Algemene tariefpreferenties voor de periode van 1 januari 2009 tot en met 31 december 2011 (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Helmut Markov, namens de Commissie internationale handel inzake het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de toepassing van een schema van algemene tariefpreferenties voor de periode van 1 januari 2009 tot en met 31 december 2011 en tot wijziging van de Verordeningen (EG) nr. 552/97, en nr. 1933/2006 van de Raad en de Verordeningen (EG) nr. 964/2007 en nr. 1100/2006 van de Commissie - C6-0051/2008 -.
Neelie Kroes
Mijnheer de Voorzitter, ik verontschuldig Peter Mandelson die niet in staat is hier met dit Huis het stelsel van algemene preferenties (SAP) te bespreken. Hij heeft mij gevraagd namens hem het woord te voeren.
De Commissie vindt het belangrijk dat het Parlement de gelegenheid krijgt zijn mening te geven en wij waarderen de inspanningen die u hebt verricht bij het toetsen van de voorstellen en het uitbrengen van een advies, en bovendien in een tamelijk kort tijdsbestek. We verwelkomen daarom het advies en maken van de gelegenheid gebruik om u het standpunt van de Commissie uit te leggen.
Het SAP-stelsel is een belangrijk beleidsinstrument van het EU-handelsbeleid met betrekking tot ontwikkelingslanden. De Commissie waardeert in het advies de erkenning dat het SAP van de EU het belangrijkste dergelijke stelsel is onder de ontwikkelde landen en dat het een belangrijke bijdrage blijft leveren aan de doelstelling van de bevordering van de ontwikkeling en de uitroeiing van de armoede in de derde wereld.
We delen de door het Parlement uitgesproken doelstelling dat het stelsel op een stabiele, transparante en voorspelbare manier moet blijven functioneren. Deze aspecten zijn belangrijk voor de begunstigde landen zelf. Ze geven hun en de marktdeelnemers binnen de EU een steviger basis voor hun eigen besluitvorming over handels- en investeringsaangelegenheden.
De Commissie is van oordeel dat er sprake is van goed functioneren van alle drie de componenten van het stelsel - het gewone SAP voor alle begunstigden, het SAP+ voor die landen die specifieke verplichtingen aangaan op het punt van inachtneming van internationale normen voor goed bestuur en duurzame ontwikkeling, en het EBA-initiatief (Everything But Arms - alles behalve wapens) voor de minst ontwikkelde landen. Een en ander is overeenkomstig de algemene beleidsoriëntatie die voor de periode 2006-2015 is opgesteld. Daarom is de primaire benadering die het fundament vormt van de voorgestelde verordening voor 2009-2011 er een van continuïteit qua inhoud in combinatie met enkele technische aanpassingen.
We werken met de lidstaten in de Raad actief aan een akkoord over de definitieve verordening. Het voorzitterschap heeft zich ten doel gesteld dit voor eind juni te bereiken. Dat krijgt de steun van de Commissie, aangezien een vroege beslissing belangrijk is om ervoor te zorgen dat de begunstigde landen en alle andere belanghebbende partijen, met inbegrip van de ondernemers, voldoende zijn ingelicht over de veranderingen die voor de komende maand januari moeten worden aangebracht.
Een andere heel belangrijke reden voor een tijdig besluit is dat al deze landen die de SAP+-behandeling willen toepassen dat voor eind oktober moeten doen en zo spoedig mogelijk een bevestiging nodig hebben over de relevante criteria en de procedure die zij moeten volgen.
Ik wil erop wijzen dat sommige opmerkingen en suggesties van de zijde van het Parlement in feite betrekking hebben op onderwerpen die buiten het bereik van deze verordening vallen, zelfs als het gaat om bepaalde belangrijke kwesties vanuit het ontwikkelingsperspectief.
Aan de aanpassing van de preferentiële regels betreffende de oorsprong, met inbegrip van het doel van het SAP, wordt afzonderlijk gewerkt onder leiding van commissaris Kovács.
Een aantal opmerkingen gaat over de noodzaak dat ontwikkelingslanden voldoende toegang tot hoogwaardige hulp voor handel krijgen om handelscapaciteit op te bouwen en gebruik te maken van het handelspotentieel voor hun economische groei en duurzame ontwikkeling. De Europese Unie heeft hier al haar sterke betrokkenheid getoond en in de EU-strategie "Hulp voor handel” van oktober 2007 een stevige basis gelegd voor nog verder aan te brengen verbeteringen.
Ter afronding herhaal ik dat we de interesse die het Parlement voor deze voorstellen heeft getoond, zeer op prijs stellen.
Helmuth Markov
rapporteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, ontwikkelingssamenwerking en handel zijn doorgaans de belangrijke externe krachten die bijdragen aan de ontwikkeling van een land. Niet-wederkerige tariefpreferenties voor ontwikkelingslanden vormen een belangrijk en internationaal erkend instrument dat de Europese Unie al vele jaren hanteert.
Er zijn momenteel drie soorten regelingen van kracht. Ten eerste de algemene regeling die voor alle begunstigde landen geldt.
Ten tweede het SAP+-stimuleringsschema dat extra voordelen verstrekt aan landen die bepaalde internationale normen op het gebied van mensenrechten en arbeidsrechten, milieubescherming, drugsbestrijding, en goed bestuur ten uitvoer leggen.
Ten derde, de speciale regeling voor de minst ontwikkelde landen, die hun in theorie belastingvrije en quotavrije toegang geeft tot de interne EU-markt in het kader van "Alles behalve wapens” . Mijn persoonlijk standpunt is hier dat het absoluut rampzalig is dat er geen verordening met bindende kracht is die de export van wapens van de Europese Unie naar deze landen verbiedt.
Alle handelspreferenties in de wereld zijn zinloos als gewelddadige conflicten de basis van een functionerende nationale economie verwoesten.
Het verslag dat voor ons ligt, bevat verbeteringen voor het voorstel van de Commissie betreffende het SAP-stelsel voor de periode januari 2009 tot en met december 2011 met de volgende onderwerpen:
Allereerst een verbetering in toepassing en effectiviteit. Dit bevat ook een inkorting van het amendement en toetsperioden van drie naar een jaar.
Ten tweede, ontwikkelingsregels voor een herzieningsproces waarbij op adequate wijze rekening wordt gehouden met de begunstigden.
Ten derde coherentie met het multilaterale kader van de WTO en daardoor natuurlijk met de doelstellingen van de Doha-ontwikkelingsronde. Hoog genoteerd, samen met de noodzakelijke effectbeoordeling van de ontwikkelingscapaciteit van de EU-instrumenten voor het handelsbeleid, staat in de eerste plaats het feit dat aanpassing van de EU-oorsprongsregels tegelijkertijd plaatsvindt met de inwerkingtreding van het nieuwe SAP-stelsel en in de tweede plaats en bovenal dat de regels inzake de voorwaarden voor begunstigde landen worden verbeterd. Ik denk daarom bijvoorbeeld aan de mogelijkheid van een interregionale en globale cumulatie. Dit betekent dat een product dat geproduceerd is in een regionaal, maar grensoverschrijdend productieproces niet de SAP-acceptatie misloopt op basis van nietszeggende oorsprongsregels.
Ten vierde zorgen voor democratische en parlementaire controle van de tenuitvoerleggingen en zo nodig aanpassing van de momenteel van kracht zijnde verordening. Ik ben blij dat de Commissie op dit moment in de tijd het Parlement bij het consultatieproces heeft betrokken, maar dat het Parlement gezamenlijke besluiten over deze vraagstukken voortaan op de betrekkelijk regelmatige basis zal moeten nemen. Ik neem aan dat de Commissie onze amendementen dit keer serieus neemt in plaats van deze grotendeels te negeren zoals twee jaar geleden het geval was bij het initiatiefverslag over de herziening.
Een opmerking over het SAP+ stimuleringsstelsel: Ik denk dat het uiterst belangrijk is dat de situatie van de mensenrechten en goed bestuur wordt geëvalueerd - niet alleen in handelsbetrekkingen - en dat ten aanzien van de verschillende landen niet met verschillende maten wordt gemeten. Tegelijkertijd is het echter volkomen duidelijk dat een overijld prijsgeven van handelspreferenties rampzalige gevolgen kan hebben voor de bevolking van een ontwikkelingsland en zelfs ook voor de situatie van de mensenrechten daar.
Het besluit over hoe goed of hoe slecht de internationale overeenkomsten, gespecificeerd in de bijlage van de huidige verordening, daadwerkelijk zijn ten uitvoer gelegd en of preferenties zo nodig moeten worden prijsgegeven, moet uiterst zorgvuldig worden getoetst.
Ik steun graag het hier ingediende amendement 37 dat ons eraan herinnert dat iedere mogelijkheid moet worden gecontroleerd zodat de landen die niet tot de minst ontwikkelde behoren en die geen enkel economisch partnerschap hebben ondertekend, in aanmerking komen voor een nieuw handelskader dat preferenties biedt die ten minste overeenkomen met die van het Cotonou-akkoord.
In dit verband bedank ik alle schaduwrapporteurs en de Commissie ontwikkelingssamenwerking - en de heer Kaczmarek daarginds - voor hun samenwerking en bereidheid tot het sluiten van compromissen. De Commissie internationale handel was in staat dit verslag unaniem te aanvaarden, met inbegrip van de inhoud van het advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking.
Er is een uitgebreid akkoord met de Raad en de Commissie - we hadden hier ook regelmatig debatten over - en ik hoop daarom dat de verordening op tijd zoals gepland van kracht wordt en dat er geen verschillen tussen de huidige en de nieuwe preferentieperiode zullen zijn.
Filip Kaczmarek
rapporteur voor advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, de internationale gemeenschap erkent handel als een fundamentele ontwikkelingsfactor. Een actievere opneming van ontwikkelingslanden in multilaterale betrekkingen is een heel belangrijke fase op de weg naar uitroeiing van de armoede in de wereld. Het stelsel van algemene tariefpreferenties helpt daarom niet bij de ontwikkeling van de handel van de EU. Het dient primair als steun aan ontwikkelingslanden met inbegrip van de minst ontwikkelde landen. De hoofddoelen van het stelsel moeten dus zijn de uitroeiing van armoede en het bevorderen van duurzame ontwikkelingen en goed bestuur in ontwikkelingslanden, evenals het uitvoeren van de millenniumdoelstellingen.
Als rapporteur voor advies voor de Commissie ontwikkelingssamenwerking wil ik graag benadrukken dat ik het verslag van de heer Markov zeer goed vind en ik wil zowel de rapporteur als de Commissie internationale handel dankzeggen voor het aanvaarden van het advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking. De twee commissies hebben niet altijd zo harmonieus samengewerkt zoals nu evident het geval is, dus spreek ik mijn oprechte dank uit.
Tot de vraagstukken die we gezamenlijk als de belangrijkste hebben erkend, behoren: versterking van de rol van het Parlement in het besluitvormingsproces om de transparantie, de rechtszekerheid en democratische controle te vergroten; het gemakkelijker maken van het vaststellen van het beginsel land van oorsprong om toepassing van preferenties te optimaliseren, bijvoorbeeld door middel van interregionale cumulatie die tegelijkertijd de regionale samenwerking in armere landen bevordert; gelijke behandeling voor alle landen als kandidaten voor SAP+ ongeacht het moment waarop zij aan de criteria van het stelsel voldoen; en als laatste, maar daarom niet minder belangrijk, de meest doordringende, volledige en gedetailleerde analyse van het effect van het stelsel vóór de volgende herziening voor de jaren 2013-2014.
Het Parlement wil graag kennisnemen van de effecten van het functioneren van het stelsel. Kennis van de mate waarin het stelsel van tariefpreferenties helpt de armoede te verminderen, is hier de sleutel.
Godelieve Quisthoudt-Rowohl
Mijnheer de Voorzitter, het stelsel dat hier wordt besproken, dient armoede en achterstand te bestrijden. Drie punten lijken me hier van belang. Aangezien er sprake is van voortzetting, moet er flexibiliteit zijn bij de toelating tot en het verlaten van het stelsel als de parameters in een land zijn veranderd. Met andere woorden, moet een land dat eens begunstigde was altijd begunstigde blijven? Dat lijkt me niet het geval te zijn. We moeten niet vergeten dat de EU ook een verplichting heeft ten opzichte van haar eigen burgers, werknemers en consumenten. Er moet altijd wederzijds voordeel zijn; de liefde kan niet altijd van een kant komen.
Ook moeten we het feit verwelkomen dat het Europees Parlement gedurende de volgende periode wordt geïnformeerd. We willen echter ook een beoordeling van dit stelsel. Deze beoordeling moet een vergelijking maken met andere preferentiële maatregelen zoals bijvoorbeeld de EPA's. We zouden realistisch kunnen vaststellen dat statistisch de kloof tussen rijk en arm voortdurend groter blijft worden, ondanks de uiteenlopende maatregelen van de EU en ondanks de maatregelen van de lidstaten. Leiden onze goedbedoelde inspanningen nog steeds tot de juiste resultaten? We moeten ons deze vraag heel doelbewust stellen.
Voorts moeten preferentiële maatregelen zoals bijvoorbeeld het SAP-stelsel dat we hier bespreken, aan de volgende criteria worden gekoppeld. We hebben hier een bepaalde strengheid nodig. Allereerst de bevordering van democratie en de rechtsstaat. Voorts het scheppen van een minimumkader voor sociale en milieunormen in de begunstigde landen. We willen hiermee bijstand verlenen die ook duidelijk in het verslag is vermeld. We moeten echter niet achterover leunen omwille van onze eigen geloofwaardigheid.
Mijn dank op dit punt gaat naar de rapporteur voor zijn effectieve samenwerking.
Kader Arif
namens de PSE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, toen het Parlement zijn mening gaf over de toepassing van het SAP voor de periode 2005-2008 achtte de Commissie het niet aan de orde haar voorstellen aan te passen. We staan nu voor deze prioriteiten van vandaag, in het bijzonder het feit dat het Parlement meer betrokken moet worden bij de toewijzing en het toezicht op de verschillende SAP-stelsels.
De rol van de vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld en de sociale partners in het bijzonder, moet ook worden versterkt. Zij vertegenwoordigen een waardevolle informatiebron bij de controle of de belangrijke overeenkomsten waaraan de toewijzing van SAP+ is onderworpen, zijn uitgevoerd. Ik ben blij dat de nieuwe verordening strakker is met betrekking tot de voorwaarden van goed bestuur in relatie de rechten van werknemers, mensenrechten en het milieu. De Unie moet vertrouwen hebben in haar waarden en haar handelspartners stimuleren haar overeenkomsten niet alleen te ratificeren, maar ze ook concreet uit te voeren.
Daarom verzoeken we de Commissie een van onze voorstellen op te nemen dat belangrijk is voor het SAP+ om als een stimulans door te blijven gaan. Op het ogenblik moet een land dat niet voor SAP+ in aanmerking komt, wachten tot de invoering van de nieuwe verordening in 2012 om zich opnieuw aan te melden. We willen graag dat het mogelijk wordt ieder jaar nieuwe aanvragen in te dienen zodat ontwikkelingslanden een echte stimulans hebben om deze overeenkomsten zo spoedig mogelijk uit te voeren om voordeel te behalen uit het SAP+.
Tot slot wil ik graag iedereen herinneren aan de noodzaak tot herziening van de oorsprongsregels ter verkrijging van een globaal, vereenvoudigd en geharmoniseerd stelsel dat gebaseerd is op versterking van regionale integratie hetgeen zijn primaire taak blijft. Berekeningen van nationaal toegevoegde waarde moeten daarom rekening houden met de bijzondere situatie van arme landen, die niet in staat zijn ervan te profiteren als de regels betreffende de oorsprong te restrictief zijn. Met het SAP heeft de Unie een middel dat niet alleen de integratie van ontwikkelingslanden binnen de wereldhandel, maar ook de verspreiding van goed bestuur bevordert.
De voorstellen van het Parlement zouden voortgang op beide onderdelen mogelijk maken. We hopen dat ze door de Commissie worden overgenomen.
Seán Ó Neachtain
namens de UEN-Fractie. - (GA) Mijnheer de Voorzitter, de EU geeft de meeste financiële hulp aan de derde wereld. Maar de landen van de derde wereld hebben behoefte aan meer dan alleen geld. Het is uiterst belangrijk dat de economieën van deze landen worden ontwikkeld en versterkt. Ik steun van harte de handel tussen Europa en Afrikaanse en Caribische landen en landen in de Stille Oceaan.
Ik ben het niet eens met de wereldhandelsbesprekingen in Genève. Het gedane aanbod zal op geen enkele wijze voordeel opleveren voor de Europese landbouw; het zal niet bijdragen aan de voedselveiligheid in Europa, ook niet in Ierland. We zijn echter niet de enigen die ontevreden zijn. Amerika is ook ontevreden. En van de 152 landen die betrokken zijn bij mondiale handel schijnt het dat er slechts twee tevreden zijn.
Terzijde, ik ben verheugd over het besluit van de Farmers' Association in Ierland om het Verdrag van Lissabon te aanvaarden en te steunen. Over een week zal in Ierland het referendum over het Verdrag plaatsvinden. We willen graag dat het Verdrag wordt geautoriseerd en goedgekeurd zodat we sterker en meer verenigd in het proces met betrekking tot de wereldbesprekingen staan.
Derek Roland Clark
Mijnheer de Voorzitter, op het oog zou ik vóór dit verslag moeten zijn dat hulp wil verlenen aan de onderontwikkelde landen. Per slot van rekening bood het Britse Commonwealth preferentiestelsel enorme voordelen aan de minder welgestelde leden van de Britse Commonwealth, maar dan veronderstel ik dat u niet wilt horen hoe een verdorven post-imperiale macht feitelijk zijn armere buren hielp.
Het probleem is dat het bij EU-programma's altijd uitdraait op een tegenovergesteld effect dan werd beoogd. Het Gemeenschappelijk visserijbeleid, beoogd om de visbestanden te behouden, is een ramp als gevolg waarvan de EU, door stemmingen van dit Huis, vergunningen heeft toegekend aan visserijvloten van de EU om de wateren van het ene derdewereldland na het andere af te stropen en daardoor armoede en honger te veroorzaken waar er eens ten minste een bestaansniveau was. Het overschot aan suikerproductie wordt in de derde wereld gedumpt, waarop het antwoord duidelijk luidt de Europese productie te verlagen, niet om er een beter gebruik van te maken. EU-tabak van slechte kwaliteit, gekweekt met achttien miljoen euro belastinggeld jaarlijks, werd gedumpt waar het de meeste schade toebracht. Nu krijgen we te horen dat dit geld gaat naar antirookpropaganda, in plaats van naar hulp voor de derde wereld.
De hulpprogramma's van de EU zijn een klassiek voorbeeld van geven met de ene hand en terugnemen met de andere hand. Het Gemeenschappelijk landbouwbeleid beperkt importen en belemmert ontwikkelingslanden terwijl het tegelijkertijd zijn overschotten in de derde wereld dumpt. Arme lokale boeren worden zo geruïneerd, waardoor juist die landen onderuit worden gehaald die het SAP wil helpen. Voedselprijzen stijgen zoveel dat de vroegere leider van de Sovjet-Unie, Michail Gorbatsjov, waarschuwt voor een voedselrevolutie. Terwijl dit allemaal zo gebeurt, bevordert de EU biobrandstofdoelen die meer dan elders effect hebben op de voedselproductie in de derde wereld.
Dus kan dit Huis lyrisch worden over hoe de EU met haar SAP-programma de minder ontwikkelde landen te hulp komt, maar de waarheid is dat EU-beleid alleen zal helpen om de armen arm te houden, de hongerigen hongerig te houden en de minder ontwikkelde landen minder ontwikkeld te houden..
Daniel Varela Suanzes-Carpegna
(ES) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, ik wil het belang herhalen van het stelsel van algemene preferenties (SAP) voor de ontwikkeling van de handel van begunstigde landen.
De amendementen van het Parlement hebben in aanzienlijke mate geleid tot een verbeterd voorstel voor een verordening die de periode 2009-2011 bestrijkt. Ze hebben de aandacht gericht op aspecten die kunnen leiden tot verbetering van de voorwaarden voor het gebruik van het stelsel door deze begunstigde landen zoals de voorziening in technische bijstand door de Europese Unie die een fundamenteel element inhoudt voor meer profijt uit de handelsvoordelen van het SAP.
Waardevol is ook om de nadruk te leggen op de mogelijkheid voor sommige landen om een beroep te doen op de speciale stimuleringsregeling voor duurzame ontwikkeling, SAP+, die gunstiger is, en bovendien op het feit dat ze dat zo elk jaar kunnen doen. Ik vind echter dat sommige amendementen die in de Commissie internationale handel zijn aangenomen, te ver gaan.
Amendement 8 dat betrekking heeft op de mogelijkheid dat landen die niet het uiteindelijke ontvangstland van uitvoer zijn, voordeel kunnen behalen uit het gunstiger SAP+ en EBA-initiatief, zou nadelig kunnen zijn voor sommige landen die het werkelijk verdienen om in deze regelingen te worden opgenomen. Het zou in het algemeen meer verwarring kunnen scheppen bij de toepassing van het SAP en de regels betreffende de oorsprong. Dit is een kwestie die moet worden overgelaten aan de volgende herziening van de regels van oorsprong.
Ik vind dat het ook nodig is, zoals sommige collega's hebben gedaan, om te benadrukken dat het belangrijk is dat de Europese Commissie onderzoeken presenteert die het effect beoordelen van het SAP in de begunstigde landen. Maar ik denk dat zo'n onderzoek zich moet richten op zuivere handelsaspecten en geen andere gebieden moet bestrijken die niet onder de werkingssfeer van de verordening vallen.
Tot slot wil ik erop wijzen, en ik zeg het voorzitter Markov van de commissie na, dat onze amendementen de rol van het Europees Parlement versterken bij de toepassing van de verordening. Wat in de verordening in overweging is genomen, is de toekomstige rol van het Europees Parlement in het handelsbeleid zodra het Verdrag van Lissabon is goedgekeurd, zoals ik hoop dat dit zal gebeuren.
Erika Mann
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag een zeer korte opmerking maken aan het adres van de commissaris. De commissaris heeft terecht vermeld dat SAP+ gaat over duurzame ontwikkeling en is gekoppeld aan de millenniumdoelstellingen, zoals de voorzitter van de Commissie internationale handel heeft gezegd. Dit is heel belangrijk en ik herinner mij nog goed, toen we dit soort stelsel voor de eerste keer bespraken, dat we zeiden dat we steeds moesten evalueren hoe waardevol dit voor de landen en voor onszelf is.
Er is een onderwerp dat misschien in de toekomst gecompliceerd en lastig kan worden en waar ik heel graag uw aandacht voor vraag. Het betreft die landen die binnen het stelsel handelen, maar een gecompliceerde omgeving hebben. Sri Lanka bijvoorbeeld, dat graag de doelen wil bereiken maar vanwege de vele voorwaarden - ik wil hier niet in detail op ingaan - niet in staat is om dat te doen.
Ik ga niet bepleiten dat we ons systeem moeten veranderen. Ik wil wel de Commissie verzoeken - zoals mijn collega Kader Arif al heeft gedaan - heel zorgvuldig ieder individueel geval te onderzoeken. Ik wil vragen dat u na de evaluatie terugkomt naar onze commissie en de Commissie buitenlandse zaken en vervolgens naar dit Huis. Laten we dan een evaluatie en een discussie hebben over het onderwerp dat ik noemde.
Christofer Fjellner
(SV) Laat ik beginnen met te zeggen dat ik vind dat het stelsel van algemene preferenties een uiterst goed instrument is voor ontwikkeling, omdat het handel en ontwikkeling op een heel duidelijke manier verbindt, tariefconcessies doet en derhalve toegang tot Europese markten geeft aan die landen die een inspanning verrichten. Het is ook belangrijk dat we dit gebruiken als een ontwikkelingsinstrument.
Nu is dit een technische herziening en het is belangrijk dat we geen kwesties verslechteren voor hen die ontwikkelingshulp nodig hebben maar dat we daarentegen de ontwikkelingsdimensie versterken. Ik vind dat deze herziening in veel opzichten dat op een uitstekende wijze doet en het instrument vorderingen in de juiste richting laat maken, maar het gaat niet ver genoeg.
Ik denk bijvoorbeeld aan Vietnam. Vietnam is sterk afhankelijk van een enkele productgroep, namelijk schoenen. Zoals u ongetwijfeld weet, heeft het SAP-stelsel als drempelwaarde dat een land voor meer dan vijftig procent van de waarde van zijn export moet behalen om een gegarandeerde SAP-status te verkrijgen. Op dit moment zakt Vietnam onder de vijftig procent. Dat komt door ons, door Europa - daar moeten we ons van bewust zijn - omdat wij Vietnam hebben benadeeld met invoerrechten op de schoenenexport in het bijzonder. Niettemin blijven ze sterk afhankelijk van hun schoenenexport, niet in het minst de arme vrouwen in Vietnam.
Dus vraag ik me af: waarom kunnen zij hun preferentie niet behouden? Het gaat per slot van rekening slechts om 3,5 procent. Het is geen kwestie dat zij verlies lijden, dat zij een geheel tariefvrije toegang krijgen; zij krijgen slechts een enigszins lager tarief. Bovendien zullen we in de toekomst een vrijhandelsakkoord met Vietnam sluiten. Dus vraag ik me af: waarom ze nu buitensluiten als we op het punt staan om ze binnen te laten en deze exporten opgaan in een vrijhandelsovereenkomst?
Ik hoop daarom dat u hiernaar wilt kijken tijdens de volgende toewijzingsperiode, zodat er geen land in deze situatie terechtkomt, in een kerker waarin we naar mijn mening Vietnam met het SAP-stelsel stoppen.
Francisco Assis
(PT) Het stelsel van algemene preferenties heeft bewezen voor de handel een belangrijk beleidsinstrument te zijn ter bevordering van de ontwikkeling en het uitroeien van armoede in de zwakste landen en regio's ter wereld met behulp van hun voortschrijdende integratie in het internationale handelsstelsel.
Het is hier al gezegd, de Europese Unie heeft drie soorten regelingen die het bevorderen van een dergelijke ontwikkeling beogen. De mechanismen werken over het algemeen goed, maar ze kunnen natuurlijk worden verfijnd en het Europees Parlement moet actief participeren om te zorgen dat deze afstemming ook feitelijk gebeurt. Dit verslag doelt hier duidelijk op.
De voorstellen die het bevat over zulke belangrijke vraagstukken als aanpassing en verheldering van de oorsprongsregels lijken heel relevant te zijn op het punt van de bevordering van het beginsel van regionale integratie, de beoordeling van de effecten van de uitkomst van huidige Doha-ronde onderhandelingen en de vraag naar meer technische bijstand voor de minst ontwikkelde landen, zodat zij ten volle baat bij deze hulp hebben.
Al deze zorgen wijzen in dezelfde richting. Maak deze instrumenten nuttiger voor de armste landen waardoor deze instrumenten een beslissende bijdrage leveren aan het bereiken van hun uiteindelijk doel, namelijk de bestrijding van de achterstand, de armoede en de absolute onrechtvaardigheid die onderontwikkeldheid nog steeds in de wereld teweeg brengt.
Syed Kamall
(EN) Mijnheer de Voorzitter, zoals veel van mijn collega's vandaag in dit Huis ben ik blij met de amendementen die bedoeld zijn om de voorstellen van de Commissie te verbeteren overeenkomstig de voorstellen van de rapporteurs. Het komt niet vaak voor in de Commissie internationale handel dat we dit kunnen zeggen en dat we een soort consensus dwars door de partijen heen hebben. Het voorstel is een effectiever stelsel te creëren dat beter beantwoordt aan de belangen van begunstigde landen, om regels te ontwikkelen voor een beter gereglementeerd hervormingsproces, om te zorgen dat de verordening zich verhoudt met democratische controle en parlementair onderzoek, om het SAP-stelsel in overeenstemming te brengen met de WTO en de Doha-ronde en ook om de transparantie van het SAP te verbeteren.
In deze geest dring ik bij mijn collega's erop aan mee te doen aan een door alle partijen gesteunde mondiale campagne voor een werkelijke handel, waarvan ik covoorzitter ben, samen met Abdi Abdirahman, de voorzitter van de Oost-Afrikaanse wetgevende vergadering. We vragen aandacht voor vijf punten: laten we de landbouwsubsidies afschaffen; laten we de landbouwtarieven afschaffen; laten we de regels betreffende de oorsprong liberaliseren; laten we stoppen met de steun aan corrupte regeringen door middel van directe budgettaire steun en meer nadruk te leggen op hulp voor handel, zodat we kunnen investeren in zaken als infrastructuur; en laten we de lage-inkomenslanden stimuleren de barrières onderling te slechten.
We doen echter ook een beroep op regeringen van armere landen om hetzelfde te overwegen voor de basisbehoeften. Het is uit moreel oogpunt verkeerd om arme mensen meer voor voedsel en medicijnen te laten betalen vanwege importtarieven van de regering. De EU moet haar markten openstellen, maar dit goede werk wordt vaak ondergraven als andere regeringen de toegang beperken en de prijzen hoog houden zuiver om ideologische redenen.
Dus moeten we allemaal samenwerken in de strijd tegen handelstarieven die de armen veroordelen. We moeten regeringssubsidies stopzetten die tirannie stimuleren en we moeten altijd een steun zijn voor degenen die zich door middel van werk willen bevrijden van armoede opdat zij met onze hulp een einde kunnen maken aan de honger in de wereld.
Zuzana Roithová
(CS) Mijnheer de Voorzitter, vandaag debatteren we over een wijziging van de preferentiepercentages van douanerechten voor ontwikkelingslanden in de komende drie jaar. Ik steun volledig de oproep in het verslag van Helmuth Markov voor een grotere flexibiliteit. De amendementen van mevrouw Quisthoudt-Rowohl zijn belangrijk. De Europese Commissie moet een veel grondiger analyse verrichten van het effect van algemene tariefpreferenties op de economieën van ontwikkelingslanden en hun effect op de Europese economie en op de consumentenbescherming. Het betreft niet alleen het SAP, maar ook maatregelen die geen betrekking hebben op tarieven, humanitaire hulp of, integendeel, sancties in verband met ernstige schendingen van mensenrechten of internationale verdragen die de ontwikkeling van de armste landen beïnvloeden. We moeten dus aandringen op serieuze en diepgaande analyses van het effect van al deze maatregelen op ontwikkelingslanden: alleen wanneer we de resultaten hebben, moeten we de tarieven op een flexibelere manier dan vandaag aanpassen. Dit mag geen geïsoleerd proces worden. De wijzigingen moeten samengaan met alle andere maatregelen. We moeten ook de manier verbeteren waarop ons ontwikkelingsbeleid met de VS en andere landen wordt gecoördineerd.
Ewa Tomaszewska
(PL) Mijnheer de Voorzitter, is het doel van onze maatregelen het terugdringen van armoede in derde landen en economische integratie, dan is het tariefpreferentieprogramma van de Europese Unie de juiste manier om dat aan te pakken. We moeten tegelijkertijd bedenken dat het essentieel is om te streven naar maximale transparantie in het douanestelsel.
Daarom ben ik van mening dat het noodzakelijk is toezicht op dit proces te houden. Aan het eind van iedere fase zou het de moeite waard zijn hier in dit Huis in opeenvolgende debatten naar de resultaten te kijken van de oplossingen die momenteel worden uitgevoerd.
Neelie Kroes
Mijnheer de Voorzitter, Ik ben onder de indruk van de intrigerende vragen van de geachte afgevaardigden, vooral vanwege het feit dat bijna iedereen zich kritisch constructief opstelt. Iedereen toont zich bij de hele procedure betrokken en doet zijn uiterste best om er een goed voorstel van te maken.
Ik kan u verzekeren dat Peter Mandelson aandacht aan uw bijdragen zal schenken - daar bestaat geen twijfel over - en dat hij de amendementen serieus neemt en ze niet zal negeren. Ik ken Peter wat beter. Hij is niet iemand die zulke voorstellen en zulke gedachten zal negeren, maar hij wil het graag van beide kanten bekijken. Landen helpen bij hun ontwikkeling (vooral de armste, zoals de heer Kaczmarek noemde) is wat hij voor ogen heeft. Maar het doel is om zowel objectief als voorspelbaar te zijn.
Wat betreft de uitnodiging van mevrouw Mann om terug te komen (en ik weet zeker dat ze vraagt dat Peter Mandelson terugkomt, hoewel ik met veel genoegen zou terugkomen), weet ik zeker dat hij de uitnodiging aanneemt.
De heer Ó Neachtain plaatste het in een breder perspectief en ik ben blij met de WTO-besprekingen in Genève. Peter Mandelson zal niet verrast zijn door het standpunt van de geachte afgevaardigde. En de heer Kamall drong eropaan dat we ons uiterste best doen en tot steun zijn voor degenen die willen werken. Ik dank u opnieuw voor al uw voorstellen.
Het ontwerp ligt bij de Raad waar de lidstaten zullen reageren op de amendementen van het Parlement om ervoor te zorgen dat de richtsnoeren inzake stabiliteit voor het SAP worden vastgesteld voor de periode 2005-2015.
Wat is de reden voor de Commissie om geen belangrijke wijzigingen in te voeren? Na een jaar functioneren is het te vroeg voor definitieve observaties, maar dit is iets waar we ongetwijfeld op terugkomen.
Wat betreft de vragen van de heren Kaczmarek en Audy: de uiteindelijke doelstellingen van het stelsel zijn inderdaad onderwijs en de uitroeiing van armoede. Tegelijkertijd verstrekt de EU een stimulans voor duurzame ontwikkeling, goed bestuur en mensenrechten, evenals normen voor arbeid en kinderarbeid in het bijzonder.
Wat betreft hulp: de SAP-tariefpreferenties bieden aan de ontwikkelde landen toegang tot de markt. Hulpprogramma's vallen onder de gemeenschappelijke strategie van de hulp voor handel die naast andere doelstellingen ontwikkelingslanden in staat stelt profijt te trekken van het SAP.
Mevrouw Mann en de heer Fjellner noemden Sri Lanka. Op dit moment plukt Sri Lanka de voordelen van het SAP+. Er zijn geen indicaties dat het land in de toekomst geen gebruik meer zal maken van de SAP-regelingen. De situatie van elk land wordt zorgvuldig en transparant onderzocht volgens de bepalingen van de verordeningen. Er werd gevraagd of de toewijzing op basis van het SAP+-stelsel frequenter dan eens in de drie jaar kan plaatsvinden. Ik kwam hier al even op, dus laten we afspreken dat we er flexibel mee omgaan en dat we niet kijken op een jaar.
Mevrouw Mann vroeg op welke wijze de toepassing van het SAP+ wordt beoordeeld. Het toezicht op en de evaluatie van de naleving van de eisen van geschiktheid van de SAP+-regeling worden gebaseerd op de bevindingen van de toezichtsmechanismen die zijn vastgesteld onder auspiciën van de betrokken organisaties, zoals de VN en de ILO en andere agentschappen, maar ook op het monetaire mechanisme die in de afspraken zelf zijn vastgelegd en door deze agentschappen zijn bekendgemaakt. Dit alles draagt bij aan een ondubbelzinnig en onpartijdig evaluatieproces.
Ik wil graag de vraag beantwoorden van de heer Arif over de houding van de Commissie ten opzichte van SAP+-begunstigde landen op het punt van de tenuitvoerlegging van de verdragen over mensenrechten en aanverwante normen. Ik kan u verzekeren dat de Commissie nauwgezet de ontwikkelingen volgt van de huidige SAP+-begunstigden in verband met hun naleving van de voor de SAP+ relevante internationale verdragen.
Ik noem slechts het voorbeeld van El Salvador (dat zoals u weet een SAP+-begunstigd land is), ten aanzien waarvan de Commissie na consultatie van EU-lidstaten recent een onderzoek heeft geopend naar de naleving van de SAP+-verplichtingen. Ik kan u verzekeren dat de adequate tenuitvoerlegging van de EU-handelsregelingen een van de prioriteiten van de Commissie is. We besteden veel aandacht aan de naleving door de SAP+-begunstigden. Deze kwesties worden geregeld aan de orde gesteld in onze bilaterale contacten met deze landen.
Wat betreft de nieuwe SAP-regels betreffende de oorsprong en de wijze waarop deze bijdragen aan de doelstelling van het SAP. Deze worden momenteel besproken in de context van een algemene brede herziening van de oorsprongsregels. Het directoraat-generaal van de Belastingen en douane-unie is chef de file, dus dat heeft betrekking op mijn collega de heer Kovács. Het doel is deze regels meer "ontwikkelingsvriendelijk” te maken en dat proces vindt plaats met consultatie van de ontwikkelingslanden.
Het laatste punt betreft schoenen in Vietnam, een van de genoemde voorbeelden. De uitsluiting - of graduatie, want het is billijk om dat woord voor de Vietnamese producten te gebruiken die onder sectie XII vallen (ik spreek nu over het "schoeisel” uit de gecombineerde nomenclatuur van de voordelen van de voorgestelde SAP-verordening voor de jaren 2009-2011) - krijgt de volledige aandacht van alle betrokken diensten van de Commissie. De Commissie staat ook in nauw contact met Vietnam over deze kwestie om alle noodzakelijke bijstand en expertise te verstrekken.
Wat betreft de graduatie van Vietnam met betrekking tot sectie XII, dit is het gevolg van de technische en objectieve toepassing van de SAP-voorwaarden. Het weerspiegelt het feit dat Vietnamese export van deze producten concurrerender zijn op de communautaire markt. Bovendien heeft Vietnam met succes in zijn exportbasis meer diversiteit aangebracht. Dat is een positieve zaak en het betekent dat schoeisel niet langer zo dominant is. Dat is een ander, belangrijk teken van een groter concurrentievermogen. Het voorstel van de Commissie voor de graduatie van Vietnam is gebaseerd op uitgebreide doelstellingen en statistische analyses die op gelijke wijze op alle SAP+-begunstigden worden toegepast.
Helmuth Markov
Mijnheer de Voorzitter, we kunnen zeggen dat er een belangrijke overeenstemming in dit Huis bestaat over het feit dat het SAP+-stelsel een buitengewoon positieve zaak is. Ik zou echter de Commissie of de heer Mandelson, die hier niet is, hebben willen vragen hoe hij feitelijk druk heeft uitgeoefend op bijvoorbeeld de Andeslanden, twee landen die heel graag preferenties willen behouden om vrijhandelsovereenkomsten af te sluiten als deel van partnerschaps- en associatieovereenkomsten. Ecuador en Bolivia willen deze SAP+ behouden. We zullen dan erbij betrokken kunnen blijven. Het zal ze inderdaad ergens brengen.
De tweede vraag is of we al dan niet moeten overwegen om het SAP+- stelsel verder te ontwikkelen tot een SAP++-stelsel. De uitdagingen die voor ons liggen, zijn helemaal nieuw. We hebben klimaatverandering, we hebben stijgende voedselprijzen. We moeten misschien overwegen om nieuwe paragrafen in te voeren en nieuwe beoordelingsnormen. Ik ben heel blij, commissaris, dat u enkele duidelijke verklaringen over Sri Lanka hebt afgelegd, omdat dit een van de zorgen van mijn commissie was. Mevrouw Mann heeft dit opnieuw met vastberadenheid verwoord.
Tot slot, mijn dank aan allen met ik moest werken. We hebben goed samengewerkt. Ik vind dat we een stapje verder zijn en dat SAP+-stelsel heel waardevol is en een noodzakelijk onderdeel vormt van de handelsovereenkomst van de Europese Unie. Ik vind ook dat we ons niet altijd uitsluitend hoeven te concentreren op de vrijhandelsovereenkomsten..
De voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen plaats..
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Rovana Plumb  
Het SAP-stelsel (Stelsel van Algemene Preferenties) vormt sinds zijn instelling een van de belangrijkste instrumenten van het handels- en ontwikkelingsbeleid van de EU. De belangrijkste doelstelling van het EU- en SAP-ontwikkelingsbeleid is het bijdragen aan de uitroeiing van de armoede, aan de bevordering van duurzame ontwikkeling en aan een goed bestuur. Deze beginselen worden erkend door internationale verdragen en instrumenten, zoals de Millenniumverklaring, de Verklaring van Rio de Janeiro (1992) en de Verklaring van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) van 1998.
Vanaf de inwerkingtreding van het SAP-stelsel in 1971 stimuleert de EU de internationale handel met de ontwikkelingslanden en de minst ontwikkelde landen door hun de nodige technische ondersteuning te bieden bij de naleving van de internationale verdragen en de opstelling van het noodzakelijke institutionele en regelgevende kader om profijt te trekken van de internationale handel en het SAP-stelsel. Tegelijkertijd kan de EC na deugdelijke kennisgeving en na kennisgeving aan het EP bij wijze van sanctie tijdelijk de preferenties intrekken van die landen die handelen in strijd met de toelatingscriteria van de lijst van begunstigde landen.
Het verslag onderstreept het belang van de openbare raadplegingsprocedure, de betrokkenheid van de beoogde begunstigden en de versterking van de democratische controle van het EP.
Omdat zowel het SAP-stelsel als de lijst van begunstigde landen elke drie jaar worden herzien, wordt de Raad gevraagd om zijn oordeel daarover niet op te schorten zodat deze door het EP kunnen worden goedgekeurd en daarmee hiaten in de internationale handel worden voorkomen.
Ik feliciteer de rapporteur.
