Publiczny dostęp do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem posiedzenia jest sprawozdanie sporządzone przez posła Cappato w imieniu Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (wdrożenie rozporządzenia (WE) nr 1049/2001).
Marco Cappato
Panie przewodniczący, panie i panowie! Jest to sprawozdanie w sprawie statusu publicznego dostępu do dokumentów Unii Europejskiej a także okazja do sformułowania ewentualnych sugestii. W tym krótkim czasie, jakim dysponujemy, chciałbym zwrócić uwagę na trzy istotnie kwestie.
Pierwsza dotyczy Rady. Rządy państw członkowskich Unii Europejskiej uczestniczą w obradach mającej uprawnienia legislacyjne Rady, która, podobnie jak każde inne zgromadzenie posiadające takie uprawnienia, powinna być zobowiązana do zapewnienia publicznego dostępu do swojej pracy i podejmowanych decyzji. Chciałbym zwrócić na to szczególną uwagę, ponieważ grupa Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci) i Europejskich Demokratów zgłosiła poprawki dotyczące odrębnego głosowania nad kilkoma punktami. Mam nadzieję, że odrębne głosowanie nie będzie wykorzystane do usunięcia istotnych fragmentów sprawozdania. Na przykład w punkcie 3 sprawozdania postuluje się podjęcie działań wynikających z orzeczenia w sprawie wniesionej przez Maurizio Turco, byłego posła do PE z ramienia Partii Radykalnej, który wygrał przed Trybunałem Sprawiedliwości sprawę dotyczącą upubliczniania decyzji prawnych podejmowanych przez służby prawne instytucji europejskich oraz obowiązku ujawniania składu osobowego delegacji państw członkowskich w Radzie. Mamy prawo wiedzieć, kto i jak głosuje w Radzie. Dlatego też mam nadzieję, że nikt nie zagłosuje przeciw punktowi 3 lub punktowi 9, zawierającemu prośbę o informacje na temat tego, co dzieje się w Coreper, Komitecie Stałych Przedstawicieli, oraz postulat, aby Komitet ujawniał dokumenty z posiedzeń, a nie utajniał wszystkich dokumentów dotyczących polityki międzynarodowej jako dokumentów dyplomatycznych. To bardzo ważna kwestia!
Kolejna kwestia, jaką podnosimy, dotyczy Parlamentu - naszego Parlamentu - ponieważ to my musimy jako pierwsi udostępniać publicznie informacje dotyczące tego, czym się zajmujemy. My, włoscy radykałowie, nazywamy to "publicznym rejestrem wybranych przedstawicieli”; innymi słowy rejestrem, w którym można znaleźć wszystkie informacje o działaniach posłów do PE: kto jest obecny, kto jest nieobecny, jak głosują oraz - oczywiście - ile zarabiają. Pamiętajmy jednak - a mówię to, ponieważ złożono także wniosek o odrębne głosowanie nad punktem 5 - że błędem byłoby myślenie, iż nieujawnienie części tych informacji - zwracam się teraz do pani poseł Cederschiöld, która, jak wiem, jest wyczulona na tym punkcie - doprowadziłoby jedynie do jeszcze bardziej agresywnych i demagogicznych ataków na posłów do PE. Wiemy, że niektórzy posłowie filmowali innych posłów do PE; zaczęli ich szpiegować. Z problemem tym nie uporamy się poprzez zakazywanie takiego postępowania, ale przez zapewnienie publicznego dostępu do całości naszej pracy, co sprawi, że nie trzeba już będzie podglądać nas przez dziurkę od klucza ani upubliczniać prac i posiedzeń komisji parlamentarnych oraz obrad Parlamentu poprzez transmisje internetowe.
Trzecia kwestia, jaką chciałbym poruszyć, dotyczy formatu dokumentów, jako że grupa PPE-DE zwróciła się także z prośbą o odrębne głosowanie nad punktem 7, który dotyczy tej kwestii. W punkcie tym postulujemy, w aspekcie technologicznym, tworzenie dokumentów przy wykorzystaniu edytorów tekstu opartych na licencji open source, wielojęzyczności oraz technologii umożliwiających dostęp do informacji i dokumentów osobom niepełnosprawnym. Mam nadzieję, że nikt w tej Izbie nie jest przeciwny opartemu na licencji open source wielojęzycznemu dostępowi wykorzystującemu technologie, które ułatwiają dostęp do informacji osobom niepełnosprawnym, gdyż jest to istotna kwestia dla części obywateli Unii Europejskiej.
Wiemy, że Komisja zaproponowała reformę naszego regulaminu, którą zajmiemy się w sprawozdaniu pana posła Cashmana, jednak przedmiotowa rezolucja stanowi pierwszą okazję do określenia punktów odniesienia dla tego Parlamentu. Mam nadzieję, że nie zostanie ona zmarnowane i że wszystkie kluczowe kwestie, które chciałem poruszyć w przedmiotowym sprawozdaniu, zostaną uwzględnione.
Margot Wallström
wiceprzewodnicząca Komisji. - Panie przewodniczący! Chciałabym rozpocząć moje wystąpienie od podziękowania panu za bardzo dobrze napisane i interesujące sprawozdanie oraz pogratulowania sprawozdawcy. Jest to ważny temat, któremu poświęcamy wiele uwagi, w szczególności w kontekście zmiany rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 a także zmian, jakie w tym zakresie wprowadzi traktat lizboński - przy założeniu, że wejdzie on w życie.
Przedmiotowe sprawozdanie zasadniczo dotyczy wdrożenia rozporządzenia (WE) nr 1049/2001, dlatego też chciałabym rozpocząć od przypomnienia jednego z pozytywnych aspektów wdrożenia tego rozporządzenia - jak bowiem mówią dane liczbowe, i co podkreślono w sprawozdaniu Parlamentu, instytucje europejskie zapewniły dostęp do większej liczby dokumentów oraz odnotowały zmniejszenie się liczby i częstotliwości odmów.
Robimy wszystko, aby jeszcze bardziej zwiększyć przejrzystość i otwartość. Oczywiście niektóre z przedstawionych w sprawozdaniu zaleceń wykraczają poza zakres stosowania rozporządzenia 1049/2001 z 2006 roku, natomiast inne nie są bezpośrednio związane z działaniami Komisji, co właśnie usłyszeliśmy.
Sprawozdanie dotyczy szeregu kwestii dotyczących otwartości oraz komunikowania się z obywatelami, co uważam za szczególnie cenny wkład w ogólną refleksję na temat przejrzystości, komunikacji i działań informacyjnych.
Chciałabym pokrótce omówić kilka z zaleceń i zasad, na których się one opierają, gdyż zasługują one na to, aby poświęcić im należytą uwagę.
Jeżeli chodzi o sprawę Turco, to chciałabym państwa zapewnić, że Komisja w pełni bierze to orzeczenie pod uwagę. Jak powiedziano wcześniej, dotyczy ono głównie potrzeby zwiększenia otwartości w przypadkach, w których Rada działa jako władza ustawodawcza, ale ma ono także zastosowanie do Komisji oraz wszystkich instytucji. Komisja ma za zadanie dopilnować, aby każda prośba o dostęp była dokładnie i indywidualnie oceniona pod kątem parametrów określonych przez Trybunał Sprawiedliwości.
Po drugie, wniosek o ustanowienie wspólnych zasad dotyczących procedur administracyjnych wymaga głębszej refleksji, gdyż wiele z tych procedur jest bardzo szczegółowych, a w niektórych przypadkach każda instytucja ma inne procedury. Oznacza to, że będziemy potrzebowali więcej czasu na stwierdzenie, jak można tego dokonać.
Zalecenie, aby włączyć rozporządzenie (EWG, Euratom) nr 354/83 dotyczące udostępnienia do wglądu publicznego historycznych materiałów archiwalnych do rozporządzenia 1049/2001 jest dość skomplikowane z jednego powodu - mianowicie art. 255 Traktatu WE oraz rozporządzenie 1049/2001 nie mają zastosowania do wszystkich instytucji i organów. Sytuacja ta mogłaby także ulec zmianie kiedy wejdzie w życie traktat lizboński - o ile w ogóle wejdzie - gdyż rozszerzy on prawo dostępu do dokumentów na wszystkie instytucje i organy. Fakt, że zakres stosowania obu rozporządzeń się nie pokrywa sprawia, że ich połączenie nie jest wcale proste.
Jeżeli chodzi o krytyczną uwagę Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącą rejestrów publicznych, chciałabym państwa zapewnić, że traktujemy ją bardzo poważnie. Jak państwo wiedzą, dysponujemy rejestrem dokumentów, który funkcjonuje od czerwca 2002 roku, a od tamtego czasu Komisja przygotowała także specjalny rejestr dotyczący procedur komitetowych oraz rejestr dotyczący grup ekspertów. Zawsze robimy, co w naszej mocy, aby modernizować nasze wewnętrzne systemy informatyczne.
Niestety nie nastąpi to z dnia na dzień i wymaga to pracy. Mamy stale na uwadze potrzebę zwiększenia zakresu rejestru publicznego i mam nadzieję, że wiecie państwo także o moim osobistym zaangażowaniu w tę sprawę. Przyznajemy, że wciąż musimy zwiększać zakres naszych rejestrów publicznych i potwierdzamy nasze zaangażowanie w proces wzbogacania rejestrów w celu zapewnienia większej przejrzystości.
W rezolucji pojawiają się kwestie zarządzania dokumentami, wspólnego portalu oraz projektu Trans-Jai. Komisja popiera pomysł utworzenia wspólnego portalu w celu ułatwienia obywatelom dostępu do dokumentów legislacyjnych. Uważam, że pociągałoby to za sobą stworzenie wspólnej metodologii oraz wymagało przeanalizowania, jak takie rozwiązanie wpłynęłoby na kwestię identyfikacji dokumentów i odniesień. Pragnęlibyśmy stworzyć portal, który zapewniałby pełny dostęp do dokumentów publicznych każdej instytucji, dlatego też z chęcią będziemy z państwem w tym zakresie współpracować.
Jeżeli chodzi o projekt Trans-Jai, to powtórzę to, co powiedziałam w swojej odpowiedzi w październiku: projekt ten ma zostać udostępniony opinii publicznej przed rokiem 2010.
Chciałabym się także odnieść do kwestii wymiany informacji między instytucjami. Rozumiem, czego ta kwestia dotyczy i czego państwo oczekujecie, jednak pragnę przypomnieć, że istnieje już ustalona metoda wymiany między naszymi instytucjami poufnych dokumentów będących w posiadaniu Komisji, a reguluje ją jeden z załączników do umowy ramowej. Powinniśmy także mieć na uwadze fakt, że kwestia wymiany informacji między instytucjami nie jest związana z dostępem publicznym i uważamy, że sprawą tą powinniśmy się zajmować osobno, co ma obecnie miejsce.
Cenny wkład, jaki wnoszą przedmiotowe sprawozdanie oraz debata, będziemy mogli także wykorzystać przy kolejnej okazji, kiedy to będziemy omawiać tę kwestię szerzej. Jestem wdzięczna Parlamentowi za jego wysiłki na rzecz priorytetowego traktowania kwestii przejrzystości i otwartości. Powrócimy do wielu z tych kwestii w najbliższej przyszłości, na przykład w trakcie wspólnego posiedzenia Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych z prezydencją czeską w przyszłym tygodniu, w którym będę miała przyjemność uczestniczyć, a następnie już za kilka tygodni będziemy pracować nad istotną kwestią zmiany rozporządzenia 1049/2001.
Uważam, że dyskusja nie powinna się w tym punkcie zakończyć. W kwestii przejrzystości musimy być otwarci. Musimy się zastanowić, co - pomijając przepisy formalne - możemy zdziałać w zakresie stworzenia lepszych rejestrów, uzyskania większej łatwości w obsłudze i dostępności oraz aktywnego rozpowszechniania i szybszej publikacji dokumentów. Krokiem, na który zdecydowałam się sama w ubiegłym roku, było udostępnienie rejestru mojej korespondencji bezpośrednio w Internecie. Jestem przekonana, że mają państwo podobne pomysły i jeżeli nad tym popracujemy, będziemy mogli podać wiele przykładów. Zatem tak właśnie zróbmy.
Luis Herrero-Tejedor
Panie przewodniczący, panie pośle Cappato! Pańskie sprawozdanie jest pełne dobrych chęci, czego najlepszym potwierdzeniem jest fakt, że Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych uznała, że nie jest konieczne wprowadzenie do niego żadnych poprawek.
Jednak pan sam wprowadził 18 poprawek do własnego sprawozdania. To właśnie te poprawki nadały sprawozdaniu, ujmując to ogólnie, radykalny charakter i wzbudziły u mnie szereg poważnych wątpliwości.
Pozwolę sobie podzielić zaproponowane przez pana poprawki na cztery osobne grupy - podkreślam, że są to poprawki, które zaproponował pan sam do sprawozdania, które miało początkowo poparcie wszystkich grup. Po pierwsze, niektóre z nich są niemożliwe do wprowadzenia; formułuje pan sugestie niemożliwe do uwzględnienia. Na przykład, panie pośle Cappato, niektóre z pańskich sugestii nie mają na dzień dzisiejszy podstaw prawnych: harmonizacja przepisów obowiązujących w poszczególnych instytucjach nie będzie możliwa do momentu wejścia w życie traktatu lizbońskiego. Komisarz Wallström powiedziała właśnie coś podobnego. Apeluje pan także o ogłoszenie roku 2009 Europejskim Rokiem Przejrzystości, ale na to jest już za późno, nie ma już czasu. Dlatego też niektórych z pańskich sugestii nie da się uwzględnić.
Po drugie, niektóre z pańskich sugestii nie są słuszne. Na przykład domaga się pan przejrzystości w trakcie obrad grup politycznych. Nie byłoby to dobre rozwiązanie. Potrzebujemy prywatności, ponieważ jest ona atutem politycznym. Jeżeli nie zgadzam się z moją partią i podtrzymuję sprzeciw, chcę to zrobić przy drzwiach zamkniętych: to nie jest brak przejrzystości. Przejrzystość musi dotyczyć instytucji publicznych, a nie partii, zaś prywatność ich debat musi być zagwarantowana. Dlatego też w tej kwestii nie mogę się z panem zgodzić.
Niektóre z wygłoszonych przez pana stwierdzeń, panie pośle Cappato, są błędne. Twierdzi pan na przykład, że 90% działań legislacyjnych odbywa się poprzez procedury komitetowe. Jest to wielka przesada, panie pośle Cappato. Co więcej, procedury komitetowe mają swoje wewnętrzne standardy przejrzystości. Jeżeli wprowadzimy więcej mechanizmów, więcej biurokracji i więcej kontroli, będziemy działać wbrew temu, co chcemy osiągnąć: przejrzystości, która jest bezpośrednio powiązana z prostotą.
Na koniec - zanim pan przewodniczący zasygnalizuje, że mój czas dobiega końca - chciałbym powiedzieć, że niektóre z pańskich sugestii są niepotrzebne. Na przykład rozumiem, że mówienie o przejrzystości działań posłów - która umożliwiałaby sprawdzanie, czy uczestniczą w sesjach plenarnych - wyda się opinii publicznej czymś naprawdę wspaniałym i atrakcyjnym. To jednak można sprawdzić już teraz, panie pośle Cappato. Można też sprawdzić, czy uczestniczą w posiedzeniach komisji; w obu przypadkach wszyscy obywatele mają dostęp do protokołów z posiedzień. Do publicznej wiadomości podawane są także informacje o dietach pobieranych przez posłów do PE. Innymi słowy, obywatele nie mają żadnego problemu z dostępem do tych informacji.
Dlatego też rozumiem, że taka obrona przejrzystości doskonale zaprezentuje się opinii publicznej, jednak musi zdawać pan sobie sprawę, panie pośle Cappato, z tego, że przejrzystość polega na przedstawianiu sutuacji w taki sposób, w jaki ona rzeczywiście wygląda, jeżeli natomiast będziemy wypaczać ten obraz, nie przyczynimy się do jej zwiększenia. Panie przewodniczący, dziękuję za udzielony mi czas.
Michael Cashman
w imieniu grupy PSE. - Panie przewodniczący! Dziękuję ci, Marco, za bardzo dobre sprawozdanie, ale niestety muszę zgodzić się z innymi osobami w tej Izbie, że przekroczyłeś swoje kompetencje - i wiem dlaczego.
Przedmówca stwierdził, że sugestia nie jest możliwa do uwzględnienia. Jeśli nie będziemy prosić o rzeczy niemożliwe, czy kiedykolwiek uda nam się wprowadzić zmiany?
Jednak w sposób oczywisty przekroczyłeś swoje kompetencje. Nie będziemy transmitować posiedzeń grup politycznych. Zamieszczanie przez posłów do PE na ich stronach internetowych informacji na temat tego, co robią lub gdzie bywają, bądź przekazywanie tych informacji poprzez służby informacyjne Parlamentu nie oznacza jeszcze, że będą oni skuteczni; nie oznacza to, że będą dobrymi posłami.
Rozporządzenie dotyczy dostępu do wszystkich dokumentów przechowywanych, otrzymywanych i sporządzanych przez trzy instytucje, kiedy działają jako władza ustawodawcza. Musimy przyjrzeć się właśnie temu. Musimy zdefiniować, czym jest "działanie jako władza ustawodawcza”. Musimy sprawdzić, jak rozporządzenie funkcjonowało dotychczas, a następnie je ulepszyć. Właśnie do tego chciałbym doprowadzić współpracując ze wszystkimi zaangażowanymi stronami, dlatego też z przyjemnością witam tutaj szwedzką minister Cecilię Malmström, która wcześniej zajmowała się tą kwestią. Wszyscy chcemy, aby sprawa dostępu posuwała się do przodu.
Dlaczego? Ponieważ widzimy, jak wiele osób jest świadomych tego, że mają miejsce pewne działania, w szczególności, jak wspomniałeś, w Radzie, w które zaangażowani są ich ministrowie, ministrowie z ich państw, ale to, co mówią i jak głosują, objęte jest tajemnicą. Z chwilą gdy wyeliminujemy ten element tajności i ujawnimy, jak rzeczywiście głosują ministrowie z państw członkowskich, będą oni w swoich krajach z tych działań rozliczani, a obywatele od razu poczują się związani ze wszystkimi sprawami europejskimi.
Tak więc, Marco, niestety przekroczyłeś swoje kompetencje, w szczególności mówiąc o swoim marzeniu. Gdybyś nie zadeklarował, że jesteś włoskim radykałem, nigdy bym tego nie wywnioskował z tego sprawozdania, jednak chciałbyś, aby partie polityczne transmitowały swe wewnętrzne debaty, a tak się nie stanie. W rzeczywistości, jak powiedział mój przedmówca, ujawniałbyś jedynie podziały, a nie umacniał obywateli w przekonaniu, że jesteśmy tutaj, ponieważ wierzymy w Europę, która jest odpowiedzialna przed tymi obywatelami. Właśnie dlatego sporządzenie listy do głosowania będzie trudne. Moje serce jest z tobą, ale muszę słuchać mojej głowy.
Alexander Alvaro
Panie przewodniczący, pani komisarz! Jutro będziemy głosować nad przygotowanym przez pana posła Cappato sprawozdaniem w sprawie publicznego dostępu do dokumentów. Pan Cashman, bardzo dobry i zwykle niewiarygodnie pracowity kolega, właśnie zauważył, że najistotniejszą kwestią jest zapewnienie publicznego dostępu do dokumentów, które omawia się i o których decyduje się właśnie tutaj.
Można by zarzucić panu posłowi Cappato, jak uczynili to panowie posłowie Herrero-Tejedor i Cashman, że przekroczył swoje kompetencje. Jest to z pewnością kwestia interpretacji, a w tym przypadku nie jest to do końca uzasadnione. Kwestia, czy obrady grup powinny być z zasady transmitowane, jest na pewno warta przedyskutowania. Pojawia się zatem pytanie, czy mielibyśmy prawo na przykład do organizowania takiego posiedzenia przy drzwiach zamkniętych na prośbę większości członków grupy, gdyż, jak dobrze wiemy z naszych posiedzeń, jest wiele delikatnych spraw, które należy najpierw wyjaśnić we własnym gronie przed ich podaniem do wiadomości publicznej. Moim zdaniem brudy należy prać we własnym domu, a nie na ulicy.
Chciałbym jeszcze dodać, że przykład ten pokazuje, iż partie polityczne - nie mam tu na myśli grup politycznych - zawsze, kiedy im to pasuje, zainteresowane są w jakimś stopniu opinią publiczną. W innym przypadku konferencje prasowe partii nie byłyby tak szeroko transmitowane. Co interesujące, nikt nie ma pretensji o to, że konferencje niektórych partii politycznych, w trakcie których atmosfera jest często dość ożywiona, nie są transmitowane w całości.
Mogę zatem powiedzieć, że pan poseł Cappato wykonał tutaj dobrą pracę, choć - do czego jesteśmy przyzwyczajeni - propozycje zmian mogą pochodzić z innych grup. W niektórych przypadkach są one właściwie na tyle dobre, że należy je wziąć pod uwagę.
W porównaniu z pozostałymi dwiema instutycjami Parlament może być wciąż uznawany za lidera w kwestii przejrzystości, dlatego też nie byłaby ona dla mnie priorytetem. Zarówno w kwestii dostępności dokumentów, jak i jawności posiedzeń oraz działań posłów do Parlamentu Europejskiego, jesteśmy bardziej otwarci niż jakikolwiek parlament krajowy. Nie oznacza to, iż nie ma potrzeby wprowadzania ulepszeń, w tym w innych instytucjach, a w szczególności w przypadku Rady, która niestety nie jest tutaj reprezentowana. Pan poseł Cashman przed chwilą powiedział, że w celu ustanowienia odpowiedzialności za działania polityczne musimy wiedzieć, kto, jakie i w jaki sposób podejmuje decyzje.
Jednak jeszcze ważniejszą kwestią jest zapewnienie dostępu do dokumentów sporządzanych na przykład w ramach procedury komitetowej. Konkretnym przykładem jest załącznik do rozporządzenia o płynach w bagażu podręcznym, do którego ani obywatele, ani parlamentarzyści nie mieli dostępu. Wymóg przejrzystości nie został wprowadzony w większości państw członkowskich Unii Europejskiej bez powodu, a powodem tym jest danie obywatelom możliwości zrozumienia działań politycznych, ustanowienia odpowiedzialności oraz, na dalszym etapie, umożliwienie obywatelom podejmowania różnych decyzji w wyborach.
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący, za dodatkowy czas. Powodzenia, Marco. Będę z tobą w trakcie jutrzejszego głosowania i wierzę, że uda nam się doprowadzić tę sprawę do końca.
Ryszard Czarnecki
w imieniu grupy UEN. - (PL) Panie Przewodniczący! Jeśli Unia ma być dla obywateli, a nie dla eurokratów, to oczywiście musi być bardziej przejrzysta, a działania organów Unii bardziej transparentne. Tylko wtedy Unia może odzyskiwać swoją bezmyślnie trwonioną wiarygodność. Trwonioną na przykład poprzez forsowanie na siłę traktatu konstytucyjnego oraz poprzez brak odwoływania się do referendów. Stąd słuszne żądanie, aby wszystkie debaty Rady Unii, decydujące przecież o losie Europy, mogły być znane obywatelom krajów członkowskich Unii - wszystkie obrady Rady Unii to nie oznacza, że obrady grup politycznych.
Ważne jest też, aby te same zasady udostępniania dokumentów miał i Parlament, i Komisja Europejska, i Rada, aby nie były to osobne planety na firmamencie informacyjno-informatycznym. Myślę, że ten raport jest istotnym krokiem naprzód w kierunku jawności, natomiast w moim głębokim przekonaniu być może w niektórych sprawach wychodzi rzeczywiście za daleko. Już towarzysz Lenin mówił, że czasem należy pójść dwa kroki naprzód, aby jednak ten jeden krok się cofnąć. Być może warto, aby pan sprawozdawca wziął to pod uwagę.
Eva-Britt Svensson
Panie przewodniczący! Sprawozdanie przygotowane przez sprawozdawcę, pana posła Cappato, wskazuje, że istnieją poważne niedociągnięcia w zakresie dostępu do unijnych dokumentów. Popieram wniosek sprawozdawcy o wprowadzenie ulepszeń w związku ze sprawozdaniem rocznym. Popieram także poprawki złożone przez sprawozdawcę. Ponadto zakładam, że Parlament zagłosuje za faktyczną zasadą publicznego dostępu w trakcie zbliżającego się głosowania nad sprawozdaniem pana posła Cashmana dotyczącym rozporządzenia w sprawie publicznego dostępu.
Jeżeli chodzi o sprawozdanie roczne, to chciałabym w szczególności podkreślić fakt, że jest rzeczą absolutnie niedopuszczalną, by zasada publicznego dostępu nie miała zastosowania do prawa pochodnego, które obejmuje 90% wiążących aktów prawnych przyjmowanych każdego roku przez instytucje europejskie. Informacje na temat uczestnictwa posłów w pracach Parlamentu oraz wszelkich kwestii finansowych zwiazanych z ich funkcjami w Parlamencie muszą być także całkowicie przejrzyste. Popieram wniosek o stworzenie wspólnego rejestru dokumentów.
Na koniec chciałabym powiedzieć, że pełniejszy dostęp publiczny nie jest wymogiem populistycznym, ale demokratycznym.
Nils Lundgren
Panie przewodniczący! W demokracji przejrzystość to kwestia honoru. W państwach demokratycznych obywatele wybierają władze. Władze te mianują urzędników, którzy wdrażają demokratyczne decyzje. Byłoby zatem absurdem, gdyby ci demokratycznie wybrani przedstawiciele oraz mianowani urzędnicy mieli prawo zatajać informacje przed osobami, które je wybrały. Jednak fakt, że tak się dzieje, można wytłumaczyć na dwa sposoby. Po pierwsze, mamy tu do czynienia ze spuścizną po społeczeństwie przeddemokratycznym, w którym ludzie byli traktowani jak poddani władców niepochodzących z wyborów. Poddani nie mieli prawa ingerować w sprawy władcy. Po drugie, bezpieczeństwo narodu, sprawy związane z uczciwością obywateli, tajemnice handlowe, wpływy rynkowe oraz inne tego typu kwestie mogą wymagać wyłączenia z zasady przejrzystości.
Dziś pierwszy z tych czynników jest zupełnie nieistotny. Władzom nie wolno, w ramach ich działalności w tym charakterze, zatajać informacji przed swoimi obywatelami. Jednak drugi czynnik ma znaczenie i wymaga pogodzenia interesów, co nie jest łatwe. Uzasadnione żądania znalezienia właściwej równowagi są niestety często przez władze wykorzystywane do zatajania informacji.
Unia Europejska nie ma chlubnych tradycji związanych z przejrzystością. W swoim dzieciństwie i wczesnej młodości była ona instutucją całkowicie skrytą; dotyczyło to nawet wewnętrznej książki telefonicznej Komisji. Unia Europejska była na początku swego istnienia swoistym chińskim cesarstwem, i jest nim nadal, choć podjęto już ważne działania: kodeks postępowania z 1993 roku, przyjęcie żądań Stowarzyszenia Dziennikarzy Szwedzkich w 1998 roku oraz rozporządzenie z 2001 roku.
Z niemałą dumą odnotowuję, że to właśnie mój kraj, Szwecja, ma najdłuższą tradycję związaną z przejrzystością w zakresie ustaw. Właśnie dlatego państwo szwedzkie zaangażowało się w sprawę Turco i przekonało w lecie ubiegłego roku Europejski Trybunał Sprawiedliwości do uchylenia decyzji Rady i wyroku Sądu Pierwszej Instancji. Był to kolejny krok oddalający nas od modelu chińskiego cesarstwa, ale droga do osiągnięcia demokratycznej przejrzystości w UE jest wciąż długa. Napotykamy na duży opór wewnętrzny. Sprawoznanie pana posła Cappato powinno zatem uzyskać pełne poparcie tej Izby, co stanowiłoby kolejny krok naprzód na tej długiej drodze.
Luca Romagnoli
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Zajmę tylko kilka sekund, by powiedzieć, że zgadzam się z większością twierdzeń zawartych w sprawozdaniu pana posła Cappato. Byłoby dziwne, gdybym się nie zgadzał, ponieważ, jak sądzę, jestem jedynym włoskim posłem do PE, który próbuje podawać do wiadomości publicznej listę obecności oraz kwestie poruszane w tym Parlamencie przez delegację włoską. Robię to od lat w małym notatniku, w którym opisuję swoje działania parlamentarne.
Byłbym bardziej zadowolony, gdyby na przykład włoska prasa, która nazbyt często nas krytykuje, publikowała informacje, które być może same w sobie nie powodowałyby trzęsienia ziemi, ale służyłyby opisaniu działań, jakie podejmują tutaj włoscy posłowie do PE. Byłoby jeszcze lepiej, gdyby publikacje takie podkreślały, że nasze działania, o ile są właściwie wykonywane, są niezależne od politycznych afiliacji, które stoją za naszym wyborem - w tym znaczeniu, że staramy się służyć całemu systemowi.
Przyklaskuję inicjatywie pana posła Cappato. Będę głosował za prawie wszystkimi punktami zawartymi w jego wniosku.
Marian-Jean Marinescu
(RO) Unia Europejska jest oparta na zasadzie przejrzystości, o której mowa w art. 4 i 6 Traktatu o Unii Europejskiej oraz w art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.
Od samego początku Europa postulowała stworzenie procesu decyzyjnego, który byłyby możliwie jak najbardziej przejrzysty i bliski obywatelowi. Parlament Europejski z samej swojej natury jako pierwszy promuje publiczny dostęp do procesu decyzyjnego, gdyż różnorodne opinie na temat prac legislacyjnych i nielegislacyjnych pomagają zwiększyć zaufanie obywateli państw członkowskich do europejskich instytucji.
W chwili obecnej publiczny dostęp do dokumentów instytucji europejskich jest dość dobry. Jednak oczywisty jest fakt, że pochodzące z 2001 roku przepisy europejskie regulujące to prawo dostępu muszą zostać zaktualizowane.
Już w 2006 roku Parlament zwrócił się do Komisji z prośbą o złożenie wniosków dotyczących zmiany przedmiotowego rozporządzenia i przedstawił szereg zaleceń:
wszystkie dokumenty przygotowawcze do aktów prawnych powinny być bezpośrednio dostępne opinii publicznej oraz
należy stworzyć jeden punkt dostępu do dokumentów przygotowawczych.
Komisja uwzględniła te zalecenia i zostały one włączone do nowego wniosku dotyczącego rozporządzenia w 2008 roku.
W procesie decyzyjnym zaangażowane strony spotykają się z różnymi opiniami, czasami ze sobę sprzecznymi. Negocjacje prowadzą do podjęcia decyzji, którą są możliwe do zaakceptowania przez wszystkie zainteresowane strony. Obywatele Europy muszą być informowani o procesie, który prowadzi do podejmowania decyzji, ponieważ decyzje te mają bezpośredni wpływ na ich życie.
Marianne Mikko
(ET) Panie i panowie! Demokracja opiera się na przejrzystości i otwartości. Kwestia ta jest szczególnie istotna teraz, kiedy zbliżają się czerwcowe wybory do Parlamentu Europejskiego.
Uproszczenie środowiska internetowego przyczyniłoby się do zwiększenia frekwencji w tych wyborach. Jeżeli przekażemy obywatelom łatwo przyswajalne informacje dotyczące działań ich reprezentantów i funkcjonowania Parlamentu Europejskiego jako całości, będziemy w stanie zainteresować naszą pracą zarówno osoby młode, jak i starsze. e-Parlament jest bardzo cenną inicjatywą.
Wszystkie informacje dotyczące pracy danego posła powinny być dostępne dla obywateli w oparciu o kryteria wyszukiwania. Zgadzam się ze sprawozdawcą, że oprócz informacji na temat pracy zgromadzenia plenarnego, obywatele powinni mieć także dostęp do informacji na temat prac komisji i delegacji. Muszą oni mieć możliwość pełnego zrozumienia naszych działań.
Popieram także pomysł stworzenia wspólnego rejestru informacji i dokumentów. Ważne jest, aby obywatele mogli monitorować interesujące ich obrady i mieli dostęp do wszystkich dokumentów w jednym miejscu. Stworzenie wspólnego portalu będzie wymagać czasu, ale powinniśmy zmierzać w tym kierunku. Jest to droga, jaką powinniśmy podążać teraz i w przyszłości. Popieram sprawozdanie pana posła Cappato.
Marian Harkin
Panie przewodniczący! Chciałabym pogratulować mojemu koledze, posłowi Marco Cappato, przygotowania przedmiotowego sprawozdania. To ważne, że debatujemy nad nim w Parlamencie.
Kiedy mówimy o odpowiedzialności i przejrzystości, musimy zacząć od siebie, czyli wszystkich instytucji unijnych. Zgadzam się z większością twierdzeń zawartych w sprawozdaniu. Mam jedno lub dwa zastrzeżenia. Na przykład, jeżeli udostępnimy informacje na temat działalności posłów, musimy dopilnować, żeby były to informacje pełne. W innym przypadku skończymy tak, że będziemy znać cenę wszystkiego, a nie będziemy znać wartości niczego. Mówiąc to, chcę powiedzieć, że mamy naprawdę dużo pracy. Nie chodzi tu jedynie o uczestnictwo w pracach komisji lub sesjach plenarnych. Informacje na temat działalności posłów musiałyby obejmować całą ich działalność. W przeciwnym razie część z bardzo wartościowych prac odbywających się poza Parlamentem mogłaby zostać utracona, gdyż nie byłaby widoczna.
Odnosząc się do komentarzy mojego kolegi, pana posła Romagnoli, pragnę powiedzieć, że rzetelnie wykonywana przez niego praca nie została zauważona przez media, bo dla nich ważne są jedynie sytuacje, w których nie wykonujemy swojej pracy.
Na koniec chciałabym powiedzieć, że sednem sprawy jest zachowanie przejrzystości, kiedy działamy jako władza ustawodawcza. Zgadzam sie z Michaelem Cashmanem, że wszyscy obywatele powinni wiedzieć, jak ich ministrowie głosują w Radzie. Jest to sprawa kluczowa. Jeżeli tak się nie stanie, ułatwimy zadanie brygadzie, która mówi "to wina Brukseli”, kiedy coś nie udaje sie w ich kraju.
Hans-Peter Martin
(DE) Panie przewodniczący! Moje doświadczenia są prawdopodobnie podobne do doświadczeń milionów Europejczyków. Pani komisarz! Do Parlamentu tego wszedłem w 1999 roku, a mój entuzjazm był nie mniejszy od entuzjazmu, jaki wykazuje wciąż pani. Potem zrobiłem to, co robi wielu obywateli. Chciałem dowiedzieć się następujących rzeczy: jak podejmuje się decyzje? Na co wydawane są pieniądze? Kto je otrzymuje? Coraz więcej wyborców podchodzi do mnie i mówi: nie wiemy, gdzie jest nasze miejsce w UE. Miałem podobne doświadczenia. Niestety, z czasem uświadamiamy sobie, że za wieloma działaniami stoi rozmyślny zamiar ukrywania braku odpowiedzialności, która wciąż występuje w naszych instytucjach, włączając w to nieczytelnie przypisaną władzę ustawodawczą. Mogę jedynie zachęcić panią do trwania w swojej determinacji, do pójścia dalej niż dziś idzie sprawozdanie pana posła Cappato i udostępnienia tych podstawowych informacji. Byłby to sukces i mówię to po 10 latach.
Carlos Coelho
(PT) Panie przewodniczący, pani Wallström, panie i panowie! Zasada przejrzystości jest podstawową zasadą Unii Europejskiej. Wzmacnia ona demokratyczny charakter naszych instytucji i ułatwia obywatelom uczestnictwo w procesie decyzyjnym, co sprawia, że władze, będąc bardziej efektywnymi i odpowiedzialnymi przed ludźmi, stają się bardziej wiarygodne. Popieram zasadę, która mówi, że wszystkie demokratyczne instytucje mają obowiązek dopilnować, aby ich działania, dokumenty oraz decyzje miały charakter publiczny. Dostęp do dokumentów jest podstawowym elementem tak potrzebnej lojalnej współpracy między instytucjami europejskimi.
W trakcie śledztwa dotyczącego działań CIA w Europie ostro skrytykowałem Radę za naruszenie lojalnej wpółpracy poprzez wprowadzenie całkowitych lub częściowych ograniczeń w dostępnie do podstawowych dokumentów. Właśnie dlatego z taką radością przyjąłem orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Turco, w którym stwierdza się, że zasadniczo istnieje obowiązek ujawniania opinii Służby Prawnej Rady dotyczących procesu legislacyjnego; opinie te mogą być kluczowe dla zrozumienia kierunku, w jakim podąża proces decyzyjny.
Zgadzam się, że rozporządzenie z 2001 roku należy zmienić nie tylko po to, aby wyeliminować niedoskonałości, jakie zostały w nim od tego czasu wykryte, ale także po to, aby uwzględnić w nim najnowsze orzecznictwo, w szczególności orzeczenie w sprawie Turco. Niemniej jednak, co oczywiste, musimy szanować obowiązujące podstawy prawne. Niektóre propozycje sprawozdawcy idą dużo dalej niż pozwalają na to podstawy prawne, o czym już wspomnieli panowie posłowie Herrero i Cashman.
Podstaw prawnych nie mają choćby przepisy dotyczące parlamentów krajowych. W orzeczeniu w sprawie Turco sam Trybunał Sprawiedliwości przyznaje, że stosując przedmiotowe rozporządzenie należy mieć na uwadze równowagę między ryzykiem wynikającym z publikacji dokumentu a interesem publicznym, jakiemu służymy zapewniając dostęp do niego. W niektórych przypadkach pan poseł Cappato proponuje rozwiązania, które mogą tę równowagę zaburzać.
Călin Cătălin Chiriţă
(RO) Chciałbym podkreślić fakt, że choć pan poseł Cappato początkowo miał szerokie poparcie dla swojej inicjatywy, 18 wprowadzonych później poprawek sprawiło, że je utracił.
Niemniej jednak zgadzam sie z opinią, że zapewnienie publicznego dostępu do dokumentów będących w posiadaniu Parlamentu, Rady i Komisji jest kwestią kluczową, jeżeli Unia Europejska ma być bliższa obywatelom. Na początek chciałbym podkreślić potrzebę publikowania głównych dokumentów sporządzanych w ramach procedury komitetowej.
Po drugie, uważam, że dobrym pomysłem byłoby umieszczenie na stronie internetowej Parlamentu Europejskiego, pod profilami opisującymi szczegółowo działania poszczególnych posłów, informacji na temat poprawek zgłaszanych przez nich w komisjach parlamentarnych, do których należą. Poza informacjami na temat sprawozdań, rozporządzeń i debat plenarnych, obywatele powinni mieć łatwy dostęp do informacji na temat poprawek zgłoszonych przez posłów do PE w europejskim procesie decyzyjnym.
Po trzecie, kiedy Rada Europejska działa jako instytucja współtworząca prawo wraz z Parlamentem, powinna ona publikować swoje debaty, tak jak ma to miejsce w przypadku Parlamentu. Rada powinna zademonstrować przejrzystość poprzez publikowanie swoich debat od dnia dzisiejszego, zanim zobliguje ją do tego traktat lizboński.
Ewa Tomaszewska
(PL) Panie Przewodniczący! Prawa obywatelskie to także prawo do informacji o działaniach wybranych przedstawicieli społeczeństwa pełniących ważne funkcje publiczne. Dotyczy to w sposób szczególny instytucji Unii Europejskiej, także Rady, której dokumenty są trudniej dostępne. Programy informacyjne w Internecie winny być przyjazne i łatwo prowadzić osobę zainteresowaną do poszukiwanego przez nią dokumentu. Jednak nie wszyscy mają możliwość korzystania z Internetu, choć dziś jest to już bardzo częste. Potrzebne są publikacje dostępne w bibliotekach i omówienia przystępniejsze dla osób mniej wprawnych w czytaniu dokumentów. Jednakże upublicznianie w całości obrad grup politycznych wymaga zastanowienia.
Charlotte Cederschiöld
(SV) Panie przewodniczący! Od momentu wejścia w życie rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 i pojawienia się stron internetowych przejrzystość w UE przeszła naprawdę dramatyczną zmianę i jestem przekonana, że pani komisarz się z tym zgodzi.
Chciałabym także podkreślić, iż uważam, że Komisja i sama pani komisarz przez ostatnie lata bardzo dużo wniosły w tę kwestię i był to wkład bardzo konstruktywny. Od samego poczatku zadanie to było trudne, jednak myślę, że współpraca, jaka miała miejsce w ostatnich latach, była bardzo konstruktywna i za to należą się pani słowa uznania. Wszyscy bez przerwy narzekają na Komisję, jednak ja nie uważam, żeby postawa taka była we wszystkich kwestiach całkowicie uzasadniona.
Oczywiście nie możemy zaakceptować sytuacji, w której prawo w zakresie sprawiedliwości i spraw wewnętrznych nie jest przejrzyste w odniesieniu do uzasadnień. Pan poseł Alvaro ma w tej kwestii absolutną rację. Coś takiego jest oczywiście niemożliwe. Jednak doprowadzenie do tego, żeby na przykład urzędnik lub poseł do PE składał codziennie sprawozdanie z tego, co zrobił tego dnia, jest zupełnie nieuzasadnione. Skończyłoby się to na tym, że pół dnia zajmowałoby im pisanie sprawozdań na temat tego, co zrobili.
Chciałabym na koniec powiedzieć, że popieramy sprawozdanie pana posła Cappato, o ile przyczyni się ono do stworzenia sprawdzonego pod kątem przepisów i czytelnego aktu prawnego, który nie będzie nazbyt zbiurokratyzowany.
Bogusław Rogalski
(PL) Panie Przewodniczący! Wychodząc z założenia, iż systemy demokratyczne oparte na rządach prawa powinny być związane zasadą publikacji przepisów obowiązujących obywateli, należy zobowiązać instytucje do jawności oraz przejrzystości. W praktyce powinno oznaczać to, iż posiedzenia, debaty oraz głosowania demokratycznych organów legislacyjnych, jeśli to możliwe, powinny być jawne, natomiast projekty ustaw - publicznie dostępne. Niestety Rada działa często w sposób utrudniający powiązanie dokumentu z procedurą, co tym samym uniemożliwia obywatelom prawo dostępu do owych dokumentów.
Jak wiemy ogromną rolę w procesie wglądu obywateli do dokumentów Unii stanowi internet. Wymagane jest zatem stworzenie jednego portalu unijnego, umożliwiającego dostęp do dokumentów, procedur oraz instytucji. Należy określić wspólne zasady dotyczące stosowania procedur administracyjnych, składania, utajniania, rejestrowania oraz rozpowszechniania dokumentów. Wzorem dla innych instytucji musi być nasz Parlament.
Avril Doyle
Panie przewodniczący! Uważnie słuchałam to, co mówił sprawozdawca. Mamy tu do czynienia z dwoma kategoriami: dostępem do informacji na temat wspólnotowych prac legislacyjnych oraz dostępem do dokumentów z innych obszarów. Jeżeli chodzi o kwestię pierwszą, to popieram jako normę to, co nazywamy aktywną przejrzystością aż do wolności informacji, jak również bardzo ograniczone korzystanie na szczeblu Rady z posiedzień odbywających się przy drzwiach zamkniętych oraz niejawnych dokumentów roboczych. Uważam, że powinniśmy wiedzieć, jak głosują nasi ministrowie po to, aby można ich było z tego rozliczać i skończyć z kulturą obwiniania Brukseli, która kwitnie w parlamentach krajowych. Chciałabym mieć także łatwy dostęp do informacji na temat obecności posłów do PE na posiedzeniach oraz sposobu, w jaki głosowali w trakcie prac parlamentarnych na wszystkich szczeblach.
Zostaliśmy wybrani przez obywateli, aby wykonywać tę pracę, i powinniśmy być z tego przez nich rozliczani. Z drugiej strony sugerowanie, żeby kontroli opinii publicznej podlegały wszystkie posiedzenia grup politycznych i partii jest oczywistym nonsensem i prowadziłoby do przejęcia kontroli nad porządkiem dziennym. Nie boję się przejrzystości. Wykonujemy tutaj jako politycy szanowaną pracę i musimy bronić godności naszej profesji.
Carlo Fatuzzo
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Jestem przekonany, że przygotowując swoje sprawozdanie, pan poseł Cappato starał się nie drażnić urzędników publicznych, którzy chcą chronić swoją prywatność i zachować prawo do nieujawniania informacji w określonych sytuacjach. Jest to z pewnością bardzo ważny powód, dla którego jego sprawozdanie powinno zostać przyjęte. Zarazem jednak chciałbym rozwiać obawy tych z nas, którzy uważają, że narusza się nasze prawo do swobody działań i prywatności.
Spójrzmy, co dzieje się, kiedy sytuacja jest odwrotna i państwo chce dowiedzieć się, co robimy my, obywatele. Nie możemy mieć żadnych tajemnic: w niektórych państwach członkowskich podsłuchiwane są nawet prywatne rozmowy telefoniczne między mężem i żoną, między rodzicami i dziećmi itp. Absolutnie nie możemy bać się tego, że obywatele będą dokładnie wiedzieli, jak tworzy się prawo i podejmuje decyzje w Komisji czy w Radzie; powinno mieć to także zastosowanie do decyzji legislacyjnych podejmowanych przez nasz Parlament. Z zadowoleniem przyjmuję przedmiotową inicjatywę.
Czesław Adam Siekierski
(PL) Przejrzystość i jasność są podstawowymi zasadami, jakimi powinny się kierować w swojej działalności instytucje unijne. Tylko jeżeli osiągniemy odpowiednią przejrzystość, nasza aktywność stanie się bardziej zrozumiała dla naszych obywateli, a przez to im bliższa. Skutki niewłaściwego podejścia do tej kwestii możemy dziś, w obliczu instytucjonalnego kryzysu, przed jakim stanęła Unia, odczuwać wszyscy. W moim przekonaniu właśnie to lekceważące podejście do europejskich obywateli przesądziło o fiasku reformy instytucjonalnej i niepowodzeniu ratyfikacji traktatu we Francji, Holandii czy Irlandii.
Powinniśmy zatem wyciągnąć właściwe wnioski i mieć świadomość, że podstawową kwestią powinno być dla nas osiągnięcie społecznej akceptacji dla funkcjonowania Unii Europejskiej. Aby to osiągnąć, obywatele powinni wiedzieć, czym się zajmujemy, jak pracujemy, a w końcu - jakie podejmujemy decyzje. Potrzeba jasnego, spójnego i czytelnego źródła informacji na temat działalności wszystkich unijnych instytucji. Ale prym powinien z całą pewnością wieść Parlament Europejski jako organ najbliższy obywatelom Wspólnoty. Pamiętajmy, że Unię stworzono właśnie dla obywateli.
Margot Wallström
wiceprzewodnicząca Komisji. - Panie przewodniczący! Dziękuję panu za tę debatę i tę dyskusję. Myślę, że trudno ją podsumować, ale gdybym miała to zrobić, powtórzyłabym to, co powiedzieli właśnie niektórzy z państwa - że kwestia ta jest fundamentalnym elementem demokracji.
Wolę na nią patrzeć z punktu widzenia obywatela: prawa obywateli do posiadania wiedzy na temat mających miejsce działań oraz do dostępu do informacji i dokumentów, co następnie pozwoli im dokonywać świadomych wyborów. Ten rok będzie dla nas wszystkich bardzo ważny, ponieważ 7 czerwca obywatele Unii Europejskiej zagłosują w wyborach. Sprawą bezwzględnie fundamentalną jest oczywiście to, aby mieli dostęp do informacji.
Wciąż mają na nas wpływ różnice historyczne dotyczące kultury i poglądów na temat tego, co powinno być podawane do wiadomości publicznej, a co nie. Uważam, że w niektórych przypadkach wciąż się z tym zmagamy. W kraju, z którego pochodzę, mamy bardzo długą tradycję zwiazaną z zasadą jawności i dostępem do dokumentów, podczas gdy w innych państwach członkowskich sytuacja ta wygląda zupełnie inaczej: początkowo wszystkie informacje są objęte tajemnicą, a dopiero wtedy, gdy ktoś zdecyduje, że nie powinny być nią objęte, zostają upublicznione. Wydaje mi się, że jeszcze nie wyeliminowaliśmy takiego podejścia. Uważam, że w sprawozdaniu wskazano także wszystkie powiązania pomiędzy tymi wszystkimi kwestiami i teraz musimy na nie spojrzeć z politycznego punktu widzenia.
Znów widzimy, iż piękno traktatu lizbońskiego polega na tym, że rzeczywiście rozszerzyłby on prawo do informacji i dostęp do dokumentów, a także - miejmy nadzieję - pomógłby zakończyć wzajemne przerzucanie na siebie odpowiedzialności, gdyż umożliwiłby nam także śledzenie tego, co dzieje sie w Radzie Europejskiej. Pan poseł Cashman i inni już o tym wspominali, dlatego też sądzę, że kwestia ta jest ważna dla nas wszystkich.
Mam nadzieję, że wiecie państwo, iż możecie liczyć na to, że będę codziennie starała się działać na rzecz tego, aby Komisja ułatwiała dostęp do swoich dokumentów. Możemy przyjrzeć się temu, co robimy w komisjach; możemy ulepszyć sposób pracy z rejestrami oraz zająć się szeregiem innych kwestii, o których powiedział pan poseł Cappato i które są dla nas przydatne. Uważam, że powinniście państwo wywierać naciski na Komisję, ale, jak pokazaliście, dotyczy to także Parlamentu. Także wy możecie wprowadzić ulepszenia i zwiększyć jawność oraz przejrzystość. Działania takie z pewnością przyczynią się do wzmocnienia demokracji w Europie. Będziemy mieli okazję popracować nad tym w trakcie przygotowań do wyborów de PE. Będzie to dla nas jednym z najważniejszych testów.
Bardzo dziękuję za dyskusję; powrócimy do tej kwestii już wkrótce, kiedy będziemy omawiać rozporządzenie (WE) nr 1049/2001.
Marco Cappato
Panie przewodniczący, panie i panowie! Chciałbym bardzo gorąco podziękować pani komisarz. Nie wspomniałem o tym wcześniej, ale sprawozdanie zawiera informacje o tym, że nastąpiła poprawa w skutecznym dostępie do dokumentów i wzrosła liczba pozytywnych odpowiedzi na prośby o dokumenty. Kwestią, którą chciałem podkreślić, jest potrzeba zmiany nastawienia na takie, w którym informacja jest przeznaczona do upublicznienia w momencie, w którym się pojawia.
Pani poseł Cederschiöld, nie proszę o więcej biurokracji związanej z potrzebą ujawniania i podawania do wiadomości publicznej wszystkich informacji, ale o system, który już został stworzony po to, abyśmy mieli dostęp nie tylko do danego dokumentu, kiedy o niego prosimy, ale też do informacji w momencie, w którym się one pojawiają, przy czym, co oczywiste, szanujemy poufność grup politycznych i ich posiedzeń. Słowa te kieruję także do pana posła Doyle'a i pana posła Herrero, który wyszedł.
Mówię tutaj o pełniejszym i łatwiejszym dostępie do informacji, co nie oznacza, że grupy nie mogłyby odbywać posiedzeń za zamkniętymi drzwiami. Nie mówię o całkowitym, ideologicznym obowiązku, który stosowałby się do każdego posiedzenia, lecz raczej o stworzeniu infrastruktury, z której moglibyśmy korzystać, jeżeli tak postanowimy. Nie wierzę, że, jak powiedział pan poseł Herrero, wszystkie informacje na temat obecności, głosowań i innych kwestii są zbierane i że jest do nich pełny dostęp. Nie jest to prawdą. Dostępne są protokoły z posiedzeń poszczególnych komisji, ale informacje można zebrać jedynie analizując każde posiedzenie z osobna.
Sam byłem ofiarą tej sytuacji. Jedna z włoskich gazet opublikowała tytuł mówiący, że byłem nieobecny częściej niż inni posłowie - tylko dlatego, że rozpocząłem pracę w połowie kadencji, a oni oparli swoje obliczenia na kilku miesiącach po moim rozpoczęciu pracy i porównali obecność z poprzednimi trzema latami. Przykład ten pokazuje, że chcąc przeciwdziałać manipulacjom i nieodpowiedniemu wykorzystaniu informacji, sami musimy podawać je do wiadomości publicznej, w ten sposób zwiększając przejrzystość.
Zdaję sobie doskonale sprawę z tego, że wartość pracy posłów do PE nie sprowadza się wyłącznie do obecności lub nieobecności, ale nie potrafię zrozumieć, dlaczego nie podajemy do wiadomości publicznej wszystkich informacji i tym samym uchylamy drzwi najgorszym i najbardziej demagogicznym formom manipulacji. Mam zatem nadzieję, że przegłosujemy te kwestie oraz kwestię dostępu do danych dla osób niepełnosprawnych - naprawdę nie rozumiem, dlaczego grupa Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci) i Europejskich Demokratów poprosiła o odrębne głosowanie w tych sprawach. Mam nadzieję, że w ostatniej chwili nie pojawią się jakieś niespodzianki, jako że uważam tę kwestię za mającą fundamentalne znaczenie dla nas wszystkich. Panie przewodniczący, dziękuję za zrozumienie.
Przewodniczący
Debata została zamknięta.
Głosowanie odbędzie się w środę 14 stycznia 2009 r. w południe.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
John Attard-Montalto  
na piśmie. - Jeżeli chodzi o drugą kwestię, to nie ma to zastosowania do wszystkich komisarzy i niestety nie możemy obecnie publikować danych dotyczących innych otrzymywanych środków. Jednak wśród obywateli panuje błędne przekonanie co do naszych przychodów.
Po pierwsze, na dzień dzisiejszy wszyscy posłowie do Parlamentu Europejskiego otrzymują takie wynagrodzenie, jak posłowie do parlamentów krajowych. Oznacza to, że delegacja maltańska w PE otrzymuje tyle samo pieniędzy, co posłowie, na pracowników i prowadzenie naszego biura zarówno w Brukseli, jak i na Malcie.
Może dobrym pomysłem byłoby, gdyby komisarze i parlamentarzyści co rok składali poddane audytowi sprawozdania finansowe dotyczące uzyskanych przychodów. Sprawozdania te powinny być udostępnione opinii publicznej. Uważam, że ta propozycja stanowiłaby kompromis pomiędzy dwoma istotnymi kwestiami, jakimi są ochrona danych i przejrzystość.
Anneli Jäätteenmäki  
Panie przewodniczący! Zgadzam się z wieloma opiniami zawartymi w sprawozdaniu, nad którym będziemy głosować w czwartek. W przyszłości Rada musi dopilnować, aby opinia publiczna miała dostęp do jej wszystkich debat, dokumentów i informacji.
Popieram także zawarty w sprawozdaniu wniosek o publikowanie na stronie internetowej Parlamentu większej ilości informacji na temat działalności i obecności posłów.
