Απονομή του Βραβείου Ζαχάρωφ (Πανηγυρική Συνεδρίαση)
Πρόεδρος
Αξιότιμοι καλεσμένοι, αγαπητοί συνάδελφοι, αγαπητοί φίλοι, υπάρχουν μέρες που αισθάνομαι ιδιαίτερα υπερήφανος που προεδρεύω του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Σήμερα είναι μία από αυτές τις μέρες. Σήμερα τιμούμε τους τιμηθέντες με το Βραβείο Ζαχάρωφ 2009, του βραβείου για την ελευθερία της σκέψης.
Είναι μεγάλη τιμή να υπενθυμίσουμε ότι η Διάσκεψη των Προέδρων αποφάσισε να απονείμει το βραβείο στους Oleg Orlov, Sergei Kovalev και Lyudmila Alexeyeva, εξ ονόματος της οργάνωσης Memorial και όλων των άλλων υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Ρωσία. Είμαι υπερήφανος που η εν λόγω απόφαση ελήφθη ομόφωνα.
(Ζωηρά και παρατεταμένα χειροκροτήματα)
Με αυτό το βραβείο εμείς, τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τιμούμε εκείνους που βρίσκονται ακόμα κοντά μας και αγωνίζονται για τα ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά τιμούμε επίσης εκείνους που έχασαν τη ζωή τους σε αυτόν ακριβώς τον αγώνα. " Natalia Estemirova θα έπρεπε να βρίσκεται ανάμεσα μας σήμερα, όπως και η Anna Politkovskaya. Οι δολοφόνοι τους πρέπει ακόμα να προσαχθούν στη δικαιοσύνη.
(Χειροκροτήματα)
Εμείς στην Ευρώπη γνωρίζουμε ποιο είναι το τίμημα της ελευθερίας· ποιο είναι το τίμημα της ελευθερίας της σκέψης. Στις 16 Δεκεμβρίου, ακριβώς πριν από 28 χρόνια, απεργοί δολοφονήθηκαν στο ανθρακωρυχείο Wujek από την πολωνική κομμουνιστική αστυνομία, επειδή αγωνίζονταν για αλληλεγγύη· δηλαδή για θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, για αξιοπρέπεια. Πριν από είκοσι χρόνια, στις 16 Δεκεμβρίου στη Ρουμανία, ξεκίνησε μια επανάσταση που στοίχισε τη ζωή σε περισσότερους από 1 000 ανθρώπους, επειδή αγωνίζονταν για την ελευθερία τους.
Αυτά συνέβησαν σε χώρες που είναι πλέον μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης· χώρες που σήμερα είναι μαζί με εμάς. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν θα ξεχάσουμε ποτέ το παρελθόν. Είναι καθήκον μας να διασφαλίζουμε αυτές τις αξίες που είναι τόσο προσφιλείς σε όλους μας. Στην Ευρώπη απολαμβάνουμε το καθημερινό ανθρώπινο δικαίωμά μας για ελευθερία της σκέψης χάρη στην ύψιστη θυσία τους.
Sergei Kovalev
εξ ονόματος της οργάνωσης Memorial, βραβευθείσας με το Βραβείο Ζαχάρωφ 2009. - (ΕΝ) (μεταφράστηκε από το ρωσικό πρωτότυπο) Κυρίες και κύριοι, εξ ονόματος της οργάνωσης Memorial, θα ήθελα να ευχαριστήσω το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για αυτή τη σημαντική διάκριση - το Βραβείο Ζαχάρωφ.
" οργάνωση Memorial θεωρεί ότι αυτό το βραβείο δεν είναι μόνο για την οργάνωσή μας: το βραβείο απονέμεται σε ολόκληρη την κοινότητα ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Ρωσία και ευρύτερα σε ένα σημαντικό τμήμα της ρωσικής κοινωνίας. Εδώ και 40 χρόνια, πρώτα στη Σοβιετική Ένωση και έπειτα στη Ρωσία, οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων υποστήριζαν τις "ευρωπαϊκές" - δηλαδή καθολικές - αξίες. Αυτός ο αγώνας ήταν πάντοτε τραγικός, και, τα τελευταία χρόνια, στοίχισε τη ζωή των καλύτερων και πιο θαρραλέων. Είμαι βέβαιος ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απένειμε το Βραβείο Ζαχάρωφ στην οργάνωση Memorial έχοντας κατά νου πρώτα απ' όλα τους νεκρούς φίλους και συντρόφους μας. Αυτό το βραβείο τούς ανήκει δικαιωματικά. Το πρώτο όνομα που θα πρέπει να αναφέρω είναι αυτό της Natalya Estemirova, μέλους της Memorial που υπερασπίστηκε τα ανθρώπινα δικαιώματα, που δολοφονήθηκε αυτό το καλοκαίρι στην Τσετσενία. Δεν μπορώ, όμως, να μην αναφέρω και άλλα άτομα: τον δικηγόρο Stanislav Markelov και τις δημοσιογράφους Anna Politkovskaya και Anastasia Baburova που δολοφονήθηκαν στη Μόσχα, τον εθνολόγο Nikolai Girenko που πυροβολήθηκε στην Αγία Πετρούπολη, τον Farid Babayev που δολοφονήθηκε στο Νταγκεστάν, και πολλούς άλλους - δυστυχώς, η λίστα θα μπορούσε να συνεχιστεί για πολλή ώρα. Θα ήθελα να σας ζητήσω να σηκωθείτε για να τιμήσουμε τη μνήμη αυτών των ανθρώπων.
(Τα μέλη του Κοινοβουλίου σηκώθηκαν και τήρησαν ενός λεπτού σιγή)
Αυτοί οι άνθρωποι πέθαναν ώστε η Ρωσία να καταστεί μια πραγματικά ευρωπαϊκή χώρα, όπου η δημόσια και πολιτική ζωή βασίζεται στην υπεροχή της ζωής και της ελευθερίας του κάθε ατόμου. Αυτό σημαίνει ότι πέθαναν και για την Ευρώπη, διότι μια Ευρώπη χωρίς τη Ρωσία είναι ανολοκλήρωτη.
Ελπίζω να κατανοούν όλοι ότι όταν μιλώ για "ευρωπαϊκές αξίες" και "ευρωπαϊκή πολιτική κουλτούρα", δεν προσδίδω σε αυτούς τους όρους κανένα γεωγραφικό περιεχόμενο ή "ευρωκεντρισμό", διότι μια πολιτική κουλτούρα που βασίζεται στην ελευθερία και τα ατομικά δικαιώματα αντιπροσωπεύει ένα καθολικό σύστημα αξιών που ταιριάζει εξίσου στην Ευρώπη και την Αφρική, τη Ρωσία και την Κίνα.
" σημερινή εκδήλωση είναι συμβολική και είναι αλληλένδετα: το ίδιο το βραβείο, η ημέρα κατά την οποία απονέμεται, αυτοί που κάνουν την απονομή του βραβείου και εκείνοι που το λαμβάνουν.
Ο Andrei Sakharov, που πέθανε πριν από 20 χρόνια, ήταν διακεκριμένος υπέρμαχος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και διακεκριμένος στοχαστής. Προώθησε δύο σημαντικές προτάσεις. " πρώτη συνίστατο στο ότι μόνο εάν η ανθρωπότητα υπερβεί τον πολιτικό διχασμό και την εχθρότητα, θα έχει την ευκαιρία να επιβιώσει, να αναπτυχθεί, να αντιμετωπίσει τις παγκόσμιες προκλήσεις της εποχής και να διασφαλίσει την παγκόσμια ειρήνη και την πρόοδο στον πλανήτη μας. " δεύτερη πρόταση συνίστατο στο ότι η μόνη αξιόπιστη υποστήριξη στις προσπάθειές μας να ξεπεράσουμε τον πολιτικό διχασμό του σύγχρονου κόσμου είναι τα ανθρώπινα δικαιώματα και, πάνω από όλα, η πνευματική ελευθερία.
" Ευρωπαϊκή Ένωση, το Κοινοβούλιο της οποίας θέσπισε το Βραβείο Ζαχάρωφ ενώ ακόμη ήταν ζωντανός ο Ζαχάρωφ, αποτελεί ίσως σήμερα το μοντέλο που βρίσκεται πλησιέστερα σε εκείνη τη μελλοντικά ενοποιημένη ανθρωπότητα που ονειρεύτηκε ο Andrei Dmitrievich Sakharov.
Προσφάτως, η Ρωσία και η Ευρώπη τίθενται σε ολοένα και συχνότερη αντιπαράθεση. Στη Ρωσία κατέστη σύνηθες να γίνεται αναφορά στην "ξεχωριστή πορεία της Ρωσίας", στην "ξεχωριστή πνευματικότητα της Ρωσίας", ακόμα και στις "ξεχωριστές εθνικές αξίες". Και στον ευρωατλαντικό κόσμο ακούμε συχνά την άποψη ότι η Ρωσία είναι "αλλιώτικη" από τις άλλες χώρες, μια χώρα της οποίας η πολιτική ανάπτυξη καθορίζεται από την ιστορία και τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της, και παρόμοιες αναπόδεικτες φράσεις. Τι πρέπει να πούμε εν προκειμένω; " Ρωσία, όπως κάθε άλλη χώρα, έχει τη δική της πορεία προς μια διευθέτηση της ζωής βάσει καθολικών ανθρώπινων θεμελίων. Κανένα έθνος παγκοσμίως δεν οργανώνει τη ζωή του σύμφωνα με ιδέες και σχέδια που δανείζεται αποκλειστικά από έξω, αλλά η σύνδεση της Ρωσίας με την Ευρώπη απέχει πολύ από το να καθορίζεται μόνο από το ποιος δανείζεται και από ποιον. Το ερώτημα μπορεί να τεθεί με άλλον τρόπο: πρόσφερε κάτι η Ρωσία στον πανευρωπαϊκό και καθολικό πολιτισμό που λαμβάνει μορφή μπροστά στα μάτια μας; Και στο σημείο αυτό θα ήθελα να υπενθυμίσω τη μοναδική συνεισφορά της Ρωσίας στην πνευματική και πολιτική πρόοδο της Ευρώπης και της ανθρωπότητας: τον βασικό ρόλο που διαδραμάτισε το σοβιετικό κίνημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη διαμόρφωση της σύγχρονης πολιτικής κουλτούρας.
Ο Ζαχάρωφ αναθεώρησε τον ρόλο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της πνευματικής ελευθερίας στο σύγχρονο κόσμο από το 1968. Οι ιδέες του μεταφέρθηκαν σε πρακτικό επίπεδο από τις οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα που δημιουργήθηκαν από σοβιετικούς αντιφρονούντες -πάνω από όλα, από την Ομάδα Ελσίνκι της Μόσχας, η οποία εκπροσωπείται εδώ σήμερα από τη Lyudmila Alexeyeva. Οι εν λόγω οργανώσεις ήταν οι πρώτες που διακήρυξαν δημοσίως ότι οι εύηχες δηλώσεις σχετικά με τη διεθνή προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν μπορούν απλώς να παραμείνουν δηλώσεις. Επιτύχαμε την κινητοποίηση της παγκόσμιας κοινής γνώμης και η δυτική πολιτική ελίτ αναγκάστηκε να απομακρυνθεί από τον παραδοσιακό της πραγματισμό. Φυσικά, η εν λόγω εξέλιξη οδήγησε σε πληθώρα νέων προβλημάτων που δεν έχουν επιλυθεί ακόμα πλήρως - ένα παράδειγμα αποτελεί το δόγμα της ανθρωπιστικής παρέμβασης. Ωστόσο, τα τελευταία 30 χρόνια σημειώθηκε σημαντική πρόοδος, αν και υπάρχουν ακόμα πολλά που πρέπει να γίνουν. Οι ρώσοι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων της δεκαετίας του 1970 ήταν επικεφαλής στην ανάπτυξη αυτής της διαδικασίας και, έστω και μόνο για αυτόν τον λόγο, η Ρωσία δεν μπορεί να διαγραφεί από τον κατάλογο των ευρωπαϊκών χωρών.
Στη Ρωσία, στο τελευταίο τρίτο του 20ού αιώνα, το κίνημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατέστη περισσότερο από οπουδήποτε αλλού συνώνυμο με την ιθαγένεια και ο ρωσικός στοχασμός για τα ανθρώπινα δικαιώματα μπόρεσε να αναπτυχθεί στο μέτρο των παγκόσμιων γενικεύσεων του Ζαχάρωφ και να αποκτήσει το χαρακτηριστικό μιας νέας πολιτικής φιλοσοφίας. Αυτό συνδέεται με τον μοναδικό χαρακτήρα της τραγικής ιστορίας της Ρωσίας τον εικοστό αιώνα, με την ανάγκη κατανόησης και αντιμετώπισης του αιματηρού και βρώμικου παρελθόντος. Εάν ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος υπήρξε η ώθηση για τον μεταπολεμικό πολιτικό εκσυγχρονισμό της Δυτικής Ευρώπης, που είχε καταστεί η λογική κατάληξη της σχετικά σύντομης περιόδου κυριαρχίας του ναζιστικού καθεστώτος στη Γερμανία, για την ΕΣΣΔ και τη Ρωσία η ανάγκη ανασυγκρότησης υπαγορεύτηκε από την εμπειρία των 70 χρόνων κυριαρχίας του κομμουνιστικού καθεστώτος, το αποκορύφωμα της οποίας ήταν η τρομοκρατική δικτατορία του Στάλιν. Τα δύο βασικά στοιχεία της επανεμφανιζόμενης ρωσικής ιθαγένειας ήταν η νομική συνείδηση και η ιστορική μνήμη. Το κίνημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων τοποθετήθηκε από την αρχή πάνω από όλα ως κίνημα για την αντιμετώπιση του σταλινισμού στη δημόσια, πολιτική και πολιτιστική ζωή της χώρας. Σε ένα από τα πρώτα δημόσια κείμενα του εν λόγω κινήματος -ένα φυλλάδιο που διανεμήθηκε από τους οργανωτές της ιστορικής συνάντησης της 5ης Δεκεμβρίου 1965 για την υπεράσπιση του νόμου- αναφερόταν σχετικά με απόλυτη απλότητα και συντομία: "Το αιματηρό παρελθόν μας καλεί σε εγρήγορση στο παρόν".
Στην ουσία, η εν λόγω ειδική σύνδεση μεταξύ δύο στοιχείων της συνείδησης του πολίτη -η νομική σκέψη και η ιστορική μνήμη- κληροδοτήθηκε αποκλειστικά από τη σύγχρονη κοινότητα ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Ρωσίας, και ίσως επίσης από τη ρωσική κοινωνία των πολιτών εν γένει.
Πιστεύω ότι η εξαιρετική σημασία που προσέδωσε ο Ζαχάρωφ στην οργάνωση Memorial τα τελευταία χρόνια και μήνες της ζωής του συνδέεται με το γεγονός ότι κατανοούσε σαφώς την εν λόγω συγκεκριμένη πτυχή. Στη δραστηριότητα της οργάνωσης Memorial, αυτά τα δύο βασικά στοιχεία της ευαισθητοποίησης του ρωσικού κοινού συγχωνεύτηκαν σε μια ολότητα.
" άποψή μου είναι ότι και τώρα, στην 20ή επέτειο του θανάτου του Ζαχάρωφ, τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, επιλέγοντας τον παραλήπτη του βραβείου, αισθάνθηκαν και κατανόησαν επίσης αυτή τη συγκεκριμένη πτυχή. Θυμόμαστε όλοι το ψήφισμα για την ευρωπαϊκή συνείδηση και τον ολοκληρωτισμό που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Απρίλιο. Το εν λόγω ψήφισμα, όπως το ψήφισμα για τον ΟΑΣΕ για την επανένωση της διαιρεμένης Ευρώπης, που ακολούθησε τον Ιούλιο, δείχνει ότι μία ενωμένη Ευρώπη κατανοεί το νόημα και την κινητήρια δύναμη του έργου μας. " οργάνωση Memorial σας ευχαριστεί για αυτή την κατανόηση. Ο παραλογισμός της σημερινής πολιτικής κατάστασης στη Ρωσία διαγράφεται σαφώς από το γεγονός ότι το Κοινοβούλιο μας -το Κοινοβούλιο της χώρας που υπέφερε περισσότερο και για περισσότερο καιρό από όλες από τη σταλινική και την κομμουνιστική δικτατορία- αντί να υποστηρίζει ένθερμα τα εν λόγω ψηφίσματα, τα ανακηρύσσει αμέσως "αντιρωσικά"!
Αυτό δείχνει ότι, ακόμα και σήμερα, ο σταλινισμός δεν είναι για τη Ρωσία απλώς ένα ιστορικό επεισόδιο του 20ού αιώνα. Αφήνουμε να χαθούν λίγα χρόνια συγκεχυμένης και ατελούς πολιτικής ελευθερίας. Το βασικό χαρακτηριστικό του κομμουνιστικού ολοκληρωτισμού -η αντιμετώπιση των ανθρώπων ως αναλώσιμων πόρων- δεν έχει εξαλειφθεί.
Οι στόχοι της κρατικής πολιτικής καθορίζονται, όπως πριν, ανεξαρτήτως της γνώμης και των συμφερόντων των πολιτών της χώρας.
" καθιέρωση ενός καθεστώτος "απομίμησης δημοκρατίας" στη σημερινή Ρωσία συνδέεται ακριβώς με αυτό. Όλοι οι θεσμοί της σύγχρονης δημοκρατίας είναι εμφανείς απομιμήσεις: πολυκομματικό σύστημα, κοινοβουλευτικές εκλογές, διάκριση των εξουσιών, ανεξάρτητο δικαστικό σύστημα, ανεξάρτητες τηλεοπτικές μεταδόσεις, και ούτω καθεξής. Αλλά μια τέτοια απομίμηση, που είναι γνωστή με την ονομασία της "σοσιαλιστικής δημοκρατίας", υπήρχε και κατά την περίοδο του Στάλιν.
Σήμερα, η μαζική τρομοκρατία δεν χρειάζεται για την απομίμηση: υπάρχουν αρκετά στερεότυπα δημόσιας συνείδησης και συμπεριφοράς που διατηρούνται από τη σταλινική εποχή.
Από την άλλη πλευρά, η τρομοκρατία χρησιμοποιείται επίσης όταν είναι απαραίτητη. Τα τελευταία 10 χρόνια, στην περιοχή της Τσετσενικής Δημοκρατίας έχουν "εξαφανιστεί" περισσότεροι από 3 000 άνθρωποι - δηλαδή απήχθησαν, υπέστησαν βασανιστήρια, εκτελέστηκαν με συνοπτικές διαδικασίες και θάφτηκαν κάπου που κανείς δεν ξέρει. Αρχικά, αυτά τα εγκλήματα διαπράχθηκαν από αντιπροσώπους των ομοσπονδιακών αρχών, αλλά έπειτα ανέθεσαν αυτό το, ας το πούμε, "έργο" στις τοπικές δομές ασφάλειας.
Πόσοι ρώσοι αξιωματούχοι ασφάλειας τιμωρήθηκαν για αυτά τα εγκλήματα; Μόνο ένας μικρός αριθμός. Ποιος εξασφάλισε ότι θα καλούνταν για να απολογηθούν και να δικαστούν; Πάνω από όλα, η υπέρμαχος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, Natalya Estemirova, η δημοσιογράφος, Anna Politkovskaya, ο δικηγόρος, Stanislav Markelov. Πού είναι όλοι αυτοί; Δολοφονήθηκαν.
Βλέπουμε ότι η βία που λαμβάνει χώρα καθημερινά στην Τσετσενία επεκτείνεται πέραν των συνόρων της και απειλεί να εξαπλωθεί σε ολόκληρη τη χώρα. Ωστόσο, παρατηρούμε ότι ακόμα και σε τέτοιες περιστάσεις βρίσκονται άνθρωποι που είναι έτοιμοι να εναντιωθούν στην επιστροφή στο παρελθόν. Και αυτό αποτελεί μια βάση για ελπίδα. Κατανοούμε όλοι ότι κανείς δεν μπορεί να επαναφέρει τη Ρωσία στο δρόμο της ελευθερίας και της δημοκρατίας, παρά μόνο η ίδια η Ρωσία, ο λαός της και η κοινωνία των πολιτών της.
Επιπλέον, η κατάσταση στη χώρα μας δεν είναι τόσο απλή όσο μπορεί να φανεί στον επιφανειακό παρατηρητή. Έχουμε πολλούς συμμάχους στην κοινωνία - τόσο στον αγώνα μας για τα ανθρώπινα δικαιώματα όσο και στον αγώνα μας κατά του σταλινισμού.
Τι μπορούμε να περιμένουμε εδώ από τους ευρωπαίους πολιτικούς και από την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη; Ο Andrei Dmitrievich Sakharov διατύπωσε τις εξής προσδοκίες πριν από περισσότερα από 20 χρόνια: "" χώρα μου χρειάζεται υποστήριξη και πίεση".
Μια ενωμένη Ευρώπη έχει δυνατότητες για μια τέτοια σταθερή και ταυτόχρονα φιλική πολιτική που βασίζεται στην υποστήριξη και την πίεση, αλλά απέχει πολύ από το να τις αξιοποιεί πλήρως. Θα ήθελα να αναφέρω μόνο δύο παραδείγματα.
Το πρώτο είναι το έργο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου σε σχέση με τις καταγγελίες από ρώσους πολίτες. " ίδια η δυνατότητα ότι τα θύματα μπορούν να προσφύγουν στο Στρασβούργο αναγκάζει τα ρωσικά δικαστήρια να εργάζονται με ποιοτικό και ανεξάρτητο τρόπο. Το βασικό είναι ότι η εφαρμογή των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου πρέπει να εξαλείφει τις αιτίες που οδηγούν στην παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Τα τελευταία χρόνια εκδόθηκαν περισσότερες από 100 αποφάσεις στο Στρασβούργο για "τσετσενικές" υποθέσεις, που αφορούσαν σοβαρά εγκλήματα εκ μέρους αντιπροσώπων του κράτους σε βάρος πολιτών. Ωστόσο, τι συμβαίνει; Τίποτα. " Ρωσία καταβάλλει, ως οφείλει, στα θύματα την αποζημίωση που επιβάλλεται από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, ως ένα είδος "φόρου ατιμωρησίας", αρνούμενη να διερευνήσει τα εγκλήματα και να τιμωρήσει τους ένοχους. Επιπλέον, όχι μόνο δεν προσάγονται ενώπιον των δικαστηρίων όλοι οι στρατηγοί που αναφέρονται ονομαστικά στις αποφάσεις του Στρασβούργου, αλλά προτείνονται για προαγωγή.
Συνεπώς, τι και αν η Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης καλείται να παρακολουθεί την εφαρμογή των αποφάσεων του Δικαστηρίου; Στο Στρασβούργο σηκώνουν τους ώμους: "Τι μπορούμε να κάνουμε;" - και παραμένουν σιωπηλοί.
Το δεύτερο, γενικότερο παράδειγμα αφορά τις σχέσεις μεταξύ της Ρωσίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σήμερα ουσιαστικά περιορίζονται στο να διεξάγει η Ευρωπαϊκή Ένωση διαβουλεύσεις με τη Ρωσία για το εν λόγω θέμα μια φορά κάθε έξι μήνες. Πώς χρησιμοποιείται αυτή η ευκαιρία; Οι αξιωματούχοι, όχι των υψηλότερων κλιμακίων, συζητούν για λίγες ώρες κεκλεισμένων των θυρών - η Ευρώπη ρωτά για την Τσετσενία, η Ρωσία απαντά με μια ερώτηση σχετικά με την Εσθονία ή τη Λετονία, και ακολουθούν τους χωριστούς δρόμους τους για άλλους έξι μήνες. Τόσο οι ρωσικές όσο και διεθνείς μη κυβερνητικές οργανώσεις πραγματοποιούν εκδηλώσεις στο περιθώριο και ακροάσεις, και υποβάλλουν εκθέσεις. Σε συναντήσεις με υπερασπιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι εκπρόσωποι των Βρυξελλών αναστενάζουν λυπημένα: "Τι μπορούμε να κάνουμε;" - και παραμένουν σιωπηλοί.
Τι πρέπει λοιπόν να κάνει η Ευρώπη απέναντι στη Ρωσία; Για μας η απάντηση είναι απλή: θα πρέπει να συμπεριφερθεί προς τη Ρωσία όπως ακριβώς φέρεται απέναντι σε κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα που έχει αναλάβει ορισμένες υποχρεώσεις και έχει την ευθύνη να τις εκπληρώσει. Αλίμονο, σήμερα, η Ευρώπη διατυπώνει ολοένα και σπανιότερα τις συστάσεις της προς τη Ρωσία στον τομέα της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ενώ ορισμένες φορές προτιμά να μην τις αναφέρει καθόλου. Δεν είναι σημαντικό γιατί συμβαίνει αυτό - εάν πρόκειται για την αίσθηση της ματαιότητας των προσπαθειών ή ρεαλιστικές σκέψεις που συνδέονται με το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
Καθήκον της Ευρώπης είναι να μην σιωπά, αλλά να επαναλαμβάνει και να υπενθυμίζει, ξανά και ξανά, και να επιμένει με σεβασμό και σταθερότητα να τηρήσει η Ρωσία τις υποχρεώσεις της.
(Χειροκροτήματα)
Φυσικά, όχι μόνο δεν υπάρχουν εγγυήσεις, αλλά δεν υπάρχουν επίσης συγκεκριμένες ελπίδες ότι αυτές οι εκκλήσεις θα επιτύχουν τους στόχους τους. Ωστόσο, η παράλειψη της υπενθύμισης θα γίνεται σίγουρα αντιληπτή από τις ρωσικές αρχές ως ανοχή. " διαγραφή ευαίσθητων θεμάτων από την ημερήσια διάταξη σαφώς βλάπτει τη Ρωσία, αλλά βλάπτει εξίσου και την Ευρώπη, καθώς θέτει σε αμφισβήτηση τη δέσμευση των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων σε σχέση με ευρωπαϊκές αξίες.
Το βραβείο που απονέμετε σήμερα απονέμεται "για την Ελευθερία της Σκέψης".
Θα μπορούσαμε να σκεφτούμε: πώς μπορεί να μην είναι ελεύθερη η σκέψη, ποιος μπορεί να περιορίσει την ελευθερία της και πώς; Υπάρχει ένα μέσο - είναι ο φόβος που καθίσταται μέρος της προσωπικότητας ενός ατόμου και κάνει το άτομο να σκέφτεται και ακόμα και να νιώθει όπως απαιτείται από αυτό. Οι άνθρωποι δεν φοβούνται μόνο· βρίσκουν μια διέξοδο στην "αγάπη προς τον Μεγάλο Αδελφό", όπως περιγράφηκε από τον George Orwell. Έτσι έγινε όταν η Ρωσία είχε τον Στάλιν και έτσι έγινε όταν η Γερμανία είχε τον Χίτλερ. Αυτό επαναλαμβάνεται τώρα στην Τσετσενία υπό την ηγεσία του Ramzan Kadyrov. Αυτός ο φόβος μπορεί να εξαπλωθεί σε όλη τη Ρωσία.
Τι μπορεί όμως να σταματήσει τον φόβο; Όσο παράδοξο και εάν είναι, αποκλειστικά και μόνο η ελευθερία της σκέψης. Αυτή η ιδιότητα, την οποία κατείχε ο Ζαχάρωφ σε ασυνήθιστο βαθμό, τον έκανε άτρωτο απέναντι στον φόβο. Και η παρατήρησή του απελευθέρωνε και άλλους από το φόβο.
" ελευθερία της σκέψης είναι η βάση όλων των άλλων ελευθεριών.
Γι' αυτό και ταιριάζει τόσο στο Βραβείο Ζαχάρωφ το ότι απονέμεται "για την Ελευθερία της Σκέψης". Είμαστε υπερήφανοι που παραλαμβάνουμε το βραβείο αυτό σήμερα.
(Οι βουλευτές όρθιοι, χειροκροτούν)
(" συνεδρίαση διακόπτεται στις 12.30 και επαναλαμβάνεται στις 15.00)
