Goedkeuring van de Notulen
De Voorzitter
De Notulen van de vorige vergadering zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Vecchi
Mijnheer de Voorzitter, even over de notulen van de vergadering van gisteren, die vanochtend zijn rondgedeeld: mijn naam komt niet op de presentielijst voor. Dat is ongetwijfeld een nalatigheid mijnerzijds: ik zal wel vergeten hebben de presentielijst te tekenen, maar ik was toch echt aanwezig, zoals de diensten van het Parlement ongetwijfeld kunnen bevestigen. Wilt u ervoor zorgen dat mijn naam op de presentielijst in de notulen van gisteren wordt gezet?

Evans
Mijnheer de Voorzitter, het gaat over hetzelfde punt als dat van de heer Vecchi, mijn naam staat evenmin in de Notulen hoewel ik gisteren wel aanwezig was.

Hallam
Mijnheer de Voorzitter, tot verheldering van de Notulen. U herinnert zich wellicht dat ik gisteren onder artikel 3 een kwestie aan de orde heb gesteld over de immuniteiten en privileges van deze Vergadering. In de Notulen staat: " de Voorzitter heeft de heer Hallam voorgesteld om zich te wenden tot de voorzitter van de Belgische Kamer van Volksvertegenwoordigers om te vragen deze zaak nader te verklaren" . Voor zover ik mij herinner en zoals ook blijkt uit een document van de persdienst van het Parlement heeft de Voorzitter toegezegd zelf de noodzakelijke stappen in verband met mijn klacht te zullen ondernemen. Ik zou echt willen dat de Voorzitter de klacht ter hand neemt namens het Parlement en namens mij als lid en niet als individueel persoon.

De Voorzitter
Ik neem nota van uw opmerking, mijnheer Hallam.
(De Notulen worden goedgekeurd)

Colom i Naval
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag een opmerking maken over de agenda van vandaag.
Onder het punt van de agenda van vandaag over de vragen aan de Commissie staat een vraag die ik gesteld heb over de conformiteit van een wet van een lidstaat met de communautaire regelgeving inzake vrije concurrentie. Ondanks het feit echter dat een van de commissarissen die vanmiddag de vragen zal beantwoorden de heer Van Miert is, die verantwoordelijk is voor het mededingingsbeleid, is mijn vraag vreemd genoeg ingeschreven onder de rubriek "overige vragen" , terwijl onder de vragen die commissaris Van Miert zal beantwoorden zelfs nog vragen staan ingeschreven die later zijn ingediend dan de mijne. Ik zou willen weten wat de oorzaak is van deze vreemde situatie.

De Voorzitter
Mijnheer Colom i Naval, ik neem kennis van deze opmerking. Straks bij het Vragenuur, als de Commissie er is, kunnen we deze kwestie oplossen.

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, ik snijd hier een onderwerp aan dat eigenlijk betrekking heeft op het Reglement, maar toch moet ik het aan de orde stellen. Wanneer wij, afgevaardigden, het Bureau bepaalde kwesties voorleggen, moet het daarop reageren, of dat nu positief of negatief uitvalt.
Dat is in het volgende geval niet gebeurd: ik ben lid van de delegatie voor de betrekkingen met Kazachstan en de andere Centraal-Aziatische republieken, of liever gezegd ondervoorzitter van die delegatie. De Europese afdeling van deze delegatie heeft vóór 1 mei vergaderd en besloten van 2 tot 9 mei een reis naar dit land te maken. Toen ik hoorde dat er geen vertolking in het Grieks zou zijn, zei ik dat dit wel heel lastig was en dat ik daar toch niet voor spek en bonen bij kon gaan zitten. De voorzitter van de delegatie zei me dat deze kwestie zou worden onderzocht en dat ik antwoord zou krijgen. Een week later antwoordde hij mij dat hij niet voor vertolking kon zorgen. Toen heb ik de Voorzitter van het Parlement een brief geschreven waarin ik stelde dat het geen zin had met deze delegatie mee te gaan als ik niet met de anderen kon communiceren. Ze zeiden mij namelijk dat ik in het beste geval Grieks zou kunnen praten, dat ze naar me zouden luisteren, maar dat de besprekingen in het Russisch en het Engels zouden plaatsvinden, zodat ik er dus geen jota van zou snappen, want ik ben niet zo knap als u; u kent al deze talen immers wel. Ik heb toen wederom gezegd dat dit zo niks wordt. Tot op heden heb ik van de Voorzitter van het Parlement nog niet gehoord of mijn verzoek geaccepteerd is, en zo nee, waarom dan niet. Ondertussen is die reis natuurlijk al achter de rug.
Wilt u daarom de Voorzitter op de hoogte stellen, zodat ik eindelijk antwoord kan krijgen? Dit is weliswaar een persoonlijk onderwerp, maar in feite gaat het ons allemaal aan.

De Voorzitter
Mijnheer Ephremidis, het Bureau is bereid en ook gewend er alles aan te doen om alle collega's antwoord te geven op alle kwesties die worden aangesneden. Ik zal er uiteraard op toezien dat dit ook in uw geval gebeurt.

Urgentverklaring
von Wogau
Mijnheer de Voorzitter, zoals u zo-even hebt gezegd, heeft onze commissie haar beraadslagingen over dit verslag al afgerond en wij kunnen als Parlement met de urgentverklaring instemmen.
(Het Parlement willigt het verzoek om urgentverklaring in)

Verwelkoming
De Voorzitter
Namens het Parlement verwelkom ik de 23 winnaars van de opstelwedstrijd "Europa tegen racisme" , die op de officiële tribune hebben plaatsgenomen. De winnaars komen uit de 15 landen van de Unie; de wedstrijd is onder auspiciën van het Europees Parlement gehouden en georganiseerd door het Voorlichtingsen Documentatiecentrum in het kader van het Europees Jaar tegen racisme.
Ik heet de jongeren die deze prestatie hebben geleverd van harte welkom en wens hun een prettig verblijf in Straatsburg.

Biologische productiemethode van landbouwproducten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0156/97) van mevrouw Barthet-Mayer, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad waarbij verordening (EEG) nr. 2092/91 inzake de biologische productiemethode van landbouwproducten en aanduidingen dienaangaande op landbouwproducten en levensmiddelen wordt aangevuld met betrekking tot de dierlijke productie (COM(96)0366 - C4-0481/96-96/0205(CNS)).

Barthet-Mayer
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, waarde collega's, de biologische landbouwmethoden worden in de Europese Unie op ongeveer 1 miljoen hectare toegepast en zij vormen 1 % van de totale landbouwproductie. De aldus bebouwde oppervlakte is in tien jaar vertienvoudigd. Biologische landbouw is een realistisch - en tegenwoordig betrouwbaar - alternatief voor intensieve landbouw. Hij heeft niet dezelfde negatieve gevolgen voor het milieu en door zijn aan de bodem gebonden productiemethoden wordt overproductie bij dezelfde bebouwde oppervlakte voorkomen. Wegens deze twee voordelen moet de biologische landbouw krachtig worden bevorderd.
In verordening 2092 uit 1991 wordt de wijze van productie en in de handel brengen van zowel niet-verwerkte als verwerkte biologische plantaardige producten geregeld. Het verslag waarover wij vandaag beraadslagen heeft als doel deze regelgeving uit te breiden tot dierlijke biologische producten.
Laten we alles weer even in zijn context plaatsen: toen de Commissie in 1996 de onderhavige tekst voorstelde, was de BSE-crisis op haar hoogtepunt. Deze crisis had zich niet voorgedaan als het voedsel van de planteneters natuurlijk was geweest, dat wil zeggen uitsluitend bestaand uit gras/hooi en gewassen. Dit zou een aanzienlijke besparing op de landbouwbegroting hebben opgeleverd, die bijvoorbeeld had kunnen worden aangewend voor inkomenssteun van kleine landbouwbedrijven, milieumaatregelen in de landbouw, onderzoek, vestiging van jongeren en uittreding van landbouwers of voor de bevordering van kwaliteitsproducten voor de uitvoer. Maar het kwaad is helaas reeds geschied.
Laten we het liever hebben over de specifieke aard van de biologische productie, die verschillende eigen kenmerken vertoont. Ik zal ze de revue nog eens laten passeren. De landbouwer neemt geheel vrij en vrijwillig de beslissing op deze methode over te gaan. Het gaat om het meest uitgewerkte, sterkste en van producent tot consument best gecontroleerde kwaliteitsmerk, ook al moeten er nog verdere vorderingen worden gemaakt. Dit merk verschilt van andere kwaliteitsmerken, zoals geografische aanduidingen, beschermde oorsprongsbenamingen en specificiteitscertificering, maar vormt tegelijk een aanvulling daarvan. De vraag van de consument naar deze producten wordt steeds groter. Ten slotte gaat het ook om een duurzame productiemethode.
Wat de uitbreiding van de regelgeving tot de biologische dierlijke productie betreft konden wij gelukkig over een goede uitgangstekst van de Commissie beschikken. Die moest niettemin nu eens worden aangevuld om hem toepasbaar te maken, dan weer worden verbeterd om hem vollediger en meer toekomstgericht te maken. Ik denk dan bijvoorbeeld aan aquacultuur en nieuwe teelten, zoals slakken, kikkers, struisvogels, buffels en wild, die dus ook onder de reglementering moeten vallen.
Ik heb geprobeerd deze regeling zo algemeen te houden als nodig is om nog toepasbaar te zijn. Daarbij worden de beginselen van de biologische teelt vastgesteld, zonder al te zeer in details te treden.
Ik wenste tevens een vrij soepele verordening om bepaalde problemen bij de omzetting of overdreven eisen van biologische puriteinen zoveel mogelijk te beperken. Wat de productiewijzen en vooral de controles betreft ben ik echter streng geweest om de samenhang van deze verordening te bewaren en rekening te houden met de voorkeur waarvan de meerderheid van mijn collega's van de landbouwcommissie tijdens de gedachtewisselingen blijk had gegeven. Er wordt derhalve voorgesteld de controles nauwkeuriger te omschrijven en de productie beter controleerbaar te maken, de consumenten beter te beschermen en genetisch gemodificeerde organismen, genetische manipulatie en virale levende entstoffen te verbieden. Het gaat hier om verboden die de consument op dit specifieke gebied verlangt en die in overeenstemming zijn met de grondbeginselen van de biologische landbouw. In dit verslag wordt echter tevens rekening gehouden met de noodzaak de traditionele productiewijzen - vleesvarkens, ossen, kapoenen, ganzen en eenden - te beschermen.
Samengevat is de geamendeerde verordening strikter wat betreft de controles en de productiewijzen en tegelijkertijd soepeler om de omzetting te vergemakkelijken; zij versterkt de gemeenschappelijke aard van de regelgeving en voorkomt concurrentievervalsing tussen de lidstaten, tussen de regio's. Dankzij de consensus die over dit verslag in de landbouwcommissie werd bereikt, kon het aantal amendementen van 314 tot 100 worden teruggebracht.
Er is echter nog één probleem. De toewijzing in de begroting moet toereikend zijn, zodat de Europese Commissie zich daadwerkelijk van haar controletaak in de lidstaten kan kwijten en toezicht kan houden op het equivalentiesysteem met derde landen. De Commissie beschikt momenteel slechts over twee ambtenaren voor de uitvoering van deze taken. De in het kader van de enquêtecommissie-BSE gesignaleerde tekortkomingen mogen zich niet opnieuw voordoen in de context van de biologische landbouw. Bij gebrek aan begrotingsmiddelen zal de toepassing van de verordening niet goed worden gecontroleerd en dit zal fraude bij import in de hand werken.
Tot slot zou ik, als rapporteur, willen zeggen dat twee amendementen mij ontstemmen, aangezien zij de samenhang van een uitgebalanceerd geheel verstoren. Ik verzoek u dan ook amendement 25, waarin het woord "desinfecteermiddelen" wordt geschrapt, en amendement 85, waarin gemeenschappelijke normen op het gebied van bezettingsdichtheid in de pluimveeteelt worden geschrapt, vastberaden te verwerpen. Ik vraag u tevens mijn zojuist genoemde amendementen 101 over de begroting, 102 over de herinvoering van de "pluimveenormen" , 103 en vooral 104 over de begroting, te steunen.
Geachte commissaris, ik heb onlangs - in Oostenrijk, op uitnodiging van mijn collega mevrouw Schierhuber - getuige kunnen zijn van het werk dat daar op het gebied van biologische landbouw is verricht; ook u heeft daar een aandeel in gehad. Waarde commissaris, ik heb hoop dat u heel Europa in staat zult stellen het voorbeeld van uw land te volgen.

Tamino
Mijnheer de Voorzitter, zoals de rapporteur al heeft verteld, zijn voor de consument in Europa sinds de BSE-crisis niet alleen de kosten, maar vooral ook de kwaliteit van de producten en de productiemethoden van belang geworden. Om het vertrouwen van de consumenten te winnen moeten we hun derhalve gegarandeerde en gecertificeerde producten aanbieden. Een belangrijke stap in deze richting is een nieuwe Europese richtlijn op grond waarvan dierlijke producten die volgens biologische productiemethoden zijn vervaardigd in de gehele Europese Unie op een duidelijke en gelijkvormige manier kunnen worden gecertificeerd.
Wij vinden het dan ook jammer dat het zo lang heeft geduurd voordat de Commissie in navolging van de richtlijn over de biologische landbouw ook met een richtlijn voor de dierlijke productie is gekomen. Die had namelijk al op 1 juli 1992 moeten worden ingediend; dat werd uitgesteld naar 30 juni 1995, en uiteindelijk is ze pas op 26 juli 1996 daadwerkelijk gekomen. Enfin, nu is ze er dan en volgens ons is het een belangrijk document, ook al zijn er wijzigingen nodig die aansluiten bij wat de rapporteur reeds aangaf. Wij van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming hebben namelijk ook amendementen ingediend die voor het merendeel door de landbouwcommissie zijn overgenomen. Ik vraag daarbij vooral uw aandacht voor de amendementen waarin gesteld wordt dat de traditionele landbouw het milieu en de gezondheid van de consumenten veel schade heeft berokkend, en dat iedereen er vandaag de dag van doordrongen moet zijn - dit is een heel belangrijk amendement - dat het gehele gemeenschappelijk landbouwbeleid zich zoetjesaan op een meer ecologische plantaardige en dierlijke productie moet gaan richten. Wij denken dat de biologische landbouw het voorland van de gehele landbouw is.
Verder willen we nog noemen de amendementen die zich keren tegen de aanwezigheid van genetisch gemodificeerde organismen, welke noch in de landbouw noch in de biologische veeteelt mogen voorkomen, en alle amendementen waarin de rechten van het dier worden beschermd, in het bijzonder de niet weg te denken aspecten van hun bestaan, te weten ruimte, voeding, vervoer en slachten. Ik hoop dat deze Vergadering zich al deze onderwerpen ter harte zal nemen en dat er voor de dieren en de consumenten een prima verordening zal komen.

Fantuzzi
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Barthet-Mayer heeft haar werk serieus en met verstand van zaken gedaan. Het resultaat is een verslag dat het Commissievoorstel versterkt en verbetert, en namens het Europees Parlement een wezenlijke bijdrage aan de toepassing van deze producten levert. De Socialistische Fractie steunt en feliciteert de rapporteur dan ook van harte. De Commissie had deze voorstellen al veel eerder moeten doen. In verordening 2092/91 staat dat het oorspronkelijke deel van deze verordening op 1 juli 1992 moest worden aangevuld met de producties van dierlijke oorsprong, maar dat was misschien een beetje al te naïef en optimistisch gedacht. Zoals de collega's reeds gezegd hebben is het allang 1 juli 1992 geweest en zitten we nu in 1997; vijf jaar dus om een juridische leemte aan te vullen en een geharmoniseerd kader te scheppen voor het beschermen, erkennen en benutten van de praktijkervaringen die de boeren en diverse ondernemers in die periode op dit gebied hebben opgedaan.
Ik hoop, mijnheer de commissaris, dat de Commissie alleen wegens objectief waarneembare technische problemen zo traag is geweest, en niet omdat ze het belang van biologische en kwaliteitsproducties chronisch onderschat. Wij hebben in deze Vergadering verschillende keren uitgelegd dat het GLB, alle beginselverklaringen ten spijt, nog steeds heel weinig op kwaliteit gericht is, dat het nog steeds alleen om kwantiteit gaat, waardoor de producties noodgedwongen geïntensiveerd worden en de opbrengsten tot steeds grotere hoogten worden opgestuwd; dat zorgt voor een financieel onevenwichtige situatie en heeft negatieve gevolgen voor het milieu en de consument.
We moeten ons krachtig tegen deze richtsnoeren verzetten en we moeten niet dezelfde fout maken als in 1992 en alles wederom op de internationale verplichtingen gooien die er nu al zijn en die ons nog zullen worden opgelegd. Biologische landbouw is een vooruitstrevend en belangrijk onderdeel van een bepaalde tegenbeweging. We moeten ons zelf natuurlijk niks wijs maken: het is en blijft een klein, bijkomstig onderdeel van de Europese landbouw; het is en blijft een vrijwillige en bewuste keuze van de producent, van de boer; dit kan natuurlijk nooit bij wet worden verordonneerd. Op dit moment wordt de biologische productie evenwel steeds meer uitgebreid, en dat moet worden aangemoedigd. De rapporteur heeft het al gezegd: we doen inmiddels niet meer uitsluitend ervaringen met een plaatselijke waarde op, die bijvoorbeeld betrekking hebben op de plaatselijke markten, we ondervinden nu ervaringen over de gehele linie, algemene, allesomvattende ervaringen, waarin de georganiseerde grootschalige distributie vaak de hoofdrol speelt.
Deze verordening zal die markt een impuls geven, zal richting geven aan een productie waarin de lakens niet langer worden uitgedeeld door gegarandeerde prijzen of subsidies, maar door de vrije keuze van de consument, die bereid is een prijs te betalen mits zijn gezondheid en veiligheid worden gegarandeerd en het milieu en het platteland worden gerespecteerd. Onze fractie stemt in met dit verslag en zal het dan ook bij de stemming van vandaag ondersteunen.

Ebner
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, mede namens de Fractie van de Europese Volkspartij steun ik deze door de Commissie voorgestelde aanvulling op de al bestaande verordening en de meeste van de door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de rapporteur voorgestelde amendementen. De vleesmarkt heeft vooral door de onzekerheid van de consumenten, die een gevolg is van de BSE-crisis, door de discussies over de toestanden in de veehouderij en door de overproductie met grote problemen te kampen. De snelle verslechtering van de markt uit zich vooral in een sterke daling van het verbruik. Omdat de consument alsmaar meer belangstelling voor biologische producten - zowel wat de kwaliteit als wat het aanbod betreft - toont, zou de dierlijke productie beter aan het consumptieniveau moeten worden aangepast. Daartoe zijn een ingrijpende verandering van de kwaliteitscontrolesystemen en een nieuw beleid tot bescherming van de consument nodig.
Op lange termijn gezien, geloof ik dat de wens van de consument naar op milieuvriendelijke wijze geproduceerde levensmiddelen grote kansen voor de landbouwsector inhoudt, ook - en eigenlijk vooral - in de minder begunstigde gebieden in het zuiden. Maar het is helaas een illusie te geloven dat de hele Europese landbouw biologisch kan worden. De markt voor biologische producten is momenteel al bij al nog beperkt en de uitbreiding van dit soort producties zou moeten worden aangemoedigd via door de overheid gefinancierde programma's, in het kader waarvan de landbouwers voor welbepaalde milieupolitieke prestaties zouden worden betaald.
De overgang naar de biologische landbouw moet een vrije beslissing van de landbouwer zijn en moet, wil hij een kans op slagen hebben, stapsgewijs, met andere woorden via een vloeiende en etappegewijze overgang, plaatsvinden. Anders lopen we gevaar dat hij niet gunstig wordt onthaald en er zich een demotivatie voordoet. De lat ligt immers nu al zeer hoog, wat niet altijd even positief is.
Absoluut noodzakelijk en belangrijk is ook een definitie van de geïntegreerde landbouw om deze sector een nieuwe impuls te geven. Ik zou de commissaris willen danken omdat hij daar open voor staat. In de functies die hij vroeger in zijn eigen land, Oostenrijk, heeft bekleed, heeft hij ter zake al uitstekend werk geleverd.
Ik vind het volstrekt noodzakelijk dat wij wegen openen om biologische producten op de markt te brengen en steun geven voor de financiering daarvan, met name in minder begunstigde gebieden, vooral in het zuiden. Voorts vind ik dat er door de EU gefinancierde reclamecampagnes voor biologische producten moeten worden opgezet, en wel in het belang van de volksgezondheid, maar ook om maatregelen voor kwaliteit en tegen overproductie op gang te brengen.

Santini
Mijnheer de Voorzitter, van de ongeveer 50.000 landbouwbedrijven in Europa die als "biologisch" te boek staan, bevinden zich er 15.500 in Italië. De vier collega's die tot dusver het woord hebben gevoerd zijn dan ook allemaal Italianen, met inbegrip van de heer Ebner, die weliswaar in zijn moedertaal heeft gesproken, maar die toch Italiaans onderdaan is. Daaruit blijkt dus wel dat deze vorm van landbouw in ons land zeer veel aanzien geniet. Inmiddels is het nieuwe, het bijzondere, het experimentele er echter wel vanaf - dat moet toch gezegd worden; deze productiemethode wordt inmiddels niet alleen maar bij de plantaardige productie toegepast, ook de dierlijke productie volgt nu dezelfde filosofie, die tweeledig is: allereerst de eerbied voor de organoleptische kwaliteiten, en anderzijds de hogere opbrengst die deze vorm van landbouw garandeert.
De biologische landbouw kan inmiddels op eigen economische feiten bogen: zo kan er ook in kwetsbare en moeilijke gebieden zoals parken en onbegaanbare berggebieden worden geproduceerd; teelten en tradities die door de intensieve en wetenschappelijke landbouw uitgerangeerd zijn kunnen weer worden opgepakt; en de kosten worden binnen de perken gehouden omdat er geen behandelingen aan te pas komen en er minder arbeidskrachten nodig zijn.
Biologische landbouw houdt echter geen regelrechte terugkeer naar het verleden in, het is geen non-landbouw die als tegenhanger van de set-aside kan fungeren: het is gewoon een nieuw ontwikkelingsmodel dat onderzoek als uitgangspunt heeft, meer een culturele aangelegenheid is dan een cultuurmethode, en een schone, doorzichtige relatie met de consument aangaat. Het waardevolle resultaat is dat de cruciaalste criteria van de dierlijke producties in de verordening voor de plantaardige producties worden verwerkt. Dat is naar mijn mening de grootste verdienste van het verslag van mevrouw Barthet-Mayer - namens mijn fractie onze gelukwensen daarvoor aan haar -, en vooral de beginselen waarop het verslag zich baseert zijn zeer verdienstelijk.
Ter afronding spreken wij de hoop uit dat dit voorstel voor een verordening een duidelijk, hoopvol antwoord zal zijn op de donkere schaduwen die de tragische BSE-crisis op de agrarische wereld heeft geworpen; de BSE heeft de zoötechniek in heel Europa op de knieën gekregen, maar vooral de breekbare vertrouwensrelatie tussen producent en consument bezoedeld en wellicht onherstelbaar beschadigd.

Anttila
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik wil rapporteur Barthet-Mayer feliciteren met haar verslag. Steeds meer consumenten willen landbouwproducten en levensmiddelen die op natuurlijke wijze zijn geproduceerd. Deze groeiende vraag zorgt ervoor dat de producenten in de landbouw hun producten op geheel nieuwe markten tegen hogere prijzen kunnen afzetten. Binnen de EU wordt al jarenlang geprobeerd een beter evenwicht te vinden tussen de productie en de consumptie van landbouwproducten. Dit was ook een van de doelstellingen van de hervorming van het GLB in 1992. Een natuurlijke productiemethode die minder intensief is voor de bodem, de planten en het vee bevordert een beter evenwicht tussen het aanbod en de vraag van landbouwproducten.
De natuurlijke productiemethode heeft een aantal onbetwistbare voordelen die gebaseerd zijn op een strenge beperking van het gebruik van die soorten kunstmest en bestrijdingsmiddelen die een schadelijke invloed op het milieu hebben of sporen achterlaten op de landbouwproducten. Voor de natuurlijke landbouwproductie moeten uitgebreide, voldoende strenge gemeenschappelijke normen worden opgesteld, die nageleefd moeten worden door elke producent, verwerker of winkelier die voor deze natuurlijke producten kiest. Bij het naleven van de regelgeving wordt van elk bedrijf in de productieketen openheid van zaken, een hoogontwikkelde moraal en een ethisch ondernemerschap verlangd. De BSE-crisis heeft immers op niet mis te verstane wijze duidelijk gemaakt wat er kan gebeuren wanneer ethisch ondernemerschap en de controle worden veronachtzaamd. Tevens werd duidelijk hoe belangrijk het is om controle uit te oefenen op de naleving van de regelgeving.
De liberale fractie acht een natuurlijke en milieuvriendelijke landbouw die kan voldoen aan de groeiende vraag van de consumenten van zeer groot belang. We vinden het zeer belangrijk dat de kwaliteit van deze producten zo duidelijk mogelijk wordt aangegeven. De consumenten moeten over voldoende informatie beschikken om een gemotiveerde keuze te kunnen maken. De herkomst van het product, de productiewijze en het verwerkingsproces moeten altijd aan de consument worden duidelijk gemaakt.
Het verslag is als gevolg van het grote aantal stemmingen in de commissie voor een deel tegenstrijdig en onlogisch. Ik had echt gehoopt dat we er langer samen aan hadden kunnen werken om een consistenter verslag te verkrijgen. In het verslag zijn voor sommige onderwerpen afzonderlijke bepalingen te vinden, terwijl concrete maatregelen elders schitteren door afwezigheid. In het verslag wordt teveel vertrouwd op deels bovennatuurlijke behandelingsmethodes, zoals homeopathie en fytotherapie. Het verslag bevat volgens onze fractie teveel uitzonderingsbepalingen, die de milieuvriendelijkheid en de natuurlijkheid van de productie teveel verlagen en zo de geloofwaardigheid van de natuurlijke productie aantasten. In Finland bijvoorbeeld, waar de voorwaarden voor een natuurlijke productie uitstekend zijn, wordt van producenten die overgaan op natuurlijke productie een overgangsperiode van 3 jaar geëist, terwijl in het verslag een periode van 12 maanden voldoende wordt geacht. In sommige gevallen zou het zelfs toegestaan zijn om op intensieve wijze verbouwd voer te gebruiken. Voor een werkelijk natuurlijke productie vind ik dat dergelijke uitzonderingen niet toegestaan mogen worden. In de werkelijk natuurlijke landbouw moet ook de productie van veevoer geschieden op het bedrijf zelf, aangezien voer dat elders wordt geproduceerd weer een risico vormt.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, zou ik nog even een paar vertaalfouten willen noemen. In de Finse vertaling wordt gesproken over afvalwater en afvalstoffen, terwijl het gaat om mest en gier, afkomstig van vee.

De Voorzitter
Mevrouw Antilla, omdat dit een van uw eerste interventies in het Parlement was wilde ik u niet onderbreken. Maar ik verzoek u wel zich in de toekomst aan de tijd te houden, want anders brengt u het Bureau in een lastig parket.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat u ook begrip hebt voor de veelpraters, want wie veel te zeggen heeft, heeft ook veel tijd nodig. Het is belangrijk dat wij vandaag eindelijk over de verordening inzake de biologische landbouw met betrekking tot de dierlijke productie spreken. Gelukkig staat men in de praktijk al verder dan in de politiek. Hier worden geen voorschriften gemaakt, maar wordt achter ontwikkelingen aangehold. Mijnheer Fischler, u en uw land kunnen wij feliciteren, want bij u is al 10 % van de bedrijven op de biologische landbouw overgeschakeld en hebben velen nog de bedoeling het te doen. In uw land kan men al zeggen dat de biologische landbouw geen niche meer is, maar op weg is "normale landbouw" te worden. Daaraan zie je waarheen een ontwikkeling, die wij eigenlijk allen zouden moeten toejuichen, met politieke steun kan leiden.
Ook de milieuverenigingen hebben onderzoek gedaan, want het is tot dusver niet zonder onderzoek gegaan, en er heeft zich in de praktijk een ontwikkeling voorgedaan bij de consument, die duidelijk belangstelling heeft voor dit probleem, en ook het koopgedrag richt zich, zij het aarzelend, meer en meer op deze producten. Dit is de meest consequente vorm van milieubescherming, alsook de meest consequente vorm van consumentenbescherming. Wij hebben dan ook gevraagd artikel 101 als rechtsgrondslag te nemen, wat niet meer dan consequent is en wat u hopelijk ook accepteert. Wij zullen deze zaak morgen in de juridische commissie onderzoeken en er vervolgens over stemmen. Mocht deze rechtsgrondslag het niet halen, dan zullen wij over de amendementen moeten spreken.
Zoals u weet, wordt gentechnologie afgewezen. Voor zover ik weet, is de Commissie het nog niet eens geworden over een standpunt ter zake. Mocht artikel 43 als rechtsgrondslag worden gehandhaafd, dan zullen wij een verzoek om terugverwijzing naar de commissie indienen, om te voorkomen dat er een besluit kan worden genomen zonder rekening te houden met ons progressief ontwerp. In dat geval zouden wij een dispuut hierover op de koop toe nemen. Ik vind dit bijzonder belangrijk en ik hoop dat ook het Parlement ons voorstel zal volgen.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur vanochtend gelukwensen en opmerken dat ik heel blij ben met dit verslag. We zijn vanochtend in de gelegenheid om een onderwerp te bespreken dat ons allen zeer na aan het hart ligt en om onze standpunten naar voren te brengen over de ontwikkeling van de biologische landbouw. Wat onze achtergrond ook is, wij zijn het er ongetwijfeld allemaal over eens dat biologische landbouw voor iedereen zeker een goede zaak is.
Ook wil ik graag opmerken dat als wij dit onderwerp bespreken, wij ervoor moeten zorgen dat we de ontwikkeling van de biologische landbouw op een realistische manier benaderen, waarbij we de productiekosten niet uit het oog mogen verliezen. Het zal de toekomst van de biologische landbouw niet ten goede komen als we dermate strenge regels uitvaardigen dat de consument het zich helemaal niet kan permitteren om te kopen wat er geproduceerd wordt. We moeten hier een evenwicht zien te vinden en de productiekosten mogen niet te hoog liggen omdat ik vrees dat anders de doelstelling van de hele oefening in het gedrang zal komen.
De normen moeten in alle lidstaten dezelfde zijn en de lidstaten moeten een verdere ontwikkeling aanmoedigen, vooral door jonge boeren te steunen die zich aan biologische landbouw willen gaan wijden. Juist de jongere boeren die in de biologische landbouw gaan staan voor deze enorme uitdaging. De lidstaten moeten dus hun steun geven.
Ik hoop dat de Commissie en mijnheer Fischler ervoor zullen zorgen dat alle lidstaten de ontwikkeling van de biologische landbouw met een zekere gelijkheid zullen steunen. Tot op heden was dat niet het geval omdat er binnen de diverse lidstaten verschillende structuren bestaan voor steun. In mijn regio in Noord-Ierland heb ik klachten gekregen omdat mensen die in de biologische landbouw wensen te gaan, niet de steun krijgen en ook niet kunnen krijgen die zij nodig hebben. Het is ons aller taak om ervoor te zorgen dat we deze, naar mijn mening, geweldige doelstellingen kunnen bereiken.
Het is niet realistisch om te geloven dat men met biologische landbouwmethodes al het voedsel kan produceren dat wij in de Europese Unie nodig hebben, maar wij moeten dat percentage zien te verhogen. We moeten ervoor zorgen dat wij de huisvrouw dit alternatief kunnen bieden zodat zij vrijelijk kan beslissen welk voedsel zij voor haar gezin wil kopen.
Ik geef met veel plezier alle steun aan dit verslag en ben het helemaal eens met de realistische houding van de rapporteur. Ik zou zeker niet mijn steun geven aan een beleid dat teveel pressie zou uitoefenen op diegenen die zich aan de biologische landbouw willen gaan wijden en het moeilijk vinden om dat te doen.

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, voor de mens zijn twee gebieden van levensbelang, ja eigenlijk van "overlevensbelang" : zijn milieu en zijn voeding. In de huidige, sterk vertechniseerde wereld is het onze taak tussen deze beide gebieden een boog te spannen. Wij moeten alles in zijn totaliteit zien en mogen niet van een momentopname van het ene of van het andere gebied uitgaan. Dit voorstel voor een verordening is een baanbrekende poging, omdat het in de biologische landbouw naar een compromis tussen productiviteit enerzijds en ecologisch evenwicht anderzijds streeft.
Vooral de BSE-crisis heeft ons duidelijk gemaakt waartoe een zuiver op massale productie gerichte landbouw met al zijn uitwassen, zoals vervoer van levende dieren, kan leiden. De hervorming van het systeem in de richting van biologische veehouderij en kwaliteitscontrole is dan ook een belangrijke stap, niet alleen voor de boeren, maar vooral voor de consumenten. Goede bedoelingen zijn er genoeg, maar er wordt niet altijd rekening gehouden met de realiteit.
Als je het verslag op de bijenteelt toepast, dan staat het vast dat er in Midden-Europa haast nergens een biologische bijenhouderij zal zijn, aangezien niemand daar aan de criteria kan voldoen. Als je daarentegen de lakse omgang van veel ontwikkelingslanden met de etikettering bij honing bekijkt, dan worden de ongerijmde consequenties van dit systeem al snel duidelijk. Etikettering heeft toch alleen maar zin, als ook strenge controles worden voorgeschreven, zodat de consument er zich op kan verlaten dat er ook werkelijk in de pot zit wat erop staat.
Het blijft de vraag of men bij het gebruik van genetisch gewijzigde organismen nog wel van ecologische landbouw kan spreken. Nadat ongeveer 1, 2 miljoen Oostenrijkers, of een vierde van de Oostenrijkse kiesgerechtigden, het "anti-gen" volkspetitionnement hebben gesteund, is het weinig waarschijnlijk dat de Oostenrijkse consument die mening is toegedaan.

Needle
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, een van de bedoelingen van de huidige herziening van de verdragen is Europa dichter bij de burgers te brengen. Als dit niet alleen maar holle frasen zijn, maar een daadwerkelijke inspanning om de Europese burger een zo goed mogelijke levenskwaliteit te bieden, dan is de vraag van het publiek naar gezond, veilig voedsel tegen een betaalbare prijs een gebied waarop de Europese instellingen er goed aan zouden doen om op een zichtbare manier op te treden. Zoals reeds werd opgemerkt is het dan ook ironisch dat ondanks het feit dat men verscheidene jaren geleden met verordeningen naar voren is gekomen voor biologische producten, de Commissie nu pas de productie van dieren aan regelgeving onderwerpt en dat in de nasleep van een reeks rampen op het stuk van de volksgezondheid die te maken hebben met vlees. Maar toch is het natuurlijk beter dat dit debat laat komt dan helemaal nooit en de uiteindelijke tekst is een waardevolle inspanning om te zien welke duurzame landbouwmethodes, die ons milieu, de consument en de producent plus natuurlijk de dieren potentiële voordelen bieden, er bestaan en om deze te reguleren en stimuleren.
Er dient op gewezen te worden dat die vroegere verordeningen voor biologische producten vele malen veranderd zijn. Zoals uit de complexe opmerkingen van het Parlement is gebleken, is in dit geval een verdere evolutie wellicht wenselijk en nodig. Het komt steeds vaker voor dat de consument gewone informatie wenst over zijn vlees, zijn eieren, zijn honing en hij moet daarover betrouwbare internationale bescherming en advies kunnen krijgen. Een grote supermarktketen vertelde me onlangs dat een vierde van de eierverkoop nu van hennen is die geen legbatterijkippen zijn. De vraag is er dus duidelijk maar wat is de juiste definitie van scharreleieren, op de boerderij gelegde of volière-eieren? Aanlokkelijke etiketten op rund- of lamsvlees geven aan dat de dieren op weiden gegraasd hebben, maar betekent dat hun leven lang of alleen maar een tijdje? En welke chemische producten hebben ze daarnaast nog meer gekregen?
Dit verslag heeft getracht een grote reeks moeilijke technische aspecten aan te pakken. Het heeft de Commissietekst ongetwijfeld verbeterd en mevrouw Barthet-Mayer verdient felicitaties voor het vele werk dat ze verzet heeft. Maar als we het echt menen en deze biologische processen concurrentieel willen maken, dan is er nog heel wat werk aan de winkel. We kunnen de producenten aanmoedigen om dieren niet langer te zien als alleen maar productie-eenheden en hoge normen in het leven roepen voor het welzijn van dieren en de diergeneeskundige verzorging op de boerderij en tijdens het vervoer. Daarom verzoek ik u de amendementen 107, 108 en 109 te steunen. We kunnen financiële stimuli trachten te krijgen. We kunnen de productiekosten verlagen via minder voer en behandelingen. En wat van cruciaal belang is, is dat er meer mensen in deze sector tewerkgesteld kunnen worden. Dit vereist wel een politieke wil en maatregelen ten behoeve van het algemeen welzijn en ik hoop dus dat de Commissie vandaag te kennen zal geven dit te beschouwen als een begin en niet als een afronding en dat zij ook de lidstaten dringend om actie zal vragen.

Keppelhoff-Wiechert
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de landbouw van de Europese Unie heeft geen toekomst als wij alleen maar voor de bioproductie opkomen en de conventionele landbouw als afgeschreven beschouwen. Voorts ergert het mij, en is het bovendien misleidend, dat velen BSE voortdurend als het schrikbeeld van de intensieve landbouw afschilderen. In mijn eigen land werd het laatste BSEgeval in een biologisch bedrijf ontdekt.
Mijn felicitaties voor de rapporteur, mevrouw Barthet-Mayer. Het voorstel de dierlijke producten in de Europese verordening op te nemen is een belangrijke stap van de Commissie naar een regeling voor de biologische productie in haar geheel. In het kader van deze productie zijn de dierlijke producten, hoofdzakelijk melk en vlees, van bijzonder groot belang, omdat in die sector de hoogste toegevoegde waarde van de landbouwproductie in het algemeen wordt bereikt. Voor een duurzame ontwikkeling van de biologische productie in de EU is het derhalve van doorslaggevend belang dat er voor deze sector een wettelijke regeling wordt uitgewerkt. Daarbij moeten wij ons echter goed voor ogen houden dat deze productietak pas in de kinderschoenen staat. Het zal dan ook zaak zijn regelingen te vinden die het de landbouwbedrijven, de verwerkende bedrijven en de detailhandel in levensmiddelen mogelijk maken dit marktsegment snel en zonder overdreven kosten op te bouwen.
Het grote aantal amendementen dat in de parlementaire beraadslagingen op het voorstel is ingediend, bewijst dat we niet alleen met een complexe materie, maar ook met een zeer gecompliceerde wettekst te maken hebben. Uit het oogpunt van mijn fractie zou het derhalve zeer toe te juichen zijn als wij erin zouden slagen het voorstel sterk te vereenvoudigen en voor de landbouwers in de bedrijven ook begrijpelijk te formuleren. Hoe meer gedetailleerde regelingen er komen, hoe meer controles, met alle kosten vandien, er nodig zijn.
Een heel belangrijk criterium van de biologische productie is ongetwijfeld het exclusieve gebruik, voor zover mogelijk, van voeder uit de biologische landbouw. Het doel moet daarom zijn in het kader van passende omschakelingsperioden, het werkelijk uitsluitend gebruiken van biologisch voeder te waarborgen. In dit verband heb ik geen hoge dunk van het idee van de Commissie biologische bedrijven een de facto autarkische werkwijze voor te schrijven. De bioverordening van de EU mag geen speelwei voor ideologische maximalisten zijn, maar moet een verstandig rechtskader bieden. Als iemand met bijzondere voorwaarden verder dan deze verordening wil gaan, moet hem dat vrij staan. Maar dit mag alle anderen niet verplicht worden opgelegd.
Omdat ik slechts weinig tijd heb, kan ik natuurlijk slechts enkele bijzonder belangrijke punten aansnijden, waaronder de vraag of er in het kader van de bioproductie werkelijk een nieuwe extra vee-eenhedensleutel nodig is. Doorslaggevend is toch dat in de bioproductie een milieuvriendelijke veebezetting per hectare wordt gewaarborgd. En dit is door de bestaande vee-eenhedensleutel, respectievelijk door de grenzen overeenkomstig de nitraatrichtlijn gegarandeerd. Ik ben dan ook voor de vaststelling van een nitraatbeperking overeenkomstig de nitraatrichtlijn, respectievelijk een globale bovengrens van twee grootvee-eenheden per hectare. Een belangrijk tekort is zeker nog dat de tekst op veel plaatsen niet nauwkeurig genoeg is. Algemene beschrijvingen of wensdromen horen niet thuis in wetteksten, ook niet in deze. In de bioverordening van de EU zouden wij alleen maar precieze regelingen mogen treffen, die ook justitiabel zijn. Anders dragen wij bij tot onzekerheid bij producenten en consumenten. Ik ben ook tegen in de praktijk niet verwezenlijkbare regelingen zoals bij honing.
Mijn spreektijd is om, maar ik kan mij slecht voorstellen, mijnheer de commissaris, dat wij voor honing een verkeersregeling uitwerken met aanwijzingsborden die de bijen zeggen waar ze wel en waar ze niet naartoe mogen vliegen. Dat zou een flater zijn waar de Duitse pers weer haar hartje aan zou kunnen ophalen!

Guinebertière
Mijnheer de Voorzitter, in het verslag van mevrouw Barthet-Mayer wordt op een nauwkeurige en gedetailleerde manier, waarover mijn welgemeende complimenten, aangegeven welke plaats de biologische landbouw momenteel inneemt en hoe hij zich zou kunnen ontwikkelen.
De potentiële ontwikkeling van de biologische landbouw houdt verband met de behoefte van de consument aan veiligheid en kwaliteit van en vertrouwen in zijn voeding, met zijn bezorgdheid voor het milieu, met zijn wens dat er rekening wordt gehouden met het welzijn van dieren, met zijn afwijzing van genetisch gemodificeerde organismen en van het gebruik van synthetische chemische producten.
Biologische landbouw is een alternatief voor landbouwers die de kwaliteit van hun bestaan en hun werk hoog in het vaandel hebben staan en die een landbouwproductie nastreven waarbij meer rekening wordt gehouden met de natuurlijke omgeving. Aldus maakt deze vorm van landbouw het mogelijk dat er in kwetsbare plattelandsgebieden een dichte sociaal-economische structuur blijft bestaan met een sterk bewustzijn van de rol en de verantwoordelijkheid van de landbouw in het behoud van het ecosysteem en van de biodiversiteit. Tegelijkertijd zorgt deze landbouw ervoor dat gezonde kwaliteitsproducten worden voortgebracht.
Het met compromisamendementen aangevulde verslag vormt een samenhangend geheel; wij zullen het goedkeuren en de aldus gewijzigde verordening zal onmiddellijk in alle lidstaten van kracht worden, zonder dat dit tot concurrentievervalsing zal leiden. De Franse biologische landbouwers zijn voorstanders van in cijfers uitgedrukte drempels voor de bezettingsdichtheid per hectare, de veebezetting in de stallen, veterinaire leegstand, het percentage uit de biologische landbouw afkomstig voer, beperking van de behandeling met allopathische synthetische producten en minimumleeftijden bij het slachten.
De biologische landbouw kan zich alleen ontwikkelen als de consument ook alle vertrouwen heeft in de controleen certificatiesystemen van de producten. Iedere lidstaat zal dus zijn steentje moeten bijdragen tot deze veiligheid, uiteraard in samenwerking met de Commissie. Let wel, een te snelle ontwikkeling van de biologische landbouw kan hem verzwakken. Laten we daarvoor beducht zijn, het degelijke werk van mevrouw Barthet-Mayer moet ons daarbij helpen en wij zullen het dan ook goedkeuren.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, ook mijn waardering voor het enthousiaste werk van mevrouw BarthetMayer. Jammer alleen dat er nog zoveel amendementen zijn. Landbouw, mijnheer de Voorzitter, moet aan de vraag van de klanten voldoen. Het is duidelijk dat er een toenemende vraag is naar biologisch-dynamische producten en het is daarom logisch dat de Commissie een regeling heeft voorgesteld om concurrentievervalsing te voorkomen. Dat lijkt ons essentieel toe in deze regeling. We moeten regels vaststellen opdat deze overal in de Europese Unie zoveel mogelijk op gelijke wijze kunnen worden toegepast.
Regio's zijn echter niet gelijk en ik zou er dus daarom ook voor willen pleiten, en in verschillende amendementen is dat ook al gezegd, dat er een zekere flexibiliteit zal zijn voor bepaalde regio's. Ik denk dat er ook in de overgangsperiode een zekere flexibiliteit moet zijn. Die kan niet overal gelijk zijn en moet zo kort mogelijk zijn om boeren aan te moedigen op biologisch-dynamische productie over te gaan.
Ik ben het volkomen eens met mevrouw Keppelhoff dat het niet logisch is dat alle producten van het eigen bedrijf moeten komen. Daar waar samenwerkingsverbanden met andere boeren mogelijk zijn, moeten die aangemoedigd worden. Autarkie is inderdaad verkeerd.
Ten slotte, mijnheer de Voorzitter, het is essentieel dat er een Europees logo komt voor biologisch-dynamische producten dat algemeen erkend en herkend wordt in de Europese Unie. Hetzelfde zal ook moeten gelden, en de heer Ettl heeft dat al gezegd, voor producten van de geïntegreerde landbouw. Ik hoop daarover later in het jaar een initiatiefverslag te publiceren.

Iversen
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat we vandaag eens een goed debat hebben over een landbouwvoorstel. Het voorstel van de Commissie om de richtlijn inzake biologische productiemethodes ook voor dieren te laten gelden is uiteraard een reactie op de eisen van de consumenten, die door de gekke-koeienziekte nog versterkt zijn. Het voorstel biedt ons de mogelijkheid om de landbouwers ertoe aan te zetten over te schakelen op biologische productiemethodes die terzelfdertijd het milieu ten goede komen. Daarom is het zo belangrijk dat de regels voor de Europese ecologische landbouw een evenwicht voorzien tussen de omschakelingsperiode en de kwaliteitsbeoordeling. Ik bedoel hiermee dat het geen zin heeft om een omschakelingsperiode van drie jaar te voorzien, alvorens de landbouwer zijn producten als ecologische producten kan verkopen of zijn oogst als ecologisch voeder kan gebruiken. Naar mijn mening mogen de regels de landbouwactiviteit niet tot een utopie maken, maar moeten ze juist de mogelijkheid scheppen om van ecologische landbouw te kunnen leven. Dat moet het doel van het voorstel zijn.
Onder de consumenten is er veel vraag naar levensmiddelen die niet genetisch gemodificeerd zijn. De biologische landbouwers in Europa wensen geen genetische organismen in hun producten en het verbod is reeds in de codex alimentarius opgenomen. Naar mijn mening moeten wij ons achter deze wens scharen, omdat dit uiteindelijk de enige producten zullen zijn, waarvan we zeker weten dat ze geen genetisch gemodificeerde organismen bevatten. Ik denk dat we aandacht moeten schenken aan de eisen die op dit gebied naar voren worden gebracht.
Daarnaast moeten de consumenten de garantie krijgen dat de levensmiddelen met het etiket ecologisch dat ook werkelijk zijn. Daarom is een efficiënte controle op ecologische producten noodzakelijk en tenslotte biedt een gemeenschappelijk EU-etiket het voordeel dat de consumenten de ecologische producten overal in de EU meteen herkennen. Ik denk dat dit zeer belangrijk is om op dit gebied een zeker vertrouwen te wekken. Alleen op deze manier kunnen we garanderen dat de consumenten weten wat ze voor hun geld krijgen.
Om te besluiten wil ik nog zeggen dat ik het voorstel van de rapporteur goed vind en dat we haar daarvoor nog eens moeten danken.

Redondo Jiménez
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, met dit voorstel beoogt men dezelfde doelstellingen te bereiken als met verordening 2092/91 die slechts van invloed was op plantaardige producten en die nu wordt uitgebreid tot de productie van dieren teneinde rechtvaardige concurrentievoorwaarden te scheppen tussen de producten van de Europese Unie uit de biologische landbouw en om het vrije verkeer van biologische producten binnen de Europese Unie te garanderen. Voorts wil men het vertrouwen van de consument in deze producten vergroten en een landbouwactiviteit bevorderen die beantwoordt aan een stijgende vraag van de consument en die als toegevoegde waarde een gunstige invloed heeft op het milieu.
De inhoud van het voorstel legt de fundamentele oogmerken vast van de biologische dierlijke productie, zoals de binding met de bodem, de specifieke regels van de belangrijkste parameters die het fokken bepalen, zoals de oorsprong van de dieren, de modaliteiten voor reconversie van een productiecentrum naar biologische landbouw, voeding van de dieren, preventieve en veterinaire verzorging, alsmede de huisvesting en het onderhoud van de dieren. Ik moet er echter op wijzen dat deze regels in sommige gevallen weinig concreet zijn, omdat ze bij veel soorten niet meer zijn dan een loutere beginselverklaring die niet wordt omgezet in objectieve doelstellingen die de producenten moeten bereiken en die door de autoriteiten en controlerende instanties gecontroleerd moeten worden.
Anderzijds is het niveau van de specifieke eisen en bijzonderheden dat is vastgelegd in de regelgeving niet homogeen voor de verschillende diersoorten. Bij pluimvee is dit bijvoorbeeld maximaal uitgewerkt, terwijl er voor de overige soorten nauwelijks iets concreets bestaat waardoor belangrijke criteria of zelfs hele diersoorten, zoals konijnen, die ook gekweekt kunnen worden, de mist ingaan. In elk geval wachtte men al enige tijd op het voorstel, want hoewel er op nationaal niveau al regels bestaan die de biologische productie regelen, vindt men toch dat er regels moeten komen die dit soort producties harmoniseren op het niveau van de Europese Unie, en dit met voldoende flexibiliteit om de regionale diversiteit te garanderen.
Anderzijds wil ik hier graag benadrukken dat in mijn land aan de voorwaarden voor de ontwikkeling van de biologische dierlijke productie voldaan wordt, aangezien er een belangrijk genetisch patrimonium is van autochtone rassen - runderen, schapen, geiten en varkens - die zijn aangepast aan het milieu, hetgeen het fokken en de exploitatie in extensieve vorm ten goede komt. Er zijn in deze biologische zin doelstellingen bereikt bij pluimvee, en ook de bijenteelt heeft een traditie die men verder heeft uitgebouwd, waardoor men kwalitatief hoogwaardige producten heeft verkregen door de overvloed en variëteit van de honingproducerende flora die daar bestaat.
De goedkeuring van deze verordening vinden wij positief voor de biologische productiesector en ook voor de consument. Er is een stijgende vraag te verwachten naar deze producten afkomstig van de biologische landbouw en dat bevordert op zijn beurt de opzet van gemengde veeteeltstelsels die bij dit soort exploitaties voordelen bieden. We mogen echter niet van het ene uiterste in het andere vervallen. Zoals onze collega's, de heer Fantuzzi en mevrouw Keppelhoff-Wiechert hebben gezegd is het een secundaire activiteit, een aanvulling op de traditionele landbouw, die zich nu een weg begint te banen en die wij vanuit onze fractie zeer zeker steunen. Onze gelukwensen, mevrouw Barthet-Mayer.

Poisson
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik wil allereerst mevrouw Christine Barthet-Mayer een compliment maken wegens haar zeer volledige en tegelijk zeer kernachtige verslag over dit gebied van de toekomst: de biologische landbouw.
Wij hebben gezien dat, als gevolg van de gekke-koeiencrisis, de ongerustheid van de Europese consumenten over de kwaliteit en de herkomst van levensmiddelen is gegroeid. De biologische landbouw is, aan de vooravond van de 21ste eeuw, nu er veel te doen is over uitbreiding naar het oosten, over hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, over de Conferentie van Cork en over duurzame landbouw, een waardevol alternatief voor de landbouwers die de kwaliteit van het bestaan en een zekere werkwijze willen behouden of in ere willen herstellen via een minder intensieve productie die meer rekening houdt met de kringloop van de natuur.
Door de biologische landbouw wordt het tevens mogelijk in verval geraakte, ja zelfs verlaten gebieden te ondersteunen en er een nieuwe impuls aan te geven. De biologische landbouw heeft reeds een aantal jaren zijn sporen verdiend. De tijd dat de "bio-landbouwers" als onnozele goeierds werden beschouwd, is voorbij. De biologische landbouw maakt momenteel een gestage en evenwichtige ontwikkeling door; de biologische voedingsmarkt groeit 15 % per jaar. Daarom moeten wij, als verantwoordelijke afgevaardigden, zeer nauwkeurige regels en controlemechanismen vaststellen en een betrouwbare certificering van producten invoeren, zodat de consumenten niet hoeven te twijfelen aan de productiewijze en de herkomst van deze biologische producten. De biologische landbouw, die op mondiaal vlak nog weinig ontwikkeld is, blijft een speerpunt van het beleid. Daarom stem ik vóór dit verslag, dat weliswaar zeer technisch is, maar tevens uitermate noodzakelijk, met het oog op de belangen van de landbouw in het algemeen en van Europa in het bijzonder.

Olsson
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mevrouw Barthet-Mayer graag gelukwensen met haar goede verslag. Verder wil ik een ogenblik stilstaan bij de waarde van de woorden, aangezien wij het begrip biologische landbouw gebruiken voor iets dat één procent van de landbouwproductie uitmaakt. Dat toont eigenlijk niets anders aan dan dat onze samenleving enorm onnatuurlijk is geworden en dat wij een veel te groot vertrouwen hebben in niet-duurzame productiemethoden. In dat verband is de biologische landbouw vanzelfsprekend een belangrijke bijdrage, een speerpunt in de ontwikkeling.
Ik wil graag naar voren brengen dat hoewel wij in Zweden niet zo succesvol zijn geweest als in het land van Commissaris Fischler, Oostenrijk, wij ons toch een paar jaar geleden een doel gesteld hebben, nl. 10 % biologische landbouw bij de eeuwwisseling. Wij zijn in hoog tempo op weg daarheen, wat ik zeer bevredigend vind.
Het gaat erom, zeer eenvoudige wetgeving op te stellen. Mijn zienswijze inzake genetische manipulatie is afwijkend, daar ik in de genetische manipulatie als zodanig vertrouwen heb. Maar aangezien wij op het ogenblik geen scheiding kunnen aanbrengen tussen goede en verkeerde genetische manipulatie, moeten wij alle genetisch gemodificeerde organismen in de biologische landbouw verbieden. Dat hoeft vanzelfsprekend niet voor altijd te zijn, aangezien de genetische manipulatie ons kan helpen ons van andere niet-natuurlijke methodes te ontdoen.
Ik wil graag eindigen met te zeggen dat het belangrijk is dat wij niet al te moeilijk moeten doen. Er bestaat namelijk een duivels bondgenootschap tussen de felste aanhangers van biologische landbouw en de ergste tegenstanders; ze willen de wetgeving veel te ingewikkeld en moeilijk maken. Mijn wens is te streven naar harde, maar duidelijke bepalingen en naar steeds meer biologische landbouw.

Hardstaff
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mevrouw Barthet-Mayer gelukwensen met haar uitstekende verslag en in het bijzonder met het werk dat zij heeft verricht om compromisamendementen op te stellen waarin rekening wordt gehouden met de vele bijkomende amendementen die bij de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling zijn ingediend.
Al meer dan 25 jaar groeit in Europa de bezorgdheid over de manier waarop wij in ons streven naar steeds hogere productieniveaus, ons voedsel produceren. Die bezorgdheid is vooral gericht op het feit dat datgene wat eigenlijk de basis zou moeten zijn van een goede menselijke gezondheid - ons voedsel - juist bijdraagt tot een slechte gezondheid via een overmatig gebruik van pesticiden, herbiciden, kunstmatige meststoffen, kunstmatige hormonen, routinematig gebruik van antibiotica en ondeugdelijk diervoeder. Ten gevolge hiervan hebben vele van de dieren die wij eten ook een slechte gezondheid, en leven zij bovendien vaak in wrede omstandigheden. Dit alles heeft de belangstelling aangewakkerd voor de biologische landbouw die ervoor kan zorgen dat er gezond voedsel wordt geproduceerd.
De voorstellen die voor ons liggen hebben alles te maken met verordeningen die ervoor moeten zorgen dat de consument die biologische dierlijke producten koopt, daadwerkelijk voedsel krijgt dat op een natuurlijke manier geproduceerd is en afkomstig is van dieren die gevoederd zijn met gezond natuurlijk voedsel en die op een nietintensieve manier onder humane omstandigheden gefokt zijn. Het verslag heeft niet specifiek betrekking op het welzijn van dieren als zodanig, maar op een goed veehouderschap en op het voorkomen van onnodige stress bij dieren. Zowel over de manier waarop ze gefokt worden als over de manier waarop ze vervoerd worden, maken vele consumenten zich grote zorgen. Ik zou daarom dringend willen vragen om steun voor de amendementen 107, 108 en 109 over het vervoer van dieren en over voldoende ruimte voor het fokken van kippen en kalveren.
Het is duidelijk dat niet de hele Europese landbouw volkomen biologisch zal worden. Maar door een voorbeeld te stellen voor het op een gezonde, diervriendelijke manier fokken van vee tonen die boeren die deze weg kiezen andere mensen aan wat er gedaan kan worden. Er zijn al bewegingen in de akkerbouw naar geïntegreerd gewasbeheer, dat reeds in grote mate gebaseerd is op biologische beginselen, zij het niet volledig biologisch. Er zijn in mijn kiesdistrict Lincolnshire twee demonstratieboerderijen. Ik hoop dat de maatregelen die vandaag voor de Vergadering liggen niet alleen het volledig biologisch fokken zullen stimuleren, maar ook zullen leiden tot een algemene verbetering van de dierhouderij door niet-biologische boeren, met name inzake het fokken van kippen en kalveren en dit in overeenstemming met de wens van de consument.

Cunha
Voorzitter, commissaris, collega's, zoals bekend beoogt dit voorstel voor een verordening de toepassing op de dierensector van de sinds 1991 al bestaande verordening voor plantaardige producten. Het is jammer dat dit voorstel pas na zovele jaren het licht ziet, maar het spreekwoord luidt "beter laat dan nooit" .
Zoals diverse collega's al hebben gezegd vomt de definitie en de promotie van de biologische productiewijze of zelfs van de extensieve productie van landbouwproducten op zich geen miraculeuze oplossing voor de problemen van onze Europese landbouw. Er dient zelfs rekening mee te worden gehouden dat zij om louter technische redenen in ontelbare omstandigheden zelfs niet uitvoerbaar is, vooral in gebieden met kleine en erg kleine landbouwbedrijven.
Er dient ook rekening mee te worden gehouden dat de biologische landbouw in de regel hogere productiekosten meebrengt, al is het maar in de beginfase, waardoor zij essentieel bestemd is voor een koopkrachtige elite van consumenten. Maar afgezien hiervan vormt de biologische productie ongetwijfeld een beloftvolle dimensie van de Europese landbouw om drie hoofdredenen: ten eerste, omdat zij gemakkelijker het vertrouwen van de consument kan krijgen, ook al is ze niet de enige veilige productiewijze; ten tweede, omdat het een manier is om de productiemiddelen, de ontginningswijzen of de regio's te valoriseren die anders moeilijk kunnen concurreren, vooral na de GATT-akkoorden; ten derde, omdat zij per definitie de agro-economische voorwaarden eerbiedigt en aldus een belangrijke manier is om de landbouw opnieuw te verzoenen met het milieu en de natuur.
Zoals ik eerder heb gezegd, zal geen enkel geïsoleerd beleid in staat zijn om de problemen van een zo heterogene landbouw als de Europese landbouw op te lossen. Noch de biologische landbouw, noch het kwaliteitsbeleid, noch het prijzen- en marktbeleid zijn alleen in staat om deze problemen op te lossen. Al deze beleidslijnen zijn noodzakelijk, maar zij dienen onderling in evenwicht te worden gebracht en op gecoördineerde wijze te worden uitgevoerd. Daarvoor is het noodzakelijk dat het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid, het GLB, evolueert naar een groter evenwicht tussen deze verschillende onderdelen, aangezien het in het verleden en nog steeds erg onevenwichtig is, zoals blijkt uit het feit dat 90 % van de begroting naar prijzen en markt gaat en slechts 10 % aan de structuren wordt besteed, waaarbij de budgettaire onbeduidendheid het kwaliteitsbeleid en de biologische productie treft.
Daarnaast dienen wij het beleid inzake plattelandsontwikkeling uit te breiden, dat ook een belangrijk aspect is van een toekomstig evenwichtig GLB dat een antwoord kan vormen voor alle Europese landbouwstelsels en niet slechts voor een paar. Ik wil er tenslotte aan herinneren dat het fundamenteel is dat men zich er ook voor inzet een geloofwaardige certificatie te eisen van de producentenverenigingen en dat wordt gewaarborgd dat tijdens de volgende GATT-ronde de biologische productievoorschriften voor alle handelspartners gelijk zijn, zodat concurrentievervalsing door derde landen wordt vermeden.
Tot besluit wil ik onze collega Barthet-Mayer feliciteren met het serieuze, diepgaande en professionele werk dat zij heeft verricht met haar verslag.

Piha
Mijnheer de Voorzitter, zuivere voedingsmiddelen die in de nabijheid van de consument zijn geproduceerd zijn van groot belang voor de Europese burgers. Daarom moet de natuurlijke oftewel organische landbouw met behulp van maatregelen van de EU worden gestimuleerd en moet er op actieve wijze naar manieren worden gezocht om deze productie te ondersteunen. Ik wil de rapporteur dan ook danken voor haar verslag.
Het verslag Barthet-Mayer is echter in grote haast opgesteld en dat is misschien ook wel een beetje aan het resultaat te zien, onder andere aan het grote aantal amendementen. Het verslag gaat teveel in op details zonder zich voldoende bezig te houden met de achtergronden. Er wordt bijvoorbeeld niet genoeg aandacht besteed aan de situatie in het noorden van de Unie.
Momenteel denkt de gemiddelde EU-burger wanneer het gaat over de Europese Unie meestal aan omvangrijke landbouwmaatregelen en niet aan geïntegreerde Europese samenwerkingsprojecten. Zestig procent van de communautaire begroting gaat tegenwoordig naar de landbouw en het is absoluut niet nodig om dit percentage nog te verhogen. Door de huidige communautaire landbouwsteun op een nieuwe manier te verdelen kan echter op het niveau van de EU de natuurlijke landbouwproductie worden gesteund. Initiatieven die neerkomen op het nemen van belastingmaatregelen gaan echter te ver. Af en toe zou het Parlement moeten worden toegeroepen: " hold your horses" : de belastingstelsels moeten namelijk op grond van het subsidiariteitsbeginsel binnen de bevoegdheid van de nationale overheden blijven.
Om de natuurlijk landbouw te kunnen steunen, moet deze gebaseerd zijn op de toepassing van natuurlijke methodes. Zo mogen bijvoorbeeld planten die geteeld zijn met behulp van genetische modificatie niet als voedsel worden gebruikt en moet de toepassing ervan bij de verwerking tot andere producten worden verboden, omdat er over de gevolgen van het gebruik van deze producten nog te weinig bekend is.
In het verslag wordt ook aandacht besteed aan het vervoer van dieren. Het is in ieder geval voor de Finse consumenten van belang er vanuit te kunnen gaan dat het vervoer geschiedt met zo min mogelijk stress voor de dieren en op een moreel verantwoordelijke wijze. Hoewel regelgeving voor wat betreft het aanduiden van de oorsprong moeilijk te harmoniseren is, eist in ieder geval de Finse consument dat er informatie wordt gegeven over de wijze waarop het vervoer van de dieren heeft plaatsgevonden en over de geografische oorsprong van de verbouwde producten, en die consument heeft daar naar mijn mening ook recht op.
In Finland zijn we voor wat betreft dierlijke producten strenge normen gewend, ook voor wat het dierenwelzijn betreft. Daarom is het verslag naar mijn mening hier en daar wat schijnheilig. Als een Fransman een ganzenlever beschouwt als een delicatesse waarvan hem het water in de mond loopt, dat heeft hij niet echt veel op met het dierenwelzijn. Bij onze ijver tot standaardisatie vergeten we vaak dat een Europese regel zelf nog geen verandering teweegbrengt, maar dat daarvoor een andere houding van de Europese burgers nodig is.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, om te beginnen zou ook ik de rapporteur, mevrouw Barthet-Mayer, maar tevens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming van harte willen danken voor hun uitstekende werk. De commissies hebben zich ingespannen om het voorstel echt te verbeteren en deze verbeteringen hebben niet alleen betrekking op fundamentele aspecten, maar ook op talrijke specifieke technische kwesties. Sinds in 1991 via verordening 2092 de basisregeling voor de biologische landbouw werd ingevoerd, is deze vorm van landbouw alsmaar belangrijker geworden in de Europese Gemeenschap. Daarnaast heeft verordening 2078 van 1992 betreffende landbouwproductiewijzen die verenigbaar zijn met de eisen inzake milieubescherming en natuurbeheer ook een aanzienlijke bijdrage tot deze ontwikkeling geleverd. De bestaande regeling voor plantaardige producten moet echter dringend worden aangevuld met regels voor de biologische veehouderij, om ervoor te zorgen dat alle biologische levensmiddelen in een echt mededingingsklimaat worden geproduceerd en dat de consument een hoge mate van vertrouwen kan hebben.
In het verslag wordt sterk de klemtoon gelegd op het verbod in de biologische landbouw en bij de verwerking van biologische producten genetisch gewijzigde organismen en daaruit vervaardigde producten te gebruiken. De verenigingen van biologische producenten en de meeste lidstaten zijn ook die mening toegedaan. Daarom is de Commissie het ermee eens dat het gebruik van genetisch gewijzigde organismen en daaruit vervaardigde producten niet overeenstemt met wat de consument tegenwoordig van biologische landbouwproducten en levensmiddelen verwacht.
De Commissie is dan ook bereid dit verbod, overeenkomstig de amendementen 8, 26, alsook 24 en 28, laatste zin, in een overweging van de verordening en in de basisartikelen 5 en 6 van de verordening op te nemen. Het begrip genetisch gewijzigde organismen moet echter nauwkeurig worden gedefinieerd en daartoe moet in de tekst van de verordening worden verwezen naar de definitie in richtlijn 220/90 inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu. Hierdoor zouden de amendementen 13, 14, 35, 36, 41, 52, 63, 73 en 112 overbodig worden, omdat deze slechts tot een herhaling van dit verbod op verschillende plaatsen in de overwegingen en de technische bijlagen zouden leiden.
Met de herhaling van dit verbod op enkele belangrijke plaatsen in Bijlage I, overeenkomstig amendement 64, kan echter worden ingestemd. Hetzelfde geldt in beginsel ook voor de amendementen 97 en 99, voor zover deze de bepalingen in Bijlage VI aan het algemene verbod in de artikelen van de verordening aanpassen.
Dames en heren, als rechtsgrondslag vindt de Commissie artikel 43 geschikt. Enerzijds heeft deze maatregel namelijk in de eerste plaats betrekking op de regeling en bevordering van de biologische productiewijze en ligt zijn doel bijgevolg niet op het gebied van het gezondheidsbeleid. Anderzijds gaat het erom het aspect dierlijke productie in een bestaand wettelijk kader, in een bestaande verordening, met name over de biologische landbouw, te integreren. Daarom moet volgens ons ook de rechtsgrondslag coherent zijn. Ik vind amendement 110 bijgevolg onaanvaardbaar.
De amendementen 21 en 87 zijn voor mij aanvaardbaar voor zover de etiketteringsvoorschriften en controlebepalingen van de verordening ook onverwijld worden uitgebreid tot dierlijke producten waarvoor pas later gedetailleerde productieregels zullen worden uitgewerkt. In verband met amendement 20 over de uitbreiding van de regeling tot de etikettering en het op de markt brengen van biologisch voer van dierlijke oorsprong en de amendementen 23 en 29 inzake bijzondere maatregelen voor overtredingen en sancties lijkt mij nog een diepgaand onderzoek geboden.
Ik ben bovendien bang dat door de bijkomende voorwaarden die uit deze wijzigingen zouden voortvloeien, de hele uitvoering van de verordening overbelast zou worden, omdat de Commissie en de lidstaten slechts over beperkte middelen en mogelijkheden voor de uitvoering beschikken. De Commissie is echter bereid deze punten in het kader van een toekomstige wijziging van de verordening nogmaals in overweging te nemen.
Amendement 22 tot verbetering van de bescherming van bepaalde uitdrukkingen die vaak voor de aanduiding van biologische producten worden gebruikt, kan ik alleen maar toejuichen. Het eerste deel van de amendementen 24 en 113 tot schrapping van de verwijzingen naar de omschakeling bij de etikettering van dierlijke producten is voor mij aanvaardbaar, net als amendement 30 betreffende het bewijs van herkomst voor dierlijke producten tijdens het hele productie- en afzetproces.
In verband met de invoering van een passend EG-logo kan ik u verzekeren dat de Commissie zo spoedig mogelijk aan de voorbereiding zal beginnen. De in amendement 31 genoemde termijn 1 januari 1998 lijkt mij evenwel onrealistisch en bijgevolg onaanvaardbaar. Met het voorstel in amendement 32 om het officiële logo ook voor producten uit derde landen te gebruiken, kan de Commissie evenmin instemmen, omdat noch zij noch de lidstaten voortdurend en direct controle kunnen uitoefenen op de juiste toepassing van de voorschriften en het toezicht daarop in derde landen.
Van de amendementen inzake de beschikbaarstelling van de begrotingsmiddelen die nodig zijn voor de tenuitvoerlegging van verordening 2092 heb ik met belangstelling kennis genomen. Zonder een precieze raming van de betrokken middelen kan ik deze amendementen weliswaar niet officieel aannemen, maar ik zal ervoor zorgen dat in het kader van de gewone begrotingsprocedure passende middelen worden voorgesteld en ik hoop dan ook de steun van het Parlement te krijgen, opdat de voor deze sector vereiste middelen inderdaad beschikbaar kunnen worden gesteld.
Ten slotte zou ik het Parlement mijn erkentelijkheid willen betuigen, omdat het geen moeite heeft gespaard om de talrijke technische vereisten voor de biologische veehouderij tot in bijzonderheden te bestuderen. De Commissie vindt dat de amendementen 5, 6, 9, 10, 11, 16, 19, 22, 27, 34, 47, 48, 49, 55, 56, 60, 62, 66, 67, 69 t/m 72, 74, 75, 82, 88, 93, 94, 111, 116, 119, 124 en 125 technische of redactionele verbeteringen in het oorspronkelijke voorstel aanbrengen, die zij hetzij ongewijzigd, hetzij in een passender formulering gaarne overneemt.
Met de technische, respectievelijk redactionele verbeteringen van de amendementen 1, 4, 12, 15, 17, 18, 25, 33, 38, 40, 41, 46, 51, 54, 57, 61, 65, 77 t/m 80, 85, 90, 95, 96, 98, 100, 102, 105 t/m 109, 114, 115, 118 en 120 t/m 122 kan de Commissie daartegen niet instemmen.
De amendementen 2, 3, 7, 37, 42 t/m 45, 50, 52, 53, 58, 59, 63, 68, 76, 81 t/m 84, 86, 87, 89, 91, 92, 103, 117 en 123 kan zij gedeeltelijk overnemen, maar ook eventueel in een passender formulering.
Dames en heren, de Commissie is ervan overtuigd dat deze verordening, als ze eenmaal is aangenomen, tot de verdere ontwikkeling van de biologische landbouw in de Gemeenschap bij zal dragen en aldus tegemoet komt aan de toenemende belangstelling van de consument voor deze producten.
Tot slot zou ik u, mevrouw Barthet-Mayer, voor uw inzet bij de opstelling van dit uitstekende verslag en het Parlement voor zijn bijzonder positieve bijdrage tot dit debat nogmaals van harte willen danken.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, commissaris Fischler.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt in principe morgen plaats, aangezien gewacht dient te worden op het advies van de Commissie juridische zaken over een amendement dat betrekking heeft op de rechtsgrondslag van dit verslag.

Landbouw en producentengroeperingen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0132/97) van mevrouw Redondo Jiménez, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over de voorstellen voor een verordening van de Raad:
I.betreffende de verbetering van de doeltreffendheid van de landbouwstructuur (COM(96)0058 - C4-0234/96-96/0044(CNS)); II.inzake de verbetering van de verwerking en de afzet van landbouwproducten (COM(96)0058 - C4-0235/96-96/0045(CNS)) enIII.betreffende producentengroeperingen en unies van producentengroeperingen (COM(96)0058 - C4-0236/96-96/0046 (CNS)).
Redondo Jiménez
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, bij de goedkeuring van verordening 2843 in 1994 heeft de Raad toegezegd de verordeningen inzake doelstelling 5a te codificeren. De desbetreffende voorschriften zijn sinds de datum waarop ze werden goedgekeurd meer dan 12 keer gewijzigd, met als gevolg dat de van kracht zijnde teksten moeilijk leesbaar en weinig bevattelijk zijn voor degenen die niet in de wetgeving betreffende het structuurbeleid zijn ingewerkt. De Raad stelt de wijziging voor van verordening 2328 van 1991 betreffende de verbetering van de doeltreffendheid van de landbouwstructuur, van verordening 866 van 1990 over de verbetering van de verwerking en de afzet van landbouwprodukten en van verordening 1360 van 1978 betreffende producentengroeperingen.
Anderzijds en voor wat betreft verordening 2328 van 1991 die de voorwaarden regelt voor de verlening van compenserende vergoedingen in de probleemgebieden, er waarvan de criteria voor de afbakening van deze gebieden vervat zijn in verordening 268 van 1975 van de Raad, lijkt het wenselijk deze verordening op te nemen in de nieuwe geconsolideerde versie van verordening 2328. Zo zijn de wijzigingen opgenomen die de tekst vereenvoudigen en de artikelen begrijpelijker maken. Waar mogelijk wordt de huidige nummering van de artikelen gehandhaafd, zodat diegenen die gewend zijn er regelmatig naar te verwijzen zich niet met een nieuwe nummering vertrouwd hoeven te maken, en de steunbedragen uit hoofde van verordening 2328 worden voortaan in een bijlage opgenomen, zodat ze vlotter op gezette tijden kunnen worden bijgewerkt.
Deze inspanning tot hergroepering van de teksten en betere leesbaarheid gaat verder dat een loutere codificatie, zowel voor wat betreft de draagwijdte ervan als wat betreft de nieuwe versie van de verordening, waardoor hier niet zozeer sprake is van codificatie maar van een omwerking, naar aanleiding waarvan voor de drie voorstellen voor een verordening een amendement is ingediend. Ook worden amendementen voorgesteld op bepaalde kwesties die geen ingrijpende wijzigingen behelzen maar waarin veeleer inhoudelijke verbeteringen worden aangebracht die ook de tenuitvoerlegging vergemakkelijken.
Ik wil graag de amendementen noemen die van invloed zijn op de verbetering van de doeltreffendheid van de landbouwstructuur en refereren aan de volgende punten. Ten eerste, een betere definitie van het rechtstreeks verkopen van producten van het bedrijf, omdat het bedrijf zich op een moeilijk toegankelijke plaats kan bevinden en zo'n bedrijf de mogelijkheid moet krijgen zijn producten te koop aan te bieden in een gemakkelijk te bereiken ruimte, op voorwaarde dat er producten worden verkocht die uitsluitend op genoemd bedrijf geproduceerd worden. Ten tweede vinden wij de terugdringing van het waterverbruik op het bedrijf een vorm van energiebesparing die in aanmerking komt voor investeringssteun. Iedereen kent de structurele problemen die de droogte met zich meebrengt en alles wat de besparing van water bevordert en het verbruik ervan vermindert moet door deze tekst worden aangemoedigd en worden opgenomen en gesignaleerd. Ten derde en met betrekking tot uitsluiting van de steun aan varkenshouderijen, stellen wij een uitzondering voor, namelijk voor de extensieve varkensteelt in berggebieden, in mijn land voor het cerdo ibérico , die het specifieke ecosysteem ten goede komt, geen vervuilende afvalstoffen oplevert en op milieuvriendelijke weidemethodes steunt. Ten vierde moet de definitie van de sector "eieren en pluimvee" worden aangevuld in de zin van verordening 2777/75. En ten vijfde moet worden bepaald dat ook steun voor de wederopbouw van structuren die ingevolge natuurrampen vernield of beschadigd zijn, dient te vallen onder steun waarop de beperkingen van artikel 12, lid 3, niet van toepassing zijn.
Ik elk geval wil ik de Commissie gelukwensen met het initiatief om de wetgeving inzake de landbouwstructuur om te werken omdat dit van invloed is op de consolidering van het structuurbeleid en op de versteviging van de desbetreffende grondslagen zodat kan worden ingespeeld op twee fundamentele uitdagingen, namelijk de hervorming van de structuurfondsen en de uitbreiding met de landen van Midden- en Oost-Europa. Het structuurbeleid moet de levensader zijn van het platteland, en niet het toerisme of de ambachtelijke activiteiten, en deze levensader moet gebaseerd zijn op de activiteiten van landbouw en veeteelt die met een minimum aan doeltreffendheid de talrijke doelstellingen met voldoende middelen kunnen bereiken.
Er ligt hier een tekst voor ons die een louter juridische bewerking is van de vigerende teksten teneinde deze begrijpelijker en leesbaarder te maken. Het betreft hier dus geen substantiële wijziging van deze teksten maar gewoon een bewerking. Daarom zijn wij zo vrij geweest een aantal punten toe te lichten betreffende de verbetering en het in werking treden en vraag ik de Commissie en de hier aanwezige commissaris om hiermee rekening te houden en ze toe te lichten tot wij op het geschikte ogenblik... Toe te lichten niet - ik zie dat de commissaris verwondert kijkt - maar ze te accepteren totdat in de procedure het moment daar is om een grondige en daadwerkelijke hervorming van deze juridische teksten door te voeren waarvan er enkele toch wel wat verouderd zijn.

Fantuzzi
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Redondo heeft goed werk verricht. Het gaat natuurlijk om een voorstel voor codificatie van drie verordeningen: een uiterst technische aangelegenheid dus. Nu de commissaris toch aanwezig is, wil ik hem twee kwesties voorleggen: ten eerste moet er volgens mij een diepgaande discussie over de maatregelen van 5a worden gevoerd. Volgens mij loopt deze codificatie achter de feiten aan: formeel gezien brengen wij de boel in orde, maar inhoudelijk gezien begin de tand des tijds aan de verordeningen van 5a te knagen. Er zou een brede discussie op gang moeten komen over hoe die verordeningen zijn toegepast en over hoeveel behoefte er aan vernieuwing is: een discussie bijvoorbeeld over verordening 2328 - maatregelen voor jongeren, waarvan sommige wel en andere niet zijn gebruikt - of over verordening 866. De steunmaatregelen voor de aanpassing van de structuren voor de verwerking en afzet van producten worden niet meer ingezet als investeringen in nieuwe materiële structuren; er is dikwijls behoefte aan het aantrekken van nietmateriële investeringen, in handelsmerken, in reeds bestaande structuren; zaken die niet onder het toepassingsgebied van deze verordening vallen en afbreuk doen aan de doeltreffendheid ervan.
Dat was dus de eerste kwestie: het verleden. Het tweede punt gaat over de toekomst, mijnheer de commissaris. Ik wil niet van het onderwerp afdwalen, en ook wil ik mijn interventie niet de titel "Cork vergeten" - om maar iets te noemen - meegeven, maar toch moet gezegd dat er sinds dit forum over de samenhang voor 5a geen toekomst meer lijkt te zijn weggelegd. Kunt u ons hierover wat meer vertellen, want voor zover ik heb begrepen behoren horizontale maatregelen zoals die van 5a met de twee grote thematische of geografische richtsnoeren in feite tot het verleden.
Er schijnen zelfs mensen te zijn die het begrip boerenstand als aparte categorie van de structurele maatregelen willen schrappen. Daar sta ik van te kijken, en dan vraag ik me af: is Cork eigenlijk alleen maar een gezellig weekendje geweest, of wordt het werkelijk van strategisch belang voor de toekomst van de structuurfondsen? Daarover tasten wij namelijk volledig in het duister. Daarom verzoek ik u, mijnheer de commissaris, deze gelegenheid aan te grijpen en ons enkele nuttige inlichtingen te verstrekken.

Keppelhoff-Wiechert
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de verordening tot verbetering van de doeltreffendheid van de landbouwstructuur is de centrale verordening voor de aanpassing van de landbouwstructuren. Deze investeringssteun voor individuele bedrijven is zeer belangrijk en de steunmaatregelen voor de vestiging van jonge landbouwers is een grote hulp. Startsubsidies voor de invoering van bedrijfsboekhouding, in bedrijven waar die echt nog niet bestaat, of voor jonge landbouwers zijn volgens mij onontbeerlijk.
De maatregelen zouden in de minder begunstigde gebieden en berggebieden het landbouwinkomen moeten steunen, want uiteindelijk is het ook hun politiek oogmerk, mijnheer de commissaris, de extensieve exploitatie van land in de EU zoveel mogelijk kansen te geven. Het aaneensluiten van bedrijven, met andere woorden de vorming van coöperaties, wint naar mijn mening voortdurend aan belang door de toenemende concurrentiedruk, maar vaak ook door het gebrek aan personeel tijdens arbeidspieken en door de stijgende machinekosten per hectare. Bij de herstructurering van veel landbouwbedrijven is deze nauwere samenwerking absoluut noodzakelijk en jonge landbouwers gaan er ook in toenemende mate toe over.
De Commissie wijst in het voorstel voor een verordening op deze noodzaak, wat ik uitdrukkelijk toejuich. In verband met artikel 6, lid 4, zou ik de aandacht op één amendement willen vestigen. Wij zouden investeringssteun willen voor bedrijven die in regio's liggen waarin het totaal aantal varkensplaatsen aantoonbaar is gedaald. De investeringssteun zou er niet toe mogen leiden dat het aantal oorspronkelijke varkensplaatsen wordt overschreden. Als wij echter telkens weer voor de regionale productie opkomen, als wij lange transportwegen willen verkorten, als de belasting van bestaande slachthuizen maar normaal is, dan zou ook dit amendement moeten worden aanvaard.
Bij de beroepsopleidingsmaatregelen wens ik - zoals u zich wel kunt voorstellen - natuurlijk dat er speciaal rekening wordt gehouden met onze boerinnen, want de directe verkoop is voornamelijk hun werk. U wilt met dit voorstel de marktpositie van de producenten versterken en tegenover de toenemende overmacht van de handel steunen. Over het geheel genomen is dit voorstel van mevrouw Redondo Jiménez totaal onomstreden. Er is slechts tot kleine nuanceringen overgegaan en wij moeten haar voor haar werk heel uitdrukkelijk danken.

Rosado Fernandes
Mijnheer de Voorzitter, het is vanzelfsprekend dat de landbouwers geen zin meer hebben om te investeren, te herstructureren of zich te verenigen als zij kijken naar de enorme hoeveelheid voorschriften, verordeningen en richtlijnen. Wij moeten wennen aan Cork - waarover mijn collega Fantuzzi heeft gesproken - een soort Vaticaan II. Wij moeten wennen aan verschillende formuleringen die inderdaad bijna klerikaal zijn. De waarheid is dat wij in de betogen hebben gehoord dat de landen allemaal andere bekommernissen hebben: sommige staan aan de kop, andere meer in het midden en nog andere bengelen achteraan.
Voor een land als het mijne is dit stuk evenwel erg belangrijk. Het betekent slagen in een landhervorming, in verwerkings- en afzetorganisaties, producentengroeperingen - en dus concentratie van het aanbod - de landbouwer leren minder individualistisch te zijn en erin slagen zijn productie af te zetten, hem werkelijk doen begrijpen dat het noodzakelijk is samen en in gemeenschap te werken om succes te boeken bij de strijd tegen de grote industriële en handelsmogendheden in een zich globaliserende wereld.
Ik ben dus van oordeel dat dit alles moet worden vereenvoudigd en dat aan het eind van elk jaar een balans dient te worden opgemaakt om te zien hoe de lidstaten deze richtlijnen, deze documenten ten uitvoer leggen, om te zien in hoeverre zij zijn uitgevoerd, zoals de Rekenkamer doet met fraude. Het zou opportuun zijn indien dit Parlement wist hoe de lidstaten de praktische toepassing op het terrein van deze maatregelen aanpakken die alleen maar ten goede kunnen komen aan de rationalisering en de modernisering van de landbouw. Ik ben het eens met de wijzigingen van mevrouw Redondo Jiménez die ik zal aannemen.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, het verslag dat wij behandelen is in wezen een technische aanpassing, maar is wat de inhoud betreft richtinggevend voor de ontwikkeling van de rationalisatie op het gebied van de landbouw. Daarover discussiëren wij vandaag en ik zou erop willen wijzen, mijnheer Fischler, dat het belangrijk is dat er van eenzijdige steun voor rationalisatie wordt overgegaan naar steun voor innovatie in de biologische teelt, die wij eerder in het debat hebben besproken. Het zou zinvol zijn dit tot de markttoegang voor individuele bedrijven uit te breiden, want daardoor worden arbeidsplaatsen geschapen, terwijl door rationalisatie arbeidsplaatsen worden vernietigd.
Ook op het gebied milieu en arbeidsplaatsen wordt in de praktijk tot een uitbreiding van de capaciteit overgegaan. Als je ziet wat er in de praktijk gebeurt, stel je vast dat iedereen als puntje bij paaltje komt 80 of 100 plaatsen meer heeft. Daarom zou ook hier op de rem moeten worden getrapt en kan ik niet instemmen met het amendement van mevrouw Redondo dat tot doel heeft daar waar het totaal aantal varkensplaatsen niet is gestegen maar gedaald, opnieuw steun te geven voor een uitbreiding van de capaciteit. Dat zou immers weer tot een verschuiving ten gunste van de gerationaliseerde, agro-industriële productie leiden. In het land van de rapporteur ligt dit misschien iets anders. Dan moet men nog rekening houden met regionale omstandigheden. Anders komt het bij ons precies tot een verschuiving van de varkensplaatsen naar de agro-industriële productie, met alle gevolgen van dien, zoals wij nu weer met de varkenspest kunnen vaststellen.

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, het onderhavige voorstel voor een verordening is een maatregel ter verbetering van de landbouwstructuur. De urgentie van deze maatregel wordt duidelijk als je de trefzekerheid en de doeltreffendheid van het huidige systeem bekijkt. De geldigheid van de premisse "kwantiteit in plaats van kwaliteit" heeft nog niets van haar glans verloren. BSE was immers geen toeval, maar een systeemimmanent gevolg.
Toch werd hierdoor een bezinningsproces op gang gebracht, dat zelfs de sterke landbouwlobby nu nog maar moeilijk kan tegenhouden. Belangrijk en positief in dit ontwerp is daarom vooral dat de investeringssteun niet alleen voor een verhoging van de productie, maar ook voor een verhoging van de kwaliteit wordt gebruikt. De steun voor de diversificatie van de inkomensbronnen in de toeristische en ambachtelijke sector vergroot de onafhankelijkheid en de levensvatbaarheid van de kleine landbouwbedrijven. Producentenverenigingen en afzetgroeperingen zijn misschien ook antwoorden op de ontvolking van het platteland en de daarmee samenhangende druk op de arbeidsmarkt.
Ook op milieugebied wordt ingezien dat er nieuwe wegen moeten worden bewandeld die voor een duurzame ontwikkeling volstrekt noodzakelijk zijn. Voor maatregelen op het gebied van energie- en waterbesparing en bodemverbetering moet voldoende geld beschikbaar worden gesteld. Deze zijn dus niet alleen voor de burger, maar ook voor de landbouw interessant. De consolidatie van de landbouwstructuren is een pan-Europese aangelegenheid waarvan het belang de betrokken beroepskring overstijgt. Het is een basis om het overleven van de boeren ook in de toekomst veilig te stellen.

Santini
Mijnheer de Voorzitter, drie verordeningen die met één enkel verslag worden hervormd: verbetering van de doeltreffendheid van de landbouwstructuren, verbetering van de verwerking en de afzet van landbouwproducten, en het bestaan en de vitaliteit - om het zo maar eens uit te drukken - van de producentengroeperingen. Echt een geweldige zet! Het was een ambitieus doel, en het moet gezegd dat de rapporteur dat doel bereikt heeft door de weg van de duidelijkheid en het gezond verstand te bewandelen; ook moet worden gezegd dat de Juridische diensten van de Commissie hieraan hebben bijgedragen doordat ze al wat voorafgaand vereenvoudigend werk hadden verricht. Er is dus een prijzenswaardige inspanning gedaan om de voorschriften voor de burger inzichtelijker te maken, en daar komen de amendementen dan nog eens bij; die behelzen zelfs technische vereenvoudigingen, bijvoorbeeld in het geval van de criteria voor de rechtstreeks verkoop van de producten om zowel de producent als de consument tegemoet te komen, maar dan wel onder de voorwaarde dat alle afzetactiviteiten aan het bedrijf gekoppeld worden. Belangrijk is de prikkel, de drijfveer om ook op een vrij alledaagse manier zoals de rationele distributie en het zuinig omspringen met de watervoorraden tot een energiebesparing te komen.
Het beginsel dat de varkensteelt in berggebieden moet worden bevoorrecht is prijzenswaardig, maar dat geldt niet voor het beginsel volgens welke de steunmaatregelen alleen moeten worden toegespitst op bedrijven die voor een zogezegde berglandbouw buitensporige arealen bezitten.
Mijn fractie zal tegen deze amendementen stemmen omdat het soort activiteit waarvan in de drie onderhavige verordeningen sprake is meer tot de zeer kleine bedrijven behoort dan tot de extensieve landbouw.
In het verslag worden enkele verdienstelijke conclusies getrokken, zoals dat er bij elke vernieuwing rekening moet worden gehouden met de twee grote uitdagingen die de op handen zijnde hervorming van het GLB moet aangaan, te weten de openstelling ten aanzien van de LMOE's en de hervormingen van de structuurfondsen.
Tot besluit is het terecht te wijzen op het multifunctionele karakter van het landbouwbedrijf, met name de landbouwbedrijven in de berggebieden, waar verschillende vormen van economische activiteiten elkaar vinden, maar waar het bewerken van het land toch altijd op de eerste plaats moet komen en kenmerkend voor het landbouwbedrijf moet zijn. Kortom: toerisme, agrotoerisme en ambachtelijke activiteiten zijn slechts nevenverschijnselen, het belangrijkste etiket moet agrarisch blijven.

Novo
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, los van de redenen die hieraan ten grondslag liggen, staat het vast dat vele van de richtsnoeren in deze verordening vergelijkbaar zijn met de voorstellen waarvoor wij al lang pleiten.
Om een diepgaande wijziging van de momenteel oneerlijke verdeling van de steun te bevorderen is het immers fundamenteel preferentiële steun te verstrekken aan lage inkomens en familiebedrijven, waarbij de steun aan inkomens die boven een bepaald plafond liggen wordt beperkt of zelfs belet.
Daarnaast dient de al geuite tendens om duidelijke wijzigingen aan te brengen in de steun aan de landbouw in de meest achtergestelde gebieden te worden uitgediept en in de praktijk gebracht, aangezien deze worden gekenmerkt door een landstructuur met erg kleine lappen grond en/of door versnelde ontvolkingsprocessen.
Wij beschouwen de door de rapporteur ingevoerde wijzigingen als positief en feliciteren haar met haar uitstekend verslag. Hiertoe behoren de steun aan de aanleg van infrastructuur ten einde water te besparen in de landbouw, de amendementen waarin bepaalde uitzonderingen worden gemaakt voor niet-intensieve landbouwbedrijven, zoals varkenshouderijen, evenals de amendementen die betrekking hebben op steun voor de wederopbouw van door natuurrampen beschadigde of vernielde structuren.
Wat evenwel de compenserende vergoedingen voor achtergestelde landbouwgebieden betreft, zijn wij van mening dat het voorstel om het minimaal in aanmerking komende areaal in landen en regio's uit het zuiden, waartoe mijn land behoort, op 2 hectare vast te leggen absoluut onrechtvaardig is en indien dit wordt aangenomen de kern van de positieve richtsnoeren in de nieuwe regelgeving en respectieve amendementen in gevaar zal brengen, aangezien een aanzienlijk deel van de daar gelegen landbouwbedrijven daardoor buiten beschouwing wordt gelaten.
Daarom proberen wij de rapporteur er nu warm voor te krijgen dat zij het initiatief neemt om samen met ons een mondeling amendement in te dienen tot afschaffing van het genoemde minimumareaal.
Tot slot is het belangrijk te onderstrepen en te herhalen dat, onverminderd de gewenste en mogelijke diversificatie van de activiteiten, de toekomst van de landbouwwereld uiteindelijk zal blijven afhangen van de directe en permanente ontwikkeling van de landbouw en de overeenstemmende wil om in de toekomst de middelen voor de sociaal-culturele verbetering van de landbouwproductie te waarborgen, zodat waardige levensomstandigheden kunnen worden bevorderd voor alle landbouwers en in het bijzonder voor degenen die werkzaam zijn in perifere en weinig ontwikkelde regio's.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, namens de Commissie zou ik eerst u, mevrouw Redondo Jiménez, en uw collega's in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling van harte willen danken voor het verslag over het voor ons liggende Commissievoorstel. Het verheugt mij dat de landbouwcommissie het initiatief van de Commissie tot herformulering van drie verordeningen betreffende de landbouwstructuur toejuicht.
Het voorstel houdt enkele geringe wijzigingen van zuiver taalkundige en formele aard in. Het doel van de Commissie is de verordeningen begrijpelijker en transparanter te maken zonder de inhoud ervan te veranderen. Het is dan ook maar consequent dat de Commissie ingrijpende inhoudelijke wijzigingsvoorstellen verwerpt. Een debat over inhoudelijke wijzigingen moet apart van dit voorstel worden gevoerd. Ik zou hier willen aanknopen bij wat de heer Fantuzzi heeft gezegd. Het is beslist niet zo dat wat in Cork werd besproken, niet meer dan een spreekoefening was. Ik sta nog altijd achter de conclusies die te Cork werden getrokken, namelijk dat wij overal waar er plattelandsgebieden zijn ook in de toekomst in beginsel plattelandsontwikkeling nodig zullen hebben. Ik verzoek het Parlement mij verder te steunen in dat streven.
Aangezien het slechts om een herformulering gaat, worden de amendementen 3 t/m 9 en 15 verworpen. Om dezelfde reden is de verwijzing naar nieuwe wijzigingen in amendement 1 niet zinvol. Dit alles gaat verder dan een herformulering van de betrokken bepalingen. Dankbaar zijn wij daarentegen voor de verduidelijkingen en de rectificaties in de amendementen 2 en 10 t/m 14, die een duidelijke verbetering van de huidige tekst betekenen. Deze amendementen gaan in de richting van een herformulering van de betrokken bepalingen.
Als wij trouw willen blijven aan het idee van een herformulering, dan is dit voor de Commissie en het Parlement een uitstekende gelegenheid om tot een verduidelijking en vereenvoudiging van het landbouwstructuurbeleid bij te dragen.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, commissaris Fischler.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Voorontwerp van algemene begroting voor 1998 (indiening)
De Voorzitter
Aan de orde is de toelichting door de Commissie van het voorontwerp van algemene begroting voor het jaar 1998.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, de regeringen van alle lidstaten leveren grote inspanningen om een stabiele financiële omgeving te creëren en te handhaven. De communautaire begroting moet op deze inspanningen aansluiten. Tegelijkertijd moeten bestaande verbintenissen gerespecteerd worden en ook moet de Europese toegevoegde waarde van de Gemeenschapsbegroting verbeterd worden.
De voorbereidingen voor de uitbreiding moeten beginnen bij de Gemeenschapsbegroting van 1998. Er moeten geleidelijk aan marges worden opgebouwd om die uitbreiding met beperkte middelen te vergemakkelijken. Maar men moet bij de communautaire programma's ook rekening gaan houden met de eisen van de uitbreiding. De programma's moeten zodanig opgesteld zijn dat ze overal in de uitgebreide Gemeenschap op een efficiënte manier ten uitvoer gelegd kunnen worden.
In overeenstemming met de nieuwe procedure die in de context van SEM 2000 is vastgelegd, heeft de Commissie een krachtig standpunt ingenomen inzake de voorbereidingen voor het voorontwerp van begroting voor einde 1997. Zij heeft besloten het voorontwerp van begroting voor 1998 te verminderen met een percentage dat zo dicht mogelijk bij 3 % ligt. Als de structurele acties geheel in de begroting worden opgenomen, zoals dit is afgesproken in Edinburgh, impliceert dit een groei van maximaal 0, 5 % voor de andere categorieën.
Ook heeft de Commissie ingestemd met de volledige integratie van de toewijzing van financiële en menselijke hulpbronnen. Inzake menselijke hulpbronnen heeft zij specifiek besloten om het totale personeelsbestand nog een tweede jaar te bevriezen - behalve een kleine stijging ten gevolge van de uitbreiding - en om een verplichte hergroeperingsoefening te ondernemen. Ik wil op dit laatste feit de nadruk leggen: dit keer wil de Commissie de menselijke hulpbronnen werkelijk hergroeperen met de bedoeling de beleidsprioriteiten die de Commissie en de begrotingsautoriteit hebben vastgelegd beter te kunnen uitvoeren.
Op 13 maart 1997 heeft het Parlement zijn richtsnoeren goedgekeurd voor de begrotingsprocedure van 1998. Gebaseerd op een voorstel van zijn rapporteur, de heer Tillich, heeft het Parlement zich bereid getoond om met de Raad overeenstemming te bereiken over de totale stijgingsvoet van de begroting. Maar zoals u natuurlijk weet is er een hele lijst voorwaarden voor een dergelijke overeenkomst. Het Parlement heeft met name het belang onderstreept van echte besparingen in de verplichte landbouwuitgaven.
Begin april hebben de ministers van Financiën in de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën besloten een actievere rol te spelen bij de beslissingen betreffende de communautaire begroting. Gisteren werd dit gevolgd door besprekingen in de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën in Brussel. Deze grotere betrokkenheid van de ministers van Financiën stemt overeen met de resolutie van het Europees Parlement over de begroting van 1997.
Een belangrijk aspect dat tijdens de informele Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën werd afgesproken was dat voor alle categorieën van de financiële vooruitzichten een strikte begrotingsdiscipline moet gelden. Ook was men het eens dat de interinstitutionele overeenkomst gerespecteerd dient te worden. Iets voor het eind april zijn de Commissie, de Raad en het Parlement overeengekomen om 500 miljoen ecu in te schrijven in vastleggingskredieten voor structurele acties van 1998 tot 1999, en zoals de Commissie verklaarde, zal dit de werkelijke tenuitvoerlegging van de programma's niet in het gedrang brengen.
Rekening gehouden met deze elementen kon de Commissie op 30 april 1997 een voorontwerp van begroting goedkeuren dat geheel in de lijn lag van de in januari vooropgestelde doelstellingen. De vastleggingskredieten moeten stijgen met 2, 4 %, de betalingskredieten met minder dan 2, 9 % vergeleken met de begroting van 1997. Op basis van de interinstitutionele overeenkomst en de aanpassingen waarover tegen einde april overeenstemming zal zijn, moeten de vastleggingskredieten voor de structuurfondsen met 6, 5 % toenemen.
Voor wat de betalingskredieten betreft, is de Commissie van mening dat een stijging van 8 % het minimum is om aan de toezeggingen tegemoet te komen. Natuurlijk hangt de feitelijke behoefte van de betalingskredieten af van de facturen die de Commissie indient. Voor de Categorieën 1, Landbouw, 3, Interne beleidsmaatregelen en 4, externe beleidsmaatregelen, hebben zorgvuldige voorbereidingen aangetoond dat het mogelijk is de toename te beperken tot 0, 5 %.
Na de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën van gisteren zijn er in de pers van vandaag een aantal oproepen geweest om de begrotingsstijging tot nul te reduceren. Ik wil alleen opmerken dat als wij het hebben over de verlaging van betalingskredieten, die de onderliggende verordeningen en verplichtingen niet veranderen, dan hebben wij het niet over daadwerkelijk besparingen maar heel vaak juist over een veranderdering in de vooruitzichten. Voor echte besparingen dienen normaliter de verordeningen gewijzigd te worden.
Het begrotingsvoorstel voor administratieve uitgaven, Categorie 5, moet rekening houden met de hoge groeivoet in de verplichtingen op het gebied van de pensioenen voor alle communautaire instellingen. De groeivoet voor volgend jaar zal meer dan 11 % bedragen. Het Parlement heeft deze zaak becommentarieerd en de Commissie zal reageren op basis van het verslag van het Parlement over de begroting van 1997.
Als gedeeltelijk tegenwicht zijn alle andere uitgavenposten bevroren op het niveau van 1997. Als de andere instellingen een soortgelijke lijn volgen kan de totale groei van Categorie 5 tot 1, 1 % beperkt blijven. In het geheel genomen is het Commissievoorstel volledig in overeenstemming met de tendensen in de nationale overheidsuitgaven.
Ik wil het nu graag hebben over een aantal specifieke punten over de begroting. Inzake de landbouw kan de stijging van de uitgaven alleen tot 0, 5 % beperkt blijven als het Commissievoorstel om de steun per hectare voor graanproducenten te verlagen wordt goedgekeurd. Dit besluit is belangrijk om reden van het landbouwbeleid maar het is ook een essentieel signaal voor de begroting van 1998. Het is belangrijk dat men in deze sector daadwerkelijke besparingen doorvoert. Zoals ik eerder al opmerkte, moeten echte besparingen gebaseerd zijn op veranderingen in onderliggende verordeningen en niet alleen op veranderingen in de vooruitzichten.
In de Categorieën 3 en 4 blijft het voorontwerp van begroting van de Commissie het uitgavenprofiel aanscherpen. Zoals voorzien stelt zij in Categorie 3 voor om een vierde kaderprogramma voor onderzoek af te ronden en om bijkomende fondsen vrij te maken voor Trans-Europese netwerken en kleine en middelgrote ondernemingen. Onderwijs en opleiding, de derde pijler, consumentenbescherming en het milieu worden ook versterkt. Naar mijn mening gaat het Parlement akkoord met de meeste van deze prioriteiten. Inzake sommige bijzonderheden zijn er wellicht kleine verschillen in interpretatie.
In Categorie 4 liggen de activiteiten inzake externe samenwerking van de Gemeenschap nog steeds in de lijn van de Europese Raad van Cannes. Een belangrijk element hier is de heroriëntering van Phare tot voorbereiding van de toetreding. Ik weet dat die kwestie uitvoerig is besproken in de Begrotingscommissie. De heroriëntering ervan is van zeer groot belang dit jaar en bij de uitvoering van de begroting van volgend jaar.
Het resultaat van de hele begrotingsoefening zal afhangen van de samenwerking van de twee takken van de begrotingsautoriteit. Elke zijde moet haar verantwoordelijkheid op zich nemen om een communautaire begroting voor 1998 goed te keuren die bijdraagt tot een stabiel financieel milieu en tegelijkertijd de belangrijkste beleidsmaatregelen voor Europa versterkt. De Commissie hoopt dat de besprekingen tussen de twee takken van de begrotingsautoriteit dit doel zullen helpen bereiken.

Tillich
Mijnheer de Voorzitter, hartelijk bedankt. Ik zou ook commissaris Liikanen van ganser harte willen danken voor de voorstelling van het voorontwerp van begroting en zijn uiteenzetting hier in de plenaire vergadering.
Na een eerste inzage van de beschikbare documenten zou ik als algemeen rapporteur een eerste standpunt tegenover het voorontwerp van begroting van de Commissie voor de begroting 1998 willen innemen. Wat de Commissie voorstelt, is conform haar besluit over de guidelines van januari 1997. Ze heeft een stijging met 0, 5 % in alle categorieën van de begroting gepland, behalve in categorie 2, waar zij zich aan de besluiten van Edinburgh houdt en dienovereenkomstig rekening houdt met de structuurfondsen. Dit leidt tot een groei met 3 % van de begroting voor 1998, wat in werkelijkheid, na aftrek van de stijging van het bruto nationaal product, een nulgroei voor de begroting oplevert.
Het Europees Parlement heeft in zijn guidelines beklemtoond dat zijn belangstelling naar een begroting met Europese meerwaarde uitgaat en dat het de Commissie en de Raad bij een gematigde stijging van de begroting alleen maar zal volgen als de Raad in alle categorieën voor een gematigde begrotingsraming kiest, en dat niet alleen bij de betalingen - zoals ik ook uit uw mond heb gehoord, waarvoor mijn dank - maar ook bij de vastleggingen. Daarnaast zitten wij nog met een aantal onopgeloste problemen, waarvoor wij met de Raad vóór het einde van de begrotingsdebatten 1998 een oplossing zouden willen vinden. De Raad is daarvan op de hoogte. Het gaat om vraagstukken in verband met de rechtsgrondslagen, de indeling van de uitgaven en interinstitutionele aspecten bij de begrotingslijnen van de tweede en de derde pijler. Wij zouden hiervoor met de Raad een oplossing willen vinden.
De commissaris heeft erop gewezen dat het voorontwerp van begroting van de Commissie in de lijn van de doelstellingen van het Parlement in de guidelines ligt. Ook het Parlement zou met de begroting van de Europese Unie 1998 een beslissende bijdrage tot de bestrijding van de werkloosheid willen leveren en gebruik willen maken van het potentieel van de kleine en middelgrote bedrijven om duurzame arbeidsplaatsen te scheppen.
Wij zitten ook op dezelfde lijn wat de aanvang van het proces tot voorbereiding van de uitbreiding van de Europese Unie betreft, wat ongetwijfeld veel leden hier in het Parlement, net als trouwens de betrokkenen elders in de Europese Unie, zal verheugen. In het voorontwerp van begroting wordt ook rekening gehouden met steun voor jeugd-, opleidings- en cultuurprogramma's.
Nu nog enkele fundamentele opmerkingen aan het adres van de hier niet-aanwezige vertegenwoordigers van de Raad: de begroting van de Europese Unie voor 1998 heeft een lager stijgingspercentage dan de meeste nationale begrotingen van de Europese Unie. De lidstaten mogen de begroting van de Europese Unie echter niet als een spaarpot beschouwen, maar moeten hun huiswerk in de nationale begrotingen maken. Men treft de burger weliswaar niet direct met de Europese begroting, maar als men de Europese Unie financieel droog wil leggen, dan zal dat tot een gebrek aan steun van de burger voor de Europese Unie leiden.
Nu enkele opmerkingen over de verschillende uitgavensectoren, met andere woorden over de verschillende categorieën. Mijn compliment, mijnheer de commissaris, omdat u voet bij stuk hebt gehouden en in categorie 1 dezelfde budgettaire gestrengheid als in de andere uitgavensectoren aan de dag hebt gelegd. Nu is het inderdaad aan de Raad de 1, 35 miljard ecu als besparing goed te keuren, en dat zou werkelijk een echte besparing zijn. Op uw voorstel hebben wij met het gentlemen's agreement ook een reële mogelijkheid geschapen om aan de hand van actuele gegevens in het najaar 1997, in het kader van de raming voor 1998, een waarlijk reële begrotingsraming voor de landbouwsector voor te leggen.
Zoals eerder gezegd, hebt u zich aan de besluiten van Edinburgh gehouden en bent u, overeenkomstig deze besluiten, overgegaan tot een verhoging van de structuurfondsen.
Ik heb u gisterenavond in de beraadslaging in de Begrotingscommissie al gezegd dat het voorstel van de Commissie om de negatieve reserve voor de voortzetting van het vredesinitiatief in Ierland in categorie 2 nu al op te voeren, een ongewone maatregel is. Dit is wel in de Verdragen vastgelegd, maar u weet ook dat het natuurlijk tot conflicten binnen het Parlement, alsook binnen de Raad zal leiden. Ik vind dit geen geschikt instrument en wij zullen het daar later nog over moeten hebben.
Wat categorie 3 betreft is een wat andere benaderingswijze dan de uwe ook interessant.
Als we de begrotingslijnen bekijken die onder de medebeslissing vallen, dan stellen we een stijging met 2, 6 % vast. Als we de meerjarenprogramma's bekijken, dan hebben we een besparing van 1 %. Als we de begrotingslijnen bekijken die een jaarlijks karakter hebben en die in de meeste gevallen op voorstel van de afgevaardigden van het Europees Parlement in de begroting van de Europese Unie zijn opgenomen, dan stelt u een reductie met 16 % voor, maar bij uw eigen voorstellen, met andere woorden bij de begrotingslijnen die op initiatief van de Commissie tot stand zijn gekomen, hebt u in het voorontwerp van begroting 1998 een verhoging met 40 % gepland. Dat is natuurlijk niet heel logisch, mijnheer de commissaris!
Vervolgens is er de kwestie van het Veterinair Agentschap. Bij het doornemen van het voorontwerp is mij opgevallen dat u daar in het voorontwerp van begroting voor 1998 in beginsel helemaal niets voor uittrekt. Ik kan mij niet voorstellen dat u alleen maar personeel nodig hebt. Van die personeelsbehoefte hebt u ons al via de aanvullende begroting op de hoogte gebracht, maar ook de technische voorwaarden om het agentschap in staat te stellen zijn werkzaamheden te verrichten, zullen moeten worden vervuld. U bent ons nog een antwoord schuldig op de vraag waarom daar helemaal niets voor in het voorontwerp is opgenomen.
In categorie 3 bent u bij de transeuropese netwerken tot een verhoging overgegaan die zelfs hoger ligt dan het in het bemiddelingscomité tussen Parlement en Raad bereikte resultaat. Dat is des te onbegrijpelijker omdat, zoals wij allen weten, juist in verband met de transeuropese netwerken druk wordt gediscussieerd over de vraag of dit allemaal wel zinvol is. Daarom is de Commissie ons natuurlijk uitleg schuldig over deze stijging met 123 miljoen ecu, die neerkomt op ruim 34 % of 35 %.
Op het gebied van het sociaal beleid heeft de Commissie al aanzienlijke besnoeiingen voorgesteld. Wij kennen immers het spelletje van de Raad, die dat nog meermaals zal spelen. Het Europees Parlement zal dat niet over zijn kant kunnen laten gaan.
Sta mij toe dat ik nog een opmerking over het voorlichtingsbeleid maak. Ik vind dat de Commissie in haar voorontwerp ter zake niet erg consequent is. U gaat principieel 3 miljoen naar beneden en bij het algemene voorlichtingsbeleid gaat u 1, 5 miljoen naar boven. U weet echter dat wij op het gebeid van het algemene voorlichtingsbeleid nog altijd 11 miljoen in de reserve hebben. Uw collega, commissaris Euregio, had ons al in februari een verslag moeten voorleggen waarin de Commissie uiteenzet hoe zij die middelen wenst te gebruiken om ze dan uiteindelijk uit de reserve op de begrotingslijn te zetten. Ik verzoek u dan ook uw collega Euregio mee te delen dat wij hier nog altijd op zijn verslag wachten en dat wij ook geen vin zullen verroeren als de Commissie haar huiswerk niet maakt.
Nog één opmerking in verband met categorie 4, mijnheer de Voorzitter. Hier onthouden wij dat het antwoord van de Commissie betreffende de transeuropese netwerken, met andere woorden op het initiatief van het Parlement, eigenlijk neerkomt op een besnoeiing, terwijl wij vorig jaar de 100 miljoen voor grensoverschrijdende samenwerking in de begroting hebben opgenomen om een verbinding van de transeuropese netwerken naar Oost-Europa te hebben. Hierover is het laatste woord nog niet gevallen. Ik geloof dat de Commissie in dezen, ook van de zijde van haar verschillende diensten, nog met een passend voorstel moet komen. Wat u ons nu voorstelt, namelijk dit in PHARE te laten opgaan, is geen verstandige oplossing. Dit punt zal nog extra aandacht van het Parlement krijgen.
Op het gebied van de subsidies ter ondersteuning van Europese organen bent u, mijnheer de commissaris, volgens mij wat ongedifferentieerd, om niet te zeggen met de grove borstel, te werk gegaan. U hebt bepaalde begrotingslijnen gewoon beknot en andere opgetrokken. Er valt daar ongetwijfeld heel wat over te zeggen. Wij waren het er in januari over eens geworden dat u ons een verslag zou voorleggen. Gisterenavond hebt u tegen mij gezegd dat u dat volgend jaar zult doen. Het is ieder jaar hetzelfde liedje. Ik zou u willen uitnodigen en verzoeken dit verslag dit jaar in de begrotingsprocedure voor 1998 daadwerkelijk voor te leggen. Wij kunnen daar natuurlijk ook met de verschillende collega's en commissies afzonderlijk over discussiëren.
Onze complimenten voor SAM 2000 en MEP 2000. Dat is de juiste weg. De resultaten hiervan zullen we pas op middellange en lange termijn zien. Ik kan daar vandaag nog niets over zeggen. Wij zullen waarschijnlijk ook in de begrotingsprocedure voor 1998 niet tot fundamentele inzichten komen. Het thans voorgestelde voorontwerp is een eerste stap. Ik hoop dat wij in het belang van de Europese belastingbetaler tegen het eind van het jaar samen succes zullen boeken. Het Europees Parlement heeft zich daartoe verplicht en wij zijn bereid een realistische bijdrage tot de begroting 1998 te leveren.

Liikanen
Ik zou graag willen ingaan op enkele punten uit het betoog van de heer Tillich.
Voor wat betreft het Veterinair Bureau worden de vereisten gedekt door de bijkomende gewijzigde begroting die de Commissie heeft voorgesteld. Als deze wordt aanvaard dan zullen wij een brief moeten zenden tot wijziging van de begroting van volgend jaar. Dat is de procedure. Voor wat de begroting van 1998 betreft omvat onze indicatieve planning ook een deel van de menselijke hulpbronnen voor het Veterinair Bureau. Als deze dus wordt goedgekeurd dan wordt er een grote prioriteit toegekend aan het Veterinair Bureau voor wat het menselijk potentieel betreft.
Ten tweede en voor wat betreft de subsidies was ik gisteren misschien wel niet helemaal duidelijk. Het ligt niet in onze bedoeling om alles tot volgend jaar uit te stellen. Wij zijn bereid om dit jaar met de informatie voor de Begrotingscommissie te komen. Ik heb het gehad over de noodzaak om een duidelijker en doorzichtiger systeem te hebben als we beslissen subsidies te verstrekken. Wij hebben teveel bronnen die subsidies geven aan de hand van verschillende criteria; voor elke goed functionerende begrotingsadministratie dienen de regels duidelijk te zijn, hetzelfde te zijn voor iedereen en doorzichtig, zodat elke organisatie die een aanvraag voor geld indient weet hoe die regels luiden. Voor wat de overheidscontrole betreft zou dat ook een stuk eenvoudiger zijn. Wij zijn bereid om later op die kwestie terug te komen.
Voor wat de sociale acties betreft wil ik hier verklaren dat in Categorie II de stijging van de hulpbronnen voor het Sociaal Fonds volgend jaar circa 1 miljard ecu bedraagt en dit is dus een belangrijke zaak. Voor categorie III is ons probleem de rechtszaak die nog hangende is. Voor wat betreft de acties die verband houden met de rechtszaak hebben wij daarom momenteel niet meer fondsen kunnen voorstellen. Ik zal in verband met het informatiebeleid een boodschap doorgeven aan de heer Oreja. Ik ben er zeker van dat er hierover dit jaar heel wat te bespreken zal zijn.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, commissaris Liikanen.
Het debat is gesloten.

Uitstoot door niet voor de weg bestemde mobiele machines
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0136/96), namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake maatregelen tegen de uitstoot van verontreinigende gassen en deeltjes door inwendige verbrandingsmotoren die worden gemonteerd in niet voor de weg bestemde mobiele machines (C4-0072/97-95/0209(COD)) (Rapporteur: de heer Collins).

Collins, Kenneth
Mijnheer de Voorzitter, het is een groot voorrecht het woord te mogen voeren over zo'n geweldig onderwerp. Zo'n kans om te spreken over de te nemen maatregelen tegen de uitstoot van verontreinigende gassen en deeltjes door inwendige verbrandingsmotoren die worden gemonteerd in niet voor de weg bestemde mobiele machines, krijg je maar eens in je leven!
Ik weet zeker dat als Tolstoi aan een dergelijke titel gedacht zou hebben, de loop van de literaire geschiedenis in Europa helemaal anders geweest zou zijn. Dit is een stuk wetgeving die aansluit bij de wens van het Parlement om de uitstoot van motorvoertuigen te beperken welke een enorme schade aanricht aan het natuurlijke milieu en de gezondheid van de mens. De wetgeving is gericht op het reduceren van de verontreinigende gassen die worden uitgestoten door verbrandingsmotoren, vooral stikstofoxyde en deeltjes, en moet het gebruik van niet voor de weg bestemde mobiele machines ontmoedigen. Voor de verzamelaars onder u, dit gaat inderdaad over tractoren en maaidorsers, hoewel ik niet goed begrijp waarom de Commissie dat niet heeft gezegd. Ze zijn niet bestemd voor gebruik op de weg maar dat betekent nog niet dat ze geen bron van schade zijn en daarom is er op dit gebied - dat vroeger niet gereglementeerd was - een regelgeving nodig.
De wetgeving is goed en niet controversieel en we zijn het op één uitzondering na allemaal eens. We hebben het vandaag niet alleen over een onderwerp met een titel die niemand begrijpt of die niemand eigenlijk iets kan schelen, we hebben het ook over de comitologie. Dit is uiteraard een zaak die toch heel belangrijk is, ook al heeft deze niet de doorslag gegeven bij de Britse verkiezingen en evenmin het resultaat zal bepalen van de Franse verkiezingen. Comitologie gaat over de manier waarop technische beslissingen gemaakt worden over politieke zaken of over de manier waarop politieke beslissingen gemaakt worden over technische zaken. Met dat zeer gecompliceerde gebied heeft het te maken.
Bij de eerste lezing heeft het Parlement dit voorstel zonder enige wijziging goedgekeurd, omdat wij het niet controversieel vonden en geen enkele fractie er een zeer uitgesproken mening over had. Wij vonden het waardevol en directoraat-generaal XI en commissaris Bjerregaard kwamen met een voorstel dat ons aller goedkeuring kon wegdragen. Maar toen werd het aan de Raad voorgelegd die de comitologieprocedures bekeek en ze veranderde. Na terugkeer van het voorstel in het Parlement ontdekten we dat de comitologiecommissie veranderd was van een type 1 comité, dat wil zeggen een raadgevend comité, in type 2b, een beheerscomité. Voor een buitenstaander is dit wellicht niet zo belangrijk - het zijn gewoon de anonieme Brusselse bureaucraten weer. Maar in feite is het wel degelijk belangrijk omdat de verandering de hele besluitvormingsprocedure van de Gemeenschap ondoorzichtiger maakt en minder verantwoordelijk en daarom kunnen wij deze niet goedkeuren. We zijn vastbesloten terug te keren naar de oorspronkelijke situatie en dat is nu juist wat wij met onze amendementen beogen.
Er is nog één ding dat ik wil zeggen. Er is een amendement van de heer Lannoye van de Fractie De Groenen in het Europees Parlement betreffende economische instrumenten. In dat amendement worden de voorwaarden gedefinieerd voor mogelijke economische instrumenten en fiscale stimuli. Toen dit in de commissie werd voorgesteld heb ik het gesteund, hetgeen blijkt uit het commissiebesluit. Vervolgens heeft men mij erop gewezen dat het sommige lidstaten voor problemen stelt, omdat het te restrictief is aangezien het de mogelijkheid beperkt voor een lidstaat om zijn eigen milieu te verbeteren. Daarom kan het best zijn dat als de leden hierover gaan stemmen - en ik zie dat iedereen in de Vergadering momenteel aandachtig luistert naar wat ik zeg - zij nog eens na willen denken over hun standpunt. Ze overwegen misschien zelfs wel om de aanbeveling van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming over dit specifieke amendement niet te steunen.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het niet over het eerste amendement hebben, omdat de voorzitter van de commissie dit al op een voortreffelijke manier heeft gedaan, maar ik wil wel iets zeggen over de fiscale aspecten en de openheid. Het kan zijn dat men voor amendement 2 niet de adequate formulering heeft gevonden, maar het zou mij ergeren dat het amendement verworpen wordt, omdat ik de invoering van economische instrumenten noodzakelijk. Wij weten immers allemaal en de commissaris weet het beter dan wie ook, dat het bijna onmogelijk is om met de unanimiteitsregel ook maar iets te doen goedkeuren. Het minste dat we kunnen hopen is dat de lidstaten zelf de mogelijkheid krijgen om economische instrumenten te gebruiken, zodat wij van hun ervaring kunnen leren.
Het tweede deel van amendement 3 gaat over openheid. Ik vind het belangrijk erop te wijzen dat open besluitvormingsprocedures meer dan ooit nodig zijn en daarom verzoek ik de commissaris zich ten opzichte van dit voorstel welwillend op te stellen.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie wil bij deze gelegenheid de Commissie milieubeheer en de rapporteur, de heer Ken Collins, danken voor de zorg die zij aan de behandeling van dit zeer technische voorstel hebben besteed. Het voorstel omvat verschillende machines, bulldozers, graafmachines en maaidorsers. Het wordt steeds belangrijker de luchtverontreiniging in deze sector, waarvoor nog geen regels bestaan, aan te pakken. Deze bron van verontreiniging was in 1990 al niet te verwaarlozen en volgens de prognoses zal ze in 2010 bijna even groot zijn als die veroorzaakt door wegvervoer, aangezien de verontreiniging door deze laatste aan het afnemen is. De deeltjesvervuiling zal voor alle wegvoertuigen ongeveer even hoog liggen, ook al gaan we ervan uit dat het voorstel wordt aangenomen en de emissies afkomstig van motoren in nieuwe voertuigen, waaronder landbouwtractoren, aanzienlijk wordt beperkt. De hoeveelheid stikstofoxide zal ongeveer 2/3 bedragen van de totale hoeveelheid die het vervoer over de weg produceert. Het voorstel voor een richtlijn beoogt de geleidelijke invoering van strengere emissienormen: fase 1 treedt in september 1998 in werking en fase 2 geleidelijk tussen januari 2001 en 2003.
Het gemeenschappelijk standpunt beoogt de beperking van de emissie van koolmonoxide, stikstofoxide, koolstof en deeltjes, zodat de emissie van de drie laatstgenoemde stoffen respectievelijk met 50 %, 29 % en 67 % wordt verminderd. In de meest recente onderzoeken naar de luchtkwaliteit in Europa in het kader van het autoolieprogramma krijgt de beperking van de emissie van de genoemde stoffen door alle bronnen de hoogste prioriteit.
Wat de doelstellingen in het gemeenschappelijk standpunt betreft, hebben we de lat hoog gelegd. Eens de richtlijn definitief is aangenomen, zal ze het eerste voorbeeld zijn van een stuk wetgeving inzake de beperking van de emissie door mobiele bronnen, waarbij aan weerszijden van de Atlantische Oceaan dezelfde principes worden gevolgd. Als de richtlijn snel wordt aangenomen, zal het op gebied van wetgeving inzake verontreiniging door mobiele bronnen de eerste keer zijn dat Europa op de Verenigde Staten en de rest van de wereld voorloopt, althans voor een tijdje. Dit betekent dat de nieuwe wetgeving niet alleen milieuvoordelen en de harmonisatie van de interne markt tot gevolg zal hebben, maar ook de handelsmogelijkheden van de EU zal verbeteren.
De Commissie zou graag hebben dat het voorstel in juni van dit jaar definitief wordt aangenomen. Er zijn verschillende vertragingen geweest, waardoor de lidstaten nu nog slechts over zes maand beschikken om de richtlijn in de nationale wetgeving om te zetten. De industrie heeft nog slechts 9 maand om ervoor te zorgen dat de belangrijkste motorcategorie wordt gecertificeerd en slechts drie jaar en drie maand als stabiliteitsperiode tussen fase 1 en 2 van de emissienormen voor de belangrijkste motorcategorie. Het was niet mogelijk dit tijdschema nog strakker te maken en een verlenging van deze wetgevingsprocedure zou het voorstel dan ook misschien te ingrijpend wijzigen.
Daarom - en dat is ook de reden waarom mijn inleiding nogal lang is - vond het Commissie het efficiënter om zich soepel op te stellen tegenover bepaalde wijzigingen van de Raad en deze in het gemeenschappelijk standpunt goed te keuren. De Commissie vond een snelle goedkeuring van de tekst immers het allerbelangrijkste. Ik hoop dan ook dat de behandeling van de door het Parlement ingediende amendementen niet tot verdere vertragingen zal leiden.
Over amendement 1 kan ik kort zijn. De Commissie kan uiteraard instemmen met een nieuwe benadering van de modus vivendi. Amendement 2 herneemt het oorspronkelijke artikel uit het voorstel van de Commissie en bepaalt het kader voor de belastingvoordelen die de lidstaten kunnen toestaan, om de invoering van motoren die aan de strenge emissienormen beantwoorden, te bevorderen. Dit artikel is geschrapt naar aanleiding van de verklaring van de Raad dat de aanneming van deze richtlijn geen precedent schept op gebied van fiscale stimulansen. Dit vind ik zeer belangrijk want ik ben het eens met de heer Collins en mevrouw Dybkjær dat we in dit geval gebruik moeten maken van belastingvoordelen. Tijdens de behandeling van het auto-olieprogramma werd hierover een principieel debat gevoerd en bij deze gelegenheid ben ik zo vrij erop te wijzen dat de amendementen die we vandaag behandelen, niet overeenkomen met het standpunt dat het Parlement tijdens het debat over het auto-olieprogramma naar voren heeft gebracht. Ook de heer Collins heeft hierop gewezen. Ook als het kaderartikel wegvalt, laat het verdrag de lidstaten nog steeds toe belastingvoordelen in te voeren. De kaderwetgeving is vooral wenselijk met betrekking tot de interne markt. Vanuit milieustandpunt vormt het ontbreken van een kaderwetgeving geen probleem.
Om deze reden is de Commissie van oordeel dat ze amendement 2 in zijn huidige vorm niet kan overnemen, maar zoals u heeft kunnen horen ben ik het eens met de politieke bedoeling.
Wat amendement 3 betreft, wil ik graag benadrukken dat ik persoonlijk voorstander ben van transparantie en openbaarheid van de administratieve procedures. De huidige regels voor commissie- en comitévergaderingen laten echter niet toe om de commissievergaderingen toegankelijk te maken voor het publiek noch de agenda en de notulen te publiceren. De voorgestelde wijziging zou ook een wijziging van de huidige regels inzake commissies en comités vereisen en een dergelijk probleem kan alleen in een bredere context worden opgelost. Op dit ogenblik kan de Commissie amendement 3 dus niet overnemen.
Amendement 4 betreft de standaardprocedure die het comité voor aanpassing aan de technische vooruitgang moet volgen. De Commissie is niet tegen het principe om een raadgevend comité te gebruiken. Alweer met het oog op een snelle goedkeuring van het voorstel vinden wij dat een comité van het type 2B, zoals in het gemeenschappelijk standpunt is vastgesteld, geen fundamentele problemen schept voor het beheer en de aanpassing van de richtlijn. Dit geldt vooral voor de huidige situatie, omdat het comité in deze richtlijn nauw verbonden is met het gelijkaardige comité dat is opgericht voor de kaderrichtlijn over de typegoedkeuring van motorvoertuigen. De Commissie blijft daarom bij het gemeenschappelijk standpunt en kan helaas niet instemmen met amendement 4.
Ik hoop dat het Parlement dank zij deze commentaar, die vrij uitgebreid was, begrip kan opbrengen voor de beslissingen van de Commissie en tenslotte hoop ik ook dat de richtlijn zo snel mogelijk aangenomen wordt en vooral snel in werking zal treden.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, commissaris Bjerregaard.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Biociden
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0137/97), namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het op de markt brengen van biociden (C4-0006/97-00/0465(COD)) (Rapporteur: mevrouw Jensen).

Jensen, Kirsten
Mijnheer de Voorzitter, het is zeer belangrijk dat we een duidelijk beeld krijgen van de chemische producten die in de EU worden gebruikt alsook waar en hoe ze worden gebruikt. Naar verluidt zouden er honderdduizend verschillende soorten chemische producten op de markt zijn, waarvan slechts enkele het voorwerp waren van een goedkeuringsprocedure met risicobeoordeling en steeds weer stellen we vast welke afschuwelijke gevolgen chemische producten voor de natuur kunnen hebben. Neem bijvoorbeeld het debat over de afnemende zaadkwaliteit bij de man, die te wijten is aan het feit dat chemische producten zich als kunstmatige hormonen gedragen. De milieucommissie is bezorgd over de wijzigingen in bijlage VI betreffende water. Water is een bijzonder gevoelig onderwerp. We horen steeds schokkende verhalen over vervuiling door bronnen, waarvan we nooit hadden gedacht dat ze konden vervuilen. We moeten dan ook aandringen op de best mogelijke bescherming van onze waterbronnen.
Het voorstel voor een richtlijn inzake biociden onderwerpt veel meerchemische producten aan een goedkeuringsprocedure dan voordien en dat is op zich al een positief punt. Het positieve gevoel over de bedoeling van de richtlijn wordt echter overschaduwd door de manier waarop het voorstel in de Commissie en de Raad is behandeld. Bij de vaststelling van het gemeenschappelijk standpunt vonden de Commissie en de Raad samen een manier om bepaalde delen van de richtlijn te vertolken over het hoofd van het Europees Parlement heen, hoewel het Parlement medezeggenschap heeft in de besluitvormingsprocedure. In het verslag van hun bijeenkomsten stonden 14 verklaringen die echter niet terug te vinden zijn in de wetsvoorstellen die voor tweede lezing naar het Parlement zijn gestuurd. De Commissie heeft mij officieel drie van de veertien verklaringen toegestuurd met het merkwaardige verzoek dat ik deze verklaringen waartoe de Commissie het initiatief had genomen, vertrouwelijk moest behandelen. Dat is moeilijk te doen, aangezien het Parlement openheid in de wetgeving nastreeft, waaraan de andere EU-instellingen alsook de nationale regeringen en parlementen een voorbeeld zouden moeten nemen. Het gaat hier overigens niet echt om geheime verklaringen, maar om zaken die nog niet gepubliceerd zijn. Er wordt dus van het Europees Parlement verwacht dat het met het voorstel verder werkt zonder de eigenlijke bedoelingen van de Commissie en de Raad te kennen, hoewel het Parlement deel uitmaakt van de wetgevende macht en als verkozen orgaan rechtstreeks verantwoording schuldig is aan de burgers. Het is verwerpelijk dat de Raad en de Commissie op deze manier wetgeving maken, vooral wanneer we bedenken dat de voorzitter van de Raad zich in december 1996 nog bereid heeft verklaard om in de toekomst alle verklaringen samen het gemeenschappelijk standpunt aan het Parlement te overhandigen. De Commissie en de Raad van ministers zouden het dus principieel eens moeten zijn om het Parlement terzelfdertijd met het gemeenschappelijk standpunt ook alle besluitvormingsdocumenten te doen toekomen, maar in de praktijk is daar niet veel van te merken.
Verklaringen moeten in het algemeen vermeden worden. De wetgevende tekst moet duidelijk maken waarover de lidstaten het met elkaar eens zijn. Het ergste met deze verklaringen is dat de burgers van Europa, die de door ons aangenomen regels en wetten moeten naleven, geen schijn van kans hebben om te ontdekken wat de regels in werkelijkheid omvatten en dat de verklaringen aanleiding kunnen geven tot verschillende interpretaties van de regels door de lidstaten. De verklaringen scheppen bureaucratie en onduidelijkheid en horen in een moderne omgeving gewoonweg niet thuis.
Er zijn ook bij de tweede lezing in de Raad vreemde dingen gebeurd. Bij het gemeenschappelijk standpunt is een nieuwe bijlage gevoegd, maar de zinvolheid van deze bijlage is moeilijk te begrijpen.
Zoals iedereen weet, stelde het Parlement kaderformuleringen voor die de regeringen de soepelheid bieden, die ze graag willen hebben. De kaderformuleringen geven de regeringen de mogelijkheid om hun werkzaamheden toe te spitsen op de meest giftige stoffen en minder tijd te besteden aan de minder gevaarlijke. De twee nieuwe bijlagen roepen vragen op: Wat wordt bedoeld met een laag risico? Risico heeft met de stof te maken, maar ook met het gebruik. Zoals bij geneesmiddelen is de dosering belangrijk. Het begrip laag risico wekt de indruk dat de onschadelijkheid van het product gegarandeerd wordt, terwijl er in het oorspronkelijke voorstel van de Commissie reeds bij de goedkeuring van een product sprake is van een risicobeoordeling.
Ook de tweede bijlage roept vragen op. Ten eerste lijkt er een probleem met de benaming te zijn. Wat in het Deens algemeen verkrijgbare stoffen heet, wordt in het Engels nuttige handelsproducten genoemd. De benaming in het Duits is helemaal anders, namelijk bepaalde werkzame stoffen. Deze drie verschillende benamingen kunnen elk op zeer uiteenlopende wijze geïnterpreteerd worden. Om al deze onduidelijkheid te vermijden, stelt de milieucommissie voor om de bijlagen volledig te schrappen.

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag steun verlenen aan de voorstellen van de rapporteur voor deze richtlijn in tweede lezing. Deze richtlijn wil in de gehele Europese Unie controles invoeren voor het op de markt brengen en het gebruik van biociden, zijnde een grote reeks chemische stoffen die gebruikt worden om ziektes zoveel mogelijk te beperken en om plagen te bestrijden.
We willen dat deze stoffen vrij verhandeld worden en ook kunnen worden, maar tegelijkertijd toch ook een hoog beschermingsniveau van de volksgezondheid en het milieu handhaven.
Ik ben vooral blij met de invoering van een systeem van comparatieve evaluatie, dat ervoor zal zorgen dat sommige van de oudere biociden vervangen worden door veilige en milieuvriendelijkere stoffen en dat nieuwe stoffen geen problemen opleveren. De producenten van deze stoffen moeten binnen het kader van deze richtlijn verschillende producten op de markt kunnen brengen en kunnen concurreren op een vrije en eerlijke maar ook veilige manier waarbij het milieu gerespecteerd wordt.
Maar net als de rapporteur was ik ongerust over de manier waarop de Raad het gemeenschappelijk standpunt heeft geformuleerd en vooral over het feit dat de Raad veel van de verklaringen, over hoe hij de bepalingen van dit voorstel zal interpreteren, in de eigen Notulen heeft gezet. Het heeft het Parlement toch wel enige moeite gekost om deze Notulen te pakken te krijgen en deze geheime verklaringen te onderzoeken. Je vraagt je toch af wat de Raad te verbergen heeft. Is er misschien iets waarvoor de Raad zich moet schamen?
Hoewel sommige van de bepalingen van de richtlijn bijzonder logisch zijn - bijvoorbeeld de vereenvoudigde procedure voor bepaalde minder gevaarlijke stoffen die bekender zijn, minder giftig en geen ernstig risico inhouden - moet je er wel zeker van kunnen zijn dat van deze procedures geen misbruik wordt gemaakt ten koste van het milieu en de volksgezondheid. Zolang ik daar niet zeker van kan zijn kan ik het standpunt van de rapporteur, dat deze procedures verboden moeten worden zolang er geen duidelijke en doorzichtige controle bestaat over de manier waarop ze worden toegepast, alleen maar steunen.
De richtlijn heeft de mogelijkheid om tegemoet te komen aan ieders behoeften, om het milieu en de volksgezondheid te beschermen, om de consument een reeks producten aan te bieden waaruit hij kan kiezen en voorts om de industrie in staat te stellen op een vrije en eerlijke manier producten te verkopen. Ik wil graag dat de richtlijn aan die behoeften tegemoetkomt en zal de rapporteur proberen te helpen om dat via de bemiddelingsprocedure te bewerkstelligen.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, de biocidenrichtlijn waarover wij vandaag in tweede lezing beraadslagen, is een overtuigend voorbeeld van de noodzaak van Europese wetgeving. Voor biociden bestaat er momenteel noch op Europees niveau noch in de lidstaten een stelselmatige en eenvormige regeling. Deze richtlijn is dus een aanvulling van een juridische lacune, die niet alleen voor de bescherming van het milieu en de consument noodzakelijk is, maar die ook de vrijhandel in Europa moet vrijwaren.
Biociden zijn werkzame stoffen in producten, zoals bijvoorbeeld in desinfecterende middelen en bestrijdingsmiddelen, maar ook in conserveringsmiddelen en materiaalbeschermende middelen. In de Europese Unie zijn tot dusver ongeveer 500 dergelijke werkzame stoffen in de handel en worden met deze werkzame stoffen ongeveer 5.000 producten, overwegend door vele kleine en middelgrote bedrijven, geproduceerd. Nadat het Europees Parlement in eerste lezing in een groot aantal amendementen de vinger had gelegd op talrijke, ook fundamentele punten van kritiek in het door de Commissie voorgestelde voorstel, kan ik het ons nu voorgelegde gemeenschappelijk standpunt, mede namens mijn fractie, een geslaagde evenwichtsoefening noemen waarin op evenwichtige wijze rekening wordt gehouden met de belangen van alle zijden. Dit gemeenschappelijk standpunt krijgt dan ook de volle steun van onze fractie.
De opnieuw ingediende amendementen beschouwen wij over het geheel genomen als contraproductief en wij zullen ze niet steunen. Één zaak maakt ons echter zeer bezorgd, achterdochtig en ook wantrouwig. De rapporteur en de heer Bowe hebben het er ook al over gehad. Het gaat om het door mevrouw Jensen aan de orde gestelde probleem van de zogenaamde verklaringen door de Commissie in de notulen van de Raad. Voor zover deze verklaringen op nog uit te werken technische aanwijzingen en op de opneming van werkzame stoffen in Bijlage I slaan, zijn ze misschien nog aanvaardbaar. Onaanvaardbaar zijn ze echter wanneer ze in feite neerkomen op een interpretatie van de verschillende artikelen van de richtlijn. Deze verklaringen in de notulen hebben geen enkele juridische en, a fortiori , wetgevende status, omdat ze geen onderdeel van de wet als zodanig zijn. Omdat ze bedoeld zijn om bepaalde feiten uit te leggen, hebben ze toch juridische gevolgen voor de wettekst. Dit is een vorm van wetgeving die in geen enkele in de Verdragen verankerde wetgevingsprocedure wordt genoemd en die bijgevolg onaanvaardbaar is voor het Europees Parlement.
Daarom wordt er, ook in mijn fractie, naar gestreefd in de bemiddelingsprocedure ervoor te zorgen dat deze verklaringen in de notulen ofwel verdwijnen, ofwel inhoudelijk in de bestaande wettekst worden verwerkt. Mijn fractie steunt dan ook een aantal amendementen die tot doel hebben de mogelijkheid tot uitleg in het bemiddelingscomité te bewaren. Mevrouw Bjerregaard, ik verzoek u nu dringend ons toch nog eens in de plenaire vergadering uit te leggen wat de bedoeling van dit soort verklaringen in de notulen is. Als de inwerkingtreding van deze op zich belangrijke en, ook in de onderhavige vorm, goede oplossing nu vertraging oploopt, dan is dat aan het gedrag van Commissie en Raad en niet aan het Parlement te wijten. Deze bemiddelingsprocedure zou overbodig kunnen zijn, als wij voordien voor duidelijkheid zorgen. Daarom wachten wij met veel belangstelling op wat u, mevrouw de commissaris, hierover te zeggen hebt.

Baldi
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, wij buigen ons hier over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 20 december jongstleden over het voorstel voor een richtlijn van het Parlement en de Raad inzake het op de markt brengen van biociden. Voor de goede orde: onder de term biociden valt een aantal zeer uiteenlopende producten, zoals desinfecteermiddelen, insecticiden, schimmels, conserveermiddelen, en conserveringsmiddelen voor hout en voor de behandeling van textiel en muurbeschotten. Al deze producten bevatten een werkzame stof en die stof moet gecontroleerd worden, aangezien de producten waar die werkzame stoffen in zitten dagelijks op grote schaal worden gebruikt. Het is dus wel duidelijk dat dit een belangrijke richtlijn is.
Naar schatting worden er meer dan 14.000 biociden op de markt gebracht door enkele multinationals, maar ook door talloze kleine en middelgrote ondernemingen, met name in Italië, waar ze goed zijn voor 70 % van de productie. De richtlijn streeft twee doelen na: 1) harmonisering van de interne markt van biociden, en 2) een hoog niveau van bescherming van mens en milieu.
Het gemeenschappelijk standpunt is unaniem aangenomen en ook door de Commissie geaccepteerd, omdat de aangebrachte wijzigingen in wezen niets aan de inhoud of de werking van de richtlijn veranderen. Bovendien worden dankzij de door de lidstaten voorgestelde wijzigingen bepaalde onderdelen van de goedkeuringsprocedures verduidelijkt of vereenvoudigd.
De definitieve tekst van het gemeenschappelijke standpunt is begrijpelijker en praktischer en maakt veel beter duidelijk wat de belangrijkste doelstellingen van het voorstel zijn, namelijk bescherming van mens en milieu, waarbij tevens de vrije handel in biociden mogelijk moet worden gemaakt.
De Fractie Unie voor Europa stemt in met het gemeenschappelijk standpunt en met enkele amendementen die hier vandaag zijn ingediend, maar is mordicus tegen de amendementen 17, 18 en 19; 17 omdat daarin de beschikbare tijd om de richtlijn op te nemen met 6 maanden wordt bekort - dit is een zeer ingewikkelde richtlijn, en wanneer de lidstaten dan ook nog eens slechts 18 maanden de tijd zouden krijgen de richtlijn in hun wetgeving op te nemen zou geen enkel land dat halen. Wij zijn voorts tegen de amendementen 18 en 19 omdat die het evenwicht in de richtlijn verstoren, en daar zal de Raad niet bepaald gelukkig mee zijn.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, de Liberale Fractie zal voor de amendementen van de commissie stemmen. Ik hoop dat we genoeg stemmen hebben om deze amendementen erdoor te krijgen, en in elk geval meer dan de Groenen, niet omdat er fundamentele meningsverschillen zijn tussen ons, maar omdat het op dit ogenblik belangrijk is vooruitgang te boeken. Zoals de andere sprekers zal ik mij ook concentreren op de verklaringen. Vroeger werden de internationale contacten waargenomen door een elite van diplomaten. De kunst bestond erin om tussen vriend en vijand te laveren. Geheimdoenerij was dagelijkse kost en jan met de pet dacht er in elk geval niet aan om iets te vragen. Zo is het ook grotendeels gegaan met de geschiedenis van de Unie en keer op keer blijkt hoe moeilijk het is om deze situatie te veranderen. Dit was ook met deze richtlijn weer het geval, hoewel ze nochtans lang en ingewikkeld genoeg is om alles te kunnen omvatten.
Uit de vele geheime verklaringen blijkt dat de Raad nog steeds gelooft dat de Europese samenwerking het werk moet zijn van een kleine elite. De vele opiniepeilingen waaruit een democratisch tekort is gebleken, zouden de Raad nochtans op andere ideeën moeten brengen. Maar dat is dus blijkbaar niet het geval. Het is ongelooflijk dat wij de Raad er moeten aan herinneren dat de democratische ontwikkeling en vooral de ontwikkeling binnen de EU ertoe geleid hebben dat openheid en voorlichting van de publieke opinie een noodzakelijke minimumvereiste zijn voor de legitimiteit van zijn besluiten.
De geheime verklaringen getuigen ook van een gebrek aan respect voor het Europees Parlement - de enige instelling die door de burgers verkozen is - die de gemeenschappelijke standpunten van de Raad moet behandelen, hoewel deze niet alle genomen besluiten bevatten. Het argument van de Raad is dat de verklaringen een toelichting geven bij de wetteksten, maar waarom zijn ze dan geheim? Waarom zijn ze logischerwijze dan niet opgenomen in de preambule of ergens anders in de tekst zodat ze deze laatste meteen begrijpelijker maken? Het is niet verwonderlijk dat de burgers de EU steeds sceptischer gaan bekijken, wanneer een deel van de wetteksten geheim is. De legitimiteit van de EU wordt doopr de handelwijze van de Raad rechtstreeks ondermijnd.

Lannoye
Mijnheer de Voorzitter, ik zou mij om te beginnen willen aansluiten bij de collega's die het betreuren dat er bij de behandeling van dit zeer belangrijke dossier geen sprake is geweest van enige transparantie. De biociden hebben namelijk betrekking op honderden producten die, alle in verschillende mate, risico's inhouden voor levende wezens. Een aantal van deze risico's zijn aanvaardbaar, een aantal niet. En dan denk ik met name aan stoffen die bio-accumuleerbaar en niet-afbreekbaar zijn en die kankerverwekkende mutagene gevolgen hebben of de hormoonhuishouding van zoogdieren, en met name van de mens, in de war sturen.
Deze producten zouden zo snel mogelijk van de markt moeten worden gehaald. Wat wordt er echter in het gemeenschappelijk standpunt, overigens in navolging van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie, voorgesteld? Het vrije verkeer van de stoffen, en met name van deze kankerverwekkende stoffen, te regelen, maar de regeling heeft absoluut niet tot doel de productie te heroriënteren naar stoffen met geringe risico's voor mens en milieu. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft slechts voor een gedeeltelijke correctie gezorgd.
Natuurlijk zullen wij de door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming voorgestelde amendementen steunen, maar wij zijn tevens van mening dat er absoluut rekening moet worden gehouden met een aantal - opnieuw door ons ingediende - aanvullende amendementen. En ik ben met stomheid geslagen als gevolg van het standpunt van de Fractie van de Europese Volkspartij die, in beginsel, de amendementen niet zal steunen, zelfs niet die van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming. Ik vind dit een uiterst kwalijke houding in een dergelijke kwestie.
Ik zou de aandacht willen vestigen op de drie belangrijkste amendementen die wij hebben voorgelegd. Ik denk hierbij aan amendement 32, dat volkomen gerechtvaardigd is, waarin staat dat plaatsing op de lijst van toegestane producten moet worden geweigerd of ongedaan moet worden gemaakt als er een ander product op de markt is dat minder risico's inhoudt of er een andere methode bestaat om hetzelfde doel te bereiken. Dat lijkt me vanzelfsprekend.
In de amendementen 34 en 37 komt het beginsel ter sprake van het niet verlenen van toestemming voor iedere stof die als kankerverwekkend te boek staat en waarvoor geen onschadelijkheidsdrempel bestaat.
In de amendementen 38 en 39, tot slot, is vastgesteld dat het dossier dat bij het verzoek om goedkeuring is gevoegd de nodige gegevens moet bevatten, niet alleen met betrekking tot de bestudeerde werkzame stof, maar ook ten opzichte van de afbraakproducten. We weten dat veel afbraakproducten soms gevaarlijker zijn dan het oorspronkelijke product. Het is dus onlogisch dat dit niet naar voren komt in het dossier betreffende het verzoek om goedkeuring.
Ziehier een aantal voorstellen die verre van puristisch of extremistisch zijn en die wij graag door het voltallige Parlement zouden zien aannemen.

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, zoals de heer Lannoye al heeft gezegd, beantwoordt de richtlijn niet aan de milieucriteria. Ze zou zeer belangrijk zijn, maar moedigt op generlei wijze tot een beperking van het gebruik van biociden aan. In de interne markt zijn al 450 werkzame chemische stoffen en 10.000 biocidehoudende producten in omloop, waarvan er slechts een zeer klein aantal volgens de in de richtlijn voorgestelde methode worden toegelaten.
De EU beperkt zich hoofdzakelijk tot de harmonisatie van de concurrentiemogelijkheden voor de industrie, in plaats van bij deze stoffen en het gebruik ervan voor een maximum aan bescherming van het milieu en de gezondheid te zorgen. Het is zaak hier het substitutiebeginsel te verankeren, volgens hetwelk schadelijk producten door minder schadelijke moeten worden vervangen. Dat is, zoals de heer Lannoye al heeft gezegd, een van de belangrijkste criteria. Daardoor zou eindelijk ook concurrentie bij de toelating van biociden mogelijk worden. Wij moeten de Zweedse wetgeving, die bij deze toelating het concurrentiebeginsel laat spelen, voor de Europese Unie overnemen.
De toelatingscriteria voor biociden bevatten zeer veel mogelijkheden om de regels te ontduiken, maar wat voor ons het zwaarst weegt, is dat er voor sommige biociden helemaal geen minimale waarde voor carcinogene stoffen bestaat. Deze stoffen zijn al in geringe concentraties kankerverwekkend en biociden die carcinogene stoffen bevatten zouden onverwijld van de markt moeten worden gebannen, want juist omdat biociden op zo grote schaal worden gebruikt, moet het ons doel zijn carcinogene stoffen uit de biociden en zodoende van de markt te bannen.
Wij zijn bovendien grote voorstanders van een etiketteringsplicht voor biociden. Het is dus zaak de consument te beschermen en de bescherming van het milieu te waarborgen en niet de bio-industrie een vrijbiljet te geven.

Bjerregaard
De Commissie dankt de Commissie milieubeheer en haar rapporteur, mevrouw Kirsten Jensen, voor het vele werk dat zij aan dit voorstel hebben besteed. Het is het laatste deel van de communautaire wetgeving betreffende chemische stoffen en bijgevolg een zeer belangrijk voorstel. Ik heb hierbij enkele opmerkingen. Eerst en vooral over het voorstel in het algemeen en de perspectieven die het te bieden heeft. Daarna zal ik terugkomen op het politieke aspect van dit debat, namelijk de geheime verklaringen.
Het is de bedoeling om met dit voorstel de interne markt voor biocidehoudende producten en hun werkzame stoffen te harmoniseren en de mensen en het milieu zo goed mogelijk te beschermen. Het voorstel omvat een lange reeks producttypes waaronder desinfecterende middelen, houtbeschermingsmiddelen, insectenbestrijdingsmiddelen en scheepsverfbiocide. Uiteindelijk zullen alleen de actieve stoffen die in de bijlage van de richtlijn zijn opgenomen, op een wettelijke manier in dergelijke biocidehoudende producten gebruikt kunnen worden. De beslissing of een stof al dan niet in deze lijst wordt opgenomen, zal op EU-niveau getroffen worden na een volledige risicobeoordeling, die gebaseerd is op inlichtingen uit de industrie.
Eens de richtlijn aangenomen is, zal nagegaan worden of de bestaande actieve stoffen in aanmerking komen om in bijlage 1 te worden opgenomen. Dit veronderstelt dat de industrie de vereiste informatie verschaft en dat ze in de lidstaten geëvalueerd wordt. Voor deze procedure zal er op een later tijdstip nog een verordening worden uitgevaardigd. De richtlijn zal tevens de nationale goedkeuringprocedures voor biocidehoudende producten harmoniseren door de invoering van gemeenschappelijke beoordelingsprincipes. De lidstaten zullen daarna elkaars goedkeuringen onderling moeten erkennen. Tijdens de eerste lezing steunde het Parlement de basisprincipes van het voorstel en stelde het met de 64 aangenomen amendementen een aantal verbeteringen voor. De meeste van deze amendementen zijn in het gemeenschappelijk standpunt overgenomen, in de meeste gevallen op initiatief van de Commissie.
Nu zal ik het standpunt van de Commissie betreffende de amendementen in tweede lezing toelichten. Er zijn 41 amendementen ingediend, waarvan de Commissie er 21 volledig, gedeeltelijk of in principe kan overnemen. De amendementen 18 en 19 beogen de afschaffing van de zogenaamde vereenvoudigde procedures voor biocidehoudende producten met een gering risico en algemeen verkrijgbare stoffen door de schrapping van bijlage IA en IB. De invoering van deze procedures was een van de belangrijkste bijdragen van de Raad in het gemeenschappelijk standpunt. De Commissie stemde ermee in, omdat deze bijlagen de richtlijn als geheel efficiënter zullen maken zonder de bescherming van de mensen, de dieren en het milieu te verminderen. Dit biedt de volgende voordelen: men concentreert zich op de gevaarlijkste stoffen, er is een vereenvoudigde procedure voor de minder gevaarlijke stoffen en de mogelijkheid bestaat om de richtlijn ook toe te passen op werkzame stoffen die slechts in geringe mate als biocide worden gebruikt, waardoor deze dus ook gecontroleerd worden. Ik vestig er uw aandacht op dat werkzame stoffen aan dezelfde beoordelingsprocedure zijn onderworpen om in bijlage IA en IB als in bijlage I te worden opgenomen. Daarom kunnen wij de amendementen 18 en 19 niet overnemen.
De Commissie kan niet aanvaarden dat de vereenvoudigde procedures geschrapt worden, maar is wel tevrededen met de amendementen 2 en 10, die de controle op deze procedures verscherpen.
Met betrekking op de amendementen over de biocidehoudende producten op basis van micro-organismen, kan ik u allen geruststellen. Deze producten vallen eveneens onder de richtlijn. De definities in artikel 2 van de begrippen biocidehoudende producten en werkzame stoffen zijn in dit opzicht zeer duidelijk. De meeste van de amendementen 4, 5, 6, 7, 9, 10 gedeeltelijk, 11 en 31 gedeeltelijk, introduceren in verschillende artikels specifieke verwijzingen naar de bijlagen IVA en IVB, die een aantal eisen bevatten waaraan de werkzame stoffen en de producten op basis van micro-organismen moeten voldoen. De Commissie vindt deze amendementen nuttig en aanvaardbaar met uitzondering van amendement 31, dat zij slechts gedeeltelijk kan aanvaarden.
Dan zijn er de amendementen betreffende de comitologie en de initiatieven van de Commissie. De bedoeling van de amendementen 15 en 16 is de comitéprocedures 2B en 3B door respectievelijk 1 en 3A te vervangen, wat bijna overeenkomt met het oorspronkelijke voorstel van de Commissie. De Commissie verdedigde dit standpunt in de Raad, maar het werd unaniem verworpen. De Commissie is van mening dat de richtlijn met de tekst van de Raad weliswaar gehandhaafd kan worden, maar met de amendementen van het Parlement zal de toepassing van de richtlijn gemakkelijker en efficiënter zijn. Deze amendementen kunnen we aanvaarden, mits de tekst volgens besluit 87/373/EEG van de Raad wordt aangepast en de verwijzingen naar artikel 29 en 33 niet geschrapt worden.
De amendementen 25 en 31 willen dat de Commissie op een later tijdstip het initiatief voor herziening en uitbreiding van bijlage VI neemt, in het bijzonder voor de opneming van de aanbevelingen van de Internationale Zeevaartorganisatie, IMO. Als rechtsgrondslag voor deze initiatieven wordt artikel 189B van het verdrag voorgesteld. De Commissie vindt de doelstelling van deze amendementen niet verkeerd, maar ze is van mening dat de huidige formulering ervan haar initiatiefrecht beknot. Daarom aanvaarden wij alleen het principe van deze amendementen.
Alle andere amendementen zijn van technische aard. Ze verduidelijken en verbeteren een aantal bepalingen in het voorstel of vergemakkelijken de dagelijkse toepassing van de richtlijn. Zo kort voor de stemming wil ik er niet in detail op ingaan en zal ik mij beperken tot een opsomming die de houding van de Commissie weergeeft. De Commissie aanvaardt de amendementen 3, 13, 14, 20, 23, 24 en 26 behalve het deel dat de schrapping van bijlage I, IA en IB beoogt. De Commissie kan het principe van de amendementen 8 en 12 overnemen. De amendementen 1, 17, 21, 22, 27-30 en 32-41 kan ze daarentegen niet overnemen.
Tot zover de amendementen en de inhoud van het voorstel. Ik wil ook een aantal opmerkingen maken over de verklaringen bij de notulen van de Raadbijeenkomsten, waaraan een groot deel van het debat is gewijd. De Commissie begrijpt dat het Parlement het moeilijk heeft met deze verklaringen. Het probleem betreft niet alleen de milieuvoorstellen. Het is een horizontaal probleem dat ook horizontaal moet worden opgelost. Zoals uit het debat is gebleken, vormt vooral de Raad hierbij de kern van het probleem daarom moet een oplossing bij voorkeur in driezijdig overleg worden gevonden. De Commissie is voorstander van een beperking van het aantal verklaringen bij de notulen van de Raadbijeenkomsten. De inhoud ervan moet in de tekst zelf of in de overwegingen worden opgenomen, zoals het Parlement vandaag ook heeft gevraagd.
De rapporteur, mevrouw Kirsten Jensen, verwees ook naar het driezijdig overleg van december 1996 toen de Commissie haar wens herhaalde dat de Raad het Parlement zou inlichten over eventuele verklaringen bij de notulen van zijn bijeenkomsten die te maken hebben met het gemeenschappelijk standpunt. In dit verband keurde de Raad op 25 maart 1997 richtsnoeren goed voor de procedure voor het voorleggen van dergelijke verklaringen. Daarnaast is de Commissie nog steeds bereid om onafhankelijk van de Raad haar plicht na te komen en het Parlement op de hoogte te brengen via haar eigen verklaringen, zoals we nu hebben gedaan.
Het voorstel betreffende biocide dat we vandaag behandelen, stamt helaas uit een overgangsperiode toen er nog niet echt regels bestonden. Er moest dus een ad hoc-procedure worden gevolgd en dat is de reden waarom het een tijd geduurd heeft vooraleer de Commissie de verklaringen kon versturen. Ik dank het Parlement en vooral de Commisie milieubeheer, omdat ze ervoor gekozen hebben de tweede lezing niet uit te stellen en deze verklaringen in de tweede lezing op te nemen. De Commissie is absoluut voorstander van transparantie en ze is van mening dat de verklaringen niet geheim mogen zijn. Desalniettemin moet de Commissie de vertrouwelijkheid van de debatten in de Raad en van de notulen van de bijeenkomsten van de Raad volgens de gedragscodex van de Raad van 2 oktober 1995 rspecteren. Het was in die geest dat de Commissie het Parlement gevraagd heeft om de verklaringen in de huidige fase van de procedure niet publiek te maken. In het concreet geval van de biociderichtlijn is de Commissie voorstander van de pragmatische werkwijze zoals het Parlement ze voorstelt, namelijk dat de inhoud van de verklaringen verwerkt wordt in de amendementen, die we zoals gezegd allemaal kunnen overnemen, enkele weliswaar alleen in principe en/of gedeeltelijk.
Om te besluiten wens ik nog eens te herhalen dat de Commissie het gemeenschappelijk standpunt steunt. Ik ben ervan overtuigd dat het een evenwicht vertegenwoordigt tussen de twee doelstellingen: de interne markt en een hoog beschermingsniveau. De amendementen die de tekst zelf en bepaalde aspecten in de toepassing ervan verbeteren, neemt de Commissie over. De amendementen die het goede evenwicht dat we bij de eerste lezing in het Parlement en in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad hadden bereikt, naar onze mening verstoren, kunnen we daarentegen niet aanvaarden. Tenslotte wil ik iedereen die meegewerkt heeft aan het opstellen van de amendementen en alle leden die tijdens het laatste deel van het debat aanwezig waren, nog eens van harte danken.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, commissaris Bjerregaard.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Stemming
Green
Mevrouw de Voorzitter, er is over amendement 1 heel wat gediscussieerd. Ik zou het standpunt van mijn fractie even willen toelichten. Dit verslag gaat over het lobbyen en het amendement refereert aan de medewerkers van de leden. Het verslag-Lehne, dat specifiek over de medewerkers van de leden gaat ligt zoals u weet voor de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten. Ik zou graag duidelijk willen maken dat mijn fractie druk heeft uitgeoefend om deze kwestie in dit verslag te behandelen, maar wij hebben begrepen dat sommige fracties daar niet blij mee zijn. Als er een duidelijke toezegging is van andere fracties, en met name van de Fractie van de Europese Volkspartij, om dit in het verslag-Lehne te regelen, dan zijn wij bereid om ons bij de stemming over dit amendement van stemming te onthouden. Ik zou graag van de heer Martens vernemen wat zijn commentaar is op amendement 1.

Martens
Mevrouw de Voorzitter, in antwoord op wat mevrouw Green heeft gezegd, zijn we inderdaad van oordeel dat dit punt het best geregeld wordt in het verslag van onze collega Lehne. Daarom zijn wij bereid ons te onthouden ook over amendement 1. We denken dat het een betere werkwijze is als het punt van de medewerkers van de assistenten wordt geregeld in het verslag van de heer Lehne; onze fractie zal zich onthouden op amendement 1.

Pasty
Mevrouw de Voorzitter, ik wou er slechts op wijzen dat er in deze Vergadering negen - en dus meer dan twee - fracties zijn. Onze fractie zal harerzijds voor amendement 1 stemmen, in de wetenschap dat er niet de minste kans bestaat dat het wordt aangenomen, aangezien de twee grote fracties hebben besloten zich van stemming te onthouden. Maar ik vind wel dat voortaan alle fractievoorzitters bij elk overleg moeten worden betrokken.
Betreffende amendement 15:

De Voorzitter
Er is mij gevraagd zonder de woorden "gift of" en "of aan ambtenaren van de instelling" over de tekst te laten stemmen. Ik breng de rest van de paragraaf dus in stemming.
(Het Parlement verwerpt de rest van de paragraaf) Aangezien de rest van de paragraaf is verworpen, zie ik niet in hoe wij over de eruit gelichte woorden zouden kunnen stemmen.

Ford
Mevrouw de Voorzitter, er is toch wel enige verwarring. Ik denk niet dat het voor iedereen duidelijk was dat wij over de paragraaf hebben gestemd min de twee stukken die er uitgelaten moesten worden, en niet andersom. Ik weet niet of we nog eens kunnen stemmen maar er heerste in elk geval wel enige verwarring.

De Voorzitter
Is iedereen van mening dat er aanleiding was tot verwarring? Ik had toch duidelijk gezegd dat ik de woorden "gift of" en "of aan ambtenaren van de instelling" eruit lichtte en de rest van de paragraaf in stemming bracht. Daar is volgens mij zonder problemen over gestemd. Als u een verificatie wenst, herhaal ik dat wij over de gehele paragraaf zonder de woorden "gift of" en "of aan ambtenaren van de instelling" stemmen.
(Het Parlement verwerpt de paragraaf)

Aelvoet
Voorzitter, het was in verband met de twee stukken die er uitgelaten moesten worden. Het ene sloeg op de ambtenaren. Dat is evident omdat dat verboden is volgens het Statuut van de ambtenaren, terwijl het andere, alle giften, een andere element is. Naar mijn smaak moest er apart gestemd worden. Eerst over giften en dan pas over ambtenaren. Maar aangezien er intussen geen meerderheid is voor het basisstuk is nu het commentaar overbodig.
(Het Parlement neemt het besluit aan)

Donnelly, Brendan
Het akkoord dat wij gisteren hebben bereikt was dat wij het debat zouden voortzetten maar dat mijn fractie om terugverwijzing naar de commissie zou vragen zodat er in het licht van het debat aan verder gewerkt kon worden. Ik wil dat verzoek nu formeel formuleren.
(Het Parlement stemt in met dit verzoek)

Novo
Mevrouw de Voorzitter, in artikel 18 van het voorstel voor een verordening betreffende de verbetering van de landbouwstructuur, document 96/0044(CNS), worden enkele erg beperkte voorwaarden vastgesteld voor de toekenning van compenserende vergoedingen. Deze worden alleen toegekend aan bedrijven van meer dan drie hectare in het algemeen en van meer dan 2 hectare in bepaalde regio's in Italië, Frankrijk, Spanje, Griekenland en Portugal.
In verband hiermee wens ik een mondeling amendement in te dienen op lid 1 van artikel 18, waarbij ik voorstel de zinsnede "ten minste drie hectare landbouwareaal" te schrappen, alsmede de hele tweede alinea van artikel 18, lid 1.

De Voorzitter
Iedereen heeft het door de heer Novo voorgestelde mondeling amendement kunnen horen. Zijn er ten minste twaalf leden die hiertegen bezwaar maken?
(Het Parlement stemt in met de indiening van het mondeling amendement)

Redondo Jiménez
Mevrouw de Voorzitter, ik had het woord al gevraagd toen de heer Novo het mondelinge amendement indiende om te zeggen dat de rapporteur akkoord is met schrapping van de beperkingen waarin hij in zijn mondelinge amendement op artikel 18 refereert.
(Bij opeenvolgende stemmingen neemt het Parlement de drie wetgevingsresoluties aan)

Ahlqvist, Theorin en Wibe
Wij vinden de nu voorgestelde gedragscode voor lobbyisten heel goed. Deze zou echter nog beter geweest zijn als ook het in de betreffende parlementaire commissie naar voren gebrachte voorstel van fractiegenoot Metten uit Nederland erin was opgenomen. Dit voorstel ging over de inhoud van het rapport dat de lobbyisten jaarlijks moeten indienen met het oog op de verlenging van hun laisserpasser, over hun activiteiten ter beïnvloeding van de besluitvorming in het Parlement. Het amendement van collega Metten wilde vastleggen dat dit rapport tenminste moet vermelden op welke onderwerpen de beïnvloeding zich heeft gericht, met welke personen (parlementsleden, assistenten en ambtenaren) er in dit verband contact is geweest, en welke financiële of andere middelen daarbij voor elke afzonderlijk doel zijn gebruikt.
Het zou een zeer goede zaak zijn geweest als ook deze formulering in de gedragscode van het Parlement was opgenomen.

Blak en Kirsten Jensen
Het verheugt ons dat er in het Parlement eindelijk een politieke meerderheid is om de gedragscode die we vorige zomer hebben aangenomen in de praktijk om te zetten en het Reglement van het Parlement te wijzigen, zodat er voor de werkzaamheden van de lobbyisten in het Parlement duidelijke regels komen. Wij hopen dat de lobbyisten en hun assistenten het nieuwe reglement niet als een aanval zullen beschouwen, maar als een mogelijkheid om in een ordelijke situatie met ons samen te werken. Daar hebben we jaren op gewacht.

Eriksson, Sjöstedt en Svensson
Wij hebben vóór het rapport van de heer Ford gestemd. Wij beschouwen het als een eerste stap op weg naar het uitschakelen van de ontoelaatbare invloed van machtige, kapitaalkrachtige lobby's op het werk van het Europees Parlement. Een Parlement dat die naam waardig is, dient rekening te houden met de hele politieke realiteit, en dient zich niet te laten leiden door individuele kapitaalkrachtige deelbelangen.
Wij hebben ook vóór amendement nr. 15 gestemd. Het is eigenlijk absurd dat er geen verbod is op het geven van geschenken en voordelen aan parlementariërs, assistenten en ambtenaren van het Parlement. Dat ondermijnt de integriteit en geloofwaardigheid van deze instelling. Maar gezien de huidige, weliswaar absurde EU-realiteit, is het tenminste een begin dat er verslag wordt uitgebracht van alle geschenken en dat deze volledig openbaar worden.

Fayot
Het verslag-Ford handelt over de gedragscode voor lobbyisten in het Europees Parlement.
Wij zijn weliswaar van oordeel dat de lobby's ons, parlementsleden, heel wat informatie kunnen verstrekken, maar wij vinden ook dat wij de plicht hebben voor een maximale doorzichtigheid te zorgen van het besluitvormingsproces en, derhalve, van de wijze waarop de lobby's een andere richting aan onze besluiten proberen te geven. Met andere woorden, iedere poging om dit proces te beïnvloeden, alles wat verder dan informatieverstrekking gaat, moet zichtbaar worden gemaakt.
Wij verzoeken de duizenden lobbyisten die om het Europees Parlement cirkelen derhalve een beroepsethiek vast te stellen en zich daar ook aan te houden. Deze gedragscode heeft alleen maar zin, als wordt uitgegaan van de goede wil van alle betrokkenen. Mag ik misschien in herinnering brengen dat de Reglementscommissie bezig is aan een groot werk dat tot doel heeft de voorwaarden voor een maximale doorzichtigheid van onze betrekkingen met de buitenwereld te scheppen?
Een van de belangrijkste bepalingen zou erin bestaan dat aan de afgevaardigden zelf wordt gevraagd aangifte te doen van iedere gift of iedere extra inbreng. Hieronder zouden in beginsel alle tegemoetkomingen van buiten, van welke aard ook, moeten vallen. Deze verplichting is een uitvloeisel van het verslag van de heer Nordmann dat wij in 1996 hebben aangenomen. Mag ik tevens in herinnering brengen dat wij ook aan regels voor de medewerkers en de interfractiewerkgroepen werken en dat deze de gedragscode zullen aanvullen?
Hoe het ook zij, deze gedragscode zal slechts zinvol zijn als de quaestoren toezicht uitoefenen op de toepassing ervan. Maar het sleutelwoord is zelfdiscipline, de ethiek, die allen vrijwillig moeten aanvaarden om onze parlementaire instelling heel doorzichtig te laten werken.

Hautala
Het valt toe te juichen dat van lobbyisten die een grote invloed hebben op het Parlement wordt verlangd dat zij jaarlijks een overzicht geven van hun werkzaamheden. De voorstellen blijven echter halfslachtig, omdat ze deels onmogelijk te controleren zijn, zoals het voorstel dat de documenten van het Parlement niet tegen betaling aan derden ter beschikking gesteld mogen worden.
In het verslag zou ook de eis opgenomen moeten worden dat lobbyisten in een openbaar register van het Parlement alle donaties en geschenken moeten vermelden die zij aan parlementariërs of parlementaire medewerkers geven.
Het in goede banen leiden van het lobbyen moet echter niet uitsluitend aan de lobbyisten zelf worden overgelaten. De parlementsleden mogen hun ogen niet sluiten voor het feit dat zij zelf de eerstverantwoordelijken zijn.
Het Parlement heeft eerder al het verslag-Nordmann aangenomen, waarin werd voorgesteld dat parlementsleden verplicht worden tot het aanmelden van de door hen ontvangen donaties. Het aannemen van geschenken werd in het verslag verboden. Nu moet eens worden nagegaan in hoeverre deze verplichtingen zijn nagekomen. Het Parlement vervalt namelijk steeds weer in dezelfde fout dat er regels worden opgesteld zonder dat zelfs maar een poging wordt gedaan om ze ten uitvoer te leggen.

Lindqvist
Het verslag is een stap in de goede richting, en daarom heb ik ervóór gestemd. De organisatie van de EU moet gekenmerkt zijn door integriteit en openheid. Er moeten strenge bepalingen gelden voor de activiteiten van lobbyisten, zodat het democratische proces niet wordt verstoord. Er is een strenge controle nodig op eventuele pogingen om de besluitvorming binnen de EU ontoelaatbaar te beïnvloeden. Ideële organisaties als milieu-, vredes- en solidariteitsbewegingen moeten ook de mogelijkheid krijgen om informatieve activiteiten te ontplooien.
Er dient speciale financiële steun te komen voor de Europese activiteiten van zulke organisaties. Er dient een adviesprocedure te komen om belangenorganisaties en ideële organisaties de mogelijkheid te geven in meer georganiseerd verband hun standpunten naar voren te brengen.
Om gelijke voorwaarden te scheppen voor de verschillende lobby's, is het noodzakelijk dat voor alle instellingen van de EU het openbaarheidsbeginsel geldt, zodat men de benodigde informatie kan krijgen.
Aanbeveling voor de tweede lezing-Collins (A4-0136/97)
Fitzsimons
Na goedkeuring van de EU-regelgeving over de werking van voor de weg bestemde voertuigen, bestaat er tot op heden een leemte in de wetgeving inzake niet voor de weg bestemde mobiele machines. Dit voorstel van de Europese Commissie voor een richtlijn over dit onderwerp moet de leemte op dit gebied opvullen. Het beoogt een aanzienlijke verlaging van de luchtvervuiling die veroorzaakt wordt door de uitstoot van vertontreinigende gassen en deeltjes door inwendige verbrandingsmotoren die worden gemonteerd in niet voor de weg bestemde mobiele machines. Deze machines zijn bestemd voor gebruik in de industrie en in de landbouw, bijvoorbeeld mobiele kranen, bulldozers, vorkheftrucks, onderhoudsapparatuur enzovoort. Het Commissievoorstel legt bepaalde voorschriften en regels vast betreffende de uitstoot, die in twee fases ten uitvoer moeten worden gelegd. Fase 1 loopt van juni 1997 tot en met december 1998 en fase 2 van januari 2001 tot en met december 2003. De doelstelling van deze richtlijn is om tegen het jaar 2003 een stikstofoxyde-reductie van 42 % en een koolwaterstofreductie van 29 % te bewerkstelligen. Deze bepalingen mogen alleen worden toegepast op nieuwe machines die na bovengenoemde data op de markt worden gebracht. Als lid van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming steun ik deze richtlijn ten volle.
Aanbeveling voor de tweede lezing-K. Jensen (A4-0137/97)
Jackson
De amendementen 18 en 19 van de aanbeveling voor de tweede lezing over de voorgestelde richtlijn betreffende het op de markt brengen van biociden, willen Bijlage 1A en Bijlage 1B van de richtlijn schrappen. Deze bijlagen maken de toepassing mogelijk van een vereenvoudigde procedure voor biociden met een gering risico en voor bepaalde basisstoffen. De Britse leden van de Fractie van de Europese Volkspartij delen de bezorgdheid dat deze bijlagen alleen als titel in het gemeenschappelijk standpunt staan. Wij vinden echter wel dat er een rechtvaardiging is om in bepaalde gevallen een vereenvoudigde procedure toe te staan, op voorwaarde dat er een grondige risico-evaluatie uitgevoerd is en dat het beschermingsniveau voor mens en milieu niet wordt aangetast. Door ervoor te zorgen dat de controlemaatregelen in verhouding staan tot het vastgestelde risico, kunnen de bronnen geconcentreerd worden daar waar ze het hardste nodig zijn en de bureaucratische lasten, die op de industrie rusten, helpen verlichten.
Verslag-Anastassopoulos (A4-0119/97)
Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten in het Europees Parlement stemmen vandaag voor het verslag van het Parlement over het Groenboek van de Commissie inzake de rechtsbescherming van geëncrypteerde diensten op de interne markt (Raadpleging over de noodzaak van een communautaire maatregel). De piraterij in de audiovisuele sector neemt helaas teveel toe, waardoor de auteursrechten in toenemende mate worden geschonden. Het illegaal gebruik van producten is principieel onaanvaardbaar. Daarbij komt dat de piraterij de prijzen van gecodeerde tv- en radioprogramma's de hoogte injaagt met het gevolg dat de concumenten die deze programma's op een wettelijke manier ontvangen, een hogere prijs moeten betalen.
De nationale wetgevingen op dit gebied lopen sterk uiteen en zijn in vele gevallen ontoereikend. De markt voor audiovisuele producten is echter grensoverschrijdend. Daarom vinden wij het noodzakelijk op internationaal of op EU-niveau maatregelen te nemen die de rechtsbescherming van geëncrypteerde diensten garandeert. Hierbij moeten we er beslist voor zorgen dat de wetgeving op dit gebied niet alleen rekening houdt met de belangen van de aanbieders, maar ook met die van de consumenten. Ten eerste wil dit zeggen dat het aantal en de aard van de diensten die voor cryptering in aanmerking kunnen komen, beperkt moeten worden. Ten tweede moet vermeden worden dat de dienstverrichters een te hoge rechtsbescherming genieten, waardoor ze op de verschillende markten de facto een monopoliepositie zouden verwerven.
Verslag-Palacio Vallelersundi (A4-0155/97)
Ahlqvist, Theorin en Wibe
Het subsdidiariteitsbeginsel is als politiek beginsel in artikel 3 B van het Verdrag betreffende de Europese Unie opgenomen en houdt in dat maatregelen op gebieden waar de Gemeenschap niet exclusief bevoegd is, op het laagst mogelijke niveau worden genomen. Het beginsel is geen aanvulling op artikel 225 als middel om de Gemeenschap een nieuwe manier te verschaffen om macht te vergaren ten koste van de lidstaten.
Ons fundamentele standpunt is dat Zweden zich heeft verbonden tot internationale samenwerking en dat nieuwe gebieden niet onder het gemeenschapsrecht dienen te worden gebracht. Daarom moeten wij ons verzetten tegen de formuleringen van de paragrafen 2 en 12 van het verslag. Dat het subsidiariteitsbeginsel is toegepast om te voorkomen dat nieuwe gebieden als cultuur, media, energie en onderzoek onder het gemeenschapsrecht worden gebracht, is volgens ons in wezen een uitvloeisel van ons beleid.

Fitzsimons
Toen het Verdrag van Maastricht in de herfst van 1992 van kracht werd, was een van de belangrijkste aanbevelingen dat het subsidiariteitsbeginsel in de essentiële Europese beleidsmaatregelen en programma's opgenomen diende te worden. Dit betekende gewoon dat de plaatselijke overheden en gemeenschappen meer te zeggen zouden krijgen bij de besteding van Europees geld in hun gebied. Ik ben van dit concept een groot voorstander omdat de plaatselijke gemeenschappen hun creatieve talent kunnen bundelen om in hun omgeving banen te creëren.
Europa moet gedecentraliseerd worden en programma's die uitgaan van de basis, zoals Leader II en het County Enterprise Board System , moeten worden gesteund, vernieuwd en uitgebreid. Een te groot gedeelte van het Europees geld wordt besteed door de Europese Commissie of centrale overheidsinstanties, zoals het ministerie van Financiën of het ministerie van Milieuzaken. Ik vind het jammer te moeten vaststellen dat Directoraat-Generaal XVI, de regionale beleidsvleugel van de Europese Commissie, zwaar overweegt het Leader-programma te schrappen wanneer het in 1999 afloopt. Dat zou een grote stap achteruit zijn, een klap in het gezicht van de plattelandsgemeenschappen en een verwerping van het subsidiariteitsbeginsel van de Europese Unie, dat alle delen van de samenleving tracht te betrekken bij de tenuitvoerlegging van de Europese beleidsmaatregelen.
De Fractie Unie voor Europa van het Europees Parlement wil een uitbreiding zien van EU-initiatieven die uitgaan van de basis voor zowel plattelands- als stedelijke programma's, en zij wil niet dat deze programma's op welke wijze dan ook verdwijnen.
De Europese Unie is nog steeds veel te gecentraliseerd en moet dichter bij de burgers worden gebracht.

Gahrton, Holm, Lindholm en Schörling
Het subsidiariteitsbeginsel is een belangrijk Europees beginsel. Wij zijn daarom zeer teleurgesteld en ook verbaasd dat de rapporteur er zo negatief tegenover staat. In Zweden wordt het subsidiariteitsbeginsel als een garantie gezien dat de EU de nationale en lokale democratie niet buiten spel zet.
Volgens ons moet dit een basisbeginsel zijn, dat derhalve vaak moet worden toegepast. Wij durven te stellen dat de EU zich enkel moet bemoeien met datgene wat volgens de nationale regeringen tot haar bevoegdheid behoort. Het subsidiariteitsbeginsel moet ervoor zorgen dat de EU niet nieuwe gebieden aan zich trekt, wat immers in allerlei groen- en witboeken steeds wordt geëist.
Volgens de rapporteur heeft het beginsel ten nadele van de EU gewerkt, maar wij zijn er heilig van overtuigd dat het voor de lidstaten en speciaal voor de mensen enkel tot voordeel is geweest. De lidstaten moeten ernaar streven op alle gebieden waar de EU geen beslissingsbevoegdheid heeft, hun democratische instrumenten te gebruiken. Duidelijkheid is in dit proces het sleutelwoord. Wij vinden derhalve dat het subsidiariteitsbeginsel een concrete basis en inhoud moet krijgen.

Kristoffersen
Ik ben tevreden dat het Verdrag van Maastricht de Commissie ertoe dwingt concrete stappen te doen voor de verwezenlijking van het subsidiareitsprincipe. Er moet nog veel gebeuren om het verdrag op dit gebied naar de letter en de geest waar te maken. Daarom wens ik erop te wijzen dat deze verplichting niet alleen op de Commissie berust. Alle instellingen van de EU zijn gebonden aan het subsidiariteitsbeginsel en wij 626 leden van dit Parlement waarachtig ook. Het heeft geen zin dat wij mooie toespraken houden over het subsidiariteitsbeginsel, als we niet bereid zijn om het toe te passen, zelfs niet in kwesties die ons na aan het hart liggen. Ik hoop dat de drie verslagen van de Commissie ertoe zullen bijdragen dat we het subsidiariteitsbeginsel in de toekomst wat ernstiger opvatten.

Lindqvist
Het subsidiariteitsbeginsel beslist welke kwesties op het niveau van de Unie respectievelijk op het niveau van de lidstaten behandeld moeten worden. Binnen de lidstaten kan het gaan om nationaal, regionaal en lokaal niveau. Het subsidiariteitsbeginsel moet ervoor zorgen dat zoveel mogelijk kwesties zo dicht mogelijk bij de burgers worden behandeld.
Vanzelfsprekend moet de eerste vraag dan zijn of dit een kwestie is voor de Unie of niet. Het is volstrekt verkeerd om dit, zoals de parlementaire commissie doet, een voorwendsel te noemen om te "hernationaliseren" of om de kwestie op een volledig internationaal niveau af te handelen. Integendeel, dit is het doel van de subsidiariteit.

Souchet
Mijn fractie heeft niet voor het verslag van mevrouw Palacio Vallelersundi gestemd, omdat het te veel tegenstrijdigheden bevat. Op sommige punten is het heel goed, op andere heel slecht, net alsof het door twee verschillende rapporteurs is geschreven.
Het verslag biedt een uitstekende analyse van de juridische aard van het subsidiariteitsbeginsel. In de overwegingen A, B en C wordt op nuttige wijze in herinnering gebracht dat de Gemeenschap berust op de expliciete toekenning van bevoegdheden, dat de Gemeenschap deze bevoegdheden niet zonder meer bezit, maar dat ze vergeleken bij de bevoegdheden van de lidstaten een uitzondering blijven. Dit houdt in dat de communautaire instellingen zich niet mogen mengen in de aangelegenheden die onder de bevoegdheid van de lidstaten vallen.
Het verslag-Palacio Vallelersundi vestigt tevens de aandacht op het gebrek aan nauwkeurigheid waarvan de Commissie in haar verschillende verslagen over de toepassing van het subsidiariteitsbeginsel blijk geeft. Het vraagstuk van de eerbiediging van de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit - de beginselen die de grondslag van de Europese Unie vormen - wordt verward met vraagstukken van wetgevingstechniek om de teksten duidelijker en eenvoudiger te maken.
Daarnaast stelt de rapporteur de Commissie, terecht, aan de kaak omdat deze de neiging heeft zich als exclusieve communautaire wetgever voor te doen.
Het is verbazend te moeten vaststellen dat in het verslag op basis van zo juiste analyses helemaal niet wordt aanbevolen maatregelen te nemen om de aangeklaagde misstanden op doeltreffende wijze te corrigeren.
Met betrekking tot het heel belangrijke vraagstuk van de controle op de subsidiariteit beperkt het verslag zich tot de huidige situatie, hoewel deze talrijke schendingen van het subsidiariteitsbeginsel met zich brengt. Hierop werd op 2 januari 1995 al de aandacht gevestigd, met name door de heer Berthu in zijn bijdrage als ondervoorzitter van onze institutionele commissie. Noch de zelfdiscipline van de instellingen, noch het Hof van Justitie blijken in staat de subsidiariteit echt te doen eerbiedigen. Om doeltreffend en waarlijk democratisch te zijn, moet deze controle dus buiten de communautaire sfeer liggen en bij voorrang via de nationale parlementen plaatsvinden. In het verslag wordt evenwel een onvolledig en negatief beeld opgehangen van de nationale parlementen, aangezien alleen maar wordt betreurd dat deze vaak niet actief toezicht houden op de omzetting van communautaire richtlijnen in hun nationale wetgeving.
Betreurenswaardig is ook dat het verslag een fantaisistische interpretatie van artikel 3 B van het EU-Verdrag omvat, namelijk in de tweede paragraaf van de toelichting, waar wordt gedaan alsof dit artikel bepaalt dat het communautaire optreden op het stuk van doeltreffendheid principieel van een hogere orde is dan het individuele optreden van de lidstaten. In plaats daarvan had beter een wijziging van dit artikel kunnen worden aanbevolen, en wel om de toepassing ervan, ongeacht de aard van de op communautair niveau uitgeoefende bevoegdheden, onder het algemeen recht te laten vallen. Hoewel het subsidiariteitsbeginsel een van de grondbeginselen van de Unie is, is het totaal verkeerd dat het Verdrag van Maastricht het toepassingsgebied ervan uitsluitend tot de concurrerende bevoegdheden beperkt. Hierdoor wordt een soort voorbehouden terrein, dat van de exclusieve bevoegdheden, ingesteld waar de subsidiariteit niet meer speelt.
Het is in het belang van de burgers van elk van onze lidstaten dat alle bevoegdheidsniveaus zonder uitzondering regelmatig aan het subsidiariteitsbeginsel kunnen worden getoetst, te beginnen met de niveaus die het verst van de burger verwijderd, het minst goed gecontroleerd en derhalve het meest vatbaar voor bureaucratisering en overreglementering zijn. Verre van zulke aanbevelingen te doen, schaart het verslag zich integendeel achter een vastgeroest en huiverig standpunt door in paragraaf 20 te verzoeken de formulering van artikel 3 B niet te herzien in het kader van de IGC.
Ten slotte is de kritiek op de intergouvernementele methode, die weinig doeltreffend en weinig democratisch wordt genoemd, volledig in tegenspraak met de op de Top te Edinburgh vastgestelde algemene aanpak in het kader waarvan wordt aanbevolen bij voorkeur voor een soort communautair optreden te kiezen dat in aanmoediging van de samenwerking tussen de lidstaten bestaat, aangezien de procedures van eenstemmigheid of aanbevelingen de rechten van de burger beter lijken te beschermen dan de meerderheidsprocedures, die dwang voor de minderheid met zich brengen.

De Voorzitter
De stemming is gesloten.
(De vergadering wordt te 12.40 uur onderbroken en te 15.00 uur hervat)

Verwelkoming
De Voorzitter
Waarde collega's, met genoegen verwelkom ik een delegatie van het parlement van de Republiek Georgië onder leiding van de heer Giorgi Kobakhidze, ondervoorzitter van het parlement en voorzitter van de delegatie voor de betrekkingen met de Europese Unie, die op de officiële tribune heeft plaatsgenomen.
Ik breng in herinnering dat het om de vierde bijeenkomst van de delegatie van het Europees Parlement en de delegatie van het Georgisch parlement gaat en dat dit de eerste bijeenkomst is sinds de ratificatie van onze samenwerkings- en partnerschapsovereenkomst.
Ik moet u zeggen dat wij zeer veel belang hechten aan de betrekkingen die wij met uw delegatie en, dankzij uw delegatie, met het Georgische volk onderhouden.
Ik twijfel er geen moment aan dat uw vergaderingen en gedachtewisselingen met ons bijzonder vruchtbaar zullen zijn en ik wens u van ganser harte welkom in het Europees Parlement te Straatsburg.

Communautaire milieuwetgeving
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0109/97) van de heer Kenneth Collins, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over de mededeling van de Commissie betreffende de tenuitvoerlegging van de communautaire milieuwetgeving (COM(96)0500 - C4-0591/96).

Collins, Kenneth
Mevrouw de Voorzitter, voor de tweede maal vandaag mag ik voor een bijzonder volle zaal spreken. Dit keer wil ik het graag hebben over de tenuitvoerlegging en naleving van de Europese milieuwetgeving.
Ik wil beginnen met de opmerking dat deze wetgeving in de lidstaten zeer ongelijk wordt toegepast. Volgens het dertiende jaarverslag over de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht is de Commissie in kennis gesteld van het feit dat er in 1995 265 inbreuken op de communautaire milieuwetgeving hebben plaatsgehad, ondanks het feit dat er 200 wettelijke milieubeschermingsvoorschriften zijn in de Unie. Er is dus duidelijk een probleem. Het Parlement toont al sedert een aantal jaren bijzondere belangstelling voor de manier waarop wij de tenuitvoerlegging kunnen verbeteren, omdat dit zowel van belang is voor het milieu als voor de economische prestaties van de bedrijven in de lidstaten.
De grootste problemen zijn de geheimhouding in de Raad, compromisteksten die soms zwak en onsamenhangend zijn en soms ook het feit dat de milieuwetgeving niet goed gecodificeerd is. Met betrekking tot de geheimhouding in de Raad heeft men mij zeer onlangs gezegd dat geen betoog van mij vandaag volledig zou zijn, tenzij ik hierin een verwijzing zou opnemen naar verklaringen in de Raad. Dat is vanochtend gebeurd, maar men heeft mij nog maar heel kort geleden gezegd dat dit dermate belangrijk is dat ik het nog eens moest zeggen. Ik heb dat hierbij gedaan en heb dus mijn woord gehouden.
De naleving van de milieuwetgeving kan een ingewikkelde kwestie zijn. Eén enkele richtlijn kan verschillende wetsbesluiten vergen op nationaal en regionaal niveau. En hoe ingewikkelder het allemaal wordt, hoe eenvoudiger er een rookgordijn kan ontstaan om de essentie, namelijk naleving, te omzeilen. We moeten er achter zien de komen waar de problemen precies liggen en de Commissie heeft de plicht om op de tenuitvoerlegging toe te zien. En daar heeft de Commissie het moeilijk mee omdat ondanks alle geruchten de Commissie over zeer weinig middelen beschikt. Zij moet zich meestal baseren op door individuele burgers of groeperingen gemaakte meldingen van vermoedelijke inbreuken, omdat de lidstaten niet altijd correcte of voldoende informatie kunnen verschaffen. Soms weten de lidstaten niet hoe de stand van zaken is en soms zou je ook kunnen vermoeden dat de lidstaten misschien wel niet willen dat iedereen weet hoe hun eigen staat van dienst is. We hebben hier dus een probleem.
De actiemaatregelen die wij voorstellen zijn zeer gevarieerd. Naar onze mening hebben wij allereerst behoefte aan een grotere doorzichtigheid. De burgers hebben het recht te weten welke wetsbesluiten er zijn genomen en zij hebben het recht te geloven dat alle desbetreffende wetgeving op een deugdelijke manier ten uitvoer wordt gelegd. De individuele burger overal in de Europese Unie moet gemakkelijker toegang kunnen krijgen tot justitie. Wij zouden graag zien dat voor alle milieuwetgeving de medebeslissing geldt en dat de stemming in de Raad bij gekwalificeerde meerderheid gebeurt. Wij menen dat dit zowel de democratie als de doorzichtigheid ten goede komt en dat de beschikbaarheid van informatie erop vooruit zal gaan. Wij willen ervoor zorgen dat de informatie die verschaft wordt van betere kwaliteit is en we willen dat de lidstaten verslag uitbrengen over de feitelijke tenuitvoerlegging en naleving en niet alleen maar over de omzetting in de wetgeving van deze lidstaten.
Wij vinden dat de bestaande wetgeving gecodificeerd moet worden zodat deze duidelijk is en coherent. Al te vaak is dat zulks alleen maar het geval als je een volledige bibliotheek met Publikatiebladen tot je beschikking hebt. Natuurlijk moeten er ook voldoende middelen zijn voor de tenuitvoerlegging. Het heeft geen zin de Commissie te verplichten meer te doen, als er onvoldoende middelen zijn en de begroting geen post bevat voor de tenuitvoerlegging van de milieuwetgeving. Wij vinden dat het inspectie- en sanctiebeleid verbeterd moet worden en dat alle landen een inspectoraat moeten hebben - hetgeen momenteel niet het geval is - dat op Europees niveau gecontroleerd wordt door de Commissie samen met het Europees Milieuagentschap enerzijds en met de IMPEL-netwerken anderzijds.
Daar waar op plaatselijk niveau dergelijke agentschappen worden opgezet, moeten de lidstaten geen financiële boetes opleggen die het vermogen van die agentschappen beperken om de taak efficiënt ten uitvoer te leggen. In mijn eigen land werd iets meer dan een jaar geleden het Scottish Environment Protection Agency opgericht en pas een maand geleden kwam men erachter dat het zo'n 10 % van zijn budget aan belasting moet betalen door een slordige voorbereiding van de wetgeving door ambtenaren. Dit is een belachelijke situatie waartoe de lidstaten niet mogen worden aangemoedigd.
Dit verslag heeft van alle partijen in de commissie steun gekregen. Het is zeer belangrijk en het feit dat er niet een hele reeks amendementen is ingediend betekent niet dat het onbelangrijk zou zijn. Er zijn maar twee amendementen en ik stel voor dat van mevrouw Roth-Behrendt over te nemen. Hoewel ik begrip heb voor het amendement van de heer Florenz, wil ik het toch niet overnemen omdat ik vind dat het de speelruimte van individuele mensen en agentschappen onnodig beperkt.

Gebhardt
Mevrouw de Voorzitter, dat er zo weinig amendementen worden ingediend, is mede te wijten aan het feit dat u, mijnheer Collins, zo'n goed verslag hebt opgesteld waaraan er nauwelijks nog iets toe te voegen valt. Wat wij in de juridische commissie hebben gedaan, hebt u immers ook in uw verslag overgenomen, zodat wij daar geen problemen mee hebben.
U hebt gezegd dat er zeer grote problemen met de tenuitvoerlegging en de omzetting van de milieuwetgeving in de Europese Unie zijn. In tegenstelling met andere gebieden van de wetgeving bestaat er immers geen echte, economisch geïnteresseerde lobby om voor de noodzakelijke omzetting van deze milieuwetgeving te zorgen. Daarom is het nodig dat wij de beschikking over instrumentaria krijgen om op dit gebied ook echt vooruit te komen en bij deze instrumentaria horen ook deze die, om te beginnen, tot transparantie bijdragen. De rapporteur heeft dat al beklemtoond. Daarom heeft de juridische commissie bijvoorbeeld maatregelen tot verbetering van de transparantie voorgesteld, zoals omzettingstabellen, intensiever overleg, duidelijkheid bij de formulering van wettelijke voorschriften. Dat is uiterst belangrijk op dit gebied.
Voorts moet er naar zo ruim mogelijke toegang voor het publiek tot de correspondentie inzake milieuvraagstukken tussen de Commissie en de lidstaten worden gestreefd. Dat is eigenlijk een van de belangrijkste punten, waar wij onmiddellijk werk van moeten maken. Het is duidelijk dat niet iedere correspondentie kan worden gepubliceerd, maar het Europees Parlement moet ten minste weten wanneer artikel 169 wordt toegepast. Het moet te weten komen dat dit artikel wordt toegepast, alsook wanneer en in welke vorm het wordt toegepast. Wij willen niet de eigenlijke correspondentie, maar de informatie en wij willen dat er op dit gebied ook echt iets wordt gedaan.
Bij de handhaving van de milieuwetgeving hoort echter ook nog dat in die wetgeving zelf middelen beschikbaar worden gesteld. Daarom stelt de juridische commissie voor de Commissie ervoor te laten zorgen dat er in haar wetgevingsvoorstellen bepalingen worden opgenomen die de lidstaten ertoe verplichten te voorzien in doeltreffende, adequate en evenwichtige sancties bij schending van het communautaire milieurecht. Dat is een tweede poot van wat wij nodig hebben en waar wij werk van moeten maken.
Ten slotte is er het Milieuagentschap, zoals ook u, mijnheer de rapporteur, in uw uiteenzetting hebt gezegd. De samenwerking met het Milieuagentschap moet van de zijde van de Commissie nog worden geïntensiveerd, omdat juist het Milieuagentschap het orgaan is dat over de informatie beschikt die nodig is voor de wetgeving. Deze informatie is inderdaad zeer nuttig en kan de Commissie veel vooruithelpen.

White
Mevrouw de Voorzitter, ik ben zowel burger van de Europese Unie als lid van dit Europees Parlement. Ik zou graag eens samenvatten wat de regels zijn die de individuele burger - zoals ik - kan volgen als hij of zij bij de Commissie een klacht wil indienen.
Het is heel eenvoudig. Als je een klacht hebt kun je bij een kantoor van de Commissie een formulier aanvragen - in mijn geval is dat in Londen. In het formulier staat dat je "onderhevig aan de regels van geheimhouding" een klacht kunt formuleren. Niemand licht toe wat dat betekent. Toen ik om nadere uitleg vroeg vertelde men mij dat het "de gewoonte en het gebruik was die men normaliter volgt" . Welnu, ik vind het een slechte gewoonte en een slecht gebruik als het betekent dat de burger niet openlijk op de hoogte gehouden kan worden en als dat in het geheim moet gebeuren.
Toen ik als burger een klacht formuleerde over de stand van zaken in het Severn Estuary waaraan mijn kiesdistrict grenst, ontving ik geen bevredigende informatie over de behandeling van die klacht. Zelfs nu weet ik nog steeds niet of het dossier nog open is of al is afgesloten. Ik weet niet wat er gebeurd is met de correspondentie tussen de vorige regering van mijn land en de Commissie. En dat is een slechte zaak want ik moet mijn kiezers op de hoogte houden. En dat kan ik niet omdat, ook al heb ik de verwijzing naar vertrouwelijkheid in mijn oorspronkelijke klacht geschrapt, men mij niet op de hoogte heeft gebracht van de stand van zaken in verband met die klacht.
Dus is paragraaf 10 van het voor het overige uitstekende verslag van de heer Collins ontoereikend. Wij moeten als Parlement en als individuele burger regelmatig door de Commissie worden geïnformeerd. Er is per slot van rekening een interne procedurecode die bepaalt dat de Commissie de burgers op de hoogte moet houden. Zolang de Commissie haar eigen reglement niet volgt, voert zij haar taak niet goed uit. Is het geen goede gok om te denken dat niet-naleving van het eigen reglement iets is dat verwezen dient te worden naar de Europese Ombudsman? Dat is misschien iets dat wij op een later tijdstip nog eens kunnen bekijken.

Jackson
Mevrouw de Voorzitter, wij in de Fractie van de Europese Volkspartij vinden het verslagCollins prima zoals het er nu uitziet, hoewel wij bedenkingen hebben bij paragraaf 11, waarop wij een amendement hebben ingediend en waarvan wij hopen dat de heer Collins daarop zal terugkomen.
Er is hier duidelijk een zeer ernstig probleem. Er worden milieuwetten gemaakt die dan op vele gebieden gewoon genegeerd worden. Er worden rapporteringsvoorschriften ingevoerd die eveneens genegeerd worden. Mijnheer White dient blijkbaar een klacht in vanuit zijn kiesdistrict in Engeland en die raakt verloren of wordt vergeten en hij hoort er niets meer over. Niemand in Brussel kan echt beweren te weten hoe, dan wel of de wet wordt nageleefd, zelfs niet in essentiële sectoren van het milieubeleid zoals het beheer van gevaarlijk afval, waar de Europese Commissie tot dusverre een verslag heeft ontvangen van slechts zes van de vijftien lidstaten. Eigenlijk zou je - in aanwezigheid van de Georgische delegatie - kunnen zeggen dat wij niet zo'n mooi voorbeeld zijn van hoe de Europese milieuwetgeving moet worden toegepast.
Er worden boetes ingevoerd krachtens artikel 171 van het Verdrag. Er is nogal wat over te doen geweest voordat ze er waren maar ze worden nog steeds niet toegepast. Ik hoop dat wanneer de minister voor milieuzaken antwoord geeft, zij ons dan enkele zeer actuele inlichtingen kan verschaffen over wat er gebeurt met de acties die de Commissie in januari krachtens artikel 171 heeft aangekondigd tegen een aantal lidstaten die de vonnissen van het Hof van Justitie sedert 1990 successievelijk genegeerd hebben.
Over het geheel genomen ben ik het dus eens met de aanbevelingen van de heer Collins. Wat vooral interessant is is dat de heer Collins voorstelt een soort inspectoraat voor de inspecteurs in het leven te roepen - een kleine groep die moet onderzoeken of de lidstaten de wetten zelf ook inderdaad tenuitvoerleggen.
Ik heb drie aanvullingen op de punten die in het verslag aan bod zijn gekomen. Wij kunnen ons niet blijven baseren op individuele klachten, zoals diegene die genoemd zijn, op inspectie of zelfinspectie - waarmee ik doel op de rapporteringsvoorschriften. Ik heb de volgende drie punten. Ten eerste over de kosten. Een van de grote tekortkomingen in de manier waarop de Commissie de milieuwetgeving benadert is dat men blijkbaar bereid is geen rekening te houden met de kostprijs van de wetgeving. De echte moeilijkheid is of een verklaring inzake de financiële gevolgen wel zal werken. Deze hoeft niet van toepassing te zijn op alle wetgeving maar wij hebben in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming vastgesteld dat als er een beoordeling van de financiële gevolgen wordt samengesteld, het dan voor de Commissie ofwel uitermate moeilijk is om op basis daarvan actie te ondernemen, ofwel dat deze volkomen waardeloos is, zoals in het geval met de beoordeling van de financiële gevolgen in verband met de zwemwaterrichtlijn.
Is de Commissie het er niet mee eens dat het beter zou zijn dat, als we de medebeslissing gaan toepassen op de gehele milieuwetgeving - hetgeen zeer waarschijnlijk is - de Commissie de lidstaten op een bepaald moment dan uitnodigt, en dit kan in de voorbereidende ontwerpfase zijn of in de fase van het gemeenschappelijk standpunt, om hun evaluatie te geven van de tenuitvoerleggingskosten van de wetgeving binnen hun grondgebied? Dit zou dan een openbaar gemaakte verklaring van elke lidstaat moeten zijn. En daarna kan er dan over gedebatteerd worden. Deze zou waarschijnlijk hevig betwist worden door niet-gouvernementele organisaties, maar het zou de kwestie tenminste naar buiten brengen, en ik hoop dat dat idee voor de Commissie overtuigend is.
Mijn tweede punt gaat over de doorzichtigheid. De Commissie moet eerlijker zijn tegen het Parlement over de problemen die zij met de lidstaten ondervindt. Ik zie er totaal het nut niet van in om geheimhouding te bewaren als dat de naleving van de wet alleen maar moeilijker maakt. Een voorbeeld: op 19 juli 1996 heeft de premier van Frankrijk een persbericht laten uitgeven waarin stond dat de tenuitvoerlegging van de habitatrichtlijn in Frankrijk opgeschort moest worden. Wij parlementsleden hebben het aan mijn Nederlandse collega, mijnheer Eisma, te danken dat hij in het Publikatieblad een schriftelijke vraag heeft geformuleerd die dit in de openbaarheid heeft gebracht. Ik wist niet dat dit gebeurd was. Geen van mijn Franse collega's heeft mij hierop gewezen en het zou alleen maar goed zijn geweest van de Commissie als zij naar het Parlement was gekomen en gezegd had, kijk eens wat hier aan de hand is! De Fransen hebben eenzijdig de toepassing van een hele richtlijn in Frankrijk opgeschort die mede dankzij het Parlement is goedgekeurd. Dat zou de Franse regering tenminste onder druk hebben gezegd. Maar nu is de tenuitvoerlegging van die richtlijn in Frankrijk gewoon opgeschort en dat is toch totaal onaanvaardbaar.
En als derde en laatste punt de uitbreiding; wat doen we met de uitbreiding? Ofwel krijgen we een hele lange reeks derogaties met betrekking tot de bestaande milieuwetgeving, ofwel krijgen we een situatie waar nieuwe lidstaten het grootste deel van de bestaande wetgeving accepteren - het zogenaamde acquis communautaire - om er vervolgens niets aan te doen.
Mijn laatste voorstel is dat als de Commissie het Parlement nieuwe wetgeving voorlegt - waarmee zij eigenlijk op 1 januari 1997 had moeten beginnen - deze een verklaring moet bevatten over de gevolgen van de uitbreiding. Zullen zelfs de meest optimistische lidstaten de deadlines die wij stellen kunnen respecteren, bijvoorbeeld in de richtlijnen betreffende olie bestemd voor auto's, of recenter nog, in de richtlijn waarvan ik rapporteur ben, namelijk de afvalrichtlijn? In Oost-Duitsland kan men niet eens aan deze richtlijn voldoen. Het is uitermate onwaarschijnlijk dat deadlines die de Commissie op dat gebied stelt, gerespecteerd worden in Polen, Hongarije, enz. We hebben een beoordeling nodig van de gevolgen van de uitbreiding die aan alle milieuwetgeving gehecht dient te worden die van nu af aan aan dit Parlement wordt voorgelegd.

Baldi
Mevrouw de Voorzitter, naar gebleken is nemen de lidstaten het niet zo nauw met de communautaire milieuwetgeving: in 1995 had meer dan een vijfde van alle schendingen van het gemeenschapsrecht betrekking op het milieu. Vandaar deze mededeling van de Commissie over het verbeteren van de tenuitvoerlegging van de communautaire wetgeving op dit terrein. Het achterliggende idee is dat bekeken moet worden met welke middelen naleving van de communautaire wetgeving kan worden afgedwongen zonder dat de Commissie steeds weer juridische stappen tegen de lidstaten moet nemen.
Ofschoon de Commissie zelf benadrukt geen toezicht op de naleving van de communautaire bepalingen te kunnen uitoefenen, komt zij toch met voorstellen die de toepassing van de wetgeving moeten stroomlijnen en de Europese burgers van de nodige informatie en bevoegdheden moeten voorzien om de milieuwetten ook daadwerkelijk te kunnen naleven.
Voorts bepaalt de mededeling dat voorafgaande aan de opstelling van milieuwetten grootscheepse raadplegingen moeten worden gehouden, en dat er een jaarverslag over de toepassing van de milieuwetgeving in de lidstaten moet worden gepubliceerd.
In zijn resolutie verzoekt de heer Collins - die ik bij dezen met zijn voortreffelijke werk feliciteer - de Commissie verschillende aanvullende initiatieven te ontplooien, die op onze instemming kunnen rekenen en die ik hier even wil noemen: ten eerste, codificatie van de communautaire milieuwetgeving; ten tweede, toekenning van een deel van de jaarlijkse communautaire begroting aan de tenuitvoerlegging van de communautaire milieuwetgeving; ten derde, de oprichting van een milieu-inspectiedienst; ten vierde moet de Commissie bij het opstellen van de wetgeving grootscheepse en systematische raadplegingen houden; ten vijfde, toepassing van de medebeslissingsprocedure op de gehele milieuwetgeving, waarvoor de IGC moet zorgen; ten zesde, nauwe samenwerking tussen het Europees Milieuagentschap enerzijds - dat toezicht moet houden op de efficiëntie van de maatregelen die in de loop der tijd in de afzonderlijke landen worden goedgekeurd - en de Commissie en de lidstaten anderzijds; en ten slotte benoeming van een Ombudsman op milieugebied of oprichting van een tribunaal voor het beheer van de milieu- en territoriale hulpbronnen.

Dybkjær
Ook ik dank de Commissie voor de mededeling en de rapporteur voor het werk dat hij heeft geleverd. Het is zeer belangrijk dat wij ons over de tenuitvoerlegging van de wetgeving buigen. Wat maakt de tenuitvoerlegging eigenlijk soms zo moeilijk? Wat komt er in de praktijk van deze wetgeving terecht? Het zou fijn zijn dat de Commissie ons de een of andere hint zou kunnen geven over het aantal wetgevende teksten ze op dit ogenblik wil doen goedkeuren of ten uitvoer leggen en vooral hoe haar tijdschema eruit ziet. Mevrouw Jackson heeft immers terecht gezegd dat we een beetje ongerust zijn over de milieuwetgeving. De toekomstige uitbreiding zal onze mogelijkheden om nieuwe milieuvoorschriften in te voeren beperken. We moeten ons zelfs afvragen of het mogelijk zal zijn om de bestaande wetgeving binnen een redelijke termijn in de nieuwe landen ten uitvoer te leggen?
Ik vind dat de Commissie in haar mededeling vrij rechtuit is over haar eigen mogelijkheden, maar ze is natuurlijk wat terughoudender over de mogelijkheden om tegen de lidstaten op te treden. Daarom denk ik dat het ondanks alles belangrijk is dat wij ons ten opzichte van de lidstaten iets krachtiger en strenger opstellen. Voor zover ik kan oordelen sluit punt 4 van de heer Collins in feite aan bij de mededeling of het statement van de Commissie op pagina 19, met name over de jaarverslagen. De controle in hoeverre de milieuwetgeving woordelijk is vastgelegd vormt een zeer belangrijk onderdeel van het proces, zodat de woorden toch tenminste in orde zijn, maar het is natuurlijk even belangrijk dat we de milieuwetgeving in de praktijk kunnen controleren.
Dit brengt mij bij punt 2, het probleem van de inspectie. Hier ligt wel het zwakke punt van de Unie. Zoals de heer Collins in punt 6 vermeldt, vind ik het ook belangrijk dat we richtsnoeren vaststellen voor een minimum aan inspectiediensten, eventueel in de diverse lidstaten, omdat onze milieuwetgeving anders tot niets dient.
Het laatste punt dat ik zal noemen betreft de klachtenprocedure. Ik vind het uiterst belangrijk dat we de mogelijkheid scheppen voor een uitgebreide klachtenprocedure, omdat dit in feite de beste garantie geeft dat de milieuwetgeving werkelijk wordt nageleefd. We moeten de klachtenprocedure zo goed mogelijk steunen, omdat de NGO's en de particuliere personen in de lidstaten onze beste geallieerden zijn om controle uit te oefenen op de praktische uitvoering van de milieuwetgeving. De Commissie heeft hierop ook min of meer gezinspeeld.

González Álvarez
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, we zullen in herhaling moeten vallen want wij zijn het eens met het verslag-Collins. Wij zijn het eens met de analyse die de heer Collins maakt van de gevolgen naar aanleiding van het al dan niet toepassen van de communautaire wetgeving in de diverse lidstaten, en we zijn het ook eens met de voorstellen die hij doet om deze situatie recht te zetten.
Wij stellen inderdaad vast dat als de regels van de interne markt overtreden worden, er dan direct een beschuldigende vinger wordt opgestoken naar de lidstaat die dat doet. Maar in de vele gevallen waarin de milieuwetgeving wordt geschonden, is er van die beschuldigende vinger naar de lidstaten die zich daaraan schuldig maken vaak helemaal niet zo snel sprake.
Vandaar de analyse van de heer Collins in de zin dat de unanimiteit van de Raad en de geheimhouding in de Raad in het nadeel werken van de beslissingen die op het gebied van het milieu genomen worden. De manier waarop klachten behandeld worden is bureaucratisch, weinig flexibel en zeer langdurig. De burgers die beslissen een klacht in te dienen zijn gefrustreerd en we moeten er toch rekening mee houden dat volgens de stichting voor de natuurbescherming, 80 % van de klachten die bij de Commissie terechtkomen afkomstig is van burgers of burgergroeperingen.
Ook de geheimhouding van de correspondentie tussen de Commissie en de lidstaten. Wij vrezen ten zeerste dat dit soms het gebrek aan belangstelling verbergt, het gebrek aan politieke wil van de lidstaten als er een situatie rechtgezet moet worden - bijvoorbeeld het gebrek aan middelen van DG XI, met vijftien ambtenaren die juridische verslagen moeten opstellen, meer dan 600 verslagen. En tot slot het feit dat de Commissie niet over een inspectoraat kan beschikken dat in de lidstaten optreedt en aangifte doet van wat er mis is.
Daarom vormen de coördinatie van de Commissie met het Milieuagentschap, de oprichting van een inspectoraat, het beëindigen van de geheimhouding, het aanklagen van de inflexibele, bureaucratische en langdurige methodes voor niet-gouvernementele organisaties die zich inzetten voor de verdediging van het milieu die bij de Commissie of de Commissie verzoekschriften terechtkomen allemaal belemmeringen die de naleving van de communautaire wetgeving zullen stimuleren.
Ik ben dit weekeinde in Andalusië geweest op uitnodiging van een platform dat zich inzet voor de bescherming van het Park Doñana, een reservaat van de biosfeer en patrimonium van de mensheid. Er zijn niet minder dan drie urbanisaties, waaronder een zeer luxueuze urbanisatie, die de integriteit van het park aantasten en een stuwmeer in de rivier de Guadalquivir dat het einde zal betekenen van het estuarium.
Intussen zijn de studies inzake de gevolgen voor het milieu onnauwkeurig en wordt de bevolking wijsgemaakt dat er banen bij zullen komen. Er wordt met dit soort urbanisaties namelijk maar weinig werk gecreëerd, terwijl de werkgelegenheid die gecreëerd wordt door gebruik te maken van de menselijke hulpbronnen en rijkdommen van het land zelf, kwalitatief veel beter zou zijn en meer toekomst zou bieden. Als de Commissie er geen stokje voor steekt of als het land dat zelf niet doet, dan zal dat een aanslag zijn op een park dat niet alleen Andalusisch of Spaans is maar ook Europees, en dat tot het patrimonium van de mensheid behoort.
Als je dit soort gevallen ziet of zoals in Griekenland toen ik de omlegging van de rivier de Acheloos ging bekijken, dan besef je dat het absoluut nodig is de maatregelen te treffen die de heer Collins in zijn verslag voorstelt, om te vermijden dat er aanslagen worden gepleegd op onze natuurparken - zoals wat in mijn land wordt voorgesteld - en ik vind het erg dit te moeten zeggen.

Breyer
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, ook onze fractie feliciteert de heer Collins met zijn verslag. Ik denk dat het nu zaak is bij de omzetting van de milieuwetgeving werkelijk vooruitgang te maken. Maar in tegenstelling tot de vorige spreekster zijn wij niet van mening dat het hier alleen maar om een ontoereikende personeelsbezetting in de Commissie gaat, maar dat het de Commissie ook aan politieke wil ontbreekt om de milieuwetgeving om te zetten. De Commissie bezwijkt vaak als haar dat politiek opportuun lijkt.
Waarom moet de omzetting van de milieuwetgeving ook niet binnen de Commissie gelden? Hoe is het mogelijk dat transeuropese netwerken worden gecreëerd, die tot het toebetonneren van nog meer grond voor autosnelwegen leiden, ofschoon wij weten dat het CO2 -gehalte daardoor zal stijgen? Waarom was het mogelijk dat in lidstaten, zoals de Bondsrepubliek, een wet ter versnelling van de planning van de vervoerinfrastructuur ten uitvoer werd gelegd, hoewel deze wet duidelijk tegen de regels inzake milieu-effectevaluatie of tegen de richtlijn ter bescherming van de vogelstand indruist? Het is de taak van de Commissie werkelijk rekening te houden met het milieu en de politieke opportuniteit niet de bovenhand te laten halen. Voorts moeten er voortaan meer procedures overeenkomstig artikel 189 worden ingesteld. Alleen dan wordt de Commissie geloofwaardig.
Voorts is gebleken dat de procedure overeenkomstig artikel 171, die de Commissie voor het eerst tegen de Bondsrepubliek heeft toegepast, zeer zinvol was. We hebben geldboetes nodig, want die blijken efficiënt te zijn.
Het kan niet de bedoeling zijn dat de lidstaten maar wat met de milieuwetgeving aanschipperen; het gaat erom dat deze wetgeving inderdaad wordt omgezet. Maar ook hier is het zaak niet-gouvernementele organisaties meer mogelijkheden te geven, en met niet-gouvernementele organisaties bedoelen wij zowel internationale nietgouvernementele organisaties als natuurlijke personen.
Het milieu is ons aller eigendom en daarom moet ook iedereen de mogelijkheid hebben bij overtredingen van de geldende milieuwetgeving een rechtsvordering in te stellen. Het milieu is van levensbelang voor de komende generaties. Het moet derhalve mogelijk zijn beroep in te stellen. Alleen dan kunnen wij er ook voor zorgen dat er hier meer druk wordt uitgeoefend.
Samenvattend, de Commissie moet blijk geven van meer politieke wil om in dezen strenger en strikter op te treden. Zij moet ook zorgen voor de naleving van de milieuwetgeving en er moeten betere rechten komen om zich tot een rechtbank te wenden, want het milieu is van ons allen. Wie de milieuwetgeving niet omzet, moet ook kunnen worden aangeklaagd.

Blokland
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, mevrouw de commissaris, de slechte naleving van Europese richtlijnen achtervolgt ons al jaren. Het jaarlijks verslag over de toepassing van het Gemeenschapsrecht toont ons dat ook de milieurichtlijnen er niet best afkomen.
Formeel kun je natuurlijk zeggen dat dat de verantwoordelijkheid van de Europese Commissie is, maar dan maak je je er te gemakkelijk vanaf. Al is de Europese Commissie volgens artikel 155 de hoedster van de Verdragen en de afgeleide wetgeving, je kunt haar onmogelijk kwalijk nemen dat niet alles in de lidstaten even ordentelijk toegaat. De verantwoordelijkheid van de Europese Commissie is groot als het om de omzetting van het Europees recht in nationaal recht gaat, maar het is wel duidelijk dat de handhaving uiteindelijk een zaak van de lidstaten is.
Bij de omzetting doen zich problemen voor, maar die zijn nog wel te overzien als we ze vergelijken met de problemen bij de concrete toepassing van de milieuregels in de praktijk, de controle en de handhaving. Ik denk dat we voor de oplossing van deze problemen vooral een betere inspectie nodig hebben.
Overal in Europa doet zich namelijk in principe hetzelfde voor. Regels worden wel gesteld, maar niet nageleefd. Op de kwaliteit van die regels is hier en daar best wat af te dingen, maar daar zit niet het grootste probleem. Het probleem zit hem in de gebrekkige en vooral de ongelijke manier waarop de naleving wordt gecontroleerd.
In elk land heeft men in de loop der jaren zijn eigen inspectiediensten gevormd. Bij de één worden die diensten sterk door de politiek gestuurd, bij de ander zijn ze volkomen onafhankelijk. Dat verschilt trouwens ook per milieuthema. In bepaalde gevallen wordt de controle zelfs uitbesteed aan het bedrijfsleven of een consultancybureau. Ik denk bijvoorbeeld aan de milieu-audit.
Naar mijn idee kan er een enorme winst behaald worden op het vlak van de tenuitvoerlegging, als alle inspectiediensten een echt onafhankelijke status krijgen. Het komt nu nog veel te veel voor dat er een effectieve gezagsrelatie bestaat tussen de politiek of het bestuur en de inspectiediensten. Als de milieu-inspectie bij het uitoefenen van haar taak met handen en voeten gebonden zit aan een politiek orgaan, dan kun je een effectieve controle wel vergeten. Fundamentele kritiek op het bestuur is dan niet meer aan de orde, en dat is funest voor het milieubeleid. Het is nu nog te vaak zo, dat onderzoeksresultaten worden toegedekt, of dat publicatie zelfs wordt tegengehouden. Dat is misschien wel prettig voor de politiek verantwoordelijke, maar het milieu wordt er niet beter van.
Ik zou er daarom vóór zijn, wanneer de Europese Commissie de inspectiediensten in de lidstaten vooral op hun onafhankelijkheid zou toetsen. Het is mijns inziens een ondoenlijke taak voor de Europese Commissie om de concrete controle-activiteiten van al die verschillende milieu-inspecties onder de loep te nemen, maar een toets van hun formele en feitelijke onafhankelijkheid lijkt me een eerste vereiste.
Een laatste opmerking betreft het amendement van de heer Florenz. Dit lijkt mij een duidelijke verbetering die goed aansluit bij de ontwikkelingen in de praktijk. Daarvoor is wel nodig dat het begrip "belanghebbende" niet te beperkt wordt uitgelegd zoals de heer Collins kennelijk vreest. Als uit de jurisprudentie zou blijken dat dit te vaak leidt tot een enge interpretatie zou ik de heer Florenz niet steunen. Graag hoor ik hierover het oordeel van commissaris Bjerregaard.

Van Putten
Mevrouw de Voorzitter, Europa heeft meer dan 200 milieuwetten. Daar kan nog wel een boekenkast bij, maar de vraag is of dat op dit moment zin heeft. Is het niet tijd eerst te zorgen voor een echte uitvoering van wat we al hebben. Dat is nu precies waar het verslag-Collins over gaat. Wat mij betreft, misschien in de afgelopen acht jaar een van de meest belangrijke onderwerpen die hier in dit Huis zijn behandeld.
De vraag is of al dat werk van honderden parlementariërs, ministers, duizenden ambtenaren, nietgouvernementele organisaties in hun waarschuwende rol, de media die regelmatig rapporteren over al die wetgeving ook werkelijk ergens toe leidt. Vindt die implementatie plaats? Het antwoord van de heer Collins is: dat is maar zeer de vraag. Het is dus de vraag, opnieuw, of het niet zinvol is om te kijken naar de implementatie. Mogelijk moeten we ook naar verdere aanscherping kijken van die 200 regels, maar we moeten ons eerst en vooral storten op de tenuitvoerlegging en naleving. Die naleving ligt, ondanks het feit dat de Commissie beschikt over artikel 155 in het Verdrag, vooral in handen van de lidstaten. Collega's hebben daar al aan gerefereerd. De heer Collins geeft ook duidelijk aan dat de tekortkomingen legio zijn. Dit wordt nog al eens geweten aan de verschillen in interpretatie van begrippen, zoals bij afval. Iets kan afval zijn in de ene lidstaat, in de andere valt het onder een andere categorie. Of het wordt geweten aan de ingewikkelde procedures. Maar de algemene conclusie is dat tot nu toe een systeem van onafhankelijke en gelijkwaardige controle op het niveau van de lidstaten volstrekt ontbreekt. Ook mijn collega Blokland heeft daar terecht op gewezen. Dat is nogal een constatering, vooral als we tegelijkertijd moeten constateren dat milieuproblemen juist bij uitstek ongevraagd grensoverschrijdend zijn en daarmee wat mij betreft nummer 1 in de Europese politiek behoren te zijn. Zelfs als we morgen besluiten dat we allemaal weer gewoon als lidstaten verder gaan en Europa afschaffen, dan is milieu ongevraagd grensoverschrijdend. Dat maakt milieubeleid nu juist zo'n belangrijk Europees beleid.
In dat kader vraag ik dan ook speciale aandacht bij dit onderwerp voor een aardige ontwikkeling. We hebben het vaak over sombere ontwikkelingen in Europa, maar er is ook een aardige en dat is het Impelnetwerk, het netwerk van implementation of environmental legislation . Dat begon informeel. Ambtenaren uit de diverse lidstaten gingen om de tafel zitten en besloten dat ze samen moesten werken. Dit netwerk is in die zin interessant dat al gebleken is dat in de werkgroepen die men inmiddels heeft opgericht men gezamenlijk rond de tafel is gaan zitten en bijvoorbeeld op het terrein van afval in staat is geweest om echte fraude en onoorbare praktijken boven tafel te tillen. Ik zou ook de Commissie willen vragen of zij van plan is dit netwerk verder aan te scherpen, uit te bouwen en te ondersteunen in een communautair kader onder leiding van het Inspectorate of the Inspectorates . Ik denk dat dit een goede weg is.

Florenz
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, wij hebben in Europa meer dan 200 milieurichtlijnen, die in hun onderliggende tendens weliswaar op één doel zijn gericht, maar wij moeten vaststellen dat we op nationaal niveau grote problemen hebben met de omzetting en vooral de handhaving ervan. Als wij dat terecht betreuren, moeten wij ons afvragen wat wij eigenlijk verkeerd doen. Dat telkens weer betreuren en een verslag daarover schrijven, waar ik het tot op grote hoogte mee eens kan zijn, helpt ons immers niet vooruit.
Wij hebben in Europa in het milieubeleid hetzelfde probleem als ik in mijn eigen gezin. Als mijn kinderen, mijn vrouw en ik over het milieubeleid spreken, dan zijn wij daar eerst allemaal heel enthousiast over. Als ik vervolgens echter voorstel materiële waarden in te voeren, dan bekoelt het enthousiasme plotseling bij iedereen. Precies hetzelfde is de afgelopen jaren ook in Europa op heel grote schaal gebeurd. Wij zijn goed begonnen met de IPPCrichtlijn, die tot doel had vergunningsprocedures die de verschillende milieucompartimenten overschrijden in Europa in te voeren. De industriële bedrijven mochten niet meer de kans krijgen om bij maatregelen om de lucht te zuiveren hun rotzooi in het water te lozen. Er moest van een allesomvattende aanpak worden uitgegaan. Toen het erop aankwam dit uit te werken, hebben wij evenwel zo weinig kracht gevonden, dat wij uiteindelijk alleen maar belachelijke administratieve voorschriften hebben geproduceerd en nauwelijks materiële waarden hebben ingevoerd. En juist die hebben wij nodig, mevrouw Van Putten, als het milieu van Europa, zoals u zegt, grensoverschrijdend is en een grensoverschrijdend beleid vereist.
Wij moeten materiële waarden vaststellen en dan is ons een nieuwe truc ingevallen: wij spreken nu niet meer van 0, 01 of wat weet ik al meer, maar van BAT, de beste beschikbare techniek. Dat is momenteel de kreet in het milieubeleid, maar wat dat in Europa betekent, wordt door niemand gedefinieerd. Dan hoeft het ons ook niet te verbazen als men de mogelijkheden om eraan te ontsnappen benut. Als ik vertegenwoordiger van een fabriek was, zou ik de opdracht hebben een voor de fabriek zo voordelig mogelijke oplossing te vinden. Wij moeten dus definiëren wat BAT is. BAT is heel zeker niet wat zich aan de universiteiten nog in het onderzoekstadium bevindt, maar het is wel meer dan wat al twintig jaar praktijk is. Op dat punt, mevrouw de commissaris, moet u in de Commissie tegen andere zwaargewichten - en iedereen weet wie ik bedoel - opboksen en eindelijk kwaliteitsdoelstellingen met parameters voor de emissies en voor het kwaliteitsniveau vaststellen. Wij hebben het idiote voorstel van die bewuste commissaris voor een water- en riviermanagement niet nodig, maar wij hebben een voorstel nodig om vast te leggen welke giftige stoffen niet meer in dit water mogen voorkomen. Onze lidstaten hebben voldoende verstand en verantwoordelijkheidsbesef om dat management alleen uit te werken. Maar de criteria voor wat wel en wat niet in dit water mag zitten, moeten wel van Europa komen!
Als we de deuren zo ver openzetten, dan hoeft het ons niet te verbazen dat de interpretatiementaliteit van jaar tot jaar verandert. In het waterbeleid hebben wij 55 richtlijnen. Welke kleine ondernemer - een categorie waar ik ook mijzelf toe reken - zou met 55 verschillende regels in Europa kunnen omgaan? Ik kan er nauwelijks drie de baas! Daarom is het belangrijk dat wij hier de moed hebben windrichtingen met parameters aan te geven, maar de doelstellingen alsook de wegen die daar naartoe leiden aan de lidstaten over te laten.
Natuurlijk zijn er verschillende omzettingstermijnen nodig. Het is geen kunst in Griekenland een Europese wet in de nationale wetgeving om te zetten. In mijn land, waar we, zoals u weet, verschillende deelstaten hebben, vijftien of zestien, duurt dat al iets langer. De algemene aanpak geeft voor mij de doorslag en ik zou willen voorstellen er eens over na te denken of er naast de controlesystemen van de overheid, die wij hebben en die wij steunen, ook geen nieuwe weg bestaat.
Ik geloof dat wij in Europa enerzijds te veel gedetailleerde regelgeving en anderzijds te weinig motiverende elementen hebben. Ik zou het willen omdraaien. Ik zou zeer strenge doeleinden vaststellen, maar met behulp van motiverende instrumenten - bijvoorbeeld fiscale instrumenten, waarom niet? - ervoor zorgen dat we tot een ander soort controle komen. Zoals u weet, zijn de lidstaten bevoegd voor de controle en wij moeten de lidstaten voor de uitvoering van deze controles interesseren. Wie altijd maar met de officier van justitie wordt bedreigd, kan niet voor een milieubeleid worden gewonnen. Hiermee bereikt men precies het tegenovergestelde.
Ik stel voor dat wij nadenken over een Europese technische milieukeuringsdienst, die - zoals de autokeuringsdienst in mijn land, die om de twee, drie jaar auto's keurt - als particuliere organisatie de nodige certificaten voor economische en fiscale instrumenten afgeeft. Ten slotte zou ik nog willen zeggen dat ik natuurlijk ervoor ben dat burgers naar de rechter kunnen stappen. Ik ben er echter niet voor dat ook burgers die absoluut niet betrokken zijn bij een project, die bijvoorbeeld op duizenden kilometer afstand van een nieuw bouwproject wonen, zich partij kunnen stellen. Degenen die erbij betrokken zijn, die in de regio wonen, moeten dit recht natuurlijk ten volle benutten. Maar ik kan niet aanvaarden dat een bouwvergunning in het noorden van mijn land wordt geblokkeerd door het recht om zich tot een rechtbank te wenden dat 1.500 kilometer verder naar het zuiden wordt uitgeoefend.

Riis-Jørgensen
Mevrouw de Voorzitter, de Liberale Fractie vestigt de aandacht op drie punten in het verslag van de heer Collinss die wij zeer belangrijk vinden.Ten eerste punt 15 waarin de Commissie verzocht wordt voorstellen in te dienen teneinde een nauwgezette en tijdige toepassing van artikel 171 van het EG-Verdrag op schendingen van de milieuwetgeving te garanderen. Ik wil graag de reactie van de Commissie horen op dit voorstel in onze ontwerpresolutie, omdat er tot nog toe geen nauwgezette en tijdige toepassing van artikel 171 is geweest. Bovendien wil ik de commissaris graag vragen wanneer de Commissie artikel 171 eens zal gebruiken. Ik weet dat het eventuele bedrag van een boete reeds is bepaald, maar ik heb nog geen weet van een voorstel of richtsnoeren om het eerste land overeenkomstig artikel 171 aan te klagen, zodat overtredingen van de milieuwetgeving niet meer de moeite lonen, maar misschien ben ik niet goed geïnformeerd.
Het tweede punt is het amendement van mevrouw Roth-Behrendt, dat de steun krijgt van de Liberale Fractie. Ik persoonlijk ben voorstander van een volledige afschaffing van verklaringen, maar zo lang ze bestaan, moeten ze gepubliceerd worden. Het deed mij plezier de commissaris deze morgen vóór de stemming te horen zeggen dat ze ons standpunt bijtreedt.
Mijn derde opmerking tenslotte betreft punt 4 in de ontwerpresolutie en heeft te maken met de publicatie van een jaarverslag over de overtredingen van de milieuwetgeving. Ik zou voorstellen dat de heer Monti ons een paar ideeën over de interne markt geeft. Ik weet niet hoeveel van de aanwezige leden voetbal spelen, maar misschien kunnen we de score bijhouden van alle landen die de regels naleven en een kleine wedstrijd tussen de lidstaten organiseren.

Ribeiro
Mevrouw de Voorzitter, aan de tenuitvoerlegging van de communautaire milieuwetgeving zitten expliciet of impliciet belangrijke kwesties van de Europese eenmaking op de diverse niveaus vast. Het verslag van collega Collins, die ik feliciteer met zijn werk, helpt ons bij de beschouwing daarvan.
Laten wij met het communautair niveau beginnen. Na afzonderlijke richtlijnen die min of meer betrekking hadden op actieprogramma's met goede voornemens maar zonder gevolgen, op een Cohesiefonds dat slechts voor vier landen bestemd is en het milieu als doelstelling heeft, is men overgegaan tot de opstelling van echte communautaire wetgeving. Dit is wellicht het resultaat van de vaststelling van gevaarlijke situaties waarbij de Commissie honderden inbreuken op de uiteenlopende milieuwetgeving heeft geregistreerd op grond van aanklachten, vragen of petities en van rechtstreeks door de Commissie opgespoorde gevallen, die ongeveer 20 % van de in 1996 vastgestelde inbreuken vertegenwoordigen.
Aan het eind van het jaar waren er meer dan 600 aanklachten en inbreukprocedures op milieugebied tegen lidstaten, in vergelijking met minder dan 300 aangiften in 1995. Welnu, de tenuitvoerleggingsprocedure gaat via de omzetting in de nationale wetgevingen. En deze is teleurstellend, omdat de achterstand en de permissiviteit ten aanzien van de niet-naleving van vastgestelde termijnen in communautaire instantie veel groter zijn dan voor andere materies, hetgeen nadelig is voor het milieu, waar spoed de regel is. Bovendien is de meeste milieuwetgeving uit communautaire bron niet rechtstreeks toepasselijk in de staten en zijn nationale maatregelen vereist voor de uitvoering, toepassing en vrijmaking van middelen door de nationale wetgeving. En indien de staten niet doeltreffend blijken te zijn bij de toepassing van wat zij op dit gebied zelf produceren, dan zijn zij dit nog minder bij wat zij opgelegd krijgen.
Portugal vormt hierop geen uitzondering, maar is een goed voorbeeld van deze situatie. Sommige Portugese milieuwetgeving is van kracht ten gevolge van de verbintenis van Portugal om richtlijnen op milieugebied om te zetten. Het is betekenisvol dat bepaalde richtlijnen waarop een groot deel van de aanklachten betreffende inbreuken betrekking hebben een voorbeeld zijn van het verzuim of de niet-reglementering van ons land: bescherming van natuurlijke habitats, bescherming van waterlopen tegen verontreiniging door landbouwnitraten, vernietiging van afval, stortplaatsen, zuivering van emissies uit verbrandingsovens, waterkwaliteit.
Vandaar het belang van het plaatselijk niveau. Wat het niet te ontkennen voordeel bewijst van de bundeling van milieuproblemen met de behoeften en kenmerken van de plaatselijke gemeenschappen. De betrokkenheid van politieke partijen en lokale machtsorganen, van milieubeschermingsverenigingen en andere NGO's en van de bevolking is fundamenteel voor de uitwerking van het milieubeleid en moet worden erkend als een essentieel element voor de echte aanpassing van de richtlijnen. Eigenlijk is het zo dat de specifieke problemen van elke regio niet kunnen worden behandeld in gemeenschappelijke richtlijnen voor vijftien staten met erg verschillende situaties.
Het is onontbeerlijk dat de infrastructuur, de decentralisatie van middelen en een nauwe en vastbesloten samenwerking met de plaatselijke autoriteiten worden bevoorrecht, alleen zo is er sprake van reële omzetting van de communautaire wetgeving en de tenuitvoerlegging daarvan. Zal dit echter mogelijk of verenigbaar zijn met de obsessie om beleidsvormen en middelen te centraliseren, die doorschemert achter deze eenmaking die de voorkeur geeft aan alles wat te maken heeft met de EMU, de eenheidsmunt, de centrale bank en het monetair begrotingsbeleid, zozeer dat andere wegen worden uitgesloten?
De communautaire milieuwetgeving mag niet langer een voorwendsel of een argument zijn en dit zal alleen het geval zijn wanneer zij tegemoet komt aan de bekommernissen inzake striktheid en toepasbaarheid en zich aan de werkelijkheid aanpast.
Het verslag van collega Collins gaat in deze richting - mijn felicitaties hiervoor. Het lijkt mij dat men echter nog explicieter moet zijn. En dat is de bedoeling van mijn betoog!

McKenna
Mevrouw de Voorzitter, uit de betogen van enkele sprekers van vandaag komt naar voren dat een van de meest efficiënte maatregelen die de Europese Unie kan treffen bestaat in het opleggen van boetes aan de lidstaten als zij de verplichtingen die zij krachten de EU-wetgeving hebben niet nakomen. Het is vast en zeker zo dat boetes een positief en snel resultaat zullen hebben. Er zou veel meer gebruik van gemaakt moeten worden.
Ik kom uit een land dat een zeer slechte staat van dienst heeft inzake de naleving van de verplichtingen van de milieuwetgeving van de Europese Unie. Onze regering vraagt keer op keer om steeds grotere bedragen uit de structuur- en cohesiefondsen, zonder te vinden dat de Europese Unie er enig recht op heeft om nauwkeurig te onderzoeken hoe dat geld wordt gespendeerd. De voorgestelde rioolwaterzuiveringsinrichting in Galway Bay vorig jaar was een typisch voorbeeld. De minister van Milieu wilde oorspronkelijk EU-fondsen voor de bouw van de inrichting, ook al zou deze worden aangelegd in een speciaal beschermd gebied voor wilde vogels. Toen de regionale commissaris van de EU om milieuredenen weigerde fondsen te verstrekken, repliceerde hij dat de Europese Unie zich niet dient te bemoeien met de planning van Ierland. Na grote druk van het publiek heeft hij uiteindelijk toegezegd het ontwerp van de inrichting te wijzigen.
Onlangs zette de Commissie de eerste stap om juridische stappen tegen Ierland te nemen wegens een ondeugdelijke controle en toezicht op waterverontreiniging door de landbouw. De Commissie voerde aan dat Ierland de volledige voorschriften van de EU-richtlijn over nitraatverontreining niet had overgenomen in de Ierse wetgeving. Afval van boerderijen heeft een aantal van Ierlands belangrijkste meren ontregeld. Een studie die werd uitgevoerd door de Lough Corrib Angling Federation stelde vast dat de Ierse overheidsinstanties een beleid hanteerden dat eigenlijk neerkwam op een gesurveilleerde veronachtzaming van westerse meren.
Op het stuk van de milieu-effectrapportage hanteert Ierland een minimalistische benadering. De autoriteiten hebben niet om een milieu-effectrapportage gevraagd in verband met het enorme project voor een Hilton hotel dat gepland is voor het centrum van Dublin, ofschoon volgens een herziene EU-richtlijn, die in maart door de ministers van Milieu is goedgekeurd, dergelijke verklaringen voor grote stedelijke ontwikkelingsprojecten opgesteld moeten worden.
De enige manier waarop we de regeringen zover zullen krijgen dat ze de EU-wetgeving respecteren, is om boetes op te leggen als ze het niet doen. Ik weet dat vele organisaties in Ierland die over deze zaken ruziën, een dergelijke stap absoluut zouden toejuichen.

De Clercq
Mevrouw de Voorzitter, de stand van de tenuitvoerlegging van de communautaire milieuwetgeving is dus uiterst onbevredigend en de toestand is wellicht nog veel erger dan in het verslag weergegeven wordt. De juridische commissie pleit dan ook in haar advies dat de aandacht niet alleen wordt geconcentreerd op de controle of richtlijnen in nationaal recht zijn omgezet maar dat het van even groot belang is dat er toezicht gebeurt op de toepassing van de reeds omgezette richtlijnen. Inderdaad, voor milieubescherming, behoud van ons leefmilieu en van een duurzame ontwikkeling is er slechts één alternatief. Ofwel doen we het via een globale Europese aanpak, ofwel lukt het eenvoudigweg niet.
Het juist en correct toepassen van de milieunormen heeft trouwens ook andere consequenties. Het gaat niet op dat bepaalde lidstaten de gemeenschappelijk aangenomen milieuwetgeving niet toepassen om op die manier een gunstiger concurrentiepositie te behouden of te verwerven. De economische integratie mag niet verloren gaan door nationale divergenties op gebieden waar dit totaal ongepast is. Vandaar de waarschuwing dat wij zeker binnen de Gemeenschap geen economische instabiliteit mogen creëren ingevolge het door de lidstaten niet of niet correct omzetten of toepassen van de communautaire regelgeving inzake milieu.

Bjerregaard
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik het Parlement danken voor het verslag over de mededeling betreffende de tenuitvoerlegging van de communautaire milieuwetgeving. Uit het verslag blijkt dat niet alleen ik, maar ook de Commissie milieu groot belang hecht aan deze kwestie en ze prioriteir behandelt. Daarom dank ik de commissie en natuurlijk haar voorzitter en rapporteur voor het constructieve werk met dit verslag. Het was ook prettig om te vernemen dat zowel het Comité der Regio's als het Sociaal Comité bij de behandeling van de mededeling een positief standpunt hebben ingenomen ten opzichte van de voorstellen van de Commissie.
Zoals velen hebben opgemerkt, hoeft het geen betoog dat het EU-milieubeleid slechts efficiënt kan zijn en het milieu in Europa maar echt beschermd kan worden als de communautaire wetgeving daadwerkelijk ten uitvoer wordt gelegd. Ik denk dat het mevrouw Putten was die zei dat dit misschien wel het belangrijkste voorstel is dat het Parlement de laatste jaren heeft behandeld. Er staat veel op het spel, omdat de Unie in de onderhandelingen over wereldwijde milieuproblemen als geloofwaardige partner wil overkomen en daarbij zelf resultaten aan haar partners moet kunnen voorleggen. Die zijn er helaas niet altijd geweest wat de tenuitvoerlegging van de communautaire wetgeving in de lidstaten betreft, zoals de meeste sprekers hebben opgemerkt. Het Parlement kent de vele voorbeelden en de vele klachten die de Commissie heeft ontvangen, rechtstreeks van de lidstaat in kwestie via de klachtencommissie van het Parlement of van geëngageerde leden van het Parlement.
Ik ben het met de heer Whites eens dat er dringend iets gedaan moet worden aan de problemen in verband met de informatie die de aanklager gedurende de behandeling van een zaak krijgt. De Commissie overweegt momenteel de procedures en de openheid die in het kader van artikel 169 onder andere geïnspireerd zijn door de vaststellingen van de Ombudsman. Zoals u weet ben ik nooit van mening geweest dat het aantal zaken dat wij uit hoofde van artikel 169 bij het Hof aanhangig maken een barometer zou kunnen zijn voor het succes van ons eigen beleid inzake tenuitvoerlegging en naleving. De Commissie heeft er altijd actief gebruik van gemaakt, maar rechtszaken zijn slechts het topje van de ijsberg, omdat alle andere gevallen vaak al opgelost worden zodra de Commissie ermee dreigt om de zaak bij het Hof aanhangig te maken.
Wij zien nu ongeveer hetzelfde gebeuren bij de toepassing van artikel 171 wat betreft de vaststelling van de boetes. Ik begrijp niet goed dat mevrouw Riis-Jörgensen niet zou weten dat er op dit ogenblik vijf concrete zaken lopen. Op 29 januari 1997 nam de Commissie namelijk het besluit om vijf klachten bij het Hof in te dienen en aanzienlijke boetes voor de lidstaten te eisen. De dreiging met een nieuw arrest lijkt hier de jarenlange problemen te kunnen oplossen. Dit is goed, maar op lange termijn is het onaanvaardbaar dat het zo lang moet duren.
Zoals het Parlement weet, hebben de vijf genoemde zaken betrekking op milieuproblemen en zijn het de allereerste dossiers die volgens de nieuwe verdragsbepalingen, artikel 171 dus, bij het Hof aanhangig zijn gemaakt. De Commissie is vast besloten de bevoegdheden waarover ze hier beschikt, te gebruiken om overeenstemming tussen de communautaire wetgeving en de arresten van het Hof te garanderen. Ik ben het volledig met u eens dat de Commissie hier absoluut een actieve rol moet spelen.
Mevrouw Jackson wil graag wat meer concrete informatie. Het is dus zo dat er vijf zaken bij het Hof aanhangig zijn gemaakt. Wij gaan ervan uit dat drie van deze zaken opgelost zullen zijn nadat ze openbaar zijn gemaakt. De twee andere zullen niet opgelost zijn en daarnaast voorzien we zeven nieuwe zaken. Hoe meer zaken in de loop van de procedure afgesloten kunnen worden, des te beter. We beschouwen de boetes als een methode om betere resultaten te bereiken.
De mededeling van de Commissie gaat echter ook over de manier waarop we een positieve en actieve tenuitvoerlegging in de lidstaten kunnen garanderen. In dit verband gaf mevrouw Jackson een voortreffelijk voorbeeld met de habitat-richtlijn. Ik kan u bevestigen dat de Commissie onmiddellijk na de uitspraak van de Franse premier openlijk heeft gereageerd en de zaak bij de Franse autoriteiten heeft aangekaart. Ik heb dit bij mijn laatste bezoek aan de Commissie milieubeheer ook als voorbeeld genoemd. We reageren dus wel degelijk op dergelijke verklaringen. Daarnaast willen we de lidstaten natuurlijk graag helpen met het vervullen van hun taak. De reden waarom we deze benadering gekozen hebben, is dat hoe vroeger we de tenuitvoerlegging van de milieuwetgeving controleren, des te beter voor het milieu. Zoals we allemaal weten, baat het immers niet veel om een zaak na jarenlange onderhandelingen te winnen als de schade in het milieu intussen is aangericht.
Daarom bevat onze mededeling drie nieuwe voorstellen betreffende inspectienormen, toegang tot justitie en administratieve klachtenprocedure alsook een aantal andere aanbevelingen om de huidige mechanismen op EUen op nationaal niveau te verbeteren. De positieve reactie van het Parlement op deze drie nieuwe voorstellen is een grote aanmoediging. Na de aanneming van bijvoorbeeld de richtlijn over geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging, de zogenaamde IPPC-richtlijn is het nu belangrijk dat de Raad de lidstaten de nodige middelen geeft om de vereiste inspecties te kunnen uitvoeren. Daarom zijn wij via het IMPEL-netwerk reeds bezig met de opstelling van minimumnormen voor deze inspecties. Het IMPEL-netwerk waaraan vertegenwoordigers van de nationale toezicht- en inspectiediensten verbonden zijn, beschikt over de dagdagelijkse ervaring die voor dit voorbereidend werk noodzakelijk is. De richtsnoeren zullen niet beperkt zijn tot de inspectie van de naleving van de IPPC-richtlijn, maar zullen gelden voor alle bepalingen in de communautaire milieuwetgeving, waarbij de controle op de emissies een onontbeerlijk element is in de tenuitvoerlegging en handhaving van deze wetgeving, zoals de heer Florenz heeft opgemerkt.
Zoals u weet stelt de Commissie voor de 3 voorstellen in haar mededeling geen bindende wetgeving voor. Dit kwam in de voorlopige besprekingen over de mededeling in de Raad ook niet ter sprake. De Commissie heeft in de mededeling deze benadering gekozen om de nieuwe ideeën met een zogenaamde zachte wetgeving uit te testen. Indien ze adequaat blijken te zijn, moeten ze in bindende wetgeving worden omgezet. Ik vind deze methode op zich verdedigbaar, maar in politiek opzicht ben ik het met het Parlement eens dat bindende regels onontbeerlijk zijn. Daarom ben ik blij met het voorstel van het Parlement om binnen deze zittingsperiode wetteksten op te stellen. Dit sterkt mij in mijn overtuiging dat onze drie voorstellen op langere termijn in bindende regelgeving zullen moeten worden omgezet. Ik denk dat ik hiermee een antwoord heb gegeven op het eerste amendement van de heer Florenz.
Naast de gebieden die vrijwel nieuw zijn, doet de Commmissie in haar mededeling ook aanbevelingen voor de reeds gangbare praktijken en procedures op een aantal andere gebieden. Het verheugt mij dat er hier reeds heel wat vooruitgang is geboekt. In zijn verslag verzoekt het Parlement de lidstaten bijvoorbeeld om opleidingsprogramma's voor de nationale controleorganen en ambtenaren uit te werken teneinde hen vertrouwd te maken met de communautaire milieuwetgeving. De Commissie is op Europees niveau reeds met dergelijke opleidingsprogramma's gestart en wij verzoeken de lidstaten op nationaal vlak gelijkaardige initiatieven te nemen op alle niveaus in de administratie en het rechtssysteem.
De Commissie stelt in haar mededeling ook voor om in haar gebruikelijke jaarverslag over de tenuitvoerlegging van de communautaire wetgeving een apart hoofdstuk over milieu op te nemen waarin de omzetting van de communautaire milieuwetgeving behandeld wordt en een uiterste omzettingsdatum voor het betreffende jaar gegeven wordt. Dit zou worden aangevuld met een jaaroverzicht van de communautaire wetgeving en bijkomende informatie over bijvoorbeeld de activiteiten van IMPEL, waarover mevrouw Van Putten het had, de resultaten van de lidstaten voor zover er rapporteringsplicht bestaat, alsook informatie over de betrekkingen met Het Europees Milieuagentschap, waarover mevrouw Gebhardt een opmerking maakte. Ik hoop dat de publicatie van deze gegevens tegemoetkomt aan de wensen van het Parlement inzake openheid in verband met de naleving van de communautaire wetgeving.
Zowel mevrouw Dybkjær als mevrouw Jackson haalde de betrekkingen met de nieuwe kandidaatlanden in Oosten Centraal-Europa aan. Ik ben het met hen eens dat dit een zeer groot en belangrijk probleem is. Wij hebben het in het kader van deze mededeling in feite niet diepgaand behandeld en ik vind dat dit alsnog zou moeten gebeuren.
Wij zijn allemaal verantwoordelijk voor de volledige tenuitvoerlegging en naleving van de acquis communautaire op gebied van milieu. Het is een gedeelde verantwoordelijkheid tussen de lidstaten, het Parlement en de Commissie. Ik dank de vele leden die in de loop der jaren met enthousiasme en belangstelling meegewerkt hebben om de tenuitvoerlegging te verbeteren.
Tenslotte wil ik nog zeggen dat de voordelen van onze brede benadering in verband met de tenuitvoerlegging van de milieuwetgeving duidelijk gebleken zijn tijdens de hoorzitting die het Parlement en de Commissie ongeveer een jaar geleden samen hebben georganiseerd. De hoorzitting verhoogde duidelijk het bewustzijn van de politici en de bevolking. Ik kan nu alleen maar hopen dat de mededeling van de Commissie en het uitstekend verslag van het Parlement de Raad kunnen overtuigen dat de tenuitvoerlegging en naleving van de milieuwetgeving dringend aan verbetering toe is. Het verheugt mij dan ook dat ik verslag kan uitbrengen over de vooruitgang die we op dit gebied hebben geboekt.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Gevaren van ioniserende straling
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0146/97) van de heer Amadeo, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de bescherming van personen tegen de gevaren van ioniserende straling in verband met blootstelling om medische redenen, ter vervanging van richtlijn 84/466/Euratom (COM(96)0465 - C4-0548/96-96/0230(CNS)).

Amadeo
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, de bescherming van de gezondheid van de bevolking en de werkenden tegen de gevaren van ioniserende straling is een probleem waar al sinds 1959 tegen gestreden wordt. Er zijn talloze richtlijnen op dit terrein aangenomen, waarvan de meest recente 29/Euratom is, die de Raad in 1996 heeft aangenomen. Net zomin als haar voorgangers rept deze richtlijn echter met geen woord van stralingsbescherming in verband met blootstelling om medische redenen. De enige poging in deze richting is gedaan met een richtlijn uit 1984, nr. 466, die bedoeld was als aanvulling op de richtlijn betreffende de basisnormen voor de veiligheid en ter verbetering van de stralingsbescherming van patiënten, zonder evenwel de voordelen van de bestraling uit het oog te verliezen.
Deze inleiding geeft ongetwijfeld weer hoe belangrijk het voorstel van de Raad is, waarvan ik de eer heb rapporteur te zijn. Sinds 1984 is immers het aantal gevallen van blootstelling om medische redenen in het kader van een onderzoek of behandeling drastisch toegenomen. Daarnaast is de wetenschappelijke kennis en technologie de afgelopen tien jaar explosief gegroeid. Bovendien zijn in deze zelfde periode in het Verdrag betreffende de Europese Unie, vooral in artikel 129, specifieke bevoegdheden op het vlak van de volksgezondheid aan de Gemeenschap verleend.
Ook al gaan de ontwikkelingen op dit terrein razendsnel en zijn ze nauwelijks bij te benen, toch vind ik dat het voorstel voor een richtlijn van de Raad goed in elkaar zit en zo snel mogelijk behoort te worden aangenomen. Tegelijkertijd moet ik de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming bedanken voor de toewijding, inzet en snelheid waarmee ze dit onderwerp behandeld heeft. Ook wil ik namens het gehele Parlement en vooral namens mijzelf alle mensen bedanken die zo vriendelijk zijn geweest om met hun inzicht een steentje aan de verbetering van dit voorstel bij te dragen.
Doordat het beschavingspeil in alle landen van de Gemeenschap stijgt worden we ook op dit terrein voor een uitdaging geplaatst. De druk wordt almaar groter om te streven naar een steeds hoger ontwikkelingspeil op diverse vlakken: informatie, onderwijs en opvoeding voor alle burgers - gezondheidswerkers, het technisch en vakpersoneel of de commerciële verantwoordelijken in de sector, bestuurders van gezondheidsdiensten of - instellingen, of bestuurders van kleine en grote gemeenschappen. Hierdoor komt ook de verantwoordelijkheid van alle betrokkenen onder grotere druk te staan.
De boodschap is dan ook overduidelijk: 1) de straling voortvloeiend uit een medische behandeling moet worden beperkt door alternatieve methoden toe te passen die even duur zijn maar meer tijd in beslag nemen, zoals de echografie, ofwel methoden die veel duurder zijn, zoals de kernspinresonantie; 2) de straling in verband met niet per se noodzakelijke onderzoeken moet worden beperkt; 3) de behandelend arts moet elk voorgeschreven onderzoek rechtvaardigen en elk afzonderlijk voorstel toelichten; 4) de medisch deskundige die het onderzoek uitvoert - de radioloog dus - moet bij radiologische onderzoeken zorgvuldiger te werk gaan, bijvoorbeeld door kritieke plekken die niet behandeld hoeven worden goed te beschermen, door het juiste gevoelige materiaal te gebruiken en door in plaats van de conventionele radiologie vervangende technieken toe te passen, bijvoorbeeld digitale technieken, kwaliteitscontroles en aparte kaarten voor elk uitgevoerd onderzoek. Daarnaast moet een medisch fysicus worden ingeschakeld die alle ingrepen op de voor radiotherapie gebruikte instrumenten moet controleren. De medisch fysicus moet bovendien de deugdelijkheid van de apparatuur controleren op grond van de verhouding tussen de stralingsdosis en het nut voor de diagnose, waarbij minimale en maximale referentiecriteria worden vastgesteld die in acht moeten worden genomen.
Dit alles is noodzakelijk omdat de kwaliteit van het bestaan aan de vooravond van het derde millennium zo'n onderdeel van onze beschaving is geworden, dat alle mogelijke initiatieven op het gebied van de programmering, de organisatie, het beheer en de screening van medische handelingen moeten worden genomen om de mens volledig te kunnen beschermen tegen de gevaren van straling, in het bijzonder van straling om medische redenen.
Het is mij een eer u te kunnen melden dat alle amendementen door de commissie milieubeheer zijn ingediend. Deze amendementen zijn bedoeld om de verschillende paragrafen van de richtlijn nader toe te lichten, en mijns inziens sluiten ze aan bij de ideeën die de Raad omtrent deze richtlijn heeft. Ik heb dan ook een positief oordeel over de amendementen, met slechts één kanttekening bij het amendement over radiologisch onderzoek van zwangere vrouwen: in dit soort gevallen kunnen beter alternatieve onderzoeksmethoden worden gekozen, zoals de echografie en/of de kernspinresonantie, in plaats van de toepassing van radiologische behandelingen meer aan banden te leggen.

Graenitz
Mevrouw de Voorzitter, ik zou willen beginnen met de rapporteur te danken voor zijn werk. Ik vind het heel belangrijk dat we ons zeer zorgvuldig met deze materie bezighouden. Ik betreur het ten zeerste dat wij hier een verslag bespreken dat uit hoofde van hoofdstuk 3, Bescherming van de gezondheid, van het Euratom-Verdrag werd opgesteld, waardoor wij als Parlement slechts de mogelijkheid hebben onze mening te zeggen en deze zeer belangrijke materie niet in een medebeslissingsprocedure kunnen behandelen.
Zoals de rapporteur al heeft gezegd, is het gebruik in de geneeskunde van röntgenstralen, van met ioniserende stralen werkende apparaten de afgelopen jaren explosief toegenomen. Zeer veel mensen ondergaan tegenwoordig onderzoeken - bevolkingsonderzoeken, preventieve onderzoeken - die tien of vijftien jaar geleden gewoon nog niet bestonden.
Precies op het gebied van de preventieve onderzoeken is het zeer belangrijk dat wij enerzijds tegen de betrokken persoon kunnen zeggen: wij zullen deze onderzoeken met de apparaten zo doseren dat u slechts aan de hoogstnodige stralingsbelasting wordt blootgesteld. Anderzijds moet echter ook heel duidelijk worden gezegd dat deze onderzoeken ertoe kunnen bijdragen een veel ernstigere ziekte in een vroeg stadium op het spoor te komen en eventueel zelfs een behandeling te kunnen uitvoeren die een operatie overbodig maakt.
Daarom is het zeer belangrijk dat wij op dit gebied zeer zorgvuldig te werk gaan, want onderzoeken van zieke mensen of zelfs van gezonde mensen die een röntgenonderzoek laten uitvoeren, kunnen als ze met te veel röntgenstraling gepaard gaan zeer ernstige schade veroorzaken. Wij weten allen uit de geschiedenis van de ontwikkeling van deze medische apparaten dat er zich al een reeks dergelijke gevallen heeft voorgedaan.
Het is ook heel belangrijk erop te wijzen dat er zowel in de tekst van de Commissie als door de verbeteringen die het Parlement in die tekst heeft aangebracht bijzonder veel belang wordt gehecht aan de waarborging van kwaliteitscontrole in de betrokken ziekenhuizen en instellingen, alsook van een adequate opleiding van het personeel. In dit verband zou ik willen zeggen dat het voor mij zeer belangrijk is dat de tekst de in het voorstel van de Commissie gebruikte woorden "bevoegde deskundigen" omvat. Dit zijn, naargelang de wetgeving van de verschillende lidstaten, artsen of personen die, nadat zij op school een diploma hebben behaald dat toegang geeft tot de universiteit, een driejarige opleiding hebben gevolgd waardoor ze bekwaam zijn met röntgenapparaten en andere apparaten om te gaan.
Ik geloof dat wij ons in het Parlement moeten inspannen om juist deze delen van de gezondheid die in verband staan met stralend materiaal, met röntgenstralen, spoedig uit het Euratom-Verdrag te lichten en in het algemene Verdrag in het hoofdstuk over de gezondheid onder te brengen.

Flemming
Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, het gaat om een richtlijn van de Raad over bescherming van de gezondheid, een belangrijk onderwerp, en het Parlement heeft helaas alleen maar het recht erover te worden geraadpleegd. Ik zeg dit omdat ik het nodig vind altijd weer te beklemtonen dat dit Parlement te weinig bevoegdheden heeft. Het moet ook worden gezegd omdat sommige media, onkundig als zij zijn van de reële medebeslissingsmogelijkheden van het Europees Parlement, bij de betrokkenen zeer vaak grote ongerustheid wekken. Dat is ook in dit geval gebeurd: grote verontrusting bij gediplomeerde radiologisch hulptechnici, die hun bestaansrecht al door de schuld van het Europees Parlement zagen verdwijnen.
Het was nodig een en ander voor de buitenwereld te verduidelijken, namelijk dat enerzijds de Raad en niet het Parlement uiteindelijk de besluiten neemt, en in dit geval ook voor verontrusting zorgde, en dat het Parlement anderzijds deze beroepsgroep heel zeker niet zijn bestaanrecht wil ontnemen.
Omdat het blijkbaar de gewoonte in dit Parlement is zeer heftige kritiek op de Commissie te uiten, is het niet meer dan fair dat wij haar ook eens bedanken voor een zeer, zeer goed voorstel. Ik vind het echt verheugend dat de leden die amendementen hebben ingediend er desondanks in zijn geslaagd dit goede voorstel nog te verbeteren. Heel belangrijk lijkt mij één verduidelijking: de verantwoordelijkheid voor wat er gebeurt, ligt bij de arts die het onderzoek of de behandeling voorschrijft. Hij, en alleen hij, schrijft voor zonder dat daardoor het gebied waarvoor de uitvoerende personen verantwoordelijk zijn in welke vorm ook wordt vernauwd. Opleiding, bijscholing, beroepsvervolmaking werden verbeterd, alsook de bescherming van zwangere en zogende vrouwen. Dit is een zeer goed voorstel, waaraan het Parlement zeer serieus heeft gewerkt. Laten wij hopen - en dit is een signaal aan het adres van mevrouw de commissaris - dat het degelijke werk van het Parlement ook naar waarde zal worden geschat door de Raad.

Kestelijn-Sierens
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, het is reeds gezegd, de blootstelling om medische redenen, is na de blootstelling aan natuurlijke straling verreweg de grootste bron van ioniserende straling. Een herziening van de wetgeving waarin de principes van verantwoording en optimalisering van blootstelling om medische redenen worden benadrukt, krijgt daarom ook onze volle steun. Terecht vindt rapporteur Amadeo dat we de stralingen moeten beperken. Ik vertrouw er echter op dat de medische wereld als hoeder van de menselijke gezondheid alles in het werk stelt om onnodige of schadelijke onderzoeken te vermijden. Zij moeten wel gebruik maken van de best beschikbare apparatuur die goed onderhouden wordt. De kosten hiervan lopen enorm hoog op; de baten maken echter duidelijk dat het hier om noodzakelijke kosten gaat. Het betreft hier niet het vergroten van de luxe, maar het verminderen van de schadelijkheid van straling. Het gaat hier niet enkel om de patiënt, maar ook om het personeel dat de apparatuur bedient en om de personen die de patiënt bijstaan.
Collega's, dit moeten de lidstaten en de ziekenhuizen voor ogen houden als ze in het nauw gedreven worden door de huidige besparingen in de gezondheidszorg.

Lannoye
Mevrouw de Voorzitter, als inleiding zou ik willen onderstrepen dat de blootstelling om medische redenen aan ioniserende straling op zich niet afwijkt van blootstelling om niet-medische redenen. Het enige verschil is de rechtvaardiging: de blootstelling om medische redenen is in beginsel een direct voordeel voor de patiënt, een voordeel dat de schadelijke gevolgen van straling zou moeten compenseren.
De Commissie heeft dus terecht het initiatief genomen om de richtlijn uit 1984 te wijzigen door middel van een - het zij gezegd en ik deel de mening van mevrouw Flemming dan ook volkomen - goed voorstel, ook al hebben wij het nuttig geacht dit voorstel - op een overigens weinig ingrijpende manier - te amenderen. Waarom deze wijziging? Allereerst omdat, zoals de heer Amadeo heeft gezegd, de technologie op het betrokken gebied sterk is verbeterd en een hoge vlucht heeft genomen. Vervolgens omdat de Internationale Commissie voor stralingsbescherming in 1991 de normen op het gebied van straling heeft gewijzigd, waarbij zij zich baseerde op twee nieuwe, belangrijke gegevens waarover consensus heerst in wetenschappelijke kringen.
In de eerste plaats bestaat er niet zoiets als onschadelijke straling. Iedere straling, hoe zwak ook, veroorzaakt schade. We mogen derhalve niet vergeten dat er geen drempel bestaat. In de tweede plaats is de Internationale Commissie voor stralingsbescherming van mening dat de bestraling van foetussen in utero gezondheidsproblemen oplevert voor deze foetussen. Zo is het tegenwoordig met name bekend dat er voor foetussen van meer dan drie weken oud die bestraald zijn een verhoogd risico van kanker bestaat.
Tevens is bekend dat door bestraling in utero het risico van grote geestelijke achterstand voor foetussen van acht tot vijftien weken oud aanzienlijk toeneemt. Dit zijn allemaal redenen voor de wijzigingen die de Commissie ons voorstelt en dan met name voor de artikelen 4 en 11, waarin zij vraagt bijzondere aandacht te besteden aan die blootstellingen waarbij geen sprake is van direct nut voor de gezondheid van de persoon die de blootstelling ondergaat of wanneer zwangerschap niet uitgesloten geacht kan worden.
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming was van mening dat deze teksten enigszins moesten worden aangescherpt, door te stellen dat dit soort blootstelling moet worden vermeden. Voor het overige vind ik dat de Commissie deze amendementen zou moeten steunen, waardoor een tekst tot stand komt waar de Raad zich helemaal in zou kunnen vinden.

Belleré
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, dit verslag over de bescherming van de gezondheid van de mens tegen de gevaren van ioniserende straling in verband met blootstelling om medische redenen kan in zekere zin als een aanvulling op richtlijn 80/636/Euratom inzake blootstelling om medische redenen worden beschouwd. Collega Amadeo, die net als ik arts is, heeft er goed aan gedaan veelomvattende en technisch relevante amendementen op de tekst van de Commissie in te dienen - die overigens door de Commissie zijn overgenomen -, om zodoende de gezondheid te beschermen van mensen die in contact komen met iemand die ioniserende straling heeft ondergaan, de gezondheid dus van zwangere vrouwen - de aanstaande moeder - en het ongeboren kind.
Het staat buiten kijf - dat hebben de Commissie en de rapporteur trouwens ook gezegd - dat de radiologische diagnostiek een gunstige preventieve werking heeft omdat in een vroeg stadium diagnoses kunnen worden gesteld, maar het is ook waar dat er heel vaak onzorgvuldig gebruik is gemaakt van radiologische diagnosemethoden, met alle negatieve gevolgen van dien.
Daarom moeten er speciale maatregelen worden getroffen om onderwijs en opleiding op gezondheidsgebied te organiseren voor alle burgers, voor gezondheidswerkers, gezondheidsinstellingen en medische en politieke bestuurders, en de noodzakelijke medische straling te beperken door alternatieve methoden toe te passen, zoals de rapporteur stelt. De straling voor niet per se noodzakelijke onderzoeken moet worden beperkt; de werkenden en de bevolking moeten tegen straling beschermd worden door de nodige initiatieven te nemen op de plaatsen waar de behandeling wordt gegeven en het preventief onderzoek plaatsvindt, waarbij eventueel een medisch fysicus wordt ingeschakeld die zorg draagt voor doses en controles; dat zijn volgens mij de doelen die zowel de Raad als de rapporteur zichzelf gesteld heeft.

Malone
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de rapporteur gelukwensen met zijn uitstekende verslag over deze volksgezondheidskwestie. Ik ga akkoord met het besluit tot modernisering van de richtlijn van 1984 voor de bescherming van mensen tegen blootstelling aan ioniserende straling gedurende medische toepassingen. Er zijn hiervoor vier hoofdredenen en de meeste ervan zijn al eerder genoemd. Maar het is de moeite waard ze nog eens te herhalen.
Ten eerste is de laatste twaalf jaar het gebruik van röntgenstralen bij medische behandelingen en tests overal in de Europese Unie enorm toegenomen. Ten tweede zijn in deze periode aanzienlijke vorderingen gemaakt in de wetenschappelijke kennis en röntgentechnologie. Ten derde is daar het aantal internationale organisaties dat modernere aanbevelingen heeft geformuleerd in verband met röntgen. En, ten vierde, geeft artikel 129 van het Verdrag van Maastricht de Europese Unie nieuwe bevoegdheden op het gebied van de volksgezondheid. Het was dus duidelijk dat de wetgeving van 1984 bijgewerkt diende te worden en ik ga akkoord met de voorstellen.
We kunnen echter nog wat verder gaan. Hoewel het ongetwijfeld zo is dat radiologische diagnoses de patiënt voordelen bieden, houden ze ook risico's in. Daarom moeten we proberen om het gebruik van medische straling waar dat maar mogelijk is te beperken en alternatieve methodes hanteren. We moeten meer aandacht schenken aan het verschaffen van een zo hoog mogelijk veiligheidsniveau aan patiënten, met name, zoals zoveel sprekers al gezegd hebben, aan kwetsbare vrouwen.
Ik ben het eens met diegenen die graag zouden zien dat het Parlement hier via de medebeslissing meer bij betrokken wordt en niet alleen maar geraadpleegd wordt over een zaak die voor onze burgers van zo'n groot belang is. Ik hoop dat de Intergouvernementele Conferentie iets zal doen aan deze abnormale situatie.

Trakatellis
Mijnheer de Voorzitter, het is een historisch feit dat zowel Röntgen, die met röntgenstralen werkte, als Pierre Curie, die samen met Marie Curie het element radium ontdekte, de schadelijke werking hebben ondervonden van de straling die zij ontdekten en ten behoeve van de vooruitgang van de wetenschap en het welzijn van de mensheid bestudeerden. Sindsdien zijn de schadelijke gevolgen van ioniserende straling aangetoond - ze kunnen mutaties en kanker veroorzaken - en hebben zich helaas veel ongevallen voorgedaan, ook bij mensen die zich met de medische toepassing van de straling bezighouden, dus met de radiodiagnostiek en de radiotherapie. Natuurlijk mogen we niet vergeten welke geweldige bijdrage de radiodiagnostische methoden aan de ontwikkelingen in de medische wetenschap hebben geleverd. Tegenwoordig weten we echter dat we mensen niet zonder reden aan ioniserende straling mogen blootstellen, omdat de cellen daardoor beschadigd raken.
Al sinds 1959 bestaan er communautaire richtlijnen inzake de bescherming tegen straling. Richtlijn 84/466/Euratom, die betrekking heeft op de bescherming tegen ioniserende straling van mensen die een medische behandeling ondergaan, is in 1984 aangenomen. Deze richtlijn moet om verschillende redenen up-to-date worden gemaakt; de belangrijkste zijn:
a)het grote belang van de wetenschappelijke en technologische vooruitgang op het gebied van straling voor medische doeleinden; b)het feit dat het aantal ongevallen in verband met blootstelling aan straling om medische redenen de afgelopen 12 jaar enorm is toegenomen; c)de voorstellen van internationale instanties op het vlak van blootstelling aan straling om medische redenen; d)de vaststelling van artikel 129 van het Verdrag betreffende de Europese Unie uit 1992, waarmee de Gemeenschap concrete bevoegdheden op het gebied van de volksgezondheid heeft gekregen. Daarom is vervanging van richtlijn 84/466/Euratom meer dan ooit noodzakelijk.Ik wil graag de volgende punten uit de richtlijn die hier ter behandeling staat willen lichten:
1.Bij radiodiagnostische en radiotherapeutische procedures is de rol en de aanwezigheid van de medisch specialist van groot belang, niet alleen vanwege de toegediende dosis, maar ook vanwege de algehele aanpak van elk geval afzonderlijk, met alle bijzonderheden die zich daarbij kunnen voordoen.2.Bij de diagnostische procedures moet het beginsel gelden dat de zieke zo min mogelijk aan straling moet worden blootgesteld bij het verkrijgen van de nodige diagnostische informatie. Blootstelling van de zieke aan straling tijdens de radiotherapie moet nauwkeurig berekend worden, zodat deze zo goed mogelijk verloopt. Natuurlijk moeten de werkenden zowel tijdens de radiodiagnostiek als tijdens de radiotherapie van alle kanten zo goed mogelijk beschermd worden.3.De apparatuur en installaties voor de radiodiagnostiek en de radiotherapie moeten up-to-date zijn en zowel voor de onderzochte of behandelde persoon als voor de werkende die bij deze medische behandelingen assisteert, zo veilig mogelijk zijn. Ook de lidstaten hebben in dezen een zware verantwoordelijkheid, want zij moeten de installaties voor de productie en het gebruik van ioniserende straling voor medische doeleinden bewaken en controleren.4.In de richtlijn wordt speciaal gewezen op de ernstige gevaren die blootstelling aan straling met zich meebrengt voor zwangere vrouwen, zowel voor hen zelf als voor het ongeboren kind, vooral als de buikstreek aan straling wordt blootgesteld. Gelukkig beschikken we vandaag de dag over alternatieve methoden om bepaalde diagnoseproblemen aan te pakken, en deze methoden moeten gebruikt worden wanneer dit in dat bepaalde geval noodzakelijk is, ook als ze duurder zijn.De onderhavige richtlijn is een heel goede aanvulling op de Hippocratische eed "wees van nut en schaad niet" . Tot besluit wil ik de rapporteur graag bedanken voor zijn werk en verder ook iedereen bedanken die eraan heeft meegeholpen dat deze richtlijn in de commissie milieubeheer en volksgezondheid zo goed mogelijk is aangevuld.

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, straling mag dan voor de menselijke gezondheid een beproefde wetenschappelijke methode zijn, er kleven ook nadelen aan. Er kleven gevaren aan, en dat blijkt vooral uit het feit dat de Raad onder druk van de praktijk steeds weer met richtlijnen komt in een poging de actualiteit in te halen. Maar ik vrees dat ook deze nieuwe richtlijn de zaak niet drastisch en doeltreffend genoeg aanpakt. De heer Amadeo doet met zijn verslag een gewetensvolle, prijzenswaardige poging, maar ook dit verslag heeft zijn zwakke kanten.
Waar gaat het nu eigenlijk om, mijnheer de Voorzitter?
Ik weet dat in mijn land - en dat geldt ook voor veel andere Europese landen - vaak radiologische laboratoria worden opgericht; daar liggen duidelijk commerciële motieven en criteria aan ten grondslag. Er zijn enkele formele voorwaarden: er moet een verantwoordelijke radioloog aanwezig zijn en er moet stralingsbescherming zijn. De ondernemingen echter, die deze eenheden uit zuiver commercieel oogpunt oprichten, zijn voortdurend naar meer klandizie op zoek. Die krijgen ze door artsen commissie te geven voor het doorverwijzen van patiënten om allerlei, soms overbodige radiologische onderzoeken te doen die gevaarlijk zijn en bovendien ook de ziekenfondsen enorm zwaar belasten.
Het gebeurt ook, mijnheer de Voorzitter, dat wanneer artsen eerlijk zijn en deze onderzoeken juist uitvoeren, de behandelend arts geen toegang tot de op deze manier uitgevoerde onderzoeken heeft, zodat hij opnieuw een onderzoek moet voorschrijven, met als gevolg dat onderzoeken herhaald worden en dus ook de ziekenfondsen extra belast worden.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, wordt er geen controle, of in ieder geval geen doeltreffende controle uitgeoefend over de vervanging van de installaties van deze laboratoria. Ook hier geldt het commerciële criterium dat ze lang mee moet gaan zodat ze over een langere periode kunnen worden afgeschreven, waardoor de winst dus weer hoger is. Om te beginnen moeten de installaties dus vervangen worden op advies van wetenschappelijke ondernemingen, van verzekeringsmaatschappijen - want die ondervinden hier schade van - en moet moderne technologie ingevoerd worden, zoals onze collega, de heer Trakatellis, reeds stelde, en hij kan het weten. Ten tweede moet er van elke patiënt een verzekeringsdossier worden aangelegd, waarin wordt opgeschreven welke onderzoeken hij heeft ondergaan, zodat de arts deze kan inzien en een nieuw onderzoek kan voorschrijven. Mijnheer de Voorzitter, als deze punten niet worden overgenomen schiet dit overigens wel goede verslag met al haar voorstellen en amendementen tekort, en zal er na enige tijd weer een nieuwe richtlijn nodig zijn, terwijl ondertussen voor de patiënten de gevaren blijven en zelfs nog groter worden en de commerciële ondernemingen alleen maar meer winst maken; zij maken letterlijk handel van de gezondheid van de Europese burger.

Poggiolini
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, allereerst wil ik collega Amadeo bedanken voor zijn voortreffelijke verslag dat zeer volledig en accuraat is. Ik ben hem ook dankbaar dat hij de amendementen heeft willen aanvaarden: hij heeft verschillende amendementen overgenomen die ik zelf had ingediend en die in de commissie zijn besproken en goedgekeurd. Als deze amendementen worden meegenomen zal dat een hele verbetering voor de richtlijn betekenen. Het gaat hier om een adviesprocedure, dat is waar, en dat is een ernstige zaak. Ik heb in al mijn interventies in deze Vergadering betoogd - en dat blijf ik doen - dat we nu het einde naderen van de debatten over de intergouvernementele conferentie, over de noodzaak de voor het Parlement weggelegde bevoegdheden op gezondheidsgebied uit te breiden, de bevoegdheden dus die in artikel 129 zijn neergelegd.
Het is al langer dan vandaag bekend dat ioniserende straling de belangrijkste bron van blootstelling aan straling voor de Europese burger is. Dit is dus een bijzonder belangrijk onderwerp, dit is bepaald geen tweederangs richtlijn, want blootstelling aan straling is niet niks: het betekent kanker en kwaadaardige gezwellen. Daarom is al in 1984 in het kader van de Euratom-verdragen geprobeerd een regeling voor deze materie vast te stellen. Dat is destijds gedaan, maar sindsdien zijn heel wat jaren verstreken. De richtlijn van 1996 houdt zich niet met gezondheidsproblemen bezig, en dus is de onderhavige richtlijn van belang, omdat zij meer voorwaarden stelt om dit soort diagnostische onderzoeken te kunnen rechtvaardigen en minimaliseren: rechtvaardiging betekent dat deze onderzoeken alleen gedaan mogen worden als ze strikt noodzakelijk zijn, alleen als onomstotelijk vaststaat dat er geen andere diagnostische methoden bestaan om met minder risico een diagnose te kunnen stellen. Hetzelfde geldt voor de optimalisering: optimaliseren betekent ervoor zorgen dat de gezondheidswerker, de radiologisch technicus, de arts zo min mogelijk risico loopt.
Wat dat betreft geloof ik dat deze richtlijn de belangrijkste punten wel heeft meegenomen: de amendementen hebben tot in de details bepaald wat de minimale blootstelling voor de patiënten moet zijn, maar er wordt vooral speciale aandacht besteed aan de rol van de arts. Die zit namelijk op twee verschillende stoelen: enerzijds schrijft hij immers voor - hij geeft aan welk onderzoek moet worden gedaan en dus moet hij het minst gevaarlijke kiezen - en anderzijds is hij de arts die het onderzoek uitvoert en ervoor moet zorgen dat het geen risico's voor de patiënt met zich meebrengt. Natuurlijk moet een arts, zoals collega Trakatellis daarstraks al zei, altijd het adagium "bovenal niet schaden" voor ogen houden, en hij zal dat dus wel blijven doen, maar toch moeten er ook van de kant van de lidstaten duidelijke voorschriften komen. En dat niet alleen, de lidstaten moeten ook duidelijke regels vaststellen voor het buiten gebruik stellen en het vervangen van verouderde apparatuur die schadelijk voor de patiënt kan zijn.
Om kort te gaan, mijnheer de Voorzitter, dit is een belangrijke richtlijn; het Parlement heeft haar verbeterd en ik hoop dat de Commissie haar in overweging zal nemen. De richtlijn heeft recht op onze onvoorwaardelijke steun en instemming.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie dankt de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming en uiteraard ook de rapporteur, de heer Amadeo, voor het steunen van ons voorstel dat wij vandaag behandelen. Ik dank hen ook voor hun vriendelijke opmerkingen tijdens de behandeling.
De reden waarom de Raad in 1984 voor het eerst een richtlijn aannam betreffende de bescherming van personen tegen straling bij blootstelling aan medische onderzoeken en behandelingen, was omdat dit de grootste, door mensen gecreëerde bron van bestraling is waaraan de mens kan worden blootgesteld. Met de voorgestelde wijziging wil de Commissie ten eerste deze richtlijn aanpassen aan de wetenschappelijke en technische ontwikkelingen op medisch gebied. Ten tweede wil ze de richtlijn van 1996 betreffende de fundamentele veiligheidsnormen wijzigen en ten derde de ervaringen met de tenuitvoerlegging van de richtlijn van 1984 erin verwerken.
De Commissie kan instemmen met de amendementen 1, 2, 3 en 10. Bovendien zijn we het eens met de doelstelling van een aantal amendementen die echter een beetje anders geformuleerd zouden moeten worden of voor een betere samenhang van het voorstel in een ander artikel moeten worden opgenomen. Wij kunnen de amendementen 4, 5 7, 8, 9 en 11 dan ook gedeeltelijk of principieel overnemen. De twee overige amendementen kan de Commissie om de volgende redenen niet aanvaarden. Amendement 6 over de raadpleging van een medisch fysicus uit hoofde van artikel 4, lid 1a, beschouwen wij als overbodig omdat de eis om een medisch fysicus te kunnen raadplegen reeds in artikel 5, lid 5 is opgenomen.
Amendement 12 dat in artikel 13, lid 2 een vervanging beoogt van het begrip medisch deskundige door "arts die het cardiologisch onderzoek uitvoert" , kan tot misverstanden leiden. Het begrip medisch deskundige wordt in heel het voorstel gebruikt om de persoon aan te duiden die verantwoordelijk is voor de medische bestraling. In dit artikel gaat het om dezelfde persoon en daarom moet dezelfde benaming worden gebruikt.
Om personen die aan medische bestraling blootgesteld worden, de grootst mogelijke bescherming te kunnen bieden, zal de Commissie een gewijzigd voorstel indienen op basis van de nuttige amendementen die het Europees Parlement heeft ingediend zodat de richtlijn in juni door de Raad kan worden aangenomen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Transeuropese telecommunicatienetwerken
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0166/97) van de heer Hoppenstedt namens de delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van een beschikking van het Europees Parlement en de Raad betreffende een geheel van richtsnoeren voor transeuropese telecommunicatienetwerken (C4-0166/97-95/0124(COD)).

Hoppenstedt
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, de transeuropese telecommunicatienetwerken zijn, na die voor vervoer en energie, de derde transeuropese netwerken die wij op papier zetten. Om te beginnen een fundamentele opmerking: het doel van deze TEN is de opbouw van een Europese telecommunicatie-infrastructuur, die naast het fysieke telecommunicatienetwerk basisdiensten en toepassingen voor burgers en bedrijven, in het bijzonder het MKB, omvat.
De succesvolle afronding van de onderhandelingen kunnen we alleen maar positief noemen. Wij wensen er vooral op te wijzen dat wij dankzij de uitstekende coördinatie en leiding van mevrouw Fontaine, als vertegenwoordigster en onderhandelaarster van het Parlement, maar ook dankzij de aanvaarding van ons standpunt door een groot deel van het Nederlandse voorzitterschap, waaronder mevrouw Jorritsma, en het advies van de Commissie, met name het zeer gewichtige advies van de heer Bangemann, een bemiddelingsprocedure succesvol hebben kunnen afronden.
Ook al laat het totale budget voor de telecom-TEN, 40 miljoen ecu, geen grote sprongen toe, de zin en het doel van de projecten zijn boven alle discussie verheven. Met de beschikbaar gestelde bedragen worden Europese projecten medegefinancierd en gesteund die zonder EU-geld niet tot stand zouden komen. De door de EU gefinancierde projecten leveren aldus een bijdrage tot de ontwikkeling van de informatiemaatschappij. De onderhandelingen handelden over inhoudelijke en technische aspecten, bevoegdheden van het Europees Parlement, prioriteiten en satellietcommunicatie, die bij de prioriteitenlijst hoort.
In verband met de technische aspecten kan ik zeggen dat de hoofdeis van het Europees Parlement was dat het grote belang van een breed gebruik duidelijk moest worden gemaakt. Vergeleken bij de oorspronkelijke tekst wordt nu meer de klemtoon gelegd op basisdiensten, zoals e-mail en toepassingen. De TEN-projecten zijn geen onderzoeksprojecten, die zijn in het vierde kaderprogramma voor onderzoek ondergebracht, maar moeten de burgers en de bedrijven het praktische en economische nut van de informatie- en communicatietechnologieën duidelijk maken.
Het Europees Parlement heeft zich met succes ingezet voor de handhaving van het criterium dat projecten een transnationaal karakter moeten hebben en zodoende ervoor gezorgd dat EU-geld niet wordt gebruikt voor steun aan nationale projecten, die ook in de toekomst nationaal blijven. Voorts heeft het Europees Parlement zich in deze resolutie succesvol voor de beoordeling van maatschappelijke eisen ingezet. Er moet rekening worden gehouden met de sociale gevolgen van de nieuwe technologieën, bijvoorbeeld bij telewerken.
De bevoegdheden van het Europees Parlement zijn voor ons natuurlijk een bijzonder belangrijk onderhandelingspunt geweest en de handhaving van de institutionele bevoegdheden van het Europees Parlement was ook de grootste hinderpaal tijdens deze onderhandelingen. Het Parlement had er vanaf het begin van de wetgevingsprocedure op gestaan dat zijn rechten overeenkomstig de artikelen 129 C en D in acht werden genomen. Wij zijn erin geslaagd onze mogelijkheden tot medebeslissing in de procedure voor de vaststelling van richtsnoeren voor projecten van gemeenschappelijk belang te vrijwaren.
Het Europees Parlement heeft in de onderhandelingen in het bemiddelingscomité zijn eigen bevoegdheden in zoverre volledig uitgeoefend dat een soortgelijke aanpak als bij de energienetwerken en het vervoersnet is vastgelegd. De projecten van gemeenschappelijk belang worden in bijlage I bij het besluit opgenomen. In de bijlage, die Raad en Parlement tezamen opstellen, worden richtsnoeren vastgesteld en de Commissie heeft er zich, onder meer in een tekst, ook heel duidelijk toe verbonden dat zij verslag zal uitbrengen over de uitvoering van deze richtsnoeren en tegen het midden van het jaar 2000 passende voorstellen voor de herziening van de lijst van projecten van gemeenschappelijk belang in het kader van de medebeslissing zal voorleggen. Dit voorstel moet binnen de 18 daaropvolgende maanden, dat wil zeggen uiterlijk op 31 december 2001, de datum waarop de geldigheid van deze bijlage verstrijkt, worden aangenomen. Hierdoor wordt de voortzetting zonder onderbreking van de actie gewaarborgd.
Ik kom tot de prioriteiten. In de bijlage zijn prioriteiten opgenomen waaraan wij bijzonder veel belang hechten. Het gaat om basisdiensten, toepassingen van algemeen belang op het gebied van afstandsonderwijs, telematica ten behoeve van het culturele erfgoed, telematicadiensten voor het MKB, vervoerstelematica, alsook telematica voor het milieu en de gezondheid.
Het door de Commissie, en met name door de heer Bangemann, ingebrachte project dat tot doel heeft de satellietdiensten in het telecommunicatienetwerk te betrekken, is voor mij persoonlijk, maar ook voor het Parlement van bijzonder groot belang, hoewel de Raad er eerst niet mee wilde instemmen. Hierdoor wordt duidelijk gemaakt dat wij voortaan in onze overwegingen veel meer dan tot dusver rekening zullen houden met het thema satellieten, en wel met de bedoeling de transeuropese netwerken, gekoppeld aan wereldwijde netwerken, nog doeltreffender te maken. Ik geloof dat de volgende verslagen inzake het actieplan satelliet of de voorgaande discussies, alsook de persoonlijke communicatiediensten via satelliet waartoe is besloten, de richtlijn of het voorstel van de Commissie inzake het thema Europese Unie en ruimtevaart allemaal tezamen duidelijk maken dat hier een belangrijk Europese industriële sector op ons wacht, die wij verder naar voren moeten brengen.
Ik geloof dat op dit gebied, juist in de wereldwijde context, belangrijke taken voor de Europese Unie, de Commissie en het Parlement zijn weggelegd en ik vind dat wij alles tezamen moeten doen. "Tezamen" betekent met de handelende personen, onder meer mijn vriend Glante van de socialistische fractie, die ons ook heeft geholpen om dit onderwerp succesvol af te ronden. Van harte bedankt voor uw aandacht. Op deze weg bevinden wij ons en ik geloof dat hij ons alleen maar naar succes kan leiden.

Glante
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer Hoppenstedt, af en toe een schouderklopje kan je bij dit soort werk wel gebruiken. Voor mij was het de eerste keer dat ik aan een bemiddelingsprocedure deelnam en ik moet zeggen dat het zeer spannend, en vaak ook zeer leerzaam, voor mij was. De fundamentele opmerkingen die de heer Hoppenstedt heeft gemaakt, kan ik alleen maar onderstrepen en ik wil er zelfs nog een paar aan toevoegen. Het transeuropese telecommunicatienetwerk is volgens mij maar beperkt met de andere transeuropese netwerken, die voor energie en vervoer, te vergelijken. Bij energie en vervoer gaat het vooral om infrastructuur van netwerken, de verbetering respectievelijk de totstandbrenging ervan, met andere woorden om de hardware .
Bij de transeuropese telecommunicatienetwerken hebben wij eigenlijk minder met hardware dan met zogenaamde software in de meest ruime zin van het woord te doen. Wij hebben zinvolle toepassingen nodig die gebruik maken van de bestaande en nieuwe infrastructuur en potentiële gebruikers van deze toepassingen de toegang tot deze techniek vergemakkelijken. Wij moeten de mensen als consument, als werkgever en ook als werknemer in aanraking brengen met deze techniek, hun schrik voor nieuwe technologieën wegnemen.
Wij moeten echter ook de voorwaarden scheppen waarin het mogelijk is met deze technieken geld te verdienen. Anders zullen er geen particuliere investeringen, die volstrekt noodzakelijk zijn, in deze sector plaatsvinden. Politiek is naar mijn mening de kunst om, althans in de meeste gevallen, een compromis te vinden. Ik heb kunnen vaststellen dat de bereidheid tot het sluiten van een compromis bij alle betrokkenen in de loop van de tijd is toegenomen. Ik heb in een van de vergaderingen gezegd - mevrouw Fontaine zal het zich wel herinneren - dat een goed compromis een compromis is dat beide zijden of, in dit geval, de drie zijden een beetje pijn doet. Ik geloof dat dit resultaat inderdaad de drie zijden een beetje pijn doet.
Ik zou het uitdrukkelijk willen toejuichen dat de Commissie er zich toe heeft verbonden in het Parlement een verklaring over artikel 14 van de beschikking af te leggen. Dit is een wezenlijk punt van het onderhandelingsresultaat, waardoor er naar mijn mening voor wordt gezorgd dat aan de eis tot medebeslissing van het Parlement tegemoet wordt gekomen. Mijn fractie zal zeker "ja" zeggen. Ik hoop dat het hele Parlement zijn goedkeuring aan dit resultaat zal geven.

Malerba
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het is een goede zaak dat deze bemiddelingsprocedure voor de telecommunicatienetwerken eindelijk tot een goed einde is gebracht, enerzijds omdat deze definitieve tekst de aanbevelingen van het Europees Parlement grotendeels opvolgt, en anderzijds omdat deze Europese politieke richtsnoeren dringend moeten worden goedgekeurd. Bijna wekelijks komen er nieuwe micro-elektronische onderdelen op de markt en de digitale elektronische technologieën voor toegang tot de netwerken, voor geleiding, voor het samenpersen en opslaan van informatie krijgen steeds minder tijd om tot volle wasdom te komen. Weliswaar hebben de exploitanten van telecommunicatienetwerken, de fabrikanten van satellieten en de uitgevers van audiovisueel materiaal meer tijd tot hun beschikking, maar door het verdwijnen van monopolieposities, de mondialisering van de markten en de aanvoer van omvangrijke privé-kapitalen wordt deze sector wel enorm achter de vodden gezeten.
De openbare instanties hebben controlerende en beleidsmatige bevoegdheden en kunnen zelf ook belangrijke afnemers worden voor toepassingen zoals publieksvoorlichting, gezondheidszorg, onderwijs en ruimtelijke ordening; ze kunnen dat op plaatselijk niveau en op nationaal niveau doen. In de Verenigde Staten komt deze symbiose vooral op plaatselijk niveau tot stand - ik geloof via de smart communities van het type Silicon Valley -, maar in Europa kunnen en moeten de telecommunicatienetwerken en de informatiemaatschappij een politiek instrument voor de interne markt worden, voor de interregionale samenhang en de grensoverschrijdende samenwerking.
Daarom sta ik achter de aanbeveling om ook de structuurfondsen zo nu en dan voor dit soort toepassingen te gebruiken - en wat mij betreft ook de cohesiefondsen -, zodat nieuwe ondernemingen op het gebied van de informatiemaatschappij meer financieringsmogelijkheden krijgen.
Voorts wil ik erop wijzen dat wat ons buitenlands beleid betreft de telematicanetwerken een brug kunnen slaan tussen verschillende economische en culturele situaties, en het doet mij deugd dat de Commissie in dit besluit de satellietdiensten in ieder geval heeft aanvaard.
Over twee weken wordt er in Cairo een symposium over de transmediterrane informatiemaatschappij en de satelliettoepassingen gehouden, dat door de Commissie en het ESA wordt georganiseerd; ik verwacht belangrijk en concreet nieuws van de regeringen en de ondernemers in deze sector.
Nog een opmerking over het feit dat de richtsnoeren van het onderhavige besluit nu betrekking hebben op de drie niveaus van het netwerksysteem: de toepassingen, de diensten en de infrastructuren: in de sector van de toepassingen heeft de Commissie mijns inziens tot taak de potentiële gebruikers bij elkaar te brengen; zij moet als proefcliënt fungeren en het midden- en kleinbedrijf financieel ondersteunen; in de diensten- en infrastructuursector moet de Unie vooral zorg dragen voor de interoperabiliteit en de steun aan het technologisch onderzoek.
Tot besluit mijn felicitaties aan collega Hoppenstedt voor zijn werk en het elan waarmee hij de rol van het Europees Parlement in dit besluit heeft uitgebouwd.

Lindqvist
Mijnheer de Voorzitter, Mijnheer de Commissaris, de informatiemaatschappij geeft unieke mogelijkheden aan de mens om zijn wellicht wel meest basale behoeften te vervullen op het punt van communicatie, contact, de behoefte te zeggen en tot uitdrukking te brengen wat men wil, communicatie met andere mensen en de buitenwereld. Op het gebied van de televisie, radio, Internet, e-mail etc. is een snelle ontwikkeling gaande, een ontwikkeling die nog verder zal gaan. Het is onze taak als volksvertegenwoordigers om ervoor te zorgen dat alle mensen aan de informatiemaatschappij deel kunnen hebben en dat de investeringen de grote meerderheid ten goede komen en niet schadelijk zijn voor de gezondheid en de natuur.
In 1995 heeft de Commissie deze richtsnoeren ingediend. Het Parlement heeft bij de behandeling daarvan constant de nadruk gelegd op de sociale aspecten, het gebruik door alle mensen, de gevolgen voor het milieu, een nadere aanduiding van wat projecten van algemeen belang zijn, en de invloed van het Parlement. Het voorstel van het Bemiddelingscomité, waar ik namens de liberale fractie zitting in had, komt volgens mij in de kern overeen met het uitgangspunt van het Parlement in dezen. Ik wil speciaal de nadruk leggen op de grensoverschrijdende aspecten en op de kwesties die te maken hebben met taal en cultuur in minder ontwikkelde regio's.
Het is ook van belang en terecht dat wordt vastgesteld welke projecten van algemeen belang zijn en dat een aantal hiervan prioriteit krijgen, bijvoorbeeld afstandsonderwijs, het midden- en kleinbedrijf, het milieu en de gezondheidszorg, en communicatie per satelliet. De liberale fractie steunt de voorstellen in dezen van het Bemiddelingscomité. Wij beschouwen deze als een stap op weg naar een informatiemaatschappij en naar transeuropese telecommunicatienetwerken voor iedereen.

Novo Belenguer
Mijnheer de Voorzitter, wij vinden het uitermate belangrijk dat het Europees Parlement het resultaat steunt van het akkoord van het Bemiddelingscomité, om, nadat er meer dan een jaar zwaar over onderhandeld is, de uiteindelijke goedkeuring te krijgen betreffende een geheel van richtsnoeren met betrekking tot de Trans-Europese telecommunicatienetwerken. De doelstelling van dit besluit bestaat in het vastleggen van de grote lijnen voor maatregelen en het aanwijzen van projecten van gemeenschappelijk belang die in aanmerking komen voor financiële steun op basis van de verordening tot vaststelling van algemene regels voor het verlenen van financiële bijstand van de Gemeenschap op het gebied van de Trans-Europese netwerken.
Zowel de 18 technische amendementen, als het besluit voor het aanwijzen van projecten van gemeenschappelijk belang en de prioriteiten ervan - en de invoering van satellietcommunicatie in bijlage I, inclusief de herzieningsclausule - maken inderdaad dat wij in deze plenaire vergadering de gehele tekst van het akkoord moeten goedkeuren omdat dat in het belang is van de burgers van de Unie, die uiteindelijk degenen zijn die baat hebben bij een goede werking van het programma inzake de Trans-Europese telecommunicatienetwerken.
Dat kan alleen gebeuren als genoemd programma niet alleen gericht is op een telecommunicatienetwerk dat gericht is op de grote ondernemingen uit de sector, maar ook op de bevordering van de werkgelegenheid en van de ontwikkeling van de telecommunicatie in de minst begunstigde plattelandsgebieden van de Unie, waar door het eigen karakter van die gebieden een goede verspreiding van de sector moeilijker is, wat bijvoorbeeld het geval is in de ultraperifere gebieden.
Een eerste stap zal bestaan in het bevorderen van steun voor kleine en middelgrote telecommunicatiebedrijven, omdat deze goed zijn voor het creëren van een flink stuk werkgelegenheid in Europa, alsmede de verbetering van de infrastructuur zodat genoemde ondernemingen zich vestigen op plaatsen waar een gebrekkig telecommunicatienetwerk bestaat en niet waar het het gemakkelijkst is.
Om dat te bereiken zouden die projecten de aanwijzing gemeenschappelijk belang moeten krijgen, welke genoemde gebreken uit de wereld helpen en die op hun beurt worden gebruikt op gebieden die van groot belang zijn voor onze samenleving zoals universiteiten, het vervoer, gezondheidscentra, kleine en middelgrote ondernemingen, enz.
Rekening houdend met het sociale doel van de telecommunicatienetwerken, moeten genoemde projecten worden goedgekeurd waarbij rekening wordt gehouden met de aard, de economische haalbaarheid, de gevolgen voor het milieu, en voornamelijk - zoals al is opgemerkt - de sociaal-economische gevolgen in de Europese maatschappij, en concreet, voor de werkgelegenheid.
Tot slot kunnen en moeten de verschillen die vroeger naar voren zijn gekomen na de gemeenschappelijke inspanning van alle betrokken partijen definitief worden opgelost, maar om dat te bereiken moeten wij unaniem instemmen met de beoordeling van de delegatie van het Europees Parlement in het Bemiddelingscomité, die zo'n goed werk heeft geleverd.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het is goed dat er overeenstemming is bereikt. Telecommunicatie, of liever gezegd informatienetwerken, vormen de basis van de informatiemaatschappij; het zijn een soort wegen. Maar ze zijn nog veel meer dan dat. We hebben het namelijk over een regelrechte revolutie. Waarom noem ik dat zo? Omdat een stelsel van netwerken zich kan onttrekken aan het democratisch stelsel oftewel buiten de democratische invloedssfeer kan blijven. Een netwerk betekent tevens machtsgebruik: macht op economisch, cultureel, politiek en sociaal gebied.
Hoe uit de macht in de netwerkmaatschappij zich eigenlijk? Door heel dichtbij de gebruikers te komen, op een halve meter afstand of door rechtstreeks in de geest door te dringen. Ze is tegelijkertijd anoniem en ongrijpbaar en kan zich overal op de wereld vestigen. Het is bijzonder moeilijk om deze macht op te sporen. Over de macht van de netwerken kan niet gestemd worden. Wie de netwerken en de informatie in de netwerken controleert, kan met behulp van die netwerken handelen, dus heersen.
Onze eerste eis is dan ook dat iedereen vrijelijk gebruik kan maken van de netwerken en wel op zodanige wijze dat woonplaats of economische omstandigheden geen belemmering mogen vormen voor het gebruik van het netwerk. Maar dat is nog niet genoeg. Het gebruik van netwerken wordt bemoeilijkt door ernstige obstakels op economisch, onderwijs- en sociaal gebied. Iemand die lijdt aan een gebrek aan informatie verkeert in de informatiemaatschappij in een marginalere positie dan diegenen die momenteel in een economisch zwakke positie verkeren. Via de netwerken kunnen in de informatiemaatschappij oorlogen worden uitgevochten. In deze moderne oorlogen worden personen of staten niet fysiek verwond. Beter is het om de vijand tot klant te maken zodat hij afhankelijk wordt van de overwinnaar. Zo kunnen hackers uitgroeien tot de struikrovers of de Rode Baronnen van de netwerken. Verder waren er op de netwerken ook nog virussen rond.
De Commissie moet een mededeling opstellen over de gevolgen van de toename van de netwerken voor de democratie, de civiele samenleving en de veiligheid. Dat de Europese netwerken van een hoog technologisch niveau zijn is voor ons niet voldoende. Er moet ook een rol zijn weggelegd voor de democratie en de participatie van de burgers. Ook de netwerken moeten democratisch zijn, een sociaal beleid kennen, enzovoort.

Torres Marques
Voorzitter, commissaris, afgevaardigden, vandaag zet men een punt achter een zoveelste medebeslissingsprocedure, dit keer over de richtsnoeren voor de transeuropese telecommunicatienetwerken, waarin het Europees Parlement een fundamentele rol heeft gespeeld.
Wij hebben te maken met een sector die essentieel is voor de toekomst van de maatschappij en van de Europese economie en die een voorafgaande voorwaarde vormt om de burgers en de ondernemingen in de Gemeenschap, met name het MKB, de mogelijkheid te geven het onderste uit de kan te halen van de door de telecommunicatiesector geboden mogelijkheden in het vooruitzicht van de totstandkoming van de "informatiemaatschappij" .
De telecommunicatiediensten en -netwerken zijn immers fundamenteel opdat elke burger, elke onderneming en elke overheidsinstantie toegang kan krijgen tot gelijk welk soort en hoeveelheid informatie die hij of zij nodig heeft, ook in de minder ontwikkelde of perifere regio's.
Met behulp van dit programma zal de Commissie de onderlinge verbinding van de telecommunicatie-infrastructuur steunen, met name door het concurrentievermogen, in het bijzonder van het MKB, te verbeteren en de interne markt te versterken, en door de economische en sociale cohesie uit te breiden, vooral rekening houdend met de noodzaak om de eilandregio's, de inlandse en de perifere regio's met de centrale regio's van de Gemeenschap te verbinden en de ontwikkeling van de werkgelegenheidsscheppende activiteiten in nieuwe groeisectoren te versnellen.
Er is bovendien een nieuw project bepaald dat betrekking heeft op de satellietcommunicatie, die nu ook van gemeenschappelijk belang wordt beschouwd.
Het besluit van de Commissie om een maximumtermijn van vier jaar vast te stellen voor de herziening van Bijlage I betreffende projecten van gemeenschappelijk belang, op straffe dat deze komt te vervallen, zal naar ik hoop politieke obstructies in de Raad vermijden.
Als lid van het Bemiddelingscomité is dit naar mijn mening een goed akkoord dat aantoont hoe de Commissie, de Raad en het Europees Parlement kunnen en moeten werken om de beleidsvormen te bepalen die de meeste invloed hebben op de toekomst van de Europese maatschappij.
Het is tevens een goed akkoord, omdat elke instelling de rol heeft weten te spelen die haar toekomt: het is aan de Commissie om voor te stellen, aan het Europees Parlement om de strategie en de fundamentele sectoren te bepalen en aan de nationale regeringen om de projecten uit te voeren.
Voorzitter, tot slot wil ik graag onze ondervoorzitter, Nicole Fontaine, en de rapporteur, mijnheer Hoppenstedt, feliciteren met de aanzienlijke bemiddelingsinspanningen die zij hebben ontplooid.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, als ik om te beginnen de rapporteur, de heer Hoppenstedt, en met name ook de delegatieleider van het Parlement, mevrouw Fontaine, van ganser harte dank, dan is dat echt geen formaliteit, want degenen die aan de onderhandelingen hebben deelgenomen, weten welke belangrijke rol beiden bij de totstandkoming van het resultaat hebben gespeeld. Het klopt natuurlijk wel dat ook de Commissie daar een bijdrage toe heeft geleverd, maar je zou het kunnen vergelijken met wat er op een stoomboot gebeurt: de Commissie schept kolen in de ketel, de koers wordt door kapitein Fontaine bepaald en stuurman Hoppenstedt staat stormvast op de brug en houdt die koers aan, ook al zorgt de Raad voor serieuze tegenwind.
Het resultaat is naar mijn mening zeer goed, vooral als je bedenkt dat onze standpunten niet alleen wat de zaak zelf betreft zeer ver uit elkaar lagen, maar dat er bovendien een reeks institutionele problemen waren gerezen, waarbij het Parlement natuurlijk zijn rechten gevrijwaard wilde zien. De Raad wilde niet dat men op zijn terrein kwam en ook de Commissie is vanzelfsprekend verplicht erop te wijzen dat alleen dan flexibel en snel kan worden gereageerd als men de Commissie bij de uitvoering van de besluiten een zeker vertrouwen schenkt.
Uiteindelijk is het toch gelukt al die verschillende draden op doordachte wijze samen te brengen en dat is zeer verheugend. In het debat heeft immers ook niemand het resultaat verworpen, iedereen heeft het toegejuicht en tot de goedkeuring ervan opgeroepen. Het is misschien niet slecht dat wij bij de uitvoering van deze besluiten eens terugkijken naar het ontstaan van dit Europese infrastructuuroverleg. Dit is namelijk allemaal uit de internemarktproblematiek ontstaan. Wij hebben indertijd weliswaar tijdig de juridische voorwaarden geschapen om de interne markt te laten functioneren, maar wij hebben daarna al zeer spoedig moeten vaststellen dat dit alleen niet voldoende was. Een dergelijke markt kan alleen maar ontstaan, als hij werkelijk ook aaneengroeit. En het aaneengroeien van een markt is onmogelijk zonder een doeltreffende infrastructuur. Daar lag de oorsprong van deze idee.
Wij hebben dat dan voorgelegd en na korte tijd in drie deelgebieden opgesplitst, ten eerste vanzelfsprekend het vervoer in al zijn vormen, ten tweede energie en energiedistributie en ten derde telecommunicatie. Uit deze idee van het telecommunicatie-infrastructuurnet heeft zich dan de idee van de informatiemaatschappij ontwikkeld. Er bestaat met andere woorden een soort stamboom van deze politieke ideeën, die nu, naar ik hoop, vruchten zal dragen. Het is vandaag blijkbaar mijn dag om vergelijkingen te maken, die soms misschien een beetje lyrisch zijn, maar de lente zit in de lucht, de keurvorst van de Palts heeft zich laten zien en daarom mogen we wel een beetje lyrisch worden.
Tegen de heer Glante zou ik echter toch nog het volgende willen zeggen: natuurlijk bestaat er een verschil tussen een weg of een kanaal en een luchthaven, of tussen een elektriciteitsleiding en infrastructuur voor telecommunicatie en communicatie. Infrastructuur voor telecommunicatie is natuurlijk veel meer aangewezen op inhouden en wordt ook door de verspreiding van inhouden bepaald. In zoverre ben ik het met u eens. Alleen mogen we niet over het hoofd zien - en enkele sprekers hebben dat ook duidelijk gemaakt - dat als een dergelijke infrastructuur niet of onvoldoende voorhanden is, de beste inhoud tot niets dient, omdat hij gewoon niet bij de betrokkenen komt. Dat geldt vooral voor perifere of plattelandsgebieden - vandaar het grote belang van satellietcommunicatie, waarop de heer Hoppenstedt nogmaals heeft gewezen.
Als men al iets voor afgelegen gebieden, voor plattelandsgebieden wil doen, dan is dat alleen mogelijk via satellietcommunicatie. Deze uitgestrekte gebieden van een kabelnet voorzien, is totaal ondenkbaar. Het verheugt mij dan ook zeer dat het is gelukt de Raad er met de vereende krachten van de parlementaire delegatie en de Commissie van te overtuigen dat satellietcommunicatie erbij hoort. Het is weliswaar niet het enige punt, want wij zullen natuurlijk ook op het gebied van de inhouden, vooral op het gebied van de inhouden, die zo belangrijk zijn voor de sociale doelstellingen, kunnen werken, maar al bij al vind ik het zeer belangrijk dat dit punt erbij is gekomen.
Wij hebben een actieplan voorgelegd. Het Parlement zal daar binnenkort een verslag over opstellen. Wij hebben zeer intensieve gesprekken met de industrie gevoerd, die wij zullen voortzetten om de industrie aan te moedigen zoals in Amerika consortia te vormen, die dan wereldwijd dergelijke mobiele satellietcommunicatienetwerken kunnen opbouwen. Want het zou natuurlijk zeer betreurenswaardig zijn als Europa uiteindelijk alleen maar klant van dergelijke Amerikaanse netwerken zou zijn en zelf in deze mededinging geen rol zou kunnen spelen. Deze satellieten zullen immers voor het eerst - en ook dat is een belangrijke opmerking - ook binnen een infrastructuur volledige mededinging mogelijk maken. Die is er momenteel nog niet.
Er bestaat volledige mededinging bij de hardware . Daar zijn er geen problemen. Wij hebben voldoende mededinging bij de inhouden. Daar zijn er wel een paar problemen, waar wij ons in de toekomst nog mee bezig zullen moeten houden. Bij de infrastructuur hebben wij echter slechts onvolledige mededinging. Wij hebben ten dele wettelijke monopolies, die echter van 1 januari eerstkomend in de meeste lidstaten zullen verdwijnen, maar dat betekent nog niet dat de feitelijke monopolies verdwijnen. Wij zien immers in enkele lidstaten dat de eigenaars van dergelijke kabelnetwerken ontdekken welke marktmacht zij in handen hebben en ertoe overgaan niet langer louter als operator van dit netwerk op te treden, maar ook inhouden aan te bieden, omdat ze heel goed weten dat het aanbod van inhouden het echt winstgevende aanbod is.
Dat leidt er op zijn beurt toe dat ze als eigenaar van het netwerk concurrenten die inhoud aanbieden, kunnen hinderen. Dat is niet ideaal, evenmin als trouwens de door sommigen voorgestelde oplossing die erin bestaat de kabelnetwerken dan gewoon van het aanbod van inhoud te scheiden. Wij hebben dat ook al eens besproken voor het elektriciteits- en gasbedrijf, waar we ook de carriers van het aanbod van inhoud wilden scheiden.
Dat is naar mijn mening niet de ideale oplossing in de telecommunicatie, want wij maken daar twee activiteiten mee kapot die wereldwijd parallel moeten worden uitgeoefend om wereldwijd concurrerend te kunnen zijn. Er bestaat geen wereldwijde infrastructuur. Ze zal er mogelijkerwijs komen met de mobiele satelliet, maar ook daar zal deze infrastructuur pas concurrerend worden als er tegelijk ook inhouden mee aangeboden kunnen worden. Ik vind het dus geen ideale oplossing kabelnetwerken om zo te zeggen van het aanbod van inhoud te scheiden.
Wij hebben daar een onderzoek naar laten verrichten, waarvan het resultaat binnenkort bekend zal zijn. Wij zullen het Parlement dan van ons standpunt ter zake op de hoogte brengen. Het zou echter beter zijn als wij ook op het gebied van de infrastructuur voor mededinging zouden zorgen, want dat is altijd de eenvoudigste oplossing. Alle andere oplossingen zijn reguleringsoplossingen die processen opleveren, zijn met andere woorden werkgelegenheidsprogramma's voor advocaten. Dat is weliswaar een goede zaak voor advocaten - ik ben zelf ook advocaat - maar voor de burgers is het vermoeiend en natuurlijk ook zeer duur dit schouwspel te moeten bekijken in plaats van een redelijk aanbod te krijgen.
Deze opmerkingen zijn bedoeld om nogmaals de achtergrond te verduidelijken. Wij hebben nu met het gemeenschappelijk besluit van het bemiddelingscomité een resultaat waarin rekening wordt gehouden met de wijzigingen van het Parlement. De opstelling van een lijst van bijzonder belangrijke projecten heeft als doel het Parlement de mogelijkheid te geven invloed uit te oefenen. De erin opgenomen gebieden komen overeen met de gebieden waarvoor het Parlement nogmaals duidelijk zijn belangstelling heeft getoond, namelijk onderwijs, cultuur, gezondheidszorg, diensten voor het midden- en kleinbedrijf, vervoer en milieu. Voorts is erg belangrijk dat het Europawijde karakter van deze projecten werd erkend, want zoals de heer Hoppenstedt terecht zegt: als dit alles ertoe leidt dat wij om zo te zeggen alleen maar de nationale weeskinderen, die thuis niet meer worden gefinancierd, financieren, dan is dit een slag in het water. Dat is niet de bedoeling van de Unie.
Ik vind dan ook dat de inhouden zeer verstandig werden geregeld. Ook de vraag welke bepalingen voor de besluitvorming moeten gelden, werd opgelost. De institutionele beginselen van het Verdrag worden erkend, maar er is ook voldoende flexibiliteit bij het programmabeheer en met name ook wat eventuele latere wijzigingen betreft.
Ik denk dat de oplossing die wij hebben gevonden, ons beiden, Commissie en Parlement, in staat stelt ook te profiteren van onze ervaring. Daarbij is het zeer belangrijk dat wij de dingen nu chronologisch in een juiste volgorde brengen en wat de heer Hoppenstedt hierover heeft gezegd, juich ik toe. Ik herhaal hier nogmaals officieel wat ik al tijdens de bemiddelingsprocedure heb gezegd: wij zijn bereid verslag uit te brengen over de tenuitvoerlegging van deze richtsnoeren en passende voorstellen te doen om ervoor te zorgen dat de lijst met projecten tegen het midden van het jaar 2000 in de medebeslissingsprocedure kan worden bijgewerkt. Het voorstel moet in de daaropvolgende 18 maanden, dat wil zeggen uiterlijk op 31 december 2001, precies de datum waarop de huidige bijlage ongeldig wordt, worden aangenomen om te waarborgen dat de actie zonder onderbreking wordt voortgezet.
Ik denk dat wij dit tijdschema nu in onderlinge overeenstemming kunnen vastleggen zonder dat dit ons voor grote problemen zal stellen, want 18 maanden zouden voor een medebeslissingsprocedure eigenlijk moeten volstaan, zeker als wij doordacht gebruik kunnen maken van de opgedane ervaring.
Sta mij toe dat ik nog twee opmerkingen maak: ik hoop dat de fungerend Voorzitter achter mij en ondervoorzitter, mevrouw Fontaine, vóór mij het mij niet kwalijk zullen nemen dat ik mij persoonlijk tot hen wend. De Commissie moet hier in Straatsburg een hele afstand afleggen als ze naar het Parlement komt, wat op zich een nuttige lichaamsoefening is. Maar dan moeten wij door die gang en de schilderijen die men daar heeft opgehangen, zijn een echte cultuurschok. In het begin was het al nauwelijks te harden, maar het wordt alsmaar erger. De Commissie is gaarne bereid een lid te detacheren om een soort commissie te vormen die erover kan oordelen of een reeks schilderijen waard is het beschermheerschap van het Parlement te genieten. Kunst is niet dat iemand voor een doek gaat zitten en dat vol verf kladt - dat doe ik overigens ook in mijn vrije tijd en daarom meet ik mij ter zake ook een zeker oordeel aan. Ik zou mij dus bereid verklaren lid van deze commissie te worden. Misschien is dat wel mogelijk. Dit is natuurlijk geen heel serieus bedoelde opmerking, maar ik heb de Voorzitter beloofd u tot 17.30 uur, het begin van het Vragenuur, bezig te houden.
Mijn tweede opmerking is een beetje ernstiger. Ik weet dat het Parlement binnenkort een seminar van drie dagen, dus een zeer lang seminar, te Brussel houdt om na te gaan welke lering uit de ervaringen met de bemiddelingsprocedure kan worden getrokken. U was zo vriendelijk mij uit te nodigen. Ik zal dan ook komen.
Ik kan echter nu al mijn voorlopige indruk geven van wat hier is gebeurd. De procedures waaraan ik deel heb genomen, zijn - met uitzondering van deze procedure - altijd zo verlopen dat men de beschikbare tijd volledig heeft gebruikt. In het begin werden telkens standpunten ingenomen waarvan iedereen, zowel aan de zijde van het Parlement als aan de zijde van de Raad, wist dat ze uiteindelijk voor de ene of de andere zijde onaanvaardbaar zouden zijn. Dat is zoals bij CAO-onderhandelingen. Een zijde zegt: wij willen 5 % loonsverhoging, de andere zijde zegt daarop: 2 % is het maximum en zelfs dan zullen er nog bedrijven failliet gaan. Nadien wordt men het dan eens over 3, 5 %. Dat weet iedereen al van in het begin en ook hier weet iedereen van in het begin dat de uitgangsposities om zo te zeggen theatrale wagenburgen zijn, die men verlaat zodra ergens een rooksignaal van denkbare compromissen verschijnt en dergelijke rooksignalen worden vaak door de Commissie gegeven. Natuurlijk kan deze procedure zo verlopen en waarschijnlijk is het ook niet te vermijden dat ze zo verloopt. Maar als dat zo de hele tijd doorgaat en men drie maal moet bijeenkomen - en twee vergaderingen daarvan zijn absoluut overbodig - dan is dat zonde van onze tijd, van uw tijd, van de tijd van de Commissie en van de tijd van de Raad.
In zoverre was de door u, mevrouw Fontaine, voorgezeten vergadering ook een zeer lofwaardige uitzondering. Deze vergadering heeft wel een hele dag geduurd, maar ik vergader liever een dag als dat resultaat oplevert, dan dat we na drie of vier uur uit elkaar gaan en iedereen bij zichzelf zegt: die hebben we er weer eens goed van langs gegeven! In feite heeft dit dan niets opgeleverd. Als we daar iets aan willen doen, dan kunnen we deze procedure misschien zo indelen dat dergelijke formele standpunten, indien nodig, door individuele personen bekend worden gemaakt. Laat deze personen dat als een soort bodes doen, laat ze de oorkonden overhandigen, laat de bazuinen schallen en laat deze bodes dan weer uit elkaar gaan. Als het dan serieus wordt, kunnen de echte helden aanrukken. Die kunnen dan rond de tafel gaan zitten en ervoor zorgen dat er in één dag een resultaat wordt bereikt. Dat zou naar mijn mening de beste van alle oplossingen zijn.
In het onderhavige geval lagen de zaken zeer moeilijk. Het was absoluut niet eenvoudig, ook inhoudelijk niet. Ik geef toe dat het voor de Raad ook niet gemakkelijk was het nieuwe idee van de satellietcommunicatie te accepteren. Het Parlement had grote problemen met de institutionele kwesties en de Commissie had problemen om haar flexibiliteit te vrijwaren, die volstrekt noodzakelijk is, zeker op dit technisch zich zeer snel ontwikkelende gebied. Het was dus gecompliceerd, zoals de onderhandelingen met Marokko over tomaten. Ook dat is een gecompliceerd terrein en wij hebben dan ook een zeer goed resultaat bereikt. Ik zou het Parlement daar nogmaals voor willen danken en ik hoop, mijnheer de Voorzitter, dat ik mijn rol tot uw tevredenheid heb vervuld.

Rübig
Ik heb nog een vraag voor commissaris Bangemann. De telecommunicatiesector is onderverdeeld in hardware , software en manware . Hoe gaat het nu verder? Waar zult u de prioriteiten leggen om ook in de toekomst zo succesvol vorm te kunnen geven aan deze sector?

Bangemann
Ik zal heel kort zijn: wij zullen in de toekomst vermoedelijk zien dat al deze verschillen waar wij nu nog mee werken, weg worden genivelleerd. Er zullen met andere woorden hele systemen ontstaan waarin geen onderscheid meer kan worden gemaakt tussen wat hardware , wat infrastructuur is en wat inhoud, wat software is. Wij gaan er dus van uit dat wij in de toekomst niet meer zullen kunnen werken met de verschillen waarmee wij nu werken, maar dat wij heel nieuwe methodes zullen moeten ontwikkelen. Wij werken daar echter aan en zullen u daar onder de hoofding convergentie binnenkort meer over vertellen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Vragenuur (Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is het Vragenuur voor vragen aan de Commissie (B4-0165/97).
Alvorens terzake te komen vraagt mevrouw García Arias het woord voor een punt van orde.

García Arias
Mijnheer de Voorzitter, voordat het Vragenuur begint wil ik graag een vraag stellen wegens een punt van orde.
De heer Van Miert is een van de commissarissen die hier vandaag aanwezig zal zijn. Ik heb begrepen dat juist de vragen die te maken hebben met die commissaris voorrang krijgen. Maar wat ik niet heb begrepen is waarom het Parlement van mening is dat de vragen 77 en 78, die geformuleerd zijn door de heer Joan Colom i Naval en door mijzelf en die betrekking hebben op het gebruik van normen voor het uitzenden van televisiesignalen, niet zijn opgenomen bij de reeks vragen voor de heer Van Miert en bij andere vragen zijn geplaatst.
De heer Van Miert behandelt dit thema net zozeer als de heer Bangemann.
Ik vind dan ook dat deze vragen aan de orde moeten komen in het debat met de heer Van Miert omdat de heer Van Miert het thema van deze twee vragen ook behandelt.

De Voorzitter
Mevrouw García Arias, indien u dat wenst zal ik u het woord verlenen als de commissaris hier is, maar ik wil wel opmerken dat de Commissie de vragen selecteert en niet het Parlement. In tegenstelling tot hetgeen u vindt, is de Commissie van mening dat uw vraag niet in de bevoegdheidssfeer lag van de heer Van Miert maar van de heer Bangemann. Datgene wat onder de bevoegdheid valt van de Commissie kan het Parlement niet veranderen.

García Arias
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben in de Spaanse pers meermaals kunnen vaststellen dat dit onderwerp officieus of rechtstreeks behandeld werd door commissaris Bangemann of door commissaris Van Miert.
Mijnheer de Voorzitter, ofschoon u mij zegt dat de Commissie de vragen toewijst, zou ik u willen verzoeken om de twee afgevaardigden te beschermen, omdat toen wij deze vragen formuleerden wij ze wilden voorleggen aan de heer Van Miert, los van het feit dat wij de heer Bangemann soortgelijke vragen willen stellen.

De Voorzitter
Mevrouw García Arias, er is een overeenkomt tussen de twee instellingen en volgens die overeenkomst beslist de Voorzitter van het Parlement over de volgorde van de vragen, maar besluit de Commissie wie op welke vragen antwoord geeft.

De Voorzitter
Vraag nr. 30 van Laura González Álvarez (H-0339/97):
Betreft: Helms-Burtonwet - opschorting van de klachtenprocedure tegen de VS bij de Wereldhandelsorganisatie
Kan de Commissie mededelen om welke redenen de bij de Wereldhandelsorganisatie (WTO) naar aanleiding van de Helms-Burton Act tegen de VS ingeleide klachtenprocedure werd opgeschort?
Heeft de Commissie rekening gehouden met de resoluties die door het Europees Parlement over de Helms-Burtonwet zijn aangenomen?
Is het de Commissie bekend dat een Spaanse ondernemer door de VS gevangen wordt gehouden op grond van de toepassing van de Helms-Burtonwet?

Brittan, Sir Leon
Gezien de schikking tot welke de Commissie en de Verenigde Staten zijn gekomen en de verbintenissen die de Verenigde Staten bij die schikking zijn aangegaan, heeft de Raad ermee ingestemd om de huidige klachtenprocedure bij de Wereldhandelsorganisatie met betrekking tot de Libertad -wetgeving van Helms-Burton nu op te schorten. Als evenwel actie wordt ondernomen tegen bedrijven uit de Europese Unie of tegen individuele personen uit hoofde van de Libertad -wet of de wet houdende sancties tegen Iran of Libië, of als uitzonderingen zoals die in de schikking zijn beschreven niet worden toegekend of ingetrokken, zal de Commissie de Wereldhandelsorganisatie vragen het panel weer samen te stellen dat dan zijn gewone verloop zal hebben. De Commissie houdt bij het formuleren van voorstellen altijd rekening met de resoluties van het Europees Parlement. De Commissie is op de hoogte van de arrestatie van een Spaans zakenman, hetgeen blijkbaar is gebeurd krachtens de zogenaamde wet Trading-With-The-Enemy. Deze wetgeving bestond vóór de Helms-Burtonwet.

González Álvarez
Commissaris, uw antwoord op de vragen die wij geformuleerd hadden is inderdaad al bijna volledig. Graag zou ik twee dingen willen zeggen en u nog een extra vraag stellen.
Ten eerste meen ik dat een belangrijk deel van dit Parlement - en zelfs van de publieke opinie - het besluit van de Europese Commissie heeft toegejuicht toen deze tijdens een heilzame oefening van onafhankelijkheid een klacht indiende bij de Wereldhandelsorganisatie.
En volgens mij waren daar zoveel mensen blij mee omdat de Europese Unie voor het eerst inging tegen een besluit van de Verenigde Staten dat duidelijk inbreuk maakt op het internationaal recht. En wij zijn van oordeel dat de Helms-Burtonwet niet alleen het internationaal recht schendt, maar dat het bovendien een immorele wet is.
Blijkbaar komt deze overeenkomst met de Verenigde Staten tot stand op basis van een bevriezing van het derde artikel en op basis van een mogelijke herziening van het vierde artikel door het Congres van de Verenigde Staten - met de Republikeinen in de meerderheid, zo vermelden wij nog eens.
Weet u zeker dat deze herziening er zal komen? En is het in elk geval niet zo dat een Spaans ondernemer die nu juist omwille van de Helms-Burtonwet in de gevangenis zit, bescherming verdient?

Brittan, Sir Leon
Allereerst wil ik opmerken hoe zeer ik de steun op prijs stel die u heeft gegeven aan de Commissie en aan de bereikte schikking. Ik ben het met de geachte afgevaardigde volkomen eens dat niet alleen de Helms-Burtonwet onacceptabel is, maar ook de wet D'Amato waaronder Iran en Libië vallen. Dat is er dan ook de reden van dat we actie hebben ondernomen die geen precedent kent, noch in de Wereldhandelsorganisatie, noch in de EU-wetgeving. De schikking tussen de Commissie en de Verenigde Staten is geen definitieve regeling maar een eerste stap. Als de vorderingen die wij willen maken er niet komen, dan hebben we het volste recht om ons weer tot de Wereldhandelsorganisatie te wenden. En als tegen Europese bedrijven actie wordt ondernomen, dan zullen wij dat zeker doen.
De heer Ferrero werd gearresteerd uit hoofde van een wetgeving die al veel langer in de Amerikaanse wet bestaat dan de Helms-Burtonwet en die geen twistpunt uitmaakt tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten. Zoals ik de situatie heb begrepen geeft de Spaanse regering consulaire steun aan de heer Ferrero en heeft deze contact met zijn advocaat.

García Arias
Commissaris, wat de situatie van de Spaanse ondernemer betreft heb ik begrepen dat u refereert aan de toepassing door de Verenigde Staten van een reeds eerder bestaande wetgeving en aan het feit dat de verdediging van deze ondernemer in elk geval alleen de taak is van de Spaanse regering.
Mijn vraag is de volgende. Bent u niet van mening dat deze Europese burger, die gevangen is genomen wegens beperkingen op het stuk van de internationale handel, ook de steun van de Europese Commissie en in elk geval van de Europese Raad verdient, aangezien het hier om een Europees burger gaat?

Brittan, Sir Leon
Ik heb alle begrip voor het standpunt van de geachte afgevaardigde en ik leef natuurlijk ook mee met deze Spaanse burger. Maar het is niet zo dat telkens als er een beschuldiging is van illegale activiteiten krachtens een wet buiten de Europese Unie, de Commissie of de Raad dan verzocht worden om op te treden. Dat gebeurt alleen als er sprake is van een inbreuk op de verplichtingen in het kader van de Wereldhandelsorganisatie. In eerste instantie zou men verwachten dat die vraag geformuleerd zou worden door de regering van de lidstaat van de betrokken burger. Tot dusverre is niet gesuggereerd dat dit een schending is van de internationale verplichtingen van de Verenigde Staten, waarvoor actie van de Europese Unie is vereist. Mocht deze vraag aan de orde komen, dan ben ik bereid deze te onderzoeken.

De Voorzitter
Vraag nr. 31 van Michael Elliott (H-0334/97):
Betreft: Importtarieven
Kan de Commissie bevestigen dat de VS, na de invoering van Europese wetgeving die het gebruik van hormonen in de veeteelt verbiedt, bij wijze van compenserende maatregel extra heffingen toepast op een aantal uit de Europese Unie naar de VS geïmporteerde producten?
Kan zij mededelen welke producten het betreft, om welke bedragen het gaat en of tegen deze gang van zaken via de WTO protest is aangetekend?

Marín
Mijnheer de Voorzitter, inderdaad hebben de Verenigde Staten sedert 1 januari 1989 eenzijdig een reeks represaillemaatregelen genomen, bestaande uit een heffing van 100 % op de export van rundvlees, ham, verwerkte of geconserveerde tomaten, koffie, laagalcoholische dranken, vruchtesappen en voer voor huisdieren van de Europese Gemeenschap naar de Verenigde Staten.
De Verenigde Staten hebben deze maatregelen gekwantificeerd op een bedrag van 97, 2 miljoen dollar.
De Verenigde Staten hebben twee kleinere verlagingen doorgevoerd voor ham en tomatensap voor een bedrag van 4, 5 miljoen dollar, nadat in 1989 een akkoord werd bereikt aan de hand waarvan de Verenigde Staten hormoonvrij rundvlees naar de EG konden exporteren.
Op 17 april 1996 heeft de Europese Commissie gevraagd om in het kader van de Wereldhandelsorganisatie overleg te plegen over de represaillemaatregelen van de Verenigde Staten, waarbij men zich baseerde op het feit dat genoemde maatregelen in strijd waren met de verplichtingen van de Verenigde Staten ten overstaan van genoemde organisatie.
Omdat er met dat overleg geen vooruitgang werd geboekt, heeft de Commissie vervolgens gevraagd om een groep deskundigen samen te stellen. De Verenigde Staten hebben de represaillemaatregelen op 15 juli 1996 eenzijdig ingetrokken.

Elliott
Ik ben de commissaris bijzonder dankbaar voor zijn antwoord, maar wij hebben de laatste dagen vernomen dat het panel van de Wereldhandelsorganisatie zich blijkbaar zal uitspreken tegen de Commissie op basis van de klacht van de Verenigde Staten over de invoer van vlees uit de Europese Unie dat hormonen bevat. Ik denk dat de overgrote meerderheid van de leden van dit Parlement wil dat de Commissie tegen een dergelijk schokkend besluit beroep aantekent. Ik zou de Commissie dus willen vragen om aan te geven welke maatregelen zij zal nemen om beroep aan te tekenen tegen een dergelijk besluit van de Wereldhandelsorganisatie. Ten tweede wil ik graag weten of de Commissie de verzekering kan geven dat als er onderhandeld wordt over veranderingen van de GATT, de gezondheid en het welzijn van de Europese burgers en hun landbouwhuisdieren op een deugdelijke manier beschermd kunnen worden en dat deze niet onderhevig zullen zijn aan het soort commerciële druk dat de Verenigde Staten onder de GATT blijkbaar uitoefenen.

Marín
Mijnheer de Voorzitter, voor wat de tweede vraag betreft is het standpunt van de Europese Commissie wel bekend.
Wij zijn voor de ontwikkeling en versterking van de Wereldhandelsorganisatie als algemeen beginsel en natuurlijk vinden wij dat de mechanismen die deze organisatie ten dienste staan ons in staat stellen een oplossing te vinden voor het probleem dat u aangeeft. Vanzelfsprekend zal de Europese Unie in deze complexe wereld van de handelsbetrekkingen de ene keer winnen en de andere keer verliezen. Dat zijn de regels van het spel en ik hoop dat het onze u niet verwondert.
Dit gezegd zijnde bestaat er toch geen twijfel over dat men in de Wereldhandelsorganisatie niet alleen rekening dient te houden met zaken die betrekking hebben op de vrijhandel, maar natuurlijk ook met al die kwesties die van invloed kunnen zijn op thema's waarvoor de Europese publieke opinie zeer gevoelig is en daarbij neemt de volksgezondheid vanzelfsprekend een zeer belangrijke plaats in.

De Voorzitter
Vraag nr. 32 van Concepció Ferrer (H-0325/97):
Betreft: Vrij verkeer en transport van landbouwproducten in de Europese Unie
Groepen Franse landbouwers hebben de laatste jaren herhaalde malen vrachtwagens die Spaanse ladingen groenten of fruit - met name aardbeien - via Frankrijk naar andere EU-landen vervoerden, aangevallen.
Heeft de Commissie maatregelen getroffen om te voorkomen dat dergelijke incidenten zich dit jaar opnieuw voordoen en aldus te garanderen dat de Franse staat de artikelen 5 en 7 van het EU-Verdrag - die het vrije verkeer van goederen op het nationale grondgebied en in de EU waarborgen - zal naleven?

Marín
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Ferrer, krachtens artikel 5 en artikel 30 van het Verdrag valt het onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten de nodige maatregelen te treffen om te kunnen garanderen dat er geen acties plaatsvinden van particulieren die het goede functioneren van de interne markt en het vrije verkeer van goederen in de weg staan.
Na te hebben toegelicht wat het beginsel is, kan ik nader ingaan op de vraag die u stelt over het vervoer via Frankrijk van groenten en fruit uit Spanje en met name van aardbeien. In de uitoefening van haar bevoegdheden en juist omdat de Franse autoriteiten hebben nagelaten op te treden om een einde te maken aan de herhaalde baldadigheden van een reeks landbouwers tegen landbouwprodukten afkomstig uit andere lidstaten, in dit geval uit het zuidelijke buurland, is de Commissie overgegaan tot de inbreukprocedure om te bewerkstelligen dat de Franse Republiek haar verplichtingen nakomt.
Op dit moment wachten wij op een uitspraak van het Hof van Justitie van Luxemburg.
De Commissie heeft dus gebruik gemaakt van het enige juridische instrument dat haar krachtens het Verdrag ter beschikking staat en natuurlijk moet de Commissie wachten totdat er een uitspraak komt. En u kunt me gerust geloven dat wij moeten wachten. Dit betekent echter in geen geval dat de Commissie passief is omdat zij natuurlijk met grote aandacht de ontwikkeling van het verkoopseizoen van fruit en groenten volgt, teneinde de Franse autoriteiten voor dit probleem ontvankelijk te maken, los van het feit dat het Hof van Justitie uitspraak doet - hetgeen een hele reeks juridische gevolgen zal hebben, waaronder ook boetes, die ten goede zullen komen aan diegenen die het voorwerp zijn geweest van deze aanvallen en wij hopen dan ook dat de Franse autoriteiten binnen deze samenwerking een veel positiever gedrag aan de dag zullen leggen.

Ferrer
Mijnheer de commissaris, inderdaad zijn de bevoegdheden van de Commissie in dit geval beperkt en heeft de Commissie gedaan wat zij moest doen. Maar de kwestie sleept al twee jaar aan bij het Hof van Justitie. Intussen zijn er nog steeds vrachtwagens in brand gestoken, zijn de transporteurs die over de grens fruit vervoeren en dan vooral aardbeien nog steeds het voorwerp geweest van geweld. Jammer genoeg zijn de aanvallen dit jaar wederom begonnen en is er een vrachtwagen overvallen. En wat ik u nu echt zou willen vragen namens diegenen die zich ook tot de Commissie hebben gericht met het verzoek om aan deze kwestie aandacht te schenken, namelijk de Federatie van producenten en exporteurs van groenten en fruit, is dat zij niet alleen over deze kwestie waakt, maar dat zij bovendien - en ik vraag dat met zeer veel klem - tracht te bewerkstelligen dat de Raad een einde maakt aan deze reeks maatregelen die zo'n negatief beeld werpen op de opbouw van Europa.

Marín
Ik kan u bevestigen dat de Commissie op 24 april jl. inderdaad geïnformeerd is van het feit dat een vrachtwagen die geladen was met 21.000 ton tomaten op de autosnelweg tussen Avignon en Marseille is aangehouden en aangevallen. De Commissie heeft onmiddellijk contact opgenomen met de Franse autoriteiten. Desalniettemin gebiedt de waarheid mij op te merken dat in functie van hetgeen beslist wordt door het Hof van Justitie, dat uiteraard uitspraak zal doen, de traditie, de precedenten waarover het Hof beschikt, - en hier moet ik mij zo neutraal mogelijk opstellen, maar dit is een realiteit - in principe inderdaad alle getroffenen in staat kunnen stellen om zich in functie van het vonnis tot de staat, die verantwoordelijk is voor de schade die mensen hebben geleden op het nationale grondgebied, te wenden, en om de desbetreffende schadevergoeding te vragen.
Ik moet er dan ook op wijzen dat los van de aanvallen, die natuurlijk in geen enkel geval zijn toegestaan, het zo is dat de nationale staat waarin de aanvallen plaatshebben systematisch alle aanvragen tot schadevergoeding dient in te willigen.

Watson
De commissaris zegt dat de mensen schadevergoeding kunnen eisen, maar is hij op de hoogte van de situatie van de Britse vrachtwagenchauffeurs die oponthoud hadden ten gevolge van de staking van de Franse vrachtwagenchauffeurs? Er is daar een akkoord gesloten over schadevergoeding. Overeengekomen werd dat claims voor minder dan 250 pond per dag zonder meer geaccepteerd konden worden. Ook werd afgesproken dat de aanvraagformulieren in het Engels opgesteld konden worden en dat bewijsstukken in het Engels ingediend mochten worden. En toch staan de Franse autoriteiten nu op specificaties voor kleine claims en willen zij dat de claims in het Frans worden ingediend.
De Engelse vrachtwagenchauffeurs worden gediscrimineerd en ik zou de commissaris willen vragen welke stappen de Commissie zal ondernemen om ervoor te zorgen dat de Franse regering het proces niet tegenwerkt door ingewikkelde eisen te stellen en of hij deze Vergadering kan toezeggen dat hij er bij de Franse autoriteiten op zal aandringen om ervoor te zorgen dat de Britse vrachtwagenchauffeurs en hun Spaanse collega's recht zal geschieden.

Marín
Ik herhaal nog eens dat het Hof van Justitie nog geen besluit heeft genomen. Maar wel is het zo dat als een lidstaat de communautaire wetgeving heeft overtreden, er dan een reeks uitspraken van het Hof van Justitie bestaat volgens welke men van genoemde lidstaat bij een nationale rechtbank een schadevergoeding kan eisen en ook ontvangen. Bovendien is volgens het Franse recht de Franse staat verantwoordelijk voor schade die veroorzaakt is aan mensen of goederen als gevolg van het gebruik van geweld tijdens manifestaties of bijeenkomsten. Daarom kunnen de Britse vrachtwagenchauffeurs dit soort eisen formuleren. Ik vind niet dat het discriminatie is dat de aanvragen in Frankrijk in het Frans geformuleerd dienen te worden. Het betreft hier het Frans nationaal recht en ik vind het volstrekt logisch dat verzoeken om een schadevergoeding...
(Onderbreking om technische redenen)

De Voorzitter
Een ogenblikje, mijnheer Marín. Er schijnt zich een technisch probleem voor te doen in de Engelse cabine en we moeten wachten tot dat probleem is opgelost. We mogen niet vergeten dat de Engelsen de Engelse ziekte hebben, namelijk dat zij alleen maar hun eigen taal kennen.

(De vergadering wordt te 17.45 uur onderbroken en te 18.00 uur hervat)

De Voorzitter
Ik zie dat de heer Marín van deze onderbreking gebruik maakt om rechtstreeks antwoord te geven op de vragen van een aantal afgevaardigden en ik geef dan ook het woord aan de heer Hardstaff.

Hardstaff
Mijn vraag was nagenoeg hetzelfde als die van de heer Watson en en de commissaris is zo vriendelijk geweest om het persoonlijk te komen toelichten. Ik trek mijn verzoek dus in.

De Voorzitter
Aangezien de vraagstellers niet aanwezig zijn, vervallen de vragen 33 en 34.
Vraag nr. 35 van María Izquierdo Rojo (H-0303/97):
Betreft: Bijzondere aandacht voor Noord-Marokko
De economische en sociale situatie in Noord-Marokko wordt voortdurend slechter, en ook de toezeggingen van spoedige regionale ontwikkeling en Euromediterrane investeringen kunnen het heersende scepticisme niet wegnemen.
Welke investeringen zijn er de afgelopen drie jaar gedaan? Voor wanneer is de aanleg van de wegverbinding Tanger-Oujda gepland, die zo dringend gewenst en noodzakelijk is voor de economische ontwikkeling van deze regio? Is de Commissie ervan op de hoogte dat van de weinige bedrijven die deze regio nog telt, het ene na het andere dicht gaat? Volgens welk tijdschema zullen de projecten met medefinanciering van de EU worden verwezenlijkt? Welke projecten zullen er de komende jaren worden uitgevoerd?

Marín
Via haar programma's schenkt de Commissie grote aandacht aan de economische en sociale ontwikkeling van de noordelijke provincies van Marokko, overeenkomstig de prioriteit die de Marokkaanse autoriteiten zelf aan dit onderwerp hebben verleend. Tussen 1993 en 1996 heeft de Europese Unie projecten gefinancierd ter waarde van 118 miljoen ecu. Daarbij komen dan de leningen van de Europese Investeringsbank voor een bedrag van 267 miljoen ecu in diezelfde periode, alsook 471 miljoen ecu afkomstig van de lidstaten. Dat wil zeggen dat de voorbije drie jaar projecten en programma's zijn gefinancierd voor een totaalbedrag van 857 miljoen ecu, waarvan ongeveer een derde geleend is.
Voor wat de aanleg betreft van de wegverbinding Tanger-Oujda, welke een belangrijk middel zou kunnen zijn om een einde te maken aan de geïsoleerde positie van de noordelijke provincies, is tot dusverre nog niet concreet vastgelegd wanneer de werkzaamheden zullen beginnen.
Anderzijds is de Commissie zich bewust van de moeilijkheden waarmee Marokkaanse ondernemingen in de regio te maken krijgen, zoals u in uw vraag aangaf. Voor wat betreft het tijdschema van de projecten die in de provincies van Noord-Marokko gefinancierd moeten worden, alsmede de programma's die in de komende jaren uitgevoerd moeten worden: deze zijn vastgelegd in het indicatief programma 1996-1998 dat onlangs met instemming van de Commissie en van de Marokkaanse autoriteiten is vastgelegd. Dit programma bevat met name een project voor de geïntegreerde plattelandsontwikkeling en een project voor de aanleg van industriegebieden, die voorheen ontwikkelingspolen werden genoemd. Anderzijds wordt er in de noordelijke provincies van Marokko ook een begin gemaakt met diverse nationale projecten. Zoals mevrouw Izquierdo Rojo zal kunnen vaststellen zijn er de afgelopen drie jaar zeer aanzienlijke investeringen geweest en ik kan haar ook reeds mededelen dat binnen de programmering die een maand geleden werd afgerond een project is opgenomen voor geïntegreerde plattelandsontwikkeling in dit gebied, alsmede de aanleg van een industrieterrein.

Izquierdo Rojo
Commissaris, hartelijk dank voor uw antwoord waaruit een aantal concrete prioriteiten blijkt. Niettemin denk ik wel dat er een zeker probleem blijft bestaan tussen de investeringen die zijn goedgekeurd en datgene wat men opvat als regionale ontwikkeling. Deze vraag weerspiegelt een groot gevoel van scepticisme dat in de regio inderdaad bestaat. De burgers die de begunstigden zouden moeten zijn, twijfelen enorm omdat die regionale ontwikkeling eigenlijk nog helemaal niet bestaat. Zeker, wij kunnen dan wel op papier allerlei projecten goedkeuren, maar dat betekent nog niet dat deze dan ook echt bestaan. De vraag, die constructief bedoeld is, zoekt een antwoord op het grote probleem van de ontwikkeling van het MiddellandseZeegebied. Daarmee is een begin gemaakt maar er is onvoldoende rekening gehouden met de realiteit. Mijns inziens heeft u onvoldoende gepreciseerd hoe het tijdschema van concrete projecten eruitziet. Dat willen wij wel graag weten. Maar ik stel toch vast dat er goede wil bestaat, zowel van de kant van de Europese Unie als van de Marokkaanse autoriteiten, en dat stelt mij dan ook bijzonder tevreden. Wat we nu moeten doen is de burgers van de noordelijke provincies van Marokko informeren dat deze goede wil bestaat, zodat ook zij tevreden kunnen zijn omdat zij nog helemaal niets zien van wat wij allemaal zeggen. Dat is het probleem.

Marín
Ik moet u toch zeggen dat in elk geval de projecten die gepland waren voor de periode 1993-1996 inzake gezondheid en gezinsplanning, werkgelegenheidsschepping, bossen als ecosystemen, landbouwconversie en de financiering ervan, drugsbestrijding, drinkwater en de sanering ervan, wegen voor het platteland en een kleine deelname van de NGO's, voorts de interventie van het Ontwikkelingsfonds van de Landbouw en de Nationale Kas van Landbouwkrediet, allemaal zaken zijn die in rekening zijn gebracht en uitgevoerd.
Het tijdschema voor de periode 1996 en daarna is op dit moment in voorbereiding, aangezien de programmering met de Marokkaanse autoriteiten even voor de bijeenkomst van Malta werd afgerond. Het is een partnerschap en uiteraard dient hierover met Marokkaanse zijde gesproken en onderhandeld te worden. Er is een programma vastgelegd van 40 miljoen ecu voor de geïntegreerde ontwikkeling van het platteland in de noordelijke regio van Marokko en samen met de Marokkaanse autoriteiten is er een programma opgesteld ten bedrage van 24 miljoen ecu om een gebied van industriële ontwikkeling te creëren. En dit zal natuurlijk ook worden uitgevoerd.
Voor wat de wegen betreft wil ik u zeggen dat er reeds een programma is vastgelegd ter waarde van 30 miljoen ecu dat binnenkort ondertekend zal worden, en de Marokkaanse regering heeft al ingestemd met de eerste fase ervan. In de mate waarin de Marokkaanse regering zou vragen om een uitbreiding van het huidige wegenprogramma en daarin de verbinding Tanger-Oujda zou opnemen, dan zou de Commissie ingaande op het Marokkaanse verzoek een aantal trajecten van de verbinding kunnen opnemen. Want, mevrouw Izquierdo Rojo, het is nu ook weer niet zo dat wij al het geld van het MEDA-programma in cement en in infrastructuur willen stoppen en voorts vinden wij dat het ontwikkelingsniveau in Marokko hoog genoeg is om een groot deel van de infrastructuur uit te gaan voeren via leningen van de Europese Investeringsbank en niet via donaties.
Wij vinden dat dit een probleem is van combineren en van evenwicht zoeken. Het beste dat wij kunnen doen - en in de mate dat men hiermee snel van start gaat, wat de Marokkaanse regering ook wil - om die zichtbaarheid te garanderen is om dezelfde campagne te voeren als we hebben gedaan met de structuurfondsen en de Cohesiefondsen: telkens als er een weg wordt aangelegd, die weg volzetten met borden. Maar ik denk dat je er rekening mee moet houden - en niet alleen in Marokko, maar overal in het Middellandse-Zeegebied - dat het erg moeilijk is om de publieke opinie twee of drie maanden na de programmering aan te tonen dat dit onmiddellijke voordelen oplevert voor hun manier van leven. Dit is een proces dat noodzakelijkerwijze op lange termijn moet verlopen.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, de commissaris kon weliswaar niet antwoorden op vraag 34, maar ook in verband met deze vraag zou ik willen aanknopen bij wat hij het laatst heeft gezegd: het komt niet alleen op middelen voor infrastructuur aan, maar ook - en eigenlijk vooral - op culturele samenwerking, op samenwerking in het onderwijs en op opleiding. Wij hebben in Midden- en Oost-Europa eerst de fout gemaakt meer geld te transfereren en minder aandacht te schenken aan onderwijs en opleiding van mensen.
Ik zou u naar de culturele component van de samenwerking met Marokko en Noord-Afrika willen vragen.

Marín
Ik ben zeer blij met uw vraag omdat, gezien ook de fouten die in verband met de landen van Middenen Oost-Europa gemaakt zijn, het "mis à niveau " -programma, zoals het in Marokko heet, het programma tot aanpassing aan de vrijhandelszone, bijna 80 % van de totale fondsen van het MEDA-programma opslorpt. En bij de toepassing van het MEDA-programma hebben wij de financiële middelen juist zoveel mogelijk geconcentreerd op de subsidies die besteed moeten worden aan het "mis à niveau " -programma, aan beroepsopleiding, aan het verhogen van het niveau van vooral de arbeiders in de landen uit de regio, om het gebruik van nieuwe technologieën te garanderen, om een bepaalde mentaliteit aan te kweken, om het industrie-apparaat aan te passen. En verder trachten wij te bewerkstelligen dat deze landen voor datgene wat infrastructuur is, of toekomstige infrastructuur, geleidelijk aan gebruik gaan maken van voordelige leningen die worden toegestaan door de Europese Investeringsbank. Dat is nu net de lijn die wij volgen.

De Voorzitter
Omdat de volgende vragen over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld.
Vraag nr. 36 van Arthur Newens (H-0309/97):
Betreft: Handel met Cuba
Kan de Commissie in een verklaring aangeven hoe de dialoog met Cuba opnieuw aangeknoopt kan worden en op welke manier er spoedig vorderingen in de richting van een handels- en samenwerkingsovereenkomst gemaakt zouden kunnen worden? Vraag nr. 37 van Rinaldo Bontempi (H-0311/97):
Betreft: Handel met Cuba
Kan de Commissie een verklaring afleggen over haar voorstellen om vorderingen te maken in de vastgelopen besprekingen voor een handels- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en Cuba?Vraag nr. 38 van David Morris (H-0312/97):
Betreft: Humanitaire hulp voor Cuba
Kan de Commissie, naar aanleiding van initiatieven van Europese dokters die meewerken met de NGO "medicuba" die in Zwitserland gevestigd is en die in 1996 alleen al 100.000 dollar bijeengebracht hebben om basisproducten voor de Cubaanse farmaceutische industrie te financieren, een verklaring afleggen hoe ze ervoor zorgt dat de essentiële medische dienstverlening en bevoorrading voor onschuldige en vreedzame burgers van Cuba niet in gevaar komen door het Amerikaans embargo en de wet-Helms-Burton?
Marín
Ik dank de heer Newens en de heer Bontempi voor hun vraag en ik zal trachten duidelijke informatie te verstrekken over een onderwerp dat steeds terugkomt en exact proberen aan te geven wat wij doen en wat wij menen dat er gedaan kan worden.
U weet precies wat het gemeenschappelijk standpunt van de Europese Unie is ten aanzien van Cuba, zoals dit op 2 december 1996 geformuleerd werd door de Raad. In dat gemeenschappelijk standpunt worden de aspecten en modaliteiten van de betrekkingen met dat land gepreciseerd en gesystematiseerd. De Commissie is er voorstander van, en is dat ook altijd geweest, om de dialoog met de Cubaanse autoriteiten in het licht van dit gemeenschappelijk standpunt voort te zetten en in die zin en op basis van de laatste berichten - de opstelling van het tweede verslag van de Europese ambassadeurs in Havana - overwegen wij, aangezien in juni aanstaande de termijn van zes maanden van het gemeenschappelijk standpunt verloopt en dat in de Raad - en naar ik aanneem ook in het Parlement - het moment zal zijn om de situatie te evalueren en om in de maand juni initiatieven dienaangaande te nemen, om over te gaan tot een evaluatie van de ideeën die in het verslag van de ambassadeurs naar voren komen.
Hoe ziet de situatie eruit. Op dit moment kan de Commissie zonder enig probleem aantonen dat, hoewel wij veeleisend zijn ten aanzien van een aantal punten die wij van fundamenteel belang achten, zoals op het vlak van de mensenrechten, van de openstelling van de Cubaanse samenleving, uiteraard met respect voor de nationale integriteit en voor hun opvatting van de revolutie, hun eigen toekomst; zij zichzelf uiteraard niets te verwijten heeft aangezien de Commissie de laatste drie jaar werkelijk een grote inspanning heeft geleverd.
En ik deel dit Parlement voor het eerst mede op welke manier de samenwerking met Cuba op het gebied van de humanitaire hulp verloopt. Van 1993 tot 1996 hebben wij een totaalbedrag van 45 miljoen ecu uitgegeven. Deze hulp omvat levensmiddelen, medicijnen, medisch materiaal en verzorgingsproducten. Op dit moment werkt de Commissie aan het totaalplan voor dit jaar dat circa 8 miljoen ecu zal bedragen en betrekking heeft met het zenden van verwerkte geneesmiddelen, grondstoffen voor de fabricage van geneesmiddelen, levensmiddelen, voornamelijk sojaolie, vlees en melkpoeder - en materiaal voor verzorging en hygiene voor ziekenhuizen. Het distributieprogramma is al klaar en zal worden uitgevoerd via de ziekenhuizen en apotheken en de doelgroep is het meest kwetsbare gedeelte van de Cubaanse bevolking, te weten kinderen, zwangere vrouwen, ouderen en chronisch zieken. De distributie en follow-up worden verricht door elf Europese NGO's die waken over de goede werking van de verrichtingen en die ons tot op heden op nog geen enkel probleem inzake de uitvoering hebben gewezen dat verband houdt met het embargo van de Verenigde Staten.
Daarom en in verband met de eerste en tweede vraag, geef ik u nu de gevolgen. Wij zijn van mening dat het op dit moment moeilijk is te verifiëren wat de gevolgen kunnen zijn voor de betrekkingen tussen Cuba en de Europese Unie. Ten tweede werken wij op dit moment aan de evaluatie van het verslag van de ambassadeurs. Ten derde zullen wij een soort antwoord moeten vinden, aangezien het gemeenschappelijk standpunt zes maanden van kracht blijft en in juli afloopt en dat is iets dat dus voor juli moet gebeuren. En ten vierde vinden wij dat de humanitaire hulp en de samenwerkingsprogramma's reeds een vrij aanzienlijke omvang hebben en voor wat de uitvoering betreft van het totaalplan voor dit jaar zijn de besluiten reeds genomen in de zin die ik u zojuist heb aangegeven.

Newens
Ik dank de commissaris voor alle informatie. Is de commissaris het ermee eens, dat, gezien het feit dat tal van landen in de wereld waarmee de Europese Unie samenwerkingsovereenkomsten heeft afgesloten en nauwe economische betrekkingen onderhoudt, een slechtere staat van dienst hebben op het gebied van de mensenrechten dan Cuba, er geen rechtvaardiging voor kan zijn dat een overeenkomst met Cuba op basis hiervan van de hand wordt gewezen, ofschoon we deze kwesties aan de orde zullen blijven stellen?
Aangezien de Cubaanse regering een samenwerkingsovereenkomst wil en tal van lidstaten van de Europese Unie handelsovereenkomsten met Cuba hebben, waarom kunnen wij op deze basis dan niet tot een overeenkomst komen?

Bontempi
Ook ik moet zeggen dat ik me rekenschap geef van het standpunt van de Commissie; ik zie ook met enige belangstelling uit naar het gemeenschappelijk standpunt, maar ik heb de indruk dat wij juist vanwege de pressie die de Verenigde Staten uitoefenen misschien wel geen interne strategie ten aanzien van Cuba kunnen uitstippelen. Enerzijds is daar de Helms-Burton-wet, en anderzijds de handelsovereenkomst en het feit dat de mogelijkheid om tot een samenwerkingsovereenkomst te komen is stopgezet; door dit alles vraag ik mij af of het niet goed zou zijn het gemeenschappelijk standpunt aan te grijpen om te proberen een onafhankelijke interne strategie ten aanzien van Cuba uit te stippelen, want anders zijn wij altijd aan de genade van het contingent overgeleverd.

Morris
Ik wil de Commissie danken voor haar uitgebreide antwoord. Maar ofschoon we kunnen wachten om te zien wat er op het handelsfront gebeurt, ben ik er zeker van dan ziektes niet zullen wachten tot wij een en ander hebben opgelost. Er moet een positief antwoord zijn. Zoals de Commissie weet, kunnen de Verenigde Staten veel goedkoper dan elk ander land ter wereld geneesmiddelen produceren. Maar er is een embargo en Cuba kan in de Verenigde Staten geen geneesmiddelen kopen. Het is nu zo dat er een internationale overeenkomst is gebaseerd op de mensenrechten, volgens welke geneesmiddelen zelfs in oorlogstijd vrij moeten kunnen circuleren. Dat wordt de bevolking van Cuba onthouden.
Ik wil de commissaris graag vragen welke maatregelen hij heeft genomen om de Verenigde Staten ervan te overtuigen om het embargo op de verkoop van - door de Verenigde Staten goedkoop te produceren - geneesmiddelen te laten varen.

Marín
In verband met de eerste vraag is de Commissie van mening dat het gemeenschappelijk standpunt autonoom en specifiek van de Europese Unie is. Ik interpreteer het in elk geval als dusdanig. Het is een autonome en specifieke handeling van de Europese Unie die op generlei wijze afhangt van het handelsconflict dat wij met de Verenigde Staten hebben in verband met de Helms-Burtonwet. En volgens ons eigen interne besluit, mijnheer Newens en mijnheer Bontempi, moeten wij voor juni beslissen hoe wij onze dialoog met de Cubaanse autoriteiten voortzetten, helemaal los van hoe de Verenigde Staten de kwestie in verband met de Helms-Burtonwet zullen oplossen. Wij moeten onze eigen verantwoordelijkheid op ons nemen. En ik herhaal nog eens dat er vóór de maand juli gelegenheid zal zijn om dit te bespreken.
Natuurlijk is de Commissie ook bereid om haar verantwoordelijkheden op zich te nemen. Maar zoals wij de Cubaanse autoriteiten constant zeggen, en sommigen onder u kunnen daarbij helpen, is het ook nodig dat de Cubaanse autoriteiten duidelijk weten hoe zij op een positieve manier kunnen reageren op bepaalde elementen in het gemeenschappelijk standpunt. Dat is dialoog. En dat is de situatie waarin wij ons momenteel bevinden.
Voor wat betreft het probleem van het handelsembargo, daar hebben wij absoluut geen last van en Echo, ons bureau voor humanitaire hulp, werkt gewoon verder aan het programma. Wij ondervinden absoluut geen last.

Oddy
Heb ik goed begrepen dat de Commissie de verzekering geeft dat de handelsonderhandelingen gewoon kunnen doorgaan, ongeacht het standpunt van de Verenigde Staten over de Helms-Burtonwet en dat zij Europese bedrijven zal beschermen?

Marín
Dat heeft u goed begrepen. Dit staat in het gemeenschappelijk standpunt. En in het gemeenschappelijk standpunt staat duidelijk dat in de mate dat de dialoog met de Cubaanse autoriteiten vordert en er vooruitgang optreedt inzake de openstelling van de samenleving en van de economie, het mogelijk zal zijn om vooruitgang te maken, als autonoom en specifiek besluit. Dat is mogelijk.

González Álvarez
Mag ik heel kort de heer Marín danken voor zijn uitleg. De Voorzitter heeft helemaal gelijk, het is inderdaad altijd een groot plezier om naar u te luisteren. Er schuilt echter toch wel een zekere bezorgdheid in de vragen van de collega's. Waarom is het zo dat van bepaalde landen waarmee wel een overeenkomst is afgesloten - ik zou geen voorbeeld mogen stellen maar er is wel een duidelijk voorbeeld, namelijk Turkije, waarmee wij een douaneovereenkomst hebben - niet wordt geëist dat eerst de mensenrechten worden nageleefd? Onze winnares van de Sacharov-prijs, Leyla Zana, mocht niet hierheen komen om de prijs in ontvangst te nemen. Maar van Cuba wordt dit wel van te voren verlangd. Dit is in elk geval de vraag. Ik dank commissaris Marín voor zijn uitleg, omdat er blijkbaar toch wel een mogelijkheid is tot dialoog en dat is iets wat wij allemaal zouden toejuichen.

Marín
Eerlijk gezegd zou het voor niemand moeilijk zijn - en ik hoop van harte dat dit op de Intergouvernementele Conferentie wordt opgelost - aan te tonen dat de Europese Unie dubbele, driedubbele en zelfs vierdubbele normen hanteert, na hetgeen er in Genève gebeurd is met de stemming over de mensenrechten in China. Eerlijk gezegd is het na dit gebeuren bijzonder moeilijk voor een lid van het Europees Parlement, voor een commissaris of voor een lidstaat om te beweren dat wij coherent zijn. Dat zijn wij zeer zeker niet. Dat is het enige wat ik kan zeggen.

De Voorzitter
Aangezien de tijd verstreken is die is toegewezen aan dit gedeelte van het Vragenuur voor vragen aan de Commissie, worden de vragen nrs. 39, 40 en 41 schriftelijk beantwoord.

De Voorzitter
Vraag nr. 42 van Felipe Camisón Asensio (H-0299/97):
Betreft: Bevordering hernieuwbare energie en gebruik hiervan door de spoorwegen
Is de Commissie van oordeel dat de lidstaten van de EU afdoende maatregelen treffen om het gebruik van hernieuwbare energiebronnen te stimuleren, met name binnen het spoorwegvervoer?

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Commissie is van mening dat het aandeel van de hernieuwbare energiebronnen in de energietoeleveringssystemen in de Europese Unie moet worden versterkt. Dat is ook een van de zwaartepunten van het Groenboek "Energie voor de toekomst - hernieuwbare energiebronnen" , dat de Europese Commissie onlangs heeft gepubliceerd.
Ook in het verleden heeft de Commissie steeds gezegd dat de hernieuwbare energiebronnen een wezenlijke bijdrage kunnen leveren aan het verwezenlijken van de doelstellingen van het energiebeleid van de Unie; dat zijn: gegarandeerde toelevering, versterking van de concurrentiepositie en bescherming van het milieu. De communautaire financiële steun aan de hernieuwbare energiebronnen wordt vooral door middel van de programma's Altener en Joule-Thermie gegeven. Wij staan op het standpunt dat het gebruik van hernieuwbare energiebronnen in alle sectoren, dus ook de vervoersector, gestimuleerd moeten worden. Deze sector neemt ongeveer een vierde van het finale energieverbruik in de Europese Unie voor zijn rekening, terwijl dit tegelijkertijd de sector is waarin de CO2 -emissies het snelste stijgen.
Het moet evenwel gezegd dat er bij het directe gebruik van de hernieuwbare energiebronnen in het wegvervoer wel enige vooruitgang is geboekt, zoals bij de biobrandstoffen. Wat het spoorwegvervoer betreft liggen de mogelijkheden voor de hernieuwbare energiebronnen op de eerste plaats in de productie van elektrische energie, en dus in de elektrificatie van de spoorwegen. In een aantal lidstaten leveren de hernieuwbare energiebronnen een forse bijdrage aan de productie van elektrische energie. Zoals ook in het Groenboek gesteld wordt, is de Commissie van mening dat er voldoende ruimte is om het gebruik van hernieuwbare energiebronnen te stimuleren, en daar streven wij dan ook naar.
De Europese Commissie is van plan eind 1997 een Witboek en een actieplan betreffende de hernieuwbare energiebronnen voor te leggen. Het actieplan wordt gebaseerd op het Groenboek en op de resultaten van de dialoog die op dit moment in de hele Europese Unie naar aanleiding van het Groenboek plaatsvindt. Het Witboek zal voorts een aantal speciale maatregelen voor de bevordering van de hernieuwbare energiebronnen bevatten. Ik kan u verzekeren dat de Commissie in dit kader aandachtig alle mogelijkheden zal bestuderen om tot een beter gebruik van de hernieuwbare energiebronnen te komen en daarbij zal zij zich uiteraard ook buigen over de perspectieven die het spoorwegvervoer biedt.

Camisón Asensio
Commissaris, het is een feit dat het spoorwegvervoer vandaag de dag de meest flexibele vorm van vervoer is en dat 48 % van de Europese treinen op elektriciteit rijdt die geproduceerd wordt in waterkrachtcentrales die geen CO2 uitstoten.
Ten overstaan van deze situatie is wel duidelijk welke belangrijke rol de spoorwegen kunnen spelen ten aanzien van de waarschijnlijke vraag naar energie, zonder de milieubescherming in het gedrang te brengen en in een poging om het broeikaseffect te verminderen. Een belang dat gesteund wordt door het reële gegeven dat de vervoerssector, zoals u al zei, het vierde deel bedraagt - en volgens mij is het nog iets meer - van het totale energieverbruik.
Als het onze doelstelling is om de CO2 -uitstoot voor het jaar 2010 met 15 % te verminderen, dan is de goedkeuring van een coherente communautaire strategie ten gunste van hernieuwbare energie van essentieel belang, waarbij niet alleen de programma's die u heeft aangegeven ten uitvoer worden gelegd, maar ook het Altener-programma. En anderzijds dient men voor eens en altijd de stabiliteit en doorzichtigheid uit te bouwen van de nationale maatregelen ter bevordering van hernieuwbare energiebronnen.

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, ik heb niet veel aan de opmerkingen van de geachte afgevaardigde toe te voegen. Ik wil alleen het Parlement ervan verzekeren dat het Altener-programma inderdaad opgenomen zal worden in de programma's die tot de bevordering van de hernieuwbare energiebronnen zullen bijdragen.

De Voorzitter
Vraag nr. 43 van Richard Howitt (H-0307/97):
Betreft: Witboek over vrijwilligersorganisaties en stichtingen
Waarom is dat witboek nog altijd niet gepubliceerd nu de Commissie al vier jaar geleden met haar eerste raadplegingen begonnen is en juist een jaar geleden verklaard heeft dat het vermoedelijk in de allernaaste toekomst door de Commissie goedgekeurd wordt? Meer in het bijzonder, nu er onlangs een ontwerp besproken is op een bijeenkomst van de kabinetten van de Commissieleden, wat waren dan de eigenlijke bezwaren om het stuk voor goedkeuring aan het college van de Commissie voor te leggen? Kan de Commissie nu een duidelijke en definitieve datum opgeven wanneer ze het ontwerp van witboek op een vergadering van haar college denkt voor te leggen om enige steun te geven aan al degenen die vrijwilligerswerk doen en het gevoel hebben dat Europa zich niets van hun aantrekt?

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, de afgelopen maanden is zowel binnen de Europese Commissie als met de betrokken verenigingen, organisaties en stichtingen een groot aantal raadplegingen gehouden over het voorstel voor een Witboek over vrijwilligersorganisaties en -stichtingen.
Onderzocht moest worden of de in het Witboek vervatte informatie over alle lidstaten wel juist was, met name de informatie over de nieuwe landen: Oostenrijk, Finland en Zweden, die nog geen lid van de Europese Unie waren ten tijde van het eerste onderzoek; dit onderzoek heeft als basis gefungeerd voor het voorstel dat ons voor ogen stond. De Commissie heeft dus de laatste maanden nieuwe initiatieven ontplooid. We hebben ook met deze sector heel veel politieke ontmoetingen gehad, en dat moest ook in het stuk worden vermeld. Nieuwe interne en externe raadplegingen met vrijwilligersorganisaties en -stichtingen waren om twee belangrijke redenen noodzakelijk: ten eerste vanwege de uitbreiding van de Europese Unie en ten tweede om alle nieuwe initiatieven die de Commissie de afgelopen twee jaar heeft ontplooid de revue te laten passeren - de eerste versie van dit stuk verscheen immers vier jaar geleden.
Alle wijzigingen zijn dus verwerkt in het definitieve ontwerp van de tekst zoals die aan de Commissie is voorgelegd, en het is de bedoeling dat we deze op 29 mei - over twee weken dus - in de Europese Commissie gaan bespreken en hopelijk zullen aannemen.

Howitt
Net toen ik dacht dat de commissaris mij teleur ging stellen en ik een lelijk gezicht trok, kwam hij met de datum van 29 mei. Ik wil hem daar graag hartelijk voor danken en wij kijken daar vanzelfsprekend naar uit.
Nu wat serieuzer. Ik hoop dat de commissaris het net als ik betreurt dat we nu voor de zoveelste Intergouvernementele Conferentie staan waar geen sprake is van een systematische civiele dialoog zoals hij en wij die in dit Parlement allemaal willen en individuele burgers en de vrijwilligersorganisaties waarin zij vertegenwoordigd zijn dus geen echte zeggenschap hebben gekregen in de toekomstige ontwikkeling van de Europese Unie. Ik weet zeker dat de commissaris het met mij eens is dat een duidelijk en eenvoudig statuut voor verenigingen, vrijwilligersorganisaties en liefdadigheidsinstellingen in staat zal stellen erkend te worden als volledige sociale partners in onze beraadslagingen die zich bezighouden met het debat over de Europese Unie, die door de Commissie geraadpleegd worden over de ontwerpwetgeving en die de deelname bevorderen op basisniveau waaraan het jammer genoeg zo vaak ontbreekt.

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat ik u niet teleurgesteld heb, en ik hoop dat de Europese Commissie op de datum die ik zojuist noemde, 29 mei, het Witboek over de vrijwilligersorganisaties en -stichtingen zal aannemen. Ik ben het volledig met u eens dat deze sector een nieuwe impuls, een nieuwe dynamiek nodig heeft. Wellicht biedt de sector een heleboel alternatieven nu wij zo naarstig naar arbeidsplaatsen op zoek zijn, en ik denk dat we wat dat aangaat op een positief oordeel van de Europese Commissie kunnen rekenen. We moeten dus nog twee weken geduld hebben, en ik hoop dat we daarna allemaal - zowel het Europees Parlement als alle betrokken organisaties en stichtingen - kunnen deelnemen aan een openbare dialoog op Europees niveau, waarin we met elkaar van gedachten kunnen wisselen en precies kunnen bepalen hoe de toekomst van de sociale economie en in het bijzonder van de organisaties en stichtingen eruit ziet.

Oddy
Ik ben blij dat wij een toezegging hebben in verband met het witboek. Vrijwilligersorganisaties zijn zeer vernieuwend en belangrijk. Maar ik wil de commissaris er wel aan herinneren dat men bijna tien jaar geleden ook al eens een soort code voor de status van vrijwilligers beloofd heeft. Ook in verband daarmee is niets gebeurd en daar moet dringend eens naar worden gekeken.

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, ik deel de bezorgdheid van de geachte afgevaardigde; toen ik een aantal jaren geleden nog aan de andere kant van de zaal zat, aan de linkerkant van het Parlement, gaf ik zelf ook regelmatig blijk van die ongerustheid. Zoals u echter weet moest er in het verleden binnen de Europese Commissie heel wat afgepraat worden om deze problemen aan te pakken, wat klaarblijkelijk geen concrete resultaten of voorstellen heeft opgeleverd.
Hopelijk biedt het op handen zijnde Witboek ons de kans de kwestie die de geachte afgevaardigde zojuist aan de orde stelde op de beste en - zou ik zeggen - meest actuele manier te lijf te gaan.

De Voorzitter
Vraag nr. 44 van Alex Smith (H-0370/97):
Betreft: Aangelegenheden verbindingscomité Commissie en IAEA
Op 12 en 13 december vorig jaar vond in Brussel een vergadering plaats van het verbindingscomité van hoge ambtenaren van de Commissie en de Internationale Organisatie voor Atoomenergie (IAEA), bij welke gelegenheid werd gesproken over de samenwerking tussen EURATOM- en IAEA-inspecteurs in nucleaire installaties in de Europese Unie.
Blijkens een verslag van de vergadering van de adjunct-directeur-generaal van de IAEA, de heer Bruno Pellaud, verschilt EURATOM met de IAEA sterk van mening over een aantal gevoelige kwesties, waaronder de steun van de IAEA voor de continue verrijkingscontrole (CEMO) voor het opsporen van niet-toegestane uraniumverrijkingsniveaus in URENCO-installaties. Ook blijkt dat EURATOM het eens is met de Duitse bedenkingen tegen de veiligheidscontrole met betrekking tot gemengd-oxide splijtstof (MOX) uit het Verenigd Koninkrijk in de Unterweser-centrale.
Kan de Commissie een toelichting geven op de maatregelen die door EURATOM zijn genomen om deze problemen op te lossen?

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik hoop dat u het goed vindt dat ik deze vraag uitgebreid beantwoord, want het gaat hier om een zeer specifiek en technisch moeilijk uit te leggen onderwerp.
De Commissie wil er allereerst op wijzen dat de vraag van de heer Smith gebaseerd is op een intern memo van de Internationale Organisatie voor Atoomenergie, dat helaas is uitgelekt. Ook de Commissie was van dit memo op de hoogte. Zij heeft echter niet de gewoonte commentaar te leveren op de interne memo's van de organisaties waarmee EURATOM dagelijks nauw samenwerkt.
Dan de zeer concrete vragen van de heer Smith: ik zal proberen wat informatie te geven over deze kwestie, die technisch gezien zeer ingewikkeld is. De vragen hebben betrekking op de technische methode. Het is zonder meer waar dat als het om de technische methode gaat de twee inspectie-organisaties op het vlak van veiligheidskwesties soms verschillende opvattingen huldigen. Het is gebruikelijk dat technici er verschillende opvattingen op na houden, dat is eigenlijk ook wel positief, omdat hun drijfveer altijd is de veiligheid op een doeltreffender en efficiënter manier te garanderen.
De metingen van gemengd-oxide splijtstof - MOX - kunnen met een grotere nauwkeurigheidsgraad en met minder moeite gecontroleerd worden in de nucleaire installaties, in de installaties dus waar splijtstoffen worden geproduceerd, en niet in de centrales waar kernenergie wordt opgewekt, waar de splijtstof dus uiteindelijk gebruikt wordt. In nucleaire installaties kunnen de meetinstrumenten volledig worden ingebouwd en nauwkeurig worden ingesteld, terwijl in centrales mobiele instrumenten gebruikt worden, waarmee de splijtstof, die zich soms onder water bevindt, zich niet goed laat bepalen. EURATOM verricht routinemetingen bij alle splijtstofelementen die in de MOX-proefcentrale te Sellafield worden geproduceerd. Daarom is zij van mening dat het niet nodig is metingen in de centrales zelf te verrichten; het is voldoende als voortdurend bekend is waar het materiaal blijft, dat voortdurend in de gaten wordt gehouden hoe het gebruikt wordt.
De Internationale Organisatie voor Atoomenergie houdt zich bezig met veiligheidscontrolekwesties in landen die geen kernwapens hebben, maar daarbij is een controleprobleem gerezen dat tot het in de vraag van de geachte afgevaardigde genoemde technische geschil heeft geleid. Ofschoon EURATOM erbij blijft dat het vanuit technisch oogpunt veel zinvoller is zijn eigen meetsysteem toe te passen, is er toch een compromis gevonden op grond waarvan de Internationale Organisatie voor Atoomenergie waarschijnlijk in de centrale metingen bij de splijtstof mag doen. In ruil daarvoor heeft de Internationale Organisatie voor Atoomenergie ermee ingestemd de meetmethode van EURATOM in toekomstige gevallen serieus te zullen onderzoeken.
Overigens wil ik hier met uw welnemen melden, mijnheer de Voorzitter, dat het genoemde geschil niet voortvloeide uit het feit dat de Internationale Organisatie voor Atoomenergie de toegang tot de centrale voor controledoeleinden werd geweigerd; het geschil had betrekking op de technische methode.
De volgende kwestie is technisch eveneens ingewikkeld. De veiligheidscontrole in de verrijkingsinstallaties heeft tot doel te achterhalen of er sprake is van een verhoogd uraniumverrijkingsniveau. Dit doel kan op verschillende manieren worden bereikt; één daarvan is een revolutionaire benadering, die bekend staat als splitsing van oligoelementen met een hoog rendement of milieutechnische bemonstering. Voordat deze nieuwe methode beschikbaar kwam waren er talloze middelen ontwikkeld - zoals de continue verrijkingscontrole - waarvan EURATOM op grond van haar ervaring vond dat ze minder betrouwbaar waren; ze zijn niet echt nauwkeurig en zijn wat het kalibreren betreft minder doorzichtig. Daarom was EURATOM er huiverig voor dat soort mechanismen voor gewoon gebruik vrij te geven. Liever zette ze haar controle in de Capenhurst-centrale voort, om zo nog meer ervaring op te doen.
De Internationale Organisatie voor Atoomenergie heeft hier echter een andere kijk op. Ik kan me heel goed voorstellen dat EURATOM er huiverig voor is om in nucleaire installaties instrumenten en installaties voor de veiligheidscontrole te gebruiken die niet helemaal betrouwbaar zijn, die zeer kostbaar zijn en wat hun installatie en kalibrering betreft niet duidelijk zijn. Het verbindingscomité van hoge ambtenaren heeft er echter mee ingestemd dat de veiligheidscontroles in de verrijkingsinstallaties in al hun facetten moeten worden herzien. Ik ben overtuigd dat dit hernieuwde onderzoek bijzonder nuttig zal zijn en een goed voorbeeld zal geven van hoe EURATOM en de Internationale Organisatie voor Atoomenergie op het gebied van nucleaire veiligheidscontroles in de Gemeenschap samenwerken.
Mijnheer de Voorzitter, tot besluit wil ik nogmaals zeggen dat het bij de in deze mondelinge vraag genoemde geschillen gaat om verschillende meningen die de twee veiligheidscontrolerende organisaties er wat de technische methoden betreft op na houden. Ik vind het in ieder geval zorgwekkend dat de Internationale Organisatie voor Atoomenergie deze zeer gevoelige informatie niet goed beschermd heeft.

Smith
Ik dank de commissaris heel hartelijk voor zijn uitgebreide antwoord. Het moet werkelijk een record zijn om tijdens het Vragenuur een antwoord van zes minuten te krijgen. De reden waarom ik deze vraag gesteld heb is dat de productie en het gebruik van MOX momenteel in heel West-Europa flink toeneemt. Aangezien nieuwe MOX-brandstof onbestraald plutonium bevat, dat zich uitstekend leent voor de fabricage van een primitief kernwapen, en deze kwestie tien jaar geleden in een uitvoeringsverslag van de IAEA een hoge prioriteit kreeg, maak ik me er toch wel ongerust over dat wij nog steeds geen resolutie hebben gezien.
Hoe zal de commissaris rekening houden met het feit dat gewone kernreactoren opslagplaatsen worden van gebruiksklaar kernmateriaal? Houdt hij daar rekening mee?

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, ik kan de heer Smith verzekeren dat de Europese Commissie en EURATOM alle installaties en nieuwe installaties zullen blijven controleren, om te zorgen dat de nieuwe technologieën en de ontwikkeling van de technologieën in acht worden genomen. Natuurlijk zetten we ook de inspectie van Sellafield voort, dat doen we heel consequent en dat blijven we ook zo doen.

McMahon
Ik ben blij met de verzekering die de commissaris heeft gegeven dat hij alle installaties in de gaten zal houden. Ik stel voor dat hij een kijkje neemt in de kerncentrale van Hunterston waar dit jaar in maart een reactor gesloten moest worden. Hunterston ligt in mijn kiesdistrict. Ik weet niet of het onder zijn aandacht is gebracht in zijn hoedanigheid als commissaris die verantwoordelijk is voor energiezaken, maar misschien kan hij eens uitzoeken bij de autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk wat daar precies gebeurd is.

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, ik kan het Parlement en de heer McMahon verzekeren dat de EURATOM-diensten de werking van alle centrales onafgebroken zullen blijven controleren, ook van de centrales die sluiten. Wij volgen de technologische ontwikkelingen op de voet en houden de werking van de centrales op alle niveaus voortdurend in de gaten. Ons hoofddoel is het milieu en de gezondheid van de burgers te beschermen, en tevens de best mogelijke technologie die op het gebied van kernenergie gebruikt wordt zeker te stellen.

De Voorzitter
Vraag nr. 45 van Hugh McMahon (H-0287/97):
Betreft: Handvest voor de openbare dienstverlening
Kan de Commissie het Parlement de redenen mededelen waarom zij heeft nagelaten een handvest voor de openbare dienstverlening goed te keuren?
Is de Commissie het er niet mee eens dat het behoud van een betaalbare openbare dienstverlening, zoals vastgelegd in het communautaire handvest, voor de burgers van Europa van grote waarde is en een belangrijk onderdeel van de Binnenmarkt vormt?

Van Miert
De openbare dienstverlening vormt een belangrijk element van het Europese samenlevingsmodel. In haar mededeling van vorig jaar september over openbare dienstverlening in Europa, heeft de Commissie de beginselen van haar beleid toegelicht en de doelstellingen voor de toekomst uiteengezet. In deze mededeling staat met name het volgende.
Een openbare dienstverlening van hoge kwaliteit tegen betaalbare prijzen is een essentiële doelstelling die in de context van de interne markt gegarandeerd dient te worden. Artikel 90 van het EG-Verdrag verschaft reeds een bevredigend evenwicht tussen enerzijds de doelstellingen van marktintegratie en vrije concurrentie, en anderzijds de doelstellingen van algemeen economisch belang.
De Commissie is van mening dat artikel 90 het belang ervan heeft aangetoond door dat evenwicht te garanderen. Het vasteleggen van doelstellingen van algemeen economisch belang is in beginsel een nationale bevoegdheid die moet worden uitgeoefend door de lidstaten in naleving van de regels van het EG-Verdrag. Bij iedere harmonisering van deze doelstellingen op het niveau van de Europese Unie dient rekening te worden gehouden met de specifieke omstandigheden in elke sector. Sectorale richtlijnen zoals deze zijn voorgesteld voor post en telecommunicatie zijn daarom het geëigende instrument om deze doelstelling te bereiken.
Binnen het kader van bestaande bevoegdheden verleent de Commissie op gebieden zoals het milieu, consumentenbescherming, economische en sociale samenhang of Trans-Europese netwerken, actieve steun aan een positief beleid dat doelstellingen van algemeen belang nastreeft. De Commissie vindt voorts dat een expliciete vermelding van een positieve verbintenis ten aanzien van de bevordering van openbare dienstverlening opgenomen dient te worden in een nieuwe paragraaf in artikel 3 van het nieuwe EG-Verdrag waarover momenteel onderhandeld wordt.
In deze context is de Commissie momenteel niet voornemens om andere algemene maatregelen, zoals een handvest voor de openbare dienstverlening, goed te keuren of voor te stellen. Wij zijn ervoor om dit op te nemen in artikel 3 van het bestaande Verdrag via de huidige intergouvernementele onderhandelingen.
De mededeling van de Commissie van september vorig jaar waaraan ik eerder al refereerde liet de optie open. Als de lidstaten bijvoorbeeld weigeren om een dergelijke verwijzing op te nemen in een artikel van het Verdrag, dan zou men kunnen overwegen om de mededeling te wijzigen in een soort handvest. Maar aangezien ze klaarblijkelijk bereid zijn om de opname ervan in het Verdrag te bespreken, zijn wij voor die optie.

McMahon
Ik dank de commissaris voor zijn antwoord. Mag ik hieruit begrijpen dat de Commissie de kwestie actief ter harte neemt op de Intergouvernementele Conferentie en dit behandelt als onderdeel van het Verdrag? Ik wil alleen weten of u dit kunt bevestigen. Als dat allemaal niet lukt, wat zal de Commissie dan doen?

Van Miert
Het antwoord is ja, maar zoals ik al zei zijn wij voor het opnemen van een verwijzing in artikel 3. Het is duidelijk dat sommige anderen voor een verwijzing zijn in artikel 8. Dit wordt momenteel nog steeds besproken. Het belangrijkste is dat een dergelijke verwijzing wordt opgenomen in de nieuwe tekst. We vinden niet dat wij absoluut een handvest nodig hebben, maar de mededeling van de Commissie verbindt de Commissie ertoe om een dergelijk evenwichtig beleid te volgen.

Billingham
Ik dank de heer McMahon dat hij dit ter sprake brengt. Uw opgewekte en zeer positieve antwoord doet mij zeer veel genoegen. Ik weet dat u weet dat ik werk aan een verslag over openbare dienstverlening dat momenteel het Europees Parlement rondgaat. Ik ga u vragen om zeer dynamisch te zijn en om alle medewerking te verlenen. Dit is een zeer belangrijk domein voor ons in het Europees Parlement. Wij zouden graag zien dat de Unie een zeer positieve boodschap met goed nieuws naar al onze burgers uitstuurt, hetgeen dan een compensatie vormt voor een deel van het slechte nieuws waaronder zij momenteel worden bedolven. Ik ga u vragen of de Commissie bereid is zich zeer open op te stellen en om zich te willen buigen over een aantal zeer vernieuwende suggesties die niet alleen op het niveau van de Intergouvernementele Conferentie naar voren zullen komen, maar nadien ook en betrekking hebben op de manier waarop wij omgaan met openbare dienstverlening binnen de Europese Unie, de manier waarop de commissarissen er zelf mee omgaan, en de manier waarop commissiestructuren binnen het Parlement ermee omgaan, teneinde samenwerking te bereiken tussen het Parlement en de lidstaten. We werken dus echt samen en vullen de inspanningen van de lidstaten aan.

Van Miert
Ik wil de nadruk leggen op de positieve geest waarin de Commissie dit soort problemen tracht aan te pakken. Dit gezegd zijnde, zijn wij het er zoals u weet niet over eens of artikel 90 al dan niet gewijzigd dient te worden. Er zijn blijkbaar slechts enkele delegaties die daar vóór zijn. De meeste delegaties zijn klaarblijkelijk bereid om de Commissie te volgen en een verwijzing op te nemen in artikel 3. Bepaalde anderen mensen zouden dat liever in artikel 8 doen. Laat ons maar afwachten hoe het debat afloopt. Wij staan er open tegenover. Op voorwaarde dat er iets in het Verdrag wordt opgenomen, zal het toch in elk geval nuttig zijn. Voor het overige ben ik vast van plan om een evenwichtige en onbevooroordeelde benadering te blijven hanteren, terwijl ik ook zal trachten rekening te houden met de openbare dienstverlening in elk beleid dat wij opzetten.

De Voorzitter
Omdat de vragen nrs. 46 en 48 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld.
Vraag nr. 46 van Jonas Sjöstedt (H-0297/97):
Betreft: Vervoersubsidie voor Volvo
DG IV van de Commissie heeft een onderzoek uitgevoerd naar vervoersubsidie voor bepaalde industriebedrijven in Noord-Zweden. In het onderzoeksrapport wordt voorgesteld de subsidie aan de Volvofabriek in Umeå niet langer toe te laten. Vervoersubsidie aan bedrijven in Noord-Zweden vormt een belangrijk element in het Zweedse regionale beleid en is van grote betekenis voor de bevordering van investeringen in deze regio. De subsidie dekt niettemin slechts een deel van de bijkomende kosten, aangezien de productielijn in het noordelijk deel van het land is gevestigd.
Waarom is de subsidie volgens de Commissie concurrentievervalsend, terwijl deze niet eens de bijkomende kosten voor het vervoer binnen Zweden dekt?
Waarom wordt de productielijn in Umeå door de Commissie als eindmontage beschouwd, terwijl de fabriek uitsluitend onderdelen (carrosserieën) vervaardigt? Vraag nr. 48 van Sören Wibe (H-0302/97):
Betreft: Vervoerssteun aan Volvo in Umeå
Volgens berichten in de Zweedse pers wil de Commissie de Zweedse vervoerssteun aan de Volvo-fabriek in Umeå verbieden. Als dat gebeurt, is het voortbestaan van de fabriek bedreigd en daarmee ook ongeveer duizend banen in dit gebied. Het standpunt van de Commissie is onder meer op een rapport van een adviesbureau gebaseerd. De inhoud daarvan is echter geheim, zelfs voor vertegenwoordigers van de Zweedse regering. Volgens een krantenbericht is verder een van de argumenten van de Commissie dat de Volvo-fabriek niet kan worden beschouwd als een subleverancier, maar als een producent van eindprodukten.
Is de Commissie niet van oordeel dat het onredelijk is de inhoud van een door adviseurs opgesteld rapport, dat doorslaggevend kan zijn voor de wijze waarop een zaak wordt behandeld, voor het publiek en met name de Zweedse regering geheim te houden? Is de Commissie van oordeel dat de Volvo-fabriek, die vrachtautocabines produceert voor verdere montage tot een vrachtauto als eindresultaat, een gereed product produceert of een deelproduct voor een vrachtauto?
Van Miert
Zoals u wellicht weet bestaat er in de Gemeenschap een speciale reeks voorschriften die de steun aan de auto-industrie regelen. Deze voorschriften zijn sedert 1989 van kracht en moeten de overheidssteun in deze gevoelige sector onder controle houden en beperken. In de Commissie en in de kaderwet wordt elke vorm van bedrijfssteun op een zeer kritische manier bekeken, aangezien het de betrokken onderneming ontheft van een gedeelte van de normale bedrijfskosten en een continu operationeel voordeel creëert voor deze onderneming. Dit kan zeer schadelijk zijn voor de concurrentie in een sector zoals de autoindustrie, aangezien de productie in deze sector specifiek op Europees niveau en steeds meer op mondiaal niveau georganiseerd is. Vervoerssteun dient in deze sector daarom niet te worden toegestaan, zelfs niet in achtergebleven regio's.
Bovengenoemde kaderwet bepaalt ook dat bestaande bedrijfssteun geleidelijk aan dient te verdwijnen. Anderzijds staat de kaderwet in het algemeen positief tegenover investeringssteun die verleend wordt om structurele handicaps in achtergebleven regio's van de Gemeenschap te boven te komen. Daarom is dit een bijzonder gevoelige wereldmarkt waarin bedrijfssteun zoals deze heel gemakkelijk aanzienlijke concurrentieverstoringen teweeg kan brengen.
De geachte afgevaardigde refereert voorts aan de conclusie van de Commissie dat de productie in Umea onder eindmontage valt en niet onder de vervaardiging van onderdelen. In het algemeen kan een fabriek worden beschouwd als een productie- en/of assemblage-eenheid als carrosserieën worden gebouwd, geverfd, geassembleerd of afgewerkt. Als deze verrichtingen van elkaar gescheiden worden in verschillende fabrieken, op verschillende geografische locaties, dan vallen de activiteiten van elk van deze fabrieken onder de definitie van de bouw van een voertuig.
De Commissie is evenals diverse deskundigen uit de automobielsector van mening dat de productie van volledige vrachtautocabines overeenkomt met de productie van trucks. Net als elke andere geïntegreerde automobielfabriek, heeft de fabriek van Umea een carrosserie-afdeling, een verf-afdeling en een eindmontageeenheid, die een onderdelenfabriek niet zou hebben. Daarom valt deze fabriek onder de bestaande kaderwet betreffende de automobiel-industrie.

Sjöstedt
Eerlijk gezegd begrijp ik sommige gedeeltes van het antwoord niet. De Commissaris zei o.a. in zijn antwoord dat deze subsidie een kostenvoordeel zou zijn. Het is echter zo dat de vervoerssubsidie die Volvo in Umeå ontvangt, slechts een gedeelte dekt van de meerkosten die worden veroorzaakt door de ligging in Noord-Zweden. De ligging daar brengt derhalve nog meer kosten mee, ondanks het feit dat men vervoerssubsidie ontvangt. Het is daarom volstrekt onjuist om te stellen dat dit concurrentievervalsing is of een kostenvoordeel oplevert. De enige concurrentievervalsing die ik in het materiaal heb kunnen ontdekken, is dat de Commissie subsidie voor Scania toestaat, een andere vrachtwagenfabrikant in Luleå, een stad in de omgeving van Umeå.
Ik bestrijd ook dat er een soort eindmontage in de fabriek in Umeå plaatsvindt. Ik beroep me erop enigszins een expert op dit gebied te zijn, aangezien ik daar vijf jaar als cabinemonteur gewerkt heb. Er vindt daar geen enkele eindmontage van voltooide vrachtwagens plaats, maar slechts onderdelenfabricage.
Ik vraag mij verder af waarom het achtergrondmateriaal nog steeds geheim is. Is het niet redelijk dat wij als volksvertegenwoordigers, kennis nemen van de redenen die ten grondslag liggen aan besluiten en meningen van de Commissie?

Van Miert
Ten eerste dient men te begrijpen dat we het over een sector hebben waarvoor een specifieke kaderwet bestaat. Voor andere activiteiten gaat de Commissie ermee akkoord dat er van vervoerssteun sprake kan zijn. Maar hier hebben we het over bedrijfssteun in een zeer gevoelige sector. Kunt u zich voorstellen dat alle autofabrieken de mogelijkheid krijgen tot compensatie omdat ze gelegen zijn in perifere gebieden van de Europese Unie? Dit zou de concurrentie totaal verstoren in een uitermate gevoelige sector waar al overcapaciteit is en waar bedrijven of fabrieken die in regio's zijn gevestigd die in aanmerking komen voor steun, inderdaad steun kunnen krijgen maar alleen investeringssteun. En dat is nu net de situatie hier.
Voor wat de onderdelen betreft, kan het vervaardigen van cabines, met alle verschillende constructiefases die daarbij komen kijken, toch moeilijk worden beschouwd als het vervaardigen van uitsluitend onderdelen. Neen, dit is een onderdeel van de normale activiteiten van de auto-industrie. De Commissie heeft de van toepassing zijnde regels altijd op deze manier toegepast en moet zich in dit geval houden aan haar coherente standpunt, zoals zij dat in het verleden ook heeft gedaan.
Aangezien het hier echter om een bestaande steun gaat - omdat toen Zweden tot de Europese Unie toetrad deze steun reeds bestond - zijn wij bereid met de Zweedse autoriteiten te bespreken hoe we die steun kunnen afbouwen en om een redelijke periode vast te leggen waarin dat kan gebeuren. En dat is nu precies wat wij in de besprekingen met de Zweedse autoriteiten hebben trachten te bereiken. Gisteren was ik in Stockholm en heb ik de met industriezaken belaste minister gesproken om te zien hoe we de zaken op een vriendschappelijke manier kunnen oplossen.

Wibe
Ik vraag mij af of ik op twee punten van de Commissaris een uitleg kan krijgen. De eerste vraag is: In welke sectoren staat u Zweedse vervoerssubsidie toe? Is er een sector in de totale mechanische industrie, waar u toestaat dat de huidige vervoerssubsidie in Zweden een permanent karakter krijgt?
De tweede vraag heeft te maken met de vervolgvraag van Jonas Sjöstedt, die door de Commissaris niet werd beantwoord, namelijk het feit dat het in dezen door de Commissie genomen besluit kennelijk berust op een door adviseurs opgesteld rapport. De inhoud van dit rapport wordt zelfs voor de Zweedse regering geheim gehouden. Ik wil de Commissaris vragen of dit niet volstrekt absurd is, dat wil zeggen dat de afzonderlijke regeringen, die toch immers de bij dit verdrag betrokken partijen zijn, geen kennis kunnen nemen van onderzoeksrapporten die beslissend kunnen zijn voor de levensomstandigheden en werkgelegenheid van duizenden mensen in een kwetsbare regio.

Van Miert
Ten eerste, in antwoord op het eerste deel van de vraag kan vervoerssteun worden gegeven en daarom geniet deze regio in Zweden een soort speciale behandeling. Deze steun kan worden gegeven aan activiteiten die niet in zeer gevoelige sectoren liggen, zoals de staal of automobielsector. In het geval van een staalfabriek bijvoorbeeld, zou de Commissie geen vervoerscompensatiesteun kunnen toestaan, omdat dit onderworpen is aan een specifieke regel inzake overheidssteun. Hetzelfde geldt voor de automobielindustrie en hoewel het algemene stelsel dit soort vervoerscompensatie toelaat, mag dit niet worden gegeven aan sectoren zoals de staal en automobielindustrie. Dat is er de reden van dat wij met de regering moeten onderhandelen om een oplossing te vinden die voor beide partijen acceptabel is.
Uw vraag heeft betrekking op een deskundigenadvies dat consultants in Zweden hebben opgesteld. Laat ons eerlijk zijn, als de Zweedse regering, of een andere regering, het advies inwint van deskundigen, dan staat het haar volkomen vrij om zoiets te doen en om het voor zichzelf te houden. Niemand is verplicht om dat advies openbaar te maken of om het naar de Commissie te sturen. Een dergelijk deskundigenadvies, dat gebaseerd is op informatie die het bedrijf aan de Zweedse regering heeft gegeven, omvat zeer gevoelige informatie, die de onderneming zeer zeker niet openbaar zal maken. Daarom gebruiken wij het deskundigenadvies alleen om de Commissie te helpen een en ander uit te zoeken. Op basis van dit deskundigenadvies zijn mijn ambtenaren naar de regio gegaan om zelf een kijkje te nemen en daarna hebben wij het standpunt ingenomen dat ik u in antwoord op de vorige vraag heb toegelicht. Het deskundigenadvies wordt dus alleen gebruikt om de Commissie te helpen een en ander uit te zoeken en om een evaluatie te maken.
De andere vraag die zich nu aandient is, wat is het volgende. Ofwel vinden wij een oplossing via een wederzijds overeengekomen formule, waar wij natuurlijk voor zijn. Als dat niet kan dan heeft de Commissie geen andere keuze dan om gerechtelijke stappen te nemen. Nogmaals, we zouden dat liever voorkomen en daarom zullen we trachten in de komende weken een oplossing te vinden waarbij nog enige tijd steun zal worden gegeven, maar die dan wel wordt verminderd en afgebouwd.

Lindholm
Vóór het volksreferendum is beloofd dat het bestaande Zweedse regionale beleid zou kunnen worden voortgezet en dat het lidmaatschap geen negatieve gevolgen met zich zou meebrengen. Regionale steun, inclusief vervoerssubsidie voor ondernemingen in Noord-Zweden, is hier een belangrijk onderdeel van.
Is de Commissaris zich ervan bewust dat de bevolking in Noord-Zweden, van het hele land het meest kritisch tegenover de EU staat? Is de Commissaris zich er ook van bewust dat de nu toegepaste uitleg, die ertoe kan leiden dat de regionale steun aan Volvo stopt, deze mening nog negatiever zal maken, aangezien het een inbreuk is op de vóór het lidmaatschap gedane beloftes? Is de Commissie werkelijk niet bereid om het voorstel van GD IV te heroverwegen?

Van Miert
Ten eerste kan er geen enkel misverstand zijn over wat er is overeengekomen tijdens de toetredingsonderhandelingen. Ik was toen al met dit dossier belast en hoewel wij het er in beginsel mee eens waren dat vervoerssteun voor deze perifere regio's verstrekt kon worden, was het wel expliciet op voorwaarde dat dit niet het geval zou zijn voor gevoelige sectoren zoals de auto-industrie, de staalsector, de scheepsbouwsector, waar specifieke regels van toepassing zijn. Ook in dit geval bestaan specifieke regels en zoals iedereen weet gaan deze voor op de algemene regels.
Ik en ook mijn ambtenaren hebben dit keer op keer overduidelijk gesteld. Het verwondert me dan ook dat sommige mensen verbaasd waren dat wij dan later gezegd hebben dat voor de auto-industrie zelf en niet voor onderdelen als zodanig, er niet langer bedrijfssteun gegeven kan worden, maar investeringssteun wél. Om de een of andere reden waarover ik niet te oordelen heb, wil de Zweedse regering geen investeringssteun geven maar is deze wel bereid om steun te geven voor de bedrijfskosten. En daarover beslist de Zweedse regering. Enige tijd geleden heeft het betrokken bedrijf aanzienlijke bijkomende investeringen gedaan, dus had de regering daarvoor enige steun kunnen verstrekken. Maar zij wilde liever bedrijfssteun blijven geven waarvan zij naar ik aanneem moet weten dat deze krachtens de regels inzake overheidssteun in de Europese Unie nu niet meer aanvaardbaar is.
Tot zover de achtergrond. We zeggen niet dat de fabriek geen steun mag ontvangen, maar dit soort continue steun is niet aanvaardbaar omdat het ook in het verleden niet aanvaardbaar was. De regels zijn overal in de Unie consequent en coherent toegepast en daarom moeten wij samen met de Zweedse autoriteiten naar een oplossing zoeken om deze af te bouwen. Indien er in de toekomst bijkomende investeringen zijn in Umea, dan mag er gerust investeringssteun gegeven worden.

Wibe
Ik begrijp misschien wel dat u, Mijnheer de Commissaris, er verbaasd over bent dat wij verbaasd zijn. U moet echter begrijpen dat de mededeling die u nu doet, voor mij volstrekt nieuw is, aangezien er al tijdens de lidmaatschapsonderhandelingen is gesteld dat de sectoren staal, auto en scheepswerf geen vervoerssubsidie zouden kunnen krijgen. Wat de kwestie van het geheime rapport betreft, zegt de Commissaris dat regeringen ook geheime rapporten hebben. Maar het zijn toch de regeringen die boven de Commissie staan en het is niet de Commissie die boven de regeringen staat. Het zijn dus de afzonderlijke regeringen die fungeren als besluitvormende organen. De reden dat wij dit rapport openbaar willen zien, is niet dat wij zakelijke geheimen van Volvo willen onthullen - dat zal de Zweedse regering niet doen. De reden is dat de Zweedse regering goede redenen heeft te denken dat het onderzoeksrapport ernstige fouten bevat. Die wil men boven water krijgen en bespreken. Ik vind dat de Commissaris daar begrip voor moet opbrengen.
Een vraagje: als u, mijnheer de Commissaris, door de fungerend voorzitter van de Raad dringend wordt verzocht om dit rapport openbaar te maken, zult u dat dan ook doen?

Van Miert
Ik kan het niet helpen als men in sommige gebieden de spelregels blijkbaar niet zo goed kent als ik graag zou willen. Zoals vele mensen in deze Vergadering weten gelden voor de staalsector speciale regels. Het beginsel is dat er geen overheidssteun gegeven mag worden. Er zal een vraag komen over scheepsbouw. Er is een zevende richtlijn die het kader vastlegt waarbinnen overheidssteun al dan niet verstrekt kan worden. Dit is de manier waarop we jarenlang gewerkt hebben.
Voor wat het verslag betreft is dit een deskundigenadvies dat bestemd was voor mijn diensten, maar bovendien heb ik mijn staf gevraagd om zelf een kijkje te gaan nemen in de fabriek. Ze hebben alle relevante informatie gekregen. Ze hebben mij op de hoogte gebracht en op basis hiervan heb ik de Zweedse autoriteiten gezegd dat er nog steeds een probleem bestond waarvoor een oplossing moest worden gevonden. Zolang in deze sector bedrijfssteun wordt gegeven gaat dat in tegen een van de basisregels die in de automobielsector worden toegepast.
Teneinde een oplossing te vinden om deze steun af te bouwen zullen wij soepel zijn. Intussen kan de regering nadenken over andere manieren om de regio te helpen. Maar dit valt onder de verantwoordelijkheid van de regering en niet van de Commissie. Het is niet aan ons om een bepaald gedrag op te leggen voor wat dat betreft. Voor het overige hebben wij niets te verbergen. Ik kan u aantonen dat wij in dit soort gevallen altijd coherent en onbevooroordeeld gehandeld hebben.

De Voorzitter
Vraag nr. 47 van Hans Lindqvist (H-0301/97):
Betreft: Onderzoek van de Commissie naar vervoerssteun aan bedrijven in Noord-Zweden
DG IV van de Commissie heeft een onderzoek uitgevoerd naar vervoerssteun aan bepaalde bedrijven in Noord-Zweden. In een verslag wordt voorgesteld de steun aan de Volvo-fabriek in Umeå niet toe te staan.
De vervoerssteun aan bedrijven in Noord-Zweden is een belangrijk onderdeel van het Zweedse regionale beleid en is van grote betekenis om investeringen in de industrie in dit gebied aan te trekken. De steun vormt echter slechts een deel van de meerkosten die voortvloeien uit het feit dat een bedrijf zich in het Noorden van het land bevindt.
Kan de Commissie mededelen waarom de gronden waarop het besluit werd genomen niet rechtstreeks openbaar werden gemaakt en waarom het voorstel tot intrekking van de steun aan de fabriek in Umeå juist nu komt?

Van Miert
Dit is nog steeds hetzelfde onderwerp. Er is momenteel nog geen besluit. Wij hebben het probleem gesignaleerd toen wij tijdens de toetredingsonderhandelingen akkoord zijn gegaan dat er een mogelijkheid moest zijn om vervoerssteun te geven en dat zoals afgesproken gevoelige sectoren daarvan uitgesloten zouden worden. Later hebben we vastgesteld dat er aan Volvo in Umea nog steeds bedrijfssteun werd verstrekt. Daarom hebben we gezegd: kijk, er is hier een probleem. Laat ons het bekijken en zien hoe we het kunnen oplossen. Dit mag niet tot de conclusie leiden dat er in de betrokken regio geen vervoerssteun kan worden gegeven voor andere activiteiten. Ik bevestig dat dit soort steun gegeven mag worden maar niet voor de gevoelige sectoren.
Het heeft even geduurd omdat we dit onderzoek op een degelijke manier wilden verrichten en zoals ik al zei hebben we ook om deskundigenadvies gevraagd. Later - hetgeen nogal ongebruikelijk is aangezien we maar een beperkte staf hebben - heb ik gezien het gevoelige karakter van de zaak, mijn mensen gevraagd erheen te gaan en zelf ter plaatse te gaan kijken. Dat is wat er gebeurd is. En toen hebben we pas vastgesteld dat er nog steeds een probleem bestond en hebben we de regering medegedeeld dat wij ofwel een soort wederzijdse overeenkomst zouden uitwerken, ofwel gerechtelijke stappen moesten nemen om dit op te lossen. Meer kan ik u niet zeggen.

Lindqvist
Het is prettig dat deze kwestie goed wordt toegelicht. Ik mis echter het antwoord op mijn vragen, aangezien die erover gingen waarom de gronden waarop het besluit werd genomen niet rechtstreeks openbaar zijn gemaakt. De eerste vraag in dezen is gedeeltelijk beantwoord, maar niet volledig.
De andere vraag was waarom het voorstel tot intrekking van de steun aan de fabriek juist nu komt. Ik ben er, net als mijn collega's verbaasd over, dat dit komt nu wij al een tijd lid zijn, en dat er geen redenen zijn waarom dit besluit juist nu genomen wordt. Misschien staat dat in het rapport van de adviseurs, maar aangezien wij daar geen inzage in krijgen - het lijkt dus het een en ander in te houden dat wij niet mogen zien - moet ik nogmaals vragen: waarom kunnen wij geen inzage krijgen in het achtergrondmateriaal? Dat zou de discussie wellicht vergemakkelijken en de kwestie duidelijker maken.
Daarnaast zou ik graag antwoord willen op de volgende vraag: Is dit wat Zweden betreft, het begin van verdere afbraak van de vervoerssubsidie?

Van Miert
Ik dacht dat ik de vraag al meermaals had beantwoord. Er is gedurende de onderhandelingen duidelijk op gewezen - en ik was daar zelf bij - dat vervoerssteun toegelaten zou worden, maar niet voor de gevoelige sectoren. Het is niet mijn schuld dat wij later ontdekten dat er in de vervoerssector nog steeds bedrijfssteun aan deze fabriek werd gegeven. Toen we dat vaststelden, hebben we gezegd dat dit lijnrecht inging tegen hetgeen was overeengekomen en in elk geval is het in strijd met de kaderwet. Er moest dus een oplossing worden gevonden. Maar aangezien de steun al werd verstrekt voor de toetreding, waren we bereid om naar een oplossing te zoeken waarbij de steun kon worden afgebouwd. Dit gebeurde enige tijd geleden.
Vorig jaar hebben wij een deskundige gevraagd om de Commissie van advies te dienen, bijvoorbeeld inzake de kwestie van de onderdelen. Blijkbaar komen bepaalde onderdelen uit het zuiden van het land en gaan dan naar het noorden. Zoals ik al eerder zei, heb ik daarna mijn mensen gevraagd om er zelf heen te gaan en dit nam enige tijd in beslag. Vervolgens is er een bespreking geweest met de regering en hebben wij gezegd dat zij een oplossing moesten voorstellen. Dit heeft maanden geduurd. Ik heb de regering gezegd dat ik gerechtelijke stappen zou moeten nemen. Aangezien er nog steeds enige hoop was dat er onderhandeld zou kunnen worden over een verdedigbare oplossing, was ik bereid om daarmee te wachten in de hoop dat er spoedig een oplossing zou worden gevonden.
Ik hoop dat er de komende weken alsnog een oplossing komt. Als dat niet het geval is, zal ik nog duidelijker moeten zijn. Deze zaak sleept al veel te lang aan en ik zal de Commissie moeten voorstellen om gerechtelijke stappen te nemen.

Sjöstedt
Ik vind de antwoorden van de Commissie op veel belangrijke punten inconsequent. Er is wel vervoerssubsidie toegekend aan een van de concurrenten van Volvo, die vlakbij de Volvofabriek ligt, namelijk Scania, waar men achterassen en chassis voor zware vrachtwagens produceert. Daar produceert men dus precies hetzelfde als in Umeå, dat wil zeggen onderdelen voor zware vrachtwagens. Scania krijgt een ja, Volvo in Umeå krijgt een nee. Er is hier geen enkele verklaring voor gegeven.
Het tweede waarvoor geen verklaring is gegeven, is dat dit concurrentievervalsing zou zijn. De ontvangen subsidie dekt immers slechts een klein deel van de meerkosten voor vervoer in Zweden.
Het derde is dat u zeer wel het rapport aan de regering zou kunnen geven; er zullen heus geen geheimen uit verklapt worden. Maar zelfs de regering heeft het rapport niet te zien gekregen. Dat versterkt uiteraard de indruk dat de Commissie iets heeft te verbergen. Als u deze vervoerssubsidie stoplegt, maakt u een belangrijk deel van het Zweedse regionale beleid kapot. Dat is een zeer, zeer ernstige zaak. Ik vind dat de Commissie zich bewust moet zijn van haar sociale verantwoordelijkheid. Denk aan Vilvoorde!

Van Miert
Precies, denkt u maar aan Vilvoorde, omdat er aan Vilvoorde geen overheidssteun, zelfs geen investeringssteun kan worden verleend, waarde vriend.
U kunt dit wel en u komt mij daar een lesje over leren? Wij hebben de regels op een consequente manier toegepast. Ik kan het ook niet helpen als de spelregels keer op keer zijn uitgelegd, maar u ze nog steeds niet kent! Deze regels bestonden reeds voor de toetreding van Zweden. Zweden heeft ze aanvaard. Wat mij betreft, ik ben verplicht deze regels overal op dezelfde manier en consequent toe te passen.
Wendt u dus tot iemand anders als u kritiek heeft. Ik neem mijn werk serieus, wat ik altijd heb gedaan, en daarom aanvaard ik uw kritiek niet. Laat dat duidelijk zijn.

Thors
U zei, mijnheer de Commissaris, dat andere vervoerssubsidies in de regio niet uitgesloten zijn. Ik hoop dat u beseft dat er gevaar bestaat dat de belastingvrije verkoop per 1 juli 1999 ophoudt en dat er dan een duidelijke noodzaak zal zijn om het verkeer tussen Umeå in Zweden en Vasa in Finland te subsidiëren. Heb ik de Commissaris juist begrepen, dat wil zeggen dat u zich niet zult verzetten tegen algemene subsidie voor vervoer tussen Umeå en Vasa als de belastingvrije verkoop op 1 juli 1999 ophoudt?

Van Miert
Ik bevestig nog eens dat voor andere activiteiten die niet onder de gevoelige sectoren vallen, deze vervoerssteun gewoon kan worden voortgezet. Daarvan is dus geen sprake. Alleen voor specifieke sectoren, zoals de automobielindustrie waarvoor specifieke regels gelden bestaat al sedert 1989 een kaderwet die die verbiedt. Dit kan niet als een verrassing komen omdat dit al bestond en omdat er is uitgelegd dat dit soort steun na de toetreding niet langer mocht worden gegeven voor activiteiten zoals de productie van auto's. Investeringen zijn iets anders, maar er mag geen bedrijfssteun worden verstrekt.

De Voorzitter
Aangezien de tijd verstreken is die is toegewezen aan het Vragenuur aan de Commissie, worden de vragen nrs. 49 tot en met 87 schriftelijk beantwoord.
Het Vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt te 19.40 uur onderbroken en te 21.00 uur hervat)

Overheidsopdrachten voor dienstverlening, leveringen en werken - 
Opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en telecommunicatie
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende twee aanbevelingen voor de tweede lezing:
A4-0158/97, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van de richtlijnen 92/50/EEG, 93/36/EEG en 93/37/EEG betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor dienstverlening, overheidsopdrachten voor leveringen respectievelijk overheidsopdrachten voor de uitvoering van werken (C40038/97-95/0079(COD)) (Rapporteur: de heer Langen); -A4-0159/97, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 93/38/EEG houdende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en telecommunicatie (C4-0039/97-95/0080(COD)) (Rapporteur: de heer Langen).
Langen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, hoewel ik hier op dit moment maar weinig mensen zie, verheugt het mij dat ik vandaag deze beide richtlijnen kan verdedigen, die wij immers al langere tijd in het Parlement in de bevoegde commissies, maar ook in de dialoog en de soms controversiële discussie met de Commissie bespreken.
Het gaat om een gezamenlijke beraadslaging over twee richtlijnen: ten eerste, een richtlijn tot wijziging van de richtlijnen betreffende de uitvoering van werken, leveringen en dienstverlening en, ten tweede, de zogenaamde sectorenrichtlijn, die betrekking heeft op verschillende sectoren, namelijk water- en energievoorziening, vervoer en telecommunicatie. De overeenkomst die aan de aanpassing van de richtlijn ten grondslag ligt, is al wat ouder. Het gaat om de WTO-Overeenkomst die in maart 1994 door de Raad, met instemming van het Parlement, werd geratificeerd en op 1 januari 1996 van kracht is geworden.
Destijds hebben de ondertekenende landen zich ertoe verbonden hun markten voor ondernemingen uit derde landen open te stellen. De omvang van de overeengekomen openstelling van de markt werd in totaal op ongeveer 350 miljoen per jaar geraamd. Op basis van de bestaande internemarktregelingen in Europa hebben de betrokken aanbestedende diensten van de Europese Unie overeenkomstig deze GATT-Overeenkomst voor overheidsopdrachten slechts beperkte extra verplichtingen op zich hoeven te nemen. Van meet af aan is de volgende vraag gesteld: hoe slagen wij erin, met name met het oog op de sectorenrichtlijn, wederkerigheid te waarborgen?
Enerzijds was er de verplichting van de Europese aanbestedende diensten ondernemingen uit derde landen te laten deelnemen, anderzijds was er echter ook de mogelijkheid voor Europese ondernemingen om opdrachten uit derde landen te krijgen. Dit evenwicht was naar onze mening niet gewaarborgd in de eerste ontwerp-richtlijn, omdat de Commissie een op zich betrekkelijk eenvoudige zaak veel te verregaand wilde regelen. Dit heeft tot een relatief lange beraadslaging in het Parlement geleid. Op grond van het belang van de richtlijnen in het kader van een over het geheel genomen zeer moeilijke thematiek duurde het zelfs buiten verhouding lang.
Dat het tot deze debatten tussen Commissie en Parlement is gekomen en moest komen, was - zoals ik al heb gezegd - te wijten aan het feit dat de Commissie zaken wilde regelen die de GATT-Overeenkomst te buiten gingen. Wij zijn het met commissaris Monti eens geworden en ik zou hem uitdrukkelijk willen danken voor zijn coöperatieve bereidheid om de argumenten van het Parlement, na de eerste fase van de discussie, tot op grote hoogte over te nemen. Wij zijn het er dan over eens geworden dat de Commissie, als zij toch niet in staat is een totaal nieuwe ontwerp-richtlijn voor te leggen, in haar herzien ontwerp althans tot op grote hoogte rekening houdt met de argumenten van het Parlement.
De Commissie heeft zich daaraan gehouden. Daarom kunnen wij vandaag na een relatief lange beraadslaging, die bijna twee jaar heeft aangesleept, in tweede lezing een gemeenschappelijk standpunt behandelen dat op basis van een herzien voorstel van de Commissie een redelijke basis vormt. Er zitten nog enkele omstreden punten in, waar ik nog op terugkom en die ook het voorwerp van amendementen in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid van het Europees Parlement zijn geweest. Maar sinds de Commissie de controversiële punten van hun scherpe kanten heeft ontdaan, zijn ze niet meer zo ernstig dat het Parlement niet met het gemeenschappelijk standpunt in zijn geheel zou kunnen leven.
Na deze voorafgaande opmerking kom ik tot de amendementen en het verschillend belang dat daar door de diverse fracties aan wordt gehecht. Een belangrijke doelstelling van het Parlement was onder meer ervoor te zorgen dat de ondernemingen van de Europese Unie niet worden benadeeld ten opzichte van die uit derde landen. Aangescherpte bepalingen voor de ondernemingen van de Europese Unie die niet voor ondernemingen van derde landen gelden, hebben wij dan ook verworpen, omdat ze tot concurrentievervalsing ten nadele van de Europese ondernemingen zouden leiden. In verband met de sectorenrichtlijn rijst hier de vraag of het vroegere evenwicht, dat in deze richtlijn in de betrokken vier sectoren tot stand moest worden gebracht tussen aanbestedende overheidsinstanties enerzijds en particuliere aanbestedende diensten anderzijds, nu we verschillende markten hebben geliberaliseerd en de overheidsbedrijven zienderogen worden geprivatiseerd, bijvoorbeeld in de telecommunicatie, eigenlijk nog aan de orde is, met andere woorden of een sector als de telecommunicatiesector eigenlijk nog in de sectorenrichtlijn thuishoort. Maar dat is een thema waarover in het kader van het debat over het Groenboek wordt gediscussieerd. Resterende controversiële punten zijn in de eerste plaats de technische dialoog, de vraag of ondernemingen in het algemeen en zo ja, onder welke voorwaarden, bij gecompliceerde technische oplossingen advies van latere lasthebbers mogen inwinnen.
Volgens onze overtuiging was de oorspronkelijke versie van de Commissie daar niet geschikt voor, omdat ze tot benadeling van de ondernemingen van de Europese Unie zou hebben geleid. De Commissie heeft de desbetreffende bepaling uit haar ontwerp geschrapt, maar verwijst er nog eens naar in de overwegingen in een vorm die voor ons volledig aanvaardbaar is, maar die in feite inhoudelijk nog maar weinig voorstelt. Ik was als rapporteur daarom van mening dat ook deze overweging volledig kon worden geschrapt - in de ene richtlijn overweging 10, in de andere richtlijn overweging 13. Aldus zou aan de rechtspositie voor de ondernemingen, aan de beproefde praktijk niets veranderen.
In de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid werd een voorstel behandeld van de heer Tappin, waarin deze kwestie uit een andere hoek wordt bekeken. Het gaat om de vraag of men door regeling van de technische dialoog corruptie kan uitsluiten. Ik ben ervan overtuigd dat er daarvoor andere maatregelen nodig zijn, bijvoorbeeld op het gebied van de handhaving van het recht door de rechtbanken in de lidstaten, die corruptie doeltreffend kunnen bestrijden. De technische dialoog is niet het juiste uitgangspunt, omdat er daar zeker uitwegen bestaan. De heer Tappin heeft ook met mij een poging ondernomen om een oplossing te vinden die in het kader van de herziening van het Groenboek gezamenlijk kan worden nagestreefd. In het kader van deze richtlijn vonden wij dat wij ons beter tot een minimale oplossing kunnen beperken en de technische dialoog gewoon laten zoals hij is zonder welk bijkomend voorschrift ook, inclusief de bovengenoemde overweging.
Naast dit belangrijkste omstreden kernpunt zijn er in de sectorenrichtlijn enkele verplichtingen voor de ondernemingen opgenomen in verband met statistiek, verslaglegging, de vraag wanneer en in welke mate afgewezen gegadigden moeten worden geïnformeerd. Wat mij persoonlijk betreft speelt daarbij in de sectorenrichtlijn een rol of wij door een regeling die verder gaat dan waar wij ons uit hoofde van de Verdragen aan dienen te houden, uitgangspunten voor klachten bij het WTO-panel bieden.
Daarom zijn wij met leden van de andere fracties tot de overtuiging gekomen, mijnheer de commissaris, dat wij het compromisamendement van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten of althans de kern van dat voorstel, namelijk een meldingsplicht in het kader van de aanbesteding voor ondernemingen die technisch advies hebben verstrekt, niet zullen overnemen. Omdat we in tweede lezing zijn, moet ieder amendement 314 stemmen halen. Enkele van de minder belangrijke amendementen in verband met de statistiek zullen dat aantal zeker halen. Wat de hoofdpunten betreft zullen wij volgens mij vaststellen dat het gemeenschappelijk standpunt van de Raad op basis van het laatste voorstel van de Commissie de goedkeuring van het Parlement wegdraagt.
Ik geloof dan ook dat wij na een lang debat uiteindelijk een verstandige oplossing hebben gevonden en ik zou commissaris Monti persoonlijk nogmaals uitdrukkelijk willen danken, omdat de aanvankelijk wat starre houding van zijn ter zake deskundige ambtenaren dankzij zijn ruime politieke blik uiteindelijk tot een verstandige oplossing heeft geleid. Mijnheer de commissaris, u hebt deze weg gevolgd, hoewel u vorig jaar zelf in de Commissie geen meerderheid had gevonden om het voorstel in zijn geheel in te trekken. Van harte bedankt en ik hoop dat dit een voorbeeld is van hoe wij ook bij omstreden standpunten toch nog een verstandig compromis kunnen bereiken!

Tappin
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Langen graag danken voor zijn inleiding.
Er is zeer weinig onenigheid tussen de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten en de Fractie van de Europese Volkspartij. Echter bevinden we ons in een beroerde situatie betreffende het meningsverschil dat wij hebben, zoals dat tot uiting is gekomen in de stemming in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid over de richtlijnen 92/50/EEG, 93/36/EEG en 93/37/EEG, waar we hebben gestemd voor doorzichtigheid, en richtlijn 93/38/EEG waar we dat niet hebben gedaan. We hebben ons hiermee in een lastige positie gewerkt. Zoals de heer Langen gezegd heeft heb ik getracht om hier met hem een compromis over te bereiken. Ik heb een amendement ingediend dat dit naar ik hoop zal bewerkstelligen en ik verzoek alle collega's met klem dit amendement te steunen.
De reden dat ik dit amendement heb ingediend is omdat de Commissietekst tijdens het eerste debat over het verslag-Langen iedere technische dialoog tussen een aanbestedende dienst en een ieder die op een later tijdstip een offerte wilde indienen voor het contract, wilde verbieden. Dit betekende dat alle topbedrijven niet aan het herzieningsproces konden deelnemen indien zij een offerte wilden indienen. Dit zou een belemmering zijn geweest voor innovatie en was volledig in strijd met de praktijkervaringen.
We hebben ons echter altijd gerealiseerd dat er problemen konden ontstaan als je ruimte laat voor dialoog. Giorgos Katiforis heeft ze duidelijk uiteengezet toen hij sprak over de technische dialoog en het gebruik ervan om onhaalbare normen vast te leggen en over het onvermogen om daar iets aan te doen omdat er zo gemakkelijk een sluier van geheimhouding rond gewikkeld wordt. Dit zijn de problemen die met corruptie te maken hebben en de reden waarom wij daarvoor voorzorgsmaatregelen moeten treffen.
Mijn amendement wil de problemen aanpakken van concurrentieverstoring en van geheimhouding, terwijl het beginsel van innovatie gesteund wordt. Het is ingediend met betrekking tot de beide verslagen en overwegingen van de heer Langen. Het amendement detailleert het "advies dat gebruikt kan worden bij het opstellen van specificaties voor een bepaalde opdracht" , met andere woorden, er worden inderdaad parameters gegeven voor een aanbesteding. Wij willen publiceren wie het advies gegeven heeft, niet het advies zelf. Iedereen kan advies geven en nog steeds een offerte indienen voor het contract, zolang het verstrekte advies niet leidt tot uitschakeling van een eerlijke mededinging door anderen. Deze taal sluit zo dicht mogelijk aan bij de tekst van de Commissie, om ervoor te zorgen dat dezelfde interpretatie van uitschakelen van mededinging wordt toegepast. Als het daarvoor mogelijk was om een juridisch oordeel te vormen over het uitschakelen van mededinging - en we moeten aannemen dat dat zo was aangezien het jarenlang deel uitmaakte van de standaardrichtlijnen - dan moet dat nu ook nog steeds kunnen zonder dat de juridische vallen van die richtlijnen nog groter worden.
Ik wil benadrukken dat het tweede deel van mijn amendement stelt dat "de autoriteiten die kopen publiceren naast de aanbesteding de namen van die bedrijven of personen die advies hebben gegeven bij het opstellen van de specificaties" . Dit betekent niet dat de adviseur de aard van het advies moet onthullen, omdat de technische geheimhouding gehandhaafd kan blijven, maar alleen dat het advies gegeven is. Dit zou de bestrijding van het element geheimhouding moeten bevorderen. De bekendmaking zal geschieden door de instantie die koopt wanneer deze de aanbesteding publiceert, dus zal er geen extra bureaucratie aan te pas komen. Omdat het de aanbestedende instantie is die publiceert, zal dit geen invloed hebben op de internationale mededinging en toevallig hebben de Verenigde Staten al een dergelijk voorschrift inzake doorzichtigheid, waaraan de EUinschrijvers moeten voldoen.
Overheidsopdrachten maken 11 % uit van het BBP van de Europese Unie of 720 miljoen ecu aan belastinggeld. Na de eerste lezing van het verslag-Langen, beschuldigde de Financial Times op 31 januari 1996 het Europees Parlement ervan het schoothondje te zijn van de industriële lobbyisten. Ik heb dat indertijd tegengesproken. Nu spijt het me te moeten zeggen dat als de collega's tegen dit amendement stemmen, dat eerlijkheid, openheid en doorzichtigheid wil bewerkstelligen, zij het dan dit keer moeilijk zullen krijgen om deze aantijgingen te weerleggen. Ten behoeve van de harmonie verzoek ik alle leden van het Europees Parlement dringend om mijn amendement op beide verslagen aan te nemen.

Porto
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer allereerst collega Langen met zijn verslagen, die de problemen in een juist perspectief plaatsen, en betuig mijn instemming met de inhoud van de voorgestelde amendementen, die niets anders zijn dan onontbeerlijke aanpassingen voor de naleving van de aangegane verbintenissen in de Wereldhandelsorganisatie. Omwille van hun omvang, met een waarde in de Europese Unie van 720.000 miljoen ecu, ongeveer 11, 5 % van de totale opdrachten, wat overeenkomt met het BNP van Spanje, België en Denemarken samen, rechtvaardigden de overheidsopdrachten wel degelijk de bekommernis en de tussenkomst van onze leiders, aangezien men niet kan aanvaarden dat nog niet zo lang geleden slechts 2 % van de opdrachten gebeurden met buitenlandse ondernemingen.
Al te signaleren zijn de bereikte resultaten met de ondertussen goedgekeurde en van kracht zijnde richtlijnen, met het aantal in het Publicatieblad aangekondigde openbare aanbestedingen, dat in 1997 zal stijgen met 12.000 tegenover 95.000 in 1995. Het percentage opdrachten aan buitenlandse ondernemingen is meer dan verdubbeld, aangezien de voorlichting van overheidsinstanties in gunstiger omstandigheden gebeurt, ook al is het in het buitenland, wat ten goede komt aan de kwaliteit en de prijs van de dienstverlening aan onze burgers.
In dit verband is het gewenst dat de uitbreiding van de markt zich uitstrekt tot derde landen, zoals is overeengekomen tussen 22 van de deelnemende landen aan de conferentie van Marrakech, zodat nu de onontbeerlijke aanpassing van de communautaire richtlijnen moet worden uitgevoerd. Maar ik denk dat het absoluut niet gewenst is dat men verder gaat dan een minimalistisch standpunt totdat men in de derde landen een zelfde openstelling van de markten en een identieke waarborg bij de nakoming van de vastgestelde voorschriften waarneemt.
Zelfs in een land als de Verenigde Staten blijft de verdeling van de aanbestedingen groot, zonder een "Publicatieblad" dat ze publiceert en zonder de hele geografische ruimte te bestrijken; en er is geen gemeenschappelijke instantie, te vergelijken met onze Commissie of ons Hof van Luxemburg, dat eenvormig de nakoming van de voorschriften waarborgt op de diverse interventieniveaus: het nationaal, staats- en lokaal niveau.
Het is niet meer dan rechtvaardig dat wij opkomen voor de belangen van onze economische operatoren. Maar wij komen tegelijk op voor de belangen van de burgers in de derde landen die aanzienlijk zullen profiteren van de aankopen van Europese producten en diensten, die in vele gevallen worden verstrekt aan voordeliger kwaliteitsen prijsvoorwaarden, zoals momenteel al wordt vastgesteld met het wereldwijd succes van talrijke bedrijven uit de Unie, ondanks de moeilijkheden die zij moeten overwinnen.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, in 1995/1996 heeft het Parlement aangegeven bedenkingen te hebben ten aanzien van de bepalingen betreffende de dialoog over technische specificaties en de in de aankondigingsmodellen aan te brengen wijzigingen - het ging om de bijlagen 12 tot 15 van de richtlijn - omdat het Parlement, net als verschillende deskundigen, van mening was dat bepaalde aspecten van het voorstel voor een richtlijn de technologische vooruitgang ernstig zouden belemmeren en het concurrentievermogen van de Europese industrie bijzonder zouden schaden. In november 1996 legde de Commissie, nadat het Parlement het eerste voorstel had verworpen, een gewijzigd voorstel voor deze richtlijn 93/38 voor.
Wat de twee verslagen van de heer Langen betreft, onze fractie is het in grote lijnen eens met het door de rapporteur ingenomen standpunt. Wij willen echter een tweeledig voorbehoud maken in het kader van de ophanden zijnde stemming. Wat het tweede verslag van de heer Langen betreft, onze fractie zou niet kunnen instemmen met de nieuwe, door de heer Tappin voorgestelde overweging, die, mocht zij worden aangenomen, zeer gevaarlijk zou blijken te zijn voor de Europese ondernemingen. De publicatie van informatie over een innoverend idee van een - kleine of grote - Europese onderneming die dit idee zou willen toetsen in het kader van een technische dialoog met een netwerkbedrijf is namelijk onaanvaardbaar voor deze onderneming. Dit zou neerkomen op het verstrekken van gegevens aan haar concurrenten en het zou de dynamiek op het gebied van de techniek tegenwerken. Aldus zouden innoverende ideeën van het Europese MKB door concurrenten kunnen worden overgenomen, onder andere door derde landen. In de Verenigde Staten en in Japan is er geen sprake van enige publicatie en de netwerkbedrijven overleggen daar vrijuit met hun nationale leveranciers met het oog op het opstellen van technische specificaties.
Het Europees Parlement mag niet, door de goedkeuring van dit standpunt, het Europese innoverend vermogen beperken en derde landen, en met name de Verenigde Staten, in de kaart spelen ten nadele van de Europese industrie.
In de amendementen 3, 4 en 5 van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid wordt, tot slot, een onderscheid gemaakt tussen overheids- en particuliere bedrijven. Op de eerste rust weliswaar een verplichting, aangezien de WTO-GATT-Overeenkomst uitsluitend betrekking heeft op overheidsopdrachten, maar anderzijds voorziet artikel 222 van het Verdrag ook expliciet in gelijke behandeling en wij zijn van mening dat die gelijke behandeling ook voor overheids- en particuliere bedrijven moet gelden.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, om te beginnen wil ik namens de Commissie en mijzelf de heer Langen bedanken voor zijn verslag en voor de moeite die hij zich getroost heeft om de standpunten nader tot elkaar te brengen: petje af! Zoals het Europees Parlement wel gemerkt zal hebben, zijn de verzoeken van het Parlement grotendeels overgenomen in de gewijzigde voorstellen die de Commissie en de Raad in het gemeenschappelijk standpunt hebben gedaan. Ik ben u, mijnheer Langen, en ook het Parlement erkentelijk voor de samenwerking die in deze fase heeft plaatsgevonden.
Toch bestaan er nog wel enige verschillen tussen het gemeenschappelijk standpunt en de ingediende amendementen: sommige voorstellen kunnen worden aanvaard, andere daarentegen tasten de structuur en de ratio van de communautaire regelgeving aan en kunnen daarom niet door de Commissie worden overgenomen; weer andere voorstellen zijn te tegenstrijdig om door de Commissie te kunnen worden aanvaard.
De Commissie heeft steeds haar best gedaan om de communautaire richtlijn inzake opdrachten geloofwaardig en begrijpelijk te maken; dat zijn immers absolute voorwaarden om te zorgen dat de richtlijn goed begrepen en goed toegepast wordt. Wij hopen dan ook dat het Europees Parlement gezien de beweegredenen en ideeën die aan het standpunt van de Commissie ten grondslag liggen een aantal van zijn amendementen wil herzien.
Ik zal nu in grote lijnen aangeven wat de Commissie van de verschillende amendementen vindt. Wat betreft de zogeheten traditionele richtlijnen inzake werken, leveringen en dienstverlening kan de Commissie amendement 3 aanvaarden, waarmee het Duitse ministerie van vervoer wordt opgenomen in de lijst van aanbestedende instanties. Ook kan de Commissie amendement 2 bij beide verslagen aanvaarden; door in dit amendement een overweging aan de richtlijnen toe te voegen wil het Parlement de toegang van het midden- en kleinbedrijf tot de overheidsopdrachten bevorderen en hun daartoe het nodige scholings- en voorlichtingsmateriaal ter beschikking stellen. Je kunt je echter afvragen of een overweging die aan de richtlijnen inzake overheidsopdrachten wordt toegevoegd en uit de regelgevende context van de richtlijnen zelf gerukt is, wel het meest geschikte middel is om dit overigens gerechtvaardigde doel te bereiken; de Commissie zelf heeft in haar Groenboek over overheidsopdrachten dit doel van alle kanten belicht, ideeën voor denkrichtingen aan de hand gedaan en concrete voorstellen gedaan.
Wat betreft de inlichtingen die aan ondernemingen moeten worden verstrekt kan de Commissie de amendementen 3 en 4 op richtlijn nr. 93/38 inzake de "speciale sectoren" niet overnemen; deze amendementen willen de plicht tot het verstrekken van essentiële informatie zoals het besluit over de gunning van de opdracht, de redenen waarom een offerte is afgewezen, de voordelen en kenmerken van de uitgekozen offerte, enz. uitsluitend bij de aanbestedende overheidsinstanties leggen.
Door de richtlijn inzake de "speciale sectoren" aan te nemen en niet alleen van toepassing te verklaren op de aanbestedende overheidsinstanties, maar ook op instanties die weliswaar niet openbaar zijn maar toch handelen op grond van speciale of exclusieve rechten die hun door de overheid zijn toegekend, wilde de communautaire wetgever, dat wil zeggen de Raad in samenwerking met het Europees Parlement, deze twee soorten instanties op dezelfde manier behandelen, en zo een eind maken aan een zich al meer dan dertig jaar voortslepend debat. Door middel van deze gelijke behandeling wil de communautaire wetgever enerzijds voorkomen dat er ongelijkheid tussen de lidstaten ontstaat, omdat deze sector in sommige landen onder de hoede van overheidsinstanties valt en in andere onder de hoede van niet-openbare instanties die echter wel op grond van speciale of exclusieve rechten handelen. Anderzijds heeft de communautaire wetgever op deze manier ongelijkheid willen voorkomen tussen sectoren die onder de richtlijn vallen of tussen instanties die binnen één en dezelfde sector werkzaam zijn, met alle nadelige gevolgen voor de concurrentie van dien.
Nogmaals: deze amendementen gaan over een essentiële, allesbehalve bijkomstige bepaling; ze verstoren het evenwicht dat de communautaire wetgever wilde bereiken en ze maken inbreuk op het in de richtlijn neergelegde beginsel van het par condicio .
Hetzelfde geldt voor de plicht om statistische gegevens aan de Commissie te verstrekken, waarover amendement 5 op de richtlijn inzake "speciale sectoren" gaat.
Op de technische dialoog wil ik iets gedetailleerder ingaan, maar ik zal het nog steeds kort houden: er zijn twee amendementen over dit onderwerp ingediend, die in strijd met elkaar lijken te zijn: met amendement 1 wordt voorgesteld een overweging uit het voorstel voor een richtlijn inzake de "speciale sectoren" te schrappen, waarin gesteld wordt dat de technische dialoog volgens de geldende richtlijnen de mededinging niet mag belemmeren. Met amendement 6 op dezelfde richtlijn en in twee bijna identieke varianten - de amendementen 1 en 4 bij de traditionele richtlijnen - wordt daarentegen voorgesteld een nieuwe overweging toe te voegen waarin de toepassing van de technische dialoog aan banden wordt gelegd; tevens wordt om wille van de doorzichtigheid een regeling ingevoerd die zeker niet zonder gevolgen zal blijven, namelijk de plicht om het commercieel belang dat de ondernemingen die een technisch advies hebben uitgebracht bij de desbetreffende opdracht hebben openbaar te maken.
Nogmaals: deze amendementen zijn in strijd met elkaar, en dat kan niet verklaard worden uit de - weliswaar onbetwistbare - verschillen tussen de richtlijnen die voor deze sectoren gelden.
Het oorspronkelijke voorstel van de Commissie leek tamelijk veel op de overweging die het Parlement nu voorstelt, behalve dan die regeling inzake de openbaarmaking, die in de tekst van de Commissie niet was opgenomen; daarin was slechts de vergelijkbare bepaling van het GPA opgenomen.
Om tegemoet te komen aan de bezwaren van het Europees Parlement jegens de starheid van de laatstgenoemde bepaling had de Commissie overigens de formulering en de reikwijdte van die bepaling al wat afgezwakt, door er een overweging van te maken waarin alleen maar vermeld wordt dat de verplichting op dit terrein rechtstreeks uit de richtlijnen en de overeenkomst voortvloeit, en dat er dus geen speciale regel voor gemaakt hoefde te worden.
Hiermee heb ik in het kort aangegeven hoe we tot de overweging van het gemeenschappelijk standpunt zijn gekomen. Dat heb ik gedaan om te benadrukken dat dit gemeenschappelijk standpunt de gulden middenweg is tussen de twee amendementen van het Parlement, een soort compromis dat al van tevoren bestond zonder dat er doelbewust naar gezocht is. Ik zou kortom zeggen dat in medio stat virtus .
Daarnaast biedt de in het gemeenschappelijk standpunt voorgestelde oplossing nog een ander voordeel: de tekst van alle vier de richtlijnen is namelijk identiek, waarmee het dikwijls ingeroepen samenhangbeginsel wordt nageleefd; daar kunnen de verschillen tussen de richtlijnen niets aan afdoen. Ik verzoek het Europees Parlement dan ook omwille van het evenwicht en de samenhang het voorstel van de Commissie en de Raad wat betreft de technische dialoog op te volgen.
Dan nog een allerlaatste opmerking, naar aanleiding van de bezorgdheid die ik in de interventie van de heer Porto meende te bespeuren: binnen de Gemeenschap schept het GPA rechten voor aanbieders en dienstverleners die gevestigd zijn in de derde landen welke zich bij de overeenkomst hebben aangesloten - Canada, Zuid-Korea, Verenigde Staten, Israël, Japan, Noorwegen en Zwitserland; deze rechten zijn uitsluitend aan het GPA ontleend, en niet aan de richtlijnen inzake overheidsopdrachten. De richtlijnen kennen dus aan ondernemingen uit derde landen geen enkel nieuw recht toe, maar ze beroven hen evenmin van de rechten die ze krachtens het GPA al hebben.
Aan de andere kant houden de richtlijnen inzake de overheidsopdrachten zich uitsluitend bezig met de regelgeving rond de betrekkingen tussen aanbestedende diensten en ondernemingen in de Europese Unie. Deze betrekkingen worden uiteraard niet door het GPA gewijzigd. Beweerd wordt dat sommige derde landen die het GPA hebben ondertekend niet zorg dragen voor een volledige en juiste toepassing ervan. Zo zou Canada de plicht om zijn gedecentraliseerde instanties aan de overeenkomst te onderwerpen aan zijn laars willen lappen, terwijl de Verenigde Staten besloten zouden hebben hun wetgeving niet aan te passen. Als deze beschuldigingen door onderzoeken of beroepsprocedures worden gestaafd, moeten daar de beschermingsmiddelen van het GPA en de Wereldhandelsorganisatie op los worden gelaten; ze moeten niet te lijf worden gegaan in het kader van een procedure tot wijziging van richtlijnen die - dat benadruk ik nog eens - niet bedoeld zijn om de betrekkingen tussen de Gemeenschap en de derde landen te regelen.
We hebben uitgebreid over de technische dialoog gesproken, en tot besluit wil ik, mijnheer de Voorzitter, nogmaals de heer Langen, de heer Tappin en al hun collega's bedanken voor de kwaliteit van de politieke samenwerkingsdialoog die wij over dit onderwerp hebben gevoerd en die niet altijd even vlekkeloos is verlopen.

Langen
Mijnheer de commissaris, mag ik nog een paar opmerkingen maken met betrekking tot de sectorenrichtlijn, de verplichtingen inzake statistiek en informatieverstrekking aan de inschrijver die werd afgewezen of succesvol was, en eerbiediging van de termijnen, die slechts voor aanbestedende overheidsinstanties gelden? Wij hebben dit amendement met grote meerderheid in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid aangenomen, omdat wij ervan overtuigd zijn dat dit het deel is dat door het GPA-overheidsopdrachten wordt bestreken. Het kunstmatige evenwicht dat door de sectorenrichtlijn wordt geschapen, is door de feitelijke besluiten van Commissie en Parlement, alsook door de ontwikkelingen in Europa al lang achterhaald en wij willen ons alleen maar beperken tot het te regelen deel, zonder dat de door u gevreesde evenwichtsverstoring plaatsvindt.
Dat kan volgens mij niet zo erg zijn en daarom verzoek ik de Commissie nogmaals, met het oog op het morgen te nemen besluit, voor de volgende ronde nog eens over haar houding na te denken.
Het tweede probleem is de technische dialoog: u hebt gelijk. Het Parlement heeft in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid bij de algemene richtlijn iets anders dan bij de sectorenrichtlijn - telkens met een krappe meerderheid - besloten. Het voorstel van de heer Tappin was een poging om een middenweg tussen beide tegengestelde standpunten te vinden. Wij zullen morgen zien of er voor één van die wegen een meerderheid bestaat. Maar het is duidelijk dat beide standpunten niet tegelijk een meerderheid kunnen halen, omdat zij elkaar uitsluiten. In zoverre hebt u er terecht op gewezen dat de voor ons liggende amendementen niet coherent zijn. Maar dat is het resultaat van de meningsvorming in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en wij krijgen morgen een positiever resultaat.

De Voorzitter
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Belemmeringen voor transnationale mobiliteit
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0148/97) van mevrouw Todini, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, over het Groenboek van de Commissie "Onderwijs-opleiding-onderzoek: de belemmeringen voor transnationale mobiliteit" (COM(96)0462 - C4-0580/96).

Todini
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, het verslag dat ik hier mag inleiden bevat een boodschap voor de conferentie die vanaf morgen in Maastricht over dit onderwerp gehouden zal worden. Die conferentie zal haar conclusies trekken op grond van de reacties van alle lidstaten, van hun daartoe speciaal benoemde nationale coördinatoren, van de instellingen en van alle andere hierbij betrokken partijen. Onze boodschap luidt als volgt: op de eerste plaats steunen wij het initiatief van de Commissie onvoorwaardelijk - ik moet echt zeggen dat zij een voortreffelijke analyse heeft gemaakt waarin negen actiegebieden worden omschreven -, en daarnaast zullen wij voortzetting van deze werkzaamheden aanmoedigen door concrete voorstellen te doen voor het opruimen van de belemmeringen die de mobiliteit van studenten, docenten, onderzoekers, vrijwilligers en stagiaires in de weg staan.
De Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media betoogt met nadruk dat voor de vorming van een echt Europa van de burgers mobiliteit van cruciaal belang is. Eén van de beste manieren om jongeren aan de Europese arbeidsmarkt te laten wennen is hun de mogelijkheid bieden aan de opleidingsprogramma's van de Europese Unie deel te nemen. Daarom dringen wij erop aan de sociaal-economische belemmeringen voor de mobiliteit op te ruimen, om te zorgen dat deze communautaire programma's niet langer uitsluitend voor een elite toegankelijk zijn - want dat is op dit moment nog het geval -, maar ook en vooral voor de kansarmen en voor degenen die nog geen hoger onderwijs hebben gevolgd.
We weten allemaal hoe succesvol de communautaire programma's zijn, zoals Socrates en Leonardo. We weten ook dat in de toekomst het grootste obstakel het tekort aan financiële middelen zal zijn - dat is het trouwens nu ook al -, doordat het aantal aanvragen stijgt - wat overigens hoopvol stemt -, maar vooral ook doordat sommige lidstaten voor de komende jaren geen stijging van de communautaire begroting verwachten. De communautaire programma's hebben de belangstelling en verwachtingen van veel jongeren gewekt en de Raad loopt mogelijk het risico deze jongeren te moeten teleurstellen als hij niet de middelen ter beschikking stelt om deze verwachtingen in realiteit om te zetten.
Binnenkort zullen wij het actieprogramma "Europese vrijwilligersdienst voor jongeren" ondersteunen, dat weldra onder andere door onze collega Nicole Fontaine met veel enthousiasme aan de Vergadering zal worden voorgelegd. Ook in dat geval zullen ongetwijfeld bepaalde garanties moeten worden afgegeven om alle deelnemers rechtszekerheid te bieden terzake van verblijfsrecht, sociale zekerheid en belastingen.
Verder willen wij graag dat het beheer van deze programma's en de procedures voor indiening van projecten worden vereenvoudigd, en dat de toewijzing van de kredieten sneller geschiedt; niet alleen zijn er namelijk maar ternauwernood genoeg middelen, er zijn ook problemen met de toewijzing van die middelen.
Een ander punt waar onze commissie flink op hamert, is de noodzaak een systeem op te zetten voor de wederzijdse erkenning van diploma's, getuigschriften en opleidingsstages. Wij steunen de aanbevelingen en aansporingen van de Commissie wat betreft de verwezenlijking van een Europese ruimte voor kwalificaties, waarbij het zogeheten "systeem van de overdracht van studiepunten" algemeen wordt toegepast naar het voorbeeld van het in het kader van het Socrates-programma ingevoerde en dus reeds beproefde systeem.
Ik moet zeggen dat er nog maar bitter weinig vooruitgang is geboekt bij de vergelijkbaarheid van beroepskwalificaties, bij de waarmerking en certificatie van de kwalificaties en vaardigheden die in het kader van de initiële beroepsopleiding of de bedrijfsscholing zijn verworven. Wij willen graag dat al het mogelijke gedaan wordt om vooruitgang te boeken bij de wederzijdse erkenning van opleidingscertificaten en stages, eventueel ook, of liever gezegd vooral, door middel van duidelijke, nauwkeurige regelingen die door alle lidstaten worden erkend.
Wat de studiebeurzen betreft roepen wij de lidstaten op de territorialiteit van de beurzen op te heffen en te zorgen dat een jongere die besluit een opleiding in een andere lidstaat te gaan volgen naar dat land kan verhuizen. Ook wil ik in het bijzonder hameren op de noodzaak jongeren beter voor te lichten over de communautaire programma's. Deze voorlichting moet gedecentraliseerd worden gegeven, op lokaal en regionaal niveau, via instanties zoals bibliotheken en buurtverenigingen.
Tot besluit wil ik graag weten wat de Commissie van ons voorstel in punt 36 vindt; wij willen namelijk een coördinatiecomité oprichten dat de voorstellen uit mijn verslag zou moeten uitwerken, zoals de Raad op zijn vergadering van mei 1996 ook al bepaald heeft.
Als laatste wil ik nog zeggen dat er zes amendementen zijn ingediend, die morgen tijdens de stemming zullen worden behandeld. Wat mij betreft blijft daarvan alleen amendement 1 overeind, van de leden Dupuis en dell'Alba namens de Fractie Europese Radicale Alliantie, omdat daarin het communicatieprobleem in algemene, maar toch heel duidelijke bewoordingen omschreven wordt, en amendement 6 van de heer Monfils van de Liberale Fractie, omdat dit naadloos op de inhoud van het verslag aansluit.

Hermange
Mijnheer de Voorzitter, ik zou om te beginnen Luisa Todini een welgemeend compliment willen maken over haar uitstekende werk met betrekking tot het Groenboek.
Tevens zou ik willen zeggen dat ik het betreur dat dit verslag pas op dit late tijdstip wordt behandeld, waaruit blijkt hoe weinig belang er wordt gehecht aan het Europa van de mensen, maar goed, sommigen van ons zijn er bijzonder mee begaan en ik kan mij alleen maar verheugen over het initiatief van de Commissie en over het streven van commissaris Cresson om Europa voort te helpen op de weg die het dichter bij alle burgers moet brengen.
Vervolgens wil ik aangeven dat het Groenboek weliswaar een goede analyse van de huidige situatie en van de belemmeringen voor mobiliteitskandidaten omvat, maar dat de actiemiddelen die erin worden voorgesteld, mijns inziens, nog te abstract en nog niet binnen handbereik zijn. ook al wordt er in het Groenboek een realistisch beeld geschetst Daarom steun ik van ganser harte het voorstel van de rapporteur om een dwingend tijdschema op te stellen en een coördinatiecomité in te stellen zodat deze actiemiddelen ook daadwerkelijk resulteren in maatregelen die snel kunnen worden uitgevoerd.
Als rapporteur voor advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken zal ik mij vooral toeleggen op de sociale en menselijke aspecten van mobiliteit. Er zijn op dit gebied nog vele lacunes. Het is onaanvaardbaar dat studenten die zich binnen Europa verplaatsen niet onder een gecoördineerd stelsel van sociale bescherming vallen. Daarom stellen wij voor Verordening 1408/71 betreffende de toepassing van de socialezekerheidsregelingen op loontrekkenden die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen, uit te breiden tot studenten die onder een specifiek nationaal stelsel vallen.
Ook onbegrijpelijk is dat een werkloze die zijn geluk beproeft in een ander Europees land vandaag nog altijd zijn uitkeringen na drie maanden verliest. Wij willen derhalve dat deze regelgeving onmiddellijk wordt herzien, zodat werklozen die zich binnen Europa verplaatsen teneinde werk te zoeken of een opleiding te volgen ook na drie maanden hun uitkeringen behouden.
Tot slot is het, op het gebied van beroepsopleiding, absoluut noodzakelijk een omvangrijk Europees programma op te zetten, om leerlingen en stagiairs in staat te stellen zich vrij te verplaatsen, om hun status te erkennen en om ondernemingen, met name de kleine en middelgrote ondernemingen, waar zij terecht kunnen, aan te moedigen.
Ziehier, mijnheer de Voorzitter, drie concrete voorstellen die ons in staat zouden moeten stellen het Europa van de mensen en het sociale Europa verder te ontwikkelen, een Europa waaraan onze medeburgers bijzonder veel waarde hechten.

Heinisch
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, bevordering van grensoverschrijdende mobiliteit is één van de centrale doelstellingen van de samenwerking op het gebied van onderwijs en onderzoek in de Europese Unie. De mogelijkheid om in een andere lidstaat een groot deel van zijn opleiding te volgen, is een van de belangrijkste en voor de individuele Unieburger interessantste aspecten van het vrije verkeer binnen de Unie. Met het oog op de Europese integratie en het Europa van de burger, het vrije verkeer en het internationale concurrentievermogen moet het mogelijk zijn het recht op mobiliteit tot op grote hoogte ongehinderd uit te oefenen.
Bovendien is de overdracht van Europese kennis in toenemende mate een belangrijk criterium voor de kwaliteit en de attractiviteit van algemene en beroepsopleidingen en onderzoek. Het geven van Europese kwalificaties, talenkennis, kennis van de verschillende politieke, juridische, sociale en economische stelsels in Europa, begrip voor de levenswijze van de Europese buren moeten nog meer dan voorheen worden aangemoedigd en uitgebreid. De nationale stelsels moeten duidelijker op Europese ontwikkelingen worden afgestemd zonder dat er afbreuk wordt gedaan aan de subsidiariteit.
Er bestaan echter jammer genoeg nog altijd administratieve en politieke belemmeringen van allerlei aard, die in de werkzaamheden van zowel de culturele commissie als de Commissie verzoekschriften regelmatig hun neerslag vinden. Uit de verzoekschriften blijkt duidelijk dat een groeiend aantal burgers van de Unie hun recht op vrij verkeer, om welke redenen ook, willen uitoefenen. Velen van hen stuiten daarbij nog altijd op grote hinderpalen. Daarom juich ik het toe dat de Commissie het initiatief heeft genomen om met het voorgelegde Groenboek een brede discussie op gang te brengen over het wegwerken van de hinderpalen voor de mobiliteit.
U zult begrijpen dat ik hier niet op alle punten kan ingaan en er slechts enkele wil uitpikken. Wij hebben de afgelopen jaren en maanden uitvoerig gediscussieerd over de erkenningsprocedures voor diploma's en bekwaamheidsattesten en ik denk dat zich ter zake al allerhande verheugende ontwikkelingen hebben voorgedaan. Uit het grote aantal ingediende verzoekschriften blijkt echter dat vooral op dit gebied nog veel te doen en te verbeteren valt. Het gebrek aan flexibiliteit bij de erkenning van beroepsdiploma's is, naar mijn ervaring, veruit de grootste hinderpaal voor mobiliteit. Daarom ben ik het met de rapporteur eens dat de lidstaten iets moeten doen om de vergelijkbaarheid van beroepsdiploma's door een grotere doorzichtigheid van de getuigschriften en de inhoud van de opleidingen te verbeteren.
Ook van de aansporing om een status van Europese leerling in te voeren, heb ik met belangstelling kennis genomen. Als er op passende wijze gevolg aan wordt gegeven, zou dit volgens mij weer een bijdrage kunnen zijn aan onze inspanningen tot ondersteuning van een beroepsopleiding die dicht bij de praktijk staat en rekening houdt met de behoeften.
Waar de Commissie precies aan denkt, moet echter nog worden verduidelijkt en besproken. Het Groenboek omvat geen nadere gegevens, noch over het begrip "leerling" , noch over de inhoud die de Commissie aan de leerlingenstatus wil geven. De rechtspositie van de leerling moet zo worden uitgewerkt, dat het leerlingenstelsel een aantrekkelijk alternatief voor een hogeschoolopleiding wordt en als zodanig wordt aangemoedigd. Er zij op gewezen dat het hoofddoel van een dergelijke status de bevordering van mobiliteit moet zijn en dat in het begrip leerling rekening moet worden gehouden met het niveau van de volledig erkende alternerende opleiding in alle lidstaten, zoals bijvoorbeeld in Duitsland en Oostenrijk.
Dit dicht bij de bedrijven staande opleidingssysteem mag in geen geval in gevaar worden gebracht door een Europese regeling. Daarnaast mag een dergelijke status de eigen verantwoordelijkheid van de lidstaten ten aanzien van de organisatie van de inhouden van hun onderwijs niet beperken. Het voorgestelde mobiliteitsprogramma voor leerlingen is in beginsel aanbevelenswaardig, met name omdat het onevenwicht tussen mobiliteitsmaatregelen voor de academische sector en voor de niet-academische beroepsopleiding erdoor kan worden verkleind.
Voorwaarde voor een dergelijk programma zou echter zijn dat het de bestaande randvoorwaarden van de beroepsopleiding in de lidstaten respecteert. Voorts juich ik het toe dat men een gemeenschappelijke Europese status van stagiair in het leven wil roepen. Voor stagiairs moeten dezelfde mobiliteitsvoorwaarden worden geschapen als voor de andere burgers van de Unie. Ik ben echter van mening dat het begrip stagiair niet te beperkt mag worden gezien, om ook de burgers die misschien geen stagiair in de klassieke betekenis van het woord zijn toegang tot de programma's te geven. Dit vind ik vooral met het oog op de noodzaak van levenslang leren bijzonder belangrijk en het verheugt mij zeer dat mijn daartoe strekkend amendement in de culturele commissie werd overgenomen.
Een ander punt waar ik het nog over wilde hebben en dat in het tijdperk van de informatica naar mijn mening onlosmakelijk verbonden zou moeten zijn met de discussie over mobiliteit, is het gebruik van moderne communicatietechnologieën. Deze maken ook in gevallen waar fysieke mobiliteit niet mogelijk is, een nieuwe, virtuele vorm van mobiliteit mogelijk. Het aanleren en het gebruik van informatietechnologieën zou daarom vroegtijdig en intensief, bij voorkeur in de kindertijd, moeten worden aangemoedigd.
Tot slot zou ik willen zeggen dat ik zowel met het Commissievoorstel als met het verslag van mevrouw Todini instem. Ik dank alle betrokkenen voor het uitstekende werk dat ze hebben geleverd.

Evans
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur gelukwensen met haar verslag. Zoals zij in de toelichting zegt is dit het soort groenboek waarvan men er meer zou willen zien. Dat is zeker een gevoel waarin ik mij kan vinden. Ik ben van mening dat de Europese Unie en daarvoor de Europese Gemeenschap zich te lang te zeer geconcentreerd hebben op geld en op zakendoen. De vrije markt was tot dusverre alleen een vrije markt voor goederen en kapitaal. Als dit verslag ten uitvoer wordt gelegd en als het werkt, dan zal het naar ik hoop een grote bijdrage leveren tot het openstellen van Europa voor meer mensen in de Europese Unie en vooral jongeren.
Zoals de rapporteur uiteengezet heeft bevat het verslag een hele reeks positieve voorstellen. Ik zou graag de aandacht vestigen op enkele van die voorstellen die naar mijn mening bijzonder belangrijk zijn. De oproep om mensen met kinderen te steunen om ze in staat te stellen de kansen aan te pakken die een opleiding in een ander land met zich meebrengt; de noodzaak om het recht op een werkloosheidsuitkering uit te breiden, ook zeer belangrijk voor degenen die dit het hardste nodig hebben; de noodzaak dat de lidstaten niet discrimineren tussen een opleiding die gevolgd werd aan een instelling in hun eigen land en die in een ander land; de hele kwestie van de sociale bescherming, en - misschien wel het belangrijkst - de oproep in paragraaf 29 voor een veel grotere nadruk op de Europese dimensie in het onderwijs, waarbij we veel vroeger beginnen met het onderricht in vreemde talen dan in mijn eigen land nu het geval is.
Diegenen van ons met een achtergrond in het onderwijs zijn er absoluut van overtuigd dat het onderwijs de sleutel is om met onwetendheid af te rekenen en om de echte problemen aan te pakken van racisme en nationalisme, welke, als ze niet onder controle worden gehouden, voor de Europese Unie een ernstig probleem zullen zijn.
Ik weet niet of dit verslag een groep jonge mensen uit mijn eigen kiesdistrict in Londen, die morgen een bezoek zouden brengen aan het Europees Parlement, geholpen zou hebben. Hoewel de groep uit studenten bestond die allemaal waren ingeschreven in het College of Northwest Londen in Wembley, hebben sommigen geen reisvisum naar Frankrijk gekregen en moest dus de hele groep van dit bezoek afzien. Ik ben aan het uitzoeken waarom dit precies is gebeurd maar ik hoop toch dat als dit verslag geen oplossing aanreikt voor wat daar gebeurd is, deze betreurenswaardige situatie dan op een andere manier rechtgezet kan worden.
Mijn fractie zal tegen de amendementen 2 tot en met 5 stemmen. De geschiedenis heeft herhaaldelijk aangetoond dat inspanningen om talen te onderdrukken op verzet stuiten. Ik geloof dat inspanningen om talen op te leggen net zo goed weerzin opwekken. Ik geloof niet dat het Esperanto het antwoord is. Als dat wel zo was, dan moet het toch wel om een zeer vreemde zaak zijn gegaan. Ik geloof dat wij moeten proberen om de grote talen te steunen en vooral de minder gebruikte en de historische talen. Amendement 1 wordt echter gedekt door paragraaf 29 waarnaar ik heb verwezen.
Dit verslag toont de voortdurende behoefte aan voor investeringen in het onderwijs. Dat blijkt uit het hele verslag. Mijn fractie en ik zullen aanbevelen om dit uitstekende verslag over te nemen. Nogmaals mijn gelukwensen aan het adres van de rapporteur.

Vaz da Silva
Voorzitter, mobiliteit is een essentiële voorwaarde voor de verwezenlijking van de Europese eenmaking. De burgers van Europa moeten hun plaats van verblijf, werk en opleiding kunnen kiezen, niet alleen uit persoonlijke voorkeur, maar ook om hun studie- en werkmogelijkheden te vergroten. Bovendien is het alleen met de uitwisseling van kennis en ervaring tussen organisaties uit grote en kleine, uit meer of minder rijke landen uit het noorden, het zuiden, het centrum of de periferie dat een echte Europese geest wordt geschapen.
Dat wat vandaag de dag geïsoleerde gevallen en proefprogramma's inzake uitwisseling van jongeren, studenten of stagiaires, onderzoekers of docenten zijn, moet de regel worden in de Europese ruimte. Met de mogelijke opname van Schengen in het communautair acquis, die nu onverwacht dichterbij komt, zullen wij eindelijk het vrij verkeer van goederen en personen krijgen dat een echte Europese ruimte zonder grenzen kenmerkt.
Voor een land als Portugal zijn de verwerving van ervaring in buitenlandse centra, laboratoria, universiteiten en ondernemingen, evenals het onthaal van onderdanen uit andere Europese landen en de dynamisering die dit vertegenwoordigt, een essentieel deel van het Europees integratieproject.
Indien integratie en cohesie hoofddoelstellingen van de Unie zijn, is mobiliteit één van de bevoorrechte instrumenten daarvoor. Er zijn drie groepen waarop het mobiliteitsprobleem met bijzondere scherpte betrekking heeft. De jongeren: studenten, stagiaires of vrijwilligers; onderzoekers en universitaire beursstudenten en werklozen. Met welke problemen hebben deze burgers te maken? Met moeilijkheden inzake erkenning en validatie van diploma's, met sociale zekerheidsproblemen, met fiscale problemen en last but not the least met taalproblemen.
Deze moeilijkheden zijn al jaren geleden geïdentificeerd, maar er is geen manier om deze opgelost te krijgen. Waarom? Bij gebrek aan politieke wil van de staten. Niets rechtvaardigt het aanslepen van absurde situaties zoals die van jonge vrijwilligers die belastingen dienen te betalen op hun toelage, of die van onderzoekers die een project laten varen om fiscale redenen, of van werklozen op zoek naar een baan die verplicht zijn na drie maanden terug te keren; en ontelbare andere situaties...
Het Parlement heeft de belemmeringen voor de mobiliteit diverse malen uit verschillende invalshoeken aangepakt. Ook nu weer, nog afgezien van dit uitstekende verslag van mevrouw Todini over het Groenboek over onderwijs, opleiding en onderzoek, hebben wij onlangs in de cultuurcommissie het verslag-Fontaine goedgekeurd over erkenning van diploma's van hoger onderwijs. Maar zonder een vastbesloten politieke wil van de lidstaten om samen de moeilijkheden uit de weg te ruimen, zullen de stukken van de Commissie en het Parlement geen effect sorteren. Mocht dit gebeuren dan zullen de nieuwe generaties niet nalaten ons hiervoor verantwoordelijk te stellen.

Ryynänen
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, in het groenboek van de Commissie en in het verslag van mevrouw Todini worden op uitstekende wijze de belemmeringen voor de internationale mobiliteit en de uitdagingen op het gebied van onderwijs en onderzoek geanalyseerd. Er is voldoende duidelijkheid en informatie over de situatie. De voorgestelde maatregelen moeten nu eindelijk eens worden doorgevoerd volgens een vaststaand tijdschema en onder toezicht van een coördinerend comité van de lidstaten. Er zijn veel problemen die wachten op een oplossing.
De allereerste taak is het scheppen van een duidelijke en afdoende juridische status voor stagiaires en vrijwilligers. Iedereen die deelneemt aan onderwijs en onderwijsprogramma's moet verzekerd zijn van sociale voorzieningen, hetgeen betekent dat op dit punt de verschillende stelsels goed op elkaar afgestemd moeten worden. Zorg voor de kinderen of deeltijdwerk mogen geen belemmering vormen voor mobiliteit. Het is ook belangrijk om binnen het leercontractonderwijs de mogelijkheden voor internationale uitwisseling te bevorderen. De aanvraagprocedures moeten vereenvoudigd en de uitbetalingen versneld worden. Ook een effectievere informatievoorziening is van groot belang. Jongeren moeten ongeacht hun woonplaats in dezelfde mate toegang hebben tot informatie en deel kunnen nemen aan de onderwijsprogramma's van de EU. Hiervoor is het nodig dat de informatie regionaal beschikbaar komt en er een breed opgezet dienstverleningsnetwerk wordt opgezet.
De belangrijkste kwestie die opgelost moet worden is echter de begroting voor onderwijsprogramma's. Alle activiteiten bij elkaar kunnen niet veel bewerkstelligen, indien de financiering van de programma's niet beter wordt afgestemd op de doelstellingen. Zoals het nu is zijn de resultaten van de programma's vaak teleurstellend, want momenteel is bijvoorbeeld de begroting voor SOCRATES volkomen ontoereikend, als we kijken naar het aantal aanmeldingen en de daarvoor benodigde financiering. De sociale achtergrond en de welstand van de aanvragers mogen geen factoren zijn die een rol spelen voor deelname aan de programma's.
De onderwijs- en stageprogramma's van de Europese Unie zijn een uitstekend middel voor het tot stand brengen van wederzijds begrip, tolerantie en de daaruit voortvloeiende veiligheid. Daarom moeten de lidstaten zich inzetten voor de bevordering van deze programma's, ook voor wat betreft de begrotingsbesluiten van de Raad. Iedereen heeft er voordeel bij wanneer de belemmeringen voor uitwisseling in onderwijs en onderzoek uit de weg worden geruimd.

Ripa di Meana
Mijnheer de Voorzitter, wij sluiten ons aan bij de lovende woorden die mevrouw Todini in haar voortreffelijke verslag voor het Groenboek over heeft, met name als het gaat om het voorstel van de Commissie om een Europese ruimte voor kwalificaties in te richten. Wel had mevrouw Todini in haar ontwerpresolutie misschien wat meer kritiek kunnen leveren op het feit dat de Commissie zich te weinig heeft ingezet voor de vergelijkbaarheid van beroepskwalificaties, die toch de grondslag vormt voor elke vorm van mobiliteit. Steeds meer jongeren kiezen voor deze mogelijkheid: alleen al uit het aantal studenten dat zich de afgelopen jaren voor het Erasmus-programma heeft ingeschreven om hun studie in een andere lidstaat te voltooien, blijkt wel dat deze hang naar mobiliteit, die drang om echt Europese burgers te zijn bijzondere aandacht van de lidstaten en onze Europese instellingen verdient.
Wij vinden het goed dat de rapporteur speciale aandacht besteedt aan de opleiding en mobiliteit van jongeren uit kansarme milieus, van mensen die geen hogere opleiding volgen, van ouderen, gehandicapten en mensen met kinderen. We moeten echter vaststellen dat er nog steeds allerlei administratieve en politieke obstakels zijn, zoals uit de werkzaamheden van de Commissie verzoekschriften wel blijkt.
Ik noem hier het voorbeeld van de lectoren vreemde talen aan de universiteiten in de lidstaten, en in het bijzonder in Italië. De rapporteur wil dat er een vergelijkend onderzoek wordt gedaan naar de arbeidsomstandigheden van deze categorie werknemers, om zo eventuele discriminatie uit te bannen en een daadwerkelijke mobiliteit te garanderen; dat lijkt ons een zeer urgent en belangrijk verzoek.

Leperre-Verrier
Mijnheer de Voorzitter, het door de Commissie voorgestelde Groenboek is een belangrijk onderdeel van de uitwerking van een Europees onderwijsbeleid, zoals dit is vastgesteld in artikel 126 van het Verdrag. Ik zou onze rapporteur, mevrouw Todini, een compliment willen maken over haar uitstekende werk.
Dit werk is een voortreffelijke synthese van de belemmeringen die absoluut overwonnen moeten worden, willen we vooruitgang boeken op het gebied van de mobiliteit van studenten, van hun leerkrachten en van onderzoekers. Wij hebben deze belemmeringen al zo vaak ter sprake gebracht dat ik mij soms afvraag of er ooit naar ons zal worden geluisterd, aangezien deze belemmeringen onverminderd blijven voortbestaan.
De Commissie noemt negen grote belemmeringen. Drie ervan lijken mij vooral belangrijk. Natuurlijk erken ik de problemen in verband met de status en sociale bescherming van mobiel zijnde personen, maar ik zou vooral willen stilstaan bij het probleem van minder begunstigde jongeren, van jongeren die geen kwalificaties bezitten. Ik denk dat mobiliteit ook op hen betrekking moet hebben en dat er een manier moet worden gevonden om hen bij alle Europese onderwijs- en jeugdprogramma's te betrekken.
De kwalificaties vormen inderdaad een groot probleem en leerlingen moeten absoluut een Europese status krijgen. Het "gezelmodel" lijkt mij, in dit opzicht, een voorbeeld dat navolging verdient. Het is overigens, onafhankelijk van het stelsel van erkenning van opleidingen, van belang dat de uitwerking van gemeenschappelijke onderwijsmaatstaven wordt bevorderd. Tot slot moet de horizon van deze mobiliteit worden verruimd, nu de Europese Unie de hare uitbreidt. De landen van Midden- en Oost-Europa, kandidaten voor toetreding, zullen binnen afzienbare tijd bij de programma's Socrates, Jeugd voor Europa en Leonardo worden betrokken. Dit maakt de weg vrij voor een verregaande samenwerking.
Afgezien hiervan, waarde collega's, moet er echter worden gewezen op het feit dat wij, alle goede bedoelingen ten spijt, slechts over beperkte financiële middelen beschikken.
Welnu, in deze Europese Unie met bijna 120 miljoen jongeren van 17 jaar en jonger, zal ternauwernood 1 miljoen van hen van één van deze programma's kunnen profiteren. Dit is helaas een realiteit waar wij ook rekening mee zullen moeten houden.

Elchlepp
Ik dank mevrouw Todini voor haar stevig onderbouwde standpuntbepaling. Grensoverschrijdende mobiliteit is inderdaad een existentieel vraagstuk voor de verdere opbouw van een verenigd Europa, dat uiteindelijk van het met elkaar overweg kunnen van en de onderlinge toenadering tussen zijn burgers leeft, alsook - wat werk en opleiding betreft - alsmaar meer van de bereidheid tot mobiliteit van jongeren. Bevordering van mobiliteit is namelijk ook werkgelegenheidsbeleid. Daar moet men zich beter bewust van worden en het geldt natuurlijk niet alleen voor de grensregio's in Europa.
Het is wel merkwaardig dat wij vandaag moeten vaststellen dat het goederen- en kapitaalverkeer in Europa vaak met minder problemen gepaard gaat dan de mobiliteit van mensen. Volgens mij dreigt hier ook het gevaar - en eigenlijk is dat gevaar al een feit - dat door een eenzijdige verdeling van uitwisselingskansen, bijvoorbeeld voor jongeren die een beroepsopleiding volgen, de ongelijke kansen in het onderwijs, die wij de laatste decennia in Europa fors hebben teruggedrongen, uitgerekend via Europese activiteiten weer opleven. Als we zien dat minder dan 1 % van de jongeren in de beroepsopleiding buiten de hogescholen tegenwoordig aan uitwisselingsprogramma's deelnemen of dat studerende jongeren, zoals al door andere sprekers is gezegd, feitelijk worden uitgesloten omdat het bedrag van de Erasmus-studiebeurzen niet meer is dan wat zakgeld of omdat in enkele landen de studiebeurzen niet naar het buitenland kunnen worden meegenomen.
Wij zijn weliswaar voor de Europese arbeidsmarkt, maar wij geven werklozen niet de kans hun mogelijkheden om werk te vinden door taalbijscholingscursussen in buurlanden te verbeteren. Daartoe zijn inderdaad Europese vrijeverkeersregelingen en afschaffing van het territorialiteitsbeginsel nodig.
Het is ook uiterst ergerlijk dat, afgezien van deze juridische hinderpalen, bij veel overheidsdiensten in Europa nog altijd heimelijk verzet tegen het vrije verkeer bestaat. Even ergerlijk is het dat men studenten, zoals onlangs is gebeurd, chicaneus op hun verblijfsvergunning laat wachten of de wederzijdse erkenning van einddiploma's bij de toegang tot gereglementeerde beroepen in Europese landen ten dele vertraagt of om egoïstische redenen - afscherming - gewoon weigert. Ik hoop dat wij op dit gebied vorderingen zullen maken en verbeteringen bereiken.
Ik hoop echter ook dat de lidstaten zelf hun onderwijsstelsels meer op Europa zullen afstemmen en zich niet te veel op de activiteiten van de Commissie bij de europeanisering van het verloop van de opleiding zullen verlaten. Daar hoort vooral beter onderwijs in vreemde talen bij.
Tot slot zou ik er nog op aan willen dringen dat er voortaan in de communautaire begroting meer geld voor uitwisselingsprogramma's beschikbaar moet worden gesteld. Ik vind daarover geen concrete uitspraken in het Groenboek. De vraag is: zal dat wat wij nu op het stuk van uitwisseling doen een modelproject blijven, of zal op een dag worden voorgesteld het in een ruimer kader te regelen? We moeten bedenken dat momenteel voor Socrates minder wordt uitgegeven dan aan steun voor de tabaksteelt in Europa, om het eens cru te zeggen.
Ik zou mij kunnen voorstellen dat binnenkort in het kader van het werkgelegenheidsbeleid ook de structuurfondsen zullen worden aangewend voor uitwisselingsprogramma's om - indien mogelijk alle - leerlingen op te leiden en studerende jongeren die voor een verblijf in het buitenland niet op hulp van hun ouders kunnen rekenen, een faire kans te bieden. Te dien einde moeten de steunpercentages van de onderwijsprogramma's zoveel worden verhoogd als nodig is.
Last but not least mag u niet uit het oog verliezen dat wij de informatie over steun voor mobiliteit in Europa aanzienlijk moeten verbeteren en een veel betere arbeidsbemiddelingsstructuur ter plaatse, vooral in de bedrijven, moeten opzetten. Hoewel de programma's, zoals hier terecht is opgemerkt, worden overtrokken, weten vele mensen in Europa gewoon niet dat ze bestaan.

Matikainen-Kallström
Mijnheer de Voorzitter, een van de belangrijkste doelstellingen van het Europese stelsel is het mogelijk maken van het vrije verkeer van personen, hetgeen reeds is vastgelegd in het Verdrag van Rome. Er zijn echter nog zoveel belemmeringen voor het vrije verkeer van personen dat ik me afvraag of er eigenlijk wel vrij verkeer bestaat. Studenten, onderzoekers en docenten die in het kader van uitwisselingsprogramma's naar een andere lidstaat van de EU willen, krijgen niet altijd de mogelijkheid daartoe. Aan de andere kant zijn er niet voor elk land gegadigden.
Het leren van talen moet absoluut worden aangemoedigd. Het is belangrijk om de nadruk te leggen op het leren van kleinere talen, omdat dit meehelpt om de uitwisseling met alle landen te bevorderen. Het verwerven van een uitstekende vaardigheid in twee talen is echter alleen met middelbare school niet te realiseren. Er moet onder andere rekening worden gehouden met individuele verschillen en met de uiteenlopende onderwijsmogelijkheden.
Naar mijn mening moet er ook een duurzame oplossing worden gevonden voor problemen op het gebied van belastingheffing en sociale zekerheid. Met name het grote verschil in de heffing van directe belastingen voor onderzoekers in de verschillende landen kan leiden tot situaties waarin het hoge belastingtarief de mobiliteit naar een bepaald land gewoonweg onmogelijk maakt. Ook zal de beperking van een uitkering tot drie maanden voor iemand die in een ander Europees land onderwijs volgt nauwelijks bijdragen aan de belangstelling om naar het buitenland te gaan.
Bovendien is er momenteel in het geheel geen sprake van gelijkheid tussen of wederzijdse erkenning van diploma's of getuigschriften. Ik hoop dan ook dat de Commissie daadwerkelijk maatregelen gaat nemen om deze misstand recht te zetten. Evenmin wordt in alle landen vrijwilligerswerk erkend, wat weer rechtstreeks zijn weerslag heeft op de uitwisselingsprogramma's.
Verder zou ik de vraag willen stellen of de middelen op de begroting toereikend zijn. De voortdurend in omvang toenemende en steeds meer belangstelling wekkende uitwisselingsprogramma's zijn ontoereikend om de kosten van alle deelnemers aan de programma's te dekken. Dit brengt sociale ongelijkheid met zich mee. Momenteel hebben niet alle studenten de mogelijkheid om deel te nemen aan activiteiten ter bevordering van de internationalisering. Bovendien vind ik tevens dat de kredieten verhoogd moeten worden om de Baltische landen te kunnen laten deelnemen aan de uitwisselingsprogramma's. Omdat het menselijk kapitaal in de Europese Gemeenschap een belangrijke hulpbron is, moet al het mogelijke gedaan worden om deze hulpbron zo effectief mogelijk te benutten.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, allereerst mijn complimenten aan de rapporteur, mevrouw Todini; ze heeft een goed verslag geschreven, dat een boel problemen behandelt waar vanavond veel over gepraat is: kwalificaties, diploma's, vreemde talen. Er is echter mijns inziens een enorme omissie die de rapporteur heeft geprobeerd aan te vullen door een van de ingediende amendementen over te nemen, maar dat is niet genoeg.
Die omissie betreft de communicatie. Op dit moment telt de Europese Unie 15 landen en 11 talen, en straks zijn dat 25 landen en 20 talen; dan kunnen we toch niet net blijven doen alsof er geen taalprobleem bestaat, alsof de communicatie in al die talen geen problemen oplevert. We hebben hier in het Parlement al dagelijks met vertaalproblemen te maken - vanmiddag nog, toen de Engelse cabine "op tilt sloeg" . Wij behoren tot een klein groepje mensen - minder dan 1 % van de Europese Unie valt daaronder -, die een tweede taal spreekt en een derde begrijpt, maar het is een klein, besloten wereldje dat niet beseft dat voor 99 % van de bevolking van de Unie de taal een groot probleem vormt, bijvoorbeeld wanneer ze naar een ander land verhuizen of naar het buitenland gaan, wanneer ze op vakantie gaan, een baan zoeken of in allerlei andere situaties.
Ik vind dan ook dat we onze ogen niet meer voor dit probleem mogen sluiten, maar moeten proberen alle burgers - dus niet alleen dat groepje voor wie het weggelegd is om in Oxford of aan Harvard een vreemde taal te gaan studeren - de mogelijkheid te bieden eenzelfde voertaal te bezigen. Dat is een taboe dat doorbroken moet worden; ik zeg "taboe" , omdat het begrip neutrale voertaal met de naam esperanto wordt geassocieerd, een oude uitvinding die weliswaar een slechte reputatie heeft, maar voor een Unie van 25 landen met 20 verschillende talen waarschijnlijk de enige manier is om iedereen - dus ook de kansarmeren, de mensen die niet de middelen hebben om naar de Verenigde Staten te gaan of aan de beste buitenlandse universiteiten te gaan studeren - in staat te stellen met de andere burgers van de Unie te communiceren.

Monti
Dank u, Voorzitter. Het doet ons deugd dat het Parlement zoveel belang hecht aan het Groenboek, en ik wil graag de verschillende commissies voor hun bijdragen bedanken, in het bijzonder de rapporteurs, mevrouw Todini, de heer Desama, en de dames Hermange en Heinisch. Tijdens de raadpleging is een groot aantal kwalitatief goede reacties en bijdragen verzameld, en aan de hand daarvan kan de Commissie de betrokken kwesties en de in het Groenboek neergelegde actiegebieden beter omschrijven.
Deze procedure staat haaks op de conferentie die morgen in Maastricht van start gaat en die bij de bekrachtiging van de tot dusver bereikte resultaten een sleutelrol moet vervullen. Ik wil het ook nog even hebben over het belang van een vrij verkeer van personen, in het bijzonder van personen die er tot dusver een beetje bekaaid vanaf gekomen zijn: jonge studenten, docenten, werklozen die een beroepsopleiding volgen, onderzoekers. Wat het vrije verkeer van personen betreft wil ik voorts opmerken dat ik het roerend eens ben met hetgeen sommige afgevaardigden hebben gesteld, namelijk dat het vrije verkeer van kapitaal, goederen en diensten vandaag de dag al een heel eind op weg is. Ik kan u verzekeren dat commissaris Cresson en de hele Commissie met haar - als commissaris voor de interne markt kan ik dit wel stellen - haar best doet deze leemte aan te vullen. In het actieplan voor de interne markt dat de Commissie aan de Europese Raad van Amsterdam zal voorleggen, staat het vrije verkeer van personen centraal, en het door het Europees Parlement gesteunde communicatie-initiatief "Citizens First" is bedoeld om kennis te mobiliseren, opdat de mobiliteitsmogelijkheden die nu reeds bestaan worden benut.
Dan de bijdrage van het Parlement; mevrouw Todini heeft zich aan het begin van haar verslag bijzonder lovend uitgelaten en steeds weer het concrete en operationele karakter van het Groenboek benadrukt. Ik ben namens de Commissie blij met deze reactie, die een getrouwe weergave is van de belangstelling die het Groenboek in de Unie heeft gewekt.
De Commissie concentreert zich op vier hoofdthema's: ten eerste, verbetering van de beschikbare informatie. Op initiatief van de heer Elchlepp stelt het Parlement dat er betere voorlichting moet worden verstrekt over de mogelijkheden welke communautaire programma's bieden aan jongeren die een opleiding in het buitenland willen gaan volgen. Voorgesteld wordt een lokale en regionale bemiddelingsstructuur in het leven te roepen, om voor zoveel mogelijk mensen contactpunten in te richten. Overigens bevat het verslag van de Veil-groep over het vrije verkeer van personen een aantal voorstellen met betrekking tot het Eures-netwerk waar de Commissie achter staat; één van die voorstellen behelst het verstevigen van de banden tussen het netwerk en de andere communautaire initiatieven en programma's.
De Commissie wil liever de reeds bestaande structuren gebruiken dan nieuwe opzetten, en daarom stelt zij voor te bekijken welke instrumenten kunnen worden toegepast om alle reeds in werking zijnde netwerken beter op elkaar af te stemmen. Als de nieuwe technologieën meer worden toegepast kan het grote publiek ook beter toegang tot de netwerken krijgen.
Het tweede doel: de taalbelemmeringen wegnemen. Het doet de Commissie deugd dat het Parlement hier in beginsel positief tegenover staat; zelf heeft zij dit doel reeds in het Witboek "Onderwijzen en leren - Op weg naar de kennismaatschappij" omhelst. We nemen kennis van de kanttekeningen die mevrouw Hermange in haar verslag plaatst ten aanzien van het doel om buiten de moedertaal twee andere communautaire talen te beheersen. Voorts doet het ons goed dat men het idee steunt om passieve kennis van een derde communautaire taal te verwerven - dat idee is bij de debatten naar aanleiding van het Witboek reeds te berde gebracht.
We moeten er echter wel op wijzen dat volgens de huidige formulering van de artikelen 126 en 127 de mogelijkheden van de Gemeenschap om op taalkundig gebied actie te ondernemen voornamelijk beperkt zijn tot de communautaire onderwijs- en opleidingsprogramma's Socrates en Leonardo. De maatregelen die in dit kader zijn genomen, zijn echter wel belangwekkend. Neem bijvoorbeeld het op jonge leeftijd leren van een vreemde taal op school, wat in het verslag van mevrouw Todini wordt genoemd: momenteel lopen er in het kader van het Socrates-programma zo'n vijftien Europese proefprojecten op dit terrein.
Derde doel: opstellen van een regeling voor mensen die voor de mobiliteit in aanmerking komen. Dit geldt voor onderzoekers en stagiaires. Wat de onderzoekers betreft stimuleert het advies van de heer Desama de Commissie om zo spoedig mogelijk aan het Parlement voorstellen voor maatregelen voor te leggen waarmee de in het Groenboek gesignaleerde obstakels uit de weg kunnen worden geruimd; de Commissie zal het advies van de heer Desama opvolgen. De Commissie zal op grond van de informatie die zij momenteel bij onderzoekers, fiscalisten en sociale-zekerheidsdeskundigen aan het inwinnen is een bondig document voor het grote publiek opstellen.
Dan de stagiaires: in het verslag van mevrouw Heinisch wordt verzocht een communautaire definitie en een statuut voor stagiaires aan te nemen, alsook een speciaal programma voor de mobiliteit van stagiaires op te stellen. Wij bekijken momenteel of er een organisatievorm kan worden gevonden waarin wordt aangegeven onder welke omstandigheden een wisselende stageperiode binnen Europa het beste kan plaatsvinden, en waarin de mechanismen worden aangeduid die voor de mobiliteit van stagiaires binnen de Gemeenschap zorg kunnen dragen.
Dan het vierde en laatste doel: toegang tot de communautaire programma's. In het verslag wordt nadrukkelijk gesteld dat er bij de toegang tot de programma's Socrates en Leonardo meer rekening moet worden gehouden met de verplichtingen op het gebied van gelijke kansen en het sociaal-politiek evenwicht en dat derhalve de aan die programma's toegewezen kredieten ingrijpend moeten worden herzien. Daarbij wordt tevens voorgesteld de nationale en communautaire subsidies bij elkaar te doen. De Commissie sluit zich in dezen volledig bij het Parlement aan.
Hopelijk zal het Parlement ook de verwezenlijking van toekomstige voorstellen op dit terrein steunen en zal dit vruchtbare resultaten opleveren. De veelzijdigheid van het verslag van het Parlement geeft wat dat aangaat hoop op een nauwe samenwerking.
Als laatste: mevrouw Todini noemde punt 36. Dat gaat over het coördinatiecomité, en de Commissie kan zich wel vinden in het idee om een regeling te treffen die een bepaalde coördinatie en een suivi , een praktische uitvoering van de in het Groenboek aangegeven actiegebieden gemakkelijker maakt. De Commissie zal eens goed nagaan hoe zo'n experiment het beste kan worden uitgevoerd; in ieder geval zal het Europees Parlement daar volledig bij betrokken worden.
Dat neemt echter niet weg dat de Commissie nog geen definitief standpunt kan innemen over het soort comité dat door het Parlement wordt voorgesteld. U zult immers begrijpen dat het lastig is daar iets over te zeggen zolang nog niet bekend is of het voorgestelde comité wel verenigbaar is met de geldende procedures en de beginselen van het Verdrag.
Ter afronding kan ik nog melden dat de Commissie gedurende het Luxemburgse voorzitterschap een gedetailleerde analyse zal presenteren, gelardeerd met voorstellen voor de uitvoering van het Groenboek. Dit voorstel voor uitvoering van het Groenboek zal gebaseerd worden op een tijdschema - dat heeft het Parlement trouwens ook zelf voorgesteld -, en het is onnodig te zeggen dat het Parlement regelmatig van de stand van zaken op de hoogte zal worden gehouden; ik dank u nogmaals voor uw uitermate belangrijke bijdrage.

Todini
Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen de collega's bedanken, en met name de commissaris, omdat hij zo goed begrepen heeft wat de hoofdthema's uit het verslag zijn. Wat het coördinatiecomité betreft is het dus nog afwachten wat er verder concreet gaat gebeuren.
Ik neem de aanwezigheid van de commissaris te baat om te zeggen dat wij allen de Commissie inderdaad complimenten hebben gemaakt met de publicatie van dit buitengewoon welomlijnde Groenboek. Maar u hoeft van mij geen complimenten te verwachten voor het feit dat de communautaire instellingen zo vaak langs elkaar heen werken. Een sprekend voorbeeld daarvan is de conferentie die morgen in Maastricht van start gaat en uitgerekend over dit onderwerp gaat. Vandaag behandelen wij het verslag over de mobiliteit, morgen wordt erover gestemd en dat betekent dat de conferentie van Maastricht hoogstwaarschijnlijk geen rekening met de werkzaamheden van het Europees Parlement kan houden.
Als het Groenboek iets eerder aan de commissie cultuur was voorgelegd, gezien de lange, technische termijnen die u maar al te goed kent, commissaris, dan hadden we misschien niet zo achter de feiten aangehold. Dan hadden we het werk en de debatten misschien wel wat eerder kunnen afronden, en dan had de conferentie van Maastricht - die, nogmaals, morgen van start gaat - beter rekening kunnen houden met de werkzaamheden van het Parlement.
Wij zullen er in ieder geval voor zorgen dat het definitieve document zo mogelijk morgen vóór 14.00 uur gereed ligt, zodat de werkzaamheden, de bedoelingen en voorstellen van het Europees Parlement op passende wijze kunnen worden meegenomen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt te 22.28 uur gesloten)

