Voortgangsverslag 2006 betreffende Kroatië (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van de heer Swoboda, namens de Commissie buitenlandse zaken, over het voortgangsverslag 2006 betreffende Kroatië.
Hannes Swoboda 
rapporteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, om te beginnen wil ik mijn collega's van met name de Commissie buitenlandse zaken bedanken voor de werkelijk zeer goede en vruchtbare samenwerking.
Tevens wil ik alle Kroatische vertegenwoordigers bedanken die het hunne ertoe hebben bijgedragen om het pad te effenen voor de toetreding van hun land tot de Europese Unie. Ik noem de ambassadeur bij de Europese Unie, het hoofd van de onderhandelingen, de minister van Buitenlandse Zaken, en vooral minister-president Sanader, die in de laatste jaren van zijn ambtsperiode zeer veel werk heeft verzet om de onderhandelingen op gang te houden. Mijn dank gaat echter ook naar de vroegere minister-president Račan, een persoonlijke vriend van mij, die helaas zeer ernstig ziek is. Hij is begonnen met de voorbereidingen voor de toetreding van Kroatië tot de Europese Unie. Al deze mensen zijn niet alleen Kroatische maar Europese persoonlijkheden, omdat zij het pad effenen voor toetreding van heel de regio Zuidoost-Europa tot de Europese Unie, zodra aan de relevante criteria is voldaan.
Sommigen hebben mij gevraagd of ik niet te vriendelijk ben tegen Kroatië. Ik heb inderdaad een zeer sterke emotionele band met dit land, maar ik verlies al wat voor kritiek vatbaar is en nog opgelost moet worden, niet uit het oog. Daarom ben ik tegen het voorstel om sommige punten van kritiek gewoon uit dit verslag te schrappen. Laten we eerlijk zijn tegen Kroatië. Wij bewijzen het land geen dienst als wij de zaken met de mantel der liefde bedekken, maar wel als wij de aandacht vestigen op de nog openstaande kwesties.
Hoewel reeds veel in gang is gezet, moeten er nog veel hervormingen plaatsvinden, en ik denk hierbij niet alleen aan de rechtspraak, maar ook aan economische hervormingen. Ik hoop dat deze hervormingen, ondanks de verkiezingen die vandaag worden gehouden, zullen doorgaan. Het verheugt mij dat Kroatië samenwerkt met het Internationaal Strafhof in Den Haag. Dit was een grote stap vooruit, en hoewel ik graag zou zien dat buurland Servië hetzelfde deed, moeten wij de komende tijd toch doorgaan met deze werkzaamheden.
Een andere kwestie die wij nog moeten regelen, is de terugkeer van vluchtelingen. Als we bedenken dat nog steeds dorpen verstoken zijn van water of stroom, begrijpen wij dat het voor vluchtelingen niet bepaald aantrekkelijk is om naar huis terug te keren. Hiervoor moet derhalve nog heel veel worden gedaan.
Er zijn nog steeds grensproblemen. Het is niet verwonderlijk dat de grenzen na het uiteenvallen van Joegoslavië niet voor 100 procent vastliggen. Het verdient de voorkeur deze problemen op te lossen via een bilaterale aanpak. Met andere woorden, Kroatië moet met ieder van zijn buurlanden een oplossing zien te vinden. Als de zaken echter niet op deze wijze met elk van de landen geregeld kunnen worden, zou men de hulp moeten inroepen van derden om te bemiddelen, te arbitreren en om de kwesties op een Europese wijze op te lossen, dat wil zeggen zonder een principiële strijd te laten ontstaan, en de zaken op een praktische, economische en politieke wijze te benaderen.
Ik heb er in mijn verslag bewust op gewezen dat Kroatië alles in het werk moet stellen om de onderhandelingen uiterlijk in 2008 af te sluiten, zodat dit Parlement nog voor de verkiezingen voor het Europees Parlement in juni 2009 zijn principiële instemming kan verlenen. Ik twijfel er niet aan dat de vraag of wij dit werkelijk met overtuiging kunnen doen, in de eerste plaats door Kroatië zelf beantwoord moet worden.
De Kroatische politici van zowel de regering als de oppositie weten dat het steeds moeilijker wordt om instemming te krijgen voor uitbreiding met nieuwe lidstaten, omdat er sprake is van een bepaalde "uitbreidingsmoeheid”. Wij moeten echter eerlijk en oprecht zijn, omdat wij in het kader van het proces van Thessaloniki hebben gesteld dat landen die voldoen aan de criteria van Kopenhagen en samenwerken met het Internationaal Strafhof, recht hebben op lidmaatschap. Het lidmaatschap van Kroatië zou het juiste signaal kunnen zijn voor de andere landen, niet het signaal dat zij automatisch of gemakkelijk lid kunnen worden maar wel het signaal dat een land kan toetreden tot de Europese Unie als het zijn huiswerk doet. Niemand van ons kan er belang bij hebben in deze regio een zwart gat te creëren.
Wij staan vierkant achter de gedachte dat ook de Europese Unie haar huiswerk moet doen en de noodzakelijke institutionele hervormingen in gang moet zetten om het grondwettelijke proces af te sluiten. Ik kan slechts herhalen wat de heer Schulz tegen mevrouw Merkel heeft gezegd tijdens zijn laatste toespraak in Brussel, namelijk dat de Raad en de Commissie alles moeten doen wat in hun vermogen ligt om dit proces tegelijk met, en parallel aan de onderhandelingen met Kroatië af te sluiten, zodat wij Kroatië in staat stellen lid te worden van de Europese Unie en niet de deur voor zijn neus dichtslaan. Wij mogen niet doen alsof de uitdieping van de Europese Unie en de hervorming van haar instellingen overbodig zijn. Alles moet hand in hand gaan, zodat wij Kroatië als een nieuwe lidstaat van een versterkte Europese Unie welkom kunnen heten.
(Applaus)
Günter Gloser
fungerend voorzitter van de Raad. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, namens het Duitse voorzitterschap van de Raad wil ik u, en met name de heer Swoboda, bedanken voor de evenwichtige ontwerpresolutie van het Parlement over het laatste voortgangsverslag van de Commissie betreffende Kroatië. Ik vind - zoals u ook in uw opmerkingen naar voren bracht - dat in dit ontwerp de licht- en schaduwpunten net zo duidelijk uit elkaar worden gehouden als in het voortgangsverslag van de Commissie zelf. Bovendien wordt een expliciet politiek standpunt ingenomen, met name ten aanzien van de stand van zaken betreffende de politieke criteria van Kopenhagen, en dat juich ik toe.
Het Europees Parlement doet belangrijk werk in het kader van het uitbreidingsproces. Uw actieve en kritische begeleiding hiervan levert zonder meer een bijdrage aan de transparantie van het uitbreidingsproces, maar ook aan de totstandkoming van een groter draagvlak onder de Europese burgers. Wij weten dat zij af en toe kritiek uiten, bijvoorbeeld op het tempo van de uitbreiding, maar het is belangrijk dat het Europees Parlement dit proces begeleidt.
Het verheugt mij dat de opvattingen van uw Parlement en van de Raad op dit gebied grotendeels overeenkomen. Dit is namelijk van groot belang voor de voortzetting van het uitbreidingsproces, zoals bedoeld in de conclusies van de Europese Raad. Zoals u reeds hebt vermeld, vervult de Gemengde Parlementaire Commissie van het Europees Parlement en de Kroatische Sabor een eminente rol bij het door middel van dialoog overbrengen van ideeën.
Kroatië blijft grote vooruitgang boeken op zijn weg naar de EU, en er zit schot in de toetredingsonderhandelingen. Maar het spreekt vanzelf dat de voortgang van de gesprekken afhankelijk blijft van de snelheid waarmee Kroatië voldoet aan de eisen die voortvloeien uit de screening en de onderhandelingen.
De Commissie stelt in haar voortgangsverslag van 8 november 2006 vast dat Kroatië ondanks alle vooruitgang nog steeds veel werk voor de boeg heeft en zijn inspanningen op sommige gebieden moet bespoedigen. De heer Swoboda heeft gezegd dat dit met name geldt voor de hervorming van de rechtspraak en het openbaar bestuur, voor de bestrijding van corruptie en voor massale ondersteuning van de economische hervormingen. Ik wil kort ingaan op enkele punten.
Wij zien dat bij de hervorming van de rechtspraak weliswaar sprake is van vooruitgang, maar dat een aantal problemen nog opgelost moet worden. Ik wil onderstrepen dat de opbouw van een onafhankelijke, onpartijdige, betrouwbare, transparante en doelmatige rechtspraak van primordiaal belang is en tevens een eerste vereiste is voor de versterking van de rechtsstaat en voor de correcte toepassing van het communautair acquis. Vooruitgang op dit gebied is belangrijk om uiteindelijk te kunnen beoordelen of Kroatië klaar is voor lidmaatschap van de EU.
Hetzelfde geldt voor de corruptie, die nog steeds een ernstig probleem vormt. Wij eisen nadrukkelijk grotere inspanningen om corruptie te voorkomen, op te sporen en effectief te bestrijden.
Een professioneel, verantwoordelijk, transparant en onafhankelijk openbaar bestuur vormt de essentiële basis voor een succesvolle toepassing van het acquis. Dit is bovendien van zeer groot belang voor de burgers, en uiteindelijk ook voor de investeerders die het land zo nodig heeft. Die les hebben wij kunnen trekken uit onze ervaringen met vorige toetredingen.
Daarom moet Kroatië blijven streven naar goede betrekkingen met zijn buurlanden en daarom roepen wij het land ook nadrukkelijk op zich meer in te spannen voor een definitieve oplossing van alle nog niet opgehelderde bilaterale kwesties met zijn buurlanden, met name grenskwesties. Die oplossingen moeten voor beide partijen acceptabel zijn.
Wat de economische criteria betreft, verheugt het ons dat er een algemene consensus is bereikt over de belangrijkste onderdelen van het economisch beleid, en dat er sprake is van positieve indicatoren, zoals lage inflatie, stabiele wisselkoersen en snellere groei. Kroatië zal waarschijnlijk op middellange termijn opgewassen zijn tegen de concurrentiedruk en de marktmechanismen in de EU. Het land moet dan echter wel zijn hervormingsprogramma's op een vastberaden wijze verwezenlijken en de nog aanwezige zwakke punten uit de weg ruimen. In dit verband hebben wij Kroatië opgeroepen het tempo van de structurele hervormingen, inclusief de herstructurering van het bedrijfsleven, op te voeren.
Tot slot stellen wij met tevredenheid vast dat Kroatië beter in staat is het acquis om te zetten. Op de meeste gebieden is vooruitgang geboekt, maar bij de harmonisatie van de wetgeving en bij de bestuurscapaciteiten zijn nog steeds vastberaden inspanningen absoluut noodzakelijk. Op vele gebieden zijn zelfs de doelstellingen op korte termijn van het toetredingspartnerschap nog niet verwezenlijkt.
Daarom juichen wij het zeer toe dat Kroatië onlangs een nationaal programma heeft aangenomen voor zijn opneming in de Europese Unie. Dit is een geactualiseerde reactie van Kroatië op de aanbevelingen in het kader van het toetredingspartnerschap. Wij zien de uitvoering van dit programma vol verwachting tegemoet.
Tot slot wil ik u nogmaals hartelijk bedanken voor uw medewerking op het gebied van de uitbreiding. De bedachtzame houding van het Europees Parlement levert een duurzame bijdrage aan een weldoordacht uitbreidingsbeleid. Ik verheug mij erop onze samenwerking ook in de toekomst te mogen voortzetten. Er zijn immers nog enkele projecten die wij samen tot een goed einde moeten brengen.
Vladimír Špidla
lid van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is blij met het verslag van de heer Swoboda over Kroatië. Dit is een evenwichtig verslag, een verslag waarin de belangrijkste uitdagingen op met name politiek gebied worden behandeld waaraan Kroatië op weg naar toetreding tot de Europese Unie het hoofd moet bieden. Ik ben ervan overtuigd dat het Europees Parlement met de aanneming van de resolutie in dit verslag op belangrijke wijze zal bijdragen aan het uitbreidingproces met Kroatië.
De toetredingsonderhandelingen met Kroatië zijn goed van start gegaan. De screening is in oktober met succes afgesloten en heeft ons een overzicht gegeven van de mate waarin het acquis is overgenomen en van de vraagstukken waarvoor extra inspanningen nodig zijn. Het tempo waarmee Kroatië op de weg van toetreding zal vorderen, hangt in grote mate af van zijn vermogen om aan alle noodzakelijke criteria te voldoen. Dat is geen gemakkelijke taak. Kroatië moet zijn wetgeving aanpassen aan talloze regelgevingen van de Europese Unie en moet toezien op de uitvoering en de naleving daarvan. Ook moet het zijn inspanningen in het kader van de politieke en economische criteria voortzetten.
Van de drieëndertig hoofdstukken zijn er momenteel zes geopend. Voor twee van deze zes hoofdstukken zijn de onderhandelingen voorlopig afgesloten. Voor negen hoofdstukken zijn de doelstellingen vastgesteld die moeten worden bereikt voordat de onderhandelingen in sectoren als het mededingingsbeleid, overheidsopdrachten en vrij verkeer van kapitaal geopend kunnen worden. Bij talrijke andere hoofdstukken zijn de Europese Unie en Kroatië bezig met de voorbereiding van hun onderhandelingspositie. Wij hopen nog tijdens Duits voorzitterschap onderhandelingen te kunnen openen over andere hoofdstukken.
Algemeen gesproken beschikt Kroatië over een solide basis voor verdere vorderingen. Toch is er nog heel wat werk aan de winkel, met name met betrekking tot de politieke en economische criteria, waar zich nog steeds moeilijkheden voordoen. Ons inziens is het met name urgent dat Kroatië zijn inspanningen op het gebied van de hervorming van de rechtspraak, het openbaar bestuur en de strijd tegen corruptie voortzet en daar concrete resultaten boekt.
Kroatië is begonnen met de uitvoering van zijn strategie voor de justitiële hervorming, en er zijn al eerste resultaten. Dat is een positief punt. De rechtspraak in Kroatië laat echter - zoals ook de heer Swoboda terecht in zijn verslag zegt - nog veel te wensen over en moet in velerlei opzicht worden verbeterd. Er is een grote achterstand in de rechtspraak. De procedures zijn veel te langzaam en er moet toezicht worden uitgeoefend op de goede uitvoering van de gerechtelijke beslissingen, evenals op de versterking van de onafhankelijkheid en het professionalisme van rechters. De regering moet eveneens een plan presenteren voor de stroomlijning van de organisatie van de rechtspraak. Ook de procesvoering in geval van oorlogsmisdaden moet worden verbeterd. Corruptie is en blijft een zorgwekkend probleem. Er zijn bepaalde maatregelen genomen in het kader van het programma voor de bestrijding van corruptie, maar de uitvoering daarvan is nog maar pas begonnen.
Het is noodzakelijk het programma geheel ten uitvoer te leggen. Ook moet er een sterke politieke wil zijn om de inspanningen op te voeren. Door de talrijke zwakke plekken in de overheidsadministratie wordt de strijd tegen corruptie er niet gemakkelijker op. Het is hoognodig dat Kroatië meer vaart zet achter het hervormingsproces op dit gebied. Kroatië gaat de goede kant uit wat de minderheidsrechten betreft, maar het heeft nog enkele bijzondere uitdagingen voor de boeg, met name met betrekking tot de terugkeer van vluchtelingen. Daarbij doen zich nog steeds onopgeloste problemen voor. Ik denk vooral aan het toewijzen van huizen aan de vluchtelingen die voor hun vertrek uit Kroatië woonrechten en huurrechten hadden.
In het verslag wordt terecht de positieve invloed genoemd die Kroatië in de regio uitoefent, met name in zijn hoedanigheid van voorzitter van het samenwerkingsproces in Zuidoost-Europa. Toch staat in het verslag dat Kroatië aangemoedigd moet worden in zijn inspanningen voor goede nabuurbetrekkingen en met name meer vaart moet zetten achter de werkzaamheden voor de oplossing van de nog hangende bilaterale problemen en vooral de problemen in verband met de grensafbakening.
Wat de economische criteria betreft is over het geheel genomen tevredenstellende vooruitgang geboekt. Kroatië mag worden beschouwd als een land met een functionerende markteconomie. Het is evenwel in zijn eigen belang dat het vooruitgang blijft boeken in de richting van een open en concurrentiekrachtige economie, omdat het te zijner tijd opgewassen moet zijn tegen de concurrentiedruk vanuit de Europese Unie. Het moet zijn economische hervormingen voortzetten en een aantal moeilijke beslissingen nemen, met name met betrekking tot de industriële herstructurering in met name de staalsector en de scheepsbouw.
De vooruitgang in de onderhandelingen is afhankelijk van Kroatië. Alleen de toekomst kan uitwijzen of dit land klaar is voor toetreding. Het standpunt van de Commissie is dat geen streefdatum voor toetreding moet worden vastgesteld zolang de toetredingsonderhandelingen niet in een afrondingsfase komen. Kroatië heeft nog heel veel werk voor de boeg. De vorderingen in de onderhandelingen zullen afhankelijk zijn van het vermogen van het land om aan de toetredingsvereisten te voldoen. De Commissie zal alles in het werk stellen om Kroatië te helpen bij het bereiken van dit doel.
Bernd Posselt
namens de PPE-DE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, indien er historische gerechtigheid was geweest, zouden de Kroaten - een Europees volk - nu tot de oprichters van de Europese Unie hebben behoord, maar het communisme en de Unie van de Zuid-Slaven hebben dit verhinderd. Indien er historische gerechtigheid was geweest, zou Kroatië in ieder geval drie jaar geleden zijn toegetreden tot de Europese Unie, samen met Hongarije, Slovenië, de Tsjechische Republiek en andere landen, waarmee het een geschiedenis en een cultuur deelde en waarmee het altijd verenigd is geweest. Dat is echter niet gebeurd omdat een derde van het land jarenlang bezet is geweest door een buurland.
Nu is Kroatië eindelijk op weg naar de Europese Unie, en wij dienen bij te dragen aan de historische gerechtigheid door dit land in staat te stellen voor het einde van dit decennium toe te treden. Het is namelijk het enige Europese land dat kan toetreden, en daartoe ook in staat moet worden gesteld. Dit betekent niet dat wij blind zijn voor de zaken waarop kritiek uitgeoefend moet worden. Wij moeten die punten van kritiek aan de orde stellen, en ik wil de heer Swoboda bedanken voor de goede samenwerking.
Commissaris, wij moeten alles doen wat in ons vermogen ligt om te voorkomen dat Kroatië kunstmatige hindernissen op zijn weg vindt, hindernissen waarmee andere kandidaat-lidstaten niet te kampen hadden. Wij moeten duidelijk inzien dat we op Kroatië niet onze, sinds de laatste uitbreiding ontstane frustraties mogen afreageren. We mogen Kroatië niet op een hoop gooien met de rest van Zuidoost-Europa, en ook niet met Turkije. Het staat buiten kijf dat dit land ondanks bepaalde gebreken in menig opzicht meer vooruitgang heeft geboekt bij de voorbereiding op zijn toetreding dan menige lidstaat. Daarom moeten wij orde op zaken stellen in ons eigen huis en de Europese Unie in staat stellen Kroatië zonder uitstel welkom te heten.
Ik wil duidelijk stellen dat het niet aan twijfel onderhevig is dat Kroatië - met zijn viereneenhalf miljoen inwoners en gezien de stand van zaken bij de voorbereidingen op de toetreding - niet buitensporig veel zal eisen van de opnamecapaciteit van de Europese Unie. Integendeel, het zal een belangrijke stabiliserende factor zijn in een door problemen geteisterde regio, en de Europese Unie sterker zal maken.
Jan Marinus Wiersma
namens de PSE-Fractie. - Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mijn geachte collega en vriend, rapporteur Swoboda, bedanken voor het werk dat hij geleverd heeft en hem complimenteren met zijn verslag. Uit het verslag blijkt dat de rapporteur de ontwikkelingen in kandidaat-lidstaat Kroatië nauwgezet volgt. Kroatië heeft grote vooruitgang geboekt en belangrijke stappen genomen op weg naar de EU, hetgeen terecht wordt benadrukt in het voorliggende verslag. Tegelijkertijd is de rapporteur eerlijk en open over wat er nog moet gebeuren en over de hervormingen die wij van de Kroatische regering in de komende periode verwachten.
Mijn fractie houdt vast aan het Europees perspectief van de landen van de Westelijke Balkan en ondersteunt nogmaals en met nadruk de kandidatuur van Kroatië volmondig. Over de toezeggingen van de Europese Raad en de vraag of Kroatië lid kan worden van de Europese Unie, bestaan bij mijn fractie dan ook geen twijfels. Daarbij zij wel aangetekend dat wij uitgaan van de toetredingscriteria en de hernieuwde uitbreidingsstrategie, waarover we in dit Parlement afgelopen december vergaande consensus hebben bereikt en die ook door de Commissie en de Raad gedragen worden. Dat betekent allerminst dat voor Kroatië andere criteria gelden dan voor eerdere kandidaten. Het betekent wel dat we van de Kroatische regering verwachten dat ze doorwerkt op de basis die voor een belangrijk deel is gelegd door de vorige regering onder leiding van premier Racan.
Dan rest ons een laatste gezamenlijke uitdaging: de synchronisatie van de road maps voor de afronding van de onderhandelingen met Kroatië enerzijds en die voor de noodzakelijke institutionele hervormingen binnen de EU anderzijds. We kunnen geen van beide processen forceren, maar aangezien het ook op dat vlak het streven is om medio 2009 een oplossing op zijn plaats te hebben, als het gaat om de toekomst van de grondwet, zien wij, mijn fractie en ik, geen onoverkomelijke obstakels om het toetredingsproces van Kroatië zonder onnodige vertraging af te ronden.
István Szent-Iványi
Kroatië verdient erkenning voor de resultaten die het land de afgelopen jaren heeft behaald. De interne hervormingen zijn begonnen, de harmonisatie van de wetgeving verloopt voorspoedig en het Internationaal Strafhof voor voormalig Joegoslavië kan rekenen op volledige medewerking. Maar Kroatië heeft nog veel te doen alvorens het lidstaat kan worden. We staan pas aan het begin van de bestuurlijke hervormingen. Bij de hervormingen van het justitiële apparaat zijn al belangrijke stappen gezet, maar er is er meer nodig. De strijd tegen de corruptie heeft tot nog toe weinig resultaat opgeleverd, de terugkeer van vluchtelingen moet in grotere mate worden gesteund dan nu het geval is, en ook op het gebied van milieubescherming is er veel te doen. Ook voor de Kroatische regering is er dus werk aan de winkel.
Het tempo van de onderhandelingen blijft achter bij eerdere verwachtingen aan beide kanten, en dit kan niet alleen Kroatië worden aangerekend. Ook wij moeten meer doen om op schema te blijven en de toekomstige toetreding van Kroatië tot de instellingen van de Europese Unie voor te bereiden. Wij achten het van belang dat Kroatië de kwesties die nog lopen met buurlanden - inclusief de grenskwesties - zo snel mogelijk oplost. Hiervoor is constructief denken en flexibiliteit nodig, niet alleen aan Kroatische zijde maar ook aan die van haar partners. Als het land hier geen resultaten kan behalen, lijkt de tussenkomst van een derde partij zinvol. Momenteel bestaat er onder de partijen overeenstemming over het EU-lidmaatschap, maar onder een groot deel van de publieke opinie heerst onzekerheid.
De regering moet meer doen om de publieke opinie te overtuigen. Kroatië staat aan de vooravond van verkiezingen en er woedt een lange verkiezingsstrijd. Die is al begonnen, en juist daarom moeten wij erop toezien dat we in gevoelige interne politieke kwesties neutraal blijven. In plaats van partij te kiezen voor een van beide kampen moeten we heel Kroatië een boodschap meegeven. Dit moet naar mijn mening een positieve boodschap zijn. Ik feliciteer Hannes Swoboda met zijn evenwichtige verslag, dat zowel ingaat op de voordelen als de problemen en Kroatië aanmoedigt om zijn inspanningen voort te zetten.
Milan Horáček
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag de heer Swoboda willen bedanken voor het verslag, dat een overzicht geeft van zowel de tekortkomingen als de vooruitgang van Kroatië op weg naar de EU.
We moeten bij het vervullen van de toetredingscriteria de kritische punten zeer precies benoemen en controleren, niet alleen met betrekking tot de hervorming van het overheidsbestuur en de economie, de strijd tegen corruptie en de hervorming van de rechtspraak, maar op alle terreinen van de wetgeving en de omzetting.
Enkele voorbeelden: democratisering betekent ook dat men in het reine komt met zijn verleden. Daarom hebben we een amendement ingediend waarin wij aandringen op een diepgaand en onpartijdig onderzoek naar nog vele onbestrafte oorlogsmisdaden tegen de menselijkheid. Er werd gerapporteerd dat verschillende niet-gouvernementele organisaties en andere activisten in het oog gehouden en geïntimideerd werden. Een levendig maatschappelijk middenveld en een actieve deelname van NGO's aan het politieke leven zijn onontbeerlijk voor een pluralistische en democratische maatschappij en moeten voor de toetreding stevig verankerd zijn. Ook seksuele minderheden worden vaak nog in het openbaar geschoffeerd en misdrijven in deze context worden niet voldoende vervolgd.
Maar ik wil ook duidelijk maken dat het land op de juiste weg is om in de nabije toekomst lid te worden van de EU, omdat het de politieke, ecologische en economische uitdagingen van de criteria van Kopenhagen aangaat. Als we Kroatië willen aanmoedigen om zich van zijn taken te kwijten en te zorgen voor de ontwikkeling van de rechtsstaat, de democratie en de mensenrechten, moeten we onze hervormingen bewust en vastbesloten omzetten, zodat we het tegen 2009 samen halen.
Pál Schmitt
(HU) Als voorzitter van de Gemengde Parlementaire Commissie EU-Kroatië, wil ik de aandacht vestigen op het feit dat Kroatië als een voorbeeld kan worden gezien voor zijn buurlanden op de Westelijke Balkan die zichzelf ook EU-lidmaatschap ten doel hebben gesteld. Juist daarom is het de plicht van het Europees Parlement om deze bondgenoot, die de Europese waarden ter harte neemt, met alle mogelijke middelen te steunen, en het land met een duidelijke, bemoedigende boodschap aan te zetten tot de uitvoering van de benodigde hervormingen.
De Parlementsleden die hebben deelgenomen aan de laatste bijeenkomst van de delegatie in de Gemengde Parlementaire Commissie in maart, hebben zich ervan kunnen vergewissen met hoeveel toewijding de Kroatische regering zich voorbereidt op de toetreding. Zij hebben vastgesteld dat er op elk gebied aanzienlijke vooruitgang is geboekt om aan de politieke, juridische en economische toetredingscriteria te kunnen voldoen. De onderhandelingen getuigen van een goede dynamiek en de delegatie heeft de ambitieuze doelstelling van Kroatië gesteund om zijn burgers deel te kunnen laten nemen aan de volgende Europese verkiezingen in 2009. Het is duidelijk merkbaar dat de regering effectieve maatregelen treft om corruptie af te schaffen en het bestuurlijke en justitiële apparaat te hervormen, en dat er belangrijke resultaten zijn geboekt in verband met de terugkeer van vluchtelingen, het garanderen van de rechten van minderheden alsmede op het gebied van regionale samenwerking.
De toetreding van Kroatië heeft al te veel vertraging opgelopen. Eerst werd als reden de haperende samenwerking met het Strafhof in Den Haag opgegeven. Momenteel beroept de EU zich op haar beperkte opnamecapaciteit en het ontbreken van de wettelijke- en verdragstechnische fundamenten. Op deze manier wordt Kroatië in onzekerheid gehouden, met als gevolg dat de populariteit van de Europese Unie onder de bevolking minimaal is. Ik ben er voorstander van dat de Kroatische regering in het kader van een nieuwe communicatiestrategie samen met de oppositie voorlichting geeft over de verwachte voordelen van toetreding. Ik stel voor dat ook de EU een consequent voorlichtingsplan uitwerkt voor de lange termijn, om het scepticisme en de onzekerheid onder de 4,5 miljoen Kroaten jegens de EU te doen afnemen.
Terugkomend op het verslag van de heer Swoboda wil ik de rapporteur feliciteren en steun betuigen aan zijn verslag. Ik hoop ook dat de door de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese democraten ingediende amendementen zullen worden aangenomen.
De Voorzitter
Veel succes met uw delegatie.
Borut Pahor
(SL) Allereerst feliciteer ik collega en rapporteur Swoboda van harte.
Tot nu toe heeft het Europees Parlement in zijn documenten Kroatië er steeds toe opgeroepen om de openstaande grenskwesties met zijn buurlanden aan de hand van bilaterale verdragen op te lossen. Toch is er niets veranderd. Waarschijnlijk is er niets veranderd omdat de Kroatische politiek de verantwoordelijkheid voor de oplossing van die openstaande grenskwesties met bilaterale verdragen niet wil of niet kan nemen, hoewel enkele buurlanden, waaronder Slovenië, er al het mogelijke aan gedaan hebben om deze verdragen tot stand te laten komen.
Daarom is het goed en juist dat rapporteur Swoboda een consensus heeft gevonden en gewag maakt van eventuele bemiddeling door derden bij alle grenskwesties en met alle landen die aan Kroatië grenzen en over het algemeen met dat land geen oplossing hebben voor grenskwesties.
Terecht hebben we de vooruitgang van Kroatië geprezen en de Europese Unie opgeroepen om alles te doen wat in haar vermogen ligt om een rechtsgrondslag uit te werken voor de toetreding van Kroatië tot de Europese Unie.
Jelko Kacin
(SL) Kroatië verdient gelukwensen voor alles waarover dit verslag het heeft. Er werd namelijk op velerlei gebied aanzienlijke vooruitgang geboekt. Zagreb moet nu bevestigen dat het vastberaden is om zijn verplichtingen te eerbiedigen met betrekking tot de hervorming van de rechtspraak, de invoering van een niet-discriminatoire markteconomie, de bescherming van de minderheden en de terugkeer van vluchtelingen en ontheemden.
De betrekkingen met onze Kroatische buur zijn goed ontwikkeld. Daarom kijk ik uit naar het moment waarop onze collega's uit Zagreb zich als waarnemers in dit halfrond bij ons kunnen voegen. Met het oog op de consolidering van de bilaterale betrekkingen steun ik evenwel amendement 23 van mijn collega uit de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa Fractie, de heer Andria. Italië en Slovenië zijn namelijk verontrust over het besluit van het Kroatische parlement van december om een beschermde ecologische en visserijzone uit te roepen. Deze eenzijdige provocatie berokkent de geloofwaardigheid van Kroatië ongetwijfeld schade en verslechtert de voor het overige goede betrekkingen in de regio. Het amendement van de heer Andria is belangrijk omdat daarin het belang wordt benadrukt van de afspraak die de drie partijen Italië, Kroatië en Slovenië, op 4 juni 2004 in Brussel hebben gemaakt.
Ik ben ook tevreden met de positieve reactie van de heer Swoboda op het initiatief om amendement 24 aan te vullen met een mondeling amendement. Op die wijze is hij erin geslaagd evenwicht te brengen in het verslag, aangezien Kroatië ook open grenskwesties heeft met Bosnië, Montenegro en Servië. En laten we niet vergeten dat ook Bosnië, Montenegro en Servië een Europese toekomst verdienen.
Alojz Peterle
(SL) Ik wil allereerst mijn waardering uitspreken voor rapporteur Hannes Swoboda en schaduwrapporteur Bernd Posselt die degelijk werk hebben verricht en de basis hebben gelegd voor de ruime steun voor dit verslag.
Tot mijn voldoening begint het verslag met de erkenning dat Kroatië goede vooruitgang heeft geboekt op verschillende gebieden. Tegelijkertijd is dit echter een realistisch en nauwkeurig verslag over de veeleisende opgaven die de kandidaat-lidstaat op weg naar toetreding nog moet uitvoeren. Onder andere wordt melding gemaakt van de openstaande vraagstukken met betrekking tot buurlanden.
Ik verwacht dat Kroatië, in de geest van dit verslag, de afspraken die voortvloeien uit reeds gesloten overeenkomsten met Slovenië en andere buurlanden, volledig zal uitvoeren en zich samen met hen zal inzetten voor de oplossing van de bilaterale kwesties en voor een goed, duurzaam nabuurschap, vooral ten behoeve van de inwoners van grensgebieden. Geen eenzijdig, maar gemeenschappelijk optreden moet goed nabuurschap tot stand brengen.
Ik ben verheugd over het streven om, zodra aan de voorwaarden is voldaan, het onderhandelingsproces zo af te sluiten dat dit Parlement nog voor de volgende Parlementsverkiezingen zijn instemming kan geven. Het project voor de vereniging van Europa moet doorgaan. Wij moeten er ons van bewust zijn hoe belangrijk en heuglijk voor Europa elke vooruitgang is die in Kroatië en in de landen van Zuidoost-Europa wordt geboekt met de uitvoering van de Europese waarden en principes en de gemeenschappelijke spelregels.
Ik ben erkentelijk voor het feit dat in het verslag de nadruk wordt gelegd op het belang van de vooruitgang van Kroatië voor alle andere landen, die dankzij de beslissingen in Thessaloniki een perspectief gekregen hebben voor volledige opneming in de Europese Unie. We moeten er ons ook van bewust zijn dat we een verslag gaan aannemen dat gaat over de vooruitgang in een van de landen die in de jaren negentig nog geteisterd werden door oorlog. Een aantal gevolgen van de oorlog kan enkel overwonnen worden door een echt engagement voor de Europese geest, hetgeen ook verzoeningsinspanningen omvat. Ook in die zin is het succes van Kroatië van belang voor de ontwikkeling in heel het gebied.
We weten dat de geschiedenis niet altijd onze bondgenoot is. Als ik echter kijk naar sommige voorgestelde aanvullingen, moet ik zeggen dat naar mijn stellige overtuiging dit verslag Kroatië - dat zich als democratisch land heeft uitgesproken heeft tegen elke vorm van totalitarisme - geen taken mag opleggen die voordien aan geen enkel ander land door westerse democratieën waren opgelegd.
(Applaus)
Pier Antonio Panzeri
- (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik ga akkoord met het hele verslag van de heer Swoboda.
Er is zeker sprake van een belangrijke kentering in de samenwerking met het Strafhof in Den Haag, maar de regering en alle politieke partijen in Kroatië moeten zich nog meer inspannen om in te werken op de publieke opinie, zodat de nationalistische oprispingen definitief ophouden.
Wij zijn voor het toekomstige lidmaatschap van Kroatië, want wij willen dat dit land zijn saamhorigheid met Europa versterkt en het waardenstelsel en het beleid van Europa overneemt. Op die manier kan het land een grotere bijdrage leveren tot de stabilisering van de Westelijke Balkan, waaraan Italië veel waarde hecht.
In die zin heeft het weinig nut om oude wonden weer open te rijten. Wij willen daarentegen een groots proces in gang zetten van waarheid en verzoening tussen alle betrokken partijen, in Kroatië en in de Balkan. Aan de wettige aanspraken van de minderheden in Kroatië - van onder meer de Italiaanse minderheid - moet volledig tegemoet worden gekomen via de eerbiediging van het internationaal recht en alle communautaire wetgevingen. Dat is overigens ook het doel van de huidige onderhandelingen. Een volledige integratie van de minderheden op alle niveaus van 's lands leven blijft een fundamenteel doel. Ook om die reden zullen wij de onderhandelingen in de gaten houden.
Annemie Neyts-Uyttebroeck
(FR) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik wil heel kort alleen het volgende zeggen. In de onderhandelingen tussen de Commissie en Kroatië mag Kroatië niet de gegijzelde worden van de perikelen in de onderhandelingen met Turkije, noch van het eventuele onvermogen van de Europese Unie om haar instellingen te hervormen alvorens dit land toetreedt.
Mijn fractie steunt Kroatië en hoopt dat het kan toetreden zodra de onderhandelingen zijn afgesloten. Mijn fractie hoopt, nogmaals, dat deze onderhandelingen in hoog tempo - wat standvastigheid niet uitsluit - worden gevoerd. Kroatië heeft er alle belang bij zich goed voor te bereiden op een zo spoedig mogelijke toetreding.
De Voorzitter
Het Parlement is de heer Gloser als vertegenwoordiger van de Raad, en de heer Špidla als vertegenwoordiger van de Commissie dankbaar voor het feit dat zij afzien van hun spreektijd aan het einde van het debat.
Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Alexander Stubb 
Ik zou mijn collega Hannes Swoboda graag willen feliciteren met zijn verslag over de voortgang die Kroatië heeft geboekt op de weg naar het EU-lidmaatschap.
Zoals gewoonlijk heb ik drie opmerkingen:
Ten eerste is uitbreiding het meest effectief extern beleid van de EU. Het EU-lidmaatschap is een stimulans en heeft buurlanden van de EU geholpen om hun maatschappijen te ontwikkelen op basis van eerbiediging van de mensenrechten, de markteconomie, de rechtsstaat en een effectief bestuur. Veel van de voormalige buurlanden zijn nu EU-lidstaten.
Ten tweede herinnert het verslag ons eraan dat Nice geen adequate grondslag is voor uitbreiding. Wij moeten ons huis op orde brengen. De verantwoordelijkheid ligt bij de Unie en niet bij de kandidaten. Het Grondwettelijk Verdrag - of welke naam het ook mag krijgen - vormt de benodigde remedie.
Ten derde hoop ik, met de recente geschiedenis in gedachten, vanuit de grond van mijn hart dat het succes van Kroatië de eerste stap betekent voor lidmaatschap van de gehele Westelijke Balkan. Dit proces vormt het hart van de EU, die zelf ook is begonnen als een project van verzoening.
Het verslag van de heer Swoboda geeft duidelijk aan dat Kroatië in politieke en economische zin aanzienlijke vooruitgang heeft geboekt. Een felicitatie aan het adres van Kroatië is daarom op zijn plaats.
