Hervatting van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op vrijdag 15 december 2000 werd onderbroken, te zijn hervat.

Verklaringen van de Voorzitter
De Voorzitter
Geachte collega' s, zoals u weet heeft zich afgelopen zaterdag opnieuw een zware aardbeving voorgedaan in Midden-Amerika, een gebied dat sinds het begin van de twintigste eeuw al vaker ernstig getroffen is. De voorlopige balans in El Salvador is nu reeds uiterst triest: 350 doden, 1200 vermisten, een volledig verwoest gebied en duizenden ingestorte huizen in het gehele land.
De Europese Unie heeft reeds haar solidariteit betuigd door een hulpteam naar de plek des onheils te sturen, en er zijn of worden door de Unie en de lidstaten middelen vrijgemaakt voor financiële steun. Ik kan u mededelen dat enkele fracties van ons Europees Parlement het verzoek gedaan hebben deze kwestie in te schrijven op de agenda van het spoeddebat van aanstaande donderdag. Ik wil eraan toevoegen dat ik, uiteraard namens het Europees Parlement, de president van El Salvador mijn condoléances heb overgebracht en mijn diepste medeleven heb betuigd met de zwaar getroffen bevolking. Ter nagedachtenis aan de slachtoffers en uit eerbied voor het immense verdriet van hun nabestaanden verzoek ik u een minuut stilte in acht te nemen.
(De Vergadering neemt staande een minuut stilte in acht)
De Voorzitter. Oudejaarsdag, voor de meesten van ons altijd een dag van feest en plezier, is helaas een dag van rouw geworden voor een groot aantal gezinnen in het stadje Volendam in Nederland, waar in de nieuwjaarsnacht 10 jongeren zijn omgekomen. Namens het Europees Parlement zou ik de ouders en familieleden van de slachtoffers van dit drama onze deelneming willen betuigen. Tevens zou ik de 180 jongeren die gewond zijn geraakt bij deze afschuwelijke brand veel beterschap willen toewensen.
Ik kan niet onvermeld laten dat ook andere plaatsen waar normaliter gefeest en gedanst wordt vanwege het ontbreken van voldoende veiligheidsmaatregelen maar al te vaak veranderen in plaatsen van verdriet en rouw. Zo wil ik dan ook mijn deelneming betuigen aan de nabestaanden van de 309 slachtoffers van de brand in een discotheek in het Chinese Luoyang, en ik zou u willen verzoeken ter nagedachtenis aan hen een minuut stilte in acht te nemen.
(De Vergadering neemt staande een minuut stilte in acht)
De Voorzitter. Geachte collega' s, zoals u allen had ik graag gewild dat ik onze eerste vergaderperiode van het nieuwe jaar zou kunnen openen zonder melding te hoeven maken van nieuwe slachtoffers van terreurdaden van de ETA. Helaas is op 20 december jongstleden de heer Juan Miguel Gervilla, een politieagent in Barcelona, doodgeschoten door terroristen, toen hij ze op heterdaad betrapte bij de voorbereiding van een aanslag. Deze moedige daad heeft hem helaas het leven gekost, maar het leven van vele anderen ongetwijfeld gered. Daarom wil ik hem op bijzondere wijze eer bewijzen en ik zou u willen verzoeken ook ter nagedachtenis aan hem een minuut stilte in acht te nemen.
(De Vergadering neemt staande een minuut stilte in acht)

Terugverwijzing naar de commissie
De Voorzitter
Ik heb een mededeling ten aanzien van het verslag van de heer Cashman over de toegang van het publiek tot documenten van het Parlement, de Raad en de Commissie. De stemming over deze ontwerpwetgevingsresolutie is op 16 november jongstleden uitgesteld, maar de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken heeft mij laten weten niet in staat te zijn de door het Reglement voorgeschreven termijn van twee maanden in acht te nemen. Daarom verzoekt ze om terugverwijzing van het verslag naar de commissie op grond van artikel 144, lid 1, van ons Reglement.
Ik nodig de heer Watson, voorzitter van voornoemde commissie, thans uit namens de commissie dit verzoek toe te lichten.

Watson
Mevrouw de Voorzitter, op 16 november stemde het Parlement in met het verzoek van mijn commissie om de eindstemming over de wetgevingsresolutie van de heer Cashman uit te stellen. De bedoeling van dat uitstel was de andere instellingen meer tijd te geven om onze amendementen in overweging te nemen en de Commissie in staat te stellen met gewijzigde voorstellen te komen. Na onze vergadering in november hebben we verschillende malen contact gehad met de andere instellingen, maar tot nog toe is er geen overeenstemming bereikt. We willen het Parlement dan ook vragen om een aanvullend uitstel van maximaal twee maanden zodat we de dialoog kunnen afronden. Op de vergadering van 28 februari kunnen we dan hopelijk compromisamendementen ter stemming voorleggen.
(Het Parlement willigt het verzoek in)

Regeling van de werkzaamheden
De Voorzitter
Aan de orde is het vaststellen van de definitieve ontwerpagenda zoals deze door de Conferentie van voorzitters is opgesteld tijdens de vergadering van 11 januari jongstleden.
Vergaderingen van 15 t/m 18 januari 2001 te Straatsburg De Voorzitter. Ten aanzien van de maandag, de dinsdag en de woensdag heb ik geen wijzigingsvoorstellen ontvangen.

Dell' Alba
Mevrouw de Voorzitter, ik zou u en mijn collega' s op het volgende willen wijzen. Ik begrijp hoe u ertoe gekomen bent zo hoog in te zetten met deze overvolle agenda, maar het betekent wel dat de Raad en de Commissie voor de politieke debatten die woensdag tussen 9.00 uur en 16.00 uur zullen plaatsvinden precies evenveel spreektijd toebedeeld krijgen als alle afgevaardigden in het Parlement tezamen, namelijk 90 minuten. Ik besef dat de agenda van woensdag overvol is, maar ik wil toch graag gezegd hebben dat ik het liever anders had gezien. Laten we proberen hier verandering in aan te brengen, want het parlementaire debat dient toch van meer gewicht te zijn dan de bijdragen van bovengenoemde instellingen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Dell' Alba. Ik neem goede nota van uw opmerking.

Posselt
Mevrouw de Voorzitter, ik zou willen inhaken op de woorden van de heer Dell'Alba, en ook iets over de woensdag willen zeggen. De woensdag is overvol, en bovendien worden belangrijke verslagen - zoals onder andere het verslag-Sjöstedt over de natuurlijke habitats - zonder debat behandeld. Ik vind dat absurd. Het is echter een gevolg van de rampzalige fout die we hebben gemaakt door op vrijdag niet meer te vergaderen. Ik wil daar bij deze gelegenheid op wijzen.

Varela Suanzes-Carpegna
Mevrouw de Voorzitter, ik heb het woord gevraagd voor de gecombineerde behandeling van het visserijbeleid van dinsdag. Dat is een belangrijk debat en de Conferentie van voorzitters heeft besloten er een verklaring van de Commissie bij te betrekken over de visserijovereenkomst met Marokko waaraan geen ontwerpresolutie is verbonden. Zoals u weet, betreft het een zeer delicate kwestie en het mede behandelen van dit vraagstuk zou het algemene debat enigszins kunnen vertekenen. Daarom zou ik u om wat uitleg willen vragen.
Op de eerste plaats wil ik u vragen op wiens voorstel deze verklaring bij de gecombineerde behandeling is betrokken. Met andere woorden: was het een verzoek van de Commissie zelf of een voorstel van een fractie?
Aan de ander kant zou het gezien de volgorde van het debat logisch zijn eerst de vier verslagen gecombineerd te behandelen en daarna de Commissie haar verklaring te laten afleggen, gevolgd door een tweede debat. Daar dat echter niet mogelijk lijkt te zijn - de fracties hebben de spreektijd voor de leden al verdeeld - vraag ik in dat geval de Commissie eerst haar verklaring te laten afleggen. Zo kunnen wij dan tijdens het debat daarop reageren en vermijden wij de situatie waarin niet alle leden onder dezelfde omstandigheden op de verklaring van de Commissie zouden kunnen reageren omdat de Commissie halverwege het debat het woord zou krijgen over Marokko.

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, daar geef ik met het grootste plezier antwoord op. De socialistische fractie heeft om die verklaring van de Commissie gevraagd en ik weet niet of andere fracties zich bij dit verzoek hebben aangesloten. De reden voor het verzoek is heel simpel. Enkele dagen geleden hebben wij op tv commissaris Fischler live de onderhandelingen zien onderbreken. Voorzitter Prodi - ik weet niet of hij nog steeds in Marokko verblijft - heeft een nieuw voorstel gemaakt en de onderhandelingen hervat. Ook een aantal ministers van Landbouw en Visserij, onder wie de Spaanse minister, hebben zich over dit vraagstuk uitgesproken. Het heeft dan ook zin deze kwestie hier te bespreken om op zijn minst dezelfde informatie te hebben als de nieuwslezers. Wij hebben overigens niet gevraagd aan de verklaring van de Commissie een ontwerpresolutie te verbinden. Het debat over de toekomst van het visserijbeleid, op basis van een viertal verslagen, is echt het meest geschikte moment voor de verklaring van de Commissie. Dat is de logica achter het verzoek van de socialistische fractie.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Barón Crespo.
Mijnheer Varela Suanzes-Carpegna, de heer Barón Crespo heeft uw vraag nu dus beantwoord. Het verzoek was afkomstig van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten, maar ik kan u zeggen dat de Conferentie van voorzitters er unaniem mee heeft ingestemd.

Varela Suanzes-Carpegna
Mevrouw de Voorzitter, ik heb om uitleg gevraagd en ik ben absoluut niet van plan de opportuniteit van een verklaring van de Commissie ter discussie te stellen, want het spreekt vanzelf dat deze er komt. Ik wens duidelijk te maken dat wij zo'n verklaring steunen en ik meen dat wij die steun ook tijdens de Conferentie van fractievoorzitters hebben gegeven. Vandaag heb ik echter een buitengewone vergadering met de Commissie visserij en dat onderwerp komt dan natuurlijk aan de orde. Aangezien ik die commissie voorzit, wil ik volledig op de hoogte zijn van de gang van zaken om mijn collega's te kunnen informeren. Wij verwelkomen dus de verklaring, waar wij geen enkel bezwaar tegen hebben. Integendeel zelfs, ook onze fractie heeft haar steun uitgesproken voor de verklaring. Mijn belangrijkste zorg betreft het ordelijk verloop van het debat, want deze kwestie zou het debat over de vier belangrijke verslagen kunnen vertekenen. Ofschoon het mij voorkomt dat het niet mogelijk is, zou het voor een ordelijk verloop goed zijn de Commissie haar verklaring na de gecombineerde behandeling te laten afleggen, waarna wij dan de tijd zouden moeten krijgen om over die verklaring te debatteren.
De desbetreffende diensten hadden mij deze volgorde van het debat medegedeeld: eerst de vier rapporteurs en direct daarna de Commissie met haar verklaring. In dat geval zouden de rapporteurs tijdens de gecombineerde behandeling niet kunnen reageren op de commissaris.
Daarom vraag ik u eerst de Commissie haar verklaring te laten afleggen en daarna de rapporteurs het woord te geven, zodat alle leden gelijkelijk geïnformeerd zijn en recht van repliek hebben op de verklaring van de Commissie.

Colom i Naval
Mevrouw de Voorzitter, ik zou de heer Varela Suanzes-Carpegna willen laten weten dat dit is afgesproken tijdens de Conferentie van voorzitters. Ik zie echter dat de desbetreffende diensten u de tekst van het akkoord inmiddels hebben gegeven. De meerderheid van de fractieleiders was van mening dat eerst de vier rapporteurs het woord moesten krijgen en daarna de vertegenwoordiger van de Commissie. Dat is de gang van zaken geweest bij de Conferentie van voorzitters waar ik de eer had u, mevrouw de Voorzitter, te vertegenwoordigen. Het verzoek van de heer Varela is een andere zaak.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Colom i Naval. Ik denk dat alles nu wel duidelijk is.
Donderdag 18 januari:
De Voorzitter. Ten aanzien van het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties heb ik twee wijzigingsvoorstellen ontvangen. De Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links stelt voor het punt "Visumregeling tussen Rusland en Georgië" te vervangen door een nieuw punt, "de kwestie-Danone" .
Het andere voorstel is afkomstig van de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten. Die stelt vervanging van hetzelfde punt voor door een ander nieuw punt, namelijk "Situatie in Algerije" .

Wurtz
Mevrouw de Voorzitter, ik zou heel kort willen toelichten waarom onze fractie dit wijzigingsvoorstel heeft ingediend. Het gaat hier om een belangrijke zaak die, getuige de berichten in met name Franse kranten, inmiddels is uitgegroeid tot "de kwestie-Danone" en meer moet zijn dan een punt van zorg van een enkele fractie. Ter discussie staat het beleid van een groot voedingsmiddelenconcern waarvan de onlangs behaalde financiële resultaten door de president-directeur zelf "uitmuntend" zijn genoemd. Dat concern heeft besloten 3000 banen te schrappen en meerdere vestigingen in verschillende lidstaten van de Europese Unie te sluiten. Nu hebben we van volledige werkgelegenheid een speerpunt gemaakt in het beleid van de Europese Unie, en ook bereiden we een statuut voor Europese ondernemingen voor dat voorziet in nieuwe rechten voor de werknemers. Dan kunnen we mijns inziens toch niet de ogen sluiten voor een beleid waarin alles ondergeschikt wordt gemaakt aan de wil van de aandeelhouders. Daarom stel ik voor een spoeddebat te houden over deze zaak.

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, mijn fractie zal voor dit voorstel stemmen. Zoals de heer Wurtz al heeft beargumenteerd, gaat het immers vanwege de omvang van de Danone-groep en het effect in meerdere landen van de voorgestelde maatregelen om een Europese en niet louter om een Franse zaak. Bovendien menen wij dat door het opnemen van het statuut van de Europese vennootschap in het Verdrag van Nice het een zeer actueel onderwerp is dat ook verbonden is met het Zweeds voorzitterschap.
Daar in mijn fractie ook de situatie van andere multinationale ondernemingen - van Europese en zelfs mondiale omvang - in de auto- en de staalindustrie aan de orde is gesteld, menen wij dat deze materie een afzonderlijke behandeling verdient in de Commissie sociale zaken. Wellicht zou dit voorstel gerealiseerd kunnen worden, want het onderwerp is serieus genoeg om diepgaander en gedetailleerder behandeld te worden.

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, het lijdt geen twijfel dat dit een belangrijke kwestie is, maar zoiets komt nu eenmaal telkens weer voor. Vroeger was de afspraak dat we zulke gevallen tijdens een groot debat zouden behandelen. Een actualiteitendebat hierover is dus niet gepast, ook al omdat het onderwerp dat dan van de agenda zou verdwijnen ook belangrijk is.
Ik wil er bovendien op wijzen dat hierover al is gestemd tijdens de Conferentie van voorzitters. Ik heb daar zelf niet aan kunnen deelnemen vanwege het congres van de Europese Volkspartij, maar de heer James Provan heeft me vervangen. Het hoeft dus niet nogmaals te worden voorgesteld. Wij zijn tegen een actualiteitendebat over dit onderwerp.

Wurtz
Mevrouw de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de heer Poettering zijn vergissing niet aanrekenen, daar hij bij de bewuste vergadering niet aanwezig was. Ik kan u echter zeggen, mijnheer Poettering, dat de Conferentie van voorzitters in het geheel niet gestemd heeft over dit voorstel en dat mij de suggestie is gedaan dit verzoek aan de plenaire vergadering voor te leggen. Welnu, dat heb ik gedaan.
Wat de opmerkingen van de heer Barón Crespo betreft, ik stem volledig in met zijn voorstel de kwestie-Danone in breder verband te behandelen en samen met andere vergelijkbare kwesties voor te leggen aan de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken teneinde een uitvoeriger debat mogelijk te maken. Het gaat me er niet zozeer om dat we over deze kwestie een spoeddebat houden, maar ik vind wel dat er actie ondernomen moet worden naar aanleiding van deze ernstige misstand, die tot de nodige onrust leidt bij het grote publiek in de betrokken lidstaten en waarover de Europese Unie zich ook werkelijk dient uit te spreken. Het lijkt me dan ook een goede zaak deze kwestie voor te leggen aan de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, tenminste als de andere collega' s daarmee akkoord gaan.

De Voorzitter
Mijnheer Wurtz, mag ik hieruit afleiden dat u het voorstel intrekt waarin uw fractie verzoekt punt 5 van het actualiteitendebat door dit punt te vervangen? En kan ik ervan uitgaan dat er brede steun bestaat voor het voorstel van de heer Barón Crespo? Ik stel vast dat dit inderdaad het geval is.
Wie wil namens de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten een toelichting geven ter ondersteuning van het verzoek punt 5 van het actualiteitendebat te vervangen door het punt "Situatie in Algerije" ?

Caullery
Mevrouw de Voorzitter, u heeft zojuist gewezen op de verschrikkingen van het terrorisme, die we allen maar al te goed kennen. De Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten zou in dit verband graag zien dat in deze Vergadering zo spoedig mogelijk gedebatteerd wordt over de situatie in Algerije.
De afgelopen week hebben we op de televisie immers allemaal de schokkende beelden kunnen zien van de recente slachtpartijen in dit land, die het werk zijn van islamitische terroristen die steeds verder gaan in het zaaien van dood en verderf. We zouden het dan ook vreemd vinden dat dit Parlement, dat zich altijd zo nadrukkelijk manifesteert wanneer het gaat om de mensenrechten, zijn stem niet zou verheffen naar aanleiding van de zoveelste uiting van de waanzin van het extremisme. In een debat over deze kwestie zouden we nogmaals duidelijk kunnen maken dat er bij de Europese afgevaardigden brede steun bestaat voor de genadeloze strijd die de Noord-Afrikaanse landen, en met name Algerije, voeren tegen de kindermoordenaars en hun medeplichtigen.
Het is onze plicht, zo menen wij, het Algerijnse volk een boodschap van medeleven en solidariteit over te brengen en de Algerijnse regering aan te moedigen met de steun van de Europese Unie het krachtige beleid te voeren waarnaar door een overweldigende meerderheid van de Algerijnse burgers uitgekeken wordt. Die kunnen evenmin als wij berusten in het blinde geweld waardoor hun land geteisterd wordt.

Wurtz
Ik denk dat eenieder die de afgelopen maanden of jaren in de gelegenheid is geweest een bezoek te brengen aan Algerije ten volle beseft wat deze afschuwelijke terreur betekent voor het Algerijnse volk. Mijns inziens zou het ons inderdaad tot eer strekken indien we deze kwestie met spoed zouden behandelen. Ik ben dan ook van mening dat dit een goed voorstel is.

Van Velzen
Mevrouw de Voorzitter, er is het grote probleem dat er zoveel gebeurt in deze wereld. Als men naar de individuele gevallen kijkt, vraagt men zich af waarom zij niet de hoogste prioriteit krijgen. Dat geldt hier met betrekking tot Algerije. Aan de andere kant hebben wij te maken met de visumverplichting die sinds 5 december 2000 unilateraal is opgelegd door Rusland ten opzichte van Georgië. Wie de situatie in het hele gebied kent, weet dat het een brandende situatie is en dat wij dus weer kunnen verwachten dat de conflicten in dat gebied zullen toenemen. Onze parlementaire commissie heeft er nadrukkelijk aandacht voor gevraagd om dit onderwerp hier eerder aan de orde te stellen. Dat is vorige keer verschoven. Ik denk dus dat het heel erg terecht is dat wij nu aandacht vragen voor dat gebied, om conflicten op een later tijdstip zoveel mogelijk te vermijden en om dit ook onder de aandacht te brengen van de Russische autoriteiten.

Wurtz
Mevrouw de Voorzitter, ik heb een voorstel om te voorkomen dat een van beide onderwerpen moet sneuvelen. Kunnen we de situatie in Algerije niet inschrijven onder de rubriek "Mensenrechten" ? Op die manier zouden alle voorgestelde onderwerpen behandeld kunnen worden.

De Voorzitter
Ik zie dat deze uiterst zinvolle suggestie op de instemming kan rekenen van onze Vergadering. We moeten nu dus stemmen over het voorstel om dit punt toe te voegen aan de rubriek "Mensenrechten" .
(Het Parlement hecht zijn goedkeuring aan het voorstel)
Ten aanzien van de donderdag heb ik ook een verzoek ontvangen van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten en de Fractie van de Europese Volkspartij. Die stellen voor nog een ander punt toe te voegen, namelijk "Aardbeving in El Salvador" . Dit voorstel behoeft uiteraard geen nadere toelichting en ik breng het derhalve onmiddellijk in stemming.
(Het Parlement hecht zijn goedkeuring aan het voorstel)

Seppänen
Mevrouw de Voorzitter, ik wil het nog even over de vergadering van donderdag hebben. Ik wil de aandacht vestigen op de agenda voor donderdag waarin staat dat het debat over de verslagen na 17.30 uur wordt voortgezet en tot 18.30 uur duurt. Dan behandelen wij onverwacht het verslag over het concurrentievermogen van de Europese houtverwerkende industrie dat ik voor de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie heb opgesteld. Daarna volgt om 18.30 uur de stemming over dat verslag dat betrekking heeft op de arbeidsplaatsen van vier miljoen Europese werknemers en het concurrentievermogen van de houtverwerkende en aanverwante industrie.
Doordat de vergaderingen op vrijdag zijn geschrapt, komen wij nu naar mijn mening met de agenda voor donderdag enorm in de knoop als wij om 17.30 uur nog moeten debatteren over een verslag met betrekking tot de arbeidsplaatsen van vier miljoen mensen. Ik weet nu al dat hooguit enkele tientallen mensen de stemming zullen afwachten. Het verlaagt het aanzien van het Parlement als wij met een zo kleine groep parlementsleden een besluit nemen over een zo uitgebreid verslag. Ik hoop daarom dat er op de avondvergadering van donderdag slechts over urgente zaken wordt gestemd en dat de stemming over de eigenlijke verslagen van de donderdagavond naar de volgende vergadering in Brussel wordt verplaatst.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Seppänen. Ik neem goede nota van uw opmerking. De ervaring leert dat bij de stemmingen op donderdagavond altijd behoorlijk veel afgevaardigden aanwezig zijn, veel meer dan de geringe aantallen die u zegt te vrezen. Uiteraard hoop ik van ganser harte dat dat ook zo zal blijven.
Vergaderingen van 31 januari en 1 februari 2001 te Brussel De Voorzitter. Ten aanzien van de vergaderperiode van 31 januari en 1 februari te Brussel heb ik geen wijzigingsvoorstellen ontvangen.
De agenda wordt aldus vastgesteld.

Bethell
Mevrouw de Voorzitter, ik heb een motie van orde. Ik wil uw aandacht vragen voor het volgende: de afgelopen 24 uur heeft er in Moskou een aantal zorgwekkende acties plaatsgehad die voornamelijk waren gericht tegen de onafhankelijke media en de persvrijheid. De onafhankelijke Russische televisie is in handen van Media-Most, een concern dat eveneens eigenaar is van een aantal radiostations en onafhankelijke tijdschriften. Andrey Tsimaylo, plaatsvervangend directeur van Media-Most, werd gisteren gearresteerd en vijf uur lang ondervraagd. Niet lang daarna werd Anton Titov, financieel directeur van de onafhankelijke televisie, in het huis van zijn moeder gearresteerd nadat de deur door de veiligheidspolitie was ingeramd. Terwijl wij hier bijeenzijn, wordt een aantal jonge medewerkers van de onafhankelijke televisie gearresteerd en ondervraagd.
Dit is een zorgwekkende ontwikkeling die de persoonlijke kwestie van de heer Gusinsky overstijgt. Zoals u weet ben ik zijn persoonlijk adviseur en ik heb zijn situatie al eerder ter sprake gebracht.
Mevrouw de Voorzitter, kunnen wij deze kwestie in behandeling nemen? Afgelopen juni heeft u de heer Malashenko, plaatsvervangend directeur van Media-Most ontmoet. U heeft toen met hem gesproken over de druk die door de regering wordt uitgeoefend op de persvrijheid en gezegd dat er iets moet veranderen. Misschien is er een manier waarop we onze opvattingen aan de Russische regering duidelijk kunnen maken. Misschien kunnen we zo een oplossing vinden voor de kwestie met betrekking tot de persvrijheid en de vrijheid van meningsuiting. Dit vraagstuk dreigt de betrekkingen tussen de Russische Federatie en de Europese Unie namelijk danig te verzieken.

Dupuis
Mevrouw de Voorzitter, mij bereiken bij herhaling berichten dat de Tunesische president Ben Ali u een brief gezonden zou hebben - beleefdheidshalve zeg maar - naar aanleiding van de resolutie over Tunesië die het Parlement in december aangenomen heeft. Als dat inderdaad zo is, zou u ons dan van de inhoud van die brief op de hoogte willen stellen?

De Voorzitter
Ik geloof niet dat ik een dergelijke brief ontvangen heb. Mocht ik die alsnog ontvangen, dan zal ik onze Vergadering daarvan uiteraard op de hoogte brengen.

Cossutta
Mevrouw de Voorzitter, deze dagen, en ook op dit moment, volgen de berichten elkaar op over de toename van ernstige ziektes waar jonge militairen en vele burgers het slachtoffer van worden. Het betreft ziektes die verband houden met radioactieve besmetting door het gebruik van wapens met verarmd uranium. Ik denk, mevrouw de Voorzitter, dat wij allen op de eerste plaats ons oprecht medeleven moeten betuigen met de familieleden van de jonge militairen, Europese burgers en burgers van de Republiek Joegoslavië voor het overlijden van hun dierbaren ten gevolge van radioactieve besmetting door de NAVO-bommen.
Op de tweede plaats wil ik u laten weten dat ik uw woorden over de kwestie verarmd uranium ten zeerste heb gewaardeerd en dat ik met name uw verzoek steun om het gebruik van die dodelijke projectielen met onmiddellijke ingang te verbieden. Ik weet heel goed dat er mensen zijn die een correlatie tussen de ziektes en sterfgevallen en het gebruik van die wapens ontkennen. Ik weet echter ook dat geen enkele generaal in staat is het tegendeel van die stelling te bewijzen. Als een onmiddellijk verbod niet mogelijk is, moet er wel direct een moratorium komen. Op dit moment spelen zich weliswaar geen oorlogen af waarin die wapens worden gebruikt, maar er wordt nog wel steeds mee geoefend. Ik vertrouw erop dat u zich voor een moratorium zult inzetten.

Plooij-van Gorsel
Voorzitter, deze morgen om 8.00 uur bevond ik mij op Schiphol in het goede gezelschap van nog 24 andere parlementariërs, medewerkers en één commissaris. Wij waren heel blij dat wij weer een weekje naar Straatsburg mochten na de vakantie, maar helaas werd onze vlucht gecanceld. Mevrouw de Voorzitter, dat is niet de eerste keer. Wij vliegen naar Straatsburg met Regional Airlines. Sinds deze luchtmaatschappij dit jaar is overgenomen door Air France wordt één op de twee vluchten gecanceld. Dat betekent dat iedere keer als wij proberen vol goede moed naar Straatsburg te komen er weer een kink in de kabel komt. Ook vandaag moesten wij via Parijs naar Straatsburg reizen. Dus hoewel ik om 8.00 uur op Schiphol was, in Amsterdam, was ik pas vanmiddag om 16.00 uur in Straatsburg en met mij 24 anderen. Nu is Air France nog steeds een volledig staatsbedrijf en de Franse regering heeft ons verzekerd dat zij er alles aan zal doen om Straatsburg wat meer draaglijk voor ons te maken. Daarom verzoek ik u deze klacht over te brengen aan de Franse regering, want wij zouden graag weer onze directe vlucht naar Amsterdam op tijd en gewoon iedere maandag en iedere donderdag hebben.

De Voorzitter
Mevrouw Plooij-van Gorsel, wat ik van u hoor betreur ik ten zeerste. Ik kan u verzekeren dat ik uw legitieme klacht in zeer ferme bewoordingen aan de bevoegde instanties zal overbrengen.

Villiers
Mevrouw de Voorzitter, een motie van orde. Ik wil de afgevaardigden wijzen op een ongelukkig incident dat na onze vorige vergaderperiode plaatsvond. Ik doel op de kwestie van de heer Panikos Tsiakourmas. Velen van u weten dit misschien niet, maar een deel van Cyprus behoort al tot de Europese Unie omdat het Verenigd Koninkrijk zijn militaire bases op Cyprus heeft behouden. Vlak voor kerst werd de heer Tsiakourmas op één van die bases aangehouden. Die arrestatie was in strijd met de wet. Op dit moment wordt de heer Tsiakourmas op Noord-Cyprus gevangen gehouden.
Ik wil het Parlement verzoeken om zijn medeleven te betuigen aan de heer Tsiakourmas en zijn familie. Ik denk namelijk dat hij ten onrechte van een misdrijf is beschuldigd. Ongeacht wat er precies is gebeurd, blijven de omstandigheden waarin hij werd ontvoerd onacceptabel. Het gaat erom dat de heer Tsiakourmas werd ontvoerd op het grondgebied van een lidstaat van de Europese Unie. Ik wil de Voorzitter vragen om onze bezorgdheid omtrent dit incident over te brengen aan de regering in Ankara. Ook vraag ik de Voorzitter blijk te geven van onze hoop dat dit ongelukkige incident geen belemmering zal zijn bij het oplossen van de kwestie-Cyprus en de huidige vredesonderhandelingen. Daarnaast verzoek ik de Voorzitter om de Turkse regering duidelijk te maken dat wij hopen op een zo spoedig mogelijke vrijlating van de heer Tsiakourmas.

Alyssandrakis
Mevrouw de Voorzitter, ik moet allereerst zeggen dat ik het roerend eens ben met de opmerkingen van de heer Cossuta, ofschoon ik niet daarom het woord heb gevraagd. Ik wilde iets zeggen over het door mevrouw Villiers genoemde vraagstuk. Ook ik moet deze nieuwe terroristische daad van de Turkse bezettingsmacht op Noord-Cyprus aan de kaak stellen. De collega heeft al beschreven waar het om gaat en ik hoef daar verder geen details aan toe te voegen. Ik wilde alleen nog vermelden dat afgezien van het feit dat de ontvoering van heer Tsiakourmas plaatsvond op het grondgebied van de Britse bases, hij de gevangene is van het leger van een kandidaat-land voor toetreding tot de Europese Unie. Bijgevolg belet niets ons om stappen te ondernemen bij dit land. Ik doe derhalve een beroep op uw gevoeligheid, mevrouw de Voorzitter, en op de gevoeligheid van alle collega' s in het Europees Parlement. Wij moeten de vrijlating eisen van de heer Tsiakourmas, die bovendien nog aan suikerziekte lijdt. Naar het schijnt is deze hele zaak bekokstoofd om de heer Tsiakourmas te kunnen uitwisselen tegen een door de politie van de Cyprische republiek gearresteerde Turks-Cyprische drugshandelaar.

De Voorzitter
Mijnheer Alyssandrakis, we zullen bekijken wat we in deze kwestie kunnen doen. Ik heb goede nota genomen van de opmerkingen die door u en uw voorgangster gemaakt zijn. Naar aanleiding van de opmerkingen van de heer Cossuta zou ik erop willen wijzen dat ik, zoals hem bekend is, een mededeling heb gedaan die geheel overeenkomt met zijn eerste verzoek.

Marinos
Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil mij scharen achter de protesten van mevrouw Villiers en de heer Alyssandrakis tegen de bekokstoofde ontvoering van deze zieke Cyprioot. Men heeft een zak met marihuana naast hem neergezet om hem van drugshandel te kunnen beschuldigen. Hij werd nota bene ontvoerd vanaf de Britse basis, waarbij wij niet mogen vergeten dat Groot-Brittannië garanderende mogendheid is en lid van de Europese Unie.
Hier is doortastend optreden vereist. Ik vrees namelijk dat nu wij Turkije als kandidaat-land voor toetreding tot de Europese Unie hebben aanvaard, Turkije zich een nog slechter gedrag denkt te kunnen permitteren. Turkije heeft de grens van de groene zone reeds op twee punten overschreden, hetgeen een overtreding is van de VN-resoluties. Wij protesteren daar weliswaar tegen, evenals de VN en de NAVO-landen, maar dit protest is zo zwak dat daar totaal geen aandacht aan wordt geschonken. Bovendien weigert de heer Denktash, de leider van "Noord-Cyprus" , dat zoals u weet door Turkije wordt bezet, deel te nemen aan de voortzetting van de besprekingen over de oplossing van de kwestie-Cyprus. Hij voelt zich sterker dan ooit nu de Europese Unie - mijns inziens wat onbedachtzaam - heeft ingestemd met de kandidatuur van Turkije voor toetreding tot de Europese Unie.

Pirker
Mevrouw de Voorzitter, ik zou erop willen wijzen dat de Raad zich niet aan het Reglement houdt. Dat gebeurt trouwens niet voor het eerst. Wij als leden hebben éénmaal per maand de mogelijkheid om een schriftelijke vraag te stellen, die volgens het Reglement met voorrang en binnen drie weken moet worden behandeld. Het gebeurt echter steeds vaker dat de Raad zich niet aan die termijn houdt. Het meest recente voorbeeld is een vraag die ik in oktober heb gesteld, en die nog steeds niet is beantwoord. Ik wilde weten wanneer de Raad van plan is om eindelijk de salarisverhoging te betalen die aan het personeel van Europol beloofd is! Dat is geen geïsoleerd geval, zulke dingen gebeuren steeds vaker. Ik zou u met nadruk willen vragen om er bij de Raad op aan te dringen dat deze zich aan het Reglement moet houden.

Korakas
Mevrouw de Voorzitter, ik heb het woord gevraagd om nogmaals - ik heb dit namelijk al vaker gedaan en u herhaaldelijk brieven daarover geschreven - het feit aan de kaak te stellen dat reeds enkele maanden lang, sedert 20 oktober om precies te zijn, honderden politieke gevangenen in Turkije in hongerstaking zijn. Ondanks de miserabele omstandigheden zijn zij vastberaden de dood te trotseren. Enkelen onder hen zijn reeds bezweken. Op die manier willen zij protesteren tegen het plan van de Turkse regering om hen in witte isolatiecellen op te sluiten teneinde hun moreel en verzet te breken.
U weet welke tragische momenten heel de mensheid beleefde toen het Turkse leger en de Turkse politie de gevangenissen bestormden en dodelijke slachtoffers maakten. Gevangenen werden in brand gestoken. Ook pleegden zij een barbaarse aanval op de gezinnen van de politieke gevangenen die buiten de gevangenissen eveneens uit protest in hongerstaking waren gegaan.
Mijns inziens maken wij hier een fout, en maakt het Bureau hier een fout. Wij hadden al veel eerder heftig en ondubbelzinnig moeten protesteren tegen deze toestand. Met ons stilzwijgen maken wij het Europees Parlement en de Europese Unie in de ogen van heel de mensheid medeplichtig aan deze misdaad. Welwetend dat u uiterst gevoelig bent voor dit soort zaken verzoek ik u alsnog uw stem te verheffen.

Gorostiaga Atxalandabaso
Mevrouw de Voorzitter, aan het begin van het nieuwe jaar stond in de Spaanse krant Boletín Oficial del Estado dat elf politieagenten en drie guardías civiles, die veroordeeld waren voor marteling, door de Spaanse regering zijn vrijgesproken.
De Spaanse rechtbanken staan marteling in bepaalde gevallen toe. Sterker nog, veel ambtenaren komen door dergelijke folterpraktijken zelfs in aanmerking voor promotie. Binnen de Europese Unie kunnen en mogen we dergelijke wandaden niet tolereren.
Op ons rust de taak om op dit punt druk uit te oefenen op de Spaanse regering. Ik wil dit Parlement dan ook nadrukkelijk verzoeken om een verklaring te laten uitgaan waarin in de meest duidelijke bewoordingen wordt gesteld dat wij fel gekant zijn tegen iedere vorm van foltering.
Ik ben ervan overtuigd dat u zo spoedig en zo volledig mogelijk aan mijn verzoek gehoor zult geven.

Davies
Mevrouw de Voorzitter, bent u op de hoogte van het feit dat vorige week het register van financiële belangen van Parlementsleden op de Internetsite www.mpt2001.co.uk? is gepubliceerd? Deze publicatie is niet het resultaat van onze toepassing van de principes van transparantie en openheid, maar is het werk van een team binnen het Parlement dat voor een Britse televisiekomiek werkt.
Nu de gegevens in de openbaarheid zijn gekomen, wil ik u vragen om alle betrokkenen te verzoeken het Parlement niet langer als een geheimzinnige en belachelijke instelling af te schilderen. We moeten snel actie ondernemen om de nieuwste ontwikkelingen van de 21ste eeuw te kunnen bijbenen. De informatie moet op onze eigen website worden gepubliceerd en voor de Europese burger permanent toegankelijk zijn.

Balfe
Mevrouw de Voorzitter, ook ik betreur het dat men in een Britse comedy heeft geprobeerd het Parlement belachelijk te maken. Mijn fractie heeft haar register van financiële belangen inmiddels natuurlijk al op Internet gepubliceerd. Het staat de fractie van de heer Davies vrij ons voorbeeld te volgen en tevens haar register van financiële belangen op Internet te publiceren.
Ik ben het overigens wel met de heer Davies eens. Ik denk dat deze informatie niet snel genoeg op Internet gepubliceerd kan worden. Het gaat hier per slot van rekening om openbare informatie. Er is geen enkele reden waarom het register van financiële belangen geheim zou moeten blijven. Dat is denk ik ook hetgeen de quaestoren binnenkort bij het bureau naar voren zullen brengen.

Kredietinstellingen
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0369/2000) van mevrouw Peijs, namens de Economische en Monetaire Commissie, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de sanering en de liquidatie van kredietinstellingen (8733/2/2000 - C5-0423/2000 - 1985/0046(COD).

Peijs
Voorzitter, in 1985 kwam de Europese Commissie met een voorstel voor een richtlijn betreffende de coördinatie van wetgeving inzake de administratieve afhandeling van sanering of liquidatieprocedures van kredietinstellingen. Dat er zoveel tijd verstreken is, heeft grotendeels te maken met de Gibraltar-affaire.
Het doel van deze richtlijn is ervoor te zorgen dat het saneren of liquideren van een kredietinstelling en haar filialen plaatsvindt via de beginselen van eenheid en universaliteit. Dit betekent dat het thuisland van de kredietinstelling de exclusieve bevoegdheid krijgt om de administratieve kant van de sanering en de liquidatie van alle in de EU-lidstaten gelegen filialen van de kredietinstelling af te handelen. Dit geldt voor alle omstandigheden behalve in de gevallen waarvoor in deze richtlijn in artikel 20 een uitzondering is opgenomen. De richtlijn is dus niet gericht op harmoniseren, maar op het waarborgen van de gelijke behandeling van alle crediteuren en een consistente aanpak in heel Europa.
Als rapporteur kan ik mij helemaal vinden in de essentie van dit verslag. In samenspraak met de Raad en de Commissie heb ik geprobeerd een aantal verbeteringen in dit verslag te brengen met behulp van twee soorten amendementen. De eerste soort heeft te maken met het feit dat de formulering van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad niet consistent was met de al bestaande insolventierichtlijn en de richtlijn betreffende de liquidatie en het saneren van verzekeringsmaatschappijen waarover volgende week in de Economische Commissie wordt gestemd. Dit soort verschillen in richtlijnen die over hetzelfde onderwerp gaan is onaanvaardbaar als daar geen goede redenen voor zijn.
Als rapporteur heb ik er een eer in gesteld de wetgeving over dit bijzonder belangrijke onderwerp zo helder en eenduidig mogelijk te maken. Al onze amendementen hebben betrekking op artikel 20, dat de uitzonderingen op de regel behandelt. Sommige amendementen brengen de richtlijn in lijn met andere richtlijnen, zoals de insolventierichtlijn en de liquidatie van verzekeringsmaatschappijen, zoals ik net zei. Dat zijn de artikelen 20, lid 1h, en 20, lid 2. Zij worden door de artikelen 20a tot en met 20d weer teruggebracht in het verslag maar dan wel in dezelfde bewoordingen als in de andere twee richtlijnen.
Het tweede soort amendementen gaat over het schrappen van een aantal uitzonderingen op de hoofdregel. Deze uitzonderingen waren onduidelijk geformuleerd en lieten ruimte over voor interpretatie. Verder kon het geval ontstaan, bij het artikel over de gereguleerde markten, dat de uitzondering meeromvattend is dan de hoofdregel. Toch stonden de artikelen over de gereguleerde markten, retrosessie-overeenkomsten en contractuele verrekening en schuldvernieuwing wel als zodanig in het gemeenschappelijk standpunt.
In eerste instantie streefde ik naar schrapping van deze artikelen. Het probleem was alleen dat bepaalde partijen binnen de Raad met het volledig schrappen van deze artikelen niet konden leven. Om deze reden heb ik geprobeerd met de Raad tot overeenstemming te komen en dit is vorige week woensdag op het allerlaatste moment gelukt. Het compromis bestaat nog steeds uit het schrappen van de drie artikelen, alleen komen daar drie andere artikelen voor in de plaats. In grote lijnen staat in de compromisartikelen dat het recht van de lidstaat waarop het contract is gevestigd niet wordt aangetast. Verder maken deze artikelen ook duidelijk dat het faillissementsrecht van de thuisstaat van de kredietinstelling in kwestie niet wordt aangetast. Dat betekent dus dat als je contracten maakt bij een gereglementeerde instelling de opbrengsten van die contracten toch in de boedel terechtkomen. Daar gaat het om en dat was de bedoeling van mijn oorspronkelijke voorstel tot schrappen.
Alles staat er nu helder en duidelijk in, iedereen is gelukkig en het doet mij plezier dat wij waarschijnlijk een tijdrovende conciliatieprocedure hebben kunnen vermijden door intensief samen te werken.
Wij dienen dus twee soorten amendementen in. Eén betreffende gelijktrekking met andere richtlijnen, de andere betreffende de schrapping van een aantal uitzonderingen. Ik hoop vurig dat deze wetgeving, waarvan ik vind dat het Parlement de kwaliteit verhoogd heeft, nooit in werking zal hoeven treden.

Villiers
Mijnheer de Voorzitter, de voornaamste knelpunten in dit verslag hebben betrekking op drie verschillende typen contractuele overeenkomst, namelijk retrosessie-overeenkomsten, verrekeningsovereenkomsten en transacties op gereguleerde markten. Zoals mevrouw Peijs al omschreef, werden deze typen overeenkomst in afwachting van dit debat binnen de commissie besproken. Wat we in feite met de voorgestelde compromissen van mevrouw Peijs willen bereiken, is dat iedere partij mag kiezen welk verbintenissenrecht van toepassing is op de genoemde overeenkomsten, maar niet vrij is te bepalen welk recht van toepassing is op de liquidatieprocedures.
Op dit punt bestaat er dus een scheiding tussen het verbintenissenrecht en het externe insolventierecht. Die tweedeling is nodig omdat het heel belangrijk is dat de partijen wel hun verbintenissenrecht mogen kiezen, maar niet hun eigen insolventierecht.
Er ontstaat nu echter een probleem met betrekking tot de interactie tussen het verbintenissenrecht en het insolventierecht. Onze doelstelling is te garanderen dat de overeenkomst van kracht is, en dat alles wat daar niet onder valt vervolgens wordt onderworpen aan het insolventierecht van de lidstaat waarin het contract is gesloten. Wat er gebeurt bij regimes met insolvabiliteitsprocedures die in werking treden voordat het verbintenissenrecht is toegepast, zoals in Spanje, is in de tekst nog niet geheel duidelijk. In de praktijk komt deze situatie neer op wat bekend staat als automatische opschorting. Als ik het goed heb betekent dit dat in landen als Spanje alle overeenkomsten automatisch worden opgeschort door middel van een insolvabiliteitsprocedure. Mevrouw Peijs is erin geslaagd het schijnbaar onverenigbare te verenigen en een oplossing te bedenken die toezicht door de betreffende lidstaat mogelijk maakt, hetgeen met het oog op de interne markt de voorkeur geniet. Wel ben ik bang dat we op dit punt een en ander nog wat beter moeten afstemmen.
Ik hoop dat er geen derde lezing hoeft te worden gehouden, maar misschien moeten we wel. We moeten immers met zekerheid kunnen vaststellen dat de automatische opschorting geen invloed heeft op verrekeningsovereenkomsten, retrosessie-overeenkomsten en transacties op gereguleerde markten. Ik wil het Parlement graag op het hart drukken dat het in bepaalde opzichten belangrijker is om een duidelijk antwoord te vinden dan om een antwoord te vinden waar iedereen helemaal tevreden over is. Met een duidelijk antwoord bieden we immers in ieder geval een kader waarbinnen de burger zijn transacties kan regelen. Het is heel belangrijk dat we dit doen. Ik wil mevrouw Peijs feliciteren met haar werk en ik hoop dat we nu eindelijk een oplossing voor deze kwestie hebben gevonden. Ik zit nog een beetje met de automatische opschorting en vermoed dat we in een later stadium op dit punt nog wat bij moeten stellen.
De andere netelige kwestie die in dit verslag ter sprake komt en die we al uitvoerig hebben besproken, heeft betrekking op zakelijke rechten en het verschil tussen het gemeenschappelijk standpunt van de Raad en de opschoonactie van mevrouw Peijs. Er zijn in feite grote overeenkomsten tussen het gemeenschappelijk standpunt van de Raad en de alternatieve bewoordingen die mevrouw Peijs heeft voorgesteld. Omdat op dit punt nogal wat onzekerheid bestaat en vanwege de mogelijke dreiging voor de markt voor hypotheekobligaties, denk ik dat het geen slecht idee zou zijn om in deze kwestie bij het gemeenschappelijk standpunt te blijven. Overigens heb ik als Brits parlementslid geen belang bij deze beslissing, omdat de kwestie geen enkele invloed heeft op de Britse markt. Ze is veel belangrijker voor de Deense, de Oostenrijkse en de Duitse hypotheekmarkt.
Ik wil mevrouw Peijs graag feliciteren met haar werk. Ze heeft een uitstekend verslag afgeleverd. Het bevat nog één of twee knelpuntjes, maar ze heeft werkelijk uitstekend werk verricht. Ik wil mijn excuses aanbieden voor de verwarring die er binnen de commissie ontstond over de stemming en ben blij dat het nu allemaal is opgelost.

Skinner
Mijnheer de Voorzitter, ik denk niet dat ik de volle vijf minuten nodig heb, misschien dat u hierdoor vanavond de procedure sneller af kunt wikkelen. Allereerst wil ik mevrouw Peijs feliciteren met haar verslag dat over een zeer complexe onderwerp gaat; mevrouw Villiers had dit al aangegeven. De kwestie heeft lange tijd voor problemen gezorgd. Dat is meer te wijten aan de verschillen op regeringsniveau tussen de lidstaten, dan aan de vraagstukken die het Parlement opwierp. Het Parlement heeft compromissen bereikt die qua aanpak efficiënt en doelmatig zijn, en daarom ook heel bruikbaar zijn.
Het verslag is een poging om gelijke behandeling in de gehele Europese Unie tot stand te brengen. Daarom nemen de beginselen van eenheid en universaliteit een centrale plaats in; daarmee wordt een coherente en consistente benadering bereikt.
Evenzo worden de rechten van schuldeisers uit andere lidstaten gewaarborgd door de samenwerking tussen de relevante autoriteiten in die lidstaten. Voor degenen die het document nog niet hebben gelezen, wil ik wel even duidelijk maken dat het hier niet gaat om harmonisatie, maar om wederzijdse erkenning van de saneringsmaatregelen en liquidatieprocedures van de lidstaten.
Het is belangrijk dat het Parlement erin is geslaagd substantiële veranderingen in het oorspronkelijke document in te voeren. Omdat het hier gaat om de bescherming van de belangen en rechten van de Europese burgers, vinden veel parlementsleden de onderhavige vraagstukken van groot belang. In het worden trouwens ook vele elementen verduidelijkt, waaronder het depositogarantiestelsel. We moeten instemmen met veel van de wijzigingen in het gemeenschappelijk standpunt zoals dat uiteindelijk bij ons terug kwam. Veel van deze wijzigingen weerspiegelen immers de zorgen van het Parlement. Er moet echter nog wel wat werk verzet worden.
Het Parlement zou er daarom verstandig aan doen de doelstellingen van het gewijzigde document te aanvaarden en tevens onze prioriteiten van de eerste lezing opnieuw op te leggen. Maar dat niet alleen, we moeten ook de suggesties die uit deze tekst voortvloeien ordenen en verduidelijken. De amendementen 1 en 2 brengen de tekst op één lijn met de insolventieverordening en de voorstellen betreffende de liquidatie van verzekeringsmaatschappijen, die afgelopen zomer al zijn goedgekeurd. Dit is een bevestiging van de wens van het Parlement om in deze kwestie een grote mate van coherentie te bereiken. Ook zie ik grote mogelijkheden voor schuldeisers in de amendementen 3, 5 en 6, hoewel ik weet dat andere delegaties, met name die in mijn fractie, op dit gebied andere zorgen kunnen hebben. Ik persoonlijk ben echter voorstander van het idee om deze richtlijn op één lijn te brengen met de insolventieverordening en de voorstellen betreffende de liquidatie van verzekeringsmaatschappijen.
In de resterende amendementen weet de rapporteur mijns inziens de kwaliteit te behalen die we inmiddels gewend zijn van de ervaren parlementsleden. Traditioneel is immers de bedoeling van amendementen dat ze de oorspronkelijke tekst verduidelijken. Ook al zijn kwesties zoals verrekeningsovereenkomsten in een aanvullende reeks amendementen ingelast, toch is het verslag een bruikbaar document geworden. Met dit verslag is de steun van het Parlement dan ook gewaarborgd en binnen de Raad zal het tot serieuze discussie leiden.

Karas
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, we zijn het er allemaal over eens dat het de allerhoogste tijd is voor de richtlijn inzake de sanering van kredietinstellingen. Daarom zijn we er bijzonder blij mee. Nu wordt eindelijk een uniforme procedure vastgelegd en gegarandeerd dat de saneringsprocedure en de insolventieverordening met elkaar coherent zijn. We willen erop wijzen dat vooral de bepalingen over de bescherming van de rechten van de schuldeiser heel belangrijk zijn. De richtlijn bepaalt namelijk dat de schuldeisers worden geïnformeerd, en hoe de voorwaarden luiden voor de betalingen. Zo kunnen we garanderen dat in een liquidatieprocedure alle schuldeisers, ook in andere landen dan het land van herkomst, gelijk worden behandeld.
De tekst is in deze vorm weliswaar heel bruikbaar, maar niet alles was even duidelijk. Door een aantal amendementen heeft onze commissie het essentiële principe van de universaliteit nog aangescherpt en op een aantal punten ervoor gezorgd dat de tekst nu strookt met de regeling betreffende financiële conglomeraten, omdat dat juridisch niet helemaal waterdicht was. U heeft tijdens het debat al gemerkt dat we het over één punt niet met elkaar eens zijn, en dat vinden we hoofdzakelijk in de amendementen 3 en 5. Er bestaat een duidelijke parallel tussen het saneren en liquideren van kredietinstellingen en van verzekeringsondernemingen. Dat is in deze procedure niet altijd wenselijk. Daarover bestaan verschillende opvattingen. Velen zijn van mening dat dit verschillende producten zijn, soms ook verschillenden markten, en dat verschillende producten en verschillende markten ook verschillend moeten worden behandeld, en niet over één kam kunnen worden geschoren.
Het gemeenschappelijk standpunt is volgens mij evenwichtig en is door de amendementen van de commissie en van de rapporteur, die ik trouwens wil bedanken, ten dele nog verbeterd. Daarom moeten we deze tekst zo snel mogelijk goedkeuren en in de lidstaten omzetten. Ik betreur dat dit conflict in de Raad tot een vertraging van meer dan tien jaar heeft geleid. Ik zou erop willen wijzen dat de Commissie al in 1985 een eerste voorstel heeft gepubliceerd, en dat de eerste lezing in het Parlement al in 1987 plaatsgevonden heeft. Ik zeg dat onder andere omdat we in onze debatten - vooral ook na de Europese Raad in Nice - telkens weer spreken over het evenwicht tussen de Europese instellingen. We eisen vaak dat de procedures sneller moeten verlopen. Dat geldt niet alleen voor het Parlement, dat in de media vaak de schuld krijgt, maar ook wij kunnen natuurlijk nog beter en sneller werken.
We willen echter niemand de schuld in de schoenen schuiven. De grootste kans om de procedures bij de Europese instellingen te versnellen ligt ongetwijfeld in de bepaling van de standpunten en de besluitvorming in de Europese Raad. Dat is eens te meer heel duidelijk geworden.
Met het voorstel van de Commissie willen we garanderen dat een kredietinstelling en haar filiaal in een andere lidstaat kunnen worden gesaneerd en geliquideerd volgens het principe van de eenheid en de universaliteit. Dat bereiken we met dit voorstel voor een richtlijn.

Bolkestein
Voorzitter, de markt en de nationale autoriteiten kijken reeds geruime tijd uit naar de vaststelling van de richtlijn betreffende de sanering en de liquidatie van kredietinstellingen. Met deze richtlijn wordt in feite beoogd zekerheid te verschaffen omtrent de voorschriften die op organieke en specifiek op de sector toegesneden wijze de instellingen, de activa, de rechten en de zakelijke betrekken beheersen wanneer een in verschillende lidstaten van de Unie actieve bank in moeilijkheden komt te verkeren of failliet gaat. Deze richtlijn is een van de prioriteiten van het actieplan voor financiële diensten.
In zijn met gekwalificeerde meerderheid vastgestelde gemeenschappelijke standpunt geeft de Raad blijk van een fijnzinnig en scherp inzicht in de specifieke kenmerken van de banksector die ertoe bijdragen dat deze sector een aparte positie inneemt, zowel ten aanzien van de insolvabiliteitsprocedure in het algemeen als ten aanzien van een vergelijking met de overige financiële sectoren, zoals het verzekeringswezen en het effectenbedrijf. Om die reden voorziet artikel 20 van het gemeenschappelijk standpunt voor een aantal aspecten in een speciale behandeling van de banksector. Die speciale behandeling doet geenszins afbreuk aan de harmonie en de logica van een regelgevingsstelsel voor de financiële diensten als geheel. Integendeel, zij doet juist recht aan de specifieke kenmerken van het bankwezen, waardoor de stabiliteit en de rechtszekerheid van de transacties beter worden gewaarborgd.
In het verslag van mevrouw Peijs, waarmee ik haar gaarne in naam van de Commissie wil gelukwensen en wat dat betreft sluit ik mij gaarne aan bij de complimenten die mevrouw Villiers en de heer Skinner aan het adres van mevrouw Peijs hebben uitgebracht, dat grotendeels gunstig staat tegenover het gemeenschappelijk standpunt, wordt een aantal amendementen op artikel 20 voorgesteld, zoals vanmiddag al eerder naar voren is gebracht.
De Commissie kan instemmen met de strekking van al deze amendementen op één na. Tegen amendement 1 met betrekking tot retrosessie-overeenkomsten, maakt de Commissie, althans in beginsel, bezwaar. Het is immers van essentieel belang dat de banken van tevoren weten welk recht op retrosessie-overeenkomsten van toepassing zal zijn.
Nu heeft mevrouw Peijs in naam van de PPE-fractie vijf nieuwe amendementen ingediend. Die amendementen integreren de door de Economische en Monetaire Commissie goedgekeurde amendementen in een coherent geheel dat recht doet aan de bijzondere positie van de banksector. De nieuwe amendementen houden, in andere vorm, rekening met de specifieke eisen die in de banksector worden gesteld ten aanzien van verrekeningsovereenkomsten, retrosessie-overeenkomsten en transacties op gereglementeerde markten. De Commissie kan instemmen met de geest van deze amendementen zoals deze in de motivering ervan tot uitdrukking komt. Indien de vijf nieuwe amendementen door dit Parlement worden aanvaard kan de Commissie instemmen met de geest van alle in het verslag van mevrouw Peijs voorgestelde amendementen, met inbegrip van amendement 1. Maar de bewoordingen van alle amendementen, ik zeg dit ook in het bijzonder in antwoord op opmerkingen gemaakt door mevrouw Villiers, de bewoordingen van alle andere amendementen moeten dan nog worden aangepast om de verenigbaarheid en de consistentie ervan met artikel 20 te verzekeren.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Regelgeving voor de interne markt
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van de heer Doorn (A5-0351/2000) namens de Commissie juridische zaken en interne markt over een mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de SLIM-evaluatie: de vereenvoudiging van de wetgeving voor de interne markt (COM(2000) 104 - C5-0209/2000 - 2000/2115(COS).

Doorn
Voorzitter, in Nederland maakte de vorige week het kersverse Adviescollege Toetsing administratieve lasten, Actal, bekend dat het Nederlandse bedrijfsleven gebukt gaat onder een administratieve lastendruk van een kleine 9 miljard euro per jaar. De gemiddelde ondernemer moet ongeveer tien uur per week besteden aan zijn administratie en het invullen van formulieren. Nederland vormt wat dat betreft geen uitzondering. Onderzoeken hebben uitgewezen dat vier à zes procent van het BNP van de lidstaten van de Europese Unie opgaat aan onnodige administratieve lasten voor ondernemingen. Een zware belasting die met name voor de kleine ondernemer hard aankomt.
Ik ken ondernemers die bewust afzien van verdere expansie van hun bedrijven omdat zij ten koste van alles willen vermijden dat zij dan personeel in dienst moeten nemen. De administratieve rompslomp die daarbij komt kijken, schrikt velen af. De vele verplichtingen die door de overheden op ondernemers worden gelegd, belemmeren op die manier de groei van productie en werkgelegenheid. Daarbij gaat het soms niet eens om regelgeving die op zich verkeerd is of niet deugt, maar het is vaak het totaal van op elkaar gestapelde verplichtingen dat de lastendruk loodzwaar maakt, en wij hier in het Europees Parlement dragen daartoe ook ons steentje bij.
Ik herinner mij nog een verslag van vorig jaar dat betrekking had op de arbeidsomstandigheden op de bouwplaats. Daarin staat nu, onder meer, dankzij de amendering in het Parlement, dat het verboden is een ladder vast te houden wanneer daar iemand op staat. Afgezien van de onzinnigheid van dergelijke bepalingen kun je je vervolgens afvragen wie op de naleving van dit soort wetgeving toeziet.
Voorzitter, een van de grote problemen in onze gecompliceerde samenleving is wel dat wij veel te veel voorschriften produceren en zoveel en zo ingewikkeld, dat wij zelf niet meer in staat zijn om op de naleving toe te zien. De gevolgen daarvan kunnen catastrofaal zijn. Wij hebben dat onlangs weer gezien in Nederland.
De zware administratieve belasting voor burgers en bedrijven en het onvermogen van de overheid om het woud van regels te doen naleven, vormen naar mijn mening voldoende aanleiding om de vereenvoudiging van wetgeving en de verbetering van de kwaliteit daarvan met kracht ter hand te nemen. Het SLIM-project dat de Commissie in 1996 opstartte en dat hier vanavond ter discussie staat, is een stap in de goede richting, maar zoals ik in mijn verslag gesteld heb, het is te weinig en het gaat te langzaam. Afgezet tegen de totale wetgevingsproductie is het slechts een druppel op een gloeiende plaat. Vandaar dat ik pleit voor meer snelheid, kortere implementatieperiodes voor de resultaten van de SLIM-werkgroepen en uiteraard de organisatie en de menskracht die daarvoor noodzakelijk is.
Nog veel belangrijker vind ik echter de integrale aanpak van de vereenvoudiging van regelgeving. Ik vind dat daarbij de aandacht met name zal moeten uitgaan naar de totstandkoming van wetgeving. Het is immers veel eenvoudiger om in een vroeg stadium vereenvoudiging tot stand te brengen dan achteraf met veel kosten, ook voor ondernemingen, bestaande regelgeving aan te passen. In het begin moet er alles aan gedaan worden om kwalitatief goede wetgeving tot stand te brengen en de administratieve en financiële consequenties zoveel mogelijk te beperken.
In Nederland is nu sinds kort de door mij reeds genoemde Actal in werking getreden, een onafhankelijke waakhond die de opdracht heeft conceptwetsvoorstellen tegen het licht te houden en daarbij eventuele negatieve administratieve lasten voor burgers en bedrijven aan de kaak te stellen. Een uitstekend initiatief dat naar ik hoop veel navolging zal vinden, zowel in de andere lidstaten als op het niveau van de Europese Unie.
Ik doe hierbij een dringend beroep op de Europese Commissie om een maximale inspanning te leveren om de kwaliteit van regelgeving te verbeteren en de administratieve lasten voor burgers en bedrijven te beperken. Ook wij, als Europees Parlement, zullen ons bij voortduring moeten afvragen wat de consequenties zijn voor burgers en bedrijven van wetgevingsvoorstellen die hier ter tafel komen. Misschien moeten wij wel, wanneer anderen in gebreke blijven, naar het voorbeeld van het Amerikaanse Congres, zelf een dienst in het leven roepen die voor ons de administratieve en financiële consequenties van wetgeving in kaart brengt.

Kauppi
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Bolkestein, waarde collega's, het initiatief ter vereenvoudiging van de regelgeving voor de interne markt is een van de belangrijkste processen die momenteel in de Unie plaatsvinden. In elk geval mijn partij in Finland, de Nationale Coalitiepartij, maakte het stroomlijnen van de regelgeving en het vermijden van onnodige richtlijnen tot een van haar hoofddoelen bij de vorige Europese verkiezingen. Ik denk dat men daar ook bij veel andere instanties waarde aan hecht.
De mededeling van de Commissie over de actuele situatie van het SLIM-project is zeer bevredigend, maar nog lang niet voldoende. Het is van groot belang dat de Commissie in staat is zo snel en doeltreffend mogelijk de voorstellen voor de derde en vierde fase van het project in duidelijke wetsvoorstellen om te zetten. Ook de door de rapporteur voorgestelde termijn van een half jaar moet serieus worden genomen. Ik ben het van harte eens met de voorstellen van onze rapporteur om voortaan beter te luisteren naar de gebruikers van de regelgeving ofwel de klanten van onze beleidsmakers wanneer er concrete voorstellen worden voorbereid. Alleen een dergelijke co-regulation, een procedure die in de buurt komt van het samen opstellen van regels, kan volledig een snelle ontwikkeling van de Europese interne markt bevorderen en uiteindelijk garanderen dat de consumenten ook in werkelijkheid van de regelgevingsprojecten en de invoering van de euro profiteren.
Alleen maar voorstellen zijn natuurlijk ook niet voldoende, men moet ook in staat zijn ze zowel in het Parlement als in de Raad snel te behandelen. In het Parlement wordt van tijd tot tijd gedebatteerd over het versnellen van de regelgevingsprocedure. Vooral wij, de leden van de Economische en Monetaire Commissie, wachten met belangstelling op de voorstellen van de werkgroep-Lamfalussy over nieuwe werkmethodes die in de toekomst moeten worden toegepast op de regelgeving inzake financiële diensten. Hoewel het tussenrapport-Lamfalussy nog niet erg gedetailleerd was, duidt het toch aan dat de werkgroep procedures overweegt waarin alleen de grotere beleidskwesties via de volledige medebeslissingsprocedure worden opgelost en dat men bij andere, technischer richtlijnwijzigingen gebruikt maakt van de zogeheten fast-track-procedure. Ik sta in principe positief tegenover dergelijke voorstellen, hoewel het voor ons parlementariërs zoals bekend niet erg gemakkelijk is macht af te staan. Ik denk dat het op bepaalde punten afstaan van macht onvermijdelijk is om zo snel mogelijk ook de laatste belemmeringen voor de interne markt weg te nemen. Mijn definitieve standpunt en het standpunt van onze fractie hangen echter af van hoe de fast-track-procedure eruit gaat zien. Die procedure mag in geen geval een kopie zijn van de huidige comitologieprocedure die, vooral wat de openheid betreft, grondig gewijzigd dient te worden. Daar heeft ook onze rapporteur op gewezen.
Wat de algemene ontwikkeling van de regelgevingsprocedure betreft, wacht ik ook met belangstelling op het voor de Top in Gotenburg op te stellen Witboek van de Commissie over governance. Dat wat de Commissie in dat document voorstelt, zal de snelheid van de behandeling van nieuwe regelgevingsprojecten en verder ook de doeltreffendheid van de hele Unie voor lange tijd bepalen. Hopelijk komen er ook voor dat document goede en concrete voorstellen, maar ook wat de SLIM betreft zie ik nog graag enige inspanning.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, het is duidelijk dat het verbeteren van de kwaliteit van de wetgeving van essentieel belang is voor het doeltreffend functioneren van de interne markt en voor het vergroten van het concurrentievermogen van de Europese economie. We zijn dan ook allemaal blij met het SLIM-initiatief. Wel hebben we, net als de rapporteur, onze bedenkingen bij de resultaten die het initiatief tot nu toe heeft opgeleverd. SLIM is op nog maar opvallend weinig gebieden toegepast en het is niet altijd duidelijk waarom juist díe gebieden zijn uitgekozen. Omdat alles nogal traag lijkt te verlopen, hebben we duidelijk een fast-track-procedure nodig waarmee de SLIM-adviezen kunnen worden omgezet in wetsvoorstellen.
We zijn dan ook verheugd over het voorstel om binnen het Raadgevend Comité een speciale werkgroep op te zetten. Ook zijn we blij met de suggestie van de rapporteur om deze werkgroep meer middelen te geven. Er is ook duidelijk behoefte aan meer synergie tussen de verschillende initiatieven van de Commissie om de wetgeving te verbeteren. Nu lijkt het soms nog alsof de verschillende onderdelen zelfstandig opereren. Natuurlijk moeten de lidstaten ook meer samenwerken, goede praktijken vaststellen en deze elders toepassen.
Tot slot is het van fundamenteel belang dat de gebruikers van deze wetgeving, met name bedrijven, maximaal betrokken zijn. Zij weten immers zelf het beste wat voor hen de gevolgen zijn van deze wetgeving.
Met het opstellen van mooie en eenvoudige wetten zijn we er echter nog niet; als de lidstaten ze niet goed toepassen en niet op hun naleving toezien, is ons werk voor niets geweest. De wetgeving bestaat uit drie stadia: opstellen, toepassen en omzetten, en toezien op de naleving. We moeten die stadia als een geheel beschouwen. De praktijk leert dat het probleem vaak niet bij de oorspronkelijke wet ligt, maar te maken heeft met de manier waarop de lidstaten deze hebben omgezet, de snelheid waarmee de wet is omgezet en hoe op de naleving is toegezien. Ik sta vaak versteld van hoe men er gedurende dit proces soms in slaagt om relatief eenvoudige ideeën om te toveren in de meest complexe nachtmerries.
Ik zou graag willen dat de aanhoudende vastberadenheid van de Commissie om de wetgeving te vereenvoudigen ook een grotere samenwerking tussen de lidstaten en de Commissie omvat. Die samenwerking moet betrekking hebben op het hele wetgevingsproces en op de betrokkenheid van hen die als eerste verantwoordelijk zijn voor toezicht op de naleving van wetten. Vaak zijn dit lokale en regionale actoren. Wanneer we een wet opstellen moeten we dus dat hele proces voor ogen houden. Om wetgeving te vereenvoudigen is het in zeker opzicht misschien verstandig om aan het eind te beginnen en te bezien hoe op de naleving ervan wordt toegezien, om vervolgens van daaruit terug te werken.
SLIM moet echter nog veel verder gaan. We hebben een glijdende programmering nodig die alle facetten van de wetgeving omvat en we moeten kijken of we wetten kunnen vereenvoudigen, versterken, bewerken, of misschien moeten herroepen. Soms moeten we misschien de dingen bij het oude laten. In ieder geval moet het proces veel dynamischer worden dan het nu is.

Beysen
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, collega's, samen met de rapporteur maak ik me zorgen over het feit dat de Europese instellingen er blijkbaar niet in slagen doorzichtige, gemakkelijker toegankelijke en voor personen met een normaal IQ-niveau, duidelijke en verstaanbare regelingen uit te vaardigen. Het is de verdienste van de rapporteur de vinger op de wonde te leggen.
Terecht dient onderstreept dat de te ingewikkelde regelgeving en de red tape door burgers en bedrijven in de Europese Unie aangezien worden als een blijk van gebrek aan efficiënte werking van de instellingen. De oorzaken liggen voor de hand. Zolang er geen duidelijke gecentraliseerde aanpak binnen de Commissie op het gebied van SLIM tot stand komt, blijft het SLIM-initiatief een vrijblijvende oefening. Dat laatste mag het vast en zeker niet zijn.
Twee doelstellingen dienen, mijns inziens, naast de aanbevelingen die thans in het verslag werden geformuleerd, scherp gesteld te worden. Ten eerste dient een dwingend karakter te worden gegeven aan het SLIM-initiatief, inzonderheid met het oog op de op stapel staande uitbreiding van de Europese Unie. Ten tweede dienen de lidstaten vanaf nu het goede voorbeeld te geven door een correcte, maar vooral tijdige omzetting van de Europese richtlijnen in nationale wetgeving te waarborgen.
Al te vaak werd nu de indruk opgedaan dat de zo noodzakelijke vereenvoudiging van de regelgeving een processie van Echternach is. In het vooruitzicht van de uitbreiding van de Unie dient een hogere versnelling te worden ingeschakeld willen wij de interne markt op een professioneel verantwoorde wijze uitbouwen. Ik verheug me erover dat de lidstaat die ik hier de eer heb te mogen vertegenwoordigen, heeft ingezien dat er bijzondere maatregelen getroffen moeten worden, net zoals dat in Nederland het geval is, om tot consequente vereenvoudiging van de regelgeving te komen. Overtuigd van de noodzaak van de vereenvoudiging van de regelgeving zal de liberale fractie het verslag-Doorn van harte steunen.

Bushill-Matthews
Mijnheer de Voorzitter, ik heb vier minuten spreektijd gekregen, maar omdat ik graag mijn steentje wil bijdragen aan de vereenvoudiging van de regelgeving en het stroomlijnen van de bureaucratie, zal ik nog niet de helft van die tijd gebruiken.
Ik wil de rapporteur gelukwensen omdat hij zo' n belangrijke kwestie aan de orde stelt en ook laat zien waarom de Commissie er tot nu toe niet in is geslaagd om een oplossing te vinden voor dit vraagstuk. Ik hoop dat de commissaris ons zal vertellen wat er verder kan worden gedaan zodat aan dit zeer belangrijke programma meer prioriteit wordt gegeven.
Het is niet mijn bedoeling nog meer kritiek te leveren op de Commissie dan de rapporteur al heeft gedaan of de vier commissies te noemen die bij deze kwestie betrokken waren. Ik wil graag één punt belichten dat ook al door de rapporteur is behandeld. Ik vind namelijk dat wij als parlementsleden in eerste instantie zelf verantwoordelijk zijn voor een verbeterde wet- en regelgeving. De rapporteur vroeg zich af tot op welke hoogte details in de regelgeving moeten worden opgenomen en gaf daarbij het voorbeeld van iemand die een ladder vasthoudt. Dat onderwerp kwam ter sprake in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken. Het moet mij van het hart dat deze commissie zelf aanzienlijk heeft bijgedragen aan de extra bureaucratie die we nu op de Commissie proberen af te schuiven en waarvoor zij dus een oplossing mag zien te vinden.
Het zou toch veel beter zijn als die commissie en eigenlijk alle andere commissies dergelijke wetten en regels gewoon in hun oorspronkelijke en eenvoudigere vorm hadden laten staan.
Ten slotte wil ik nog voorstellen om de betekenis van het acroniem SLIM, "Simpler Legislation for the Internal Market" , te wijzigen in "Substantially Less Interference by Members" .

Ford
Mijnheer de Voorzitter, graag wil ik de rapporteur gelukwensen met zijn verslag en melden dat ik heel blij ben met de voorstellen uit 1996 voor vereenvoudiging van de wetgeving voor de interne markt. Met die voorstellen is een poging gedaan de kwaliteit van de wetgeving te verbeteren, overtollige wetgeving terug te dringen en de kosten die verbonden zijn met de toepassing ervan te beperken.
Nu de derde en vierde fase zijn afgesloten, met teams van ambtenaren van lidstaten en gebruikers die concrete suggesties gaven voor verbetering van de wetgeving, is het moment aangebroken voor evaluatie. We moeten een beter beeld hebben van wat er precies aan de hand is. Op dit moment is verbeterde selectie grotendeels een zaak van willekeur. We hebben duidelijke richtsnoeren nodig voor het functioneren van managementteams en natuurlijk voor de toepassing van aanbevelingen. Op dit moment worden die aanbevelingen nog te weinig en vaak ook te laat in de praktijk gebracht. Veel van hen worden zelfs nooit toegepast of blijven lange tijd liggen.
We stemmen dus in met dit verslag, maar er zijn twee dingen die we willen toevoegen. Ten eerste moeten we ervoor zorgen dat de politieke controle in handen blijft van de Commissie en het Parlement. In de jaren tachtig en negentig werden de details van de wetgeving bepaald door organisaties voor normalisatie met belangen in de industrie. In onlangs verschenen persberichten waarin de inmiddels verouderde aanpak van die jaren wordt beschreven, wordt gesuggereerd dat die benadering niet altijd een verbetering is. De Europese Commissie voor normalisatie heeft bijvoorbeeld onlangs werk verricht op het gebied van de verpakkingsrichtlijn. In de pers werd deze omschreven als een richtlijn die totaal niet deugt, die de democratische aansprakelijkheid ondermijnt en niet tegemoetkomt aan de doelstellingen van de richtlijn, of aan de bescherming van het milieu als zodanig. We moeten er dus voor zorgen dat de politiek op dat punt controle uit kan oefenen, tenzij er door de politiek of de consument druk wordt uitgeoefend om de voortgang van de industrie veilig te stellen.
We zouden echter ook graag een andere richting op willen gaan. Spraken we in de oorspronkelijke voorstellen nog over kostenbeperking, inmiddels lijkt het erop dat SLIM uiteindelijk toch vooral te maken heeft met vereenvoudiging. We zouden echter graag voorstellen willen zien waarin tevens het kostenaspect van de wetgeving is verwerkt.
We zijn dan ook blij met de voorstellen van Lissabon voor een betere regelgeving, waarbij tevens wordt gekeken naar het kostenplaatje. Ook zijn we verheugd over de informele bijeenkomst van de ministers van Ambtenarenzaken, die op 7 november in Straatsburg werd gehouden. We zijn blij dat een werkgroep op hoog niveau in het leven is geroepen die de aanbevelingen om wetgeving zuiniger te maken, zal bekijken. Wel zijn we teleurgesteld dat de beloofde vertegenwoordiger van het Europees Parlement in die werkgroep op hoog niveau nog steeds niet door het Parlement is benoemd. Voor zover ik weet zijn we ook nog steeds niet benaderd om zo' n vertegenwoordiger te benoemen. We zijn blij dat de commissarissen Bolkestein en Liikanen momenteel diverse proefprojecten op dit gebied onderzoeken.
De Commissie en het Parlement moeten echter zelf in overeenstemming met hun voorschriften handelen door de financiële gevolgen van hun wetsvoorstellen te onderzoeken, zodat daarmee rekening kan worden gehouden. Het doet ons werk in het Europees Parlement bepaald geen goed als mensen gaan beweren dat bijvoorbeeld de richtlijn inzake de sloop van oude voertuigen ons qua kosten voor de consument en de producent ieder jaar 400 miljoen pond kost, maar jaarlijks slechts 100 miljoen voor het milieu oplevert.
Zolang zulke dingen gezegd kunnen worden, maken wij onszelf hier in het Parlement natuurlijk belachelijk.

Bolkestein
Voorzitter, ik zou de rapporteur, de heer Doorn, gaarne willen complimenteren met dit uiterst constructieve en evenwichtige verslag. Het verslag onderstreept terecht de behoefte om onze gezamenlijke inspanningen bij het verbeteren van de kwaliteit van de nieuwe en bestaande communautaire wetgeving te versterken. Ik juich dan ook de ten aanzien van het SLIM-initiatief erin betuigde steun toe, alsook de steun van dit Parlement.
Onze herziening van het SLIM-initiatief en dit verslag hebben aangetoond waar en hoe het initiatief kan worden verbeterd. Wij kijken er bijgevolg naar uit om, in samenwerking met de vertegenwoordigers van de lidstaten, ter zake belangrijke aanbevelingen te doen en in uitvoering te brengen in de schoot van de nieuw samengestelde adviescommissie van de interne markt. Met het oog op de vijfde en volgende fases van SLIM onderzoeken wij op dit ogenblik suggesties met betrekking tot sectoren die herzien kunnen worden. Elke suggestie ter zake van dit Parlement is natuurlijk welkom. Zodra een akkoord is bereikt over de definitieve lijst van herzienbare sectoren, zullen wij bij elke fase contact opnemen met vertegenwoordigers van de industrie- en zakenwereld, consumentenorganisaties en vakbonden, allen de zogenaamde "gebruikers". Dat moet hun de mogelijkheid geven aan het SLIM-initiatief rechtstreeks of indirect bij te dragen en ingelicht te worden over de vooruitgang. Ik ben ervan overtuigd dat deze benadering alle deelnemers aan deze herzieningsoefening zal toestaan zich op de voornaamste kwesties van de vereenvoudiging te concentreren en dat de SLIM-teams relevante en praktische aanbevelingen zullen doen. Ik zie er dan ook naar uit om verslag uit te brengen over de tijdens de volgende maanden geboekte vooruitgang.
Zoals u weet, is de Commissie ertoe gehouden om naar beste vermogen voorstellen in te dienen binnen zes maanden na het ontvangen van de aanbevelingen van het SLIM-team, aanbevelingen althans die zij kan onderschrijven. Wij zullen ons uiterste best doen om deze verbintenis na te komen, zeg ik ook in het bijzonder aan het adres van de heer Bushill-Matthews.
Wij verheugen ons ten zeerste over de aanbevelingen van de heer Doorn dat het Parlement en de Raad elk hun verantwoordelijkheid zullen nemen om het SLIM-initiatief zo doelmatig mogelijk te doen verlopen door aandachtig alle voorstellen ter zake in overweging te nemen.
Ik ondersteun het standpunt van de heer Doorn, die graag meer wetgevingsgebieden vereenvoudigd wil zien. Ik ben het daarmee eens. Ik zou dat ook graag willen. Dat kan natuurlijk enkel geschieden binnen de perken die ons worden opgelegd door andere prioritaire taken en rekening houdend met de beschikbare budgettaire ruimte.
Ik zou graag op dit laatste punt de nadruk willen leggen. Er bereiken de Commissie veel verzoeken. De Commissie heeft veel taken, maar de Commissie heeft niet altijd de beschikbare middelen om die taken snel en doelmatig te vervullen. Dat is een belangrijke zaak, die ook veel aandacht in dit Parlement verdient. Toch heb ik er het volste vertrouwen in dat wij het vereenvoudigingsproces kunnen versnellen, niet het minst ten gevolge van het werk waarbij de Commissie zelf betrokken is.
In antwoord op de ter gelegenheid van de Europese Raad in Lissabon gelanceerde oproep om te komen tot een gecoördineerd beleid ter vereenvoudiging van het wetgevingsklimaat, onderwerpt de Commissie op dit ogenblik haar standpunt ten aanzien van regelgeving in het algemeen aan een grondig onderzoek in de ruimste zin van het woord. Zij onderzoekt waar niet-regulerende alternatieven kunnen worden ingevoerd. Bovendien dringt zij aan op het ontwikkelen van betere manieren om het effect van nieuwe voorgestelde wetgeving op de zakenwereld en de industrie te meten, teneinde mogelijke extra kosten en de administratieve lasten te minimaliseren. Ook daar is vanmiddag naar gevraagd.
De inspanningen die nu worden geleverd om te komen tot een betere regelgeving gaan gepaard met de voorbereidingen van het Witboek over beter bestuur. Ik zeg dit in het bijzonder ook aan het adres van mevrouw Kauppi.
Het werk van de Commissie zal worden aangevuld met de resultaten van de besprekingen in een werkgroep op hoog niveau over betere regelgeving die hier is bijeengeroepen door ministers van Openbaar Ambt na hun vergadering in Straatsburg in november laatstleden. Deze werkgroep, de heer Ford heeft daar ook de aandacht voor gevraagd, legt zich toe op het onderzoek naar de kwaliteit en de vereenvoudiging van zowel de nationale als de communautaire wetgeving. Ik kijk nu reeds uit naar het verslag en de aanbevelingen van die werkgroep.
Dit reglementeringsproces ten aanzien waarvan wij allen een verantwoordelijkheid dragen, gaat ons natuurlijk allemaal aan. Ik ben ervan overtuigd dat de huidige politieke consensus ten voordele van een beter regelgevingsklimaat binnen de Europese Unie zal leiden tot reële en blijvende verbeteringen. Overigens zou ik de heer Bushill-Matthews willen danken voor zijn alternatieve betekenis van de letters S, L, I, M, namelijk Substantially Less Interference by Members. Ik ben hem daar zeer erkentelijk voor. Ik zal proberen dat ter gelegener plaats en tijd ook zo naar voren te brengen, zodat zij die het aangaat daar ook de beste gevolgen uit kunnen trekken.
Verder zeg ik tegen de heer Doorn en tegen uw Parlement, Voorzitter, dat de amendementen voor de Commissie aanvaardbaar zijn.

De Voorzitter
Ik wil commissaris Bolkestein zoals gebruikelijk heel hartelijk danken voor zijn nuttige opmerkingen tijdens dit debat.
Het debat is gesloten.
De stemming wordt morgen om 12.00 uur gehouden.

Kwaliteit van het schoolonderwijs
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0375/2000) van mevrouw Sanders-ten Holte, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport over het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een aanbeveling van het Europees Parlement en de Raad betreffende Europese samenwerking inzake kwaliteitsevaluatie in het schoolonderwijs (11540/1/2000 - C5-0565/2000 - 2000/0022(COD)).

Sanders-ten Holte
Voorzitter, de kwaliteit van het onderwijs staat in alle lidstaten hoog op de politieke agenda en dat is ook geen wonder. Het derde millennium biedt ongekende mogelijkheden en vergezichten op een maatschappij die steeds mondiger, mondialer, mobieler en kennisintensiever wordt, maar waarin ook de zorg voor verschillende snelheden en mogelijkheden van mensen zich steeds duidelijker aftekent, want hoe zorg je ervoor dat iedereen volwaardig kan functioneren in deze nieuwe dynamische maatschappij. Het onderwijs moet en kan hiertoe een bijdrage leveren en al deze nieuwe ontwikkelingen bieden voor het onderwijs kansen en uitdagingen, want het onderwijs zal zeer veranderen en dan denk ik alleen maar aan de manier van onderricht geven, van instructie naar leren leren. Denk ook aan de techniek, informatietechnologie en denk aan de verschillende culturen. Daarom is het zo belangrijk dat in de Europese Unie de lidstaten de handen ineenslaan en gezamenlijk willen werken aan een toekomstgericht onderwijs, ieder vanuit zijn eigen traditie, maar laat er geen misverstand over bestaan, wel met een gemeenschappelijk doel voor ogen.
Als rapporteur ben ik dan ook zeer tevreden met de resultaten van het gemeenschappelijk standpunt zoals dat nu voor ons ligt. Aanvankelijk vond ik het voorstel van de Commissie wat vaag en wel erg vrijblijvend in verhouding tot het grote belang dat gemoeid is met goed onderwijs en de Raad had ook koudwatervrees: kom vooral niet aan onze autonomie op het gebied van onderwijs. Echter in de loop van het proces deelden zij de mening van het Parlement dat er toch serieus, op gestructureerde wijze aan kwaliteitsbewaking moet worden gedaan in het onderwijs, onder andere door goede, efficiënte kwaliteitsevaluatiesystemen op te zetten, zowel voor het lager onderwijs, het middelbaar onderwijs als het middelbaar beroepsonderwijs.
De aanbevelingen zijn nu duidelijk in de amendementen die de parlementariërs hebben aangebracht en die ik als rapporteur heb aangebracht. Daarin stellen wij duidelijk dat de lidstaten doorzichtige kwaliteitsevaluatiesystemen moeten ontwikkelen met als belangrijkste doelstelling onderwijs van hoog gehalte. Dat stond niet in het eerste Commissievoorstel en de bevordering van maatschappelijke integratie stond er ook niet in. Gelijke kansen bieden aan jongens en meisjes ook dat heeft veel moeite gekost. Het heeft moeite gekost om de Raad ervan te overtuigen om tot deze formulering te komen, maar als rapporteur ben ik verheugd dat zowel de Raad als de Commissie hiermee nu akkoord gaan.
Een ander aspect dat mij na aan het hart lag, is dat ook ouders, leerlingen en docenten bij het proces betrokken moeten worden. Ook dat staat er nu in en dat is belangrijk voor het draagvlak van evaluatieprocessen en verbeteringen in het onderwijs. Ook het stimuleren van scholen om samen te werken op nationaal en Europees niveau is belangrijk. Ik vind echter dat men de scholen niet mag beletten ook in hun nabije omgeving in de regio te kijken naar goede samenwerkingspartners en dat had wat mij betreft nog wel wat sterker in het verslag mogen worden opgenomen.
Ten slotte wil ik nog eens het belang onderstrepen van het verzamelen van gegevens en het ontwikkelen van indicatoren en referenties en deze in een databank onderbrengen die interactief te raadplegen is. Dat is de moderne manier van communiceren. Het verheugt mij persoonlijk als rapporteur dat de lidstaten in samenwerking en onder regie van de Commissie aan het werk zijn gegaan en een werkcomité van deskundigen aan het werk hebben gezet dat een beperkt aantal indicatoren en benchmarks heeft ontwikkeld. Het Parlement zal de ontwikkelingen op de voet volgen.
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het gemeenschappelijk standpunt zoals het nu voor ons ligt, is het resultaat van een goede en een constructieve samenwerking met de Commissie en de Raad in de goede zin van co-decisie, maar vooral door de betrokkenheid van mijn collega's die zeer zorgvuldig hun commentaar hebben geleverd, is de aanbeveling tot een goede evenwichtige en stimulerende aanbeveling geworden waarmee de lidstaten aan de slag kunnen. Ik ben benieuwd naar uw reactie.

Gillig
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mevrouw de rapporteur, geachte collega' s, allereerst zou ik mevrouw Sanders-ten Holte willen complimenteren met het werk dat ze verricht heeft en mijn tevredenheid willen uitspreken over de vruchtbare samenwerking tussen het Parlement, de Raad en de Commissie, waarvan de voorliggende tekst het resultaat is. Een tekst die naar ik hoop een zinvolle bijdrage zal kunnen leveren aan de door ons allen nagestreefde verbetering van de kwaliteit van het onderwijs in Europa.
Namens mijn commissie, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, zou ik nog eens het belang willen onderstrepen van een kwalitatieve verbetering van het school- en beroepsonderwijs. De totstandkoming van een systeem dat uitwisseling van goede praktijken en didactische hulpmiddelen mogelijk maakt is van groot belang voor de bevordering van de sociale cohesie en de bestrijding van de werkloosheid. Doorstroming naar de arbeidsmarkt, bestrijding van schooluitval onder jongeren, uitbreiding van de mogelijkheden voor levenslange scholing, vrije toegang voor iedereen tot moderne technologieën - het zijn allemaal doelstellingen die geïntegreerd dienen te worden in de onderwijssystemen van hoge kwaliteit.
Ik zou even willen stilstaan bij twee aspecten van de vorm van kwaliteitsevaluatie die in het gemeenschappelijk standpunt voorgesteld wordt. In de eerste plaats wordt bij deze wijze van evalueren nadrukkelijk onderscheid gemaakt tussen de gebruikelijke administratieve evaluatieprocedure en de geheel nieuwe werkwijze die wij graag ingevoerd zouden willen zien en waaraan zoals gezegd door alle actoren deelgenomen moet worden.
Wat het tweede aspect betreft, daar wijkt het voorstel enigszins af van wat ons voor ogen stond. Naar onze mening mag dit nieuwe kwaliteitsbewakingssysteem niet gebruikt worden om te komen tot een rangschikking, classificatie of klassement van goede en slechte onderwijsinstellingen. Integendeel, deze kwaliteitsevaluatie zou er juist toe moeten leiden dat alle instellingen, ongeacht de vaak grote verschillen in leerlingenpopulatie, werkwijze of gebruikte hulpmiddelen, de kans op schooluitval tot een minimum weten te beperken, onderwijs van hoge kwaliteit voor iedere individuele leerling kunnen garanderen en open staan voor alle soorten leerlingen, zwakke en sterke. Daartoe dient elke instelling individueel gericht onderwijs aan te bieden en voldoende mogelijkheden te scheppen voor de persoonlijke ontplooiing van iedere leerling.

Perry
Mijnheer de Voorzitter, de PPE-DE-Fractie staat vierkant achter dit verslag. We hebben het tijdens de gehele procedure gesteund. We vonden het spijtig dat de Raad in het begin enige tegenstand bood, maar zijn heel verheugd dat dankzij de tussenkomst van de commissaris en de onderhandelingskwaliteiten van de rapporteur afgelopen herfst een compromis werd bereikt waar we ons zeker in kunnen vinden. We willen de commissaris en de rapporteur dan ook met hun werk feliciteren. In dit Parlement zijn we zonder enige twijfel allen van mening dat onderwijs heel belangrijk is en dat goedopgeleide arbeidskrachten de basis vormen van de toekomstige welvaart in Europa. Daarom moet iedere poging om de onderwijskwaliteit te verbeteren ook met open armen worden ontvangen.
Ook zijn we het allen eens dat onderwijs een zaak behoort te zijn van de individuele lidstaten en de regio' s. In het verdrag wordt de Commissie echter de ruimte geboden om kwaliteitsbeoordelingssystemen te coördineren en te verbeteren. Ik ben blij dat de Commissie heeft benadrukt dat haar handelen in deze gebaseerd dient te zijn op de vrijwillige samenwerking tussen de lidstaten.
Vooral op dit moment is het moeilijk om door de verschillende examensystemen en onderwijsfilosofieën heen een objectieve vergelijking tot stand te brengen van de onderwijskwaliteit in de verschillende landen. Vroeger was ik werkzaam als docent en ik had toen graag een duidelijk beeld gehad van de kwaliteit van het Britse onderwijs in vergelijking tot dat van andere Europese landen. In dit mondiale tijdperk is het belangrijk dat het kwaliteitsbeoordelingssysteem een zo breed mogelijke input krijgt. Uit een vergelijking tussen Europese landen zullen hopelijk niet alleen de sterke, maar ook de zwakke kanten naar voren komen. Op dit moment worden deze zwakke kanten nog verhuld door kwaliteitsbeoordelingssystemen voor één onderwijssysteem. Een van de voornaamste doelstellingen van onderwijs is Europese jongeren toe te rusten voor het arbeidsleven en hun een culturele basis mee te geven. Dit verslag probeert een balans te vinden in de behoefte aan adequate voorbereiding op beide gebieden.
Door onderwijssystemen van verschillende landen met elkaar te vergelijken zal er hopelijk een verbetering optreden in Europese onderwijsinstituten. Scholen kunnen dan immers leren van andere instituten die buiten hun directe gezichtsveld vallen. De woorden van mevrouw Sanders-ten Holte over sociale uitsluiting zijn hier vooral van belang. Ik zou graag willen weten of er verschillen bestaan in hoe een typische schooldag eruit ziet, of dit binnen verschillende delen van Europa varieert en of we hier iets aan kunnen hebben bij het verbeteren van het onderwijs. Dan is er nog het nut van de verplichte sportactiviteiten; dragen deze in verschillende landen bij aan de onderwijssystemen? Zijn er tussen de landen verschillende patronen te bespeuren? Ook zouden we allen graag weten hoe in de verschillende onderwijssystemen naast de moedertaal nog twee andere talen worden aangeleerd. Ik heb het vermoeden dat mijn land op dat punt niet zo hoog zal scoren, maar misschien zijn we wel beter in het gebruik van informatietechnologie.
Ten slotte nog even dit; in haar amendementen zegt de rapporteur dat belanghebbenden in het onderwijs meer moeten evalueren en participeren. Hiermee voegt zij aan het evaluatieapparaat een waardevol onderdeel toe. Vaak verdwijnt de mening van de betrokkenen in de wirwar van grote instellingen en ambtelijke apparaten die het onderwijs beheren. We moeten manieren vinden waarop de macht weer bij de scholen, de ouders en de leerlingen belandt. Bij hen zou immers de uiteindelijke verantwoordelijkheid moeten liggen.

Iivari
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, onderwijs neemt een steeds belangrijkere plaats in de Europese strategie in. In de conclusies van de Top in Lissabon komt het belang van het onderwijs naar voren bij zowel het verbeteren van het concurrentievermogen als het bestrijden van uitsluiting. Het is dan ook logisch dat er ook op communautair niveau aandacht wordt besteed aan de kwaliteit van het schoolonderwijs, hoewel de organisatie van het onderwijs onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten valt. Wij hebben Europese samenwerking en steun nodig voor alle gebieden van het onderwijs.
Een systematische evaluatie van de kwaliteit van het onderwijs staat in veel EU-lidstaten nog in de kinderschoenen. Bijvoorbeeld in Finland werden de regels daarvoor pas twee jaar geleden onderdeel van de onderwijswetgeving. Het vorige week in Helsinki afgeronde onderzoek daarnaar toont aan dat de evaluatie nog niet systematisch genoeg plaatsvindt, hoewel men voortvarend van start is gegaan. In de evaluatie wordt onder andere opgemerkt dat in het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs onvoldoende rekening wordt gehouden met de samenwerking tussen de leerlingen, hun ouders en de leerkrachten. Het betrekken van de leerlingen en hun ouders mag niet worden vergeten.
Onderwijs kan men niet alleen uit het beperkte oogpunt van het concurrentievermogen bekijken. Men moet ruimte geven aan verschillende talenten, maar er tegelijkertijd voor zorgen dat ook de anderen mee kunnen komen. Onderwijs heeft een belangrijke taak bij het opbouwen van een gelijkwaardige en harmonische samenleving. Goed georganiseerd onderwijs houdt in dat de mogelijkheden van de gemeenschappen zo goed mogelijk benut worden. Naar mijn mening moet het onderwijs zo worden ontwikkeld dat elk kind dat leerplichtig wordt succes boekt. Daarom mag men zich bij de kwaliteitsevaluatie niet alleen concentreren op beperkte resultaatmetingen. In het onderwijs is er behalve van het verwerven van kennis en vaardigheden ook sprake van de ontwikkeling van de hele persoonlijkheid, onder andere van een gezond zelfbeeld.
Het is goed dat het gemeenschappelijk standpunt over de evaluatie van de kwaliteit in het onderwijs zo snel klaar is om aangenomen te worden. Dat is voor een groot deel de verdienste van rapporteur Sanders-ten Holte, commissaris Reding en de Raad. Wij boeken in deze zaak flinke vooruitgang.

Maes
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, onderwijs is één van die bevoegdheden die zeer dicht aansluit en moet aansluiten bij wat er leeft in een gemeenschap. Zo dicht mogelijk bij de bevolking moet deze bevoegdheid worden uitgeoefend en dat betekent dat er wel nooit een algemeen Europees onderwijssysteem hoeft te komen. Maar precies omdat onderwijs zo belangrijk is in de overdracht, niet alleen van kennis en niet alleen in de verwerving van vaardigheden, maar ook in de cultuuroverdracht, in het inbrengen van het individu in het sociale weefsel, is goed onderwijs zeer belangrijk. Wij besteden er dan ook heel veel geld aan en toch is er meer en meer behoefte aan een Europese kwaliteitsbewaking en daarin willen wij u dan ook graag steunen.
Ouders weten dat onderwijs voor hen een grote inspanning is, voor de kinderen en voor de studenten, maar tegelijkertijd wensen zij resultaten. Vroeger was het misschien voldoende dat je naar een goede school ging omdat die goede school ook je ideologisch vertrouwen genoot. Dat is al lang niet meer voldoende. Ouders willen kwaliteitsonderwijs en kinderen die naar school gaan, willen daar ook echt geleerd hebben wat voor het leven belangrijk is.
Ter plaatse kan elk van ons nagaan hoe belangrijk dit gemeenschappelijk kwaliteitsbewaken is. Het heeft er in elk geval in Vlaanderen toe geleid dat er een hoge mate van zelfevaluatie gekomen is in de scholen, die spontaan aanvoelen dat zij zich moeten weren in dat onderwijsveld. Van de andere kant is er een toenemende zorg die gemeenschappelijk is. Vroeger was in Vlaanderen spreken over kwaliteitsbewaking bijvoorbeeld een beetje taboe, want men vreesde in de verschillende onderwijsnetten dat daardoor vijandigheid zou kunnen ontstaan. Nu zien wij integendeel, dankzij dat streven naar kwaliteitsbewaking van onderwijs, dat er ook een toegangspoort is tot deze grote Europese Gemeenschap en ook tot de arbeidsmarkt van deze Europese Gemeenschap, dat die kwaliteitsbewaking in toenemende mate een gemeenschappelijke zorg wordt.
Vandaag kan ik u de resultaten tonen van een hele bevraging die in het Vlaamse onderwijs werd gedaan om te kijken of zowel het basisonderwijs als het secundair onderwijs aan de gemeenschappelijke standaarden beantwoordt. Dan valt het toch op hoeveel belang de media daaraan hechten, precies omdat men weet dat de ouders, dat de studenten, dat het hele milieu van leerkrachten zeer aandachtig kijkt naar die resultaten. Want elke school, elk onderwijsnet, wil daar goed uitkomen, maar tegelijkertijd wil elke ouder dat zijn kind naar een goede school gaat.
Het valt mij op dat vanuit het onderwijsveld ook de klachten gevoed worden over het gebrek aan middelen, want wij wensen niet alleen dat onze kinderen goed leren op school, wij wensen ook dat die school goed uitgerust is, dat het een veilig milieu is, met andere woorden dat de infrastructuur eveneens op peil staat. Daarvoor zijn helaas in veel landen nog veel middelen nodig.

Uca
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik zou van deze gelegenheid gebruik willen maken om de rapporteur te bedanken voor haar verslag. Ik ben er blij mee, en vind de Europese samenwerking bij de kwaliteitsevaluatie in het onderwijs in het informatietijdperk belangrijk. De onderwijsstelsels in Europa moeten gericht zijn op de informatiemaatschappij. Wetenschap en technologie veranderen snel, de globalisering gaat verder, en daarom moeten we zorgen voor hoogwaardig onderwijs dat zich goed aanpast aan de snelle ontwikkelingen in de moderne samenleving.
Wat betekent goed onderwijs in deze tijd? Het verwerven van kennis en vaardigheden? Niet alleen dat! Onderwijs heeft een speciale functie voor de ontplooiing van het individu en voor zijn rol in een democratische, rechtvaardige en tolerante samenleving. Dat lijkt me het belangrijkste criterium bij de definitie van de kwaliteit van het onderwijs. Jongeren moeten de kans krijgen om op school kennis en sociale vaardigheden te verwerven. Iedereen heeft recht op een goede opleiding, ook buitenlanders, ook sociale randgroepen. Vooral zij lopen gevaar in de marge van de samenleving terecht te komen, omdat ze slechter opgeleid zijn.
Ik verwacht van de lidstaten van de Europese Unie dat ze ervoor zorgen dat iedereen een even goede opleiding krijgt. We moeten de sociale kloof overbruggen tussen degenen met en degenen zonder kennis. De kwaliteitsevaluatie in het onderwijs is om twee redenen een goede zaak. Ten eerste beschouw ik deze beoordeling als een stimulans om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren. Ten tweede ontstaat daardoor een bewustzijn van het belang van de kwaliteit van het onderwijs. De lidstaten van de Europese Unie moeten samenwerken bij de kwaliteitsevaluatie in het onderwijs. Dat is namelijk van het grootste belang voor het werkgelegenheidsbeleid en voor het vrij verkeer van werknemers in de EU. Ook organisaties en verenigingen die zich met de kwaliteitsevaluatie in het onderwijs bezighouden moeten op het Europese niveau met elkaar samenwerken.
We moeten Europese netwerken opbouwen, zodat we elkaar kunnen steunen en dit evaluatieproces van buitenaf op gang kunnen brengen. Bovendien kunnen scholen, verenigingen en organisaties van elkaar leren door het uitwisselen van informatie en ervaring. Zo kunnen ze de beste oplossingen vinden voor een goede opleiding. Ik pleit voor goed onderwijs als instrument in de strijd tegen werkloosheid en sociale marginalisatie. Kwalitatief hoogwaardig onderwijs is een investering in de toekomst, in sociale vooruitgang, in een wereld van vrede en tolerantie.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, we discussiëren vandaag over een ontwerpaanbeveling aan de lidstaten betreffende kwaliteitsevaluatie in het onderwijs, die een belangrijke vernieuwing zou kunnen betekenen voor de manier van werken binnen de Unie. Met deze aanbeveling zijn in de praktijk overigens al de nodige vorderingen gemaakt. Tijdens een conferentie in Praag in 1998, waaraan door 26 Europese landen werd deelgenomen, zijn de ministers van Onderwijs namelijk al overeengekomen een systeem van gemeenschappelijke indicatoren te ontwikkelen aan de hand waarvan de van land tot land verschillende methodes en resultaten beoordeeld kunnen worden. Daarbij gaat het allereerst om het vaststellen van gemeenschappelijk taalgebruik, vervolgens om het vergelijken van behaalde resultaten en ten slotte om het uitwisselen van goede en slechte ervaringen. Voorwaarde is wel dat iedere lidstaat volledig verantwoordelijk blijft voor het eigen onderwijssysteem.
Wij vinden dit een interessant initiatief, zowel ten aanzien van de overwegingen die eraan ten grondslag liggen als ten aanzien van de voorgestelde werkwijze. Wat de achterliggende gedachten betreft, in de huidige kennis- en informatiemaatschappij is scholing vanzelfsprekend een absolute must, zowel voor de ontplooiing van het individu als voor de economische concurrentiepositie. Het is dan ook zaak zoveel mogelijk profijt te trekken van de - noodzakelijkerwijs beperkte - middelen die ons ter beschikking staan. Tegen die achtergrond is het toch opmerkelijk dat er zulke grote verschillen tussen de lidstaten van de Europese Unie blijken te bestaan, zoals met name blijkt uit de eerste statistieken over dit onderwerp die in juli door Eurostat gepubliceerd zijn.
Een voorbeeld: als we de gemiddelde uitgaven per leerling in het voortgezet onderwijs in Europa op 100 stellen, dan scoort Duitsland op dit punt 84,9 en Frankrijk 131,6. Het gaat dus echt om substantiële verschillen, die overigens van geval tot geval weer anders liggen. Het is dan ook in ons aller belang onze ervaringen uit te wisselen.
Dat geldt zeker voor Frankrijk met zijn rigide onderwijssysteem, dat veel meer tegemoet zou moeten komen aan de behoeften van de "onderwijsconsumenten" . Maar juist vanwege die starheid dient elke hervorming met fluwelen handschoenen aangepakt te worden.
Ik kom nu op het andere punt, de voorgestelde werkwijze. Deze nieuwe vorm van samenwerking bij de kwaliteitsevaluatie van onderwijssystemen zou de weg kunnen vrijmaken voor een nieuwe, bijzonder interessante werkwijze. Het betreft hier namelijk de toepassing van een vorm van vrije samenwerking waarover door de Raad van Lissabon reeds gesproken is en die bij verdere uitwerking een breuk met de thans in Europa gehanteerde werkwijze zou kunnen betekenen. Hierbij gaat het niet om het vaststellen van strikte doelstellingen en het afdwingen van harmonisatie. Daartoe is de Gemeenschap op grond van artikel 149 en artikel 150 trouwens ook niet bevoegd. De bedoeling is slechts gezamenlijk te zoeken naar de beste praktijken, zonder bij voorbaat doelstellingen in cijfers vast te leggen en zonder de afzonderlijke lidstaten dwingend maatregelen voor te schrijven.
Dankzij deze vorm van samenwerking zou in plaats van een gecentraliseerd Europa een Europa van horizontale verbindingen tot stand kunnen komen, waarin uitwisseling kan plaatsvinden tussen de verschillende machtscentra, de landelijke ministeries van Onderwijs. Dit samenwerkingsverband via netwerken kent minder sturing van bovenaf en is flexibeler en liberaler dan de gebruikelijke werkwijze waarbij gebruik wordt gemaakt van richtlijnen die verplichten tot harmonisatie. Bovendien is uitbreiding ervan naar de landen buiten de Unie - samenwerking tussen 26 landen in plaats van de huidige 15 - heel goed mogelijk. Om al deze redenen, mijnheer de Voorzitter, ziet deze nieuwe vorm van gedifferentieerde samenwerking er in onze ogen uiterst veelbelovend uit.

Karas
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, tijdens het debat op 5 juli over de kwaliteitsevaluatie in het schoolonderwijs heb ik al ter inleiding gezegd dat in de klaslokalen van vandaag de basis moet worden gelegd voor de toekomst van de jeugd, maar niet uitsluitend in de klaslokalen.
Opleiding, d.w.z. onderwijs, bijscholing en herscholing, moet natuurlijk in het middelpunt van alle beleidsvormen staan. Opleiding is geen doel op zich, maar wel een voorwaarde voor een plaats in de economie en in de samenleving. De overgang naar de op kennis gebaseerde maatschappij, de mondialisering van de economie, de sociale, democratische en ecologische veranderingen en de ingrijpende vernieuwingen in het beroepsleven, die zeker ook verband houden met de nieuwe technologieën, dat zijn de grote uitdagingen van het derde millennium. Daar moeten we op reageren door meer aandacht aan het onderwijs te besteden.
Ik ben daarom blij met de tweede lezing van dit verslag in het Europees Parlement. Het is tenslotte ons doel om het schoolonderwijs en de kwaliteitsevaluatie ervan te verbeteren.
Vergelijkende evaluaties - intern of extern - leiden tot concurrentie. Met dit verslag hebben we ons doel bereikt wanneer daardoor de kwaliteit van het onderwijs op de Europese scholen stijgt en we de drievoudige uitdaging kunnen aannemen: de informatiemaatschappij, de mondialisering en de snelle veranderingen van de wetenschap en de technologie. Dan geven we een nieuwe impuls aan het onderwijs, en dat zou voor Europa een grote stap zijn. We moeten ertoe bijdragen dat het verslag over de omzetting, dat de Commissie over drie jaar aan het Europees Parlement moet voorleggen, een verslag over een succes zal zijn.
Ten slotte wil ik nog een principiële opmerking maken over de toekomst van het onderwijs. Ik kom namelijk net van een studiebijeenkomst daarover tijdens het congres van de Oostenrijkse Volkspartij. Onderwijs is meer dan voorbereiding op de arbeidsmarkt. Ook de ontwikkeling van de hele persoonlijkheid van de jongeren moet de aandacht krijgen. Een essentieel onderdeel van deze persoonlijkheid zijn basiskennis, moreel bewustzijn, musische, creatieve, sportieve en praktische vaardigheden en een gevoel voor de eigen gezondheid.
Ten tweede is goede basiskennis, met aandacht voor het onderscheid tussen wat wel en wat niet belangrijk is, ook in de 21ste eeuw nog het fundament van goed onderwijs. Daarom is het niet genoeg om te zeggen dat kennis en informatie gewoon op Internet te vinden zijn. Wie geen basiskennis heeft weet ook niet waar hij verdere kennis moet zoeken. Deze basis bestaat onder andere uit culturele vaardigheden, lezen, schrijven en rekenen. De nieuwe technologieën bieden nieuwe mogelijkheden om kennis te verwerven en culturele vaardigheden toe te passen, maar alleen wie over basiskennis beschikt kan hier in dit tijdperk van de exploderende kennis goed en gedifferentieerd mee omgaan. Daarom draagt dit verslag er in hoge mate toe bij om de kennis in het middelpunt van ons beleid te plaatsen.

Lambert
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil graag mijn gelukwensen uitspreken aan het adres van hen die erin geslaagd zijn het verslag in dit stadium te krijgen.
Zoals we zojuist hebben gehoord is kwaliteit, en met name de manier waarop deze wordt beoordeeld, een concept dat in het onderwijs nogal problematisch kan zijn. Van bepaalde gebieden, waaronder lezen, schrijven en rekenen, hebben we op dit moment al een redelijk beeld van het niveau. Uit internationaal onderzoek is echter wel gebleken dat het vanwege de verschillen in lesprogramma, aanpak en onderwijsopvattingen moeilijk is om onderwijssystemen met elkaar te vergelijken.
Het is heel belangrijk dat we onderwijs niet verwarren met opleiding. Het voornaamste doel van onderwijs is niet leerlingen voor te bereiden op de arbeidsmarkt, maar hen toe te rusten voor een leven dat in alle opzichten bevredigend is. Het arbeidsmilieu van vandaag de dag wordt steeds flexibeler en onzekerder, wat ertoe leidt dat mensen meerdere malen in hun leven op zichzelf worden teruggeworpen. De sociale samenhang is deels afhankelijk van onze innerlijke veerkracht. Hierbij denk ik bijvoorbeeld aan de mensen die uit het arbeidsproces geraken of van de arbeidsmarkt zijn uitgesloten.
Bij het beoordelen van onderwijskwaliteit gaat het ons dus om de vraag of we mensen met zelfrespect en zelfvertrouwen kunnen afleveren. Mensen die goed kunnen communiceren, die tussen de regels door kunnen lezen, die nieuwsgierig zijn, die zowel in een team als zelfstandig kunnen werken en die creatief en vindingrijk zijn. Mensen ook die zich bewust zijn van de wereld om hen heen en van hun verantwoordelijkheid jegens die wereld.
Daarnaast denk ik dat we bij het beoordelen van onderwijskwaliteit ook moeten nagaan of iedereen binnen het systeem echt gelijke kansen heeft. Of worden, net als in de samenleving, mensen buitengesloten vanwege bijvoorbeeld hun achtergrond of huidskleur?
Wanneer we vergelijken en toetsen, moeten we ons dus niet uitsluitend door competitiedrift laten leiden. Ieder voetbalteam uit een klassement is immers afhankelijk van het investeringsniveau en de selectie van de allerbeste spelers. Dit houdt niet noodzakelijkerwijs in dat alle spelers dan ook beter zullen presteren.
Ik ben blij dat we nu inzien dat het belangrijk is om de leerlingen te betrekken bij de ontwikkeling en beoordeling van ons onderwijssysteem. We kunnen niet verwachten dat we volledig ontwikkelde individuen met verantwoordelijkheidsgevoel afleveren als we hen niet aanmoedigen om zelf constructieve en duidelijk verwoorde input te geven over deze belangrijke fase in hun leven. Goed onderwijs is immers een kwestie van samenwerking en we weten dat we nog veel van elkaar kunnen leren. Ik ben dan ook blij met dit verslag.

Alyssandrakis
Mijnheer de Voorzitter, evaluatie in het algemeen en onderwijsevaluatie in het bijzonder is nooit iets neutraals. Men moet immers altijd nagaan of datgene wat wordt geëvalueerd, beantwoordt aan de door de evaluerende instantie vastgestelde doelstellingen. De evaluerende instantie beslist echter niet alleen over de evaluatiecriteria, maar ook over de gevolgen die toegepast moeten worden zodra deze criteria niet zijn geëerbiedigd.
De samenwerking tussen de lidstaten bij de kwaliteitsevaluatie van het onderwijs is een middel om zich te bemoeien met de onderwijsstelsels van de lidstaten. Zij is een middel om een onderwijsmodel op te leggen dat in feite niets heeft uit te staan met een allesomvattend, kwantitatief en kwalitatief uitgebreid algemeen onderwijs. Een dergelijk model heeft ook niets uit te staan met de eerbiediging van het gelijkekansenbeginsel; het is niet duur en het bevredigt de behoeften van de monopolies aan goedkope en vooral ook makke werknemers. Een dergelijk beleid ondermijnt echter de algemene vorming en bevordert ondermaats technisch onderwijs waarmee wegwerpwerknemers worden gecreëerd. Bovendien wordt daarmee de algemene vorming geleidelijk aan vervangen door het eindeloze proces van het levenslang leren. De zwakke en in de regel arme leerlingen zullen gedwongen worden het normale onderwijsstelsel te verlaten en genoegen te nemen met minder goed technisch onderwijs. Dat is ook in Griekenland gebeurd waar na de zogenaamde onderwijshervorming in enkele jaren tijd het aantal leerlingen in het voorgezet wetenschappelijk onderwijs is verminderd met 35%. Met kwaliteitsevaluatie wil men de scholen tevens tot onderlinge concurrentie aanzetten. Dat betekent dat de beste scholen niet alleen de beste leerlingen en leraren krijgen, maar ook het meeste geld, en gaan functioneren volgens marktcriteria. Daardoor zal de kwaliteit van de meeste scholen, en van vooral de scholen in arbeidersbuurten en op het platteland, achteruitgaan. Met de zelfbeoordelingsprocedure schuift men bovendien de leraren, de leerlingen en de ouders de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het onderwijs in de schoenen, terwijl deze verantwoordelijkheid in feite bij de overheid ligt.
Als wij ons echt zouden interesseren voor de kwaliteit van het onderwijs, zouden wij de aandacht niet toespitsen op de evaluatiemechanismen, maar op de verbetering van de algemene vorming van alle mensen. Het heeft absoluut geen zin te spreken over de manier waarop de evaluatie moet plaatsvinden. Dat leidt de aandacht alleen maar af van het daadwerkelijke probleem, van de vraag wat voor mensen wij willen, en op welke maatschappij de kinderen door de school moeten worden voorbereid. Als wij de huidige school aan dat evaluatiecriteria zouden toetsen, zouden wij geheid tot de conclusie komen dat de huidige school niet in de verste verte tegemoet komt aan de echte behoeften van de werknemers en aan de noodzaak van sociale vooruitgang.

Wyn
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met dit document en sta volledig achter de beslissing van het Europees Parlement en de Raad om de samenwerking en kwaliteitsbeoordeling op het gebied van onderwijs te bevorderen. Ik ben met name blij dat in het verslag veel aandacht wordt besteed aan sociale insluiting. Onderwijs is een belangrijk, zelfs cruciaal onderdeel van onze samenleving; het speelt een belangrijke rol in ieders leven en in al onze samenlevingsverbanden.
Zoals de Parlementsleden uit het Verenigd Koninkrijk weten, heeft recent onderzoek aangetoond dat onderwijs aan heel jonge kinderen schadelijk zou kunnen zijn. Om die reden zou het raadzaam zijn ons onderwijssysteem te vergelijken met andere Europese modellen. Die vergelijking moet overigens wel op beperkte schaal worden uitgevoerd, iets wat collega Lambert al heeft benadrukt.
In Spanje hecht men bijvoorbeeld veel waarde aan sociale insluiting, persoonlijkheidsontwikkeling en aan het werken in groepsverband, dus integratie. Deze vaardigheden staan hoger op de agenda dan academische kwaliteiten en worden op jonge leeftijd aangeleerd. Ik ben het er ook volledig mee eens dat er een betere integratie moet zijn tussen ouders, leerlingen en leraren en de vele betrokkenen vanuit de gemeenschap die terecht een rol willen spelen bij onderwijs en de ontwikkeling van onderwijs. Zij slagen hierin door de school als een gemeenschap op te vatten.
Samenwerking is voor scholen in verschillende regio' s ook een uitstekende manier om goede praktijken uit te wisselen. Het is belangrijk dat die samenwerkingsverbanden bestaan zowel op het niveau van de lidstaten als op het niveau van het platteland en de steden. Deze benadering is onderdeel van een heel belangrijk tweeledig concept en filosofie die in Europa al ingeburgerd is en die in al onze gemeenschappen enorm succesvol is. Netwerken is echt heel belangrijk. Wel wil ik benadrukken dat de uitwisseling van goede praktijken en informatie tussen verschillende scholen in Europa niet in een concurrentiestrijd moet ontaarden. We moeten kost wat kost iedere poging om Europese schoolranglijsten op te stellen ontmoedigen. In het Verenigd Koninkrijk hebben dergelijke ranglijsten zeer nadelige gevolgen gehad.
Ik ben blij met dit verslag. Het is positief en vormt een goede basis waarop wij verder kunnen werken aan betere netwerken tussen de scholen in de Europese Unie.

Reding
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het nieuwe jaar is pas net begonnen en ik denk dat het nog niet te laat is om de wens uit te spreken dat komend jaar alles wat u zichzelf en uw naasten toewenst werkelijkheid wordt. Wat ons allen hier aanwezig betreft, het Europees Parlement en de Commissie, ik hoop dat we de voortreffelijke samenwerking uit het verleden kunnen voortzetten.
Ter discussie staat vandaag het voorstel voor een aanbeveling betreffende kwaliteitsevaluatie in het schoolonderwijs. Met de uitvoering van dit voorstel zijn we al een flink eind op weg, en daarbij heeft het Europees Parlement een grote rol gespeeld. Ik zou het Parlement willen bedanken voor zijn grote steun en voor de wijze waarop het uitdrukking heeft gegeven aan zijn politieke wil verder te gaan op deze vaak moeizame weg. Het Parlement heeft veel constructieve suggesties gedaan, die in de loop der jaren hun nut in de praktijk hebben bewezen. Ik wil met name de rapporteur, mevrouw Sanders-ten Holte, hartelijk danken voor het voortreffelijk werk dat ze in zeer korte tijd verricht heeft. Bij deze dankbetuiging zou ik tevens de gehele Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport willen betrekken.
Thans ligt een ontwerpaanbeveling op tafel die - sommigen van u hebben er al op gewezen - betrekking heeft op een topprioriteit van ons beleid. De vraag waarom het draait is deze: kunnen we de kwaliteit van het schoolonderwijs verbeteren en zo ja, hoe kunnen we ervoor zorgen dat Europa op dit punt het bekende steuntje in de rug geeft zonder inbreuk te maken op de bestaande nationale onderwijssystemen - daarvoor zijn en blijven de nationale ministers van Onderwijs verantwoordelijk.
U weet dat we op dit vlak al een lange weg hebben afgelegd: reeds in 1997 is aan het begin van het schooljaar het breed opgezette proefproject voor kwaliteitsevaluatie in het schoolonderwijs van start gegaan, waaraan door meer dan honderd middelbare scholen in achttien landen is deelgenomen. De ontwerpaanbeveling is voor een groot deel gebaseerd op de conclusies die we allen tezamen uit dit experiment getrokken hebben.
De aanbeveling heeft betrekking op twee wezenlijke aspecten. In de eerste plaats gaat het om evaluatie als instrument om de kwaliteit te verbeteren, waarbij het doel niet is een ranglijst op te stellen van de slechtste en de beste leerlingen van de klas, maar simpelweg ervoor te zorgen dat alle leerlingen tot de beste van de klas kunnen behoren. In de tweede plaats gaat het om de rol van de Europese samenwerking op dit terrein - een voorbeeld overigens van iets waar we erg goed in zijn, zoals we ook wel bewezen hebben.
In dat licht moet het voorstel gezien worden. Het roept op tot zelfevaluatie, externe evaluatie en deelname van alle actoren aan het totale evaluatieproces. De uiteindelijke bedoeling is de onderwijsinstellingen in staat te stellen meer van elkaar te leren en inzicht te verkrijgen in wat de goede praktijken en de meest doeltreffende hulpmiddelen voor evaluatie zijn.
In dit proces treedt de Commissie niet dwingend op: ze speelt slechts een rol als katalysator. Ze moedigt de samenwerking op Europees niveau tussen de onderwijsinstellingen aan en draagt bij tot de vorming van een Europees onderwijsnetwerk. Verder probeert ze een databank op te zetten waarin gegevens over hulpmiddelen en instrumenten voor zelfevaluatie in het schoolonderwijs worden opgenomen die voor alle betrokken actoren toegankelijk zullen zijn.
Dat is ook precies wat de Europese Raad van Lissabon ons opgedragen heeft. Immers, willen we de Europese samenleving als kennismaatschappij een hoofdrol laten spelen op het wereldtoneel, dan moet in alle lidstaten, in alle regio' s en in alle steden en dorpen een kwalitatief zeer hoogstaand schoolonderwijs de basis vormen voor de sociale gelijkheid van de burgers. Ik onderschrijf volledig wat onze collega Karas heeft gezegd: de basis voor de samenleving van de toekomst en het welslagen daarvan wordt gelegd in de scholen van nu. In dat licht bezien is het onze taak alle mogelijke middelen in te zetten en ervoor te zorgen dat alle scholen van elkaar kunnen leren, zodat het onderwijs inderdaad overal beter wordt en drop-outs tot het verleden behoren.
Want dat is immers het uiteindelijke doel in onze kennissamenleving. We kunnen niet voorbijgaan aan het feit dat ten minste 20% van de leerlingen buiten de boot valt, leerlingen die niet het onderwijs genoten hebben dat nodig is om zich te redden in onze maatschappij. Wat dit betreft ben ik het eens met diegenen onder u die gezegd hebben dat jongeren eerst op het "samen leven" met anderen, en daarna pas op het "samen werken" met anderen voorbereid moeten worden. Hier schiet onze samenleving overigens schromelijk tekort, terwijl ze toch de kennis en kunde van ieder individu nodig heeft om vooruit te komen.
Geachte collega' s, die kennis en kunde willen we bij alle jongeren ontwikkelen, en daarom doen we samen met de ministers van Onderwijs deze voorstellen inzake kwaliteitsbewaking. Want alleen als er sprake is van onderwijs van hoge kwaliteit, is er een kans dat die jongeren zich kunnen redden in de samenleving en de arbeidsmarkt kunnen betreden.
Daarom zou ik u, mevrouw de rapporteur, nogmaals willen bedanken, evenals de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport en alle afgevaardigden die ons steun geboden hebben bij het vervullen van deze moeilijke opdracht.
Ik zou u nog willen zeggen dat de Onderwijsraad evaluatie en kwaliteit van het onderwijs tot een van zijn prioriteiten heeft gemaakt en in dat specifieke kader besloten heeft tot een openbare aanbesteding voor actieprogramma 6 van het SOCRATES-programma. Een en ander zal moeten uitmonden in vergelijkende onderzoeken en in de totstandkoming van een kennisnetwerk tussen professionele instellingen.
Tevens zou ik u er nog op willen wijzen dat het Zweedse voorzitterschap begin april over dit thema een conferentie zal organiseren in Karstadt en dat het toekomstige Belgische voorzitterschap nu reeds aangekondigd heeft acties te zullen ondernemen op dit terrein. U begrijpt dan ook wel, waarde afgevaardigden, dat het niet voor het laatst is dat we over deze kwestie spreken. U zult mij hier nog vaker aantreffen om u uitgebreid te informeren over de laatste ontwikkelingen, die, naar we allen hopen, positief zullen zijn.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Reding.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Cultureel en natuurlijk erfgoed van de wereld
De Voorzitter
Aan de orde is verslag (A5-0382/2000) van mevrouw De Veyrac, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport over de uitvoering van de overeenkomst inzake de bescherming van het cultureel en natuurlijk erfgoed van de wereld in de lidstaten van de Europese Unie (2000/2036(INI)).

De Veyrac
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega' s, het is bijna een cliché te zeggen dat het erfgoed en de bescherming daarvan bepalend zijn voor de identiteit van Europa. Dit mag dan een cliché zijn, waar is het echter wel. Het erfgoed is een van de meest opvallende en tastbare uitingen van de cultuur van onze medeburgers. Het maakt deel uit van hun dagelijkse leefomgeving en van hun eigen identiteit. Het versterkt het gevoel van saamhorigheid binnen de Europese Unie, omdat het wortels blootlegt die we met elkaar gemeen hebben. Bescherming van dat erfgoed is dan ook van vitaal belang, en daarbij gaat het niet alleen om bescherming tegen de vernietigende invloed van het weer, maar ook om bescherming tegen nieuwe bedreigingen als luchtvervuiling, ongebreidelde stedelijke ontwikkeling, bevolkingsdruk en tal van andere factoren.
Het Europees Parlement heeft zich altijd zeer serieus met deze kwestie beziggehouden, zoals met name blijkt uit de resoluties die het in 1982 en in 1988 aangenomen heeft en die een houvast bieden voor toekomstig beleid op dit terrein. Thans is het tijd, dunkt me, om de balans op te maken, en daarbij dienen we zowel het subsidiariteitsbeginsel als de uitbreiding van het aantal lidstaten van de Europese Unie in ons achterhoofd te houden.
Het lijkt me zinvol de doelstelling van de Overeenkomst inzake de bescherming van het cultureel en natuurlijk erfgoed van de wereld van de UNESCO in herinnering te brengen. Die behelst bescherming van het erfgoed, en dat houdt meer in dan inschrijving van monumenten in een prestigieuze lijst. Sinds de laatste selectieronde in december 2000 staan er 690 locaties op de lijst van het werelderfgoed, waarvan er zich 208 in de Europese Unie bevinden. Van die 208 gaat het in 192 gevallen om cultuurgoederen, in 11 gevallen om natuurgoederen en in 5 gevallen om gemengde goederen. Europa neemt met bijna een derde van alle objecten dus een bevoorrechte positie in op die lijst, en de reden daarvoor is simpelweg dat Europa een zeer grote bijdrage heeft geleverd aan de ontwikkeling van de beschaving van de wereld. De UNESCO zag echter graag een lijst tot stand komen waarin de objecten evenwichtiger zouden zijn verdeeld over de verschillende categorieën en de verschillende landen. Daartoe heeft de UNESCO een mondiale strategie vastgesteld en die vergezeld doen gaan van een actieplan voor de uitvoering daarvan. Het zou goed zijn als ons Parlement de lidstaten die zich erop laten voorstaan met een groot aantal objecten op deze lijst vertegenwoordigd te zijn, aanbeveelt in de toekomst minder objecten voor te dragen voor inschrijving in deze lijst. Het lijkt me alleszins redelijk dat ook de lidstaten een bijdrage leveren aan de totstandkoming van een representatievere en evenwichtiger lijst van het werelderfgoed, zowel in geografisch opzicht als wat de inhoud ervan betreft.
Tijdens de stemming over dit verslag in de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport van ons Parlement zijn de twee bepalingen inzake deze zelf opgelegde beperkingen met een kleine meerderheid verworpen. Die bepalingen, waarde collega' s, zouden naar mijn mening echter weer in het voorstel opgenomen moeten worden, en daartoe heb ik namens de Fractie van de Europese Volkspartij twee amendementen ingediend. Een tweede voorstel in dit verslag behelst de totstandkoming van een Europese monumentenlijst. De UNESCO beschouwt het erfgoed namelijk vanuit een geografische invalshoek, en vanuit een dergelijke invalshoek is de opvatting over wat een monument mag heten noodzakelijkerwijs beperkt. Zo wordt bijvoorbeeld wel een haven op de lijst geplaatst, maar blijven de schepen die er aanmeren ongenoemd. En zo kan een metaalfabriek tot monument verklaard worden zonder dat er gesproken wordt over het aanwezige materieel. Mijns inziens zou de Europese Unie echter een veel dynamischer opvatting moeten etaleren. De Unie zou recht kunnen doen aan het dynamisch karakter van het erfgoed en in dat opzicht zou een Europese lijst ook werkelijk een stap vooruit kunnen betekenen. Dankzij een dergelijke lijst zou meer recht gedaan kunnen worden aan objecten waarvan de waarde het nationaal belang overstijgt, zonder dat aanspraak gemaakt wordt op mondiale erkenning. En zo, dankzij het groeiend besef van een gemeenschappelijk cultureel erfgoed, zou Europa weer wat dichter bij de burgers kunnen komen te staan.
Vaak is restauratie van het erfgoed noodzakelijk. De Commissie zou een onderzoek moeten instellen naar de situatie van de restaurateurs van het erfgoed in de lidstaten, met de bedoeling te komen tot een georganiseerde beroepsgroep die garant staat voor restauratiewerkzaamheden van hoge kwaliteit. Voor een kwalitatief hoogstaande restauratie zijn adequate financiële middelen vereist, en een strak financieel beleid mag niet ten koste gaan van de kwaliteit van het werk. Ten slotte zou het wenselijk zijn dat de Europese Commissie in samenwerking met de Raad van Europa en de UNESCO de levensvatbaarheid onderzoekt van een juridisch en fiscaal stelsel waarmee ruimte geschapen kan worden voor sponsoring ter behoud van het cultureel en natuurlijk erfgoed. Dit aspect zou behandeld kunnen worden in het kader van de discussies over de belastingharmonisatie in Europa. De bescherming van het erfgoed is een kwestie waarvoor onze voortdurende aandacht vereist is. Het is onze verantwoordelijkheid dat erfgoed over te dragen aan de generaties na ons. De jongeren in Europa moeten zich erdoor aangesproken voelen en het belang ervan gaan inzien voor hun eigen toekomst en hun eigen Europese identiteit. Wordt het gevoel een Europeaan te zijn immers niet vooral bepaald door culturele aspecten en minder door economische en sociale factoren?
Ter afsluiting zou ik een beroemde, u allen bekende uitspraak willen citeren van een van de grondleggers van de Europese Unie: "Zou ik alles over kunnen doen, dan zou ik met de cultuur beginnen" . Deze zin had Haydn kunnen uitspreken tijdens zijn componeerperiode in Londen, of Leonardo da Vinci achter zijn schildersezel in Amboise, of Lord Byron op zijn sterfbed in Missolonghi. Het gaat om het gevoel van intens genot dat we allen krijgen wanneer we vol bewondering de kunstschatten aanschouwen waarop we stuiten tijdens onze reizen door de Europese Unie. Dan vervult ons ook een gevoel van trots, omdat we dankzij het bestaan van de Europese Unie mede-eigenaar zijn geworden van die kunstschatten en samen kunnen waken over het voortbestaan ervan.

Prets
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het cultureel erfgoed van de wereld - en we hebben de getallen net gehoord - is vrij ongelijkmatig verdeeld. Het grootste deel ervan bevindt zich hier in Europa, en daar kunnen we heel trots op zijn, maar daaruit blijkt ook dat de verdeling in veel opzichten niet evenwichtig is. Ook het aantal monumenten en plaatsen die in het cultureel erfgoed van de wereld zijn opgenomen is een druppel op de gloeiende plaat, gemeten aan wat er allemaal bestaat. Er zijn veel meer plaatsen die deze erkenning en deze steun zouden verdienen.
Dat maakt de besluitvorming en de selectieprocedure niet bepaald eenvoudiger. De besluiten zijn vaker negatief dan positief. Ik denk ook dat we opnieuw moeten nadenken over de definitie van de criteria. De diversiteit van het cultureel erfgoed onderstreept de identiteit van de verschillenden regio's. Daarom moeten zij ook de primaire verantwoordelijkheid dragen, al hebben ze natuurlijk wel steun van buitenaf nodig, van de Europese Unie en van anderen.
Het bewaren van de plaatselijke tradities en gebruiken is één van de taken waarvoor de regio's zelf primair verantwoordelijkheid zijn. Cultureel erfgoed van de wereld moet op een hoger niveau worden behandeld. Dat zijn culturele schatten, getuigen van historische veranderingen en unieke natuurmonumenten. Ze zijn van buitengewone en universele waarde. Architectuur, landschappen en stadsgezichten horen bij elkaar als cultureel erfgoed, maar ze zijn niet volledig zonder de monumenten als getuigen van de tijd. Daarbij denk ik ook aan monumenten uit de arbeidswereld zoals de productiemethodes, de inrichting van de fabrieken en de machines.
Zij illustreren de ontwikkeling van het arbeidsproces in Europa en overal ter wereld. Daarom moeten we het plunderen van bouwkundige opgravingsplaatsen evenzo bestrijden als het klakkeloos vernietigen van andere sporen van de beschaving. De razendsnelle technische ontwikkeling en de veranderingen in onze omgeving maken overduidelijk hoe belangrijk het is om ons bewust te zijn van het natuurlijk erfgoed en er verantwoordelijkheid voor te dragen. Dat betekent dat we bij de ruimtelijke ordening en bij het vastleggen van bestemmingsplannen beter rekening moeten houden met de bescherming van het cultureel erfgoed.
Bij de selectie van cultuurmonumenten van de wereld moeten we daarom sterker de nadruk leggen op het evenwicht tussen historische plaatsen, religieuze monumenten en natuurmonumenten, tussen de verschillende godsdienstige stromingen, tussen de prehistorie en de recentere geschiedenis. Daarom moeten we de evaluatiecriteria herzien. De bescherming van het culturele erfgoed betekent niet alleen een grote verantwoordelijkheid, maar kost ook veel geld. Daarom moeten we zoeken naar mogelijkheden om de financiering te vereenvoudigen, we moeten het recht en de fiscale regels aanpassen en sponsoren een stimulans geven. Dan dragen we onze verantwoordelijkheid.

Andreasen
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie en het Europees Parlement moeten zich bezighouden met de essentiële zaken van de Europese samenwerking die een sterker en slanker Europa tot stand kunnen brengen. Wij hoeven geen taken aan te pakken die beter door de lidstaten gedaan kunnen worden. De bescherming van cultureel erfgoed is belangrijk en het gemeenschappelijk erfgoed van de Unie is haar diversiteit, die wij in elke lidstaat moeten bewaren, want dat is een zware en belangrijke taak. Ik vind dit verslag dan ook overbodig. Volgens het subsidiariteitsprincipe is de bescherming van cultureel erfgoed een taak voor de lidstaten. Tot nog toe hebben de lidstaten hun steentje bijgedragen aan de tenuitvoerlegging van de conventie over het erfgoed van de wereld door een groot aantal waarden met een bijzondere universele betekenis voor te stellen met het verzoek ze op de lijst van de UNESCO op te nemen.
Er staan vermoedelijk veel Europese onderwerpen op de lijst en een beetje meer bescheidenheid zou niet misstaan, zoals de rapporteur heeft opgemerkt. Ik vind de noodzaak van een speciale lijst betreffende Europees cultureel erfgoed niet zo vanzelfsprekend en ik vind het evenmin nodig dat de Commissie de zware taak op zich neemt om alle initiatieven te coördineren, wat velen wensen. Namens de liberale fractie heb ik een aantal amendementen ingediend, waarmee het Parlement zich niet tot de Commissie, maar tot de lidstaten richt en deze verzoekt met de UNESCO en de Raad van Europa samen te werken. Hiermee wil ik het subsidiariteitsprincipe in ere houden en ik verwijs naar de woorden van Romani Prodi vorig jaar in dit Parlement: "Laten we niet vergeten hoe vaak reeds met ons is gelachen, omdat we ons bezighouden met belachelijke zaken, wat tegen elk gezond verstand indruist en de belangen van de bevolking schaadt". Ik vind dat we de Unie niet met dit thema moeten belasten.

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, de Cultuurcommissie verdient onze gelukwensen met het initiatief dat zij heeft genomen tot het opstellen van een verslag over de wijze waarop de Europese Unie haar cultureel en natuurlijk erfgoed kan beschermen. Wij moeten echter ook de rapporteur bedanken voor haar ideeën en voorstellen. Ik ben het daar grotendeels mee eens.
Ik wil echter inhaken op hetgeen de vorige spreker zei. Natuurlijk heeft elke lidstaat een beleid op dit gebied, en wij zijn ook absoluut niet van plan dit beleid van de lidstaten te vervangen. Het is echter wel hoog tijd dat wij als Europese Unie een beleid, een algemeen concept krijgen. De reden daarvoor ligt voor de hand: alle beleidsvormen van de Unie hebben een enorme weerslag - en meestal geen goede weerslag - op het behoud en de promotie van het cultureel en natuurlijk erfgoed.
Het komt regelmatig voor dat met de structuurfondsen van de Unie projecten en maatregelen worden gefinancierd die ernstige schade berokkenen aan monumenten, landschappen en andere onderdelen van het cultureel en natuurlijk erfgoed. Ik kan u alleen al in Griekenland talrijke voorbeelden noemen. Het heeft ons ontzettend veel moeite gekost om het antieke theater van Dodoni van de ondergang te redden: de in aanleg zijnde Egnatia-autosnelweg loopt daar namelijk vlak langs. Door de lawaaioverlast zou het voor de theaterbezoekers bijna onmogelijk zijn geworden om voorstellingen te volgen. Verder werd dankzij de door talrijke organisaties uitgeoefende druk de zaak van de hoogspanningsmasten op de Cycladen aanhangig gemaakt bij de Raad van State, de hoogste administratieve rechtbank van mijn land. In het baanbrekende besluit van de Griekse Raad van State werd nogmaals de esthetische waarde van het landschap van deze eilanden erkend. Momenteel is nog een zaak aanhangig in verband met het meer van Marathon, waarin bij Schinia roeibanen moeten worden aangelegd voor de Olympische Spelen. U weet, mijnheer de Voorzitter, dat dit voor heel Europa een enorm belangrijk historisch gebied is. Bovendien is dit een heel belangrijke waterbiotoop die aanvankelijk ook op de lijsten van NATURA 2000 stond. Wij willen dit gebied zo graag redden, mevrouw de commissaris, maar weten niet hoe.
Er is evenmin een definitief besluit genomen over het nieuwe Akropolismuseum. Dit zou heel dicht in de buurt van de rots waar de Parthenon op staat, boven op nog oudere archeologische monumenten, gebouwd moeten worden. Daardoor lopen niet alleen deze monumenten groot gevaar, maar zal de schoonheid van heel het gebied worden aangetast. Het uitzicht op de wereldberoemde rots met de Parthenon zal ernstig worden verstoord.
Al deze gevallen hebben een gemeenschappelijke noemer: de financiering geschiedt met communautaire middelen, of het doel is deze met communautaire middelen te financieren. U begrijpt dus dat ik vierkant achter bepaalde punten uit de resolutie sta, met name achter de punten waarin de Commissie wordt verzocht vóór de verstrekking van communautaire middelen een onderzoek in te stellen naar de gevolgen voor het cultureel en natuurlijk erfgoed, naar het historisch belang en de esthetische waarde daarvan. Ook zaken als historisch belang en esthetische waarde moeten criteria zijn in de besluitvorming over het al dan niet verstrekken van communautaire kredieten aan projecten.

de La Perrière
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van mevrouw De Veyrac is vooral gericht op het verruimen van het begrip erfgoed en het uitbreiden van de selectiecriteria voor het nationaal erfgoed. De Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten zal een stem uitbrengen voor dit verslag.
Niemand zal willen betwisten dat dit concept uitgebreid dient te worden met elementen die buiten de categorie monumenten, natuurlandschappen of niet-bouwkundige objecten vallen. Het spreekt voor zich dat een groot aantal volkenkundige gegevens verzameld en bewaard kan worden als elementen van het mondiaal erfgoed. Zo zou ik kunnen wijzen op de waarde van het muzikaal erfgoed of van de mondeling overgeleverde literatuur, twee terreinen waarop in tal van landen het verzamelen en bewaren van gegevens nog niet eens begonnen is.
Dit erfgoed valt buiten het traditionele concept, dat eenzijdig gericht is op culturele monumenten of landschappen, maar speelt vaak een rol in het dagelijks leven van de bewoners van onze planeet. Juist die voortdurende, tastbare aanwezigheid in de cultuur en in het dagelijks leven zou de leidraad moeten zijn bij het bepalen van de inhoud van het begrip erfgoed. Mevrouw Prets heeft daarop zojuist overigens ook al gewezen.
Zo zou ik er hier in Straatsburg speciaal op willen wijzen dat onze medeburgers zeer gehecht zijn aan hun nationale munt en graag zouden zien dat die beschouwd zou worden als onderdeel van het erfgoed.
Het Duitse tijdschrift Focus-Money heeft onlangs de resultaten van een enquête gepubliceerd waaruit blijkt dat 70% van de Duitse bevolking gehecht is aan de Duitse mark en die graag in stand zou willen houden. En dit percentage is slechts een gemiddelde; in Oost-Duitsland gaat het zelfs om 80% van de bevolking.
Op de website van het Franse Ministerie van Financiën, onder wiens verantwoordelijkheid de Franse franc uit de roulatie genomen wordt, zijn onlangs de resultaten gepubliceerd van een bijzonder interessante opiniepeiling, waaruit afgeleid kan worden hoeveel waarde de Franse bevolking hecht aan de nationale munt. Het gaat hierbij om een indirecte, afgeleide conclusie, want men heeft de ondervraagden natuurlijk naar hun mening over de euro gevraagd, niet over de franc. De uitkomst was in ieder geval ronduit verbijsterend: slechts 26% van de Fransen heeft vertrouwen in deze kunstmatige munt. Het is niet voor niets dat ik u wijs op deze gegevens, want het heeft er alle schijn van dat ze door dit Parlement genegeerd zijn en genegeerd worden.
In Groot-Brittannië, dat vooralsnog besloten heeft het als nationaal erfgoed beschouwde pond sterling te beschermen, is slechts 14% van de jongeren tussen 18 en 24 jaar voorstander van het afschaffen van de nationale munt. Daarmee vergeleken zou je het "ja" van 45% van de Denen in het onlangs gehouden referendum haast een massale steunbetuiging voor de eenheidsmunt kunnen noemen.
De Europese burgers zijn gehecht aan hun munt, zoals ze ook gehecht zijn aan hun normen en waarden, hun nationale grenzen, hun natuurmonumenten, hun nationale talen en hun kathedralen. Op grond daarvan dienen de nationale munten beschouwd te worden als onderdeel van het mondiaal erfgoed en als zodanig bescherming te genieten. Dat is de strekking van het amendement dat ik namens mijn fractie heb ingediend en waarvoor ik uw steun vraag.

Zorba
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag mevrouw Veyrac van harte gelukwensen met het verslag waarin zij zich buigt over de vraagstukken in verband met de Overeenkomst inzake de bescherming van het mondiaal cultureel en natuurlijk erfgoed in de lidstaten van de Europese Unie. De rapporteur maakt in haar verslag duidelijk dat in Europa de belangstelling voor dit belangrijke thema levendig gehouden moet worden en dat er op wereldvlak initiatieven nodig zijn.
Helaas werd in Nice niet het cruciale besluit genomen om de cultuur te ontheffen van eenparigheid van stemmen. Daardoor hadden wij met meer vastberadenheid vorderingen kunnen maken in de richting van een gemeenschappelijke aanpak. In het verslag wordt echter duidelijk gemaakt dat dit voor de Europese Unie geen beletsel mag zijn om te ijveren voor versterking van de culturele verscheidenheid. Europa moet wel beseffen dat het op de lijst van het mondiaal cultureel erfgoed meer dan goed vertegenwoordigd is. Europa is in vergelijking met andere gebieden van de wereld meer dan goed vertegenwoordigd wanneer het om historische steden en religieuze monumenten gaat. Hetzelfde geldt voor het christendom in vergelijking met andere godsdiensten en geloofsovertuigingen, en voor de Europese architectuur in vergelijking met lokale bouwstijlen. Daarom ook hebben begrippen zoals culturele verscheidenheid en eerbied voor het vreemde, hier diep wortel kunnen schieten en spelen zij in tal van overwegingen een hoofdrol. Daarom heeft Europa ook minder moeite dan de rest van de wereld om een echte rol te spelen in deze tijd van globalisering.
Wat de voorstellen betreft, is het mijns inziens zeer belangrijk dat op ministerniveau een initiatief wordt genomen tot harmonisatie. Ook moeten de lidstaten drastische maatregelen nemen om diefstal en illegale handel van archeologische voorwerpen in de landen van de Europese Unie te bestrijden.
Ik ben het verder met de heer Papayannakis eens dat met communautaire middelen gefinancierde projecten niet mogen worden goedgekeurd als niet eerst een onderzoek heeft plaatsgevonden naar de gevolgen op cultuurgebied. Men moet namelijk voorkomen dat met dergelijke projecten schade wordt veroorzaakt. Soms is die schade van nauwelijks te schatten omvang. Het is een goede zaak dat het Cultuur 2000-programma een derde van zijn totale begroting heeft uitgetrokken voor het cultureel erfgoed, voor het archeologisch, onderzees en architectonisch erfgoed, voor musea, bibliotheken en archieven, en op die manier steun kan bieden aan de nationale maatregelen.
Terecht wordt echter in het verslag gezegd dat ook aandacht moet worden besteed aan het agrarisch erfgoed, aan de eeuwenoude of paleolithische bossen, aan biotopen en watergebieden, met andere woorden aan al hetgeen enigszins als van bijkomend belang wordt beschouwd. Men moet tevens grote aandacht schenken aan goede opleiding en scholing van de personen die zich beroepsmatig bezig houden met bescherming, behoud en gebruik van het cultureel en natuurlijk erfgoed. Daarnaast moet men zorgen voor voorlichting van scholieren en jongeren, en voor de ontwikkeling van de vrijwilligersbeweging op dit gebied. Die kan uitermate nuttig werk verrichten.

Sanders-ten Holte
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik vind dit een goed en heel informatief verslag en ik wil de rapporteur dan ook graag danken voor het vele werk dat zij daarvoor verricht heeft. Er blijkt in elk geval uit dat de Europese Unie en de lidstaten hun huiswerk goed gedaan hebben. Zij hebben veel aanvragen ingediend en het heeft er zelfs toe geleid dat er sprake is van onevenwichtigheid. Dat komt mijns inziens voort uit de opvatting dat er vooral gebouwen moeten worden aangemeld, maar er zijn natuurlijk ook andere factoren en ik denk dat het goed is om de lidstaten aan te sporen om maatregelen te treffen zodat er meer evenwicht komt en selectiviteit.
Wat betreft mijn eigen fractie is er een discussie gaande of de Europese Unie hier wel een taak heeft. Ten eerste, het behoud van het cultureel erfgoed, ook op het niveau van de Europese Unie, dat spreekt de burger aan. Wij hebben open monumentendagen, het staat zwart van de mensen. Het maakt bij uitstek de Europese dimensie zichtbaar.
Een tweede punt, de Europese meerwaarde, die zie ik ook op tal van gebieden, bijvoorbeeld grensoverschrijdende projecten in het Waddenzeegebied en onderwaterarcheologie. De Europese Unie kan de samenwerking van de lidstaten daarin stimuleren en ondersteunen, zoals op alle terreinen van cultuur.
Een volgend punt, bij onderzoek en bij opleiding met name. Ook een typisch Europese taak, evenals duidelijkheid over welke plaatsen het nationaal belang overstijgen, inventarisaties en lijsten maken is op elk bestuurlijk niveau noodzakelijk, een afweging maken ook op het gebied van milieuhandelingen.
Een derde punt vind ik het inzetten van structuurfondsen. Het behoud van het cultureel erfgoed is van belang voor het toerisme. Het brengt de culturele diversiteit tot uiting. Het heeft te maken met werkgelegenheid. De vraag of de Europese Unie een taak heeft, is voor mij geen vraag. De Europese Unie heeft op dit terrein een taak van stimuleren, ondersteunen en het zichtbaar maken van het gemeenschappelijk cultureel erfgoed van Europa. Ik en anderen van mijn fractie zullen het verslag van de rapporteur dan ook van harte steunen.

Caveri
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, toevallig heb ik mij in een concreet geval beziggehouden met de toepassing van de UNESCO-Overeenkomst. Tijdens een UNESCO-vergadering enkele jaren geleden in Casablanca kwam het voorstel aan de orde zich het hele Alpengebied als mondiaal erfgoed voor te stellen. Ik moet u bekennen dat het voor mij aanleiding was er meer van te willen weten. Het leek mij onder meer tegenstrijdig het hele Alpengebied te kandideren, want daarin bevindt zich eigenlijk van alles. Het selecteren van uiteenlopende en met elkaar vaak tegenstrijdige locaties - dat is natuurlijk niet de schuld van de UNESCO, maar van de voorstellen van de lidstaten - heeft mij verbaasd. Ik heb ook vastgesteld dat er onder de culturele, natuurlijke of gemengde locaties opmerkelijke afwezige zijn. Collega Costa van onze fractie, burgemeester van Venetië, heeft er enkele dagen geleden geamuseerd op gewezen dat zijn stad nooit is ingedeeld bij het mondiaal cultureel erfgoed.
Welnu, het lezen van de Overeenkomst heeft mijn vermoeden bevestigd dat deze Overeenkomst, die 30 jaar geleden is afgesloten, volledig door de tijd is ingehaald. U hoeft maar te denken aan de sterk veranderde gevoeligheid ten opzichte van cultuur en milieu of aan het begrip duurzame ontwikkeling dat vandaag de dag zo in de mode is. Daarom ben ik bevreesd dat er in het verslag een reeks tegenspraken staan. Bepaalde in het verslag genoemde onderwerpen zouden vereenvoudigd moeten worden, niet zo zeer om het vanuit Europa gevoerde beleid buitensporig in omvang te doen toenemen - dat beleid kan soms een excuus vormen voor andere organen om hun verantwoordelijkheid niet te dragen - maar om te komen tot coördinatie tussen de Europese landen. Op een aantal vlakken bestaan er trouwens al instrumenten. Ik wil u eraan herinneren dat in het voorstel - en dat vind ik een positieve zaak - de regionale minderheidstalen genoemd worden, die op basis van verschillende instrumenten bescherming genieten.
Een enkel aanknopingspunt bestaat er echter al. Ik herinner eraan dat er bij het selecteren van de locaties sprake moet zijn van een actief beleid. Het beschermen van de locaties werkt, als de keuze van een locatie ook het inzetten van geld betekent. De bedragen in de Overeenkomst - die uitgaat van minimumbedragen -garanderen met name in de landen van de Derde Wereld beslist geen actief beleid. Het zou een goede zaak zijn als vroeg of laat de Commissie op die beperking wees. Die beperking kan krachtens artikel 87, lid 3d), met overheidssubsidies worden opgeheven.

Paulsen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil het deel van het Europese cultureel erfgoed bespreken dat niet op de lijst van de UNESCO staat en dat amper op onze eigen lijsten voorkomt. Het gaat om het feit dat vrijwel iedere vierkante meter van het Europese landschap gecultiveerd is en dat geldt voor zowel de landbouw- als de bosgebieden. De hele huidige biologische diversiteit is het resultaat van ruwweg 10.000 jaar lang ingrijpen. Het is het resultaat van een samenwerking tussen de mens als landbouwer, de natuur, het klimaat en de techniek. Hieruit is het zeer veelzijdige en gevarieerde Europa dat wij kennen voortgekomen. Ik ben natuurlijk van mening dat niet de Unie, maar de regio's en de landen de verantwoordelijkheid voor het cultureel erfgoed hebben. Over één aspect van het cultureel erfgoed heeft de Unie echter wel volledige zeggenschap, namelijk het landbouwbeleid.
Als ik het voor het zeggen had, zou ik het huidige landbouwbeleid van de EU verruilen voor een beleid voor cultureel erfgoed en biologische diversiteit. Ik zou subsidies willen gebruiken voor het behoud van de mediterrane terrascultuur, het behoud van de biologisch gevarieerde en buitengewoon fraaie weilanden in de berggebieden die rivieren en meren in het bosrijke Scandinavië omgeven. Kortom: een goed cultuurbeleid voor Europa zou een ander, modern en weloverwogen landbouwbeleid zijn.

Reding
Mijnheer de Voorzitter, men kan van mening verschillen over de vraag welke verantwoordelijkheden het Verdrag eenieder toekent inzake de bescherming van het cultureel en natuurlijk erfgoed, maar één ding staat vast: het betreft hier een belangrijke zaak die ons allen aangaat. Evenals u ben ik van mening - en staat u me toe dit te zeggen alvorens op de kwestie zelf in te gaan - dat het erfgoed, dat bestaat uit gebouwen, natuurmonumenten en tradities, niet voorbehouden mag zijn aan één persoon, één regio of één land; het behoort de gemeenschap van alle Europese burgers tezamen toe. De rijkdom van Europa berust voor een groot deel op onze culturele diversiteit, en die behoort ons allen toe, niet slechts het kleine stukje Europa waaruit ze afkomstig is. Het is dan ook ons aller verantwoordelijkheid dit erfgoed en deze diversiteit te beschermen. Immers, verdwijnt een element van het erfgoed in Finland, dan gaat het ook verloren voor Griekenland, en wat daar verdwijnt gaat op zijn beurt weer verloren voor bijvoorbeeld Denemarken. Alle burgers in Europa dragen in dit opzicht een grote verantwoordelijkheid, waar ze ook wonen en welke rol ze ook geacht worden te vervullen.
Welnu, geachte afgevaardigden, het moge duidelijk zijn dat de Commissie verheugd is over de inspanningen die zijn geleverd door het Parlement en vooral door de rapporteur, mevrouw De Veyrac. De Commissie deelt de zorgen die ze uitspreekt in haar tekst en onderschrijft de door haar naar voren gebrachte aandachtspunten.
U weet natuurlijk hoe deze kwestie juridisch gezien ligt. Het Verdrag biedt geen enkele wettelijke basis voor communautair beleid op cultureel terrein en sluit iedere mogelijkheid tot harmonisatie op dit gebied uit. De Commissie heeft dus niet de bevoegdheid haar eigen lijst op te stellen van objecten en landschappen die gerekend moeten worden tot het cultureel en natuurlijk erfgoed, maar bovendien heeft ze zo haar bedenkingen bij het idee een nieuwe lijst toe te voegen aan de reeds bestaande lijsten.
In aansluiting op mijn inleidende woorden zou ik er echter op willen wijzen dat dit ons geenszins van de plicht ontslaat het erfgoed te beschermen. Overigens hebben we ook altijd samengewerkt met de internationale instellingen, de particuliere organisaties, de individuele betrokkenen, de lidstaten, de regio' s en de steden en dorpen, die zich zoveel moeite getroost hebben om hun erfgoed, ons aller erfgoed, te beschermen. We kunnen met name wijzen op de acties die we samen met de Raad en de UNESCO ten uitvoer hebben gelegd, zoals de campagne "Europa, een gemeenschappelijk erfgoed" , of het onderzoek ter bescherming van het erfgoed van Kosovo. Deze samenwerking moet worden voortgezet, niet alleen om te voorkomen dat her en der hetzelfde soort acties wordt uitgevoerd, maar ook om de doelmatigheid te vergroten van het internationaal juridisch en fiscaal stelsel waarover door sommige sprekers gesproken is. Overigens zou ik erop willen wijzen dat we in het kader van onze programma' s RAPHAEL en CULTUUR 2000 met volle overtuiging ondersteuning trachten te verlenen aan alle burgers, regio' s, lidstaten en organisaties die zich in de praktijk inzetten om het gemeenschappelijk erfgoed van alle Europese burgers te beschermen.
Een van de voorbeelden van de acties die we voortdurend gestimuleerd hebben is het vergroten van de bewustwording en de actieve betrokkenheid van het grote publiek, en met name van jongeren. Want u heeft gelijk wanneer u stelt dat respect voor het erfgoed en voor de natuur een kwestie is van opvoeding. Verder zou ik willen wijzen op de verbeterde werkmethodes en instrumenten die de professionele restaurateurs in Europa thans ter beschikking staan en die met name door het International institute for the preservation of cultural heritage in Rome ontwikkeld zijn, alsmede op de bijscholing van de deskundigen en de handwerklieden die gespecialiseerd zijn in het restaureren van het cultureel erfgoed. Aan de hand van onze opleidingsprogramma' s hebben we geprobeerd de vakkennis van deze mensen te vergroten teneinde over deskundigen te beschikken die ingezet kunnen worden bij de restauratieprojecten die op dit moment op verschillende plaatsen uitgevoerd worden.
En ik kan u verzekeren, geachte collega' s, dat we op deze weg zullen doorgaan. Uiteraard dienen we daarbij rekening te houden met de grenzen van onze bevoegdheden en van de beschikbare middelen, en die laatste zijn zoals u weet zeer beperkt. We willen in ieder geval constructieve en doelgerichte oplossingen aandragen. Ik zou het Parlement dan ook op persoonlijke titel en namens de Commissie willen bedanken voor zijn initiatief. We zouden graag zien dat overal in Europa, op alle niveaus, meer initiatieven genomen zouden worden, en daarbij maakt het niet uit of het om particuliere initiatieven gaat of om initiatieven van de overheid, zolang ze de bescherming van ons Europees erfgoed maar tot doel hebben.
Overigens is dat ook de reden waarom ik toejuich dat er zoveel publiciteit aan de bescherming van het erfgoed gegeven wordt via de instelling van prijzen, zoals de door Europa Nostra ingestelde Restauratieprijs of de prijs die wordt uitgereikt in het kader van de Dagen van het Europees erfgoed. Waartoe dienen al die prijzen? Ze dienen als voorbeeld, als bewijs voor alle burgers dat er heel veel mogelijkheden zijn om, zelfs met minimale middelen, voor de generaties na ons het erfgoed veilig te stellen dat eenieder direct of indirect toebehoort; het erfgoed dat uitdrukking geeft aan de culturele diversiteit van Europa - het erfgoed, kortom, van alle Europeanen.

