Communautair douanewetboek - Programma Douane-2013 (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
het verslag van Janelly Fourtou, namens de Commissie interne markt en consumentenbescherming, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het communautair douanewetboek (gemoderniseerd douanewetboek) (COM(2005) 0608 C6-0419/2005, en
het verslag van Janelly Fourtou, namens de Commissie interne markt en consumentenbescherming, over het voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een actieprogramma voor de douane in de Gemeenschap (Douane-2013) (COM(2006) 0201 C6-0158/2006.
László Kovács
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen dank ik de Commissie interne markt en consumentenbescherming en ook de andere betrokken commissies en met name mevrouw Fourtou als rapporteur voor de verslagen die vanavond worden besproken.
De modernisering van de Europese douaneomgeving levert een essentiële bijdrage aan het behalen van de doelstellingen van de Strategie van Lissabon. Als we willen dat de Europese Unie een aantrekkelijke plaats blijft om zaken te doen en als we het externe concurrentievermogen van bedrijven in de EU willen behouden, kunnen we er niet omheen. In dit verband is het van cruciaal belang dat we de interne markt verdiepen door een volledig geïntegreerd douanegebied van de EU te maken.
Deze hervorming is ook van groot belang als we de uitdagingen van de mondialisering het hoofd willen bieden en als we de rol van de douane op het gebied van de bescherming van onze burgers en bedrijven tegen veiligheids- en zekerheidsrisico's zoals vervalsing, gevaarlijke goederen of internationale terrorismemiddelen willen versterken.
Het gemoderniseerde communautaire douanewetboek biedt een juridisch kader voor de ontwikkeling van een eenvoudige en papiervrije omgeving voor de douane en de handel op basis van een optimaal gebruik van informatie- en communicatietechnologie.
Het huidige communautaire douanewetboek is in 1992 aangepast. Sindsdien heeft het slechts beperkte wijzigingen ondergaan. Dat betekent dat het wetboek geen gelijke tred heeft gehouden met de ingrijpende veranderingen in de omgeving waarin de douane en bedrijven opereren, met name wat betreft de snelle en onherroepelijke invoering van elektronisch gegevensuitwisseling. Het douanewetboek moet worden aangepast aan de elektronische omgeving. Bovendien zijn douaneautoriteiten en bedrijven algemeen van mening dat de huidige douaneprocedure en -processen onnodig ingewikkeld zijn. Ook zijn ze niet afgestemd op de veranderende kijk op douanewerk, waarbij een verschuiving plaatsvindt van een teruglopend scala van douanediensten naar de toepassing van tariefvrije maatregelen. Hieronder vallen met name maatregelen op het gebied van veiligheid en zekerheid, de bestrijding van vervalsing en het witwassen van kapitaal, drugsbestrijding en de toepassing van maatregelen ter bescherming van de gezondheid en consumenten.
Met uw steun zal het voorstel voor een gemoderniseerd communautair douanewetboek dat vanavond ter tafel ligt, er samen met de voorstellen die bij de Raad liggen en de e-customs voor zorgen dat de douane beter, sneller en goedkoper gaat werken.
Dan zal ik me nu nogmaals, maar dan specifieker, richten tot mevrouw Fourtou en de Commissie interne markt naar aanleiding van hun uitgebreide en bijzonder waardevolle beoordeling van het Commissievoorstel voor een gemoderniseerd douanewetboek. Ik weet dat er in de Commissie interne markt unanieme steun is voor de aanbevelingen van de rapporteur. De in de Raad geboekte voortgang is een aanvulling op uw werk. Tot mijn vreugde kan ik melden dat de Mededingingsraad op 4 december veel belangstelling toonde voor de belangrijkste onderdelen van de hervorming. De ministers steunden de voorstellen van de Commissie inzake het beginsel van een enkel loket, de gecentraliseerde in- en uitklaring en de douanevertegenwoordigers van harte en nodigden de Commissie uit om hun werk voort te zetten zodat de voorstellen op een voor alle lidstaten aanvaardbare manier ten uitvoer kunnen worden gelegd.
Ik dank het Parlement voor zijn constructieve bijdrage aan het debat over deze drie kwesties, maar ik moet u er ook op wijzen dat de Commissie in tenminste één geval bij haar standpunt blijft. De Commissie is stellig van mening dat de accreditering van professionele douanevertegenwoordigers los van het douanewetboek dient te staan. De toekomst van dit beroep is gelegen in een open concurrerende markt die tot stand komt door middel van zelfregulering en de erkenning die voortvloeit uit de status van geautoriseerde marktdeelnemer.
Hoewel er vanavond geen debat over het voorstel inzake e-customs op de agenda staat, wil ik toch van de gelegenheid gebruik maken om de rapporteur, de heer Heaton-Harris, te bedanken en ik dank de Commissie interne markt voor haar volledige steun voor dit bijzonder ambitieuze Commissievoorstel. Het is inderdaad heel uitdagend om voor te stellen dat alle lidstaten en de Commissie zich sterk maken voor de ontwikkeling van gemeenschappelijke elektronische douanesystemen voor een bepaalde datum. Ik onderstreep dat de steun van het Parlement bijzonder goed van pas komt als we de lidstaten ervan willen overtuigen dat ze hun IT-systeem voor de douane, ondanks budgettaire beperkingen, in een communautair kader moeten ontwikkelen. Ik vertrouw erop dat de Raad het nut van deze stap inziet en dat het voorstel spoedig kan worden aangenomen.
Ik waardeer de inspanningen van het Europees Parlement en met name die van mevrouw Fourtou om in eerste lezing tot overeenstemming te komen over het voorstel voor Douane-2013. Op deze manier is de continuïteit van de programma-activiteiten vanaf 1 januari 2008 veiliggesteld. Uit de snelle aanneming van Douane-2013 blijkt dat men het er in alle instellingen algemeen over eens is dat het effectief functioneren van de interne markt op het gebied van douane moet worden gegarandeerd. De douaneomgeving staat momenteel aan grote veranderingen bloot. Het programma Douane-2013 is een essentieel instrument dat kan zorgen voor de efficiënte samenwerking en coördinatie tussen alle douanediensten. Het vereenvoudigt de invoering van een nieuw trans-Europees geautomatiseerd systeem, kan netwerken tussen douaneambtenaren versterken en bijdragen aan de totstandkoming en het bevorderen van gemeenschappelijke opleidingsmodules.
Als de twee douanevoorstellen waarover wordt gedebatteerd en het voorstel inzake e-customs ten slotte door zowel het Parlement als de Raad zijn aangenomen, zullen ze de douanediensten van de EU in staat stellen om de grote uitdagingen het hoofd te bieden. Ze zullen de internationale handel vergemakkelijken, eenvoudiger controles in de hand werken en dankzij efficiënter controles de interne markt en de gezondheid, veiligheid en zekerheid van onze burgers effectiever beschermen.
Janelly Fourtou 
rapporteur. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, de drie verslagen "Gemoderniseerd douanewetboek”, "Een papierloze omgeving voor douane en bedrijfsleven” en "Programma Douane-2013” die gedurende deze vergadersessie behandeld worden, tonen aan dat de douane en haar rol steeds belangrijker worden in het streven van de Europese Unie naar doeltreffendheid en een goede concurrentiepositie.
Deze drie verslagen hangen nauw met elkaar samen, maar omwille van de duidelijkheid zal ik eerst het gemoderniseerde douanewetboek presenteren en vervolgens het programma Douane-2013 behandelen.
Zoals u hebt gezegd, mijnheer Kovács, dateert het douanewetboek van 1992. Er waren gegronde redenen om het wetboek te moderniseren, teneinde het beter af te stemmen op de geëvolueerde taken van de douane en op de ingrijpende veranderingen die zich in het internationale handelsverkeer hebben voorgedaan. In feite gaat het erom de douaneprocedures te stroomlijnen door de basis te leggen voor systemen voor in- en uitklaring die in de gehele Europese Unie toegankelijk en interoperabel zijn. Daarom gaat dit voorstel vergezeld van een voorstel voor een besluit over elektronische douane, waarvoor mijn collega, de heer Heaton-Harris, rapporteur is.
Het nieuwe wetboek omvat 200 artikelen, waarin wij ons vooral hebben toegelegd op de belangrijkste punten, of in ieder geval de meest omstreden punten, te weten de vertegenwoordiging bij de douane, het vergunninghoudend bedrijf, de gecentraliseerde in- en uitklaring en comitologie.
Artikel 11 heeft betrekking op de vertegenwoordiging bij de douane. Tot nu toe bood de nationale wetgeving de mogelijkheid om het recht op vertegenwoordiging voor te behouden aan een beroepscategorie. Tegen de achtergrond van de eenheidsmarkt en een elektronische omgeving is er echter geen reden meer om dit monopolie te handhaven. Bovendien kunnen sommige ondernemingen een geïntegreerde afdeling hebben die zich bezighoudt met douaneformaliteiten. Het recht op vertegenwoordiging bij de douane moet derhalve voor iedereen openstaan. Niettemin is het gebruik van douaneagenten in veel lidstaten een traditie en is het zeer nuttig in kleine ondernemingen. Daarom heeft de Commissie interne markt en consumentenbescherming - zonder een monopolie te willen handhaven - een amendement aangenomen waarin wordt bepaald dat de status van douanevertegenwoordiger aan verschillende criteria moet voldoen. Volgens een van deze criteria is deze status onderworpen aan praktische normen voor professionele vaardigheden of kwalificaties. Hiermee wordt tegemoet gekomen aan de lidstaten voor wie de opheffing van dit monopolie moeilijk te accepteren is.
Wij hebben de ideale oplossing nog niet gevonden en deze kwestie zal in de tweede lezing beslist opnieuw aan de orde worden gesteld, aangezien sommige delegaties binnen de Raad nog steeds een voorbehoud maken en zelfs zover gaan dat zij om een gereglementeerde toegang tot het beroep vragen.
Het vergunninghoudend bedrijf is een vernieuwing die in het douanewetboek is opgenomen door middel van Verordening (EG) nr. 648/2005 van 13 april 2005, de zogenaamde "veiligheidsverordening”. Deze status bestaat nog niet in de praktijk, omdat de toepassingsbepalingen hieromtrent nog maar kortgeleden door de Commissie zijn aangenomen. De Commissie interne markt en consumentenbescherming heeft een precisering toegevoegd, waarin een duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen vergunninghoudend bedrijf "vereenvoudigde douaneaangifte” en vergunninghoudend bedrijf "veiligheid en zekerheid”.
De gecentraliseerde in- en uitklaring is een vereenvoudiging die in principe goed ontvangen is, maar de lidstaten vragen zich af hoe het zal gaan met de inning van de douanerechten. De Commissie interne markt en consumentenbescherming heeft een tamelijk radicaal standpunt ingenomen met haar verzoek om operaties van elektronische in- en uitklaring kosteloos te maken en de mogelijkheid in te stellen dat douanekantoren 24 uur per etmaal geopend zijn. Met het oog op een eerlijke concurrentie tussen de nationale douaneautoriteiten moet de regel namelijk voor iedereen gelden. We moeten er echter wel op toezien dat er sprake is van harmonisering van de controleactiviteiten.
Tot slot: in de bepalingen van het voorstel wordt voortdurend verwezen naar de comitologieprocedure. Deze procedure is nodig, omdat wij deskundigen moeten inschakelen voor het opstellen van de uitvoeringsbepalingen van het wetboek. Op grond van het nieuwe interinstitutionele akkoord van juli 2006 worden sommige bepalingen van het wetboek onderworpen aan de nieuwe comitologieprocedure met controle. Nadat wij de juridische dienst van het Europees Parlement om advies hadden gevraagd, hebben wij daarom binnen de Commissie interne markt en consumentenbescherming amendementen aangenomen met als doel de overeenkomstige comitologieprocedure af te stemmen op de verschillende artikelen. De Commissie internationale handel heeft voor sommige bepalingen, die op grond van de procedure inzake nauwere samenwerking normaal gesproken onder haar bevoegdheid vielen, amendementen aangenomen ten gunste van de medebeslissingsprocedure. Wij waren echter van oordeel dat haar standpunt indruiste tegen dat van de Commissie interne markt en consumentenbescherming en zagen ons genoodzaakt deze amendementen te verwerpen.
Dit zijn dus in het kort de belangrijkste punten van dit dossier, dat zoals ik zojuist al zei ook nauw samenhangt met het dossier over het programma Douane-2013. De tussentijdse evaluatie van het actieprogramma Douane-2007 heeft laten zien dat dit programma goed is aangepast aan de behoeften van de betrokken diensten en een sleutelrol vervult door de deelnemende landen te helpen hun ervaringen te delen. In deze evaluatie werd aanbevolen de activiteiten op het gebied van opleiding en van de verspreiding van informatie verder te intensiveren. Aan het programma wordt een budget toegekend van 322,8 miljoen euro over een periode van zes jaar. Het programma heeft ten doel de douanediensten van de deelnemende landen te helpen de legitimiteit van het handelsverkeer te bevorderen, de douaneprocedures te vereenvoudigen en te versnellen, en de veiligheid en de bescherming van de burgers en van de financiële belangen van de Gemeenschap te waarborgen.
De in de Commissie interne markt en consumentenbescherming aangenomen amendementen liggen volledig in de lijn van de bevindingen van de Raad en ik wil in het bijzonder het Finse voorzitterschap bedanken, omdat dit - om tegemoet te komen aan de legitieme begrotingseisen van het Europees Parlement - herhaaldelijk met de lidstaten heeft onderhandeld en ons standpunt heeft verdedigd. Daarom hoop ik dat wij dit dossier meteen in de eerste lezing kunnen afronden.
De dossiers betreffende de douane zijn buitengewoon technisch en complex. Daarom wil ik mijn verschillende gesprekspartners binnen het directoraat-generaal Belastingen en douane-unie hartelijk bedanken. Zij hebben altijd op al mijn verzoeken gereageerd en hebben mij in staat gesteld deze onderwerpen gemakkelijker te doorgronden. Ik wil ook graag mijn collega's en de voorzitster van onze commissie bedanken voor hun hulp en hun steun. In een tijd waarin de handel steeds sneller gaat en waarin de georganiseerde misdaad en imitaties een bedreiging vormen voor onze veiligheid en onze markt, hebben de douane en de economische actoren onze volledige steun nodig.
Jean-Pierre Audy 
rapporteur voor advies van de Commissie internationale handel. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, in de eerste plaats wil ik u, mijnheer de commissaris, feliciteren met het aanzienlijke werk dat uw dienst en uzelf verrichten ten voordele van de modernisering van de douaneregels, wat een conditio sine qua non is voor een goede werking van onze interne markt. Ik zou ook mijn collega Janelly Fourtou van harte willen bedanken voor haar heel interessante voorstellen tot verbetering.
Betreffende de internationale handel heb ik drie opmerkingen inzake de verdeling van bevoegdheden tussen commissies, de comitologie en ten slotte, de parlementaire dimensie van de internationale handel. Mijnheer de Voorzitter, volgens mij moet de rivaliteit over bevoegdheden tussen de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de Commissie internationale handel ophouden of mag ze minstens de goedkeuring van Europese wetgeving, waar onze interne markt dringend behoefte aan heeft, niet vertragen. Het is niet ernstig om het verband tussen de internationale handel en de communautaire douaneproblematiek te ontkennen. Op een moment waarop Europa op de voet gevolgd wordt, vind ik het jammer dat artikel 47 van ons reglement van orde inzake versterkte samenwerking tussen commissies geschonden is, aangezien de amendementen, die unaniem goedgekeurd zijn door de Commissie internationale handel op een onwettige manier weggewerkt zijn en in de plenaire zitting spijtig genoeg niet ter stemming gebracht zullen worden.
Ik ben echter tevreden omdat onze amendementen een oneigenlijk beroep op de comitologieprocedure door de Europese Commissie onder de aandacht gebracht hebben. Ik hoop dat ze uiteindelijk gedwongen zal zijn om gebruik te maken van de nieuwe comitologieprocedure met controle, zoals opgenomen in het interinstitutionele akkoord van juli 2006. In verband daarmee is het belangrijk om opheldering te brengen over de aanwending van artikel 194 letter c. De Europese Commissie moet ons verzekeren dat ze niet van plan is om het communautaire douanewetboek te wijzigen in functie van een internationaal handelsakkoord dat ze heeft afgesloten onder toepassing van artikel 133 van het Verdrag.
Dames en heren, op het moment waarop de mislukking van de agenda van Doha de regels van de internationale handel schade berokkent, moeten we onze producenten en onze consumenten dankzij grenscontroles beschermen tegen problemen inzake veiligheid en zekerheid. In die context is de parlementaire dimensie van de internationale handel nog nooit van zo'n groot belang geweest, met name ten aanzien van de werking van communautaire douane.
Andreas Schwab
namens de PPE-DE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, allereerst zou ik alle collega's willen bedanken die hebben meegewerkt aan dit lastige dossier, en vooral mevrouw Fourtou, die zich met veel succes een weg heeft gebaand door dit struikgewas van regels.
De rapporteur van onze fractie, de heer Heaton-Harris, kan vandaag helaas niet aanwezig zijn, dus voer ik als coördinator voor dit dossier vandaag het woord namens mijn fractie, en ook namens hem.
Het communautair douanewetboek is een heel belangrijk instrument, waardoor we de nog bestaande hindernissen op de Europese interne markt uit de weg kunnen ruimen, en dat met name belangrijk is voor de strijd overal ter wereld tegen de vervalsing van producten en voor intellectuele eigendomsrechten. Hierdoor wordt onder andere een gecentraliseerde in- en uitklaring in de zetel van een onderneming mogelijk, wat met name voor de Commissie interne markt een belangrijke wens was. Ik denk dat dit verslag over het gemoderniseerde douanewetboek ertoe kan bijdragen om de bestaande douaneprocedures te vereenvoudigen, en op die manier het concurrentievermogen van de Europese ondernemingen te verhogen.
Ik wil me beperken tot een klein aantal punten. Van het begin af aan was artikel 14 over de erkende douanevertegenwoordigers een omstreden punt. Daarover heeft mevrouw Fourtou het gehad. Ik denk dat wij als Commissie interne markt daarvoor een goed compromis hebben gevonden, waardoor deze personen meer ruimte krijgen om hun beroep uit te oefenen. Daarom zal de PPE-Fractie haar amendement 57 intrekken, ten gunste van het compromis van de Commissie interne markt.
Dit compromis maakt duidelijk dat we meer vrijheid willen voor ons bedrijfsleven, en we moeten ook naar buiten toe duidelijk maken dat het gemoderniseerde douanewetboek regelingen bevat die we in het belang van ons bedrijfsleven hebben uitgewerkt. Het communautair douanewetboek zal geen hindernissen voor een hoger concurrentievermogen bevatten.
Ik zou tot slot nog in willen gaan op het amendement op artikel 125, dat de heer Heaton-Harris namens onze fractie heeft ingediend. Dat stelt de lidstaten in staat om in bilaterale of multinationale overeenkomsten nog verdergaande vereenvoudigingen in te voeren, die het douanewetboek niet bevat. In het oude douanewetboek bestaat die mogelijkheid van een versterkte samenwerking al, en daarvan wordt in de praktijk ook gebruik gemaakt.
Het zou voor onze ondernemingen schadelijk zijn waneer we die regeling nu zouden afschaffen, en ik geloof dat dit ook wel strookt met de ideeën van de heer Audy.
Manuel Medina Ortega
namens de PSE-Fractie. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, ik heb de indruk dat het debat tussen de afgevaardigden op dit punt tot een minimum is teruggebracht, vooral nu de PPE-DE-Fractie haar amendement 57 heeft ingetrokken. Ik vind dat mevrouw Fourtou en de diensten van de Commissie van het Directoraat-generaal belastingen en douane-unie voortreffelijk werk hebben verricht en een ogenschijnlijk ingewikkeld onderwerp bijzonder helder hebben uitgelegd. Er resten ons evenwel enkele amendementen waaraan de Commissie interne markt en consumentenbescherming vasthoudt.
De eerste groep amendementen biedt mijns inziens geen problemen, want het gaat hierbij slechts om een aanpassing van de comitologievoorstellen aan het nieuwe comitologieakkoord tussen het Parlement en de overige instellingen. Wat de overige amendementen betreft, vragen enkele kwesties nog om onze aandacht, zoals die van de douanevertegenwoordigers. Een belangrijk deel van de leden van dit Huis is tenminste van mening dat de douaneactiviteit een zekere beroepstoewijding vereist en niet kan worden vervangen door een abstracte vrijheid voor de uitoefening van douaneactiviteiten. Er zijn te veel overwegingen van persoonlijke aard, waaronder veiligheidsoverwegingen, die maken dat deze activiteit een echt beroep is, een beroep dat moet worden gehandhaafd en niet mag worden opgeheven op grond van een dereguleringstheorie die niet overeenstemt met de realiteit.
Ook positief vind ik de amendementen die de Commissie interne markt en consumentenbescherming heeft ingediend inzake de geautoriseerde bedrijven en - iets wat met name de consument ten goede komt - het kosteloze karakter van de operaties van elektronische in- en uitklaring en het feit dat dag en nacht over deze diensten kan worden beschikt. Ik denk dat het goed zou zijn de douaneprocedures te vereenvoudigen, want die zijn veelal tamelijk ingewikkeld en bemoeilijken de interne markt.
Al met al sta ik - evenals de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement in het algemeen - positief tegenover de door de Commissie interne markt en consumentenbescherming ingediende amendementen. De heer Audy heeft de kwestie van comitologie mijns inziens volkomen terecht te berde gebracht, maar ik denk dat, overeenkomstig de verslagen die we van de juridische diensten hebben ontvangen, de enige oplossing die van de Commissie interne markt en consumentenbescherming is, en dat het niet gaat om een confrontatie tussen commissies maar om de noodzaak dat wij ons allemaal, gelet op de huidige realiteit, aanpassen aan deze situatie. Ik denk dan ook niet dat er tussen beide commissies nog enig probleem is.
Kortom, mijnheer de Voorzitter, we zijn het eens met het verslag van mevrouw Fourtou. Ik denk dat de drie instellingen op zeer korte termijn tot overeenstemming kunnen komen over goedkeuring van beide verslagen. Wij hopen dat dit Parlement de amendementen van de Commissie economische en monetaire zaken zonder al te veel moeite aanneemt.
Henrik Lax
namens de ALDE-Fractie. - (SV) Mijnheer de Voorzitter, allereerst mijn hartelijke dank aan rapporteur Fourtou voor haar verdienstelijke werk. Er bestaat over het algemeen geen regel zonder uitzondering en dat is goed ook. Onze Europese Unie bestaat niet alleen uit lidstaten die volledig onder de communautaire douanewetgeving zouden vallen. De Unie bestaat ook uit grondgebieden die om historische en andere redenen op diverse manieren gedwongen waren om zich buiten de communautaire harmonisering van de indirecte belasting te plaatsen. Dergelijke grondgebieden zijn bijvoorbeeld Åland, dat tot Finland behoort, de Britse Kanaaleilanden, de Canarische Eilanden, Agios Oros in Griekenland en de overzeese Franse departementen.
Het is belangrijk voor zowel de Europese Unie als deze territoria dat hun onderlinge handel zo soepel mogelijk kan verlopen. Aangezien deze territoria ook ten opzichte van elkaar sterk verschillen wat hun handel met de Europese Unie betreft, is het belangrijk dat de mogelijkheid wordt geschapen om speciale uitzonderingen voor deze gebieden te maken. Dat is voordelig voor de Europese Unie en voor het streven om de doelstellingen van Lissabon te bereiken.
Speciale regelingen voor deze gebieden zouden de handel binnen de Gemeenschap niet storen, en natuurlijk profiteren we er allemaal van dat de handel soepel verloopt en dat er geen onnodige bureaucratische hindernissen worden opgeworpen. Ik ben dan ook blij dat de parlementaire commissie deze behoefte in haar verslag heeft genoteerd en een pragmatische houding heeft ingenomen. Ik hoop nu dat ook de Raad en de Commissie het Parlement op deze punten tegemoetkomen. Ook bilaterale regelingen moeten in bepaalde gevallen mogelijk zijn. Het is belangrijk dat de EU tegemoetkomt aan de speciale behoeften van de bevolking en niet blijft hangen in standaardoplossingen die geschikt zijn voor velen maar niet voor iedereen. Ik ben blij dat ook de hervorming van het douanewetboek ertoe kan bijdragen om het vertrouwen van de burgers in de Unie te versterken, want dat vertrouwen is de laatste tijd op zorgwekkende wijze aan het wankelen gebracht.
Adam Jerzy Bielan
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, de verordening van het Europees Parlement en de Raad ter vaststelling van een communautair douanewetboek is een tekst die het van kracht zijnde douanewetboek uit 1992 een grondige facelift geeft. Deze modernisering moest worden doorgevoerd vanwege de ingrijpende veranderingen die het internationale handelsverkeer heeft ondergaan. De verordening heeft tot doel de regelgeving en de douaneprocedures te vereenvoudigen, zowel voor de marktdeelnemers als voor de douaneadministraties. Het vervullen van de douaneformaliteiten zou daardoor goedkoper moeten worden en we zouden beter kunnen reageren op de uitdagingen in de handel op het gebied van veiligheid en bescherming, het bestrijden van namaak en piraterij, het witwassen van geld en de bescherming van de volksgezondheid en het milieu..
In het nieuwe communautaire douanewetboek heeft men zich niet beperkt tot het vereenvoudigen van een aantal procedures. Op bepaalde gebieden van het douanerecht zijn er fundamentele veranderingen doorgevoerd. Dit document is onlosmakelijk verbonden met het verslag over de informatisering van de douaneprocedures. De beschikking van Parlement en Raad betreffende de papierloze omgeving voor douane en bedrijfsleven bepaalt dat er veilige, interoperabele en toegankelijke elektronische douanesystemen moeten worden ingevoerd en toegepast die de logistieke toeleveringsketen en douaneafhandeling vereenvoudigen en verbeteren.
Het derde voorstel ter invoering van een actieprogramma voor de douane in de gemeenschap "Douane -2013” beoogt een nauwere samenwerking tot stand te brengen tussen de douaneadministraties en douanebeambten. Het voorziet in de totstandkoming van trans-Europese IT-netwerken om de douaneafhandeling op de interne markt te verbeteren en de belastingheffing op goederen en diensten krachtens de nationale en communautaire belastingregelgeving te stroomlijnen. Dit programma levert een belangrijke bijdrage tot de harmonieuze werking van de interne markt en het beheer van de buitengrenzen van de Europese Unie, en is tevens van groot belang voor de verwezenlijking van de doelstellingen van de Commissie voor de periode 2005-2009 en de Lissabon-strategie.
Jean-Claude Martinez
(FR) Mijnheer de Voorzitter, een codificatie is een moment van intelligentie: men verlaat het ondergane recht om de weg van het doordachte recht in te slaan. Ik ben dan ook verheugd over de verslagen inzake de douanewetgeving van onze collega's en vrienden mevrouw Fourtou en de heer Audy. Temeer aangezien we sinds 1919 voor Duitsland, sinds 1934-1935 voor Frankrijk, sinds 1938 voor Mexico, enzovoort, onze ambitie voor codificatie verloren hebben. Maar laten we niet naïef zijn: we codificeren de douanereglementering hier eenvoudigweg onder druk van de Verenigde Staten na 11 september. Zij willen geen douane meer die zich bezighoudt met budgettaire zaken, maar met openbare veiligheid: vandaar de bijkomende controle door een vergunninghoudend bedrijf, door vertegenwoordigers bij de douane enzovoort.
Naast deze kleine codificatie, zullen we echter een douanecodificatie moeten overwegen die juridisch in staat is de uitdagingen van de globalisering het hoofd te bieden. In de jaren zeventig is het zeerecht in Montego Bay gecodificeerd, in de jaren negentig gebeurde dat met het internationale handelsrecht in Marrakech, in de eenentwintigste eeuw moeten we komen tot een douanecodificatie op het enige niveau dat geschikt is voor de internationale handel, namelijk op wereldniveau.
De plaats om aan dat model voor een wereldwetboek te werken, bestaat: de Werelddouaneorganisatie in Brussel in samenwerking met de Wereldhandelsorganisatie in Genève. Ook de inspiratiebronnen voor dat model bestaan reeds: de Conventie van Tokio en de Conventie van Brussel over de douanewaarde en de oorsprongsregels. Blijft nog over: de doelstelling van dat model voor een douanewetboek, namelijk een revolutie in de douanetechnologie om het huidige archaïsme achter ons te laten dankzij douanerechten die aangepast, afgelost, gesubsidieerd en verhandeld kunnen worden.
Aangepast op grond van het verschil in productiekosten tussen landen onderling; afgelost in de vorm van een douanekrediet dat het importerende land aanbiedt aan het exporterende land; gesubsidieerd ten voordele van de zuidelijke exporterende landen, die een aanvullend douanekrediet zouden krijgen; en ten slotte verhandeld op de beurs zoals de protectionistische quota's voor vervuiling. Op die manier zullen we er eindelijk in slagen om de internationale vrijhandel, die noodzakelijk is, te verzoenen met de nationale sociale voorzieningen, die eveneens noodzakelijk zijn. Het is het huwelijk tussen Ricardo, vrijhandelaar, en Friedrich List, protectionist.
Zita Pleštinská
(SK) Allereerst wil ik graag de rapporteurs, mevrouw Fourtou en mijnheer Heaton-Harris, bedanken voor het werk dat zij hebben verricht in verband met het opstellen van deze technisch veeleisende verslagen.
Vanaf het allereerste begin is de douane-unie beschouwd als een hoeksteen van de Europese Gemeenschap. Het douanewetboek is een praktisch instrument dat zorgt voor een soepele grensoverschrijdende handel, en hierin moet dan ook rekening worden gehouden met de nieuwe uitdagingen die verband houden met een economie die steeds mondialer wordt. De opstelling en de daaropvolgende tenuitvoerlegging van een gemoderniseerd douanewetboek is een logische en essentiële voorwaarde voor de doeltreffende ontwikkeling van de Europese markt.
Het voorstel is het resultaat van inspanningen om een douane- en handelsklimaat te scheppen dat is gebaseerd op een doeltreffender douaneafhandeling door middel van het uitwisselen van informatie, het wegnemen van de administratieve lasten, en het vereenvoudigen van de handel op Europees en internationaal niveau. In dit technologische tijdperk biedt een elektronisch systeem nieuwe mogelijkheden ten aanzien van de snellere en doelmatiger tenuitvoerlegging van algemeen aanvaarde normen. Het voorstel is een unieke kans om een einde te maken aan de bestaande verschillen tussen de douanesystemen van de lidstaten, aangezien het ervoor zal zorgen dat de interoperabiliteit van nationale systemen verbetert, iets wat we tot nu toe onvoldoende hebben weten te bevorderen.
Op dit moment wordt prioriteit gegeven aan kwesties in verband met de veiligheid, en het voorstel richt zich derhalve ook op dat terrein. Het bevat specifieke maatregelen voor de beveiliging van de buitengrenzen, alsmede voor gegevensbescherming. Dames en heren, ik geloof dat deze voorstellen bij de stemming aanvaard zullen worden. Mocht dat niet gebeuren, dan zouden we paradoxaal genoeg de vrijhandel die we trachten te bevorderen, blokkeren.
Francisco Assis
(PT) Mijnheer de Voorzitter, u groet ik in het bijzonder. Mijnheer de commissaris, beste collega's, ik juich dit initiatief natuurlijk toe en ik feliciteer ook de rapporteurs met de kwaliteit van hun werk. Dit is een lovenswaardig en erg belangrijk initiatief, want het huidige douanewetboek dateert uit 1992. De modernisering van dat wetboek was noodzakelijk om rekening te houden met de veranderingen die in de tussentijd hebben plaatsgegrepen. Bovendien was het nodig op veel veranderingen te reageren.
Er zijn twee zaken die mij essentieel lijken. Ten eerste biedt het nieuwe wetboek de mogelijkheid de internationale handel te stimuleren. Door de vereenvoudiging van procedures kan het concurrentievermogen van de Europese ondernemingen worden vergroot, wat een bijdrage kan leveren aan meer economische groei. De opening die het wetboek maakt richting nieuwe technologieën door ze te stimuleren en zelfs verplicht voor te schrijven, is een zeer belangrijke stap vooruit die zeker kan bijdragen tot de versterking van het concurrentievermogen van de Europese economie.
Er is voorts een tweede aspect dat ik niet onvermeld mag laten en dat verband houdt met het nieuwe karakter van de huidige functies van de douane. Die nieuwe rol betekent dat op de meest uiteenlopende niveaus de veiligheid vergroot moet worden om de volksgezondheid te beschermen, in te staan voor de voedselveiligheid en op doeltreffender wijze de strijd aan te binden met het witwassen van geld, de namaak van producten en fraude. Kortom, het gaat erom de consument beter te beschermen.
Tot slot zou ik er nog op willen wijzen dat dit voorstel terecht streeft naar een betere bescherming van de belangen van de Europeanen, zowel van de ondernemers als van de consumenten. Daarom geven wij onze volledige steun aan dit verslag.
Seán Ó Neachtain
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur bedanken voor het werk dat zij met betrekking tot dit vraagstuk heeft verricht. Ik wil nu echter graag één aspect van het douanebeleid bespreken. Het grootste probleem waarmee de EU in relatie tot haar douanebeleid te kampen heeft, is de weigering van de Turkse regering om het protocol van Ankara uit te voeren. Anderhalf jaar geleden heeft Turkije de Europese Unie beloofd dat protocol toe te passen en de Turkse havens en luchthavens open te stellen voor schepen en luchtverkeer uit Cyprus. Turkije is deze politieke toezegging niet nagekomen, terwijl die een wezenlijk onderdeel vormt van de onderhandelingen met dat land over de toetreding tot de Europese Unie.
Vorige week bood Turkije aan om één haven voor Cypriotische schepen open te stellen. Dit aanbod werd niet eens schriftelijk aan het Finse voorzitterschap meegedeeld. Bovendien handelt de Turkse regering daarmee nog steeds in strijd met haar toezegging om het protocol uit te voeren. De kans is nu erg groot dat deze week acht hoofdstukken van de toetredingsonderhandelingen van Turkije met de Europese Unie zullen worden opgeschort, conform de aanbeveling van de Europese Commissie.
In breder verband bestaat de reële mogelijkheid dat de EU de toetredingsbesprekingen met Turkije te zijner tijd geheel opschort, als het land het protocol van Ankara niet uitvoert en de Turkse havens en luchthavens niet voor verkeer uit Cyprus openstelt.
Konstantinos Hatzidakis
(EL) Mijnheer de Voorzitter, de vorige spreker heeft een bijzonder nuttige bijdrage geleverd, die bovendien op het juiste moment kwam. Ik wil alles wat hij heeft gezegd onderschrijven. Maar daar wil ik mij niet toe beperken, ik wil ingaan op het hoofdpunt dat we vandaag te behandelen hebben. De technologie, de strategie van Lissabon en de logica van de interne markt verplichten ons tot het moderniseren van het douanewetboek.
Vanwege de delicate positie van de douaneagenten en hun specifieke beroepshoedanigheid is het nodig dat een aantal criteria wordt opgesteld voor een correcte uitoefening van hun activiteiten, zonder dat die criteria een negatieve uitwerking hebben op de interne markt en het vrije verkeer van diensten. Dat is het vraagstuk dat we moeten oplossen. Dus hebben we artikel 11 van het nieuwe douanewetboek zodanig gewijzigd dat de betreffende beroepsgroep geen cijfermatige beperking opgelegd krijgt, dat douaneagenten in alle lidstaten van de Europese Unie worden erkend, en dat uiteraard overal vrije concurrentie kan bestaan.
Anderzijds echter hebben verschillende collega's, onder wie ikzelf, verlangd dat het criterium betreffende praktische normen of beroepsvaardigheden duidelijk wordt omschreven voor personen die de activiteit van douaneagent willen uitoefenen. Op die wijze worden namelijk het nut van hun beroep en de gewaardeerde diensten erkend, die zij aan het bedrijfsleven en de douaneautoriteiten leveren. Bovenal vormt dit een garantie voor de veiligheid en de bescherming van de belangen van de marktdeelnemers.
Bijgevolg vind ik dat we een goed evenwicht bereiken met het voorstel dat het Europees Parlement vandaag indient. In dat verband zou ik mevrouw Fourtou willen bedanken voor haar bereidheid om dit nuttige compromis te sluiten in de Commissie interne markt en consumentenbescherming.
Maria Matsouka
(EL) Mijnheer de Voorzitter, collega's, als we de interne markt willen voltooien in overeenstemming met de eisen van de strategie van Lissabon en een grote concurrentiemacht willen in de wereld van vandaag, hebben wij geen andere keus dan efficiënt om te gaan met de handelsuitdagingen en ons aan te passen aan de razendsnelle technologische ontwikkelingen. Dat staat buiten kijf. Daarom moeten wij niet alleen bureaucratische douaneprocedures afschaffen, maar ook het onderliggende recht ingrijpend hervormen.
Ook al is ons doel het vereenvoudigen van de handelstransacties tussen de lidstaten, zonder af te doen aan de veiligheid en de bescherming van de Europese burgers, dat is niet haalbaar zonder douanevertegenwoordigers, gespecialiseerde beroepsbeoefenaren met gecertificeerde kennis van zaken. Ik vind het dan ook absoluut noodzakelijk dat de geschikte mensen in die hoedanigheid officieel worden erkend volgens algemeen aanvaarde criteria.
Ik neem aan dat douaneagenten de nodige waarborgen op het vlak van kennis en ervaring bieden voor het uitvoeren van douanewerkzaamheden en daarom moeten zij worden beschouwd als erkende douanevertegenwoordigers. We mogen niet vergeten dat zij in de meeste lidstaten actief zijn als beroepstak en belangrijk werk leveren in het voordeel van alle marktdeelnemers, vooral van het midden- en kleinbedrijf, dat met zijn activiteit van levensbelang is voor de economische groei in Europa.
Tot slot wil ik benadrukken dat de modernisering van het douanewetboek in geen geval mag worden gezien als een deregulering van de arbeidsmarkt voor serieuze beroepsbeoefenaren die steeds hun efficiëntie hebben bewezen.
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk
(PL) Mijnheer de Voorzitter, het douanesysteem van de Europese Unie zou twee belangrijke doelen moeten dienen. Ten eerste, de bescherming van de economische en financiële belangen van de Gemeenschap; en ten tweede de vereenvoudiging van de legale handel en een snellere afhandeling en vereenvoudiging van douaneprocedures.
Helaas zijn deze doelstellingen, ondanks het bestaan van het programma Douane 2007 en de bijna 150 miljoen euro die hiervoor uitgetrokken zijn, niet ten volle verwezenlijkt. Ik hoef u alleen maar te herinneren aan de negatieve invloed van de grootschalige smokkel van alcohol, tabak, en de laatste tijd ook vloeibare brandstoffen, op de interne markt. De schaal waarop deze smokkel plaatsvindt verstoort niet alleen de werking van de interne markt, maar ook loopt de Unie voor honderden miljoenen aan douanerechten mis.
Dit heeft ook gevolgen voor de levensmiddelensector. Op deze markt worden er heel vaak producten aangeboden voor een prijs die een stuk onder de kostprijs ligt, wat een indicatie is dat er geen douanerechten zijn betaald. Dit hebben we onlangs nog meegemaakt in Polen op de pluimveemarkt en de afgelopen twee jaar was er eenzelfde probleem met bevroren aardbeien uit China.
Met andere woorden, de tweede doelstelling van het douanesysteem namelijk de vereenvoudiging van de handel, wordt niet gehaald. Dit kan met name worden vastgesteld aan de oostgrenzen van de Europese Unie, met Rusland, Wit-Rusland en Oekraïne. Ellenlange procedures, kilometerslange rijen auto's en corruptie hebben allemaal een demotiverend effect op een ondernemer die zijn producten wil exporteren uit de Unie.
Ik hoop heel erg dat het bedrag van 323 miljoen euro dat is uitgetrokken voor de verwezenlijking van het programma Douane 2013 een reële verbetering teweeg brengt.
László Kovács
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de afgevaardigden bedanken voor hun waardevolle bijdragen aan het debat en voor hun positieve reactie op de voorstellen van de Commissie.
De Commissie heeft de 58 amendementen van het Parlement op het gemoderniseerde douanewetboek zorgvuldig bestudeerd en vindt de meeste, 32 in getal, aanvaardbaar. Negen amendementen worden in beginsel of gedeeltelijk aanvaardbaar geacht en slechts 17 onaanvaardbaar.
Ik wil erop wijzen dat de amendementen die de Commissie als onaanvaardbaar beschouwt, betrekking hebben op de belangrijke kwesties die ik al eerder heb aangeroerd en waarover vaak in Parlement en Raad wordt gedebatteerd.
Ik herhaal nog eens dat wat betreft de vertegenwoordiging bij de douane (de amendementen 14, 19 en 57) de Commissie bij haar standpunt blijft dat de vergunningverlening aan professionele douaneagenten buiten de werkingssfeer van het douanewetboek valt. De Commissie erkent beslist de rol die douaneagenten in de handel spelen. Net als elke andere marktdeelnemer moeten deze agenten het recht hebben om hun beroep in een andere lidstaat uit te oefenen en bewezen vakbekwaamheid dient in de andere lidstaten te worden erkend. Dit is een basiskenmerk van de interne markt en van fundamenteel belang in een elektronische omgeving.
De Commissie werkt actief samen met beroepsorganisaties als CLECAT en CONFIAD, luistert naar hun vragen en probeert daarvoor een bevredigende oplossing te vinden. De voorgestelde wijziging verschaft de gehele bedrijfstak aanzienlijke voordelen, zoals meer concurrentie tussen verleners van douanediensten, en biedt douanevertegenwoordigers nieuwe en ruimere mogelijkheden om buiten de nationale grenzen zaken te doen.
Op het punt van de comitologie zijn onze juridische diensten volgens mij tot conclusies gekomen die niet al te ver uit elkaar liggen. Er zijn inderdaad enkele artikelen waarop de Commissie de regelgevingsprocedure met toetsing niet van toepassing vindt, maar in de meeste gevallen komen de analyses van onze instellingen met elkaar overeen.
Ik wil graag uitleggen waarom de Commissie aan bepaalde amendementen geen steun kan geven. In de eerste plaats noem ik amendement 21, waarin wordt voorgesteld om in artikel 22, lid 1 de woorden "bestuurlijke en strafrechtelijke” te schrappen. Alle lidstaten leggen in douanezaken strafrechtelijke sancties op en treffen maatregelen van bestuurlijke aard, die bedoeld zijn om niet-naleving van de douanevoorschriften te bestraffen. Overigens worden deze maatregelen niet altijd als bestuurlijke sancties omschreven. Bij ernstig misbruik, bijvoorbeeld, worden er vergunningen ingetrokken of opgeschort. Zulke bestuurlijke maatregelen spelen een essentiële rol in de uniforme en evenredige toepassing van de douanewetgeving. Daarom moet in artikel 22, lid 1 uitdrukkelijk melding worden gemaakt van zowel bestuurlijke als strafrechtelijke behandeling van inbreuken.
De Commissie is het niet eens met de amendementen 23 en 25 over vergoedingen. De Commissie wil de hantering van vergoedingen zo veel mogelijk beperken; vooral elektronisch aangifte doen mag geen geld kosten. We vinden het daarentegen onjuist geen vergoeding te vragen wanneer douanepersoneel verzocht wordt buiten de normale kantooruren aanwezig te zijn. Wij zijn van mening dat vergoedingen slechts legitiem zijn wanneer de douane een dienst verleent die buiten haar normale takenpakket valt.
Verder noem ik de amendementen 30, 40 en 41 over de verlening van voordelen aan spoorwegmaatschappijen. De Commissie kan deze amendementen niet aanvaarden, omdat zij haaks staan op onze pogingen voor alle vervoersondernemers (wegverkeer, binnenvaart of luchtvervoer) gelijke concurrentievoorwaarden te scheppen. Waarschijnlijk zijn de oorspronkelijke voorstellen niet goed begrepen en ik vertrouw erop dat na een verdere toelichting niemand er meer aan twijfelt dat deze voorstellen goed gefundeerd en rechtvaardig zijn.
Kortom, ik kan u verzekeren dat deze kwesties met spoed en grondig zullen worden aangepakt. Gezien de openheid en samenwerking die het overleg in Parlement en Raad tot op heden kenmerken, rekent de Commissie erop dat er praktische en passende oplossingen zullen worden gevonden zodat het gemoderniseerde douanewetboek volgens planning in 2009 in werking kan treden.
Wat betreft het voorstel voor het programma Douane-2013 staat de Commissie volledig achter alle amendementen die het Parlement heeft ingediend. Hopelijk zal het verslag van mevrouw Fourtou morgen met grote meerderheid worden aangenomen.
Tot slot wil ik nogmaals zeggen dat de Raad beslist onder de indruk zal zijn van de krachtige steun van het Europees Parlement voor het voorstel e-douane, met als gevolg dat het versneld zal worden goedgekeurd.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.
