Szczyt UE-Rosja dnia 18 listopada w Sztokholmie (debata) 
Przewodnicząca
Kolejnym punktem porządku dziennego są oświadczenia Rady i Komisji dotyczące szczytu UE - Rosja w dniu 18 listopada 2009 r. w Sztokholmie.
Cecilia Malmström
Pani przewodnicząca! Tak jak pani przed chwilą powiedziała szczyt UE-Rosja odbędzie się w Sztokholmie w dniu 18 listopada. Dla UE jest to dobra okazja do oceny stosunków z Rosją. Wiem, że wielu posłów do PE bardzo uważnie śledzi zmiany zachodzące w Rosji. W związku z tym chciałabym przedstawić główne kwestie, które zamierzamy omówić podczas szczytu i jestem przekonana, że pan komisarz będzie chciał dodać więcej szczegółów dotyczących obszarów związanych z zakresem odpowiedzialności Komisji.
Ogólnie mówiąc niewątpliwie chcemy wykorzystać szczyt do rozwinięcia partnerstwa strategicznego między UE a Rosją. Możemy wiele zyskać ze współpracy z Rosją we wszystkich obszarach. Potrzebujemy Rosji, jeśli mamy skutecznie radzić sobie z wyzwaniami globalnymi. Musimy jednak także dać Rosji wyraźnie do zrozumienia, że nasze partnerstwo musi być oparte na poszanowaniu wspólnych zobowiązań i wspólnych wartości. Oznacza to poszanowanie praw człowieka, demokracji i praworządności. Szczyt umożliwi nam wywarcie na Rosję nacisku, by wywiązała się ze swoich zobowiązań umownych w tych i w innych obszarach.
Jednym z najważniejszych kwestii będą zmiany klimatu. Rada podkreśli znaczenie bliskiej współpracy między UE a Rosją, która umożliwi nam osiągniecie wyników na konferencji w Kopenhadze. Rosja powinna obiecać rzeczywiste i porównywalne poziomy zmniejszenia swoich emisji gazów cieplarnianych, odpowiadające dwustopniowemu celowi przyjętemu na szczycie G-8 w L'Aquila.
Z tym tematem powiązana jest kwestia energii - chodzi o kwestię wydajności energetycznej i bezpieczeństwa energetycznego. W związku z tym, że Rosja jest najważniejszym partnerem energetycznym UE, szczyt umożliwi nam podkreślenie konieczności odzyskania zaufania i przywrócenia przejrzystości w stosunkach pomiędzy UE a Rosja w zakresie energii. Wyrazimy także nasze rozczarowanie z powodu niedawnego wycofania się Rosji z traktatu karty energetycznej.
Mamy nadzieję, że podczas szczytu opracujemy i zaakceptujemy ulepszony mechanizm wczesnego ostrzegania. Powinny temu towarzyszyć wyraźne gwarancje Rosji oraz indywidualne gwarancje krajów trzecich mówiące o tym, że tranzyt gazu przez terytorium UE lub wywozu gazu z UE nie zostanie w wyniku przyszłych sporów energetycznych zmniejszony lub zatrzymany.
Niewątpliwie będziemy również omawiać kryzys gospodarczy i finansowy. Rada podczas szczytu chciałaby dojść do porozumienia w sprawie konieczności podjęcia ciągłych i skoordynowanych wysiłków w odpowiedzi na kryzys. Rada potwierdza, że będziemy nalegać na utrzymanie otwartych gospodarek i na konieczność unikania środków protekcjonistycznych. Szczyt da nam również możliwość ocenienia postępu prac w ramach czterech wspólnych obszarów. Wykorzystamy tę okazję, by podkreślić znaczenie postępu w obszarach, w których jest to konieczne lub w których pojawiły się problemy.
Zmiana stanowiska Rosji w odniesieniu do Światowej Organizacji Zdrowia doprowadziła do powstania nowej sytuacji, którą właśnie analizujemy. Opóźnienie przystąpienia Rosji do WTO będzie miało wpływ na nasze stosunki dwustronne, w tym w odniesieniu do negocjacji w sprawie nowego porozumienia między UE a Rosją. Ponownie poprzemy przystąpienie Rosji do WTO, ponieważ ma ono znaczenie dla integracji Rosji z gospodarką światową.
Tymczasem musimy pracować nad pozostałymi problemami dotyczącymi handlu i gospodarki, na przykład opłat za przeloty nad terytorium Syberii, środków stosowanych na przejściach granicznych, które utrudniają przywóz pojazdów handlowych do Rosji, dyskryminacyjnych podatków drogowych, planów ograniczenia przywozu drogowego kontenerów, ceł wywozowych na drewno i środków protekcjonistycznych niedawno wprowadzonych przez Rosję.
Doskonale zdaję sobie sprawę z ogromnej troski Parlamentu Europejskiego o sytuację w zakresie praw człowieka w Rosji. Dowodem na to jest przede wszystkim decyzja PE o przyznaniu tegorocznej Nagrody im. Sacharowa obrońcom praw człowieka w Rosji. Prezydencja szwedzka podziela te obawy i gwarantujemy, że kwestie praw człowieka zajmą ważne miejsce w rozmowach podczas szczytu. Oczywiście z zadowoleniem przyjmujemy oświadczenie prezydenta Miedwiediewa w sprawie praw człowieka, demokracji oraz praworządności, ale muszą mu towarzyszyć konkretne działania. Sytuacja w zakresie praw człowieka w Rosji jest niepokojąca. Podkreślimy szczególnie niedawne wydarzenia na Kaukazie Północnym, gdzie doszło do przemocy wobec obrońców praw człowieka, personelu ds. zapobiegania przestępczości, przedstawicieli władz oraz szerokiego ogółu ludności. Szczególnie niepokoi fakt, że do zabójstw obrońców praw człowieka i dziennikarzy dochodziło nie tylko na Kaukazie Północnym, ale także w całej Rosji. W związku z tym raz jeszcze powtórzymy nasz apel do Rosji, by zrobiła co w jej mocy w celu zapewnienia obrońcom praw człowieka możliwości wykonywania swojej pracy, bez konieczności życia w strachu przed przemocą, prześladowaniami lub pogróżkami.
W odniesieniu do kwestii związanych z polityką zagraniczną i bezpieczeństwa podkreślimy znaczenie utrzymania i poprawienia dialogu dotyczącego najbliższych wspólnych obszarów sąsiedzkich. Musimy współpracować z Rosją w tym zakresie, jeśli mamy poczynić postępy w procesie znalezienia pokojowego rozwiązania przedłużających się konfliktów. Oczywiście nie odetniemy się od naszych podstawowych zasad.
Poruszymy kwestię Gruzji i ponownie powtórzymy, że Rosja musi w pełni wywiązać się ze swoich zobowiązań wynikających z sześciopunktowego planu przygotowanego 12 sierpnia i z umowy podpisanej w jego następstwie w dniu 8 września 2008 r. Musimy także odzyskać niezbędne zaufanie w odniesieniu do Achalgori, górnego Kodori i punktu kontroli granicznej w Perewi. Ponadto wezwiemy Rosję do wykorzystania, zgodnie z jej władzą obowiązującą w całym kraju, swoich wpływów w celu udostępnienia Misji Obserwacyjnej UE dostępu do gruzińskich stref w Osetii Południowej i Abchazji. Szczyt będzie również okazją do ocenienia postępu w rozmowach genewskich i pod tym względem oczekujemy od Rosji utrzymania zaangażowanego podejścia.
Zdajemy sobie sprawę, że musimy współpracować z Rosją w odniesieniu do tak zwanych zamrożonych konfliktów w Naddniestrzu i Górskim Karabachu. Podkreślimy znaczenie ciągłego zaangażowania w tworzenie mechanizmów rozwiązywania konfliktów, takich jak Grupa Mińska i format "5+2” w Naddniestrzu.
Oczywiście mile widziane jest aktywne zaangażowanie Rosji we wspieranie dialogu pomiędzy prezydentem Armenii i Azerbejdżanu w sprawie Górskiego Karabachu. Zwrócimy jednak także uwagę Rosji na znaczenie zaangażowania Grupy Mińskiej w każdy etap proces. UE jest gotowa na zaangażowanie się w Proces Miński i jego wsparcie, między innymi poprzez środki zwiększające zaufanie. Na szczycie powinniśmy wyrazić poparcie dla ratyfikacji i wdrożenia nowych protokołów pomiędzy Armenią a Turcją. Pozostałe kwestie w tym obszarze mają związek z euroatlantyckim partnerstwem na rzecz bezpieczeństwa i partnerstwem wschodnim.
W odniesieniu do euroatlantyckiego partnerstwa na rzecz bezpieczeństwa będziemy nalegać, by Rosja przed podjęciem w Atenach wyczekiwanej decyzji wzięła aktywny udział w procesie z Korfu. Na szczycie Rosja powinna potwierdzić, że popiera podstawowe zasady procesu, inaczej mówiąc powinna potwierdzić całkowite poszanowanie dla oraz wdrożenie przepisów Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE), a także, uszanowanie faktu, że OBWE jest główną platformą do prowadzenia dyskusji w sprawie procesu z Korfu oraz że ze wszystkimi aspektami najważniejszej strategii bezpieczeństwa należy obchodzić się w sposób zrównoważony.
Jeśli chodzi o UE, jesteśmy skłonni informować Rosję o wszystkich wydarzeniach mających związek z partnerstwem wschodnim i zapewnić, że kraje trzecie mogą indywidualnie być uprawnione do wzięcia udziału w partnerstwie, zgodnie ze wspólną deklaracją podjętą w Pradze w maju 2009 roku. Szczyt będzie również okazją do poruszenia licznych kwestii międzynarodowych i regionalnych. Moim zdaniem to wielce prawdopodobne, że poruszone zostaną takie sprawy jak sytuacja w Iranie, Afganistanie/Pakistanie, na Kaukazie Południowym i oczywiście na Bliskim Wschodzie.
Pani przewodnicząca, szanowni posłowie! Moja wypowiedź była całkiem długa, ale wiem, że są państwo bardo zaangażowani w ten temat. Nadchodzący szczyt ma ogromne znaczenie, porządek obrad obejmuje wiele tematów i z niecierpliwością czekam na możliwość wysłuchania, podczas naszych przygotowań do szczytu, państwa poglądów i sugestii.
Benita Ferrero-Waldner
komisarz. - Pani przewodnicząca! Nie tak dawno jak rok temu dokonaliśmy przeglądu stosunków UE - Rosja i postanowiliśmy, że Unia Europejska powinna, pomimo istniejących między nami i Rosją istotnych różnic odnośnie do konfliktu w Gruzji, kontynuować współpracę z tym potężnym sąsiadem, w tym w zakresie negocjacji dotyczących nowego porozumienia. Doszliśmy również do wniosku, że powinniśmy oprzeć nasze stosunki na oszacowaniu naszego własnego interesu. W związku z tym na przyszłotygodniowym szczycie w Sztokholmie, jak już zostało wspomniane, skoncentrujemy się na obszarach leżących w naszym wspólnym interesie, na przykład na kwestii zmian klimatu i energii oraz na globalnym kryzysie gospodarczym.
Kryzys gospodarczy mocno uderzył w Rosję, a Unia Europejska jest zainteresowana poszukiwaniem wspólnego podejścia politycznego właśnie w tym obszarze polityki. Zobowiązania przyjęte na szczycie G-20 stanowiły ważny krok we właściwym kierunku. Moim zdaniem teraz wszyscy partnerzy muszą je bezwzględnie podtrzymać. Kluczowe znaczenie ma także to, by Rosja nie poddawała się pokusom stosowania protekcjonizmu. Tendencja do stosowania praktyk protekcjonistycznych już szkodzi przedsiębiorstwom w UE.
Niewątpliwie wierzymy, że najlepszym sposobem na przyszłość jest wspólna praca w formacie wielostronnym, opartym na zasadach. Szczyt będzie okazją do ponownego podkreślenia znaczenia przystąpienia Rosji do WTO. Zamiar Rosji dotyczący ukończenia negocjacji równolegle z Białorusią i Kazachstanem, z którymi planuje zawrzeć unie celne, wciąż pozostawia wiele pytań bez odpowiedzi. Jednocześnie mamy nadzieję, że podczas szczytu zdołamy lepiej zrozumieć nowe podejście Rosji. Ponadto to ważne w kontekście trwających negocjacji w sprawie nowego porozumienia, które prowadzi Komisja i które muszą obejmować wyraźne, prawnie wiążące postanowienia dotyczące handlu i inwestycji oraz energii.
Szczyt powinien dać nam również ostateczną jasność, co do warunków dotyczących handlu dwustronnego począwszy od 1 stycznia 2010 r. na mocy nowego wspólnego systemu taryf zewnętrznych dla unii celnej.
Jeśli chodzi o zmiany klimatu, moja koleżanka powiedziała już, że podczas szczytu należy podkreślić, jak ważną rolę mogą razem odegrać Rosja i Unia Europejska w dążeniu do rezultatów na konferencji w Kopenhadze. Biorąc pod uwagę ogromne możliwości w zakresie redukcji emisji poprzez zwiększanie wydajności energetycznej, Rosja jest zdolna do wniesienia bardzo istotnego wkładu. W związku z tym będziemy wzywać Rosję do zobowiązania się do bardziej ambitnej redukcji emisji gazów cieplarnianych, porównywalnych do celów przyjętych przez nas w UE.
W odniesieniu do bezpieczeństwa energetycznego trwają prace nad ulepszonym mechanizmem wczesnego ostrzegania. Żałujemy, że Rosja wycofała się z traktatu karty energetycznej (TKE), ale pamiętamy, że postanowienia TKE zostały potwierdzone podczas prezydencji Rosji w G-8, na przykład w deklaracji petersburskiej. Dlatego na tym powinniśmy opierać nasze prace nad bezpieczeństwem energetycznym w ramach nowego porozumienia UE-Rosja. Choć powinniśmy być przygotowani na omówienie z Rosją jej chęci do przeprowadzenia szerszej debaty w sprawie międzynarodowej struktury bezpieczeństwa energetycznego, to moim zdaniem będziemy również chcieli przede wszystkim ustanowić podstawowe zasady naszych dwustronnych stosunków energetycznych.
Pracując wspólnie z Rosją nad wieloma aspektami stosunków międzynarodowych, musimy także poczynić większe postępy w zakresie współpracy w najbliższych wspólnych obszarach sąsiedzkich. W związku z tym będziemy nadal wyjaśniać, że stabilizacja polityczna i gospodarcza pobudzona przez partnerstwo wschodnie leży w interesie wszystkich stron. Będziemy wciąż zachęcać Rosję do konstruktywnych prac, także poprzez proces genewski, nad rozwiązaniem pozostałych problemów i konfliktów, czy to w Naddniestrzu, czy w Górskim Karabachu.
Propozycja prezydenta Miedwiediewa dotycząca szerszego omówienia kwestii bezpieczeństwa euroatlantyckiego przyczyniła się do rozpoczęcia nowych rozmów pod egidą OBWE. Uważam, że teraz niezwykle ważne jest, by przedmiotowa debata nie odciągnęła naszej uwagi od pilnego zadania, jakim jest rozwiązywanie bieżących zamrożonych konfliktów. Partnerstwo strategiczne UE - Rosja, jak już wspominaliśmy, musi być oparte na wspólnych zobowiązaniach w zakresie praw człowieka i demokracji. Rosja przyjęła na siebie zobowiązania będąc członkiem ONZ, OBWE i Rady Europy, dlatego musi je podtrzymać.
Moim zdaniem równie ważne jest zrobienie kolejnego kroku i podjęcie współpracy w odniesieniu do wszystkich pozostałych kwestii. Wiemy, że stosunki miedzy Rosją a UE są złożone, ale również pełne możliwości i mają olbrzymi potencjał. W związku z tym będziemy realizować, oparty na zasadach, nurt krytycznego, ale jednocześnie konstruktywnego zaangażowania w stosunki z naszym sąsiadem, mając pewność, że także Rosja zdaje sobie sprawę z tego, że utrzymywanie prawdziwie strategicznego partnerstwa z nami leży w jej interesie.
Michael Gahler
Pani przewodnicząca! Zorganizowanie regularnego szczytu UE - Rosja jest dobrym posunięciem, ponieważ bez wątpienia mamy wiele aspektów do omówienia. Do najważniejszych tematów w rozbudowanej agendzie należą: planowane porozumienie o współpracy, zabezpieczenie dostaw energii, przystąpienie Rosji do WTO, zmiany klimatu, sytuacja na Kaukazie i przede wszystkim sytuacja dotycząca demokracji i praworządności w Rosji.
Agenda obejmuje także kwestię rozbrojenia, kontroli zbrojeń i ewentualnej tarczy antyrakietowej. Ponadto obie strony są zagrożone terroryzmem międzynarodowym i fundamentalizmem. Wyzwaniem zarówno dla UE, jak i Rosji jest kraj, taki jak Iran. Obie strony należą do kwartetu bliskowschodniego i wraz z USA są zobowiązane do szukania rozwiązania problematycznej sytuacji w regionie.
Mamy nadzieję, że już wkrótce wprowadzimy warunki umożliwiające bezwizowe podróże między UE a Rosją. Jestem przekonany, że bezproblemowe kontakty międzyludzkie stanowią najlepszy sposób na pokazanie, szczególnie młodym Rosjanom, obrazu prawdziwego życia Europejczyków i ich pomysłów, a także naszych zamiarów wobec Rosji.
Moim zdaniem warunkiem wstępnym umożliwiającym nam zrealizowanie założonej agendy jest osiągnięcie porozumienia na szczeblu UE oraz jasności, co do naszego przesłania wysyłanego do świata zewnętrznego. I choć to tylko frazes, to zbyt często byliśmy świadkami podziałów w naszych szeregach lub też pozwalaliśmy, by dzieliły nas niuanse. I pod tym względem żaden rząd UE nie powinien uwierzyć, że w długim okresie może indywidualnie stanąć do negocjacji na równi z Rosją i osiągnąć więcej, niż EU dzięki wspólnym wysiłkom.
Będąc wspólnotą wartości mamy wspólne zdanie na temat sytuacji dotyczącej praworządności oraz praw człowieka w Rosji i powinniśmy je wyrażać. Niestety musieliśmy przyznać Nagrodę im. Sacharowa organizacji rosyjskiej. Dziękuję prezydencji za jasne określenie swojego stanowiska w tym względzie.
Ponieważ jesteśmy jednakowo uzależnieni od dostaw energii, musimy zapewnić takie sformułowanie umów w stosunkach trójstronnych między Rosją, Ukrainą i UE, by zapobiec przerwom w dostawach gazu, które każdej zimy występują w niektórych regionach UE. Musimy wspólnie zażądać nieograniczonego dostępu obserwatorów UE na Kaukazie.
UE musi wyraźnie powiedzieć Rosji i USA jakie jest jej stanowisko jeśli chodzi o rozbrojenie lub tarczę antyrakietową. Rosja będzie nas traktować poważnie i nasza koegzystencja będzie bardzo dobra, jeśli uda się nam osiągnięcie tych założeń.
Adrian Severin
w imieniu grupy S&D. - Pani przewodnicząca! Często debaty dotyczące Rosji dzielą nas na ideologów i pragmatyków, szukających konfrontacji geostrategów i rozjemców, weteranów zimnej wojny i nowych utylitarnych oportunistów. Moim zdaniem nadszedł już czas, by odejść od tych przepełnionych dylematami filozoficznych manicheizmów i wyrazić naszą chęć zaangażowania się w konstruktywny i skuteczny dialog z Rosją.
Moim zdaniem w stosunkach z Rosją powinniśmy zawsze wykazywać się stanowczością ze strategicznego punktu widzenia, a elastycznością z praktycznego punktu widzenia. Powinniśmy nieustannie bronić swych wartości i interesów, ale także wykazywać zrozumienie oraz szacunek dla aspiracji i interesów Rosji.
Tylko na takiej podstawie możemy budować pewność siebie i wzajemne zaufanie oraz znajdować wzajemnie skuteczne i akceptowane rozwiązania.
Odnosząc się do bardziej konkretnego aspektu, nasze wschodnie sąsiedztwo musi z obszaru objętego rywalizacją przemienić się w obszar wspólnych strategii i wspólnych projektów. Być może wspólna strategia dla regionu Morza Czarnego powinna powoli uzupełniać nasze współdziałanie i nadawać więcej treści naszemu obecnemu podejściu.
W tym kontekście musimy uczciwie i otwarcie podejść do kwestii zamrożonych konfliktów i próbując znaleźć pragmatyczne rozwiązania, odłożyć na bok wszelkie tabu.
Musimy także pomóc Rosji w zaspokojeniu jej obiektywnej potrzeby uniknięcia złapania w pułapkę bycia mocarstwem uzależnionym od ropy i gazu, jednocześnie dążąc do zapewnienia nam niezależności energetycznej.
W celu osiągnięcia prawdziwej współpracy, współpracy w zakresie technologii i eksploatacji, otwierającej rynki w obszarze energetycznym, musimy znaleźć bardziej pomysłowe rozwiązania.
Musimy wraz z Rosją poszukać nowego globalnego porozumienia lub umowy w sprawie bezpieczeństwa. Uważam, że nie należy tak natychmiast odrzucać inicjatywy Miedwiediewa. Niektórzy myślą, że za tą inicjatywą kryje się jakiś plan, którego nie możemy zaakceptować. Inni z kolei myślą, że nie ma żadnego planu, a inicjatywa jest jedynie sposobem na sprawdzenie naszych reakcji. Niezależnie od tego, co się za nią kryje, bieżące porozumienia w sprawie bezpieczeństwa są zakorzenione w innych czasach i wymagają uaktualnienia. Musimy sprawdzić, które elementy są wciąż ważne i dodać do nich pewne nowe ustalenia.
Na zakończenie pragnę zauważyć, że musimy wykorzystać nowe stosunki transatlantyckie w celu nawiązania trójstronnego porozumienia na linii Rosja-Stany Zjednoczone-Europa. Ponadto musimy zastanowić się nad takim trójstronnym podejściem, by przynajmniej mieć pewność, że Rosja i Stany Zjednoczone nie zawierają transakcji bez naszego udziału.
Kristiina Ojuland
Pani przewodnicząca, panie i panowie, pani Ferrero-Waldner! W imieniu Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy chciałabym wyraźnie podkreślić, że dobre i obustronnie korzystne stosunki sąsiedzkie pomiędzy Unią Europejską i Rosją są niezwykle ważne. Stosunki takie jednakże wymagają dobrej woli obu stron, do czego odwoływał się pan prezydent Havel w swoim dzisiejszym wystąpieniu.
Panie i panowie! Wszyscy wiemy, że Rosja zawsze wysoko ceniła sobie silnych partnerów. Obecne przygotowania do przyszłotygodniowego szczytu faktycznie pokazują, że Unia Europejska, jeśli tylko chce, potrafi przemawiać jednogłośnie. Taka postawa, którą rzeczywiście obrazuje przygotowana przez nas rezolucja, jest bardzo ważna. Dlatego mogę powiedzieć, że słuchając wystąpienia przedstawicieli Rady i Komisji mam bardzo dobre przeczucie odnośnie naszej jednomyślności. Ponadto nie trzeba dodawać, że ratyfikacja traktatu z Lizbony daje nam większe i mocniejsze podstawy do zachowania jednomyślności.
Teraz jednak przyjrzyjmy się tej kwestii z perspektywy Rosji. W rzeczywistości Rosja w przyszłym tygodniu ma okazję do wykazania szczerej chęci współpracy z nami, czy to w obszarach takich jak bezpieczeństwo energetyczne lub przygotowanie nowej umowy ramowej pomiędzy Unią Europejską a Rosją, czy też na przykład w odniesieniu do wytycznych dotyczących zachowania i poglądów Rosji w sprawie członkostwa w WTO. To prawda, że obecnie występują sprzeczne postawy: prezydent Miedwiediew i premier Putin przekazują odmienne sygnały. Mam ogromną nadzieję, że w przyszłym tygodniu Unia Europejska dowie się jaki kierunek zamierza wybrać Rosja wobec WTO. Uważam, że z całą pewnością Unia Europejska powinna wspierać Rosję w jej dążeniu do członkostwa w WTO.
Zdecydowanie bardzo istotną kwestią w odniesieniu, do której Rosja może zademonstrować chęć współpracy z nami, jest jednak dążenie do i zbudowanie porozumienia w sprawie zmian klimatu. Jest to cel bardzo konkretny i bardzo bliski, możemy zrealizować go już w grudniu na szczycie w Kopenhadze. W rzeczywistości w tej sprawie powinniśmy rozważyć wszystkie aspekty i zastanowić się, czy w związku z tym współpraca między Unią Europejską i Rosją jest możliwa, czy nie.
Panie i panowie! Na przestrzeni ostatniego roku często mówiliśmy, że stosunki pomiędzy Unią Europejską i Rosją powinny stać się bardziej pragmatyczne, ale już słyszałem wiele osób kwestionujących ten pogląd, zastanawiających się, czy w związku z tym Unia Europejska odrzuca na bok prawa człowieka, podstawowe wartości oraz demokrację. Uważam, że pod żadnym pozorem nie możemy tego zrobić, ponieważ w przeciwnym razie zupełnie zdewaluujemy siebie, jak i całą Unię Europejską. Zapewnienie przestrzegania praw człowieka w żaden sposób nie wiąże się z szykanowaniem Rosji, z ustawianiem jej w kącie lub prawieniem jej kazań; zapewnienie przestrzegania praw człowieka wiąże się przede wszystkim z troską o ludzi żyjących w Rosji, czyli z ochroną zwykłych obywateli.
W rzeczywistości nad Moskwą ponownie pojawiają się czarne chmury w związku z sytuacją w zakresie praw człowieka, ponieważ jak słyszeli państwo wczoraj Trybunał Konstytucyjny debatował nad możliwym przywróceniem od przyszłego roku kary śmierci. Dla liberałów jest to zdecydowanie trudny temat. Panie i panowie! Nie mogę tutaj powiedzieć więcej, ale bez wątpienia zamierzamy poruszyć temat konfliktów i zdecydowanie powinniśmy go dokładnie omówić.
Werner Schulz
Pani przewodnicząca, panie i panowie! W tym roku obchodzimy nie tylko dwudziestą rocznicę upadku muru berlińskiego i pokojowej rewolucji, w 1989 roku zmarł Andriej Sacharow, który odegrał istotną rolę w rozpadzie totalitarnego systemu bloku wschodniego. Andriej Sacharow dał nam ważną radę, mówiąc, że jego kraj potrzebuje zrozumienia i nacisku, empatycznego nacisku. W obecnych czasach jednak nie przetłumaczyłbym rosyjskiego słowa "davlenie” jako nacisk, ale raczej jako empatyczne wsparcie, w rzeczy samej empatyczne wsparcie we wszystkich obszarach, w których Rosja idzie w kierunku modernizacji i w których pojawiają się oznaki społecznej gospodarki rynkowej, demokracji oraz praworządności.
Prezydent Rosji, pan Miedwiediew, niedawno wyraził troskę z powodu stagnacji i problemów w swoim kraju, a także poprosił o wsparcie jego wysiłków na rzecz wprowadzenia reform. Jeśli ta prośba jest szczera, powinniśmy udzielić mu wsparcia, które obejmuje zaangażowanie Rosji w międzynarodowe ramy regulacyjne, takie jak WTO lub karta energetyczna. Z tego powodu nie wolno nam tworzyć zbędnych przeszkód. Także Rosja musi wreszcie zrozumieć, że sama nie poradzi sobie z kryzysem.
Aczkolwiek partnerstwo, jak powiedział dziś Václav Havel, wymaga także od wszystkich stron wyznania całej prawdy. W związku z tym chciałbym powiedzieć, co następuje: idea sterowanej demokracji zaczyna rodzić cynizm, gdy wybory są fałszowane i dlatego niezwykle ważne jest monitorowanie wyborów. Gdy zabijani są krytycznie nastawieni dziennikarze, umiera także prawda. Nie robimy żadnego postępu w zakresie naszego podejścia "zmiana poprzez handel”. Zamiast tego musimy osadzić nasze stosunki z Rosją na silnych fundamentach wartości.
Charles Tannock
w imieniu grupy ECR. - Pani przewodnicząca! Grupa ECR wie, że Rosja jest ważnym partnerem gospodarczym i bardzo ważnym globalnym podmiotem dyplomatycznym, ale taka pozycja wiąże się z odpowiedzialnością. Pierwszym z obowiązków jest poszanowanie niepodzielności terytorialnej sąsiadów, takich jak Gruzja i Ukraina oraz porzucenie obraźliwej koncepcji "bliskiej zagranicy”.
Biorąc pod uwagę liczbę niewyjaśnionych zabójstw dziennikarzy oraz działaczy na rzecz praw człowieka, Rosja musi także poczynić konkretne kroki w celu ochrony praw człowieka oraz praworządności. Przyznanie Nagrody im. Sacharowa grupie Memorial, zajmującej się ochroną praw człowieka, pokazuje jak poważnie nasz Parlament podchodzi do tej kwestii.
Rosja musi także współpracować w zakresie zapobiegania rozprzestrzenianiu broni nuklearnej, zwłaszcza w Iranie i by zademonstrować solidarność z Zachodem przeciwko niebezpiecznemu reżimowi irańskiemu, nie powinna sprzedawać Iranowi systemu broni S300.
Niepokoi mnie również rosnąca nostalgia za Związkiem Radzieckim i Stalinem.
I na zakończenie dodam, że nie możemy pozwolić, by wraz z nadejściem zimy Rosja ponownie wykorzystała, w charakterze broni dyplomatycznej, swój rzeczywisty monopol na dostawy gazu do Europy. Niewątpliwie zobowiązanie UE do dywersyfikacji źródeł i dostaw w ramach wspólnej zewnętrznej polityki bezpieczeństwa energetycznego musi wzmocnić naszą pozycję przy stole negocjacyjnym z Rosją.
Vladimír Remek
Panie i panowie! Nie mogę sobie wyobrazić, by przedstawiciele UE działający zgodnie z rezolucją przygotowaną przez Parlament Europejski, zdołali w Sztokholmie osiągnąć jakiekolwiek rezultaty. Szczyt jest skazany na niepowodzenie, jeśli delegacja rosyjska otrzymała podobne rekomendacje. Czy chcemy, by negocjacje pomogły we współpracy między UE a Rosją? Oczywiście, że tak. W przedmiotowym dokumencie Rosja jest często opisywana jako kluczowy partner UE. Prawie wszystkie założenia są jednakże wyrażane w formie żądań i warunków, a nie propozycji. Na przykład na Rosję nakładamy odpowiedzialność za powodzenie konferencji klimatycznej w Kopenhadze. Niemniej jednak to Rosja uratowała protokół z Kioto, podczas gdy Stany Zjednoczone odmówiły jego ratyfikowania. Jednocześnie wśród niewykonalnych warunków przyjętych wobec Rosji mamy zadanie rozwiązania kwestii wolności mediów. Z pewnością sytuacja nie jest idealna. Panie i panowie! Przecież w podobnej kwestii w przypadku Włoch na ostatniej sesji plenarnej zadecydowaliśmy, że jest to sprawa wewnętrzna. Tak się składa, że Włochy są państwem członkowskim Unii Europejskiej. Zatem, co chcemy osiągnąć w przypadku Rosji? Jeśli Rosja ma być ważnym partnerem, negocjujmy z nią w oparciu o partnerskie podstawy.
Fiorello Provera
Pani przewodnicząca, panie i panowie! Zamierzam wstrzymać się od głosu podczas głosowania nad przedmiotowym projektem rezolucji, ponieważ uważam, iż jest w pewnym sensie sprzeczny. Rzeczywiście w rezolucji odnotowano, że przez ostatnie 10 lat współpraca gospodarcza między Rosją a Europą znacznie się poprawiła. W rezolucji zauważono również, że Rosja poprawiła stosunki w obszarach związanych z energią, handlem, liberalizacją reżimu wizowego, kontrolą nielegalnej imigracji, walką przeciwko terroryzmowi, zmianom klimatu oraz z polityką zagraniczną, a także zmieniła stanowisko w kwestiach, takich jak irańska broń jądrowa, proces pokojowy na Kaukazie i na Bliskim Wschodzie.
W tej samej rezolucji z jednej strony wspominamy o powyższych osiągnięciach, a z drugiej zdecydowanie krytykujemy sytuację domową w Rosji. Mamy do czynienia z powszechną niechęcią wobec Rosji i brakiem zaufania do niej, co nie stanowi solidnej podstawy do współpracy, do której nawołujemy. Nie oznacza to, że powinniśmy przymykać oko na występującą w tym kraju sytuację w zakresie demokracji i praw człowieka, ale moim zdaniem obecnie w celu poprawienia w Rosji sytuacji pod względem poszanowania praw człowieka wsparcie i zaufanie są potrzebne bardziej niż krytycyzm.
Zoltán Balczó
(HU) Pozostając przy temacie stosunków UE-Rosja, muszę wspomnieć o dzisiejszym formalnym posiedzeniu.
Rzeczywiście dwadzieścia lat temu upadł mur berliński, kończąc erę dyktatury sowieckiego komunizmu. Naród węgierski należał do grupy najbardziej poszkodowanych ofiar dyktatury. Muszę wspomnieć o dwóch dodatkowych aspektach. Przede wszystkim ówczesne status quo mogło się utrzymywać przez dziesięciolecia, ponieważ mocarstwa zachodnie po zakończeniu II wojny światowej chciały utrzymania takiej sytuacji. Po drugie Związek Radziecki nawet wtedy nie oznaczał obywateli radzieckich, którzy także często cierpieli z powodu komunistycznej dyktatury. Rosja jest bez wątpienia naszym niezwykle ważnym partnerem gospodarczym i strategicznym.
Unia Europejska sprzeciwia się naruszaniu praw człowieka. W rzeczy samej to słuszne działanie. Czy UE ma jednakże podstawy moralne do krytykowania, skoro uzyskała podpis Václava Klausa pod traktatem z Lizbony dzięki zezwoleniu na dalsze stosowanie dekretów Beneša, tym samym akceptując fakt, że w konsekwencji określone grupy ludzi zostaną uznane zbiorowo za winne?
Na ostatnim posiedzeniu omawialiśmy szczyt USA - UE. Ogólny sens debaty był następujący: co musimy zrobić, by Stany Zjednoczone zaakceptowały nas jako dobrego partnera? Nastrój, jaki jednak wyczuwam tu dziś jest raczej taki: jakie warunki nałożymy na Rosję, byśmy mogli zaakceptować ją jako wiarygodnego partnera? Moim zdaniem musimy dążyć do zbudowania bardziej zrównoważonej współpracy z obydwoma partnerami, jeśli za takich ich uważamy.
Paweł Zalewski
(PL) Pani przewodnicząca! Najbliższy szczyt unijno-rosyjski będzie potwierdzeniem wagi, jaką Unia Europejska przywiązuje do relacji z Rosją. W tym kontekście chciałem zwrócić uwagę na dwie kwestie, zasadnicze z punktu widzenia interesów Rosji i Unii Europejskiej, które rzutują na te relacje i tak naprawdę określają je.
To są problemy współpracy energetycznej oraz współpracy w zakresie bezpieczeństwa. Jeśli Unia Europejska i Rosja ma wspólnie odnosić sukcesy, a to jest przecież naszym celem, musimy w jasny sposób określać nasz punkt widzenia. Nasi partnerzy rosyjscy robią to w sposób doskonały, bez niedomówień, bo one powodują nieporozumienia. Ważne jest, aby Unia Europejska konstruowała swój punkt widzenia właśnie w taki sposób.
Dlatego doceniając bardzo ten ważny krok, którym jest ustalenie przez największe ugrupowania w Parlamencie Europejskim wspólnego, bardzo zresztą dobrego projektu rezolucji, uważam, że może on być jeszcze lepszy, jeżeli uwzględnimy w nim trzecią poprawkę, która podkreśla wagę unijno-rosyjskiej współpracy energetycznej, ale także pokazuje, na jakiej podstawie współpraca ta powinna być realizowana. Chodzi o to, aby szczególnie w warunkach kryzysu ekonomicznego i finansowego polegała ona na minimalizowaniu kosztów finansowych, ale także na uwzględnianiu wszelkich zastrzeżeń energetycznych.
Ostatnia kwestia - dotycząca bezpieczeństwa. Chciałem powiedzieć, że z wielkim żalem przyjąłem informację, iż wniosek mojej grupy politycznej PPE o przeprowadzenie debaty na temat manewrów rosyjsko-białoruskich, które zakładały obronę przed potencjalnym atakiem z terenu Europy Zachodniej, z terenu państw należących do Unii Europejskiej i do NATO, nie znalazł się w porządku obrad i nie był przedmiotem dyskusji.
Knut Fleckenstein
(DE) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Moi przedmówcy wyraźnie podkreślili już wiele aspektów i problemów, takich jak sytuacja w zakresie praw człowieka. Bezwzględnie musimy postawić sprawę jasno, ponieważ tylko wtedy będziemy mogli przeprowadzić otwartą i szczerą debatę. Jeśli obecnie Rosja ponownie poważnie rozważa możliwość wprowadzenia kary śmierci zgodnie z modelem USA, my nie możemy zaniedbać naszego obowiązku wyrażenia swojej opinii w tym temacie.
Chciałbym krótko omówić dwie kwestie. Pierwsza z nich dotyczy przystąpienia Rosji do WTO, gdyż chciałbym szczerze prosić, zarówno Radę, jak i Komisję, o zapewnienie jak największego wsparcia w tym względzie. Oczywiście Rosja także musi odegrać swoją rolę, ale sytuacja obu stron jest uzależniona od obrotu spraw i obie strony odczują korzyści, jeśli zmiany będą szły w dobrym kierunku. Chęć przystąpienia Rosji do WTO, a nie chęć utworzenia wyłącznie unii celnych z Białorusią i Kazachstanem stanowi krok w dobrym kierunku.
Po drugie zaś chciałbym poprosić, byśmy nie stracili z oczu procesu rozwoju naszej współpracy w obszarze nauki i badań, a także w odniesieniu do społeczeństwa obywatelskiego. Potrzebny jest nam nowy bodziec do rozwoju wymiany kulturowej oraz wymiany młodzieżowej, ale nie tylko jednostronnie, jak twierdził pan poseł Gahler, ale w obu kierunkach. Każda młoda osoba uczestnicząca w tym procesie zacznie rozumieć innych i zostanie ambasadorem pozytywnego rozwoju naszych stosunków. Mam nadzieję, że omówimy szerzej obszary wspólnego zainteresowania i że nadamy tym aspektom większego znaczenia.
Heidi Hautala
(FI) Pani przewodnicząca! Chciałabym pokrótce omówić trzy sprawy. Rosja postąpiłaby słusznie, próbując zrozumieć, że musi stać się państwem prawa. Ciężko zrozumieć, jak Rosja mogłaby rozwinąć się jako gospodarka i jako społeczeństwo, przed stworzeniem niezależnego systemu prawnego. Nie można sobie wyobrazić, by firmy zagraniczne mogły myśleć, że inwestycje w tym kraju są bezpieczne, skoro nie ma tam niezależnego sądownictwa.
Po drugie chciałabym podkreślić znaczenie przekonania Rosji do przestrzegania zasad międzynarodowych. Dla Rady Europejskiej problemem jest brak ratyfikowania przez Rosję protokołu nr 14, który zwiększyłby skuteczność Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Ponadto państwa z regionu Morza Bałtyckiego chcą przystąpienia Rosji do konwencji z Espoo o ocenach oddziaływania na środowisko projektów międzynarodowych.
Po trzecie prawa człowieka są kwestą ważną samą w sobie. Byłam bardzo zadowolona, gdy pani Malmström powiedziała, że na szczycie zamierzamy poruszyć kwestię praw człowieka. Zabierzmy ze sobą wyniki debaty w sprawie praw człowieka, a co więcej ogłośmy je publicznie.
Jacek Olgierd Kurski
(PL) Pani przewodnicząca! Za tydzień szczyt Unia-Rosja. Chcę o nim mówić w dniu szczególnym dla mojego kraju, w dniu odzyskania niepodległości przez Polskę. Niepodległości nie tylko Polski, ale i innych krajów regionu zawsze zagrażał imperializm najpierw rosyjski, potem sowiecki.
Dziś chcemy wreszcie czuć się bezpieczni w strukturach Europy wolnych narodów, ale tym bardziej nie wolno nam nie widzieć, że Rosja próbuje odbudowywać swoje imperium i nigdy nie pogodziła się z jego utratą. Dlatego zaatakowała Gruzję, dokonuje faktycznego Anschlussu Osetii Południowej i Abchazji, wygraża Ukrainie, wtrąca się do tarczy antyrakietowej w Polsce czy w Czechach, używa szantażu energetycznego. Dlatego jest czymś symbolicznym i złowrogim zarazem, że tuż przed szczytem Unia-Rosja kraj sprawujący prezydencję w Unii Europejskiej i gospodarz szczytu - Szwecja wycofuje swoje ekologiczne weto wobec projektu Nord Stream, który nie ma żadnego sensu ekonomicznego i którego jedynym celem jest przekreślenie w praktyce zasady solidarności energetycznej, która miała być jedną z naczelnych zasad i idei traktatu lizbońskiego.
W ślad za popularnym w moim kraju zwrotem wzywam kraje starej Unii: nie idźcie tą drogą! Nie róbcie z Rosją interesów, które wymierzone są politycznie w nowe państwa członkowskie, dlatego że grozi to przekreśleniem idei wspólnej Europy.
Anna Rosbach
(DA) Pani przewodnicząca! W Rosji wolność prasy istnieje tylko w teorii, ale nie w praktyce. Krytycznie nastawieni dziennikarze są zastraszani, prześladowani i zabijani. Rosja zajmuje 153. pozycję na światowym indeksie wolności prasy, inaczej mówiąc, sytuacja w zakresie wolności prasy w Rosji jest obecnie gorsza niż na Białorusi, w Sudanie i Zimbabwe. Czy naprawdę powinniśmy nagradzać taką postawę? Jednak to jeszcze nie koniec. Jest jeszcze kwestia dostaw gazu dla obywateli Europy. W tym roku ponownie Rosja grozi przerwami w dostawach gazu i istnieją wskazówki, że w przyszłości będziemy musieli przygotować się na taką ewentualność każdej zimy. Zatem czy słuszne jest nagradzanie Rosji za takie postępowanie?
Chciałabym zaproponować Radzie i Komisji, by zamiast po prostu miło rozmawiać z Rosjanami, głośno wyrazić nasze zdanie i otwarcie powiedzieć, że takie postępowanie jest nie do przyjęcia. Co tak naprawdę zamierzacie zrobić w sprawie negatywnych zmian w stosunkach między Rosją a UE? A może po prostu zamierzacie pozwolić, by sytuacja się nie zmieniała? Czy naprawdę chcecie nagradzać te negatywne zmiany?
Nick Griffin
Pani przewodnicząca! Słychać tu niekończące się zapewnienia o przyjaźni i współpracy pomiędzy wszystkimi państwami na świecie z wyjątkiem Rosji. Chiny dopuszczają się ludobójstwa w Tybecie. Turcja zaprzecza, że dopuściła się armeńskiego holocaustu. Stany Zjednoczone przygniatają Iran, który im nadskakuje. Ale w stosunku do Rosji wygłaszamy napuszone, przepojone hipokryzją kazania. Ta konfrontacyjna fobia wobec Rosji w haniebny sposób podsyca napęd amerykańskiego neo-konserwatywnego lobby podżegającego do nowej Zimnej Wojny.
Niewątpliwie między Rosją a jej sąsiadami występują pewne różnice lokalne, ale czyż nie możemy się zgodzić, że przyszłotygodniowy szczyt powinien zostać wykorzystany jako próba zbudowania mostów i współpracy pomiędzy wschodnią a zachodnią połową naszej cywilizacji? Z powodów historycznych i kulturowych, jest to zdecydowanie bardziej praktyczne i bezpieczne, niż próby zbudowania jedności z Turcją, odwiecznym wrogiem Europy.
Francisco José Millán Mon
(ES) Pani przewodnicząca! Stosunki z Rosją mają ogromne znaczenie: Rosja jest stałym członkiem Rady Bezpieczeństwa i potęgą militarną; współpraca z nią jest konieczna, by możliwe było sprostanie jądrowemu wyzwaniu ze strony Iranu, a także poradzenie sobie z kwestią bliskowschodnią, rozbrojeniami, zmianami klimatu itd.
Ponadto Rosja sąsiaduje z Europą i utrzymuje istotne stosunki gospodarcze z wieloma państwami członkowskimi UE, a także wysoki poziom uzależnienia energetycznego. Z tym krajem spotykamy się regularnie na szczytach dwa razy do roku (co z pewnością stwarza okazję do oceny stanu naszych wzajemnych stosunków).
Teraz negocjujemy nowe porozumienie o partnerstwie, które zwiększyłoby współpracę w tak zwanych czterech "wspólnych obszarach”. Moim zdaniem najważniejszym spośród tych obszarów jest ten dotyczący gospodarki i energii: potrzebujemy otwartości, gwarantowanych inwestycji, a Rosja przede wszystkim musi przystąpić do WTO.
W związku z tym przyszłotygodniowy szczyt powinien stać się okazją do wyjaśnienia zamiarów Rosji w odniesieniu do WTO i zagwarantowania, że Rosja nie podejmie inicjatyw sprzecznych z profilem WTO. Poza tym nie możemy pozwolić, by powrócił kryzys w zakresie dostaw gazu pojawiający się w ostatnich latach, a nowe porozumienie musi obejmować zasady Europejskiej karty energetycznej, czyli traktatu, z którego - jak już wcześniej wspomniano - Moskwa się niestety wycofała.
Musimy także nadal pracować nad trzema pozostałymi obszarami. Wspominałem już o znaczeniu Rosji jako globalnego podmiotu.
Panie i panowie! Możemy wspólnie z Rosją robić wiele rzeczy, ale nie powinniśmy zapominać o jednym aspekcie wzajemnych stosunków, o którym też już mówiliśmy, ponieważ Rosja jest krajem europejskim i naszym sąsiadem. Chodzi o konieczność respektowania przez Rosję praw człowieka i zobowiązań nałożonych na nią w tym względzie przez przynależność do Rady Europy.
Brak wspólnej polityki wobec Rosji jest jedną z najbardziej oczywistych porażek unijnej polityki spraw zagranicznych. Stworzenie takiej polityki będzie łatwiejsze dzięki instrumentom przewidzianym w traktacie z Lizbony, ale my jako państwa członkowskie musimy także wykazać się szczerą wolą utworzenia takiej zjednoczonej polityki i nie możemy nadal preferować kanałów współpracy dwustronnej z Moskwą, które czasami są w widoczny sposób rozbieżne.
Kristian Vigenin
(BG) Pani przewodnicząca, pani Ferrero-Waldner, pani Malmström! Nie mogę zacząć swojego wystąpienia nie wspomniawszy, że dziś obchodzimy dwudziestą rocznicę upadku muru berlińskiego.
W pewien sposób wydawało się, że szczególny nacisk został położony na nasze osiągnięcia w tych ostatnich latach, na kwestię zjednoczenia Europy w wyniku zmian sprzed dwudziestu lat, ale nie wspomniano o udziale jednego kraju, który mówiąc szczerze mógł zapobiec tym zmianom, gdyby tylko chciał, czyli o Związku Radzieckim.
Wspominam o tym, ponieważ moim zdaniem zmiany były możliwe właśnie dlatego, że Zachód zapoczątkował politykę współpracy ze Związkiem Radzieckim. Nie porównując byłego Związku Radzieckiego z dzisiejszą Rosją, chcę powiedzieć, że wypowiedzi pani Ferrero-Waldner i pani Malmström są satysfakcjonujące, ponieważ są kontynuacją polityki pragmatycznego partnerstwa z Rosją i jednocześnie podkreślają, że w niektórych obszarach Unia Europejska nie odniesie sukcesu bez zaangażowania ze strony Rosji.
Niewątpliwie chciałbym podkreślić, że niepokoi nas sytuacja w zakresie praw człowieka oraz inne kwestie, takie jak informacje wynikające z ocen przeprowadzonych przez Amnesty International, że sytuacja zmienia się na gorsze: wybory lokalne zostały sfałszowane i występują problemy ze sposobem funkcjonowania organizacji społecznych. W każdym razie nasze podejście wobec Rosji musi być zjednoczone.
Taki wniosek musimy wyciągnąć z doświadczeń ostatnich lat. Chciałbym również zauważyć, że w rezolucji zaproponowanej przez nasz Parlament brakuje jednego aspektu, a mianowicie partnerstwa wschodniego. Chciałbym, żeby na zbliżającym się szczycie szczególną uwagę poświęcono kwestii partnerstwa wschodniego, ponieważ tylko w ten sposób możemy zapewnić naszej nowej polityce szanse na powodzenie.
Paweł Robert Kowal
(PL) Pani przewodnicząca! Rosja zasługuje na poważne potraktowanie. Myślę, że jeśli nasi partnerzy na Kremlu słuchali wystąpienia pani Komisarz, byli bardzo zdziwieni tą oceną relacji unijno-rosyjskich.
Do kolejnego szczytu Unia-Rosja podchodzimy właśnie w taki sposób, że brakuje nam odwagi i szczerości, żeby poważnie odnieść się do fundamentalnych kwestii, jakie dzisiaj zachodzą między Unią a Rosją. Jeśli nie ma szczerości wewnątrz Unii, jeśli zaledwie kilka dni po ostatecznej ratyfikacji w Czechach traktatu lizbońskiego słowa o solidarności energetycznej nic nie znaczą i następują kolejne kroki zmierzające do budowy Gazociągu Północnego; jeśli w naszych relacjach brakuje poważnego odniesienia się czy to do karty energetycznej, czy do planu Sarkozy'ego, czy do niedawnych manewrów rosyjskich za wschodnią granicą Polski, to niczego nie wskóramy.
Chciałbym usłyszeć od pani Komisarz, i proszę powiedzieć szczerze: które elementy w relacjach Unia-Rosja uważa pani także za swój osobisty sukces? Gdzie mamy szansę na ten sukces? Bez szczerości niczego nie zbudujemy.
Andreas Mölzer
(DE) Pani przewodnicząca, pani komisarz! Wojna w Gruzji, spór w sprawie gazu i niemożność Unii Europejskiej do uzgodnienia rozsądnie zjednoczonej linii w odniesieniu do Rosji pozostawiły swój ślad.
Jednocześnie Rosja jest dla Europy bez wątpienia ważnym partnerem strategicznym, nie tylko pod względem dostaw energii. Już wkrótce, najpóźniej z nadejściem kolejnego sporu w sprawie gazu, przekonamy się, czy nowe memorandum w sprawie zapobiegania kryzysom energetycznym i europejskiego systemu wczesnego ostrzegania jest warte papieru, na którym zostało spisane. W rzeczywistości zniwelowanie naszego uzależnienia od rosyjskiego gazu nie jest sprawą łatwą i nawet projekt Nabucco niewiele zmieni tę sytuację. Naiwnością byłoby sądzenie, że Teheran nie będzie w stanie wywrzeć nacisku na Europę.
Moim zdaniem Unia Europejska musi realizować wobec Rosji rozsądną i realistyczną politykę. Musi znaleźć równowagę pomiędzy interesem europejskim i rosyjskim, a także wykazać poszanowanie dla historycznej wrażliwości Rosji w odniesieniu do kwestii geopolitycznych. W przeciwnym wypadku już wkrótce będziemy musieli się martwić nie tylko dwustronnym, długotrwałym zamrożeniem stosunków, ale także zamarznięciem obywateli w Europie z powodu sporów w sprawie dostaw gazu.
Vytautas Landsbergis
(LT) Popieram stanowisko pana posła Zalewskiego, dokładniej mówiąc poprawkę nr 1, ponieważ zwraca naszą uwagę na dwie kluczowe dla Unii Europejskiej kwestie. Po pierwsze nie pochwalamy aroganckiego ignorowania i odrzucenia przez kraj trzeci UE jako równego i szanowanego partnera w sprawach związanych z zewnętrznym bezpieczeństwem energetycznym, tak ważnych dla Unii Europejskiej. Po drugie nie akceptujemy antyeuropejskiej linii podziału, którą niewątpliwie kraj trzeci wdraża poprzez projekt gazociągu Nord Stream. Musimy sprzeciwić się lobbystom i czasami skorumpowanemu procesowi podziału Europy, nie możemy godzić się na arogancką postawę Rosji wobec nas, czyli wobec Parlamentu Europejskiego. Nie możemy pozwolić, by Gazprom - główny udziałowiec w gazociągu Nord Stream - całkowicie ignorował rezolucję Parlamentu w sprawie zagrożeń dla środowiska stwarzanych przez gazociąg.
Problem nie ogranicza się jedynie do tragicznego stanu ekologicznego Morza Bałtyckiego, ale dotyczy także moralnej kondycji naszej instytucji. W głosowaniu, które odbyło się tutaj w ubiegłym roku, żądaliśmy przeprowadzenia niezależnej oceny wpływu na środowisko, której wyniki nie byłyby z góry kupione oraz zapewnienia państwom nadbałtyckim gwarancji na wypadek wystąpienia katastrofy. Gazprom nie raczył nawet odpowiedzieć Europie. To jak splunięcie Parlamentowi w twarz, na które nie możemy zareagować mówiąc "tak, z przyjemnością”. Musimy zachować się godnie i honorowo, nie manipulując i nie blokując specjalnych debat zapoczątkowanych przez posłów do PE w sprawie problemów dotyczących życia w Morzu Bałtyckim. Pogrzebiemy naszą wolną przyszłość, jeśli wiedzieni strachem zgodzimy się na zabójstwo Bałtyku i na nową granicę moskiewsko-berlińską na morzu, gdzie rosyjskie okręty będą ochraniać gazociąg. W rzeczywistości gawędząc o energii, wyprzedajemy naszą przyszłość.
Hannes Swoboda
(DE) Pani przewodnicząca! Rzeczywiście musimy, tak jak wspomniał pan Kowal, traktować Rosję poważnie, zwłaszcza teraz po podpisaniu traktatu z Lizbony. Bardzo interesujące jest to, że prezydent od dawna odmawiający podpisania traktatu, czyli Václav Klaus, przyjął wyjątkowo bezkrytyczne stanowisko wobec Rosji. Poważne traktowanie Rosji oznacza nawiązanie z nią rozsądnych stosunków, szczególnie zaś pragmatycznych stosunków gospodarczych, ale nie oznacza przyzwolenia na nasze bezkrytyczne podejście do politycznych zmian zachodzących w Rosji, zwłaszcza w odniesieniu do kwestii z zakresu praw człowieka.
Z wielkim żalem odkryliśmy, co wydarzyło się podczas ostatnich wyborów, krótko mówiąc, że najwyraźniej wydarzenia nie potoczyły się tak jak powinny. Oczywiście najbardziej niepokoją nas ataki na obrońców praw człowieka. Nie chcę obarczać winą za te ataki rządu rosyjskiego. Chcę, i tego domagamy się w przedmiotowej, bardzo wyważonej rezolucji, by Rosja poważnie potraktowała kwestię ochrony obrońców praw człowieka. Na razie tak się nie dzieje, przynajmniej nie w wystarczającym stopniu. Pod tym względem zamiast na premierze Putinie powinniśmy bardziej skoncentrować się na prezydencie Miedwiediewie. Różnice między nimi być może nie są zbyt duże, ale jeśli któryś z nich przyjął rozsądnie zorientowane i pozytywne stanowisko, to bez wątpienia był to prezydent Miedwiediew. Dlatego powinniśmy wzmocnić i wspierać jego stanowisko.
Także pod względem kwestii energetycznych musimy podtrzymywać bardzo spokojne, rozsądne stosunki. Nie mam nic przeciwko projektowi Nord Stream ani projektowi South Stream, ale nie chcę by nasze dostawy gazu były uzależnione od kogokolwiek, od jakiegokolwiek kraju. W związku z tym jestem zdecydowanie za zbudowaniem gazociągu Nabucco. Różnorodność, dywersyfikacja jest kluczowym czynnikiem w połączeniach dostaw gazu, czy za pośrednictwem innego gazociągu, jak Nabucco, czy też terminali LNG. Wcale nie dlatego, że krajem, o którym mowa jest Rosja, ale dlatego, że Europa nie powinna być od nikogo uzależniona.
Jeśli do układu wprowadzimy teraz Ukrainę, to chciałbym, by ukraińscy politycy przyjęli pełną odpowiedzialność i zrealizowali uzgodnione z Europą inwestycje. Wiem, że Rosja często wykorzystuje sytuację, ale nie będzie mogła tego zrobić, jeśli Ukraina dotrzyma złożonych obietnic, ponieważ przedmiotowe inwestycje będą zrealizowane na Ukrainie.
Elena Băsescu
(RO) Chciałabym pogratulować autorom rezolucji z powodu zharmonizowania punktów widzenia różnych grup politycznych. Szczyt w Sztokholmie stwarza okazję do pokazania naszym państwom członkowskim, że potrafimy się zjednoczyć. I choć mówimy 23 różnymi językami, kiedy chodzi o obronę naszego interesu gospodarczego, politycznego i energetycznego, potrafimy jednogłośnie wyrażać nasze poglądy.
Unia Europejska musi poświęcić szczególną uwagę bezpieczeństwu energetycznemu, zarówno poprzez zapewnienie ciągłych dostaw z Rosji, jak i poprzez tworzenie projektów alternatywnych, takich jak Nabucco oraz paneuropejski rurociąg Konstanca-Triest.
Dla obywateli Rumunii bezpieczeństwo energetyczne oznacza bezpieczeństwo w regionie Morza Czarnego. Nierozwiązane konflikty w tym regionie mogą mieć wpływ na politykę energetyczną Europy.
Jednocześnie musimy zastąpić mentalność opartą na strefach wpływu mentalnością opartą na strefach zaufania. Rosja musi współpracować z Unią Europejską w tym obszarze największego zainteresowania. Od bezpieczeństwa energetycznego zależy również postęp niektórych projektów mających zasadnicze znaczenie dla rozwoju Unii Europejskiej.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Pani przewodnicząca! Pilnie potrzebujemy nowego porozumienia i współpracy między UE a Rosją. Obecnie taka możliwość jest jednak ograniczona przez dziejową debatę pomiędzy kilkoma państwami członkowskimi a Rosją. Stosunki między Unią Europejską a Rosją nie mogą być zakładnikiem zadawnionych dysput.
W sektorze energetycznym jesteśmy od siebie wzajemnie zależni, o czym wspominał już Hannes Swoboda. Dla Unii Europejskiej i Rosji osiągnięcie porozumienia po wycofaniu się z karty energetycznej byłoby istotną korzystną zmianą w zakresie sektora energetycznego. Miałoby to również znaczenie pod względem utworzenia gorącej linii energetycznej, tak by państwa członkowskie z Europy Środkowej nie ucierpiały z powodu rozmów między Rosją a Ukrainą.
I wreszcie mamy pełne prawo potępiać naruszenie praworządności i pogwałcenie praw człowieka w Rosji. Należy jednakże zwrócić uwagę również na naruszanie takich praw jak odmówienie obywatelstwa 400 tysiącom Rosjan żyjących na Łotwie i podkreślić, że Unia Europejska ma wiele do zrobienia na swoim własnym podwórku.
Ivo Vajgl
(SL) Popieram podejście przyjęte przez panią Malmström i panią Ferrero-Waldner. Moim zdaniem, przy przyjęciu takiej agendy dialog między Rosją a Unią Europejską okaże się korzystny dla obu stron.
Dzisiejszy dzień był bardzo uroczysty: uczciliśmy rocznicę upadku muru berlińskiego. Zapomnieliśmy jednak wspomnieć, że w tym samym czasie w Rosji upadł jeszcze jeden mur i że rozpoczął się okres transformacji, który trwa do dziś. Dzisiejsza Rosja jest krajem lepszym, niż była w chwili upadku muru berlińskiego i czasami musimy sobie o tym przypominać. Czasami powinniśmy ją, naszego ważnego partnera, za to docenić i nie pozwolić ponieść się wyłącznie emocjom wywołanym przez naszą własną historię.
Rosja jest nam potrzebna jako globalny partner w polityce światowej i partner w stosunkach między Unią Europejską a Rosją. Nie oznacza to jednak, jak sugerowali niektórzy posłowie, że odrzucamy nasze podstawowe zasady. Nie mam czasu na tego typu dywagacje.
Marek Henryk Migalski
(PL) Pani przewodnicząca! Chciałbym się zwrócić przede wszystkim do pani Komisarz Ferrero-Waldner. Chyba nie było pani dzisiaj po południu, kiedy przemawiał prezydent Havel. Tak jak pani Ojuland i pan Schulz, chciałbym nawiązać do jego wypowiedzi na temat obowiązku Unii Europejskiej do szerzenia demokracji i praw człowieka.
To znalazło się w wypowiedzi pani Malmström i bardzo jej za to dziękuję. Pani mówiła tak, jakbyśmy przygotowywali się jako Unia Europejska do szczytu ze Szwajcarią. Mówiła pani o handlu, o biznesie, o pakiecie klimatycznym, zapominając zupełnie o tym, co jest istotne, być może najistotniejsze dla Unii Europejskiej. Życzę pani, nam, ale przede wszystkim życzę obywatelom Federacji Rosyjskiej, żeby Unia częściej prezentowała stanowisko zaprezentowane dzisiaj przez panią Malmström niż przez panią.
Andrew Henry William Brons
Pani przewodnicząca! Zanim skrytykujemy Rosję za naruszanie praw człowieka, powinniśmy przyjrzeć się podobnym przypadkom naruszeń mających miejsce nawet w Unii Europejskiej: w krajach, gdzie partie opozycyjne są fizycznie atakowane, jak na Węgrzech, lub gdzie są atakowane przez partię rządzącą, jak nawet w Wielkiej Brytanii lub w krajach, gdzie zamyka się obywateli za bunt bez użycia przemocy lub zakazuje działania partiom politycznym, jak w Belgii.
Nasze stosunki z Rosją muszą opierać się na chronieniu interesu naszych państw członkowskich, a nie na obłudnych zapędach.
Cecilia Malmström
Pani przewodnicząca! Dziękuję za bardzo owocną debatę. Sądzę, że większość z nas jest zgodna co do tego, że Rosja jest dla UE partnerem strategicznym i że nasze wzajemne stosunki są ważne. Potrzebujemy partnerstwa opartego na wzajemnym szacunku, poszanowaniu dla wspólnych zobowiązań oraz dla wartości, które Unia Europejska popiera w zakresie praw człowieka, demokracji i praworządności.
Musimy mieć bezwzględną jasność w tym względzie i wierzę, że osoby krytykujące mnie, jak na przykład pani Rosbach, prawdopodobnie nie wysłuchały mojej mowy wstępnej, w której wyraźnie powiedziałam, że jesteśmy zaniepokojeni rozwojem wydarzeń w zakresie przestrzegania praw człowieka w Rosji. Rosja jest ważnym sąsiadem. Niewątpliwie mamy wiele nierozwiązanych problemów i być może nikt z nas nie wierzy, że rozwiążemy wszystkie podczas szczytu w Sztokholmie. Jest to jednak istotna okazja do spotkania się i rozmowy.
Istnieją pewne wspólne kwestie w odniesieniu, do których być może zdołamy zbliżyć się do rozwiązania. Istnieje kwestia Bliskiego Wschodu i Afganistanu, a obecnie niezwykłe znaczenie ma także szczyt w sprawie klimatu w Kopenhadze. Następnie mamy kwestie związane z kryzysem finansowym i gospodarczym, a także naszymi wspólnymi zobowiązaniami w tym zakresie oraz kwestie związane z naszymi stosunkami w zakresie energii, przystąpienia do WTO i różnymi tematami w zakresie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa. Musimy współpracować w zakresie rozwiązywania konfliktów we wspólnych obszarach. Chodzi o identyfikację określonych problemów, przy których obie strony odniosą korzyści płynące ze współpracy. Musimy to zrobić w sposób właściwy i pełen szacunku, nie rezygnując z naszych wartości.
Mam nadzieję, że szczyt pomoże także wzmocnić nasze partnerstwo strategiczne i utorować drogę dla konstruktywnej współpracy między nami. Byłoby to pozytywne posunięcie. Przeczytałam rezolucję, do której odwoływali się liczni przedmówcy i która, jak rozumiem, jutro zostanie poddana pod głosowanie. Moim zdaniem to niezwykle dobra rezolucja; ponadto uważam, że zbudowanie w odniesieniu do tych spraw znacznego - na ogół - kompromisu w Komisji, a także w Radzie i Parlamencie Europejskim jest niesamowitym osiągnięciem.
W naszych rozmowach z Rosją musimy, co mówiło już wielu spośród państwa, przemawiać jednym głosem. Nasze zgodne działanie, a także jasny i konstruktywny dialog przyniosą korzyści Rosji, przyniosą korzyści UE, a także będą korzystne w przypadku wielu związanych z tematem kwestii na arenie europejskiej i światowej.
Benita Ferrero-Waldner
komisarz. - Pani przewodnicząca! Z jednej strony Rosja jest partnerem strategicznym, ale z drugiej jest też naszym sąsiadem i ta rola jest bardziej skomplikowana. Uważam jednak, szczególnie w czasach niepewności gospodarczej, że tym ważniejsze jest zagwarantowanie jak najskuteczniejszego funkcjonowania stosunków między Europą a Rosją w celu zapewnienia obywatelom naszym, jak i rosyjskim, bezpieczeństwa, stabilizacji i dobrobytu. W związku z tym musimy dołożyć zdwojonych starań, by znaleźć wspólne stanowisko tam, gdzie nasze poglądy się różnią, na przykład w odniesieniu do kwestii praw człowieka lub kwestii wspólnego sąsiedztwa, ale musimy także zostawić miejsce na dialog i debatę, w których uszanujemy różnice między nami i nasze wspólne zobowiązania. Taka jest ogólna linia postępowania.
Teraz pozwolę sobie na kilka szczegółowych uwag. Przystąpienie Rosji do WTO jest i nadal będzie naszym głównym celem. Nadszedł jednak czas, by zająć się licznymi nierozwiązanymi problemami w stosunkach handlowych. Niektóre z nich, jak opłaty za przeloty nad obszarem naddniestrzańskim, znajdują się na naszej agendzie od wielu lat. Zawsze poruszano tę kwestię na każdym spośród licznych szczytów, w których uczestniczyłam. Inne, jak proponowany dekret w sprawie ograniczenia przewozu kontenerów w transporcie drogowym, są tematami świeższymi i ja osobiście, a także wszystkie służby Komisji, podnosimy te problemy za każdym razem w rozmowach z Rosją. W rzeczy samej właśnie zakończyliśmy radę w sprawie stałego partnerstwa, ale oczywiście możemy ją powtórzyć.
Drugim tematem, o którym chcę wspomnieć, jest energia. Unia Europejska i Rosja są także, jak już powiedziałam, ważnymi partnerami w obszarze energii. Nasze stosunki opierają się na współzależności, co silnie motywuje obie strony do budowania stosunków energetycznych w oparciu o przewidywalne i konkretne podstawy. Dlatego ogromne znaczenie ma zapewnienie nieutrudnianych i nieprzerywanych dostaw energii do Unii Europejskiej, a co za tym idzie zapobieganie sytuacjom krytycznym i wychodzenie z nich. Właśnie to chcemy osiągnąć dzięki choćby mechanizmowi wczesnego ostrzegania, nad którym pracujemy. Pod tym względem ważna jest współpraca z Ministerstwem Energetycznym Federacji Rosyjskiej. Omówiliśmy ten temat i mam nadzieję, że możemy iść naprzód.
Jeśli chodzi o Ukrainę, a zwłaszcza kwestię tranzytu gazu, to Komisja współpracowała z władzami ukraińskimi, ale również z międzynarodowymi instytucjami finansowymi, nad pakietem pożyczek, które mogłyby rozwiązać zarówno kwestię trudności w odniesieniu do płatności za przechowywanie gazu pochodzącego z Rosji, jak i kwestię reformy oraz modernizacji ukraińskiego sektora gazowego.
Pod koniec lipca doszliśmy do porozumienia, tym samym torując drogę dla pomocy finansowej ze strony międzynarodowych instytucji finansowych, opartej na licznych uwarunkowaniach. Mamy nadzieję, że porozumienie naprawdę zadziała. Musimy również upewnić się, że istnieją bardzo jasne i przejrzyste podstawy prawne do budowania stosunków w zakresie energii. Do tego właśnie dążymy, szczególnie w naszym nowym porozumieniu.
Mówiłam już także o prawach człowieka. Rozmawialiśmy o kwestii praw człowieka zawsze, podczas każdego szczytu z naszym udziałem. Chciałabym wypowiedzieć się na temat kary śmierci, ponieważ oczywiście zgodnie z naszą wspólnotą wartości nie możemy jej zaakceptować. To prawda, że Trybunał Konstytucyjny w Rosji obecnie debatuje nad tym tematem, ale powiedziano nam, że istnieją wszelkie wskazówki, by wierzyć, że Trybunał uzna, iż Rosję obowiązują postanowienia protokołu nr 6 do europejskiej konwencji praw człowieka i w związku z tym najprawdopodobniej nie wprowadzi kary śmierci. Miejmy nadzieję, że rzeczywiście tak się stanie.
Rosja, jak już wspominałam wcześniej, będąc członkiem ONZ, OBWE i Rady Europy, przyjęła na siebie bardzo ważne zobowiązania z zakresu praw człowieka. Kwestie te są zawsze omawiane podczas konsultacji UE-Rosja dotyczących praw człowieka. Ponieważ miały one miejsce w Sztokholmie w dniu 5 listopada, nie zagłębiałam się w szczegóły, ale każdy kto jest na bieżąco, wie wszystko.
Moja ostatnia uwaga jest w istocie pozytywna: współpraca młodzieżowa w zakresie nauki i technologii. Rzeczywiście, jak wspomniał pan poseł Fleckenstein, pobudzanie wymiany i współpracy pomiędzy młodymi ludźmi z Unii Europejskiej i Rosji jest naszym głównym zadaniem i w tym celu udostępniamy nasze programy. Programy, takie jak na przykład TEMPUS i Erasmus Mundus udowodniły swoją przydatność na terytorium Unii Europejskiej i powinniśmy dalej iść tą drogą.
W tym kontekście ponownie rozpoczynamy negocjacje w sprawie przystąpienia Rosji do programu ramowego Wspólnoty Europejskiej w zakresie badań i rozwoju technologicznego. Także ten obszar ma ogromny potencjał gospodarczy.
Moim zdaniem zakres naszych stosunków jest niebywały. Wiele tematów należy omówić i rzeczywiście nie zawsze zgadzamy się z Rosją, ale zawsze możemy debatować nad różnymi aspektami. I tak właśnie robimy.
Przewodnicząca
Otrzymałam sześć projektów rezolucjizłożonych zgodnie z art. 110(2) regulaminu.
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się jutro, w czwartek 12 listopada 2009 roku.
Oświadczenia pisemne (art. 149 regulaminu)
Sebastian Valentin Bodu  
Europie w przededniu zimy ponownie zagraża kryzys gazowy podobny do tego, który miał miejsce na początku bieżącego roku i pokazał bardziej niż dotychczas nasze uzależnienie od rosyjskiego gazu. Istnieje prawdopodobieństwo powtórzenia się w tym roku tamtego scenariusza, na co niedawno zwrócił uwagę premier Putin, ponownie z powodu nieporozumień z Ukrainą. W tym kontekście realizacja projektu Nabucco, będącego alternatywą dla gazu rosyjskiego staje się bezwzględną koniecznością. Dostawy gazu do Europy nie mogą być uzależnione od sporów między Rosją a Ukrainą. Nadanie projektowi Nabucco najwyższego priorytetu przez wszystkie organizacje UE, o czym zadecydowała Rada Europejska w marcu, staje się koniecznością. W kwestii projektu Nabucco Unia Europejska musi przemówić jednogłośnie. W interesie Rosji leży posiadanie dostępu do gazu w rejonie Morza Kaspijskiego, a przyjęcie przez Europę rozsądnego i zjednoczonego stanowiska zachęci Rosję do podjęcia negocjacji. Nie angażujemy się w rywalizację pomiędzy projektami. Nie rozważamy projektu Nord Stream kontra projekt South Stream. Mówimy o wspólnej korzyści płynącej z zapewnienia alternatywnych źródeł dostaw gazu. I co nie mniej ważne instytucje europejskie muszą zwrócić się z apelem do Rosji i Ukrainy, by nie pozwoliły uczuciu dumy, podyktowanemu przez interesy geopolityczne lub wyborcze, wpłynąć na bezpieczeństwo ludności i gospodarek w UE.
András Gyürk
na piśmie. - (HU) Ponowne wynegocjowanie umowy o partnerstwie i współpracy między UE a Rosją daje obu stronom okazję do przyjrzenia się problemom, które w sposób najbardziej widoczny określają ich wzajemne stosunki. Nie jest dziełem przypadku, w obliczu wydarzeń z kilku ostatnich lat, że w agendzie negocjacji odzwierciedlono rosnącą rolę wymiany energetycznej. Sądząc po doniesieniach prasowych, pod żadnym pozorem nie możemy mieć pewności, że w tym roku unikniemy kryzysu gazowego, który powoli staje się elementem stałym. Unijna dyrektywa w sprawie dostaw gazu, która jeszcze nie została przyjęta, niestety nie będzie miała żadnej wartości, jeśli kurki w państwach członkowskich UE zostaną ponownie zakręcone. Dlatego właśnie UE musi dążyć do uwzględnienia w nowym porozumieniu w sprawie współpracy podstawowych zasad karty energetycznej, wciąż czekającej na ratyfikację Rosji. Obecnie zarówno kwestia tranzytu energii, jak i dostępności rynku są pełne sprzeczności. W rzeczywistości, dopóki Rosja wykorzystując otwartość rynku wciąż angażuje się w inwestycje w większości państw członkowskich UE, dopóty będzie konsekwentnie zamykać swój własny rynek przed firmami zachodnimi. Karta energetyczna może zlikwidować tę sprzeczność. Również zapisanie na papierze zasad rynkowych może zapewnić dobrą podstawę podczas negocjacji w sprawie przyszłych umów dotyczących długoterminowych dostaw gazu. Jeśli nie uda się zbudować przejrzystych stosunków, możliwa będzie w przyszłości dalsza konkurencja między państwami członkowskimi, ponieważ wciąż będą płacić różne ceny za dostawy gazu.
Lena Kolarska-Bobińska  
na piśmie. - Pani przewodnicząca! W dzisiejszych czasach jesteśmy świadkami prześladowania w Rosji społeczeństwa obywatelskiego przez władze. Organizacje, których jedynym zadaniem jest pomoc w ochronie podstawowych wolności obywatelskich i praw człowieka, są przepędzane za pomocą nakazów eksmisji, odmowy wydania zezwoleń administracyjnych, a w niektórych miejscach w Rosji, także poprzez zabijanie ich członków.
Dopiero, co w tym tygodniu dowiedzieliśmy się, że centrum "For Human Rights” i najstarsza działająca w Rosji organizacja ochrony praw człowieka "Moscow Helsinki Group” mają zostać wyrzucone ze swoich siedzib.
Skoro laureatem tegorocznej Nagrody im. Sacharowa przyznawanej przez Parlament Europejski ma być fundacja "Memorial”, w tym jedna ze współzałożycieli organizacji "Moscow Helsinki Group”, pani Ludmiła Michałowna Aleksiejewa, to musimy podkreślić, że naszemu Parlamentowi, naszej Unii nie zależy tylko na interesach i zagwarantowaniu jak najniższych cen za dostawy gazu. Jesteśmy unią wartości, w tym wartości dotyczących wolności obywatelskich, demokracji, praw człowieka i ludzkiej godności. Podczas przyszłotygodniowego szczytu nasi europejscy przywódcy muszą mówić o czymś więcej niż tylko rurociągi i handel. Jeszcze nie nadszedł czas, by wygasło rosyjskie społeczeństwo obywatelskie. Dziękuję.
Krzysztof Lisek  
Zależy nam na dobrych stosunkach i partnerstwie z Rosją. Jednocześnie podejmowane są starania w celu rozwinięcia Partnerstwa Wschodniego, którego celem jest uaktywnienie stosunków UE z Białorusią, Ukrainą, Mołdawią, Gruzją, Azerbejdżanem i Armenią. Pomimo wielu deklaracji o współpracy z Federacją Rosyjską ze strony Unii Europejskiej jak i Polski, moje zaniepokojenie budzi fakt, że we wrześniu tysiące żołnierzy rosyjskich brało udział w manewrach wojskowych "ZAPAD 2009” na Białorusi, których celem było stłumienie fikcyjnego powstania mniejszości polskiej. Przeprowadzenie wspólnych rosyjsko-białoruskich ćwiczeń wojskowych przy założeniu, że agresorem jest jeden z krajów członkowskich Unii Europejskiej jest wysoce niepokojące. Dziwi mnie również brak reakcji na powyższy fakt ze strony Komisji Europejskiej i Wysokiego Przedstawiciela UE ds. Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa. Mam nadzieję, że temat ten będzie podniesiony podczas zbliżającego się szczytu Unia Europejska-Rosja, który będzie miał miejsce 18 listopada w Sztokholmie.
