Wdrożenie strategii UE dla regionu Dunaju (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku obrad jest debata na temat
pytania ustnego, które zadali Silvia-Adriana Ţicău, Constanze Angela Krehl, Hannes Swoboda, Adrian Severin, Ivailo Kalfin, Karin Kadenbach, Olga Sehnalová, Rovana Plumb, Csaba Sándor Tabajdi, Evgeni Kirilov, Katarína Neveďalová, Vasilica Viorica Dăncilă, Daciana Octavia Sârbu, Ioan Mircea Paşcu, George Sabin Cutaş, Britta Thomsen, Corina Creţu, Claudiu Ciprian Tănăsescu, Ioan Enciu, Cătălin Sorin Ivan, Mario Pirillo, Kinga Göncz, Marc Tarabella, Françoise Castex, Victor Boştinaru, Inés Ayala Sender, Bogusław Liberadzki, Jo Leinen, Michael Cashman, Brian Simpson, Saïd El Khadraoui, Thijs Berman, Eider Gardiazábal Rubial, Ismail Ertug, Edit Herczog w imieniu grupy S&D, Michael Theurer, Vladko Todorov Panayotov, Renate Weber, Sophia in 't Veld, Jan Mulder, Gesine Meissner, Jorgo Chatzimarkakis, Catherine Bearder, Viktor Uspaskich, Wolf Klinz, Nadja Hirsch, Cristian Silviu Buşoi, Giommaria Uggias, Ramona Nicole Mănescu, Adina-Ioana Vălean, Hannu Takkula, Jürgen Creutzmann, Alexander Alvaro, Holger Krahmer w imieniu grupy ALDE, Reinhard Bütikofer, Michael Cramer, Eva Lichtenberger, Barbara Lochbihler, Heide Rühle, Elisabeth Schroedter, Isabelle Durant w imieniu grupy Verts/ALE, Peter van Dalen i Oldřich Vlasák w imieniu grupy ECR, do Komisji: Wdrożenie strategii UE na rzecz regionu Dunaju - B7-0013/2011);
pytania ustnego, które zadali Tamás Deutsch, Lambert van Nistelrooij, Danuta Maria Hübner, Marian-Jean Marinescu, Iosif Matula, Andrey Kovatchev, János Áder, Zoltán Bagó, Kinga Gál, Béla Glattfelder, András Gyürk, Ágnes Hankiss, Lívia Járóka, Ádám Kósa, Csaba Őry, Ildikó Gáll-Pelcz, György Schöpflin, László Surján, József Szájer, Edit Bauer, Alajos Mészáros, Csaba Sógor, László Tőkés, Iuliu Winkler i Elisabeth Jeggle w imieniu grupy PPE, do Komisji: Strategia UE na rzecz regionu naddunajskiego - B7-0011/2011).
Silvia-Adriana Ţicău
Panie Przewodniczący! Komisja opublikowała strategię na rzecz regionu Dunaju oraz powiązany z nią plan działania, które mają zostać przyjęte przez Radę Europejską podczas prezydencji Węgier w UE w dniu 8 grudnia 2010 r.
Parlament Europejski pomógł w opracowaniu przedmiotowej strategii zarówno poprzez swoją rezolucję z dnia 20 stycznia 2010 r., jak i przez aktywność swojego Forum ds. Dunaju, a także pozostanie aktywnym partnerem również podczas jej wdrażania i aktualizacji.
Strategia Unii Europejskiej na rzecz regionu Dunaju jest wynikiem szeroko zakrojonych konsultacji z udziałem władz lokalnych, regionalnych i krajowych, a także przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, uczelni i sektora biznesu. Odegrają oni jeszcze większą rolę w procesie jej wdrażania. Przedmiotowa strategia ponownie potwierdza wagę mobilności i współmodalności, a także potrzebę inwestycji w poprawę nawigacji oraz wzajemnych połączeń, tworzenia wielomodalnych portów oraz wykorzystania nowych technologii, tak aby poprawić czystość Dunaju i szybciej usunąć przeszkody w swobodnym ruchu statków.
Realizacja projektów TEN-T dotyczących regionu Dunaju, rozwój turystyki oraz infrastruktury energetycznej, zapobieganie katastrofom naturalnym i ich zwalczanie oraz wpływ zmian klimatycznych, a także wymiana kulturalna i akademicka przyniosą korzyści dla tego regionu. Uwzględniając złożoność ekosystemów i bioróżnorodność regionu Dunaju, należy pamiętać, zgodnie z wspólnym oświadczeniem w sprawie rozwoju nawigacji śródlądowej i ochrony środowiska w zlewni Dunaju, że są dostępne zintegrowane zespoły projektowe oraz rozwiązania korzystne zarówno dla poprawy nawigacji, jak i zapewnienia ochrony środowiska.
Z zadowoleniem przyjmujemy mianowanie koordynatorów obszaru priorytetowego 3 lutego i prosimy ich o opracowanie programów prac oraz określenie wymaganych zasobów finansowych, a także o poprawę współpracy między krajami i regionami, tak abyśmy mogli niezwłocznie przejść do wdrażania przedmiotowej strategii. Państwa członkowskie mogą zrewidować swoje programy operacyjne i zmienić przeznaczenie niewykorzystanych funduszy na priorytetowe projekty dotyczące regionu Dunaju. Ponadto w przyszłych wieloletnich ramach finansowych powinny się znaleźć szczególne postanowienia dotyczące strategii makroregionalnych.
Panie Przewodniczący! Pamiętając o powiązaniach między Morzem Czarnym a Morzem Północnym poprzez Ren, Men i Dunaj, pragnę zakończyć wezwaniem do rozszerzenia strategii Unii Europejskiej na rzecz regionu Dunaju o region Morza Czarnego.
Ramona Nicole Mănescu
Panie Przewodniczący! Strategia Unii Europejskiej na rzecz regionu Dunaju jest strategią zintegrowaną, łączącą różne polityki europejskie, kładącą szczególny nacisk na główne problemy dotyczące całego tego makroregionu. Grupa Porozumienie Liberałów i Demokratów na rzecz Europy poprzez swój wkład zmierza do poprawy transportu towarowego przez poszerzenie kanału nawigacyjnego, rozwój miast wzdłuż Dunaju dzięki zwiększeniu przepustowości portów, a także rozwój niezbędnych terminali oraz odpowiedniej infrastruktury do obsługi transportu multimodalnego, że nie wspomnę o zachęcaniu małych i średnich przedsiębiorstw do korzystania z funduszy europejskich.
Pragnę podkreślić dość szczególną wzajemną zależność gospodarczą krajów w regionie Dunaju oraz wagę inwestycji w systemy przesyłowe, jak również w rozwój małych i średnich przedsiębiorstw oraz ich działów badawczych w celu zapewnienia zrównoważonego rozwoju i wydajności, a także stymulowania rozwoju zielonej gospodarki. Jeżeli chcemy osiągnąć rozwój gospodarczy i tworzyć miejsca pracy w państwach członkowskich graniczących z Dunajem, musimy zapewnić warunki do skutecznego wdrażania przedmiotowej strategii nie tylko poprzez angażowanie władz lokalnych, ale również poprzez partnerstwa publiczno-prywatne.
Państwa członkowskie muszą określić obszary priorytetowego rozwoju i przygotować odpowiednie projekty w stosownym czasie, zapewniając zintegrowanie projektów, mające na celu dotarcie do wszystkich dostępnych funduszy europejskich, a w szczególności zapewniając możliwości współpracy regionalnej. W tej sytuacji myślę, że koniecznie musimy znać dokładnie plan działania Komisji Europejskiej dotyczący wdrażania przedmiotowej strategii oraz model zarządczy przyjęty w tym celu.
Elisabeth Schroedter
Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu, Panie i Panowie! Kompleksowa strategia na rzecz regionu Dunaju, łącząca wszystkie odnośne regiony, ich mieszkańców i państwa członkowskie stanowi ogromny bodziec i oferuje ogromny potencjał zrównoważonego rozwoju dla całego regionu tej rzeki. Aspekty gospodarcze i ekologiczne można wyważyć w sposób racjonalny, wytyczając drogę ku przyszłości. Problemy społeczne można rozwiązać wspólnie. Różnorodność biologiczną i kulturową całego obszaru wzdłuż rzeki można skutecznie sprzedać marketingowo w ramach wspólnych projektów turystycznych. Jednakże najważniejsze jest to, że taka współpraca przede wszystkim miałaby na celu zapobieganie szkodliwym powodziom. Wszyscy świetnie pamiętamy lata, gdy wiele części tego regionu było w potrzebie i doświadczało nieszczęść. Dlatego tak ważne jest, by regiony wzdłuż górnego i dolnego biegu rzeki współpracowały w ramach wspólnej strategii na rzecz regionu Dunaju pod auspicjami Unii Europejskiej w celu zachowania naturalnego charakteru rzeki.
Nie znaczy to bynajmniej, że należy porzucić innowacje i postęp. Można przecież uczyć się na błędach z przeszłości zamiast je powtarzać. Dlatego właśnie statki należy dostosować do rzeki, a nie odwrotnie. Mamy tu ogromne możliwości, gdyż posiadamy wiedzę techniczną, a potencjał tego regionu jest ogromny. Działania takie mogą obejmować poważne innowacje oraz światową strategię marketingową dla całego regionu nadrzecznego.
W tym kontekście wydaje mi się również ważne, by Parlament Europejski poprawił jeden punkt propozycji Komisji w przedmiotowej rezolucji: podobnie jak w regionie bałtyckim, mamy tu ważną umowę międzynarodową w sprawie współpracy nad kwestiami związanymi z rzeką; umowa ta odzwierciedla konsensus i owocuje wspólnym oświadczeniem, które umożliwia ochronę rzeki, a jednocześnie powoduje jej rozwój jako szlaku transportowego dla statków. Bardzo ważne jest, by Komisja nie wychodziła ponad to.
Aby tak się stało, potrzeba nam niezależnych ekspertów, a przede wszystkim przejrzystości. Doświadczenie w regionie Morza Bałtyckiego wykazało, że przejrzystość i zaangażowanie ludności lokalnej odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu szerokiego wsparcia dla działań podejmowanych w rejonie nadrzecznym, co umożliwi nam przeprowadzenie działań zorientowanych na przyszłe pokolenia, a także zagwarantuje skuteczność takiego wspólnego podejścia.
Istotny sens ma tu wykorzystanie dostępnych funduszy i rozważenie, czy wszystkie pierwotnie zaplanowane działania były właściwe, a także jakie działania naprawcze można podjąć w interesie racjonalnej, ekologicznie i gospodarczo wyważonej współpracy oraz rozwoju w całym regionie Dunaju.
Oldřich Vlasák
Panie Przewodniczący! Strategie makroregionalne stanowią przede wszystkim instrument polityczny reprezentujący jedną z możliwych form współpracy regionalnej. Powinny one służyć jako instrument efektywnego wykorzystania istniejących inicjatyw, programów, instrumentów finansowych, platform współpracy oraz instytucji. Strategie makroregionalne powinny również tworzyć ramy dla lepszego funkcjonowania Unii i jej rynku wewnętrznego, a także platformę do tworzenia sieci korporacyjnych. Powinny one pomagać w racjonalizacji i lepszym zorganizowaniu dostępu do przetargów, co stanowi problem, przed którym stają większe transgraniczne jednostki geograficzne Europy. Jednakże zarówno przetargi, jak i instrumenty należy wyraźnie określić.
Z perspektywy naszej grupy, Grupy Europejskich Konserwatystów i Reformatorów, sprawą niezwykle ważną dla koncepcji strategii makroregionalnych na szczeblu UE jest ich uchwalanie w sposób zorganizowany i systematyczny w odniesieniu do innych polityk. Dlatego też pożądany jest wybór podejścia strategicznego do tego zagadnienia, zwłaszcza w odniesieniu do liczby strategii, a także koncentracji i charakteru projektów oraz administrowania nimi.
Popieramy koncepcję strategii makroregionalnych, w tym strategii na rzecz Dunaju, pod warunkiem, że Rada będzie nadal przestrzegać przyjętych zasad ("trzech neutralności”): neutralności budżetowej i finansowej, neutralności legislacyjnej oraz neutralności instytucjonalnej.
Rola i przyszłość strategii makroregionalnych mogą być związane z debatą na temat przyszłego wykorzystania funduszy europejskich, chociaż w naszej opinii dzisiejsza debata nie musi rozszerzać się w dyskusję na temat przyszłej architektury polityki spójności i antycypowanie możliwych alokacji finansowych dla poszczególnych państw w nadchodzącej perspektywie finansowej. Strategie makroregionalne nie powinny mieć wpływu na przyszłą architekturę polityki spójności, z wyjątkiem współpracy ponadnarodowej, ani na alokacje finansowe na poszczególne cele.
Tamás Deutsch
Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu, Panie i Panowie! O czym dokładnie mówimy, gdy mówimy o europejskiej strategii na rzecz Dunaju i wspominamy region naddunajski? Region ten łączy 14 krajów europejskich i 115 milionów obywateli Europy. Być może nie jest przesadą powiedzieć, że europejska strategia na rzecz regionu Dunaju to strategia przyszłości; nie tylko przyszłości Europy Środkowej, być może nawet nie przyszłości Unii Europejskiej, ale przyszłości Europy w szerokim rozumieniu tego słowa. Strategia ta to nie tylko spojrzenie wstecz, nie ma na celu wyłącznie rozwiązania problemów, jakie ciągną się za nami z przeszłości, ale stara się stworzyć receptę na współpracę, która pozwoli nam poradzić sobie z zadaniami przyszłości. Opracowując strategię na rzecz regionu Dunaju, zastosowaliśmy metodę ostatni raz użytą dawno temu, dzięki której wydaje się, że naprawdę udało nam się zbliżyć Unię Europejską, inicjatywę Unii Europejskiej, do obywateli Europy, gdyż Komisja poświęciła bardzo wiele czasu na tworzenie swojej koncepcji ogłoszonej w grudniu zeszłego roku poprzez słuchanie i uwzględnianie opinii ogromnej liczby zainteresowanych stron.
Równie ważnym zagadnieniem jest to, że zarówno kraje i obszary regionu naddunajskiego, jak i ludzie tam mieszkający, silnie ucierpieli na skutek kryzysu, tak więc strategia na rzecz regionu Dunaju musi być strategią odbudowy po kryzysie, a w każdym razie musi być zorientowana na wzrost zatrudnienia. Jestem przekonany, że wszyscy tutaj w Parlamencie Europejskim możemy z zadowoleniem przyjąć podejście obecnej prezydencji węgierskiej w Radzie Europejskiej, która z jednej strony za szczególnie ważną uznaje strategię na rzecz rozwoju coraz bogatszego regionu Dunaju, a z drugiej strony strategię możliwego do zamieszkania regionu Dunaju. W tym aspekcie dla realizacji strategii współpracy kluczowe jest posiadanie do dyspozycji funduszy UE niewykorzystanych jeszcze przez państwa członkowskie, ujętych w strategii na rzecz regionu Dunaju w celu wdrożenia polityki spójności.
Johannes Hahn
Panie Przewodniczący! Komisja podchodzi do projektu bardzo entuzjastycznie. Dlatego właśnie tak się cieszymy z podjęcia się zadania opracowania strategii w odnośnych regionach i państwach członkowskich. Przedstawiliśmy projekt mający na celu znaczną intensyfikację współpracy między regionami i państwami członkowskimi, jak również poprawę standardu życia. Osiągnięto daleko idący konsensus dotyczący priorytetów strategii, a mianowicie mobilności, ochrony środowiska i poprawy jego jakości, a także zwiększenia dobrobytu.
Bardzo się cieszę, że Parlament cały czas popiera i wspiera zintegrowane podejście przyjęte w przedmiotowej nowej strategii makroregionalnej. Podobnie jak wykazano w przypadku strategii na rzecz regionu bałtyckiego, aktywne zaangażowanie wszystkich zainteresowanych stron ma kluczowe znaczenie na szczeblu lokalnym, krajowym i regionalnym, aż po szczebel europejski. Społeczeństwo obywatelskie, środowiska biznesu itp. muszą jednakże odegrać swoją rolę. Wydaje się, że tak jest właśnie w przypadku regionu naddunajskiego. Potrzeba tu właśnie rzeczywiście zrównoważonego rozwoju. Dlatego, na przykład, trzy z jedenastu obszarów priorytetowych dotyczy poprawy jakości wód, ochrony natury oraz kwestii zarządzania ryzykiem i ekologicznych sposobów zapobiegania powodziom, nie tylko samego Dunaju, ale również rzek do niego wpadających.
Stoimy tu w obliczu niewiarygodnych możliwości. Nie zapominajmy, że Dunaj jest zdecydowanie najbardziej międzynarodową rzeką na świecie. Wzdłuż tej rzeki położonych jest dziesięć krajów. Nie ma takiej drugiej rzeki na świecie, wzdłuż brzegów której leżałoby aż tyle sąsiadujących krajów. Z tego powodu bardzo ważne jest dla nas wykorzystanie możliwości współpracy instytucjonalnej i tworzenia nowych instytucji - zwłaszcza w świetle faktu, że przedmiotowa strategia makroregionalna obejmuje osiem państw członkowskich UE i sześć krajów niebędących państwami członkowskimi.
Pozwolę sobie teraz przejść do kwestii finansowania: ważny jest tutaj fakt, że należy wykorzystać już dostępne środki. Istnieje wiele możliwości tego w ramach obecnego planowania programów. Chodzi o połączenie programów operacyjnych w inteligentny sposób, aby nad pewnymi projektami, które można realizować wyłącznie na zasadzie transgranicznej, można było pracować równolegle. W wielu rozmowach, czy to wielostronnych, czy dwustronnych, przekazuję moim rozmówcom, że powinni już rozpocząć prace przygotowawcze do następnej rundy wniosków o finansowanie, rozważając, jakie projekty można realizować wspólnie, a także jakich środków finansowych może to wymagać.
Chodzi tu też o wykorzystanie istniejących dodatkowych środków, jak kwota 30 miliardów euro zapewniona przez Europejski Bank Inwestycyjny na okres trzech lat do wykorzystania w tym regionie. Jestem przekonany, że uda nam się jeszcze dziś bezpośrednio rozwiązać dwa z trzech konkretnych problemów. Ze strony Komisji będziemy nadzorować i wspierać przedmiotową strategię, która rozwijała się oddolnie. Zostanie zwołana grupa wysokiego szczebla ze wszystkich państw członkowskich, która będzie otrzymywać regularne sprawozdania z postępów prac. Zostaną zorganizowane konferencje, opracowane sprawozdania itp. Przede wszystkim, przygotowany zostanie plan działania określający konkretne działania i terminy, ważne jest zatem ujęcie wszystkich tych zagadnień.
Wreszcie, wzywam Państwa, jako przedstawicieli lokalnych, do zapewnienia, by wiele już dziś uwzględnionych, ocenionych i przyjętych działań naprawdę zostało zrealizowanych, aby wszystkie nasze wspólne intencje przyniosły zamierzone owoce.
Marian-Jean Marinescu
Panie Przewodniczący! Grupa Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańskich Demokratów) z zadowoleniem przyjmuje dokument proponowany przez Komisję i poprze jego przyjęcie podczas prezydencji węgierskiej. Jesteśmy przekonani, że istnieją tak naprawdę trzy wymogi skutecznego wdrożenia przedmiotowej strategii: wykaz priorytetów i wspólnych projektów, koordynacja na szczeblu Komisji oraz odpowiednie finansowanie, abyśmy mogli osiągnąć cel, którego wszyscy pragniemy.
Po co załączać wykaz priorytetów? Powodem jest fakt, że wykaz ten mógłby być dostępny dla wszystkich zaangażowanych krajów, wykaz projektów, jakie będą realizowane wspólnie, jednocześnie, aby pomóc w stymulowaniu rozwoju gospodarczego regionu, a w dalszej perspektywie uczynić go bardziej atrakcyjnym. Wszyscy partnerzy muszą realizować te jasno określone projekty, które będą charakteryzować się wspólnymi priorytetami i będą wdrażane jednocześnie przez wszystkie zaangażowane podmioty. Kolejnym punktem jest koordynacja. Doświadczenie Unii Europejskiej zebrane podczas realizacji strategii na rzecz regionu Morza Bałtyckiego udowodniło potrzebę odpowiednich ram określonych na szczeblu europejskim w celu zapewnienia spójności realizacji tej strategii. Ramy koordynacyjne nie powinny mieć wpływu na obowiązki regionalne i lokalne, lecz powinny gwarantować realizację odpowiednich priorytetów.
Wprawdzie nie potrzeba tu więcej funduszy, nowych instytucji, czy nowego prawodawstwa, potrzeba jednakże strategii opartej na wspólnej liście priorytetów, dobrej koordynacji i skutecznego finansowania. Taki plan należy wdrożyć, a środki już przeznaczone na programy strukturalne należy uzupełnić zarówno o wkład ze strony zaangażowanych państw, jak i możliwość zmiany przeznaczenia niewykorzystanych środków z innych segmentów.
Panie Komisarzu! Zaproponował Pan kontrakt dla przyszłej polityki spójności. Być może mógłby Pan powtórzyć to samo również w odniesieniu do wdrażania strategii na rzecz regionu Dunaju.
Csaba Sándor Tabajdi
Panie Przewodniczący! To bardzo dobrze, że pan Hahn jest komisarzem odpowiedzialnym za omawiane zagadnienie. On też pochodzi z kraju naddunajskiego, a na pewno prezydencję węgierską i Komisję Europejską czeka wiele pracy w celu harmonizacji 11 obszarów polityki. Panie Komisarzu, Koledzy i Koleżanki Posłowie! Zbyt dużo tu priorytetów. Jak można będzie zrównoważyć i zharmonizować tak różne priorytety? Mówię tak nie dlatego, że mam wątpliwości, gdyż ja też chciałbym, by omawiana strategia została uwieńczona powodzeniem, a najlepsze w tej strategii jest to, że zachęca ona i zmusza kraje regionu naddunajskiego do współpracy na polach, gdzie często brakowało tej współpracy. Jednocześnie, wątpliwe jest, czy można zharmonizować często sprzeczne cele określone w strategii na rzecz regionu Dunaju, takie jak jakość wód, poprawa stanu środowiska naturalnego, możliwość żeglugi, wykorzystanie energii, czy ekoturystyka. Z tego powodu Komisja stoi w obliczu ogromnego wysiłku zmierzającego do zharmonizowania 11 obszarów polityki pomiędzy 11 krajami po przyjęciu strategii w czerwcu.
Filiz Hakaeva Hyusmenova
Panie Przewodniczący! Strategia na rzecz regionu Dunaju ma zostać zatwierdzona przez Radę Ministrów w kwietniu. Jest to sygnał dla ogółu społeczeństwa o braku przeszkód co do jej realizacji.
W praktyce, jednakże, państwa członkowskie oraz kraje niebędące państwami członkowskimi w regionie stoją w obliczu wielu wyzwań związanych z faktycznym wdrożeniem i koordynacją, nie tylko w odniesieniu do priorytetów, ale również mechanizmów finansowania, przekazywania, rozliczania i monitorowania realizacji. Dotyczy to w szczególności dużych transgranicznych projektów infrastrukturalnych.
Jestem przekonana, że Komisja powinna uważnie zbadać kwestię monitorowania projektów realizowanych w ramach strategii na rzecz regionu Dunaju nie tylko w aspekcie dyscypliny finansowej, lecz również przestrzegania terminów, zobowiązań umownych oraz jakości wyników. Należy określić wyraźne obowiązki podmiotu monitorującego spełnianie podjętych zobowiązań, sposób i miejsce realizacji, a także sposób komunikowania, analizowania i rozwiązywania problemów.
Kolejna ważna sprawa dotyczy komunikowania i publikowania wyników działań osiągniętych dzięki realizacji strategii. Niezmiernie ważne są przejrzystość i dostęp do informacji podczas realizacji projektów, zarówno dla faktycznych wewnętrznych procesów administracyjnych zachodzących pomiędzy koordynatorami projektów a wykonawcami, jak i dla obywateli Unii Europejskiej.
Przed opracowaniem strategii odbyliśmy szeroko zakrojone rozmowy i konsultacje w sprawach dotyczących priorytetów oraz faktycznych projektów w ramach przedmiotowej strategii. Spowodowały one wzrost zainteresowania opinii publicznej w Europie tymi projektami. Jak więc będzie ona informowana o postępie lub braku postępu w realizacji strategii oraz jaki jest mechanizm nadzoru publicznego? Jest to pytanie, na które należy odpowiedzieć na szczeblu europejskim.
Dlatego właśnie jestem przekonana, że należy kontynuować debaty i kampanie informacyjne. Jest to konieczne w celu utrzymania społecznego zaangażowania w ten ambitny projekt europejski, na którego owoce wszyscy czekamy.
Barbara Lochbihler
Panie Przewodniczący! Ważne jest, by opracowywanie przedmiotowej strategii stanowiło proces otwarty i żeby nie dopuścić do dyktatu niewielkiej liczby wpływowych graczy na ostateczny rezultat prac. Oznacza to, że musimy też znaleźć rozwiązania konfliktu interesów. Nie można pogodzić wszystkich form rozwoju szlaków wodnych z celem ochrony wyjątkowego dziedzictwa przyrody regionu Dunaju. Chodzi o wykorzystanie dostępnych nam możliwości technicznych i adaptacji statków do rzeki, a nie na odwrót.
Mówię tu o Dunaju swobodnie przepływającym przez Bawarię. Uważam, że powinniśmy surowo skrytykować fakt, że w komunikacie wydanym przez Komisję nie starano się podążać za tym, co technicznie możliwe, a najbardziej dopasowane do środowiska. W przeciwieństwie do wydanych dotychczas zaleceń, Komisja obecnie zobowiązuje się do rozwoju, który umożliwi żeglugę statków typu 4B poprzez rzekę do 2015 roku. To nieuchronnie doprowadzi do konfliktu, chociaż nie byłoby to konieczne, gdyby dojść do konsensusu dotyczącego sposobu wykorzystania istniejących opcji technicznych przy jednoczesnej ochronie środowiska naturalnego. Tę uprzednią decyzję należy wycofać za wszelką cenę.
Wreszcie, wzywam też o powiązanie europejskiej strategii na rzecz włączenia Romów ze strategią na rzecz regionu Dunaju. To również powinno zostać odzwierciedlone w rezolucji Parlamentu.
Jaroslav Paška
Panie Przewodniczący! Pod koniec zeszłego roku Komisja Europejska zaprezentowała komunikat - plan działania w ramach strategii Unii Europejskiej na rzecz regionu Dunaju. Część 2.1 komunikatu dotyczy wyzwań i możliwości rozwoju tego regionu, jakie mogłoby przynieść wspólne, skoordynowane podejście zaangażowanych krajów.
Jedną z nich jest eksploatacja szlaku wodnego Dunaju na rzecz wydajnego i przyjaznego dla środowiska transportu towarów. Wiemy, że obecne możliwości transportowe rzeki znajdują się na poziomie o wiele niższym niż to możliwe. Jednakże, w związku z budową szerokotorowej kolei do transportu towarów z Władywostoku przez całą Azję, region Morza Kaspijskiego, Rosję, Ukrainę oraz przez całą drogę do portu w Wiedniu w pobliżu Bratysławy, waga szlaku wodnego na Dunaju znacznie wzrośnie. Moim zdaniem, konieczne jest więc, w interesie ożywienia i stymulacji rozwoju gospodarczego regionu, ponowne przeanalizowanie planowanych projektów dotyczących ekologicznej infrastruktury wodnej, które umożliwią nie tylko zmniejszenie ryzyka i konsekwencji powodzi, lecz również przyczynią się do poprawy żeglugi na rzece, jednocześnie produkując niedrogą energię elektryczną z odnawialnych źródeł energii. Dla takiej infrastruktury na pewno opłaci się zmobilizować istniejące niewykorzystane finansowanie, zwłaszcza z Funduszu Spójności, jeżeli można będzie znaleźć w tym celu odpowiedni mechanizm.
Lambert van Nistelrooij
(NL) Panie Przewodniczący! Fakt przyspieszenia przez nas realizacji strategii na rzecz regionu Dunaju jest bardzo pozytywny. Istnieją poważne problemy, wiemy o tym, problemy środowiskowe, erozja zboczy, jakość wód, a co ważniejsze - nie wykorzystujemy w wystarczającym stopniu potencjału tego obszaru, jaki oferuje on obywatelom i firmom.
Jako holenderski poseł do tego Parlamentu wiem, że zastosowaliśmy podobne podejście w stosunku do Renu. Poprawa jakości wód, funkcjonowanie transportu i turystyki, a także rolnictwa, idą ze sobą w parze. Przy braku sprzecznych interesów podejście zintegrowane może tu naprawdę pomóc.
Przejdę teraz do podstawy prawnej. Podstawa prawna większej spójności terytorialnej została określona w Traktacie. Ten nowy artykuł daje możliwość dobrej współpracy między i ponad granicami czternastu uczestniczących państw członkowskich. Instrumenty takie jak cel 3 polityki spójności stanowią doskonałą podstawę, gdyż obejmują one obszary miejskie, firmy i obywateli. Grupa Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańskich Demokratów) mówi "tak” dla przedmiotowej strategii. Pod następującymi trzema warunkami, o których powiedział przed chwilą pan Komisarz: żadnych nowych struktur, żadnych nowych ram legislacyjnych i żadnych nowych odrębnych funduszy. Jednakże "tak” dla wykorzystania obecnych funduszy i "tak” dla środków z Europejskiego Banku Inwestycyjnego.
Istnienie makroregionów znajdujących się wciąż w fazie eksperymentalnej nie powinno sprawiać, by administracja w Europie stała się jeszcze bardziej złożona. Nie, to region, samo państwo członkowskie, pozostanie punktem wyjścia, a my będziemy alokować te środki i te narzędzia w celu osiągnięcia lepszych efektów. Myślę, że wtedy będziemy w stanie bardzo skutecznie pracować nad programami działań oferującymi poradnictwo i pomoc, wspieranymi przez Komisję Europejską.
Na tych warunkach obecnie czynimy postępy w regionie Morza Bałtyckiego. Odbywa się to gładko: teraz Dunaj, a wkrótce Wybrzeże Atlantyku.
Dziś rano rozmawiałem z Schuttevaer, holenderskim związkiem armatorów. Powiedziano mi, że 10 % transportu na Renie pochodzi z Dunaju. Moglibyśmy łatwo zwiększyć ten procent, gdybyśmy lepiej wykorzystali szeroki szlak wodny między Morzem Północnym a Morzem Czarnym. To dobre dla Wschodu i dobre dla Zachodu!
Evgeni Kirilov
Panie Przewodniczący! Strategia na rzecz regionu Dunaju musi przerodzić się w ciągły proces oraz w narzędzie koordynacji wśród partnerów stojących w obliczu podobnych wyzwań. Musi ona poprawić realizację wspólnych celów oraz wyraźnie odczuwalnie wpłynąć na naszych obywateli wzdłuż tej ważnej arterii europejskiej, której - co zostało już podkreślone - poważnie dotyka obecny kryzys.
Bardzo ważne jest, by strategia na rzecz regionu Dunaju opierała się na podejściu oddolnym. Za partnerstwem tym powinien iść przyszły rozwój dokumentów programowych polityki spójności. Aktywne uczestnictwo lokalnych i regionalnych zainteresowanych stron stanowi gwarancję uznania przez nie działań i projektów ujętych w strategii za priorytetowe. Rozumiem przez to faktyczną odpowiedzialność za ten proces. Chęć regionów naddunajskich do przyznawania środków z własnych programów na wspólne projekty stanowi warunek wstępny skutecznej realizacji ich celów, jednakże powinny one również wzmocnić koordynację istniejących programów transgranicznych. Jest to jedyny sposób, by przedmiotowa strategia stała się dobrym przykładem współpracy międzyregionalnej.
Olga Sehnalová
(CS) Panie Przewodniczący! Strategia na rzecz regionu Dunaju to druga strategia makroregionalna mająca na celu wsparcie współpracy terytorialnej tam, gdzie istnieje wspólna charakterystyka i wspólne wyzwania.
Zdecydowanie zgadzamy się, że głównym celem powinno być zapewnienie zrównoważonego rozwoju, miejsc pracy i dobrobytu w regionie Dunaju. Należy też w możliwie największym stopniu wykorzystać istniejące instrumenty i polityki. Dlatego też w pełni popieram tak zwaną zasadę trzech "NIE”: "nie” dla zbędnej biurokracji, "nie” dla nowych instytucji oraz "nie” dla nowego i dodatkowego finansowania. Jednocześnie jednak pojawia się konkretne pytanie do Komisji dotyczące tych celów. Jak mogą Państwo zapewnić właściwą realizację strategii na tych warunkach?
Władze regionalne i gminne, we współpracy z trzecim sektorem, muszą odegrać szczególnie ważną rolę w ramach zasady pomocniczości. Organy te powinny skutecznie z sobą współpracować, a ich działania powinny być monitorowane i oceniane przez Komisję. Wdrażanie powinno być regulowane przez plan działania Komisji. Jednakże, czy Komisja przygotowuje również skróconą i bardziej zrozumiałą wersję tego dokumentu, w której komunikowałaby główne zalety praktyczne strategii bezpośrednio obywatelom oraz władzom lokalnym i regionalnym? Ostatnie pytanie: jakie jest powiązanie między strategią na rzecz regionu Dunaju a nowymi ramami finansowymi na lata 2014-2020? Czy to się pokrywa?
Karin Kadenbach
(DE) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu! Chciałabym szczerze podziękować za przybycie tu dzisiaj. Wymienił Pan dzisiaj jedenaście priorytetów, a jedna z Pana pierwszych uwag brzmiała "Komisja podchodzi do projektu bardzo entuzjastycznie”.
Strategia na rzecz regionu Dunaju stanowi prawdziwie oddolny proces. Gdziekolwiek spojrzeć w państwach członkowskich, a szczególnie w społecznościach wzdłuż Dunaju, strategię tę ogólnie uznaje się za kluczową.
Gdyby posłuchać dzisiejszych dyskusji, można dokładnie określić, gdzie pokłada się największe obawy. Współpraca w sferze kulturalnej nie stanowi dużego problemu - to na pewno się uda. Region Dunaju już posiada długą historię współpracy kulturalnej. Obawy dotyczą zrównoważonego rozwoju i zagrożeń dla samego Dunaju.
Usłyszeliśmy dziś, że musimy rozwinąć Dunaj jako szlak transportowy, gdyż - mówię tutaj też jako członkini Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności - faktycznie postrzegamy to jako alternatywny sposób jeżeli nie zmniejszenia emisji CO2 - co wydaje się być może zbyt ambitnym celem - to przynajmniej uniknięcia jej wzrostu. Mimo to jesteśmy świadomi poważnego zagrożenia Dunaju jako całości.
Gdybyśmy mieli postrzegać Dunaj i jego dopływy jako jeden duży ekosystem, zauważylibyśmy wtedy, że przedmiotowa strategia na rzecz regionu Dunaju stanowi ogromną szansę, chociaż z drugiej strony wymaga ona dużej dalekowzroczności pod względem sposobu opracowywania strategii.
Odzywają się głosy o większe środki - i faktycznie wsparcie finansowe będzie konieczne. Jednakże, to do Państwa oraz Komisji, a także oczywiście Parlamentu, będzie należało zapewnienie, by wszystkie przyznane tu środki faktycznie przyczyniły się do zagwarantowania, by ekosystem obejmujący Dunaj, jego dopływy, lasy, suche łąki oraz moczary, został zachowany dla przyszłości. Jest to zasadniczy wymóg, jeżeli Europa ma się rozwijać.
Przedmiotowa strategia na rzecz regionu Dunaju faktycznie oferuje możliwości inwestycji w zieloną energię oraz zachowania zrównoważonego rozwoju od najniższego po wyższe szczeble. Teraz mamy możliwość wykorzystania entuzjazmu ludności, zainteresowanych stron i innych odpowiedzialnych podmiotów. Razem powinniśmy w największym możliwym stopniu wykorzystać tę szansę, gdyż możemy tu ustanowić świetny przykład.
Ivailo Kalfin
(BG) Panie Przewodniczący! Strategia na rzecz regionu Dunaju musi dać konkretne rezultaty, wyraźnie widoczne dla obywateli krajów naddunajskich od samego początku.
Istnieje wiele pomysłów dla krajów położonych wzdłuż Dunaju, lecz ważne są priorytety wykorzystane do uruchomienia przedmiotowej strategii. Wspólne szlaki turystyczne i rozwój transportu, środowisko oraz kontakty między uniwersytetami będą stanowić zauważalne projekty, tworzące wizerunek strategii na rzecz regionu Dunaju.
W szczególności, chciałbym podkreślić potrzebę aktywnego zaangażowania struktur społeczeństwa obywatelskiego od samego początku w realizację strategii. Może ona odnieść sukces, gdy obywatele zamieszkujący kraje położone wzdłuż Dunaju odczują, że przybrała ona konkretną formę i że mogą w niej uczestniczyć.
W tym względzie, podobnie jak moi koledzy i koleżanki posłowie z krajów naddunajskich, wzywam Komisję do udzielenia pomocy poprzez otwarcie punktów informacyjnych, a w szczególności do pomocy organizacjom pozarządowym, lokalnym radom miejskim i uniwersytetom w realizacji konkretnych projektów.
Miroslav Mikolášik
(SK) Panie Przewodniczący! Strategia na rzecz regionu Dunaju skończy się na pustych słowach, jeżeli nie będzie realizowana wraz z finansowaniem. Mówimy o tym również dziś wieczór.
Z drugiej strony jednak, to dobrze, że jednym z głównych celów jest transport multimodalny. Wiem, na przykład, że porty rzeczne na Dunaju, w Wiedniu lub w Bratysławie, po modernizacji wniosą znaczny wkład w obszar transportu multimodalnego, zapewniając, by nie wszystko było transportowane wyłącznie ciężarówkami, gdyż oczywiście szkodzi to środowisku. Na niedawnej konferencji w Bratysławie na temat strategii na rzecz regionu Dunaju, w której uczestniczył słowacki wicepremier i minister transportu, Ján Figeľ, przedstawiono główne trendy i zaangażowanie wszystkich krajów naddunajskich uczestniczących w przedmiotowej strategii. Zagadnienia dotyczące środowiska, czystości wód podziemnych, a także zapobieganie katastrofom naturalnym i środowiskowym stanowią tematy, które należy w sensowny sposób ująć w strategii. Moim zdaniem, strategia ta nie będzie mieć wpływu na alokację funduszy strukturalnych dla innych regionów.
George Sabin Cutaş
(RO) Panie Przewodniczący! Po przystąpieniach w 2004 i 2007 roku możemy pełnoprawnie mówić o regionie Dunaju jako obszarze Unii Europejskiej. W wyniku tego, na żądanie Rady Europejskiej w czerwcu 2009 roku, Komisja opracowała strategię na rzecz regionu Dunaju. Pragnę pogratulować zorientowania dokumentu na 11 kluczowych obszarów, co zaowocuje - pod warunkiem właściwej realizacji - osiągnięciem zrównoważonego rozwoju i stworzeniem miejsc pracy oraz bezpieczeństwa regionu. Myślę, że jednym z warunków zapewnienia sukcesu przedmiotowej strategii jest pokonanie braku wrażliwości, jaki istnieje między różnymi regionami poprzez intensywną współpracę finansową i instytucjonalną oraz umożliwienie lepszego dostępu do istniejących funduszy na szczeblu regionalnym.
Wreszcie, jednym z czynników, który może odegrać ważną rolę w sukcesie przedmiotowej strategii, jest energia. Fragmentacja rynków energetycznych powoduje wysokie koszty oraz brak faktycznej konkurencji. Dlatego też wzywam do dywersyfikacji dostaw poprzez wzajemne połączenia oraz faktycznie regionalne rynki, które mogą zapewnić większe bezpieczeństwo energetyczne.
Franz Obermayr
(DE) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu! Strategia na rzecz regionu Dunaju zmierza, między innymi, do promocji długofalowej współpracy w celu poprawy sieci transportowej oraz infrastruktury dla większej ochrony środowiska. Będzie to na pewno obejmować oczyszczalnie ścieków oraz projekty mające na celu promocję technologii ekologicznych i bioróżnorodności. To dobrze.
Jednakże, Panie Komisarzu, tym, czego moim zdaniem brak w aspekcie ekologicznym, jest zagadnienie bezpieczeństwa środowiska w kontekście energii jądrowej. Przecież niektóre z najbardziej kontrowersyjnych elektrowni jądrowych w Europie - Mochowce, Temelin, Belene - znajdują się w regionie Dunaju, a w większości przypadków sposoby budowy tam zastosowane pochodzą z okresu sowieckiego, a zatem te elektrownie jądrowe posiadają poważne i groźne wady. Pomimo poważnych konsekwencji międzynarodowych lesezferyzmu w dziedzinie polityki jądrowej, nie zwraca się wystarczającej uwagi na przyległe regiony sąsiadujących państw, które nie zostały ujęte w dostatecznym stopniu w ocenach środowiskowych. Niestety, powoduje to napięcia między przyległymi państwami i regionami w dziedzinie polityki środowiskowej. Uważam, że strategia na rzecz regionu Dunaju mogłaby stanowić doskonałą podstawę dla rozstrzygnięcia tych zagadnień.
Alajos Mészáros
(HU) Panie Przewodniczący! Kiedy w dzieciństwie pływałem w Dunaju, zawsze wychodziłem cały w smarze i również nim śmierdziałem, a więc mam nadzieję, że w przyszłości się to zmieni. Obecnie sytuacja jest zupełnie inna, a w przyszłości, gdy strategia na rzecz regionu Dunaju przyniesie owoce, myślę i mam ogromną nadzieję, że poprzez oczyszczenie Dunaju stopniowo znikną również różnice między regionami. Żałuję, że nie ma oddzielnych ram finansowych i że sprawa ta została przyporządkowana polityce spójności, co z drugiej strony jest zupełnie prawidłowe, gdyż poruszając się wzdłuż Dunaju można zauważyć ogromne różnice pomiędzy poszczególnymi regionami. Innym powodem, dla którego przedmiotowa strategia jest dobra, jest to, że Dunaj łączy stare i nowe państwa członkowskie, a to daje nam inspirację do ujednolicania tych regionów i prowadzenia ich ku rozwojowi. Makroregion państw nadbałtyckich stanowi dla nas bardzo dobry przykład, możemy bowiem przejąć w praktyce bardzo wiele pozytywnych impulsów w oparciu o doświadczenia tego regionu, szczególnie dotyczących kwestii środowiskowych.
Vasilica Viorica Dăncilă
(RO) Panie Przewodniczący! Strategia Unii Europejskiej na rzecz regionu Dunaju, opracowana na podstawie modelu strategii na rzecz Morza Bałtyckiego, oferuje sposób koordynacji polityk Unii Europejskiej w wielu obszarach. W przedmiotowej strategii będzie trzeba reagować na wyzwania, w obliczu których stoją państwa w regionie: różnice gospodarcze i społeczne między różnymi regionami w krajach naddunajskich, wzrost ruchu żeglugowego, zmiany klimatyczne, różnorodność kulturową oraz sprawy środowiskowe i bioróżnorodność.
W tym względzie myślę, że strategia Unii Europejskiej na rzecz regionu Dunaju zapewni stałą platformę dialogu między państwami członkowskimi Unii Europejskiej a krajami niebędącymi państwami członkowskimi, a także instrument do osiągnięcia długoterminowych korzyści na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym. Chcemy właściwej strategii w oparciu o nowe technologie, innowacje i inwestycje - strategii, która po wdrożeniu ostatecznie poprawi jakość życia wszystkich obywateli Europy w regionie Dunaju.
Johannes Hahn
Panie Przewodniczący! Nie można odnieść się do wszystkich tych zagadnień w krótkim dostępnym mi czasie, lecz pozwolę sobie odnieść się do dwóch lub trzech zagadnień. Pierwsze z nich dotyczy kwestii żeglugi. Jest to kwestia, dla której musimy znaleźć mądre, ekologicznie akceptowalne i uzasadnione ekonomicznie rozwiązanie.
Istnieją dwa podejścia, które można połączyć w sposób inteligentny. Przede wszystkim, musimy energicznie zaangażować się w prace, takie jak budowa kadłubów statków z uwzględnieniem zmniejszenia zużycia energii i zredukowania negatywnego wpływu na dno rzeki. Po drugie - moim zdaniem zbyt mało uwagi poświęcono dotychczas temu zagadnieniu i zgadzam się z osobami, które uważają, że to statki należy dostosować do rzeki, a nie na odwrót - powinniśmy uwolnić się od wyobrażenia, że statki powinny być takich samych rozmiarów wzdłuż całego biegu Dunaju. Statki pływające po Morzu Śródziemnym nie są takie same jak statki żeglujące po Atlantyku - i na odwrót. Wiemy, że średnia odległość transportu towarów wynosi około 800 kilometrów, jestem więc przekonany, że jeśli dostępny wybór będzie wystarczająco atrakcyjny, można będzie również zmniejszyć tę odległość. Dlatego też interesujące jest rozważenie, czy możliwe będzie w tym względzie, abyśmy zorganizowali lub zaoferowali odpowiedni wybór w odniesieniu do rozmiarów statków dla różnych odcinków rzeki.
Jedną z kwestii, jakie będą również ważne w tym kontekście, a która została kilkakrotnie wspomniana, jest tak zwane "zarządzanie wielopoziomowe”. W tym względzie znajdujemy się w sytuacji wypróbowywania nowego rozwiązania, podejścia, jakie zamierzamy aktywnie wdrożyć w nadchodzącym okresie programowym, a mianowicie próby prawdziwego angażowania wszystkich części społeczeństwa w rozwój, a w szczególności również we wdrażanie przedmiotowej strategii. W związku z powyższym, zdecydowanie podzielam ocenę pani poseł Kadenbach i innych. Istnieje niewiarygodny entuzjazm, który należy ukierunkować - a może bardziej połączyć - w celu utworzenia odpowiedniej wartości dodanej. Widać wśród ludności prawdziwy ferwor i pasję.
Zasadniczo musimy teraz wspólnie uświadomić sobie, co tak naprawdę już obiecaliśmy. W tym względzie mogę tylko ponownie wezwać nas wszystkich do faktycznego praktycznego wdrożenia interwencji, jakie wspólnie zaplanowaliśmy. Przede wszystkim chciałbym ponownie podkreślić, że zasadniczo wystarczy pieniędzy, przynajmniej na razie. Co musimy zrobić, to wykorzystać dostępne środki do stworzenia odpowiedniej wartości dodanej dla Dunaju i obywateli, wszystkich 115 milionów zamieszkujących wzdłuż rzeki.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w czwartek, 17 lutego 2011 r.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
János Áder
na piśmie - (HU) W świecie nauki od dawna uważano za oklepane powiedzenie, że istnieją trzy główne strategiczne skarby, w celu zdobycia których człowiek będzie wręcz toczyć wojnę. Owe skarby to ropa naftowa, pożywienie i zasoby słodkiej wody. W Europie Dunaj jest rzeką o największych zasobach słodkiej wody. Wszystkie jego inne zalety - od transportu po produkcję energii - mogą być zaledwie drugorzędne w świetle wagi wody jako dobra strategicznego. Jak podkreślałem w kilku moich wystąpieniach w Parlamencie, właśnie z tego powodu uważam, że strategia na rzecz regionu Dunaju musi przede wszystkim służyć ochronie zasobów wody pitnej. Nawiasem mówiąc, moje stanowisko w tej sprawie jest zgodne ze staraniami UE o zapewnienie zgodności z wymogami Unii Europejskiej dotyczącymi jakości wody określonymi w ramowej dyrektywie wodnej. Dlatego też uważam, że jeżeli podczas wdrażania strategii w praktykę dojdzie do potencjalnego konfliktu interesów ochrony źródeł wody i produkcji energii lub ochrony źródeł wody i żeglugi śródlądowej i transportu, trzeba będzie pójść na ustępstwa w stosunku do tego głównego priorytetu. W świetle wszystkich przytoczonych tu faktów, zaskakuje mnie ujęcie w komunikacie Komisji szczegółowych celów rozwoju żeglugi na Dunaju, określających wymóg głębokości zanurzenia 2,5 metra dla statków na rzece przez wszystkie dni w roku. Jednym z powodów, dla których wymóg ten jest szczególnie dziwny jest to, że według mojej najlepszej wiedzy nie został zatwierdzony nie tylko przez węgierskich specjalistów ds. wodnych, ale również ich kolegów z Austrii i Niemiec.
Iosif Matula
Dunaj od dawna służy nie tylko jako naturalna granica między państwami i regionami, lecz również jako możliwe źródło energii i mało wykorzystany szlak transportowy. Strategia na rzecz regionu Dunaju opiera się na zasadzie zmniejszenia tych barier wewnętrznych do czasu ich usunięcia, w celu polepszenia współpracy między krajami leżącymi nad tą rzeką. Zlewnia Dunaju stanowi szkielet zrównoważonej struktury makroregionalnej. Europejska strategia na tym obszarze jest ukierunkowana na społeczności, regiony i państwa europejskie, harmonizując ich potrzeby rozwoju gospodarczego, społecznego i kulturowego, przy jednoczesnym zachowaniu standardów środowiskowych naturalnych siedlisk Dunaju. Spójny rozwój tego makroregionu pomoże zmniejszyć różnice między regionami i osiągnąć cel UE dotyczący spójności terytorialnej. Przedmiotowa strategia zapewni platformę do wzmocnienia partnerstw między władzami na różnych szczeblach, a także między władzami, sektorem prywatnym i społeczeństwem obywatelskim. Bez szczególnego zaangażowania wszystkich wspomnianych graczy wdrażanie tak złożonej i kompleksowej struktury, jak strategia na rzecz regionu Dunaju, pozostanie zaledwie w sferze aspiracji. Rozwój regionalnego rynku energii to kolejny obszar zainteresowania krajów naddunajskich. Strategiczne powiązania wzajemne pomiędzy sąsiadującymi krajami będą mieć pozytywny wpływ na bezpieczeństwo energetyczne oraz ochronę środowiska, z uwzględnieniem potencjalnego źródła zrównoważonej energii oferowanego przez makroregion Dunaju.
Andreas Mölzer
Dunaj stanowi linię życia, która - pomimo połączenia Europy - wydaje się tworzyć oddzielającą barierę, jak zawsze, gdyż region Dunaju stanowi praktycznie zamkniętą strefę kulturową od Passau po Morze Czarne. Strategia na rzecz regionu Dunaju ma na celu poprawę wykorzystania tej rzeki, przepływającej przez osiem państw członkowskich UE oraz sześć krajów niebędących państwami członkowskimi, jako szlaku transportowego, co najprawdopodobniej będzie obejmować pogłębienie kanałów żeglugowych. Ponadto, strategia na rzecz regionu Dunaju obejmuje również dziedzinę energii, co w niektórych okolicznościach mogłoby oznaczać ekspansję elektrowni wodnych. Przedmiotowa strategia ma ponadto na celu stymulowanie rozwoju gospodarki. Musimy mieć nadzieję, że nowy flagowy projekt UE, a mianowicie strategia na rzecz regionu Dunaju uzyska stopniowo jakieś możliwe do zaobserwowania i wymierne treści. To, ile życia nabierze faktycznie ten projekt, będzie oczywiście zależeć, między innymi, od sposobu rozwiązania napięć między celami ochrony środowiska i zbliżenia w regionie Dunaju oraz od tego, czy Dunaj wystarczy jako wspólny mianownik wdrożenia tego olbrzymiego projektu. Zakres strategii na rzecz regionu Dunaju nie będzie ograniczony do środowiskowych aspektów związanych z zapobieganiem dalszym szkodom w ekosystemie Dunaju. Szczególnie przydatna byłaby sytuacja, gdyby współpraca z Chorwacją w ramach strategii na rzecz regionu Dunaju przyniosła postępy w kwestii roszczeń restytucyjnych Szwabów Naddunajskich wysiedlonych po pierwszej wojnie światowej.
Georgios Stavrakakis
na piśmie - (EL) Strategia na rzecz regionu Dunaju stanowi pozytywny dowód ogromnej wagi "zintegrowanego podejścia” do rozwoju obszarów stojących w obliczu wspólnych wyzwań - wyzwań, które nie kończą się na granicach UE, a które wymagają wspólnych działań, jeżeli mają być rozwiązane skutecznie. Dzięki koordynacji polityki, mechanizmów finansowych oraz agencji zaangażowanych na różnych szczeblach zarządzania, możemy być w stanie sformułować zintegrowane odpowiedzi na szereg wyzwań, takich jak niewykorzystany potencjał żeglugi rzecznej, brak dróg i linii kolejowych oraz zagrożenia środowiskowe. Wszyscy musimy pomóc zapewnić, by strategia na rzecz regionu Dunaju została wdrożona możliwie szybko i skutecznie. Przedmiotowa strategia oraz strategia na rzecz regionu bałtyckiego będą funkcjonować jako projekty pilotażowe, zapewniając najlepsze metody i mechanizmy ich wdrażania w innych "makroregionach”. Wyzwania, jakim musi sprostać strategia na rzecz regionu Dunaju, wyraźnie istnieją na innych, szerszych obszarach geograficznych, jak Bałkany i region Adriatyku. Nie muszę wspominać o konsekwencjach zmian klimatycznych, jakie prawdopodobnie staną się udziałem tych obszarów w aspekcie rozwoju zielonej gospodarki, transportu oraz odnawialnych źródeł energii. Komisja Europejska musi reagować na te wyzwania przyjmując podobne "strategie makroregionalne”.
Csanád Szegedi
Jobbik, Ruch na rzecz Lepszych Węgier, jest przekonany, że możliwe szybkie uruchomienie strategii UE na rzecz regionu Dunaju jest ważną i konieczną sprawą. Główny problem, jak zwykle, stanowią jednakże kwestie przejrzystości i finansowania. Pomoc z grantów przyznawanych z Funduszu Spójności oraz dostępnych w ramach regionalnych programów współpracy musi dotrzeć na szczebel lokalny. Obecne różnice regionalne można zmniejszyć wyłącznie poprzez stosowanie dogłębnie przemyślanej i przejrzystej strategii, rozdzielającej środki efektywnie, bezpośrednio wspierając przedsiębiorców lokalnych i inwestycje. Państwa członkowskie pragnące przystąpić do Unii Europejskiej, takie jak Chorwacja, a później Serbia, również będą naturalnymi partnerami dla regionu Dunaju. Z tego powodu w przedmiotowej strategii należy położyć o wiele większy nacisk na współpracę transgraniczną oraz na rolę nowych państw członkowskich.
