Radiofonia i telewizja publiczna w erze cyfrowej: przyszłość podwójnego systemu nadawania (krótka prezentacja) 
Przewodnicząca
Kolejnym punktem porządku obrad jest sprawozdanie przedstawione przez pana posła Ivo Beleta w imieniu Komisji Kultury i Edukacji w sprawie radiofonii i telewizji publicznej w erze cyfrowej: przyszłości podwójnego systemu nadawania.
Ivo Belet
Pani Przewodnicząca! Dobry wieczór, Pani Komisarz! Panie i Panowie! Uważam, że sprawozdanie, które, mamy nadzieję, zostanie tu w czwartek przyjęte stanowi bardzo ważny sygnał, który pokazuje, że w tym Parlamencie istnieje zdecydowane poparcie dla naszego typowego europejskiego modelu mediów, który umożliwia działanie nadawcom komercyjnym, z jednej strony, a z drugiej strony - nadawcom publicznym, to znaczy spółkom sektora mediów publicznych. Pani Przewodnicząca! Model ten jest modelem typowo europejskim, ponieważ nie znajdzie się takiego modelu w Stanach Zjednoczonych czy Japonii, a co dopiero w Chinach; ewentualnie występują tylko nieliczne jego przejawy. Ten dwoisty model mediów sprawdził się w większości państw członkowskich Unii Europejskiej pod względem oferowania najlepszych gwarancji pluralizmu mediów, niezależności artykułów i w ogóle wolności prasy. Niestety model ten jest jednak poddawany w Unii Europejskiej znacznej presji. Presja ta ma różne źródła. Wywołują ją głębokie cięcia, których będą musiały dokonać właściwe władze krajowe lub regionalne. Nadawcy publiczni odczuwają także presję ze strony prywatnych spółek mediowych. Spółki te uważają, że działalność nadawców publicznych jest przejawem nieuczciwej konkurencji, zwłaszcza w przypadku Internetu. Ze względu na tę ogólną sytuację nadawcy publiczni w kilku państwach członkowskich Unii Europejskiej walczą o przetrwanie. Narusza to delikatną równowagę dwoistego systemu, narażając go na szwank. Musimy zrobić wszystko co w naszej mocy w celu zapewnienia nienaruszalności naszego europejskiego modelu mediów w tych burzliwych czasach, a także dla zapewnienia tym mediom solidnej podstawy na przyszłość. Niezbędne jest w tym celu podjęcie szeregu środków interwencji, które określiliśmy w naszej rezolucji. Pierwsza kwestia, którą chciałbym poruszyć - a nie jestem pewny, czy to forum jest tej kwestii świadome - dotyczy tego, że kiedyś wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej zobowiązały się formalnie do zagwarantowania wolności prasy w ramach Rady Europy. Obejmuje to ściśle określony zakres uprawnień i wsparcie finansowe dla nadawców publicznych. Niezbędne jest zapewnienie wsparcia finansowego w dłuższej perspektywie. Już czas, żebyśmy jako Parlament Europejski przypomnieli wszystkim 27 państwom członkowskim, że złożyły wtedy takie zobowiązania i muszą również te zobowiązania wypełniać. Druga kwestia dotyczy tego, że pluralizm w mediach oraz ogólnie wolność prasy stanowią jedno z podstawowych znamion naszej demokracji. Dlatego chcemy wprowadzić system monitorowania roli, jaką odgrywa pluralizm mediów. Tu zwracam się do Pani Komisarz - jest to narzędzie opracowane poprzez rozwinięcie inicjatywy Komisji. Jest to bardzo użyteczne narzędzie, które może być światłem przewodnim w kilku państwach członkowskich, w kliku regionach, w których różnorodność mediów i pluralizm mediów zagrożone są presją. Na koniec, uważam, że największym wyzwaniem dla wszystkich mediów jest zapewnienie im obecności w środowisku online, obecności cyfrowej w Internecie. Wzrost niepokojów - a nawet, możemy powiedzieć, wzrost wrogości - w odniesieniu do inicjatyw podejmowanych przez nadawców publicznych w związku z Internetem jest głęboko niepokojący. Niektórzy politycy, zwłaszcza krajowi, a także przedstawiciele mediów, wydają się zapominać, że w ubiegłym roku zawarte zostały ścisłe porozumienia dotyczące działalności nadawców publicznych w środowisku online i niezbędne jest ich przestrzeganie. Pani Przewodnicząca! Jeżeli przyjmiemy tę linię argumentacji, to uważam, że musimy także opracować modele, które umożliwią zapewnienie właściwej roli wyszukiwarek i podmiotów świadczących usługi internetowe. Podsumowując, uważam, że nie możemy pozwolić sobie na to, żeby stać nadal z boku, jeśli bowiem nie podejmiemy odpowiednich środków, obudzimy się w chwili, gdy Google i YouTube, a także Apple, przejmą całkowicie nasze środowisko mediów. Byłoby to, oczywiście, zdecydowanie niepożądane.
Miroslav Mikolášik
(SK) Pani Przewodnicząca! Niezbędne jest podjęcie w Unii Europejskiej działań mających na celu zapewnienie równowagi i pluralizmu poglądów, opinii i stanowisk, co byłoby znacznie łatwiejsze, jeśli utrzymana zostanie równowaga na rynku pomiędzy nadawcami publicznymi a nadawcami komercyjnymi. Jeśli chodzi o zachowanie różnorodności kulturowej, wolności słowa i zdrowej konkurencji, nie możemy oczywiście rozwiązania przyjąć takiego samego dla wszystkich, musimy więc szanować wysiłki poszczególnych państw członkowskich zmierzające do rozstrzygnięcie kwestii zwiększenia udziału mediów publicznych na szczeblu krajowym.
Uważam, że równowaga pomiędzy mediami publicznymi a mediami komercyjnymi, również w Internecie, powinna być priorytetem w przypadku zarówno strategii krajowych, jak i europejskiej polityki dotyczącej mediów w najbliższej przyszłości. Niezbędne jest także zachęcanie zainteresowanych stron do kreatywnej współpracy w dziedzinie poprawy jakości informacji udostępnianych na rynku mediów oraz do opracowywania innowacyjnych rozwiązań w tym sektorze. Podsumowując, chciałbym zauważyć, że pluralizm i wolność mediów stanowią podstawy demokracji.
Martin Ehrenhauser
(DE) Pani Przewodnicząca! Ja także uważam, że dwoisty system mediów może być także stosowany z powodzeniem w Europie i że niezbędne jest zapewnienie istnienia z jednej strony nadawców publicznych, a z drugiej kanałów prywatnych, działających w warunkach wolnej konkurencji, w warunkach gospodarki wolnorynkowej. Niestety rzeczywistość jest nieco inna. Istnieją dowody na występowanie głębokich tendencji monopolistycznych, zwłaszcza w sektorze prywatnym. Powinniśmy podjąć działania mające na celu przeciwdziałanie temu zjawisku. Tendencja ta jest szczególnie niebezpieczna, ponieważ występuje w okresie poważnych trudności gospodarczych.
Z drugiej strony, mamy nadawców publicznych, którzy nie wypełniają swoich obowiązków w zakresie świadczenia usług publicznych, umożliwiając partyjnym spin doktorom i partyjnym doradcom podejmowanie decyzji dotyczących przedmiotu i treści swoich materiałów redakcyjnych. Oczywiście, nie można do tego dopuszczać. Jako przykład chciałbym podać spółkę ORF w Austrii; nadawca ten funkcjonuje w ramach służby cywilnej, ale nie pod względem efektywności ekonomicznej. Nie ma w mediach obecnie ani liberalizmu, ani pluralizmu, ani tym bardziej wolności publikacji, a przynajmniej nie w takim zakresie, jak to powinno być. Co może w tej sprawie zrobić Unia Europejska? Jestem przekonany, że zaproponowany na forum Parlamentu Europejskiego jakiś czas temu system wczesnego ostrzegania, służący identyfikacji monopoli, byłby tutaj dobrym rozwiązaniem.
Zuzana Roithová
(CS) Pani Przewodnicząca! Chciałabym w ramach tej debaty przedstawić dwie uwagi. Przyjęta wcześniej dyrektywa w sprawie usług audiowizualnych przyczynia się do lepszej współpracy pomiędzy organami nadzoru i zapewnia wysoki stopień ochrony dzieci przed nieodpowiednimi programami i reklamami. Państwa członkowskie nie wdrażają jednak tej dyrektywy w sposób zdyscyplinowany. Na przykład w moim kraju odpowiednie przepisy weszły w życie dopiero w czerwcu. Mamy także problem z pełną harmonizacją przepisów dotyczących prawa autorskiego. Niezbędne są przepisy obydwu tych rodzajów, żeby ułatwić pozyskiwanie od autorów zbiorowych licencji transgranicznych dotyczących dzieł audiowizualnych oraz udostępnienia archiwów dzieł audiowizualnych, w przypadku których występują wątpliwości dotyczące praw autorskich, czyli tak zwanych dzieł osieroconych. Potwierdzam, że Komisja przedłoży nowy wniosek ustawodawczy w przyszłym roku, lecz będzie chciała ograniczyć zakres tej nowej regulacji jedynie do dzieł muzycznych, nie rozwiązując problemu dzieł audiowizualnych. Dlatego wzywam Komisję, by oświadczyła, czy naprawi ten podstawowy błąd, czy raczej to my, posłowie do PE, będziemy musieli ten błąd naprawić w naszych komisjach. Problem ten poruszony został w pkt. 33 sprawozdania.
Jaroslav Paška
(SK) Pani Przewodnicząca! Chciałbym najpierw wyrazić moje poparcie dla wysiłków pana posła sprawozdawcy, zmierzających do podjęcia w Parlamencie Europejskim debaty nad sytuacją środowiska medialnego. Uważam, że poruszenie tej kwestii jest niezwykle istotne, zwłaszcza w okresie cyfryzacji, tj. w okresie, w którym w środowisku tym zachodzą rewolucyjne zmiany.
Środowisko medialne w poszczególnych krajach zdecydowanie różni się od siebie. Są takie kraje, w których środowisko medialne zdominowały media komercyjne, a media publiczne stanowią zasadniczo jedynie coś w rodzaju tła. Gdzieniegdzie media komercyjne są słabsze lub podzielone i rozproszone, a zatem ani nie wywierają skoncentrowanej presji, ani nie tworzą skoncentrowanego środowiska medialnego, a media publiczne mają wtedy większą zdolność przekazywania informacji i w większym stopniu wywierania wpływu na opinię publiczną
W każdym razie jesteśmy świadkami sytuacji, w której podmioty polityczne często wywierają wpływ, zwłaszcza na działalność mediów publicznych, podobnie jak właściciele wywierają wpływ na działalność mediów komercyjnych, a skutkiem tego mają znaczny wpływ na docierające do nas informacje i na poziom świadomości społecznej.
Zapewnienie wolności mediów, rzeczywistej wolności, która nie zależy od środków finansowych - czy to pochodzących ze źródeł prywatnych, czy też państwowych - wymaga znacznych wysiłków ze strony dziennikarzy, tak by zachować wolność, nie zaś jakiejś formy monitoringu lub samokontroli, która w rzeczywistości zmusiłaby dziennikarzy do lojalności wobec ich pracodawców. Uważam, że jest to największy problem, jaki pojawił się w odniesieniu do mediów w czasach, w których żyjemy, musimy więc w przyszłości wprowadzić tutaj zmiany.
Maria Damanaki
komisarz - Pani Przewodnicząca! Komisja z zadowoleniem przyjmuje sprawozdanie Parlamentu Europejskiego noszące tytuł "Radiofonia i telewizja publiczna w erze cyfrowej: przyszłość podwójnego systemu nadawania”. Sprawozdanie to należy uznać za tekst należycie wyważony, ponieważ wyraża poparcie dla stosowanego obecnie dwoistego systemu, opierającego się na współistnieniu w Europie nadawców publicznych i komercyjnych. Jak przypomniano w jednym z motywów dyrektywy dotyczącej świadczenia przez media usług audiowizualnych, współistnienie to jest elementem wyróżniającym europejski rynek audiowizualny wśród innych takich rynków, co znalazło pełne odzwierciedlenie w sprawozdaniu.
Załączony do traktatów UE protokół dotyczący systemu radiofonii i telewizji publicznej w państwach członkowskich zawiera postanowienie uznające swobodę państw członkowskich w określaniu zakresu usług publicznych w celu organizacji systemu radiofonii i telewizji publicznej i źródeł finansowania pod warunkiem, że skala takiego wsparcia finansowego nie będzie wpływać na warunki prowadzenia działalności gospodarczej i konkurencji we Wspólnocie. A zatem państwa członkowskie określają formę i warunki działalności swoich mediów publicznych, pod warunkiem, że przestrzegane są unijne zasady pomocy państwa.
Zgadzamy się z podstawowym przesłaniem tego sprawozdania, to znaczy z tym, że nadawcy publiczni powinni móc korzystać z możliwości oferowanych przez cyfryzację i dywersyfikację platform dystrybucyjnych, zgodnie z zasadą neutralności technologicznej. Znalazło to potwierdzenie w zmienionym komunikacie Komisji z 2009 roku w sprawie stosowania zasad pomocy państwa do radiofonii i telewizji publicznej. Chcielibyśmy przedstawić kilka uwag dotyczących przede wszystkim dwu elementów sprawozdania.
Po pierwsze, jeśli chodzi o monitorowanie przestrzegania standardów Rady Europy, UE nie jest odpowiedzialna za polityczną niezależność mediów publicznych. Ponadto państwa członkowskie nie mogą udzielić Europejskiemu Obserwatorium Audiowizualnemu mandatu bez zgody członków tej organizacji spoza UE. Nie może tego zrobić również Komisja.
Po drugie, sprawozdanie zawiera sugestię, że niektóre państwa członkowskie nie podjęły żadnych działań w celu promowania europejskich dzieł w kontekście emisji programów. Nie znajduje to odzwierciedlenia w danych liczbowych przedstawionych w ostatnio opublikowanym sprawozdaniu Komisji w sprawie stosowania postanowień tej dyrektywy. Według tego sprawozdania nadawcy w różnych państwach członkowskich Unii Europejskiej z zasady wywiązują się z tego obowiązku promowania programów europejskich.
Nadawcy publiczni powinni być pionierami innowacyjności, motorami rozwoju nowych formatów i podnoszenia jakości - zarówno jeśli chodzi o same programy, jak i o aspekty techniczne - jeżeli mają nadążać za trendami i wyzwaniami pochodzącymi z innych źródeł. Wydaje się, że w pełni zgadzamy się w tych kwestiach i z niecierpliwością oczekuję współpracy z Parlamentem w tych sprawach w ramach ram prawnych przewidzianych traktatami.
Przewodnicząca
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w czwartek, 25 listopada 2010 r.
Oświadczenia pisemne (art. 149 regulaminu)
Iosif Matula
Opracowując naszą politykę w okresie przechodzenia z systemu telewizji analogowej na system telewizji cyfrowej, a jednocześnie wzrostu znaczenia nowych mediów, w tym formatu trójwymiarowego, nie powinniśmy zapominać o kilku czynnikach. Uważam, że po pierwsze, celowe byłoby podjęcie przez nas środków mających na celu ułatwienie przejścia na system cyfrowy, rozważając jednocześnie możliwość oferowania talonów lub innych środków, żeby zrekompensować to obywatelom. Kolejnym istotnym środkiem byłaby organizacja staży dla dziennikarzy i kadr kierowniczych mediów publicznych, z uwzględnieniem kwot stale przeznaczanych na ten cel przez media prywatne. Ponadto za celowe uważam rozważenie przez nas możliwości stworzenia w przyszłości europejskiego radia publicznego. Za celowe uważam także zapewnienie udostępniania przez telewizje publiczne państw członkowskich kanałowi Euronews audycji w sprawach europejskich. Biorąc pod uwagę obecną powszechność dzieł trójwymiarowych oraz ostrzeżenia ze strony lekarzy dotyczące wpływu oglądania takich obrazów na zdrowie osób je oglądających, wzywam Komisję Europejską do niezwłocznego sporządzenia analizy możliwych zagrożeń, jakie telewizja trójwymiarowa może stanowić dla zdrowia Europejczyków na obecnym etapie rozwoju tej technologii.
Emil Stoyanov
Na wstępie chciałbym pogratulować panu posłowi Ivo Beletowi znakomitego sprawozdania dotyczącego tego bardzo ważnego zagadnienia. Chciałbym także podziękować panu posłowi za uwzględnienie moich poglądów i propozycji dotyczących tego zagadnienia. Uważam, że udało nam się przedstawić w pełni wyważone sprawozdanie, którego celem jest zapewnienie warunków uczciwej konkurencji pomiędzy mediami publicznymi i podmiotami prywatnymi.
Na podstawie długiej tradycji budżety krajowe, to znaczy podatnicy, wspierają telewizyjnych nadawców publicznych przy założeniu, że stacje telewizji publicznej mają służyć jedynie ochronie interesu publicznego, podczas gdy nadawcy prywatni mają dbać o interesy prywatne, komercyjne. Jednakże jak pokazuje to od dawna praktyka stosowana w Bułgarii i w innych państwach Europy, nie jest to w pełni prawdą, ani w przypadku mediów publicznych, ani w przypadku mediów prywatnych.
Wykorzystując wieloletnie doświadczenie w sektorze mediów, zgłosiłem kilka poprawek do tego sprawozdania, którego celem jest zapewnienie mediom publicznym i mediom prywatnym takich samych warunków, żeby umożliwić im przekazywanie informacji o wysokiej jakości i istotnych dla społeczeństwa. Obywatele Europy mają prawo otrzymywać informacje o jak najwyższej jakości, zarówno w sprawach europejskich, jak i krajowych. Wymaga to wysiłku ze strony mediów publicznych i mediów prywatnych, a organy regulacyjne mają obowiązek zapewnić jednakowe warunki konkurencji mediów. Dziękuję Państwu za uwagę.
