Jaarverslag 2008 over de werkzaamheden van de Europese ombudsman (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Chrysoula Paliadeli, namens de Commissie verzoekschriften, over het jaarverslag 2008 over de werkzaamheden van de Europese ombudsman.
Chrysoula Paliadeli
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, op 21 april 2009 heeft de Europese ombudsman, de heer Nikoforos Diamandouros, de Voorzitter van het Europees Parlement, de heer Hans-Gert Pöttering, het jaarverslag over zijn werkzaamheden in het jaar 2008 voorgelegd. Op 14 september 2008 heeft hij zijn verslag gepresenteerd in de Commissie verzoekschriften, die mij reeds had belast met de opstelling van een verslag hierover. Mijn verslag is toen op 1 oktober 2009 unaniem goedgekeurd in de Commissie verzoekschriften.
Het verslag bestaat uit twee documenten: een beknopt overzicht van zes bladzijden en een uitgebreide versie waarin gedetailleerd wordt ingegaan op de werkzaamheden van de ombudsman en statistieken worden gepresenteerd en toegelicht. Het doel hiervan was de procedure te verbeteren en een 'goede praktijk' tot stand te brengen.
In beide documenten worden de statistieken en bevindingen op een lezersvriendelijke manier gepresenteerd en aan de hand van voorbeelden toegelicht, waardoor de tekst niet alleen begrijpelijker wordt maar ook beter beoordeeld en gebruikt kan worden.
Dankzij deze nieuwe presentatie van de statistieken en de nieuwe beoordeling van de bevindingen is het verslag niet alleen begrijpelijker maar vooral ook nuttiger geworden. Hierin worden niet enkel meer klachten op een rijtje gezet, maar ook beleidsproblemen aangepakt en verbeteringen voorgesteld.
In 2008 werd een recordaantal onderzoeken afgesloten. De behandelde gevallen betroffen voor het merendeel de Europese Commissie en in veel mindere mate de administratie van het Europees Parlement. De meest voorkomende vorm van wanbestuur was een gebrek aan doorzichtigheid. In een derde van de gevallen werd een voor de betrokkenen gunstig resultaat bereikt via een minnelijke schikking. In een kleiner aantal zaken moest de ombudsman kritische opmerkingen maken aan het adres van de betrokken administratieve instanties en in een nog kleiner aantal zaken werd gevraagd om een uitgebreid antwoord. In één geval heeft het Parlement een speciaal verslag opgesteld en een speciale resolutie aangenomen ter ondersteuning van de gelaedeerde partij. In 2008 heeft de ombudsman een initiatiefonderzoek verricht naar late betaling door de Commissie en ervoor gezorgd dat maatregelen werden genomen om het verschijnsel in te dammen. Tevens heeft hij aangekondigd het vraagstuk opnieuw te zullen onderzoeken. De fundamentele prioriteit van de ombudsman was te waarborgen dat de rechten van de burger werden geëerbiedigd en aldus het vertrouwen van de Europese burgers in de Europese instellingen werd versterkt.
Met dat doel voor ogen heeft de ombudsman besloten om de voorlichting van de burgers over hun rechten via het Europees netwerk van ombudsmannen te verbeteren. Afgezien van de werkzaamheden die de ombudsman uit hoofde van zijn institutionele functie moet verrichten om zaken op te kunnen lossen, heeft hij gezorgd voor een verbetering van de contacten met de leden en ambtenaren van de Europese instellingen. Aldus heeft hij een cultuur van dienstbaarheid binnen de administratieve diensten van de Unie kunnen bevorderen en onbetwistbaar bijgedragen aan de verwezenlijking van het algemene doel, te weten wederzijds respect tussen de Europese burgers en de Europese instellingen. Een tastbaar resultaat van deze campagne was dat in 2008 het aantal ingediende verzoekschriften steeg. Deze stijging toont immers aan dat een groter aantal Europese burgers op de hoogte is van het bestaan van de Europese ombudsman en besloten heeft deze instelling te gebruiken om vraagstukken aan de kaak te stellen met betrekking tot goed bestuur en de werking van - onder andere - de administratieve diensten van de Europese Unie.
De website van de ombudsman werd gedurende 2008 regelmatig bijgewerkt teneinde hiervan een moderne, dynamische en interactieve dienstverlening te kunnen maken. Nu de eerste fase van dit verslag en dit debat over het jaarverslag van de Europese ombudsman wordt afgesloten, verwachten wij dat de opbouwende samenwerking met het Europees Parlement onveranderd wordt voortgezet, dat de manier van werken van de ombudsman onder de nationale overheden als een voorbeeld van behoorlijk bestuur wordt gepromoot en dat de Europese ombudsman een communicatiekanaal blijft tussen de Europese instellingen en de Europese burgers.
Nikiforos Diamandouros
Europese ombudsman. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, dank u voor deze gelegenheid om mij tot het Parlement te richten inzake mijn jaarverslag van 2008.
Ik wil de Commissie verzoekschriften, en met name de voorzitter, mevrouw Mazzoni en de rapporteur, mevrouw Paliadeli, bedanken voor hun nuttige en opbouwende verslag. Ik heb een uitstekende werkrelatie met de commissie. Zij geeft mij waardevolle steun en advies en eerbiedigt daarbij volledig de plicht die ik als ombudsman heb om onpartijdig en onafhankelijk te zijn.
Het Parlement en de ombudsman spannen zich allebei in om ervoor te zorgen dat burgers en ingezetenen van de EU ten volle hun rechten kunnen genieten. Dat doen we op verschillende wijzen. Het mandaat van de ombudsman is beperkter; ik kan slechts klachten behandelen tegen de instellingen en organen van de EU, de Commissie verzoekschriften kan ook het doen en laten van lidstaten onderzoeken. Bovendien kan het Parlement, als soeverein politiek lichaam, verzoekschriften behandelen waarin wordt aangedrongen op wetswijzigingen, of zelfs op nieuwe wetten. Mijn taak is het om klachten te behandelen, klagers te helpen om wanbestuur aan het licht te brengen en te proberen de zaken recht te zetten.
Binnen mijn mandaat is onwettig gedrag altijd een vorm van wanbestuur. Het is echter niet voldoende dat instellingen en organen van de EU zich aan de wet houden. Ze moeten ook consequent en te goeder trouw handelen. Ze moeten in overeenstemming met de regels en beginselen die ze hebben aangenomen handelen en ze moeten aantonen dat ze een dienstbare instelling hebben, bijvoorbeeld door eerlijk, redelijk en hoffelijk op te treden. We mogen stellen dat het opwekken en handhaven van een cultuur van dienstbaarheid aan de burgers aan de basis ligt van behoorlijk bestuur.
De bevoorrechte relatie van de ombudsman met het Parlement is een voorwaarde om resultaten voor burgers te boeken. In tegenstelling tot gerechtelijke uitspraken, zijn de beslissingen van een ombudsman wettelijk niet bindend. Ik kan alleen mijn overredingskracht gebruiken om de organen en instellingen van de EU ervan te overtuigen dat ze mijn aanbevelingen moeten opvolgen. Weigeren ze dit, dan is het van fundamenteel belang dat de ombudsman zich tot het Parlement kan wenden voor steun.
Wanneer een instelling zich bijvoorbeeld niet voegt naar een aanbeveling in een zaak waarin basisbeginselen aan de orde zijn, kan ik het Parlement een speciaal verslag overleggen. Een voorbeeld uit 2008 was de weigering van de Commissie haar standpunt te wijzigen inzake een geval van leeftijdsdiscriminatie. Ik was verheugd dat het Parlement dit verslag zeer snel behandelde en dat het verslag van de heer Martínez Martínez, dat in mei 2009 in een plenaire vergadering en zonder één stem tegen werd aangenomen, een onverkorte weergave bevatte van de problemen waarop ik had gewezen.
In mijn jaarverslag is opgetekend welke vooruitgang er is geboekt op het gebied van klachtenbehandeling, stimulering van behoorlijk bestuur en voorlichting over de rol van de ombudsman. Zoals wordt uitgelegd in de inleidende pagina's, zijn er grote inspanningen verricht om de gebruikersvriendelijkheid te verbeteren. Aldus kunnen lezers makkelijk aan duidelijke en volledige informatie over het werk van de ombudsman komen.
Het is nu ook mogelijk gebleken het verslag veel eerder in het jaar uit te brengen dan voorheen. Bovendien is er een nieuw, zes pagina's lang overzicht toegevoegd, met daarin opgenomen de belangrijkste resultaten die ten behoeve van klagers zijn behaald. Tevens worden de voornaamste beleidskwesties uitgelicht die het afgelopen jaar aan de orde kwamen.
De ombudsman sloot in 2008 een recordaantal onderzoeken af - 355 om precies te zijn - waarvan de meeste minder dan een jaar in beslag namen. Het doet mij deugd te kunnen meedelen dat de instellingen en organen van de EU er over het algemeen op gebrand zijn de kwesties die ik bij ze onder de aandacht breng, op te lossen. Het is zowel positief als prijzenswaardig te noemen dat het aantal minnelijke schikkingen en afgewikkelde zaken is toegenomen.
Acht zaken die in 2008 werden afgesloten, zijn illustratief voor de beste praktijken waarmee instellingen en organen hebben gereageerd op de kwesties die ik onder de aandacht heb gebracht. De betreffende instellingen en organen zijn de Commissie, de Raad, het Hof van Justitie, het EPSO, het OLAF en het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart. De acht uitgelichte gevallen zijn opgenomen in het verslag als voorbeelden van behoorlijk bestuur voor alle instellingen en organen.
Laat mij slechts kort twee zaken vermelden.
De Commissie stelde zich van begin tot eind constructief op in een procedure betreffende een betalingsgeschil. Het resultaat was dat de betrokken onderneming meer dan honderdduizend euro ontving in uitstaande betalingen.
Het EPSO stemde er mee in om aan kandidaten, op hun verzoek, de beoordelingscriteria te openbaren die worden gebruikt in selectieprocedures, alsmede een specificatie van individuele waarderingscijfers.
De ombudsman registreerde in 2008 een totaal van 3 406 klachten. Dat is een stijging van 6 procent vergeleken met 2007.
In bijna 80 procent van alle geregistreerde gevallen werd de klager hulp geboden door een onderzoek te openen, door de klacht door te verwijzen naar een bevoegd orgaan, of door advies te geven. Een dergelijk advies luidt dikwijls om contact op te nemen met het Europese netwerk van ombudsmannen. Dit netwerk bestaat nu uit ongeveer 95 bureaus in 32 landen en omvat de Commissie verzoekschriften. Het heeft onder meer tot doel de snelle doorverwijzing van klachten naar het bevoegde orgaan te vergemakkelijken. In 2008 bijvoorbeeld, werd 191 klagers aangeraden een verzoekschrift in te dienen bij het Parlement, of werden hun klachten direct doorverwezen naar de Commissie verzoekschriften.
Natuurlijk is het veel beter als de klagers de eerste keer al het meest geschikte traject voor de behandeling van hun grieven weten te vinden. Dit voorkomt ergernis bij burgers die te horen hebben gekregen dat het orgaan waartoe zij zich hebben gewend, hen niet kan helpen. Het betekent ook dat klachten sneller en doeltreffender worden opgelost, waardoor burgers er zeker van kunnen zijn dat zij hun volledige rechten genieten, krachtens de communautaire wetgeving.
Een zeer belangrijk initiatief op dit gebied kwam eerder dit jaar tot stand. Mijn bureau lanceerde een geheel nieuwe website, die bestaat uit onder meer een interactieve handleiding in alle 23 talen. Deze helpt burgers zich direct te richten tot het orgaan dat hun klacht het beste kan behandelen. Dat orgaan kan mijn eigen afdeling zijn, of de Commissie verzoekschriften, of de afdeling van de nationale ombudsman in de lidstaat van de klager, of het grensoverschrijdende online netwerk, SOLVIT. Tot nu toe hebben dit jaar 23 000 mensen gebruik gemaakt van het netwerk om advies te verkrijgen.
Het met afstand meest voorkomende verwijt dat ik in 2008 onderzocht, was gebrek aan doorzichtigheid van het EU-bestuur. Dit verwijt dook op in 36 procent van alle onderzoeken en betrof ook de weigering informatie of documenten te leveren. Ik heb met een zekere bezorgdheid kennis genomen van dit hoge percentage.
Een verantwoordelijk en doorzichtig EU-bestuur is van cruciaal belang om het vertrouwen van de burgers in de EU op te bouwen en dient zulks te blijven. Van bijzonder belang op het gebied van transparantie was in 2008 het voorstel van de Commissie om Verordening (EG) nr. 1049/2001 inzake de toegang van het publiek tot documenten te hervormen.
De Commissie heeft veranderingen van deze verordening voorgesteld, waarvan sommige groot voordeel kunnen opleveren. Van sommige andere voorgestelde wijzigingen verwacht ik echter dat ze niet zullen leiden tot een grotere, maar een geringere toegang van burgers tot documenten.
Het Verdrag van Lissabon verandert de juridische en politieke context van de verordening door burgers meer kansen te geven deel te nemen aan activiteiten van de Unie. Zijn inwerkingtreding biedt de Commissie een goede gelegenheid om een voorstel in te dienen waarmee rekening wordt gehouden met deze nieuwe omstandigheid en het fundamentele recht op toegang tot documenten van de instellingen en organen van de EU wordt versterkt.
De steun van het Parlement was van cruciaal belang om de herziening van het statuut van de ombudsman in 2008 zeker te stellen. De doorgevoerde wijzigingen versterken de onderzoeksbevoegdheden van de ombudsman, waardoor burgers volledig kunnen vertrouwen op het vermogen van de ombudsman om naar aanleiding van hun klachten een grondig onderzoek uit te voeren, zonder beperkingen.
Staat u mij, tot slot, toe eraan te herinneren dat het mijn taak is behoorlijk bestuur in de instellingen en organen van de EU te stimuleren. Zorgen voor een maximale doorzichtigheid en verantwoordelijkheid, en het verankeren van een cultuur van dienstbaarheid aan de burgers, zijn bepalende factoren bij de verwezenlijking van deze taak.
Ik heb er vertrouwen in dat onze twee instellingen hun nauwe samenwerking zullen voortzetten, ten behoeve van het gemeenschappelijke doel om burgers en ingezetenen te helpen ten volle hun rechten te genieten in een Europese Unie die doorzichtig is en verantwoording aflegt.
Margot Wallström
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil in de eerste plaats de rapporteur mevrouw Paliadeli bedanken voor een zeer goed verslag, alsmede de Commissie verzoekschriften voor het belangrijke werk dat zij continu verricht. Vanzelfsprekend gaat mijn dank ook uit naar de ombudsman, de heer Diamandouros, voor zijn grondige en volledige jaarverslag.
Zoals de ombudsman tijdens de presentatie van zijn jaarverslag in april van dit jaar heeft opgemerkt, gaat het erom het vertrouwen van de burgers in de EU op te bouwen. Het zal geen verrassing zijn dat ik hiermee volledig instem. Ik heb niet veel tijd tot mijn beschikking, dus ik wil me concentreren op slechts enkele belangrijke punten.
Het verslag van mevrouw Paliadeli biedt een duidelijk en uitputtend overzicht van de activiteiten van de ombudsman gedurende het afgelopen jaar. De nieuwe presentatie van de statistieken en de nieuwe opmaak maken dit verslag toegankelijk en makkelijk leesbaar. In 2008 droeg de Commissie met een advies bij aan de onderhandelingen over het statuut van de ombudsman. Wij hadden een actief aandeel in de interinstitutionele arbeid die werd verricht om tot een bevredigende oplossing te komen. We kunnen allemaal trots zijn op het resultaat, dat het nieuwe statuut is. Ik denk dat het een resultaat is waarvan burgers profijt zullen hebben.
Wat het aantal klachten betreft dat de ombudsman heeft ontvangen, hebben we vergeleken met 2007 een stijging gezien van 6 procent. Zoals u weet had 66 procent van de onderzoeken betrekking op de Commissie. Ik vind dit niet zo vreemd. De Commissie is ten slotte een behoorlijk grote instelling en kent dus vele verantwoordelijkheden waarop ze door klagers kan worden aangesproken. Natuurlijk kan en moet het beter. Dat geldt ook voor het feit dat de meest voorkomende klachten over wanbestuur een gebrek aan doorzichtigheid betreffen - namelijk 36 procent van alle onderzoeken. Alle instellingen moeten ervoor zorgen dat dit cijfer omlaag gaat.
Een ander, maar hiermee samenhangend onderwerp is de behandeling van informatie met betrekking tot bedrijfsgeheimen en vertrouwelijke gegevens. Kort geleden hebben we problemen gehad die verband hielden met dossiers over mededinging. Het is dus zaak dat wij modaliteiten vaststellen voor de behandeling van geheime informatie, documenten en andere gegevens waarvoor het verplichte beroepsgeheim geldt. De Commissie heeft zich aanzienlijk voor deze kwestie ingespannen en wij zullen spoedig in de gelegenheid zijn om bij de ombudsman een voorstel in te dienen.
Een andere positieve ontwikkeling is de toename van het aantal minnelijke schikkingen, zoals we reeds hebben vernomen. In 2008 werd 36 procent van alle onderzoeken tot een bevredigend einde gebracht door de instelling waartegen een klacht was gericht, of er kwam een minnelijke schikking. Van de zijde van de Commissie doet het mij deugd te kunnen spreken van een positieve tendens. Hieruit blijkt zowel een besef als erkenning van het werk van de ombudsman, alsmede respect voor de klagers.
Mijn op een na laatste punt gaat over de oproep die in de ontwerpresolutie wordt gedaan voor een gezamenlijke aanpak ten behoeve van een code voor behoorlijk bestuur. Zoals u weet heeft de Commissie haar eigen code en die komt in grote lijnen overeen met de eisen van de ombudsman. Deze belangrijke kwestie is het meeste gediend met een opbouwende interinstitutionele discussie en dialoog, voorafgaand aan een wetsvoorstel.
Mijn laatste punt betreft communicatie in de praktijk. Ik wil de ombudsman prijzen voor zijn nieuwe website. Net als het jaarverslag is deze site grondig, compleet en gebruikersvriendelijk. Als het gaat om het ontwikkelen van een interactief handboek dat burgers helpt het meest geschikte forum te vinden om hun problemen op te lossen, geloof ik stellig dat deze uitstekende nieuwe website goede diensten bewijst. Het werk moet niet worden gedupliceerd, maar zichtbaar gemaakt. Dat is precies wat de nieuwe Europa website doet en wij als Commissie hebben geprobeerd hieraan bij te dragen. De site vergroot de zichtbaarheid en burgers kunnen met een paar klikken de gids van de ombudsman vinden.
Al met al heeft 2008 zowel vooruitgang als verdere verbeteringsmogelijkheden voor onze instellingen te zien gegeven. Ik wil nogmaals de heer Diamandouros bedanken voor zijn verrichtingen en zijn belangrijke werk en mevrouw Paliadeli voor haar uitstekende verslag.
Pascale Gruny
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer Diamandouros, dames en heren, om te beginnen wil ik de rapporteur, namens de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten), van harte gelukwensen met het werk dat zij heeft verricht en met de coöperatieve houding waarvan zij tijdens de opstelling van dit verslag blijk heeft gegeven.
Wij spreken ons vandaag uit over het jaarverslag over de werkzaamheden van de Europese ombudsman, dat op 21 april 2009 is gepresenteerd.
Door middel van dit verslag brengt de ombudsman, die door het Europees Parlement is benoemd, ons formeel verslag uit over alle resultaten van de onderzoeken die hij heeft verricht naar klachten over onbehoorlijk bestuur binnen onze Europese instellingen en organen. Zijn taak, die uiterst belangrijk is, biedt een essentiële garantie dat de beginselen van transparantie en behoorlijk bestuur worden geëerbiedigd, en vormt derhalve een echte vorm van bescherming voor onze medeburgers in gevallen van onrecht, discriminatie, machtsmisbruik, het uitblijven van reacties en achterstallige informatie.
In dit verslag constateren wij namelijk dat het aantal klachten dat bij de ombudsman is ingediend, toeneemt. De meeste klachten betreffen de Europese Commissie. Deze instelling telt weliswaar het grootste aantal functionarissen, maar het gaat hierbij voornamelijk om gevallen van een vermeend gebrek aan doorzichtigheid. Feit blijft dat de Commissie hoedster van de Verdragen is.
Wat het verslag betreft, dit is door de Commissie verzoekschriften op 1 oktober met een grote meerderheid goedgekeurd. Onze ombudsman heeft zijn taak ten aanzien van het onderzoeken en behandelen van klachten actief en evenwichtig uitgeoefend. Hij is er met name steeds in geslaagd om goede betrekkingen te onderhouden met en tussen de instellingen, waardoor de instellingen en organen in kwestie bereid waren een minnelijke schikking te accepteren of bepaalde geschillen te beslechten, op enkele uitzonderingen na.
Daarnaast fungeert de ombudsman als toevlucht voor de instellingen. Hij helpt ze hun prestaties te verbeteren door hun aandacht te vestigen op aspecten die voor verbetering vatbaar zijn, waarbij het de uiteindelijke doelstelling is de dienst die aan onze medeburgers moet worden verleend, te verbeteren.
Het verslag dat wij in de commissie hebben goedgekeurd, onderstreept en wijst erop dat het belangrijk is dat alle Europese instellingen en organen een code voor behoorlijk bestuur aannemen, een code die acht jaar geleden al door het Parlement is goedgekeurd. Deze herhaalde oproep van onze commissie mag niet onbeantwoord blijven. Dat is wel het minste wat onze Europese burgers verdienen.
Het recht op behoorlijk bestuur door de instellingen en organen van de Europese Unie is een fundamenteel recht volgens artikel 41 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, dat is opgenomen in deel II van het Verdrag van Lissabon, dat nu niet langer een droom, maar werkelijkheid is.
Ten slotte wil ik er nog graag op wijzen dat de ombudsman het recht heeft nauwkeurig toezicht te houden op de werkzaamheden van de Commissie, en ervoor dient te zorgen dat zij haar bevoegdheden naar behoren gebruikt om inbreukprocedures op gang te brengen of boetes voor te stellen.
Victor Boştinaru
Allereerst wil ik onze rapporteur, mevrouw Paliadeli, gelukwensen met haar uitstekende verslag.
Daarnaast wil ik, in mijn rol als coördinator voor de Commissie verzoekschriften en als lid van deze commissie, waaraan ik al verscheidene jaren verbonden ben, de uitmuntende samenwerking vermelden die wij steeds hebben gehad met de Europese ombudsman, Nikiforos Diamandouros.
Als coördinator voor de fractie Progressieve Alliantie van Socialisten en Democraten in het Europees Parlement voor de Commissie verzoekschriften moet ik mijn zorg uitspreken over het grote aantal gevallen van vermeend wanbestuur veroorzaakt door een gebrek aan doorzichtigheid van het EU-apparaat.
Ik moet benadrukken dat het de plicht is van zowel het Europees Parlement als de Commissie om dit probleem op te lossen. Het is onze plicht om het vertrouwen van de Europese burgers in de Europese instellingen te herstellen.
De klachten die bij de ombudsman zijn ingediend, samen met de verzoekschriften die bij de Commissie verzoekschriften zijn ingediend, moeten worden gezien als een kans om fouten en een gebrek aan helderheid te herstellen met betrekking tot hoe de wetgeving en instellingen van Europa functioneren. Daar zullen de Europese burgers van profiteren.
Met dit in gedachten heeft de S&D-Fractie vorige week een informatieseminar georganiseerd, bijgewoond door een grote groep journalisten, over het petitierecht als middel om de Europese Unie dichter bij haar burgers te brengen.
Ik wil mijn steun geven aan de aanbeveling in dit verslag over het opzetten van een gezamenlijke website van de Europese instellingen, die bedoeld is om de burgers te helpen en hen rechtstreeks door te verwijzen naar de instelling die bevoegd is hun klacht te behandelen.
Ten slotte wil ik de Europese ombudsman steunen in zijn initiatief tot versterking van de samenwerking met nationale ombudsmannen en vergelijkbare instellingen, in een gezamenlijke inspanning om het vertrouwen van de Europese burgers te vergroten.
Anneli Jäätteenmäki
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Diamandouros, dames en heren, ik wil de ombudsman en zijn hele bureau bedanken voor het waardevolle werk dat zij hebben gedaan om behoorlijk bestuur en doorzichtigheid te bevorderen. Ik wil ook de rapporteur voor haar uitstekende werk bedanken.
De functie van Europees ombudsman is van meet af aan noodzakelijk gebleken en nu het Verdrag van Lissabon in werking treedt en het Handvest van de grondrechten bindend wordt, wordt de taak van de ombudsman des te belangrijker. Daarom moeten wij er in de toekomst beter voor zorgen dat de ombudsman over de benodigde financiële middelen beschikt en dat zijn of haar bevoegdheden bij deze tijd passen. Dat betekent dat hij of zij ook over alle benodigde informatie moet beschikken en dat EU-ambtenaren alles moeten zeggen wat zij over een zaak weten en niet alleen wat zij daarover willen zeggen. Anders kunnen wij niet steeds over de rechtsstaat spreken, waarover wij anderen zo graag de les lezen. Ook wij moeten ons aan de beginselen van de rechtsstaat houden en dan pas kunnen wij anderen erover vertellen.
Het jaarverslag van de ombudsman is een uitstekend voorbeeld van de wijze waarop ook wij ons werk aan de burgers moeten presenteren. Het verslag is duidelijk, kort en bondig. Doorzichtigheid is de sleutel tot en de belangrijkste bouwstof van de Europese democratie en het is interessant dat 36 procent van de klachten juist te maken heeft met het gebrek aan doorzichtigheid. Dat is veelzeggend en daar moet iets aan worden gedaan.
Krachtens het Handvest van de grondrechten heeft elke burger er recht op dat de instellingen zijn of haar zaken onpartijdig, eerlijk en binnen redelijke tijd afhandelen. Dat wordt vaak gezegd en het verplicht ons allemaal, natuurlijk ook het bureau van de ombudsman. Ik wil daarom onderstrepen dat wij voldoende financiële middelen moeten waarborgen, zodat de burgers niet jarenlang op een besluit hoeven wachten. Dat hangt vooral van de middelen af. Ik wil de ombudsman bedanken voor het waardevolle werk dat hij heeft gedaan en hem veel succes wensen bij dit zeer uitdagende en soms ook te veel onderschatte werk. Het is een van de belangrijkste taken en functies in de Europese Unie: het behartigen van de rechten van de burgers.
Margrete Auken
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DA) Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik mevrouw Paliadeli bedanken voor een uitstekend verslag en wil ik me tevens aansluiten bij de lofuitingen voor de ombudsman voor zijn waardevol en begrijpelijk overzicht van de kwesties.
Er is weinig tijd, dus zal ik mij tot drie punten beperken. Ten eerste wil ik het toezicht noemen dat door de ombudsman is uitgeoefend op de overeenkomst tussen hem en de Europese Investeringsbank. Dit was een initiatief van onze fractie in verband met de resolutie van het Parlement over het jaarverslag van 2006. In dit verband is het van belang om te wijzen op de verbeteringen in de samenwerking van de Europese Investeringsbank met ngo's en andere organisaties uit het maatschappelijk middenveld, waardoor deze samenwerking eenvoudiger en transparanter is geworden en daar willen wij onze dank voor uitspreken.
Ten tweede wil ik wijzen op het amendement van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie, waarin de Commissie constitutionele zaken wordt verzocht om bruikbare procedures op te stellen voor het aanhangig maken van zaken bij het Europees Hof van Justitie, ten aanzien waarvan het Parlement de aanbevelingen van de ombudsman zal steunen. Dit zal op concrete wijze de ombudsman versterken en daarmee ook de rechtspositie van de burgers. Hiervoor hebben we eerder in principe reeds de steun van het Parlement gekregen. Nu hopen we dat het Parlement ook in deze plenaire zitting de commissie zal volgen en voor deze verbetering zal stemmen.
Het derde punt is ons amendement van vandaag om de bevoegdheid van de ombudsman duidelijker te maken in zaken betreffende onbehoorlijk bestuur, dat wil zeggen "wanbestuur". In dit verband vrezen wij dat de zeer open formulering van het verslag aanleiding kan geven tot ernstige interpretatieproblemen. Ondanks dat ons voorstel er nogal technisch uitziet, is het in juridisch opzicht aanzienlijk veiliger dan de formulering in het verslag. Het verheugt ons dat mevrouw Paliadeli haar steun aan het voorstel heeft gegeven en ik hoop natuurlijk dat het volledige Parlement ermee instemt.
Ryszard Czarnecki
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de ombudsman, u bent een zeer bekwaam politicus, mijnheer Diamandouros, en u weet de steun van veel politieke groeperingen in ons Parlement voor u te winnen. Gezegd kan worden dat menig politicus in ons Parlement nog wel wat van u zou kunnen leren. Ik hoop dat het opzetten van een nieuwe, laagdrempelige website niet uw voornaamste wapenfeit zal zijn.
Ik denk dat u aandacht zou moeten besteden aan de samenwerking met ombudsmannen uit allerlei landen, niet alleen uit de lidstaten van de Europese Unie, maar ook van de Raad van Europa, want die treden soms meer op als woordvoerder van de staat ten overstaan van de burgers dan als woordvoerder van de burgers ten overstaan van de staat. Overigens denk ik dat een handleiding voor het formuleren van klachten het indienen van klachten door burgers eerder zal ontmoedigen dan stimuleren. Ik denk dat er controle nodig is op onze instellingen. Het mag dan een subversief idee zijn, toch ben ik ervan overtuigd dat het op dit terrein een goed idee is.
Ik zou willen benadrukken dat de doorzichtigheid waar we het hier over hebben, absoluut fundamenteel is voor een vast vertrouwen in de Europese Unie en haar instellingen. Het heeft onze burgers de laatste tijd ontbroken aan vertrouwen in de Unie, zoals mevrouw Paliadeli kan bevestigen. In het kader van plan D (democratie, dialoog, debat) moeten we de burgers dus laten zien dat de Europese Unie en haar instellingen doorzichtig zijn en de burgers ten dienste staan. Anders zal het democratisch tekort helaas groeien
Marie-Christine Vergiat
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de rol van de ombudsman, en dus het onderzoek van zijn verslag, vormt een belangrijk onderdeel voor de Europese instellingen. Het is namelijk een van de indicatoren van het beeld dat onze medeburgers van onze instellingen hebben.
Een paar maanden geleden vonden de Europese verkiezingen plaats, en wij vonden het allen spijtig dat de opkomst zo laag was, en dat het aantal mensen dat niet had gestemd, zelfs was toegenomen. Daarom is het belang dat het Parlement aan dit verslag hecht cruciaal. Dit geldt des te meer voor de follow-up van de aanbevelingen die erin worden gedaan.
355 klachten (zes procent meer dan het jaar daarvoor) is heel weinig. Het is heel weinig als je het vergelijkt met de 500 miljoen mensen die in Europa wonen. Wij zouden hier verheugd over kunnen zijn en eruit kunnen afleiden dat onze medeburgers tevreden zijn. Wij weten dat dit volstrekt niet het geval is.
Vanuit dit oogpunt is het eveneens veelzeggend dat de meeste klachten over het gebrek aan doorzichtigheid van onze instellingen gaan. Net na de verkiezingscampagne weten wij hier alles van. Onze medeburgers kennen onze instellingen slecht en weten niet hoe ze functioneren. Ze weten niet waartoe Europa dient, en het is niet verbazingwekkend dat de meeste klachten over de Commissie gaan, omdat de Commissie, in de ogen van onze medeburgers, de Europese Unie is.
Niettemin - ik overdrijf een beetje, al is het niet veel - is er een royale begroting opgesteld voor de posten "communicatie", en sinds de verkiezingen wordt er gezegd: "De communicatie moet worden verbeterd en versterkt, teneinde de kennis van onze medeburgers te vergroten."
Ik geef toe dat de communicatie moet worden verbeterd, maar ik denk dat te veel communicatie dodelijk is voor de informatie. Ik zal graag mijn steun geven aan het voorstel - dat onze socialistische collega ons zojuist heeft gedaan - voor een gezamenlijke website om de burgers rechtstreeks door te verwijzen naar de diverse informatie die voor hen beschikbaar is.
Dit verslag is een indicator voor het goed functioneren van onze instellingen, voor een behoorlijk bestuur. Dat is al gezegd. Het is een indicator voor ons bestuur. Daarom is het van essentieel belang om ervoor te zorgen dat de aanbevelingen van het verslag worden opgevolgd, niet alleen voor het verslag zelf, en dan met name voor de speciale verslagen, maar ook voor de dagelijkse praktijk.
Ik dank u hartelijk, mijnheer Diamandouros, voor uw werk met onze medeburgers. Veel dank aan uw team. U kunt rekenen op onze steun om uw werk te propageren en te vergemakkelijken.
Nikolaos Salavrakos
Mijnheer de Voorzitter, ik wil van meet af aan verklaren dat ik steun geef aan het verslag van de ombudsman en aan dat van mevrouw Paliadeli. Aan deze verslagen mankeert niets en ik wil dan ook de auteurs ervan gelukwensen. De geschiedenis leert ons dat in bepaalde tijden, en met name in tijden van economische crisis, de burgers duidelijk uiting geven aan hun teleurstelling in de politieke systemen die hun recht moeten doen wedervaren en tegelijkertijd de overheid steeds sterker haar invloed doet gelden op economisch en sociaal vlak, waardoor de conflicten tussen burgers en overheid alleen maar toenemen.
Het cruciale probleem is dat het politieke bestel - altijd, maar zeker in dergelijke tijden - moet voorzien in veiligheidskleppen om het vertrouwen van de burgers in het bestuur, de overheid en de gemeenschappelijke organisaties te herstellen. Ik durf zelfs te beweren dat met de bevordering van moreel gedrag binnen de instellingen en meer onpartijdigheid binnen de controle-instanties een tegengewicht geboden kan worden voor de toename van corruptie en wanbestuur.
Gelet op bovenstaande behoeft het geen betoog dat ik de instelling van de Europese ombudsman als uitermate belangrijk beschouw voor het herstel van het vertrouwen van de Europese burgers in de instellingen en organen van de Europese Unie. Daarom geef ik steun aan elke poging om de instelling van de ombudsman te versterken, zijn bevoegdheden uit te breiden en zijn imago bij het grote publiek te verbeteren.
Daarom vraag ik iedereen om op alle mogelijke manieren bij te dragen aan de werkzaamheden van de Europese ombudsman en steun te geven aan alles wat hij doet om bij de aanpak van de problemen de burger in het middelpunt te plaatsen. Gefeliciteerd, mijnheer Diamandouros!
Martin Ehrenhauser
(DE) Mijnheer de Voorzitter, jonge studenten hebben mij verzocht om hier in de plenaire vergadering van het Europees Parlement verslag te doen van de actuele ontwikkelingen en gebeurtenissen in Oostenrijk en ook in delen van Duitsland. Mijnheer de ombudsman, neemt u mij niet kwalijk dat ik hier ook gevolg geef aan dat verzoek.
Onder het motto "Universiteit in gevaar” ontwikkelt zich in Oostenrijk sinds enkele weken een maatschappelijke beweging zoals die in Oostenrijk en andere delen van Europa sinds decennia niet is vertoond. Duizenden studenten demonstreren, ze gaan de straat op, ze bezetten collegezalen. Ze eisen een brede vorming in plaats van een puur beroepsgerichte opleiding, ze eisen een democratisering van de universiteit en vooral vrije toegang tot onderwijs.
Een van hun centrale punten van kritiek is de kritiek op het proces van Bologna. Op een spandoek aan de universiteit van Wenen staat bijvoorbeeld "Korte metten met Bologna!”. Jaar in jaar uit heeft de politiek het proces van Bologna geprezen als beslissende stap in de richting van een Europese onderwijsruimte, die ons concurrentievermogen in grote mate zou verhogen. Maar uiteindelijk is daarvan een uiterst starre, schematische aanpak overgebleven, gedeeltelijk geprivatiseerde universiteiten waar men de onderwijsoutput planbaar wil maken.
Maar wetenschap is iets heel anders dan een planbaar procedé. In de wetenschap gaat het om de manier waarop verlichte mensen met elkaar communiceren en zich uiten. Wetenschappelijke nieuwsgierigheid en wetenschappelijke creativiteit zijn nu eenmaal niet te plannen, dat wordt door deze beweging eens te meer onderstreept. Hiervoor verdient zij onze steun, ze is een uiting van democratie.
Erminia Mazzoni
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, als voorzitter van de Commissie verzoekschriften en namens alle leden van de commissie wil ik de ombudsman bedanken voor zijn geleverde werk en zijn nauwkeurige verslag. Ik wil mevrouw Paliadeli bedanken voor de uitmuntende bijdrage die ze aan het werk van onze commissie heeft geleverd en ik dank iedereen die aan het debat heeft deelgenomen, omdat ze belangstelling en aandacht tonen met als doelstelling dat deze instrumenten van democratie en deelname worden toegepast en het doel bereiken dat in de verdragen is vastgelegd.
De analyse van het verslag over 2008 van de Europese ombudsman laat helaas zien dat het doel van de toepassing van het beginsel dat in artikel 41 van het Handvest van de grondrechten is bekrachtigd nog lang niet is bereikt. Dat 3 406 Europese burgers in 2008 hun recht hebben uitgeoefend om bij de ombudsman over gevallen van wanbestuur te klagen laat zien dat de mate van ontevredenheid toeneemt, in aanmerking nemend dat het in 2007 om 3 211 burgers ging. Ik denk dat dit getal moet worden afgezet tegen de mate van bekendheid en bewustwording en dus stel ik - in tegenstelling tot wat de collega beweert die eerder heeft gesproken - dat deze getallen getuigen van een grotere mate van ontevredenheid bij de Europeanen. En het is een gedeeltelijke troost om te zien dat slechts een deel van deze klachten bleek te vallen onder de bevoegdheid van de Europese ombudsman, omdat een groot deel van de klachten die de Europese ombudsman niet in behandeling heeft genomen is overgedragen aan andere organisaties, waaronder ook de Commissie verzoekschriften, waarvan ik de voorzitter ben.
Waar wij, als Europese instellingen, en in het bijzonder als Parlement, ook verantwoordelijkheid voor moeten nemen is, denk ik, de perceptie van bestuurlijke correctheid, in hoeverre onze instellingen als correct worden gezien. Ondanks de positieve bevestiging dat de rol van de Europese ombudsman steeds functioneler wordt, gezien het grotere aantal zaken dat met succes is opgelost, moeten wij als Parlement, dat ongeveer 10 procent van de klachten heeft ontvangen, en als Commissie verzoekschriften, dat 60 procent heeft ontvangen...
(Spreekster wordt door de Voorzitter verzocht af te ronden)
Mag ik daar in dat geval alleen nog aan toevoegen - aangezien u wat meer spreektijd aan iemand anders had gegeven dacht ik het me te kunnen veroorloven om een paar seconden langer te spreken, mijnheer de Voorzitter, ook vanwege mijn hoedanigheid als voorzitter - dat deze instellingen de plicht hebben om deze instrumenten van democratie en deelname te verbeteren, omdat we ook een Verdrag van Lissabon hebben, dat het recht van volksinitiatief introduceert. Ik denk dat we de functies van deze organisaties moeten verbeteren, zonder ze te veranderen; we hebben de plicht om de doeltreffendheid en productiviteit van de instrumenten die we de burgers hebben gegeven te verbeteren als we werkelijk willen bijdragen aan de opbouw van het Europa van de volken.
Kinga Göncz
(HU) Als lid van de Commissie verzoekschriften wil ik ook graag een paar woorden zeggen. Enerzijds steun ik de aanneming van het verslag van de Europese ombudsman volledig. Ook als lid van de commissie zie ik dat hij zich op zeer evenwichtige wijze van zijn taak heeft gekweten.
Wat ik van bijzonder groot belang vind, is dat hij heeft geprobeerd de behandelingstijd van zaken te verkorten. We weten immers dat als iemand een klacht heeft, het voor het vertrouwen van cruciaal belang is hoe snel deze klacht in behandeling wordt genomen en hoe snel de indiener antwoord krijgt. We weten dat een groot gedeelte van de klachten niet door de ombudsman in behandeling kan worden genomen. In dit opzicht zal het in de nabije toekomst bij uitstek belangrijk worden dat we de onderdanen van de Europese Unie zo veel mogelijk informatie verschaffen over tot welke instelling ze zich kunnen wenden met al hun verschillende vragen.
De samenwerking tussen de commissie en de ombudsman was uitstekend en ik hoop dat dit ook in de nabije toekomst het geval zal zijn.
Marian Harkin
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur lof toezwaaien voor een zeer uitgebreid verslag, alsmede de ombudsman en diens medewerkers. De dienst wordt elk jaar beter. Er is goed werk verricht.
Als u echter het verslag leest en instemt met de inhoud en u in de toelichting een lange paragraaf aantreft die over uzelf gaat, dan kunt u die niet negeren.
Waarop ik doel is natuurlijk de alinea waarin de ombudsman het Parlement bekritiseert omdat het in 2005 een verzoek om informatie heeft afgewezen over de aan Maltese leden uitgekeerde vergoedingen. Waar het in werkelijkheid om ging was natuurlijk dat als deze informatie was vrijgegeven, er over al onze vergoedingen opening van zaken had moeten worden gegeven.
Wat mij betreft gaat het hier om gemeenschapsgeld en heeft de gemeenschap het recht te weten hoe het wordt besteed. Wij hebben de bedragen gepubliceerd die uit hoofde van het GLB aan boeren zijn betaald, maar onze reisdeclaraties en andere vergoedingen maken wij niet openbaar. Wat mij betreft zijn dit legitieme kosten. Ze zijn gemaakt tijdens de uitoefening van ons werk, ten behoeve van onze burgers. Nogmaals, mijn toelagen voor mijn medewerkers, kantoor, reizen, enzovoort, alles om mijn kiezers te vertegenwoordigen, zijn volkomen legitiem. Ik hoef me er niet voor te verontschuldigen en ik hoef ze niet te verbergen.
Ik suggereer niet dat de persoonlijke levenssfeer van mijn medewerkers op enigerlei wijze moet worden aangetast: dat is niet nodig. Maar ik zeg heel duidelijk dat zolang wij geen vrijheid van informatie over onze toelagen en uitgaven toestaan, de burgers het Parlement zullen zien als een instelling die transparantie predikt maar niet toepast waar het haarzelf betreft.
Ik weet dat afzonderlijke leden hun uitgaven op hun websites kunnen publiceren en dat ze dit ook doen, maar wij als Parlement hebben een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid om deze informatie beschikbaar te maken. Misschien klink ik als een moraalridder; dat ben ik niet. Ik zeg in hoofdzaak dat het toch zal gebeuren; en dan is het beter dat het Parlement eraan meewerkt in plaats van dat het ertoe wordt gedwongen.
Oriol Junqueras Vies
(ES) Mijnheer de Voorzitter, als lid van de Commissie verzoekschriften zou ik een paar kanttekeningen willen plaatsen bij het amendement dat door onze fractie werd ingediend inzake het verslag Paliadeli over het jaarverslag van de werkzaamheden van de Europese ombudsman.
Volgens ons kan de definitie van wanbestuur die in de resolutie voorkomt, in plaats van de rol van de ombudsman te versterken of te ondersteunen, wel eens het omgekeerde effect hebben. Ten eerste is de voorgestelde definitie veel te vrijblijvend en te vaag, waardoor het moeilijk is om te bepalen in welke gevallen de ombudsman kan of moet optreden, wat zijn vermogen om tussenbeide te komen verzwakt. Ten tweede, en dat is misschien nog belangrijker, kent de huidige definitie de ombudsman een mogelijkheid tot interventie toe die andere instellingen gemakkelijk als discretionair kunnen beschouwen, omdat ze niet voldoende gedefinieerd en gereguleerd is.
Daarom zijn wij van mening dat de meer gedetailleerde en bondige definitie van wanbestuur die voorkomt in ons amendement, in het amendement van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie, een veel geschiktere basis vormt voor een actieve en doeltreffende interventie, en bovendien veel begrijpelijker is voor de instellingen en de burgers.
Oldřich Vlasák
(CS) Geachte Voorzitter, geachte ombudsman, dames en heren. Ik heb grote waardering voor de activiteiten van de Europese publieke hoeder van het recht, maar kan er niet omheen dat die activiteiten drie grote zwaktes vertonen. Allereerst zitten we met de geïnformeerdheid van het publiek. Het overgrote deel van de EU-bevolking weet namelijk niet dat er überhaupt zoiets als een Europese ombudsman bestaat en dus al helemaal niet wat die doet en ook niet dat zij zich tot hem wenden kunnen. De feiten spreken voor zich. Bijna 90 procent van de door mijn Tsjechische landgenoten ingediende klachten viel buiten de bevoegdheid van de Europese ombudsman en in andere lidstaten is dat niet veel anders. Het Europees Parlement stelt daarom voor een uitgebreide informatiecampagne te voeren, maar ik ben er niet al te zeker van of dat wel het juiste medicijn voor de juiste ziekte is.
Het tweede pijnpunt betreft de kosten. Elke publieke instelling kost geld. Met elke nieuwe instelling dijt de bureaucratie waaraan de burger het hoofd moet zien te bieden en waarin deze zich een weg moet zien te banen, verder uit. Het is dan ook nodig eens goed na te denken over de vraag of het geld van de belastingbetalers wel de gewenste resultaten oplevert. Vorig jaar werden er door mijn landgenoten 66 klachten ingediend bij de Europese publieke hoeder van het recht. EU-wijd ging het om bijna 800 binnen de bevoegdheid van de Europese ombudsman vallende klachten. Deze zijn in behandeling genomen door zeventig ambtenaren, wat de belastingbetaler 9 miljoen euro gekost heeft. Dat is per ontvankelijk geval meer dan 10 000 euro. Dat is niet niks als u het mij vraagt.
En dan ten derde zitten we met de subsidiariteit. Als voormalig burgemeester sloeg de schrik mij om het hart toen ik las dat een van de weinige gevallen waarover de ombudsman zich gebogen heeft het bestemmingsplan betrof voor het kleine Břeclavska-gebied, in samenhang met een autoweg aldaar. Ik acht dat volstrekt buiten de orde, aangezien lokale problemen in de allereerste plaats op lokaal niveau opgelost moeten worden en niet hier in Brussel of Straatsburg. Dames en heren, nu we deze instelling eenmaal opgericht hebben, dient erop toegezien te worden dat deze zijn taken op een redelijke manier ten uitvoer legt tegen een zo laag mogelijke prijs, maar eerst en vooral dat deze geen misbruik maakt van haar bevoegdheden, noch deze kunstmatig uitbreidt en nog meer bureaucratie creëert. Ik wens de ombudsman hierbij veel succes toe.
Nikolaos Chountis
(EL) Mijnheer de Voorzitter, ik geef steun aan en stem voor het verslag van mevrouw Paliadeli. Ook wil ik de heer Diamandouros van harte gelukwensen met het werk dat hij heeft verricht. Ik wilde benadrukken dat vele Europese burgers geconfronteerd worden met verschijnselen die eufemistisch 'wanbestuur' worden genoemd maar er uiteindelijk toe leiden dat zij van hun grondrechten worden beroofd. Mijns inziens zijn deze verschijnselen niet zozeer te wijten aan bureaucratie of nalatigheid maar aan het verkeerde en onrechtvaardige beleid dat de instellingen van de Europese Unie uitvoeren. Daarom is het recht om een verzoekschrift in te dienen bij de Europese ombudsman voor de Europese burger een mogelijkheid om eerbiediging van zijn rechten af te dwingen.
Daarom is het ook zo belangrijk, mijnheer de Voorzitter, dat het Europees Parlement - de enige rechtstreeks gekozen en representatieve instelling van de Europese Unie - politieke steun geeft aan de Europese ombudsman en ervoor zorgt dat dergelijke verschijnselen in de mate van het mogelijke worden ingedamd. Het verslag van de ombudsman maar ook zijn concrete werkzaamheden tonen aan dat als de ombudsman steun heeft van het Europees Parlement hij zich op efficiëntere wijze van zijn taken kan kwijten.
Tot slot is het voor mij noodzakelijk om de Europese burgers beter te informeren over de rol en de mogelijkheden van de Europese ombudsman. Dan zullen zij in geval van schending van hun grondrechten snel een beroep op hem kunnen doen.
Carlos José Iturgaiz Angulo
(ES) Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe dat ik in eerste plaats mevrouw Paliadeli, zoals het hoort, feliciteer met het verslag dat ze eerst in de Commissie verzoekschriften en nu hier in de plenaire vergadering heeft gepresenteerd.
Ik wil me bovendien aansluiten bij de opmerkingen van mevrouw Gruny en mevrouw Mazzoni, mijn collega's van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten), want het waren zeer terechte opmerkingen. Ik zou er wel aan willen toevoegen dat de rol van de ombudsman, mijnheer de Voorzitter, onmisbaar is in een democratische instelling. Dat hebben wij van de Commissie verzoekschriften afgeleid uit de talloze keren dat de heer Diamandouros zijn jaarverslag kwam presenteren, zoals het verslag dat hier vandaag op tafel ligt en ook andere verslagen van zijn hand.
Geachte Parlementsleden, ik zal u niet vervelen met cijfermateriaal. Er is dan wel vooruitgang geboekt op het vlak van de rol van de ombudsman, maar als we een enquête zouden houden bij de Europese burgers over de rol van de ombudsman en zijn functie en activiteiten, dan zouden we jammer genoeg moeten vaststellen dat de burgers nog steeds het gevoel hebben dat de ombudsman ver van hen af staat. Heel wat burgers weten niet eens dat hij bestaat. Misschien is het omdat de beslissingen van de ombudsman niet bindend zijn, zoals hij hier zelf al heeft opgemerkt, of misschien is het omdat zijn takenpakket erg beperkt is op het niveau van de lidstaten, zoals de heer Diamandouros hier zelf al aangaf.
Als we echter een dienst willen aanbieden aan onze burgers, dan moeten deze instelling - het Europees Parlement - en de Commissie verzoekschriften een inspanning doen om de taak van de ombudsman te versterken en te vergemakkelijken. Er mogen dan wel veel verzoekschriften zijn, zoals men hier vandaag in herinnering heeft gebracht, waarvan er veel gaan over het gebrek aan doorzichtigheid, ik ben er zeker van dat we met een goede informatie-uitwisseling (zoals met de nieuwe website die nu gelanceerd is, waar ik zeer tevreden over ben), we veel beter kunnen realiseren wat we volgens mij allemaal nastreven, namelijk dat de burgers van de Europese Unie de ombudsman kunnen leren kennen en zich tot hem kunnen richten. Daarom wens ik de ombudsman alle geluk en succes toe, want zijn succes is het succes van al de Europese burgers.
Alan Kelly
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil beginnen mevrouw Paliadeli te complimenteren met haar uitstekende verslag. Ieder van ons in deze Kamer speelt een rol in wat wij 'vertrouwensopbouw van de burgers' zouden kunnen noemen. Het is echter van het grootste belang dat we onze Europese instellingen grondvesten op de zienswijzen en ideeën van diezelfde burgers en op wat zij denken dat democratie zou moeten zijn.
De taak van het bureau van de ombudsman is nooit zo belangrijk geweest en het werk van het bureau moet worden geprezen. Wij moeten echter erkennen dat het gebrek aan transparantie en de mening van onze burgers hierover nog altijd een brandende kwestie zijn, vooral in de Commissie. Ik juich de ontwikkeling van de nieuwe website weliswaar toe, maar ik geloof niet dat we er hiermee al zijn.
Tenslotte heeft een derde van de klachten die verband houden met de Europese instellingen, betrekking op het gebrek aan transparantie. De beloften die gedurende het Verdrag van Lissabon aan de Ierse bevolking - en feitelijk aan alle Europese burgers - zijn gedaan, kunnen slechts worden ingelost als elke instelling in Europa doorzichtiger wordt gemaakt en achter een glazen wand aan het werk kan worden gezien.
Dit verslag brengt de verwezenlijking van dat doel dichterbij, maar er moet nog meer werk worden verricht, vooral wat betreft de kwestie van samenwerking met de bureaus van nationale ombudsmannen en de wijze waarop dit Parlement functioneert.
Csaba Sógor
(HU) Ook ik wil graag de Europese ombudsman bedanken voor zijn werk. Als ik dat nu in het Grieks zou doen, zou men hier in dit Parlement denken dat er een Griekse lobby is begonnen met medewerking van de ombudsman, de rapporteur en de sprekers.
Maar juist in het teken van vertrouwen en transparantie zou het goed zijn erop te letten dat we de volgende keer het verslag over de activiteiten van de ombudsman tijdig aannemen, dus nog vóór het begin van de verkiezingslobby voor de ombudsman. Ombudsman, of nu u of iemand anders dit werk voortzet, ik hoop, en dit geldt voor ons allemaal, dat de ombudsman niet alleen in twee Europese regio's, maar ook elders voorlichtingstournees zal houden, waardoor deze percentages misschien zullen dalen. Wij willen allen ons werk doorzichtiger maken, dus ook dat van het Parlement.
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg
(PL) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Diamandouros, zoals elk jaar heeft de ombudsman een zeer objectief verslag over zijn werkzaamheden gepresenteerd, waaruit blijkt hoe belangrijk zijn opdracht is voor de burgers van de Europese Unie.
Een nieuw aspect van het verslag over 2008 is het werk van de ombudsman met betrekking tot de Europese Investeringsbank. de EIB is de belangrijkste instelling die leningen verstrekt voor investeringen in Europa, en ook in de kandidaat-lidstaten. Ondanks de aanzienlijke autonomie die de EIB geniet in de institutionele structuur van de Unie, moet zij de normen voor behoorlijk bestuur in acht nemen. Het deed mij daarom een genoegen te vernemen dat er in 2008 een dialoog tot stand is gekomen tussen de ombudsman en de Europese Investeringsbank en dat er een overeenkomst is ondertekend over de inachtneming van de beginselen van behoorlijk bestuur. Daarin heeft de EIB zich ertoe verbonden een interne klachtenbehandelingsprocedure op te zetten, waar het tot op heden aan ontbrak. Ik ben ook blij dat de bank zich ertoe verbonden heeft dezelfde normen voor behoorlijk bestuur toe te passen voor iedereen die een lening aanvraagt, zowel EU-burgers als personen die geen EU-burger zijn. Ik reken erop dat het Europees Parlement op de hoogte gehouden zal worden over de verdere ontwikkeling van deze samenwerking tussen de ombudsman en de EIB. Ik wil u nogmaals gelukwensen met uw verslag.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) De Europese ombudsman heeft uitstekend werk verricht. Dat heb ik ook gezegd in de Commissie verzoekschriften en ik steun zijn herverkiezing dan ook. Een van de redenen daarvoor is dat hij in een heikele kwestie als de nationale minderheden openheid aan de dag heeft gelegd en ik wil graag de aandacht vestigen op het feit dat de verhouding van de Europese Unie tot de minderheden geheel en al onduidelijk is.
Eindelijk wordt er in het Verdrag van Lissabon, het honderdduizend pagina's tellende acquis communautaire, melding gemaakt van minderheden. Desondanks is de relatie tot de minderheden onduidelijk, want als bijvoorbeeld in Slowakije een schadelijke taalwet wordt aangenomen, beroept men zich erop dat de minderhedenkwestie geen communautaire bevoegdheid is, terwijl de nieuwe lidstaten er bij hun toetreding toe werden verplicht voor minderhedenkwesties het Europese Handvest voor regionale talen of minderheidstalen en de Kaderovereenkomst ter bescherming van nationale minderheden te ondertekenen en te ratificeren. In dit opzicht wordt er een dubbele boodschap uitgedragen door de Europese Unie, waardoor zij twee gezichten krijgt. Dit moet worden opgehelderd, want 15 procent van de Europese bevolking behoort tot een van oudsher bestaande minderheid of een immigrantenminderheid, waaronder 12 miljoen Roma.
Dit is een zeer belangrijk en ernstig probleem in Europa en het zou goed zijn als de ombudsman als onderdeel van zijn activiteiten in de toekomst - ik hoop tenminste dat hij dit werk mag voortzetten - veel aandacht zal besteden aan deze kwestie.
Peter Jahr
(DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik wil graag een paar kanttekeningen plaatsen bij het verslag.
Ten eerste: de ombudsman is een essentieel onderdeel van een democratische Europese Unie die vooral ook dicht bij de burgers staat.
Ten tweede: hoewel er aanvankelijk sprake was van enkele irritaties kan de samenwerking tussen de Commissie verzoekschriften en de ombudsman uitstekend worden genoemd.
Ten derde: de Commissie verzoekschriften en de ombudsman vormen samen als het ware het centrale meetstation voor een burgervriendelijk Europa.
Ten vierde: als lid van de Commissie verzoekschriften verheug ik mij op de voortzetting van de kritische dialoog met de burgers van de Europese Unie, vooral nu het nieuwe Verdrag in werking is getreden. De Europese Unie is er namelijk voor de burgers, en niet andersom. En we moeten er samen op letten dat dit zo blijft en dat we op dit vlak vorderingen maken.
Metin Kazak
(FR) Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik de Europese ombudsman willen feliciteren met het recordaantal onderzoeken dat in 2008 is afgesloten. Ik ben er zeker van dat zijn nieuwe statuut hem in staat zal stellen nog efficiënter te werken en snel te reageren op de klachten van de burgers, doordat het wederzijdse vertrouwen tussen de ombudsman en de burgers wordt versterkt.
De prioriteit van de ombudsman moet liggen bij het voorkomen van wanbestuur. Tot mijn spijt moet ik vaststellen dat er in deze richting heel weinig vooruitgang is geboekt. Ik hoop niettemin dat dit aspect, met de inwerkingtreding van het Handvest van de grondrechten en met het Verdrag van Lissabon, zal worden versterkt.
De tweede uitdaging zal zijn om transparantie binnen de Europese instellingen te blijven bevorderen. De derde uitdaging, voor de komende jaren, zal zijn om voorlichtingscampagnes te lanceren om ervoor te zorgen dat onze burgers zich volledig bewust zijn van hun rechten.
Tot slot, het Europees Netwerk van Ombudsmannen is een belangrijk platform voor samenwerking en voor het uitwisselen van goede praktijken tussen de verschillende landen. Bulgarije neemt actief deel aan dit netwerk. Het heeft niet alleen de nodige ervaring opgedaan, maar heeft de afgelopen jaren ook de invloed van deze instelling vergroot.
Heidi Hautala
(FI) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de ombudsman, de heer Diamandouros, vooral bedanken voor het feit dat hij het streven van het Parlement om transparantie in de besluitvorming te verdedigen en te vergroten resoluut steunt. Zoals wij weten, dames en heren, moeten wij dit werk voortzetten. Het brengt bepaalde uitdagingen met zich mee: commissaris Wallström noemde al gedragsregels met betrekking tot goed institutioneel bestuur en ik wil haar en de heer Diamandouros vragen of het nu geen tijd wordt, nu de nieuwe Commissie met haar werk begint, om met een voorstel te komen voor wetgeving die alle instellingen verplicht zich aan de beginselen van behoorlijk bestuur te houden. Zover ik weet heeft elke lidstaat dergelijke wetgeving.
Angelika Werthmann
(DE) Mijnheer de Voorzitter, als lid van de Commissie verzoekschriften heb ik de wens dat wij de belangen van de burgers nog beter kunnen behartigen. Ik zou graag willen dat het brede publiek wordt geïnformeerd over de mogelijkheid om zijn problemen voor te leggen aan het Parlement. Dit vooral met het oog op de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon. Mijnheer de ombudsman, ik wens u in ieder geval nog veel meer succes met uw werk dan tot nu toe.
Georgios Papanikolaou
- (EL) Mijnheer de Voorzitter, ik dank mevrouw Paliadeli voor haar verslag. De rol van de Europese ombudsman is inderdaad van cruciaal belang, vooral nu wij met het Verdrag van Lissabon Europa dichter bij de burgers proberen te brengen. De rol van de Europese ombudsman is, nogmaals, van cruciaal en doorslaggevend belang. Mijns inziens heeft de heer Diamandouros efficiënt en consequent gestreefd naar meer transparantie en een oplossing proberen te vinden voor de vraagstukken die verband houden met een gebrek aan doorzichtigheid. Ook heeft hij geijverd voor efficiënte instrumenten van beroep zowel binnen de Europese Unie als binnen de lidstaten.
Aldus is, meer algemeen, duidelijk geworden dat in de Europese instellingen een geest van dienstbaarheid aan de burgers heerst, en natuurlijk hebben de burgers, dankzij deze procedure en dankzij de inspanningen die wij doen - en moeten blijven doen -, meer vertrouwen in ons en in alle instellingen van de Europese Unie.
Ik ben van mening - en daarmee sluit ik af - dat de heer Diamandouros succesvol is geweest in zijn werk en dat het debat van vandaag en het ingediende verslag van doorslaggevend belang zullen zijn bij de verkiezing van een nieuwe Europese ombudsman voor het volgende mandaat.
Nikiforos Diamandouros
Europese ombudsman. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, laat mij beginnen alle Parlementsleden die zeer opbouwende en positieve opmerkingen hebben gemaakt over het werk van de ombudsman, bijzonder hartelijk te bedanken. Ik waardeer dit ten zeerste. Ik dank ook allen die opbouwende kritiek hebben geleverd op het werk van de ombudsman. Dat is precies waarvoor ik hier ben: om te leren van uw suggesties en uw kritiek, opdat ik het werk van de ombudsman zodanig kan voortzetten dat ik de burgers in de toekomst nog beter van dienst kan zijn.
Laat mij heel kort opmerken dat de voornaamste zorgen waaraan u, als ik u goed heb begrepen, uiting hebt gegeven, te maken hebben met de noodzaak van een grotere doorzichtigheid. Als ik wordt herkozen, zal ik zeker met verdubbelde inspanning proberen doorzichtig en behoorlijk bestuur te stimuleren, zaken waarvoor ik mij in de eerste plaats verantwoordelijk voel in de Unie.
Het Verdrag van Lissabon opent allerlei nieuwe mogelijkheden en ik ben zeker van plan maximaal gebruik te maken van de kansen die het Verdrag mij gunt, om - alweer - burgers beter van dienst te zijn, en dit in continue samenwerking met de Commissie verzoekschriften en met dit verheven orgaan.
Nu dit gezegd is, wil ik ook commissaris Wallström bedanken voor haar werk, haar opmerkingen en warme woorden van steun en herhalen en bevestigen dat het onvermijdelijk is dat de meeste klachten betrekking hebben op de Commissie, aangezien de Commissie 66 procent van de gehele ambtenarij van de Unie omvat. Dat is zonder meer zo.
Laat mij de kwesties bespreken die naar voren zijn gebracht door de heren Boştinaru en Czarnecki over een nauwere samenwerking met nationale ombudsmannen, in het bijzonder ook buiten de grenzen van de EU. Twee punten zijn hier aan de orde. Ik heb zeker uitgebreid contact met de ombudsmannen van de kandidaat-lidstaten, die zich in deze zin buiten de grenzen van de EU bevinden. Daarnaast werk ik zeer nauw samen met de commissaris voor de mensenrechten van de Raad van Europa, die door deze instelling is aangewezen als contactpersoon voor alle ombudsmannen binnen de Raad van Europa.
Mijn eigen gevoelen is dat als ik nog verder zou gaan, ik het gebied van internationale betrekkingen zou betreden, dat eigenlijk bij uitstek de Commissie toebehoort. Ik heb daarom getracht een middenweg te bewandelen. Ik ben mij evenwel zeer bewust van de noodzaak tot intensievere samenwerking op elk gebied en dat probeer ik te bereiken.
Wat de hoeveelheid tijd betreft die nodig is om zaken op te lossen, een kwestie die mevrouw Göncz heeft aangesneden: laat mij volstaan te zeggen dat we erin zijn geslaagd die tijd aanzienlijk te bekorten; gemiddeld meer dan 50 procent - ongeveer 55 procent - van alle zaken wordt nu in minder dan een jaar of in ongeveer twaalf maanden afgesloten. Als u even bedenkt dat wij moeten werken in 23 talen, wat veel vertaalwerk vergt, meen ik dat hier geen sprake is van een trage afhandeling. Ik geef u een gemiddelde, omdat de eenvoudige zaken meestal in drie of vier maanden worden opgelost; ik wilde alleen duidelijkheid scheppen op dat punt.
Laat mij mevrouw Harkin in haar afwezigheid bedanken voor haar standpunt en mijn waardering uitspreken voor haar steun aan mijn standpunt inzake een grotere doorzichtigheid, zelfs in wat misschien moeilijke omstandigheden zijn, als ik het zo mag stellen.
In antwoord op de opmerkingen van de heer Vlasák over de ombudsman, die neem ik zeer ter harte. Laat mij echter naar voren brengen dat een ombudsman niet alleen moet worden beoordeeld op grond van het aantal klachten en onderzoeken dat hij behandelt. Wij behandelen, behalve klachten, meer dan elfduizend verzoeken om inlichtingen per jaar. Ik reis voortdurend en uitgebreid naar alle lidstaten. Gedurende mijn mandaat heb ik meer dan 350 reizen gemaakt door de Unie, mij opengesteld voor allerlei groepen binnen het electoraat en in een groot aantal gebieden gesproken.
De middelen die de ombudsman aanwendt om de burgers van dienst te zijn, gaan dus veel verder dan het aantal klachten dat wordt behandeld, en ik wil graag dat deze verheven instelling dat beseft. Ik ben er zeker van dat de meesten van u dit ook weten, ik wil dit alleen even duidelijk maken.
Sta mij tot slot toe, aangezien het de laatste keer is dat ik mij tot deze instelling richt tijdens het huidige mandaat, mijn oprechte dank uit te spreken aan alle tolken en vertalers voor het werk dat ze de afgelopen vijf jaar voor mij hebben gedaan.
Chrysoula Paliadeli
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de hier aanwezige afgevaardigden voor hun opbouwende opmerkingen en hun vriendelijke woorden over mijn verslag.
Het was voor mij een bijzondere eer om dit verslag over het jaarverslag van een van de belangrijkste instellingen van de Europese Unie, die van de Europese ombudsman, te mogen opstellen. In de Commissie verzoekschriften zijn wij tot de conclusie gekomen dat de heer Nikiforos Diamandouros zich met zijn in 2008 verrichte werkzaamheden op consequente, serieuze en efficiënte wijze heeft gekweten van de taken en de verplichtingen die zijn functie met zich meebrengt.
Met zijn onpartijdige en objectieve houding tegenover sterke instellingen en bureaucratische opvattingen heeft de Europese ombudsman zijn prestige versterkt, niet alleen omdat hij de Europese burgers heeft geholpen bij de oplossing van de door traag of inefficiënt bestuur veroorzaakte problemen maar vooral omdat hij het vertrouwen van de burgers in de Europese Unie en haar instellingen heeft weten te versterken.
Wij zijn van mening dat de ombudsman zijn instelling in 2008 heeft gediend, met inachtneming van de rechtsregels en met grote sociale gevoeligheid, en dat hij aldus de lat voor de komende jaren heel hoog heeft gelegd. Wij hopen dat de Europese ombudsman er, dankzij een juist beheer van zijn institutionele plichten en rechten, in de komende jaren in zal slagen om op een nog efficiëntere wijze behoorlijk bestuur te bevorderen in de Europese instellingen en een nog burgervriendelijkere cultuur in de overheid zal weten te bevorderen. Op die manier zal niet alleen de instelling van de Europese ombudsman maar indirect ook die van de nationale ombudsmannen rechtvaardiging vinden en de rol van het Europees Parlement - dat controle uitoefent op de ombudsman en deze verkiest - versterkt worden.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Petru Constantin Luhan  
Het verslag van de Europese ombudsman over 2008 is zeer evenwichtig en volledig. Ik wil van de gelegenheid gebruik maken om Nikiforos Diamandouros en zijn medewerkers te feliciteren met het werk dat zij hebben verricht.
In de eerste plaats is het opvallend dat het aantal door de ombudsman geregistreerde klachten is toegenomen in 2008 - 3 406 klachten, vergeleken met 3 211 in 2007. Dit feit kan positief geïnterpreteerd worden in de zin dat Europese burgers hun recht op toegang tot informatie uitoefenen, maar ook negatief als we de klachten inhoudelijk bestuderen.
De beschuldigingen van wanbestuur naar aanleiding waarvan in 2008 onderzoeken zijn gestart gaan het meest over gebrek aan doorzichtigheid, inclusief het weigeren om informatie te verstrekken, en machtsmisbruik. Ik vind het alarmerend dat 36 procent van de onderzoeken is gebaseerd op een klacht over gebrek aan doorzichtigheid bij de Europese instellingen. Het Europese bestuur is namelijk een kernelement bij de opbouw van het vertrouwen van burgers als onderdeel van het Europese project. Ik denk dan ook dat wij ons uiterste best moeten doen om de doorzichtigheid van de besluitvorming en het bestuur van onze instellingen te vergroten.
Andreas Mölzer  
schriftelijk. - (DE) De EU is een jungle - niet alleen op subsidiegebied, maar ook wat betreft haar bevoegdheden, besluitvormingsprocessen en zelfs haar presentatie op het internet. Kort gezegd: voor de gewone burger blijft de EU een gesloten boek. Juist op dit punt had het Verdrag van Lissabon iets kunnen uithalen. Het had voor meer transparantie kunnen zorgen, voor een Europa van Europese cultuurvolkeren en historisch gegroeide nationale staten in een gelijkwaardig partnerschap, dat naar binnen toe rijk geschakeerd, federaal en subsidiair is, maar naar buiten toe eendrachtig en sterk als het om de behartiging van de Europese belangen gaat. Maar blijkbaar stelt men weinig belang in transparantie - de besluitvorming van de Raad en de verkiezing van de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie vinden achter gesloten deuren plaats. Voor de gemeenschappelijke websites is het noodzakelijk om consequent gebruik te maken van de officiële EU-talen Duits, Engels en Frans, waarmee het merendeel van de EU-burgers kan worden bereikt. Dat moeten de opeenvolgende Raadsvoorzitterschappen goed in de oren knopen! De instelling en de werkzaamheden van de Europese ombudsman zijn een stap in de goede richting, maar er zijn nog meer inspanningen nodig om de kloof tussen de EU en de burger te verkleinen. Het allerbelangrijkst zijn referenda over koersbepalende besluiten, en de resultaten daarvan moeten vervolgens ook worden gerespecteerd. En in geen geval mag met de Beneš-decreten onrecht worden gelegitimeerd. Voor tweederangsburgers kan ook de ombudsman geen uitkomst meer bieden.
Krisztina Morvai  
schriftelijk. - (HU) In het verslag van de Europese ombudsman zie ik niet de ervaringen weerspiegeld die ik als verdediger van mensenrechten heb opgedaan in Hongarije. Er wordt niet vermeld dat in de herfst van 2006 de politie op bevel van de regering honderden vreedzame voetgangers en betogers op de herdenkingsbijeenkomst verwondde, gevangen zette en onderwierp aan showprocessen. De EU zweeg. Zij zwijgt er ook over dat de politie mensen die demonstreren voor verandering sindsdien regelmatig en onrechtmatig dwingt zich te legitimeren, video-opnamen van hen maakt, zonder enige rechtsgrond lastigvalt en hen vaak willekeurig aanhoudt.
Mede 'dankzij' de stuitende passiviteit van de EU zitten zestien activisten van de oppositie al maandenlang in voorarrest op verdenking van 'terreurdaden'. Hun 'voornaamste misdrijf' is dat ze een beweging hebben opgericht om corrupte regeringszaken te ontmaskeren. Bij de huiszoekingen, inbeslagnames en de voortdurende en grove schendingen van hun rechten als gevangenen zijn de Europese mensenrechtelijke normen volledig genegeerd.
Er zijn onder andere onrechtmatige en intimiderende huiszoekingen uitgevoerd door een groot aantal gemaskerde commando's, zonder door de overheid aangewezen getuige of enige andere garantie. Er werden computers in beslag genomen, waarbij voorbij werd gegaan aan de geldende wettelijke bepalingen, zonder op deskundige wijze de actuele gegevensbestanden vast te leggen, daarbij de weg vrijmakend voor de overheid om bewijsmateriaal te vervalsen en opnieuw af te rekenen met politieke tegenstanders. Wij verwachten van de EU kordaat optreden.
Siiri Oviir  
Artikel 41 van het Handvest van de grondrechten verklaart: "eenieder heeft er recht op dat zijn zaken onpartijdig, billijk en binnen een redelijke termijn door de instellingen, organen en instanties van de Unie worden behandeld". We zijn op de hoogte van het beoordelingsverslag over 2008 van de Europese ombudsman en op basis daarvan moeten we vandaag de dag helaas nog steeds constateren dat de meest voorkomende vorm van wanbestuur binnen de instellingen van de EU waarnaar in klachten wordt verwezen het gebrek aan doorzichtigheid is (36 procent van alle onderzoeken).
Ik vind het inderdaad zorgwekkend dat, ondanks dat het Europees Parlement de code voor behoorlijk bestuur van de ombudsman in 2001 goedkeurde aan de hand van zijn eigen resolutie, de andere instellingen van de Unie de verzoeken van het Parlement niet volledig hebben opgevolgd.
Ik sta volledig achter de voorstellen van de rapporteur om wanbestuur van nu af aan breder te interpreteren, zodat niet alleen illegale bestuursrechtelijke handelingen en schendingen van bindende normen en beginselen hieronder vallen, maar ook incidenten waarbij bestuursrechtelijke instanties nalatig zijn geweest, ondoorzichtig hebben gehandeld of andere beginselen van behoorlijk bestuur hebben geschonden. Ik verzoek de instellingen van de EU en de toekomstige ombudsman persoonlijk de doorzichtigheid van de beoordelingsprocessen en bestuursrechtelijke structuren van de EU te vergroten door een reglement op te stellen dat op doeltreffende wijze wanbestuur binnen de EU kan terugdringen.
Jarosław Leszek Wałęsa  
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst zou ik de rapporteur, mevrouw Paliadeli, willen bedanken voor haar zeer veelomvattende en heldere verslag, en zou ik de ombudsman en zijn medewerkers willen bedanken voor hun voortdurende inspanningen om onbehoorlijk bestuur te bestrijden en de bestuursnormen in de Europese Unie op te vijzelen. De Europese ombudsman speelt een essentiële rol door op te treden volgens het principe dat "besluiten in zo groot mogelijke openheid en zo dicht mogelijk bij de burger worden genomen". Ik verwelkom het verslag, waaruit blijkt dat de ombudsman zijn mandaat op een actieve en evenwichtige manier blijft uitoefenen, door klachten te behandelen en constructieve betrekkingen te onderhouden met de Europese instellingen. Wat mij evenwel zorgen baart is dat het aantal klachten in vergelijking met 2007 is toegenomen; gelukkig maar met 6 procent, maar onze instellingen zouden dit toch als een waarschuwing moeten opvatten. Het bestuur moet hier lering uit trekken en in de toekomst fouten en gebrekkig functioneren vermijden door de aanbevelingen in dit verslag ter harte te nemen! Ik steun de rapporteur in haar oproep aan de instellingen en organen van de Europese Unie om hun praktijk in overeenstemming te brengen met de bepalingen van de code voor behoorlijk bestuur. Er zijn inmiddels acht jaar verstreken sinds het Europees Parlement de resolutie aannam waarmee deze code werd goedgekeurd. Dat is een hele poos! Aanpassing van de bepalingen van de code zal ons helpen om bredere samenwerking en synergie tot stand te brengen voor een zo doeltreffend mogelijk antwoord op de behoeften van onze burgers.
