Resistentie tegen antibiotica (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag over de mondelinge vraag van Paolo De Castro, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, aan de Commissie: Resistentie tegen antibiotica (B7-0304/2011).
Paolo De Castro
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, dit debat van vandaag is een uitgelezen kans om het steeds groter wordend probleem van de antibioticaresistentie bij dieren op vastberaden en verantwoorde wijze aan te pakken. Dit is een vraagstuk van strategisch belang voor de landbouwsector en met name voor de toekomst van de Europese veehouderij.
Uit de beschikbare gegevens blijkt dat in ongeveer de helft van alle gevallen waarin antibiotica worden gebruikt, het om recepten voor dieren gaat. Als antibiotica correct worden gebruikt, zijn ze een nuttig instrument om de landbouwers te helpen hun dieren gezond en productief te houden en hun welzijn te waarborgen. Wij zitten hier dus niet om het gebruik van antibiotica in de veeteelt te demoniseren, maar om de Commissie te vragen met een concreet antwoord te komen voor een efficiënter en effectiever gebruik van antibiotica, zodat de resistentie hiertegen in dieren kan worden verminderd.
In zijn resolutie van 5 mei 2010 over het actieplan dierenwelzijn van de Europese Unie maakte het Parlement reeds duidelijk dat er een band bestaat tussen dierenwelzijn, diergezondheid en volksgezondheid. Daarom verzocht het de Commissie en de lidstaten om de delicate kwestie van de antibioticaresistentie bij dieren op verantwoorde wijze aan te pakken. Meer in het bijzonder verzochten we de Commissie om gegevens te vergaren over het gebruik van alle voor de gezondheid van dieren gebruikte producten, met inbegrip van antibiotica, en deze te analyseren. Sindsdien is een jaar verstreken en nu dringt de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, waar ik tot mijn eer voorzitter van mag zijn, er bij de Europese Commissie op aan alle relevante initiatieven te ontplooien om ervoor te zorgen dat paal en perk wordt gesteld aan dit netelige probleem, dat ook gevolgen kan hebben voor de menselijke gezondheid.
Mijnheer de Voorzitter en mijnheer de commissaris, waar we nu behoefte aan hebben is de concrete toezegging van de kant van de Commissie dat zij de resultaten van deze gegevens in praktijk brengt en daarbij niet alleen onderzoek en monitoring stimuleert, maar ook meer efficiëntie waarborgt bij het gebruik van antibiotica, die inderdaad een belangrijk instrument in de strijd tegen dierziekten zijn.
Wat dat thema betreft wil ik eraan herinneren dat blijkens enkele studies een energiearme voeding van dieren de kans op ziekten groter maakt en dus kan leiden tot een groter gebruik van antibiotica. Daarom zou het wenselijk zijn om het verbod op het gebruik van diermeel voor niet-herkauwers te heroverwegen, uitgaande van het advies van het Wetenschappelijk Veterinair Comité van de Europese Unie en met volledige waarborging van een optimale voedselzekerheid. Dat vragen wij in de resolutie die op 12 april jongstleden in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling is goedgekeurd en morgen in de plenaire vergadering in stemming wordt gebracht.
We hebben hier in de afgelopen maanden hard aan gewerkt en ik wil daarom ook op persoonlijke titel zowel mevrouw Paulsen als de schaduwrapporteurs en alle fracties van harte bedanken voor hun zeer waardevolle bijdrage aan de opstelling van de gezamenlijke tekst over dit vraagstuk. De toekomstige concurrentiekracht van de Europese veeteelt zou wel eens kunnen afhangen van de manier waarop wij dit probleem beheren. Dit is een sectoroverschrijdend probleem dat op verantwoorde wijze moet worden aangepakt met een gecoördineerde benadering en een gedeelde politieke wil.
László Andor
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, in de eerste plaats zou ik willen benadrukken dat de Commissie zich volledig bewust is van, en navenant bezorgd is over, de bedreiging van de volksgezondheid door antimicrobiële resistentie (AMR).
In antwoord op de eerste vraag: in 2009 heeft de Commissie aan het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) gevraagd initiatieven te nemen op het gebied van het verzamelen van vergelijkingsmateriaal over het gebruik van antimicrobiële agentia bij dieren. Het project, genaamd 'Europees toezicht op veterinaire antimicrobiële consumptie' (ESVAC), is in het derde kwartaal van 2009 van start gegaan. Het EMA heeft samengewerkt met de lidstaten, EU-agentschappen en relevante belanghebbenden om het systeem te ontwikkelen. Op basis van gegevens uit tien lidstaten zullen zo snel mogelijk bevindingen worden gepubliceerd. Nog eens twaalf lidstaten zijn op vrijwillige basis begonnen met het verzamelen van deze gegevens. Het doel is om het systeem te verbreden zodat het alle EU-lidstaten omvat. Een volgend doel is om gegevens te verzamelen op een meer gedetailleerd niveau - bijvoorbeeld op het niveau van diersoorten.
Waarom hebben we deze gegevens nodig? We hebben ze nodig voor een wetenschappelijk gefundeerde aanpak: alleen op basis van dit soort gegevens kunnen wetenschappers het werkelijke risico van AMR ten gevolge van het gebruik van antimicrobiële agentia bij dieren onderzoeken.
Met betrekking tot de tweede vraag kan ik de geachte afgevaardigden verzekeren dat de Commissie zich ervan bewust is dat de beheersing van AMR een multidisciplinaire aanpak vereist. Daarom raadpleegt de Commissie voortdurend haar eigen diensten, relevante agentschappen van de lidstaten en andere belanghebbenden, bijvoorbeeld door middel van bijeenkomsten en openbare raadplegingen. De Commissie werkt op het gebied van AMR nauw samen met haar relevante agentschappen, in het bijzonder het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding, de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid, het EMA en het Europees referentielaboratorium voor AMR.
In antwoord op de derde en laatste vraag wil ik graag bekendmaken dat de Commissie een vijfjarenstrategie voor AMR aan het ontwikkelen is. In deze strategie zal een holistische benadering worden gevolgd, en de strategie zal concrete voorstellen bevatten voor verdere maatregelen om het probleem van AMR in relatie met de volksgezondheid en de gezondheid van dieren aan te pakken. De strategie zal worden gebaseerd op de conclusies en aanbevelingen van de Raad over AMR en op de uitkomst van de raadplegingen die ik eerder heb genoemd.
Het werk aan de herziening van de Europese regels voor veterinaire geneesmiddelen en gemedicineerde diervoeders loopt nog. Er wordt nagedacht over nieuwe hulpmiddelen en instrumenten om AMR aan te pakken, bijvoorbeeld als opties in de effectbeoordeling.
De Commissie zal haar beslissing over de details van haar wetsvoorstel baseren op het verzamelde bewijsmateriaal. Het is onze doelstelling om deze strategie van de Commissie te presenteren op 18 november 2011, de Europese dag ter bewustmaking van antibiotica.
Elisabeth Jeggle
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Andor, om te beginnen gaat mijn dank uit naar de voorzitter van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, de heer De Castro, voor zijn initiatief en voor zijn vraag aan de Commissie over dit belangrijke vraagstuk. Mijnheer Andor, na geluisterd te hebben naar uw voordracht zou ik u allereerst willen vragen om de theorie in te ruilen voor de praktijk, want waar we behoefte aan hebben is concrete actie.
Antibioticaresistentie is een onderwerp dat we serieus moeten nemen en dat in de context van de veehouderij tot op heden weinig aandacht heeft gekregen. Antimicrobiële stoffen zijn zonder meer zeer nuttig wanneer ze op juiste wijze worden gebruikt. Zo worden boeren geholpen hun vee gezond en productief te houden en daarnaast te zorgen voor een hoge mate van dierenwelzijn. Om te zorgen dat antibiotica effectief blijven in de bestrijding van ziekten bij dieren en mensen, zullen we moeten zorgen voor een op EU-niveau gecoördineerde aanpak.
De afgelopen weken hebben we in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling uitvoerig over dit onderwerp gedebatteerd en hebben we de problematiek in detail bestudeerd. Op 12 april is door de commissie met grote meerderheid een gezamenlijke resolutie aangenomen: 34 stemmen vóór en slechts 2 stemmen tegen. De uitstekende samenwerking met alle schaduwrapporteurs van de verschillende fracties heeft geresulteerd in een evenwichtige en weldoordachte tekst, waar we ons tijdens de plenaire vergadering van morgen aan zouden moeten houden, en ik zou u bij dezen willen vragen dat te doen. Het verslag is evenwichtig omdat het gericht is op dierenwelzijn, de problemen van antibioticaresistentie en kostenverlaging voor boerenbedrijven.
Daarom zou ik opnieuw mijn dank willen betuigen aan iedereen die betrokken is bij de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, en daarnaast aan mevrouw Paulsen voor de vruchtbare samenwerking. Ik zou nu graag zien dat de Commissie tot actie overgaat.
Luis Manuel Capoulas Santos
namens de S&D-Fractie. - (PT) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, dames en heren, de gevolgen van antibioticagebruik om ziekten van dieren te behandelen zijn welbekend en steeds zorgwekkender. Het is een gebied dat al is onderworpen aan behoorlijk veeleisende normen, waar het Europees Parlement ook aandacht aan heeft gegeven en waarop veel positieve initiatieven worden gerealiseerd, zoals het netwerk voor het verzamelen van gegevens over antibioticaresistentie. Deze initiatieven zijn echter nog niet voldoende.
Daarom verzoek ik de Commissie niet alleen om de controlemechanismen te verbeteren, maar ook om de maatregelen te nemen die nodig zijn voor het verzamelen van verdergaande gegevens en om de reeks stimuleringsmaatregelen ter bevordering van beste praktijken op dit gebied op te nemen in het algemene wetgevingspakket voor landbouwbeleid dat wordt opgesteld.
De tekst van de resolutie die is voorgesteld door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, die voor haar belangrijkste aanbevelingen brede steun heeft ontvangen, zoals mijn collega, mevrouw Jeggle, zojuist heeft bevestigd, verdient een uitgebreide analyse door de Commissie. Bovenal moeten de aanbevelingen worden vertaald in concrete maatregelen om de volksgezondheid en het imago van de kwaliteit van Europese producten van dierlijke oorsprong beter te kunnen beschermen
Marit Paulsen
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, dames en heren, ik ben van mening dat we uitstekend werk hebben verricht in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. Het komt zelden voor dat een politiek gevarieerd gezelschap het zo met elkaar eens is zoals dit keer bij ons het geval was.
Resistentie tegen antibiotica is in feite de grootste bedreiging voor de gezondheid van zowel dieren als mensen. Infectieziekten waren ooit de meest gangbare doodsoorzaak onder kinderen, jonge mensen en jonge dieren. Vergeet niet dat zowel dieren als mensen in dit opzicht zoogdieren zijn. We hebben hetzelfde immuunsysteem en dezelfde stressgevoeligheid, wat betekent dat ons immuunsysteem wordt aangetast als we ons niet goed voelen en dat we antibiotica nodig hebben omdat we vatbaarder zijn voor ernstige infecties.
We hebben dit in het licht van de menselijke geneeskunde beoordeeld. We hebben maatregelen genomen, ernaar gestreefd ons gebruik van antibiotica te beperken en geprobeerd te begrijpen wat er zou kunnen gebeuren. Vergeet niet dat als we antibiotica kwijtraken als wapen, we zullen terugkeren naar de tijd van onze overgrootmoeders, waarin infectieziekten die we vandaag de dag normaal vinden, zoals een oorontsteking bij een klein kind, weer dodelijk kunnen worden. Het is niet eenvoudig om hiermee om te gaan en we moeten het serieus nemen. Zoals gezegd ben ik zeer tevreden.
Er zijn uiteraard enkele details in deze resolutie waarvan ik er graag meer van had gezien of die ik graag anders had gezien, maar het voornaamste is niet dat alle komma's op hun plek staan. Het belangrijkste is onze gezamenlijke wil om het proces op gang te brengen. Ik hoop dat de Commissie dit ter harte neemt, want ik vermoed dat we morgen een nagenoeg unaniem 'ja' krijgen. Ik hoop het en ik hoop dat dit een sterk signaal zal zijn, waardoor u wel moet luisteren. Dank u.
Richard Ashworth
namens de ECR-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil de voorzitter van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling graag bedanken voor het ter sprake brengen van dit onderwerp.
Ik deel zijn bezorgdheid over de mate van resistentie tegen antibiotica die aangetroffen is bij bacteriële infecties van vee. Ik ben het met hem eens dat we ons in toenemende mate zorgen zouden moeten maken over de gevolgen voor de menselijke bevolking, bij wie we ontdekken dat de werkzaamheid van veel antibiotica waar ooit op vertrouwd kon worden aanzienlijk is afgenomen, waardoor de volksgezondheid in gevaar wordt gebracht. Daarom steun ik de inzet van dit debat. Ik ben het er ook mee eens dat nauwe samenwerking met de diverse agentschappen en de farmaceutische industrie de belangrijke eerste stap moet zijn om het probleem te volgen en te beoordelen.
Ik wil echter vaststellen dat dit, in tegenstelling tot wat algemeen wordt verondersteld, geen probleem is dat uitsluitend wordt veroorzaakt door intensieve veehouderij. Het willekeurig gebruik van antibiotica in de veehouderij is - of was - gebruikelijk in elk boerenbedrijf, zowel groot als klein. Sterker nog, ik zou willen stellen dat grote producenten tegenwoordig doorgaans verticaal geïntegreerd zijn op basis van contractuele voorwaarden met de verwerkende industrie, en dat het profylactisch gebruik van antibiotica in de regel verboden is of beperkt wordt middels kwaliteitsborgingssystemen.
Het is echter duidelijk dat er een controlemaatregel moet komen, en ik hoop te zijner tijd de details van de strategie van de commissaris te horen. Van drie dingen ben ik overtuigd. Ten eerste moeten alle maatregelen die worden genomen gebaseerd zijn op betrouwbaar wetenschappelijk bewijs; ten tweede moeten ze evenredig zijn; en ten derde mogen ze geen verdere lasten - door regelgeving en daardoor kosten - voor de landbouwindustrie en de diergeneeskunde met zich meebrengen.
Martin Häusling
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, dit is een zeer ernstige zaak. Het is niet alleen van groot belang voor de veehouderij in de toekomst, maar ook primair voor de menselijke gezondheid. Laten we dat vooral niet vergeten. Uiteindelijk is dit niet enkel een probleem voor de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. Zoals echter maar weer blijkt, beschikken we niet over voldoende gegevens. Slechts tien lidstaten hebben informatie verstrekt en dat is veel te weinig. We zullen veel sneller op dit onderwerp in moeten gaan en we zullen nauwkeurige controles moeten invoeren.
Binnen deze context blijft één aspect onderbelicht en dat is het aspect van intensieve veehouderij, zowel in de zin van grootschalige boerderijen als in de zin van bepaalde regio's. We zullen hier nader naar moeten kijken en iets moeten doen om dit te voorkomen. Door ons landbouwbeleid te reorganiseren kunnen we zorgen dat de aandacht komt te liggen bij een goed dierenwelzijn, en dat dieren leven in omstandigheden die bij hun soort passen en sterk en gezond zijn, uitgaande van het beginsel dat voorkomen beter is dan genezen.
Wat tevens nodig is - en hier ligt een taak voor de Commissie - is een plan voor de lange termijn voor het gebruik van antibiotica in de landbouw. Het voornaamste effect van antibioticaresistentie is dat op de mensen die werkzaam zijn in de landbouwindustrie, anders gezegd, de boeren en hun personeel. Deze mensen ondervinden reeds enorme problemen op dit vlak. Een andere reden tot zorg is het vermoeden dat antibioticaresistentie direct overdraagbaar is via levensmiddelen. In het belang van de gezondheid van de Europese bevolking zullen we hier dan ook zeer zorgvuldig naar moeten kijken. Er is hier dringend behoefte aan actie.
Het is belangrijk om te benadrukken dat 50 procent van alle antibiotica wordt gebruikt in de veehouderij, en dat is veel te veel. In het belang van de landbouw en de volksgezondheid moeten we er daarom voor zorgen dat dit cijfer op de lange termijn naar beneden gaat.
Rareş-Lucian Niculescu
(RO) Mevrouw de Voorzitter, het thema van Wereldgezondheidsdag, ieder jaar op 7 april, was dit jaar antimicrobiële resistentie. Ieder jaar overlijden in geheel Europa 25 000 mensen door aan antimicrobiële resistentie gerelateerde oorzaken. Dieren en voedsel van dierlijke oorsprong spelen mogelijk een rol in de ontwikkeling van antimicrobiële resistentie bij mensen. Daarom is de resolutie van vandaag een belangrijk document.
Het belangrijkste woord in iedere discussie over dit onderwerp is 'voorzichtigheid'. Niet antibiotica zijn slecht, maar het ongecalculeerde en onmatige gebruik ervan is gevaarlijk. Antibiotica moeten niet worden gedemoniseerd, maar terughoudend worden gebruikt bij mens en dier. De in deze resolutie voorgestelde maatregelen met betrekking tot het bieden van meer informatie aan dierenartsen en boeren moet daarom zo uitgebreid mogelijk worden uitgevoerd. Wat betreft het uitbannen van antibiotica als voedingssupplement voor dieren, dat moet via internationale overeenkomst worden geregeld.
Uit een recent onderzoek blijkt dat bijna de helft van de in winkels geteste vleesmonsters in de Verenigde Staten Staphylococcus aureus bevatten, waarvan de helft resistent was tegen ten minste drie klassen antibiotica. Dit laat zien hoe wijdverspreid het gebruik van antibiotica in de veehouderij is, en ik moet zeggen dat Europese boeren er genoeg van hebben om de enigen te zijn die zich aan regels moeten houden op straffe van verlies van inkomen.
Ulrike Rodust
(DE) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Andor, dames en heren, we moeten alles in het werk stellen om de verspreiding van antibioticaresistentie tegen te gaan. Hierover zijn we het allemaal wel eens. Dat impliceert een verantwoordelijk gebruik van antibiotica in menselijke medicijnen en in de veehouderij. De Europese Unie zal daadkrachtig moeten ingrijpen. We mogen niet toestaan dat er elk jaar alleen al in de Europese Unie 25 000 mensen overlijden als gevolg van infecties die veroorzaakt worden door resistente bacteriën. Antibiotica moeten niet routinematig en preventief worden gebruikt. We moeten ervoor zorgen dat in alle lidstaten verantwoord met antibiotica wordt omgegaan.
Het is van het allergrootste belang dat al het mogelijke wordt gedaan om te zorgen dat vee van jongs af aan, tot het moment van volgroeid zijn, gezond blijft. De beste manier om infecties en dus het gebruik van antibiotica te voorkomen is door te zorgen dat dieren gezond zijn. In dit opzicht is de manier waarop dieren worden gevoed doorslaggevend, maar ook de manier waarop dieren worden gehouden is van belang.
We zullen open moeten staan voor het gebruik van alternatieve methoden binnen de veehouderij, zoals homeopathie en fytotherapie. Er moet meer onderzoek worden gedaan naar deze alternatieve methoden en er moet meer informatie hierover in Europa beschikbaar komen.
Gerben-Jan Gerbrandy
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, mijn land, Nederland, is wereldkampioen. Helaas niet in voetbal, dat is vorig jaar net mislukt, maar Nederland is wereldkampioen in het gebruik van antibiotica in de veeteelt. Geen enkel land ter wereld gebruikt zó veel antibiotica in de veeteelt als Nederland. Dat heeft heel grote gevolgen, niet alleen dat Nederlandse gebruik; in Europa sterven er jaarlijks - andere collega's hebben het al gezegd - 25 000 mensen door bacteriële infecties. Het komt bij mensen binnen via het vlees. 90 procent van het kippenvlees in Nederland bevat resistente ESBL-bacteriën en vorige maand is zelfs bekend geworden dat in groenten resistente bacteriën zijn gevonden die via mest en de bodem worden doorgegeven. Voorzitter, dit moet echt veranderen. Een land als Denemarken heeft laten zien dat het kan, dat je met goede, strenge maatregelen met veel minder antibiotica toch een gezonde en sterke veeteeltsector kunt handhaven.
De Europese Commissie heeft eerder al aangegeven en vanavond opnieuw, dat zij in november met verdergaande maatregelen zal komen. In 2012 volgen meer concrete uitwerkingen daarvan. Ik wil de Commissie oproepen om echt hoge urgentie aan dit probleem te geven en het niet te laten afhangen van de lidstaten die te langzaam zijn met het nemen van de juiste maatregelen.
Mairead McGuinness
(EN) Mevrouw de Voorzitter, het is overduidelijk dat er sprake is van partijoverschrijdende overeenstemming over de bezorgdheid met betrekking tot antibioticaresistentie. Gezien datgene wat de Commissie zojuist gezegd heeft - dat we gegevens hebben van tien lidstaten en dat die ons nog niet ter beschikking staan - hebben we het echter over zorgen waarover we geen gedetailleerde feiten kennen. We hebben die informatie nodig.
Ik zou graag een ranglijst van het gebruik van geneesmiddelen per dier door de lidstaten willen zien, zodat we daadwerkelijk naar landen kunnen kijken die beste praktijken invoeren en deze kunnen vergelijken met andere landen die dit niet doen. Ik wil niet met een beschuldigende vinger wijzen, maar ik wil lidstaten die wellicht te veel antibiotica gebruiken hun veehouderijpraktijken laten verbeteren.
Het is ook goed om te zeggen dat boeren antibiotica niet onzorgvuldig gebruiken; ze gebruiken antibiotica als er dieren ziek zijn. Antibiotica zijn duur en daarom gebruiken boeren deze niet zoals ze een dier water zouden geven.
We moeten dit debat wel een beetje evenwichtig voeren. Laten we de informatie inwinnen. We kijken uit naar de strategie in november, die ons zal helpen om dit groeiende probleem voor de Europese Unie en de mensen en dieren die daar wonen aan banden te leggen.
Peter Jahr
(DE) Mevrouw de Voorzitter, ik ben de auteur van deze vraag, de voorzitter van onze commissie, uitermate dankbaar voor het feit dat hij dit onderwerp op de agenda heeft gezet. Het gebruik van antibiotica bij dieren heeft een aantal nauw met elkaar verbonden voordelen en nadelen. Medicijnen die dieren helpen gezond te blijven kunnen, indien niet juist gebruikt, een groot gevaar voor de mensheid betekenen. Daarom moeten we nu overgaan tot een gecoördineerde, integrale en bovenal wetenschappelijke benadering, omdat we ook in de toekomst gebruik moeten blijven maken van antibiotica voor dieren. Tegelijkertijd zullen we de gevaren voor de mensheid moeten beperken.
Dit verslag voldoet precies aan de vereisten. Ik hoop dat de Commissie ingaat op de voorstellen, wensen en vragen van het Parlement. Het belangrijkst is nog dat we, zoals vele sprekers voor mij reeds hebben aangegeven, beschikken over een analyse van de huidige situatie door alle lidstaten, in het belang van de dieren, de Europese landbouw en in het bijzonder de burgers van de Europese Unie.
Miroslav Mikolášik
(SK) Mevrouw de Voorzitter, ik zou hier willen wijzen op een verband tussen de diergeneeskunde en de menselijke geneeskunde. Op alle Europese congressen van microbiologen wordt de zogeheten methicillineresistente staphylococcus aureus in één adem met antibioticaresistentie genoemd. Het is een plaag waar de menselijke geneeskunde geen antibioticum meer tegen heeft. We zijn dus niet meer in staat om deze bacterie te behandelen en dat kost jaarlijks 25 000 mensen het leven.
Hoe dat heeft kunnen gebeuren? Het antwoord is heel eenvoudig: onverantwoord antibioticagebruik in de diergeneeskunde. Dieren worden letterlijk volgepropt met tonnen antibiotica. Preventief toegediende antibiotica worden vermengd met het veevoer en zo wordt ook de mens en diens vermogen om zich te beschermen tegen infecties verzwakt, bijvoorbeeld tegen infecties in het ziekenhuis als gevolg van een dergelijke ziekenhuisbacterie.
Ik zou de Commissie dan ook dringend willen oproepen om onderzoek op dit vlak in de lidstaten versneld te bundelen, alsook om steun te geven voor nieuw onderzoek naar antibiotica waarmee mensenlevens kunnen worden gered.
Jaroslav Paška
(SK) Mevrouw de Voorzitter, het feit dat producten van de chemische en farmaceutische industrie steeds verder de voedingsketen binnendringen is een rechtstreeks gevolg van de intensivering van de landbouw. Het menselijk organisme valt op die manier ten prooi aan het streven van voedselproducenten om zo goedkoop en doeltreffend mogelijk een zo groot mogelijke hoeveelheid voedsel te produceren.
Het is dan ook de hoogste tijd dat we met een streng oog naar het gebruik van moderne chemicaliën en farmaceutica in de landbouw beginnen te kijken en dat we in het belang van de gezondheid van onze burgers uiterst doelgericht, systematisch en doorlopend beginnen te analyseren wat de gevolgen van het gebruik van deze stoffen zijn. Alleen met een hoogstaand en permanent toezicht op voedingsmiddelen is het mogelijk om mogelijke risico's en bedreigingen voor de volksgezondheid die voortvloeien uit deze nieuwe technologieën tijdig op te merken.
We hebben het vandaag weliswaar in de eerste plaats over antibiotica en de groeiende resistentie daartegen, maar dat neemt niet weg dat de hele problematiek dient te worden bekeken vanuit een bredere optiek. Ik hoop dat ook dat de Commissie de zorg voor veilig voedsel als een doeltreffende strategie beschouwt.
László Andor
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, de strategie van de Commissie inzake antimicrobiële resistentie (AMR), die we in november willen presenteren, zal verdere ideeën verschaffen over hoe de Commissie, samen met de lidstaten en belanghebbenden, AMR zou kunnen aanpakken in alle betrokken sectoren. Voor een aantal van deze maatregelen zijn misschien wijzigingen in de wetgeving nodig. Voor andere misschien niet. Het gaat erom de juiste hulpmiddelen te kiezen voor deze taak.
Ik ben het volledig met u eens dat dit niet alleen, of voornamelijk, een zaak is van de veehouderij. Daarom is het ons doel om de ontwikkeling van antimicrobiële resistentie die kan worden geweten aan het gebruik van antimicrobiële stoffen bij dieren terug te brengen.
Er zijn al verschillende instrumenten: scholing, voorlichtingscampagnes, enzovoort. Voorts zijn we van mening dat er gegevens verzameld moeten worden om meer inzicht in het probleem te krijgen. De lidstaten tonen werkelijk belangstelling om gegevens te verschaffen, wat bemoedigend is.
En ja, we hebben een tijdschema voor maatregelen. De voorbereidende werkzaamheden zijn aan de gang, waaronder de effectbeoordeling, de herziening van regels voor veterinaire geneesmiddelen, enzovoort. Wetgevingsvoorstellen zullen, zoals ik al zei, in 2012 volgen.
De Commissie stelt de waardevolle bijdrage van het Parlement zeer op prijs en kijkt uit naar verdere samenwerking met het Parlement, de lidstaten en belanghebbenden uit alle sectoren, met het gemeenschappelijke doel om de gezondheid van de burgers in de Europese Unie te beschermen.
De Voorzitter
Tot besluit van dit debat heb ik één ontwerpresolutie ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag 12 mei om 12.00 uur plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Luís Paulo Alves
schriftelijk. - (PT) Antibioticaresistentie bij vee en huisdieren is in de laatste jaren een probleem geworden. Om dit groeiende probleem aan te pakken, vraag ik om meer onderzoek en betere controle van de effecten ervan op de voedselketen. Als ze goed worden gebruikt, zijn antibiotica een effectief middel, maar ik vraag de Commissie om concrete maatregelen in te voeren om het gebruik ervan doelmatiger te maken en zo de resistentie van dieren tegen antibiotica te verminderen, want dit is een probleem dat de gehele voedselketen beïnvloedt. Het beïnvloedt met name de niveaus van antibioticaresistentie en heeft dus ongunstige gevolgen voor de volksgezondheid. Om dit te bereiken, moeten in de begroting van het Voedsel- en veterinair bureau (VVB) en de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) de middelen worden opgenomen die nodig zijn om het veldwerk uit te breiden en om dit probleem doeltreffend te kunnen controleren. Ten slotte verzoek ik de Commissie, gezien het belang van dit probleem, een plan te maken om het op Europees niveau aan te pakken, waarbij rekening wordt gehouden met de volledige omvang van dit probleem van bestrijding van antibioticaresistentie en, bovenal, het verband tussen de gezondheid van dieren en antibioticagebruik en het verband tussen de gezondheid van dieren en de volksgezondheid.
Ismail Ertug
Wij krijgen antibiotica binnen via onze voeding en dit leidt tot een steeds grotere resistentie. Dit is één onderdeel van de medische vooruitgang dat langzamerhand kapot wordt gemaakt, en we zijn ons al veel te lang bewust van dit probleem. De heer De Castro verwijst naar de maatregelen die reeds zijn genomen. Ik steun de voorstellen die hij in de resolutie doet. Twee aspecten hiervan zou ik specifiek willen uitlichten.
Voorschriften alleen zijn niet genoeg. In het dioxineschandaal hebben we kunnen zien hoe gemakkelijk deze worden ondermijnd als afzonderlijke 'zwarte schapen' zich op zeer nalatige wijze gedragen. Uiteraard moeten er voorschriften komen, maar we zullen ook controlesystemen moeten invoeren. Maar zelfs dat is niet de gehele oplossing.
Op de middellange en lange termijn is de oplossing dat we het gebruik van antibiotica grotendeels overbodig maken. Dat kunnen we bereiken door allereerst te investeren in onderzoek en netwerken van gespecialiseerde kennis, om vervolgens deze kennis over te dragen aan boeren en dierenartsen, en tot slot informatie te verstrekken aan de consument.
We moeten handig gebruikmaken van de marktkrachten, aangezien het de consument is die op de lange termijn bepaalt hoe zijn voeding wordt geproduceerd.
Pavel Poc
Volgens het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding zijn meer dan 400 000 patiënten in Europa besmet met multiresistente bacteriestammen. Om die reden ben ik ingenomen met de resolutie van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, met name met de oproep daarin tot een gedegen vergaring en analyse van vergelijkbare gegevens ten aanzien van de verkoop van preparaten voor veterinair gebruik en de daarop volgende behandeling van dieren met dergelijke preparaten. Alle EU-lidstaten zouden verplicht moeten zijn om hierover gegevens te vergaren. Als de EU stringente maatregelen ten aanzien van het gebruik van antibiotica binnen de veeteelt neemt, zullen we zien dat ook de wetgeving in derde landen verandert. Zouden ze dat niet doen, dan zouden ze financieel worden getroffen door de importbeperkingen die Europa dan zou afkondigen. Ter illustratie: 74 procent van alle in de VS gebruikte antibiotica wordt toegediend in de veeteelt, ter preventie van ziektes en ter bevordering van de groei van gezonde dieren. De helft van alle in de VS geïnspecteerde vleesproducten bevat gevaarlijke bacteriën (MRSA). Dit probleem is al sinds 2008 bekend in de VS, maar tot op de dag van vandaag is er geen fundamentele oplossing voor gekomen. Ook niet-pathogene multiresistente bacteriestammen vormen, gezien de mogelijkheid van transgene overdracht en - volgens de meest recente wetenschappelijke inzichten - gedeelde resistentie, een zeker risico. Al met al is het heel wel mogelijk dat toekomstige generaties als gevolg van de opkomst van nieuwe, multiresistente bacteriestammen verstoken zullen zijn van doeltreffende antibiotica. Een dergelijk scenario kan rampzalige gevolgen hebben voor de menselijke gezondheid. Antibioticaresistentie is dus een ernstig probleem, dat onmiddellijk en voortvarend moet worden aangepakt.
