Dyrektywa ramowa dotycząca zrównoważonego stosowania pestycydów - Strategia tematyczna w sprawie zrównoważonego stosowania pestycydów - Wprowadzanie do obrotu środków ochrony roślin (debata) 
Przewodniczący
Następnym punktem obrad jest wspólna debata na temat
sprawozdanie Christy Klaß, w imieniu Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej ramy wspólnotowego działania na rzecz osiągnięcia zrównoważonego stosowania pestycydów - C6-0246/2006 -,
sprawozdanie Ireny Belohorskiej, w imieniu Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, w sprawie strategii tematycznej w sprawie zrównoważonego stosowania pestycydów (2007/2006 (INI)), oraz
sprawozdanie Hiltrud Breyer, w imieniu Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin - C6-0245/2006 -2006/0136 (COD)).
Stavros Dimas
komisarz. - (EL) Panie przewodniczący! Na wstępie chciałbym podziękować Parlamentowi Europejskiemu, a w szczególności sprawozdawczyniom, pani Belohorskiej i pani Klaß, za ich nadzwyczaj dokładną pracę. Podziękowania należą się również Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, panu Ebnerowi i Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz panu Corbeyowi i Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii za sprawozdania i opinie wygłoszone w trakcie pierwszego czytania.
W okresie ostatnich 30 lat polityki i przepisy UE w sprawie ochrony zdrowia publicznego i środowiska naturalnego pozwoliły nam dokonać ogromnego postępu, znacznie ograniczając zagrożenia związane z pestycydami. Jednakże obecna legislacja koncentruje się z jednej strony na zatwierdzaniu i dopuszczaniu produktów do obrotu, a z drugiej strony na monitorowaniu pozostałości produktów w żywności i paszy zwierzęcej. Między tymi dwoma punktami skupienia żadne przepisy nie regulują okresu stosowania pestycydów. Jednakże to właśnie kluczowy etap; w trakcie tego etapu zagrożone są zdrowie publiczne i środowisko naturalne.
Programy monitorowania wdrożone przez państwa członkowskie odnalazły ślady pestycydów nie tylko w żywności i paszy zwierzęcej, ale również w samym środowisku naturalnym, w stężeniach przekraczających limity ustanowione w przepisach europejskich. Ponadto stało się jasne, że pestycydy są przyczyną poważnego zaniepokojenia obywateli Europy. Z tego względu powinniśmy lepiej starać się zwiększyć poziom ochrony obywateli europejskich i naszego środowiska naturalnego. Strategia tematyczna w sprawie zrównoważonego stosowania pestycydów oraz towarzysząca jej dyrektywa ramowa są elementami ogólnego zagadnienia ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego przed pestycydami.
W proponowanej przez Komisję dyrektywie ramowej najważniejsze znaczenie mają następujące punkty.
Po pierwsze, każde państwo członkowskie opracuje krajowy plan działań, określający cele, środki i harmonogram działań służących ograniczeniu zagrożeń i zależności od pestycydów.
Po drugie, osoby zawodowo stosujące pestycydy, do których należą przede wszystkim rolnicy, dystrybutorzy i doradcy, będą musieli mieć dostęp do odpowiednich szkoleń. To zapewni im odpowiednią wiedzę w zakresie zagrożeń związanych z pestycydami oraz stosowania metod alternatywnych. Konieczne jest również podniesienie poziomu świadomości społecznej w zakresie zagrożeń związanych ze stosowaniem pestycydów.
Po trzecie, konieczna będzie regularna kontrola i właściwe korzystanie z profesjonalnego osprzętu do oprysków pestycydami.
Po czwarte, stosowanie oprysków z powietrza zostanie zakazane, ale państwa członkowskie będą miały możliwość zastosowania wyjątków w nielicznych przypadkach, gdzie opryski z powietrza są jedynym praktycznym rozwiązaniem.
Po piąte, zostaną podjęte specjalne działania służące ochronie ogółu społeczeństwa i wrażliwych części populacji, jak również systemów zaopatrywania w wodę i obszarów geograficznych, na przykład należących do sieci Natura 2000. Takie działania mogą między innymi obejmować tworzenie stref buforowych lub zakaz czy ograniczenie stosowania pestycydów.
Po szóste i ostatnie, choć równie ważne, musimy wspierać techniki rolne, które obejmują niskie dawki pestycydów. Umożliwi to wdrożenie zintegrowanej kontroli nad szkodnikami, która stanie się obowiązkowa od 2014 r.
Inne środki zalecane w strategii tematycznej zostały już uwzględnione lub zostaną niedługo uwzględnione w innych aktach prawnych. Obejmują one propozycję uregulowania wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin. To uregulowanie spowoduje jeszcze większe ograniczenie szkodliwych substancji aktywnych krążących na rynku, w szczególności dzięki ocenie porównawczej i stosowaniu zasady zastępowalności. To propozycja mojego kolegi, pana Kyprianou, którą również omawiamy dzisiaj wieczorem na podstawie sprawozdania pani Breyer.
Istnieje również propozycja uregulowania zbierania danych statystycznych w sprawie środków ochrony roślin. Ta propozycja ma kluczowe znaczenie; ustanawia wskaźniki służące pomiarowi postępu w zakresie ograniczania ryzyka. Propozycja jest obecnie przedmiotem dyskusji w odpowiedniej komisji Parlamentu.
Istnieje również projekt nowej dyrektywy określającej podstawową specyfikację wyposażenia do oprysków w celu ich wprowadzenia do obrotu. Projekt uzupełni istniejące przepisy w zakresie konserwacji i regularnej kontroli wyposażenia do oprysków.
Panie przewodniczący! Na zakończenie proszę pozwolić mi podkreślić, jak ważnym elementem proponowanej dyrektywy w sprawie zrównoważonego stosowania pestycydów jest zintegrowana ochrona przed szkodnikami. W projekcie Komisji to działanie ma fundamentalne znaczenie; było ono przedmiotem debaty innych podkomisji parlamentarnych.
Nikt nie ma wątpliwości, że musimy ograniczyć zależność od pestycydów i zwrócić się ku bardziej przyjaznym środowisku alternatywnym metodom ochrony roślin i kontrolowania szkodników. Zintegrowana ochrona i kontrola nad szkodnikami są najskuteczniejszymi metodami osiągnięcia tego celu. Z tego względu zachowanie tego elementu naszej propozycji ma szczególne znaczenie i powinien on stać się elementem obowiązkowym dla państw członkowskich od 2014 r.
Markos Kyprianou
komisarz. - (EL) Panie przewodniczący! Będziemy dziś omawiać rzeczywiście trudne, ale istotne zagadnienie.
Na wstępie chciałbym podziękować wszystkim, którzy przyczynili się do umożliwienia nam dzisiaj tej debaty, w szczególności sprawozdawczyni, pani Breyer.
To było zawsze trudne zagadnienie. Konieczne jest zachowanie równowagi. Konieczne jest zwiększenie poziomu ochrony zdrowia i środowiska naturalnego, a jednocześnie uproszczenie procedur i zmniejszenie kosztów administracyjnych, aby umożliwić większą konkurencyjność i innowacyjność. Jestem przekonany, że projekt Komisji pomoże w osiągnięciu tych dwu celów, ponieważ uzupełnia on rynek wewnętrzny. Czyni to poprzez ustanowienie systemu elastycznego wzajemnego uznawania stref oraz umożliwiając państwom członkowskim podejmowanie działań i wprowadzanie ograniczeń w przypadkach szczególnego zagrożenia dla zdrowia i środowiska naturalnego, bez względu na to, czy występuje ono w całym państwie członkowskim, czy w jego części.
Panie przewodniczący, szanowni państwo! To fakt, że środki ochrony roślin odgrywają istotną rolę w rolnictwie, uprawach rolnych, leśnictwie i warzywnictwie. Chciałbym, abyśmy ich nie potrzebowali, ponieważ z pewnością mają wpływ na zdrowie ludzi i zwierząt oraz środowisko naturalne. Z tego względu musimy zapewnić, że wszelkie odpowiednie przepisy są skuteczne i wyważone.
Obowiązujące prawo pochodzi z 1991 r. Na podstawie sporządzonego w 2001 r. sprawozdania Komisji w sprawie funkcjonowania prawa i możliwości jego poprawy, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada zwróciły się do Komisji o przedłożenie propozycji zmiany dyrektywy. Ośmielam się twierdzić, że nikt nie wątpi w konieczność aktualizacji istniejących przepisów.
Proszę pozwolić mi podziękować zainteresowanym organom we wszystkich sektorach i wspomnieć o istotnym wkładzie, który wniosły w ramach wstępnego projektu tej propozycji. Komisja przeprowadziła również wszechstronną ocenę skutków.
Niewątpliwie najważniejszym priorytetem jest osiągnięcie możliwie jak najwyższego poziomu ochrony zdrowia ludzi i zwierząt oraz środowiska naturalnego. Zostanie to osiągnięte dzięki kilku postanowieniom: ustanowieniu jasnych, ścisłych kryteriów zatwierdzania substancji aktywnych; przyznaniu Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Żywności głównej roli w procesie oceny substancji aktywnych; oraz zobowiązaniu rolników do przechowywania dokumentów dotyczących stosowania środków ochrony roślin, w celu ich udostępnienia na żądanie swoim sąsiadom i podmiotom gospodarki wodnej. Władze państw członkowskich muszą również zintensyfikować kontrolę nad wykorzystaniem środków ochrony roślin w handlu i ich stosowaniu, a Komisja zbada i zweryfikuje, jak efektywne są kontrole przeprowadzane przez państwa członkowskie. Dalsze badania na zwierzętach będą całkowicie zakazane. W celu wspierania zrównoważonego rolnictwa najbezpieczniejsze rozwiązania alternatywne zastąpią najbardziej niebezpieczne produkty. W ten sposób dzięki propozycji zostaną stworzone bezpieczne ramy stosowania środków ochrony roślin w UE oraz wzmocni się działania służące ochronie środowiska.
Propozycja funkcjonuje w taki sam sposób, jak strategia lizbońska, ponieważ zmniejszy również koszty administracyjne. Procedura będzie krótsza i skuteczniejsza, a jednocześnie - co uważam za ważne - pozwoli zachować poziom bezpieczeństwa i ochrony zdrowia i środowiska naturalnego.
Państwa członkowskie nie będą już działać w odosobnieniu, ponieważ wzajemne uznawanie zatwierdzeń będzie teraz raczej zasadą niż wyjątkiem. W ten sposób uniknie się podziału rynku wewnętrznego środków ochrony roślin i zaprzestanie dzielenia rynku produktów rolnych.
Zmiany zasad ochrony danych spowodują większą przejrzystość i bardziej sprawiedliwą konkurencję, bez ograniczania badań naukowych i innowacji.
Proponowane rozporządzenie jest jednym z kluczowych elementów ogólnej strategii Komisji w dziedzinie pestycydów. Uzupełnia ono projekt dyrektywy w sprawie zrównoważonego stosowania pestycydów, który już został omówiony przez mojego kolegę, pana Dimasa.
Na koniec proszę pozwolić mi wspomnieć o dużej liczbie zgłoszonych poprawek. To niezbyt zaskakujące przy tak złożonym zagadnieniu i być może nie uzgodniliśmy jeszcze w pełni naszych stanowisk. Optymistycznie uważam, że niedługo uda się nam zrealizować kilka kolejnych etapów procedury. W międzyczasie Komisja może zaakceptować niektóre poprawki, jednocześnie odrzucając inne. Parlamentowi i posłom do PE udostępnia się kompletną listę, wraz z opinią Komisji w sprawie każdej poprawki i odpowiednim wyjaśnieniem. Nie mam zamiaru osobno omawiać każdej poprawki, ponieważ z pewnością nie ma na to czasu. Zwracam się o włączenie tej listy do protokołu z posiedzenia.
Panie przewodniczący, szanowni państwo! Oczekuję konstruktywnej i interesującej debaty.
Christa Klaß  
sprawozdawczyni. - (DE) Panie przewodniczący, panowie komisarze Dimas i Kyprianou, szanowni państwo! Z zadowoleniem przyjmuję wniosek Komisji ustanawiający ramy wspólnotowego działania na rzecz osiągnięcia zrównoważonego stosowania pestycydów, a moje dzisiejsze uwagi ograniczą się do tej części całego pakietu.
To szeroka dziedzina, w której nadal w Europie koniecznych jest wiele dostosowań, z korzyścią dla konsumentów i użytkowników, a w szczególności z korzyścią dla środowiska naturalnego. Zróżnicowane przepisy w Unii Europejskiej nie tylko tworzą zróżnicowane standardy bezpieczeństwa, ale również są przyczyną błędnej i zaburzonej konkurencji.
Na szczęście zagrożenie zniszczeniem całorocznych zbiorów przez szkodniki należy w Europie do przeszłości. Jednakże obecnie musimy stawić czoła nowym ogromnym wyzwaniom, na które musimy zareagować za pomocą rozważnej polityki ochrony roślin. Populacja świata zwiększa się, a żywność staje się na całym świecie coraz rzadszym dobrem. Zmiany klimatu zmieniły warunki, w jakich prowadzi się działalność rolniczą: pojawiają się nowe szkodniki, a katastrofy naturalne dziesiątkują uprawy. Z tego względu obecnie kluczowe znaczenie nadal ma zabezpieczenie upraw, a stosowanie środków ochrony roślin pomaga osiągnąć ten cel.
W przypadku środków ochrony roślin, podobnie jak w odniesieniu do wielu innych rzeczy w życiu, to wielkość dawki tworzy truciznę. Choć tabletka nasenna jest dobrodziejstwem, to wiele tabletek nasennych może mieć śmiertelne skutki. Należy zapewnić, że środki ochrony roślin są stosowane właściwie i profesjonalnie, ponieważ niewłaściwe użytkowanie jest niebezpieczne. Odnosi się to nie tylko do obszarów wiejskich, ale również do przestrzeni publicznych, na przykład parków, placów zabaw, boisk sportowych, ścieżek czy torów kolejowych. Sednem tej dyrektywy są informacja, kształcenie i wiedza na temat skutków stosowania pestycydów, związanych z nimi korzyści, ale również zagrożeń. Konieczne jest szkolenie i informowanie sprzedawców i użytkowników środków ochrony roślin.
Za pomocą krajowych planów działań państwa członkowskie muszą zapewnić zrównoważone stosowanie środków ochrony roślin. W tym celu muszą dążyć do osiągnięcia zgodności z innymi przepisami wspólnotowymi. Dobrze zbadane i bezpieczne wyposażenie do oprysków zapewni ukierunkowaną ochronę roślin, której celem jest zminimalizowanie wszelkich zagrożeń.
Odgórne ograniczenie procentowe w odniesieniu do całej palety środków ochrony roślin jest sprzeczne z celem dobrej praktyki rolniczej i zintegrowanej ochrony przed szkodnikami. Panie komisarzu Dimas, potrzebujemy obu tych czynników i nadal będziemy potrzebować dobrej praktyki rolniczej i zintegrowanej ochrony przed szkodnikami, ponieważ potrzebujemy dynamiki. Ponadto restrykcyjne uregulowania dotyczące zatwierdzania zostały sprowadzone do absurdu. Nie wolno w ogóle zatwierdzać produktów przynoszących szkodliwe skutki; zmniejszenie ich stosowania o połowę nie jest wystarczające. Jednakże jeżeli środki ochrony roślin przeszły przez surową procedurę zatwierdzenia, ograniczenie ich stosowania o pewien odgórnie określony procent byłoby nielogiczne. Co więcej, jak dotąd nikt nie był w stanie mi dokładnie wytłumaczyć, w jaki sposób planuje się kontrolować i obliczać takie ograniczenie.
To samo odnosi się do ochrony środowiska wodnego. Arbitralne wyznaczenie standardowych stref buforowych wokół zbiorników wodnych nie ma sensu. W tej sprawie konieczne jest zachowanie zróżnicowanego podejścia. Strefy buforowe muszą być dostosowane do sytuacji geograficznej, charakterystyki gleby i roślin, które wymagają ochrony. Takie podejście zostało już przyjęte w instrukcjach użytkowania, które są dołączane do różnych środków ochrony roślin.
Panie komisarzu, wspomniał pan o opryskach upraw z powietrza. Dla winnic znajdujących się na stromych zboczach wzdłuż brzegów rzeki Mozeli w moim ojczystym regionie bądź faktycznie dla plantacji ryżu w południowej Europie nie ma alternatywy. W tych regionach opryski upraw z powietrza są niezbędne. Jednakże konieczne jest uregulowanie wykorzystania helikopterów do oprysków upraw. Konieczne jest zachowanie szczególnej troski w obszarach wrażliwych, na przykład w parkach oraz na publicznych czy szkolnych placach zabaw. W takich obszarach stosowanie pestycydów należy utrzymać na poziomie minimalnym, a pierwszeństwo powinny mieć substytuty niechemiczne. Moim zdaniem mogłoby to nawet oznaczać wysłanie całej klasy szkolnej do pielenia terenów szkolnych.
Całkowity zakaz stosowania środków ochrony roślin w obszarach, w których występują szczególne gatunki flory i fauny byłoby sprzeczne z celami ochrony siedlisk. W rzeczywistości pestycydy są niezbędne dla zachowania tych siedlisk. Środki ochrony roślin są drogie, a żaden rolnik nie będzie stosował ich w większej ilości, niż jest absolutnie konieczna. Dodatkowe podatki zaburzają konkurencję na rynku światowym. Ich skutkiem byłoby kupowanie tańszych produktów spoza UE, co nie przysłużyłoby się dążeniu do trwałości.
Chcemy osiągnąć tę samą ochronę i ten sam standard w całej UE. W wielu państwach proponowane środki były przez pewien czas przykładami dobrych praktyk. Z tego względu absolutnie konieczna jest harmonizacja zasad regulujących stosowanie środków ochrony roślin, a zatem podejście Komisji jest właściwe. Teraz wszystko zależy od nas - i możemy potraktować to jako zaproszenie - aby nadać bieg dyrektywie, która możliwie jak najbardziej ogranicza ciężar administracji, a jednocześnie jest zgodna z naszymi dążeniami. Zwracam się o państwa poparcie.
Marie Anne Isler Béguin
(FR) Panie przewodniczący! Zwróciłam się o głos, ponieważ niezupełnie rozumiem, co się tu dzieje. Brałam udział w dyskusjach nad tymi różnymi sprawozdaniami, toczonymi w Komisji Środowiska, ale wydawało mi się, że stanowisko zaprezentowane właśnie przez panią Klaß nie odzwierciedlało sprawozdania jednoznacznie przyjętego przez Komisję, ale raczej jej osobistą opinię. Z tego względu chciałabym dowiedzieć się, czy mogę mieć nadzieję na bardziej obiektywne przedstawienie stanowiska Komisji Środowiska w sprawie tego bardzo ważnego sprawozdania.
Christa Klaß  
sprawozdawczyni. - (DE) Panie przewodniczący! Chciałabym poinformować panią Isler Béguin, że w Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności nie było jednomyślności w głosowaniu, że zdecydowanie przyjęliśmy inne stanowisko, a większość mojej grupy sprzeciwiała się opinii, o której pani mówi. Z pewnością podkreśliłam, że popieram wniosek Komisji.
Irena Belohorská
sprawozdawczyni. - (SK) Strategia tematyczna w sprawie zrównoważonego stosowania pestycydów, będąca nielegislacyjnym dokumentem politycznym dołączonym do dyrektywy, stanowi reakcję na fakt, że zagrożenia związane ze stosowaniem pestycydów nie zmniejszają się. Obecne poziomy pozostałości w produktach żywnościowych przekroczyły dopuszczalne wartości: 44% owoców jest zanieczyszczonych pestycydami, z czego 5,5% zawiera maksymalny poziom pozostałości. Nadmierna ilość pozostałości została stwierdzona nawet w owocach sprzedawanych na terenie Parlamentu Europejskiego. Celem mojego sprawozdania jest zminimalizowanie zagrożeń i ryzyka dla zdrowia i środowiska związanego ze stosowaniem pestycydów.
Po pierwsze chciałabym podkreślić, że stosowanie pestycydów powoduje rozwój nowotworów złośliwych lub szkody immunologiczne i inne defekty neurotoksyczne. Z tego względu byłam zaskoczona (niestety, nieprzyjemnie zaskoczona), że w swoim tekście Komisja jedynie lakonicznie wspomina o zagrożeniach zdrowotnych związanych ze stosowaniem pestycydów, w szczególności ich efektami kumulatywnymi. Grupami najbardziej zagrożonymi są kobiety w ciąży, dzieci i płody. Chociaż opowiadam się za ochroną roślin, to uważam, że przede wszystkim musimy chronić zdrowie ludzkie. Istnieje wyraźne powiązanie ze zmianami klimatu. Globalne ocieplenie spowoduje zwiększenie liczby szkodników: nie możemy bez końca zwiększać ilości stosowanych pestycydów.
Najważniejszym elementem całego procesu są krajowe plany działań, zawierające indywidualne cele państw członkowskich w zakresie ograniczania ryzyka. Uważam, że propozycja Komisji odrzucająca ilościowe cele redukcji stosowania jest niewystarczająca. Określenie "ograniczenie ryzyka, zagrożeń i zależności od pestycydów” jest sformułowane nieprecyzyjnie i nie zachęci państw członkowskich do zmniejszenia ilości stosowanych pestycydów.
Strategia tematyczna jest dokumentem ogólnym i nie zapewnia szczegółowego rozwiązania służącego obliczaniu ilości. Jednakże wraz z moimi kolegami proponujemy następujące rozwiązanie dla dyrektywy: ograniczenie o 50% w odniesieniu do najbardziej niebezpiecznych substancji, które w przypadku stosowania w dużych ilościach są rakotwórcze i mutagenne; obecnie nie ma potrzeby ograniczania stosowania pestycydów biologicznych i pestycydów stanowiących niewielkie zagrożenie; tak zwany wskaźnik częstotliwości stosowania będzie stosowany wobec innych pestycydów. Indywidualna charakterystyka i warunki poszczególnych państw członkowskich zostaną uwzględnione. Należy podkreślić, że wskaźniki ilościowe w krajowych planach działań nie narzucają jednakowego ograniczenia stosowania pestycydów we wszystkich krajach. Uwzględnią one szczególne warunki geograficzne i systemy uprawy ziemi rolnej danego państwa.
Prawdą jest, że automatyczne ograniczenie ilości nie zawsze musi powodować zmniejszenie zagrożenia; jednakże tak dzieje się w wielu przypadkach. Strategia tematyczna i dyrektywa muszą odnosić się zarówno do środków ochrony plonów, jak i do środków biobójczych. Konieczne jest wzmocnienie ochrony środowiska wodnego przed zanieczyszczeniem pestycydami za pomocą ustanowienia stref buforowych wokół zbiorników wodnych. Chociaż popieram zakaz wykonywania oprysków z powietrza, zgadzam się, że w niektórych warunkach, kiedy brak bardziej odpowiednich alternatyw, możliwe będzie przyznanie odstępstwa. W przypadku stosowania oprysków z powietrza, w odpowiedni sposób informuje się opinię publiczną o terminie oprysków, obszarze i stosowanej substancji. Strategia nie jest wymierzona w rolników. Uważam, że wszystkie powyższe środki można zrealizować bez radykalnego zmniejszenia budżetu rolników. Zostało to udowodnione na podstawie duńskich doświadczeń. Wszyscy musimy zdać sobie sprawę, jak duże znaczenie dla rolników ma ich konkurencyjność, i musimy zapewnić, że ich produkty nie zostaną zastąpione produktami rolników z państw rozwijających się.
Na zakończenie proszę pozwolić mi przedstawić moją opinię w sprawie poprawek. Nie mogę zgodzić się z poprawką 4, która dąży do zmiany nazwy całej strategii tematycznej. Chociaż chciałabym, aby pestycydy były stosowane rozważnie, to uważam, że powinniśmy pozostawić obecną oficjalną nazwę całego dokumentu: przecież to oficjalna nazwa występująca w Dzienniku Urzędowym i moim zdaniem jest ona odpowiednia. Chciałabym również wspomnieć o poprawkach 3 i 5, które odnoszą się do stref mieszkaniowych. W poprawce 3 proponuje się dodanie określenia "miejski”: dla mnie oznacza to "strefę podmiejską” i w ten sposób wyklucza osoby mieszkające w obszarach wiejskich. Określenie "strefa mieszkaniowa” jest zarówno niejasne, jak i nieprecyzyjne. Proponuję również zmianę językową w ust. 8, ponieważ określenie "praktykujący” jest złym tłumaczeniem; w języku francuskim oznacza nawet lekarza. Kończę już, panie przewodniczący, i na koniec chciałabym serdecznie podziękować wszystkim, którzy pracowali nad tym sprawozdaniem.
Hiltrud Breyer  
sprawozdawczyni. - (DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu, szanowni państwo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie, które jutro da Parlamentowi szansę zagłosowania nad przełomem służącym podniesieniu poziomu ochrony zdrowia, środowiska i konsumenta. Według Eurobarometru, stosowanie pestycydów jest przedmiotem dużych obaw konsumentów europejskich, co Komisja wzięła pod uwagę.
W Europie rocznie stosuje się ponad 220 tysięcy ton pestycydów. To 25% światowego zużycia pestycydów na jedynie 4% światowych obszarów upraw. Moim zdaniem sednem tego rozporządzenia powinno być wyeliminowanie pestycydów wiążących się z wysokim ryzykiem. Są to te pestycydy, które mają właściwości rakotwórcze, mutagenne lub toksyczne dla reproduktywności, jak również wywołujące efekty neurotoksyczne, immunotoksyczne lub hormonalne.
Przedmiotowe rozporządzenie w ogromnym stopniu przyczyni się do zwiększenia bezpieczeństwa pestycydów, ale musimy również ustanowić zasady odnoszące się do mniej niebezpiecznych pestycydów. Te substancje aktywne, które najczęściej wykrywa się w stężeniach przekraczających unijne limity pozostałości, nie powinny być dopuszczone do obrotu, ponieważ obawiam się, że w ten sposób dowodzą, iż nie da się ich kontrolować.
Cieszymy się również, że w proponowanym rozporządzeniu ma zostać zapisana zasada substytucji, która już w czasie zapisywania we wspólnotowym rozporządzeniu w sprawie chemikaliów stanowiła kluczowy element dla osiągnięcia lepszej ochrony zdrowia, ponieważ substytucja jest szczególnie silnym bodźcem dla konkurencji w przemyśle pestycydów. Wygłaszanie ostrzeżeń, że niemal połowa wszystkich pestycydów może zniknąć z obrotu, jest skandalem i wyłącznie panikarstwem.
Chciałabym podziękować Komisji za ustanowienie tak restrykcyjnych kryteriów zastępowalności, ponieważ potrzebujemy dziesięć razy lepszych pestycydów. Zgodnie z propozycją Komisji Ochrony Środowiska Parlamentu, powinny one być dopuszczane na okres nie dłuższy niż 5 lat. Jednakże propozycja Komisji reguluje również postępowanie w odniesieniu do przypadków oporu.
Innym kluczowym elementem proponowanego rozporządzenia jest lepsza ochrona wrażliwych grup. Jak wiemy, płody, niemowlęta i dzieci są szczególnie wrażliwe na toksyczne efekty niebezpiecznych chemikaliów. Z tego względu z zadowoleniem przyjmuję zgłoszoną przez Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności propozycję, aby decyzje dotyczące dopuszczenia substancji aktywnych oraz oceny związanego z nimi zagrożenia były podejmowane w odniesieniu do najbardziej wrażliwych grup społeczeństwa.
Szczególnie cieszę się, że mogę państwa poinformować o wprowadzeniu przez nas przepisów dotyczących etykietowania, ponieważ produkty żywnościowe, które nie są zgodne z dyrektywą 2006/215, muszą zawierać odpowiednią informację w tej sprawie. To ogromny postęp w zakresie większej przejrzystości, ponieważ analizy, a w szczególności analiza przeprowadzona przez ekologiczne organizacje pozarządowe w supermarkecie parlamentarnym, pokazały, jakie zagrożenie mogą stanowić produkty, w szczególności produkty codziennego użytku. Zmierzone wartości przekraczały aż do 200 razy poziomy normalnie obowiązujące wobec żywności dla niemowląt i dzieci.
Większa przejrzystość z korzyścią dla tych wrażliwych grup, ale również dla konsumentów i osób mieszkających w regionach rolnych, oznacza również większe poparcie dla całej Europy, ponieważ w zakresie śledzenia nie będzie już więcej błądzenia w ciemności. Konieczne jest udostępnienie wszystkim niemal w czasie rzeczywistym sprawozdań, list licencjonowanych produktów, odczytów pozostałości, a przede wszystkim danych toksykologicznych i ekotoksykologicznych, a okoliczni mieszkańcy muszą być informowani za pośrednictwem centralnego systemu informacyjnego o zbliżających się opryskach upraw. Za pośrednictwem punktów sprzedaży hurtowej i detalicznej paszport pestycydów umożliwi śledzenie, kiedy i gdzie stosowany był dany pestycyd. To stworzy konkurencję, a konsumenci będą oczywiście głównymi beneficjentami konkurencji między producentami wytwarzającymi jedynie bezpieczne produkty.
Naszym kolejnym celem jest zapewnienie za pomocą tego rozporządzenia wysokich standardów ochrony środowiska. To z tego względu Komisja Ochrony Środowiska sprzeciwiła się koncepcji arbitralnego podziału Europy na trzy strefy, które nie są oparte na żadnych kryteriach ekologicznych i klimatycznych lub rodzaju krajobrazu. Ponadto, panie komisarzu, koncepcja nie uzyskała większościowego poparcia w Radzie. Podobnie jak Rada opowiadamy się za lepszą dobrowolną współpracą w Europie w zakresie licencjonowania produktów. Proszę pozwolić mi również przypomnieć, że istnieją poważne zastrzeżenia prawne, ponieważ między tymi strefami nie istnieje żadne porozumienie międzyrządowe służące wymuszeniu obowiązkowego wzajemnego uznawania licencji dla pestycydów. Takie przepisy istnieją na szczeblu UE na podstawie traktatów europejskich, ale brak ram prawnych służących wzajemnemu uznawaniu w ramach określonych stref.
Obywatele Europy nie chcą trucizny na swoich talerzach. Mam nadzieję, że to rozporządzenie poprawi również pozycję Europy jako lokalizacji dla przedsiębiorstw, ponieważ uczyni Europę lepszym miejscem do życia dla konsumentów oraz przyniesie powszechne korzyści - nie tylko dla środowiska i konsumentów czy w odniesieniu do dobrobytu zwierząt, ale przede wszystkim wytwórcom i rolnikom, ponieważ otrzymają więcej bodźców dla innowacji i zwiększenia konkurencyjności.
Na zakończenie chciałabym bardzo serdecznie podziękować sprawozdawcom pomocniczym, którzy współpracowali nad tym sprawozdaniem w prawdziwie przyjaznej atmosferze. Mam nadzieję, że nowe rozporządzenie w sprawie pestycydów umożliwi nam podniesienie poziomu ochrony zdrowia i środowiska naturalnego w Europie do zupełnie nowego poziomu.
Neil Parish  
sprawozdawca komisji opiniodawczej AGRI. - Panie przewodniczący! Musimy zdać sobie sprawę z bardzo praktycznej koncepcji, mówiącej, że musimy w Europie produkować żywność - miesiąc temu ograniczyliśmy odłogowanie do zera w celu przywrócenia około 10% gruntów z powrotem do produkcji - i potrzebujemy w tym celu odpowiednich narzędzi.
Wszyscy jesteśmy raczej zdecydowani dążyć do bezpiecznej żywności i bezpiecznych chemikaliów, ale - z czym Komisja radzi sobie we właściwy sposób - należy dokonać tego z wykorzystaniem systemu oceny ryzyka, podobnego do stosowanego w przypadku REACH: jeżeli stosowanie danej substancji chemicznej jest bezpieczne, to można jej używać, ale jeżeli nie jest ona bezpieczna, to należy wycofać ją z obrotu. Właśnie w ten sposób powinniśmy całą tę operację przeprowadzić.
Warunki klimatyczne w znacznym stopniu decydują o tym, kiedy należy dokonywać oprysków, więc potrzebna jest elastyczność w odniesieniu do terminu i sposobu dokonywania oprysków. Obecnie istnieją systemy satelitarne, które mogą wprowadzić opryski w odpowiednim czasie, co faktycznie umożliwia ograniczenie ilości oprysków i stosowanych substancji chemicznych. Weźmy jako przykład obecny rok, który był nadzwyczaj mokry w niektórych częściach Europy. W mojej ojczyźnie, Wielkiej Brytanii, nie da się kupić organicznych ziemniaków, ponieważ niemożliwe było dokonywanie oprysków i niemożliwe było powstrzymanie zarazy ziemniaczanej. Z tego względu uda się uzyskać jedynie bardzo niewiele organicznych ziemniaków. Potrzebujemy niezbędnych narzędzi i z tego względu nie możemy zgodzić się na ograniczenia procentowe każdego roku. Musimy oprzeć się na rozważnym systemie opartym na ocenie ryzyka.
Również w odniesieniu do 10-metrowych stref, istnieją - proszę wierzyć lub nie - substancje chemiczne, które można stosować w ciekach wodnych. Istnieje substancja chemiczna o nazwie Roundup, którą faktycznie można opryskiwać brzegi rzek i strumieni. Czy mamy zamiar zakazać stosowania jej w 10-metrowej strefie obok strumienia, skoro rzeczywiście można jej używać na jego brzegach? Zachowajmy w tej sprawie rozsądek. Potrzebujemy bezpieczeństwa żywnościowego, potrzebujemy produkcji żywności i potrzebujemy bezpiecznej żywności w Europie. Pracujmy razem dla osiągnięcia tego celu.
Dorette Corbey  
sprawozdawczyni komisji opiniodawczej ITRE. - (NL) Panie przewodniczący! Uważam, że minuta na dwie opinie to bardzo mało, ale zgoda, starajmy się omówić to jak najszybciej.
Pestycydy są przydatne i konieczne, a bez tych produktów wyżywienie 6 miliardów ludzi staje się trudne. Z pewnością nadal wiele należy zrobić w celu zwalczania szkodliwych skutków pestycydów dla środowiska i zdrowia. Wprowadzanie nowych produktów do obrotu jest długim i zawsze kosztownym procesem. To dobrze dla przemysłu, że możliwe jest szybsze udzielanie dopuszczenia, ale Parlament słusznie domaga się, aby państwa członkowskie miały prawo odmowy dopuszczenia produktów na swoim terytorium.
Przemysł w coraz większym stopniu koncentruje się na głównych uprawach, "wielkiej piątce” - ryżu, zbożu, kukurydzy, ziarnach soi i bawełnie, ponieważ ono pozwalają na odzyskanie dużej części kosztów. Ale oczywiście istotne znaczenie ma objęcie mniejszych upraw odpowiednią ochroną, a Komisja Przemysłu zgłosiła kilka dobrych sugestii w tym celu. Komisja zgłosiła również wiele dobrych sugestii służących stworzeniu zachęt dla przestawienia się w większym stopniu na produkty zrównoważone. To również bardzo istotne.
Chciałabym zgłosić jeszcze jedną uwagę w sprawie stosowania pestycydów. Dla niektórych państw członkowskich wynosząca 10 metrów strefa buforowa przy wodach powierzchniowych nie jest dobrym pomysłem. Z tego względu z zadowoleniem przyjmuję poprawkę zgłoszoną w tej sprawie przez grupę PSE. Wody powierzchniowe są obecnie jednym z kryteriów oceny dotyczącej zatwierdzenia, a na tej podstawie państwa członkowskie mają prawo samodzielnego ustanowienia stref buforowych dla produktów.
W sumie uważam, że jest to stanowisko zrównoważone i możliwe do przyjęcia dla Parlamentu.
Manuel Medina Ortega  
sprawozdawca komisji opiniodawczej JURI. - (ES) Panie przewodniczący! Wniosek Komisji w sprawie tego sprawozdania ma podwójną podstawę prawną, mianowicie art. 37 ust. 2 w sprawie polityki rolnej oraz art. 152 ust. 4 lit. b) w sprawie ochrony zdrowia.
Komisja Prawna przeanalizowała te wnioski. Na przykład właściwa Komisja zgłosiła propozycję, aby usunąć art. 37 ust. 2 i uwzględnić art. 175 ust. 1 poprzez likwidację art. 37 ust. 2, utrzymanie art 152 ust. 4 lit. b) i dodanie art. 175 ust. 1.
W odniesieniu do podstawy prawnej kluczowe znaczenie ma ograniczenie debaty co do celu i treści, a Komisja Prawna przyjęła jednogłośne stanowisko, że właściwym artykułem jest art. 152 ust. 4 lit. b) i nie ma potrzeby odwoływania się do art. 175 ust. 1.
Naszym zdaniem jest całkowicie jasne, że nie ma potrzeby stosowania podwójnej podstawy prawnej zaproponowanej przez Komisję lub podwójnej podstawy prawnej zaproponowanej przez właściwą komisję; potrzebne jest jedynie odwołanie do art. 152 ust. 4 lit. b), ponieważ celem tego wniosku dotyczącego dyrektywy jest ochrona zdrowia ludzkiego.
Anja Weisgerber  
sprawozdawczyni komisji opiniodawczej IMCO. - (DE) Panie przewodniczący! Jako sprawozdawczyni opinii mojej Komisji w odniesieniu do sprawozdania pani Breyer dotyczącego rozporządzenia w sprawie wprowadzania środków ochrony roślin do obrotu, chciałabym zgłosić uwagi do wniosku.
W przedmiotowym wniosku dotyczącym rozporządzenia istotne jest, aby zachować równowagę między następującymi interesami: z jednej strony występuje interes konsumentów w dostępie do zdrowej żywności bez pozostałości, inaczej mówiąc, bezpiecznych środków ochrony roślin, które nie stanowią zagrożenia dla zdrowia publicznego i środowiska naturalnego, oraz czystej wody pitnej; z drugiej strony, istnieje interes konsumentów polegający na niezawodnej podaży świeżych i dostępnych produktów, a preferują oni raczej owoce i warzywa pochodzące z własnego regionu od tych pochodzących z krajów spoza UE, ponieważ z rzadka przeprowadza się jakiekolwiek badania w sprawie pestycydów stosowanych w tych krajach.
Nasi rolnicy potrzebują pewnych środków ochrony roślin, jeżeli mają zwalczyć odporność. Jednakże tego nie da się zrobić bez pewnej liczby środków ochrony roślin. Jednocześnie domagają się bezpiecznych i pozbawionych ryzyka środków ochronnych. Z tego względu również wierzymy, że konieczne jest wprowadzenie zakazu wobec substancji o widocznym działaniu rakotwórczym. Jednak w odniesieniu do pozostałych kryteriów dopuszczalności mamy zamiar polegać na badaniach naukowych i oprzeć nasze podejście na wartościach maksymalnych. To wyważone stanowisko pośrednie, które chroni naszych konsumentów, a jednocześnie zapewnia, że pochodzące z naszego regionu owoce i warzywa są dostępne i podlegają odpowiednim badaniom.
W odniesieniu do informowania sąsiadów, skoro mamy restrykcyjne kryteria dopuszczania i przeprowadzamy odpowiednie badania środków ochrony roślin, to nie widzę potrzeby przechodzenia przez procedury biurokratyczne i alarmowania sąsiadów i mieszkańców okolicy o stosowaniu środków ochrony roślin, skoro nawet nie domagali się informacji. Co konsumenci mają zrobić z taką informacją? W jaki sposób w praktyce rolnicy mają poinformować wszystkich swoich sąsiadów i wszystkich mieszkańców w okolicy przed zastosowaniem środków ochrony roślin? To z tych względów stanowczo sprzeciwiam się propozycji przedłożonej przez Komisję Ochrony Środowiska, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, która nakładałaby ten szczególny obowiązek, jak również opowiadam się za odrzuceniem proponowanej przez Komisję w tej sprawie klauzuli informacji publicznej, ponieważ jeżeli dysponujemy bezpiecznymi środkami ochrony roślin, to nie potrzebujemy tych biurokratycznych procedur.
Proszę pozwolić mi zgłosić krótką uwagę w sprawie podejścia strefowego. Dążymy do większego stopnia harmonizacji. To główny cel również dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów. Postanowienia zaproponowane w sprawozdaniu pani Breyer spowodowałyby stworzenie 27 krajowych stref dopuszczenia. Przecież naszym celem jest harmonizacja przy odpowiednim uwzględnieniu opinii państw członkowskich, które mogą dostosować to dopuszczenie do własnych warunków stosowania. Z tego względu wzywam tę Izbę do podjęcia wysiłku harmonizacyjnego i poparcia przedłożonej przez Komisję propozycji podziału na strefy.
Kyösti Virrankoski  
sprawozdawca komisji opiniodawczej AGRI. - (FI) Panie przewodniczący! Omawiane zagadnienie, czyli stosowanie zrównoważonych pestycydów i wprowadzanie ich do obrotu, ma ogromne znaczenie. Dotyczy ono zarówno praktyki zrównoważonego rolnictwa, jak i kwestii zdrowia publicznego. Z tego względu należy ubolewać, że w tej debacie nie weźmie udziału komisarz do spraw rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich.
Przez tysiąclecia ludzkość musiała sobie radzić ze szkodnikami, chwastami oraz chorobami roślin i zbóż. Ograniczały one zbiory i czyniły je nieodpowiednimi do konsumpcji przez ludzi. W ostatnich dziesięcioleciach w pewnym stopniu udało się wygrać ten konflikt, głównie dzięki nowym środkom ochrony roślin. Jednakże jednocześnie pojawiło się zagrożenie dla zdrowia.
Przedłożony nam obecnie wniosek dotyczący dyrektywy jest bardzo restrykcyjny. Ogólnie mówiąc, celem nowego uregulowania jest poprawa sytuacji w odniesieniu do zdrowia publicznego. Jednakże nie przedłożono żadnej jasnej analizy w zakresie zagrożeń związanych z chorobami roślin i chwastami, które próbuje się zwalczać za pomocą stosowania pestycydów. To ogromna strata, ponieważ w takim przypadku najlepsze rozwiązanie nie musi być odpowiednie. Zrównoważone praktyki rolne mogą zostać cofnięte o lata. Niestosowanie pestycydów niekoniecznie musi być dobrym rozwiązaniem, nawet w odniesieniu do zdrowia publicznego.
Ambroise Guellec
w imieniu grupy PPE-DE. - (FR) Panie przewodniczący! Omawiamy dzisiaj istotne, złożone i trudne zagadnienie. Zwalczanie szkodników pożerających i niszczących uprawy jest niezbędnym wyzwaniem w odniesieniu zarówno do bezpieczeństwa żywnościowego, jak i do ochrony i poprawy stanu naszego środowiska naturalnego.
Z tego względu nieuniknione jest rozważne odwoływanie się do pestycydów. Jednakże konieczne jest dokonanie wyważonej oceny związanych z tym zagrożeń, w szczególności w odniesieniu do zdrowia ludzi, a działania służące ograniczeniu stosowania pestycydów wymagają odpowiedniego zaplanowania. Moim zdaniem projekt rezolucji w sprawie strategii tematycznej jest korzystną reakcją na kluczowe kwestie stojące przed nami, a ja chciałbym wyrazić uznanie dla naszej sprawozdawczyni, pani Ireny Belohorskiej, oraz dla ścisłej współpracy, jaka miała miejsce w trakcie opracowywania tekstu.
Należy wspomnieć o niektórych uwagach: główny problem zarządzania ryzykiem jest nierozerwalnie związany z zagadnieniem ilości stosowanych pestycydów. Wykluczenie stosowania substancji toksycznych lub nadzwyczaj niebezpiecznych musi stać się ugruntowaną zasadą. W odniesieniu do pozostałych pestycydów należy stosować zasadę pomocniczości. Na podstawie wspólnych ram europejskich państwa członkowskie będą zobowiązane do ustanowienia własnych krajowych celów, harmonogramów i kryteriów ograniczania stosowanych ilości. Krajowe plany działań ułatwią również dostosowanie się do szczególnych warunków panujących w każdym kraju. Ogromne znaczenie ma również ochrona środowiska wodnego, a my musimy tego dokładnie przestrzegać poprzez ustanowienie stref buforowych, dostosowanych do warunków lokalnych.
Wreszcie chciałbym zwrócić uwagę, że system, jaki chcemy wdrożyć, jest logiczną konsekwencją dyrektywy REACH. W odniesieniu do ilości pestycydów siła naszych argumentów powinna być "tak mała, jak to możliwe, i tak duża, jak to potrzebne”.
Dan Jørgensen
w imieniu grupy PSE. - (DA) Panie przewodniczący! Moi brytyjscy koledzy mówią czasami, że "jedno jabłko dziennie odgania doktora”. To właśnie w ten sposób powinno działać! Zwykle owoce i warzywa należą do zdrowej żywności, ale niestety nie zawsze tak się dzieje. Zdecydowanie zbyt często na owocach i warzywach utrzymują się pozostałości pestycydów, co oczywiście ma bezpośrednie niekorzystne skutki dla zdrowia ludzkiego. Z tego względu omawiane przez nas tutaj zagadnienie jest bardzo ważne. A zatem ogromne znaczenie ma stosowanie tych substancji w sposób zrównoważony, aby możliwe było ograniczenie ich stosowania w tych przypadkach, w których stosuje się zbyt wiele pestycydów. Nasza przyroda, środowisko i zdrowie są niszczone, a zanieczyszczone mogą być również źródła wód podziemnych.
Z tego względu uważam również, że istnieje powód do krytykowania Komisji, w szczególności dlatego, że pan, panie Kyprianou, jest znany (również w moim kraju) ze swojego zaangażowania na rzecz interesów konsumentów i dużych dokonań w zakresie zabezpieczenia środowiska i zdrowia. Nie rozumiem, jak może pan tutaj dzisiaj występować w obronie wniosku Komisji dotyczącego podziału na strefy, który zmusi państwa europejskie do obniżenia swojego poziomu ochrony środowiska, jak również do ograniczenia poziomu ochrony konsumentów.
Proszę pozwolić mi przytoczyć po prostu kilka przykładów tego, co będzie oznaczać przyjęcie przedłożonej przez pana propozycji. W Danii dozwolonych jest około 100 rodzajów pestycydów. Od początku lat 80. udało się nam ograniczyć stosowanie pestycydów o około 50%. Z pewnością zgodzicie się państwo, że to bardzo rozsądne postępowanie. Po zatwierdzeniu państwa wniosku będziemy zmuszeni do podwojenia liczby pestycydów dopuszczonych w Danii. Podwojenia liczby pestycydów! Będzie to prawdopodobnie oznaczać, że trudno będzie nadal pić wody podziemne bez oczyszczenia, jak ma to miejsce obecnie.
Nie uważam tego za sprawę wyłącznie krajową. Wypowiadam się w imieniu całej grupy socjalistycznej w Parlamencie Europejskim i na szczęście również w imieniu znacznej większości, która jasno zadeklarowała swoje stanowisko w trakcie głosowania w Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności. Istnieje wiele przykładów. W każdej strefie oczywiście dojdzie do takiej sytuacji, w której wszystkie państwa oprócz jednego będą zmuszone do zatwierdzenia obecnie niedopuszczonych pestycydów. Chciałbym przywołać przykład jednej rośliny: kukurydzy. W Zjednoczonym Królestwie w odniesieniu do kukurydzy stosuje się pestycyd zawierający około 15 substancji aktywnych. Na Węgrzech stosuje się 57 substancji aktywnych, a w Polsce - 37. Jednakże po zatwierdzeniu wniosku Komisji każde państwo dopuści pestycydy zawierające aż do 57 substancji aktywnych. W Zjednoczonym Królestwie oznacza to czterokrotne zwiększenie poziomu. Zadaniem UE nie powinno być zmuszanie krajów do większego stosowania pestycydów. Będzie to miało wpływ na środowisko naturalne, zdrowie i wody podziemne. Z pewnością to nie może być intencją.
Mam nadzieję, że poprzecie państwo nasze propozycje wypracowane przez Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego; również przemysłowi ułatwi to życie. To kompromis, który przyjęliśmy w Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego: nie zgodzimy się na obowiązkowe wzajemne uznawanie pestycydów, ale zgodzimy się na obowiązkowe wzajemne uznawanie danych. Ponadto mówimy nie tylko o strefach, ale również o danych w całej Europie. To zdecydowanie ułatwi przemysłowi życie. Jednocześnie faktycznie dajemy państwom prawo sprzeciwu, jeżeli panują w nich warunki klimatyczne zmuszające je do tego.
Wreszcie w odniesieniu do celów redukcji, chciałbym poinformować pana Dimasa, że nadzwyczaj korzystnym faktem jest wyeliminowanie najniebezpieczniejszych substancji, powodujących nowotwory, wpływających na rozwój dzieci itp. Oczywiście chcielibyśmy usunąć te substancje z obrotu. Są one również całkowicie zbędne. Ponadto uważam, że powinniśmy pójść krok dalej i ustanowić również ogólny cel redukcji w odniesieniu do wszystkich substancji. Oczywiście to powinno być ustalone indywidualnie w każdym państwie, ale jeżeli jednocześnie połączymy to z europejskim celem redukcji wynoszącym około 20%, to uważam, że będzie to ambitne podejście. Jednakże mimo wszystko wciąż uważam, że znajdujemy się na wykonalnym poziomie. Będzie to miało ogromne znaczenie dla stanu zdrowia i środowiska w Europie.
W odniesieniu do uzasadnienia, podanego przez Komisję dla uniknięcia wprowadzenia tych celów redukcji, ustanowiliśmy wskaźnik częstotliwości stosowania, który uwzględnia aspekty podkreślane w innych miejscach.
Anne Laperrouze
w imieniu grupy ALDE . - (FR) Panie przewodniczący, panowie komisarze, szanowni państwo! To prawda, że wiele państw członkowskich już wprowadziło środki służące ograniczeniu zagrożeń związanych z pestycydami, ale tendencje stosowania pestycydów różnią się między poszczególnymi państwami. Na przykład niektóre substancje, których stosowanie jest zakazane w części państw członkowskich, są mimo to dopuszczone do obrotu w tych państwach, ponieważ ich stosowanie jest dopuszczone w innych krajach. Istnieje wyraźna potrzeba harmonizacji przepisów w tej dziedzinie, w celu zapewnienia, że w całej Unii stosowane są te same warunki. Grupa ALDE opowiada się za ścisłą kontrolą pestycydów, uznając jednocześnie, że ich stosowanie jest zarówno koniecznością, jak praktyką.
Mamy wiele poprawek służących ułatwieniu stosowania przepisów, a jednocześnie zachowaniu zasady, że należy wspierać stosowanie bezpieczniejszych lub niechemicznych substytutów. Moja grupa jest zainteresowana skupieniem się na ilościowych celach redukcji substancji niebezpiecznych. Przychyliliśmy się do poprawki do art. 4 w sprawie krajowych planów działań, ustanawiającej ogólnoeuropejski cel redukcji częstotliwości stosowania w okresie 10 lat w wysokości 20% oraz 50% poziom redukcji substancji niebezpiecznych do 2013 r.
Niektórzy mogą za paradoks uznać przedłożenie przez moją grupę kolejnej poprawki, również do art. 4, umożliwiającej państwom członkowskim zastosowanie podejścia opartego na zmniejszeniu ryzyka. Faktycznie jest to bardziej realistyczne podejście, ale obliczenia są trudniejsze, niż w przypadku ograniczenia ilościowego. Uważaliśmy przedłożenie tej poprawki za istotne, ponieważ dotyczy ona kwestii, którą chcielibyśmy rozwiązać w trakcie dyskusji międzyinstytucjonalnych po głosowaniu w pierwszym czytaniu.
Teraz chciałabym odnieść się do kilku szczegółowych spraw. W zakresie ochrony cieków wodnych wydaje się, że logiczniejsze byłoby raczej podejmowanie działań dostosowanych do środowiska geologicznego, a nie ustalanie minimalnej strefy buforowej. Uzasadnione jest dążenie do ochrony szczególnych przestrzeni publicznych, na przykład parków, placów zabaw dla dzieci czy terenów szkolnych, ponieważ stosowanie pestycydów w pobliżu takich obszarów powinno być ograniczone do niezbędnego minimum, a nawet zakazane, zaś metody niechemiczne powinny być preferowane.
W odniesieniu do istotnej kwestii oprysków z powietrza, bardzo sensownie brzmi wniosek Komisji, polegający na wprowadzeniu zakazu z uzasadnionymi wyjątkami. Jednak tekst zaproponowany przez Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego jest akceptowalny. Chociaż zgadzam się z potrzebą powiadomienia opinii publicznej o opryskach pestycydami, to uważam, że należy państwom członkowskim pozostawić decyzję dotyczącą charakteru i zakresu takiego powiadomienia oraz sposobu jego przekazania. Mamy tu do czynienia z tak różnymi rodzajami terenu i różnymi podejściami, że każda próba ujednolicenia wygląda na niewykonalną.
Z tego względu grupa ALDE dąży do osiągnięcia równowagi, której sednem jest to, że żadna strona, ani użytkownik, ani producent, nie powinna być karana, ale raczej konieczne jest ustanowienie restrykcyjnych i spójnych przepisów: umożliwiających użytkownikom pestycydów ochronę swoich zbiorów; umożliwiających producentom sprzedaż produktów, których szkodliwość będzie się z czasem zmniejszać; oraz umożliwiających konsumentom nie tylko spożywanie bezpiecznej żywności, ale również życie w bezpiecznym środowisku.
Wiesław Stefan Kuc
w imieniu grupy UEN. - Panie Przewodniczący! Przedstawione 3 sprawozdania są nierozerwalnie ze sobą związane. Unia Europejska stara się w maksymalny sposób ograniczyć negatywne skutki oddziaływania pestycydów na środowisko, zapobiec ich kumulacji w glebie, wodzie i roślinach. W ostatnich latach zrobiono bardzo wiele, aby zminimalizować te skutki. Szczególną rolę odegrały tu jednostki badawcze tworzące bardziej nowoczesne, działające coraz bardziej selektywnie, preparaty. Ale pamiętajmy, że w latach poprzednich pestycydy były dużo gorszej jakości, stosowało się je w dużo większych dawkach, wielokrotnie większych i w związku z tym zatrucie naszego środowiska wynika jeszcze z ubiegłych lat. Dlatego oprócz nowych dyrektyw musimy uzupełnić ustawodawstwo o dyrektywę dotyczącą dezaktywacji i niszczenia przestarzałych pestycydów.
Proszę o bardziej aktywny udział w tej sprawie gdyż mimo upływu lat problemów zamiast ubywać ciągle przybywa, a zagrożenie rośnie a nie maleje, co zostało wykazane na ostatnim forum organizacji NGO's w Kiszyniowie.
Marie Anne Isler Béguin
w imieniu grupy Verts/ALE. - (FR) Panie przewodniczący, panowie komisarze! Chociaż chciałabym pogratulować pani Breyer osiągniętego przez nią doskonałego rezultatu, to nie mogę poprzeć osób broniących stosowania pestycydów, ponieważ absolutnie kluczowe znaczenie ma oczyszczenie naszego środowiska i naszych organizmów z tych niebezpiecznych substancji. Mam nadzieję, że w przyszłości Parlament Europejski poprze najbardziej oczekiwane stanowiska w tej kwestii, zamiast przyłączać się do najnowszych syrenich śpiewów producentów, będących przedstawicielami wymarłego przemysłu. Całkowicie zdrowym celem jest wyeliminowanie rakotwórczych, mutagennych i toksycznych z punktu widzenia rozrodczości pestycydów, osłabiających nasze systemy nerwowe i endokrynne oraz niszczących nasze systemy odpornościowe.
Powinniśmy również z zadowoleniem przyjąć wysiłki naszych kolegów służące zapewnieniu przejrzystości informowania konsumentów, którzy są "niewinnymi ofiarami” tych niebezpiecznych substancji. Panowie komisarze, czy z pewnością nadszedł najwyższy czas podjąć działania? Nigdy wcześniej nie stosowano w tak systematyczny sposób różnych rodzajów środków owadobójczych, grzybobójczych i chwastobójczych. Nie patrząc dalej, niż na Francję, sytuacja, którą można opisać jedynie jako "wspólne zarządzanie” publiczną polityką w zakresie pestycydów przez państwo i przemysł chemiczny, doprowadziła jak dotąd do marginalizacji znaczenia oczekiwań zwykłych ludzi w odniesieniu do zdrowia publicznego i środowiska naturalnego, bez względu na wyniki badań w sprawie toksyczności ekologicznej i kosztem badań statystycznych, jeżeli dowiodą one związku między substancjami chemicznymi i stanami chorobowymi: a wszystko to mimo niedawnych ostrzeżeń ze strony przedstawicieli zawodów medycznych, na przykład za pośrednictwem apelu z Paryża, oraz Forum Grenelle w sprawie ochrony środowiska we Francji. Przemysł robi wszystko dla marginalizacji wpływu pestycydów.
W ten sposób, po zanieczyszczeniu cieków wodnych przez Atrazine, środek chwastobójczy, o czym wszyscy słyszeli, oraz zdziesiątkowaniu populacji pszczół, przemysł chemiczny stara się ukryć fakt, że Francja pozostaje liderem Unii Europejskiej w zakresie stosowania pestycydów. Co roku we Francji do środowiska wprowadza się między 70 a 80 tysięcy ton pestycydów. A zatem, w przeciwieństwie do pakietu REACH, w stosunku do "pakietu pestycydów” posłowie do tej Izby nie pozwolą się skompromitować. Tego właśnie oczekują od nas zwykli ludzie: jasno wynika to z ogromnych ilości otrzymywanej przez nas korespondencji, wzywającej do podjęcia szybkich i zdecydowanych działań.
Na przykład otrzymujemy sygnały od osób podkreślających zagrożenia związane z wdychaniem pestycydów, które są rozpylane przez producentów warzyw na południu Francji, oraz od innych osób zaniepokojonych intensywnym stosowaniem środków chwastobójczych w publicznych parkach i ogrodach, co skłania niektórych do wezwania o ustanowienie stref wolnych od pestycydów.
Jiří Maštálka
w imieniu grupy GUE/NGL. - (CS) Szanowni państwo! Chciałbym wyrazić uznanie dla sprawozdawczyni, pani Belohorskiej, za jej sprawozdanie dotyczące strategii tematycznej w sprawie zrównoważonego stosowania pestycydów.
Uważam, że sprawozdawczyni udało się przygotować dokument, który zapewnia i zachowuje odpowiednią równowagę między zapotrzebowaniem na zrównoważoną, konkurencyjną produkcję rolną w Europie a wspieraniem stosowania pestycydów jedynie wtedy, jeżeli ma to minimalny negatywny wpływ na zdrowie ludzi i środowisko naturalne.
Z zadowoleniem przyjmuję fakt, że sprawozdanie zawiera poprawkę dotyczącą zasady przezorności w odniesieniu do zdrowia ludzi i zabezpieczenia gleb i cieków wodnych, której jestem współautorem.
Podobnie jak sprawozdawczyni, pani Belohorská, ja również ubolewam, że choć najważniejszym skutkiem oczekiwanym od strategii tematycznej jest ograniczenie negatywnego wpływu stosowania pestycydów na zdrowie ludzi, to strategia jedynie w marginalnym stopniu odnosi się do takiego wpływu na zdrowie. Uważam, że zadaniem Komisji będzie zakończenie w przyszłości prac w tej dziedzinie.
Z punktu widzenia zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy, z zadowoleniem przyjmuję te punkty w sprawozdaniu, które podkreślają potrzebę zapewnienia nie tylko odpowiedniej informacji, ale również odpowiednich środków ochronnych i regularnych badań sprzętu do stosowania pestycydów.
Uważam, że mamy do czynienia z instrumentem zawierającym wiele konkretnych skutecznych mechanizmów służących ograniczaniu i poprawie bezpieczeństwa stosowania pestycydów.
Johannes Blokland
w imieniu grupy IND/DEM. - (NL) Pani przewodnicząca! W trakcie debaty w sprawie pestycydów zawsze starałem się zajmować realistyczne i wyważone stanowisko między obawami ekologicznymi z jednej strony, a interesem producentów i konsumentów z drugiej strony. Chciałbym bardziej szczegółowo odnieść się do kilku aspektów przedmiotowego sprawozdania.
Jedną z propozycji jest oparcie polityki na ograniczeniu stosowania. Mam duże wątpliwości w tej sprawie. Z pewnością możliwe jest ograniczenie całkowitej ilości pestycydów, ale często to najczęściej stosowane pestycydy są najmniej niebezpieczne. W takim przypadku zagrożenia są mniej więcej jednakowe.
Zdecydowanie bardziej opowiadam się za polityką opartą na ograniczaniu zagrożenia. Holandia stosuje taką politykę od 2000 r. i udało się ograniczyć zagrożenie ekologiczne o 86%. Kolejną wadą ograniczania stosowania jest fakt, że dostępna jest mniejsza ilość różnych pestycydów, co powoduje szybsze powstawanie odporności.
Kolejną kwestią jest ustanowienie stref buforowych wokół cieków wodnych. W Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności przyjęto poprawkę dotyczącą ustanowienia 10-metrowej strefy buforowej. Dla kraju, w którym występuje dużo wody, jak na przykład Holandia, te 10 metrów stanowi problem. W rezultacie oznacza to, że niemożliwe jest prowadzenie oprysków na 35% powierzchni rolnych.
Wreszcie chciałbym zwrócić uwagę, że nie tylko standard ma znaczenie; niewątpliwie istotną kwestią jest wdrażanie. Obecnie tego brakuje, co widzimy na podstawie przeznaczonych do konsumpcji produktów, na które często natykamy się i które nie spełniają standardów, nawet w Parlamencie Europejskim.
Andreas Mölzer
w imieniu grupy ITS. - (DE) Pani przewodnicząca! Jak wiemy, od dawna zakłada się, że istnieje związek między pestycydami stosowanymi w rolnictwie lub żywnością genetycznie modyfikowaną z jednej strony a różnymi chorobami z drugiej strony. Skoro tu i ówdzie znajduje się pestycydy nawet w wodzie pitnej, to z pewnością najwyższy czas na przyśpieszenie wolno obracających się kół unijnej machiny biurokratycznej.
Zobaczymy, jak daleko faktycznie uda się nam zajść na drodze do osiągnięcia obecnego celu ograniczenia stosowania środków ochrony roślin. Oczywiście wszyscy znamy ambitne cele, które w rezultacie nie są osiągane. Jednakże uważam, że planowane zastąpienie substancji rakotwórczych jest dalekie od wielkiego sukcesu, na który jest kreowane; wprost przeciwnie, moim zdaniem jest to absolutna konieczność. W rzeczywistości zastąpienie tych substancji jest już zdecydowanie spóźnione.
Jeżeli zauważymy, że UE odpowiada za jedną czwartą całkowitego światowego zużycia pestycydów, chociaż dysponuje jedynie 4% światowych gruntów rolnych, to natychmiast zaczynamy dostrzegać problem. Te statystyki pokazują również, że nasze systemy wsparcia UE poprowadziły rolnictwo konwencjonalne w zdecydowanie złym kierunku.
Oczywiście wśród konsumentów panuje ogólne podejrzenie, które nie jest całkowicie bezzasadne, że zamożni rolnicy starają się obejść ustanowione limity za pomocą połączeń dopuszczonych środków ochrony roślin. Ze względu na brak danych naukowych dotyczących interakcji między produktami, najwyższy czas podjąć interwencję w celu ukrócenia takich praktyk. Ponadto ze względu na zwiększone niebezpieczeństwo wobec grup wysokiego ryzyka, na przykład dzieci, konieczne jest odwrócenie tendencji do stałego zwiększania się maksymalnych stężeń.
Importowanie produktów organicznych z drugiego końca Ziemi jest nie tylko sprzeczne z różnymi celami ochrony środowiska, ale również stanowi jedną z przyczyn zwiększającego się transportu i wieloletnim aktem oskarżenia pod adresem błędnej unijnej polityki udzielania wsparcia. Z tego względu konieczne jest ponowne przeanalizowanie naszych systemów wsparcia, w szczególności w celu zapewnienia większego wsparcia tym rolnikom europejskim, którzy powstrzymują się od stosowania pestycydów. Jeżeli zamiast tego zdecydujemy się na obciążenie rolników ciężarami biurokratycznymi, nikogo nie powinno zaskoczyć, kiedy wreszcie we frustracji zdecydują się zrezygnować, podczas gdy Bruksela nie może zrozumieć stałego zmniejszania się społeczności rolników.
Jim Allister
Pani przewodnicząca! Odczuwam pokusę stwierdzenia, że przydałby się nam polityczny pestycyd, aby uporać się z wybujałym chwastem, jakim jest rozporządzenie UE. Patrząc na niektóre poprawki i wnioski, na przykład dotyczące zasady 10 metrów, stwierdzam w nich ogromną dozę przesady.
Uważam, że musimy stawić czoła pewnym faktom. Bez kontrolowanego stosowania pestycydów w naszym rolnictwie spowodujemy przeniesienie większej części produkcji żywności do mniej uregulowanych regionów świata, narażając jakość i bezpieczeństwo żywności na ryzyko. Co może być dla niektórych bardziej interesujące, bez środków grzybobójczych i chwastobójczych czy leczenia chorób dobrych gleb, wiele pól golfowych i torów do kręgli zarośnie chwastami i będzie nie do wykorzystania.
Tak pestycydy należy kontrolować, ale nasze działania muszą opierać się na zdrowych podstawach naukowych i być praktyczne na poziomie gospodarstwa i ulicy. Restrykcyjne kodeksy praktyk, regulujące ich stosowanie w moim kraju, są moim zdaniem odpowiednie i z tego względu zagłosuję przeciwko tym dogmatycznym zmianom, które niektórzy chcieliby wprowadzić.
Erna Hennicot-Schoepges
(FR) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Szkoda, że przedstawiciele sektora rolnego nie zostali włączeni w tę debatę, ponieważ bardzo interesujące byłoby zapoznanie się ze stanowiskiem rolników, w szczególności w świetle niedawnej reformy WPR.
Stoi przed nami zadanie nie tylko zabezpieczenia przyszłości rolnictwa w Europie oraz jakości i ilości produkowanej żywności, ale również wspierania badań i zapewnienia ochrony danych. Oczywiście największym wyzwaniem jest ochrona zdrowia ludzkiego i zapobieżenie akumulacji substancji toksycznych w naszej wodzie i naszym środowisku. Jednakże musimy również uwzględnić zdrowie rolników i ich rodzin, potrzebujących lepszej ochrony, ponieważ to oni mają bezpośredni kontakt z tymi produktami, a porady, które otrzymują, pochodzą często od przedsiębiorstw sprzedających pestycydy. Te przedsiębiorstwa są niezbyt skłonne informować ich, że niedawno naukowcy zaczęli zadawać pytania dotyczące związku między narażeniem na pestycydy a stale zwiększającą się częstotliwością występowania niektórych chorób, na przykład choroby Parkinsona, Alzheimera, raka prostaty, raka mózgu oraz wad wrodzonych. Z tego względu absolutnie konieczne będzie ustanowienie ścisłych przepisów dotyczących wprowadzania produktów do obrotu. Powinniśmy również wspierać badania za pomocą odpowiednich przepisów dotyczących ochrony danych oraz wspierać programy badań naukowych w zakresie biologicznych metod ograniczania szkodników, będących korzystnym przykładem innowacji. W ostatecznym rozrachunku te produkty powinny być dostępne dla rolników.
Panie komisarzu, moja ostatnia uwaga dotyczy ochrony pszczół: jak dotąd nie sporządzono długoterminowych ocen, o których mowa w dyrektywie 91/414. Samo posiadanie zasad i przepisów nie wystarczy: konieczne jest ich stosowanie i potrzebne są systemy zapewniające, że tak się dzieje. Zgadzam się, że najważniejszą kwestią jest uregulowanie wprowadzania tych produktów do obrotu, ale chciałabym również zauważyć, pani przewodnicząca, że wtrącanie się lobbystów z ramienia przemysłu chemicznego, nawet niezbyt częste, w trakcie tej gorączkowej debaty było skandaliczne.
Anne Ferreira
(FR) Pani przewodnicząca, panowie komisarze, szanowni państwo! Wszystkie dostępne obecnie dane zdrowotne i ekologiczne, których nie chcę dziś wieczorem przytaczać, muszą skłonić tę Izbę do podjęcia zdecydowanych działań w sprawie pestycydów i warunków ich stosowania. Konieczne jest oparcie takich działań na mierzalnych celach. W trakcie dyskusji poprzedzających głosowanie na sesji plenarnej stało się jasne, że istnieją duże różnice między państwami członkowskimi w zakresie zarówno praktyki, jak i polityki, zatem w końcu osiągnęliśmy kompromis w niektórych kwestiach i zdaliśmy się na zasadę pomocniczości. Mam nadzieję, że nie zostaniemy przez nią zwiedzeni, ponieważ charakteryzuje się ona elastycznością, która łatwo może stać się pretekstem do rozluźnienia naszej polityki zgodnie z bardzo ograniczonym wyrazem woli politycznej i publicznej prezentowanej dzisiaj, w szczególności w zakresie narażenia na ryzyko i rozmiaru stref buforowych wokół cieków wodnych.
Jeżeli zasada pomocniczości ma obowiązywać w odniesieniu do pestycydów, to musi zachęcać bardziej wszechstronnego myślenia o kwestiach rolnictwa i ochrony środowiska w każdym regionie europejskim. Będzie to oznaczać większą intensywność badań naukowych i transferu technologii; zaangażowanie wszystkich zainteresowanych podmiotów, w tym rolników, naukowców, organizacji pozarządowych, pracowników służby zdrowia i przedstawicieli przemysłu spożywczego; oraz przeprowadzenie dokładnych badań naukowych w każdym regionie geograficznym, wspólne ustalenie najlepszych praktyk i niechemicznych substytutów, które są właściwe dla gleby, klimatu i upraw. Istnieje kilka regionów, w których te prace już się toczą.
Z tego względu proponuję, aby Komisja wspierała stosowanie takiego podejścia i ułatwiała wymianę doświadczeń między regionami, a jednocześnie zapewniała odpowiednie przestrzeganie przepisów europejskich.
Holger Krahmer
(DE) Pani przewodnicząca! Wielu moich kolegów uważa, że potrzebujemy restrykcyjnych zasad stosowania środków ochrony roślin, i mają rację, ale jednocześnie nie możemy zapomnieć o skutkach przyjmowanych przez nas przepisów. To fakt, że środki ochrony roślin są istotnym elementem nowoczesnego rolnictwa.
Weźmy przykład rozporządzenia w sprawie dopuszczania. Aktualnie trwa proces delegalizacji całych grup substancji aktywnych na podstawie kryteriów wykluczenia, po prostu ze względu na abstrakcyjne pojęcie zagrożenia. To podejście lekceważy faktyczne zagrożenie związane ze stosowaniem tych środków w gospodarstwie rolnym. Powoduje ono delegalizację substancji aktywnych, które w praktyce nie stanowią żadnego problemu. W efekcie niedostateczna liczba substancji aktywnych będzie w przyszłości dostępna do właściwego zwalczania szkodników.
Jeżeli stosuje się tylko kilka substancji aktywnych, szybciej rozwinie się odporność na pestycydy. Zabraknie nam pewnych metod zwalczania wielu problemów związanych ze szkodnikami. I prawdopodobnie o tych nowych poziomach mówiła pani Breyer. Po osiągnięciu tego etapu bezpieczeństwo europejskiego zaopatrzenia w żywność spadnie do niespotykanych poziomów. Zamiast wprowadzania zakazów zbiorowych powinniśmy ustanowić wiarygodną procedurę dopuszczającą, która zbada rzeczywiste zagrożenia związane ze stosowaniem każdej substancji.
Kolejny przykład odnosi się do podejścia strategicznego do tego zagadnienia, w którym opowiadamy się za ogólnoeuropejskim powszechnym celem redukcji dla całości stosowanych środków ochrony roślin. Jednakże to w żaden sposób nie wiąże się z zagrożeniami wynikającymi z ich stosowania.
Komisja ustanowiła cele dotyczące ograniczenia rzeczywistego zagrożenia. To dobry pomysł i powinniśmy się go trzymać. Po tym wszystkim powinniśmy się skupić na tym, co da się osiągnąć, mianowicie na skutecznej walce ze szkodnikami połączonej z odpowiednim zarządzaniem ryzykiem. Przecież to również kwestia ustalenia, w jaki sposób w przyszłości zostanie zaspokojone wzrastające zapotrzebowanie na surowe warzywa.
W przeszłości innowacyjne środki ochrony roślin pomogły nam zwiększyć tempo wzrostu produkcji ponad zapotrzebowanie na grunty uprawne. W przyszłości naszym celem nie powinno być odwrócenie tej tendencji.
Gintaras Didžiokas
- (LT) Nie wydaje mi się, aby w tej Izbie, w tym Parlamencie znalazła się chociaż jedna osoba twierdząca, że dobry stan środowiska naturalnego i zdrowia ludzi nie mają znaczenia. Nie uważam, żeby kiedykolwiek stwierdził to jakikolwiek obywatel Europy.
Szanowni państwo! Jednakże podejmując decyzje, prowadząc dyskusje o prawie oraz stanowiąc i wdrażając przepisy, których przestrzegać będą musiały setki tysięcy obywateli, i które bez wątpienia będą miały wpływ na życie milionów ludzi, nie możemy opierać naszych decyzji na emocjach i dobrych intencjach. Musimy osiągnąć ten cel w wyważony i rozsądny sposób. Jednym z kluczowych celów postawionych przed sektorem rolniczym UE jest dostarczenie dobrej jakościowo żywności w akceptowalnych cenach. UE jest znana ze swoich wysokich standardów produkcji żywności i restrykcyjnych przepisów w dziedzinie rolnictwa, ustanawianych wobec swoich państw członkowskich. Z drugiej strony rolnictwo UE jest poddane stałej presji, aby utrzymać konkurencyjność i wytwarzać żywność dobrej jakości.
Dyskutując o regulacjach w dziedzinie ochrony roślin nie możemy zignorować tych faktów. Opinia wyrażona przez Komisję oraz Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi spełniła oczekiwania wszystkich zainteresowanych stron. Mimo to proponowane poprawki oraz te wprowadzone podczas dyskusji w Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, budzą poważne obawy.
Jeżeli te poprawki zostaną zatwierdzone, skutki mogą być nie do przewidzenia. Stanowią one zagrożenie nie tylko dla rolnictwa i sektora spożywczego, ale również dla samej przyrody. Czy oznacza to, że organizmy modyfikowane genetycznie wejdą do obrotu w UE? Jeżeli 90% środków ochrony roślin zostanie wykluczonych z obrotu, konsekwencje dla tradycyjnych upraw będą ogromne.
Szanowni państwo! Kolejny raz wzywam państwa do oparcia swojej decyzji na sprawdzonych dowodach naukowych i dobrych praktykach, a nie na plotkach i emocjach. Mam nadzieję, że państwa głos będzie odzwierciedlał opinię wszystkich zainteresowanych stron, a rezultat będzie wyważony i słuszny, tak, aby rolnictwo nie uległo zniszczeniu, obywatele UE nie zostali pozbawieni europejskiej żywności, a miliony ludzi nie straciły pracy w imię ochrony środowiska naturalnego.
Jens-Peter Bonde
(DA) Pani przewodnicząca! Jutro wczesnym rankiem mam zamiar wybrać się do sklepu spożywczego po butelkę wody do picia. W wielu krajach ludzie robią tak, ponieważ źródła wód podziemnych zostały skażone zanieczyszczeniami. Woda jest chemicznie oczyszczana, jakby była brudnym płaszczem. Następnie jest chlorowana i jest równie niesmaczna, co droga. W Danii pod ziemią dysponujemy bogatą żyłą złota: czystymi wodami podziemnymi. Pijemy ją bezpośrednio jako wodę pitną, bez uprzedniego poddawania jej oczyszczaniu w oczyszczalni. Jest zdrowsza niż woda butelkowana, lepiej smakuje i jest o wiele, wiele tańsza.
Jednakże oznacza to również, że musimy jej pilnować i zakazywać oprysków pestycydami w tych przypadkach, w których pestycydy mogłyby dostać się do wód podziemnych. Z tego względu Dania zakazuje 13 rodzajów oprysków pestycydami, spośród których 12 znajdowanych jest w wodzie pitnej. Chcielibyśmy nadal tak robić i z tego względu zwracam się do moich kolegów posłów o głosowanie za przyjęciem poprawki zakazującej stosowania stref ochronnych. Ten wniosek był już przyjmowany w poprzednich rozporządzeniach; teraz konieczne jest ich powtórzenie, aby zapobiec ich anulowaniu. Wreszcie udało się nam uzyskać poparcie znacznej większości tutaj, w Parlamencie, a następnie przewodniczącego Komisji, José Manuela Barroso. Dziękuję! Nie otrzymaliśmy żadnego wsparcia ze strony duńskiej komisarz ds. rolnictwa, która wspólnie z duńskim ministrem ds. żywności, rolnictwa i rybołówstwa (również z Duńskiej Partii Liberalnej (Venstre)) wolałaby raczej poprzeć rolników w ich szansie na zniszczenie naszej wody pitnej. To smutne, że Duńska Rada Rolna wolałaby raczej poprzeć Venstre. Dążenie do nieco wyższych plonów zbóż, a następnie płacenie miliardów koron w celu oczyszczenia wód podziemnych jest bardzo krótkowzrocznym działaniem. Traktat stanowi, że sami zanieczyszczający płacą. Zaproponowałem to w poprawkę i wzywam moich kolegów do wsparcia wymogów traktatowych. Nikt nie ma prawa zanieczyszczać naszej wspólnej gleby i wody pitnej.
Pilar Ayuso
(ES) Pani przewodnicząca, panowie komisarze! Wniosek dotyczący rozporządzenia, przygotowany przez Komisję w celu zastąpienia dyrektywy 91/414/WE, pozwala na osiągnięcie wyższego poziomu harmonizacji procedur dopuszczania, a jednocześnie zapewnia ochronę konsumentów. Jednakże rezultat osiągnięty przez Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego nie tylko nie uwzględnia celu zwiększenia poziomu harmonizacji, ale w nieuzasadniony sposób dokonuje przeglądu środków służących ochronie konsumenta i środowiska naturalnego.
Sprawozdanie opiera się na całkowitym braku wiary w istniejące metody produkcji rolnej w Unii Europejskiej. Jednakże nie tylko rolnicy poniosą straty: prawdopodobnie straty poniosą również konsumenci, ponieważ wiele upraw stanie się nieopłacalnymi, powodując konieczność importu, wraz z efektem ubocznym dla bezpieczeństwa żywności.
W niedostatecznym stopniu uwzględniono fakt, że zatwierdzanie i stosowanie środków ochrony roślin już obecnie podlega ścisłej kontroli, zarówno ze strony Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Żywności, jak również właściwych organów państw członkowskich.
Ponadto ten wniosek zmniejsza liczbę substancji aktywnych z 1100, zatwierdzonych w 1991 r., do 148 wymienionych w załączniku I do przedmiotowego wniosku. Spośród tych 148 substancji jedynie 34 ma działanie owadobójcze, nicieniobójcze i roztoczobójcze, które są najbardziej potrzebnymi substancjami w uprawach prowadzonych w Europie śródziemnomorskiej, gdzie poziom ataków insektów jest najwyższy w całej Unii. Insekty nie tylko szkodzą roślinom, ale również przenoszą bardzo groźne choroby ludzkie.
Konieczne jest przywrócenie propozycji Komisji dotyczącej podziału Europy na trzy strefy pod względem wzajemnego uznawania środków ochrony roślin. Kryteria wykluczania pestycydów powinny opierać się na odpowiednich analizach ryzyka. Bez analizy ryzyka niemożliwe jest określenie wpływu tych substancji na zdrowie lub środowisko naturalne.
Wreszcie chciałabym zwrócić uwagę na fakt, że to dawka stanowi o truciźnie.
Frédérique Ries
(FR) Pani przewodnicząca! Zwracałam uwagę na znaczenie dzisiejszej wieczornej debaty, ponieważ jej stawką jest nie mniej, niż nasza wizja przyszłości rolnictwa w Europie oraz potrzeba odejścia od intensywnego rolnictwa, które zdecydowanie powoduje zbyt wiele zanieczyszczeń, na rzecz zrównoważonego rolnictwa szanującego różnorodność biologiczną. Europa musi stawić czoła temu wyzwaniu z trzech powodów: po pierwsze, wraz z odkrywaniem coraz większej liczby skandali i zagrożeń dla zdrowia, opinia publiczna sprzeciwia się stosowaniu pestycydów; po drugie, większość samych rolników chce od Unii Europejskiej uzyskać pomoc w zmianie swoich praktyk, aby nie musieli już wybierać między zachowaniem swojego zdrowia a zwiększeniem zysków; i po trzecie, pszczelarze w całej Europie wzywają do ustanowienia restrykcyjnych przepisów, powstrzymujących sprzedaż pestycydów, które nie zostały zbadane pod względem swojego wpływu na pszczoły.
Z tego względu kluczowe znaczenie ma potwierdzenie ambitnego stanowiska przyjętego przez Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego w jutrzejszym głosowaniu nad trzema sprawozdaniami, przygotowanymi przez Hiltrud Breyer, Christę Klaß i Irenę Belohorską. Musimy potwierdzić, że zdrowie i środowisko naturalne stanowią priorytet; że potrzebne są szczególne działania dla ochrony osób najbardziej narażonych na szkody; że większość substancji niebezpiecznych zostanie objęta zasadą przezorności; że faktycznie wspierane będzie stosowanie niechemicznych substytutów; i że zasadniczo stosowanie oprysków z powietrza zostanie zakazane. Krótko mówiąc, musimy przełożyć obawy wyrażane przez bardzo licznych mężczyzn i kobiety w Europie, którzy - jak wspomniała pani Isler-Béguin - napisali do nas z apelem, aby w przyszłości rolnictwo nie musiało być uzależnione od chemikaliów, na język działań praktycznych.
Leopold Józef Rutowicz
Pani Przewodnicząca! Stosowanie środków ochrony roślin - pestycydów - jest w określonych warunkach koniecznością. W Polsce dominują małe gospodarstwa rolne, których właściciele ze względu na brak pieniędzy, oszczędzają na drogich pestycydach, tracąc czasami w wyniku działań szkodników zbiory.
Popieram wszystkie działania mające na celu racjonalne używanie środków ochrony roślin związane z doradztwem, szkoleniem, badaniami, dopłatami do nowoczesnego sprzętu ochrony roślin, wprowadzeniem zastępczych środków w miejsce pestycydów przydatnych dla ochrony środowiska i zdrowia oraz zgodnych z interesem rolników.
Niewiedza i brak właściwej pomocy dla rolników mogą, w przypadkach zagrożenia utraty plonów, spowodować niekontrolowane użycie pestycydów. Starym, lecz nie w pełni rozwiązanym problemem jest likwidacja składowisk silnie toksycznych pestycydów, łącznie z rekultywacją gleby, które istnieją lub istniały w państwach byłego bloku sowieckiego. Zatruwają one wodę i glebę. Ten bagaż może osłabić skutki działań przygotowanych w dokumentach.
Urszula Krupa
Pani Przewodnicząca! Producenci zmuszani do wytwarzania żywności o idealnym wyglądzie wprowadzają do obrotu pestycydy szkodliwe nie tylko dla środowiska i gospodarki, ale zwłaszcza dla ludzkiego zdrowia. Mam nadzieję, że omawiane dokumenty spowodują poprawę jakości spożywanej żywności oraz doprowadzą do zmiany metod produkcji na bardziej ekologiczną wraz z większym stosowaniem naturalnych nawozów do nawożenia gleby. Poza tym w związku z nieetycznymi praktykami eksportowania do krajów trzeciego świata bez jakichkolwiek skrupułów wielu substancji uznawanych za szkodliwe, zacytuję popularne w Polsce przysłowie: "Nie rób drugiemu co tobie nie miłe". Tym bardziej, że niebezpieczne pestycydy wracają w postaci produktów żywnościowych kupowanych następnie tanio przez bogate kraje i niszczą ludzkie zdrowie.
Poza ogólnymi wytycznymi, strategie zrównoważonego stosowania pestycydów powinny być rozwiązywane na poziomie krajowym, gdzie mogą być uwzględniane odpowiednie działania. Obniżanie ilości środków ochrony roślin powinno być większe tam gdzie stosuje się więcej pestycydów.
Peter Baco
(SK) Doceniam fakt, że wszystkie trzy sprawozdania wymagają, aby osoby zaangażowane na wszystkich etapach obchodzenia się z pestycydem były wysoko wykwalifikowane. Plany działań, zintegrowane zarządzanie i ścisłe środki importowe: to również przykłady korzystnych aspektów we wszystkich trzech sprawozdaniach. Jednakże konieczne jest precyzyjne zdefiniowanie, za pomocą jasnych sformułowań, zakazu oprysków z powietrza oraz alternatywnie sytuacji, w których takie opryski z powietrza są dopuszczalne.
Także pojęcie ilościowego ograniczenia stosowania pestycydów nie jest jasno określone i otwiera drzwi przed wieloma zagrożeniami, ze względu na swoje nieselektywne stosowanie. Na przykład Republika Słowacji stosuje średnio poniżej 1 kg pestycydów na hektar, podczas gdy w innych krajach stosuje się nawet do 8 kg. Oznacza to, że istnieją kraje, w których stosowanie pestycydów musi być faktycznie ograniczone, oraz takie, w których należy je nawet zwiększyć. Z tego względu sugeruję, aby w trakcie głosowania uwzględnić zalecenia Europejskiego Stowarzyszenia Ochrony Upraw, albo w trakcie pierwszego czytania nie zatwierdzać sprawozdań i, zachowując wyważone zalecenia Komisji.
Marianne Thyssen
(NL) Pani przewodnicząca, panowie komisarze, szanowni państwo! Nadszedł czas, abyśmy nadali kształt strategii tematycznej zrównoważonego stosowania pestycydów, a dobrym pomysłem jest również natychmiastowe wprowadzenie w życie jej części. Ze względu na znaczny wpływ na jakość żywności, zdrowie publiczne, środowisko naturalne i prowadzenie przez nas zrównoważonej gospodarki rolnej, przy czym wszystkie zagadnienia są ważne, nasza cała grupa, podobnie jak sprawozdawczynie i sprawozdawcy pomocniczy, poświęciła temu pakietowi mnóstwo czasu. Chciałabym w szczególności zwrócić uwagę na cztery kwestie.
Po pierwsze, dalsze ograniczenie stosowania pestycydów jest rozsądne. W efekcie musi to zmniejszyć wpływ na środowisko i z tego względu sprzeciwiamy się ograniczeniu wyłącznie stosowanej ilości. Domagamy się zmniejszenia faktycznego wpływu, na podstawie naukowej oceny ryzyka.
Po drugie, mamy podobne stanowisko w odniesieniu do położonych wokół cieków wodnych stref wyłączonych z oprysków. Również w tej sprawie opowiadamy się za podejściem opartym na ryzyku i uważamy, że państwa członkowskie są w stanie dokonywać lepszych odpowiedzialnych wyborów, opartych po części na kryteriach określonych w ramowej dyrektywie wodnej.
Po trzecie zastanawiam się, dlaczego ten Parlament, który przecież opowiada się za rynkiem wewnętrznym o wysokim poziomie ochrony konsumenta, zdrowia i środowiska, miałby sprzeciwiać się pierwszemu krokowi w kierunku harmonizacji w tej dziedzinie. Opowiadamy się za koncepcją stref o wzajemnym wewnętrznym uznawaniu, zaproponowaną przez Komisję, i chcielibyśmy również wprowadzić dobrowolne wzajemne uznawanie między strefami.
Wreszcie sprzeciwiamy się ogólnym postanowieniom dotyczącym powiadamiania sąsiadów, za którymi w swoim sprawozdaniu opowiada się pani Breyer. Ta informacja jest nie tylko zbędna w odniesieniu do ściśle uregulowanej działalności, ale również powoduje zbędne obawy i frustrację. Z pewnością celem nie możemy być dążenie do jakiegoś rodzaju prywatnego narzucania decyzji. Nie chcemy i nie popieramy takiego społeczeństwa.
Bogdan Golik
Pani Przewodnicząca! Dzisiejsza debata ma kluczowe znaczenie dla europejskiego rolnictwa i ochrony środowiska.
Stosowanie środków ochrony roślin ma zarówno wielu zwolenników, jak i przeciwników. Uważam jednak, że rolnicy powinni kierować się zasadą: "jak najmniej pestycydów, ale tyle, ile to jest konieczne”, a producenci i dystrybutorzy zasadą ostrożności, która powinna być zasadą nadrzędną z punktu widzenia życia i zdrowia konsumentów w tych wszystkich przypadkach, gdy wprowadzenie na rynek nowych pestycydów powoduje wątpliwości wynikające z niejednoznaczności badań naukowych bądź też zbyt krótkiego okresu, który pozwoliłby na bezwzględne określenie, że dany produkt lub substancja nie jest szkodliwa dla ludzi i zwierząt.
W kontekście zrównoważonego stosowania pestycydów należy, uważam również, przedsięwziąć następujące kroki: po pierwsze zapewnić przez Komisję oraz państwa członkowskie okresowe programy szkoleniowe, doradcze oraz edukacyjne, finansowane przynajmniej częściowo przez koncerny produkujące pestycydy. Należy skoordynować monitoring i zbieranie danych o szkodliwym oddziaływaniu pestycydów na zdrowie ludzkie i środowisko, łącznie z długoterminowymi programami badawczymi, oraz nakładanie sankcji na trucicieli. Należy wprowadzić skoordynowany system zbierania informacji o produkcji, imporcie, eksporcie, sprzedaży, dystrybucji i stosowaniu pestycydów publicznie dostępnych dla obywateli. Należy upowszechnić praktyki rolnicze promujące stosowanie niskich dawek pestycydów, co przyczyni się do zmienienia ogólnego zużycia tych preparatów. Należy przeprowadzać odpowiednie kontrole i wprowadzić zakaz importu do Unii artykułów rolno-spożywczych, do produkcji których zostały użyte środki chemiczne.
Jan Mulder
(NL) Pani przewodnicząca! Środki ochrony roślin nadal są niezbędne dla produkcji rolnej i zaopatrzenia w żywność w Europie. Przy podejmowaniu szczególnych działań w Europie istotną kwestią jest to, jaki wpływ mają one na stosunki w zakresie konkurencji z resztą świata. Jeżeli przyjmiemy w Europie zbyt restrykcyjne stanowisko i nie możemy wymusić takich samych zasad od reszty świata, oznacza to, że w Europie możemy spożywać produkty, których sami nie jesteśmy w stanie wyprodukować, co moim zdaniem jest błędem.
Oczywiście kluczowe znaczenie dla nas ma kontynuacja oceny szkodliwych skutków, ale nie możemy z tym przesadzić. Zgadzam się ze wszystkimi, którzy twierdzą, że powinniśmy skupić się na zagrożeniu, a nie na ograniczeniu ilości. Strefa buforowa wynosząca 10 metrów będzie również miała katastrofalne skutki dla Holandii i innych krajów i konieczne jest jej usunięcie z rozporządzenia.
Wreszcie kwestia informowania sąsiadów. Jeżeli coś zostało zatwierdzono, to po co informować sąsiadów? To całkowicie zbędny przepis.
Michael Henry Nattrass
Pani przewodnicząca! W 1985 r. przeprowadzono w Zjednoczonym Królestwie ścisłą kontrolę pestycydów. Przedsiębiorstwa takie jak Sygenta twierdzą, że nie można pozbawiać rolników potrzebnych im narzędzi.
Te przepisy oddalają nas od zasady dobrych przepisów opartych na podstawach naukowych. Na przykład kontrola chwastów przydrożnych jest 400 razy droższa bez chemikaliów. Przemysł golfowy i sportowy twierdzi, że bez pestycydów nie da się utrzymać darni. Agencja Ochrony Zbiorów twierdzi, że delegalizacja pestycydów oznacza, że należy uprawiać od 65% do 200% więcej gleb, ograniczając produktywność. Według Corbett Farms, w tym roku mogliśmy przekonać się o znaczeniu oprysków dla zapobiegania zarazie ziemniaczanej. Pestycydy są drogie, z tego względu do ochrony naszych upraw stosuje się możliwie najmniejszą ilość. Decyzje dotyczące sposobu i terminu oprysków muszą być podejmowane na podstawie warunków panujących w terenie. Nie da się naukowo uzasadnić odgórnego ograniczenia ilości stosowanych pestycydów.
Pani przewodnicząca! Zwracam się o likwidację przepisów zgubnych dla UE. UKIP zagłosuje przeciwko.
Richard Seeber
(DE) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, szanowni państwo! Na wstępie chciałbym podziękować sprawozdawczyniom i sprawozdawcom pomocniczym. Nie trzeba mówić, że wszyscy jesteśmy głęboko zainteresowani ochroną zdrowia i konsumentów, a na podstawie tej bardzo emocjonalnej debaty można ocenić siłę odczuć poszczególnych posłów naszej Izby.
Mimo to istotne znaczenie ma faktyczne podejmowanie decyzji na podstawie faktów, a nie uciekanie od rzeczywistości poprzez tworzenie kozłów ofiarnych, jak to miało miejsce. Bardzo łatwo, w szczególności w odniesieniu do tego pakietu legislacyjnego, można obciążyć jedną grupę zawodową i nie sprawdzać dalej. To byłoby całkowitym błędem. Konieczne jest ustalenie od samego początku, że wszyscy w Europie potrzebujemy działającego sektora rolnego, co koniecznie obejmuje stosowanie pewnej ilości środków ochrony roślin.
W odniesieniu do szczególnych aspektów sprawozdania pani Klaß chciałbym powiedzieć, że faktycznie rozsądną zasadą jest założenie pewnych celów redukcji, ale uważam, że przyjęte tu podejście ilościowe jest po prostu zbyt restrykcyjne. Każde państwo członkowskie powinno rzeczywiście rozważyć, co samo może zrobić, ponieważ ograniczenie wyłącznie całkowitej ilości i wiara, że to oczyści środowisko, są całkowicie sprzeczne z nauką. W odniesieniu do stref buforowych, nie ma nic złego w wybranej przez Komisję strategii traktowania pomocniczości jako elementu kluczowego. Każde państwo członkowskie powinno rozważyć, w jaki sposób chce uregulować kwestię stref buforowych. Błędem byłoby ślepe narzucanie jednolitej dla całej Wspólnoty granicy 10 metrów. Podejściem, które zasługuje na poparcie bez zastrzeżeń, jest również dążenie do znalezienia niechemicznych substytutów w obszarach wrażliwych, na przykład siedliskach rzadkiej fauny i flory.
W odniesieniu do sprawozdania pani Breyer, duże znaczenie ma poparcie koncepcji trzech stref. Ograniczanie zakresu dopuszczenia do pojedynczego państwa członkowskiego byłoby podejściem nadmiernie restrykcyjnym. Należy zwrócić szczególną uwagę na kryteria wykluczenia. Możliwe jest przyjęcie bez zastrzeżeń jednoznacznego zakazu stosowania substancji, które zostały zakwalifikowane jako CMR1, ale w przypadku substancji typu CMR2 również opowiadam się za przyjęciem danych naukowych jako podstawy decyzji dopuszczającej.
Evangelia Tzampazi
(EL) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, szanowni państwo! Celem wniosku legislacyjnego, nad którym będziemy głosować, jest osiągnięcie wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego poprzez ustanowienie wspólnotowych modeli zrównoważonego stosowania pestycydów i zasad wprowadzania ich do obrotu w Europie.
Uważam, że wysyłamy silny sygnał popierając propozycję Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności w sprawie ograniczenia stosowania pestycydów w Europie o 20%. Musimy wzmocnić kontrole racjonalnego stosowania pestycydów, i co najważniejsze, wspierać badania naukowe nad bezpieczniejszymi alternatywnymi metodami ochrony roślin.
Jednocześnie wyważonym stanowiskiem jest propozycja zniesienia systemu stref i obowiązkowego wzajemnego dopuszczania. Uwzględniając obawy rolników i przemysłu, dąży się do umożliwienia państwom członkowskim, o ile tego chcą, wdrożenia wyższych standardów ochrony środowiska naturalnego, zgodnie z panującymi w nich warunkami lokalnymi.
Wreszcie chciałabym wspomnieć o szczególnej potrzebie ochrony stosowania wtórnego. Wzywam państwa do poparcia propozycji stworzenia europejskiego funduszu wspierania badań naukowych. W ten sposób zabezpieczymy dobrobyt rolników i zachowamy nasze szczególne produkty krajowe, które stanowią część europejskiej tradycji rolniczej i przyczyniają się do zdecydowanego wzrostu gospodarczego w rolnictwie europejskim.
Marian Harkin
Pani przewodnicząca! Dziękuję za umożliwienie mi zabrania głosu w sprawie tych trzech sprawozdań.
Po pierwsze uważam, że w Europie powinniśmy mieć możliwość produkcji europejskich zbóż oraz warzyw i owoców, które byłyby bezpieczne w spożyciu przez ludzi. Jednakże musimy osiągnąć ten cel w wyważony i rozsądny sposób, aby chronić zdrowie ludzi bez szkody dla rolnictwa.
Nie chcemy wprowadzać ograniczeń, które miałyby niekorzystny wpływ na europejskie rolnictwo, i w efekcie być zmuszonym do importowania dużych ilości żywności, wraz ze wszystkimi konsekwencjami związanymi z odległością, na którą żywność jest przewożona, oraz oczywiście z niewielką kontrolą nad ilością pestycydów stosowanych w produkcji takiej importowanej żywności.
Po drugie, popieram wniosek dotyczący oceny opierającej się na ryzyku, mającej fundamenty naukowe i będącej wykonalną dla państw członkowskich.
Wreszcie uważam, że strefa buforowa wynosząca 10 metrów to rozwiązanie "jedno dla wszystkich”, które wymaga modyfikacji dla umożliwienia państwom członkowskim uwzględnienia warunków lokalnych. Jak już wcześniej powiedziałam, nawet Parlament Europejski nie może ustanowić przepisów dla warunków klimatycznych i glebowych na całym kontynencie.
Eija-Riitta Korhola
(FI) Pani przewodnicząca! Strategia tematyczna i dyrektywa ramowa w sprawie środków ochrony roślin stanowią ambitne projekty legislacyjne i odzwierciedlają zasadnicze wyzwanie stojące przed unijną polityką ochrony środowiska, polegające na połączeniu ochrony środowiska z ochroną zdrowia w polityce, która uwzględnia realia społeczne.
Musimy uznać, że stosowanie środków ochrony roślin i pestycydów przynosi znaczne korzyści gospodarcze. Szczerze mówiąc, profesjonalne stosowanie tych substancji jest kluczowym warunkiem wytwarzania żywności w obecnych czasach. Jednakże jednocześnie występuje bardzo realny negatywny wpływ środków ochrony roślin na środowisko naturalne, w szczególności na cieki wodne. A zatem w jaki sposób możemy stosować te substancje w sposób umożliwiający nam odniesienie korzyści z pestycydów, ale jednocześnie ograniczający negatywne skutki?
Pochodzę z kraju, w którym rolnictwo jest poważanym zajęciem i w którym krajowe rolnictwo uznaje się za ważne. Z drugiej strony środowisko naturalne jest szczególnie wrażliwe. Na przykład Finlandia ma prawie 200 tysięcy jezior, setki tysięcy innych cieków wodnych i jedno z najbardziej zanieczyszczonych mórz na świecie. Rozproszone zanieczyszczenie wód jest ogromnym problemem ekologicznym, którego częścią są środki ochrony roślin. To równanie stanowi wyzwanie, a więc jedynym słusznym rozwiązaniem jest uwzględnienie w dyrektywie różnic między państwami członkowskimi. Oczywiście potrzebujemy pewnych standardów wspólnych dla całej UE, ale w Finlandii nie da się stosować tych samych środków zaradczych, co na przykład w Luksemburgu.
Z tego względu rozsądek i troska o środowisko naturalne nakazują skupienie się na celach i pozostawienie środków ich osiągnięcia samym państwom członkowskim. Dobrym przykładem takiego postępowania są "strefy buforowe”, które niewątpliwie mają istotną rolę do odegrania w ochronie cieków wodnych. Jestem pewna, że strefy buforowe dostosowane do każdej sytuacji i spójne z wnioskami Komisji są właściwą metodą postępowania. Jeżeli teraz podejmiemy decyzję w sprawie ściśle określonych limitów, stosując zasadę "złotego środka”, istnieje realne niebezpieczeństwo, że w wielu krajach oznacza do wpadnięcie z deszczu pod rynnę. Być może powinnam powiedzieć raczej, że nie rozwiążą problemu w sposób elastyczny i satysfakcjonujący.
Dan Jørgensen
(DA) Pani przewodnicząca! W niektórych dzisiejszych wystąpieniach naszych kolegów pojawiły się pewne nieporozumienia. Z tego względu cieszę się, że mogę po raz drugi zabrać głos. Pojawiły się trzy nieporozumienia. Pierwsze dotyczy celów redukcji: niektórzy posłowie twierdzą, że to po prostu niemożliwe. Istnieją różnice między państwami i niemożliwe jest stworzenie wspólnego europejskiego celu redukcji. Nie, tego nie da się zrobić! Ale też nie próbujemy tego zrobić. Tym, co robimy, jest twierdzenie, że wspólny europejski cel redukcji powinien wynosić 20%. Jednakże oczywiście może to oznaczać 30% w niektórych państwach, a 10% w innych. Krajowe cele redukcji zostaną określone na podstawie krajowych planów działań. Z tego względu strach przed takim rozwiązaniem jest nieporozumieniem. Kluczowe znaczenie ma uwzględnienie przez nas faktu, że gram jednego pestycydu może czasami być bardziej niebezpieczny, niż cały kilogram innego pestycydu. Z tego względu wprowadziliśmy wskaźnik częstotliwości stosowania jako część tego zobowiązania redukcyjnego. Mogę sobie doskonale wyobrazić, że Komisja również będzie miała coś do powiedzenia w tej sprawie w chwili, kiedy pan Dimas zabierze za jakiś czas głos.
Drugie nieporozumienie dotyczy stref. Istnieje przekonanie, że jeżeli nie wprowadzimy stref, będzie to nieomal obelgą dla rynku wewnętrznego. Nie, wręcz przeciwnie! Kończąc z tą niemądrą koncepcją stref i mówiąc o stopniowym wprowadzaniu wzajemnej wymiany danych mamy na myśli, że cała UE jest strefą, w ramach której wymieniamy dane. Jednakże nie możemy oczywiście mówić o obowiązkowym wzajemnym uznawaniu pestycydów, po prostu dlatego, że w każdym poszczególnym kraju istnieją inne warunki geograficzne, klimatyczne i ekologiczne. Uważam, że zgodzi się z tym nieomal każdy, kto dzisiaj zabierał głos w tej Izbie.
Trzecie zasadnicze nieporozumienie polega na tym, że zniszczeniu ulegnie konkurencyjność rolnictwa. Nie! W Danii ograniczyliśmy stosowanie pestycydów o 50% od lat 80., bez jakiegokolwiek wpływu na konkurencyjność rolnictwa. Koszty stosowania pestycydów są wysokie, więc o ile są one stosowane właściwie, im mniej ich się stosuje, tym lepiej dla konkurencyjności.
Anders Wijkman
(SV) Pani przewodnicząca! Nie ma wiele czasu, a ja zabieram głos przede wszystkim w celu wyrażenia mojego poparcia dla współsprawozdawczyni do sprawozdania pani Breyer w grupie PPE-DE, pani Erny Hennicot-Schoepges. Za wielką szkodę uważam decyzję mojej grupy polegającą na zignorowaniu rady pani Hennicot-Schoepges dotyczącej kilku istotnych punktów i braku wsparcia dla istotnych propozycji zawartych w tym sprawozdaniu. Oczywiście zgadzam się, że wymóg powiadomienia na 48 godzin przed dokonaniem oprysków jest niepraktyczny i nie sprawdziłby się, ale wniosek, że nie potrzebujemy żadnych wymogów informacyjnych, jest nierozsądny. Stanowiąca kompromis propozycja pani Hennicot-Schoepges jest dobrze wyważona.
Kolejną istotną kwestią są kryteria odcięcia wobec szczególnie wrażliwych substancji. Oczywiście w naszej decyzji musimy przede wszystkim zachować spójność z decyzjami podejmowanymi przez Parlament w odniesieniu do nowych przepisów REACH dotyczących chemikaliów. W tamtej sprawie jedną z fundamentalnych zasad była eliminacja substancji, w odniesieniu do których trudno oszacować progi ryzyka w przypadku substancji wysokiego ryzyka. Oczywiście również w tej sprawie musimy zastosować to podejście, szczególnie że mamy do czynienia z substancjami wchodzącymi w kontakt lub mogącymi wejść w kontakt z artykułami spożywanymi przez nas.
Inna kwestia, w której popieram sprawozdawczynię, panią Breyer, dotyczy podziału na strefy. Po zapoznaniu się z propozycją Komisji natychmiast uznałem próbę podziału Europy na strefy, które są dość podobne pod względem warunków wegetacji, klimatu itp., za interesującą. Jednakże proponowany podział na strefy jest niestety zbyt arbitralny. Nie mogę poprzeć tego podejścia i uważam, że należy państwom członkowskim dać możliwość zachowania prawa do odrzucenia różnych preparatów, nawet jeżeli sąsiednie państwa zapaliły im zielone światło. Chciałbym odnieść się również do kilku innych kwestii, ale mój czas się skończył.
Esther De Lange
(NL) Pani przewodnicząca! Opuszczając moją wioskę znajduję się w wyjątkowym obszarze rolniczym, zielonym centrum między wielkimi miastami, Amsterdamem, Rotterdamem i Utrechtem. Obecnie to wciąż zielony obszar rolniczy, ale strefa buforowa wynosząca 10 metrów, zaproponowana przez Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, praktycznie uniemożliwi prowadzenie działalności rolniczej w tym regionie, podczas gdy to właśnie dzięki rolnictwu ten obszar nadal jest zielony.
Tydzień temu to sprawdziłam, ale praktycznie nie udało mi się znaleźć jakiegokolwiek fragmentu gruntu między wieloma kanałami, który miałby szerokość 20 metrów. Każdy, kto wie nieco o Holandii, zdaje sobie sprawę, że taka sytuacja ma miejsce nie tylko w zielonym centrum. Liczne kanały między pastwiskami stanowią charakterystyczny element holenderskiego rolnictwa. Oznacza to, że przy strefach buforowych wynoszących 10 metrów Holandia utraciłaby 800 tysięcy hektarów pól, 35% całości obszarów rolnych.
Z tego względu zwracam się do posłów o nieudzielanie poparcia temu wnioskowi, również ze względu na produkcję rolną potrzebną Europie i światu, jak stwierdził przewodniczący Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Oczywiście nie oznacza to, że nie zgadzam się z celem ochrony przyrody i zdrowia publicznego. Wszyscy popieramy ten cel. Po prostu uważam, że można go lepiej osiągnąć dzięki podejściu opartemu na analizie i ograniczaniu ryzyka.
Alternatywa, jaką jest ograniczenie stosowania, z pewnością wydaje się ładna i prosta - ogólne ograniczenie o 20% - ale nie zapewnia najlepszej ochrony konsumentów, ponieważ umożliwia ocenę jedynie ilości, a nie efektu końcowego - ostatecznego ryzyka. W tym kontekście trudno mi zrozumieć bolesne konwulsje Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy, które opowiada się za powszechnym ograniczeniem o 20% i jednocześnie za podejściem opartym na ryzyku.
Mam dwie ostatnie uwagi. W sprawie systemu dopuszczania chciałabym jedynie stwierdzić, że trzy strefy klimatyczne są korzystne dla 27 państw członkowskich, z pewnością uwzględniając krajowe warunki. Wreszcie zwracam się do Komisji o to, aby nie przeoczyła mniejszych upraw wśród tych wszystkich wielkich spornych obszarów.
Françoise Grossetête
(FR) Pani przewodnicząca! Pozostałości pestycydów są obecnie wszędzie: w żywności, w wodzie, w powietrzu, w tkankach naszych organizmów i w mleku do karmienia oraz - co z tego wszystkiego jest najbardziej przerażające - w organizmach nienarodzonych dzieci. Dopiero zaczynamy dostrzegać długofalowe konsekwencje tej wszechobecności pozostałości pestycydów: obejmują one różne rodzaje nowotworów, zaburzenia układu dokrewnego, zmniejszoną płodność mężczyzn, szkody w naszym systemie odpornościowym oraz choroby niszczące układ nerwowy.
A zatem tak i jeszcze raz tak: ograniczmy stosowanie pestycydów i zróbmy to szybko. W pełni zgadzam się z propozycjami przedstawionymi przez moją koleżankę, panią Hennicot, dotyczącymi sprawozdania pani Breyer i dla zaoszczędzenia czasu podkreślę inną kwestię, którą uważam za istotną, a która była omawiana na forum grupy PPE-DE, mianowicie powiadamianie osób mieszkających w pobliżu obszarów podlegających opryskom pestycydów. Uważam, że część naszej grupy nierozsądnie twierdzi, że takie powiadamianie nie jest konieczne, pod tym pretekstem, że jeżeli substancja, której wykorzystanie się planuje, została wcześniej zatwierdzona, oznacza to, że nie jest szkodliwa.
Opryski z powietrza stanowią codzienność, w szczególności w lasach i winnicach. Wiąże się z nimi ryzyko przeniesienia substancji do obszarów zamieszkanych lub wrażliwych, a zatem konieczne jest szczegółowe uregulowanie tej kwestii. Kluczowe znaczenie ma wcześniejsze udzielenie przez rolników ostrzeżenia o opryskach pestycydami z powietrza wobec osób mieszkających w pobliżu i z tego względu potencjalnie narażonych. Osoby cierpiące na choroby układu oddechowego, na przykład astmę, mogą odnieść poważne szkody, jeżeli nie otrzymają wcześniejszego powiadomienia o takich opryskach. Komunikowanie i przedstawianie informacji nie musi koniecznie wiązać się z dodatkowym obciążeniem biurokratycznym dla rolników, jak sugerowali niektórzy moi koledzy. Być może wszystkim, co jest potrzebne, są zwykłe ogłoszenia, mówiące o terminie dokonywania oprysków w pobliżu miejsc zamieszkania ludności w obszarach narażonych.
Na zakończenie chciałabym stwierdzić, że nadszedł czas przejścia na nową generację praktyk rolniczych, które szanują środowisko naturalne i dzięki temu mają wpływ na modernizację sektora rolnictwa.
Czesław Adam Siekierski
Pani Przewodnicząca! Kluczem do zrównoważonego stosowania środków ochrony roślin jest racjonalne ograniczenie ryzyka. Cel ten powinniśmy osiągnąć poprzez realizację założeń dyrektywy o zrównoważonym stosowaniu pestycydów. Każdy kraj będzie zobowiązany do przygotowania własnego planu zgodnie ze zdefiniowanymi w dyrektywach wytycznymi. Każdy kraj powinien to zrobić z uwzględnieniem lokalnych uwarunkowań i poszanowaniem różnic.
Różnimy się przede wszystkim poziomem rozwoju rolnictwa, powtarzam: poziomem rozwoju rolnictwa. Kraje zaliczane do nowych członków Unii Europejskiej mają często ogromne zaległości do odrobienia w poziomie rozwoju. Redukcja stosowania pestycydów w tych krajach w stosunku do aktualnego ich poziomu stosowania obróci się ostatecznie przeciwko nam - konsumentom, jeśli przy redukcji nie uwzględnimy obecnego poziomu zużycia tych środków, który jest stosunkowo niski.
Różnimy się też krajobrazem. W Polsce ogromne połacie lasów mogą być chronione przed szkodnikami wyłącznie za pomocą zabiegów lotniczych. Jest naszym obowiązkiem wobec środowiska naturalnego chronić lasy, a zadaniem Parlamentu jest określić zasady bezpiecznego stosowania środków chroniących środowisko naturalne.
Dyrektywa wiele mówi o najważniejszym czynniku wdrażania zrównoważonego stosowania pestycydów, jakim jest wiedza rolnika. Wspieranie edukacji, tworzenie warunków dotarcia do każdego rolnika jest zadaniem nas wszystkich. Przedkładając poprawkę o zasadach tymczasowych krajowych dopuszczeń pestycydów opowiadam się za mechanizmem wymiany preparatów starszych na nowocześniejsze i bezpieczniejsze tak szybko, jak tylko jest to możliwe. Proszę o jej poparcie.
Wytyczne dyrektywy powinny dopingować do racjonalnych działań, a nie zniechęcać tak kraje członkowskie, jak i rolników.
Stavros Dimas
komisarz. - (EL) Pani przewodnicząca! Dziękuję mówcom, którzy zabrali głos na dzisiejszym wieczornym posiedzeniu, za ich pozytywne uwagi. Proszę pozwolić mi przedstawić krótko stanowisko Komisji w niektórych istotnych sprawach, które zostały poruszone.
Chciałbym rozpocząć od strategii tematycznej, a w szczególności od kwestii nieobjętych dyrektywą.
Przede wszystkim cieszę się, że sprawozdanie popiera strategię tematyczną zrównoważonego stosowania pestycydów. Szczególnie korzystna jest propozycja ustanowienia nowych przepisów dotyczących zagrożeń związanych ze stosowaniem pestycydów.
Zgadzam się ze stwierdzeniem mówiącym, jak istotne są dalsze badania naukowe nad wpływem połączonego i skumulowanego stosowania pestycydów na zdrowie. Moim zdaniem kluczowe znaczenie ma zasada substytucji; eliminuje ona najbardziej niebezpieczne substancje z obrotu i zastępuje je bezpieczniejszymi rozwiązaniami alternatywnymi, spośród których niektóre są niechemiczne.
Wreszcie sprawozdanie pani Belohorskiej zatwierdzone przez Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności proponuje pewne dodatkowe działania, które są szczególnie korzystne.
Chciałbym teraz odnieść się szczegółowo do dyrektywy ramowej. Wiele poprawek przyjętych przez Parlament Europejski stanowi korzystne wyjaśnienie i może zostać zaakceptowane. Jednakże inne poprawki mogą spowodować niepożądane konsekwencje. Przede wszystkim chciałbym się odnieść do podstawowych poprawek, które Komisja może zasadniczo lub w części zaakceptować.
Komisja w szczególności zgadza się z propozycją, aby w swoich krajowych planach działań państwa członkowskie same określały indywidualne cele dotyczące redukcji stosowania najbardziej niebezpiecznych pestycydów. Faktycznie ustanowienie takich celów jest spójne z ogólnym celem dyrektywy, polegającym na ograniczeniu ryzyka stosowania pestycydów. Jednakże określenie ogólnego, stałego celu redukcji stosowania pestycydów na szczeblu UE, oprócz celów krajowych, nie jest konieczne i z tego względu Komisja go nie popiera. Rzeczywiście ogólna redukcja ilości pestycydów nie musi powodować odpowiedniego ograniczenia ryzyka: poziom ryzyka różni się między poszczególnymi substancjami. Z tego względu działania służące ograniczeniu ryzyka muszą przede wszystkim skupiać się na najbardziej szkodliwych substancjach.
Komisja może zasadniczo zaakceptować ustanowienie minimalnej szerokości stref buforowych, które należy stworzyć na polach położonych w pobliżu cieków wodnych, ponieważ przyniesie to dodatkowe korzyści w zakresie ochrony środowiska. Jednakże narzucenie limitu 10 metrów w sposób bezwzględny i we wszystkich przypadkach nie wydaje się właściwe. Komisja wolałaby, aby państwa członkowskie dysponowały marginesem elastyczności i ustanawiały odpowiednią szerokość stref buforowych zgodnie z panującymi w nich warunkami geograficznymi.
Komisja może również zaakceptować niektóre korzystne wyjaśnienia innych kwestii, na przykład szkoleń technicznych i dopuszczania. Jednakże z częścią poprawek Komisja nie może się zgodzić.
Po pierwsze Komisja jest przekonana, że obowiązkowe przestrzeganie wspólnych ogólnych zasad w sprawie zintegrowanego zapobiegania szkodnikom przez zawodowych użytkowników pestycydów stanowi fundamentalny element ograniczenia zależności od pestycydów. Przyniesie to istotne korzyści ekologiczne w całej UE i przyczyni się do rozwoju zrównoważonego i konkurencyjnego sektora rolniczego. Z tego względu nie mogę zaakceptować poprawki 86, likwidującej ten nadzwyczaj istotny środek zawarty w propozycji Komisji Europejskiej.
Po drugie, Komisja Europejska zgadza się podjąć działania służące ochronie ludności zamieszkującej w pobliżu pól, na których prowadzi się opryski z powietrza. Mimo to uważa całkowity zakaz stosowania pestycydów w tak zwanych "obszarach wrażliwych” za nieproporcjonalny. Musimy zostawić pewien margines decyzji państwom członkowskim i władzom lokalnym. Jeżeli kiedykolwiek okaże się to konieczne, a w wyjątkowych, rzadkich przypadkach, w których tylko zastosowanie pestycydów przyniesie efekt, muszą one mieć możliwość zlikwidować w ten sposób zagrożenia dla zdrowia ludzi i różnorodności biologicznej.
Po trzecie, chociaż Komisja zobowiązała się do zbadania możliwości rozszerzenia zakresu dyrektywy w dziedzinie stosowania środków biobójczych, taka decyzja wymaga szczegółowej analizy oraz wdrożenia pewnych aspektów dyrektywy w sprawie pestycydów. Będziemy mogli lepiej zająć się kwestią stosowania środków biobójczych po uzyskaniu większej liczby danych dzięki programowi przeglądu, o którym mowa w dyrektywie w sprawie środków biobójczych.
Po czwarte, Komisja nie może poprzeć dodania odniesienia do art. 152 ust. 4 Traktatu, ponieważ proponowana dyrektywa zdecydowanie koncentruje się na ochronie środowiska naturalnego, co już obejmuje zagadnienia zdrowia publicznego.
Po piąte, chociaż nakładanie podatków i opłat jest zgodne z zasadą "zanieczyszczający płaci”, to obecnie brak skutecznego systemu umożliwiającego dywersyfikację stóp podatkowych w zależności od zagrożenia stwarzanego przez każdy pestycyd. Z tego względu Komisja proponuje, aby podatki i opłaty były nakładane na szczeblu wspólnotowym nie w chwili obecnej, lecz dopiero z chwilą przeprowadzenia analizy tego zagadnienia.
Pani przewodnicząca! Komisja może zgodzić się na 121 spośród 166 złożonych poprawek; spośród nich 25 może zaakceptować w pełni, a 96 - co do zasady lub częściowo. W sekretariacie Parlamentu składam pełną listę stanowisk Komisji w odniesieniu do poprawek.
Proszę pozwolić mi jeszcze raz podziękować wszystkim, którzy przyczynili się do dzisiejszej wieczornej debaty, a w szczególności sprawozdawczyniom za ich pracę. Dziękuję za uwagę.
Markos Kyprianou
komisarz. - (EL) Pani przewodnicząca! Na wstępie pragnę przypomnieć posłom o obecnej fundamentalnej polityce UE służącej promocji i wspieraniu zdrowego sposobu jedzenia. Dla zdrowej diety z pewnością duże znaczenie mają owoce i warzywa. Koniecznie należy to wziąć pod uwagę. Tak więc mamy obecnie dwa cele. Musimy zabezpieczyć produkcję owoców i warzyw, co stanowi doskonałą okazję dla producentów i dla udzielenia wsparcia rolnictwu. Po drugie, musimy zapewnić, że owoce i warzywa można bezpiecznie spożywać. Uważamy, że wniosek Komisji w skuteczny i wyważony sposób stawia czoła temu podwójnemu wyzwaniu.
Z dużym zainteresowaniem śledziłem debatę między wszystkimi posłami do PE. Przedstawiane argumenty są poważne i zostaną przez nas odpowiednio uwzględnione. Ze względu na presję czasu nie chcę rozwijać wszystkich kwestii. Chciałbym jedynie odnieść się do dwóch czy trzech, które uznaję za bardzo ważne, a które zostały dzisiaj poruszone.
Po pierwsze, w odniesieniu do ochrony wrażliwych grup zgadzam się, że musimy je chronić, co zostało uwzględnione w proponowanym uregulowaniu. Możemy zaakceptować również poprawkę dotyczącą zawartej w uregulowaniu definicji wrażliwych grup, po prostu dlatego, że zapewnia ona im nawet lepszą ochronę. Chciałbym zgłosić jedną uwagę, chociaż nie jest ona bezpośrednio związana z omawianym zagadnieniem, dotyczącą produktów importowanych: podkreślam, że dzięki innemu rozporządzeniu, dotyczącemu maksymalnych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów, są one kontrolowane również pod tym względem. Nasze zasady inspekcji zapewniają ochronę konsumentów również przed produktami importowanymi.
Bardziej ogólnie mówiąc, kryteria zatwierdzania są bardzo istotnym elementem prawodawstwa. Faktycznie głównym celem wniosku jest ochrona zdrowia obywateli i środowiska naturalnego. Ma to ogromne znaczenie i nie powinniśmy o tym zapominać. Proponowane kryteria zatwierdzania są niezbędne dla osiągnięcia tego celu, zatem Komisja nie może zaakceptować jakiegokolwiek odstępstwa od nich. Z debaty i niektórych poprawek jednoznacznie wynika, że Parlament Europejski również podziela te cele. Niektóre poprawki mogą nawet wzmocnić te kryteria. Komisja uważa, że proponowane kryteria powinny zapewnić wysoki poziom ochrony, a jednocześnie nie sprawić, że ochrona roślin będzie niewykonalna lub zaburzona. Z tego względu Komisja nie będzie w stanie zaakceptować poprawek, które mogłyby podważyć te kryteria.
Na koniec przechodzę do kontrowersyjnego zagadnienia wzajemnego uznawania, wywołanego przez dostosowywanie różnych stref w tej dziedzinie. Uważam, że nasza propozycja została nieco niewłaściwie odebrana. Przede wszystkim proszę pozwolić mi przypomnieć państwu, że nowa propozycja ustanowi bardziej restrykcyjne kryteria, które mają być wdrażane na podstawie stref. Powinniśmy o tym pamiętać, ponieważ to zapewni wyższy poziom ochrony zdrowia i środowiska naturalnego. Jednocześnie powinniśmy dążyć do jednolitego rynku, rynku wewnętrznego, a zatem unikać anomalii w postaci jednolitego rynku produktów rolnych z jednej strony i podzielonego rynku środków ochrony roślin z drugiej strony. Jeżeli będziemy pamiętać o szczególnych cechach związanych z klimatem i glebą, to podział na odrębne strefy będzie nieunikniony. Jednakże to zagadnienie nie jest tak proste i jasne, więc przewidziałem ewentualne nieporozumienie. Ponieważ państwa członkowskie mogą podejmować działania w celu własnej ochrony, a z drugiej strony w trakcie procesu podejmowania decyzji niezbędnej do zatwierdzenia w pierwszym państwie członkowskim danej strefy eksperci innych państw członkowskich będą mogli odgrywać aktywną rolę w procedurze zatwierdzania, dzięki czemu możliwe będzie dokonanie oceny warunków dla całej strefy. Inaczej mówiąc, decyzja nie będzie podejmowana w odosobnieniu i jednostronnie przez państwo członkowskie należące do strefy, lecz przedstawiciele innych państw członkowskich danej strefy będą uczestniczyć w tej procedurze. Będą mogli przedstawić swoje opinie i przekonać innych o szczególnych warunkach panujących w ich krajach.
Chciałbym odnieść się do kwestii ochrony wód. To również delikatne zagadnienie poruszane przez wielu posłów do PE. Wniosek uwzględnia potrzebę ochrony zasobów wodnych, w szczególności ramową dyrektywę wodną. Jeżeli z oceny ryzyka jasno wynika, że w proponowanych warunkach stosowania dopuszczalne limity zostaną przekroczone w obszarach wrażliwych, zainteresowane państwo członkowskie może i musi zakazać stosowania pestycydów w tym szczególnym obszarze. Ponadto jeżeli państwo członkowskie może dowieść, że jego cała gleba stanowi obszar wrażliwy, to ma możliwość odmowy zatwierdzenia danego produktu w całości. Z tego względu cechy szczególne i potrzeba ochrony zasobów wodnych zostały jednoznacznie uwzględnione w proponowanej procedurze nowego rozporządzenia. Dlatego Komisja, doceniając zgłoszone uwagi, nie będzie w stanie zaakceptować poprawek odnoszących się do systemu zatwierdzania na podstawie stref.
Jak już powiedziałem, istnieje ponad 250 poprawek i nie ma czasu na ich szczegółową analizę. Jak widzę nadal istnieją różnice w stanowiskach, ale oczekuję, że procedura i dyskusje umożliwią nam znalezienie porozumienia.
Sprawozdanie Christy Klaß
Komisja może zaakceptować poprawki 2, 3, 6, 17, 26, 49, 52, 53, 60, 61, 66, 68, 76, 94, 95, 97, 103, 105, 106, 107, 108, 109, 111, 115 i 117.
Komisja może co do zasady lub częściowo zaakceptować poprawki 4, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 18, 19, 20, 21, 24, 25, 27, 31, 33, 34, 35, 36, 38, 39, 42, 43, 44, 45, 47, 48, 50, 51, 54, 56, 59, 62, 63, 64, 65, 67, 70, 71, 74, 75, 78, 79, 80, 81, 82, 83, 85, 87, 90, 92, 93, 100, 101, 110, 112, 113, 114, 116, 118, 119, 122, 126, 128, 129, 130, 131, 133, 134, 135, 136, 137, 140, 141, 142, 143, 144, 145, 146, 147, 148, 149, 150, 151, 152, 153, 154, 155, 156, 160, 163, 164 i 165.
Komisja nie może zaakceptować poprawek 1, 5, 16, 22, 23, 28, 29, 30, 32, 37, 40, 41, 46, 55, 57, 58, 69, 72, 73, 77, 84, 86, 88, 89, 91, 96, 98, 99, 102, 104, 120, 121, 123, 124, 125, 127, 132, 138, 139, 157, 158, 159, 161 i 162.
Komisja wstrzymuje się z przedstawieniem swojego stanowiska w odniesieniu do poprawki 166.
Sprawozdanie Hiltrud Breyer
Komisja może zaakceptować lub zaakceptować z zastrzeżeniem zmian redakcyjnych poprawki 9, 11, 20, 22, 26, 29, 31, 32, 33, 36, 41, 43, 45, 49, 51, 56, 57, 64, 67, 75, 78, 79, 82, 84, 92, 93, 96, 102,107, 112, 114, 119, 124, 130, 131, 140, 145, 153, 155, 156, 157, 159, 160, 167, 170, 181, 184, 190, 195, 196, 197, 201, 203, 206, 212, 213, 215, 217, 220, 254, 258, 274, 282, 283, 286 i 301.
Komisja może co do zasady lub częściowo zaakceptować poprawki 4, 5, 6, 7, 10, 14, 18, 19, 21, 24, 25, 27, 34, 39, 46, 50, 53, 54, 59, 61, 62, 63, 66, 76, 77, 80, 87, 89, 94, 95, 98, 99, 100, 108, 109, 115, 116, 121, 122, 123, 133, 134, 136, 149, 163, 169, 175, 176, 177, 180, 183, 188, 189, 193, 199, 209, 218, 225, 233, 243, 244, 248, 251, 252, 268, 279, 284, 290, 296, 297, 300, 302 i 305.
Komisja nie może zaakceptować poprawek 1, 2, 3, 8, 12, 13, 15, 16, 17, 23, 28, 30, 35, 37, 38, 40, 42, 44, 47, 48, 52, 55, 58, 60, 65, 68, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 81, 83, 85, 86, 88, 90, 91, 97, 101, 103, 104, 105, 106, 110, 111, 113, 117, 118, 120, 125, 126, 127, 128, 129, 132, 135, 137, 138, 139, 141, 142, 143, 144, 146, 147, 148, 150, 151, 152, 154, 158, 161, 162, 164, 165, 166, 168, 171, 172, 173, 174, 178, 179, 182, 185, 186, 187, 191, 192, 194, 198, 200, 202, 204, 205, 207, 208, 210, 211, 214, 216, 219, 221, 222, 223, 224, 226, 227, 228, 229, 230, 231, 232, 234, 235, 236, 237, 238, 239, 240, 241, 242, 245, 246, 247, 249, 250, 253, 255, 256, 257, 259, 260, 261, 262, 263, 264, 265, 266, 267, 269, 270, 271, 272, 273, 275, 276, 277, 278, 280, 281, 285, 287, 288, 289, 291, 292, 293, 294, 295, 298, 299, 303, 304 i 306.
Gyula Hegyi  
na piśmie. - Pestycydy należą do najbardziej niebezpiecznych substancji, ponieważ są przeznaczone do zabijania i są uwalnianie celowo do środowiska i na produkty spożywcze. Jedynie 1% pestycydów faktycznie dociera do swojego celu. Z tego względu przygotowując akty prawne dotyczące stosowania i zatwierdzania pestycydów musimy pamiętać o interesach poszczególnych zainteresowanych podmiotów. W interesie rolników jest osiągnięcie wysokich zbiorów i dobrej jakości produktów przy niskich kosztach. Jeżeli możliwe będzie osiągnięcie tego celu przy mniejszej ilości pestycydów, uda im się oszczędzić na kosztach i dostarczyć zdrowsze produkty. W interesie obywateli leży dostęp do bezpiecznych, tanich produktów i wody pitnej wolnej od pestycydów. Z tego względu stosowanie mniejszej ilości bezpieczniejszych pestycydów leży w interesie nieomal wszystkich.
Jeżeli chcemy osiągnąć zauważalną redukcję stosowania pestycydów w Europie, potrzebujemy skutecznych krajowych planów redukcji, koncentrujących się na lokalnych warunkach i wykorzystujących lokalne szanse.
Mairead McGuinness  
na piśmie. -
Popieram sedno tego sprawozdania, ponieważ rozszerza ono obecne przepisy regulujące kwestię środków ochrony roślin w taki sposób, który powinien dać konsumentom większą pewność w odniesieniu do spożywanej przez nich żywności, osobom wchodzącym w bezpośredni kontakt z tymi produktami, na przykład producentom, rolnikom i dostawcom, jaśniejsze wytyczne w zakresie stosowania pestycydów, a ogólnie zapewnić bezpieczne wytwarzanie produktów rolnych w UE.
Jednakże należy podkreślić, że zwiększanie ilości przepisów w tej dziedzinie będzie skuteczne jedynie wtedy, jeżeli państwa członkowskie zapewnią przeprowadzanie wystarczającej liczby badań i monitorowanie. Obecnie mogłoby się wydawać, że chociaż istnieje monitoring pozostałości na produktach żywnościowych, to może nie być on odpowiedni dla zapewnienia dostatecznej pewności konsumentom tych produktów. Konieczne jest podjęcie działań służących zapewnieniu, że środki przewidziane w tych aktach prawnych są wymuszane dzięki skutecznemu monitorowaniu.
Péter Olajos  
na piśmie. - (HU) Pani przewodnicząca, szanowni państwo! Od kilku dobrych miesięcy dyskutujemy nad szczegółami tego pakietu legislacyjnego w sprawie środków ochrony roślin. W tym okresie przeanalizowaliśmy liczne punkty widzenia i uwzględniliśmy je w tekście. Uważam, że w efekcie tego procesu mamy przed sobą projekt opierający się pod wieloma względami na kompromisie, spełniający możliwie jak najwięcej oczekiwań. Jednakże istnieje kilka zagadnień, które nie powinny być przedmiotem kompromisu. Kiedy stawką jest zdrowie ludzi, interes ekonomiczny nie może mieć pierwszeństwa. Ten akt prawny nie dotyczy konkurencyjności europejskiego sektora rolnego, ale ochrony zdrowia obywateli Europy. Jak zauważyliśmy, obecnie przepisy poszczególnych państw członkowskich znacznie się między sobą różnią. W moim kraju należą one do najbardziej restrykcyjnych. Podczas gdy w Strasburgu dyskutujemy o tym, czy szerokość strefy buforowej wokół cieków wodnych powinna wynosić 5 czy 10 metrów, na Węgrzech od dziesięcioleci strefa buforowa wynosi 50 metrów, a w niektórych miejscach nawet 500 metrów. Ponadto chociaż zużycie środków ochrony roślin przez naszych rolników jest 15 razy niższe niż w Holandii, to kiedy istniały jeszcze europejskie magazyny interwencyjne, pękały w szwach od węgierskiej kukurydzy. Z powyższych względów zwracam się do moich kolegów o poparcie w jutrzejszym głosowaniu ustanowienia restrykcyjnych kryteriów odcięcia. Zgodnie z kompromisowym projektem miałoby to zastosowanie do zaledwie 29 spośród ponad 600 substancji. To niezbyt wielka cena, jaką trzeba zapłacić za zapewnienie, że składniki, wobec których dowiedziono ich rakotwórczego i toksycznego działania, zostaną utrzymane poza menu. Nawet jeżeli wskutek różnych warunków krajowych istnieją różnice w głosowaniu, to istnieje zgoda w tej sprawie. Wykorzystajmy nasze głosowanie, aby umożliwić zasiadanie do jedzenia z czystym sumieniem.
Zita Pleštinská  
na piśmie. - (SK) Tak jak mamy lekarstwa dla ludzi, mamy również lekarstwa dla roślin: pestycydy słusznie możemy tak nazwać, ponieważ są one lekarstwami w walce z zarazami, szkodnikami i chwastami. Oczywiście należy je stosować zgodnie z ustalonymi zasadami. Niewłaściwe stosowanie powoduje szkody w organizmie, ujawniające się w postaci nowotworu.
Szanowni państwo! Nasze podejście do tego zagadnienia musi opierać się na badaniach naukowych. Nie możemy poddać się histerii wobec pestycydów, wywołanej w Parlamencie Europejskim. Samowystarczalność żywnościowa Europy zaczyna się załamywać, a to zwiększa zależność przemysłu rolno-spożywczego od dostaw z rynku światowego. Musimy pamiętać, że niedobór produktów żywnościowych może spowodować wzrost ich cen.
Po konsultacjach ze specjalistami uważam, że niektóre poprawki do unijnej dyrektywy 91/414/EWG oraz ramowej dyrektywy w sprawie zrównoważonego stosowania pestycydów, przedłożone przez Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, są niewykonalne. Te nowe elementy odchodzą od zasady skupionego i proporcjonalnego prawodawstwa opartego na podejściu naukowym.
Wiem, że potrzebujemy zharmonizowanych przepisów w zakresie pestycydów w celu zapewnienia, że produkty żywnościowe są bezpieczne. To powiedziawszy nie możemy zabraniać rolnikom używania narzędzi niezbędnych im do wytwarzania bezpiecznej, pożywnej i dostępnej żywności.
Nie mogę poprzeć sprawozdań pani Christy Klaß i pani Hiltrud Breyer, zatwierdzonych przez Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności. Zagłosuję za nimi jedynie w przypadku przyjęcia poprawek zgłoszonych przez moją grupę polityczną, PPE-DE.
