Goedkeuring van de Notulen
De Voorzitter
De Notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Terrón i Cusí
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen opmerken dat mijn naam niet op de presentielijst van gisteren voorkomt. Dat ligt waarschijnlijk aan mezelf omdat ik me niet herinner getekend te hebben, maar ik was er wel.

Murphy
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Vergadering er alleen op wijzen dat ik hier gisteren wel aanwezig was, maar dat dit niet in de Notulen is opgenomen. Ik zou graag zien dat dit werd gewijzigd.

De Voorzitter
Uitstekend. Deze zaken zullen worden rechtgezet.

Cot
Mijnheer de Voorzitter, mag ik erop wijzen dat een van onze collega's van het Front National ons gisteren heeft aangespoord 14 juli te vieren en de carmagnole te dansen, terwijl de burgemeester van Toulon op hetzelfde moment het feest verbood dat door "SOS racisme" dat ter gelegenheid van deze dag van de vrijheid in Frankrijk werd georganiseerd. In Straatsburg en Toulon wordt er met twee maten gemeten.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, gisteren hebben wij op de agenda van woensdag de stemming volgens de procedure zonder debat over een interinstitutioneel akkoord betreffende de financiering van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid ingeschreven. Het was onze bedoeling aldus artikel 143 van het Reglement toe te passen, volgens hetwelk de Begrotingscommissie het door haar aan de Vergadering voorgelegd verslag eerst zelf moet hebben goedgekeurd. Welnu, de Begrotingscommissie heeft gisteravond vergaderd en heeft geen tijd gehad om de bedoelde tekst te bestuderen. En ook al was dit wel het geval geweest, de toepassing van artikel 143 van het Reglement kan toch slechts resulteren in plaatsing op de agenda van de eerstvolgende vergaderperiode.
Ik voeg hier nog aan toe dat het om een interinstitutioneel akkoord gaat dat op alle instellingen van toepassing zal zijn, in geen enkel nationaal parlement, noch in de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid het voorwerp van een debat is geweest, maar dat men ons hier wel zonder debat wil doen aannemen! Deze procedure getuigt van een grove minachting van alle burgers van de Europese Unie, terwijl anderzijds terecht dat het democratisch deficit van de Europese Unie wordt onderstreept.
Ik verzoek u derhalve het deel van de Notulen betreffende de goedkeuring en de inschrijving op de agenda van dit punt niet te laten goedkeuren. Anders zullen wij de andere mogelijkheden van artikel 143 gebruiken om te voorkomen dat dit debat wordt omzeild. Normaliter moet er overigens worden gewacht totdat de verschillende lidstaten het Verdrag van Amsterdam hebben goedgekeurd.

Samland
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, dat de heer Fabre-Aubrespy het woord heeft gevraagd, was voor ons geen verrassing, aangezien hij dit gisterenavond al had aangekondigd in de Begrotingscommissie.
Het gaat om het interinstitutioneel akkoord dat in het kader van het Verdrag van Maastricht met Raad en Commissie is gesloten over de financiering van de maatregelen op het gebied van het buitenlands beleid in de tweede pijler.
Het document is al sinds de afsluiting van de onderhandelingen in Amsterdam in deze versie beschikbaar. Dat als datum van het verslag op de titelbladzijde 4 juli staat, komt alleen maar doordat het document een verslag is geworden. Het document is echter reeds beschikbaar sinds Amsterdam, dat wil zeggen dat de termijn voor de indiening van amendementen sinds 30 juni is beginnen te lopen.
Wij zijn in de Begrotingscommissie overeengekomen vanmiddag nog opnieuw in buitengewone vergadering bijeen te komen om over de details van dit verslag te discussiëren, want er is een verzoek ingediend om het verslag woensdag overeenkomstig artikel 143 zonder debat te behandelen. Ik ga ervan uit, mijnheer de Voorzitter, dat aldus aan de formaliteiten is voldaan - daarom is dit ook op de agenda gekomen - en ik zou u willen verzoeken niet in te gaan op het verzoek van de heer Fabre-Aubrespy.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mijnheer Samland. Rekening houdend met wat u hebt gezegd - en indien de Begrotingscommissie vanmiddag of vanavond bij elkaar komt - geloof ik dat het debat zoals gepland voor de vergadering van morgen kan worden gehandhaafd.
Zijn er nog opmerkingen over de Notulen?

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, uit de Notulen blijkt niet dat ik gisteren aanwezig was en ik zou dan ook graag hebben dat dit wordt rechtgezet.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mevrouw Ahern. Dit wordt genoteerd.
(De Notulen worden goedgekeurd)

Urgentverklaring
De Voorzitter
Wenst de vertegenwoordiger van de landbouwcommissie, de heer Colino Salamanca, zich uit te spreken over deze materie?

Colino Salamanca
Mijnheer de Voorzitter, gisteren heeft de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling besloten haar goedkeuring te hechten aan het verzoek om urgentverklaring van het voorstel van de Commissie, en om aan de plenaire vergadering voor te leggen of er vrijdag zonder verslag over gedebatteerd kan worden. Ik zou echter graag willen dat de heer Funck, die daarmee door onze commissie belast is, een mondeling verslag inleidt in de plenaire vergadering, overeenkomstig lid 5 van artikel 97 van het Reglement.
(Het Parlement keurt het verzoek om urgentverklaring goed)

Wettelijke bescherming van biotechnologische uitvindingen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0222/97) van de heer Rothley, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over een voorstel voor een richtlijn (EG) van het Europees Parlement en de Raad betreffende de wettelijke bescherming van biotechnologische uitvindingen (COM(95)0661 - C4-0063/96-95/0350(COD)).

Rothley
Mijnheer de Voorzitter, onlangs vroeg een journaliste van de "Wall Street Journal" mij of ik juridisch octrooigemachtigde ben. Mijn antwoord was: neen, ik ben niet bijzonder geïnteresseerd in octrooien. Wat mij interesseert, is dat het mogelijk wordt mensen met een genetische ziekte te genezen! Wat mij interesseert, is dat mensen werk vinden!
Wat mij ook interesseert, is dat Europa op het gebied van de bio- en gentechnologie niet nog meer achterstand oploopt!
(Applaus) Wij openen met deze richtlijn geen deuren. Wij komen gewoon onze uit de TRIP's-overeenkomst voortvloeiende verplichtingen na. Alle lidstaten van de Europese Unie en de Europese Unie zelf hebben zich ertoe verplicht op alle gebieden van de technologie voor producten en procédés octrooibescherming te bieden. Dit octrooirecht is in de VS al tot stand gebracht, is in Japan al tot stand gebracht. De Europese Unie moet haar octrooirecht alleen maar op dit internationale niveau tillen. Dat is alles. Het Europees Octrooibureau verleent octrooien op dit gebied. Deze octrooien kunnen echter nationaal worden aangevochten; daarom dreigt het gevaar van een versnippering van het recht in Europa. En dat zou vergif voor de investeringen in Europa zijn. Daarom hebben wij deze richtlijn nodig.
Overigens, zoals ik eerder heb gezegd, bestaat deze octrooibescherming al in de VS en Japan. Ik geloof niet dat de Amerikanen of de Japanners moreel aan lager wal zijn. Hoe belachelijk aanmatigend is het te geloven dat wij moreel beter zijn dan de anderen! In de loop van dit debat zal zeker nog worden beweerd dat het onderzoek door deze richtlijn wordt belemmerd. Dat is natuurlijk niet waar! Octrooibescherming is juist een voorwaarde voor onderzoek! Hoe zou zonder bekendmaking van uitvindingen onderzoek zelfs maar mogelijk zijn? Wij weten uit ervaring dat doeltreffende octrooibescherming en onderzoek hand in hand gaan. Of is het onderzoek in de VS misschien stilgevallen? Is het in Japan misschien stilgevallen? Natuurlijk niet!
Als wij deze octrooibescherming niet tot stand brengen, zal het onderzoek natuurlijk ook voortgaan, alleen zal het dan achter gesloten deuren plaatsvinden. Wij zullen niet meer de mogelijkheid hebben de ontwikkeling van de bioen gentechnologie te volgen en te bespreken. Wij zullen hierdoor overigens ook de kleine universitaire onderzoeksinstellingen of de kleine en middelgrote ondernemingen vernietigen, die nu leven van de opbrengst van de verkoop van hun octrooien aan farmaceutische bedrijven! Wie dat wil, moet tegen de richtlijn stemmen, maar kan dan voortaan beter geen resoluties tegen de werkloosheid meer ondertekenen!
(Applaus) Er wordt beweerd dat ontdekkingen voortaan worden geoctrooieerd. Dat is natuurlijk niet waar. Geen mens op de wereld die iets van octrooirecht afweet, met uitzondering van de octrooideskundigen van Greenpeace zou zoiets beweren. Er wordt beweerd dat therapieën binnenkort worden geoctrooieerd. Dat klopt natuurlijk niet! Diagnostische en therapeutische methoden worden net zo min als in het verleden geoctrooieerd. Dat wordt uitdrukkelijk uitgelegd in de overwegingen van deze richtlijn. Er wordt beweerd dat delen van het menselijk lichaam worden geoctrooieerd. Dat klopt natuurlijk niet! Wij omschrijven dat glashelder in de tekst van deze richtlijn. Delen van het menselijk lichaam worden niet geoctrooieerd. Wat geoctrooieerd wordt, zijn door mensenhand voortgebrachte producten en niets anders! Wij maken een glashelder onderscheid in artikel 3. In lid 1 wordt beschreven wat ontdekkingen zijn, in lid 2 wordt beschreven wat uitvindingen zijn. Voor bepaalde vormen van legasthenie kan ik niet verantwoordelijk worden gesteld.
(Gelach) Het Europees Parlement heeft de laatste dagen blootgestaan aan aanzienlijke druk, niet alleen hier in het Parlement. De Duitse Evangelische Kerk, mijn Kerk, heeft toegelaten dat Greenpeace op zijn jaarlijks congres een kinderkruistocht tegen deze richtlijn organiseerde.
(Interrupties) Ik veronderstel dat de kinderen die aan die manifestatie deel hebben genomen bij die gelegenheid voor het eerst het woord "octrooi" hebben gehoord. Laten wij die flauwekul voor wat hij is!
(Applaus) Wij gaan ons hier niet verder mee bezighouden en keren terug naar het octrooirecht. Dit octrooirecht zal de ethisch vragen niet kunnen oplossen die in verband met de bio- en gentechnologie rijzen. Dat kan het octrooirecht niet, dat is een permanente taak van de samenleving en de wetgever. Het doel van het octrooirecht is alleen maar te beletten dat iemand anders de uitvinding van de uitvinder industrieel gebruikt. Dat is alles! Je kan het ook zien als een deel van het mededingingsrecht. Daarom hebben wij, om de concurrentie in de Europese Unie te versterken, deze richtlijn nodig. Wij hebben ze dringend nodig! Ik vraag u dan ook uw steun.
(Applaus)
Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, het gaat hier om een ernstige aangelegenheid. Het is namelijk de bedoeling voor het eerst in de geschiedenis van de mensheid octrooien op levend materiaal te verlenen. En als de heer Rothley heeft gezegd dat het erom gaat door mensenhand voortgebrachte producten te beschermen, dan moeten wij vaststellen dat hetgeen waarop vandaag octrooien zullen worden verleend gedurende generaties en generaties, mijnheer Rothley, door mensenhand is voortgebracht. Generaties mensen vóór ons hebben in een enorme culturele prestatie dat voortgebracht waarvan wij vandaag leven, wat onze bestaansbasis is.
En nu komen geïnteresseerde kringen die zeggen: van deze koek, van deze vanzelfsprekendheid waarmee boeren zaaigoed verder hebben ontwikkeld en gezaaid, dieren hebben geteeld en vervolgens voor de voeding beschikbaar hebben gesteld, van deze koek willen wij een deel.
Wij geven aan deze genetische ontwikkeling en culturele prestatie weliswaar een genetische kick, maar wij willen met deze genetische kick, die wij nu laten octrooieren, greep krijgen op al het zaaigoed, op de hele veeteelt.
Het gaat hier om zaken doen met dat wat altijd vanzelfsprekend is geweest, mijnheer Rothley. Dat wilde de landbouwcommissie absoluut beletten. Wij hebben het zogenaamde privilege van de kwekers op de voorgrond geplaatst. Het is niet meer dan het recht van boeren en boerinnen om hun dieren te fokken en hun zaaigoed te zaaien. Dat hebben wij niet volledig kunnen doorzetten, maar we hebben wel een deel van dit recht verankerd. En, mijnheer Rothley, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft geëist dat de omkering van de bewijslast die in deze octrooirichtlijn is gepland, niet op die manier doorgaat. Ik verzoek het Parlement het voorstel van de landbouwcommissie ook te volgen dat tot doel heeft degenen die aanspraak willen maken op een octrooi de verplichting op te leggen te bewijzen dat ze dit octrooi terecht bezitten.

Secchi
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de economische commissie heeft zich met grote meerderheid vóór het onderhavige voorstel voor een richtlijn uitgesproken en laat het aan de juridische commissie over dit voorstel verder bij te schaven. Ik kan me geheel vinden in de opmerkingen van de heer Rothley, en ik wil slechts twee of drie onderdelen van deze kwestie belichten: er is veel vraag naar biotechnologische producten. Deze vraag komt van de burgers, vooral van burgers die in speciale omstandigheden verkeren; dat heeft hoofdzakelijk met de geneesmiddelensector te maken. Verder komt deze vraag van sectoren zoals de landbouw, waar dit soort producten in velerlei opzicht grote voordelen met zich mee kan brengen. Er dient dus te worden vastgesteld of Europa, de Europese Unie, alleen consument wil zijn, en dus importeur van de resultaten van biotechnologisch onderzoek in de vorm van de daaruit voortvloeiende producten, of dat zij ook producent wil zijn en dus een potentiële exporteur.
Bescherming van biotechnologische uitvindingen is nodig om te zorgen dat de interne markt beter functioneert en is tevens onontbeerlijk voor een goede ontwikkeling van de Europese industrie in deze sector. De voordelen zijn overduidelijk: voor de werkgelegenheid, zoals collega Rothley al heeft gesteld en ik geef hem daarin groot gelijk; voor de ontwikkeling van het onderzoek in een snel groeiende sector; voor het genereren van toegevoegde waarde, van inkomen, van welzijn; voor de handhaving van meer toezicht op deze sector - als ik dat zo mag zeggen -, gezien de ethische en andersoortige bezwaren die veel mensen hebben. We zouden deze bezwaren beslist niet kunnen uiten als we afhankelijk zouden blijven - en dus handelend vanuit een marginale positie - van de industriële onderzoeks- en ontwikkelingswerkzaamheden die elders in de wereld worden ontplooid, vooral - zoals reeds gezegd - in de Verenigde Staten en Japan, en onder andere door Europese ondernemingen.

Telkämper
Mijnheer de Voorzitter, ongeveer 40 % van de huidige wereldeconomie is gebaseerd op genetische hulpbronnen uit de ontwikkelingslanden. In deze zogenaamde ontwikkelingslanden zijn dan weer 86 % van alle planten van de wereld te vinden. Één op vier geneesmiddelen wordt uit genetische hulpbronnen van tropische planten vervaardigd. 83 % van de bekende genetische diversiteit en van de in-situ -kennis zijn in Afrika, Latijns-Amerika en Azië te vinden. Volgens het Duitse ministerie van Economische Samenwerking zouden overeenkomstig ramingen van het Internationaal Etnobotanisch Genootschap de inheemse volkeren die daar leven in totaal 99 % van alle kennis over bruikbare biologische diversiteit bezitten.
Dat betekent met andere woorden: een groot deel van de hulpbronnen waarover wij nu spreken, hulpbronnen voor biotechnologische uitvindingen en daarop verleende of potentieel te verlenen octrooien komen uit de derde wereld. Deze biologische rijkdommen worden vaak genoeg zonder toestemming of zelfs tegen de zin van de inheemse volkeren of de plaatselijke gemeenschappen uit wier land zij afkomstig zijn, gebruikt, je zou ook kunnen zeggen "geroofd" .
Het gebruik van deze hulpbronnen voor biotechnologische uitvindingen houdt de toepassing van traditionele kennis, zoals medische kennis of landbouwkennis, in. Dat betekent dat de multinationale concerns enorme winsten met de biologische diversiteit en de traditionele kennis uit de ontwikkelingslanden maken zonder een beslissing, zonder de toestemming, zonder wettelijke bescherming of deelneming van de betrokken bevolking. Dit gaat zelfs tot en met het octrooieren van menselijk of biologisch materiaal. De bekendste voorbeelden daarvan zijn wellicht de Guaymí-Indianen in Panama, de Hagahai in Papoea Nieuw Guinea of de Salomonseilanden. Daarom is het van bijzonder groot belang dat de intellectuele en culturele eigendomsrechten met het oog op derdewereldlanden, en met name de inheemse volkeren, worden versterkt.
De bewering van de heer Rothley dat het om arbeidsplaatsen gaat, is zuiver polemisch. Het gaat om de multinationale concerns die zich de eigendomsrechten van de wereldbevolking toe-eigenen! Wij hebben dus een overeenkomst over traditionele rechten nodig. Daarom heeft onze commissie het verslag verworpen. Wij zijn met de heer Rothley overeengekomen artikel 8 sub j) van het Verdrag inzake de biologische diversiteit van 1993 over te nemen. Onze commissie wacht nu op de stemming. Als dit artikel wordt overgenomen, is het standpunt gewijzigd. Als derdewereldpoliticus kan ik persoonlijk zeggen dat hier geen arbeidsplaatsen worden geschapen, maar het kapitaal van de multinationals wordt vergroot. De huidige regeling in het Europees Octrooiverdrag was beter. Deze harmonisatie is geen harmonisatie voor de mensen op deze wereld met het oog op een gemeenschappelijke overeenkomst.

Sandbæk
Mijnheer de Voorzitter, het advies van de Commissie milieubeheer probeert het verslag van de heer Rothley in te tomen. Wanneer jan met de pet hoort dat wij het hier hebben over het octrooieren van genen, dan krijg je overal dezelfde reactie, namelijk dat genen niet octrooieerbaar zijn, ook al is een substantie waarvan de structuur kan worden vastgelegd, dat wel. Wij moeten deze natuurlijke afkeer van de mensen ernstig nemen en de octrooibaarheid van genen zo beperkt mogelijk houden, zodat het patent alleen betrekking heeft op de specifieke industriële toepassing waarvoor het patent werd aangevraagd. Dit moeten wij ook doen in het belang van de patiënten. Patiënten met weinig voorkomende ziekten of met kanker, waarbij de kennis over vele verschillende genen belangrijk is, zijn sterk verontrust dat onderzoek anders de moeite niet meer waard zal zijn. De diagnosemethoden mogen niet octrooieerbaar zijn.
Voor de Deense autoriteiten was het belangrijk dat de procedures voor modificatie van de genetische identiteit van menselijke lichaamscellen niet octrooieerbaar zijn. Hierdoor wordt het bijvoorbeeld onmogelijk om cosmetische ingrepen op de mens te octrooieren. Ik doe daarom een oproep om voor mijn amendement op artikel 9, lid 2a te stemmen en niet 2b zoals verkeerdelijk werd meegedeeld. Dit amendement sluit een dergelijke octrooiering uit.
Tenslotte moet er volgens het Verdrag inzake biologische diversiteit voor gezorgd worden dat er een akkoord wordt bereikt over een rechtvaardige economische vergoeding biologisch materiaal uit een ontwikkelingsland geoctrooieerd wordt.
Met mijn amendement 65 doe ik om bepaalde redenen een verzoek om de zin over publicatie te schrappen. Wegens tijdgebrek kan ik deze redenen helaas niet toelichten.

Cot
Mijnheer de Voorzitter, na acht jaar is er eindelijk hoop dat deze belangrijke tekst, waarvan de heer Rothley alle essentiële punten in herinnering heeft gebracht, tot stand zal komen, en wel dankzij de gezamenlijke inspanningen van onze rapporteur, die ik daarvoor hulde wil brengen, en van de opeenvolgende voorzitters van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, tot voor kort de heer Casini, nu de heer De Clercq.
Drie opmerkingen in drie minuten. Ten eerste, in het aan ons voorgelegde voorstel voor een richtlijn wordt rekening gehouden met de belangrijkste bezwaren die er, zoals u zich zult herinneren, in maart 1995 toe leidden dat het eerste voorstel werd verworpen: verbod op germinale gentherapie, bescherming van de rechten van het dier, oprichting van een Comité ethiek en vooral een duidelijk verbod om het menselijk lichaam te octrooieren en op dit punt denk ik dat de door onze commissie opgestelde tekst, zonder de dubbelzinnigheden uit de oorspronkelijke tekst van de Commissie, geen enkele ruimte laat voor misverstanden.
Mijn tweede opmerking heeft betrekking op de slogan "geen octrooi op leven" , die op ons werd afgevuurd met gebruikmaking van een overdaad aan middelen, waar ik zo mijn twijfels over heb. Wij werden allen bedolven onder een stortvloed van brieven, kaarten en mededelingen, net alsof de tegenstanders van deze richtlijn het monopolie van bescherming van het leven hebben en de voorstanders ervan als het ware dood en verderf zaaien!
Ik wil met klem zeggen dat bescherming van het leven voor mij inhoudt dat ervoor gezorgd wordt dat het medisch onderzoek vooruitgang kan boeken. Bescherming van het leven betekent dat er hoop is voor aan mucoviscidose lijdende kinderen. Bescherming van het leven staat voor nieuwe vooruitzichten in de strijd tegen malaria. Bescherming van het leven wil zeggen dat er een einde komt aan de honger in de wereld doordat er meer voedsel voorhanden is. Bescherming van het leven is gelijk aan de ontwikkeling van nieuwe, zuiniger bebouwingswijzen van de grond, waarbij minder gebruik wordt gemaakt van meststoffen en pesticiden. Het door sommigen aangevoerde "voorzorgbeginsel" is een luxe voor welgestelde westerlingen!
Derde en laatste opmerking. Ik zou in het kort iets willen zeggen over de uitsluiting van octrooieerbaarheid van methodes voor ingrepen in embryo's. Laat hier geen misverstand over bestaan: er is absoluut geen sprake van octrooiering van het embryo, dat, net als het menselijk lichaam en delen daarvan, is uitgesloten van octrooieerbaarheid. Dat staat vast. Toch veroorzaakt deze bepaling, laten we eerlijk zijn, enige frictie tussen de PPE en onze fractie. Deze bepaling vloeit voort uit een initiatief van onze collega's van de PPE en zij heeft, dit moet gezegd worden, niet alleen gevolgen voor de octrooieerbaarheid, maar vooral voor het onderzoek, aangezien erin wordt verwezen naar de openbare orde en de goede zeden.
Onderzoek naar embryo's is, zoals we weten, verboden in de Bondsrepubliek Duitsland en ik heb begrip voor deze beslissing, ik respecteer deze regeling, doch ditzelfde onderzoek is, binnen een strikt kader van wettelijke of deontologische bepalingen, toegestaan in het Verenigd Koninkrijk, Spanje, België en Frankrijk. Het is niet alleen noodzakelijk met het oog op het boeken van vooruitgang - zoals al op het gebied van de bevruchting in vitro is gebeurd - maar ook om perspectieven te openen in de strijd tegen zenuwziekten of de ziekte van Alzheimer.
Geachte collega's, u zult begrijpen waarom mijn fractie niet kan instemmen met het in de desbetreffende alinea opgenomen verbod. Wij respecteren uw uit uw geschiedenis, uw cultuur en uw geloof voortvloeiende opvattingen. Respecteert u dan ook de onze. U moet er begrip voor hebben dat wij tegen deze alinea stemmen. Wij zullen natuurlijk wel voor het verslag-Rothley stemmen.

Casini, Carlo
Mijnheer de Voorzitter, dat deze richtlijn met pijn en moeite tot stand is gekomen lijkt mij terecht, omdat zij immers de observaties en de handelingen van de mens aan juridische voorschriften moet binden. Eerst heeft de mens de materie, het atoom, van binnen en van buiten bekeken en onderzocht, en nu dringt hij door tot de kern van de levende materie. De problemen die daarbij rijzen zijn voorwaar niet gering. Daar komt bovendien bij dat deze materie zowel juridisch als biologisch gezien zeer complex is. De octrooikwestie is juridisch heel ingewikkeld, het is een nieuw terrein, en het biologische aspect is voor niet-ingewijden moeilijk te volgen. Bovendien oefent de Europese farmaceutische industrie zware druk uit; zij eist dat er voorwaarden worden geschapen waarin ze zich tegen de concurrentie van de Verenigde Staten en Japan kan wapenen, zij meent dat er in deze tak van industrie meer banen kunnen worden gecreëerd, maar ze moet daarvoor grote investeringen doen, omdat uitvindingen tegenwoordig geen geniale vondsten meer zijn, maar het resultaat van langdurige inspanningen van een grote groep mensen.
Aan de andere kant staan de culturele en ecologische groeperingen, die een ander soort druk uitoefenen: zij vrezen dat het milieu vervuild raakt en dat een handjevol mensen zichzelf ten koste van een grote groep mensen zal verrijken door een grote hoeveelheid hulpbronnen in te palmen. Hoe moeten wij temidden van dit alles nu ons standpunt bepalen? Toevallig las ik een interview met de vroegere burgemeester van New York, Cuomo, dat volgens mij als een kompas fungeert; ik citeer: " Volgens mij" - zo spreekt de voormalige burgemeester over de biotechnologie - " is er slechts één ding waaraan we ons moeten vastklampen, en dat is het leven; het leven is het kostbaarste dat de mens onder zijn hoede heeft. Als we erin slagen het leven - het heiligste goed dat we hebben - een centrale plaats te geven in onze politieke, filosofische en wetenschappelijke beschouwingen, zal de vooruitgang pijnloos verlopen" .
Ik ben het derhalve eens met de algemene strekking van de richtlijn, want mijn gedachten gaan uit naar het leven, het leven van de talloze zieken die afwachten en die ons geschreven hebben. Misschien hebben sommigen ook wel contact gehad met de industrie-lobby die de richtlijn tot elke prijs wil hebben; maar het is in ieder geval een feit dat er zieken zijn; het is een feit dat er al geneesmiddelen met behulp van de nieuwe technieken voor genetische manipulatie zijn uitgevonden, en dat er nog andere en belangrijker geneesmiddelen kunnen worden uitgevonden. Dezelfde redenering op grond waarvan ik voor de strekking van deze richtlijn ben, brengt mij echter op de gedachte dat er grenzen moeten worden vastgesteld die niet mogen worden overschreden. Dat zijn de grenzen die door de Commissie juridische zaken en rechten van de burger in het amendement op artikel 9 zijn aangegeven. Ik wil de richtlijn heel graag beschermen, maar ik denk dat deze op de lange weg die ze nog moet gaan en die vandaag nog niet afgelopen is, in gevaar komt als de in artikel 9 aangegeven grenzen gewijzigd of geschrapt worden.
Wat dit aangaat denk ik overigens dat collega Rothley gelijk heeft als hij zegt dat wij met het octrooi de uitvindingen willen beschermen en niet de genen of de genetische sequenties. Maar in dit geval moet het beginsel dat dus de uitvinding en niet het gen wordt beschermd, tot in de uiterste consequenties worden toegepast, wat betekent dat de uitvinding aan een specifieke omschrijving van de industriële goedkeuring wordt gekoppeld. Dat hebben wij in de juridische commissie al gezegd, en dat zeggen we hier weer, en we hopen dat dit ook in de definitieve tekst wordt opgenomen. Daarnaast verzoek ik u in het belang van de richtlijn het amendement van de commissie op artikel 9 precies zo te laten zoals het is.
Mijnheer Rothley, het gaat hier niet om een middeleeuwse ideologie of om abortus, en ook niet om experimenten met menselijke embryo's. Wij zeggen alleen maar dat menselijke embryo's niet uit winstbejag mogen worden gebruikt en dat zeggen we in een artikel waarin terecht gesteld wordt dat dieren geen leed mag worden berokkend. Meer zeggen we niet! Het Europees Parlement beschouwt de waarde van de mens als een basis om investeringen ten gunste van de mens aan te moedigen, en dan moet het mijns inziens ook zo dapper zijn om dit gebaar van verzoening te maken door samen met de anderen ook deze beperking te aanvaarden.

Florio
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het verslag van de heer Rothley is het resultaat van een slepend, moeizaam proces. Zoals bekend heeft de Vergadering in 1995 het stuk van het bemiddelingscomité verworpen omdat zij vond dat daarin een duidelijke omschrijving ontbrak van de waarden en beperkingen die onontbeerlijk zijn voor zo'n delicate materie als de octrooibaarheid van biotechnologische uitvindingen.
Dankzij de noeste arbeid van collega Rothley - die ik namens mijn fractie feliciteer - hebben we vandaag een veel duidelijker stuk voor ons liggen; het houdt enerzijds rekening met de wensen van de mensen die voor de Europese ondernemingen een gunstig juridisch klimaat willen scheppen om zo de achterstand ten opzichte van de Amerikaanse en Japanse concurrentie te kunnen wegwerken, en anderzijds met de wensen van de mensen die de bescherming van het menselijk wezen en de andere levende wezens niet willen opgeven, en terecht overigens.
Het nieuwe voorstel voor een richtlijn, dat gebaseerd is op artikel 100 A van het EEG-Verdrag, bevat een aantal belangrijke ijkpunten: het maakt onderscheid tussen ontdekking en uitvinding, het gaat uit van de beginselen van het huidige recht voor wat betreft de voorwaarden voor octrooibaarheid, het sluit octrooibaarheid uit van germinale gentherapieën die op de mens worden toegepast, het bepaalt dat het menselijk lichaam en de delen ervan in hun natuurlijke toestand niet als octrooibare uitvindingen mogen worden beschouwd, en het wil de belangen van de boeren behartigen als het gaat om de fokveesector - dat is een noodzaak waarmee rekening moet worden gehouden.
Met de amendementen die in de juridische commissie zijn goedgekeurd wordt beoogd de octrooibaarheid uit te sluiten van onder andere planten- en dierenrassen, van biologische procédés voor de voortbrenging van planten en dieren, van de delen van het menselijk lichaam in de verschillende stadia van zijn ontwikkeling, van de loutere ontdekking van de sequentie van de genen, van werkwijzen voor het klonen van mensen of werkwijzen tot wijziging van de germinale genetische identiteit van de mens, van werkwijzen waarbij een menselijk embryo wordt gebruikt, en van uitvindingen wier gebruik en openbaarmaking in strijd zijn met de openbare orde en de goede zeden.
Dit laatste punt zal de jurisprudentie, de juristen ongetwijfeld een hoop werk bezorgen, want het begrip openbare orde en goede zeden is natuurlijk erg rekbaar en hangt samen met tijd en plaats. Toch past het in het compromis dat in de juridische commissie bereikt is en dat naar onze smaak in zijn totaliteit moet worden ondersteund, want anders moet dit Parlement weer pas op de plaats maken. Alle ogen in Europa en daarbuiten zijn momenteel gericht op de activiteiten van dit Parlement, en dan zou het toch wel heel erg zijn als we er opnieuw blijk van moeten geven niet tot een beslissing in staat te zijn.

Monfils
Mijnheer de Voorzitter, deze richtlijn is, zoals reeds gezegd, van zeer groot belang, aangezien ze het octrooirecht van de lidstaten op het gebied van biotechnologische uitvindingen harmoniseert met de bedoeling een einde te maken aan de rechtsonzekerheid en de risico's van versnippering te vermijden.
Er moet in dit opzicht worden herinnerd aan de bestaansredenen van octrooien, zoals rapporteur Rothley op een uitstekende manier heeft gedaan, waarvoor ik hem feliciteer. De achterliggende gedachte is uitvinders te belonen voor hun creatieve prestatie, een stimulans te creëren voor inventieve activiteit en technische innovatie als essentiële factor van de economische groei te bevorderen. Dankzij de aan octrooien geboden bescherming worden investeringen gedaan, kunnen hoge, ja enorme investeringen op het gebied van onderzoek winstgevend zijn en wordt de industriële toepassing van resultaten veiliggesteld.
De markt van biotechnologische producten groeit snel. Binnen deze markt zal in het jaar 2000 naar schatting 80 miljard ecu omgaan, waarvan een vierde binnen de sector van nieuwe geneesmiddelen. Europa speelt op dit moment helaas geen rol van betekenis: op het gebied van de biotechnologie, van de immunologie worden we in ons eigen werelddeel verslagen door Amerikaanse ondernemingen. De eerste vraag is dus de volgende: zal de Europese industrie in staat worden gesteld haar achterstand goed te maken en ons minder afhankelijk te maken van de Verenigde Staten op het gebied van nieuwe geneesmiddelen en van landbouwproducten? Zullen als het ware de instrumenten in het leven worden geroepen waardoor we onze eigen gezondheid in de hand kunnen houden? Dat is het doel van de richtlijn. Aangezien het echter om onderzoek en octrooi op levend materiaal gaat, zijn we natuurlijk lang stil blijven staan bij het ethische aspect. Zo komt het dat er in de richtlijn, zoals reeds gezegd, duidelijk wordt aangegeven dat het menselijk lichaam uitgesloten is van octrooieerbaarheid, dat het klonen van mensen en germinale geninterventie bij de mens verboden is. Alle voorzorgsmaatregelen om mogelijke foute ontwikkelingen te voorkomen, zijn genomen en de bezwaren met betrekking tot de risico's van genetische manipulatie zijn derhalve ongegrond, te meer omdat er in de richtlijn sprake is van de instelling van een Europees Comité ethiek.
Onze conclusie luidt dus dat de richtlijn in deze vorm, met de door de commissie aangenomen amendementen, een evenwicht tot stand brengt tussen het verlangen de wetenschappelijke vooruitgang op biotechnologisch gebied te bevorderen en het streven de waardigheid en de integriteit van het menselijk wezen te beschermen. Tegen degenen die eens te meer pogingen doen om - zoals enige tijd geleden met hun voorstel tot een moratorium voor het verrichten van onderzoek - de vooruitgang van de kennis van het menselijk wezen tegen te houden, alle onderzoek en uitvindingen met betrekking tot biologisch materiaal te verbieden, zou ik willen zeggen dat zij een zeer grote verantwoordelijkheid op zich zouden nemen door alle hoop op genezing te ontnemen aan zieken voor wie genetische ingrepen de enige kans zijn om niet gehandicapt door het leven te gaan of om gewoon niet te sterven.
Iedere menselijke vooruitgang heeft een keerzijde, uitvindingen kunnen ook worden misbruikt. Het is aan ons, democratische landen en instellingen, om dit risico uit te sluiten, niet door op onze schreden terug te keren in de wetenschappelijke geschiedenis, maar door er, door middel van passende kadermaatregelen, voor te zorgen dat de steeds grondigere kennis van het menselijk wezen uitsluitend in dienst zal worden gesteld van de strijd tegen lichamelijk en geestelijk lijden. Dit is tevens het doel van de - gewijzigde - richtlijn en daarom zal de ELDR-fractie het verslag van de heer Rothley vanzelfsprekend goedkeuren.

Sierra González
Mijnheer de Voorzitter, de vermeende einddoelstelling van deze richtlijn en van het verslag-Rothley bestaat in het openbaar belang dat men middels de uitbreiding van de octrooieerbaarheid van biologisch materiaal wil verdedigen.
Maar we moeten dit wel voorzichtig benaderen, omdat octrooien op genen en op cellen de bijna onbeperkte controle over de fundamentele elementen van het leven in particuliere handen geven, en dat is een gevaar waarover niet alleen niet wordt nagedacht, maar dat in het verslag zelfs wordt ontweken, terwijl men benadrukt dat ethische problemen niet in het octrooirecht thuishoren.
Inderdaad worden de morele kwesties uit het debat geweerd. En dat valt te betwisten, omdat, als men bedenkt dat ieder recht, ook het octrooirecht, te maken heeft met verantwoordelijkheden en met plichten en alles wat te maken heeft met de fundamentele elementen van het leven, morele overwegingen oproept. Met als de uitsluiting van morele kwesties twijfelachtig is, dan lijkt het mij nog twijfelachtiger als men pretendeert het openbaar belang te verdedigen - vanuit het oogpunt van samenhang - terwijl men in werkelijkheid juridische instrumenten creëert die de industrie in staat stellen op te eisen dat zij natuurlijke processen heeft uitgevonden en men toelaat dat dit kan leiden tot een monopolistische controle over dat alles.
Welke garanties hebben we dat deze controle aangewend zal worden ten behoeve van het algemeen belang? Geen enkele, behalve de goede wil van degenen die de controle uitoefenen.
Financiële overwegingen - en dat is niet het algemeen belang - zullen het besluit bepalen over hoe en wanneer een uitvinding geëxploiteerd moet worden en wie daarvan moeten profiteren, rekening gehouden met het feit dat de controle over de vraag of een gepatenteerde uitvinding geëxploiteerd wordt, wordt toegewezen aan de eigenaar van het patent, die dan uiteraard zelf en in zijn eigen belang zal beslissen.
Dit is een zorgwekkend vooruitzicht en anderzijds wordt in het verslag-Rothley de noodzaak benadrukt dat juridische onzekerheden weggewerkt moeten worden en dat de octrooiwet in de lidstaten van de Europese Unie op een eenvormige wijze geïnterpreteerd dient te worden. Maar in de praktijk blijven deze onzekerheden bestaan, rekening gehouden met het feit dat deze richtlijn ingaat tegen de beginselen van de Overeenkomst inzake het verlenen van Europese octrooien, waarmee de reikwijdte van de octrooien over de momenteel vastgelegde grenzen ruimer wordt.
Ik denk dat er nagedacht moet worden. Het verlenen van octrooien zou niet af mogen hangen van uitsluitend technische overwegingen. De aanvragen moeten grondig onderzocht op de meest verreikende maatschappelijke gevolgen.
In het nieuwe Commissievoorstel worden deze verreikende gevolgen niet onderzocht, evenmin als er gezocht is naar alternatieve vormen van rechten van intellectuele eigendom die echte vernieuwing aanmoedigen, zonder aanleiding te geven tot de monopolistische controle, waarvan bij octrooien sprake is.
Al deze zaken geven tot aanleiding tot serene overwegingen en een politiek besluit dat verder reikt dan het verzoek om tegemoet te komen aan de vraag naar biotechnologische producten. Ook moet er een politieke beslissing worden genomen die verband houdt met ethiek. Mijn fractie wil graag dat dit Parlement besluit in overeenstemming met morele principes.

Roth
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, alles wat mogelijk is, is hier toegelaten, mag hier toegelaten zijn, nietwaar mijnheer Rothley?! Wij houden hier een principieel debat dat enerzijds grenzen overschrijdt en waarin anderzijds toch heel nieuwe grenzen moeten worden getrokken. In dit debat gaat het om niet minder dan verantwoordelijkheid. Het gaat om moraal en ethiek. Het gaat om de waardigheid van de levende wezens. Het gaat om de onaantastbaarheid van de natuur. Het gaat om mensenrechten. Worden door deze roep om groei en vooruitgang en de valse belofte inzake meer arbeidsplaatsen de sociale rechtsstaat en het respect voor de natuur niet ter discussie gesteld? De octrooiering van levende wezens en het negeren van de onaantastbaarheid van het individu zijn immers het resultaat van een hybris die geen grenzen meer kent. Wie zijn wij eigenlijk dat wij de evolutie als privé-bezit beschouwen en aanspraak willen maken op een leven dat zich in miljoenen jaren in miljoenen levende wezens heeft ontwikkeld en dat ons gemeenschappelijk erfgoed is, waarvan de soortendiversiteit een onbeschrijfelijke rijkdom vertegenwoordigt? Wie zijn wij eigenlijk dat wij denken het recht te hebben ons boven dieren en planten te verheffen om de mens uiteindelijk aan ons te onderwerpen en te gebruiken en hem tot niet meer dan biologisch materiaal te reduceren?
Verantwoordelijkheid tegenover ons en onze kindskinderen kan in dit geval alleen maar strikte en consequente afwijzing betekenen. Geen octrooien voor genen, planten, dieren, mensen of delen daarvan! Wij komen op voor de vrijheid van onderzoek en ontwikkeling. Wij wijzen echter af dat onderzoek en ontwikkeling juist door excessieve octrooibescherming veeleer worden gehinderd, omdat wetenschappelijke inzichten niet meer vrij beschikbaar zijn, maar het privé-bezit van individuele concerns en derhalve van economische belangen worden en de vraag van de toegang tot en de deelneming in inzichten een kwestie van geld wordt. En wij komen op voor moraal in de politiek. Moraal wil ook - en eigenlijk vooral - zeggen onafhankelijkheid. Wij zijn geen gepatenteerde verdedigers van een ongebreidelde mededingingsideologie, die haar politiek aan deze belangen ondergeschikt maakt en aanpast.
Ik doe een beroep op onze maatschappijpolitieke verantwoordelijkheid, en dat is iets anders dan afhankelijkheid van de politiek van BASF, Boehringer of hoe ze ook mogen heten. Deze onafhankelijkheid had ik van de rapporteur gewenst, want als politiek en moraal van elkaar worden gescheiden, dan is het resultaat immorele politiek.

Scarbonchi
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, twee jaar geleden verwierp het Europees Parlement in derde lezing het eerste voorstel voor een richtlijn betreffende de wettelijke bescherming van biotechnologische uitvindingen. Deze negatieve uitslag, een unicum in de geschiedenis van de medebeslissingsprocedure, gaf aan dat onze Vergadering niet bereid was in te stemmen met een vage wetgevende tekst, die de mens raakt op zijn meest gevoelige punt: zijn genetische erfgoed, de opening van het boek van het leven.
Wij waren een jaar geleden, tijdens de door de Commissie juridische zaken en rechten van de burger georganiseerde openbare hoorzitting, getuige van even boeiende als tegenstrijdige debatten tussen de deskundigen die waren verzocht zich uit te spreken over de gegrondheid van het octrooi voor wetenschappelijk onderzoek en ontwikkeling. Dat is verleden tijd, zult u zeggen. Dat is waar, maar er zijn ondertussen helaas niet veel nieuwe elementen aan de discussie toegevoegd en er is nog altijd sprake van onduidelijkheden. De commerciële belangen roeren zich steeds meer, dezelfde lobby's brengen dezelfde argumenten naar voren en de Commissie heeft in de laatste twee jaar - overhaasting met snelheid verwarrend - een nieuwe, duidelijk andere tekst opgesteld, die niettemin nog altijd precies hetzelfde uitgangspunt bevat.
De Commissie stelt namelijk als postulaat dat het octrooirecht hoe dan ook een technisch recht is en bijgevolg slechts in beperkte mate relevant is voor ethische kwesties, zelfs wanneer dit recht van toepassing is op levend menselijk materiaal. Zij baseert de grenzen van octrooieerbaarheid dus uitsluitend op het onderscheid tussen uitvinding en ontdekking. Dat is ook een manier om elk filosofisch en politiek debat over de wording van het menselijk wezen achteloos van de tafel te vegen.
Een aantal vragen dringt zich op. Waarom heeft de Commissie zich nooit afgevraagd of de toepassing van de beginselen van het octrooirecht op levend materiaal en, met name, op levend menselijk materiaal, alsmede de aanpassing van deze beginselen wel steek hielden? Dit is toch een essentiële kwestie. En wat te denken van het door de Commissie juridische zaken en rechten van de burger goedgekeurde verslag? Het gaat om een onvolmaakte kloon van het voorstel van de Commissie. Ik gebruik het woord "kloon" omdat de Commissie juridische zaken en rechten van de burger klaarblijkelijk precies dezelfde rigoureuze juridische opvatting heeft van de toepassing van het octrooirecht op levend menselijk materiaal. Deze kloon is echter "onvolmaakt" , want er moet toch worden gewezen op de aanzienlijke verbeteringen die de leden van het Parlement hebben aangebracht in de artikelen 3 en 9 van de tekst waarin de ethische beginselen op dit gebied worden vastgesteld. Dit neemt niet weg dat de formulering van deze ethische beginselen nog steeds weinig bevredigend is. De bepalingen van ethische aard worden namelijk niet onderbouwd door een hoofdbeginsel, zoals het principe dat er geen eigendomsrecht op het menselijk lichaam kan worden gevestigd of het beginsel van eerbiediging van de menselijke waardigheid.
Het door de Fractie Europese Radicale Alliantie voorgestelde amendement 81 heeft tot doel van de mens opnieuw het hoogste goed te maken en de idee in ere te herstellen dat de wetenschap in de eerste plaats het individu moet dienen. Biotechnologie staat in dienst van de mens en niet andersom. Ook al worden deze ethische beginselen expliciet vermeld - ik denk aan amendement 11 van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger waarin het beginsel van uitsluiting van octrooiering van het menselijk lichaam, de delen en de producten ervan wordt vastgesteld -, toch komt het beginsel van uitsluiting van octrooiering van de producten van het menselijk lichaam, zoals bloed, traanvocht, zweet en sperma, niet voor in artikel 3, amendement 49, waarin de niet-octrooieerbaarheid van het menselijk lichaam ter sprake komt. Ik verbaas mij over dit gebrek aan nauwkeurigheid waarvan blijk wordt gegeven door juristen die juist op de strikte toepassing van het octrooirecht staan.
Een andere incoherentie is dat in artikel 4 het beginsel plantensoorten en dierenrassen van octrooieerbaarheid en uit te sluiten wordt geponeerd zonder dat ergens een definitie wordt gegeven van het begrip "dierenras" . Tevens betreur ik dat men de ethische beginselen in een heterogeen geheel laat verwateren. Wat heeft het voor zin, zoals in artikel 9, te verwijzen naar algemene rechtsbegrippen, te weten de openbare orde en de goede zeden, een uitputtende lijst van strikt verboden - en dus niet-octrooieerbare - soorten genetische manipulatie op te stellen en te refereren aan de mate van lijden van proefdieren? Is een specifiek statuut van het menselijk lichaam niet gerechtvaardigd als men een bepaalde juridische nauwkeurigheid betracht? Het is dom en bedrieglijk te spreken over de ethiek van het leven dat dier, plant en mens gemeen hebben. De Commissie en de Commissie juridische zaken en rechten van de burger hebben hier geen rekening mee gehouden. Onze fractie zal hen dus op de vingers tikken als zij onze voorstellen naast zich neer blijven leggen.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, in het verslag-Rothley wordt een moeilijk onderwerp aangesneden dat, zoals door sommigen is gezegd, iedere afgevaardigde rechtstreeks aangaat en ieders diepe overtuigingen raakt. Ik herinner mij overigens de vragen die wij ons tijdens de - moeizame - stemming op 1 maart 1995 hebben gesteld. Per fractie voor- of tegenstemmen lijkt mij, zoals ik hier en daar heb gehoord, niet haalbaar. Iedereen moet zelf naar eer en geweten zijn standpunt bepalen en ik zal dan ook op persoonlijke titel spreken.
Ik kan mij, om te beginnen, wel vinden in het argument dat er op Europees niveau een richtlijn moet komen. Op internationaal niveau bestaat het octrooirecht, dat is waar; in het ons voorgelegde voorstel wordt hiervan melding gemaakt. Ook op nationaal niveau zijn er wetteksten die mogelijkheden bieden. In Frankrijk, bijvoorbeeld, de wet van 29 juli 1994. Waarschijnlijk moeten we echter een stap verder gaan om tot een minimale harmonisatie en grotere doeltreffendheid op Europees vlak te komen. Wat niet bij ons zal worden gedaan, zal uiteraard elders geschieden.
Ik moet zeggen dat ik ook iets zie in het argument dat er therapieën voorhanden moeten zijn om een groot aantal ziekten te bestrijden. Miljoenen personen lijden aan ernstige, vaak erfelijke ziekten. Net als een groot aantal collega's maak ik mij echter zorgen over onze ethische overwegingen. Is daar voldoende rekening mee gehouden?
Er moet weliswaar een richtlijn tot stand worden gebracht betreffende de octrooiering van biotechnologische uitvindingen, maar alleen voor uitvindingen die een reëel nut hebben voor de samenleving. Het moet een richtlijn zijn die het leed daadwerkelijk verzacht. Het menselijk lichaam is niet octrooieerbaar, de door de mens vervaardigde producten zullen dit wel zijn. De Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft nuttig werk verricht. Zijn we ver genoeg gegaan? Ik heb, met name, zo mijn twijfels over de octrooieerbaarheid van dieren.
Wij zullen dus aan de hand van de uitslag van de stemming over de amendementen ieder afzonderlijk ons standpunt bepalen. Ook al ben ik momenteel, in beginsel, vrij positief, toch wacht ik de uitslag van de stemmingen af alvorens een definitief standpunt in te nemen.

Gebhardt
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, ik zie geen enkele zinnige reden waarom het Europees Parlement zich zelf in het gezicht zou slaan. Vandaag bestaat dat gevaar echter. Op 1 maart 1995 hebben wij na moeilijke en serieuze onderhandelingen met een duidelijke meerderheid een richtlijn betreffende de octrooiering van biotechnologische uitvindingen verworpen. Vandaag houden wij ons daar opnieuw mee bezig. De formulering is nieuw, de inhoud oud. Ik zou het mij gemakkelijk kunnen maken en zeggen: laten wij zoals toen tegenstemmen. Dat zou verkeerd zijn. Biotechnologische uitvindingen dienen de mens, niet alleen in de geneeskunde maar ook op andere gebieden. Ze moeten dus worden beschermd, maar niet ten behoeve van het geïnteresseerde kapitaal, doch ten behoeve van onze medeburgers.
Ontdekte delen van het menselijk lichaam mogen niet tot uitvindingen, die octrooieerbaar zijn, worden uitgeroepen. Het gaat niet aan dat individuen daar alleen over kunnen beschikken! Genen en gensequenties moeten het gemeenschappelijk bezit van de mensheid blijven, vrij ter beschikking van de onderzoekers blijven voor het welzijn van alle mensen. Dat is de politieke beslissing die voor ons ligt. Het heersende octrooirecht speelt daar geen rol in. Het is op het kapitaal en niet op de mens afgestemd. Als afgevaardigden van het Europees Parlement is het onze taak 370 miljoen kinderen, vrouwen en mannen te dienen. Deze verplichting vormt de achtergrond van de amendementen 71 t/m 76. Daarom hebben wij ze ingediend.
Nogmaals, ik ben niet tegen de octrooiering van biotechnologische uitvindingen. Ik ben ertegen dat delen van het menselijk lichaam, dat dieren, planten, ontdekkingen tot uitvindingen worden uitgeroepen en octrooieerbaar worden gemaakt.

Mosiek-Urbahn
Mijnheer de Voorzitter, over de richtlijn betreffende de wettelijke bescherming van biotechnologische uitvindingen wordt nu al tien jaar gediscussieerd en beraadslaagd.
Dat er maar geen einde aan de beraadslagingen komt, heeft ook te maken met het feit dat de onderbrenging van deze richtlijn bij de interne-marktrichtlijnen, met als doel het octrooirecht in Europa te harmoniseren, telkens weer uit het oog werd verloren. Er werd telkens weer geprobeerd de omvang van de industriële eigendom te beperken of zelfs uit te hollen door de richtlijn met niet bij het octrooirecht horende regelingen te overladen. De richtlijn wordt uit drie oogpunten besproken: uit wettelijk, economisch en ethisch oogpunt. De onderlinge aanpassing van de wettelijke voorschriften van de lidstaten is noodzakelijk geworden om een verschillende ontwikkeling op het gebied van de wetgeving en de rechtspraak in de lidstaten tegen te gaan. Het gevaar van een verdere versnippering van het recht moet worden voorkomen. Wij hebben op dit gebied rechtszekerheid nodig. Economisch gezien komt het erop aan uitvindingen en innovaties te stimuleren en imitatie niet te bevorderen. Het concurrentievermogen van de Europese industrie moet worden bevorderd, de Europese onderzoekers moeten worden gemotiveerd om in Europa te blijven, in Europa aan onderzoek te doen en niet naar het buitenland buiten Europa te trekken. In zoverre dient de richtlijn zeer zeker ook het Europees werkgelegenheidsbeleid.
Hoe en in hoeverre ethische aspecten in de richtlijn moeten worden geïntegreerd, was en is de eigenlijke conflictstof van deze richtlijn. Dat is ook vandaag weer uit verschillende bijdragen tot de discussie gebleken. De industriële eigendom regelt de rechtsverhouding tussen uitvinder en derden. Hij regelt niet het eigenlijke exploitatierecht. In het octrooirecht zijn uitvindingen weliswaar van octrooieerbaarheid uitgesloten als de openbaarmaking of de toepassing ervan strijdig is met de openbare orde. Maar zowel het onderzoek als de exploitatie van de onderzoeksresultaten worden door andere wetten geregeld, bijvoorbeeld door de wet op de gentechnologie, de wet op de bescherming van het embryo. De definitie van openbare orde is afgeleid uit de centrale bepalingen van de verschillende nationale grondwetten en de daaruit afgeleide wetten. Het komt met andere woorden niet aan de octrooibureaus toe de technologie te sturen.
De richtlijn verdient in de door de juridische commissie goedgekeurde formulering ten volle onze steun. Het komt er nu op aan dat de krachten die zich bewust zijn van de betekenis - en bijgevolg ook van de grenzen - van de industriële eigendom, zich doorzetten en dat de richtlijn nu spoedig kan worden aangenomen.

Malerba
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, toen we in maart 1995 over de eerste richtlijn inzake de octrooibaarheid van biotechnologische uitvindingen stemden, stemde ik vóór. Vandaag ben ik om minstens twee redenen blij dat deze richtlijn herzien is: ten eerste omdat ik overtuigd ben dat deze richtlijn beter is, aangezien de definities nauwkeuriger zijn, zoals sommige voorgaande sprekers ook al gezegd hebben. Ten tweede omdat er inmiddels het indrukwekkende wetenschappelijke feit van het gekloonde schaap geweest is, en recentelijk, de bekendmaking dat het mogelijk is langs biotechnologische weg bloedplasma te produceren. Dankzij deze nieuwe ontwikkelingen heeft de maatschappelijke discussie zich verbreed, kan het denkbeeldige tegenover het mogelijke, en de visie tegenover de kennis worden gezet. Je kunt je afvragen of het onderzoek en de biotechnologische industrie in Europa in deze anderhalf jaar van vertraging qua concurrentiepositie hebben ingeboet ten opzichte van de Amerikaanse en Japanse concurrentie, en of er kapitaal en arbeidsplaatsen verloren zijn gegaan. Ik vrees dat het antwoord van de industrie hierop "ja" zou luiden.
We moeten zeer omzichtig te werk gaan en de gevoeligheden respecteren, omdat dit een heel belangrijke richtlijn is en het gebied waarop deze levensvraagstukken zich afspelen nieuw is; de publieke opinie bekijkt de wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen op dit nieuwe gebied met argusogen en verwart deze soms met bepaalde wapenfeiten op het gebied van de menselijke voortplanting, waarvan het nut twijfelachtig is. Het is dan ook van het grootste belang dat, naast de richtlijn die wij weldra gaan aannemen, alle betrokkenen in dit complexe schemergebied hun best doen degelijke informatie te verstrekken, om zo meer begrip te kweken en de uit onwetendheid voortvloeiende angst weg te nemen. Ik heb alle vertrouwen in het Comité ethiek dat is opgericht en in de besprekingen die wij in de commissie onderzoek zullen blijven voeren over de kennis van het levend wezen in het kader van het vijfde kaderprogramma.

De Clercq
Mijnheer de Voorzitter, sinds meer dan 10 jaar is de octrooibescherming voor biotechnologische uitvindingen onderwerp van discussie binnen de Europese instellingen. En sinds ik de eer heb voorzitter te zijn van de juridische commissie werden tussen januari en juni van dit jaar niet minder dan 15 vergaderingen gewijd aan het nieuwe voorstel van de Commissie, resulterend in 250 amendementen en 47 compromisamendementen. Dit alles om u te zeggen dat onze instellingen in het algemeen, het Parlement in het bijzonder, zeker niet over één nacht ijs zijn gegaan bij de behandeling van dit delicate onderwerp waar het normaal is dat alle meningen worden gehoord.
Zijn we thans op het vlak van het biotechnologische onderzoek aan de grens van het menselijke bereikbare? Sommigen beweren "ja" , wetenschappers denken dat we ons slechts in de beginfase bevinden. Het is dan ook aan ons, politici, om er dan een juist, maar tevens duidelijk wettelijk kader voor te scheppen. En in alle objectiviteit denk ik dat de huidige tekst een billijk evenwicht nastreeft tussen diegenen die willen verdergaan en diegenen die zich verzetten tegen elk onderzoek. De tekst streeft naar een evenwicht tussen de technische dimensie en de ethische dimensie. Ik zou hier een oproep willen doen tot eenieder opdat wij als mens ook de nieuwe uitdaging durven aangaan, namelijk ervoor te zorgen dat we onze eigen inventiviteit en onze drang om steeds weer onze grenzen te verleggen, duidelijk en juist beheersen in de passende wettelijke regeling.

Ainardi
Mijnheer de Voorzitter, alle aanwezigen realiseren zich dat de biotechnologie op een groot aantal gebieden een snelle ontwikkeling heeft doorgemaakt.
De economische en commerciële belangen zijn bijzonder groot en maken bij velen de geldduivel wakker. We moeten wel constateren dat Europa op dit gebied een achterstand heeft opgelopen ten opzichte van de internationale concurrentie. Een van de manieren om deze wetenschappelijke, industriële en commerciële uitdaging aan te nemen is de huidige achterstand weg te werken en de nationale wetgevingen te harmoniseren. Hierdoor zou een einde kunnen worden gemaakt aan de versnippering van de onderzoeksactiviteiten en de segmentatie van de markt.
Deze richtlijn werd aan het eind van de medebeslissingsprocedure, in maart 1995, door het Europees Parlement verworpen, omdat zij onvoldoende rekening hield met de ethische dimensie. De Commissie heeft nu een nieuw voorstel voor een richtlijn betreffende de bescherming van biotechnologische uitvindingen door middel van octrooien voorgelegd, waarin zij aangeeft wat de voorwaarden en uitzonderingen op het gebied van octrooieerbaarheid zijn. Een aantal voorstellen van het Parlement is weliswaar overgenomen, maar er is eens te meer onvoldoende rekening gehouden met de ethische vereisten van de octrooieerbaarheid van menselijk materiaal.
Ik wil eraan herinneren dat de wetgeving van mijn land octrooiering van het menselijk lichaam en delen en producten ervan, maar ook de kennis van de hele of partiële structuur van een menselijk gen verbiedt. Het voorstel voor een richtlijn zou deze ethische beginselen, mijns inziens, moeten bevatten. Dit is noodzakelijk met het oog op het voorkómen van ernstige misstanden en het beschermen van de menselijke waardigheid.
Er wordt hier gesteld dat dergelijke vereisten het onderzoek zouden belemmeren. Ik vind dit onaanvaardbaar, aangezien onderzoekers de eersten zijn die aan de bel trekken. Ik ben dus van mening dat de richtlijn, in haar huidige vorm, de deur openzet voor alle mogelijke verkeerde ontwikkelingen en louter oog heeft voor commerciële aspecten.

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, genetisch materiaal, octrooien en de economische controle erover zullen in het komende millennium cruciale vraagstukken zijn. Met onbeperkte octrooimogelijkheden zouden het leven zelf en alle levende planten en dieren gewoon een industrieel product worden. Zelfs het menselijke leven zou door deze richtlijn geëxploiteerd worden. Het genetisch materiaal van onze planeet mag niet gemonopoliseerd worden door enkele privé ondernemingen.
Momenteel trekt het Europese octrooiverdrag een duidelijke lijn tussen uitvindingen en levend materiaal. Allereerst zijn ontdekkingen zoals genen niet octrooieerbaar; planten en dierlijke variëteiten en procedures voor het kweken van planten en dieren komen niet in aanmerking voor een octrooi. Als je genen gaat fotokopiëren en vervolgens verklaart dat het een uitvinding is, dan is dat is een karikatuur van de wetenschap. De druk die de industrie heeft uitgeoefend op politici om ervoor te zorgen dat in het octrooistelsel levend materiaal wordt opgenomen, is zeer groot. De manier waarop deze richtlijn erdoor wordt gedrukt, is in strijd met de aanvaardbare politieke besluitvorming. Dit vraagt om een open discussie en een goed gefundeerd besluit door diegenen die van hun burgers een mandaat hebben gekregen.
Als de Commissie getracht heeft om Commissiepersoneel te verbieden informatie te verspreiden naar het publiek toe, dan zou dit een aanval zijn die de kern van onze Europese democratie raakt, en ik wil hierover van de commissaris een antwoord.
Commissaris Cresson heeft deze Vergadering verzekerd dat er een verbod zou komen op het klonen van mensen, maar de richtlijn verbiedt niet dat er octrooien worden gegeven op het resultaat van het klonen van mensen. Dat een oermens gekannibaliseerd zou kunnen worden voor onderdelen mag niet eens in overweging worden genomen.
Patiënten die aan erfelijke ziekten lijden, heeft men verteld dat octrooien noodzakelijk zijn om therapieën te kunnen ontwikkelen. Het omgekeerde is echter waar: het octrooieren van menselijke genen zal problemen creëren voor het ontwikkelen van therapieën. Een vrije en onmiddellijke toegang tot informatie over het menselijke genenstelsel, is een eerste vereiste voor een nuttig gebruik van deze informatie. Een octrooi op het gen zou betekenen dat een enkele biomedische onderneming al het toekomstige onderzoek en de volledige medische ontwikkeling in handen zou kunnen krijgen, resulterend uit het isoleren van een specifiek gen. Dit zou het onderzoek niet bevorderen maar het juist de das omdoen. Het zou ook de mogelijkheid genetische tests te verrichten voor een ziekte zoals borstkanker zo verschrikkelijk duur maken, dat het buiten het bereik zou komen te liggen van de openbare gezondheidszorg. Terwijl nieuwe technieken spoedig snelle en goedkope genanalyses mogelijk zullen maken, zou, als er een octrooi moet worden betaald op ieder geanalyseerd gen, het testen van aanleg voor borstkanker wel eens onbetaalbaar kunnen worden.
Een van de cruciale kwesties is de vraag of artsen en medisch personeel diagnoses zullen mogen stellen en mensen mogen behandelen zonder dat zij een royalty betalen aan de octrooihouder. De huidige wetgeving verbiedt octrooien op methodes voor de behandeling van het menselijk lichaam middels chirurgie of therapie en op diagnostische methodes die verricht worden op het menselijk lichaam. Dit wordt door de ontwerprichtlijn geschrapt. Ik dring er bij de collega's op aan om voor amendement 91 van de Fractie De Groenen in het Europees Parlement te stemmen, waarin gevraagd wordt om een dergelijke vrijstelling voor artsen. Een voorbeeld van de problemen die zich hebben voorgedaan is het reeds genoemde geval van een borstkanker-gen. De Amerikaanse octrooihouders, Myriad, hebben een aanvraag ingediend voor een Europees octrooi en willen meer dan 2.000 dollar rekenen voor het gebruik ervan bij screenings.
Als de richtlijn wordt aangenomen, heeft dat ernstige gevolgen voor onze mogelijkheden om voedsel en medicijnen te verkrijgen. Onze gencellen en lichaamsonderdelen en onze resistentie tegen erfelijke aandoeningen zouden het monopolistische eigendom worden van de ondernemingen die er een patent op hebben. Dit zou de handel wettig maken in artikelen zoals bloedplasma en organen voor transplantatie, die nu in vele lidstaten niet verkocht mogen worden en het voorwerp zijn van een complex donornetwerk, dat georganiseerd wordt door de nationale departementen van de volksgezondheid ten behoeve van het algemeen nut. Door een octrooi op bijvoorbeeld bloed uit de navelstreng te geven, zouden deze bloedcellen onbereikbaar worden voor mensen die er niet voor kunnen betalen.
Collega's, de regering-Clinton in de Verenigde Staten heeft getracht om de Amerikaanse volksgezondheid meer te richten naar het Europese model. Als we nu onze Europese gezondheidszorg afstemmen op die van de Verenigde Staten en het algemeen nut opzij schuiven, dan zullen de burgers van deze lidstaten ons dat niet vergeven.

Hory
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, aan een debat dat zich laat aanzien als louter juridisch kunnen belangrijkere zaken ten grondslag liggen en wij bemerken vandaag dat er, om te beginnen, zeer grote economische belangen op het spel staan, waaraan de heer Monfils zojuist heeft herinnerd en waarvoor ons de ogen op nogal schokkende wijze zijn geopend door de intensieve lobbying waaraan wij bloot hebben gestaan. Vervolgens zien we dat er sprake is van wat wij niet anders dan een ideologische botsing tussen humanisme en liberalisme kunnen noemen, hoewel sommigen toch, dat klopt, de klassieke politieke tegenstellingen proberen te overbruggen, zoals bijvoorbeeld uit de interventie van onze collega Casini of de zeer gewetensvolle bijdrage van de heer Fabre-Aubrespy is gebleken.
Gaat het hier wel echt om een juridisch probleem? Zo ja, dan beschikken wij over nationale wetgevingen, over een Europees verdrag, over reeds door de Europese Waarnemingspost gegeven richtsnoeren en over een in het kader van de Wereldhandelsorganisatie gesloten universele overeenkomst. Ik ben echter van mening dat we niet te doen hebben met een louter juridisch probleem, maar wel - en dit noopt tot waakzaamheid - met de uitbreiding van het toepassingsgebied van octrooieerbaarheid tot het leven.
Als het om een technisch, een economisch probleem gaat, dan gaan het voorstel voor een richtlijn en het verslag uit van een a-priori: octrooien maken technische vooruitgang mogelijk. Is dat echter wel zo? Ik denk integendeel dat een octrooi, zoals de heer Telkämper zojuist heeft gezegd, vaak leidt tot het bestelen van een zwakke door een sterke. We kunnen dan cynisch, om economische redenen, de kant van de sterkste kiezen, doch dit is niet mijn keuze in dezen. Bevordert de techniek van het octrooi overigens wel altijd de vooruitgang? Zelf ken ik een groot aantal voorbeelden waaruit blijkt dat een octrooi, als gevolg van de mogelijkheid van terugkoop ervan, de technische en wetenschappelijke vooruitgang ook tot stilstand kan brengen.
Ik denk dat er vooral sprake is van een ethisch probleem. De Commissie en de rapporteur vertellen ons, ieder op zijn eigen manier: " hoort u eens hier, laten we het niet hebben over moraal, niet over ethiek en niet over humanisme, daar gaat het namelijk niet om, het gaat hier om recht, om handel, om business, om geknoei, ja, laten we over geknoei praten" . Daar ben ik het dus volstrekt niet mee eens en ik vind niet dat de heer Monfils en andere sprekers die een soort middeleeuwse angst voor technische vooruitgang zouden koesteren, " obscurantisten" kunnen worden genoemd. Ik heb de opmerkingen van mevrouw Roth, mevrouw Ainardi en de heer Scarbonchi gehoord: velen van ons zijn van mening dat deze tekst een morele en ethische preambule had moeten bevatten om de eventuele toekomstige technische keuzes toe te lichten.
Er zij op gewezen dat de mens over het middel beschikt om zichzelf definitief te vernietigen, maar ook over de middelen om zich eindeloos te reproduceren. Deze ontwikkeling kan derhalve niet worden beperkt tot haar technische en commerciële aspecten. Zoals iemand anders reeds zei: " wetenschap zonder geweten is slechts het verderf van de ziel" .
Het is dus een feit dat de Commissie juridische zaken en rechten van de burger verbeteringen heeft aangebracht in deze tekst. Wij volgen met aandacht het debat van vanochtend: we zullen naar de antwoorden van de Commissie luisteren en zien of er eventueel openingen zijn, we zullen ons een oordeel vormen over het lot dat de amendementen wordt beschoren en ons dan in allerlaatste instantie uitspreken, doch onze fractie is geen voorstander van aanneming van de richtlijn in haar huidige vorm.

Van der Waal
Mijnheer de Voorzitter, de discussie over deze richtlijn heeft zich het afgelopen jaar meer op de juridisch-technische aspecten gericht, dan op de ethische bezinning. Daartegen is op zichzelf geen bezwaar. De tekst is er juridisch door verbeterd. Toch blijven er bij mij belangrijke bedenkingen bestaan. De Commissie en rapporteur Rothley kiezen voor een brede interpretatie van het TRIP's-akkoord, daardoor kan het geïdentificeerde en geïsoleerde menselijke gen geöctroieerd worden. Volgens hen is deze interpretatie de enig juiste technische oplossing en is ieder andere aangedragen oplossing niet technisch, maar ingegeven door sentimenten.
Hierop een tweeledige reactie. De eerste is toch ethisch van aard. Niet ontleend aan goedkope sentimenten, maar gebaseerd op de overtuiging dat de mens een unieke schepping van God is en dus nooit, ook in zijn onderdelen, een menselijke uitvinding genoemd kan worden. Het isoleren van een gen is op zich een technisch hoogstandje. Maar om vervolgens het buiten het lichaam gebrachte erfelijk materiaal een eigen uitvinding te noemen, is nogal aanmatigend. Bovendien is de reikwijdte van zo een octrooi zeer vergaand ten opzichte van nieuwe toepassingen op basis van het gen.
Ten tweede ben ik van mening dat een juridisch-technische benadering van een probleem niet impliceert dat er maar één juist antwoord mogelijk is zoals collega Rothley zegt. Daarin blijft een keuzevrijheid waarvan politici op verantwoorde wijze gebruik moeten maken. In het Commissiedocument en in het verslag-Rothley worden begrippen uitvinding, nieuwheid en technische toepassing mijns inziens met kunst- en vliegwerk uit hun voegen getrokken om het menselijk gen in het keurslijf van het octrooirecht te wringen. Wat dat betreft, komt de interpretatie volgens het amendement-Gebhardt mij natuurlijker voor. ik ben daarom van mening dat de keuze voor octrooien op productiewijzen of daaruit volgende producten, op basis van de ontdekking van een gen, een zeer goed verdedigbare keuze is.

Belleré
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, de verschillende sprekers, onder wie collega Casini, hebben de strekking van het verslag-Rothley over het voorstel voor een richtlijn betreffende de wettelijke bescherming van biotechnologische uitvindingen mijns inziens goed onder woorden gebracht. Het definitieve verslag heeft inderdaad een moeizame weg afgelegd, maar naar mijn gevoel hebben we het doel bereikt als het gaat om: het leven beschermen, het embryo niet uit winstbejag gebruiken, en de industrie beschermen tegen de Japanse en Amerikaanse concurrentie.
Ik ga verder niet in op de amendementen die morgen bij de stemming aan de orde zullen komen. Wij van Nationale Alliantie zullen voor het totale verslag stemmen en voor de amendementen waarin geprobeerd wordt het leven, het embryo en de ethiek te beschermen - dit keer moet de ethiek hand in hand gaan met de politiek -, en niet voor de amendementen die vanuit een juridische en biologische invalshoek proberen de fysiologische aspecten in de letterlijke zin van het woord van hun natuur te beroven.
Dan zou ik nu graag iets over de octrooien zeggen. Ik ben het met de Commissie ontwikkelingssamenwerking eens dat de octrooibaarheid van levend materiaal negatieve ethische en praktische gevolgen heeft voor de mensheid, het dierenrijk en het milieu. In de volgende categorieën moeten octrooien worden verboden: het menselijk lichaam, delen daarvan, menselijk weefsel en al het genetisch materiaal van menselijke oorsprong; dieren, delen van dieren, dierlijk weefsel, werkwijzen voor de genetische manipulatie, planten, zaden, plantenweefsel en ander teeltmateriaal.
Waarde collega's, het is onze plicht het leven te koesteren, de ethiek te beschermen en alles wat de almachtige god ons gegeven heeft intact te laten. Alleen zo kunnen we de uitdaging van deze tijd aan en tegelijkertijd voortgaan met het onderzoek. Est modus in rebus !

Verde i Aldea
Mijnheer de Voorzitter, ik denk niet dat het nodig is nog eens op het belang van dit debat te wijzen. Je hoeft alleen maar naar de hoeveelheid informatie te kijken, en desinformatie soms, die wij, afgevaardigden van het Parlement, rondom deze richtlijn hebben ontvangen.
Allereerst wil ik opmerken dat wij weerstand moeten bieden aan alle pogingen tot manipulatie rondom deze richtlijn. En manipulatie betekent dingen zeggen die de richtlijn niet zegt, of beweren dat er bepaalde dingen nodig zijn, terwijl die al in de richtlijn staan.
Ik heb geluisterd naar discussies over moraal en recht, moraal en beleid, en ik kan mij daar volledig in vinden, maar het heeft niets met de richtlijn te maken. In de richtlijn worden morele principes bevestigd, alsmede het respecteren van bepaalde goede gewoontes en de openbare orde en er wordt gezegd dat bepaalde zaken niet te tolereren zijn.
Anderzijds verlangt men van de richtlijn zaken die deze niet kan geven. In Spanje bestaat een liedje, dat zegt: " Ik ging naar zee op zoek naar sinaasappels, iets dat de zee niet heeft" , en dat is duidelijk. Ook hier worden soms sinaasappels gevraagd, terwijl de boom andere vruchten draagt.
Het gaat hier om het octrooirecht. Er zijn andere ethische normen. De Commissie heeft een werkgroep die zich met ethiek bezighoudt. Hier, op deze zetel van de Raad van Europa, is een overeenkomst goedgekeurd over de bescherming van de mensenrechten bij medische behandelingen. Dit alles bestaat en maakt deel uit van een context waarin deze richtlijn past.
Ook moeten we ons niet overgeven aan slogans. Ik denk dat de vorige richtlijn vooral ten onder is gegaan aan de slogan die luidde: " Neen tegen octrooien op leven" . Gelukkig is er in dit debat een andere slogan: " Octrooien voor het leven" . Er zijn ook mensen die octrooien willen, zodat het leven kan voortduren.
En tot slot kan ik iedereen alleen maar aanbevelen om eerst de richtlijn te lezen en dan pas te stemmen.
Ter afronding wil ik de heer Rothley gelukwensen omdat hij niet alleen in grote mate de zin van de amendementen heeft overgenomen, maar praktisch de hele richtlijn heeft gewijzigd en deze vanaf het begin geordend heeft. Ik denk dat de meeste leden van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger van mening zijn dat wij ons goed kunnen vinden in zijn werk.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, ook ik zou om te beginnen te rapporteur willen danken. De voor ons liggende ontwerprichtlijn is ongetwijfeld van enorm groot economisch belang voor Europa. 9 miljoen arbeidsplaatsen hangen direct of indirect af van de randvoorwaarden die wij voor de biotechnologie scheppen.
Het octrooirecht is echter slechts één van deze randvoorwaarden en ik geloof dat vele andere zaken ook belangrijk zijn, zo moeten wij bijvoorbeeld ook alle buraucratische belemmeringen wegwerken.
Als arts waarschuw ik met klem voor het instrumentaliseren van de patiënt in dit debat, dat toch in de eerste plaats een economisch debat is.
Dat geldt voor beide zijden, daarom was het applaus misschien te vroeg. Als sommigen hier doen alsof de aanneming van de richtlijn automatisch tot enorme therapeutische vorderingen op het gebied van de genetische ziekten zal leiden, dan moet ik toch zeggen dat er daar in de wetenschap minstens uiteenlopende opvattingen over bestaan. Ook degenen die zeggen dat een absolute bescherming van stoffen uit DNA tot problemen kan leiden, kunnen goede argumenten aanvoeren. Ik zeg heel duidelijk tegen beide zijden: wij weten het niet! Politici willen altijd duidelijke antwoorden, maar de wetenschap kan in dezen momenteel geen duidelijke antwoorden geven.
En ik wijs er nogmaals op dat juist de ontwikkeling van de diagnostiek, een betere diagnostiek, voor de patiënt niet noodzakelijk een voordeel is, als we de therapeutische methoden misschien pas over twintig of dertig jaar krijgen. Hier is dus gewoon voorzichtigheid en omzichtigheid geboden.
Voor onze fractie is het van doorslaggevend belang dat enkele ethisch gemotiveerde grenzen in deze richtlijn worden getrokken. Daarbij horen ingrepen in de menselijke kiembaan, octrooien op methoden waarbij gebruik wordt gemaakt van menselijke embryo's, alsook dierenbescherming. Bijzonder belangrijk is echter dat het klonen van menselijke embryo's moet worden uitgesloten. Klonen is strijdig met de menselijke waardigheid. Hierover waren alle politieke krachten in het Parlement het eens toen door het schaap Dolly ook het klonen van mensen tot het rijk van de mogelijkheden ging behoren.
De tijd van praten is voorbij, wij moeten nu handelen! Daarom moeten wij in deze richtlijn het klonen van menselijke embryo's duidelijk uitsluiten. Het is niet voldoende het inplanten in de baarmoeder, dus het reproductieve klonen, uit te sluiten, wat de groep adviseurs van de Commissie zou willen doen. Immers, alleen al het experimenteren met embryo's is, ten eerste, verwerpelijk en strijdig met de goede zeden en de openbare orde. Ten tweede zou ik u - en ik verzoek u nu goed te luisteren - willen vragen: wat is dan een nieuwigheid? Het inplanten in de baarmoeder is bekend. De geboorte is gelukkig nog een natuurlijk proces. Hoe zou men die dingen dan willen octrooieren? De stap naar de gekloonde mens, die wij toch nog ergens kunnen begrenzen, is het klonen van embryo's. En de weg naar het schaap Dolly was met vele schapenembryo's geplaveid. Wij willen niet dat de weg naar de gekloonde mens met veel mensenembryo's wordt geplaveid. Daarom verzoek ik u amendement 55, in het bijzonder voor de laatste twee paragrafen, aan te nemen.

Mezzaroma
Mijnheer de Voorzitter, samen met collega Langer heb ik me in 1995 fel tegen goedkeuring van deze richtlijn verzet. De heer Langer sprong toen op de bres voor de dieren en de planten, terwijl ik het opnam voor het embryo en dus voor de mens. Door deze twee dingen - de mens en de planten en dieren - op één hoop te gooien zijn veel mensen in de war geraakt en hebben we veel tijd verloren. Als we ze gescheiden hadden gehouden, waren we de concurrentieslag met de Verenigde Staten en Japan allang aangegaan, en dat is nodig voor de ontwikkeling in Europa en voor het scheppen van werkgelegenheid.
Vandaag komt het verslag-Rothley dan opnieuw aan de orde. De Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft veel werk verzet. Persoonlijk kan ik me wel in het verslag vinden. Ik zou met name graag zien dat artikel 9 ongewijzigd blijft en ik roep deze Vergadering op dit artikel zoals het is aan te nemen en er niets in te veranderen.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, het mag geen verrassing zijn dat dit debat een grote publieke belangstelling heeft opgeroepen en ik denk dat het in die context een uitdaging is voor het Parlement als wetgevend orgaan om onze verantwoordelijkheden op een volwassen manier onder ogen te zien.
Ik vind het verslag-Rothley, als product van een langdurig debat, een efficiënt, evenwichtig en redelijk voorstel en ik feliciteer de rapporteur.
Mevrouw Roth, die eerder namens de Groenen sprak, heeft het gehad over haar overtuiging dat er in de politiek behoefte is aan moraliteit. Ik ben het volledig met die overtuiging eens en daarom heb ik er geen enkel probleem mee om het verslag in dit stadium te steunen en dat doe ik dan ook in eer en geweten. Er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen ontdekkingen en uitvindingen. Octrooien op het menselijk lichaam, op het klonen van mensen, op embryo's en op het wijzigen van menselijke germinale cellen, zijn in het ontwerp van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger allemaal verboden. Het recht van landbouwers om dieren voort te planten en te fokken op hun eigen land, zoals nu ook gebeurt, is expliciet beschermd. Het Parlement legt de nadruk op de noodzaak dat de Conventie van de Verenigde Naties over de biologische diversiteit geëerbiedigd moet worden, en dat bescherming moet worden geboden tegen de vrees voor biopiraterij met betrekking tot de onderontwikkelde wereld en het milieu, en dit zijn twee internationale verplichtingen die niet zomaar opzij gezet kunnen worden.
Ook vandaag weer zit mijn brievenbus vol brieven. Deze zijn niet in de laatste plaats afkomstig van groeperingen in mijn eigen land die diegenen vertegenwoordigen die lijden aan genetische en andere medische aandoeningen, waarvoor momenteel geen behandeling bestaat, en die steun vragen voor deze maatregelen omdat deze ze enige hoop geven. In kan in eer en geweten niet stemmen tegen het geven van die hoop. We hebben ook voorgesteld een ethisch comité op te richten en om al deze redenen geloof ik dat dit voorstel efficiënt en ook evenwichtig is, en in tegenstelling tot vroeger geef ik dit keer graag mijn steun.

Eriksson
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik graag collega Sierra González bedanken voor haar bijdrage, die ik van harte steun, aangezien ook ik van mening ben dat de wetgeving vandaag de dag moet beantwoorden aan de nieuwe eisen die de samenleving stelt juist met betrekking tot ethische en sociale gevolgen. Er bestaan grote verschillen tussen de industriële uitvindingen op het gebied van machines en waar wij het nu hier over hebben, en dat hoort ook zo. Hier verschaft men de octrooigerechtigden nog meer reden om via het monopolie dat zij gaan krijgen meer macht en controle uit te oefenen, en ik zie dat vooral als een belemmering voor de ontwikkeling van onder andere het Midden- en Kleinbedrijf.
Volgens mij zou de ontdekking van bijvoorbeeld het functioneren van een gen ook werkelijk de fantastische ontdekking moeten betekenen die ze is, en dan ook ten goede moeten komen aan de hele wereld - en niet speciaal aan particuliere, economische winstbelangen. Ik vind het werkelijk jammer dat wij beleidsmatig niet zo ver komen dat wij werkelijk via voorstellen een mondiale samenwerking bevorderen, in plaats van de mededinging tussen bedrijven, speciaal nu het gaat om zulke belangrijke kwesties als deze, namelijk de menselijke gezondheid en de biologische diversiteit, niet alleen in de Europese Unie, maar in de hele wereld.

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Monti, het Europees Parlement zou zijn geloofwaardigheid verliezen als het met het ethisch en moreel volslagen onaanvaardbare verslag-Rothley zou instemmen. Het zou zichzelf belachelijk maken door een verslag aan te nemen dat het op 1 maart 1995 nog heeft verworpen onder het motto: de Commissie laat zolang stemmen totdat de uitslag haar past en het Parlement een knieval voor de gentech-industrie heeft gedaan. Ook het nieuwe voorstel voorziet in de octrooiering van levende wezens. Zelfs menselijke genen kunnen worden geoctrooieerd, ze moeten alleen van het menselijk lichaam worden geïsoleerd.
Als het Parlement het verslag aanneemt, bezegelt het een van de grootste en schandaligste herverdelingen van eigendom die er ooit plaats hebben gehad! Leven zou een handelswaar, een product worden. Met een goudzoekersmentaliteit wordt de mens tot een exploiteerbare grondstoffenvoorraad gereduceerd. Hierdoor wordt de menselijke waardigheid met voeten getreden. De mens wordt gedegradeerd tot biologisch materiaal, het menselijk lichaam wordt vrijgegeven voor commercialisering.
Als het EP het verslag aanneemt, dreigt een ethische dijkbreuk. De waardigheid en de zelfbeschikking van de mens worden in de uitverkoop gedaan. Voor het eerst sinds de afschaffing van de slavernij kan men opnieuw eigendomsrechten op mensen doen gelden. Zijn wij "uitgevonden" leven? Leven is geen uitvinding van de gentechnologie. Zelfs het klonen met lichaamscellen, zoals bij het schaap Dolly, of de octrooiering van biologische wapens worden in het verslag van de juridische commissie niet uitgesloten. Voor het eerst zouden therapieën en diagnosen voor mensen octrooieerbaar worden. Dit zal tot een levensbedreigende beperking van behandelingsmogelijkheden leiden.
De octrooiering van levende wezens zal tot een enorme commercialiseringsdruk in de geneeskunde leiden. Artsen zijn niet meer vrij bij de keuze van hun therapie. De tweedeklasgeneeskunde wordt geconsolideerd. Door de richtlijn wordt geen principiële beslissing over de gentechnologie genomen. De octrooiering van een gentechnisch vervaardigd geneesmiddel zou totaal onomstreden zijn. Een octrooi op een sinds eeuwen bestaand gen is daarentegen nooit een uitvinding. De octrooiering van erfelijk materiaal zou toegepast onderzoek blokkeren en innovatie belemmeren. De octrooiering van navelbloedcellen maakt dit duidelijk. Het toegepaste leukemieonderzoek is geblokkeerd. Door deze octrooien worden alle - ook de toekomstige - gebruiksmogelijkheden van genen gemonopoliseerd. Door deze richtlijn privatiseren wij de natuur.
Ik doe dan ook een beroep op u om het verslag in deze vorm te verwerpen en de amendementen van de Fractie De Groenen aan te nemen! Alleen dan kunnen wij beletten dat hier in het Europees Parlement ethische dijken worden doorbroken!

Blot
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het lijkt vandaag dus zeer noodzakelijk de Europese wetgeving betreffende de juridische bescherming van biotechnologische uitvindingen, na acht jaar van aarzeling, te wijzigen.
In de nu door de Commissie voorgestelde tekst wordt ruimschoots rekening gehouden met de ethische normen van de natuurwet die in dezen moet worden gerespecteerd, met name de uitsluiting van octrooieerbaarheid van het menselijk lichaam. Wat meer nauwkeurigheid zou op dit gebied echter niet misstaan en daarom zouden wij er voorstander van zijn dat amendement 84 van mevrouw Sandbæk, waarin duidelijk wordt aangegeven dat iedere ingreep, niet alleen in het menselijk lichaam, maar ook in het embryo, verboden is, aan de huidige tekst wordt toegevoegd. Voorts moet er uiteraard rekening worden gehouden met patiënten die hopen op vooruitgang waardoor het, dankzij deze nieuwe technologieën, mogelijk moet worden hen op een doeltreffende manier te behandelen.
Tot slot mogen we niet uit het oog verliezen wat de uiteindelijke bedoeling is van een octrooi: uitvinders te belonen voor hun creatieve prestatie door middel van een exclusief recht om gedurende twintig jaar over hun uitvinding te beschikken. Het is een prikkel om te innoveren, te investeren en dus banen te creëren. Welnu, we weten dat we, als gevolg van onze wetgeving, momenteel niet opgewassen zijn tegen de Amerikaanse en Japanse concurrentie.
In zijn toelichting geeft de rapporteur overigens zelf aan dat slechts 24 % van de door het Europees Octrooibureau verleende octrooien in Europese handen is. Ik ben trouwens van mening dat, alle - in een aantal gevallen oprechte - uitingen van morele verontwaardiging daargelaten, de huidige standpunten zeer vaak worden ingegeven door grote economische belangen aan de andere kant van de Atlantische Oceaan. Dat zou overigens niet de eerste keer zijn.
Om al deze redenen zal ik dus vóór deze tekst stemmen, die een goed compromis is tussen de verschillende aspecten waar de wetgever rekening mee moet houden, maar ik wil nogmaals aandringen op de toevoeging van amendement 84 van mevrouw Sandbæk aan de tekst van de rapporteur.

Adam
Mevrouw de Voorzitter, de laatste weken hebben de leden van dit Parlement dankzij de Groene beweging bergen verkeerde informatie te verwerken gekregen over dit onderwerp. Vanochtend om 7.00 uur op de BBC, prime time dus, ging dit debat totaal niet over de inhoud van de ontwerprichtlijn. De cruciale zin van de Groene propagandamachine was: " geen patent op het leven" . Zoals de heer Verde i Aldea zojuist al opmerkte, was het twee jaar geleden precies hetzelfde.
Een van de zeer droevige dingen rondom de huidige discussie is dat de campagne tegen de richtlijn voorbij is gegaan aan feiten en aan de zeer belangrijke wijzigingen die men via onderhandelingen heeft weten te verwezenlijken, als reactie op de terechte bezorgdheden en angst dat genetisch onderzoek ook betrekking zal hebben op de voortplanting. Het is bijzonder jammer dat de wijzigingen die hebben plaatsgehad, de tegenstanders van de richtlijn zijn ontgaan.
We moeten erkennen - en dat is een zeer onaangename gedachte - dat het grootste deel van de medicijnen die wij innemen in feite niet genezend werken. Ze verlichten alleen de symptomen. Vaccinaties en antibiotica hebben voor veel van de levensbedreigende ziektes van het verleden een oplossing geboden. Omdat we langer leven, krijgen we te maken met andere soorten ziektes: kanker, hartziektes, Parkinson, Alzheimer. Dit zijn allemaal ziektes met een genetisch element en de ontwikkelingen in de biotechnologie en genetische engineering brengen toch enige hoop dat er misschien een behandeling mogelijk is.
Ik steun de richtlijn niet alleen om medische redenen, maar ook omdat biotechnologie voor een schonere wereld zorgt. Het zorgt voor een wereld die meer energiebewust is en naar mijn mening brengt biotechnologie ons de hoop op niet alleen een langer leven, maar op een gezonder leven in de toekomst. De tegenstanders van de richtlijn zouden er eens over moeten nadenken waar ze nu eigenlijk een stokje voor trachten te steken.

Trakatellis
Mevrouw de Voorzitter, de maximale benutting van DNA-technologieën is - samen met de beperking van de ermee gepaard gaande risico's - de beste manier om investeringen in die sector te stimuleren. Een van de belangrijkste instrumenten daarbij is een octrooisysteem voor biotechnologische uitvindingen, dat wetenschappers beloont voor de tijd, middelen en ervaring die ze in hun uitvindingen steken.
De rechtsbescherming van biotechnologische uitvindingen wordt in de praktijk echter bemoeilijkt door tal van sociale, morele, wetenschappelijke en juridische factoren. Ik herinner eraan dat het Parlement er tweeënhalf jaar geleden niet in geslaagd is wetgeving hieromtrent door te drukken, zodat dit probleem onopgelost blijft. Het gaat trouwens om een onderwerp waarvoor het publiek erg gevoelig is, wat deels het gevolg is van het feit dat de biotechnologie per definitie wordt toegepast op levende wezens, waaronder de mens - zodat het geen verrassing is dat octrooien die daarmee verband houden, diepe emoties uitlokken.
Deze beraadslaging is er dan ook op uit bepaalde twijfels en onzekerheden die wetgeving op dit vlak in de weg staan, uit de wereld te helpen. Een van de redenen waarom DNA-technologieën op verzet stuiten, is dat het onderscheid tussen een ontdekking en een uitvinding bij zulke technologieën zeer vaag is - waarbij zij opgemerkt dat alleen octrooien mogen worden verstrekt aan uitvindingen en niet aan ontdekkingen, die weliswaar ook tot biotechnologische toepassingen leiden. Daar het gen en de cel - of het menselijk lichaam en de delen ervan - bestonden vóór de DNA-technologie, kan er in dit verband geen sprake zijn van een uitvinding en dus evenmin van octrooiering. Als wetenschappers erin slagen een gen te isoleren, dat ex vivo wordt aangewend om - codificeerbare - menselijke proteïnen te produceren, gaat het wel om een uitvinding die patentrechtelijk moet worden beschermd. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming vraagt in amendement 12 van haar advies aan de Commissie juridische zaken en rechten van de burger dan ook artikel 3, lid 2 van het Commissievoorstel te verduidelijken door er nadrukkelijk in te bepalen dat uitvindingen die gebruik maken van delen, voortbrengselen of kennis van het menselijk lichaam of genen ervan vatbaar zijn voor octooiering.
Ik benadruk in dit verband dat het gen op zich, de structuur ervan en de informatie erover niet als uitvindingen kunnen worden beschouwd, omdat die reeds bestonden vóór de biotechnologie er gebruik van maakte. Zowel de biotechnologische aanwending van het gen die leidt tot nieuwe substanties als de biotechnologische processen die erin slagen de structuur van genen te wijzigen moeten echter wel octrooieerbaar zijn.
We maken dus ernstig voorbehoud tegen het voorstel van de Commissie dat ook voor natuurlijke genen - die reeds bestaan en die, ik herhaal, als een ontdekking en niet als een uitvinding moeten worden beschouwd - octrooien wil toekennen. Als we dat aanvaarden, is het gevaar voor een oligopolide exploitatie van - gecodificeerde - genen en proteïnen niet ondenkbaar.
Ondanks het voorbehoud waarop in zowel de amendementen van onze commissie als deze tussenkomst wordt gewezen en waarmee de Commissie en het Parlement hopelijk rekening houden, stemmen we voor het verslag van de heer Rothley en het voorstel voor een richtlijn. We zijn namelijk van oordeel dat de rechtsbescherming die de richtlijn aan biotechnologische toepassingen waarborgt, de sector in staat zal stellen zich gestaag te ontwikkelen, zodat belangrijke terreinen als gezondheid - met name de voorkoming en bestrijding van ziekten - voeding, milieubescherming, landbouw en andere die met het leven en de activiteiten van de mens verband houden, worden gestimuleerd.

Pompidou
Mevrouw de Voorzitter, ik wil het vandaag niet hebben over de technische aspecten van octrooieerbaarheid, doch over de aspecten van octrooieerbaarheid van het leven. In de nieuwe richtlijn wordt nu, dankzij het uitstekende werk van de rapporteur en het Europees Parlement, rekening gehouden met de ethische en sociale aspecten, waarbij is gekozen voor een samenhangende benadering.
Er is een verschil tussen een ontdekking en een uitvinding: een gen is niet gelijk aan leven, het is belangrijk het geheel en de delen uit elkaar te houden. Gentechnologie is niet hetzelfde als manipulatie van embryo's: de werking van de cel en de overdracht van erfelijke eigenschappen moeten los van elkaar worden gezien. De compromisamendementen zorgen ervoor dat het menselijk wezen van de wieg tot het graf wordt gerespecteerd, dat het menselijk wezen of delen ervan geen commerciële waarde krijgen en dat manipulatie van embryo's of van germinale cellen, alsmede het klonen van mensen voor reproductiedoeleinden worden verboden.
Mij lijkt het ethisch ervoor te zorgen dat de toegevoegde waarde van de intelligentie en de creativiteit van het menselijk wezen, waarzonder er geen sprake zal zijn van duurzame vooruitgang, wordt erkend. In de nieuwe richtlijn wordt niet alleen uitgegaan van harmonisering van het octrooirecht, maar wordt tevens rekening gehouden met de karakteristieke eigenschappen van het menselijk wezen en met de kenmerken van het leven, worden uitvinders beschermd, wordt het privilege van de kweker gehandhaafd en wordt de ontwikkeling van biotechnologische producten bevorderd. De bedoeling van dit alles is te beantwoorden aan de verwachtingen van zieken en hun verwanten op het gebied van de behandeling van leukemie en andere vormen van kanker door gebruik te maken van de factoren van celgroei, op het gebied van de behandeling van hemofilie en diabetes door een beroep te doen op gezuiverde en - dit wil ik onderstrepen - niet-besmettelijke producten die veel doeltreffender zijn dan de tot op heden gebruikte producten. Dankzij de nieuwe richtlijn kunnen niet alleen de vaak voorkomende genetische aandoeningen, zoals mucoviscidose en myopathie, maar ook zeldzame, zogenaamde "weesziekten" worden bestreden.
Laten we, tot slot, niet vergeten dat een octrooi geen exploitatievergunning is. Laten we bescherming van een uitvinding en commercialisering van biotechnologieproducten niet door elkaar halen, deze laatste vallen namelijk onder het subsidiariteitsbeginsel. Ons Parlement heeft, tijdens de voorbereiding van de onderhavige richtlijn, de verantwoordelijkheid voor democratische controle op zich genomen, om ervoor te zorgen dat onderzoek en onderzoekers erkenning krijgen en dat het economisch concurrentievermogen van de Europese Unie wordt bevorderd zonder dat evenwel het respect voor het leven, voor het menselijk wezen en voor de rechten van het individu uit het oog wordt verloren.

Thors
Mevrouw de Voorzitter, het gaat hier eigenlijk om een kwestie waarover al alles gezegd is. Helaas is het debat enigszins voor dovemansoren gehouden, er zijn ook wat onwaarheden gezegd, iets waar collega Adam eerder ook op heeft gewezen.
Bij de standpuntbepaling van mijn fractie en mijzelf was voor mij van beslissende betekenis datgene wat collega Pompidou ook net heeft gezegd, namelijk dat het feitelijk een kwestie is van octrooiwetgeving - niet alles wat octrooieerbaar is, zal ook bijvoorbeeld nationaal mogen worden gebruikt.
Te vaak is tijdens het debat vergeten dat wij hier in Europa zijn. Wij hebben een Europese octrooitraditie, die inhoudt dat wij traditioneel strengere eisen aan octrooien stellen en de aanvragen gespecificeerd moeten zijn. Wij hebben een Europees Verdrag om de menselijke waardigheid bij de toepassing van medicijnen en biologie te beschermen; dat geldt ook in verband met octrooien.
Ik hoop dat wij via biotechnologisch onderzoek verder komen met alle medische uitdagingen waar de deskundige hier in de zaal het over heeft gehad. De werkelijke ongelijkheid treft degenen die zouden kunnen overleven als zij 200.000 mark voor een medicijn zouden betalen, maar dat geld niet hebben.
Beste vrienden, aan de andere kant moeten wij zo bescheiden zijn vast te stellen dat dit een nieuw soort octrooi is en dat wij wellicht op het ogenblik niet weten wat het onderzoek mee zal brengen. Daarom moeten wij bereid zijn de wetgeving te herzien, als er iets onaanvaardbaars gebeurt. Het is daarom belangrijk dat de Commissie en de Commissie Ethiek hierover weer rapporteert aan ons Parlement.

Lannoye
Mevrouw de Voorzitter, een groot aantal collega's heeft reeds op uitmuntende wijze aangegeven in hoeverre het verslag van de heer Rothley voor ons onaanvaardbaar is. Ik zou mij willen beperken tot één aspect van dit verslag.
Zo worden in het Europese Octrooiverdrag, dat aan de basis ligt van de nationale wetgevingen, in artikel 52, lid 4, chirurgische, therapeutische en diagnostische werkwijzen voor de behandeling van het menselijk of dierlijk lichaam van octrooieerbaarheid uitgesloten. Deze bepaling is noch in het voorstel voor een richtlijn van de Commissie, noch door de heer Rothley en de Commissie juridische zaken en rechten van de burger overgenomen, hoewel zij in het vorige voorstel wel voorkwam.
Twee amendementen van de Fractie De Groenen in het Europees Parlement hebben tot doel deze bepaling opnieuw aan het voorstel toe te voegen. Waarom? Omdat wij van mening zijn dat het met het oog op de rechten van de patiënt, de vooruitgang van de geneeskunde en de kennisontwikkeling in het algemeen gevaarlijk is dergelijke werkwijzen te octrooieren.
Ik geef u een voorbeeld ter illustratie: het Amerikaanse bedrijf Biocyte verkreeg een octrooi op menselijke bloedcellen van de navelstreng. Dit octrooi geldt niet alleen voor de bewuste bloedcellen, maar ook voor het eventuele therapeutische gebruik ervan. Een groot aantal clinici en onderzoekers die actief zijn op het gebied van beenmergtransplantaties verzet zich hiertegen, niet alleen om de zojuist door mij genoemde ethische redenen, maar ook omdat het hier niet om een echte uitvinding zou gaan, maar om een technische werkwijze - het isoleren en vervolgens invriezen van de cellen - waardoor geen echt nieuwe kennis wordt verkregen.
Ik denk dat in het huidige debat over dit - door een groot aantal onderzoekers en artsen betwiste - octrooi de balans dreigt door te slaan ten gunste van het bedrijf Biocyte. In het verslag-Rothley wordt ontegenzeglijk voorrang gegeven aan de economische en technische aspecten van het debat. In dit verslag worden het belang van zieken, vooral van degenen die aan een erfelijke ziekte lijden, en dat van de farmaceutische industrie, die hen gijzelt, door elkaar gehaald. In dit opzicht vinden wij het verslag dus volstrekt onaanvaardbaar.

Raschhofer
Geachte dames en heren, gezien het belang dat het voor ons liggende voorstel voor een richtlijn voor het heden, maar nog veel meer voor de toekomst heeft, wens ik niet in te gaan op de kansen die erdoor worden geschapen. Daar is toch al voldoende over gediscussieerd. Ik wil veeleer op de gevaren wijzen die ons zouden kunnen wachten, als het ontwerp wordt aangenomen, en die wij ons bij de stemming voor ogen zouden moeten houden. Ik vind namelijk dat men zich voor kortetermijnvoordelen niet ertoe mag laten verleiden grote wissels op de toekomst te trekken. Men zou de door talrijke deskundigen geuite bezwaren veeleer au sérieux moeten nemen en grondig bespreken.
Ik probeer u de draagwijdte van de beslissingen aan de hand van een voorbeeld duidelijk te maken: door het voor ons liggende ontwerp worden het menselijk genoom en de daarin vervatte gensequenties octrooieerbaar. Dit moet heel vastberaden worden afgewezen, want het menselijk genoom is in iedere vorm gemeengoed waartoe iedereen ongehinderd toegang moet hebben. Door dit recht aan enkelingen voor te behouden zouden we de kennis van het nut en de toepasbaarheid monopoliseren. Tegen de octrooieerbaarheid van menselijke DNA-sequenties spreekt bovendien dat daardoor het gebruik van specifieke sequentievarianten door anderen - en derhalve door het onderzoek - zou worden belemmerd. Om de genoemde reden zullen wij de richtlijn verwerpen en als Oostenrijkers weten wij ons hierin gesterkt door de 1, 2 miljoen landgenoten die het volkspetitionnement hebben ondertekend.

Barzanti
Mevrouw de Voorzitter, ik wil in mijn korte interventie deze uiterst belangrijke richtlijn niet in detail bespreken, noch wil ik ingaan op technisch-wetenschappelijke beschouwingen, want daar is dit niet de juiste plek voor.
De Italiaanse delegatie van de Socialistische Fractie is van mening dat de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, met name dankzij de rapporteur, de heer Rothley, de zaken nauwkeurig en met veel verve tegen elkaar heeft afgewogen, en een over het algemeen evenwichtig resultaat heeft neergezet. Wij vinden dat dit verslag moet worden gesteund, ook al kunnen er uiteraard amendementen komen die bedoeld zijn om het verslag te verbeteren of toe te lichten. We moeten bedenken, waarde collega's, dat het octrooirecht een zeer vastomlijnd onderwerp is, en dat de onderhavige richtlijn een scherp onderscheid maakt tussen ontdekking en uitvinding. De ontdekking wordt niet geoctrooieerd en dat kan ook niet anders. Alleen de uitvinding, het resultaat dus van een denkproces en van onderzoeken, kan geoctrooieerd worden, want zij moet deze waarborg hebben om ook voor de industriële ontwikkeling een essentieel referentiepunt te worden.
Naar onze mening moet het nieuw op te richten Comité ethiek een belangrijke taak gaan vervullen, maar dat hoeft geen direct wetgevende taak te zijn. We voeren hier geen ideologische of theologische discussie over het leven, het gaat hier om een seculier instrument dat een Europese ruimte voor de biotechnologie wil waarborgen, reglementeren en harmoniseren. Die ruimte is broodnodig als men bedenkt wat er op internationaal niveau aan de hand is. Als Europa het voorbeeld van het Amerikaanse systeem volgt en eendrachtig gaat samenwerken, zal de biotechnologie - zo verwachten de deskundigen - binnen het jaar 2005 een explosieve ontwikkeling doormaken en concurrerend worden; zij zal tussen de 1, 5 en 3 miljoen Europeanen werk verschaffen en tegelijkertijd het recht op gezondheid bewaken en de ontwikkeling van het onderzoek en de industrie waarborgen.
Als dit niet gebeurt, als dus industrie, politiek, onderzoek en massamedia de handen niet ineenslaan, zal de nog maar net ontloken bloem van de Europese biotechnologie alweer verwelken, en net zoals dat met de informatica is gebeurd, zal Europa een biotechnologische kolonie worden.

Palacio Vallelersundi
Mevrouw de Voorzitter, als je in dit stadium van het debat gaat betogen, kun je het vrij simpel houden: je zegt gewoon "ik verwerp" en "ik steun" . Welnu, de holle retoriek die vandaag in deze Vergadering te horen was, verwerp ik. Ook verwerp ik de waardeoordelen en de volledig gratuite intentieverklaringen, die alleen gericht zijn op diskwalificatie - ik zou bijna zeggen persoonlijke diskwalificatie -, terwijl ik de belangrijke dingen die eveneens te horen waren, steun. U heeft het eerste woord gehad, mijnheer Rothley, en ik geef dan ook mijn erkenning en mijn bewondering voor u te kennen. Ook onderschrijf ik de belangrijke zaken die mijn eveneens geliefde en bewonderde collega Casini heeft gezegd, alsmede de duidelijke opmerkingen van de heer Cot, de scherpe opmerkingen van de heer Fabre-Aubrespy en de zeer goed onderbouwde opmerkingen van de heer Pompidou. Hier zou ik mijn betoog eigenlijk al kunnen afsluiten. Toch ga ik nog een stapje verder. Ik zal voor het verslag-Rothley stemmen, en ik zal dat doen ondanks het feit dat het volgens mij een aantal technische gebreken vertoont, zoals de amendementen 42 en 43 op de overwegingen 39 en 40, die vanuit mijn oogpunt verkeerd zijn; of amendement 45 op lid 2 van artikel 1. Ook zal ik, ongeacht het resultaat, voor letter d) van lid 2 van artikel 9 stemmen, dat wil zeggen het probleem van het gebruik of de octrooieerbaarheid van uitvindingen waarbij men gebruik heeft gemaakt van embryo's.
En waarom doe ik dat? Ik doe dat omdat de meest obscure, de meest diepzinnige en de meest atavistische overtuigingen samenkomen in het biotechologische onderzoek, een industrie die in het jaar 2000 een omvang zal hebben van naar schatting 83 miljard ecu. En bovendien is deze situatie op ons allemaal van invloed, en ten overstaan daarvan blijft Europa naar het verleden kijken, terwijl het Recht voor de zoveelste keer niet alleen maar drie passen achter de maatschappelijke realiteit aanloopt - zoals de Duitse klassieker zei - maar veel verder achterblijft. We mogen namelijk niet vergeten dat er tussen 1987 en 1995, 1175 octrooien werden verleend op DNA in de hele wereld. Wij maken hier geen wetgeving voor de toekomst, maar we moeten de realiteit die over ons heen komt, zien bij te houden en deze binnen de banen van het recht zien te houden. En ik zal ook vóór stemmen wegens de economische redenen die hier uiteengezet zijn. Ik zal echter vooral vóór stemmen om een fundamentele reden die mijn inziens de kern van dit debat raakt.
Deze richtlijn is inderdaad niet bedoeld als een reguleringsmechanisme voor de biotechnologie; het doel ervan is veel beter omlijnd en zoals gezegd gaat het erom biotechnologische uitvindingen te beschermen, niet meer en niet minder. Deze richtlijn streeft er niet naar om het recht van de biotechnologie te zijn, en dat kan ook niet. Het wil, en dat moet ook, alleen maar octrooirecht zijn en dat voert ons natuurlijk tot de overweging, mijnheer Casini - ik ben het in deze strijd met u eens - dat wij voor de richtlijn geen systematisch en algemeen juridisch kader hebben van materieel recht, en dat de richtlijn maar weinig lapmiddeltjes aanbiedt die bovendien nog slecht zijn ook en dat wij iets moeten doen aan het verwijt dat men bij de bouw niet met de funderingen is begonnen.
Ondanks dit alles zal ik voor deze richtlijn stemmen in de overtuiging dat het een noodzakelijke stap is en dat we nog tijd genoeg hebben om aan de richtlijn te sleutelen.

Plooij-Van Gorsel
Voorzitter, collega's, er zijn twee industriële sectoren die de komende jaren wereldwijd voor veel werkgelegenheid zullen zorgen en dat zijn informatietechnologie en biotechnologie en op beide terreinen heeft het Europees Parlement de macht om te bepalen waar die werkgelegenheid wordt gecreëerd. In Europa of elders in de wereld? De groei van de biotechnologische industrie is door het Parlement tot nu toe niet gehonoreerd met een behoorlijke octrooiwetgeving die deze sector economisch moet ondersteunen. Na 9 jaar is er nog steeds geen Europese harmonisatie.
Collega's, dit Parlement lijdt aan een specifiek syndroom, namelijk het octrooi-op-levensyndroom. Van de Europese biotechbedrijven behoort ruim 95 % tot het MKB, het midden-en kleinbedrijf. Juist bij deze bedrijven zit het innovatieve en banenscheppend potentieel van Europa. Maar deze innovatie wordt geremd door de gefragmenteerde en in verhouding tot de Verenigde Staten en Japan zéér kostbare bescherming van biotechnologische uitvindingen. Een octrooiaanvraag via het Europese octrooibureau kost gemiddeld 19.000 ecu als het in 8 landen moet gelden, en dat is het marktvolume vergelijkbaar met de Verenigde Staten. In de Verenigde Staten kost dit 1.500 ecu. Wetenschappelijk staat Europa aan de top, maar wij buiten deze kennis niet uit en dát, Voorzitter, kost werkgelegenheid.
De biotechnologie kent zeer veelbelovende toepassingen waar ik met name het voorkomen en genezen van erfelijk overdraagbare ziektes wil noemen.
Collega's, wij hebben niet het recht voor anderen te kiezen of zij gezond of gehandicapt door het leven zullen gaan. Daarom zal mijn fractie voor het uitstekende verslag van de heer Rothley én de octrooirichtlijn stemmen.

Ullmann
Mevrouw de Voorzitter, één van de grondbeginselen van het christelijk geloof luidt dat we alle levende wezens als medeschepsels moeten beschouwen. Als dat meer dan ijdele woorden zijn, betekent het dat de fysieke, genetische en creatieve integriteit van deze medeschepsels een rechtsgoed is dat moet worden beschermd, en wel op alle gebieden van het recht, ook in het octrooirecht, mijnheer Rothley.
De voor ons liggende richtlijn doet dat in onvoldoende mate en op bepaalde punten heft zij deze rechtsbescherming zelfs op, bijvoorbeeld in amendement 74. Ze doet dat, omdat ze zoals de rapporteur op bladzijde 32 van zijn verslag zelf zegt, degenen volgt die een industrieel gebruik van het leven eisen. Wij wijzen dat af! Niet de vrijheid van het onderzoek, niet de verdere ontwikkeling van therapieën, niet de vooruitgang van de biotechnologische industrie, maar het feit dat alles van volstrekt particuliere economische belangen afhankelijk wordt gemaakt, zoals weer zeer duidelijk werd gezegd, wijzen wij af.
Wie dat doet, hoeft niet verwonderd te zijn als hij binnenkort de zopas opgestelde kloonverboden moet opheffen, en wel om precies dezelfde redenen die nu voor deze richtlijn worden aangevoerd. Niet het leven moet het industrieel gebruik dienen, maar elk industrieel gebruik moet omgekeerd het leven dienen. Daarvoor is het recht er en voor niets anders!

Martin, David
Mevrouw de Voorzitter, soms gebeurt het dat je in de politiek, net zoals in het gewone dagelijkse leven, gewoon moet toegeven dat je je vergist hebt. Ik moet zeggen dat het Europees Parlement het in 1995 bij het verkeerde eind had toen we de oorspronkelijke biotechnologierichtlijn verwierpen, en dat ik het bij het verkeerde eind had toen ik indertijd met de meerderheid van het Parlement mee stemde.
De test echter is niet of je je van tijd tot tijd vergist, maar of je van je fouten leert. Het doet me genoegen te kunnen zeggen dat het Europees Parlement van zijn fouten heeft geleerd en dat mijnheer Rothley dit nieuwe voorstel op een uitstekende manier door de Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft geloodst. Ik treed de vele andere leden bij, die hem het voorbije jaar hulde hebben gebracht in verband met zijn werk.
We hebben hier nu een voorstel dat een evenwicht vindt tussen enerzijds de daadwerkelijke behoefte om uitvindingen te beschermen, alsmede de wetenschappers en onderzoekers wier werk gericht is op het creëren van die uitvindingen, en jazeker, de ondernemingen die er geld in stoppen voor de financiering van dat onderzoek. Zij verdienen het dat die investeringen opbrengen.
Het onderhavige voorstel is ook fair tegenover de belangengroepen die patiënten vertegenwoordigen. Het leeuwendeel van de honderden, zo niet duizenden brieven die ik hierover heb ontvangen, is afkomstig van belangengroepen van patiënten. Het voorstel is voor deze groepen fair. Het geeft ze de hoop dat deze betrekkelijk nieuwe tak van de wetenschap zal helpen bij de behandeling van genetische aandoeningen en bij de genezing van ziektes zoals kanker en AIDS.
Anderzijds en net zo belangrijk is dat het nieuwe voorstel bescherming biedt voor het milieu; het beschermt het welzijn van dieren; het respecteert bestaande internationale overeenkomsten; het verbiedt het klonen van mensen.
Twee jaar geleden werden we overgehaald en in paniek gebracht door de horrorverhalen van diegenen die tegen biotechnologisch onderzoek zijn. Ik denk hier aan het punt dat de heer Liese eerder maakte, namelijk dat er alleen maar hoop is, maar dat we moeten denken aan de aspiraties van duizenden Europeanen die lijden aan ziektes die momenteel ongeneeslijk zijn, en dat we ze hoop moeten geven door deze richtlijn te promoten en enige orde op zaken te stellen op het vlak van de biotechnologie.

Cassidy
Mevrouw de Voorzitter, in vele opzichten geeft datgene wat de heer Martin gezegd heeft mijn eigen mening hierover weer, hoewel ik, in tegenstelling tot hem, met genoegen beken dat ik het voorstel heb gesteund toen wij er twee jaar geleden over stemden, en ik ben niet van plan mijn voornemen dit keer te wijzigen.
Zoals mijnheer Adam eerder al opmerkte, zijn de meeste leden van het Europees Parlement belegerd met bergen foutieve informatie over dit onderwerp. Ik heb hier een hele map verkeerde informatie. Zoals vele collega's weten, vind ik dat de activiteiten van lobbyisten zeer belangrijk zijn omdat zij ons helpen ons werk goed te doen, maar uiteindelijk is het aan ons, parlementariërs, om te beoordelen welke kant van de zaak doorweegt. Ik weet voor mijzelf heel goed aan welke kant ikzelf zou komen te staan: de belangen van de patiënten en van de interne markt.
Maar weinig sprekers hebben vandaag gezegd dat dit een maatregel is ten behoeve van de interne markt. Deze maatregel werd in 1988 voor het eerst voor deze Vergadering gebracht door de Commissie. Binnenkort is het 1998. In een snel evoluerende bedrijfstak ligt de Europese Unie achter op de zeer snelle vooruitgang waarvan in de Verenigde Staten sprake is. Er is inderdaad gerefereerd aan het feit dat de belangrijkste begunstigden van biotechnologische octrooien de grote multinationals zullen zijn. Dat is absolute onzin. In mijn eigen land zijn er al 165 belangrijke kleine en middelgrote ondernemingen die zich met biotechnologie bezighouden. De Verenigde Staten hebben er 1300. We zijn in Europa toch zeker wel in staat om datgene wat de Amerikanen doen ten minste te evenaren, zoniet te overtreffen.
Een ander deel van de mythe is dat er momenteel geen wetgeving is over de bescherming van biotechnologische octrooien hier in Europa. Die is er wel degelijk. Er zijn 15 verschillende biotechnologische octrooiwetten die verwarring en chaos stichten, en de kosten om een octrooi te registreren verschrikkelijk duur maken. De bedoeling van dit voorstel is om vijftien nationale regelgevingen te vervangen door één Europese regelgeving.
Voor wat de ethiek betreft - hoewel ik van mening ben dat de ethische overweging eigenlijk niet thuishoort in deze richtlijn - hebben de Commissie juridische zaken en rechten van de burger en haar rapporteur in amendement 56 een nieuw artikel 9a opgenomen, waarin een comité ethiek wordt ingesteld. Zoals gezegd hebben we ook rekening gehouden met de belangen van dieren en uiteraard met de belangen van de mensen, hoewel er blijkbaar mensen zijn in deze Vergadering die vinden dat de rechten van dieren belangrijker zijn dan die van mensen.
Ter afronding deel ik u mede dat ik de richtlijn zal steunen. Ik hoop dat de Commissie de meeste, zoniet alle amendementen van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger zal overnemen.

Tamino
Mevrouw de Voorzitter, de enige heldere redenering van de rapporteur is mijns inziens dat Europa een richtlijn over octrooien op het vlak van de biotechnologie moet goedkeuren, omdat de VS en Japan al zo'n soort richtlijn hebben. Dat is absurd, mijnheer Rothley, want dat betekent dat wij ons ondergeschikt maken aan keuzen die andere landen al hebben gemaakt. Het is daarentegen bepaald niet absurd je af te vragen wat de gevolgen van deze keuze zijn, maar daar houdt de rapporteur zich niet mee bezig.
Wat betekent het om octrooi te verlenen aan een levend organisme, ook als dat genetisch gemanipuleerd is? Het betekent dat een organisme als het resultaat van een menselijke uitvinding wordt beschouwd, maar dat klopt wetenschappelijk en logisch gezien niet, sterker nog, het lijkt op het raaskallen van een tovenaarsleerling die de wijsheid in pacht meent te hebben. In werkelijkheid is het enige doel biotechnologische ontdekkingen economisch uit te buiten: ik zeg ontdekkingen, want genen kunnen alleen worden ontdekt of gemanipuleerd, maar niet uitgevonden. De drogredenen van bepaalde amendementen zijn volstrekt zinloos: het is heel schijnheilig de octrooibaarheid van het menselijk lichaam en de delen daarvan uit te sluiten, want vanuit biologisch oogpunt is de mens immers een diersoort. We kunnen dus niets anders dan vaststellen dat wat voor de mens niet aanvaardbaar is, evenmin voor de andere dierlijke organismen aanvaardbaar kan zijn. Vanwege de economische belangen van een handjevol multinationals wil men echter een criterium bepalen dat nieuwe experimenten en nieuw lijden voor de dieren betekent.
Verder gaan er stemmen op dat genen en gentherapieën moeten worden geoctrooieerd om aan de behoeften van zieken tegemoet te komen. Maar dergelijke therapieën zijn ook zonder octrooi beschikbaar; sterker nog, als we de octrooibaarheid aanvaarden, werken we onderzoeken naar therapieën die voor de multinationals winstgevend zijn alleen maar in de hand. Dit betekent dat alleen rijke burgers en bevolkingsgroepen over deze therapieën kunnen beschikken, dat ze voor de armste bevolkingsgroepen niet zijn weggelegd, en vooral niet voor mensen die aan zeldzame ziekten lijden, ziekten die voor multinationals niet voldoende winst opleveren. Wat heet hier bescherming van zieken! Daar komt nog bij dat deze genen aan hun rechtmatige eigenaars worden onttrokken - dat is in Amerika al gebeurd -, en ofschoon zij deze genen in hun lichaam hebben, kunnen ze er na de octrooiverlening niet meer vrijelijk over beschikken. Dit heeft ernstige gevolgen voor de toekomst van de mensheid en daar kunnen we niet luchtigjes overheen stappen, zoals onze rapporteur wil. Daarom zijn wij tegen.

Berger
Mevrouw de Voorzitter, ik zou mijn spreektijd willen gebruiken om op enkele telkens weer opduikende misverstanden te wijzen. In tegenstelling met wat sommige collega's hebben beweerd, voorziet het verslag-Rothley wel degelijk in de octrooieerbaarheid van menselijke genen, planten en dieren. Iedereen die het tegendeel beweert, verzoek ik aandachtig artikel 3, lid 2, en artikel 1, sub b) 9 te lezen.
In artikel 3, lid 2, wordt van een geïsoleerd menselijk gen gesproken, maar er zij op gewezen dat ook een geïsoleerd menselijk gen een gen blijft. De door mij, samen met mevrouw Gebhardt, ingediende amendementen 71 t/m 75 hebben niet tot doel octrooien op het gebied van de biotechnologie te verhinderen, maar wel te ver gaande octrooien uit te sluiten, juist ook omdat de patiënten, de genezing van ernstige ziekten en de arbeidsplaatsen in Europa ons na aan het hart liggen. Als men met verantwoordelijkheidsbesef aan onderzoek doet, blijft het met onze amendementen zeer zeker mogelijk octrooien op procédés en toepassingen, alsook productoctrooien op proteïnes, geneesmiddelen, vaccins enzovoort te verlenen. Dat zou de Europese biotechnologische industrie voldoende moeten stimuleren en belonen; en vele van haar vertegenwoordigers zien dat ook zo.
Wat wij willen uitsluiten, is stoffenbescherming voor genetisch uitgangsmateriaal. Wij doen dit zowel om ethische redenen als om redenen die te maken hebben met het onderzoeksbeleid. De kennis over de wijze waarop het menselijk lichaam functioneert zou ook in de toekomst vrij toegankelijk moeten blijven voor de gemeenschap. Ze mag niet het voorwerp van exclusieve beschermings- en gebruiksrechten zijn. Stoffenbescherming voor genetisch uitgangsmateriaal verzekert een heel klein aantal Europese bedrijven, maar vooral Amerikaanse en Japanse bedrijven - deze zullen gewoon sneller hier zijn - voor vele jaren het monopolie, ook in Europa. Deze kunnen dan andere bedrijven van het gebruik van geoctrooieerd genetisch materiaal uitsluiten en hoge licentievergoedingen vragen.
Ten derde, de voorgestelde regelingen zullen ook de Europese boeren, de dieren- en plantenkwekers, en bijgevolg ook de consumenten, zeer duur te staan komen. Duur voor Europese normen, onbetaalbaar voor de ontwikkelingslanden. Als dieren en planten octrooieerbaar zijn, en niet alleen in de eerste generatie, maar als de octrooibescherming ook alle volgende door natuurlijke vermeerdering ontstane generaties omvat, dan heeft ook het geplande privilege van de kweker maar weinig nut meer.
Tot slot verzoek ik alle collega's die op zoek zijn naar een compromis tussen de verschillende legitieme belangen die hier meespelen, onze amendementen 71 t/m 75 te steunen.

Gahrton
Mevrouw de Voorzitter, tijdens het debat over de octrooirichtlijn heeft het mij vooral onaangenaam getroffen dat bepaalde patiëntenverenigingen, onder andere de Deense cystic fibrosis-vereniging, beweren dat er een "groene lobby" zou bestaan, die zich niets gelegen zou laten liggen aan de behoeftes van ernstig zieken. Dat is natuurlijk onjuist. Bijzonder opzienbarend is de bewering dat grote bedrijven zonder octrooirichtlijn hun onderzoeksresultaten geheim zouden houden. In een democratische samenleving met onbelemmerd onderzoek spreekt het alleen maar vanzelf dat onderzoeksresultaten vrij toegankelijk zijn voor alle onderzoekers zonder licentievergoedingen. Zoals de Noordse vereniging tegen dierproeven naar voren bracht, betekent de octrooirichtlijn dat ondernemingen een monopolie kunnen krijgen op belangrijke genen, wat tot problemen kan leiden bij het ontwikkelen van nieuwe medicijnen.
Het verslag-Rothley effent ook de weg voor het vestigen van octrooien op behandelingsmethoden, aangezien de zogenaamde artsenuitzondering ontbreekt. Dat betekent volgens Zwedens Christelijke Raad dat onderzoek belemmert wordt en dat onbemiddelde bevolkingsgroepen uitgesloten worden van de best mogelijke behandelingen.
Eerder in dit debat is door collega Adam gezegd dat er een "groene propagandamachine" is, die voorafgaande aan dit debat pressie heeft uitgeoefend. Dat is volstrekt belachelijk , als men bedenkt wat voor enorme propaganda de biotechnologische-industrie heeft gebruikt om een klein aantal leden van dit Parlement hun mening van twee jaar geleden te doen herzien. Daarom moet ik zeggen dat het niet alleen een nederlaag voor de democratie is, als deze richtlijn aangenomen wordt, maar ook een schande voor het Europees Parlement.

White
Mevrouw de Voorzitter, ik heb er geen enkele twijfel over dat biotechnologie de toekomst van de wetenschap zal worden. Dat gezegd zijnde, is het mijn mening dat de biotechnologie fundamentele ethische dilemma's zal creëren, en het ethische dilemma waar ik voor sta kan als volgt worden samengevat: Wat zeg ik tegen de ouders en familie van een kind dat lijdt aan cystische fibrose, als er helemaal geen hoop op is dat er serieus wetenschappelijk onderzoek op dat gebied wordt verricht. Anderzijds, wat gebeurt er als wij horen spreken - en dat kan ernstige vormen aannemen - van mensen die hun eigen nageslacht willen uittekenen? Wie wil er kunnen zeggen "Mijn kind zal geel haar hebben en een kleinere neus? Hoe gaan we om met dat dilemma? Dat is een ethisch dilemma, mijnheer Cassidy, en dat hoort hier wel degelijk thuis. Toen ik in maart 1995 een van diegenen was die met trots tegen de laatste richtlijn stemden, was dat omdat ik niet vond dat deze voldoende ethische waarborgen bevatte. Dat was de duidelijke redenering die erachter zat. En ik moet zeggen dat, toen we de ontwerprichtlijn in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming ontvingen, ik verrast was dat er niet verwezen werd naar de ethische dimensie. De heer Rothley heeft als rapporteur een amendement van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming overgenomen in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, dat de heer Cot en ik zelf vervolgens hebben toegevoegd.
Voor wat betreft het comité ethiek, hebben wij in dat tweede amendement niet gezegd wat het moet omvatten, alleen maar dat de Commissie met een voorstel moet komen. Als de Commissie met dat voorstel komt, dan kunnen we ons buigen over de bevoegdheden van het comité en wie er zitting in moet hebben. Laat ons, voordat deze richtlijn van kracht kan worden, als voorwaarde stellen dat er een comité ethiek ingesteld wordt en dat dit een essentieel onderdeel zal vormen van ons besluitvormingsproces.

Hautala
Mevrouw de Voorzitter, bij het spreken over biotechnologie herhaalt de industrie voortdurend de mantra van de concurrentiepositie, haast als een middeleeuws kerkgenootschap. Ik ben van mening dat de beleidsvormers veel kritischer moeten zijn ten opzichte van de beloftes dat er in deze sector miljoenen nieuwe arbeidsplaatsen zullen ontstaan. In feite bestaat er geen duidelijk bewijs dat een verbetering van het werkklimaat voor ondernemingen met behulp van deze richtlijn het geëigende middel zou zijn voor het scheppen van arbeidsplaatsen. In de krant van vandaag zegt een Oostenrijkse landbouwwetenschapper dat de kleine plantenveredelingsbedrijven zelfs arbeidsplaatsen kunnen verliezen, omdat ze doodgeconcurreerd zullen worden door de grotere ondernemingen. Een patent houdt immers een soort monopolie in.
De Commissie had kunnen kiezen voor een andere benadering van de kwestie inzake de rechtsbescherming. Ze had bijvoorbeeld de microbiologische processen en de transgene dieren afzonderlijk kunnen behandelen, maar nu zijn deze uiterst verschillende levensvormen in hetzelfde voorstel voor een richtlijn opgenomen, hoewel ze in feite een veel grondiger behandeling verdienen. Zo geniet bijvoorbeeld een plantenveredelaar traditionele rechtsbescherming voor veredelde planten, en op dezelfde basis had men ook een rechtsbescherming voor dieren kunnen invoeren.

Desama
Mevrouw de Voorzitter, na dit lange debat zou ik de puntjes op de i, ja eigenlijk op twee i's willen zetten.
De eerste verbetering heeft betrekking op het begrip "octrooi" . Het octrooi is, dat hoeft toch niet meer te worden onderstreept, een essentieel element, dat zowel juridische als economische bescherming biedt, en zonder deze bescherming zou er geen sprake zijn van uitvindingen. Telkens wanneer wij deze problemen bespreken, onderstrepen wij, in het Parlement, de tekortkomingen van Europa op het gebied van innovatie. Welnu, het innovatieproces is nauw verbonden met het uitvindingsproces en derhalve ook met de bescherming van een uitvinding.
Zes maanden geleden hebben wij een door mij opgesteld verslag goedgekeurd, waarin werd gewezen op deze Europese paradox van een Europa dat uitblinkt in het doen van ontdekkingen, doch slecht is in het doen van uitvindingen. Dit verslag werd met algemene stemmen aangenomen. Ik moet dan ook vaststellen dat een aantal aanwezigen waarschijnlijk niet alleen, zoals de heer Rothley zojuist heeft gezegd, aan legasthenie lijden maar, vreemd genoeg, ook aan amnesie en ik ben bang dat de gentechnologie daar weinig aan kan doen.
Ten tweede zou ik willen benadrukken dat er hier veel is gesproken over humanisme en moraal. Humanisme is duidelijk het element dat ervoor zorgt dat de mens de maatstaf van alles is en in dit geval met name de mannen of vrouwen die lichamelijk en geestelijk lijden onder ziekten die vandaag de dag nog ongeneeslijk zijn en waarvoor gentechnologie een belangrijk lichtpunt vormt. Dit humanisme heeft niets te maken met het naturalisme dat vandaag ter sprake is gekomen, waarin men van de vergoddelijkte natuur de maatstaf van zijn oordeel maakt. Tegen mevrouw Roth zou ik het volgende willen zeggen: de moraal blaast de politiek inderdaad nieuw leven in, maar wees ervan verzekerd dat het moralisme haar gewisse dood betekent.
Ik vrees dat als wij vandaag over Pasteur en zijn uitvindingen zouden moeten discussiëren, een deel van de aanwezigen hem zou veroordelen, net zoals anderen, een paar eeuwen geleden, Galileo veroordeelden!

Tannert
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de rapporteur en ik zijn het in lange en faire compromisgesprekken eens geworden over de amendementen 16 en 49. Deze hebben betrekking op de zestiende overweging bis-sexies en artikel 3. Ze hebben onder meer tot doel misbruik te voorkomen. Dit misbruik, waartoe al pogingen zijn ondernomen, zou hierin kunnen bestaan dat men gensequenties zonder concrete, wetenschappelijk aantoonbare toepasbaarheid laat octrooieren.
Met de formulering concrete industriële toepasbaarheid wordt heel duidelijk gezegd: niet octrooieerbaar zijn ADNsequenties, alleen maar omdat ze werden ontdekt. Octrooieerbaar kunnen ze worden op grond van hun concreet beschreven toepasbaarheid, bijvoorbeeld voor de productie van werkzame stoffen.
Wie zich ooit heeft gebogen over de enorme kosten die voor de ontwikkeling van werkzame stoffen moeten worden gedaan, zal de morele rechtvaardiging, ja de noodzaak van de aanmoediging van onderzoek en ontwikkeling door het in het vooruitzicht stellen van een octrooi begrijpen, ja goedkeuren. Het gaat daarbij niet om een octrooi "op" leven, wat sommigen demagogisch beweren, maar om een octrooi "voor" leven.
Gentechnisch vervaardigde menselijke hormonen zullen bijvoorbeeld tot opzienbarende vooruitgang leiden voor mensen met bloedziekten, bloedarmoede, een erfelijke stofwisselingsziekte.
Toen het Europees Parlement in 1995 het voorstel voor een zogenaamde bio-octrooirichtlijn verwierp, spraken sommige leden van een groots moment voor het Europees Parlement. Maar de Europese biotechnologen waren geconsterneerd, want natuurlijk heeft de verwerping zonder alternatief niet opgeleverd wat ervan werd verwacht, namelijk veel meer motivatie. Waarde collega's, laten wij daarom vandaag bijdragen tot een echt hoogtepunt van het Parlement! Laten wij eindelijk, na negen jaar discussie, een wet aannemen!

Ettl
Mevrouw de Voorzitter, beste collega Rothley, u hebt vandaag zeer, zeer welbespraakt voor de zaak van de werkgelegenheid geargumenteerd en aan dit hele thema werkelijk een toekomstvisie gegeven. Maar tussen uw mondelinge uiteenzetting en uw schriftelijk verslag bestaan er nog enkele discrepanties. Sta mij toe dat ik de aandacht op enkele ervan vestig! Er is natuurlijk nog altijd de monopoliepositie van de geneesmiddelenproducenten, die bijvoorbeeld wordt veroorzaakt door de lange octrooitermijnen. Wij verhinderen het onderzoek van de kleinen. Houders of eigenaars van vergunningen en stoffen zullen in de eerste plaats aan onderzoek doen waar het om grote patiëntengroepen gaat. Dat was tot dusver de realiteit, waaraan ook wij niet voorbij kunnen gaan.
Genontdekkers moeten volgens uw verslag nog altijd gelijk worden gesteld met eigenaars van stoffen. De handel en de mogelijkheid van het op de markt brengen van nieuwe onderzoeksresultaten wordt vrijwel uitsluitend aan de eigenaars van stoffen overgelaten en gezien de bijna oligopolieachtige concentraties in deze sector bestaat met name het gevaar dat het MKB en de kleine onderzoekseenheden geen schijn van kans meer zullen maken. Het tegendeel van wat u in uw argumentatie beweert, is het geval. Om toch met dit verslag te kunnen instemmen, zie ik nog één kans, namelijk het aanbrengen van enkele correcties die in de amendementen van de leden Berger en Gebhardt zijn vervat.

Collins, Kenneth
Mevrouw de Voorzitter, ik denk niet dat er enige twijfel over is dat dit debat overloopt van de verkeerde informatie en van voor sensatie zorgende beweringen over het octrooieren van lichaamsdelen en dergelijke. We moeten dat echt even terzijde schuiven en ons op de realiteit concentreren.
Biotechnologie is in de Europese Unie een belangrijke industrie. Het is een bijzonder belangrijke sector en we moeten heel voorzichtig zijn in de manier waarop we er mee omgaan. Als we dit van de hand zouden wijzen, dan zou het octrooieren natuurlijk gewoon doorgaan. Misschien wel niet in de Europese Unie, maar wel elders waar wij er minder controle over uit kunnen oefenen.
Octrooien zijn inderdaad een beloning voor het nemen van risico's en het doen van investeringen in de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen. Wij moeten onze ondernemingen die bereid zijn deze risico's te nemen, daarvoor belonen.
Maar daarmee is het nog niet afgelopen. Als we octrooien moeten geven op biotechnologische uitvindingen, dan moeten we rekening houden met ethische overwegingen. Het is niet genoeg om gewoon maar goed te keuren wat ik zou beschrijven als een "superschool voor technologie" . Men moet toch erkennen dat ethische vragen moeten rijzen en dat er daarvoor oplossingen moeten worden gevonden. Daarom geeft het amendement van Ian White voor de instelling van een comité ethiek, ons het soort richtlijn dat wij willen en dat wij nodig hebben. En we hebben die richtlijn nodig omdat er een vraag is, over niet alleen het recht van ondernemingen, maar ook over het recht van patiënten om hun lijden aan genetische ziektes te verlichten. Dat is enorm belangrijk, maar wij moeten erkennen dat deze ethische vraagstukken bestaan.
Het is niet mogelijk om iedere aanvraag voor een octrooi ethisch te beoordelen, omdat er in de Europese Unie naar ik heb vernomen zo'n 10.000 octrooien per jaar worden aangevraagd. Daarvoor lopen er niet genoeg filosofen rond. Wij hebben echter een kader nodig waarin dergelijke besluiten genomen kunnen worden. Dit is de eerste lezing en het is belangrijk dat we de Commissie, de Raad en het bredere publiek laten zien dat wij dit zeer ernstig opnemen en dat wij de behoefte aan een richtlijn erkennen, maar dan wel een met een ethische dimensie. Dat is voor de vooruitgang een sine qua non .

Monti
Mevrouw de Voorzitter, waarde afgevaardigden, het Europees Parlement zal weldra deze eerste lezing over het nieuwe voorstel voor een richtlijn betreffende de wettelijke bescherming van biotechnologische uitvindingen afronden. Dat was een hele kluif! De stemming van 1 maart 1995 ligt ons allemaal nog vers in het geheugen, en sommigen van u hebben deze ook genoemd. Het Parlement heeft toen - dat heeft het trouwens gedurende de gehele behandeling van het voorgaande voorstel gedaan - zijn bezorgdheid geuit over de gevolgen die goedkeuring van het voorstel met zich mee zou kunnen brengen, en belangrijke vragen gesteld. Via die stemming van 1 maart 1995, en niettegenstaande de inspanningen die iedereen tijdens de bemiddelingsprocedure had verricht, liet het Europees Parlement over één ding geen misverstand bestaan, namelijk dat het niet overtuigd was van de aangevoerde beweegredenen en verklaringen. Op eenvoudige ethische en politieke vragen waren duidelijk geen eenvoudige en heldere antwoorden gekomen.
Met dit nieuwe voorstel voor een richtlijn heeft de Commissie zichzelf een belangrijk doel gesteld: ingaan op de geuite zorgen en de scheidslijnen aangeven die in het verleden onvoldoende duidelijk waren. Dit natuurlijk in het kader van wat een sectoriële richtlijn over octrooien kan doen. Waar gaat het nu om? Zorgen dat de beweegredenen van het onderzoek, van de industrie en de concurrentiepositie vallen binnen duidelijke grenzen die elke toe-eigening van het menselijk lichaam, ook van het kleinste onderdeel daarvan, onmogelijk maken. Ook de Europese Raad van Amsterdam heeft in zijn conclusies duidelijk het onbetwistbare beginsel neergelegd dat de integriteit van het menselijk wezen moet worden geëerbiedigd. Vastgesteld moet worden of het biologisch materiaal kan worden geoctrooieerd. We moeten dus duidelijk het verschil bepalen tussen de ontdekking van wat in de natuur aanwezig is, en de uitvinding die voortvloeit uit menselijk ingrijpen om nauwkeurig omschreven doeleinden.
De Commissie heeft daarom de ethische dimensie van de biotechnologische uitvindingen, in het bijzonder van uitvindingen betreffende afzonderlijke onderdelen van het menselijk lichaam, als uitgangspunt voor een diepgaande bezinning genomen, om zo de beste oplossing te vinden voor dit uitermate gevoelige en beladen onderwerp.
De Commissie heeft de groep adviseurs over de ethische aspecten van de biotechnologie geraadpleegd over de ethische aspecten van de octrooiering van uitvindingen betreffende elementen van menselijke oorsprong. Op 25 september 1996 heeft zij haar advies uitgebracht. Het was een positief advies dat de Commissie sterkte in haar benadering en waarin nieuwe ideeën werden geopperd. In amendement 1 wordt dit advies trouwens expliciet genoemd.
Tijdens de voorbereidingen voor deze plenaire vergadering hebben maar liefst zes commissies van het Europees Parlement aan de ontwerprichtlijn gewerkt, en zij hebben talloze langdurige vergaderingen gehouden. Het was een inzichtelijk, open en diepgaand debat dat gekenmerkt werd door een intensieve gedachtenwisseling. De Commissie juridische zaken en rechten van de burger wist dan ook precies waar ze het over had toen ze op 18 juni jongstleden haar verslag goedkeurde, en ik wil bij dezen vooral de rapporteur, de heer Rothley, bedanken voor zijn buitengewone inspanningen, die veel bewondering inboezemen.
Ik wil eigenlijk iedereen bedanken, ook degenen die zich niet zo positief hebben uitgelaten, want dit was een belangrijk debat voor de beschaving. De Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft 64 amendementen aangenomen. De Commissie is bereid al deze amendementen te aanvaarden, omdat ze goede aanvullingen bevatten....
....op de beladen onderwerpen die wij hier behandelen. Het gaat daarbij hoofdzakelijk om de volgende punten: een definitie die, wat afzonderlijke delen van het menselijk lichaam betreft, heel duidelijk het verschil aangeeft tussen ontdekking en uitvinding; het feit dat dieren- en plantenrassen niet octrooieerbaar zijn; de uitdrukkelijke bepaling dat werkwijzen voor het reproductief klonen van mensen en werkwijzen voor het wijzigen van de germinale genetische identiteit van de mens niet octrooieerbaar zijn; het feit dat de ethische dimensie nooit uit het oog mag worden verloren en het feit dat deze dimensie voorwerp kan zijn van een degelijke, preventieve beoordeling; het bereiken van een evenwicht tussen het leed dat bepaalde uitvindingen dieren kunnen berokkenen en het nut van die uitvindingen voor de medische wereld; en een betere presentatie van het recht van boeren wat betreft het fokvee.
De Commissie is van mening dat de Commissie juridische zaken en rechten van de burger op al deze punten - en uiteraard op nog veel meer andere punten - een wezenlijke bijdrage heeft geleverd om het hoofddoel te bereiken, te weten een evenwicht tussen economische verplichtingen en de onontkoombare noodzaak om de ethiek te eerbiedigen. Nogmaals, de Commissie is bereid alle amendementen van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger te aanvaarden en ze in haar gewijzigde voorstel te verwerken. Her en der zullen er wat redactionele wijzigingen nodig zijn, maar de inhoud van de amendementen blijft ongewijzigd; we willen alleen de vorm verbeteren om ook aan de juridisch-institutionele verplichtingen tegemoet te kunnen komen.
Neem bijvoorbeeld amendement 1, dat ik al genoemd heb: volgens de Commissie is het beter dit amendement in een overweging op te nemen. Wat betreft amendement 56, waarin verzocht wordt een Comité ethiek in te stellen, verwijst de Commissie naar de reeds opgerichte groep adviseurs over de ethische aspecten van de biotechnologie.
Het Parlement heeft trouwens onlangs een resolutie aangenomen over de verlenging van het mandaat van deze groep adviseurs. In het kader van het zoeken naar het evenwicht waar ik het zojuist over had is de Commissie eveneens bereid enkele amendementen in overweging te nemen die later zijn ingediend, bijvoorbeeld de amendementen 67, 69, 77, 79 en 99. Het gewijzigde voorstel zal aan de Raad worden voorgelegd, waarna hij zijn gemeenschappelijk standpunt kan bepalen. De ontwerprichtlijn is voor de Raad van cruciaal belang, omdat ze een van de vier initiatieven van het actieplan voor de interne markt is, die de lidstaten op verzoek van de Europese Raad zo snel mogelijk moeten uitvoeren, in ieder geval vóór 1 januari 1999.
Laten we dus hopen dat het Luxemburgse voorzitterschap, dat zich deze problematiek zeer aantrekt, op de Raad "Interne markt" van 27 november aanstaande een gemeenschappelijk standpunt zal weten te bereiken. Het Europees Parlement kan ervan uitgaan dat de Commissie bij die gelegenheid zal zorgen dat zijn bijdrage wordt geëerbiedigd en in stand gehouden. Namens de Commissie, maar vooral ook namens mijzelf dank ik u voor deze bijdrage.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris. Dit lijkt mij een voorbeeld te zijn van hoe de samenwerking tussen Commissie en Parlement uitstekend - net zoals wij dat eigenlijk wensen - kan verlopen. Dit functioneert echt! Ik zou u, mijnheer de commissaris, heel in het bijzonder willen danken voor uw bijdrage daartoe.

Telkämper
Mevrouw de Voorzitter, ik zou de heer Monti een vraag willen stellen in verband met amendement 49.

De Voorzitter
Wij hebben de voor dit debat uitgetrokken tijd allang overschreden. U kunt zich misschien persoonlijk tot de heer Monti wenden.

Telkämper
De heer Monti zou moeten zeggen of hij dit amendement ja dan neen aanneemt, omdat het in de grond van de zaak om de octrooieerbaarheid van leven gaat.

De Voorzitter
Ik sta geen verdere vragen meer toe, want de discussie is daar te veelomvattend voor. U kunt de heer Monti daar misschien nog eens persoonlijk over aanspreken.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Biotechnologie en het Witboek
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0239/97) van de heer Bowe, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het verslag van de Commissie over de evaluatie van richtlijn 90/220/EEG in het licht van de mededeling van de Commissie over biotechnologie en het Witboek (COM(96)0630 - C4-0008/97).

Bowe
Mevrouw de Voorzitter, we hebben hier vanochtend al heel wat gehoord over een zeer belangrijke kwestie die ook met biotechnologie te maken heeft. Nu ligt er een verslag voor ons over een andere, even belangrijke, biotechnologische kwestie. In dit geval hebben wij de gelegenheid gekregen om, voordat de Commissie het Parlement een wetgevende tekst voorlegt, commentaar te geven op de ideeën van de Commissie in de vorm van een verslag over de herziening van richtlijn 92/220, inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu. Het Parlement is blij met deze gelegenheid en hoopt dat de Commissie het gewijzigde voorstel snel zal publiceren.
Zoals ik al zei wil richtlijn 92/220 de veiligheid voor mens en milieu garanderen van introducties en het in de handel brengen van genetisch gemodificeerde organismen (GGO's) en voorziet deze in een enkele kennisgevingsprocedure binnen de communautaire markt voor producten die GGO's bevatten. Het Europees Parlement is het volledig met de Commissie eens dat in het licht van de recente problemen met de werking van de richtlijn een herziening noodzakelijk is, en wenst de volgende opmerkingen bij de voorstellen van de Commissie te plaatsen en tevens een aantal andere wijzigingen voor te stellen.
Het lijkt duidelijk dat wij het voorzorgsbeginsel, als basis waarop de richtlijn berust, moeten handhaven. Per slot van rekening is voorkomen beter dan genezen. Maar desalniettemin is er binnen de richtlijn een duidelijke rol voor een risicobeoordeling van de voorgestelde producten, met een gecentraliseerde omschrijving van de doelstellingen en methodologie van de risicobeoordeling, zodat alle potentiële gevaren voor de volksgezondheid en het milieu in overweging worden genomen.
Wij erkennen en aanvaarden dat het in het licht van de ervaring mogelijk is een classificatie tot stand te brengen, in overeenstemming met de bekende risico's die aan de introductie zijn verbonden. Wij hebben van de Commissie evenwel nog geen overtuigende argumenten gehoord ter ondersteuning van de voorstellen om introducties in meerdere lidstaten toe te laten. Wij zijn van mening dat er meer ervaring moet worden opgedaan met de toepassing van de vereenvoudigde procedure die in de huidige richtlijn is voorzien, voordat een eventuele versoepeling van de voorschriften ook maar in overweging kan worden genomen.
Wij zijn er vast van overtuigd dat de richtlijn verder verbeterd zou worden indien gegevens en informatie gedurende de experimentele introducties op een meer consequente en grondige manier verzameld zouden worden. Hierdoor zou men op een degelijke manier de risico's kunnen beoordelen die verbonden zijn aan het onbeperkt in de handel brengen en het zou een nuttige aanvulling zijn van een gegevensbank die de Commissie moet opzetten tot bevordering van de uitwisseling van informatie tussen de lidstaten en van een betere samenwerking op basis van die informatie.
Voorts zijn wij van mening dat de richtlijn veel beter zou functioneren als de besluitvormingsprocedures binnen de Commissie vlotter, doorzichtiger en democratischer zouden verlopen. Daarom vinden wij het belangrijk dat de procedures van het wetenschappelijk technisch comité en het technisch comité afgestemd zijn op de bepalingen van de zogeheten "modus vivendi" -overeenkomst, en dat deze comités openbaar vergaderen en hun notulen publiceren. Deze informatie over voorgestelde introducties moet voor de burgers goed toegankelijk zijn en zij moeten hierover worden geraadpleegd.
Voorts zijn wij ons er steeds meer van bewust dat sommige introducties aanleiding zullen geven tot ethische vraagstukken. Wij verzoeken de Commissie hier eveneens oog voor te hebben en om na te gaan op welke wijze de sociale en ethische dimensie aan de besluitvormingsprocedure kunnen worden toegevoegd.
Wij moeten het recht erkennen van het publiek op informatie en van de consument om te weten waar de producten die hem te koop worden aangeboden, vandaan komen. We zijn dan ook verheugd over het feit dat de Commissie de etiketteringsvoorschriften van de richtlijn onlangs heeft versterkt.
Wij zijn van mening dat de producenten van producten die GGO's bevatten, uiteindelijk verantwoordelijk zijn voor hun producten. Daarom verzoeken wij de Commissie een speciale aansprakelijkheidsregeling in de richtlijn op te nemen, om te garanderen dat deze producenten aansprakelijk zullen worden gesteld en boetes zullen krijgen als er zich ongevallen of problemen voordoen.
Ter afronding wil ik opmerken dat het duidelijk is dat biotechnologische toepassingen gepaard gaan met zeer ernstige en belangrijke problemen, met name op het gebied van voedselproductie en geneesmiddelen. Het Europees Parlement is dan ook van mening dat de beleidsmakers het gebruik van biotechnologie op deze gebieden serieus en zorgvuldig moeten aanpakken, hun besluiten moeten baseren op deugdelijke wetenschappelijke bevindingen en deze technologie, die ongetwijfeld vele voordelen biedt als zij op veilige en verstandige wijze wordt toegepast, niet eenvoudigweg van de hand moeten wijzen.

Görlach
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, om te beginnen mogen wij de heer Bowe danken, omdat hij vrijwel alle door de landbouwcommissie voorgestelde wijzigingen heeft overgenomen. Dat komt tussen landbouwers en milieubeschermers niet al te vaak voor. Ik vind dat dan ook bijzonder positief.
Ik geloof dat wij ons duidelijk voor ogen moeten houden dat bij de in de landbouw gebruikte genetisch gewijzigde planten en dieren nut en gevaar zeer dicht bij elkaar liggen. De heer Bowe heeft duidelijk gemaakt dat de consument, die de eindproducten uiteindelijk consumeert, recht heeft op een consequente, transparante procedure en openbaarheid. Hoe dicht bij elkaar positieve en negatieve evaluaties van zowel landbouwers als consumenten liggen, blijkt duidelijk uit het voorbeeld van maïs. Als we er dieper over nadenken, hebben slechts weinigen er echt iets tegen dat maïs door genetische modificatie resistent wordt gemaakt tegen insecten. Dan hoeven we geen insecticide meer te sproeien en dat is een ecologisch voordeel! Als er bij maïs echter tegelijkertijd een resistentie tegen een bijzonder agressief onkruidbestrijdingsmiddel wordt ingebouwd, heb ik bezwaren. Wij doen dan ook een beroep op de industrie om voor acceptatie te zorgen opdat men een onderscheid kan maken tussen wat nuttig en wat minder nuttig is. Door de manier waarop de industrie tot dusver te werk is gegaan, werd precies het tegendeel bereikt, namelijk minimale acceptatie of afwijzing door de consument.
De door de heer Bowe aan de orde gestelde kwesties, zoals het aansprakelijkheidsvraagstuk, moeten worden opgehelderd. Men mag zich niet op het standpunt stellen dat met een algemene aansprakelijkheid alles in deze sector is gedekt. Daarvoor is dit een te nieuw terrein. De aansprakelijkheidsvraagstukken moeten dan ook zorgvuldig worden onderzocht.
Uiteindelijk denk ik dat de voorbereiding van dit document met het duidelijker alternatief van verschillende mogelijkheden het werk misschien had kunnen verlichten. Wij zouden er bij de verdere procedure waarde aan moeten hechten dat de voorstellen juridisch nauwkeurig zijn geformuleerd en ook begrijpelijk zijn voor degenen die ermee moeten omgaan.

Matikainen-Kallström
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de rapporteur danken voor het volbrengen van een moeilijke taak, waarbij hij ernaar heeft gestreefd tenminste voor een deel rekening te houden met de standpunten van de Commissie onderzoek. Richtlijn 220 moet worden gewijzigd en moet gericht zijn op een vereenvoudiging van onnodig ingewikkelde procedures. Ook moet de effectiviteit en openheid van de informatie-uitwisseling tussen de nationale overheden en de Commissie toenemen. Het belang van openheid in alle stadia van regelgeving inzake genetisch gemodificeerde organismen kan niet genoeg worden benadrukt. De consumenten moeten zelf kunnen kiezen welke producten ze gebruiken. Om deze reden moet, indien een product genetisch gemodificeerde organismen bevat of indien deze organismen worden gebruikt bij de fabricage van een product, dit op het product worden aangegeven en moet er een duidelijke, begrijpelijke en uniforme etikettering worden ingevoerd. Er moet een algemene wijze van etiketteren worden ontwikkeld. Ik zou de Commissie willen verzoeken dit standpunt van het Parlement te respecteren.
Verder moet de Commissie aandacht besteden aan de beoordeling van milieurisico's en aan de resultaten van sociologisch en ethologisch onderzoek, gericht op het vaststellen van risico's. De wetenschap schrijdt voort en er komt steeds meer informatie. Het is belangrijk dat er wordt geoordeeld op basis van wetenschappelijke informatie en dat deze resultaten kunnen bijdragen aan een verduidelijking en uitbreiding van de principes die worden gebruikt om de gevaren van het doelbewust verspreiden van genetisch gemodificeerde organismen en de milieurisico's van dergelijke organismen te beoordelen.
Met behulp van gentechnologie kan aan voedingsmiddelen op snellere en preciezere wijze dan met de traditionele veredeling een gewenste nieuwe eigenschap worden meegegeven. Zo kunnen bijvoorbeeld de kwaliteit en opbrengst van gewassen worden verbeterd door rassen te ontwikkelen die bestand zijn tegen bacteriën, virussen en schimmels. Het gebruik van bestrijdingsmiddelen en daarmee het achterblijven van resten ervan in voedingsmiddelen en in het milieu kan worden verminderd door met behulp van gentechnologie plantenziektes te bestrijden. Anderzijds kan gentechnologie tot gevolg hebben dat het gebruik van bestrijdingsmiddelen toeneemt. De eerste commerciële toepassingen van gentechnologie hebben betrekking op soja- en maïsrassen, die beter bestand zijn tegen bestrijdingsmiddelen.
Bij gentransplantatie kunnen naast de gewenste eigenschappen ook ongewenste eigenschappen optreden. Het natuurlijke gehalte van giftige stoffen kan in gemodificeerde gewassen hoger zijn. Producten van genetisch gemodificeerde organismen moeten zonder meer met grote voorzichtigheid behandeld worden. Bij het toenemen van de ervaringen en de wetenschappelijke gegevens moeten de bepalingen in de richtlijn natuurlijk gewijzigd kunnen worden.

White
Mevrouw de Voorzitter, ik ga dit bijna behandelen als een voortzetting van het vorige debat, omdat mijnheer Bowe in zijn toelichting stelt: " Aangezien in deze sector steeds meer vooruitgang wordt geboekt, leidt het geen twijfel dat de kwestie van de ethische aanvaardbaarheid nogmaals aan de orde zal worden gesteld. De Commissie moet dan ook nagaan op welke manier een ethische dimensie in de besluitvormingsprocedure in verband met deze richtlijn kan worden opgenomen." Dat is helemaal juist en toch leek commissaris Monti, in antwoord op het debat enkele minuten geleden, te zeggen dat de Commissie het verzoek van het Parlement een ethisch comité op te richten, zou verwijzen naar de adviesgroep. Eerlijk gezegd is dat niet goed genoeg, nu niet en later niet. Als je kijkt naar het amendement op het verslag-Rothley dat de Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft ingediend, zult u vaststellen dat wij de Commissie hebben gevraagd met voorstellen te komen. Het is niet voldoende om het te verwijzen naar een adviesgroep, een orgaan dat buiten het Parlement staat. Ik wil graag dat dat volkomen duidelijk is. Ik zou heel graag een antwoord van de aanwezige commissaris krijgen, omdat ik weet dat zij ook aanwezig was toen commissaris Monti een, naar mijn mening niet adequaat, antwoord gaf.
De introductie op grotere schaal van GGO's is ongetwijfeld een zaak die meer ethische vragen zal opwerpen. Dit is nu juist het soort vragen dat aan zo'n ethisch comité voorgelegd zou moeten worden. Wederom, als we het hierover hebben in het kader van het verslag-Bowe, is er geen specifieke verwijzing naar een dergelijk ethisch comité, omdat het nog opgericht moet worden. We moeten er nu over nadenken hoe we deze hele zaak moeten behandelen, vóór de tweede lezing van het verslag-Rothley en vóór verdere ontwikkelingen in de biotechnologie. Het zal niet genoeg zijn om het gewoon maar naar een reeds bestaand adviescomité te verwijzen. Dat is een verstandige eerste stap, maar het brengt ons niet verder in termen van de structuur van een echt ethisch comité dat vroeg of laat in een ruimer wereldkader de zaak zal moeten behandelen voor de Europese Unie.

Trakatellis
Mevrouw de Voorzitter, het verslag over de evaluatie van richtlijn 90/220/EEG inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen maakt deel uit van de algemene herziening van de communautaire wetgeving op het gebied van de biotechnologie, waarbij rekening wordt gehouden met zowel de vooruitgang en ontwikkeling van de wetenschap als de ervaringen die de voorbije zeven jaar met de toepassing van de bestaande richtlijn werd opgedaan. Een van de belangrijkste elementen van de herziening betreft de afstemming van de risicobeoordeling en -classificatie op de administratieve procedures voor het verlenen van vergunningen voor de introductie van genetisch gemodificeerde organismen. Het spreekt vanzelf dat de vereenvoudiging en versoepeling van de geldende procedures de veiligheid niet in gevaar mogen brengen, zodat de nieuwe richtlijn ook van toepassing moet zijn op minder risicovolle introducties. Daarom moet de Commissie in haar voorstel tot wijziging van richtlijn 90/220/EEG duidelijke richtsnoeren voor de risicobeoordeling bepalen. Ik vraag haar in dit verband dat ze met het oog op de verwezenlijking van de doelstellingen die ze in haar mededeling over biotechnologie en het Witboek inzake groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid heeft vastgesteld - met name het winnen van het vertrouwen van het publiek, de concurrentiegerichte ontwikkeling van de betrokken Europese industrieën en de bescherming van de volksgezondheid en het milieu - de volgende aspecten van het probleem in aanmerking neemt. Ten eerste, men moet een onderscheid te maken tussen enerzijds genetische wijzigingen die bijvoorbeeld kleurschakeringen of het uitzicht van fruit betreffen en anderzijds modificaties die de resistentie van planten tegen onkruidverdelgende middelen beïnvloeden. Het lijdt namelijk geen twijfel dat de laatste soort wijziging - in tegenstelling tot de eerste - niet alleen een weerslag heeft op het evenwicht van het ecosysteem maar ook op het concurrentievermogen van onder meer de landbouw die als gevolg ervan afhankelijk wordt van de bedrijven welke de octrooien voor zowel de genetisch gemodificeerde planten als de onkruidverdelgers waartegen ze bestand zijn, verwerven. Ten tweede, men dient na te gaan of samen met een gen of genen ook het weerstandsvermogen tegen antibiotica wordt overgedragen, wat erop neerkomt dat tevens het risico van de overbrenging van resistentie op micro-organismen wordt ingeschat. Ten derde, men moet verzekeren dat bij de teelt van genetisch gemodificeerde planten met het oog op experimenten of het in de handel brengen ervan de nodige maatregelen worden genomen om niet gemodicifeerde planten van dezelfde soort te beschermen, zodat wordt voorkomen dat de verplaatsing van stuifmeel aanleiding geeft tot het ontstaan van nieuwe plantensoorten met ongewenste eigenschappen.
Ik wijs er in dit verband op dat de Bijlagen 2, 3 en 4 van de geldende richtlijn een goed en volledig overzicht geven van de belangrijkste bestanddelen maar het nadeel inhouden dat ze niet aangeven welke risico's de componenten bij concrete aanwending met zich brengen. Ik wil de Commissie dan ook vragen op het volgende te antwoorden. Ten eerste, welke zijn de criteria waarop de risicobeoordeling en -classificatie zal berusten? Ten tweede, hoe wil ze de risicoclassificatie afstemmen op de administratieve procedures voor het verlenen van vergunningen voor de introductie van GGO's? Hoewel ik het globaal genomen eens ben met de rapporteur over de veiligheidsaspecten van dit onderwerp, wens ik nog te benadrukken dat de etiketten op de voedingsmiddelen alle nuttige informatie moeten bevatten, zodat de burger precies weet wat hij koopt. Een gedegen etikettering helpt de consument immers bij de keuze van producten en draagt bij tot het herwinnen van het vertrouwen van het publiek. Tenslotte wil ik benadrukken dat de Unie en de lidstaten nauwlettend op de hele sector moeten toezien.

Dybkjær
Mevrouw de Voorzitter, zoals andere sprekers reeds hebben opgemerkt sluit dit onderwerp direct aan bij een thema dat we vandaag reeds eerder hebben behandeld. Men kan zelfs zeggen dat ze elkaars voorwaarden zijn. Om te beginnen wil ik de rapporteur danken voor het werk dat hij heeft geleverd. Ik kan instemmen met de richtsnoeren die in het verslag staan. Graag zou ik het over een aantal meer specifieke onderwerpen hebben en het eerste dat ik de Commissie zou willen vragen is of zij het logisch vindt dat deze richtlijn verder als één richtlijn wordt beschouwd. Het gaat hier enerzijds om introducties in het kader van wetenschappelijke experimenten en anderzijds om het in de handel brengen van producten die reeds eerder het voorwerp waren van experimenten. Alles wel beschouwd gelden in beide gevallen verschillende regels en ik vind het daarom niet zeer logisch om slechts één richtlijn te hebben. Zou het niet gemakkelijker zijn om met twee richtlijnen te werken?
Net als vele collega's vind ik het goed dat de Commissie het geheel wil vereenvoudigen en eventueel opdelen in risicoklassen. Niet alle GGO's zijn immers even risicovol en aangezien wij bij het ingeperkt gebruik van GGO's hetzelfde hebben gedaan, zou het logisch zijn dit nu weer te doen. Ik vind het ook positief dat de Commissie voorstelt om een aantal procedures vast te leggen voor rechtstreekse vergelijking. Ik denk dat de lidstaten de resultaten van de andere lidstaten op die manier beter zullen aanvaarden dan volgens de algemene regel dat wanneer een product in een land getest is, het automatisch in de andere landen aanvaard moet worden. Een harmonisatie is op dit moment in elk geval noodzakelijk. Ik zeg dit omdat dit onderwerp, ongeacht onze mening hierover, bij de bevolking nog steeds zeer gevoelig ligt. Het is daarom belangrijk dat wij aandacht hebben voor de bezorgdheid van het publiek op dit gebied wanneer wij het over de vereenvoudiging van procedures hebben.

Blokland
Mevrouw de Voorzitter, de Commissie heeft zich keurig aan haar toezegging in het Witboek gehouden om Richtlijn 90/220 eerst in een verslag te evalueren. Jammer dat bij de behandeling van de richtlijn over ingeperkt gebruik niets is gebeurd. Dat zou nuttig zijn geweest. Het onderwerp is namelijk te belangrijk en te complex om even snel afgehandeld te worden.
Het ziet er naar uit dat er in Europa de komende jaren een flink aantal nieuwe gewassen op de markt zal komen. In de Verenigde Staten zijn de afgelopen jaren meer dan 3.600 gewassen geïntroduceerd. Europa zal dus wel ongeveer hetzelfde te wachten staan. Zo'n cijfer mag ons er echter niet toe brengen het met de introductie van nieuwe producten maar wat makkelijker te nemen. Het voorzorgsbeginsel moet uitgangspunt blijven en dat betekent de grootst mogelijke zorgvuldigheid zowel in de veldproeffase als in de marktfase van de introductie.
Wat de evaluatie betreft, vind ik dat de Commissie goed werk heeft verricht. Zij is maar één ding vergeten, namelijk zichzelf de spiegel voorhouden. Terwijl de lidstaten aan precieze termijnen gebonden zijn, kent de Commissie geen vaste termijn om haar eindbesluit over toelating te nemen. Door uitvoerige interne consultaties blijft het dossier soms maanden op de Commissieburelen circuleren. Met de suggestie van de Commissie in de nieuwe richtlijn ook de eis op te nemen dat de voordelen en risico's van introductie moeten worden genoemd, ben ik het van harte eens. Het publiek heeft recht op informatie. Zij zijn het immers die de nieuwe voedingsmiddelen zullen moeten eten.
De ontwerpresolutie vind ik niet op alle punten even helder. Zo wordt in de eerste paragrafen niet duidelijk dat het hier uitsluitend om de veldproeffase gaat. Ook in andere paragrafen worden wat omfloerste formuleringen gebruikt. In paragraaf 12 is geen rekening gehouden met de onlangs aangenomen wijziging van Bijlage III.
Ik ben benieuwd naar het nieuwe voorstel van de Commissie. Deze evaluatie heeft mij in elk geval wel vertrouwen gegeven.

Kronberger
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, in de twintigste eeuw werden twee risicotechnologieën ontwikkeld: ten eerste kernenergie, ten tweede genetische manipulatie. Vandaag kan nog niemand zeggen welke van beide uiteindelijk de gevaarlijkste zal zijn.
Uit het verslag van de heer Bowe blijkt heel duidelijk dat nu precies dezelfde fouten zullen worden gemaakt als door een generatie beleidsverantwoordelijken vóór ons zijn gemaakt. Bij de kernenergie vond er geen risicobeoordeling plaats. De beslissing over de ontwikkeling van de kernenergie werd op grond van foutieve informatie over de mogelijke effecten genomen. Over de werkelijke gevolgen van genetische manipulatie weten wij vandaag nog maar heel weinig. Desondanks wil men ze met een volslagen overbodige snelheid doorzetten.
Wij moeten ons afvragen: wie heeft deze technologie nodig? Wie heeft ze nu onmiddellijk nodig en waar wordt ze voor gebruikt? Het gaat om een paar concerns die hun winst willen maximaliseren zonder in het risico te delen. Het verslag van de Commissie is een poging om deze handelwijze te bevorderen. De heer Bowe heeft naar mijn mening op zeer indrukwekkende wijze geprobeerd de schade te beperken. Één zaak is overduidelijk: de snelheid waarmee de introductie van genetisch gemanipuleerde organismen plaatsvindt, heeft een reden: hoe meer de bevolking wordt voorgelicht over mogelijke gevolgen en risico's, des te moeilijker zal het zijn deze technologieën door te zetten.
Onze taak als volksvertegenwoordigers kan er alleen maar in bestaan alle mogelijke gevaren voor de mens zo klein mogelijk te houden.

Tannert
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, deze richtlijn moet de veiligheid van de introductie van genetisch gewijzigde organismen voor mens en milieu waarborgen, anders mogen deze producten niet worden toegelaten op de communautaire markt. Als het onderzoek van de Gemeenschap echter in staat moet worden gesteld een grotere bijdrage te leveren tot meer succes van met behulp van de biotechnologie tot stand gekomen producten, dan moeten uniform toegepaste regelingen en volledige Gemeenschapswijde gegevensbanken en informatie over de resultaten van de experimentele introducties, en met name over de milieu-effectbeoordelingen, worden gegarandeerd en in de praktijk gebruikt. Voor zover de Commissie in haar plannen rekening houdt met dit doel, is haar verslag uitdrukkelijk toe te juichen. Het gaat echter niet aan, mevrouw de commissaris, dat de Commissie voornemens is het toepassingsgebied van de richtlijn, met andere woorden de bijlage, buiten het Parlement om te wijzigen, zoals zij in haar verslag aangeeft. Ik kan haar er alleen maar voor waarschuwen dat dit niet alleen voor de democratie nadelig zou zijn.
In het biotechnologisch onderzoek zijn experimentele introducties als laatste tests op de onberispelijkheid van GGO's voor mens en biosfeer absoluut noodzakelijk. We zouden er nu bij de herziening van de richtlijn echter in moeten slagen duidelijke risicocategorieën voor introducties te vast te stellen, alsook duidelijk op elk van die categorieën betrekking hebbende administratieve vereisten. Daaruit zal dan moeten blijken of een zogenaamde vereenvoudigde procedure eigenlijk wel nodig is. Logisch lijkt mij dat niet, want voor de laagste risicocategorie moet volgens mij logischerwijs ook de eenvoudigste procedure gelden, zodat er geen verdere vereenvoudiging meer nodig is.
Ik besluit dus met een appel aan de Commissie: schaf de vereenvoudigde procedure af, maak in plaats daarvan de richtlijn duidelijker en zorg voor de consequente omzetting ervan!

Bjerregaard
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik de rapporteurs, de heer Bowe, mevrouw Matikainen-Kallström en de heer Görlach danken voor hun verslag over het verslag van de Commissie betreffende de evaluatie van richtlijn 90/220 inzake de introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu. Het gaat hier om een procedurerichtlijn met de bedoeling de nodige waarborgen te bieden voor de bescherming van de volksgezondheid en het milieu, zodat de GGO-technologie zich volgens de regels kan ontwikkelen.
De richtlijn heeft belangrijke praktische gevolgen en de Commissie heeft in haar verslag, dat we hier vandaag behandelen, een analyse gemaakt van de werking van de richtlijn sinds haar inwerkingtreding. Laat mij enkele probleemgebieden die in het verslag voorkomen en hier vandaag ook werden genoemd, aanstippen. Zoals rapporteur Bowe heeft onderstreept, zijn er onvoldoende regels voor de risicobeoordeling. Er bestaat geen systeem voor risicoclassificatie, noch voor de aanpassing van de administratieve procedures naargelang van het risico en er is geen mogelijkheid om het advies te vragen van een wetenschappelijk comité over thema's betreffende gezondheid en milieu. De administratieve en goedkeuringsprocedures voor het in de handel brengen van de producten zijn zeer ingewikkeld. Er is behoefte aan een grotere transparantie en, zoals algemeen bekend, is een etikettering strikt noodzakelijk.
Zoals het Parlement weet, heeft de Commissie op mijn initiatief een voorlopige technische wijziging van bijlage 3 van richtlijn 90/220/EEG goedgekeurd, waarin voorwaarden worden gesteld voor alle producten die onder de richtlijn vallen. De Commissie vindt dit een stap in de goede richting en is van oordeel dat de consument hiermee de handleiding krijgt waarop vooral het Parlement heeft aangedrongen.
Het verheugt mij dat ons verslag in het Europees Parlement een grondige behandeling heeft gekregen. Deze komt net op tijd en laat mij toe de voorstellen van het Parlement op te nemen in het voorstel tot herziening dat bij de Commissie in de maak is. Ik heb slechts enkele opmerkingen over de ontwerpresolutie van het Parlement. Ten eerste de speciale aansprakelijkheidsregeling die het Parlement in deze richtlijn wenst op te nemen. Het is een belangrijk punt en de leden van het Parlement weten dat ik het met hen eens ben over de noodzaak om op een aantal gebieden aansprakelijkheidsvoorschriften in te voeren, onder andere op het gebied van biotechnologie. Met het oog hierop is de Commissie bezig met een Witboek over dit onderwerp. Ik hoop dat het ons de vereiste basis zal geven om een regelgevingskader op te stellen en aldus concrete normen in de milieuwetgeving in te voeren.
Het tweede punt dat ik graag naar voren wil brengen en waarover verschillende rapporteurs het hebben gehad, betreft de ethiek. Ik ben het alweer eens met de opmerkingen van het Parlement, maar zoals ook in het vorige debat duidelijk was, heeft de Commissie ervoor gekozen om het ethische aspect in een bredere context te behandelen en niet alleen met betrekking tot de introductie van GGO's in het milieu. Daarom moet er een algemener debat komen voordat we de zaak in de concrete wetgeving kunnen opnemen.
Met betrekking tot het voorstel in het verslag om de uitwisseling van informatie tussen de lidstaten te verbeteren en een databank op te richten, kan ik u met genoegen meedelen dat DG XI reeds de nodige maatregelen heeft genomen. Dit betekent dat de informatie over de introductie van GGO's zowel op wetenschappelijk als op commercieel vlak, later dit jaar op het Internet beschikbaar zal zijn. Ik sta volledig achter de rapporteur wat betreft zijn wens naar betere informatie en grotere transparantie op dit gebied.
Daarom wil ik het Parlement nog eens danken voor zijn voorstel. De ontwerpresolutie is een enorme steun voor DGXI bij de uitwerking van het voorstel tot wijziging van richtlijn 90/220/EEG en ik hoop dat wij het in de Commissie onmiddellijk na de zomervakantie zullen kunnen goedkeuren.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt te 12.00 uur plaats.

Green
Mevrouw de Voorzitter, zoals de meeste mensen in deze Vergadering weten, zal dit de laatste keer zijn dat u deze plenaire vergadering voorzit, voordat u zich volledig gaat wijden aan de voortzetting van uw loopbaan in de Franse Assemblée Nationale .
Namens mijn fractie en ongetwijfeld namens alle leden van deze Vergadering, wil ik u het allerbeste toewensen met uw verdere loopbaan en u vooral zeggen dat uw integriteit en het grote aanzien dat u hier geniet voor de manier waarop u deze vergadering vele jaren heeft voorgezeten, als een paal boven water staan. Wij wensen u veel succes toe en willen u graag namens mijn fractie en namens de hele Vergadering dit boeket aanbieden.
(Luid applaus)

De Voorzitter
Ik ben zeer geraakt, ik zou zelfs zeggen zeer ontroerd. De zestien jaar die ik bij u in het Europees Parlement heb doorgebracht, zijn voor mij zo'n rijke bron van ervaring geweest dat ik hoop een aantal werkzaamheden van de Franse Nationale Vergadering, met name op het gebied van de Europese Unie, te kunnen beïnvloeden. U kunt op mijn onvoorwaardelijke trouw rekenen. Ik zal alles doen wat in mijn macht ligt om de doelstelling waar wij gedurende zestien jaar tezamen aan hebben gewerkt, te bevorderen. Duizendmaal bedankt!

Stemming
Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, dit is een wat ongewone stemming. In het voorjaar 1995 werd in de plenaire vergadering over het verslag gestemd. Het werd toen terug naar de commissie verwezen, omdat de Commissie amendementen van het Parlement niet wilde overnemen. In de twee jaar die ondertussen zijn verstreken, hebben wij met de Commissie onderhandeld en met wederzijds goedvinden een resultaat bereikt. Dit ligt nu voor ons.
Wij zijn met de diensten overeengekomen dat over de amendementen die indertijd werden aangenomen, vandaag nog eens wordt gestemd. Daarnaast wordt ook over de amendementen gestemd die met goedvinden van de Commissie werden uitgewerkt, zodat wij vandaag het volledige verslag in stemming brengen. De Commissie zal - daarvan ga ik uit - de amendementen dan aannemen en zodoende zal dit ook de eindstemming worden.
Dit is een voorbeeld van de mogelijkheid die wij hebben om via een legale procedure tot de medebeslissing door te dringen, ook al hoeven wij overeenkomstig artikel 43 slechts te worden geraadpleegd. Door het uitstel komt het namelijk tot onderhandelingen met de Commissie en als wij nu een gemeenschappelijk standpunt van Commissie en Parlement bereiken, kan dit alleen nog maar met eenparigheid van stemmen door de Raad worden verworpen. Hierdoor krijgt het Parlement ook inhoudelijk veel doorzettingskracht.

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, ik wil de discussie niet onnodig rekken en ik zou dan ook verder willen gaan waar de heer Graefe zu Baringdorf heeft opgehouden. Ik zou mij voornamelijk willen beperken tot de amendementen die betrekking hebben op genetisch gewijzigde organismen, niet alleen omdat deze waarschijnlijk het belangrijkst zijn, maar ook omdat er een reeks kleine redactionele wijzigingen in moet worden aangebracht.
Ten eerste moet de formulering van amendement 22 over de milieurisicobeoordeling met het oog op de rechtszekerheid lichtjes worden gewijzigd. Lid 4, sub b), moet namelijk als volgt luiden: " De procedures tot waarborging van een met de in richtlijn 90/220 vastgestelde evaluatie vergelijkbare milieurisicobeoordeling worden, op voorstel van de Commissie, in een op de relevante rechtsgrondslag van het Verdrag gebaseerde verordening van de Raad ingevoerd" .
Ten tweede zou ik het willen hebben over amendement 23, dat betrekking heeft op de rassenlijst en etikettering. Dit amendement geeft uiting aan de wil van de Commissie en het Parlement om ervoor te zorgen dat de gebruikers van zaaigoed erover worden geïnformeerd of het bij zaaigoed al dan niet om een genetisch gemodificeerd ras gaat. De etiketteringsvoorschriften moeten echter in delen van de wettelijke voorschriften worden vastgelegd die betrekking hebben op het betrokken product, in dit geval dus zaaigoed. Daarom mag de bepaling inzake de etikettering niet in de richtlijn over de rassenlijst staan, maar moet ze in de richtlijn betreffende het handelsverkeer in zaaigoed worden opgenomen. Deze verandering doet niets af aan het principe van de overeenkomst en er kan te gelegener tijd rekening mee worden gehouden in het door de Commissie herwerkte voorstel.
Tot slot zou ik nog in het kort iets over amendement 8 willen zeggen. Dit amendement heeft betrekking op het voorstel tot invoering van wederzijds erkende inspecties, dat wil zeggen Europese inspecties. De Commissie denkt dat het Parlement dit amendement ondertussen heeft laten varen. Mocht dit echter niet het geval zijn, dan moet ik zeggen dat dit amendement niet acceptabel is, omdat er al bevredigende regelingen in de richtlijnen zijn opgenomen.
Overigens verheug ook ik mij u te kunnen meedelen dat de Commissie alle amendementen kan aanvaarden als er voldoende rekening wordt gehouden met deze redactionele verbeteringen. Voorts zou ik de rapporteur, de heer Graefe zu Baringdorf, nogmaals van harte willen danken voor de samenwerking.
Betreffende amendement 21
Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, bij amendement 21 moet er rekening worden gehouden met twee dingen: er zijn blijkbaar problemen met de Franse vertaling van de tweede paragraaf. In deze paragraaf wordt uitgelegd wat niet onder in de handel brengen wordt verstaan en er volgt dan een dubbele ontkenning, namelijk niet in de handel brengen betekent dat het zaaigoed dat in de handel komt niet op commercieel gebruik van het ras is gericht. Omdat de woorden voor "in de handel brengen" en "commercieel gebruik" en voor "handel" in het Frans erg op elkaar lijken, blijkt de vertaling problemen te hebben gesteld. Ik verzoek de Franse leden zich op de oorspronkelijke tekst te baseren en de Franse tekst daaraan redactioneel aan te passen. Ten tweede, er is om stemming in onderdelen verzocht. Hier gaat het vooral om het derde streepje, waarin de plaatselijke uitwisseling van zaaigoed tussen landbouwbedrijven voor uitsluitend gebruik in het eigen bedrijf ook als niet in de handel brengen wordt aangemerkt. Dit werd in overleg met de Commissie zo overeengekomen. Ondertussen is er echter aanzienlijke druk uitgeoefend door de zaaigoedindustrie om deze in landbouwkringen in alle landen heel gangbare praktijk, namelijk uitwisseling onder buren, niet in deze richtlijn op te nemen, omdat de industrie vermoedt dat haar op die manier enkele zaken zouden kunnen ontgaan.
Ik verzoek de leden dit derde streepje ondanks deze druk aan te nemen.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Macartney
Mevrouw de Voorzitter, over een punt van orde. Ik verwijs naar artikel 53, lid 5. De Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft het Parlement in de kou laten staan door de amendementen op de rechtsgrondslag die ik heb ingediend, niet naar behoren te behandelen. Door op die manier in gebreke te blijven, loopt het Parlement het risico dat het iets goedkeurt wat juridisch niet in de haak is. En als de zaak dan in een later stadium voor de rechtbank gebracht wordt, dan zouden wij daardoor niet erg pienter overkomen.
Ik wil dat dit punt van orde genotuleerd wordt en er voorts bij de leden op aandringen dat we hier alleen uit kunnen komen als de amendementen 3 en 4 steun krijgen. Het is duidelijk dat deze het gemeenschappelijk visserijbeleid beschermen tegen geknoei met de rechtsgrondslag.

Souchet
Mevrouw de Voorzitter, ik geloof dat het na de interventie van de heer Macartney, om de leden in staat te stellen zich een helder oordeel te vormen, misschien niet slecht zou zijn als de voorzitter van de juridische commissie ons het standpunt van zijn commissie kon meedelen.

De Clercq
Mevrouw de Voorzitter, de commissie hoeft niet noodzakelijk rekening te houden met de voorgestelde amendementen. De commissie heeft zich hierover uitgesproken, ik heb daar niets aan toe te voegen.

McKenna
Mevrouw de Voorzitter, een punt van orde. Wat de heer Macartney heeft gezegd is correct. Het doet de vraag rijzen over hoe de Commissie juridische zaken en rechten van de burger de zaken aanpakt.

Ewing
Mevrouw de Voorzitter, het punt waarom het hier gaat is dat de Commissie juridische zaken en rechten van de burger de documenten niet aan de commissieleden heeft voorgelegd. De documenten die de Commissie juridische zaken en rechten van de burger nodig had om een juridisch advies te formuleren, zijn ergens blijven hangen. Ze zijn niet aan de commissie voorgelegd. Daar draait het hier om.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, ik zou nog eens uiting willen geven aan mijn voldoening over het feit dat wij dit verslag zo hebben kunnen aannemen en dat het bij de onderhandelingen met de Commissie is gelukt inhoudelijke standpunten van het Parlement door te drijven.
Bij deze inhoudelijke punten hoort onder meer de etikettering van genetisch gemodificeerd zaaigoed. Dit etiketteringsakkoord reikt veel verder dan de novel food -richtlijn en zal, hoop ik, tot voorbeeld zal strekken voor de spoedige invoering van een soortgelijke etikettering voor de consument.
Bijzonder belangrijk is in dit verslag echter ook dat landrassen opnieuw worden toegelaten, dat ze mogen worden verhandeld en dat daardoor tot de bescherming van de genetische diversiteit wordt bijgedragen. Wat ik een beetje betreur - en hier begrijp ik vooral de EVP-fractie niet, die anders de belangen van de boeren en de boerinnen altijd zeer sterk op de voorgrond stelt - is dat het derde streepje betreffende de uitwisseling van zaaizaad op lokaal niveau, onder buren, voor gebruik in het eigen bedrijf door de EVP-fractie werd verworpen. Daardoor kwam dit amendement een klein aantal stemmen tekort om te worden aangenomen. Ik hoop dat de Commissie deze tekst, die immers via onderhandelingen met haar tot stand is gekomen, nu in haar uitvoeringsvoorschriften zal overnemen, zodat wij via de uitvoeringsbepalingen toch nog tot een legalisatie van dit bestaande gebruik onder buren kunnen komen.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten onthouden zich van stemming voor het onderhavige verslag.
Het pakket richtlijnen inzake zaden is gebaseerd op artikel 43 van het EEG-Verdrag, wat de Deense sociaaldemocraten kunnen aanvaarden voor zover het zich beperkt tot de samenvoeging van handelsrichtlijnen op gebied van landbouw. In dit geval gaat het echter ook om de integratie van een deel van de richtlijn inzake de introductie van GGO's in de nieuwe richtlijn over zaden. De richtlijn over de introductie van GGO's valt normaal onder artikel 100A, waardoor de lidstaten de mogelijkheid hebben om de milieugarantie te gebruiken. De Deense sociaaldemocraten kunnen niet aanvaarden dat deze mogelijkheid verdwijnt.
Met de rest van het verslag zijn we tevreden.

Souchet
Onze fractie heeft alle door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling voorgestelde amendementen met betrekking tot de wijziging van de richtlijnen betreffende het in de handel brengen van zaden goedgekeurd, met uitzondering van het derde streepje van amendement 21.
Onze fractie is verheugd over het uit de stemming in plenaire vergadering resulterende compromis. De ondernemingen die zaden in de handel brengen moeten inderdaad aan een aantal wettelijke verplichtingen voldoen, zoals etikettering en inlichting van de gebruiker. Dankzij een dergelijk kader zal de betrokken sector zich kunnen ontwikkelen en zal een aantal minder gewetensvolle exploitanten het lid op de neus krijgen.
Wat de landbouwers betreft, het beginsel van het privilege van de kweker is, dankzij de in plenaire vergadering voorgestelde en goedgekeurde amendementen, niet op de helling gezet.
Wat het derde streepje van artikel 21 betreft, onze fractie heeft zich hiertegen verzet en zij is dan ook ingenomen met het feit dat dit punt is geschrapt. Ook al lijkt het beginsel van de handel in zaden onder buren namelijk gerechtvaardigd, toch moet het ontstaan van een parallelmarkt worden voorkomen en moet met name het gevaar dat zaden van genetisch gemodificeerde organismen niet meer kunnen worden opgespoord, worden bezworen.
Verslag-Souchet (A4-0144/92)
Kirsten Jensen, Blak, Sindal en
Iversen (PSE), schriftelijk. (DA) De Deense sociaal-democraten stemmen voor het verslag-Souchet.
De Deense sociaal-democraten steunen het standpunt dat het gemeenschappelijk visserijbeleid gebaseerd moet zijn op principes van rationaliteit en duurzaamheid.
Aquicultuur vormt een aanzienlijke bron van verontreiniging in de visserijsector. Daarom mag de aquicultuur volgens de Deense sociaal-democraten geen deel uitmaken van een werkgelegenheidsstrategie noch van een milieustrategie. Hetzelfde geldt voor andere, gelijkaardige bronnen van verontreiniging in de visserijsector.

Macartney
Ik heb tegen het verslag-Souchet gestemd, omdat ik niet geloof dat het Europees Parlement voldoende aandacht heeft besteed aan de kwestie van de rechtsgrondslag die ik aan de orde heb gesteld in amendementen over de rechtsgrondslag op het Commissievoorstel om de basisverordening over het gemeenschappelijk visserijbeleid te wijzigen.
Ik vind dat de Commissie juridische zaken en rechten van de burger het Europees Parlement in de kou heeft laten staan, omdat deze slechts een gedeelte heeft bestudeerd van het Commissievoorstel, en niet het gedeelte van het voorstel dat ik het lastigste vond.
Daarom geloof ik dat het Parlement niet zomaar voort mag gaan op het advies van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger. Immers, als het Parlement meent dat goedkeuring van het Commissievoorstel het basisprincipe van het gemeenschappelijk visserijbeleid van relatieve stabiliteit garandeert, zou het ongelukkige precedenten kunnen scheppen voor de toekomstige ontwikkeling van het visserijbeleid van de Europese Unie.
De toekomst van het basisprincipe van het gemeenschappelijk visserijbeleid van relatieve stabiliteit staat op het spel. Het is absurd dat het Europees Parlement zou stemmen over een dermate delicate en complexe zaak zonder de nodige tijd te nemen om na te denken over de potentiële schade die dit ruwe en ondoordachte Commissievoorstel zou kunnen aanrichten.

Souchet
De door de heer Macartney op mijn verslag ingediende amendementen leverden een juridisch probleem op dat het kader van dit verslag overschreed en waardoor de stemming met twee maanden moest worden uitgesteld. De Commissie juridische zaken en rechten van de burger van het Europees Parlement heeft zojuist haar conclusies bekendgemaakt: zij is, bij een zeer grote meerderheid van stemmen, van mening dat de door de Commissie vastgestelde rechtsgrondslag correct is. Tijdens de stemming gaf de heer Macartney aan de mening te zijn toegedaan dat de Commissie juridische zaken en rechten van de burger het door hem ter sprake gebrachte punt niet nauwkeurig genoeg had bestudeerd. In antwoord op mijn interventie gaf de voorzitter van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger echter aan dat de conclusies van de commissie wel degelijk gefundeerd waren. Onze fractie heeft dus, op basis hiervan, besloten de amendementen van de heer Macartney niet over te nemen, maar uiteraard wel voor de definitieve resolutie te stemmen.
Wat de kern van het verslag betreft betreur ik het dat de commissaris, mevrouw Bonino, tijdens het debat in de plenaire vergadering, de gegrondheid heeft verworpen van de twee amendementen die ik in mijn verslag had ingediend en die bijna met volstrekte meerderheid van stemmen door onze Vergadering zijn aangenomen. Het is namelijk niet normaal dat de Commissie zich rechten tracht toe te eigenen waarover zij niet beschikt, teneinde iedere vorm van toezicht op de wijze waarop zij onderhandelt, onmogelijk te maken. Als zij in het kader van internationale conferenties instemt met nieuwe technische verplichtingen voor de vissers in de Europese Unie, dan lijkt het ons noodzakelijk dat de Raad en het Parlement zich kunnen uitspreken over de gegrondheid van dergelijke verplichtingen. Het lijkt ons niet opportuun de bestaande besluitvormingsprocedure, die voorziet in de uitoefening van dit toezicht, te wijzigen, aangezien de Raad de handelwijze van de Commissie te allen tijde moet kunnen controleren. Tot mijn vreugde constateer ik dat onze Vergadering, bijna met volstrekte meerderheid van stemmen, een besluit van gelijke strekking heeft genomen.
Verslag-Pery (A4-0220/97)
Ahlqvist, Andersson, Hulthén, Lööw, Theorin, Waidelich en Wibe
Wij willen de rapporteur graag danken voor haar gedegen verslag. Wij willen echter aandacht vragen voor ons principiële standpunt over dit soort visserij-overeenkomsten. Wij vinden dat de Europese Unie moet ophouden met dit soort kostbare visserij-overeenkomsten en in plaats daarvan vooral de visserij-activiteiten van de ontwikkelingslanden zelf moet steunen. Zo'n oplossing zou beter bijdragen aan de ontwikkeling van de betekenis van de visserij voor de mondiale voedselvoorziening, de economische ontwikkeling van deze landen bevorderen en tevens voorkomen dat de visserij-overeenkomsten er toe leiden dat de visserij van bepaalde landen indirect aangemoedigd wordt, terwijl de situatie van de hele Europese visserij zo is dat deze aanzienlijk dient te worden beperkt.

Sandbæk
Wij stemmen voor de verlenging van een protocol bij een overeenkomst, dat niet alleen reeds in werking is getreden, maar zelfs al afgelopen is. Een groteske situatie. Ik onthoud mij van stemming, omdat ik niet volledig achter de inhoud van deze visserijovereenkomsten met Senegal sta, rekening houdend met het feit dat de lokale vissers deze overeenkomsten niet wensen.
Verslag-Gallagher (A4-0229/97)
Ahlqvist, Andersson, Hulthén, Lööw, Theorin, Waidelich en Wibe
Ter gelegenheid van de behandeling door het Europees Parlement van het hiervoor vermelde verslag willen wij aandacht vragen voor ons principiële standpunt over dit soort overeenkomsten. Wij vinden dat de Europese Unie moet ophouden met dit soort kostbare visserij-overeenkomsten en in plaats daarvan vooral de visserij-activiteiten van de ontwikkelingslanden zelf moet steunen. Zo'n oplossing zou beter bijdragen aan de ontwikkeling van de betekenis van de visserij voor de mondiale voedselvoorziening, de economische ontwikkeling van deze landen bevorderen en tevens voorkomen dat de visserij-overeenkomsten er toe leiden dat de visserij van bepaalde landen indirect aangemoedigd wordt, terwijl de situatie van de hele Europese visserij zo is dat deze aanzienlijk dient te worden beperkt. Wij zijn ook van mening dat het Europees Parlement als het geval zich voordoet, dient te overwegen een bijdrage te leveren aan zo'n principiële beleidswijziging.
Verslag-Papakyriazis (A4-0211/97)
Striby
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, het jaarverslag van de Europese ombudsman is een goede gelegenheid om nog eens te wijzen op de omvangrijke taak van deze instelling. Als lid van de Commissie verzoekschriften juich ik de werkzaamheden van het Ombudsbureau toe, aangezien het bijdraagt aan het proces dat tot doel heeft de te afstandelijke Europese instellingen dichter bij de burgers van de lidstaten te brengen.
Eén ding verontrust mij echter: in het verslag van de heer Papakyriazis staat, en ik citeer, " [...] dat de rol van de ombudsman een ondersteuning moet betekenen voor het door de Verdragen ingestelde institutionele evenwicht, en in het bijzonder de juiste uitvoering van de discretionaire bevoegdheden van de Commissie, Europees Parlement en het Hof van Justitie" . Aangezien de discretionaire bevoegdheden echter, per definitie, in volledige onafhankelijkheid moeten worden uitgeoefend, dus zonder controle achteraf, is het duidelijk dat de Europese instellingen en organen in geen geval de door de lidstaten zelf opgestelde regels van rechtvaardigheid en van recht naast zich neer kunnen leggen, maar het is net zo duidelijk dat het communautaire beleid, net als ieder ander beleid, enige soepelheid behoeft. Zonder soepelheid zal het zijn logheid en zijn formalisme niet kwijtraken en zullen deze zelfs nog worden versterkt.
Net als de rapporteur onderstrepen wij dus de noodzaak de taken van de ombudsman en met name de term wanbeheer duidelijk te omschrijven, zodat hij niet de geringste verleiding tot interventionisme zal kennen. Ik wijs tenslotte nogmaals op de noodzaak om, indien vereist, hervormingen uit te voeren en geen genoegen te nemen met het goede geweten dat de door de werkzaamheden van de ombudsman ingevoerde minder belangrijke correcties ons zouden kunnen verschaffen. En laten we niet vergeten dat wij , als afgevaardigden van de verschillende volkeren, hun beste ombudsmannen in de Unie zijn.
Ter afsluiting zou ik eraan willen herinneren dat de ombudsman, op grond van artikel 13 van het besluit van deze Vergadering van 9 maart 1994 over het Statuut van de Europese ombudsman, bij het Europees Parlement is ondergebracht. Welnu, het Europees Parlement zetelt in Straatsburg, zoals onlangs nog is onderstreept in de conclusies van de IGC. De plaatsing van een - en ik citeer het verslag van de ombudsman - " kleine antenne in Brussel" beschouw ik dus uitsluitend als een praktische modaliteit die geen voorbode kan zijn van een verdere centralistische delokalisatie, waardoor van Straatsburg, op termijn, een kleine antenne van Brussel zou worden gemaakt.

Lindqvist (ELDR), Eriksson, Seppänen, Sjöstedt en Svensson (GUE/NGL), Gahrton, Holm en Lindholm (V), Lis Jensen (I-EDN)
Van Scandinavische zijde vinden wij het een goede zaak dat er ter behartiging van de belangen van de burgers een ombudsman gekomen is. Dit is vooral belangrijk gezien de democratische tekorten van de EU en de bureaucratische, detaillistische regelzucht die de autoriteiten van de Unie kenmerkt. Wij hebben voor de voorstellen gestemd die ten doel hebben de mensen meer mogelijkheden te geven om klachten in te dienen. Wij hebben daarentegen tegen paragraaf 4 van het verslag gestemd, waar onder andere wordt gesteld: " dat de rol van de ombudsman een ondersteuning moet betekenen van het door de Verdragen ingestelde institutionele evenwicht [...]" .
Dat is in strijd met het eigenlijke doel van de functie van de ombudsman, namelijk het behartigen van de belangen van de mensen en het doorsturen van hun klachten. Bovendien wordt de formulering niet gedekt door relevante gedeelten van het Verdrag, dat wil zeggen de artikelen 8d, 138d en 138e.
Verslag-Larive (A4-0219/97)
Holm
Het is helaas de cynische realiteit dat vele grote bedrijven enorme bedragen besteden om ons consumenten te bedelven onder vrolijke reclame voor producten waarvan ik het bestaan niet kende, en waarvan ik al helemaal niet wist dat ik die in mijn leven miste.
Dat reclame, zogenaamde commerciële communicatie, op EU-niveau moet worden geregeld, is volgens mij negatief voor ons, consumenten. Het is beter als de nationale staten, rekening houdend met culturele aspecten, zelf bepalen wat aanvaardbaar is.
In het Groenboek van de Commissie mis ik vooral wat de kwestie voor ons, consumenten, betekent. Het beleid is duidelijk, d.w.z. welke regels voor de bedrijven zullen gelden, maar ik vind het belangrijk nadruk te leggen op de situatie van de consumenten.
Het is belangrijk dat er krachtige consumentenorganisaties zijn of een overheidsinstelling die tot taak heeft om klachten te behandelen en er voor te zorgen dat de vastgestelde regels worden nagekomen. Dat is vooral van belang voor de "grensoverschrijdende reclame" waar wij, consumenten aan worden blootgesteld. Het zou het beste zijn als zo'n dienst voor de consument gratis zou zijn.
Het is vanzelfsprekend van belang dat de markt een zelf-sanerende taak heeft. Het werkt niet als men de ondernemingen dit zelf zou laten doen, zoals uit de huidige situatie blijkt. (Anders zou ik immers de zaak niet aan de orde hebben gesteld.)
Ten slotte moeten er bijzonder strenge eisen worden gesteld aan reclame die gericht is op kinderen en jongeren, aangezien deze extra kwetsbaar zijn.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten stemmen voor het verslag-Larive, maar zijn tegen de twee punten over de toepassing van het beginsel van het land van herkomst of van bestemming.
De Deense sociaal-democraten zijn in het belang van de consument voorstander van een compromis van beide beginselen zodat de consument die in een bepaald land een product koopt naar aanleiding van een reclameboodschap verschenen in een ander land, niet op de hoogte hoeft te zijn van het recht en de branchegeplogenheden in het andere land om klacht te kunnen indienen over eventuele gebreken van het product.
Wij steunen dus twee van de vier amendementen, die op de betreffende punten zijn ingediend.

Wolf
Het probleem van de commerciële communicatie in de interne markt is tegenwoordig helaas een bijzonder treffend voorbeeld van hoe en onder welke voorwaarden die EU als "dereguleringsgemeenschap" functioneert, dat wil zeggen als een sterke hefboom voor het afschaffen van op het niveau van de lidstaten bestaande reguleringen zonder dat zij daarvoor op Europees niveau overeenkomstige reguleringen in de plaats stelt.
Het voor ons liggende verslag laat zich zonder de minste kritiek door deze dereguleringstrend beïnvloeden - en opent daardoor een kerngebied van de menselijke cultuur en persoonlijkheidsontwikkeling voor een grenzeloze commercialisering. Als groenen kunnen en willen wij tegenover deze trend niet op hernationalisatie gokken, maar wel gebruik maken van alle mogelijkheden om, al vóór de totstandkoming van de Europese kaderreguleringen, die er trouwens allang hadden moeten zijn, ook kleinere stappen ter beperking van deze destructieve trend te doen, niet alleen door een adequaat gebruik van het initiatiefrecht, maar ook door een zinvolle toepassing van het subsidiariteitsbeginsel. Dat kan de Europese kaderrichtlijnen niet vervangen, maar toch al de tijd helpen overbruggen die tot de inwerkingtreding van die richtlijnen nodig zal zijn.
De gemeenschappelijke interne markt van de EU kan ook met de culturele diversiteit van de lidstaten en de regio's bestaan - er is geen reden om hem als een stoomwals van de Europese nivelleringsmanie te laten werken. Integendeel, een gelede markt waarin de behoeften van de mensen centraal staan heeft deze diversiteit en de bescherming daarvan juist nodig. Alleen door van de marktontwikkelingen een doel op zich te maken waarin de behoeften van de mens niet meer dan een middel om toegevoegde waarde voort te brengen worden, kan men aan niet-regelingen, zoals ze hier worden voorgesteld, nog een schijn van rationaliteit geven...
Verslag-Bowe (A4-0239/97)
Souchet
In het kader van de mededeling van de Commissie over de biotechnologie is het standpunt van onze fractie dat wij een zekere ontwikkeling van deze industrie van de toekomst moeten toelaten, maar er wel heel zorgvuldig op moeten toezien dat eventuele foute ontwikkelingen worden voorkomen.
Daarom lijkt het ons volstrekt noodzakelijk een strenge etikettering in te voeren die het mogelijk maakt de genetisch gemanipuleerde producten werkelijk te volgen.
Tijdens verschillende debatten die wij aan genetisch gemodificeerde organismen hebben gewijd hebben de industriëlen herhaaldelijk beklemtoond dat zij in staat zijn de verspreiding van de GGO's in de hand te houden. Daarom heeft onze fractie haar steun gegeven aan het dringende verzoek aan de Commissie om nauwkeurige regels in te voeren betreffende de aansprakelijkheid van de verschillende actief betrokkenen.
De BSE-affaire heeft aangetoond hoe gevaarlijk onderzoek kan zijn dat uitsluitend op hyperproductiviteit in de landbouw is gericht en hoe noodzakelijk het is een controlesysteem in te voeren dat echt onafhankelijk is van de economische en politieke machten. Daarom hebben wij de plannen voor de oprichting van een centraal wetenschappelijk comité gesteund. Maar er zal wel op moeten worden toegezien dat er doeltreffende procedures worden uitgewerkt om te voorkomen dat het tot een herhaling komt van de in de gekkekoeienaffaire vastgestelde slechte werking van de procedures.
Concluderend beklemtoont onze fractie de noodzaak het voorzorgbeginsel te handhaven met het oog op de bescherming van de consumenten en het milieu. De biotechnologie zal slechts echt worden aanvaard door de burgers van onze landen als hun ook echte veiligheidsgaranties worden geboden.

De Voorzitter
Hiermee is de stemming beëindigd.
(De vergadering wordt te 13.10 uur onderbroken en te 15.00 uur hervat)

Telecommunicatiediensten - Concurrentie in de telecommunicatie
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de verslagen:
A4-0215/97 van de heer W.G. van Velzen, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het Groenboek van de Commissie over een nummeringsbeleid voor telecommunicatiediensten in Europa (COM(96)0590 - C4-0658/96); -A4-0213/97 van de heer Argyros, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over de ontwerpmededeling van de Commissie betreffende de toepassing van de mededingingsregels op overeenkomsten inzake toegang in de telecommunicatiesector (COM(96)0649 - C4-0010/97); -A4-0240/97 van de heer Herman, namens de delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad (C4-0306/97-95/0280(COD)) tot wijziging van de richtlijnen 90/387/EEG en 92/44/EEG met het oog op de aanpassing aan een door concurrentie gekenmerkte context in de telecommunicatie.
Van Velzen, W.G.
Mijnheer de Voorzitter, ik zal een inbreng leveren over zowel de Groenboeknummering als het verslag van de heer Argyros. Nadat wij eerst de wetgeving hebben behandeld op het terrein van het goed laten functioneren van de telecommarkt zoals interconnectie en de vergunningen, zijn wij nu beland bij richtlijnen en groenboeken die zich bezighouden met vooral de belangen van de consument, namelijk de inhoud en functionering van de universele dienstverlening en dit Groenboek over het nummerbeleid in de Europese Unie. Het is duidelijk dat met name de consument ook de vruchten moet plukken van de liberalisering van de telecommarkt door middel van betere prijs/kwaliteitverhouding en betere en omvattender service. Op dit terrein valt nog steeds veel te doen zoals blijkt uit de dalende prijzen en betere service-aanbiedingen die nu door de nieuwe aanbieders worden gedaan.
Wat zijn nu de instrumenten die de consument kan hanteren om een betere kwaliteit c.q. prijs af te dwingen? Die liggen vooral op het terrein van de nummerportabiliteit en op het terrein van carrier preselection , dat wil zeggen dat de consument zelf een keuze kan maken welke operator zij of hij kiest voor lange-afstandsgesprekken. Vanwege die hoge prijs voor de lange-afstandsgesprekken loont dat het meest voor de gebruiker.
Nummerportabiliteit, dat wil zeggen dat je je nummer meeneemt als je naar een andere operator gaat, staat daarbij voorop. Het is een zeer effectief instrument waardoor operators gedwongen worden hun uiterste best te doen hun klanten goed te behandelen op straffe van een relatief eenvoudige mogelijkheid voor de klant te veranderen van operator. Laten wij niet vergeten dat het Europees Parlement bij de lange weg naar de interconnectierichtlijn steeds heeft aangedrongen op een spoedige invoering van een nummerportabiliteit. Ik ben blij dat de Raad nu ook op z'n laatste bijeenkomst om is gegaan en het aloude standpunt van het Europees Parlement heeft overgenomen door aan te dringen op een spoedige invoering van een nummerportabiliteit.
Ik stel in mijn verslag aan het Parlement voor om die landen die per 1 januari 2000 nog geen nummerportabiliteit hebben ingevoerd te beschouwen als landen waar nog geen volledige mededinging op de telecommunicatiemarkt geldt, zodat periodiek voor het grote publiek zichtbaar wordt gemaakt dat zijn land dus nog niet gereed is en dat de consument derhalve teveel betaalt. Deze nummerportabiliteit moet op termijn ook voor de mobiele sector worden ingevoerd, maar ik weet dat daar technisch gesproken nog wat haken en ogen aan zitten.
Een ander belangrijk punt is de carrier selection en de carrier preselection . Zonder keuze van de langeafstandoperator heeft de Europese consument weinig aan de liberalisering. Omdat wij eerlijke concurrentie willen in de gehele Unie vind ik dat elk land aan de verplichting tot carrier selection en carrier preselection moet voldoen. Ik zou een dringend beroep willen doen op mijn collega Read om haar amendement 1 in te trekken. Het is niet in het belang van de consument en het beschermt de te hoge kosten voor het interlokale verkeer van een grote operator terwijl diezelfde operator profiteert van de gunstige concurrentiemogelijkheden op het vasteland. Dat is echt geen wederkerigheid.
Ik stel ook voor zowel nummerportabiliteit als carrier selection en carrier preselection een wettelijke basis te geven via het herzien van de interconnectierichtlijn. Ik hoop dat commissaris Bangemann deze wens wil honoreren.
Een volgende aandachtspunt in mijn verslag dat aan de orde komt is de ontwikkeling van de zogenaamde "paneuropese servicenummers" . Dienstverlening op basis van deze nummers wordt verwacht in de komende jaren enorm te kunnen groeien. Ik heb onderstreept dat de ontwikkeling van Europese nummers de ontwikkeling van globale nummers niet uit het oog mag verliezen. Ik heb tegenstrijdige verklaringen gehoord over de ruimte voor speciale Europese nummers. Ik hoor graag van de commissaris hoe het met de ontwikkeling van deze nummers op wereldschaal zit en wat de rol van de Europese Unie volgens hem moet zijn. Ik vind in ieder geval dat Europa een leidende rol moet nemen als globale ontwikkelingen te lang op zich laten wachten zoals velen vrezen.
Wie de pagina's met aanbiedingen van Eurosport weleens bekijkt - en ik weet dat beide commissarissen grote sportliefhebbers zijn, dus ze zullen er vele uren aan besteden - die weet dat de grote verscheidenheid aan nummers de ontwikkeling van paneuropese diensten zeker niet bevordert. Ook ben ik van mening dat de consumenten duidelijk moeten weten of ze gratis nummers gebruiken of nummers waarvoor zij moeten betalen. In sommige lidstaten is het onderscheid niet altijd duidelijk en moeten consumenten minuten wachten voordat zij aan de beurt zijn zonder dat zij weten dat het hem een hele berg geld gaat kosten. Je kunt burgers niet opzadelen met periodieke veranderingen van nummerplannen. Men wordt daar kopschuw van terwijl tevens de kosten daarvan voor burgers en bedrijfsleven te groot zijn. Daarom liever één goede operatie in bijvoorbeeld vijf jaar dan ieder jaar weer nieuwe veranderingen. Tevens vind ik het invoeren van een Europese landencode met het nummer 3 nu een stap te ver. Dit vereist verdere studie.
Mijn fractie kan in hoofdlijnen instemmen met de voorstellen van het Groenboek en wij zijn benieuwd naar de reactie van de commissarissen op onze voorstellen en de amendementen.
Dan nog een kort woord over het verslag van de heer Argyros. Ik zou willen vaststellen dat waar het uiteindelijk om draait, helderheid is te krijgen met betrekking tot de relatie tussen de zogenaamde bijzondere netwerktoegang aan de ene kant en hoe je dat dan aan de andere kant moet interpreteren. Graag hoor ik daar nog iets over van onze commissaris.

Argyros
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de ontwerpmededeling van de Commissie heeft voornamelijk tot doel in het nieuwe klimaat dat na de liberalisering van de telecommunicatiemarkt op 1 januari 1998 zal ontstaan gelijke concurrentievoorwaarden te waarborgen met betrekking tot de vele overeenkomsten inzake toegang tot de netwerken en diensten van de telecommunicatiesector die worden afgesloten tussen de reeds aanwezige exploitanten en de nieuwe belanghebbenden.
Ik merk in de toelichting bij de ontwerpresolutie op dat duidelijkheid dient te worden geschapen over de voorwaarden waaraan moet worden voldaan om te komen tot onvervalste concurrentie die bijdraagt tot de ontwikkeling en technologische vernieuwing van de telecommunicatiesector, en vraag de Commissie en de Raad daarmee rekening te houden.
Ik heb in mijn verslag dan ook aandacht voor de volgende aspecten van het probleem:
ten eerste, het tijdschema voor de liberalisering van de telecommunicatiesector alsmede de eigenschappen waaraan het regelgevingskader van de sector moet beantwoorden, met name transparantie, flexibiliteit en verenigbaarheid met de internationale regels terzake; -ten tweede, de technologische ontwikkeling en modernisering van de sector; -ten derde, het beginsel van de efficiënte en gelijke toepassing van de mededingingsregels, wat de liberalisering van de sector zal vergemakkelijken en waarbij een geharmoniseerde regelgeving, een uniforme aanpak vanwege de nationale regelgevingsinstanties en objectieve criteria voor onderzoek naar en toezicht op concurrentievervalsing van vitaal belang zijn; -ten vierde, de mondiale dimensie van de liberalisering van de sector.Een eerste belangrijk aspect van het verslag betreft dus het tijdschema voor de vrijmaking van de telecommunicatiesector en het desbetreffend regelgevingskader. Ten aanzien van het tijdschema wil ik opmerken dat de Raad 1 januari 1998 heeft vastgesteld als datum voor de liberalisering van de telecommunicatiesector. Daar hij evenwel ook overgangsperioden voor bepaalde lidstaten heeft voorzien - wat de tenuitvoerlegging van de concurrentieregels bemoeilijkt - moet de Commissie onderzoeken hoe het gevaar van concurrentievervalsing tussen landen waar de telecommunicatiesector werd geliberaliseerd en landen waar nog monopolies voorkomen, in die perioden kan worden afgewend. Ik dring er bij de lidstaten die over een overgangsperiode beschikken overigens op aan met bekwame spoed voort te werken aan de structurele aanpassing van hun sector aan de nieuwe concurrentievoorwaarden, zodat ook zij de vruchten van de liberalisering kunnen plukken. Over het regelgevend kader voor de telecommunicatiesector wil ik benadrukken dat het bestaat uit versnipperde wetgeving, wat tot gevolg heeft dat de belanghebbenden niet makkelijk kennis kunnen nemen van de geldende bepalingen en investeerders worden afgeschrikt.
Daar een duidelijk en soepel wetgevingskader onontbeerlijk is, dring ik erop aan dat de regelgeving betreffende interconnectie en die inzake toegangsovereenkomsten verenigbaar zijn en logisch op elkaar aansluiten. Voorts verzoek ik de Commissie de wetgeving voor de telecommunicatiesector in één enkele - duidelijke - tekst te vervatten.
Het tweede belangrijk facet dat in mijn verslag aan bod komt, is de invloed van de snelle technologische ontwikkelingen op de telecommunicatiesector. Om de concurrentiepositie van de sector op wereldniveau te handhaven en te versterken, moet de Unie moderne wetgeving aannemen die rechtszekerheid biedt aan de belanghebbenden, rekening houdt met de recentste technologische ontwikkelingen en ervan uitgaat dat in de toekomst nieuwe technologieën te verwachten zijn. We willen namelijk met alle middelen voorkomen dat de sector wordt gemarginaliseerd als gevolg van achterhaalde technologieën of de convergentie waarvan de telecommunicatie-, de transmissie- en de informatiesector blijk geven. In die zin moeten ook mededingingsregels worden opgesteld voor de sector digitale transmissies.
Wat betreft het derde punt - de gelijke en efficiënte toepassing van de mededingingsregels - wijs ik erop dat de telecommunicatiesector tot dusver over een monopolie beschikte, omdat hij verplicht is bepaalde elementaire diensten aan alle burgers te verlenen. De overgang van een monopolistische naar een concurrentiële structuur is voor de sector dan ook een gevoelige kwestie, waarvoor de communautaire mededingingsregelgeving bijzondere aandacht moet hebben. Vast staat dat de vrijmaking van de sector alleen efficiënt en succesvol kan worden voltooid als duidelijke mededingingsregels worden bepaald die daarenboven op strikte, gelijke en uniforme wijze worden toegepast. Daarbij is een belangrijke taak weggelegd voor de nationale regelgevende autoriteiten die hun bevoegdheden uitoefenen in het kader van de ONP-regelgeving, de sectorspecifieke wetgeving op telecommunicatiegebied. Het is duidelijk dat die instanties geen enkele binding mogen hebben met de openbare aanbieders van telecommunicatienetwerken en -diensten, de op Europees niveau geharmoniseerde aanpak rigoureus moeten toepassen en de door de Gemeenschap vastgestelde mededingingsregels ten volle dienen te eerbiedigen.
Onze commissie heeft zich ook gebogen over het probleem dat de bestaande openbare telecommunicatieorganisaties aanvankelijk een concurrentieel voordeel zullen hebben op de nieuwe aanbieders, en is tot de vaststelling gekomen dat - om de vrijmaking van de sector succesvol te laten verlopen - de toegang tot de openbaar geschakelde telecommunicatienetwerken voor alle belanghebbenden onder gelijke mededingingsvoorwaarden moet verlopen, wat voor de Commissie een reden te meer moet zijn om een flexibel en transparant mededingingsklimaat te scheppen, objectieve criteria ervoor te bepalen en de elementen te verduidelijken waarmee ze in dit verband rekening wil houden.
Ten aanzien van het vierde aspect waarvoor ik aandacht vraag - met name de mondiale dimensie van de liberalisering van de telecommunicatiesector - wil ik benadrukken dat de afstemming van het communautaire wetgevingskader voor de telecommunicatiesector op dat van derde landen heel belangrijk is voor de versterking van de internationale concurrentiepositie van de Europese telecommunicatiebedrijven, waarbij zij opgemerkt dat de telecommunicatiemarkten onlangs werden opengesteld en de sector hoe dan ook een universeel karakter heeft. Als onze bedrijven daarenboven de concurrentiële voordelen die Europa ze biedt naar behoren benutten, lijdt het geen twijfel dat ze in staat zullen zijn dynamisch met niet-communautaire aanbieders te concurreren, wat zeker positieve effecten voor de Europese economie - en onze burgers - zal sorteren.
Tenslotte dank ik de collega's voor hun samenwerking en steun bij de samenstelling van dit verslag.

Herman
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mijn taak is zeer aangenaam, aangezien ik de Vergadering deelgenoot moet maken van de zeer voorspoedige ontwikkeling van een door alle partners vrij goed gevolgde procedure. Ik zou hierbij hulde willen brengen aan het Nederlandse voorzitterschap, dat blijk heeft gegeven van een aanzienlijk dynamisme, aangezien het ervoor heeft gezorgd dat de Raad uiteindelijk voor oplossingen heeft gekozen die dichter bij de door het Parlement en de Commissie aanbevolen oplossingen liggen.
Ook de Commissie zou ik willen danken, die al vrij snel inzag dat een aantal amendementen van het Parlement uiteindelijk uitstekend was, ook voor haar algemeen beleid. Tot slot dank ik de collega's die voldoende vertrouwen in mij hebben gesteld om de onderhandelingen met het voorzitterschap van de Raad tot een goed einde te brengen.
Waar gaat het in het kort om? Het begrip "huurlijnen" moest duidelijk worden omschreven. Dit punt is aanvaard. Tevens moest er - het zojuist door de heer Van Velzen vermelde verslag gaat hierover - een definitie worden gegeven van "nummerportabiliteit" , aangezien dit op het gebied van de mededinging van essentieel belang is. Zelfs de beste wetteksten hebben weinig zin als je om van operator te veranderen allerlei formaliteiten moet vervullen of veel langere nummers krijgt; dit zou de mededinging alleen maar ontmoedigen. Ook dit punt is aanvaard.
Twee à drie problemen blijven het Parlement bezighouden en de oplossing hiervan is niet alleen in handen van de Commissie, maar ook in die van de Raad. Om welke problemen gaat het? Allereerst het probleem van de onafhankelijkheid van de nationale regelgevende instanties. We weten dat deze autoriteiten in een aantal landen duidelijk aanwezig zijn: zij profiteren van hun onafhankelijkheid, zij hebben bevoegdheden en macht. Dit is niet overal zo. In andere landen staan deze autoriteiten nog in de kinderschoenen. Daar doen zij eerder denken aan een vijgenblad dat moet verbergen wat niet mag worden gezien: de complete machteloosheid van deze autoriteiten tegenover de belangrijkste exploitant. Over dit punt bestaat nog geen duidelijkheid. We weten dat het niet de fout van de Commissie is en dat het probleem zich voordoet op het niveau van de Raad, die hier overigens niet is vertegenwoordigd.
Een tweede probleem dat ons bezighoudt en waarvan we ons meer en meer bewust worden, is dat van de juiste toepassing van de richtlijnen. We beschikken nu over richtlijnen die een solide en samenhangend geheel beginnen te vormen, doch zij worden nog lang niet overal op dezelfde manier toegepast. Het zou derhalve een goede zaak zijn als er iemand zou zijn die de toekomstige - de reeds bestaande, liever gezegd - conflicten kan beslechten.
Wij beschikken over een schriftelijke verbintenis van de Commissie waarin staat dat zij erop zal toezien dat de regels voor de invoering van de universele dienstverlening door de lidstaten geen concurrentievervalsing tot gevolg hebben. Dit is een groot probleem.
Universele dienstverlening is, zoals wij in het Parlement hebben geconstateerd, een interessant concept, waaraan echter een ideologisch luchtje zit: universele dienstverlening, openbare dienstverlening, alles wordt een beetje door elkaar gegooid. Er moet dus op worden toegezien dat er geen concurrentievervalsing plaatsvindt onder het zeer slimme en enigszins demagogische voorwendsel dat men het begrip "universele dienstverlening" uitbreidt, terwijl men in werkelijkheid alleen maar het nationale grondgebied of de nationale markt beter probeert te beschermen. Dit is in een aantal landen gebeurd en vooral in het mijne, om dit land niet bij zijn naam te noemen. Wij hopen dat hier voorgoed een einde aan wordt gemaakt dankzij deze verbintenis van de Commissie.
Ik zou de aandacht willen vestigen op een punt waarop de Commissie enigszins terughoudend is, namelijk de noodzaak van de instelling van een Europese instantie. Ik begrijp dat de Commissie op dit moment geen zin heeft om zelf deze eis tot instelling van deze instantie te stellen, daar het tijdstip uit politiek oogpunt niet erg geschikt is. Dit neemt niet weg dat er ooit een Europese instantie zal moeten worden ingesteld. We zullen er met name in moeten slagen - en dit verwijt ik de staatshoofden die in Amsterdam bijeen zijn gekomen - de bevoegdheden van de Commissie voor onderhandelingen met het buitenland te versterken. Diensten, dus ook telecommunicatie, vallen daar niet onder.
In het Verdrag van Rome stond, zoals we weten, bepaald dat de Commissie het belangrijkste orgaan zou zijn op het gebied van onderhandelingen met het buitenland. We hadden graag gezien dat dit werd bewaarheid, niet alleen op het gebied van goederen en kapitaal, maar ook op het gebied van diensten. Welnu, in Amsterdam waren er twee of drie landen die, om redenen die volstrekt ongegrond en onbegrijpelijk zijn en die strijdig zijn met het belang van hun burgers, hier een stokje voor hebben gestoken. Hierin volgden zij Frankrijk en andere landen die niet tevreden zijn over de manier waarop de Commissie, tijdens bepaalde onderhandelingen, hun belangen behartigt. Dit is een probleem dat zich in de toekomst nog zal voordoen. Kortom, het resultaat is dat wij op dit punt nog niet volledig voldoening hebben gekregen.
Tot slot is er het probleem van de comitologie. Deze kwestie is in Amsterdam evenmin volledig afgehandeld, doch wij zullen de gelegenheid krijgen deze fout te herstellen, aangezien ons is beloofd dat er vóór de uitbreiding nog een intergouvernementele conferentie zal plaatsvinden.

Plooij-Van Gorsel
Voorzitter, collega's, commissarissen, voor een goede werking van een geliberaliseerde telecommunicatiemarkt is het invoeren van nummerportabiliteit noodzakelijk. Dit zal in alle lidstaten tegelijkertijd dienen te gebeuren om bedrijven eerlijke concurrentie op de interne markt te kunnen verschaffen. Invoering van wetgeving dient zorgvuldig te gebeuren en markten dienen opgesteld te worden op basis van reciprociteit. De telecomsector is een grote werkgever, daarom heeft deze sector ook veel te verliezen en de Commissie dient er dan ook op toe te zien dat de lidstaten die gelijktijdige invoering van nummerportabiliteit niet afremmen uit protectionistische overwegingen.
Eén van de uitgangspunten van het nummerbeleid is het bevorderen van innovatie. Innovatie in de telecomsector kan leiden tot een betere dienstverlening, een groter gebruik van telecomdiensten en daarmee tot meer werkgelegenheid. Onderzoek en technologische ontwikkelingen kan hieraan een belangrijke bijdrage leveren. Investeringen in onderzoek door marktpartijen kunnen de ontwikkeling van soft- en hardware bevorderen die een nummerplan snel en op een gebruiksvriendelijke manier ter beschikking van de consument stelt. Bij het invoeren van nummerportabiliteit dient rekening gehouden te worden met nieuwe technologische ontwikkelingen die leiden tot convergentie van telecommunicatie en informatica. De verwevenheid en voortgaande integratie van de verschillende technologieën dient niet te worden belemmerd door teveel of juist een gebrek aan regelgeving.
Mijn laatste punt, Voorzitter, betreft regelgeving over de naamgeving op het internet. De commissie onderzoek en technologie denkt dat een tekort aan naamgevingscapaciteit op het internet bij voorkeur door de intergemeenschap zélf op globaal niveau moet worden opgelost. Terughoudendheid met regels van bovenaf is gewenst om de ontwikkeling van deze belangrijke bouwsteen van de informatiemaatschappij niet te belemmeren én de commissie onderzoek en technologie wenst de rapporteur, de heer Van Velzen, geluk.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, ik neem het woord namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger om ons advies te kennen te geven over het verslag van de heer Van Velzen over het Groenboek van de Commissie over een nummeringsbeleid voor telecommunicatiediensten in Europa.
Allereerst wil ik de heer Van Velzen graag danken voor de manier waarop hij de conclusies van het advies van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger in bescherming heeft genomen - welke met 10 stemmen vóór en 1 stem tegen werden aangenomen - door deze om procedurele redenen tot de zijne te maken en ze in de vorm van amendementen aan de plenaire vergadering voor te leggen. Daarom wil ik namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger van harte aanbevelen om voor de amendementen van de heer Van Velzen te stemmen.
Voor wat betreft het Groenboek en vanuit juridisch oogpunt - en dat was ook de invalshoek van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger - betreft het hier ongetwijfeld een noodzakelijk en welkom initiatief.
Reden daarvan is dat de interne markt van de telecommunicatie een hangende zaak is en een onderneming waarmee men onmiddellijk aan de slag moet gaan. En wat het verslag van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger benadrukt is het feit dat, in het algemeen gesproken, de belangen die het verdedigen waard zijn, namelijk de belangen van de industrie, maar vooral die van de consument, samenvallen. Maar tegelijk spelen er ook aspecten die niet zuiver economisch zijn, bijvoorbeeld in verband met de snelle evolutie van de technologie, of sociologische aspecten, zoals tot op welke hoogte elk van ons zich met zijn eigen telefoonnummer identificeert, tot op welke hoogte het voor iedere gebruiker - natuurlijk of rechtspersoon - een gedoe is om van telefoonnummer te moeten veranderen, omdat het enorme kosten zijn die wij moeten zien te vermijden, en vandaar dat er nummerportabiliteit of -transportabiliteit moet bestaan.
Afgezien van deze kwesties heeft de Commissie juridische zaken en rechten van de burger zich vooral gebogen over zaken die meer met de methodologie te maken hebben. Ten eerste heeft discriminatie van de draagbare telefoon ten opzichte van de vaste telefoon, vanuit juridisch oogpunt geen enkele zin. Ten tweede moeten wij de nadruk leggen op de noodzaak van algemene systematisering.
Als rapporteur voor advies heb ik bijna een kilo - en het spijt me dat ik de juridische verscheidenheid moet uitdrukken in kilo's - fotokopieën van regelgeving moeten verzamelen om dit Groenboek te kunnen bestuderen.
Overeenkomstig de conclusies van Amsterdam moeten wij ons richten op duidelijkheid en vereenvoudiging. Welnu, op dit terrein is het absoluut noodzakelijk te kunnen beschikken over een gecoördineerde tekst en om orde te scheppen in de warboel van regelgeving die op dit vlak bestaat. Ten tweede is het voor een goede systematisering op dit vlak, die rekening houdt houden met de drie aspecten: selectie, preselectie en portabiliteit, niet nodig om nieuwe regelgevende instrumenten te creëren, maar dient men een goed gebruik te maken van de reeds bestaande juridische instrumenten, namelijk de richtlijn over spraaktelefonie en de interconnectierichtlijn.

Read
Mijnheer de Voorzitter, ik wil beginnen met mijn gebruikelijke, maar daarom niet minder gemeende, gelukwensen voor de drie rapporteurs, de heren Herman, Argyros en Van Velzen. Volledig terecht wijst mevrouw Palacio op de enorme hoeveelheid wetgeving en documentatie rond dit onderwerp. Soms denk ik inderdaad dat de enige kwalificatie die je op dit vlak als rapporteur nodig hebt, is dat je snel moet kunnen lezen. Maar desalniettemin waardeer ik het vele harde werk dat men in deze wetgevende en ook andere teksten heeft gestopt. Het doet mij genoegen vast te kunnen stellen dat de twee verantwoordelijke commissarissen hier aanwezig zijn en ik hoop dat ze beiden in de gelegenheid zullen zijn om in dit debat te antwoorden.
Ik wil het vooral hebben over het verslag van mijnheer Van Velzen en over zijn ideeën in verband met carrier preselection . Ik heb met de steun van vele collega's een amendement ingediend, en ik hoop dat ik op mijn beurt de heer Van Velzen kan overhalen om terug te komen op zijn pleidooi aan mij om mijn amendement in te trekken, en om mijn amendement te steunen. Ik vraag de Commissie niet om haar voorstellen in te trekken over carrier preselection . Integendeel, hoewel ik de Commissie wel zou willen vragen waarom dit perse gekoppeld moet zijn aan de nummering. Er zijn wellicht goede argumenten voor een aparte richtlijn over deze twee kwesties, maar ik zou de Commissie willen vragen om een verdere studie te verrichten over de mogelijke gevolgen van carrier preselection .
Het is verre van duidelijk wat die gevolgen zullen zijn. Als het daardoor minder aantrekkelijk wordt om te investeren in concurrentiële netwerken op lokaal niveau, als het de positie van degenen die momenteel de markt in handen hebben versterkt, als daardoor de mogelijkheden afnemen voor de plaatselijke consument die hoofdzakelijk lokale gesprekken voert, en diegenen begunstigt die normaliter meer interlokale en internationale gesprekken voeren, dan zal het ons doel echt voorbijschieten. Het enige wat mijn amendement doet is de Commissie vragen - en het is een logisch tijdstip om een vraag te stellen als de Commissie over een richtlijn denkt - om nog eens te bekijken wat de gevolgen zullen zijn. Als mijn vrees en die van de voorstanders ongegrond blijkt te zijn, dan is er geen probleem. Maar als dat niet zo is, dan is dit het juiste moment om er wat aandachtiger naar te kijken en ik hoop dat de collega's mij zullen steunen.
Het verslag van mijnheer Argyros en het commentaar van mijnheer Herman over de regelgeving hebben een kwestie aan de orde gesteld waar we keer op keer weer op terugkomen, namelijk of de bestaande regelgeving geschikt zal zijn voor de pas geliberaliseerde telecommunicatiemarkt. Dat is een moeilijke zaak, omdat het tempo van de liberalisering in de verschillende lidstaten zeer verschillend is geweest. Het Parlement heeft de Commissie - en ik weet dat de commissaris hieraan gewerkt heeft, waarvoor wij dankbaar zijn - en de Raad continu gevraagd om met voorstellen te komen voor een Europese verordening. Mijnheer Argyros en ik hebben een gezamenlijke compromistekst ingediend, waarvan ik van harte hoop dat deze de steun zal krijgen van deze Vergadering.
Ik heb een kleine kritische kanttekening - hoewel ik niet eens zeker ben of ik het wel zo wil noemen - bij het verslag van mijnheer Argyros. Een gedeelte van de formulering is misschien wat al te enthousiast over liberalisering, maar dat is niet voldoende om het stemgedrag te veranderen. Ik wil alleen maar zeggen dat sommige van de oude staatsmonopolies hun voordelen hadden, en het zou rampzalig zijn als we nu met nieuwe particuliere monopolies zouden komen te zitten, met alle nadelen van de staatsmonopolies en geen van de voordelen.

Malerba
Mijnheer de Voorzitter, heren commissarissen, waarde collega's, allereerst wil ik de drie rapporteurs feliciteren met het voortreffelijke en omvangrijke werk dat zij verzet hebben, in het bijzonder collega Hermans, die zijn werk voor dit onderwerp na een werkelijk schitterende bemiddelingsprocedure tot een goed eind heeft gebracht.
Ik wil even stilstaan bij de nummerportabiliteit; dat is echt een cruciaal onderdeel van het concurrentiebeleid in de telecommunicatiesector. De technologie staat voor niets: via de draagbare-telefoontechniek, die door de satelliettechnologie nog verder uitgebreid zal worden, kan een mobiel adres direct met een mobiele gebruiker in contact worden gebracht, maar er kunnen anticoncurrentie- en bureaucratische belemmeringen worden opgeworpen die de verplaatsing van de ene carrier naar de andere enorm kunnen belemmeren.
Ik sta achter de beginselen zoals die in de mededeling van de Commissie staan, alsook achter de aanbevelingen van onze economische commissie, en ik moedig de Commissie dan ook aan met gezwinde spoed op de ingeslagen weg voort te gaan, ook gezien de groei van de elektronica-industrie en van nieuwe diensten zoals Internet.
Ik wil de collega's en de commissaris graag even wijzen op een aspect van portabiliteit en harmonisatie dat mijns inziens onvoldoende aandacht heeft gekregen: dat van de calling cards en de elektronische beurzen. Als je het vergelijkt met de situatie in de Verenigde Staten, dan valt dit telefoonsysteem in de ruime zin des woords ook onder de portabiliteit en de interne markt, omdat het een instrument is waarmee de gebruiker vanuit elke openbare of particuliere plek via eenvoudige procedures kan telefoneren. In Europa is er daarentegen een wirwar van telefoonkaarten, elektronische beurzen of creditcards, magneetkaarten, chipkaarten, met nogal ondoorzichtige tarieven, waardoor de mensen eerder de mobiele telefoon gaan gebruiken - die qua technologie veel duurder is -, ook als bellen vanuit een openbare telefoon goedkoper zou zijn.
Ik vraag me af - en ik vraag de Commissie - of er ook niet iets op dit terrein moet worden gedaan door, naast de portabiliteit van het eigen nummer, ook de portabiliteit van de eigen rekening te ontwikkelen.

Boogerd-Quaak
Voorzitter, ik wil namens de liberale fractie de Europese Commissie en daarbij de drie rapporteurs danken voor het werk dat gedaan is en dat hier vandaag ter discussie staat. De Europese Unie speelt een belangrijke rol in het concurrentievermogen door het wegnemen van belemmerende wetgeving en het ontwikkelen van stimulerende maatregelen. De voorstellen en verslagen daarover van vandaag zijn daartoe een stap in de goede richting. Ik juich toe dat wordt geprobeerd tot een harmonisatie te komen van verschillende essentiële voorwaarden in de telecommunicatiesector. Dat is nodig omdat de verschillen tussen lidstaten onderling, bijvoorbeeld met betrekking tot regelgeving in de telecommunicatie zoals nummerportabiliteit, precarrier -selectie en carrier -selectie, maar ook op andere gebieden heeft geleid tot een zeer gefragmenteerd Europees ICT-beleid. Overdraagbaarheid van nummers is daarin cruciaal voor een vlotte werking van de interne markt. Dit werkt daadwerkelijk mededinging op telecommunicatiegebied in de hand. We kennen allemaal de voorbeelden van nog steeds niet werkende liberalisering, ook in landen waar men al tien jaar bezig is. Het is daarom van belang dat alle instellingen van de Unie zich inspannen om op 1 januari 1998 een zo volledig mogelijke wetgeving tot stand te brengen.
Ik verzoek de Commissie te controleren dat ook de lidstaten zich inspannen om op korte termijn hun regelgeving voor de telecommunicatiesector op één lijn te brengen. Langere overgangsperioden voor bepaalde lidstaten moeten zoveel mogelijk worden voorkomen. Ik dank rapporteur Van Velzen met name dat hij met amendement 8 van de PPE het door mij ingediende voorstel in de economische commissie om nummerportabiliteit Europa-breed zo snel mogelijk in te voeren, alsnog honoreert. Technisch is het één en ander mogelijk, het komt nu aan op de politieke wil. Ik herinner nog even aan de geslaagde conferentie in Bonn waar men veel lippendienst heeft bewezen aan deze voorstellen. Ik hoop dat men die lippendienst ook tot werkelijkheid zal maken.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, we buigen ons thans niet alleen over enkele heel ernstige aspecten van de volledige vrijmaking van de telecommunicatiesector op 1 januari 1998 maar ook over een tragische bijwerking ervan, met name op het nummeringssysteem. De technologische ontwikkelingen op telecommunicatiegebied en de talrijke andere factoren die de sector beïnvloeden, leiden alsmaar tot nieuwe en steeds ingewikkelder problemen, die nog worden versterkt door de politieke en economische criteria welke aan de vrijmaking van de telecommunicatiesector ten grondslag liggen, waarbij onvoldoende - of geen - rekening wordt gehouden met de wetenschappelijke, technische, organisatorische en sociale aspecten en gevolgen van het onderwerp. Men gaat ervan uit dat het openbaar karakter van de telecommunicatiesector totaal moet verdwijnen en het multinationaal grootkapitaal, dat dringend aan expansie toe is, de kans moet krijgen de sector binnen te sluipen om er egoïstisch de enorme winsten op te strijken die voortvloeien uit de revolutionaire ontwikkelingen in de sector en diens sleutelrol in de internationalisering van de markt. Dat is trouwens de reden waarom de belangrijke besluiten voor de telecommunicatiesector vooral worden genomen op politiek niveau en niet in het kader van de terzake bevoegde internationale organen - zoals de ITU (Internationale Telecommunicatie Unie) en de CEPT (Conférence Européenne des Postes et Télécommunications) - waarvan de bijdrage tot en rol in de ontwikkeling van de telecommunicatiediensten en de totstandbrenging van de onontbeerlijke mondiale samenwerking volledig wordt miskend. De problemen op het stuk van de nummering - die het gevolg zijn van de voorgenomen totstandbrenging van een paneuropese en internationale nummerruimte voor klassieke en mobiele telefonie, personal communications en diensten met een toegevoegde waarde - zullen samen met de vrijmaking van de markt en het opduiken van tal van aanbieders op korte termijn tot een explosieve en chaotische situatie leiden. Voorts bestaat het gevaar dat de markt wordt gemonopoliseerd door mammoetbedrijven die door fusies en concentraties zullen ontstaan. Uit dit alles blijkt dat de liberalisatie van de telecommunicatiemarkt - ondanks de maatregelen die de rapporteur en de Commissie in naam van de vrije mededinging voorstellen - de burgers niets anders te bieden heeft dan de ontmanteling van de openbare dienstverlening, de monopolisering van de markt door grote privéconcerns, het ontslag van duizenden werknemers en voortdurende prijsstijgingen. De Commissie moet bij de bevoegde internationale organisaties dan ook tussenbeide komen om de nijpende problemen te regelen die in de telecommunicatiesector ten gevolge van de vrijmaking van de markt zijn ontstaan op het vlak van de internationale coördinatie en samenwerking.

Torres Marques
Mijnheer de Voorzitter, wij beraadslagen vandaag over vier verslagen over het telecommunicatiebeleid en ik wens de rapporteurs te feliciteren met het geleverde werk.
Ik wil mij evenwel toespitsen op het verslag van de heer Herman over de nieuwe richtlijn betreffende de aanpassing van de sector aan een nieuw concurrentiekader. In de loop van deze week zullen wij overeenkomstig de medebeslissingsprocedure stemmen over de definitieve versie daarvan en bovendien heb ik deel uitgemaakt van desbetreffend bemiddelingscomité.
Ik wens de heer Herman niet alleen met zijn verslag te feliciteren, maar ook met de efficiënte manier waarop hij de bemiddelingsprocedure van de kant van het Europees Parlement heeft geleid, waardoor goedkeuring in een uiterst kort tijdsbestek mogelijk werd en nogmaals is bewezen dat medebesluitvorming een goede methode is die niet alleen veel democratischer, maar ook doeltreffend is indien de partijen blijk geven van politieke wil.
Het feit dat het nieuw Verdrag van Amsterdam de gebieden waarop het Europees Parlement mede zal besluiten aanzienlijk heeft uitgebreid is een degelijke waarborg voor de burgers van de Europese Unie dat hun belangen met vastberadenheid, maar ook met doeltreffendheid en zonder onnodig tijdverlies zullen worden verdedigd door de parlementsleden die zij hebben gekozen.
De verslagen die wij vandaag bestuderen maken deel uit van regelgeving die een toekomstige liberalisering van de telecommunicatiediensten beoogt - gepland op 1 januari 1998 -, waarbij Griekenland, Ierland, Spanje, Portugal en Luxemburg afwijkingen hebben verkregen voor perioden die moeten worden ingekort.
Ik ben van mening dat de Commissie rekening moet houden met de volgende vijf fundamentele aspecten: ten eerste, het voordeel van de vaststelling van het rechtskader van de telecommunicatiesector in één enkele tekst teneinde de handelsactiviteit van deze sector, vooral van het MKB, te vergemakkelijken; ten tweede, de toegang op gelijke voorwaarden tot de netwerken en de diensten als één van de belangrijkste taken van de telecommunicatie; ten derde, de noodzaak een universele dienst te waarborgen, zodat de liberalisering van de telecommunicatie-infrastructuur en -diensten niet gebeurt ten koste van de gebruikers; ten vierde, de waarborg van transparantie in het prijzenstelsel en de vaststelling van een correcte factureringsmethode; ten vijfde, de waarborg van een concurrentiekader op het vlak van de Europese Unie dat de communautaire telecommunicatiebedrijven in staat stelt mee te dingen op wereldvlak, zoals bepaald in de recente overeenkomst van de Wereldhandelsorganisatie over de wederzijdse openstelling van de telecommunicatiesector.
In deze omstandigheden ben ik van mening dat de burgers en de Europese bedrijven in de toekomst kunnen profiteren van een telecommunicatiedienst met toegangsvoorwaarden...
(De Voorzitter onderbreekt de spreekster)

Lindqvist
Mijnheer de Voorzitter, het is belangrijk dat men bij wijzigingen in het telecommunicatiesysteem uitgaat van de gebruiker en er daarom voor zorgt dat het systeem eenvoudig, goedkoop en permanent is. Nieuwe nummers en systemen moeten bij de invoering goed doordacht zijn, aangezien er anders praktische moeilijkheden voor de gebruikers en kosten voor de samenleving ontstaan.
Ik heb een vraag aan de Commissie. Ik heb in het verslag - ik heb het hierbij vooral over het verslag van W.G. van Velzen -niet goed kunnen ontdekken dat een gemeenschappelijke prefix in de EU automatisch zou leiden tot lagere kosten en betere service. Ik zou hier graag een reactie van de Commissie op krijgen.
Er bestaat het gevaar dat een telefoonnummer met veel cijfers, bijvoorbeeld 9 tot 10 cijfers, voor de gebruikers moeilijkheden oplevert, tenminste volgens de informatie die ik van Zweedse telecommunicatiediensten heb gekregen. Het is belangrijk dat men vertrouwde telefoonnummers kan behouden, zodat er geen wijzigingen plaatsvinden van een verder goed functionerend systeem. Het is ook van belang dat men zijn oor goed te luisteren legt bij de nationale telecommunicatiediensten, en vooral de wijzigingen op EU-niveau ook bekijkt vanuit een mondiaal, internationaal perspectief.
Wij staan overigens positief tegenover de amendementen van de liberale fractie. Wij willen erop wijzen dat bij elke wijziging van het systeem het belang van de gebruiker uitgangspunt moet zijn.

Ribeiro
Mijnheer de Voorzitter, de concurrentie, beter het concurrentievermogen, nog beter het reusachtige handelspotentieel van de telecommunicatie liggen aan de basis van hetgeen ter zake is goedgekeurd. Wij hebben een pakket te meer, dat schijnbaar technische verslagen omvat en één verslag over concurrentievoorschriften met dezelfde koers die ons zorgen baart en die wij aanklagen.
Ik heb twee aantekeningen in de lijn van eerdere aantekeningen die wij hebben gemaakt en die meer precies bedoeld zijn als uitdrukkingen van een standpunt dat ingaat tegen deze koers en de manier waarop dit privatiserend liberaliseringsproces gebeurt.
Ten eerste: de herschikking van de tarieven op grond van de kosten mag niet, zoals het geval is, gaan ten koste van prijsstijgingen voor het plaatselijk verkeer en ondertekeningen die duidelijk in het nadeel zijn van de kleine ondernemingen, de plaatselijke sociale diensten en particulieren met geringere financiële mogelijkheden.
Ten tweede: de verplichtingen inzake de universele dienstverlening, die worden beschouwd als een last, mogen niet worden omgevormd tot een manier om universeel particulieren te financieren, aan wie de liberalisering van de sector ten goede komt.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de democratie in de informatiemaatschappij is momenteel een centraal en nog onopgelost vraagstuk. Ondernemingen die intensief gebruik maken van informatie spelen een belangrijke rol, zijn productief en opereren vaak wereldwijd. Maar hoe zit het nu met die andere kant, de democratie, waar we hier met zijn allen mee bezig zijn? Een nieuwe maatschappij zonder democratie is ondenkbaar. Controle van de informatienetwerken betekent tevens controle over mensen. De Commissie moet een algemeen programma opstellen dat gericht is op de invoering van democratie in de informatiemaatschappij. Het betreft hier een gewichtige en niet puur economische kwestie.
Democratie betekent controle, maar ook deelname van alle burgers aan bijvoorbeeld de elektronische dialoog. De heer Van Velzen stelt in zijn verslag voor om de oprichting van een Europees discussieforum betreffende Internet te steunen. Hij stelt verder dat e-mailadressen op eerlijke en non-discriminatoire wijze moeten worden toegewezen. Maar een eerlijke toewijzing van e-mailadressen heft het probleem van democratie in netwerken niet op. De mogelijkheden van zowel de aanbieder als de consument om gebruik te maken van de diensten in de informatiemaatschappij zijn namelijk afhankelijk van de aanwezigheid van moderne apparatuur en een algemene infrastructuur en tevens van het niveau van onderwijs en welvaart. Deze dure en bijna altijd particuliere investeringen concentreren zich gemakkelijk in dichtbevolkte gebieden en dan ook nog onder de welgestelden. Dit zorgt voor een grotere marginalisatie van bevolkingsgroepen en regio's, die toch al over te weinig communicatiemiddelen beschikten.
Het is nu een goed moment om te streven naar de democratische ontwikkeling van de telecommunicatie. Dit betekent het ontwikkelen van de gehele samenleving in plaats van alleen de netwerken. De brede technische ontwikkeling van informatienetwerken moet ook betrekking hebben op de brede sociale toepassing ervan zonder economische of culturele belemmeringen.
In Finland is het probleem rond nummering opgelost. Het veranderen van operator is een probleemloze en dagelijkse aangelegenheid. Er is een volkomen open mededinging. Voor wat betreft het aantal Internetgebruikers behoren we tot de wereldtop. Een ver land, maar ook Finland kent nog niet het voorrecht van democratische netwerken, en dat moet wel gebeuren. Ik ben blij om te kunnen constateren dat de voorste rij begrijpt waar ik het over heb. Dank u wel, ik verwacht veel van u.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, ik zou het over de verslagen van de heer Van Velzen en van mijn vriend de heer Herman willen hebben. Het verslag van de heer Argyros wordt door mijn collega de heer Van Miert behandeld. Ik zou de heer Van Velzen voor zijn - zoals altijd - werkelijk zeer deskundige verslag willen danken. De trend die hij duidelijk maakt, alsmede de amendementen gaan in dezelfde richting als de antwoorden die wij op het Groenboek hebben gekregen, alsook in de richting waarin de Commissie wil gaan.
Eén zaak is volkomen duidelijk: via beide aspecten die hier worden behandeld, met andere woorden overdraagbaarheid van telefoonnummers en vooral preselectie van de operator grijpen wij ten voordele van de gebruiker heel direct in de concurrentie in. Ook met het oog op het beeld dat de heer Theonas hier nogmaals heeft opgehangen van het marxistische Jurassic Park waarin de particuliere monopolies alles vertrappelen, zodat voor de gebruiker niet het kleinste plantje meer overblijft, zou ik nogmaals willen beklemtonen dat we alstublieft de realiteit niet uit het oog mogen verliezen. Met elkaar in de clinch gaan, is natuurlijk altijd leuk, maar wie de realiteit bekijkt, stelt vast dat ook in de lidstaten waar concurrentie is ingevoerd natuurlijk nog enkele oude, grote bedrijven zijn overgebleven. Zij zijn echter overgebleven, omdat ze lange tijd publiekrechtelijke monopolies waren. De situatie van de consument is er echter aanzienlijk op vooruitgegaan. Dat vormt misschien ook een verklaring voor het enthousiasme dat de heer Argyros overvalt als hij hieraan denkt en voor het gebrek aan enthousiasme waarvan mevrouw Read blijk geeft, want als je je nog in de jungle van publiekrechtelijke monopolies bevindt, snak je natuurlijk naar verandering. Als de heer Theonas dat niet gelooft, kan ik hem zeggen dat de telefoonkosten - die naast kwaliteit en universele dienst een belangrijk kenmerk van een efficiënt werkend telecommunicatienet zijn - in de landen waar al is gedereguleerd ten dele slechts de helft of een derde bedragen van de telefoonkosten in de nog met overheidsmonopolies werkende landen.
Bijvoorbeeld: Griekenland. Dit is het land met de hoogste telefoontarieven. Hoe dat een voordeel voor de consument kan zijn, gaat het begripsvermogen van de Commissie te boven! Daarom zijn wij voor preselectie van de operator. Dit brengt mij al bij wat mevrouw Read heeft gezegd. Wat de telecommunicatie betreft ben ik anders altijd dezelfde mening toegedaan als zij, omdat zij zeer vaak een heel open en voor de consument juist standpunt inneemt. Alleen wat de preselectie van de operator betreft laat zij zich naar mijn mening te zeer door de situatie in haar eigen land leiden.
Nu ja, iedereen is gewend aan wat hij thuis aantreft en soms vindt men dat ook beter dan iets anders. In dit geval zijn echter veertien lidstaten met ons van mening dat preselectie van de operator heel belangrijk is voor de concurrentie, voor de consument en uiteraard vooral voor lage telefoontarieven. In Groot-Brittannië bestaat geen preselectie van de operator. Men kan er weliswaar de lokale operator vrij kiezen, maar die heeft dan zijn vaste contracten met langeafstandsoperatoren, zodat je als je eenmaal de plaatselijke operator hebt gekozen praktisch diens keuze erbij moet nemen, zonder zelf nog vrij voor de lange afstand te kunnen kiezen. Wij vinden dat, ten eerste, niet goed voor de consument. Ten tweede - en dit zal iedereen toegeven die deze systemen bekijkt, de heer Van Velzen heeft er trouwens al op gewezen - als men in één land een ander systeem zou toelaten dan in de veertien andere landen, dan zou er concurrentievervalsing optreden, die wij niet mogen toelaten. Daarom kunnen wij het amendement niet steunen. Natuurlijk kunnen wij altijd eens een studie laten verrichten - en wij denken uiteraard voortdurend na - maar ik vind het verkeerd nu het tijdschema daar afhankelijk van te maken. Wij willen snel vooruit en hebben ons daarom ook, tegen onze eerdere overwegingen in, voor 1 januari 2000 uitgesproken. In zoverre valt dit samen met wat de heer Van Velzen heeft gezegd.
De rechtsgrondslag hebben wij, in alle geval wat call by call betreft, al in de interconnectierichtlijn, en wij zullen natuurlijk voor de preselectie van de operator een rechtsgrondslag scheppen, vermoedelijk als aanvulling op de interconnectierichtlijn, om alles te doen zoals het hoort. Over het meenemen van het nummer kan ongeveer hetzelfde worden gezegd, want het is volkomen duidelijk dat de mogelijkheid zijn nummer mee te nemen het instrument is dat de consument, naast andere overwegingen, ertoe kan aanmoedigen van telefoonmaatschappij te veranderen.
Ook op dat gebied zouden wij sneller vooruit willen komen en ik hoop dat het Europees Parlement ons daarin zal steunen. Dat staat ook in amendement 8, zodat wij dit amendement zeer gaarne zullen steunen. Ik kan nu misschien ook meteen de amendementen noemen die wij niet willen steunen, namelijk die op artikel 6. Wij vinden het niet nodig een rechtsgrondslag voor call by call te scheppen. In verband met amendement 1 heb ik al iets gezegd en in verband met amendement 10 betreffende Gibraltar werd in de discussie niets gezegd. Toch zou ik het volgende willen vaststellen: het is beter dat wij Gibraltar hier vermelden. Hadden wij het namelijk niet vermeld, dan zou dat aanleiding hebben kunnen geven tot politieke overwegingen. Dat was een zuiver technische aangelegenheid. Wij verbinden aan de vermelding van Gibraltar natuurlijk absoluut geen politieke overwegingen.
Ik kom nu tot de opmerkingen over de Europese nummering, respectievelijk de Europese telefoonnummers. Wij hebben van de ITU een dergelijke voorselectie voor heel Europa gekregen. Dat wordt nu uitgeprobeerd. Ik hoop dat daar goede ervaringen mee kunnen worden opgedaan. Daarna zullen wij wel verder zien.
Nu snel nog naar het verslag-Herman. Ik kan de heer Herman heel officieel, maar ook persoonlijk feliciteren. Ook het feit dat de voorzitter van de Raad hier zojuist is verschenen, onderstreept natuurlijk de betekenis van mijn felicitatie. De delegatie van het Parlement, waar de heer Verde i Aldea, ondervoorzitter, de heer von Wogau en, zoals gezegd, de heer Herman als rapporteur deel van uitmaakten, heeft werkelijk uitstekend werk verricht. Wij hebben hier toch duidelijke voorschriften voor de lidstaten bereikt, die verder gaan dan wat de Raad wilde. Daarin ligt het belang van de parlementaire delegatie en van haar inspanningen, die waarborgen dat onafhankelijke regelgevende instanties de zich op de markt ontwikkelende technische basis bekijken en ervoor zullen zorgen dat overal een minimaal aanbod aan lijnen voorhanden is en dat er vóór alles eerlijke concurrentie kan heersen. Natuurlijk - en op dat punt geef ik de heer Herman gaarne gelijk - was het ook onze wens meer te krijgen, en ik zeg u ook: wij zullen meer krijgen. Maar daarvoor is eerst de bereidheid van de lidstaten nodig. Zij staan voor een leerproces en zullen vermoedelijk pas daarna afstand doen van hun oorspronkelijke standpunt en de weg naar meer Europese solidariteit en onderlinge afstemming vinden. Dat is de enige reden waarom wij nog niet hebben voorgesteld een Europese regelgevende instantie op te richten. Ik wend mij nu tot de aanwezige voorzitter van de Raad: als hij ons dit hier belooft, dan zal de Commissie onmiddellijk een desbetreffend voorstel voorleggen. Als die instantie er niet komt, zal het echt niet aan ons liggen.
Nu naar de juridische commissie - en ik verontschuldig mij omdat ik het daar nog niet eerder over heb gehad. Vanzelfsprekend hebt u volkomen gelijk, mevrouw, dat dit een chaos van verschillende voorschriften is. Wij kunnen dat pas veranderen als wij de stap naar Europese voorschriften doen. Momenteel werken wij met richtlijnen. Wij overleggen echter hoe wij deze chaos overzichtelijker kunnen maken. Dat moeten wij in elk geval doen, omdat wij met het oog op de convergentie verplicht zijn heel andere voorschriften uit te werken. In verband met de telefoondiensten zou ik op een probleem willen wijzen: als we in de toekomst via Internet voor 5 % tot 10 % van de huidige kosten kwalitatief even goed kunnen telefoneren, dan mogen we dit alles hier vergeten. Dan zal namelijk niemand nog gebruik maken van de lijnen en de infrastructuur van de huidige telefoonmaatschappijen, maar zal iedereen gebruik maken van de nieuwe infrastructuur, de nieuwe aanbiedingen. Dan komt het op een juiste aanpak onzerzijds aan, want dat zal het moment zijn waarop er, naar ik hoop, alleen nog maar Europese regels zullen zijn. Dan zal de chaos ophouden, waarover u en mevrouw Read hebt geklaagd. Ondertussen trekken wij nog door deze jungle. Jurassic Park hebben wij, zoals gezegd, achter ons gelaten, hoewel enkelen er nog in achter zijn gebleven. Wij zijn nu echter al in de savanne en zien het licht aan de horizon. Ik hoop dat wij, als wij daar zijn aangekomen, een goede regeling voor de gebruikers zullen verkrijgen.

Van Miert
Mijnheer de Voorzitter, zoals een aantal aanwezigen heeft geconstateerd, hebben Martin Bangemann en ik het Parlement en de Raad van ministers de laatste jaren altijd gezamenlijk te woord gestaan en hebben wij aldus getracht een samenhangend en vastomlijnd beleid te bevorderen, waarbij wij de zojuist door Martin Bangemann aangehaalde doelstellingen proberen te verwezenlijken, namelijk ervoor zorgen dat de Europese Unie een zekere achterstand op dit gebied goedmaakt, dat een voor de gebruikers - of het nu om ondernemingen of om particuliere gebruikers gaat - gunstig beleid wordt ontworpen en aldus wordt getracht onze concurrentiepositie te versterken. We hebben ons doel nu bijna bereikt, althans wat de wetgeving betreft. Dit is echter slechts het begin - of het einde van het begin, als ik zo vrij mag zijn - en het begin van de toepassing van een beleid en van de invoering van een mededingingsstelsel in de hele Europese Unie, ook al zal er in een aantal lidstaten sprake zijn van enige vertraging.
Zelf zou ik hoofdzakelijk iets willen zeggen over het verslag van de heer Argyros, die ik van ganser harte feliciteer vanwege zijn uitstekende werk. Ik zal dat doen aan de hand van een mededeling van de Commissie waarin duidelijk wordt gemaakt, of wordt getracht duidelijk te maken, hoe wij de mededingingsregels op dit gebied denken toe te passen. Er zijn twee delen: enerzijds de op artikel 90 gebaseerde richtlijnen, anderzijds het op artikel 100 A gebaseerde - door Martin Bangemann beheerde - deel. Het is in de eerste plaats onze bedoeling duidelijk aan te geven hoe wij de mededingingsregels in werkelijkheid, in de praktijk denken toe te passen.
De reden waarom wij deze mededeling hebben opgesteld is drieledig. Allereerst wilden wij de exploitanten op de markt meer zekerheid bieden en hun, van tevoren, meedelen hoe wij de spelregels denken toe te passen daarbij voor de vereiste transparantie zorgend. Het betreft hier dus een oefening in transparantie van de zijde van de Commissie.
Vervolgens trachten wij - sommigen van u hebben dit probleem terecht aangekaart - als het ware een duidelijke scheidslijn te trekken tussen de door de heer Bangemann en zijn diensten op grond van artikel 100 A verrichte werkzaamheden en hetgeen onder de andere richtlijnen op basis van artikel 90 valt, met name de Open Network Provision (ONP). Hier moeten we de grootst mogelijke nauwkeurigheid betrachten, want er zijn de afgelopen jaren een hele reeks teksten - ik ben het volledig eens met een aantal opmerkingen die daarover zijn gemaakt - uitgedokterd, ontwikkeld, verdedigd en aangenomen en ik kan mij goed voorstellen dat sommigen er het zicht enigszins op beginnen te verliezen. Het is dus tevens een poging van onze zijde om de zaken te verduidelijken.
Tenslotte doet zich niet alleen in de telecommunicatie-, maar ook in de multimediasector een enorme ontwikkeling voor. Er is sprake van convergentie van activiteiten en sectoren en ook op dit gebied vinden wij dat we duidelijk moeten omschrijven hoe we de mededingingsregels denken toe te passen.
Nu in het kort iets over het verslag zelf. In de eerste plaats ben ik zeer verheugd over het feit dat de toonzetting ten aanzien van het initiatief van de Commissie over het algemeen positief is. De rapporteur en de commissie hebben nog wel een aantal - mijns inziens terechte - vragen. Hier moeten we even bij stilstaan. Wat de aan de tekst van het Parlement toegevoegde nieuwe overweging A en met name "digitale distributie" , zou ik echter eerst willen zeggen dat dit document, dat wil zeggen onze mededeling, niet de meest geschikte tekst is voor de behandeling van deze kwestie. Inhoudelijk ben ik het met u eens, ik deel uw bezorgdheid en dit probleem houdt ook ons, zoals u goed weet, bezig bij de behandeling van concrete gevallen. Er zijn overigens een aantal beslissingen genomen, waarin juist deze kwestie een essentiële rol heeft gespeeld, bijvoorbeeld het geval van MSG in Duitsland, een paar jaar geleden. Dat ik ervoor pleit deze toevoeging uit de tekst te verwijderen, wil dus niet zeggen dat we het er inhoudelijk niet mee eens zijn.
Voorts verwijst u - elders en terecht - naar de ietwat moeilijke periode die we momenteel doormaken. Er is op dit moment nog geen sprake van een stelsel van volledige mededinging: dit zal pas vanaf volgend jaar het geval zijn en ondertussen bestaan er in het merendeel van de lidstaten nog steeds monopolies, met name op het gebied van spraaktelefonie. Dat is waar: u snijdt hier terecht een probleem aan dat ons er soms toe verplicht ons gezag in bepaalde lidstaten te doen gelden ook al zijn wij van mening dat het veel beter zou zijn als de problemen op nationaal vlak zouden worden opgelost.
Neem nu het geval van de tarieven in Duitsland. Een dergelijk probleem moet normaal gesproken door de desbetreffende lidstaat kunnen worden opgelost, maar voorlopig is dat nog niet het geval. Wij hebben bijgevolg op basis van een hele reeks klachten moeten ingrijpen, wat wij overigens blijven doen, omdat de door Deutsche Telekom voorgestelde tarieven, met name die voor interconnectie in Duitsland, volgens ons te hoog zijn. Zij zullen moeten worden verlaagd. Er is dus sprake van een conflict en wij nemen dit probleem voor onze rekening totdat dit soort problemen binnenkort, hopelijk, op nationaal vlak kan worden opgelost.
Ik zou u nog een groot aantal andere voorbeelden kunnen geven, maar ik denk dat dit u voldoende duidelijk maakt hoe wij deze problemen momenteel aanpakken. Ik neem kennis van uw bezorgdheid, doch ik meen te kunnen zeggen dat wij er eigenlijk op passende wijze aan tegemoet trachten te komen. Martin Bangemann en ik hebben overigens, zoals u weet, nog maar enkele weken geleden een inventaris, als ik het zo mag zeggen, gepubliceerd van de toepassing van een reeks richtlijnen door de lidstaten en wij hebben trouwens geconstateerd dat de landen in de meeste gevallen vorderen zoals afgesproken - een aantal lidstaten, zoals Nederland, ligt zelfs voor op schema. Anderen zullen de verloren tijd moeten inhalen. Dit geldt voor Italië, maar dat land is daar, mijns inziens, mee bezig. Ook heb ik een paar dagen geleden de Belgische koninklijke besluiten betreffende de toepassing van de wet ontvangen.
U ziet dus dat er het een en ander gebeurt en dat is nu juist wat wij nastreven. In dit opzicht kan ik u ervan verzekeren dat als de zaken ontsporen of er zich misstanden voordoen, wij onmiddellijk of zo snel mogelijk ingrijpen. Wij, dat wil zeggen de diensten van Martin Bangemann en de mijne, hebben overigens een groep van gemengde samenstelling in het leven geroepen die de ontwikkelingen als het ware constant in de gaten houdt.
Mijnheer Argyros, andere in uw verslag aangekaarte kwesties en met name de codificatie van een aantal regels vallen, mijns inziens, eerder onder de verantwoordelijkheid van mijn collega Bangemann, die er al op heeft geantwoord. De ontwikkelingen voltrekken zich zo snel dat bepaalde onderdelen van het beleid zeer binnenkort moeten worden aangepast, wat volgens mij niet betekent dat wij in de komende maanden geen inspanning kunnen leveren. Maar op dit moment is onze prioriteit uiteraard ervoor zorgen dat de in samenwerking met het Parlement en de Raad geleverde wetgevende inspanningen in de praktijk worden toegepast.
Ik rond mijn betoog af. Er zijn ongetwijfeld nog andere vragen, maar wij zullen daar - met uw welnemen - rechtstreeks en, indien gewenst, bilateraal van gedachten over kunnen wisselen. Tot slot zou ik willen zeggen dat wij in het najaar de definitieve tekst van deze mededeling kunnen vaststellen, aangezien wij zowel uw opmerkingen als tientallen andere opmerkingen naar aanleiding van deze mededeling hebben ontvangen van de kant van exploitanten, autoriteiten, enzovoort. Zoals u ziet willen wij deze zaak in ieder geval vóór het eind van het jaar afhandelen en aldus voor meer zekerheid en transparantie zorgen. Maar nogmaals, uit de grond van ons hart, onze hartelijke dank voor uw verslag en voor de manier waarop u daarin het beleid van de Commissie steunt.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, een paar woorden over amendement 10. Mijnheer Bangemann, ik heb mijn spreektijd niet gebruikt om over dit amendement te praten, omdat ik juist vind dat de tijd van een namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger sprekende rapporteur niet moet worden besteed aan bilaterale conflicten tussen lidstaten.
Afgezien daarvan zegt u dat u Gibraltar op deze lijst heeft gezet omdat u van mening was dat dit uit technisch oogpunt beter was. Welnu, dat lijkt mij een nogal vreemde opvatting van techniek, aangezien het hier een onvolledige lijst van codes van lidstaten betreft. Met dat technische aspect is er, althans juridisch gezien, iets niet in de haak als je van vijf voorbeelden het voorbeeld Gibraltar noemt en dit een "land" noemt.
Mijnheer Bangemann, ik ben het er absoluut niet mee eens dat u dit als een technische kwestie kwalificeert. De bedoeling ervan is onmiskenbaar politiek.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, u ziet dat zelfs in tien minuten in plaats van, dat geef ik toe, vijf, zoals u en uw diensten mij eigenlijk hadden toegestaan, niet alle vragen kunnen worden beantwoord! Er is een reëel probleem. Drie verslagen zijn tegelijkertijd besproken en zij roepen vele vragen op. Ik denk dat het de moeite waard is deze vragen te beantwoorden, doch dit vergt enige tijd.
Mevrouw, ik heb aangegeven wat onze bedoeling was. Ik heb dit nogmaals gedaan en zo staan de zaken. U bent misschien een andere mening toegedaan, maar ik begrijp niet waarom u bezwaar maakt tegen onze bedoeling. Mijn verklaring is duidelijk. Door bezwaar te maken heeft u nu een onduidelijke situatie geschapen, maar dat is uw verantwoordelijkheid.

Argyros
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de commissaris voor de verduidelijkingen die hij in zijn tussenkomst heeft verstrekt. De enige reden waarom ik in mijn verslag naar de digitale transmissiediensten heb verwezen, is dat de vertegenwoordigers van het directoraat-generaal van commissaris Van Miert ter gelegenheid van de voorstelling van mijn verslag in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid duidelijk hebben verklaard dat de Commissie geen apart voorstel over digitale transmissies wil indienen. Het verheugt me dan ook dat de commissaris ons zo-even heeft verzekerd dat de Commissie bijzondere aandacht aan dit onderwerp zal besteden.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Bangemann die daarnet naar mijn tussenkomst heeft verwezen. Iedereen heeft het recht zich op ideologische en politieke argumenten te beroepen om zijn gezichtspunten kracht bij te zetten. De standpunten zelf moeten evenwel aan de werkelijkheid beantwoorden. Daar ik er zeker van ben dat de telefoontarieven in Griekenland niet de hoogste in Europa zijn, wil ik de commissaris vragen ons een tabel van de in de Unielanden vigerende tarieven over te maken, waaruit zal blijken dat de telefoonkosten in Griekenland tot de laagste van Europa behoren.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, ik zal de afgevaardigde deze lijst geven, dan zal hij zien dat de realiteit helaas heel anders is dan dat waarvan hij in zijn uiteenzetting is uitgegaan.

De Voorzitter
Daar ook wij belangstelling hiervoor hebben, wil ik de commissaris vragen de tabel eveneens aan ons over te maken.
Het debat is gesloten.
De stemming over de verslagen vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Maximumsnelheid van landbouw- en bosbouwtrekkers op wielen
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0218/97), namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (C4-0150/97-96/0129(COD)) met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van de richtlijnen 74/150/EEG, 74/151/EEG, 74/152/EEG, 74/346/EEG, 74/347/EEG, 75/321/EEG, 75/322/EEG, 76/432/EEG, 76/763/EEG, 77/311/EEG, 77/537/EEG, 78/764/EEG, 78/933/EEG, 79/532/EEG, 79/533/EEG, 80/720/EEG, 86/297/EEG, 86/415/EEG en 89/173/EEG wat betreft de door de constructie bepaalde maximumsnelheid van landbouw- en bosbouwtrekkers op wielen (Rapporteur: mevrouw Hautala).

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, toen ik jong was studeerde ik aan de universiteit landbouwkunde en had ik de mogelijkheid om een trekkerrijbewijs te halen. Helaas heb ik niet van deze mogelijkheid gebruik gemaakt. Als ik had geweten dat ik later in het Europees Parlement voorstellen zou doen voor regelgeving inzake de maximumsnelheid van trekkers, had ik die kans vast wel gegrepen.
In de Europese Unie geldt momenteel een typegoedkeuring voor trekkers met een maximumsnelheid van 30 kilometer per uur. Het gaat hierbij dus om door de constructie bepaalde maximumsnelheden, niet over de werkelijk toegestane snelheden of snelheidsbeperkingen. Dankzij de voortgeschreden techniek brengen de trekkerfabrikanten nu echter sterkere trekkers op de markt, die een snelheid van 40 kilometer per uur kunnen bereiken. Het is nu de bedoeling een nieuwe typegoedkeuring in te voeren, waarmee trekkers met een door de constructie bepaalde maximumsnelheid van 40 kilometer per uur binnen de Europese Unie een algemene typegoedkeuring kunnen ontvangen. Dit is van zeer groot belang voor de trekkerfabrikanten, om het vrije verkeer van trekkers op de interne markt te kunnen waarborgen. Ik heb het nu niet over trekkerdemonstraties, die nu nog langer zullen worden, maar over een vernieuwing die onontbeerlijk is voor de trekkerfabrikanten.
In de eerste lezing stond het Parlement uiteraard zeer positief tegenover het voorstel, maar stelde de eis dat er tevens onderzoek moet worden gedaan naar bepaalde veiligheidsaspecten. Ons boerenverstand zegt ons immers dat indien er grotere trekkers op de wegen komen, er ook meer aandacht aan de veiligheid besteed moet worden. In de eerste plaats ging de aandacht uit naar veiligheidsgordels. Verder moet er aandacht worden besteed aan koplampen. Het Parlement verzocht tevens om aandacht te besteden aan de uitlaatgassen van deze nieuwe snellere trekkers. De derde kwestie die het Parlement onderzocht wilde hebben, betrof de mogelijkheid voor het verrichten van regelmatige controles.
De Commissie en de Raad hebben de eisen van het Parlement naar mijn mening op zeer zakelijke wijze behandeld. In het gemeenschappelijk standpunt is rekening gehouden met het feit dat we aandacht willen besteden aan de uitlaatgassen van sterkere trekkers. Ook is rekening gehouden met het feit dat er aandacht moet worden besteed aan de veiligheid. De derde eis van het Parlement, een wijziging betreffende technische controles, kon niet verwezenlijkt worden. De reden hiervoor is dat er geen rechtsgrondslag voor bestaat. Als rapporteur kan ik het er uitstekend mee eens zijn dat we in dit verband de controles ongemoeid laten en ik beveel ten sterkste aan dat het Parlement in tweede lezing dit gemeenschappelijk standpunt goedkeurt.
Toen het Parlement deze kwestie voor de eerste keer behandelde, kwam naar voren dat er ook een typegoedkeuring moet komen voor trekkers met een door de constructie bepaalde maximumsnelheid van meer dan 40 kilometer per uur, omdat ook dergelijke trekkers op de markt beginnen te komen. De Raad heeft deze kwestie op zeer kundige wijze opgelost. De Raad heeft meegedeeld ook deze kwestie aan te pakken, nu er ook al wordt gewerkt aan de maximumsnelheid van 40 kilometer, zodat er naar mijn mening ook in dit opzicht rekening is gehouden met de wensen en eisen van het Parlement. Ik kan slechts aanbevelen om dit voorstel goed te keuren en het besluit op korte termijn ten uitvoer te leggen.
In sommige lidstaten bestond blijkbaar enige ongerustheid dat er vanuit Brussel weer nieuwe technische bepalingen zouden worden opgelegd aan de boeren, die zich toch al in een lastig parket bevinden. Ik kan echter alle boeren geruststellen, want het gaat hier om specificaties van nieuwe en toekomstige trekkers, zodat we deze keer vanuit Brussel de boeren niet lastig zullen vallen met nieuwe regeltjes. Iedereen kan opgelucht ademhalen en ik hoop dan ook dat we dit voorstel zo snel mogelijk kunnen uitvoeren.

Barton
Mijnheer de Voorzitter, het was echt de moeite waard, al was het maar om te komen en het eens te zijn met mijnheer Bangemann - wat voor mij een zeldzame gelegenheid is in dit Parlement, maar dit keer doe ik het met alle plezier - en om de rapporteur geluk te wensen.
Dit is een voorbeeld van hoe de Europese Unie op een kritische manier de vooruitgang in apparatuur moet benaderen. Er bestaan al goede argumenten om te beweren dat sommige van de desbetreffende machines best hogere snelheden aankunnen dan degene die in deze richtlijn worden voorgesteld. Maar voordat we onze goedkeuring hechten aan die hogere snelheden, moeten we heel goed weten wat precies de gevolgen zijn: we kunnen het ons niet permitteren om er zomaar vanuit te gaan dat alles wel in orde zal zijn.
Ik denk dat de rapporteur dit punt uitstekend heeft onderkend door te zeggen: " Laten we het besluit nemen, nu we goed en grondig hebben nagedacht over de veiligheid, grotere efficiëntie en al het andere; maar laten we het overlaten aan aparte en grondige studies; laten we te kennen geven dat er argumenten zijn voor hogere snelheden; maar laten we dat wel op een weloverwogen manier doen, voordat we een eindbesluit nemen, omdat dat onomkeerbaar is" . Ik kan alleen maar zeggen dat ik wou dat men bij alle vorige kwesties deze grondige benadering ook gehanteerd had.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, mag ik om te beginnen de rapporteur van ganser harte danken? Ze heeft alles gezegd wat er hier over deze zaak moet worden gezegd. Wij hebben een snelle oplossing bereikt die gedeeltelijk is aangepast aan de huidige situatie en dus alle trekkers met een maximale snelheid van 40 km/h omvat. Over de technische vraagstukken die daarbuiten vallen, zullen wij een voorstel voorbereiden en vervolgens voorleggen.
Ik was eerst heel opgelucht toen ik zag dat mijn vriend Barton niet hier was. Toen hij daarna toch binnenkwam, schrok ik, want ik dacht dat hij nu hetzelfde als bij motoren zou eisen, namelijk geen snelheidsbeperkingen, geen maximaal vermogen, geen voorschriften voor uitstoot en lawaai. Maar ik zie dat hij uit vorige ervaringen iets heeft geleerd. En als wij de voorstellen voor trekkers in het algemeen voorleggen, dan kunnen wij ons nog eens met de motoren bezighouden. Dat zou misschien een heel interessante ontwikkeling zijn, want ik zie dat de gedachtegang van de heer Barton ook is geëvolueerd.

De Voorzitter
Zo'n beoordeling van het verslag degradeert het debat tot een discussie zoals ik die vaak hoor in de bazaars van mijn buurt. Ik neem wel akte van wat mijn ervaren vriend, de heer Bangemann, erop heeft geantwoord. Ik wist niet dat hij tot zulke originele opmerkingen in staat is.
Het debat is gesloten.
De stemming over de aanbeveling voor de tweede lezing van mevrouw Hautala vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 1/97 -
Landbouwuitgaven
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de verslagen:
A4-0323/97 van de heren Brinkhorst en Fabra Vallés, namens de Begrotingscommissie, over het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 1/97 (SEC(97)750-9210/97 - C4-0299/97); -A4-0247/97 van de heer Tillich, namens de Begrotingscommissie, over de ad hoc overlegprocedure voor de begroting 1998, zoals bepaald in bijlage II betreffende de interinstitutionele samenwerking op begrotingsgebied, van het Interinstitutioneel Akkoord over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure.
Brinkhorst
Mijnheer de Voorzitter, over de kwestie van het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting voor 1997 zijn we een heel stuk vooruit gekomen. Eerst was de Commissie wat onwillig om een deel van de posten op te vullen met overplaatsingen in de loop van 1998. We hebben nu echter een redelijk compromis gevonden. Een positief gegeven is dat de Tijdelijke Onderzoekscommissie BSE snel van start kan gaan, omdat dit voor de Gemeenschap grote prioriteit heeft. 35 nieuwe posten om mee te beginnen is zeer nuttig. Ik hoop dat we hiervan de eerste resultaten eind dit jaar zullen zien, en in 1998 moeten er overplaatsingen plaatsvinden.
Mijn vraag aan de Commissie is: wanneer kunt u hier echt aan beginnen te werken? Als we het personeel naar Dublin zien vertrekken, zou dat ten dele zijn als een tijdelijke plaatsing, voordat het uiteindelijke Veterinair Bureau wordt opgericht. Ik hoop dat de Commissie het voorstel voor Grange - zoals beloofd - spoedig zal intrekken en het zal aanpassen aan alle andere bureaus.
Het belangrijkste punt van ons debat van vandaag betreft het verslag van de heer Tillich over de ad hoc procedure. Ten eerste wil ik de rapporteur voor 1998, de heer Tillich, complimenteren, omdat het een zeer belangrijke nieuwe ontwikkeling is. We zijn enige tijd geleden van start gegaan met de kwestie van de landbouwuitgaven, en geleidelijk aan krijgen we waar voor ons geld. Toen we vorig jaar voor de allereerste keer ramingen van de Commissie herzagen, gebeurde dit eigenlijk toch maar zeer minimaal. Maar dit jaar is de samenwerking tussen de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de Begrotingscommissie zeer positief geweest. Bovendien heeft de Commissie dit jaar zelf de ramingen aangepast zodat er 329 miljoen ecu zal zijn die voor het eerst in een speciale reserve worden opgenomen. Het is belangrijk dat het Parlement ze in een reserve opneemt, omdat dit betekent dat de lidstaten dan niet direct hoeven te beginnen met betalen. Dat is een belangrijk element in de criteria voor Maastricht en de komst van de euro in 1999.
Als gevolg van het besluit van de Raad van ministers van Landbouw einde juni, zal de begroting, zoals deze is voorgelegd door de Commissie, een uitgavenoverschrijding van 1, 4 miljard ecu te zien geven, en vaak hebben we het in deze Vergadering over minder geld. Er is een overschrijding van 1, 4 miljard ecu omdat het Commissievoorstel om de graanprijzen aan te passen, door de Raad werd verworpen.
Vanuit het standpunt van de Begrotingscommissie moeten we terug naar het voorontwerp van begroting. Het voorstel van mijnheer Tillich om de begroting aan te passen door een proportionele herverdeling van de laatste drie jaar, zodat we in feite teruggaan naar het oorspronkelijke voorontwerp van begroting van de Commissie, komt zeer gelegen. Misschien is dit een betere oplossing dan een lineaire verlaging, en hier volgen we met alle plezier het voorbeeld van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, hoewel we onder geen enkele voorwaarde akkoord kunnen gaan met het voorstel van de landbouwcommissie om de premiebetalingen voor oliehoudende zaden door te schuiven naar het volgende begrotingsjaar. Dat lijkt te veel op creatief boekhouden. Jammer genoeg kan ik het niet eens zijn met de rapporteur over de landbouwbegroting, die gezegd heeft dat dit de oplossing was voor vorig jaar. Het was helemaal geen oplossing voor vorig jaar; misschien was het wel de bedoeling maar het werd nooit doorgevoerd. Zoals de fungerend voorzitter van de Raad tijdens onze triloog heeft gezegd, is creatief boekhouden het laatste dat we willen.
Dit betekent dat de begroting voor 1998 op het gebied van landbouw aangepast moet worden, en dat moet uiteindelijk geschieden ten koste van die producten die de vorige periode het meest onderbesteed zijn geweest. Dit alles toont aan dat de ad hoc procedure - hoewel in formele zin nog steeds onder de rubriek verplichte uitgaven - eindelijk werkt. Deze heeft nu een echte invloed en het heeft ook een echte invloed op zowel het gedrag van de Begrotingscommissie als op de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. We werken nu veel nauwer samen. Ik kijk uit naar de wijzigingsnota van de Commissie. Ik zie in de commissaris ook het lid van het Legioen van Eer en ik wil hem graag van harte gelukwensen - zelfs op 15 juli. Die situatie zal misschien ook gunstig zijn voor de snelheid waarmee de wijzigingsnota komt.

Fabra Vallés
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat wij ons allemaal nog heel goed herinneren dat het belangrijkste punt van de begroting van 1997 voor wat de andere instellingen betreft, het onderwerp was van de nulgroei van het personeel. De enige instelling die deze doelstelling ten volle heeft nageleefd is de Rekenkamer geweest. Daarom is het logisch dat de Rekenkamer de grootste problemen heeft bij de uitvoering van het werk dat men haar heeft opgelegd. Hoewel het dus zo is dat begrotingsbeperkingen een belangrijk punt moeten zijn, is het evenzeer waar dat we rekening moeten houden met het goede financiële beheer en vooral met het verband tussen kosten en efficiëntie. Want wat hebben we nu eigenlijk aan instellingen die weinig kosten, die wij niet laten groeien, als de efficiëntie ervan uiteindelijk niet aan de verwachtingen voldoet.
Daarom hebben we de Rekenkamer gevraagd een globale studie te verrichten naar haar precieze behoeften. Volgens deze studie, die de Rekenkamer ons heeft voorgelegd, denkt zij 107 nieuwe ambten nodig te hebben.
Het is duidelijk dat dit aantal moeilijk te dragen is voor degenen die verantwoordelijk zijn voor de begroting. Evenzeer is het echter zo dat de Rekenkamer een tekort aan auditors had. Daar komt nog bij de toegenomen reikwijdte van de controles van de Rekenkamer en de groeiende hoeveelheid werk, en hierbij denken we aan het gegeven dat zij alle organen van de Europese Unie moet bedienen en aan het gestegen aantal verklaringen van betrouwbaarheid. Voorts wil ik hier nog graag ter informatie aan toevoegen dat alleen al voor wat het meertalige karakter betreft, een instelling als de Rekenkamer 25 % meer personeel nodig heeft.
Zo zijn we tot de conclusie gekomen dat tussen datgene waarom de Rekenkamer heeft gevraagd en datgene wat wij ze konden toestaan, uitkwam op een verhoging van 48 personen. Na contacten met de heer Tomlinson - die verantwoordelijk is voor de begroting voor 1998 - zijn wij tot de conclusie gekomen dat via de gewijzigde en aanvullende begroting die wij momenteel voorleggen, wij in 1997, 23 posten kunnen geven. De andere 25 kunnen in het voorontwerp van begroting van de heer Tomlinson komen. Dankzij het optreden van de Raad, die al 5 posten heeft afgestaan, zullen de 23 waarover ik het had voor het jaar 1997, er in werkelijkheid 18 zijn. De motivering om het geven van posten middels dit ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting naar 1997 te vervroegen, wordt enerzijds gerechtvaardigd door de opleidingstermijn die voor deze posten nodig is voordat men zich voor 100 % voor deze instelling kan inzetten, en anderzijds door de marge die wij hadden dankzij de gunstige wisselkoers waarvan sprake is sedert het ogenblik van de vaststelling van de begroting. Ik bedoel hier de wisselkoers tussen de ecu en de Belgische frank.
Anderzijds zouden deze 18 posten die men op dat moment zou opvullen (ik herhaal nog eens: 18 plus 5 van de Raad is gelijk aan 23) als volgt worden verdeeld: voor wat het auditgedeelte betreft een A3, twaalf A7 en drie A5. Voor de administratie 2 personen: een A7 en een C5. Godzijdank zal deze personeelstoename geen invloed hebben op de beschikbare ruimte, met andere woorden hoeven we het niet te hebben over onroerend goed, iets waarover wij in dit Parlement sowieso al niet graag praten.
En dat is alles. Ik ben ervan overtuigd dat de Rekenkamer met deze personeelstoename de gestrengheid, die wij van deze instelling al een hele poos kennen, alleen maar zal doen toenemen, en zo mogelijk de uitstekende samenwerking met het Parlement, waarvan altijd sprake is geweest, zal verbeteren.

Tillich
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de ad hoc procedure werd voor het eerst toegepast in de begrotingsprocedure 1995. De bedoeling van dit verslag en de stemming donderdag is de onderhandelingsdelegatie van het Europees Parlement een onderhandelingsmandaat te geven. De ad hoc procedure en de onderhandelingen tussen EP en Raad over de verplichte uitgaven die tot doel hebben een overeenkomst te bereiken bij de wijziging van het voorontwerp van begroting van de Commissie vormen telkenjare het begin van de begrotingsprocedure. Voor het publiek op de tribune, maar ook voor menige collega hier in het Parlement lijkt dit misschien veeleer een technisch-intellectuele gedachtewisseling, maar het is een politieke handeling van de zuiverste allooi, een onderhandeling met Raad en Commissie.
Volgens de procedure moeten Europees Parlement, Raad en Commissie op verzoek van Parlement en Raad of Raad bij het begin van de procedure overeenstemming bereiken. Dit is op 26 juni in het kader van een triloog formeel gebeurd. Afwijkend van de overeengekomen procedure kwamen Raad en Europees Parlement overeen de ad hoc procedure niet vóór de eerste lezing van de ontwerpbegroting van de Raad af te ronden, maar de Commissie de mogelijkheid te geven in het najaar op basis van een betere kennis van de markt, met behulp van een nota van wijzigingen, een reëler begrotingsontwerp voor 1998 voor te leggen. Raad en Parlement moeten beide dan nog met dit voorstel instemmen. Hierdoor hebben wij voor het eerst een echte kans om voor een jaar een begroting te hebben die dichter bij de realiteit staat. Dit ligt in de lijn van onze vorige besluiten over de begrotingsdiscipline en een betere uitvoering van de begroting.
In het voorgelegde verslag gaat uw rapporteur op het tot dusver onopgeloste probleem van de indeling van de uitgaven in. De Commissie heeft de eerste stap gedaan, zij het niet van ganser harte. Ze heeft de door het Europees Parlement als niet-verplichte uitgaven beschouwde uitgaven samengebracht. De beslissende stap, die erin zou bestaan deze niet-verplichte uitgaven ook als zodanig te classificeren, heeft zij echter niet gedaan.
In het verslag stelt uw rapporteur voorts voor een speciale reserve voor onzekere marktfactoren in te voeren, die de lidstaten pas moeten betalen als het geld ook echt nodig blijkt. Het totale bedrag van de landbouwbegroting verandert daardoor niet. Momenteel doen wij hetzelfde bij de humanitaire hulp en bij de monetaire reserve. Voorts stelt uw rapporteur voor met de Raad en de Commissie over de volgende zwaartepunten te onderhandelen: enerzijds de eerbiediging van het voorontwerp van begroting van de Commissie en derhalve van de groei van 0, 45 % van de landbouwbegroting; geen lineaire korting van de landbouwbegrotingslijnen, maar een specifieke verlaging aan de hand van de niet-gebruikte kredieten van 1994 en 1995. De heer Brinkhorst heeft het daar al over gehad, met de bedoeling terug bij het voorontwerp van begroting van de Commissie te geraken.
De Raad van ministers van Landbouw is er helaas niet in geslaagd in zijn vergadering van midden april tot een besluit te komen. Daarom moet de Raad nog een oplossing vinden voor de 1, 4 miljard ecu waarmee het voorontwerp van de Commissie momenteel de facto wordt overschreden, en wel vóór de eerste lezing. Wij zijn het vanzelfsprekend eens met het voorstel van het voorzitterschap van de Raad om dit zonder "creatieve boekhouding" te doen. Het voor ons liggende voorstel van het Parlement waarborgt begrotingsneutraliteit en versterkt derhalve de onderhandelingspositie van het Parlement.
Ik zou met name de leden van de landbouwcommissie willen danken voor de goede samenwerking tijdens deze ad hoc procedure en in het bijzonder voor de pragmatische aanpak van hun rapporteur, de heer Mulder. Tegen de Commissie en, met name, enkele vertegenwoordigers van hoog niveau van DG IXX zou ik willen zeggen: u moet binnenkort beslissen wie uw partner is: de Raad of het Europees Parlement. Ook met u hebben wij over gemeenschappelijke oplossingen onderhandeld, maar als u dan eensklaps fouten in de specifieke kortingen vindt, dan slaat dat ook op uw berekeningen voor het voorontwerp van begroting. Wat bij ons door twee A-ambtenaren wordt gedaan, kunnen bij u 600 A-ambtenaren niet voor elkaar krijgen!
Nog in het kort iets over de overeenkomsten over internationale visserijovereenkomsten. In de triloog was het de commissaris zelf die het beginsel heeft bevestigd dat er uit hoofde van deze overeenkomsten geen betalingen zullen worden verricht, voordat het Parlement zijn standpunt heeft ingenomen. Dit werd overeengekomen in de triloog en bijgevolg mag er geen kritiek op worden uitgeoefend als enkele vertegenwoordigers van uw instelling zich daar nu ook aan houden.
Ik verzoek de plenaire vergadering het voor ons liggende verslag aan te nemen en zodoende de delegatie van het Europees Parlement het mandaat voor de onderhandelingen te geven, zodat er voor een evenwichtige begroting voor 1998 kan worden gezorgd.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, zodra dit jaar de cijfers werden gepubliceerd van het voorontwerp van begroting is de commissie landbouw begonnen daarover te discussiëren. We hebben ons verheugd in een goede samenwerking met de Begrotingscommissie en in het bijzonder met de rapporteurs. Wat waren de belangrijkste conclusies van de commissie landbouw over dit voorontwerp van begroting? In de eerste plaats, wij ondersteunen het voorstel van de Commissie om de begroting maar met 0, 45 procent te laten groeien. Wij hebben nogmaals bevestigd dat wij het standpunt ondersteunen dat al vele keren in dit Parlement is uitgesproken: geen korting op de akkerbouwpremies. Het is dus geen besluit alleen van de Raad van ministers, het is evenzeer een besluit geweest van dit Huis zelf. Hoe moet die 1, 4 miljard worden opgevuld? Die moet niet worden opgevuld door creatief boekhouden. We hebben gewoon het voorstel overgenomen van vorig jaar, dat weliswaar niet is toegepast, maar een verschuiving inhield van de betaling van de premies voor oliehoudende zaden. De Begrotingscommissie heeft de eerste twee punten geaccepteerd en het laatste punt niet. Dat betreuren wij. Wij zien niet goed in waarom iets wat in principe vorig jaar wel mogelijk was, maar niet is toegepast, dit jaar niet meer zou kunnen en dat zeker niet in bijzondere gevallen. De commissie landbouw heeft zich uitgesproken tegen reserves. Wij bevinden ons in dit geval in goed gezelschap als ik de heer Brinkhorst goed begrepen heb, namelijk van de Raad zelf. Hij heeft de Raad vele keren geciteerd en ik meende begrepen te hebben dat de Raad daar ook op tegen is. De commissie landbouw dus ook.
De hele commissie landbouw heeft een aantal amendementen ingediend die allemaal budgetneutraal waren. In totaal 1 miljoen stijging op een begroting van 41 miljard. Dat is, dacht ik, niet overdreven. Wij vinden dan ook dat de Begrotingscommissie niet het recht heeft om aan die technische prioriteiten van de commissie landbouw veel te veranderen. Wij zullen daar dus ook op terugkomen in de plenaire en wij zien ook uit naar de lettre rectificative van de Commissie later in het jaar waarover wij ook ons licht zullen laten schijnen.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eraan herinneren dat begrotingslijn B7-800, op verzoek van het Europees Parlement, is onderverdeeld in twee lijnen: de nieuwe lijn B7-8000 "Internationale visserijovereenkomsten" en de nieuwe lijn B7-8001 "Bijdragen aan internationale organisaties" . Dankzij deze nieuwe boekhoudkundige aanpak kan er gemakkelijker kennis worden genomen van de visserijuitgaven.
In het kader van de ad hoc procedure is er aan de Begrotingscommissie een eerste balans overgelegd van de tenuitvoerlegging van de gezamenlijke verklaring betreffende de verbetering van de informatie van de begrotingsautoriteit over de visserijovereenkomsten van 12 december 1996. In deze fase van de procedure kan deze slechts in dezelfde bewoordingen worden bevestigd. Wat de opneming van de kredieten in het voorontwerp van begroting 1998 betreft, de Commissie heeft zich strikt gehouden aan de in punt 1 A van de gezamenlijke verklaring vastgestelde verdeling. Zij heeft namelijk voorgesteld de bedragen die betrekking hebben op de internationale overeenkomsten die begin 1998 van kracht zullen worden, op begrotingslijn B7-8000 op te voeren en het bedrag dat nodig is voor de te hernieuwen overeenkomsten en voor eventuele nieuwe overeenkomsten in de reserve op te nemen.
De Commissie visserij is van mening dat de bedragen die betrekking hebben op reeds gesloten overeenkomsten waarover het Parlement nog geen advies heeft uitgebracht, ook in de reserve kunnen worden opgenomen. Er moet dus rekening worden gehouden met de recente overeenkomsten met Senegal en Guinée-Bissau. Afhankelijk van het resultaat van andere onderhandelingen en de door het Parlement uitgebrachte adviezen, zullen de in de reserve op te nemen bedragen gedurende de hele begrotingsprocedure moeten worden aangepast.
Concluderend kunnen we vaststellen dat er in het kader van de ad hoc procedure geen meningsverschillen tussen de Commissie visserij en de Begrotingscommissie zijn. Ik zou slechts willen wijzen op het belang van deze internationale overeenkomsten, zowel voor de Europese vissersvloot als voor de derde landen die, in de meeste gevallen, door middel van de ACS-overeenkomsten met de Europese Unie zijn verbonden. Een goede internationale visserijovereenkomst is een compromis waardoor werkgelegenheid kan worden behouden, zowel op de boten als in de kustgebieden, en het duurzame beheer van de visrijkdommen in de derde landen bovendien kan worden bevorderd. Zo hebben wij er, bijvoorbeeld in het kader van de vanochtend door ons bestudeerde visserijovereenkomst met Senegal, op gewezen hoe het belangrijk is dat een deel van de financiële bijdrage van de Unie aan de plaatselijke sector van ambachtelijke kustvisserij, met name op opleidingsgebied, wordt besteed zoals de Senegalese regering trouwens ook heeft besloten.

Samland
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, sta mij toe dat ik eerst iets zeg over de gewijzigde en aanvullende begroting nr. 1/1997, die de heren Brinkhorst en Fabra Vallés hebben toegelicht.
Ik wens hier heel duidelijk te beklemtonen dat wij met het door de Begrotingscommissie aan de plenaire vergadering voorgestelde besluit op het gebied van het personeelsbeleid een nieuwe weg zijn ingeslagen. En dat is des te belangrijker omdat het een symbool zal zijn voor de ontwikkeling van de Gemeenschap op het gebied van het personeelsbeleid in de komende weken en maanden.
De Commissie had eerst om bijna 160 posten verzocht om het BSE-probleem, een nieuwe prioriteit van de Gemeenschap, het hoofd te bieden. Wij hebben in ons huidige voorstel 35 nieuwe posten opgenomen en wij koppelen daar bovendien een interne wijziging van de structuur van de Commissie aan vast, want bij een gelijk aantal C-posten en A-posten is er inderdaad iets niet in de haak in de keuken van de Gemeenschap.
Als men, zoals wij nu hebben voorgesteld, vraagt het aantal C-posten in krimpen om de kosten voor de uitbreiding van de posten van categorie A te dekken, dan sluit dat inderdaad als een deksel op een pot en zal dat ook in 1999 als een deksel op een pot blijven sluiten. Het zal nodig zijn dat men de nieuwe taken, die morgen bij de behandeling van het grote verslag over de Agenda 2000 aan het Parlement worden voorgelegd, vervult via herverdeling en het stellen van nieuwe prioriteiten in combinatie met onder meer een herverdeling van personeel en niet door zich in de grote supermarkt Europa naar believen te bedienen door nieuwe posten te creëren.
Het tweede punt waarop ik zou willen ingaan, is de kwestie van de ad hoc procedure. Sta mij toe dat ik daar een paar opmerkingen over maak. De ad hoc procedure werd in een interinstitutioneel akkoord uitgedokterd aan het eind van een lang discussieproces en veel onenigheid over de afbakening van de middelen die verplicht en nietverplicht zijn. Daarbij was het voor het Parlement, voor onze zijde, van meet af aan duidelijk dat een cijfer, een begrotingscijfer in beginsel niet verplicht kan zijn. Een marktordening kan verplicht zijn, maar de daaruit volgende consequentie, namelijk de hoogte van het bedrag dat ervoor in de begroting wordt opgenomen, kan niet verplicht zijn, want wij kunnen het weer en de wereldmarktprijs niet verplicht van tevoren vastleggen. De onenigheid of de discussie draaide de laatste jaren dus telkens weer om de vraag: hoe zien de cijfers voor de desbetreffende verplichte uitgaven eruit? Vooral omdat onze ervaring van de afgelopen vijftien jaar leert dat de ingeschreven bedragen altijd hoger waren dan de daadwerkelijk totstandgekomen betalingen van de Gemeenschap.
Hier belanden we bij de uitnodiging tot creatieve boekhouding. U hebt de heer Mulder hier zo-even nog gehoord en ook de heer Sonneveld heeft het gisteravond in de commissie nogmaals gezegd: ze willen de oliehoudende zaden, die wij nu bij de creatieve boekhouding indelen, van het ene jaar naar het andere verschuiven. Dan moeten al deze collega's echter de volgende vraag beantwoorden: wat gebeurt er dan in 1999? Dan lopen de financiële vooruitzichten namelijk af en kan er niets meer worden verschoven. Dan staat men voor het probleem dat de oliehoudende zaden in 1999 tweemaal moeten worden gefinancierd: eenmaal voor het jaar toen er een verschuiving plaatsvond, plus eenmaal voor het lopende begrotingsjaar 1999. Dat bedrag stelt de begroting echter niet beschikbaar. Daarom hebben wij uitdrukkelijk toegejuicht wat het voorzitterschap van de Raad in de triloog heeft gezegd: geen creatieve boekhouding, maar een oplossing! Wat wij hier in het verslag-Tillich voorstellen, is een uitnodiging aan de Raad van ministers van Financiën om de door die Raad zelf gestelde voorwaarden te vervullen. Hij is niet verplicht op die uitnodiging in te gaan, het is een onderhandelingsaanbod aan de Raad en wij zijn toch tezamen in de triloog overeengekomen dat wij in het najaar 1997 gecorrigeerde cijfers krijgen, zodat wij vandaag met deze discussie de ad hoc procedure nog niet afronden.

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, namens mijn fractie wil ik de heren Brinkhorst, Fabra Vallés en Tillich graag danken en te kennen geven dat ik hun verslagen steun. De heer Brinkhorst en de heer Fabra Vallés zou ik graag persoonlijk danken voor hun inspanningen om het probleem in verband met het Veterinair Instituut in Grange op te lossen, en ik geef mijn voldoening te kennen over het resultaat.
Ik ben het eens met het verslag-Tillich, en met name met de strategie van de rapporteur om de begrotingsprocedures te verbeteren en te werken aan de opstelling van realistische ramingen, zodat de begroting zoals we deze in ontwerp bespreken, ook echt de begroting is die we nodig hebben aan om de doelstellingen tegemoet te komen.
Anderzijds wil ik graag aandacht vragen voor een punt dat de heer Mulder aan de orde stelt in zijn verslag namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling: hij wijst erop dat met het oog op Project 2000, we niet kunnen verwachten dat we de uitbreiding van de Europese Unie kunnen financieren middels het kaalplukken van de landbouwbegroting. De landbouw is de enige beleidstak voor rurale zaken waarvoor de Gemeenschap volledige verantwoording draagt. Wij kunnen dit beleid niet ondermijnen om een andere doelstelling te creëren of te financieren. Al het geld dat op de landbouw bespaard kan worden, zal nodig zijn om de verslechtering van het milieu en ook de economische verslechtering van het rurale Europa tegen te gaan. We mogen niet vergeten dat wij momenteel met het beperkte geld dat wij in de financiële vooruitzichten ter beschikking hebben, nog eens 10 miljard ecu zouden kunnen inschrijven op de begroting van volgend jaar. Dat bedrag zou de behoeften financieren van een gemeenschappelijk landbouwbeleid bij de eerste uitbreiding. Maar we moeten er wel aan denken dat wij uit de huidige begrotingsmiddelen geen zinvol regionaal beleid kunnen financieren voor het nieuwe Europa. Ik zou denken dat er tenminste het dubbele van de huidige structuurfondsen nodig is om een nieuw regionaal beleid te financieren voor het nieuwe en grotere Europa, als we tenminste willen vermijden dat we een enorme ontevredenheid teweegbrengen in de landen die toetreden en dat we een groot deel van de burgers die al in de Gemeenschap zijn, van ons vervreemden.
Terwijl ik het eens ben met de algemene procedures in het verslag-Tillich, ben ik het niet eens met sommige concepten die erin binnensluipen. Via een herschikking van onze huidige beleidsmaatregelen kunnen wij de middelen vinden die nodig zijn om de uitbreiding met 100 miljoen mensen te financieren. Als die mensen erbij komen en als we de voordelen van het grotere lidmaatschap via handel en economische groei moeten verwezenlijken, dan hebben we iets nodig dat op een klein Marshall Plan lijkt om ze te helpen van start te gaan, zodat we allemaal van de voordelen van een grotere Unie kunnen profiteren.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, onze collega Tillich heeft zich aan een moeilijke, ja gevaarlijke onderneming gewaagd, toen hij zijn voorstellen voorlegde in het kader van de ad hoc procedure voor de in de begroting 1998 opgenomen landbouwuitgaven.
De verdienste van de benadering van de rapporteur, waardoor de traditie van het onafgebroken streven van het Europees Parlement om de begroting van het EOGFL terug te dringen, in ere wordt gehouden, is weliswaar dat zij rationeel is, maar zij berust, mijns inziens, op een onjuiste opvatting van de landbouwuitgaven. De landbouwuitgaven hebben namelijk een specifiek karakter dat deze uitgaven onderscheidt van de andere begrotingsuitgaven. De landbouwuitgaven, op het eerste gezicht een begrotingsinstrument, zijn in feite een economisch marktreguleringsinstrument.
Ik onderstreep dit nu reeds lange tijd zonder dat er, helaas, echt naar mij wordt geluisterd. Ik moet Stanislaw Tillich, ondanks het feit dat ik veel achting voor hem heb, toch zeggen dat zijn benadering het gevolg is van een louter rekenkundige opvatting van het landbouwbeleid. Zijn uitgangspunt is de constatering dat er in de vorige begrotingen sprake was van onderbesteding van de landbouwkredieten, waaruit hij concludeert dat de Commissie in haar vooruitzichten opzettelijk te hoge ramingen heeft opgenomen en dat het merendeel van de begrotingslijnen dus moet worden verlaagd.
Een dergelijke aanpak zou wel eens negatieve gevolgen kunnen hebben voor bepaalde economische productiesectoren in de landbouwsector. Ik denk hierbij met name aan de financiering van de begeleidende maatregelen, die aanzienlijk is teruggeschroefd, voor bijvoorbeeld rundvlees. Wie durft vandaag de dag, gezien de onzekere situatie op het gebied van de strijd tegen BSE en in het licht van de door de Commissie onthulde recente gebeurtenissen, te beweren dat de aan de communautaire rundvleesproducenten toegekende kredieten te hoog zijn?
Ik heb, tot slot, met verbazing geconstateerd dat de rapporteur een classificatielijst van de begrotingslijnen van het EOGFL als bijlage bij zijn resolutie heeft gevoegd, waarbij de door de Verdragen in al hun wijsheid als verplicht bestempelde uitgaven, worden veranderd in niet-verplichte uitgaven. Een dergelijke benadering is onaanvaardbaar en om deze redenen kan de Fractie Unie voor Europa het verslag van de heer Tillich, waardoor het landbouwbeleid grote risico's zou lopen, niet goedkeuren.
Met betrekking tot de aanvullende en gewijzigde begroting nr. 1 voor het begrotingsjaar 1997 moet ik zeggen dat ik zeer ingenomen ben met het uitstekende werk van de rapporteur, de heer Laurens Brinkhorst, die de nadruk heeft weten te leggen op de prioriteiten in verband met het creëren van nieuwe posten bij de Commissie. Sta mij niettemin toe dat ik uiting geef aan de ongerustheid van mijn fractie ten aanzien van de subsidiëring van het Merkenbureau te Alicante, waarvoor de totale toewijzing, te weten 12, 5 miljoen ecu, in de reserve is opgenomen.
Een billijke beslissing zou zijn slechts de helft van dit bedrag in de reserve op te nemen, wat de directie van het Merkenbureau overigens ook voorstelt, om dit dynamische orgaan in staat te stellen zijn activiteitenprogramma te ontwikkelen. Ik ben van mening dat het drastische besluit om de toewijzing te schrappen het gevolg is van een misverstand en van verwarring tussen kasmiddelen en in het begrotingsjaar aangegane betalingsverplichtingen en dat deze fout tijdens een plenaire vergadering moet worden hersteld. Om deze reden zal onze fractie een amendement voorleggen waarin staat dat de in de reserve opgenomen kredieten niet meer dan 6, 5 miljoen ecu mogen bedragen.

Anttila
Mijnheer de Voorzitter, de uitgaven in de afdeling landbouw vormen de omvangrijkste post op de begroting van de Unie. De ad hoc procedure voor landbouwuitgaven is erop gericht een realistische begroting op te stellen op grond van de recentste vooruitzichten. Een precieze beoordeling van de uitgaven is om vele redenen moeilijk. Ten gevolge van de wisselende graanopbrengsten en de fluctuerende prijzen op de wereldmarkten is het niet gemakkelijk om op de begroting bijvoorbeeld de benodigde exportsubsidies vast te stellen. Bovendien hebben de BSE-crisis en de varkenspest zwaar op de begroting gedrukt, en het is moeilijk om van tevoren rekening te houden met dat soort zaken. Deze verlagingen zijn ook niet gemakkelijk voor de agrariërs, wier inkomensniveau door de jaarlijkse verminderingen van de communautaire subsidies aanleiding geven tot voortdurende onzekerheid.
Bij de herziening van het landbouwbeleid van de EU wordt meer de nadruk gelegd op het vermogen van de EU om te kunnen concurreren op de wereldmarkten, waar onder andere de landbouwers in de VS kunnen produceren onder voorwaarden die zijn vastgesteld op grond van een voor zeven jaar vastliggende landbouwbegroting. Ook in de EU moet de nadruk meer komen te liggen op de lange termijn, bijvoorbeeld door de invoering van een landbouwbeleid en begrotingskaders die voor een periode van zeven tot tien jaar worden goedgekeurd. De huidige bezuinigingen zijn namelijk slecht voor de ontwikkeling van de landbouw en voor de verbetering van het concurrentievermogen. Jan Mulder, rapporteur voor advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, heeft als instrument een reservestelsel voorgesteld, waarin de op de begroting bespaarde middelen voor toekomstige behoeften weggezet kunnen worden. Afrondend zou ik commissaris Liikanen willen vragen dit door collega Mulder voorgestelde reservestelsel te steunen.

Miranda
Mijnheer de Voorzitter, slechts een paar woorden over de ad hoc-procedure, aangezien de twee andere verslagen ons niet voor grote problemen stellen.
Wij hebben deze twee ad hoc-procedures vanaf het begin positief ingeschat. Dt omdat zij volgens ons de enige weg vormen voor een deelname van het Parlement aan de correcte bepaling van de verplichte uitgaven, met name de landbouwuitgaven. Dit zou trouwens de juiste betekenis van deze procedures moeten zijn: aan de hand van deze uitgaven zou het Parlement namelijk een belangrijke bijdrage moeten leveren aan een adequate en rationele planning van de uitgaven op een gebied waarop het nog geen bevoegdheden heeft.
Het lijkt ons evenwel niet dat dit de overheersende betekenis van de gisteren in de Begrotingscommissie goedgekeurde voorstellen is. De bekommernis om te besparen op de landbouwuitgaven heeft de overhand boven alle andere bekommernissen, zoals het opleggen van een zekere rationaliteit. Wij weten allemaal waarom. Welnu, met een dergelijke richtsnoer kunnen wij uiteraard niet akkoord gaan. Ook al omdat wij weten dat dergelijke verlagingen van de landbouwuitgaven, en dit keer ook van de visserijovereenkomsten, onvermijdelijk gepaard gaan met andere inkrimpingen in andere begrotingscategorieën, indien zij in hun geheel of gedeeltelijk worden goedgekeurd door de Raad. De ervaring van vorig jaar leert ons dit.
Wij wijzen bij voorbaat af dat het Parlement de mogelijkheid laat varen om zijn invloed te gebruiken voor een correcte verdeling van de middelen van de verplichte uitgaven en dat het tegelijkertijd de drijfkracht achter een restictief beleid wordt. Maar er is een andere principiële reden die ons ertoe brengt niet in te stemmen met het gisteren in de Begrotingscommissie goedgekeurd verslag. Door goed te vinden en zelfs aan te bevelen dat de lidstaten alleen de in de reserve ingeschreven gelden overbrengen naar de begroting voor zover deze reserve wordt vrijgemaakt, wordt een situatie zonder precedenten geschapen die ongetwijfeld ernstig is. Zodoende wordt het duidelijk dat men boven alles wil besparen, maar zo wordt in wezen de eigenlijke aard van de communautaire begrotingsprocedure op de helling gezet. Indien wij zo voortgaan, zullen wij vroeg of laat tot een begroting à la carte komen en daarmee kunnen wij niet akkoord gaan.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, allereerst mijn dank aan commissaris Liikanen, die ons heeft vereerd met een bezoek aan deze Vergadering en daarnaast ook gezorgd heeft dat het onder zijn verantwoordelijkheid ressorterende directoraat-generaal vertegenwoordigd is. Zijn aanwezigheid hier is van belang om de boodschap naar buiten te brengen die wij vandaag met deze aanvullende en gewijzigde begroting willen uitdragen. Die boodschap - althans zo interpreteer ik haar - gaat over het roemruchte vraagstuk van de extra arbeidsplaatsen voor directoraat-generaal XXIV. De gebeurtenissen van de afgelopen weken laten zonneklaar zien hoeveel vertraging wij hebben opgelopen; zonder iemand de schuld van deze vertraging te willen geven - die is meer aan de omstandigheden te wijten -, moeten we er wel op wijzen dat het bovengenoemde directoraat dringend moet worden versterkt en dat het de nodige middelen moet krijgen om de controles zoveel mogelijk te verbeteren, zodat we niet weer drama's zoals die van de gekke koeien hoeven meemaken.
Met de stemming van donderdag willen we inderdaad 35 arbeidsplaatsen creëren, maar we willen de Commissie vooral vragen alles te doen wat in haar vermogen ligt - zij heeft deze speelruimte volgens mij ruimschoots - om DG XXIV de gevraagde arbeidsplaatsen te geven; dat moet dan door de andere noodzakelijke menselijke middelen met ingang van 1 januari 1998 te herschikken.
Dat is wat het Parlement wil, en het is vanuit deze achtergrond dat mijn fractie, die aanvankelijk sceptisch tegenover de gevolgde procedure stond, de door rapporteur Brinkhorst aangegeven procedure nu juist goed vindt. De rapporteur heeft deze procedure mijns inziens met veel wijsheid ingevoerd om zich van een correcte interinstitutionele dialoog te vergewissen. De procedure bestaat erin deze arbeidsplaatsen onmiddellijk toe te kennen, maar wel te eisen dat deze interne herschikking in 1998 hoofdzakelijk op de verzoeken van DG XXIV betrekking heeft.

des Places
Mijnheer de Voorzitter, wil men alles absoluut nog ingewikkelder maken dan het al is? Is het, hoewel de voorstellen van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling over het algemeen toch verstandig en realistisch zijn en in ieder geval dicht bij de landbouwers staan, misschien de bedoeling op termijn andere beleidslijnen dan het Europees landbouwbeleid te financieren, aan te tonen dat het enige gemeenschappelijke beleid dat, sinds het Verdrag van Rome, nog enigszins functioneert niet meer werkt en de financieringskraan bijgevolg dicht te draaien?
Voorwendsels zijn er genoeg: diversiteit van onze grondgebieden, van onze producties, belangrijke mondiale en Europese gebeurtenissen, naleving van de criteria. Ook aan valse voorwendsels is er geen gebrek: de kosten van de BSE-crisis, te hoog geraamde en niet-aangewende bedragen, voor 3 miljoen ecu cadeaus voor de bijenhouderij, fraudebestrijding. Kortom, 310 miljoen ecu moet naar de reserve.
Omdat ik bekend ben met de moeilijkheden waarmee plattelands- en met name landbouwkringen hebben te kampen, kan ik het alleen maar betreuren dat de begroting voor het jaar 1998 slechts met een symbolische 0, 45 % zal stijgen en dat deze begroting vergeleken bij het richtsnoer van het compromis van Edinburgh met een slordige 2, 4 miljard ecu zal worden beknot.
Onze collega Tillich bevestigt in zijn verslag de slinkse wijziging van verplichte uitgaven in niet-verplichte uitgaven via de kunstgreep van het creëren van een reserve. Vorig jaar vertelde onze collega Brinkhorst ons dat een reserve een goede oplossing was, omdat het hierdoor mogelijk werd de landbouwuitgaven aan te passen aan de financiële behoeften die zijn gebonden aan de schommelingen van de wereldprijzen, de productie en de consumptie. Onze fractie heeft zich daar toen tegen verzet. Wij hadden vast kunnen stellen dat de reserve van 1 miljard ecu, die in 1997 was vastgesteld, in haar geheel was geschrapt.
Nu we nog geen idee hebben van de omvang die de varkenspest zal aannemen, net zo min als van de kwaliteit van het broodgraan en van het niveau van de oogsten in het algemeen, plant de Begrotingscommissie harerzijds verlagingen van bepaalde begrotingsposten om deze reserve te kunnen aanleggen.
Onze fractie wil tot slot nog in herinnering brengen dat de Raad uiteindelijk bevoegd is op het gebied van de zogenaamde verplichte uitgaven. Wij kunnen dus niet instemmen met de list die via een fictieve uitbreiding van de bevoegdheden van het Europees Parlement alleen maar een inkrimping van de landbouwbegroting ten doel heeft. In het kader van de Agenda 2000 zouden wij graag voorstellen zien voor een billijk en realistisch landbouwbeleid waardoor een einde kan worden gemaakt aan de ontvolking van het platteland.

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Brinkhorst/Fabra Vallés behandelt een zeer gevoelig terrein van de Europese Unie. Het is namelijk een feit dat de Europese gedachte juist door fraude, verspilling en wanbeheer bijzonder in diskrediet wordt gebracht. Daarom moet alles in het werk worden gesteld om deze ontwikkeling een halt toe te roepen. Natuurlijk zijn het in de eerste plaats de lidstaten zelf die een einde moeten maken aan onregelmatigheden. Tegelijkertijd moeten echter in de Commissie de controlediensten personeel en materieel zo worden uitgerust dat ze hun taken efficiënt kunnen vervullen. Dit geldt vanzelfsprekend ook voor de Rekenkamer, die in het kader van controles achteraf onregelmatigheden moet vaststellen en die door haar verbeteringsvoorstellen het verspillingsniveau kan verlagen.
Vanuit dat oogpunt zijn de extra posten voor Commissie en Rekenkamer toe te juichen. Er zou echter van moeten worden uitgegaan dat een efficiëntere organisatie van de administratieve werkzaamheden binnen de Commissie ten minste een deel van de benodigde posten kan opleveren. Een ander punt waarop ik zou willen wijzen, is dat gebruik moet worden gemaakt van iedere mogelijkheid om het terrein onderzoek en ontwikkeling bijkomende middelen beschikbaar te stellen. Het voorstel van de rapporteur om de 100 miljoen ecu uit de reserve over verschillende begrotingslijnen te verdelen en zo op zeer zinvolle wijze aan te wenden, is dan ook van ganser harte toe te juichen.

Tappin
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Brinkhorst graag danken voor het werk dat we samen hebben verricht aan de GAB. Ik zou graag iets zeggen over twee specifieke dimensies van het GAB: ten eerste over de eenheid voor het gezondheidsbeleid van de consument, en ten tweede over de overdracht van fondsen voor het Merkenbureau in Alicante.
Als we het eerst even mogen hebben over de eenheid voor het gezondheidsbeleid van de consument, zoals deze in de GAB aan bod komt, dan denk ik dat de conclusies van het eerste commissieonderzoek duidelijk uitwezen dat er daadwerkelijk behoefte aan was om op EU-niveau actie te ondernemen voor de voedselveiligheid. Het is evenwel even duidelijk dat het oorspronkelijke en vrij beperkte Commissievoorstel om een veterinair bureau op te zetten in Grange, was ingegeven door de gebeurtenissen. Daarover bestaat geen enkele twijfel. Wat belangrijker is, is dat er niet goed over nagedacht was en zelfs niet de juiste rechtsgrondslag gaf voor het opzetten van een zo belangrijke organisatie.
Ik wil graag benadrukken dat de tegenstand tegen het oorspronkelijke plan voor een eenheid voor het gezondheidsbeleid van de consument niet eens een principieel verzet was tegen een in Ierland gevestigd bureau of tegen de verbetering van de gezondheid van de consument. Het was oppositie tegen voorspelbare politiek en tegen het feit dat er in de toekomst blanco cheques uitgeschreven zouden worden. Wat mij zorgen baart in het Commissievoorstel voor het bureau in Ierland, was de ontdekking dat de Commissie buiten de normale werkplekken van de Europese Unie, al een werkplek in Dublin had geleasd voor werknemers wier aanwerving nog niet eens was goedgekeurd - een feit dat zelfs nog weerzinwekkender wordt door de bestaande overeenkomst het aantal personeelsleden binnen de Commissie te bevriezen. Dit gebrek aan aandacht van de Commissie voor de wensen van het Parlement belooft voor de toekomst van de tweede onderzoekscommissie niet veel goeds. Maar het doet me genoegen te kunnen opmerken dat er nu toch enige overeenstemming is bereikt met mijnheer Brinkhorst, het Commissiepersoneel en mijnheer Tillich in de bijeenkomsten die hebben plaatsgehad over de toekomst van de gezondheids- en veiligheidsunit, en dat komt nu duidelijk uit de GAB naar voren. De Commissie heeft erin toegestemd het bestaande voorstel voor een veterinair bureau in te trekken en om terug te komen met volledige en gedetailleerde voorstellen voor een nieuw voedings- en veterinair bureau, dat het werkprogramma, het voorziene organigram, de gebouwen, het beleid, de ligging enz. omvat. Dan zal het Parlement in de gelegenheid zijn het voorstel ten volle te bespreken.
Ook het Parlement zal, in de Begrotingscommissie, het besluit goedkeuren om de Commissie 35 extra posten toe te kennen om te helpen bij de reorganisatie van DG XXIV en om de coördinatie met de wetenschappelijke comités te verbeteren, en om intussen, ten derde, te zorgen voor een gezonder en efficiënter beheer. Wij kunnen akkoord gaan met 70 nieuwe posten voor Dublin als tijdelijke maatregel en 35 posten moeten in Brussel blijven tot het bureau voor veterinaire en fytosanitaire inspecties en controles goed is opgezet. Tot slot, en dat is het belangrijkste, is besloten dat de eenheid voor het gezondheidsbeleid van de consument in Brussel zal blijven.
Voor wat Alicante betreft en voor zover het om de transfer gaat, vind ik het van het allergrootste belang dat het bureau zonodig een beroep kan doen op de begrotingsautoriteit voor een bijdrage. Dat staat in de bepalingen van het bureau. De Europese Unie heeft dat bureau opgezet als onderdeel van het werk dat van essentieel belang is voor de voltooiing van de interne markt. Het gigantische succes van dit bureau heeft alle verwachtingen ver overtroffen. We mogen nu niet toestaan dat het gestraft wordt voor zijn eigen efficiëntie. Daarom stel ik voor om het Commissievoorstel, dat erin bestaat het volledige bedrag van 12, 5 miljoen ecu in een negatieve reserve te stoppen, te verwerpen en dat het gehele bedrag in reserve blijft, tot er een gedetailleerde aanvraag van het Merkenbureau komt voor de overdracht van het geheel of een gedeelte van dat geld voor gebruik door het Merkenbureau. De heer Giansily zou ik willen zeggen dat als we dat niet doen, wij dan als Parlement, als Begrotingscommissie, de controle zullen kwijtraken over de fondsen van dat bureau. Dat mogen we niet vergeten. Vervolgens zou ik in verband met de heer Brinkhorst willen opmerken, dat het, net zoals Margaret Thatcher van Mikhaïl Gorbatsjov zei, een plezier was om met hem te werken. Inzake deze kwestie van de GAB, met name in verband met het nieuwe beleid voor de gezondheid van de consument, was het een plezier om met u samen te werken.

Sonneveld
Mijnheer de Voorzitter, de ad-hocprocedure voor de verplichte uitgaven bij de begrotingsbehandeling krijgt in het Parlement en de Raad steeds meer betekenis. De algemeen rapporteur Tillich en de rapporteur voor de landbouwcommissie Mulder hebben in een intensieve voorbereiding geprobeerd een evenwichtig mandaat voor het begrotingsbeleid te realiseren waarin de algemeen politieke wens voor een sobere EU-begroting gecombineerd moest worden met het veiligstellen van reeds vastgesteld beleid.
De landbouwuitgaven zullen met niet meer dan 0, 45 % stijgen hoewel dit volgens het interinstitioneel akkoord 2, 1 % had mogen bedragen. Er wordt dan ook op bepaalde posten fors bezuinigd omdat andere posten hoger uitvallen, zoals bijvoorbeeld exportrestituties voor rundvlees.
Drie instrumenten staan onder meer ter discussie. Een lineaire korting op alle posten. Dat is terecht door de landbouwcommissie en rapporteur Tillich afgewezen. Daarvoor in de plaats komt een korting volgens de berekening van de kans op onderbesteding op basis van ervaring in de afgelopen drie begrotingsjaren.
Vervolgens introduceert het Europees Parlement met het verslag-Tillich tegelijk ook een nieuw soort reserve ter grootte van ruim 300 miljoen ecu. Overschotten op bepaalde landbouwbegrotingslijnen blijven daardoor voor andere eveneens gekorte landbouwuitgaven beschikbaar. Het zou goed zijn als deze aanpak algemene erkenning en instemming kreeg. De Raad zou op dit punt eveneens grotere creativiteit en flexibiliteit aan de dag moeten leggen.
Ten slotte was daar de mogelijkheid voor verschuiving van één bepaalde karakteristieke begrotingspost: de voorschotbetaling van hectaren toeslagen op oliehoudende zaden en wel ten bedrage van 1, 4 miljard ecu. Er is niets ongewoons aan om deze voorschotbetalingen, die omstreeks oktober plaatsvinden, ten laste van het ene of het volgende begrotingsjaar te brengen. Die keuzemogelijkheid die ons al enkele malen goede diensten heeft bewezen, doet de Raad en blijkbaar nu ook de Begrotingscommissie af met de kwalificatie "creatief boekhouden" . Dat is onjuist. Zou men deze mogelijkheid, dit type instrument, volledig onmogelijk willen maken dan zou men dat zelfs kunnen kwalificeren als begrotingsmasochisme. Laten wij als Parlement onszelf niet immobiliseren, maar voldoende opties ter beschikking houden om het moeilijke probleem van de verplichte uitgaven zo goed mogelijk in te passen in een geordende en gedisciplineerde begroting.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteurs gelukwensen met hun verslagen. Evenwel wil ik er zeer duidelijk op wijzen dat het de verantwoordelijkheid is van de Commissie, de Raad en het Parlement om ervoor te zorgen dat het inkomensniveau van Europa's landbouwers gehandhaafd blijft, vooral in een periode waarin vele sectoren geconfronteerd worden met enorme financiële problemen aan de inkomstenzijde. Voor mij is het duidelijk dat de landbouwers kunnen rekenen op een marginalisering van hun inkomen en nu een aantal jaren tegemoet zien van stagnatie en financieel moeilijke tijden.
Jammer dat de Begrotingscommissie de aanbevelingen van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling niet heeft doorgevoerd, vooral omdat ze met zulke duidelijke voorstellen is gekomen. Ik wil graag hulde brengen aan Jan Mulder voor de manier waarop hij deze problemen heeft aangepakt. Ik ben zeer zeker tegen alles dat het inkomen van de landbouwers zou kunnen aantasten, en de voorstellen van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling waren zeer constructief en positief. Ik ben geheel tegen het begunstigen van een bepaalde sector van de landbouw ten koste van een andere.
We moeten meer geld toewijzen aan het uitroeien van fraude in de Europese Unie. Dit is toch zeker een kwestie waarover we het met elkaar eens moeten zijn. Niemand steunt fraude, maar het bestaat en het moet in alle lidstaten worden uitgeroeid.
BSE is voor ons allemaal een bijzonder dure les geweest en het is onmogelijk te zeggen hoe duur. Nu hebben we bovendien nog varkenspest en daarvan weten we al evenmin hoe hoog de kosten zullen oplopen. Ze zullen nog een hele poos een aanzienlijke last zijn. We mogen niet vergeten dat zelfs met de steun die de rundveehouders in het Verenigd Koninkrijk hebben gehad, ze toch zeer ernstige inkomensverliezen hebben geleden en nu met een reeks flinke problemen worden geconfronteerd.
Tot slot moeten we pro-actief zijn in de promotie van landbouw en landbouwproducten. We moeten de uitdaging aannemen. We moeten het vertrouwen van de consument terugwinnen. Om dat te bereiken zullen we extra hulpmiddelen nodig hebben. Op lange termijn zal dit renderen via een grotere consumptie van Europese producten.

Katiforis
Mijnheer de Voorzitter, ik voer het woord namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten en de Begrotingscommissie over het verslag van de heer Tillich. Het debat dat wij vandaag voeren over het verslag van mijnheer Tillich vertegenwoordigt de tweede fase na de richtsnoeren bij de resolutie van maart van het voorbereidende werk van het Parlement over de ontwerpbegroting voor 1998 voor de kredieten van de Commissie. De eerste lezing hiervan in de Raad vindt plaats op 24 juli en in het Parlement op 23 oktober.
Namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten wil ik de heer Tillich gelukwensen met zijn verslag en met al het werk dat hij heeft gedaan om ons door het oerwoud van verordeningen, institutionele overeenkomsten, trilogen en bemiddelingen te loodsen die gepaard gaan met de jaarlijks onderhandelingen over de begroting. Bovendien wil ik de heer Tillich graag gelukwensen met en hem danken voor zijn flexibiliteit teneinde een zo ruim mogelijke consensus te bereiken.
Vandaag in de plenaire vergadering bespreken wij de ad hoc procedure over de verplichte uitgaven, teneinde onze delegatie een krachtig mandaat mee te geven naar de triloog met de Raad en de Commissie; de doorzichtigheid te vergroten en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de Commissie visserij zoveel mogelijk te betrekken bij de vaststelling van dit mandaat. Deze ad hoc procedure is ons dit jaar goed van pas gekomen en het is een procedure die een bijkomend belang heeft gekregen, aangezien er geen herziening was van het budgettaire besluitvormingsproces in de Intergouvernementele Conferentie die in Amsterdam werd afgerond.
Daarom zou ik heel even willen uitweiden over de resultaten tot dusverre. Het belangrijkste resultaat was de goedkeuring van een gezamenlijke verklaring over de landbouwuitgaven, waardoor de Commissie een nota van wijzigingen in kon dienen op het voorontwerp van begroting, zelfs buiten de bepalingen van het financieel reglement om. Hierdoor zal er een landbouwbegroting kunnen worden opgesteld die, naar wij hopen, gebaseerd is op de meest recente vooruitzichten en ramingen, wat tot op zekere hoogte de constante problemen die het voorspellen van de begrotingsbehoeften voor de landbouw met zich meebrengt, zou moeten tegengaan. Een dergelijke uitbreiding van de ad hoc procedure gebeurde op verzoek van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, en ik wil hier graag benadrukken hoe nauw en goed de samenwerking dit jaar is geweest tussen de Begrotingscommissie en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, met betrekking tot de opstelling van de begroting van 1998.
We hebben echter niet alle verzoeken van de Landbouwcommissie kunnen inwilligen. Gezien het feit dat de Commissie haar behoeften voor de verplichte uitgaven voor 1998 heeft verlaagd met 329 miljoen ecu, vinden wij dat deze kredieten in de reserve moeten worden geplaatst en ten tweede dat we niet onze toevlucht moeten zoeken tot enige vorm van creatief boekhouden om binnen de stijgingsmarge van 0, 45 % te blijven vergeleken met 1977, zoals dit is voorzien voor de landbouwbegroting. Wij kunnen ons vinden in de mening van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling dat de herziening van inkomenssteun uiteindelijk wenselijk is, maar wij zouden graag een positiever standpunt innemen met betrekking tot het Commissievoorstel om de inkomenssteun met ongeveer 1, 4 miljard ecu te verlagen. Wij zijn zeer zeker bereid de specifieke aspecten van de tenuitvoerlegging van een dergelijke verlaging te bespreken.
De beginselen van een goede budgettering vooronderstellen het gebruik van de meest recente vooruitzichten en hypotheses, alsmede van de meest betrouwbare procedures en methodes. Als wij vaststellen dat de huidige procedures onbetrouwbaar zijn en daardoor resulteren in een verkeerde toewijzing van de fondsen, dan moeten we niet aarzelen die procedures te veranderen.
Ook moeten we oppassen dat we het bestedingsevenwicht tussen begrotingslijnen niet te zeer in gevaar brengen, omdat een groot deel ervan dichtbij het minimumniveau van de kredieten ligt. Daar waar het redelijk is om naar aanleiding van te hoge ramingen te besparen, moeten we dat natuurlijk doen. Maar wat we moeten vermijden is dat bepaalde sectoren te zeer belast worden omdat we willen besparen, teneinde de specifieke fiscale discipline tot stand te brengen die dit jaar in de Gemeenschapsbegroting wordt nagestreefd.

Goepel
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de overeenkomst tussen Raad, Commissie en Europees Parlement over de landbouwuitgaven in de begroting noemen we de ad hoc procedure. Onomstreden is dat wij die uitgaven met 0, 45 %, nogmaals 0, 45 %, optrekken. Wat absoluut omstreden is, en waarmee ik momenteel ook niet kan instemmen, is het voorstel niet alleen tot een lineaire korting - vandaag heb ik vastgesteld dat deze ondertussen wegvalt - maar vooral tot een specifieke korting. Dat kunnen wij als landbouwers niet aanvaarden!
Wat is de oorzaak van de ontbrekende 1, 4 miljard? Dat is heel eenvoudig de dekking van de financiering van de BSE-crisis. In oktober 1996 heeft de Raad een verschuiving van 1996 naar 1997 voor oliehoudende zaden gepland. Wij hebben daar geen beroep op hoeven te doen en daarom is het misschien niet bepaald fair in dit geval van creatieve boekhouding te spreken. Mijnheer Samland, u hebt gevraagd wat wij dan in 1999 of 2000 gaan doen als 1998-99 wordt verschoven. Ik ga er heel eenvoudig van uit dat de situatie dan misschien zoals dit jaar zal zijn en wij dus helemaal niets zullen hoeven te verschuiven. Daarop komt zuiver theoretisch immers ook het voorstel van Mulder neer: in het geval dat niet alles wordt gebruikt, kan - ook in situaties die niet op het gebied van de verplichte uitgaven liggen - een regeling worden gevonden. Wij zullen elkaar misschien over een jaar weer spreken. Maar ik houd dit zeker voor mogelijk.
De Raad van ministers van Landbouw heeft er zich bij de vaststelling van het prijzenpakket ten aanzien van de Commissie toe verbonden de uitgaven van het EOGFL, afdeling Garantie, binnen het kader van de voor 1998 geplande begrotingsgrenzen te houden. Helaas heeft de Raad zich niet over de mogelijkheden van een nieuwe verschuiving van de steun voor oliehoudende zaden uitgesproken. Dat had ons zeer veel narigheid bespaard.

Otila
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteurs danken voor het werk dat ze hebben verricht. De samenwerking tussen de Begrotingscommissie en de Commissie landbouw was open en tamelijk constructief.
De ervaring op de lange termijn leert dat de snel veranderende omstandigheden op de markt en een voortdurende overbudgettering jaar na jaar van invloed zijn geweest op de voor landbouwuitgaven bestemde kredieten. De begroting moet zijn gebaseerd op zo actueel mogelijk informatie, omdat dergelijke informatie relatief gemakkelijk te verkrijgen is, als men dat maar wil. Vooral in de graansector spelen zoals bekend vele blijvend onzekere factoren een rol. De in de vleessector opgetreden problemen, zoals de BSE-crisis en de varkenspest, zijn bijzondere gevallen, hoe ernstig ze ook zijn, die hopelijk niet nogmaals voorkomen.
Bij het inpassen van de landbouwuitgaven in de begrotingskaders moet meer aandacht worden besteed aan de perifere gebieden in de Unie, zoals Finland en Zweden. In deze landen is de opbrengst en de rendabiliteit duidelijk lager dan in andere gebieden. Hoewel aan te nemen valt dat in de toekomst het verminderen van inkomenssteun in de landbouw actueel zal worden, wil ik benadrukken dat een radicale wijziging van het stelsel wel eens noodlottig zou kunnen worden, met name voor de uitoefening van de landbouw in de noordelijke lidstaten. Ook met het huidige stelsel verkeert de noordse landbouw al in een hachelijke situatie. Het in de openbaarheid komen van informatie over de komende wijzigingen zou de situatie voor de landbouw in de noordse regio's nog moeilijker maken.
Met de ad hoc procedure zijn tot nu toe redelijk positieve ervaringen opgedaan. Om deze ontwikkeling verder te verbeteren, valt te hopen dat de Commissie ook in de toekomst het belang inziet van constructieve samenwerking.

Funk
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, ik verwijs naar mijn verslag waar wij enkele weken geleden, op 12 juni 1997, over hebben gestemd. Met grote meerderheid heeft het Parlement toen de korting op compenserende betalingen voor bepaalde akkerbouwgewassen en voor braaklegging afgewezen. Tegelijkertijd heeft het Parlement zich toen, in overeenstemming met de Begrotingscommissie, tegen een verschuiving van de voorschotbetaling voor oliehoudende zaden uitgesproken.
In een ander amendement van mijn verslag werd voorts besloten de betaling van subsidies per hectare, zoals in de landbouwhervorming gepland, voor 1998 en 1999 volledig te waarborgen. Ik vind het zeer verbazingwekkend dat nu van deze lijn wordt afgeweken zonder dat er een redelijk vervangend voorstel wordt gedaan. Gisteren kon ik al in vaktijdschriften lezen dat areaal- en dierpremies ook de basis van het toekomstige EU-landbouwbeleid moeten vormen. Commissaris Liikanen, als lid van de Commissie hebt u dat toch medebeslist. Wij moeten het helaas in de krant lezen nog vóór het ons hier wordt voorgelegd. Als wij dan navraag doen, wordt ons gezegd dat de krantenberichten kloppen.
Het benieuwt mij zeer wat u binnenkort zult zeggen over de manier waarop u de acceptatie van de boeren voor een toekomstig landbouwbeleid wilt verkrijgen, als dit beleid gewoon een voortzetting van het tot nu toe gevolgde beleid is. Wij hebben namelijk een beetje geloofd dat u voor een nieuw landbouwbeleid stond dat wij dan ook konden volhouden. In plaats daarvan gaat u verder met areaal- en dierpremies. En u denkt dat de boeren nog zullen geloven dat wij dat zullen volhouden? Ik ben zeer benieuwd wat u achteraf zult zeggen. Ik dank vooral onze collega Mulder, die zeer verstandig heeft geargumenteerd. Wij sluiten ons volledig bij zijn argumenten aan. Wij willen niet perse onze zin doordrijven, maar wij zouden in overeenstemming met de Begrotingscommissie willen blijven werken.

Liikanen
Morgenochtend zal de voorzitter van de Commissie, de heer Jacques Santer, de mededeling van de Commissie over Agenda 2000 presenteren. De eerste presentatie zal hier in het Europees Parlement plaatsvinden. De enorme speculaties in de Europese pers hadden we eigenlijk wel verwacht, maar de eerste presentatie van de documenten zal morgen plaatsvinden hier in dit Parlement, zodat de geachte afgevaardigden van het Europees Parlement dus in de bevoorrechte positie zijn dat zij het debat als eerste beginnen, vóór de andere Europese instellingen.
De ad hoc procedure met betrekking tot de verplichte uitgaven is middels de interinstitutionele overeenkomst van 1993 gecreëerd. De diepgaande besprekingen met en tussen de instellingen tonen aan dat deze procedure aan de verwachtingen voldoet. Het stelt Raad, Parlement en Commissie in staat om de in te schrijven bedragen voor de verplichte uitgaven voor 1998 van alle kanten te bekijken.
Voor wat de landbouwbegroting voor 1998 betreft, is het belangrijkste element het feit dat de Raad het Commissievoorstel om de directe betalingen in de graansector te verlagen, niet heeft goedgekeurd. Ook heeft de Raad geweigerd goedkeuring te hechten aan gelijkwaardige reële besparingen. De Raad heeft van het Europees Parlement al evenmin veel aanmoediging ontvangen. Dit is teleurstellend. Evenwichtige budgettaire beperkingen vereisen ook reële besparingen in deze sector, die 48 % opslorpt van de Gemeenschapsbegroting.
In deze situatie, met de ongewijzigde kaderverordeningen, bestaat de belangrijkste verantwoordelijkheid van de begrotingsautoriteit erin om de bestedingsbehoeften zo goed mogelijk in te schatten. Daarom was het belangrijk dat de triloog van 26 juni erin geslaagd is om overeenstemming te bereiken over een wijzigingsnota in het najaar waar rekening wordt gehouden met de jongste informatie. Bovendien hebben de besprekingen tussen de Commissie en het Parlement al tot verbeteringen geleid in de vooruitzichten in sommige sectoren, en zijn de behoeften met zo'n 300 miljoen ecu gedaald. Dit dient een van de onderwerpen te zijn voor de bemiddeling van volgende week om overeenstemming te bereiken over wanneer en hoe dit begroot moet worden.
Ik heb nota genomen van de suggestie van het Parlement om 310 miljoen ecu op te voeren als reserve voor onzekerheid op de markt. In principe lijkt een dergelijke reserve in Rubriek 1 de moeite van het onderzoeken waard, maar de reglementaire voorschriften lijken te strikt te zijn om dit op korte termijn te verwezenlijken.
Voor de begroting van 1998 zou een alternatief kunnen bestaan in een aanpassing van de desbetreffende begrotingslijnen, hetgeen tot op zekere hoogte zou kunnen zorgen voor het bedrag van 400 miljoen ecu, dat nodig is om terug te gaan naar het voorontwerp van begroting.
Zowel Raad als Parlement lijken het erover eens te zijn dat het gebrek aan reële besparingen gecompenseerd dient te worden door een algemene verlaging van de vooruitzichten over alle begrotingslijnen. De methodes waarop verschillen evenwel. De Raad neigt naar een lineaire verlaging; het Parlement is voor een ingewikkelder benadering die gebaseerd is op de onderbestedingen uit het recente verleden. Overeenstemming over de methode zou mogelijk moeten zijn, aangezien in beide gevallen de uitvoering van de begroting gebaseerd zal moeten zijn op overdrachten, om de begroting in overeenstemming te brengen met de feitelijke behoeften.
Met betrekking tot de internationale visserijovereenkomsten is de gezamenlijke verklaring van 1996 over een gedragscode een zeer nuttig kader voor te verschaffen informatie en budgettaire gevolgen. Ik heb gemerkt dat het Parlement aarzelde over overeenkomsten die geparafeerd, doch nog niet geratificeerd zijn. Ik zal er samen met commissaris Bonino over nadenken hoe we het Parlement kunnen geruststellen over die verdragen, die vanaf begin volgend jaar van kracht zullen worden en waarvoor de fondsen dan ook op de begrotingslijn moeten staan.
Betreffende de aanvullende en gewijzigde begrotingen wil ik slechts drie opmerkingen maken. Ten eerste wil ik de rapporteur, de heer Brinkhorst, en het Europees Parlement danken voor de constructieve bespreking inzake de behoefte tot reorganisatie van de diensten van de Commissie ter bescherming van de gezondheid van de consument. De oplossing die nu ter goedkeuring aan het Parlement is voorgesteld, maakt het mogelijk dat in 1997 aan de meest dringende behoeften tegemoet gekomen wordt. De Commissie erkent dat. Natuurlijk is dat niet het einde van het verhaal. We zullen later nog meer versterkingen nodig hebben.
Ten tweede hebben de besprekingen ook andere aspecten van de toekomstige organisatie van de betrokken diensten verduidelijkt. Met name - en ik zou dit graag nog eens benadrukken - heeft de Commissie altijd het standpunt ingenomen dat alleen het Veterinair Bureau naar Ierland zou gaan, en andere diensten van DG XXIV niet.
Ik zou graag onderstrepen hoe wenselijk het is dat de aanvullende en gewijzigde begroting spoedig wordt goedgekeurd. Ik hoop dat de productieve besprekingen tussen Raad en Parlement in de context van het tripartiet overleg van 26 juni 1997 goedkeuring in eerste lezing mogelijk zullen maken.
Ik dank alle rapporteurs, de heer Tillich, de heer Brinkhorst, de heer Fabra Vallés, alsmede de voorzitter van de Begrotingscommissie, voor de inspanningen die zij rond deze procedure aan de dag hebben gelegd.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag te 12.00 uur plaats.

Vragenuur (Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is het Vragenuur (B4-0349/97). We behandelen de vragen die aan de Commissie zijn gesteld.

Gradin
Mijnheer de Voorzitter, het parlementslid Truscott heeft een vraag gesteld over beperkingen aan het reizen binnen de EU voor burgers van derde landen. De visumverordening die de Raad van Ministers in 1995 heeft aangenomen, regelt enkel van welke landen de onderdanen een visum moeten hebben om naar een van de lidstaten van de Unie te mogen reizen. De afgifte van het visum zelf geschiedt dan in de betreffende lidstaat. Dat betekent dat niet gegarandeerd is dat alle onderdanen van derde landen een visum krijgen.
De Commissie heeft gepoogd de afgifte van visa voor onderdanen van derde landen makkelijker te maken. In het oorspronkelijke ontwerp voor de visumverordening stond bijvoorbeeld een passage dat de lidstaten van de EU elkaars visa moeten erkennen. Dat voorstel werd echter tijdens de onderhandelingen in de Raad geschrapt. Dat gebeurde trouwens zonder raadpleging van het Europees Parlement. Op grond van het feit dat het Europees Parlement niet geraadpleegd was, heeft het Hof van Justitie het besluit van de Raad van Ministers nietig verklaard. De huidige verordening mag echter van kracht zijn tot een nieuwe verordening aangenomen is. Het idee van wederzijdse erkenning van visa kwam ook voor in het door de Commissie in 1994 gepresenteerde ontwerpverdrag over de controle van de buitengrenzen. Zoals u weet is het helaas niet gelukt om overeenstemming over dit verdrag te bereiken. Het door het parlementslid Truscott aangekaarte probleem had niet bestaan, als of de oorspronkelijke versie van de visumverordening of het verdrag over de controle van de buitengrenzen er was geweest.
Het recht om een visumvereiste te stellen aan onderdanen van derde landen die familie zijn van EU-burgers wordt door het communautaire recht geregeld. Het is duidelijk dat de lidstaten deze mensen kosteloos een visum moeten verschaffen.

Truscott
Ik dank de commissaris voor haar gedetailleerde antwoord. Ik vraag me echter toch af of ze wel weet dat onderdanen uit derde landen die een visum aanvragen in Londen om een bezoek te brengen aan België, tenminste drie weken moeten wachten, en dat al die aanvragen door het ministerie van Buitenlandse Zaken in Brussel worden verwerkt, hetgeen tot grote vertraging leidt. Daarom wil ik de commissaris graag vragen of zij een dergelijke overdreven bureaucratie beschouwt al een belemmering van het vrije verkeer van de mensen in de Europese Unie.

Gradin
Zoals ik in mijn antwoord heb gezegd beslissen de landen zelf op welke manier ze het verstrekken van visa praktisch regelen. En als daarbij grote vertraging optreedt, dan is het aan die landen zelf om hun werk te reorganiseren.

Ford
Is de commissaris op de hoogte van het feit dat 1997 het Europese Jaar tegen Racisme is, een relevante kwestie omdat de meerderheid van de 12 tot 14 miljoen onderdanen uit derde landen die in de Europese Unie wonen, zwart is, en vindt zij ook niet dat de Belgische overheden daarmee rekening houden als ze deze kwesties zo tergend langzaam afhandelen? In het Verdrag van Rome staat dat er vrij verkeer van goederen, diensten, kapitaal en mensen moet zijn. Van de eerste drie is duidelijk sprake, maar het vrije verkeer van mensen, vooral van onderdanen uit derde landen die legaal in de Europese Unie verblijven, die samen goed zijn voor een bevolkingsaantal dat twee maal zo groot is als dat van België, wordt bemoeilijkt door de Belgische autoriteiten op een manier die ik totaal onaanvaardbaar vind. Is de commissaris het daarmee eens?

Gradin
Ik wil de geachte afgevaardigde er graag aan herinneren dat de Commissie getracht heeft een overeenkomst ten uitvoer te leggen inzake externe grenscontrole. Maar er was een bepaald land dat ons belette vrij verkeer voor mensen uit derde landen, wat ik ook graag gewild had, toe te staan. Dit was dus niet mogelijk, hetgeen ik ten zeerste betreur omdat ik, als het aan mij zou liggen, graag zou willen dat mensen die legaal in de Unie verblijven, ook het recht op vrij verkeer hebben.

De Voorzitter
Vraag nr. 39 van Daniel Varela Suanzes-Carpegna (H-0525/97):
Betreft: Standpunt Commissie ten aanzien van gezamenlijke Brits-Spaanse visserijbedrijven
Na afloop van de Top van Amsterdam heeft de Britse eerste minister tegenover de pers en in het Britse parlement verklaard dat hij rekende op schriftelijke steun van de voorzitter van de Commissie om de bestaande rechtspositie te wijzigen van gezamenlijke Brits-Spaanse visserijbedrijven die actief zijn in de communautaire wateren van het Verenigd Koninkrijk.
Het Europese Hof van Justitie heeft zich over deze aangekondigde wijzigingen uitgesproken en ze herhaaldelijk afgewezen als in strijd met het communautair recht.
Hoe kan de Commissie haar steun aan de regering van een lidstaat rechtvaardigen in een zaak waarbij de diverse Britse voorstellen herhaaldelijk door het Hof zijn afgewezen omdat zij stelselmatig in strijd waren met de communautaire wetgeving? Waarom komt de Commissie niet op voor deze bedrijven en hun recht op schadeloosstelling die volledig worden beschermd door de fundamentele beginselen en vrijheden die het Verdrag van de Europese Unie bekrachtigt?

Bonino
De basisverordening waarin het communautair stelsel voor de visserij en de aquacultuur is neergelegd, bepaalt dat de lidstaten de Commissie jaarlijks op de hoogte moeten stellen van de criteria die zij voor de verdeling van de aan hen toegekende visserijquota hebben vastgesteld. Dat wil zeggen, het is de taak van de lidstaten hun quota te verdelen en het is de taak van de Commissie te controleren of daarbij de beginselen van het verdrag, de bepalingen waarin het gemeenschappelijk visserijbeleid is geregeld en de jurisprudentie in acht worden genomen. Vanuit deze gedachte is meer dan twintig jaar geleden een dialoog tussen de lidstaten en de Commissie op gang gekomen over de nationale voorwaarden voor verdeling van de quota. In dit verband heeft het Verenigd Koninkrijk, zoals trouwens alle lidstaten, het advies van de Commissie ingewonnen over een mechanisme voor de verdeling van de visserijquota; dit mechanisme is gebaseerd op het feit dat bewezen moet worden dat er een reële economische relatie bestaat tussen het schip en zijn vlag, zoals blijkt uit de in andere lidstaten geconstateerde praktijk.
Op 17 juni heeft Commissievoorzitter Santer namens de Commissie gereageerd op het verzoek om opheldering van de heer Blair. Volgens de heer Santer heeft het Hof van Justitie gesteld dat het doel van het quotasysteem de invoering van omstandigheden kan rechtvaardigen die ervoor moeten zorgen dat er een reële economische relatie is tussen het visserijvaartuig en de betrokken lidstaat, als het doel van deze omstandigheden is voordeel op te leveren voor de bevolking die van de visserij en de daarmee samenhangende industrie afhankelijk is.
Voorts heeft de Commissievoorzitter in zijn brief benadrukt dat de voorgestelde maatregelen verenigbaar met het gemeenschapsrecht moeten zijn op voorwaarde dat ze niet discriminerend zijn, in verhouding tot het doel staan en alternatieven bieden, voor zover ze de vissers de mogelijkheid bieden een of meer maatregelen te bestuderen, of eventueel andere elementen die bedoeld zijn om een economische relatie met een vlaggenstaat te bewijzen.
Ten slotte: de Commissie zal zich verder moeten uitspreken over de bepalingen die de Britse autoriteiten van plan zijn in te voeren; de Commissie zal daarbij nagaan of alle maatregelen verenigbaar zijn met het gemeenschapsrecht en dus bekijken of ze niet-discriminerend zijn, in verhouding tot het doel staan en alternatieven bieden die volledig aansluiten op de jurisprudentie van het Hof van Justitie. Daarbij is het de plicht van de Commissie rekening te houden met de legitieme belangen van alle lidstaten.

Varela Suanzes-Carpegna
Mevrouw de commissaris, hartelijk dank voor uw toelichting op deze gevoelige kwestie, die we zo nauwkeurig mogelijk moeten benaderen.
Ik zou u allereerst willen vragen of in de verklaringen van de voorzitter van de Commissie, waaraan u gerefereerd heeft, officieel het standpunt van de Commissie is opgenomen, dat wil zeggen van het college van commissarissen. Voorts wil ik graag weten of er een uitspraak is geweest over deze verklaringen en, zo ja, of u mij de datum kunt geven waarop dit heeft plaatsgehad, en of dit gebeurd is met de voorgeschreven juridische verslagen. Als deze verslagen bestaan, zou ik willen weten of ik ze zou kunnen krijgen, omdat ik enorm geïnteresseerd ben in deze interpretatie. Want de interpretatie in deze brief strookt - zoals u heeft opgemerkt - met de uitspraken van het Hof, maar niet volledig, omdat er enkele alinea's of paragrafen zijn van deze overwegingen die altijd verder gaan, die verwijzen naar onbepaalde juridische concepten, zoals, " die niet van invloed zijn op de algemene beginselen van het Verdrag of het communautair recht" , " die de normale werking van de ondernemingen niet mag bemoeilijken" , enz. En daarom, als men zegt dat de maatregelen niet discriminerend mogen zijn en naar proportie moeten zijn, dan moeten we bekijken en weten wanneer ze naar proportie zijn en wanneer ze niet discriminerend zijn. Dit alles brengt natuurlijk enorme moeilijkheden met zich mee en ik zou graag weten wat de mening van de commissaris is over deze concrete vragen die ik geformuleerd heb.

Bonino
Er is mijns inziens inderdaad geen debat nodig geweest in het college van commissarissen, omdat het hier niet om nieuwe interpretaties of andere nieuwe zaken gaat.
Zoals u kunt vaststellen verwijst de brief van voorzitter Santer slechts naar twee dingen.
Ten eerste dat de Commissie moet natrekken of elk initiatief van de Britse regering het Verdrag respecteert. De Britse regering kan geen maatregelen toepassen zonder daar eerst met de Commissie overleg over te plegen, zoals ook in andere lidstaten het geval is.
Ten tweede, omdat het expliciet gaat om de economische band zoals voorzien is in de zaak Jaderow van het Hof van Justitie. Het is dus geen nieuwe benadering van de Commissie. De voorzitter heeft alleen bevestigd dat dit soort mogelijkheden bestaat, maar dat het Verenigd Koninkrijk, alvorens te besluiten om tot een maatregel over te gaan, zich tot de Commissie moet richten, die dan zal mededelen of zij vindt dat de maatregelen al dan niet discriminerend, naar proportie dan wel iets anders zijn.

Pérez Royo
Mevrouw de commissaris, zoals de heer Varela heeft gezegd is dit een zeer belangrijke en delicate aangelegenheid. De interne markt heeft voordelen voor alle landen en elk land gebruikt die op zijn eigen manier. Er zijn zwakkere en er zijn sterkere landen en Spanje zou zich kunnen beklagen over het feit dat de interne markt in bepaalde gevallen nadelig is voor de economie van het land.
De vraag die ik concreet zou willen stellen aan de commissaris luidt: kunt u bevestigen dat het in strijd is met het recht op vrije vestiging - met het grondbeginsel van het recht op vrije vestiging - als van de bemanning van een bepaald schip - dat in dit geval de Britse vlag voert - wordt verlangd dat zij in Groot-Brittannië wonen? Kunt u ons zeggen of de eis dat vis die in deze boot gevangen wordt geheel of gedeeltelijk aan wal wordt gezet in Britse havens, volgens u al dan niet in strijd is met het recht op vrije vestiging? Want de mening van het Hof was precies het tegengestelde, namelijk dat dit - het stellen van dit soort eisen - in strijd is met het recht op vrije vestiging.

Bonino
Inderdaad kan geen enkele lidstaat eisen dat vis via zijn havens aan wal wordt gebracht, noch dat de bemanning bestaat uit inwoners van dat land, noch dat de ondernemingen zich op zijn grondgebied dienen te vestigen.
Rekening gehouden met het feit dat - volgens het Hof van Justitie - een van de doelstellingen van de quota er juist in bestaat om de bevolkingsgroepen aan de kust te laten profiteren van de visquota, kan een lidstaat - zoals het Verenigd Koninkrijk - bijvoorbeeld alle ondernemingen zonder onderscheid vragen (en niet alleen aan degene die aan "quota hopping " doen) wat voor economische band zij tot stand willen brengen met de kustgebieden. Er kunnen criteria worden opgesteld om te beoordelen wat voor een economische band bepaalde schepen met een land hebben, maar men mag geen discriminerende maatregelen uitvaardigen.

Gallagher
Het doet mij genoegen dat commissaris Bonino de situatie heeft verduidelijkt, omdat men naar aanleiding van de verklaring na Amsterdam de indruk had dat de regering van het Verenigd Koninkrijk en de premier van het Verenigd Koninkrijk een voorkeursbehandeling kregen. Uit het antwoord van vandaag blijkt dat dit niet het geval was en ik ben blij dat de commissaris dit ons vandaag gezegd heeft.
Ik zou de commissaris er graag op wijzen dat wat binnen de regels van het gemeenschappelijk visserijbeleid goed is voor het Verenigd Koninkrijk, ook goed is voor Ierland en voor elk ander land. Ik weet dat zij, als degene die de belangen behartigt van de industrie en van de vissers, dat zal erkennen. Maar zou de commissaris kunnen aangeven wat een economische band is? Wie beslist er? Wie bemiddelt? Wie oordeelt en wie neemt in verband daarmede het besluit?
Ik zou de commissaris willen vragen ervoor te zorgen dat een economische band niet alleen maar neerkomt op het gebruik van een haven in Ierland, het Verenigd Koninkrijk of waar dan ook, om de vis aan wal te zetten en die dan onmiddellijk naar Spanje of naar een ander land te laten vervoeren. Dan is die economische band niet groot genoeg en moet deze wel wat meer behelzen.

Bonino
Er is geen sprake van een voorkeursbehandeling. Dit is in strijd met de wet van de Europese Gemeenschap volgens welke alle lidstaten gelijk zijn. Dit is iets dat ik nooit zou kunnen onderschrijven; integendeel!
In het voorbije jaar hebben wij de autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk voorstellen gedaan over de manier waarop zij de economische band, waarover het Hof van Justitie sprak, ten uitvoer konden leggen. De Commissie zal de tenuitvoerlegging van de economische band op een niet-discriminerende manier en binnen de juiste proporties onderzoeken, zodra zij van het Verenigd Koninkrijk een voorstel over de criteria heeft ontvangen. Maar dat kan niet worden opgelegd. De regering van het Verenigd Koninkrijk kan tegen ieder schip zeggen: om een quotum te krijgen moet je bewijzen dat je een economische band hebt. Deze economische band kan een van de criteria zijn die de Commissie heeft aanvaard. Maar zij kan deze criteria aan niemand opleggen.
Mag ik de leden eraan herinneren dat Denemarken bijvoorbeeld een nationale wet heeft die bepaalt dat voor 50 % van de vis die aan land wordt gezet, gebruik moet worden gemaakt van Deense havens. Dat is een van de mogelijkheden om een economische band te hebben met de vlaggestaat.

De Voorzitter
De heer Varela vraagt het woord voor een punt van orde. Op welk artikel van het Reglement baseert u zich, mijnheer Varela?

Varela Suanzes-Carpegna
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het Reglement hier niet bij de hand en ik kan geen enkel artikel citeren, maar ik wil helemaal niets over de essentie van de zaak zeggen.
De commissaris heeft het over schepen die aan "quota hopping" doen, en ik zou haar willen verzoeken of zij alstublieft wil nalaten deze Britse term te gebruiken. Ik wil graag dat ze deze vertaalt naar het Italiaans, of naar het Spaans, omdat deze terminologie een negatieve connotatie heeft. Wij hebben het over directe investeringen van een lidstaat in een andere, daarom spreek ik van verbonden ondernemingen.

De Voorzitter
Mijnheer Varela, ik weet niet of dit wel een echt punt van orde is en niet een zuiver semantische kwestie, maar in elk geval is het wel zo dat dit zo soepele voorzitterschap u het woord heeft gegeven en u bedankt voor uw informatie, net zoals mevrouw Bonino overigens, met de vriendelijkheid die haar eigen is.
Aangezien de vraagsteller niet aanwezig is, komt vraag nr. 40 te vervallen.
Vraag nr. 41 van Sirkka-Liisa Anttila (H-0575/97):
Betreft: Illegale export van runderen uit Groot-Brittannië
In de nieuwsberichten werd gemeld, dat Groot-Brittannië ondanks een exportverbod rundvlees heeft geëxporteerd o.a. naar Nederland. Indien deze informatie juist is, heeft Groot-Brittannië in strijd gehandeld met het wegens de BSE-crisis opgelegde exportverbod. Daarom is het bijzonder belangrijk na te gaan of dit bericht op waarheid berust. Indien illegale export heeft plaatsgevonden, moet precies worden onderzocht naar welke landen en in welke omvang. Opheldering van deze zaak is ook voor de geloofwaardigheid van de gehele Europese Unie van belang. Ook mag niet worden vergeten dat de Europese Unie op vele manieren heeft geprobeerd het vertrouwen van de consument in rundvlees terug te winnen o.a. door middel van een 32 miljoen ecu kostende campanje voor de bevordering van de afzet van rundvlees en door certificaten van oorsprong verplicht te stellen. Deze inspanningen zouden vergeefs zijn geweest, indien bovengenoemde voorschriften aldus worden overtreden. Ook uit het oogpunt van rechtsbescherming heeft de consument het recht te weten in welke landen eventueel met BSE besmet rundvlees is. Met het oog op de bescherming van de gezondheid van de consument moet deze zaak ten spoedigste en serieus worden aangepakt.
Welke maatregelen denkt de Commissie te nemen om opheldering te verkrijgen over de vraag of het in de nieuwsberichten gemelde bericht waar is. Heeft Groot-Brittannië illegaal rundvlees geëxporteerd en zo ja, naar welke landen en in welke hoeveelheden?

Bonino
Gisteren heb ik een volledig en gedetailleerd verslag opgesteld voor de tijdelijke commissie die is ingesteld voor de follow-up van de aanbevelingen over BSE. Maar misschien mag ik hier in de plenaire vergadering herinneren aan een aantal fundamentele elementen. Alle parlementsleden kunnen over het verslag beschikken.
Op 29 april hadden de Nederlandse autoriteiten het vermoeden dat 1650 ton in Vlissingen opgeslagen vlees, dat verkocht was door een Belgische onderneming, genaamd Tragex-Gel, illegaal geëxporteerd was uit het Verenigd Koninkrijk. Meer dan 100 ton was verkocht aan Europese exportbedrijven, die het vlees vervolgens uitvoerden naar derde landen en daarvoor subsidies kregen. Het resterende gedeelte van 700 ton werd door het Nederlands Openbaar Ministerie in beslag genomen. Begin mei hebben de Nederlandse veterinaire diensten de Belgische autoriteiten en de Britse minister van Landbouw dan van hun bevindingen op de hoogte gebracht.
Op 7 mei informeerde het Nederlandse ministerie van Volksgezondheid UCLAF, maar vroeg daarbij om strikte geheimhouding met betrekking tot het onderzoek dat het Nederlands Openbaar Ministerie op datzelfde moment was begonnen. Op 26 juni werden de diensten van de Commissie geïnformeerd en op 26 en 27 juni ging het Veterinair Bureau op inspectie. De Britse autoriteiten bevestigden dat het vlees dat in beslag genomen was door de Nederlandse autoriteiten van Britse origine was en dat er dus sprake was van een inbreuk op het embargo.
Het inspectieteam was van mening dat er onvoldoende vleescontroles zijn en dus is er op 8 juli een brief vertrokken voorafgaande aan de toepassing van artikel 169 van de Commissie naar de Britse autoriteiten. De Britse autoriteiten hebben vandaag geantwoord en de Commissie buigt zich over de brief. Overigens is het u wellicht bekend dat de Britse minister van landbouw, de heer Cunningham, momenteel een vergadering bijwoont van de tijdelijke enquêtecommissie voor BSE.
Op 2 juli heeft de Commissie alle lidstaten, het Europees Parlement en het publiek in kennis gesteld van de illegale vleesexport en de derde landen, waar het vlees mogelijk naartoe is gegaan, ook op de hoogte gebracht. Dit zijn Rusland, Egypte, Equatoriaal Guinea, Bosnië-Hercegovina en Polen. Op 3 juli heeft de inspectie een bezoek gebracht aan twee Belgische bedrijven. De situatie inzake controle werd onbevredigend geacht en er waren bepaalde bewijzen over een band tussen Tragex-Gel en het desbetreffende Britse bedrijf.
Op basis van deze bevindingen, heeft de Commissie de Belgische autoriteiten op 4 juli gevraagd om de vergunning van de twee bedrijven onmiddellijk in te trekken en nog diezelfde dag heeft de Belgische minister van Volksgezondheid de bedrijven Tragex-Gel en Lefebre op de hoogte gebracht van het voornemen hun vergunning in te trekken en bepaald dat deze twee ondernemingen geen vlees meer mochten leveren. Ook onderzoekt de Commissie of de Belgische overheden de Gemeenschapswetgeving correct hebben toegepast. Op 4 juli brachten de Duitse autoriteiten de Commissie op de hoogte van het feit dat zij hadden ontdekt dat er een partij van 172 ton was opgeslagen in Hamburg die afkomstig was van de twee Belgische bedrijven. Daarom heeft op 8 juli een inspectie plaatsgehad in Duitsland en de 172 ton verdacht vlees zijn door de Duitse autoriteiten in beslag genomen.
Op 8 juli begon een specifieke inspectie naar Britse bedrijven in samenwerking met de Britse diensten, en op basis van bewijzen van de Commissiediensten gaf de bevoegde magistraat van het Verenigd Koninkrijk een bevel tot huiszoeking voor diverse Britse ondernemingen die mogelijk bij de illegale handel betrokken waren. Er werden bewijzen gevonden van het feit dat Brits vlees mogelijk een oorsprong had gekregen van een land dat niet het Verenigd Koninkrijk is. Op basis van feiten die men had vastgesteld bij Safex Cold Store en Heine Foods, hebben wij de Britse autoriteiten op 14 juli gevraagd de vergunning van deze twee bedrijven in te trekken. De heer Cunningham heeft mij gisteren telefonisch bevestigd dat hij de vergunning van beide bedrijven zal intrekken.
Uiteindelijk hebben we nu dus 1.650 ton gevonden. We zijn er in geslaagd om in één week de hele boel te vinden. We weten waar het vlees is. Wat ik niet kan garanderen is dat dit het hele verhaal is, of, gezien het feit dat het onderzoek nog voortduurt, dat we misschien elders nog meer vlees zullen vinden.

Anttila
Mijnheer de Voorzitter, ik dank commissaris Bonino voor haar uitstekende antwoord. Deze praktijk die de communautaire regelgeving en het uitvoerverbod schendt, verzwakt het vertrouwen van de consument in rundvlees nog verder, wat uitermate betreurenswaardig is voor de Europese rundvleessector die toch al in een ernstige crisis verkeert. Ik zou dan ook willen vragen hoe de Commissie voortaan de controle en het toezicht wil verbeteren om ervoor te kunnen zorgen dat soortgelijke bedreigingen van de volksgezondheid niet meer voorkomen. Het najagen van economisch gewin met behulp van fraude, zelfs ten koste van de volksgezondheid, moet strenger worden bestraft. Daarom wil ik tevens vragen of de Commissie heeft overwogen om de lidstaten aanbevelingen te doen inzake strengere sancties.

Bonino
Ten eerste wil ik u eraan herinneren dat de inspectie onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten valt. Wat de Commissie kan doen is de controle coördineren. Ik herinner u eraan dat de Commissie 27 veterinaire inspecteurs heeft voor 15 lidstaten en dit voor alle wetgeving, invoer uit derde landen, enzovoort. Daarom heeft de Commissie gevraagd om tenminste 200 inspecteurs en het doet mij genoegen te vernemen dat het Europees Parlement de Commissie toestemming heeft gegeven eind dit jaar 35 inspecteurs extra in dienst te nemen.
Maar toch heeft de Commissie slechts twee mogelijkheden. Als we meer mensen krijgen, dan kunnen we ook het aantal steekproeven intensiveren en daarbij zonodig tevens de inbreukprocedures intensiveren. Maar ik moet de Vergadering wel bekennen dat onze inspecties op andere gebieden die van enorm groot belang zijn, vertraging hebben. Maar met slechts 27 inspecteurs - en ik kan ze niet klonen, want dat is verboden - kunnen we niet veel meer doen. Ik ben al blij dat we al dit vlees in een week hebben kunnen opsporen.

Redondo Jiménez
Mevrouw Bonino, ik wil het nu niet hebben over de onvoorzichtigheid of de grote haast van de Commissie - een onderwerp waarover we gisteren in het stuurcomité al lang genoeg gesproken hebben - en ik maak me ook geen grote zorgen dat er mensen zijn die de wet overtreden, want deze mensen worden vervolgd en op hen wordt de wet toegepast.
Wat me wel zorgen baart is dat de controlesystemen niet werken en ook dat er lidstaten zijn die overtredingen blijven begaan. Meent de Commissie dan ook niet dat met het huidige controlestelsel - los van het aantal inspecteurs, want dat is iets dat opgelost kan worden - die controle niet naar behoren werkt? Zouden we niet moeten overwegen om terug te gaan naar het vorige stelsel, dat gebruik maakte van een begeleidend document dat met een product meeging, of het nu om een levend of om een dood dier ging, en vanaf het beginpunt tot aan de eindbestemming, aangezien de bevoegde veearts zijn volledige goedkeuring hechtte aan deze begeleidende documenten? En daarom waren de goederen van vertrek tot eindbestemming volledig geïdentificeerd en gecontroleerd. Zouden we niet nog eens over dit systeem moeten nadenken? Het is namelijk goedkoop en brengt voor de Commissie geen extra kosten mee.

Bonino
Het is inderdaad best mogelijk dat de vorige methode beter was, maar dat heeft niet kunnen beletten dat we in een ernstige crisis terecht zijn gekomen en men de Commissie eveneens van gebrek aan controle beschuldigde. In elk geval is er een verordening die toegepast moet worden en er kunnen altijd dingen veranderd worden. Alvorens echter de verordening te veranderen, moeten we kunnen beschikken over de nodige mensen om de situatie te veranderen. Voorts is het belangrijk te weten dat we over een aantal maanden een verslag zullen opstellen over de controlestelsels. Dit zou het Parlement en de Commissie in staat stellen hierover te debatteren, de twee methodes en de ervaringen te vergelijken en te besluiten wat de beste methode is. Het zou bijvoorbeeld een combinatie van de twee kunnen zijn. Ik ben daarmee bezig maar ik denk dat het beter is om met deze methode wat meer ervaring op te bouwen, om vervolgens een verslag op te stellen dat door Parlement en Commissie besproken kan worden om te bekijken op welke manier we het kunnen verbeteren.

Thors
Ik ben verheugd over het positieve antwoord dat Commissaris Bonino kon geven. Helaas is het echter zo dat de slechte berichten met grote koppen in de krant staan, terwijl het goede nieuws, dat men zo veel heeft kunnen naspeuren, geen publiciteit heeft gekregen. Daarom vraag ik mij het volgende af. Ten eerste: kan de Commissie, bijvoorbeeld via haar voorlichtingsbureaus in de hoofdsteden, de juiste informatie verschaffen hoe een en ander in zijn werk is gegaan, d.w.z. als u het u gelukt is.
Ten tweede: is dit geen reden om haast te maken met de inwerkingstelling van de verordening over etikettering van rundvleesproducten. Ik vrees namelijk dat er heel veel soortgelijke situaties zullen ontstaan als de verordening niet snel van kracht wordt.
Ten derde: ik ben blij met de door mevrouw Bonino betrachte bescheidenheid wanneer zij zich afvraagt of dat wat ontdekt is, wel alles is. Zijn er aanwijzingen voor nog meer fraude, bijvoorbeeld in Groot-Brittannië?

Bonino
Ter vermijding van misverstanden zei ik zojuist dat we de hele hoeveelheid ten belope van 1650 ton hebben kunnen natrekken, maar ik weet niet om dit de totale omvang van de fraude is, of dat er elders nog andere hoeveelheden zijn, want het onderzoek duurt nog steeds voort. Bijvoorbeeld in het Verenigd Koninkrijk worden nog andere controles en inspecties verricht. De twee ondernemingen zijn momenteel gesloten en wij nemen alle papieren, dossiers, etc. nauwkeurig door. Voor wat de 1650 ton betreft, weten we wat er gebeurd is, maar ik weet niet of dit het hele verhaal is. Er ligt elders misschien nog wel ander vlees, maar ik hoop van niet.
Voor wat de tweede kwestie betreft: u kent het standpunt van de Commissie inzake etikettering. Het besluit en de reactie van alle lidstaten was om het etiketteren vanaf het jaar 20000 verplicht te stellen en om momenteel genoegen te nemen met vrijwillige etikettering, op voorwaarde dat dit vlees terug te vinden is. Ik hoop dat niet alleen deze crisis, maar ook het feit dat de consument zich meer van dit soort zaken bewust is, de lidstaten ertoe zal aanzetten om tenminste de vrijwillige etikettering zo spoedig mogelijk in te voeren.

De Voorzitter
Aangezien de vraagsteller niet aanwezig is, komt vraag nr. 42 te vervallen.

Pinheiro
De Commissie is het met de geachte afgevaardigde eens dat het opstellen van programmacontracten de administratieve problemen van financieringen per project, kan helpen overwinnen. Daarom is de Commissie voornemens de mogelijkheid van programmacontracten in te voeren in haar gewijzigde algemene voorwaarden voor cofinanciering met NGO's. Aan de herziening van de algemene voorwaarden wordt momenteel gewerkt. Dergelijke programmacontracten zullen worden opgestart als proefproject met die NGO's die kunnen aantonen dat zij samen met de plaatselijke NGO's de ontwikkelingssamenwerking correct benaderen, en waarmee de commissarissen een lange en bevredigende relatie hebben op het vlak van cofinanciering. Deze programmacontracten zullen progressief worden uitgebouwd.
De programmacontracten zullen elk jaar slechts voor een bepaald percentage van de cofinancieringsfondsen in aanmerking komen, aangezien de Commissie individuele projecten zal blijven financieren voor die Europese NGO's die blijven werken op basis van individuele projecten of die te klein zijn om programmacontracten aan te gaan. De Commissie heeft reeds gebruik gemaakt van dit instrument, met name op het vlak van humanitaire hulp, via de kaderpartnerschapscontracten. Deze zijn in 1993 ingesteld en verschaffen een globaal juridisch kader voor de betrekkingen met de humanitaire agentschappen, dat wil zeggen NGO's en internationale organisaties, en helpen op die manier om de procedures voor het beheer van humanitaire operaties te stroomlijnen en te versnellen.

Lööw
Ik wil graag dank zeggen voor dit zeer positieve antwoord waar ik heel blij mee ben. Het is immers zo dat kaderovereenkomsten de administratieve kosten van zowel de Commissie als van de afzonderlijke organisaties zouden kunnen drukken. Wij zouden zo meer geld krijgen voor werkelijke hulp.
Kaderovereenkomsten zijn niet noodzakelijkerwijs slechts toe te passen bij grote projecten. Veel NGO's hebben ook lokale organisaties die wellicht kleinere projecten willen doen. Ik denk dat de grote organisaties als er kaderovereenkomsten komen, ook de verantwoordelijkheid voor kleinere projecten op zich zouden kunnen nemen, als hun lokale organisaties die willen uitvoeren.
Zoals de Commissaris zeer terecht aangaf, is dit al met groot succes uitgeprobeerd binnen ECHO. Dat zou een inspiratie moeten zijn om hier op andere gebieden mee door te gaan.

Pinheiro
Mevrouw Lööw, ik ben het volledig met u eens, dat als je rekening houdt met het feit dat de steun aan NGO's in twintig jaar gestegen is van 2, 5 miljoen ecu naar 175 miljoen ecu, dat dan een enorme toename is en het aantal projecten dat behandeld dient te worden verlangt qua beheer zeker zoveel mogelijk vereenvoudiging.
Wij hebben met de verbindingscommissie van de NGO's samengewerkt om dit zogenaamde steunprogramma voor cofinanciering te creëren. Doel is de NGO's te helpen om zich goed voor te bereiden voor de aanvragen voor financiering, rapportering enzovoort. Wij hopen dat via deze steunprogramma's voor cofinanciering, de kwaliteit en de accuratesse van de rapportering zal verbeteren, en daarom is het het idee om deze meerjarenplannen geleidelijk aan tot zoveel mogelijk NGO's uit te breiden. Ik kan u verzekeren dat het werk dat wij tot dusverre met de verbindingscommissie hebben verricht, bijzonder bemoedigend is en ik er alle vertrouwen in heb dat dit het begin is van een nieuw soort betrekkingen met de NGO's.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een korte, nauwkeurige aanvullende vraag. Bestaat er een volledig overzicht of een volledige lijst van alle gouvernementele en niet-gouvernementele organisaties die in onze opdracht en met onze middelen werken, en dit niet alleen in de ontwikkelingssamenwerking, maar ook gewoon in derde landen, en waar is deze lijst verkrijgbaar?

Pinheiro
Ik meen te weten dat alle projecten zich in DG VIII voor ontwikkeling bevinden voor wat de ACSlanden betreft. Ik ben er zeker van dat elk geografisch DG een volledige lijst NGO's heeft. Zoals u weet is dit voornamelijk behandeld op geografische basis. Als u daar belang in stelt en een aanvraag formuleert, krijgt u vast snel een antwoord.

De Voorzitter
Vraag nr. 44 van Graham Watson (H-0431/97):
Betreft: Verkiezingen in Kenia
In de loop van dit jaar worden in Kenia presidents-, parlements- en gemeenteraadsverkiezingen gehouden.
Zal de Europese Commissie de voortdurende beperkingen van de vrijheid van vereniging en het oprichten van politieke partijen onder de aandacht brengen en zal zij een voorstel doen om verkiezingswaarnemers naar Kenia te sturen? Zal zij er ook bij de Keniaanse regering op aandringen om de Keniaanse Kiescommissie de onafhankelijkheid te geven waarop zij volgens de Keniaanse grondwet recht heeft zodat de Keniaanse kiezers vrije en eerlijke verkiezingen krijgen, waarin terreur of verdachtmakingen geen kans krijgen?

Pinheiro
De Commissie heeft in het kader van de zogenaamde Donor's Democratic Development Group in Kenia deelgenomen aan de opstelling van een gezamenlijke verklaring over vrije en eerlijke verkiezingen die later dit jaar in Kenia gehouden worden.
Deze verklaring benadrukt het belang van de volgende vier vereisten die voor eerlijkere omstandigheden moeten zorgen voor Kenia's tweede meerpartijenverkiezingen, namelijk: toegang tot de stembus, toegang tot het electoraat, toegang tot informatie en vrijheid van vergadering.
De Commissie acht deze vier punten een conditio sine qua non voor vrije en eerlijke verkiezingen in Kenia. Op 6 mei werd de verklaring overhandigd aan president Daniel arap Moi. Tijdens die bijeenkomst werd overeengekomen dat de Donor's Democratic Development Group regelmatig bijeen zou komen met de hoogste Keniase autoriteiten om te dialogeren over fundamentele kwesties betreffende de aanstaande verkiezingen in Kenia. Naar aanleiding daarvan heeft op 1 juli nog een bijeenkomst plaatsgehad met de president.
De Commissie is het ermee eens dat de rol en onafhankelijkheid van de kiescommissie van essentieel belang is om de verkiezingen te leiden. De Europese Commissie zal samen met de lidstaten van de Europese Unie nauwkeurig onderzoeken wat de kiescommissie precies doet teneinde de transparantie van het verkiezingsproces in Kenia te verhogen.
Momenteel werkt de Donor's Democratic Development Group aan een aanbeveling over het toezicht op de verkiezingen, inclusief de mogelijkheid om waarnemers te sturen en het opzetten van een secretariaat voor toezicht op de verkiezingen. Een door de EG betaald expert zal deel uitmaken van het technisch team dat de Donor's Democratic Development Group bijstaat.
De gebeurtenissen die vorige week in Kenia hebben plaatsgehad, waarbij 14 mensen om het leven zijn gekomen bij gewelddadige confrontaties die ontstonden toen de politie trachtte om bijeenkomsten uiteen te halen die bijeengeroepen waren om aan te dringen op institutionele hervormingen, hebben aangetoond dat de situatie achteruitgaat en dat er dringend een dialoog moet komen tussen regering, oppositie en de donorgemeenschap.

Watson
Ik ben de commissaris dankbaar voor zijn antwoord. Zoals hij weet gaat het met de economie en de veiligheid in Kenia niet goed. Niet alleen zijn de wegen kapot en beschikken scholen en ziekenhuizen niet over de allernoodzakelijkste middelen, maar overal wordt gestolen; de regerende partij maakt gebruik van geweld tegen bijeenkomsten die constitutionele hervormingen eisen. De recente bestorming van de All Saints Cathedral en het in elkaar slaan van Timothy Ngoja zijn hier maar één voorbeeld van.
Ik verneem met genoegen dat de commissaris voorstelt om te bekijken of er waarnemers voor de verkiezingen naar het land gezonden kunnen worden, maar ik vraag me af of de commissaris ook zal kijken naar de andere dingen die nodig zijn: het instellen van een onafhankelijke kiescommissie om de verkiezingen te leiden; het afschaffen van de wetgeving inzake openbare vergadering die de regering de controle geeft over bijeenkomsten van de oppositie en de kwestie van een vrije radio waartoe alle partijen toegang dienen te hebben. Ik zou de commissaris met name willen vragen of de Commissie overweegt om de hulp op te schorten die de Commissie aan Kenia verstrekt krachtens de Overeenkomst van Lomé, aangezien het land duidelijk artikel 5 van de Vierde Overeenkomst van Lomé geschonden heeft.

Pinheiro
Het is duidelijk dat het belang van het creëren van een vlak terrein als voorwaarde voor vrije en eerlijke verkiezingen, wordt weergegeven in de verklaring die ik zojuist heb afgelegd. Ik denk dat de vier voorwaarden die ik heb opgesomd, namelijk toegang tot de stembus, toegang tot het electoraat, toegang tot informatie en vrijheid van vergadering, een aantal van de aspecten behelzen die u zojuist noemde, zoals de toegang tot de radio, hetgeen tegenwoordig in Kenia niet het geval is. We weten allemaal dat er in Kenia persvrijheid is, maar we weten eveneens dat de radio het enige communicatiemiddel met vele verafgelegen gebieden is. Vandaar dat niet alleen de Europese Unie maar de hele groep waarover ik het had, er zoveel belang aan hecht dat er toezicht wordt gehouden op hoe de kiescommissie werkt.
Ik moet zeggen dat wij ook zeer verontrust zijn over het zogenaamde slechte bestuur waarop sommige van onze ambassades en delegaties in Kenia gewezen hebben. Tijdens mijn bezoek aan Kenia heb ik president arap Moi en zijn team gezegd dat wij bereid zijn samen te werken en zelfs om onze samenwerking te intensiveren, maar dat onze voorwaarden duidelijk zijn en duidelijk zijn vastgelegd in de herziening van de Overeenkomst van Lomé, met name in artikel 5 over de burger- en politieke rechten, maar ook met betrekking tot een goed bestuur.
U heeft gerefereerd aan de slechte situatie van de economie waarvan momenteel sprake is. Dat klopt en het was voor het IMF aanleiding tot de overweging dat Kenia niet langer "op het juiste spoor" zit. Dit betekent dat de tweede tranche van de structurele aanpassingsfaciliteit die het IMF ging verstrekken, is opgeschort en ten gevolge daarvan hebben wij zelf ook besloten om onze steun voor de structurele aanpassingsfaciliteit voor Kenia op te schorten, dit ondanks het feit dat wij erkennen dat de minister van Financiën iemand is die als persoon steun verdient en wiens optreden uitermate positief is. Ook hebben wij gezegd dat wij bereid zouden zijn artikel 5 te gebruiken als we ervan overtuigd zouden zijn dat niet is voldaan aan de voorwaarden voor vrije en eerlijke verkiezingen.

De Voorzitter
Vraag nr. 45 van Clive Needle (H-0511/97):
Betreft: Initiatieven ter uitroeiing van polio in Afrika
Welke maatregelen neemt de Commissie om te helpen bij de uitroeiing van poliomyelitis door middel van vaccinatieprogramma's in ontwikkelingslanden, in het bijzonder in Afrika?

Pinheiro
Mijnheer de Voorzitter, vooral in Afrika ontplooit de Commissie al aanzienlijke inspanningen om de vaccinatieprogramma's te steunen. Deze inspanningen trachten in de eerste plaats enerzijds op een duurzame manier de toevoer van prioritaire vaccins te waarborgen - ik bedoel dan met name vaccins tegen difterie, tetanus, mazelen, kinkhoest, BCG en polio - en anderzijds de zogenaamde routinevaccinaties te ontwikkelen en te verbeteren. Met name via de steun aan de basisgezondheidsdiensten.
Het is de bedoeling dat deze steun in de nabije toekomst wordt vergroot, teneinde de nationale capaciteiten op het gebied van epidemiologische waakzaamheid te versterken en het antwoord bij epidemieën te verbeteren. Bovendien kan de Commissie op specifiek verzoek van de nationale autoriteiten ervoor zorgen dat de financiering van de extra uitgaven, die vooral gepaard gaan met het programma ter uitroeiing van polio, wordt gewaarborgd, met inbegrip van de steun aan de organisatie en verwezenlijking van nationale immuniseringsdagen tegen polio, indien de nationale autoriteiten hierom verzoeken. Maar ik herhaal dat ons hoofddoel de uitbreiding van de toevoer van vaccins en de verhoging van de routinematige vaccinatiecapaciteit is voor alle ziekten die ik zojuist heb genoemd.

Needle
Dank u, commissaris, voor dit algemene antwoord. U heeft gezegd dat indien nationale overheden verzoeken zouden formuleren tot verlenging, u dan bereid zou zijn om dergelijke verzoeken in overweging te nemen. Ik zou graag willen weten wat u geantwoord heeft op de brief die u van president Mandela van Zuid-Afrika in maart ontvangen heeft namens een aantal organisaties ter algemene vertegenwoordiging van een coalitie wier doel erin bestaat om polio in Afrika uit te roeien. Ik weet dat u ook correspondentie heeft ontvangen van de Wereldgezondheidsorganisatie en van anderen die er geen twijfel over hebben laten bestaan dat een van hun belangrijkste prioriteiten erin bestaat om tijdens de vaccinatiedagen waarover u sprak, te kunnen beschikken over uitgebreide programma's. Deze hebben mij evenwel gezegd dat de Europese Unie een flink stuk achterloopt op de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk en nationale overheden.
Ik zou het op prijs stellen indien u mij zou mededelen wat er precies op dat gebied wordt uitgegeven, hoe u reageert op het verzoek van president Mandela en de Afrikaanse landen om hulp van de Europese Unie, en of u dit daadwerkelijk tot een prioriteit zult maken, zodat de Europese Unie een echte partner is die bijdraagt tot het uitroeien van polio in Afrika tegen het jaar 2000, de streefdatum van de Wereldgezondheidsorganisatie.

Pinheiro
De reden waarom ik in mijn antwoord het verzoek van nationale overheden heb onderstreept is omdat wij verzoeken van de Wereldgezondheidsorganisatie voor steun voor de zogenaamde vaccinatiedagen van de hand hebben gewezen. En waarom hebben we dat gedaan? Omdat wij van mening zijn dat de hulpmiddelen een veel groter effect hebben als ze de gebruikelijke routineprocedures volgen en verstrekt worden via de primaire gezondheidszorg die in een paar landen is opgezet.
Wij weten dat deze dienst in bepaalde gevallen niet de vaccinatieroutine kan verstrekken die in vele Afrikaanse landen goed is ingeburgerd en voor alle ziekten die ik heb opgesomd. Dus in die gevallen waarin de nationale overheden van specifieke landen ons vragen om dit soort ad hoc initiatief te steunen, zijn wij bereid dat te doen omdat we vinden dat de autoriteiten van de nationale gezondheidszorg beter kunnen beoordelen dan wij hoe er het beste in hulpmiddelen geïnvesteerd kan worden.
Dit is altijd ons beleid geweest in de bestrijding van sommige ziekten, en dat heb ik uitgelegd aan de directie van de Wereldgezondheidsorganisatie en aan sommige NGO's aan de andere zijde van de Atlantische Oceaan en elders, die mij voor dat doel een bezoek hebben gebracht. Het is een flexibele benadering en tot dusverre zijn de landen er gelukkig mee. Ze kiezen ofwel voor een versterking van hun gebruikelijke programma's, of ze zetten campagnes op om de bevolking meer bewust te maken van deze zaken.
Ik stel me dus voor dat het antwoord aan president Mandela "ja" was. "Nee" zeggen tegen Nelson Mandela is vrij lastig.

De Voorzitter
Vraag nr. 46 van Glenys Kinnock (H-0556/97):
Betreft: Preventie van conflicten en ontwikkeling
Is de Commissie voorstander van het algemene beginsel dat bijstand op het gebied van de veiligheid zou moeten worden geïntegreerd in de ontwikkelingsprogramma's ten behoeve van regio's die kwetsbaar zijn voor conflicten (de zogenoemde "veiligheid eerst-benadering" )? Zo ja, hoe denkt zij te waarborgen dat nationale en regionale indicatieve programma's op zodanige wijze worden georganiseerd dat dergelijke bijstand snel kan worden verleend?

Pinheiro
De Commissie blijft groot belang hechten aan de preventie van conflicten. De Commissie heeft binnen de Europese Unie het voortouw genomen inzake de dialoog met de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid, met name wat betreft steun voor het conflictmechanisme van de OAE.
De Commissie heeft de nodige stappen ondernomen om vorm te geven aan het zogenaamde netwerk ter preventie van conflicten en de Commissie heeft een zeer prominente rol gespeeld in de opstelling van de SAC-richtsnoeren inzake conflicten, vrede en ontwikkelingssamenwerking.
Ook was de Commissie de stuwende kracht achter de goedkeuring van het gemeenschappelijk standpunt en de conclusies van de Raad betreffende de preventie en oplossing van conflicten in Afrika, aangenomen door de Raad Algemene Zaken op 2 juni 1997. Deze documenten geven de belangrijkste ideeën en aanbevelingen weer van de mededeling van de Commissie van 6 maart 1996 inzake het ontwikkelen van vrede en het vermijden van conflicten in Afrika. Voorts heeft de Commissie meegewerkt aan de totstandkoming van de resolutie inzake samenhang die op 5 juni ll. werd aangenomen door de Raad van ministers voor Ontwikkelingssamenwerking, waarin het ontwikkelen van vrede en het vermijden van conflicten een specifiek onderwerp is.
De laatste twee documenten vullen elkaar volledig aan en verschaffen een zeer degelijke basis voor een aantal concrete activiteiten op verschillende gebieden. Die documenten bevestigen dat ontwikkelingssteun een prominente rol speelt bij de opbouw van vrede en het vermijden van conflicten. Als we evenwel onze steun efficiënt willen gebruiken, waarbij het doel het bewerkstelligen van vrede is, dan moet het duidelijk zijn dat wij de doelstellingen van onze hulp opnieuw moeten doordenken. Ik ben er vast van overtuigd dat het tijd is om te stoppen met ons alleen op economische groei te concentreren, en dat we het beginsel moeten geloven, en dienovereenkomstig moeten handelen, dat economische groei alleen geen conflicten vermijdt of oplost. Soms kan het zelfs gebeuren dat economische groei spanningen in de samenleving oproept of verergert.
Ik geloof dat politiek - goed werkende politieke systemen - de sleutel is voor het welzijn van Afrika. Als het land faalt, het bestuur inefficiënt en onrechtmatig is, als er corruptie is, slecht verdeelde macht en ongelijke kansen, als de nationale rijkdommen gestolen worden door een kleine elite, en democratie, rechten en vrijheden worden onderdrukt, dan zijn dat de hoofdproblemen die opgelost moeten worden. Dit zijn de oorzaken die ten grondslag liggen aan gewelddadige conflicten en onze steun moet gericht zijn op de aanpak ervan.
Onze mededeling begin 1996 over conflicten in Afrika, heeft deze problemen in zeer duidelijke bewoordingen omschreven. Steun voor de ontwikkelingslanden, inclusief de programma's binnen het kader van de Overeenkomst van Lomé, moeten zodanig zijn opgebouwd en ten uitvoer worden gelegd dat de fundamentele oorzaken van gewelddadige conflicten kunnen worden aangepakt. In deze zin ben ik het helemaal eens met de idee dat steun ten behoeve van de veiligheid in beginsel geïntegreerd moet worden in de ontwikkelingsprogramma's in gebieden waar conflicten gemakkelijker oplaaien. Te dien einde besloot de Commissie tot een meer strategische aanpak tijdens de programmafase van het tweede financiële protocol van Lomé IV. In strategiedocumenten gaat veel aandacht uit naar het analyseren van de beperkingen die afzonderlijke landen en regio's ondervinden om rekening te houden met vroegere, huidige en mogelijke toekomstige crisissen.
Ik wil hier alleen nog aan toevoegen dat deze strategiedocumenten voor het eerst werden opgesteld na overleg met de lidstaten, de Wereldbank, het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties en in sommige gevallen met de Verenigde Staten. Ik ben er vast van overtuigd dat het resultaat zeer bemoedigend is geweest, maar dat het nog niet is wat ik beschouw als een strategiedocument dat gericht is op een volledige en alomvattende ontwikkeling.

Kinnock, Glenys
Ik dank de commissaris voor zijn antwoord. Hij weet wellicht dat ik en ook anderen ons toch wel zorgen maakten over het feit dat in het Groenboek nauwelijks of helemaal niet gerefereerd werd aan de preventie van conflicten. En het doet mij natuurlijk genoegen dat hij zojuist in zijn antwoord gerefereerd heeft aan het opnemen van het aspect veiligheid in het kader van de Overeenkomst van Lomé. Mag ik de commissaris vragen hoe hij er praktisch en concreet voor zal zorgen dat het inderdaad in Lomé zal worden opgenomen?
Voorts zou ik de commissaris een vraag willen stellen over het belang van het handhaven van vrede. Demobilisatie is hiervan een belangrijk onderdeel. Ik heb de Commissie geschreven over de demobilisatie van meer dan de helft van de strijdkrachten van UNITA in Angola. Ik heb de indruk dat wij niet over een mechanisme beschikken voor het snel vrijmaken van fondsen in dit soort situaties na conflicten. Ik weet dat de procedures die we hebben lastig zijn, maar dat kan toch niet de enige reden zijn. De commissaris moet zich daarover buigen. Is het niet zo dat het partnerschapsbeginsel in Lomé misschien wel de kern van het probleem vormt? Zal de commissaris overwegen een financieel instrument in te stellen dat het probleem zal overwinnen waarvan hij duidelijk vindt dat het aangepakt moet worden?

Pinheiro
Ik dank mevrouw Kinnock dat zij benadrukt hoe belangrijk het is conflicten te vermijden en dat zij erop wijst dat dit aspect niet naar behoren in het Groenboek is opgenomen. Andere aspecten, zoals menselijke en sociale ontwikkeling of geslachtsgerelateerde zaken, die de Commissie zeer onlangs behandeld heeft, komen evenmin voldoende uit de verf. Wij dachten dat ze zo recent waren dat ze in het Groenboek zouden worden opgenomen als zeer belangrijke actuele onderwerpen. Maar ik ben er vast van overtuigd dat wij met onze ACSlanden een rijpere politieke dialoog moeten voeren en dat wij de kwesties die ik zojuist opsomde op een weloverwogen manier moeten bespreken. Anders zullen we in kringetjes blijven draaien zonder dat het echte probleem daadwerkelijk wordt aangepakt. Ik denk dus dat dit in de volgende Overeenkomst van Lomé van het allergrootste belang is.
Betreffende het tweede aspect van het probleem dat mevrouw Kinnock noemde, kan ik u zeggen dat ik zeer nauw betrokken ben geweest bij besprekingen van het Angolese probleem met de autoriteiten van Angola. Het klopt dat in de Overeenkomst beperkingen zitten die het uitermate moeilijk maken. Ik zal er slechts enkele van noemen. Ten eerste en aangezien we niet kunnen betalen voor of assistentie kunnen verlenen bij militaire aspecten, is er het punt of demobilisatie met assistentie van het leger moet worden opgevat als een militaire of niet-militaire aangelegenheid. Ik denk dat het niet-militair is, maar er zijn twijfels over de gegrondheid van dit oordeel.
Ten tweede is er de kwestie over het vrijmaken van geld hiervoor. Elk geval van demobilisatie is uniek. In Liberia hadden we bijvoorbeeld "wapens voor banen" en dat werkt. In Angola zou het helemaal anders moeten, omdat hele dorpen en steden van de kaart zijn geveegd. Het komt er dus op neer dat steden en dorpen helemaal opnieuw opgebouwd moeten worden. Dit is iets dat volledig nieuw is.
Sommige mensen hebben voorgesteld om fondsen te verstrekken via de NGO's, maar onze begrotingslijnen voor de NGO's zijn ontoereikend, als je rekening houdt met de circa 60.000 mensen die onmiddellijk gedemobiliseerd moeten worden en ergens buiten de steden gehuisvest moeten worden. Dat is dan ook een van de kwesties waarover DG VIII zich buigt, voornamelijk omdat ik begin oktober naar Angola ga en bovenaan mijn agenda voor de besprekingen met de autoriteiten van Angola en met UNITA staat de kwestie van hoe wij op korte termijn het probleem moeten aanpakken van de demobilisatie van 60.000 tot 90.000 mensen, die dertig jaar lang gevochten hebben. Ik zal u met alle genoegen uitnodigen om mee te gaan, want is denk dat deze reis en besprekingen de moeite meer dan waard zullen zijn.

De Voorzitter
Aangezien de vraagsteller niet aanwezig is, komt vraag nr. 47 te vervallen.
Vraag nr. 48 van de heer Barros Moura werd ingetrokken.
Vraag nr. 49 van Ian White (H-0494/97):
Betreft: Beperkingen van regionale ontwikkelingsfondsen
Op 7 april 1997 is er een schriftelijke vraag (E-1395/97) ingediend waarin met betrekking tot de ontwikkeling van luchthavenfaciliteiten in Benbecula op de "Western Isles" van Schotland de vraag werd gesteld of er specifieke beperkingen zijn gesteld aan het gebruik van EU-fondsen voor civiele of militaire doeleinden?
De Commissie heeft hierop geantwoord dat zij de betrokken lidstaat om informatie ter zake had verzocht. Is deze informatie reeds verstrekt?

Wulf-Mathies
Voor de luchthaven van Benbecula werden uit het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling in de periode 1988-1991, in het kader van het Highlands and Islands National Programme of Community Interest , tweemaal subsidies verleend. De eerste subsidie had betrekking op de bouw van een nieuwe terminal, de tweede subsidie werd voor een project tot uitbreiding van de landings- en startbaan en plaatsen voor stilstaande vliegtuigen verleend. Uit de informatie van de voor de uitvoering bevoegde autoriteiten kan het volgende worden afgeleid: ten eerste, de door het regionaal fonds gecofinancierde luchthaventerminal wordt niet door de strijdkrachten gebruikt, tenzij als betalende passagiers op commerciële vluchten; ten tweede, voor de start- en landingsbaan gelden geen bijzondere beperkingen. Het leger mag de luchthaven voor transitdoeleinden gebruiken, civiele vliegtuigen hebben echter voorrang. In zeldzame gevallen kan de luchthaven ook voor oefeningen worden gebruikt, maar zij blijft dan de hele tijd voor de civiele luchtvaart geopend. De luchthaven beschikt niet over vaste militaire faciliteiten. Voor militaire vluchten gelden de gewone commerciële tarieven, wat tot de rendabiliteit van de luchthaven bijdraagt. Militaire vluchten vertegenwoordigen echter slechts een zeer gering aandeel van het totale luchtverkeer op de luchthaven van Benbecula. Wat de doorslag heeft gegeven voor het verlenen van de EU-subsidies, waren de gevolgen voor de regionale economie.

White
Ik dank de commissaris voor dit zeer nuttige antwoord. Ik vermoed dat de informatie die verstrekt werd door de "verantwoordelijke autoriteit" zoals zij het formuleerde, niet helemaal accuraat is. Ik ben op de luchthaven van Benbecula geweest en ik heb die vraag gewoon gesteld omdat ik daar was als passagier en een aantal militaire vliegtuigen zag aankomen. Ook heb ik gezien dat vlak naast het vliegveld een grote militaire basis van de RAF ligt en dat aan het einde van de weg vanaf die basis, de Royal Artillery een enorme basis heeft. Ik vraag me werkelijk af de Europese Unie, schijnbaar onbewust, een gedeelte gesubsidieerd heeft van wat neerkomt op een grote militaire basis op de Hebriden.
Ik wil de commissaris graag mededelen dat ik geïnteresseerd ben in het antwoord, maar ik denk dat we verder moeten gaan.

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, ik heb begrepen dat u niet tevreden bent met mijn antwoord. Maar het besluit dateert al van 1988. Ondertussen zijn de kredieten afgesloten en, volgens de informatie waarover ik beschik, werden zij uitsluitend voor de gesubsidieerde projecten gebruikt.

De Voorzitter
Aangezien de vraagsteller niet aanwezig is, komt vraag nr. 50 te vervallen.
Vraag nr. 51 van Gary Titley (H-0507/97):
Betreft: Het KONVER-programma na 1999
Overweegt de Commissie, tegen de achtergrond van de huidige herstructurering van de Europese defensie-industrie, aan het KONVER-programma na 1999 grotere betekenis toe te kennen?

Wulf-Mathies
Mijnheer Titley, het is vandaag niet het geschikte moment om op uw vraag te antwoorden, omdat de voorzitter van de Commissie morgen, zoals u weet, de Agenda 2000 zal voorstellen en derhalve ook veranderingen die zich in het structuurfondsenprogramma zullen weerspiegelen. Ik vraag u dus om begrip als ik, omdat ik niet wil vooruitlopen op wat de voorzitter van de Commissie morgen zal zeggen, mij momenteel beperk tot enkele algemene opmerkingen.
U weet dat de huidige communautaire initiatieven het voorwerp zijn van heftige kritiek, omdat hun aantal te groot is en de individuele programma's die betrekking hebben op de communautaire initiatieven te talrijk zijn. Van de 800 globale programma's die wij hebben, hebben er 400 betrekking op communautaire initiatieven. Dit geldt echter slechts voor ongeveer 9 % van de structuurfondsmiddelen. Dit wijst op onevenredig veel administratieve kosten en inhoudelijke overlap met de gerichte programma's.
Omdat ik niet wil vooruitlopen op de voorzitter, zou ik er vandaag slechts op willen wijzen dat communautaire initiatieven die niet worden voortgezet zoveel mogelijk in de mainstream -programma's moeten worden geïntegreerd.

Titley
Aangezien het antwoord eigenlijk neerkwam op "wacht tot morgen" , is het moeilijk om nog een bijkomende vraag te stellen. Waar ik mij echter zorgen over maak is dat als bepaalde verhalen over de communautaire instrumenten waar zijn, het KONVER-programma dan waarschijnlijk zal verdwijnen. Het KONVERprogramma wordt ingezet voor gebieden die momenteel niet onder Doelstelling 1 of Doelstelling 2 vallen, noch gemakkelijk onder zijn te brengen in een van de andere doelstellingen van de Commissie. Maar ze zijn wel van belang geweest bij het omschakelen van de defensie-industrie, wat toch zeer belangrijk is. Zou de commissaris mij kunnen zeggen of zij het ermee eens is dat het KONVER-programma een gerechtvaardigd doel heeft en dat zij graag wil dat aan die doelen wordt beantwoord via welk programma dan ook dat na 1999 plaatsvindt?

Wulf-Mathies
Mijnheer Titley, ik begrijp uw argumenten voor KONVER en ik weet ook dat er een heel specifieke reden was waarom KONVER voor bepaalde regio's zo belangrijk was. Wij moeten echter een totaalconcept ontwikkelen waarin rekening wordt gehouden met alle overwegingen. Wij zullen moeten onderzoeken in welke vorm de noodzakelijke steun ook op dit gebied in de toekomst kan worden verleend. Ik vraag u echter begrip op te brengen voor het feit dat het zeer moeilijk zal zijn alles wat wij nu doen, minstens op hetzelfde niveau te houden en bovendien nog meer op andere gebieden te doen. Daarom zullen wij uiteindelijk een fair compromis moeten vinden dat aan de belangen van alle betrokkenen en vóór alles aan de regio's die de steun het meest nodig hebben recht laat wedervaren.

White
Zoals de commissaris weet, is van de gehele Europese Unie het westen van Engeland het gebied dat het meest afhankelijk is van industrie die met defensie te maken heeft. Daarom is KONVER voor ons zo belangijk.
Namens de vakbonden in het westen van Engeland, wil ik de commissaris graag vragen of de Commissie voornemens is te beoordelen op welke manier KONVER de eerste paar jaar van het bestaan ervan als een communautair programma, tot resultaten heeft geleid. Heeft de Commissie een evaluatie uitgevoerd, en zou het mogelijk zijn om te overwegen een conferentie te organiseren of een soort bijeenkomst waarop de vakbonden worden uitgenodigd, zodat zij hun mening kenbaar kunnen maken? Ik kan de commissaris al vast mededelen dat er onder de vakbonden sprake is van grote ontevredenheid over de manier waarop dit programma in het verleden gefunctioneerd heeft, omdat men de mening is toegedaan dat degenen ter plaatse onvoldoende inbreng hebben gehad.

Wulf-Mathies
Mijnheer White, natuurlijk zullen wij, zoals bij onze andere programma's, de resultaten evalueren. Ik vraag u er echter om begrip voor dat dit, aangezien KONVER ten dele bijzonder laat op gang is gekomen, slechts mogelijk is als er überhaupt resultaten zijn om vast te stellen. Ik heb de cijfers nu niet bij mij, maar als ik mij goed herinner, is er ongeveer 6 % van het hele initiatief uitgevoerd. Wat het Verenigd Koninkrijk betreft, zal ik dat echter gaarne nog eens voor u natrekken. Maar dat betekent dus dat wij nauwelijks al middelen van KONVER hebben uitgegeven en logischerwijs dus ook nauwelijks resultaten kunnen hebben geboekt.
Wij zullen eerst nagaan hoe de resultaten van het KONVER-programma in totaal zijn en wij zullen, ten tweede, ook de mogelijkheden voor de uitwisseling van informatie in de verschillende sectoren geven, zoals wij in het verleden al hebben gedaan. Er hebben al enkele conferenties van KONVER-regio's plaatsgevonden.

García Arias
Mevrouw de commissaris, ik zou graag een vraag formuleren rond de toekomst van het RECHAR-initiatief, dat naar het schijnt voortaan geen deel meer zal uitmaken van het pakket.
Ik weet dat Agenda 2000 morgen wordt gepresenteerd, maar ik zou nu graag van u weten wat uw mening is over het feit of deze herstructureringen zullen worden voortgezet, zowel uit hoofde van communautaire behoeften, als omwille van de bevoegdheden die de Europese Unie heeft uit hoofde van het EGKS-Verdrag, dat invloed zal blijven uitoefenen op landen zoals Duitsland, Spanje en zelfs Frankrijk.
Aangezien het EGKS-Verdrag afloopt - en daarmee alle hulp die men voor de herindustrialisering ontving -, en gezien het besluit van de Top van Amsterdam om deze resterende fondsen - de reserves van de EGKS - toe te wijzen aan andere functies, zou ik u willen vragen of er dan niet moet worden gedacht aan een overgangsprogramma voor deze regio's?

De Voorzitter
Mevrouw Wulf-Mathies, zoals u heeft kunnen vaststellen valt de bijkomende vraag van mevrouw García Arias buiten het kader van de oorspronkelijke vraag. Maar indien u dat wenst, kunt u toch antwoord geven.

Wulf-Mathies
Ik denk dat ik fair moet zijn: als ik vandaag niet zeg wat er met KONVER gaat gebeuren, dan mag ik vandaag ook niet zeggen wat er met RECHAR gaat gebeuren. Ik vraag u om begrip daarvoor. Maar u weet dat wij de problemen die wij met RECHAR proberen op te lossen, zeer goed kennen en dat wij zullen proberen ook in de toekomst voor de oplossing van dergelijke problemen ter beschikking te staan, in welke vorm ook. Ik vraag u, ten tweede, tevens om begrip voor het feit dat wij de besluiten van de Raad inzake de EGKS natuurlijk ook moeten eerbiedigen.

De Voorzitter
Vraag nr. 52 van Miguel Arias Cañete (H-0515/97):
Betreft: Netwerk van hoofdstedelijke regio's
Is de Europese Commissie zich bewust van de specifieke problemen waarmee de Europese hoofdstedelijke regio's te kampen hebben?
Is de Commissie op de hoogte van de activiteiten van het Netwerk van hoofdsteden, waarvan de regio's Madrid, Brussel, Ile de France, Athene, Lissabon, Rome, Stockholm en Helsinki deel uitmaken en waaraan de regio's Berlijn, Dublin en Wenen als waarnemers meewerken?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, het verheugt mij natuurlijk bijzonder dat ik de voorzitter van mijn commissie kan antwoorden en ik zou dat dan ook graag doen met de mededeling dat de Commissie in de loop van 1996 een gedachtewisseling met vertegenwoordigers van de groep van de hoofdstedelijke regio's heeft gehad. Bij deze gelegenheid werd ook ingegaan op de bijzondere problematiek van de Europese regio's waarin zich de hoofdstad van een land bevindt. In dit verband heeft de Commissie de groep van de hoofdstedelijke regio's aangespoord zijn verlangens kenbaar te maken met het oog op de ruimtelijkeordeningsstrategie, die momenteel in het kader van het Europese ruimtelijkeontwikkelingsconcept wordt uitgewerkt. En, zoals u weet, houdt dit ruimtelijkeordeningsconcept zich op het gebied van de stadssystemen in de Europese Unie ook met verschillende functies van verschillende steden bezig.
De Commissie heeft met belangstelling kennis genomen van het Handvest van de hoofdstedelijke regio's van de Europese Unie, waarin de wezenlijke elementen van de genoemde problematiek worden aangegeven. Met haar mededeling over de Europese stadsontwikkeling van mei 1997 heeft de Commissie de geïnteresseerde instellingen uitgenodigd tot een dialoog. In Noordwijk hebben de voor stedelijke beleidsvraagstukken en ruimtelijke ordening bevoegde ministers van de lidstaten in het kader van een informele ministeriële vergadering in juni 1997 beklemtoond dat er veel belangstelling bestaat voor een Europese uitwisseling van meningen en ervaringen.
De adviezen van de Europese instellingen, van het Europees Parlement, maar ook van het Comité van de regio's, de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid en de voorstellen van de organisaties van steden, zoals bijvoorbeeld het netwerk, kunnen belangrijke impulsen geven voor een forum voor stedelijk beleid, dat de Commissie voor 1998 heeft gepland, en ik verwacht dan ook een advies van deze instelling, die ons kan helpen een correct beeld van de situatie van verschillende steden met verschillende problemen te krijgen.

Arias Cañete
Mevrouw de commissaris, hartelijk dank voor uw antwoord. Ik wil graag opmerken dat de hoofdsteden, als centra van politieke, financiële en culturele besluitvorming, de hoogste concentratie diensten van hun land hebben, maar het is ook een feit dat deze concentratie de stad verandert in een aantrekkingspool voor plaatselijke immigratie en voor immigratie uit derde landen, met als gevolg een flinke stijging van de marginale bevolking, van werklozen, en de daaruitvolgende ontvolking en verarming van de omliggende regionale omgeving. Voorts wordt door de relatief hoge inkomenscijfers van de daadwerkelijk actieve bevolking de hulp van de structuurfondsen naar andere regio's verplaatst.
Daarom wil ik vragen of de Commissie in de nieuwe Doelstelling 2, die in Agenda 2000 staat, overweegt om de situatie van deze hoofdstedelijke regio's, die een zeer specifiek probleem hebben, waar heel vaak een groot gedeelte van de burgers geconcentreerd is, zelfs van een lidstaat, maar die tot dusverre geen steun uit de structuurfondsen ontvangen hebben, op te nemen in de criteria om in aanmerking te komen voor steun.

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de afgevaardigde, ik herhaal mijn verzoek het onderwerp "Agenda 2000" vandaag niet te moeten behandelen, omdat de voorzitter morgen dit thema in zijn geheel behandelt. Sta mij echter toe erop te wijzen dat het inderdaad belangrijk zou zijn te onderzoeken wat hoofdsteden onderscheidt van andere steden met soortgelijke problemen, die met immigratie, milieuvervuiling te kampen hebben en die ook bepaalde centrale functies voor een regio vervullen. Ik zou dan ook willen vragen - en wij hebben ook de hoofdstedelijke regio's gevraagd - ons de problemen uit te leggen, omdat ik denk dat wij meer kans op slagen hebben als wij ons in het kader van stedelijke initiatieven en beleidsinitiatieven over de problemen buigen onafhankelijk van de vraag of deze problemen zich in hoofdsteden of in andere steden voordoen. Deze problemen zijn namelijk overal even belastend voor de mensen en de mensen in de hoofdsteden lijden evenveel of even weinig als anderen onder deze problemen.

De Voorzitter
Aangezien de tijd is verstreken voor de vragen aan mevrouw Wulf-Mathies, worden de vragen 53 tot en met 58 schriftelijk beantwoord.

De Voorzitter
Aangezien de vraagsteller niet aanwezig is, komt vraag nr. 59 te vervallen.
Vraag nr. 60 van Anne McIntosh (H-0440/97):
Betreft: Erkenning van de kwalificaties van ski-instructeurs in Frankrijk
Welke stappen is de Commissie voornemens te ondernemen om ervoor te zorgen dat de toepasselijke regelgeving met betrekking tot de erkenning van de kwalificaties voor het beroep van ski-instructeur in Frankrijk op passende wijze ten uitvoer wordt gelegd en wordt voorkomen dat bekwaamheidsproeven worden gebruikt om niet-Franse instructeurs achter te stellen?
Welke maatregelen, met name in het licht van richtlijn 92/51/EEG , is de Commissie voornemens te nemen tegen de Franse autoriteiten indien deze in gebreke blijven de regels aan te passen die van toepassing zijn op het verlenen van vestigingsvergunningen aan houders van door andere lidstaten uitgereikte diploma's?

Monti
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is volledig op de hoogte van de problemen waarmee ski-instructeurs kampen die een Brits diploma hebben en hun titel in Frankrijk willen laten erkennen. De Commissie heeft al heel veel gedaan om deze problemen uit de wereld te helpen. Frankrijk heeft inmiddels, na tussenkomst van de Commissie, het gemeenschapsrecht op de juiste wijze omgezet. Wat de vrijheid van vestiging betreft is er een inbreukprocedure in gang gezet. Deze kwestie moet binnenkort zijn opgelost, aangezien de Franse autoriteiten onlangs een decreet hebben uitgevaardigd waarmee richtlijn 92/51/EEG over de erkenning van diploma's in de Franse wetgeving wordt omgezet. Nu moet de juiste toepassing van de nieuwe bepalingen van het Franse recht in de praktijk worden gecontroleerd, en de Commissie zal hier aandacht aan blijven besteden.
Verder heeft de Commissie zich er ook voor ingezet een dialoog tussen de Britse vereniging British Association of ski instructors (BASI) en de Franse autoriteiten op gang te brengen. Doel van dat initiatief is het stimuleren van het bilaterale overleg over de voorwaarden voor erkenning van het eerstegraads BASI-diploma. Er hebben al gesprekken plaatsgevonden tussen Franse functionarissen en vertegenwoordigers van de British Association of ski instructors . Ook heeft de Commissie de Franse autoriteiten verzocht het decreet met betrekking tot de dienstverleners aan een eerste beoordeling te onderwerpen, en die beoordeling moet de komende weken afkomen. Indien vastgesteld wordt dat bekwaamheidsproeven automatisch worden geëist, zal de Commissie de Franse autoriteiten verzoeken die procedure te wijzigen.

McIntosh
Mijnheer de Voorzitter, hoewel ik blij ben met het optreden van de Commissie tot dusverre, vrees ik dat dit gewoon niet goed genoeg is. Als een van de oprichters van de Europese Unie, zou de Franse regering toch beter moeten weten. Zoals de commissaris ook gezegd heeft, zou Frankrijk moeten weten dat het land zowel de bepalingen van het Verdrag inzake vrije vestiging flagrant schendt, alsook de tenuitvoerleggingsrichtlijn die in 1992 werd goedgekeurd, als ik hem daar nog even aan mag herinneren. Namens de Britse skiërs, waarvan een groot aantal mij en ook andere Britse parlementsleden heeft geschreven, wil ik hem vragen of hij ons kan mededelen tot op welke hoogte een Brits onderdaan met een Brits diploma een baan kan krijgen onder dezelfde voorwaarden als een Frans onderdaan, en dit krachtens artikel 7 van het Verdrag. Het betreft hier gewoon geen gelijke behandeling en ik herhaal dat Frankrijk het Verdrag en de tenuitvoerleggingsrichtlijn overtreedt.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, misschien mag ik de laatste gegevens verstrekken over dit dossier, waaraan de Commissie evenveel belang hecht als u, mevrouw McIntosh.
Ten eerste zijn er vorig jaar grote inspanningen geleverd om via bijeenkomsten, informele contacten of officiële brieven de problemen op te lossen die buitenlandse ski-instructeurs, die hun activiteiten in Frankrijk willen uitoefenen, ondervinden en er is daadwerkelijk vooruitgang gemaakt. We kunnen niet voorbij gaan aan de twee Franse decreten. Ten tweede heeft de Commissie Frankrijk gevraagd om alle nog hangende individuele gevallen, waarvan de Commissie op de hoogte is, te onderzoeken. Ten derde heeft de Commissie net een nieuwe klacht ontvangen van de heer Holmes, een advocaat van de British Association of ski instructors . Deze is nu officieel geregistreerd als klacht. Waar de heer Holmes zich zorgen over maakt is dat van dienstverleners systematisch een bekwaamheidsproef verlangd kan worden. Als dat het geval is, dan zal de Commissie wellicht beslissen om actie te ondernemen. Ten vierde heb ik op 17 juni 1997 een delegatie ontvangen van ski-instructeurs, met aan het hoofd mevrouw Billingham. Tot slot is er op 3 april 1997 een brief naar de Franse autoriteiten vertrokken, die ondertekend is door directeur-generaal Mogg, waarin Frankrijk verzocht wordt de Commissie een eerste evaluatie van het decreet inzake dienstverleners te verstrekken. In juni dit jaar heeft de Commissie de verschillende elementen ontvangen. Ik denk dat deze feiten u wel zullen overtuigen, mevrouw McIntosh, van het feit dat de Commissie dit belangrijke dossier met de grootste aandacht volgt.

Billingham
Dank u, commissaris Monti. Het verrast u vast niet dat ik nu al het woord voer, ook al komt mijn vraag pas later. Ik dank u dat u reeds bericht heeft over de zeer belangrijke bijeenkomst die wij gehad hebben met de voorzitter en de president van de British Association of Ski Instructors . U heeft vast wel uit het betoog van mevrouw McIntosh begrepen dat de wanhoop over deze kwestie nogal groot is. Ik ben heel blij te horen dat er vooruitgang wordt gemaakt, maar toch is men sceptisch. Wij zijn hier in verband met deze kwestie echt uit of daden en niet op woorden.
Ik hoef u niet te vertellen dat dit een soort microkosmos is van uw gehele actieplan voor de interne markt. Als we er niet in slagen dit fatsoenlijk op te lossen, hoe zal het dan wel niet gesteld zijn met al die andere zaken die veel ingewikkelder zijn? Voor wat de ski-instructeurs betreft is hun ruzie met de Fransen alleen maar een deel van het geschil. Ik ben er zeker van dat dit zijn weerklank zal hebben in de rest van Europa.

Monti
Ik dank mevrouw Billingham voor de belangstelling die zij aan de dag legt voor de activiteiten die de Commissie op dit vlak ontplooit. Staat u mij toe op te merken dat de woorden die ik gesproken heb, inderdaad alleen maar woorden zijn, maar ze gaan wel over feiten. Misschien zijn deze feiten op zich nog niet voldoende en wij zullen dan ook alle nodige actie ondernemen. Wij spreken over actie door gebruik te maken van woorden, maar op dit vlak draait het om de actie. Ik ben het eens met uw standpunt dat dit vrije verkeer van mensen, in een ruime zin, van essentieel belang is voor de interne markt. Daarom is deze hele kwestie voor ons zo belangrijk.

De Voorzitter
Aangezien de vraagsteller niet aanwezig is, komt vraag nr. 61 te vervallen.

De Voorzitter
Omdat de vragen over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld:
Vraag nr. 62 van María Izquierdo Rojo (H-0482/97):
Betreft: De IGC en nieuwe voorstellen ter waarborging van het vrij verkeer van goederen, met name in Frankrijk
Wat zijn volgens de Commissie de meest doeltreffende maatregelen om te voorkomen dat opnieuw steeds weer ongestraft inbreuk wordt gemaakt op het recht inzake het vrij verkeer van goederen? Welke voorstellen zou de Commissie indienen met het oog op de IGC en het nieuwe EU-Verdrag? Welk concreet beleid en welke concrete maatregelen zou zij voorstellen? Vraag nr. 63 van Felipe Camisón Asensio (H-0492/97):
Betreft: Maatregelen ter bestrijding van daden van vandalisme die het vrije verkeer van goederen belemmeren
Is de Commissie voornemens in het kader van het actieplan voor de voltooiing van de interne markt, dat o.a. tot doel heeft ten behoeve van alle burgers de sectorale obstakels weg te nemen, maatregelen te treffen tegen daden van vandalisme die het vrije verkeer van landbouwproducten belemmeren?
Monti
Over de kwesties die de geachte afgevaardigden in hun vragen hebben aangesneden: de Commissie heeft al meermalen aangegeven wat haar standpunt is over het vandalisme waaraan bepaalde Franse producentgroeperingen of vertegenwoordigende organisaties zich schuldig hebben gemaakt; mikpunt van dat vandalisme waren landbouw-voedingsmiddelen uit Spanje.
Zelf heb ik een paar dagen geleden een brief aan de Franse minister voor Europese Zaken gestuurd om de bezorgdheid van de Commissie over dit incident over te brengen. De Commissie heeft overigens naar aanleiding van soortgelijke incidenten die een paar jaar geleden hebben plaatsgevonden, een inbreukprocedure overeenkomstig artikel 169 van het Verdrag in gang gezet; momenteel buigt het Hof van Justitie zich over deze procedure. Advocaat-generaal Lenz heeft onlangs het Hof zijn conclusies doen toekomen, waarin hij zich op één lijn stelt met het standpunt van de Commissie. Als het Hof van Justitie bepaalt dat Frankrijk zijn uit het Verdrag voortvloeiende plichten verzaakt en als de maatregelen van de Franse autoriteiten nog geen eind aan dit verzuim kunnen maken, staat het buiten kijf dat de Commissie beroep kan aantekenen conform artikel 171 van het EEGVerdrag; zo nodig kan zij bovendien het Hof van Justitie verzoeken Frankrijk een forfaitair bedrag of een boete op te leggen.
Dan de algemene initiatieven die in de nabije toekomst kunnen worden ondernomen - daarover gaat de tweede vraag: de Commissie realiseert zich dat de voorwaarden voor toepassing van de overeenkomstig artikel 169 en 171 in gang gezette procedures geen snelle aanpak toelaten van de problemen die ontstaan in omstandigheden zoals de geachte afgevaardigden die schilderen. De Commissie heeft de lidstaten hierop attent gemaakt in het advies dat in februari 1996 naar aanleiding van de intergouvernementele conferentie is gepubliceerd. Voorts heeft de Commissie in het actieplan voor de interne markt aangegeven dat als het gemeenschapsrecht dusdanig wordt overtreden dat de werking van de interne markt aan het wankelen wordt gebracht, zij direct maatregelen moet kunnen nemen tegen de landen die in gebreke blijven en zo nodig sancties moet kunnen opleggen.
Als de uitvoerende bevoegdheden van de Commissie worden versterkt, zullen de problemen sneller worden opgelost. Helaas is de intergouvernementele conferentie beëindigd zonder dat er amendementen van deze strekking in de tekst van het nieuwe verdrag zijn opgenomen. De Europese Raad van Amsterdam heeft de Commissie evenwel verzocht te onderzoeken hoe het vrije verkeer van goederen kan worden gewaarborgd, met daarbij inbegrepen de mogelijkheid de lidstaten sancties op te leggen. De Raad heeft de Commissie voorts verzocht vóór de komende vergadering van de Europese Raad in december 1997 met voorstellen hiervoor te komen. Het is nog te vroeg, mijnheer de Voorzitter, om aan te geven hoe de Commissie in dit verband denkt op te treden. Ze is in ieder geval wel begonnen alle mogelijkheden die het Verdrag biedt te onderzoeken, om volledig tegemoet te komen aan het verzoek dat de staatshoofden en regeringsleiders op hun laatste vergadering aan haar gericht hebben.

Izquierdo Rojo
Mijnheer de commissaris, ten aanzien van deze kwestie - die nog steeds voortduurt - was het resultaat van de Intergouvernementele Conferentie teleurstellend. Ik ben de Commissie bijzonder dankbaar voor de stappen die zij tijdens de Intergouvernementele Conferentie heeft gezet en - zo maak ik uit uw woorden op - ook daarna.
Aangezien het probleem nog steeds voortduurt, zou ik het bijzonder waarderen indien u het Parlement, en concreet deze afgevaardigde, ter informatie van het Parlement en de Europese publieke opinie, een kopie zou voorleggen van de brief die u tot de Franse minister heeft gericht. Ik dank u bij voorbaat en ik zou het op prijs stellen indien alle acties van de Commissie, die het probleem tracht op te lossen, in de toekomst zo doorzichtig mogelijk zijn en zoveel mogelijk bekendheid krijgen. Ik denk dat de Europese Commissie veel meer doet dan de mensen beseffen.

Monti
Ik kan mevrouw Izquierdo mededelen dat de Commissie op 8 juli, de dag waarop ik de Franse minister van Europese Zaken de zojuist genoemde brief heb gezonden, een persbericht met daarin de inhoud van deze brief heeft uitgestuurd.

Camisón Asensio
Mijnheer de commissaris, ondanks uw berispende brieven aan het adres van de Franse minister van Europese Zaken - van de vorige regering en van de huidige - is er nog steeds sprake van vandalisme tegen Spaanse vrachtwagens, waarbij de Franse politie niets doet. Zo is daar bijvoorbeeld het optreden van 2 juli ll. in Cintegabelle.
Ik veronderstel dat het voor u zeer frustrerend is te moeten vaststellen dat uw goede bedoelingen om de zaak te regelen tijdens de Intergouvernementele Conferentie van Amsterdam, toen u een voorstel voor automatische sancties formuleerde, geen resultaat opleveren.
Ik begrijp uw frustratie omdat wij Europeanen overtuigd zijn van uw vastberadenheid en zelfs halsstarrigheid om kost wat kost het vrije verkeer van goederen in de Unie te beschermen, teneinde het ultieme doel van de voltooiing van de interne markt te bereiken. Ik begrijp uw frustratie, maar u moet begrijpen dat onze frustratie nog groter is, omdat wij nog steeds kampen met een onopgelost probleem, zoals de vorige spreker al opmerkte.

Monti
Er is zeker frustratie, maar het is ook zo dat de instellingen en de publieke opinie zich steeds meer bewust worden van deze problemen en er een concrete oplossing voor willen vinden. De Commissie en ik persoonlijk hebben de conclusies gezien die advocaat-generaal Lenz aan het Hof heeft voorgelegd, en die gingen over de incidenten welke zich in 1995 hebben voorgedaan. Natuurlijk is er sindsdien veel tijd overheen gegaan, deze dingen gaan langzaam, maar als het Hof van Justitie de conclusies van advocaat-generaal Lenz erkent, zal dit een concreet geval zijn waarin een aanzienlijke stap is gezet op weg naar het enforcement van het vrije verkeer van goederen.

De Voorzitter
Aangezien de tijd is verstreken voor de vragen aan de Commissie, worden de vragen 64 tot en met 114 schriftelijk beantwoord.
(De vergadering wordt te 19.20 uur onderbroken en te 21.00 uur hervat)

Personenvervoer over de weg
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende aanbevelingen voor de tweede lezing:
(A4-0234/97), namens de Commissie vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een verordening van de Raad tot vaststelling van de voorwaarden waaronder vervoersondernemers worden toegelaten tot binnenlands personenvervoer over de weg in een lidstaat waar zij niet gevestigd zijn (C4-0172/97-96/0002(SYN)) - Rapporteur: de heer Killilea; -(A4-0233/97), namens de Commissie vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een verordening van de Raad tot wijziging van verordening 684/92/EEG van de Raad houdende gemeenschappelijke regels voor het internationaal vervoer van personen met touringcars en met autobussen (C4-0173/97-96/0125(SYN)) - Rapporteur: de heer Killilea.
Killilea
Mevrouw de Voorzitter, de manier waarop de Raad de liberalisering van het internationale vervoer van personen met touringcars en bussen heeft willen aanpakken, geeft het Parlement weinig reden tot tevredenheid. De Commissie heeft slechts 9 van de 26 amendementen van het Parlement aangenomen en de Raad was nog minder inschikkelijk. De eerlijkheid gebiedt ons echter te erkennen dat het besluit tot invoering van een communautaire vergunning een forse stap in de goede richting is. Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad heeft verdere wijzigingen aangebracht in de tekst van de Commissie. Zo is voorzien in de instelling van een raadgevend comité dat de Commissie moet bijstaan bij het nemen van uitvoeringsmaatregelen inzake de vervoersdocumenten.
Hoewel een groot aantal amendementen die het Parlement in eerste lezing had aangenomen niet in het gemeenschappelijk standpunt voorkomen, heeft de Commissie vervoer en toerisme de aandacht willen toespitsen op een klein aantal essentiële punten. Het gaat hier in de eerste plaats om de amendementen 15 en 16 van de eerste lezing, nu de amendementen 1 en 2 van deze aanbeveling, die betrekking hebben op de wettelijke voorschriften op sociaal en verkeersveiligheidsgebied die van toepassing zijn op de bestuurders en de voertuigen. Ook vond ik het dienstig om amendement 24 van de eerste lezing, nu amendement 3 van de onderhavige aanbeveling, op nieuw in te dienen; daarin wordt de Commissie verzocht voor december 1999 een nieuw voorstel voor een verordening in te dienen om het toepassingsgebied van de verordening verder uit te breiden. Gelet op de lange uitvoerings- en toepassingstermijn van de verordening lijkt het ons dienstig om onmiddellijk aan een nieuw voorstel te gaan werken, om te voorkomen dat de hervatting van het liberaliseringsproces op de lange baan wordt geschoven.
Bij wijze van introductie voor mijn tweede verslag over cabotage, is het wellicht nuttig even de voorgeschiedenis toe te lichten van dit voorstel, dat een vreemd lot heeft gekend na een weg vol martelingen, zo mag ik wel zeggen. Op 23 juli 1992 keurde de Raad verordening nr. 2454/92 goed, waarin de voorwaarden werden vastgesteld waaronder vervoersondernemers binnenlandse vervoersdiensten over de weg mogen verrichten in een lidstaat waar zij niet gevestigd zijn, het zogenaamde cabotagevervoer. Vervolgens werd de verordening in een arrest van het Hof van Justitie op 1 juni 1994 vernietigd, nadat het Parlement zelf een proces had aangespannen. Tegelijkertijd oordeelde het Hof dat het nieuwe cruciale gedeelte van de verordening van kracht moest blijven tot nieuwe wetgeving was uitgevaardigd. Het Hof besloot de verordening te vernietigen omdat de Raad het Commissievoorstel, waarover het Parlement zijn advies had gegeven, aanzienlijk had gewijzigd door de eindversie van de tekst aan te passen; en iedereen weet - en zeker de Raad - dat hij het Parlement voor een dergelijke belangrijke wijziging opnieuw had moeten raadplegen. In de definitieve tekst hadden bepaalde procedures en formaliteiten de uitoefening kunnen bemoeilijken van het recht om binnenlands personenvervoer aan te bieden.
Na een jaar en zeven maanden na het arrest van 1 juni 1994 diende de Commissie het onderhavige voorstel in, dat grotendeels de geannuleerde verordening overneemt, waarbij echter de liberalisatie van het cabotagevervoer wordt uitgebreid. Na de eerste lezing van het Parlement, heeft de Commissie 9 van de 16 amendementen van het Parlement aangenomen, maar de Raad heeft er jammer genoeg slechts 3 van aangenomen.
Er is echter ook een aantal positieve ontwikkelingen. De graad van liberalisatie waarin het gemeenschappelijk standpunt van de Raad voorziet, reikt een stuk verder dan het liberalisatieniveau dat bij verordening nr. 2254/92 tot stand was gebracht. Enerzijds wordt de bijzondere vorm van geregeld vervoer, zoals werknemers, scholieren en studenten, geliberaliseerd op voorwaarde dat het bedoelde vervoer in het kader van een contract tussen de organisator en de vervoerder wordt aangeboden. Anderzijds aanvaardt de Raad voor het eerst het beginsel van cabotagevervoer op het grondgebied van de Unie, met dien verstande dat de vrije toegang tot de markt alleen geldt voor het vervoer in het kader van een internationale dienst.
Daarom geef ik er de voorkeur aan een groot aantal amendementen die de Raad na de eerste lezing niet had aangenomen, niet opnieuw in te dienen omdat het gemeenschappelijk standpunt in ieder geval een vooruitgang betekent ten opzichte van de vroegere regeling. Toch mag het Parlement zich niet aan zijn verantwoordelijkheid onttrekken en moet het aandringen op verdere ontwikkelingen op dit vlak.
Vandaar dat in amendement 1 de Commissie wordt aangemoedigd haar inspanningen voor een verdere liberalisatie van de sector voort te zetten, hierbij uitgaande van het eerdere standpunt van het Parlement. Het amendement neemt voorts ook de belofte over die de Commissie heeft gedaan naar aanleiding van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad, waardoor zij zich ertoe verbindt nieuwe wetgevingsinitiatieven voor de betrokken sector op stapel te zetten en daarbij uit te gaan van de reacties op het Groenboek over het "Citizen's Network" . De Commissie vervoer en toerisme wil de Commissie aanmoedigen en heeft mede daarom een overweging voorgesteld waarin een nog hogere graad van liberalisatie in het vooruitzicht wordt gesteld en waardoor tegelijk de wijzigingen die de Raad in het oorspronkelijke voorstel heeft aangebracht, aanvaardbaar worden gemaakt. Het feit dat deze overweging aanvaard is, heeft een veel ruimere betekenis dan op het eerste gezicht kan worden aangenomen, omdat het een bewijs is van het grote belang dat het Parlement hecht aan elke voortgang in de wetgeving betreffende het personenvervoer. In amendement 2 wordt de centrale controlerende rol van het Europees Parlement onderstreept. De Commissie wordt namelijk verzocht ook het Parlement verslag uit te brengen over de resultaten van de toepassing van zowel de betrokken verordening als de verordening die door het Hof van Justitie was vernietigd. Zo moet de Commissie vóór eind juni 1998 een verslag indienen over de resultaten van de toepassing van de oude verordening en vóór eind december 1999 een verslag over de toepassing van de huidige verordening, op basis van de door de lidstaten toegezonden statistische overzichten. Bovendien worden, met een verwijzing naar de eerder genoemde overweging, verdere wetgevingsinitiatieven voor de sector in het vooruitzicht gesteld.
Samenvattend: slechts twee amendementen zijn opnieuw ingediend voor de tweede lezing. Het gaat echter om amendementen die op een duidelijke manier de wil van het Parlement vertolken om voor de cabotagesector een regeling te vinden die waarborgen biedt voor het beginsel van het vrije verkeer van personen en voor het recht van vrije vestiging op de interne markt en, meer in het algemeen, voor de belangen van de Europese burgers. Dit waren amendementen van fracties. Slechts één amendement is ingediend door de heer Grosch van de Fractie van de Europese Volkspartij. Het betreft hier de toevoeging van het woord "regionaal" . Na contact te hebben opgenomen met de heer Grosch, is het blijkbaar zo dat de vervoersorganisaties in België, net als in Duitsland, het busvervoer organiseren in stedelijke gebieden, maar dat dit op regionale basis gebeurt. Rekening gehouden met zijn expliciete uitleg en met de diversiteit van de busvervoerorganisaties binnen de Europese Unie zelf, stel ik voor zijn amendement te steunen. Ik dank de Commissie vervoer en toerisme dat zij het verslag in dit stadium heeft doen belanden, en ik dank de commissaris en zijn staf persoonlijk voor hun hulp bij de inspanningen om hiervan een zo goed mogelijk stuk wetgeving te maken.

Watts
Mevrouw de Voorzitter, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten wil ik graag kort het woord voeren over allereerst het voorstel van de Commissie tot wijziging van de verordening van de Raad waaraan de regels onderworpen zijn voor het internationaal personenvervoer.
Zoals we bij de eerste lezing te kennen hebben gegeven, is onze fractie blij met de Commissievoorstellen die volgens ons voor een verdere liberalisatie in deze sector zullen zorgen, en met name de regels vereenvoudigen die van toepassing zijn op het internationale vervoer van personen met touringcars en autobussen. Terwijl ik ook van deze gelegenheid gebruik wil maken om de rapporteur te feliciteren met en te danken voor zijn inspanningen, ben ik net als hij teleurgesteld dat wij er niet in zijn geslaagd noemenswaardige vooruitgang te boeken voor wat onze amendementen betreft. Het is belangrijk even te blijven stilstaan bij de zeer positieve aspecten van dit specifieke voorstel.
Met name dienen wij ieders aandacht te vestigen op het feit dat, bijvoorbeeld, de nieuwe definitie van ongeregeld vervoer de toepassing van de verordening aanzienlijk zal vereenvoudigen en zal bijdragen tot de ontwikkeling van een efficiëntere sector.
Ten tweede zal de afschaffing van de definitie van internationale pendeldiensten, die in de nationale wetgeving nooit bestaan heeft, de zaken eveneens flink verduidelijken.
Last but not least en zoals de rapporteur zelf heeft opgemerkt, zal door de invoering van een eenvormig, vereenvoudigd controledocument, een communautaire vergunning, de huidige verwarrende situatie, waarbij oude documenten met de hand worden gewijzigd, tot het verleden behoren. Alles bij elkaar denk ik dat deze voorstellen de steun van dit Parlement bij de tweede lezing waard zijn.
Ik wil het nu nog even hebben over de voorstellen voor vervoersondernemers die binnenlands personenvervoer over de weg verzorgen in een lidstaat waar zij niet gevestigd zijn. Zoals de rapporteur gezegd heeft, is de doelstelling van dit voorstel het neerleggen van geharmoniseerde voorwaarden krachtens welke vervoersondernemers mogen zorgen voor binnenlands vervoer per touringcar en bus in een lidstaat waar zij niet gevestigd zijn. Mijn fractie gaat akkoord met en juicht de doelstelling toe om het recht in te stellen vervoersdiensten aan te bieden en alle discriminatie tegen vervoersondernemers op basis van nationaliteit uit de wereld te helpen. Het doel hierbij is ervoor te zorgen dat het Verdrag en vooral de bepalingen van de interne markt worden nageleefd. Samen met de andere maatregelen die ik heb genoemd en de afschaffing van de grenscontroles, zullen de cabotagestelsels nu worden uitgebreid naar alle vervoersdiensten door touringcar- of busondernemingen, waaronder ook geregelde diensten. Ik ben blij met deze maatregelen.
Allemaal samen zullen deze mijns inziens nieuwe kansen bieden voor touringcar- en busondernemingen, die op hun beurt voor nieuwe banen zullen zorgen die in de vervoerssector zo hard nodig zijn. Er zullen nieuwe normen worden ingevoerd en door de grotere flexibiliteit zullen er nieuwe markten opengaan. De afschaffing van de huidige beperkingen zal de vervoersondernemers in staat stellen om het beheer van hun activiteiten en het rendement van hun wagenpark te optimaliseren.
De Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten steunt deze maatregelen met genoegen, omdat ze een nieuw systeem van snelle verbindingen zullen creëren, waar het vervoer per bus en touringcar geëxploiteerd kan worden ten voordele van de busondernemers zelf, de passagiers, de economie en het milieu.

McIntosh
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de Commissie graag gelukwensen met het feit dat het stadium van het gemeenschappelijk standpunt is bereikt en de rapporteur wil ik danken voor het vele werk dat hij in verband met deze twee voorstellen heeft verricht.
Ik keur het gemeenschappelijke standpunt goed en juich dit toe als een eerste stap op weg naar de erkenning van het beginsel van cabotage op het grondgebied van de Europese Unie.
Maar ik wil toch ook mijn bezorgdheid te kennen geven, en mijn spijt en teleurstelling, alsook die van de Fractie van de Europese Volkspartij, over het feit dat de liberalisatie op dit vlak zo tergend langzaam gaat. Jammer genoeg zijn de mogelijkheden voor vervoersondernemers voor binnenlands personenvervoer over de weg in een andere lidstaat dan waar zij gevestigd zijn nog steeds zeer beperkt. Ik droom van de dag dat een bus van Groot-Brittannië gewoon door Frankrijk naar Bordeaux kan reizen, en onderweg in Parijs passagiers kan oppikken en afzetten. Door een dergelijke stap zou de interne markt in het vervoer over de weg voor bussen en touringcars werkelijkheid worden. Het zou meer mensen aanmoedigen om een dergelijk vervoermiddel te gebruiken en het Europa van de burgers, waarvan we allemaal de mond vol hebben, zou echte betekenis krijgen.
De voorstellen die vanavond voor ons liggen, bieden de busondernemingen concrete en positieve voordelen. De vervoersondernemers zullen gebruik kunnen maken van hun recht om in een andere lidstaat vervoer aan te bieden. Zij zullen dat natuurlijk alleen doen als het in hun eigen commerciële belang is. Internationale busondernemingen zouden zonder extra kosten kunnen profiteren, omdat ze het aantal lege plaatsen op de bestaande diensten op kunnen vullen.
De verdere liberalisatie die in het gemeenschappelijk standpunt en in de verslagen van de heer Killilea uiteengezet wordt, zou voor de vervoersondernemingen kosten- en tijdbesparend werken. Dit stroomlijnen van de procedures heeft slechts een klein nadeel, namelijk het feit dat de communautaire vergunning om de vijf jaar opnieuw bekeken moet worden, hetgeen natuurlijk deel uitmaakt van het voorstel.
Ik zou graag van deze gelegenheid gebruikmaken om het gemeenschappelijk standpunt en de verslagen van de heer Killilea te steunen en ze de Vergadering aan te bevelen.

Donnay
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, met de twee verslagen van mijn collega de heer Killilea zetten wij vandaag een punt achter een wetgevingsprocedure die zeer belangrijk is voor de hele sector van het personenvervoer over de weg. Ik ben ervan overtuigd dat de aanneming van deze teksten en de toepassingsverordeningen, dankzij de grotere keuze van diensten tegen aantrekkelijkere tarieven die eruit voort zal vloeien, een nieuwe impuls aan het personenvervoer zal geven.
Dit betekent een aanzienlijke opening van de markt van het personenvervoer met touringcars en autobussen. Dankzij de toelating van cabotage wordt de vrije dienstverlening ingevoerd en tegelijkertijd een einde gemaakt aan elke discriminatie van dienstverstrekkers op grond van hun nationaliteit of van het feit dat zij in een andere lidstaat zijn gevestigd dan in deze waar zij de dienst moeten verrichten. Daarnaast zij tevens gewezen op de vereenvoudiging van het internationale personenvervoer die resulteert uit de invoering van een communautaire vergunning, die uiteindelijk het enige document zal worden dat nodig is om personen dwars door de Europese Unie te vervoeren. Dat zijn de redenen waarom ik u verzoek voor de beide ontwerpaanbevelingen van de heer Killilea, die ik van ganser harte dank, te stemmen.
Deze aanzienlijke vorderingen mogen ons evenwel één wezenlijke vereiste niet uit het oog doen verliezen: veiligheid. De gemeenschappelijke regels voor de vrije dienstverlening moeten worden gepaard aan een harmonisatie van de voorwaarden die aan de uitoefening van het beroep van vervoerder worden gesteld. Dat is de bedoeling van het verslag van mevrouw Berger, waarover wij ons na de behandeling van de verslagen van de heer Killilea moeten uitspreken. Bij deze gelegenheid betreur ik ten zeerste dat de vervoerscommissie een aantal punten die mij van wezenlijk belang lijken, namelijk de opleiding van bestuurders, persoonlijke betrouwbaarheid of de inhoud van het vakbekwaamheidsexamen, niet grondig heeft onderzocht. Deze elementen zijn vanzelfsprekend een logisch gevolg van een grote openstelling van het personen- of goederenvervoer over de weg.

Grosch
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, zoals de rapporteur beschouwt de Fractie van de Europese Volkspartij het standpunt van de Raad als een belangrijke, maar zeker niet de laatste stap bij de liberalisering van het grensoverschrijdende vervoer. Dat het personenvervoer over korte afstand voorlopig uitgesloten blijft, beantwoordt aan de wens van het Parlement. Daarom lijkt het ons ook verwonderlijk dat het regionale korteafstandsvervoer van personen er niet in zit, maar dat kunnen we morgen bij de stemming eventueel nog rechtzetten. Ik dank de rapporteur nu al voor zijn aansporing om ook deze wijziging te steunen.
Wat de rapporteur heeft voorgesteld, is in onze ogen verstandig, namelijk dat we beter op een paar zwaartepunten geconcentreerde wijzigingen kunnen voorstellen in plaats van ons over te geven aan illusies en alle amendementen van de eerste lezing opnieuw in te dienen. De wettelijke voorschriften op sociaal gebied en de veiligheid in het wegvervoer horen zeker bij de wezenlijke voorwaarden die bepalend moeten zijn voor de markttoegang. Wij zijn er ons allen van bewust - en wij hopen dat ook de Raad dit zo ziet - dat de liberalisering en de daaraan verbonden concurrentievoorwaarden niet ertoe mogen leiden dat dit alles ten koste van de sociale en veiligheidsvoorschriften gebeurt.
De laatste wijziging van de rapporteur is naar onze mening ook logisch, als wij dit, zoals in het begin gezegd, althans niet als de laatste stap beschouwen. De genoemde termijnen zijn voor ons de uiterste termijnen om een nieuwe wetgevingsprocedure in te voeren. Tegen dan - en dat is ook een hoop - zal het Parlement zijn mening op het gebied van het vervoer vermoedelijk sterker naar voren kunnen brengen. Of de Raad daar vandaag al rekening mee wil houden, is iets wat tussen hoop en vrome wensen zweeft. Maar ik wilde deze wens niet onuitgesproken laten.

Kinnock, Neil
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik de heer Killilea graag danken voor de vriendelijke manier waarop hij mij en mijn diensten - de mensen die met mij samenwerken - bedankt heeft, en mij tevens verontschuldigen voor het feit dat ik drie minuten te laat was en daardoor een aantal paarlen heb gemist die de heer Killilea voor de zwijnen van de Commissie heeft gegooid. Het spijt me werkelijk heel erg. Ik kan alleen maar zeggen dat ik verwikkeld was in een intensief gesprek met een lid van het Europees Parlement in mijn kantoor over het veelbesproken onderwerp van het schilderen van onze keuken, en daarbij langer werd opgehouden dan ons beider bedoeling was. Ik hoop dat hij het me zal vergeven. Vast wel!
De twee gemeenschappelijke standpunten die voor de Vergadering liggen, dwingen natuurlijk brede steun af, zoals het debat vanavond duidelijk aantoont. Ongetwijfeld is dat een eerbetoon aan de alom bekende kwaliteit van mijnheer Killilea om een consensus te bereiken, niet alleen in zijn geboorteland maar ook hier in het Europees Parlement.
Met betrekking tot het internationale busvervoer, bevat het gemeenschappelijk standpunt de meeste verbeteringen die Commissie en Parlement in een vroeger stadium hebben aanbevolen, en het neemt ook de voorgestelde invoering over van een communautaire vergunning voor bussen.
Hoewel het Parlement, zoals de geachte afgevaardigden zich wel zullen herinneren, ingestemd heeft met de wens van de Commissie om de zogenaamde spoorwegbeschermingsclausule te schrappen, was daarvoor in de Raad onvoldoende steun, ondanks het feit dat de bepalingen van de clausule door geen enkele lidstaat ooit zijn gebruikt. In plaats daarvan heeft de Raad een compromis gesloten zodat de beschermingsclausule gehandhaafd zal worden tot einde 1999 en dan vervangen zal worden door een vrijwaringsclausule. De Commissie zal natuurlijk scherp in de gaten houden op welke manier de lidstaten van deze clausule gebruikmaken, teneinde concurrentiestoornissen tussen de diverse vormen van vervoer te vermijden.
De collega's herinneren zich ongetwijfeld dat de amendementen 1 en 2, die vanavond voor de Vergadering liggen, bij de eerste lezing door zowel de Commissie als de Raad verworpen werden. Zoals ik het heb begrepen wil de Commissie vervoer en toerisme dat de wetgeving inzake rij- en rusttijden gerespecteerd wordt, en daar ben ik het natuurlijk ten volle mee eens. Ik kan de Vergadering evenwel verzekeren dat hiervoor in de bestaande tekst al gezorgd is, en daarom vraag ik de geachte afgevaardigden om daar nog eens over na te denken, vooral omdat voor deze ene keer de door de Commissie vervoer en toerisme voorgestelde formulering de bestaande bepaling nu eens niet verduidelijkt.
Ik moet de geachte afgevaardigden mededelen dat amendement 3 onaanvaardbaar is, niet uit principe maar voornamelijk om redenen van praktische aard.
Hoewel de Commissie uiteraard een verslag zal opstellen over de toepassing van deze verordening, is het gewoon niet realistisch om dit voor einde 1998 te doen. De verordening zal in of rond oktober dit jaar worden goedgekeurd en 12 maanden later van kracht worden. Dit betekent dat er gewoon te weinig tijd over is om enige praktische conclusies te kunnen trekken over de toepassing ervan. En als de Vergadering met deze overwegingen rekening houdt, dan hoop ik dat de leden tot een soortgelijk inzicht zullen komen.
De situatie van de buscabotage is bevredigend, hoewel het standpunt van de Raad niet zo ambitieus is als de Commissie heeft voorgesteld. Desalniettemin is het een acceptabele stap bij de tenuitvoerlegging van het recht om vervoer aan te bieden in geregelde busdiensten. Ik zou er ook aan toe willen voegen dat de Commissie de situatie van geregelde busdiensten, die buiten de onderhavige verordening vallen, zal herzien wanneer wij ons buigen over de herziening van de verordeningen inzake openbare diensten, zoals we vorig jaar hebben gesteld in het Groenboek over het Citizens' Network .
Ook deel ik de Vergadering met genoegen mede dat de Commissie een opnieuw geformuleerde versie van amendement 1 zal overnemen, alsook een gedeelte van amendement 2 - namelijk het gedeelte over het verslag over de toepassing van verordening nr. 2454/92. Dit zal in de loop van volgend jaar worden ingediend, zoals gevraagd wordt in het amendement dat voor de Vergadering ligt.
Het amendement van mijnheer Grosch, dat het regionaal busvervoer wil uitsluiten van de gewijzigde verordening, kan ik echter niet overnemen. Het zou in de reeds gemaakte vooruitgang een stap terug zijn.
Ik ben de heer Killilea en zijn collega's zeer dankbaar voor hun werk en voor hun aanhoudende belangstelling. Vanzelfsprekend is dit een grote hulp om vorderingen te blijven maken inzake de gemeenschappelijke regels voor het vervoer van personen met touringcars en bussen in de Gemeenschap.

De Voorzitter
Ik dank commissaris Kinnock en ik zie dat de heer Killilea nog iets wil zeggen.

Killilea
Mevrouw de Voorzitter, ik wilde de commissaris alleen even iets toelichten. Met betrekking tot amendement 1, zegt u dat het er niet duidelijker door wordt. Als u het amendement overneemt, dan wordt het daardoor ook niet onduidelijker, dus begrijp ik niet goed welke logica daarachter zit. Maar ik wil het vooral even hebben over het amendement van de heer Grosch. Ik denk namelijk, commissaris, dat u mijnheer Grosch morgen even op uw kantoor zou moeten ontvangen om dit met hem te bespreken, net als ik heb gedaan. Dan kan hij u de technische aspecten van het amendement uitleggen. Het is helemaal anders dan uw interpretatie en ik zou enige bemiddeling in deze kwestie op prijs stellen, zodat dit voor eens en voor altijd opgehelderd kan worden. Ik verwacht dat u dit zult doen, omdat u iemand bent die een bescheiden wens graag inwilligt en ik denk dat als mijnheer Grosch met u klaar is, het u dan duidelijk zal zijn wat hij precies bedoelt. Na zijn uitleg aan mij, geloof ik niet dat hij echt verkeerde bedoelingen heeft met hetgeen hij tracht te bereiken.

Kinnock, Neil
Mevrouw de Voorzitter, ik had me beter moeten informeren alvorens de heer Killilea te loven voor zijn talent een consensus tot stand te brengen. Na zijn laatste woorden voel ik me alsof ik gebaad heb in warme olie en drijf ik af naar het paradijs door de manier waarop hij me zoete woordjes influistert, die het voor mij absoluut essentieel maken om mijnheer Grosch te ontvangen. Als we daarmee een inzicht kunnen krijgen in de technische aspecten eb daardoor samen vooruitgang boeken, dan zal ik dat zeker doen. Maar ik kan u natuurlijk niets beloven in verband met het resultaat dat de heer Killilea zo duidelijk wil voordat ik de zaak verder bekijk.
Voor wat amendement 1 betreft, wil hij vast wel erkennen dat het constante streven van de Commissie bestaat in het zorgen voor toegevoegde waarde, verduidelijking, vereenvoudiging en doorzichtigheid. En zelfs als de manier waarop het verwoord wordt daar niets aan af doet, is het toch altijd minder goed dan iets dat er wat aan toevoegt. Het gevolg is dus dat ik moet volharden in het punt dat ik eerder al maakte. Ik zal zeker gevolg geven aan het verzoek van de heer Killilea, in de hoop dat er een bevredigende oplossing gevonden kan worden, maar ik beloof niets.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Kinnock, voor deze opening, waarvoor de heer Grosch, denk ik, waardering heeft.
De heer Watts heeft, denk ik, ook nog een vraag voor u.

Watts
Mevrouw de Voorzitter, ik wil heel even het woord voeren, helaas over een veel droeviger onderwerp. Zoals de commissaris ongetwijfeld weet, heeft mijn collega, de heer Titley, maandag nog gesproken over het tragische busongeluk dat heeft plaatsgehad in de Franse Alpen, waarbij drie jonge mensen uit zijn kiesdistrict, die in een in Frankrijk gehuurde bus zonder veiligheidsgordels zaten, om het leven zijn gekomen. Ik weet dat mijnheer Titley al hulde heeft gebracht aan het streven van commissaris Kinnock om ervoor te zorgen dat bussen zo veilig mogelijk zijn. Het is helemaal niet mijn bedoeling om de commissaris hier vanavond onder druk te zetten, maar ik weet zeker dat wij allemaal graag van deze gelegenheid, hoe droevig ook, gebruikmaken, om te bekijken of wij nog meer kunnen doen om te zorgen voor veiligere bussen in de gehele Europese Unie, en lering te trekken uit deze tragedie zodat het niet meer gebeurt.

Kinnock, Neil
Zoals de heer Watts gezegd heeft, is dit een zeer belangrijk probleem. Ik heb contact gehad met zijn collega, de heer Titley, die deze kwestie terecht bij mij aan de orde heeft gesteld, direct nadat dit vreselijke ongeluk met de leerlingen van St. James' School in het kiesdistrict van de heer Titley had plaatsgehad. Wat ik mijnheer Titley kon vertellen, is dat wij nu wetgeving hebben die in de gehele Europese Unie het installeren verplicht stelt van veiligheidsgordels in nieuwe bussen en dat tegen het einde van dit decennium alle bussen veiligheidsgordels moeten hebben. Ook maken wij vorderingen met de wetgeving die voor een veel grotere veiligheid moet zorgen tegen verwondingen als bussen over de kop gaan.
Dit geval is vooral zo tragisch omdat het gebeurd is met leerlingen van een school die altijd alleen maar gebruik heeft gemaakt van bussen met veiligheidsgordels, en wegens het stuk gaan van een bus, een andere heeft moeten gebruiken. Die jonge mensen zijn nu dood, mogelijk door die niet te vermijden verwisseling. Wij zullen deze hele kwestie goed in de gaten houden, in de hoop dat men sneller en op grotere schaal zal overgaan tot het aanbrengen van veranderingen ter verhoging van de veiligheid van touringscars en bussen, die ieder beschaafd mens in het Parlement, de Commissie of waar ook, voorstaat.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

In rekening brengen van infrastructuurvoorzieningen
aan zware vrachtvoertuigen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0243/97) van de heer Jarzembowski, namens de Commissie vervoer en toerisme, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende het in rekening brengen van het gebruik van bepaalde infrastructuurvoorzieningen aan zware vrachtvoertuigen (COM(96)0331 - C4-0027/97-96/0182(SYN)).

Jarzembowski
Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, beste collega's, de Commissie vervoer en toerisme heeft het Commissievoorstel voor een nieuwe richtlijn betreffende motorrijtuigenbelasting voor zware vrachtvoertuigen alsook het heffen van tolgelden en weggebruiksrechten zeer zorgvuldig besproken, heeft zich via dit verslag goddank een gemeenschappelijke mening gevormd en heeft vervolgens met grote meerderheid een gemeenschappelijk advies aangenomen.
Het door de Commissie voorgestelde tariefsysteem voor motorrijtuigenbelastingen is naar onze mening veel te gecompliceerd en zou moeten worden vereenvoudigd. Daarbij zou moeten worden afgezien van maximumbelastingtarieven en zouden er uitsluitend minimumbelastingtarieven moeten worden ingevoerd. Deze minimumbelastingtarieven moeten echter duidelijk progressief worden gemaakt afhankelijk van de door de voertuigen aan de weg en aan het milieu - door uitlaatgassen - toegebrachte schade. Aldus zullen zij ook een stimulans zijn om milieuvriendelijker voertuigen aan te kopen. Volgens ons zouden de tarieven voor Euro I- en Euro II-voertuigen op 80 % van de minimumbelastingtarieven voor niet-Euro-voertuigen moeten liggen.
Wij zijn in alle geval van mening dat deze minimumbelastingtarieven, ook voor het geval dat een lidstaat weggebruiksrechten heft, door deze niet verder kunnen worden verlaagd. Het is nu immers al zo dat de in de lidstaten aanmerkelijk verschillende feitelijke belastingtarieven tot concurrentievervalsing tussen de bedrijven in de Gemeenschap leiden en dat is schadelijk voor de gedachte van de interne markt en van fairness in de concurrentie.
Bovendien stelt de Commissie vervoer en toerisme voor het systeem van de minimumbelastingtarieven regelmatig, voor het eerst tegen 1 januari 2002, te herzien. Ik kan daar persoonlijk aan toevoegen dat we naar mijn mening volledig moeten afzien van de vrachtwagenbelastingen, omdat dit geen echt milieurelevante belastingen zijn.
Nog belangrijker is echter dat onze commissie het ook eens is geworden over het advies betreffende de tolgelden en weggebruiksrechten. Naar onze mening moet de Commissie eerst haar Witboek over de internalisering van de externe kosten en vooral de op basis van het verslag-Schmidbauer verlangde studie voor het aantonen van de externe kosten van alle vervoerswijzen voorleggen. Wij zijn immers nog altijd van oordeel dat het niet aangaat nu al eenzijdig ten laste van de vrachtwagens een kostenbestanddeel in de tolgelden ter dekking van externe kosten in te voeren.
Ook vinden wij dat de geplande verhoging van de vergoedingen voor het gebruik van zogenaamde "gevoelige routes" momenteel niet kan worden toegestaan. Eerst moeten er in het communautair recht specifieke regelingen voor de definitie van de in ecologisch opzicht bijzonder belaste corridors worden uitgewerkt en aangenomen. De Commissie vervoer en toerisme verzoekt de Commissie hiervoor en voor het aantonen van de externe kosten binnen de twaalf maanden voorstellen in te dienen. Gezien de sterke belasting van het milieu in het Alpengebied door het vrachtwagenvervoer is de Commissie vervoer en toerisme het echter wel totaal eens met een bijzondere regeling voor de Brennerautosnelweg. De Commissie moet de bijzonderheden van deze regeling echter nog aangeven, mede rekening houdend met het resultaat van de nu hopelijk spoedig afgeronde vervoersonderhandelingen met Zwitserland. Als die voorbereidende werkzaamheden achter de rug zijn, moeten Parlement en Raad er nog zorgvuldig over beraadslagen.
Het door de Commissie voor de rest voorgestelde systeem van weggebruiksrechten zou in het belang van de praktische toepasbaarheid moeten worden vereenvoudigd. Volgens de criteria van de door de voertuigen veroorzaakte schade aan wegen en de aantasting van het milieu door uitlaatgassen zou het systeem progressiever moeten worden gemaakt. Daarbij mag niet uit het oog worden verloren dat het de lidstaten vrijstaat tussen 50 en 100 % van de maximumtarieven vast te stellen en dat tussen de laatste vaststelling van het huidige maximumtarief en 1 januari 1999 vijf jaar zullen zijn verstreken. Daarom stelt onze commissie een duidelijke verhoging van de maximumbedragen per jaar voor, en wel tussen 1.500 ecu voor milieuvriendelijke vrachtwagens en 2.500 ecu voor verontreinigende vrachtwagens.
Wij zijn zeer benieuwd hoe commissaris Kinnock op onze voorstellen zal antwoorden. In onze commissie hebben de vertegenwoordigers van de Commissie ons ontwerpverslag zeer realistisch genoemd. Ik hoop dat u, Neil, dat vandaag net zo zult zien. In het belang van een goede samenwerking hoop ik dat de Commissie alle voorstellen van het Parlement zal overnemen, want het gebeurt maar heel zelden dat een parlement het in zo'n moeilijke aangelegenheid met zo'n grote meerderheid over een verslag eens kan worden. Ik geloof echter ook dat de Raad nu op basis van ons advies en het overeenkomstige aanvullende advies van de Commissie spoedig een gemeenschappelijk standpunt moet aannemen, want de richtlijn moet ook nog worden omgezet en de betrokken vrachtwagenvervoerondernemers moeten tijdig weten wat hun op 1 januari 1999 te wachten staat.
Tot slot, mevrouw de Voorzitter, zou ik de leden van de Commissie vervoer en toerisme, het secretariaat van die commissie, maar ook de vertegenwoordigers van de Europese Commissie van ganser harte willen danken. Ik geloof dat wij, Commissie en Parlement, in de Commissie vervoer en toerisme in een goede sfeer hebben beraadslaagd. Ik dank de Commissie en mijn collega's en ik hoop dat wij deze goede verstandhouding in deze belangrijke aangelegenheid ook ten einde toe zullen bewaren.

Tamino
Mevrouw de Voorzitter, na dit betoog van collega Jarzembowski wil ik om te beginnen duidelijk maken dat het uitgangspunt van het verslag van collega Jarzembowski hemelsbreed verschilt van dat van het advies waarvan ik rapporteur ben en dat door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming is goedgekeurd. Daar doet het feit dat sommige amendementen uit het advies van deze commissie door de Commissie vervoer en toerisme zijn overgenomen - bijvoorbeeld de vermelding van het Alpenverdrag -, niets aan af.
Wat betreft de evaluatie van het Commissievoorstel kan ik zeggen dat wij een positief oordeel hebben over de invoering van een eventueel externe-kostenelement bij tolgelden en gebruiksrechten, sterker nog, wij hebben gemeend dat dit punt met voorstellen en amendementen verder moest worden bijgeschaafd.
Verder leek het ons wenselijk en noodzakelijk het begrip "gevoelige routes" in het Commissievoorstel uit te breiden tot "gevoelige gebieden" , om te voorkomen dat het verkeer op wegen die als "gevoelig" zijn aangemerkt zich verplaatst naar kwetsbaarder en onveiliger wegen in het desbetreffende gebied; het gehele Alpengebied moet daarbij als "gevoelig" gebied worden aangemerkt. Aangezien ook de Commissie vervoer en toerisme in een amendement op de overwegingen de vermelding van het Alpenverdrag heeft opgenomen, lijkt het mij terecht te stellen dat het hele Alpengebied en niet alleen de Brennersnelweg in de richtlijn moet worden opgenomen. Ofschoon ik het waardeer dat de kwestie van de Brenner ook is meegenomen, mogen we toch niet vergeten dat het hele Alpengebied bij dit onderwerp betrokken moet worden. Bedenk alleen maar eens dat het verkeer door de Alpen tussen 1970 en 1995 van 28 miljoen ton naar 112 miljoen ton is gestegen, en dat deze stijging vooral betrekking heeft op het wegvervoer.
Daarom leek het mij wenselijk een paar amendementen in te dienen waarmee het standpunt zoals vervat in het door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en milieubescherming goedgekeurde verslag wordt hersteld. Ik hoop dat de commissaris en het Parlement dit in overweging willen nemen.

Castricum
Voorzitter, ik herinner me als toenmalig lid van het Nederlandse parlement dat op een dag met de oostenwind het bericht kwam aanwaaien dat de Duitse regering Benutzungsgebühr zou gaan invoeren en de wassende stroom vrachtwagens die vooral ook door de westenwind werden aangevoerd moest langzaam maar zeker een rekening worden gepresenteerd.
Veel rumoer, ook achter de tafel, en het Europese Hof gaf de opposanten gelijk. Zo kon dat niet. Toch was het schip van de wal: na moeizaam overleg zag het Eurovignet het licht. Omdat het Europees Parlement onvoldoende bij dat proces betrokken was werd de richtlijn door het Hof nietig verklaard, zonder overigens dat de werking werd opgeschort en zette de Commissie zich aan een nieuw voorstel dat nu ongeveer een jaar oud is en waarover collega Jarzembowki als rapporteur een verslag heeft uitgebracht. Inmiddels moet worden vastgesteld dat op het onderwerp geen zege rust. Verschillende discussies in de Raad mochten nog niet tot besluitvorming leiden en ben ik goed geïnformeerd, dan mag niet worden uitgesloten dat het uiteindelijke resultaat, de discussies worden op 4 oktober voortgezet, nogal zou afwijken van dat wat de Commissie zich had voorgesteld. Wij kunnen onze ogen niet sluiten voor de werkelijkheid.
Een andere realiteit mag ook niet onvermeld blijven. Hoewel wij waardering hebben, ik wil dat nadrukkelijk zeggen voor het werk van collega Jarzembowski, zijn wij bepaald niet ontzettend gelukkig met de uitkomst daarvan, hij weet dat ook. De gesprekken die wij daarover hebben gevoerd leidden aanvankelijk niet tot resultaat. Eigenlijk waren we het vooral eens over het feit dat we het oneens waren.
Mijn fractie wás en ís van mening dat zowel externe kosten als de gevoeligheid van bepaalde gebieden wezenlijke bestanddelen moeten vormen van een evenwichtige vervoerspolitiek. Mijn fractie was en is van mening dat na de aanneming van het verslag-Schmidbauer met de grootst mogelijke voortvarendheid gewerkt moet worden aan een intelligente aanpak van de problemen die nog moeten worden opgelost en dat de Raad het aan zichzelf en aan de Europese burger verplicht is actief mee te werken aan een beleid dat werkelijk perspectief biedt.
Eén van de voorgangers van commissaris Kinnock, zijn huidige collega Van Miert, heeft een aantal jaren geleden in een commissie van wijzen een verslag laten maken over de consequenties van toen al sterk groeiend verkeer. Sindsdien is er veel gestudeerd, veel gepraat, veel geschreven over alle denkbare oplossingen. Gebeurd is er echter te weinig, ik zeg niet dat er niks gebeurd is, gebeurd is er te weinig. Schoner verkeer wordt ingehaald door meer verkeer. Milieudoelstellingen worden plechtig geproclameerd en vervolgens op een langere baan geschoven. Goede alternatieven in het personen- en goederenvervoer komen onvoldoende tot ontwikkeling. Het zou een slecht signaal zijn geweest wanneer de twee grootste fracties in dit Parlement hier en nu tegenover elkaar hadden gestaan. Goed voor de politieke duidelijkheid wellicht, slecht echter voor minstens het uitzicht op het doortrekken van een lijn die in het verslag van mevrouw Schmidbauer is getrokken. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat dit Parlement geen beslissende stem heeft in de uiteindelijke besluitvorming van de onderhavige richtlijnen. Des te belangrijker is het dat duidelijk wordt gemaakt dat er bij de verschillen van mening die zijn gebleven één ding overeind staat: de overgrote meerderheid van dit Parlement zal, zo mag men hopen, zich opnieuw scharen achter de filosofie die in het groenboek "externe kosten" is neergelegd. Voor veel collega's wellicht een schamele troost en ook voor mij, ik heb het al gezegd, niet echt het toppunt van een droomwens, maar op termijn wel belangrijker dan we nu doen vermoeden. Hoe dan ook, wat ons betreft, een nadrukkelijke steun én voor de Commissie én voor die krachten in de transportraad die niet alleen zeggen dat er wat moet gebeuren, maar zich daar ook in eigen land en in de Unie sterk voor willen maken.

Grosch
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, om te beginnen zou ik de rapporteur willen feliciteren met zijn verslag en danken voor zijn inspanningen om compromisvoorstellen te zoeken en ook te vinden. Als Belg weet ik compromissen te appreciëren, collega Jarzembowski, maar weet ik ook dat compromissen al bij al slechts het voordeel hebben een oplossing te vinden als de meesten het niet eens konden worden. Daarom hebben wij vermoedelijk allen het gevoelen - en dat is hier al doorgeklonken - dat we delen van dit verslag als een goed compromis, maar niettemin als een compromis, moeten beschouwen.
Het wegvervoer toont zich in het kader van het milieuvriendelijk en veilig vervoersbeleid dat wij nastreven, zeker niet de beste leerling. Maar het heeft zich wel veruit het best aan de moderne markteisen aangepast. Aanrekening van kosten in het wegvervoer zal in mijn ogen, alsook in de ogen van een groot aantal collega's niet ertoe bijdragen de andere vervoermiddelen, zoals spoorweg of water, een nieuwe impuls te geven. Wij zouden bij het aanrekenen van kosten evenmin uit het oog mogen verliezen dat het om een sector gaat waar nog vele kleinere bedrijven werkzaam zijn, die hierdoor wel eens de grens van leefbaarheid zouden kunnen bereiken.
Dit is zeer duidelijk, want de vraag stijgt en het aantal bedrijven vermindert, terwijl het aantal grote ondernemers toeneemt. Als er al weggebruiksrechten worden ingevoerd, dan moet daarbij meer rekening worden gehouden met de aan de weg toegebrachte schade en de emissies. De in het verslag voorgestelde classificaties liggen volgens mij helemaal in de lijn van dit streven. Wij zijn het er ook over eens dat er rekening moet worden gehouden met gevoelige gebieden. Net als bij de vaststelling van de externe kosten is er in beide gevallen toch nog een nauwkeuriger onderzoek door de Commissie nodig om zakelijke en logische voorstellen te kunnen doen.
Maar voor de aparte vermelding van de Brennerautosnelweg, nu al, zijn er volgens mij geen speciale analyse noch verdere argumenten nodig. Aan minimumtarieven vasthouden maakt naar onze mening deel uit van de opvatting dat ook op belastinggebied minimale criteria nodig zijn als men met de belastingen de markt niet wil verstoren. Het voor ons liggende voorstel biedt ons echter bijlange niet de garantie dat de voorgestelde vergoedingen in alle lidstaten tot dezelfde belasting zullen leiden.
Tot slot zou ik het voorstel van de rapporteur tot herziening van de minimumtarieven tegen het jaar 2001 nog willen toejuichen. De technologische ontwikkeling, alsook, naar ik hoop, de ontwikkeling op andere gebieden van het vervoer pleiten daar voldoende voor.

Wijsenbeek
Mevrouw de Voorzitter, mag ik allereerst de rapporteur gelukwensen met zijn verslag. Ook de commissaris wil ik feliciteren, want met New Labour krijgt zijn keuken een nieuw kleurtje. Het is vast een heel lichte tint rose!
Mevrouw de Voorzitter, de discussie die we heden voeren, houdt ons al jaren bezig. Op het ongelukkigste moment dat men had kunnen bedenken, komt er nu een behandeling in de plenaire vergadering. We zijn immers op dit moment in onderhandeling met Zwitserland en we stellen ons op alsof we met de kaarten open op tafel aan het poker spelen gaan terwijl de Zwitsers bezig zijn hun vuil van hun stoep bij de buren te vegen. Dat hadden we dus beter nu niet kunnen doen. De tweede onfortuinlijke omstandigheid betreft het feit dat het hier om een heffing gaat en dus de ministers van Financiën daarover moeten beslissen. Dat betekent unanimiteit en die is er gewoon niet. Dat moet de rapporteur ook weten en derhalve is zijn verslag, laat ons zeggen, water naar de zee dragen.
Het derde probleem dat helaas door de rapporteur niet behandeld is of althans niet in voldoende mate erkend, is de groei van de onderlinge handel binnen de Unie, althans dat is de oorzaak daarvan, en dat betekent dat er gewoon meer transport is. Met de huidige modal split waarin 75 procent wegvervoer is, waarvan we als Parlement met elkaar gezegd hebben: we willen graag meer over rail en over water, is het desondanks een zekere zaak dat het wegverkeer de belangrijkste verkeersmodaliteit zal blijven. Dat betekent ook dat we er alles aan moeten doen om de schade die het wegverkeer, en dat ontken ik helemaal niet, veroorzaakt, om die zo gering mogelijk te laten zijn. Dat betekent dat we de gelegenheid hadden moeten aangrijpen in dit verslag een werkelijke incentive te geven voor de minst milieuschadelijke oplossing. Nu is in de voorstellen van zowel de Commissie als van de rapporteur het verschil tussen de milieuschadelijkste, zeg maar voor Euro, Euro 0-klasse, de Euro I- en de Euro II-klasse en betere klassen, veel te gering. Dat betekent dat er van dit voorstel totaal geen incentive uitgaat om naar een verbeterde versie te gaan. Dat betekent ook dat we de kans missen om, en ik geef u één voorbeeld mevrouw de Voorzitter, de uitstoot van stikstofdioxide (NOx) is vorig jaar met 3, 5 procent gedaald in mijn land met name door de Euro II. Tussen 1990 en 1996 is het aantal voertuigkilometers met 13 procent gestegen en de uitstoot met 11 procent gedaald, SO2 16 procent naar beneden. We moeten dus Euro II en Euro III bevorderen.

Linser
Mevrouw de Voorzitter, over het aanrekenen van kosten voor zware vrachtwagens wordt met het oog op de financierbaarheid van de dure wegeninfrastructuur in heel Europa een heel geladen discussie gevoerd. Dit geldt in heel bijzondere mate voor Oostenrijk. Geopolitiek in het centrum van Europa gelegen is Oostenrijk bovendien een gevoelig en moeilijk te overwinnen Alpengebied. De belasting van het kwetsbare milieu wordt daardoor groter, de wegenbouw- en onderhoudskosten liggen dienovereenkomstig hoger. De in het verslag voorgestelde sterkere beklemtoning van het gebruikselement voor de berekening van de rechten, alsook de sterkere differentiatie van de bedrijfsvoertuigen naargelang het emissiegedrag en de aan de weg toegebrachte schade zijn zeer toe te juichen. Inhoudelijk geven wij tevens onze steun aan de constructieve amendementen van de groenen, en met name de amendementen 31, 34 en 41, die tot op zeer grote hoogte een weerspiegeling zijn van onze FPÖ-eisenlijst. Een eis waar niet van kan worden afgestapt blijft, ondanks de verwerping in de commissie, de internalisering van de externe kosten, zelfs al blijven er over de nauwkeurige definitie nog meningsverschillen bestaan. Deze maatregel zou juist nu, met het oog op de situatie in het milieubeleid, een belangrijk signaal zijn.
De definitie van gevoelige gebieden binnen de EU en de specifieke omschrijving van het hele Alpengebied als gevoelige regio lijken mij vooruitziend en toekomstgericht. Als direct betrokken inwoner van de vermoedelijk gevoeligste Europese vervoersregio, het Tiroler Inndal en de Brennerpas, weet ik hoe belangrijk het is dat de aldaar geheven tolgelden met een kostenbestanddeel worden verhoogd, respectievelijk kunnen worden verhoogd, en dat zodoende de basis voor de totstandbrenging van een milieuvriendelijke mobiliteit wordt gelegd.

Schmidbauer
Mevrouw de Voorzitter, de richtlijn betreffende het eurovignet had er allang moeten zijn sinds de mislukking van de eerste poging voor het Europees Hof van Justitie in 1995. De richtlijn waar wij vandaag over beraadslagen, gaat heel wat verder dan het eerste voorstel van toen en dat kan ik in beginsel alleen maar toejuichen. Als rapporteur over het Groenboek van de Commissie betreffende de internalisering van de externe kosten in het vervoer beschouw ik het voorstel van de Commissie als een eerste stap van de praktische implementatie van een eerlijker prijssysteem volgens het beginsel "de vervuiler betaalt" .
Hierdoor zouden de lidstaten in staat worden gesteld de weggebruiksrechten, om overtuigende redenen die verband houden met verkeerscongestie, milieuverontreiniging en ongevallen, te differentiëren en bovendien ook gevoelige routes vast te leggen. De rapporteur had in zijn eerste ontwerp de woorden "externe kosten" en "gevoelige routes" radicaal geschrapt. Mijn fractie had, onder het voorbehoud dat zij haar beslissing in de tweede lezing nog openhield, met een compromis ingestemd, ikzelf trouwens met buikpijn.
Door amendement 1 krijgt de Commissie nu de opdracht binnen een jaar een nauwkeurig overzicht van de externe kosten, de doorberekening daarvan aan de verschillende vervoerstakken en een desbetreffend voorstel voor te leggen. Tot het zover is, kan slechts tot een differentiatie afhankelijk van de aan de weg veroorzaakte schade en de milieubelasting door emissies worden overgegaan en kan in plaats van gevoelige routes alleen maar de Alpenregio naar voren worden geschoven. Maar ook extra tarieven voor piekuren of voor "s nachts moeten als mogelijkheid tot differentiatie toegelaten zijn.
Het compromis betekent weliswaar dat er niet onmiddellijk rekening wordt gehouden met de externe kosten, maar ik ben principieel optimistisch. Het opent anderzijds de mogelijkheid heel wat verder reikende wetgevingsmaatregelen te nemen, als de Commissie eenmaal de gedetailleerde voorstellen betreffende de externe kosten heeft voorgelegd. Als de rapporteur dit compromisbesluit van de vervoerscommissie en het persoverzicht van deze week - waarin ik deze trend ontwaar - wil gebruiken om de discussie over de internalisering van de externe kosten voor altijd te begraven, dan hoeft hij daarvoor niet op de steun van mijn fractie te rekenen, want het Commissievoorstel kan op een aantal punten en vooral in de bijlage met de gedifferentieerde belastingtarieven misschien wat omslachtig zijn, maar betekent over het geheel genomen niettemin een verbetering voor het hele vervoersgebeuren en vooral het begin van een billijker systeem waarbij de kosten volgens het beginsel "de vervuiler betaalt" worden aangerekend.

Sisó Cruellas
Mevrouw de Voorzitter, de tarificatie en de externe kosten van het vervoer zijn iets waarover de communautaire instellingen zich al lang zorgen maken. Er bestaan daarover antecedenten vanaf het begin van de jaren zestig en er zijn formele voorstellen over ingediend.
Het eerste daarvan behelsde het aanrekenen van infrastructuurkosten aan het wegverkeer, het hete hangijzer van de kosten- en belastingharmonisatie. In 1986 heeft de Commissie een document voorgelegd over het elimineren van concurrentieverstoringen ten gevolge van belastingheffing in het goederenvervoer over de weg met betrekking tot motorrijtuigbelasting, brandstofaccijnzen en tolheffingen.
Begin 1988 stelde de Commissie de ontwerprichtlijn van de Raad voor betreffende het doorrekenen van kosten van weginfrastructuur aan zware vrachtwagens. Daarmee wilde men dat de Raad normatieve kracht gaf aan de maatregelen die nodig waren om concurrentieverstoringen, die te wijten waren aan de verschillen in aanrekening van de kosten van de infrastructuur, uit de wereld te helpen.
Echter bleef het initiatief van de Commissie onbeantwoord. Het voorstel werd twee keer gewijzigd en wel in 1990 en 1992, omdat men steeds op zoek was naar pragmatische oplossingen. De oorzaak is gewoon de belangenvermenging rond het vervoer over de weg, en de verschillende praktijken in aanrekening en niet aanrekening van kosten in de diverse lidstaten.
Alsof dat nog niet genoeg was en de Raad eindelijk een akkoord bereikt en op 29 oktober 1993 met richtlijn 93/89/EG komt, betreffende de toepassing door de lidstaten van de belastingen op sommige voor het goederenvervoer over de weg gebruikte voertuigen en van de voor het gebruik van sommige infrastructuurvoorzieningen geheven tolgelden en gebruiksrechten, dan wordt dit door het Hof van Justitie nietig verklaard, wegens onvoldoende inschakeling van het Europees Parlement.
Hierbij komt dan nog de inhoud van het Groenboek van de Commissie over de internalisering van de externe kosten van het vervoer in de Europese Unie, waar de voorgestelde procedures ernstige twijfels opwerpen of ze wel in staat zullen zijn een zo ingewikkeld probleem te hanteren, aangezien de informatie die verstrekt wordt schaars en onbetrouwbaar is, en men er rekening mee moet houden dat de Commissie zelf toegeeft twijfels te hebben over de berekening van de externe kosten.
Het gaat hier dus om een zeer ingewikkelde zaak, waarvoor globale formules vereist zijn die rekening houden met de diverse vervoerswijzen, als wij het probleem voorgoed uit de wereld willen helpen. Volgens de berichten waarover ik beschik zal het moeilijk zijn om in de Raad tot een akkoord te komen, ondanks het uitstekende werk van de rapporteur, de heer Jarzembowski, die ik gelukwens en die met zijn amendementen de inhoud van de onderhavige ontwerprichtlijn verbetert.

Santini
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik ben verschillende felicitaties verschuldigd, niet alleen en niet zozeer voor de inhoud van het verslag, als wel voor de vakkundigheid waarmee onze rapporteur, de heer Jarzembowski, dit verslag via een echte institutionele slalombeweging in deze Vergadering heeft weten binnen te loodsen. Er wordt hier een op het eerste gezicht rustig debat over gevoerd, maar dat neemt uiteraard niet weg dat de meningen uiteenlopen. De titel was in ieder geval uitnodigend, rustig, namelijk: eerlijke en doelmatige prijsstelling in het vervoer; een titel die de langetermijnrichtsnoeren aangeeft voor een inmiddels volwassen beleid op het vlak van doorberekening van de infrastructuurkosten en congestie van het wegverkeer.
Een basisprincipe dat vanavond ook al is aangevoerd stelt dat de kosten van materialen en beheer, die volgens geharmoniseerde criteria aan de verschillende gebruikers moeten worden doorberekend, volledig worden terugverdiend. De Brennersnelweg is al genoemd, die is ongetwijfeld een van de meest urgente gevallen van doorvoer door de Alpen. Dankzij vragen, standpunten en amendementen is deze pas bijna een experiment geworden om te onderzoeken hoe een doorgang in een zogeheten "gevoelig" gebied beheerd moet en kan worden. Dit geval herbergt echter een kleine inconsequentie - dat hebben de Duitse en Italiaanse leden ook duidelijk gezegd -, omdat het een wellicht té uniek geval is. Op dit moment hanteren Duitsland, Nederland, Denemarken, België, Luxemburg en met ingang van dit jaar ook Zwitserland een gemeenschappelijk systeem, " eurovignet" geheten; Oostenrijk heeft een zelfstandig systeem, dat ook lijkt te worden voortgezet. De Oostenrijkse regering heeft krachtig opgetreden om te bereiken dat het gebruik van de Brennerpas, dat nu door middel van het ecopuntensysteem aan een bepaald quotum gebonden is, ook na de in toetredingsprotocol nr. 9 vastgestelde vervaldatum, dus na 2004, indirect aan banden wordt gelegd.
Oostenrijk heeft zich hierbij door het Zwitserse model laten inspireren en voorgesteld voor de Brennerpas meer tolgeld te heffen dan nodig is om de infrastructuurkosten terug te verdienen, om zodoende het transitoverkeer te ontmoedigen, want dat drukt zwaar op deze zeer kwetsbare doorgang. Dat is een beginsel waar we zeker achter kunnen staan, maar dan wel op voorwaarde dat het ook op ander Alpengebieden wordt toegepast, in het bijzonder op de vallei die aan de Brennerpas grenst. Ik begrijp namelijk niet waarom er voor identieke valleien, die alleen maar door een grens opgedeeld worden in Noord- en Zuid-Tirol, zo volkomen en buitensporig verschillende voorschriften moeten gelden.
Wij gaan dus akkoord met de differentiatie tussen Niet-Euro, Euro I en Euro II, maar wel met inachtneming van de voorschriften. De inkomsten mogen de kosten van aanleg, beheer en ontwikkeling niet overschrijden, maar vooral moeten ze aan bepaalde criteria voldoen die niemand nog duidelijk heeft aangegeven. Wie heeft bijvoorbeeld de criteria bepaald op grond waarvan besloten wordt of een gebied vanuit milieuoogpunt gevoelig is of niet? Volgens mij zijn daar helemaal geen criteria voor, en dus kan er ook willekeur gaan optreden. Iedereen zal het gebied dat rond zijn eigen grondgebied ligt als gevoelig, ja, zelfs veel gevoeliger dan andere gebieden aanmerken: ik denk daarbij aan de tol voor de Europabrug, waar ik over twee dagen met mijn auto overheen rijd en waarvoor ik, net zoals alle anderen, een exorbitant bedrag moet betalen.
Daarnaast is er ook nog een werkgelegenheidsprobleem: veel wegvervoersmaatschappijen hebben hun poorten al gesloten en wij willen zeker niet verantwoordelijk zijn voor nog meer van dit soort gevallen.

Frischenschlager
Mevrouw de Voorzitter, ik zou onmiddellijk bij de vorige spreker willen aansluiten. Mij is het namelijk zeer goed bevallen hoe hij heeft beklemtoond dat het bij de oplossing van dit ecologische probleem om de hele Alpenregio moet gaan. Ik ben er immers echt van overtuigd dat de Commissie vervoer en toerisme een fout heeft begaan door niet in te gaan op het voorstel van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming om van het beginsel van de bijzonder belaste routes over te schakelen op het beginsel van de bijzonder belaste regio's.
De hele Alpenproblematiek en de belasting door het vervoer van deze regio is een Europees probleem. Het gaat niet om lokale belangen, hoewel dit natuurlijk ook zeer belangrijk is voor de mensen die daar leven, maar het gaat erom dat wij genoodzaakt zijn een Europese oplossing te vinden, omdat de Alpen een Europees probleem zijn en niet uitsluitend een Oostenrijks, Zwitsers of Italiaans probleem. Daarom zou ik een dringend appel tot de voor vervoer bevoegde commissaris willen richten: concentreer u in al uw politieke inspanningen op het vinden van een pan-Europese, ecologische oplossing voor het gevoelige gebied van de Alpen. Alleen dat kan een oplossing zijn! Wij moeten voorkomen dat het probleem van de belasting van een route naar een andere route wordt verlegd. Dat is geen politieke oplossing!

Alavanos
Mevrouw de Voorzitter, mijn fractie heeft me verzocht tussenbeide te komen over het verslag van de heer Jarzembowski dat gaat over een onderwerp waarvoor ik niet bevoegd ben. Hoewel we het in beginsel eens zijn met de voorstellen van de rapporteur, willen we het volgende erover opmerken.
Ten eerste, het systeem voor gebruiksrechten dat door de Commissie wordt voorgesteld, is te ingewikkeld en moet worden vereenvoudigd. Ten tweede, de voorstellen over de maximumbelastingtarieven gaan duidelijk in de goede richting, wat er wellicht zal toe bijdragen dat de Raad de richtlijn aanneemt. Ten derde, de minimumbelastingtarieven moeten zodanig worden vastgesteld dat ze rekening houden met de aan de weg toegebrachte schade en de aantasting van het milieu door uitlaatgassen van de voertuigen en daardoor tegelijkertijd een stimulans zijn voor de koop van milieuvriendelijker voertuigen. Ten vierde, de inlassing van een herzieningsclausule die de toetsing van de minimumbelastingtarieven of de afschaffing daarvan in 2001 moet regelen, biedt de mogelijkheid in de toekomst tot een flexibeler stelsel over te gaan.

Cornelissen
Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag collega Jarzembowski complimenteren met zijn verslag waarvoor hij de steun van nagenoeg de gehele Commissie vervoer en toerisme heeft weten te verwerven. Het lijkt mij ook belangrijk de steun van de Commissie en van de lidstaten te krijgen én een breed maatschappelijk draagvlak te verwerven. Ik wil volstaan met twee opmerkingen.
Ten eerste voor de steun van het bedrijfsleven is belangrijk dat men daar niet het gevoel heeft dat men "gepakt" wordt, met andere woorden dat sprake is van een rechtvaardige kostentoerekening en voorts dat voor alle modaliteiten het beginsel "gelijke monniken, gelijke kappen" wordt toegepast.
Mijn tweede opmerking betreft Bijlage III. Ik ben de rapporteur erkentelijk dat hij met zijn amendement 26 mij ten dele tegemoet is gekomen om de gebruiksrechten meer te differentiëren tussen "Niet Euro" en "Euro II en beter" . Ik zou graag wat verder gaan en nu collega Wijsenbeek zo vriendelijk is geweest mijn voorstel gedaan tijdens de beraadslagingen in de Commissie vervoer en toerisme op dit punt over te nemen in zijn amendement 28 wil ik de commissaris vragen of hij hier expliciet op wil ingaan. Waar het mij om gaat is of een grotere differentiatie tussen de verschillende categorieën niet de ontwikkeling en het gebruik van schonere voertuigen zal bevorderen en daar is het ons toch allemaal om begonnen. Ik zou het daarom op prijs stellen als de commissaris expliciet op dat punt wil ingaan.

Ferber
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, nu het eurovignet voor zware bedrijfsvoertuigen het Europees Parlement weer eens bezighoudt, ontvlamt er opnieuw een fundamenteel debat over het wel en wee van het goederenvervoer over de weg. Maar daar gaat het vandaag juist niet om! Het gaat vandaag alleen maar om de bijdrage van de vrachtwagens in de kosten voor het onderhoud van de wegen en de infrastructuur. Wij zijn het erover eens geworden dat wij - zoals de rapporteur heeft gezegd - wat de externe kosten betreft eerst een studie opstellen over wat er werkelijk op ons toekomt. Daarom heeft dit vandaag ook niets in deze richtlijn te zoeken.
Hetzelfde geldt voor de gevoelige corridors, die in het oorspronkelijke voorstel van de Commissie voorkwamen. Ook dat kan niet het thema van deze richtlijn zijn. Is het de bedoeling dat wij, om het eens anders te formuleren, producten en leveringen in bepaalde regio's werkelijk duurder maken? De burgers in deze regio's zouden ons vervloeken, want de regeling geldt niet alleen voor het transitvervoer, maar vanzelfsprekend ook voor het vervoer dat zijn oorsprong of zijn bestemming in deze regio vindt en dan ziet het plaatje er wat de vrachtwagendensiteit betreft opeens heel anders uit. Dat geldt ook heel in het bijzonder voor de Brennerroute.
Ik vind niet dat wij voor de Brennerroute - en dat is het enige punt waarover ik van mening verschil met de rapporteur en de Commissie vervoer en toerisme - een bijzondere regeling mogelijk moeten maken. Het is mijn wens - die ik trouwens met vele leden deel - dat wij voor het hele Alpengebied - en dat zijn alle landen die de Alpenovereenkomst hebben ondertekend - tot een eenvormige oplossing komen. Dat kan echter, wat de laatste voorstellen betreft, niet op het niveau van Zwitserland plaatsvinden. Het kan evenmin de basis voor een gemeenschappelijk beleid vormen. Wij hebben hier uniforme regelingen voor het hele Alpengebied nodig. Bijzondere regelingen voor één enkele route vind ik, om eens geen blad voor de mond te nemen, je reinste onzin!
Tot slot wil ik de rapporteur nog danken voor zijn uitstekende verslag, voor zijn engagement om een brede consensus in het Parlement te bereiken. Het zou mij verheugen, mijnheer de commissaris, als u alle amendementen met uitzondering van deze die betrekking hebben op de Brenner, ook zoudt overnemen.

Schierhuber
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, om te beginnen zou ik de heer Jarzembowski van harte willen danken omdat hij zich überhaupt de moeite heeft getroost naar een evenwicht te zoeken tussen de verschillende belangen die er vooral in de vervoerssector in de Europese Unie bestaan en omdat hij dat evenwicht, of althans een begin daarvan, naar mijn mening ook heeft gevonden.
In het voor ons liggende verslag over de gebruiksrechten voor zware bedrijfsvoertuigen zou ik de compromisamendementen van de rapporteur willen steunen. Ik ben weliswaar van mening dat het door het aanrekenen van externe kosten uitsluitend aan vrachtwagens tot concurrentievervalsing komt. Toch moet de Unie rekening houden met de Brennerroute en dit is een zeer dringende aangelegenheid. Het is werkelijk van het allergrootste belang dat er met de belasting van deze gevoelige Alpenregio door het vervoer rekening wordt gehouden. De Commissie bepaalt in haar voorstel alleen maar dat de lidstaten een kostenbestanddeel ter dekking van externe kosten kunnen heffen, en wel van maximaal 0, 03 ecu/km. In het voorstel van de Commissie vervoer en toerisme wordt de Brennerautosnelweg daarentegen uitdrukkelijk vermeld. Volgens dit voorstel krijgt de Raad de mogelijkheid de betrokken lidstaten toe te staan de toltarieven te verhogen met een kostenelement dat bijdraagt tot de verwezenlijking van een duurzame verdeling van het vervoer over het hele Alpengebied. Voorts juich ik het toe dat de Commissie vervoer en toerisme zich ervoor heeft uitgesproken niet alleen gevoelige routes, maar ook gevoelige gebieden door de Commissie volgens een afzonderlijke procedure te laten toetsen en vaststellen. Bij deze toetsingsprocedure vind ik het belangrijk dat niet alleen vertegenwoordigers van de lidstaten erbij worden betrokken, maar ook vertegenwoordigers van de betrokken regio's gehoor vinden. Voor Oostenrijk is het belangrijk dat in een overweging van de richtlijn van de Raad rekening wordt gehouden met de Alpenovereenkomst.
Zoals in het begin gezegd, wijs ik de doorberekening van externe kosten alleen aan vrachtwagens af, maar kan ik over het geheel genomen met dit compromisamendement - dat zou ik nogmaals willen beklemtonen - instemmen, omdat er, dat hoop ik althans, eindelijk een eerste stap wordt gezet om rekening te houden met de belangen van Oostenrijk en het gevoelige Alpengebied.
De burgers van ons gemeenschappelijke Europa zullen ons gemeenschappelijke Europa beter accepteren en er ook meer van houden, als wij meer rekening houden met hun legitieme belangen.

Kinnock, Neil
Mevrouw de Voorzitter, het verslag van de heer Jarzembowski is zoals gewoonlijk grondig en inventief, en ik wil hem met beide kwaliteiten complimenteren.
Echter, de in de richtlijn voorgestelde geleidelijke veranderingen in de belastingen voor zware vrachtwagens en gebruiksrechten in de Gemeenschap, zorgen voor een evenwicht tussen datgene wat nodig is en datgene wat haalbaar is. Omdat de Commissie vooruit wil en niet stil blijven staan, kan ik een groot deel van de amendementen die de heer Jarzembowski voorstelt, niet overnemen.
Zoals de Vergadering weet, hecht de Commissie een groot belang aan de centrale kwestie van de externe kosten, zoals we duidelijk hebben gemaakt in ons groenboek inzake een eerlijke en doelmatige prijsstelling, dat in december 1995 gepubliceerd is. Hoewel ik blij ben met de nadruk die de Vergadering op de externe kosten legt - en ik ook begrip heb voor de wens om een globaal voorstel in te dienen voor alle vervoerswijzen in de nabije toekomst - moeten we toch pragmatisch zijn. We moeten vooruit zien te komen en dat moeten we doen als het praktisch kan. Daarom kan ik niet akkoord gaan met het voorstel in dit verslag, om zelfs de beperkte bepalingen betreffende de externe kosten te schrappen, zolang er geen allesomvattende maatregel is. Ondanks de goede motiveringen van de mensen die dergelijke amendementen hebben opgesteld, zou dat werkelijk een voorbeeld zijn van het feit dat te ver doorgevoerd perfectionisme nergens toe leidt.
Wat wij in de richtlijn hebben voorgesteld is de lidstaten de mogelijkheid te geven, en niet de verplichting, om een bescheiden externe-kostenelement toe te voegen aan de toltarieven indien zij zulks wensen. Dat is een belangrijk signaal en ik verwerp dan ook de amendementen 9 en 17.
Gekoppeld aan de kwestie van de externe kosten is natuurlijk het concept "gevoelige wegen" en de mogelijkheden die dit kan bieden voor het invoeren van tariefdifferentiatie. De nieuwe bepalingen in de voorgestelde richtlijn die betrekking hebben op gevoelige wegen zijn belangrijk tijdens de periode - en ik benadruk dat - waarin de meer geavanceerde technische betaalmiddelen ontwikkeld worden. Daarom kan de Commissie de amendementen 14, 18, 19, 20, 21 en 22 niet overnemen. Ik weet dat er nooit enig gevaar voor is dat mijnheer Jarzembowski op zijn werk in slaap valt, maar ik wist dat die opmerking hem helemaal alert zou maken.
De gave van mijnheer Jarzembowski voor innovatie komt tot uiting in amendement 7, dat de vaststelling voorstelt van "gevoelige gebieden" , iets waarover meerdere sprekers in dit debat hebben gesproken. Maar natuurlijk is het het concept van gevoelige gebieden die veel verder gaan dan wat de Commissie had voorgesteld. Het feit dat het idee verschijnt in een verslag dat voor het overige gewijd is aan het volledig doen verdwijnen van gevoelige routes, getuigt van de vindingrijkheid van de leden. Ik kan amendement 7 evenwel niet overnemen, omdat het begrip "gevoelige gebieden" onpraktisch is. Per slot van rekening is de hele wereld een gevoelig gebied. Amendement 3, waarin gevraagd wordt om een verwijzing naar het Alpenverdrag, kan ik wel overnemen.
Voor wat de motorrijtuigbelastingen betreft wil ik er de Vergadering aan herinneren dat het vaststellen van maxima voor motorrijtuigbelastingen, waarbij de lidstaten motorrijtuigbelastingen mogen heffen die lager liggen dan de minimumtarieven indien zij een gebruiksrechtenstelsel hanteren, tot doel heeft de bestaande verschillen in de met het vervoer verband houdende heffingen in de gehele Gemeenschap niet verder te doen stijgen. Ik erken evenwel dat dit niet de meest fundamentele elementen van het voorstel zijn, dus kan ik de amendementen 3, 5, 11 en 12 overnemen. Ook kan ik amendement 13 goedkeuren, waarin gevraagd wordt om een regelmatige toetsing van de motorrijtuigbelastingen.
Amendement 6 daarentegen kan ik niet overnemen. Daarmee zou een vrijstelling van de minimumtarieven voor onbepaalde duur worden ingevoerd, in plaats van een vrijstelling voor een bepaalde duur.
Inzake amendement 1, waaraan door meerdere sprekers is gerefereerd, waardeer ik de inspanningen die het Parlement doet om consequent te zijn. Zoals mevrouw Schmidbauer zelf zegt, werd in haar verslag het belang van de externe kosten onderkend en werd de Commissie uitgenodigd om met voorstellen te komen voor alle vervoerswijzen. Amendement 1 geeft dat standpunt weer, en zoals mevrouw Schmidbauer zelf al zei, is dat volkomen consequent en prijzenswaardig. Jammer genoeg echter beperkt dat amendement de mate waarin de beginselen voorlopig in het wegvervoer toegepast moeten worden, waardoor het dus een onaanvaardbaar amendement is.
Afgezien van die overweging kan ik amendement 1 ook in geen geval goedkeuren, omdat het suggereert dat aanzienlijke differentiatie op basis van het gewicht en de emissies van voertuigen in eerste instantie alleen ten aanzien van de regeling van weggebruiksrechten mogelijk is.
Het amendement dat de heer Jarzembowski heeft ingediend is in tegenspraak met amendement 25, eveneens van de heer Jarzembowski. Het is duidelijk dat de heer Jarzembowski een aanhanger is van Oscar Wilde, die de wijze opmerking maakte dat alleen bekrompen geesten altijd en eeuwig consequent willen zijn. Het belangrijkste punt is echter dat differentiatie van motorrijtuigbelasting, overeenkomstig de schade aan de infrastructuur, op basis van het totaalgewicht en de emissies van de voertuig, zoals blijkt uit het formulier van de Euroclassificatie, niet alleen mogelijk is maar ook betrekkelijk eenvoudig en algemeen aanvaard is door de lidstaten.
Vervolgens geloof ik niet dat er behoefte is aan een eenvoudigere structuur van de minimumbelastingtarieven voor motorvoertuigen, zoals wordt voorgesteld in amendement 24. Die structuur is namelijk dezelfde als in de bestaande richtlijn en de lidstaten hebben hierover geen klachten ingediend.
Als ik het nu mag hebben over de amendementen over de gebruiksrechten, deel ik u mede dat ik amendement 9 kan overnemen, waarin gevraagd wordt om tariefdifferentiatie toe te passen tijdens de spitsuren en 's nachts, op voorwaarde natuurlijk dat de tarieven binnen de vastgestelde maximumtarieven blijven. Dat sluit aan op de wens voor differentiatie van de rechten alnaargelang het tijdstip van de dag. Op voorwaarde dat het wat wordt bijgesteld, kan ik ook amendement 15 overnemen, waarin een verlaging van 50 % van de gebruiksrechten wordt voorgesteld voor voertuigen die in perifere regio's zijn geregistreerd. Ook dit mag echter slechts voor een beperkte duur gelden.
Voor wat betreft het niveau van de gebruiksrechten en de structuur ervan, wil ik benadrukken dat de maximumbedragen van de op jaarbasis geheven gebruiksrechten zoals voorgesteld in amendement 26, tussen de 1.000 en 2.500 ecu, gewoon te hoog zijn. Ze zouden tot een veel te grote stijging leiden, namelijk bijna 100 %, van de huidige rechten en niet aan de vereiste voldoen om het systeem geleidelijk te veranderen. Dat is duidelijk niet aanvaardbaar en ik denk niet dat mijn standpunt verrassend is voor degenen die het amendement hebben opgesteld.
De classificatie van voertuigen in drie categorieën, overeenkomstig de schade die zij aan de infrastructuur toebrengen, zou ertoe leiden dat de tarieven worden afgestemd op de reële kosten. Dat is beter dan wat mogelijk is binnen de huidige stelsels van gebruiksrechten en ook beter dan een aanpassing die zou resulteren uit een tariefdifferentiatie gebaseerd op het aantal voertuigassen, zoals voorgesteld wordt in het amendement dat voor de Vergadering ligt. Daarom zijn de amendementen 16-25 onaanvaardbaar.
Over de resterende amendementen die de Commissie vervoer en toerisme heeft ingediend, die niet op een specifiek thema betrekking hebben, moet ik opmerken dat amendement 4 niet tot een specifieke juridische bepaling in deze richtlijn leidt en daarom verworpen dient te worden, terwijl de amendementen 8, 10 en 23 aanvaardbaar zijn.
Naast de amendementen van de Commissie vervoer en toerisme, is er een reeks nieuwe amendementen ingediend. Al die amendementen - de amendementen 27-42 - werden eerder door de Commissie vervoer en toerisme overwogen en vervolgens verworpen. Ik moet de Vergadering mededelen dat ik al die amendementen eveneens verwerp.
Na alle voorgestelde amendementen in detail te hebben doorgenomen - met uitzondering van de amendementen 27-42, die ik al bij een eerdere gelegenheid heb besproken - herhaal ik nog eens dat de Commissie zich met dit voorstel ten doel stelt om een beter gedifferentieerd tariefstelsel in de Gemeenschap te creëren, door ervoor te zorgen dat de tarieven dichter bij de daadwerkelijke kosten liggen en eerlijk zijn voor zowel gebruikers als nietgebruikers.
Ik hoop dat alle leden van de Vergadering bij nader inzien in staat zullen zijn dit pragmatische en progressieve verslag te steunen. Het spijt me dat ik zoveel tijd in beslag genomen heb, maar het waren niet alleen bijzonder interessante amendementen maar het waren er ook veel in aantal.

De Voorzitter
Mijnheer Kinnock, onze rapporteur moet al een idee hebben gehad van de antwoorden die u hem zou geven, want hij had mij al opnieuw het woord gevraagd voordat u zelfs maar had gesproken.
Zoals u weet, is het al laat en wij hebben voor vanavond nog twee verslagen op de agenda staan.
Mijnheer Jarzembowski, u hebt uiteraard de mogelijkheid te reageren op de woorden van de commissaris, maar ik kan onmogelijk opnieuw het woord verlenen aan alle sprekers, anders gaan wij een tweede debat houden en dat zou niet correct zijn ten opzichte van de verslagen van mevrouw McIntosh en mevrouw Berger. Wij luisteren dus naar de heer Jarzembowski, en wel zo kort mogelijk.

Jarzembowski
Mevrouw de Voorzitter, ik heb het woord gevraagd omdat ik om te beginnen wil reageren op de heel spitsvondige uitvlucht van de heer Wijsenbeek waarmee deze de bal wel totaal mis heeft geslagen. Wij moeten hier vandaag en morgen over spreken en beslissen, omdat de Raad zich juist aan een beslissing over het eurovignet onttrekt, ook onder het voorwendsel dat het Parlement nog helemaal geen beslissing heeft genomen. Daarom moeten wij ons advies aannemen, dan kan de Raad zich niet meer aan een beslissing onttrekken.
Voor de commissaris heb ik twee opmerkingen: mijnheer de commissaris, wij gaan normaal gezien zeer open met elkaar om, maar wat u ons vandaag hebt geboden, was een schijndebat. Enerzijds zegt u dat u betreurt dat wij de externe kosten nog niet aanrekenen. Maar als wij anderzijds zeggen dat we bij de differentiatie van de weggebruiksrechten rekening moeten houden met de belasting door uitstoot en schade aan de weg, dan betreurt u dat ook en zegt u: zo'n wegenvignet wilde ik niet hebben! U spreekt met twee monden!
Ten tweede, hier vecht u voor uw oorspronkelijke voorstel, maar uit wat ik over de onderhandelingen in de Raad hoor, moet ik afleiden dat u in werkelijkheid ver ten achteren blijft bij wat wij als Parlement vandaag willen besluiten.

Castricum
Voorzitter, ik zou u een suggestie aan de hand willen doen om veel tijd te besparen bij dit soort debatten. Ik vind het beneden het niveau van de commissaris, wanneer hij hier naartoe komt om een lijst voor te lezen over welke amendementen hij wel kan overnemen en niet kan overnemen. Dat leidt tot een schijndebat, het heeft geen enkele zin, het schaadt het aanzien van het Parlement en ik zou u willen vragen om in het vervolg dit soort discussies schriftelijk af te doen. Wat de bijdrage van de commissaris betreft had dat vanavond gekund en ik betreur dat zeer.

Kinnock, Neil
Mevrouw de Voorzitter, ik ben zeer dankbaar, vooral omdat ik zo een kans krijg een aanbod te formuleren, namelijk dat als de leden met hun amendementen komen en ze zonder enig bericht aan de Commissie voorleggen, zij dan afzien van elke vorm van een intelligent, overtuigend antwoord op hun vraag. Dit werkt tijdbesparend voor de Vergadering en het betekent dat ik weg kan blijven. Er wordt dan wel geen verantwoording afgelegd aan de burgers van de Europese Gemeenschap, maar ik weet zeker dat het de leden in staat zal stellen hun gelijk overduidelijk aan te tonen. Dus indien u ons niet in kennis wil stellen en indien u niet wenst dat ik hier met een lijst antwoorden verschijn, dan hoeft u het maar te zeggen en zal ik direct gevolg geven aan het verzoek van het Parlement.
Mag ik ook zeggen dat als de heer Jarzembowski zegt dat dit een schijndebat was, ik hem dan als ervaren politicus vraag wat hij nu eigenlijk verwacht had. Als hij geen keuze kan maken tussen datgene wat wenselijk is - en ik denk dat ik het met hem eens kan zijn over wat wenselijk is - en wat haalbaar is, dan krijgen we inderdaad een schijndebat. En als mijnheer Jarzembowski geen onderscheid kan maken tussen geleidelijke vooruitgang en stagnatie, dan krijgen we eveneens een vrij kunstmatig debat. En het gevolg is dat, geconfronteerd met de dilemma's waar de geachte afgevaardigden hier voor staan (en ik sympathiseer met de heer Jarzembowski en de heer Castricum en alle andere leden, want ik heb dat dilemma ook) de keuze toch gemaakt moet worden: gaan we vooruit, al is het maar een millimeter per keer, of blijven we stilstaan en gaan we niet vooruit? Dit zijn de alternatieven en ik vraag de geachte afgevaardigden om voor de vooruitgang te kiezen.

Bazin
Mevrouw de Voorzitter, de toon die de commissaris vanavond aanslaat, verbaast mij zeer, aangezien er tijdens de voorbereidende werkzaamheden de hele tijd een uitstekende sfeer tussen hemzelf en de commissie, tussen zijn en onze diensten heeft geheerst.
De heren Jarzembowski en Castricum hebben respectievelijk een politiek oordeel geveld en een technische opmerking gemaakt. Ik geloof inderdaad dat iedereen hier verrast is geweest door deze opsomming van amendementen die worden verworpen, vaak trouwens zonder erg gefundeerde argumenten. Persoonlijk sta ik achter de analyse van onze collega's en vind ik dat we in de toekomst op een nieuwe basis opnieuw van start moeten gaan. Ook de slotwoorden van de commissaris vind ik een beetje misplaatst.

Kinnock, Neil
Mevrouw de Voorzitter, als ik op een openhartige manier antwoord geef, dan is dat omdat ik deze Vergadering respecteer en het niet behandel alsof ik het niet voor vol zou aanzien. Zodat als rechtstreeks verkozen leden van het Europees Parlement mij zeggen dat ik niet moet komen opdagen met een lijst antwoorden, ik dan wel moet vragen hoe ze dan vinden dat de Europese Commissie verantwoording moet afleggen. Nu vind ik het helemaal niet erg om kritiek te krijgen, en vind ik het ook niet erg dat de essentie van wat ik zeg wordt aangevallen, maar ik duld geen kritiek op het feit dat ik tracht te reageren op de uitvoerige argumenten en overwegingen van de leden van deze Vergadering, zeker niet als mijn diensten eindeloos veel tijd spenderen om te proberen samen te werken met de leden van het Parlement en om tegemoet te komen aan hun bezorgdheden, hetgeen ook geldt voor mijn kabinet en voor mijzelf. En als er een politiek punt gemaakt wordt, dan antwoord ik, als politicus in hart en nieren, op een politieke manier.

De Voorzitter
Na dit nogal heftige debat, waaruit duidelijk blijkt hoeveel belang de parlementsleden en de commissaris aan deze kwestie hechten, verklaar ik het debat te zijn gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Verbetering van de veiligheid in de luchtvaart
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0091/97) van mevrouw McIntosh, namens de Commissie vervoer en toerisme, over de mededeling van de Commissie over ontwikkeling van een communautaire strategie ter verhoging van de veiligheid in het luchtverkeer (SEC(96)1083 - C4-0423/96).

McIntosh
Mevrouw de Voorzitter, ik ben blij met deze gelegenheid om onze standpunten naar voren te brengen over de mededeling van de Commissie voor een strategie ter verhoging van de veiligheid van het luchtverkeer. Ik wil graag van deze gelegenheid gebruikmaken om de commissaris en zijn diensten te feliciteren met het tot dusverre verrichte werk en dat ook nu nog steeds bezig is.
Op 10 december vorig jaar heeft de Commissie een voorstel geformuleerd over een mandaat om onderhandelingen aan te gaan over de oprichting van een Europese organisatie die belast is met de veiligheid van de burgerluchtvaart. Inderdaad heeft de Raad van ministers van Vervoer op 20 juni dit jaar de oprichting van een dergelijke autoriteit bevestigd. Naar ik heb begrepen werkt COREPER momenteel aan de opstelling en vastlegging van de voorschriften, de institutionele aspecten en de vorm en mate van een dergelijke deelname door de Europese Unie. Einde dit jaar moet over deze voorschriften geconcludeerd worden en ons betoog hier vanavond komt dan ook op een zeer goed moment.
Deze Vergadering wenst vurig dat een dergelijke Europese autoriteit echt de nodige kracht zal hebben en niet al te bureaucratisch zal werken. De enige conclusie van onze hoorzitting was dat de huidige structuur van de gezamenlijke luchtvaartautoriteiten en de huidige verordening 3922 uit 1991 gewoon niet werken.
Wij vinden dat een dergelijke op te richten autoriteit democratische verantwoording moet afleggen. Daarom stellen wij voor dat het Europees Parlement vertegenwoordigd moet zijn in het adviescomité dat het dagelijks bestuur van de organisatie assisteert, en dat dit dagelijks bestuur een jaarverslag van haar werkzaamheden moet uitbrengen en aan het Parlement moet voorleggen.
Wij willen uiting geven aan onze bezorgdheid over de steeds toenemende vraag naar luchtvervoer, die naar verwachting tegen het jaar 2010 zal verdubbelen, waardoor de veiligheid van de luchtvaart als nooit tevoren onder druk zal komen te staan. Alleen al in het Verenigd Koninkrijk hebben in 1986, 86 miljoen passagiers gebruik gemaakt van Britse luchthavens. Tien jaar later was dit cijfer opgelopen tot 135 miljoen passagiers. Ook zijn wij verontrust over de grote verschillen qua interpretatie en tenuitvoerlegging van de veiligheidsnormen van de ICAO op Europees en mondiaal niveau. Het gebrek aan harmonisatie voor lucht- en ruimtevaartproducten brengt extra kosten en beperkingen met zich mee voor de Europese industrie, waardoor deze minder goed kan concurreren.
Wij kunnen het ons niet permitteren zelfgenoegzaam te zijn. Het veiligheidsniveau in Europa is momenteel bijzonder hoog. Maar er is deze week een vliegtuigramp gebeurd in Cuba, en vorig jaar een in de Dominicaanse Republiek en in India. We moeten ervoor zorgen dat een zo hoog mogelijk veiligheidsniveau gehandhaafd blijft, en daarbij denken aan het toegenomen luchtvervoer in Europa en de rest van de wereld, alsmede aan de gestegen concurrentie van derde landen, met name de ontwikkelingslanden. We moeten trachten te voorkomen dat er ongevallen gebeuren in plaats van alleen maar te reageren op ongelukken die al plaatsgevonden hebben.
In de context van de aparte ontwerprichtlijn betreffende een veiligheidsbeoordeling van vliegtuigen uit derde landen die luchthavens in de Gemeenschap aandoen, moeten wij trachten te komen tot een systeem van veiligheidscontroles op luchthavens zoals de "port state control" voor het maritieme vervoer. In dit opzicht zou het voor de overvolle luchthavens van Europa een mogelijk stap vooruit zijn als luchtvaartmaatschappijen zouden aantonen dat zij veiligheidsnormen van wereldklasse hanteren en voorts dat zij voldoen aan de voorschriften van het thuisland.
Persoonlijk heb ik mijn twijfels. De Commissie vervoer en toerisme is van mening dat de Europese Unie een zwarte lijst moet aanleggen. Luchtvaartmaatschappijen uit derde landen die door Europese passagiers overal ter wereld worden gebruikt, en andere buiten de EU gevestigde luchtvaartmaatschappijen voorzover hun vliegtuigen een luchthaven in de EU aandoen, welke ontoereikende meldingssystemen hebben en niet aan de EUveiligheidsnormen voldoen, zouden op die zwarte lijst terechtkomen met het doel hen de toestemming te weigeren in de Europese Unie te landen of te starten. Iedere zwarte lijst met luchtvaartmaatschappijen draagt een risico met zich mee op represaillemaatregelen. Een wat positievere benadering zou er mijns inziens in kunnen bestaan luchtvaartmaatschappijen van derde landen een helpende hand toe te steken, vooral bij het gebruik door die landen van satellietnavigatie en andere moderne technologie. Ook zou begeleiding bij de regelgeving en opleiding in de ontwikkelingslanden nuttig kunnen zijn.
De voorgestelde Europese organisatie voor de veiligheid van de luchtvaart dient bindende voorschriften op te stellen betreffende de veiligheid van de burgerluchtvaart, met name wat betreft de exploitatie en het onderhoud van vliegtuigen. Er dienen een verplicht systeem voor het melden van incidenten en van een Europees vertrouwelijk systeem voor het vrijwillig melden van incidenten ingesteld te worden, alsmede maatregelen ter beperking van verwondingen in geval van een ongeluk. Misschien wel het meest controversiële is dat wij de lidstaten vragen om alle maatregelen te coördineren die nodig zijn ter verhoging van de veiligheid op luchthavens, waaronder het verplicht controleren van bagage en het niet toelaten dat niet-begeleide bagage meevliegt. Hoewel het normaliter tot het domein hoort van de betrokken regeringen, zijn na de ramp in Lockerbie een aantal veiligheidskwesties noodzakelijkerwijze onbeantwoord gebleven. Wij verzoeken de Commissie te kijken naar het VS-systeem voor openbaarmaking van uitvoerige informatie omtrent kwesties in verband met veiligheid en, indien dat op zijn plaats is, in de Europese Unie soortgelijke voorzieningen te treffen. Reisorganisaties moeten vermelden welke luchtvaartmaatschappijen de vluchten uitvoeren. Naar onze mening zullen de maatregelen die wij voorstellen, samen met een beter controlesysteem voor het luchtverkeer, de veiligheid van het luchtverkeer in de gehele Europese Unie verbeteren.
Ik heb een opmerking bij het amendement dat de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten heeft ingediend over de toelating van bagage die mag worden meegenomen in de cabine. Mijn ervaring is dat dit een internationale norm is, waaraan wij vrouwen al gehoor geven. Het is vaak de reizende mannelijke zakenwereld die dit nogal eens in de wind slaat. Wellicht moeten we de regels implementeren die momenteel al bestaan.
Ik beveel onze voorstellen aan de Vergadering aan en kijk uit naar het antwoord van de commissaris.

Seal
Mevrouw de Voorzitter, ik hoop dat u me niet onhoffelijk vind als ik de rapporteur niet kan prijzen met haar verslag, omdat het verslag dat zij aan de Commissie vervoer en toerisme heeft voorgelegd wel erg dunnetjes was. Maar ik wil wel de Commissie vervoer en toerisme mijn complimenten maken met de amendementen die zij heeft ingediend en waardoor het nu een verslag met inhoud is geworden. Slechts één amendement - met betrekking tot handbagage - werd niet overgenomen en het zal opnieuw aan het Parlement worden voorgelegd.
We zijn het er allemaal over eens dat de veiligheid van het luchtverkeer steeds belangrijker wordt. Er vliegen steeds meer mensen, niet alleen zakelijk maar ook voor vakanties. Tegen 2010 zal de vraag naar luchtvervoer verdubbeld zijn. Deze week heeft Boeing gezegd dat met deze stijging van het luchtverkeer, er in 1910 naar schatting één groot ongeluk per week zal gebeuren. Dus moet er worden opgetreden om de veiligheidsnormen te handhaven en te verbeteren.
De rapporteur, in haar betoog, en de Commissie lijken geobsedeerd te zijn door liberalisering. Maar liberalisering mag niet betekenen dat de veiligheidsnormen minder streng worden. Er moet sprake zijn van een gecontroleerde liberalisering. Er komt hier nog een ander verslag over, waarover ik niet verder in detail zal treden. In mijn land is British Airways een zeer goed voorbeeld van wat er kan gebeuren met ongecontroleerde liberalisering. De kosten van het cabinepersoneel worden verlaagd, in plaats van verhoogd. Er wordt geen rekening gehouden met de sociale kosten van de maatregelen. Er is meer personeel nodig, die een hogere moreel nodig heeft, een betere opleiding en een beter salaris. Maar British Airways is vast van plan om de kosten met 1 miljard pond te drukken, ongeacht, zo is onze indruk, de gevolgen die dat kan hebben voor de veiligheid. Het moet wel gevolgen hebben voor de veiligheid! Zo heeft British Airways het aantal nooduitgangen in haar vliegtuigen verlaagd om er meer stoelen in te kunnen zetten, en nu wil zij de dochterondernemingen die de maatschappij in Frankrijk heeft overgenomen, dwingen om het aantal personeelsleden te verlagen. Maar hoe kun je dat nu doen zonder het veiligheidsniveau aan te tasten.
Ik zou de aandacht van British Airways, en met name die van de hoofddirecteur, en van andere luchtvaartmaatschappijen willen vestigen op paragraaf 16 van dit verslag dat stelt dat: " maatschappelijke aspecten, gezondheid op het werk en opleiding essentieel zijn voor de handhaving van een hoge mate van veiligheid in het luchtverkeer" , en niet dreigementen en intimidatie, wat de nieuwe benadering lijkt te zijn van het management van British Airways. We moeten méér geld uitgeven aan de veiligheid, niet minder.
Ook doe ik een beroep op de luchtvaartmaatschappijen om zo spoedig mogelijk de aanbeveling over te nemen van paragraaf 13(c), met name betreffende het aanbrengen van rookkappen, de installatie van sproeisystemen en het aanbrengen van externe camera's. Hiertoe zou men onverwijld kunnen overgaan.
Toen de rapporteur naar de Commissie vervoer en toerisme kwam, stelde zij dat de kosten van rookkappen à 40 pond per stoel te hoog waren. Als een nieuw vliegtuig 100 miljoen pond kost, dan is dat nonsens. Ook moeten we erop letten dat volgens paragraaf 15 alle bagage gecontroleerd moet worden en de veiligheid verhoogd moet worden. Volgens de laatste informatie over de ramp in Lockerbie zou de bom in Heathrow geplaatst zijn, waar de veiligheid zeer hoog is. Er mogen zich geen Lockerbies meer voordoen.
Ook maak ik mij zorgen dat de obsessie om de kosten te drukken, de piloten verplicht steeds langer te werken. Zo is het nu mogelijk, bijvoorbeeld op een terugvlucht van Manchester naar Luxor, dat een piloot 17 uur non-stop aan het werk is. Dat is gewoon onaanvaardbaar. We hebben gemeenschappelijke regels nodig voor het aantal werkuren voor vliegers en cabinepersoneel, die gebaseerd zijn op de veiligheid en niet op de kosten.
Tot slot ben ik het met de rapporteur eens dat wij ervoor moeten zorgen dat het met het luchtvervoer niet de kant opgaat van het zeevervoer dat een goedkope vlag voert voor schepen en bemanningen. Geen enkel vliegtuig mag toegang krijgen tot de Europese Unie, tenzij het aan alle veiligheidsvoorschriften voldoet en dit moet ook voor de bemanning een voorwaarde zijn. Wij moeten onze steun geven aan deze zwarte lijst met onveilige luchtvaartmaatschappijen. Daar het luchtverkeer zo enorm toeneemt, is het nu het moment om normen in te stellen voor de veiligheid. Wij in dit Parlement zullen de voorspelling van Boeing van een groot ongeval per week, niet accepteren!

Stenmarck
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik graag mevrouw McIntosch bedanken voor het geweldige stuk werk dat zij in dit verslag gestopt heeft.
Wij, leden van het Europees Parlement, reizen heel veel. Steeds meer mensen doen dat ook. Het hoort bij de moderne samenleving om op meerdere plaatsen werkzaam te zijn. Ten gevolge hiervan neemt het aantal vluchten bijzonder dramatisch toe. Zoals eerder gezegd zullen er wellicht in 2010 tweemaal zoveel vluchten zijn als nu. Op veel manieren is dit een positieve ontwikkeling die aan heel veel mensen nieuwe mogelijkheden biedt. Het moet ons echter ook duidelijk zijn dat het ook nieuwe risico's schept, en dat onze medewerking vereist is om deze tot een minimum te beperken.
Gedurende zeer vele jaren werd het aantal luchtvaartongelukken steeds kleiner, vooral ten gevolge van de technische vooruitgang. In 1996 hield deze trend op, vooral ten gevolge van een aantal zeer omvangrijke ongelukken. Nu moeten wij er vooral aan meewerken om een trendmatige jaarlijkse verhoging te voorkomen. Als de woorden van collega Seal van daarstraks uitkomen, namelijk dat er vanwege de juist geconstateerde ontwikkeling in de nabije toekomst mogelijk elke week een ernstig luchtvaartongeluk plaatsvindt, is dat vanzelfsprekend een ontwikkeling die heel veel mensen zal afschrikken. Het voorkomen van zo'n ontwikkeling is een enorme uitdaging voor de vliegtuigfabrikanten. Het is een uitdaging die de fabrikanten zeer serieus nemen, maar ook wij kunnen hieraan bijdragen, wellicht vooral door versterking van preventieve veiligheidsmaatregelen.
In dit verband zou ik twee zaken speciaal willen benadrukken. De ene is het steeds groter wordende capaciteitsgebrek. Dat is de situatie vandaag de dag, en met een verdubbeling binnen 12 à 13 jaar, wordt dat alleen maar erger. Dat is gedeeltelijk op te lossen door de techniek verder te ontwikkelen, maar als de toegankelijkheid aan het eind van die periode overeenkomstig de vraag wil kunnen toenemen, is het noodzakelijk om de capaciteit van de vliegvelden uit te breiden.
Het tweede dat ik belangrijk vind is dat de veiligheid een concurrentieaspect tussen de luchtvaartmaatschappijen wordt. Vandaag beconcurreert men elkaar met de prijzen, vertrektijden en de service aan boord. In de toekomst moet ook de veiligheid een punt van concurrentie worden. Ik heb de steun van de commissie vervoer gekregen voor een voorstel om informatie van de verschillende luchtvaartmaatschappijen over veiligheidsverhogende maatregelen onderling te kunnen vergelijken. Het kan daarbij gaan om informatie over training en opleiding van piloten, de gemiddelde leeftijd bij de luchtvaartmaatschappij, verschillende soorten ongelukken en incidenten. Dat gebeurt in de VS, maar tot nu toe niet in Europa. Het is echter iets dat volgens mij ook bij ons verbeterd moet worden.

Ainardi
Mevrouw de Voorzitter, ik ben het eens met de doelstellingen van het verslag van mevrouw McIntosh, te weten de handhaving van het hoogste veiligheidsniveau door een beroep te doen op goed opgeleid personeel en gebruik te maken van veilige apparatuur. Ik deel ook de erin geuite bezorgdheid over de voortdurende stijging van de vraag naar luchtvervoer, die een nieuwe druk op de veiligheid uitoefent.
Het voorzienbare risico dat er bij handhaving van het huidige veiligheidsniveau over twintig jaar wekelijks één zwaar ongeval zal plaatsvinden, is inderdaad onaanvaardbaar. Er moet worden uitgezocht welke de diepere oorzaken zijn van de bedreigingen die op de veiligheid wegen. We kunnen ons niet beperken tot alleen maar de eerbiediging van de internationale normen en voor de rest de verantwoordelijkheid leggen bij de buiten Europa gevestigde luchtvaartmaatschappijen, we kunnen de keuzes die al verschillende jaren op het gebied van het vervoersbeleid worden gemaakt niet gewoon over het hoofd zien!
Hoe kunnen we over veiligheid spreken zonder rekening te houden met alle consequenties van het liberaliseringsbeleid? Na herhaalde herstructureringen en dereguleringen zien de luchtvaartmaatschappijen alles in het perspectief van een economische oorlog met alle rampzalige gevolgen vandien voor de werkgelegenheid. De verscherping van de concurrentie leidt tot een toename van het aantal vluchten en luchtvaartmaatschappijen, waardoor de luchthavencapaciteit haar verzadigingspunt bereikt en de veiligheid van passagiers en omwonenden wordt bedreigd in een mate die niet meer in verhouding staat tot de toename van het aantal passagiers. Hieruit resulteert tevens een verslechtering van de arbeidsomstandigheden, toenemende onzekerheid en een lager opleidingsniveau.
Ik deel de bezorgdheid van personeel en gebruikers, ik heb begrip voor de strijd die wordt gevoerd door de werknemers, met name bij British Airways, waar de eerste grote stakingen zijn uitgebroken ingevolge de plannen van de directie om de loonkosten met 30 % te drukken! Het is meer dan ooit nodig dat er in het Europese luchtvervoer echt wordt samengewerkt tussen maatschappijen die voor openbaredienstverlening instaan en uit dien hoofde als enige aan hoge veiligheidseisen kunnen voldoen.
Ten slotte zijn er voor de veiligheid in het luchtvervoer doorzichtigheid en democratie nodig. Het personeel en hun vertegenwoordigers, de gebruikers, de parlementsleden moeten over nieuwe inspraakrechten in de commerciële keuzes beschikken. Daarom zou er bij de instelling van een Europese veiligheidsorganisatie terdege rekening moeten worden gehouden met deze eisen, zonder dat deze organisatie daarom de nationale structuren die voor de controle over het luchtruim instaan mag vervangen.

Taubira-Delannon
Mevrouw de Voorzitter, het luchtvervoer is aanzienlijk gedemocratiseerd, is het tijdperk van de massaconsumptie ingetreden en staat daardoor nu bloot aan de risico's van de wet van de grote aantallen, met alle technische gebreken, soms ontoereikende service, vaak ongunstige omgeving die dat met zich brengt. Wat elders een ontsporing wordt genoemd, heeft in het luchtvervoer verschrikkelijke gevolgen omdat er mensenlevens bij verloren gaan.
Wij zijn dus moreel verplicht, ten eerste, inspanningen te leveren om ervoor te zorgen dat zo spoedig mogelijk maximale veiligheidsvoorwaarden worden vervuld en, ten tweede, de nodige druk uit te oefenen om een aanpassing naar boven toe te bewerkstelligen. Deze druk moet betrekking hebben op technische verbeteringen en overdracht van technologie, aangezien de ongevallen- en incidentencijfers in de landen met een ontwikkelingsachterstand verontrustend hoog zijn. Welnu, een mensenleven is overal op de wereld evenveel waard. Deze druk moet ook betrekking hebben op de voortdurend vernieuwde opleiding van boord- en ander personeel en op arbeidsvoorwaarden waarbij optimale prestaties kunnen worden geleverd. De delokalisatie van sommige contracten, met name voor gekwalificeerd personeel, die de laatste tijd is vast te stellen heeft iets van sociale dumping.
Deze communautaire strategie is welkom, omdat een strategie noch een vuistslag op tafel is, noch een wanhoopskreet die niet zou worden gehoord in de woestijn van onze dagelijkse beslommeringen. Het is het ondernemen van een doordachte en aanhoudende actie in het kader waarvan doeleinden worden gesteld, middelen worden omschreven en evaluaties worden verricht. Het verslag van mevrouw McIntosh gaat in de goede richting met steekhoudende argumenten. Het voorstel voor een richtlijn betreffende de veiligheid van buitenlandse luchtvaartuigen van de heer González Triviño sluit hier goed bij aan.

Lüttge
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, door het ongeval van 7 februari 1996 waarbij een vliegtuig van Birgen Air voor de Dominikaanse kust neerstortte, verloren 189 mensen het leven. Het is niet voor de eerste keer dat het Europees Parlement debatteert over vraagstukken die met de veiligheid in het luchtvervoer samenhangen. Het neerstorten van dit vliegtuig was voor ons, in dit geval mijn collega Brian Simpson en ik, een concrete aanleiding om precies een week later een ontwerpresolutie in het Parlement in te dienen, die een week later al in de Commissie vervoer en toerisme van het Europees Parlement werd behandeld.
In mijn bijdrage tot het debat zal ik mij beperken tot een overzicht van wat deze voorstellen hebben opgeleverd. Ik kan zeggen dat wij anderhalf jaar na deze parlementaire activiteit dankzij de goede samenwerking tussen Commissie, Europees Parlement en Raad een heel stuk vooruit zijn gekomen. Ook de Raad heeft de belangrijkste elementen opgenomen, zoals op zijn vergadering van 17 en 18 juni jongstleden in Luxemburg duidelijk is gebleken.
Wij eisten in deze ontwerpresolutie ook de opstelling van een zwarte lijst, er werd daar in het debat even naar verwezen. Volgens mij is het echter niet van belang hoe je het document noemt waarin de zondaars hun zonden worden aangewreven. De Raad is het erover eens geworden het Parlement om instemming te verzoeken. Het gemeenschappelijk standpunt om met een dergelijke regeling in te stemmen kan in de najaar worden aangenomen. Er wordt een lijst bijgehouden van de tekortkomingen die bij controles aan de grond van verdachte toestellen worden vastgesteld. Dat is volgens mij een grote stap. De publicatie van een zwarte lijst zou zeker een afschrikkend effect hebben.
Wat wij in de formulering uitdrukkelijk missen, is de mogelijkheid om ook vliegtuigen van lidstaten van de Europese Unie te controleren. Maar de Commissie heeft hierover een verklaring afgelegd en dat is, mijnheer de commissaris, verordening 3922/91, die nog zou kunnen worden gewijzigd. Mijnheer de commissaris, ik zou u willen verzoeken ons mede te delen of er ondertussen iets is gedaan om alle vliegtuigen die bij controles aan de grond op de een of andere manier verdacht zijn - dus ook vliegtuigen uit derde landen, maar vooral uit de Europese Unie - daadwerkelijk te kunnen controleren.
Wij hadden nog een ander voorstel, namelijk de verplichting voor reisbureaus om in hun catalogi aan te geven met welke luchtvaartmaatschappij wordt gevlogen. Mijnheer de commissaris, het is mijn persoonlijke wens, maar ook die van mijn collega's dat daar verder werk van wordt gemaakt. Bij veel bedrijven gebeurt het al op vrijwillige basis.
Derde landen en bilaterale verdragen met derde landen zouden op tekortkomingen op veiligheidsgebied moeten worden gecontroleerd. Ik weet dat de Commissie ondertussen een mandaat voor een deelgebied heeft. Dat mandaat zou echter tot alle bilaterale verdragen moeten worden uitgebreid.

Cornelissen
Mevrouw de Voorzitter, het luchtvervoer staat bekend als een bijzonder veilige vervoersmodaliteit. Vooral de Europese luchtvaartmaatschappijen hebben een uitstekende staat van dienst. Toch is er reden voor zorg en dus voor maatregelen. 1996 was het slechtste jaar tot nu toe in de burgervluchtvaart met 1.600 doden. De algemene verwachting is dat de luchtvaart de komende tien jaar nagenoeg zal verdubbelen en de Europese luchtvaartindustrie heeft verklaard dat bij handhaving van het huidige veiligheidsniveau er over 20 jaar gemiddeld elke week een grote luchtramp zal plaatsvinden. Dat kunnen en mogen wij niet accepteren. Voor een succesvol antwoord op deze uitdaging is een gezamenlijke aanpak van álle betrokkenen essentieel en moeten technologische ontwikkelingen zoals satellietsystemen ten volle worden uitgebaat. De mededeling van de Commissie is hiervoor een prima aanzet, evenals het verslag van collega McIntosh. Ik wil beide daarmee dan ook van harte complimenteren.
Ik wil graag op drie punten nader ingaan. Ten eerste de oprichting van een Europese organisatie voor de veiligheid van de luchtvaart. Dit spreekt mij aan op voorwaarde dat bij de nadere uitwerking slagvaardigheid en efficiëntie worden verzekerd en overmatige bureaucratie wordt buitengesloten. Zal deze organisatie zich ook bezighouden met de veiligheid van het militaire luchtverkeer wil ik de commissaris vragen? Ik verwijs naar het tragische ongeval met een militair toestel vorig jaar op Eindhoven Airport. Uit onderzoek is gebleken dat vele omgekomen inzittenden hoogstwaarschijnlijk zouden zijn gered als de brandweer had geweten hoeveel mensen er aan boord waren.
Ten tweede de veiligheid rond vliegvelden. Voor het opvangen van de verwachte groei in de luchtvaart zal uitbreiding van luchthavencapaciteit noodzakelijk zijn. Daarvoor is voldoende draagvlak bij de bevolking van het betrokken gebied nodig. Ziet de commissaris hier een taak voor de Commissie? In samenhang daarmee wil ik hem vragen of hij van mening is dat de uitbreiding van bestaande vliegvelden en de keuze van nieuwe locaties, gelet op het subsidiariteitsbeginsel, geheel aan de betrokken lidstaten moet worden overgelaten. Ik vraag dat omdat zulke beslissingen belangrijke consequenties voor in het bijzonder de buurlanden kunnen hebben. Die zaken zijn actueel, ik verwijs bijvoorbeeld naar de discussies over de toekomst van Amsterdam Airport (Schiphol). Graag nu of bij een andere gelegenheid de opvattingen van de commissaris op dat punt.
Mijn laatste punt, veiligheid in het luchtruim boven de voormalige Sovjetunie. Afgaande op berichten uit de luchtvaartwereld maak ik mij grote zorgen over de veiligheid in het luchtruim boven de voormalige Sovjetunie. Mag ik bijzondere aandacht van de commissaris hiervoor vragen en kan hij meedelen of zijn vele gesprekken op de paneuropese transportconferentie in Helsinki, met name met de Russische autoriteiten, perspectief bieden op verbeteringen op korte termijn. Ik denk dat dat hard nodig is, Voorzitter.

Sindal
Mevrouw de Voorzitter, doordat mijn collega's deze avond reeds vele zinvolle dingen gezegd hebben, kan ik meteen terzake komen. Mijnheer de commissaris, met de vakantie van augustus voor de deur is een reis naar Guatemala, Oostenrijk, Rusland of China misschien het overwegen waard, maar volgens de lijst van luchtvaartmaatschappijen met de slechtste punten, die ik hier in de hand hebn, behoren de maatschappijen van deze landen. Nu zijn onderzoeken natuurlijk niet altijd objectief, maar we hebben hier nu eenmaal een lijst van slechte maatschappijen. Dat is het eerste. Het andere dat we van de heer Cornelissen gehoord hebben, is dat de Commissie vervoer gewezen heeft op de bestaande problemen. Daarom kunnen we niet zomaar zeggen dat het wel zal loslopen, dat we alleen maar wat moeten liberaliseren enzovoort. Op bijna elke vergadering wordt gesproken over "near misses" en problemen met de luchtvaartcontrole. De liberalisering zet de bemanning echter onder druk. Het is geen grapje, maar de piloten werken in feite onder minder goede omstandigheden dan de langeafstandschauffeurs op de Europese wegen. Zoals we hebben gehoord, werken ze in sommige gevallen 17 uur ononderbroken. Dat mogen chauffeurs niet.
Mevrouw McIntosh, ik vind liberalisering een goede zaak die we moeten begroeten. We moeten ons echter wel bewust zijn dat er nu drie halfvolle vliegtuigen van traject A naar B vliegen, terwijl er vroeger op hetzelfde traject een vliegtuig vloog dat waarschijnlijk volledig vol zat. Op gebied van bemanning, milieu enzovoort kost dat de gemeenschap veel geld. Wij zien ook dat steeds meer afgedankte vliegtuigen zich in het luchtruim bevinden. Dat is betreurenswaardig.
Een derde punt dat ik wil vermelden, is voor sommigen misschien iets nieuws, namelijk de verontreiniging in de luchthavens. Het afval dat in de vliegtuigmotoren terechtkomt kost een Deense maatschappij jaarlijks 25 miljoen ecu. Vaak is het de oorzaak van noodlandingen. Neem bijvoorbeeld de luchthavens Newark, Heathrow en Milaan. Deze scoren onder het gemiddelde wat properheid betreft. Het kost de luchtvaartmaatschappijen 25.000 tot 80.000 ecu per etmaal, wanneer vliegtuigen niet kunnen vliegen. Liberalisering behelst dus vele aspecten.
De puntenlijst die onlangs over de luchtvaartmaatschappijen is opgesteld, mag niet beschouwd worden als blacklist of zwarte lijst of hoe ze in de verschillende talen ook moge heten. Het moet eerder een waarschuwings- of afschrikkingslijst zijn. Wanneer bekende maatschappijen zoals Air France en British Midlands anderzijds slechts gemiddelde punten krijgen, is er reden om ook in Europa alarm te slaan.
Vandaag zijn vele goede ideeën geopperd. Ik zal ze niet herhalen. Ik begroet het initiatief van de Commissie en betuig mijn steun voor dit project aan de Commissie en natuurlijk ook aan de rapporteur.

Simpson
Mevrouw de Voorzitter, ik dank de Commissie voor dit verslag. We mogen niet vergeten dat dit een van een hele reeks verslagen is over de veiligheid van het luchtverkeer. Wat belangrijk is als wij het over de veiligheid van de luchtvaart als geheel hebben, is dat we moeten kijken naar het gehele luchtvaartpakket en naar de verslagen van de Commissie.
In de korte tijd die mij vanavond is toegewezen, zou ik graag de nadruk leggen op iets wat een steeds ernstiger probleem wordt en dat van invloed is de luchtverkeersveiligheid, namelijk de hoeveelheid bagage die men meeneemt in de cabine.
Ik feliciteer de rapporteur en de Commissie vervoer en toerisme dat zij bepaalde kwesties aan de orde hebben gesteld in verband met de veiligheid van de luchtvaart, maar ik vrees dat zij daarbij het probleem van de handbagage wat hebben veronachtzaamd. Het is een probleem waarvan zowel de luchtvaartmaatschappijen als de bemanningen toegeven dat het niet alleen bestaat, maar nu zelfs aanleiding geeft tot bezorgdheid. De rapporteur heeft gelijk: er bestaan al regels voor handbagage. Deze regels bepalen het maximum gewicht en de maximum afmetingen, en voorts dat iedere passagier, behalve een handtas of cameratas, bijvoorbeeld, niet meer dan één stuk handbagage mee in de cabine mag nemen. Reden voor deze voorschriften is dat bagage in een vliegtuigcabine de bewegingen van passagiers ingeval van een noodevacuatie niet mag hinderen.
De vraag die nu gesteld dient te worden is: waarom blijven luchtvaartmaatschappijen en de nationale overheden van de burgerluchtvaart keer op keer in gebreke als het erop aankomt de voorschriften te doen naleven? Hierdoor komt de veiligheid in het gedrang en worden mensenlevens op het spel gezet. Daarom worden in mijn amendement geen nieuwe voorschriften gevraagd. Er wordt zuiver gepleit voor het naleven van de bestaande. Momenteel kun je op een volkomen legale manier van alles mee aan boord nemen, tot en met een keukengootsteen, zonder dat er een probleem van komt. Als je business vliegt, dan kun je wellicht twee gootstenen meenemen, plus een draagbare computer, een kledingzak, belastingvrije aankopen, een boekentas en een sporttas en misschien zelfs de hele bagageruimte boven je hoofd voor jezelf reserveren, omdat je nu eenmaal het eerst op je plaats zat.
Teveel handbagage, met name van zakenmensen, begint epidemische afmetingen aan te nemen en brengt de veiligheid in gevaar, wat dus onaanvaardbaar is. De voorschriften zijn duidelijk en dienen nageleefd te worden. De luchtvaartmaatschappijen moeten daarvoor zorgen en als wetgevers hebben parlementsleden een verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat zij zelf niet beschuldigd worden van het feit dat zij letterlijk alles, zelfs de keukengootsteen, mee in de cabine van een vliegtuig nemen, hetgeen jammer genoeg iets is dat vele van onze collega's doen.
Mijn amendement wil de luchtvaartmaatschappijen en de nationale overheden van de burgerluchtvaart alleen maar herinneren aan hun verantwoordelijkheden.

Kinnock, Neil
Mevrouw de Voorzitter, u heeft er vast geen bezwaar tegen als ik eerst mijn medeleven betuig met mijnheer Simpson met de ernstige wonde aan zijn slaap. Ik zou u als française, mevrouw de Voorzitter, willen mededelen dat hij deze wonde heeft opgelopen tijdens een, naar ik heb begrepen, partij cricket, dat zoals iedereen weet een waardig spel is en een spel waarvoor je een bepaalde vaardigheid moet hebben, en dat voornamelijk door heren en door dames wordt gespeeld. Het is duidelijk dat de geachte afgevaardigde, de heer Simpson, ook op die regel een uitzondering vormt.
Dan wil ik nu graag mijn waardering te kennen geven voor de Vergadering en met name voor de rapporteur, mevrouw MacIntosh, voor het uitstekende werk, en ook wil ik de Commissie vervoer en toerisme loven voor niet alleen een degelijk verslag, maar ook voor het initiatief om een hoorzitting te organiseren over de veiligheid van het luchtverkeer, waarbij alle partijen in de gelegenheid werden gesteld om hun standpunten over dit belangrijke, ja zelfs essentiële onderwerp, kenbaar te maken. Natuurlijk doet het mij genoegen dat dit verslag de communautaire strategie ter verhoging van de veiligheid van het luchtverkeer steunt, en voorts ben ik blij met de suggestie tot verdere ontwikkeling van de initiatieven die wij hebben voorgesteld, alsmede van een aantal andere initiatieven die ook met de veiligheid in de lucht te maken hebben en die niet in onze mededeling stonden.
Zoals in het verslag wordt gezegd, is men al begonnen met verschillende initiatieven die in de mededeling van de Commissie worden beschreven. Het duidelijkste voorbeeld is ons nieuwe voorstel voor een richtlijn ter beoordeling van de veiligheid van vliegtuigen uit derde landen die gebruikmaken van een communautaire luchthaven. Dat voorstel was een van de belangrijkste initiatieven voor onmiddellijke actie die we hebben aangekondigd, en het ligt al voor dit Parlement en voor de Raad. Ook gaat onze aandacht uit naar de prioriteiten van deze Vergadering, waarnaar bijvoorbeeld de heer Lüttge in de loop van dit debat heeft verwezen. Daarom zijn we hard aan het werk om een Europese autoriteit voor de luchtveiligheid in het leven te roepen; voor het opzetten van Europese systemen voor het melden van incidenten; het opstellen van een veiligheidsclausule die opgenomen moet worden in onze toekomstige luchtvaartovereenkomsten met derde landen, en natuurlijk onderhandelen wij momenteel met de landen van Midden- en Oost-Europa die hebben aangekondigd tot de Unie te willen toetreden. We werken er hard aan om met alle betrokken partijen de controversiële kwestie te onderzoeken van de diensttijd, een zaak die de heer Seal onder andere aan de orde heeft gesteld, en ook aan de nodige maatregelen voor een grondige training van het cabinepersoneel voor alle passagiersvliegtuigen. Op dit en ook andere vlakken heb ik er alle vertrouwen in dat de Vergadering haar welkome steun en aanmoediging zal blijven geven.
Mag ik de Vergadering zeggen dat ik net als de geachte afgevaardigden van mening ben dat de consument er recht op heeft toegang te hebben tot informatie die hem in staat stelt te kiezen voor het meest veilige vervoermiddel en de veiligste maatschappijen. En er is zeer zeker behoefte aan dat de verspreiding van dit soort informatie op een degelijke manier wordt georganiseerd. Het is evenwel van essentieel belang dat we voor de meest efficiënte manier kiezen om de Europese reiziger bruikbare informatie te verstrekken, en ik ben er niet van overtuigd dat een dergelijk doel het beste wordt gediend door willekeurige informatie te verspreiden over kleinere incidenten of door een zogenaamde zwarte lijst van luchtvaartmaatschappijen op te stellen. Zoals de Vergadering wellicht weet, bestaat zo'n zwarte lijst nergens ter wereld. Alleen in de Verenigde Staten wordt een lijst gepubliceerd en daarop worden de luchtvaartautoriteiten van landen gewaardeerd naar de mate waarin zij tegemoetkomen aan hun verplichtingen inzake toezicht op de veiligheid. Gelukkig houdt de frequentie van vliegtuigongelukken geen verband met het aantal vluchten of miljoenen vliegmijlen per passagier, maar niemand zou toch durven voorspellen met welke luchtvaartmaatschappij het volgende ongeluk zal gebeuren of met wie in de toekomst helemaal niets zal gebeuren. Ik hoop dan ook dat de geachte afgevaardigden het bij nader inzien met mij eens zijn dat een zwarte lijst niet de accuratesse zou geven die nodig is om de passagiers authentieke en relevante informatie te verschaffen. Hoewel ik de zeer goede motieven erken van diegenen die voor een dergelijke zwarte lijst zijn, hoop ik dat zij zich zullen realiseren dat de praktische aspecten te sterk zijn om hen verder op die benadering te laten aandringen.
Ook vermeldt het verslag een reeks andere onderwerpen die betrekking hebben op de veiligheid, zoals maatregelen ter verbetering van de overlevingskansen en om het aantal verwondingen bij ongevallen terug te brengen. Ik kan de Vergadering bevestigen dat de Commissie het onderzoek op dit gebied actief heeft gesteund en dat vanzelfsprekend zal blijven doen. Een aantal andere ontwikkelingen die in het verslag gesuggereerd worden, zoals de oprichting van een Europese databank inzake de obstakels die zich in de nabijheid van de communautaire luchthavens bevinden, maatregelen om een einde te maken aan de wereldwijde handel in nagemaakte vliegtuigonderdelen, wat een dodelijke praktijk is, of het opstellen van technische voorschriften voor elk vliegtuig betreffende het maximum aantal passagiers aan boord en de maximum vracht, worden momenteel allemaal bestudeerd door de nationale overheden in de Europese Unie en elders. De Commissie blijft natuurlijk belangstelling tonen voor deze zaken en zal indien nodig optreden, uiteraard nadat de subsidiariteitsbeginselen in acht zijn genomen.
Het verslag behandelt voorts ook de zeer belangrijke kwestie van veiligheidsmaatregelen op luchthavens, waaronder ook het doorlichten van bagage. Maar zoals terecht is opgemerkt, valt dit soort activiteiten onder de zogenaamde derde pijler van het Verdrag van Maastricht, en moet het worden bezien in de ruimere context van politiële samenwerking.
De Commissie zal de reeds opgezette initiatieven voortzetten en haar aandacht richten op een aantal andere veiligheidskwesties. Wij zullen deelnemen aan alle inspanningen die de luchtvaartindustrie ontwikkelt, om te trachten een zo veilig mogelijk luchtvervoer voor onze burgers en alle anderen tot stand te brengen, en we zullen natuurlijk ook onze bijdrage leveren om het welzijn te beschermen van de mensen die in de nabijheid van luchthavens wonen. Inzake deze activiteiten, alsmede in andere, blijven wij grote waarde hechten aan de steun en het vernieuwende denken van de leden van deze Vergadering, zoals nogmaals tot uiting is gekomen in het verslag dat wij vanavond besproken hebben.

Cornelissen
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de commissaris hartelijk danken voor zijn antwoord. Ik heb er begrip voor dat hij niet op alle vragen is ingegaan. Mag ik ervan uitgaan dat hij de vragen die hij niet beantwoord heeft nog schriftelijk zal beantwoorden? Ik zou dat bijzonder op prijs stellen.

Kinnock, Neil
Jazeker, mevrouw de Voorzitter, zoals dat mijn gewoonte is.

De Voorzitter
Ik dank commissaris Kinnock.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Toegang tot het beroep van transporteur
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0238/97) van mevrouw Berger, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van richtlijn 96/26/EG inzake de toegang tot het beroep van ondernemer van goederen-, respectievelijk personenvervoer over de weg, nationaal en internationaal, en inzake de wederzijdse erkenning van diploma's, certificaten en andere titels ter vergemakkelijking van de uitoefening van het recht van vrije vestiging van bedoelde vervoerondernemers (COM(97)0025 - C4-0087/97-97/0029(SYN)).

Berger
Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, beste collega's, die het met ons tot op dit late uur hebt volgehouden, de transportbranche is zoals geen andere bedrijfstak vandaag al Europees in de ware zin van het woord. Door de vrijmaking van de cabotage in het goederenvervoer op 1 juli 1998 zullen de internemarktvoorwaarden in deze sector volledig in werking treden en zal er in de hele Unie onbeperkte markttoegang zijn.
Ook andere randvoorwaarden zijn de afgelopen jaren voor de transportsector ingrijpend veranderd. Dit voorstel voor een richtlijn is daar een reactie op. Gewijzigde bedrijfs- en productieprocédés in industrie en detailhandel hebben door just in time -strategieën tot een grotere vraag naar snelle, flexibele en hoogwaardige transportdiensten geleid die zijn ingebed in wijdvertakte en uitgebalanceerde logistieke systemen. Hierbij neemt de omvang van de zendingen bovendien alsmaar af en de frequentie van de leveringen alsmaar toe.
Aldus heeft het fabrieksvervoer plaats gemaakt voor professioneel goederenvervoer en zijn er alsmaar grotere aanbieders, die tevens expeditie- en logistieke diensten aanbieden, op de markt verschenen. Om redenen van flexibiliteit en kostenbesparing zijn er anderzijds meer en meer kleine bedrijven van onderaannemers ontstaan, die nu het vervoer met kleinere vrachtwagens, zelfs in het grensoverschrijdende vervoer, hebben overgenomen.
Ook het publiek stelt ondertussen hogere eisen aan de vervoerssector, onder meer op het gebied van milieubescherming, technische veiligheid en het naleven van de sociale voorschriften in de sector. Wij stellen ook vast dat bedrijven uit derde landen, en met name uit de Midden-en Oost-Europese landen, op het grondgebied van de Europese Unie alsmaar meer met bedrijven uit de Unie concurreren. Daarom luidt mijn advies: laten wij, afgezien van deze concrete richtlijn, nagaan in hoeverre wij via de bestaande Europa-overeenkomsten met deze landen nog vóór hun toetreding stappen kunnen doen om ze ook op dit gebied stap voor stap de EU-bepalingen te laten overnemen.
De Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft al de door de Commissie voorgestelde harmonisatiemaatregelen - aanscherping van de eisen op het gebied van de financiële draagkracht, van de persoonlijke betrouwbaarheid en van de vakbekwaamheid - alsook de uitbreiding van het toepassingsgebied van deze richtlijn uitdrukkelijk toegejuicht. Ik ben als rapporteur zo vrij geweest enkele wijzigingen aan te brengen die ook de steun van de juridische commissie hebben gekregen. Deze wijzigingen hebben hoofdzakelijk betrekking op het betrekken van de bepalingen inzake het vervoer van dieren in de evaluatie van de persoonlijke betrouwbaarheid van de vervoerondernemer.
De kennis omtrent de bepalingen inzake het vervoer van levende dieren wordt in de richtlijn weliswaar genoemd als een onderwerp van het vakbekwaamheidsexamen, maar wordt niet uitdrukkelijk genoemd als een van de feiten die tot het niet-verlenen of het intrekken van de vergunning in de vervoersbranche kunnen leiden. Hierdoor worden de bepalingen inzake het vervoer van dieren - volgens mij onterecht - achtergesteld bij andere bepalingen.
Nog een andere zaak die ik zeer belangrijk vind, werd door onze commissie en de Enquêtecommissie communautair douanevervoer behandeld. In het verslag van de enquêtecommissie wordt heel duidelijk gezegd dat expediteurs en vervoersbedrijven bewust en onbewust vaak een centrale rol bij frauduleuze praktijken in het gemeenschappelijk en communautair douanevervoer hebben gespeeld. Daarom moet er door deze richtlijn voor worden gezorgd dat vervoerondernemers tijdens hun vooropleiding terdege worden geïnformeerd over en geïnstrueerd in de desbetreffende voorschriften en dat bij herhaalde overtredingen van deze voorschriften hun vergunning ook kan worden ingetrokken.
Ik ben voorts zo vrij geweest enkele voorstellen in te dienen inzake een betere formulering van de begrippen "eigen vermogen" en "reserves" , alsook voor enkele andere rechtstechnische wijzigingen. Als rapporteur steun ik de amendementen 1 t/m 14 van de juridische commissie, de amendementen 15 t/m 17 kan ik niet steunen.
Tot slot zou ik de medewerkers van de Commissie en van het secretariaat van ganser harte willen danken. Dit is mijn eerste verslag dat ik het Europees Parlement mag voorleggen. Daarom was deze steun zeer waardevol voor mij!

De Voorzitter
Ik dank u, mevrouw Berger, en feliciteer u aangezien het om uw eerste verslag gaat.

Sindal
Mevrouw de Voorzitter, het onderhavige verslag is de vrucht van de vooruitgang die is geboekt door de verwezenlijking van de interne markt op gebied van wegvervoer. De Commissie vervoer van het Parlement is daar intens mee bezig. De gelijke mogelijkheden voor de uitoefening van het beroep van transporteur zijn van doorslaggevend belang voor de verwezenlijking van de interne markt en het dagelijks leven van duizenden chauffeurs. Concurrentie is slechts concurrentie als ze op gelijke voet gebeurt. Men kan terecht zeggen dat het hoog tijd is voor uniforme regels. Dit voorstel bevat zowel goede als slechte nieuwigheden. Het slechte is, dat het voorstel zich onder andere tot de openbare autoriteiten richt in verband met hun controle op vervoersondernemingen. Over dit aspect van het voorstel ben ik niet zo enthousiast. De Commissie stelt voor deze controle op regelmatige, vaste tijdstippen te laten plaatsvinden. Ik vind dat er een soepele, permanente controle moet zijn. Ik vind het voorstel overbodig omdat het de uitoefening van controle door de autoriteiten aan banden legt. Verder vind ik een differentiatie van het kapitaal verkeerd, omdat er op die manier verschillende eisen worden gesteld naargelang van het aantal voertuigen in gebruik. Daar ben ik tegen.
Positief is dat er nu op communautair vlak stappen worden gedaan om concurrentievervalsing tegen te gaan. Het voorstel dat we vandaag behandelen baant de weg voor strengere eisen inzake de financiële draagkracht en de beroepsbekwaamheid. Dat komt zowel het milieu als de veiligheid ten goede. De Commissie stelt in haar voorstel ook hogere eisen aan de chauffeurs. Ze moeten bijvoorbeeld betrouwbaar zijn. Aan deze eis is niet voldaan wanneer een chauffeur een ernstig strafbaar feit heeft gepleegd of veroordeeld is wegens een ernstige overtreding van de geldende voorschriften of meerdere minder ernstige overtredingen. Inbreuken op de voorschriften inzake milieubescherming en beroepsaansprakelijkheid worden nu ook in de vervoersector als overtredingen beschouwd. Dat vind ik lovenswaardig. Het is hoog tijd dat we de wet uitbreiden, zodat niet alleen de klassieke feiten strafbaar zijn, maar ook overtredingen van voorschriften inzake milieubescherming en rij- en rusttijden. Betrouwbaarheid en vervoer van degelijke kwaliteit hangen zeer nauw samen. Dit jaar hebben bepaalde sectoren van het wegvervoer dit ondervonden. De gemeenschappelijke vervoersregeling werkt niet zo goed.
Een andere eis die aan de goederenvervoerders wordt gesteld is vakbekwaamheid. Ze moeten slagen voor een schriftelijk examen. Het onderhavige voorstel preciseert en internationaliseert de onderwerpen die de kandidaten moeten kennen. Dit hoofdstuk verdient lof.
Ik sta achter de eis dat er gemeenschappelijke regels moeten zijn voor vervoer, milieu en arbeidstijd. De goede nieuwigheden overschaduwen duidelijk de slechte in dit voorstel. Ik kan het verslag dan ook steunen, omdat ik het goed vind en ik feliciteer de rapporteur met haar eerste verslag.

Kinnock, Neil
Mevrouw de Voorzitter, ik ben het Huis zeer dankbaar voor het werk dat mevrouw Berger en haar collega's hebben besteed aan dit initiatief om de toegangsnormen tot het beroep van ondernemer van goederen verder aan te scherpen, om de toepassing van de drie belangrijkste criteria te harmoniseren en om de reikwijdte van de richtlijn uit te breiden. Ook feliciteer ik mevrouw Berger met haar zeer professionele eerste verslag, temeer daar zij pas negen maanden lid is van deze Vergadering. God weet waar ze na achttien maanden allemaal niet toe in staat zal zijn! Wij kijken uit naar verdere ontwikkelingen.
Ik ben dan ook blij verschillende van de amendementen, die de Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft ingediend, te kunnen goedkeuren. Allereerst neem ik met alle genoegen die amendementen over die de tekst verduidelijken en het voorstel in al haar linguïstische versies consequenter maken. De amendementen 4, 8, 9, 10 en 11 zullen worden goedgekeurd, behalve dat hier en daar bepaalde dingen wat anders geformuleerd zullen worden.
Ten tweede sta ik positief ten overstaan van bepaalde elementen in de amendementen 1 en 3, gezien het voornemen van de Commissie om zwarte lijsten in te voeren op gebieden die niet tot de landbouw behoren, maar niet in de burgerluchtvaart, dat moet ik wel zeggen. Ik ben bereid om de bijkomende verwijzing te aanvaarden ter bestrijding van fraude in de Gemeenschap en de gemeenschappelijke transitoprocedure. Het is belangrijk er nog eens op te wijzen dat de Commissie vast van plan is om fraude in deze sector te bestrijden en dat ze via deze wetgeving de cowboys graag wil afvoeren.
Ook ben ik bereid om het laatste deel van amendement 1 en het overeenstemmende deel van amendement 3 te aanvaarden, waarin gevraagd wordt om bij de beoordeling van de vraag of het gaat om minder ernstige inbreuken, rekening te houden met het aantal ritten dat de betrokken onderneming heeft uitgevoerd. De verwijzing in de amendementen 1 en 3 naar het vervoer van levende dieren kan ik echter niet overnemen. Er bestaan reeds communautaire regels over de bescherming van dieren tijdens het vervoer en de lidstaten kunnen nu reeds actie ondernemen als de bepalingen van de desbetreffende richtlijn ten uitvoer worden gelegd.
De Commissie kan er ook niet mee akkoord gaan om een verwijzing naar administratieve rechtspraak op te nemen. Gezien de verschillende gerechtelijke apparaten in de Europese Unie, waar de strafsancties al enorm uiteenlopen, zou het opnemen van administratieve rechtspraak, de discrepanties tussen de lidstaten ten nadele van de ondernemers alleen maar doen toenemen.
De Commissie kan amendement 7 overnemen en op die manier ruimte laten voor enige flexibiliteit als de financiële draagkracht beoordeel wordt van een onderneming die in tijdelijke financiële moeilijkheden verkeert, hoewel enige herformulering wellicht nodig is om eventuele twijfels in deze kwestie uit de wereld te helpen.
Er zijn enkele amendementen die de Commissie niet kan overnemen. Met de amendementen 2, 5 en 14 wordt de overgangsregeling voor Oostenrijk, Finland en Zweden gewijzigd om rekening te houden met het lidmaatschap van de Europese Economische Ruimte van deze landen. Ik vind echter dat de overgangsperiode in overeenstemming moet zijn met degene die gold voor de vorige nieuwe lidstaten en daarom berekend dient te worden met verwijzing naar de toetredingsdatum tot de Europese Unie.
Amendement 6 - dat ervan uitgaat dat kandidaten die het vakbekwaamheidsexamen reeds met succes hebben afgelegd, dit geen tweede keer hoeven te doen - komt voort uit een misverstand over het Commissievoorstel. Ons voorstel wil gewoon dat de lidstaten controleren dat ondernemingen iemand op beheersniveau in dienst hebben, die voldoet aan de eis inzake vakbekwaamheid. De bezorgdheid die tot dit amendement aanleiding heeft gegeven, is dan ook overbodig en ik hoop dat het amendement zal worden ingetrokken.
In de amendementen 12 en 13 wordt een aspect van de tijdens de opleiding voor de vakbekwaamheidsexamens te verwerven kennis, gedetailleerd uiteengezet. Ik moet zeggen dat deze amendementen te gedetailleerd zijn en van de kandidaten een onredelijk gedetailleerde kennis van een specifiek aspect van de gespecialiseerde douanewetgeving zou eisen. Ik kan deze amendementen uit praktische overwegingen, alsmede omwille van de eerlijkheid, dan ook niet overnemen.
De amendementen 15, 16 en 17 stellen voor om de verwijzingen naar kleinere overtredingen te schrappen, zodat er geen rekening mee wordt gehouden als de goede naam van een ondernemer in overweging wordt genomen. Maar dit gaat duidelijk in tegen de bedoeling van het voorstel, dat juist de toetredingsregels wil verscherpen en die ondernemers wil buitensluiten die systematisch de wet overtreden. Ik heb wel begrip voor de tolerante motieven van degenen die deze amendementen hebben ingediend, maar elke bepaling krachtens welke men kleinere overtredingen meermaals mag begaan, maakt dit voorstel natuurlijk zwakker en zal leiden tot inconsequente en onrechtvaardige situaties in de jurisdictie van de lidstaten.
In het verslag van mevrouw Berger worden de kwesties die met dit onderwerp verband houden, in detail en grondig onderzocht. Het is een positieve, constructieve bijdrage tot het initiatief van de Commissie, en biedt verrassende inzichten in dit onderwerp van een parlementaire commissie die normaliter niet bij vervoerskwesties is betrokken. Wij willen allemaal graag de normen van wegvervoerondernemers in de Europese Unie verhogen, de bestaande verschillen tussen de lidstaten verkleinen en consequente criteria ontwikkelen om ervoor te zorgen dat uitsluitend eervolle ondernemers op de markt blijven, zodat deze kwalitatief hoogstaande diensten kunnen verstrekken in het belang van hun klanten en van de hele samenleving. Daarom ben ik blij met de steun van deze Vergadering bij deze inspanningen en vertrouw ik erop dat deze steun zal voortduren.
Ik wil de Vergadering graag danken voor de aandacht en de tolken voor hun diensten.

De Voorzitter
Het zijn wij die u danken, commissaris Kinnock.
Het debat is gesloten.
De stemming over het verslag van mevrouw Berger vindt morgen te 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt te 23.35 uur gesloten)

