

De Voorzitter.
   – De Fractie Onafhankelijkheid/Democratie meldde mij dat zij met ingang van gisteren, 15 maart 2006, uit de volgende 22 leden bestaat:
Gerard Batten, Bastiaan Belder, Johannes Blokland, Godfrey Bloom, Jens-Peter Bonde, Graham Booth, Derek Roland Clark, Paul Marie Coûteaux, Nigel Farage, Hélène Goudin, Georgios Karatzaferis, Roger Knapman, Patrick Louis, Nils Lundgren, Michael Henry Nattrass, Kathy Sinnott, Jeffrey Titford, Philippe de Villiers, John Whittaker, Thomas Wise, Lars Wohlin en Vladimír Železný.
Dientengevolge horen de volgende leden met ingang van voornoemde datum tot de niet-ingeschrevenen:
Umberto Bossi, Matteo Salvini, Mario Borghezio, Francesco Enrico Speroni, Dariusz Maciej Grabowski, Urszula Krupa, Bogdan Pęk, Mirosław Mariusz Piotrowski, Bogusław Rogalski, Witold Tomczak en Andrzej Tomasz Zapałowski. 
Mario Borghezio (IND/DEM ). –
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil u slechts vragen in de notulen te laten opnemen dat de heren Bossi, Borghezio, Speroni en Salvini protest aantekenen tegen de volstrekte onregelmatigheid van de procedure die gevolgd is ten aanzien van het onderwerp van de mededeling die de Voorzitter zojuist gedaan heeft. Wij zijn van geen enkele vergadering op de hoogte gesteld. Deze beslissing van de Fractie Onafhankelijkheid/Democratie is volslagen onwettig en onregelmatig en daarom dient de mededeling die de Voorzitter deze ochtend heeft gedaan op haar beurt ook beschouwd te worden als een mededeling die gebaseerd is op een onregelmatige en niet-legitieme beslissing. 
De Voorzitter.
   – Hartelijk dank, wij hebben kennis genomen van uw opmerkingen. 
Roselyne Bachelot-Narquin (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik neem het woord om te vragen een wijziging aan te brengen in de notulen. Ik ben namelijk gisteren vergeten de presentielijst te tekenen. Ik was uiteraard aanwezig, zoals blijkt uit de notulen van de stemming, en ik heb zelfs deelgenomen aan het debat over het verslag-Cottigny. Gelieve hiervan nota te nemen, Voorzitter. 
De Voorzitter.
   – Hartelijk dank, wij hebben kennis genomen van uw opmerkingen. 
Manuel Medina Ortega (PSE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, ik refereer aan artikel 172 in verband met de notulen van de vorige vergadering.
Ik heb dinsdag een vraag gesteld aan de Raad over een kwestie die bijzonder dringend is voor mijn regio, de Canarische Eilanden, aangezien zij betrekking heeft op de humanitaire rampen waarbij honderden immigranten betrokken zijn die mijn regio binnenkomen. Ik heb geen antwoord gekregen − de Raad heeft overigens zeer weinig vragen beantwoord −, maar ik had toch ten minste een schriftelijk antwoord verwacht.
Vandaag, donderdag, heb ik het volledig verslag ontvangen: ook daarin staat het antwoord niet en ik zie geen kans om het antwoord te achterhalen aangezien de diensten van het Parlement het mij niet bezorgen.
Ik wil dan ook protest aantekenen tegen de trage werking van de diensten omdat ik van oordeel ben dat het tijdsinterval tussen het stellen van een niet-beantwoorde vraag en de ontvangst van een antwoord op die vraag bij dringende kwesties − zoals hier het geval is − te lang is, gelet op het feit dat het geschreven antwoord eigenlijk reeds beschikbaar is.
Ik wil dat mijn protest wordt opgetekend en ik hoop zo spoedig mogelijk een schriftelijk antwoord te ontvangen. 
De Voorzitter.
   – Hartelijk dank, uw verklaring zal in aanmerking worden genomen. 
Francesco Enrico Speroni (IND/DEM ). –
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, om nog even terug te komen op de mededeling over de uitsluiting van mijzelf en andere collega's van de Fractie Onafhankelijkheid/Democratie: u heeft geantwoord dat u kennis nam van de opmerkingen over deze kwestie en ze in de notulen zou laten opnemen. Naar mijn idee is dit antwoord echter niet afdoende. Middels ons delegatiehoofd, de heer Borghezio, hebben wij gewezen op enkele onregelmatigheden in de procedure die gevolgd is om enkele leden uit de fractie te zetten en ik roep het Voorzitterschap dan ook op om de regelmatigheid ervan te toetsen. Indien het Voorzitterschap besluit dat alles volgens de regels is verlopen, dan zal ik mijzelf als niet-ingeschrevene beschouwen, maar ik zou graag willen dat het Voorzitterschap controleert of de procedures op correcte wijze zijn gevolgd. 
De Voorzitter.
   – Hartelijk bedankt. We zullen deze zaak in een aparte procedure in overweging nemen.
Het debat is gesloten. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het verslag (A6-0030/2006) van Antonios Trakatellis, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma op het gebied van gezondheid en consumentenbescherming (2007-2013) – Gezondheidsaspecten [COM(2005)0115 – C6-0097/2005 – 2005/0042A(COD)]. 
Markos Kyprianou,
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst rapporteur en ondervoorzitter Trakatellis van harte gelukwensen met het uitstekende werk dat hij heeft verricht ter voorbereiding van dit verslag. Ik wilde echter eveneens de leden van beide commissies bedanken voor hun voortreffelijke bijdragen aan de bestudering en behandeling van dit programma. Ik verheug mij over het grote aantal sprekers maar ook over de talrijke voorstellen met betrekking tot dit programma. Ik wil eveneens van meet af aan zeggen dat ik het, onder andere omstandigheden, ook niet oneens zou zijn geweest met de inhoud van hetgeen wordt voorgesteld.
Wat de opsplitsing in twee programma’s betreft, hebben wij misschien verschillende benaderingen, maar de voorstellen zijn een verrijking van het programma. Het toepassingsgebied wordt in de aanbevelingen uitgebreid tot een groter aantal sectoren en het programma wordt efficiënter gemaakt. Bovendien – en dit is net zo belangrijk – worden niet alleen de middelen beschikbaar gesteld die de Commissie ter ondersteuning van haar programma heeft gevraagd, maar wordt haar begroting zelfs verhoogd.
Helaas moeten wij in de huidige omstandigheden – en ik heb het met name over de financiële situatie – voorzichtig zijn, en ‘realistisch’, ofschoon ik eigenlijk niet van dit woord houd. De belangrijkste kwestie die momenteel nog onbeslist is, is de uitkomst van de besprekingen over de financiële vooruitzichten. Hierin speelt het Parlement een belangrijke rol. Ik wil hier dan ook melding maken van de steun van het Parlement en de Commissie en hun positieve houding ten aanzien van de financiële versterking van het programma.
Het is een feit dat als het blijft bij het in december in de Europese Raad bereikte compromis, het programma aanzienlijk beperkt zal worden. Voorzitter Barroso heeft reeds een brief gestuurd aan Voorzitter Borrell, waarin hij erop wijst dat als het akkoord van december blijft staan, de middelen voor de sector gezondheid en consumentenbescherming niet alleen onvoldoende zullen zijn, maar in 2007 zelfs geringer zullen zijn dan in 2006. Met andere woorden, er zal voor het Europa van de Vijfentwintig en het Europa van de Zevenentwintig minder geld beschikbaar zijn dan voor het Europa van de Vijftien. Mijns inziens – en dat zegt ook voorzitter Barroso in zijn brief – is een dergelijke gang van zaken niet te rechtvaardigen, vooral in een tijd waarin wij Europa dichter bij de burgers willen brengen. Daarom dringt voorzitter Barroso er bij Voorzitter Borrell op aan dat het Parlement nogmaals inspanningen onderneemt ten behoeve van de samenwerking in deze sector.
Het Commissievoorstel voor dit programma wordt ook weerspiegeld in de desbetreffende begroting. Als echter uiteindelijk de ingrijpende vermindering zal plaatsvinden die ik zojuist heb genoemd, zullen vele activiteiten en sectoren van het voorstel opgegeven moeten worden, want het heeft geen zin om het beschikbare geld op te splitsen in kleine bedragen voor een groot aantal sectoren, waardoor uiteindelijk geen enkele sector efficiënt wordt gesteund.
Daarom moet heel het programma nog eens onder de loep worden genomen en moeten prioriteiten worden vastgesteld. Wij zullen de activiteiten, de initiatieven en de sectoren aanzienlijk in aantal moeten verminderen als wij efficiënt willen zijn in de weinige sectoren die uiteindelijk uitgekozen zullen worden.
Natuurlijk wil ik hier de hoop tot uitdrukking brengen dat tijdens de komende besprekingen deze situatie alsnog wordt rechtgezet, dat men gaat inzien dat dit eigenlijk fout is en dat, gezien de enorme politieke betekenis van zowel het vraagstuk van de gezondheid als dat van de consumentenbescherming, er ten minste een klein bedrag aan het programma moet worden toegevoegd.
Wat de opsplitsing van het programma betreft, heb ik begrip voor de naar voren gebrachte standpunten. Ik weet dat beide commissies de voorkeur zouden hebben gegeven aan een apart programma. Ik begrijp hun argumenten en zorgen, maar desalniettemin zijn wij van mening dat de handhaving van een gemeenschappelijk programma voordelen heeft. Daarmee zullen de middelen beter gebruikt kunnen worden. Zolang het vraagstuk van de financiële vooruitzichten echter niet is opgehelderd, kan de Commissie niet definitief besluiten of zij de opsplitsing al dan niet aanvaardt. Daarom moet de Commissie in het huidig stadium de amendementen verwerpen waarin een opsplitsing in twee programma’s wordt voorgesteld. Zodra wij weten wat de uitkomst is van de besprekingen over de financiële vooruitzichten, zullen wij het vraagstuk opnieuw bekijken. Het Parlement heeft zijn standpunt duidelijk gemaakt en wij hebben daar nota van genomen.
Ik zal wegens tijdgebrek niet verder in detail treden. Ik heb het genoegen gehad om dit programma met de bevoegde commissie te bespreken. Ik wil enkel nog vermelden dat, aangezien er geen tijd is en er zoveel amendementen zijn ingediend, het standpunt van de Commissie ten aanzien van elk amendement schriftelijk zal worden ingediend en ik zou het zeer op prijs stellen als het standpunt werd opgenomen in de notulen van dit debat(1). Ik moet er echter met klem op wijzen dat de verwerping van een aantal amendementen niet betekent dat wij het oneens zijn met de inhoud hiervan, en een groot aantal amendementen wordt trouwens overgenomen. De amendementen die wij verwerpen, verwerpen wij vooral omdat er enerzijds wegens de financiële situatie prioriteiten moeten worden gesteld en anderzijds bij de onder de subsidiariteit vallende vraagstukken niet getornd mag worden aan de bevoegdheden van de lidstaten. Daar komt bij dat wij geen dingen willen doen die reeds onder andere communautaire beleidsvormen en activiteiten vallen.
Tot slot wil ik nogmaals u, mijnheer de Voorzitter, bedanken. Ik zal met aandacht luisteren naar het debat. 
Antonios Trakatellis (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, u zult het ongetwijfeld met mij eens zijn dat het probleem van de vogelgriep de Unie en de lidstaten de gelegenheid heeft geboden om gecoördineerd en efficiënt op te treden, en aldus het vertrouwen van de burgers en hun gevoel van veiligheid te versterken. Dit probleem heeft echter ook opnieuw aangetoond hoe waardevol communautair optreden op het gebied van de volksgezondheid is.
Daarom is dit mijns inziens het beste moment voor een dergelijk debat. Er moet steun worden gegeven aan het onderhavig verslag en worden aangedrongen op meer financiële middelen. Het geld is de noodzakelijke grondslag voor de verwezenlijking van de doelstellingen, die samen met de fundamentele acties de voortzetting en tegelijkertijd de verdere ontwikkeling van het vorig programma verzekeren. Daarom moeten doelstellingen en maatregelen met elkaar worden gecombineerd, zoals de bescherming van de burgers tegen natuurlijke, chemische en biologische gezondheidsgevaren, tegen besmettelijke ziekten, enzovoort. Wij hebben een gemeenschappelijk stelsel nodig om ons daartegen te beschermen en op Europees niveau gecoördineerde maatregelen te kunnen treffen tegen een eventuele pandemie, zoals ook uit de actuele problemen met de vogelgriep blijkt.
De bevordering van beleidsvormen die leiden tot gezondere levenswijzen – gezondheidsdeterminanten. Wij moeten omwille van onze kinderen en de volgende generaties levenswijzen bevorderen waarin serieus rekening wordt gehouden met de gezondheidsdeterminanten: juiste voedingsgewoonten, niet roken, sociale en economische omstandigheden zonder buitensporige stress.
Ziektepreventie moet voornamelijk gebaseerd zijn op het aanpakken van de gezondheidsdeterminanten waarvan de invloed op zowel de lichamelijke als de geestelijke gezondheid bewezen is.
Bijdragen aan de vermindering van de incidentie, de morbiditeit en het sterftecijfer van de voornaamste ziekten en vormen van letsel is een aanvullende actie, waarvoor eveneens gecoördineerd en gemeenschappelijk optreden vereist is.
De verbetering van de effectiviteit en efficiëntie van de gezondheidsstelsels: wij moeten de gezondheidsstelsels van de lidstaten gemeenschappelijk onderzoeken en ervoor zorgen dat deze met elkaar verenigbaar zijn. Op die manier zal de effectiviteit voor de burgers worden verhoogd.
Voor iedereen – niet alleen voor diegenen die in de gezondheidssector werken maar ook voor eenvoudige burgers – moet betere informatie en kennis beschikbaar komen, enerzijds ter bevordering van de ontwikkeling van de volksgezondheid en anderzijds om de doelstellingen van het gezondheidsbeleid in ander communautair beleid te integreren.
Een betere medische praktijk is het efficiëntste middel om niet alleen ziekten te bestrijden maar ook verdere achteruitgang van de gezondheidstoestand tegen te gaan. Het behoeft geen betoog dat de financiële kosten geen maatstaf mogen zijn voor de beoordeling van een behandeling. Effectiviteit moet de maatstaf zijn, en die kan op lange termijn ook financieel voordeel opleveren.
Verder wordt de klemtoon gelegd op acties als de invloed van het milieu op de gezondheid en het vergaren van gegevens over de dalende geboortecijfers, de dalende vruchtbaarheid en steriliteit, die een plaag aan het worden zijn in de vergrijzende, toch al door demografische problemen geteisterde Europese samenlevingen. Het vergaren van gegevens en het uitwerken van strategieën voor patiëntenmobiliteit, de verdere ontwikkeling van de elektronische gezondheidskaart, de mechanismen voor de bevordering van orgaantransplantatie, de samenwerking van de Commissie met de lidstaten en met internationale organisaties, zoals de Wereldgezondheidsorganisatie of het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding, zijn onontbeerlijk om gedachtewisselingen en gezondheidsmaatregelen te bevorderen. Ook voor de lidstaten is een belangrijke rol weggelegd, aangezien een groot deel van de gegevens van hen afkomstig zal zijn.
Daarom is voor mij, mijnheer de commissaris, coördinatie een essentiële en onontbeerlijke factor voor het welslagen van het programma, en ik ben ervan overtuigd dat de open-coördinatiemethode van nut kan zijn bij kwesties rond subsidiariteit, door de strategieën op het gebied van de gezondheid en de gezondheidszorg, zoals mobiliteit van patiënten, te versterken.
Geachte collega’s, ik zou een ellenlange lijst kunnen geven van vraagstukken op het gebied van ziektepreventie en ziektebehandeling. Ik weet echter zeker dat ik niets nieuws zeg als ik zeg dat gecoördineerd optreden noodzakelijk is en gemeenschappelijke maatregelen op Europees niveau gecombineerd moeten worden met de mogelijkheden en het vermogen van de lidstaten om hun efficiëntie te verbeteren. Dit is het, inderdaad, ambitieuze doel van het onderhavig tweede programma. Dit is een volledig programma, want ook de ervaringen die wij hebben opgedaan zijn erin verwerkt, en ik denk dat dit dan ook betere resultaten zal opleveren.
Daarom is het mijns inziens noodzakelijk om amendement 64 te steunen, waarin wordt voorgesteld het bedrag te verhogen, aangezien dit programma meer omvat en anders is dan het door de Commissie voorgestelde programma. Zelfs het beste programma zal immers zonder geld niets opleveren. Daarom wil ik u als rapporteur aanbevelen voor amendement 64 te stemmen. Ik denk dat wij daarmee een boodschap van vastberadenheid sturen aan de Raad, maar tevens de Europese burgers duidelijk kunnen maken dat wij ons echt interesseren voor en bezighouden met hun gezondheid. Dat zal voor hen een boodschap van hoop zijn. 
Anders Samuelsen (ALDE ),
   Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de heer Trakatellis bedanken voor zijn uitstekende werk betreffende de zaak die wij vandaag behandelen. Dit is absoluut een van de gebieden waar men werkelijk steun van de hele bevolking kan krijgen. Er wordt veel gepraat over een enigszins defensieve benadering van de Europese samenwerking op dit moment, vooral na de referenda in Nederland en Frankrijk over het Grondwettelijk Verdrag. Uit alle onderzoeken blijkt echter dat er bij de bevolking nauwelijks weerstand te vinden is tegen grensoverschrijdende samenwerking op de specifieke gebieden die wij vandaag behandelen. Daarom vind ik het natuurlijk ook belangrijk om nadrukkelijk onze steun te betuigen aan het werk dat tot nu toe verricht is. Wij steunen de poging om de twee programma’s op te splitsen, en we steunen het streven om een zo goed mogelijke financiële basis voor de programma’s te garanderen.
Ik wil speciaal benadrukken dat het verslag een voorstel van de Begrotingscommissie bevat, dat bedoeld is om ervoor te zorgen dat de Commissie een basisfinanciering kan verstrekken voor telkens twee jaar via netwerk-partnerschapsovereenkomsten. De bedoeling daarvan is dat er zo min mogelijk middelen naar bureaucratie gaan en zo veel mogelijk naar een versterkte inzet op de gebieden waarover we het eens zijn. Met deze woorden wil ik graag nogmaals mijn dank betuigen aan de heer Trakatellis voor zijn grote inzet en de hoop uitspreken dat het werkelijk lukt om een duidelijk signaal af te geven aan de burgers van Europa dat de EU op dit gebied een verschil kan uitmaken in het voordeel van ons allen. 
John Bowis,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik kan het verslag van mijn collega van harte aanbevelen en ik ben verheugd over de opmerkingen die hij en de commissaris in hun inleidende verklaringen over de begroting hebben gemaakt. Naar mijn idee dient het Parlement hier terdege nota van te nemen. Op dit moment gaan wij uit van een absurde begroting van 0,15 cent per burger van de EU – dat is het gemiddelde totale bedrag dat wij elk jaar in deze Europese Unie aan de gezondheidszorg uit geven – terwijl wij toch met talloze risico’s, uitdagingen en mogelijkheden op gezondheidsgebied te maken hebben.
Deze week heb ik een aantal iatrogene patiënten ontmoet. De commissaris en mijn waarde vriend, de rapporteur, zullen begrijpen wat dit betekent omdat het een Grieks woord is. Voor de andere collega’s zeg ik erbij dat iatrogene patiënten mensen zijn die een ernstige handicap of grote gezondheidsproblemen hebben als gevolg van incidenten in ziekenhuizen. Dit is ook een van de kwesties die op onze agenda staat met betrekking tot de veiligheid van patiënten en dit onderwerp is tijdens het Britse voorzitterschap terecht op die agenda gezet.
Wij worden geconfronteerd met het probleem van een vergrijzende bevolking. Mensen leven langer – en voor een groot deel in goede gezondheid – maar naarmate ze ouder worden, wordt die gezondheid brozer en worden ze geconfronteerd met alle neurodegeneratieve problemen die een hoge ouderdom met zich meebrengt. Tegenwoordig geven wij meer geld uit aan geneesmiddelen tegen Parkinson dan aan geneesmiddelen tegen kanker.
Wij moeten onze normen verhogen. In de Europese Unie doen wij dat door te omschrijven wat goede normen zijn, niet door ze voor te schrijven. Dat is de weg die wij moeten volgen en dat is ook geen erg dure weg. Zo zijn wij ook bij het screenen op kanker te werk gegaan; eerst onder het Ierse en later onder het Oostenrijkse voorzitterschap. Zo willen wij ook bij diabetes te werk gaan, met name wat het diabetes type-2 betreft. De Commissie zelf is voornemens om iets soortgelijks ook voor een van de grootste uitdagingen van onze tijd te doen, te weten de geestelijke gezondheid. Een op de drie mensen zal waarschijnlijk op een gegeven moment op dat vlak met problemen worden geconfronteerd. Wij mogen dankbaar zijn als wij er tegen die tijd in geslaagd zijn om vooruitgang op dit gebied te boeken.
De begroting is echter een grote zorg. Een van de grootste dreigingen op dit moment is een grieppandemie. En een van dingen die nu het hardst nodig zijn, is een effectief functionerend Europees Centrum voor ziektebestrijding en -preventie. Zoals wij rechtstreeks van de directie hebben kunnen vernemen, heeft dat Centrum een gebrek aan mankracht en geld en is het daardoor niet in staat zijn werk naar behoren te doen als er in de komende maanden of zelfs jaren een pandemie uitbreekt. Daaraan moeten wij dus prioriteit geven, maar dat mag niet ten koste gaan van onze andere activiteiten op gezondheidsgebied. Wij moeten ook tijd, energie en een aantal hulpmiddelen besteden aan het adequaat benutten van de mogelijkheden die zich via de uitspraken van het Europees Hof voor de mobiliteit van patiënten aandienen. Wij moeten ons concentreren op alle ziekten waarover de burgers zich zorgen maken, van ademhalingsaandoeningen en hartziekten tot reumatologische aandoeningen en hersenziekten.
Wij moeten ook het gehele scala aan medische wetenschappen hierbij betrekken, inclusief de nieuwste ontwikkelingen, zoals de alternatieve geneeskunde. Zij kunnen alle een eigen bijdrage leveren. Ik heb onlangs een acupunctuurkuur gehad om de pijn als gevolg van ischias weg te nemen. Ik kan daardoor in iedere geval de effectiviteit van één soort alternatieve geneeskunst garanderen. Ook voor dit aspect van het verslag zou ik dit Parlement om zijn steun willen vragen. 
Linda McAvan,
   – Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mij aansluiten bij degenen die de heer Trakatellis feliciteren met het resultaat van zijn werkzaamheden en ook ik wil hem bedanken voor de open en coöperatieve wijze waarop hij dit verslag heeft samengesteld.
Wij weten allemaal dat de EU slechts beperkte bevoegdheden en middelen heeft om maatregelen op het gebied van de volksgezondheid te nemen; wellicht zelfs nog minder middelen dan wij gehoopt zouden hebben. Het is dan ook belangrijk dat wij onze activiteiten richten op gebieden waarop de EU een toegevoegde waarde kan hebben en echt iets kan betekenen. Dat is de reden waarom de PSE-Fractie getracht heeft om duidelijke accenten in het gezondheidsprogramma aan te brengen.
Wij hebben een gezondheidsprogramma nodig dat geïntegreerd is in de gezondheidsstrategie van de Europese Unie. Op dit moment is er sprake van een heleboel ad-hocinitiatieven die vaak op bepaalde voorwaarden door uiteenlopende voorzitterschappen zijn geïnitieerd. Dat is echter niet voldoende: wij hebben een effectieve strategie nodig en wij moeten duidelijk afbakenen welke gebieden door die strategie worden bestreken. Ik vind dat daar in ieder geval de grensoverschrijdende gezondheidsbedreigingen bijhoren; er is al een aantal van die bedreigingen de revue gepasseerd en ook de grieppandemie is in dat verband genoemd. Ten tweede horen hier ook kwesties bij die betrekking op de mobiliteit van patiënten hebben: nu er steeds meer mensen op reis gaan, moeten wij ervoor zorgen dat de problemen met de Europese ziekteverzekeringskaart opgelost worden. Er doen namelijk nog steeds veel mensen een beroep op mij omdat zij problemen met die kaart hebben. Ook zijn er mensen die als ze in het buitenland zijn, gebruik willen maken van de gezondheidszorg via het Europese alarmnummer 112. Wij moeten een einde maken aan de praktijk dat het Hof de regels voor de gezondheidszorg bepaalt; dat is namelijk de taak van de wetgevers. In de derde plaats moeten wij bij het aanpakken van de gezondheidsdeterminanten aandacht besteden aan samenwerking en het uitwisselen van goede praktijken. Zoals de heer Trakatellis al zei, is dat van groot belang. Er wordt op dit vlak veel gelobbyd door organisaties die graag zouden zien dat een bepaalde ziekte of aandoening in het actieprogramma wordt opgenomen. De PSE-Fractie is geen voorstander van het opnemen van een lijst met aandoeningen in het verslag omdat wij van mening zijn dat de nadruk op de gezondheidsdeterminanten moet liggen. Wij willen geen hiërarchische lijst van ziekten en aandoeningen creëren omdat veel van die ziekten en aandoeningen vreselijk zijn voor de mensen die daardoor getroffen worden.
Het zal niet eenvoudig zijn om die nadruk op gezondheid in het gezondheidsprogramma voortdurend vast te blijven houden. Daarvoor hoeven wij alleen maar naar het aantal amendementen te kijken dat voor de plenaire zitting is ingediend – bijna tweehonderd – en naar de vele tegenstrijdige wensen. Het zal echter zeer moeilijk zijn om de Raad en de burgers ervan te overtuigen dat de begroting verhoogd moet worden als in ons programma geen duidelijke prioriteiten worden gesteld. Daarnaast moeten wij kunnen aantonen dat de EU een toegevoegde waarde heeft en dat het niet alleen om een reeks loze verklaringen gaat die op topontmoetingen en conferenties zijn uitgesproken.
De bal ligt nu bij de Commissie. Ik hoop dat zij met een duidelijke gezondheidsstrategie zal komen en dat er in ons toekomstige gezondheidsprogramma duidelijke prioriteiten zullen worden gesteld. Wij zullen amendement 64 steunen omdat wij het noodzakelijk vinden een signaal te geven dat de gezondheidszorg een belangrijke zaak is. Wij weten dat het publiek sceptisch tegenover Europa staat, maar als mensen merken dat wij actie ondernemen op gebieden die zij belangrijk vinden, treden zij Europa straks wellicht iets welwillender tegemoet.
Ik hoop van harte dat wij niet alleen een goede begroting zullen verdedigen, maar ook de nadruk zullen blijven leggen op het stellen van prioriteiten in het programma. 
Holger Krahmer,
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, het leeuwendeel van het gezondheidsbeleid valt onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten. En daar zijn goede redenen voor. De nationale zorgstelsels worden betaald uit premies en belastingen en zijn op specifieke behoeften toegesneden. Los daarvan is op het gebied van de gezondheidsdiensten en de medische zorg het subsidiariteitsbeginsel van toepassing.
De EU-lidstaten zijn conform artikel 152 van het Verdrag verplicht een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid te waarborgen. Daarnaast kan de EU maatregelen nemen om het beleid van de lidstaten te ondersteunen. Af en toe krijg ik de indruk dat de Commissie evenals sommigen van de collega’s het liefst de concurrentie met het nationale gezondheidsbeleid aan zouden willen gaan. De gezondheidszorg stelt ons voor een probleem dat op vele andere beleidsterreinen terugkeert: de makke van Europa is dat het de hoofdlijnen waarop het zich zou moeten bezinnen, zelf niet uit kan voeren. Het resultaat is dat de EU zich aan vele beleidsterreinen vastklampt die in geval van twijfel beter door de lidstaten geregeld kunnen worden en dat ze naarstig over de verschillende landsgrenzen heen regeert.
Daarmee is natuurlijk niet gezegd dat Europa zich verre van gezondheidsbeleid zou moeten houden. De EU zou zich juist op zaken moeten concentreren die een echte Europese meerwaarde hebben en op dit punt kan ik direct aanknopen bij de woorden van de spreekster voor mij: Europa moet vooral werk maken van grensoverschrijdende kwesties die een lidstaat niet zelfstandig kan regelen. Een betere informatie-uitwisseling en een nauwere samenwerking bij de bestrijding van besmettelijke ziekten dienen allerhoogste prioriteit te krijgen. De gezondheidsrisico’s die de vogelgriep met zich meebrengt, maken duidelijk hoe dringend noodzakelijk een grensoverschrijdende coördinatie van gezondheidsmaatregelen is.
Dat geldt ook voor HIV en aids, die vooral in de nieuwe lidstaten een groot probleem vormen. Ondanks een stijgend aantal infecties raakt de ziekte steeds meer op de achtergrond en wordt zij veronachtzaamd.
De EU zou bij de bestrijding van ziekten duidelijkere prioriteiten moeten stellen. Mijn fractie heeft amendementen van een dergelijke strekking ingediend, die ik bij dezen nogmaals wil aanbevelen. Het accent zou op de belangrijkste volksziekten moeten liggen, zoals diabetes, kanker en hart- en vaatziekten. Hier zouden we de beleidsinstrumenten en de beperkte financiële middelen van de EU op moeten concentreren.
Ik zie het niet als onze taak om een boodschappenlijstje op te stellen. We hebben er in de commissie veel over gediscussieerd welke ziekten en welke bestrijdingsmaatregelen voorrang zouden moeten krijgen in het actieprogramma. Laten we consequent blijven in de eisen die we stellen. In zijn resolutie van december 2005 over het werkprogramma vraagt het Parlement expliciet om maatregelen ter bestrijding van diabetes, kanker en hart- en vaatziekten. Het Commissievoorstel aangaande het actieprogramma was te algemeen, te breed van opzet. Het wordt tijd dat we politieke prioriteiten stellen en ons op de meest verbreide ziekten concentreren.
Ik wil het ook nog kort hebben over de begroting en de financiering van ngo’s. Mijn fractie steunt het voorstel van de rapporteur om de begroting voor het actieprogramma te verhogen naar 1,2 miljard euro. Als we echt werk willen maken van de prioriteiten in dit programma, hebben we daarvoor natuurlijk voldoende middelen nodig. Patiëntenplatforms en non-gouvernementele organisaties spelen een steeds belangrijker rol, een rol die financiële ondersteuning door de EU rechtvaardigt. Bij de financiële ondersteuning van ngo’s dienen we echter wel strenge criteria te hanteren en te zorgen voor transparantie. Het kan immers niet zo zijn dat een paar organisaties – net als bij het milieubeleid – zo ruimhartig bedeeld worden, dat ze er als een soort dochtermaatschappij van de Europese Commissie Brusselse kantoren op na houden. 
Hiltrud Breyer,
   – Mijnheer de Voorzitter, de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie is een absoluut voorstander van een afzonderlijk, goed gedoteerd gezondheidsprogramma.
Gezondheid staat nummer een op het verlanglijstje van de Europeanen. Laten we daarom vandaag voor eens en voor altijd duidelijk maken dat de volksgezondheid ook voor ons in het Europees Parlement, in de Europese Unie prioriteit heeft. Natuurlijk is de gezondheidszorg nationaal van opzet, maar over het grensoverschrijdende deel ervan moeten we het samen in Europa hebben. Als er jaarlijks een miljard euro subsidie aan tabak uitgegeven wordt, mag de volksgezondheid ons wel eenzelfde bedrag waard zijn.
Wat de financiering van ngo’s betreft: wij van De Groenen zijn er absoluut voorstander van dat alleen die ngo’s subsidie krijgen, die niet afhankelijk zijn van de industrie. Helaas zijn er tal van ngo’s die zich voor het karretje van de farmaceutische industrie laten spannen, zich als spreekbuis laten gebruiken en uitsluitend bedoeld zijn om reclame te maken voor te dure medicijnen. Dat is niet wat ons voor ogen staat. Wij zijn voor steun aan onafhankelijke ngo’s. U, mijnheer Krahmer, spreekt zichzelf tegen met de eis dat zij ook niet nog eens overheidssteun mogen krijgen. Immers, wat moeten ze dan wel krijgen? Moeten ze dan werkelijk door de farmaceutische industrie gefinancierd en aan de leiband gehouden worden? Dat wil toch niemand! Natuurlijk hebben deze ngo’s ook subsidie nodig om voorlichting te kunnen geven.
Een cruciaal onderdeel is voor ons de ondersteuning van de complementaire en alternatieve geneeswijzen. Het doet mij deugd dat daar al positieve ervaringen mee zijn opgedaan. Miljoenen mensen in de Europese Unie hebben zeer positieve ervaringen opgedaan met complementaire en alternatieve geneeswijzen, waarbij de milieugeneeskunde niet vergeten mag worden. De Europese Unie discrimineert dan ook wanneer zij dit deel van de medische wereld negeert en het nog niet eens een schijnbestaan gunt.
Als het de Commissie ernst is met wat zij onder de naam ‘Lissabon’ uitdraagt, namelijk dat we een innovatieve maatschappij zijn, moeten we de kennis en innovatie in de alternatieve en complementaire geneeskunde benutten, vergroten en toegankelijk maken voor de burgers van de Europese Unie. Dat is echt een cruciaal punt en ik vind dat de Commissie veel te zwaar heeft ingezet op de belangen van de grote farmaconcerns met hun paardenmiddelen. Daar moet nu maar eens een eind aan komen. We moeten ervoor waken een verkapt industrie- en researchbeleid te voeren en ons juist ten doel stellen werkelijke innovatie op gang te brengen. En daarin hoort natuurlijk plaats te zijn voor de complementaire en alternatieve geneeskunde.
Een laatste punt: wij allen doen nogmaals een dringende oproep om elke vorm van discriminatie en genetische selectie te vermijden. Vandaar ook dat we er bij de heer Trakatellis nog een keer op aandringen ons amendement als aanvulling te accepteren, waarin we duidelijk stellen dat er op dit terrein alleen verder gewerkt mag worden in de postnatale fase en alleen dan, als er ook therapieën beschikbaar zijn. 
Adamos Adamou,
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, mijnheer Trakatellis, ik moet u gelukwensen met het inderdaad uitstekende werk dat u hebt verricht voor dit complexe vraagstuk. Ik ben het ten aanzien van een groot aantal vraagstukken met u eens, vooral als u spreekt over de noodzaak van een ruimer financieel kader voor het programma.
Toch kan ik niet instemmen met uw wens om de ziekten die de meeste slachtoffers maken, niet bij de naam te noemen. Die ziekten noemen is heel iets anders dan boodschappenlijstjes maken, zoals de heer Krahmer het formuleerde.
Kanker: een op de vier sterfgevallen is te wijten aan kanker. Een op de drie Europeanen krijgt op een gegeven moment in zijn leven de een of andere vorm van kanker.
Hartziekten: de belangrijkste doodsoorzaak.
Reuma: meer dan 150 aandoeningen en syndromen. Een op de vijf Europeanen wordt chronisch behandeld voor reumatiek of gewrichtsontsteking. Reumatische aandoeningen zijn de op een na meest voorkomende reden voor een bezoek aan de arts. In de meeste landen betreft 20 procent van de eerstelijnszorg reuma. Daarna komen andere ziekten als suikerziekte en psychische stoornissen.
Aangezien de genoemde ziekten een dermate groot percentage van de Europese bevolking treffen en de levenskwaliteit van de Europese burgers rechtstreeks beïnvloeden, ben ik van mening dat deze in het programma bij de naam moeten worden genoemd. Daarom heb ik namens mijn fractie het desbetreffende amendement ingediend – amendement 156 – en ik vraag u daarvoor te stemmen.
Het is een feit dat de welgestelde leden van de samenleving een rechtstreekse en gemakkelijke toegang hebben tot niet alleen de informatie over gezondheidsvraagstukken maar ook de gezondheidsdiensten. Zij zijn op de hoogte van de gevaren en bedreigingen voor hun gezondheid en kunnen tijdig en regelmatig naar de dokter.
De minderbedeelden hebben daarentegen geen rechtstreekse en gemakkelijke toegang tot informatie en moeten bijna altijd heel lang wachten voordat zij gezondheidszorg krijgen. Daarom moeten wij grote inspanningen ondernemen om ervoor te zorgen dat in onze gezondheidsstelsels rekening wordt gehouden met de behoeften van deze groepen en van de organisaties die hen vertegenwoordigen. Wij moeten rekening houden met hun ervaringen en ervoor zorgen dat er gezondheidsstelsels komen die zijn afgestemd op de behoeften van de Europeanen die het slachtoffer zijn van discriminatie en slecht worden behandeld. Daarom heb ik het amendement dat daarover gaat – amendement 157 – ingediend, en ik vraag u daar eveneens voor te stemmen. Tot slot wil ik u, mijnheer Trakatellis, nogmaals gelukwensen met uw inderdaad uitstekend werk. 
Johannes Blokland,
   Voorzitter, allereerst wil ik collega Trakatellis bedanken voor zijn werk op dit dossier. Het is goed dat hij zich zo inzet voor een verbetering van de volksgezondheid in Europa. Het grootste deel van dit verslag kan ik steunen. Op een drietal punten wil ik echter nog enkele opmerkingen maken.
Allereerst het budget. In amendement 64 wordt dit, hoewel indicatief, substantieel verhoogd. Ik ben van mening dat dit amendement niet op zijn plaats is in dit verslag, omdat de hoogte van het budget niet hier vandaag bepaald wordt, maar afhangt van het resultaat van de onderhandelingen over de financiële perspectieven.
Ten tweede, spreek ik mij uit voor amendement 148 van de EVP-Fractie. Genetische screening kan een waardevolle aanvulling zijn op de huidige diagnosetechnieken, maar alleen als ze daar ethisch verantwoord mee omgaan. We moeten voorkomen dat bijvoorbeeld verzekeraars op grond van het genetisch profiel van een persoon deze a priori gaan uitsluiten van een verzekering.
Als laatste zou ik de aandacht van de commissaris willen vestigen op de zeer bureaucratische wijze waarop de verdeling van het onderzoeksbudget nu plaatsvindt. Mij is gebleken dat een enkele aanvraag duizenden euro's kan kosten. Daarnaast is het voor aanvragers onzeker op welke criteria er uiteindelijk getoetst wordt en op welke gronden aanvragen worden toegekend of afgewezen. Ook is de Commissie naar de aanvragers zeer streng, wanneer het gaat om termijnoverschrijdingen, maar als ze zelf het besluit uitstelt, heeft dat geen consequenties. Dat levert natuurlijk veel frustratie op.
Ik stel voor om te gaan werken met een voortraject waarin aanvragen op een beperkt aantal punten getoetst worden. Vervolgens wordt alleen van de echt kansrijke projecten een volledige aanvraag verlangd. Daarmee wordt de werkdruk bij de Commissie verminderd en kunnen de lasten voor de aanvragers ook aanmerkelijk dalen. Graag hoor ik hier een reactie van de commissaris op. 
Liam Aylward,
   – Mijnheer de Voorzitter, voor de burgers van elk land is de volksgezondheid van essentieel belang en zij is ook duidelijk een zaak voor elke afzonderlijke lidstaat. Een van de grote voordelen voor de lidstaten van de EU is echter dat zij kunnen samenwerken met en gebruik kunnen maken van het kennispotentieel van andere lidstaten. Dat is op elk gebied van belang, maar in dit geval moet samenwerking tussen de lidstaten des te meer worden aangemoedigd als de volksgezondheid, vanwege de omvang of de gevolgen van een gezondheidsprobleem, daardoor beter verwezenlijkt kan worden.
De Ierse regering blijft ernaar streven om de Ierse bevolking zorg van de hoogste kwaliteit aan te bieden, inclusief een adequate, snelle en veilige gezondheidszorg in de juiste setting. Dat wil zeggen een gezondheidszorg die functioneert op een manier die recht doet aan de patiënten, de belastingbetalers en de gezondheidswerkers. De regering streeft ernaar om te zorgen voor professioneel en adequaat personeel, opleidingen, instrumenten en steun om een gezonder leven in een gezondere omgeving te bevorderen.
In de huidige tijd worden wij in Ierland en in de Europese Unie met grote uitdagingen geconfronteerd: hart- en vaatziekten, neuropsychiatrische stoornissen, kanker, spijsverteringsaandoeningen, ademhalingsaandoeningen, aandoeningen van de zintuigen, zwaarlijvigheid en diabetes om er maar eens een paar te noemen. Geen enkel land kan deze problemen alleen aanpakken. De Europese Unie gaat de uitdaging aan haar lidstaten te ondersteunen op het gebied van de volksgezondheid. De Unie maakt daarbij dankbaar gebruik van de ervaring van die lidstaten en hun deskundigen en van de reikwijdte van dit voorstel, dat dankzij de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid vele verbeteringen heeft ondergaan. Sta mij toe om ook de heer Trakatellis te complimenteren met zijn bijdrage aan dit verslag.
Communicatie, onderwijs, toegang tot moderne methoden, het handelen op basis van gedegen medisch advies en het dichten van de kloof die er op het gebied van de volksgezondheid tussen de lidstaten bestaat, zijn op dit punt van essentieel belang.
Meer in het bijzonder, tot slot, ben ik blij met de amendementen over het opnemen van alternatieve geneeswijzen in het programma. Een betere kennis over complementaire en alternatieve geneeswijzen kan er in belangrijke mate toe bijdragen dat burgers meer bewuster en meer verantwoorde keuzes maken met betrekking tot hun gezondheid. 
Andreas Mölzer (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, veel van de ziekten waar de mensen in Europa tegenwoordig aan lijden, hangen direct of indirect samen met onze levenswijze. We hoeven wat dat betreft alleen maar te denken aan de toename van voedingsgerelateerde ziekten, of aan kwalen die met een tekort aan beweging te maken hebben. We slaan daarom zeker de juiste weg in als we besluiten een gezondere levenswijze te propageren. Het is alleen de vraag of we daar veel succes mee zullen boeken, als we ongeveer 1,4 miljard euro steken in een gezondheidsinformatiesysteem dat slechts dient voor het uitwisselen van gezondheidsrapporten. Want laten we wel wezen: het gros van de ziekten waar de mensen ook hier in Europa aan lijden, komt niet voort uit een gebrekkige toegang tot informatie.
Welbeschouwd begint gezondheid al bij onze levenshouding. Wie veel beweegt en matig, maar natuurlijk eet, blijft gezonder – dat weet een kind. Mensen weten allang wat schadelijk is voor hun gezondheid, ook zonder waarschuwende teksten op pakjes sigaretten, op bier en wijn, snoep en kant-en-klare producten, teksten waarmee de individuele burger, die toch een mondige burger wil zijn, alleen maar betutteld wordt.
Het valt te betwijfelen of dergelijke, zogenaamd afschrikkende maatregelen succesvol zijn en volgens mij zitten burgers daar ook niet op te wachten. Wat wel vaststaat, is dat 66 procent van de mensen, zo blijkt uit een enquête, er voorstander van is om gezond gedrag te stimuleren, bijvoorbeeld door korting op verzekeringspremies te geven bij een regelmatige deelname aan preventieve onderzoeken. Dat is de invalshoek die perspectief biedt en de richting waarin we het moeten zoeken. Daar komt nog een onomstotelijk feit bij: het voorkómen van ziekten zou onze gezondheidszorg ook financieel ontlasten. 
Ria Oomen-Ruijten (PPE-DE ). –
   Voorzitter, een goede gezondheid staat bij Europese burgers altijd bovenaan het lijstje van de wensen die zij hebben. Als Europa daaraan kan bijdragen, dan is dat zeer legitiem, neen beter nog, we moeten eraan bijdragen, want we moeten een hoog niveau van volksgezondheid garanderen volgens het Verdrag.
Voorzitter, mijn gelukwensen voor het programma en de rapporteur. De rapporteur heeft een open oog en oor gehad voor de wensen van zijn collega's, terechte wensen van zijn collega's, en de Europese Commissie heeft een goed programma geleverd, een programma dat echter wel nog op een paar punten door het Parlement is verbeterd. Mag ik beginnen met een van die verbeteringen. Uitdrukkelijk is nu vastgesteld dat de inkoop en de levering van gezondheidszorg moeten worden vergemakkelijkt via samenwerking tussen de lidstaten.
Voorzitter, ik kom uit een grensregio waar we in Maastricht een universitair ziekenhuis hebben, waar we in Luik een universitair ziekenhuis hebben, waar we in Aken een universitair ziekenhuis hebben. Als je boven op de Vaalser berg staat – we noemen dat in een Limburg een berg, die is goed 300 meter hoog – dan kun je die drie academische topklinieken bijna zien liggen. Het is toch noodzakelijk en dan gaat kost voor de baat uit, dat er samengewerkt wordt in die regio's, zodat niet al die topvoorzieningen stilstaan en ons allen erg veel geld kosten.
Voorzitter, ik ben dus blij met de uitbreiding van het programma op die grensoverschrijdende mogelijkheden, dat is het eerste punt. Het tweede punt, gezondheidssystemen staan overal onder druk, enerzijds door demografie en anderzijds doordat we meer en dus ook vaak duurdere voorzieningen hebben. Elke lidstaat is bezig met het aanpassen van de zorgsystemen. Waarom moeten we overal het wiel opnieuw uitvinden? Waarom zouden we niet kunnen leren van elkaar? Ook daarvoor moet aandacht komen.
Voorzitter, ten aanzien van de financiering. Kost gaat voor de baat uit. Vogelgriep, het is niet óf, maar wanneer. Als ik dan nu zie – en ook collega Bowis heeft erover gesproken – dat het managementteam van Stockholm voor overdraagbare ziekten zegt: "ik kan niet functioneren in een tijd waarin zo'n calamiteit zich gaat voordoen", dan denk ik dat we met elkaar nieuwe afspraken moeten maken en ik hoop ook dat de Commissie dat doet.
Voorzitter, ook de uitbreiding naar de complementerende alternatieve zorg en voorzieningen vind ik belangrijk in dit programma. Voorzitter, ook ten aanzien van ziekten als kanker, diabetes, Parkinson, moet meer gedaan worden. 
Evangelia Tzampazi (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe de heer Trakatellis van harte te bedanken voor zijn samenwerkingsgezindheid.
Het communautair actieprogramma op gezondheidsgebied is een belangrijk document, aangezien het tot doel heeft te zorgen voor efficiënte preventie, betere gezondheidsdiensten en een hogere levenskwaliteit voor iedereen. Dat is ons belangrijkste politieke doel.
De fundamentele prioriteit van het programma is dat ongelijkheden in de gezondheidszorg worden bestreden door de bestaande netwerken op het gebied van volksgezondheid te versterken.
Wat gehandicapten betreft moeten wij rekening houden met het feit dat een handicap geen ziekte of ongeschiktheid is, maar een andere gezondheidstoestand, een toestand waarmee rekening gehouden moet worden bij de uitwerking en toepassing van alle communautaire beleidsvormen en programma’s. Het is van groot belang dat er strategieën worden ontwikkeld en dat er uitwisseling van goede praktijken plaatsvindt, teneinde de gezondheid van mensen met een handicap te kunnen bevorderen, en tegelijkertijd betrouwbare, voor gehandicapten toegankelijke informatie te verschaffen. Gehandicapten behoren immers tot de doelgroepen van het programma. Bovendien moeten wij zorgen voor gelijke toegang tot de gezondheidszorgstelsels.
Een andere fundamentele prioriteit is dat de communautaire acties meerwaarde moeten creëren ten opzichte van de nationale gezondheidsacties, opdat de samenwerking tussen de lidstaten op innovatieve gebieden, zoals medische telematica, kan worden versterkt. Deze acties kunnen gehandicapten nieuwe mogelijkheden bieden om een hogere levenskwaliteit na te streven en tijdige en geschikte toegang tot gezondheidsdiensten te eisen, en tegelijkertijd dragen de acties bij tot het rationaliseren van de uitgaven op gezondheidsgebied. 
Georgs Andrejevs (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, allereerst wil ik mijn collega, de heer Trakatellis, feliciteren met zijn uitstekende verslag. In het nieuwe communautaire actieprogramma van de Commissie op het gebied van gezondheid en consumentenbescherming (2007-2013) wordt de nadruk gelegd op de belangrijke rol die de Europese Unie kan spelen bij het terugdringen van het aantal ziekten, meer concreet – en dat wil ik graag onderstrepen – het terugdringen van ernstige ziekten. Het is boven alle twijfel verheven dat hart- en vaatziekten tot de belangrijkste doodsoorzaken in Europa behoren. Elk jaar sterven twee miljoen inwoners van de Europese Unie als een direct gevolg van deze ziekten. De besluiten die door de Raad tijdens het Ierse voorzitterschap zijn genomen, waren – en zijn nog steeds – een goed uitgangspunt voor onze inspanningen om hart- en vaatziekten te voorkomen. Net als veel andere collega’s ben ik dan ook van mening dat hart- en vaatziekten absoluut in dit wetgevingsdocument opgenomen moeten worden. Wij moeten hier geen doekjes om winden. Ik roep mijn medeafgevaardigden dan ook op om de amendementen 142 en 143 te steunen, omdat hierin duidelijk wordt gemaakt welke ziekten als de belangrijkste ziekten in Europa beschouwd kunnen worden en door middel van preventie, screening en behandeling moeten worden aangepakt. Ik dank, u mijnheer de Voorzitter. 
Caroline Lucas (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik sta zeer positief tegenover het verslag van de heer Trakatellis. Hij heeft uitstekend werk verricht, waarvoor mijn dank en mijn gelukwensen. Ik sluit mij ook aan bij degenen die betreuren dat er op de financiële middelen op het betreffende gebied is bezuinigd. Mijn fractie zal amendement 64 dan ook steunen. Zoals u zich wellicht herinnert, was mijn fractie oorspronkelijk zelfs voorstander van een nog hoger financieringsniveau.
Ik wil opnieuw de aandacht vestigen op een van de essentiële kwesties die hier ook al eerder aan de orde is gesteld en waarover mijn fractie een amendement heeft ingediend. Ik doel hier op de rol van aanvullende en alternatieve geneeswijzen. Inmiddels maken al meer dan honderd miljoen burgers in de EU gebruik van complementaire geneeswijzen en de populariteit van dergelijke geneeswijzen groeit nog steeds. Het vergroten van de kennis van mensen over complementaire en alternatieve geneeswijzen kan er in belangrijke mate toe bijdragen dat burgers meer bewuste en verantwoorde keuzes maken met betrekking tot hun gezondheid. Ik denk dan ook dat het van essentieel belang is dat wij de onmiskenbare voordelen van alternatieve geneeswijzen onderkennen en dat wij deze tak van de geneeskunde uit het verdomhoekje halen en op dezelfde wijze gaan behandelen als de traditionele geneeswijzen.
De grotere aandacht van burgers voor de risico’s van chemische stoffen in de voedselketen, de grotere resistentie tegen antibiotica vanwege het overmatig gebruik ervan en de bezorgdheid over de bijwerkingen van een aantal conventionele geneesmiddelen dragen ertoe bij dat er op grote schaal een herbezinning plaatsvindt over onze levensstijl en over de manier waarop wij weer een gezond leven kunnen leiden. Alternatieve geneeswijzen met een holistische en persoonsgerichte benadering trekken een steeds groter publiek. Het is belangrijk dat wij die ontwikkeling onderkennen. Desalniettemin bestaat er nog steeds een grote kloof tussen het beroep dat mensen op deze behandelmethoden doen en de financiële middelen die voor onderzoek op dit gebied ter beschikking worden gesteld. Het is van cruciaal belang dat wij die kloof dichten.
Ik sluit mij nadrukkelijk aan bij de amendementen over de reële risico’s voor onze gezondheid als gevolg van de milieuvervuiling en bij de amendementen waarin erop wordt gewezen dat Europese burgers dit als een steeds groter probleem zien. Als onderdeel van een preventieve strategie moeten er op dit vlak dringend maatregelen worden genomen.
Zoals mevrouw Breyer al heeft aangegeven, is onze fractie van mening dat de participatie van de civiele samenleving van essentieel belang is voor het formuleren en uitvoeren van een Europees volksgezondheidsbeleid. Ik verwelkom de voorgestelde verhoging van de financiering om die participatie te vergroten. Ik verwelkom eveneens de criteria zoals die in amendement 53 zijn geformuleerd, omdat hieruit duidelijk blijkt dat wij onafhankelijk moeten opereren van sectorspecifieke, commerciële en zakelijke belangen.
Amendement 141 van de liberalen maakt alles echter weer ondoorzichtiger en dat gaat ten koste van de rechtszekerheid die nu juist door amendement 53 wordt gewaarborgd. Daarom verzoek ik mijn collega’s om amendement 141 te verwerpen. 
Bairbre de Brún (GUE/NGL ).
Mijnheer de Voorzitter, de huidige bezorgdheid over een eventuele mutatie van de vogelgriep betekent dat de burgers zich realiseren dat het noodzakelijk is dat wij overdraagbare ziekten gezamenlijk gaan aanpakken. Wij moeten tegelijkertijd echter ook onderkennen dat niet-overdraagbare ziekten verreweg de grootste oorzaak zijn van de ziektelasten in onze samenleving en wij moeten onze middelen dan ook gebruiken op die gebieden waar zij het meest effect sorteren.
Ik verzoek dit Parlement om ook het amendement te steunen waarin wordt verzocht om gemeenschappen met een achterstand te betrekken bij het ontwikkelen van het toekomstige gezondheidsbeleid. Wij kunnen niet verwachten dat wij de ongelijkheid in de zorgverlening aan kunnen pakken zonder de actieve bijdrage van de mensen die door hun levenservaring als het ware tot deskundigen op dit gebied zijn uitgegroeid.
Ik steun eveneens de integratie van aanvullende en alternatieve geneeswijzen in het actieprogramma. Daarnaast ben ik er een groot voorstander van om de volksgezondheid en de consumentenbescherming als twee aparte programma’s te beschouwen.
Het communautaire actieprogramma op het gebied van de gezondheid heeft de potentie om ervoor te zorgen dat het gezondheidsbeleid in alle communautaire beleidsterreinen wordt geïntegreerd. De EU verkeert in een uitgelezen positie om de activiteiten in de lidstaten aan te vullen, het effect van andere beleidsmaatregelen op de volksgezondheid te bestuderen, de toegang tot informatie te bevorderen, de vroegtijdige opsporing, beoordeling en melding van risico’s te verbeteren, en aanbevelingen over beste praktijken te doen.
Urszula Krupa (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, als arts zou ik uw aandacht met name willen vestigen op het feit dat de moderne wetenschap de onderliggende psychische oorzaken probeert bloot te leggen van de meeste ziekten die te boek staan als psychosomatisch; dit gaat van zwaarlijvigheid tot hart- en vaatziekten en een te hoge bloeddruk, maar ook auto-immuunziekten en tumoren vallen hieronder. In een kennismaatschappij zou hierover meer informatie beschikbaar moeten zijn, en vooral de Europese wetgevers zouden er meer over moeten horen.
Het communautair beleid zou een belangrijke rol kunnen spelen op het gebied van preventie en bescherming van de volksgezondheid, niet alleen in het geval van de zogeheten beschavingsziekten, maar ook bij psychische stoornissen. Daarbij moet wel de bandeloze levensstijl die zich om God noch gebod bekommert, ingeruild worden voor een levensstijl die gebaseerd is op ethische en morele waarden. Innerlijke rust en een geestelijk evenwicht kunnen immers persoonlijkheidsstoornissen die veroorzaakt worden door psychische aandoeningen en allerlei verslavingen, zoals roken, alcoholisme, drugs en andere zelfdestructieve neigingen, voorkomen.
Er worden enorme sommen geld gestoken in het opvangen van de gevolgen van deze verslavingen. Dit is echter weggegooid geld door het ontbreken van een wettelijk kader. Een soortgelijk probleem zien we bij consumentenbescherming, die vaak blijft steken in mooie woorden, omdat een paar rijken het monopolie hebben op de markt en hun belangen beschermen door een fortuin te besteden aan reclame. Deze stroom manipulatieve informatie zou bestreden moeten worden, op zijn minst door de slogans van de Unie om de grondrechten te eerbiedigen echt in praktijk te brengen. 
Irena Belohorská (NI ).
   – Geachte dames en heren, ook ik wil de heer Trakatellis bedanken voor dit uitstekende verslag. Ik ben het volledig eens met zijn idee om het verslag in twee delen op te splitsen, te weten een deel gericht op de bevordering van de volksgezondheid en een ander deel bedoeld voor het verbeteren van de consumentenbescherming in de periode tussen 2007 en 2013. Ook ik heb een aantal amendementen op dit verslag ingediend en ik ben blij dat sommige amendementen zijn aangenomen. Ik doel daarbij met name op het amendement dat ik zelf het belangrijkst vind, namelijk het amendement dat betrekking heeft op de nieuwe lidstaten.
Er is sprake van een aantal opvallende verschillen tussen de stelsels voor de gezondheidszorg in de lidstaten van de EU. Op dit punt lijken de nieuwe lidstaten in het nadeel te zijn omdat zij met grote uitdagingen in de gezondheidszorg worden geconfronteerd en over weinig financiële middelen beschikken om de situatie te verbeteren. Ontoereikende middelen ten behoeve van de gezondheidszorg vormen niet alleen een groot obstakel voor de ontwikkeling van deze landen, maar ook voor de groei van de Europese Unie in haar geheel. Daarom is het noodzakelijk dat de nieuwe lidstaten voor de financiering van programma’s in de gezondheidszorg meer gebruik gaan maken van de structuurfondsen van de EU. Deze mogelijkheid kan voor hen een bron van hoop zijn omdat zij zo de kans krijgen om de kwaliteit van de dienstverlening in de gezondheidszorg te verbeteren.
Helaas valt de gezondheidszorg uit hoofde van het subsidiariteitsbeginsel niet onder de wettelijke bepalingen van de Europese Unie. Dat betekent dat deze sector aan nationale wetgeving onderworpen is. Ik waardeer het echter dat geprobeerd is de bescherming van de veiligheid van patiënten in het verslag te integreren. De problemen waarmee Europese burgers worden geconfronteerd wanneer zij in het buitenland toegang tot diensten in de gezondheidszorg willen krijgen, vormen een belemmering voor het vrije verkeer. Het is dan ook noodzakelijk om de ambigue regelingen betreffende de vergoedingen voor medische diensten duidelijker te definiëren. Europese burgers vinden de huidige bepalingen en uitspraken van het Europees Hof van Justitie onduidelijk en moeilijk te begrijpen. Patiënten zouden baat kunnen hebben bij het opzetten van een database met informatie over dienstverleners in de gezondheidszorg in andere lidstaten. Daardoor zou de situatie van patiënten ontegenzeggelijk worden verbeterd en zouden mogelijk ook de lange wachtlijsten voor bepaalde diensten kunnen verdwijnen.
Daarnaast hebben de massamedia de mogelijkheid om een bijdrage te leveren aan het verbeteren van de gezondheidstoestand van de bevolking. Het zou een goed idee zijn om een aantal “reality shows” te vervangen door programma’s met een attractief format om de aandacht op onderwerpen te richten die verband houden met voeding. Te weinig aandacht voor een gezonde voeding kan uiteindelijk tot zwaarlijvigheid, hart- en vaatziekten en kanker leiden. Gezien de dreiging van mogelijke bioterroristische aanslagen is het op dit moment, met het oog op de staatsveiligheid, eveneens belangrijk de massamedia te stimuleren aandacht te besteden aan onderwerpen op gezondheidsgebied. Als er dan een epidemie uitbreekt, is de bevolking beter op de hoogte van de fundamentele strategieën om een verspreiding van de ziekte zoveel mogelijk te voorkomen. Het is noodzakelijk dat er meer gerichte aandacht aan de volksgezondheid besteed wordt en dat er voor deze sector meer financiële middelen uitgetrokken worden. Wij weten immers allemaal dat de verwezenlijking van de doelstellingen van de strategie van Lissabon zonder een gezonde bevolking niet mogelijk is.
Thomas Ulmer (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, allereerst wil ik collega Trakatellis hartelijk danken voor de bijzonder prettige samenwerking en zijn uitstekende verslag.
De drie gemeenschappelijke kerndoelen van het EU-beleid op de terreinen gezondheid en consumentenbescherming worden heel helder geformuleerd. Ten eerste, bescherming van de burger tegen risico’s en gevaren waarop het individu geen invloed uit kan oefenen en die door de afzonderlijke lidstaten niet afdoende bestreden kunnen worden. Hier plaatst de tekst een heel duidelijk accent. Ten tweede, vergroting van het vermogen van de burgers om zelf besluiten te nemen waar het hun gezondheid betreft. Ik verwijs hier ook naar het prijzenswaardige initiatief van de Commissie, dat ten doel heeft de beperkingen in het informatiebeleid van de farmaceutische industrie terug te dringen. Ten derde, integratie van het gezondheidsbeleid in andere beleidsterreinen van de Gemeenschap.
Op het gebied van de gezondheid worden in dit verslag drie nieuwe hoofdthema’s geïntroduceerd die verband houden met de nieuwe uitdagingen van onze tijd. Ten eerste de respons op bedreigingen zoals epidemieën – de vogelgriepepidemieën zijn daarvan een actueel en tot de verbeelding sprekend voorbeeld. In de tweede plaats preventie en het beïnvloeden van gedragspatronen; ik noem hier slechts roken, overgewicht, verslaving en gebrek aan beweging als voorbeelden. In de derde plaats de noodzaak van samenwerking tussen de nationale gezondheidsautoriteiten, een samenwerking die op heel wat terreinen nog een stuk beter kan. De subsidiariteit komt daar volgens mij niet mee in gevaar. Ik voorzie juist betere samenwerking, synergetische effecten en een versterking van de subsidiariteit.
Het lijkt mij belangrijk en juist om een scheiding aan te brengen tussen consumenten- en gezondheidsbescherming, aangezien we hier te maken hebben met twee beleidsterreinen die op een verschillende wettelijke basis rusten en dus binnen de Gemeenschap ook verschillende bevoegdheden van de Unie tot gevolg hebben. Persoonlijk verbaas ik mij er wel over wat we in zeven jaar allemaal met 1,5 miljard willen bewerkstelligen. Ik kan slechts hopen dat een groot deel daarvan werkelijkheid wordt, maar laten we niet vergeten dat er in de Bondsrepubliek Duitsland alleen al aan wettelijke sociale premies jaarlijks 180 miljard omgaat.
Ik steun amendement 64 over verruiming van het financiële kader. Dat lijkt mij het minimaal noodzakelijke om überhaupt iets zinnigs te kunnen doen. En dan valt het nog altijd in het niet bij de bedragen die de Gemeenschap in zeven jaar als subsidie voor de tabaksteelt uitgeeft: we hebben het dan over slechts een vijfde van de tabakssubsidies.
In een kaderprogramma kunnen we onmogelijk alle wensen van de burgers en instellingen in Europa vervullen. We hebben geprobeerd daar zo rechtvaardig mogelijk mee om te gaan. Al met al ligt hier volgens mij een grote kans om Europa via gezamenlijke pr-activiteiten weer een stukje dichter bij de burger te brengen. 

Dorette Corbey (PSE ).
   – Voorzitter, commissaris, collega's, allereerst mijn welgemeende complimenten aan collega Trakatellis. Zijn kennis over gezondheid is een bijdrage aan ons debat. Gezondheid is een belangrijk politiek thema, maar in de eerste plaats is gezondheid een nationale bevoegdheid. Het is terecht dat Europa aandacht besteedt aan de gezondheid, maar Europa moet alleen in actie komen als er een duidelijke toegevoegde waarde is. Commissaris, ik verwacht niettemin veel van uw beleid.
Allereerst hoop ik dat u actief al uw collega's aanspoort tot een gezond beleid. Kijk eens door de ogen van de gezondheid naar de landbouwsubsidies; moeten we echt doorgaan met een subsidie op vet, suiker en tabak? Wat mij betreft kiezen we liever groenten en fruit. Of, commissaris, meng u in het gevecht tussen DG Industrie en DG milieu over luchtkwaliteit, chemicaliën en pleit met kracht voor gezondheid. Dat kost geen geld en dat is een van de belangrijkste diensten die u de Europese burgers kan bewijzen.
In de tweede plaats, voer de strijd tegen ongelijkheid en hier sluit ik aan bij wat gezegd is door mevrouw Belohorská. Burgers van Europa hebben een zeer ongelijke toegang tot adequate behandeling. Kankerpatiënten hebben in sommige landen aanzienlijk meer kans om te overleven dan in andere landen. Behandelingsmethoden verschillen, de toegang tot gezondheid is ongelijk. De kennis van patiënten over hun ziekte verschilt per land. Preventie heeft niet in alle landen de aandacht die ze verdient.
Commissaris, breng kennis bij elkaar. Lidstaten, ziekenhuizen, patiëntenverenigingen, behandelaars kunnen van elkaar leren; breng preventie en behandeling bij elkaar. Ik roep u op vooral geen algemene statistieken te verzamelen over de gezondheidstoestand van de bevolking, maar juist heel praktische informatie te verzamelen ten aanzien van de belangrijkste ziekten zoals kanker, reuma, diabetes, longaandoeningen en natuurlijk hart- en vaatziekten en dan kijken waar verbeteringen mogelijk zijn. Misschien kunt u kenniscentra oprichten en netwerken die een waardevolle bron van informatie voor de behandelaar en patiënten kunnen zijn; op die manier levert de Europese Unie een waardevolle bijdrage.
Collega's, mag ik u tenslotte allemaal oproepen om verklaring nr. 1 te ondertekenen, verklaring nr. 1 gaat over diabetes en is door verschillende collega's ingediend. Wij hebben al 260 handtekeningen, er zijn er nog 80 nodig, dus graag uw handtekening. 
Frédérique Ries (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, veiligheid en consumentenbescherming zijn twee terreinen – zoals door elke Eurobarometer weer bevestigd wordt – waarvoor de burger meer Europa wil, en daarom gaat mijn dank uit naar onze twee rapporteurs, de heer Trakatellis en voor vanmiddag mevrouw Thyssen, die blijk hebben gegeven van gezond verstand door voor te stellen de twee programma’s te splitsen.
Na deze inleidende opmerking wil ik me aansluiten bij al diegenen die zich samen met professor Trakatellis, samen met u, commissaris, en samen met heel wat anderen hebben uitgesproken voor een ambitieus programma “Gezondheid”, ook al weten we maar al te goed dat we niet de 1,5 miljard euro waarom we gevraagd hebben, zullen krijgen en waarschijnlijk ook niet de uiterst symbolische grens van één procent van de Europese begroting zullen halen. Uiteindelijk moeten we dan ook keuzes maken en pijnlijke offers brengen. Daarom lijkt het me belangrijk dat we onze inspanningen richten op de vijf à zes ziekten waaraan de meeste mensen overlijden in Europa. We moeten dan ook rekening houden met wat de WHO zegt en amendement 142 steunen, dat is ingediend door de liberale fractie, niet bang zijn bepaalde ziekten met naam te noemen en een stapje extra zetten om bijvoorbeeld hart- en vaatziekten en verschillende vormen van kanker te voorkomen, want ambitie wil niet zeggen dat we op te veel fronten tegelijkertijd actief moeten proberen te zijn.
Onze burgers willen dat Europa effectief en transparant is: we mogen ze niet teleurstellen door onze middelen te zeer te versnipperen. Ze vragen ons ook om een luisterend oor en willen gerustgesteld worden, vooral nu. We kunnen het in dit opzicht niet maken het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding in Stockholm geen fatsoenlijk budget te geven. Laten we immers niet vergeten dat het centrum in 2005 gelanceerd werd, nadat SARS twee jaar geleden bliksemsnel om zich heen had gegrepen! We hebben er dus alle belang bij dat het centrum zijn doelen realiseert nu de vogelgriep op het Europese continent is neergestreken.
Tot slot en ter afsluiting, geachte commissaris, heb ik nog een vraag voor u en ook voor de Raad: hoe gaat u het actieplan gezondheid en milieu financieren en afstemmen op dit nieuwe volksgezondheidsprogramma? We weten allemaal dat Europa zich moet wapenen in de strijd tegen milieuvervuiling die de meest kwetsbaren onder ons treft, zwangere vrouwen, kinderen. De allerjongsten beschermen, dat is ook het Europa van morgen alle kans van slagen geven. 
Carl Schlyter (Verts/ALE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heren Trakatellis en Kyprianou bedanken, die uitstekend werk hebben verricht. We bevinden ons echter in een absurde situatie, waarin we vijf keer meer geld aan tabaksteelt uitgeven dan aan de bevordering van de volksgezondheid. Vijf keer meer geld om de gezondheid aan te tasten dan om die te verbeteren.
Wat ik een goede zaak vind, is dat dit verslag zich toespitst op preventieve maatregelen. De middelen zijn zo beperkt dat die slechts voldoende zijn om goede voorbeelden uit te wisselen, informatie te verspreiden en samen te werken. Het grote geld bevindt zich echter op nationaal niveau en daar zal het grote werk plaatsvinden. Wat de amendementen van het Parlement betreft, wil ik met nadruk wijzen op amendement 53, een goed en belangrijk amendement. Omdat er zo weinig geld beschikbaar is, mag dat niet naar organisaties gaan die, al dan niet openlijk, voor de farmaceutische industrie lobbyen. Het is goed dat nauwkeurig wordt gecontroleerd dat dat niet gebeurt.
De amendementen 92 en 144, betreffende gendergelijkheid, zijn tot nu toe nog niet genoemd. Ik vind dat een belangrijk aspect, waar we aandacht aan moeten schenken. Een te groot deel van het geld gaat naar mannen en de gezondheidszorg voor mannen en er gaat te weinig naar de gezondheidszorg voor vrouwen. De grootste inspanning die Europa hier kan verrichten, heeft echter betrekking op gezondheid en handel. De artikelen over volksgezondheid in het Verdrag worden nauwelijks toegepast op het handelsbeleid. Waar is de gezondheidsdimensie in het beleid op het gebied van alcohol? Hetzelfde geldt voor chemicaliën en bestrijdingsmiddelen. Dat zijn de gebieden waar de grote inspanningen moeten worden verricht.
Mijnheer de commissaris, u kunt een eerste aanzet geven tot die totaalvisie door geen goedkeuring te verlenen voor de acht nieuwe bestrijdingsmiddelen die binnenkort op het toneel verschijnen. Die zijn biopersistent, leiden tot endocriene stoornissen en zijn klasse 2 carcinogeen – een omslachtige opsomming van de perfecte redenen om chemicaliën te verbieden. Die kans kunt u nu aangrijpen.
Kathy Sinnott (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de heer Trakatellis met zijn verslag. Het is belangrijk dat wij nog een keer bevestigen dat de volksgezondheid onder de bevoegdheid van de lidstaten valt. Dat neemt niet weg dat het een goede zaak is dat de EU een manier van leven stimuleert die de gezondheid bevordert en van de lidstaten verlangt dat zij in ieder geval minimumnormen voor de gezondheidszorg hanteren. Dat geldt zeker voor mijn eigen land, Ierland, dat weliswaar over de sterkste economie in Europa beschikt, maar een inadequate gezondheidszorg kent waardoor mensen in risicosituaties terecht komen omdat zij geen beroep kunnen doen op de vereiste primaire zorg.
Diabetes is een goed voorbeeld van een ziekte waarvoor in mijn welvarende kiesdistrict te weinig financiële middelen beschikbaar zijn. Wij beschikken over een halve zorgunit per 250 mensen terwijl er met het oog op een adequate effectiviteit eigenlijk één zorgunit per 50 mensen zou moeten zijn. Ook andere ervaringen met het Ierse gezondheidszorgstelsel hebben mijn evaluatie van dit verslag beïnvloed. Ik zal dan ook een verzoek tot een mondeling amendement indienen dat gericht is op de traceerbaarheid van organen, bloed en weefsel van mensen. De hepatitis-C-schandalen in Ierland hebben immers aangetoond wat de medische gevaren zijn als de bron van de besmetting niet getraceerd kan worden. In een ander Iers schandaal met menselijke organen werden dode kinderen routinematig van organen ontdaan zonder dat hun ouders dat wisten of toestemming daarvoor hadden gegeven. Dit illustreert weer eens dat die traceerbaarheid ook ethisch gezien noodzakelijk is om ervoor te zorgen dat menselijke producten op een legitieme manier worden verkregen.
Ik sluit af met de opmerking dat Europa een rol moet spelen bij het bevorderen van de gezondheid. Ik ben echter van mening dat communautaire fondsen niet gebruikt moeten worden om de belangen van winstgevende bedrijfstakken in de gezondheidszorg te bevorderen; die beschikken namelijk over meer dan voldoende middelen om hun eigen belangen te behartigen. 
Zuzana Roithová (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Trakatellis, de rapporteur en lid van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten, complimenteren met het werk dat hij aan dit verslag heeft besteed, en waarover het Parlement heeft meegepraat. Ook de burgers en de zorgverleners omarmen het nieuwe actieprogramma waarover dit debat gaat. Het belangrijkst is dat, volgens het verslag, politici en zorgmanagers zullen samenwerken bij het uitstippelen van de route om problemen op te lossen die de grenzen van de lidstaten overschrijden. Het verslag plaveit de weg voor een moderne strategie, met name met betrekking tot de coördinatie van activiteiten, maar helaas gaat dit niet gepaard met een gepaste financiering uit Europese middelen, nu de Raad flink heeft gesneden in de begroting van de EU. Er blijft nog veel werk te doen voor de Europese Unie, en dat geldt vooral voor de taken die de afzonderlijke lidstaten niet zelf kunnen vervullen. Niet alleen transnationale overdraagbare aandoeningen zoals HIV/aids en griep dienen te worden bestreden, maar ook drugsverslaving en ziekten die zijn gerelateerd aan de levenswijze. Het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding is speciaal hiervoor opgericht, in combinatie met nationale referentielaboratoria. Dat hierop wordt bezuinigd, is geen goed nieuws en het geeft aan dat de politieke elite van de EU en sommige afgevaardigden in dit Parlement tekortschieten in het stellen van de juiste prioriteiten.
Graag wil ik nog een ander probleem aanstippen. De moderne geneeskunde zorgt ervoor dat mensen langer leven met meer levenskwaliteit, maar de kosten hiervan lopen steeds verder op – tot 60 à 90 procent van de overheidsbegroting. Hoe hoger de financiële bijdrage van de Gemeenschap aan de gezondheidszorg, hoe minder verantwoordelijkheid individuele burgers voor hun gezondheid nemen. Dat blijkt wel in landen waar de gezondheidszorg centraal werd bestuurd en volledig was gereguleerd, waar beslissingen werden genomen over de gezondheid van de patiënt en daarmee ook over de kosten van de bewuste behandeling zonder dat de patiënt erbij werd betrokken. Hoewel er bepaalde hervormingen ten uitvoer zijn gelegd, hebben die geleid tot een minder effectief systeem en duurdere diensten; patiënten, artsen en politici laten oude ideeën en gewoonten maar moeilijk los. Daarom zou ik willen zeggen dat er in geen geval bezuinigd mag worden op programma’s die tot doel hebben cliënten van de gezondheidszorg beter te informeren en het systeem compatibel te maken. Deze middelen worden uiteindelijk dubbel en dwars terugverdiend.
Verder heb ik een onbehaaglijk gevoel over de effectiviteit van bepaalde richtlijnen – die cruciaal heten te zijn voor de bescherming van gezondheid en milieu – die we, dom genoeg, hebben aanvaard. Ik ben bang dat het doel in sommige gevallen is om bepaalde industriële pressiegroepen tevreden te stellen en dat er niet voldoende geld wordt uitgegeven aan de gezondheid van de burger. Daarom doe ik een beroep op de Commissie om een groter deel van de begroting toe te kennen aan een analyse gebaseerd op empirische gegevens. Op die manier kan onze besluitvorming over richtlijnen op meer verantwoorde wijze plaatsvinden en kunnen we meer te weten komen over het werkelijke effect op de volksgezondheid, over de economische kosten en uiteindelijk ook over de uitwerking op de Europese economie. Om die reden steun ik ook amendement 64. 
Anne Ferreira (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, commissaris, geachte collega’s, allereerst wil ik, zoals andere collega’s reeds hebben gedaan, mijn instemming betuigen met het besluit om de aspecten gezondheid en consumentenbescherming van het communautaire actieprogramma op het gebied van gezondheid en consumentenbescherming niet samen te voegen.
Afgezien van het feit dat de bevoegdheden van de Europese Unie op deze twee terreinen uiteenlopen, kan gezondheidsbeleid niet worden beschouwd als consumptiegoed.
Ofschoon ik de invoering van “” een warm hart toedraag, mag dit niet worden gebruikt als een verkapte manier om een voorlichtingsbeleid te testen.
Ik ben de heer Trakatellis erkentelijk dat hij heeft voorgesteld de begrotingsmiddelen voor dit programma fors te verhogen, hetgeen noodzakelijk is om onze doelen en onze acties tot een goed einde te brengen. Meer financiering was welkom geweest gezien de uitdagingen die ons te wachten staan, maar we hebben tot op zekere hoogte al reden tot tevredenheid als de Raad ermee instemt de begrotingsmiddelen voor gezondheid te verhogen in het kader van de financiële vooruitzichten 2007-2013.
Ik wil de nadruk leggen op twee prioriteiten. Ten eerste moeten we de samenwerking en de coördinatie op het gebied van gezondheid verbeteren om sneller te kunnen inspelen op grensoverschrijdende bedreigingen van de volksgezondheid. Was dit het geval geweest, dan hadden we de opmars van de chikungunya-epidemie eerder een halt kunnen toeroepen. Dit moet voor de Europese Unie, de lidstaten en de farmaceutische laboratoria aanleiding zijn een bewakings- en onderzoekssysteem te ontwikkelen voor dit soort ziekten, die dan misschien zeldzaam zijn op het niveau van de wereldbevolking, maar op lokaal niveau rampzalige uitwerkingen hebben.
Tweede prioriteit: om het doel van een betere gezondheid voor alle Europeanen te verwezenlijken, moeten we nagaan welke invloed ecologische en sociale leefomstandigheden hebben op onze gezondheid. Om bepaalde aandoeningen beter te kunnen behandelen, moeten we de oorzaken ervan wegnemen. Iedereen weet dat kwetsbare en kansarme mensen vatbaarder zijn voor bepaalde ziekten dan andere. We moeten de zwaksten te hulp komen.
Wanneer de lidstaten snel vooruitgang zouden boeken op deze twee terreinen, dan zouden onze burgers zich iets meer beschermd voelen door de Europese Unie. 
Marios Matsakis (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de heer Trakatellis met zijn verslag, dat zoals verwacht van uitstekende kwaliteit is. De bescherming tegen ziekten door preventieve maatregelen is een belangrijk aspect van het gezondheidsprobleem in de EU. De drie belangrijkste bronnen van een slechte gezondheid waartegen preventieve actie mogelijk is – tabak, buitensporig alcoholgebruik en een slechte voeding – zijn elk jaar verantwoordelijk voor het vroegtijdig overlijden van miljoenen Europese burgers. Roken is van die drie de grootste boosdoener omdat wordt aangenomen dat tabak een rol speelt bij de dood van één op de drie mensen die roken. Er overlijden veel meer mensen als gevolg van roken dan door drugsverslaving, verkeersongelukken en HIV-infecties bij elkaar. Nu tabak aan zoveel mensen het leven kost, kunnen wij niet om de vraag heen of wij in er de praktijk wel echt genoeg aan doen om onze burgers te helpen bij het stoppen met deze zelfvernietigende verslaving. Ik denk van niet.
Ten eerste blijven wij de tabaksteelt in de EU subsidiëren. Zoals veel collega’s al eerder hebben gezegd, is dat absoluut onverstandig. Ten tweede bieden wij de steeds machtiger wordende multinationale tabaksproducenten nog steeds de mogelijkheid om te lobbyen, waardoor zij ongestoord belangrijke besluitvormingscentra kunnen beïnvloeden; zij kunnen in ieder geval ongestoord lobbyen bij de afgevaardigden van dit Parlement. Ten derde lopen wij achter bij het ten uitvoer leggen van een effectieve voorlichtingsstrategie. Zo zetten wij afschrikwekkende waarschuwingen op pakjes sigaretten waar niemand meer aandacht aan besteedt, terwijl de tabaksfabrikanten populaire filmsterren betalen om in films te roken.
Wij hebben ook geen gestructureerde voorlichtingsprogramma’s in scholen om het roken tegen te gaan. Wij bouwen wel dure ziekenhuisafdelingen om patiënten te behandelen die aan ernstige ziekten lijden als gevolg van dat roken. Tegelijkertijd staan wij toe dat veel artsen die op die afdelingen werken in het openbaar in ziekenhuizen mogen roken waardoor zij het slechtst denkbare voorbeeld geven. Veel lidstaten geven geld uit aan dure afdelingen voor de behandeling van ziekten die door roken zijn veroorzaakt, maar zij geven geen geld uit om rokers programma’s te laten volgen om van dat roken af te komen voordat het te laat is. Tot slot laten veel lidstaten de passieve rokers, zowel op het werk als in recreatieve omstandigheden, aan hun lot over ten gunste van de rokers.
Wellicht is de tijd nu aangebroken, nu wij een commissaris voor volksgezondheid hebben die sterk tegen roken gekant is, om de dood en verderf zaaiende tabaksreuzen op grote schaal de oorlog te verklaren en redelijk optimistisch te zijn over de vraag wie er als overwinnaar uit de strijd zal komen. 
Avril Doyle (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, sta mij toe om allereerst op te merken dat ik mij volledig aansluit bij alles wat de vorige spreker heeft gezegd; ik zal het niet allemaal herhalen, maar petje af! Daarnaast wil ik de heer Trakatellis bedanken voor zijn uitstekende verslag. Ik wil ook de commissaris bedanken voor het feit dat hij vanochtend tegenover ons zo openhartig is geweest door te verklaren dat het communautaire actieplan op het gebied van de gezondheid eigenlijk nu al weer herzien dient te worden als het effectief wil zijn. Door die herziening kunnen wij namelijk op bepaalde gebieden prioriteiten stellen omdat wij anders in een “boekhoudkundige warboel” terechtkomen, zoals hij dat noemde. Het moet mij echter wel van het hart dat dit eigenlijk een beschamende vertoning is.
In het EG-Verdrag is de volgende verklaring opgenomen: “Bij de bepaling en de uitvoering van elk beleid en elk optreden van de Gemeenschap wordt een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid verzekerd.” Het onderhavige verslag betekent een belangrijke stap op weg naar de verwezenlijking van het recht op bescherming van de gezondheid dat elke burger krachtens het Handvest van de grondrechten toekomt.
Hoewel de volksgezondheid onder de bevoegdheid van de lidstaten valt, kan de Europese Unie hieraan een meerwaarde geven en de activiteiten van de lidstaten aanvullen door niet alleen een coördinerende rol te vervullen – iets wat dringend noodzakelijk is – maar door ook de broodnodige modellen van beste praktijken te inventariseren zodat wij van elkaar kunnen leren en “centres of excellence” kunnen creëren. De EU kan ervoor zorgdragen dat het benodigde platform voor een gezamenlijke aanpak door de lidstaten wordt gecreëerd door het gezondheidsthema in alle communautaire beleidsgebieden te integreren, door het uitvoeren van uitgebreide gezondheidseffectrapportages en uitgebreide evaluaties van alle EU-wetgeving en door het bevorderen van een gezonde levensstijl.
Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie was in 2000 het aantal mensen met een te hoog gewicht voor het eerst in de geschiedenis gelijk aan het aantal mensen met een te laag gewicht – meer dan één miljard mensen hadden overgewicht, waarvan er driehonderd miljoen aan zwaarlijvigheid leden. Deze situatie heeft enorme gevolgen voor het sterftecijfer. In dit verband is het onontkoombaar dat wij een preventieve aanpak stimuleren en ik ben dan ook verheugd over een aantal recente initiatieven van de Commissie op dit gebied.
De meer algemene gedragsmatige, sociale en omgevingsfactoren die bepalend zijn voor de gezondheid kunnen op communautair niveau optimaal worden aangepakt via een holistische in plaats van een gefragmenteerde benadering. Indien alternatieve geneeswijzen wetenschappelijk onderbouwd zijn, moeten zij opgenomen worden in het communautaire actieprogramma op het gebied van gezondheid.
De Europese Gemeenschap verkeert in de optimale omstandigheid om transnationale gezondheidsproblemen te bestrijden, zoals de bedreigingen als gevolg van epidemieën van besmettelijke ziekten en voedselgerelateerde incidenten. BSE, SARS en de recente bezorgdheid in verband met de vogelgriep hebben, tot onze schade en schande, de noodzaak onderstreept van een proactieve, preventieve gecoördineerde actie op het gebied van de gezondheid.
De oprichting van communautaire gezondheidsagentschappen zoals het Europees Centrum voor ziektebestrijding en -preventie en de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid, is een toe te juichen en noodzakelijke ontwikkeling voor het aanpakken van de gezondheidsbedreigingen. Deze instanties kunnen echter niet adequaat functioneren als er geen duidelijk beleid op communautair niveau is. Daarnaast moeten zij over voldoende middelen kunnen beschikken om dat beleid ook uit te kunnen voeren. Als het benodigde geld niet in de begroting wordt vastgelegd en er dus geen preventieve strategie uitgevoerd kan worden, kunnen de consequenties, zowel financieel als anderszins, veel groter zijn. Het is onaanvaardbaar en, eerlijk gezegd, onverantwoord als een EU van 25 lidstaten minder geld beschikbaar zou stellen dan de oude EU met 15 lidstaten.
Zou de commissaris ons tot slot kunnen vertellen waar onze richtlijn voor de gezondheidsdiensten is gebleven en wanneer wij over een ontwerpvoorstel kunnen beschikken? 
Karin Jöns (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, ook ik dank de heer Trakatellis hartelijk voor zijn voortreffelijke verslag. Het valt inderdaad niet mee om zo goed mogelijk tegemoet te komen aan alle gerechtvaardigde verlangens en tegelijk ook consequent te blijven. Zo betreur ik dat kanker in het nieuwe gezondheidsactieprogramma niet meer uitdrukkelijk als prioriteit wordt genoemd.
Maar, beste collega, het is meer dan terecht dat u er in uw verslag op wijst dat er voor alle doelen die we ons gesteld hebben natuurlijk ook voldoende middelen moeten zijn. Dat is op dit moment nog lang niet het geval, om er nog maar van te zwijgen dat we vandaag het Commissievoorstel voor een communautair actieprogramma op het gebied van gezondheid en consumentenbescherming als volledig onacceptabel van de hand zullen wijzen.
De burger verlangt ook in het volksgezondheidsbeleid meer en niet minder bescherming van Europa. Bij de door u genoemde prioriteiten voor Europees beleid staat gezondheidsbeleid op een vierde plaats. Alleen daarom al is het dringend geboden dat er weer een zelfstandig gezondheidsactieprogramma komt.
Het is mij een raadsel hoe de Commissie zelf al zo’n laag begrotingsbedrag kon voorstellen, waar de Raad vervolgens nog onder is gaan zitten. We proberen hier dus twee kardinale fouten te herstellen: we willen twee afzonderlijke programma’s en we willen meer geld. Dat zeg ik vooral tegen de Raad. Als de door u verlangde bezuiniging door zou gaan, zou dat betekenen dat uiteindelijk 27 landen het moeten doen met nog maar een derde van het tot nu toe geldende begrotingsvolume. Dat zou dan wel betekenen dat we noch zouden kunnen voorzien in de primaire en secundaire preventie van bepaalde ziekten, noch in de dringend noodzakelijke bescherming tegen de dreiging van ziekten die samenhangen met de globalisering. 
Frederika Brepoels (PPE-DE ). –
   Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, uiteraard wil ook ik allereerst rapporteur Trakatellis feliciteren voor zijn schitterend verslag, maar vooral ook voor het feit dat hij steeds een luisterend oor had voor alle collega's, die uiteindelijk ook graag hun bezorgdheden vertaald zagen in het verslag. Het is een zeer belangrijk verslag, omdat het de communautaire actieprogramma's op het vlak van de volksgezondheid formuleert voor de komende zes jaar, die niet door de lidstaten afzonderlijk kunnen worden ingevuld. Ik denk dat ik mag zeggen dat de rapporteur er perfect in geslaagd is om voor een dergelijk omvangrijk en ook gevoelig gebied, dat volksgezondheid toch is, alle relevante en specifieke aspecten aan bod te brengen.
Ik ben in het bijzonder heel blij dat voor het eerst ook in de mogelijkheid wordt voorzien om de aanvullende en alternatieve geneeskunde op te nemen in de acties, waardoor de burger meer doordachte en verantwoorde keuzes kan maken in verband met zijn eigen gezondheid. Ik besef maar al te goed dat alternatieve geneeswijzen nog al te vaak op hoongelach worden onthaald, maar de vele mensen die er baat bij ondervinden, getuigen natuurlijk van het tegendeel. En nochtans noemt de Europese Commissie zelf een cijfer volgens hetwelk niet minder dan 30% van de bevolking en enkele honderdduizenden artsen en therapeuten hierom vragen.
Een betere kennis van die aanvullende geneeskunde voor onze volksgezondheid zal een belangrijke stap vooruit betekenen. Ik ondersteun ook ten zeerste dat het probleem van het organentekort overal in de Unie wordt aangepakt; zowel het opzetten van gemeenschappelijke platforms voor donoren en ontvangers, als het ontwikkelen van activiteiten ter verbetering van de veiligheid en de kwaliteit van organen kunnen hierbij helpen.
Als lid van de Milieucommissie wil ik vooral de effecten van milieufactoren op de gezondheid benadrukken. Al te vaak blijven mensen in het ongewisse over bijvoorbeeld de impact van blootstelling aan bepaalde giftige stoffen. Het aanleveren van eenduidige informatie, gesteund op wetenschappelijk onderzoek, zou veel menselijk leed kunnen voorkomen en ook misverstanden vermijden.
Zowel op het vlak van preventie, detectie, sensibilisering als van informatie bij ernstige ziekten worden in het actieprogramma specifieke maatregelen voorzien. Als lid van het pas opgerichte MAC, hier in de schoot van het Parlement, de MEPs against Cancer, kan ik deze concrete stappen alleen maar toejuichen. Maar een punt ligt mij nog op mijn lever en ook bij vele andere collega's.
Zolang er geen overeenstemming is bereikt over de financiële vooruitzichten voor de volgende periode blijft dit actieprogramma natuurlijk dode letter. Nochtans zijn de noden groot, de ambities zijn zelfs nog groter en het Parlement zal er in de volgende maanden dus nauw op moeten toezien dat de nodige middelen ook daadwerkelijk ter beschikking komen.
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg (PSE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, ondanks het feit dat gezondheidszorg onder de bevoegdheid van de lidstaten valt, zou de Europese Unie, in het belang van heel de Gemeenschap, optimaal gebruik moeten maken van de mogelijkheid om de maatregelen van de lidstaten aan te vullen. Het is dan ook onaanvaardbaar dat er in de begroting voor de komende jaren gesnoeid wordt in gebieden die bepalend zijn voor de levensstandaard van de burger, zoals gezondheidszorg.
De Europese Unie kan en moet zich inzetten voor de bescherming van de gezondheid en veiligheid van haar burgers, met name omdat de contrasten tussen de lidstaten op het gebied van gezondheidszorg sinds de laatste uitbreiding alleen maar groter zijn geworden. De grote verschillen in de gemiddelde levensverwachting, de gezondheidstoestand en de toegang tot gezondheidszorg houden nauw verband met het ontwikkelingsniveau van de afzonderlijke landen.
Het nieuwe programma ter bescherming van de gezondheid dat de gezondheid van de burger in algemene zin zou moeten verbeteren en waar ook een preventieve werking, in de ruimste zin van het woord, vanuit zou moeten gaan, zou deze verschillen moeten uitvlakken. Nu is het vooral zaak de ongelijkheden in de toegang en de kwaliteit van de gezondheidszorg in de lidstaten weg te werken door vergelijkbare normen in te voeren en de stelsels voor gezondheidszorg in de lidstaten transparanter te maken. Het nieuwe programma zal vooral zijn nut kunnen bewijzen in het geval van een grensoverschrijdende bedreiging van de volksgezondheid. Dan kunnen er gezamenlijke strategieën en maatregelen worden uitgewerkt om, met het oog op de gezondheid en de veiligheid, eventuele bedreigingen te elimineren, de economische belangen van de burger in verband met gezondheid te bewaken en de kosten van de gezondheidszorg voor de burger te verlagen. Een betere doorstroming van informatie over reeds beschikbare medische zorg en de mogelijkheden voor terugbetaling van de kosten op het grondgebied van de Europese Unie zal tot een grotere mobiliteit van patiënten en gezondheidsspecialisten leiden, zoals de auteur van dit bijzonder belangrijke verslag, de heer Trakatellis, terecht opmerkt. 
Christofer Fjellner (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik heb mij diverse malen uitgesproken over het gezondheidsprogramma van de Commissie en ik heb de nodige kritiek geuit, maar ik vind het resultaat heel goed en daarvoor wil ik zowel de heer Kyprianou als de heer Trakatellis bedanken.
Dat gezondheid primair een aangelegenheid voor de lidstaten is, was voor mij een vanzelfsprekendheid. Het verheugt mij dat de meerderheid van het Parlement dezelfde opvatting heeft. Wat wij op EU-niveau doen, moet een meerwaarde voor de patiënten geven. In dat verband zijn er drie elementen waarbij ik betrokken ben geweest en waarvoor ik heb gestreden en die ik vandaag speciaal wil benadrukken. Allereerst is dat het uitgangspunt van dit verslag. Dat is – en moet altijd zijn – dat de eigen betrokkenheid van het individu bij zijn eigen gezondheid het belangrijkste is. Daarom moeten wij politici, in de gezondheidszorg en in de inspanningen voor de volksgezondheid, de burgers – ook als die toevallig ziek zijn – als volwassen mensen beschouwen, met rechten en plichten. Met het recht om over hun eigen leven en hun eigen gezondheidszorg te beslissen. We mogen nooit vergeten dat onze eigen betrokkenheid bij onze eigen gezondheid altijd de beste medicijn is. Daarom is het ongelukkig dat de sociaal-democraten de passages willen schrappen die bedoeld zijn om de eigen betrokkenheid bij de eigen gezondheid te bevorderen.
Als leden van het Europees Parlement moeten wij ook het vrije verkeer in en tussen landen gemakkelijker maken, zodat iedereen de behandeling en de zorg kan zoeken waar hij of zij zelf het meest in gelooft. Op dit moment is er het minst sprake van vrij verkeer in de EU voor degenen die er het meest behoefte aan hebben, namelijk de patiënten. Voor hen worden de grenzen in Europa tot kleine Berlijnse muren, die hun behandelingsmogelijkheden in de weg staan. Voor hen kan het vrije verkeer een kwestie van leven en dood zijn. We moeten niet denken dat de belangrijkste aspecten van de goede samenleving kunnen worden gereguleerd en georganiseerd met planeconomie, een economisch model dat zich zo duidelijk heeft bewezen als het model met de rampzaligste gevolgen voor creativiteit en een gezonde staatshuishouding. We moeten meer keuzevrijheid en meer vrijheid van verkeer hebben.
We moeten ons ook inspannen om ervoor te zorgen dat wij als besluitvormers, uitvoerders en vooral als gebruikers een betere toegang krijgen tot informatie van de gezondheidsdiensten. We moeten de resultaten kunnen vergelijken en niet, zoals op dit moment, alleen de kosten. Dat is niet alleen nodig om van elkaar te kunnen leren, maar ook opdat de gebruikers gebruik kunnen maken van de vrijheid van verkeer en de keuzevrijheid die het Europees Hof van Justitie ze heeft gegeven. Dat is in het voordeel van de patiënten in Europa.
Zo ongeveer tot de Tweede Wereldoorlog was men een slachtoffer als men in contact kwam met de gezondheidszorg. Men was vaak gezonder voordat de dokter werd geroepen dan erna. Door de ontwikkeling van behandelingsmethoden en de komst van medicijnen zijn wij patiënten in onze gezondheidszorgstelsels geworden. Ik ben er echter van overtuigd dat wij in de nabije toekomst consumenten van gezondheidszorg zullen worden, en wij moeten eraan bijdragen om die perspectiefwisseling te bewerkstelligen. Gisteren slachtoffers, vandaag patiënten, morgen gezondheidszorgconsumenten. Dat zou een fantastische ontwikkeling zijn, die ons denk ik niet alleen gezonder, maar ook vrijer maakt.
David Casa (PPE-DE ).
   – Net als mijn collega’s wil ook ik de heer Trakatellis danken voor het uitstekende resultaat dat wij hier vandaag voor ons hebben liggen. Het ten uitvoer leggen van een gezondheidsstelsel is voor alle regeringen een prioritaire doelstelling aangezien de gezondheidssector voor iedereen, zonder uitzondering, van vitaal belang is. Het is een sector zonder grenzen die een wezenlijk onderdeel vormt van elk land. Dat wordt uiteengezet en benadrukt in het Handvest van de grondrechten. Bepaald wordt dat de Europese Unie prioritaire aandacht moet verlenen aan de gezondheidssector. Het is haar plicht om actief op te treden. Zij moet doelstellingen vaststellen om de openbare gezondheidszorg te verbeteren, besmettelijke ziekten te helpen voorkomen en andere risico's die de gezondheid van de Gemeenschap in gevaar kunnen brengen trachten uit te bannen. Daarom is het bijzonder belangrijk dat wij het communautaire actieprogramma op het gebied van gezondheid op een objectieve wijze benaderen, als apart programma, en dat we ons daarbij uitsluitend op deze specifieke sector richten. Wij kunnen niet instemmen met één enkel programma voor twee verschillende gebieden, hoe dicht die ook bij elkaar liggen. Ik vrees dat een dergelijke aanpak de essentie verloren zou laten gaan en meer kwaad dan goed zou doen. Mijn woorden gelden ook voor het programma op het gebied van de consumentenbescherming, waarin een op zich reeds complex onderwerp wordt behandeld dat afzonderlijke aandacht verdient. Wij dringen aan op een programma dat enerzijds de gezondheidsstelsels van de verschillende landen beter op elkaar afstemt en anderzijds bijdraagt aan de verwezenlijking van de individuele doelstellingen van elk land. Ik kan niet nalaten om ook even te onderstrepen dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan mensen die aan chronische ziekten lijden of gehandicapt zijn. Wij moeten ervoor zorgen dat deze mensen niet gemarginaliseerd worden en dat zij vooral ook een hoge levensstandaard genieten. Mensen in moeilijkheden moeten in aanmerking komen voor bijstand die hun het leven gemakkelijker maakt en ook voor onderzoeksprogramma’s ter verbetering van hun levensomstandigheden. Wij moeten tevens oog hebben voor de belangrijke rol die vervuld wordt door degenen die zorgen voor mensen in moeilijkheden. Wij moeten programma’s ten uitvoer leggen om deze personen de nodige opleiding te geven, zodat zij zich op efficiëntere wijze van hun taak kunnen kwijten. Wij beschikken over een programma dat zal uitgroeien tot een belangrijk instrument om patiënten in de gelegenheid te stellen gebruik te maken van de beste behandelingen en de beste medicijnen. Wij beschikken over een opleidingsprogramma dat Europeanen zal helpen om keuzes te maken die hun gezondheid ten goede komen. Het programma zal ons in de gelegenheid stellen om de ongelijkheden tussen de verschillende EU-lidstaten op het gebied van de gezondheidszorg terug te dringen, zodat alle landen op dit vlak over een betere dienstverlening kunnen beschikken. Ja, er staat ons een uitdaging te wachten, een uitdaging die moet uitmonden in effectieve preventie, een efficiëntere gezondheidszorg en een betere levenskwaliteit. 
Péter Olajos (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de heer Trakatellis bedanken voor zijn uitstekende en grondige werk.
Een goede gezondheid is ons grootste bezit en daarom is het een goede zaak dat ook de Europese Unie hier aandacht aan besteedt. Ik sluit mij overigens aan bij de woorden van de heer Fjellner. Als afgevaardigde uit een nieuwe lidstaat ben ik ook blij dat er een opsplitsing is gemaakt tussen de gezondheidsbescherming en de consumentenbescherming, want in ons land gaan deze twee aspecten met totaal verschillende problemen gepaard.
Een lang leven alleen is niet genoeg; het is net zo belangrijk dat wij zo lang mogelijk gezond blijven. Daarom vind ik het met name bijzonder positief dat het programma gericht is op het verlengen van een gezonde levensverwachting van burgers. Het zo lang mogelijk kunnen genieten van een goede gezondheid is essentieel voor het welbevinden van de Europese burgers.
Tegen de achtergrond van de democratische uitdagingen waar wij tegenwoordig mee worden geconfronteerd, is dit onderwerp ook van groot belang voor de duurzaamheid van de socialezekerheidsstelsels. Dat geldt met name voor Hongarije, waar de gezonde levensverwachting tien jaar lager ligt dan in de oudere lidstaten van de Europese Unie. Dat betekent dat het nieuwe programma ook speciale maatregelen dient te bevatten om de verschillen tussen de gezondheidsniveaus van burgers van de Europese Unie terug te dringen.
Onze belangrijkste taak is echter het waarborgen van de preventie en dat is terecht een van de prioriteiten van dit programma. Dat is ook de reden dat ik in mijn amendement heb voorgesteld dat het programma zich moet richten op de gezondheid van kinderen en jonge mensen. Indien er namelijk al op jonge leeftijd voor een gezonde levensstijl wordt gekozen, is dat doorslaggevend om problemen te kunnen voorkomen die zich later eventueel zouden kunnen voordoen.
Tot slot wil ik erop wijzen dat elke cent die wij aan het verbeteren van de gezondheid van onze burgers spenderen, een rendement oplevert dat vele malen hoger is. Er is vrijwel geen rendabeler investering te vinden voor het geld van de Europese belastingbetalers dan gezondheid. Daarom hoop ik dat de benodigde financiële middelen voor een succesvolle tenuitvoerlegging van het voorgestelde programma ook daadwerkelijk beschikbaar gesteld worden.
Sta mij toe om de heer Trakatellis nogmaals namens ons allen te bedanken voor zijn grondige werkzaamheden. Ik hoop dat alle aspecten van dit programma ook ten uitvoer zullen worden gelegd. 
Richard Seeber (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik sluit me aan bij de woorden van dank aan het adres van collega Trakatellis, die prima werk geleverd heeft. Ik dank echter ook de commissaris, omdat ook de Commissie prima werk levert, vooral op het gebied van de vogelgriep, dat nauw met dit onderwerp samenhangt.
Gezondheid is zonder twijfel het gebied dat ons allen en natuurlijk ook de Europese burger het meest interesseert. Het eerste wat opvalt, is dat de levensverwachting de laatste jaren zeer sterk is gestegen. Er zijn cijfers waaruit blijkt dat sinds 1840 de levensverwachting elke tien jaar lineair met 2,5 jaar stijgt. Dat stelt onze gezondheidszorg en sociale zekerheid natuurlijk ook voor nieuwe problemen. Wat ik zeggen wil, is dit: we worden weliswaar steeds ouder, maar we moeten er wel voor zorgen, vooral van de kant van de politiek en de medische wereld, dat al die ouder wordende mensen ook langer gezond blijven.
We staan voor nieuwe uitdagingen. Een deel daarvan werd al genoemd, zoals de vogelgriep. Die zou tot een pandemie kunnen muteren en Europa voor problemen van ongekende omvang kunnen stellen. Daar moeten we goed tegen gewapend zijn, zodat we vroegtijdig de juiste maatregelen kunnen nemen. Verder wil ik erop wijzen dat de problemen die aids, kanker, suikerziekte, hart- en vaatziekten met zich meebrengen nog steeds onze aandacht behoren te hebben, omdat ze nog altijd een groot gevaar voor onze burgers zijn.
Natuurlijk dienen we te beseffen dat de gezondheidszorg in principe een zaak van de lidstaten is, maar dat neemt niet weg dat we ons van Europese zijde moeten afvragen waar wij daadwerkelijk die Europese meerwaarde waarvan zo hoog wordt opgegeven, kunnen helpen verwezenlijken, waar we er vanuit Europa concreet aan kunnen bijdragen dat onze burgers langer in gezondheid leven. Een van die gebieden is stellig dit grensoverschrijdende element. Ziekten trekken zich van grenzen immers weinig aan.
Een ander element is kennis. Laat ik wat dat betreft nog eens enkele cijfers noemen: juist in de medische wereld is de omvang van kennis enorm toegenomen en daar zijn natuurlijk kosten aan verbonden. Als we het kennisniveau van rond de vorige eeuwwisseling, de tijd van Bismarck, zouden nemen en naar onze eigen tijd verplaatsen, zouden we nog maar 1 procent van onze gezondheidsbudgetten nodig hebben. De overige 99 procent gaat op aan kennis die pas sindsdien verworven is. Gezondheid kost dus gewoon geld. Daarom sta ik volledig achter de rapporteur wanneer hij die 1,5 miljard euro ook van de Europese Unie eist. We kunnen nu eenmaal niet allerlei ambitieuze gezondheidsprogramma’s aannemen, zonder het daarvoor benodigde geld ter beschikking te stellen.
Een ander punt is het hele terrein van de preventie. Ik wees er al op dat de mensen steeds ouder worden. Daarmee groeit ook het belang van een gezonde levenswijze en preventie. Nog belangrijker is dat op dit punt veel medisch onderzoek gedaan zal moeten worden om de uitgaven voor de gezondheidszorg op lange termijn te saneren.
Al met al zijn we op de goede weg, maar we mogen niet de ogen sluiten voor de uitdagingen die de toekomst brengt. 
Markos Kyprianou,
   – Mijnheer de Voorzitter, sta mij toe om de afgevaardigden te bedanken voor een zeer interessant debat. Ik zal hierbij een paar korte kanttekeningen plaatsen.
Ten eerste de agentschappen. Ik ben het er volledig mee eens dat zowel het Europees Centrum voor ziektebestrijding en -preventie (ECDC) als het Europees systeem voor toezicht op influenza (EISS) belangrijke instanties zijn om het gezondheidsbeleid uit te voeren, maar dat mag niet ten koste gaan van andere beleidsopties. Als het financieringsniveau niet wordt verhoogd, zullen wij een onmogelijke keuze moeten maken ofwel om de beide agentschappen volledig te financieren en verder absoluut niets te ondernemen, ofwel om het geld op te splitsen waarbij ik mij wel afvraag of wij daar überhaupt iets mee zouden opschieten. Dat is een belangrijke vraag.
Met betrekking tot de financiering wil ik de afgevaardigden voor hun steun bedanken. Gezien de wijze waarop wij in de Unie op gezondheidsgebied te werk gaan – over het algemeen via niet-wetgevende initiatieven – is er meer geld nodig. Bij wetgeving is het veel eenvoudiger om de aangenomen voorstellen naar de lidstaten te sturen in de verwachting dat zij deze ook ten uitvoer zullen leggen. Als het echter gaat om initiatieven op coördinatiegebied, om aanbevelingen of om het uitwisselen van beste praktijken, is er gewoon meer geld nodig. Ik vind ook dat wij ons niet op het terrein van de bevoegdheden van de lidstaten moeten begeven. Wij gaan ons daarom nadrukkelijk richten op gebieden waarop wij een Europese meerwaarde kunnen creëren door op communautair niveau actie te ondernemen. Dat is in feite precies wat dit programma beoogt.
De gezondheidsdiensten vallen onder de bevoegdheid van de lidstaten. Daar bestaat geen twijfel over. Maar in een Unie van solidariteit mogen wij de ongelijkheden die er vandaag de dag op gezondheidsgebied in de Europese Unie bestaan niet accepteren. Zo kan de levensverwachting tussen lidstaten bijvoorbeeld tien jaar uiteenlopen.
De mobiliteit van patiënten is ook een belangrijke kwestie. Het gaat om een praktisch probleem dat wij moeten oplossen en wij zullen daartoe dan ook voorstellen indienen. Onze doelstelling daarbij moet zijn om patiënten een zorgniveau van hoge kwaliteit aan te bieden in hun woonomgeving, op de locaties waar hun families zich bevinden en waar zij de taal spreken. Dat kan gerealiseerd worden door verwijzingscentra in te richten, door de uitwisseling van beste praktijken, door de coördinatie van lidstaten en gezondheidszorgstelsels en door op basis van samenwerking een optimale dienstverlening te creëren. Nogmaals: dat is niet in strijd met de bevoegdheden van de lidstaten en het subsidiariteitsbeginsel.
Wij besteden niet alleen aandacht aan de ‘populaire, traditionele’ geneeskunst. Integendeel. Er is ook ruimte in het programma voor zeldzame ziekten en voor weesgeneesmiddelen. Wij bevorderen dus ook activiteiten op dat gebied.
Ik ben het absoluut eens met datgene wat er over tabak is gezegd en ik zou het zeer op prijs stellen om hierover ooit een specifiek debat te houden. De opmerking over de subsidies is juist, maar ik zou daaraan toe willen voegen dat die subsidies uiteindelijk uitgefaseerd zullen worden. Een daartoe strekkend besluit is inmiddels genomen. Het tabaksfonds dat wij met betrekking tot communautaire voorlichtingscampagnes hebben gefinancierd, ontvangt echter ook geld via deze subsidies. Zodra die subsidiekraan gesloten is, zal er dus geen geld meer beschikbaar zijn voor communautaire campagnes over de gevolgen van tabaksgebruik. Ook dit is een onmogelijke situatie en ik hoop dat wij hiervoor in de nabije toekomst een oplossing kunnen aandragen.
Wat alcohol betreft, wil ik erop wijzen dat wij tegen het eind van dit jaar, of ergens na de zomer, een communautair voorstel zullen overleggen voor een Europese alcoholstrategie. Ik heb ook nota genomen van de opmerkingen over pesticiden.
Met betrekking tot de financiering wil ik mij graag tot mevrouw Doyle richten: ik neem aan dat het om een boekhoudkundige fout gaat – dat wil zeggen, ik hoop dat het om een boekhoudkundige fout gaat – omdat ik niet kan geloven dat het een bewuste beslissing was om te bezuinigen op de financiering van de gezondheids- en consumentenbescherming. Ik hoop dat iemand straks bij de definitieve, overkoepelende afspraken bemerkt wat het effect van dat compromis op deze twee specifieke gebieden zal hebben, zodat een en ander nog rechtgezet kan worden. Mocht het wel een bewuste beslissing geweest zijn, dan kan ik alleen maar zeggen dat ik die betreur.
Wat de alternatieve geneeswijzen betreft, heb ik nota genomen van de gemaakte opmerkingen. Wij zijn echter van mening dat dit meer een zaak is die onder het subsidiariteitsbeginsel valt. Het voorstel van de Commissie is niet bedoeld voor specifieke behandelmethoden.
Met betrekking tot het milieu en de gezondheid richt ik het woord tot mevrouw Ries. In het kader van het huidige programma zijn er op dat vlak al maatregelen van kracht. Die maatregelen blijven in het nieuwe programma gehandhaafd, met name wat de milieu-gezondheidsdeterminanten betreft.
Dat brengt mij bij de verschillende soorten ziekten. Ik kan u de verzekering geven dat kanker, naast andere ziekten, een van onze prioriteiten is. Wij hebben echter een nieuwe beleidslijn ingevoegd die gericht is op het verminderen van de ziektelasten. Wij zijn van mening dat wij voor een programma van zeven jaar meer flexibiliteit nodig hebben en dat is de reden dat wij geen lijst met specifieke ziekten hebben opgenomen. Dat kan echter alsnog gebeuren door een aantal uiteenlopende besluiten die in de loop van het programma worden genomen. Door bepaalde ziektes wel te noemen, worden andere ziektes automatisch uitgesloten en daarom willen wij graag een meer flexibele aanpak.
Ik wil de geachte afgevaardigden er ook aan herinneren dat ik nog een uitgebreider voorstel met betrekking tot de gezondheidsstrategie zal overleggen. In dat voorstel zal het programma nader uitgewerkt worden op basis van de financiële middelen die uiteindelijk ter beschikking gesteld worden; dat betekent dat wij dan over een omvattende, bredere strategie beschikken die samen met de belanghebbenden en de burgers opgesteld is.
Tot slot wil ik de heer Trakatellis en de leden van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid nogmaals bedanken voor het uitstekende werk dat zij hebben verricht. Ik dank u nogmaals voor uw steun op dit zeer belangrijke beleidsterrein.
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
Wij allen willen professor Trakatellis nogmaals bedanken voor zijn uitstekende werk.
De stemming vindt vandaag plaats tijdens de stemmingen.

De Commissie kan de volgende amendementen aanvaarden: 4, 6, 7, 8, 9, 11, 12, 13, 17, 20, 21, 22, 24, 25, 30, 34, 35, 36, 44, 51, 55, 59, 60, 61, 65, 66, 69, 70, 72, 78, 80, 84, 85, 86, 88, 99, 100, 101, 102, 103, 106, 108, 111, 113, 119, 120, 122, 123, 124, 126, 132, 135, 139, .
De Commissie kan de volgende amendementen gedeeltelijk aanvaarden: 16, 31, 32, 56, 57 en 90.
De Commissie kan de volgende amendementen in gewijzigde formulering aanvaarden: 10, 14, 23, 26, 27, 28, 29, 39, 46, 50, 63, 67, 71, 73, 79, 81, 91, 110, 115, 116, 118 en 137.
De Commissie kan de volgende amendementen niet aanvaarden: 5, 33, 47, 54, 58, 64, 68, 82, 83, 89, 95, 96, 98, 104, 105, 112, 128, 130, .
De Commissie verwerpt de volgende amendementen voornamelijk vanwege de voorgestelde opsplitsing van het programma of om financiële redenen: 1, 2, 3, 15, 18, 19, 37, 38, 40, 41, 42, 43, 45, 48, 49, 52, 53, 62, 74, 75, 76, 77, 87, 92, 93, 94, 97, 107, 109, 114, 117, 121, 125, 127, 129, 131, 133, 134, 136, 138, 140 en .
(De onderstreepte amendementen zijn nieuwe amendementen die op 8 maart 2005 door fracties zijn ingediend.) 

De Voorzitter.
   – Aan de orde is het verslag van Marianne Thyssen, namens de Commissie interne markt en consumentenbescherming, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma op het gebied van gezondheid en consumentenbescherming (2007-2013) – Gezondheidsaspecten [COM(2005)0115 – C6-0225/2005 – 2005/0042B(COD)] (A6-0032/2006).
Alvorens het woord te geven aan de commissaris, wil ik u erop attenderen, geachte collega’s, dat we nog maar een twintigtal minuten over hebben voor het debat voordat de stemmingen van start gaan. U zult begrijpen dat we in deze omstandigheden het debat niet kunnen afronden. Ik zeg het u liever meteen: ik zal het debat moeten onderbreken. 
Markos Kyprianou,
   – Mijnheer de Voorzitter, sta mij toe om allereerst de rapporteur, mevrouw Thyssen, de afgevaardigden in dit Parlement en de leden van de Commissie interne markt en consumentenbescherming te bedanken voor de uitstekende en nauwe samenwerking en voor de steun die zij aan het consumentenprogramma hebben gegeven.
Ik wil mij alvast vooraf verontschuldigen als ik een aantal dingen herhaal die ik ook gezegd heb met betrekking tot het gezondheidsgedeelte van het programma. Aangezien het echter om afzonderlijke debatten gaat, is het belangrijk dat een aantal opmerkingen nog een keer worden gemaakt maar dan nu met betrekking tot het consumentenprogramma.
Het probleem met de begroting is bijvoorbeeld vergelijkbaar: een kleinere begroting betekent minder ruimte voor beleidsmaatregelen en dat betekent ook dat wij minder geld ter beschikking hebben voor de Unie van 27 (25 plus 2) dan voor de oude Unie van 15 lidstaten.
In het tijdperk van de consumentenbescherming, waarin wij met name met het oog op de nieuwe lidstaten en de toetredingslanden krachtige initiatieven moeten ontwikkelen, zal dit tot ernstige problemen leiden. Het feit dat er minder geld beschikbaar is, zal uiteraard ook gevolgen hebben voor de steun die wij aan consumentenorganisaties kunnen geven, vooral met betrekking tot het financieren van projecten en het opleiden van personeel.
In datzelfde verband wik u nogmaals wijzen op de brief die Commissievoorzitter Barroso aan Voorzitter Borrell heeft gestuurd over zijn bezorgdheid op dit punt. In die brief heeft hij uitgelegd dat er minder geld dan in 2006 beschikbaar zal zijn als er aan het compromis wordt vastgehouden. Daarnaast heeft hij om aanvullende inspanningen op dit gebied verzocht. Net als bij de gezondheidszorg betekent een bezuiniging op de financiering van deze omvang dat het ook geen zin heeft om kleine hoeveelheden geld over heel veel acties uit te smeren. Bij een dusdanige beperking van de financiële middelen moeten wij een nieuw evaluatie uitvoeren, nieuwe prioriteiten stellen en een besluit nemen op welke gebieden wij ons willen richten; dat zullen dan de gebieden zijn waar wij het grootste effect kunnen bewerkstelligen. Ik hoop dat een en ander nog rechtgezet kan worden en dat het benodigde geld er uiteindelijk toch komt, zodat wij het programma in zijn oorspronkelijke vorm kunnen uitvoeren.
Wat het opsplitsen van de programma’s betreft, heb ik alle begrip voor het standpunt van de Commissie interne markt en consumentenbescherming. Ik begrijp waarom zij de voorkeur aan twee afzonderlijke programma’s geeft. Zoals ik al eerder heb gezegd, zijn wij van mening dat het een zekere meerwaarde oplevert als wij aan een gecombineerd programma blijven vasthouden, waarbij wel een duidelijk onderscheid gemaakt moet worden tussen acties gericht op de bescherming van de gezondheid en acties die voor de consumentenbescherming zijn bedoeld. Door een gecombineerde aanpak kunnen wij echter profijt hebben van acties die op overlappende gebieden uitgevoerd kunnen worden en van meer schaalvoordelen.
Gezien het feit dat de onderhandelingen over de financiële vooruitzichten nog niet afgerond zijn en het resultaat daarvan ook van invloed zal zijn op het standpunt van de Commissie, kunnen wij hieromtrent op dit moment nog geen definitief standpunt innemen. Dat betekent dat wij de amendementen die op dat opsplitsen betrekking hebben, moeten verwerpen. Nadat het debat over de financiële vooruitzichten is afgerond, zal de Commissie deze kwestie in heroverweging nemen. Ik zeg nogmaals dat het Parlement zijn wensen heel duidelijk kenbaar heeft gemaakt en ik heb dan ook terdege nota genomen van het overduidelijke – vrijwel unanieme – standpunt van het Parlement.
Ik zal niet op elk amendement afzonderlijk ingaan. Het Parlement krijgt uiteraard de beschikking over een volledig overzicht van het standpunt van de Commissie met betrekking tot elk individueel amendement. Ik zou het op prijs stellen als dat overzicht opgenomen zou kunnen worden in het volledige verslag van deze vergadering.(1)
De amendementen die wij niet kunnen overnemen, hebben over het algemeen betrekking op de genoemde opsplitsing. Wij kunnen die amendementen niet overnemen om de reden die ik zojuist heb genoemd of vanwege het feit dat zij buiten de werkingssfeer van het communautaire consumentenbeleid vallen. Wij zijn het niet zozeer oneens met de inhoud van de voorstellen, maar wij zijn van mening dat zij de grenzen van het communautaire consumentenbeleid overschrijden en dat wij – gezien de huidige situatie – niet in staat zullen zijn om een aantal van die voorstellen te financieren.
De andere kwesties kunnen op onze instemming rekenen, met name wat de integratie van de consumentenbelangen in andere beleidsterreinen betreft. Wij willen graag dat er bij veel andere essentiële initiatieven betreffende het consumentenbeleid voldoende rekening wordt gehouden met de consumentenbelangen en wij gaan ervan uit dat het Parlement ons hierin ondersteunt.
Tot zover dit korte overzicht van het standpunt van de Commissie over deze kwestie. Ik zie uit naar een interessant debat. 
Marianne Thyssen (PPE-DE ),
   . – Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, als rapporteur van de IMCO wil ik expliciet bevestigen wat eigenlijk in het vorige debat al duidelijk is geworden; ook de Commissie interne markt is tegen een geïntegreerd programma volksgezondheid en consumentenbescherming en met de steun van de Conferentie van de voorzitters vragen we een eigen meerjarenprogramma voor consumentenbescherming. Omdat de commissaris toch nog niet helemaal overtuigd lijkt, som ik de redenen daarvoor nog even op.
De communautaire bevoegdheden op elk van deze twee terreinen zijn onderling te verschillend. Hetzelfde geldt voor de maatschappelijke doelstellingen van de betrokken middenveldorganisaties; de interne bevoegdheidsverdeling, ook in de lidstaten, staat veelal haaks op een geïntegreerde aanpak. Een patiënt is iets anders dan een consument en niet in het minst, wij willen zekerheid inzake de omvang van het voor consumentenzaken beschikbare budget en wij willen voorkomen dat, wanneer er een crisis is op het vlak van volksgezondheid, het consumentenbeleid het budgettaire slachtoffer zou worden van een dringende volksgezondheidsbehoefte die normaliter via een flexibiliteitsinstrument moet kunnen worden opgelost.
Collega's, eigenlijk voel ik mij bij de behandeling van dit verslag vandaag, bij gebrek aan financiële perspectieven, wat ongemakkelijk. Ongemakkelijk omdat we geen zicht hebben op het budget terwijl ik heel goed aanvoel dat de omvang van het budget en de inhoudelijke invulling van het programma twee keerzijden van eenzelfde medaille zijn. Maar onze ambities op het terrein van het consumentenbeleid kunnen we moeilijk drukken. Alle Europese instellingen gebruiken het communautair consumentenbeleid al jaren om te illustreren dat Europa echt wel bekommerd is om de zorg van de gewone mensen. En in tijden van uitbreiding, wanneer de behoefte des te groter is om de interne markt een consumentendimensie te geven, wanneer we ook de Europese Unie haar menselijk gelaat moeten kunnen laten bewaren, in zulke tijden kunnen wij de ambities op het vlak van consumentenbescherming niet ongestraft terugschroeven.
En alleen al omwille van de aanwezigheid van de drie instellingen – ik ga er dan vanuit dat het Oostenrijks raadsvoorzitterschap hier behoorlijk vertegenwoordigd is – alleen al daarvoor dacht ik dat het toch wel nuttig was vandaag te pleiten voor het bewaren van het in het Commissievoorstel opgesomde budget. Ik denk dat we het daar echt wel bij moeten houden.
Voorzitter, wij hebben in overleg met professor Trakatellis van de Milieucommissie het budget netjes opgesplitst volgens de door de Commissie gehanteerde verdeelsleutel. Wij komen zo voor consumentenbescherming tot een bedrag van 233 miljoen euro over 7 jaar. In afspraak met onze financiële perspectievenonderhandelaar, onze collega Böge, hebben wij er in de IMCO niets aan toegevoegd, maar laten we dit niet verkeerd begrijpen: dit wil absoluut niet zeggen dat we later met minder genoegen zullen nemen. De drie begrotingsautoriteiten wordt verzocht deze boodschap letterlijk op te nemen. Met minder zijn we niet tevreden omwille van het belang van de materie, het door de uitbreiding toegenomen werkveld en het noodzakelijke vertrouwen van de consument in de interne markt.
Voorzitter, ik wil mijn collega's van de IMCO danken, omdat zij zich pal achter deze lijn geschaard hebben en ook omdat wij ons hebben kunnen beperken tot slechts twee grote aanvullende aandachtspunten op het voorstel van de Europese Commissie dat door mijnheer de commissaris overigens meer dan behoorlijk was geconstrueerd.
1. Wij willen dat de programmatie meer oog heeft voor het erbij betrekken van de lidstaten met een minder lange traditie op het vlak van consumentenbescherming, op het vlak van de consumentenbeweging, de capaciteitsopbouw van consumentenbonden en hun participatie aan de beleidsvoorbereiding.
2. Er moet bijzondere aandacht gaan naar de veroudering van de bevolking en ook naar andere kwetsbare consumentengroepen. Mensen met ervaring in consumentenrecht weten dat wij die kwetsbare groepen niet op een afdoende wijze kunnen meenemen in wetgeving, die per definitie een algemene draagwijdte heeft, maar in een consumentenprogramma kunnen we ons op doelgroepen richten en kunnen we die kwetsbare consument wel meepakken en dat moeten we doen, als we willen gaan naar een warme menselijke maatschappij.
Beste collega's, dit is het eerste verslag van de Commissie consumentenbescherming in meer dan 10 jaar waarbij onze betreurde IMCO-voorzitter, Phillip Whitehead, niet het woord neemt. Wij blijven hem missen en mijn jarenlange vriendschappelijke collegiale samenwerking met Phillip brengt me ertoe dit verslag aan hem op te dragen. Collega's, ik vraag uw steun voor dit alles, ik vraag ook de steun van de Commissie en de Raad voor ons voorstel. Ik dank u voor de samenwerking, ik dank u voor uw respect voor Phillip Whitehead, want dat zijn we hem verschuldigd en ik dank ook de mensen van het IMCO-secretariaat, die dit dossier heel professioneel hebben begeleid.
Voorzitter, nog een woord. Waarschijnlijk zullen niet alle collega's kunnen spreken voor de lunch; we zullen dan ook een afspraak moeten maken over de stemming, want dit is een codecisieverslag; mocht niet iedereen kunnen spreken voor de lunch, dan zou ik ervoor willen pleiten om de stemming te verschuiven naar de zitting van volgende week in Brussel; ik denk namelijk dat we dat niet van toevalligheden kunnen laten afhangen en dat we niet met een heel kleine aanwezigheid over zo'n thema, dat zoveel mensen aangaat, kunnen stemmen. Dat is mijn suggestie als rapporteur. 
De Voorzitter.
   – Mevrouw Thyssen, uw verzoek om de stemming te verschuiven zal zo dadelijk, helemaal aan het begin van de stemmingen, aan het Parlement worden voorgelegd door de ondervoorzitter die mijn plaats inneemt. 
Reinhard Rack (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de situatie waar collega Thyssen terecht op heeft gewezen, is precies waar ik het over wil hebben. Gisteren beklaagden we er ons over – en met recht – dat het debat gaande was terwijl er nog collega’s binnenkwamen en dat commissarissen het woord voerden, terwijl niemand hen echt goed kon verstaan. Vandaag doet zich precies dezelfde situatie weer voor.
Als we het in dit Huis niet voor elkaar krijgen dat debatten ofwel strak georganiseerd zijn en men zich aan zijn spreektijd houdt, ofwel dat er tijd tussen de stemming en het einde van het debat vrijgehouden wordt, dan dienen we echt te overwegen het over een andere boeg te gooien. Wat collega Thyssen voorgesteld heeft, verdient in elk geval op één punt onze volledige steun: de stemming dient verschoven te worden naar een tijdstip waarop alle collega’s aanwezig kunnen zijn. 
De Voorzitter.
   – Ik begrijp u maar al te goed, meneer Rack, maar op verzoek van de rapporteur zelf, die als ik het goed begrepen heb vanmiddag niet aanwezig kan zijn, hebben we besloten vanochtend een begin te maken met het debat over dit verslag.
Dan geef ik nu het woord aan de rapporteurs voor advies. 
Brigitte Douay (PSE ),
   Mijnheer de Voorzitter, de 460 miljoen Europeanen willen niet alleen dat hun gezondheid steeds beter beschermd wordt, daarover hebben we zojuist gedebatteerd, maar ook hun positie als consumenten. De gezondheidscrises van de afgelopen jaren en de mondialisering, waardoor niet alle producten meer traceerbaar zijn, maken consumentenbescherming in Europees verband zinvoller dan ooit tevoren. De interne markt kan immers niet naar behoren functioneren zonder het vertrouwen van de consument. Door de burgers te laten zien dat het zich echt bekommert om hun gezondheid en veiligheid en dat het zich echt de middelen verschaft om actie te ondernemen, geeft Europa duidelijker aan waar het voor staat.
Ik wil mevrouw Thyssen dan ook bedanken voor haar prima verslag. De Commissie interne markt en consumentenbescherming, ofwel de IMCO, heeft een begroting van 233 miljoen euro voorgesteld, gespreid over zeven jaar voor het specifieke actieprogramma “Consumentenbescherming”; deze begroting, een toename ten opzichte van het huidige programma, is onontbeerlijk als we de doelen willen realiseren, ambitieus als ze zijn met het oog op de nieuwe verplichtingen die de uitbreiding met zich meebrengt. Laten we hopen dat er niet al te drastisch in gesneden zal worden indien de financiële vooruitzichten tegenvallen, want wat Europese consumenten nodig hebben is een begroting waarmee beloften kunnen worden nagekomen zodat hun bezorgdheid kan worden weggenomen. Dit is niet haalbaar als de Europese Unie op dieet wordt gezet!
Ik betreur het niettemin dat de door de Begrotingscommissie goedgekeurde amendementen betreffende voorlichting en de strijd tegen namaak niet zijn overgenomen door de IMCO. In economisch opzicht is namaak een echte plaag, net zo goed voor de gezondheid als voor consumenten. De bekende merken, het MKB en alle sectoren van economische en menselijke activiteit worden erdoor getroffen: valse medicijnen, defecte huishoudelijke apparaten, ondermaatse reserveonderdelen, gevaarlijk speelgoed, giftige huidverzorgingsproducten, en ga zo maar door.
Het lijkt me van belang in het kader van een beleid ter bescherming van de consument, om de potentiële kopers van namaakproducten beter voor te lichten over de risico’s die ze lopen; daarom wil ik dit aspect van consumentenbescherming nogmaals onderstrepen, ook al is de strijd tegen namaak opgenomen in andere acties van dit programma.
Aloyzas Sakalas (PSE ),
   – Ik wil mevrouw Thyssen graag gelukwensen omdat zij erin is geslaagd om een uitstekende analyse van het document van de Europese Commissie te maken. Wij moeten ons ook gelukkig prijzen dat de leiders van het Europees Parlement besloten hebben om het hoofdstuk van de bescherming van de consumentenrechten en dat van de gezondheidsbescherming apart te behandelen. Als dat niet gebeurd zou zijn, zou de consumentenbescherming overschaduwd blijven worden door de gezondheidsbescherming. Die aparte behandeling van beide hoofdstukken betekent echter niet automatisch dat ook de problemen op deze gebieden afzonderlijk aangepakt zullen worden. Indien het toezicht op deze twee gebieden niet opgesplitst wordt, vallen beide gebieden immers onder de verantwoordelijkheid van hetzelfde agentschap. De Commissie juridische zaken is van mening dat het voor het verbeteren van de bescherming van de consumentenrechten essentieel is dat de consumentenbescherming in het burgerlijk recht wordt geïntegreerd. In de tussentijd dient het directoraat-generaal Gezondheid en consumentenbescherming van de Commissie nauw samen te werken met het directoraat-generaal Justitie, vrijheid en veiligheid en het directoraat-generaal Interne markt en diensten, omdat de consumentenbescherming deels ook onder de verantwoordelijkheid van deze directoraten-generaal vallen. Het is zonneklaar dat het door de uitbreiding van de interne markt voor afzonderlijke landen vrijwel onmogelijk is om de bescherming van de consumentenrechten ten uitvoer te leggen zonder een nauwe samenwerking met andere lidstaten van de EU. Daarom dient ook het Europees agentschap voor consumentenbescherming nauw samen te werken met nationale agentschappen, met name overheidsinstanties, aangezien zij over alle informatie beschikken op het gebied van de consumentenrechten. Wij moeten onderkennen dat kinderen en oudere mensen tot de meest kwetsbare consumenten behoren en dat zij niet in staat zijn om hun rechten op een effectieve manier te beschermen. De betreffende agentschappen dienen daarom speciale aandacht aan deze consumentengroepen te geven. De Commissie juridische zaken heeft amendementen ingediend met het oog op het consolideren van de eerdergenoemde voorstellen. Ik doe een dringend beroep op u allen om steun te geven aan het verslag van mevrouw Thyssen én aan de amendementen van de Commissie juridische zaken. 
De Voorzitter.
   – Geachte collega’s, ik zit met een klein probleem dat ik u kort en bondig zal voorleggen. De rapporteurs voor advies van de verschillende commissies zijn zojuist aan het woord geweest. Ik word geacht het debat nu te onderbreken, vóór het blok van de sprekers die het woord voeren namens de fracties. De spreker namens de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten, de heer Stubb, kan vanmiddag echter niet aanwezig zijn en heeft derhalve gevraagd nu meteen het woord te mogen nemen, waarbij hij drie minuten spreektijd krijgt. Uit billijkheidsoverwegingen moet ik de andere sprekers die het woord voeren namens de fracties, te weten mevrouw Patrie voor de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement, mevrouw Malmström namens de Fractie Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa, mevrouw Svensson namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, de heer Batten namens de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten, en de heer Mölzer in zijn hoedanigheid als niet-ingeschrevene of ze ermee instemmen dat de heer Stubb vanochtend nog het woord neemt. Als een van de collega’s die ik zojuist heb genoemd hier bezwaar tegen heeft, kan ik de heer Stubb niet het woord geven. Als daarentegen niemand bezwaar maakt, zal onze collega gedurende drie minuten het woord voeren.
Heeft een van de zes collega’s die ik zojuist heb genoemd er bezwaar tegen dat de heer Stubb nu direct het woord neemt?
Niemand maakt bezwaar, en ik wil iedereen daarvoor bedanken. De heer Stubb is dus hedenochtend de eerste spreker voor dit debat, dat om 15.00 uur zal worden voortgezet. 
Alexander Stubb,
Mijnheer de Voorzitter, er is een oud Swahili-gezegde dat als volgt luid: . Ik heb een beetje het gevoel dat ik nu in deze positie verkeer!
Ik wil mevrouw Thyssen graag bedanken voor een uitstekend verslag. Ik kan haar meedelen dat mijn fractie en ikzelf elk woord in dat verslag steunen. Sta mij toe om drie opmerkingen te maken.
Ten eerste vind ik niet dat wij een afzonderlijk consumentenprogramma voor nieuwe lidstaten nodig hebben. Wij zijn één grote familie. Laten wij aan die grondgedachte vasthouden.
Ten tweede klopt het dat de samenwerking verbeterd moet worden, maar daar hebben wij geen agentschap voor nodig. Ik roep de Commissie dan ook op om niet nog een nieuw agentschap op te richten.
Ten derde moeten wij proberen om de consumenten te activeren en in gedachten houden dat wij eigenlijk helemaal niet zo veel geld voor consumentenbeleid uittrekken: 40 miljoen euro per jaar; dat is 0,03 procent van de totale begroting.
Sta mij toe om mevrouw Thyssen te feliciteren met het uitstekende werk dat zij heeft verricht.
De Voorzitter.
   – Dank u dat u het nijlpaard hebt laten terugkeren naar de rivier!
Het debat over het verslag van mevrouw Thyssen wordt thans onderbroken en zal vanmiddag om 15.00 uur worden voortgezet. 
De Commissie kan de volgende amendementen aanvaarden: 13, 26, 28, 34, 35, 42, 43, 44, 47, 48 en 54.
De Commissie kan de volgende amendementen gedeeltelijk aanvaarden: 10, 41 en 50.
De Commissie kan de volgende amendementen niet aanvaarden: 14, 17, 36, 37, 38, 39, 49, .
De Commissie verwerpt de volgende amendementen vanwege de opsplitsing van het programma: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9, 11, 15, 18, 19, 20, 27, 29, 30, 31, 32, 40, 45, 46, 51, 52, 53 en .
De Commissie verwerpt de volgende amendementen maar kan de consumentenaspecten ervan aanvaarden: 8, 12 en 16.
De Commissie kan de volgende amendementen niet in de huidige formulering aanvaarden: 21, 22, 23, 24, 25 en 33.
(De onderstreepte amendementen zijn nieuwe amendementen die op 8 maart 2005 door fracties zijn ingediend.) 


De Voorzitter.
   – Geachte collega’s, voorafgaand aan de stemming zou ik graag een belangrijke verklaring van de Conferentie van voorzitters willen voorlezen. De verklaring heeft betrekking op de arrestatie van oppositieleden in de aanloop naar de verkiezingen in Wit-Rusland. De Conferentie van voorzitters heeft op 16 maart kennis genomen van het feit dat een groeiend aantal oppositionele politici, journalisten en ngo-activisten in Wit-Rusland is gearresteerd. De Conferentie van voorzitters betreurt deze maatregelen, die ernstige twijfels omtrent het democratische karakter van deze verkiezingen oproepen en in strijd zijn met alle democratische grondbeginselen.
Nu volgen zeventien namen. Ik hoop dat u er begrip voor heeft dat ik ze allemaal oplees, want alleen als ze hier in het Europees Parlement met name genoemd worden, zijn de hoop en de verwachting gerechtvaardigd, dat de verklaring ook uitwerking heeft.
Het gaat om de volgende personen:
Siarhiej Malčyk
Viktar Sazonaǔ
Vadzim Sarančukoǔ
Andrej Pisalnik
Mikoła Lemianoǔski
Alaksiej Trubkin
Siaržuk Hudzilin
Jaǔhien Vaǔkaǔviec
Aleś Čyrejka
Vital Broǔka
Vasil Leǔčanka
Tatsiana Klimovič
Dzimitry Šymanski
Ryhor Bakijevič
Anatol Labiedźka
Siarhiej Niaroǔny
Vincuk Viačorka
Vier andere personen zijn in Pinsk aangehouden, onder wie de heer Pavieł Lachnovič, en in Svietłahorsk nog eens zes personen.
De Conferentie van voorzitters eist de onmiddellijke vrijlating van deze personen.
Zita Pleštinská (PPE-DE ).
   – Dames en heren, de mensen in Wit-Rusland hebben een stil protest in gang gezet tegen het dictatoriale regime in hun land door op elke zestiende dag van de maand kaarsen in hun huizen aan te steken. Met het oog op de komende presidentsverkiezingen aanstaande zondag zou ik u namens mijn collega’s Petr Šťastný en Milan Gaľa willen vragen om precies om 16.00 uur een kaars in uw huis of kantoor aan te steken als teken van solidariteit met de Wit-Russische natie en daarmee uw steun te geven aan de democratisering van de samenleving in dit land. Kaarslicht is niet alleen een symbool voor hoop op een nieuw leven en een nieuw begin, maar ook voor vrijheid en democratie. Hierdoor zou een prachtig signaal van Europese solidariteit met Wit-Rusland worden gegeven. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde zijn de stemmingen.
Marianne Thyssen (PPE-DE ),
   . – Voorzitter, sorry dat ik hiervoor even de tijd vraag, maar op het lijstje van de in stemming te brengen verslagen staat ook een verslag waarvoor ik verantwoordelijk ben, namens de Commissie-IMCO, over het meerjarenprogramma consumentenbeleid. We zijn er zonet niet in geslaagd om het debat over dit verslag helemaal af te ronden. Zelfs de schaduwrapporteurs van de meeste fracties moeten het woord nog voeren en uit respect voor de collega's, Voorzitter, zou ik willen vragen nu niet te stemmen, het heeft geen zin de stemming te laten plaatsvinden voor het debat afgerond is, om het debat vanmiddag wel voort te zetten, maar de stemming te houden op de zitting van volgende week in Brussel. Het is een codecisie verslag, we kunnen niet met een heel kleine aanwezigheid het risico nemen om daarover te stemmen en wij moeten ervoor zorgen dat zoveel mogelijk mensen kunnen deelnemen. 
Evelyne Gebhardt (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, we hebben zojuist van commissaris Kyprianou gehoord dat hij niet bereid is in te stemmen met de voorstellen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid waar het een onderscheid tussen gezondheids- en consumentenbescherming betreft en dat hij het ook niet eens is met wat wij ten aanzien van het toepassingsgebied zullen voorstellen. Het zou daarom heel goed zijn als we de mening van het Europees Parlement over beide kwesties met een afgetekende en gekwalificeerde meerderheid tot uitdrukking zouden brengen.
Om die reden zou ik ervoor willen pleiten dat we deze stemming uitstellen tot de tweede vergaderperiode van maart en vanmiddag niet door laten gaan.

Mirosław Mariusz Piotrowski (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik vraag om het woord op basis van artikel 29 en 30 van het Reglement van het Europees Parlement in verband met de verklaring die de Voorzitter van het Europees Parlement vandaag om tien uur heeft voorgelezen over de nieuwe samenstelling van de Fractie Onafhankelijkheid/Democratie. In mijn hoedanigheid van voorzitter van het bureau van de IND/DEM-Fractie, zou ik het volgende willen zeggen. De Fractie Onafhankelijkheid/Democratie in het Europees Parlement bestaat uit 33 leden, afkomstig uit tien lidstaten van de Unie. Deze samenstelling van de Fractie Onafhankelijkheid/Democratie werd bevestigd tijdens de IND/DEM-fractievergadering van 14 maart jongstleden. Na deze datum heeft de IND/DEM-Fractie niet meer vergaderd. Er is dan ook geen enkele wettelijke procedure ingeleid ter wijziging van deze samenstelling. Alle berichten over een gewijzigde samenstelling zijn dan ook uit de lucht gegrepen en ontberen elke wettelijke grond. De nieuwe lijst IND/DEM-afgevaardigden die is voorgelegd aan de Voorzitter van het Parlement bevat de namen van zeven Polen, maar we hebben niet eens, en dit is denk ik met opzet zo gedaan, de kans gekregen deze te tekenen. Als de anderen hadden geweten dat er geen Polen op stonden, hadden ze niet getekend. Dit soort manoeuvres achter de schermen die haaks staan op elk democratisch beginsel, tonen duidelijk aan dat het maar om één ding gaat: het geld van de niet-gevraagde leden. Daarom zou ik als voorzitter van het bureau van de IND/DEM-Fractie willen vragen de middelen van de fractie te bevriezen tot er duidelijkheid in de situatie is gekomen en er een schriftelijke verklaring is opgesteld.
De Voorzitter.
   – Wij nemen hier nota van, maar de plenaire vergadering is niet de geëigende gelegenheid om te discussiëren over geschillen binnen de fracties.

Kathy Sinnott (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil een mondeling amendement indienen. Ik heb dat al afgestemd met de rapporteur en mijn mede-schaduwrapporteurs en het betreft de toevoeging van het woord “traceerbaarheid” aan de amendementen 120 en 138.
Dat zou ertoe leiden dat amendement 120 als volgt komt te luiden: “Bevordering van de beschikbaarheid, traceerbaarheid en toegankelijkheid van veilige organen en stoffen van menselijke oorsprong van hoge kwaliteit voor medische handelingen in de hele Gemeenschap”.
Amendement 138 luidt dan als volgt: “Activiteiten ter verbetering van de veiligheid, kwaliteit en traceerbaarheid van organen en stoffen van menselijke oorsprong, waaronder bloed, bloedbestanddelen en voorlopercellen van bloed”.
Dit amendement is vanwege medische redenen en ook met het oog op de rechtmatigheid noodzakelijk.

Gerard Batten (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb een punt van orde uit hoofde van artikel 151, lid 3, van het Reglement. Toen u vroeg of er nog bezwaren waren, ben ik opgestaan, maar u heeft dat blijkbaar niet gezien. In artikel 151, lid 3, staat:
“De Voorzitter beslist over de ontvankelijkheid van amendementen.
Het besluit van de Voorzitter op basis van lid 3 betreffende de ontvankelijkheid van amendementen wordt niet alleen op basis van de leden 1 en 2 genomen, doch op basis van de bepalingen van het Reglement in het algemeen.”
Wat het Reglement in het algemeen betreft, is er ook nog een ander artikel waarin staat dat onze procedures altijd transparant moeten zijn. Wij worden thans met 140 verschillende amendementen geconfronteerd die mevrouw Sinnott – terwijl wij er zelfs nog over aan het debatteren zijn – wil aanpassen met één enkel mondeling amendement. Hoe kunnen wij “voor” of “tegen” stemmen met betrekking tot 140 amendementen? Dat is complete onzin. Ik verzoek u om het Reglement zodanig te interpreteren dat de amendementen als pakket niet ontvankelijk zijn en dat er over elk amendement afzonderlijk gestemd dient te worden.
De Voorzitter.
   – Wij nemen nota van uw opmerking, maar zo doen we het hier in het Europees Parlement al jaren. 

Francis Wurtz (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zou het mogelijk zijn, ook al is dit niet helemaal volgens de regels, dat geef ik toe, om apart te stemmen over amendement 3 bij het eerste verslag van de heer Graefe zu Baringdorf? En verder, nu ik toch bezig ben, wat het tweede verslag van de heer Graefe zu Baringdorf betreft, zou het mogelijk zijn apart te stemmen over amendement 18? Dit zijn amendementen die behoren tot het pakket door de Commissie ingediende amendementen. 


Zbigniew Zaleski (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dit korte amendement vraagt om een korte toelichting. 
Mijnheer de Voorzitter, in paragraaf 21 staat “is van oordeel dat een democratisch en seculier Turkije een constructieve rol zou kunnen spelen …”. Ik stel voor om het word “seculier” te schrappen omdat dit ambigu is. Als het om de staat, de regering of het parlement zou gaan, is dat woord geen probleem, maar een “seculier Turkije” verwijst naar de hele natie. Wij hebben niet het recht om te verlangen dat de Turkse bevolking het respect voor hun eigen religie moet opgeven.
Stel u eens voor dat het parlement van Azerbeidzjan zou zeggen dat zij benzine aan ons willen leveren maar dan wel op voorwaarde dat wij allemaal gelovig – of niet-gelovig – zijn. Volgens mij spelen wij met vuur als wij van mensen verlangen dat zij een dergelijke … 

Jan Marinus Wiersma (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, met betrekking tot de zinsnede “het onder het Luxemburgse voorzitterschap gepleegde overleg” zou ik graag de woorden “rekening houdend met” willen invoegen. Dat betekent dat het amendement als volgt luidt: “rekening houdend met het onder het Luxemburgse voorzitterschap gepleegde overleg”. 

Elmar Brok (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, door de aanvaarding van paragraaf 43 kan amendement 15 vervallen. Het gaat in paragraaf 43 immers om de naam Macedonië respectievelijk de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en een paragraaf 43 bis over hetzelfde thema zou wat teveel van het goede zijn. De kwestie is reeds afgehandeld. 


Ana Maria Gomes (PSE ).
   – Wij stellen voor om aan het einde van de eerste zin van paragraaf 5 het volgende toe te voegen: ‘en spreekt de hoop uit dat deze participatie in de toekomst wordt verbeterd en versterkt’ 
 … en hoopt dat die deelname in de toekomst wordt verbeterd en uitgebreid. 

Ana Maria Gomes (PSE ).
   – Wij stellen voor om in paragraaf 18, halverwege de zin, een verwijzing naar de VN-Veiligheidsraad op te nemen. 

De Voorzitter.
   – Hiermee is de stemming beëindigd. 
Ilda Figueiredo (GUE/NGL ),
   .  De Europese Commissie heeft een communautair actieprogramma op het gebied van gezondheid en consumentenbescherming gepresenteerd door twee vroegere programma’s op deze terreinen samen te voegen teneinde de krachten van beide initiatieven te bundelen. Daarbij wordt evenwel geen rekening gehouden met het feit dat de doelstellingen, de strategieën en de instrumenten van beide initiatieven elkaar overlappen.
Op 30 juni 2005 heeft de Conferentie van voorzitters van het Europees Parlement echter beslist om het programma opnieuw op te splitsen. Daarom heeft dit verslag slechts betrekking op het gezondheidsprogramma, dat overigens een beperkt toepassingsgebied en een laag financieringsniveau had.
Uiteraard is niets belangrijker dan gezondheid en het lijdt geen twijfel dat iedereen, zonder uitzondering, baat heeft bij een adequate gezondheidsbescherming. Het verslag dat wij hier vandaag in het Europees Parlement voor ons hebben liggen, voorziet dan ook in een verruiming van deze bevoegdheden en een verhoging van zowel de totale begroting als de bedragen die voor de verschillende acties worden uitgetrokken.
Ofschoon wij ons ervan bewust zijn dat de beoogde verhoging verre van ontoereikend is om te voldoen aan de verwachtingen en de belangstelling die dit programma oproept, hebben wij voor het verslag gestemd, aangezien het een aanzienlijke verbetering van het voorstel van de Europese Commissie inhoudt. 
Hélène Goudin, Nils Lundgren en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   In dit verslag wordt bepleit dat de EU een apart communautair programma op het gebied van de gezondheid voor de periode 2007-2013 opzet. Het Europees Parlement bepleit om voor dit programma 1 200 miljoen euro te begroten (de Commissie bepleit 969 miljoen euro). De Zweedse partij Junilistan is principieel van mening dat gezondheidsvraagstukken een essentieel onderdeel vormen van de bevoegdheid van de afzonderlijke lidstaten.
Voor verscheidene van de door de rapporteur genoemde doelen van het programma (bijvoorbeeld het tegengaan van ziekte ten gevolge van tabak, alcohol en gebrekkige voeding) kunnen de afzonderlijke lidstaten zelfstandig zorgen. Er is dus onvoldoende rekening gehouden met het subsidiariteitsbeginsel.
Uiteraard is internationale samenwerking nodig in verband met bijvoorbeeld virusepidemieën en in ingewikkelde medische vraagstukken. Internationale samenwerking moet echter hoofdzakelijk plaatsvinden via multilaterale overeenkomsten en in het kader van de werkzaamheden die reeds worden verricht door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).
Wij zijn tegen het toekennen van extra middelen voor dit doel en hebben om bovenstaande redenen besloten om tegen dit verslag te stemmen.
Françoise Grossetête (PPE-DE ),
   – Ik heb vóór deze tekst gestemd.
Ik ben buitengewoon verontrust over de toenemende resistentie van microben tegen antibiotica. Dit is een wezenlijk gevaar. Het is dan ook zaak meer onderzoek te doen op dit gebied en patiënten voor te lichten over de risico’s van oneigenlijk gebruik van deze medicijnen.
Een van de grootste voordelen van de Europese Unie is gelegen in de uitwisseling van gegevens, met name als het gaat om zeldzame ziekten. Op dit punt verwacht ik dat we meer gaan doen om synergievoordelen te behalen.
Dit actieprogramma is tevens de gelegenheid om ons te bezinnen op de mobiliteit van patiënten. Er is in Europa sprake van absurde situaties. Ik sprak onlangs met een patiënt die in Straatsburg woont en die naar Marseille moet om de vorm van kanker waaraan ze lijdt te laten behandelen, terwijl vijf kilometer van haar vandaan een zelfde soort therapie wordt toegepast. Maar deze zorginstelling bevindt zich in het Duitse Kehl.
Daarnaast is het essentieel dat financiering gelijke tred houdt met ontwikkelingen.
Tot slot is er één punt waar ik niet mee kan instemmen: aanvullende of alternatieve geneeswijzen. Deze praktijken zijn geen geneeskunde maar wel een alternatief voor de geneeskunde. De Europese Unie moet zich richten op de essentie, en moet dan ook niet bijdragen aan de financiering van dit soort praktijken. 
David Martin (PSE ),
   – Ik steun het communautaire actieprogramma op het gebied van de volksgezondheid. Naar mijn idee gaat het hier om een voorziening die van primair belang is. Bovendien raakt de bescherming van de gezondheidszorg ons allemaal, zonder uitzondering.
Met de doelstellingen van het programma wordt beoogd de burgers te beschermen tegen gezondheidsrisico’s, een gezondere levensstijl te bevorderen en een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van een effectievere en efficiëntere gezondheidszorgstelsels.
Ik steun met name de oproep aan iedereen om een bijdrage te leveren aan het tot stand brengen van een effectievere preventie, betere gezondheidsdiensten en een betere kwaliteit van leven. Daarnaast moeten wij onderkennen dat het opheffen van de bestaande verschillen in de zorgverlening in de lidstaten gekoppeld aan het tot stand brengen van een synergie tussen de nationale gezondheidsdiensten, een belangrijk aspect van het programma is.
Evangelia Tzampazi (PSE ),
   Ik heb voor overweging 3 ter (nieuw) gestemd, waarin de definitie is opgenomen van het aantal gezonde levensjaren, ofschoon de Engelse versie van de tekst mijns inziens ten onrechte luidt, hetgeen indruist tegen de Griekse vertaling waarin een dergelijk probleem zich niet voordoet.
Ik wil erop wijzen dat een handicap geen ziekte of ongeschiktheid is, maar een andere gezondheidstoestand, waarmee rekening gehouden moet worden bij de uitwerking en toepassing van alle communautaire beleidsvormen en programma’s. 
Duarte Freitas (PPE-DE ),
   .  Doel van dit Commissievoorstel is om Verordening (EEG) nr. 2082/92 inzake de specificiteitscertificering voor landbouwproducten en levensmiddelen te vervangen door een nieuwe tekst waarin een en ander vereenvoudigd en verduidelijkt wordt, in overeenstemming met de WTO-voorschriften.
Ik besef dat de communautaire wetgeving ter zake moet worden aangepast. Daarom kan ik mij vinden in de essentiële punten van het voorstel van de Commissie en zal ik voor het verslag-Graefe zu Baringdorf stemmen.
Ik wil de nadruk leggen op de amendementen 6 (waarmee lidstaten om onverschillig welke andere informatie kunnen verzoeken op voorwaarde dat hun verzoek naar behoren gerechtvaardigd wordt) en 13 (vaststelling van een termijn waarbinnen reeds bestaande particuliere controleorganen een vergunning kunnen aanvragen). Ik zal voor deze amendementen stemmen. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
   .  Het eigen karakter van landbouwproducten en levensmiddelen geniet sinds 1993 communautaire bescherming. Dat heeft ertoe geleid dat traditionele producten met eigen kenmerken op het gebied van de productie en de verwerking naar waarde worden geschat.
Het verslag dat hier vandaag in stemming wordt gebracht, houdt tal van vereenvoudigingen en verduidelijkingen in voor wat betreft de procedures en de verantwoordelijkheden van de verschillende autoriteiten die belast zijn met het verwerken van de aanvragen.
Het gaat hier om een belangrijk instrument, aangezien het ervoor zorgt dat de bedoelde producten naar waarde worden geschat en dat de consumenten beschermd worden tegen misbruikpraktijken, zodat garanties worden geboden voor eerlijke handelstransacties.
Door bij te dragen aan het creëren van een toegevoegde waarde voor Europese plattelandsgebieden speelt dit instrument een belangrijke rol bij het ontstaan van nieuwe toeristische trekpleisters. Dat zal bijzonder positieve sociaal-economische gevolgen hebben, niet alleen voor de toeristische sector maar ook voor de groei en de territoriale cohesie binnen de Unie.
Tot slot wil ik nog onderstrepen dat het van fundamenteel belang is dat wij onze traditionele producten naar waarde schatten, indien nodig in ere herstellen en op afdoende wijze beschermen, aangezien het aan ons is om onze erfenis door te geven aan de komende generaties. 
Carl Schlyter (Verts/ALE ),
   Ik vind oorsprongsaanduidingen voor landbouwproducten en levensmiddelen vaak een goede zaak, omdat die lokale productie en handel versterken en ontwikkelen, en daarmee een tegenwicht bieden tegen de dominantie van de handelsmerkgiganten van de WTO op de globale markt. Ik ben er echter tegen dat de EU besluiten neemt over een verplichte etikettering voor deze producten. Dat is iets wat ook in de toekomst vrijwillig moet blijven. 
Jean-Pierre Audy (PPE-DE ),
   Ik heb vóór het verslag over het voorstel voor een verordening van de Raad inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen gestemd, omdat het hoog tijd werd ons systeem van bescherming voor producenten van regionale specialiteiten aan te passen aan de restricties van de Wereldhandelsorganisatie, zoals bleek uit de onderhandelingsronde van december jongstleden in Hongkong (China). We moeten uiterst strijdbaar zijn op dit punt want sommige landen, met name de Verenigde Staten en Australië die de oorzaak van het probleem zijn, zullen niet zomaar overstag gaan. We zijn gedwongen ingezetenen van derde landen toe te laten tot het Europese systeem en dezelfde rechten te geven als burgers van de Europese Unie als het gaat om het indienen van verzoeken en bezwaren. Hoe het ook zij, de Europese Unie moet de geografische aanduidingen uit alle macht verdedigen tegen de aanvallen van de Wereldhandelsorganisatie, want ze zijn bepalend voor het creëren van toegevoegde waarde. Tot slot moeten de diensten van de Europese Commissie, gezien bijna 300 verzoeken die nog in behandeling zijn, voortvarender te werk gaan bij het erkennen van deze waarborgen. 
Mario Borghezio (NI ),
   We hebben voor het verslag over het voorstel voor een verordening van de Raad gestemd, want met deze verordening stelt de Europese Unie een stelsel vast ter bescherming van de producenten van 'regionale specialiteiten' in het kader van de voedsel- en landbouwproductie. Het is zelfs uitermate belangrijk voor onze producenten in het Po-dal dat het toepassingsgebied van dit stelsel, wat betreft de bescherming van zowel de oorsprongsbenaming als de geografische aanduiding van landbouwproducten, adequaat in regelgeving wordt vastgelegd.
In dit verband willen we echter benadrukken dat het noodzakelijk is om een specifieke beschermingsmaatregel in te voeren met als doel de zeer belangrijke Europese bloementeeltsector te steunen, die in Padania, en in het bijzonder in de provincie Imperia, in volle glorie te aanschouwen is.
De maatregelen die bedoeld waren om de douanetarieven te liberaliseren, zijn uiteindelijk namelijk, en dit is een ernstige zaak, juist gunstig gebleken voor de bloementeelt in landen buiten de EU, zoals Israël, Kenia, Colombia, Ecuador, Zimbabwe en Zuid-Afrika. Deze landen hebben hun marktaandeel exponentieel zien stijgen ten nadele van de Europese productie.
Daarom moet er opnieuw onderhandeld worden over het beleid ten aanzien van internationale overeenkomsten betreffende invoer, en wel op een dusdanige manier dat
- er geen tarievenverlichtingen worden verleend voor de productie van derde landen die niet aan de Europese normen voldoen op het gebied van werk (inclusief kinderarbeid), milieu, belasting....
Ilda Figueiredo (GUE/NGL ),
   .  De bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen draagt aanzienlijk bij aan de verbetering van de levensomstandigheden van de plattelandsbevolking van de Europese Unie, met inbegrip van Portugal.
Door te verkondigen dat de bestaande verordeningen onverenigbaar zijn met de internationale handelsovereenkomsten, en in het bijzonder met de beruchte overeenkomst over de handelsgerelateerde aspecten van het intellectueel eigendom (TRIPS), oefenen de Verenigde Staten en Australië een onaanvaardbare druk uit. Het Orgaan voor geschillenbeslechting van de Wereldhandelsorganisatie heeft verklaard dat de regelgeving over het geheel genomen niet in strijd is met de in de WTO aangegane verbintenissen.
Toch werd de Europese Unie ertoe verplicht de toegang van derde landen tot de interne markt te bevorderen. Daarom probeert de Commissie een en ander aan te passen. Het Parlement heeft besloten deze aanpassingen te verbeteren om bij te dragen aan de bescherming van de landbouwers en het platteland.
Over het geheel genomen dragen de voorgestelde verbeteringen onze goedkeuring weg, en dat is de reden dat wij voor dit verslag hebben gestemd. Wij achten het van fundamenteel belang dat geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen en gegarandeerde traditionele specialiteiten beschermd worden. 
Duarte Freitas (PPE-DE ),
   . Doel van dit Commissievoorstel is om Verordening (EEG) nr. 2082/92 inzake de specificiteitscertificering voor landbouwproducten en levensmiddelen te vervangen door een nieuwe tekst waarin eenvoudigere en duidelijkere voorschriften worden vastgesteld, in overeenstemming met de beslissing van het Orgaan voor geschillenbeslechting van de Wereldhandelsorganisatie als antwoord op de klachten die zijn ingediend door de Verenigde Staten en Australië. De beslissing moet worden nageleefd met ingang van 3 april 2006.
Ik besef dat de communautaire wetgeving ter zake moet worden aangepast. Daarom kan ik mij vinden in de essentiële punten van het voorstel van de Commissie en zal ik voor het verslag-Graefe zu Baringdorf stemmen. 
Christa Klaß (PPE-DE ),
   – In een tijd van globalisering, standaardisering en wereldwijde toegang tot levensmiddelen vormt bezinning op onze herkomst, traditie en uiteindelijk ook op onze cultuur een stevige en goede basis voor onze verdere ontwikkeling. Europese traditie en Europese oorsprong scheppen eenheid in veelzijdigheid. Die veelzijdigheid is een kenmerk van Europa, van zijn regio’s en vooral van zijn mensen. De mensen hebben zich aangepast aan de regionale omstandigheden, die vaak sterk verschillen. Daaruit zijn traditionele levenswijzen en traditionele streekproducten ontstaan. Traditionele en geografische aanduidingen op producten wekken in ons heel specifieke voorstellingen en verwachtingen.
Tegenwoordig worden onze producten overal ter wereld verhandeld. Dat maakt het echter wel noodzakelijk deze producten, die als het ware als ‘ambassadeurs’ van een bepaalde stad of streek de wereld in gaan, te reglementeren. We moeten kunnen garanderen dat datgene wat achter een goede naam schuilgaat ook goed blijft. En we moeten garanderen dat de herkomst van een product uit een bepaalde streek ook gerelateerd blijft aan de naam van die streek. Dat alles dient zo eenvoudig mogelijk en tegelijk afdoende geregeld te worden. Aan dat doel beantwoordt dit verslag volledig. 
Jean-Claude Martinez (NI ),
   Het landbouwconflict tussen Europa en de Angelsaksische wereld richt zich op het juridische instrument waarover Europa beschikt om, naar het voorbeeld van de Franse AOC’s, zijn landbouwproductie te beschermen met labels, zoals de BGA. Voor de Verenigde Staten moet de landbouw industrieel zijn met logo’s en merken, en wijn is daarop geen uitzondering. Voor Europa is de landbouw in de eerste plaats kwalitatief, met regionaal verankerde familiebedrijven waarvan de producten beschermd worden door hun geografische herkomstaanduiding. Het symbool hiervan is de wijn, geboren uit gisting en toonbeeld van beschaving, terwijl het in Australië industriële handelswaar is.
Binnen de WTO is het conflict tussen de Verenigde Staten en Europa, tussen het zuidelijk halfrond en Europa, en tussen de Angelsaksische wereld en Europa een echte botsing van beschavingen, namelijk de cultuur van de sikkel en de cultuur van McDonald’s. In Hongkong heeft de Commissie evenwel niet eens het multilaterale register van herkomstaanduidingen ter sprake gebracht om de wijnen van onze kleine boeren te beschermen tegen de grote wijnhandelaren.
Door in Genève eind april de landbouwheffingen verder te verlagen en de deur wagenwijd open te zetten voor 1,2 miljoen ton vlees uit het zuidelijk halfrond of voor het volgens een industrieel procédé gekleurde, gefruite, gezoete Australische vocht dat wijn genoemd wordt, vernietigen we onze landbouwidentiteit waarvan de BGA’s een instrument zijn. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
   . De bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen stelt de betrokken producenten in de gelegenheid de productie, verwerking en bereiding van een product van een bepaalde oorsprong te beschermen door het te registreren.
Gelet op het feit dat de verordeningen moeten worden aangepast en in het licht van het arbitraal vonnis van de WTO houdt dit verslag een duidelijke verbetering in van de bedoelde instrumenten, die een substantiële bijdrage hebben geleverd aan de toegang tot markten met hogere prijzen en het scheppen van werkgelegenheid in Europese plattelandsgebieden. Bovendien hebben zij uitermate positieve sociaal-economische gevolgen voor aan toerisme gerelateerde activiteiten.
Europa heeft eeuwenoude tradities die voor toeristen bijzonder aantrekkelijk zijn. Portwijn en roquefort zijn Europese producten die wereldwijd de toon zetten. Uiteraard is het belangrijk om duidelijk aan te geven welke informatie aan de consument moet worden verstrekt, niet alleen om de bedoelde producten te beschermen, maar ook om de consument de mogelijkheid te bieden eventuele klachten in te dienen.
Tot slot dring ik aan op een duidelijke scheiding van enerzijds de bevoegdheden van de lidstaten en anderzijds die van de Commissie, aangezien de activiteiten van de Unie steeds in overeenstemming moeten zijn met het subsidiariteitsbeginsel. Dat zal er mede voor zorgen dat de beoogde maatregelen een optimaal resultaat opleveren. 
Hélène Goudin, Nils Lundgren en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   Geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen verrijken Europa. Het is een verrijking als men culinaire tradities met elkaar deelt. Tegelijkertijd moet men echter letten op de nadelen van deze aanduidingen. Wij willen niet dat oorsprongsbenamingen met protectionistische bedoelingen worden gebruikt. Emigranten uit Europa hebben gedurende honderden jaren in hun nieuwe thuislanden etens- en drinkwaren geproduceerd op basis van de tradities die ze uit hun landen van herkomst hadden meegenomen. De Europese Unie moet zich in de Wereldhandelsorganisatie tolerant opstellen tegenover dergelijke tradities en tegenover het feit dat generieke namen en oorsprongsbenamingen soms met elkaar in botsing komen.
De onderhavige twee verslagen van het Europees Parlement zijn slechts aanvullende voorstellen conform de raadplegingsprocedure. Wij vinden dat ze niet zo veel toe te voegen hebben – al is het beter in elk geval enige voorstellen in te dienen dan helemaal geen – en dat dit onderwerp in de Raad moet worden afgehandeld. Ook distantiëren wij ons beslist van de gedachte dat een Europese autoriteit tot taak zou kunnen krijgen om geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen te controleren. Wij vinden dat wij in dezen moeten vertrouwen op de autoriteiten van de lidstaten.
Wij hebben daarom besloten tegen deze twee verslagen te stemmen.
Roger Knapman (IND/DEM ),
   – Wij zullen tegen dit verslag stemmen omdat wij onze soevereiniteit met betrekking tot de registratie van landbouwproducten willen behouden. De aanvraagprocedure is veel te bureaucratisch. Wij kunnen niet instemmen met een communautair agentschap dat verantwoordelijk is voor de registratieprocedure. Wij zijn van mening dat de verantwoordelijkheid daarvoor bij de lidstaten moet berusten. Wij willen ook geen communautair etiket. Wij willen dat “dikke room” eenzelfde bescherming geniet als de Griekse feta. Op voorwaarde dat de productaanduidingen ondubbelzinnig zijn, zien wij niet in waarom “Yorkshire feta” – wat heel duidelijk geen Griekse feta is – en Griekse feta niet allebei in de Britse winkels verkocht kunnen worden. Volgens ons is die harmonisatie geen goed idee.
Bernd Posselt,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik voer twee minuten het woord namens mijn fractie. Die heeft mij opgedragen een officiële stemverklaring aangaande het verslag-Brok af te leggen.
Door artikelen in de pers is in grote delen van Europa de mening ontstaan dat het Europees Parlement niet langer eist dat Kroatië snel het volledige lidmaatschap krijgt, een eis waarover het Parlement herhaaldelijk gestemd heeft. Zoals u weet heeft juist onze fractie zich er zeer voor ingespannen de toetredingsonderhandelingen met Kroatië te openen en die nog voor de Europese verkiezingen van 2009 tot een goed einde te brengen. Namens mijn fractie wil ik er hier geen misverstand over laten bestaan dat we onverkort aan dit doel vasthouden en dat ook in het verslag-Brok duidelijk gesteld wordt dat Kroatië een kandidaat-lid is dat bijzonder goed aan de criteria voldoet.
In het verslag wordt op een aantal onderdelen kritiek geuit, maar dat mag niet de indruk wekken dat Kroatië meer geschikt zou zijn voor de nieuwe vorm van multilaterale samenwerking die het verslag-Brok voorstelt. Dat is niet het geval. Kroatië is een Midden-Europees land, dat eigenlijk al in 2004 in de Europese Unie opgenomen had moeten worden en grotendeels aan de criteria voldoet. Onze kritiek geldt details, zaken waar je alleen een punt van maakt bij landen die de toetreding vrij dicht zijn genaderd, terwijl in het geval van Turkije nog niet eens de afschaffing van marteling gegarandeerd is.
Daarom wil ik namens mijn fractie nog eens benadrukken dat Kroatië kandidaat voor toetreding is. Het hoort naar zijn prestaties beoordeeld te worden. Laten we het eindelijk loskoppelen van de toetredingsonderhandelingen met Turkije en onomwonden inzetten op toetreding en dat nog binnen dit decennium.
Andreas Mölzer (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de geschiedenis leert dat veel wereldrijken ten onder gingen aan het feit dat ze te snel groeiden en de onderlinge wedijver tussen culturen en stromingen in dit groeiproces niet onder controle konden houden. Dat maakt een discussie over het opnamevermogen van de Europese Unie in mijn ogen dringend noodzakelijk. Daarbij mogen we niet vergeten dat de naam ‘Europese Unie’ alleen al door het woord ‘Europa’ een duidelijke scheidslijn impliceert. Verder dienen we ons er wel bewust van te blijven dat Europa op het christelijke waardenstelsel gebaseerd is. Dat alleen is voor mij al reden genoeg om collega Posselt met het oog op Kroatië van harte bij te vallen.
Anderzijds dient gezegd dat met name de recente gebeurtenissen aantonen dat het tegenwoordig zo wijdverbreide geloof in een grenzenloze tolerantie simpelweg verkeerd is. Tolerantie zou namelijk van twee kanten moeten komen, maar tot nu komt die tolerantie er binnen onze steeds meer multiculturele maatschappij op neer dat islamitische immigranten aanpassing van de christelijke gastlanden verwachten en die steeds vaker met geweld af willen dwingen. Tijdens de toetredingsonderhandelingen heeft Turkije telkens even zijn ware gezicht getoond, door in het verdrag over Cyprus te dreigen met sancties tegen vermeende belediging van het openbaar gezag en nu weer bij het conflict over de cartoons. Zo langzamerhand moet het toch ook de laatste uitbreidingsfantasten dagen dat we Europa duidelijke grenzen moeten geven.
Charles Tannock (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, net zoals de meeste van mijn collega’s uit de Britse conservatieve delegatie heb ik het uitstekende verslag van de heer Brok gesteund en mijn felicitaties gaan in zijn richting. Desalniettemin is mijn partij tegen het Grondwettelijk Verdrag voor de Europese Unie en daarom stemmen wij voor het schrappen van paragraaf 6. Het is immers duidelijk dat de laatste uitbreiding van 15 naar 25 lidstaten, zonder een grondwet voor de EU uitstekend is verlopen op basis van de procedure van Nice.
De Britse conservatieven zijn van mening dat de vijf voorgaande uitbreidingen succesverhalen waren. Ook de toetreding van Roemenië en Bulgarije, die naar alle waarschijnlijkheid op 1 januari 2007 zal plaatsvinden, zal een succes worden. Een eventuele verdere uitbreiding kan dan via nieuwe intergouvernementele conferenties worden geregeld. Wij conservatieven geloven in een grotere, open Europese Unie van samenwerkende landen en daarom steunen wij het uitstekende verslag van de heer Brok.
Eija-Riitta Korhola (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil apart vermelden dat ik vóór amendement 13 in de resolutie van de heer Brok heb gestemd. In dit amendement wordt opgeroepen de racistische en antisemitische organisatie Grijze Wolven illegaal te verklaren. Deze organisatie is verantwoordelijk voor herhaaldelijke terroristische aanslagen op christelijke en joodse instellingen in Turkije. De formulering is natuurlijk stevig, maar ze weerspiegelt de realiteit helaas maar al te goed. Deze groepering terroriseert mensen net als de troepen van Hitler deden voordat hij aan de macht kwam, weliswaar niet op zo'n grote schaal, maar met dezelfde brutaliteit en deels met dezelfde methoden. Het probleem verdient naar mijn mening de aandacht van dit Parlement. Joodse gemeenschappen en christelijke kerken zijn doelen geworden van fysiek en geestelijk terrorisme door de Grijze Wolven en deze zaak vraagt om internationale aandacht.
Jan Andersson, Anna Hedh, Ewa Hedkvist Petersen, Inger Segelström en Åsa Westlund (PSE ),
   Wij Zweedse sociaal-democraten willen graag een open en solidaire EU zien, die nieuwe leden op basis van de criteria van Kopenhagen welkom heet. Wij betreuren het daarom dat dit verslag zich veel te veel toespitst op het eigen absorptievermogen van de EU, omdat dat de indruk kan wekken dat het Europees Parlement vraagtekens plaatst bij de mogelijkheid van de EU om meer lidstaten op te nemen. Het eigen absorptievermogen van de EU hangt uiteindelijk af van de wil van de Unie om meer lidstaten op te nemen. Wij kijken ook met ongerustheid naar alle tendensen om het lidmaatschap voor landen uit te sluiten, bijvoorbeeld op basis van hun economische situatie
Giorgos Dimitrakopoulos (PPE-DE ),
   De Europese afgevaardigden van de Nea Dimokratia verduidelijken dat het tweede gedeelte van paragraaf 43 van het verslag niet strookt met hun mening ten aanzien van het betrokken vraagstuk. 
Hélène Goudin, Nils Lundgren en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   In dit initiatiefverslag wordt het belangrijke vraagstuk van de verdere uitbreiding van de EU behandeld.
De Zweedse partij Junilistan staat in beginsel positief tegenover een verdere uitbreiding van de EU, mits de beoogde lidstaten de fundamentele waarden onderschrijven die de waardegrondslag van de Unie vormen. Daartoe behoren vooral de eerbiediging van het rechtsstaatbeginsel, de mensenrechten en de democratie. Inzake wetgeving die geen betrekking heeft op de bovengenoemde zaken, zijn de naties soeverein.
De rapporteur stelt ook een zeer krachtige verhoging van de begroting voor, ten bedrage van 25 miljard Zweedse kroon. Daar zijn wij tegen.
Wij hebben daarom tegen het verslag gestemd.
Pedro Guerreiro (GUE/NGL ),
   . Ofschoon de Unie de toetreding van de laatste tien landen in 2007 nog niet ‘verteerd’ heeft en Bulgarije en Roemenië nog onderweg zijn, heeft zij, gedreven door een onverzadigbare begeerte, reeds stappen ondernomen om de toetreding van Turkije en de Balkanstaten voor te bereiden, na eerst actief te hebben deelgenomen aan de vernietiging van de Federale Republiek Joegoslavië.
Uit de zogeheten ‘politieke correctheid’ doemen uiteindelijk steeds de echte doelstellingen van een dergelijke wedren op, namelijk het creëren van een vrije handelszone en het ter beschikking stellen van natuurlijke hulpbronnen in ruil voor concrete voordelen; anders gezegd, economische overheersing en uitbuiting van de bevolking en hun landen door de grote economische en financiële groepen uit de invloedrijkste Europese mogendheden, met Duitsland op kop. Dat is geen toeval, aangezien Duitsland, samen met de Verenigde Staten, de dominante kracht in de regio is en deelneemt aan de militaire bezetting.
Ziehier een meesterlijk staaltje van inmenging in een soevereine staat door een meerderheid van het Parlement: “vestigt de aandacht ... op de resterende zwakke punten zoals overmatige staatsbemoeienis met de economie en de ingewikkelde regels ... van het openbaar bestuur die ontwikkelingen in de particuliere sector en op het gebied van rechtstreekse buitenlandse investeringen in de weg staan”.
Of ook de steun voor de splitsing van Servië, tegen het internationaal recht in, die blijkt uit het streven naar “een Kosovo waarvan de territoriale integriteit wordt gewaarborgd door de VN en de Europese Unie …
Richard Howitt (PSE ),
   – De Labour Party in het Europees Parlement staat een positieve houding voor ten opzichte van een toekomstige uitbreiding van de EU, met name als het gaat om het nakomen van de toezeggingen die aan kandidaat-lidstaten en toekomstige kandidaat-lidstaten zijn gedaan. Wat dat betreft, is het ongepast om in paragraaf 10 van de ontwerpresolutie andere “operationele mogelijkheden” voor te stellen aangezien de betrekkingen met buurlanden heel duidelijk geregeld zijn in het toetredingsproces en in het Europese nabuurschapsbeleid.
Cecilia Malmström (ALDE ),
   Op 1 mei 2004 werd de EU uitgebreid met tien nieuwe lidstaten uit Oost- en Midden-Europa. Landen die voorheen achter het IJzeren Gordijn lagen, hebben zich, met hulp van de EU als lokmiddel en stimulans, ontwikkeld tot democratieën met een markteconomie. Dat was een historische gebeurtenis. Nu moeten we ons houden aan onze beloften aan landen zoals Roemenië, Bulgarije en Kroatië. Wij moeten echter ook de deur openhouden voor nieuwe lidmaatschapsaanvragen. Landen die aan de eisen voldoen, moeten worden toegelaten als lid.
Vandaag stemmen we over een voorstel voor een strategie voor verdere uitbreiding. Daarin wordt voorgesteld om de EU zijn geografische grenzen te laten definiëren. Ik zal tegen dat voorstel stemmen. De grenzen kunnen niet worden gesloten. Het optrekken van grenzen zou er bijvoorbeeld toe leiden dat het Oekraïnse volk, dat balanceert tussen democratie en dictatuur, de indruk krijgt dat wij de deur voor hun neus dichtgooien. Dat zou een historische tegenslag zijn.
Athanasios Pafilis (GUE/NGL ),
   Het verslag, de besluiten van de Raad en de Commissie en het debat in het Europees Parlement vallen samen met de zevende verjaardag van de vuile oorlog van de VS-NAVO tegen Joegoslavië en met de georganiseerde moord op Milosevic. Op provocerende wijze wordt onthuld welke plannen de Europese en Amerikaanse imperialistische beulen hebben voor de Balkan: inlijving en totstandbrenging van aan de EU en het imperialisme onderworpen staten-protectoraten, evenals plundering van hun rijkdommen door het EU-kapitaal. De Balkanvolkeren bevinden zich in een dramatische situatie en deze zal met hun toetreding tot de EU alleen maar verergeren. De wedijver en de nieuwe ronde van grenswijzigingen zorgen voor nieuwe spanning.
De Communistische Partij van Griekenland herhaalt dat zij tegen de EU en haar uitbreiding is. Zij zal meehelpen aan de versterking van de volksstrijd tegen het Europees en Amerikaans imperialisme, dat het gebied heeft bezet.
Wij herhalen dat het FYROM-probleem verband houdt met de imperialistische interventies en de grenswijziging, waarbij het vuur van de minderheidsproblemen nog eens wordt opgestookt. Over dergelijke daden hebben de Griekse partijen ND, PASOK en SYN in het verleden gezwegen of ze hebben daar zelfs mee ingestemd. Hun aandacht was immers toegespitst op de naam van het buurland. De demagogische kreten en de politieke aanpassingen van de andere partijen hebben tot doel het volk om de tuin te leiden en de enorme politieke schuld die zij op zich hebben geladen door in het voetspoor te treden van het imperialisme weg te poetsen. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
   . Het verslag-Brok over de uitbreiding geeft een uitstekend beeld van de kandidaten voor de volgende uitbreidingsronde van de Europese Unie. Belangrijker is echter dat de rapporteur waarschuwt voor de moeilijkheden die aan de toekomstige uitbreidingen verbonden zijn.
In dit verband, vraag ik uw aandacht voor twee punten die mijns inziens enige verduidelijking behoeven.
Het eerste punt betreft de ‘constitutionele impasse’. Gelet op het feit dat de institutionele structuur verduidelijkt of zelfs gereorganiseerd moet worden voordat een nieuwe uitbreiding plaatsvindt, ben ik van oordeel dat de uitbreiding naar de burgers en de politieke leiders toe niet afhankelijk mag worden gemaakt van één enkele institutionele/constitutionele oplossing.
Het criterium van de ‘opnamecapaciteit’ wordt steeds belangrijker. Het vooruitzicht op toetreding en het nabuurschapsbeleid hebben bijgedragen aan de democratisering en de ontwikkeling van de potentiële kandidaat-landen, maar dat is op zich niet toereikend. Ook de Europese Unie moet klaar zijn om nieuwe partners te verwelkomen. Dit betekent dat de toetredende landen op voet van gelijkheid behandeld moeten worden en niet geconfronteerd mogen worden met een egoïstische houding van de landen die reeds tot de Unie behoren. Dat lijkt mij een verantwoorde benadering om de Europese burgers te winnen voor het uitbreidingsproces. 
Frédérique Ries (ALDE ),
   Vandaag heeft het Parlement zich uitgesproken over de te volgen strategie om de toekomstige uitbreiding van de Europese Unie in goede banen te leiden.
Een weerzien met onder meer onze Bulgaarse, Roemeense, Kroatische en Macedonische broeders uit Europa, die lukraak van ons gescheiden zijn na Jalta. Het is net zozeer hun bestemming zich weer bij ons aan te sluiten als het de bestemming van Europa is hen op te nemen. Ik heb dan ook geen moeite met de essentie, maar wel met de vorm en het tijdschema, en daarom heb ik vóór de paragrafen 5 en 6 gestemd.
Het is tijd dat de Unie een echt debat aangaat over haar grenzen, hetgeen ze tot nu toe zorgvuldig heeft vermeden tijdens het werk van de Conventie. Een zwart gat in de Grondwet dat heel wat wantrouwen en onrust teweeg heeft gebracht. Gevoelige zaken uit de weg gaan is geen houding die ons en onze kiezers waardig is, en het feit dat we vragen om een debat betekent niet dat we vierkant tegen de uitbreiding zijn!
Niemand die een krachtig Europa wil, is gebaat bij een Europa zonder grenzen. 
Onze grenzen kunnen weliswaar geografisch, historisch en moreel zijn, dat spreekt voor zich, maar ze zijn noodzakelijk om een model, een visie en gemeenschappelijke waarden in stand te houden. 
Geoffrey Van Orden (PPE-DE ),
   – Ik ben een groot voorstander van de uitbreiding van de EU. Hoewel het verslag veel dingen bevat waar ik het mee eens kan zijn, moet ik mij distantiëren van de negatieve houding ten opzichte van Turkije. Dat geldt met name voor de incorrecte opmerking in paragraaf 31 dat Turkije in een bepaald opzicht de NAVO tegenwerkt. Daarnaast ben ik, net als andere Britse conservatieven, een hartgrondig tegenstander van een Europese Grondwet en ik kan mij dan ook niet verenigen met de formulering in paragraaf 6.
Pedro Guerreiro (GUE/NGL ),
   .  Gisteren is een resolutie aangenomen die tot doel heeft dat de huidige Mensenrechtencommissie wordt vervangen door de Raad voor de mensenrechten.
Dit proces staat helemaal in het teken van de pogingen van de Verenigde Staten om een instrument te creëren dat zij kunnen manipuleren en waarmee zij hun beleid kunnen rechtvaardigen, een beleid dat stoelt op inmenging in en agressie tegen soevereine volkeren en staten. Het is een proces waarin de Verenigde Staten zoveel mogelijk voorwaarden hebben proberen op te leggen door steeds meer eisen te stellen. Ze waren daarin graag nog verder gegaan en daarom alleen al hebben wij tegengestemd.
Naast vele andere wijzigingen en aspecten die onze aandacht verdienen, wil ik hier onderstrepen dat de nieuwe Raad het aantal landen heeft teruggebracht van 53 tot 47 (de VS wilden er 30). De leden worden bij absolute meerderheid gekozen door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (de VS en de EU waren voorstander van een stemsysteem waarin zij en hun bondgenoten een vetorecht bezaten), ondanks de inspanningen om beperkingen op te leggen.
Voor sommigen vormt dit proces slechts een eerste stap op weg naar een verdere beheersing en manipulatie van de VN door de Verenigde Staten en hun bondgenoten. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
   .  In de context van de stemming over de gezamenlijke resolutie betreffende de 62e zitting van de VN-Mensenrechtencommissie (UNHRC, Genève) wil ik hier nader ingaan op wat ik als een mogelijke, zij het niet ideale, oplossing beschouw voor een van de belangrijkste punten die in het debat aan de orde zijn geweest.
Een van de grootste tekortkomingen van de VN op het gebied van de mensenrechten had te maken met het gebrek aan legitimiteit van sommige leden van de VN-Mensenrechtencommissie, met name wanneer zij het voorzitterschap waarnamen. De lijst is bekend. Ik ga hem hier niet opnieuw noemen. De voorgestelde oplossing, met name de methode volgens welke de leden van de toekomstige Raad voor de mensenrechten gekozen zullen worden, biedt weliswaar geen garantie dat zulks niet opnieuw zal gebeuren, maar is toch ten minste een poging om de leden op effectieve wijze te legitimeren. Dat moet erkend worden.
Ik ben tevens van oordeel dat dit een gelegenheid is om het idee te versterken dat de lidstaten van de Europese Unie en hun bondgenoten op het gebied van de mensenrechten een voorbeeldfunctie moeten proberen te vervullen in zowel hun eigen land als in het kader van hun internationale betrekkingen. 
Ilda Figueiredo (GUE/NGL ),
   . Wij hebben voor deze resolutie gestemd, ofschoon wij van oordeel zijn dat sommige punten onduidelijk en niet altijd coherent zijn. Wij vinden dat de biologische diversiteit beschermd moet worden en dat over deze bescherming een zo breed mogelijk akkoord moet worden bereikt. Het Verdrag inzake de biologische diversiteit geeft hieraan concrete vorm. Het is dan ook belangrijk dat de Europese Unie en haar lidstaten een correcte houding aannemen tijdens de vergadering van de partijen die eind deze maand in Curitiba, Brazilië, zal plaatsvinden.
Wij weten echter dat het minstens even belangrijk is om het verlies van biologische diversiteit een halt toe te roepen door de doelstellingen van het Verdrag op te nemen in het ontwikkelingsbeleid, met name in communautaire beleidsterreinen zoals landbouw en bosbouw, waar de verspreiding van GGO’s moet worden tegengegaan en steun moet worden verleend aan familiebedrijven en traditionele bosbouwpraktijken, aangezien dat de beste manier is om de biologische diversiteit te beschermen.
De mariene biodiversiteit moet beschermd worden tegen destructieve praktijken. Wij moeten met name de traditionele kustvisserij steunen, aangezien zij de beste bescherming biedt voor de instandhouding van biologische diversiteit.
Ten slotte moeten wij ook rekening houden met de reeds bestaande resoluties ter zake, met name voor wat betreft de bestrijding van het illegaal omhakken en verhandelen van bomen. 
Robert Goebbels (PSE ),
   Ik heb tegen de resolutie betreffende de Curitiba-conferentie over biologische diversiteit gestemd. Het Parlement begaat een ernstige fout door biodiversiteit en genetica door elkaar te halen.
Alle biologische diversiteit ontstaat door veranderingen in de genetische structuur van alle levende organismen. Zij die in Europa een achterhoedegevecht blijven leveren tegen transgene landbouw willen niet weten dat deze de volksgezondheid in de rest van de wereld geenszins schade berokkent! In 2004 hebben negen miljoen kleine boeren wereldwijd bijna negentig miljoen hectare genetisch gemodificeerde gewassen verbouwd, terwijl in de Europese Unie van 25 11 miljoen kleine boeren 97 miljoen hectare hebben verbouwd, waarvan slechts enkele tienduizenden hectaren bestemd waren voor transgene gewassen.
Europa is bezig weer een slag te verliezen. 
Athanasios Pafilis (GUE/NGL ),
   Wij zijn het eens met de meeste vaststellingen, die bevestigen dat het milieu achteruitgaat, de bossen als ecosystemen worden vernietigd en er steeds meer biodiversiteit verloren gaat. Wij zijn het bovendien eens met talrijke voorstellen, met uitzonderingen van de voorstellen waarin wordt verwezen naar het kader van de bestaande wetgeving, aangezien in heel veel landen, en ook in de lidstaten van de EU, dit alles legaal geschiedt. Zo is bijvoorbeeld met communautaire verordeningen het gebruik van genetische gemodificeerde organismen (GGO’s) in de landbouw- en levensmiddelenproductie geliberaliseerd, ofschoon het milieu en de biodiversiteit daardoor worden bedreigd. Met communautaire verordeningen en richtlijnen worden de bossen gecommercialiseerd en nog sneller kapot gemaakt, enzovoort.
Wij zijn het totaal oneens met het voorstel in de resolutie waarmee een beroep wordt gedaan “op de Europese Commissie en de lidstaten om met overtuiging het voortouw te nemen bij het goedkeuren en vergemakkelijken van concrete maatregelen voor de bescherming van de biodiversiteit, zowel in Europa als daarbuiten”, omdat dat erop neerkomt dat men de wolf vraagt de schapen te hoeden. Men vraagt degenen die verantwoordelijk zijn voor de vernietiging om het voortouw te nemen in de strijd tegen hun eigen beleid.
Wij richten ons tot de volksbeweging en haar organisaties (vakbonden, milieuorganisaties, besturen, enzovoort) en vragen hun om met hun strijd maatregelen en beleidsvormen af te dwingen die de verdere achteruitgang van het milieu, de vernietiging van de bossen en het verlies van de biodiversiteit tegengaan. 
Marie Anne Isler Béguin (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het behoud van biologische diversiteit is een boeiend onderwerp. Mijn fractie, de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie, is zeer te spreken over de resolutie die met een enorme meerderheid is aangenomen door het Europees Parlement en over het feit dat het Parlement drie jaar na Kuala Lumpur een delegatie afvaardigt naar de achtste Vergadering over biologische diversiteit die zich sterk zal maken voor het behoud van de biodiversiteit. Met dit vooruitzicht, dames en heren, wil ik u herinneren aan enkele basisprincipes die we binnen dit Parlement te vaak uit het oog verliezen.
Voedselveiligheid hangt af van drie factoren: water, bodem en fytogenetische diversiteit, en slechts twaalf gewassen, waaronder graan, rijst, maïs en aardappelen, leveren nagenoeg tachtig procent van de energiebehoeften van de wereldbevolking. De verleiding is dan ook groot voor de industrie om het monopolie op zaaigoed te verwerven door technologieën toe te passen die voortkomen uit de biotechnologie.
Wij vragen de Raad van de Europese Unie, die aanwezig zal zijn bij de vergadering, derhalve om het huidige moratorium op experimenten met en handel in genetisch gemodificeerde soorten te steunen teneinde het gebruik ervan te beperken. In gewonemensentaal, geachte collega’s: Terminator mag niet terugkeren in de gedaante van een of andere biotechnologische innovatie.
Opdat soorten die voortkomen uit biotechnologie onze ecosystemen zo min in de war schoppen, dient biologische diversiteit daarnaast te worden beschermd door protocollen die onderzoekers verplichten hun experimenten in een gesloten omgeving uit te voeren.
Tot slot mogen we niet vergeten dat de strijd tegen het afkalven van de biodiversiteit uitgaat van behoud. Het gaat er uiteraard niet om biologische diversiteit weg te stoppen in reageerbuisjes, maar wel om inheemse gemeenschappen, die we daarmee ook nog steunen, in staat te stellen gebruik te maken van hun traditionele expertise en suprematie over genetische hulpbronnen.
We moeten tot slot erkennen dat geld ook hier de zenuw van de oorlog vormt. Ik vraag u dan ook om het Wereldmilieufonds te steunen. We weten namelijk maar al te goed dat de biodiversiteit niet kan worden behouden als de Europese Unie geen geld uittrekt voor Natura 2000. Als we geen geld vrijmaken voor het Wereldmilieufonds zal het behoud van de natuur eens te meer slechts een aaneenschakeling zijn van tijdens plenaire vergaderingen gesproken mooie woorden. 


De Voorzitter.
   – Aan de orde is het vervolg van het debat over het verslag van Marianne Thyssen over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma op het gebied van gezondheid en consumentenbescherming (2007-2013) – Consumentenaspecten. 
Béatrice Patrie,
   Mijnheer de Voorzitter, commissaris, geachte collega’s, ik wil allereerst mevrouw Thyssen bedanken voor haar verslag en voor haar coöperatieve instelling.
Ofschoon het unaniem is aangenomen binnen de bevoegde parlementaire commissie, heeft de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement een debat aangevraagd over het verslag. Terwijl alle fracties te goeder trouw overeenkomen de hoogste politieke prioriteit toe te kennen aan het beschermen van de consument, constateer ik dat er nochtans verschillen van inzicht blijven over de te volgen koers. Aangezien de haalbaarheid van dit programma afhangt van de uitkomst van de onderhandelingen over de financiële vooruitzichten wil ik graag de aandacht vestigen op een aantal waarden die voor de sociaal-democratische fractie fundamenteel zijn.
Allereerst zijn wij voorstander van twee aparte actieprogramma’s, een voor de volksgezondheid en een voor de consumentenbescherming. Daarnaast, wat de horizontale doelstellingen van het programma betreft, is de sociaal-democratische fractie van mening dat de klachtenmechanismen, voor zowel individuen als groepen, die in bepaalde lidstaten voorhanden zijn, beslist in het belang van de consument zijn. Dat is de reden dat we amendement 55 hebben ingediend.
Wat de specifieke maatregelen van het programma betreft, wil ik het belang benadrukken van de volgende acties: het ontwikkelen van wetenschappelijke instrumenten om na te gaan in hoeverre de consument wordt blootgesteld aan chemische stoffen die worden vrijgemaakt door de producten; het opstellen van een inventaris, een soort , van in de lidstaten bestaande wetten, regels en praktijken op het gebied van consumentenbescherming evenals een beoordeling van de tenuitvoerlegging op nationaal niveau van de communautaire wetgeving; uitwisselingen tussen nationale en regionale consumentenorganisaties teneinde de overheid te helpen op Europees niveau wetten op te stellen die gebruikers van diensten van algemeen economisch belang beschermen, en dat is de bedoeling van amendement 58.
Ten derde, wat de wettelijke maatregelen betreft die dit programma zullen ondersteunen, zou ik met name commissaris Kyprianou willen vragen naar de politieke en wettelijke maatregelen die hij ons in het najaar zou voorleggen en die specifiek bedoeld zijn ter ondersteuning van dit programma. De lijnen waarlangs het debat zich ontwikkelt, zijn bekend. Hoe moet Europa zich in dezen opstellen? Moeten we voorrang geven aan de Europese wetgeving of juist kiezen voor zelfregulering door de economische actoren? Hoe kunnen we het Europees recht op het gebied van consumentenbescherming, dat nog in de kinderschoenen staat, afstemmen op nationale wetten, die ouder zijn en de burger in sommige lidstaten meer bescherming bieden?
Terwijl de mobiliteit van onze medeburgers toeneemt, ben ik persoonlijk van mening dat het de rol van de Europese autoriteiten is om de consumenten zo goed mogelijk te beschermen. Ik ben zeker niet tegen de voorstellen voor zelfregulering, maar deze moeten worden toevertrouwd aan de economische actoren zelf en tot doel hebben de wettelijke minimumnormen aan te scherpen.
Tot slot zullen we uiterst behoedzaam te werk moeten gaan in twee kwesties die samenhangen met het debat van vandaag. De eerste heeft betrekking op de gesprekken over het gemeenschappelijk referentiekader betreffende Europees contractenrecht en de tweede betreft de uitbreiding van normalisatieprocedures in de dienstensector, met inbegrip van de diensten waarvoor collectieve preferenties gelden, zoals sociale woningbouw.
Dat zijn de opmerkingen die ik namens de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement wilde maken. 
Cecilia Malmström,
   Mijnheer de Voorzitter, omdat we vanochtend zoveel te doen hadden, is dit debat nogal verschoven, en het is ongelukkig dat de rapporteur en vele anderen die zich met deze kwestie hebben beziggehouden, hier niet kunnen zijn, maar het zij zo. Ik kreeg plotseling heel veel spreektijd van mijn fractie en ik heb de laatste vijf minuten afgewezen, ook al kreeg ik het aanbod om een lied te zingen. Maar dat zal ik niet doen.
De interne markt heeft miljoenen banen gecreëerd en meer welvaart opgeleverd, grenzen verwijderd en deuren geopend. We kunnen overal wonen, reizen, studeren en werken. De consumenten hebben toegang gekregen tot een grote hoeveelheid nieuwe producten. Daarom moeten we verder gaan en ook een interne markt voor consumenten scheppen. Dat betekent gemeenschappelijke regelgeving en een hoge consumentenbescherming in de hele EU. Naarmate de grenshandel toeneemt, neemt ook de handel op individueel niveau toe. Dus moeten mensen weten wat voor producten ze kopen, wat ze moeten doen als er iets mis mee is, hoe ze een klacht kunnen indienen en wat er voor regels zijn. Hoe weten ze dat dit product echt doet wat het belooft? Wat voor service- en garantiemogelijkheden zijn er en hoe kunnen eventuele geschillen worden opgelost?
Op dat gebied moeten er garanties zijn, willen we het vertrouwen van de burgers terugwinnen, want dit zijn dagelijkse kwesties, die betrekking hebben op de dagelijkse situatie van de consumenten, en daar moeten wij op EU-niveau iets aan doen. Daarom is het werkelijk uitstekend dat de Commissie dit voorstel over een meerjarenprogramma voor consumentenbescherming heeft gepresenteerd.
De liberale fractie is het echter niet eens met de Commissie inzake de noodzaak om consumentenbescherming en volksgezondheid te combineren. Wij delen het standpunt van de rapporteur dat deze gescheiden moeten blijven. Het zijn twee aparte politieke gebieden die om verschillende benaderingen vragen, al zijn er natuurlijk raakpunten. Men moet deze twee gebieden gescheiden houden. Wij willen ook geen aparte autoriteit of apart bureau in dezen.
Andere belangrijke kwesties die tot onze vreugde in het voorstel zijn opgenomen zijn het standpunt dat het consumentenbeleid moet worden geïntegreerd in alle beleid, dat het belangrijk is om samen te werken met de bestaande consumentenorganisaties in onze lidstaten en dat de staten die nog niet zo ver zijn gekomen op het gebied van consumentenbescherming extra steun en aandacht kunnen krijgen. Ik ben zeer blij dat we het daarover eens hebben kunnen worden en dat hierover brede overeenstemming tussen de fracties bestaat. Ik wil mevrouw Thyssen bedanken – hopelijk leest zij de notulen – voor de ruimdenkendheid en de wil tot samenwerking die zij heeft betoond. Wij zijn ambitieus op het gebied van consumentenvraagstukken, zowel wat betreft samenwerking als wat betreft evaluatie en informatie. Daarvoor moet natuurlijk een fatsoenlijke begroting beschikbaar zijn.
Ik hoop dat er ook in de toekomst een goede samenwerking zal blijven bestaan op het gebied van de consumentenprogramma’s die de Commissie deze herfst zal presenteren. Misschien hadden we andersom te werk moeten gaan, dat wil zeggen eerst de grote politieke richtsnoeren moeten behandelen en pas daarna dit programma, maar daar is nu niets meer aan te doen. Wij steunen deze voorstellen en zullen met een grote meerderheid – of eenstemmigheid, geloof ik zelfs – voor het verslag stemmen tijdens de volgende vergaderperiode. 
Gerard Batten,
   – Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie is voornemens om zowel gouvernementele als niet-gouvernementele consumentenorganisaties financieel te steunen met een bedrag van 1,2 miljard euro zodat zij in overeenstemming kunnen functioneren met de bestaande en toekomstige wetgeving. Zoals bij zoveel dingen die door dit Parlement worden voorgesteld, is het eigenlijk onmogelijk om het niet met de strekking van het voorstel eens te zijn. Wie kan er immers tegen betere en efficiëntere maatregelen voor consumentenbescherming zijn als die maatregelen in de praktijk nodig blijken?
In Engeland beschikken wij al vele jaren over een zeer verregaande wetgeving op het gebied van de consumentenbescherming. Het is logisch dat Europese landen van de ervaringen van elkaar en van niet-Europese landen leren en die internationale beste praktijken overnemen die het meest geschikt zijn voor de eigen, nationale situatie.
Zoals te verwachten, wordt er in dit verslag echter over uniformiteit, integratie en harmonisatie gesproken. De doelstelling van dit verslag is niet het vaststellen van wetgeving – dat is op zich een positief punt – maar het uitbreiden van de bevoegdheden en de heerschappij van de Europese Unie. Dat geldt trouwens voor alle dingen die in dit Parlement naar voren worden gebracht. De bevoegdheden die door dit voorstel aan de wet- en regelgeving van de Europese Unie, het , worden toegevoegd, zullen nooit meer teruggegeven worden aan de afzonderlijke lidstaten.
Er is ook sprake van een aantal verontrustende implicaties als gevolg van de voorstellen dat er voor bepaalde segmenten van de bevolking ook consumptiepatronen in kaart moeten worden gebracht. Door het verzamelen van dergelijke informatie zou de privacy van burgers in het geding kunnen komen. Dergelijke praktijken worden in Engeland al door particuliere detailhandelsorganisaties gebruikt via bijvoorbeeld “loyalty cards”. De consumenten hebben daarbij echter wel nog de keuze of zij al dan niet aan dergelijke acties willen deelnemen doordat zij zelf kunnen bepalen waar en hoe zij hun inkopen doen.
Het op deze manier verzamelen van informatie over burgers mag niet door de overheid gebeuren en zeker niet in naam van de Europese Unie.
Zdzisław Zbigniew Podkański,
   . Mijnheer de Voorzitter, het communautair actieprogramma voor gezondheid en consumentenbescherming voor de periode 2007-2013 geeft aan hoe de Europese Unie, op basis van het Verdrag, de gezondheidsbescherming en het consumentenvertrouwen wil verbeteren.
De gemeenschappelijke strategie voor consumentenbescherming in de Europese Unie bestaat uit een reeks maatregelen, zoals bijvoorbeeld het beter begrijpen van consumenten en markten, het verbeteren van de wettelijke voorschriften aangaande consumentenbescherming, het verbeteren van het toezicht op de naleving van de regels, het verbeteren van de afhandeling van klachten, en een betere voorlichting van de consument.
Het probleem ligt echter op een ander vlak. De voedselveiligheidssituatie in Europa verslechtert. Op de interne markt zijn steeds meer genetisch gemodificeerde levensmiddelen te vinden waar niemand op zit te wachten en die potentieel schadelijk zijn voor de volksgezondheid en het milieu. De maatschappij voelt zich bedreigd door de GGO’s. Dit komt tot uiting in talrijke protesten, in de opkomende maatschappelijke beweging tegen GGO’s en in de regels die door lagere overheden worden uitgevaardigd. Een tweede gevaar, buiten de oprukkende genetisch gemodificeerde levensmiddelen, is de concentratie in de landbouw die boerengezinnen die gezonde landbouwproducten leveren, uit de markt drukt. Het toenemend gebruik van bestrijdingsmiddelen en kunstmest in de landbouw, de bodem-, water- en luchtverontreiniging en de daarmee gepaard gaande verontreiniging van levensmiddelen doet de mens geen goed. Het is dan ook de hoogste tijd dat het welzijn en de gezondheid van de mens op de eerste plaats komen en dat de mens het wint van het kapitaal. 
Andreas Mölzer (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, anders dan men in het bedrijfsleven veelal denkt, heeft consumentenbescherming echt niets met protectionisme te maken. In tegendeel, de economie kan niet bloeien zonder het vertrouwen van de consument en de klant is ook mondiger dan de multinationals en de EU vaak denken.
De opstelling van de Commissie op dit terrein is opvallend inconsistent. Enerzijds formuleert zij, bijvoorbeeld met het Groenboek “Bevorderen van gezonde voeding en lichaamsbeweging”, gecoördineerd beleid, anderzijds ondergraaft zij met de dienstenrichtlijn de consumentenbescherming. Zo maakt die richtlijn de tot nu toe verboden, storende telefoonreclame opeens legaal in de gevallen dat die niet uitgaat van een binnenlands callcenter. Vervolgens maakt de Commissie zich zorgen over de schuldenlast van Europese burgers en probeert zij zelfs geringe saldotekorten te ontmoedigen door het opwerpen van grote administratieve hindernissen. En dat terwijl rood staan een gevolg is van onze consumptiemaatschappij en van de gewoonte om op de pof te leven, een gewoonte die de mensen zo af kunnen kijken van het begrotingsbeleid in veel van de lidstaten.
Zoals het recente schandaal rond bedorven vlees in Duitsland maar weer bewijst, staan er tegenover de zwarte schapen in de levensmiddelenbranche te weinig controleurs. Ook in de branches elektrische apparatuur en speelgoed is het aantal gevaarlijke producten bijna verdubbeld. Het beste antwoord hierop, doeltreffender dan de hoogste boete, zou bekendmaking van de betrokken firmanamen zijn. Dan hadden we waarschijnlijk pas echte consumentenbescherming. 
Zita Pleštinská (PPE-DE ). –
   Dames en heren, sta mij toe om allereerst mevrouw Thyssen te bedanken voor de energie die zij in dit verslag heeft gestoken. Het opstellen ervan was namelijk geen eenvoudige opgave. Ik ben het volledig met het standpunt van de rapporteur eens dat het actieprogramma op het gebied van de consumentenbescherming niet geïntegreerd kan worden in het programma voor de bescherming van de volksgezondheid. Door het opsplitsen van deze twee programma’s zullen de daarmee samenhangende beleidsmaatregelen, die van groot belang zijn voor onze burgers, aan betekenis winnen. Ondanks het feit dat niet alleen de “oude” Europese Unie, maar ook de nieuwe lidstaten tegenwoordig meer aandacht aan consumentenzaken besteden, mogen wij nog niet tevreden zijn met de huidige situatie.
Het bevorderen van de consumentenbescherming dient met name te gebeuren door de consumentenorganisaties financieel te ondersteunen, vooral in de nieuwe lidstaten. De huidige financiële ondersteuning is ontoereikend, om niet te zeggen zorgwekkend. In Slowakije bedragen de subsidies bijvoorbeeld slechts 10 procent van de vergelijkbare steun in de buurlanden. De toegezegde steun wordt meestal met vertraging uitgekeerd en op de toch al lage subsidies wordt zeer vaak bezuinigd waardoor het voortbestaan en de creativiteit van de consumentenorganisaties wordt bedreigd. Ik ben ervan overtuigd dat een gecombineerd actieprogramma deze negatieve consequenties alleen maar zou vergroten.
Consumenten zijn het fundament van een markteconomie. Het leven van consumenten wordt echter steeds moeilijker, met name na de uitbreiding van de EU. Allerlei kwesties – variërend van de veiligheid van producten die zij kopen en het vertrouwen dat zij in detailhandelaren hebben, tot internetwinkelen en reclame – zijn direct van invloed op het consumentengedrag van de 450 miljoen burgers van Europa. Aangezien veel van deze kwesties een grensoverschrijdend karakter hebben, dienen er uitgebreide en preventieve voorlichtingscampagnes georganiseerd te worden om het zelfvertrouwen op te bouwen dat nodig is om te voorkomen dat wij een speelbal van de grote bedrijven worden. Dit moet toch voor de Commissie voldoende aanleiding zijn om voor het beleid op het gebied van de consumentenbescherming een apart actieprogramma met voldoende financiële middelen aan te nemen.
Het communautaire actieprogramma voor consumentenbescherming voor de periode van 2007 tot 2013 vormt een belangrijk kader voor het creëren van een balans op de interne markt, waardoor niet alleen ingespeeld kan worden op de behoeften en eisen van consumenten, maar ook een evenwichtige en adequate verhouding tot stand wordt gebracht tussen consumenten en bedrijven. De onafhankelijke Europese organisaties die de voorlichting verzorgen voor de Europese consumenten van morgen, hebben dringend behoefte aan ingrijpende veranderingen en voldoende financiële ondersteuning. Zij verwachten van de Europese Unie niet alleen een duidelijke visie en regelgeving, maar ook dat zij de bureaucratische en administratieve belemmeringen uit de weg ruimt.
Daarbij dient echter wel speciale aandacht aan de ondersteuning van de nieuwe lidstaten en toetredingslanden te worden gegeven. De datum voor het debat over dit verslag is symbolisch, aangezien 15 maart de Internationale Dag van de Consumentenrechten is. Door dit verslag aan te nemen, geeft het Europees Parlement een signaal dat wij het creëren van een fatsoenlijke en rechtvaardige samenleving voor consumenten in Europa als een van onze prioriteiten beschouwen. 
Evelyne Gebhardt (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, zoals vele of eigenlijk bijna alle sprekers voor mij wil ook ik benadrukken dat het niet zinvol is consumentenbescherming en gezondheidsbeleid in hetzelfde actieprogramma onder te brengen. Daarvoor zijn twee afzonderlijke actieprogramma’s nodig, want onder de vele kwesties waar we het hier over hebben, zijn er veel die sterk van elkaar verschillen.
Voor de consumentenbescherming is het van groot belang – en daarom vraag ik u daar in de motie van het Parlement, die hopelijk in zijn huidige vorm aangenomen wordt, nauwkeurig op toe te zien – dat we juist de consumentenorganisaties goed ondersteunen. We hebben vastgesteld dat er vooral in de nieuwe lidstaten op dit punt nog een achterstand is en we moeten ervoor zorgen dat de consumenten daar een zo hoog mogelijk gemeenschappelijk niveau van bescherming krijgen, net als wij hier (waarmee niet gezegd is dat we hier altijd de beste zijn en dat er hier geen achterstanden weggewerkt zouden hoeven worden). Hier is ons zeer veel aan gelegen.
Daarvoor moeten we de consumentenorganisaties wel in staat stellen effectief op te treden ten dienste van de burgers. Consumentenbescherming is namelijk wat de burgers ook willen en dat hebben ze ons steeds weer gezegd. Wij willen een Europa waarin de burgers, de mensen, in het middelpunt staan, een Europa waarin hun rechten op bescherming gewaarborgd zijn. Om die reden is het voor mijn fractie van groot belang dat er een geharmoniseerde consumentenbeschermingswetgeving voor diensten van algemeen economisch belang komt.
Waar is het immers belangrijker dan bij het drinkwater, de post, bij gas of stroom en op aanverwante gebieden om een minimum aan harmonisatie te garanderen, zodat een hoge graad van rechtsbescherming ontstaat ten aanzien van toegankelijkheid, veiligheid, betrouwbaarheid, prijs, kwaliteit en keuzemogelijkheden en de consument optimaal beschermd wordt? Want dat zijn de dingen die onze burgers echt aangaan, die ze nodig hebben, waar ze om vragen. 
Adam Jerzy Bielan (UEN ). –
   Mijnheer de Voorzitter, door internationale samenwerking op het gebied van consumentenbescherming kunnen we ons beter weren tegen risico’s en kunnen de burgers met meer kennis van zaken beslissingen nemen. Meer veiligheid en meer vertrouwen in de producten op de markt brengt ook een hogere levenskwaliteit voor de burgers van de Europese Unie met zich mee. Daarom is het zaak de communautaire netwerken die de consumenten voorzien van de nodige informatie en ondersteuning in de vorm van rechtsbijstand, bemiddeling of andere vormen van geschillenbeslechting, verder uit te bouwen. Het Solvit-systeem is in dit opzicht van wezenlijk belang omdat het een bestaand systeem is dat de consumenten nu al ten dienste staat. Het is ook belangrijk om vertrouwen in de producten te creëren door de strijd tegen namaakgoederen op te voeren. Deze praktijken moeten gelijkgesteld worden aan ordinaire diefstal van een merk of kenmerk van een product. Er zou hierbij met name aandacht moeten worden geschonken aan een betere voorlichting van de consument over de gezondheids- en veiligheidsrisico’s die vastzitten aan het gebruik van namaakartikelen zoals geneesmiddelen of cosmetica.
Het consumentenbeschermingsbeleid moet ook via consumentenorganisaties lopen. Deze zijn in de meeste lidstaten actief, hoewel het echter vooral in de nieuwe landen van de Unie vaak zo is dat hun werkingsmiddelen en mogelijkheden tot actievoeren beperkt zijn. Het staat buiten kijf dat dit soort organisaties extra middelen moet krijgen. Er hangt een prijskaartje aan consumentenbescherming, maar wij moeten bereid zijn de prijs te betalen. 
Edit Herczog (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij aan bij de argumenten van de rapporteur en van de Conferentie van voorzitters om de taken op het gebied van de bescherming van de volksgezondheid en de consumentenbescherming op te splitsen. Ik ben dan ook voorstander van een dergelijke opsplitsing.
Sta mij toe om hier nog een argument aan toe te voegen. Zowel in de nieuwe als in de oude lidstaten wordt de consumentenbescherming met zeer specifieke uitdagingen geconfronteerd die volledig verschillend zijn van die op het gebied van de volksgezondheid. Die uitdagingen moeten op beide gebieden dan ook zo onafhankelijk mogelijk van elkaar worden aangepakt.
Vroeger had de consumentenbescherming alleen maar betrekking op producten, met name op levensmiddelen en artikelen voor huishoudelijk gebruik. In het afgelopen decennium is die situatie echter ingrijpend gewijzigd. Enerzijds dient die consumentenbescherming zich ook, parallel aan de marktintegratie, tot diensten uit te strekken. Anderzijds moet die bescherming aangepast worden aan de herstructurering van de markt die veroorzaakt wordt door de snelle ontwikkeling en uitbreiding van informatietechnologieën.
Vandaag de dag is het bijvoorbeeld voor een Franse consument die zich in een Belgische woning bevindt, mogelijk om via een sms-bericht een lening bij een Nederlandse bank af te sluiten. Vervolgens kan diezelfde consument met een paar keer muisklikken een Zweeds elektronisch product bij een Litouwse internetwinkel kopen dat door een Britse dienstverlener thuis wordt bezorgd. Dergelijke situaties zijn tegenwoordig aan de orde van de dag en zijn een normaal uitvloeisel van de dagelijkse werking van onze interne markt.
En toch is het binnen de huidige wettelijke kaders niet alleen moeilijk om te bepalen welke regelgeving van welk land op welk moment voor de consumentenbescherming geldt, maar is het met name voor consumenten ook moeilijk om vast te stellen welke bevoegdheden de verschillende autoriteiten hebben. Gezien de integratie van de dienstenmarkt en de onomkeerbare groei van on-lineaankopen dient het toekomstige Europees agentschap voor consumentenbescherming naast de traditionele taak van de consumentenbescherming ook andere taken te krijgen die van essentieel belang zijn, zoals taken op het gebied van onderzoek, analyse en planning.
Net als het bedrijfsleven hebben ook ons juridisch stelsel en onze toezichthoudende instellingen behoefte aan innovaties. De kaders die de bescherming van de Europese consument in de 21e eeuw moeten waarborgen, dienen dan ook over voldoende flexibiliteit te beschikken om zich aan te passen aan de onmetelijke variatie van potentiële praktijksituaties. Om dit te bewerkstelligen, hebben wij onafhankelijke middelen en uitstekende en veelzijdige specialisten nodig. Ik ben ervan overtuigd dat het belang van alle 450 miljoen Europese consumenten gediend is met een agentschap voor consumentenbescherming dat als een onafhankelijke maatstaf functioneert. Ik verzoek de Commissie dan ook om hiervoor zorg te dragen. 
De Voorzitter.
   – Neemt u mij niet kwalijk, maar ik zou een voorstel willen doen aan onze collega’s uit de nieuwe lidstaten die gewend zijn hun toespraak in het Parlement voor te lezen. Wanneer de toespraak te snel wordt voorgedragen brengt dat de vertaling in gevaar en is het onmogelijk de toespraak zelf te begrijpen. Ik stel daarom voor om nu en dan een zin over te slaan, zolang de toespraak maar op een haalbare snelheid voor de tolken wordt voorgelezen, of om eerst uw toespraak aan de tolken over te dragen zodat ze uw tempo beter kunnen bijhouden. Op die manier kunnen we onze Parlementaire werkzaamheden beter volgen. 
Bogusław Sonik (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen protesteren tegen de beschuldiging dat “collega’s uit de nieuwe lidstaten” te snel lezen. Als een afgevaardigde te snel leest, dan leest hij gewoon te snel, los van de vraag waar hij vandaan komt, uit een nieuwe of een oude lidstaat. 
Markos Kyprianou,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zal kort ingaan op de kwesties die door de afgevaardigden aan de orde zijn gesteld. Ik wil hen ook bedanken voor het zeer interessante debat dat wij hebben gevoerd. Wij hebben nu het voordeel dat wij dit debat in twee delen kunnen opsplitsen, maar dat neemt niet weg dat de kwesties die vandaag aan de orde zijn gesteld zeer interessant waren.
Ik weet dat ik de neiging heb om in herhaling te vallen, maar bij veel van de genoemde kwesties zullen financiële aspecten een rol spelen. Dingen als de ondersteuning van consumentenorganisaties of de verhoging van die steun en zelfs actievere of intensievere initiatieven in de nieuwe lidstaten zullen beïnvloed worden door de uitkomst van de discussie over de financiële vooruitzichten. Met name wat de nieuwe lidstaten betreft, vind ik ook dat daar prioriteit aan gegeven moet worden. Dat hoeft niet zozeer tot uiting te komen in een nieuwe strategie – dat is in de ochtendzitting al nader toegelicht – maar wel in het geven van prioriteit aan en het nadruk leggen op de jongste lidstaten. Dat geldt zeker voor die nieuwe lidstaten waar de consumentenbescherming niet zo vanzelfsprekend is als in andere lidstaten. In de nabije toekomst zult u kunnen constateren dat deze opvatting ook weerspiegeld wordt in de consumentenstrategie waarin een en ander nader zal zijn uitgewerkt. U zult dan eveneens kunnen constateren op welke wijze die nadruk op de nieuwe lidstaten in praktijk wordt gebracht, met name wat de opleiding en training van consumentenorganisaties betreft en op die gebieden waar wij de mentaliteit qua consumentenbescherming zouden kunnen verbeteren.
Met betrekking tot de kwetsbare groeperingen deel ik de mening dat bepaalde groepen consumenten meer bescherming nodig hebben. Ook wat dat aangaat, ben ik er echter niet van overtuigd dat het opnemen van bepaalde groepen of specifieke voorzieningen in het programma hiervoor de beste oplossing is. Desalniettemin moeten wij bij specifieke acties en bij specifieke initiatieven en wetgeving rekening houden met de speciale behoeften van kwetsbare groepen zoals kinderen. Ik wijs in dit verband op de relatief recente richtlijn inzake oneerlijke handelspraktijken die wij gezamenlijk hebben vastgesteld en waarbij ook rekening wordt gehouden met kwetsbare consumentengroepen.
Er schijnt overigens een misverstand te bestaan over het agentschap. Ik zie dat de heer Stubb vanmiddag niet aanwezig is, maar in het voorstel voor een agentschap is er geen sprake van dat dit agentschap zich met beleidsvorming of met initiatieven op het gebied van de consumentenbescherming gaat bezighouden. Het gaat om een uitvoerend agentschap, een soort beheerorgaan, dat verantwoordelijk is voor de administratie en voor alle andere praktische aspecten die niets met beleid te maken hebben. In feite zal dat agentschap op basis van een praktijkgericht administratief beheer functioneren waardoor de middelen vrijkomen die de Commissie gereserveerd heeft voor het bevorderen en voorstellen van beleidsmaatregelen. Wij beschikken al over een agentschap voor het gezondheidsprogramma en dat functioneert heel goed omdat er nu een beter gebruik van de middelen wordt gemaakt. Iets soortgelijks stellen wij ook voor de consumentenbescherming voor. Er is dus geen sprake van een afzonderlijk agentschap of een aparte instelling zoals dat vandaag door de woordvoeder van de betreffende fractie is beschreven.
Ik heb vanochtend al een paar opmerkingen over de opsplitsing gemaakt. Ik heb begrip voor het standpunt van het Parlement. Voordat wij een definitieve beslissing hierover kunnen nemen, moeten wij echter eerst het resultaat van de discussie over de financiële vooruitzichten afwachten. Op dit moment verschillen wij dus van mening: wij vinden nog steeds dat een gecombineerd programma – waarbij uiteraard aandacht besteed wordt aan de specifieke behoeften en financiële voorzieningen op beide gebieden – voordelen met zich meebrengt. Desalniettemin zullen wij deze kwestie opnieuw in overweging nemen op het moment dat wij een duidelijk beeld hebben van de beschikbare financiële middelen.
Tot slot heb ik ook nota genomen van de opmerkingen over de diensten. Wij financieren thans ook al programma’s voor consumenten met betrekking tot die diensten. Eén aspect dat wij bij de consumentenbescherming in het algemeen niet uit het oog mogen verliezen, betreft de voordelen die aan die consumentenbescherming verbonden zijn. Daarbij doel ik niet alleen op de bescherming van de burgers, maar ook op de voordelen die een groter consumentenvertrouwen met zich meebrengt voor de interne markt en de economische groei, waardoor uiteraard ook het concurrentievermogen van de Europese economie zal toenemen.
Sta mij toe om de rapporteur en de leden van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid nogmaals te bedanken voor hun brede steun voor dit programma. Ik zie ernaar uit om in de komende periode met hen samen te werken aan het verbeteren van de consumentenbescherming.
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt op 23 maart 2006 plaats. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het debat over zes ontwerpresoluties over mensenrechten in Moldavië en met name in Transnistrië(1).
Marios Matsakis (ALDE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, ondanks internationaal protest bestaat Transnistrië nog steeds. Twaalf jaar geleden heeft Transnistrië zich met steun van Rusland na een gewapend conflict illegaal onafhankelijk van de republiek Moldavië verklaard. Ook de diepgewortelde corruptie binnen het ondemocratische autoritaire regime is nog niet verdwenen. De situatie is zeer zorgwekkend, niet alleen vanwege de schending van de mensenrechten in deze regio, maar ook omdat Transnistrië een bron van instabiliteit en conflicten tussen Moldavië en Oekraïne blijft. Een grenscrisis zou gemakkelijk kunnen escaleren met alle onvoorspelbare gevolgen van dien.
Het is van het grootste belang dat alle partijen die direct bij het conflict omtrent Transnistrië betrokken zijn – Moldavië, de Transnistrische regio in Moldavië, Oekraïne en Rusland – hun goede wil tonen, gezond verstand aan den dag leggen en streven naar vrede en hervorming. Alle partijen moeten afzien van elke actie die tot een verslechtering van de toch al verhitte situatie kan leiden. Zij dienen onverwijld eerlijke onderhandelingen in gang te zetten om op korte termijn een vreedzame oplossing tot stand te brengen.
Bogusław Sonik (PPE-DE ),
   . Mijnheer de Voorzitter, de politieke situatie in Moldavië is een voorbeeld van de kloof die er soms gaapt tussen politieke verklaringen enerzijds en hun praktische uitvoerbaarheid of de bereidheid om de daad bij het woord te voegen anderzijds.
In 1999 heeft Rusland zich ertoe verbonden zijn troepen die op het grondgebied van Moldavië in Transnistrië gelegerd zijn, voor eind 2002 terug te trekken. Tot dusver heeft Rusland echter nog niet laten zien dat het de soevereiniteit en de grondwettelijk vastgelegde territoriale integriteit van dit land erkent door zijn troepen terug te trekken. Transnistrië is een van de meest geïndustrialiseerde gebieden van Moldavië. Het voortbestaan van een zelfbenoemde politieke entiteit staat het normaliseren van de economische situatie van dit land enorm in de weg en maakt ook een goede voorbereiding op eventuele gesprekken met de Europese Unie over toetreding of zelfs maar een associatieovereenkomst onmogelijk.
Het Russische beleid is erop gericht om met alle mogelijke middelen de status van grootmacht in Midden- en Oost-Europa, in hun ogen hun natuurlijke invloedssfeer, te handhaven. Het regime in Transnistrië dat in het zadel wordt gehouden door het voormalige Rode Leger, is een levend voorbeeld van hoe mensen, burgers en hun rechten vertrapt kunnen worden. De corrupte legereenheden houden zich op grote schaal bezig met illegale wapenhandel en zijn in tal van andere duistere zaakjes verwikkeld. De beloften van de Russische regering over de terugtrekking van het leger zijn eens te meer een staaltje van politiek opportunisme gebleken, zonder enig blijk van respect voor de politieke partners, waaronder ook de lidstaten van de Europese Unie. Dit is een truc om de publieke opinie in slaap te sussen.
Ik zou de vraag willen stellen hoe wij het Europese defensiebeleid vorm denken te geven als we er niet eens in slagen onze partners te dwingen zulke duidelijke verplichtingen in verband met gebieden die zo dicht bij de Unie liggen, na te komen? Een zo dringende kwestie als deze, die ook nog eens van wezenlijk belang is voor onze eigen veiligheid, is toch de gelegenheid bij uitstek om het politiek gewicht van de 25 lidstaten in de strijd te werpen.
Als we het defensiebeleid niet bij loze woorden willen laten, moeten we in concrete gevallen zoals hier, opgewassen zijn tegen onze taak en onze bereidwilligheid tonen om elke partner, hoe sterk hij ook is, te dwingen bepaalde verplichtingen na te komen. 
Erik Meijer (GUE/NGL ),
   . – Voorzitter, de uiteenlopende politieke krachten in Moldavië willen graag aansluiting bij de Europese Unie. Toch is dat land geen kandidaat-lid en het ziet er niet naar uit dat dit spoedig zal veranderen. Vandaag hebben we gestemd over de uitbreidingsstrategie zoals die werd voorgesteld in het verslag Brok. Als wij op grond daarvan de toegang voor nieuwkomers beperken, kan Moldavië straks alleen nog binnenkomen via een omweg. Dat is het model van de Duitse hereniging uit 1990.
Dit zou betekenen dat Moldavië mettertijd de eigen zelfstandigheid zou moeten opgeven om terug te keren in Roemenië, waarvan het in 1940 is afgescheiden. Zo'n oplossing was ook al onmiddellijk na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie aan de orde, maar Roemenië bleek toen niet aantrekkelijk genoeg om het op korte termijn door te voeren.
Dat kan veranderen als het Roemeense lidmaatschap van de Europese Unie een groot succes wordt en Moldavië tot de conclusie komt dat het zich als buurland in een veel slechtere situatie bevindt. Maar zo'n hereniging heeft nooit de steun gehad van de Slavischtalige minderheid. Die minderheid is vooral geconcentreerd in het oosten en oriënteert zich veel sterker op de oude banden met Oekraïne en Rusland. Voor de feitelijke afscheiding van de oostrand, het langs de grens met Oekraïne gelegen langgerekte gebied Transnistrië, kan misschien pas echt een oplossing worden gevonden vanaf het moment dat ook Oekraïne toetreedt tot de Europese Unie. In de tussenliggende tijd – en die tijd kan lang duren – moet worden gestreefd naar vreedzame oplossingen, naar samenwerking en naar democratische veranderingen binnen het nu nog autoritair bestuurde Transnistrië.
Mijn fractie heeft in de eigen ontwerpresolutie daarop de nadruk gelegd. Wij betreuren het dat de gezamenlijke resolutie spreekt over het verzwakken van het bestuur van Transnistrië in plaats van over het hervormen ervan, voor het overige kunnen wij instemmen met de compromistekst. Enerzijds omdat die niet oproept tot geweld tegen Transnistrië, anderzijds omdat die resolutie ook niet probeert om Moldavië te isoleren als straf voor de sterke positie die de communistische partij in dat land van de kiezers heeft gekregen. 
Elisabeth Schroedter (Verts/ALE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik merk aan de betogen dat velen die zich met Oost-Europa bezighouden met hun gedachten bij de situatie in Wit-Rusland zijn, die met de dag verslechtert.
Aangezien mevrouw Ferrero-Waldner aanwezig is, wil ook ik er nogmaals op wijzen dat haar optreden tegenover het Parlement in deze aangelegenheid uiterst ongelukkig was en een forse schending van de grondrechten van de afgevaardigden betekent. Wij zijn op de hoogte van de briefwisseling met de heer Klich, maar dit kan zo niet! Ik volg het beleid ten aanzien van Wit-Rusland al twaalf jaar en kan slechts zeggen dat de Commissie zich in die periode nog nooit zo heeft opgesteld als mevrouw Ferrero-Waldner. Dit slechts als woord vooraf, omdat zij nu aanwezig is.
Het verschil met de Republiek Moldavië is dat die weliswaar door een communistische partij geregeerd wordt, maar wel geïnteresseerd is in een toenadering tot de EU en zich – dat is in elk geval mijn inschatting – als actieve partner voor het nabuurschapsbeleid aanbiedt. Het probleem ligt heel ergens anders: het ligt ten oosten van de rivier de Dnjestr. Hier zijn vijftien jaar na de ontbinding van de Sovjet-Unie nog altijd Russische troepen aanwezig, buiten het Russische grondgebied.
Dat is precies het probleem: de stationering van Russische troepen en de schending van de integriteit van de Republiek Moldavië, dat is het conflict waar we mee te maken hebben. Het is geen etnisch conflict. Daarom zijn de problemen in mijn ogen slechts op te lossen via een heel serieus gesprek tussen de EU en Rusland, waarin een ultimatum voor de volledige terugtrekking van Russische troepen gesteld wordt. Dat is ook in het belang van Europa, want alleen zo kan de grens volledig gecontroleerd worden. Het regime dat op deze troepen in Transnistrië steunt, kan dan namelijk in een democratisch onderdeel van Moldavië veranderen.
De armoede in het land heeft duidelijk de vrouwenhandel in de hand gewerkt en dat is nog een reden waarom het ook onder het nabuurschapsbeleid ten aanzien van Moldavië moet komen te vallen. 
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg (PSE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, de dictatuur van de zelfbenoemde machthebbers in Transnistrië die wordt gekenmerkt door een enorme repressie en ideologische achterlijkheid, wekt grote ongerustheid in Europa.
Terwijl Moldavië al belangrijke stappen heeft gezet in de richting van democratisering en het respect voor de burgerrechten, blijft Transnistrië fundamentele mensenrechten schenden. Gewelddadige arrestaties, onmenselijke omstandigheden in de gevangenissen, geen recht op vrije meningsuiting, geen vrijheid van vergadering en vereniging; zo ziet de dagelijkse werkelijkheid in deze regio eruit. Dit is onaanvaardbaar in het Europa van vandaag. De resoluties van de internationale gemeenschap over Transnistrië zijn duidelijk tot dovemansoren gericht. Er zijn al 18 maanden verstreken sinds het Internationaal Hof voor de Rechten van de Mens een uitspraak heeft gedaan in de zaak Ilascu en andere opposanten. Tot dusver is nog niemand van hen in vrijheid gesteld.
De terugtrekking van de Russische troepen uit de zelfuitgeroepen Republiek Transnistrië, zoals in 1999 door de OVSE-top in Istanbul is besloten, is een conditio sine qua non voor het oplossen van het conflict in Moldavië. Tot dusver houdt Moskou zich niet aan de door haar aangegane verbintenissen en wordt er nog steeds economische en politieke steun gegeven aan de lokale dictatuur en het repressieve regime.
Moldavië probeert inderdaad institutionele hervormingen door te voeren en de rechten van nationale minderheden – waaronder de Roemenen – te respecteren. Dit is niet alleen een goede zaak maar tevens een belangrijke stap in het uitbouwen van een democratische dialoog met de Europese Unie. Tegelijkertijd komt ons echter ter ore dat de corruptie en illegale handel in vrouwen en kinderen hand over hand toenemen. De Moldavische autoriteiten zouden hun inspanningen om een stabiele en onafhankelijke gerechtelijke macht en politiek pluralisme te creëren, voort moeten zetten. De Europese Unie zou van haar kant resolute maatregelen moeten nemen om het probleem met Transnistrië te regelen en een versterkte dialoog tussen de Europese Unie en Moldavië zou een oplossing van het al lang aanslepende conflict dichterbij kunnen brengen en daarmee de situatie in dit deel van Europa kunnen stabiliseren. 
Laima Liucija Andrikienė,
   – Mijnheer de Voorzitter, sta mij toe om allereerst onze collega’s te bedanken die het initiatief hebben genomen voor dit zeer belangrijke debat en voor de ontwerpresolutie over de situatie in Moldavië in het algemeen en over Transnistrië in het bijzonder.
Het Transnistrië-conflict, waarin sinds 1992 geen beweging meer zit, werd onlangs beschreven als een frontlinie in de betrekkingen tussen de EU en Rusland. Na lange discussies en intensieve voorbereidingen heeft de EU uiteindelijk in december een nieuwe missie gestuurd: de EU-missie inzake grensbeheer Moldavië/Oekraïne. Hierdoor wordt een bijdrage geleverd aan de gezamenlijke actie van beide landen om het smokkelen en de zwarte handel in de regio te bestrijden.
 Door deze zeer evenwichtige maatregel zag Rusland zich gedwongen om zijn troepenmacht van 1 100 manschappen (de zogenaamde vredebewaarders) afgelopen week in staat van paraatheid te brengen. En het illegale regime in Transnistrië, dat door geen enkele democratie in de wereld wordt erkend, heeft nu de “5+2-onderhandelingen” afgebroken.
Wij moeten onze bezorgdheid tot uiting brengen over de situatie van de mensenrechten in Transnistrië omdat mensen in dat gebied geen recht hebben om democratische verkiezingen te organiseren. Daarnaast is het treiteren, onderdrukken en intimideren van onafhankelijke media, voorvechters van de mensenrechten, ngo’s en de oppositie tegen het regime dat zichzelf als zodanig heeft benoemd, aan de orde van de dag. Bovendien moeten wij onze steun laten blijken voor de autoriteiten in Moldavië en Oekraïne die zich inspannen om de situatie in de regio te stabiliseren en de corruptie en smokkelpraktijken en dergelijke te bestrijden.
Ik roep de Commissie en de Raad op om de autoriteiten in Moldavië te steunen bij het uitvoeren van het democratische hervormingsproces en om alle beschikbare diplomatieke middelen te gebruiken om het Transnistrië-conflict op te lossen.
Józef Pinior,
   . – Mevrouw de commissaris, de zogenaamde Moldavische Republiek Transnistrië, die een vijfde van het grondgebied – waar zich ook de meeste industrie bevindt – van het onafhankelijke Moldavië beslaat, wordt als staat erkend ondanks het protest van de internationale gemeenschap. Ik zou uw aandacht willen vragen voor de mensenrechtenschendingen, de beknotting van de persvrijheid en het populistisch-autoritaire systeem in Transnistrië dat de vlag van de voormalige sovjetrepubliek Moldavië gebruikt.
Niet-gouvernementele organisaties hebben het bijzonder moeilijk in Transnistrië. Het nieuwe politieke initiatief van president Igor Smirnov, de internationale jongerengroep Proryw, is geïnspireerd op de Russische Poetingezinde jeugdbeweging Nashi. Proryw is een extreem populistische organisatie die democratische hervormingen in Transnistrië moet tegenhouden. De ideologie van deze organisatie is gebaseerd op het sovjet-slavofiele gedachtegoed van het pro-Russische nationalisme. Proryw is gelieerd aan de Transnistrische afdeling van de Russische partij van Vladimir Zjirinovski en werkt nauw samen met de Russische Euraziatische beweging.
De Europese Unie moet zich meer verdiepen in de situatie in Transnistrië, vanuit het standpunt van de mensenrechten en de ontwikkeling van de democratie in dat deel van Europa. 
Ryszard Czarnecki (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, Wit-Rusland is vandaag al uitgebreid aan bod gekomen en ik wil het graag opnemen voor dit land.
Het klopt niet dat Wit-Rusland het minst democratische land van Europa is. Die twijfelachtige eer komt toe aan de zogenaamde Moldavische Republiek Transnistrië. Dit land wordt door niemand erkend, behalve door Rusland, een land dat mensenrechten en burgerrechten niet erkent. Politieke gevangenen en aanslagen op niet-gouvernementele organisaties, die door de pers worden omschreven als parasieten, zijn hier het levende bewijs van. Een dergelijke situatie doet zich weliswaar niet voor in de Moldavische Republiek, maar we waarderen de inspanningen van dit land op weg naar een volwaardige democratie en mettertijd naar de Europese Unie.
Het conflict tussen Transnistrië en Moldavië speelt zich af tegen de achtergrond van de belangen van Rusland dat, zo blijkt, het vuur nog eens extra opstookt. Dit aspect mogen we niet vergeten. De president van Moldavië, de communist Voronin, spreekt over de demilitarisering, democratisering en decriminalisering van Transnistrië. Als reactie hierop stelt de spreekbuis van het regime van president Smirnov van Transnistrië een van Moldavië voor, alsmede hulp voor Moldavië bij de democratisering, met andere woorden bij de bevrijding van Moldavië van de communisten en hun leider. Dit werkt misschien wel op de lachspieren, maar het wordt al minder grappig als de mensenrechten geschonden worden en er mensen in de gevangenis zitten. Dan vergaat het lachen je snel. 
Bernd Posselt (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de enige reden waarom het gebied van het huidige Moldavië niet volgend jaar of het jaar daarop lid van de Europese Unie wordt, is dat het land krachtens het Hitler-Stalin-pact botweg van Roemenië is gescheiden. Deze voorgeschiedenis mogen we niet vergeten. Het is een door en door Europees land en we moeten onze uiterste best doen om drie doelen te verwezenlijken: ten eerste opheffing van de criminele en militaristische structuren in Transnistrië met vreedzame middelen. Hitler werd godzijdank overwonnen en gedwongen zijn buit af te staan. Stalins buit kwam pas in 1991 vrij en nog altijd zijn er krachten in Moskou die deze gevaarlijke structuur in leven houden.
De tweede grote opgave is van Moldavië een democratie te maken, er een rechtsorde met bescherming van minderheden te vestigen en de derde grote opgave die we hebben, is de strijd tegen de grensoverschrijdende criminaliteit. Op dit punt ben ik collega Albert Deß zeer dankbaar, die afkomstig is uit een grensstreek in de Oberpfalz en er bij ons sterk op aandringt gezamenlijk, in EU-verband, te strijden tegen de drugshandel, mensensmokkel en wapenhandel die in deze criminele structuur van Transnistrië hun oorsprong hebben. Te strijden in het belang van dit mooie land aan de oostgrens van Midden-Europa, dat we moeten integreren, wil het niet tot een zwerende wond worden tussen de toekomstige lidstaat Roemenië en de Oekraïne, waar we sinds de oranje revolutie nauwere partnerschapsbanden mee onderhouden. Het democratiseringsproces in deze voor onze eigen toekomst zo belangrijke regio zal alleen slagen, als deze militaristische, dictatoriale structuur eindelijk plaats maakt voor een democratische rechtsstaat.
Dit is de opgave waar we als Europees Parlement voor staan en daarom dank ik de heer Sonik en andere collega’s voor het feit dat ze dit debat afgedwongen hebben. Het Europees Parlement moet in deze kwestie een duidelijk signaal geven. 
Benita Ferrero-Waldner,
   – Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe om allereerst een paar politieke vragen te beantwoorden waarna ik vervolgens iets over Wit-Rusland zal zeggen. Voordat wij aan het eigenlijke onderwerp van het debat van vandaag beginnen, de mensenrechten, wil ik ook nog graag een reactie op mevrouw Schroedter geven.
Allereerst, wat de politieke kwestie betreft, moet ik erop wijzen dat Moldavië onder het Europese nabuurschapsbeleid valt. Wij proberen via dat beleid om Moldavië dichter bij de Europese Unie te brengen en om het land – en dat zeg ik speciaal tegen de heer Posselt – langzaam te democratiseren, hoewel er op dat vlak nog veel moet gebeuren. Dat is echter wel de manier waarop wij resultaat kunnen boeken. In dat verband is het ook van belang dat de illegale handel in goederen, mensen, wapens en wellicht ook drugs wordt teruggedrongen; dat geldt uiteraard ook voor alle andere criminele activiteiten.
Ik bedank iedereen die verwezen heeft naar de grensbeheermissie. De Europese Unie heeft zeer recentelijk een missie in Transnistrië, het gebied tussen Moldavië en Oekraïne, gestationeerd. Wij moeten de Oekraïnse president Joesjtsjenko dankbaar zijn dat hij, toen hij aan de macht kwam, eigenlijk dit initiatief in gang heeft gezet en hier samen met president Voronin een vervolg aan heeft gegeven. Samen met de ministers van Buitenlandse zaken van Oekraïne en Moldavië zijn wij erin geslaagd om alles naar behoren te organiseren. Naar mijn idee functioneert alles redelijk goed; een Hongaar heeft overigens de leiding in deze regio. Volgens mij is het terugdringen van de illegale handel het eigenlijke doel van de missie. Dat zal niet altijd eenvoudig zijn, maar op de lange termijn zal die doelstelling uiteindelijk verwezenlijkt worden. 
Iedereen heeft het Transnistrië-conflict genoemd en gevraagd hoe wij dat kunnen oplossen. De OVSE heeft alles in het werk gesteld om daar een bijdrage aan te leveren en ook de Europese Unie raakt steeds meer bij de situatie betrokken. Wij hebben overigens al enige vooruitgang geboekt omdat de Russen de “5+2-onderhandelingen” hebben geaccepteerd. De Europese Unie is samen met de Verenigde Staten uitgenodigd om als waarnemer op te treden bij de onderhandelingen, die bedoeld zijn om een vreedzame oplossing tot stand te brengen.
Het klopt dat de Russische troepen nog niet teruggetrokken zijn zoals in Istanbul was voorzien door de OVSE. Dat terugtrekken van die troepen dient nog steeds te gebeuren. De vraag is natuurlijk wie die troepen moet vervangen. Allereerst moeten echter alle politieke kanalen benut worden, hoewel Transnistrië helaas, zoals iemand opmerkte, de onderhandelingen heeft afgebroken. Dat betekent dat er nog veel moet gebeuren.
Dan ben ik nu bij Wit-Rusland aanbeland en met uw welnemen ga ik in het Duits verder.
 Mevrouw Schroedter, ik geloof dat men mij aanvankelijk volledig verkeerd begrepen heeft. De journalist die op de persconferentie in Brussel bij ons in de zaal aanwezig was, heeft mij als commissaris gevraagd of wij als Europese Commissie een verkiezingswaarnemingsmissie van de EU naar Wit-Rusland sturen. Ik heb hem geantwoord: “Nee, want het is de OVSE/ODIHR die waarneemt.” U weet dat dat overeenkomt met de feiten. Ik heb daar aan toegevoegd dat de parlementariërs dáárom geen deel uitmaken van een officiële missie, omdat zoiets helemaal niet bestaat. Dat is volkomen verkeerd opgevat. Ik hoop dat u dat van mij als verklaring aan wilt nemen. Ik ben blij dat u de kwestie ter sprake gebracht hebt, want nu kon ik het misverstand uit de weg ruimen.
Ik heb gisteren de heer Klich niet alleen geschreven, ik heb hem ook gesproken en hij had alle begrip voor mijn situatie. Ik heb vandaag al een verklaring afgelegd over Wit-Rusland en ik volg de gebeurtenissen voorafgaand aan de verkiezingen daar natuurlijk op de voet. In die verklaring heb ik ook gezegd hoezeer ik het betreur dat de afgevaardigden van het Europees Parlement niet toegelaten werden, omdat men hun geen visa wilde geven. Natuurlijk bent u wat ons betreft altijd welkom, dat spreekt voor zich en dat hoef ik u niet te vertellen: u kent mij immers als iemand die altijd rekening houdt met waarnemingsmissies van de EU, ze ondersteunt en welbeschouwd versterkt. 
 Dan ben ik nu aan mijn derde punt toe en dat heeft betrekking op het debat van vandaag over de ontwerpresoluties betreffende de schending van de mensenrechten in Moldavië.
De ontwerpresolutie vestigt de aandacht op het feit dat het rechtsstelsel niet in staat is om eerlijke processen te waarborgen. Ik moet daarbij aantekenen dat Moldavië in 2005 drie wetten heeft aangenomen waardoor de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht in aanzienlijke mate is verbeterd. Wat de zaak-Pasat betreft – over de voormalige minister van Defensie – heeft de Commissie de problemen die aan deze zaak verbonden zijn al herhaaldelijk aan de orde gesteld. Ik onderhoud daartoe rechtstreekse contacten met de heer Stratan, de minister van Buitenlandse Zaken van Moldavië. Ik heb recent nog een brief naar president Voronin over deze kwestie geschreven om meer openheid in deze zaak te krijgen en om te voorkomen dat er vertragingen optreden bij het beroep van de heer Pasat.
Tijdens de komende bijeenkomst van de Samenwerkingsraad met Moldavië zullen democratie, de rechtsstaat en mensenrechten hoog op de agenda staan.
In het debat van vandaag ligt een speciale nadruk op de mensenrechten in Transnistrië. Zoals bij iedereen bekend zal zijn, hebben wij echter slechts een beperkt inzicht in de ontwikkelingen in Transnistrië vanwege het feit dat men zichzelf tot een onafhankelijke republiek heeft uitgeroepen. Duidelijk is wel dat er sprake is van aanzienlijke problemen. In de zomer van 2004 hebben de Transnistrische autoriteiten bijvoorbeeld zes scholen die les gaven in de Moldavische taal met gebruik van het Romeinse alfabet, gedwongen de deuren te sluiten. Wij zijn blij dat de onderhandelingen tussen Moldavische en Transnistrische ambtenaren over deze scholen in februari, na een onderbreking van zeven maanden, weer hervat zijn. De Commissie zal de ontwikkeling van die onderhandelingen nauwlettend volgen.
Sta mij toe om kort iets over de zaak-Ilascu te zeggen, een zaak die exemplarisch is voor een zeer ernstige schending van de mensenrechten. Aangezien Moldavië niet in staat is om in Transnistrië te interveniëren, stellen wij de zaak waar mogelijk bij Rusland aan de orde. De laatste keer dat die mogelijkheid zich voordeed, was ongeveer twee weken geleden in Wenen in het kader van de trojka van ministers van Buitenlandse Zaken. Ik heb daar toen met de Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov gesproken. Het feit dat uit recente rapporten is gebleken dat Andrei Ivantoc, een van de twee gevangenen, een hongerstaking is begonnen, onderstreept de noodzaak van een onmiddellijke vrijlating van beide gevangenen. Wij moeten druk uitoefenen om te zorgen dat dit ook daadwerkelijk gebeurt.
De Commissie tracht samen met alle partnerlanden, inclusief Rusland, Oekraïne en Moldavië, te bewerkstelligen dat de Russische troepen zich terugtrekken, dat er een demilitarisering van Transnistrië plaatsvindt, dat er een democratisering van Moldavië (inclusief Transnistrië) in gang wordt gezet en dat Transnistrië onder effectief en legitiem Moldavisch bestuur wordt gebracht.
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het debat over zes ontwerpresoluties over Kazachstan(1).
Ona Juknevičienė (ALDE ),
   – Op 13 februari is de bekende Kazachse politicus en oppositieleider A. Sarsenbayev samen met zijn chauffeur en bodyguard op brute wijze in Almaty vermoord. Nog niet zo lang geleden is een andere oppositieleider, Z. Nurkadilov, met drie schotwonden gevonden nadat hij de regering van corruptie had beschuldigd en verantwoordelijk had gesteld voor de moord op de freelance journalist Sharipzhanov. Volgens de officiële onderzoeksversie was er sprake van zelfmoord. Als een van de meest ontwikkelde landen in de regio probeert Kazachstan aansluiting te vinden bij de democratische landen in de wereld. Daarnaast wil dit land in 2009 het voorzitterschap van de OVSE bekleden. De OVSE is een organisatie die de democratie en stabiliteit binnen en buiten de Gemeenschap dient te waarborgen. Die organisatie heeft in december verklaard dat de presidentsverkiezingen in Kazachstan niet aan de internationale eisen voldeden. Wij weten dat de economie van Kazachstan een snelle groei doormaakt. Kazachstan is ook een belangrijke handelspartner van de Gemeenschap, maar – geachte collega’s – wij zijn niet alleen een economische Unie, maar ook een Unie van normen en waarden. Wij mogen in het kader van ons economisch beleid geen bekrompen economische doelen nastreven en wij mogen zeker onder geen beding toestaan dat de mensenrechten worden geschonden. President N. Nazarbayev geeft openlijk toe dat er in het verleden in zijn land geen sprake was van een democratie en zegt dat wij niet kunnen verwachten dat die democratie er van de ene op de andere dag wel is. Dat lijkt een poging om ons gerust te stellen dat er straks een beperkte democratie in Kazachstan zal komen, maar in wezen is het een rechtvaardiging voor een autoritair regime uit de sovjetperiode. Mijnheer de Voorzitter, wij weten allemaal dat landen wel of niet democratisch zijn. Beperkte en gedeeltelijke democratieën bestaan niet. 
Albert Jan Maat (PPE-DE ),
   . – Voorzitter, hadden wij dit debat vanmiddag niet gevoerd. Niet dat wij geen zorgen hebben over Kazachstan of dat wij vinden dat er niets aan de hand is. Natuurlijk hebben wij zorgen, maar in de vorige periode is er een scherpe resolutie door dit Parlement geaccepteerd over Kazachstan. Die resolutie is en door het Parlement en de regering van Kazachstan destijds serieus genomen. Het heeft geleid tot toelating van meer politieke partijen, het heeft in ieder geval geleid tot een stap vooruit in de persvrijheid.
Opnieuw hebben wij zorgen, maar wat nu opvalt ten opzichte van de vorige resolutie over de situatie in Kazachstan, is het feit dat de overheid, de president in ieder geval transparantie probeert te brengen, in die zin dat met betrekking tot moorden, met betrekking tot zaken, waarbij je vraagtekens kunt zetten, er in ieder geval alle gelegenheid is voor buitenlandse waarnemers om te zien wat er gebeurt.
Het is zeker, er broeit wat in Kazachstan, dat is waar, maar het neemt niet weg dat je volgens mij wel de situatie op een juiste manier moet taxeren en wat dat betreft vinden wij dat op dit moment deze resolutie te vroeg is. Wij zeggen dat ook, omdat wij niet vinden dat het allemaal geweldig is, maar wij constateren voor het eerst, dat er nu gevoeligheden liggen, dat er wellicht moorden gepleegd zijn en dat er ook echte moorden gepleegd zijn, dat volstrekt niet helder is onder welke omstandigheden en door wie, maar dat de bereidheid er is om te laten zien wat er gebeurt, hoe het restproces verloopt. Juist die punten zouden wij graag aan willen grijpen om onze relatie als Europese Unie met Kazachstan te versterken.
Het voorstel van de EVP-Fractie is dan ook dat wij de samenwerking tussen de parlementaire delegaties benutten. De parlementaire delegatie uit Kazachstan zal Brussel in mei bezoeken, wij zullen al deze zaken bespreken als collega's; wat de EVP-Fractie betreft, onze fractie zou graag zien dat wij een stap verder komen met betrekking tot de landen in Centraal-Azië; wat Kazachstan betreft moeten we in ieder geval uitdrukkelijk gaan spreken over een partnerschap om te kijken hoe we elkaar kunnen vinden op die punten waarop we wel een goede samenwerking hebben.
Kort samengevat, wij hebben zorgen over Kazachstan, wij zijn niet altijd onder de indruk van de democratie daar, maar wij constateren juist op dit moment dat er meer transparantie komt, dat er wat broeit, dat er veel onzekerheid is; ik wil in ieder geval de commissaris complimenteren voor de goede informatie die wij op dat punt hebben gekregen van haar vertegenwoordiger in Almaty. Dat hebben we zeer op prijs gesteld.
Wat de stemming betreft is het zo dat wij weliswaar meegewerkt hebben aan deze resolutie, omdat niet meewerken jezelf buiten het strijdtoneel zet, maar wij hebben wel een vijftal split votes aangevraagd en de uitslag daarvan is bepalend of wij deze resolutie zullen steunen. Kortom, zorgen hebben wij, maar wij willen die zorgen graag in goede collegialiteit met onze Kazachse collega's kunnen bespreken om te zien of we weer een aantal stappen voorwaarts kunnen doen met betrekking tot de democratie. 
Bernd Posselt (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil heel kort iets zeggen. Onze collega mevrouw Pleštinská heeft vanmiddag gezegd dat er vandaag in Slowakije en vele andere landen kaarsen in de ramen staan uit solidariteit met de oppositie en de vrijheidsstrijd in Wit-Rusland. Om het brandalarm niet af te laten gaan hebben we slechts een kleine, symbolische kaars mee de vergaderzaal in genomen en op de tafel van mevrouw Pleštinská gezet. De kaars moet tot uitdrukking brengen hoe zeer wij ons bij de vrijheidsbeweging in Wit-Rusland betrokken voelen.
De Voorzitter.
   – Hoewel ik het initiatief steun, moet ik u eraan herinneren dat het volgens het Reglement strikt verboden is om brandbare of gloeiende voorwerpen in deze zaal mee naar binnen te nemen. Daarom verzoek ik onze collega vriendelijk de kaars te doven. Dank u wel. 
Józef Pinior (PSE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, de politieke oppositie in Kazachstan protesteert tegen de moord op voormalig minister en ambassadeur Altynbek Sarsenbayev, die in 2003 is overgestapt naar de oppositie en kritiek had op het politieke bestel onder president Noersoeltan Nazarbayev. Op 26 februari dit jaar vond er in Almaty een demonstratie plaats met zo’n 1 500 deelnemers en werd het lichaam van de 43-jarige Sarsenbayev gevonden met kogelwonden in de rug en in het hoofd, naast de lichamen van zijn bodyguard en chauffeur. Een aantal officieren van het Comité van nationale veiligheid zijn gearresteerd op verdenking van moord. Nartay Doebayev, het hoofd van het Comité voor nationale veiligheid heeft zijn ontslag aangeboden.
Ik zou tevens uw aandacht willen vragen voor het feit dat de organisatie Reporters zonder grenzen de Kazachse autoriteiten ervan beschuldigt het internet te censureren en de vrijheid van meningsuiting in de traditionele media aan banden te leggen. Op 15 december vorig jaar hebben de veiligheidsdiensten de kantoren van het weekblad doorzocht, nadat er in dit tijdschrift een brief was gepubliceerd die door de voorzitter van de kiescommissie was ondertekend en waarin stond dat er verkiezingsfraude was gepleegd bij de presidentsverkiezingen van 4 december. Daarnaast werd op 20 december het weekblad op last van de rechter in Almaty gesloten, op beschuldiging van het besmeuren van de reputatie van president Nazarbayev. 
Erik Meijer (GUE/NGL ),
   . – Voorzitter, het ineenstorten van de Sovjet-Unie is geen garantie voor de democratie gebleken. Integendeel. Sommige politici die zijn voortgekomen uit de communistische periode zijn wel hun ideologie kwijtgeraakt, maar worden juist daardoor nu nog minder dan vroeger gehinderd in hun technieken om zelf duurzaam aan de macht te blijven of de staatsmacht over te dragen aan hun kinderen. Een van die technieken is het verlengen van de ambtstermijn van zittende presidenten met tien jaar of zelfs tot levenslang door middel van een referendum zonder de mogelijkheid om een of meer tegenkandidaten te stellen.
Een ander middel is het uitschakelen van serieuze tegenstanders door die op grond van valse beschuldigingen te laten opsluiten, door ze te laten verongelukken of door ze domweg te laten verdwijnen. In Oekraïne, Georgië en Kirgizië is een brede volksopstand tegen zo'n regime geslaagd, maar het blijft de vraag of het daar nu duurzaam beter blijft gaan. In Belarus, Oezbekistan, Turkmenistan en het grote Kazachstan slagen de machthebbers er vooralsnog in om elke verzet te breken. Sommigen hebben machtige buitenlandse vrienden, bijvoorbeeld vanwege hun rol bij de energievoorziening.
Kazachstan was lange tijd vooral een droog en dun bevolkt gebied waar te midden van een kleine Turkstalige bevolking Russische kolonisatie plaatsvond op plekken waar industrie of mijnbouw mogelijk bleek of een experimentele raketbasis kon worden gesticht. Inmiddels is een nieuwe hoofdstad gesticht, ver van de grote stad Almaty en wordt de invloed van het Russische bevolkingsdeel sterk teruggedrongen.
De toekomst van het grote dunbevolkte Kazachstan met zijn twee grote bevolkingsgroepen en de restanten van vroeger daarheen uit het Russische rijk verbannen minderheden, is uiterst onzeker. Terecht dringt de resolutie erop aan om in de betrekkingen met Kazachstan niet alleen te letten op economische betrekkingen, maar vooral op politieke gevangenen, ruimte voor opposities, democratische besluitvorming en mensenrechten. 
Carl Schlyter (Verts/ALE ),
   Mijnheer de Voorzitter, niet alles is pikzwart in Kazachstan. Vergeleken met een heel stel andere landen in de regio gebeuren er ook positieve dingen, bijvoorbeeld een moratorium op de doodstraf en het feit dat politieagenten worden vervolgd voor martelingen. De laatste ontwikkeling is echter, paradoxaal genoeg, dat als de oppositie toeneemt en sterker wordt, ook de onderdrukking van die oppositie groeit. Deze twee moorden hebben de situatie verergerd.
De OVSE zei dat de verkiezingen niet correct zijn verlopen. Eigenlijk was het volstrekt onnodig om met de verkiezingen te knoeien omdat Nazarbayev ze volgens alle opiniepeilingen toch zou hebben gewonnen. Gezien de heersende situatie op het gebied van de media in Kazachstan is dat misschien niet zo vreemd. Er heerst ook een klimaat van angst. Gouverneurs durfden de slechtste verkiezingsuitslagen niet te rapporteren en aarzelden niet om wat extra stemmen toe te voegen, uit angst er qua financiën of positie op achteruit te gaan. Een dergelijk klimaat kunnen we niet hebben in een democratie, en we moeten op onze hoede zijn.
Het Europees Parlement vraagt eigenlijk niet veel: alleen maar dat Kazachstan zich houdt aan zijn eigen grondwet en dat er bijvoorbeeld een rechterlijk besluit nodig is voor een arrestatie. In paragraaf 3 zeggen we dat we internationale waarnemers bij het onderzoek naar de moorden willen hebben. De FBI is uitgenodigd om deel te nemen aan het onderzoek naar de moorden en we moeten ervoor zorgen dat ook andere internationale organen zich op de hoogte mogen stellen, zodat we inzage krijgen in het onderzoek naar en de opheldering van de moorden. 
Janusz Wojciechowski (UEN ),
   . Mijnheer de Voorzitter, Kazachstan is een belangrijk land met een groots verleden en het is een van de grootste landen van Europa. Inderdaad, Europa, want circa 150 000 km2 van het Kazachse grondgebied ligt binnen de aardrijkskundige grenzen van ons continent. Het is een land waar tot op de dag van vandaag duizenden van mijn Poolse landgenoten wonen die daarheen zijn gedeporteerd tijdens het regime van Stalin. De historische en politieke wortels van Kazachstan liggen echter duidelijk in Centraal-Azië. Het land heeft tevens een communistisch en sovjetverleden. Dit verleden mogen we niet uit het oog verliezen en we moeten beseffen dat het woord democratie daar niet altijd op dezelfde manier wordt opgevat als bij ons, in de Europese landen met een eeuwenoude democratische traditie.
Ik was een van de waarnemers van het Europees Parlement tijdens de presidentsverkiezingen in Kazachstan. Het land is zeker geen modeldemocratie, maar de eerlijkheid gebiedt ons te zeggen dat de Kazachse autoriteiten echt hun best doen om het openbare leven te democratiseren en vooral ook om westerse waarden ingang te doen vinden en het land te moderniseren. Dit moeten we weten te waarderen en dit proces verdient dan ook onze voorzichtige steun.
Het deel van de ontwerpresolutie dat om opheldering vraagt van de moord op de heer Sarsenbayev, de oppositiepoliticus, verdient onze steun, maar er staan ook dingen in het ontwerp die getuigen van een ongegrond wantrouwen. In heel veel landen komen er politici om in aanslagen of ongevallen, zonder dat dat altijd toe te schrijven is aan politieke intriges. Daarom pleit ik voor de nodige gematigdheid in de resolutie en voor het aannemen van een aantal amendementen. 
Charles Tannock,
   – Mijnheer de Voorzitter, net als alle andere afgevaardigden in het Europees Parlement ben ik geschokt door de brute moord op 13 februari op oppositieleider Altynbek Sarsenbayev. Ik ben blij met het feit dat president Nazarbayev de hulp van de FBI heeft ingeroepen om de daders op te sporen. Ik verwelkom eveneens zijn verklaring van 21 februari dat de daders gestraft zullen worden. Ik vind het ook een bemoedigend teken dat er onlangs vijf verdachten zijn gearresteerd. Uiteraard bestaat er nog steeds bezorgdheid over de democratie en de mensenrechten in Kazachstan. De EU maakt zich terecht zorgen over elke vorm van instabiliteit in deze belangrijke strategische Centraal-Aziatische republiek, die niet te dicht richting Rusland en China wil schuiven, maar veel liever toenadering tot de EU zoekt.
Als rapporteur voor het Europees nabuurschapsbeleid heb ik voorgesteld om Kazachstan ook in dat beleid op te nemen. Dat past binnen de traditie die in gang is gezet door het Europees Parlement toen het voorstelde om de nabuurschapsstatus aan de drie Kaukasus-republieken te geven. Uiteindelijk is dat voorstel na verloop van tijd ook door de Raad goedgekeurd. Kazachstan heeft een uitloper naar het westen, wat geografisch gezien een sterk argument is voor het verlenen van de Europese nabuurschapsstatus. Het land kent ook een sterk seculiere traditie als erfenis uit het sovjetverleden; een zeer grote Europese christelijke minderheid woont er in harmonie samen met de autochtone Kazachse moslimbevolking.
De olie- en gasreserves van Kazachstan zijn van strategisch belang voor de EU. Het land wil ook graag olie en gas aan de EU verkopen zonder dat het volledig afhankelijk is van Russische pijpleidingen om zijn natuurlijke hulpbronnen te transporteren. Daarnaast omvat het Kazachse diversificatiebeleid ook plannen om het natuurlijke gas vloeibaar te maken en het via de trans-Kaspische route te exporteren.
In deze context, en dit is iets waarvan het belang vaak minder wordt ingezien, is het enorme voorraadpotentieel van Kazachstan aan verrijkt uranium uit mijnen die sinds kort in gebruik zijn genomen. Dat uranium is essentieel om te voorzien in de toekomstige nucleaire energiebehoeften van de EU. De EU dient alle mogelijke steun te geven aan dit uitgestrekte, onderbevolkte en geopolitiek gezien zeer belangrijke land. De PPE-DE-Fractie zal de vooringenomen gezamenlijke tekst dan ook niet steunen tenzij onze amendementen worden aangenomen.
John Attard-Montalto,
   – Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe om in mijn eigen taal het woord te voeren.
 De speech die wij hier zojuist hebben gehoord, verontrust mij ten zeerste. Het feit dat het Westen en de Verenigde Staten belangen hebben in Kazachstan – vooral vanwege de overvloed aan mineralen en de steun in de oorlog tegen het terrorisme – zou er, naar ik vrees, wel eens toe kunnen leiden dat de regering zich in staat waant om straffeloos bepaalde dingen te kunnen doen. Het is dan ook belangrijk dat wij op onze hoede zijn. Een tijd geleden heeft Kazachstan verzocht om tot de Raad van Europa te worden toegelaten. Ik heb toen een missie naar het land ondernomen. Het is waar dat Kazachstan vanuit geografisch oogpunt deel uitmaakt van Europa, maar iedereen weet dat dit land nog heel wat te leren heeft op het gebied van de democratie. Bovendien lijdt het geen twijfel dat het politieke klimaat de laatste tijd verslechterd is. Wij weten dat in drie maanden tijd twee oppositieleden vermoord zijn en dat Kazachstan de mensenrechten aan zijn laars lapt. Daarom mogen wij ons niet laten wijsmaken dat er geen controle hoeft te worden uitgeoefend op het doen en laten van Kazachstan omdat het land over grote rijkdommen beschikt en een bondgenoot tegen het terrorisme is. 
Andreas Mölzer (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, tot nu toe heeft de Kazachse president steeds gehandeld naar het oude spreekwoord “houd je vrienden dicht bij je in de buurt en je vijanden nog dichter” en geprobeerd deze aan zijn regime te verplichten. Hij lijkt daar evenwel steeds slechter in te slagen, hoewel hij pas geleden nog een kuurvakantie van een week in mijn geboortestreek Karinthië hield, kennelijk om op krachten te komen. De kritiek op hem neemt toe, zoals u weet.
Dan kan het haast geen toeval zijn als twee leden van de oppositie, naar ons ter ore is gekomen, kort nadat zij duistere zaakjes van de presidentiële clan openbaar gemaakt hebben onder raadselachtige omstandigheden de dood vinden. Het lijkt me werkelijk van het grootste belang dat het onderzoek naar deze moorden in alle openheid en met medewerking van onpartijdige krachten gebeurt.
Hoe vooruitstrevend als Kazachstan ook moge zijn in zijn economische ontwikkeling, niet in de laatste plaats door zijn grote bodemschatten, in democratisch opzicht – en daar zijn we het allemaal over eens – loopt het ver achter. Er zijn beschuldigingen van fraude bij de presidentsverkiezingen van december vorig jaar geuit en de dochter van de onder zulke dubieuze omstandigheden gekozen president is directeur van ’s lands grootste tv-zender; haar man staat aan het hoofd van de belastingdienst. Sommige partijen is geweigerd zich te registreren en activisten worden vervolgd. Dan kijk je niet vreemd op als ook de mensen die bij de begrafenis van het slachtoffer aanwezig waren het moeten ontgelden.
Bij een dergelijk twijfelachtig democratisch gehalte is het een onverdraaglijk vooruitzicht dat Kazachstan in 2009 misschien het nagestreefde voorzitterschap van de OVSE toegewezen krijgt. Ik vind dat de EU zich daar krachtig tegen teweer moet stellen. Misschien is het ook het overwegen waard om het Amerikaanse voornemen te volgen en financiële zowel als economische hulp sterker af te laten hangen van vorderingen op het gebied van de democratie, de burger- en de mensenrechten. 
Karin Scheele (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, vandaag, een maand na de brute moord op de vooraanstaande politicus Sarsenbayev, lijkt mij het juiste moment om een spoeddebat over de situatie in Kazachstan te houden. In het tijdsbestek van drie maanden zijn er twee prominente oppositieleden vermoord en het politieke klimaat is aanzienlijk verslechterd.
We roepen de autoriteiten van Kazachstan op een uitputtend, onafhankelijk en transparant uitgevoerd onderzoek naar de omstandigheden van de moorden mogelijk te maken en daarbij internationale waarnemers toe te laten.
Deze politiek gemotiveerde moorden zijn maar het topje van de ijsberg. Er is sprake van censuur op internet en over de hele linie is de druk op oppositieleden en journalisten toegenomen. We veroordelen de opsluiting van deelnemers aan een vreedzame demonstratie naar aanleiding van de dood van Altynbek Sarsenbayev en roepen de Kazachse regering op om haar verplichtingen in het kader van het Partnerschaps- en Samenwerkingsverdrag na te komen en in het bijzonder om democratie en mensenrechten te respecteren. 
Benita Ferrero-Waldner,
   – Mijnheer de Voorzitter, over Kazachstan valt veel te zeggen. Enerzijds zou Kazachstan een belangrijke partner moeten zijn bij het bevorderen van de stabiliteit en regionale samenwerking in Centraal-Azië. Kazachstan is zelfs het belangrijkste land in deze regio en het is ook rijk aan energiebronnen, waardoor het door vele landen het hof wordt gemaakt.
Laten wij de regeringsverklaring van 1 maart van president Nazarbayev eens onder de loep nemen. Hij gaat daarin zeer uitgebreid in op de economische ontwikkelingen. Wat de democratische hervormingen betreft, was hij veel minder gedetailleerd, ondanks zijn beloften dat er een programma voor die democratische hervormingen zou komen en ondanks andere toezeggingen die hij de internationale gemeenschap heeft gedaan. Het concept van een “gestuurde democratie” werd weer opnieuw bevestigd of eigenlijk zelfs nog uitgebreid.
Sta mij toe om kort in te gaan op de positieve en op de negatieve punten, want wij moeten deze zaak natuurlijk van beide kanten bekijken. Wat de positieve punten betreft, ben ik blij dat Kazachstan in januari van dit jaar zowel het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten als het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten heeft geratificeerd. Dat is een stap in de goede richting. Wij hopen dat Kazachstan nu ook actie zal ondernemen om de optionele protocollen te ratificeren die individuele klachten mogelijk maken. De handhaving van het moratorium in verband met de doodstraf is ook een stap in de goede richting.
Met betrekking tot de negatieve punten en de kwesties die wij aan de kaak moeten stellen, baren de gebeurtenissen rondom de vooraanstaande politieke oppositieleider, de heer Sarsenbayev, ons grote zorgen. De moord op hem wijst op een gevaarlijke criminaliseringstendens in de Kazachse politiek. Aangezien Kazachstan niet over duidelijke constitutionele mechanismen beschikt die een vreedzame overdracht van de uitvoerende macht kunnen garanderen, is deze ontwikkeling zonder twijfel zorgwekkend. Wij hebben er dan ook bij de autoriteiten op aangedrongen dat zij zorg dragen voor volledige transparantie bij het onderzoek. Ik ben blij dat de FBI welkom is, maar ik vind dat Europa ook bij dat onderzoek vertegenwoordigd moet zijn. Wij houden ook het onderzoek naar de moord op Oksana Nikitina nauwlettend in de gaten. Zij was de dochter van een ander prominent lid van de oppositie. Ik maak mij ook zorgen naar aanleiding van de berichten dat oppositieleden worden lastig gevallen na twee vreedzame herdenkingsmarsen in Almaty na de begrafenis van de heer Sarsenbayev. Sommige afgevaardigden hebben daar ook naar verwezen.
Ik wil de aandacht ook op twee andere essentiële aspecten vestigen, namelijk de persvrijheid en de beperkingen die aan maatschappelijke organisaties worden opgelegd. Wij maken ons zorgen vanwege de talrijke pesterijen aan het adres van journalisten en vanwege de acties tegen vijf kranten en één website van de oppositie. Ook uit hoofde van de nieuwe wet op de nationale veiligheid die in juli 2005 is aangenomen, zijn overmatige beperkingen van maatschappelijke organisaties en activiteiten van ngo’s toegestaan.
Aan de ene kant zijn wij verheugd over de verbeteringen die de OVSE/ODIHR hebben geconstateerd bij het verloop van de presidentsverkiezingen in december 2005; ook enkele afgevaardigden van dit Parlement hebben die verkiezingen als waarnemer gevolgd. Wij betreuren echter ook dat de verkiezing op een aantal punten niet aan de OVSE-vereisten voldeed en dat er geen actie is ondernomen om het wettelijk kader aan te passen op basis van de aanbevelingen van de OVSE/ODIHR. Wij zullen ook de ontwikkelingen wat de vermeende fraudegevallen betreft, nauwlettend blijven volgen.
Onze aanhoudende zorg betreft de politieke vrijheid. Met het oog op de interne stabiliteit heeft Kazachstan een politieke oppositie nodig. Het is dan ook dringend noodzakelijk dat de autoriteiten de politieke oppositiepartijen een legale status geven en een echte dialoog met hen aangaan. Dat zou bijvoorbeeld kunnen gebeuren door de staatscommissie voor democratisering die binnenkort opgericht wordt en waarvan president Nazarbayev als voorzitter zal fungeren. Ik denk dat het met name belangrijk is dat de Kazachse autoriteiten hun weigering om de oppositiepartijen Alga en True Ak Zhol te registreren in heroverweging nemen.
Ik zou het bijzonder op prijs stellen als u een parlementaire delegatie zou samenstellen om de samenwerkingsbanden met delegaties uit Kazachstan aan te halen. Dat is een ander, zeer belangrijk communicatiekanaal om duidelijke signalen te geven en dit biedt ook nieuwe kansen. Laten wij niet te vroeg oordelen over het aanbod van Kazachstan om in 2009 als voorzitter van de OVSE te fungeren. Wellicht dat dit voor Kazachstan een belangrijke uitdaging vormt om hogere democratische normen te gaan hanteren.
Tot slot zijn wij ook bezorgd over de talloze meldingen van pesterijen aan het adres van journalisten en vanwege de acties tegen vijf kranten en één website van de oppositie. Ook uit hoofde van de nieuwe wet op de nationale veiligheid die in juli 2005 is aangenomen, zijn overmatige beperkingen van maatschappelijke organisaties en activiteiten van ngo’s toegestaan. Ik denk dan ook dat Kazachstan een land is waar wij veel aandacht aan moeten besteden, maar waartegen wij ook duidelijke en krachtige taal moeten spreken.
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het debat over zes ontwerpresoluties over straffeloosheid in Afrika en met name de zaak Hissène Habré(1).
Raül Romeva i Rueda (Verts/ALE ),
   . Mijnheer de Voorzitter, op dit moment openen zich in Afrika tal van mogelijkheden om een eind te maken aan een vaak bloedig verleden.
De weg naar vrede houdt echter in dat straffeloosheid hoe dan ook bestraft moet worden en dat betekent dan weer dat de waarheid, hoe pijnlijk ook, aan het licht moet worden gebracht en dat recht moet worden gedaan. De rechtszaken tegen Pinochet en Milosevic zijn, ondanks hun onvolkomenheden en hun betreurenswaardige onvolledigheid, duidelijke aanwijzingen voor de richting die ook in Afrika moet worden ingeslagen. Namen zoals Charles Taylor, Mengistu Haile Mariam en Hissène Habré en tal van anderen moeten worden toegevoegd aan de lijst van ex-dictators die rekenschap moeten afleggen ten overstaan van nationale en internationale rechtbanken.
Er bestaan reeds verschillende mechanismen om mensen ter verantwoording te roepen. Het gaat daarbij om ad-hoctribunalen voor daders van misdaden en wreedheden zoals die welke bijvoorbeeld in Rwanda of Sierra Leone bestaan. Helaas zijn deze tribunalen vaak inefficiënt en ontoereikend vanwege het gebrek aan middelen, en in sommige gevallen ook vanwege het gebrek aan politieke wil of capaciteit.
Het bestrijden van straffeloosheid is ongetwijfeld een van de pijlers van het beleid van de Unie op het gebied van de mensenrechten. Daarom moeten wij goed voor ogen houden dat, zonder een Internationaal Strafhof dat als mechanisme voor het toepassen van de wet belast is met het vaststellen van individuele aansprakelijkheid, gevallen van genocide en ernstige schending van de mensenrechten vaak straffeloos blijven.
Het is dan ook dringend noodzakelijk dat wij de staten van de Afrikaanse Unie die het Statuut van Rome nog niet geratificeerd hebben ertoe aanzetten om dat te doen en zo spoedig mogelijk een actieplan op te stellen waarmee de effectieve naleving van dat statuut kan worden gewaarborgd.
Het zou arrogant zijn − en dat is niet mijn bedoeling − om Afrika de les te lezen, aangezien wij ook in Europa geconfronteerd worden met tal van onopgeloste of op onbevredigende wijze afgehandelde gevallen van straffeloosheid of ontoereikende rechtspraak waarbij ex-dictators betrokken zijn.
Zonder waarheid, zonder gerechtigheid en zonder schadeloosstelling van de slachtoffers zal vrede slechts een droom zijn, maar als wij de strijd aanbinden met de straffeloosheid komt er misschien een dag dat die droom werkelijkheid wordt. 
Jürgen Schröder (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het geval van Hissène Habré, voormalig dictator van Tsjaad, staat niet op zich. We dienen het veeleer in zijn Afrikaanse context te beschouwen, want in Afrika blijven voormalige despoten nog altijd vaak ongestraft. Ik verwijs hier slecht naar Charles Taylor uit Liberia of Mengistu Haile Mariam uit Ethiopië. Afrikaanse dictators hebben uiterst gewelddadig geheerst, hun volkeren onderdrukt en hun machtspositie door marteling, moord en tirannie verstevigd. Wat ze echter ook allemaal gemeen hebben, is dat ze ongestraft in andere Afrikaanse landen hun toevlucht gevonden hebben en nergens ter verantwoording werden geroepen.
Dat is precies wat we niet langer meer mogen accepteren, want de slachtoffers en hun verwanten strijden al lange tijd voor een proces, waarop de despoten hun verantwoordelijkheid onder ogen moeten zien. Ik begroet het daarom met grote instemming dat er in het geval van Hissène Habré aanzienlijke vooruitgang geboekt is. In september 2005 heeft een Belgische rechter een internationaal arrestatiebevel uitgevaardigd, waarna Hissène Habré in november in Senegal huisarrest opgelegd kreeg.
Het is echter de uitdrukkelijke wens van Senegal dat Hissène Habré voor een Afrikaanse rechtbank verschijnt en dat de Afrikaanse Unie daarover beslist. Die heeft op haar laatste bijeenkomst in januari een gremium ingesteld dat in juli verslag uitbrengt over de vorm die een dergelijke rechtbank zou moeten krijgen.
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik zie verschillende mogelijkheden om Hissène Habré te berechten. De meest realistische daarvan is zijn uitlevering aan België, omdat hij in Europa snel door een onvooringenomen rechtsinstantie verhoord zou kunnen worden. Ook het Internationaal Strafhof zou zich over de zaak kunnen buigen, maar een speciaal in te stellen Afrikaans gerecht vergt een enorme politieke wil en lijkt me een haast ondoenlijke krachttoer, die een geweldige investering aan geld, tijd en bestuurlijke middelen vereist.
Nu is het aan de Afrikaanse Unie om alles op alles te zetten om ervoor te zorgen dat de zaak Hissène Habré door een rechtbank afgehandeld wordt. Mocht men echter uitlevering aan België uitsluiten, dan dient de Afrikaanse Unie een gedetailleerd plan voor te leggen, dat het een Afrikaans gerecht mogelijk maakt de zaak zo snel mogelijk te openen.
Het is mij een lief ding waard als we een precedent zouden kunnen scheppen en Hissène Habré voor de rechter konden brengen. Dat is wat zijn vele slachtoffers verlangen. 
Ana Maria Gomes (PSE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, het vervult ons hier in Europa met ontzetting dat de overlevenden van de zorgvuldig door Slobodan Milosevic georganiseerde genocide niet kunnen meemaken dat hij in Den Haag veroordeeld wordt.
In Afrika hebben de slachtoffers van oorlogscriminelen en regeringen die de mensenrechten met voeten treden recht op toegang tot de rechter en zij eisen dat recht wordt gedaan. De namen van de daders zijn: Hissène Habré, Charles Taylor, Mengistu Haile Mariam en Robert Mugabe.
Enkele dagen geleden hebben wij in de Subcommissie mensenrechten een advocate uit Tsjaad gehoord die het bovengenoemde beaamde in verband met dictator Hissène Habré, die gedurende een aantal jaren in ballingschap in Senegal heeft geleefd. De advocate pleitte voor uitlevering aan België, waar de ex-dictator door een rechtbank gezocht wordt op verzoek van de slachtoffers. Zij verklaarde dat uitlevering noodzakelijk is omdat in de context van de Afrikaanse Unie helaas nog geen mechanismen voorhanden zijn en ook geen politieke wil bestaat om deze crimineel te berechten, ofschoon hij verantwoordelijk is voor meer dan 40 000 politieke moorden en voor de aanhouding en foltering van nog veel meer landgenoten. Zij vertelde dat de Senegalese autoriteiten de zaak weliswaar hadden doorverwezen naar de Afrikaanse Unie, maar dat het niet in hun bedoeling lag om recht te laten geschieden en de Afrikaanse waardigheid te redden. Integendeel, het was juist een middel om te verhinderen dat er recht werd gedaan en om de slachtoffers die Hissène Habré voor de rechter willen dagen nog meer te kwetsen.
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik ben onlangs in Senegal geweest en ik heb er gesproken met mensenrechtenactivisten, leden van het Senegalese parlement en journalisten. Helaas heb ik kunnen vaststellen dat zij allemaal dezelfde indruk hebben. De Europese Unie heeft verantwoordelijkheden in Afrika en daarom hebben wij hier vandaag deze resolutie aangenomen. Hopelijk zal onze tekst de Portugese politici ertoe aanzetten om hun invloed aan te wenden en een eind te maken aan de straffeloosheid van deze criminelen in Afrika. 
Erik Meijer (GUE/NGL ),
   . Voorzitter, Afrikaanse staten zijn geen product van de Afrikanen zelf, maar van Europese kolonisatie. Hun grenzen zijn getrokken door buitenlanders. Die grenzen doorsnijden volkeren die bijeen hadden willen blijven en ze combineren groepen mensen die in geschiedenis, cultuur, taal en godsdienst heel weinig met elkaar gemeenschappelijk hebben. Die mensen kunnen de overheid niet zien als iets van henzelf.
Dat betekent in de praktijk een ernstige belemmering voor de democratie. In zulke situaties krijgen personen die met gewelddadige middelen de ene bevolkingsgroep bevoordelen en de andere onderdrukken, veel kansen. Zij kunnen hun instabiele staten alleen bijeenhouden door gruwelijke middelen toe te passen. Onder zulke omstandigheden kunnen alleen gewelddadige profiteurs de staatsmacht langdurig in handen houden. Dit soort situaties treft men aan in alle delen van Afrika, maar in het bijzonder daar waar arabisch-islamitische en niet-islamitische zwarte bevolkingsgroepen in een staatsverband met elkaar verenigd zijn. Ieder kent inmiddels de drama's van Soedan, met permanente burgeroorlogen en vluchtelingenstromen.
Over het buurland Tsjaad hebben we gisteren al een resolutie aangenomen. In dat woestijnland was Hissène Habré ooit de door de buitenwereld als vanzelfsprekend aanvaarde leider en hij behield daarna de macht in een deel van zijn land, totdat hij in 1990 naar Senegal moest vluchten. Ook na zijn vertrek is er geen ruimte voor politieke oppositie, terroriseren gewapende bendes de hongerende bevolking en proberen buurlanden greep te krijgen op een deel van het grondgebied. Zeker voor Charles Taylor die van Liberia is uitgeweken naar Nigeria, maar ook voor Mengistu Haile Mariam uit Ethiopië, die nu in Zimbabwe woont, zou een gerechtelijke beoordeling gepast zijn. Dat weerhoudt mogelijk in de toekomst Afrikaanse politici ervan om zich tot een gewelddadige dictator te ontwikkelen.
Niet helemaal vergelijkbaar is de situatie in Rwanda. Sommigen zien de huidige dominantie van de Tutsi-minderheid als terechte straf voor de Hutu-meerderheid die heeft geprobeerd om hun eeuwenlange overheersers te verdrijven en uit te moorden. Het langdurig voortbestaan van de huidige situatie – en we moeten rekening houden met het voortbestaan van die situatie – blijft de eeuwenlange onderlinge haat voeden. Daarom horen we het niet over een kam te scheren, maar terecht is de aandacht voor de verschrikkingen die daar hebben plaatsgevonden. 
Marios Matsakis (ALDE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, de bestrijding van de straffeloosheid dient een van de hoekstenen van het beleid van de Unie te zijn op het gebied van de mensenrechten. Dat uitgangspunt is meer dan van toepassing op Afrika. In bepaalde delen van dat continent hebben zich talloze gruwelijke schendingen van de mensenrechten voorgedaan, soms zelfs op zeer grote schaal. Helaas zijn de daders van deze misdaden zelden voor het gerecht gebracht, terwijl de slachtoffers vaak het recht ontzegd is op wat voor vorm van verhaal dan ook.
Het is absoluut noodzakelijk dat beruchte mensen als Charles Taylor, kolonel Mengistu en Hissène Habré – de onbetrouwbare voormalige, in ballingschap levende president van Tsjaad – voor een internationaal erkende rechtbank worden gebracht om berecht te worden voor de gruweldaden en misdaden waar zij van beschuldigd worden.
Het is ronduit beschamend en schandalig dat de regeringen van landen als Zimbabwe, Nigeria en Senegal nog steeds kunnen verhinderen dat het recht zijn loop krijgt doordat zij die vermeende misdadigers een veilig toevluchtsoord bieden. Als die regeringen de oproep negeren die in deze ontwerpresolutie wordt gedaan, moet de EU dan ook, in samenwerking met de internationale gemeenschap, een meer drastische, vreedzame actie overwegen om de strafrechtelijke vervolging van de genoemde personen alsnog af te dwingen.
Karin Scheele,
   – Mijnheer de Voorzitter, we discussiëren vandaag over straffeloosheid in Afrika en er werd al opgemerkt hoe belangrijk een instelling als het Internationale Strafhof is. Maar we hebben het in het bijzonder ook over het geval van de voormalige dictator van Tsjaad. Habré regeerde het land van 1982 tot 1990, zijn eenpartijstelsel werd gekenmerkt door grove schendingen van de mensenrechten en grootscheepse terreuracties tegen de eigen bevolking. De VS en Frankrijk steunden Habré erg lang, omdat ze in zijn regime een bolwerk tegen Kadhafi zagen. In de regeringsperiode van Ronald Reagan kreeg Habré op grote schaal militaire hulp en paramilitaire ondersteuning van de CIA.
Dat mag ook wel eens gezegd worden. Het gaat er niet alleen om ons te onthouden van belerende woorden aan het adres van andere werelddelen – we moeten ons er ook rekenschap van geven dat overal waar bloeddorstige dictatoren heersen er ook lange tijd steun van grote westerse mogendheden was. Nu is het echter de vraag hoe we een eind maken aan de straffeloosheid van Habré. Ik zou een Afrikaanse oplossing verwelkomen. Als dat er niet in zit, zou Habré aan de Belgische autoriteiten uitgeleverd moeten worden, zodat een wreed dictator niet langer ongestraft blijft. 
Urszula Krupa,
   . – Mijnheer de Voorzitter, het debat van vandaag over mensenrechtenschendingen handelt over de straffeloosheid van een aantal voormalige leiders van Afrikaanse landen die zijn beschuldigd van dictatoriale en zelfs barbaarse regeermethodes.
Het in de resolutie aangekaarte probleem heeft met name betrekking op Hissène Habré, de voormalige president van de Republiek Tsjaad, die 40 000 politieke moorden en 200 000 gevallen van folteringen op zijn geweten heeft. De resolutie noemt echter ook nog andere dictators uit Libië en Ethiopië, evenals voorbeelden van brandhaarden als Sierra Leone, Rwanda en de Democratische Republiek Congo waar het al zes jaar aanslepende conflict het leven van drie miljoen slachtoffers heeft geëist.
Wanneer men de politieke situatie in Afrika analyseert, rijst de vraag over de oorzaak van de conflicten tussen de massa’s en de Afrikaanse heersende elites die hun landgenoten op zo’n onmenselijke wijze behandelen. Hier mogen we niet vergeten dat de koloniale heersers in hoge mate de samenstelling en de rol van de Afrikaanse elites hebben bepaald, evenals eventuele veranderingen hierin. Zoals in de meeste gekolonialiseerde samenlevingen het geval is, was ook in Afrika de vorming van de elites op Europese leest geschoeid en niet vrij van communistische invloeden, wat bepalend is geweest voor de administratieve en intellectuele denkbeelden van de elites die de macht in handen hebben gekregen. De koloniale heersers waren gericht op de uitbuiting van werkkrachten en de export van grondstoffen en hebben bewust de activiteiten van politieke partijen aan banden gelegd en de economische groei gefnuikt. Tegelijkertijd maakten de elites die in Europa en Amerika hadden mogen studeren, zich een regeerstijl eigen waarbij enorme bedragen werden besteed aan het leger, de uitbreiding van het staatsapparaat, snoepreisjes, delegaties, maar ook aan ambtenarensalarissen, veel pracht en praal, luxe villa’s, auto’s, met andere woorden aan een levensstijl die mijlenver afstaat van de dagelijkse realiteit waarin de meeste hongerende Afrikanen leven. Het feit dat de belangrijkste industrieën, die op de koop toe ook nog eens het milieu vervuilen, in handen zijn van buitenlands kapitaal, verergert de economische afhankelijkheid. Afrika wordt nog steeds economisch uitgezogen, wat bestendigd wordt door de ongelijke economische uitwisseling en in plaats van kansen op ontwikkeling te krijgen, worden de arme landen stelselmatig in de schulden gestoken.
We steunen de resolutie die misdadigers ter verantwoording wil roepen, maar het allerbelangrijkste is dat de algemene situatie van de bevolking in Afrika verbetert, zodat duurzame ontwikkeling een kans krijgt. Dit is echter niet eenvoudig, gezien de eerder genoemde factoren. 
Benita Ferrero-Waldner,
   Mijnheer de Voorzitter, het doet ons veel genoegen dat er een debat heeft plaatsgevonden over het thema straffeloosheid. De Commissie heeft zich ertoe verbonden alles in het werk stellen om de bestaande straffeloosheid met alle beschikbare middelen, zowel politieke als financiële, te bestrijden. 
Op internationaal niveau hebben wij, zoals u weet, via ons gemeenschappelijk standpunt en ons actieplan steeds uitdrukkelijke steun verleend aan het Internationaal Strafhof. Daarnaast levert de Europese Unie via haar lidstaten de grootste financiële bijdrage aan het Internationaal Strafhof en diens begroting. De geloofwaardigheid van het Hof en zijn vermogen effectief te handelen, is grotendeels afhankelijk van het feit in hoeverre het Hof internationaal geaccepteerd wordt. Dit is dan ook de reden dat wij alles in het werk stellen om het Hof een universeel aanzien te geven door zoveel mogelijk landen ertoe te bewegen het Statuut van Rome te ratificeren. Ik ben met name blij dat de Europese Unie en de 77 ACS-landen ermee hebben ingestemd om in de Overeenkomst van Cotonou een verklaring op te nemen dat zij stappen zullen ondernemen om het Statuut te ratificeren en ten uitvoer te leggen. Dit is een grote stap voorwaarts.
In juli 2004 is de openbare aanklager van het Internationaal Strafhof een onderzoek begonnen naar de strafbare feiten die zich na 2002 naar verluidt zouden hebben voorgedaan in de Democratische Republiek Congo. De betreffende aangiftes, gevolgd door aanhoudingsbevelen in Uganda, zijn een duidelijk signaal dat het Internationaal Strafhof een bijdrage wil en zal leveren aan de strijd tegen de straffeloosheid in Afrika. Voorts heeft de Veiligheidsraad van de VN in maart 2005 – na veel gelobby door de EU en andere betrokkenen – een resolutie aangenomen waarin de kwestie Darfur naar het Internationaal Strafhof is verwezen.
Het is jammer dat het tot nu toe niet mogelijk is gebleken de zaak-Hissène Habré in Senegal tot een goed einde te brengen, maar ik ben in ieder geval gelukkig met het besluit van de Afrikaanse Unie in januari van dit jaar om een commissie van eminente Afrikaanse juristen in het leven te roepen om de zaak verder te onderzoeken. De commissie lijkt over een vrij sterk mandaat te beschikken. Met name van belang is het feit dat zij zich dienen te houden aan de “principes van een onvoorwaardelijke afwijzing van straffeloosheid”.
Ik hoop dat er spoedig een oplossing wordt gevonden die recht doet aan de eisen van gerechtigheid. Naast de zaak zaak-Hissène Habré dient er ook een pragmatische werkwijze te worden gevonden – zoals door sommigen van u reeds is opgemerkt – om Charles Taylor, die zich op dit moment in Nigeria bevindt, voor het gerecht te brengen.
Wat de financiële bijdragen betreft, kan ik u mededelen dat wij momenteel een bijdrage leveren aan de internationale tribunalen voor Sierra Leone en Rwanda. Daarnaast is er een groot project in voorbereiding met betrekking tot de Democratische Republiek Congo, waarmee wij trachten ons werk in het Internationaal Strafhof een nog steviger fundament te geven.
Tot slot wil ik erop wijzen dat landen volgens het internationale recht de plicht hebben om verdachten van internationale misdrijven, zoals misdrijven tegen de menselijkheid, oorlogsmisdaden en genocide, uit te leveren. Het is dus met name een zaak van de staatshoofden en regeringsleiders om ervoor zorg te dragen dat dit ook gebeurt in het geval van Hissène Habré, Charles Taylor en Mengistu Haile Mariam. De belangrijke rol die ter zake is weggelegd voor het Internationaal Strafhof, komt pas om de hoek kijken wanneer landen weigeren hun verplichtingen uit hoofde van het internationale recht na te komen. Dit is de reden dat het zo belangrijk voor de Europese Unie is om de universele ratificatie en tenuitvoerlegging van het Statuut van Rome te blijven steunen.
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt dadelijk plaats.
Filip Andrzej Kaczmarek (PPE-DE ). –
   Straffeloosheid is de grootste vijand van gerechtigheid. Anonieme misdaden, misdaden die onbestraft blijven, misdadigers die weten dat ze hun straf zullen ontlopen en die vaak zelfs in weelde leven; dit alles zorgt ervoor dat de dood en menselijk lijden banaal worden. De Afrikaanse volkeren hebben veel geleden onder hun leiders. Het is dan ook onze plicht hen bij te staan en niet alleen met materiële steun, maar ook met hulp op het vlak van hogere waarden, zoals het rechtvaardigheidsgevoel. Door de modernisering kunnen slechte mensen anderen meer leed aandoen. Diezelfde modernisering zou er ook voor moeten zorgen dat diegenen die op gewetenloze wijze misbruik maken van hun macht sneller en efficiënter berecht worden. Onschendbaarheden en voorrechten zijn bedoeld om mensen tegen machtsmisbruik te beschermen en niet om diegenen die misbruik maken van hun macht, in bescherming te nemen.
Hoge morele autoriteiten kunnen vergiffenis schenken, maar zonder berouw kan er geen sprake zijn van echte vergiffenis. Helaas missen die misdadigers die gespeend zijn van enig individueel verantwoordelijkheidsgevoel, en die ook anderen het recht ontzeggen om hun daden te beoordelen, vaak de emotionele rijpheid om berouw te voelen. Daarom moeten wij alle maatregelen steunen die hen dwingen te antwoorden op de vraag waarom zij gemoord, verkracht en gemarteld hebben. Het gaat hier niet om wraak, maar om het herstellen van het evenwicht tussen goed en kwaad. Zonder dit fundamentele evenwicht zal de toekomst van de mensheid constant worden bedreigd en niet alleen in Afrika. 
De Voorzitter.
   – We gaan nu over tot de stemming.

Albert Jan Maat (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag een mondeling amendement willen indienen. Ik zou de formulering “overwegende dat een andere oppositieleider, Nurkadilov Zamanbek, op 12 november 2005” willen veranderen in “”. Dat leest zowel in de Nederlandse als in de Engelse vertaling beter. Vandaar dat ik deze verandering voorstel.

De Voorzitter.
   – Hiermee is de stemming beëindigd. 
De Voorzitter.
   – Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.
