Gelijkheid van vrouwen en mannen in de Europese Unie (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van mevrouw Piia-Noora Kauppi, namens de Commissie rechten van de vrouw van gendergelijkheid, over de gelijkheid van vrouwen en mannen in de Europese Unie 2007.
Piia-Noora Kauppi  
rapporteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mijn dank betuigen aan de Commissie voor het opstellen van dit uitermate belangrijke verslag. Gelijkheid van mannen en vrouwen is een kwestie die onze volledige aandacht verdient. Ofschoon er al veel bereikt is in de afgelopen decennia, resten er nog grote uitdagingen.
De nadruk van het verslag van de Commissie ligt op werkgelegenheidskwesties. De loonkloof, onzekerheid op de banenmarkt en het combineren van werk en gezin zijn bijvoorbeeld kwesties waarmee miljoenen vrouwen dagelijks worden geconfronteerd. Zij zijn ook duidelijk gekoppeld aan de demografische uitdaging waarvoor Europa staat. Zoals het verslag van de Commissie aangeeft, zijn zes miljoen van de acht miljoen nieuwe banen die sinds 2000 in de EU zijn geschapen aan vrouwen vergeven. De meeste van deze zes miljoen nieuwe banen zijn afkomstig uit de dienstverleningssector. De 11,7 miljoen nieuwe banen in de dienstverleningssector worden voornamelijk door vrouwen ingenomen. Om die reden vormen deze sector, de groei ervan en de interne markt een essentieel thema voor vele vrouwen in Europa.
Veruit de meeste nieuwe banen voor vrouwen zijn echter deeltijdbanen, waarvan sommige riskant zijn en geen zekerheid bieden, met lage salarissen. Arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd vormen ook een groot probleem voor veel vrouwen in Europa, die graag ook meer houvast en stabiliteit in het gezinsleven willen. Uit cijfers van de Commissie blijkt dat 32 procent van de werkende vrouwen in de EU een deeltijdbaan heeft tegenover slechts zeven procent van de werkende mannen. Het geslacht speelt dus duidelijk een rol op de deeltijdbanenmarkt in Europa.
Het salarisverschil tussen mannen en vrouwen, met betrekking waartoe de Commissie afgelopen juli een initiatief lanceerde deed, is gemiddeld vijftien procent in de EU, en loopt op tot dertig procent in sommige Europese landen. De salarisverschillen zijn niet afgenomen, ondanks het feit dat er al meer dan dertig jaar richtlijnen inzake gelijke betaling van mannen en vrouwen bestaan. Het was dus hoog tijd dat de Commissie deze kwestie ter hand nam. Anderzijds is het bekend dat in lidstaten die beleidsmaatregelen genomen hebben om het voor zowel vrouwen als mannen gemakkelijker te maken werk en gezin te combineren, het geboortecijfer hoger ligt, een groter percentage vrouwen een betaalde baan heeft en de werkgelegenheidscijfers hoger liggen.
In de EU wordt ook het merendeel van de banen voor hoogopgeleiden door vrouwen ingenomen. Deze week is er veel publiciteit geweest rond een Fins onderzoek naar vrouwen in de top van het bedrijfsleven. Er werden in totaal 14 000 Finse bedrijven bestudeerd, waarbij bleek dat vrouwelijke topmanagers jaarlijks een procent meer winst boekten voor de aandeelhouders dan mannelijke topmanagers, waarmee zij tien procent beter presteerden dan mannen. Hoewel bij deze berekening alle andere zaken buiten beschouwing werden gelaten, doen vrouwen het duidelijk beter als manager, dus dit is ook iets waarmee de Commissie in de toekomst rekening zal zouden.
In Finland, evenals in andere landen, vormt onderwijs de sleutel tot verbetering van de positie van vrouwen. De strengere normen in het onderwijs zijn hand in hand gegaan met de groei van het werkgelegenheidscijfer voor vrouwen. Volgens een onderzoek van de Commissie is in Finland bijvoorbeeld 32,7 procent van de vrouwen hoogopgeleid, vergeleken met slechts 24,3 procent van de mannen. Alle door de Commissie voorgestelde initiatieven op het gebied van onderwijs en levenslang leren zijn derhalve noodzakelijk, en het is heel belangrijk dat wij onze aandacht bij onderwijskwesties ook richten op genderbeleidsmaatregelen.
In mijn verslag wordt verzocht om speciale maatregelen om ongelijkheden ten gevolge van onderbroken arbeidspatronen omwille van zwangerschapsverlof of de zorg voor zorgafhankelijke personen te bestrijden. Dit heeft ertoe geleid dat de Commissie de gevolgen van pensioenhervormingen voor het leven van vrouwen in de EU heeft geanalyseerd met het doel pensioenrechten alsook de sociale zekerheid en het belastingstelsel te individualiseren. Wat ik met name belangrijk vind, is dat de lidstaten er in het verslag toe worden gemaand om de kosten van zwangerschapsverlof evenredig te spreiden, zodat vrouwen niet langer duurdere arbeidskrachten zijn dan mannen. Ik hoop stellig dat mijn eigen lidstaat, waarvan de regering voor maar liefst zestig procent uit vrouwen bestaat - en dat is een record - deze kwestie op de agenda zal zetten en de kosten van vaderschaps- en zwangerschapsverlof evenredig zal spreiden.
In het verslag wordt ook de noodzaak onderstreept om de grote democratische tekortkoming aan te pakken. Wij willen onderzoeken welke factoren vrouwenparticipatie in de politiek en in leidinggevende functies op alle niveaus bij de overheid in de weg staan, en zo mogelijk maatregelen nemen om hieraan een einde te maken. Tevens moet aandacht worden besteed aan de situatie van vrouwen in etnische minderheidsgroepen en geïmmigreerde vrouwen, aangezien hun marginalisering versterkt wordt door meervoudige discriminatie, zowel vanuit hun eigen gemeenschap als daarbuiten. Ik verzoek de Commissie dringend om met de lidstaten samen te werken om relevante gegevens te verzamelen en maatregelen op te leggen ter voorkoming van mensenhandel met het oog op seksuele uitbuiting en dwangarbeid.
Ik wil graag afsluiten met een heel positieve en bemoedigende mededeling, namelijk dat vrouwen tegenwoordig kansen krijgen waar de meeste van onze moeders en grootmoeders nooit van hadden kunnen dromen. Vrouwen die de vruchten plukken van deze nieuwe tijd moeten van zich laten horen, en ik denk dat het heel belangrijk was dat de Commissie het initiatief heeft genomen om dit verslag in te dienen. Wij blijven ons inzetten voor volledige gelijkheid van vrouwen en mannen in Europa.
Louis Michel
lid van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de rapporteur, dames en heren afgevaardigden, de Commissie is zeer content met dit verslag en de ontwerpresolutie over de gelijkheid van vrouwen en mannen in de Europese Unie. De aanneming van het verslag onderstreept de betrokkenheid van het Parlement bij de kwestie van de gelijkheid van vrouwen en mannen. Mijn dank en felicitaties aan de rapporteur, mevrouw Kauppi, voor het feit dat in het verslag steun wordt betuigd voor de benadering van de Commissie en voor de maatregelen die zij neemt om de gelijkheid tussen vrouwen en mannen te bevorderen.
De gelijkheid van vrouwen en mannen is, boven alles, een van de fundamentele waarden van de Europese Unie. Het is tevens een gebied waarop Europa een voortrekkersrol heeft gespeeld en maatschappelijke ontwikkelingen in veel gevallen vóór is geweest. In de afgelopen jaren zijn er belangrijke en ambitieuze initiatieven gelanceerd. De goedkeuring van de Routekaart voor de gelijkheid van vrouwen en mannen heeft het rotsvaste voornemen van de Commissie om op alle fronten resoluut door te stomen op de weg naar daadwerkelijke gelijkheid tussen vrouwen en mannen, op elk gebied, nog eens extra onder de aandacht gebracht.
De Commissie is ingenomen met de nadruk die in de resolutie van het Parlement wordt gelegd op bepaalde thema's die in de Routekaart ook worden aangemerkt als prioritaire actiegebieden, met name de gelijkheid van vrouwen en mannen ten aanzien van economische onafhankelijkheid, het combineren van werk en privéleven, een evenwichtige vertegenwoordiging van de beide seksen bij besluitvormingsprocessen, en de bestrijding van stereotypen.
Er is zeker vooruitgang geboekt op het gebied van de gelijkheid van vrouwen en mannen, maar er resten ons nog grote uitdagingen. De Commissie deelt de mening van de rapporteur dat we onze inspanningen moeten voortzetten en onze verworvenheden moeten bestendigen. In dit opzicht is de Commissie zich bewust van het belang van een effectieve toepassing van het communautair acquis en verricht zij vastberaden haar taken als beschermvrouwe van de verdragen. De Commissie deinst er niet voor terug om inbreukprocedures in te leiden als zij vaststelt dat een Europese richtlijn niet juist is omgezet. Op dit moment lopen er bijvoorbeeld meerdere inbreukprocedures, in verschillende stadia, op het gebied van de gelijkheid van mannen en vrouwen.
Om de naleving van het Gemeenschapsrecht te verbeteren heeft de Commissie een netwerk opgezet waarin alle organen zijn verenigd die op nationaal niveau verantwoordelijk zijn voor de bevordering van gelijkheid van vrouwen en mannen - het Network of Equality Bodies. De Commissie is van oordeel dat deze organen, door het samenbrengen van hun ervaringen op nationaal niveau en door de nauwere samenwerking met de Commissie zelf, meer resultaat kunnen boeken bij het bevorderen van gelijke behandeling. Bovendien kan er zo op worden toegezien dat de nationale organen die de wetgeving interpreteren dit op meer eenvormige wijze doen.
In het verslag wordt ook onderstreept dat het combineren van werk en privéleven een hoofdzaak is om tot daadwerkelijke gelijkheid van mannen en vrouwen te komen. De Commissie deelt deze visie. Wij weten heel goed dat in de meeste huishoudens de verantwoordelijkheid voor het gezin en het huishouden nog altijd wordt gedragen door vrouwen. Daardoor lopen vrouwen ook meer kans dan mannen om, al dan niet tijdelijk, te moeten stoppen met hun studie of hun werk, hetgeen onvermijdelijk leidt tot ongelijkheden tussen mannen en vrouwen in de werksfeer en tot een verlies van productief potentieel aan de kant van vrouwen. Het aanbieden van toegankelijke, betaalbare en kwalitatief hoogstaande kinderopvang is in dit opzicht van groot belang als middel om het werkgelegenheidscijfer voor vrouwen omhoog te krikken, zoals in de doelstellingen die zijn bepaald op de Europese Raad van Barcelona wordt benadrukt. De Commissie zal in 2008 verslag uitbrengen over de vooruitgang die is geboekt ten aanzien van deze doelstellingen.
De Commissie heeft tevens een raadplegingsprocedure met de sociale partners gehouden over het combineren van werk en privéleven, waarvan de tweede fase eind juli is voltooid. Volgens de Commissie is de kwestie gecompliceerd en dient deze met een verscheidenheid aan middelen benaderd te worden. De bestaande communautaire wetgeving zou echter gewijzigd kunnen worden om beter rekening te houden met de nieuwe uitdagingen waaraan Europa het hoofd moet bieden. De Commissie is bezig de reacties van de sociale partners op de raadpleging te onderzoeken en zal op grond daarvan de nodige acties nemen. Wij blijven overigens de uitwisseling van goede handelwijzen op dit gebied steunen, zoals in de ontwerpresolutie wordt benadrukt.
Ik wijs er hier nog eens op dat respect voor het principe van gelijkheid van alle vrouwen en alle mannen een van de kernwaarden van de Europese Unie is. In dit licht is de kwestie van een evenwichtige deelname van vrouwen en mannen aan besluitvormingsprocessen absoluut cruciaal. Dit is dan ook een van de prioriteiten van de Routekaart voor de gelijkheid van vrouwen en mannen die de Commissie verleden jaar heeft aangenomen.
Tot slot zou ik graag het belang van de strijd tegen de stereotypen willen benadrukken, hetgeen herhaalde malen in het verslag wordt onderstreept. Stereotypen vormen waarschijnlijk het lastigste obstakel op de weg naar gelijkheid tussen vrouwen en mannen. Voor deze strijd is meer nodig dan wetgeving en financiële middelen alleen: het gaat om het veranderen van de gedragingen, houdingen en waarden die de rol van mannen en vrouwen in de maatschappij alsmede hun beroepskeuzen bepalen en beïnvloeden. Het beleid ter bevordering van gelijkheid is altijd een stuwende kracht geweest voor verandering van gedrag en mentaliteit, en zal dit ook blijven. De Commissie is bijzonder content met de steunbetuiging van het Europees Parlement in de vorm van deze ontwerpresolutie.
Ilda Figueiredo  
rapporteur voor advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. - (PT) Als rapporteur voor advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling wil ik graag onderstrepen hoe belangrijk het is dat bepaalde voorstellen uit ons advies, die niet zijn opgenomen in het verslag van mevrouw Kauppi, worden aangenomen. Ik verzoek u om deze voorstellen hier vandaag te steunen gezien het belang ervan voor miljoenen vrouwelijke boeren en plattelandsarbeiders. We moeten de activiteiten van deze vrouwen zichtbaarder maken door ze in de statistieken op te nemen als landbouwarbeiders, en niet als huisvrouwen.
Het is essentieel dat hun juridische status als vrouwelijke landbouwarbeiders volledig wordt erkend en dat zij dezelfde rechten en mogelijkheden krijgen als mannen, ook op het gebied van sociale zekerheid. Het moederschap moet effectief worden beschermd en de toegankelijkheid van de gezondheidszorg, het onderwijs, levenslang leren, faciliteiten voor kinderen en gezinnen, in het bijzonder kinderopvangcentra, lokale cultuurcentra en markten moet worden verbeterd. Daarvoor zijn meer investeringen nodig en betere openbare voorzieningen in plattelandsgebieden. Dat is de enige manier om het hoge armoedepeil en de vergaande geïsoleerdheid waar vrouwen in sommige landelijke gebieden mee kampen te bestrijden en een betere sociale cohesie te bewerkstelligen.
Karin Resetarits  
Mijnheer de Voorzitter, er zijn nu meer vrouwen aan het werk, maar helaas heeft een disproportioneel aantal vrouwen een onzekere baan. Daarmee bedoel ik dat vrouwen flexibel moeten zijn en daarvoor weinig worden betaald. De meeste vrouwen zijn overgeleverd aan zogenoemde triple C jobs, waarbij de C's staan voor cleaning - schoonmaken -, caring - verzorgen - en cashiering -werken als caissière in supermarkten en winkelcentra. Wij vrouwen willen echter triple M jobs, met de M van money - hetzelfde loon voor hetzelfde werk -, de M van management - steeds meer vrouwen zijn hoogopgeleid en zouden het glazen plafond dus moeiteloos moeten kunnen doorbreken - en ten slotte de M van motherhood - ja, wij willen baan, carrière en moederschap kunnen combineren, en daarvoor hebben wij aanzienlijk meer politieke steun nodig.
Wij hebben niet alleen meer plaatsen in de kinderopvang nodig, zoals in de doelstellingen van Barcelona omschreven staat. Nee, wij hebben kinderopvang van de hoogste kwaliteit nodig. Alle moeders en vaders moeten zich kinderopvang kunnen veroorloven, en dat moet door de gemeenschap gefinancierd worden. Niet alleen kinderen van welgestelden dienen vanaf heel jonge leeftijd optimaal gesteund te worden. Het gaat niet alleen om gelijke rechten voor mannen en vrouwen, het gaat ook om gelijke rechten voor alle kinderen. Opvoeding en onderwijs beginnen niet op school, maar al veel eerder. We moeten onze denkwijze veranderen.
Veel hiervan staat in het eersteklas verslag van collega Kauppi. Wij ondersteunen het - gefeliciteerd rapporteur.
Amalia Sartori
namens de PPE-DE-Fractie. - (IT) Voorzitter, dames en heren, ook ik wil mevrouw Kauppi feliciteren met haar verslag, dat een beeld geeft van de huidige situatie in het Europese bedrijfsleven. Hoewel we al verschillende mogelijkheden hebben gehad om deze kwestie nader te onderzoeken in de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid, heeft mevrouw Kauppi geholpen om de vinger te leggen op een probleem, namelijk dat er in Europa wederom sprake is van een salarisverschil in het nadeel van vrouwen, die minder betaald krijgen voor hetzelfde werk. Dat mogen we niet toestaan.
Dit salarisverschil bestaat nog steeds, ondanks de hoge scholingsgraad van vrouwen en ondanks het feit dat vrouwen nu 59 procent van de Europese afgestudeerden vertegenwoordigen en dat hun arbeidsparticipatie aanzienlijk is toegenomen, en dat vrouwen nu veel erkenning krijgen voor de resultaten die ze behalen. In mijn ogen is het echter belangrijker dat in het verslag bepaalde zaken aan de orde worden gesteld die het vrouwen nog altijd moeilijk maken deel te nemen aan het arbeidsproces, met als resultaat dat salarisverschillen in de praktijk aan de orde van de dag zijn, zonder dat hier enige rechtvaardiging voor is en geheel in tegenspraak met Europese wetten en de wetten van de lidstaten, die salarisverschillen in het bedrijfsleven verbieden. Dit gebeurt niet alleen in het zuiden van Europa, zoals doorgaans wordt beweerd, maar overal in Europa, zelfs in de Noordse landen, zelfs in die landen waar traditie ons doet accepteren dat de rol van vrouwen in het bedrijfsleven en de ambtenarij tegenwoordig beter geconsolideerd is en meer erkenning geniet.
Ten aanzien van een van de vragen die mevrouw Kauppi aan de orde stelt, namelijk de vraag of de kosten van moederschaps- en ouderschapsverlof in de lidstaten standaard evenredig over mannen en vrouwen moeten worden gespreid, ben ik derhalve van mening dat die kosten, zolang deze nog deels worden gedragen door bedrijven, voor werkgevers een aanleiding vormen om minder vrouwelijk personeel aan te nemen, hetgeen een negatief effect heeft op hun loopbaan.
Teresa Riera Madurell
namens de PSE-Fractie. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, ik dank allereerst de rapporteur voor haar uitstekende verslag en wil benadrukken dat ik bijzonder ingenomen ben met de harmonie die de gezamenlijke inspanningen van alle Europese instellingen ten aanzien van gendergelijkheid in 2007 heeft gekenmerkt. De grote toewijding die onze instellingen aan de dag hebben gelegd als het gaat om de bevordering van gendergelijkheid, met als resultaat het Europees pact voor gendergelijkheid, dat is aangenomen door de Europese Raad, en de Routekaart voor de gelijkheid van mannen en vrouwen voor de periode tot 2010, is zeer prijzenswaardig.
Voor wat betreft de indicatoren waarnaar in het verslag wordt verwezen, en met in het achterhoofd het verslag over vorig jaar, wil ik zeggen dat het gebrek aan wezenlijke stappen in de richting van gelijke betaling voor gelijk werk, waar mevrouw Sartori het net over had, te betreuren is en in dit verslag dan ook terecht wordt gehekeld. De kloof tussen de salariëring van mannen en die van vrouwen is in de Europese Unie nog altijd vijftien procent; willen wij deze kloof kleiner maken, dan zullen we ons de komende jaren beter moeten inzetten.
Bemoedigend aan het verslag is het feit dat zes miljoen van de acht miljoen banen die sinds 2000 in de Europese Unie zijn gecreëerd worden bezet door vrouwen, hoewel er aanzienlijke leeftijdsverschillen zijn waar ook iets aan moet worden gedaan.
Een cruciaal punt dat in het verslag naar voren komt is het belang van beleidsmaatregelen ter bevordering van gelijkheid; dit in verband met de demografische uitdaging waar Europa voor staat. Het is een feit dat die lidstaten die beleidsmaatregelen hebben genomen met het oog op de combinatie van werk en gezinsleven voor vrouwen en mannen een hoger geboortecijfer kennen, evenals een grotere arbeidsparticipatie van vrouwen en een hoger werkgelegenheidspercentage.
Een punt van zorg is het feit dat oudere vrouwen en alleenstaande moeders nog altijd degenen zijn die het grootste risico lopen te worden uitgesloten.
Ten slotte wil ik naar aanleiding van dit verslag aangeven dat het interessant en zeer nuttig zou zijn als jaarverslagen over gelijkheid van mannen en vrouwen statistieken voor kandidaat-lidstaten zouden omvatten, aangezien deze zouden kunnen worden gebruikt in de toetredingsonderhandelingen.
Anneli Jäätteenmäki
namens de ALDE-Fractie. - (FI) Mijnheer de Voorzitter, collega's, ik feliciteer mevrouw Kauppi met dit belangrijke verslag.
Gendergelijkheid is een van de fundamentele principes van de Europese Unie, zoals commissaris Michel ook al zei, maar het is slechts een basisprincipe waarmee goede sier wordt gemaakt in toespraken en verklaringen zoals deze. In werkelijkheid is de EU niet erg geïnteresseerd in gelijkheid van vrouwen en mannen. Dat bleek ook uit de toespraak van de commissaris, die zei dat de EU alles zal doen wat in haar macht ligt. Dat is niet erg concreet! Wat zal de EU ondernemen om ervoor te zorgen dat de richtlijnen inzake gelijke betaling en vele andere kwesties die zij heeft aangenomen daadwerkelijk ten uitvoer worden gelegd?
In mijn optiek moet de EU wakker worden en zich realiseren dat er in Europa écht meer gelijkheid moet komen tussen mannen en vrouwen. De EU praat veel, maar doet minder, en dat geldt ook voor de lidstaten. Het komt erop neer dat deze kwestie mensen niet aanzet tot actie, tenminste niet de leiders van de EU. Ik neem aan dat dit ook geldt voor de beleidsmakers op het hoogste niveau en de vakbonden in onze eigen landen. Er zijn belangrijker zaken. Wat ook opvalt, is het feit dat er in de EU over de meet genomen nog altijd een loonkloof is van vijftien procent en in mijn land, toch een pionier op het gebied van gelijkheid, is het verschil in salariëring helaas zelfs twintig procent.
Ik hoop dat de commissaris en de Commissie als geheel zich op een dag zullen realiseren hoe belangrijk deze kwestie is en zich zullen gaan inzetten om het principe van gelijkheid van mannen en vrouwen te gaan promoten. Tot op heden blijft het bij woorden alleen.
Raül Romeva i Rueda
namens de Verts/ALE-Fractie. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur graag mijn complimenten overbrengen voor haar verslag. Dit bevat vele punten waar ik het over zou willen hebben, maar ik zal me beperken tot de twee zaken die in mijn optiek het meest relevant zijn.
Ten eerste ben ik zeer ingenomen met het feit dat het verslag van de Commissie voor 2007 zich concentreert op arbeidskwesties zoals de loonkloof, het combineerbaar maken van werk en gezinsleven en de richtlijnen inzake gelijke behandeling, gezien het feit dat de economische zelfstandigheid van vrouwen een van de prioriteiten is van de Routekaart voor de gelijkheid van vrouwen en mannen.
Het klopt helemaal dat - zoals vermeld in het verslag van de Commissie - zes miljoen van de acht miljoen banen die sinds 2000 in de Europese Unie zijn gecreëerd worden bezet door vrouwen. Dit zou een duidelijk positieve ontwikkeling zijn, ware het niet dat de meeste nieuwe banen die door vrouwen worden vervuld deeltijdbanen zijn; veel van deze banen kennen bovendien veel onzekerheid en worden slecht betaald, en bieden weinig zicht op salarisgroei.
In het verslag wordt ook opgemerkt dat er geen wezenlijke vooruitgang is geboekt als het gaat om het verkleinen van de loonkloof: het moet ons toch zorgen baren dat het gemiddelde loon van vrouwen vijftien procent lager ligt dan dat van mannen, en in sommige landen zelfs dertig procent lager.
Het tweede punt dat ik wil benadrukken betreft een bijzondere categorie vrouwen, namelijk de vrouwen die werkzaam zijn in de landbouw. De juridische situatie van dergelijke vrouwen moet worden verbeterd, niet alleen qua sociale zekerheid, waartoe zij directe toegang zouden moeten hebben, maar ook als het gaat om hun rol in landbouwbedrijven: we moeten ons sterk maken voor het mede-eigenaarschap van familiebedrijven, toegang tot kredieten en successierechten.
De Commissie moet aandacht besteden aan deze beide kwesties. In concrete termen: zij moet haar inspanningen verdubbelen om meer gelijkheid van vrouwen en mannen te bewerkstelligen op het gebied van hun behandeling en hun kansen.
Eva-Britt Svensson
namens de GUE/NGL-Fractie. - (SV) Mijnheer de Voorzitter, allereerst mijn dank aan mevrouw Kauppi en alle anderen die zich voor deze problematiek hebben ingezet. Ik wil hierbij graag de aandacht vestigen op een groot probleem ten aanzien van onze inspanningen voor meer gelijkheid, namelijk het feit dat vandaag de dag te veel mensen geloven dat we gelijke kansen hebben. In theorie is dat in sommige gevallen misschien waar, maar in de praktijk hebben we nog een lange weg te gaan. In deze resolutie wordt dit feit aan de orde gesteld, worden goede voorstellen gedaan voor oplossingen en wordt tevens aangegeven welke acute maatregelen noodzakelijk zijn.
Ik heb, onder andere in dit Parlement, herhaaldelijk met klem verzocht om de zo noodzakelijke genderspecifieke statistieken, op alle gebieden. Pas wanneer we de feiten kennen kunnen we verandering bewerkstelligen. Als we de enorme verschillen tussen de geslachten niet kunnen documenteren door de feiten boven water te halen, zullen ze worden genegeerd. Daar komt bij dat de mensen zich niet realiseren hoe groot de verschillen nu eigenlijk zijn. Het is daarom een voor de hand liggende eis, die ik hierbij nog eens herhaal: alle statistieken moeten genderspecifiek zijn.
Ik wil het hier ook hebben over mijn grote zorgen, en die van mijn fractie, over het grote verschil tussen mannen en vrouwen op het gebied van hun werkzaamheid in betaalde banen: we weten allen dat het onbetaalde werk wordt gedaan door vrouwen. Er is weliswaar sprake van een stijging van het aantal vacatures voor vrouwen, maar als we kijken om wat voor banen het gaat zien we dat het veelal tijdelijke, onzekere deeltijdbanen zijn die slecht worden betaald. Daar moet een eind aan komen.
Urszula Krupa
namens de IND/DEM-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, het verslag over de gelijkheid van vrouwen en mannen vormt het zoveelste bewijs dat er een belangrijke rol is weggelegd voor beleidsmaatregelen ter bevordering van gelijke rechten. Zowel vrouwen als mannen hebben er recht op een actieve rol te spelen op alle terreinen van het openbare leven, en hebben er recht op dat dit wettelijk wordt vastgelegd. Waardigheid moet echter niet alleen blijken uit wetten, maar ook uit een gepast niveau van materiële, spirituele en emotionele steun, in het bijzonder binnen een gezonde gezinsstructuur.
Jammer genoeg wordt in de hedendaagse propaganda de rol van het huwelijk, het gezin en het moederschap gedevalueerd, waardoor die vrouwen en meisjes die thuis willen blijven en hun kroost willen verzorgen zich schuldig voelen. In plaats van dat we vrouwen ondersteuning en juridische bescherming bieden, in plaats van dat we de rol van de vrouw en moeder op waarde schatten, worden vrouwen nu geobjectiveerd en worden ze overladen met verwachtingen, wat nog wordt verergerd door wijdverspreide denkbeelden over contraceptie en abortus, extreem individualisme, conflicten tussen ouders en kinderen en zelfs door de verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd. Dit alles leidt tot mentale en fysieke instorting.
Het is van groot belang mensen er telkens weer aan te herinneren dat gelijkheid, gelijke rechten voor vrouwen en mannen, niet inhoudt dat vrouwen hetzelfde zijn als mannen. Alle vormen van masculinisering van vrouwen, waarbij vrouwen op elk niveau de concurrentie aangaan met mannen, leidt niet alleen tot een verarming van vrouwen, maar ook tot een verarming van de samenleving als geheel, en het geeft een vertekend beeld van de rijkheid en intrinsieke waarde van zowel vrouwelijkheid als mannelijkheid.
We moeten heden ten dage een bijzondere fijngevoeligheid aan de dag leggen om maatregelen te voorkomen die ver verwijderd zijn van de ware behoeften en wensen van mensen, en om de excessen van het individualisme en het moreel relativisme te boven te komen. Het is essentieel om de strijd aan te gaan met discriminatie op vele gebieden van het leven, in het bijzonder in situaties waar de elementaire infrastructuur ontbreekt die noodzakelijk is voor economische groei. Met het oog hierop moeten sociale organisaties en wetten ons bijstaan bij het nakomen van onze verplichtingen, en niet indoctrineren en unificeren met onrust en conflicten als gevolg. Daarom wil ik eenieder oproepen de waardigheid van elke mens te respecteren, niet alleen als het gaat om gelijke betaling, maar ook als het gaat om tradities, culturen, geloofsovertuigingen en waarden die van belang zijn voor de nationale en culturele identiteit. Dit zal het hedendaagse Europa verrijken.
Lydia Schenardi
namens de ITS-Fractie. - (FR) Voorzitter, waarde collega's, het verslag dat ons vandaag is voorgelegd is voornamelijk een oefening in open deuren intrappen. In het verslag vinden we wederom de bekende statistieken met betrekking tot werkgelegenheidspercentages, salarisverschillen en soorten banen. Voorts vinden we er ellenlange beschrijvingen van hardnekkige seksegebonden stereotypen en van de daaruit voortvloeiende discriminatie, die ertoe leidt dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn in bepaalde sectoren van de arbeidsmarkt. Ik denk hier met name aan de hoge technologie, aan de wetenschap, aan onderzoek en aan techniek.
Het verslag bevat echter een overduidelijke tegenstrijdigheid. Hoe kunnen we ons in paragraaf 17 verheugen over de positieve effecten van de globalisering op de toegankelijkheid van onderwijs, gezondheidszorg en werk, of het nu gaat om thuiswerk, uitbesteding of micro-ondernemingen, en tegelijkertijd in paragraaf 18 opmerken dat feminisering van de armoede een van de negatieve effecten van de globalisering is? Welke paragraaf moeten wij serieus nemen?
Elders in het verslag worden overkoepelende Europese maatregelen aanbevolen om de mensen ervan bewust te maken dat er absoluut geen seksistische beledigingen zullen worden toegestaan. Maar wat is een seksistische belediging? Was Ségolène Royal, voormalig kandidaat voor het presidentschap van de Franse Republiek, het slachtoffer van een seksistische belediging toen een van haar oude socialistische kameraden zei dat zij niet de beste kandidaat voor het hoogste ambt was? Of was dit slechts kritiek, of gewoon een mening?
Het is gevaarlijk om wetgeving te baseren op een notie als deze, die een juridische definitie ontbeert en er ook nooit een kan krijgen. Bovendien bevinden wij ons hier op een terrein dat, per definitie, subjectief en irrationeel is.
Jana Bobošíková
(CS) Dames en heren, we winden ons wederom op over statistieken die laten zien dat vrouwen weliswaar beter presteren, maar permanent vijftien procent minder verdienen dan mannen. Ja, er bestaat een glazen plafond en mannen zien niet graag vrouwen in hoge functies. Er bestaan stereotypen en vrouwen worden daar soms zelf het slachtoffer van. Wij willen hier verandering in brengen. Ik ben echter van mening dat, als we iets willen veranderen, we bij onszelf moeten beginnen.
De werkgelegenheidsstatistieken van het Europees Parlement en de Commissie laten duidelijk zien dat de bestbetaalde posten voor het overgrote deel worden bezet door mannen. De laagstbetaalde posten worden voornamelijk bezet door vrouwen. Er zijn hier veel zeer efficiënte, vrouwelijke linguïsten met een universitaire opleiding die hier werken voor het salaris van een secretaresse. De kwalificatie van hun, beter betaalde, bazen bestaat er in de regel in dat ze ten eerste mannen zijn en, ten tweede, dat ze hier al lang werken.
Dames en heren, ik ben van mening dat aanbevelingen van het Europees Parlement inzake genderkwesties alleen serieus zullen worden genomen als we een grondige analyse maken van het verband tussen onze beloningssystemen en het opleidingsniveau en de efficiëntie van mensen, en als we ons personeelsbeleid en onze beloningssystemen herzien. Tot die tijd zullen de Europese burgers ons beschouwen als mensen die het één prediken, maar het tegenovergestelde doen.
Maria Panayotopoulou-Kassiotou
(EL) Mijnheer de Voorzitter, we vieren dit jaar de vijftigste verjaardag van het Verdrag van Rome en tevens vijftig jaar vooruitgang in de strijd voor gelijkheid van mannen en vrouwen. Het hoogtepunt van deze strijd tot nu toe is het feit dat op alle terreinen waarop de Europese Commissie actief is en met het maatschappelijk middenveld in gesprek is, naar deze kwestie wordt verwezen.
In het beleid en in de werkwijzen van de lidstaten bestaan echter nog steeds verborgen ongelijkheden tussen mannen en vrouwen. We moeten de negatieve omstandigheden waaronder deze ongelijkheden ontstaan analyseren en evalueren. In het verslag van mijn gewaardeerde collega, mevrouw Kauppi, die ik hierbij feliciteer met haar prestatie, worden veel maatregelen genoemd om de gedeeltelijke discriminatie van vrouwen tegen te gaan.
Ik wil in het bijzonder de nadruk leggen op de maatregelen ter bevordering van een gelijke bijdrage van mannen en vrouwen aan het onderhoud van het gezin als een elementaire factor in de economische ontwikkeling, de welvaart en de sociale samenhang binnen de Europese Unie. Gendergelijkheid moet ook voordeel bieden aan die vrouwen die vrijwillig thuisblijven, voor korte of langere tijd, om kinderen, ouderen en zorgafhankelijken te verzorgen. Deze vrouwen mogen niet te maken krijgen met discriminatie op het gebied van pensioenen en sociale zekerheid doordat zij een tijd niet hebben gewerkt.
Commissaris, ik ben zeer teleurgesteld over de positie van Griekse vrouwen. Volgens berichten in de media hebt u een inbreukprocedure ingeleid tegen mijn land om de flexibeler voorwaarden ten aanzien van de pensioengerechtigde leeftijd van vrouwen teniet te doen. Ik vraag u, waarom kan een uitbetaling van pensioengelden op jongere leeftijd voor dochters en moeders niet dienen als een beloning voor hun bijdrage aan hun gezin?
Gelijkheid - inderdaad, mijnheer de commissaris, maar geen evenwicht. De lidstaten, de Europese Unie en de sociale partners kunnen goed gebruik maken van de pas opgerichte Europese Alliantie voor het gezin: optimale werkwijzen en nieuwe benaderingen voor gezinsvriendelijke beleidsmaatregelen kunnen worden gepromoot. Zij zullen gelijke tred houden met nationale beleidslijnen en zo gelijkheid bevorderen.
Het demografische probleem van de Europese Unie vereist dat mannen en vrouwen gelijke kansen krijgen. Voor wat betreft het ouderschapsverlof: de betreffende richtlijn, waarover uitsluitend de Commissie en de sociale partners overeenstemming hebben bereikt, moet worden herzien, en u hebt beloofd, commissaris, dat deze herziening in 2008 zal plaatsvinden.
Echter, er is ook een toezegging nodig van de private sector ten aanzien van het in dienst nemen van jonge vrouwen en het ontslaan van jonge moeders. De productiviteit en ontwikkeling van de EU, commissaris, vereisen de creatie van een monitoringsmechanisme voor dit soort discriminatie. Wij hopen dat u onmiddellijk tot actie overgaat.
Lissy Gröner
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik kan voor alle punten die mevrouw Kauppi in haar verslag besproken heeft, de volledige steun van onze sociaal-democratische fractie toezeggen. Het verslag over gelijkheid verschijnt in het Jaar van gelijke kansen voor iedereen, en wij hebben ook vijftig jaar gelijkheidsbeleid in de Europese Unie achter de rug. Als er geen druk wordt uitgeoefend en er geen verandering komt, dan zullen vrouwen het vertrouwen in de Europese Unie verliezen.
Voor het jaar 2007 was ook nog de introductie van het Europees Instituut voor gendergelijkheid aangekondigd. Hoe staat het met de benoeming van de raad van bestuur? Ons Parlement heeft hierover medezeggenschap. Welke voorbereidingen worden op dit moment getroffen om ervoor te zorgen dat het instituut in Vilnius nog voor het eind van het jaar operationeel zal zijn?
De EU heeft geen gebruik gemaakt van haar kerncompetenties op het gebied van gelijke betaling - een zeer belangrijk onderwerp, dat door veel van mijn vrouwelijke collega's is aangehaald. Ik vind het schandalig dat vijftien procent van de vrouwen nog altijd minder betaald krijgt dan mannen, voor hetzelfde werk. Alleen in Zweden ziet het er met een verschil van krap tien procent beter uit. In mijn eigen land, Duitsland bedraagt het verschil 26 procent en ik ben niet langer bereid dit te aanvaarden. De Commissie moet eens de moed opbrengen om druk uit te oefenen op de lidstaten.
Een betere combineerbaarheid van gezin en carrière: hiertoe heeft de heer Špidla maatregelen genomen. Daar ben ik blij om. Wij zijn het ermee eens dat vaders ook hun steentje moeten bijdragen. Hier heeft ook het bedrijfsleven een grote verantwoordelijkheid. Wij hebben daarom als fractie een Europese ondersteunende campagne gestart.
Wij willen een kwalitatieve en kwantitatieve evaluatie van de maatregelen die wij nemen onder bijvoorbeeld de structuurfondsen. Uit een recente hoorzitting binnen de Commissie regionale ontwikkeling is gebleken dat er tot op heden bijna geen rekening mee wordt gehouden dat vrouwen veel minder van de EU-begroting profiteren dan mannen. Gender budgeting is voor ons dan ook een essentiële eis.
De Commissie heeft maatregelen op twee terreinen aangekondigd: de tenuitvoerlegging van wetgevingsmaatregelen tegen meervoudige discriminatie en tegen geweldpleging tegen vrouwen. Wij hebben het daar vandaag weliswaar nauwelijks over gehad, maar het is een heet hangijzer waarvoor een oplossing moet komen.
Siiri Oviir
(ET) Ik wil hierbij de rapporteur bedanken dat zij deze belangrijke kwestie weer eens onder de aandacht heeft gebracht. Ik denk niet dat we met dit verslag een open deur intrappen. De deur is wellicht al open, maar als er zich boven ons een glazen plafond bevindt dan moeten we deze problematiek telkens opnieuw aan de kaak stellen.
In mijn toespraak wil ik twee zaken belichten, zeker gezien het feit dat een beleid voor gelijke rechten voor de beide seksen een belangrijk middel vormt om economische groei te bereiken.
Ondanks het feit dat er in alle EU-landen de jure sprake is van gelijke rechten, bestaat er de facto nog altijd ongelijkheid tussen mannen en vrouwen ten aanzien van de verdeling van de macht en de toegang tot economische, sociale en culturele middelen. Dit wordt gewijt aan het voortbestaan van ingesleten gebruiken en de invloed daarvan op de ongelijke verdeling van verantwoordelijkheden binnen het gezin, en de obstakels die het voor de meeste vrouwen lastig maken werk en gezinsleven te combineren. Dit, en het spijt me dat ik het moet zeggen, bewijst dat er op Europees niveau sprake is van een democratische tekortkoming.
Een gelijke bijdrage van beide seksen aan de besluitvorming is de belangrijkste voorwaarde voor democratie, en ik wil het nu dan ook hebben over besluitvorming binnen de verschillende rangen en standen. Liberalen zeggen dat het recht van mensen om zelf te beslissen de sleutel vormt tot succes. Keuzevrijheid wordt echter alleen dan bereikt als vrouwen en mannen op alle gebieden hun eigen keuzes kunnen maken. Willen mannen en vrouwen - ik herhaal, mannen en vrouwen - werk en gezinsleven kunnen combineren, dan hebben we goede faciliteiten voor kinderopvang nodig, gezinsvriendelijke arbeidsomstandigheden en een ondersteunend juridisch kader.
Daarnaast is het belangrijk om zowel het juridische als het niet-juridische kader te verbeteren en het maatschappelijk bewustzijn te vergroten. Hetzelfde geldt voor ouderwetse denkpatronen, met andere woorden: vrouwen moeten veranderen van deelnemers in besluitvormers. Alleen dan kunnen we spreken van een maatschappij waarin de belangen van beide seksen zijn vertegenwoordigd en meegewogen, een waarlijk democratische maatschappij.
Hiltrud Breyer
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mevrouw Kauppi, waarde collega's, wij hebben dit jaar het vijftigjarig bestaan van de EU gevierd en wij kunnen bovendien terugkijken op vijftig jaar van mijlpalen voor de gelijkheid van vrouwen en mannen. Niettemin vind ik de bevindingen van de Commissie in haar verslag over gelijkheid van 2007 moeilijk te verkroppen. Daaruit blijkt namelijk dat er op velerlei gebied nog steeds slechts lippendienst wordt bewezen aan gendergelijkheid, en dat gendergelijkheid nog lang geen realiteit is.
Er zijn vandaag vele statistieken de revue gepasseerd; de werkgelegenheidscijfers van mannen en vrouwen lopen enorm uiteen en voor de vrouwen geldt in vele lidstaten, enkele uitzonderingen daargelaten, een hoger werkloosheidscijfer. Bijna eenderde van de vrouwen werkt in deeltijd. Wij weten dat vrouwen in leidinggevende en invloedrijke posities nog altijd aanzienlijk ondervertegenwoordigd zijn. Het is ronduit schandalig dat het gemiddelde salarisverschil vijftien procent bedraagt en in Duitsland zelfs 27 procent!
Ik verheug mij er ook over dat de Commissie de kwestie van verplicht ouderschapsverlof voor vaders aan de orde heeft gesteld. Het was zonneklaar dat de kwestie van het combineren van gezin en werk een plaats op de agenda van de Commissie verdient. Niettemin schijnt u op andere terreinen van het Europese gelijkheidsbeleid een neutrale houding te hebben aangenomen. Ik zeg dat omdat we van de Commissie niets hebben gehoord over eventuele nieuwe politieke initiatieven, behalve dan het voornoemde ouderschapsverlof voor vaders.
We hebben het over het Europees Instituut voor gendergelijkheid gehad, en over geweld tegen vrouwen. Wat onderneemt u tegen de salarisverschillen? Ik hoor alleen mooie woorden. Het is onze plicht om hier veel meer aan te doen - met inbegrip van gender budgeting, waar al jaren hoog van wordt opgegeven - maar waar zijn de indicatoren? Ik wil de Commissie dan ook verzoeken te komen met ambitieuze wetgeving, zodat het beleid ter bevordering van gendergelijkheid in de Europese Unie weer een lichtend voorbeeld wordt.
Kartika Tamara Liotard
(NL) Voorzitter, mevrouw Kauppi, bedankt en gefeliciteerd met het verslag, maar ik wil me nu toch even richten tot de Commissie. Hoewel de Commissie geregeld lippendienst bewijst aan gendergelijkheid, ook vandaag weer, faalt zij in de praktijk keer op keer om haar goede voornemens om te zetten in concrete daden. Sterker nog, in plaats van maatregelen te nemen die genderongelijkheid verminderen, die armoede onder vrouwen tegengaan en die vrouwen helpen met het oplossen van dagelijkse problemen waarmee zij geconfronteerd worden, verslechtert het beleid van de Commissie juist vaak hun positie.
Een goed voorbeeld hiervan betreft de zogenaamde flexizekerheid en het versoepelen van het ontslagrecht. Wanneer de voorstellen van de Commissie in haar Groenboek worden uitgevoerd, zullen juist vrouwen die nu al vaak werken in tijdelijke contracten op uitzendbasis en voor relatief lage beloning hiervan de dupe zijn. Het zijn specifiek vrouwen die veel problemen hebben met zaken als pensioenopbouw, ziektekosten en het combineren van zorg en werktaken. En wat doet de Commissie? In plaats van vrouwen, en werknemers in het algemeen trouwens, de zekerheid te bieden die hun leven wat gemakkelijker zou maken, wil de Commissie een nog grotere onzekerheid creëren.
Wij constateren in dit verslag over ongelijkheid tussen mannen en vrouwen dat er in 2007 nog heel grote verschillen zijn. Het bestrijden hiervan zou nog veel meer prioriteit moeten krijgen, niet alleen in woorden, maar ook in daden. Gendergelijkheid zou automatisch in al het Commissiebeleid moeten worden verwerkt. Dat wij de Commissie hier keer op keer op moeten wijzen, vind ik eigenlijk diep treurig.
John Whittaker
(EN) Voorzitter, ik concludeer uit dit verslag dat er voorlopig geen eind zal komen aan dit programma dat erin bestaat dat wij ons geld uitgeven aan de bevordering van genderbewustzijn, dat wij ons bemoeien met het aanwervingsbeleid van bedrijven en dat wij bedrijven dwingen om flexibele werktijden en royale verlofregelingen aan te bieden. Ik bespeur echter nergens enige erkenning voor de neveneffecten.
Of u het nu leuk vindt of niet, het staat als een paal boven water dat, als het meer geld kost om vrouwen in dienst te nemen, er minder vrouwen zullen worden aangenomen, ondanks de regels die werkgevers verbieden naar het geslacht te verwijzen in vacatures en tijdens sollicitatiegesprekken. Alle wetgeving die bedoeld is om discriminatie van vrouwen, ouderen en minderheden te voorkomen heeft als onwenselijk resultaat dat diegenen die het ook zonder de wetgeving zouden hebben gered, worden vernederd.
Al onze banen, voor vrouwen en mannen, zijn afhankelijk van de door de economie voortgebrachte welvaart. De meeste banen worden aangeboden door kleine bedrijven. Welnu, anders dan in dit Parlement, worden vrouwen en mannen daarbuiten in de echte wereld van het kleinbedrijf in dienst genomen en verdienen zij hun geld met het produceren van goederen en diensten waarvoor andere mensen graag betalen. Deze obsessie met het bevorderen van gendergelijkheid is slechts een van de vele vormen van bemoeienis met het kleinbedrijf. Als wij meer kosten en beperkingen blijven opdringen, zal het bedrijfsleven minder mensen aannemen en minder betalen. Uiteindelijk zullen we wellicht gelijker, maar ook armer zijn, zowel vrouwen als mannen.
Jerzy Buzek
(PL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Kauppi feliciteren. We zijn het er allemaal over eens dat het geboortecijfer in Europa omhoog moet om de demografische situatie te verbeteren. Als dit lukt, en het moet lukken, betekent dit dat een aanzienlijk aantal vrouwen, vooral jonge vrouwen, de arbeidsmarkt in ieder geval tijdelijk zal moeten verlaten. Dat is een probleem, aangezien veel gebieden in Europa al kampen met een tekort aan arbeidskrachten.
Zo ziet de wetenschap in Europa zich geconfronteerd met een tekort van zo'n 700 000 wetenschappers. Desondanks is nog geen kwart van alle doctoren in Europa van het vrouwelijk geslacht, en slechts tien procent van de professoren. En dat terwijl in Europa meer vrouwen dan mannen een hogere opleiding voltooien. Dat betekent dat zij goed zijn voorbereid op een academische loopbaan, maar dat zij hun werkzaamheden onderbreken en er niet mee doorgaan.
De stimulansen en faciliteiten die vrouwen worden geboden om hen aan het werk te krijgen moeten per sector verschillen. Voor de academische sector zijn er bijvoorbeeld een aantal simpele stappen te bedenken. Ten eerste, de mogelijkheid om thuis academisch werk te doen. Ten tweede, de aanwezigheid van gerieflijke en betaalbare kinderopvang binnen de muren van instituten en universiteiten. Ten derde, dat zowel vrouwen als mannen de zorg voor kinderen op zich kunnen nemen. Ten vierde, de mogelijkheid om tijdens het zwangerschapsverlof een academische graad te behalen. Tot slot, dat mannen en vrouwen hetzelfde betaald krijgen voor hetzelfde werk.
Europa mag niet langer toestaan dat opgeleide en vaardige vrouwen op academisch gebied het onderspit delven, puur omdat zij degenen zijn die de kinderen baren. Gelukkig wordt er inmiddels actie ondernomen op dit gebied.
UNESCO runt sinds een aantal jaren, samen met L'Oréal, een project voor vrouwen in de wetenschap. De resultaten van dit project, die uitstekend zijn, kunnen we bekijken in een tentoonstelling die aankomende maandag, 1 oktober, wordt geopend in het Europees Parlement in Brussel, op de begane grond, tegenover de KBC Bank. Ik wil u allen van harte uitnodigen om de opening bij te wonen.
Edite Estrela
(PT) In 2005, in mijn verslag over de toekomst van de strategie van Lissabon vanuit genderperspectief, wees ik op verschillende vormen van discriminatie die Europese vrouwen benadelen.
Het is nu twee jaar en vele discussies, goede bedoelingen, debatten, conferenties, verslagen en onderzoeken later, en wat is er veranderd? Welke vooruitgang is er geboekt ten aanzien van de loonkloof tussen mannen en vrouwen, de deelname van vrouwen aan het besluitvormingsproces en ten aanzien van de combinatie van werk, gezin en privéleven voor zowel mannen als vrouwen? In sommige lidstaten zijn wellicht vorderingen gemaakt, maar op Europees niveau is helaas maar weinig veranderd.
De loonkloof is gemiddeld nog steeds ongeveer vijftien procent en de deelname van vrouwen aan besluitvormingsprocessen is met slechts één procent toegenomen. Vrouwen besteden nog steeds drie keer zoveel tijd aan gezinstaken als mannen. Desondanks stijgt het aantal vrouwen dat studeert aan de universiteit. Ze komen langzamerhand meer voor zichzelf op, maar er is nog steeds sprake van verschillende vormen van discriminatie, waar vrouwen vooral mee te maken krijgen als - en omdat - ze moeder worden. Misschien vormt dit een verklaring voor het lage geboortecijfer. Vrouwelijke migranten en vluchtelingen, vrouwen met een etnische achtergrond, oudere vrouwen, gehandicapte vrouwen - al deze vrouwen worden dubbel gediscrimineerd.
We hebben betere wetten nodig, zoals de gelijkheidswetten die zijn aangenomen in Spanje en Portugal, maar daarnaast moeten de bestaande wetten worden nageleefd, in het bijzonder de wetten betreffende reclame, teneinde een einde te maken aan het gebruik van vernederende afbeeldingen van vrouwen in reclame-uitingen en in de massamedia. We moeten de wet veranderen om de bestaande houding ten opzichte van vrouwen te veranderen. We moeten ophouden met praten en beginnen met handelen.
DanutBudreikait
(LT) Voorzitter, waarde collega's, de kwestie van gelijke kansen voor vrouwen en mannen is in de Europese Unie nog altijd relevant. In 2006 is weinig veranderd. Vrouwen verdienen nog altijd vijftien procent minder dan mannen in de Unie. Vrouwen die herintreden of de carrièreladder beklimmen kampen met aanzienlijke problemen.
De richtlijn van de Raad van 1975 betreffende het nader tot elkaar brengen van de wetgevingen der lidstaten inzake de toepassing van het beginsel van gelijke beloning voor mannelijke en vrouwelijke werknemers is nog steeds niet ten uitvoer gelegd. De lidstaten tonen geen enkele politieke wil om de problemen rond de kwestie gendergelijkheid en integratie op de werkplek op te lossen. Ik ben het dan ook eens met het voorstel uit het verslag, dat de Commissie een onderzoek moet doen naar de wijze waarop lidstaten de communautaire wetgeving op het gebied van gelijkheid ten uitvoer leggen, en passende maatregelen moet nemen als blijkt dat deze wetgeving niet is geïmplementeerd.
Over integratie gesproken, ik wil hierbij wijzen op het belang van goede werkwijzen en de verspreiding daarvan, vooral als we vrouwen meer mogelijkheden willen bieden om actief te worden in de politiek en deel te nemen aan het politieke besluitvormingsproces. Mijn land, Litouwen, heeft hier ervaring mee. De Commissie evenals een effectief gebruik van het Europees Sociaal Fonds kunnen bijdragen aan de verspreiding van een dergelijke praktijk.
Zita Pleštinská
(SK) Ik ben geen voorstander van extreem feminisme en ik geloof ook niet dat democratie blind moet zijn voor sekseverschillen, en ik ben dan ook erg blij met dit initiatiefverslag van mevrouw Kauppi, waarmee ik haar oprecht wil feliciteren.
Het combineren van het recht op een professionele loopbaan en de zorg voor een gezin is een acuut probleem, waar ook zwangerschapsverlof, ouderschapsverlof en vaderschapsverlof een rol in spelen. Gezien de veranderde omstandigheden en in deze geglobaliseerde wereld moeten we, ook in het Europees Parlement, de lidstaten aanmoedigen deze systemen te moderniseren. Met het oog op jonge gezinnen kan het voor de lidstaten nuttig zijn om een zwangerschapsverlofperiode van minstens twaalf maanden in te stellen met een uitkering ter hoogte van honderd procent van het reguliere inkomen, en daarnaast een ouderschapsverlofperiode van minstens 24 maanden met een uitkering van minstens vijftig procent van het reguliere inkomen, waarbij moeders, of, in voorkomend geval, vaders voltijds voor hun kinderen zorgen.
In de wet wordt altijd gesproken over "verlof” als men het heeft over de periode waarin de bevalling plaatsvindt en stellen ouders worden, ondanks het feit dat niet alleen moeders, maar ook psychologen, doctoren, sociologen en vele andere experts het met ouders eens zijn dat zwangerschapsverlof en ouderschapsverlof niets met verlof te maken hebben. Ik ben van mening dat de tijd gekomen is om de termen waarin over zwangerschap en ouderschap wordt gesproken eens onder de loep te nemen en een passender benaming te vinden voor zwangerschapsverlof. Als deze onderbreking van hun werkende leven achter de rug is moeten moeders en vaders ongehinderd terug kunnen keren op de arbeidsmarkt en hun professionele loopbaan kunnen voortzetten.
Ik vind het belangrijk om de noodzaak van training tijdens het ouderschapsverlof te benadrukken, zodat men bij de terugkeer kan omgaan met de veranderde eisen die het werkende leven aan werknemers stelt, en om essentiële kennisgebieden te consolideren, zoals ondernemerszin en de toepassing van een wetenschappelijke en technologische benadering. Hiervoor kunnen in de regio's ook structuurfondsen worden gebruikt. Ik ben van mening dat onze maatschappij veel meer waarde moet hechten aan het moederschap en het ouderschap. Ouders spelen een bijzonder verantwoordelijke rol in de vorming van de maatschappij: de kinderen die zij opvoeden zullen Europa vormen.
Tegelijkertijd zouden deze maatregelen veel meer vrouwen in staat stellen zich te wijden aan een meer veeleisende carrière, naast hun gezinstaken.
Anna Hedh
(SV) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, het stemt mij enigszins mistroostig dat ik hier nu sta om het te hebben over een verslag over ongelijkheid in de Europese Unie in het jaar 2007. Dit zou niet nodig moeten zijn. Gelijkheid zou vanzelfsprekend moeten zijn, niet in het minst omdat de meerderheid van de EU-burgers uit vrouwen bestaat. Maar helaas is het hard nodig. Het is van vitaal belang dat mannen het spelersveld gaan betreden en punten gaan scoren, anders is de wedstrijd verloren. Hierbij een paar voorzetten voor mannen: de werkgelegenheid voor vrouwen moet omhoog. Ze moeten het recht hebben om fulltime te werken en de mogelijkheid om parttime te werken. De kloof moet worden gedicht. Zijn vrouwen in de Europese Unie echt vijftien procent minder waard dan mannen? Vrouwen moeten beter vertegenwoordigd worden in de bestuurskamer, in de politiek en in de industrie. Vaders moeten meer verantwoordelijkheid nemen voor het huishouden en het gezin en moeten een deel van het ouderschapsverlof overnemen, niet in het minst voor de bestwil van de kinderen.
Er zijn, kortom, talloze belangrijke zaken waartoe het Parlement de Commissie en de lidstaten moet aansporen. Laten we hopen dat ze zullen luisteren en actie zullen ondernemen!
Anna Záborská
(SK) Ik wil mevrouw Kauppi van harte gelukwensen met dit uitstekende verslag, het resultaat van een nauwe samenwerking met alle leden van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid.
De rapporteur heeft heel duidelijk gemaakt dat het belangrijk is dat er een beleid inzake de gelijkheid van mannen en vrouwen wordt geïmplementeerd als onderdeel van de Lissabonstrategie. Een van de doelstellingen van de Lissabonagenda bestaat erin dat het aantal vrouwen dat werkt en in loondienst is omhoog moet. Tegelijkertijd blijken wij echter niet in staat te zijn het informele, onbetaalde werk dat vrouwen doen formeel te erkennen. We kennen vrouwen die werken om de solidariteit tussen generaties te waarborgen, die actief zijn als vrijwilliger en die acceptabele voorwaarden voor sociale verhoudingen scheppen. Dit informele werk is echter onbetaald. We willen het niet officieel erkennen omdat we niet zien hoeveel geld hier feitelijk mee gemoeid is. In mijn optiek vormt deze logica een vorm van discriminatie van vrouwen. Ik ben van mening dat het voor onze vriend, de heer Špidla, een stukje Realpolitik zou zijn om het informele, onbetaalde werk van vrouwen te erkennen. Dat zou ook de vele problemen oplossen waar minderheden mee kampen, waar we het zojuist over hebben gehad.
Om ons vooruit te helpen hebben we in Europa en in de wereld personen en instituten die ons wiskundige en statistische modellen bieden, en de middelen om deze toe te passen in ons beleid. Onder hen is Gary Beck, winnaar van de Nobelprijs voor de Economie, wiens naam al verschillende malen is genoemd.
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, ik heb van deze gelegenheid gebruik gemaakt om aandacht te vragen voor het ware probleem van ongelijkheid tussen mannen en vrouwen.
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg
(PL) Mijnheer de Voorzitter, voor de lidstaten is de tijd aangebroken om eindelijk beslissende stappen te nemen om achterhaalde gedragspatronen en besluitvormingsmodellen te elimineren, met name op het gebied van bestuur, teneinde in alle beleidsonderdelen meer aandacht te besteden aan genderkwesties.
Er bestaan nog altijd verschillen in de behandeling van mannen en vrouwen. Deze verschillen resulteren in, onder andere, lage lonen en discriminatie van zwangere vrouwen en jonge moeders. Hoewel het ten aanzien van werkgelegenheid voor vrouwen hoopgevend is dat zes miljoen van de acht miljoen nieuwe banen die sinds 2000 in de Europese Unie zijn geschapen door vrouwen worden bezet, verdienen vrouwen in de Europese Unie nog steeds gemiddeld vijftien procent minder, en in sommige landen zelfs dertig procent minder.
We mogen niet accepteren dat vrouwen, puur vanwege hun moederschap, wat een verantwoordelijkheid is van beide ouders, op de arbeidsmarkt slechter worden behandeld dan mannen, wat een negatieve invloed heeft op hun loopbaan, hun inkomen en, op latere leeftijd, hun pensioenuitkering. De genderstereotypen moeten worden overwonnen en het is om die reden dat ik een voorstander ben van het voorstel een begrotingslijn te creëren, binnen het kader van het cohesiebeleid, speciaal voor het financieren van maatregelen ter bevordering van gelijke kansen en van onderzoek naar het effect van politieke strategieën op het leven van vrouwen.
Ik wil mevrouw Kauppi van harte gelukwensen met haar uitstekende verslag.
Monica Maria Iacob-Ridzi
(RO) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het is hoog tijd dat de Europese Unie de nobele doelen die in het Verdrag zijn geformuleerd, zoals de strijd tegen discriminatie op basis van het geslacht en gelijke betaling voor vrouwen en mannen, fatsoenlijk gaat financieren.
In het verslag wordt een van de belangrijkste kansen ten aanzien van gendergelijkheid gepresenteerd die door middel van de EU-begroting kunnen worden ontplooid. De EU-begroting bestaat uit structuur- en cohesiefondsen, en het is op dat niveau dat de toegang van vrouwen tot Europese middelen moet worden gefaciliteerd. Volgens de gegevens waarover we beschikken hebben vrouwen sinds de laatste uitbreiding van de Europese Unie relatief minder voordeel van de regionale en cohesiebeleidsfondsen, en dat moet worden rechtgezet.
Desondanks volstaat een analyse van uitsluitend de regionale en cohesiebeleidsfondsen niet, hoewel hun aandeel in de begroting van de Unie - bijna 36 procent - ons dwingt om alles op alles te zetten, opdat de gelden zo veel mogelijk vrouwen bereiken.
We moeten ook bekijken wat de laatste ontwikkelingen zijn rond de traditionele genderprogramma's van de Europese Unie, zoals PROGRESS, Daphne of EQUAL. Hoewel dit jaar zowel het PROGRESS-programma als geheel als deel 5, dat puur is gericht op gendergelijkheid, profiteren van aanvullende fondsen, is de begrotingslijn 2008 voor gelijkheid relatief kleiner dan in het voorgaande jaar.
Het Daphne-programma tegen huiselijk geweld heeft tot dusver geweldige resultaten geboekt, en de Europese Commissie heeft dit opgemerkt en een verhoging van het budget ten opzichte van 2007 voorgesteld. Voor zowel deze twee programma's als voor het EQUAL-programma heeft de Raad de bedragen die door de Commissie waren voorgesteld in het voorontwerp van algemene begroting echter naar beneden toe bijgesteld. Bovendien heeft de Commissie voorgesteld de fondsen die waren voorzien voor het nieuwe genderinstituut met 7,5 procent terug te brengen, een totaal ongerechtvaardigde korting voor een Europese instelling die nog in de startblokken staat.
Helaas is het zonneklaar dat het de Raad nog steeds aan politieke wil ontbreekt om de Europese strategieën voor gelijke kansen, voor het toekennen van begrotingskredieten, een concrete gedaante te geven. De Europese Unie, als onderdeel van de begrotingsautoriteit, moet deze tekortkoming compenseren en het Europese genderbeleid voorzien van de broodnodige consistentie.
Esther De Lange
(NL) Voorzitter, ik wil ook de rapporteur graag bedanken voor een uitstekend en ook een zeer evenwichtig verslag. Verschillende punten zijn al aangestipt. Ik wil als lid van zowel de Commissie rechten van de vrouw als de Landbouwcommissie, nu vooral ingaan op de situatie van vrouwen in de landbouwsector.
Wat daar als eerste opvalt, is de onzichtbaarheid van veel vrouwen die in de landbouwsector werkzaam zijn. Veertig procent van de werkgelegenheid in de landbouw wordt ingevuld door vrouwen, maar veel officiële statistieken, inclusief die van Eurostat, mijnheer de commissaris, kijken alleen naar vrouwelijke werknemers, aan de ene kant, en vrouwelijke bedrijfsleiders, aan de andere kant, en zien daarbij de categorie meewerkende partners over het hoofd, terwijl dit met name op de vele gezinsbedrijven in noordwest-Europa de grootste categorie van vrouwelijke arbeidskrachten is. Deze vrouwen leveren een niet te onderschatten bijdrage aan de bedrijfsvoering en vaak ook nog eens aan de verbreding van de activiteiten van het bedrijf en op het platteland. Ik roep Eurostat dan ook op deze grote groep vrouwen zichtbaar te maken in de officiële statistieken. De Commissie roep ik op bij haar beleid rekening te houden met deze grote categorie vrouwelijke arbeidskrachten.
Verder wordt juist de categorie van die meewerkende partners in de dagelijkse praktijk in sommige lidstaten geconfronteerd met de nodige problemen, bijvoorbeeld bij de opbouw van pensioenrechten, de toegang tot sociale zekerheid, problemen bij bedrijfsbeëindiging of echtscheiding, en de toegang tot ziekte of zwangerschapsverlof, al ben ik blij dat er in Nederland op dit punt in elk geval actie wordt ondernomen. Graag wil ik de Commissie wijzen op het project "Je verdiende loon”, dat in mijn land met steun uit het ESF deze hindernissen voor die meewerkende partners in kaart wil brengen. Ik hoop dat de Commissie de conclusies van dit onderzoek wil meenemen bij het bepalen van toekomstig beleid zodat we met deze onmisbare vrouwelijke arbeidskrachten een sterke Europese landbouw en een vitaal platteland overeind kunnen houden.
Maria Petre
(RO) Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, van de acht miljoen banen die sinds 2000 zijn geschapen worden er zes miljoen bezet door vrouwen. Dit kan de indruk wekken dat de tijd van gelijke kansen, of zelfs die van positieve discriminatie van vrouwen, is gekomen. Dit kunnen we echter niet zeggen, aangezien de realiteit van deze nieuwe banen, van deze zes miljoen vrouwen, dit tegenspreekt.
We zijn niet daadwerkelijk opgewassen tegen het risico van vergrijzing en demografische neergang waar Europa en de lidstaten zich vandaag de dag voor gesteld zien indien de meeste banen voor vrouwen onzeker zijn, deeltijdbanen betreffen of slecht worden betaald. De loonkloof in Europa is nog steeds vijftien procent, in het voordeel van mannen.
Lidstaten in het algemeen, en Roemenië vormt hierop geen uitzondering, moeten blijven investeren in onderwijs dat vrij is van genderstereotypen en heldere beleidsmaatregelen nemen die vrouwen en mannen de mogelijkheid geven het gezinsleven te combineren met een professionele loopbaan.
Ik dank de rapporteur voor haar uitzonderlijke werk en ik ben echt van mening dat de resultaten van acties in het kader van de routekaart voor de gelijkheid van mannen en vrouwen jaarlijks moeten worden geëvalueerd; verder moeten we definitieve overeenstemming zien te bereiken over onderwerpen als het moederschap, ouderschapsverlof, individualisering van pensioenrechten, socialezekerheidsstelsels en belastingstelsels.
Louis Michel
lid van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, ik kan u verzekeren dat de Commissie voor een heel groot deel de bezorgdheid deelt die door de meeste sprekers is geuit. Verscheidene sprekers - feitelijk bijna alle sprekers - vragen echter om maatregelen die de Commissie reeds heeft genomen.
Zoals u weet heeft de Commissie de taak toezicht te houden op de omzetting en toepassing van het Gemeenschapsrecht inzake de gendergelijkheid. Dit houdt in essentie in dat de Commissie inbreukprocedures in gang zet als zij bemerkt dat een lidstaat een van de richtlijnen niet juist heeft omgezet, of als zij van een burger een klacht ontvangt over een ondeugdelijke omzetting of toepassing van een richtlijn. Bijgevolg zijn er, in het kader van procedures wegens inbreuk op de richtlijn betreffende de gelijkheid van vrouwen en mannen, achttien brieven gestuurd in april 2007. De Commissie neemt momenteel de ontvangen antwoorden in overweging en in december 2007 zou er een beslissing over het met redenen omkleed advies moeten zijn.
Ik wil nu even kort ingaan op enkele specifiekere, concretere kwesties. Wat de oprichting van het Europees Instituut voor gendergelijkheid in Vilnius betreft, de raad van bestuur is in oktober van dit jaar samengekomen en er wordt momenteel een directeur aangeworven.
Wat de initiatieven betreffende de salarisverschillen tussen mannen en vrouwen betreft, talloze sprekers hebben volkomen terecht gewezen op het verschil in salarisniveau. Onze reactie op deze kwestie hebben wij in de mededeling uiteengezet. In 2008 zal de Commissie de huidige wetgeving analyseren om vast te stellen of deze adequaat is en of er aanpassingen nodig zijn.
Ten aanzien van de kwestie van vrouwen in de landbouwsector: zelfstandige vrouwen die in de landbouw werken vallen reeds onder Richtlijn 86/613/EEG. De Commissie is net gestart met een nader onderzoek van deze wetgeving om te bepalen of deze doeltreffend is om vast te stellen wat er moet worden gewijzigd.
Dat brengt mij tot slot bij een kwestie van meer ideologische aard, maar wel een waarop ik wil reageren, met betrekking tot flexizekerheid. Hiermee wordt beoogd de flexibiliteit van de arbeidsmarkt te vergroten - niet de onzekerheid te verergeren - en tegelijkertijd meer keuzemogelijkheden op de arbeidsmarkt te creëren door werknemers extra mogelijkheden te bieden om zich aan te passen, bijvoorbeeld via scholing of mogelijkheden om werk en privé met elkaar te combineren.
De Voorzitter
(FR) Mijnheer Michel, ik wil u mijn excuses aanbieden. Dit is een systeem dat wij momenteel trachten te veranderen als onderdeel van de hervorming van de werking van het Parlement.
Het getuigt van een gebrek aan respect voor de commissaris alsook de afgevaardigden die de discussie hebben gevolgd, dat een debat net voor de stemming eindigt in een dergelijk tumult.
Mijn excuses, mijnheer de commissaris.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Mijn excuses aan de sprekers die ik heb moeten onderbreken, maar de tijd die de sprekers tot hun beschikking hadden was niet echt redelijk. Interventies van één minuut zouden geen deel moeten uitmaken van onze debatten omdat ze geen wezenlijke bijdrage kunnen leveren aan de discussie. Dit is echter een zaak voor het debat over de wijziging van het Reglement van het Parlement, waarover we het zo direct gaan hebben.
De stemming vindt zo dadelijk plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Zita Gurmai  
schriftelijk. - (HU) Met het oog op het waarborgen van de gendergelijkheid denk ik dat het van vitaal belang is de beschikking te hebben over uitgebreide, systematische en objectieve informatie, met inbegrip van toegang tot geharmoniseerde statistische gegevens over de hele Gemeenschap, die een zo breed mogelijk gebied moeten beslaan en zo actueel mogelijk moeten zijn. In dit opzicht hecht ik ook veel belang aan de jaarverslagen waarin de Commissie de situatie van mannen en vrouwen uit de doeken doet.
De Gemeenschap heeft veel gedaan om de juridische basis voor gendergelijkheid te verbreden, maar of dit ook resultaten heeft opgeleverd valt te betwijfelen. In het jaarverslag wordt tot op zekere hoogte antwoord gegeven op deze vraag. Ik vind het belangrijk om de praktische vooruitgang met betrekking tot de strategische doelen uit de Routekaart voor de gelijkheid van mannen en vrouwen 2006-2010 systematisch te monitoren, te controleren of lidstaten de wetgeving wel in de praktijk brengen en de integratie van gendermainstreaming in het Gemeenschapsbeleid en het effect van diverse projecten op de gendersituatie te beoordelen.
Aangezien de toekomst van de Europese Unie grotendeels afhangt van de wijze waarop wij erin slagen meer vrouwen aan het werk te krijgen, moeten we specifieke, gedetailleerde en gerichte aandacht besteden aan het onderzoeken van de arbeidsparticipatie van vrouwen. We moeten zoeken naar manieren om meer vrouwen de arbeidsmarkt op te krijgen, om de obstakels uit de weg te ruimen die vrouwen belemmeren in hun zoektocht naar een baan, om vrouwen te helpen de carrièreladder te beklimmen of werk en gezin met elkaar te combineren. Tot slot moeten we de situatie van achtergestelde vrouwen (migranten, etnische minderheden, alleenstaande moeders) nader onder de loep nemen.
Joseph Muscat  
schriftelijk. - (MT) Artikel 141 van het EG-Verdrag luidt als volgt: "Iedere lidstaat draagt er zorg voor dat het beginsel van gelijke beloning van mannelijke en vrouwelijke werknemers voor gelijke of gelijkwaardige arbeid wordt toegepast.”
Dit is een uiterst belangrijk principe en we moeten erop toezien dat het in elk land ten uitvoer wordt gelegd.
Mijns inziens is de tijd gekomen om een nieuwe stap voorwaarts te zetten.
In Malta zijn verscheidene gevallen bekend waarbij personen, zowel mannen als vrouwen, worden betaald op basis van verschillende tarieven en systemen terwijl ze hetzelfde werk doen. Deze verschillen zijn een gevolg van de toepassing van bureaucratische criteria, zoals het jaar waarin deze personen in dienst zijn genomen.
Als een dergelijke vorm van discriminatie optreedt tussen twee vrouwen of twee mannen, is er in de strikte zin geen sprake van een inbreuk op het EG-Verdrag.
In de publieke sector en ook elders zijn vergelijkbare situaties bekend.
Om deze reden moeten zowel de Commissie als de regeringen van de lidstaten nieuwe initiatieven nemen om ervoor te zorgen dat er één enkel principe wordt toegepast: hetzelfde loon voor hetzelfde werk, wie je ook bent.
