Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
We hervatten de vergadering. Ik moet u even zeggen dat er ergens in het gebouw een storing in het systeem zit. De mensen die het systeem hebben geïnstalleerd zijn al enige tijd bezig om uit te zoeken waar het probleem zich bevindt. Het lijkt steeds weer op te duiken. Ik hoop dat het zo snel mogelijk wordt opgelost.
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld. Geen bezwaren?

Watson
Mijnheer de Voorzitter, op bladzijde 27 van de bijlage bij de notulen wordt gesteld dat ik een stem heb uitgebracht ten gunste van amendement 20 op het verslag-Morillon. Ik ben het niet eens met de strekking van dat amendement en ik zou dan ook graag zien dat wordt vastgelegd dat ik tegen dit amendement heb gestemd.

De Voorzitter
Dat zal in de volgende notulen worden rechtgezet, meneer Watson.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, namens mevrouw van der Laan en mijzelf wil ik graag laten vastleggen dat wij tegen amendement 15 op het verslag-Morillon hebben gestemd. Wij zouden graag zien dat wordt vastgelegd dat wij hebben gestemd voor de vrijlating van Leyla Zana en de overige Koerdische gevangenen.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, wellicht is het nuttig als ik met betrekking tot dit onderwerp een beroep op het Reglement doe. Gisteren voer mijn fractie, zoals bij zoveel stemmingen in dit Parlement, op de automatische piloot, om tot de ontdekking te komen dat sommigen van ons een ernstige navigatiefout hadden begaan bij de stemming over amendement 15, dat was ingediend door de GUE-Fractie en opriep tot vrijlating van mevrouw Zana en anderen. We bleken per abuis tegen te hebben gestemd.
Ik heb een en ander al laten corrigeren, maar ik wil u graag formeel verzoeken om vandaag de mogelijkheid in te lassen voor collega's uit de ELDR-Fractie om contact op te nemen met de zittingsdiensten. Sommigen zijn er nu niet, deels vanwege de onderbreking en deels omdat deze zaak niet was voorzien. Ik zou uw hulp in dezen op prijs stellen.
(De notulen worden goedgekeurd)

Myller
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een opmerking over iets dat meer te maken heeft met wat komen gaat dan met wat is geweest. Ik wil namelijk bevestigd krijgen dat de stemming over BSE vandaag tijdens de stemming overdag wordt gehouden. Er is immers sprake van een voor de burgers zeer belangrijke en interessante zaak en het zou goed zijn als wij daarover vandaag overdag een besluit kunnen nemen.
(Het Parlement hecht zijn goedkeuring aan dit verzoek)

Toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0318/2000) van de heer Cashman namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie (COM(2000) 30 - C5-0057/2000 - 2000/0032(COD)).

Cashman
Ik heb de eer dit verslag te presenteren over een onderwerp dat van essentieel belang is voor de levens van de mensen die wij vertegenwoordigen alsmede voor de toekomst van de Unie. Het verslag is opgesteld vanuit de doelstelling om te komen tot een voorstel dat politiek weloverwogen is, in hoge mate van redelijkheid getuigt en praktisch werkbaar is voor zowel de instellingen als de burger. Ik ben van mening dat dit in mijn verslag afdoende naar voren komt, evenals de visie van mijn co-rapporteur, mevrouw Maij-Weggen, die ik hier ook graag wil bedanken.
Ik wil benadrukken dat het hier gaat om een wetstekst; die moet gedetailleerd en waterdicht zijn. Het is geen informerend betoog. Dat moet nog volgen. Ik betreur het echter dat het verslag door sommigen is misbruikt voor politieke winstbejag op de korte termijn. Een paar goedkope krantenkoppen en een paar centimeter tekst in de pers plaatsen dat soort mensen buiten de werkelijkheid. Dit verslag is des te urgenter in het licht van de regelgeving die in augustus door de Raad is aangenomen: het zogenaamde "besluit-Solana". In mijn verslag wordt nadrukkelijk gesteld dat het besluit van augustus samen met enkele andere besluiten dient te worden herroepen.
Waar het ons om gaat, is een cultuurverandering. Als een vereniging van 15 lidstaten benaderen we de kwestie van openbaarheid van bestuur allemaal verschillend, maar ik ben blij dat het Europees Parlement zich in grote lijnen opwerpt als bolwerk tegen die krachten die erop uit zijn om de deuren van de instellingen gesloten te houden voor het publiek. Toegang tot documenten en informatie met betrekking tot de activiteiten van de instellingen stelt burgers in staat de overheidsorganen van de EU ter verantwoording te roepen en werkt zo een grotere efficiëntie in de hand. Ik blijf ervan overtuigd dat we, met de belangrijke inbreng van mevrouw Maij-Weggen, een weloverwogen en bruikbare tekst hebben weten op te stellen die revolutionaire veranderingen behelst voor de instellingen maar ook reële en tastbare voordelen voor de Europese burgers.
Het is duidelijk dat artikel 255 van het Verdrag een bredere interpretatie toestaat van de toegang van burgers tot de documenten van de instellingen, dus wil ik met uw welnemen een aantal van de veranderingen in mijn verslag toe te lichten. Alle instellingen en organen die onder artikel 255 vallen, moeten uitdrukkelijk genoemd worden in de verordening en moeten niet alleen de commissies en werkgroepen omvatten, maar alle agentschappen die door de instellingen in het leven worden geroepen. Alle documenten van de instellingen dienen openbaar te zijn tenzij er een goede reden is om dat niet toe te staan - gebaseerd op een schadetoets en op een beperkt aantal uitzonderingen. Die uitzonderingen zijn overigens discretionair, en niet, zoals sommigen u willen doen geloven, verplicht.
De term 'document' dient breed te worden geïnterpreteerd en moet ook de interne documenten van de instellingen omvatten, hoewel informerende documenten, de "denkruimte", hiervan kunnen worden uitgesloten. Conform het voorstel van de Commissie dient een register van documenten te worden ingesteld. Dat moet de documenten bevatten die rechtstreeks toegankelijk zijn. Het moet ook die documenten bevatten die geclassificeerd zijn als "niet openbaar" met daarbij de uitzonderingsclausule die is toegepast. Op die manier heeft het publiek weet van het bestaan van de documenten en heeft het de mogelijkheid een dergelijke classificatie aan te vechten. Bovendien moet de toegang tot de documenten gebruiksvriendelijk zijn, via Internet of traditionele methoden, en - en dat is van groot belang - het nieuwe proces en de implementatie daarvan zal doorlopend door het Parlement worden doorgelicht.
Ik wil ook graag enkele andere aspecten verduidelijken. Het classificatiesysteem dat in mijn verslag wordt omschreven, is bedoeld om het proces om toegang te verkrijgen tot documenten gemakkelijker te maken. Een aanvraag voor een document betekent automatisch dat er beroep wordt aangetekend tegen de toepassing van de uitzonderingsclausule. Als een document wordt opgevraagd, dient de toepassing van de uitzonderingsclausule van geval tot geval opnieuw bekeken te worden. We moeten ervoor zorgen dat de bestaande of toekomstige interinstitutionele overeenkomsten, waarnaar ik in mijn verslag verwijs, als wettige grondslag de bepaling van artikel 255 hebben om zeker te stellen dat er een samenhangend kader wordt overeengekomen tussen de instellingen, met maximale toegankelijkheid voor de burger.
Sommige lidstaten hebben gesuggereerd dat ik in mijn tekst te dicht raak aan de visie van de Raad en de Commissie. In feite - en dat is heel interessant - zijn de fundamentele problemen die de Raad en de Commissie voorzien met mijn verslag exact dezelfde verschillen als die welke zich aftekenen tussen de meerderheid van het Parlement en een aantal van de kleinere fracties in dit Parlement. Daarom doe ik een dringend beroep op de Raad en de Commissie deze verandering door te voeren. De Unie moet dichter bij de burger worden gebracht. Zij moet meer verantwoording afleggen en transparanter worden, zeker nu we afkoersen op uitbreiding. We moeten deze gelegenheid gezamenlijk aangrijpen en gezamenlijk de problemen die deze oproept aanpakken. Ik doe een beroep op het Parlement om mijn verslag te steunen.

Maij-Weggen
Voorzitter, het heeft lang geduurd voordat de Europese Commissie een voorstel heeft ingediend op het gebied van de openbaarheid van bestuur. Een aantal leden van dit Parlement heeft hier al jaren om gevraagd. Aan het begin van deze zittingsperiode heb ik zelfs een compleet initiatiefvoorstel ingediend bij de Commissie constitutionele zaken. Daarover heeft de Commissie toen gemeld dat ze binnen een half jaar met een concreet voorstel zou komen en zij heeft woord gehouden.
Het is alleen jammer dat de inhoud niet was wat wij ervan hadden verwacht. Er is nogal veel kritiek van de kant van de journalistenorganisaties, van NGO's, van een aantal lidstaten en ook van ons Parlement. Het is dus ook niet zo vreemd dat er een breed pakket van amendementen ligt, zo breed dat de verordening toch wel behoorlijk wordt aangepast. Aangepast aan de wetgeving openbaarheid van bestuur in een aantal lidstaten, maar ook aangepast aan de Freedom of Information Act, zoals die in de Verenigde Staten geldt. Want waarom zouden we onze Europese burgers minder openheid geven ten opzichte van Brussel dan de Amerikaanse burgers krijgen ten opzichte van Washington?
Er ligt dus een zeer groot aantal amendementen en ik dank de rapporteur van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, Michael Cashman, voor de wijze waarop hij met de Commissie constitutionele zaken en met mijzelf heeft samengewerkt. Wat er voor ons ligt is in feite het werk van die twee commissies.
Wat zijn nu de belangrijkste amendementen? Het allerbelangrijkste amendement is natuurlijk op artikel 4, waarin de Commissie zeventien uitzonderingen vastlegde voor de openbaarheid van documenten en wij dat hebben teruggebracht tot zes uitzonderingen.
Met betrekking tot informatie over militaire en defensieaangelegenheden stellen wij bovendien voor om een interinstitutioneel akkoord te sluiten tussen Raad en Parlement, zodat geheime informatie kan worden meegedeeld aan een zogenaamd select committee. Dit kan dan beoordelen of die geheimhouding terecht is. Zo wordt het Parlement ook een schakel tussen de Raad en de burgers en dat is de reden waarom dit thuishoort in deze verordening.
Een ander belangrijk amendement is het voorstel om niet alleen Raad, Commissie en Parlement, maar ook alle externe instellingen onder de verordening te laten vallen. Waarom zouden wij die instellingen, die betaald worden door de Europese Commissie en waarvan de personeelsleden Europese ambtenaren zijn, niet tot openbaarheid dwingen. Ik denk dat dat een heel belangrijk punt is en er zal een flinke bijlage bij deze verordening komen om dat te regelen.
Dan wat betreft de classificatie. Om het kort te houden, kan ik me daar helemaal aansluiten bij wat Michael Cashman heeft gezegd. Ik begrijp ook niet zo goed de kritiek van Liberalen en Groenen omdat die classificatie juist belangrijk is voor de openbaarheid. Daarom heeft de Raad er zo'n hekel aan.
Een vijfde belangrijk amendement vind ik de jaarlijkse rapportage die met name moet gaan over de documenten die geheim moeten blijven, althans die geheim blijven. Dan kan nog eens per jaar worden bekeken of dat reëel is ja of nee.
De Europese Commissie heeft ons informeel laten weten dat zij nog niet goed klaar is met de stellingname ten opzichte van het Parlement. Dat is misschien niet goed, maar als collega Cashman dat ook vindt, kunnen wij kijken of de eindstemming misschien kan worden uitgesteld.
Tenslotte, Voorzitter, dit voorstel is vooral belangrijk voor het democratische gehalte van de Unie. Daar gaat het om, om die burgers en daarom hoop ik dat de brede meerderheid hier in het Parlement voor het stuk zal stemmen.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het recht op toegang tot documenten van de communautaire instellingen is een voorwaarde voor de mogelijkheid van de burgers om überhaupt de besluitvorming te controleren en te beïnvloeden. Op dit moment zijn wij bezig een transparant en modern bestuur te creëren waarvan dat recht van de burgers natuurlijk deel uitmaakt. Er moeten natuurlijk grenzen aan dat recht worden gesteld en ook daarover debatteren wij vandaag. Momenteel bestaat er in de Europese Unie al een praktijk van openbaarheid van documenten en men mag niet vergeten dat moedige burgers en veel progressieve lidstaten jarenlang voor meer openheid hebben gestreden. Wij beginnen dit debat niet vanuit het niets en kunnen het als onze plicht beschouwen de openheid te vergroten en te voldoen aan de criteria van het Verdrag van Amsterdam.
Het onderhavige verslag stuurt de situatie in veel opzichten de goede kant uit. Het is zeer goed dat in het verslag staat dat de openbaarheid van documenten en de plicht om documenten te verstrekken betrekking heeft op alle instellingen en niet alleen de drie hoofdinstellingen. Het is ook zeer goed dat de instellingen wordt verplicht, of liever gezegd, dat hun de mogelijkheid wordt geboden, ook documenten te verstrekken aan personen die niet in de Europese Unie wonen of geen burgers van de Europese Unie zijn. Dat principe moet nog duidelijker worden: waarde collega's, u kunt zich toch wel indenken dat een burger van de Europese Unie op een dag informatie nodig heeft over wat bijvoorbeeld het bestuur van de Verenigde Staten doet. Er is in feite geen enkele reden de openbaarheid van documenten geografisch te beperken.
In het verslag wordt echter niet voldoende duidelijk gemaakt of de mogelijk verschillende regels die bij het van kracht worden van deze verordening blijven bestaan, aan de criteria van meer openheid voldoen. Dat is onduidelijk. Het is mogelijk dat er regels van kracht blijven die de openheid beperken. Onder andere op dat punt hebben wij amendementen ingediend. De definitie van een document is ook zeer essentieel. Alleen al daarover zouden wij waarschijnlijk wel een heel jaar kunnen discussiëren en dat is waarschijnlijk ook al gebeurd. Het is van wezenlijk belang dat de instellingen een bepaalde mogelijkheid krijgen een zogeheten eigen interne gedachtegang in praktijk te brengen. Daar moet men echter heel voorzichtig mee zijn, omdat wij op die manier een situatie kunnen creëren waarin de werkdocumenten die tot besluiten leiden, buiten de openbaarheid worden gehouden en dan kan men natuurlijk geen invloed op de besluitvorming meer uitoefenen. Naar mijn mening gaat men in het verslag ook te ver door het recht van zogeheten derde instanties te erkennen om de toegang tot documenten te beperken. Het kan de taak van de Raad en de Commissie zijn om dergelijke beperkingen te verdedigen, maar naar mijn mening is dat niet in het belang van het Parlement en de burgers.
Een lijst van uitzonderingen, zoals mevrouw Maij-Weggen zei, is van essentieel belang en misschien wel het belangrijkste onderdeel van dit werk. Daarmee gaat men duidelijk de goede kant op. Ik wil echter vooral de aandacht vestigen op het volgende: als wij willen dat de burgers in het vervolg de algemene ontwikkeling van het veiligheidsbeleid kunnen volgen, dus de algemene ontwikkeling, dan is de uitzondering met betrekking tot de defensie, de veiligheid en militaire aangelegenheden veel te uitgebreid. Ze moet nader gedefinieerd worden of er moet een schadetoets aan worden toegevoegd.
Mijnheer de Voorzitter, het recht van parlementsleden om geheime documenten te krijgen is een zeer belangrijke zaak, maar kan niet het recht van de burgers op informatie vervangen. Dit verslag moet ook in het Parlement nog verder worden behandeld en ik geloof daarom dat het ook hier nog zal worden verbeterd.

Malmström
Mijnheer de Voorzitter, fundamentele openheid en transparantie voor een democratische wijze van besturen zijn een voorwaarde voor de mogelijkheid voor de burgers om het openbare besluitvormingsproces te volgen en eraan deel te nemen. De mogelijkheid om toegang te krijgen tot openbare documenten zorgt voor meer vertrouwen en legitimiteit, waaraan het de EU op dit moment helaas nogal ontbreekt.
Internationaal onderzoek toont ook een duidelijk verband aan tussen een open wijze van besturen en een lage corruptiegraad. Het verslag-Cashman is dan ook niet het eerste het beste verslag. In dit verslag wordt de kern van een toekomstig Europees openbaarheidsbeginsel vastgesteld, dat wil zeggen het beginsel dat alle documenten openbaar moeten zijn. Er moeten weinig uitzonderingen zijn, die bovendien duidelijk vastgelegd moeten worden. Alle documenten moeten worden geregistreerd. Toetsing dient individueel te geschieden. Afwijzingen dienen te worden gemotiveerd.
Van de kant van de Commissie buitenlandse zaken keren wij ons tegen de gedachte dat documenten op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid automatisch en in hun geheel uitgezonderd moeten worden van openbaarheid. Dat zou onaanvaardbaar zijn. Ook op deze gebieden moet elk document apart worden getoetst. Wij hebben dan ook, als een democratische ontsnappingsmogelijkheid, voorgesteld dat de inhoud van documenten die - na onderzoek - niet kunnen worden afgegeven aan het grote publiek, kan worden meegedeeld aan een beperkt aantal parlementsleden. Het is echter van belang erop te wijzen dat dit voorstel geenszins de ambitie vervangt dat zoveel mogelijk documenten openbaar worden gemaakt voor het grote publiek: voor journalisten, belangenorganisaties en afzonderlijke burgers.
Artikel 255 van het EG-Verdrag gaat over de toegang van de burgers tot documenten. De rechten van de instellingen moeten verder worden uitgewerkt in afzonderlijke bepalingen.
Het verslag-Cashman is de eerste stap op een lange weg naar meer openheid, democratie en vertrouwen bij de burgers. Een gemeenschappelijke richtlijn is noodzakelijk en van belang. Het zal ook zeer veel moeite kosten om de opstelling en de cultuur van de verschillende instellingen zodanig te veranderen dat men inziet dat openheid noodzakelijk, vanzelfsprekend, effectief en democratisch is. Nu wachten wij op de stappen van de Raad.

Theato
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil - net als mevrouw Malmström - benadrukken dat transparantie de basisvoorwaarde is voor democratische controle en participatie van de burgers in het besluitvormingsproces. Transparante procedures bevorderen de legitimiteit, doelmatigheid en een op de burger afgestemd bestuur. Verder zijn zij een doeltreffende bescherming tegen willekeur, machtsmisbruik en corruptie. Dat zijn overwegingen die voor de Commissie begrotingscontrole aanleiding zijn geweest om in deze procedure advies uit te brengen.
Het doet ons genoegen dat we in het verslag het doorslaggevende beginsel terugvinden waarvoor ook wij als Commissie begrotingscontrole sterk pleiten. Dit beginsel luidt: uitzonderingen op de eis van transparantie mogen slechts in uitzonderingsgevallen voorkomen! Daarom is de lange lijst van uitzonderingen die de Commissie op het oog heeft, niet acceptabel. We geven in het belang van de burgers het juiste signaal af door die lijst van uitzonderingen met behulp van amendement 30 radicaal in te korten. Des te spijtiger vind ik het persoonlijk echter dat een dergelijke vereenvoudiging en verheldering slechts op dit weliswaar zeer belangrijke punt gelukt is, maar niet in de verordening in haar geheel.
Helaas was de wens om te anticiperen op alle mogelijke eventualiteiten en een zo compleet en uitgebreid mogelijke regeling op te stellen waarschijnlijk sterker. In plaats van een kortere tekst produceren we dus als puntje bij paaltje komt een langere. Ik vrees dat dit ten koste gaat van de leesbaarheid en de gebruikersvriendelijkheid. Des te belangrijker is het dat de burgers met deze verordening niet aan hun lot worden overgelaten, maar dat de instellingen zorgen voor informatiepunten waartoe belangstellenden zich kunnen wenden en waar ze concrete hulp krijgen bij hun zoektocht naar documenten. Als we willen dat de burgers echt gebruik kunnen maken van hun rechten, hebben we op deze informatiepunten speciaal opgeleide medewerkers nodig die de burgers tijdens hun zoektocht naar informatie als het ware bij de hand kunnen nemen en hen door het gecompliceerde labyrint van instellingen kunnen leiden. Dit geldt ook voor het gebruik van de talen.

Andreasen
Mijnheer de Voorzitter, artikel 255 moet dus geconcretiseerd worden en met het verslag-Cashman gaan we al een stuk in de goede richting, maar nog niet ver genoeg. Toch verdient het werk dat de heer Cashman in dit verslag heeft gestoken, onze waardering. Naar mijn mening is dit een van de belangrijkste verslagen van het jaar. Ook het advies van de Cultuurcommissie gaat verder dan het voorstel van de Commissie. Voor de openbaarheid van bestuur hebben wij ons op de Noordse modellen geïnspireerd, omdat de traditie inzake de inzage van documenten daar reeds lang bestaat. De Cultuurcommissie beschouwde het uiteraard als haar taak te onderstrepen dat de taal van de voorschriften zo helder, duidelijk en verstaanbaar mogelijk moet zijn en wijst er tevens op dat openheid en doorzichtigheid de beste instrumenten zijn om de problemen die door de culturele en taalkundige verschillen tussen de lidstaten op dit gebied ontstaan, op te lossen.
De inzage van documenten is naar mijn mening een belangrijk aspect van het voorlichtings- en communicatiebeleid van de EU. Alle onderzoeken hebben aangetoond dat de afstand tussen de Europese burgers en Brussel groot is en de burgers vinden zelf dat ze te weinig van de EU afweten. Hun kennis over de EU wordt bepaald door het oordeel van de media en specifieke belangengroepen. Vaak voelen de burgers zich machteloos tegenover de instellingen. Nu krijgt de burger echter de mogelijkheid meer te weten te komen over zaken waarin de massamedia en de belangengroepen niet bijzonder geïnteresseerd zijn, zodat hij beter gewapend is om deel te nemen aan het open en democratisch debat dat voor het vertrouwen in de EU zo belangrijk is. Ik hoop dat de Commissie een grote inspanning zal doen om deze wetgeving toe te lichten, ook voor jan met de pet, want de media en de specifieke belangengroepen moeten zelf hun weg vinden naar de documenten die hun belangstelling wekken. Ik hoop ook dat de Raad en de Commissie ons vandaag een positieve behandeling zullen beloven, zodat wij de veranderingen ten gunste van de burgers en het imago van de instellingen zo snel mogelijk in gang kunnen zetten. Op een hoorzitting die de Commissie vrijheden en rechten van de burger in september organiseerde, werd gezegd dat het tien jaar duurt om een cultuuromslag in een bestuurlijke omgeving te bewerkstelligen. We kunnen er dus maar beter vaart mee maken.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, er zijn vele wijze woorden gesproken over de achtergrond van dit verslag. Ik geloof niettemin dat wij erop moeten wijzen dat de zaken op hun kop worden gezet. Het gaat er in dit geval om dat de burgers de macht krijgen om de instellingen te controleren.
In het advies van de Commissie verzoekschriften wordt onder andere gewezen op het belang van registers. Registers zijn van wezenlijk belang als wij geen openbaarheid willen krijgen die neerkomt op openbaarheid voor insiders. Onze parlementaire commissie wil dat de openbaarheid geldt voor alle documenten, ongeacht of ze zijn opgesteld door de instellingen of dat de instellingen ze in hun bezit hebben gekregen. Men kan de instellingen wel bedenktijd geven, maar in dat geval mag niet voor eeuwig en altijd worden uitgesloten dat het document wordt uitgeleend. Als de bedenktijd is verstreken, moeten ook deze documenten kunnen worden beoordeeld.
Wij moeten ook de afweging maken die rapporteur Cashman noemt. Men moet altijd de verschillende belangen tegen elkaar afwegen: het belang van een openbare discussie en het belang van de bescherming van bijvoorbeeld afzonderlijke personen.
Het is ook van belang dat de betrokken partijen rechten hebben. Wij benadrukken dat zij meer rechten moeten hebben dan het grote publiek. Nu gaat het echter om de toegang van het grote publiek, niet van het Parlement, tot documenten. De Commissie verzoekschriften vraagt om kortere wachttijden voordat documenten worden afgegeven. Tijd is macht in onze samenleving.
Wij wijzen ook met nadruk op de belangrijke rol die de Ombudsman heeft gespeeld voor de vorderingen die ondanks alles gemaakt zijn. Ik geloof dat hij ook in de toekomst een belangrijke rol zal spelen. Wij willen ook benadrukken dat het er niet om gaat, nationale regels te harmoniseren. De nationale culturen moeten kunnen voortbestaan, bijvoorbeeld in het land waar ik vandaan kom en waar men ooit het hele openbaarheidsbeginsel met toegang tot documenten heeft uitgevonden.

Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Cashman kan in zeven woorden worden samengevat: macht van de burgers over de bureaucratie. Het recht van het grote publiek op toegang tot de documenten van de EU-instellingen is een van de pijlers bij de bouw van een open en democratische Unie. Toegang tot informatie zorgt ook voor meer effectiviteit. Dit is een duidelijke stap vooruit, in de richting van een Unie met meer openheid en democratie.
Het is verheugend dat het Parlement erin geslaagd is een ruime meerderheid voor meer openheid te krijgen. Ik wil mijn hartelijke dank betuigen aan rapporteur Cashman en aan mevrouw Maij-Weggen voor hun uitstekende samenwerking, die feitelijk heeft gezorgd voor een goed uitgangspunt voor de voortgezette onderhandelingen. En bloc toegepaste uitzonderingen op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid zijn er niet en zullen er ook in de toekomst niet komen.
Het beginsel van toegang tot documenten moet uiteraard alle EU-instellingen en EU-organen omvatten. Het is daarom zeer belangrijk dat er registratie komt, met een register dat de burgers een redelijke mogelijkheid geeft om te zien welke documenten er zijn.
Openbaarheid van documenten moet het allesomvattende en fundamentele hoofdbeginsel zijn, maar moet uiteraard worden aangevuld met bepaalde goed gedefinieerde uitzonderingen. De burgers moeten immers worden beschermd. De Commissie heeft 16 uitzonderingen voorgesteld, wat wij veel te veel vonden. Wij hebben ze daarom gereduceerd tot 6. In elk afzonderlijk geval moeten er eisen gesteld worden aan de motivering waarom een document niet openbaar kan worden gemaakt. Geheimhouding mag ook niet voor onbepaalde tijd worden uitgevaardigd. Zodra de geheimhouding niet langer gemotiveerd is, dient het document uiteraard openbaar te worden gemaakt. Er kunnen immers onderhandelingsstrategieën zijn waarbij men vóór een bijeenkomst behoefte heeft aan geheimhouding van een document, maar als er besluiten zijn genomen, is er misschien geen reden meer om de geheimhouding te handhaven. Het document moet dan toegankelijk worden gemaakt. Tegen alle besluiten inzake geheimhouding moet bovendien beroep kunnen worden aangetekend. Men moet zich kunnen richten tot het Hof van Justitie, de Ombudsman of de verantwoordelijke EU-autoriteit, en het Parlement moet altijd vraagtekens kunnen zetten bij de motivering van de geheimhouding.
Een ander belangrijk beginsel, dat vanaf het begin van het openheidsdebat een van mijn stokpaardjes is geweest, is dat documenten zoveel mogelijk in elektronische vorm op Internet toegankelijk moeten worden gemaakt. Daar heeft het Parlement zich voor uitgesproken en het zal vandaag zeker opnieuw het belang ervan benadrukken; en het is inderdaad belangrijk.
Ik vind dit een zeer goed voorbeeld van Zweedse en Scandinavische invloed op het EU-systeem.

Andersson
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de rapporteurs bedanken voor hun zeer goede werk. Hoe meer openheid er is, hoe minder bureaucratie, hoe minder gelegenheid tot bedrog en fraude, en hoe meer legitimiteit van de instellingen bij de burgers.
Ik zal niet tot in details op het verslag ingaan - men kan natuurlijk altijd meer wensen als het om details gaat - maar ik zal mij beperken tot de grote lijnen. Het voorstel dat nu ter tafel ligt, gaat uit van het beginsel dat alle documenten openbaar moeten zijn. Er zijn veel minder uitzonderingen dan in het voorstel van de Commissie, en de gehandhaafde uitzonderingen zijn veel duidelijker. Het grote publiek krijgt de garantie dat het een zo ruim mogelijke toegang tot documenten heeft, en dit op de meest eenvoudige wijze. Hetzelfde geldt voor burgers in derde landen. Er zal een register op alle documenten worden samengesteld. Een verzoek om toegang tot een document zal relatief snel worden behandeld.
De landen die betere systemen hebben, zullen geen nadelige gevolgen van dit voorstel ondervinden, dat wil zeggen dat ze deze systemen kunnen behouden. Bovendien zal er elk jaar een verslag aan het Parlement worden verstrekt, zodat wij de onderhavige activiteit voortdurend kunnen volgen.
Ik wil ook benadrukken dat aan alle burgers moet worden gegarandeerd dat zij op zoveel manieren als mogelijk toegang tot documenten krijgen. In onze fractie hebben wij zelfs gediscussieerd over de mogelijkheid dat slechtzienden of mensen met een andere handicap documenten kunnen krijgen in een andere vorm dan op schrift. Ik vestig de aandacht op Internet en op andere mogelijkheden die in de toekomst de toegang tot documenten kunnen vergemakkelijken.
Ik wil ter afsluiting zeggen dat wij parlementsleden ons met grote eensgezindheid moeten scharen achter dit veelomvattende voorstel. De problemen liggen namelijk niet bij ons. Het gaat er nu om dat wij in onze onderhandelingen met de Raad en de Commissie een goede resolutie tot stand brengen en tot een goed resultaat komen. Dat is het belangrijkste en dat is ons streven.

Wiebenga
Mijnheer de Voorzitter, openheid en openbaarheid in de Europese Unie staan niet in een goed daglicht. In de beeldvorming van de burger is de Europese Unie een logge ambtenarij die allerlei regelingen achter gesloten deuren zit te bekokstoven. Als parlementariër kan ik dat beeld bevestigen. Vooral de Raad van Ministers is een gesloten bastion. Ook het voorliggende wetsvoorstel van de Europese Commissie stemt niet tot vrolijkheid. Gelukkig is dit Commissievoorstel door de verschillende parlementscommissies fors aangepast mede dankzij de inbreng van een aantal liberale rapporteurs voor advies die zojuist gesproken hebben. Het hoofdbeginsel moet worden dat alle stukken openbaar zijn behoudens uitzondering. Dat is de wil van dit Parlement.
Al met al vindt de ELDR-fractie het voorstel flink verbeterd, maar er kunnen nog meer verbeteringen in worden aangebracht. Ik wijs erop dat de regeling voor de registratie van documenten te ingewikkeld is, dat de uitzonderingsgronden beter kunnen worden geformuleerd en dat ook niet-Europese EU-onderdanen recht hebben op openbaarheid. De bepalingen over de inlichtingenplicht van Commissie en Raad tegenover het Europees Parlement horen in dit wetsvoorstel niet thuis. Het leerstuk van de politieke verantwoordelijkheid moet niet verward worden met de openbaarheidsrechten van de burgers. Ik roep al met al de sociaal-democratische en conservatieve fracties en de andere trouwens natuurlijk ook op om onze amendementen te steunen.
Voorzitter, één woord over de positie van de Europese Commissie, want over de Raad heb ik het al gehad. Over de Europese Commissie hebben mijn fractie en ik onze twijfels. Naar verluidt is deze openbaarheidsregeling nauwelijks in het college ter sprake geweest en is zij tot nu toe daar beschouwd als een vooral ambtelijke aangelegenheid. Ik hoor daar graag de mening van de hier zittende commissaris over. Als dat zo zou zijn dan is dat een misrekening want het gaat hier om de geloofwaardigheid en betrouwbaarheid van de Europese Unie in de ogen van de burger. Ik roep de Europese Commissie op voluit mee te werken aan een goede regeling die is gebaseerd op het beginsel van openbaarheid behoudens uitzondering.

Lagendijk
Voorzitter, mijnheer Cashman, laat er geen misverstand over bestaan, ook mijn fractie vindt dat uw verslag een grote stap voorwaarts is vergeleken bij het verslag van de Commissie. Er zijn minder uitzonderingen en er bestaat de mogelijkheid voor lidstaten om een eigen nationale verdergaande wetgeving te behouden. Maar er zijn ook punten van kritiek. Ik wil er een uitpikken.
Het is de vermelding in uw verslag van het zogenaamde "select committee", de commissie van onderzoek. Let wel, het gaat hier om een "select committee" van het Europees Parlement. Een kleine groep Europese parlementsleden die in de toekomst toegang zou kunnen krijgen tot geheime militaire documenten.
Mijn probleem en het probleem van mijn fractie is dat die regeling voor parlementariërs is opgenomen in een regeling die zou moeten gaan over de toegang van het publiek, van de burger. Het kan toch niet zo zijn, mijnheer Cashman, dat als wij een goede deal voor onszelf eruit slepen als het gaat om toegang tot documenten, wij vervolgens de burger in de kou zouden laten staan op datzelfde punt. Ik herinner u eraan dat gevaar is niet denkbeeldig, want het Europees Parlement heeft besloten om in beroep te gaan tegen het Solana-besluit. Maar heeft er tegelijkertijd bij gezegd dat het doorzetten van die zaak afhankelijk is van de voortgang van de onderhandelingen op het punt van het select committee. Met andere woorden, er wordt in mijn ogen ten onrechte een link gelegd tussen de rechten van parlementariërs en de rechten van het publiek.
Ik zou dan ook een oproep willen doen aan de rapporteurs om elke verwijzing naar rechten van parlementariërs weg te halen uit de regeling die gaat over de toegang van het publiek tot documenten en ik wil alle collega's oproepen om zeer goed in de gaten te houden dat hun belangen niet worden uitgespeeld tegen de belangen van het publiek.

Frahm
Mijnheer de Voorzitter, in dit Parlement is reeds veel gepraat over het dichter bij elkaar brengen van de Unie en de burgers en als we dit werkelijk willen, dan is dit project naar mijn mening doorslaggevend. Het kan ertoe leiden dat de burgers inspraak krijgen en actief deelnemen aan dit interessante spel in plaats van louter toeschouwers of schaakfiguren te zijn. Daarom vind ik het belangrijk dat we ons in dit verslag concentreren op de rechten van de burgers en dit probleem niet verwarren met allerlei andere zaken die met de inzage van documenten te maken hebben, noch met het intern gekibbel over de toegang van het publiek tot documenten in de Raad en de Commissie. Deze keer gaat het om de rechten van de burgers. Ik onderstreep dat wij in elk geval zullen stemmen voor een zo breed mogelijke definitie van het begrip documenten. Tegenwoordig kunnen documenten vele vormen hebben en wij willen de toegang tot zoveel mogelijk soorten van documenten in zoveel mogelijk vormen verzekeren. Dit houdt ook in dat er zo weinig en zo beperkt mogelijke uitzonderingen moeten zijn.
Het is voor mij gewoon onbegrijpelijk dat de regels binnen de communautaire samenwerking beperkter zouden zijn dan die in de lidstaten. Het is toch onaanvaardbaar dat de burgers in de Unie minder rechten inzake de toegang tot documenten zouden hebben dan burgers in de lidstaten. Ik kan niet begrijpen waarom het zoveel gevaarlijker of belangrijker zou zijn dat iets van deze gemeenschap, zoals men de Unie noemt, publiek bekend wordt dan wanneer iets gelijkaardigs vanuit de Zweedse of eventueel Deense regering aan het licht komt. Het is dan ook uiterst belangrijk dat de rechten van de burgers, die in hun eigen lidstaat een goede toegang tot de documenten hebben, niet beknot worden, maar dat de samenwerking juist tot resultaat heeft dat de rechten in de lidstaten nog verbeterd worden en die in de Unie natuurlijk ook. Als wij de rechten van de burgers au sérieux nemen en de Unie echt dichter bij de burgers willen brengen, dan moet er meer zijn dan mooie documenten en grootse toespraken. Dan gaat het om concrete rechten van de burgers.

Turco
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik namens de afgevaardigden van de Lista Bonino rapporteur Cashman danken voor het uitstekende werk dat hij naar ons inzicht verricht heeft. Verder wilde ik erop wijzen dat wij nogal bezorgd zijn over een aantal aspecten, wij vinden dat het recht op toegang tot informatie erkend zou moeten worden als een burgerrecht en als een politiek recht. Om dit politieke en burgerrecht uit te oefenen is er tegenwoordig Internet, dat binnen de Europese instellingen nog steeds een vreemde eend in de bijt is: weliswaar is men inmiddels begonnen gebruik te maken van Internet, maar nog heel wat mogelijkheden worden onbenut gelaten. Internet is iets uitzonderlijks, en vandaag de dag is het vast en zeker het eenvoudigste, het goedkoopste en meest toegankelijke medium. In deze zin zullen wij voor de amendementen stemmen die het gebruik van Internet bevorderen.
Wat specifiek onze bezorgdheid aangaat: deze gaat in de eerste plaats uit naar het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, maar ook naar justitie en binnenlandse zaken. In deze beleidssectoren is er geen sprake van gegarandeerde toegang tot documenten: niet alleen de burgers wordt die toegang ontzegd maar zelfs het Europees Parlement, dat overigens niet eens officieel wordt ingelicht laat staan geraadpleegd over gewichtige documenten.
Onze tweede zorg heeft te maken met de geheimhouding waar de Raad zich achter verstopt bij het nemen van wetgevingsbesluiten. Momenteel is het zo dat de burgers en de leden van het Parlement niet eens te weten mogen komen wat voor standpunten de nationale delegaties binnen de Raad uitdragen en hoe ze stemmen. Als nu de Raad een medewetgevingsorgaan is, een soort Eerste Kamer met wetgevingsbevoegdheid, dan ligt het voor de hand dat de stemming en de werkzaamheden van de Raad openbaar moeten zijn. De burgers hebben immers het recht te weten hoe hun regering heeft gestemd over kwesties van vitaal belang.
Onze derde zorg slaat op de beperkte toegang tot teksten van vergelijkende examens voor personeelswerving in de Unie. Er is inderdaad een schemerzone die allerlei gevallen van discriminatie en wanbestuur in de hand werkt en dat heeft weer een directe weerslag op de kwaliteit van het werk dat de instellingen verrichten.
Wij leden van de Lista Bonino zijn echter ook de mening toegedaan dat men de zaken niet te ver naar de andere kant mag doordrijven: het is niet de bedoeling een overreglementering af te dwingen waarmee ongelimiteerde toegang wordt verzekerd tot informatie of meningen die geen enkele besluitvormingswaarde hebben. Wij zullen er bij onze stemming dus op letten dat er een eerlijk evenwicht wordt gevonden tussen deze twee uitersten.

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, het standpunt van de Commissie inzake de toegang van het publiek tot documenten wordt verduidelijkt in het interne handboek dat de Commissie op 11 oktober aan haar ambtenaren stuurde en waarin ze vertelde hoe ze moeten reageren wanneer leden van dit Parlement inzage in documenten vragen. Op 13 oktober werd dit handboek aan het Parlement gestuurd, maar ik heb het deze nacht voor het eerst gezien. Indien een lid van het Parlement inlichtingen vraagt in het kader van de kwijtingprocedure, hebben de ambtenaren van mevrouw De Palacio de opdracht gekregen dergelijke verzoeken af te wijzen. Slechts één persoon - de voorzitter van de Commissie begrotingscontrole - heeft het recht in het kader van de kwijtingprocedure informatie aan te vragen. In dit intern handboek voor de ambtenaren kan men verder lezen dat wanneer een lid van het Parlement in de pers een interessant artikel vindt en graag het betreffende document wil raadplegen, slechts één lid van het Parlement een verzoek daartoe kan indienen en dat is de Voorzitter van het Parlement. Dit is schandalig, maar het toont aan welke bedoelingen de Commissie met de kaderovereenkomst had. Als de leden van dit Parlement niet eens de gewenste informatie kunnen krijgen, hoe kunnen gewone burgers dat verdorie dan wel? Er zijn dus redenen genoeg voor alle leden om naar hun fracties te gaan ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, transparantie waarborgt een betere deelname van de burgers aan het besluitvormingsproces en een grotere legitimiteit, doelmatigheid en verantwoordelijkheid van het bestuur in een democratisch systeem. Een absolute voorwaarde voor dit systeem is dat de documenten van de Unie voor de burgers zo goed mogelijk toegankelijk zijn. De beoordeling van deze verordening moet in principe positief uitvallen, vooral omdat duidelijk wordt gesteld dat deze verordening zowel betrekking heeft op alle politieke terreinen als op alle instellingen van de Unie.
Er blijft echter één groot pijnpunt bestaan. De lijst van uitzonderingen in artikel 4 kan bij ruime toepassing het doel van deze verordening volledig tenietdoen. Deze lijst wordt gekenmerkt door vaagheid en de daarmee verbonden rechtsonzekerheid voor de burgers. Ik vind het uiterst bedenkelijk dat de toegang tot documenten wordt geweigerd als - en ik citeer uit artikel 4 - "afbreuk zou kunnen worden gedaan aan het doeltreffend functioneren van de instellingen". Dit voorschrift kan de deur wijd openzetten voor willekeur. Het begrip "doeltreffend functioneren van de instellingen" is een vaag begrip dat ook niet in overeenstemming is met de rechtspraak van het EHvJ. Naar de mening van het EHvJ moet bij de beoordeling van de vraag of er toegang moet worden verleend tot een document, een afweging worden gemaakt tussen de belangen van de instelling, de vertrouwelijkheid van het document en het belang van degene die het verzoek indient.
Afbreuk aan het doeltreffend functioneren van de instellingen is niet voldoende rechtvaardiging om de toegang tot documenten te weigeren. Dit voorschrift moet worden geschrapt of ten minste worden aangevuld met de plicht tot belangenafweging. Het doel van deze verordening is optimalisering van de toegang tot de documenten met een zo groot mogelijke inachtneming van het beginsel van openheid. Het voorstel voor de verordening kan slechts aan dit doel beantwoorden wanneer de lijst van uitzonderingen in artikel 4 op zijn minst van zijn scherpe kanten wordt ontdaan.

Dimitrakopoulos
Mijnheer de Voorzitter, in deze zaal vindt vandaag een heel belangrijk en serieus debat plaats, een debat over een van de belangrijkste stukken wetgeving die wij als Parlement moeten behandelen. Hierin gaat het namelijk om de betrekkingen tussen de gewone burger en de instellingen, waarvan de kwintessens gelegen is in de toegangsmogelijkheden van de burger tot instellingen.
Het kader voor dit debat wordt afgebakend door het voorstel van de Europese Commissie ten aanzien waarvan het Europees Parlement met het verslag van collega Cashman, die ik bedank voor zijn uitstekende werk, een standpunt heeft ingenomen. De vraag die hier echter onbeantwoord blijft, is wat er gaande is in de Raad. Tot nu toe hebben wij geen enkel voorstel van de Raad onder ogen gekregen. Wij hebben alleen het radicale, en mijns inziens onaanvaardbare standpunt gezien dat de heer Solana heeft ingenomen over de vraagstukken inzake het gemeenschappelijk buitenlands beleid.
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, ik doe een beroep op u! Laten wij druk uitoefenen op de Raad en hem vragen van gedachten te veranderen. Laten wij met andere woorden voor het verslag-Cashman stemmen!

Lund
Mijnheer de Voorzitter, eerst en vooral dank ik de heer Cashman voor het uitstekend werk dat hij met dit verslag heeft geleverd. Ik vind dat het verslag een krachtig signaal geeft aan de instellingen van de Unie en aan het publiek. Openheid in het wetgevend proces en in het openbaar bestuur vormen de pijlers van een goed werkende democratie. Daarom is het niet voldoende dat een systeem formeel open is. Het moet ook als zodanig ervaren worden. Het voorstel van de Commissie voor een verordening herinnert mij aan het beroemde sprookje van H.C. Andersen over de nieuwe kleren van de keizer. Men zegt het een, maar men doet het ander. Het Europees Parlement moet de rol van het kleine jongetje in het sprookje vervullen. De gewone manier van internationale samenwerking met alle diplomatische gewoontes, waaronder de regel dat alles achter gesloten deuren moet gebeuren, past niet in de moderne samenwerkingsvorm die de EU ontwikkeld heeft.
Wij moeten van deze denkwijze afstappen. Het publiek moet een nagenoeg onbeperkte toegang tot de documenten hebben, met slechts enkele beperkingen. Anders verliezen wij de steun van de bevolking voor de Europese samenwerking. Ik voeg er graag aan toe dat het voorstel van de heer Cashman ook gevolgen zal hebben voor de lidstaten, ook al betreffen de regels alleen de toegang van het publiek tot EU-documenten. In de lidstaten zal men bepaalde documenten niet langer geheim kunnen houden met het gebruikelijke excuus dat het een EU-aangelegenheid betreft. De scepsis van de bevolking ten opzichte van de EU is het gevolg van deze houding, waaraan met het verslag-Cashman een einde zal worden gemaakt. Het is bevorderend voor het vertrouwen van de burgers in de Europese samenwerking.
Om af te ronden wil ik nog zeggen dat het jammer was dat Jens-Peter Bonde het verkeerde document als uitgangspunt voor zijn interventie van vandaag had genomen. Hij had het in elk geval niet over het verslag-Cashman.

Watson
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Cashman voor zijn noeste en geïnspireerde arbeid in de commissie. Vrijheid van informatie en een cultuur van een open en inzichtelijke overheid zijn krachtige mechanismen voor een beter bestuur en voor het uitroeien van corruptie en malversaties.
Aangezien het de heer Prodi was die in januari voorstellen in deze richting aan ons presenteerde, hadden wij gehoopt dat hij hier aanwezig zou zijn om te reageren op dit debat. De Commissie heeft zich tijdens onze beraadslagingen zelfs ongewoon stil gehouden, maar wij zien uit naar de opmerkingen van de commissaris hedenmorgen.
In de Raad heeft de heer Solana een onversaagde poging gewaagd zich te laten kronen tot prins der duisternis. Maar als dit verslag vandaag in stemming is gebracht, staat het Parlement paraat om met de Commissie en de Raad te onderhandelen over een gedragscode die de burger met de ogen zal doen knipperen tegen de felle Straatsburgse zon. Publicatie moet ons uitgangspunt zijn en de bewijslast moet liggen bij diegenen die dat willen tegengaan. Het is grotesk dat in de Europese Unie nationale overheden hun beleid ontwikkelen achter een dichte sluier van geheimhouding. De wet op openbaarheid van bestuur zoals voorzien in artikel 255 zal daar korte metten mee maken.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn dank betuigen aan de rapporteur en aan alle anderen die bij dit verslag betrokken waren. Het is een zeer belangrijk verslag, dat een belangrijk deel uitmaakt van wat wij zouden kunnen aanduiden als het nieuwe openbaarheidsbeginsel van de EU. Daartoe behoren, naast dit wetgevingsvoorstel dat de toegang van de burgers tot documenten regelt, ook de raamovereenkomst tussen de Commissie en het Parlement en andere overeenkomsten, zoals het Solana-besluit. Nu is het moment aangebroken om de EU opener en democratischer te maken. Het zou een grote teleurstelling zijn als wij daarin niet zouden slagen. Het gaat om rechtszekerheid, een effectief bestuur en een effectieve democratie.
Wij moeten bedenken dat dit voorstel dient tot het vastleggen van het recht van de burgers op toegang tot documenten, zonder dat zij überhaupt hoeven te motiveren waarom, of zonder dat zij hoeven aan te tonen dat de documenten hun aangaan. Wij moeten dit niet verwarren met de rol van het Parlement of met toekomstige interinstitutionele overeenkomsten.
Het verslag-Cashman betekent een verbetering van het voorstel van de Commissie, maar naar mijn mening is die verbetering niet voldoende. Wij moeten nog steeds stemmen voor veel van de amendementen die onder andere door de Fractie van De Groenen/Vrije Europese Alliantie en door de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij zijn ingediend. Het amendement inzake een register is van bijzonder groot belang.
Verder moet het recht van de burgers niet worden geïnterpreteerd, maar moeten zij direct recht hebben op toegang tot documenten, om zelf te kunnen uitmaken wat van belang is.

Modrow
Mijnheer de Voorzitter, met het onderhavige verslag zijn we op de goede weg, maar het gaat niet ver genoeg. Bij het publiek wordt tegenwoordig vaak de indruk van goede voorlichting gewekt door grote hoeveelheden glossy brochures onder het volk te verspreiden. Maar de burgers beoordelen de informatie niet op het uiterlijk, maar op inhoud, transparantie en begrijpelijkheid. Het is juist dat met transparantie en openbaarheid fenomenen als corruptie en verspilling sneller voorkomen kunnen worden. Het laatste verslag van de Rekenkamer laat zien hoe dringend noodzakelijk veranderingen zijn.
Ik wil wat zeggen over drie andere aspecten. Ten eerste: democratie berust op participatie van de burgers en moet aanzetten tot handelen. Wat gebeurt er echter wanneer men niet of niet voldoende wordt geïnformeerd, wanneer er een wirwar van voorschriften opdoemt, waarin een Parlementslid niet eens de weg kan vinden, laat staan een normale burger? Het gaat er bij de informatie toch ook om dat de burger zijn eigen belangen in onze beslissingen terugvindt, als het bijvoorbeeld om stimuleringsprojecten of andere zaken gaat.
Ten tweede worden de documenten vaak opgesteld in een taal die een jurist niet eens begrijpt, laat staan een burger.
En ten slotte is de aangewezen geheimhouding zelfs voor de leden van het Parlement zo groot dat veel feiten die we tenslotte ook nodig hebben voor onze eigen besluitvorming, zo verborgen blijven dat men ...
(Technische storing)

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, de veelgehoorde retoriek van het Europa van de burger is niet terug te vinden in de restrictieve toegangsregels voor documenten die Commissie en Raad voorstellen. Willen deze instellingen de burger eigenlijk wel bij Europa betrekken? Uit hun houding blijkt eerder een keuze voor centralisatie van macht. Waarom is gekozen voor een verordening? Het gaat toch om documenten van de instellingen? En waarom zijn de toegangsuitzonderingen zo breed geformuleerd?
Zeker nu in de Raad geen unanimiteit vereist is, ligt de enige mogelijkheid tot bijsturing bij het Parlement. Gelukkig is met het verslag-Cashman/Maij-Weggen getracht een document op te stellen, waarin het recht op toegang van burgers tot documenten geregeld is en niet het recht van instellingen om restricties vast te stellen.
Maar ook het Parlement ontsnapt niet aan machtsspelletjes. Zo bevat het verslag amendementen over het recht van de instellingen om documenten te classificeren als geheim dan wel openbaar, amendementen die vooral zijn gericht op vergroting van eigen invloed. Maar hoort dit onderwerp feitelijk thuis in een verordening over het recht van burgers op toegang tot documenten? De regeldrift van het Parlement die blijkt uit de vele amendementen, leidt bovendien tot het ontstaan van een moeilijk toepasbare regeling. En dat terwijl transparantie en openheid, noodzakelijk om de betrokkenheid van burgers te waarborgen, juist het best worden gediend met een heldere, eenvoudige regeling. Daar horen zeker wij als Parlement ons aan te houden.

Gemelli
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Cashman danken voor zijn verslag, dat is aangevuld met de adviezen van de leden Maij-Weggen, Hautala, Malmström, Theato, Thors en Andreasen. Ik denk echter dat de heer Cashman doelt op alle instellingen behalve de Raad, want de Raad is een zwart gat in deze Europese Unie, de Raad is de grote onbekende die buiten het universum staat. Ik vind dat men een stap vooruit heeft gezet naar toepassing van het recht van de burger op informatie en kennis. Waarschijnlijk zal het met elektronische middelen lukken de burger deze kans op informatie te geven, doordat een en ander automatisch gaat zonder dat men per se aanspraak hoeft te maken op een wettig belang daarnaar te vragen. Ik vind bovendien dat men zou moeten proberen, zoals de Commissie verzoekschriften en de Ombudsman bepleiten, om de nodige bekendheid te geven aan de institutionele en bureaucratische passages van voorstellen en maatregelen. Zo kan tevens worden uitgemaakt wie waar verantwoordelijk is - hetgeen hoe dan ook altijd bij het bestuur ligt - zonder dat die verantwoordelijkheid in stukjes wordt opgedeeld.
Ik had het over verantwoordelijkheid, want ik vind dat de burgers via de nodige informatie beschermd moeten worden tegen de misstappen van het overheidsbestuur. Als het daar niet om was, dan zou hier alleen maar sprake zijn van een verlangen naar kennis. Maar juist met het oog op het recht van de burger zich af te schermen tegen wanbestuur van de overheid, wordt informatie een noodzaak.
Dan nog een laatste punt: er kan geen sprake zijn van recht op informatie, dus het recht van de burger om beschermd te worden tegen fouten van het overheidsbestuur, als er geen eenvoudiger, meer begrijpelijke procedures komen, als de procedures qua aantal en soort niet gereduceerd worden. Gecompliceerde procedures staan haaks op het begrip transparantie, ongeacht of de burgers er bekend mee zijn, en vormen een verloochening van de relatie burger/instelling, terwijl die relatie juist een middel moet zijn om de levenskwaliteit van de burger te verbeteren.

Martin, Hans-Peter
Mijnheer de Voorzitter, ten eerste mijn hartelijke dank aan rapporteur Michael Cashman en aan al degenen die een bijdrage hebben geleverd aan dit verslag. Transparantie was tot nu toe nauwelijks meer dan een misbruikte slogan als het om de doorzichtigheid van de activiteiten in de EU-instellingen ging. Het verslag-Cashman met zijn eisen is een eerste waardevolle stap voorwaarts, maar, naar mijn mening, ook niet meer dan dat. Wij Parlementsleden zouden meer moed moeten hebben. We zullen een Europees transparantie-initiatief in het leven roepen, afgekort ETI genaamd, dat boven de partijen en de parlementen staat. Dit initiatief zal bestaan uit Europarlementariërs, uit nationale parlementariërs, maar ook uit vertegenwoordigers van de media, omdat het de bedoeling is dat wij ons gezamenlijk weren tegen de onhoudbare geheimhoudingspraktijken van de EU-instellingen. Daarbij gaat het niet alleen om het beginsel van de onbegrensde toegang tot alle documenten, maar het is uiteraard ook van belang dat we er eindelijk in slagen om de deuren bij Raadszittingen te openen, zodat de Raad in de toekomst niet meer à la Metternich in het geheim stilletjes beslissingen velt en daarna dan een goedkoop Brussels-bashing kan gaan bedrijven.
Juist de vertegenwoordigers van de media zijn van harte uitgenodigd om ons Parlementsleden te steunen en samen naspeuringen te verrichten, zodat we alles ontdekken wat de burger wil en moet weten. Morgen al zal er in Londen een bijeenkomst plaatsvinden. We zullen de Britse minister van Buitenlandse Zaken en de minister van Wetenschappen om begrip vragen en het weekend daarna zal de Europese Raad van Kunstenaars in Madrid bijeenkomen en ook daar zal het ETI een centrale plaats innemen op de agenda.
Ons voorbeeld voor dit alles is de Amerikaanse Freedom of Information Act en de transparantie zoals die in Zweden in de praktijk wordt gebracht. Het is geen toeval dat hier bijna alleen Scandinaviërs hebben gesproken en uit Duitsland en Italië maar heel weinig te horen was en uit Frankrijk - geloof ik - helemaal niets, in ieder geval tot nu toe niet. Het komt goed uit dat de Zweden komend jaar het voorzitterschap van de Raad op zich zullen nemen en misschien kunnen zij dan nog een aanzienlijk duidelijker signaal afgeven. We hebben in ieder geval een nieuw tijdperk van Verlichting nodig en het is een grote kans voor ons als Parlementariërs om hier echt ons ware gezicht te laten zien.

Korhola
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Cashman bedanken voor zijn goede werk. Hij is echter niet de enige die ik wil bedanken; ook mevrouw Hanja Maij-Weggen van de PPE-DE-fractie, die via de versterkte Hughes-procedure de tweede rapporteur is, moet hartelijk worden bedankt. Ik ben verheugd dat zij in deze zaak goed en succesvol hebben samengewerkt.
Transparantie en democratie zijn belangrijke waarden in ons werk en die kunnen worden gerealiseerd als men registers over bestaande informatie, ook de geheime verklaarde informatie, verplicht stelt. Dat is een beginsel dat ik in mijn eigen verslag over de toegang tot informatie over het milieu als uitgangspunt heb genomen. Het is ook van belang dat de burgers te horen krijgen wanneer een document dat op het moment van aanvraag vanwege onvolledigheid of vertrouwelijkheid nog niet openbaar is, verkrijgbaar zal zijn.
Ik wil de aandacht vestigen op een zaak die betrekking heeft op de openbaarheid van informatie die in handen is van eenheden die onder de Commissie vallen of door de EU-instellingen zijn opgericht. Dergelijke eenheden zijn bijvoorbeeld het Europees Milieuagentschap in Kopenhagen en het zeer binnenkort op te richten agentschap voor de voedselveiligheid. De documenten van die eenheden moeten natuurlijk eenduidig onder de regelgeving inzake openbaarheid vallen. Ik vind de door de heer Cashman gekozen techniek echter niet goed. Het opsommen van de eenheden in aparte bijlagen is technisch onhandig, aangezien er nieuwe eenheden worden opgericht en andere worden hervormd. Het zou beter zijn in de paragrafen zelf regels te creëren die alle eenheden verplichten hun documenten te publiceren en registers daarover op te stellen.
Ten tweede wil ik wijzen op de uitzonderingen. Het vastleggen van uitzonderingen is een nogal gevoelige zaak, want ook een goed verslag en een grote toename van transparantie wordt in de hoofden van de burgers gemakkelijk overschaduwd door een onhandige regelgeving inzake uitzonderingen. Natuurlijk moet er eindelijk een besluit worden genomen over de openbaarheid inzake het werk van de Raad. Uitzonderingen mogen de Raad niet de mogelijkheid geven zich daarachter te blijven verschuilen. Het is echter net zo belangrijk de aan paranoia grenzende houding van de burgers te veranderen die bijvoorbeeld wordt gevoed door de overdreven geheimzinnigheid rondom documenten over de veiligheid en de defensie. Het is in feite ook in het belang van de veiligheid dat de burgers de mogelijkheid hebben via feiten en documenten te beoordelen hoeveel vertrouwen zij in de Europese defensie hebben.

Myller
Mijnheer de Voorzitter, wij bevinden ons nu in een situatie waarin wij daadwerkelijk kunnen zeggen dat wij stappen nemen in de richting die al jarenlang wordt geëist en waarvan de beginselen in het Verdrag van Amsterdam werden aanvaard. Transparantie moet de basispijler worden van alle werkzaamheden van de Europese Unie. Het recht op toegang tot documenten is op zich echter nog niet genoeg om die transparantie te realiseren. Wij moeten ervoor zorgen dat de werkzaamheden van alle instellingen zijn gebaseerd op transparantie, duidelijkheid en begrijpelijkheid, en dat houdt in dat de structuren van de besluitvorming duidelijk zichtbaar moeten zijn. Daarbij moet men bureaucratie vermijden. De termijnen die aan de publicatie van documenten worden gesteld, moeten uiterste termijnen zijn, omdat in normale omstandigheden de burgers vanzelfsprekend toegang tot documenten hebben.
Ik vind het ook zeer belangrijk dat in dit verslag een jaarlijkse controle wordt voorgesteld, omdat men bij een jaarlijkse controle grondig de lijsten door kan nemen van documenten die niet gepubliceerd konden worden. In die fase bestaat dan de mogelijkheid ook op politieke gronden na te gaan of de beweegredenen voor geheimhouding van documenten doelmatig zijn geweest. Ik hoop dat het verslag hier in het Parlement goed wordt ontvangen.

Van den Berg
Voorzitter, er ligt een gapende kloof tussen de standpunten van het Parlement en de standpunten van de Raad en de Commissie. Deze kloof symboliseert de afstand tussen de Europese Unie en haar burgers. Onze bevolking ziet Europa als ondemocratisch, een plek waar achter gesloten deuren besluiten worden genomen. De kloof wordt ook een democratisch gat in Europa. Informatie-uitwisseling is tenslotte een essentieel fundament van de moderne democratie dat door publiek debat, media en publieke controle en inbreng van maatschappelijke organisaties wordt gevoed. Onze voorstellen hier in het Parlement overbruggen deze afstand. Ik wil meteen benadrukken dat de grote meerderheid van het Parlement de voorstellen steunt, inclusief onze collega's uit landen die misschien in hun eigen land minder die traditie van openheid kennen. Ik zie deze eensgezindheid binnen ons gehele Parlement als een grote prestatie waarmee het Europees Parlement aantoont dat dit een Europa-breed gevecht voor de Europese democratie is geworden.
Ik concludeer dat de Raad in juli een ernstige fout heeft gemaakt door alle documenten over militaire zaken categorisch geheim te verklaren. Dit besluit symboliseert de weg die nog moet worden afgelegd voordat we in Europa daadwerkelijk een democratisch gecontroleerd veiligheids- en defensiebeleid kennen. Het Europees Parlement vraagt dan ook dat in de toekomst het Europees veiligheids- en defensiebeleid wordt ingebed in de structuren van de Europese Commissie. Eerst moet nu het onverteerbare besluit van de Raad worden aangepakt. Natuurlijk erkent het Europees Parlement de noodzaak van geheimhouding van bepaalde militaire zaken, maar dan wel op basis van de beoordeling van de inhoud van ieder afzonderlijk document aan de hand van controleerbare criteria en procedures. Parlementaire controle op geheime documenten kan vervolgens plaatsvinden via een select committee van het Europees Parlement.
Voorzitter, toegang tot documenten is van fundamenteel belang voor onze Europese democratie. De Raad en de Commissie moeten in de komende weken in onderhandelingen vergaand over de brug komen. Zo niet, dan zal de sociaal-democratische fractie samen met andere dit informatierecht bij wet trachten af te dwingen.

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, ten eerste stemt het mij tot voldoening dat ik hier voor de geachte afgevaardigden het standpunt van de Commissie betreffende de door de verschillende commissies ingediende amendementen op het voorstel voor een verordening mag uiteenzetten. Wij zijn het er overigens allen over eens dat de onderhavige verordening met het oog op de democratie en de voortgang van onze samenleving een fundamentele rol speelt.
Bovendien wil ik hier mijn of liever gezegd onze enorme waardering uitspreken voor de inspanningen van de rapporteur, de heer Cashman, en de auteur van het voorstel, mevrouw Maij-Weggen, om dit verslag in zulk een korte tijdspanne voor te leggen. Conform artikel 255 van het Verdrag dient de verordening vóór 1 mei 2001 te worden aangenomen, dat wil zeggen twee jaar na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam.
Voordat ik ons standpunt uiteenzet, wil ik u erop attenderen dat de Commissie haar voorstel heeft opgemaakt op basis van onze ervaring met de vrijwillige gedragscode van de voorbije zes jaar en de toepassing van deze code enerzijds en de analyse van de wetgeving van de lidstaten anderzijds. Sommige landen zijn immers bijzonder vertrouwd met het verlenen van openbare toegang tot documenten.
Het Verdrag verleent de burgers het recht op toegang tot de documenten van de Europese instellingen overeenkomstig bepaalde beginselen en voorwaarden. Zoals blijkt uit het voorstel is de Commissie van oordeel dat een betere toegang tot documenten de participatie van de burgers in het besluitvormingsproces zal bevorderen en de legitimiteit, de efficiëntie en de verantwoordelijkheid van de overheden binnen het democratisch systeem zal verhogen. Daarom is openheid het basisbeginsel, ofschoon ook de verdediging van het algemeen belang en de eerbiediging van een aantal bijzondere bescherming genietende rechten moeten worden gegarandeerd. Dat is het wezenlijke evenwicht dat wij moeten nastreven.
Onze wetgeving zal tevens een ander niet minder belangrijk evenwicht moeten handhaven: het evenwicht tussen de drie in het Verdrag van Amsterdam bedoelde instellingen. Dit neemt uiteraard niet weg dat ook de overige instellingen er goed aan zouden doen de verordening te onderschrijven zodra deze wordt aangenomen. In de toespraak die Commissievoorzitter Prodi op 3 oktober hier voor het Parlement heeft gehouden, heeft hij gewag gemaakt van de institutionele driehoek. Hij heeft toen onderstreept dat in een op toezicht en evenwicht gebaseerd Europees systeem de feilloze werking van elk van de instellingen het algemeen belang ten goede komt. Aangezien voor elke instelling een specifieke taak is weggelegd, spreekt het vanzelf dat ook hun behoeften en verplichtingen verschillen.
Dankzij het verslag van de heer Cashman weten wij nu duidelijk welke de prioriteiten van het Parlement zijn. De Raad heeft echter ten aanzien van een aantal belangrijke bepalingen van het voorstel nog geen definitief standpunt ingenomen. Daar wij hierover momenteel in het ongewisse verkeren, ziet de Commissie zich ertoe genoodzaakt in deze fase van de procedure slechts een algemeen standpunt te formuleren. Er zijn immers verschillende amendementen die wij niet kunnen onderschrijven zonder vooruit te lopen op de toekomstige onderhandelingen en een definitief standpunt terzake.
De Commissie stelt met voldoening vast dat het Europees Parlement op velerlei punten met de voorgestelde benadering akkoord gaat. Sterker nog, de amendementen berusten doorgaans niet op principiële problemen. Wij zouden evenwel dieper moeten ingaan op de toepassingsmogelijkheden en de praktijk, daar openheid, transparantie en openbare toegang tot documenten uitingen zijn van een houding die wij in onze respectieve diensten moeten bevorderen en bewerkstelligen.
Ik denk dat vele voorstanders van maximale doorzichtigheid en de daarmee gepaard gaande verhoogde doelmatigheid van de instellingen - ik ben een van hen - enkele jaren geleden verbaasd opkeken toen bleek dat een lidstaat die op dit vlak model placht te staan gedurende verscheidene jaren het toonbeeld was geweest van maximale onduidelijkheid en minimale transparantie, met name ten aanzien van bepaalde bevolkingsgroepen. Dit bewijst dat niemand volmaakt is en dat wij onze krachten moeten bundelen om dit soort situaties te voorkomen.
Nu zou ik met uw welnemen enkele problemen willen aansnijden die de Commissie er op dit moment van weerhouden bepaalde amendementen aan te nemen. Een van die problemen is het vereiste evenwicht tussen openheid en doelmatigheid. Ik bedoel hiermee met name de teksten voor intern gebruik en de ontwerpprojecten en voorbereidende discussiestukken die uitsluitend voor intern gebruik van de diensten van de instellingen bestemd zijn. Alle nationale wetgevingen terzake sluiten deze documenten uit. Door de instellingen ertoe te verplichten deze interne nota's bekend te maken zullen wij de burgers in vele gevallen alleen maar in verwarring brengen. Zoals een van u terecht heeft opgemerkt, staan wij hier voor een paradox aangezien gebrek aan informatie meer dan eens het gevolg is van overdaad van informatie. Gelet hierop ben ik van oordeel dat de toegang tot voorbereidende documenten geen relevante informatieve waarde heeft. Op die manier zouden wij bovendien de creativiteit fnuiken en in de instellingen louter bureaucratische praktijken bevorderen. Ik geloof dat dit juist het tegengestelde is van wat de instellingen nastreven.
Ik moet toegeven dat de grote uitdaging van de onderhavige verordening schuilgaat in de definitie van wat precies onder documenten moet worden verstaan. Ik denk dat wij ons in dit opzicht vooralsnog moeten blijven inspannen om een gemeenschappelijke definitie op te stellen die de goedkeuring van alle instellingen wegdraagt. Ofschoon ik hier vandaag de amendementen op de artikelen 3 en 4, dat wil zeggen de amendementen 28 en 30, niet kan steunen, betekent dat geenszins dat de discussie hierover moet worden stopgezet. Het is immers een punt waarop wij vooruitgang moeten boeken.
Ook de behandeling van de inkomende of door derden opgestelde documenten zorgt voor problemen. De instellingen hebben op dit vlak geen ervaring aangezien het huidige systeem enkel de door de instellingen zelf ingediende documenten in aanmerking neemt. Het voorstel van de Commissie betreffende documenten van derden houdt rekening met de bepalingen van de laatste intergouvernementele conferentie, met name met verklaring nummer 35 van het Verdrag van Amsterdam, waar wij niet onderuit kunnen. Conform hiermee is het aan de instellingen en aan de derde personen om te beslissen of deze documenten al dan niet mogen worden verspreid.
De amendementen van het Parlement keren deze rollen gewoon om. Daarom zijn wij van oordeel dat dit thema dieper moet worden uitgewerkt en dat het voorstel voor een nieuw artikel 4 quater, amendement 36, nog niet voldoende doordacht is om op de steun van de Commissie te kunnen rekenen.
Verder hebben wij ten overstaan van sommige andere amendementen tijd nodig om de gevolgen en de doelmatigheid van het voorstel te evalueren. We moeten er tevens voor zorgen dat de opgenomen procedures geen bureaucratische beslommeringen in het leven roepen, maar daarentegen werkelijk voor alle burgers toegankelijk zijn. Hier horen bijvoorbeeld amendementen thuis die betrekking hebben op maatregelen waartoe via een interinstitutioneel akkoord moet worden besloten, dat wil zeggen de amendementen 34, 45 en 48.
Zoals ik al zei, dragen sommige amendementen in principe onze goedkeuring weg, ofschoon zij vanuit technisch en administratief oogpunt nog enig gezamenlijk overleg vergen. Dit is bijvoorbeeld het geval met de amendementen betreffende de classificatie en registratie van documenten. De Commissie beschikt reeds sinds tientallen jaren over een classificatiesysteem voor documenten. Met het beginsel dat de documenten aan een classificatiesysteem moeten worden onderworpen, hebben wij derhalve geen enkel probleem. Er is echter geen discussie gevoerd over het feit of de verschillende instellingen al dan niet identieke classificatiecriteria moeten handhaven.
In deze fase van de wetgevingsprocedure is het voorbarig om, zoals in amendement 29 wordt gesuggereerd, een standpunt in te nemen omtrent de vraag of een rechtstreeks verband tussen classificatie en toegang tot documenten al dan niet wenselijk is en of de onderhavige verordening te dien einde een gepaste regelgeving moet bevatten. Het verband dat in de amendementen wordt gelegd tussen regelgeving inzake classificatie en regelgeving inzake de inhoud van het register belet ons in deze fase amendement 46 betreffende het register aan te nemen.
Ik wil hier overigens onderstrepen dat de Commissie de volgende amendementen in principe nagenoeg volledig kan aanvaarden: 9, 18, 21 gedeeltelijk, 23, 25, 26.1, 28 f, 35, 38, 40.1, 40.6, 41.1, 42, 43.1, 47, 49 en 52. Bovendien is de Commissie van oordeel dat wij, op voorwaarde van enige wijzigingen, een overeenkomst kunnen bereiken over de amendementen 11, 12, 40.4, 40.7, 43.2, 47, 48.4, 50.1 en 50.2. Misschien zelfs over de amendementen 63, 66.2, 73.1, 74.2, het laatste gedeelte van amendement 75 en amendement 78.2.
Ofschoon de Commissie hier vandaag alleen maar algemene positieve beschouwingen over een beperkt aantal aspecten kan formuleren en wij ons geheel niet of slechts in voorzichtige bewoordingen over andere amendementen kunnen uitspreken, betekent dit geenszins dat wij niet bereid zijn een debat te openen, overleg te plegen en punten van overeenkomst tussen de drie instellingen te zoeken. Wij hopen dat de wederzijdse samenwerking ons in de gelegenheid zal stellen deze verordening in de maand mei aan te nemen.
Ik dank de rapporteurs die aan dit document hebben meegewerkt nogmaals voor hun inzet.

De Voorzitter
Ik dank u zeer, mevrouw de commissaris.

Poos
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag een motie van orde willen indienen of in ieder geval een beroep op het Reglement willen doen. Zojuist hebben we commissaris de Palacio gehoord, die in sneltreinvaart een groot aantal amendementen heeft genoemd die voor de Commissie aanvaardbaar zijn en een aantal andere die naar haar oordeel door ons verworpen zouden moeten worden. Zou het niet mogelijk zijn hiervan een schriftelijk overzicht te krijgen? We moeten immers over tien minuten stemmen, en niemand heeft de tijd gehad om op schrift bij te houden welke amendementen mevrouw de commissaris genoemd heeft. Ik maak deze opmerking omdat de hier aanwezige commissaris eigenlijk altijd mondeling de stemadviezen van de Commissie kenbaar maakt; ons wordt geen enkel schriftelijk document ter beschikking gesteld. Ik zou graag zien dat de Commissie nu, maar ook in de toekomst, haar aanbevelingen schriftelijk aan de afgevaardigden doet toekomen.

Cashman
Ik kan het helaas niet eens zijn met mijn collega de heer Poos. Het is niet aan de Commissie om fracties te vertellen welke besluiten zij moeten nemen ten aanzien van de amendementen die door de verschillende fracties zijn ingediend en daarom moet de commissaris ook niet in zo'n lastig parket worden gebracht.

Goebbels
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het woord gevraagd om dezelfde opmerking te maken als de heer Poos. De heer Cashman heeft natuurlijk gelijk als hij stelt dat de Commissie niet behoort uit te maken welk standpunt de fracties dienen in te nemen in de plenaire vergadering. Toch zijn er ook afgevaardigden die nu en dan wel degelijk vertrouwen hebben in de wijsheid van de Commissie, en ik ben er daar één van. Soms zou ik graag overeenkomstig de aanwijzingen van de Commissie willen stemmen, maar daarvoor is het inderdaad nodig dat wij als afgevaardigden een overzicht krijgen van de amendementen waarmee de Commissie wel kan instemmen alsmede een overzicht van de amendementen waarmee ze niet wil instemmen. Het is vervolgens aan de afgevaardigden, die natuurlijk naar eer en geweten een stem uitbrengen, om hun standpunt te bepalen ten aanzien van de aanwijzingen van de Commissie.

Maij-Weggen
Voorzitter, ik wil aansluiten bij de heer Cashman dat op dit moment het proces van parlementaire besluitvorming plaatsvindt. Ik heb de Commissie, die ik trouwens zeer dank voor een grote mate van tegemoetkomendheid want dat kunnen we wel vaststellen, ook horen zeggen dat ze op bepaalde onderdelen nog geen uitsluitsel kan geven. Dat is natuurlijk een hele belangrijke opmerking. Die zal ook denk ik consequenties hebben voor straks. Maar juist omdat de Commissie op onderdelen - ik zie de Commissie ook knikken - nog geen echt uitsluitsel kan geven, is het ook een beetje gevaarlijk om dingen nu al zwart op wit te zetten, want dan gaan ze een eigen leven leiden. Dus ik zou eigenlijk op dit moment willen vragen of het Parlement in zekere zin nog onafhankelijk van de positie van de Commissie zijn eigen besluitvorming voort kan zetten en dan kunnen we zien hoe de rapporteurs verder met de Commissie kunnen overleggen om te komen tot een definitieve houding. Dat lijkt me een betere volgorde.

De Voorzitter
 Ik neem kennis van de hier geuite meningen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt plaats om 12.00 uur.

Verwelkoming
De Voorzitter
Collega's, het is mij een genoegen in het Europees Parlement de door de heer Louis Galea geleide Delegatie van het Huis van Afgevaardigden van de Republiek Malta in de Gemengde Parlementaire Commissie Europese Unie-Malta te verwelkomen.
De Gemengde Parlementaire Commissie EU-Malta hield vandaag en gisteren hier in Straatsburg haar 14de bijeenkomst en spitste haar beraadslagingen toe op
de toetredingsonderhandelingen EU-Malta op basis van het periodiek verslag van de Europese Commissie over de vorderingen van Malta op weg naar toetreding, dat in november 2000 zoals bekend werd gepubliceerd.
De Gemengde Parlementaire Commissie werd over de jongste ontwikkelingen geïnformeerd door de Europese Commissie, de fungerend voorzitter van de Raad van de Europese Unie en door de regering van de Republiek Malta.
Ik zou hier op de sleutelrol willen wijzen die de Gemengde Parlementaire Commissie EU-Malta bij de lopende onderhandelingen op weg naar het EU-lidmaatschap van de Republiek Malta speelt.
Namens het Europees Parlement hoop ik dat uw bijeenkomst hier in Straatsburg geslaagd en productief is geweest en wens ik u een behouden terugreis toe. U bent welkom.

Eigen vermogen van kredietinstellingen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van mevrouw Villiers (A5-0282/2000), namens de Economische en Monetaire Commissie, over de beoordeling van richtlijn 89/299/EEG betreffende het eigen vermogen van kredietinstellingen (2000/2207(INI)).

Villiers
Als een bank failliet gaat, dan heeft dat verdergaande gevolgen dan bij een faillissement van willekeurig welk ander bedrijf, omdat het spaargeld van mensen in het geding komt en de stabiliteit van het financiële systeem in gevaar kan komen. Daarom bestaat er bijzondere regelgeving om ervoor te zorgen dat banken solvent blijven en kunnen overleven en niet failliet gaan, en deze regelgeving is opgesteld om spaarders te beschermen en om de financiële stabiliteit te bewaken.
Die wordt mondiaal overeengekomen in Bazel, maar het huidige kader voldoet niet aan de eisen van deze tijd, omdat het altijd dezelfde kapitaalreserves verplicht stelt. Voor een breed scala aan verschillende risico's moet een gelijke hoeveelheid geld opzij worden gezet. Daarmee worden banken aangemoedigd om hogere risico's te nemen omdat dit betekent dat een bank kan gaan voor een hogere premie op dezelfde verplichte kapitaalheffingen. Het nieuwe voorstel van de Commissie, dat de Economische en Monetaire Commissie in grote lijnen van harte steunt, houdt in dat hoe lager het risico, des te lager de verplichte heffing. Dat betekent dat banken worden aangemoedigd en beloond voor het minimaliseren van risico's en het in stand houden van de benodigde kapitaalreserves ten opzichte van hun uitstaande verplichtingen.
In ons verslag namens de Economische en Monetaire Commissie stellen wij een aantal politieke eisen. Ten eerste, dat in de nieuwe regelgeving rekening wordt gehouden met de diversiteit van de bank- en investeringssector in de Europese Unie. Deze regelgeving is van toepassing op vele duizenden kleine en grote banken en investeerders en moet toegesneden zijn op al hun noden. De regelgeving moet zo eenvoudig mogelijk toe te passen zijn door deze instellingen. Wij bewegen ons in de richting van een meer verfijnd systeem. Dat hoeft geen meer bureaucratisch en ingewikkeld systeem te zijn.
Binnen de commissie hebben we met enige terughoudendheid de rol aanvaard die de Commissie wil toebedelen aan externe noteringen, met het voorbehoud dat dit een rol is met beperkingen - waarvan de belangrijkste zijn dat kleine bedrijven geen notering behoeven en dat bedrijven zonder notering daar geen nadeel van mogen ondervinden. Desondanks zijn wij van mening dat het belangrijk is om aan te geven dat de interne kredietscore van banken en interne noteringsystemen het hart moeten vormen van het nieuwe kader. Zij vormen de beste grondslag om een risicogevoelig kader op te baseren voor een groot deel van de bancaire sector, alsmede hun cliënten en kleine bedrijven.
Wij zijn blij met de versterkte status die is toegekend aan risicobeperking, in het bijzonder het onderpand dat door kleine bedrijven mag worden aangeboden. Wij kunnen ons er ook mee verenigen dat er op de lange termijn vermoedelijk behoefte bestaat aan een nieuwe heffing voor andere risico's, maar daarbij willen we duidelijk stellen dat een dergelijke heffing niet moet worden ingesteld tot er een geschikte methode is om die andere risico's te bepalen.
We aanvaarden ook dat regelgevende instanties de bevoegdheid moeten krijgen om bijzondere en aanvullende heffingen op te leggen aan bepaalde banken. Het nieuwe kader stelt veel vertrouwen bij banken. We geven hun geen toestemming om hun eigen kapitaalheffingen te bepalen, maar daar zouden we wel verdacht dicht bij in de buurt komen als we hun interne systemen niet goed in de gaten zouden houden. Daarom moeten toezichthouders kunnen beschikken over de aanvullende bevoegdheden om individuele heffingen op te leggen om ervoor te zorgen dat individuele banken zich aan de regels houden.
Tot slot, en dat is het meest omstreden, heeft de Economische en Monetaire Commissie dringend opgeroepen om gebruik te maken van een versnelde procedure om deze wetgeving ten uitvoer te leggen. Er zijn amendementen ingediend die een meer behoedzame benadering voorstaan, maar wat ons allemaal verenigt, is de wetenschap dat de laatste keer dat er een Bazel-akkoord werd gesloten, het de Verenigde Staten drie maanden kostte om dit uit te voeren, terwijl de Europese Unie er meer dan drie jaar over deed. Dat betekende niet alleen drie jaar waarin banken in de Europese Unie een ernstig concurrentienadeel ondervonden, maar ook drie jaar waarin de Europese consument een modern, geavanceerd regelgevend kader werd onthouden.
We moeten onszelf als wetgevende macht indringende vragen stellen of we wel doen wat het beste is voor de mensen die ons hebben verkozen als onze wet- en regelgeving al achterhaald is voor die kunnen worden opgenomen in het wetboek. We moeten alle mogelijkheden in beschouwing nemen, wederzijdse erkenning, versnelde procedures en andere procedures incluis, omdat het gevaarlijk is om regelgeving op te stellen voor de markt van gisteren. En dat is wat we doen, tenzij we onze procedures herzien.
Waar we voor moeten zorgen, is dat we kunnen beschikken over wetgeving die flexibel is; dat we een manier vinden om die snel te implementeren; dat we een manier vinden om die snel en eenvoudig aan te passen aan nieuwe ontwikkelingen; dat we een manier vinden om te zorgen voor eensluidendheid in de verschillende lidstaten; en dat nieuwe procedures die worden ingesteld onderworpen zijn aan de vereiste democratische controle.
Ik wil een beroep doen op de heer Bolkestein, hier vandaag aanwezig, om met voorstellen te komen waarover het Parlement zich kan beraden om aan deze cruciale behoeften tegemoet te komen. Ze zijn van vitaal belang voor een gezonde financiële-dienstensector in de Europese Unie.

STEMMING
 over BSE en het verbod op diermeel in diervoeding

(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0321/2000) van de heer Blokland over de door het bemiddelingscomité, het Europees Parlement en de Raad goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst betreffende de verbranding van afval (C5-0371/2000 - 1998/0289(COD))
(Het Parlement keurt de gemeenschappelijke ontwerptekst goed)
Verslag (A5-0307/2000) van mevrouw Figueiredo over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma ter aanmoediging van samenwerking tussen de lidstaten ter bestrijding van sociale uitsluiting (COM(2000) 368 - C5-0317/2000 - 2000/0157(COD))
Figueiredo (GUE/NGL), rapporteur. (PT) Mijnheer de Voorzitter, graag wil ik de plenaire vergadering meedelen dat de amendementen die ik als rapporteur namens de GUE/NGL heb ingediend, de uitkomst zijn van onderhandelingen met de Raad en de Commissie en de steun genieten van de fractievoorzitters die in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken zijn vertegenwoordigd. Daarnaast is de indiening van deze amendementen ingegeven door de noodzaak de medebeslissingsprocedure te vereenvoudigen. Zoals bekend is deze procedure op dit verslag van toepassing. Deze amendementen komen in de plaats van een aantal voorstellen in het verslag die waarschijnlijk in de stemming zullen worden verworpen. De nieuwe amendementen waarover overeenstemming is bereikt zullen deze dus vervangen.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, zojuist hebben we bij afwezigheid van een aantal collega' s gestemd over een verklaring inzake BSE. Ik zou toch graag op het volgende willen wijzen: als er één orgaan is dat lijdt aan de gekkekoeienziekte, de ziekte van Creutzfeldt-Jakob, dan is het wel de computer van de liften. We hebben tien minuten niets kunnen doen, omdat slechts twee liften normaal functioneerden op het moment van de stemmingen. Ik zou graag willen dat er een onderzoek komt om te bepalen door welke variant van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob onze computers aangetast zijn.

De Voorzitter
Mijnheer Bourlanges, dat is inderdaad een ernstige ziekte. Wij zullen het melden bij onze diensten.

Verslag (A5-0320/2000) van mevrouw Rothe over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad over de bevordering van elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen op de interne elektriciteitsmarkt (COM(2000) 279 - C5-0281/2000 - 2000/0116(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
 Verslag (A5-0318/2000) van de heer Cashman over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie (COM(2000) 30 - C5-0057/2000 - 2000/0032(COD))
Na de stemming over het negende deel van amendement 28

Maij-Weggen
Voorzitter, mag ik de liberale fractie vragen, ik vraag het ook als één van de co-rapporteurs, om het een beetje praktischer aan te pakken. Want wat zij doen is op een groot aantal artikelen steeds in onderdelen stemmen, terwijl het vaak alleen maar gaat om één onderdeel waar zij tegen willen stemmen. Dus mag het een beetje praktischer en sneller van de liberalen.

Wiebenga
Mijnheer de Voorzitter, het is bijzonder jammer dat de beide rapporteurs eigenlijk niet goed overleg hebben gepleegd. Het gaat hier om zeer belangrijke wetgeving en het gaat hier ook om belangrijke artikelen. Wij als liberalen en enkele anderen in dit Huis ook, wensen hier heel erg duidelijk te maken dat wij voor een verbetering van deze openbaarheidsregeling zijn. Dus het spijt mij dat er te weinig overleg is gepleegd. Wij willen tonen hoe wij de belangen van de burgers hier handhaven.

Cashman
Mijnheer de Voorzitter, gezien de zeer ruime steun voor dit verslag en gezien het antwoord van de Commissie vanmorgen, is het duidelijk - als u kijkt naar alle onderdelen waarover is gestemd - dat we overeenkomstig artikel 69, lid 2, de stemming over de ontwerpwetgevingsresolutie moeten uitstellen om vruchtbare onderhandelingen aan te gaan met de Commissie en de Raad. Ik hoop dat het Parlement dit voorstel steunt.
(Het Parlement besluit de stemming uit te stellen)

Theorin
Mijnheer de Voorzitter, ik begrijp dat er geen mogelijkheid is om nu te stemmen over het verslag-Theorin en het verslag-Smet. Ik wil daarom bepleiten dat de stemming hierover wordt verschoven naar de vergaderperiode november II.

De Voorzitter
Ook het voorstel van mevrouw Theorin, die vraagt om uitstel tot de tweede vergaderperiode van november, breng ik in stemming.

Theorin
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Theorin en het verslag-Smet zijn gisteravond laat behandeld en het was de bedoeling dat wij er nu over zouden stemmen. De Fractie van de Europese Volkspartij heeft tegenover mij dezelfde wens geuit als die ik net uitte, namelijk de stemming over deze verslagen uitstellen tot de vergaderperiode november II en er vanavond dus niet over stemmen. De meerderheid van de vrouwen gaat op reis naar een conferentie met parlementsleden in Berlijn. Het is dus een gemeenschappelijke wens van de Europese Volkspartij en de Partij van de Europese Sociaal-Democraten dat de stemming wordt verschoven naar november II.

Poettering
Mijnheer de Voorzitter, een ding wil ik duidelijk maken: het was niet de wens van de Europese Volkspartij om de stemming uit te stellen, deze wens werd aan ons voorgelegd. Persoonlijk kan ik ermee instemmen, maar er zijn ook andere meningen in onze fractie. Ik kan onder één voorwaarde met het uitstel instemmen, namelijk als mevrouw Theorin deze tijd tot november II benut om verbeteringen in haar verslag aan te brengen, want deze versie kan onze fractie niet aannemen.
Ik wil nog iets anders heel duidelijk maken, en dat is een principieel punt: als wij donderdagmiddag niet klaar zijn met de stemmingen, dan is de normale procedure dat wij donderdagavond verder stemmen.
Het is niet in orde dat we de stemming uitstellen, omdat ' s avonds een aantal collega' s niet hier kunnen zijn. Dus, om een lang verhaal kort te maken: ik ben namens mijn fractie voor uitstel naar november II, mits mevrouw Theorin verklaart dat ze aan een verbetering van haar verslag zal werken.
(Applaus van de PPE-DE-Fractie)

De Voorzitter
Voor wat het tweede punt betreft, dus het feit dat er vanmiddag stemmingen gehouden worden, ik geloof dat wij dat allemaal weten en het is zaak dat wij hierbij aanwezig zijn.

Theorin
Mijnheer de Voorzitter, het spijt mij dat ik zei dat de Fractie van de Europese Volkspartij ook wenste dat de stemming zou worden uitgesteld, maar uw coördinator kwam feitelijk bij mij en zei dat u de stemming ook wilde uitstellen tot de vergaderperiode november II in plaats van vanavond te stemmen.
Mijnheer Poettering, wij hebben samengewerkt met uw mensen, en in de Fracties van de Europese Volkspartij en van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten zijn wij het eens geworden over de inhoud van het verslag. Wij waren het eens over de centrale vraagstukken, en wij waren het eens bij de onderhandelingen. Ik schik mij naar de wens van het Parlement, maar het gaat dus om een overeenkomst van de Europese Volkspartij en de Partij van de Europese Sociaal-Democraten, zowel inzake mijn verslag als inzake de centrale vraagstukken daarin. Ik moet dan ook zeggen dat ik zeer verbaasd ben over deze reactie.
(Het Parlement besluit de stemming uit te stellen)

Goebbels
Mijnheer de Voorzitter, op de agenda staat ook de stemming over het verslag van mevrouw Villiers ingeschreven. Maar dat verslag blijkt nog niet besproken te zijn; het debat daarover vindt pas vanavond plaats, na de stemmingen. Door de stemming over het verslag van mevrouw Villiers uit te stellen tot morgenochtend wordt aan dit verslag geen recht gedaan. Ik stel dan ook voor de stemming over het verslag-Villiers uit te stellen tot de volgende vergaderperiode in november.

De Voorzitter
De stemming is gepland voor morgen, en dan kan alsnog om uitstel gevraagd worden. Voor het ogenblik blijft het verslag echter op de agenda van morgen staan, aangezien het debat nog niet heeft plaatsgevonden.

Gillig
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het volstrekt niet eens met wat zich op dit moment afspeelt in deze Vergadering. De laatste tijd zien we steeds vaker dat tijdens een vergaderperiode verzoeken om uitstel van in diezelfde periode geplande stemmingen worden ingediend om louter persoonlijke redenen, bijvoorbeeld omdat men bij een stemming niet aanwezig kan zijn. Mijns inziens brengt onze Vergadering met het nemen van dit soort besluiten zichzelf in diskrediet.

Villiers
Mijnheer de Voorzitter, in tegenstelling tot mevrouw Theorin vraag ik niet om stemmingen en debatten te verschuiven omdat dat beter schikt in mijn eigen persoonlijke tijdsplanning. Ik zal hier vanmiddag dan ook zeker zijn om in debat te gaan over mijn verslag en ik zal ook aanwezig zijn wanneer het morgen in stemming zal worden gebracht. De reden waarom ik wil voorstellen om de stemming uit te stellen is dat het hier, zoals de heer Goebbels ook heeft aangegeven, gaat om een zeer belangrijke kwestie. Niet alleen wordt de financiële dienstverlening aan de orde gesteld, maar het kan ook verstrekkende gevolgen hebben met betrekking tot onze procedure, met betrekking tot de medebeslissingsprocedure en met betrekking tot onze verhouding tot de Commissie. Dat is een stemming waarbij collega's aanwezig moeten zijn. Ik wil dan ook met klem verzoeken om de stemming uit te stellen tot de vergaderperiode in Brussel.

Gezamenlijke ontwerpresolutie over de derde bijeenkomst Azië-Europa
(Het Parlement neemt de resolutie aan)


Posselt
Mijnheer Voorzitter, een beroep op het Reglement! Ik wil alleen zeggen dat ik ook een belangrijk verslag op deze agenda heb staan. Er wordt morgen over gedebatteerd en gestemd, en ik ben heel dankbaar en trots dat dit op een vrijdag gebeurt!

Smet
Voorzitter, er is daar juist gestemd voor uitstel van mijn verslag. Ik ga daarmee akkoord, maar indien u de volgorde van de lijst had gevolgd en niet eerst over het verslag-Cashman had laten stemmen omdat een aantal mensen hier vanavond niet zijn, want dat is de reden, dan had men ook nog over het verslag-Smet kunnen stemmen.

De Voorzitter
Ik heb de volgorde aangehouden die mij door de diensten is opgegeven en dit Huis heeft niet anderszins besloten. Ik had anders graag gedaan wat u zegt.

Rocard
Mijnheer de Voorzitter, ik stel enigszins verbijsterd vast dat de stemming over het verslag dat ik hier vanochtend zou inleiden en dat op de agenda van vanochtend staat ingeschreven zomaar is uitgesteld, zonder dat daarover gesproken is. Natuurlijk kunnen er zich altijd problemen voordoen, maar over wijzigingen van de agenda dienen we wel tijdig ingelicht te worden. Normaal gesproken ben ik donderdags altijd aanwezig, maar vanmiddag moet ik elders een lezing geven. Ik kan dus niet bij de stemmingen van vanmiddag aanwezig zijn, simpelweg omdat ik niet op tijd gewaarschuwd ben. En ik behoor toch tot de afgevaardigden op wier aanwezigheid niet veel aan te merken valt. Op mijn beurt zou ik u dan ook willen verzoeken de stemming over mijn verslag uit te stellen tot de volgende vergaderperiode in november. Maar ik zou hieraan nog wel iets willen toevoegen.
We hebben vanochtend een staaltje van ongekend stompzinnig parlementair handelen gezien. Ik weet niet hoeveel een hoofdelijke stemming kost, maar het gaat waarschijnlijk om honderdduizenden Franse francs, of Belgische franken, uit onze begroting. We hebben op bespottelijke wijze een hoop tijd en een hoop geld verspild, enkel en alleen om een paar collega' s een plezier te doen. Ik ben van mening, mijnheer de Voorzitter, dat u deze zaak aan de Conferentie van voorzitters zou moeten voorleggen, zodat duidelijk wordt door wie overmatig gebruik wordt gemaakt van stemmingen in onderdelen en hoofdelijke stemmingen en zodat deze laatste misschien zelfs aan een maximum gebonden kunnen worden. Dit alles is te gek voor woorden en onze Vergadering heeft zich vanochtend volstrekt belachelijk gemaakt.

De Voorzitter
Mijnheer Rocard, ik geef u op een briefje dat dit vraagstuk wordt voorgelegd aan de Conferentie van voorzitters. Voor wat de stemlijst betreft, de Voorzitter verandert de volgorde van stemming niet. Eventueel is het de Vergadering die anderszins beslist: ik breng slechts het ene punt na het andere in stemming.

Mann, Thomas
Voorzitter, een beroep op het Reglement! Michel Rocard heeft groot gelijk: wat hier gebeurt is dat een paar mensen van de gelegenheid gebruik proberen te maken om hun belangen die ze in de parlementaire commissie sowieso niet hebben kunnen doorzetten, nog een keer naar voren te brengen. Zij zorgen er dan voor dat wij hoofdelijke stemmingen moeten houden die eigenlijk helemaal niet meer het karakter van een hoofdelijke stemming hebben. Dat is de doelgerichte poging van een paar mensen om zich ten koste van anderen te profileren. Dus hebben wij ten eerste een goed doordacht systeem voor de hoofdelijke stemmingen nodig.
Ten tweede: het is niet goed dat - na de naar mijn mening klassieke fout van het Parlement om de vrijdag af te schaffen - de mensen die uiteindelijk zelf hebben gezegd dat ze de vrijdag niet meer wilden hebben nu ook nog gaan protesteren! Mijn vraag is: bestaan er inmiddels bezwaren tegen de beslissing van het Parlement om de vrijdag van de agenda af te voeren? Zijn er tot dusverre juridische bezwaren? Hoe zal het er in het komende jaar uitzien? Wij hebben waarschijnlijk ook in de toekomst te maken met de situatie waarin wij ook nu regelmatig verkeren, namelijk verslagen telkens weer te moeten uitstellen naar de vergadering in Brussel, in plaats van ze hier in Straatsbrug te behandelen. Kunnen wij hierover iets te weten komen?

De Voorzitter
Voor wat uw eerste opmerking betreft, mijnheer Mann, de kwestie zal uiteraard worden doorverwezen naar het Bureau en de Conferentie van voorzitters. Dit is het enige dat ik u vandaag in mijn hoedanigheid van fungerend Voorzitter kan mededelen. Als collega daarentegen kan ik u zeggen dat ik het met u eens ben. Helaas moeten wij het Reglement zien te veranderen.
Voor wat de vrijdag betreft, het komt me niet voor dat er iets nieuws te melden is, maar de kwestie zal hoe dan ook onder de aandacht van de Conferentie van voorzitters worden gebracht.
Resolutie over BSE (B5-0880/2000)

Lynne
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag een stemverklaring afleggen met betrekking tot de resolutie over BSE. Ik heb gestemd tegen het volledig ruimen van bedrijven omdat ik niet geloof dat dit de beste manier is om BSE uit te bannen. Ik heb gehoord dat er boeren zijn die in plaats van te melden dat zij een dier hebben met BSE, dat dier liever doodschieten en begraven. Ik weet dat ze in Frankrijk werken met het ruimen van hele bedrijven en dat lijkt me niet de juiste weg. Zelfs de wetenschappelijke stuurgroep zegt dat dit niet noodzakelijkerwijs de meest effectieve handelwijze is, en dat het ruimen van voedercohorten, zoals we dat in Groot-Brittannië kennen, wel effectief is.
Ik heb ook tegen amendement 7 gestemd omdat ik niet geloof dat dit mogelijk is, maar ik heb wel voor de resolutie als geheel gestemd, in het bijzonder vanwege het verbod op zoogdiervlees- en beendermeelvoeder voor alle boerderijdieren, zoals we dat in het Verenigd Koninkrijk kennen sinds 1996. Ik heb voor de resolutie gestemd omdat we behoefte hebben aan krachtige regelgeving die in de hele EU van toepassing is.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het verslag gestemd dat gaat over het initiatief van onze Vergadering met betrekking tot de ernstige crisis die de verspreiding van deze epidemie onder rundvee heeft veroorzaakt. Ik wilde nadrukkelijk verklaren dat ik voor dit verslag stem onder meer met de bedoeling paragraaf 7 te steunen. Ik hoop namelijk, en vraag dit dan ook, dat men onmiddellijk al het geslachte vee dat in de slagerijen in de gehele Europese Unie te koop wordt aangeboden, gaat inspecteren om te zien of het al dan niet vrij van BSE, boviene spongiforme encefalopathie, is. De hele rundveestapel moet terstond gecontroleerd worden, hoeveel dat ook gaat kosten, anders daalt de verkoop van rundvlees onder nul.

Alavanos
(GUE/NGL), schriftelijk. (EL) De Commissie en de Raad van de Europese Unie dragen een grote verantwoordelijkheid voor de omvang van de BSE-ziekte onder runderen. Afgezien van het feit dat zij in het begin, toen het Europees Parlement de gevaren in het Verenigd Koninkrijk aan de kaak begon te stellen, deden alsof er niets aan de hand was, hebben zij in de daaropvolgende fase, toen het schandaal in het Verenigd Koninkrijk in volle omvang tot uitbarsting was gekomen, enkel en alleen maatregelen voor dit land getroffen. Er werd geen enkele afspraak gemaakt over een onmiddellijk toepasbaar programma met strenge controlemaatregelen en herstructurering van de veeteelt op pan-Europese schaal. Men heeft nu deze gevallen van BSE in Frankrijk ontdekt omdat Frankrijk het enige land van de Europese Unie is dat op eigen initiatief besloot een omvangrijk controlesysteem toe te passen. Nu heerst er absolute onzekerheid en ongerustheid over de gevaren die ons boven het hoofd hangen: noch de consumenten, noch de overheden zijn daarvan op de hoogte.
Daarom moet men onmiddellijk:
maatregelen treffen op pan-Europees niveau;
uitgebreide en strenge controle gaan verrichten op alle veestapels in heel de Europese Unie, evenals op import;
diermeel verwijderen uit het voer voor niet alleen runderen en schapen, maar ook varkens, pluimvee en vissen;
maatregelen nemen om te voorkomen dat via deze ingrijpende herstructurering van de veeteelt genetisch gemodificeerd sojameel uit de Verenigde Staten, Brazilië en andere landen onze markt overspoelt, zolang geen sluitende wetenschappelijke bewijzen bestaan voor de veiligheid daarvan, en die bestaan tot nu toe niet.

Berthu
Het debat dat gisteren in deze vergaderzaal is gevoerd over de gekkekoeienziekte en de veiligheid van diervoeder heeft vooral aangetoond dat er zeer veel onduidelijkheid bestaat over de verantwoordelijkheden en dat de meningen zeer sterk verdeeld zijn.
De bevoegdheden in deze kwestie worden momenteel gedeeld door de Gemeenschap, die reeds enkele regels met beperkte reikwijdte heeft afgekondigd (een verbod op diermeel in veevoer, voorschriften ten aanzien van het verhitten van diermeel, het verplicht apart houden van "specifiek risicodragend weefsel" ) en de staten, die zich het recht willen voorbehouden regelingen te treffen die toegesneden zijn op de situatie in hun eigen land, evenals het recht onverwijld voorzorgsmaatregelen te nemen ter bescherming van de gezondheid van hun burgers.
Helderheid is hier al ver te zoeken, en de verwarring wordt nog vergroot door twee andere problemen. Aan de ene kant is het moeilijk de staten op één lijn te krijgen wanneer het gaat om het invoeren van strengere controles. Sommige landen, waaronder Duitsland, willen hun veehouders niet opzadelen met extra kosten, omdat ze nauwelijks getroffen worden door deze ziekte. Aan de andere kant vormt het toezicht op de naleving van de uiteenlopende nationale regels een probleem. Grenscontroles zijn er vrijwel niet meer, en de etiketten geven geen uitsluitsel over het land van herkomst. Daardoor bestaat er een groot risico dat mensen vlees op hun bord krijgen dat afkomstig is van varkens die gevoed zijn met diermeel, zelfs in landen waar een verbod bestaat op het gebruik daarvan.
Op dit moment heerst er opperste verwarring, zoals gisteren ook duidelijk bleek uit de woorden van de Franse minister Patriat en Europees commissaris Byrne, die de weg volslagen kwijt lijken te zijn.
Deze situatie toont aan hoe onverantwoord men de afgelopen jaren te werk is gegaan bij het tot stand brengen van de interne markt. De eerste stap die thans gezet moet worden is de hele zaak grondig herzien. We moeten de voorschriften inzake etikettering wijzigen, bepaalde controles op nationaal niveau herinvoeren en andere controles in het leven roepen. Verder dienen we bij het vaststellen van de - zeer beperkt te houden - Europese regelgeving nadrukkelijk uit te gaan van het essentiële recht van iedere staat om een stap verder te gaan of om voorzorgsmaatregelen te nemen.
Slagen we er niet in vóór alles meer duidelijkheid te verschaffen ten aanzien van de bevoegdheden, meer lijn te brengen in alle maatregelen en meer erkenning af te dwingen van het primaat van de nationale staten, dan zal de rol van Europa in deze kwestie slechts een kwalijke zijn, precies zoals vandaag, en een verwatering van de verantwoordelijkheden zal daarvan het gevolg zijn.
Inhoudelijk gezien pleit mijn fractie voor uiterst strenge maatregelen ter bestrijding van deze epidemie. Dat is echter niet genoeg: branden blussen is een goede zaak, maar branden voorkómen is nog veel beter. Wij menen dan ook uit deze kwestie vier belangrijke lessen te kunnen trekken, waarmee in de toekomst rekening gehouden moet worden.
Eerste les: onnatuurlijke productiemethoden moeten afgewezen worden, omdat dit soort drama' s daarvan het onvermijdelijke gevolg is. Een hoogwaardige vorm van landbouw leidt misschien tot hogere kosten, maar de besparingen die de bio-industrie in eerste instantie lijkt op te leveren veranderen op termijn in enorme kostenposten voor de gehele samenleving. Wat dit betreft zijn we zeer verontrust over het feit dat de Commissie bezig is allerlei middelen te zoeken om weer genetisch gemanipuleerde producten toe te staan, hoewel over de gevolgen van het gebruik daarvan zo goed als niets bekend is: over tien, twintig jaar zouden deze producten wel eens kunnen leiden tot nieuwe drama' s die vergelijkbaar zijn met de BSE-crisis.
Tweede les: een hoogwaardige vorm van landbouw, die een zekere mate van onafhankelijkheid op voedingsgebied mogelijk maakt, heeft geen overlevingskansen in een Europa dat gedomineerd wordt door het mondiale vrijemarktdenken. Toch staat commissaris Lamy, zo lijkt het, momenteel te popelen van ongeduld om na Seattle een nieuwe cyclus internationale handelsonderhandelingen op gang te brengen, waarin hij ook een plaats wil inruimen voor de landbouw met de bedoeling de landbouwsector voor de zoveelste keer aan te passen aan de wereldmarkt. Dat is onaanvaardbaar.
Derde les: tijdens internationale onderhandelingen dient de Commissie onder strenger toezicht gesteld te worden van de lidstaten, zodat misstappen - ik zou eigenlijk moeten zeggen daden van verraad - als de akkoorden van Blair House en Marrakech in de toekomst voorkomen kunnen worden. Op grond van deze akkoorden is onze productie van plantaardige eiwitten verminderd ten voordele van de Amerikanen en zijn we gedwongen ter compensatie meer diermeel te fabriceren, hetgeen een van de oorzaken is van de huidige problemen. Het is de bedoeling dat in het toekomstig Verdrag van Nice aan de Commissie tijdens internationale onderhandelingen meer macht toegekend wordt. Wij zijn echter van mening dat de Commissie tijdens die onderhandelingen juist strenger gecontroleerd zou moeten worden door de nationale regeringen en parlementen.
Vierde les: het beleid dat is gericht op volledige afschaffing van de controles aan de binnengrenzen moet grondig herzien worden. Dit beleid veroorzaakt een toename van alle vormen van smokkel en bemoeilijkt de bescherming van de volksgezondheid. Tevens dient het dogma van het vrije verkeer ingeperkt te worden - het dogma op grond waarvan de Commissie in 1996 is opgetreden tegen de lidstaten die een boycot wilden instellen tegen Brits rundvlees; het dogma ook dat voor de Commissie in 1999 aanleiding is geweest Frankrijk voor het Hof van Justitie te dagen omdat dat land weigerde die boycot op te heffen. Ondanks alles wat er momenteel gaande is ziet de Commissie er geen been in vast te houden aan haar klacht, waarmee ze laat zien dat het vrije verkeer van goederen voor haar inderdaad een schier onaantastbaar dogma is. Indien de lidstaten een eind willen maken aan dit soort wantoestanden, moeten ze het Verdrag van Nice aangrijpen om aan te dringen op herinvoering van hun recht op nationaal niveau voorzorgsmaatregelen te nemen ter bescherming van de volksgezondheid.

Bordes, Cauquil en Laguiller
Wij hebben een stem uitgebracht voor deze resolutie, ondanks het feit dat ze erg laat komt en ondanks het wantrouwen dat bij ons gewekt wordt door de vaagheid van een aantal formuleringen.
Wij protesteren tegen het feit dat het zolang geduurd heeft voordat er een volledig verbod is ingesteld op de productie en het gebruik van diermeel, terwijl het al tien jaar bekend is dat het een hoofdrol speelt bij de verspreiding van BSE.
Verder kunnen op grond van de vage formuleringen in paragraaf 4 de nodige vraagtekens gezet worden bij het streven van de autoriteiten met alle beschikbare middelen paal en perk te stellen aan de praktijken van fraude en oplichting van de grote concerns in de landbouw- en voedingsmiddelenindustrie. Het zou heel wat eenvoudiger zijn geweest in enkele woorden duidelijk te maken dat de productie en het gebruik van diermeel volledig verboden zijn.

Daul en Grossetête
Wij hebben een stem uitgebracht voor deze gezamenlijke resolutie.
Er is zonder meer sprake van een crisissituatie. Die crisis treft echter niet alleen de rundvleessector: we hebben ook te maken met een economische crisis en met een levensgroot probleem op het terrein van de volksgezondheid. Alle stadia van de vleesproductie, van "de koeien in de wei" tot "het vlees op tafel" , zijn bij deze crisis betrokken.
De consumenten hebben alle vertrouwen verloren en om dit probleem aan te pakken was het absoluut noodzakelijk onze oproep te herhalen om zo snel mogelijk voor alle runderen verplichte tests in te voeren waarmee BSE opgespoord kan worden. Deze maatregel moet vergezeld gaan van een onmiddellijk verbod op het gebruik van diermeel voor alle dieren op het gehele grondgebied van de Unie. Dat is gewoon een concrete toepassing van het voorzorgsprincipe. We hebben immers al veel te lang gewacht.
De gehele Unie dient bij deze zaak betrokken te worden, want het kan niet zo zijn dat één land draconische maatregelen neemt met alle economische gevolgen van dien, terwijl andere landen ongestoord hun activiteiten kunnen voortzetten. Verder blijft het aantal fraudegevallen helaas onverminderd hoog, en de enige manier om aan deze fraudepraktijken een einde te maken is een verbod op het gebruik van diermeel op het gehele grondgebied van de Unie. Dankzij dit soort maatregelen kunnen we de consumenten geruststellen en bewerkstelligen dat de boodschap van solidariteit jegens de boeren, die we zo graag willen overbrengen, daadwerkelijk aankomt.
Het Europees Parlement dient druk uit te oefenen op de Commissie, die in haar voorstellen tijdens het debat nogal karig is geweest. Het verbaast ons dat de Commissie zich geen rekenschap geeft van de omvang van het probleem.
Ten slotte werpt deze crisis zonder precedent een helder licht op de al jaren zichtbare beperkingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Thans gaat het erom de boeren te helpen om béter in plaats van méér te produceren. Ook in dit opzicht hebben we al veel te lang gewacht.
Overigens maken sommigen zich zorgen over de komst van genetisch gemanipuleerde producten ter vervanging van diermeel. Maar juist door het GLB radicaal te hervormen - een hervorming die inmiddels onontkoombaar geworden is - en ons te richten op de teelt van plantaardige gewassen op braakliggende terreinen, kunnen we voorkomen dat we onze toevlucht moeten nemen tot grootschalige import van genetisch gemanipuleerde producten afkomstig uit de Verenigde Staten.
De volksgezondheid dient de hoofddoelstelling van het GLB te worden.

Figueiredo
Door de toename van het aantal gevallen van de nieuwe variant van de ziekte Creutzfeldt-Jakob in Engeland en door de situatie in Frankrijk wordt het "gekkekoeienvraagstuk" (BSE) nog dringender dat het al was. Overigens was deze zaak altijd al in nevelen gehuld door een gebrek aan transparantie en doordat tot op het hoogste niveau in enkele lidstaten van de Europese Unie doelbewust informatie werd achtergehouden.
Waar het hier eigenlijk om gaat, is de voedselveiligheid. Zowel bij de gekkekoeienziekte als bij de dioxineproblematiek en ook bij GGO' s is het duidelijk dat de gezondheid van mens en dier in gevaar wordt gebracht door de allesoverheersende doelstelling om maximale winst te behalen. De consumenten verliezen het vertrouwen en de landbouwmarkten worden bedreigd.
Indien het gemeenschappelijk landbouwbeleid niet wordt gewijzigd, zal het probleem rondom de voedselveiligheid verergeren. Binnen het GLB is altijd gepleit voor intensivering van de productie, voortgaande ketenintegratie en schaalvergroting, waarbij vooral de belangen van de agro-industrie en de grote multinationale voedingsondernemingen zijn behartigd.
De problemen kunnen niet radicaal te lijf worden gegaan enkel en alleen door een Europees agentschap voor de voedselveiligheid op te richten en strikte wettelijke maatregelen te nemen, zoals het verbod op diermeel in diervoeder, dat weliswaar een positief effect heeft, maar te laat is ingevoerd. Er moeten dringend verdere maatregelen worden getroffen: het gemeenschappelijk landbouwbeleid dient gewijzigd te worden.

Muscardini
De recente gevallen van gekkekoeienziekte (BSE) vormen een, helaas negatieve, bevestiging van het gegeven dat de Unie behoorlijk achterophinkt wat de veiligheid van levensmiddelen betreft. Dat is des te bedenkelijker als men weet dat het gebruik van diermeel in diervoeder al lang als gevaarlijk werd bestempeld. Al heel lang geleden waarschuwden wij in dit Huis voor dit gevaar, zonder dat men echter maatregelen ging treffen. Het is dus zaak dat nu zo snel mogelijk wordt opgetreden om de nodige procedures op te stellen waarmee een eind gemaakt kan worden aan het gebruik van lichaamsdelen van runderen waardoor virussen kunnen worden overgedragen.
Er moet zo gauw mogelijk uitvoering worden gegeven aan de voorstellen die de Commissie in het Witboek over voedselveiligheid heeft geformuleerd, met name wat betreft de totstandbrenging van een agentschap dat borg staat voor deze veiligheid. Er is nu al meer dan een jaar verstreken en dat agentschap is nog steeds niet operationeel. Het wordt nu werkelijk tijd om in te grijpen zodat de regeringen niet meer her en der brokken maken zoals wij dat thans meemaken. De schade die is aangericht is waarachtig niet gering, want er zijn twee sectoren mee gemoeid die nauw met elkaar verbonden zijn: de gezondheid van de mens en de gezondheid van de rundveestapel, dus de economische sector van de veeteelt.
Voorts moet niet vergeten worden dat Frankrijk destijds door toedoen van Europa het embargo op rundvlees uit het Verenigd Koninkrijk niet mocht doorzetten. Doordat er toen geen maatregelen zijn getroffen, zit Frankrijk momenteel met de gebakken peren en zit het land opgescheept met dezelfde epidemie.
Het is nodig dat de Commissie nu meteen een verbod uitvaardigt op het gebruik van diermeel. Tevens moet zij aangeven wat bij de huidige stand van kennis de veiligste methode is om de als gevaarlijk bestempelde delen te vernietigen, zoals hersenen en ruggenmerg. In afwachting van nadere informatie uit wetenschappelijke kringen zou het een verstandige gedachte zijn ook runderkarkassen te vernietigen, om zodoende de hoogste garantie te krijgen dat de menselijke gezondheid daadwerkelijk beschermd wordt.
De gevallen van BSE die zich in Frankrijk hebben voorgedaan zijn net zoals de dioxinekippen in België slechts de laatste in een lange reeks voorbeelden van lichtvaardig optreden. Om toch vooral geen paniek te zaaien onder de burgers, of om de handel niet met rampzalige gevolgen op te zadelen, hebben sommige regeringen de nodige informatie niet bijtijds doorgegeven aan de Commissie, terwijl andere er gewoon niet voor gezorgd hebben, zodra de eerste gevaarlijke symptomen zichtbaar werden, om de consumptie van de betreffende producten onmiddellijk stop te zetten en een verbod op de uitvoer af te kondigen. Dit soort lichtvaardig gedrag moet heel streng aan de kaak gesteld worden, en om te voorkomen dat bepaalde toestanden zich nog eens voordoen, moet men een deugdelijke regeling invoeren voor alle landen van de Unie. We kunnen echt niet net doen alsof de interne markt goed functioneert als we geen gemeenschappelijke voorschriften opstellen op zo' n cruciaal gebied als dat van de menselijke gezondheid.
Bij het zien van dit soort onzekere situaties reageren de burgers terecht met de nodige angst en weigeren ze producten te consumeren waarvan ze vermoeden dat die schadelijk voor de gezondheid zijn. Dit is ook een blijk van wantrouwen jegens de Europese Unie, welke immers in de ogen van de burgers geen garanties weet te bieden voor de veiligheid van levensmiddelen die op de markt worden gebracht. Ook dus om ervoor te zorgen dat de burgers hun vertrouwen terugkrijgen, is het naast bescherming van de volksgezondheid absoluut noodzakelijk dat de Unie vaart zet achter haar besluitvormingsproces: zodoende kan er een aantal gemeenschappelijke voorschriften op tafel komen en kan men ervoor zorgen dat wetenschappelijke instellingen en controleorganen die zullen moeten waken over de voedselveiligheid, zo gauw mogelijk in werking worden gezet. Het verbod om diermeel te gebruiken voor diervoeder is slechts een eerste stap op deze weg.

Raymond
Er is sprake van een massapsychose bij de consumenten van vlees, die ook de traditionele en hoogwaardige landbouwsectoren treft, hoewel daar geen gebruik wordt gemaakt van diermeel. Verschillende productiesectoren, met name in Frankrijk, hebben zichzelf een aantal verplichtingen opgelegd om de kwaliteit van de producten te garanderen en opsporing van de herkomst ervan mogelijk te maken, maar het effect daarvan wordt volledig tenietgedaan door het gebrek aan vertrouwen bij de consumenten. Die twijfelen niet alleen aan de veiligheid van de producten zelf, maar ook aan de procedures die bedoeld zijn om die veiligheid te garanderen. Immers, ook kwaliteitsproducten met een keurmerk, zoals AOC of IGP, staan thans ter discussie.
We kunnen niet lijdzaam toezien hoe complete sectoren naar de knoppen gaan. De gezondheidscontroles moeten geïntensiveerd worden, er moet een procedure ingevoerd worden waarmee BSE systematisch opgespoord kan worden en er moet een verbod komen op het gebruik van dierlijke eiwitten. Hier kan Europa zijn bestaansrecht ten volle bewijzen, hier moet Europa zich echt waarmaken. Maatregelen op nationaal niveau hebben geen zin wanneer gelijkluidende regels niet ook gelden voor importproducten afkomstig uit andere landen van de Europese Unie of uit derde landen.
Er moet zonder meer een verbod komen op het gebruik van diermeel in diervoeder, omdat we de herkomst van de bestanddelen niet kunnen achterhalen, maar dat verbod brengt wel de nodige problemen met zich mee. Moeten we dat diermeel nu verbranden of opslaan? Dat is slechts mogelijk als er speciale fabrieken gebouwd worden, zodat schade voor het milieu voorkomen kan worden. En wat moet er in de plaats komen van dat diermeel? In eerste instantie geïmporteerde olie- en eiwithoudende producten waarvan we niet weten of het om genetisch gemanipuleerde soorten gaat of niet. De onderhandelingen in het kader van de WTO moeten dringend heropend worden om de Europese boeren toe te staan de productie van plantaardige eiwitten op te voeren. Zonder hulp van buitenaf zijn de boeren niet in staat het hoofd te bieden aan deze crisis. Er moet dan ook een steunprogramma voor de veeteelt opgezet worden en er moeten maatregelen genomen worden om het vertrouwen van de consumenten terug te winnen. Het behoort immers ook tot de verantwoordelijkheden van politici om rekening te houden met de menselijke drama' s die het gevolg zijn van deze problemen.
Het is tijd voor een allesomvattend debat. De behandeling van het Witboek inzake de veiligheid van voedsel biedt daartoe de gelegenheid. Laten we die gelegenheid aangrijpen.

Souchet
Het debat van gisteren over de BSE-crisis was in menig opzicht veelzeggend.
Ik zou erop willen wijzen dat dit debat vooral dankzij de inspanningen van onze Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten heeft kunnen plaatsvinden. Tevens zou ik willen wijzen op de zeer coherente ontwerpresolutie die wij hebben ingediend. We hebben er uiteindelijk mee ingestemd de gezamenlijke ontwerpresolutie te onderschrijven en het verheugt ons dat die ondanks alle tekortkomingen en gebreken met zo grote meerderheid is aangenomen. Wij betreuren echter ten zeerste dat de door onze fractie ingediende amendementen niet zijn aangenomen.
Toch lijkt het ons absoluut noodzakelijk dat de communautaire begroting ingezet wordt bij de tenuitvoerlegging van de nieuwe veiligheidsmaatregelen die worden opgelegd aan de veehouders, en dan denk ik vooral aan alle mensen die werkzaam zijn in de rundvleessector, die zwaar getroffen worden door het verlies van vertrouwen bij de consument. Niet minder noodzakelijk is het dat met onmiddellijke ingang de WTO-onderhandelingen heropend worden over het onderdeel olie- en eiwithoudende producten in het akkoord van Marrakech, dat zeer ongunstig uitpakt voor de Europese producenten. We moeten zien te vermijden dat het verbod op het gebruik van diermeel leidt tot grootschalige invoer van olie- en eiwithoudende producten die mogelijk genetisch gemanipuleerde organismen bevatten.
Uit het debat van gisteren blijkt vooral hoezeer de meningen uiteenlopen over de vraag hoe deze crisis het beste aangepakt kan worden. Verschil van mening zien we op alle niveaus: tussen de lidstaten onderling, tussen de politieke stromingen en tussen de communautaire instellingen. Diepgaande meningsverschillen bestaan er ten aanzien van het diermeel, en diepgaande meningsverschillen bestaan er ten aanzien van de tests.
Maar we hebben wel te maken met een zeer fundamenteel veiligheidsprobleem, waarbij niet alleen de gezondheid van de bevolking in het geding is, maar ook de toekomst van een complete sector, die in een aantal lidstaten van grote betekenis is voor het sociale evenwicht.
We kunnen in deze crisis dus niet volstaan met halve maatregelen of vage compromissen - voor dat soort halfslachtige besluiten is volstrekt geen plaats wanneer het erom gaat het voorzorgsbeginsel toe te passen en adequate maatregelen te treffen met het oog op maximale bescherming van onze bevolking.
Het debat heeft ook duidelijk gemaakt dat zowel het voorzitterschap van de Raad als de Commissie behoorlijk aan het klungelen zijn in deze zaak. Het was al met al tamelijk ontluisterend te zien hoe het voorzitterschap van de Raad zich in allerlei bochten wrong om zijn verantwoordelijkheid af te schuiven. Alle heil zou te verwachten zijn van de toekomstige Europese "Autoriteit" inzake voedselveiligheid - alsof het etiket "Europees" garandeert dat de zaak echt serieus wordt aangepakt.
De beschuldigingen over en weer waarmee het debat van gisteren werd opgesierd (Het is de schuld van de Raad! Het is de schuld van de lidstaten! Het is de schuld van de Commissie!) laten zien dat de communautaire machinerie in feite enkel functioneert als een systeem waarmee van alle kanten verantwoordelijkheden kunnen worden afgeschoven. Dit gaat ten koste van de kern van de zaak: een doeltreffende bescherming van de gezondheid van onze bevolking.
Wat de Commissie betreft, die heeft moeten vaststellen dat er grote meningsverschillen bestaan over de vraag welke middelen ingezet moeten worden om de crisis te bezweren. De Commissie heeft het nodig geacht de voorzorgsmaatregelen waartoe een aantal lidstaten besloten heeft belachelijk te maken door het woord "tovenarij" te laten vallen in verband met het totaalverbod op het gebruik van diermeel. Ze hekelt de laksheid van een aantal lidstaten, maar heeft op geen enkele wijze te kennen gegeven de bij het Hof van Justitie ingediende aanklacht tegen Frankrijk te laten vallen, dat vervolgd wordt omdat het, geheel terecht, heeft vastgehouden aan de boycot van Brits rundvlees.
De Commissie staat duidelijk slechts een middenweg voor ogen, die voor de landen die het meest veeleisend zijn ten aanzien van de veiligheid geen "meer" maar een "minder" inhoudt. Gezien de publieke opinie, gezien de politieke wil van de lidstaten, gezien de omvang van de epidemie en gezien het belang van de betrokken sectoren voor de economie en de samenleving, zouden de lidstaten op grond van het subsidiariteitsbeginsel wederom voldoende handelingsvrijheid moeten krijgen om hun bevolking daadwerkelijk te beschermen en hun veiligheid te garanderen.
Gelet op het onvermogen van alle Europese instellingen (Raad, Commissie, Parlement) om een adequaat communautair beleid vast te stellen waarmee tegemoet gekomen kan worden aan de behoeften van veiligheid van de direct betrokken lidstaten, zal het nog heel wat moeite kosten om een evenwicht te vinden tussen de voorschriften van de interne markt en de eisen ten aanzien van de gezondheid en de veiligheid van onze burgers.
Hoe kunnen we bijvoorbeeld het vertrouwen van de Franse consument herstellen en voorkomen dat de veeteeltsector instort, wanneer de Franse boeren een volledig verbod op het gebruik van diermeel wordt opgelegd, terwijl tegelijkertijd de import van vlees toegestaan wordt dat afkomstig is uit lidstaten waar de dieren nog steeds gevoed worden met diermeel en waar men het testen van dieren nog steeds afwijst?
De wil van de lidstaten die aan de voedselveiligheid en de gezondheid van de consumenten de hoogste prioriteit toekennen moet ten volle gerespecteerd worden. Evenzo moeten de lidstaten het recht krijgen voorrang te verlenen aan besluiten die wetenschappelijk onderbouwd zijn, zoals ze ook het recht moeten krijgen het voorzorgsbeginsel te laten prevaleren boven maatregelen die gebaseerd zijn op een compromis tussen de uiteenlopende standpunten van de partners, waarbij vooral de meest lakse partners baat hebben. Blijft dit alles achterwege, dan zal onomstotelijk vast komen te staan dat de communautaire instellingen zich bij hun doen en laten niet laten leiden door het subsidiariteitsbeginsel.
Verslag-Blokland (A5-0321/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, de strijd tegen luchtvervuiling is een heel belangrijke problematiek, zoals wij allemaal weten. Luchtvervuiling wordt vooral veroorzaakt door de grote industrie, waaronder bedrijven die afvalstoffen verbranden. Dit afval komt van andere bedrijven maar ook van de gewone, dagelijkse activiteiten van de Europese burgers. Ik heb voor deze richtlijn gestemd, maar ik wilde wel beklemtonen dat ik met deze stem van mij ook iets anders op het oog heb: ik vind dat de Europese Unie gelijk heeft als zij zich bekommert om wie de vieze lucht die door deze industrieën wordt uitgestoten inademt, maar daarnaast moet de Unie zich ook zorgen maken - en misschien nog wel meer - om de mensen die in dit soort bedrijven werken. Ik geloof dat het een blijk van consequent optreden is om de arbeidstijd van mensen die in dit soort milieuvervuilende bedrijven werken te verkorten. Immers, als deze bedrijven naar buiten toe vervuilen, dan kun je wel nagaan wat voor lucht er binnenin die fabrieken hangt!

Caudron
Vandaag is er een einde gekomen aan een lang proces dat moest uitmonden in het aannemen van een richtlijn betreffende de verbranding van afval.
Het voorstel van de Europese Commissie dateert uit 1998, maar talrijke meningsverschillen tussen het Parlement en de Raad hebben ertoe geleid dat op 11 oktober jongstleden het bemiddelingscomité bijeen werd geroepen. Vandaag spreken wij ons dus uit over de tekst die het resultaat is van dat overleg.
Ik wijs erop dat de richtlijn zowel betrekking heeft op de verbranding als op de meeverbranding van afval. Het betreft hier twee methoden van afvalverwerking die deel moeten uitmaken van één enkele, allesomvattende strategie die ook preventie, hergebruik en recycling van afval omvat en waarvan de coördinatie op Europees niveau moet plaatsvinden.
Tijdens de debatten in eerste en tweede lezing van het Europees Parlement heb ik mijn verontrusting uitgesproken over het feit dat gevaarlijke en niet gevaarlijke afvalstoffen mogelijk niet in dezelfde richtlijn opgenomen zouden worden. Deze volstrekt gerechtvaardigde zorg heeft het Europees Parlement ertoe gebracht zich uiterst kritisch op te stellen en een aantal amendementen in te dienen waarin een strikt kader vastgesteld wordt voor alles wat te maken heeft met het verbranden en meeverbranden van afval. Na talloze discussies met de Raad hebben we op een aantal punten onze zin gekregen.
Dat geldt bijvoorbeeld voor de grenswaarden voor de emissie tijdens meeverbranding, die over het algemeen in cementovens plaatsvindt. Die normen zijn vastgelegd in een aparte bijlage, maar als meer dan 40% van het afval dat in dit soort installaties verbrand wordt uit gevaarlijk afval of gemengd onverwerkt gemeentelijk afval bestaat, moeten deze installaties voldoen aan de strengere normen voor verbranding, die in een andere bijlage vastgelegd zijn.
De Europese Commissie heeft plantaardig afval afkomstig uit de landbouw, de houtverwerkende industrie en de levensmiddelenindustrie van de richtlijn willen uitsluiten. In zijn tweede lezing heeft het Parlement afval van vezelstoffen toegevoegd dat ontstaat bij de productie van natuurlijke pulp en papier op basis van pulp wanneer deze afvalproducten meeverbrand moeten worden. Het Parlement is erin geslaagd over dit punt tijdens het bemiddelingsoverleg een akkoord te bereiken. Verder hebben de inspanningen van het Parlement ook op een ander punt tot succes geleid: de installaties voor de verbranding van radioactief afval zijn uitdrukkelijk van het toepassingsgebied van de richtlijn uitgesloten.
Het Parlement heeft tevens de totstandkoming van strengere voorschriften voor het functioneren van verbrandingsinstallaties bewerkstelligd, evenals een betere toegang tot informatie voor het publiek.
Tot slot zou ik nogmaals willen benadrukken dat het feit dat gevaarlijk afval op steeds grotere schaal verwerkt kan worden er niet toe mag leiden dat we ons niet meer druk maken over het produceren van dit soort afval. Het belangrijkste is en blijft het voorkomen van het produceren van afval - dat is de hoofdlijn van de strategie van de Europese Unie op dit terrein.

Crowley
In de Europese Unie maakt men zich ernstige zorgen dat er niet voldoende wordt gedaan aan de tenuitvoerlegging van nieuwe voorstellen voor afvalverwerking. De 370 miljoen burgers van de EU eisen actie op dit punt en dat is volkomen terecht. In Europa wordt er dagelijks per persoon per dag meer dan 1 kg afval gegenereerd. Op jaarbasis wordt er in de EU 2 miljard ton afval gegenereerd. Die situatie kan niet eeuwig voortduren.
De Europese Unie moet helderheid verschaffen over een aspect van het oplossen van het afvalverwerkingsprobleem. De toekomst van de afvalverwerking ligt niet in lokale autoriteiten die overal in Europa op zoek gaan naar nieuwe stortplaatsen. Er bestaat een ernstige en groeiende bezorgdheid over de gevolgen van stortplaatsen voor het milieu in het algemeen. Ik deel die bezorgdheid. Ik ben van mening dat het werken met stortplaatsen uiteindelijk plaats zal moeten maken voor meer geïntegreerde plannen voor afvalverwerking.
Het Europees Parlement heeft de afgelopen jaren een voortrekkersrol gespeeld bij het ontwikkelen van nieuwe strategieën voor afvalverwerking. Ik steun de doelstelling van de richtlijn die we hier vandaag bespreken. Deze richtlijn beoogt de negatieve effecten van afvalverbranding op het milieu en de volksgezondheid terug te dringen door de uitstootniveaus in de lucht van diverse belangrijke vervuilende stoffen aanzienlijk te verminderen. Dit is ook onderdeel van een breder Europees milieubeleid dat erop gericht is om het gebruik van vervuilende stoffen in alle economische sectoren in Europa te verminderen, overeenkomstig de verplichtingen vastgelegd in de overeenkomst van Kyoto.
De Europese Unie onderschrijft volledig de strenge, ambitieuze, maar wel haalbare doelstellingen op het gebied van recycling en hergebruik zoals die zijn vastgesteld door de Ierse regering. Deze doelstellingen, die in de komende 15 jaar bereikt moeten worden, behelzen het volgende: het op een andere manier verwerken van 50% van al het huishoudelijk afval dat nu nog gestort wordt; een minimale reductie van 65% van biologisch afbreekbaar afval dat nu nog wordt gedeponeerd op vuilstortplaatsen; de ontwikkeling van afvalverwerkingsfaciliteiten waar wordt gewerkt met milieuvriendelijke technologieën waarmee tot 300.000 ton biologisch afbreekbaar afval per jaar verwerkt kan worden.
Al deze maatregelen weerspiegelen de veranderende publieke opinie inzake afvalverwerking. Het tijdperk van de vuilstortplaats loopt ten einde en moet plaatsmaken voor meer milieuvriendelijke technologieën.
Verslag-Figueiredo (A5-0307/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het verslag-Figueiredo gestemd dat gaat over uitbanning van sociale uitsluiting en armoede, zoals in het verslag zelf staat. Ik sta er echter wel versteld van hoe er over een paar amendementen is gestemd, en ik vind dat dan ook heel spijtig. Ik ben er absoluut van overtuigd dat de verantwoordelijkheid voor sociale uitsluiting en armoede voor 99% bij de regeringen van onze vijftien landen ligt. Die zitten elkaar gewoon de loef af te steken, zowel in het verleden als nu nog, om te zien wie sociale uitsluiting en armoede nog erger kan maken. Als de pensioenen namelijk wat minder laag waren, dan zouden er ook minder armen zijn. Waarom hebt u, Fractie van de Europese Volkspartij, tegen het amendement-Fatuzzo gestemd, het amendement dat ik persoonlijk heb ingediend, waarin stond dat armoede ook een oorzaak is van lage pensioenen? Ik vind dit heel spijtig en hoop dan ook dat u bij een volgende stemming van gedachten verandert.

Alavanos
Het verslag van collega Figueiredo kan een goede bijdrage zijn aan de bestrijding van sociale uitsluiting, mits daarmee de samenwerking tussen de lidstaten op dat gebied wordt versterkt.
Daarom moet de Raad ervoor zorgen dat:
de kredieten voor dit programma aanzienlijk worden verhoogd;
een concreet tijdschema wordt opgenomen in de nationale programma' s;
in alle betrokken beleidslijnen rekening wordt gehouden met de inspanningen tot integratie van de sociale groepen met speciale behoeften;
rekening wordt gehouden met nieuwe vormen van uitsluiting, zoals uitsluiting van de kennismaatschappij;
de sociale instanties en met name de vertegenwoordigers van de met uitsluiting bedreigde groepen waarvoor het programma bestemd is, worden betrokken bij de tenuitvoerlegging;
het programma wordt toegespitst op de bestrijding van armoede onder kinderen, vrouwen en ouderen;
een Europees netwerk wordt opgericht waarmee niet alleen het verschijnsel van sociale uitsluiting kan worden geregistreerd, maar tevens het programma verder kan worden ontwikkeld, verspreid en aangepast.

Bordes, Cauquil en Laguiller
Wij hebben ons van stemming onthouden ten aanzien van dit verslag, zelfs nu het bij amendement gewijzigd is. De belangrijkste reden waarom we niet tégen dit verslag hebben gestemd is dat de rapporteur er een aantal goede bedoelingen in formuleert. Helaas kun je op basis van goede bedoelingen alléén geen beleid voeren, zelfs geen protestbeleid.
Europa telt officieel 65 miljoen armen; dat is 18% van de bevolking. Dit betekent dat een aanzienlijk deel van de werkende klasse van een van de rijkste regio' s ter wereld in armoede leeft. Die 65 miljoen armen komen niet uit de lucht vallen: hun armoede is het gevolg van de inhaligheid van een bevoorrechte kapitalistische klasse die alles doet om de bedrijfswinsten te vergroten en de beurskoersen op te drijven. Die rijke bovenlaag schrapt banen en sluit fabrieken, waardoor 15 miljoen mannen en vrouwen tot werkloosheid veroordeeld zijn, en zet de salarissen in alle sectoren zodanig onder druk dat de laagstbetaalden niet eens genoeg verdienen om van te kunnen leven.
In het verslag is een bedrag van 100 miljoen euro voor de komende vijf jaar voorzien om de armoede te bestrijden. Dat is 1,5 euro voor iedere arme in Europa! Zelfs in termen van liefdadigheid is dat een belachelijk bedrag, afgezien van het feit dat het armoedeprobleem geenszins een kwestie van liefdadigheid is.
We beseffen dat geen enkel verslag en geen enkele stemming, zelfs van het Europees Parlement niet, verandering in deze situatie kan brengen. Maar in het verslag had op zijn minst duidelijk gemaakt kunnen worden wie voor de situatie verantwoordelijk zijn.
Hoe het ook zij, we hebben niet tegen, maar ook niet voor dit verslag gestemd. Niet alleen zijn de concrete voorstellen die het bevat ontoereikend, ook wordt in het verslag de uitbuiting van de werknemers, de werkelijke oorzaak van de armoede van de werkende klasse, eerder toegedekt dan bestreden.

Caudron
Dit programma ter bestrijding van de sociale uitsluiting is een van de prioriteiten van het Franse voorzitterschap, in wiens voorstellen het sociale Europa de rode draad vormt.
Ik wijs erop dat in Lissabon een communautaire strategie inzake sociale integratie is vastgesteld.
Ik kan niet anders dan dat initiatief toejuichen, dat tegemoetkomt aan de verwachtingen van onze Europese medeburgers. Immers, we mogen ons dan wel verheugen in een herstel van de economie en een daling van de werkloosheid, dat wil nog niet zeggen dat we de sociale ongelijkheden, die eerder toenemen dan afnemen, onder het tapijt kunnen vegen! Sociale uitsluiting is een realiteit, zoals blijkt uit de statistieken van Eurostat: ongeveer 18% van de bevolking van de Europese Unie moet het stellen met minder dan 60% van het gemiddelde nationale inkomen - de lage-inkomensgrens waarmee gewerkt wordt om relatieve armoede te meten. Dit betekent dat ongeveer 65 miljoen mensen van een laag inkomen moeten zien rond te komen.
De werkloosheid is wel afgenomen, maar er zijn nog steeds 16 miljoen mensen zonder werk in de Europese Unie. En werkloosheid mag dan de belangrijkste factor zijn voor armoede en sociale uitsluiting, dat neemt niet weg dat het precaire karakter van het werk en de lage beloningen evenzeer obstakels vormen voor volledige integratie in de maatschappij.
Te veel medeburgers moeten aan de zijlijn blijven staan. Daarom moeten we krachtige maatregelen nemen op het terrein van de sociale zekerheid, evenals maatregelen ter verbetering van de toegang tot openbare diensten als gezondheidszorg, onderwijs, huisvesting enzovoorts.
Ik onderschrijf zonder enige reserve het voorstel om bij de bestrijding van sociale uitsluiting een tweede proces van Luxemburg op gang te brengen, waarin een aantal richtsnoeren en de nodige nationale actieprogramma' s vastgelegd worden. Hoe vruchtbaar deze methode kan zijn, hebben we op het terrein van de werkgelegenheid kunnen zien.
De Europese Raad van Lissabon heeft zich ten doel gesteld van de Europese Unie een concurrerende kennismaatschappij te maken die voor iedereen openstaat. Daarvoor zijn forse inspanningen nodig, die erop gericht moeten zijn iedereen scholing aan te bieden in de nieuwe informatie- en communicatietechnologieën en iedereen toegang te verschaffen tot de nieuwe telecommunicatienetwerken. Het concept universele dienst dient op dit terrein een belangrijke rol te spelen.
Het wachten is nu op Nice, waar de lidstaten naar ik hoop een krachtig signaal zullen afgeven van hun politieke wil zich in te zetten voor een allesomvattende strategie ter versterking van het Europees sociaal model door de sociale agenda en het Handvest van de grondrechten aan te nemen.

Crowley
De belangrijkste doelstelling van het verslag is het ondersteunen van een gemeenschappelijk actieprogramma om samenwerking te bevorderen tussen de lidstaten van de EU om sociale uitsluiting tegen te gaan. Ik ben van mening dat de instelling van een dergelijk gemeenschappelijk actieprogramma niet alleen verstandig is, maar ook erg nuttig kan zijn. We zijn er niet op uit om een tweedeling te creëren in Europa, een Europa van de haves en de have-nots. We willen de kloof tussen rijk en arm niet vergroten.
Feit is dat langdurige werkloosheid en jeugdwerkloosheid zich concentreren in bepaalde gebieden in de Europese Unie. Concentraties worden aangetroffen in bepaalde 'zwarte vlekken' binnen veel plattelands- en stedelijke gebieden in de Europese Unie. Het ontwikkelen van initiatieven om het probleem van sociale uitsluiting tegen te gaan en om de kansarmen in onze samenleving nieuwe hoop en kansen te bieden moet nu de kern zijn van het beleid van alle regeringen binnen de EU.
De principes die aan dit programma ten grondslag liggen zijn het creëren van een open coördinatiemethode tussen de lidstaten om armoede en sociale uitsluiting uit te bannen. Dat moet worden bereikt door duidelijke doelen te bepalen die moeten worden geïncorporeerd in nationale actieplannen en door beleid in te voeren dat gelijke kansen moet bevorderen. Ik denk dat de rapporteur gelijk heeft dat hij de overheidsinstellingen, de sociale partners en burgers en hun organisaties oproept om zich nu meer in te spannen om te komen tot maatregelen die armoede en sociale uitsluiting moeten tegengaan.
Als uitvloeisel van het Verdrag van Amsterdam moeten alle regeringen van de EU nieuwe actieplannen ten aanzien van werkgelegenheid ter evaluatie en beoordeling toezenden aan de Europese Commissie. De Europese Commissie moet al deze plannen evalueren om te beoordelen hoeveel succes de regeringen van de EU boeken bij het uitbannen van sociale uitsluiting. We moeten in deze kwestie van elkaar leren. Anders zal de kloof tussen rijk en arm in de EU alleen maar groeien.
In dit verband ben ik blij met de belangrijkste bepalingen van het programma inzake de sociale agenda 2000-2005, dat onlangs door de Europese Commissie is gepubliceerd. Dit kent de Europese sociale partners een grotere rol toe in termen van het ontwerpen van verschillende EU-richtlijnen en -verordeningen. De verhouding met werkgevers zal verbeteren. Er komt voortdurende nationale en Europese steun voor lokaal werkgelegenheidsbeleid. Er komt ook een verbeterde coördinatie van beleidsplannen op het gebied van de informatiemaatschappij, moderne telecommunicatiediensten en aan Internet gerelateerde activiteiten.
Ierland heeft een vrij geavanceerd systeem van sociale rechten en rechten op het gebied van werkgelegenheid en veel van de EU-richtlijnen die worden opgesteld, baseren zich op het Ierse model op het gebied van sociaal partnerschap en werknemers/werkgeversrelaties.

Darras
18% van alle Europeanen moet het met minder dan 60% van het gemiddelde nationaal inkomen stellen, dat wil zeggen dat 61 miljoen mensen van een laag inkomen moeten rondkomen, waarbij de lage­inkomensgrens fungeert als referentiepunt voor het meten van relatieve armoede.
Deze cijfers geven aan dat er actie moet worden ondernomen. De staatshoofden en regeringsleiders hebben hiertoe in Lissabon voor de eerste keer in de geschiedenis de armoede en sociale uitsluiting op de Europese agenda gezet. Europa kan immers alleen maar een economisch sterke macht zijn als het vanuit sociaal oogpunt rechtvaardig is. Wij zijn dan ook ingenomen met deze vooruitgang.
Om die reden zal ik mij voor het verslag van onze collega uitspreken. Ze heeft zich immers niet alleen achter het voorstel van de Commissie geschaard, maar de tekst bovendien inhoudelijk verbeterd. In het verslag wordt gepleit voor de vaststelling van kwalitatieve en kwantitatieve indicatoren voor sociale uitsluiting. Het is zeer belangrijk dat we binnen de 15 lidstaten van de Unie allen op basis van dezelfde gegevens over dit vraagstuk kunnen praten. Bovendien staat in dit verslag aangegeven dat de lidstaten voortvarender te werk moeten gaan en bij het opstellen van hun nationale actieplannen nauwkeurig omschreven doelstellingen vast dienen te leggen.
Voorts wordt er opnieuw gebruik gemaakt van de open coördinatiemethode, worden de betrokken partijen aangemoedigd de dialoog met elkaar aan te gaan (sociale partners, NGO' s, plaatselijke en regionale overheden, enzovoort) en worden er netwerken opgericht. Onze Commissie werkgelegenheid en sociale zaken wil het financiële referentiebedrag vaststellen op 100 miljoen euro, in plaats van de 70 miljoen euro die door de Commissie is voorgesteld.
Tot slot wil ik aangeven dat het hier om een stap vooruit gaat die wij moeten consolideren en aanmoedigen. Economische vooruitgang alleen volstaat immers niet om een betere kwaliteit van het leven van onze burgers te waarborgen.

Krivine
In dit verslag wordt duidelijk gemaakt waartoe de huidige Europese eenwording heeft geleid: 62 miljoen armen en 18 miljoen werklozen.
De huidige herstructureringen en fusies leiden tot nieuwe ontslagen. Terwijl er sprake is van een sterke economische groei en de werkloosheid kennelijk afneemt, blijkt dat werk tegenwoordig geen zekerheid meer biedt tegen uitsluiting. De omstandigheden waarin "arme werknemers" leven, zijn niet bepaald rooskleurig te noemen. Met de aanduiding "arme werknemers" doel ik met name op de vrouwen die in deeltijd werken, onderbetaald worden en in volledige onzekerheid verkeren. In de officiële redevoeringen over de groei blijft deze groep werknemers volledig buiten beschouwing.
Het recht op goed werk, zorg, huisvesting en opleiding zijn elementaire rechten. De werkgevers en lidstaten zouden verplicht moeten worden deze rechten na te leven. Op deze wijze kunnen we de burgers immers tegen sociale uitsluiting beschermen. Wij zullen dan ook voor het verslag ter bestrijding van sociale uitsluiting stemmen.
Vele afgevaardigden die zich vandaag voor deze tekst uitspreken, hebben zich gisteren echter minder solidair getoond toen ze een handvest aannamen waarin de sociale rechten geenszins gewaarborgd worden. Met dit handvest wordt immers de strijd tegen uitsluiting gedegradeerd tot een vorm van bijstand, hetgeen een achteruitgang betekent vergeleken met de huidige wetgeving in veel lidstaten. Wij kunnen uitsluiting beter bestrijden door bijvoorbeeld een gegarandeerd minimumloon in Europa vast te stellen.

Martin, David W
De buitengewone Top van Lissabon over werkgelegenheid, economische hervormingen en sociale samenhang van 23-24 maart 2000 zette voor het eerst sinds tijden armoede en sociale uitsluiting weer op de agenda van de Unie. Door een voorstel voor te leggen voor een programma om sociale uitsluiting te bestrijden, geeft de Commissie gehoor aan de oproep van de Raad om "voor juni 2000" een "initiatief voor samenwerking op dit vlak" te presenteren.
Volgens de gegevens van Eurostat leeft zo'n 18% van de bevolking van de EU van minder dan 69% van het gemiddelde nationale inkomen (waarbij de lage-inkomensgrens als maatstaf wordt genomen voor relatieve armoede).
Het voorstel van de Commissie om een gemeenschappelijk actieprogramma op te zetten om samenwerking tussen de lidstaten te bevorderen om sociale uitsluiting tegen te gaan (2001-2005) bestaat uit het bevorderen van een beter begrip van sociale uitsluiting, het stroomlijnen van het bevorderen van participatie en het ontwikkelen van voorrangsbeleid gericht op bepaalde doelgroepen. De strategie moet in drie hoofdsporen ten uitvoer worden gelegd. Spoor 1: analyse van de kenmerken, oorzaken, processen en trends in sociale uitsluiting; spoor 2: samenwerking op het gebied van beleid en uitwisseling van de maatregelen die het meeste effect sorteren; spoor 3:een dialoog met de diverse belanghebbenden. De open manier van coördineren wordt benadrukt, die het subsidiariteitsbeginsel respecteert terwijl alle relevante actoren actief betrokken worden.
Dit zijn allemaal welkome maatregelen, maar net als de rapporteur ben ik van mening dat het programma best wat radicaler had mogen zijn. Ik steun dan ook zijn amendementen.

Titley
Ik ben blij met dit verslag dat om meer middelen vraagt voor de voorgestelde Europese programma's voor de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting. Samenwerking tussen de lidstaten is van cruciaal belang om deze diepgewortelde problemen aan te pakken, die zich overal in de Unie voordoen, maar in het bijzonder in mijn eigen kiesdistrict in het noordwesten van Engeland. Moss Side en Salford behoren tot de meest achtergestelde binnenstedelijke gebieden van heel Europa.
Wij zijn helaas maar al te goed bekend met het web van problemen waarin verarmde gebieden verstrikt raken: achterstelling, sociale uitsluiting, werkloosheid, misdaad en drugsgebruik, maar met hulp van Europese programma's om sociale uitsluiting tegen te gaan en Europees geld kunnen lokale gemeenschappen eindelijk beginnen om zich te ontworstelen aan dit kwaad.
De Britse Labourregering is steeds voorop gegaan in de strijd tegen armoede en sociale uitsluiting. Drie jaar terug stelde de premier de Social Exclusion Unit in, die regeringsbeleid om sociale uitsluiting tegen te gaan coördineert door te komen met een brede aanpak voor verwante problemen. De eenheid werkt samen met andere departementen die ook te maken hebben met sociale uitsluiting. Ik sta volledig achter deze vernieuwende aanpak, die vooral aan talloze jonge mensen ten goede is gekomen door middel van een krachtige aanpak van spijbelgedrag en schoolverzuim, dakloosheid, tienerzwangerschappen en het bieden van steun aan 16-18-jarigen die geen opleiding of werk hebben.
Dit is een geweldig voorbeeld van hoe de Labourregering concrete voordelen realiseert voor gewone mensen. Ik ben er sterk van overtuigd dat we met een nieuwe, radicale benadering niet alleen een andere weg kunnen inslaan, maar ook de eindstreep kunnen halen en dat we op een dag armoede en sociale uitsluiting in het noordwesten volledig kunnen uitbannen.
Verslag-Rothe (A5-0320/2000)

Ebner
Mijnheer de Voorzitter, ik heb me om een heel precieze reden van stemming onthouden: volgens mij heeft dit verslag milieutechnisch gesproken niet de vooruitgang geboekt waar ik naar uitkeek. Ik heb wel voor al die amendementen gestemd die ertoe strekken de alternatieve energiebronnen uit te breiden, maar ik had van harte gehoopt dat men een verdere stap vooruit zou zetten. Ik weet dat het moeilijk is, ik weet dat dit verslag al de juiste weg heeft ingeslagen: maar er moet nog veel meer gedaan worden en daarom hoop ik dat men op nationaal en op Europees niveau dit beleid van alternatieve energiebronnen met krachtiger hand zal doorvoeren.

Konrad
Mijnheer de Voorzitter, met het verslag-Rothe, in elk geval met het daarin beschreven bevorderingsdirigisme voor hernieuwbare energievormen, staan wij op het punt om op lange termijn in en voor Europa verstrekkende fouten te maken op het gebied van het energiebeleid. Daarom heb ik het verslag afgewezen. Energiebeleid moet een toekomstvisie hebben, duurzaam zijn en gericht op de markteconomie. Met dit verslag bereiken we precies het tegendeel.
Met de duurzame subsidiëring van biomassa, wind- en zonne-energie slaan we de verkeerde weg in en voeren we uitsluitend een symbolisch beleid. Er gaan miljarden aan subsidies naar een paar bedrijven die met hun windmolens het landschap ontsieren. Het gaat intussen om installaties met meer dan zestig rotoren die duizend voetbalvelden in beslag nemen. De consument en Europa hebben hierbij het nakijken. Met dit beleid worden de voordelen van onze politiek van liberalisering van de energiemarkten weer tenietgedaan.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het verslag gestemd dat handelt over de bevordering van elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen. Ik ben een duidelijk voorstander van energiebesparing, want dat hebben wij hard nodig. Maar anderzijds hebben de ouderen en gepensioneerden energie hard nodig, daar moeten ze altijd over kunnen beschikken. Ik denk namelijk aan de koude nachten en de koude winterdagen, zowel in het noorden als het zuiden van Europa, als veel ouderen, bij gebrek aan financiële middelen, helaas gedwongen worden de verwarming uit te draaien.
Als voorbeeld van een uitstekende vorm van bezuiniging wilde ik het geval van de stad Brescia aanhalen, waar een systeem van stadsverwarming wordt toegepast dat zelfs profiteert van de verbranding van afval. De afvalverbranding dient daar zowel om elektriciteit op te wekken als om rechtstreeks warmte te produceren, die daarna naar alle huizen van de inwoners van Brescia wordt geleid. Ik hoop dat een dergelijk systeem in alle steden in Europa toepassing vindt.

Bordes, Cauquil en Laquiller
Wij willen het nut van "de bevordering van elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen op de interne elektriciteitsmarkt" geenszins in twijfel trekken. Het is immers een goede zaak als hierdoor de werkgelegenheid met 500.000 nieuwe banen kan toenemen, zoals in het verslag staat aangegeven.
Wij vinden het ook geen bezwaar dat het onderzoek op dit gebied en zelfs de exploitatie van deze energiebronnen zodanig worden ondersteund dat de consument eerder voor hernieuwbare energiebronnen zal kiezen dan voor elektriciteit die via meer vervuilende procédés wordt opgewekt.
Maar waarom moet deze steun leiden tot het particuliere winstbejag waarvan momenteel sprake is? De subsidies zullen immers ten goede komen aan bedrijven die zich met onderzoek naar en het verhandelen van deze producten bezig houden. Ik denk hierbij aan ondernemingen als Total Énergie, Shell Solaire, ABB Alstom Power, Dalkia (een dochter van Vivendi), Arthur Andersen, Tiru (een gezamenlijke vestiging van Suez-Lyonnaise des eaux en Vivendi) en andere industriële concerns die al genoeg winst boeken en die daarom niet het belastinggeld van de burgers mogen ontvangen.
De productie en distributie van elektriciteit zou een publieke dienst moeten zijn. Waarom zorgen de lidstaten en Europese instellingen er dan niet voor dat deze publieke dienst in handen komt van openbare nutsbedrijven die direct de 500.000 benodigde werknemers zouden kunnen aanstellen? Op deze wijze hoeven de winsten niet aan de aandeelhouders van particuliere ondernemingen worden afgestaan, en kunnen er dus passende salarissen worden uitgekeerd en kan er een goed functionerende publieke elektriciteitsvoorziening worden gewaarborgd.

Caudron
Tijdens het debat dat gisteravond in de plenaire vergadering plaatsvond, hebben velen van ons zich uitgesproken over de noodzaak om de opwekking van elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen te bevorderen. Tegelijkertijd werd in Den Haag de conferentie over het broeikaseffect gehouden. De wetenschappers en klimatologen verhullen niet langer dat ze zich zorgen maken over de gevolgen van het broeikaseffect en ook de burgers raken zich langzaam maar zeker bewust van deze gevolgen.
Op zeer korte termijn zullen de gevolgen naar verwachting zeer ingrijpend zijn. Daarom dienen er op Europees en wereldwijd niveau duidelijke maatregelen getroffen te worden op basis waarvan een verdere aantasting van het milieu kan worden voorkomen.
Het voorstel van de Commissie en het verslag-Rothe, waarover wij vandaag gestemd hebben, voorzien in deze noodzaak. Er wordt immers gesteld dat de hernieuwbare energiebronnen een milieuvriendelijk alternatief vormen voor wat betreft de elektriciteitsproductie.
Met haar voorstel is de Commissie haar eigen aankondigingen nagekomen en voldoet zij aan de eis van het Europees Parlement om een wezenlijke stap te doen ter bereiking van het doel van het Witboek van een verdubbeling van het percentage hernieuwbare energie van het totale energieverbruik met ingang van 2010.
De lidstaten zullen zich hiervoor moeten inspannen. Alleen zo kunnen immers de milieudoelstellingen worden bereikt die ze zich op Europees en internationaal niveau gesteld hebben, en kunnen ze hun onafhankelijkheid op energiegebied waarborgen. De afhankelijkheid van energie van buiten de EU is momenteel ongeveer 50% en dreigt in 2020 tot 70% toe te nemen als de hernieuwbare vormen van energie niet worden uitgebreid.
De EU loopt in de wereld voorop als het gaat om de bouw van installaties voor de diverse soorten van energieopwekking.
Om in deze sector concurrerend te kunnen blijven optreden, zal de Unie de betreffende technologieën moeten gebruiken en verder ontwikkelen. Dit vereist aanzienlijke publieke investeringen.
Om al deze redenen, en vanwege de kwaliteit van het verslag-Rothe, heb ik voor deze tekst gestemd. Ik hoop dat de Commissie en de Raad ons zullen volgen.

Goebbels
Uiteraard ben ik voorstander van een actieve bevordering van elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen. Alleen door middel van technologische vooruitgang zal de "zachte" energiesector zich kunnen ontwikkelen. Aan ideologische cirkelredeneringen hebben we niets. We kunnen ambitieuze doelstellingen formuleren en de lidstaten verplichten deze na te komen, maar als we onze landen de benodigde middelen niet in handen te geven, zullen de doelstellingen niet worden gehaald. Sommige voorstellen van het Europees Parlement zijn niet realistisch en verdienen dan ook niet mijn steun.

Kauppi
De Europese Commissie heeft tot doel gesteld dat het aandeel van hernieuwbare energiebronnen in de energieproductie voor het einde van 2010 wordt verdubbeld. Hernieuwbare energiebronnen vormen een zeer belangrijk onderdeel van een doeltreffende strategie ter bescherming van het klimaat.
Turf is in Finland een belangrijke hernieuwbare energiebron met een aandeel van 6% in de totale hoeveelheid gebruikte brandstoffen. Anders dan in Midden-Europa, is er in een noordelijk land als Finland veel turf. Ook internationale deskundigen hebben geconstateerd dat turf een belangrijke biomassabrandstof is waarvan de jaarlijkse groei in Finland duidelijk het gebruik ervan overtreft. De noordelijkste regio's van Finland behoren tot de toendrazone waar te weinig bomen groeien die als energiebron kunnen dienen. Turf is vooral in die regio's een belangrijke brandstof en is daar ook van grote invloed op de werkgelegenheid. Ik ben tevreden dat het Europees Parlement deze feiten onderkent door turf in zijn verslag over hernieuwbare energiebronnen te laten staan.
De lidstaten van de Europese Unie, inclusief Finland, hebben zich verbonden aan het bereiken van de doelen van Kyoto, het behouden van natuurlijke hulpbronnen en het verminderen van de uitstoot van schadelijke stoffen. De betekenis van kernenergie neemt daarom voortdurend toe. Het is duidelijk dat men zich bij het gebruik van kernenergie en de opslag van kernafval moet houden aan meer vergevorderde en doeltreffender veiligheidsvoorschriften.
Het Finse energiebedrijf Teollisuuden Voima verzocht gisteren, 15 november, de Finse regering een principebesluit te nemen over de bouw van een vijfde kernreactor. Ik hoop dat onze regering en ons parlement positief staan tegenover dat verzoek. Een verantwoord gebruik van kernenergie biedt een milieuvriendelijke en goedkope energiebron waarvan het gebruik niet onnodig mag worden beperkt.

Markov
We weten allemaal dat de toekomst van onze energievoorziening niet gebaseerd kan zijn op onze huidige energievormen. Dat ziet ook de Commissie in en meer nog de rapporteur, doordat zij aangeeft dat alternatieve energie respectievelijk de alternatieve opwekking van energie een grotere prioriteit moet krijgen. Ik dank collega Rothe dan ook voor haar goede verslag.
Onze ervaring met traditionele energievormen is dat ze verstrekkende gevolgen hebben voor klimaat en milieu, onzekere veiligheidsrisico' s met zich meebrengen en bovendien niet onuitputtelijk zijn. We zullen daarom ten eerste de ontwikkeling en toepassing van nieuwe energievormen nog veel meer dan voorheen moeten bevorderen. Op de lange termijn zou dit de subsidie voor de traditionele en achterhaalde energievormen overbodig moeten maken. Een eerste stap hiertoe zou zijn om consequent alle belemmeringen weg te nemen die de toepassing van hernieuwbare energievormen verhinderen. Ook moet het voortaan beter lukken om goedlopende praktijken bij iedereen bekend te maken.
Het doel van elk energiebeleid en economisch beleid moet ten tweede zijn om het energieverbruik te verminderen respectievelijk te optimaliseren, want alleen een zorgzame omgang met hulpbronnen van welke vorm dan ook helpt om financiële gevolgen zo laag mogelijk te houden. Wij eisen in dit verband een doelgerichter onderzoek naar de externe financiële gevolgen van het opwekken en toepassen van hernieuwbare energievormen.
Ten slotte mag de energievoorziening alleen geherstructureerd worden, wanneer rekening wordt gehouden met de bijzondere voorwaarden van de alternatieve energievormen. Decentrale stroomvoorziening getuigt niet alleen van een structureel beleid, maar heeft juist ook een sociaal aspect. Daarom mag ten derde de liberalisering in de energiesector niet plaatsvinden zonder dat sociale minimumvoorwaarden schriftelijk zijn vastgelegd.

Meijer
We kunnen niet op de bestaande manier doorgaan met het opwekken van elektriciteit. Kolen en olie raken op termijn uitgeput en veroorzaken CO2-uitstoot. Kernenergie kan leiden tot rampen die grote delen van de aarde onbewoonbaar maken en produceert een gevaarlijk afvalproduct. We moeten dus op zoek naar energie die er van nature al is, maar die ongebruikt bleef zolang niemand de techniek ontwikkelde om die aan te boren. Het is weinig ambitieus dat Parlement en Commissie het gebruik van die energie de komende tien jaar slechts willen verdubbelen. Opwekking van elektriciteit uit water, wind en zonnestraling is nog steeds te schaars, en dat maakt het naar verhouding duur. Ieder wil een zo milieuvriendelijk mogelijke manier van energieopwekking, maar ieder wil ook zo goedkoop mogelijke energie. Dat geldt in het bijzonder voor mensen die niet veel kunnen betalen, en die daardoor als eerste zorg hebben dat de kosten van hun huishouden zo laag mogelijk blijven. Als schone energie dure energie blijft zal het ook nog lang elitaire energie zijn. Milieubewuste hoogbetaalden krijgen de vrijheid om binnen een geliberaliseerde markt vrijwillig bij te dragen aan een schonere energie, terwijl voor de rest alles bij het oude blijft. Schone energie moet voor ieder beschikbaar komen en betaalbaar zijn. Met betrekking tot zes punten, zoals de verbranding van turf en organisch afval, volg ik de door Greenpeace gevraagde afwijzing.
Resolutie-ASEM III (B5-0811/2000)

Vachetta
In Seoel was sprake van een schril contrast tussen enerzijds de officiële top van staatshoofden en anderzijds de manifestaties van de burgers, waaraan ook ik deelnam. De staatshoofden willen de neoliberale hervormingen versnellen, terwijl de burgers hier bezwaren tegen hebben. De vakbonden en sociale organisaties verwerpen de dictatuur van de grote traditionele industriële concerns, maar willen ook niet dat het IMF en de WTO het voor het zeggen krijgen. Ze willen niet dat hun land opnieuw economisch gekoloniseerd wordt. Iedereen vraagt zich immers af welke westerse bedrijven de noodlijdende Zuid-Koreaanse industrieën zullen opkopen.
Het alternatieve forum heeft de interparlementaire contacten gestimuleerd. Hierbij denk ik met name aan de ontmoeting die op 18 oktober in het nationale Zuid-Koreaanse parlement plaatsvond. Tijdens deze ontmoeting werd geconstateerd dat de gekozen parlementen buiten het ASEM-proces gehouden werden, terwijl zakenlui juist op alle bijeenkomsten aanwezig waren. Daarom dient de interparlementaire dialoog (ASEP) tussen West-Europa en Oost-Azië nieuw leven te worden ingeblazen.
Tijdens de voorbereidingen op ASEM IV dient de noodzaak tot democratisering te worden benadrukt door enerzijds ervoor te zorgen dat gekozen afgevaardigden van de burgermaatschappij over de benodigde informatie kunnen beschikken en kunnen interveniëren (hiertoe dient met name een sociaal forum te worden opgericht), en anderzijds de sociale rechten, mensenrechten en de rechten op milieugebied volledig te laten meetellen.

De Voorzitter
Hiermee is de stemming beëindigd.
(De vergadering wordt om 13.50 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

ACTUALITEITENDEBAT
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.

Midden-Amerikaans Parlement
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0846/2000 van de heer Seguro e.a., namens de PSE-Fractie;
B5-0854/2000 van leden Gasòliba i Böhm en Sánchez García, namens de ELDR-Fractie;
B5-0859/2000 van de heer Marset Campos e.a., namens de GUE/NGL-Fractie;
B5-0862/2000 van de leden Salafranca Sánchez-Neyra en García-Margallo y Marfil, namens de PPE-DE-Fractie,
over Midden-Amerika (Parlacen).

Seguro
Mijnheer de Voorzitter, zoals bekend onderhoudt de Europese Unie van oudsher via de Commissie, de Raad en vooral het Europees Parlement, zeer nauwe banden met Midden-Amerika, de instellingen daar en met name de afzonderlijke landen. We onderhouden deze relaties uit respect en ter ondersteuning bij het consolideren van de democratie in deze regio, en ter bevordering van de mensenrechten, opdat deze in dit deel van de wereld net als elders zullen worden gerespecteerd.
Een van de prioriteiten die we ondersteunen als het gaat om de afzonderlijke landen in deze regio is regionale integratie. We zijn van mening dat regionale integratie een onontbeerlijk middel is bij het bevorderen van de drie door mij genoemde hoofddoelstellingen. In Midden-Amerika bestaat er reeds een Bureau ter bevordering van Regionale Integratie, een Centraal-Amerikaanse Bank, een Centraal-Amerikaans Hof en een Midden-Amerikaans Parlement. En het is verrassend, mijnheer de Voorzitter, dat het parlement, samen met het Europees Parlement, het enige ter wereld is waar de afgevaardigden rechtstreeks worden gekozen. De laatste tijd is het parlement doelwit geweest van enige verdachtmakingen en zelfs van kritiek. We hebben een parlementsdelegatie ontvangen en toegezegd om niet alleen in politiek opzicht aandacht te besteden aan de rol van het parlement in de regio, maar ook aan met name de relatie tussen ons Parlement en het Midden-Amerikaanse Parlement.
De onderhavige resolutie sluit aan op de werkzaamheden die in het verleden door de Delegatie van dit Parlement voor de betrekkingen met Midden-Amerika onder voorzitterschap van de heer Salafranca verricht zijn, en die wij gedurende dit mandaat op bescheiden schaal voortzetten. Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, mijnheer de commissaris, deze resolutie heeft dus als doel politieke steun te bieden aan het Midden-Amerikaans Parlement, een bij uitstek democratisch forum, dat geheel uit eigen wil het centrum dient te zijn van een veelzijdig debat in deze regio. Tegelijkertijd willen wij hiermee het signaal afgeven dat Europa voor regionale integratie is in dit deel van de wereld.
We hebben slechts op een punt een verschil van mening, dat overigens niet van essentieel belang is, en dat betreft paragraaf 5 van deze resolutie: indien deze paragraaf wordt goedgekeurd, neemt het Europees Parlement in onze ogen een te paternalistische houding aan. We onthouden ons van stemming op dit punt, maar het belang van de resolutie is dat zij politieke steun biedt aan regionale integratie en aan het Midden-Amerikaans Parlement.

Sánchez García
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, mijnheer de commissaris, de resolutie over de situatie in Midden-Amerika die hier vandaag aan het Parlement wordt voorgelegd, is bijzonder relevant, met name in het licht van het recente bezoek aan Brussel van een delegatie van het Midden-Amerikaans Parlement. Ik zou hiervoor drie belangrijke redenen willen aanhalen die stuk voor stuk betrekking hebben op deze specifieke Amerikaanse regio. Wij mogen uiteraard evenmin vergeten dat een versterking van de dialoog tussen het Europees Parlement en het Midden-Amerikaans Parlement ook vanuit politiek oogpunt onontbeerlijk en noodzakelijk is.
Het gaat om de volgende drie redenen. In de eerste plaats onderstreept de resolutie het belang van de consolidatie van het democratiseringsproces en dringt zij aan op de strikte eerbiediging van de mensenrechten, met name ten aanzien van de inheemse bevolking. Ten tweede sluit zij aan bij de viering van de twaalfde Latijns-Amerikaanse top die binnenkort in Panama zal plaatsvinden. Daar zal gesproken worden over de op rechtvaardigheid en billijkheid gebaseerde verplichtingen die wij in het nieuwe millennium ten overstaan van kinderen en jongeren moeten aangaan. Bovendien past onze resolutie perfect in de huidige filosofie van de Europese Commissie die tot doel heeft de externe acties van de Unie in de landen van Latijns Amerika nieuw leven in te blazen, met alle gevolgen van dien. Wij hopen of liever gezegd wij vertrouwen erop dat de nodige middelen zullen worden uitgetrokken om aan het regionale integratieproces in Midden-Amerika een nieuwe impuls te geven. Daartoe is het noodzakelijk en onontbeerlijk dat te allen tijde bij wijze van politieke vingeroefening overleg wordt gepleegd.
Daarom zijn wij blij met deze politieke verklaring van ons Parlement over het Midden-Amerikaans Parlement, temeer daar zij deze instelling een fundamentele rol toekent in het integratieproces van de landen uit deze tussen Noord- en Zuid-Amerika gelegen regio.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, mag ik u er even op wijzen dat ik sinds acht jaar lid ben van de Delegatie voor de betrekkingen met de landen van Midden-Amerika en Mexico, eerst onder het voorzitterschap van de heer Salafranca en momenteel onder het voorzitterschap van de heer Seguro.
Ik herinner mij zeer goed dat de genoemde delegatie in al die jaren uitstekende betrekkingen met het Midden-Amerikaans Parlement en de overige Latijns-Amerikaanse parlementen heeft onderhouden. Het is best mogelijk dat de excellente verstandhouding met het Midden-Amerikaans Parlement is toe te schrijven aan het feit dat de vertegenwoordiging in beide gevallen op soortgelijke criteria berust. Zowel het Midden-Amerikaans Parlement als het Europees Parlement zijn rechtstreeks verkiesbaar.
Ik herinner mij nog levendig dat de heer Salafranca samen met de voorzitter van het Midden-Amerikaans Parlement een document inzake politiek overleg tussen het Europees Parlement en het Midden-Amerikaans Parlement ondertekende. Op die manier wilden wij ervoor zorgen dat het Midden-Amerikaans Parlement steeds meer bevoegdheden kreeg, over steeds meer financiële middelen kon beschikken en een leidinggevende rol ging spelen bij de integratie van de regio die het vertegenwoordigde.
Als ik mij niet vergis - de heer Salafranca zal zich dit ongetwijfeld beter herinneren - werden wij vier jaar geleden door het Instituut voor de betrekkingen tussen de EU en Latijns Amerika uitgenodigd op een bijeenkomst in Antigua, een prachtige stad in Guatemala. Daar hebben wij toen met onze collega's van het Midden-Amerikaans Parlement overlegd hoe de toekomst eruit moest zien, niet alleen die van het Midden-Amerikaans Parlement maar ook die van het Europees Parlement. Wij konden toen overigens vaststellen dat het Midden-Amerikaans Parlement hetzelfde lot ten deel viel als dit Parlement, dat aanvankelijk ook met allerlei moeilijkheden te kampen had. Zo had en heeft het nog steeds alle moeite van de wereld om meer bevoegdheden, meer middelen en meer zeggenschap te verwerven en zich te doen gelden als vertegenwoordiging van het volk.
Dat is mijns inziens een van de steeds terugkerende hoofdthema's in de debatten van de interparlementaire conferenties, tezamen met de economische en maatschappelijke problemen waarvan sommige landen uit Midden- en Zuid-Amerika het slachtoffer zijn. Wij staan hier voor twee essentiële doelstellingen: enerzijds moet worden vermeden dat de sociale ongelijkheden toenemen ten gevolge van de momenteel in de regio toegepaste economische beleidslijnen en anderzijds moet ervoor gezorgd worden dat de parlementen bijdragen aan de integratie van de regio, hetgeen ongetwijfeld in aller belang is.
Dat is het streefdoel van de onderhavige resolutie. Er worden uiteraard her en der pogingen ondernomen om de bevoegdheden en de aanwezigheid van het Midden-Amerikaans Parlement in te perken. Dat is overigens niets nieuws, maar dateert reeds van de oprichting van deze instelling. Een parlement wordt nu eenmaal als hinderlijk ervaren. Ik geloof evenwel dat het Midden-Amerikaans Parlement, net als dit Parlement en andere parlementen, ten dienste moet staan van de bevolking die het vertegenwoordigt, ofschoon de gevestigde macht daar niet bijster gelukkig mee is.
Daarom hoop ik, mijnheer de Voorzitter, dat de onderhavige resolutie veel bijval zal vinden.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, de sprekers die vóór mij het woord hebben gevoerd, hebben het ook al gezegd. In dit debat willen wij onze solidariteit en steun betuigen aan het Midden-Amerikaans Parlement. Wij doen dit op een moment dat hier met man en macht wordt geijverd voor het behoud van de prioritaire behandeling die de externe betrekkingen van de Europese Unie met de landen uit Latijns Amerika tot dusver hebben genoten. Dat is de onderliggende gedachte van het verslag dat de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid op eigen initiatief zal opstellen in samenwerking met de bevoegde delegaties.
Zoals u en wij allen hier in het Parlement weten, mijnheer de Voorzitter, staan de parlementen voor de moeilijke opdracht om bij de ontwikkeling van onze samenlevingen de leiding op zich te nemen en als eerste op zoek te gaan naar afdoende oplossingen voor de talloze onopgeloste problemen. Daartoe moeten zij de democratische waarden en de sociale rechtvaardigheid versterken. In het geval van het Midden-Amerikaans Parlement is deze missie om zo te zeggen nog belangrijker daar de integratie en structurering van de desbetreffende samenleving op basis van vrede, overleg en verzoening een enorme uitdaging inhoudt. Mijns inziens zijn wij erin geslaagd op grond van de verklaring van 1997, waarvan ook mevrouw González Álvarez gewag heeft gemaakt, een nuttige en realistische samenwerking tot stand te brengen. Wij moeten die voortzetten, niet stilletjes, om het met de woorden van de heer Seguro te zeggen, maar op briljante wijze, zoals onze voorzitter alle taken die hij op zich neemt, pleegt uit te voeren. Ik denk dat het Europees Parlement in staat is met naakte feiten aan te tonen dat het de werkzaamheden van het Midden-Amerikaans Parlement bijzonder gunstig onthaalt, namelijk door het zijn ervaring en zijn steun aan te bieden.
Het lijdt geen twijfel dat zowel het Europees als het Midden-Amerikaans Parlement in hun respectieve integratieproces een steeds belangrijkere rol zullen moeten gaan spelen. Het ligt niet in onze bedoeling - ik geloof overigens dat wij daartoe als leden van het Europees Parlement niet de meest aangewezen personen zijn - advies te geven aan de leden van het Midden-Amerikaans Parlement. Het Midden-Amerikaans Parlement zal zijn eigen weg gaan. Het zal zijn eigen politieke koers varen in een Midden-Amerika dat volgens mij weer meester van zichzelf wil en moet worden, met eerbiediging van zijn eenheid in verscheidenheid. Uitgaande van de gemeenschappelijke wortels moet het de brede waaier van mogelijke opties en de talloze mogelijkheden van het proces ontdekken. Daarbij moet het waarden als vrede, vrijheid en solidariteit hoog in het vaandel voeren en voldoende oog hebben voor het aloude vereiste van zelfkennis. Daarom ben ik van oordeel dat wij de berekende kritiek van wie de activiteiten van het Midden-Amerikaans Parlement brandmerkt als artificieel gedoe of banaal, leeg, hol en inhoudloos parlementarisme, met klem moeten veroordelen. Het Midden-Amerikaans Parlement moet net als het Europees Parlement zijn prestige, geloofwaardigheid en legitimiteit vergroten via de werkzaamheden van de fracties. Het wel en wee van de politieke partijen is of zou immers een getrouwe weergave van de door hen vertegenwoordigde samenleving moeten zijn. Wij moeten ernaar streven sterke parlementen in het leven te roepen die deelnemen, die handelen, die interpelleren, die debatteren en weerleggen, die ratificeren of corrigeren, die vol overtuiging de waarden van de vrijheid verdedigen, die de motor van de politieke ontwikkeling van de regio zijn en de geboekte vooruitgang ook verkondigen.
Daarom, mijnheer de Voorzitter, willen wij met deze resolutie onze steun en solidariteit aan het Midden-Amerikaans Parlement betuigen. Tegelijkertijd willen wij de Commissie verzoeken het door het Midden-Amerikaans Parlement aan de diensten van de Commissie overgelegde meerjarenprogramma volmondig te steunen, temeer daar deze instelling ons inziens het integratieproces in Midden-Amerika legitimeert en een nieuw tijdperk van overleg en vrede symboliseert.

Knörr Borràs
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik hoop dat de betrekkingen tussen het Europees Parlement en het Midden-Amerikaans Parlement in ieder geval beter functioneren dan de microfoons van deze zaal.
Dit is logischerwijs een van deze kwesties waarover vrijwel iedereen het eens is, niet alleen dit Parlement maar ook vele leden - waaronder ikzelf - die vanwege hun herkomst enorme sympathie voelen voor de samenwerkings- en consolidatieprocessen van instellingen van landen die wij een beetje als ons eigen land beschouwen.
Ik sluit mij aan bij de woorden van mijn collega van de Canarische Coalitie. Ook wij steunen het Midden-Amerikaans Parlement omdat het bijdraagt aan de versterking van de democratische structuren. Daarom juist moeten wij als Europees Parlement een dergelijke instelling volmondig steunen.
Ik deel de bezwaren niet die onze collega en vriend, de voorzitter van de Delegatie voor de betrekkingen met de landen van Midden-Amerika en Mexico, de heer Seguro, hier in verband met het probleem van de mensenrechten heeft geuit. Het werkwoord mag voor mijn part gewijzigd worden, maar de bedoeling moet behouden blijven. Ik denk dat wij in dit opzicht thuis moeten blijven verkondigen wat wij willen dat in heel de wereld geschiedt. Wij mogen onze blik niet afwenden wanneer de mensenrechten elders op aarde worden geschonden.
Om terug te komen op het laatste gedeelte van het betoog van de heer Salafranca, wens ook ik dat er tenminste voldoende financiële middelen worden vrijgemaakt om de mijns inziens belangrijke activiteiten die wij in samenwerking met het Midden-Amerikaans Parlement moeten verrichten tot een goed einde te kunnen brengen. Ik ben er ten zeerste van overtuigd dat wij genoeg gepalaverd hebben en de daad bij het woord moeten voegen. In dit verband kan ik niet nalaten te onderstrepen dat de samenwerking tussen de Spaanse staat en Latijns Amerika in de praktijk bijzonder vruchtbaar is gebleken.

Solbes
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie neemt nota van de door de geachte afgevaardigden ingediende resoluties over de eerbiediging van de mensenrechten in Midden-Amerika, het democratiseringsproces en de regionale integratie en de bijzonder belangrijke rol die hierbij aan het Midden-Amerikaans Parlement wordt toegekend.
De Commissie volgt de situatie in de regio met bijzondere belangstelling. In de betrekkingen die wij met deze landen onderhouden streven wij drie prioritaire doelstellingen na die samenvallen met de door u genoemde punten: eerbiediging van de mensenrechten, consolidatie van het democratiseringsproces en versterking van de regionale integratie. Het is op deze terreinen dat de Commissie acties onderneemt. Op de drie niveaus zijn er verschillende projecten aan de gang.
Wat de mensenrechten betreft, steunen wij sinds 1990 de samenwerkingsprogramma's inzake opleiding en voorlichting ten behoeve van de eerbiediging van de mensenrechten. U weet dat hiervoor tussen 1990 en 2000 65 miljoen euro is uitgetrokken. Wij blijven deze maatregelen ook met het oog op de toekomst steunen. Momenteel overwegen wij de mogelijkheid om voor het volgende meerjarenprogramma, dat spoedig van start zal gaan, een extra bedrag van meer dan 10 miljoen euro vrij te maken om de voornoemde activiteiten te kunnen voortzetten.
In verband met het Midden-Amerikaans Parlement wil ik onderstrepen dat de Commissie deze instelling sinds haar oprichting bij de tenuitvoerlegging van de programma's tot versterking van het democratiseringsproces en de regionale integratie steeds als een bevoorrechte gesprekspartner heeft beschouwd. In het kader van onze samenwerking met de regio hebben wij bijzondere aandacht besteed aan alle instellingen die aan de regionale integratie kunnen bijdragen, waaronder het algemeen secretariaat van het Midden-Amerikaans Integratiesysteem, het Hof van Justitie en met name het Midden-Amerikaans Parlement, dat een van onze prioritaire doelstellingen vormt.
Op dit moment bestudeert de Commissie de nieuwe strategie waarvan de heer Salafranca gewag heeft gemaakt. Wij hopen dat wij spoedig tot een conclusie zullen komen die ons in de gelegenheid stelt fondsen vrij te maken om het Midden-Amerikaans Parlement te steunen.
Tot slot onderstreept de Commissie ook in haar dialoog met de Midden-Amerikaanse overheden het belang van het regionale integratieproces als instrument voor de consolidatie van de democratisering en de ontwikkeling van de regio. In dit opzicht werken wij momenteel aan een nieuw samenwerkingsprogramma dat al onze aandacht moet richten op drie fundamentele kwesties: economische integratie - toepassing van gemeenschappelijke beleidsmaatregelen -, versterking van de instellingen en versterking van de burgersamenleving. Deze punten zijn in onze ogen van wezenlijk belang. Zij moeten de hoeksteen vormen van ons meerjarenprogramma voor de periode 2000-2006.

De Voorzitter
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

Ivoorkust
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0847/2000 van de leden Carlotti en Junker, namens de PSE-Fractie;
B5-0849/2000 van de leden Rod en Maes, namens de Verts/ALE-Fractie;
B5-0855/2000 van de heer Van den Bos, namens de ELDR-Fractie;
B5-0860/2000 van de leden Sylla, Cossutta en Sjöstedt, namens de GUE/NGL-Fractie;
B5-0863/2000 van de heer Johan Van Hecke, namens de PPE-DE-Fractie,
over de situatie in Ivoorkust.

Carlotti
Mijnheer de Voorzitter, Ivoorkust gold lange tijd als een relatief stabiel en welvarend land in een door rampen geteisterd West-Afrika. Daarom waren we zeer verontrust en teleurgesteld over de geleidelijke politieke, economische en humanitaire teloorgang van dit land. De militaire junta van generaal Gueï was hiervoor verantwoordelijk.
Om aan de macht te kunnen blijven heeft generaal Gueï de door het Ivoriaanse volk aangenomen grondwet naar zijn hand gezet en als wapen gebruikt om zijn politieke tegenstanders uit te kunnen schakelen. Voorts heeft hij een bitter debat over de specifieke Ivoriaanse volksaard aangezwengeld, hetgeen tot een golf van rassenhaat heeft geleid: haat jegens de ander en jegens het buitenland. Met name inwoners uit Burkina-Faso en Mali werden gediscrimineerd, terwijl velen al jaren in Ivoorkust leefden en werkten. Generaal Gueï heeft het land daarom niet alleen aan de rand van een burgeroorlog gebracht, maar ook aan de rand van een etnische oorlog.
Het Ivoriaanse volk heeft de junta evenwel niet volledig zijn gang laten gaan. Het heeft de tiran op de vlucht gejaagd toen het een oude oppositieleider - Laurent Gbagbo - tot hoofd van de regering benoemde. Ivoorkust kon zo het democratiseringsproces hervatten. Dit proces moet nu snel worden bekrachtigd door vrije en transparante parlementsverkiezingen, waaraan alle politieke krachten in het land moeten kunnen deelnemen. Zowel de politici als de bevolking zijn momenteel voorstander van dergelijke verkiezingen.
De Ivoriaanse politici zijn de afgelopen weken hun verantwoordelijkheid niet uit de weg gegaan en hebben de rust in het land hersteld. Voorts hebben ze gewerkt aan een rechtstaat en aan nationale verzoening. Wij moeten nota nemen van deze hervatting van het democratische proces. Hoewel het nog niet is voltooid, moeten we het blijven steunen. Mijns inziens is de stabiliteit van de gehele regio hierbij gebaat. West-Afrika bevindt zich wat dit punt betreft immers in een bijzonder kwetsbare fase.
De Unie moet Ivoorkust begeleiden op het pad dat het land zelf is ingeslagen en waarbij de terugkeer naar de rechtstaat en de civiele vrede, en de economische en sociale vooruitgang een belangrijke rol spelen. De Unie dient dit land vanuit materieel en financieel oogpunt te steunen bij de organisatie van de parlementsverkiezingen die op 10 december aanstaande gehouden zullen worden. Ze moet er uiteraard op toezien dat de verkiezingen rechtvaardig verlopen en een pluralistisch karakter zullen krijgen. Voorts moet ze haar samenwerking met Ivoorkust voortzetten en op zoek gaan naar oplossingen waarmee de sociale crisis in de steden en de crisis omtrent het grondbezit op het platteland het best kunnen worden bezworen. Dat is het doel van onze resolutie.

Isler Béguin
Ivoorkust gold tot voor kort als een economische modelstaat. De buitengewoon grote verwarring die de afgelopen weken tijdens de verkiezingen in Ivoorkust is opgetreden is evenwel symptomatisch voor een land dat zich in een economische en sociale crisis bevindt en waar sprake is van een politieke chaos.
De daadwerkelijke vraagstukken en de nationale debatten werden overschaduwd door het misleidende, maar polemische debat over de specifieke Ivoriaanse volksaard. Ivoorkust bevindt zich om twee redenen in het nauw: enerzijds is het land financiële verplichtingen aangegaan teneinde het vertrouwen in de economie te herstellen en anderzijds ondervindt het de wrede, schadelijke gevolgen van de internationale handelsbesprekingen. Om deze redenen bevindt het land zich nu in deze algemeen verbreide chaos. Wat we hier zien is een antimodel van een daadwerkelijk duurzame ontwikkeling, ofwel van het beleid van de toekomst dat door de Groenen wordt voorgestaan.
Het behoeft geen betoog dat het Westen in belangrijke mate verantwoordelijk is voor de ondergang van het Ivoriaanse model. Het Europees Parlement heeft immers toegestaan dat chocolade met andere vetten dan cacaoboter mag worden bereid, waardoor de gehele nationale industrie van de eerste cacaoproducent ter wereld is ingestort. Ook de politieke en sociale situatie in dit land is kritiek geworden. Neem bijvoorbeeld de Ivoriaanse burgers die in de massagraven terug zijn gevonden. Zij zijn de ultieme en directe slachtoffers van deze keten van oorzaak en gevolg, die zijn oorsprong heeft in Brussel en eindigt in Ypougon. De Groenen veroordelen de geweldsuitbarstingen die tijdens de verkiezingen hebben plaatsgevonden, en betreuren de slachtoffers van dit geweld.
De democratie kan in Ivoorkust pas terugkeren als er een onafhankelijke enquêtecommissie wordt ingesteld die de gepleegde misdaden gaat onderzoeken, en als van officiële zijde wordt toegezegd dat de mensenrechten zullen worden nageleefd en de civiele vrede gehandhaafd zal blijven. Het vredesproces kan zich alleen op geloofwaardige wijze voltrekken als er een nationaal verzoeningscomité wordt opgericht en er een nationale verkiezingscommissie komt die de komende verkiezingen zal voorbereiden en garant zal staan voor het goede verloop ervan. Ik denk hierbij met name aan de verkiezingen van 10 december aanstaande. De aanwezigheid van buitenlandse waarnemers is overigens onontbeerlijk om de legitimiteit van deze verkiezingen te garanderen.

Van den Bos
Voorzitter, is de rust echt weergekeerd in Ivoorkust of lijkt het maar zo? Gbagbo is voorlopig erkend als president op grond van verkiezingen waarvan zijn belangrijkste tegenstander was uitgesloten. Als de parlementsverkiezingen in december niet eerlijk verlopen, zal de onrust ongetwijfeld weer toenemen. Het geweld van de afgelopen periode heeft immers diepe sporen achtergelaten bij de bevolking. Bij de minste of geringste politieke ontsporing zal de volkswoede weer om zich heen grijpen. Daarom is het absoluut essentieel dat de parlementsverkiezingen in december eerlijk verlopen en uitsluiting op grond van etnische redenen is uiteraard uit den boze. Ivoorkust kan zijn stabiliteit alleen terugkrijgen als bij de nieuwe machthebbers de bereidheid bestaat om ook macht te delen. Ook is een duurzame vrede in het land ondenkbaar zonder religieuze en etnische tolerantie. De politieke, militaire en religieuze leiders moeten alles in het werk stellen om een nationale verzoening mogelijk te maken. Er moet een grondwet komen die de rechten van de burgers en politieke partijen garandeert en machtsmisbruik uitsluit. Het is daarnaast van het grootste belang dat de verhouding met de buurlanden, in het bijzonder Burkina Faso wordt hersteld. Wij, als Europese Unie, moeten bereid zijn om de hulprelatie voort te zetten, maar dit kan alleen als het land behoorlijk wordt bestuurd en de democratisering echt gestalte krijgt. De leiders krijgen nu een nieuwe kans en laat ze deze ook grijpen. Ivoorkust kan een voorbeeldfunctie vervullen en een regionale voortrekkersrol spelen. Maar dat kan alleen als ieder zijn verantwoordelijkheid neemt en de rust voorgoed is weergekeerd.

Sylla
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, het belangrijkste vraagstuk waaraan Ivoorkust mijns inziens het hoofd moet bieden is dat van de democratie. Volgens sommigen is het belang van de democratie relatief wanneer het om Afrika gaat. Het gaat hier om een ingewikkeld proces dat tijd nodig heeft. Persoonlijk ben ik echter van mening dat op het gebied van de democratie compromissen niet mogelijk zijn en dat de problemen hieromtrent in Ivoorkust vergelijkbaar zijn met de problemen die zich bijvoorbeeld in Guinea voordoen. Zoals iedereen weet worden in dit land mensen ten onrechte in de gevangenis opgesloten en bestaat er in dit land geen democratisch stelsel.
Al bijna een jaar lang wordt er hier in kleine kring over de situatie in Ivoorkust gesproken, met name door de meeste van mijn collega' s die zich daar zorgen over maken. Ik ben echt van mening dat het hier gaat om een voorbeeld van hoe het niet moet. De strijdkrachten hebben de regering in het zadel geholpen, tegenstanders en journalisten zijn heimelijk vervolgd en er is een grondwet aangenomen met een racistisch karakter. Er is niemand die ingrijpt, alsof we nog niet voldoende hebben geleerd van de gebeurtenissen in Rwanda en het voormalige Joegoslavië. Hoe kan het toch dat iedereen zich nu verbaasd toont dat generaal Gueï de verkiezingen naar zijn hand heeft gezet?
Ik denk dat de Europese Unie verheugd mag zijn dat de nieuwe president Laurent Gbagbo een nationaal verzoeningscomité heeft geïnstalleerd. Voorts mogen we ingenomen zijn met de parlementsverkiezingen die volgende maand gehouden zullen worden. Wij moeten eisen dat deze verkiezingen op transparante wijze zullen verlopen en dat geen enkele politieke beweging of kandidaat ervan zal worden uitgesloten. De gelijkheid tussen de politieke groeperingen moet worden gewaarborgd. Om die reden moet president Gbagbo de mogelijkheid van presidentsverkiezingen niet uitsluiten, aangezien die een logisch gevolg zijn van de parlementsverkiezingen.
Mijnheer de Voorzitter, ik ben van mening dat wij ons standvastiger moeten tonen en moeten eisen dat deze racistische grondwet ongeldig wordt verklaard. Voorts dienen wij ons te verzetten tegen het onduidelijke debat over de specifieke Ivoriaanse volksaard. In dit debat wordt immers de nationale preferentie gepropageerd, waartegen wij ons in onze eigen landen verzetten en die een etnische zuivering tot gevolg zal hebben. De Ivoriaanse grondwet moet van iedere verwijzing naar de specifieke Ivoriaanse volksaard gezuiverd worden.
Ik kan mij niet in alle ideeën van de heer Ouattara vinden. Dit geldt in het bijzonder voor zijn liberale en economische standpunten. Mijn zetel bevindt zich niet voor niets aan deze kant van de vergaderzaal. Ik vind het evenwel ontoelaatbaar dat de heer Ouattara wordt uitgesloten om de enkele reden dat zijn vader en moeder niet van Ivoriaanse komaf zijn. Voorts vind ik dat de 14 partijen die buiten het politieke toneel zijn geplaatst, weer hun rol moeten kunnen spelen en volwaardig deel moeten kunnen nemen aan deze verkiezingen. Het buitensluiten van mensen zoals de heer Ouattara betekent dat er een groep van tweederangs burgers wordt gecreëerd, dat er twee soorten burgers komen en dat discriminatie tot bestuursvorm wordt verheven.
De Europese Unie moet er verder op toezien dat geen van de lidstaten met hun voormalige kolonies banden aangaat die uitsluitend zijn gebaseerd op economische belangen of geostrategische overwegingen. Zo heeft het hoofd van de Franse diplomatieke dienst, Hubert Védrine, laten weten dat deze verkiezingen in zeker opzicht legaal zijn omdat ze in overeenstemming zijn met de grondwet. Als we de situatie vanuit dat oogpunt bekijken, dan hadden we ook de apartheid moeten accepteren, aangezien die ook in de grondwet was verankerd. Ik wil zelfs nog verder gaan en stellen, neemt u mij niet kwalijk, dat we in dit opzicht ook nauwe en goede banden hadden moeten onderhouden met het voormalige Joegoslavië op het moment dat Milosevic er de scepter zwaaide.
Tot slot wil ik aangeven dat dictaturen alleen kunnen bestaan ten koste van de burgers, die in armoede leven en geen toegang hebben tot kennis. Onze hulp aan de voornoemde landen moet dan ook dienen om de democratie in deze landen op te bouwen, het analfabetisme met spoed te lijf te gaan en de armoede te bestrijden. Wij kunnen de burgers van deze landen alleen helpen als we ze begeleiden bij het opbouwen van de democratie.

Van Hecke, Johan
Voorzitter, het is verleidelijk om de recente politieke gebeurtenissen in Ivoorkust voor te stellen als een overwinning van de democratie op de dictatuur, als een herhaling van het Belgrado-scenario maar dit keer in het hart van West-Afrika. Het is verleidelijk maar het is fout. Want de werkelijkheid is heel wat complexer en de positie van de nieuwe president heel wat meer omstreden. Dat juntaleider Gueï niet is geslaagd in zijn opzet om via vervalste verkiezingen zijn macht te legitimeren is zonder meer een goede zaak.
De Europese Unie en ook dit Parlement hebben daar een belangrijke bijdrage toe geleverd door te eisen dat er democratische verkiezingen zouden komen en door de schorsingprocedure in te zetten. Maar dat verschaft Laurent Gbagdo die de verkiezingen heeft gewonnen nog niet de nodige legitimiteit. Ook hij heeft immers de nationalistische kaart getrokken. Ook hij heeft de grondwetswijziging gesteund, bedoeld om zijn belangrijkste tegenstrever Watara uit te schakelen op grond van het feit dat zijn ouders niet beiden Ivoriaan zijn.
Die wet had tot gevolg dat de traditionele etnische harmonie in Ivoorkust ernstig werd verstoord. Mensen van buitenlandse origine, en het betreft hier toch eenderde tot de helft van de bevolking, zijn sindsdien het voorwerp van discriminatie en zelfs van aanvallen. De wet had ook tot gevolg dat de aanhangers van Watara, vooral moslims uit het noorden van dat land, met succes de verkiezingen hebben geboycot waardoor de opkomst niet hoger was dan 40%, te weinig om de nieuwe president een geloofwaardig mandaat te geven.
Toen Watara's aanhangers de straat opgingen om nieuwe verkiezingen te eisen werd hun protest met geweld neergeslagen. Moslimwijken in de hoofdstad werden aangevallen. Er vielen minstens 170 doden en 350 gewonden. Uit angst voor een burgeroorlog legde Watara zich neer bij de uitslag.
Het zou niet onlogisch zijn, indien de Europese Unie vandaag nieuwe presidentsverkiezingen zou eisen waaraan dit keer alle kandidaten zouden kunnen deelnemen. Maar ik erken dat er een aantal redenen zijn om dat niet te doen. Ten eerste zou dit de pogingen ondermijnen van de nieuwe president om de nationale eenheid en verzoening te herstellen. In het kader daarvan heeft hij trouwens zijn tegenstanders verscheidene ministersposten aangeboden en 9 november uitgeroepen tot een dag van nationale rouw.
Anderzijds hebben alle partijen zich inmiddels bereid verklaard om mee te werken aan het herstel van de rechtsstaat en de vrede. Dit moet uitmonden, zoals sommige collega's hier al hebben gezegd, in de parlementsverkiezingen van 10 december waaraan àlle partijen moeten kunnen deelnemen. Ik geloof niet dat het aan Europa is om olie op het vuur te gieten en de spanningen verder aan te wakkeren als er onder de betrokkenen blijkbaar een bereidheid tot verzoening is.
Maar de echte test voor Gbagdo komt er op 10 december. Wij kunnen er alleen op toezien dat dit vrije en vreedzame verkiezingen worden en hopen dat de nieuwe regering van Ivoorkust de brede democratische basis heeft, die nodig is om de etnische harmonie te herstellen en dit land uit het economisch slop te helpen.

Junker
Voorzitter, beste collega' s, vergeleken met de andere staten in West- en Centraal-Afrika is Ivoorkust in het verleden een bolwerk van stabiliteit en democratie geweest. Toch zijn er al geruime tijd etnische en religieuze spanningen en was er sprake van machtsmisbruik door de vroegere regering onder staatspresident Bedié. Dit heeft uiteindelijk geleid tot een gewelddadige machtsovername door het leger. Dat het leger echter onlangs onder moeilijke omstandigheden bij de verkiezingen kon worden uitgeschakeld, spreekt voor de democratische vastberadenheid van de bevolking in Ivoorkust. Ik denk dat democratie en rechtsstaat nu weer kunnen worden opgebouwd. Hiertoe wens ik de huidige president succes en ook veel tact.
De onlusten rond de verkiezingen hebben aan circa tweehonderd mensen het leven gekost, en dat is natuurlijk een zware last voor de toekomst van het nieuwe landsbestuur. Het is echter een goed teken voor de democratie, de rechtsstaat en een nationale verzoening dat 9 november is uitgeroepen tot dag van verzoening. De Europese Unie is verzocht, en heeft zich hiertoe ook bereid verklaard, om mee te helpen aan een vreedzaam, eerlijk, vrij en helder verloop van de verkiezingen in december en de gemeenteraadsverkiezingen in januari. Wij moeten hier een oogje in het zeil houden en dit proces constructief begeleiden.
Er zal veel ervan afhangen of het echt gaat lukken om dit voorzichtige begin van de democratie door te zetten. Uiteraard moet de grondwet worden gewijzigd, zodat herkomst geen reden tot discriminatie meer kan zijn. In veel delen van Afrika hebben we te maken met het samenleven van verschillende etnische en religieuze volken. Als hier zulke smalle grenzen worden getrokken, kan dat alleen maar oude wonden openrijten en tot moeilijkheden leiden. We weten dat er miljoenen mensen in Ivoorkust leven die uit een van de buurlanden stammen. En dan wil ik nog niet eens ingaan op problemen als kinderarbeid. Ook deze mensen hebben recht op een vreedzame omgeving, ze moeten politieke verantwoordelijkheid in dit land kunnen dragen, en ze mogen niet worden uitgesloten. Daarom geloof ik dat de resolutie de wil van het Parlement weergeeft om hieraan een bijdrage te leveren, en ik hoop dat wij hierin ook succes zullen hebben.

Bordes
Mijnheer de Voorzitter, uiteraard zou het beter zijn als het Europees Parlement de dictatoriale neigingen van Robert Gueï zou veroordelen. De heer Gueï maakt immers van de presidentsverkiezingen een bespottelijke vertoning, aangezien hij de meeste kandidaten heeft uitgesloten van de race naar het presidentschap, hetgeen het etnische geweld heeft doen oplaaien. Maar zoals gewoonlijk gaan de Europese landen hun verantwoordelijkheid bij de gebeurtenissen uit de weg. Dit geldt in het bijzonder voor Frankrijk.
Waarom bleven de Franse autoriteiten Konan Bédié nog jarenlang steunen nadat zijn racistische campagne van start was gegaan tegen een belangrijke, van oorsprong Burkinese minderheid die eenderde van de bevolking van Ivoorkust vormt? Waarom heeft de Franse regering de verkiezingsfraude van Gueï door de vingers gezien? Het Europees Parlement wil deze fraude nu achteraf alsnog veroordelen. Waarom sluit de Franse regering de ogen voor de rol van de huidige president Gbagbo in de verspreiding van de rassenhaat? Overigens wordt deze rol ook in de onderhavige resolutie geenszins aan de kaak gesteld.
Hoewel de Franse regering niet wil interveniëren, twijfelt niemand eraan dat achter het schuldige stilzwijgen van de Fransen laaghartige materiële belangen schuilgaan.
Om de enorm grote belangen van de Franse kapitalistische concerns in Ivoorkust te beschermen, heeft Frankrijk de dictatuur van Houphouët-Boigny en zijn eenpartijstelsel decennialang gesteund. Zo tolereert Frankrijk alle gemene streken van zijn hooggeplaatste protégés in Ivoorkust omdat zij van hun kant de Franse belangen behartigen. Mensen als Bédié, Gueï en Ouattara in Ivoorkust, die strijden om de macht, dragen allen verantwoordelijkheid voor de toegenomen rassenhaat en etnische rellen in dit land. Ook Frankrijk heeft hier echter een bijdrage aan geleverd.
Wij veroordelen het etnische geweld en vooral ook de verantwoordelijke politici wier demagogie tot deze situatie heeft geleid. Voorts willen wij de rol van het leger en de politie bij de moorden aan de kaak stellen. Wij willen ons echter ook distantiëren van de vertegenwoordigers van de politieke partijen die bij het Afrikabeleid van Frankrijk betrokken waren. Wij verklaren ons solidair met de hardwerkende volkeren van Ivoorkust, ongeacht hun afkomst, die zich staande hebben weten te houden in alle ellende, ook al proberen hun leiders hen tegen elkaar op te zetten.

Solbes
Mijnheer de Voorzitter, in diverse recente verklaringen heeft de Europese Unie de uitwassen van het regime van generaal Gueï aan de kaak gesteld. Zij heeft tevens haar ongenoegen uitgesproken over de regelrechte uitsluiting van de verkiezingen van 22 oktober van de belangrijkste kandidaten van de oppositie, waardoor de geloofwaardigheid van het verkiezingsproces zelf een flinke deuk heeft opgelopen. De Unie heeft de poging van generaal Gueï om de verkiezingsuitslag te confisqueren met klem veroordeeld. Zij heeft tevens heftige kritiek geuit op de daaropvolgende gewelddadige repressie door het leger van de betogingen van de aanhangers van Laurent Gbagbo en de wrede interetnische moordpartijen waarvan de burgers in het noorden van Ivoorkust het slachtoffer zijn geworden.
Volgens de Commissie is het in de huidige omstandigheden van wezenlijk belang dat de voor 10 december geplande parlementsverkiezingen open en transparant zijn, en ik beklemtoon deze twee adjectieven. De aanstaande verkiezingen moeten ervoor zorgen dat de van de presidentsverkiezingen uitgesloten politieke partijen op nationaal niveau worden vertegenwoordigd zodat de bestaande tekortkomingen enigszins worden gecompenseerd. Deze verkiezingen moeten de hoeksteen vormen voor de verhoopte en door ons allen nagestreefde nationale verzoening. De Europese Gemeenschap zal de organisatie van deze verkiezingen financieren en wij zullen tevens een honderdtal waarnemers sturen. Na de verkiezingen en afhankelijk van hoe deze zijn verlopen kan eventueel een diepgaand debat met de nieuwe overheden van Ivoorkust worden geopend om de voorwaarden voor de reactivering van onze samenwerking vast te stellen. Dit neemt uiteraard niet weg dat wij moeten reageren op noodtoestanden. Wij moeten met name hulp verlenen aan de gewonden en de slachtoffers van de recente interetnische conflicten. Te dien einde heeft ECHO reeds 300.000 euro als noodhulp ter beschikking gesteld.
Vanuit het oogpunt van de Commissie zijn er nog andere dringende kwesties die een prioritaire behandeling verdienen. Zij hebben vooral te maken met gezondheidszorg en onderwijs in plattelandsgebieden. Als wij willen garanderen dat het proces open en democratisch verloopt, moeten ook deze problemen onverwijld worden aangepakt.

De Voorzitter
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

Mensenrechten
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0850/2000 van de leden McKenna en Lucas, namens de Verts/ALE-Fractie;
B5-0853/2000 van mevrouw Kinnock, namens de PSE-Fractie;
B5-0857/2000 van de heer Davies e.a., namens de ELDR-Fractie;
B5-0861/2000 van de heer Vinci e.a., namens de GUE/NGL-Fractie;
B5-0864/2000 van mevrouw Maij-Weggen e.a., namens de PPE-DE-Fractie,
over de situatie in Birma
Vietnam - B5-0848/2000 van de leden Sakellariou en van den Berg, namens de PSE-Fractie;
B5-0858/2000 van de heer Maaten, namens de ELDR-Fractie;
B5-0865/2000 van de heer Posselt, namens de PPE-DE-Fractie;
B5-0868/2000 van de heer Dupuis, namens de TDI-Fractie,
over Vietnam.
Birma/Myanmar:

Lucas
Mijnheer de Voorzitter, ik ben zeer verheugd te merken dat er een kamerbrede steun is voor deze resolutie waarin met krachtige bewoordingen de militaire junta van Birma wordt veroordeeld. Tegelijkertijd ben ik ook zeer teleurgesteld over het feit dat we opnieuw met een resolutie over Birma moeten komen omdat de situatie daar allesbehalve verbetert en in feite sterk verslechtert.
Een aantal redenen ligt ten grondslag aan de noodzaak voor deze resolutie. Een van de belangrijkste is het feit dat de SPDC gezworen heeft de NLD nog voor het einde van dit jaar te zullen vernietigen. Er zijn tekenen die erop wijzen dat we hen in deze voornemens serieus moeten nemen. Hun poging om de NLD van hun huidige plek te verjagen doet vermoeden dat ze op een systematische wijze bezig zijn om dat doel te bereiken. Het aantal politieke gevangenen schijnt zeer recentelijk toegenomen te zijn van 1500 naar 3000, waarvan velen gedwongen zijn om dwangarbeid te verrichten en onderworpen worden aan wrede martelpraktijken.
De bijeenkomst die volgende maand tussen de EU en de ASEAN in Laos zal plaatsvinden, biedt een cruciale mogelijkheid om te laten zien dat we dit regime in zo sterk mogelijke bewoordingen veroordelen. We roepen de Raad en de Commissie op om de vergadering op te schorten of af te zeggen, totdat de junta in Birma alle politieke gevangenen onvoorwaardelijk vrijlaat en Aung San Suu Kyi en al haar partijgenoten toestaat zich vrij te bewegen, en totdat de junta van Birma een zinvolle dialoog aangaat met de partij die de verkiezingen heeft gewonnen, de NLD, en met de etnische minderheden.
Aung San Suu Kyi heeft zelf gezegd dat de aanpak van constructieve betrokkenheid van de ASEAN met Rangoon niet werkt. De mogelijkheid om de vergadering van volgende maand in Laos af te zeggen en op te schorten biedt ons de kans de verklaring zo krachtig mogelijk over te brengen en een zo duidelijk mogelijk signaal af te geven dat we dit onwettige regime veroordelen.

Kinnock
Mijnheer de Voorzitter, in de vergaderweek van oktober gaf commissaris Patten mij als antwoord betreffende Birma dat indien de omstandigheden in Birma verslechterden, er opnieuw gekeken moest worden of de EU/ASEAN-vergadering die gepland staat voor 11 en 12 december wel gehouden moest worden. Hoe zeer moeten de zaken nog verslechteren? Aung San Suu Kyi mag met niemand contact hebben. Er zijn 3.000 politieke gevangenen, 23% van de bevolking leeft onder de armoedegrens en 40% van de kinderen in Birma is ondervoed. Birma is na Afghanistan momenteel 's werelds tweede producent van heroïne en opium. Er wordt een groot offensief gevoerd tegen het Shan-volk en het Karen-volk en er zijn, zoals de VN-rapporteur heeft gemeld, nog geen tekenen die erop wijzen dat de dialoog tussen de SDPC en de NLD op gang is gekomen.
Terwijl we hier over Birma praten, vergadert vandaag de IAO in Genève en het is zeer waarschijnlijk dat daar zal worden gekozen voor sancties tegen Birma uit protest tegen het gebruik van dwangarbeid. Ik heb begrepen dat de Franse vertegenwoordiger in Genève deze zienswijze steunt. Het is nu tijd om daadwerkelijk stringente voorwaarden te stellen aan deze vergadering in december. Aung San Suu Kyi moet worden vrijgelaten en moet zich vrijelijk kunnen verplaatsen. Een EU-trojka moet toestemming krijgen om naar Birma te gaan en moet daar kunnen gaan en staan waar zij wil en iedereen die zij wil ontmoeten ook gewoon kunnen ontmoeten. Vandaag heeft ook Thailand, dat lid is van de ASEAN, gezegd dat Birma een permanente aanwezigheid van de IAO in dat land dient toe te laten, dat er een mechanisme moet komen dat toeziet op dwangarbeid en dat IAO-sancties voor een land dat medelid is van de ASEAN niet moeten worden opgeheven totdat er werkelijk resultaten zijn bereikt.
Hoe reageert de EU op deze krachtige geluiden vanuit geheel Europa en zelfs voor het eerst uit de regio? Het is beslist onverdedigbaar als de Commissie en de Raad op het standpunt blijven dat deze vergadering op de een of ander manier doorgang kan vinden. Het zal zeer zeker op dit moment worden geïnterpreteerd als een versoepeling van de Europese aanpak. Aung San Suu Kyi heeft er onlangs nogmaals op gewezen dat "constructieve betrokkenheid" met Rangoon niet werkt en dat zij en de NLD hebben gevraagd om de vergadering uit te stellen. Als de EU de vergadering laat plaatsvinden, voelt de junta zich gesterkt en put deze moed uit de beslissing om onze ministers van Buitenlandse Zaken - ministers van democratisch gekozen Europese regeringen dus - samen met de militaire junta van Birma aan een tafel te laten zitten. We zouden ons voor dit soort verraad moeten schamen. De ASEAN zou ook blijven denken dat het niet nodig is iets te doen aan de paria in hun gelederen. Gaan we hier stiekem mee akkoord of nemen we het besluit ons terug te trekken? Door trouw te blijven aan onze eigen principes en de waarden die we koesteren, koesteren we tegelijkertijd ook de waarden van de bevolking van Birma die zo systematisch wordt vervolgd door het militaire regime in haar land.

Maaten
Voorzitter, er zijn meerdere redenen waarom we hier nu eigenlijk alweer voor de tweede maal sinds de zomer over Birma spreken en het is ook niet de eerste keer dit jaar dat we het over dit land hebben. Daarvoor zijn meerdere redenen. Aung San Suukyi kreeg onlangs alweer geen toestemming om Rangoon te verlaten en om te praten met haar medestanders van de NLD, de partij die zo ruimschoots de verkiezingen won en nog nooit de macht heeft mogen uitoefenen. James Mawdsley, de activist over wie we het twee maanden geleden hebben gehad, is weliswaar sinds die tijd vrijgelaten. Wij denken dat dit misschien een klein lichtpuntje is, maar dat mag ons niet afleiden van de grote zaken, van het grote beeld dat we in Birma krijgen. Uiteindelijk is het toch zo dat de VN-rapporteur voor de mensenrechten uit Birma is teruggekomen met een negatief verslag. De mensenrechtenactivist Soe Thein is op een bedroevende manier behandeld.
Er is dus alle reden om alweer over Birma te praten en helaas is er niet de hoop dat het de laatste keer is dat we het over Birma hebben. In de IAO wordt natuurlijk uitgebreid over de slavernij in Birma gepraat. Het is een onderwerp dat hier nog niet zo heel veel aandacht heeft gehad, maar natuurlijk ook in de context van de Europese Unie besproken moet worden. De politieke onderdrukking gaat door en de vluchtelingenstroom, met name naar Thailand, gaat door, overigens met militaire inzet naar Thailand toe. Dit is in ieder opzicht in de manier waarop we internationaal met elkaar omgaan volstrekt onacceptabel. De militaire regering in Birma beweert de orde en stabiliteit te kunnen handhaven in een land waarin etnische rivaliteit om de hoek loert. Maar de onderdrukking die het regime uitoefent versterkt alleen maar de gevoelens van rebellie die er kunnen bestaan en leidt op geen enkele manier tot een oplossing van mogelijke etnische conflicten. Het probleem is natuurlijk, wat moeten wij nu doen als Europese Unie? We zeggen, laten wij doorgaan met sancties. Ik denk inderdaad dat daar geen alternatief voor is. Het trieste is dat sancties tot nu toe nog niet hebben gewerkt. Maar de constructieve inzet van ASEAN heeft dat al evenmin en ik heb ook het gevoel dat de andere ASEAN-landen, de buurlanden van Birma, steeds meer in een positie komen waarin zij zich beginnen te schamen voor de beslissing om Birma toe te laten tot ASEAN. Hun filosofie van constructieve inzet heeft niet gewerkt en ik denk dat wij niet moeten ophouden als Europese Unie om hen daarop te wijzen. Met Birma aan één tafel gaan zitten, werkt niet. Ik heb overigens ook geen vertrouwen in onze eigen ministers dat zij de zaken daar aan de orde zouden stellen. Bij de ASEAN-bijeenkomst in oktober hebben zij het op geen enkele manier over mensenrechten gehad. Ik heb ook nu dat vertrouwen niet. Daarom gaan wij op dit moment nog door op de voet van sancties. Wij ondersteunen van harte de amendementen die door mevrouw Kinnock op dat punt zijn ingediend.

Marset Campos
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, op donderdag, wanneer wij de situatie van de mensenrechten in de wereld onder de loep nemen, benadert de sfeer hier in het Parlement het beeld dat de Klaagmuur in mij oproept.
De trieste erfenis die het kolonialisme en het neokolonialisme hebben nagelaten, verplicht Europa ertoe op krachtdadige, moedige en vastberaden wijze bij te dragen aan het herstel van de democratie in verschillende delen van de wereld, ongeacht of het gaat om Latijns Amerika, waar Guatemala momenteel het hoofd biedt aan het probleem van de straffeloosheid van de militairen, Afrika of, in dit geval, Birma.
Zoals men al zei, is het een feit dat de toestand in Birma verslechtert. Het is onbegrijpelijk dat een democratisch leider van formaat als Aung San Suu Kyi nog steeds wordt vervolgd en dat de Liga voor Democratie haar functies niet in normale omstandigheden kan waarnemen zodat het herstel van de democratie uitblijft. Bovendien kan dit land nog altijd rekenen op economische investeringen die juist gebruik maken van het gebrek aan vrijheid, van het gebrek aan vakbondsrechten aldaar. Daarom zijn wij van oordeel dat de Europese Unie op internationaal vlak de nodige vastberadenheid aan de dag moet leggen om door middel van sancties en de verplichting om overleg te plegen met de leiders van de democratische oppositie de democratie en de probleemloze uitoefening van het recht op vrijheid van het Birmaanse volk te herstellen. Er moet dringend een einde komen aan deze situaties die de droevige gebeurtenissen uit het verleden weer in herinnering brengen. Daarom onderstrepen wij nogmaals het belang van de onderhavige resolutie en het onwrikbare engagement van de Commissie en de Raad terzake.

Deva
Mijnheer de Voorzitter, ik voer namens mevrouw Maij-Weggen het woord over deze resolutie. Vanmiddag hebben we al enkele uitstekende speeches gehoord.
Terwijl we hier comfortabel in deze ruimte met airconditioning zitten, hebben de democratisch gekozen parlementsleden van Birma huisarrest, zitten ze ondergedoken en verkeren ze in levensgevaar. Ondertussen houdt de communistische junta het volk, de pers en de NLD in een ijzeren greep. Leden van diezelfde junta hebben gezegd dat ze de NLD nog voor het eind van dit jaar zullen vernietigen, en dergelijke uitingen horen we al jaren met betrekking tot de minderheden.
Sinds september hebben we al twee keer resoluties aangenomen waarin we het bewind in Birma afkeuren. Maar al onze duidelijke en oprechte zienswijzen over deze zaak ten spijt, weten we dat de ministers van Buitenlandse Zaken van de EU-landen hun ASEAN-collega's in Laos volgende maand zullen ontmoeten. Wij moeten luid en duidelijk zeggen dat we het volstrekt fout vinden dat zij hun plannen doordrukken. Wij, in Europa, moeten hun niet die schijn-legitimiteit geven. Wat dat aangaat hebben we uitstekende redevoeringen gehoord van mevrouw Lucas en mevrouw Kinnock. We kennen allemaal het verhaal van Aung San Suu Kyi en we moeten ons ervan bewust zijn dat de "constructieve betrokkenheid" tussen de ASEAN en Rangoon niet heeft gewerkt. Daarom moeten we onze regeringen oproepen om niet het tegenovergestelde te gaan doen van wat de Sacharov- en Nobelprijswinnares ons gevraagd heeft te doen.
Gisteren kreeg ik een bericht van de heer James Mawdsley, die uit Birma is vrijgelaten, dat ik aan u wil voorlezen. Zijn woorden zijn veel welsprekender dan de mijne als het erom gaat de wreedheid van het Birmese regime aan te tonen. Hij zegt: "De militaire junta in Birma is doodsbang voor de NLD. Ze zijn bang voor iedereen die zich niet wenst te onderwerpen aan hun wreedheden. Voor hen is het overduidelijk dat de wereld en de NLD onder aanvoering van Dr Aung San Suu Kyi zich niet laten onderwerpen. Derhalve voelt het regime zich genoodzaakt de NLD in zijn geheel te vernietigen. Functionarissen van de militaire geheime dienst hebben mij gezegd dat de NLD moet worden verpletterd. De NLD moet worden vernietigd. Ze lachten erbij toen ze dit zeiden. Het is krankzinnig. Ze lachen om het vermoorden en onderdrukken van de gekozen vertegenwoordigers van Birma. Het regime schept ook op dat ze alle Karen zullen vermoorden en ze plegen volkerenmoord onder de etnische bevolkingsgroepen van Birma: de Karen, de Karenni en de Shan. Ik heb door hun gebieden gelopen: vanaf de top van de bergen tot zover als het oog reikt zijn alle dorpen vernietigd en is de bevolking vermoord of uit hun huizen verjaagd. Ik heb slachtoffers gezien van onderdrukking, gewonde, stervende en dode vrouwen en mannen. De haat van het regime tegen de etnische groeperingen en de NLD kan niet in toom worden gehouden door te appelleren aan redelijkheid of zedelijk gedrag. Het regime reageert alleen als het zich bedreigd voelt. Mijn vrijlating is daar het bewijs van."
Het laat zien dat het regime slechts dan iets zal doen als het zich bedreigd weet. Dit zijn de woorden van James Mawdsley, niet de mijne. Hij heeft zwaar geleden onder Birmese handen en hij zegt dat zij slechts iets zullen doen als ze bedreigd worden. Dat moeten we ons goed voor ogen blijven houden in relatie tot de ASEAN-bijeenkomst.

Banotti
Mijnheer de Voorzitter, er hangt al jarenlang een poster van Aung San Suu Kyi op de muur van mijn kantoor waarop te zien is dat zij de Sacharovprijs krijgt uitgereikt door dit Parlement. De poster is helemaal gerafeld en lelijk geworden en krult bij de hoeken. Ik heb hem daar laten hangen in de hoop dat ik hem zou kunnen vervangen door een vrolijkere en meer triomfantelijke poster. Maar, zoals door de vele uitstekende redevoeringen van vanmiddag al is duidelijk geworden, rest ons nog altijd alleen maar vertwijfeling omtrent deze fantastische, zachtaardige, charmante en zeer dappere vrouw en haar pogingen om het vrijheidsvaandel in haar eigen land hoog te houden. Internationaal gezien is haar land een pariastaat geworden. De ASEAN is, zowel letterlijk als figuurlijk, een papieren tijger geworden doordat ze verzuimd heeft iets te doen aan de afschuwelijke gebeurtenissen in Birma.
Een extra tekortkoming van de kant van het westen heeft plaatsgevonden bij het vertrek van de speciale VN-rapporteur voor de mensenrechten in Birma, de heer Rajsoomer Lallah. Hij vertrok omdat hij volgens eigen zeggen bijna geen steun kreeg van het Bureau voor de mensenrechten van de Verenigde Naties. Ik weet zelf wat een bron van grote zorg dit is voor de commissaris, mevrouw Mary Robinson. Mijnheer Lallah heeft hierover gezegd: "Ik zie maar weinig dingen veranderen. Elk jaar opnieuw nemen de Algemene Vergadering en de Commissie weer resoluties aan. Ik ben teleurgesteld." Wij zijn teleurgesteld. Wij vinden dat we ondanks de vele steunbetuigingen en betrokkenheid van dit Parlement er niet in geslaagd zijn ervoor te zorgen dat de militaire junta reageert op de ongerustheid van de buitenwereld.
Ik vind dat er sancties moeten komen. De heer Deva heeft de standpunten van mijn fractie uiteengezet - waar ik volledige achtersta -, en het is veelzeggend dat er vanmiddag geen een spreker is geweest die het niet eens is met deze ideeën en met de algehele steun voor Aung San Suu Kyi en haar partij. Hier in het Parlement dragen wij haar al vele jaren een warm hart toe. Het is onvoorstelbaar dat zij tot op heden nog steeds een gevangene is in haar eigen huis en het is nauwelijks te bevatten wat zij de afgelopen jaren heeft moeten doorstaan. Ik weet dat het slechts een schrale troost is dat wij op de deur van dit wrede en kwaadaardige regime blijven bonken en ik hoop dan ook ten zeerste dat de suggesties die zijn gedaan door zowel de heer Deva als mevrouw Kinnock door de Commissie zullen worden onderkend en gerespecteerd.

Gill
Met tegenzin verwelkom ook ik de mogelijkheid om onze bezorgdheid omtrent de verslechterende mensenrechtensituatie in Birma naar voren te brengen en, zoals velen voor mij, had ik liever gezien dat de situatie daar was verbeterd zodat we niet telkens weer op dit onderwerp hoeven terug te komen.
Door deze kwestie als een dringende prioriteit te stellen hoop ik dat dit Parlement een duidelijk signaal afgeeft aan het Birmese volk dat we hun benarde positie niet zijn vergeten en dat we erkennen dat de situatie in Birma eerder verslechtert dan verbetert en dat we vastbesloten zijn om er iets aan te doen.
Ik vind echter wel dat de internationale gemeenschap de retoriek moet laten varen en over moet gaan tot echte actie. Als lid van de delegatie van dit Parlement voor de betrekkingen met de lidstaten van de ASEAN, Zuid-Oost-Azië en de Republiek van Korea ben ik net zoals vele anderen teleurgesteld en bezorgd dat de EU heeft besloten om de volgende maand op ministerieel niveau met de ASEAN in Laos te gaan praten.
Ik ken de argumenten die de ASEAN-lidstaten onder de aandacht van onze delegatie hebben gebracht met betrekking tot de opname van Birma in deze groep. Zij geloven dat ze, door met Birma de dialoog aan te gaan, dit land op de een of ander manier kunnen beïnvloeden zodat het zijn onderdrukkende praktijken zal veranderen omdat het de ondubbelzinnige economische en politieke voordelen van het verbeteren van de mensenrechten zal inzien.
Birma is al een aantal jaren lid van de ASEAN en er is tot op de dag van vandaag geen enkel bewijs dat er enige verbetering zal komen of dat er een eind zal komen aan dwangarbeid, executies of onderdrukking van vrije meningsuiting en vrij verkeer. De lijst met mensenrechtenschendingen door dit regime wordt elk jaar weer langer en langer. Een "constructieve samenwerking" met hen is een belachelijk naïef concept zolang er niet de minste versoepeling in haar opstelling te bespeuren is.
Het enige dat deze dialoog bereikt, is dat het meedogenloze regime van de Birmese junta wordt gelegitimeerd. Zoals ik al eerder zei: we willen geen woorden maar daden. Als wij de levens van de Birmese bevolking werkelijk merkbaar willen verbeteren, dan moeten we enkele van de volgende zaken doen. Zoals anderen voor mij hebben gezegd: we moeten de bijeenkomst die de volgende maand in Laos zal plaatsvinden opschorten; de Birmese junta moet alle beperkende maatregelen met betrekking tot de democratisch gekozen politieke leden en de leiding van de NLD opheffen en de junta moet de dialoog aangaan met de NLD en de etnische nationaliteiten.
Ten slotte moeten we overwegen de economische sancties van de IAO te steunen om te voorkomen dat Birma voordeel kan behalen uit handel met of investeringen en toerisme uit Europa, totdat is vastgesteld dat ze de dwangarbeid hebben afgeschaft. Als waardengemeenschap hebben wij de morele verantwoordelijkheid ervoor te zorgen dat de bevolking van Birma dezelfde grondrechten geniet als de bevolking van Europa.

Ford, Glyn
Mijnheer de Voorzitter, de mensenrechtensituatie in Birma verslechtert nog steeds onder het niet-zo-zachtzinnige bewind van de militaire junta. De toch al moeilijke positie van Aung San Suu Kyi wordt steeds benarder. Ze heeft niet meer mogen reizen vanaf het moment dat ze huisarrest kreeg, en dat was op 21 september, toen ze naar Mandalay probeerde te reizen. Ze heeft blijkbaar geen toegang tot een telefoon en mag geen bezoekers ontvangen. Er gaan zelfs geruchten dat ze in haar eigen huis met handboeien moet lopen.
De situatie van de rest van de leden van de NLD is nauwelijks beter te noemen. Velen zijn gearresteerd of lastig gevallen, en er zijn pogingen gedaan om hun kantoren in Birma te sluiten. De junta heeft gezegd dat zij de partij als geheel wil vernietigen.
Maar het is niet alleen Aung San Suu Kyi, niet alleen het leger, niet alleen de NLD - er zijn bijna 3000 politieke gevangenen die te lijden hebben onder dwangarbeid en martelingen. Etnische minderheden moeten gedwongen verhuizen en er is dwangarbeid. De IAO is daar geweest en heeft geprobeerd de situatie te bekijken om te zien of de "constructieve betrokkenheid" tot enige verbetering heeft geleid. Zoals we weten is de IAO vandaag in vergadering bijeen. Waarschijnlijk zal hun aanbeveling zijn dat er sancties moeten komen omdat er geen verbetering is opgetreden.
Ik begin zo langzamerhand schoon genoeg van deze speech te krijgen - ik heb me nu al drie of vier keer met deze woorden tot de Raad en de Commissie gericht - maar de situatie wordt steeds slechter, dus wat gaat u er nu eindelijk eens aan doen? Raad en Commissie, het is tijd voor actie. U moet toch toegeven dat we geen enkele vooruitgang boeken met de huidige aanpak. Neem de sancties alstublieft in overweging. Geef ondubbelzinnig te verstaan dat wij de vergadering in Laos niet zullen bijwonen in aanwezigheid van de Birmese militaire junta omdat dat onaanvaardbaar zou zijn en de junta dan de boodschap zou krijgen dat zij ongestoord haar gang kan gaan.
Vietnam

Maaten
Voorzitter, ik ben blij dat wij eindelijk Vietnam op de agenda hebben. Dat heeft lang geduurd. Ik denk dat vooral de volharding van collega Dupuis op dat punt geprezen moet worden, want anders hadden wij misschien nog langer hierop moeten wachten.
Wat zien wij in Vietnam? Wij zien een land waarvan de bevolking liberaliseert, terwijl aan de top oude mannen staan die krampachtig vasthouden aan dat wat zij kennen. Dat is zo tragisch. Want Vietnam is een land met zoveel potentie. Het heeft een dynamische, gezonde en geletterde bevolking. Het heeft natuurlijke rijkdommen zoals olie, vis, koffie, rijst en hout. Je zou zeggen: oude heren doe die deur open en het succes zal toestromen. In plaats daarvan zien wij een volstrekt gebrek aan persvrijheid en een doorgaande politieke onderdrukking. Kijk maar naar de behandeling van een dissident als Ha Si Phu.
Ik weet wel dat de discussie over Vietnam historisch beladen is. Wij moeten, althans dat was tot nu toe het gebruik, voorzichtig zijn met wat wij over Vietnam zeggen. Tenslotte heeft het westen daar ook een bepaalde rol gespeeld. Het is historisch beladen en natuurlijk is de situatie moeilijk. Wij kunnen met mensenrechten niet zeggen: is het glas halfvol of is het halfleeg. Het glas in Vietnam is niet vol. Dat is waar het om gaat. Wij werken met Vietnam. Het is een partner van ons. Wij mogen daarom niet blijven zwijgen over de situatie daar.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, je zou je kunnen afvragen waarom het Europees Parlement zich zo intensief bezighoudt met Vietnam. Voor sommigen ligt Vietnam toch erg ver van de Europese Unie vandaan. Maar ik kan u zeggen dat bijvoorbeeld voor Duitsland en Beieren Vietnam heel dichtbij ligt. Als we vanuit het Beierse grensgebied naar het naburige Tsjechië rijden, zien we Vietnamese markten en ontmoeten we veel Vietnamezen die vooral in het grensgebied actief zijn. Komen we in het oosten van het herenigde Duitsland, dan vinden we Vietnamezen die zich daar in het kader van het communistische blok hebben gevestigd, in het westen wederom leven Vietnamezen die nu juist voor dit communisme zijn gevlucht en als asielzoeker of vluchteling naar Duitsland zijn gekomen.
Dit geeft aan hoe er in dit Eurazië sinds lange tijd al sprake is van een nauwe lotsverbondenheid. Dat blijkt ook heel duidelijk uit de parallellen in de geschiedenis van Europa en Duitsland en ook Vietnam. Duitsland en Europa waren gedeeld. Tien jaar geleden werden zij in vrijheid herenigd. Vietnam heeft geleden onder verschrikkelijke oorlogen, was verscheurd door de belangen van grootmachten. Dit Vietnam werd op een dag ook herenigd; niet vreedzaam, maar met wapengeweld, en het werd herenigd onder een communistisch systeem, onder een dictatuur. Nu vinden er in Vietnam zeker wel economische hervormingen plaats. Veel mensen hadden het idee dat dit automatisch ook tot politieke hervormingen zou leiden. Maar we zien heel duidelijk in veel Aziatische staten, ook in het zojuist behandelde Myanmar - daar is immers een soortgelijke situatie - dat economische hervormingen, handel en samenwerking, hoezeer wij die ook toejuichen, niet automatisch leiden tot meer vrijheid en een betere rechtsstaat.
Juist in Azië bestaat het gevaar dat economische en politieke hervormingen worden losgekoppeld, dat er vooruitgang en liberalisering in de economie is zonder liberalisering in de politiek en zonder versterking van de rechtsstaat, hoewel ik van mening ben dat zonder functionerende rechtsstaat op den duur ook handel, subsidies en investeringen verloren gaan. Daarom heeft ook de economie een rechtsstaat als kader nodig.
Daarom is het zo belangrijk dat wij eenduidig de rechtsstaat, de opheffing van de zogenaamde heropvoedingskampen en vooral de godsdienstvrijheid verdedigen. In Vietnam werden dit jaar een katholiek klooster onteigend en kleine protestantse volken vervolgd. Er werden missies gesloten en missionarissen gevangengezet, en ook de boeddhistische kerk, die rijk is aan tradities, werd op zeer wrede wijze vervolgd, hoewel juist zij een grote bijdrage heeft geleverd aan de nationale wedergeboorte van Vietnam. Daarom is het onze plicht om op te komen voor deze politieke gevangenen en ondanks alle gerechtvaardigde economische belangen ondubbelzinnig democratie en rechtsstaat te eisen. Wij mogen bij de mensenrechten geen oogje dichtknijpen, maar moeten zeggen dat wij als grootste economische macht ter wereld met Vietnam willen samenwerken onder de voorwaarde dat de weg wordt vrijgemaakt voor democratie en rechtsstaat en dat eindelijk ook begonnen wordt met het politieke hervormingsproces dat allang had moeten plaatsvinden. Wij zullen dit toetsen aan de godsdienstvrijheid, de gewetensvrijheid en de persvrijheid.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik denk dat de heer Maaten een belangrijk punt heeft aangestipt: terwijl Vietnam over alle voorwaarden beschikt om een rijk land te kunnen worden, is het momenteel een van de armste landen van deze planeet. Het zou één van de Aziatische tijgers kunnen worden, waarvan er de laatste jaren al zoveel van zijn ontdekt. Feit is echter, zoals ik net heb aangegeven, dat Vietnam één van de armste landen ter wereld is.
Het andere probleem is zojuist uitstekend door de heer Posselt verwoord. Ik had het zelf niet beter kunnen omschrijven. Naast het vraagstuk van de mensenrechten is er namelijk ook het vraagstuk van de democratie. Aangezien in Vietnam iedere vorm van democratie ontbreekt, kan het land zich niet uit de economische stagnatie bevrijden en is het niet in staat de corruptie te bestrijden die het land aan de rand van de afgrond brengt. Het is dus noodzakelijk dat de Europese Unie een standvastige houding jegens Vietnam aanneemt en het vraagstuk van de rechtstaat samen met de kwestie van de mensenrechten aan de orde stelt. Wat de mensenrechten betreft, zijn er de afgelopen jaren enkele kleine verbeteringen waarneembaar. Die zijn evenwel niet te danken aan de heer Sakellariou, die zijn amendementen namens de socialistische fractie heeft ingediend. De situatie is wellicht niet meer schrijnend, maar nog altijd ver verwijderd van hetgeen Vietnam momenteel zou kunnen waarmaken.
De Commissie moet dientengevolge het vraagstuk van de democratie en dat van de rechtstaat centraal stellen in de relatie die de Europese Unie met Vietnam onderhoudt. Ik denk derhalve dat het hier om een belangrijke resolutie gaat.
Twee jaar geleden hebben wij voor het laatst een resolutie over Vietnam aangenomen. Ik geloof niet dat de socialistische fractie zich toen in het bijzonder voor die resolutie heeft beijverd. De heer Posselt zal ook moeite hebben zich iets dergelijks te herinneren. Wij hebben die resolutie toen aangenomen en kunnen constateren dat ze tot een aantal kleine verbeteringen heeft geleid. Ik hoop dat we ook de onderhavige resolutie zullen aannemen, maar dan wel zonder de amendementen van de heer Sakellariou. Verder hoop ik dat de Commissie krachtige toezeggingen zal doen en dat de Vietnamese autoriteiten concreet op onze verzoeken zullen ingaan.

Swoboda
Voorzitter, ik kan grotendeels instemmen met de argumentatie van de vorige sprekers, want veel zaken die vandaag de dag in Vietnam gebeuren, zijn niet acceptabel. Ik heb zelf een keer door dit land gereisd en de levenskracht, schoonheid en grote verscheidenheid aan natuurlijke hulpbronnen van dit land leren kennen. Ik betreur het daarom des te meer dat men niet de moed vindt voor meer vrijheid en initiatief, dat de regering respectievelijk de politieke leiders dat verhinderen.
Toch, om antwoord te geven op de heer Dupuis, betreur ik het dat wij ons niet in een gezamenlijke resolutie hebben kunnen vinden. Deze resolutie had kunnen dienen als reactie op de belangrijke en correcte aanwijzingen van Human Rights Watch - een organisatie die altijd streng oordeelt over de schending van mensenrechten. Als u nu al min of meer aankondigt dat u tegen deze resoluties zult stemmen, dan moet ik helaas aankondigen dat wij ons bij de stemming over deze resolutie waarschijnlijk zullen onthouden. Niet omdat wij principieel tegen zijn, maar omdat wij vinden dat we hierover een gemeenschappelijke basis hadden moeten vinden.
Mijnheer de Voorzitter, mag ik met uw welnemen een beetje misbruik maken van mijn spreektijd. Ik wil graag aandacht vragen voor een geval dat niet meer in de lijst van actuele kwesties kon worden opgenomen, omdat het pas kortgeleden bekend is geworden. In Iran worden namelijk in verband met een proces over een evenement van de Heinrich Böll-Stiftung in Berlijn sinds de verkiezingen twee personen met de doodsstraf bedreigd, tenminste op beschuldiging van het Openbaar Ministerie, namelijk Said Sadr en Khalil Rostamchani. Ik zou u, mijnheer de Voorzitter, willen verzoeken om de Voorzitter van het Parlement erop te wijzen dat dit een zeer precaire situatie is. Ik wil niet direct pleiten voor een interventie, maar we moeten dit proces toch heel aandachtig volgen en indien nodig ook zeggen dat wij in het algemeen in alle gevallen tegen de doodsstraf zijn, maar in het bijzonder in gevallen waarbij het gaat om een "ideologisch" delict. Ik zou u alleen willen verzoeken om deze zaak met tact te benaderen en ik hoop dat u vergeeft dat ik mijn spreektijd over Vietnam hiervoor heb gebruikt.

De Voorzitter
Mijnheer Swoboda, het Europees Parlement is flexibel en efficiënt. Wij hebben dit direct genoteerd. Als het gaat om het redden van mensen, zijn er geen bureaucratische hindernissen. Wij zullen u verzoeken om ons nog de desbetreffende gegevens te overhandigen, en dan zullen wij natuurlijk reageren.

Gahrton
Mijnheer de Voorzitter, toen ik, zoals vele anderen van mijn generatie, 25, 30, 35 jaar geleden in mijn woonplaats de straat opging en "de VS Vietnam uit!" riep, had ik niet gedacht dat ik een kwart eeuw later gedwongen zou zijn om hier in de Vergadering te staan en het vrije Vietnam te bekritiseren voor deels hetzelfde soort inbreuken op de mensenrechten als waarvan wij de Verenigde Staten destijds beschuldigden. Helaas is het echter niet zo dat landen die zelf zijn getroffen door geweld, onderdrukking, martelingen, verminkingen en massamoord, automatisch een soort engelen worden die zulke handelingen niet zelf kunnen uitvoeren.
Israël is wel een van de duidelijkste voorbeelden in de wereldgeschiedenis dat het niet zo eenvoudig ligt. Elke natie moet keer op keer leren wat mensenrechten en democratie zijn. Nu zegt Human Rights Watch, zoals de heer Swoboda aangaf, echter dat Vietnam de laatste tijd bepaalde stappen heeft genomen om de situatie op het gebied van de mensenrechten te verbeteren. Tienduizenden politieke gevangenen zijn vrijgelaten. Ik vind het redelijk dat zoiets wordt vermeld in een resolutie. Men moet harde kritiek uitoefenen, maar men moet niet voorbijgaan aan hetgeen er ondanks alles gebeurt. Dat verzwakt de kritiek alleen maar. Dan krijgen degenen die worden bekritiseerd het gevoel dat het geen rol speelt wat zij doen - als ze niet alles in één keer doen, iets wat zij willen noch kunnen. Kritiek kan een contraproductief effect hebben als men niet let op wat er feitelijk gebeurt. Vietnam verdient harde kritiek zoals die te vinden is in de ontwerpresolutie - dat lijdt geen twijfel -, maar ik vind het redelijk dat wij ook enige uitspraken opnemen waaruit blijkt dat er bepaalde verbeteringen hebben plaatsgevonden.

Belder
Voorzitter, het is verheugend dat met het vandaag begonnen staatsbezoek van president Clinton van de Verenigde Staten aan Vietnam opnieuw een belangrijke stap wordt gezet in de richting van een verzoening met het verleden. De oorlog tussen deze twee landen heeft niet geleid tot een blijvende verbittering. Toch zou het goed zijn wanneer de Amerikaanse president zich in Hanoi niet alleen zou concentreren op de versterking van de onderlinge samenwerking, maar deze juist afhankelijk zou maken van harde toezeggingen van Vietnam de heersende miserabele mensenrechtensituatie in het land drastisch te verbeteren. Want er is inderdaad veel mis in het communistische Vietnam.
In tegenstelling tot het suggestieve amendement 1 van de PSE-Fractie merk ik op dat Human Rights Watch in een op 10 november gepubliceerd document de mensenrechtensituatie in Vietnam op veel punten als ernstig beschouwt. Zie de politieke en religieuze gevangenen, deels verblijvend in heropvoedingskampen. Zie evenzeer het negeren van de aanbevelingen van de speciale VN-rapporteur inzake de religieuze intolerantie. Zie het ontbreken van vrije meningsuiting en de bestaande mediacensuur.
In het bijzonder wil ik thans kort stil staan bij de ernstige christenvervolgingen van dit ogenblik. Zij zijn in overweging E en paragraaf 5 van de gemeenschappelijke resolutie dan ook terecht opgenomen.
De jongste editie van het Aziatische weekblad Far East and Economic Review maakt vandaag melding van het bestaan van top secret-documenten afkomstig uit Vietnam. Deze uiterst geheime documenten verschaffen ons een zeldzame blik achter de schermen van het beleid van de Vietnamese overheid. Nader onderzoek van deze officiële papieren, ik heb ze zelf gelezen, leert dat met name de protestanten het mikpunt van vervolging zijn. Vooral de onverwacht snelle groei van het protestantse christendom onder de Hmongminderheid in 's lands bergachtige noordwestelijke provincies heeft Hanoi gealarmeerd en tot wrede repressiemaatregelen aangezet.
Tekenend in dit verband is de promotie van een districtfunctionaris voor wiens woede inmiddels honderden christenen op de vlucht zijn geslagen. Deze kerkvervolger is van hogerhand gevraagd na zijn district nu ook de gehele provincie van christenen te zuiveren. De aan het licht gekomen documenten zijn niets minder dan een smoking gun. Zij laten zien dat kerksluitingen, arrestaties en bijbelverbrandingen geen geïsoleerde acties zijn van overijverige partijkaders. Nee, deze wandaden berusten op de politieke richtlijnen van de Vietnamese communistische partij. Hier komt de leugen aan het licht.
De Vietnamese overheid claimt immers dat zij de afgelopen jaren vrijheid van godsdienst heeft ingevoerd. President Clinton zou er goed aan doen dit dezer dagen aan de orde te stellen in Hanoi. De Raad en de Commissie roep ik op tot een ferm protest tegen deze flagrante schendingen van de vrijheid van godsdienst door de Vietnamese autoriteiten.

Solbes
Mijnheer de Voorzitter, ik zal beide thema's trachten toe te lichten. Laat ik beginnen met Myanmar. De aanhoudende schendingen van de mensenrechten door het Birmaanse militaire regime zijn hier reeds door mijn collega Chris Patten aan de kaak gesteld: terechtstellingen zonder proces, veralgemeende invoering van dwangarbeid, verplichte verplaatsing van lokale bevolkingsgroepen, opsluiting van honderden politieke gevangenen en manifeste belemmering van de vrijheid van handelen van de politieke partijen. De heer Patten heeft tevens zijn bezorgdheid uitgesproken over de arrestatie en vervolging van Aung San Suu Kyi en de leden van de Nationale Liga voor Democratie.
De Commissie deelt de bezorgdheid van de geachte afgevaardigden over de situatie in Myanmar volkomen. Wij scharen ons volmondig achter de hier vandaag geuite kritiek op de wijze waarop het militaire regime alle beginselen van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens aan zijn laars lapt. De onlangs in de Verenigde Naties aangenomen resolutie bewijst overigens dat niet alleen de Unie zich zorgen maakt. De Commissie houdt evenwel vast aan haar overtuiging dat de huidige situatie alleen maar kan worden opgelost door een dialoog op te starten tussen het militaire regime, de democratisch gekozen oppositie en de vertegenwoordigers van de etnische minderheden.
De Raad Algemene Zaken heeft pogingen ondernomen om het militaire regime voor het argument van de politieke dialoog te winnen en druk uit te oefenen teneinde veranderingen af te dwingen. De Raad zal zijn inspanningen voortzetten. De Commissie steunt dit initiatief. Wij zijn ervan overtuigd dat wij onder geen beding mogen toestaan dat de situatie in Myanmar de dialoog tussen de Europese Unie en de ASEAN gegijzeld houdt.
De laatste ministersconferentie met onze partners van de ASEAN dateert alweer van drie jaar geleden. Dat is veel te lang, vooral omdat deze regio voor de Unie vanuit politiek en economisch oogpunt bijzonder belangrijk is. Daarom zijn wij van oordeel dat de conferentie beter niet wordt uitgesteld. Dat betekent echter niet dat wij nu of in december moeten doen alsof de toetreding van Myanmar tot de ASEAN geen nadelige gevolgen voor onze betrekkingen heeft gehad, want die heeft zij wel gehad. De partners van de ASEAN zijn zich daar terdege van bewust en zij wensen de veroorzaakte schade te herstellen. Anderzijds beseffen zij ook dat zij Birma ertoe moeten bewegen alles in het werk te stellen om een einde te maken aan de rampzalige situatie van de mensenrechten. Zij weten dat dit de beste manier is om de betrekkingen tussen de Unie en de ASEAN een nieuwe impuls te geven. Daar deze wederzijdse betrekkingen zowel voor hen als voor ons van wezenlijk belang zijn, hopen wij dat zij onze bezorgdheid over het militaire regime - die ons inziens door het merendeel van de betrokken landen wordt gedeeld - zullen blijven overbrengen.
Ik ben van oordeel dat de ministersconferentie EU-ASEAN moet worden beschouwd als een nieuwe gelegenheid om ons standpunt ten aanzien van de situatie in Birma klaar en duidelijk uiteen te zetten, niet alleen aan het regime zelf maar ook aan de leden van de ASEAN. Wij zullen druk uitoefenen op het militaire regime om het te dwingen paal en perk te stellen aan de schending van de mensenrechten en een dialoog met de democratisch gekozen oppositie en de vertegenwoordigers van de etnische minderheden te openen.
Over Vietnam en de situatie van de mensenrechten aldaar zou ik het volgende willen zeggen. Wij mogen niet vergeten dat dit land momenteel een overgangsperiode doormaakt. Er zij aan herinnerd dat de Vietnamese regering een proces op gang heeft gebracht dat in 1986 op economische en politiek vlak en op het gebied van de externe betrekkingen tot de aanneming van een hervormingsprogramma heeft geleid. Sindsdien heeft Vietnam een open extern beleid gevoerd. Vandaar dat het nu binnen onze internationale betrekkingen zulk een belangrijke plaats inneemt. Bovendien is het proces in 1995 uitgemond in de ondertekening van een samenwerkingsovereenkomst tussen de Commissie en Vietnam. Ondertussen heeft Vietnam ook aanzienlijke vorderingen in de richting van de markteconomie gemaakt. Gevolg hiervan is dat het land een verzoek om toetreding tot de Wereldhandelsorganisatie heeft ingediend. Daarenboven beschikt Vietnam in het kader van de in 1992 aangenomen grondwet over een gekozen nationaal parlement dat met de wetgeving belast is en de regering voor haar beleid ter verantwoording kan roepen. Ik geloof dat ik dat hier vandaag moet onderstrepen. Wij hebben uit welingelichte bron vernomen dat de afgevaardigden de wetsvoorstellen nauwgezet onderzoeken en het beleid en de initiatieven van de regering plichtsgetrouw controleren.
Deze vooruitgang en de context waarin Vietnam vorderingen blijft maken, verdienen onze erkenning. Vietnam heeft reeds een lange weg afgelegd. Desalniettemin is er inderdaad, zoals hier terecht is opgemerkt, nog veel werk aan de winkel. Ook ik maak mij zorgen over de problemen die hier door verschillende afgevaardigden te berde zijn gebracht. Hoewel er al bijna 23.000 personen zijn vrijgelaten op grond van algemene amnestieregelingen is het verontrustend dat er nog steeds mensen gevangenzitten vanwege hun politieke of religieuze opvattingen. Het verheugt ons dat op de Vietnamese pers geen officiële censuur rust, maar wij stellen tot onze teleurstelling vast dat in de buitenlandse pers nogal eens het mes wordt gezet. Het is tevens overduidelijk dat de Vietnamese overheden druk uitoefenen om de nationale pers aan een regime van zelfcensuur te onderwerpen. Ofschoon het uiteraard een goede zaak is dat het aantal op doodstraf verboden misdaden onlangs is teruggeschroefd, spreekt het vanzelf dat de doodstraf in onze ogen volledig moet worden afgeschaft. De omstandigheden waarin begin dit jaar een Canadese Vietnamees is terechtgesteld sterken ons uiteraard in onze overtuiging.
De Commissie neemt samen met de lidstaten deel aan alle acties die de Unie ten overstaan van de Vietnamese regering op het gebied van de mensenrechten onderneemt. U kunt er overigens van op aan dat wij in dit proces concrete problemen en specifieke gevallen zullen blijven aanklagen en de voortdurende verbetering van de situatie van de mensenrechten in Vietnam zullen nastreven.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag alleen een vergissing van collega Swoboda ophelderen. Er is namelijk wel een onderhandeling geweest, en we zijn het eens geworden over een gezamenlijke ontwerpresolutie. De drie punten die u hier noemt, heeft uw fractie in het overleg helemaal niet voorgelegd, anders hadden wij daarvoor in ieder geval formuleringen gevonden waarmee wij wellicht hadden kunnen instemmen. Wij waren het volledig eens over de tekst. U heeft achteraf de amendementen ingediend, wat legitiem is, afgezien van een formulering die voor ons niet acceptabel is, omdat die de schijn heeft van relativering. Dit wilde ik alleen nog zeggen om de procedure duidelijk te maken, en over het inhoudelijke zal tijdens de stemming worden besloten.

De Voorzitter
Mijnheer Posselt, dit was natuurlijk geen beroep op het Reglement, maar een inhoudelijke kwestie. Nu is het woord aan de heer Swoboda - mijnheer Dupuis, wellicht ziet u af van uw spreektijd - maar houdt u het alstublieft heel kort. Wij weten immers waar het om gaat.

Swoboda
Dit zijn natuurlijk punten die in de door ons ingediende ontwerpresolutie staan. In zoverre liggen er wel onderhandelingen aan ten grondslag, maar uit de stemming zal blijken waar de reis heen gaat.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil commissaris Solbes vragen of hij ons uitvoerig kan inlichten over de verkiezing van een democratisch parlement in Vietnam. Hij heeft zojuist tijdens zijn betoog immers gedetailleerd over deze revolutionaire actie gesproken. Ik kan me zoiets echter nauwelijks voorstellen, en mijn collega' s vermoedelijk ook niet.

De Voorzitter
Mijnheer de commissaris, neemt u dat alstublieft mee en weest u zo vriendelijk om de heer Dupuis op passende wijze - schriftelijk of mondeling - te antwoorden.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 17.30 uur plaats.

Overstromingen in Europa
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0851/2000 van de leden Lambert e.a., namens de Verts/ALE-Fractie;
B5-0852/2000 van de leden Ford e.a., namens de PSE-Fractie;
B5-0866/2000 van de leden Deva e.a., namens de PPE-DE-Fractie;
B5-0867/2000 van de leden Ainardi e.a., namens de GUE/NGL-Fractie
over de overstromingen in Europa.

Lambert
Mijnheer de Voorzitter, in tegenstelling tot vele anderen die vanmiddag zullen spreken, hebben de meeste van mijn kiezers niet vreselijk te lijden gehad van de overstromingen in het Verenigd Koninkrijk. Londen kwam er met wat kleine overstromingen vanaf, voor een deel van rivieren waarvan wij het bestaan niet eens meer wisten omdat ze door ondergrondse duikers lopen.
Wij hebben echter wel aan de oorzaken van deze overstromingen bijgedragen. West-Europa heeft al langere tijd te maken met de gevolgen van een serie extreme en wisselende weersomstandigheden. Deze overstromingen zijn daar het zoveelste voorbeeld van. Dit is natuurlijk maar een schrale troost voor hen die het smerige water door hun huizen zien lopen en die misschien met grote financiële schade worden geconfronteerd.
Ik ben het ermee eens dat wij al het mogelijke moeten doen om hen te helpen. Wij zouden hen echter het meest helpen door de situatie die hun ellende en die van ontelbare anderen in de hele wereld heeft veroorzaakt, te veranderen. Op plaatselijk niveau kunnen wij stoppen met het volbouwen van overstromingsgebieden en uiterwaarden. Wij kunnen onze landbouwsystemen wijzigen en we kunnen strategische milieueffectrapportage invoeren, waardoor wij met de natuur kunnen samenwerken in plaats van te denken dat wij haar kunnen bedwingen.
Op wereldniveau weten wij dat ons gebruik van fossiele brandstoffen de pan uit rijst. Wij hebben tot nu toe onvoldoende stappen ondernomen om de hoeveelheid broeikasgassen die wij produceren, terug te dringen. Wij hebben bij de discussies die deze en volgende week in Den Haag worden gehouden de kans om op dit gebied vooruitgang te boeken. De akkoorden die er al liggen, moeten wij uitvoeren. Wij moeten echter ook doen wat het Verdrag bepaalt, namelijk milieuoverwegingen laten meetellen op alle terreinen van beleid en praktijk van de Unie. De lidstaten moeten hiertoe ook bereid zijn.
Wij moeten in onze economieën af van het idee dat goedkope fossiele brandstoffen goed zijn. Wij moeten voor deze brandstoffen de volle prijs betalen en geleidelijk overgaan op een koolstofarme economie. Ik kan voor één keer instemmen met de woorden van de Britse premier hierover. Ik zie dan ook met spanning uit naar zijn daden.
De EU heeft een geweldige kans om bij deze verandering naar een ecologisch duurzame maatschappij het voortouw te nemen. In een dergelijke maatschappij zullen wij geen overstromingen hebben die deels te wijten zijn aan het feit dat wij de consequenties van onze eigen daden niet onder ogen zien.

Ford, Glyn
Mijnheer de Voorzitter, heel Europa heeft te lijden gehad van de recente hoge waterstanden en overstromingen, in het Verenigd Koninkrijk, Ierland, Italië, Spanje en Frankrijk. In het Verenigd Koninkrijk werden onder andere Wales en Yorkshire getroffen, in Ierland waren het Lenster en Munster en in Italië Ligurië en Lombardije.
Huizen, maar ook energie-, transport- en communicatienetwerken werden vernietigd. In mijn eigen omgeving, het zuidwesten van Engeland, hadden wij met al deze effecten te maken. De belangrijkste spoorlijn tussen Cheltenham en Swindon is nog steeds afgesloten. Als gevolg van de door de overstromingen veroorzaakte schade zal dat de komende maand zo blijven. Het scheelde maar een haar of de stad Tewkesbury was van de buitenwereld afgesloten. Twee hoofdwegen, de A38 ten noorden van Gloucester en de A417 ten westen van Gloucester, waren enkele dagen geblokkeerd. Het waren de ergste overstromingen in het Verenigd Koninkrijk sinds 1947. In Devon bereikte de rivier de Taw haar hoogste waterstand sinds de hoogwaterstanden voor het eerst werden gemeten. Somerset had te kampen met overstromingen langs de hele kustlijn. In Dorchester stond de rivier de Frome zo hoog dat er een noodplan in werking moest worden gesteld om op de mogelijke gevolgen te kunnen reageren.
Wij staan op dit moment nog steeds op stand-by. Er is voor tientallen miljoenen ponden schade aangericht. Ik ben het dan ook met mevrouw Lambert eens dat wij maatregelen moeten nemen om ons aandeel in de oorzaak van de overstromingen aan te pakken. Wij moeten maatregelen nemen op het gebied van de ruimtelijke ordening, op het gebied van de aanplant van nieuwe bossen, op alle gebieden waarop wij door onze eigen activiteiten de gevaren van overstromingen zoveel groter hebben gemaakt dan zij waren.
Wij vinden ook dat de EU hulp en bijstand moet bieden, niet alleen in het zuidwesten van het Verenigd Koninkrijk maar in alle getroffen gebieden. De resolutie vraagt de Commissie en de lidstaten om geen tijd te verliezen en nu direct hun praktische steun te betuigen door menskracht en materieel beschikbaar te stellen volgens het op 9 december 1999 aangenomen vijfjarenplan, dat voorziet in een communautair actieprogramma op het gebied van de bescherming van burgers.
Ook verzoeken wij de Commissie gebruik te maken van alle bestaande fondsen: EFRO en de afdeling Garantie van het EOGFL. Deze fondsen zijn al bestemd voor gebruik bij dit soort rampen, om financiële bijstand te verlenen aan kleine- en middelgrote bedrijven, boeren, huishoudens, ouderen en andere getroffenen, vooral aan hen die in kwetsbare gebieden wonen en die maar een beperkte bescherming hebben. Wij moeten hun schadeloosstelling bieden en hulp bij een snel herstel.

Deva
Mijnheer de Voorzitter, hier sta ik alweer. Dit keer spreek ik over een zaak die reden is tot grote bezorgdheid. Dit onderwerp is van groot belang voor het Europese volk als geheel en ook voor de mensen in mijn eigen kiesdistrict Zuidoost-Engeland en met name voor Sussex, Berkshire, Kent en de stad Maidenhead.
Ik heb het over de uitzonderlijke serie overstromingen overal in Europa. Ik ben mij, als lid van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, ook heel goed bewust van de recente overstromingen in Mozambique, het subcontinent India, Bangladesh, de Mekongdelta, enzovoort.
Wanneer wij naar de lijst van landen en regio's in de resolutie kijken, zien wij hoe ernstig deze zaak is geworden. In enkele EU-lidstaten zijn zelfs doden gevallen. De schade aangericht aan kleine- en middelgrote ondernemingen, huishoudens, boeren, ouderen, particulieren en vooral aan ook de armsten en de zwaksten in onze samenleving, loopt in de miljarden ponden. Het is dunkt mij overduidelijk dat hier iets zeer grondig mis gaat.
Vandaag wordt op de zesde Klimaatconferentie in Den Haag door de afgevaardigden gesproken over de voortgang van het klimaatbeleid. Afgelopen maandag stelde de Nederlandse milieuminister Jan Pronk dat de gevolgen van de klimaatverandering voor ecosystemen, de landbouw, de watervoorziening en de gezondheid onomkeerbaar zijn. Hoe minder wij doen en hoe langer wij wachten met het probleem bij de wortels aan te pakken, des te ernstiger worden de gevolgen en des te groter de aanslag op het herstellingsvermogen van mensen, planten en dieren. Dit is ongetwijfeld waar. De vraagstukken die worden besproken betreffen de middellange en lange termijn.
De ingediende resolutie gaat echter over een zeer reëel kortetermijnprobleem waarmee vele duizenden mensen in Groot-Brittannië en overal in Europa worden geconfronteerd. Deze resolutie wordt gedragen door het hele Parlement, met inbegrip van mijn collega's uit Engeland. Alleen al in Groot-Brittannië wordt de schade geraamd op ongeveer 4 miljard pond. Slechts de helft daarvan wordt door de verzekering gedekt. Voor heel Europa zal dit bedrag, net als de waterspiegel, nog aanzienlijk stijgen.
De Commissie moet de grootst mogelijke haast maken en haar energie en financiële middelen inzetten om te zorgen dat de slachtoffers in de ergst getroffen gebieden onmiddellijk worden geholpen. Zij moet daartoe gebruik maken van instrumenten als het EFRO en de afdeling Garantie van het EOGFL. Wij moeten vooral ook hulp bieden aan onze boeren, kleine- en middelgrote bedrijven, ouderen en huishoudens die al verschillende keren met overstromingen te maken hebben gehad. Voor sommigen van hen is het nog maar de vraag of zij nog weer een verzekering kunnen afsluiten en of de verzekeringsmaatschappijen dit weer zullen gaan dekken.
Wij moeten ons ook goed realiseren dat de haast waarmee wij overal in groene en landelijke gebieden huizen bouwen, gevaarlijk en dom is. Er waren vaak goede redenen waarom onze voorouders vanwege de regelmatig terugkerende overstromingen niet in deze gebieden bouwden. Tegenwoordig zijn er echter regeringen, zoals de huidige Labourregering, die over deze op ervaring gebaseerde locale kennis heen walsen en juist in die gebieden gaan bouwen. Ik ken de situatie in de rest van Europa niet precies, maar in het zuidoosten van Engeland is dit momenteel een reëel en duidelijk aanwezig gevaar. Wij moeten ons tegen deze overijlde haast verzetten. Wij moeten de balans opmaken en serieuze maatregelen nemen om de uitstoot van koolstofdioxide te beperken. Wij moeten ons op doelmatige en gecoördineerde wijze voorbereiden om onszelf te kunnen beschermen. Wij moeten alles doen wat in ons vermogen ligt om hen die nu al lijden onder de vreselijke gevolgen van het weer, zowel hier in Europa als in de rest van de wereld, te helpen.
Bovendien vraag ik, naast de resolutie die wij hebben ingediend, dat wij hier in dit Parlement op korte termijn een openbare hoorzitting over klimaatverandering houden. Ik verzoek de Conferentie van voorzitters dit in overweging te nemen. Ik verzoek u allen onze resolutie te steunen.

Cushnahan
Mijnheer de Voorzitter, de recente overstromingen hebben overal in Europa, en met name in heel Groot-Brittannië en Ierland, grote verwoestingen aangericht. In mijn eigen kiesdistrict zijn de steden Clonmel, Fermoy en Mallow het zwaarst getroffen. Het was hartverscheurend om de vernielde huizen van zoveel mensen te zien en om de problemen die zoveel dorpen, bedrijven en boeren ondervinden, aan te horen.
Het is zeer te betreuren dat wij als Europese Unie geen begrotingslijn hebben voor hulp aan mensen die met dit soort problemen te maken krijgen. Zowel ik als anderen doen al vele jaren pogingen om een dergelijke begrotingslijn vastgesteld te krijgen. Ik vind het ook heel intrigerend dat er zoveel schade is aangericht aan die economische terreinen waarvoor de Europese Unie aanzienlijke fondsen verstrekt, met name met betrekking tot de infrastructuur. Het wordt tijd dat wij hier iets aan doen.
De EU moet, in samenwerking met de regeringen van de lidstaten, het initiatief nemen tot een programma van preventieve maatregelen ter verbetering van de infrastructuur. Dit kan voorkomen dat er in de toekomst bij extreme weersomstandigheden opnieuw op zo grote schaal verwoestingen worden aangericht Het probleem is dat wij wel weten wanneer deze weersomstandigheden op komst zijn, maar dat niemand iets lijkt te doen om de ergste schade te voorkomen.
Het andere probleem dat ik naar voren wil brengen betreft de extra problemen die de slachtoffers van dit soort tragedies ook nog zullen ondervinden. Ik doel hierbij op het punt dat mijn collega de heer Deva al noemde, namelijk de weigering van veel verzekeringsmaatschappijen om polissen te verlengen. Ik vraag mij af of wij als Unie deze verzekeringsmaatschappijen volgens de bestaande wetgeving niet kunnen dwingen hun in essentie morele plichten na te komen in plaats van te doen wat zij nu doen, namelijk de interessante krenten uit de pap vissen en risicovolle situaties vermijden. Indien wij hen echter daartoe niet kunnen dwingen, wordt het een zaak waar de regeringen van de lidstaten moeten bijspringen. Wij moeten dan bekijken of het niet mogelijk is om, onder de paraplu van de EU, de regeringen van de lidstaten te verplichten van staatswege dekking te regelen. Het is onredelijk om mensen die zulke enorme tragedies moeten meemaken vervolgens een zeer onzekere toekomst tegemoet te laten gaan. Het is immers gezien de klimaatverandering die nu al optreedt volstrekt zeker dat de problemen die zij de afgelopen paar weken hebben ondervonden, zich opnieuw zullen voordoen, is het niet volgend jaar dan toch zeker in de jaren daarna.

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, door de overstroming die in de afgelopen weken verschillende gebieden van Noord-Italië heeft geteisterd, naast andere Europese landen - Groot-Brittannië, Spanje, Ierland en Frankrijk - ziet dit Parlement zich wederom geplaatst voor een tweeledig probleem: enerzijds moet er gezorgd worden voor bijzondere spoedhulp ten behoeve van de in benarde omstandigheden verkerende burgerbevolking en voor het zwaar getroffen bedrijfsleven, en anderzijds moet er een langtermijnbeleid uitgestippeld worden om te voorkomen dat natuurrampen van een dergelijke omvang opnieuw toeslaan.
Een paar Italiaanse regio' s hebben het wel heel erg te verduren gehad, en dit is al de tweede keer in minder dan een maand. Ook ditmaal is de schade hoog opgelopen, er zijn slachtoffers gevallen en met name de materiële schade is enorm. Vooral in de regio Ligurië zijn hele kwekerijen van bloemen, groente en fruit vernield; ook is er een enorme schade aangericht in badplaatsen, aan infrastructuur en bedrijven in de industriële sector; dit niet alleen door de overstroming maar ook door de woeste branding van de zee. Gezien de abnormale afmetingen van deze watersnoodramp, is het verzoek dat geformuleerd staat in deze resolutie, die wij tezamen met de andere fracties hebben ingediend, volkomen terecht: ondanks dat nog maar kort geleden - op 26 oktober - aan deze problematiek een debat in dit Huis is gewijd, dat uitmondde in een resolutie.
Wij vragen dat de Commissie met de grootste spoed geld vrijmaakt op haar begroting, bij wijze van aanvulling voor de acties die de nationale overheden hebben gepland. Wij vragen dat de Commissie onder toepassing van artikel 87, lid 2, van het EU-Verdrag, de rampgebieden onmiddellijk voldoende financiële steun toekent, en dat zij in het algemeen rekening houdt met het feit dat een groot deel van de betreffende gebieden aan de gestelde voorwaarden voldoet om in aanmerking te komen voor de bestaande fondsen: het Regionaal Fonds, het EOGFL/Garantiefonds, het LIFE-programma. Met het geld uit deze fondsen kan werkelijk een belangrijke bijdrage geleverd worden aan de wederopbouw en aan een spoedige normalisering van de situatie voor de getroffen bevolking, maar vooral kan met dit geld aan preventie gedacht worden.
Het wordt onderhand hoog tijd dat de Unie niet volstaat met het uitvoeren van bijzondere hulpacties als zo' n ramp al heeft huisgehouden. Europa moet er bij de lidstaten op aandringen dat zij hun wetgeving verbeteren op het vlak van milieuzorg, om misbruik in de bouwsector tegen te gaan, om herbebossing te bevorderen alsook een landbouw die niet alleen gericht is op verhoging van de productie maar ook op natuurbehoud en bescherming van de grond. Het ligt voor de hand dat een actie met een dergelijke draagwijdte niet efficiënt kan verlopen als alleen op nationaal niveau te werk wordt gegaan, in de eerste plaats omdat er ontzettend veel geld bij komt kijken, maar ook omdat dit soort natuurrampen, net zoals klimaatveranderingen, de landsgrenzen overschrijden. Met deze resolutie dringen wij dan ook niet alleen aan op een spoedinterventie, om te helpen de schade te herstellen, maar ook op een langetermijnbeleid dat van Europa een gebied maakt dat steeds veiliger en leefbaarder voor de burgers is.

Solbes
Mijnheer de Voorzitter, de afgevaardigden die hier het woord hebben gevoerd, hebben twee verschillende kwesties te berde gebracht: ten eerste het probleem van de klimaatverandering en ten tweede de vraag welke maatregelen de Commissie of de Europese Unie in de huidige omstandigheden kan nemen ten aanzien van de rampzalige overstromingen die zich hebben voorgedaan.
Wat het eerste thema betreft, wil ik onderstrepen dat wij net zoals het Parlement bijzonder belang hechten aan het probleem van de klimaatverandering en de conferentie die momenteel in Den Haag plaatsvindt. Wij hebben actief aan de voorbereiding van deze conferentie deelgenomen en wij hebben erop aangedrongen dat de Unie in dit verband een leidinggevende rol speelt.
Wij onderschrijven een aantal van de verklaringen die hier zijn afgelegd. Wij zijn het er onder meer over eens dat wij op deze manier bijdragen aan de bescherming van het milieu en de geloofwaardigheid van de milieuprotocollen die in 2002 moeten worden geratificeerd. Wij zijn ons ervan bewust dat de algemene destabilisatie van het klimaat ten gevolge van de opeenhoping van broeikasgassen in de atmosfeer in de toekomst de belangrijkste uitdaging voor de energiesector in Europa zal vormen.
De energie- en de vervoersector zullen samen 85% van alle broeikasgassen in de Unie produceren. Daarom moeten deze industrietakken grotere inspanningen leveren om het emissieniveau in te perken.
Aangezien wordt verwacht dat de vervoersector zal blijven groeien - meer dan 38% in de komende tien jaar - moeten vooral op dit terrein drastische maatregelen worden getroffen. Gelet hierop zal de Commissie binnenkort twee strategiedocumenten voorleggen: een geheel van beleidslijnen en acties waarin een antwoord zal worden geformuleerd op de in Kyoto aangegane verplichtingen en de doelstellingen inzake vervoer en energie. In het eerste document zal de handhaving van het energieaanbod worden behandeld terwijl de tweede tekst zich zal toespitsen op de herziening van het gemeenschappelijk vervoerbeleid.
Afgezien van de milieuproblemen wil ik echter ook enig commentaar geven op de stappen die wij in de huidige situatie kunnen ondernemen. U bent zich er wellicht van bewust dat wij met een fundamentele moeilijkheid te kampen hebben: de rechtsgrondslag van onze acties. U weet dat er vroeger een begrotingslijn voor noodhulp aan slachtoffers van rampenscenario's bestond. Deze lijn is sinds enige tijd uit de begroting geschrapt met het argument dat op deze kwesties het subsidiariteitsbeginsel van toepassing is en dat zij bijgevolg niet op communautair maar op nationaal niveau thuishoren. Hierdoor is de bewegingsruimte van de Commissie sterk afgenomen.
De Commissie heeft in dit verband twee initiatieven genomen. Het eerste is bijzonder duidelijk en heeft te maken met civiele bescherming: op 27 september 2000 hebben wij een voorstel voor een besluit van de Raad ingediend ter versterking van de communautaire instrumenten voor coördinatie op Europees vlak van de verschillende civiele beschermingssystemen. Deze maatregel zal weliswaar bijdragen aan de oplossing van bepaalde problemen, maar biedt geen uitkomst voor moeilijkheden zoals die welke zich momenteel voordoen. Daartoe kunnen wij enkel gebruik maken van de reeds bestaande financiële mechanismen.
Mevrouw Ghilardotti heeft de mogelijkheid geopperd elders geld te zoeken. Dat is evenwel geen grapje. U weet beter dan wie ook dat de financiële middelen exact bemeten zijn en dat wij doorgaans niet op overschotten hoeven rekenen. De begroting wordt slechts in uitzonderlijke gevallen niet uitgevoerd en zelfs dan kunnen wij moeilijk over deze middelen beschikken omdat de rechtsgrondslag daartoe ontbreekt. Daarom stelt de Commissie voor de bestaande fondsen van het EOGFL en de structuurfondsen van het INTERREG-programma te gebruiken. Commissaris Wallström heeft dit voorstel overigens uitvoerig tegenover het Parlement uiteengezet. Het probleem is dat het in deze gevallen niet gaat om door de Commissie in het kader van een algemeen programma getroffen maatregelen: ofwel wordt het model grondig gewijzigd ofwel moeten wij ervan uitgaan dat de maatregelen op verzoek van de lidstaten ten uitvoer worden gelegd aan de hand van specifieke programma's of acties uit hoofde van de genoemde fondsen.
Wij staan geheel en al open voor dit soort concrete projecten; we hebben dat vroeger al gezegd en ik wens dat hier nu te herhalen. Er zij echter op gewezen dat de bovengenoemde voorstellen daartoe onontbeerlijk zijn. Zonder deze voorstellen kunnen wij niets ondernemen.
Tot slot zou ik nog enig commentaar willen geven op de mogelijkheid om artikel 87, lid 2 van het Verdrag als basis voor communautaire hulpverlening te gebruiken. Ik geloof dat deze interpretatie van het artikel alle perken te buiten gaat. Om nog maar te zwijgen van de begrotingsproblemen die daarmee gepaard zouden gaan. Het artikel gaat niet over communautaire hulpverlening, maar over de verenigbaarheid van nationale steunmaatregelen met de Gemeenschapswetgeving. Bij schade ten gevolge van natuurrampen voorziet het in de mogelijkheid dat beide concepten compatibel zijn. Telkens wanneer de Commissie zich naar aanleiding van een natuurramp heeft moeten uitspreken over de toekenning van nationale steun, heeft zij hiervoor het licht op groen gezet. Wij zijn derhalve ten volle bereid om ook bij deze gelegenheid de nodige maatregelen te treffen mits het bestaande juridische kader en de huidige begrotingsmarge worden gerespecteerd.

De Voorzitter
Hartelijk dank, commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 17.30 uur plaats.
Wij onderbreken nu de vergadering tot aan de stemmingen om 17.30 uur.
(De vergadering wordt om 17.00 uur onderbroken en om 17.30 uur hervat)

STEMMING
De Voorzitter
Aan de orde is de stemming over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.
Gezamenlijke resolutie over Midden-Amerika:

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, ten gevolge van de opname van een van de amendementen is er een taalfout in de gezamenlijke resolutie geslopen. Om dit probleem te verhelpen stel ik voor het laatste gedeelte van paragraaf 6, "en van de verruiming van zijn bevoegdheden", door de volgende zin te vervangen: "en steunt de verruiming van zijn bevoegdheden als instrument voor de versterking van de democratie".

Poos
Mijnheer de Voorzitter, ondanks het door de heer Salafranca voorgestelde mondelinge amendement, handhaaft de socialistische fractie haar voorstel om in twee delen over deze paragraaf te stemmen.

De Voorzitter
Mijnheer Poos, dat was ook mijn bedoeling.
Verslag (A5-0266/2000) van de heer Rocard, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken over de aanvullende ziektekostenverzekering (2000/2009(INI))

Ducarme
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag is in die zin belangrijk dat het over een beleidsvorm gaat die een aanzienlijk deel van de openbare middelen opeist. Dit geldt zowel voor de verschillende lidstaten als voor de Europese Unie als geheel. Het gaat om minimaal 10% van de uitgaven van iedere lidstaat. Dit verslag is verder van belang aangezien het voortbouwt op een aantal voornemens die de lidstaten van de Unie op de Top van Lissabon hebben geuit. Bovendien wordt in dit verslag - dat straks in stemming wordt gebracht - de Europese Commissie verzocht een Groenboek op te stellen dat specifiek over dit vraagstuk gaat.
Nu moeten we, naar ik zojuist vernomen heb, met 171 leden over deze zeer belangrijke tekst stemmen. Het is misschien in dit Parlement gebruikelijk dat er met zo' n klein deel van de leden gestemd wordt, maar persoonlijk vind ik het nogal pijnlijk dat we in het Europees Parlement met zo weinig leden over dergelijke belangrijke onderwerpen beslissen en, in het onderhavige geval, de Commissie een zo belangrijke taak toevertrouwen. Ik vraag me dan ook af of het Parlement de stemming over dit verslag niet beter kan uitstellen.

Jonckheer
Mijnheer de Voorzitter, uit respect voor de rapporteur vind ik dat we de stemming moeten uitstellen. De heer Rocard heeft rond twaalven immers expliciet verzocht om uitstel van de stemming. Ik vind dat we uit respect voor de heer Rocard en voor het werk dat hij heeft verricht de stemming dienen uit te stellen.

Karas
Voorzitter, ik heb me zeer intensief met deze kwestie beziggehouden en deelgenomen aan veel gesprekken, zowel in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken als in de Economische en Monetaire Commissie. In dit Parlement zijn wij unaniem van mening dat wij voor een verder politiek debat en concrete maatregelen heel snel het uitgangspunt van de Commissie willen hebben uitgewerkt en wel op basis van het verslag-Rocard. De stemming uitstellen wil zeggen de opdracht aan de Commissie uitstellen. Gezien onze gezamenlijke wens vind ik dat geen goed idee, en daarom verzoek ik de stemming nu te laten plaatsvinden.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, aangezien u al door uw mogelijkheden voor moties van orde heen bent, kan wat ik nu zeg waarschijnlijk niet als zodanig worden beschouwd. Als u mij toestaat wil ik echter toch graag iets zeggen. Wat het standpunt van dit Parlement in deze kwestie ook is, ik stoor mij aan het feit dat verschillende collega's, uit verschillende fracties en met verschillende - misschien heel goede - redenen, ons vandaag voortdurend het recht ontnemen om hier op donderdag, laat staan op vrijdag, in Straatsburg te stemmen.
In zijn algemeenheid gesproken is dit een heel slechte zaak. Ik wil alle collega's in alle commissies en fracties die de waardigheid en de inhoud van het werk van dit Parlement in toenemende mate proberen te ondermijnen, tot voorzichtigheid manen.
(Applaus)

De Voorzitter
Dank u wel mijnheer Cox. Ik respecteer uw opmerkingen en verzeker u dat zij in de notulen zullen worden opgenomen.
(Het Parlement verwerpt het verzoek om uitstel)

Van Lancker
Voorzitter, ik respecteer de wens van het Huis om toch over het verslag-Rocard te stemmen, alhoewel de rapporteur zelf inderdaad gevraagd had om een bredere basis voor zijn verslag.

Amendement 1:

Van Lancker
Voorzitter, bij amendement 1 wil ik in elk geval namens rapporteur Rocard graag een mondeling amendement indienen.
Ik zou willen voorstellen, en dit is overlegd met andere politieke fracties, om aan het einde van dit amendement toe te voegen "en met de steun van Eurostat". Ik heb begrepen dat dit op de instemming van de andere fracties kan rekenen. Dus toevoegen "en met de steun van Eurostat
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
STEMVERKLARINGEN

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, gisterennacht heb ik een droom gehad die mij ditmaal is bijgebleven, en dat is een bof, want normaliter vergeet ik mijn dromen meteen. Ik droomde dat er een groot aantal gepensioneerden en ouden van dagen waren die tegen mij zeiden: "Kijk, mijnheer Fatuzzo, wij hebben niet kunnen stemmen voor uw Partij van gepensioneerden omdat we in het hiernamaals zitten, zoals u ziet. Het is hier best goed toeven, hoor, maar wij wilden u er toch wel graag van op de hoogte brengen dat u morgenochtend over een verslag zult stemmen - het verslag-Rocard - met een amendement dat u, mijnheer Fatuzzo, hebt ingediend. In dat amendement staat: "de Commissie wordt gevraagd een oogje in het zeil te houden om ervoor te zorgen dat ook ouderen in aanmerking komen voor medische bijstand" . Als dit amendement eerder was aangenomen, dan waren wij er nog geweest om op u te stemmen" .
Het is me dus een groot genoegen voor het verslag te kunnen stemmen.

Rübig
Voorzitter, uit het verslag-Rocard blijkt heel duidelijk hoe belangrijk het is dat de leden ook op donderdag in het Parlement aanwezig zijn, omdat hier telkens weer - net als op vrijdag - over belangrijke zaken wordt gestemd. Daarom wil ik iedereen bedanken die hier vandaag in het Parlement is.

Alyssandrakis
Gezondheid is een goed en geen handelswaar waarop mededingingsregels van toepassing kunnen zijn.
De Commissie liberaliseert er lustig op los en effent nu ook het terrein voor nieuwe regelingen op het gebied van de gezondheid en de gezondheidszorg. Daarmee wil zij particuliere verzekeringsmaatschappijen de mogelijkheid bieden hun activiteiten uit te breiden en de moeilijkheden te overwinnen waarmee deze maatschappijen op nationaal en communautair vlak kampen.
De EU hecht meer betekenis aan het beginsel van vrije dienstverlening dan aan het recht op gezondheid en gezondheidszorg. Zij ondermijnt immers stelselmatig de openbare verzekeringssystemen en met name de gezondheidszorg. Het is een regelrecht schandaal dat zij particuliere verzekeringsvormen ziet als een "noodzakelijke" aanvulling op, of als een surrogaat van openbare socialezekerheidsstelsels.
Het economisch en sociaal beleid van de EU - dat heeft geleid tot een verminderde koopkracht en dus tot een verminderd vermogen van werknemers om bijdragen te betalen - de opkomst van nieuwe ziekten en de ongebreidelde activiteiten van de farmaceutische industrie hebben geleid tot een aanzienlijke stijging van de gezondheidsuitgaven. Ten gevolge van de door de EMU opgelegde begrotingsdiscipline en uitgavenbeperking kunnen ziektekosten niet meer geheel worden gedekt, en daarom wil men nu met allerlei maatregelen deze kosten afwentelen op de werknemers.
Men mag de verschillen tussen de verzekeringsstelsels van de lidstaten en eventuele hinderpalen voor het vrije verkeer van personen en het recht op vrij verblijf in een andere lidstaat niet aangrijpen om een groot deel, en later misschien zelfs het geheel van de gezondheidszorg te privatiseren. Het uiteindelijke doel van deze voorstellen is sectoren te liberaliseren die van cruciaal belang zijn voor het monopolistisch kapitaal. Via onder meer intensieve concentratie geeft men het monopolistisch kapitaal een grote vinger in de pap van het verzekeringswezen en meer in het algemeen van de geldmarkten en de beleggingsfondsen.
Ons inziens moet men streven naar versterking van de openbare gezondheidszorg en de openbare socialezekerheidsstelsels. Men moet het begrip "universele dienstverlening" echte inhoud geven, hetgeen betekent dat men elke burger goede gezondheidszorg en kwalitatief hoogstaande preventie moet aanbieden. Daarbij moet ook bijzondere aandacht worden geschonken aan de inwoners van verafgelegen gebieden en eilanden. Met andere woorden, met moet zorgen voor één enkel openbaar stelsel voor gezondheidszorg en sociale zekerheid.

Blak, Lund en Thorning-Schmidt
De Deense sociaal-democraten in het Europees Parlement stemmen voor het verslag-Rocard over de aanvullende ziektekostenverzekering.
Het verslag vertrekt van de vaststelling dat een steeds groter deel van de ziekteverzekering in Europa door aanvullende verzekeringen wordt gedekt. Het is een ernstig probleem indien dit betekent dat de mensen op grond van hun economisch vermogen of van hun gezondheidstoestand verschillend behandeld worden. Tijdens het debat in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken werd het probleem op de spits gedreven toen onze Britse conservatieve collega' s opperden dat de premieberekening van een verzekering gebaseerd is op het risico voor de verzekeringsmaatschappij. Zo zou een vrouw die door erfelijkheid meer kans heeft op borstkanker een hogere premie moeten betalen dan andere vrouwen. Dit is strijdig met de fundamentele principes van solidariteit, waarop het Europese sociale model gebaseerd is. Het is daarom noodzakelijk dat we een gemeenschappelijk initiatief nemen en veiligstellen dat niemand van dergelijke aanvullende verzekeringen wordt uitgesloten.
Michel Rocard onderstreept in zijn verslag dat ziekteverzekering in eerste instantie een nationale aangelegenheid is, waarvoor het subsidiariteitsbeginsel geldt. Wanneer het Europees Parlement de Commissie verzoekt een analyse te maken van het beleid in de lidstaten, is het omdat wij willen dat alle burgers in de lidstaten kunnen genieten van een gezondheidszorg van hoogstaande kwaliteit. Hoe beter de gezondheidszorg in de lidstaten is, des te kleiner is de behoefte aan aanvullende verzekeringen. Dit gebied komt prima in aanmerking voor samenwerking volgens de open coördinatiemethode. De Europese Raad heeft deze methode ook voor de bestrijding van sociale uitsluiting aanbevolen.

Krivine en Vachetta
Wij verzetten ons fel tegen deze bijzonder hypocriete resolutie, die een gevaar vormt voor de openbare socialezekerheidsstelsels in de Unie.
In de overwegingen wordt overigens terecht een aantal verworvenheden van de bestaande stelsels benadrukt. Zo dient iedere burger een hoge mate van sociale bescherming te genieten, ongeacht de middelen waarover hij beschikt en de individuele risico' s waaraan hij wordt blootgesteld. Voorts staat in de overwegingen aangegeven welke risico' s een overstap van openbare stelsels naar particuliere stelsels en andersom met zich meebrengt. We kunnen lezen dat deze stelsels een steeds groter aandeel in de totale kosten krijgen, met als gevolg dat de situaties onderling steeds meer gaan verschillen. In alle concrete voorstellen van de resolutie wordt evenwel aangestuurd op een versnelde communautaire ontwikkeling van de particuliere verzekeringsstelsels.
Er wordt dus niet gestreefd naar een uitbreiding van de goed presterende communautaire openbare diensten. Onder het mom van kostenbesparing en naleving van het subsidiariteitbeginsel wil men de openbare dienst beperken tot een "basisdienstverlening" of "minimumnormen" , die als "vangnet" dienen te fungeren. Er zou dan echter nog wel moeten worden vastgesteld welke zorgen dit "vangnet" dekt. Verder wordt de deur wijd opengezet voor de particuliere verzekeraars. De enige beperkingen die hun worden opgelegd is dat ze hun patiënten (in het begin) niet mogen selecteren. Voorts mag er bij het vaststellen van verzekeringspremies een onderscheid per ziekteverschijnsel worden gemaakt.
Deze resolutie heeft in feite slechts één doel, namelijk het organiseren van de markt voor verzekeraars. In Europa zou echter vooruitgang moeten worden geboekt in de ontwikkeling van collectieve en kwalitatief goede verzekeringsstelsels die voor iedereen toegankelijk zijn.

Lulling
We hebben hier weer te maken met een initiatiefverslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken dat, hoewel het probleem van de aanvullende ziektekostenverzekering een zeer actueel thema is, in de commissie en ook in de plenaire vergadering van het Europees Parlement niet onomstreden is, want er hebben toch twaalf leden in de commissie tegen gestemd.
Het is zeker een mooi en goed verzoek aan de Commissie om een Groenboek in te dienen en daarin manieren te noemen om de huidige stelsels voor ziektekostenverzekeringen doelmatig aan te vullen en in stand te houden door middel van aanvullende zorgstelsels, uitgaande van medische zorg met hoogstaande voorzieningen. Het is ook belangrijk dat wij de ontwikkeling van een interne markt voor aanvullende ziektekostenverzekeringen toejuichen.
In het bijzonder echter wil ik onderstrepen dat het verslag terecht concludeert dat alle andere aspecten van de gezondheidsbescherming geen aangelegenheid zijn van de Europese Unie, maar van de lidstaten en dat met openbare middelen gefinancierde gezondheidszorgstelsels de uitsluitende bevoegdheid van de lidstaten blijven.
Aangezien dit het geval is, lijkt het mij erg voorbarig om een lange, zeer gedetailleerde verzoeklijst voor een voorstel voor een richtlijn van de Commissie in dit besluit op te nemen.
Ik vind het een beetje vreemd dat men de Commissie nu al wil vastpinnen op een voorstel voor een richtlijn, maar de Commissie tegelijkertijd verzoekt om een Groenboek over de stand van zaken met betrekking tot de vrijwillige en aanvullende ziektekostenverzekeringen. Spannen we hier niet het paard achter de wagen?
Met deze opmerkingen en voorbehouden heb ik toch voor het verslag gestemd.

Meijer
Ziektekostenverzekering en pensioen behoren een deel te zijn van het loon dat mensen met hun arbeid verdienen. Aanvullende regelingen zijn alleen nodig als de echte voorziening tekortschiet. Ze zijn een bron van winst voor banken en verzekeringsmaatschappijen, die het geld naar zich toe harken dat de mensen uitsparen door verlaging van premies en belastingen. In plaats van de ziektekostenverzekering te zien als een deel van de beloning voor arbeid of van een uitkering die arbeidsloon vervangt, maakt men die voorziening steeds meer afhankelijk van sparen en beleggen. Collectiviteit en solidariteit zouden moeten verdwijnen opdat alles individueel kan worden opgelost. Ieder wordt genoodzaakt om alleen nog solidair te zijn met zichzelf en zich bezig te gaan houden met allerlei overbodige geldzaken. Wie niet veel geld ontvangt en uitgeeft telt niet meer mee. Zo ontstaat onder meer een tweedeling in de gezondheidszorg. Wie gewoon verzekerd is komt op de wachtlijst en in de tweederangszorg terecht, terwijl wie extra betaalt daarmee het recht koopt op voorrang en luxe. Het verrast mij dat rapporteur Rocard, die ik uit een ver verleden nog ken als leider van een links-socialistische partij, nu verheugd is over de ontwikkeling van een interne markt voor particuliere gezondheidszorg. De rest van wat hij voorstelt is het verbinden van de wonden die door deze keuze worden veroorzaakt.

Titley
Ik schaar mij van harte achter dit verslag van mijn socialistische collega Michel Rocard over de toekomstige financiering van de stelsels voor ziektekostenverzekering.
In een tijd waarin sprake is van een dramatische vergrijzing van de bevolking is het van cruciaal belang dat wij bekijken hoe wij de stelsels voor gezondheidszorg in heel Europa kunnen verbeteren. Wij mogen het belang van een basisvoorziening door de staat en van onderlinge afspraken tussen landen niet onderschatten. Toen ik kortgeleden zelf ziek was in België, heb ik uit de eerste hand de voordelen van een wederzijdse erkenning van de stelsels voor gezondheidszorg mogen ervaren. Sprekend vanuit mijn eigen ervaring, wil ik er van harte voor pleiten dat wij deze voordelen in stand houden.
Wij vragen de Commissie naar de verschillende nationale ziektekostenverzekeringsstelsels te kijken en te zorgen dat er goede afspraken komen voor mensen die tijdelijk in een ander EU-land werken. Deze nationale voorzieningen zijn vaak letterlijk van levensbelang. Indien wij echter een doelmatig systeem willen hebben dat de toenemende druk op de nationale diensten kan verwerken en dat leidt tot een gezonder Europa voor zijn burgers, moeten wij echter ook het belang van aanvullende ziektekostenverzekering erkennen. Wij moeten burgers die zich particulier willen verzekeren, niet discrimineren.
De gezondheid van onze burgers is een uiterst kostbaar goed. Overal in de EU moeten de burgers kunnen rekenen op doelmatige gezondheidszorg, onafhankelijk van het land waarin zij zich bevinden. Ik verzoek de Commissie het verslag van Michel Rocard ter harte te nemen.

De Voorzitter
Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd.

Eigen vermogen van kredietinstellingen (voortzetting)
von Wogau
Voorzitter, geachte collega' s, ik ben bijzonder verheugd dat ik vandaag kan spreken in aanwezigheid van een groep bezoekers uit mijn kiesdistrict, die ik dan ook hartelijk welkom heet.

Wij zetten het debat voort over het verslag van collega Villiers die ik wil feliciteren met haar verslag, omdat het haar is gelukt de verschillende meningen binnen de commissie te verenigen. Voor mij betekent dit verslag daarom echt een stap naar voren. Van belang is vooral dat er in de commissie een breed draagvlak was voor dit belangrijke wetgevingsproject, waarin ook voldoende rekening wordt gehouden met de behoeften van kleine structuren, zoals bankfederaties, coöperatieve banken en het midden- en kleinbedrijf. Er is bovenal veel aan gelegen dat de zogenaamde interne rating, dus de interne beoordeling van kredietrisico' s, dezelfde positie krijgt als de externe rating, wat immers gepland was door het Bazelse Comité.
Ik geloof dat dit een aanzienlijke vooruitgang is. Voor het publieke debat draait het er naar mijn mening ook om duidelijk te maken dat niet het Bazelse Comité, dat immers geen gekozen orgaan is, over de definitieve richtlijnen beslist, maar het Europees Parlement en de Raad in de medebeslissingsprocedure. Bij het publieke debat in het land stel ik namelijk telkens weer vast dat men het altijd heeft over het Bazelse Comité. In werkelijkheid echter neemt het Europees Parlement samen met de Raad een beslissing over de definitieve wettelijke regeling, en het bewustzijn daarvoor moeten we verhogen.
Voor mij rijst nu echter de vraag volgens welke procedure. Het bankwezen verzoekt ons dringend hierover in een versnelde procedure te beslissen. Ook ik ben van mening dat het Parlement hiertoe moet bijdragen en indien mogelijk al in de eerste lezing een definitieve beslissing neemt. We moeten er echter wel voor zorgen dat de rechten van het Europees Parlement op geen enkele manier worden gebreideld, maar dat op de een of andere manier zoveel mogelijk gegarandeerd is dat het Parlement en de Raad het al in de eerste lezing over de wettekst - die dan wordt vastgelegd - eens kunnen worden.
(Applaus)

Rapkay
Voorzitter, beste collega' s, om te beginnen wil ik iets opmerken over mijn fractie: in de Economische en Monetaire Commissie was immers bij de eigenlijke stemming geen overduidelijke meerderheid. Het grootste deel van mijn fractie heeft tenminste tegen gestemd en wij hebben er ook voor gezorgd dat het verslag niet tijdens de laatste plenaire vergadering werd aangenomen, maar naar vandaag is verschoven. Ik wil echter uitdrukkelijk zeggen dat dit niets te maken heeft met de eigenlijke inhoud van het verslag, maar met hetgeen collega von Wogau zojuist ter sprake heeft gebracht. Als wij ons zouden binden aan de verdere procedure, waren we bang dat het Parlement afstand zou doen van zijn rechten. Daaraan kunnen wij natuurlijk niet meewerken.
In de commissie zelf was overeenstemming over het eigenlijke onderwerp. Ook de rapporteur heeft er echt voor gezorgd, heeft er moeite voor gedaan om overeenstemming te bereiken. Wij willen overeenstemming over deze kwestie. Wij zouden er ook goed aan doen om in het Parlement over deze kwestie een zo breed mogelijke consensus te bereiken.
De op handen zijnde herziening van de solvabiliteitsvereisten voor kredietinstellingen en beleggingsondernemingen heeft verstrekkende gevolgen voor de bankensector en daarbuiten. Deze vereisten hebben grote invloed op het verlenen van leningen door de instellingen. Als we zien hoezeer de Europese economie, die voornamelijk steunt op middelgrote ondernemingen, is aangewezen op financiering middels kredieten, wordt snel duidelijk dat het bij dit project gaat om een plan van grote omvang voor het economisch beleid. Dat bleek vooral uit het zeer intensief gevoerde debat over externe rating.
Het uitgangspunt van het Bazelse Comité om de indeling van de risicoclassificatie voortaan hoofdzakelijk af te stemmen op de rating-resultaten van externe instellingen leidt internationaal tot concurrentieproblemen. Vooral voor middelgrote ondernemingen zou dit concurrentienadelen met zich meebrengen. Om dergelijke misstanden te vermijden is het van groot belang dat de instellingen gebruik kunnen maken van een eenvoudig alternatief uitgangspunt voor het vaststellen van de kapitaalvereisten, dat is gebaseerd op het gebruik van interne ratings.
Het is een succes te noemen dat de positie van Europa, zoals van meet af aan door de Commissie in haar overlegdocument is voorgesteld, zich in Bazel heeft doorgezet en dat nu met name wordt gediscussieerd over rekening houden met bankinterne ratingprocedures.
Gezien de huidige stand van zaken lijkt de principiële erkenning van interne ratings zowel in Bazel als bij ons een feit te zijn. Daarom is het vooral van belang om dergelijke procedures zodanig te organiseren dat in principe alle kredietinstellingen binnen de Europese Unie de mogelijkheid krijgen om interne ratings op alle terreinen toe te passen. Alleen zo kunnen dezelfde concurrentievoorwaarden worden geschapen. De instellingen moeten dan echter wel genoeg tijd krijgen om zich op de nieuwe voorschriften voor te bereiden. Volgens de laatste berichtgevingen schijnt het zo te zijn dat de nieuwe regeling, die oorspronkelijk op 1 januari 2003 van kracht zou worden, nu naar 2004 is verschoven. De instellingen zouden dan meer tijd hebben om deze voorschriften te realiseren.
We moeten ervoor zorgen - daarin geef ik collega von Wogau gelijk - dat wij hieraan zo parallel mogelijk werken. Vooral met betrekking tot het tijdsplan mogen er geen al te grote verschillen ontstaan tussen Bazel en ons, want dat zou voor de betrokken instellingen alleen gepaard gaan met inadequate lasten, met extra kosten of met concurrentienadelen. Een ding moet echter duidelijk zijn: van onze rechten als Parlement in de medebeslissingsprocedure kunnen en zullen we niet afzien. Dat wil zeggen, als het ons lukt om samen met de Raad en met de matigende invloed van de Commissie in de eerste lezing overeenstemming te bereiken, dan zullen we dat graag doen, maar we zullen er niet van tevoren al van afzien. Het is aan de Raad. De Raad is tot nu toe steeds degene geweest die gezorgd heeft voor vertragingen in wetgevingsprocedures. Hij moet eens wat actiever worden en ervoor zorgen dat wij dit hier vlot kunnen behandelen. Aan het Parlement heeft zoiets nog nooit gelegen en dat zal ook nu niet het geval zijn. Dus, geachte dames en heren van de Raad, haast u zich een beetje in deze aangelegenheid!

Maaten
Mijnheer de Voorzitter, er zijn heel goede argumenten om bij de tenuitvoerlegging van de resultaten van de herziening van het Bazelse Comité inzake de toereikendheid van bankkapitaal snel te handelen. In tegenstelling tot onszelf, zullen de Amerikanen hun regelgeving direct en zonder basiswetgeving kunnen invoeren. Zij zullen dan ook goedkoper leningen kunnen aanbieden dan de Europese banken. Bovendien heeft het Parlement, met dit zeer gewaardeerde verslag-Villiers over kapitaaltoereikendheid, ruim de tijd gehad om zich over dit vraagstuk te informeren.
In feite houden wij hier een eerste lezing voordat de voorstellen ook maar zijn ingediend. Sommigen in dit Parlement vinden dit een rampzalige ondermijning van de bevoegdheden van het Parlement. Wij zijn het daar niet mee eens. Het delegeren van bevoegdheden met betrekking tot technische zaken is essentieel als wij willen dat onze regelgeving gelijke tred houdt met de vernieuwingen op de financiële markten. Uiteraard moeten wij de uitvoering van deze gedelegeerde bevoegdheden wel steeds goed blijven controleren.
Wij zijn hier om onze bevoegdheden te gebruiken in het belang van Europese bedrijven en van onze kiezers. Als wij dat niet goed doen, zullen zij ons dat niet vergeven. Als wij star blijven volhouden dat het Parlement bij iedere beoordeling van een technisch onderwerp moet worden betrokken, zal dat betekenen dat onze regelgeving op het moment van invoering al achterhaald is. De invoering van een EU-wet kost twee tot drie jaar, terwijl de introductie van nieuwe financiële diensten met gevolgen voor bankkapitaal, zoals kredietderivaten, slechts enkele weken in beslag neemt. Ik doe een beroep op alle collega's en vooral op de socialistische fractie om hun standpunten over deze kwestie te herzien en na te gaan welke garanties zij in de basiswetgeving opgenomen willen zien, zodat wij bevoegdheden kunnen delegeren.

Marchiani
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, algemeen genomen kan de inhoud van het verslag van mevrouw Villiers moeilijk in twijfel worden getrokken. Wij zijn daarentegen wel verbaasd over het bestaan van deze tekst en over het nieuwe initiatief van de Commissie.
In de tekst wordt beoogd de Europese regelgeving betreffende de eigen middelen van de banken aan de huidige situatie aan te passen. De eigen middelen dienen te worden afgestemd op de aard en hoogte van de risico' s die deze banken aangaan. In het verslag wordt gewag gemaakt van een groeiende consensus over het feit dat de huidige regelgeving ontoereikend is met het oog op de ontwikkelingen die zich de afgelopen 10 jaar in de financiële sector hebben voorgedaan.
In het verslag wordt gesproken over een "groeiende consensus" . Hieruit kan ik afleiden dat er in feite dus geen consensus over dit vraagstuk bestaat. Wij moeten ons dan ook afvragen of de gebezigde methode en het gekozen moment wel relevant zijn. Ik krijg namelijk het gevoel dat het Parlement zich, in navolging van de Commissie, verplicht voelt om zijn werkzaamheden te laten samenvallen met die van het Bazelse Comité, dat overigens over geen enkele legitimiteit beschikt om zijn standpunten aan de lidstaten op te leggen. Waarde collega' s, ik wil u in herinnering brengen dat slechts acht lidstaten in dit Comité vertegenwoordigd zijn. Bovendien zetelen in dit Comité vertegenwoordigers van de grootste concurrenten van de Europese landen.
Laten we er dan maar voor het gemak van uitgaan dat de tegenstander de scheidsrechter niet heeft omgekocht, dat de teksten van de Commissie en de rapporteur een antwoord kunnen bieden op dit daadwerkelijke en steeds omvangrijkere probleem, en dat dit samenvallen van onze werkzaamheden met die van het Bazelse Comité de mogelijkheid bij uitstek biedt om orde op zaken te stellen. Vindt u het dan niet tegenstrijdig dat wij onze achterstand op het vrije Amerika willen inhalen door de Europese banken meer regels op te leggen en dat we de aanbeveling aan de grote banken willen omzetten in dwingende bepalingen voor de kredietinstellingen van de Europese Unie?
De rapporteur vindt het waarschijnlijk bespottelijk om eenvoudige regelgeving te eisen voor een reeds complexe situatie die alleen maar ingewikkelder wordt. De Commissie sprak al over een noodzaak en mevrouw Villiers vond het kennelijk nodig om er een schepje bovenop te doen door dit vraagstuk ook nog eens van een spoedeisend karakter te voorzien. Ze heeft immers een hartstochtelijk pleidooi gehouden voor een versnelde procedure om deze maatregelen aan te nemen. Wij moeten dan ook constateren dat de rapporteur zelf erkent dat we met deze nieuwe regelgeving geen enkele grip zullen krijgen op de concurrentiebeperkende praktijken die helaas veelvuldig in de Verenigde Staten voorkomen.
Onder dergelijke omstandigheden zal een initiatief van deze aard eerder een averechts effect hebben. Wij leggen onze banksectoren immers extra regels op zonder dat de banken enige compensatie in het vooruitzicht wordt gesteld. Ondanks de vermaningen van ons Parlement kan de Commissie op geen enkele manier garanderen dat de Amerikaanse overheid de banken van de Europese Unie niet langer discrimineert.
Waarde collega' s, het verslag is desalniettemin op een aantal punten verdienstelijk. Het biedt een aantal daadwerkelijke vorderingen in vergelijking tot de eerste tekst van Bazel en de tekst van de Commissie. Mevrouw Villiers besteedt bijzondere aandacht aan de zorgen van het MKB, dat in belangrijke mate van bankkredieten afhankelijk is. De rapporteur verzoekt de Commissie op scherpzinnige wijze om de interne ratings centraal te stellen bij het opstellen van de nieuwe regels, zodat de kosten van bedrijfskrediet niet zullen toenemen.
Dit Parlement heeft zich wijselijk in meerderheid achter een beginsel geschaard, waarvan wij nooit willen afwijken. De Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten zal daarom met genoegen haar stem voor uw verslag uitbrengen. Wij staan achter uw werk, maar willen ons wel sceptisch uitlaten over een procedure die in onze ogen een nieuwe fase inluidt van een proces...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Kauppi
Mijnheer de Voorzitter, ik deel met collega Von Wogau vandaag ook iets anders dan mijn mening. Ook ik heb namelijk daar op de publieke tribune gasten uit Finland die ik welkom wil heten.
Mijnheer de commissaris, wij zijn het waarschijnlijk met elkaar eens dat wij in Europa nooit meer zo'n diepe crisis in het bankstelsel zullen meemaken als in begin jaren '90. Toch zullen wij ook in het vervolg verliezen in het bankwezen kunnen zien. Als een bank verliezen lijdt, fungeren haar eigen middelen als buffer met behulp waarvan ook de verliezen kunnen worden opgevangen die niet door de winst van gewone zakelijke activiteiten kunnen worden gedekt. Het onderhavige voorstel neemt daarom een sleutelpositie in, nu wij de soliditeit van de Europese banken en op die manier de bescherming van het spaargeld van de klanten zeker willen stellen. Voor de criteria van eigen kapitaal is het essentieel dat daarbij zo goed mogelijk rekening wordt gehouden met de aard en omvang van de risico's die de bank loopt. Met moderne technieken voor risicobeheersing is het mogelijk steeds nauwkeuriger informatie over de risico's te krijgen. Het is daarom vanzelfsprekend dat banken ook de mogelijkheid gegeven wordt die middelen te gebruiken en een risicogevoeliger werkomgeving te creëren. Bij het vergroten van de risicogevoeligheid moeten zowel de interne als de externe beoordelingsmethodes van banken beschikbaar zijn. Ik ben van mening dat interne beoordeling in de toekomst steeds belangrijker worden, want vaak kent men juist binnen de banken de sleutelpersonen van betrouwbare ondernemingen en ook de activiteiten van de onderneming.
In het Parlement heerst grote eensgezindheid over de inhoud van het voorstel. Het enige belangrijke verschil tussen de fracties heeft in feite betrekking op de procedure die op dit voorstel en op andere wetgevingsvoorstellen inzake financiële diensten in het vervolg moet worden toegepast. Onze rapporteur Villiers, die uitstekend werk heeft verricht, bracht in haar verslag de mogelijkheid naar voren de zogeheten fast track-methode toe te passen. Ik steun haar volledig in dat idee, want ik vind het belangrijk dat wij het actieprogramma voor de financiële dienstensector zo snel mogelijk aanvaard krijgen. In de praktijk is de enige manier om dat te doen het versnellen van de wetgevingsprocedure en steeds meer zaken in een urgentieprocedure te behandelen.
(Applaus)

Karas
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega' s, het is mooi dat een zo groot deel van de argumentatie in dit belangrijke verslag is opgevolgd. Ik kan mevrouw Villiers hiermee alleen maar feliciteren, omdat zij erin is geslaagd, zoals de heer von Wogau al heeft gezegd, rekening te houden met de verschillende bankvormen en klantenstructuren in Europa en een goed verslag op te stellen.
Wij zeggen "ja" tegen meer oriëntatie van kapitaal van kredietrisico' s op het economische risicogehalte en "ja" tegen een verdere ontwikkeling van de solvabiliteitsvereisten. Wij zeggen "ja" tegen meer rekening houden met technieken voor risicobeperking en "ja" tegen uitbreiding van de hoofdgedachte van het Bazelse Comité. Het Bazelse Comité richt zich hoofdzakelijk op grote banken en externe rating in het kader van kleinschalige banken en oriëntatie op klanten. Het was nodig om dit uitgangspunt uit te breiden tot interne ratings. In dit verband is het zeker ook positief dat interne zekerheden binnen een bank als risicobeperking worden gezien. Dit is ook belangrijk vanwege het feit dat een beperking tot de externe rating de leningen voor het midden- en kleinbedrijf veel duurder zou hebben gemaakt.
In het midden- en kleinbedrijf worden echter de meeste nieuwe arbeidsplaatsen geschapen en bestaande behouden. De verdienste van dit verslag is dat het het verband duidelijk maakt tussen de kosten van leningen, het scheppen van werkgelegenheid, de ondersteuning van het midden- en kleinbedrijf en de erkenning van interne ratings naast de externe. Wij zullen dan ook van harte voor het verslag stemmen.

Radwan
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega' s, ook ik wil om te beginnen collega Theresa Villiers feliciteren. Zij is er op uitstekende wijze in geslaagd om alle geledingen van het Parlement in haar verslag te verenigen. Ik wil kort ingaan op de problematiek dat wij in Bazel een kader scheppen voor systemen die niet zonder meer compatibel zijn. We hebben verschillende systemen in de Verenigde Staten en Europa, en we moeten ervoor zorgen dat een bepaald terrein niet wordt ondergesneeuwd.
In Bazel kijkt men in eerste instantie naar de grote banken. Wij in Europa moeten echter naar de kleine banken kijken. Daar vinden we de klanten met weinig liquiditeit. We weten dat de grote banken hierin niet meer zijn geïnteresseerd. Wij moeten er natuurlijk voor oppassen dat er voor de banken door hogere kapitaalvereisten nog een tweede nadeel ontstaat. Hiervan zou dan, zoals we telkens weer zeggen, de middenstand de dupe zijn, hoewel we telkens weer eisen dat de middenstand wordt bevorderd. Over interne en externe rating is zojuist gesproken. Ik wil hieraan nog de portefeuillespreiding toevoegen. We moeten erop letten dat de hoogte van het risico en niet alleen abstract de lening wordt beoordeeld, dat er dus bij kleine leningen voor middenstand en ambachtslieden een zekere speelruimte blijft bestaan binnen de beslissingsbevoegdheid.
Ik vind het belangrijk om duidelijk te maken dat de procedure in Bazel ondemocratisch is. Het Europees Parlement is de enige democratisch gelegitimeerde organisatie die hiertegenover in Europa zijn standpunt bepaalt. Bij deze procedure moeten we er niet over nadenken of we rechten afstaan, maar hoe gedetailleerd wij nu een kader vaststellen en bepaalde aanpassingsmechanismen doorgeven aan andere instellingen zoals de Commissie, maar ook Bazel.
Ik verzoek ook de Europese Centrale Bank en de Commissie om er in Bazel heel goed op te letten dat daar rekening wordt gehouden met de Europese structuren. Wij moeten vandaag de dag als Europees Parlement ook duidelijk maken dat wij, als onze gevestigde structuren gevaar lopen, dit niet zullen aanvaarden. Dan zullen ook de grote banken met een rechtskader in Europa problemen krijgen. Wat wij nodig hebben is genoeg flexibiliteit op dit terrein.

Solbes
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wens ik de voldoening van de Commissie uit te spreken over het feit dat het verslag van mevrouw Villiers zich niet beperkt tot de beoordeling van de richtlijn inzake eigen vermogen, maar tevens rekening houdt met de huidige herziening van de wijzigingen van de verordeningen betreffende kapitaaltoereikendheid. Het verheugt ons eveneens dat het onderhavige verslag een enorme bijdrage aan het proces in zijn geheel levert.
De bestaande overlegdocumenten worden gunstig onthaald, zowel het document van de Europese Commissie als de tekst van het Bazelse Comité voor bankentoezicht, waarop ik nader zou willen ingaan. Ik begrijp dat de bevoegdheden van het Bazelse Comité voor bankentoezicht niet met die van het Europees Parlement kunnen worden vergeleken. Het beschikt immers niet over wetgevende bevoegdheid. Er doen zich evenwel enkele belangrijke omstandigheden voor die wij niet uit het oog mogen verliezen. Zo behoort het Bazelse Comité tot de Groep van Tien, en hoewel het geen wetgevend karakter heeft, wordt de door het Comité uitgevaardigde regelgeving toegepast in 130 landen en gebruikt door talloze internationale organisaties, waaronder de Wereldbank, het Monetair Fonds en uiteraard ook derde landen. Daarom mogen wij ons in geen geval afzijdig houden van wat er in Bazel gebeurt, ofschoon wij een eigen wetgevende procedure hebben. Wij moeten eigen spelregels vaststellen die ons toelaten als Unie invloed op de besluitvorming in Bazel uit te oefenen.
Dit gezegd zijnde wil ik onderstrepen dat ook de economische actoren mijns inziens tevreden zijn met het uitgangspunt van de regelgevingen inzake kapitaal die de risicoverwante thema's versterken. De Commissie vindt het een goede zaak dat de eerder genoemde benadering van de raadgevende functie van de Commissie in het verslag ruime steun geniet. Het verslag valt grotendeels samen met de ideeën van de Commissie en de door ons nagestreefde doelstellingen.
De Commissie zal er nauwlettend op blijven toezien dat ook de potentieel meest kwetsbare sectoren in aanmerking worden genomen. Het verslag heeft terecht oog voor de mogelijke nadelige gevolgen, bijvoorbeeld voor de sector van het midden- en kleinbedrijf, en met name voor onze banksector en onze beleggingsmaatschappijen. Hun concurrentiepositie binnen de Europese Unie en ten aanzien van de overige landen van de wereld mag niet worden verzwakt.
Zoals wij allen weten, heeft de heer Lamfalussy aan dit thema een zeer duidelijk en bijzonder nuttig verslag gewijd dat ons, naar ik meen, kan helpen om een efficiëntere en doeltreffendere wetgeving op te stellen die om zo te zeggen beter is aangepast aan de snel veranderende marktomstandigheden. Wij moeten het hoofd bieden aan een realiteit die ons ertoe verplicht te garanderen dat de nieuwe richtlijnen niet reeds achterhaald zijn op het moment dat zij worden aangenomen en de regels van de bestaande richtlijnen van kracht blijven ondanks de razendsnelle ontwikkeling van de financiële markten.
Het gebrek aan aanpassingsvermogen en flexibiliteit brengt de concurrentiepositie van onze financiële sector in het gedrang. Ik wil hier ten eerste mee zeggen dat onze wetgeving bijdetijds en voldoende flexibel moet zijn om op de snel veranderende markt in te spelen. Ten tweede moeten wij vermijden dat de maatregelen buitensporige kosten meebrengen voor de financiële instellingen en dus indirect ook voor hun cliënten.
Wij moeten de genoemde doelstellingen steunen aan de hand van goed doordachte regels die geen nadelige gevolgen hebben en de positie van onze markten en onze instellingen niet in gevaar brengen. Er is nog een ander belangrijk punt dat ik hier wil onderstrepen. Wij zijn ons er ten volle van bewust dat wij het in het Verdrag neergelegde institutionele evenwicht moeten respecteren.
Het is een beetje voorbarig om nu reeds een formeel standpunt van de Commissie terzake te formuleren, maar wij kunnen misschien wel al een aantal ingrediënten van de toekomstige benadering definiëren. Het is zeer waarschijnlijk dat de aanpak van de Commissie zich op drie verschillende niveaus zal situeren. Een eerste niveau zou de basisbeginselen omvatten, de zogeheten codes principals, die in bepaalde regels, bijvoorbeeld richtlijnen, zouden worden ondergebracht. Op een tweede eerder technisch niveau zou vooral rekening worden gehouden met de aspecten die aan sterke veranderingen onderhevig zijn. De bedoeling hiervan is de regelgeving af te stemmen op de beste praktijken. De desbetreffende regels zouden in bijlagen bij de genoemde richtlijnen kunnen worden opgenomen. Bovendien zouden wij een gepast systeem moeten uitdokteren om hierin snel wijzigingen te kunnen aanbrengen. Tot zover het tweede beslissingsniveau. Het derde niveau zou betrekking hebben op de ontwikkeling van mechanismen ter bevordering van de coördinatie en harmonisatie van de controlemaatregelen en ter versterking van de rol die hierbij voor de lidstaten en de Commissie is weggelegd.
Ons inziens vormt de wijze waarop het huidige institutionele evenwicht wordt bewaard de hoeksteen van het proces. Het Parlement moet de garantie hebben dat de beginselen die aan de besluitvorming ten grondslag liggen in de toekomst worden geëerbiedigd middels een akkoord over dit op handen zijnde regelgevingsmodel. Het moet tevens de zekerheid hebben dat deze beginselen, dat wil zeggen hetgeen door het Parlement wordt beslist, essentieel zijn en geen algemeenheden verkondigen, maar zeer concrete kwesties behandelen. Dit zijn enkele inleidende beschouwingen over hoe wij binnen de huidige regelgeving van het Verdrag een snel, controleerbaar en efficiënt wetgevingsproces tot stand kunnen brengen. Ik hoop dat het Parlement de komende maanden actief aan de debatten zal deelnemen.
Nu zou ik even willen terugkomen op de onderwerpen van de specifieke amendementen die zullen worden aangebracht en in het verslag zijn opgenomen. Ik heb daarbij twee opmerkingen. Ten eerste wil ik u er in verband met de amendementen 8 en 13 op attenderen dat de verwijzing naar het gebruik van interne ratings op verantwoorde en verstandige wijze moet worden opgenomen. Er zijn wellicht talloze instellingen die niet met deze aanpak gebaat zijn. Dit gebruik mag derhalve in geen geval een verplichting inhouden.
De Commissie heeft van meet af aan geijverd voor de ontwikkeling van een ruime op interne ratings gebaseerde benadering die onderhevig is aan bepaalde normen waaraan goed beheerde instellingen probleemloos kunnen voldoen, onafhankelijk van hun omvang of de sector waartoe zij behoren. Wij wensen dan ook dat deze gunstige ontwikkeling door zoveel mogelijk instellingen wordt overgenomen. Anderzijds zien wij in dat het niet wenselijk is alle financiële instellingen te verplichten een op interne ratings gebaseerde aanpak te hanteren.
Wat amendement 12 over het systeem van versterkt toezicht betreft, wil ik onderstrepen dat de toezichthouders nu reeds de bevoegdheid hebben een groter volume dan de minimale kapitaalvereisten op te leggen of vast te stellen. Het voorstel om dit instrument uitsluitend als een soort van laatste redmiddel te gebruiken zou afbreuk doen aan de impact van het toezichtproces als basiselement van het systeem. Daarom zijn wij van oordeel dat de huidige situatie gehandhaafd moet blijven.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.00 uur plaats.

Functies ombudsman
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0293/2000) van mevrouw Almeida Garrett, namens de Commissie constitutionele zaken, over de wijziging van het besluit van het Parlement, genomen op 9 maart 1994, inzake de algemene voorwaarden van de uitoefening van het ambt van de Europese Ombudsman.

Almeida Garrett
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn hier vandaag bijeen om te debatteren over het eerste van twee verslagen inzake de wijziging van het Statuut van de Europese Ombudsman en de algemene voorwaarden voor de uitoefening van zijn ambt. Mijn excuses dat ik in de verleiding word gebracht om aan het eind van de middag en aan het eind van de vergadering als bron van inspiratie voor dit debat de thuissituatie te nemen. Goed beschouwd zien we zowel in de relatie met kinderen, als in wordingsprocessen en in de groei van instellingen die zich vanuit andere instellingen ontwikkelen, dat er een tijd komt om te handelen vanuit erkenning voor onafhankelijkheid. En nu is het moment inderdaad gekomen om te erkennen dat het instituut "Europese Ombudsman" voldoende is ontwikkeld en volwassen genoeg is om een eigen begroting te kunnen beheren. In een eerste fase had de Ombudsman weliswaar volledige onafhankelijkheid wat betreft de uitoefening van de aan hem toevertrouwde bevoegdheden, maar was hij tegelijkertijd afhankelijk van de financiële middelen van de begroting van het Europees Parlement. Nu is dat veranderd.
Wat we hier voorstellen is nu juist een bevestiging van deze overstap: de verordening van de Raad van december 1999, waarin het creëren van een afzonderlijke afdeling voor de begroting van de Ombudsman in de algemene begroting van de Gemeenschappen is goedgekeurd. Dat is dus een zeer belangrijke stap geweest waarbij de Ombudsman voor de toepassing van het Financieel Reglement gelijkgesteld werd aan een instelling. Deze stap was niet meer dan de constatering van de feitelijke situatie. De Ombudsman is in het leven geroepen met als doel de burgers bij de communautaire instellingen te betrekken. Als instelling werd de Ombudsman steeds zichtbaarder, en dus moet hij ook financieel onafhankelijk zijn om zo zelf verantwoordelijkheid te dragen voor de begroting voor de materiële en personele middelen die hij nodig heeft om zijn nobele taak naar behoren te kunnen uitoefenen.
Daarom dient het Statuut aan het Financieel Reglement aangepast te worden en stellen wij voor om artikel 12 en artikel 16 van het besluit van het Parlement van 1994 te schrappen. Hierin zijn, zoals bekend, het Statuut en de algemene voorwaarden voor de uitoefening van het ambt van de Europese Ombudsman goedgekeurd. Die regels zijn niet meer in overeenstemming met de reële begroting na de laatste wijziging van het Financieel Reglement van de Gemeenschappen. Wat ons dus nog rest is te bevestigen dat de link met de realiteit ontbreekt en goed te keuren dat de artikelen worden geschrapt. Aangezien wij ons binnenkort in dit Parlement moeten buigen over essentiële wijzigingen van het Statuut van de Europese Ombudsman, zullen we tegen die tijd overgaan tot de kwalitatieve en volledige herziening van het Statuut. Op dit moment is hierover nog een discussie gaande in de Commissie constitutionele zaken. Het verslag over de uitbreiding van de onderzoeksbevoegdheden van de Ombudsman is mij inmiddels toevertrouwd.
Staat u mij toe, mijnheer de Voorzitter, om alvorens te beëindigen van deze gelegenheid gebruik te maken om de heer Jacob Söderman, Ombudsman, welkom te heten. Graag wil ik hem gelukwensen met zijn werkzaamheden in de strijd tegen wanbestuur en ook met het bevorderen van een grotere betrokkenheid van de Europese burgers bij de communautaire instellingen.

Perry
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat de rapporteur het mij niet kwalijk neemt als ik zeg dat dit een tamelijk onduidelijk verslag is en dat wij het nogal laat op de donderdagavond bespreken. Het is tegelijk ook een verslag dat het hart van de democratie in de Europese Unie raakt, omdat het gaat over de vraag hoe wij de rechten van de Europese burgers beschermen. Er is geen twijfel over mogelijk dat de positie van de Ombudsman daarbij van cruciaal belang is.
De Ombudsman heeft in het kader van de Europese instellingen een duidelijke rol en positie. Het is echter een rol die zelfstandigheid vereist. Zoals wij allen weten, moet men om echt onafhankelijk te kunnen zijn, financieel onafhankelijk zijn. Een bekend gezegde luidt: wie betaalt, bepaalt. Zij die de kosten van activiteiten en organisaties betalen, oefenen in het algemeen gesproken ook enige invloed op die activiteiten en organisaties uit. Daarom moet de Ombudsman financieel zelfstandig en zo onafhankelijk mogelijk zijn. Wij kunnen er dan als Parlement niet van worden beschuldigd dat wij zijn oordeel 'bepalen'.
Het publiek moet het grootst mogelijke vertrouwen hebben dat de Ombudsman bij zijn onderzoeken volledig onpartijdig is. Ikzelf heb er uiteraard, net als alle leden van dit Parlement, het volste vertrouwen in dat de heer Jacob Söderman zijn taken volstrekt onafhankelijk uitvoert. Dit moet echter ook voor iedereen duidelijk zichtbaar zijn. Daarom is financiële zelfstandigheid absoluut noodzakelijk. Het is wellicht ook nuttig om de Europese burgers erop te wijzen dat het ambt van Ombudsman - niet hij persoonlijk - circa 3,9 miljoen euro per jaar kost. Over de hele Europese Unie genomen is dat minder dan één eurocent per persoon. Voor mijn Engelse luisteraars is dat ongeveer een halve penny per jaar. Dit is goed besteed geld.
Dankzij het initiatief van de voorzitter van de Commissie verzoekschriften, de heer Gemelli, zijn de juiste juridische maatregelen genomen om het in 1994 door het Europees Parlement genomen besluit inzake de taken en bevoegdheden van de Ombudsman te wijzigen. Als gevolg hiervan heeft de Commissie verzoekschriften in het verslag-González Álvarez gezegd dat de procedure voor de wijziging van het Statuut van de Europese Ombudsman moet worden gezien in het licht van artikel 195 van het Verdrag van de Europese Gemeenschappen. Wij mogen nooit vergeten dat de rol van de Ombudsman verankerd ligt in de Europese verdragen.
De Fractie van de Europese Volkspartij en Europese Democraten steunt het standpunt van de Commissie constitutionele zaken dat de bevoegdheden van de Ombudsman moeten worden uitgebreid, en wel hoe eerder hoe beter. Dit geldt vooral voor de onderzoeksbevoegdheden van de Ombudsman, zoals die zijn vastgelegd in artikel 3 van het besluit van 1994.
De kwaliteit van de activiteiten die de Ombudsman tot nu toe heeft ondernomen, bewijst dat het instituut Ombudsman steeds belangrijker wordt als volwaardig en noodzakelijk instrument voor de Europese burgers om klachten over wanbestuur door de Europese instellingen in te dienen. Mijn fractie waardeert de steun van de Ombudsman voor de Commissie verzoekschriften, de commissie die verantwoordelijk is voor de betrekkingen tussen de Ombudsman en het Parlement. De Fractie van de Europese Volkspartij en Europese Democraten moedigt de Ombudsman in dit opzicht aan zijn werk door middel van zijn speciale verslagen voort te zetten. Wij zijn altijd bereid deze verslagen te bespreken in een positieve geest van samenwerking met de Ombudsman. Ik hoop dat dit Parlement heel snel zal besluiten de onderzoeksbevoegdheden van de Ombudsman uit te breiden. Als dat gebeurt, verwacht de Commissie verzoekschriften door de Commissie constitutionele zaken volledig en zorgvuldig te worden geconsulteerd.
Zoals gezegd zijn wij de commissie die verantwoordelijk is voor de betrekkingen met de Ombudsman. Wij werken dan ook nauw met hem samen. De Fractie van de Europese Volkspartij en Europese Democraten steunt dit verslag dan ook. Wij hopen dat het, samen met het verslag-Bösch over het verslag van de Ombudsman over de aanwervingsprocedures, een teken is van de voortdurende inzet van het Europees Parlement voor grotere transparantie en verantwoordingsplicht. Wij zitten niet te wachten op meer werk en ook niet op voorbeelden van wanbestuur. Het is echter belangrijk dat wij de Europese burger eraan herinneren dat de functie van Ombudsman er is om hen te helpen wanneer zich problemen van wanbestuur voordoen.
Veel mensen beschuldigen ons ten onrechte van gebrek aan democratisch gehalte. De functie van Ombudsman draagt zeker bij aan de verbetering van dit democratisch gehalte.

Sacrédeus
Mijnheer de Voorzitter, het is positief dat het Europees Parlement overeenkomstig de Scandinavische bestuurlijke traditie de hele tijd heeft gesteld dat de positie van de Ombudsman zowel moest worden versterkt als bevestigd. De Europese Ombudsman moet volledig onafhankelijk zijn bij het vervullen van zijn verplichtingen, wanneer hij of zij - op dit moment is het Jacob Söderman, een man en een goede vertegenwoordiger van de Zweedstalige Finnen - opkomt voor de rechten van de burgers, wanneer er sprake is van slecht bestuur. Alleen op die manier kan de functie van Ombudsman ook op EU-niveau beantwoorden aan haar belangrijke en fundamentele doelstellingen.
Wij Zweedse christen-democraten juichen dan ook luid de stappen toe, die nu genomen zullen worden om de zelfstandigheid van de Ombudsman te bevorderen, zelfs op zo fundamentele gebieden als de begroting. Dit is belangrijk voor de geloofwaardigheid van de zelfstandigheid en de onafhankelijkheid van de Ombudsman. Wij van de parlementaire commissie constitutionele zaken hebben uiteraard ook onze volledige steun gegeven aan deze positieve maatregel. Ik wil rapporteur Almeida Garrett dank zeggen voor haar inzet op dit belangrijke gebied.
Ter afsluiting wil ik nog een andere actuele kwestie aan de orde stellen die van belang is voor de uitoefening van het ambt van de Ombudsman. Het gaat om het recht om zonder beperking toegang te krijgen tot documenten, een recht waar slechts zelden gebruik van wordt gemaakt. Dat recht is een voorwaarde voor een grote geloofwaardigheid van de functie van de Ombudsman bij de burgers. Een Ombudsman is natuurlijk gebonden door geheimhoudingsbepalingen, maar het is goed voor de burgers om te weten dat hij of zij als Ombudsman toegang kan krijgen tot documenten waartoe zij zelf als burgers geen toegang hebben.
Het is ook van belang om te beseffen dat het recht van de Ombudsman op documenten niets te maken heeft met de actuele openheidsverordening; dat is een wijd verbreid misverstand. Het Europees Parlement, de parlementaire commissies en, zo hopen wij, ook de Commissie en de Raad, zullen een verdere ontwikkeling en versterking zien van het ambt van de Ombudsman en van de onafhankelijkheid en daarmee van de geloofwaardigheid van dat ambt.

Solbes
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie hoeft over dit thema niet lang uit te weiden. Het enige doel van het verslag is dat het Statuut van de Europese Ombudsman wordt aangepast aan de wijziging van het Financieel Reglement. Zoals de rapporteur al zei, bestaat deze wijziging in de instelling van een aparte afdeling voor de Ombudsman in de algemene begroting van de Europese Unie.
De Commissie heeft reeds in het verleden verklaard dat zij met deze beslissing volmondig akkoord gaat, niet alleen uit technische begrotingsoverwegingen maar ook omdat zij de onafhankelijkheid van de functie van Ombudsman wil veiligstellen. Daarom genieten de door mevrouw Almeida Garrett voorgestelde wijzigingen van het Statuut van de Ombudsman onze onvoorwaardelijke steun.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.00 uur plaats.

Speciaal verslag van de Europese Ombudsman over de aanwervingsprocedures van de Commissie
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0280/2000) van de heer Bösch, namens de Commissie verzoekschriften, over een speciaal verslag van de Europese Ombudsman aan het Europees Parlement naar aanleiding van het eigen-initiatiefonderzoek inzake geheimhouding bij de aanwervingsprocedures van de Commissie (C5-0082/2000 - 2000/2048 (COS)).

Bösch
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega' s, ik geloof dat dit verslag, waarover wij vanavond discussiëren, zeer goed past op de agenda van vandaag, want wij hebben vanmiddag al een belangrijk verslag over de toegang tot documenten aangenomen, en ik geloof dat wat wij nu bespreken en waarover wij morgen zullen stemmen, daarmee veel te maken heeft.
In het verleden zijn er bij de Ombudsman, over wie wij het zojuist hebben gehad, diverse klachten binnengekomen over het gebrek aan transparantie bij aanwervingsaangelegenheden. Dat is een heel kritisch punt, omdat wij het volledig eens zijn met het oordeel van de Ombudsman dat een aanwervingsprocedure voor veel jonge burgers van de Unie vaak het eerste contact met Europese instellingen is. Daarom is het belangrijk dat deze dingen zich zo transparant, begrijpelijk en helder mogelijk afspelen.
Uitgangspunt van dit verslag was hierop aansluitend de aanbeveling van de Ombudsman aan de Commissie om bij de door haar georganiseerde vergelijkende onderzoeken sollicitanten inzage in hun eigen gecorrigeerde examenteksten te geven. Deze aanbeveling heeft de vorige Commissie ondanks herhaalde verzoeken niet opgevolgd. Dat was de reden voor het speciaal verslag van de Ombudsman waarin hij zijn verzoek nogmaals heeft onderstreept. De Commissie Prodi heeft intussen toegezegd dat zij de aan haar gerichte vierde aanbeveling zal uitvoeren en bij een vergelijkend onderzoek sollicitanten inzage in hun eigen gecorrigeerde examenteksten zal geven.
Onze commissie, de Commissie verzoekschriften, heeft zich hiermee beziggehouden en dit verslag aangenomen. Als Commissie verzoekschriften hebben wij hierbij het principiële besluit genomen om de aanbeveling van de Ombudsman aan te nemen, en wij willen ook de Commissie voor haar positieve reactie op het voorstel van de Ombudsman hartelijk danken en haar hiermee feliciteren.
Verder is de wens geuit dat alle andere Europese organen en instellingen het voorbeeld van de Commissie volgen en de sollicitanten inzage in hun eigen gecorrigeerde examenteksten geven. Wij geloven dat deze vorm van transparante en open inzage van sollicitanten voor posities in de Europese instellingen eveneens een belangrijke stap zal zijn in de reeds aangekondigde hervorming van de Europese Commissie. Hierdoor zullen wij een stuk van dit Brussel en Europa dichter bij de burger brengen en begrijpelijker maken.
Nog een korte opmerking over de amendementen die morgen worden behandeld. Ze volgen in grote lijnen de aanbeveling die de Commissie juridische zaken en interne markt heeft gedaan, en ze moeten blijkbaar een beetje preciezer formuleren wat wij eigenlijk in dit verband van de Commissie verwachten. Ik denk dat het vooral van belang is dat wij de Commissie - dat staat ook in deze amendementen - een zinvolle termijn geven voor het realiseren van deze aangekondigde hervormingsmaatregelen, en ik hoop - dat is mijn standpunt als rapporteur - dat hiervoor ook genoeg steun in het Parlement te vinden zal zijn.

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, sprekend als lid van de Commissie juridische zaken en ook namens mijn eigen fractie, ben ook ik bijzonder blij met dit verslag. Ik spreek vandaag namens onze co-voorzitter, mevrouw Hautala, die hier vanavond niet aanwezig kan zijn. Het is met name haar standpunt waarvoor ik hier vanavond in mijn toespraak aandacht vraag.
Wij zijn bijzonder verheugd over het verslag van de Ombudsman. Wij juichen vooral ook de hervormingen en veranderingen toe die naar onze overtuiging als gevolg van dit verslag moeten, en als de Commissie dat wil, ook zullen worden doorgevoerd. Toegang tot documentatie is toch immers een fundamenteel burgerrecht en geen enkel document is voor een kandidaat belangrijker dan de documenten die betrekking hebben op examens. De kern van het verslag van de Ombudsman is dat kandidaten bij aanwervingsprocedures voor posten van de Gemeenschap het recht hebben om, als zij daarom verzoeken, hun eigen gecorrigeerde examenteksten in te zien.
Wij willen ook in het bijzonder aandacht vragen voor een aspect van de minderheidstalen. Het is erg moeilijk mensen te beoordelen in een andere dan de eigen taal. Ik heb dat zelf een aantal malen moeten doen. Als native speaker van het Engels - of in elk geval een soort Engels - moest ik dan examenteksten in het Italiaans of Duits bekijken. De moeilijkheden worden wel opgelost met een vertaling, maar wij moeten er dan wel zeker van zijn dat zo'n vertaling van uitstekende kwaliteit is en dat kandidaten kunnen controleren dat wat zij in de originele taal hebben opgeschreven hetzelfde is als wat in de voor het onderzoek gebruikte tekst staat. Als er verschillen zijn, moet de kandidaat de mogelijkheid hebben om daarop te wijzen.
Wij zijn blij dat de Commissie hiervoor gaat zorgen. Niet alleen de Commissie, maar ook de andere instellingen en organen van de Gemeenschap moeten de aanbevelingen van de Ombudsman overnemen, zelfs in reeds gestarte aanwervingsprocedures.
Wij betreuren dat de Commissie slechts heeft toegezegd de aanbevelingen van de Ombudsman te zullen toepassen bij aanwervingsprocedures die na juni 2000 zijn gestart. Wij vinden dat de communautaire instellingen bij hun vergelijkende onderzoeken en bij alle andere aanwervingsprocedures de grootst mogelijke openheid en transparantie in acht moeten nemen om iedere verdenking van bevooroordeeldheid, oneerlijkheid en wanbeheer te vermijden.
Wij moeten ook zorgen dat de procedures zo zijn ontworpen dat de aanstelling van vrouwen met name in die rangen, met inbegrip van de hoogste, waarin zij nu ondervertegenwoordigd zijn, wordt bevorderd. Ook willen wij de aandacht vestigen op de tijdelijke en ondersteunende functies bij de instellingen, organen en agentschappen van de Gemeenschap en de Unie. Deze moeten worden gepubliceerd in het Publicatieblad, in de pers en op Internet, om een echt gevoel van openbare competitie te garanderen. Leidinggevenden moeten zorgen dat verdienste wordt beloond en dat alle vacante posten, ook de hoogste, in het Publicatieblad en op Internet worden gepubliceerd.
Verder dienen personen die werkzaam zijn in de privé-kantoren van leden van de Commissie, voordat zij een vacante post elders binnen de betreffende instelling kunnen bezetten, deel te nemen aan een openbare selectieprocedure. Wij noemen als voorbeeld de vroegere kabinetschef van de heer Prodi, die naar een andere functie binnen de hiërarchie van de Commissie is overgeplaatst. Wij hopen dat hij zal inzien dat hij, zodra het mandaat van de huidige Commissie eindigt, zal moeten aftreden. Hij heeft immers nooit aan enig openbaar vergelijkend onderzoek meegedaan.
Er wordt overal in de Unie vaak beweerd dat het erg moeilijk is om er een baan te krijgen tenzij men de juiste connecties heeft. Wij moeten er alles aan doen om te zorgen dat deze bewering niet alleen onjuist is, maar dat het ook voor iedereen zichtbaar is dat hij onjuist is.

Fourtou
Mijnheer de Voorzitter, de heer Bösch heeft een uitstekend verslag opgesteld waarvoor wij hem veel dank verschuldigd zijn. Hetzelfde geldt voor mevrouw Hautala van de Commissie juridische zaken en interne markt. Wij dienen overigens iedereen te feliciteren die zich voor dit vraagstuk heeft ingezet. Dit geldt met name voor het initiatief van de Ombudsman, zijn streven naar transparantie en zijn bijzonder grote aandacht voor de betrekkingen tussen de burgers en de Europese instellingen. Voorts gaat mijn dank uit naar de Europese Commissie, die na enige terughoudendheid heeft besloten nauw met de Ombudsman samen te werken en aan diens verzoeken te voldoen. Dit geldt in het bijzonder voor de aanbeveling die aan dit verslag ten grondslag heeft gelegen.
Wij vinden het legitiem dat een kandidaat inzage krijgt in zijn gecorrigeerde examenteksten. De toegang tot documenten is immers een recht dat is opgenomen in het Handvest van de grondrechten dat wij deze week hebben aangenomen. Voorts vinden wij het volkomen terecht dat de kandidaat na het concours de vragen van de test mee mag nemen. De wervingsprocedures moeten transparant zijn, zodat iedere vorm van misbruik voorkomen kan worden. Dat moge duidelijk zijn.
Toch denken we dat we met enige souplesse met de regels moeten omspringen. Aangezien instellingen als de Commissie en het Hof van Justitie veel van elkaar verschillen, mogen de regels die voor al deze instellingen gelden niet te star zijn. Ik denk ook dat we sommige processen niet moeten bemoeilijken met regels die niet alleen hoge kosten met zich meebrengen, maar waarover ook onenigheid kan ontstaan. Ik doel hier op een amendement waarin bijvoorbeeld wordt gesteld dat onweerlegbaar bewijs moet worden geleverd dat een mondeling examen heeft plaatsgevonden.
Onze fractie is erg voldaan met de stemming die binnen de Commissie verzoekschriften heeft plaatsgevonden. De rapporteur heeft in de plenaire vergadering nieuwe amendementen voorgesteld. Wij hebben ze bestudeerd en kunnen er drie van accepteren die in overeenstemming zijn met de tekst die we binnen de commissie hebben goedgekeurd. De andere amendementen zijn in onze ogen moeilijk te verwezenlijken of zelfs enigszins ongepast.
Tot slot wil ik aangeven dat wij verheugd zijn dat de Europese Commissie de aanbevelingen van de Ombudsman kan onderschrijven. Uit de dialoog tussen de Ombudsman en de Commissie kunnen we afleiden dat binnen de Commissie de wil bestaat om een transparant beleid en een goed beheer te voeren. Deze wil heeft een positieve invloed op de toenadering tussen de Europese instellingen en haar burgers, en bevestigt op overtuigende wijze het nut en de doelmatigheid van de Ombudsman zelf.

Iivari
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Ombudsman werd met het Verdrag van Maastricht ingesteld, terwijl tegelijkertijd het begrip "burgerschap van de Unie" in gebruik werd genomen. De Ombudsman verdedigt de belangen van de burgers richting het bestuur. Ombudsman Jacob Söderman zet zich overeenkomstig zijn taak in voor de burgers en een verankering van goed bestuur in de Unie. Wij weten allemaal dat daar nog veel aan gedaan moet worden. Het zich eigen maken van een goed, open en doeltreffend bestuur is uitermate belangrijk voor de Europese Unie om meer steun en vertrouwen van de burgers te krijgen.
Deze keer behandelen wij het verslag van de Ombudsman over de geheimhouding rondom de aanwervingsprocedures van de Commissie. Het verslag bevat aanbevelingen die de Commissie al is gaan opvolgen. De rapporteur van de Commissie verzoekschriften, Herbert Bösch, zegt in de toelichting van zijn verslag dat de principes die geleid hebben tot de aanbevelingen van de Ombudsman dezelfde zijn als de principes van het Europees Parlement, namelijk correctheid, openheid en de wil vertrouwen te wekken. Zo moet het ook zijn. Het Parlement is een rechtstreeks door de burgers gekozen orgaan. Het is zijn taak om namens de burgers behalve de wetgeving ook de communautaire bureaucratie te controleren. Het Parlement en de Ombudsman hebben dus dezelfde taak.
In het verslag van de Commissie verzoekschriften staat dat de commissie het onderhavige speciaal verslag aanvaardt. Ze noemt in het bijzonder het punt waarin men de indruk die de burgers van de vergelijkende onderzoeken bij de instellingen krijgen, wil verbeteren. Het belangrijkste voorstel van Ombudsman Söderman heeft betrekking op het recht van kandidaten achteraf hun gecorrigeerde testen in te zien. De Commissie verzoekschriften zegt dat de Commissie de Ombudsman heeft toegezegd de aanbeveling daarover vanaf begin juli 2000 op te volgen. In het verslag worden bovendien alle instellingen en organen van de Europese Gemeenschap opgeroepen bij de volgende aanwervingsprocedures de kandidaten, als zij daar om vragen, toe te staan hun gecorrigeerde testen in te zien.
Collega Bösch presenteerde hier al kort de amendementen die op het verslag zijn ingediend. Ik hoop dat die in de plenaire vergadering worden gesteund.

Wyn
Mijnheer de Voorzitter, als de Europese Unie in de toekomst nog iets wil voorstellen, heeft zij de steun nodig van haar burgers. Deze krijgt zij alleen als de mensen vertrouwen hebben in de Unie en haar instellingen. Zoals de zaken er nu voorstaan, worden de instellingen maar al te vaak ervaren als afstandelijk en bureaucratisch. Dit heeft negatieve gevolgen voor het Parlement, zoals bijvoorbeeld blijkt uit de lage opkomst bij de jongste verkiezingen.
Deelname aan vergelijkende onderzoeken voor posten bij de Europese Unie is voor velen hun eerste directe ervaring met de Europese instellingen. Als er ook maar enigszins twijfels zijn over de eerlijkheid van deze onderzoeken, moeten die dan ook heel serieus worden genomen. Het feit dat in de media deze onderzoeken in verband zijn gebracht met vermoedens van onregelmatigheden en bevoordeling, heeft aanzienlijke schade toegebracht aan het beeld dat het publiek over de instellingen heeft. Het is voor goed functionerende instellingen uiteraard essentieel om goed personeel te hebben. Dit bereiken wij alleen als de aanwervingsprocedure onbevooroordeeld en zo objectief mogelijk is. Transparantie in de procedure, met inachtneming van de onafhankelijkheid van de jury, is hierbij van cruciaal belang. Het toestaan dat kandidaten hun eigen gecorrigeerde examenteksten inzien, is een eenvoudig middel om de transparantie en het vertrouwen in de aanwervingsprocedure voor Europese ambtenaren te vergroten.
Wij juichen het initiatief en de aanbevelingen van de Ombudsman dan ook van harte toe, net als het besluit van de Commissie om deze op te volgen. Haar voorbeeld moet, zoals de Commissie verzoekschriften heeft aanbevolen, worden nagevolgd door alle andere instellingen en organen. Het is voor de opbouw en het bestuur van een multinationale samenleving als de EU van vitaal belang dat er volstrekt geen verdenking bestaat van verschil in behandeling - hetzij op nationale, hetzij op andere gronden - tussen kandidaten voor posten binnen het Europees ambtelijk apparaat. Ik dank dan ook de Ombudsman voor zijn verslag en steun het van harte. Ik dank ook de Commissie voor het feit dat zij de aanbevelingen van de Ombudsman gaat opvolgen en bij toekomstige aanwervingsprocedures kandidaten toegang zal geven tot hun gecorrigeerde examenteksten. Ik roep alle andere instellingen op dit voorbeeld te volgen.

Turco
Mijnheer de Voorzitter, de leden van de Lista Bonino staan vierkant achter het verslag van de heer Bösch en aangezien er ditmaal geen sprake is van ideologische vooroordelen die dikwijls bepalend zijn voor de houding die andere leden van de socialistische fractie jegens ons aannemen, zou ik de fractie willen bedanken voor de amendementen die zij heeft ingediend.
Het zijn uiterst heldere, beknopte en zakelijke amendementen die dan ook de ware hervorming belichamen, dat wil zeggen de enige hervorming die deze naam waard is en die de Europese instellingen zouden moeten overnemen voor hun aanwervingsprocedures. Echter, tussen de nobele woorden en nobele principes die de Europese ombudsman belijdt en de weerbarstige praktijk zijn de zaken niet altijd zo kort en krachtig. Nadat ik de Commissie twee vragen had gesteld over de manier waarop het laatste interne examen is georganiseerd en wordt afgehandeld, heb ik precieze en gedetailleerde antwoorden ontvangen. Uit deze antwoorden bleek dat er duidelijk sprake was van wanbestuur, om maar niet te zeggen van machtsmisbruik, door de Algemeen Directeur Personeelszaken. In het tweede antwoord op mijn vraag werd commissaris Kinnock bij de verantwoordelijkheid daarvoor betrokken. Met het oog hierop heb ik een klacht ingediend bij de Europese Ombudsman. In zijn antwoord besloot de Ombudsman om geen onderzoek in te stellen omdat het betreffende examen al in een vergevorderd stadium was.
Helaas had en heb ik niet de paranormale vermogens die nodig zijn om van te voren al te weten welke gebeurtenissen er plaats gaan vinden. Dit niet alleen: in artikel 2, lid 4, van het besluit van het Europees Parlement over het Statuut en de algemene voorwaarden voor uitoefening van het ambt van Europees Ombudsman staat dat de klacht moet worden ingediend binnen een termijn van twee jaar na de datum waarop de feiten waarop de klacht is gebaseerd, ter kennis worden gesteld van de klager.
Voor zover het mijn functie en politieke verantwoordelijkheid aangaat, is dit besluit van de Ombudsman een obligate verdediging van de Commissie, maar een en ander komt niet overeen met het mandaat dat Ombudsman Söderman van dit Parlement heeft meegekregen.

Deva
Mijnheer de Voorzitter, mag ik voordat ik begin de aanbeveling doen dat men, als men toch bezig is met de bedrading, meteen alle zwarte muren wit of een andere kleur schildert? Ik wil beginnen met de heer Bösch te feliciteren met zijn uitstekende verslag. Ik feliciteer ook de Europese Ombudsman met het werk dat hij doet. Al was het voor mijn tijd, ik weet dat er in het Parlement enige bezorgdheid bestond over de vraag of wij wel een Ombudsman moesten hebben. Het leek dan immers of er sprake was van tegengestelde belangen. De geschiedenis leert dat dit niet het geval is en dat een Ombudsman veel werk verzet om de belangen van onze kiezers te beschermen. Hij is een aanspreekpunt geworden waar gegronde klachten kunnen worden ingediend en waar wordt uitgezocht wat er fout is gegaan.
Ik had het voorrecht in het House of Commons lid te zijn van de parlementaire onderzoekscommissie naar het werk van de Ombudsman. Dit was een zeer invloedrijke commissie. Wij konden iedereen in het land bij deze commissie op het matje roepen. Wij kunnen van de procedure die deze parlementaire commissie hanteert, en waarover ik zo direct iets meer zal vertellen, veel leren. De burgers van de Europese Unie moeten als zij met de communautaire instellingen in aanraking komen, een gunstige indruk krijgen. De vraag is: krijgen zij die ook? Ik vrees dat het antwoord kort en krachtig "nee" is. Volgens dit verslag zijn er kennelijk verbeteringen in de maak.
Ik feliciteer de Commissie met haar besluit om de vier aanbevelingen in het speciaal verslag van de Ombudsman over te nemen. Toegang tot officiële documenten voor de burgers van de Unie is een belangrijk kenmerk van een verantwoordelijke en goed functionerende democratie. Het feit dat sollicitanten naar posten bij communautaire instellingen hun gecorrigeerde examenteksten mogen inzien, toont aan dat de instellingen vertrouwen hebben in de uitvoering van hun sollicitatie- en selectieprocedures. Het is een kenmerk van een democratie die in zichzelf gelooft, wanneer de processen volgens welke vergelijkende onderzoeken verlopen openbaar zijn en dat men zich daarbij niet verschuilt achter vertrouwelijkheid en geheimhouding.
In de parlementaire onderzoekscommissies van het House of Commons hadden wij de bevoegdheid om bestuurders op ieder niveau, dus niet alleen de regering, te controleren. Dit gebeurde niet alleen op de manier waarom wij soms de Commissie controleren, namelijk door hen hier te laten komen om vragen te beantwoorden, maar ook tijdens twee uur durende bijeenkomsten met bepaalde ministers, samen met zijn of haar ambtenaren. Tijdens deze bijeenkomsten konden gekozen leden van het parlement vragen stellen, ook zeer gedetailleerde vragen, en kregen zij ook gedetailleerde antwoorden op hun vragen. Hiermee begint het proces van openheid van bestuur en van transparantie. In onze resolutie spreken wij over transparant bestuur. Dit moeten wij in het Europees Parlement in praktijk gaan brengen.

Koukiadis
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur en de rapporteur voor advies van de Commissie juridische zaken van harte bedanken voor hun werk. Mijn gelukwensen gaan echter in eerste instantie uit naar de heer Söderman. Hij is degene waarbij de Europese burgers met hun talrijke klachten over wanbestuur tijdens de aanwervingsprocedure van de Commissie terechtkunnen, en hij vervult zijn functie op uitstekende wijze. Hij heeft een initiatiefverslag opgesteld om een oplossing voor dit vraagstuk te vinden. Het is natuurlijk een goede zaak dat de Commissie talrijke aanbevelingen van de Ombudsman heeft overgenomen, maar mijns inziens blijft er nog een gat over. De Commissie weigert immers een allesomvattend stelsel van principes en richtsnoeren op te stellen waarmee zij absolute objectiviteit kan garanderen bij vergelijkende onderzoeken en aanwerving.
Een dergelijk kader is echter de enige manier om een einde te maken aan willekeur en aan de daaruit voortvloeiende klachten - gerechtvaardigde of ook niet gerechtvaardigde klachten, dat weten wij niet - over vergelijkende onderzoeken die "doorgestoken kaart" zijn. Technische problemen, hoe groot deze ook mogen zijn, kunnen geen hinderpaal vormen voor het politieke doel van transparantie. De voorzitter van de Commissie zelf heeft ons herhaaldelijk verzekerd dat transparantie in het beheer van de Europese aangelegenheden voor hem een prioriteit van de bovenste plank is. Mijns inziens wist hij op het moment dat hij dat zei heel goed welke moeilijkheden de verwezenlijking van dit doel in de weg stonden.
Ik wil tot slot nog zeggen dat de Commissie de plicht heeft zich te conformeren aan de aanbevelingen van de Europese Ombudsman. Ook moet zij een volledig systeem op poten zetten waarmee zij objectieve examinering kan garanderen, en wel om twee redenen. Ten eerste heeft zij op grond van het in Amsterdam gewijzigde artikel 255 van het Verdrag de juridische plicht te zorgen voor transparantie. Daarom nodigen wij de Raad uit met de Commissie samen te werken voor de uitvaardiging van de daarvoor noodzakelijke verordening. Ten tweede is een dergelijk systeem een fundamentele voorwaarde voor de versterking van haar eigen geloofwaardigheid. De Europese Commissie kan in tegenstelling tot de nationale staten niet bogen op een lange geschiedenis. Daarom moet zij juist ervoor zorgen dat de burgers van haar iets anders, iets nieuws kunnen verwachten. Iets nieuws is in dit geval de tenuitvoerlegging van beste praktijken en het vermijden van alles wat maar haar geloofwaardigheid in de lidstaten zelf kan aantasten.
De Europese Unie moet meer dan de staten aantonen dat zij geloofwaardig is. De staten beschikken over andere banden met de burgers, bijvoorbeeld banden van gemeenschappelijke afkomst, terwijl de Europese Unie alleen maar de verwachting kan wekken dat de Europese burger wordt geëerbiedigd: dat is haar band met de burgers.

Solbes
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen dank ik de heer Bösch voor zijn verslag, dat door de Commissie overigens gunstig wordt onthaald. Met sommige van zijn verzoeken is reeds een aanvang gemaakt. De kandidaten mogen bijvoorbeeld de examenvragen meenemen, de algemene evaluatiecriteria worden op verzoek aan de kandidaten meegedeeld, de lijst van de geslaagde kandidaten wordt in het Publicatieblad bekendgemaakt en de samenstelling van de jury verschijnt in het Publicatieblad bij algemene vergelijkende onderzoeken en op de website van de Commissie bij interne of beperkte vergelijkende onderzoeken.
De Commissie tracht zo objectief mogelijk te zijn. In dit verband zou ik enig commentaar willen geven op een aantal in het debat besproken kwesties. Ten eerste worden de door de Commissie georganiseerde vergelijkende onderzoeken steeds anoniem gecorrigeerd. Men weet niet wie de kandidaten zijn; zij worden niet geïdentificeerd aan de hand van hun naam, maar met behulp van een geheime code. Mijn tweede opmerking heeft betrekking op het taalgebruik. De examens worden gecorrigeerd in de nationale talen; zij worden niet eerst in een andere taal vertaald. Wij proberen met andere woorden maximale veiligheid en zekerheid te garanderen opdat de examens voor iedereen zo rechtvaardig en acceptabel mogelijk zouden zijn.
Er is een concreet punt dat hier vandaag in het debat over het verslag van de heer Bösch bijzondere belangstelling heeft genoten, namelijk de toegang van de kandidaten tot hun gecorrigeerde examentekst. Voorzitter Prodi heeft deze kwestie vroeger reeds aangestipt. Op dit moment kan ik terzake iets bevestigen dat ook in het Witboek over de hervorming van de Commissie staat, met name in actie 29 over het waarborgen van transparantie voor kandidaten. De bedoelde tekst luidt als volgt: "tenslotte moet de Commissie, zoals aanbevolen door de Europese Ombudsman, kandidaten inzage geven in de correcties van de proeven bij alle vergelijkende onderzoeken die na juli 2002 worden georganiseerd".
Sommigen onder u vragen zich af waarom deze maatregel pas vanaf juli 2002 van kracht wordt. Juist omdat wij net zoals u bezorgd zijn om de transparantie en de duidelijkheid van de procedure. Zelfs het verlenen van toegang tot de gecorrigeerde examens is een kwestie die vanuit administratief oogpunt enige voorbereiding vergt: hoe gaat de revisie in zijn werk, wie is ertoe bevoegd, hoe moet dit soort procedures worden opgevat en aan wie moeten ze worden voorgelegd?
De Commissie verleent in dit opzicht haar volle medewerking en wij hopen dat de genoemde maatregelen van meet af aan systematisch zullen worden toegepast.
Uiteraard kan de Commissie slechts voor zichzelf garant staan. In de overige gevallen hangt het van de instellingen af of zij bereid zijn de in dit verslag of in de verzoekschriften van de Ombudsman genoemde procedures aan te nemen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, commissaris. Dat was een zeer bevredigende afsluiting van een zeer bevredigend debat.

Turco
Mijnheer de Voorzitter, ik wil geen vraag stellen - het is duidelijk dat commissaris Solbes hier niet verantwoordelijk voor is - maar ik heb notitie genomen van de verklaring dat de examenonderdelen vanaf juli 2002 toegankelijk zullen zijn. Nog maar luttele maanden geleden beweerde voorzitter Prodi dat alle examens met ingang van juli 2000 volledig open zouden zijn. Wat betekent dit nu allemaal? Dat de beroemde hervorming met twee jaar opschuift?

Solbes
Nee, mijnheer Turco, het kan slechts twee dingen betekenen: ofwel heb ik mij bij het voorlezen van de tekst vergist - ik bedoelde uiteraard het jaar 2000 - ofwel heeft de tolk mijn woorden verkeerd vertaald. Het gaat hier uiteraard om juli 2000.

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde. In zijn toespraak vestigde de heer Deva de aandacht op het feit dat wij in dit Parlement niet erg bedreven zijn in de kunst van het ondervragen. Dit bleek gisteravond tijdens het vragenuur met de Raad nog eens heel duidelijk. Ondanks het feit dat de vergadering vroeg was afgelopen, was dit vragenuur naar mijn gevoel niet meer dan een oefening in minzame ontwijking. Het feit dat wij als Parlementsleden slechts één aanvullende vraag mogen stellen, draagt hier zeker aan bij. Het wekt absoluut niet de indruk van een ondervraging. Ik stel voor dat het Bureau zich op enig tijdstip buigt over de vraag of een Parlementslid wiens eerste aanvullende vraag tot een halve minuut beperkt blijft, niet nog een tweede vraag mag stellen.

De Voorzitter
Dit is niet het juiste moment om een dergelijk voorstel te bespreken. U kunt echter misschien een brief schrijven aan de ondervoorzitter die verantwoordelijk is voor hervormingen, om te bekijken of wij het op de een of andere manier kunnen invoeren.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 19.12 uur gesloten)

