Schipbreuk van de Erika
De Voorzitter
Aan de orde is de mondelinge vraag (B5-0011/2000) van de heer Varela Suanzes-Carpegna, namens de Commissie visserij, aan de Commissie, over de schipbreuk van de Erika.

Varela Suanzes-Carpegna
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, in de eerste plaats vind ik het heel attent van de heer Fischler dat hij vandaag in ons midden is. Gisteren had de Voorzitter nog aangekondigd dat de commissaris vanwege andere verplichtingen afwezig zou zijn. Kennelijk is hij uit respect voor het Parlement van gedachten veranderd. Zo kennen wij hem ook: hij heeft altijd respect getoond voor het Parlement, en daar wil ik hem voor bedanken.
Ik voer hier vandaag het woord namens de Commissie visserij om nogmaals onze zorgen in verband met de schipbreuk van de olietanker Erika onder uw aandacht te brengen. Wij - onze commissie en ikzelf als voorzitter - willen ons om twee politieke redenen opnieuw over deze kwestie uitspreken. In de eerste plaats willen wij de Commissie, de Raad en de lidstaten laten zien dat het Parlement dit ernstige ongeluk niet kan en wil vergeten. In de tweede plaats willen wij vandaag een concreet aspect van deze ernstige milieuramp belichten, namelijk de gevolgen ervan voor de visserijsector en de aquacultuur in de getroffen gebieden.
De conclusie die we uit deze hele affaire moeten trekken, is ongetwijfeld dat er dringend maatregelen moeten worden getroffen om de schade te beperken en om te voorkomen dat er in de toekomst nog meer schade onstaat. Er is genoeg geklaagd en nagedacht. Wij moeten nu met zijn allen spijkers met koppen slaan en maatregelen nemen, mijnheer de commissaris. In de eerste plaats moeten er in het belang van de veiligheid van het zeevervoer - en met name het vervoer van olieproducten en gevaarlijke stoffen - doeltreffende controles worden uitgevoerd in de wateren en de havens van de Gemeenschap.
Er zal aan tal van kwesties aandacht moeten worden besteed: de bouw van dit soort schepen, de dubbele romp, hun leeftijd, het toezicht op de classificatiebureaus, de verzekeringen, het opzetten van databases met alle benodigde informatie, communautaire samenwerking en coördinatie, aanscherping van de inspecties, en de aansprakelijkheid van de vervoerders en de eigenaars van de lading. De Europese Commissie is de aangewezen instelling om op deze gebieden serieuze Europese harmonisatievoorstellen te doen.
De goedkope vlaggen - die ook veel schade toebrengen aan wat we wel "de verantwoordelijke visserij" noemen - moeten ook in de vervoerssector onder speciaal toezicht staan en worden gereguleerd. De toegang tot communautaire wateren van schepen met goedkope vlaggen die niet aan de communautaire veiligheidseisen voldoen, moet worden gecontroleerd.
Wij verwachten concrete initiatieven van de Europese Commissie. Wat de visserij en de aquacultuur betreft - sectoren die vooral in getroffen gebieden als Bretagne en La Vendée belangrijk, sterk ontwikkeld en befaamd zijn - moet de Commissie bekendmaken wat voor schade er is geleden, hoe zij de omvang van die schade beoordeelt, en welke specifieke maatregelen van politieke, economische, sociale en financiële aard zij denkt te nemen om de schade te beperken en de vissers en bedrijven schadeloos te stellen die plotseling vreselijke klappen hebben moeten incasseren.
Hoe kan het vertrouwen van de consument in producten uit deze gebieden worden hersteld? Hoe worden de getroffenen schadeloos gesteld? Dit is een zeer ernstig probleem, waaraan de Europese Unie als mogendheid op economisch, commercieel, industrieel en visserijgebied niet voorbij kan gaan.
Mijnheer de commissaris, het is tijd om aan de slag te gaan. Wij moeten pioniers zijn, vooroplopen bij het regelen van zaken die ons milieu aantasten en bedrijven en beroepen kapot maken. Dat moet worden voorkomen. Er moeten preventieve maatregelen worden genomen om te vermijden dat rampen zoals deze zich herhalen. Dat is ook de bedoeling van de mondelinge vraag die wij namens alle collega's van de Commissie visserij stellen. Wij verwachten concrete voorstellen van de Commissie: daden in plaats van een klaagzang. Het Parlement zal vandaag een gemeenschappelijke ontwerpresolutie van diverse fracties aannemen, die mij heel belangrijk en opportuun lijkt.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ter attentie van de heer Varela Suanzes-Carpegna merk ik in de eerste plaats op dat ik, zoals ik dat in het verleden heb bewezen, altijd ter beschikking sta als het Parlement mij roept. Wat de vervuiling van de Franse westkust na de ramp met de Erika betreft, weten wij welke massale schade die ramp heeft veroorzaakt en weten wij ook dat de gevolgen daarvan nog zijn verergerd door de zware storm die op hetzelfde ogenblik de Franse westkust teisterde. De weggelekte olie en de storm hebben vooral de oesterbanken en mosselkwekerijen zwaar verontreinigd en voor een deel zelfs volledig verwoest.
Bovendien is ook de visserij, vooral die met vast vistuig, zwaar getroffen. Wegens de olieramp moesten de vissers in een aantal gebieden hun activiteiten staken. Wij werken nauw met de Franse autoriteiten samen. De bevoegde commissaris onderzoekt nu maatregelen om de veiligheid op zee te verhogen en zal de Commissie zo nodig voorstellen voorleggen om zulke rampen in de toekomst te voorkomen.
De Gemeenschap moet zich solidair met de betrokken bevolking tonen en daarom moeten wij, zoals de heer Varela Suanzes-Carpegna terecht opmerkte, gebruik maken van alle mogelijkheden om hulp te bieden.
Voor de visserij en de aquacultuur - ik kan alleen voor die sectoren spreken - staat daarvoor in de eerste plaats het Financieel Instrument voor de Oriëntatie van de Visserij ter beschikking. De middelen kunnen in het kader van het Franse structuurprogramma voor de visserij 2000-2006 worden aangewend. De Franse autoriteiten hebben ons laten weten dat ze hun programma volgende week aan Brussel willen voorleggen. Tot 2006 kan Frankrijk voor structurele maatregelen over 225 miljoen euro beschikken.
Hoe kunnen wij in het kader van die mogelijkheden de vissers en mossel- en oesterkwekers helpen? Wat de vissers betreft, kan de overheid de vissers en reders een schadevergoeding toekennen die 50% bedraagt van de schade die zij als gevolg van de tijdelijke onderbreking van hun activiteiten hebben geleden. De Gemeenschap is bereid daarvan 50% te cofinancieren. Frankrijk kan de hoogte van de schadevergoedingen bepalen - dat is zijn exclusieve bevoegdheid - en daarvoor is in totaal 9 miljoen euro beschikbaar.
Hoe kunnen wij de oester- en mosselkwekers helpen? De gelden kunnen voor de schoonmaak van de oesterbakken worden gebruikt. Daarmee kan ook nieuwe uitrusting voor de oesterkweek worden gekocht of kunnen aquacultuurinstallaties worden hersteld. De kwekers kunnen daarmee ook het water van de aquacultuurinstallaties zuiveren. Voorts kunnen regelingen worden gefinancierd om de kwaliteit van de werkzaamheden te verbeteren en te controleren en om de hygiëne te bevorderen. Een mogelijkheid is ook een algemene verkoopbevorderingscampagne.
Als Frankrijk nog deze maand voorstellen indient, kan de schadevergoeding met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2000 worden uitgekeerd. In elk geval is de Commissie bereid het Franse verzoek onmiddellijk te onderzoeken en ook spoedig in te willigen, zodat de betrokkenen meteen kunnen worden geholpen.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, wat de heer Fischler zopas heeft gezegd, stemt mij optimistisch. De omvang van de ramp voor de Bretonse kust is werkelijk enorm. De economische en ecologische gevolgen van de ramp met de olietanker Erika zijn zo zwaar dat wij ons binnen enkele weken al voor de tweede keer in het Parlement met dit thema bezighouden. Dat is trouwens volkomen terecht: een gehele economische sector, visserij en aquacultuur en de daarmee samenhangende werkgelegenheid, is in gevaar. Wij kunnen en mogen niet lijdzaam toekijken. Mooie woorden en bittere tranen helpen niemand vooruit. Wij kunnen hier wel twee, acht of zelfs zestien uur over de zaak debatteren, maar dat maakt geen enkele vis opnieuw levend en geeft geen enkele Bretonse visser brood op de plank. Solidariteit moet meer zijn dan woorden. Onze ontwerpresolutie kan dan ook slechts een eerste stap zijn. Wij moeten de daad bij het woord voegen en maatregelen nemen om zulke rampen, vooral voor de Europese kusten, eindelijk te voorkomen.
In de gezamenlijke ontwerpresolutie eisen wij de toepassing van het principe dat de vervuiler betaalt. Voorts eisen wij dat de in hun bestaan bedreigde vissers en aquacultuurbedrijven op onbureaucratische wijze worden geholpen. Dat mag echter niet tot een blijvende, concurrentievervalsende subsidiëring lieden. Wij vragen ook dat het vervoer over zee veiliger wordt en dringen in het algemeen op een betere controle aan.
Zoals wij hebben gehoord, pakt de Commissie de zaak kordaat aan. Op een bijeenkomst met vertegenwoordigers van de bedrijfstak moeten de voorstellen van de Commissie worden bekendgemaakt. Het gaat daarbij niet alleen om strengere havenstaatcontroles, maar ook om het verplichte gebruik van dubbelwandige tankschepen. Ik ben daarover opgetogen. Ik vraag evenwel nog meer. De ramp met de Erika heeft de emmer doen overlopen. Voor de veiligheid en preventieve bescherming van de Europese kusten en het voortbestaan van de visserij als economische sector hebben wij behoefte aan een Europese milieukustwacht en een maritiem datanet voor een doeltreffende samenwerking tussen de lidstaten, zoals wij die gisteren hebben gevraagd. Dat is een taak voor Europa. De geloofwaardigheid van Europa staat op het spel. Een nieuwe ramp waarover wij alleen maar spreken, kunnen wij ons niet permitteren.

Miguélez Ramos
Mijnheer de Voorzitter, de schipbreuk van de Erika voor de Bretonse kust op 12 december vorig jaar veroorzaakte een olievlek waarvan wij de milieugevolgen nog jarenlang zullen ondervinden. Naast de onherstelbare milieuschade, heeft de ramp ook ernstige gevolgen voor bepaalde sectoren van de economie, vooral voor de visserijsector. Aangezien er nog altijd 20.000 ton ruwe olie in de tanks van het gezonken schip zit, kan alles bovendien nog ernstiger uitpakken.
Voor de aquacultuur en de oesterteelt, weerloos tegen de onafwendbare vervuiling die de kust heeft bereikt, zijn de gevolgen heel ernstig geweest. Niet alleen door de onmiddellijke vervuiling, de eerste dagen na de ramp, maar ook omdat zij aansluitend hun markaandeel zijn kwijtgeraakt. De consument is, ondanks alle waarborgen, afkerig van een product dat onder vervuiling heeft geleden.
Waarde collega's, het gaat hier om perifere regio's met een wankel economisch evenwicht, dat door deze olievlek - die helaas niet uitzonderlijk is - ernstig verstoord is. Net als een aantal aangrenzende regio's, zijn deze regio's voornamelijk afhankelijk van wat de natuur ze biedt. De natuur wordt er echter te vaak geteisterd door menselijke activiteiten die zouden kunnen worden vermeden wanneer de overheid zich meer inspant en meer controleert.
"Voorkomen is beter dan genezen" zegt het spreekwoord, en dat geldt ook voor de begroting, waarde collega's. Preventie is erg goedkoop in vergelijking met de kosten van een ramp als deze.
De heer Fischler zegt dat hij altijd klaarstaat wanneer het Parlement hem roept. In de kwestie rondom de Erika leek het er echter op - misschien niet voor ons, maar wel voor de bewoners van Bretagne en La Vendée - dat hij er als commissaris voor visserij niet was, of slechts parttime.
Zoals het Parlement al in zijn eerste resolutie van 20 januari jongstleden aangaf, moet er rekening worden gehouden met de belangen van de visserij-industrie, de oesterteelt en het toerisme, die het zwaarst getroffen zijn. Daarom hebben we de Commissie destijds al gevraagd spoedeisende maatregelen voor de visserij te nemen door speciale fondsen te gebruiken.
Galicië en Bretagne, de twee meest westelijke delen van het Europese vasteland, zijn ook door deze olievlekken aan elkaar verwant. Wij vinden het onbegrijpelijk dat ervaringen zoals die met de Urquiola of de Amoco Cadiz niet hebben geleid tot het aanscherpen van de wetgeving voor het zeevervoer, zowel wat de controle op de veiligheid van het vervoer van gevaarlijke stoffen betreft als met betrekking tot de goedkope vlaggen.
Wij willen dat dit de laatste keer is geweest. Wij hopen dat nu alle lessen geleerd zijn en dat we ons haasten om onze wetgeving te wijzigen en de leemtes te vullen die ons iedere keer weer voor het ongelooflijke plaatsen, het ongelooflijke dat daarna toch waar blijkt te zijn. Het beginsel "de vervuiler betaalt" lijkt ons noodzakelijk, en bovendien is de tijd er rijp voor. Het is de hoogste tijd dat de vervuilers gaan betalen, want tot dusver zijn het de benadeelden en de belastingbetalers geweest die hebben betaald. De vervuilers moeten trouwens niet alleen betalen; ze moeten ook de getroffen gebieden schoonmaken.
Ik ben daarom blij met het antwoord van de heer Fischler, vooral omdat hij erkent dat er maatregelen met terugwerkende kracht moeten worden getroffen en dat er snel moet worden gereageerd op verzoeken om hulp. Vanuit mijn fractie, de socialistische fractie, wil ik mijn solidariteit betuigen met de getroffenen: de vissers, de kwekers en de ondernemers die ervoor zorgen dat de producten van de zee zonder mankeren hun weg naar de markt vinden; maar ook aan de burgemeesters en de politiek verantwoordelijken, en de vrijwilligers die aan de schoonmaak hebben meegewerkt. Wij mogen al deze mensen onze solidariteit niet onthouden.

Davies
Ik zou de commissaris twee vragen willen stellen. Dit Parlement heeft er in een resolutie al voor gepleit in dit vraagstuk uit te gaan van het principe dat de vervuiler betaalt, en dat dus zowel de rederij als de eigenaars van de lading aansprakelijk moeten worden gesteld. Ik zou graag van de commissaris willen weten of dit uitgangspunt wel haalbaar is; of we er inderdaad op mogen rekenen dat die partijen met een financiële compensatie over de brug zullen komen. Mijn tweede vraag betreft de toekomst en de publicatie van het Witboek van de Commissie over aansprakelijkheid in milieuvraagstukken. Met dat Witboek beoogt de Commissie het principe "de vervuiler betaalt" zeker te stellen voor de toekomst en ons de middelen aan te reiken voor een effectieve handhaving van de Europese milieuwetgeving.
In het Witboek erkent de Commissie dat de aansprakelijkheidsregeling alleen effect sorteert als we weten wie de vervuiler is, als de schade kan worden gekwantificeerd en als de vervuiler en de schade overtuigend met elkaar in verband gebracht kunnen worden. Het ongeval met de Erika is een uitstekend voorbeeld van het type vraagstukken dat in het Witboek aan de orde wordt gesteld, en kan daarom als maatstaf dienen voor de wijze waarop we in de toekomst met dit soort problemen moeten omgaan.
De voorgestelde richtlijn voorziet in strikte aansprakelijkheidsregels met betrekking tot schade die verband houdt met risicovolle activiteiten waar Europese regelgeving voor bestaat. Waar ik me zorgen over maak, en wellicht kan de commissaris die zorg wegnemen, is of het document over de aansprakelijkheid voor milieuschade werkelijk afdoende is om toekomstige problemen van het type-Erika te kunnen aanpakken. Is het werkelijk een effectief instrument bij ongevallen met schepen op open zee, of zal de vervuiler gewoon buiten schot blijven, zoals al zo vaak is gebeurd?

Piétrasanta
Mijnheer de Voorzitter, wij leven mee en zijn solidair met de mensen en gebieden die door de ramp zijn getroffen. Goede voornemens zijn echter onvoldoende. De schade moet worden vergoed en de verliezen moeten worden gecompenseerd, zowel op het gebied van het milieu als van de aquacultuur en de visserij. Wij hebben de heer Fischler tot ons groot genoegen horen zeggen dat de schade spoedig en met terugwerkende kracht moet worden vergoed.
Wij hebben kritiek op de al te lakse controles op schepen en zijn voorstander van de oprichting van een Europese kustwacht en vooral van een strengere regelgeving en verplichte dubbele wanden.
Wij hebben ook kritiek op het stelsel van goedkope vlaggen, zowel voor koopvaardij- als visserschepen.
Tenslotte hebben wij tot onze verbijstering vernomen dat de lading uiterst kankerverwekkend is en een gehalte aan poliaromatische koolwaterstofverbindingen van meer dan duizend deeltjes per miljoen heeft. Van de 15.000 ton in zee terechtgekomen lading bestond 15 ton dus uit uiterst giftige producten. Dat is onaanvaardbaar. Wij hebben dat ook te laat vernomen, zodat wij nu voor medische follow-up moeten zorgen en bijzondere aandacht moeten besteden aan alle vrijwilligers die zich hebben ingespannen om de milieuschade te herstellen.
Tenslotte moeten wij werk maken van de voorkoming van zulke risico's en wetenschappelijk onderzoek uitvoeren om schade te voorkomen. Er zijn al vele voorstellen geformuleerd. Die moeten nader worden onderzocht. Oplossingen vinden wij niet op het allerlaatste moment, als de ramp is gebeurd. Daarom moeten wij preventief optreden.

Ainardi
Mijnheer de Voorzitter, meer dan twee maanden na de ramp met de Erika worden de al schoongemaakte kusten telkens opnieuw verontreinigd. Ik betuig nogmaals mijn solidariteit met alle slachtoffers, maar breng ook hulde aan de toewijding van alle beroepsmensen en vrijwilligers die de verontreinigde stranden blijven schoonmaken. Dankzij de inzet van vele mensen op het terrein en na het debat en de aanneming van een resolutie door het Europees Parlement op 20 februari jongstleden, werd een eerste reeks maatregelen aangekondigd. De Franse regering heeft overleg op gang gebracht en voorstellen gedaan om de veiligheid op zee te verhogen door onder meer de strijd met de goedkope vlaggen aan te binden en door de controles drastisch te verscherpen. Wij moeten uit deze nieuwe olieramp lering trekken, spoedig besluiten nemen over het communautaire plan, beletten dat bijna doorgeroeste schepen voor onze kusten varen of in onze havens aanleggen, eisen dat schepen voor het vervoer van verontreinigende stoffen een dubbele wand hebben en de veiligheidsvoorschriften en controles versterken.
Wij moeten de door de verontreiniging veroorzaakte kosten op de vervuilers afwentelen. Total Fina moet de nodige gelden vrijmaken om de ecologische, economische en sociale schade te herstellen en de slachtoffers van de ramp te vergoeden.
De Franse staat heeft middelen vrijgemaakt om de schade te vergoeden. Ik vind echter dat de Europese Unie nog onvoldoende communautaire solidariteit aan de dag legt. Ook de Gemeenschap moet kredieten vrijmaken voor de schoonmaak van de stranden, voor de ondersteuning van de organisaties die de door olie verontreinigde vogels verzorgen en voor het herstel van de getroffen ondernemingen. Compenserende vergoedingen moeten worden toegekend aan de vissers en oesterkwekers, die zware inkomensverliezen hebben geleden en zwaar moeten investeren om de schade te herstellen en het consumentenvertrouwen terug te winnen.
Ik ben ingenomen met wat de heer Fischler daarstraks heeft gezegd en neem nota van de verbintenissen die hij hier is aangegaan. Ik wijs er ook op dat mijn fractie, samen met de organisaties op het terrein, waakzaam blijft en wenst dat de slachtoffers spoedig worden vergoed, dat de wetgeving op alle niveaus wordt versterkt en dat er echte sancties komen voor wie de regels overtreedt.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, twee en een halve maand na de ramp met de Erika is het belangrijk dat wij het opnieuw over die olieramp hebben omdat de omvang van de economische, sociale en ecologische ramp voor onze Atlantische kust veel groter is dan aanvankelijk werd gedacht.
Op 500 kilometer Atlantische kust spoelen nog elke dag olievlekken aan. De juiste samenstelling van de lading is merkwaardig genoeg nog altijd niet bekend. Het gaat om een enorme milieuramp, misschien wel de grootste uit de geschiedenis. Vele schepen ontgassen in het gebied hun tanks, en de olie in het op een diepte van 120 meter gelegen wrak vormt een groot gevaar voor verdere vervuiling. Alle beroepsmensen in de sectoren visserij en mariene aquacultuur zijn zwaar getroffen. De grootste slachtoffers zijn de weekdierkwekers. Dat waren de beste van Europa. De eerste slachtoffers zijn de producenten en expediteurs in La Vendée en Loire-Atlantique, die niet meer mogen verkopen. Sommigen hebben al verschillende jaaroogsten verloren, maar de daling van de verkoop met 50 à 80% treft iedereen aan de Atlantische kust en zelfs aan het Kanaal en de Noordzee.
Wat de visserij zelf betreft, wordt op dit ogenblik vooral de visserij met vast tuig getroffen. Na de verkoop van weekdieren daalt nu ook die van schaaldieren. In de gehele sector gaan vele visdagen verloren. De toekomst van de visserijproducten, waarvan de prijzen de jongste jaren opnieuw waren gestegen, hangt volledig af van de reacties van de consumenten. Jammer genoeg stellen wij vast dat die zich van de visserijproducten beginnen af te keren. De twee grote, nauw met elkaar verbonden inkomstenbronnen aan de Atlantische kust, namelijk visserij en toerisme, zijn beide zwaar getroffen. Het seizoen dreigt te mislukken, wat op het einde van dit jaar tot een zware crisis kan leiden. Het was dan ook volkomen gerechtvaardigd dat ons Parlement een nieuwe ontwerpresolutie opstelde. Onze fractie heeft daaraan een heel belangrijke bijdrage geleverd. In die ontwerpresolutie wordt aandacht besteed aan een aantal problemen die in de getroffen gebieden als uiterst belangrijk worden beschouwd.
Het eerste punt is dat de vervuiler zijn aansprakelijkheid moet aanvaarden. In onze ontwerpresolutie vragen wij de toepassing van twee principes. In de eerste plaats moet de vervuiler voor de schoonmaak zorgen. Het is immers onaanvaardbaar dat de schoonmaak van de door een lading koolwaterstofverbindingen verontreinigde stranden niet wordt betaald door de eigenaar van de lading maar door de gemeenschap, met andere woorden de belastingplichtigen en dus de slachtoffers.
Het tweede principe is dat de vervuiler betaalt. In onze ontwerpresolutie staat dat de aansprakelijkheid van de vervuiler moet worden uitgebreid tot de sectoren visserij en mariene aquacultuur. Dat betekent dat de vervuiler niet mag proberen het bedrag van de vergoeding van de slachtoffers te beperken tot het door het FIPOL vastgestelde maximum, met andere woorden tot wat de grote oliemaatschappijen naar eigen goeddunken hebben beslist.
Het FIPOL-maximum is te laag en moet dus worden opgetrokken. Dat staat in onze ontwerpresolutie. Als die verhoging niet volstaat, moet de vervuiler de rest bijpassen. Het zou erg onrechtvaardig zijn dat een oliemaatschappij die dit jaar 10 miljard Franse frank winst maakt, haar eigen slachtoffers, grotendeels kleine ondernemingen en werknemers, niet integraal wil vergoeden.
Mijnheer de commissaris, de getroffen bevolking verwacht op Europees niveau concrete blijken van solidariteit. In onze ontwerpresolutie verzoeken wij de Commissie maatregelen te nemen om te helpen bij het herstel van de schade in de visserij als gevolg van de ramp. Het blauwe Europa, het GVB, moet vandaag laten zien dat het de vissers niet alleen beperkingen oplegt, maar dat het ook solidair kan zijn. De Europese Unie moet ook bijdragen aan het herstel van de natuur in de waterrijke gebieden en de getroffen kustgebieden die voor de gehele Unie een grote biologische waarde hebben.
De heer Fischler verklaarde daarstraks dat hij op de verzoeken van Frankrijk positief zal reageren. Dat verheugt mij.
In het belangrijke dossier van de zeevervuiling moeten wij de anderen aansporen. Twintig jaar na de ramp met de Amoco Cadiz heerst in Europa op het gebied van de veiligheid op zee nog altijd laksheid en onverantwoordelijkheid. Het resultaat daarvan zijn telkens nieuwe olierampen.
Deze keer mogen wij niet bij de pakken neerzitten. Wij moeten, met inachtneming van het subsidiariteitsprincipe, onverwijld een algemeen kader voor de veiligheid op zee vaststellen. Wij moeten de vicieuze cirkel van de algemene onverantwoordelijkheid eindelijk doorbreken.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, rampen doen zich vaak voor en maken soms ontstellend veel slachtoffers. Zo werden in Caracas 35.000 doden geteld. Wat ons, na de ramp met de Amoco Cadiz en vele andere, naar aanleiding van de schipbreuk van de Erika zo opstandig maakt, is dat wij al die rampen konden voorzien. Wij hadden die rampen kunnen voorkomen. De oorzaak is immers altijd dezelfde en ons allen bekend. De oorzaak is niet het gebrek aan technische voorschriften of het ontbreken van een tweede wand. Dat zijn bespottelijke argumenten waar de groenen dol op zijn. Daarstraks heeft de heer Piétrasanta ons daarvan nog een bloemlezing gegeven.
De oorzaak van de ramp is dat wijzelf geen koopvaardijvloot meer hebben en dus een beroep moeten doen op slavendrijvers, met als gevolg dat voor de kust van Athene wrakken ronddobberen. De oorzaak van de ramp is dat wij geen scheepswerven meer hebben, met als gevolg wat wij in Montenegro hebben gezien. De oorzaak is het ontbreken van een fiscaal en sociaal beleid, waardoor wij in de mondialisering niet langer concurrerend zijn. De oorzaak is het maritieme imperialisme sedert Grotius in Nederland, die alles blokkeerde om Rotterdam te redden.
Wat doet Brussel in plaats van verandering te brengen? Het laat Malta, de kampioen van de goedkope vlaggen, tot de Gemeenschap toe vanuit dezelfde logica die zegt dat met de toetreding van Turkije de immigratie kan worden bestreden. Ik vrees dus voor de oesterkwekers en vissers, voor de kustgemeenten, de vogels en de natuur. Er komen nog meer Erika's. Natuurrampen en rampen zoals die met de Erika zijn immers het gevolg van de mondialisering en dat is de geheime lading van de Europese goedkope vlag.

Bernié
Mijnheer de Voorzitter, de economie van onze Atlantische westkust is door de olieramp met de Erika zwaar getroffen. De vissers, oesterkwekers en weekdierkwekers, het toerisme en de plaatselijke en territoriale gemeenschappen zitten te springen om hulp. Zij willen ook dat er iets gebeurt met het wrak, waaruit nog altijd olie wegstroomt en dat dus een echte tijdbom is.
Europa, dat de begrotingslijn voor steun voor de lidstaten bij natuurrampen jammer genoeg heeft geschrapt, moet reageren. Europa moet reageren in naam van de solidariteit, maar ook omdat het voor deze zoveelste olieramp medeverantwoordelijk is.
De burgers begrijpen immers niet waarom Europa aanvaardt wat de Amerikanen afwijzen en waarom Europa, dat gewoonlijk zo graag milieuwetgeving uitvaardigt, niets voor de veiligheid op zee doet.
Europa moet onverwijld wetgevend optreden en over deze schipbreuk klaarheid scheppen. Inmiddels moet de Commissie onmiddellijk de Europese fondsen aanspreken om de getroffen ondernemingen te helpen, het wrak onder handen te nemen, de stranden schoon te maken, de opslagcapaciteit voor afvalstoffen te verhogen, de behandeling of recycling van die afvalstoffen te garanderen en een programma uit te werken om te onderzoeken hoe olie op zee kan worden opgeruimd.
Tenslotte moet de Commissie opnieuw een begrotingslijn voor steun voor de lidstaten bij natuurrampen invoeren en ervoor zorgen dat de getroffen departementen voor steun uit de structuurfondsen in aanmerking komen.
Hoe staat de Commissie tegenover deze voorstellen? Welke besluiten heeft de Commissie al genomen en welke besluiten zal ze nog nemen? Welk gevolg heeft de Commissie gegeven aan de resolutie van het Europees Parlement van 20 januari 2000? We hebben nog steeds geen enkele concrete maatregel op dit vlak gezien.

Van Hecke
Voorzitter, de recente geschiedenis en vooral de schipbreuk van de Erika heeft aangetoond dat onze kusten onder de permanente dreiging van scheepsrampen leven. Het debat over het voorkomen van dergelijke rampen hebben wij in Straatsburg al gevoerd en daaruit bleek het belang van een Europees plan voor de maritieme veiligheid.
Maar naast preventie moeten wij ook oog hebben voor de gevolgen van dergelijke rampen. In de eerste plaats de ecologische gevolgen. Vele honderden kilometers Franse kust zijn vervuild. Duizenden vissen en vogels zijn omgekomen. Het is niet uitgesloten dat er een permanente aantasting is van bepaalde habitats. Het herstellen van het milieu is vaak een proces van lange adem.
Het huidig systeem van geplafonneerde schadevergoeding, alleen voor de economische berekenbare milieuschade, is niet langer toereikend. Wij moeten dringend evolueren naar een niet-geplafonneerde schadevergoeding ook voor de milieuschade die niet economisch berekenbaar is. Het principe "de vervuiler betaalt" moet consequent worden toegepast. Ik pleit voor een zerotolerantie inzake zeevervuiling. Daarvoor moeten er meer strenge en betere controles komen.
Maar wij moeten ook aandacht besteden aan de economische gevolgen. Ik ben voorstander van een Europees herstelplan voor de getroffen bedrijfssectoren van de visserij, over de mosselkwekerij en oesterbanken, tot de horecasector. Kortom, een noodplan dat in werking treedt bij scheepsongelukken. Zij die slachtoffer worden van het roekeloos winstbejag van anderen verdienen onze solidariteit, zeker in een overgangsfase.
Tenslotte wil ik even ingaan op het gezondheidsaspect. Ook Belgische vrijwilligers hebben hun kerstdagen opgeofferd om vaak met de blote handen de stranden schoon te maken en vogels en vissen te redden. Ik was verbaasd berichten te lezen in de pers dat de smurrie kankerverwekkend zou zijn. Ik was nog meer verbaasd te lezen dat de betrokken Franse overheden hiervan dagen vooraf weet hadden zonder dat ze de helpers opriepen tot beschermende maatregelen. Ik had graag vernomen van de commissaris of en zo ja wanneer de Europese Commissie op de hoogte is gebracht van het mogelijke gevaar voor de volksgezondheid.
Voorzitter, wij moeten lessen trekken uit het verleden. Scheepsrampen zoals met de Erika kunnen zich morgen opnieuw afspelen voor de kusten van Nederland, Engeland, Spanje of België. De regeling die wij in Europa vandaag uitwerken, zal als een precedent worden beschouwd. Laten wij daarom streng zijn voor de vervuilers en royaal voor de getroffenen.

Savary
Mijnheer de Voorzitter, zoals een aantal andere afgevaardigden wijs ook ik erop dat de situatie twee en een halve maand na de schipbreuk nog altijd kritisch is en dat de omvang van de ramp elke dag duidelijker wordt.
Ik bekijk de ramp uit twee oogpunten. Ten eerste het oogpunt van het milieu. In het wrak bevindt zich nog altijd 16.000 ton zware olie. Die lekt weg. Bovendien hebben wij vorige week jammer genoeg 35 gevallen van milieupiraterij vastgesteld. Dat maakt de ramp nog erger. Mevrouw Palacio heeft het daarover uitvoerig gehad. Zij heeft onmiddellijk op stapel gezet wat wij vandaag absoluut nodig hebben, namelijk een Europees zeerecht, in de vorm van een ontwerprichtlijn betreffende het vervoer van gevaarlijke goederen over zee. Mevrouw Palacio kan op dat punt op Frankrijk rekenen. Dat wil tijdens zijn voorzitterschap verordeningen uitvaardigen om de veiligheid te verhogen.
Naast het milieu is ook de economie, zoals vele afgevaardigden hier al hebben gezegd, zwaar getroffen. De weekdierkweek, visserij, oesterkweek en viskweek hebben zware schade geleden. Bovenop de olieramp heeft ook de storm op vele plaatsen schade aangericht. Jammer genoeg zijn al die sectoren zwaar getroffen. Ze moeten nu alles heropbouwen en, wat misschien nog het moeilijkst is, het vertrouwen van hun klanten terugwinnen.
De mensen in Bretagne, La Vendée, Charentes - en elders de bosbouwers - wachten nu op een teken van de Europese Unie.
Wij kunnen deze zittingsperiode niet in het teken van de toenadering tot de burger plaatsen als wij op gebeurtenissen van deze aard en deze omvang geen concrete antwoorden bieden.
Ik heb met belangstelling geluisterd naar de woorden van commissaris Fischler, wellicht de meest concrete die wij tot nu toe hebben gehoord. Velen hebben uitdrukking gegeven aan hun medeleven, solidariteit en goede voornemens, maar wij moeten nu duidelijk zeggen wat de Europese solidariteit inhoudt. Dat wordt van ons verwacht.

Hudghton
De olievervuiling door de Erika is niet meer dan één ongeval in een hele serie van dergelijke rampen die zich de afgelopen jaren in de wateren van de Gemeenschap hebben voorgedaan. Ik noem bijvoorbeeld de Braer, die bij Shetland op de rotsen liep, en de Sea Empress bij Wales. Deze olierampen hebben niet alleen onherstelbare ecologische schade aangericht, maar ook het plaatselijke bedrijfsleven totaal ontwricht. De ramp met de Erika betekent een zware klap voor de plaatselijke visserij en aquacultuur. Bovendien gaat het niet alleen om de schadelijke gevolgen die zich nu hebben geopenbaard, maar moeten we ook rekening houden met de schadelijke effecten van de olievervuiling op de lange termijn.
Effectieve compenserende maatregelen zijn cruciaal. Het is hoog tijd dat de veiligheidsmaatregelen voor de scheepvaart in de Gemeenschap worden aangescherpt. Het zou reders bijvoorbeeld verboden moeten worden onder een goedkope vlag te varen, een praktijk waar men ook in de visserijsector steeds vaker op terugvalt. De bedrijven zijn aansprakelijk, de eigenaars van het schip en de lading moeten merken dat hun onachtzaamheid een prijs heeft.
Dat de huidige middelen voor compensatie ontoereikend zijn bleek overduidelijk toen de vissers op de Shetlandeilanden na de ramp met de Braer niet afdoende werden gecompenseerd voor de schade die ze hadden geleden. Het is zaak dat we lering trekken uit het verleden en zorgen voor de volledige wederopbouw van de bedrijven die zo van de ramp met de Braer te lijden hebben gehad.

Vachetta
Mijnheer de Voorzitter, twee en een halve maand na de ramp met de Erika moeten wij daarover opnieuw een debat houden omdat de ramp nog altijd dramatische gevolgen heeft. Samen met de bevolking moeten wij verder druk uitoefenen opdat Total opdraait voor alle schade die het door zijn ongebreideld winstbejag heeft aangericht, maar daarnaast moeten wij ook drastische maatregelen nemen om zulke rampen in de toekomst te voorkomen.
De gemeenschappelijke ontwerpresolutie is interessant, maar bevat geen enkele verwijzing naar het probleem van de goedkope vlaggen. Toch moeten wij dat probleem aan de orde stellen en onverwijld oplossen om rampen op zee te kunnen voorkomen.
Het gaat, zoals in de ontwerpresolutie staat, immers niet zozeer om de verscherping van de controles op de veiligheid van schepen onder goedkope vlag, maar om de afschaffing van het stelsel van goedkope vlaggen als zodanig. Alleen op die manier kunnen wij ervoor zorgen dat zeelieden in behoorlijke omstandigheden kunnen leven en werken en een doeltreffende regelgeving en bescherming genieten, en dat aan de visserij en het milieu geen schade wordt toegebracht.
Na elke scheepsramp neemt het Parlement een resolutie aan. Daarin stelt het meestal positieve technische maatregelen voor, waarvan sommige in richtlijnen worden overgenomen. Als die werden toegepast, zou de logica van de laagste kostprijs en dus ook van het varen onder goedkope vlag worden doorbroken.

Bouwman
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, als rapporteur voor de richtlijn over havenontvangstfaciliteiten ook ter voorkoming van zeevervuiling wil ik een paar opmerkingen maken die mij te binnen zijn geschoten en waar volgens mij weinig over gesproken wordt op de green shipping conference in Hamburg waar iedereen aanwezig was. Daar werd gemeld dat 5 tot 10% van de olievervuiling voortkomt uit rampen. Die zijn wel heel geconcentreerd en geven veel problemen, maar 60% komt voort uit vervuiling door de industrie. En 10%, om nog maar een indicatie te geven, komt voort uit natuurlijke vervuiling.
Wat ik zou willen voorstellen in het kader, niet zozeer van technische verbeteringen, betere controle, betere regelgeving wat allemaal wel moet, maar in het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemen is een soort rondetafelconferentie met degenen die betrokken zijn bij de totale vervuiling van zeeën met oliën. Daarvoor zou ik willen pleiten.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de eerste plaats dank ik u voor dit levendige debat. Daaruit is duidelijk gebleken dat wij in twee richtingen moeten werken. In de eerste plaats moeten wij preventief optreden. Wij moeten onderzoeken hoe wij op verschillende terreinen de richtlijnen, het recht van de zee en andere bepalingen kunnen aanscherpen om het gevaar voor zulke rampen in de toekomst drastisch in te perken.
In de tweede plaats moeten wij ons afvragen hoe wij hulp kunnen bieden in het gebied waar de ramp zich heeft voorgedaan. Welnu, mevrouw de Palacio heeft de diensten drie concrete voorstellen voor overleg voorgelegd. Ik hoop dat de Commissie die voorstellen nog in maart zal kunnen goedkeuren, zodat wij op het gebied van preventie vooruitgang kunnen boeken.
Het gaat om drie zeer concrete voorstellen. In de eerste plaats wordt voorgesteld de nationale controles op de veiligheid van de schepen te versterken. Een tweede voorstel betreft de versterking van de controles van de Commissie op de organisaties die de veiligheid aan boord van de schepen moeten beoordelen. In de derde plaats willen wij na een overgangsperiode verbieden dat enkelwandige tankers nog in EU-wateren varen.
Met die maatregelen zullen wij echt vooruitgang boeken. Bovendien zijn later dit jaar nog andere maatregelen gepland, in het kader waarvan wij beslist ook het probleem van de goedkope vlaggen zullen onderzoeken.
Wat de steun betreft, vroegen verschillende sprekers dat de begrotingslijn voor de vergoeding van schade opnieuw wordt ingesteld. U moet echter ook bedenken hoeveel die kredieten bedroegen. Met de kredieten op die begrotingslijn konden wij niet echt hulp bieden. Ik herinner mij zeer goed dat wij hier in het Parlement in verband met BSE grote debatten hebben gevoerd en hebben gezegd dat die hele begrotingslijn eigenlijk maar een doekje voor het bloeden was waarmee wij niets konden doen.
Echte hulp kunnen wij, zoals ik daarstraks al zei, alleen via de programma's bieden. Ik heb ook al gezegd dat de bal nu in het kamp van de Franse regering ligt. Ik heb u beloofd dat wij, zodra wij de programma's van Frankrijk hebben ontvangen, die snel zullen onderzoeken en goedkeuren.

Varela Suanzes-Carpegna
Ik wil alleen commissaris Fischler bedanken voor zijn antwoord op de mondelinge vraag van onze commissie. Ik denk dat hij een paar belangrijke feiten heeft genoemd, en het is toe te juichen dat commissarissen met concrete en belangwekkende feiten komen.
In het specifieke geval van de Erika worden er maatregelen genomen en wordt er in samenwerking met de Franse autoriteiten opgetreden. Ik denk echter dat hier vooral is gebleken dat wij daarop niet meer moeten terugkomen, omdat het juist om preventieve maatregelen draait. De commissaris zei - en daar wilde ik ook heen - dat de Commissie bijeen zal komen om een pakket technische en wettelijke maatregelen aan te nemen. Dat is denk ik de juiste weg. Ik wil de commissaris dan ook alleen maar zeggen dat die maatregelen uiterst welkom zijn en dat wij ze vanuit de Commissie visserij heel nauwkeurig zullen volgen, zodat we in dit Parlement niet weer bij elkaar hoeven te komen om bepaalde feiten te betreuren, zoals nu.

De Voorzitter
Ik heb 5 ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 42, lid 5, van het Reglement ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 11.00 uur plaats.

Handelsovereenkomst EG/Israël
De Voorzitter
Aan de orde is de mondelinge vraag (B5-0012/2000) van mevrouw Morgantini en anderen, aan de Commissie, over de onregelmatige toepassing van de handelsovereenkomst EG-Israël.

Morgantini
Vandaag discussiëren we eigenlijk over een eenvoudig onderwerp: de inachtneming, toepassing en controle van de overeenkomsten die de Europese Unie heeft gesloten, de inachtneming van de verdragen en de internationale normen waartoe de Europese Unie is toegetreden. Dat lijkt eenvoudig, maar in deze wereld zijn het vaak de eenvoudige beginselen die het moeilijkst te handhaven zijn. De bedoeling van de collega's die met mij de vraag aan de Commissie hebben ingediend is, de juiste toepassing van de handelsovereenkomst tussen de EG en Israël te garanderen. Deze overeenkomst wordt openlijk geschonden door Israël. Dat is niet alleen een vermoeden, maar wij en verschillende lidstaten hebben daarvoor concrete bewijzen. Bovendien vermoeden wij dat de Commissie een van haar belangrijkste taken niet goed vervult: die van hoedster van de communautaire verdragen. Ik verwijs naar artikel 38 van het territorialiteitsbeginsel, waarin het toepassingsgebied wordt beperkt tot de staat Israël; dat betekent dat de douanebegunstigingen niet van toepassing zijn op producten afkomstig uit de gebieden die in juni 1967 door Israël zijn bezet. Verschillende Israëlische regeringen hebben hier Palestijns land en water geconfisqueerd en nederzettingen gebouwd voor de eigen bevolking. Daarmee schendt Israël alle internationale normen, om te beginnen het vierde Verdrag van Genève.
Het is niet de eerste keer dat de Commissie en het Parlement zich met deze zaak bezighouden: ik noem hier alleen het verslag van de Commissie aan de Raad en het Parlement van mei 1998, waarin de weigering van Israël om het protocol van de oorsprongsregels uit artikel 38 toe te passen, niet wordt aanvaard. Desondanks is de Commissie er niet in geslaagd om Israël ertoe te brengen deze overeenkomsten in acht te nemen. Op de verschillende parlementaire vragen heeft zij vage antwoorden gegeven en zij heeft erop gewezen dat het moeilijk is de hand te leggen op overtuigende bewijzen over de herkomst van de producten, hoewel zij er terecht steeds op heeft aangedrongen dat Israël zich aan de juridische verplichtingen van de overeenkomst houdt. Een Israëlische vredesbeweging heeft een lijst van ondernemingen in de nederzettingen verspreid, om het de Commissie en de lidstaten gemakkelijker te maken bewijzen te leveren; een Palestijnse NGO heeft onweerlegbare bewijzen vergaard dat verschillende producten op de markt van de lidstaten uit de bezette gebieden afkomstig zijn en deze bewijzen overgelegd aan de douane van de verschillende lidstaten. Enkele producten uit de Golan en de bezette gebieden zijn bijvoorbeeld wijn en dergelijke.
Het is nu vrede in Palestina en Israël: als de Europese Unie en het Parlement een actieve politieke rol willen spelen, is het belangrijk dat verdragen en overeenkomsten geloofwaardig zijn en de juridische status ervan in acht wordt genomen. Israël kan er zeker van zijn dat Europa staat voor de veiligheid en de stabiliteit van de staat Israël, maar het kan ons niet vragen medeplichtig te zijn aan schendingen van een dergelijke ernst. De Palestijnen weten dat de Europese Unie voorstander is van een afzonderlijke Palestijnse staat en hun rechten verdedigt; zij wachten echter op een bevestiging daarvan. Er kan geen vrede gesloten worden als er rechten worden geschonden: dat vinden ook de Israëliërs, bijvoorbeeld de soldaat Igal Moshe die vier dagen geleden heeft geweigerd naar Libanon te vertrekken en nu in de gevangenis zit; dat vinden ook de Palestijnen: zij willen vrede, hoewel hun huizen zijn afgebroken en ze na vijftig jaar nog steeds vluchtelingen zijn. Maar dat eist vooral ons zelfrespect en het respect voor de democratische regels die we hebben vastgesteld. Staat u mij toe te zeggen dat er, concreet, ook financiële middelen van de lidstaten en de Unie, en dus uiteindelijk van de Europese burgers, verloren gaan als gevolg van de schending van mensenrechten en economische rechten.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mevrouw Morgantini, de vragen die u aan de Commissie heeft gesteld, hebben betrekking op de mogelijke illegale uitvoer naar de Europese Gemeenschap van producten afkomstig uit de Israëlische nederzettingen en de bezette gebieden waarop de preferentiële tariefbehandeling wordt toegepast. U stelt met andere woorden de correcte uitvoering van de preferentiële tariefregeling in twijfel. De Commissie heeft de afgevaardigde hierover trouwens in januari 2000 reeds schriftelijk van antwoord gediend.
De geachte afgevaardigde verzoekt nu om aanvullende informatie. Ik zal mijn best doen om aan haar wens tegemoet te komen. Het eerste punt betreft het vermeende gebrek aan duidelijkheid van de overeenkomst. In dit verband moet ik erop wijzen dat de door de Europese Gemeenschap en Israël gesloten interim-overeenkomst inzake handel en aanverwante thema's uitdrukkelijk vermeldt dat zij van toepassing is op het grondgebied van de lidstaten van de Europese Gemeenschap en, ik citeer, "het grondgebied van Israël". Vanuit het standpunt van de Europese Unie laat de overeenkomst derhalve geen twijfel bestaan, zoals overigens onmiskenbaar uit het schriftelijke antwoord van commissaris Christopher Patten kan worden afgeleid. Hij verduidelijkt daarin het volgende:
"... zoals reeds uiteengezet in de mededeling zal de Gemeenschap, voor de tenuitvoerlegging van de overeenkomst EG/Israël, Israëlische nederzettingen of bezette gebieden niet als onderdeel van het Israëlische grondgebied beschouwen. Gezien het feit dat het betrekking heeft op het bredere vraagstuk van de grenzen, is dit voor zowel de Israëliërs als de Palestijnen een buitengewoon gevoelige kwestie" .
Wij hebben dit standpunt meermaals aan de Israëlische autoriteiten uiteengezet, met name tijdens de officiële bijeenkomsten van de Commissie en de minister van Israël. De laatste van deze vergaderingen dateert van 21 januari. Premier Shimon Peres heeft naar aanleiding van die gelegenheid een onderhoud met Commissievoorzitter Romano Prodi en commissaris Christopher Patten gehad. Het is overigens algemeen bekend - de afgevaardigde heeft het ook al gezegd - dat de interpretatie die Israël aan het territoriale toepassingsgebied van de overeenkomst geeft niet overeenstemt met de interpretatie van de Europese Unie. De Commissie is echter van oordeel dat onze interpretatie volkomen eenduidig is.
Vandaar het belang van uw tweede vraag, die betrekking heeft op de doelmatigheid van het controlesysteem. De procedure die gebruik wordt om de oorsprong van de producten te controleren stelt ons in staat te bepalen of een product al dan niet aanspraak op het recht op preferentiële tariefbehandeling kan maken, zelfs wanneer het bij de oorsprongsbepaling betrokken derde land zijn samenwerking weigert te verlenen. In het schriftelijke antwoord dat wij u hebben verstrekt, verwijst de Commissie naar de vereenvoudiging van de procedure die de oorsprong van de producten moet helpen bepalen. Dit betekent uiteraard niet dat het probleem hiermee van de baan is. Anders gezegd, deze vereenvoudiging heeft niet automatisch tot gevolg dat de oorsprong van het product meteen duidelijk wordt. Terwijl de douanediensten van de lidstaten de ladingen identificeren die mogelijkerwijs niet uit Israël afkomstig zijn - deze taak wordt uitgevoerd door de nationale douaneautoriteiten - zet de Commissie van haar kant, overeenkomstig haar verantwoordelijkheden, de dialoog met de Israëlitische autoriteiten voort. Hiermee beoogt zij de correcte toepassing van het protocol betreffende de oorsprongsregels te garanderen, in overeenstemming met de enige voor de Commissie aanvaardbare interpretatie. Indien de momenteel ten uitvoer gelegde initiatieven niet in staat blijken de oorsprong van de producten te bepalen, zal de Commissie de mogelijkheid overwegen een bijeenkomst van het Comité voor douanesamenwerking te beleggen. Het is immers in dit kader dat een oplossing kan worden gezocht voor de meningsverschillen waartoe de controleprocedures in dit soort overeenkomsten aanleiding geven.
Wat de nieuwe bepalingen betreft, heeft de Commissie tijdens de officiële bijeenkomsten de kwestie van de toepassing van de overeenkomst en de duidelijk gedefinieerde procedures die daarmee gepaard gaan uitvoerig met de Israëlische autoriteiten besproken. In januari van dit jaar hebben de Israëlische autoriteiten voorgesteld een tripartiete werkgroep met vertegenwoordigers van de Palestijnse autoriteiten, de Israëlische regering en de Commissie op te richten. De bedoeling van dit initiatief is met het oog op de overgangsperiode voor alle partijen aanvaardbare oplossingen te vinden die het eindresultaat van de lopende gesprekken niet negatief beïnvloeden en niet indruisen tegen de vigerende overeenkomsten totdat er een definitief akkoord wordt bereikt. Presidente Yasser Arafat heeft dit voorstel tijdens het onderhoud met commissaris Christopher Patten van 24 januari jongstleden aanvaard. De Commissie is dan ook voornemens zowel aan de Israëlische regering als aan de Palestijnse autoriteiten mee te delen dat wij bereid zijn dit voorstel te onderschrijven aangezien het ons inziens een antwoord biedt op de twijfels die de afgevaardigde hier heeft geuit.

Schwaiger
Mijnheer de Voorzitter, een van de belangrijkste doelstellingen van het Middellandse-Zeebeleid van de Europese Unie is actief deel te nemen aan het vredesproces tussen Israël en de Arabische landen, en vooral tussen Israël en de Palestijnse Autoriteit, en dat proces zoveel mogelijk te ondersteunen. In economisch opzicht betekent dit dat volgens het bestaande akkoord de Europese markten openstaan voor producten uit Israël en het autonome Palestijnse gebied. Dat betekent ook dat voor de uitvoer uit het grondgebied van de staat Israël en uit het huidige Palestijnse gebied naar de Europese Unie een voorkeursbehandeling geldt.
Voor de bezette gebieden die in het kader van het vredesproces en van een nieuwe regeling van de grenzen nog definitief aan het ene of het andere land moeten worden toegewezen, gelden uit strikt juridisch oogpunt die voorkeursregelingen nog niet en moeten die nog nader worden gepreciseerd. Daarover zijn wij het met de Commissie eens. Belangrijk is op dit ogenblik dat Israël op zijn grondgebied en de Palestijnen op hun voorlopige grondgebied voor een juridisch onberispelijke toepassing van die concrete voorkeursregeling zorgen. Wij zijn er echter ook voorstander van de direct betrokken partijen - de commissaris heeft daarover gesproken - voldoende tijd te geven om voor die bezette gebieden door middel van onderhandelingen tot een oplossing te komen.
Uiteindelijk moet, zodra een Palestijnse staat is gecreëerd en daardoor de territoriale problemen definitief zijn opgelost, de vlottere toegang tot de markt van de Europese Unie voor alle producenten gelden, zowel Israëli's als Palestijnen. De Europese Unie moet dus aan de oplossing van het probleem blijven meewerken en mag het door haar houding niet nog erger maken door nu eenzijdig schuldigen aan te wijzen. Dat lost niets op. Namens de grote meerderheid van de Fractie van de Europese Volkspartij roep ik Israël, de Palestijnen - de houding van Arafat is in dat opzicht bemoedigend - en de Commissie ertoe op de rechtstreekse verkennende besprekingen te intensiveren om spoedig tot een regeling te komen voor deze nog niet opgeloste kwestie betreffende de handel tussen de Europese Unie enerzijds en Israël en de Palestijnse Autoriteit anderzijds.
Ik spoor de Commissie - de heren Vitorino en Lamy - er dan ook toe aan het vredesproces door discreet, maar op samenwerking gericht optreden te ondersteunen. Ze moet daarbij de rechtmatige belangen van de Palestijnse producenten verdedigen, zoals het Parlement dat al sedert 10 jaar doet, en ondertussen onze hechte handelsbetrekkingen met Israël en de Israëlische producenten versterken.

Menéndez del Valle
Mijnheer de Voorzitter, het is genoegzaam bekend in welke moeilijkheden het vredesproces in het Midden-Oosten verkeert. Er liggen te veel politieke struikelblokken op onze weg. De politiek weegt zo zwaar dat wij ons daardoor enigszins zouden kunnen laten ontmoedigen bij het behandelen van een obstakel dat in principe alleen juridisch is, zoals de onjuiste toepassing van het handelsakkoord waar we nu over spreken. Daarom zou het, vanuit een bepaald gezichtspunt, redelijk kunnen zijn om te verdedigen dat de beoordeling van de ongeoorloofde export naar Europa vanuit de joodse nederzettingen in Palestijnse gebieden moet worden uitgesteld tot er een definitief vredesakkoord is bereikt, omdat deze export niet als een politiek probleem van de eerste orde wordt beschouwd. Ik ben echter van mening dat de herhaalde niet-nakoming van eerder gemaakte juridische afspraken - bovenop de opgehoopte frustratie vanwege de niet-nakoming van zoveel andere afspraken - echter een politieke factor kan worden die het vredesproces kan belemmeren.
Helaas is het nu eenmaal zo dat in een conflict als het Israëlisch-Palestijnse uiteindelijk alles wordt gepolitiseerd als er niet op tijd passende maatregelen worden genomen om dat te vermijden. Daarom was het denk ik weinig zinvol dat voorzitter Prodi, toen hij nog maar enkele dagen geleden zijn reis naar het Midden-Oosten aanvaardde, het volgende antwoord gaf op een vraag die een journalist hem over dit onderwerp stelde: "De behandeling van deze kwestie staat niet op onze agenda. Wij hebben besloten onze agenda tot politieke thema's te beperken".
Ik denk eerlijk gezegd dat, als wordt bewezen dat producten uit deze nederzettingen inderdaad preferentiële toegang krijgen tot de interne markt, de Commissie verplicht is daarop te reageren. Zij moet dat in de eerste plaats doen omdat de nederzettingen geen deel uitmaken van het Israëlische grondgebied, zoals de Commissie overeenkomstig het internationale recht zelf stelt. In de tweede plaats komt het feit dat Europa zich in haar betrekkingen met de bij het vredesproces betrokken partijen op het internationale recht baseert, het vredesproces alleen maar ten goede.
Ik twijfel niet aan het voornemen van de Commissie de geldende rechtsregels toe te passen. Desondanks wil ik de Commissie vragen - en hiermee sluit ik af - of zij bepaalde aanvullende maatregelen of een speciaal mechanisme voorziet om de toepassing van de regels in dit geval doeltreffender te maken.

Ries
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, sedert de sluiting van de Akkoorden van Oslo in 1995 zijn de betrekkingen tussen Israël en de Palestijnen in een nieuwe fase gekomen die in een rechtvaardige en duurzame vrede tussen elkaar respecterende partners moet uitmonden.
In dat proces speelt de Unie als grootste verschaffer van economische hulp aan de regio een uiterst belangrijke rol. De grootste oorzaak van de problemen bij de uitvoering van de handelsovereenkomsten tussen de Unie en Israël is, zoals hier al werd gezegd, de netelige kwestie van de grenzen. Zoals de commissaris opmerkte, zit Israël niet op dezelfde golflengte als de Unie. Over de kwestie worden moeizame onderhandelingen gevoerd die wij allemaal tot een goed einde willen brengen.
Het gaat om een bij uitstek politiek proces. De Unie zou er verkeerd aan doen een technische oplossing te zoeken die, bij gebrek aan wettige grenzen tussen de twee staten, slechts voorlopig zou zijn. Alleen door een dialoog kan een oplossing worden gevonden. Er zou een trilaterale werkgroep van Palestijnse en Israëlische experts en experts van de Commissie moeten worden opgericht. Op die manier kunnen de hoofdrolspelers hun meningsverschillen wellicht oplossen en een creatieve regeling voor de overgangsperiode uitwerken.
Zoals dat vijftig jaar geleden in Europa het geval was, is de sociaal-economische ontwikkeling van het Midden-Oosten een onontbeerlijke voorwaarde voor vrede. Wij weten dus wat er moet gebeuren en kunnen zeer goed beoordelen wat al is bereikt. Ik hoop dat de Israëliërs en Palestijnen evenveel optimisme en goede wil aan de dag zullen leggen.

Van Dam
Voorzitter, mijnheer de commissaris, het vredesproces in het Midden-Oosten is een uiterst delicate kwestie. De exacte grenzen van de staat Israël, de enige democratie in die regio, zullen pas bij het slagen van die onderhandelingen door ieder erkend kunnen worden. Uitvoering van de handelsovereenkomst tussen de Europese Unie en Israël, die evenmin het grondgebied van de staat Israël definieert, behoort tegen die achtergrond plaats te vinden.
Daar komt bij dat er een aanzienlijk verband bestaat tussen de economische activiteiten aan Israëlische zijde en die op Palestijns gebied. Met het oog daarop is ook in het Parijse Protocol bij de Oslo-akkoorden een douane"enveloppe" voorzien die de staat Israël en de Palestijnse Autoriteit omvat. Bovendien hebben Commissie en genoemde partijen ingestemd met een gezamenlijke werkgroep om kwesties van oorsprong te bespreken. Met name de Palestijnse economie zou lijden onder eenzijdige EU-stappen. Potentiële investeerders in dat gebied hebben al aangegeven zich terug te zullen trekken als joint-ventures preferentie niet meer zouden krijgen.

Galeote Quecedo
Mijnheer de Voorzitter, in algemene zin deelt deze Vergadering de zorg die aan de onder leiding van mevrouw Morgantini gestelde vraag ten grondslag ligt. Ik denk dat commissaris Vitorino het standpunt van de Commissie duidelijk heeft gemaakt, en wat mij betreft heeft hij voldoende gereageerd op de zorgen die hier zijn geuit. Ik denk echter dat we het daar niet bij moeten laten. Vanuit die gedachtegang denk ik dat we de punten van overeenkomst kunnen versterken op basis van de informatie die mevrouw Morgantini en ikzelf uit de eerste hand hebben verzameld toen wij de Voorzitter van het Europees Parlement vergezelden op een reis door het gebied.
In de eerste plaats denk ik dat we, ondanks de bestaande moeilijkheden die we ter plaatse hebben kunnen vaststellen, onze steun voor een directe dialoog tussen de Israëlische regering en de Palestijnse Autoriteit moeten hervatten. Het is de bedoeling dat die uitmondt in een rechtvaardig, stabiel en definitief vredesakkoord.
In de tweede plaats denk ik dat het in het belang van beide partijen is om de economische ontwikkeling van de regio te verzekeren en zich vastbesloten in te zetten voor de vermindering van de grote welvaartsverschillen die in het gebied duidelijk bestaan.
In de derde en laatste plaats kan de Commissie misschien het nut van een tripartiete werkgroep overwegen, waar natuurlijk ook de Europese Unie deel van uitmaakt, die garandeert dat de handelsakkoorden worden nageleefd. De samenwerking die de Europese Unie ten gunste van alle betrokken partijen aanbiedt, kan door zo'n werkgroep worden versterkt.

Imbeni
Ik ben tevreden met het antwoord van commissaris Vitorino: ik heb de indruk dat uw interventie de twijfels die in de vraag besloten waren, probeert weg te nemen. Ook ik denk dat we het belang moeten onderstrepen van tripartiete activiteiten voor de Europese Unie en dus, wat betreft de uitvoering, voor de Commissie, vooral betreffende de samenwerking op financieel-economisch en wetenschappelijk gebied. Op die manier kunnen we ervoor zorgen dat onze financiële aanwezigheid in het Midden-Oosten wat vaker wordt omgezet in een betekenisvollere politieke aanwezigheid. Dat is volgens mij de les die we kunnen leren uit deze lange geschiedenis.
Wat betreft dit concrete geval, de heer Galeote heeft zojuist verwezen naar het bezoek van onze Voorzitter, en de heer Menéndez del Valle naar het bezoek van voorzitter Prodi aan Israël en aan andere landen in het Midden-Oosten. Ik geloof dat de twee voorzitters er goed aan hebben gedaan dit onderwerp niet in hun dossiers op te nemen: alles op zijn tijd en op elk niveau zijn er vanzelfsprekend andere prioriteiten. Het is goed dat de twee hoogste vertegenwoordigers van het Parlement en de Commissie het meer beladen vredesproces prioriteit hebben gegeven. Dit vredesproces verloopt, zoals bekend, nog steeds moeizaam. Wij moeten het beslist steunen. Onze aandacht voor de verschijnselen die in de vraag van mevrouw Morgantini aan de kaak worden gesteld, komt niet voort uit een vooroordeel, we zijn niet bij voorbaat tegen een van de betrokkenen gekant: het is de strengheid van vrienden, strengheid tegenover de bevriende regering van Israël, om te zorgen dat deze illegale praktijken en onregelmatigheden, die iedereen benadelen, zich niet meer voordoen. Zo bekeken moet ook dit initiatief positief opgevat worden, als een initiatief dat het vredesproces in het Midden-Oosten bevordert.

De Clercq
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, de huidige handelsovereenkomst tussen Israël en de EG is inderdaad onduidelijk. Bovendien is het heel moeilijk de herkomst van de producten in kwestie vast te stellen. Ik kan dan ook enkel beamen dat het wenselijk is dat daar spoedig klaarheid in gebracht wordt.
Toch zijn er een aantal andere belangrijke factoren waarmee wij rekening moeten houden. Wij zijn het er immers allemaal over eens dat de recente heropleving van de vredesonderhandelingen moet worden aangemoedigd en niet bemoeilijkt.
Momenteel wordt door Israël en de Palestijnen druk onderhandeld over hun toekomstige grenzen. Elke poging van wie dan ook, van welke derde partij ook, om het territoriaal toepassingsgebied thans te willen omschrijven, laat staan opdringen, is dan ook voorbarig. Beter lijkt mij het resultaat af te wachten van de trilaterale werkgroep met betrekking tot de oorsprongsregels die op initiatief van Israël, de Europese Commissie én de Palestijnen zal worden bijeen geroepen.
Ik ben tevreden dat ook de commissaris deze mening deelt. Hopelijk vindt deze werkgroep binnen het bestaande wettelijke kader een tijdelijke oplossing voor het probleem zonder het vredesproces in gevaar te brengen. Want dit vredesproces verdient de absolute prioriteit en zeker vanuit de Europese Gemeenschap, vanuit Europa kunnen wij dit geen duimbreed in de weg leggen.

Banotti
We zijn het vandaag wel bijzonder met elkaar eens in dit Parlement. Toch wil ik graag enkele opmerkingen maken. Hier in dit Parlement is de handel in het Midden-Oosten politiek gezien altijd al een heet hangijzer geweest. Hoewel de Unie een van de belangrijkste donoren is, moeten we constateren dat ze op het gebied van beleid en politiek al veel te lang een marginale rol speelt. Desalniettemin zijn wij zeker in staat een positieve bijdrage te leveren, kijk maar naar Noord-Ierland.
Wij zijn belangrijke afnemers van goederen uit Israël en de bezette gebieden. Onze politieke kracht in dit deel van de wereld komt dan ook voornamelijk voort uit onze handelsbetrekkingen. Bij onze pogingen een bijdrage te leveren aan een vredesregeling zullen we ons vooral moeten richten op de bevordering van de rechtsstaat. Grenzen worden gesloten, soms geheel willekeurig, soms als maatregel na een terroristische aanslag. Op een van mijn vele reizen naar dit gebied zag ik hoe de Palestijnse producenten machteloos en radeloos moesten toezien hoe hun bloemen en aardbeien lagen te rotten in de straten van Gaza en tot voedsel van de ezels dienden.
Het sluiten van de grenzen is echter niet het enige probleem. De export vanuit de Israëlische nederzettingen in de bezette gebieden lijkt geen enkel probleem op te leveren. We zitten dus met een internationale overeenkomst waar men zich niet aan houdt. Het is onze verantwoordelijkheid ervoor te zorgen dat de bepalingen van die overeenkomst door alle betrokkenen worden nageleefd en gerespecteerd.
Onder de huidige omstandigheden, nu Israël de verplichte regels inzake de herkomst van producten en de clausule over grondgebied niet duidelijk toepast, moedigt de Commissie de lidstaten aan de import aan controleprocedures te onderwerpen, maar die kunnen een vertragende werking hebben en zijn vaak niet waterdicht. De Israëlische douaneautoriteiten zouden bijvoorbeeld zo lang de tijd hebben om op vragen te reageren, soms zelfs tien maanden, dat het effect van de gehele procedure teniet kan worden wordt gedaan. We zouden voor alle goederen die vanuit Israël worden ingevoerd een onderpand moeten eisen totdat we hebben vastgesteld dat Israël zich eindelijk aan de overeenkomst zal houden.
Ik heb een paar vragen, mijnheer de commissaris. Heeft de Commissie van de douaneautoriteiten van welke lidstaat dan ook door de Israëlische douane getekende documenten ontvangen waarop als herkomst bepaalde nederzettingen in de bezette gebieden worden aangegeven die onder het toepassingsbereik van de overeenkomst vallen? Heeft de Commissie de betreffende Israëlische douaneautoriteiten rechtstreeks gevraagd of zij de clausule over grondgebied zodanig toepassen dat de bezette gebieden buiten de overeenkomst vallen? Is de Commissie er zeker van dat Israël die clausule op de juiste manier interpreteert? En tenslotte, weet de Commissie of die clausule over grondgebied inderdaad correct ten uitvoer wordt gelegd?
Tenslotte het volgende. De Commissie heeft al aangegeven dat maatregelen tot handhaving van internationale overeenkomsten met de EU, ik citeer, "niet beschouwd moeten worden als sanctie tegen Israël, maar als middel om ervoor te zorgen dat bestaande overeenkomsten die de partijen uit vrije wil hebben ondertekend, naar behoren ten uitvoer worden gelegd." Kortom, mijnheer de commissaris, dit vraagstuk dient geen onderwerp te zijn van politieke discussies in het kader van het vredesproces. Het betreft gewoon een internationale overeenkomst en een handelsovereenkomst.
Ter afsluiting hoop ik van ganser harte dat het vredesproces in deze regio, die zo naar vrede snakt, tot een goed einde wordt gebracht. Alleen dan komt deze regio tot de herstructurering die nodig is om de miljoenen inwoners uit hun armoede en achtergestelde positie te bevrijden.

Zimeray
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het is evident dat wij de regels moeten naleven. Wij moeten de regels echter ook door onze partners doen naleven. Wij weten allemaal dat wij ons daarvoor inspannen, maar ik zou niet graag hebben dat onze eis als selectief wordt beschouwd of dat onze mondelinge vraag als een requisitoir wordt opgevat.
Aangezien onze eis niet selectief is, moet de Commissie zich ook over de aanwending van de communautaire fondsen in de gebieden rondom Israël beraden. Aangezien onze oproep tot de Commissie niet selectief is en ook niet als zodanig mag worden beschouwd, wil ik herinneren aan twee punten die voor het evenwicht van ons initiatief van het grootste belang zijn.
In de eerste plaats weet iedereen die de regio kent dat de toekomst van de Palestijnse economie van het economisch samenwerkingsakkoord met Israël afhangt. In het Protocol van Oslo wordt voorzien in de integratie van Israël en de Palestijnse Autoriteit op douanegebied. Elk initiatief om de twee economieën van elkaar te scheiden zou zware gevolgen hebben voor de samenwerking tussen Israël en de Palestijnen, ook voor de gezamenlijke ondernemingen en de Palestijnse onderaannemers en exporteurs.
In de tweede plaats worden de grenzen van de staat Israël in de akkoorden tussen Israël en de Europese Unie nergens gedefinieerd. De vaststelling van die grenzen is juist het onderwerp van de huidige onderhandelingen tussen Israël en de Palestijnse Autoriteit. Elke poging van de Europese Unie om haar eigen visie op de Israëlische territorialiteit op te dringen zou op zijn minst onhandig zijn en nadelige gevolgen hebben voor de lopende onderhandelingen en voor onze visie op de rol die Europa in de regio moet spelen.

Sumberg
Ik ben blij met de voorzichtige aanpak waar de commissaris in dit vraagstuk voor heeft gekozen, ten eerste omdat de kwestie inderdaad zeer complex is. Het is altijd moeilijk de herkomst van goederen te achterhalen. Dat geldt zeker voor goederen uit het Midden-Oosten. Er bestaan talloze joint ventures tussen Israëliërs en Palestijnen, en in sommige gevallen zijn de landbouwproducten deels op Palestijns grondgebied en deels in de staat Israël geproduceerd. Dit is een bemoedigende ontwikkeling, want deze gemeenschappelijke handel in het Midden-Oosten levert het fundament voor een duurzaam vredesakkoord. De kwestie is dus verre van eenvoudig, en het is zaak dat we voorzichtig en omzichtig te werk blijven gaan.
Ik steun de benaderingswijze van de Commissie ten tweede omdat de Europese Unie alleen een rol van betekenis in het vredesproces kan gaan spelen als ze er duidelijk blijk van geeft alle partijen op gelijke voet te willen behandelen. Dat is echter wel het laatste wat we zouden bereiken als we ons tot een overhaaste beslissing zouden laten verleiden, zonder op basis van besprekingen met de verschillende partijen te bepalen hoe de situatie moet worden beoordeeld, zowel wat betreft het grondgebied van de staat Israël in het kader van de handelsovereenkomst als wat betreft de herkomst van de betreffende goederen.
Dan is er mijns inziens nog een derde en laatste reden waarom de Commissie onze steun verdient. De vredesonderhandelingen bevinden zich momenteel in een kritieke fase. De Israëlische regering wil vrede. Door al te onbesuisd te werk te gaan zouden we de succesvolle afloop van het vredesproces in gevaar kunnen brengen. We moeten in onderhandelingen rekening houden met de eisen van alle partijen: ze zijn onderdeel van een omvattende overeenkomst over een aantal uiterst complexe vraagstukken. Ik ben het er geheel mee eens dat de Commissie dit voorzichtig aanpakt in de hoop dat we op die manier kunnen bereiken waar we allemaal naar streven, namelijk een stevig verankerde, rechtvaardige en duurzame vrede in het Midden-Oosten.

Theorin
Mijnheer de Voorzitter, het is natuurlijk onaanvaardbaar dat schendingen van onze handelsovereenkomst met Israël verborgen worden gehouden of getolereerd worden. Door de voorkeur te geven aan producten uit de nederzettingen in de bezette gebieden, terwijl we een handelsovereenkomst met Israël hebben, handelt de EU in strijd met twee belangrijke beginselen van het internationaal recht. De EU handelt zowel in strijd met de huidige internationale normen wat betreft een eenzijdige annexatie van bezette gebieden als met het vierde Verdrag van Genève uit 1949.
Omdat de eerbiediging van deze beginselen door de wereld en de EU ten grondslag ligt aan het in gang gezette vredesproces, ondermijnen de schendingen van die beginselen dus de grondslagen van het vredesproces. De EU moet nu kiezen: óf zij baseert haar relaties met Israël en Palestina op de normen van het internationaal recht en versterkt daarmee de grondslagen van het vredesproces, óf zij lapt het internationaal recht aan haar laars. Het is een eenvoudige keuze. Het internationaal recht schrijft voor dat handelsovereenkomsten alleen gesloten mogen worden met erkende landen en regio's en niet met omstreden gebieden.
De lidstaten van de EU en Israël moeten zich aan de regels in de handelsovereenkomst houden wat betreft strenge controle op de aanduiding van het land van herkomst, en de invoerrechten moeten gerestitueerd worden. De Commissie moet ervoor zorgen dat dit gebeurt. Het betoog van commissaris Vitorino was wat dat betreft hoopgevend.
Het vredesproces in het Midden-Oosten moet een kans krijgen en moet gebaseerd zijn op het internationaal recht. Het is de verantwoordelijkheid van de EU om hieraan bij te dragen.

Gahler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, over de juridische situatie en de daaruit voor Israël voortvloeiende verplichtingen zijn wij het eens. Wij zijn het er ook over eens dat er onregelmatigheden zijn gebeurd. Daarom werden ook tegenover Israël scherpere controles gevraagd. De Commissie houdt daarover met Israël contact. De commissaris heeft dat gezegd. Volgens de informatie waarover ik beschik, zijn er op dit ogenblik geen ernstige gevallen en gaat het in vergelijking met de totale omvang van de handel ook maar om kleine volumes.
Welke politieke lering trekken wij hieruit? Ik zou aan het einde willen beginnen. Onze uiteindelijke doelstelling is dat, als de internationaal erkende staat Palestina eenmaal bestaat, daarvoor een inhoudelijk identiek akkoord met de EU geldt als voor Israël. Zo kunnen wij een belangrijke en concrete bijdrage leveren om de economische samenwerking tussen Israël en de omringende regio's te bevorderen. Het heeft dus geen zin en is ook voor niemand goed dat wij de bestaande banden inzake infrastructuur, arbeidsmarkt en afzetstructuren doorknippen. De Commissie heeft de zaak terecht niet opgeklopt. In het ingewikkelde vredeproces hebben wij geen extra twistpunten nodig.
In een overgangsfase moeten alle bestaande afspraken en praktijken door iedereen worden gerespecteerd. De hoofdrolspelers, namelijk Israël en de Palestijnse Autoriteit, kunnen dat met de nodige goede wil onder elkaar regelen. Dat betekent onder meer dat Israël ermee moet ophouden het interim-akkoord tussen de EU en de Palestijnse Autoriteit te negeren en te dwarsbomen. Ter attentie van wie kritiek heeft op wat Israël nu doet, zou ik echter het volgende willen zeggen: wat heeft een Palestijn eraan dat zijn Israëlische werkgever, die ook in de Gazastrook of op de Westelijke Jordaanoever wat sinaasappelen verbouwt, zijn zaak sluit en naar het kernland terugkeert? Hij verliest daarmee alleen zijn baan. Daarvan profiteren alleen zij die niet naar verzoening tussen Israël en de Palestijnen streven maar die de toestand op de spits willen drijven om andere doelstellingen te bereiken. Indirect profiteren daarvan wellicht ook de fruittelers in de EU. Ik dacht evenwel niet dat dit een onderliggende reden was om deze kwestie hier in het Parlement aan de orde te stellen. Ik geef dan ook een goede raad: laten wij in de overgangsperiode niets stukmaken wat wij dan achteraf met veel geld moeten herstellen.

Banotti
Mijnheer de commissaris, ik ben me ervan bewust dat we een precair vraagstuk in behandeling hebben, maar ik heb u wel verschillende specifieke vragen gesteld. Ik neem aan dat u niet in de gelegenheid bent ze vanmorgen te beantwoorden, maar hoop dat u me uw antwoorden zult toesturen zodra u ze heeft. Enige spoed is geboden. Het gaat over de daadwerkelijke technische tenuitvoerlegging van de overeenkomsten betreffende goederen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Banotti.
Het debat is gesloten.
(In afwachting van de stemming wordt de vergadering om 10.40 uur onderbroken en om 11.00 uur hervat)

Stemming
Verslag (A5-0038/2000) van mevrouw Attwool, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot instelling van een communautair kader voor het verzamelen en beheren


(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0037/2000) van mevrouw Attwool, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een beschikking van de Raad betreffende een financiële bijdrage van de Gemeenschap in de uitgaven van de lidstaten voor het verzamelen van gegevens, alsmede in de financiering van studies en modelprojecten ter ondersteuning van het gemeenschappelijk visserijbeleid (COM(1999) 551 - C5-0303/1999 - 1999/0224(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0036/2000) van de heer Hudghton, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van richtlijn 93/53/EEG tot vaststelling van minimale communautaire maatregelen voor de bestrijding van bepaalde visziekten (COM(1999) 437 - C5-0168/1999 - 1999/0191 (CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0035/2000) van de heer Gallagher, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot vierde wijziging van verordening (EG) nr. 1626/94 houdende technische maatregelen voor de instandhouding van de visbestanden in de Middellandse Zee en tot vierde wijziging van verordening (EG) nr. 850/98 voor de instandhouding van de visbestanden via technische maatregelen voor de bescherming van jonge exemplaren van mariene organismen (COM(1999) 552 - C5-0040/2000 - 1999/0222(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5/0039/2000) van de heer Lechner, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over het initiatief van de Bondsrepubliek Duitsland en de Republiek Finland met het oog op de aanneming van een verordening (EG) van de Raad betreffende insolventieprocedures (9178/1999 - C5-0069/1999 - 1999/0806(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Ontwerpresolutie (B5-0180/2000) van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen over vrouwen en besluitvorming
Vóór de stemming:
Gröner (PSE). (DE) Mijnheer de Voorzitter, na het debat dat wij gisteren met mevrouw Diamantopoulou en de fungerend voorzitter van de Raad hebben gevoerd, is de situatie voor mij duidelijk. Het Parlement moet over de oorspronkelijke tekst stemmen. Daarom trekken wij onze handtekening onder amendement 4 in.

De Voorzitter
Dank u zeer.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Verslag (A5-0041/2000) van de heer Katiforis, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het document van de Commissie "Economisch jaarverslag 1999" (C5-0081/2000 - 2000/2046(COS))
Betreffende paragraaf 3:

Carlsson
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat er een fout in de Zweedse vertaling van de tekst is geslopen. Het zou vreemd zijn geweest als de linkse partijen in Europa hun bezorgdheid zouden hebben geuit over een eventuele verhoging van de vermogensbelasting. De stemming is goed verlopen, maar ik wilde even opmerken dat er een fout in Zweedse vertaling zit.

De Voorzitter
Men heeft ons ervan verzekerd dat alle taalversies overeenkomen met de oorspronkelijke versie.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Verslag (A5-0016/2000) van de heer Varela Suanzes-Carpegna, namens de Commissie visserij, over het tweede verslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de tenuitvoerlegging van de conclusies van de tussentijdse ministersvergadering inzake de wisselwerking tussen visserij en milieu van 13 en 14 maart 1997 in Bergen (COM(1999) 270 - C5-0156/1999 - 1999/2150(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan) 
Verslag (A5-0017/2000) van de heer Katiforis, namens de Commissie visserij, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement: Visserijbeheer en natuurbehoud in het mariene milieu (COM(1999) 363 - C5-0176/1999 - 1999/2155COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Gezamenlijke ontwerpresolutie (B5-0181/2000) over de ramp met de Erika
(Het Parlement neemt de gezamenlijke resolutie aan)

De Voorzitter. Hiermee is de stemming beëindigd.
Stemverklaringen- Verslag-Attwool (A5-0038/2000)

Souchet
Wij weten dat de Commissie het gemeenschappelijk visserijbeleid spoedig wil hervormen. Dit voorstel voor een verordening van de Raad is het eerste van een reeks voorstellen om die hervorming uit te voeren. Het verzamelen en beheren van visserijgegevens is onontbeerlijk voor een goed beheer van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Die gegevens moeten betrouwbaar zijn, op onafhankelijke wijze tot stand komen en voor alle betrokkenen, politici en allen die het GVB moeten toepassen, aanvaardbaar zijn.
De tekst van het voorstel voor een verordening werd in de Commissie visserij vrij grondig geamendeerd. Alle leden van onze fractie hebben, zowel in de commissie als in de plenaire vergadering, voor die amendementen gestemd.
Amendement 1 is een significante verduidelijking van de tekst. De verzamelde gegevens zijn immers niet alleen bestemd voor wetenschappelijk gebruik. De wetenschappers moeten de gegevens verwerken en ter beschikking stellen van de terzake bevoegde, met de besluitvorming belaste autoriteiten. De inzameling dient wel op wetenschappelijk verantwoorde wijze plaats te vinden.
Amendement 2 houdt een wijziging van het oorspronkelijke Commissievoorstel in. Het voorstel van de Commissie vereist immers de opstelling van zeer gedetailleerde studies per vaartuig en per onderneming. Dit brengt niet alleen aanzienlijke kosten met zich mee, maar kan sommige administraties er ook toe brengen deze moeilijkheden als argument aan te voeren om de gegevens niet of laattijdig over te leggen en kan wantrouwen wekken wanneer nog meer bureaucratische verplichtingen worden opgelegd. Ten aanzien van het tweede deel van het amendement is het, gezien het verlies van arbeidsplaatsen in de sector, belangrijk deze niet alleen te karakteriseren, maar ook te tellen. Het beheer van het gemeenschappelijk visserijbeleid moet, dat mogen wij niet vergeten, met betrekking tot de statistische analyse ook een sociale dimensie hebben.
Amendement 3 voegt een belangrijke dimensie toe, namelijk de inzameling van milieugegevens. Als met die gegevens geen rekening wordt gehouden, kan dat immers bijzonder ernstige gevolgen hebben, zoals het besluit betreffende het verbod op het gebied van drijfnetten. Dat is uit milieuoogpunt volstrekt ongerechtvaardigd, aangezien het betrekking heeft op een van de meest selectieve vistuigen die er bestaan. Als die milieudimensie niet in het beheer van de gegevens wordt opgenomen, kan de Commissie unilateraal en willekeurig het gebruik van onverschillig welk vistuig verbieden.
Amendement 4 houdt in dat de onderzoekers de gegevens moeten verwerken en ze aan de bevoegde, ook nationale en regionale autoriteiten in een zodanige vorm moeten aanbieden dat de besluitvormingsprocedures daarmee gediend zijn.
Amendement 5 maakt het voorstel van de Commissie minder zwaar. De aan de autoriteiten gevraagde informatie moet immers redelijkerwijze nodig zijn om een operationele kennis van de visserijactiviteit te verkrijgen zonder te raken aan het fundamentele recht op vertrouwelijkheid, bijvoorbeeld op het gebied van belastingen, die niet onder de bevoegdheid van de Gemeenschap vallen.
Amendement 6 strekt ertoe het bindende karakter van het artikel door de deelneming van de Commissie aan de controleprocedure te verhogen. De gegevens moeten elk jaar worden overgelegd en de Commissie moet regelmatig de stand van de verzameling van de resultaten opmaken.
Tenslotte wordt in amendement 7 bepaald dat de Commissie voor eind 2001 verslag moet uitbrengen. De herstructurering van het gemeenschappelijk visserijbeleid is immers gepland voor 2002 en daarom moeten alle betrokken politieke instanties kennis kunnen nemen van de gegevens die aan de basis van het voorstel van de Commissie zullen liggen.
Verslag-Hudghton (A5-0036/2000)

Souchet
De wijziging van de richtlijn die de Commissie ons voorstelt, is belangrijk omdat ze betrekking heeft op een besmettelijke virusziekte, namelijk infectieuze zalmanemie. De ziekte wordt in het water overgedragen via organische stoffen zoals bloed, uitwerpselen en slijm. Er zijn geen wetenschappelijke bewijzen dat de ziekte ook verticaal via eieren of hom wordt overgedragen. Andere soorten zoals forel, paling en haring kunnen het virus echter dragen zonder erdoor te worden aangetast. De ziekte werd in 1984 in Noorwegen en in 1996 in Canada waargenomen. Het virus overleeft een temperatuur van meer dan 26º C niet en levert voor de mens dus geen gevaar op.
De ziekte treft vooral de Schotse zalmsector. Ze werd in mei 1998 voor het eerst in Schotland waargenomen. Op dit ogenblik zijn 240 zalmkwekerijen door ISA getroffen. Wij moeten de ziekte daarom indijken om te voorkomen dat ze zich over alle kwekerijen van de lidstaten van de Unie verspreidt.
Het voorstel van de Raad voorziet in een systeem van geleidelijke verwijdering van aangetaste vissen en in een vaccinatieprogramma. Met het plan voor geleidelijke verwijdering kunnen wij alleen maar instemmen. Wij moeten de getroffen bedrijven helpen om de infectiehaard op te ruimen en te voorkomen dat de ziekte zich door de handel in levende vissen verspreidt. Wat de vaccinatie betreft, dient te worden opgemerkt dat de oorspronkelijke richtlijn het gebruik van vaccins tegen ISA verbood. In het nieuwe voorstel van de Commissie wordt vaccinatie toegestaan, maar er is nog altijd geen vaccin ontwikkeld. Het nut van het voorstel is dus, althans op korte termijn, wel erg beperkt. In Canada bestaat een vaccin dat in 76% van de gevallen doeltreffend is. De Canadese ISA-variant verschilt echter van de Europese en dus kan het vaccin hier niet worden gebruikt. Het kan wel als uitgangspunt voor de ontwikkeling van een vaccin tegen de Europese variant worden gebruikt. Het is dus belangrijk dat de Commissie voldoende geld uittrekt om de ontwikkeling van een doeltreffend vaccin tegen de Europese variant van het ISA-virus te ondersteunen.
Resolutie over Vrouwen en Besluitvorming (B5-0180/2000)

Lambert
Mijn fractie heeft zich tot onze grote spijt moeten onthouden van stemming over de resolutie over vrouwen en besluitvorming. Wat ons echter nog meer spijt is dat dergelijke resoluties nog steeds nodig zijn.
In 1994 was de Fractie De Groenen de eerste in dit Parlement waarin vrouwen de meerderheid vormden. Bovendien waren de groenen de eerste fractie met een vrouwelijke secretaris-generaal, Dominique Voinet, nu de Franse minister van Milieuzaken, en waren de groenen in Duitsland de eerste politieke partij die daadwerkelijke maatregelen nam om de algemene ondervertegenwoordiging van vrouwen in politieke instellingen tegen te gaan.
Verschillende partijen hebben inmiddels ons voorbeeld gevolgd, en die zijn daar niet bepaald voor afgestraft door de kiezer. Evenmin heeft de kiezer de voorgeschreven quota als een vorm van manipulatie ervaren. Deze resolutie maakt duidelijk dat er behoefte bestaat aan een systeem van evenredige vertegenwoordiging van vrouwen, en dat alle politieke partijen daartoe maatregelen moeten nemen. We zien uit naar het moment waarop dat gebeurt.
Zij die beweren dat mensen op hun verdiensten moeten worden beoordeeld kunnen rekenen op onze sympathie. Ze hebben gelijk. We moeten in onze cultuur een evenwicht vinden tussen de seksen. Iedereen moet in staat worden gesteld zich te ontplooien, op welk terrein dan ook, maar die overtuiging komt in onze huidige cultuur en waarden niet tot uitdrukking. Veel mensen gaan nog altijd uit van vooroordelen en stereotypen. Het is niet verwonderlijk dat leden van allerlei minderheidsgroepen, of het nu zwarten zijn, homoseksuelen, gehandicapten of welke minderheid dan ook, worden gediscrimineerd en achtergesteld als zelfs een meerderheidsgroep, namelijk vrouwen, ook onder dergelijke discriminatie gebukt gaat.
Daarom is onze fractie voorstander van positieve actie. Pas wanneer vrouwen evenredig op besluitvormingsniveau zijn vertegenwoordigd, zijn ook mannen eerlijk vertegenwoordigd. Pas dan kunnen we een cultuur vestigen waarin het voor zaken als het recht op betaalde of niet-betaalde arbeid, arbeidsvoorwaarden, ouderschapsverlof en pensioenvoorzieningen niet meer uitmaakt of je man of vrouw bent.

Caudron
Nu de Internationale Vrouwendag met rasse schreden nadert, bevestig ik nogmaals mijn steun voor de inspanningen van de instellingen en de lidstaten om de toegang van vrouwen tot leidinggevende functies, meer bepaald in de politiek, te vergemakkelijken. Daarom zal ik de tekst van deze ontwerpresolutie met overtuiging goedkeuren. Daarin worden wij ertoe opgeroepen voluntaristische maatregelen te nemen tegen de discriminaties die de vrouwen nog altijd beletten in onze samenleving de plaats te bekleden waarop zij recht hebben.
De bevordering van de vrouwen in de besluitvorming is sedert 1995 een van de prioritaire terreinen van het actieprogramma van de Europese Unie voor gelijke kansen en een van de verbintenissen die de instellingen van de Unie en de lidstaten telkens opnieuw aangaan als ze het over de gelijkheid van mannen en vrouwen hebben.
De jongste jaren is, dankzij strategieën zoals mainstreaming en dankzij aanvullende maatregelen zoals positieve acties, wel vooruitgang geboekt, maar nog onvoldoende om ons voldoening te schenken. Zo zijn vrouwen in de politiek nog altijd ondervertegenwoordigd.
Toch weten wij allemaal dat het belangrijk is dat veel vrouwen in de politiek stappen. Alleen vrouwen kunnen een beleid uitstippelen om de structuren te wijzigen die door en voor mannen tot stand zijn gebracht. Vrouwen zijn immers vooral het slachtoffer van structurele discriminaties, zowel in de politiek als op de arbeidsmarkt.
De Europese politieke partijen moeten daarom hun deuren voor de vrouwen openzetten. In artikel 191 van het Verdrag (ex artikel 138 A) staat trouwens dat de Europese partijen "een belangrijke factor voor integratie binnen de Unie" zijn. In datzelfde artikel staat voorts: "Zij dragen bij tot de vorming van een Europees bewustzijn en tot de uiting van de politieke wil van de burgers van de Unie" . Die bepaling heeft geen juridische, maar wel een in hoge mate symbolische waarde. Ze vertrouwt de politieke partijen een belangrijke rol in de totstandbrenging van een democratisch Europa toe. Dat kan bijvoorbeeld door de uitvoering van positieve acties, door de bevordering van de pariteit in onze politieke partijen. Voor de Europese verkiezingen van 1999 hebben sommige partijen lijsten met evenveel mannen als vrouwen voorgesteld. Dat is een goede actie die algemeen navolging verdient. Ik weet niet of er een oorzakelijk verband is, maar stel wel vast dat het aantal vrouwelijke afgevaardigden in het Europees Parlement van 25,7% in 1994 tot 29,9% in 1999 is gestegen. Sedert de verkiezingen van 1999 is de Voorzitter van het Parlement ook een vrouw.
Tot besluit herinner ik aan de conclusies van de in april 1999 door de Commissie georganiseerde conferentie over mannen en vrouwen aan de macht. De gelijkheid van mannen en vrouwen is een probleem dat niet uitsluitend de vrouwen, maar onze gehele samenleving betreft.

Dybkjær
In ons streven het aantal vrouwen in besluitvormingsorganen in de Unie te vergroten hebben we de afgelopen tijd wel enige vooruitgang geboekt. In onze eigen instelling is inmiddels 30% van de gekozen vertegenwoordigers vrouw, waaronder de Voorzitter van het Europees Parlement. Ook in Finland is kort geleden een vrouwelijke president gekozen. De regeringen van de lidstaten bestaan gemiddeld voor een kwart uit vrouwen; de nationale parlementen voor iets meer dan een vijfde. Dat is nog lang niet genoeg, zeker gezien het feit dat de verhoudingen per lidstaat enorm variëren. In de Noordse landen zijn vrouwen op hoog management- en besluitvormingsniveau veel beter vertegenwoordigd dan elders. Deze situatie is eerder een gevolg van de houding ten aanzien van vrouwen en respect voor hun kwaliteiten, vaardigheden en bijdrage aan de maatschappij, dan van vastgestelde quota.
Mijn fractie ziet over het algemeen weinig heil in het gebruik van quota, omdat die op lange termijn een averechts effect kunnen hebben en hun doel zelfs voorbij kunnen schieten. We erkennen echter wel dat de lidstaten op dit punt verschillende ervaringen hebben en dat dergelijke maatregelen in bepaalde gevallen, en in beperkte zin, gerechtvaardigd zijn als tijdelijke instrumenten die kunnen helpen het aantal vrouwen in instellingen waar ze ernstig ondervertegenwoordigd zijn, te vergroten. We steunen daarom de resolutie over vrouwen en besluitvorming, die ter gelegenheid van Internationale Vrouwendag op 8 maart wordt aangenomen. In deze resolutie zijn tien amendementen van de liberale fractie overgenomen en wordt in minder prescriptieve termen verwezen naar het gebruik van quota, in overeenstemming met de bovenstaande benadering.

Krivine en Vachetta
Vrouwen zijn het slachtoffer van een steeds grotere ongelijkheid. Zij zijn het slachtoffer van seksistische discriminaties, die openlijk (mishandeling, verkrachting, ongewenste seksuele intimiteiten en geweld tussen partners...) maar ook meer verborgen kunnen zijn. De onderdrukking van de vrouw steunt op een seksueel en sociaal onderscheid in de arbeid, waardoor aan de arbeid van mannen meer waarde wordt gehecht dan aan die van vrouwen. Vrouwen verdienen minder en hun arbeid wordt nog altijd als bijkomstig beschouwd. Meer in het algemeen hebben vrouwelijke werknemers minder gemakkelijk toegang tot leidinggevende functies dan de mannen. Bovendien dragen vooral de vrouwen de verantwoordelijkheid voor het gezin.
Vrouwen moeten, net zoals de mannen, recht hebben op voltijdarbeid. Er moet dwingende wetgeving komen om de gelijkheid van mannen en vrouwen in het beroepsleven te bevorderen. De lidstaten moeten overheidsdiensten voor kinderopvang oprichten. Om iedereen in staat te stellen aan het openbaar leven deel te nemen moet de arbeidstijd drastisch worden verkort.
Het politieke, economische en sociale leven moeten in elkaar overvloeien. Wij zijn tegen de opvatting dat het biologische verschil tussen vrouwen en mannen tot twee verschillende visies op de wereld en twee waardestelsels leidt. Vrouwen moeten als "mens" en niet als vertegenwoordigster van de vrouwen aan de besluitvorming kunnen deelnemen.

Perry
Ik ben, samen met mijn Britse collega's in onze fractie, volkomen overtuigd van de noodzaak meer vrouwen volledig en actief te laten deelnemen aan het openbare leven.
We kunnen niet genoeg benadrukken hoe het ons spijt dat de ongelijkheid voortduurt, dat er nog steeds wordt gediscrimineerd op basis van geslacht en vooral dat vrouwen nog altijd zijn ondervertegenwoordigd in de politiek.
We zijn er echter niet van overtuigd dat het juist is de ene vorm van discriminatie te bestrijden met de andere. De invoering van quota die de aanwezigheid van vrouwen in gekozen functies garanderen, is namelijk ook een vorm van discriminatie.
Ik ben hier met name gevoelig voor omdat mijn 27-jarige dochter Caroline afgelopen dinsdagavond nog werd genomineerd als de toekomstige kandidaat voor de conservatieven in het kiesdistrict Southampton Itchen, in het Verenigd Koninkrijk. Ze heeft deze nominatie geheel aan haar eigen verdiensten te danken, door eerlijk te wedijveren met alle andere kandidaten. Het zou onjuist zijn een standpunt in te nemen dat zelfs maar in de verte afbreuk doet aan de prestaties van steeds meer vrouwen die aantonen dat ze geheel op eigen kracht een openbare functie kunnen veroveren.
Hoewel de leden van mijn delegatie veel aanbevelingen in deze resolutie dus wel degelijk steunen, kunnen we niet instemmen met het pleidooi voor positieve discriminatie voor vrouwen. Iedere poging op deze manier vooruitgang te boeken is in wezen vernederend voor vrouwen en verstoort het democratisch proces. We hebben ons in de eindronde daarom van stemming onthouden.
Verslag-Katiforis (A5-0041/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb gevolg gegeven aan de fractiediscipline en vóór het verslag-Katiforis over het economisch jaarverslag over 1999 gestemd. In het verslag wordt echter een belangrijk probleem verwaarloosd, en ik hoop in de komende jaren te kunnen bijdragen aan het oplossen hiervan. Er wordt namelijk niet duidelijk uitgelegd, of beter gezegd helemaal niet uitgelegd, dat de economie van de staten van de Unie ook en vooral afhangt van de wijze waarop de pensioenpremies van de beroepsbevolking worden beheerd. In het verslag wordt niet vermeld - en dat moet in de toekomst wel worden gedaan - dat de regeringen van alle lidstaten in de afgelopen veertig jaar het kapitaal dat de beroepsbevolking hun voor hun pensioenen hadden toevertrouwd, hebben verkwist en verspild. We hebben nu dus geen geld meer voor pensioenen. Het systeem moet volledig worden omgegooid! Deze regeerders moeten aftreden, want zij verdienen het vertrouwen van de huidige bejaarden niet, noch dat van de huidige jongeren, noch van de bejaarden van 2100, 2200 of later.

Caudron
schriftelijk. (FR) Allereerst dank ik de heer Katiforis voor zijn moedige voorstellen. Ik betreur evenwel de koudwatervrees van de rechtse partijen in het Europees Parlement, die door de aanneming van een reeks amendementen het werk van mijn collega hebben uitgehold.
Dit verslag betreft het economisch overzicht van de Commissie voor 1999, het eerste sedert de invoering van de euro. Het handelt bijgevolg over de eengemaakte Europese economie en niet langer over een reeks nationale economieën. Het Europees Parlement had die gelegenheid moeten aangrijpen om van verbeeldingskracht te getuigen en, zoals de rapporteur zei, activistische voorstellen te doen om de economische activiteiten in de Europese Unie in een nieuwe richting te sturen. Wij stellen immers vast dat Europa over reusachtige mogelijkheden beschikt om economische en sociale vooruitgang te boeken maar dat het die, om redenen die ons ten dele ontgaan, grotendeels onbenut laat. Daarom had de Economische en Monetaire Commissie in het oorspronkelijk verslag een reeks uiterst interessante voorstellen geformuleerd om de economische activiteit een nieuw elan te geven door, enerzijds, ambitieuze doelstellingen te formuleren (een participatiegraad van de beroepsbevolking van 75%, hervatting van de groei...) en, anderzijds, de middelen te creëren om die doelstellingen te bereiken.
In de oorspronkelijke voorstellen werd de Raad verzocht maatregelen te nemen om volledige werkgelegenheid en tegelijkertijd prijsstabiliteit en het budgettaire evenwicht van de gehele economische cyclus te garanderen. In tegenstelling tot wat sommigen beweren, ging het er immers niet om het sedert enkele jaren gevoerde stabiliteitsbeleid op losse schroeven te zetten.
Er moeten onder meer fiscale maatregelen komen om de particuliere en openbare investeringen te stimuleren. Wij moeten ook het programma voor de trans-Europese netwerken opnieuw op de sporen zetten zoals het in 1994 werd voorgesteld. Voorts hebben wij een grootschalig programma inzake onderzoek en ontwikkeling nodig om ervoor te zorgen dat de investeringen tot innovatie leiden. Hoe kan iemand denken dat investeringen niet als instrument voor het beheer van de vraag mogen dienen maar op grond van hun eigen verdiensten moeten worden uitgevoerd?
Wij moeten een beter beheer van de arbeidstijd en de verspreiding van goede praktijken in de lidstaten nastreven om de inzetbaarheid op de arbeidsmarkt, vooral van de meest kansarme categorieën van de beroepsbevolking, te vergroten. Maatregelen zoals rekwalificatie in de vorm van levenslang leren kunnen daarin een uiterst belangrijke rol spelen. Zulke maatregelen moeten een integrerend onderdeel zijn van de permanente institutionele omschakeling waarmee de overgang naar een kenniseconomie gepaard moet gaan. Dat voorstel brengt ons bij het grote thema van de buitengewone top over de werkgelegenheid die in maart in Lissabon wordt gehouden.
Al die voor sommige rechtse afgevaardigden al te voluntaristische maatregelen werden van tafel geveegd. Ik betreur dat. Een amendement over de belasting van speculatieve kapitaalbewegingen was hetzelfde lot beschoren.

Figueiredo
. (PT) Wij betreuren het dat het eerste ontwerpverslag van de rapporteur in de commissie is afgewezen. Het omvatte immers een aantal positieve aspecten, met name de verwijzingen naar de noodzakelijke toename van de overheidsinvesteringen en het scheppen van arbeidsplaatsen teneinde een werkgelegenheidsniveau van 75% te garanderen.
Wij stemmen derhalve tegen het verslag zoals het nu voorligt aangezien al onze voorstellen zijn verworpen, waaronder die betreffende:
het belang van de overheidsinvesteringen voor een duurzame economische groei, gebaseerd op de economische heropleving, door stimulering van de interne vraag en concentratie van de overheidsinvesteringen in sectoren die een positief effect op de economie in het algemeen hebben, zoals bouw en onderhoud van infrastructuren, stadsvernieuwing, beroepsopleiding, onderwijs en gezondheid;
de stimulering van de vraag in de Gemeenschap met behulp van ruimere overheidsinvesteringen en salarisverhogingen die de productiviteit moeten verhogen teneinde de economische groei te bevorderen, hetgeen onontbeerlijk is voor de verwezenlijking van de doelstelling inzake volledige werkgelegenheid;
de tenuitvoerlegging van mechanismen ter ondersteuning van de organisaties van het MKB teneinde de concurrentiepositie en de organisatiestructuur van het MKB te verbeteren zodat de hiertoe behorende ondernemingen de hulp kunnen inroepen van diensten die onder meer de beschikbare kredieten centraliseren, informatie verstrekken en juridische bijstand verlenen.

Krivine en Vachetta
Ons standpunt steunt op ons project voor Europa. Wij zijn voorstander van een Europa dat volstrekte prioriteit verleent aan de vervulling van de behoefte aan een fatsoenlijk bestaan voor iedereen, vooral voor de werklozen; van een verkorting van de arbeidstijd met verplichte indienstneming en zonder flexibiliteit; van een koppeling van de stijging van de lonen aan de toename van de productiviteit; van een belastinghervorming waarbij de belasting op inkomsten uit kapitaal opwaarts wordt geharmoniseerd; van een Tobinheffing om financiële speculatie minder aantrekkelijk te maken en van een programma voor een zuiniger energiegebruik. Dat beleid zou een tegenwicht vormen voor het zielloze monetaire beleid van de ECB en eindelijk breken met de neoliberale principes van privatisering en afbraak van de sociale bescherming.
In de ontwerpresolutie wordt daarmee geen rekening gehouden maar wordt het stabiliteitsbeleid integendeel toegejuicht. Dat heeft nochtans alleen maar tot meer werkloosheid en armoede geleid en houdt het gevaar in dat men het huidige herstel uit kortzichtig monetarisme afbreekt in plaats van het te begeleiden. Omdat liberaal rechts de ingediende amendementen heeft verworpen, stemmen wij tegen de ontwerpresolutie.

Malmström, Paulsen en Olle Schmidt
We hebben besloten om ons te onthouden van stemming bij de stemming over amendement 4 in het verslag-Katiforis over de economie van de Unie (1999).
We zijn in principe van mening dat concurrentie tussen verschillende nationale belastingstelsels niet altijd uit den boze is en dat de lidstaten zoveel mogelijk hun belissingsbevoegdheid op dit gebied moeten behouden. Op nationaal niveau is ons er veel aan gelegen om de belasting voor ondernemers en op arbeid te verlagen naar het niveau van onze concurrenten. Maar hierover moet het Zweedse parlement beslissen en niet het Europees Parlement. Doordat verschillende landen verschillende oplossingen zoeken voor het belasting- en socialezekerheidsbeleid, bestaat de mogelijkheid voor aanpassing aan de omstandigheden in ieder land en voor toetsing van verschillende stelsels van sociale zekerheid. Belastingharmonisatie op Europees niveau moet slechts bij hoge uitzondering plaatsvinden, zoals bij bepaalde milieu- en vermogensbelastingen.
Hoewel we het ermee eens zijn dat een zekere belastingharmonisatie noodzakelijk is voor een goed functionerende interne markt, vinden we amendement 4 veel te ver voeren en veel te ongenuanceerd wat betreft belastingharmonisatie.
Gezamenlijke ontwerpresolutie over de ramp met de Erika (RC B5-0181/2000)

Cauquil
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben de ontwerpresolutie over de schipbreuk van de Erika goedgekeurd omdat wij onze solidariteit met de slachtoffers van deze milieuramp willen betuigen. Toch gaat deze resolutie voor ons niet ver genoeg. Wij kunnen er niet mee volstaan de ramp te betreuren en ons medeleven met de slachtoffers te betuigen. Wij moeten dwingende maatregelen nemen om Total te verplichten alle directe en indirecte gevolgen te vergoeden van de ramp waarvoor het volledig aansprakelijk is. Ik vind het schandelijk dat Total het aan de vrijwilligers en plaatselijke gemeenschappen overlaat de schade te herstellen die het zelf heeft aangericht. Even schandelijk is dat de staat daarvoor - overigens onvoldoende - geld vrijmaakt en een criminele onderneming aldus een verkapte subsidie verleent.
Als wij alleen de kwestie van de goedkope vlaggen aan de orde stellen, gaan wij aan de essentie voorbij. Onder welke goedkope vlag Total ook vaart, de oliemaatschappij is in alle lidstaten van de Europese Unie bekend en aanwezig. De betrokken autoriteiten kunnen dus, als ze dat willen, op alle bezittingen van de onderneming beslag leggen tot ze heeft betaald. Wij hebben vooral kritiek op de huidige economie waarin een onderneming, om meer winst te maken, een hele regio mag verontreinigen, net zoals ze die ook mag ruïneren door fabrieken te sluiten.

Staes
Voorzitter, mede namens de Bretoense partner van de Europese Vrije Alliantie, de Union Democratique Brétonne, vraag ik een daadwerkelijk beleid ter voorkoming van nieuwe Erika rampen. De regelgeving en de controlemiddelen moeten niet alleen strenger worden gemaakt, maar ook strikt worden toegepast.
Op een schrijnende wijze werd duidelijk gemaakt dat een aantal spelers het veld moeten ruimen om ervoor te zorgen dat de Erika het laatste zeeonwaardige schip was dat de Bretoense kust heeft verontreinigd. Het is reeds de zevende keer dat Bretagne te maken krijgt met een olievlek sinds de schipbreuk van de Torry Canyon.
Geen enkele regio ter wereld heeft een zo hoge tol moeten betalen voor het vervoer van verontreinigende of gevaarlijke stoffen over zee. Samen met onze vrienden van de UDB pleit ik, en dat staat ook in de ontwerpresolutie die daarjuist is goedgekeurd, voor twee belangrijke richtsnoeren voor de sanering van de mondiale koopvaardij en de bescherming van de Bretoense kust.
Wij willen dat op het niveau van de Europese Unie er één enkele wetgeving komt voor de scheepvaart in al haar technische, commerciële, sociale en ecologische aspecten. Zonder enige uitzondering moeten de risicovolle praktijken van goedkope vlaggen verboden worden in de havens en wateren van de vijftien lidstaten en de dertien kandidaat-lidstaten.
Ten tweede pleiten wij samen met de UDB voor het oprichten van kustwachtkorpsen en het inschakelen van maritieme controleurs onder direct toezicht van de betreffende scheepvaartgebieden om een strikte naleving van de Europese regelgeving te controleren. De ontwerpresolutie die wij hebben goedgekeurd gaat in die richting en onze fractie heeft ze dan ook ten volle gesteund.

Souchet
Ik ben opgetogen dat de ontwerpresolutie over de gevolgen van de olieramp met de Erika, aan de opstelling waarvan onze fractie een grote bijdrage heeft geleverd, door onze Vergadering vrijwel eenparig is aangenomen. De gezamenlijke ontwerpresolutie houdt, meer dan onze vorige resolutie, rekening met de omvang van de ramp, die elke dag veel groter blijkt dan aanvankelijk was gedacht. Deze resolutie is dan ook strenger, duidelijker en uitdrukkelijker.
De totale schade voor de visserij en de aquacultuur is op dit ogenblik nog moeilijk te overzien. Wij weten echter dat ze groot zal zijn. Elke dag doet nieuwe vervuiling de rekening stijgen. Niet alleen de omzet, maar ook de waarde van de ondernemingen daalt. De schade voor het imago van de producten van de zee is op dit ogenblik nog moeilijk te becijferen. Wij zullen ook rekening moeten houden met de schade voor de ondernemingen stroomop- en stroomafwaarts (groothandel in zeevis, leveranciers, toerisme...) en de door de gemeenschappen gedragen kosten van de schoonmaak en het herstel van het toerisme. Visserij en toerisme, de twee grootste inkomstenbronnen van de meeste gebieden aan onze Atlantische kust, zijn dus allebei zwaar getroffen.
Daarom moeten wij, zoals in onze ontwerpresolutie, duidelijk stellen dat de vervuiler moet schoonmaken en betalen. De vervuiler moet opdraaien voor de schoonmaak van de door zijn schuld verontreinigde gebieden en voor het herstel van het door zijn schuld verstoorde milieuevenwicht.
Wat de vergoedingsregeling betreft, maakt de bevolking zich ongerust omdat de eerste, door het FIPOL aan de slachtoffers uitgekeerde vergoedingen tot 25% van de schade beperkt zijn. Dat is schandelijk. Alle slachtoffers moeten volledig worden vergoed. Het is volkomen ondenkbaar dat de slachtoffers moeten opdraaien voor een deel van de schade die ze uitsluitend door de schuld van de vervuiler hebben geleden.
Voorts spreken wij in onze resolutie onze voldoening uit over het feit dat bepaalde plaatselijke gemeenschappen, zoals het departement La Vendée, het initiatief hebben genomen om een nauwkeurige inventaris van de toestand van de kusten te maken voordat de eerste olievlekken daar aanspoelden. Dat is een voortreffelijke werkwijze omdat de slachtoffers, zowel particuliere personen als overheidsinstanties, daardoor sneller kunnen worden vergoed.
Tenslotte staat in onze ontwerpresolutie uitdrukkelijk dat wij, wat de veiligheid op zee betreft, de vicieuze cirkel moeten doorbreken van de algemene onverantwoordelijkheid en wederzijdse verlamming waarbij de staten en de Unie elkaar de verantwoordelijkheid toeschuiven, waar de vervuiler uiteraard garen bij spint. Iedereen moet zijn eigen rol spelen. De Commissie, die zich in deze kwestie voor een keer - jammer genoeg - niet aan de Amerikanen spiegelt, moet zo snel mogelijk een algemeen kader voor de veiligheid op zee vaststellen. Daarin moeten voor de toegang tot de communautaire wateren en havens minimale bepalingen over de ouderdom en de kenmerken van de schepen worden opgenomen. Voorts moet daarin ook het beginsel van de milieuaansprakelijkheid worden opgenomen zodat de aansprakelijkheid, ook van de bevrachters, kan worden vastgesteld, en de schuldigen zwaar kunnen worden gestraft. De Commissie moet voor de coördinatie van de informatie zorgen en moet de moed hebben om tegen de laksheid van bepaalde grote havens en reders op te treden. Voorts moet de Commissie het probleem van de goedkope vlaggen in de onderhandelingen met Malta en Cyprus centraal stellen. Ik herinner eraan dat de Erika in Valetta was geregistreerd. Dat betekent echter niet dat de landen hun eigen verantwoordelijkheid op de Unie mogen afwentelen. De strengheid en doeltreffendheid van de controles door de havenstaat (en dus ook de beschikbare middelen daarvoor) zijn bepalend voor de veiligheid van ons allemaal.
In de komende maanden moeten en zullen wij bijzonder waakzaam zijn. Wij zullen erop toezien dat de slachtoffers, die in deze ramp geen enkele verantwoordelijkheid dragen, door de vervuiler integraal worden vergoed. Wij willen dat uit deze olieramp ook daadwerkelijk lering voor de veiligheid op zee wordt getrokken, zodat de vervuilers nooit meer met het leven van onze kustbewoners durven te spelen. De doeltreffendste preventie bestaat erin potentiële vervuilers met zware financiële sancties te bedreigen.
Verslag-Katiforis (A5-0017/2000)

Figueiredo
Wij zijn het ermee eens dat de visserijactiviteit er alle belang bij heeft het respect voor het mariene milieu te bevorderen. Wij moeten echter tevens rekening houden met het feit dat de verslechtering van het mariene milieu talloze oorzaken heeft: vervuiling en verontreiniging door olietankers en andere maritieme vervoermiddelen, industriële activiteit, druk van menselijke activiteit op de kustgebieden, zeevervoer en uiteraard ongecontroleerde visserijactiviteiten.
Het is nochtans belangrijk te onderstrepen dat de kustvisserij op kleine schaal een goed voorbeeld is van hoe de visserijactiviteit kan worden verzoend met een duurzame ontwikkeling die het mariene milieu eerbiedigt.
Wij zijn dan ook van oordeel dat een op het behoud van het mariene milieu gebaseerd visserijbeleid perfect verenigbaar is met de belangen van de visserijgemeenschappen. Te dien einde moeten wij echter wel goed beseffen dat er een correlatie bestaat tussen het rendement van de visserijactiviteit en de toename van de visserij-inspanning.
Daarom moeten in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid de nodige maatregelen worden getroffen en de nodige middelen worden vrijgemaakt om het inkomen te garanderen van de mensen die uitsluitend van de visserijactiviteit leven, waaronder de vissers, met name in periodes waarin de visserijactiviteit stilligt of aan beperkingen onderhevig is. Vandaar het belang van de voorstellen die wij daartoe hebben ingediend.

Souchet
, schriftelijk. (FR) De Commissie formuleert in haar mededeling een aantal doelstellingen en wijst op de noodzaak van onder meer verdere inspanningen op het gebied van controle en toezicht, van nieuwe technische maatregelen om de visserijmethodes selectiever te maken en van de follow-up van de toepassing van de geldende wetgeving. De Commissie erkent in haar mededeling echter ook dat ze de naleving van die voorschriften niet kan afdwingen. Nochtans zijn daarvoor al een groot aantal maatregelen en instrumenten beschikbaar: de Commissie beschikt nu al over tal van dwingende bepalingen, maatregelen en besluiten (zowel van internationale als communautaire oorsprong) voor de visserij en de bescherming van het mariene milieu. Doeltreffendheid en overregulering gaan niet samen.
De professionele gebruikers van de zee zijn - dat mogen wij niet vergeten - bereid de communautaire wetgeving na te leven op voorwaarde dat ze in alle lidstaten op billijke wijze wordt toegepast, dat ze technisch aanvaardbaar en uitvoerbaar is en dat ze op een reële wetenschappelijke basis berust. Ik vind het onaanvaardbaar dat een ambtenaar van de Europese Commissie het lef had in de Commissie visserij openlijk te verklaren dat de Commissie, door bepaalde wetenschappelijke organen geld te geven, ook de conclusies ervan kan bepalen. Dat is een ernstige ontsporing. De Commissie heeft niet het recht de conclusies van de wetenschappers in een bepaalde richting te sturen om het beleid te kunnen voeren dat ze in haar eigen belang wenselijk acht.
Wat de verlichting van de door de visserij op de natuurlijke hulpbronnen uitgeoefende druk betreft, moeten wij beklemtonen dat het om een verplichting gaat. Waarom moeten wij onze visserijvloot inkrimpen als derde landen hun druk op de visbestanden opvoeren? Voorts stellen wij vast dat de voortschrijdende mondialisering van de handel de controles en het toezicht op de visserij veel minder doeltreffend maakt. Het overladen van vangsten op andere schepen is een zeer courante praktijk geworden. Vaak worden vangsten van een bepaalde lidstaat die in de Unie niet aan land mogen worden gebracht omdat de TAC's overschreden zijn, op de markt gebracht alsof het om import of producten uit een andere lidstaat gaat. Dat is een courante praktijk van ondernemingen waarvan het kapitaal uit een andere lidstaat komt dan die onder de vlag waarvan het vissersvaartuig vaart (dat is verkapte quota-hopping).
Ook de zekerheid van de bevoorrading in mariene producten speelt een belangrijke rol. Wij moeten het positieve imago van de mariene producten beschermen en beletten dat in de Europese Unie ongezond voedsel op de markt wordt gebracht.
De afgevaardigden van de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten zullen tegen dit verslag stemmen omdat daarin niet staat wat de gebreken van de mededeling van de Commissie zijn en de beperkingen van Natura 2000 voor de visserij nog worden aangescherpt.

De Voorzitter
Hiermee is de stemming is beëindigd.

Onderbreking van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.

