gewaarborgd, ik herhaaldelijk heb aangegeven dat de Belgische regering zich wil concentreren op de wijze waarop het recht op demonstratie en de handhaving van de openbare orde met elkaar kunnen worden verenigd, en op het voorkomen van geweldsuitbarstingen zoals we die in Göteborg en Italië hebben gezien.
Wij doen alles wat in onze macht ligt om dit doel te bereiken. Ik hoop dat iedereen bereid is hier een persoonlijke bijdrage aan te leveren door alle beschikbare mogelijkheden te benutten.

Martin, Hans-Peter
Mevrouw de voorzitter, ik heb met belangstelling naar uw uiteenzetting geluisterd, maar ik zou graag nogmaals naar mijn vraag willen verwijzen, namelijk vraag 6: welke consequenties moeten we nu trekken, niet zozeer wat de inzet van politie als wel de organisatie en de inhoud van dergelijke EU-topconferenties betreft? Ik wil met name weten of u er ook over nadenkt om net als bij G8-topconferenties de omvang van zowel het aantal deelnemers als de agenda te beperken. Als er in de toekomst alleen nog topconferenties in België plaats gaan vinden, is het dan de bedoeling dat daar een speciale plaats voor komt? Zijn daar al ideeën voor en zo ja, hoe zien die er dan uit?

Neyts-Uyttebroeck
Ten eerste heeft de premier van mijn regering reeds aangegeven dat hij zal nadenken over de wijze waarop het functioneren van de G8 kan worden herzien en dat hij hiertoe voorstellen zal doen. In de tweede plaats heeft premier Verhofstadt zijn collega's van de veertien andere regeringen een brief gestuurd met het verzoek delegaties van beperkte omvang naar de Raad van Laeken te sturen. Ik wil u eraan herinneren dat de heer Verhofstadt wat betreft de Europese Raad van Gent gekozen heeft voor een zeer beperkte formule. Uiteraard willen wij zo goed mogelijk onze lessen trekken uit hetgeen in Göteborg en Genua is gebeurd en daarom hebben wij voor deze formule gekozen.

Korakas
Wij hebben enig begrip voor de paniek die zich meester heeft gemaakt van, als ik het zo mag zeggen, de vertegenwoordigers van het grootkapitaal en onder hen ook het huidige voorzitterschap. Dit is te wijten aan het steeds sterker wordende verzet van de werknemers van onze landen tegen beleidsvormen die aan hun belangen voorbij gaan, en tegen de nieuwe economische orde. Ik zou tegen de vertegenwoordiger van de Raad willen zeggen dat de aanval in Genua niet gericht was tegen de black block, maar tegen degenen die vreedzaam demonstreerden. De aanval op het Sociaal Forum, dat de demonstraties had georganiseerd, toonde aan dat deze niet gericht was tegen de provocateurs die met de repressiemacht in gesprek waren, maar tegen degenen die de strijd van de volkeren tegen de overheersende politiek van de G8, maar ook van de Europese Unie organiseren.
Wij vinden de verklaringen van de minister van Binnenlandse Zaken van België in de Commissie vrijheden van het Europees Parlement zorgwekkend, mevrouw de Raadsvertegenwoordiger. Ook de aanval op de kantoren in Luik, u welbekend, vinden wij zorgwekkend, en wij zijn bang dat we in Laeken een nog woestere aanpak zullen zien. Wij willen dat u zich ertoe verbindt dat dergelijke reacties, die ingaan tegen het recht op demonstratie en meningsuiting van de werknemers van onze landen, zich niet zullen voordoen. Wij zullen en masse komen.
Wij zullen in groten getale naar Laeken afreizen om te protesteren tegen het beleid dat door de Unie wordt gevoerd. Zult u ons verwelkomen zoals wij ook in Genua werden verwelkomd?

Neyts-Uyttebroeck
Ik wil allereerst laten weten dat ik de aantijgingen van de geachte afgevaardigde - ik gebruik nog altijd het woord "geachte" - tegen het Belgisch voorzitterschap en de Belgische regering krachtig verwerp. Deze aantijgingen zijn geheel ongegrond en ik wil hem daarom verzoeken zijn woorden terug te nemen.
Ik heb uw vragen in de loop van de dag in alle kalmte beantwoord en wij hebben heel lang gesproken over deze vragen. Ik kan alleen maar mijn woorden van zojuist herhalen. Tot slot neem ik nota van uw wens om te komen demonstreren tegen de wijze waarop de instellingen van de Unie functioneren. Ik hoop dat u dat vreedzaam zult doen, want dan vind ik het geen enkel probleem.
Voorts wil ik iedereen geruststellen: van paniek is geen sprake. Wij willen alleen maar zoveel mogelijk aandacht aan de voorbereidingen besteden om herhaling van wat we hebben gezien te voorkomen. Ik wil u in herinnering brengen dat mijn land helaas een dramatisch voorval heeft meegemaakt tijdens een groot sportevenement meer dan vijftien jaar geleden. Wij willen tegen iedere prijs voorkomen dat een dergelijke gebeurtenis zich in de toekomst zal herhalen.
Voorts wil ik aangeven dat wij tijdens het sportevenement Euro 2000 afgelopen zomer hebben laten zien dat wij onze lessen geleerd hebben uit de tragedie die ik zojuist genoemd heb en dat wij nu heel redelijk in staat zijn om evenementen te organiseren waarbij grote menigten op de been zijn. Er is geen sprake van paniek, maar van zeer zorgvuldige voorbereidingen.

De Voorzitter


Gerard Collins
Vraag nr. 7 van (H-0601/01):
Betreft: Shannon als EU-hoofdkwartier voor interventies bij natuur- en milieurampen Op 28/29 mei 2001 is de Raad het eens geworden over de verbetering en coördinatie van EU-maatregelen ter bescherming van de bevolking bij ernstige natuurrampen, technologische en radiologische noodsituaties en milieurampen door de instelling van een gemeenschappelijk communicatiesysteem in noodgevallen, gemeenschappelijke opleiding en snelle mobilisering van evaluatie/coördinatieteams en interventieteams. Is de Raad bereid in overweging te nemen een operationeel hoofdkwartier voor dit project ter bescherming van de bevolking in Shannon te vestigen dat naast talrijke relevante faciliteiten over een belangrijke internationale luchthaven beschikt waarvan gebruik zou kunnen worden gemaakt voor het vervoer van hulpmaterieel voor interventies in derde landen en dat zou kunnen zorgen voor de bundeling van informatie over serums en vaccines waarnaar in het besluit van de Raad eveneens wordt verwezen?

Neyts-Uyttebroeck
. Op 29 mei 2001 heeft de Raad een gemeenschappelijke benadering bepaald ten aanzien van de ontwerpbeschikking tot vaststelling van een communautair mechanisme ter vergemakkelijking van versterkte samenwerking bij bijstandsinterventies in het kader van civiele bescherming, behoudens de behandeling van het advies van het Europees Parlement van 14 juni jl. en mits het Parlement een aantal van zijn voorbehouden intrekt.
Sedertdien hebben de Raadsinstanties een volledig akkoord bereikt over het ontwerp, behoudens de juridische en taalkundige bijwerking van de tekst en, zoals ik reeds zei, de intrekking van de parlementaire voorbehouden. De tekst van de ontwerpbeschikking, doc. 10483/01, staat overigens op de website van de Raad. Dat ontwerp voorziet in de oprichting van een waarnemings- en informatiecentrum dat verzoeken om bijstand en de aangeboden bijstand kan centraliseren en dat verbonden zal zijn met door de lidstaten aangewezen contactpunten.
Dat centrum kan evaluatie- en/of coördinatieteams alsmede interventieteams die reeds vooraf zijn aangewezen en dus samengesteld, waarschuwen. Het ontwerp voorziet bovendien in opleidingsprogramma's, in de bundeling van informatie over serums en vaccins en het stimuleren van het gebruik van nieuwe technologieën. Anders dan het geacht Parlementslid meent, bestaan er geen plannen om het hulpmateriaal op één plaats bijeen te brengen, aangezien dat rechtstreeks door de lidstaten zal worden geleverd.
De uitvoering van dit mechanisme zal worden toevertrouwd aan de Commissie, die wordt bijgestaan door een comité. Het is derhalve aan de Commissie te besluiten waar het waarnemings- en informatiecentrum en de andere diensten die nodig zijn voor de uitvoering van het mechanisme gevestigd zullen worden. Deze vraag zal dan ook te gelegener tijd aan de Commissie moeten worden voorgelegd.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt de vraag nr. 8.

Brian Crowley
Vraag nr. 9 van (H-0605/01):
Betreft: Omgaan met faillissement Als onderdeel van het Commissieprogramma voor onderneming en ondernemerschap werd door de Commissie een seminar georganiseerd over de durf om het risico te lopen bankroet te gaan. Het was voorts een respons op de verlangens in het Handvest voor kleine ondernemingen dat op de Europese top van Feira werd toegejuicht. Wat denkt de Raad over de gevolgen van wetgeving inzake bedrijfsfaillissement, ondersteunende maatregelen ten behoeve van ondernemers die dreigen failliet te gaan en de mogelijkheid van een nieuw begin na faillissement, de centrale punten in de parallelle workshops?

Neyts-Uyttebroeck
. Ik breng het geacht Parlementslid in herinnering dat de Europese Raad tijdens zijn bijeenkomst in Santa Maria da Feira van 19 en 20 juni heeft benadrukt dat kleine ondernemingen onmiskenbaar de ruggegraat vormen van de Europese economie. Zij vormen een belangrijke bron van werkgelegenheid en een kweekvijver voor nieuwe bedrijfsconcepten.
De Raad wees tot staving van de geformuleerde aanbevelingen op een aantal punten, waaronder de idee dat aan het nemen van het verantwoord initiatief een risico, een mate van mislukken kleeft die hoofdzakelijk als een leermogelijk moet worden beschouwd. Algemeen gezien heeft de Raad zich steeds positief opgesteld tegenover de vereenvoudiging van het regelgevingskader voor het bedrijfsleven.
Het seminar waarnaar het geacht Parlementslid verwijst, werd gezamenlijk door de minister van Economische Zaken en de Europese Commissie georganiseerd op 10 en 11 mei 2001. De Raad heeft geen standpunten ingenomen over de resultaten van het seminar en daarom verzoek ik het geacht Parlementslid om zich voor de kennisneming daarvan rechtstreeks tot de organisatoren te willen wenden.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de fungerend voorzitter bedanken voor haar antwoord, voor zover je dat een antwoord kunt noemen. Wat ik met mijn vraag probeerde aan de orde te stellen - en ik dacht dat dat geen uitleg behoefde - was dat vanwege de plotselinge neergang van de Amerikaanse economie en de economie in andere delen van de wereld kleine en middelgrote ondernemingen binnen een strak gereguleerde en uiterst competitieve markt steeds meer onder druk komen te staan.
Ik vond de benadering durf-het-aan-om-bankroet-te-gaan bij het seminar dan ook bemoedigend, omdat we op die manier kunnen achterhalen waarom kleine en middelgrote ondernemingen failliet gaan, terwijl tegelijkertijd wordt erkend dat zij de belangrijkste motor zijn voor de groei van de algehele EU-economie. Deze bedrijven zorgen immers voor 82% van de werkgelegenheid en 74% van alle productie.
Vandaar dat ik aan de fungerend voorzitter een vraag wil stellen over het standpunt van de Raad: welke maatregelen kunnen worden genomen om het voortbestaan van deze uiterst sterke sector te waarborgen? In het bijzonder: hoe kunnen ondernemers van hun fouten leren, en indien zij hebben gefaald, worden aangemoedigd om door te gaan en van die fouten te leren?

Neyts-Uyttebroeck
Omdat het Parlementslid de vraag die hij eerder aan ons heeft gesteld heeft herhaald, kan ik niets anders doen dan ook mijn antwoord te herhalen. Het spijt me.
Er is een ontwikkeling te bespeuren in de denkwijze, wat af te leiden is uit de conclusies waarnaar ik heb verwezen. Het seminar is een initiatief dat uit dat denken voortvloeit. U of eventueel een aantal van uw collega' s zouden de Commissie kunnen uitnodigen tot het nemen van een aantal maatregelen. Ik weet dat de Raad groot belang hecht aan kleine en middelgrote ondernemingen en erkent dat zij de ruggegraat vormen van onze afzonderlijke economieën en van onze Europese economie in het algemeen.

De Voorzitter


Pat Gallagher
Vraag nr. 10 van (H-0607/01):
Betreft: Prioriteiten in de visserijsector tijdens het Belgisch voorzitterschap Kan de Raad de prioriteiten uiteenzetten die tijdens het Belgisch voorzitterschap gelden en daarbij rekening houden met de bijzondere en unieke omstandigheden van de perifere landen zoals Ierland, dat 11% van de communautaire wateren onder zijn jurisdictie heeft maar over slechts 4% van de communautaire quota beschikt?

Neyts-Uyttebroeck
Het Belgisch voorzitterschap doet zijn best om het debat binnen de Raad over het Groenboek van de Commissie over de hervorming van het GVB tot een zo goed mogelijk einde te brengen.
Andere prioriteiten hebben betrekking op de verlenging van de meerjarige oriëntatieprogramma's en het herstel van de bedreigde visbestanden.
Wat de eerste kwestie betreft is gebleken dat het hier om een zeer moeilijke taak gaat.
Bijzondere aandacht zal worden besteed aan het vraagstuk van de overboord gezette vis. De specialisten weten waarover het hier gaat. Als u hierover een vraag wilt stellen, dan zal ik die graag beantwoorden.
Wat betreft de "unieke omstandigheden van Ierland" wil ik u in herinnering brengen dat de visserijmogelijkheden volgens het beginsel van relatieve stabiliteit verdeeld zijn over de landen die in de visserij actief zijn. De omvang van de visserijzone van een lidstaat vormt op zich geen criterium voor de verdeling van deze mogelijkheden.
Ierland geniet evenwel een voorkeursbehandeling wat betreft de financiële steun van de Gemeenschap voor de tenuitvoerlegging van maatregelen op het gebied van controle, inspectie en toezicht.

Gallagher
De fungerend voorzitter heeft verwezen naar de besprekingen en gezegd te hopen dat deze vruchtbaar en succesvol zullen worden afgerond. Daarnaast ben ik ook blij dat zij heeft gesproken over de teruggooi. Dat onderwerp moet als topprioriteit worden beschouwd, omdat teveel vis die aan boord beland tot de teruggooi behoort, en dan is het natuurlijk al te laat.
Ik zou de fungerend voorzitter willen vragen of zij het initiatief van zowel Ierland als het Verenigd Koninkrijk inzake de technische instandhoudingsmaatregelen in overweging wil nemen en erop toe wil zien dat alle landen in enigerlei mate actie ondernemen ter voorkoming van de vangst van kleinere vis.
U heeft verwezen naar het punt dat er geen rekening kan worden gehouden met de relatieve stabiliteit en speciale unieke omstandigheden. We zijn nu 20 jaar verder en als we dezelfde principes uit 1983 blijven hanteren zullen kleine landen als Ierland alleen maar slechter af zijn.
We moeten ons hier pragmatisch opstellen. De Raad, de Raad van ministers en het voorzitterschap mogen niet uit het oog verliezen dat de Ierse kustgebieden geen andere bron van werkgelegenheid hebben. Het is een perifeer gebied en een regio van doelstelling 1. Met die regio' s moet dan ook rekening worden gehouden. Ik verzoek de fungerend voorzitter dan ook om een open houding te handhaven.

Neyts-Uyttebroeck
Mijnheer de Voorzitter, ik denk wel te mogen zeggen dat de geachte afgevaardigde erop kan vertrouwen dat zijn argumenten bij de besluitvorming zullen worden meegewogen.

Newton Dunn
Mijnheer de Voorzitter, nog even iets anders: maakt het voorzitterschap zich zorgen over het feit dat er zich met name rond de Noordzee en in het noorden van Europa zoveel kerncentrales bevinden? Deze centrales zuigen koelwater op en vernietigen daarbij enorme hoeveelheden, letterlijk biljoenen minuscule waterdiertjes die anders tot vissen waren uitgegroeid. Ik wil de fungerend voorzitter verzoeken om dat te onderzoeken en zich in te zetten voor het behoud van de visbestanden, omdat zovele jonge vissen vernietigd worden.

Neyts-Uyttebroeck
Ik hoop dat de geachte afgevaardigde niet van me verwacht dat ik dat zowel persoonlijk als fysiek aan een onderzoek onderwerp. Ook met dit punt zullen we rekening houden.

De Voorzitter
Deze vraag ging niet direct over visserijbeleid, maar de vriendelijkheid van de fungerend voorzitter van de Raad doet ons vermoeden dat zij goede nota neemt van uw opmerking en dat dit probleem ook zal worden behandeld in de Raad.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt de vraag nr. 11.

Liam Hyland
Vraag nr. 12 van (H-0611/01):
Betreft: Gebruik waterstofenergie voor stedelijk/plattelandsvervoer Eerder dit jaar kondigde de Commissie aan steun te verlenen aan een modelproject voor het gebruik van waterstofenergie voor bussen op IJsland, dat geen lidstaat is van de EU, een project dat de weg plaveit voor duurzaam stedelijk vervoer.
Kan de Raad, gezien de welkome toezeggingen van de EU over de naleving van het Protocol van Kyoto en haar aanhoudende steun voor duurzame ontwikkeling, ervoor zorgen dat de welkome steun van de EU voor dit project, dat de eerste is in een reeks modelprojecten met brandstofcelbussen in Europa, in de komende jaren topprioriteit krijgt omdat waterstofenergie een technologie is met een nul-emissie, en zorgt hij ervoor dat dit modelproject wordt uitgebreid tot het vervoer op het platteland en niet geldt alleen voor projecten voor het stedelijk vervoer?

Neyts-Uyttebroeck
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de Raad heeft op 6 juni 2001 politieke instemming betuigd met het gemeenschappelijk standpunt betreffende een voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad inzake het zesde kaderprogramma op het gebied van milieuvraagstukken.
De bijgewerkte versie is in hoofdlijnen goedgekeurd en zal eind deze maand of begin volgende maand voor de tweede lezing naar het Parlement worden gestuurd. Uit deze tekst blijkt dat de Raad de hernieuwbare energiebronnen krachtig wil stimuleren. Wat het specifieke project betreft dat door de geachte afgevaardigde wordt genoemd, wil ik u laten weten dat het onder de bevoegdheden van de Commissie valt om proef- of modelprojecten te organiseren en, indien van toepassing, de Raad gerichte voorstellen te doen.

Hyland
Ik wil de fungerend voorzitter bedanken voor haar positieve reactie en tevens voor het feit dat zij het huidige standpunt met betrekking tot mijn vraag heeft willen schetsen. De afgelopen jaren is er in dit Parlement een levendige discussie gehouden over alternatieve energiebronnen maar het lijkt erop dat we met het oog op een praktische oplossing nog geen stap verder zijn gekomen. Natuurlijk is waterstofenergie een alternatief voor fossiele brandstoffen, maar er zijn ook andere mogelijke alternatieven, zoals bio-energie die een rol speelt bij duurzaam bodemgebruik. Kan de fungerend voorzitter het Parlement actuele informatie geven omtrent het onderzoek op deze terreinen en vertellen wanneer we voor de alternatieve brandstoffen een positieve doorbraak kunnen verwachten?

Neyts-Uyttebroeck
Ik moet u, geachte afgevaardigde, bekennen dat ik uw vraag werkelijk niet kan beantwoorden. Het enige wat ik kan doen, is u doorverwijzen naar de Commissie die als onderdeel van haar taakomschrijving hier nauwlettend gevolg aan geeft en de ontwikkelingen op dit terrein zeer nauwlettend volgt. De Commissie is veel beter in staat om uw vraag volledig te beantwoorden.

De Voorzitter


Esko Olavi Seppänen
Vraag nr. 13 van (H-0619/01):
Betreft: Europese belasting Het Belgische voorzitterschap is niet duidelijk geweest over de vraag wat het bedoelt met de eventuele invoering van een Europese belasting. Wat is het voorzitterschap voornemens en op welke rechtsgrond baseert het zijn plan voor de invoering van een Europese belasting als bron van eigen middelen van de Europese Unie?

Neyts-Uyttebroeck
Het Belgische voorzitterschap heeft tijdens de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën haar ideeën omtrent de directe financiering van de Europese Unie geventileerd. Ik moet hierbij wel opmerken dat niet iedereen even enthousiast reageerde. Het voorzitterschap is evenwel van mening dat wat de toekomst van de Unie betreft er in eerste instantie gekeken moet worden of een deel van de communautaire begroting direct kan worden gefinancierd zonder de belastingdruk in zijn geheel te doen toenemen. Vervolgens kan op langere termijn worden begonnen met de voorbereidingen op zo'n Europese belasting. Het vraagstuk van de financiering van de Unie, zowel wat betreft de huidige indirecte financiering als de mogelijkheden voor een directe financiering, vormen een onderdeel van onze overpeinzingen over de toekomst van de Unie.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de geachte minister van het Belgische voorzitterschap vragen of zij heeft opgemerkt dat het Europees Parlement tijdens de stemming in juli geen steun heeft gegeven aan het voorstel voor de invoering van een Europese belasting.

Neyts-Uyttebroeck
Het voorzitterschap heeft daar inderdaad nota van genomen, dank u.

De Voorzitter
Ik herinner de geachte afgevaardigden eraan dat het volgens het Reglement vragen moeten worden gesteld. Verklaringen zijn soms onvermijdelijk maar ik herinner u eraan dat dit het vragenuur is.

María Izquierdo Rojo
Vraag nr. 14 van (H-0621/01):
Betreft: Stilleggen handel in olie op basis van olijvenafval In Spanje is de handel in olie op basis van olijvenafval preventief stilgelegd en wordt alle olie met onmiddellijke ingang uit de winkels verwijderd.
Tegen deze achtergrond wordt de Raad verzocht het volgende mede te delen. Voldeed deze olie aan de Europese normen voor olie op basis van olijvenafval? Gaat het om een accidentele verontreiniging of is deze het gevolg van een gebruikelijk productieproces? Is het verhoogde benzopyreengehalte gebleken doordat een partij olie door Tsjechië is teruggestuurd? Is nog meer olie uitgevoerd en zo ja, naar welke landen? Was het bestaan van deze partij olie reeds in mei jongstleden bekend? Wordt de ontstane schade hersteld? Wat gebeurt er met de uit de handel genomen olie?

Neyts-Uyttebroeck
. Volgens de informatie die aan de Commissie en haar bevoegde diensten is verstrekt en die ook de Raad heeft ontvangen, is olijfolie van afval van olijven in Spanje uit de handel genomen nadat de Spaanse regering op 4 juli 2001 het systeem voor snelle uitwisseling van informatie in noodsituaties in werking had gesteld omdat in deze olie polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK's) waren aangetroffen.
De verontreiniging zou zijn ontstaan tijdens een gebruikelijk fabricageproces, een proces dat ook raffinering van de olie omvat. Er komt tijdens het door het drogen van het olijfresidu veroorzaakte verbrandingsproces namelijk benzopyreen vrij. De communautaire wetgeving bevat thans geen bovengrens voor het PAK-gehalte in levensmiddelen. Het Wetenschappelijk comité voor de menselijke voeding, dat onder de Commissie valt, beoordeelt evenwel momenteel de weerslag van PAK's op de gezondheid, teneinde de maximaal toelaatbare waarde voor de opname van die stoffen via de menselijke voeding te bepalen. Aangezien de bevoegde diensten nog volop met het onderzoek bezig zijn, zal het geachte Parlementslid ongetwijfeld beamen dat de Raad niet de geschikte instantie is om deze vraag te behandelen. Ik verzoek haar dan ook zich voor aanvullende informatie tot de Commissie te willen richten.

Izquierdo Rojo
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, ik ben u erg dankbaar voor uw technisch zeer nauwkeurig antwoord op deze vraag, die ik ook heb gesteld aan de Commissie.
Beseft de Raad echter dat door de overhaastheid en incompetentie van de minister er meer dan 14.000 miljoen peseta's verloren zijn gegaan, met alle rampzalige economische gevolgen van dien?
Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, wanneer ministers zelf crises veroorzaken door hun onbedachtzaamheid en inefficiëntie, moeten zij dan ook niet opdraaien voor de kosten?
Als de Spaanse regering sinds mei wist dat er een giftige partij olie was, waarom heeft zij dat dan een maand lang verborgen gehouden en pas na een maand het alarmsignaal gegeven? Waarom is de Europese Unie zo laat en zo slecht op de hoogte gesteld? Is er coördinatie geweest met de Europese Unie?
Weet de Raad dat meteen nadat het noodsignaal was gegeven, in het kader van de beheersing van deze voedselcrisis, een ware chaos is ontstaan door toedoen van deze onpopulaire minister van de Partido Popular.
Naar welke landen heeft men het uitgevoerd?

Neyts-Uyttebroeck
Mevrouw Izquierdo weet heel goed dat het voorzitterschap van de Raad boven de lidstaten en boven politieke en ideologische groeperingen hoort te staan. Ze zal dus begrijpen dat ik de vragen die ze zojuist heeft gesteld niet kan beantwoorden om de zojuist genoemde reden.
Ik zou graag op persoonlijke titel een opmerking van algemene aard willen maken. Als leden van een willekeurige regering niet snel genoeg reageren op problemen die betrekking hebben op voedingsproducten of andere consumptiegoederen, dan wordt hen dat verweten. Als ze in actie komen omdat ze denken daarvoor over voldoende aanwijzingen te beschikken, dan wordt ze verweten chaos te creëren en financiële schade te berokkenen. Het is momenteel niet eenvoudig minister te zijn, waarde collega's!

De Voorzitter
We begrijpen dat mevrouw Neyts-Uyttebroeck op dit moment geen afgevaardigde, geen collega is, maar een minister. Het is dan ook begrijpelijk dat ze spreekt over de problemen van ministers.
Mevrouw Ayuso González heeft het woord voor een aanvullende vraag.

Ayuso González
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, ik deel de bezorgdheid van de afgevaardigde die deze vraag heeft gesteld, maar ik wil daar ter verduidelijking meteen aan toevoegen dat olie op basis van olijvenafval een bijproduct is dat gefabriceerd wordt na de raffinage van olijfolie, en dat verder uit iedere 100 kilo olijven 20 liter olijfolie wordt verkregen en 1,6 liter olijfolie van olijvenafval. We hebben het dus over 8% van de productie, met bovendien een zeer lage consumptie.
Zoals u heel goed heeft gezegd, mevrouw de fungerend voorzitter, is het probleem ontstaan door de methode die wordt toegepast bij de raffinage van olijfolie, waardoor er sporen van benzopyreen zijn aangetroffen in de olie van olijvenafval. Omdat, zoals u eveneens heeft gezegd, er geen Europese regelgeving is die grenswaarden voorschrijft, heeft het Spaanse ministerie van Volksgezondheid deze olie uit de handel genomen, in toepassing van het voorzorgsbeginsel. Men heeft nu de raffinagemethoden gewijzigd zodat olie kan worden geproduceerd zonder benzopyreen. Dezer dagen heeft Italië met hetzelfde probleem te kampen, om dezelfde redenen.
Daarom zou ik de Raad willen vragen of zij er op een of andere manier voor zal zorgen dat deze leemte in de wet wordt opgevuld, zodat er aanvaardbare grenswaarden zijn in de menselijke voeding. Want, zoals terecht wordt gezegd: "Het vergif is de dosis, niet de stof op zich". Dat is ook het basisbeginsel van de toxicologie.

Neyts-Uyttebroeck
Ik wil graag twee dingen zeggen naar aanleiding van de opmerkingen en vragen die zojuist zijn geformuleerd.
Om misverstanden te voorkomen heeft de woordvoerder van de commissaris voor volksgezondheid, de heer Byrne, aangegeven - ik citeer - "dat er geen sprake van is dat lidstaten maatregelen treffen tegen fijne olijfolie uit Spanje omdat er geen problemen met deze olijfolie zijn. Het productieproces van deze olijfolie is wezenlijk verschillend en daarom is van verontreiniging met benzopyreen geen sprake" .
Verder heb ik u aangegeven, mevrouw Ayuso González, dat de aan de Commissie verbonden Wetenschappelijke Raad onderzoekt welke toelaatbare maximumwaarden er gelden voor de zogenaamde polycyclische aromatische koolwaterstoffen. Het onderzoek loopt dus momenteel en ik twijfel er niet aan dat de Commissie voorstellen zal doen aan de Raad, die zich daar vervolgens over zal buigen.

De Voorzitter


Ioannis Marinos
Vraag nr. 15 van (H-0623/01):
Betreft: Voorlichting van de Grieken over de euro Luttele maanden vóór de officiële invoering van de euro is uit een peiling van de "eurobarometer", die eind maart, begin april in Griekenland is verricht, gebleken dat 47,8% van de Grieken het gevoel hebben dat ze weinig of zeer weinig over de euro weten, terwijl 25,5% toegeven er helemaal niets over te weten. De laagste percentages worden vastgesteld bij de 55-plussers, van wie 36% niets over de nieuwe munt weten en slechts 16% verklaren dat ze voldoende geïnformeerd zijn. Verder moet worden opgemerkt dat 42% van de Grieken met een laag inkomen absoluut niet over de euro geïnformeerd zijn en dat vier Grieken op tien niet eens weten dat Griekenland tot de eurozone behoort.
Hoe beoordeelt de Raad de resultaten van deze peiling? Welke zijn de overeenkomstige voorlichtingspercentages in de andere landen van de eurozone? Wat zijn de conclusies in verband met de doeltreffendheid van de voorlichtingscampagne die de Griekse regering en de overige 11 regeringen over de nieuwe munt hebben gevoerd? Welke negatieve gevolgen heeft de blijkbaar ontoereikende voorbereiding op de psychologische aanvaarding van de euro door de burgers? Welke gevaren ontstaan er voor de cohesie en de muntstabiliteit door het gebrek aan praktische informatie en organisatorische voorbereiding, met name voor de kleine en middelgrote ondernemingen?
Dit is een bijzonder uitvoerige vraag en ik vertrouw erop dat mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad het kort zal houden.

Neyts-Uyttebroeck
Geachte afgevaardigden, de eurogroep maakt op ministerieel niveau iedere maand de balans op van de voorbereidingen op de invoering van de euro. Tijdens de bijeenkomst van 4 juni hebben de ministers, de president van de Europese Centrale Bank en de bevoegde commissaris deze voorbereidingen onderzocht met het oog op de invoering van eurobiljetten en -munten op 1 januari aanstaande. Zij waren verheugd over de bemoedigende vorderingen die in dit opzicht zijn geboekt, en met name over het feit dat de consumenten steeds beter bewust worden van de euro. Ze hebben opnieuw hun voornemen geuit om de communicatiecampagnes in de loop van het tweede semester te intensiveren, zodat de omschakeling goed kan verlopen.
In deze context hebben de ministers opnieuw aangegeven dat er op moet worden toegezien dat de conversie van alle tarieven en heffingen door hun regeringsautoriteiten geen gevolgen heeft voor de prijzen en zo gering mogelijke gevolgen voor de consument. De ministers hebben de zakenlieden er op gewezen dat ze de goede praktijken dienen na te leven welke zijn vastgelegd in een gemeenschappelijke verklaring van de vertegenwoordigers van de consumenten en de Europese zakenlieden, die op 2 april 2001 is aangenomen. Ze moeten niet alleen alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat hun prijzen tijdens de invoering van de euro stabiel blijven maar ook hun klanten duidelijk maken dat zij zich daarvoor zullen inzetten.
De ministers hebben voorts aangegeven dat sommige lidstaten hun toezicht op de prijzen hebben verscherpt en dat de bevoegde instellingen nauwlettend toezien op de praktijken omtrent de prijsconversie. De ministers zijn van mening dat de dubbele prijsindicatie gedurende de gehele periode waarin beide munteenheden in omloop zijn van wezenlijk belang zijn, aangezien de consumenten zo de prijzen kunnen controleren in zowel euro's als in hun nationale munteenheid. In dit opzicht hebben ze de consumenten aangemoedigd zich meer vertrouwd te maken met de prijzen die in euro's staan aangegeven en de prijzen van de verschillende concurrenten nauwlettend in de gaten te houden gedurende de rest van dit jaar en gedurende de periode waarin de beide munteenheden in omloop zijn.

Marinos
Ik dank mevrouw de minister voor het feit dat ze me een algemeen antwoord heeft gegeven. Mijn vraag ging over Griekenland in het bijzonder. Ik moet echter zeggen dat ik mijn vraag, met alle gegevens daarin, had geformuleerd lang voordat het antwoord werd gegeven. Inmiddels is een ontwikkeling in de goede richting zichtbaar. Volgens de recente gegevens van EUROSTAT is echter ook de bezorgdheid toegenomen dat zeer velen van de gelegenheid zullen profiteren om de prijzen van goederen en diensten te verhogen. Vooral de meest kwetsbare groepen in het handelsverkeer zullen hieronder te lijden hebben, zoals bejaarden, minderjarigen, laagopgeleiden, buitenlandse migranten en mentaal gehandicapten. Een dergelijke ontwikkeling wordt nog waarschijnlijker door het feit dat - in ieder geval in mijn land waar de koers voor 1 Euro 340,75 drachmen bedraagt - niet iedereen zomaar snel kan omrekenen, zoals toch elke dag en elk uur voortdurend nodig zal zijn. Daarom is mijn vraag of de Raad, zij het op de valreep, niet kan opteren voor de meest eenvoudige oplossing voor iedereen: elke lidstaat bestelt en verspreidt goedkope zakrekenmachines voor de omrekening van de Euro in de nationale munt van elk land, zodat ook de minst geïnformeerde of minst capabele burger direct kan constateren wat hij betaalt, wat hij krijgt en wie hem wil bestelen.

De Voorzitter
Dat is geen vraag, mijnheer Marinos. We hebben aandachtig geluisterd naar uw verklaring over de problemen die zich volgens u kunnen voordoen in Griekenland, maar er kan geen antwoord op worden gegeven.
Mijnheer Marinos, als mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad toch op de een of andere manier wil antwoorden, zal ik mij daar natuurlijk niet tegen verzetten, dan geef ik haar het woord. Als Voorzitter ben ik echter van mening dat dit geen aanvullende vraag was, maar een verklaring van uw kant.

Marinos
Mijnheer de Voorzitter, mijn vraag was of de Raad bereid is te kiezen voor zo' n eenvoudig omrekeningssysteem. Het is een vraag, mijnheer de Voorzitter, en het gaat niet alleen om Griekenland maar om alle landen. Hetzelfde probleem doet zich voor in het handelsverkeer van de andere landen.

De Voorzitter
In uw verklaring heb ik deze vraag niet gehoord. Hoe dan ook, als de fungerend voorzitter nu, na deze toelichting, van mening is dat zij heel kort kan antwoorden op deze vraag, heeft zij het woord.

Neyts-Uyttebroeck
Ik kan mij niet herinneren dat ik deze vraag gelezen heb in de tekst van de mondelinge vraag van collega Marinos. Ik weet alleen dat de ministers die lid zijn van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, en met name de leden van de Eurogroep, besloten hebben om zeer intensief campagne te gaan voeren. Deze campagne wordt nu pas geïntensiveerd omdat de betrokken ministers van mening waren dat een intensieve campagne voor de zomer geen blijvend effect zou hebben, zodat men weer opnieuw zou moeten beginnen. De intensieve campagne gaat dus nu van start en wel op twee niveaus, als ik mij niet vergis. Er zal campagne worden gevoerd op het niveau van de Unie, en deze campagne zal worden gesteund door de campagnes van de diverse nationale regeringen op het niveau van de lidstaten. Ik durf u niet te zeggen of de zakrekenmachientjes deel uitmaken van de campagne van de Eurogroep. Ze vormen een onderdeel van een aantal nationale campagnes. Misschien moet uw land zich op dit punt wat meer moeite getroosten als blijkt dat er niet in dergelijke rekenmachientjes is voorzien.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Voorzitter, u kent zelf in België het honderdfrankbiljet dat ongeveer 2 euro waard is. In Griekenland heeft men het duizenddrachmebiljet dat slechts 0,5 cent waard is. Dat betekent dat wij het eigenlijk gewend zijn om een valuta te hebben die heel veel biljetten heeft. Daarom luidt mijn vraag nu of het mogelijk is dat we in de toekomst een- of twee-eurobiljetten krijgen, aangezien het vijfeurobiljet nu de kleinste waarde is? Met name in de zuidelijke landen is papiergeld namelijk duidelijk meer geliefd dan muntgeld.

Neyts-Uyttebroeck
Al deze vraagstukken zijn uitvoerig behandeld binnen de bevoegde commissies van dit Parlement, de plenaire vergadering en de bevoegde Raadsinstelling. De besluiten zijn genomen, bevestigd en herbevestigd, en zullen aldus worden uitgevoerd. Uw Parlement heeft inmiddels de mogelijkheid gehad om ze te evalueren en om zijn mening over deze besluiten te geven.

Fatuzzo
Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, ik kom meestal ' s avonds laat uit Brussel thuis in Bergamo aan, en ga dan een pizza eten. De pizzaiolo weet dat ik Europees afgevaardigde ben en toen wij een praatje maakten, zei hij mij: "Nu wij de euro krijgen, reken ik de prijs om in euro en rond deze naar boven af, zodat deze hoger wordt dan de prijs in Italiaanse lire" .
Zou het niet beter zijn een verordening uit te vaardigen waarin wordt vastgesteld dat zich bij omrekening geen verschillen mogen voordoen in vergelijking met de prijzen van bijvoorbeeld drie maanden voor de invoering van de euro?

Neyts-Uyttebroeck
Ik wil de geachte afgevaardigden laten weten dat dit voor zover ik weet inderdaad het geval is. Als sommige personen in sommige landen of sommige regio's deze bepalingen niet respecteren, dan zullen de diensten die verantwoordelijk zijn voor het toezicht op de prijzen de benodigde maatregelen moeten treffen.
Ook in mijn land is dat het geval. Ik neem aan dat dit voor alle landen moet gelden die op 1 januari aanstaande op de euro overgaan
Mag ik u een vrijpostige vraag stellen, waarde collega, en u vragen wat u uw pizzaiolo heeft geantwoord?

Fatuzzo
Ik heb hem gezegd dat ik eerst de fungerend voorzitter van de Raad zou vragen en haar zijn verhaal zou vertellen, voordat ik hem een antwoord zou geven.

De Voorzitter
Mijnheer Fatuzzo, u moet wachten tot de Voorzitter van de plenaire vergadering u het woord geeft.
Deze toelichting heeft de avond voor iedereen opgevrolijkt.

Lennart Sacrédeus
Vraag nr. 16 van (H-0624/01):
Betreft: Wetgeving inzake "sekten" en gevolgen daarvan voor godsdienstvrijheid en respect voor godsdiensten in Europa Een van de lidstaten van de EU, Frankrijk, kent een bekritiseerde wetgeving op het gebied van godsdiensten waarin het begrip "sekte" een centrale rol speelt als het gaat om kleinere kerkgenootschappeen en religieuze groeperingen.
Omdat deze wet veel overlaat aan de vrije interpretatie en het eigen inzicht van de rechter, is zij een onhandig instrument gebleken dat voor rechtsonzekerheid heeft gezorgd. Er is daarom kritiek geuit door de katholieke en protestantse kerken in Frankrijk en ook door de Raad van Europa met verwijzing naar de mensenrechten, waarbij men heeft gewezen op de beperking van uiterst fundamentele vrijheden en rechten, zoals de vrijheid van godsdienst en van vereniging.
Hoe beoordeelt de Raad tegen de achtergrond van het te Nice uitgeroepen Handvest van de grondrechten deze Franse wetgeving, vooral nu deze wet voor een aantal kandidaat-landen als inspiratiebron dient bij de opstelling van nieuwe godsdienstwetten, onder meer voor Tsjechië? Lopen wij niet het gevaar het respect voor de keuze van onze medeburgers op het gebied van levensbeschouwing en godsdienst te verminderen - met een toegenomen intolerantie als gevolg - als steeds meer lidstaten van de EU wetgeving aannemen die bepaalde kerkgenootschappen en religieuze groeperingen onwettig verklaart, of als zij deze groepen actief in het oog houden, en dient niet het goede werk en het idealisme van de kerkgenootschappen veeleer te worden benadrukt dan verboden?

Neyts-Uyttebroeck
Ik zou de heer Sacrédeus willen antwoorden dat de Raad eigenlijk helemaal niet bevoegd is om zich over de door hem gestelde vraag uit te spreken. Wel wil ik herinneren aan Verklaring nr. 11 bij de Slotakte van Amsterdam, verklaring betreffende de status van kerken en niet-confessionele organisaties. Die verklaring luidt als volgt: "De Europese Unie eerbiedigt en doet geen afbreuk aan de status die kerken en religieuze verenigingen volgens het nationale recht in de lidstaten hebben. De Europese Unie eerbiedigt evenzeer de status van levensbeschouwelijke en niet-confessionele organisaties".

Sacrédeus
Ik wil het Belgische voorzitterschap graag bedanken voor dit antwoord. De Europese Unie is een unie met gemeenschappelijke waarden. Die waarden binden ons. Het zijn niet de mammon of het geld, maar de gemeenschappelijke cultuur en het gemeenschappelijk mensbeeld die ons Europeanen verbinden. Ik doel in dit geval op de kwestie rond de Franse wetgeving met haar geringschattende begrip 'sectarisch' , want dat is geen verheffend begrip. Ik doel op de onduidelijkheid en de willekeur die deze term inhoudt, op het feit dat de wetgeving niet gepreciseerd is maar zegt dat als mensen worden gedwongen tot onderdanigheid, als ze herhaaldelijk onder druk worden gezet of als gepoogd wordt hun beoordelingsvermogen met bepaalde technieken te beïnvloeden, de daders gestraft kunnen worden met maximaal vijf jaar gevangenisstraf of een boete van maximaal vijf miljoen Franse franc.
Ik wijs er nogmaals op dat de katholieke kerk en vele kerken in Frankrijk zeer sceptisch staan tegenover deze wetgeving. Gaat het hier niet om de menselijke waardigheid, om de democratie?

De Voorzitter
Dat is geen vraag maar een verklaring.

Anna Karamanou
Vraag nr. 17 van (H-0626/01):
Betreft: Foltering van personen om redenen van seksuele geaardheid Het aantal gevallen van foltering en mishandeling van personen die relaties met personen van hetzelfde geslacht onderhouden is dramatisch toegenomen, hetgeen in de hand wordt gewerkt door de algemene tolerantie voor mensenrechtenschendingen en de schroom van de slachtoffers om over het hun aangedane onrecht te spreken. In het recente verslag van Amnesty International wordt een beschrijving gegeven van de verschrikkingen die tienduizenden mensen ondergaan wanneer zij worden gefolterd, mishandeld, aan seksueel geweld onderworpen of met geweld worden onderworpen aan een medische of psychiatrische behandeling. In het verslag worden door getuigenverklaringen ondersteunde gevallen beschreven in meer dan 30 verschillende landen. Bovendien worden in meer dan 70 landen verhoudingen tussen personen van hetzelfde geslacht als een strafrechtelijke overtreding beschouwd.
Wat is de Raad voornemens te doen om ervoor te zorgen dat in een democratisch Europa de verscheidenheid wordt beschermd en de seksuele geaardheid van een persoon niet langer meer een aanleiding vormt voor dit soort toestanden?

Neyts-Uyttebroeck
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, in artikel 6, lid 1 van het Verdrag betreffende de Europese Unie staat dat de Europese Unie is gegrondvest op de beginselen van vrijheid, democratie, eerbiediging van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. In lid 2 van dit artikel lezen we dat de Unie de grondrechten respecteert zoals die worden gewaarborgd door het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en zoals ze uit de gemeenschappelijke constitutionele tradities van de lidstaten voorvloeien als algemene beginselen van het Gemeenschapsrecht.
In artikel 3 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden wordt gesteld dat "niemand mag worden onderworpen aan folteringen of aan onmenselijke of vernederende behandelingen of bestraffingen". In artikel 14 van dit Verdrag staat dat het genot van de rechten en vrijheden die in dit Verdrag zijn vermeld, moet worden verzekerd zonder enig onderscheid op welke grond ook". Er mag dus met name geen onderscheid worden gemaakt op grond van geslacht.
In artikel 13 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschappen wordt verduidelijkt dat de Raad, binnen de grenzen van zijn bevoegdheden, met eenparigheid van stemmen, op voorstel van de Commissie en na raadpleging van het Europees Parlement, passende maatregelen kan nemen om discriminatie op grond van met name geslacht of seksuele geaardheid te bestrijden. Teneinde in dit opzicht op nationaal, regionaal en internationaal niveau actiever en op basis van nauwere samenwerking te kunnen optreden, heeft de Europese Unie in april dit jaar richtsnoeren aangenomen voor haar beleid jegens derde landen voor wat betreft martelingen en andere wrede, onmenselijke of mensonterende straffen of behandelingen. De Europese Unie heeft hiermee willen bevestigen dat dit vraagstuk in haar mensenrechtenbeleid een centrale plaats inneemt. Deze richtsnoeren bieden de Unie een instrument om in geval van marteling op te treden en haar inspanningen te vergroten om naleving van de internationale regels af te dwingen.

Karamanou
Ik zou de voorzitter van de Raad willen danken voor haar antwoord; ik ben voor een groot gedeelte tevredengesteld. Wij weten trouwens dat de Europese Unie erg gevoelig is voor de naleving van de mensenrechten en deze gevoeligheid komt tot uitdrukking met de Verdragen en het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens.
Maar, mevrouw de voorzitter, wie het recente verslag van Amnesty International leest over de folteringen die duizenden op aarde ondergaan wegens hun seksuele geaardheid, voelt direct aan dat wat we in de Europese Unie doen niet genoeg is. Onlangs is een initiatief ontplooid door de Mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties om te stimuleren dat aanklacht wordt gedaan van folteringen en schendingen van de mensenrechten wegens seksuele geaardheid. Bent u wellicht ook van plan een dergelijk initiatief te ontplooien op het vlak van de Europese Unie?

De Voorzitter
We nemen kennis van uw verklaring; maar dit is evenmin een vraag.
Omdat de vragen nrs. 18 en 19 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld.

William Francis Newton Dunn
Vraag nr. 18 van (H-0628/01):
Betreft: Algemene toegang tot Raadsdocumenten Op 30 mei jl. heeft de Raad, na de wetgeving tot openstelling van zijn documenten voor de burger te hebben vastgesteld, een termijn van zes maanden bepaald (tot 3 december 2001) voor de afronding van voorbereidende maatregelen. Thans, begin september, is de helft van deze zelf bepaalde periode verstreken.
Ligt de Raad met zijn voorbereidingen "op schema"? Zo niet, stelt hij prijs op hulp van het Parlement dat reeds vele jaren open staat voor de burger?

Jonas Sjöstedt
Vraag nr. 19 van (H-0630/01):
Betreft: Meer openheid In mei 2001 is de wetgeving inzake toegang van de burger tot de documenten van de EU aangenomen. De nieuwe regels treden binnen zes maanden in werking.
Kan de Raad mededelen welke soorten documenten die vroeger geheim waren, thans in het kader van de nieuwe voorschriften inzake openheid, algemeen toegankelijk worden?

Neyts-Uyttebroeck
. Zoals eerder gezegd naar aanleiding van mondelinge vraag H-0545/01 van het geachte parlementslid zal Verordening (EG) nr. 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2001 inzake de toegang van publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie met ingang van 3 december van dit jaar van toepassing zijn. Tot die datum zullen verzoeken van burgers om raadsdocumenten zoals voorheen worden behandeld op basis van Besluit 93/731/EG betreffende de toegang van het publiek tot de documenten van de Raad.
Elk van de drie betrokken instellingen treft momenteel maatregelen om te waarborgen dat de nieuwe verordening met ingang van 3 december aanstaande ook werkelijk wordt toegepast. Volgens artikel 15 van de verordening moeten zij een interinstitutioneel comité oprichten dat nagaat welke de beste praktijk is, eventuele geschillen behandelt en toekomstige ontwikkelingen met betrekking tot de toegang van het publiek tot documenten bespreekt. Wat de Raad betreft, voeren de bevoegde diensten thans besprekingen over de te nemen maatregelen en over het tijdschema voor de invoering daarvan, zulks ter vergemakkelijking van de uitoefening door de burgers van de rechten die ze nu duidelijker krijgen toegewezen op grond van de nieuwe verordening. De nodige maatregelen zullen worden getroffen om de datum van 3 december te kunnen respecteren.
Wat de verschillende soorten documenten betreft die door het publiek mogen worden geraadpleegd, kan ik het geachte Parlementslid meedelen dat tegenwoordig op grond van Besluit 93/731/EG van 20 december 1993 betreffende toegang van het publiek tot documenten van de Raad, alle raadsdocumenten door het publiek kunnen worden opgevraagd. Naargelang van hun inhoud en in het bijzonder in het licht van de uitzonderingsregelingen - dat is artikel 4 van het besluit - wordt dan besloten of ze al dan niet aan de aanvrager kunnen worden verstrekt, en dat na een uitvoerig onderzoek geval per geval.
Artikel 1, lid 1 van Besluit 93/731/EG, gewijzigd bij Besluit 2000/527/EG van de Raad van 14 augustus van vorig jaar, bepaalde evenwel dat indien een verzoek om toegang betrekking heeft op een als zeer geheim, geheim of vertrouwelijk gerubriceerd document in de zin van het besluit van de secretaris-generaal van de Raad van 27 juli 2000, dat daarenboven betrekking heeft op veiligheids- en defensieaangelegenheden van de Unie of van een of meer van haar lidstaten of op militaire of niet-militaire crisisbeheersing, de aanvrager ervan in kennis wordt gesteld dat het betrokken document niet onder de werkingssfeer valt van Besluit 93/731/EG.
Ik wil uw aandacht vestigen op het feit dat deze bepaling niet is overgenomen in de eerder genoemde Verordening (EG) nr.1049/2001 die op 3 december aanstaande in werking treedt.
Artikel 9 van de verordening bepaalt evenwel dat de verzoeken om toegang tot de daarin omschreven gevoelige documenten een aparte behandeling krijgen. Dergelijke verzoeken mogen bijvoorbeeld uitsluitend worden behandeld door personen die het recht hebben zelf van deze documenten kennis te nemen. Verordening (EG) nr. 1049/2001 gaat uit van hetzelfde algemene principe als het besluit van 1993, namelijk dat elk opgevraagd document wel degelijk afzonderlijk wordt bekeken. De toegang kan eventueel nog alleen worden geweigerd in het licht van de uitzonderingsregeling waarin artikel 4 van de verordening voorziet.
De Raad heeft overigens bij zijn besluit van 9 april van dit jaar betreffende de terbeschikkingstelling aan het publiek van bepaalde categorieën raadsdocumenten besloten om via internet een hele reeks documenten, met name documenten die vallen onder wetgevende werkzaamheden, rechtstreeks toegankelijk te maken voor het publiek. Daarmee liep de Raad vooruit op de inwerkingtreding van de verordening voor wat betreft artikel 12, lid 3.

Newton Dunn
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de fungerend voorzitter feliciteren met het feit dat zij binnen dit vragenuur zoveel vragen heeft kunnen beantwoorden. Misschien heeft u wel een record bereikt. Ik weet niet wat tot nu toe het record was, maar u heeft het in ieder geval zeer goed gedaan. Ten tweede wil ik het hebben over uw uitspraak dat deze procedure op tijd, op 3 december, van start zal gaan. Iedereen in het Parlement en daarbuiten vindt het werkelijk geweldig dat te horen en wil u bedanken voor uw uiterst volledige antwoord. Mag ik wel even wat vragen: Gaat u als volgende stap de bijeenkomsten van de Raad openstellen voor het publiek zodat iedereen kan zien wat u eigenlijk uitvoert? Dan wordt de Raad pas echt democratisch. Is dat uw volgende stap?

Neyts-Uyttebroeck
Ik ben bang dat daarvoor eerst een IGC moet worden gehouden, dus u moet nog even wachten. Zoals u uit mijn antwoord hebt kunnen opmaken, is er al veel vooruitgang geboekt en we zullen zien hoe het verder loopt. Ik zal hier niet de woorden van de voormalig Belgische premier citeren toen ik zo onbezonnen was om dit voorstel aan mijn eigen nationale parlement voor te leggen, maar ik kan u dit naderhand wel onder vier ogen vertellen. Er is sprake van vooruitgang; nu rest ons niets anders dan te wachten en te hopen.

Sjöstedt
Ook ik wil de Raad bedanken voor zijn uitvoerige antwoord, maar ik wil toch vragen om een concretisering. Kunt u enige voorbeelden geven, concrete voorbeelden van documenten die voorheen geheim waren maar die nu met de nieuwe regels openbaar worden? Ik doel daarbij op bepaalde soorten documenten, waarvan u hoopt dat ze nu openbaar kunnen worden gemaakt voor het grote publiek. Pas als bekend is welke soorten documenten werkelijk openbaar worden, kan men praten over een werkelijke vooruitgang en een grotere openheid.

Neyts-Uyttebroeck
Ik merk dat het me nog niet gelukt is om u ervan te overtuigen dat er daadwerkelijk vooruitgang is geboekt. Ik stel voor dat u begin volgend jaar of in de loop van december opnieuw hierover vragen stelt. Dan zullen we waarschijnlijk uw vraag in meer detail kunnen beantwoorden omdat de nieuwe procedures nog niet van toepassing zijn. Er is werkelijk sprake van vooruitgang. Ik heb geprobeerd u daarvan te overtuigen.

Karamanou
Mijnheer de Voorzitter, ik wil protesteren tegen de wijze waarop u leiding geeft aan dit debat. U heeft al onze aanvullende vragen collectief verklaringen genoemd en de voorzitter niet de kans gegeven ons antwoord te geven. U heeft dit gedaan met de heer Marínos, de heer Sacrédeus en met mij. Naar mijn mening zijn concrete vragen gesteld en u zou mevrouw de voorzitter op zijn minst antwoord moeten laten geven. Als zij geen antwoord had op onze vraag, dan had ze gewoon kunnen zeggen dat ze geen antwoord heeft. Mij overkomt het in ieder geval voor het eerst dat de Voorzitter optreedt zoals u net deed en onze vragen en standpunten zo kenschetst zoals u heeft gedaan.

De Voorzitter
Ik dank u voor uw opmerking en zal er beslist rekening mee houden, maar in het Reglement staat uitdrukkelijk dat men enkel aanvullende vragen mag stellen en geen verklaringen mag afleggen. Hoe dan ook, ik zal de fungerend voorzitter niet beletten om te antwoorden als zij dat opportuun acht, zelfs al is er geen vraag gesteld. Zij heeft altijd de mogelijkheid daartoe. Uw interventie en de vertolking van de interventie van de heer Marinos - in verscheidene talen, dat heb ik nagetrokken - bevatten echter geen enkele vraag maar wel een uitgebreide verklaring.
Ik heb als Voorzitter noch de letter noch de geest van dit Vragenuur geschonden. Het doel van het vragenuur is concrete vragen te stellen en zo concreet mogelijke antwoorden te krijgen.
Ik verzoek u de artikelen van het Reglement te lezen die betrekking hebben op het vragenuur.
We zullen, al zijn we reeds over tijd, twee vragen stellen aan mevrouw de Raadsvoorzitter. Ter informatie van de collega's: het gaat om vragen 20 en 21. De overige vragen zullen schriftelijk worden beantwoord.

De Voorzitter


Bernd Posselt
Vraag nr. 20 van (H-0635/01):
Betreft: Verkiezingen in Kosovo Op welke wijze ondersteunt de Raad de eerste algemene verkiezingen in Kosovo en welke perspectieven ziet hij voor deze regio?

Neyts-Uyttebroeck
De verkiezingen van 17 november aanstaande vormen zeker een belangrijke gebeurtenis voor de toekomst van Kosovo. De bevolking en de plaatselijke politieke leiders worden zo rechtstreeks betrokken bij het functioneren van het tijdelijke constitutionele kader dat door UNMIK is opgezet.
De Raad vindt het in dit opzicht van groot belang dat deze verkiezingen op reguliere wijze verlopen volgens de Europese normen en met de deelname van de gehele bevolking, inzonderheid de Servische minderheid van Kosovo.
De Raad van de Europese Unie speelt evenwel geen enkele rol in de directe voorbereidingen op deze verkiezingen. Deze organisatie is toevertrouwd aan de OVSE, de Raad van Europa en de derde pijler van de Verenigde Naties Interim Administratie Missie in Kosovo, beter bekend onder de afkorting UNMIK.
Alle lidstaten leveren evenwel een belangrijke bijdrage aan de begroting die in dit opzicht door de OVSE en de Raad van Europa is opgesteld. Ook treffen ze voorbereidingen voor het zenden van waarnemers, wederom in de context van de OVSE en de Raad van Europa.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik vragen of de Europese Unie zich niet op z' n minst - wat ze overal doet - actief wil inzetten voor de financiering van onafhankelijke media, voor de opleiding van politici, voor de ondersteuning van democratische partijen en voor institution building. Dat doen wij in principe overal en het zou voor mij onbegrijpelijk zijn als we dat in Kosovo niet deden.
Op de tweede plaats wil ik vragen of de Raad van plan is om na de verkiezingen in Kosovo direct contact op te nemen met degenen die gekozen zijn, zodat de gematigde krachten die - naar ik vermoed - zullen winnen ook daadwerkelijk succes zullen hebben, waardoor niet uiteindelijk de radicale krachten gesteund zullen worden.

Neyts-Uyttebroeck
Wat de organisatie van de verkiezingen betreft, heb ik alle informatie gegeven waarover ik beschikte. Zoals u weet hecht de Europese Unie altijd veel waarde aan het onderhouden van veelvuldige contacten met autoriteiten, leiders en personen die in Kosovo een rol spelen. Ook streeft de Unie ernaar in de regio aanwezig te zijn.
Persoonlijk wil ik u laten weten dat het beter is om voor aanvang van de verkiezingen geen standpunt in te nemen en geen duidelijke voorkeur voor een van de partijen in de verkiezingen aan te geven. Wij hebben in deze regio van Europa vaker bittere teleurstellingen moeten ondergaan. Wij moeten vertrouwen hebben in de democratie van Kosovo en tegelijkertijd bijzonder nauwlettend toezien op hetgeen er zich afspeelt en wat er zich na de verkiezingen zal afspelen. Uiteraard hopen wij allen dat deze verkiezingen betamelijk zullen verlopen.

Marinos
Mijnheer de Voorzitter, ik heb mijn vraag zwart op wit en zal u een kopie van de tekst toesturen met een vertaling zodat gemakkelijker te constateren valt dat ik mevrouw de minister een vraag heb gesteld. Beschouwt u dit echter niet als een geschil. Ik heb achting voor u en respecteer u, vooral als Voorzitter. Herhaaldelijk heb ik het Vragenuur onder uw leiding bijgewoond en ik heb geen klachten. Om echter aan te tonen dat er wel degelijk een vraag was, voeg ik eraan toe dat mevrouw de voorzitter zei dat mijn aanvullende vraag niet in de tekst van mijn vraag stond.
Ik zou u dus als Voorzitter ten eerste duidelijk willen maken dat ik, zoals gebleken is, wel degelijk een vraag heb gesteld, en ten tweede willen vragen of de aanvullende vragen moeten herhalen wat in de eerste vraag stond of de eerste vraag moeten aanvullen met een andere inhoud maar uiteraard over hetzelfde onderwerp? Ik verzoek u dat punt voor mij te preciseren, u heeft tenslotte veel meer ervaring dan ik met zaken die het Reglement betreffen.

De Voorzitter
U heeft volledig gelijk, mijnheer Marinos. Zoals de naam zegt, is een aanvullende vraag niet hetzelfde. Door de vertolkingen hadden we echter niet begrepen dat het ging om een vraag, maar u heeft wel degelijk een vraag gesteld en we hebben het nu allemaal heel duidelijk gehoord. We danken u dan ook voor uw samenwerking en uw beoordeling van de situatie. Dank u wel.

De Voorzitter


Luis Berenguer Fuster
Vraag nr. 21van (H-0637/01):
Betreft: Goedkeuring verordening beelden en modellen Wanneer denkt de Raad bovengenoemde verordening goed te keuren?

Neyts-Uyttebroeck
Er bestaat in de Raad reeds een eenparig akkoord over nagenoeg alle aspecten van het voorstel voor een verordening. Er moet nog één knoop worden doorgehakt, en daarover organiseert het voorzitterschap met sommige delegaties bilaterale contacten. Op basis daarvan hopen wij dat deze laatste hindernis binnenkort kan worden genomen. U zult begrijpen dat ik daarover in deze delicate fase niet meer informatie kan geven.

Berenguer Fuster
Mijnheer de Voorzitter, ik zal dit doen in de vorm van een vraag, om geen tegenwerpingen van de Voorzitter uit te lokken, die zoals altijd zeer terecht zijn.
Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, ik begrijp eerlijk gezegd niet waarom u geen opheldering wilt geven over deze hangende kwestie. Ik begrijp eerlijk gezegd niet goed wat deze kwestie eigenlijk is.
Bij de behandeling van de regelgeving voor beelden en modellen in het Parlement - toen het ging om de richtlijn - waren er bepaalde geschilpunten, zoals de reparatieclausule. Nu echter een compromis is bereikt over deze specifieke clausule, dankzij de zeer directe betrokkenheid van het Europees Parlement, de Commissie en de Raad, en dit compromis wordt weerspiegeld in het voorstel van de Commissie, dat als dusdanig ook is aanvaard door het Europees Parlement, begrijp ik niet wat dat geschilpunt zou kunnen zijn.
Evenmin begrijp ik dat er, zoals werd gezegd, andere conflictpunten zijn die destijds voor vertraging hebben gezorgd bij de aanneming van de merkenverordening, zoals kwesties in verband met taal, procedure of de vestiging van het Bureau voor harmonisatie binnen de interne markt. Deze kwesties werden immers opgelost met de merkenverordening. En nu is ook een oplossing bereikt ten aanzien van dit voorstel voor een verordening inzake beelden en modellen, de normen van de procedure, de talen van de procedure en de bevoegdheid van het Bureau voor harmonisatie binnen de interne markt.
Daarom begrijp ik niet wat dit punt zou kunnen zijn en ik zou het op prijs stellen indien u mij hierover opheldering zou verschaffen.

Neyts-Uyttebroeck
Ik kan hier alleen maar herhalen wat ik zojuist gezegd heb. Het is niet altijd noodzakelijk om de motieven van een bepaalde lidstaat over een bepaald onderwerp te begrijpen of te onderschrijven om te kunnen constateren dat men zich net als in het verleden terughoudend opstelt en dat deze terughoudendheid moeilijk kan worden weggenomen. Het voorzitterschap zal de rest van dit jaar alles in het werk stellen om deze voorbehouden weg te nemen. Dat is alles wat ik op dit moment over de situatie kan zeggen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad. Met dit antwoord is het debat beëindigd.
Aangezien de tijd voor het vragenuur aan de Raad is verstreken, worden de vragen nrs. 22 tot en met 36 schriftelijk beantwoord.
Het vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.13 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Mededeling van de Voorzitter
De Voorzitter
Overeenkomstig artikel 74 van het Reglement verklaart de Voorzitter het volgende:
Wij hebben de volgende gemeenschappelijke standpunten van de Raad ontvangen, die in de notulen vermeld zullen worden, alsmede de redenen die hebben geleid tot de vaststelling ervan. De termijn van drie maanden waarover het Parlement beschikt om zich uit te spreken, gaat morgen, 6 september 2001 in.

Elektronische communicatie en bestrijding van computercriminaliteit (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A5-0270/2001 van de heer Cappato, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de sector elektronische communicatie (COM(2000) 385 - C5-0439/2000 - 2000/0189(COD));
A5-0284/2001 van mevrouw Cederschiöld, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, betreffende de strategie om de informatiemaatschappij veiliger te maken door de informatie-infrastructuur beter te beveiligen en computercriminaliteit te bestrijden.

von Boetticher
Mijnheer de Voorzitter, beste collega' s, ik heb er geen behoefte aan op alle aspecten van de gegevensbescherming in de elektronische communicatie in te gaan die per voorstel voor een richtlijn van de Commissie geregeld dienen te worden. De meeste voorstellen zijn juist en noodzakelijk en worden door ons ondersteund. Dat geldt ook voor het werk van rapporteur Cappato, die ik daar van harte mee feliciteer.
Toch hebben we een punt dat zeer omstreden is. Welk standpunt nemen we in ten aanzien van directe reclame in het e-mailverkeer? Momenteel hebben vier lidstaten in Europa het opt-in-systeem, dat ongevraagde commerciële e-mails verbiedt en voorafgaande toestemming van de burger verplicht stelt. De meeste andere lidstaten kennen een opt-out-regeling, waarin de burger zich op een zogenaamde Robinson-lijst moet laten zetten als hij of zij geen commerciële e-mails wenst te ontvangen.
Dus staan ons nu twee opties open: de amendementen 42, 43 en 44 van de Commissie vrijheden en de rapporteur bepleiten een opt-out-constructie als minimumeis. Amendement 61, dat voorstelt deze aanpak na drie jaar te toetsen, is een aanvulling daarop. Landen die een opt-in hebben, kunnen dat beschouwen als een aanscherping van de minimumeis en er dan ook mee doorgaan.
De amendementen 53, 60 en 62 pleiten voor een onmiddellijke invoering van de opt-in-regeling en het verplicht stellen ervan voor alle lidstaten. Zowel voor opt-in als voor opt-out zijn goede argumenten aan te voeren en we zullen in dit debat nog veel van zulke goede argumenten te horen krijgen, ongetwijfeld met veel klem geopperd. Ook ik beken me meer tot de aanhangers van de opt-in-regeling te rekenen, maar toch is er maar één voorstel dat serieuze overweging verdient en dat is variant I, dat wil zeggen opt-out als minimumeis, hetgeen neerkomt op de handhaving van de status-quo in de lidstaten.
Waarom is dat zo? Ten eerste hebben we in de e-commerce-richtlijn een jaar geleden eveneens voor de opt-out-regeling als minimumeis gekozen, maar wel met het voorbehoud die na drie jaar door te lichten. Het zou absurd en inconsistent zijn als we nu, amper een jaar later, in deze richtlijn ineens wel een definitieve regeling zouden willen opnemen, hetzij opt-in hetzij opt-out.
Ten tweede kan nu nog niemand de ontwikkelingen precies voorzien. Niemand kan zeggen welke voor- en nadelen beide varianten in de komende twee jaar zullen blijken te hebben. De handelsgebruiken, de aanspraken die burgers op informatie maar ook op bescherming maken, zijn aan sterke veranderingen onderhevig. Hoe de handel op de nieuwe mogelijkheden van directe reclame per e-mail zal reageren is helemaal nog niet te voorzien. Vergelijkingen met de traditionele postreclame mogen zich opdringen, ze zijn toch ongepast. Laten we dus vasthouden aan de tot nu toe gevolgde lijn, zonder in paniekvoetbal te vervallen en laten we het houden bij hetgeen we in de e-commerce-richtlijn zo wijselijk en - zo voeg ik toe - met een overweldigende meerderheid in dit Parlement besloten hebben: minimumeis opt-out, de mogelijkheid tot opt-in voor de lidstaten en het kritisch volgen van beide methodes.

Paciotti
Mijnheer de Voorzitter, de mededeling van de Europese Commissie over de veilige informatiemaatschappij is een aanvulling op eerdere initiatieven, met name op het globale actieplan voor het geïnformatiseerde Europa. Er zullen verdere initiatieven nodig zijn op een terrein dat in voortdurende ontwikkeling is.
In het verslag van mevrouw Cederschiöld wordt dit initiatief gesteund en worden passende wetgevingsmaatregelen toegevoegd, voorstellen voor samenwerkingsprogramma' s om de doeltreffendheid van de bestrijding van computercriminaliteit te verhogen en om een evenwicht te garanderen tussen preventie en bestraffing van criminaliteit enerzijds en eerbiediging van de burgerlijke vrijheden anderzijds. Dit evenwicht wordt gegarandeerd door het Handvest van de grondrechten en moet het kompas zijn van het optreden van de Europese Unie. Ook daarom verdient het uitvoerige en nauwgezette verslag-Cederschiöld onze volledige instemming.
Ook het voorstel voor een richtlijn van de Commissie verdient onze grote waardering. Dit voorstel voorziet in een aanpassing van de normen voor de bescherming van persoonsgegevens in de sector elektronische communicatie. In de optiek van het voorstel is een harmonisering noodzakelijk en kan de situatie niet blijven zoals ze is.
In het verslag-Cappato worden aan de ene kant nuttige aanvullingen op de richtlijn voorgesteld, waardoor de grenzen voor inmenging van de overheid in de persoonlijke levenssfeer worden versterkt, vooral op het gebied van algemene elektronische bewaking. Daarover hebben we vanmorgen gesproken. Daar staan we zeker achter, ook al hebben wij in deze sector helaas geen wetgevende bevoegdheden. Aan de andere kant wordt in het verslag-Cappato de bescherming van de privacy van de burgers die in het voorstel voor een richtlijn wordt geboden verminderd, juist op het punt waar wij wel wetgevende bevoegdheid hebben.
De Commissie stelt voor dat e-mailadressen en nummers van mobiele telefoons van de Europese burgers uitsluitend mogen worden opgenomen in openbare lijsten en via Internet mogen worden verspreid als de betrokkenen vooraf toestemming hebben gegeven. In het verslag-Cappato wordt daarentegen voorgesteld e-mailadressen en nummers van mobiele telefoons in principe wel in openbare lijsten op te nemen, tenzij de betrokkene verzoekt daarin niet te worden opgenomen.
Een analoog verschil - we hebben het al gehoord - heeft betrekking op de reglementering van ongevraagde directe reclame. De Europese Commissie stelt voor dat uitsluitend berichten mogen worden verzonden aan degenen die daarvoor expliciet toestemming hebben gegeven, zoals nu het geval is voor faxen. In het verslag-Cappato wordt echter gepleit voor het opt-out-systeem.
Als u bedenkt hoe snel een lijst e-mailadressen via Internet kan worden verspreid en binnen bereik kan komen van een onbeperkt aantal personen die geïnteresseerd zijn in het verzenden van ongevraagde berichten en als u bedenkt hoeveel tijd en geld het kost om deze ongewenste berichten te verwijderen en de afzenders te verzoeken van de verzendlijst te worden verwijderd, heeft u een idee van de last voor de burgers van een opt-out-regeling. Dat is een vooruitzicht dat het gebruik van Internet en elektronische handel zou kunnen ontmoedigen en tegengaan.
In een vermakelijk artikel heeft een Italiaanse journalist geschreven: "Ik dacht dat ik een mobiele telefoon had gekocht en in plaats daarvan zit ik nu met een tamagotchi, dat Japanse speelgoedhuisdier dat net zoveel aandacht vraagt als een klein kind. Mijn telefoonbedrijf laat me nooit alleen, het stuurt me voortdurend berichten, net als tieners; het vraagt me of ik wil meedoen aan een prijsvraag, of ik al gehoord heb over bepaalde kortingen, het begroet me als ik naar het buitenland ga en verwelkomt me als ik weer terugkom."
Stelt u zich voor wat er zal gebeuren als niet alleen uw eigen leverancier, maar alle mogelijke leveranciers ter wereld het nummer van uw mobiele telefoon en uw e-mailadres zouden kennen, leveranciers die zich niet meer beperken tot het verkopen van goederen maar willen dat hun merk u bevalt, verleidt, bij u hoort.
Als we willen dat elektronische handel een toekomst heeft, kunnen we de consument niet dwingen zijn tijd te besteden aan het verwijderen van ongewenste berichten of het achternazitten van de afzenders om hen te verzoeken met rust te worden gelaten. Er is geen reden voor e-mail andere regels te laten gelden als voor de fax: het hoogste beschermingsniveau garandeert ook het grootste vertrouwen van de consumenten.

Plooij-van Gorsel
Voorzitter, collega's, mijnheer de commissaris, vrijheid van meningsuiting en keuzevrijheid zijn een kostbaar goed voor liberalen. Maar collega's, niet tegen elke prijs. Het ontvangen van e-mail is voor de ontvanger aanzienlijk minder vrijblijvend dan het ontvangen van papieren folders en brochures. De kosten kunnen op jaarbasis snel 10 miljard euro bedragen voor de ontvangers, om maar niet te spreken van de kosten in tijd. Net als bij papieren folders hebben we dus een nee-bedankt-sticker nodig. Persoonlijk zou ik graag opteren voor zelfregulering door het bedrijfsleven, maar in de praktijk blijkt dat opt out niet te handhaven is. Daarom zal de liberale fractie het Commissievoorstel voor opt in steunen. Inmiddels ligt er ook in de Verenigde Staten een wetsvoorstel bij het Congres voor opt in-regeling die een opening biedt voor mondiaal goede afspraken, hetgeen noodzakelijk is in een grenzeloos communicatietijdperk.
Ongewenste post zal niet beperkt blijven tot internet. De mobiele-telefoonsector zal in de komende tijd een steeds belangrijker rol gaan spelen, waarbij bedrijven en consumenten met hoge kosten worden opgezadeld, terwijl de infrastructuur zeer kwetsbaar wordt.
Mijn tweede opmerking betreft de opslag van verkeersgegevens. Ik verwijs daarbij graag naar het Echelondebat van vanmorgen. Het is in mijn ogen een schending van de privacy als verkeersgegevens langer dan nodig worden opgeslagen. Zo zal een consument nooit het noodzakelijke vertrouwen in elektronische handel krijgen. Ten slotte, collega's, de regels binnen de Unie dienen geharmoniseerd te worden. Immers, onze telecombedrijven werken pan-Europees en hebben dus behoefte aan uniforme regels opdat geen rechtsonzekerheid gecreëerd wordt. Daarom is subsidiariteit op dit terrein uit den boze.

Buitenweg
Voorzitter, het recht op vrijheid van meningsuiting geeft bedrijven het recht om via internet hun waar ten toon te stellen. Maar dat betekent nog niet dat zij mensen mogen verplichten het ook te lezen. Ik ontvang regelmatig ongewenste reclame op mijn e-mail. Ik heb mij al vaak door Engelstalige formulieren moeten worstelen om helemaal aan het eind te gaan invullen dat ik van de mailinglist af wil. Toch lukt dat regelmatig niet. Een opt out-regeling is slecht voor de consument. Deze is afhankelijk van de goodwill van het bedrijf om hem of haar daadwerkelijk uit te schrijven. Het uitschrijven zelf kost veel tijd en de kosten zijn voor de consument.
Vaak wordt gesteld dat goede bedrijven alleen gericht mailen. Maar ten eerste houden de voorstanders er dan al rekening mee dat er een substantieel aantal slechte bedrijven zijn die er een zootje van maken, en ten tweede kan het wel marketingtechnisch goed gericht zijn als ik informatie over babykleertjes ontvang, maar ik wil geen kruippakjes of luiers op mijn scherm op eigen kosten downloaden. Goed gericht vanuit marketingoogpunt wil nog niet zeggen dat het welkom is en dat het beperkt is. Als de ongewenste reclame-uitingen op termijn een hoge vlucht nemen, voorzie ik dat veel mensen zich afkeren van open internet en e-mail. Dan is de vrijheid van meningsuiting een stuk verder van huis.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil graag de rapporteurs feliciteren met het werk dat ze hebben verricht. De technologische ontwikkelingen bieden niet alleen onbegrensde mogelijkheden, maar brengen ook talrijke problemen met zich mee. Zoals dat meestal gaat met nieuwe mogelijkheden worden ze helaas op grote schaal misbruikt voor criminele doeleinden. Daarom is het onze plicht voor strenge controle en maatregelen te zorgen, niet door aan de toegankelijkheid te tornen maar door ouders in staat te stellen hun kinderen tegen deze nieuwe technologieën te beschermen en door de samenwerking tussen de opsporingsinstanties in de lidstaten te bevorderen. Het doet mij deugd dat in de verslagen naast samenwerking tussen de lidstaten ook een rol wordt toebedeeld aan Europol en Eurojust. Ook verwelkom ik de oprichting van het forum tegen cybercriminaliteit. Op dit terrein kunnen we alle actoren samenbrengen, ook de fabrikanten van apparatuur die ons door het invoeren van bepaalde zaken kunnen helpen.
Tot slot wil ik nog zeggen dat het een op de toekomst gericht plan is, als we kijken naar de samenwerking met de Verenigde Staten en landen in andere delen van de wereld, die ervoor moet zorgen dat de mens baat heeft bij deze nieuwe technologie en dat deze niet wordt aangewend om de wet te omzeilen.

Van Velzen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, op de eerste plaats wil ik de rapporteur feliciteren met zijn verslag, maar ik moet namens collega Westendorp, de voorzitter van de Commissie industrie, ernstig bezwaar aantekenen tegen de gevolgde procedure. Er was afgesproken gebruik te maken van een versterkte procedure-Hughes, maar daarvan is weinig terechtgekomen. Ik wil niet in details treden. De Commissie industrie heeft ook dit debat vanwege de urgentie niet willen ophouden, maar we willen toch een ernstig protest laten horen.
Voorzitter, het gaat uiteindelijk om twee belangrijke politieke vragen. Dat is in de eerste plaats of wij kiezen voor opt in of voor opt out of voor een gemengd systeem voor een bepaalde tijd. De tweede vraag betreft de aard en opslag van verkeersgegevens. Ik ben zelf een voorstander van de opt in en wil een paar argumenten noemen. Collega Plooij heeft al gewezen op de studie van de Europese Commissie waaruit blijkt dat alleen de Europese burger al door junk-e-mail zo'n tien miljard wereldwijd kwijt is.
Veel belangrijker vind ik nog dat het draagvlak bij de burgers voor de kennissamenleving aan het verdwijnen is. Mensen zijn het zat dat, als je twee e-mailtjes krijgt van goede mensen die je graag wilt hebben, er nog 74 andere komen die je helemaal niet wilt hebben. Vervolgens moet je er ook nog voor betalen. Voorzitter, dat geeft enorm veel ergernis hetgeen in de Verenigde Staten heeft geleid tot het nieuwe begrip permission based marketing. Er wordt van tevoren gevraagd of je iets wilt hebben. Dat is een vorm van zelfregulering waar we ook in Europa naartoe moeten. Hier zitten we nog met een achterstandssituatie en we moeten eerst een zekere vorm van ordening aanbrengen. Derhalve is het amendement van collega De Palacio op zijn plaats, hoewel gesproken wordt van 2006. In 2006 kunnen we inderdaad overgaan tot zelfregulering , maar nu is opt in nodig.
Voorzitter, mijn derde bezwaar is dat bijna iedereen spreekt over e-mails en gelukkig hebben een aantal van mijn collega's gesproken over dit ding. Stelt u zich eens voor, we krijgen nu allerlei welkomstboodschappen als we de Franse grens of Luxemburgse grens overschrijden. We weten niet wat erachter zit, want we krijgen niet de indruk dat er een boodschap achterzit. Dus we moeten dat zaakje indrukken en dat kost geld. Stelt u zich eens voor dat we iedere twee minuten in deze hal van goedwillende MKB-ers een berichtje krijgen over een nieuw product. Wie gaat dat betalen, Voorzitter? Dat is aan de orde en daarover moeten we eens dieper nadenken.
De vierde reden, Voorzitter, waarom ik ervoor ben is dat de meerderheid van de lidstaten - het zijn er niet meer vier, maar ondertussen zeven - gekozen hebben voor het opt in-systeem. Voorzitter, het gaat hier om een principiële vraag en ik verzoek de Commissie daarop een antwoord te geven. Waarom wel bij e-commerce twee systemen en waarom niet hier? Heb ik het goed begrepen, mijnheer de Voorzitter, dat de principiële reden is dat bij de e-commerce de harmoniserende artikelen zijn uitgeschakeld, niet zijn meegenomen en dus tussen haakjes zijn geplaatst. De kern van deze richtlijn is dat het expressis verbis over harmonisering gaat.
Het tweede probleem is natuurlijk hoe het in de praktijk gaat als de ene lidstaat voor opt in en de andere lidstaat voor opt out kiest. Hoe gaat dat in de praktijk, want e-mails discrimineren niet bij de grens. Ik denk dat de Commissie zowel iets over de kosten zal moeten zeggen, als over de vraag of de twee juridische systemen naast elkaar kunnen bestaan.
Mijn laatste opmerking betreft de opsporingsmogelijkheden. We zien natuurlijk niet de providers als opsporingsambtenaren en daarom zijn de beperking van de aard van de verkeersgegevens en de termijn voor het opslaan van verkeersgegevens van essentieel belang. Daarom is met de amendementen op dit terrein te voorkomen dat de burgers het gevoel krijgen dat via e-mail en via onze GSM uiteindelijk weer een verkapt Echelonsysteem wordt ingevoerd.

Cappato
Mijnheer de Voorzitter, de heer Van Velzen heeft gesuggereerd dat bij de goedkeuring van mijn verslag de procedures zouden zijn geschonden. Ik verzoek de Voorzitter dit punt voor het debat van morgen op te helderen, want ik wil niet dat dit onduidelijk blijft. Als de procedures geschonden zijn, kan het werk dat daarvan het resultaat is beter worden geschrapt; als de procedures in acht zijn genomen, zijn ze in acht genomen. Dat is het minste wat we deze Vergadering verschuldigd zijn.
Ik ben persoonlijk, als rapporteur van de ten principale bevoegde commissie, door geen enkele andere commissie geraadpleegd. Als de versterkte procedure-Hughes van toepassing was geweest - en dat is niet het geval - had ik geraadpleegd moeten worden. Hoe het ook zij, ik ben geen procedure-expert en daarom verzoek ik u te controleren of de procedures zijn geschonden. Als dat het geval is, moeten de resultaten worden geschrapt.

De Voorzitter
Mijnheer Cappato, het voorzitterschap neemt nota van wat u zojuist heeft gezegd.

Thors
Mijnheer de commissaris, beste vrienden, om te beginnen wil ik mevrouw Cederschiöld en de heer Cappato bedanken voor het goede werk dat zij hebben verricht. Ik ben er zeker van dat het forum dat de Commissie en mevrouw Cederschiöld bepleiten nieuwe vraagstukken en nieuwe problemen aan het licht zal brengen. Bovendien zullen de politieke frontlinies waarschijnlijk anders lopen dan gewoonlijk. Dat blijkt vandaag ook heel duidelijk uit het debat over elektronische communicatie.
Ik wil erop wijzen dat de ELDR-Fractie amendement 55 niet steunt. Ik vind namelijk dat het voorstel van de parlementaire commissie duidelijker is op het punt van de opslag van verkeersgegevens. Een minderheid van de liberale fractie vindt dat wij moeten afwachten en deze systemen eerst eens moeten bekijken, en dat wij het subsidiariteitsbeginsel moeten toepassen. Wij steunen amendement 61 over de controleclausule. Wij stellen ons bescheiden op. Wij geloven namelijk niet dat een van deze amendementen van doorslaggevend belang is, maar dat bewuste burgers van doorslaggevend belang zijn.
Volgens mij weten velen van degenen die morgen in het Parlement een besluit in dezen nemen eigenlijk niet dat het probleem van de spam voor een groot deel ook wordt geregeld via de algemene gegevensbeschermingsrichtlijn. De situatie is nu bijvoorbeeld in Groot-Brittannië zo dat 44 procent van alle e-traders niet weet dat ze deze richtlijn schenden. Bovendien weten mensen niet welke service ze kunnen krijgen. Ik geloof dat een verantwoorde en bewuste opstelling van de consumenten het allerbelangrijkst is.
Ik kom uit een land waar wij een opt-in-systeem kennen, maar toch kunnen wij bijvoorbeeld niets doen tegen personen die gebruik maken van gewijzigde adressen. We krijgen voortdurend grote hoeveelheden spam, in allerlei soorten. Ik vraag me af of men van ons zal gaan eisen dat we in de toekomst een of ander register van adressen bijhouden.
Aan de Commissie wil ik vragen: hoe wilt u deze kwestie binnen de transatlantische dialoog en de wereldwijde dialoog aan de orde stellen? Wat is er waar van wat er gezegd wordt over het standpunt van Amerika? Hierover hebben we uiteenlopende informatie gekregen. Velen zeggen dat de regering-Bush nog niet van plan is om iets te doen, dat het te vroeg is, dat men de technische ontwikkeling wil afwachten. Verder vraag ik me af welke regelgeving geldt als een Europese onderneming spam verstuurt naar landen buiten de EU. Geldt in dat geval de richtlijn over elektronische handel of de onderhavige richtlijn?

Harbour
Mijnheer de Voorzitter, mijn opmerkingen hebben betrekking op het verslag van mevrouw Cederschiöld. Ik heb de kwestie gevolgd in de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie en daarom ben ik nu hier. Ik wil mevrouw Cederschiöld graag complimenteren met de wijze waarop ze een grote hoeveelheid meningen van verschillende commissies in een zeer uitvoerig verslag heeft verwerkt en ook wil ik de Commissie met dit initiatief feliciteren. Ik heb het gevoel dat dit een zeer waardevol en uitdagend document is.
Een van de problemen die het verslag met zich meebrengt is dat het zoveel materiaal en mogelijke actiepunten bevat. Er zullen dus prioriteiten moeten worden gesteld. Vanavond wil ik daarom uitsluitend stilstaan bij wat mijns inziens een cruciaal probleem is waar op korte termijn naar moet worden gekeken: hoe kunnen we de ontwikkeling van elektronische handel zo sturen dat deze hulpmiddelen worden gebruikt en dat zakelijke kwesties aan de orde worden gesteld die sommige collega' s volgens mij proberen te dwarsbomen door nu al te neigen naar de strenge opt-in-regeling waarover wordt gesproken?
De e-commerce-markt bevindt zich in een zeer pril stadium en is nog onderontwikkeld. We willen voorkomen dat deze ontwikkeling in de kiem wordt gesmoord door een aantal van de zaken waarover we nu praten. Maar we moeten wel stilstaan bij de veiligheidsaspecten.
In een zeer belangrijk verslag van de British Business Association, de CBI, dat vorige week verscheen, werd heel goed duidelijk gemaakt dat zowel het bedrijfsleven als de consument worden ontmoedigd zich op het gebied van de elektronische handel te begeven, doordat ze zich zorgen maken over de veiligheid. Bedrijven, vooral het midden- en kleinbedrijf, maken zich zorgen over de kwetsbaarheid van hun ondernemingen voor fraude en frauduleuze transacties. Ik stel voor dat we er in ieder geval voor zorgen dat het midden- en kleinbedrijf profijt heeft van deze revolutie.
Consumenten zijn bang transacties aan te gaan, omdat ze zich zorgen maken over de beveiliging van hun betalingen. Dat zijn de kritieke kwesties die we moeten aanpakken. We moeten dat combineren met een regeling die het MKB in staat stelt op een gerichte en effectieve wijze van e-commerce gebruik te maken. Wat dat betreft geloof ik dat we met de verslagen van mevrouw Cederschiöld en de heer Cappato op de goede weg zijn.

Coelho
Mijnheer de Voorzitter, de nieuwe informatie- en communicatietechnologieën hebben een verstrekkende invloed op het dagelijks leven van de burgers en de economieën van onze maatschappijen. Er moet dus een zeer degelijke bescherming worden geboden tegen mogelijk misbruik dan wel criminele activiteiten. We hebben het gehad over de cybercriminaliteit en daarbij behalve naar de grondrechten en het recht op privacy van de burgers ook gekeken naar de elektronische dienstverlening, bankoverschrijvingen, investeringen, fraude met credit cards, enzovoort.
Mevrouw Cederschiöld heeft gelijk als zij een consistente Europese strategie voorstaat. Zo' n strategie moet de vrije markt garanderen, en er tegelijkertijd voor zorgen dat de diensten en infrastructuur voor de informatiestromen veiliger kunnen opereren. Ze moet bovendien iets kunnen ondernemen tegen criminele activiteiten. Dit soort activiteiten raakt niet alleen de belangen van de individuele burgers, maar ook het algemeen belang.
We bespreken ook het verslag van de heer Cappato. Ik wil hem gelukwensen met zijn verslag over de behandeling van persoonlijke gegevens en de bescherming van de privacy binnen de sector telecommunicatie. Dit verslag verdient een diepgaand debat, waarin we moeten zoeken naar een evenwicht tussen de bescherming van de privacy, de daarmee samenhangende juridische aspecten en de belangen van de industrie. En dan is er behalve de vraag op welke wijze de lidstaten moeten en kunnen interveniëren bij strafrechtelijk onderzoek ook nog eens de kwestie spamming.
Ik stel mij op het door de heer von Boetticher voor de PPE verdedigde standpunt. Maar ik wil daarbij wel het volgende benadrukken: als het gaat om de verdediging van de consumentenbelangen zie ik veel meer in het voorstel van de Commissie dan in dat van de heer Cappato. Ik verkies een opt-in-oplossing boven een opt-out-oplossing. Waar het om gaat is of deze oplossing ook werkelijk efficiënt zal blijken te zijn, zeker als ze alleen door de Europese Unie wordt aanvaard. Deze kwestie heeft dus ook te maken met de verhouding die de Europese Unie met haar partners onderhoudt. Dat is overigens al eerder opgemerkt. Ik ben ervan overtuigd dat niemand een e-mailsysteem wil dat gaandeweg minder efficiënt wordt omdat we worden doodgegooid met steeds meer van dit soort berichten. We hebben niet om die berichten gevraagd en er zit bovendien vaak een luchtje aan.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, zeer geachte dames en heren, we hebben het vandaag over e-mails, over spamming, over de meest uiteenlopende gebieden. Volgens mij dienen we in principe drie gebieden te onderscheiden, te weten from business to business, from business to customer en from customer to customer. Vervolgens dienen we ook over de principes na te denken. Ik geloof niet dat er voor elke technische vorm van communicatie per se een eigen oplossing gezocht moet worden. We kennen allemaal het principe van de brievenbus die van een sticker kan worden voorzien. Allemaal hebben we geleerd met de telefoon om te gaan, met zaktelefoon, SMS en e-mail. Wel komt het er naar mijn overtuiging nu echt op aan na te denken over de grondslag waarop we deze technologie, dit informatieaanbod en de reclame die op dit terrein mogelijk is in de toekomst willen reglementeren.
Dat betekent natuurlijk ook rekening houden met waardebegrippen. Ik ken mensen die zeggen dat ze zoveel mogelijk informatie op alle mogelijke terreinen willen krijgen. Die zelf willen bepalen wat ze vervolgens weggooien en wat niet. Anderen zeggen weer dat ze alleen die informatie willen krijgen waar ze persoonlijk om gevraagd hebben. Dat staat te boek als haal- en brengschuld. Me dunkt dat we ook over dit punt diepgaand zouden moeten discussiëren.
Ten aanzien van cyber war en cybercriminaliteit zouden we ons op drie punten moeten concentreren: het stimuleren van onderzoek en ontwikkeling op dit gebied, met name het werk dat in Ispra bij Milaan gedaan wordt. Ik denk dat daar veel taken liggen, ook wat het veiligheidsraamwerk in de Commissie en het Parlement betreft. Verder moeten we onze gedachten laten gaan over de scholings- en nascholingsactiviteiten die we op dit gebied aan zouden kunnen bieden, bijvoorbeeld aan hogescholen en in relevante vakgroepen aan de universiteiten. Ik vind dat er op dit gebied wat ondernomen moet worden. Bovendien moeten we nadenken over de vraag welke veiligheidsinfrastructuur in de toekomst binnen de hard- en software zou moeten worden aangeboden.
Tot slot wil ik nog wijzen op het belang van een spreiding van bevoegdheden. Vooral openbare ministeries, rechtbanken en de verantwoordelijke systeembeheerders zouden volgens het vier-ogen-principe moeten werken, zodat er geen misbruik van deze systemen gemaakt kan worden.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag de heer Cappato bedanken en ik dank ook mevrouw Thors, de heer Bakopoulos en mevrouw Schröder van de diverse commissies van het Europees Parlement die een bijdrage aan dit verslag hebben geleverd. Ik begin met de heer Cappato.
Ik ben blij dat het Parlement nu een debat voert over deze belangrijke richtlijn die een essentieel onderdeel uitmaakt van het pakket regelgevende hervormingen inzake elektronische communicatie. Hiermee kunnen we proberen de procedurele vertraging die de richtlijn inzake gegevensbescherming ten opzichte van de rest van het pakket heeft opgelopen, tot een minimum te beperken.
Ik wil ook graag stilstaan bij twee kwesties waar al veelvuldig over is gesproken. Ten eerste de opt-in-regeling voor ongevraagde commerciële e-mails en de opslag van verkeersgegevens voor opsporingsdoeleinden.
Uit het debat komt naar voren dat het Parlement verdeeld is over de voorgestelde opt-in-regeling voor ongevraagde e-mails. Dit is begrijpelijk aangezien dit een gecompliceerde aangelegenheid is en er valt voor de argumenten aan beide kanten iets te zeggen. Ik ben er echter van overtuigd dat het voorstel van de Commissie om te kiezen voor opt-in de voorkeur geniet, met name om de volgende twee redenen. Ten eerste vraagt de interne markt om een geharmoniseerde oplossing, een eenvoudige en heldere regel voor de gehele EU. Dit is zeer belangrijk voor een economische sector die zo' n grenzeloos karakter heeft als elektronische handel via Internet.
De heer Van Velzen stelde mij een vraag over de toepasselijkheid van subsidiariteit op dit gebied. Ik wil hier zeer duidelijk over zijn. Het is juridisch onmogelijk voor opt-in-landen om toe te zien op de naleving van hun systeem als het gaat om e-mails afkomstig van opt-out-landen. Deze twee systemen kunnen niet naast elkaar bestaan, omdat de opt-out-regeling elk opt-in-systeem tenietdoet. We kunnen over subsidiariteit praten, maar in de praktijk werkt dat niet met twee systemen. Het opt-out-systeem zal vooral het opt-in-systeem tenietdoen.
De tweede reden is het kostenvraagstuk waar velen het over hadden. Het is zeer moeilijk te rechtvaardigen dat de ontvangers van ongevraagde commerciële e-mail moeten gaan betalen voor boodschappen die ze niet willen ontvangen. Papieren reclame in je traditionele brievenbus is storend, maar daar hoef je tenminste niet voor te betalen. Je betaalt geen drukkosten en geen vervoerskosten. E-mailmarketing is vermoedelijk de enige vorm van marketing waarbij de ontvanger het grootste deel van de kosten voor zijn rekening neemt. Bovendien brengt het van mailservers verwijderen van ongevraagde e-mails aanzienlijke kosten met zich mee voor Internetproviders. Om deze reden zijn Internetproviders uitgesproken voorstanders van een opt-in-oplossing.
Ten slotte moeten we niet vergeten dat Internet mobiel wordt. Dat is nu begonnen met SMS-berichten. Maar deze wettelijke regeling geldt voor alle e-mails die in de toekomst naar mobiele terminals worden verstuurd. Dat is veel storender dan berichten ontvangen op je PC. Stel je voor dat de mobiele telefoon in je zak voortdurend begint te piepen omdat er weer een reclameboodschap binnenkomt met een aanbieding die je niet mag missen, terwijl je je mobiele telefoon hebt aanstaan omdat je bereikbaar wilt zijn voor je omgeving. Bovendien brengen mobiele terminals wellicht ook hogere kosten met zich mee, als de abonnee zoals de meesten hier vanavond aanwezig aan roaming doet. Wij doen dat bijna voortdurend. Met de komst van het mobiele Internet zullen de kosten en hinder van ongevraagde communicatie dus behoorlijk toenemen.
Mevrouw Thors stelde twee vragen. Ten eerste de situatie in de Verenigde Staten. Ik heb het voorrecht gehad deel te nemen aan verscheidene besprekingen hierover met de leden van de Amerikaanse Senaat en het Congres. Er liggen momenteel zo' n 60 voorstellen inzake deze kwestie bij het Congres. In het algemeen is men het erover eens dat het huidige opt-out-systeem veel problemen kent, maar de oplossingen lopen uiteen. Sommigen zijn voorstander van een opt-in-oplossing, anderen komen met allerlei voorstellen voor strenge regels, bijvoorbeeld dat een bedrijf een boete moet krijgen als het je naam niet verwijdert zodra je dat vraagt. Ik kan niet zeggen dat er één simpele oplossing is. Er is kritiek op de huidige opt-out-regeling. Een aantal invloedrijke leden van de Senaat en het Congres is voor opt-in-oplossingen. U zult met deze mensen kennis kunnen maken als de Internetcommissie van het Congres de komende weken een bezoek aan Europa brengt.
Wat de toepasbaarheid van een opt-in-regeling buiten Europa betreft, staat de GATT-overeenkomst haar leden toe maatregelen te treffen om hun regelgeving inzake gegevensbescherming binnen hun gebied ten uitvoer te leggen. Op basis hiervan kan de EU van bedrijven die buiten de EU zijn gevestigd, verlangen dat zij zich houden aan haar opt-in-regeling. De heer Coelho vroeg of dit moeilijk te reguleren is. In deze wereld is het zeer moeilijk regels op te stellen die 100% waterdicht zijn. Maar ik ben ervan overtuigd dat opt-out veel moeilijker te reguleren zal zijn dan opt-in. Er bestaat geen geharmoniseerd systeem. Er zijn honderdduizenden databases, praktijken en particuliere initiatieven. Als je optimistisch bent, moet je het maar eens proberen. Je zou bijvoorbeeld kunnen beginnen door een brief te sturen naar alle bedrijven waarvan je geen materiaal meer wenst te ontvangen om vervolgens te controleren hoeveel van deze bedrijven je naam binnen een paar dagen uit hun bestand halen en hoeveel er op je verzoek reageren. Dit kan iedereen uitproberen. Ik heb het zelf ook gedaan. Het stemt mij niet optimistisch.
De opt-in-regeling is één uniforme wettelijke oplossing. Er kleven problemen aan, maar ik weet zeker dat die minder groot zijn dan het geval is bij de opt-out-regeling. Om deze redenen kan de Commissie de amendementen 19, 41 en 42 niet goedkeuren. Aangezien we weten hoe lastig deze kwestie is en hoeveel verdeeldheid hierover bestaat in het Parlement, moeten we echter ook kijken naar compromisoplossingen. Ik sta hier open en positief tegenover. Daarom verwelkomen wij de constructieve compromisamendementen 53 en 62 die ter tafel liggen. De Commissie is bereid naar oplossingen te zoeken volgens de lijn van deze amendementen, maar wel met enige aanpassingen en vereenvoudigingen binnen het bestaande wettelijke kader.
De tweede belangrijke kwestie die ik naar voren wil brengen is de algehele opslag van verkeersgegevens voor opsporingsdoeleinden. Ik heb de indruk dat de Commissie en het Europees Parlement wat dit betreft op één lijn zitten. In de bestaande gegevensbeschermingsrichtlijn inzake telecommunicatie wordt gesteld dat verkeersgegevens dienen te worden gewist als deze niet meer nodig zijn in verband met de levering van diensten en facturering. Bovendien is er een clausule waarin wordt omschreven om welke redenen lidstaten in uitzonderlijke gevallen specifieke wettelijke maatregelen kunnen treffen die van dit principe afwijken. Enkele van deze redenen zijn nationale veiligheid, defensie en strafrechtelijk onderzoek en vervolging. We hebben vandaag al eerder over deze zaken gesproken. Aangezien de rechten die door middel van de bestaande en de voorgestelde richtlijn worden beschermd, zijn gebaseerd op artikel 8 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens - bescherming van persoonlijke levenssfeer, gezinsleven en correspondentie - dienen uitzonderingen binnen de regels te blijven die het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg heeft opgesteld.
Zoals we vanochtend tijdens het Echelondebat bespraken, is het belangrijk dat de regels met betrekking tot de rechten en verplichtingen op dit gevoelige terrein helder en nauwkeurig zijn, zowel voor de burgers als voor de staat. Daarom steunt de Commissie amendement 4, waarmee de tekst van de overweging op dit punt wordt versterkt. De Commissie is er evenwel niet voor dezelfde tekst in artikel 15 in te voegen, zoals in amendement 50 wordt voorgesteld, aangezien dit de rechtsgrond van de richtlijn mogelijk te buiten gaat.
Samenvattend: van de 62 amendementen die aan de plenaire vergadering zijn voorgelegd, steunt de Commissie er 35. Dit zijn de amendementen 1 tot en met 4, 7 tot en met 10, 12, 14, 15, 17, 18, 21 tot en met 29, 31 tot en met 35, 37, 39, 45, 49, 51, 52, 56 en 57.
Er zijn zeven amendementen die we gedeeltelijk of in beginsel steunen, afhankelijk van bepaalde aanpassingen, namelijk de amendementen 5, 46 tot en met 48, 53, 60 en 62. Twee van deze amendementen had ik al eerder genoemd.
Er zijn echter 20 amendementen die de Commissie niet steunt: 6, 11, 13, 16, 19, 20, 30, 36, 38, 40 tot en met 44, 50, 54, 55, 58 en 59.
Wat betreft het verslag-Cederschiöld wil ik de geachte leden van het Europees Parlement bedanken voor de positieve wijze waarop zij de mededeling van de Commissie over cybercriminaliteit en cyberveiligheid hebben benaderd. Ik zou in het bijzonder de rapporteur, mevrouw Cederschiöld, willen bedanken en ook mevrouw McCarthy en mevrouw Zorba, de rapporteurs voor advies namens de medeadviserende commissies. In het verslag worden de hoofdthema' s waarover nog verder moet worden nagedacht in kaart gebracht.
Vele van de aanbevelingen in het verslag zitten op één lijn met de huidige opvatting van de Commissie aangaande de ontwikkeling van beleid om cybercriminaliteit te bestrijden en de veiligheid te vergroten.
Er is echter één aanbeveling die onaanvaardbaar is voor de Commissie, en dat is aanbeveling 5 over de overdracht van verantwoordelijkheden inzake gegevensbescherming binnen de Commissie en het concentreren van de verantwoordelijkheid voor bepaalde andere taken in aparte eenheden. Dit is een kwestie van interne organisatie binnen de Commissie die volledig dient te worden overgelaten aan de voorzitter van de Commissie.
Wat betreft de overige aanbevelingen: voor zover deze niet reeds deel uitmaken van plannen voor beleidsontwikkeling, zal de Commissie hier alle aandacht aan besteden en bekijken in hoeverre ze kunnen worden opgenomen in de komende of nog te vormen initiatieven.
Zoals u weet is deze mededeling in januari dit jaar gepubliceerd. Commissaris Vitorino en ikzelf hebben deze mededeling gezamenlijk gesteund. Dit was het eerste uitgebreide beleidsstandpunt van de Europese Commissie op het gebied van cybercriminaliteit.
In maart heeft de Commissie een openbare bijeenkomst georganiseerd. Meer dan 400 mensen hebben deze bijeenkomst in Brussel bijgewoond, wat bewijst dat het publiek zeer geïnteresseerd is in deze discussie. Binnenkort zal de Commissie een voorstel indienen voor een kaderbesluit inzake de bestrijding van ernstige aanvallen op informatiesystemen. In dit voorstel wordt aandacht besteed aan hackers, de verstoring van diensten en de verspreiding van virussen.
In juni heeft de Commissie een mededeling gepubliceerd over netwerk- en informatiebeveiliging, die ik vanochtend in dit Parlement uitvoerig heb toegelicht. Deze mededeling handelt over preventieve organisatorische en technische maatregelen en is bedoeld als aanvulling op het kaderbesluit, dat gaat over strafrechtelijk onderzoek achteraf.
Op het technische vlak, als onderdeel van het programma Technologie van de informatiemaatschappij, stimuleert de Commissie onderzoek en ontwikkeling om inzicht te krijgen in kwetsbare punten, deze te reduceren en de verspreiding van kennis te stimuleren. Het programma richt zich met name op de ontwikkeling van technologieën die tot een groter vertrouwen moeten leiden.
Het eerste wetgevingsinitiatief dat in de mededeling wordt aangekondigd, is reeds gepubliceerd: een voorstel voor een kaderbesluit met onder andere maatregelen om kinderpornografie te bestrijden. Ik deel de uitgesproken opvattingen die vanavond over deze kwestie naar voren zijn gebracht.
In de mededeling is een forum aangekondigd waarin de betrokken partijen de gelegenheid krijgen diverse vraagstukken te bespreken om zo een goede balans te vinden tussen netwerkbeveiliging, opsporingsinstanties, bescherming van de privacy en economische prioriteiten. Het is van groot belang een open debat te voeren om tot een effectieve, samenhangende en evenwichtige beleidsbepaling te komen en het vertrouwen van de Europese burger te waarborgen. Het vertrouwen van de gebruikers staat rechtstreeks in verband met het gebruik van elektronische handel en het succes van de informatiemaatschappij.
Het verslag van het Europees Parlement is een belangrijke mijlpaal in dit beleidsdebat.

Van Velzen
Mijnheer de Voorzitter, de commissaris heeft duidelijk gemaakt waarom, volgens hem, een opt-in-systeem en een opt-out-systeem niet naast elkaar kunnen bestaan. Maar ik heb een andere vraag voor hem. Het is van cruciaal belang voor mijn fractie om te weten waarom dit in de richtlijn inzake elektronische handel wel kan. Misschien kan de commissaris ons dat uitleggen.

Liikanen
De reden hiervoor was dat alle kwesties met betrekking tot gegevensbescherming buiten de richtlijn inzake elektronische handel vielen. Daarom zijn deze kwesties in de richtlijn inzake gegevensbescherming en in deze richtlijn behandeld.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Uitvoering van de mededingingsregels
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A5-0229/2001) van de heer Evans, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de uitvoering van de mededingingsregels van de artikelen 81 en 82 van het Verdrag en tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 1017/68, Verordening (EEG) nr. 2988/74, Verordening (EEG) nr. 4056/86 en Verordening (EEG) nr. 3975/87 (COM(2000) 582 - C5-0527/2000 - 2000/0243(CNS)).

Evans, Jonathan
Mijnheer de Voorzitter, van alle kwesties die deze week worden behandeld is er geen die een groter effect kan hebben op de economische welvaart van Europa dan de hervorming van het mededingingsbeleid. Eerlijke en vrije mededinging is het fundament waarop de interne Europese markt is gestoeld en waarvan de groei van Europese economieën afhankelijk is. Daarom moeten we monopolisten en hen die zich bezighouden met duistere prijsafspraken of afspraken ter onderlinge verdeling van de markt vastberaden blijven bestrijden. Deze praktijken ondermijnen niet alleen de belangen van commerciële concurrenten, maar ze bestelen ook de consument en ondermijnen de dynamische, concurrerende economie waarvan onze toekomstige economische belangen afhangen.
Maar we moeten ook onder ogen zien dat de wapens van commissaris Monti om deze vormen van misbruik aan te pakken sterk achterhaald zijn. In het Witboek van de Commissie inzake de hervorming van het mededingingsbeleid komen de moeilijkheden duidelijk naar voren. De 40 jaar oude procedure op grond van verordening 17 is inmiddels niets meer dan een bureaucratisch wangedrocht. De Commissie wenst ingrijpende veranderingen en wil de uitvoering van de Europese mededingingswetgeving aan nationale autoriteiten overdragen om opnieuw richting te geven aan de pogingen tot bestrijding van kartelvorming en misbruik van marktpositie.
Het Parlement heeft met deze doelstellingen ingestemd. Maar we hebben onze zorg over belangrijke kwesties zoals de behoefte aan rechtszekerheid duidelijk gemaakt. We hebben ook gewezen op het mogelijke gevaar dat de hervorming met zich meebrengt, namelijk de inconsequente uitvoering of zelfs de renationalisering van het mededingingsbeleid. Dat zou de doodsteek zijn voor de interne markt.
Veel leden van het Parlement en belangrijke bedrijfssectoren in heel Europa waren hierover oprecht bezorgd. Ik erkende en deelde deze bezorgdheid en een aantal collega' s en vertegenwoordigers van het Europese bedrijfsleven doet dat nog steeds. Toch geloof ik oprecht dat commissaris Monti nota heeft genomen van onze bezorgdheid. Dat blijkt uit het voorstel van de Commissie.
Bovenal wil ik de aandacht vestigen op artikel 3 van de verordening, waarin ondubbelzinnig wordt gesteld dat in gevallen waarbij de handel tussen lidstaten ongunstig wordt beïnvloed, de Europese mededingingswetgeving prevaleert. Dit is een eerste vereiste voor de interne markt die van alle kanten in onze commissies wordt gesteund.
Voor ons is het handhaven van artikel 3 een wezenlijk onderdeel van deze hervorming. We realiseren ons dat er wellicht lidstaten zijn die zullen proberen artikel 3 af te zwakken. Wij zijn van mening dat artikel 3 zo' n centraal onderdeel van de hervorming uitmaakt dat we graag geraadpleegd willen worden als de Commissie er door de Raad toe wordt gedwongen belangrijke wijzigingen in dit artikel aan te brengen.
We hebben een aantal amendementen voorgesteld om het effect van deze drastische hervorming te verbeteren. We hebben bijvoorbeeld buiten het Bundeskartellamt weinig steun gevonden voor het nieuwe registratiesysteem op grond van artikel 4, dat volgens ons zonde van de tijd is en geen enkele waarde heeft. We zouden graag zien dat dit werd geschrapt.
We hebben een reeks amendementen voorgesteld om de rechtszekerheid voor het bedrijfsleven te verbeteren, waaronder een uitbreiding van artikel 10 - wijzigingen waarvoor brede steun bestaat bij het bedrijfsleven. We hebben aangedrongen op goede garanties inzake de bevoegdheden van de Commissie met betrekking tot de toepassing van structurele maatregelen. We hebben voorgesteld dat de nationale autoriteiten die het communautair recht toepassen zich voor de boetes baseren op het communautair recht. We hebben ook voorgesteld de overgangsregelingen te wijzigen en de kwestie tijdig opnieuw te bekijken.
We hebben ook geworsteld met de vraag hoe we moeten omgaan met de communicatie met interne raadslieden. Ik ben mijn collega, de heer Rovsing, veel dank verschuldigd voor de aandacht die hij aan deze kwestie heeft besteed. Niet in alle delen van de Europese Unie zijn dezelfde regels van toepassing. We hebben geprobeerd ervoor te zorgen dat de professionele status van interne juristen wordt erkend zonder het uitgebreide onderzoek van de Commissie naar mogelijke schendingen te hinderen.
Bij de stemming in de commissie heb ik aangegeven dat deze situatie mogelijk kan worden opgelost door middel van een verklaring van de Commissie waarin het gebruik van dergelijk bewijsmateriaal in verband met het opleggen van boetes door de Commissie wordt toegelicht. De heer Rovsing en ik hebben begrepen dat commissaris Monti zo' n verklaring overweegt. In dat geval acht onze fractie het niet langer wenselijk amendement 10 te handhaven.
Tijdens dit debat zijn ook andere belangrijke maar bredere kwesties met betrekking tot hervorming van het mededingingsbeleid naar voren gebracht. We waarderen de gedrevenheid waarmee commissaris Monti te werk gaat. "Supermario" , zoals hij in de media wordt genoemd, heeft het voortouw genomen en niet alleen waar het gaat om radicale hervorming binnen Europa. Hij is nauw betrokken bij het wereldwijd coördineren van het mededingingsbeleid en de handhaving ervan.
We zijn ervan overtuigd dat een dergelijke radicale hervorming nodig is in een economie die een steeds mondialer karakter krijgt. Maar we geloven ook in controle en evenwicht en we willen dat de stappen die de Commissie neemt volledig onder toezicht van het Hof van Justitie vallen.
Onze commissie wil commissaris Monti bedanken voor zijn toewijding aan een oprechte en zinvolle dialoog. Maar we herhalen onze doelstelling, namelijk dat het Parlement met betrekking tot deze kwesties volledige medebeslissingsbevoegdheden nastreeft.
De belangstelling van mijn collega' s in dit Parlement voor het mededingingsbeleid is niet zo maar een abstracte oefening voor bedrijfsjuristen. We zien in dat in een steeds mondialer wordende wereld effectieve concurrentie de motor is achter de groei van de Europese economieën. Het welzijn van de mensen die wij hier mogen vertegenwoordigen en de stimulering van deze groei is afhankelijk van eerlijke en vrije mededinging.

Wieland
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het vergaat mij ongeveer zoals de heer Von Boetticher in het voorgaande debat. Ik wil namens de Commissie juridische zaken en interne markt niet in details treden. We vinden het verslag van rapporteur Evans zeer geslaagd en willen hem wat dat betreft complimenteren. De amendementen die door de Juridische Commissie zijn ingediend en door de ten principale bevoegde commissie zijn overgenomen, hebben als doel het verslag van de rapporteur kracht bij te zetten. Laat ik slechts een voorbeeld noemen: de Juridische Commissie stelt als eis dat beslissingen volgens de nieuwe tekst gepubliceerd moeten worden en niet, zoals de oude tekst wellicht suggereert, gepubliceerd mogen worden, vooropgesteld natuurlijk dat bedrijfsgeheimen bewaard blijven.
Maar staat u mij nu toe de aandacht te richten op een punt dat de rapporteur zojuist ook aangesneden heeft, een punt waarvoor ik ook de aandacht van de commissaris en de gekwalificeerde minderheid van de hier nog verzamelde deskundige collegae vraag. Het gaat daarbij om amendement 10 van de ten principale bevoegde commissie.
Verscheidene lidstaten kennen een bijzondere vertrouwensrelatie tussen cliënt en juridisch adviseur. Deze vormen in de meeste lidstaten een historisch gegroeid bestanddeel van de rechtspraktijk. In alle gevallen waarin een mens zich volledig moet blootgeven, heeft hij behoefte aan een bijzondere vertrouwenspersoon, of dat nu bij de dokter of bij de advocaat is, dan wel in een geloofskwestie bij dominee of pastoor.
Amendement 10 waarborgt deze klassieke relatie tussen juridisch adviseur en rechtzoekende, ook in het geval van de zogenaamde in-house lawyers. De commissaris mag dan misschien verzekeren dat informatie uit de documenten van een dergelijke rechtsbijstand niet strafverhogend kan werken, maar volgens mij is er weinig gewonnen als men de strafmaat een bovengrens geeft en tegelijk zegt: "U werd zelfs door uw juridisch adviseur ontraden dit te doen. Het feit dat u het desondanks gedaan heeft, zal daarom tot strafverzwaring leiden." Dat is op zich niet onredelijk, maar ik moet erop wijzen dat zo' n uitleg geen standhoudt, aangezien de daarvoor benodigde inzichten, verkregen bij de rechtsbijstand, pas volstaan om een strafbaar feit onomstotelijk vast te kunnen stellen. Dat strookt niet met de onafhankelijkheid van deze beroepsgroep en met het principe van vertrouwelijkheid tussen cliënt en advocaat. In mijn ogen moeten we voor het een of het ander kiezen. Van 'een beetje zwanger' kan in deze kwestie geen sprake zijn.

Karas
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, allereerst wil ik mijn dank overbrengen aan de rapporteur, die een zeer goed verslag heeft geschreven, dat op de voorstellen van de Commissie ingaat, en die de aanvullende maatregelen van de Economische en Monetaire Commissie overgebracht en nu ook toegelicht heeft. Hartelijk dank daarvoor.
We weten allemaal dat de mededingingsregels uit het jaar 1957 dateren en de verordening nr. 17 uit het jaar 1962 en dat sinds die tijd eigenlijk alle randvoorwaarden veranderd zijn. Enerzijds worden we geconfronteerd met de mondialisering, anderzijds zal uit de Europese Unie van de zes een EU van de 25 worden en ikzelf ben ervoor van het gecentraliseerde systeem, waarin de toepassing van de artikelen 81 en 82 uitsluitend aan de Commissie gedelegeerd werden, een decentraal systeem te maken. Dit decentrale systeem mag echter niet tot een renationalisering van het mededingingsbeleid leiden.
Dat wordt de facto ook voorkomen door Europees recht boven het nationale recht te stellen en ik verwacht dan ook dat het onderhavige voorstel een eerlijke concurrentie en gelijke concurrentievoorwaarden schept, rechtszekerheid voor alle ondernemingen, een uniforme uitvoering van het mededingingsbeleid, vereenvoudigde procedures volgens het principe van het one-stop-shop-systeem, de coördinatie van nationale, in mijn optiek onafhankelijke, mededingingsautoriteiten en een nauwe samenwerking tussen nationale overheden en rechtbanken enerzijds en de Commissie anderzijds alsmede een duidelijke afbakening van bevoegdheden tussen nationale overheden en rechtbanken bij de toepassing van het Europese mededingings- en kartelrecht. Tevens verwacht ik dat de Commissie zich als hoedster van de Verdragen blijft opstellen en aldus meer tijd overhoudt voor de werkelijke problemen, namelijk het toezicht op fusies en kartelvorming.
Hartelijk gefeliciteerd met de betoonde grote moed om nieuwe wegen in te slaan! Meer van die moed ware ook op andere terreinen te wensen.

Berenguer Fuster
Mijnheer de Voorzitter, een ander lid van mijn fractie maakt geen gebruik van de haar toebedeelde spreektijd en daarom heb ik geloof ik meer spreektijd gekregen. Daar ga ik echter geen gebruik van maken.
Mijnheer de Voorzitter, eerlijk gezegd had de rapporteur, de heer Evans, - die ik feliciteer met zijn verslag - gelijk toen hij zei dat dit een zeer belangrijk onderwerp is, hoewel het ook zeker is dat de kwesties inzake de hervorming van mededingingsprocedures niet de interesse van de burgers wekken, hoe belangrijk ze ook zijn voor de economische wereld.
Zelf moet ik echter zeggen dat ik het zeer belangrijk vind om mee te werken aan de hervorming van de regels van de mededingingsprocedures. Meewerken, ook al was het maar op kleine schaal, aan de afschaffing van verordening 17 uit 1962, waartegen ik lang gevochten heb en waarover ik meermaals zeer kritisch geschreven heb, was, moet ik hier eerlijk bekennen, zeer dankbaar werk.
Deze norm, die ik altijd al rampzalig heb gevonden, wordt nu ten grave gedragen - dat hij maar goed begraven mag worden - maar misschien moeten we er, uit respect voor de doden, een beetje positiever over oordelen. Er is in de loop der jaren ook best wel iets goeds uit voortgekomen.
Verordening 17 had zin toen ze werd uitgevaardigd, dus in 1962, toen het communautair mededingingsrecht steeds meer toegepast ging worden. Dat zou een rechtvaardiging kunnen zijn voor een centralisatie van de macht bij de Commissie voor een Gemeenschap met zes lidstaten en minder dan 200 miljoen inwoners. Het probleem van verordening 17 lag echter niet in de uitvaardiging ervan noch in de normen die daarmee gepaard gingen. Het probleem lag in het onderhoud ervan gedurende bijna veertig jaar waarin de omstandigheden radicaal zijn veranderd. Iedereen die te maken had met de mededingingsregels van de Commissie wist dat de toepassing ervan niet bevredigend was.
Uiteindelijk heeft de Commissie er - gelukkig - voor gekozen om toch het onvermijdelijke te doen: deze verordening afschaffen en vervangen door een actuelere norm die overeenkomt met wat een tijdje geleden werd aangekondigd in het Witboek over de modernisering van de communautaire mededingingsregels.
In het verslag over het Witboek had het Parlement al de kans om zich daar in positieve zin over uit te laten, ook al was dat in een aantal gevallen met een zekere nuancering. Deze nuancering had misschien te maken met de terughoudendheid van een aantal leden uit een bepaald land die een beslissende invloed hebben gehad op hun nationale systeem en een fundamentele invloed op het reglement voor de procesvoering. Het is duidelijk dat die terughoudende reacties niet van mij waren. De nieuwe oriëntatiepunten voor het communautair mededingingsrecht zijn volgens mij niet alleen een uitstekend instrument om dit communautair recht te moderniseren, maar ook een stap in de goede richting.
Vandaag wordt een voorstel voor een normatieve tekst gepresenteerd dat grotendeels beantwoordt aan wat er in het Witboek staat. En het komt voor een groot deel ook tegemoet aan de opmerkingen die het Parlement een tijdje geleden maakte.
Het staat vast dat het voorstel voor de verordening ons wat betreft een aantal aspecten heeft verrast met punten die niet in het Witboek stonden. Daarbij doel ik heel concreet op wat er staat in artikel 7 over de mogelijkheid om structurele maatregelen te nemen als gevolg van een beslissing in een dossier betreffende verboden handelwijzen. Er staat niets anders dan dat er maatregelen mogen worden genomen als het opdelen van ondernemingen, meer bepaald die ondernemingen die misbruik hebben gemaakt van hun machtspositie. Het gaat hierbij, zoals u allemaal wel weet, om maatregelen die heel gewoon zijn in het Amerikaans recht. Daar hadden ze het geval Microsoft en het bekende geval van de zeven zusters, de opdeling van oliemaatschappij Rockefeller, die hier nog zeer nieuwe mogelijkheden zijn in het Europees recht.
Ik persoonlijk steun deze maatregel zonder meer; en de nuanceringen die erin zijn aangebracht door middel van amendementen in het Parlement zijn gewoon een uiting van de wens om deze mogelijkheid zeer voorzichtig te gebruiken. En dat zal de Commissie zeker gaan doen.
Het is misschien zeker dat het Commissievoorstel wat betreft andere aspecten niet helemaal overeenkomt met wat er destijds door het Europees Parlement is goedgekeurd. Om precies te zijn was het Parlement toen voor echte procedureregels die de logische regels van ieder normaal proces regelen, ook al zou dat simpelweg betekenen dat de gebruiken die het directoraat-generaal Concurrentie zelf gedurende veertig jaar had geïntroduceerd wettelijk werden ingevoerd. Wat dat betreft was het Commissievoorstel veel voorzichtiger dan in andere opzichten, maar, hoe dan ook, als de amendementen in het verslag-Evans ofwel de amendementen van deze fractie worden goedgekeurd, kan dat gebrek gecorrigeerd worden.
Er zijn nog een aantal punten die wellicht wat te wensen overlaten. Het is in ieder geval zo dat er geen uniforme standaard is voor proceduregaranties of voor het recht van verweer. Wij komen echter uit een land waar voor de sanctieprocedures in het administratief recht dezelfde beginselen worden toegepast als in het strafrecht, die ook in de grondwet zijn vastgelegd, en waar dezelfde rechten gelden voor zowel rechtspersonen als natuurlijke personen. Wij zouden daarom graag zien dat deze norm, dat dit garantieniveau werd verhoogd, in overeenstemming met de amendementen die door de Commissie juridische zaken zijn goedgekeurd maar die niet zijn opgenomen in de tekst. Maar uiteindelijk wordt er in mijn land gezegd dat "het beste de vijand is van het goede" en deze verordening die wij steunen, is zonder twijfel goed.

De Voorzitter
In feite heeft u nu toch gebruik gemaakt van de spreektijd van mevrouw Randzio-Plath, 6 minuten in totaal.

Riis-Jørgensen
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen dank ik de rapporteur, de heer Evans voor de goede en constructieve samenwerking met een goed verslag als resultaat. Het was een genoegen met u samen te werken. Met de herziening van de mededingingsregels willen wij ook voor de toekomst een goed concurrentiebeleid verzekeren. In Denemarken hebben wij afgelopen zomer gezien hoe belangrijk een efficiënt concurrentiebeleid is. In dit verband dank ik commissaris Monti voor zijn actieve inbreng in de zaak SAS/Mærsk, de grote luchtvaartkwestie, waarmee wij ons tijdens de zomervakantie geamuseerd hebben en waarbij kartelvorming aan het licht is gekomen en een grote boete is opgelegd. Zonder uw tussenkomst en die van de Commissie was het nooit zo ver gekomen en was de consument de dupe geworden. Daarom ben ik blij met artikel 3 in het voorstel van de Commissie waarin duidelijk vermeld is dat de communautaire en niet de nationale mededingingsregels van toepassing zijn bij grensoverschrijdende gevallen.
Voor de liberale fractie is het van doorslaggevend belang dat het EU-concurrentiebeleid geen nationaal karakter krijgt. Het is algemeen bekend dat velen van ons vrezen dat het voorstel van de Commissie tot een hernationalisatie en bijgevolg verzwakking van de interne markt leidt, wat vooral voor de kleine en middelgrote ondernemingen gevolgen zal hebben en een nadeel voor de consument betekent. Mijnheer Monti, u moet beloven dat u de nationale mededingingsautoriteiten streng in het oog zult houden en ik kan u verzekeren dat ik u in het oog zal houden en erop zal toezien dat u de verwachtingen inlost. Ik pleit dan ook voor een verhoging van de middelen voor de mededingingsautoriteit van de Commissie, zodat wij niet het risico lopen dat het concurrentiebeleid verwatert en door de lidstaten wordt overgenomen.
Indien de Raad artikel 3 verwerpt, wat volgens geruchten zou gebeuren, verzoek ik u, mijnheer Monti, het volledige voorstel in te trekken en opnieuw te beginnen. Zonder artikel 3 is het voorstel voor de liberale fractie onaanvaardbaar. De aarzeling van de Raad met betrekking tot artikel 3 toont duidelijk hoe belangrijk het is dat het Parlement op het gebied van concurrentiebeleid medebeslissingsrecht krijgt. Het Parlement eist dit reeds sinds jaren en bij de volgende intergouvernementele conferentie moet er werk van gemaakt worden.

Herzog
 Mijnheer de Voorzitter, ook ik aanvaard, net al mijn collega' s hiervoor, het principe van de hervorming van het concurrentiebeleid dat door de Commissie is voorgesteld. Decentralisatie, ja. Nu is alles gecentraliseerd en de behandeling van de dossiers loopt vast en leidt tot willekeur. De rechtszekerheid wordt zo niet gewaarborgd. Maar ik ben van mening dat de hervorming een bijzonder interessante uitdaging met zich mee zal brengen, de regels zullen namelijk verduidelijkt en ontwikkeld worden. En bij dit punt plaats ik een aantal kanttekeningen.
Artikel 3 is uiteraard van essentieel belang. Daarin wordt vastgesteld dat het communautaire recht van kracht is, en niet het nationale recht, op het moment dat de handel tussen lidstaten door de gevoerde handelspraktijken ongunstig beïnvloed dreigt te worden. Maar dit is onaanvaardbaar zonder enige opheldering. Als wij het bijvoorbeeld hebben over diensten van algemeen belang of andere belangrijke missies voor de staten en de regio' s, dan ben ik ervan overtuigd dat uitzonderingsregels noodzakelijk zijn. De Commissie zal op zijn minst, zoals voorgesteld door het Economisch en Sociaal Comité, deze zaak door middel van een mededeling met interpretatie moeten uitleggen.
Een ander belangrijk artikel is artikel 10, omdat de Commissie de mogelijkheid krijgt om de staten aan te spreken indien het zaken betreft van algemeen communautair belang. En ook hier is opheldering noodzakelijk. Jonathan Evans onderstreept het voorbeeld van aanzienlijke investeringen. En in dit kader moeten de diensten van algemeen belang worden genoemd.
Twee laatste opmerkingen. De rapporteur heeft terecht onderstreept dat het tegenstrijdig is om de voorafgaande kennisgeving af te schaffen, maar wel een register te openen. Dit register is geen goed idee, vind ik. De rapporteur wil terecht het nationaal recht van de lidstaten op één lijn krijgen. Dit is de kern van het hele probleem. Het veronderstelt dat we andere culturen respecteren en dat er een zeker evenwicht wordt gevonden tussen de concurrentie en de normen van de maatschappij en van de omgeving, waaronder de diensten van algemeen belang. Wij zien elkaar dus bij het verslag-Langen en bij andere verslagen.

Della Vedova
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de Italiaanse radicalen stemmen voor het verslag van de heer Evans, die uitstekend werk heeft geleverd.
De maatregelen waarover nu wordt gediscussieerd betekenen volgens mij een serieuze poging om een onafwendbaar probleem aan de orde te stellen, namelijk het risico dat de Commissie uiteindelijk wordt overstroomd door kennisgevingen. Ik vind het terecht en moedig dat gekozen is voor een hervorming op basis van decentralisering naar de nationale autoriteiten en rechterlijke instanties.
Het alternatief was een bureaucratische monsterstructuur die rechtstreeks onder het directoraat-generaal zou vallen; dat geldt des te meer met het oog op de uitbreiding.
Natuurlijk kan alleen de ervaring leren hoe dit zal uitpakken: een onbegrijpelijk mozaïek of een situatie waarin rechtszekerheid en het unieke recht van de gemeenschappelijke Europese markt worden gegarandeerd. Desalniettemin geloof ik dat deze poging gesteund dient te worden en dat de afschaffing van de plicht tot kennisgeving en autorisatie en de invoering van het uitzonderingsbeginsel gunstige ontwikkelingen zijn. Dat lijkt me een aanzienlijk liberaler beginsel, met name in een sector - die van de reglementerende autoriteiten, ook op het gebied van de mededinging - waarin het risico van nieuwe vormen van staatsinmenging in de marktdynamiek altijd op de loer ligt.
De Commissie loopt dat risico zeker niet, maar veel andere autoriteiten volgens mij wel, en soms meer dan dat, bijvoorbeeld sommige centrale banken die in feite beschikken over antitrustbevoegdheden op de kredietmarkt.
Tot slot, mijnheer de commissaris, denk ik dat voor de versterking van de sanctie- en onderzoeksbevoegdheden van de Commissie, waarin deze maatregel ook voorziet, adequate procedure- en procesgaranties nodig zijn. Dat punt heeft de heer Evans in zijn toelichting naar voren gebracht, en het geldt des te meer voor de Europese situatie, waarin de Commissie zowel de onderzoeksfunctie als de rechterlijke functie naar zich toe trekt en de rechter als derde partij ontbreekt. Er is natuurlijk beroep mogelijk, tegen de uitspraken kan beroep worden aangetekend, maar ik geloof dat maximale garanties gegeven moeten worden aan de bij de processen betrokken partijen.

Titford
Mijnheer de Voorzitter, toen ik gisteren in dit Parlement sprak over het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart, merkte ik op dat dit tot stand komt door de geleidelijke integratie van de nationale systemen. Zoals u kunt verwachten van een leider van een partij die nationale soevereiniteit verkiest boven de in de EU heersende trend tot integratie, ben ik fel gekant tegen dit geleidelijke integratieproces.
Vandaag word ik met precies hetzelfde verschijnsel geconfronteerd, maar onder een andere noemer, namelijk de hervorming van het mededingingsbeleid - wederom een poging van de Commissie om tot een geleidelijke integratie van nationale systemen te komen. Maar wat zo verontrustend is, is dat deze poging wordt aangeprezen met de bedrieglijke en volstrekt misleidende bewering dat de hervorming erop gericht is - ik citeer uit de nieuwsbrief van de vergadering - "om de in tijdnood verkerende medewerkers van de Afdeling mededingingsbeleid van de Commissie vrij te stellen van routinezaken en hen zo in staat te stellen zich bezig te houden met ernstige gevallen van concurrentievervalsing" .
De werkdruk van de ambtenaren van de Commissie wordt door dit voorstel mogelijk verlicht, maar dit wordt bewerkstelligd door de nationale autoriteiten beperkte bevoegdheden te geven om de mededingingsregels te handhaven, hetgeen tot nu toe het alleenrecht van de Commissie was.
Maar deze autoriteiten zijn noch onafhankelijk, noch, zoals wordt beweerd, vrij in hun handelen. Ze krijgen toestemming namens de Commissie op te treden overeenkomstig de communautaire regels, onder toezicht van de Commissie, waaraan ze verantwoording schuldig zijn. De Commissie wil dat de mededingingsautoriteiten een netwerk vormen rond de Commissie. Met andere woorden, de Commissie ziet in de diverse lidstaten graag ambtenaren die hun salaris krijgen van de lidstaten, die zijn gehuisvest in door de lidstaten betaalde regeringsgebouwen en die door de lidstaten geleverde en betaalde voorzieningen tot hun beschikking hebben, niet om werk te verrichten voor de lidstaten waardoor ze worden gefinancierd maar om werk te verrichten voor de Commissie die de communautaire regelgeving ten uitvoer legt.
Het is verbazingwekkend, maar dit wordt gezien en gepresenteerd als subsidiariteit en decentralisatie. Dit geeft wel aan wat een oppervlakkige kijk vele commentatoren op de zaak hebben. Het is helemaal geen decentralisatie. Integendeel. De ambtenaren van vele lidstaten worden opgeslokt door één groot gecentraliseerd verband. Het netwerk komt erop neer dat iedereen werkt voor die ene centrale autoriteit: de Commissie.
Wat subsidiariteit betreft: het gaat hier niet over lidstaten die hun eigen beslissingen kunnen nemen en hun eigen zaken op regionaal niveau kunnen regelen. Het is de Commissie die de zaken van de lidstaten regelt waarbij ze van de middelen en de voorzieningen van die lidstaten gebruik maakt alsof die van haarzelf waren.
Deze gang van zaken lijkt ook te gelden voor de rechtbanken in de lidstaten waar deze zaken worden behandeld. Hoewel deze rechtbanken formeel misschien van de lidstaten zijn en hun bedrijfskosten door de lidstaten worden betaald, zijn het - zoals de rapporteur duidelijk naar voren bracht - rechtbanken voor het communautair recht dat ten grondslag ligt aan het Europese rechtsstelsel. Met andere woorden, niet alleen de ambtenaren van de lidstaten worden door de Gemeenschap verslonden, maar ook de rechtbanken.
Dit wordt allemaal gedaan onder het mom van efficiency. We moeten niet vergeten dat een gecentraliseerde dictatuur de meest efficiënte vorm van bestuur is. Democratie is de minst efficiënte vorm. Efficiency is dus in belangrijke opzichten de vijand van de democratie.
Ik vrees dat we in het belang van de efficiency iets veel kostbaarders - de democratie, het wezen van al onze naties - opofferen aan de gecentraliseerde technocratie die de Commissie is. Dit is niet zozeer integratie, maar eerder assimilatie. Dat kan nooit goed aflopen.

Kauppi
Mijnheer de Voorzitter, we zijn het er met zijn allen over eens dat hervorming van enkele mededingingsregels duidelijk gewenst is, met name wat de praktische tenuitvoerlegging ervan betreft. Verordening 1017 wordt al sinds de jaren zestig zonder veel aanpassingen toegepast. Het is dus begrijpelijk dat de verdere toepassing van deze verordening in haar huidige opzet niet langer verenigbaar is met een effectief toezicht op de concurrentie. We moeten de consument en ons bedrijfsleven beter van dienst zijn met actuele toepassingsregels.
Mijns inziens heeft het communautaire mededingingsrecht gedurende een toepassingsperiode van 30 jaar een peil bereikt waarbij decentralisering niet alleen mogelijk is maar ook nagenoeg onontbeerlijk. We weten allemaal hoe groot de werklast van DG Concurrentie is en we zijn ervan doordrongen dat er iets moet gebeuren om de werklast terug te brengen of anders de middelen van Brussel drastisch uit te breiden. Tegelijkertijd herinneren onze kiezers ons eraan dat we de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid moeten respecteren en dat we moeten voorkomen dat alle beslissingen centraal door bureaucraten in Brussel worden genomen. Wat deze kwestie betreft ben ik het volstrekt oneens met de heer Titford.
De komende hervorming stelt ons in staat veel van onze doelstellingen te verwezenlijken. Afschaffing van het huidige systeem van voorafgaande kennisgeving zou goed zijn voor het bedrijfsleven en zou meer middelen opleveren zodat de Commissie zich met ernstiger schendingen kan bezighouden. We moeten het systeem van voorafgaande kennisgeving niet vervangen door een belastend registratiesysteem. De overgang naar het nieuwe stelsel zal echter niet eenvoudig verlopen. Het is van het grootste belang ervoor te zorgen dat mededingingskwesties binnen de EU in alle lidstaten op dezelfde wijze worden aangepakt. Rechtszekerheid kan in veel complexe situaties gevaarlijk zijn. Persoonlijk maak ik me, samen met veel van mijn collega' s uit de kleinere lidstaten, zorgen over de definities van de term machtspositie. Bedrijven uit de lidstaten - met name die in de kleinere lidstaten - zouden gelijke kansen moeten krijgen zich in de interne markt te ontwikkelen en een strategische positie te bereiken zodat ze de mondiale concurrentie het hoofd kunnen bieden. Het besluit van de Commissie om nee te zeggen tegen de fusie van Volvo en Scania was een voorbeeld van een situatie waarbij de relevante marktdefinitie wellicht te beperkt was. De Commissie moet de markt niet als nationaal of regionaal bestempelen als dit duidelijk niet het geval is.

Rovsing
Mijnheer de Voorzitter, ik kan u zeggen dat de Deense bevolking nog nooit zoveel over de EU heeft gehoord als de laatste weken en dat hebben wij aan commissaris Monti te danken. Zijn strijd tegen de kartels stond gedurende enkele weken op de voorpagina's van de kranten, kwam uitgebreid aan bod op radio en televisie en bracht onder de Deense bevolking en in het Deens parlement een debat op gang. Ik ben u daar dankbaar voor en ik heb vastgesteld dat alle initiatieven van de commissaris positief werden onthaald. Daardoor weten ook de Denen nu wat mededingingsrecht is.
Over amendement 10 heeft de commissaris met zijn medewerkers en vooral met mijzelf en mijn medewerkers gesprekken gevoerd. Het is noodzakelijk dat de Commissie toegang heeft tot alle documenten om haar bevoegdheden effectief te kunnen uitoefenen en de kartels te vinden die de wetten niet naleven. Over de noodzaak hiervan ben ik het eens, maar de experts moeten de directies en bestuursraden in ondernemingen concreet en onafhankelijk advies kunnen geven zonder te hoeven vrezen dat er hogere boetes worden opgelegd wanneer er later iets misgaat doordat de directie of de bestuursleden hun raad niet hebben gevolgd. Van commissaris Monti en zijn medewerkers heb ik begrepen dat hij dezelfde visie heeft en daarom zal de PPE-Fractie tegen amendement 10 stemmen, zoals de heer Evans heeft aangekondigd, voor zover de commissaris zich in die zin uit. Ik dank de commissaris voor de goede samenwerking en voor het waardevolle werk dat hij in het algemeen verricht en dat vooral voor de kleine landen belangrijk is.

Monti
. (IT) Mijnheer de Voorzitter, ik ben verheugd dat de Economische en Monetaire Commissie in het verslag van de heer Evans het belang onderstreept van de hervorming als middel om een doeltreffende toepassing van de mededingingsregels te garanderen in een uitgebreide Gemeenschap. Ik wil de heer Evans graag persoonlijk bedanken voor zijn waardering van de Commissie, voor de inzet waarmee hij dit thema heeft behandeld en voor zijn uitstekende verslag. Meer in het algemeen wil ik het Europees Parlement en allen die vanavond het woord hebben genomen bedanken voor hun steun en voor de grote stimulans die het Parlement tijdens en na de discussies over het Witboek aan de Commissie heeft gegeven. Ik moet zeggen dat ons voorstel voor een verordening werkelijk heeft geprofiteerd van de opmerkingen, de kritiek en de stimulansen van de commissies en deze Vergadering.
Het centrale doel van de hervorming is een efficiëntere toepassing van de mededingingsregels, ten gunste van de consument, het bedrijfsleven en de Europese economie in het algemeen.
Door het huidige systeem van kennisgeving en autorisatie en de exclusieve bevoegdheid van de Commissie bij de toepassing van artikel 81, lid 3, af te schaffen, kunnen de Commissie en de nationale mededingingsautoriteiten hun aandacht richten op de bestrijding van ernstigere schendingen.
Dankzij de instelling van een netwerk van mededingingsautoriteiten kunnen we onze inspanningen coördineren en de bijbehorende middelen zo goed mogelijk inzetten. Om deze samenwerking te laten slagen, is het noodzakelijk dat alle mededingingsautoriteiten de communautaire regels ruimer toepassen, anders is het geplande netwerk slechts een lege huls. Dat is essentieel als we homogene mededingingsvoorwaarden willen creëren voor de ondernemingen van de gemeenschappelijke markt en als we willen voorkomen dat het communautaire mededingingsbeleid weer genationaliseerd wordt.
Ik stel het dus zeer op prijs dat uw verslag, mijnheer Evans, volledig en overtuigd achter artikel 3 van het voorstel van de Commissie staat om het communautaire mededingingsrecht als enige van toepassing te verklaren op de gevallen die de handel tussen lidstaten ongunstig kunnen beïnvloeden.
Dit voorstel heeft brede implicaties en verschillende lidstaten hebben er in de werkgroep van de Raad bezwaar tegen gemaakt. Ik ben er niettemin van overtuigd dat het voorstel een solide logische basis heeft en ik kan u verzekeren dat de Commissie vasthoudt aan haar doelstelling uniforme voorwaarden te scheppen voor de akkoorden die de handel tussen lidstaten ongunstig kunnen beïnvloeden.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou nu graag ingaan op enkele van de belangrijkste kwesties uit het debat, om te beginnen het beroepsgeheim. De doeltreffende uitvoering van de mededingingsregels is nauw verbonden met de capaciteit van de Commissie de bewijzen van schendingen te verzamelen. Onze bevoegdheden zijn sterk afhankelijk van bewijsstukken. Wij baseren ons voor een groot deel op inspecties ter plekke om de documenten te vinden die het bestaan van kartels bewijzen. Elke wijziging die de effectiviteit van onze inspecties vermindert, zou dan ook ernstige gevolgen hebben voor de uitvoering van de mededingingsregels en voor de effectiviteit ervan. Ik ben dus verontrust over het amendement waarin het beroepsgeheim tot interne juristen van een onderneming wordt uitgebreid.
Op een punt wil ik echter misverstanden voorkomen: de Commissie is zich zeker bewust van de positieve rol die interne juristen kunnen spelen bij het adviseren van ondernemingen over de inachtneming van de mededingingsregels. Deze rol zal in het nieuwe regime nog belangrijker worden. In dit regime moeten ondernemingen namelijk nog systematischer hun eigen akkoorden beoordelen om vast te stellen of deze aan de vrijstellingsvoorwaarden van artikel 81, lid 3, voldoen.
Toch speelt de kwestie van het beroepsgeheim van interne juristen voornamelijk bij inspecties om vast te stellen of er sprake is van ernstige beperkingen die niet aan de voorwaarden van artikel 81, lid 3, voldoen. Op dat punt brengt de door de Commissie voorgestelde hervorming geen verandering in de huidige situatie. We moeten er dus rekening mee blijven houden dat interne juristen, in tegenstelling tot externe advocaten, werknemers van een onderneming zijn en dus ondergeschikten; zij bevinden zich in een positie van functionele afhankelijkheid en mogelijk in een belangenconflict tussen loyaliteit aan hun werkgever en eerbiediging van ethische normen. Daarnaast is interne communicatie tussen de interne jurist van een onderneming en zijn werkgever zo frequent en zo moeilijk te scheiden van zuivere bedrijfsconsultancy, anders dan juridische advisering, dat het recht op beroepsgeheim voor interne juristen van een onderneming een ernstig risico betekent voor verduistering van bewijsstukken. Als de communicatie tussen interne juristen van een onderneming en de andere werknemers vertrouwelijk zou worden, zouden de bevoegdheden van de Commissie om de normen toe te passen ernstig worden aangetast.
In dat verband heb ik nota genomen van de opmerkingen die de heer Evans en de heer Rovsing zojuist hebben gemaakt, met de bedoeling een compromis te vinden. Van mijn kant kan ik garanderen dat wanneer amendement 10 wordt afgewezen, de Commissie ervan zal afzien de bewijzen in deze documenten als verzwarende omstandigheid te beschouwen bij de vaststelling van boetes. In een dergelijk geval kan ik de Commissie de volgende bepaling voorstellen: "In toekomstige gevallen zal de Commissie bij de vaststelling van de hoogte van een geldboete voor een onderneming, eventuele bewijsstukken dat interne juridische raadslieden van de vennootschap de directie hadden gewaarschuwd omtrent de onwettigheid van het door de Commissie te beoordelen optreden niet beschouwen als een verzwarende omstandigheid in de zin van de richtsnoeren voor de berekening van boetes ter uitvoering van artikel 15, lid 2, van verordening nr. 17 en van artikel 65, lid 5, van het EGKS-Verdrag."
Ik hoop dat deze toezegging een brug zal slaan tussen de Commissie en degenen die het beroepsgeheim willen uitbreiden tot de interne juristen van het bedrijfsleven.
Het verslag-Evans onderstreept terecht het belang van rechtszekerheid voor het bedrijfsleven. De normen en hun toepassing moeten voldoende voorspelbaar zijn.
Een ruimere toepassing van de communautaire mededingingsregels door de bevoegde autoriteiten in het kader van een nauwe samenwerking binnen een netwerk betekent al een grote stap vooruit voor deze voorspelbaarheid ten opzichte van de huidige situatie, waarin zestien mededingingsautoriteiten verschillende normen toepassen.
De Commissie erkent dat een verzoek om verduidelijking in sommige gevallen gerechtvaardigd kan zijn, en dat de richtsnoeren en de jurisprudentie niet altijd uitsluitsel geven. Toch is het van fundamenteel belang te voorkomen dat nieuwe normen worden uitgevaardigd die kunnen leiden tot de herinvoering van het kennisgevingssysteem.
Het voorgestelde amendement op artikel 10 baart in dit opzicht zorgen. Hierin wordt gesteld, bij wijze van aanvulling en verduidelijking, dat de Commissie beschikkingen kan geven waarin wordt vastgesteld dat artikel 81 en 82 niet worden geschonden, met name wanneer de akkoorden een financieel risico of investering van een aanzienlijk kapitaal inhouden. Dit amendement zou alleen aanvaardbaar zijn als de Commissie in de praktijk niet verplicht was beschikkingen van niet-inbreuk te geven in alle gevallen waarin aanzienlijke investeringen in het geding zijn.
De Commissie is van mening dat de voorspelbaarheid in afzonderlijke gevallen het best kan worden gegarandeerd met de invoering van een nieuw instrument, namelijk de aanneming van adviezen. De Commissie heeft al toegezegd een dergelijk systeem in te voeren, waarmee zij schriftelijke, met redenen omklede adviezen kan geven in de gevallen waarin zich lacunes voordoen in de geldende normen en de besluitvormingspraktijk. Bij de beslissing om al dan niet een advies te geven, zal het niveau van de investeringen bovendien een van de relevante criteria zijn. Ik heb de indruk dat het voorgestelde systeem voor de formulering van adviezen door het bedrijfsleven gunstig is ontvangen.
Harmonisering van de procedures en de sancties: het voorstel van de Commissie is gebaseerd op de traditionele aanpak, die aan de lidstaten de bevoegdheid laat de procedures en de sancties voor de toepassing van het communautair recht te bepalen.
Ik ben het eens met het verslag-Evans dat gemeenschappelijke procedures en sancties wenselijk zijn, maar noch Rome noch de Gemeenschap zijn in een dag gebouwd. Onze benadering is er in de eerste plaats op gericht een substantieel kader in te voeren; eventuele gemeenschappelijke procedures en sancties komen pas in een volgende fase aan bod. Wanneer er eenmaal ervaring is opgedaan met het functioneren van dit systeem, zal het eenvoudiger zijn vast te stellen waar zich praktische problemen voordoen en normen op te stellen om deze effectief tegen te gaan.
Het laatste punt dat ik wil noemen, mijnheer de Voorzitter, betreft de nationale rechters. Ik ben ervan overtuigd dat zij in staat zullen zijn de communautaire mededingingsregels in hun geheel toe te passen, ook omdat zij al een fundamentele rol spelen bij de toepassing van het communautair recht. Daarnaast mogen we niet vergeten dat het voorstel de Commissie de mogelijkheid biedt om, samen met de nationale mededingingsautoriteiten, als amicus curiae opmerkingen in te dienen betreffende hangende zaken, om een consequentere toepassing van de normen te garanderen. Dankzij de voorgestelde bevoegdheden zal de Commissie het algemeen belang kunnen behartigen door de effectieve en samenhangende toepassing van de normen en door de aandacht van rechterlijke instanties te vestigen op belangrijke kwesties omtrent hun interpretatie en toepassing. Natuurlijk zonder de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht aan te tasten: de rechterlijke instanties zullen niet gebonden zijn aan de opmerkingen van de amicus curiae en zullen in elk geval vrij zijn het Hof van Justitie prejudiciële vragen voor te leggen.
Wij zijn ons ervan bewust dat de voorgestelde hervorming ertoe kan leiden dat de rechters nieuwe bevoegdheden moeten verwerven. De toepassing van de mededingingsregels kan inderdaad een complexe materie zijn. Ik ben het volkomen eens met de heer Evans dat de opleiding van de rechters onze aandacht verdient. De Commissie kan daaraan bijdragen door materiële middelen en personeel te leveren. Wij onderzoeken op dit moment ook of het mogelijk is op dit gebied met de nationale autoriteiten samen te werken en voor de financiering te putten uit bestaande opleidingsprogramma' s.
Mijnheer de Voorzitter, ter afsluiting wil ik het Europees Parlement van harte bedanken voor de gemeenschappelijke behandeling van dit complexe thema. Zoals vanavond uit diverse toespraken is gebleken, raakt dit thema aan vitale belangen van de economie en van de burgers die u vertegenwoordigt.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Financiële ondersteuning op middellange termijn van de betalingsbalansen van de lidstaten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0269/2001) van de heer Andria, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende instelling van een mechanisme voor financiële ondersteuning op middellange termijn van de betalingsbalansen van de lidstaten (COM(2001) 113 - C5-0121/2001 - 2001/0062(CNS)).

Andria
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega' s, dit verslag betreft het voorstel voor een verordening nr. 1969/88 van de Raad, waarbij een mechanisme voor financiële ondersteuning op middellange termijn van de betalingsbalansen van de lidstaten is ingesteld. Volgens artikel 119 van het Verdrag kent de Raad "wederzijdse bijstand" toe in geval van moeilijkheden of dreigende ernstige problemen met de betalingsbalans van een lidstaat, om te voorkomen dat de werking van de gemeenschappelijke markt in gevaar wordt gebracht. Het mechanisme kan in werking worden gesteld door de Raad, op initiatief van een lidstaat die zich in een dergelijke situatie bevindt of door de Commissie.
Het instrument is bedoeld voor het verlenen van snelle bijstand en iedere lening moet zijn gekoppeld aan de invoering van economische beleidsmaatregelen die een duurzaam herstel van het betalingsbalansevenwicht waarborgen. Sinds de inwerkingtreding (25 juni 1988) is van dit mechanisme slechts tweemaal gebruik gemaakt: in 1991 voor de toekenning van een lening van 2,2 miljard euro, waarvan slechts 1 miljard werd uitbetaald, en in 1993 voor de toekenning van een lening van 8 miljard euro, waarvan alleen de eerste twee tranches werden uitbetaald.
Hieruit blijkt duidelijk dat veel Europese regelingen door de lidstaten niet volledig worden benut; in dit verband valt bijvoorbeeld ook te denken aan de gebrekkige benutting van de structuurfondsen door enkele lidstaten. Misschien is het wenselijk de voorlichting te verbeteren om de lidstaten aan te sporen de geboden mogelijkheden beter te benutten.
Om terug te keren naar het verslag: in aansluiting op de door de ECOFIN-Raad op 13 oktober 1997 aangenomen conclusies en overeenkomstig artikel 12 van de bestaande verordening heeft de Commissie een verslag voorgelegd aan de Raad en het Parlement, waarin zij zich uitsprak voor handhaving van dit instrument. Dit standpunt is te herleiden tot het feit dat alleen de lidstaten met een derogatie van het mechanisme gebruik kunnen maken en deze situatie zou zich na de uitbreiding herhaaldelijk kunnen voordoen.
In elk geval is besloten het maximum te verlagen van 16 naar 12 miljard euro (amendement 2, overweging 8); voordat de Raad besluit, raadpleegt hij ook het Europees Parlement (amendement 3, artikel 9) en hij onderzoekt om de twee jaar, en niet drie jaar, of het mechanisme voldoet (amendement 4, artikel 11). Het blijft dus mogelijk ook het beoogde maximum in een later stadium te wijzigen.
We zijn ook voorstander van het amendement van de Begrotingscommissie (amendement 1, overweging 6 bis (nieuw)) voor de instelling van een beschermingsmechanisme teneinde de communautaire begroting te vrijwaren voor de mogelijke risico's in geval van wanbetaling, waarbij een beroep zou worden gedaan op de waarborg. Om eerlijk te zijn denken wij dat de kans hierop erg klein is. De kandidaat-landen voor de uitbreiding hebben zich bijzonder ingespannen om hun overheidsfinanciën en hun betalingsbalans op orde te brengen. De communautaire begroting is beschermd tegen de risico' s van leningen aan derde landen door het mechanisme van het garantiefonds. Deze faciliteit kan als een analoog mechanisme worden beschouwd, maar met een lagere verplichting dan bij leningen aan landen met een derogatie.
De conclusies zijn als volgt: ten eerste zijn de leningen voor 100% rechtstreeks gegarandeerd door de communautaire begroting; ten tweede wordt het risico van wanbetaling, dat nooit helemaal kan worden uitgesloten, afgeschermd door een adequaat beschermingsmechanisme; ten derde zou het ingestelde instrument na de uitbreiding meer en beter moeten worden gebruikt; ten vierde en laatste wordt het beheer van de leningen aan de ECB in plaats van aan de Commissie toevertrouwd.

Torres Marques
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega' s, de Europese socialisten steunen dit voorstel van de Commissie in de mate waarin het een vereenvoudiging en modernisering beoogt te bereiken van het mechanisme van financiële hulp voor de betalingsbalans van landen van de Europese Unie die niet tot de eurozone behoren. Van dit instrument kunnen nog maar drie landen gebruik maken, Groot-Brittannië, Zweden en Denemarken. Sinds de invoering van dit instrument in juni 1988 is het trouwens maar twee keer ingezet. Het totaal van de voor leningen gereserveerde bedragen kan dus zonder meer verlaagd worden van zestien miljard naar twaalf miljard euro. Ook andere aspecten van het voorstel verdienen onze steun, zoals het idee om de Commissie swap-operaties uit te laten voeren en de erkenning van de rol van het Economisch en Financieel Comité. Bovendien is het inderdaad nodig dat het mechanisme voor steun verenigbaar wordt gemaakt met de opening van een kredietlijn van de Europese Centrale Bank. Zo' n kredietlijn zou namelijk op zeer korte termijn geopend kunnen worden.
Er doen zich dan drie problemen voor, en ik zou graag vernemen wat commissaris Solbes Mira daarover denkt. Eerste probleem: als dit mechanisme ook op de kandidaatlanden van toepassing wordt verklaard kan dit problemen veroorzaken. De betalingsbalans van toekomstige lidstaten kan immers ernstig verstoord geraken, gezien het feit dat er voor de toetreding belangrijke structurele hervormingen moeten worden uitgevoerd. Er moeten dan nu reeds mechanismen worden ontworpen om met zulke situaties om te kunnen gaan. Tweede probleem: moet - en kan - dit mechanisme reeds vóór toetreding op de kandidaatlanden van toepassing worden verklaard? Tot slot: als het beheer van deze leningen bij de Commissie komt te berusten, in plaats van bij de Europese Centrale bank, wat zijn daarvan de voordelen?
Ik wil de heer Andria gelukwensen met zijn verslag en dank de commissaris bij voorbaat voor zijn antwoord.

Solbes
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Andria bedanken voor zijn verslag over de wijziging van de verordening inzake het mechanisme voor financiële ondersteuning op middellange termijn van de betalingsbalansen van de lidstaten.
Dames en heren, u heeft in uw interventies een aantal vragen en onduidelijkheden naar voren gebracht die ik wil ophelderen.
De eerste vraag is eigenlijk of dit mechanisme uitgebreid kan worden naar de kandidaat-lidstaten. U weet allemaal, en dat staat ook duidelijk in het verslag, dat het niet mogelijk is precies hetzelfde model in de kandidaat-landen toe te passen. Dit mechanisme is van toepassing op de lidstaten. Een andere vraag is of we dit systeem kunnen toepassen in de kandidaat-lidstaten als ze de toetredingsovereenkomsten wel getekend hebben maar deze nog niet geratificeerd zijn. Dat wil dus zeggen op het moment dat het nodig is om verdere vooruitgang te boeken bij de structurele aanpassing van hun economieën.
Wil dit echter zeggen dat de kandidaat-lidstaten geen enkele steunregeling hebben om de grote problemen op dit gebied op te kunnen lossen? Zeker niet. Wij blijven de macrofinanciële steunregeling toepassen die voor de kandidaat-lidstaten van toepassing is, net zoals bij een derde land.
Dat is naar onze mening het logische van het model. Als we het systeem wijzigen door de kandidaat-lidstaten op het moment van onderhandeling een speciale behandeling te geven, dan zorgen we er naar onze mening niet alleen voor dat het onduidelijk wordt in welke landen dit systeem wordt toegepast. We zorgen dan namelijk ook voor verwarring in de financiële markten als het liberaliseringsproces van het kapitaalverkeer risico' s zou kunnen veroorzaken die ons weer zouden verplichten om een mechanisme in werking te stellen om die risico' s te compenseren.
Daarom is het volgens de Commissie veel logischer om het systeem te behouden zoals het nu wordt toegepast, waarbij wel zonder twijfel de garantie gegeven wordt dat in kandidaat-lidstaten met problemen de macrofinanciële steunregeling wordt toegepast. Ieder ander model zou naar onze mening meer verwarring veroorzaken op de financiële markten en meer problemen veroorzaken dan oplossen.
De tweede vraag die u stelde, was in welke mate het nieuwe model dat wordt toegepast de communautaire begroting nadelig beïnvloedt. Volgens mij zijn er hier geen moeilijkheden. U weet allemaal heel goed dat we een ander model hebben voor de garanties, we hebben al gewezen op de macrofinanciële ondersteuning van derde landen en we doen dat ook wat betreft de ondersteuning op lange termijn in het communautaire kader.
Het is waar dat wij derde landen met problemen macrofinanciële ondersteuning bieden. Het is ook waar dat we die ondersteuning verwezenlijken door samen te werken met andere internationale financiële instellingen en door programma' s toe te passen die zij gebruiken. Het is gebleken dat er in het algemeen geen problemen ontstaan door wanbetaling. Toch is er een klein risico dat we echter niet mogen verwaarlozen. Daarom hebben we een garantiefonds opgericht, zodat we aan die problemen het hoofd kunnen bieden in gevallen van wanbetaling. En dat systeem moeten we behouden.
We moeten een soortgelijk garantiefonds oprichten voor ondersteuning op de lange termijn aan de lidstaten van de Unie. Naar onze mening is die situatie nu noch in de toekomst redelijk. Als we het hebben over ondersteuning of leningen op de lange termijn aan lidstaten van de Europese Unie, dan bedoelen we natuurlijk landen met een gezonde financiële structuur die zich houden aan de communautaire verplichtingen en dus geen risico vormen wat betreft de betalingen.
Zullen de kandidaat-lidstaten een groter risico vormen dan de huidige lidstaten als zij lid zijn van de Europese Unie? Volgens mij niet. Om de verplichtingen na te komen die te maken hebben met de uitbreiding moet er onder andere sprake zijn van een samenwerking van de monitorsystemen. Daardoor hebben wij niet alleen de mogelijkheid om hen te helpen bij het wijzigen en verbeteren van hun financiële systemen, maar ook om alle noodzakelijke garanties te bieden zodat hun situatie hetzelfde wordt als van de huidige lidstaten. Daarom vinden wij het niet nodig om het systeem op dit punt te wijzigen.
Volgens ons zijn de kandidaat-lidstaten al lid van de Europese Unie wanneer het systeem daar wordt toegepast en daarom zal een speciaal garantiesysteem niet nodig zijn. Als ze macro-economische ondersteuning zouden moeten krijgen terwijl ze nog kandidaat-lidstaten zijn, dan zou hetzelfde model moeten worden toegepast als voor macrofinanciële ondersteuning.
De derde vraag was wie dit soort ondersteuning moet betalen: de Bank of de Commissie? Dit is nu het onderwerp van een technisch debat. We zijn er nog niet uit, maar ik geloof niet dat dit het grootste probleem zal zijn. Ieder model heeft namelijk zo zijn voor- en nadelen, afhankelijk van de samenhang en de flexibiliteit, en ik verwacht dat de Raad tot een oplossing komt. Voor de Commissie is het desalniettemin niet het grootste probleem.
De laatste vraag die u had was in welke mate het Europees Parlement betrokken kan zijn bij het verlenen van deze ondersteuning op middellange termijn van de betalingsbalansen. Het mechanisme dat nu in werking is getreden is gebaseerd op een essentieel punt: dringende noodzaak. Als we het hebben over moeilijke situaties die te maken hebben met de betalingsbalans dan hebben we het over beslissingen die op de eerste plaats snel genomen moeten worden. Op de tweede plaats moeten die beslissingen ook genomen worden met voldoende technische ondersteuning zodat de financiële markten de beslissing die wordt genomen positief kunnen evalueren.
Wat betreft de dringende noodzaak staat er in het huidige model dat de Raad besluit op voorstel van de Commissie, die daartoe het Economisch en Financieel Comité raadpleegt. Volgen ons kunnen we in dit model reageren op noodsituaties en de noodzakelijke technische garanties creëren, zodat de leningen of de ondersteuning een positief effect op de markt hebben. Moet het Europees Parlement betrokken worden bij dit model? Volgens mij is het niet toevallig dat het Europees Parlement niet wordt genoemd in het Verdrag bij de instanties die van tevoren geraadpleegd moeten worden. Dat is naar mijn mening juist het gevolg van dat idee van dringende noodzaak. Maar dat wil absoluut niet zeggen dat het Europees Parlement niet het recht heeft om alle informatie te ontvangen en te weten welke beslissingen op welke gronden genomen worden.
We zouden het systeem volgens mij kunnen verbeteren door informatie aan het Europees Parlement te geven zodra de beslissingen zijn genomen, zodat het tot in detail van alles op de hoogte is. Natuurlijk is de mogelijkheid dat we in de toekomst, over twee of drie jaar, de verordening moeten wijzigen evenmin een groot probleem. Het is duidelijk dat het Europees Parlement in geval van een wijziging van de verordening zijn taak zoals tot nu toe moet blijven vervullen.
Ik wil u allen hartelijk danken voor uw deelname aan het debat over dit thema, dat vaak nogal saai is, maar in mijn ogen wel zeer belangrijk voor iedereen. Wij moeten de mechanismen bestuderen waardoor wij, zoals u zelf al gezegd heeft, een veiligheidsklep hebben als we in de toekomst te maken krijgen met moeilijkheden in een lidstaat als gevolg van de uitbreiding, met moeilijkheden die op een efficiënte manier zullen moeten worden opgelost door maximaal gebruik te maken van de procedures die zijn vastgelegd in het Verdrag.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12 uur plaats.

Beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van pentabroomdifenylether
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0271/2001) van mevrouw Ries, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot vierentwintigste wijziging van Richtlijn 76/769/EEG van de Raad inzake de beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten (pentabroomdifenylether) (COM(2001) 12 - C5-0018/2001 - 2001/0018(COD)).

Ries
. (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega' s, allereerst wil ik mijn dank uiten aan alle collega' s die deel hebben genomen aan de discussies over mijn rapport binnen de commissie. Met name dank aan de schaduwrapporteurs van de verschillende fracties, mevrouw Oomen-Ruijten, mijnheer Bowe, mevrouw Schörling en mijnheer Sjöstedt. Voor ons ligt nu dus de vierentwintigste wijziging van de richtlijn gevaarlijke stoffen uit 1976, waarin wordt voorgesteld het op de markt brengen en het gebruik van pentabroomdifenylether te verbieden.
Waar hebben wij het precies over? Pentabroomdifenylether is een brandvertrager die in 95% van de gevallen gebruikt wordt voor de vervaardiging van zacht schuim van polyurethaan, verwerkt in meubelstoffen, met name de vulstoffen. Penta zit bijvoorbeeld in hoofdsteunen van wagens of in schuimmateriaal voor de bescherming en de verpakking van elektrische en elektronische onderdelen.
De schadelijke gevolgen van deze stof, om daar mee te beginnen, voor het milieu en onze gezondheid zijn overduidelijk. Uit het eerste onderzoek, uitgevoerd door de Zweedse autoriteiten in 1998, blijkt dat de stof in hoge concentraties voorkomt in moedermelk. Het Wetenschappelijk Comité heeft twee officiële mededelingen gedaan in februari en juni 2000 inzake de toxiciteit en ecotoxiciteit en het milieu. Daaruit blijkt dat penta schade zou kunnen veroorzaken, met name door de uitstoot in het milieu. Penta is namelijk een persistente stof die zich in een organisme ophoopt. Dat betekent risico voor het milieu, risico voor de menselijke gezondheid. Alle kennisgevingen komen met elkaar overeen. Het voorstel van de Commissie in januari van dit jaar om het op de markt brengen van penta en het gebruik ervan te verbieden is dan ook logisch. En het is even vanzelfsprekend, zou ik zeggen, dat onze Commissie milieubeheer dit verbod heeft bekrachtigd door haar goedkeuring.
De tweede stof waar de richtlijn betrekking op heeft is de octabroomdifenylether, gezien het percentage resten penta in deze stof op het moment dat deze op de markt komt. De stof octa wordt hier vooral gebruikt als brandvertrager in klein plastic materiaal en in bureaubenodigdheden. De Commissie heeft er echter in dit geval voor gekozen om de eindconclusies af te wachten van de beoordeling van de risico' s van deze stof, die nog niet is afgerond. De Commissie heeft dan ook besloten om het gebruik van resten penta in octabroomdifenylether toe te staan tot een concentratie van 5%. Maar ik wijs erop dat de Commissie milieubeheer het met deze zienswijze niet eens is. Het lijkt ons erg tegenstrijdig om in eerste instantie de stof penta te verbieden maar deze vervolgens wel toe te staan in belangrijke hoeveelheden, dat vinden wij althans, in de samenstelling van andere chemische producten, andere stoffen. Ik wil hieraan toevoegen dat de eerste conclusies van de risicobeoordeling, die nog niet is afgerond en waar ik kennis van heb genomen, negatief zijn. Er komt naar voren dat dit product schadelijk is voor zowel het milieu als de gezondheid. Deze aspecten worden onderzocht door respectievelijk Engelse en Franse specialisten, die ik lang over dit onderwerp heb ondervraagd. Deze diverse punten in beschouwing genomen, heeft de Commissie milieubeheer een amendement ingediend, mijnheer de Voorzitter, dat beoogt het verbod uit voorzorg ook toe te passen voor het op de markt brengen van octabroomdifenylether. Ik hoef u natuurlijk niet uit te leggen dat deze voorzorg betekent dat we niet het definitieve bewijs afwachten, te weten het eindresultaat van deze risicobeoordeling, als betrouwbare en duidelijke factoren aangeven dat een bepaalde stof schadelijke gevolgen zou kunnen hebben voor de gezondheid en het milieu. De stof octa is hiervan een perfect voorbeeld.
Ten slotte als derde, want twee en drie gaan altijd samen, de stof decabroomdifenylether, een brandvertrager die tot dezelfde categorie behoort. 80% van de broomcategorie bestaat uit deze stof. Decabroomdifenylether kent vele toepassingen, niet alleen voor elektrische en elektronische installaties, maar vooral in bouw- en isolatiemateriaal en textiel. Ik wil erop wijzen dat de stof deca de enige van de drie stoffen is die helemaal niet in de tekst van de Commissie voorkomt. Het lijkt me echter moeilijk, in feite onmogelijk, en ik kom er zo op terug, om de stof deca niet te noemen, terwijl ik in amendement 4 van mijn verslag een methode bepleit voor risicobeoordeling per categorie en niet voor elke stof afzonderlijk. Ten behoeve van de consistentie heeft de Commissie milieubeheer het toepassingsgebied van de tekst uitgebreid tot alle polybroomdifenylethers. Daarmee wordt de recente goedkeuring van het Parlement betreffende de richtlijn elektrische en elektronische installaties volledig in acht genomen. In afwachting van precieze details van de risicobeoordeling van de stof deca, die nog niet is afgerond, wordt in het amendement 16, dat ik samen met de PPE-Fractie en de PSE-Fractie heb ingediend, in essentie voorgesteld decabroomdifenylether met ingang van 1 januari 2006 te verbieden, tenzij de risicobeoordeling aantoont dat deze stof niet schadelijk is en wij dus kunnen concluderen dat de stof deca geen probleem op zal leveren. Er is hier in zekere zin sprake van een omkeerbaarheidsclausule.
En nu ik het toch over amendementen heb, wil ik onderstrepen dat ik tegen amendement 9 ben, waarin wordt beoogd de titel van het voorstel te wijzigen teneinde onmiddellijk een verbod op te leggen voor het verhandelen van de stof deca. Ik heb geen wezenlijk of filosofisch bezwaar tegen de amendementen 12, 13 en 14, maar de originele tekst van de Commissie heeft mijn voorkeur. Wat betreft de amendementen van de fracties van De Groenen en Europees Unitair Links meen ik dat mijn rapport de kritiek uit amendement 11 al in beschouwing neemt. Het draait hier om de procedures van de risicobeoordeling en de controle op de bestaande stoffen. Deze procedures zijn te gecompliceerd en te traag. Daar heb ik het zojuist over gehad.
Tot slot wil ik zeggen dat de Werkgroep gevaarlijke substanties van de Raad, die over een week bijeenkomt, de grote lijnen zal uitstippelen voor de bijeenkomst van de Raad Interne markt op 27 september aanstaande. Ik hoop dat hierdoor de standpunten van het Parlement en de Commissie elkaar zullen naderen. Ik hoop eveneens dat het vierentwintigste voorstel tot wijziging van de richtlijn gevaarlijke stoffen in tweede lezing aangenomen kan worden en ik meen dat dat zeker haalbaar is.

Oomen-Ruijten
Voorzitter, laat mij allereerst mevrouw Ries complimenteren met haar heel mooie en degelijke verslag. Wij spreken vandaag over de beperkingen bij het op de markt brengen en gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten, met name brandvertragende middelen zoals pentabroomdifenylether.
Uit risicobeoordelingen, mevrouw Ries heeft het net gezegd, is gebleken dat aan het gebruik van pentabroomdifenylether risico's zijn verbonden voor het milieu en de volksgezondheid, omdat dit broomhoudend, brandvertragend middel wordt gebruikt bij de productie van meubilair en stoffering. Daarom moet dus, in het belang van de volksgezondheid en het milieu, het op de markt brengen en het gebruik van pentaBDE en van alle artikelen die pentaBDE bevatten, worden verboden.
Alternatieve brandvertragers zijn beschikbaar, dus zullen de brand- en milieurisico's door dit verbod niet toenemen. Voorzitter, behalve penta zijn er nog twee broomhoudende brandvertragers op de markt verkrijgbaar, namelijk decaBDE en octaBDE. Octa wordt hoofdzakelijk verwerkt in plastic kantoorbenodigdheden en in onderdelen van huishoudelijke apparaten. Bij de behandeling van de richtlijn ter beperking van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur heeft dit Parlement zich al uitgesproken voor een geleidelijk verbod van alle PBDE's in specifieke toepassingen rond januari 2006. De mogelijke risico's van octa- en decaBDE worden momenteel beoordeeld en de uitkomst van deze studie zal voor het eind van dit jaar worden voorgelegd aan het Wetenschappelijk comité voor toxiciteit, ecotoxiciteit en milieu.
Ten aanzien van decaBDE, waarover voorlopig nog geen negatieve conclusies bestaan, moet het verbod volgens de EVP-Fractie herroepbaar zijn, dus afhankelijk gemaakt worden van de resultaten van de risicobeoordeling die voor het eind van het jaar beschikbaar zullen zijn. Voor octaBDE, deel ik echter de mening van mevrouw Ries dat het gebruik van deze stof nu reeds moet worden verboden, ook al is de beoordeling van de risico's nog niet afgerond. De eerste bekende resultaten van de risicobeoordelingen voor octaBDE, die momenteel in het Verenigd Koninkrijk worden uitgevoerd voor wat betreft de gevolgen voor het milieu en in Frankrijk voor wat betreft de gevolgen voor de volksgezondheid, laten immers zien dat er bij deze stof sprake is van duidelijke risico's voor de menselijke gezondheid en het milieu. Het voorzorgsbeginsel schrijft dan ook voor, dat niet met een verbod op deze stof mag worden gewacht totdat de eindresultaten van het onderzoek bekend zijn.
Voorzitter, in het belang van de gezondheid, de bescherming van de Europese burgers, de bescherming van het milieu en de instandhouding van de interne markt dient er, op basis van de tot nu toe bekende resultaten van de risicobeoordelingen van broomhoudende brandvertragers en op grond van dit voorzorgsbeginsel, een verbod te komen op penta- en octaBDE, alsmede op decaBDE als uit de voor het eind van het jaar te verwachten risicobeoordeling blijkt dat decaBDE aanleiding geeft tot bezorgdheid.

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de rapporteur feliciteren met haar verslag. Het is een zware klus geweest om een evenwicht te vinden tussen de duidelijk zeer belangrijke en directe kwestie van de brandveiligheid en het gecompliceerdere volksgezondheids- en milieuprobleem dat op de langere termijn speelt.
Het is duidelijk aangetoond dat de stoffen waarover dit verslag handelt nuttig zijn als brandvertragers in materialen en producten zoals met schuim gevuld meubilair. Ze hebben echter ook belangrijke nadelen. Ze zijn giftig. Ze hopen zich op in het levend weefsel van dieren en het hele milieu. Zoals al eerder is opgemerkt, zijn ze zelfs aangetroffen in moedermelk.
Vele parlementsleden zijn van mening dat maatregelen met betrekking tot deze stoffen flink zijn vertraagd ten gevolge van de trage voortgang van de risicobeoordelingen op grond van de verordening uit 1993 inzake de beoordeling van de risico' s van bestaande stoffen. De eindresultaten en publicatie van de risicobeoordelingen van bepaalde stoffen moeten nog verschijnen. Ik hoop dat de Commissie daar nota van neemt.
De algemene conclusies zijn duidelijk. Deze stoffen vormen een potentieel risico voor het milieu en dienen aan een strikte controle te worden onderworpen. Men kan echter niet negeren dat deze stoffen ook werkelijk voordelen bieden bij het terugdringen van het jaarlijkse aantal doden ten gevolge van brand. Ik zou het verslag dus verwelkomen. Ik steun de amendementen op het verslag waardoor de toepassing van de stabielste isomeer, decaBDE, kan worden gehandhaafd totdat er een volledige risicobeoordeling voor deze stof voorhanden is, de werkelijke voor- en nadelen zijn beoordeeld en er een aantal conclusies beschikbaar zijn. Ik kan het verslag van harte aan het Parlement aanbevelen.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, het verheugt mij echt dat het voorstel van de Commissie over broomhoudende brandvertragers is aangescherpt door de rapporteur, mevrouw Ries, en door de Milieucommissie, die het verslag behandeld heeft. Sinds er sterk broomhoudende brandvertragende middelen hoog in de voedselketen zijn aangetroffen, weten wij immers dat pentaBDE, octaBDE en ook decaBDE persistent, toxisch en zelfs bioaccumulerend zijn. Zweedse milieuonderzoekers hebben vastgesteld dat ook decaBDE bioaccumulerend is. De hele groep moet daarom verboden worden. Het voorzorgsbeginsel vereist dat wij nu handelen en dat wij niet wachten op de risicobeoordeling die gaande is en die in amendement 16 voor decaBDE wordt voorgesteld. 80 procent van de gebruikte brandvertragers bestaat namelijk uit decaBDE. Als men met een verbod wacht tot 2006, zou dat betekenen dat tonnen zeer gevaarlijke chemicaliën in het milieu terechtkomen, wat duidelijk in strijd is met het voorzorgsbeginsel. Ik steun daarom het amendement van de Fractie De Groenen, inhoudende dat de hele groep broomhoudende brandvertragers reeds nu wordt verboden.

Van Brempt
Voorzitter, collega's, ik sluit mij ook heel graag aan bij de felicitaties aan de rapporteur. Iedereen heeft al gezegd dat het een zeer moeilijk dossier is omdat er verschillende belangen met grote lobby' s mee gemoeid zijn, maar ook de brandveiligheid, en de bescherming en toekomst van het milieu op de lange termijn.
Waarschijnlijk gaat het om een zeer technisch debat. Pentabroomdifenylether. What's in a name? Het gaat om broomhoudende brandvertragers, maar ook om een zeer maatschappelijk relevant thema. De vorige sprekers hebben duidelijk aangetoond welke problemen dit voor het milieu en de volksgezondheid oplevert. OctaBDE en decaBDE zijn ingevolge een verordening van zeven jaar geleden inzake risicoanalyse als eerste op de eerste lijst van de prioritaire stoffen voor een risicoanalyse. De evaluaties zijn nog steeds niet afgerond. Aangezien die stoffen de reputatie hebben gevaarlijk te zijn voor het milieu, zou het wachten op de conclusies van die trage risicoanalyse een betere bescherming van mens en milieu nodeloos vertragen. Ook al had ik persoonlijk liever een onmiddellijk verbod gezien op broomhoudende brandvertragers, - en mijn collega's weten dat - toch sta ik volledig achter het compromis, omdat het ook aanvaardbaar is. Het gaat om een onmiddellijk verbod op penta- en octaBDE en het verbod in 2006, tenzij - en dat is niet onbelangrijk - het bewijs van onschadelijkheid geleverd is.
Ook geeft meteen aan dat we met dit dossier op de wip zitten tussen het oude beleid op basis van risicoanalyse en het nieuwe chemische beleid dat we op dit moment behandelen en dat snellere analyses mogelijk moet maken, maar dat vooral ook de verantwoordelijkheid daarvoor niet meer bij de Commissie en de lidstaten ligt, maar bij de producenten ligt.
Dit dossier toont nogmaals aan dat het huidige chemische beleid met een stof-per-stof-analyse jaren in beslag neemt en dat de overheid daarbij in een zeer zwakke positie staat om mens en milieu te beschermen. Derhalve dringen we ook aan op een dringende herziening ervan, zoals we nu doen met het witboek chemisch beleid.

Byrne
Om te beginnen wil ik de leden bedanken voor hun belangstelling voor dit voorstel en met name mevrouw Ries, de rapporteur, voor haar constructieve werk.
PentaBDE is een brandvertrager die wordt toegepast bij de productie van polyurethaanschuim voor meubilair en stoffering. Het vormt een risico voor het milieu, het hoopt zich op in levend weefsel en het is in moedermelk aangetroffen. In antwoord op de uitkomst van een risicobeoordeling in het kader van de verordening inzake de beoordeling en beperking van de risico' s van bestaande stoffen heeft de Commissie in januari dit jaar een richtlijn voorgesteld om het op de markt brengen en het gebruik van pentaBDE te verbieden.
Onder deze voorgestelde richtlijn vallen alle toepassingen van pentaBDE en artikelen waarin pentaBDE is verwerkt. Het is een toepassing van het voorzorgsbeginsel in verband met de bezorgdheid over de aanwezigheid van pentaBDE in moedermelk afkomstig van onbekende bronnen.
De kosten en voordelen van het voorgestelde verbod zijn grondig onderzocht. Er zijn geschikte alternatieven beschikbaar, zowel technisch als economisch gezien. Ik zou willen benadrukken dat het voorstel geen groter gevaar voor brand of grotere risico' s voor het milieu oplevert. Ik ben van mening dat het een evenwichtige maatregel is.
De voorgestelde richtlijn biedt niet alleen bescherming van het milieu en van de gezondheid van consumenten en werknemers, maar dient ook ter bescherming van de interne markt. De richtlijn zou leiden tot een harmonisering van de regels in de lidstaten.
De amendementen van het Parlement waarmee de werkingssfeer van de voorgestelde richtlijn zou worden uitgebreid met een verbod op andere stoffen, dat wil zeggen octaBDE en decaBDE (amendement 1, het tweede gedeelte van amendement 2, de amendementen 3, 6, 7 en 9 tot en met 15), kan de Commissie niet aanvaarden. Deze andere stoffen zouden het onderwerp kunnen zijn van een volgend voorstel van de Commissie, als de risicobeoordelingen zijn afgerond en de beschikbaarheid van veilige vervangingsmiddelen is onderzocht.
De amendementen op grond waarvan op 1 januari 2006 een verbod op octaBDE en decaBDE van kracht zou worden, kan de Commissie ook niet aanvaarden als niet uit de risicobeoordelingen blijkt dat de stoffen geen reden tot bezorgdheid zijn (de amendementen 8 en 16). Het gevolg hiervan zou zijn dat deze stoffen vanaf 2006 volledig verboden zouden worden als de beoordelingen aangeven dat er een reden tot bezorgdheid is en dat ze helemaal niet zouden worden gereguleerd als de beoordelingen aangeven dat er geen reden voor bezorgdheid is.
De Commissie geeft de voorkeur aan een genuanceerdere benadering, wat betekent dat er al veel eerder dan in 2006 maatregelen van kracht zouden kunnen worden. Als de risicobeoordelingen en onderzoeken naar de beschikbaarheid van veilige vervangingsmiddelen zijn afgerond, is het mogelijk de risicovolle toepassingen aan te duiden en snel de juiste maatregelen te treffen. Indien nodig kan het voorzorgsbeginsel worden toegepast om deze toepassingen te verbieden. Aangezien de beoordelingen vermoedelijk in het najaar van 2001 worden afgerond, zouden de gekozen maatregelen ruim vóór 2006 van kracht kunnen worden.
Het amendement inzake procedures voor risicobeoordeling in het kader van verordening 793/93 (amendement 4) kan de Commissie ook niet aanvaarden. Dit amendement gaat verder dan het huidige voorstel om het op de markt brengen en het gebruik van pentaBDE te beperken.
De Commissie gaat er in beginsel mee akkoord dat de uitzonderingsbepaling voor pentaBDE in concentraties van minder dan 5% in octaBDE van technische kwaliteit wordt geschrapt (eerste gedeelte van amendement 2 en amendement 5 van de Commissie milieubeheer) aangezien nieuwe informatie van producenten erop duidt dat octaBDE zonder pentaBDE kan worden geproduceerd.
Om ons standpunt samen te vatten: de Commissie aanvaardt amendement 5. De Commissie aanvaardt de amendementen 1 tot en met 4 en 6 tot en met 16 niet, maar in beginsel wel het eerste gedeelte van amendement 2.
We willen de dialoog met het Parlement graag voortzetten en ik ben ervan overtuigd dat we tot een constructieve oplossing zullen komen.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12 uur plaats.

Bloed van menselijke oorsprong en bloedbestanddelen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0272/2001) van de heer Nisticò, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van kwaliteits- en veiligheidsnormen voor de bloedinzameling, het testen, de bewerking, de opslag en de distributie van bloed en bloedbestanddelen van menselijke oorsprong en tot wijziging van Richtlijn 89/381/EEG van de Raad (COM(2000) 816 - C5-0034/2001 - 2000/0323(COD)).

Nisticò
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in de eerste plaats wil ik voorzitter Caroline Jackson hartelijk bedanken dat zij voorrang heeft gegeven aan dit verslag; hartelijk dank ook aan alle schaduwrapporteurs, met wie ik uitstekend heb samengewerkt, en aan het kader van de Commissie, de vertegenwoordigers van de verschillende associaties en alle collega' s die met deskundige amendementen hebben bijgedragen aan de verbetering van deze belangrijke en delicate richtlijn.
De richtlijn vult een leegte die tot nog toe in Europa heeft bestaan op het terrein van de kwaliteits- en veiligheidsnormen van bloed. Doel van deze richtlijn is in de eerste plaats de bescherming van donoren en patiënten door eindelijk dezelfde normen voor alle lidstaten in te voeren, normen die een zo hoog mogelijk kwaliteits- en veiligheidsniveau garanderen van bloed, zijn bestanddelen en zijn derivaten; niet alleen voor bloed in de landen van de Europese Unie, maar ook voor bloed dat uit derde landen wordt geïmporteerd.
De richtlijn schrijft voor dat laboratoriumtests voor de identificatie van ziekteverwekkers, hetzij bacteriën, virussen of andere infectueuze stoffen, continu worden geactualiseerd, minstens eenmaal per jaar, en dat de meest geavanceerde technologie wordt benut voor een effectievere en veiligere sterilisatie van bloed en zijn bestanddelen. Daarnaast zijn aanbevelingen opgenomen voor de lidstaten om het wetenschappelijk onderzoek op dit terrein te versterken. Dankzij een nieuwe richtlijn met dezelfde kwaliteitsnormen voor alle lidstaten wordt vrij verkeer van bloed en zijn bestanddelen tussen de landen van de Europese Unie mogelijk en kunnen de ongewenste beperkingen voor het verkeer van donoren van de ene lidstaat naar de andere worden opgeheven.
Er worden strenge kwaliteits- en veiligheidsnormen ingevoerd voor alle fasen van de transfusieketen, van de afname, de controle met speciale laboratoriumtests, de inzameling, de bewerking, de opslag, de distributie tot en met het gebruik van bloed en bloedbestanddelen van menselijke oorsprong.
Er moeten ook kwaliteits- en efficiëntiegaranties worden ingevoerd voor de geschiktheid van donoren van bloed, plasma en bestanddelen ervan, voor de centra voor bloedtransfusiegeneeskunde, de vakbekwaamheid en de opleiding van het medisch, technisch en verpleegkundig personeel, de verificatie-, inspectie- en controlemechanismen en voor de aanwezigheid van een systeem voor de traceerbaarheid van het bloed van de donor tot de ontvanger. Van de verantwoordelijke persoon eist het Europees Parlement een universitair diploma geneeskunde, bij voorkeur met een specialisatie in hematologie, transfusiegeneeskunde of een verwante discipline.
Hoe belangrijk het toezicht in elke fase van de keten is, blijkt uit de verschrikkelijke problemen die zich in het verleden hebben voorgedaan en waarvan we hopen dat ze zich in de toekomst niet meer zullen voordoen, zoals besmetting met aids, hepatitis B en C of andere infecties, soms met dodelijke gevolgen, zoals anafylactische shock of septische shock.
De Commissie heeft het voorstel van uw rapporteur om de bijlagen te schrappen aangenomen. Het gaat hier immers om een extreem delicate richtlijn die periodiek moet worden geactualiseerd, met behulp van een eenvoudig en flexibel mechanisme.
Tot slot is het beginsel dat alle donaties vrijwillig en onbetaald moeten zijn door talloze amendementen van het Parlement bevestigd. Niettemin blijft het belangrijkste doel voor mij, mijnheer de commissaris, de behoeften en de noden van de patiënten te beschermen. Wanneer immers stimuleringsmaatregelen ten gunste van donoren onmiddellijk en uitdrukkelijk verboden werden, zouden er enorme problemen kunnen rijzen voor de patiënten, wellicht zelfs met dodelijke afloop. Het aantal donoren is immers helaas nog te laag en Europa is voor zijn bloed niet zelfvoorzienend. Het gebrek aan bloed en plasma is een bekend probleem in Europa.
Daarom hoop ik dat het Parlement het amendement van de PPE en de liberale fractie zal overnemen waarin, aan de ene kant, het beginsel van vrijwillige en onbetaalde donaties wordt gehandhaafd, maar aan de andere kant een overgangsperiode wordt voorgesteld. De heer Lisi heeft een mondeling amendement ingediend waarin hij voorstelt dat vóór eind december 2008 alle donaties vrijwillig en onbetaald moeten zijn. Dit is het beginsel waar de afzonderlijke lidstaten naartoe moeten werken, zo nodig geleidelijk om mogelijke catastrofale gevolgen voor de mens te voorkomen.
Wat geïmporteerd bloed betreft (amendement 43) is het wenselijk te verduidelijken dat met de eisen die in dit amendement worden genoemd, de kwaliteit en de veiligheid van het bloed worden bedoeld.
Mijnheer de Voorzitter, ter afsluiting wil ik zeggen dat de garantie van hoge kwaliteits-, efficiëntie- en veiligheidsnormen voor bloed, zoals in de richtlijn voorzien, de burgers van de Europese Unie op hun gemak zal stellen bij eventuele behandelingen met bloed, maar ook het vertrouwen in de Europese instellingen en in de nationale autoriteiten zal vergroten.

Oomen-Ruijten
Voorzitter, een goed geregelde en dus veilige bloedvoorziening is van groot belang voor de gezondheid van de Europese burger. Ik verwelkom dan ook van harte deze richtlijn met de opgenomen kwaliteits- en veiligheidsnormen voor de inzameling, het testen, de bewerking, de opslag en de distributie van bloed en bloedbestanddelen.
Ik complimenteer met genoegen de heer Nisticò met zijn verslag en de wijze waarop hij ook de structuur van het wetsvoorstel heeft verbeterd. Op één punt ben ik het echter niet met hem eens. Naar mijn mening - ook de mening van de heer Nisticò overigens - zijn er twee belangrijke principes waaraan we in Europa vast zouden moeten houden en waarvoor ik mij in de debatten, hier eigenlijk al vanaf 1989 en daarvóór ook in Nederland, telkens sterk heb gemaakt. Wat zijn de principes? Naast zelfvoorziening binnen de Unie is dat de vrijwillige en onbetaalde beschikbaarstelling van bloed en bloedproducten.
Voorzitter, de amendementen laten zien dat er ten aanzien van het kosteloos beschikbaar stellen, aan de donor best een kleine tegemoetkoming gegeven mag worden voor de gedane moeite. Er is in de voorbije periode veel gesproken over met name het om-nietprincipe. Ik wil daarover enige opmerkingen maken. Allereerst staat bij mij de veiligheid van bloed en bloedproducten voorop. Daaraan mag men niet voorbijgaan. Vrijwillige en onbetaalde donatie is een kwestie van veiligheid en niet alleen een daad van goedertierenheid der mensheid. De veiligheid van kosteloos verkregen bloed is in vergelijking met anderszins gedane donaties groter - en dat is wetenschappelijk aangetoond in diverse landen en niet alleen in mijn eigen land.
Wanneer er tekorten zouden ontstaan aan bepaalde producten die je bijvoorbeeld voor hemofiliepatiënten nodig hebt, dan is er absoluut niets op tegen om die tekorten aan te vullen met de import van ander bloed. Voorzitter, gaat men aan dit principe tornen dan zal dat een verstorend effect hebben op de openbare bloedbanken zoals we die in een aantal lidstaten kennen. Ik ben dan ook van mening, helaas mijnheer Nisticò, dat in het compromis dat u heeft uitgewerkt, te veel wordt gesleuteld aan het principe.

Lund
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen dank ik de Commissie voor de tenuitvoerlegging van de nieuwe bepalingen van het Verdrag van Amsterdam met haar voorstel betreffende de vaststelling van kwaliteits- en veiligheidsnormen voor onder andere bloed en bloedbestanddelen. Ook de heer Nisticò dank ik voor het werk dat hij in dit verslag heeft geïnvesteerd. Het is een goed resultaat en ik ben blij dat de Milieucommissie een bijdrage kan leveren om de richtlijn te verbeteren. Met de door de Milieucommissie voorgestelde verbeteringen wordt de veiligheid en kwaliteit van bloed nog verhoogd, vanaf de inzameling tot de distributie. Ik vind dat er enkele cruciale punten worden vastgesteld. Ten eerste dat bloed geen handelswaar is en dus niet onder de gewone regels voor vrije handel valt.
Met betrekking tot zelfvoorziening vind ik het belangrijk erop te wijzen dat deze regels ons toelaten om in de lidstaten en in de EU als geheel het probleem van de zelfvoorziening als prioriteit te kunnen aanpakken. Donorbloed van de eigen bevolking is uiteraard het beste en daarom doe ik een oproep tot alle lidstaten om een grote groep donoren te werven, die het als hun persoonlijke en maatschappelijke taak zien bloed en plasma af te staan aan andere mensen in de samenleving. In vele landen is er al een vast donorbestand. Dit is praktisch gezien niet moeilijk uit te voeren en geen enkele lidstaat die nog geen donorbestand heeft, kan dit dus als excuus gebruiken. Het is gewoon een kwestie van aanpakken. Als het donorbestand groot genoeg is, krijgt men ook een grotere hoeveelheid bloed en kan men de eigen samenleving voorzien met de beste kwaliteit bloed. Ik wil ook iets zeggen over de vraag of de donoren al dan niet vergoed moeten worden, wat een groot twistpunt is. Ik vind dat bloeddonaties vrijwillig en gratis moeten zijn, zoals de Raad van Europa in zijn richtlijnen aanbeveelt en ook de Milieucommissie. Er zijn twee argumenten voor mijn standpunt. Ten eerste een ethisch argument. Menselijk bloed, weefsel en organen mogen naar mijn mening niet als handelswaar worden beschouwd. Ten tweede bieden niet-betaalde bloeddonaties de beste garantie op het gebied van veiligheid en kwaliteit. Talrijke onderzoeken hebben aangetoond dat bloed van donoren die niet gecompenseerd worden van betere kwaliteit is. Ik vind dat we er geen doekjes hoeven om te winden: donoren die vrijwillig en gratis bloed geven zijn een ander soort mensen dan donoren die betaald willen worden. Het verheugt mij dat de Milieucommissie de definitie van de Raad van Europa betreffende vrijwillige en gratis bloeddonaties zo ruim heeft ondersteund.
Bepaalde industriesectoren hebben sterk gelobbyd tegen gratis bloeddonaties en zoals gewoonlijk hebben ze de patiënten daarbij als drukmiddel gebruikt. Ik vind dit wansmakelijk, want de industrie verhindert op die manier ironisch genoeg de ideale situatie voor patiënten die bloed moeten krijgen, namelijk de situatie waarin zij bloed en plasma krijgen van een vast en stabiel bestand van donoren die niet gecompenseerd worden. Het is toch geen toeval dat juist de landen waar een groot en stabiel bestand van vrijwillige donoren bestaat, in staat zijn de eigen samenleving van voldoende bloed en plasma te voorzien.
Ik wil nog iets toevoegen aan datgene wat de heer Nisticò heeft gezegd. Ik ben blij met het mondelinge amendement op amendement 75 van de heer Nisticò. Naar mijn mening is er hier uiteraard niemand die wil dat een situatie ontstaat waarin er geen bloed of plasma meer is voor de patiënten. Uiteraard moeten alle patiënten bloed en plasma kunnen krijgen, maar ik denk dat we de patiënten de beste dienst bewijzen door bloeddonaties niet te vergoeden en op die manier bloed van de beste kwaliteit garanderen.

Ries
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik op mijn beurt de rapporteur, de heer Nisticò, complimenteren voor de nauwkeurigheid en de kwaliteit van zijn werk, zijn openheid van geest en voor de samenwerking met de schaduwrapporteurs.
Deze richtlijn is essentieel, want voor het eerst worden er binnen de communautaire wetgeving kwaliteitseisen en veiligheidseisen gesteld voor bloedproducten voor zowel transfusies als de bereiding van geneesmiddelen. Door deze richtlijn, en dat mogen wij niet vergeten, is het vrije verkeer van bloeddonors en bloedproducten binnen de Unie ook mogelijk. De richtlijn is naar mijn mening vergaand en over het geheel genomen voldoende. Trouwens, de belangrijkste verbeteringen van de commissie richten zich op hetzelfde doel: toename van de maatregelen voor het testen en de inspectie over de hele transfusieketen met het oog op bescherming van de donors tegen menselijke fouten en bescherming van de bloedontvangers tegen de risico' s blootgesteld te worden aan besmet bloed.
Daarnaast worden de patiënten op een andere manier bedreigd: een tekort aan plasma en plasmaderivaten in de Unie. Daarom verzet de liberale fractie zich tegen de absolute en onmiddellijke verplichting om bloed zonder vergoeding af te staan, zoals aangegeven in amendementen 55 en 56. Deze schijnen trouwens ook voorbij te gaan aan het beginsel van subsidiariteit. Ten eerste omdat het gratis beschikbaar stellen van bloed niet in gevaar is. Op geen enkel moment hebben wij het principe van vrijwilligheid of de onvervangbare sociale rol van de vrijwillige donor ter discussie gesteld. Het vrijwillig afstaan van het bloed vormt dus niet het discussiepunt, maar de verplichting daarvan.
Ten tweede houden de amendementen totaal geen rekening met de zorgen van de patiënten. Wij hebben lang patiënten geraadpleegd die, zachtjes uitgedrukt, bijzonder bezorgd zijn over de jaarlijks toenemende afhankelijkheid van Amerikaanse importen, met name plasma. We hebben gesproken met hemofiliepatiënten die niet vergeten zijn dat het gratis verkrijgen van bloed hen absoluut niet beschermd heeft tegen virusbesmettingen. Het mag niet zo zijn dat het betere de vijand is van het goede. Het is duidelijk, vanzelfsprekend, uitdrukkelijk zo dat bloed niet commercieel geëxploiteerd mag worden. Daar is over gesproken en het is meerdere malen herhaald, in verschillende overwegingen en in het compromisamendement dat wij met de PPE-Fractie hebben ingediend. De lidstaten hebben de plicht om zich aan dat doel te houden onder de voorwaarden en de termijnen die in dit amendement 75 zijn voorzien. Maar het zou voor de patiënten catastrofaal zijn indien het verstrekken van bloed door donors op vrijwillige basis een absolute voorwaarde wordt. En ik heb het hier over de patiënten en niet over de industrie, mijnheer Lund, want we hebben uitdrukkelijk hemofiliepatiënten uitvoerig geraadpleegd en naar hen geluisterd.
De kern van de zaak is in feite dat de bloedkwaliteit optimaal moet zijn. Deze richtlijn draagt daar zorg voor. Maar dan vraag ik u toch, wat heb je aan kwaliteit en veiligheid indien er geen bloed beschikbaar is? Ik wijs u erop dat er in Europa 7 miljoen bloeddonors zijn op 360 miljoen burgers.
Ik rond het nu af, mijnheer de Voorzitter, en daarom roep ik alle politieke fracties op, om dit compromisamendement te ondersteunen, waardoor de patiënten vrije toegang krijgen tot het bloed en hun medicijnen, bloed en medicijnen die dagelijks duizenden levens redden.

Rod
Mijnheer de Voorzitter, sinds lang wachten wij op een richtlijn inzake de bloedkwaliteit, noodzakelijk om de veiligheid van donors en ontvangers te waarborgen op Europees niveau. Het rapport van mijn collega Nisticò, aangevuld met talrijke amendementen die door de commissie bijna unaniem zijn goedgekeurd, kent op dat punt een grotere bescherming toe aan de menselijke gezondheid. Er wordt een uitgebreidere medische controle van de donors geëist en er worden in elke fase meer verantwoordelijkheden aan de artsen en de bloedinstellingen toegekend, vanaf het inzamelen tot aan de opslag en de bereiding van bloedderivaten.
Maar zoals we net gezien hebben, kunnen we het over één kwestie niet eens worden: het afstaan van bloed op vrijwillige basis of tegen vergoeding. Wij hechten heel veel waarde aan het principe van het kosteloos beschikbaar stellen van bloed omdat het in veel Europese landen zonder problemen verkrijgbaar was. Wij kunnen het dus niet aanvaarden dat deze kwestie ter discussie wordt gesteld om twee belangrijke redenen. Ten eerste kunnen wij het idee om bloed of een ander deel van het lichaam te verkopen in ethisch opzicht niet verdedigen. Het menselijk lichaam is geen handelswaar. Wij vinden het overigens erg choquant dat ondernemingen winst kunnen maken op basis van vrijwillig afgestaan bloed. Ten tweede kan het afstaan van bloed tegen vergoeding een averechts effect hebben op de kwaliteit. Donoren die gemotiveerd zijn omdat bloed geven financieel aantrekkelijk is, kunnen in de verleiding komen om hun eventuele gezondheidsproblemen te negeren. Dat kan dramatische gevolgen hebben voor hun eigen gezondheid en die van de ontvangers. De recente berichten omtrent de honderdduizenden Chinezen die met aids zijn besmet omdat ze hun plasma hebben verkocht is daarvan een tragische illustratie. We willen in de toekomst niet hetzelfde meemaken in Europa.

Müller, Emilia Franziska
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega' s, de heer Nisticò heeft een uitstekend verslag uitgebracht, waar ik inhoudelijk volledig achter sta. Deze richtlijn moet voor een gelijke situatie in de lidstaten zorgen waar het de betrouwbaarheid en kwaliteit van bloed en bloedplasma betreft. Dat vereist identieke onderzoeks- en controlemethodes volgens de nieuwste wetenschappelijke inzichten. Geschoold personeel dient zowel voor de donor als de ontvanger optimale veiligheid te waarborgen. Een transparant volg- en merktekensysteem zorgt ervoor dat de weg van het bloed van donor naar ontvanger en omgekeerd na te trekken is. Tegelijk minimaliseert dat het risico van infecties.
Het vrijwillig en onbetaald geven van bloed is het uitgangspunt en dient dat ook te blijven. Anders dan de heer Lund ben ik van mening dat er absoluut geen directe relatie bestaat tussen betaald of onbetaald geven van bloed en de betrouwbaarheid dan wel de kwaliteit. Alles staat of valt met de selectie en het verantwoord testen van donoren. Onkostenvergoedingen voor plasmadonoren in de Europese Unie zijn in de toekomst evenwel niet uit te sluiten. Europa kan maar voor 50% voorzien in de eigen behoefte aan bloedplasma. Daarom wordt het tekort aangevuld met plasma uit de VS, waarvoor de donoren daar een onkostenvergoeding hebben gekregen! De import van plasma dat van financieel gecompenseerde donoren stamt, mag door de nieuwe richtlijn niet in gevaar komen. Dat zou namelijk onvermijdelijk tot schaarste leiden, ook bij de bloedpreparaten die van plasma gemaakt worden. Plasma is nodig voor de productie van levensreddende medicijnen als de stollingsfactoren 7 en 8 voor patiënten met bloederziekte, en immunoglobuline ter voorkoming van infecties bij patiënten met een aangeboren immuunziekte. Schaarste aan dergelijke middelen zou de gezondheid van talrijke patiënten in gevaar brengen. Ik vraag u daarmee bij de stemming rekening te houden.

Stihler
Mijnheer de Voorzitter, de veiligheid en de kwaliteit van bloedproducten is nog nooit zo belangrijk geweest. Wekelijks horen we overal in de EU verhalen over deze kwestie. Ik geloof dat ieder lid van dit Parlement de zekerheid wil van veiligheids- en kwaliteitsnormen voor bloed en bloedproducten tijdens de gehele transfusieketen in de lidstaten.
Voor onze burgers betekent dit dat, als je bijvoorbeeld een ongeluk hebt gehad op vakantie en je hebt een bloedtransfusie nodig, je ervan op aan kunt dat de kwaliteit en de veiligheid hetzelfde zijn, of je nu op een Grieks eiland zit of op een Schots eiland. Zoals we allemaal weten is het grootste verschil tussen de lidstaten de kwestie van de betaalde en de onbetaalde bloedproducten. Ik ben van mening dat bloed bij voorkeur vrijwillig moet worden gegeven. Zoals de European Blood Alliance aangeeft, wordt vrijwillige en onbetaalde afgifte van bloed en bloedbestanddelen gezien als een geschenk van gezonde burgers aan hun medemens in nood. Maar, wat belangrijker is, het Handvest van de grondrechten verbiedt dat het menselijk lichaam of delen daarvan commercieel worden geëxploiteerd.
Als Parlement en binnen de instellingen zijn wij altijd voorstander geweest van vrijwillige, onbetaalde donaties. Er is gebleken dat via het bloed overdraagbare virussen en ziekten vaker voorkomen bij donoren die worden betaald dan bij donoren die bloed geven zonder daarvoor te worden betaald.
Ik wil echter één kwestie naar voren brengen en dat is amendement 43. In Schotland en het Verenigd Koninkrijk zitten we met het probleem Creutzfeldt-Jakob. Veel hemofiliepatiënten en mensen met immunodeficiëntie zijn afhankelijk van bloedproducten uit de VS, omdat we in Schotland en het Verenigd Koninkrijk in verband met Creutzfeldt-Jakob geen plasma van Britse donoren meer gebruiken om bloedproducten te maken. In plaats daarvan zijn we afhankelijk van de invoer van plasma uit de VS.
Het mondelinge amendement inzake amendement 43 dat mevrouw Korhola voorstaat is zeer welkom. Ik hoop dat de leden het morgen zullen steunen.
Tot slot nog het volgende: de veiligheids- en kwaliteitsnormen voor bloed en bloedproducten zijn een belangrijke kwestie die we goed moeten aanpakken. Misschien kan de rapporteur voor de tweede lezing een actie organiseren om de leden in de gelegenheid te stellen buiten het Parlement bloed te geven. We moeten als leden immers het goede voorbeeld geven. Bloed geven is een positieve daad voor de naaste.

Bowis
Mijnheer de Voorzitter, een vriend van mij heeft aids en zijn vrouw heeft het ook. Tijdens een transfusie heeft hij besmet bloed gekregen en vervolgens heeft hij zonder het te weten zijn vrouw besmet. Ik ken de risico' s en gevaren en het belang van kwaliteits- en veiligheidsnormen voor bloedproducten. Daarom verwelkom ik dit voorstel, met name het werk van mijn collega, de heer Nisticò.
Maar het zou tragisch zijn als roet in het eten zou worden gegooid door één amendement waardoor de bekende tekorten aan zeldzame bloedgroepen en plasma nog groter zouden worden. Dat zou werkelijk heel tragisch zijn omdat de WHO erop wijst dat er 80 primaire vormen van immunodeficiëntie bestaan en naar schatting 50.000 tot 90.000 mensen binnen de EU lijden hieraan. De meeste zijn behandelbaar, de meeste mensen kunnen een redelijk normaal leven leiden, maar alleen als ze hun hele leven lang om de drie weken een infuus met immunoglobulinen gemaakt van plasma krijgen toegediend. Dit houdt hen in leven.
In Europa wordt per jaar 7 miljoen liter gebruikt, waarvan 4 miljoen liter afkomstig is van betaalde donoren. Natuurlijk zouden we liever zien dat alle donaties vrijwillig waren. In het Verenigd Koninkrijk zijn alle donaties vrijwillig, maar, zoals we hebben gehoord, komt er uit het Verenigd Koninkrijk geen plasma voor bloedproducten vanwege het theoretische risico op besmetting via het bloed met Creutzfeldt-Jakob. We kunnen ook geen plasma van andere Europese landen betrekken. Bloedbanken of plasmabanken in Europa spelen voor ons geen rol - we kunnen niets betrekken van landen in de EU waar BSE of de variant Creutzfeldt-Jakob is gesignaleerd. We moeten dus elders zoeken. Wij en anderen zijn voornamelijk aangewezen op de voorraden in de Verenigde Staten. Het Britse ministerie van volksgezondheid heeft gezegd dat er geen aanvaardbare alternatieve bronnen zijn. Natuurlijk zitten er bij deze invoer betaalde donaties en het is absoluut niet aangetoond dat die minder veilig zijn dan gratis donaties. Door amendement 43 zou de invoer van dit letterlijk levensreddende plasma verboden worden. Ik dring er bij het Parlement op aan het compromisamendement van de rapporteur te steunen.

Trakatellis
Mijnheer de Voorzitter, de ontwerprichtlijn tot vaststelling van kwaliteits- en veiligheidsnormen voor de inzameling, het testen, de bewerking, de opslag en de distributie van bloed en bloedbestanddelen is uiterst actueel gezien de ontwikkelingen die zich de laatste tijd voordoen op het gebied van de geneeskunde en de volksgezondheid. Met de vaststelling van nieuwe normen proberen wij in eerste instantie het wetgevingskader te moderniseren en daarin gebieden op te nemen die tot nu toe niet communautair geregeld waren. Met name hebben wij de vereisten aangescherpt inzake de geschiktheid van bloed- en plasmadonoren, het testen van bloed en de totstandbrenging van een communautair kwaliteitsstelsel voor bloedinstellingen.
Ik wil twee vraagstukken aanstippen ten aanzien waarvan ik de tekst van de Commissie wilde verbeteren, met name wat de veiligheid van de donor en de ontvanger van bloed of bloedbestanddelen betreft. Het gaat hierbij ten eerste om amendement 33, waarin staat dat de verantwoordelijke van een bloedinstelling ten minste afgestudeerd moet zijn in de geneeskunde en indien mogelijk in de hematologie of een aanverwante geneeskundige discipline. Het tweede vraagstuk houdt verband met de vaststelling dat er tegenwoordig steeds meer bloed nodig is. In mijn land is de vraag sterk toegenomen en ongeveer drie op de tien patiënten heeft bloed nodig. Ofschoon de bloeddonatie door vrijwilligers is toegenomen, moet steeds meer bloed worden geïmporteerd. Met amendement 75 proberen wij ervoor te zorgen dat het bieden van stimulansen voor bloeddonatie niet geheel wordt verboden. Het is namelijk medisch en wetenschappelijk verkeerd een dermate belangrijk punt voor de gezondheid op dogmatische wijze te benaderen. Vrijwillige bloeddonatie mag niet dusdanig worden geformuleerd dat geen enkele andere mogelijkheid open blijft. De landen en de bloedinstellingen moeten de mogelijkheid hebben om indien nodig hun behoeften op het gebied van de inzameling, het testen, de opslag en de distributie van zeldzame bloedgroepen en bloedbestanddelen te dekken met het bieden van bepaalde stimulansen
Ik wil graag collega Nisticò van harte gelukwensen met zijn verslag. Hij heeft uitstekend werk verricht. Ik vraag u echter dringend amendement 75 aan te nemen, waarin weliswaar het beginsel van vrijwillige bloeddonatie wordt gehandhaafd maar de lidstaten en de bloedinstellingen de mogelijkheid krijgen hun eventuele behoeften te dekken via het bieden van stimulansen, hetgeen in geneeskundig en wetenschappelijk opzicht volkomen correct is.

Korhola
Mijnheer de Voorzitter, de in samenhang met het uitstekende verslag van collega Nisticò behandelde onenigheid over het betalen van bloeddonatie is een veelzijdige, ethische en praktische kwestie en veel ernstiger dan het debat doet vermoeden. Ik heb samen met collega Grossetête een ontwerpamendement ingediend voor het kosteloos doneren van bloed en de commissie heeft dat aangenomen. Ik doe een beroep op mijn collega's dat standpunt ook nu te handhaven. Verscheidene patiëntenverenigingen en overheidsinstanties hebben een beroep gedaan op het Parlement om de commercialisering van bloeddonatie niet toe te staan. Er is allereerst sprake van een veiligheidsrisico. Het toestaan van een betalingssysteem brengt een verandering aan in het soort donoren en vergroot het totale risico: vergelijkingsonderzoeken tonen aan dat de gezondheid van betaalde donoren slechter is. Hier is het belang van testen onderstreept en dat is goed. Bijvoorbeeld bij HIV is er echter sprake van een fase waarin het virus met de test nog niet kan worden opgespoord.
Er is ook sprake van een ethisch risico. Ik wil erop wijzen dat wij ook een voorbeeldfunctie hebben voor de rest van de wereld. Als wij toestaan dat er wordt gehandeld in een deel van het menselijk lichaam, namelijk bloed, dan moeten wij er rekening mee houden dat de ontwikkelingslanden het Europese voorbeeld zullen volgen. Dat zal leiden tot uitbuiting, maar ook tot groeiende risico's. Wij kennen nu al een geval in China waar een totale ramp met betrekking tot de kwaliteit van bloed ontstond toen er aan een bloeddonor voor hun doen enorme sommen geld werden betaald. In Oostenrijk is 200 schilling voor een donor een symbolisch bedrag, maar in Oost-Europa een aanzienlijke hoeveelheid. Willen wij dit echt voor anderen en onszelf?
Ten derde is er sprake van het risico zich schuldig te maken aan inconsequentie. Verscheidene EU-landen hebben het verdrag over bio-ethiek (Convention of the human rights and biomedicine) ondertekend dat ondubbelzinnig het commercieel uitbuiten van het menselijk lichaam en onderdelen daarvan, met inbegrip van bloed, verbiedt.
Ik trek de behoefte aan plasma niet in twijfel, het gebrek daaraan is een realiteit. Het is echter nuchter bekeken oneerlijk om vanwege het gebrek aan plasma deze hele sector aan het marktmechanisme over te laten. Amendement 17 biedt echter voldoende mogelijkheden de kosten van het doneren van plasma, de verloren arbeidstijd en de reiskosten te vergoeden. Tegelijkertijd wil ik de steun vragen van mijn collega's voor het mondelinge amendement dat ik zal indienen op amendement 43. Dat staat uitzonderingen toe in gevallen waarin het gebrek aan plasma daadwerkelijk een onoverbrugbaar probleem is.

Doyle
Mijnheer de Voorzitter, het gaat hier om twee belangrijke kwesties: een toereikende aanvoer en een veilige aanvoer. Voor de duizenden hemofiliepatiënten en al die patiënten die lijden aan een van de vele vormen van immunodeficiëntie zijn dit levensbedreigende kwesties waar ze iedere dag mee te maken hebben. Ik ben het er - net als iedereen in dit Parlement - mee eens dat we in al onze lidstaten een samenleving moeten nastreven waar vrijwillige donaties de norm, het ethos zijn, maar ik verzoek het Parlement dringend betaalde donaties niet zonder meer uit te sluiten. Laten we ze niet uitsluiten voor de zeldzame bloedgroepen en het zeer schaarse plasma en de plasmaproducten als deze nodig blijken te zijn om een voldoende aanbod te garanderen.
Het is geen kwestie van 'als er een tekort is' . Er is al sprake van een tekort. Op dit moment is 40-50% van de plasmaproducten die jaarlijks door Europese patiënten worden gebruikt, afkomstig van plasmadonoren die een vergoeding krijgen voor de tijd en het ongemak die dit tijdrovende proces met zich meebrengt. Deze plasmaproducten, met name in het Verenigd Koninkrijk en Ierland, worden grotendeels ingevoerd uit de VS en zijn afkomstig van betaalde donoren.
De amendementen op deze richtlijn, waar vóór gestemd is door de Commissie milieubeheer, zullen van grote invloed zijn op de volksgezondheid. Ze zullen de vergoeding van donoren onder alle omstandigheden uitsluiten en de invoer van plasma en plasmaproducten afkomstig van betaalde donoren beletten. Het is vanuit het oogpunt van volksgezondheid niet langer gerechtvaardigd zonder meer te eisen dat alle donaties onbetaald zijn. In de jaren zeventig en tachtig was dit nog wel zo, maar daarvan is nu geen sprake meer met de huidige test- en sterilisatietechnieken.
Commissaris Byrne, ik heb een vraag voor u en misschien kunt u daar in uw reactie op antwoorden: zijn de amendementen die in de Commissie milieubeheer zijn aangenomen in strijd met het communautair recht, met name diverse paragrafen van artikel 152? Ik wijs u op artikel 152, lid 5, waarmee wordt belet dat maatregelen van de Gemeenschap afbreuk doen aan nationale voorschriften inzake bloeddonatie. Zijn de amendementen in strijd met het communautair recht? De organisaties van artsen en de patiëntenverenigingen door heel Europa dringen er bij ons op aan dat we betaalde donaties niet uitsluiten.
Ik feliciteer de heer Nisticò met zijn voortreffelijke werk. Mijn complimenten voor amendement 75, waar precies het juiste evenwicht is gevonden.

Oomen-Ruijten
Ja, Voorzitter, ik moet één indruk wegnemen. Ik ben door de Nederlandse Hemofiliepatiëntenvereniging benaderd om aan het om-nietprincipe vast te houden en dat betekent dus dat collega's die anders gepleit hebben, wel voor de veiligheid zijn en ook handelen in opdracht van hun patiëntengroeperingen.

Byrne
Mijnheer de Voorzitter, laat me beginnen door te zeggen dat ik zeer dankbaar ben voor al het werk dat is verricht met betrekking tot deze belangrijke en ambitieuze richtlijn. Belangrijk, omdat het de eerste richtlijn is die is gebaseerd op de nieuwe, geconsolideerde bepalingen in artikel 152 van het Verdrag en ambitieus, omdat het een cruciaal onderdeel is van onze algehele strategie ten aanzien van de volksgezondheid.
Voordat ik inga op de bijzonderheden van de richtlijn die vandaag ter tafel ligt, wil ik eerst mijn waardering uiten voor het geslaagde en waardevolle werk van de Raad van Europa op het vlak van de veiligheid van bloed. Ons voorstel voor een richtlijn is op dit werk gebaseerd.
Deze nieuwe richtlijn heeft betrekking op bloed en bloedbestanddelen die niet als farmaceutische specialiteiten worden beschouwd, dat wil zeggen er wordt een vergelijkbaar kwaliteits- en veiligheidspeil gegarandeerd voor alle fasen van de bloedtransfusieketen in alle lidstaten. Bovendien bevat de richtlijn bepalingen op communautair niveau voor een kwaliteitssysteem voor bloedinstellingen en voor de opleiding van het personeel van deze bloedinstellingen.
Het doet mij deugd te zien dat de amendementen waarover vandaag wordt gedebatteerd in het algemeen aansluiten op de grondhouding van de Commissie ten aanzien van de veiligheid van bloed en de wijze waarop dit op communautair niveau dient te worden aangepakt. Ik waardeer de zeer waardevolle bijdrage van het Europees Parlement. Het merendeel van de amendementen leidt tot verbeteringen, verduidelijking en zinvolle aanvullingen op de tekst en ik dank de heer Nisticò en al zijn collega' s voor hun bijdrage.
We kunnen 29 amendementen in hun geheel aanvaarden. Daarnaast zijn er nog 23 andere amendementen met waardevolle ideeën die onze steun hebben, maar die we in de huidige vorm niet volledig kunnen aanvaarden, omdat ze specifieke onderdelen bevatten die in strijd zijn met de opzet van de richtlijn of omdat ze juridische of technische problemen opleveren.
Met zo' n grote hoeveelheid amendementen is het ondoenlijk voor mij om specifiek op elk amendement in te gaan. Ik zal me daarom richten op vier hoofdgebieden met verschillende amendementen die we niet kunnen aanvaarden en waar enige verduidelijking van het standpunt van de Commissie van nut kan zijn.
Ten eerste, ethische kwesties. We zijn het er allemaal over eens dat het principe van de vrijwillige, gratis bloeddonaties ethisch van zeer groot belang is. Zoals mevrouw Stihler zei, het Handvest van de grondrechten van de EU verbiedt dat delen van het menselijk lichaam commercieel worden geëxploiteerd. Daarom verwelkom en steun ik elke bijdrage die de Gemeenschap kan leveren om ervoor te zorgen dat dit principe zoveel mogelijk wordt toegepast. Maar we moeten alle aspecten van deze kwestie zorgvuldig onderzoeken.
Ik ben vastbesloten ervoor te zorgen dat deze nieuwe richtlijn niet ongewild bijdraagt aan tekorten van levensreddende middelen. De voorziening van bloed en bloedderivaten zoals uit plasma bereide geneesmiddelen is voor vele patiënten een kwestie van levensbelang, zoals al verschillende keren is gezegd. Veel van het plasma dat in Europa voor deze geneesmiddelen wordt gebruikt, komt niet van donaties die we in de strikte zin van het woord 'vrijwillig, onbetaald' kunnen noemen en het is moeilijk te zeggen hoe deze donaties op korte termijn zouden kunnen worden vervangen. Het gevaar is groot dat een verbod op deze producten tot ernstige tekorten leidt.
Ik vind het dus voorbarig om donaties te verbieden die niet volledig stroken met de definitie 'gratis afgifte van bloed' uit amendement 17 en in die zin ben ik het eens met de heer Nisticò en de bijdragen van mevrouw Ries, mevrouw Müller, de heer Bowis en mevrouw Doyle. Ik onderschrijf hun standpunt en beaam wat zij in dit verband hebben gezegd.
Bovendien heb ik zo mijn twijfels over de rechtsgrond voor een bepaling inzake de wijze waarop de afgifte van bloed dient te geschieden. Dit werd ook al door mevrouw Doyle naar voren gebracht. Artikel 152 van het Verdrag verbiedt de Gemeenschap maatregelen te treffen die afbreuk doen aan nationale voorschriften inzake bloeddonatie. Of een verplichting uitsluitend vrijwillige bloedafgifte te aanvaarden verdedigbaar is met het oog op een verhoging van de veiligheid, valt te betwijfelen. Met name als het gaat om producten die uit plasma zijn bereid, is de veiligheid tegenwoordig veel meer afhankelijk van geavanceerde tests en inactivering van ziekteverwekkers. Een dergelijke bepaling zou bij gebrek aan voldoende rechtsgrond of op grond van het subsidiariteitsbeginsel dus wel eens bij het Hof van Justitie kunnen worden aangevochten.
Om deze redenen kan ik de amendementen 55 en 56 slechts gedeeltelijk aanvaarden. Zoals ik al eerder aangaf, ben ik bereid een oplossing te bespreken waaruit blijkt dat een brede toepassing van het principe van de vrijwillige, gratis bloedafgifte op lange termijn een centrale doelstelling van de Gemeenschap is.
De amendementen 1, 3, 7, 8, 12, 60 en 61 zijn erop gericht op de een of andere manier verklaringen of eisen betreffende verbeterde ethische normen tot stand te brengen. Al deze amendementen zijn het zeker waard uitvoerig te worden besproken en bestudeerd, maar vanuit ons standpunt passen ze niet echt binnen deze richtlijn, omdat ze niet rechtstreeks in verband staan met de doelstellingen ervan of omdat de rechtsgrond ervoor ontbreekt in het Verdrag.
Enkelen van u merkten op dat betaalde donaties een verhoogd veiligheidsrisico met zich meebrengen. Velen van u verwezen naar onderzoeken. Het enige wat ik te horen krijg is dat het oude onderzoeken zijn. De nieuwere onderzoeken bewijzen het tegendeel. Wat betreft mijn eerdere opmerkingen over andere veiligheidsmaatregelen zoals tests en inactivering van ziekteverwekkers: deze bieden de mate van veiligheid die in dit verband noodzakelijk is. Er werd ook gezegd dat we, in geval van tekorten, bloedproducten zouden kunnen invoeren, maar ik moet erop wijzen dat de ingevoerde producten afkomstig zullen zijn van betaalde bronnen. Dit ondermijnt dus het beoogde doel.
Mevrouw Ries zei ook dat ze was benaderd door hemofiliepatiëntenverenigingen en er waren er meer die dat zeiden. Ik moet zeggen dat mijn diensten en ik ook door hemofiliepatiëntenverenigingen en andere verenigingen zijn benaderd met het verzoek toch vooral niet over te gaan tot het uitsluiten van donaties van betaalde bronnen. Ik dring er bij het Parlement op aan dit met het oog op de stemming over deze kwestie morgen in de overweging mee te nemen en mijn standpunten op dit vlak te volgen. Ik onderschrijf en steun de standpunten van velen van u die reeds over deze kwestie hebben gesproken.
De volgende kwestie waar ik het over wil hebben is de werkingssfeer van de richtlijn. Het laatste gedeelte van amendement 13 en amendement 72 zijn erop gericht de werkingssfeer van de richtlijn uit te breiden tot de inzameling en het testen van bloed en bloedbestanddelen als grondstof voor farmaceutische specialiteiten. De Commissie kan hier in beginsel mee akkoord gaan, maar er moet wel juridische helderheid zijn met betrekking tot de toepassing van deze richtlijn en Richtlijn 89/381/EEG inzake uit bloed en plasma bereide producten. Daarom zal het nodig zijn de tekst van beide amendementen te herzien met het oog op het definitieve compromis dat met de Raad moet worden overeengekomen.
In andere amendementen wordt de term 'bloedderivaten' geïntroduceerd; hier kunnen we niet mee akkoord gaan, omdat dit zou kunnen worden verward met 'farmaceutische specialiteiten' .
Laat me hier duidelijk over zijn: alles wat uit bloed wordt bereid en bij medische behandelingen wordt gebruikt, zou onder deze richtlijn of de bestaande Richtlijn 89/381/EEG moeten vallen. Als hierover twijfel bestaat, zal de Commissie de gehanteerde definities heroverwegen.
Het derde punt betreft de technische normen. De rapporteur heeft voorgesteld de technische bijlagen van de richtlijn te schrappen en later door middel van comitologie technische normen aan te nemen.
Ik heb waardering voor deze aanpak en ik ben zeer dankbaar voor het in het werk van de Commissie gestelde vertrouwen dat hieruit blijkt. De parlementsleden weten dat dit een kwestie is waarover ik eerder in het Parlement heb gesproken en ik ben bijzonder blij dat deze aanpak is aangenomen. Als de Raad met deze oplossing akkoord gaat, zullen mijn diensten onmiddellijk beginnen met het opstellen van voorstellen voor technische normen om ervoor te zorgen dat deze worden goedgekeurd voordat de richtlijn van kracht wordt.
Laat me u ook verzekeren dat mijn diensten niet zullen proberen het wiel opnieuw uit te vinden wanneer ze de technische normen aanpassen aan de wetenschappelijke en technische vooruitgang. We zullen uitgebreid gebruik maken van het pionierswerk van de Raad van Europa.
Het zou niet praktisch zijn deze procedures uit te breiden en nog ingewikkelder te maken terwijl er snel besluiten moeten worden genomen ter bescherming van de volksgezondheid. Om deze reden kan ik de amendementen 68 en 71 slechts gedeeltelijk goedkeuren en amendement 69 helemaal niet.
De amendementen 39 en 41, die betrekking hebben op een andere richtlijn of ISO-normen als referentie voor normen die op grond van deze richtlijn moeten worden ingevoerd, kunnen we niet aanvaarden. Als de Commissie aangepaste normen voorstelt, zal zij alle relevante externe en communautaire normen in aanmerking nemen. Als we er een aantal zouden noemen en andere niet, zou dit tot juridische problemen kunnen leiden bij de tenuitvoerlegging of zou de Gemeenschap kunnen worden gedwongen normen toe te passen die buiten haar juridische kader tot stand zijn gekomen.
Amendement 22, waarin een definitie voor de traceerbaarheid wordt voorgesteld die mijns inziens niet alleen te algemeen is maar die bovendien niet onder het Verdrag valt, kunnen we ook niet aanvaarden. Amendement 44, waarin een universeel donoridentificatiesysteem wordt voorgesteld dat zowel kostbaar is als overambitieus en onnodig, kunnen we ook niet aanvaarden.
Tot slot nog de vakbekwaamheid van het personeel van bloedinstellingen. Volgens amendement 33 zou de 'verantwoordelijke persoon' alleen een arts mogen zijn. Dat is te beperkt en onaanvaardbaar. De 'verantwoordelijke persoon' is volgens het voorstel belast met bestuurlijke en administratieve taken met betrekking tot de toepassing van de richtlijn en heeft geen medische verantwoordelijkheid. Maar ook hier hebben de lidstaten de vrijheid verdere eisen te stellen ten aanzien van de vakbekwaamheid van de 'verantwoordelijke persoon' .
Kortom, 19 amendementen zijn niet aanvaardbaar om de redenen die ik heb gegeven. Dat zijn de amendementen 1, 3, 6, 7, 8, 12, 19, 20, 22, 30, 33, 39, 41, 44, 47, 60, 61, 69 en 73. 52 amendementen zijn volledig of gedeeltelijk aanvaardbaar.
De volgende 23 amendementen zijn gedeeltelijk aanvaardbaar: de amendementen 2, 5, 10, 13, 14, 15, 17, 21, 27, 28, 32, 35, 43, 46, 55, 56, 62, 66, 67, 68, 70, 71 en 72. De overige 29 amendementen, waaronder amendement 75, het zogenoemde 'compromisamendement' , kunnen we in hun geheel aanvaarden.
Ten slotte wil ik nogmaals uiting geven aan mijn waardering voor het constructieve werk dat de rapporteur en de commissie en allen hier aanwezig hebben verricht. Veel van de amendementen zijn een verbetering van het voorstel. En wat betreft de onderdelen die een probleem opleveren is de Commissie bereid mee te helpen zo snel mogelijk een oplossing te vinden. Het feit dat de Commissie 52 van de 71 amendementen volledig of gedeeltelijk aanvaardt, bewijst dat we bereid zijn de wezenlijke bijdragen van het Parlement aan het beleid te omarmen en dat we er vertrouwen in hebben dat we samen in staat zullen zijn deze belangrijke doelstelling aan de orde te stellen zodat ze zo snel mogelijk wordt aangenomen.

Lund
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het zeer kort houden. Het is een beetje akelig dat wij precies rond middernacht, het uur van de weerwolven, een debat over bloed houden, maar laten we dat even terzijde laten. Precies om middernacht hoorde ik de heer Byrne zeggen dat de kwaliteit en veiligheid van bloed dat van een vast en vrijwillig donorbestand afkomstig is, zoals dat in sommige lidstaten bestaat, volgens hem niet automatisch beter zijn dan van bloed dat afkomstig is van mensen die wat willen bijverdienen. Het kan zijn dat het verkeerd vertaald was, maar voor de zekerheid wil ik het nog eens horen. Het stoot mij namelijk tegen de borst dat de commissaris voor gezondheidsbeleid deze visie zou hebben en daarom hoop ik dat hij mij zal tegenspreken. Het is duidelijk bewezen dat bloed van vrijwillige en vaste donoren die hun bloed graag afstaan aan hun medemensen van betere kwaliteit is dan het bloed van mensen die met bloeddonatie iets willen bijverdienen.

De Voorzitter
Ik zou ik willen verzoeken om het debat niet opnieuw te openen, want het enige dat u op dit moment kunt doen, is uitleg vragen of een vraag stellen aan de commissaris.
Mijnheer de commissaris, u heeft het woord.

Byrne
Mijnheer de Voorzitter, ik zou het zeer betreuren de heer Lund tegen de borst te stuiten en als ik mijn gedachten hierover mag toelichten, zou uw bezorgdheid misschien afnemen.
Anders dan u het formuleerde, zou ik willen zeggen dat het niet per se zo is dat bloed van een betaalde bron minder veilig is dan bloed van een onbetaalde bron. De onderzoeken die hierover recentelijk zijn verschenen, ondersteunen deze stelling.
Er werd verwezen naar enkele onderzoeken waaruit het tegendeel blijkt, maar dit zijn oude onderzoeken en de recentere inzichten komen overeen met het standpunt dat ik zojuist heb verwoord.

Nisticò
Mijnheer de Voorzitter, ik bevestig wat commissaris Byrne zojuist met grote kennis van zaken, ernst en professionaliteit heeft gezegd: of de donor vrijwillig bloed geeft of niet is geen veiligheidsfactor. De veiligheid - en dat heeft de heer Trakatellis, een andere wetenschapper, bevestigd - hangt af van de kwaliteit en de nauwkeurigheid van de tests. Op dit moment maken we ons zorgen over prionen, omdat er nog geen zeer geavanceerde tests voor zijn; er is maar één onderzoek dat gepubliceerd is in Nature. Ik hoop dat ook deze tests binnenkort, dankzij het flexibele en snelle actualiseringsmechanisme, veilig bloed kunnen garanderen, maar dat hangt zeker niet af van het feit of iemand vrijwillig bloed heeft gegeven of daartoe is aangespoord.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mijnheer Nisticò.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 00.13 uur gesloten)

