Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Thomas
Mevrouw de Voorzitter, als u mij toestaat, zou ik even terug willen komen op het commentaar van de heer Hallam van gisteren. Hij was niet helemaal duidelijk. Eigenlijk wilde hij vragen of het Parlement, naar aanleiding van de recente persberichten, een brief zou kunnen sturen aan de Commissie om te vragen of het inderdaad waar is dat Amerikaanse bedrijven druk lobbyen om een versoepeling van de wetgeving inzake de genetisch gemodificeerde organismen en de genetisch gemanipuleerde voedingsstoffen te verkrijgen. Zouden wij bij de Commissie kunnen navragen of dit inderdaad zo is?

De Voorzitter
Mijnheer Thomas, wij zijn bezig met de goedkeuring van de notulen. Wij gaan het debat van gisteren niet opnieuw openen. Laat dat duidelijk zijn. Als er dingen niet juist in de notulen zijn vastgelegd, dan zullen wij die vanzelfsprekend rectificeren.

Lindqvist
Ik heb mijn naam niet in de notulen van gisteren gezien, maar ik was hier wel aanwezig. Ik wil dus graag in de notulen opgenomen zien dat ik hier gisteren aanwezig was, maar dat ik niet in de notulen van gisteren sta.

De Voorzitter
Heel goed, mijnheer Lindqvist, dat zullen we doen.
(De notulen worden goedgekeurd)

Bloch von Blottnitz
Mevrouw de Voorzitter, het wordt langzaam aan pijnlijk en vervelend er om de vier weken te moeten aan herinneren dat ik reeds meer dan een half jaar wacht op het antwoord van het Bureau op mijn vraag hoe het mogelijk is dat het voorzitterschap van de Raad in Zimbabwe gezegd heeft dat het geen weet had van een resolutie van het Parlement in het actualiteitendebat. Sinds september reeds vraag ik iedere keer opnieuw hoe zoiets mogelijk is. Wat gebeurt er met onze resoluties? Waarom zegt het voorzitterschap dat het geen weet heeft van de resolutie hoewel die aan de orde is geweest. En nu vraag ik eindelijk een antwoord zodat ik niet bij iedere vergaderperiode tot vervelens toe mijn vraag moet herhalen!

De Voorzitter
Wij nemen akte van uw verklaring en van uw wens.
Zijn er verder nog opmerkingen?

Rosado Fernandes
Mevrouw, ik zal in het Frans spreken, om het u gemakkelijker te maken, aangezien u op dit punt het woord hebt gevoerd.
Ik heb op 22 oktober een brief geschreven waarin ik overeenkomstig artikel 28, lid 2, van het Reglement het voorzitterschap van het Bureau heb gevraagd, waarom er een auto aan ex-Voorzitter de heer Hänsch ter beschikking is gesteld, en waarom hij nog steeds dezelfde voorrechten geniet als toen hij Voorzitter was.
Ik heb alleen gevraagd naar bestaande precedenten en naar de kosten van dit alles. Bovendien leven we op dit moment in een concentratiekampachtige sfeer waarin men elke beweging van ons wil controleren. Toch zou ik niet willen dat het Bureau in een soort politburo verandert dat geen rekenschap meer aflegt aan de Vergadering.
Dat was het, mevrouw. Ik zou graag antwoord krijgen!

De Voorzitter
Mijnheer Fernandes, ik heb in mijn eigen taal uw vraag heel goed begrepen. Ik zou hem ook in uw taal begrepen hebben.
Hoe het ook zij, het Bureau heeft zich inderdaad beziggehouden met de wijze waarop wij diegenen die onze voorzitters zijn geweest en natuurlijk nog als afgevaardigden in functie zijn, zo waardig mogelijk kunnen bejegenen.
U kunt zich voorstellen, dat deze collega's na tweeëneenhalf jaar voorzitter geweest te zijn, te maken hebben met heel wat verzoeken, heel wat bezoeken, heel wat vragen en wij hebben heel gematigde maatregelen genomen die binnen volstrekt redelijke grenzen blijven; ik zou u willen vragen deze heel nauwkeurig te bekijken en dan zult u zien dat er niets overdrevens aan is.
Daarom heeft het Bureau deze maatregelen genomen; zij gaan een bepaald aantal collega's aan en houden vanzelfsprekend op zodra deze collega's het Parlement verlaten. Maar ik verzeker u, ze hebben niets buitensporigs.
Ik weet niet zeker of u er nauwkeurig kennis van hebt genomen, want ook hierover hebben veel geruchten de ronde gedaan. Het is de bekende gang van zaken bij de media, de televisie en de fotografen. Er zijn onjuiste dingen beweerd. Ik nodig u dus uit om te bekijken wat er besloten is. Dat is gewoon wat ik u even wilde zeggen.
Persoonlijk sta ik achter de genomen beslissing.
.

Pack
Mevrouw de Voorzitter, ik wil u best geloven en doe dat ook. Daarom wil ik graag van u vernemen wie van de voorgangers van collega Hänsch om hetzelfde voorrecht verzocht heeft.

De Voorzitter
Ik begrijp het niet. Waarom gaat het om de heer Hänsch? De heer Barón Crespo, de heer Plumb en de heer Dankert zijn toch ook voormalige voorzitters van ons Parlement?
Als de maatregelen niet juist worden toegepast kunt u inderdaad het Bureau ter verantwoording roepen. Ik begrijp het echt niet. Er zijn maatregelen goedgekeurd en deze betreffen alle voormalige voorzitters.
Ik ga de heer Hänsch op persoonlijke titel het woord geven. Dat lijkt me wel het minste wat ik kan doen.

Hänsch
Mevrouw de Voorzitter, ik wil u allereerst bedanken voor uw uitleg. Vervolgens wil ik de collega's die deze vragen onder bijval van dit Huis gesteld hebben, het volgende zeggen: een oud-voorzitter dient nog heel wat verplichtingen na te komen: toespraken, opdrachten, die voor een stuk te maken hebben met hoe het voorzitterschap in het verleden bij het grote publiek is overgekomen.
(Tekenen van onrust) Voor dergelijke gelegenheden heeft men mij een dienstwagen ter beschikking gesteld. Ieder van u die mij in Straatsburg of Brussel gezien heeft, weet dat ik er niet over een dienstwagen beschik. Zoals alle andere collega's schuif ook ik 's avonds aan om op de gewone auto te wachten. Dat ik voor mijn mandaat van europarlementslid over een dienstwagen beschik, is onjuist en hij die dit beweert is een leugenaar!

Pack
Mevrouw de Voorzitter, ik had het helemaal niet over het geval van de heer Hänsch. Ik heb een precieze vraag gesteld en u hebt die niet begrepen. Ik heb gevraagd wie van de voorgangers van de heer Hänsch aan de quaestoren gevraagd heeft om gedurende een aantal maanden of jaren een dienstwagen ter beschikking te krijgen, niet meer en niet minder! Ik vroeg dus of dit het geval was voor de heer Barón Crespo, voor de heer Plumb of voor wie dan ook. Ik heb hoegenaamd niets over de heer Hänsch gevraagd. Ik wil weten wie, behalve de heer Hänsch, vroeger een dergelijk verzoek tot de quaestoren heeft gericht. Ik had daaromtrent graag een antwoord gekregen.

De Voorzitter
Mevrouw Pack, ik had wel begrepen dat u het over de heer Hänsch had, maar ik wist niet eens dat het verzoek van de heer Hänsch afkomstig was. Het Bureau had te maken met een voorstel van de secretarisgeneraal zonder dat wij wisten of...
(Tekenen van onrust) Beste collega's, alstublieft.
Het Bureau van 5 november 1997 heeft dus de volgende punten goedgekeurd: toewijzing van soortgelijke kantoren als die van de commissie- of delegatievoorzitters gedurende tweeënhalf jaar, terbeschikkingstelling van een dienstauto in de eerste drie maanden met chauffeur, daarna met prioritaire toegang tot de diensten van een chauffeur, om de scheidende voorzitters in staat te stellen in de daaropvolgende negen maanden hun verplichtingen buiten de gebruikelijke werkplek na te komen.
Tot daar - en niet verder - gaat de beslissing van het Bureau. Ik denk dat het van belang was dit te preciseren, omdat ik de indruk krijg dat veel collega's, wat heel begrijpelijk is, hiervan niet nauwkeurig op de hoogte zijn. Ik zeg erbij dat dit voorstel niet terug te voeren is op een speciale persoon. Het werd ons door de secretaris-generaal van het Europees Parlement gedaan en betreft alle voormalige voorzitters, en de Voorzitter van het Europees Parlement heeft zelfs de fijngevoeligheid gehad te zeggen dat hij liever had dat mevrouw Fontaine dit deel van de bijeenkomst van het Bureau voorzat, aangezien het hem ook aanging wanneer hij geen voorzitter meer zou zijn. Het verzoek kwam niet van die of die of die, werd als zodanig gedaan en binnen deze grenzen goedgekeurd. Wij hebben over dit onderwerp geen debat gevoerd, maar ik was van mening dat de collega's op de hoogte moesten zijn van de context waarbinnen dit alles plaats heeft gevonden.

De Vries
Mevrouw de Voorzitter, het besluit dat door het Bureau genomen is, zal gelden voor de toekomst. Dat wil zeggen dat dus voor de toekomst elke voorzitter van dit Huis gedurende drie maanden na het einde van zijn mandaat over deze faciliteit kan beschikken. Dat lijkt mij redelijk, dat lijkt mij ook in het belang van dit volledige Huis. En mag ik er nog bij zeggen, Voorzitter, dat naar mijn overtuiging de heer Hänsch een van de beste voorzitters is geweest die dit Parlement ooit heeft gehad en dat ik er trots op ben dat hij drie maanden na zijn mandaat zijn functioneren nog zo kan vorm geven?

Samland
Mevrouw de Voorzitter, ten eerste wil ik erop wijzen dat elk lid de notulen van het Bureau toegestuurd krijgt. Elk lid dat ogen en oren heeft kan daarom lezen wat het Bureau ter zake besloten heeft. Er is dus geen verrassingseffect. Ten tweede gaat het om een algemeen besluit dat van toepassing is op alle voorzitters van dit Huis. Ten derde, mevrouw Pack, wat hier toegepast wordt daar hebben alle voorzitters van de vijftien nationale parlementen recht op. Ten vierde: dit parlement moet zich niet kleiner maken dan het is. Het zou er trots moeten op zijn dat voorzitters van dit Parlement in andere lidstaten toespraken houden en er kunnen optreden, dat zij de belangen van dit Huis behartigen en niet die van hun fractie. Daarom vind ik het, ten vijfde, beschamend hoe men hier over een voorzitter discussieert die dit Huis vertegenwoordigd heeft zoals weinige van zijn voorgangers het hebben gedaan!

De Voorzitter
Ik dank u, mijnheer Samland, ik denk dat u de gevoelens van het Bureau bij het nemen van dit besluit heel goed hebt vertolkt.

Lindqvist
Mevrouw de Voorzitter, ik heb een ander punt van orde. Ik heb twee vragen ingediend over de bouwprojecten in Brussel en in Straatsburg, één aan de Commissie en één aan de Raad. Ik heb die vragen eerder gesteld, maar nooit een brief gekregen met de mededeling dat die vragen niet gesteld kunnen worden. Nu heb ik echter een dergelijke brief gekregen, waarin mijn vragen worden beantwoord met de mededeling dat deze krachtens artikel 4, lid 1, van het Reglement niet ontvankelijk zijn.
Nu heb ik een vraag aan u als Voorzitter. Aangezien mijn vragen naar de Voorzitter van het Parlement zijn gestuurd, wil ik graag weten wie bepaalt of die vragen in het Parlement al dan niet mogen worden gesteld. Ligt die beslissing bij uzelf, bij een of ander Bureau of bij de leden van het Parlement? Ik zie mijn vragen hier dus niet in het vragenformulier, noch de vraag aan de Commissie noch die aan de Raad. Ik vind de vraag over de bouwprojecten in Brussel en Straatsburg een vraag die niet alleen ons ten zeerste aangaat, maar ook de kiezers die ons vragen stellen. Dit soort vragen moet gesteld kunnen worden! Ik eis een antwoord op de vraag wie bepaalt of mijn vragen al dan niet gesteld mogen worden.

De Voorzitter
Het antwoord is duidelijk: de Voorzitter van het Europees Parlement neemt de beslissing over de al dan niet ontvankelijkheid van deze vragen. In werkelijkheid waren uw vragen tot de Raad en tot de Commissie gericht en zij hadden moeten worden gesteld op grond van artikel 28, maar het is heel goed mogelijk dat u ze opnieuw conform het overeenkomstige artikel van het Reglement stelt, en op dat moment zult u natuurlijk antwoord krijgen.

Falconer
Mevrouw de Voorzitter, ook ik heb de Voorzitter een vraag gesteld over de kosten van het computersysteem in Brussel. Ik ga ervan uit dat ik geen antwoord krijg, omdat een beroep wordt gedaan op artikel 41, lid 1, van het Reglement, waar ook de heer Lindqvist naar verwees. Als leden echter een vraag stellen aan de Voorzitter, hebben zij recht op een antwoord! Men mag het Reglement toch niet gebruiken om aan een antwoord te ontkomen. Wij moeten weten waarom wij in Brussel computers hebben waarop geen CD-roms kunnen worden gebruikt. Door de garantie van drie jaar van de hoofdleverancier kunnen wij de computers niet gebruiken voor gebruiksvriendelijke doeleinden. Op dergelijke vragen moet worden geantwoord. Onze kiezers willen dat.

De Voorzitter
Mijnheer Falconer, het lijkt erop dat u, als u uw vraag conform artikel 28 opnieuw stelt, antwoord krijgt.

Rosado Fernandes
Mevrouw de Voorzitter, ik zal niet terugkomen op wat ik reeds ter sprake heb gebracht. Als de quaestoren in de vergadering zullen getuigen, zullen we weten wat de werkelijke toedracht is geweest, wat de waarheid is.
Ik wil thans slechts opmerken, dat ik op 20 oktober met prioriteit een schriftelijke vraag tot de Commissie heb gericht. Deze had betrekking op het rampzalige landbouwbeleid dat met steun van de structuurfondsen in Portugal is gevoerd. Ik weet dat de Commissie nog niet geantwoord heeft, terwijl toch de secretaris-generaal van het Parlement mij heeft gezegd dat het antwoord er reeds op 19 november had moeten zijn. Ik heb de omertà tussen de Commissie en de lidstaten altijd al aan de kaak gesteld. Zij verschuilen zich achter elkaar. Daarom heb ik nog geen antwoord gekregen. Niettemin heb ik recht op dat antwoord, en niet alleen ik, maar ook de Portugese burger. Mijn vraag draagt nummer 3479/97 en is op 20 oktober ingediend. Ik weet dat commissaris Deus Pinheiro - de bevoegde commissaris in deze kwestie - heeft geprobeerd te verhinderen dat er een antwoord de deur uitging. Als dat zomaar kan in een democratie, verhuis ik liever naar een totalitaire staat. Ik heb al eens een dictatuur meegemaakt, en die nam zeker niet haar toevlucht tot het soort praktijken waarmee wij hier geconfronteerd worden.

De Voorzitter
Ik heb het einde van uw betoog niet gehoord, mijnheer Rosado Fernandes. Ik beperk me tot het eerste deel en verzeker u, dat we het zullen nagaan en stappen zullen ondernemen zodat u antwoord op de door u gestelde vraag krijgt.

Medina Ortega
Mevrouw de Voorzitter, die laatste opmerking van de heer Rosado vind ik beledigend voor de democratieën. Ik heb het ongeluk gehad onder een dictatuur te leven en de door de dictatuur gebruikte methoden wijken erg af van de handelwijze van dit Parlement. Ik verzoek de heer Rosado Fernandes zijn woorden terug te nemen, ter verdediging van de democratische instellingen en van dit Parlement.

De Voorzitter
Daarom heb ik er de voorkeur aan gegeven, het niet te horen, mijnheer Medina Ortega.

Ontwerp van algemene begroting 1998
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0390/97 van de heren Tillich en Tomlinson, namens de Begrotingscommissie, over het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 1998, als gewijzigd door de Raad (alle afdelingen) en over de nota van wijzigingen nr. 1/98 bij het voorontwerp van begroting 1998 - afdeling III: Commissie (C4-0645/97); -A4-0409/97 van de heer Giansily, namens de Begrotingscommissie, over de operationele begroting van de EGKS voor 1998 (SEC(97)0933 - C4-0270/97).
Tillich
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte collega's, na de tweede lezing van de begroting door de Raad en na de tweede lezing in de Begrotingscommissie vorige week ligt nu een voorstel voor waarover donderdag moet worden gestemd. Gelet op het feit dat zoveel collega's het Huis verlaten hebben, ga ik ervan uit dat het om een goed voorstel gaat, aangezien er nog amper behoefte aan discussie lijkt te zijn. Maar hoe zien de zaken er nu heel concreet uit? Als Europees Parlement hebben wij er van bij de aanvang op gewezen dat wij bereid en van plan zijn de besluiten van Edinburgh te respecteren, inzonderheid wat de structuurfondsen betreft. Wij hebben van bij het begin vastgesteld dat wij ons niet konden scharen achter het standpunt van de Raad "Economische Zaken en Financiën" , te weten een nulgroei na te streven, aangezien uit de besluiten van Edinburgh bleek dat dit niet haalbaar was. Het Europees Parlement toonde zich voorstander van een gematigde groei van de begroting, die in overeenstemming is met de Europese realiteit en de inspanningen van de lidstaten inzake hun nationale begrotingen weerspiegelt. Als voorwaarde stelden wij evenwel dat alle uitgavenposten van de begroting gelijkmatig worden belast. Wij hebben natuurlijk ook geëist dat wij onze politieke prioriteiten kunnen waarmaken.
Ik wil die prioriteiten, zoals wij die in maart hebben vastgesteld, nogmaals op een rijtje zetten. Het ging om de strijd tegen de werkloosheid, het benutten van het potentieel van de micro-, kleine en middelgrote ondernemingen, de voorbereiding van het uitbreidingsproces naar Midden- en Oost-Europa toe evenals het stimuleren van jeugd-, onderwijs- en cultuurprogramma's. Om het voorbereidingsproces op gang te brengen hebben wij, wat de Commissie betreft, tot een reserve van 20 A-posten besloten om een politiek signaal te geven dat de toetredingsonderhandelingen in 1998 moeten starten. Die reserve hoeft in beginsel - en dit is mijn voorstel aan het Huis - niet langer te worden gehandhaafd. De Raad heeft immers vorig weekend de Commissie expliciet de opdracht gegeven de voorbereiding van de toetredingsonderhandelingen te starten. Ik meen dat daarmee aan de politieke bedoeling van die reserve is tegemoetgekomen.
Een ding stond van bij het begin niet ter discussie: de herhaling van wat de Raad ons vorig jaar voorlegde, namelijk de inkrimping van de structuurfondskredieten. Hiertegen hebben wij van het begin tot het einde neen gezegd. Wij hebben ons onverkort aan het Verdrag gehouden. Ik wil uitdrukkelijk wijzen op het succes dat wij geboekt hebben wat de landbouwbegroting 1998 betreft. Niet enkel het feit dat in dit Huis de verhouding tussen de "rentmeesters" en de "agrariërs" aanzienlijk verbeterd is en constructief geworden is, maar ook het feit dat wij nu ook een begrotingsprocedure hebben ontwikkeld die moet worden voortgezet. Wij zijn nu op grond van de meest recente gegevens in staat het voorontwerp van de Commissie voor de landbouwuitgaven in de loop van het jaar aan de reële situatie aan te passen, zodat er niet alleen een verstandig landbouwbeleid kan worden gevoerd maar ook besparingen mogelijk zijn voor de lidstaten. Er wordt evenwel niet geraakt aan de subsidies voor de betrokkenen, namelijk de landbouwers; alleen de te hoge ramingen in de landbouwbegroting, zoals vroeger elk jaar het geval was, zijn in de begroting 1998 zoveel mogelijk gereduceerd.
Op landbouwgebied hebben wij trouwens nog andere successen geboekt. Wij hebben ten aanzien van de Raad voor de eerste keer recht van inspraak gekregen wat het landbouwbeleid betreft en de Raad heeft in tweede lezing rekening gehouden met amendementen van de landbouwcommissie. Dat is de vrucht van onze onderhandelingen. Wij zijn tot een nieuwe nomenclatuur voor een bepaald deel van de landbouwuitgaven gekomen. Wij hebben ook een reserve van 200 miljoen ecu, waarover wij niet alleen kunnen maar zelfs moeten meepraten. Zo willen het de procedures. Daarmee hebben wij opnieuw recht van inspraak op het vlak van de verplichte uitgaven. Van bij het begin hebben wij ook gezegd: wanneer de Commissie haar begrotingsaanpassing voorlegt, mag er geen sprake zijn van lineaire besparingen. De Commissie ging hiermee akkoord en de Raad evenals het Parlement hebben deze aanpak gesteund.
Wij hebben - men heeft dit bijna vergeten - in juni-juli van dit jaar een voorstel voor de Werkgelegenheidstop van Luxemburg voorgelegd. De bedoeling ervan was arbeidsplaatsen te scheppen in kleine en middelgrote ondernemingen en hun stimulansen te bieden om bijkomende jobs te creëren. De beslissingen zijn bekend. Nu komt het erop aan dat onverwijld werk wordt gemaakt van de omzetting van de politieke besluiten van Luxemburg en dat de Commissie zo snel mogelijk, begin volgend jaar, een redelijk voorstel voor een rechtsgrondslag voorlegt. Wij kunnen immers de kleine en middelgrote ondernemingen pas dan helpen als er voor dergelijke uitgaven een rechtsgrondslag is.
Ik wil er evenwel op wijzen dat het Europees Parlement er voor het eerst in geslaagd is vóór de Raad een eigen initiatief op gang te brengen en dat het Europees Parlement, in tegenstelling tot de Raad - daarmee wordt echter niet het huidige voorzitterschap van de Raad bedoeld, maar wel de Raad bijvoorbeeld bij de Joegoslavië-kwestie of bij MEDA - niet alleen een voorstel geformuleerd heeft, maar ook gezegd heeft dat wij het geld zouden vinden en dit niet ten koste van de andere beleidsterreinen.
Wij hebben ook onze prioriteiten inzake cultuur en onderwijs doorgedrukt. Inzake SOCRATES hebben wij, en dat is bijzonder verheugend, bij het overleg met de Raad bereikt dat reeds begin 1998 voor studenten en jongeren de extra middelen, namelijk 35 miljoen in 1998 en 35 miljoen in 1999, ter beschikking worden gesteld. Ook dat is een resultaat dat voor de eerste keer is behaald, namelijk dat wij in een bemiddelingsprocedure een bedrag uit de brand hebben gesleept dat hoger ligt dan de raming van de Commissie. Dat is tot op heden bij een bemiddelingsprocedure nooit het geval geweest.
Verder hebben wij ook - en daarbij verwijs ik naar wat ik daarnet over MEDA en Joegoslavië heb gezegd - het evenwicht in het buitenlands beleid opnieuw hersteld, namelijk ten gunste van de prioriteiten van de ontwikkelingslanden en Latijns-Amerika.
En niet het minst leggen wij een voorstel voor waarbij een marge van 800 miljoen ecu overblijft, geld dat niet werd uitgegeven hoewel dit had gekund. Samen met de reductie van de kredieten is dit een resultaat dat elk EP-lid met trots aan zijn thuisbasis kan voorleggen. Deze begroting 1998 is realistischer dan ooit tevoren en maakt komaf met de fabel dat in Europa het geld verkwist wordt.
Ik weet dat er in dit Huis collega's zijn, ook al zijn zij niet talrijk, die het hiermee niet eens zijn. Maar alleen reeds hun argument dat wij dit jaar niets anders hebben bereikt dan dat het Interinstitutioneel Akkoord voor de eerste keer in de praktijk is toegepast, vind ik vanuit institutioneel oogpunt een merkwaardig succes.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, vóór de eerste lezing zegde ik u dat u de begroting nog niet op zak had. Ik wees er u destijds op dat precies tijdens het jongste Luxemburgse voorzitterschap de begrotingsprocedure geen resultaat had opgeleverd. Deze keer moet ik echter toegeven dat u een faire partner was. Deze begroting is niet in het laatst ook een persoonlijk succes van de Raad. U hebt de lat voor de toekomst heel hoog gelegd en ik zou willen dat de toekomstige voorzitterschappen het estafettestokje, dat u aan de volgende doorgeeft, op hun beurt zullen doorgeven.
Ondanks alle tevredenheid blijven er natuurlijk nog punten op de verlanglijst die ik ook in 1998 verwezenlijkt had willen zien. Wij hebben namelijk in principe geen noemenswaardige vooruitgang geboekt wat de rechtsgrondslagen betreft, hoewel het ook daar de goede richting uitgaat. Met aanpak in de begroting van dit jaar is volgens mij ook hier een wezenlijke grondslag gelegd, waardoor bij de volgende begrotingsdiscussies ook vooruitgang kan worden geboekt in de kwestie van de rechtsgrondslagen.
Inzake visserij hebben wij - en dat vind ik ook persoonlijk jammer - evenmin een echte doorbraak verwezenlijkt. Wij stonden met Nederland kort voor de ondertekening. Maar daar heeft de Commissie, die ook haar zeg heeft, het spel niet al te correct gespeeld. Op het gebied van de visserij zijn wij nog niet voor honderd procent tevreden. Ik meen echter dat de begroting 1998, waarover donderdag wordt gestemd, een goed voorstel is. Ik zou willen dat de Britten en de Oostenrijkers dit voorstel in het komende jaar weer zullen opnemen. Ik van mijn kant wil als rapporteur van dit Huis het estafettestokje voor de begroting 1998 aan mijn opvolgster, Barbara Dührkop, doorgeven.
Al diegenen die bij de voorbereiding van deze begroting 1998 betrokken waren wil ik van harte danken: het voorzitterschap, de Commissie en de collega's en de medewerkers van het Parlement!

Tomlinson
Mevrouw de Voorzitter, mijn taak is in vergelijking met die van de heer Tillich vrij eenvoudig. Dit jaar zijn voor het eerst alle amendementen die het Parlement in eerste lezing had goedgekeurd, door de Raad overgenomen. Dit is iets unieks en toont aan dat wij dezelfde financiële behoedzaamheid aan de dag hebben gelegd als de Raad elders in de begroting.
Ik noem dit omdat dit een prachtige illustratie is van ons standpunt. De erkenning van onze financiële behoedzaamheid is een leerrijk gegeven voor de collega's die in alle mogelijke toonaarden hebben geklaagd over verspillingen, maar als puntje bij paaltje kwam aan geen enkel debat over de controle op de verspilling hebben deelgenomen. Wat de andere instellingen betreft, met inbegrip van het Parlement, heeft de Raad onze begroting in geen enkel opzicht geamendeerd.
De bovengrens van 20 % voor de kredieten van rubriek 5 is gerespecteerd. Wij hebben trouwens altijd gezegd dat ze gerespecteerd zou worden, ondanks de nieuwe gebouwen die, zoals iedereen in dit Parlement weet, niet persé onze eigen keuze waren, maar ons waren opgelegd door de besluiten die de staatshoofden en regeringsleiders eerst te Edinburgh en daarna te Amsterdam hebben genomen. Wij hebben ons aan de bovengrens gehouden en hebben zelfs nog een marge van 187 miljoen ecu over in rubriek 5. Dit is een resultaat waarover je naar huis kunt schrijven.
Er is echter nog een, betrekkelijk gering, probleem met de amendementen op de ontvangsten. Daar wordt in paragraaf 24 en paragraaf 25 van ons verslag naar verwezen. Tijdens de bemiddeling heb ik de Raad gezegd dat mijns inziens niemand van de Raad precies begreep waar wij mee bezig waren. Gebleken is dat ik gelijk had. Wij hebben heel eenvoudig in de begroting opmerkingen opgenomen overeenkomstig artikel 20, lid 2, van het Financieel Reglement. Dit zijn opmerkingen betreffende de ontvangstenkant van de begroting en deze hebben tot doel zoveel mogelijk duidelijkheid en transparantie te bewerkstelligen. De Rekenkamer heeft deze opmerkingen reeds opgenomen in zijn begroting en wij hebben geprobeerd een voor alle instellingen gelijke maatstaf voor toepassing van artikel 20, lid 2, te verkrijgen.
Om bepaalde theologische redenen, die ik niet en ik denk ook de meeste leden van de Raad niet volledig kunnen doorzien, aarzelde men aanvankelijk om onze amendementen over te nemen. Desalniettemin hebben wij ze in de begroting verwerkt. Wij hopen dat de Raad de wijsheid hiervan zal inzien, hiermee zal instemmen en zelfs nog een stapje verder zal gaan. Wij hopen namelijk dat de Raad niet meer tot het laatste moment zal wachten met bepaalde besprekingen, maar een verstandige dialoog met het Parlement zal beginnen over de ontvangstenkant van de begroting.
Dit jaar stonden wij bij de uitgaven onder zware druk, soms zelfs schadelijke druk. Wij moesten aan alle kanten sparen, maar hebben nauwelijks een verstandig woord met elkaar gewisseld over al het geld dat verloren gaat doordat men op de begroting de eigen middelen en andere ontvangsten niet volledig tot gelding laat komen. Elke ecu die extra onder de ontvangsten in de begroting terechtkomt, is evenveel waard als een ecu die onder de uitgaven wordt gespaard. Als wij echter zien wat er aan de kant van de eigen middelen allemaal verloren gaat, bij de inning van de traditionele eigen middelen, door fraude in de preferentiële handelsovereenkomsten, door het niet correct innen van de accijnzen en de BTW en bij heel de zaak van de fraude in het douanevervoer, waar dit Parlement een enquêtecommissie voor in het leven heeft geroepen, stellen wij vast dat de Europese begroting enorm veel ontvangsten moet ontberen en al deze ontvangsten zouden verwezenlijkt kunnen worden zonder het percentage van de eigen middelen te verhogen.
Daarom hopen wij dat de Raad een verstandige dialoog met ons zal beginnen over de ontvangsten in plaats van op het laatste moment te gaan bemiddelen. Wij zouden misschien ergens in het begin van het komend jaar een dergelijke dialoog kunnen voeren met het Britse voorzitterschap, het Luxemburgs voorzitterschap en de Oostenrijkers en al deze aspecten kunnen bespreken.
Dan zou ik nog de aandacht van het Parlement willen vestigen op paragraaf 26 van ons verslag. Een aantal leden van het Parlement vreesde dat er na het arrest van het Hof van Justitie geen geld op de lijn zou staan voor de twaalfde vergaderperiode te Straatsburg, het stond in de reserve. In paragraaf 26 wordt de administratie uitgenodigd voor deze twaalfde vergaderperiode te Straatsburg een voorstel te doen voor de noodzakelijke overschrijving uit de reserve. In deze paragraaf staat eveneens dat daar goede en gemakkelijke financieringsmethoden voor bestaan.
Met deze korte opmerkingen wil ik, eveneens als de heer Tillich, het personeel, de administratie van het Parlement en ook de Commissie en de Raad bedanken voor hun medewerking. Ik hoop dat deze samenwerking met de aanvaarding van onze onbeduidende amendementen voor de ontvangstenkant voortgezet kan worden en een volgend jaar een verstandige discussie kan worden begonnen over de ontvangsten.

Giansily
Mevrouw de Voorzitter, bij de begroting-EGKS hebben wij te maken met een traditioneel, vrij onbelangrijk geworden verslag dat een beetje als een restant uit een ver verleden wordt beschouwd, en dat deze laatste drie weken, verbazend genoeg, beroering heeft veroorzaakt vanwege het standpunt van de Begrotingscommissie.
Voordat ik u hierover inlicht, zou ik voor één keer, immers eenmaal is geen maal, een tekst willen citeren die weliswaar oud is, maar volgens mij nog steeds verdienste heeft. Hier volgt hij: " Het is het gemeenschappelijk belang dat de heeft solidariteit in het leven heeft geroepen. Daardoor kunnen nieuwe oplossingen worden gevonden die in nationale vorm niet mogelijk waren. Deze solidariteit komt financieel tot uitdrukking in de heffing die door het Verdrag is ingesteld en door de Hoge Autoriteit over de gehele kolen- en staalproductie van onze zes landen wordt geïnd. Deze heffing maakt het mogelijk de arbeiders te beschermen tegen de risico's die zij tot nu toe liepen en die een belemmering waren voor de noodzakelijke vooruitgang. De heffing maakt de financiering van een wederaanpassingsfonds mogelijk, waaruit werknemers die gedwongen zijn van werk te veranderen, schadeloosstellingen ontvangen die in belangrijke mate ertoe bijdragen hun ongerustheid over de toekomst weg te nemen." Dezelfde persoon zei ook: " De uitgebreide markt, waar de producent met de concurrentie van een groter aantal en een grotere verscheidenheid van ondernemingen te maken heeft, waar de consument weet dat hij op een brede verscheidenheid aan leveranciers kan rekenen, verandert de houding van beide partijen door de conjunctuurschommelingen heen" .
Deze paar zinnen werden hier op deze plaats in Straatsburg uitgesproken, op 20 mei 1954. Ik denk dat u niet verbaast bent te horen, dat zij uit de mond van Jean Monnet kwamen op een moment waarop de opbouw van Europa nog in de kinderschoenen stond en nog niet onder het gewicht van een technocratische structuur bedolven was.
Het verslag van de Commissie over de EGKS-begroting voor 1998 doet ons het voorstel de heffing stilletjes af voeren door haar vijf jaar voor de vervaldatum 2002 af te schaffen, onder het voorwendsel dat de EGKS sinds afgelopen juli geen leningen meer verstrekt. Een mooie boel! Dit besluit is ontoelaatbaar. Het houdt geen rekening met de geest van de oprichters, daar de heffing immers niet was bedoeld als tegenhanger voor wat dan ook, maar voor een stelsel van verevening ten gunste van de werkgelegenheid. Daarom is ons verzoek de heffing in stand te houden en de gelden te besteden aan werkgelegenheid in de kolen- en staalsector, aan onderzoek en innovatie, ten gunste van jonge ondernemers en dynamische onderzoekers die van mening zijn dat hun sector nog niet definitief verstard is.
Deze kredieten zouden aan de Europese Investeringsbank moeten worden toegewezen, die tegen een gunstige koers kleine en middelgrote industrieën en kleine en middelgrote ondernemingen leningen verstrekt die werkgelegenheid zouden kunnen scheppen. In 1998 zal deze sector 28.000 arbeidsplaatsen verliezen. We kunnen van Europese afgevaardigden die in eigen land te maken hebben met het drama van gezinnen die zwaar door werkloosheid zijn getroffen, niet verwachten dat zij met een vrolijk gemoed accepteren dat er onder hun ogen tegelijkertijd 28.000 banen en een financieringsbron die het op zijn minst mogelijk zou maken enkele nieuwe banen te scheppen, verdwijnen.
Misschien is DG XIX, mijnheer Liikanen, een eilandje geworden dat een in Europa zeldzame rijkdom beheert: de schat van de EGKS, die, ik zeg het nogmaals, 1 miljard 200 miljoen ecu groot is. Het verslag over de aanwending van deze gelden zal ons de gelegenheid tot een interessante discussie bieden die zeker een voorzetting van uw verslag voor 1998 zal zijn, waarbij wij hopen dat u vandaag de voorstellen van de Begrotingscommissie zult onderzoeken, in de wetenschap dat hier achter de financiën een echt politiek-filosofisch probleem meespeelt dat de basis vormt van het verzet van de meerderheid van de Begrotingscommissie tegen het door u gedane voorstel over de afschaffing van de heffing.
Ik ben me er weliswaar goed van bewust dat u het laatste woord hebt, maar ik denk, dat u ongelijk zou hebben deze kwestie te onderschatten. Natuurlijk steunt onze fractie het verslag dat ik de eer heb namens de Begrotingscommissie aan te bieden.
In overeenstemming met de zittingsdienst maak ik van deze gelegenheid gebruik om aansluitend het standpunt van onze fractie over het verslag van onze collega's Tillich en Tomlinson weer te geven.
Hoewel wij de conclusies van het tripartiete overleg grotendeels onderschrijven, met name waar het gaat om de structuurfondsen waarvan de Begrotingscommissie niet heeft aanvaard dat zij in 1998, het voorlaatste jaar van de financiële perspectieven van de Overeenkomst van Edinburgh, werden verlaagd, kunnen wij daarentegen niet met een verlaging met 550 miljoen ecu van de verplichte uitgaven akkoord gaan, en met name niet met de volgende specifieke verlaging met 250 miljoen ecu: 100 miljoen voor het agromonetaire stelsel, 100 miljoen voor steunmaatregelen voor de rundvleessector en 50 miljoen voor de varkenspest.
Ik ben inderdaad van mening dat het Europees Parlement door mee te gaan in een verkapte medebeslissingsprocedure, waarvan collega Tillich zojuist een demonstratie heeft gegeven, op de verkeerde weg zit. Er zijn verplichte uitgaven waarover de Raad het laatste woord heeft, en er zijn niet-verplichte uitgaven waarover het Parlement het laatste woord heeft. Verplichtingen aangaan inzake uitgaven waarover wij niet het laatste woord hebben, via een medebeslissingsprocedure die ons uiteindelijk 500 miljoen ecu kost, dat is voor onze fractie niet aanvaardbaar, en daarom zullen we ons ook van stemming onthouden als het onderdeel landbouwuitgaven in stemming wordt gebracht.
Wat het overige aangaat, en met name de verlagingen betreffende het interne beleid en optredens naar buiten toe, zijn wij er ons duidelijk van bewust dat het erom ging iets op het altaar van de eenheidsmunt te offeren, zal ik maar zeggen, ondanks de maatregelen die ons Parlement al in 1996 en 1997 heeft genomen. Niettemin, ik herhaal het, zijn wij toch tamelijk tevreden met de overeenkomst over de structuurfondsen, aangezien wij een overeenkomst over het PEACE-programma voor Noord-Ierland hebben - mijn Ierse collega die hierover later het woord zal voeren heeft veel meer recht van spreken dan ik - en zijn wij ook verheugd, dat er, ook al is het initiatief dat wij voor de EGKS ontwikkelden niet overgenomen - ik zeg het nogmaals - toch ten bate van de werkgelegenheid 150 miljoen ecu in 1998 en in totaal 450 miljoen ecu voor de drie begrotingsjaren is vrijgemaakt, waardoor de besluiten die in Luxemburg zijn genomen kunnen worden gefinancierd.
Ik zou willen afsluiten, mevrouw de Voorzitter, met het Luxemburgs voorzitterschap van de Raad te bedanken, want ik ben van mening dat wij daarmee dit jaar een heel wat betere dialoog hebben kunnen voeren dan met andere voorzitterschappen in voorgaande jaren en dat alle debatten uitermate vruchtbaar zijn geweest en dat alles ter tafel is gekomen.
Ook collega Tillich zou ik oprecht willen bedanken voor zijn welwillendheid jegens alle leden van de Begrotingscommissie, evenals voorzitter Samland en de heer Tomlinson voor het werk dat zij binnen de Begrotingscommissie hebben verzet.

Mulder
Mevrouw de Voorzitter, alle interventies die ik dit jaar gehouden heb over de begroting van 1998 zijn begonnen met de zinsnede dat ik mij kan verheugen in een uitstekende samenwerking met de Begrotingscommissie. Ik kan dat gelukkig tot het einde toe volhouden. Ik zou daarvoor de heer Tillich willen bedanken en de heer Samland in hun respectieve functies. Ik zou daar ook bij willen betrekken het voorzitterschap van de Raad, in het begin van dit jaar Nederland en vervolgens Luxemburg.
De begroting van landbouw is dit jaar uniek, want als wij de laatste schattingen van de Commissie mogen geloven dan stellen wij een begroting vast die te laag is. De landbouwcommissie heeft dat desondanks geaccepteerd en heeft dat geaccepteerd omdat zij zich ook bewust is van de bezuinigingen die overal in Europa moeten worden doorgevoerd in verband met de invoering van de euro. Wij hebben er dus mee ingestemd maar op een duidelijke voorwaarde. De voorwaarde is meer zeggenschap van dit Parlement over de landbouwbegroting en daarvoor willen wij in maart/april volgend jaar, als dat nodig is een extra supplementaire begroting en extra supplementaire cijfers van de Commissie en daarvoor zal een positieve houding van de Raad en van dit Parlement nodig zijn.
Wij hebben waardering voor de solidariteit die in dit Parlement is getoond door ook hetzelfde bedrag op de landbouwbegroting te willen korten dat is gekort op de categorieën 3 en 4.
In de discussies dit jaar stonden twee dingen centraal. In de eerste plaats geen korting op de akkerbouwtoeslagen. Wij vonden dat essentieel. Halverwege het spel moeten de spelregels niet veranderd worden en wij zijn erkentelijk dat het Parlement ons daarin gevolgd heeft.
Het tweede punt, de amendementen van de landbouwcommissie die in grote mate zijn gevolgd door het Parlement en door de Raad van ministers. Eén ding is dit jaar duidelijk geworden. De landbouwbegroting is, wat velen hebben mogen denken, niet veilig alleen bij de Raad van ministers. Het is daarom essentieel dat er een triloog ontstaat voor de komende jaren, dat de procedure die dit jaar gevolgd is geen eendagsvlieg is, maar dat wij die voor de komende jaren gaan voortzetten. Het is noodzakelijk dat wij de landbouwuitgaven op een goed niveau handhaven.

Wolf
Mevrouw de Voorzitter, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken boog zich reeds herhaaldelijk over de vraag hoe de phasing-in van de EGKS-activiteiten met de phasing-out van de EGKS in overeenstemming kan worden gebracht. Het is voor ons belangrijk dat hier echt een parallellisme bestaat, dat niet met het verdwijnen van de EGKS hele stukken van het sociaal beleid tenietgaan, dat de positieve bevoegdheden die in het EGKS-Verdrag verankerd waren, niet zomaar verdwijnen en - dat mag ik er wellicht aan toevoegen - ook de EGKS-reserves mogen niet verdwijnen, bijvoorbeeld omdat de Commissie van oordeel is dat men veel geld dient uit te geven, met name bij de sluiting van de Poolse mijnen of soortgelijke grote ondernemingen waarvoor de Commissie misschien nog plannen in de lade heeft liggen.
In dat verband wil ik er nogmaals op wijzen dat de EGKS-reserves nauwkeuriger moeten worden onderzocht. De EGKS heeft immers in het verleden een heel vooruitziend en verstandig bankingbeleid gevoerd en het systeem van machtigingen en betalingen benut om een rist reserves aan te leggen die moeilijk na te trekken is.
De heer Giansily heeft het idee geopperd om via de heffing alsnog iets voor de werkgelegenheid in deze sector te doen. Ik vind dit zinvol voor zover dit het EIB-programma daadwerkelijk versterkt. Het heeft geen zin de structuurverandering gewoon te willen afremmen, het geld moet effectief voor innoverende projecten worden aangewend. Het is zeker niet erg veel. Ook binnen onze fractie is men het niet volledig eens of dit nu een zinvol strategisch accent dan wel een minder zinvol ad hoc initiatief is. Het strategisch accent zou erin kunnen bestaan dat men net in de kolenregio's - de staalregio's zijn nu minder getroffen - iets doet om de specifieke problemen te milderen. Dat lijkt zinvol en het ligt ook in de lijn van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken om zich ervoor in te zetten dat het beschikbare geld effectief wordt aangewend om de getroffenen en de werknemers te helpen. In die zin kan ik het initiatief van de heer Giansily steunen. Wij moeten daar echter nog over debatteren.

Morgan
Mevrouw de Voorzitter, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media wil ik de Begrotingscommissie bedanken voor haar enorme prestatie wat het SOCRATES-programma betreft. Wij hebben daarvoor nu 70 miljoen ecu over twee jaar ter beschikking. Zoals de heer Tillich reeds zei, is het nooit eerder voorgekomen dat de Raad een bedrag goedkeurt dat boven het door de Commissie voorgestelde bedrag ligt. Ik weet dat dit het resultaat is van zware druk en politiek jongleren door de vertegenwoordigers van het Parlement tijdens de bemiddeling die, als ik het wel heb, zes uur heeft geduurd.
De uiteindelijk goedgekeurde bedragen houden een erkenning in van de rol van het onderwijs bij de verbetering van de werkgelegenheid. Duizenden studenten en leerkrachten zullen enthousiast zijn over deze extra middelen. Natuurlijk is het bedrag voor de cultuurcommissie altijd te laag, maar het is een grote stap in de goede richting.
Ik wilde echter wijzen op een anomalie in het stelsel dat wij als Parlement voor de bemiddeling hebben ontwikkeld. Heel de cultuurcommissie stond in de startblokken om te beginnen met bemiddeling over de begrotingsaspecten van SOCRATES. Natuurlijk zullen alle leden van mijn commissie toegeven dat hetgeen de Begrotingscommissie in de wacht heeft gesleept, door de cultuurcommissie in een rechtstreekse bemiddeling nauwelijks bereikbaar was geweest, maar door het gevolgde stelsel werd bemiddeling door de cultuurcommissie in een later stadium zinloos. Daarom zal men in de toekomst ervoor moeten zorgen dat, zodra individuele commissies moeten gaan bemiddelen over begrotingsaspecten, vóór de bemiddeling een akkoord wordt gesloten met de Begrotingscommissie, opdat tijdens de volgende jaarlijkse begroting het afgesproken bedrag door de Begrotingscommissie wordt gerespecteerd. Wij hebben gezien dat het stelsel in het verleden bij het RAPHAEL-programma in ons nadeel heeft gewerkt. In dit geval is het echter in ons voordeel uitgevallen. Wij zijn echter zeer verheugd over de resultaten voor SOCRATES en hebben grote waardering voor het werk dat de Begrotingscommissie namens ons heeft verricht.

McNally
Mevrouw de Voorzitter, ik wil eerst wijzen op een fout in de papieren die wij hebben gekregen. Bepaalde amendementen staan hierin dubbel, één keer als zijnde goedgekeurd door de Begrotingscommissie en één keer als zijnde verworpen. Ik hoop dat dit kan worden gecorrigeerd.
Ik wil mijn collega's van de Begrotingscommissie van harte bedanken voor hun medewerking tijdens het afgelopen jaar. Wij moeten nu nagaan wat wij met de begroting voor energie en onderzoek kunnen doen, zeer zeker na de Overeenkomst van Kyoto, die weliswaar teleurstellend was, maar desalniettemin actie van ons verlangt.
Je kunt drie dingen doen om de CO2 -uitstoot van fossiele brandstof te verminderen. Je kunt ten eerste kernenergie gebruiken. Het Euratom-Verdrag stelt grote sommen geld ter beschikking voor het veilige gebruik van kernenergie. Ten tweede kun je de energie efficiënter gebruiken. Daar hebben wij het SAVE II-programma voor waar de Raad, met het door hem vastgestelde bedrag, helaas weinig ambitie aan de dag legt. Het verheugt mij dat het Parlement daar een schepje bovenop wil doen en vraagt dat een gedeelte van de kredieten lokaal wordt uitgegeven door netwerken in de regio's, op de eilanden en in de steden. Ten derde kun je hernieuwbare energie gebruiken. Ik vind het jammer dat nog steeds geen rechtsgrondslag is vastgesteld voor ALTENER II. Zodra er een rechtsgrondslag is, zal de Begrotingscommissie, naar zij zegt, meer geld in dat programma kunnen stoppen. Daar heb ik waardering voor.
Wat het onderzoek betreft, waren wij allen, ook u, mevrouw de Voorzitter, zeer teleurgesteld over de uitslag van de bemiddeling. Wij hadden verwacht dat 700 miljoen ecu zou worden toegevoegd aan het vierde kaderprogramma, maar uiteindelijk is een bedrag van slechts 115 miljoen ecu uit de bus gekomen. Desalniettemin dank ik de Begrotingscommissie voor haar hulp en medewerking. Dankzij haar hebben wij enige druk kunnen uitoefenen op de Raad.
Wat tenslotte het vraagstuk van de fusie en het JET-personeel betreft, kan ik alleen maar zeggen dat dit een les voor ons moet zijn voor de toekomst. Grote projecten kunnen grote problemen veroorzaken als je niet heel voorzichtig bent met de details.

Fischbach
Mevrouw de Voorzitter, dames, heren, het is op de kop af drie maanden geleden dat ik de gelegenheid en de eer had de grote lijnen van de eerste lezing van de ontwerpbegroting van de Raad uiteen te zetten. Met dit als uitgangspunt is het Parlement tijdens de vergaderperiode van oktober overgegaan tot de eerste lezing van de begroting. De Raad heeft op zijn beurt de ontwerpbegroting in tweede lezing goedgekeurd per 27 november jongstleden.
Tussen beide lezingen hebben zich, mevrouw de Voorzitter, dames, heren, zeer beslissende procedurele feiten voorgedaan. Ik heb het hier over het tripartiete overleg van 17 november, alsmede met name het ad hoc overleg van 27 november over de landbouwuitgaven in de nota van wijzigingen van de Commissie. Globaal zou ik hier de besprekingen die de begrotingsprocedure hebben gemarkeerd willen aanstippen, zoals bijvoorbeeld de ontmoeting van de parlementaire delegatie met de ministers van Financiën, met de ministers van Begrotingszaken van de lidstaten en met commissaris Liikanen, voordat de Raad definitief tot tweede lezing overging.
Wat betreft de besluiten van de Begrotingsraad van 27 november jongstleden, deze dragen de stempel van de zojuist door mij genoemde besprekingen, die vooral geleid hebben tot belangrijke overeenkomsten waardoor het mogelijk werd enerzijds de door de Raad van meet af vastgestelde beginselen begrotingsstriktheid en begrotingsdiscipline in acht te nemen en anderzijds met de resultaten van de Europese Raad over werkgelegenheid rekening te houden.
In de kern zien deze besluiten er als volgt uit. Voor de landbouwuitgaven komt het uitgetrokken bedrag overeen met de tijdens het overleg van 27 november gesloten overeenkomst en; hierin is rekening gehouden met de door de Commissie meegedeelde herziening van te verwachten behoeften, evenals met een extra verlaging van 550 miljoen ecu, een bedrag dat als tegenhanger fungeert voor eenzelfde bedrag aan niet-verplichte uitgaven in de rubrieken 3 en 4. Hierover zou ik willen zeggen, mevrouw de Voorzitter, dat het voorzitterschap en de Raad minstens evenveel reden hebben om over het verloop van deze besprekingen tevreden te zijn als uw Parlement. In feite heeft uw Parlement vanaf het begin laten weten bereid te zijn zijn verantwoordelijkheden voor de uitgaven van de rubrieken 3 en 4 op zich te nemen, in zoverre de Raad bereid was zijn verantwoordelijkheden voor de uitgaven van rubriek 1, dat wil zeggen de landbouwuitgaven, op zich te nemen. Ik ben van mening dat iedereen zich uiteindelijk aan zijn beloften heeft gehouden.
Wat rubriek 2 betreft heeft de Raad zijn goedkeuring gegeven aan de door het Parlement in eerste lezing begrote bedragen. De Raad vindt, mevrouw de Voorzitter, dat hij zodoende een heel serieuze bijdrage tot een betere samenwerking met de andere tak van de begrotingsautoriteit heeft geleverd. Terwijl de Raad altijd heeft gedacht dat de bekende uitvoering van de kredieten een zekere begrotingsdiscipline mogelijk maakte, heeft de Commissie ook op dit terrein in eerste lezing afgezien van besnoeiingen in de betalingskredieten om het standpunt van het Europees Parlement te volgen, te eerbiedigen, te aanvaarden, terwijl wij, Parlement en Raad, heel goed weten dat de doelstellingen van Edinburgh alleen de vastleggingskredieten betreffen en niet de betalingskredieten.
Dit besluit komt in wezen voort uit zorg voor een betere verstandhouding met de andere tak van de begrotingsautoriteit, dat wil zeggen, mevrouw de Voorzitter, met u. Weliswaar moet dit gecompenseerd worden door een werkelijke discipline in de andere sectoren van niet-verplichte uitgaven. Dat voorstel doet uw Begrotingscommissie. Overigens heeft de Raad de maatregelen voor PEACE goedgekeurd die het Parlement, na desbetreffende voorstellen van de commissaris, had voorgesteld.
In de rubrieken 3 en 4 als geheel komt de begrotingsdiscipline op dezelfde manier tot uiting als in rubriek 1. Verder is de Raad - en ik denk ook het Parlement - ervan overtuigd dat deze strenge maatregelen de uitvoering van het interne en externe beleid van de Unie geen schade toebrengen.
Ten aanzien van de andere belangrijke punten die ik nog aan de orde zou willen stellen, mevrouw de Voorzitter, zou ik allereerst de nadruk willen leggen op een extra bedrag van zo'n 70 miljoen ecu voor de jaren 1998 en 1999 voor het SOCRATES-programma. Dit programma wordt in dit Huis terecht als een programma van het grootste belang beschouwd, want het beoogt een betere opleiding van onze studenten.
Na de Europese Raad van 21 november heeft de Raad, zoals afgesproken, een bedrag van 150 miljoen ecu aan vastleggingskredieten opgenomen ten behoeve van het werkgelegenheidsinitiatief dat van het Europees Parlement is uitgegaan. De Raad heeft woord gehouden en dankt uw Parlement voor dit initiatief, dat op heel wat overtuigender wijze een bekrachtiging is van de op de Europese Raad voor de werkgelegenheid genomen besluiten.
Op het terrein van onderzoek heeft de Raad de medebeslissingsprocedure van het Parlement en de Raad gebruikt in verband met de goedkeuring van het vierde kaderprogramma. Overigens heeft de Raad, overeenkomstig wat wij op 27 november hadden afgesproken, 25 miljoen ecu van TACIS naar de begrotingslijn Tsjernobyl overgeschreven. In de toelichting bij TACIS wordt gezegd dat eenzelfde aanvullende versterking voor Tsjernobyl tot de mogelijkheden behoort voorzover, conform de terechte bezorgdheid van het Parlement, de andere donorlanden eveneens bereid zijn hun verplichtingen na te komen.
Mevrouw de Voorzitter, dat wilde ik over de wezenlijke onderdelen van deze tweede lezing van de ontwerpbegroting voor het begrotingsjaar 1998 zeggen.
Afgaande op de voorbereidende werkzaamheden en na de beide rapporteurs, de heren Stanislaw Tillich en John Tomlinson, te hebben aanhoord, zou ik u ook willen zeggen dat de Raad goede hoop heeft dat de Begrotingscommissie uw plenaire Vergadering een begroting voor het komend begrotingsjaar ter stemming zal voorleggen die in grote lijnen en voor het geheel van de beleidsvormen een weerspiegeling is van de overeenstemming tussen de beide takken van de begrotingsautoriteit op het allerhoogste niveau, ja op een tot op heden in de begrotingsgeschiedenis van de Europese Gemeenschappen ongeëvenaard niveau.
De begroting voor 1998 is evenwichtig, mevrouw de Voorzitter, en zou in feite zowel de ene als de andere tak van de begrotingsautoriteit tot tevredenheid moeten stemmen. Daaruit leid ik af dat de begroting 1998 een goede begroting is. Zij is het gevolg van een poging tot wederzijds begrip en aanzienlijke concessies over en weer. Zij is vooral het gevolg van een nauwe samenwerking, die voornamelijk was gebaseerd op wederzijds vertrouwen tussen de twee takken van de begrotingsautoriteit.
Ter afsluiting nog een enkel woord, mevrouw de Voorzitter, om heel in het bijzonder en zeer oprecht uw Parlement, uw Begrotingscommissie, de heer Detlev Samland, de beide rapporteurs, de heren Stanislaw Tillich en John Tomlinson, en alle anderen te bedanken voor hun bekwaamheid, inzet, loyaliteit, maar ook voor hun betrouwbaarheid. Dat zeg ik, mevrouw de Voorzitter, omdat ik het gevoel heb dat, nu er een overeenkomst tot stand is gekomen, dit in hoofdzaak de verdienste van uw Parlement is.
Tot slot zou ik ook nog een woord van dank en erkentelijkheid willen richten tot commissaris Erkki Liikanen, tot de heer Mingasson en tot allen die door hun verantwoordelijkheid ten dienste van de Commissie op zich te nemen ongetwijfeld op doorslaggevende wijze hebben bijgedragen aan de totaalovereenkomst die we vandaag hebben. Hartelijk dank dus aan hen allen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad. Namens onze Vergadering dank ik u op mijn beurt hartelijk voor uw woorden.

Liikanen
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, zoals u reeds zei, was dit een zeer opmerkelijke begrotingsprocedure. De algemene begroting 1998 is zeer rigoureus, eerbiedigt de verplichtingen van de Unie en legt de klemtoon op de uitgaven voor de werkgelegenheid.
De begroting 1998 is rigoureus. Haar groeipercentages, 2, 4 % bij de vastleggingskredieten en 1, 4 % bij de betalingskredieten, liggen beneden de nationale percentages van de uitgavenverhogingen. Er is een marge van ongeveer 7 miljard ecu beneden het plafond van de eigen middelen en dat geeft de lidstaten wat meer armslag bij hun pogingen tot consolidering. Bovendien is dit een aardige reserve voor de toekomstige verantwoordelijkheden van de Unie. Een van haar belangrijkste taken is de voorbereiding van de uitbreiding. Vorige week is in Luxemburg een besluit genomen over de onderhandelingen.
De begroting 1998 bevat aanzienlijke marges in de rubrieken 3, 4 en 5. Voor de eerste keer sedert de invoering van het stelsel van financiële vooruitzichten zijn de marges in de vastleggingskredieten echte bezuinigingen. Dat zou die stemmen in de hoofdsteden tot zwijgen moeten brengen die zeggen dat de Gemeenschap "alles tot op de laatste cent opmaakt" . Ik ben het wat dat betreft roerend eens met de rapporteur, de heer Tillich.
De begroting 1998 is echter meer dan een bezuinigingsbegroting. Dankzij een indrukwekkende samenwerking tussen de instellingen, en met name tussen het Europees Parlement en het voorzitterschap van de Raad, worden met deze begroting de uitgaven geconcentreerd op programma's ten behoeve van de werkgelegenheid in de Gemeenschap. De Commissie zal begin januari haar voorstel voor één rechtsgrondslag goedkeuren. De speciale Europese Raad van 28 november jongstleden had ons opdracht gegeven deze rechtsgrondslag zo spoedig mogelijk goed te keuren.
Als ik het wel heb, is er tevens een voorstel gedaan om de begroting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal aan deze inspanningen bij te laten dragen. Een dergelijke bijdrage kan in overweging worden genomen. Rekening houdend met de sectorale doelstellingen van de EGKS-begroting lijkt een band met de communautaire initiatieven RESIDER en RECHAR het meest zinvol, alhoewel ook daarvoor unanimiteit in de Raad nodig is. Een andere zaak is of met een dergelijke bijdrage de heffing gehandhaafd moet worden. Naar het schijnt zou een dergelijke bijdrage zonder meer gefinancierd kunnen worden uit andere bronnen en hoeft niet te worden getornd aan de voorstellen op lange termijn die de Commissie op 8 oktober 1997 heeft gedaan. De Commissie zal vanmiddag een oriënterend debat houden over de operationele begroting van de EGKS en na het advies van het Parlement een besluit nemen.
Dan kom ik nu terug op de algemene begroting. Zoals ik al zei, is dit een opmerkelijke begroting. Dankzij bepaalde procedurele ontwikkelingen konden spijkers met koppen worden geslagen. De interinstitutionele samenwerking stond op een ongekend hoog niveau. De dialoog tussen doven, zoals de heer Wynn deze vaak noemde, veranderde in een serieuze en doeltreffende discussie over prioriteiten, procedures en uitgaven op alle gebieden van de begroting. Over de verplichte uitgaven is tussen de twee takken van de begrotingsautoriteit een volledig akkoord bereikt. De afspraak dat tegen het einde van de begrotingsprocedure een nota van wijziging ingediend zal worden, is een succesvolle innovatie. Dit zou een permanente regeling moeten worden.
Bij de niet-verplichte uitgaven hebben de Raad en het Parlement een akkoord gesloten over de vastleggingskredieten voor belangrijke communautaire activiteiten, zoals het SOCRATES-programma en het Tsjernobyl Shelter Fund. Ook hebben zij overeenstemming bereikt over het totale volume van de betalingskredieten. Verder mogen wij niet vergeten dat dankzij de goede geest van samenwerking een snel akkoord over de nieuwe procedure voor de financiering van de GBVB-acties mogelijk was.
Kunnen wij de huidige situatie van de begrotingsprocedure zien als een interinstitutionele samenwerking op voet van partnerschap? Als het antwoord "ja" is, dan heeft het Interinstitutioneel Akkoord van 1993 een van zijn moeilijkste bevallingen achter de rug, een bevalling die geen Verdragswijziging nodig had, maar een pragmatische aanvaarding van hetgeen voor de Gemeenschap het beste is.
Tot slot zou ik de rapporteurs, de heren Tillich en Tomlinson, evenals de voorzitter van de Begrotingscommissie, de heer Samland, willen bedanken voor hun uitzonderlijke werk bij de behandeling van de algemene begroting 1998. Natuurlijk mag ik in mijn dankbetuigingen de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Fischbach, niet vergeten. Hij heeft op vakkundige wijze voortgeborduurd op het werk van het Nederlandse voorzitterschap en heeft laten zien wat een voorzitterschap van de Raad kan bereiken in een coöperatieve dialoog tussen de instellingen.

Wynn
Mevrouw de Voorzitter, ik ga door met deze oefening in het geven van schouderklopjes.
Zoals gebruikelijk zijn de eerste woorden van dank voor de rapporteurs, in dit geval voor de heren Tillich, Tomlinson en Giansily. Ik heb niet de minste moeite dit gebruik te respecteren. Maar er is, gezien de aard van deze begroting, nog meer dank verschuldigd. Zoals reeds werd gezegd, staan dit keer de instellingen niet tegenover elkaar, maar eerder naast elkaar. Daarom geldt onze dank ook de Commissie en met name de heer Liikanen en zijn team, voor hun hulp bij de behandeling van de begroting. Dank ook aan het Luxemburgs voorzitterschap. Hopelijk heeft het voorzitterschap, zoals vorige sprekers reeds zeiden, een precedent geschapen voor de toekomstige samenwerking met het Parlement. Verder hartelijk dank aan het secretariaat van de Begrotingscommissie dat uitzonderlijk hard voor de leden heeft gewerkt, aan de "duivel" van het Parlement - want veel mensen dichten hem die titel toe - de heer Samland, voor zijn deskundig optreden tijdens de bemiddeling, alsook aan de leden van de Begrotingscommissie die hem ter zijde hebben gestaan bij het zoeken naar een akkoord met de Raad.
De begroting was niet gemakkelijk. Het ziet er nu allemaal prachtig uit, maar wij mogen niet vergeten dat dit geen eenvoudig karwei was voor het Parlement. Men zou ons kunnen verwijten dat wij de Raad meer hebben gegeven dan nodig was geweest. Ik hoop dat de Raad - en niet enkel het Luxemburgs voorzitterschap, want ik weet zeker dat dit voorzitterschap wel degelijk de boodschap heeft meegekregen - beseft hoezeer het Parlement zich in deze begroting van de goede kant heeft laten zien, niet alleen bij de offers die het heeft gebracht, maar ook bij de marges. Wij zijn zeer behoedzaam geweest en dat mag niet worden vergeten.
Wij zijn nu allen heel trots op onszelf en zouden het liefst onderuit willen zakken en zeggen: " Dat hebben wij toch prachtig voor mekaar gekregen" . Maar laten wij niet te zelfingenomen zijn. Er zijn genoeg dingen die ons wakker moeten houden. Wij hebben in 1997 en 1998 weliswaar het mes gezet in de betalingskredieten, maar dat mag voor de betrokken rubrieken niet nog eens voorkomen. Dat was een eenmalige zaak en mag niet de regel worden. Als wij daarvan een regel maken, creëren wij met onze oplossingen voor de problemen op korte termijn een last voor de toekomst. Daarom moet de samenwerking tussen Parlement en Raad nog nauwer worden.
Hetgeen dit jaar heeft plaatsgevonden met de ad hoc procedure voor de landbouw moet volgend jaar worden voortgezet voor de visserij en het GBVB. Daar zal iedereen baat bij hebben.
Het Luxemburgs voorzitterschap, het voorzitterschap van het Verenigd Koninkrijk en het toekomstige Oostenrijkse voorzitterschap moeten, zoals gepland, begin volgend jaar als trojka met het Parlement bijeenkomen om voortzetting van de goede geest van samenwerking te verzekeren. Er zijn namelijk nog heel wat kloven tussen het Parlement en de Raad die overbrugd moeten worden. Het gaat daarbij met name om rechtsgrondslagen, classificatie, visserij en ontvangsten. Daar moet nog hard aan worden gewerkt.
Tijdens de eerste lezing heb ik gezegd dat het werkgelegenheidshoofdstuk een toetssteen zou zijn voor de eerlijkheid van de Raad. Dat hoofdstuk is er nu en ik zou de fungerend voorzitter willen bedanken voor zijn inzet. De volgende proef komt natuurlijk bij de aanvullende en gewijzigde begroting, indien deze noodzakelijk mocht blijken. Dan zullen de desbetreffende betalingen moeten worden gevonden niet alleen voor rubriek 1, maar ook voor de rubrieken 3 en 4. Dan zullen wij en de Raad ons richten tot de Commissie en vragen om een voorstel. Als dat mogelijk is, zal de goede geest van samenwerking voor iedereen evident zijn.
Voordat ik afsluit, wil ik nog een woord van dank uitspreken aan het adres van de heer Waidelich voor zijn werk ten behoeve van het JET-project. Zijn werkdocument was de grondslag voor ons verslag en is aanbevelingswaardig. Hij verdient de waardering van dit Parlement. Over dit thema zal in overeenstemming met de heer Waidelich een amendement worden ingediend door de rapporteur, de heer Tillich. Onze fractie geeft daar haar steun aan.

Elles
Mevrouw de Voorzitter, ik moet u eerlijk bekennen dat het mij enigszins vreemd voorkomt dat wij in deze fase van de begrotingsprocedure voor niets hoeven te vechten. Wij zijn al bezig met de dankbetuigingen, en terecht, want de begrotingsprocedure 1998 was inderdaad een historische gebeurtenis.
Evenals de heer Wynn, houd ook ik mij aan de goede gebruiken en betuig mijn dank aan al diegenen die bij deze procedure betrokken zijn geweest. Mijn bijzondere dank gaat echter uit naar de rapporteurs voor de twee belangrijkste verslagen, de heren Tillich en Tomlinson.
Dit jaar vertoont drie bijzondere kenmerken waar wij niet naast kunnen zien. Het eerste werd reeds door de commissaris genoemd en betreft de wijze waarop wij van confrontatie in de begrotingsprocedure zijn overgestapt naar meer medebeslissing. Het is alsof wij bij toverslag het middel hebben gevonden om het onderscheid tussen verplichte en niet-verplichte uitgaven uit te wissen, zonder daarvoor onze toevlucht te moeten nemen tot Verdragswijziging. Ik ben daar zeer verheugd over, want dit geeft de weg aan naar de toekomst in onze begrotingsbesprekingen.
Ten tweede is dit een rigoureuze begroting. Ik denk dat wij dit tijdens dit debat door alle sprekers zullen horen zeggen. Het is werkelijk opmerkelijk dat het Parlement op de gebieden waar het verantwoordelijk voor is, te weten de rubrieken 3 en 4, voor een bedrag van meer dan 700 miljoen ecu geen voorstellen voor uitgaven heeft gedaan. Ik weet zeker dat dit geen kwestie van gebrek aan fantasie was, maar een uiting van verantwoordelijkheidsgevoel.
Het laatste kenmerk betreft de rol van het Parlement. Wij hebben laten zien dat wij met meer verantwoordelijkheid in staat zijn ons werk op een rijpere manier te verrichten. Mijnheer de voorzitter, u hebt daar ook over gesproken. Ik ben blij met die verklaring, maar u was zelf geruime tijd lid van dit Parlement en weet hoe wij werken. Wij hebben grote waardering voor hetgeen u voor ons in de begrotingsprocedure hebt gedaan.
Dan wil ik nu enkele opmerkingen maken over hetgeen ik als het kwaliteitsmerk van ons standpunt zou willen beschouwen. Voor mij is het altijd een kwestie van "waar voor je geld" Wij proberen na te gaan hoe wij de beperkte middelen het best kunnen gebruiken. Het Parlement heeft met het gebruik van de reserve geprobeerd de aandacht hierop te vestigen. Dit jaar hebben wij 23 begrotingslijnen in de bijlage bij de resolutie. Ik wijs erop dat er geen groot kredietvolume in de reserve staat - slechts 0, 3 % van de begroting - en daarbij gaat het meer om beheerszaken en oplossing van specifieke problemen dan om iets anders.
Ik zou er vier willen noemen. Ten eerste het JET-project. De heer Wynn sprak er reeds over. Ik waardeer het werk van de heer Waidelich en hoop dat het probleem van het personeel in het VK spoedig kan worden opgelost. Dat is dus een oplossing voor een specifiek probleem.
Ten tweede noem ik de verbetering van het beheer van vraagstukken zoals Bosnië en MEDA. Wij zien dat daar het geld niet efficiënt wordt gebruikt.
Ten derde het Europese informatiesysteem. Dit is voor ons een zeer belangrijke aangelegenheid. Ook dit is een kwestie van verbetering van beheer, maar dan op een gebied waarop wij een nieuwe structuur in het leven willen roepen.
Ten vierde noem ik enkele nieuwe initiatieven. Ook dit jaar, met deze rigoureuze begroting, willen wij dat het geld voor de nieuwe Transatlantische Agenda efficiënt wordt gebruikt en daarom hebben wij een gedeelte van de kredieten in de reserve geplaatst.
Tot slot zou ik nog iets willen noemen dat ik als de bakens voor de toekomst zou willen beschouwen. Ten eerste moeten wij ervoor zorgen dat daar waar nieuwe initiatieven worden ontplooid, de kosten goed worden berekend. Wij moeten eigen middelen hebben om de financiering van onze initiatieven te berekenen. Wij hebben die middelen nog niet en moeten deze verkrijgen.
Ten tweede stem ik in met het voorstel van het Brits voorzitterschap om begin 1998 een vergadering te beleggen voor de bespreking van de richtsnoeren voor de begroting 1999. Een verbetering van de samenwerking lijkt mij niet meer dan logisch.
Tenslotte zullen wij geconfronteerd worden met enorme uitdagingen. Met het oog op de uitbreiding moeten wij nieuwe financiële vooruitzichten en structuurfondsen voor de toekomst uitwerken. Uit dit alles blijkt dat de uitstekende samenwerking van het afgelopen jaar in de komende jaren dient te worden voortgezet.

Podestà
Mevrouw de Voorzitter, ik sluit me aan bij het koor van felicitaties aan het adres van de rapporteurs Tillich en Tomlinson voor de manier waarop ze hun verslag over het ontwerp van begroting van de Unie hebben opgezet. Mijn hartelijkste gelukwensen wil ik voorts overbrengen aan de heer Giansily vanwege het ontwerp van operationele begroting voor 1998 van de EGKS. Tot slot wil ik ook een dankwoord richten tot de "duivelse" Samland, zoals iemand hem eens heeft betiteld vanwege de manier waarop hij de werkzaamheden van de Begrotingscommissie leidt.
Mevrouw de Voorzitter, de strenge aanpak waarmee het verslag is opgesteld is werkelijk prijzenswaardig, een en ander ook met het oog op de behoeften van de landen die naarstig bezig zijn met hun economische convergentie. Het was dus volkomen terecht dat men akkoord is gegaan met het idee om de betalingskredieten onder het niveau van de eerste lezing terug te schroeven.
Ik vind dat het oorspronkelijke karakter van deze begroting best benadrukt mag worden, want ondanks de krappe begrotingsruimte heeft men toch middelen gevonden om de werkgelegenheid een hart onder de riem te steken. We moeten de rapporteurs nageven, en met name de heer Tillich, dat ze in dezen heel bedreven te werk zijn gegaan.
Over het belangrijkste en lastigste vraagstuk, het gebrek aan werkgelegenheid, wilde ik nog het volgende opmerken. Volgens mij moeten wij goed doorzien dat de werkgelegenheidssituatie nauw verband houdt met het concurrentievermogen van ons economisch stelsel. Voor menigeen is het duidelijk dat dit concurrentievermogen verankerd is aan flexibiliteit en aan de handigheid van ondernemers om in te spelen op situaties in de wereld die steeds sneller veranderen. Om een uitweg te vinden, zal men dus meer middelen moeten uittrekken voor opleiding, onderzoek en omschakeling van industriële activiteiten. Vooral moeten er meer middelen vrijkomen voor het midden- en kleinbedrijf, dat immers borg staat voor stabiele en duurzame werkgelegenheid en dus een echte banenmotor is.
Ik ben voorts de mening toegedaan dat het dappere voorstel van de heer Giansily, om namelijk middelen te zoeken in een specifieke sector, die van steenkool en staal, in het verlengde ligt van wat de Europese Raad van Luxemburg heeft uitgestippeld. Ik heb gehoord wat de commissaris, de heer Liikanen, ter zake te vertellen had. Volgens hem is het mogelijk ergens anders middelen te vinden, maar in ieder geval is het de verdienste van dit Parlement en van rapporteur Giansily dat het probleem aan de orde is gesteld.
Een en ander wil niet zeggen dat alles even consequent wordt doorgezet en ons volste vertrouwen geniet. Zo zijn er nog serieuze moeilijkheden bij het behoud van de kredieten voor het cohesiebeleid, voor het MiddellandseZeegebied zijn er nog steeds weinig middelen, en voor de landbouwsector moeten we enige kortingen slikken. Wat we voorts niet mogen vergeten is dat er nog wat hapert aan de rechtsgrond van veel voorstellen.
Tot besluit wil ik nog heel snel wijzen op het vraagstuk van de uitbreiding. Dit is een politieke kwestie die wij in de nabije toekomst moeten aanpakken, want de tot nu toe gedane keuzen en gehanteerde aanpak bevredigen ons niet.

Brinkhorst
Mevrouw de Voorzitter, ik weet hoe moeilijk de opstelling van een begroting is en daarom wil ik van harte mijn collega's, de heren Tillich, Tomlinson en Giansily bedanken. Dit jaar hebben zij succes gehad. Zij hebben de zaak pragmatisch en op voorbeeldige wijze aangepakt. Misschien klink ik als iemand die lid is van een club van zelfbewonderaars, maar mijns inziens is dit veelbelovend voor de toekomst. Ik wil mij met name ook richten tot het voorzitterschap van de Raad. Bij vorige gelegenheden was ik altijd nogal scherp en kritisch jegens de Raad, maar dit voorzitterschap heeft laten zien dat het weet wat de toekomsttendens is en dat is samenwerking en het wegwerken van achterhaalde concepten.
Ten tweede geloof ik dat dit Parlement nu volgroeid is. Het beseft nu dat vooruitgang alleen mogelijk is met een toekomstvisie. Het werkgelegenheidsinitiatief is één voorbeeld. Ik wil hier iets aan toevoegen betreffende de landbouw. Landbouw is altijd een speciaal gebied geweest en wij kunnen maar niet genoeg hameren op hetgeen de heer Mulder zei. Er moet een band worden gelegd met de algemene begroting, niet alleen in het belang van de landbouwers, maar in het belang van heel de Gemeenschap. Ik hoop dat wij, voordat wij echt beginnen aan een nieuwe intergouvernementele conferentie voor de wijziging van het Verdrag, meer eenheid kunnen bewerkstelligen tussen de landbouwuitgaven enerzijds en andere delen van de begroting anderzijds. Ik hoop aldus dat wij over drie of vier jaar kunnen zeggen dat de artificiële kloof tussen die twee is overbrugd.
Democratie willen wij allemaal voor de toekomst. Democratie is echter alleen mogelijk indien er ook een element van solidariteit in zit. Daarom heeft het Parlement ingestemd met bezuinigingen, zowel in zijn eigen begroting als ook in de landbouw, en dat ging ons niet gemakkelijk af. Ik herhaal nogmaals de opmerking van de heer Mulder: de landbouwers kunnen het Parlement dankbaar zijn, want met het Parlement zijn zij in goede handen.
Dan tot slot nog een opmerking over het verslag van de heer Giansily. Ik hoop dat de Commissie de moedige houding van onze rapporteur zal imiteren en ik spreek nu namens de meerderheid van mijn fractie, daar één lid tegen is. Het lijkt mij logisch en consequent dat men niet vijf jaar voor het eind van het EGKS-Verdrag met de heffing korte metten maakt, zeer zeker daar deze heffing voor nuttige doeleinden wordt gebruikt. Dit geld wordt niet tevergeefs uitgegeven. Het wordt uitgegeven voor specifieke innovatie. Het wordt uitgegeven voor kleine en middelgrote ondernemingen, voor de kolen- en staalindustrie en daarom lijkt het mij belangrijk dat wij steun geven aan de heer Giansily.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, we behandelen de begroting van het Europees Parlement voor volgend jaar die geen verlichting brengt bij het oplossen van het Europese werkloosheidsprobleem. Ook de resultaten van de Europese Werkgelegenheidstop zijn op dit gebied zeer bescheiden. We hebben geen middelen, financiële voorwaarden, tot onze beschikking om samen de werkloosheid te bestrijden en daarom is het zeer belangrijk wat de afzonderlijke lidstaten doen.
In onze fractie vinden we arbeidstijdverkorting, dus structurele vernieuwing, zeer belangrijk. In dit opzicht hebben we met belangstelling gekeken naar de Franse en Italiaanse modellen om de arbeidstijd te verkorten zonder het inkomensniveau te verlagen. De oplossingen die het Europees Parlement in deze begroting geeft of die de Europese Werkgelegenheidstop vorige week gaf zijn ontoereikend, omdat ze alleen aandacht schenken aan deeltijdarbeid en andere soortgelijke bescheiden activiteiten waarmee ook in Europa een groep van werkloze armen wordt gecreëerd.
Deze begroting is een voorproefje van wat de kwestie van de financiering van de uitbreiding zal worden. De eigen middelen waarover de Gemeenschap beschikt, zijn namelijk ontoereikend om de uitbreiding te financieren en het is belangrijk dat deze bestaande middelen nog meer ook ten goede van de noordelijke regio's komen. In dit opzicht is de kwestie dat middelen gelijkmatig naar alle delen van de Gemeenschap en de Unie stromen voor ons van levensbelang. We steunen het dat het zuiden wordt ontwikkeld, maar ook de noordelijke dimensie van de Europese Unie is belangrijk. Daarom moet het Europees Parlement bij de volgende ontwerp-begroting een nieuwe noordelijke dimensie in behandeling nemen.

Müller
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de begroting voor volgend jaar kan zonder overdrijving exemplarisch worden genoemd. Dit is zowel te danken aan de goede relatie tussen de rapporteur en het Luxemburgse voorzitterschap als aan de bereidheid van alle instellingen om water in hun wijn te doen, inzonderheid wat het landbouwbeleid en de werkgelegenheid betreft.
Het belangrijkste is evenwel dat deze begroting verder reikt dan het desbetreffende begrotingsjaar, aangezien ze institutionele veranderingen invoert die in de komende jaren zullen doorwerken. Zo krijgt het Parlement op termijn meer invloed wat de verplichte uitgaven betreft en wordt de subsidieregeling doorzichtiger en billijker.
Maar er is ook een heel donkere schaduwzijde, namelijk een hoofdstuk in het buitenlands beleid dat zich uiterst triest ontwikkelt. Ik heb het over ex-Joegoslavië. De winter staat voor de deur, de wederopbouw verloopt nog heel moeizaam en de Commissie vindt er niets beter op dan een bedrag van meer dan 100 miljoen ecu voor Bosnië te schrappen. Het woord van de heer Van den Broek telt dus niet meer. Nog vóór de eerste lezing van de begroting had hij mij persoonlijk beloofd samen in een werkgroep na te gaan hoe de zaken kunnen worden verbeterd en versneld. Allen in dit Huis wachten tevergeefs op die uitnodiging. En zo blijft de reserve jammer genoeg in de begroting bestaan en wel zolang tot wij kunnen merken dat de situatie verbetert. Op 21 januari zullen wij in de Commissie begrotingscontrole de heer Westendorp horen en ons daarna nog een keer ter plaatste van de situatie vergewissen. Daarna zullen wij een beslissing nemen.
Aan de heer Giansily - hij is spijtig genoeg niet aanwezig, ik zie hem niet - wil ik zeggen dat ik met hem op één lijn sta wat Bosnië betreft, maar dat ik perplex sta ten aanzien van het voorstel voor de EGKS-begroting. Wij weten toch allemaal dat de werkloosheid structureel is. Daarom zou een werkgelegenheidsinitiatief die naam waardig zich niet moeten richten op sectoren die aan structurele veranderingen onderhevig zijn maar integendeel op sectoren waar ook op lange termijn structureel nieuwe arbeidsplaatsen kunnen worden gecreëerd. Overigens staan voor dit beleidsterrein RESIDER en RECHAR ter beschikking, die noch vorig jaar noch dit jaar volledig werden benut, wat vragen doet rijzen over de dringende noodzaak om extra middelen vrij te maken. Voornoemd initiatief is dan ook letterlijk oerconservatief en niet gericht op hervormingen. Ik zou het ten zeerste betreuren, mocht het uiteindelijk concreet worden uitgevoerd.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, wat een sfeer! Het is kerstmis: iedereen prijst zich gelukkig en bedankt iedereen, zelfs de heer Tomlinson. Wat mij betreft, ik zou niet weten waarvoor ik hem zou moeten bedanken. Alleen de kerstboom ontbreekt nog. Wij zouden een heel mooie kunnen opzetten en dan "Petit papa Noël" kunnen zingen en de heer Liikanen vragen waar de slee is om hem hierheen te halen. Ik heb nog nooit zo'n aangename, vriendelijke eensgezindheid meegemaakt. Gewoonlijk immers is het interinstitutionele debat levendiger, een levendigheid die meestal door het Parlement wordt aangemoedigd en tot positieve resultaten leidt.
Dit keer is iedereen het eens geworden, ondanks zeven sessie voor tripartiet en ander overleg. Dank u, mijnheer Fischbach, voor het scheppen van deze geweldige maatschappelijke vrede. Ik feliciteer u ermee dat u tot de begroting bent gekomen die de Europese Raad wenste, een Raad waar niemand tot in de maand juni een goed woord voor over had. Er werd gedaan alsof deze ons niets had opgeleverd, er aan geen enkel verzoek van het Parlement betreffende de verplichte en niet-verplichte uitgaven, betreffende onze bevoegdheden met betrekking tot de inkomsten en het financiële vooruitzicht tegemoet was gekomen. Nog weken later hadden we openlijk onenigheid met de Raad. Maar nu, in deze kerstperiode, stellen we als door een wonder de verlaging tot een bedrag van 500 miljoen van de uitgaven in de rubrieken 3 en 4 niet langer aan de kaak, maar zijn we van mening dat het Parlement die verlaging heel goed kan steunen. Hadden we trouwens voorgaande jaren niet onophoudelijk gezegd, dat het uiteindelijk heel goed was dat de Raad ons vroeg om de onder onze bevoegdheid vallende uitgaven te verminderen?
Ik sluit mij geheel aan bij het initiatief voor de werkloosheid, dat in totaal wordt begroot op 91 miljard of 150 miljoen per jaar. Om dit vooruitzicht ben ik persoonlijk blij, en dus sluit ik me bij dit concert van lofzangen aan. Ik hoop dat de opgetogenheid donderdag nog groter zal zijn.
Maar, los van deze sfeer en deze wat badinerende toon: ik ben niet tevreden. Mijn inziens is er geen rekening gehouden met de prerogatieven van het Parlement. Deze ontsporing baart mij zorgen. Versobering en Europese vooruitzichten worden door elkaar gehaald. In de jaren "70 zei men dat er 0, 70 % voor ontwikkelingslanden moest worden bestemd. We zijn bezig een begroting voor de Europese Unie op te stellen die, als het zo doorgaat, de 0, 70 % benadert, dat wil zeggen zoveel als we aan de ontwikkelingslanden hadden moeten geven - en nooit gegeven hebben.
Ik ben bezorgd, want zo zullen we geen Europese Unie tot stand brengen. Ik denk dat dit niet de beste oplossing is voor de start van de op gang komende Economische en Monetaire Unie.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, onze Begrotingscommissie stelt ons voor terug te krabbelen, zonder het te zeggen natuurlijk, met als prijzenswaardige uitzondering de heer Dell'Alba, maar deze concessies zijn nog niet toereikend.
Bij de eerste lezing had de meerderheid van deze Vergadering de ontwerpbegroting van de Raad van 0, 7 % op 2, 7 % gebracht, zonder ook maar enigszins rekening te houden met het verzoek aan de lidstaten moeite te doen de overheidsuitgaven te beteugelen. Dankzij de wijsheid van de Raad, die voorstelde een aanzienlijke inspanning te doen door de landbouwuitgaven met 600 miljoen ecu te verlagen, daar tegenover 550 miljoen ecu op de rubrieken 3 en 4 te bezuinigen en als symbolische maatregel 300 miljoen ecu op de structurele acties te korten, zou de begrotingsdiscipline niet alleen bij de landbouwuitgaven komen te liggen. Jammer genoeg is dit laatste voorstel verlaten. De beide takken van de begrotingsautoriteit zijn uiteindelijk tot een compromis gekomen, te weten een verlaging van 550 miljoen ecu van de landbouwuitgaven, en eenzelfde verlaging van de kredieten voor intern beleid en extern optreden.
Terwijl de Raad, anders dan het Europees Parlement, rekenschap moet afleggen, met name aan de boeren, heeft hij zich ter wille van de begrotingsdiscipline bij een nieuwe besnoeiing van de landbouwkredieten neergelegd, ons Parlement heeft daarentegen alleen afstand gedaan van kredieten die schitteren door het feit dat zij niet gebruikt worden. Hoe het ook zij, de Raad heeft de onder zijn toezicht vallende uitgaven verlaagd. Als compensatie heeft hij een verlaging van de betalingskredieten in de rubrieken 3 en 4, waarvan de begrotingsbevoegdheid bij deze Vergadering berust, geëist en gekregen.
Het zij zo, de begroting van 1998 zal geen nulgroei hebben, in tegenstelling tot wat men ons verteld heeft. De ontwerpbegroting resulteert in een verhoging van de nationale bijdragen, weliswaar geringer dan die van de uitgaven, maar die groei blijft positief en dus verhoogt dat de bijdragen van de lidstaten.
Ten aanzien van de ontwerpbegroting-EGKS 1998, doet de rapporteur ons merkwaardigerwijs vandaag het voorstel opnieuw een heffing in te stellen, waarover wij het eens waren dat die zou verdwijnen. Ik heb hem Jean Monnet horen citeren, ik zou liever een citaat gehoord hebben van de grote Europeaan die generaal de Gaulle was. Wij kunnen niet voor zijn voorstel stemmen.

Antony
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, hoezeer we ook hechten aan de harmonie tussen de naties, wij verwaarlozen het Europees algemeen belang niet. Toch spreek ik hier op de eerste plaats als verdediger van de belangen van mijn land, Frankrijk.
Anders dan wat er hier en daar wordt beweerd kost Europa mijn land veel geld, heel veel geld. In 1998 zal Frankrijk 91 miljard frank betalen, ofwel het vijfde onderdeel van de begroting van de natie, na openbaar onderwijs, defensie, sociale aangelegenheden en kapitaalgoederen. Mijn medeburgers moeten weten dat hun daarvan slechts ongeveer 70 miljard wordt gerestitueerd, waarvan 85 % uit hoofde van de EOGFL-Garantie. Aangezien deze fondsen door de uitbreiding tot de landen van Midden- en Oost-Europa zullen worden ingekrompen, met name ten behoeve van de structuurfondsen, zal vooral de Franse landbouw benadeeld worden.
Naast deze opmerking betreft onze kritiek op de Europese begroting de volgende punten. Het is een begroting ten dienste van een heersende politieke utopie, een Europa van de regio's, een stap op de weg naar een organisatie op wereldniveau die zich niet bekommert om naties. Bewijs, alleen de kredieten van rubriek 2, te weten de structuurfondsen hadden niet te lijden onder de stagnatie in de begroting, waartoe op dit moment ingevolge de criteria van Maastricht wel moest worden overgegaan. Maar wij weten in welke mate deze fondsen, waarvan sommige concrete doelen zeker aanvaardbaar zijn, slecht of zelfs niet gebruikt worden.
Ten tweede is het een begroting waarbij belastinggelden onjuist worden aangewend. Met honderden miljoenen ecu, met miljarden franken stelt zij de Commissie in staat heel haar cliëntelistische systeem van verenigingen, NGO's, denktanks, clubs, vakbonden en acties voor totalitaire propaganda te ontplooien. Mijn collega Jean-Yves Le Gallou heeft ons vorig jaar een indrukwekkende, niet-uitputtende lijst van deze euromondiale Propaganda Stafel gegeven, waarvan u ons overigens echt niet alle namen kunt bieden. En ik heb het hier niet eens over de schandalige uitgaven voor het nieuwe gebouw van Brussel.
Bovendien trekt dit Europa dat in de hele wereld humanitaire hulp van elke soort financiert, daaruit geen enkel politiek voordeel. Zo zijn wij bijvoorbeeld, hoewel de belangrijkste geldschieter van de Palestijnen, zelfs niet uitgenodigd voor de Dayton-conferentie, alleen maar goed genoeg om geld te geven, geminacht door twee hooghartige, zelfverzekerde en overheersende volken, zoals generaal de Gaulle zei. Niemand kan nog wijs worden uit de kronkelwegen van onze gekruiste begrotingslijnen, loze benamingen, slinkse verkrijging van giften. Wat de georganiseerde fraude op grote schaal betreft, het jaarverslag van de Rekenkamer is niet meer dan een bewijs van onvermogen. Nog steeds verdwijnt 12 % van deze begroting in de zakken van de maffiosi, want zoals de vermoorde rechter Borsellino zei: " Europa is de kans voor de maffia" . Inderdaad, het enige wat de maffia haat, zijn grenzen.
De begroting, die in haar wezenlijke, al te vaak misbruikte doelstellingen slecht is, is bovendien weinig doeltreffend om wat er in onze tijd werkelijk op het spel staat het hoofd te bieden. Zij draagt in geen enkel opzicht bij tot verbetering van de werkgelegenheid. De 150 miljoen ecu - 1 miljard Franse frank - die door de Raad zijn aangenomen voor het Europese werkgelegenheidspact, zullen de werkloosheidsdrama's niet oplossen, want dit Europa zonder grenzen met een ongebreidelde concurrentie, een immigratie zonder beperkingen, is de belangrijkste oorzaak van de werkloosheid waardoor de van hun bezit beroofde boeren en de ontheemde jongeren die met verwilderde blik in een waanwereld ronddolen zijn getroffen.

Samland
Mijnheer de Voorzitter, men kan de heer Antony alleen maar antwoorden dat hij, in plaats van hier ideologisch geleuter te verkopen, beter had deelgenomen aan de werkzaamheden van de begrotingscommissie, die 170 uur heeft vergaderd. Hij had daar zijn ideologie duidelijk kunnen maken en dan had hij gemerkt hoeveel bijval hij zou hebben genoten. Bovendien zou u, mijnheer Antony, misschien moeten terugdenken aan het betoog van de heer Juncker, die zowel aan u als aan het hele Huis de vraag stelde: wat kost eigenlijk een uur vrede wanneer u de nettobalans opmaakt voor Frankrijk?
Wat verwachtten wij van deze begroting? Wij verwachtten een gedeeltelijk antwoord op het probleem van de werkloosheid en dat antwoord hebben wij gekregen. Wij hebben daartoe onze bijdrage geleverd: 450 miljoen ecu en 60 miljoen ecu voor de EGKS-begroting, samen dus 510 miljoen ecu. Dat werkt de werkloosheid niet weg maar het is een stap in de goede richting. De werkloosheid kan immers maar bestreden worden wanneer er nieuwe kleine en middelgrote ondernemingen worden opgericht, wanneer ze gesteund worden en wanneer de overheid een antwoord biedt op hun probleem van onderkapitalisering door garanties en financiering van risicokapitaal op zich te nemen. Elk nieuw bedrijf betekent drie nieuwe arbeidsplaatsen in de Europese Unie. Hier onze steun aan verlenen is zinvol en daarmee hebben wij een impuls gegeven.
Ten tweede verwachtten wij een realistisch beeld van het landbouwbeleid. Ook die verwachting werd ingelost: voor de eerste keer ontvingen wij van de Commissie een nota van wijziging na de eerste lezing van de begroting van het Europees Parlement. Ook dit is een merkelijke vooruitgang en een uitnodiging aan het adres van het Oostenrijks voorzitterschap om tijdens zijn ambtsperiode op dezelfde manier te werk te gaan.
Ten derde wilden wij besparen, maar dan wel op een rationele en effectieve manier. Wij hebben dat bijvoorbeeld waargemaakt door voor het SOCRATES-programma, dat een van de doeltreffendste programma's is voor de burgers van de Europese Unie, 70 miljoen ecu uit te trekken. Ik wil er de Raad expliciet voor danken dat hij met zijn besluit verder gegaan is dan het voorstel van de Commissie om 50 miljoen ecu voor twee jaar ter beschikking te stellen. Dit is de eerste keer in de geschiedenis van de onderhandelingen op basis van artikel 189 B dat de Raad dichter bij het Parlement staat dan bij de Commissie.
Ten vierde wilden wij een restrictieve begroting inzake personeel nastreven. Ook daarin zijn wij geslaagd. Wij hebben ondanks het uitbreidingsbesluit bereikt dat bespaard werd op de administratiekosten. Ik dank in dat verband vooral de Commissie omdat ze daar samen met ons aan gewerkt heeft.
Ten vijfde hebben wij marges gelaten die groter zijn dan alle marges in de rubrieken 3 en 4 van de jongste tien jaar samen. Het moet ook voor de Raad duidelijk zijn dat dit te danken is aan begrotingsdiscussies hier in dit Huis, dat zich bereid toonde het besluit of de doelstelling van bij het begin van het jaar te volgen. Ik wil, mijnheer de voorzitter van de Raad, in dat verband ook een zin citeren uit een brief van uw voorganger, de Nederlandse minister van Financiën Zalm.
De heer Zalm zegt daarin en ik citeer: "Ik hoop dan ook dat de samenwerking tussen Raad en Parlement in begrotingsaangelegenheden voortaan gekenmerkt zal zijn door deze geest van gelijkgestemdheid" . Ik hoop dat wij er inderdaad in slagen wat wij structureel hebben vastgelegd ook in de komende begrotingen te verwezenlijken. Dat zijn institutionele elementen. Wij hebben samen zeven efficiënte trilaterale gesprekken gevoerd. Een dergelijke efficiëntie, en dat geldt voor de beide voorzitterschappen, het Nederlandse en het Luxemburgse, hebben wij voordien nooit gehad.
Tenslotte wil ik hier in alle duidelijkheid het volgende stellen: de begroting groeit met 2, 1 % wat de vastleggingen betreft en met 1, 4 % wat de betalingskredieten betreft en, wanneer de ministers in de Raad verklaren dat Europa moet besparen, moet men weten dat de gemiddelde groei van de begrotingen 1998 van de lidstaten van de Gemeenschap 3, 2 % bedraagt. En bij diegenen die het luidst roepen, namelijk de Duitsers, bedraagt hij 2, 3 %, bij de Fransen 3, 6 %, bij de Spanjaarden 4, 1 %, bij de Belgen 3, 5 %, bij de Denen 5, 5 % en zo kan ik blijven doorgaan. De enigen die wat de betalingen betreft eronder blijven, zijn Finland en Zweden. Alle anderen liggen erboven. Die zouden dan ook beter eerst naar hun eigen cijfers kijken vooraleer ze de uitgaven voor Europa bekritiseren. Men mag immers niet vergeten dat, bij het groeipercentage van 1, 4 %, in de rubriek 2 in een groei van ongeveer 6, 7 % voor de structuurfondsen is voorzien. Mocht dat niet zo zijn, dan was het resultaat totaal anders. Dit besluit is niet door het Europees Parlement genomen maar door al diegenen die in de Raad een grote mond opzetten en ons voorschrijven welke percentages wij eigenlijk in aanmerking zouden moeten nemen.
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de Raad voor de nauwe samenwerking. Maar in het belang van heel het Huis wil ik hier nog het volgende zeggen: toen wij met de Raad hebben samengewerkt, hebben wij reeds een eerste keer afscheid genomen van de heer Lenz, die hier namens de Raad bij ons zit. Ik wil hem van harte danken voor de nauwe samenwerking. Als ik de duivel ben, dan had hij bij deze besprekingen ook minstens één hoorn.

Christodoulou
Mijnheer de Voorzitter, de begroting die wij nu behandelen kent twee bijzonderheden. Ten eerste hebben, zoals ook de vorige sprekers al zeiden, de besprekingen plaatsgevonden in een sfeer van eendracht en al diegenen die aan dit resultaat hebben bijgedragen, verdienen onze lof.
De tweede bijzonderheid is de logica van deze begroting. Dit is een nogal vreemde zaak en ik zal u proberen uit te leggen waar het om gaat. Volgens de logica van deze begroting moeten de lidstaten, bij de verwezenlijking van bepaalde doelstellingen, worden geholpen niet met verhoging van begrotingsuitgaven, maar met verlaging daarvan. Meer concreet gesproken betekent dit dat hun bijdragen aan de begroting worden verminderd. Men zegt dat dit noodzakelijk is om de convergentiecriteria voor de EMU te kunnen eerbiedigen. Een volgende keer zal men echter zeggen dat dit noodzakelijk is om de convergentie in het kader van het stabiliteitspact te kunnen respecteren, enzovoort. En als dan na enkele jaren dit beleid een flinke marge heeft opgeleverd - naar men hoopt beneden de bovengrens van 1, 27 - kunnen wij, zegt men, zonder al te veel strubbelingen gaan uitbreiden.
Ik denk, mijnheer de Voorzitter, dat wij voor verrassingen komen te staan. Als wij namelijk dit beleid blijven volgen, zal de uitbreiding veel later plaatsvinden dan politiek wenselijk is en dat mogen wij als Europees Parlement niet uit het oog verliezen. Blijkbaar verandert gaandeweg de filosofie van de communautaire begroting en daarom ben ik enigszins ongerust. Ik denk niet zozeer aan dingen zoals fraudebestrijding of snelle besteding van de kredieten, want daar zijn de lidstaten bevoegd voor. Zij hebben de verantwoordelijkheid jegens de Europese Unie en met name jegens hun eigen burgers aan wie zij in eerste instantie rekenschap moeten afleggen. Ik ben ongerust, omdat wij gaan eenmaken uitgaande van een monetaire unie. Logischerwijs zou men dan kunnen verwachten dat de communautaire begroting een grotere rol gaat krijgen bij de toepassing van het subsidiariteitsprincipe ofwel bij een versterkte herverdeling. Wij zien echter dat het tegendeel het geval is en helaas schaart ook het Europees Parlement zich achter deze logica. Bovendien wordt deze tendens nog versterkt door een onvermogen dat inherent is aan de communautaire begroting, namelijk de wijze waarop deze gefinancierd wordt. Zolang de communautaire begroting geen echte eigen middelen heeft, in de werkelijke zin van het woord, blijft het probleem bestaan en het zal met de tijd alleen maar erger worden.
Dan zijn er nog enkele concrete vraagstukken. Ik geloof dat wij terecht alle amendementen uit de eerste lezing opnieuw indienen en met name de amendementen voor de verbetering van het beheer van de kredieten, zoals de handhaving van de reserve voor MEDA.
Ik wilde verder nog kort iets zeggen over de rechtsgrondslagen. De heer Samland zei dat er enkele zeer vruchtbare trilogen hebben plaatsgevonden. De trilogen over de rechtsgrondlagen waren echter een volslagen mislukking. Ik hoop dan ook dat men langzamerhand gaat inzien dat de standpunten van het Europees Parlement logisch en aanvaardbaar zijn en er tijdens de nieuwe triloog - en ik richt mij nu tot de Raad en de Commissie - een logische oplossing kan worden gevonden. De begroting was, wat de rechtsgrondslagen betreft, tot nu toe behept met een gebrek aan consequentie en ik hoop dat daar een eind aan kan worden gemaakt.

Kaklamanis
Mijnheer de Voorzitter, ik ga absoluut niet akkoord met de filosofie van deze begroting. Dit belet mij echter niet mijn dank uit te spreken aan het adres van de heer Samland, de voorzitter van de Begrotingscommissie, en van de rapporteurs, de heren Tillich, Tomlinson en Giansily, voor hun inspanningen en hun bereidheid tot samenwerking met de leden van de commissie.
Deze begroting geeft een nogal vreemd beeld en dit komt omdat wij geconfronteerd waren met chantage van de Raad en door de knieën moesten gaan bij de structuurfondsen.
Ik vraag echter het volgende: geldt het akkoord van Edinburgh betreffende de structuurfondsen, ja of nee? Als dit akkoord namelijk geldt - en dit is een akkoord van de Topconferentie - hoe kan de Raad ons dan komen vertellen dat, als wij niet willen dat hij aan de structuurfondsen komt, wij moeten instemmen met een vermindering van de landbouwuitgaven met 550 miljoen?
Ook vraag ik de Commissie: vertelt u bij de presentatie van de landbouwuitgaven aan het begin van elk jaar de waarheid, ja of nee? Als u namelijk de waarheid vertelt, hoe hebt u dan kunnen instemmen met de vermindering met 550 miljoen ecu waar helaas ook het Parlement mee heeft ingestemd?
Dan tot slot nog iets over dat kankergezwel dat werkloosheid heet. In plaats van een therapie dient deze begroting aspirientjes toe: 150 miljoen ecu voor 20 miljoen werklozen, dat wil zeggen 7 ecu per werkloze. Weet u hoeveel 7 ecu is? Net genoeg voor een pizza en een pilsje.
Men heeft bijna niets over voor sociale voorzieningen, volksgezondheid, onderwijs, cultuur, alhoewel het verenigd Europa zich juist op die gebieden onderscheidt. Ecu's en cijfers zeggen niets als men zich niet voor ogen houdt dat daarachter mensen schuilgaan.

Virrankoski
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de rapporteurs van de Begrotingscommissie, de heren Tillich en Tomlison, bedanken voor de uitstekende voorbereiding en hun heldere verslag. Dit geldt ook voor de heer Samland voor het op uitstekende wijze leiden van de Begrotingscommissie en voor het lid van de Commissie de heer Liikanen voor zijn constructieve samenwerking.
De in behandeling zijnde begroting voor 1998 is met grote gematigdheid opgesteld. De groei is bescheiden en de uitgaven en inkomsten blijven duidelijk beneden het plafond van de contributies. Dit heeft men bereikt met een krappe budgettering alsmede met een extra besparing op het laatste moment waarbij de uitgaven met 1, 1 miljard ecu werden verlaagd. De besparing in de rubriek landbouw bedraagt 550 miljoen ecu, oftewel de landbouw krijgt 368 miljoen ecu minder dan dit jaar. Dit is een grote besparing. Het is noodzakelijk dat dit wordt gerealiseerd zonder de landbouw in gevaar te brengen en zonder het inkomensniveau van de boeren te verlagen, zoals ook de bedoeling is geweest. De Begrotingscommissie heeft hier haar bezorgdheid over uitgesproken in haar resolutie, waarin ook de belofte staat om in te stemmen met een aanvullende begroting als de begrote middelen ontoereikend zijn. Met deze opmerkingen ben ik bereid de begroting goed te keuren.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de rapporteurs gelukwensen met hun uitstekende verslagen en heel de Begrotingscommissie bedanken voor haar werk. De heer Samland heeft een samenvatting van dit werk gegeven en gezegd hoeveel uren wij hieraan hebben besteed. Het verheugt mij dat het vredes- en verzoeningspakket voor mijn regio, Noord-Ierland, is goedgekeurd; dat het aanvankelijke geschil over waar het geld vandaan moest komen, is opgelost en dat de Begrotingscommissie de belofte die zij tijdens haar bezoek aan Noord-Ierland heeft gedaan, gestand heeft kunnen doen. Dit is voor mijn regio op dit bijzondere tijdstip een zeer belangrijke boodschap.
Kritiek hebben is gemakkelijk. Opbouwende kritiek is al wat moeilijker. Daar zijn wij het allen mee eens. Dit is echter een opbouwende begroting en ik ben ervan overtuigd dat deze de voorloper zal zijn van een nog grotere samenwerking in de toekomst.
Mijns inziens moeten wij steun verlenen aan het onderwijs via programma's zoals SOCRATES. Ik zou dezelfde opmerking willen maken over de reizen. Deze zijn een zeer constructief onderdeel van onze begroting. Daar mogen wij niet aan tornen. Dit Parlement moet zijn boodschap aan de man kunnen brengen en daarom moeten wij de mensen aanmoedigen hiernaar toe te komen om te zien hoe wij werken.

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, elke begroting is ook een visitekaartje voor de politieke wil die erachter steekt. Men kan niet ontkennen dat uit deze begroting de wil tot striktheid en zuinigheid blijkt. Als verantwoording hiervoor voert men evenwel aan dat wij ons moesten aanpassen aan het feit dat de regeringen dienden te besparen om de convergentiecriteria te halen.
Wellicht is deze ietwat banale motivatie er de reden voor dat de besparingen nog te veel lineair en te weinig gericht zijn. De prioriteiten in het begrotingsplan lijken mij al bij al onbevredigend. In het beste geval zijn er immers maar bescheiden aanzetten om de hoofdproblemen waarmee Europa te kampen heeft, effectief aan te pakken.
Ik wil het hebben over de sector "onderzoek en technologische ontwikkeling" , die zoals voorheen onvoldoende middelen krijgt. De vergelijking tussen onderzoek en ontwikkeling enerzijds en de promotie van olijven, suiker en tabak anderzijds kan polemisch overkomen. Ze is echter tekenend voor een aanpak waarbij niet de concurrentiekracht van de Europese economie maar wel de belangen van individuele groepen als prioriteit geldt. De totale uitgaven voor onderzoek en technologische ontwikkeling worden op 3, 49 miljard ecu geraamd. Daarvan gaat amper 487 miljoen ecu naar informatietechnologie. De totale uitgaven voor olijven, suiker en tabak bedragen daarentegen 4, 5 miljard ecu.
In een hele reeks technologische domeinen ondervindt de Europese industrie, inzonderheid het midden- en kleinbedrijf, steeds meer concurrentienadelen tegenover Amerika. Wij lopen het gevaar wereldmarktaandelen te verliezen en daardoor het probleem van de werkloosheid nog te verergeren. Aangezien de Amerikanen en de Japanners enorme bedragen investeren in onderzoek, is elke extra ecu die de Gemeenschap in de toekomst hiervoor besteedt, zinvol in de strijd tegen de werkloosheid.

Dührkop Dührkop
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik rapporteur Tillich gelukwensen met het feit dat hij de begroting voor 1998 tot een goed einde heeft gebracht. Als toekomstig rapporteur voor de begroting wil ik hem ook persoonlijk bedanken, want de richtsnoeren die hij met deze begroting heeft aangegeven, kunnen mij het werk volgend jaar vergemakkelijken.
Ik zou graag een paar goede en minder goede punten noemen van de begrotingsprocedure dit jaar. Ik ben van oordeel dat het een heel constructief proces is geweest, want er is een begin gemaakt met een nieuwe - informelere - vorm van bejegening tussen beide takken van de begrotingsautoriteit, die het resultaat is van een heel open, heel rechtstreeks tripartiet overleg. Zoals voorgaande sprekers al hebben opgemerkt, heeft dit ervoor gezorgd dat er een ad hoc procedure voor rubriek 1 kon worden ontwikkeld, waarbij deze een rationelere behandeling heeft gekregen en de berekeningen in de begroting zo laat mogelijk zijn bijgewerkt. Zo hebben naar mijn mening de Raad en het Parlement in onderling overleg het obstakel van het rigide karakter van het Verdrag uit de weg geruimd ter wille van meer realisme en discipline in de landbouwuitgaven.
En op de Top van november over de werkgelegenheid is eindelijk een initiatief dat door het Europees Parlement erg was gewenst, ook door de Raad positief onthaald: het voorzien in nieuwe financiële instrumenten en de belofte van een rechtsgrondslag voor de werkgelegenheid.
Ik vind dat ook de houding van het Europees Parlement aandacht verdient. Aan de vraag van de lidstaten naar begrotingsdiscipline is het Parlement ruimschoots tegemoet gekomen door in de rubrieken 3 en 4 ruimere marges aan te houden dan in alle voorgaande jaren sinds 1988. Tevens heeft het Parlement in eerste lezing de middelen voor het werkgelegenheidsinitiatief ter beschikking gesteld. Maar de bereidheid tot samenwerking heeft niet kunnen verhinderen dat er op het laatste moment ook schaduwzijden waren, want in de beraadslagingen bij de tweede lezing had het Parlement een Raad tegenover zich die nog meer inspanning verlangde en om een verlaging van de betalingen in uitgerekend de rubrieken 3 en 4 vroeg in ruil voor een even grote verlaging van de kredieten in rubriek 1. Het gaat hier niet - en dat dient te worden benadrukt - om een technisch, maar om een politiek probleem, want met dit verzoek zwakt de Raad de begrotingsbevoegdheden van het Parlement af, daar hij de niet-verplichte uitgaven wil vaststellen, hetgeen een verontrustend precedent voor de toekomst is. Weliswaar slaagt het Parlement erin één van zijn prioriteiten - het SOCRATES-programma - voor twee jaar met 70 miljoen ecu te versterken, maar ook wil ik duidelijk stellen dat de versterking van SOCRATES te danken is aan de "starheid" van het Parlement, want door de Raad werd, ondanks de mooie woorden in Amsterdam over het geven van prioriteit aan het onderwijs, voor 1998 en 1999 een financiële bijdrage aan het programma SOCRATES voorgesteld die veel lager was als waar door het Parlement om was gevraagd.
Maar, mijnheer de Voorzitter, dames en heren, daar het bijna kerst is, zoals de heer Dell'Alba al heeft gezegd, en de kerstman of de drie koningen in aantocht zijn, zou ik een verlanglijstje willen schrijven met de wensen die ik als algemeen rapporteur voor de begroting van volgend jaar heb. Mijn eerste wens is dat we het constructieve proces van samenwerking en dialoog, dat voor deze procedure in gang is gezet, kunnen voortzetten. Mijn tweede wens is dat het trojka -overleg vroeg in het jaar bevorderlijk is voor een open opstelling ten aanzien van het vaststellen van realistische begrotingsdoelstellingen voor 1999. Mijn derde wens is dat de Raad bereid is rekening te houden met de prioriteiten van het Parlement, daar het Europees Parlement altijd een onderhandelingspositie met betrekking tot de besluiten van de Raad heeft ingenomen, vaak met financiële consequenties. En ter afsluiting wil ik zeggen, zoals dat in mijn land gebruikelijk is als het verlanglijstje aan de drie koningen wordt gegeven: lief zijn, hoor!

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, ik geef mijn steun aan deze begroting. Naar het schijnt hebben wij de gulden middenweg gevonden door enerzijds te bezuinigen bij de administratieve uitgaven en anderzijds de meest belangrijke gebieden van het regionaal beleid en het landbouwbeleid buiten schot te houden.
Op regionaal gebied hebben wij de begroting verhoogd, overeenkomstig onze plicht tot verdubbeling van de structuurfondsen. Op die manier maken wij duidelijk dat wij onze verplichtingen jegens de arme gebieden van de Unie nakomen. Op het gebied van de landbouw handhaven wij de algemene uitgaven en trekken voldoende geld uit voor de prijsgaranties en voor onze verplichtingen uit hoofde van de laatste hervorming, ondanks het feit dat het aantal boeren met 5 % is afgenomen. Wij geven dus hetzelfde geld aan een geringer aantal boeren, hetgeen in de algemene cijfers niet goed uit de verf komt. Gemiddeld krijgt een boerengezin in de Gemeenschap 6.000 ecu, alhoewel veel van deze gezinnen ook inkomens uit andere activiteiten dan de landbouw hebben.
Verder moeten wij erop wijzen dat, zoals gisterenavond tijdens de behandeling van dit vraagstuk werd gezegd, de boeren in het VK het weliswaar moeilijk hebben momenteel, maar hun problemen eerder voortvloeien uit hun onvermogen om deel te nemen aan het monetair stelsel dan uit een slecht Europees beleid. Terwijl de boeren in de Gemeenschap gemiddeld 6.000 ecu per gezin krijgen, is dat bedrag voor de boeren in het VK 15.000 ecu en voor de Spaanse en Franse boeren respectievelijk 3.000 en 13.000 ecu. Als je daar de kosten voor de BSE bij optelt, krijgen de boeren in het VK een bedrag van niet minder dan 17.000 à 18.000 per jaar. Dat ligt boven het gemiddelde loon in de industrie en dat is een zeer gul bedrag.
Voor mij zijn er drie pijlers in het gemeenschappelijk landbouwbeleid: vrije handel, financiële solidariteit en communautaire preferentie. Als wij, of een andere groep boeren ergens anders in de Gemeenschap, proberen de pijler van de vrije handel te ondermijnen, vallen wij een beleid aan waarmee het platteland in Europa wordt gehandhaafd en gulle steun wordt geboden aan alle boeren en met name aan de boeren in het VK.

Kjer Hansen
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil om te beginnen danken voor de goede samenwerking in de Begrotingscommissie en met onze collega's, vooral wanneer deze de amendementen die de Liberale en Democratische Fractie heeft ingediend, positief verwelkomen. Ik wil het eerst hebben over het verslagGiansily betreffende de operationele begroting van de EGKS en ik zeg er meteen bij dat ik het voorstel inzake de heffing van 0, 11 % voor 1998 ten stelligste verwerp. Het zou totaal onrechtvaardig zijn de sector met zo'n heffing te straffen, nadat de partners het over de afschaffing van een heffing eens waren geworden. Het voorstel komt neer op een pure herverdeling in de beste socialistische stijl en het is voor mij totaal onbegrijpelijk welke logica de rapporteur bij het formuleren van dit voorstel heeft gevolgd. Het is immers zo dat er voldoende gecumuleerde middelen zijn voor diverse maatregelen. Zoals uit het verslag blijkt, zal de EGKS niet alleen van zijn eigen gecumuleerde inkomsten kunnen leven, maar zal er bij de beëindiging van het Verdrag bovendien kapitaal over zijn. Indien er nieuwe activiteiten opgestart moeten worden, is er dus voldoende geld beschikbaar. Ik kan dan ook niet begrijpen waarom de ondernemingen binnen de branche gestraft moeten worden met een blijvende heffing. Ik vind het trouwens nefast voor de geloofwaardigheid van het Parlement en voor de positieve instelling die wij gewoonlijk ten opzichte van de begroting aannemen. Het komt immers als een grote verrassing dat dit thema zelfs maar ter discussie komt. Voor het overige hebben we eensgezind besloten op het gebied van de werkgelegenheid een driejarig initiatief ten uitvoer te leggen, dat positieve resultaten kan opleveren. Laat mij ook opmerken dat ik blij ben met de verantwoordelijkheid die het Parlement op het gebied van de begroting neemt. Het verheugt mij dat we erin geslaagd zijn strenge begrotingsnormen op te stellen en zelf het voorbeeld te geven door deze normen na te leven. Het is immers doorslaggevend dat het Parlement als instelling en wij als rechtstreeks verkozen politici tonen dat wij het geld van de belastingbetaler op een efficiënte, verdedigbare en doorzichtige manier willen gebruiken. Ik vind het belangrijk dat wij in de komende jaren een inspanning doen om ervoor te zorgen dat het Parlement zelf een einde maakt aan de verkwisting en de overconsumptie en dat wij op het gebied van begroting een strikte lijn volgen.

Colom i Naval
Mijnheer de Voorzitter, discipline en nog eens discipline: hoeveel misdaden worden er niet in naam van de discipline begaan!
Dames en heren, vandaag heb ik de eer in deze Vergadering een minderheidsstandpunt te verwoorden. Dat is uitzonderlijk, net zo uitzonderlijk als de zware sneeuwval vanmorgen vroeg in Barcelona, waar ik vandaan kom. Maar het is een minderheid die op het beslissende moment in de Begrotingscommissie 15 tegen 13 was - ik zeg het maar om duidelijk aan te geven wat die minderheid betekent.
Ik ben het totaal niet eens met het voorstel van de Begrotingscommissie en ik beschouw het als een institutionele achteruitgang, een achteruitgang die wordt verdedigd met een beroep op discipline, zonder dat daar enige grondslag voor is. Naar mijn mening heeft de dit jaar gevolgde procedure ertoe bijgedragen dat de begrotingsprocedure van haar inhoud is beroofd. Ik weet werkelijk niet of we nog wel kunnen spreken van twee takken van de begrotingsautoriteit: we zouden eerder moeten spreken van een tak en een takje.
Gesteld wordt dat wij voor het eerst hebben kunnen deelnemen aan de besluitvorming over verplichte uitgaven, en dat is feitelijk waar. Maar wat er werkelijk is gebeurd, is dat de Raad, voor het eerst in vier jaar, zijn verplichtingen uit het Interinstitutioneel Akkoord van 1993 is nagekomen en dat wij als Parlement daarvoor de tol moeten betalen van een ongemotiveerde verlaging van betalingskredieten in de niet-verplichte uitgaven.
Dames en heren, ik ben van oordeel dat de stemming van donderdag de begroting die de Raad van het begin af aan gewild heeft, zal bevestigen. De rol van het Parlement is gereduceerd tot die van domme gans, die het vuile werk mocht doen dat de Raad zelf niet wilde doen, waarbij de rubrieken 3 en 4 moesten worden gekort. De Raad heeft in juli gezegd dat dit miljard aan uitgaven moest worden gekort op landbouwkredieten en andere structuurfondsen. Maar nu blijkt dat het de Raad om het even is dat er op rubrieken wordt gekort die het externe beleid betreffen.
Hiermee rond ik af, mijnheer de Voorzitter. Maar ik wil zeggen dat de Raad niet al te veel gezag heeft als hij om discipline vraagt, want de Raad zelf heeft dit jaar meer dan 3 miljard uitgegeven aan ongerechtvaardigde, overbodige vergoedingen in de graansector.
Mijnheer de Voorzitter, dit is een bijzonder slecht voorteken voor het interinstitutioneel akkoord waarover wij tussen nu en eind 1999 moeten onderhandelen.

Garriga Polledo
Mijnheer de Voorzitter, ik ga alleen in op het verslag van onze collega Giansily. Het enige wat wij in dit verslag verwerpen is dat de EGKS-heffing in de begroting voor 1998 blijft gehandhaafd. De door de Commissie ingediende operationele ontwerpbegroting geeft immers aan dat er reeds voldoende middelen zijn om deze activiteit te behouden, zowel voor de omschakelingsleningen, de sociale steun als de steun voor onderzoek. In deze drie gevallen zijn de behoeften tot na het jaar 2000 gedekt en er is derhalve voldoende financiële ruimte om de heffing te schrappen.
Welnu, dames en heren, de rapporteur stelt voor om juist nu, nu de communautaire kolen- en staalindustrie erin is geslaagd haar concurrentievermogen ten opzichte van hetgeen buiten de Europese Gemeenschap in deze sector wordt geproduceerd, te herstellen, juist nu stelt hij voor een belasting te heffen die moet dienen voor het scheppen van werkgelegenheid in een andere sector dan die waar die belasting geïnd gaat worden, in het hypothetische geval dat er dankzij een belasting werkgelegenheid gecreëerd zou kunnen worden.
In de eerste plaats is dit niet mogelijk, omdat in het juridisch advies dat speciaal hiervoor is gevraagd, wordt aangegeven dat het onmogelijk is de door die heffing geïnde gelden over te maken naar de Europese Investeringsbank. Dan zou men de communautaire wetten overtreden. En in de tweede plaats zou het schrappen van deze heffing, zoals in ons amendement wordt voorgesteld, de productiviteit van de EGKS-sector verhogen en zouden de werkgelegenheidscijfers zijn gewaarborgd.
De heer Giansily moet begrijpen dat dit niet een kwestie van ideologie is, maar een kwestie van economische logica. Het handhaven van de heffing, zoals de rapporteur voorstelt, zal niet leiden tot een verhoging van de werkgelegenheid in andere sectoren van de industrie. Zeker is ook, dat hierdoor evenmin de werkgelegenheid in de kolen- en staalsector zal worden bevorderd.
Dames en heren, de beslissing is aan u.

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, de rapporteurs hebben heel wat felicitaties geïncasseerd en deze ochtend hangt hier een echte kerstsfeer, een sfeer van verbroedering en van gelukzaligheid vanwege de bereikte akkoorden. Mag ik in dit klimaat even het accent leggen op de rol die het Parlement bij de behandeling van deze begroting heeft gespeeld? Reeds bij de eerste lezing had het Parlement, met veel gevoel voor discipline en verantwoordelijkheid en terdege beseffend welke uitdagingen nog voor het grijpen liggen - de totstandbrenging van de ene munt maar vooral het dramatische probleem van de werkgelegenheid - de nodige oplossingen aangedragen, om ervoor te zorgen dat in deze begroting de werkgelegenheid echt een item van betekenis zou worden en de nodige middelen toebedeeld zou krijgen. Dankzij onze actie heeft de Raad op de speciale top van Luxemburg bepaalde toezeggingen ten behoeve van de werkgelegenheid kunnen doen. Als ons Parlement dus niet dit initiatief had genomen, dan was de Raad heel moeilijk zo ver gekomen.
Natuurlijk heeft de Raad zich in tweede lezing achter dit voorstel van het Parlement geschaard. Volgens mij had de Raad trouwens heel moeilijk anders gekund, omdat wij gewoon heel verantwoord te werk zijn gegaan. Wij hebben het accent gelegd op prioriteiten die al sinds jaar en dag omschreven zijn, zoals de rol van het midden- en kleinbedrijf, de betekenis van opleidingssystemen, gelijke kansen in het werkgelegenheidsbeleid: deze prioriteiten komen exact overeen met de guidelines waarop de afzonderlijke lidstaten zich naar eigen zeggen zullen baseren om hun werkgelegenheidsplannen te traceren.
Ik kom nog even terug op de kerstsfeer: de Raad heeft thans de taak om de gedane keuzen hard te maken. De rechtsgrond, waar veel collega's naar verwezen hebben, is een belangrijke kwestie. De Commissie heeft toegezegd dat zij haar voorstellen zal presenteren, en ik geloof dat de Raad niet anders kan dan de rechtsgrond goed te keuren. Als de Raad deze verantwoordelijkheid niet aankan, dan heeft het Parlement werkelijk iets verricht dat zogezegd onvoltooid blijft.

Fabra Vallés
Mijnheer de Voorzitter, de begroting voor 1997 hebben we omschreven als een begroting van soberheid; de begroting voor 1998, die ook sober is, zouden we de begroting van de consensus kunnen noemen. En ik bedoel dan niet de consensus die we bij talrijke gelegenheden in dit Parlement bereiken. Ik heb het over de consensus die er deze keer tussen Parlement en Raad is bereikt, waarbij we zelfs, in het geval van het programma SOCRATES, voorbij zijn gegaan aan voorstellen van de Commissie.
We kunnen ook tevreden zijn over de wijze waarop het werkgelegenheidsinitiatief in de begroting tot uitdrukking komt: 150 miljoen ecu is geen slechte eerste stap, want dit bedrag zal al dan niet rechtstreeks bevorderlijk zijn voor het creëren van arbeidsplaatsen, terwijl tevens het daarop gerichte interne beleid ermee kan worden gefinancierd. En ik vertrouw erop dat, door middel van amendement, ook het toerisme onder dat beleid zal vallen.
Nu ik het toch over amendementen heb, mijnheer de Voorzitter, het uiteindelijke lot van de 20 % die wij voor algemene acties op het gebied van voorlichting hebben gereserveerd, blijft mij zorgen baren, alsmede de reserve voor het programma PRINCE, of die voor het programma MEDA, die aanvankelijk weliswaar gerechtvaardigd waren, maar die vandaag de dag achterblijven bij het programma PHARE. Tevens vertrouw ik op een herstel van de kredieten voor samenwerking met de landen van Zuid-Amerika, waarover in eerste lezing is gestemd.
Mijnheer de Voorzitter, ik ben mijn betoog begonnen met consensus en ik wil niet afsluiten zonder daar nog even op terug te komen. Ik heb geen enkele twijfel over het uitstekende werk dat door de rapporteurs Tillich en Tomlinson is verricht, noch over de vastberadenheid die de heer Samland bij het samenbrengen van de verschillende standpunten heeft betoond, maar voor het aanvaarden van kortingen op de begroting na de eerste lezing - en voor het feit dat deze kortingen communautaire beleidsmaatregelen betreffen - zal van ons, omdat wij hiervoor verantwoordelijk zijn, een doeltreffend voorlichtingsbeleid worden gevergd, opdat de Europese burgers kunnen komen tot een juiste interpretatie van de kortingen, die het gevolg zijn van de soberheid waartoe wij ons zien genoodzaakt door de in het Verdrag van Maastricht gestelde doelstellingen, en niet van een gebrek aan vertrouwen onzerzijds in die mooie Europese gedachte.

Tappin
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde van deze gelegenheid gebruik maken om de heer Giansily te bedanken voor het uitstekende werk dat hij voor dit verslag heeft verricht. De toekomst van de operationele begroting van het EGKS is niet geheel onomstreden en zelfs vrij ingewikkeld. Dat is gebleken uit het verzet van bepaalde leden hiertegen. De rapporteur heeft zich echter tijdens heel de behandeling van de begroting consequent en duidelijk opgesteld. Hij verdient onze gelukwensen.
Collega's, wat was het thema van de begroting dit jaar? Werkgelegenheid! Het Parlement, de Raad en de Commissie hebben een pakket met maatregelen uitgewerkt voor het creëren van werkgelegenheid. Desalniettemin zullen er dit jaar in de staalindustrie 17.000 arbeidsplaatsen verloren gaan en ik hoop van ganser harte dat het de laatste 17.000 zullen zijn. Ook hoop ik dat de 8.700 banen die door de herstructurering in de kolensector verloren gaan, de laatste zullen zijn. Helaas weten wij maar al te goed dat deze 25.000 à 26.000 verloren arbeidsplaatsen niet de laatste zullen zijn. Ook weten wij dat er niet veel tijd meer is, alhoewel dat geen reden is de EGKS-klok voortijdig te stoppen. De laatste jaren van de operationele begroting van de EGKS zullen tot de belangrijkste jaren behoren, niet omdat zo enorm veel wordt gedaan met deze begroting, maar omdat het onze laatste kansen zijn.
Diegenen die dit jaar werkloos worden en diegenen die hun banen tijdens de laatste jaren van de EGKS kwijt zullen raken, hebben evenveel recht op steun als diegenen die wij in het verleden hebben geholpen. Ook moet er nieuwe werkgelegenheid komen ter vervanging van de verloren banen in de kolen-en staalsector. Wij moeten niet nagaan hoe wij bestaande projecten sneller kunnen stoppen of hoe wij de voor sociale voorzieningen of onderzoek beschikbare kredieten kunnen verminderen, maar hoe wij de bestaande kansen optimaal kunnen gebruiken. Daarom geef ik namens mijn fractie mijn volledige steun aan de resolutie van de heer Giansily waarin wordt gevraagd om een bekrachtiging van de heffing van 11 %.
Ter afsluiting zou ik willen zeggen dat de EGKS zich in het hart van de Europese Unie bevindt. Gevoelens mogen echter niet de reden zijn voor het treffen van maatregelen. Wij moeten maatregelen treffen omdat wij de plicht hebben te zorgen voor werkgelegenheid in de staalsector. Hoe kun je nu zeggen dat geen steun meer mag worden gegeven aan deze heffing en aan werkgelegenheidsprojecten, als je via de algemene begroting wel geld geeft voor het creëren van werkgelegenheid elders?

Sarlis
Mijnheer de Voorzitter, dankzij een amendement dat door 34 afgevaardigden werd ingediend en door de Begrotingscommissie werd goedgekeurd, kunnen nu ook bedrijven op het gebied van het toerisme in aanmerking komen voor met de begroting 1998 gefinancierde activiteiten ten behoeve van het midden- en kleinbedrijf.
Als dit amendement op donderdag aanstaande ook door de voltallige vergadering van het Europees Parlement wordt aangenomen, kan een begin worden gemaakt met de toepassing van het PHILOXENIA-programma, of tenminste met dat gedeelte van het programma dat het midden- en kleinbedrijf betreft. U zult zich herinneren dat dit programma van de Europese Commissie, dat door het Europees Parlement aanzienlijk werd verbeterd, door gebrek aan geld op non-actief stond.
Het toerisme is een zeer belangrijke sector van de Europese economie, maar krijgt van de Raad niet de behandeling die het verdient. De lidstaten hebben in het Verdrag van Amsterdam niet het toerisme als sector van de economie willen opnemen, zoals het Europees Parlement had voorgesteld. Derhalve verzoek ik het Parlement dit bescheiden amendement aan te nemen en nieuwe hoop te geven aan de tien miljoen werknemers in het toerisme. Dit zou bovendien een boodschap kunnen zijn. Het kan immers niet door de beugel dat een drie jaar geleden aangenomen programma door gebrek aan geld - en het gaat hierbij om slechts 5 à 6 miljoen ecu - niet ten uitvoer kan worden gelegd. De middelen die het toerisme krijgt uit de post voor het midden- en kleinbedrijf zijn zelfs nog minder dan die 5 à 6 miljoen. Daarom dient het Parlement dit amendement aan te nemen. Dan kan het programma ten uitvoer worden gelegd en een antwoord worden gegeven aan de miljoenen werknemers in deze sector.

Willockx
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het voordeel van de twee lezingen dat wij dit jaar hebben, is dat wij bij de eerste lezing konden proberen de druk op te voeren naar de tewerkstellingsconferentie van Luxemburg en dat wij bij de tweede lezing deze tewerkstellingsconferentie ook budgettair kunnen evalueren. Het moet duidelijk zijn, we hebben altijd gezegd dat we moeten komen tot een globale evaluatie, niet alleen met betrekking tot ons eigen tewerkstellingsinitiatief - dat inderdaad een relatief bescheiden omvang heeft - maar naar het geheel van de maatregelen die zijn genomen.
Welnu, het moet niet altijd negatief zijn. Ik denk dat de Top van Luxemburg, gelet op de bescheiden ambities, een relatief succes is gebleken inzake tewerkstelling. Vooreerst het meest zichtbare: de duidelijke imperatief inzake beroepsopleiding en inzake verplichte vorming is voor ons een duidelijk signaal, is een signaal ook naar de publieke opinie dat Europa iets wil betekenen. Minder opvallend, maar minstens even belangrijk zijn de inspanningen inzake investeringen, investeringsstimulansen die werden opgedreven vooral in de richting van de KMO's, in de richting van de nieuwe technologieën. Dat lijkt mij bijzonder belangrijk.
Er is echter geen reden tot euforie. Ik heb het al gezegd, de tewerkstellingstop van Luxemburg is een relatief succes geweest maar was gestart met bescheiden ambities. Ik denk dat wij moeten blijven de tewerkstellingspolitiek van Europa toetsen aan het Witboek van Jacques Delors, dat volgend jaar vijf jaar zal zijn goedgekeurd. We weten dat er reeds een weg is afgelegd, ook naar Luxemburg vervolledigd, maar dat het nog onvoldoende is. Ik denk dat we de Commissie moeten aanmoedigen om de meer ambitieuze benadering, zoals in het vertrouwenspact geformuleerd, verder te proberen doorzetten en moeten proberen de Raad te overtuigen dat inderdaad een inspanning moet worden gedaan om de feitelijke overschotten op de begrotingen aan te wenden voor tewerkstelling. Ik aanvaard niet dat de convergentiecriteria of het stabiliteitspact hiervoor als alibi's worden ingeroepen want uiteindelijk is de budgettaire massa waarover het gaat marginaal ten opzichte van het globale bruto nationaal product.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, een begroting zonder nieuwe schulden is eigenlijk iets heel bijzonders in Europa en in deze wereld. Niet alleen worden geen nieuwe schulden gemaakt, er wordt zelfs een reserve aangelegd. Ik geloof dat, wanneer wij het over de begroting van de Europese Gemeenschap hebben, men er de toehoorders op de tribune steeds weer moet op wijzen dat hier zo zorgvuldig gepland wordt, dat er elk jaar een overschot is. Wij hopen dat de nationale staten ons voorbeeld zullen volgen.
Wij stellen natuurlijk ook financiële meerjarenplannen op, nu van 1997 tot 2002, wat voor de planning uiteraard enorme voordelen heeft en de overzichtelijkheid en de nauwkeurigheid verhoogt. In het vlak van de EGKS bijvoorbeeld beschikken wij nu over een vermogensoverzicht waaruit men precies kan opmaken welke middelen in de toekomst nodig zijn en welke niet. Wij hebben de steun voor onderzoek en de middelen voor onderwijs verhoogd en wij proberen mensen met capaciteiten aan te moedigen zodat nieuwe arbeidsplaatsen worden gecreëerd.
Wij weten dat wij met louter geld uitgeven geen nieuwe jobs scheppen. De staat kan het niet. Wij moeten in stimulansen voorzien om de werkgevers ertoe aan te zetten ter zake meer inspanningen te leveren. Ik geloof dat ook in het vlak van de EGKS de handhaving van het heffingspercentage van 0, 11 % niet zinvol is. De actieve vorm is eigenlijk ook juridisch bedenkelijk en ik geloof dat de staalheffing vooral ook op basis van artikel 50 zeker voor problemen zou zorgen.
Daarenboven ondervinden ondernemingen die goed werken een enorme druk door de invoer van staal uit derde landen, die daardoor vergemakkelijkt wordt. De concurrentiekracht van onze ondernemingen neemt af en daardoor worden vervangingsproducten voor kolen en staal ook concurrerender. Ik meen bijgevolg dat de handhaving van het heffingspercentage onze gezonde industrie schaadt.

Imaz San Miguel
Mijnheer de Voorzitter, ik wil in het bijzonder de rapporteurs Tomlinson, Giansily en vooral de heer Tillich, rapporteur voor de algemene begroting van de Europese Unie, lof toezwaaien voor het feit dat er tijdens het moeilijke proces van deze begroting overeenstemming is bereikt, waarbij zowel de heer Tillich als de voorzitter van de Begrotingscommissie, de heer Samland, de begrotingsprioriteiten van het Parlement middels een akkoord met de Raad hebben kunnen verdedigen.
Het is een sobere begroting, in moeilijke tijden tot stand gekomen, en toch is er in die begroting sprake van een groei van 2, 1 %. Er wordt derhalve gekozen voor toekomstige ontwikkeling van de Europese begroting.
Maar deze begroting is tevens een keus voor solidariteit. In een jaar van soberheid, in een begrotingsjaar waarin de begrotingsverplichtingen slechts 2, 1 % groeien, gaan de beleidsmaatregelen aangaande solidariteit met 6 % omhoog. Voor ons is dit een gunstig teken, goed nieuws. Wij zijn immers van mening dat Europa iets meer moet zijn dan een markt, iets anders dan een vrijhandelszone. Wij willen komen tot een echte politieke federatie van volkeren, waarbij solidariteit met de allerarmsten een van de speerpunten van Europees beleid is.
De groei van het structuurbeleid die is bereikt dankzij het optreden van dit Parlement, dat door sommigen ondoelmatig wordt genoemd, is een belangrijke stap in de opbouw van de gemeenschappelijke ruimte van solidariteit. Ik hoop alleen dat we vanaf het jaar 2000, met de uitbreiding van de Europese Unie, in staat zullen zijn de interne cohesieniveaus te handhaven op de huidige niveaus voor de vijftien landen, nog afgezien van de electorale belangen op korte termijn van bepaalde lidstaten.
En deze begroting kiest ook voor werkgelegenheid. Er zullen mensen zijn die zeggen dat deze keus nogal beperkt is, maar het is het begin van de grotere rol die het communautair beleid krijgt in de strijd tegen de werkloosheid. Ik hoop ook dat de structuurfondsen in de toekomst op grotere schaal worden aangewend in de Europese regio's met hoge werkloosheidscijfers, alsmede bij concrete acties voor het creëren van werkgelegenheid, in het bijzonder in die sectoren waar de vraag nog niet geconsolideerd is en die in de toekomst wellicht arbeidsplaatsen opleveren.
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit af met het verslag-Giansily en vraag steun voor de amendementen-Rübig en -Barton, voor het schrappen van de heffing, dat wil zeggen de extra belasting voor een aantal sectoren, zoals de sectoren kolen en staal, die concurrerend beginnen te worden - de staalindustrie helemaal zelf - en die niet met extra heffingen bestraft kunnen worden, want het is dringend noodzakelijk dat hun concurrentievermogen wordt bevorderd, zodat het scheppen van werkgelegenheid in deze sectoren kan worden verwezenlijkt.

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, deze begroting is weliswaar niet enthousiasmerend, maar wel redelijk. Het lijkt mij dat onze instellingen collectief tot de jaren van het verstand zijn gekomen, wat goed nieuws is voor iedereen, in het bijzonder voor diegenen die hun twijfels over het Parlement hebben. We moeten hiervoor met name de rapporteur alsook alle betrokkenen lof toezwaaien.
Wij hebben inderdaad matiging aanvaard, evenwicht verworven, onze prerogatieven laten gelden en onze prioriteiten te kennen gegeven. Wij hebben matiging aanvaard en dat was terecht. Dat is wel het minste. De heer Christodoulou heeft er straks nog op gewezen, het is goed om zuinig te zijn net als de nationale staten, maar het zou erg zijn als daarbij geen rekening werd gehouden met het feit dat de begroting van de Europese Unie een geografische logica volgt en een andere impact heeft, aangezien de Europese Unie groter wordt en haar bevoegdheden voortdurend uitbreidt.
Wij hebben evenwicht verkregen. Men heeft het grootste deel van de maatregelen bij de structuurfondsen willen leggen, dat hebben wij geweigerd. De offers zijn evenwichtig over verplichte en niet-verplichte uitgaven verdeeld. Iedereen heeft iets moeten inleveren. Dat is een goede zaak, ook al is het voor geen van de partijen plezierig.
Wij hebben onze prerogatieven laten gelden. Dankzij de nota van wijzigingen en deze wat ingewikkelde en heerlijk communautaire procedure, zetten wij een bescheiden, maar vastberaden stap op het terrein van de verplichte uitgaven. Ik heb sommigen hun verontrusting daarover horen uiten. Met name de heer Giansily, mijn vriend Giansily. Ik zou geneigd zijn tegen hem te zeggen: " Het is later dan je denkt" . Wij verdedigen niet echt de belangen van de landbouw door een rustige en uitgewogen medebeslissing tussen de beide instellingen af te wijzen en ons aan een absurd systeem vast te klampen waarin uiteenlopende autoriteiten ieder voor zover het hun betreft beslissen over twee verschillend uitgewerkte deelbegrotingen.
Wij hebben onze prioriteiten te kennen gegeven. Er zijn bepaalde, er zijn veel prioriteiten, en de belangrijkste is vanzelfsprekend de werkgelegenheid. Het is geen belediging van de Europese Raad als we zeggen dat zonder het overleg tussen het voorzitterschap en het Parlement de Europese Raad van Luxemburg over de werkgelegenheid wat weinig inhoud gehad zou hebben, tot een paar plechtige verklaringen beperkt zou zijn gebleven. Wij hebben de enige echt concrete kwestie van deze Top aangedragen.
Ik denk dat we ons hierover moeten verheugen. De institutionele driehoek heeft, als ik het zo mag zeggen, als een tovervierkant gewerkt. En als hij als een tovervierkant heeft gewerkt, is dat dankzij velen. De complimenten hebben zich opgestapeld. Wat mij betreft maak ik er maar een. Ik zou een persoonlijk compliment willen richten tot de heer Jean-Jacques Kassel, de onvermoeibare, bescheiden, slagvaardige held van het Luxemburgs voorzitterschap. Ik geef hem als enige dit persoonlijke compliment, maar natuurlijk gaan mijn complimenten uit naar iedereen. Mijn collega's zijn al zo gul met complimenten geweest dat ik daar toch weinig aan kan toevoegen.
Even iets over de EGKS. Wij hebben gemerkt dat rapporteur Giansily ons een interessante ervaring heeft laten meemaken: hij is de weg naar Damascus tweemaal gegaan. Deze vriend van de heer Madelin heeft de verdiensten van de verplichte heffing ontdekt en deze leerling van generaal de Gaulle heeft de verdiensten van Jean Monnet ontdekt. Over het tweede punt verheug ik me, want ik ben van mening dat er geen Europese vooruitgang in mijn land zal bestaan tenzij de tradities van Jean Monnet en van generaal de Gaulle worden verzoend. Voor het overige ben ik ongerust, want ik denk dat de heer Giansily de wezenlijke verdienste van Jean Monnet heeft vergeten, het pragmatisme. Hij stelt ons een onterechte heffing voor. Waarom eerder de ene onderneming treffen dan de andere? Hij stelt ons een nutteloze heffing voor, want we zien echt niet in waarom er een beroep gedaan zou moeten worden op een heffing terwijl de commissaris ons heeft uitgelegd dat hij de nodige middelen in reserve had om deze operatie te financieren.
Tot slot, hij stelt ons enigszins irreële uitgaven voor. Ik heb het woord "gesubsidieerde lening" horen vallen. Daar maak ik me ongerust over. Ik hou niet zo van gesubsidieerde leningen. Ik prefereer leninggaranties, ik prefereer risicodragend kapitaal. Ik ben van mening dat we kunnen doen, kunnen uitgeven wat de heer Giansily wil dat we uitgeven, zonder aanvullende heffing en door de RESIDER- en RECHAR-initiatieven te steunen.
Op dit gebied heeft de Commissie bereidheid getoond, ik hoop dat het Parlement dit aangrijpt. Op die manier zouden we, geachte collega's, het droombeeld van elk politicus waarmaken: de uitgaven verhogen zonder de heffingen te verhogen!

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt op donderdag om 9.30 uur plaats.

Vooruitgang op het gebied van justitie en binnenlandse zaken
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over de mondelinge vragen van de heer Nassauer, namens de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, aan de Raad (B4-0915/97 - O-108/97) en aan de Commissie (B4-0916/97 - O-109/97) betreffende het jaarlijks debat over de vooruitgang bij de tenuitvoerlegging van maatregelen op het gebied van justitie en binnenlandse zaken krachtens artikel K.6, laatste zin.

Nassauer
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, in het kader van deze mondelinge vraag debatteren wij over de vooruitgang in het vlak van de samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken in het voorbije halfjaar. Wij stellen hier vooreerst met tevredenheid vast dat het Luxemburgse voorzitterschap vooruitgang geboekt heeft. Dit geldt zowel voor de formele samenwerking met het Parlement als voor de materie zelf.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, wij onderstrepen graag dat u, als het ware vooruitlopend op de regels van het Verdrag van Amsterdam, de gewoonte hebt genomen het Parlement te raadplegen over initiatieven op het gebied van de derde pijler. Dat is een goede procedure. U was daartoe noch door het Verdrag noch om andere redenen verplicht. Ik geloof dat wij samen goede resultaten hebben bereikt. Wij willen dit uitdrukkelijk onderstrepen en toejuichen.
Wij vragen dan ook dat u uw overtuigingen ook aan uw opvolger doorgeeft, want natuurlijk zullen wij ten aanzien van hem nu soortgelijke verwachtingen koesteren.
Er zijn ongetwijfeld nog wensen op dat gebied. Wij zouden beter dit debat voeren op basis van een verslag van de Raad. Ook dat mag als suggestie doorgegeven worden. Wij vinden in het overzicht van de werkzaamheden telkens een waslijst van onderwerpen waarvan men aan het einde van een halfjaar niet precies weet hoe ze zich ontwikkeld hebben of waarom ze zich niet ontwikkeld hebben. Het zou voor ieder voorzitterschap van de Raad een goede gelegenheid zijn om zijn plannen en de verwezenlijking ervan uit de doeken te doen maar ook om de redenen op te geven die de verwezenlijking ervan hebben verhinderd.
Het werk op dat gebied is uiterst complex geworden. Het behelst onderwerpen als bestrijding van de mensenhandel, bestrijding van de georganiseerde misdaad, bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschap, behandeling van minderjarige staatsburgers van derde landen zonder begeleiding van volwassenen, risicobeoordeling en controle inzake synthetische drugs, bestrijding van corruptie, personencontrole aan de buitengrenzen en een voor de praktijk uiterst belangrijk onderwerp, namelijk een overeenkomst over de betekening en kennisgeving in de lidstaten van gerechtelijke en buitengerechtelijke documenten in burgerlijke en handelszaken.
Achter deze erg juridisch-technische formulering schuilt een kernprobleem inzake samenwerking in het kader van de derde pijler, namelijk de samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken. Onze grote taak is de uitbouw van een Europees justitieel netwerk, meer bepaald een Europese rechtsruimte. Wij zijn het gewoon geworden dat op het gebied van de gemeenschappelijke markt en van de economie de handel zonder grenzen functioneert maar dat de juridische instrumenten om de handel te beschermen ophouden aan de nationale grenzen. Dat is slecht voor de burger en slecht voor de consument. Men begrijpt overigens ook niet goed waarom een vonnis van het kantongerecht van Kassel niet rechtstreeks door dit kantongerecht aan een Frans staatsburger kan worden overgezonden zodat het vonnis ook meteen kan worden uitgevoerd.
Dat hebben wij nodig en dat is in dit kader mogelijk. Dat wordt de eerstvolgende taak, ook wanneer men er rekening mee houdt dat, met de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam, het werk op dat gebied blijvend anders wordt. Weliswaar blijven aanvankelijk dezelfde procedurevoorschriften gelden. De Raad beslist eenparig en het Parlement wordt geraadpleegd. Nochtans komt er na de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam een communautaire rechtsgrondslag voor de domeinen asielbeleid, immigratie en politiesamenwerking en geldt niet langer de procedure van de samenwerking tussen staten, die wij nu uitproberen.
Ook hier zullen vragen rijzen, mijnheer de Voorzitter. Ik vermeld er een. Nu zijn het de nationale parlementen die hun regeringen controleren. Als er eenmaal een communautaire bevoegdheid zal zijn, worden de desbetreffende domeinen, zoals asielbeleid en immigratie, aan de nationale controle onttrokken zonder dat dit Parlement er de volledige controle over krijgt, aangezien wij slechts geraadpleegd worden en wij geen beslissingsbevoegdheid hebben. Daarover zal zich nog menig grondwetsspecialist het hoofd breken. Daarom, mijnheer de voorzitter van de Raad, raden wij u ten stelligste aan zo snel mogelijk gebruik te maken van de mogelijkheid om meerderheidsbeslissingen en medebeslissingsrecht van het Parlement in te voeren.
Er zijn een aantal specifieke punten waarvoor wij aandacht vragen. De integratie van Schengen moet worden voorbereid. Het gemeenschappelijk asielrecht moet op wetgevend vlak worden voorbereid. En wij willen ook Europol verder tot een eenheidsstructuur ontwikkelen, die onderworpen is aan de controle van een Europees commissaris, aan juridische controle van het Hof van Justitie en aan de parlementaire controle van dit Parlement. Daarom vragen wij, mijnheer de Voorzitter van de Raad, gelet op onze uitstekende ervaringen met u, vooral uw steun!
(Applaus)
Fischbach
Mijnheer de Voorzitter, dames, heren, elk jaar biedt artikel K.6 van het Verdrag ons volgens een mooie traditie de gelegenheid in het kader van de derde pijler de balans op te maken van de maatregelen en prestaties op het gebied van justitie en binnenlandse zaken.
Om te beginnen zou ik willen zeggen, mijnheer de Voorzitter, dat ik de interventie van de heer Nassauer heb gewaardeerd, een van de specialisten ter zake in dit Parlement, die in feite een aantal mogelijkheden heeft aangegeven die wij in de komende maanden, jaren serieus moeten nemen, aangezien het om volstrekt realistische mogelijkheden gaat die binnen een nauwere, loyalere samenwerking tussen de Raad en het Europees Parlement hun plaats moeten vinden.
Ik zou voorts willen zeggen, mijnheer de Voorzitter, dat ik hier de balans opmaak van 1997. Niet de balans van het Luxemburgs voorzitterschap, want dat sluit in feite naadloos aan op het Nederlands voorzitterschap. Het Nederlands voorzitterschap werd in beslag genomen door de voorbereiding en uitwerking van het Ontwerpverdrag van Amsterdam, en ik ben van mening dat het zijn werk goed heeft gedaan. Vervolgens was het aan het Luxemburgs voorzitterschap om een aantal maatregelen van het Verdrag van Amsterdam uit te voeren en voor een aantal andere de weg te effenen. Ik ben uw Parlement dank verschuldigd dat het met ons mee is gegaan.
Ik had al mijn collega's gevraagd te doen alsof wij ons al binnen de context van het Verdrag van Amsterdam bevonden en iedereen is mij daarin gevolgd. Ik kan tegen de heer Nassauer, de heer Schulz en alle andere woordvoerders zeggen, mijnheer de Voorzitter, dat het Brits voorzitterschap dat na ons komt en het Oostenrijks voorzitterschap dat het Britse opvolgt, beide bereid zijn op de ingeslagen weg verder te gaan en de modus vivendi die wij in de loop van de laatste zes maanden overeen zijn gekomen, tot de hunne te maken. Iedereen wilde dit gaarne doen, aangezien uw Parlement meteen op ons aanbod is ingegaan door op tijd over een aantal plannen, gemeenschappelijke optredens die u door het voorzitterschap werden voorgelegd advies uit te brengen, en uiteindelijk met een zeer bemoedigend resultaat.
Het Luxemburgs voorzitterschap en het Nederlands voorzitterschap hebben zich op een aantal specifiekere gebieden geconcentreerd. Het eerste gebied was dat van de bestrijding van de georganiseerde misdaad. Gesterkt door het tijdschema van Amsterdam werden 33 punten aan zeer duidelijk omschreven termijnen gebonden. Wij moesten natuurlijk ook dit tijdschema in acht nemen. Ik denk dat wij dat hebben gedaan door een beleidsovereenkomst over het gemeenschappelijk optreden voor het opzetten van een Europees justitieel netwerk tot stand te brengen. We hebben dit gedaan door de laatste hand te leggen aan het gemeenschappelijk optreden voor een andere beoordeling, op nationaal niveau, van de internationale instrumenten. Het is niet voldoende een overeenkomst te sluiten, het moet ook nog duidelijk zijn of iedereen bereid is deze, overeenkomstig de wil van de wetgever, ter plaatse toe te passen.
Wij hebben er alles, ik zeg alles, aan gedaan om het gemeenschappelijk optreden betreffende het strafbaar stellen van het deelnemen aan een criminele organisatie af te ronden. Dat is ons niet gelukt. Ik geef toe dat ik daar erg teleurgesteld over ben, omdat uw Parlement, voor nu en voor de toekomst nog steeds reden heeft om met nadruk te wijzen op de noodzaak van een gemeenschappelijke definitie van het begrip georganiseerde misdaad. Hoe zouden we de georganiseerde misdaad in de Europese Unie kunnen bestrijden als we het tussen de lidstaten onderling niet eens kunnen worden over eenzelfde taalgebruik, eenzelfde formulering, eenzelfde definitie van de georganiseerde misdaad? Wij waren er bijna, mijnheer de Voorzitter, maar een lidstaat, een enkele lidstaat, heeft ons verhinderd verder te gaan en dus tot overeenstemming te komen.
Ik zou verder nog willen zeggen, mijnheer de Voorzitter, dat wij eveneens vooruitgang hebben geboekt op het gebied van de politiële samenwerking. Ik wil het hebben over Europol. Op het moment waarop wij dit bespreken hebben vijf lidstaten de Europol-overeenkomst al geratificeerd. Er blijven nog tien lidstaten over die dit in de komende maanden zouden moeten doen, op zijn laatst in februari, opdat Europol in juli operationeel kan worden. Het grootste deel van de regelgeving die de basis van deze nieuwe instelling, Europol, vormt hebben wij vastgesteld en wij hebben goede hoop dat deze overeenkomst tussen nu en begin volgend jaar wordt afgerond en door alle lidstaten geratificeerd.
De overeenkomst van Napels II beschouwen wij, beschouw ik persoonlijk, als de parel aan de kroon van het Luxemburgs voorzitterschap, en ik zal u vertellen waarom. Het gaat om samenwerking tussen besturen van de douane die de douane-autoriteiten de noodzakelijke en toereikende instrumenten moeten geven om de illegale handel in alcohol, sigaretten, drugs, psychofarmaca, wapens, munitie, nucleair materieel doeltreffend te bestrijden. Het gaat om een instrument dat een kwalitatieve spong voorwaarts zou betekenen in de grensoverschrijdende bestrijding van de georganiseerde misdaad.
Maar dat is nog niet alles. Wij gaan eveneens de aanneming van het politieke akkoord over de beleidsovereenkomst van de overeenkomst van Brussel II vastleggen. Daarbij overschrijden wij bij de justitiële samenwerking op civielrechtelijk gebied voor het eerst de grens van het vermogensrecht om onze bevoegdheden op het gebied van het huwelijk uit te breiden. Dit is een uitermate belangrijke ontwikkeling voor onze medeburgers, omdat het immers om zaken gaat als echtscheiding, scheiding van tafel en bed, nietigverklaring van het huwelijk, toezicht over de kinderen, besluiten die in alle lidstaten moeten worden erkend en uitgevoerd. Ook daar hebben wij uiteindelijk een overeenkomst bereikt die van vitaal belang is voor de rechtsgemeenschap waarnaar wij streven. Ik zou nog andere voorbeelden kunnen geven.
Op het gebied van drugs kan ik een aantal resultaten vermelden, maar met name - en dat is nieuw - die van die eerste informele bijeenkomst van ministers van Justitie en ministers belast met drugszaken, die met elkaar hebben gesproken over een coherentere, pragmatischere aanpak op het gebied van drugsbestrijding. Ik kan niet zeggen dat deze bijeenkomst een groot succes is geweest, maar zij had wel de verdienste in alle rust, in alle objectiviteit een debat mogelijk te maken over problemen die zowel onder de ministers van Justitie als onder de ministers van Volksgezondheid vallen, hoewel zij deze vanuit verschillende invalshoeken bekijken. Het is duidelijk dat de ministers van Justitie de neiging hebben meer het accent op het repressieve aspect te leggen, terwijl de ministers van Volksgezondheid vanzelfsprekend wezenlijk in beslag genomen worden door het preventieve aspect. Welnu, wij zijn er toch in geslaagd rond de tafel een minimum aan overeenstemming te bereiken.
Ik zal u vertellen op grond waarvan ik vind dat deze bespreking zo uitermate nuttig is geweest. Zij zou overigens in de komende maanden en jaren een richtsnoer moeten zijn voor de ministers van Justitie en van Volksgezondheid. In feite zijn de ministers het erover eens geworden dat de drugsverslaafde in wezen een zieke man of vrouw is, die vraagt om ondersteuning, die vraagt om hulp en niet om gestraft te worden. En wij zijn het erover eens geworden, dat het uiteindelijk van belang is evenveel, zo niet meer nadruk op de preventieve aspecten van de drugsbestrijding te leggen dan op de repressieve aspecten.
Dat was, mijnheer de Voorzitter, dus een zeer korte balans van dit jaar, die toch voldoende opmerkelijke elementen bevat om de geachte leden van het Parlement een juist idee van de situatie te geven. Mijns inziens is dit jaar op het gebied van justitie en binnenlandse zaken uitermate nuttig geweest. Wij hebben aanzienlijke vooruitgang geboekt op een aantal andere gebieden zoals dat van de bestrijding van de georganiseerde misdaad, politiële en justitiële samenwerking in strafzaken, justitiële samenwerking op civielrechtelijk gebied. Bovendien hebben wij het gesprek met de LMOE en met Cyprus verrijkt en geïntensiveerd door meer in het bijzonder de nadruk op de beoordeling van de juridische instrumenten te leggen, conform de criteria van Kopenhagen, maar u zult zien, mijnheer de Voorzitter, dat de onderhandelingen met de LMOE, met de landen van Midden- en Oost-Europa, op het niveau van de derde pijler en de beoordeling van de instrumenten waarover ik zojuist sprak, ongetwijfeld zeer moeizaam zullen verlopen.
Mijnheer de Voorzitter, ik ben van mening dat wij een fatsoenlijk stuk werk hebben afgeleverd. Natuurlijk hebben wij niet alles kunnen doen, maar hoe dan ook, de resultaten van een voorzitterschap zijn af te meten aan de voorzitterschappen die erna komen. Ik zou u nogmaals willen danken, dat u mij het woord hebt gegeven. Maar ik zou vooral het Parlement en de geachte leden van de commissies openbare vrijheden, juridische zaken, institutionele zaken en begrotingscontrole willen bedanken, omdat we ook op het gebied van de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap en op het gebied van corruptiebestrijding veel werk hebben verzet, ik zou hen allen willen danken voor hun inzet en beschikbaarheid ten dienste van een zaak die zowel de Raad als het Parlement aangaat. Ik bedoel hier onze vastberaden strijd tegen de georganiseerde misdaad. Veiligheid en immigratie zijn de kwesties, mijnheer de Voorzitter, waar onze medeburgers het meest mee bezig zijn. Wij moeten dus aan hun verwachtingen beantwoorden, hun belangen verdedigen, want deze zijn legitiem en zouden voor ons ook een aansporing moeten zijn om te zorgen voor de geloofwaardigheid van het werk dat wij samen verzetten.

Gradin
Mevrouw de Voorzitter, de vraagstukken die onder de derde pijler vallen, spelen een steeds centralere rol in het Europese debat, en dat is terecht. Het gaat hier om meer veiligheid en zekerheid voor de burgers. Willen wij vrij verkeer van personen kunnen verwezenlijken, dan moeten wij ook de problemen kunnen aanpakken rond de vluchtelingen, de georganiseerde misdaad, de drugshandel, fraude, corruptie en vrouwen- en kinderhandel. De samenwerking tussen onze lidstaten moet doelmatiger worden.
Dit jaar was gekenmerkt door het werk aan het Verdrag van Amsterdam en aan de uitbreiding van de Unie. De Europese Unie staat voor een taak met historische dimensies. De nieuwe democratieën in Midden- en Oost-Europa en aan de Oostzee, die het communistisch juk hebben afgeworpen, hebben het lidmaatschap van de Unie aangevraagd. In deze landen leeft net als in de huidige lidstaten een fundamentele wens tot samenwerking om zo de vrede, stabiliteit en democratie te waarborgen.
In de huidige EU liggen grote uitdagingen op het gebied van de derde pijler. En dat geldt ook voor de kandidaatlanden. Deze uitdagingen staan in het brandpunt van de belangstelling. De ervaringen in de EU en de kandidaatlanden lopen uiteen, maar de problemen waarmee wij te maken hebben, zijn in wezen dezelfde. De georganiseerde misdaad heeft gevolgen voor ons allen. Ik zal een voorbeeld geven. De vrouwen- en kinderhandel is een belangrijk politiek vraagstuk in de EU. Nu begint men ook in de kandidaat-landen te onderkennen dat dit een belangrijk vraagstuk is; het zijn hun jonge vrouwen die hiervan het slachtoffer zijn. Een ander voorbeeld. De drugssmokkelaars gebruiken kandidaat-landen en transitlanden bij hun acties. Nu zien de kandidaat-landen dat dit ook leidt tot een binnenlandse markt voor drugs.
Wij hebben niet alleen gemeenschappelijke belangen, maar ook een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid. Wij van onze kant moeten voldoen aan de "pre-accession strategy" . De lidstaten moeten zorgen voor invoering van "acquis" op juridisch en binnenlands gebied.
Wij hebben veel tijd gestoken in het opstellen van het advies van de Commissie aan alle lidstaten. In een vroeg stadium hebben wij erop gewezen dat juist de binnenlandse en juridische vraagstukken veel werk en tijd zouden vragen bij de voorbereidingen voor de uitbreiding. Dit spreekt ook eigenlijk wel vanzelf. Als de georganiseerde misdaad de kans krijgt om zich uit te breiden, wordt de democratie aangetast. Als de democratische instellingen er niet in slagen de wetten aan te passen en te bewaken, verliezen de mensen hun vertrouwen. Dat heeft negatieve gevolgen voor de nationale economieën. Wie investeert, wil kunnen vertrouwen op het rechtsstelsel. Het is van fundamenteel belang voor de lidmaatschapsonderhandelingen dat de kandidaat-landen het "acquis" van de Unie overnemen, en daarvoor zijn stabiele gerechtelijke instellingen nodig.
Dit voorjaar hebben wij veel tijd besteed aan het bepleiten van onze standpunten tijdens de intergouvernementele onderhandelingen met het oog op de Top van Amsterdam. Wat de derde pijler betreft, betekent het Verdrag van Amsterdam een grote stap vooruit, al hadden wij natuurlijk graag gezien dat die stap nog groter was.
In de loop van dit jaar hebben wij ons niet alleen beziggehouden met deze twee hoofdgebieden, maar ook een aantal speciale initiatieven genomen. Wij hebben een voorstel ingediend inzake tijdelijke bescherming, " temporary protection" , waarover wij in oktober hier in het Parlement hebben gedebatteerd.
Ons uitgangspunt was zoals bekend dat mensen met een tijdelijke verblijfsvergunning, ongeacht in welke lidstaat ze zich bevinden, dezelfde soort bescherming moeten hebben. Wij hebben ook een voorstel ingediend voor een verdrag inzake regels voor immigratie, dat wil zeggen voor "admission" . De reden hiervoor was eenvoudig dat wij een aantal resoluties hadden die wij bijeen wilden brengen in één instrument met gelijksoortige regels op het punt van arbeidskrachten, zelfstandige ondernemers, studenten, onderzoekers, familieleden en immigranten die permanent in de Unie woonachtig zijn.
Ik heb dit jaar ook een mededeling over de tenuitvoerlegging en erkenning van civiele vonnissen gepresenteerd, die tot op zekere hoogte antwoord geeft op de vraag van de heer Nassauer, namelijk dat de tenuitvoerlegging in een andere lidstaat vandaag de dag te veel tijd en geld kost.
Zoals minister Fischbach al zei, verspreiden de synthetische drugs zich als een lopend vuurtje onder jongeren in heel Europa. Deze drugs worden zo samengesteld dat men de wetgeving ermee kan ontduiken, en het komt voor dat autoriteiten worden gedwongen om in beslag genomen drugs terug te geven, omdat het ons eenvoudigweg nog niet gelukt is ze op een verbodslijst te zetten. Vandaag de dag duurt het ongeveer twee jaar voordat een nieuwe drug op de verbodslijsten van de VN staat. Dat is natuurlijk onaanvaardbaar .
Toen de omvang van dit probleem tot mij doordrong, heb ik mijn ambtenaren opdracht gegeven een nauwkeurige analyse van de situatie te maken. Wij waren in januari klaar met deze analyse en hebben daarna in mei een mededeling aan het Parlement opgesteld. Wij hebben, zoals u weet, een systeem voor de uitwisseling van informatie voorgesteld, waardoor wij elkaar snel kunnen waarschuwen wanneer er nieuwe stoffen op de markt komen, en elkaar op de hoogte kunnen stellen van ervaringen en analyses. Wij moeten ook methoden ontwikkelen om nieuwe chemische drugs sneller te kunnen verbieden. De Raad heeft zich in juni achter dit voornemen geschaard.
Wat de drugsbestrijding betreft, bestaat er een goed functionerende samenwerking met zowel het Europees Parlement als het voorzitterschap. De Commissie heeft zich ook krachtig ingezet voor de drugsbestrijding buiten de Europese grenzen. Het gaat hierbij zowel om Noord-Afrika als om Zuidoost-Azië en Latijns-Amerika. Ik kan u meedelen dat wij vorige week nog hebben deelgenomen aan een bijeenkomst in de Dominicaanse Republiek over de uitvoering van het actieprogramma voor drugsbestrijding in het Caraïbisch gebied, dat in mei 1996 in Barbados is aangenomen.
Mevrouw de Voorzitter, de vrouwenhandel is hier gisteren apart behandeld in de plenaire vergadering, toen het verslag-Waddington op de agenda stond. Zoals ik bij die gelegenheid zei, zijn wij reeds nu bezig te bezien welk vervolg wij zullen geven aan het actieprogramma. Wat de seksuele exploitatie van kinderen betreft, zijn wij bezig met het opstellen van een mededeling waarin een totaalaanpak wordt uitgewerkt en waarin onder andere een gemeenschappelijk Europees register van verdwenen kinderen wordt voorgesteld.
Wij zijn dit jaar begonnen met het DAPHNE-programma, dat gericht is op NGO's die zich bezighouden met kinderen en vrouwen die het slachtoffer zijn geworden van geweld en seksuele exploitatie. Hiervoor was zeer veel belangstelling, maar wij hebben slechts een deel van alle ingediende programma's kunnen subsidiëren. Wij hopen nu dat wij door middel van de afzonderlijke programma's ervaringen en kennis zullen opdoen die ook anderen tot voordeel kunnen strekken. Alle lidstaten van de EU zijn nu op een of andere manier bij de projecten betrokken.
Wij hebben ook intensief gewerkt aan de uitvoering van vier meerjarenprogramma's: SHERLOCK, GROTIUS, STOP en OISIN. Zeer onlangs heeft de Commissie nog twee meerjarenprogramma's ingediend, namelijk FALCONE en ODYSSEUS. ODYSSEUS is gericht op verbetering van de praktische samenwerking tussen degenen die zich bezighouden met vervalste documenten, grenscontroles en asiel- en migratievraagstukken.
Mevrouw de Voorzitter, wanneer wordt gevraagd op welke gebieden de Europese Unie zich moet concentreren, noemt een meerderheid van de ondervraagden de bestrijding van de georganiseerde misdaad, drugs en geweld. Dat is wat de mensen vandaag de dag verontrust. Zij verwachten dat wij ons krachtig zullen inspannen om hun persoonlijke vrijheid, zekerheid en veiligheid te waarborgen. De Commissie speelt een actieve rol in het werk aan het actieprogramma van de Unie voor de strijd tegen de georganiseerde misdaad. Dat heeft de Commissie met het oog op de Top van Dublin gedaan en zij is ermee doorgegaan vóór en na de Top van Amsterdam. Het is verheugend dat de Raad het ermee eens is dat de lidstaten en de instellingen van de Unie er samen voor moeten zorgen dat woorden worden omgezet in daden en dat strijd tegen de georganiseerde misdaad effectief wordt. De werkelijkheid spreekt echter duidelijke taal. Binnen de Europese Unie hebben we vijftien verschillende rechtsstelsels, verschillende definities van fraude en grote verschillen in de regelgeving voor banken en financiële activiteiten. Deze situatie wordt door de georganiseerde misdaad uitgebuit. Dat vraagt om aangescherpte eisen inzake samenwerking en een grotere doelmatigheid van de misdaadbestrijding door de Unie.
Om de mogelijkheden voor een doelmatige samenwerking te vergroten, heb ik een voorstel inzake een gemeenschappelijke maatregel ingediend, het zogeheten FALCONE-programma, waarmee specifiek wordt gestreefd naar een nauwere samenwerking tussen degenen die zich in het veld bezighouden met politiële en gerechtelijke vraagstukken op dit gebied.
Het is duidelijk dat de strijd tegen de georganiseerde misdaad en corruptie een belangrijk onderdeel vormt van de komende lidmaatschapsonderhandelingen met de landen van Midden- en Oost-Europa. In het actieprogramma wordt voorgesteld dat er een afzonderlijk samenwerkingspact tegen de georganiseerde misdaad tussen de kandidaat-landen en de lidstaten van de EU te sluiten. Samen met het voorzitterschap is de Commissie nu bezig te bestuderen hoe zo'n pact eruit moet zien.
Net als de rapporteur heb ik verscheidene keren gezegd het te betreuren dat veel akkoorden op het gebied van de derde pijler nog niet in werking zijn getreden. Dat betreft de Europol-Overeenkomst, de uitleveringsovereenkomst en het Verdrag betreffende de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschappen. Ik zou dankbaar zijn als ook de leden van het Parlement hieraan meehielpen, zodat, zoals de Voorzitter aangaf, in elk geval Europol op 1 juli van het volgend jaar kan functioneren.
Zoals ik ter inleiding zei, houdt het Verdrag van Amsterdam in dat de samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken op een nieuw niveau wordt gebracht. Het gaat daarbij om een vijfjarig werkprogramma voor de wijze waarop grenscontroles, migratie- en asielvraagstukken en civiel recht moeten worden geïntegreerd in de eerste pijler. Het gaat ook om de vraagstukken die nu onder het Akkoord van Schengen vallen. De samenwerking op het gebied dat onder de derde pijler blijft vallen, dat wil zeggen politie, douane en strafrecht, zal onder andere via kaderbesluiten worden ontwikkeld. Wij zullen blijven werken met de instrumenten waarover wij dankzij het Verdrag van Maastricht beschikken. Tegelijkertijd bereiden wij ons uiteraard voor op de dag dat het Verdrag van Amsterdam in werking zal treden.
Ik vind dat er een nauwkeurig overzicht moet komen van de consequenties van het nieuwe Verdrag voor de vraagstukken op het gebied van justitie en binnenlandse zaken. Daarom heb ik de aanzet gegeven tot een analyse, die ik aan het Parlement en de Raad wil presenteren in de vorm van een uitgebreide mededeling. Ik hoop dat deze net als een Witboek zal dienen als belangrijke grondslag voor een diepgaand debat over de manier waarop wij een Europa van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid kunnen verwezenlijken.
Hierbij wil ik de parlementaire commissies waarmee wij in de Commissie intensief samenwerken, bedanken voor de goede samenwerking gedurende dit jaar. Ook wil ik het voorzitterschap bedanken voor de resultaten die wij in 1997 ondanks alles hebben weten te bereiken.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat wordt onderbroken en om 15.00 uur voortgezet.

Verwelkoming
De Voorzitter
Vooraleer wij tot de stemming overgaan, wil ik nog een verwelkoming uitspreken. Geachte collega's, op de officiële bezoekerstribune vereert ons vandaag met haar aanwezigheid de familie van Miguel Angel Blanco, het jonge gemeenteraadslid van de stad Ermua in Spaans Baskenland, dat in juli van dit jaar door de terroristenorganisatie ETA werd ontvoerd en vermoord.
(Langdurig applaus) U zal zich heel zeker herinneren dat de dood van Miguel Angel Blanco een enorme schok heeft veroorzaakt zowel in Spanje als in de rest van de Europese Unie. Het Europees Parlement deelde mee in dat gevoel, dat tegelijk ook gericht was op alle andere slachtoffers van het terrorisme, en stuurde een afvaardiging naar Ermua om klaar en duidelijk zijn solidariteit te betuigen. De burgemeester van Ermua en de woordvoerders van de in de gemeenteraad vertegenwoordigde partijen begeleiden de familie. Ik wil hen allen van harte welkom heten, wat daarnet ook bleek uit het applaus van dit Parlement. Hartelijk dank voor uw bezoek!

Stemming
Bébéar
De verplichting om de prijs van een te verkopen artikel per meeteenheid aan te geven, is zeker prijzenswaardig en kan alleen maar tot betere informatie voor de consument leiden.
Gezien het zich steeds uitbreidend assortiment van te koop aangeboden producten gaat het verslag van mevrouw Oomen-Ruijten in de goede richting, die van de opvoeding van de Europeanen in vergelijkend warenonderzoek. Echter vanuit de stelling dat te veel informatie de informatie schaadt, moeten we op onze hoede blijven voor de overdaad die een dergelijke maatregel zou kunnen meebrengen.
Bij de behandeling van dit verslag door de parlementaire commissie milieubeheer heb ik al de gelegenheid gehad de aandacht van mijn collega's te vestigen op de problemen die het aangeven van de prijs per liter geeft wanneer het gaat om wijn of sterke drank. Wat is het belang van de consument om te weten, dat de een of andere champagne of whisky zoveel per liter kost, terwijl alle flessen die hem worden aangeboden bijvoorbeeld 75 of 70 cl bevatten? De vergelijking die hij zou willen maken staat rechtstreeks op het prijskaartje van het artikel.
Ik ben van mening dat het zinloos is een etiket vol te proppen met informatie als de aanvullende informatie niet meer geeft dan de prijs per eenheid. Ik zou dus graag zien dat de bepalingen van artikel 10 "het in stand houden van gunstiger maatregelen" volledig worden toegepast.
Afgezien van dit voorbehoud ben ik het eens met het verslag van mevrouw Oomen-Ruijten. Een eenvoudigere en soepelere richtlijn is onmisbaar zowel voor de consument als voor de handelaar.

Cushnahan
Ik stem in met het tijdens de bemiddeling bereikte akkoord inzake de regeling voor dubbele prijsaanduiding op goederen tijdens de overgangsperiode voor de invoering van de gemeenschappelijk munt. Overeenkomstig het besluit zal de prijs worden aangeduid in zowel nationale munt als euro. Ook zal, al naargelang het geval, de prijs per eenheid, kilo of liter worden aangeduid.
Kleine winkeliers zijn uitgezonderd van deze regeling. Dat is een blijk van gezond verstand. Kleine winkels krijgen zes jaar de tijd om de richtlijn toe te passen. Aangezien deze kleine winkels van alles en nog wat verkopen, zou het voor hen een ondraaglijke last zijn indien zij ook nog de prijs per eenheid op de producten moesten aanbrengen.
Dit zijn praktische maatregelen die de consumenten gemakkelijker zullen doen inzien hoe de gemeenschappelijke munt werkt.
Ruwe tabak (C4-0568/97)
Ahlqvist, Andersson, Hulthén, Theorin, Waidelich en Wibe
De Zweedse sociaaldemocratische fractie heeft zich onthouden van stemming over de wijziging van deze verordening, omdat wij vinden dat er überhaupt geen landbouwsubsidie naar tabaksteelt moet gaan.

Bébéar
De inwerkingtreding van de interne markt en de liberalisering die dat tot gevolg had, hebben ertoe geleid dat bepaalde gebieden van onze economie aanzienlijk sterker aan internationale concurrentie werden blootgesteld. De tabaksproductie is een volwaardige sector van de Europese landbouweconomie. In dit kader moeten wij er dus al onze aandacht aan geven. De sector moet eveneens onafhankelijk worden behandeld van de kwestie van de bestrijding van het tabaksgebruik, die morgen in onze Vergadering aan de orde is.
Als arts, verantwoordelijk voor een afdeling keel, neus en oren in een ziekenhuis, betreur ik dagelijks de schade van overmatig tabaksgebruik. Niettemin hoeven de Europese boeren die deze gewassen verbouwen niet de prijs te betalen voor besluiten waardoor zij ten opzichte van hun Amerikaanse of Aziatische collega's worden benadeeld. Tot op dit moment is dat nog niet niet gebeurd, want deze activiteit krijgt nog steeds bescherming.
Daarom stem ik in met de verlenging met een jaar van de geldende regeling, in afwachting van een algehele hervorming van de gemeenschappelijke marktordening voor tabak. Ik ben ook voor het toepassen van de spoedprocedure bij de verdeling van de quota's van de oogst 1998.
De huidige premieregeling met één bedrag staat goed aangeschreven bij de producenten, die in deze moeilijke tijden een niet te verwaarlozen werkgelegenheidsreservoir vormen.
Bijgevolg zijn we verplicht ons allereerst om de garantienormen te bekommeren voordat we ons gaan richten op nieuwe grondslagen die beter bij de vooruitzichten van de wereldmarkt aansluiten en op maatregelen om de schadelijke gevolgen van tabaksgebruik terug te dringen.
Ik zal dus voor het voorstel stemmen, zoals het nu door de Commissie ten overstaan van het Europees Parlement is gedaan.

Holm
Ik heb gestemd tegen dit voorstel tot verlenging van de verordening betreffende de gemeenschappelijke organisatie van de markt voor ruwe tabak. De hoofdreden hiervoor is dat ik de steun aan de tabakstelers absurd vind, aangezien de EU tegelijkertijd programma's heeft voor het tegengaan van de schadelijke gevolgen van roken. Wij weten dat duizenden en duizenden mensen jaarlijks sterven aan de gevolgen van het roken van tabak, en dat er in de ziekenzorg astronomische bedragen worden besteed aan de verzorging van mensen die er slecht aan toe zijn door het roken. De EU-subsidie aan de tabaksteelt moet daarom geheel en al worden stopgezet. In plaats daarvan moet er een andere subsidie worden verstrekt, zodat degenen die op dit moment tabak telen, op een andere teelt kunnen overschakelen.
De waarschuwingssignalen die wij in het Parlement hebben gekregen, onder andere in het laatste jaarverslag van de Rekenkamer, geven overduidelijk aan dat het EU-beleid op dit gebied zeer slecht functioneert. Onder andere functioneren de interne controlesystemen niet. Bovendien blijkt fraude aan de orde van de dag te zijn. Ik vind het daarom niet op zijn plaats dit beleid voort te zetten.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten in het Europees Parlement stemmen vandaag tegen de verlenging van de gemeenschappelijke marktordening voor ruwe tabak tot de oogst van 1998. Wij zijn van oordeel dat de tabak die in de EU gekweekt wordt, om de volgende redenen geen steun dient te krijgen: ten eerste is het immoreel dat wij tabak exporteren die niet eens aan onze eigen EU-normen voldoet en ten tweede getuigt het van een dubbele moraal dat wij jaarlijks 11, 2 miljoen ecu aan kankerbestrijding spenderen terwijl wij terzelfder tijd met onze marktverordeningen de tabaksindustrie steunen. Wij pleiten daarom voor een omschakeling van de tabaksteelt naar andere teelten, teneinde de mensen die vandaag van de tabaksproductie leven, een andere broodwinning te garanderen.
Verslag-Andersson (A4-0313/97)
Lindqvist
Het verslag over de toekomstige werkorganisatie is in hoofdlijnen een goed stuk. De regelgeving rond de verschillende vraagstukken dient zoveel mogelijk gedecentraliseerd te geschieden door middel van overeenkomsten tussen de sociale partners, een zogenaamd partnerschap op basis van overeenkomsten, wat inhoudt dat de sociale partners zelf beslissen op welk niveau de overeenkomsten worden gesloten. Er is echter geen reden om de Europese Commissie bij dit partnerschap te betrekken, zoals in het verslag wordt aangegeven. Ik heb desondanks voor het verslag gestemd.

Jensen, Lis
Ik stem tegen het verslag-Andersson. De duidelijke overeenstemming tussen de standpunten in dit verslag en het Groenboek van de Commissie sterkt mij in mijn overtuiging dat de meerderheid van het Europees Parlement de standpunten van de Commissie betreffende de organisatie van de toekomstige Europese arbeidsmarkt volledig onderschrijft. Ondanks de goede elementen in het verslag zijn de enige parameters voor succes in het verslag-Andersson de kwantitatieve groei en een hoger economisch winstbejag. Daarom biedt het verslag eigenlijk slechts lapmiddelen voor de negatieve gevolgen die de voorstellen in het Groenboek van de Commissie met zich mee zullen brengen. Ik denk hierbij aan de negatieve rol die de invoering van een jaarlijkse norm inzake arbeidstijd in het gezins- en sociale leven van de werknemers zal spelen.
Ik vind het onaanvaardbaar dat in het verslag-Andersson de Commissie wordt verzocht een EU-regulering van de nationale arbeidsmarkten op te stellen (paragraaf 1). De verwijzing naar het belang van de Europese sociale partners op de arbeidsmarkt maakt dit niet beter aanvaardbaar. Het betekent in werkelijkheid dat de nationale vak- en werkgeversverenigingen buitenspel worden gezet, wanneer het erop aankomt de belangen van hun leden te verdedigen en dat meerdere aspecten van de arbeidsmarkt door EU-wetgeving geregeld worden.
Ik steun de Deense vakverenigingen die de principes van het vrije onderhandelingsrecht tussen de nationale sociale partners verdedigen en die elke vorm van EU-inmenging in de cao's zullen bestrijden. Dezelfde vakverenigingen steunen een brede internationale samenwerking tussen de vakverenigingen en ik onderschrijf dit standpunt. Daarom verwerp ik het verslag.

Titley
Ik ben zeer verheugd over dit Groenboek en over het verslag van de rapporteur. Ik hoop dat uit de besprekingen over dit document concrete acties zullen voortvloeien. Vorig jaar waren wij diep teleurgesteld over het verzet van de toenmalige Britse regering tegen een soepel communautair beleid inzake arbeidstijden. Tot mijn genoegen kan ik dan ook zeggen dat onze nieuwe regering besloten heeft een hoofdrol te spelen in dergelijke besprekingen.
De leden van Brits Labour zijn evenals ikzelf voldaan over de opmerkingen van de rapporteur volgens welke het levenslang leren als beleid door de EU gesteund dient te worden. Onze regering steunt een dergelijk beleid thuis ook. Terecht legt de rapporteur de klemtoon op de noodzaak het beleid op maat te knippen van de mensen waarvoor het bestemd is. In Groot-Brittannië heeft de minister aangekondigd de middelen voor kinderopvang aanzienlijk te verhogen. Op die manier wil men de ouders aanmoedigen uit de bijstand te stappen en aan het werk te gaan.
Wij kunnen allen leren van hetgeen in andere landen wordt toegepast. Daar waar het bestuur en het personeel soepel durven te zijn en proberen met de veranderingen mee te gaan in plaats van het slachtoffer daarvan te zijn, kan men de economische toekomst met vertrouwen tegemoet zien. Ik hoop dat de collega's steun zullen geven aan dit verslag en een bijdrage zullen leveren aan het debat. Ik hoop tevens dat dit debat nieuwe ideeën zal opleveren en ons in staat zal stellen met elkander van gedachten te wisselen over al hetgeen momenteel gaande is in de arbeidsorganisatie. Dit kan voor de nationale regeringen zeer nuttig zijn bij de voorbereiding van hun werkgelegenheidsplannen voor de topconferentie van Cardiff volgend jaar.

Wolf
Het probleem van de vernieuwing van de arbeidsorganisatie heeft in de huidige maatschappelijke herstructureringen een drievoudige dimensie: - herverdeling van de arbeid gelet op de toename van de productiviteit en de efficiëntie, dat wil zeggen zowel tussen bezoldigde arbeid en andere vormen van maatschappelijk noodzakelijke arbeid, en dus tussen mannen en vrouwen, alsook tussen werkenden en werklozen; - mogelijkheden tot afbouw van hiërarchische verhoudingen en uitbreiding van de individuele, respectievelijk collectieve verantwoordelijkheid binnen het werk als essentieel element van een menselijke reorganisatie van het arbeidsleven, wat nu mogelijk wordt gemaakt door nieuwe technologieën en managementstrategieën; - een meer flexibele en productgerichte organisatie van de rechtstreekse arbeidsprocessen in alle domeinen van de productie en de dienstverlening.
Het verslag van de heer Andersson heeft voornamelijk betrekking op de derde dimensie, waarbij hij evenwel ook dieper ingaat op de belangen van de werknemers. Dat is uiterst positief maar niet echt voldoende. Gelet op het acute probleem van de massawerkloosheid zal het evenwel nodig zijn ook de twee eerstgenoemde dimensies van de arbeidsreorganisatie in aanmerking te nemen. Wij hopen dat het debat voortgaat en in die zin verruimd wordt - ook door de EU-Commissie die daarin nieuwe mogelijkheden kan vinden om een aantal blokkeringen op te heffen die nog steeds betrekking hebben op het algemene probleem van een Europees werkgelegenheids- en arbeidsbeleid.
Verslag-Waddington (A4-0372/97)
Crawley
Mevrouw de Voorzitter, in het verslag van mevrouw Waddington wordt op grondige en consequente wijze ingegaan op de mededeling van de Commissie inzake vrouwenhandel voor seksuele exploitatie. Het is nauwelijks te geloven dat een dergelijke slavernij in deze tijd nog voorkomt. Wij maken uit de gegevens van de Internationale Organisatie voor Migratie zelfs op dat deze handel toeneemt. Daarom is het absoluut noodzakelijk dat de Europese Unie de beschikking krijgt over een goed gecoördineerde strategie voor de bestrijding daarvan. Uit de ramingen van de Commissie blijkt dat per jaar een half miljoen vrouwen het slachtoffer wordt van deze handel, alhoewel door het heimelijke karakter ervan de ware omvang niet eens bekend is. De hoge winsten en de lage risico's zetten de handelaren ertoe aan steeds meer vrouwen voor seksuele exploitatie naar de Europese Unie over te brengen. Veel van deze wanhopige vrouwen zijn arm en kwetsbaar, uitgesloten door hun eigen gemeenschap en verkeren in de illusie dat het leven in een ander land voor hen rooskleuriger, een nieuwe start zal zijn.
Daarom is het noodzakelijk dit probleem in Europa op transnationaal en multidisciplinair vlak aan te pakken. Men krijgt moed als men ziet dat de lidstaten deze handel als een schending van de mensenrechten hebben erkend. Zij hebben gemeenschappelijk belang bij de bestrijding daarvan. Ook programma's als STOP en DAPHNE zijn hoopgevend. Voor deze initiatieven moet echter wel veel meer geld beschikbaar worden gesteld. Ik zou verder graag zien dat 1999 werd uitgeroepen tot het Europees Jaar tegen het geweld tegen vrouwen. Dat zou een extra stimulans zijn voor de verhoging van de begroting.
Tot slot is het belangrijk dat de positie van de vrouw in de moderne samenleving onderwerp van gesprek wordt bij de toetredingsonderhandelingen, zeer zeker daar de Midden- en Oost-Europese landen zich snel hebben ontwikkeld tot een nieuwe kweekplaats en een gemakkelijk toegankelijk jachtterrein voor de vrouwenhandelaren. Van daaruit kunnen zij heel gemakkelijk vrouwen overbrengen naar de Europese Unie.

Cushnahan
De enorme toeneming van de vrouwenhandel heeft tot resultaat dat duizenden vrouwen uit de arme gebieden van de wereld worden onderworpen aan seksuele slavernij. Deze ongelukkige slachtoffers komen uit Latijns-Amerika, de Filipijnen en Midden- en Oost-Europa. Zij zijn vaak ongeletterd, ongeschoold en worden uit de kleine steden en dorpen weggelokt met de belofte van een goedbetaalde baan en een goed bestaan in Europa. Als zij eenmaal in Europa aankomen, zijn zij overgeleverd aan de handelaren. Deze nemen hun paspoorten in beslag en dwingen hen zich te prostitueren.
Het verheugt mij dat de bestrijding hiervan een taak is geworden van de drugsafdeling van Europol. Desalniettemin moet nog veel meer worden gedaan. Er moet gezorgd worden voor een betere coördinatie van de informatie van de politie en voor harmonisatie in de EU van wetten en gerechtelijke procedures.
Diegenen die zich met deze kwalijke handel bezighouden, moeten streng worden gestraft. Als zij worden opgepakt, moeten zij even streng worden behandeld als de grote drugshandelaars. De straf moet overeenkomstig het misdrijf zijn.

Lis Jensen, Sandbæk en Bonde
Wij stemmen vandaag voor het uitstekende verslag-Waddington over de vrouwenhandel met het oog op seksuele exploitatie. Wij doen dit ondanks de oproep tot bekrachtiging van de Europol-Overeenkomst en tot uitbreiding van het toepassingsgebied van het toekomstige Europees Informatiesysteem (SIS). Europol is een van de vele stappen die ons dichter bij de "Verenigde Staten van Europa" brengt. Politiële samenwerking over de grenzen heen is soms nodig, maar er is helemaal geen reden om er een supranationale samenwerking van te maken. Hetzelfde geldt voor SIS en heel de Schengen-samenwerking. Wij erkennen dat het noodzakelijk is iets te ondernemen tegen de vrouwenhandel, maar wij zijn van oordeel dat dit op intergouvernementeel niveau dient te gebeuren.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten in het Europees Parlement stemmen vandaag voor een betere hulp aan vrouwen die het slachtoffer worden van mensenhandel. Het is een vorm van slavernij, waarbij vrouwen uit derde landen naar de EU gebracht worden om in gedwongen prostitutie, gedwongen huwelijken of andere arbeidssituaties die met seksuele exploitatie gepaard gaan, uitgebuit te worden. Deze vrouwen bevinden zich vaak in een zeer ongelukkige en zwakke positie. Het is daarom belangrijk dat we niet alleen hulp bieden aan de slachtoffers, maar ook de mensenhandelaars aanpakken. Aangezien het een grensoverschrijdend probleem is, moet de Commissie hier het initiatief nemen. De lidstaten moeten samenwerken op het gebied van onderzoek en opleiding, uitwisseling van informatie en ervaringen enzovoort. De mensenhandel moet bestreden worden en de meest efficiënte manier hiervoor is een gemeenschappelijke actie.

Theonas
In het verslag wordt een beeld gegeven van een aantal zeer dramatische aspecten van dit probleem. Desalniettemin wordt niet duidelijk wat de oorzaken zijn van deze steeds erger wordende sociale plaag. Evenmin worden met zoveel woorden de ware schuldigen genoemd van deze moderne slavenhandel. Alhoewel in het verslag interessante ideeën zijn vervat, wordt niet gezegd hoe het probleem daadwerkelijk bij de horens kan worden gevat.
Misschien is het voor de "beschaafde" landen te pijnlijk om toe te geven dat zij enorme verantwoordelijkheden hebben voor de economische en sociale misère in bepaalde landen. Om hun eigen Europese en multinationale belangen te verdedigen hebben zij hele volkeren in een impasse gebracht. In onze eigen landen hebben de wetten van de markteconomie de waardigheid van de burgers en de werknemers aangetast, in andere Europese landen en in landen van de derde wereld hebben zij echter de mensen tot handelswaar, tot een prooi gemaakt. Zij hebben een paradijs gecreëerd waar de wet van de jungle heerst, waar de georganiseerde internationale misdaad ongehinderd kan opereren en de waardigheid, ja zelfs het leven van de mens tot handelswaar kan maken.
Men lost het probleem niet op door strengere straffen, meer repressie en een versterking van Europol. Iets dergelijks zou betekenen dat men de slachtoffers nog sterker vervolgt en de overmachtige georganiseerde misdaad die over een groot aanpassingsvermogen beschikt, buiten schot laat. Schengen haalt de lus om de nek van de immigranten, de slachtoffers nog meer aan. Zij worden beroofd van hun elementaire rechten en hebben vaak geen andere keus meer dan illegaliteit en misdaad. Het probleem kan alleen worden opgelost als men de immigranten rechten garandeert, hen opvangt en een onderkomen biedt. Met name zal echter met de derde landen een voor alle partijen voordelige, op voet van gelijkheid gestoelde samenwerking tot stand moeten worden gebracht. De derde landen moeten in staat worden gesteld een nieuwe grondslag te leggen voor hun, door de ontwikkelde landen vernielde en leeggezogen economie. Dan zullen zij in staat zijn hun burgers werk te verschaffen en hen een menswaardig bestaan te bieden in eigen land.
(De vergadering wordt om 12.55 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Vooruitgang op het gebied van justitie en binnenlandse zaken (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over de mondelinge vragen van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken over het jaarlijks debat over de vooruitgang bij de tenuitvoerlegging van maatregelen op het gebied van justitie en binnenlandse zaken.

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, neemt u mij niet kwalijk maar ik had het bij het begin van dit debat eerst over het Reglement willen hebben. Ik heb twee kritische opmerkingen bij dit debat en ik richt die tot u, mijnheer de Voorzitter, samen met een verzoek.
Het is nu reeds de derde keer op rij dat het debat over de resultaten van de samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken derwijze op de agenda wordt geplaatst dat wij het debat moeten onderbreken omdat ondertussen een belangrijke stemming plaatsvindt, zoals het deze namiddag weer het geval is. Dat komt het debat niet ten goede. Ik wil u dan ook vragen de agenda zo te regelen dat een samenhangend debat mogelijk is over een zo essentieel onderwerp.
Ik heb nog een tweede verzoek voor u, mijnheer de Voorzitter, samen met een tweede kritische opmerking: ik ben er mevrouw Gradin zeer dankbaar voor dat zij haar betoog heeft afgemaakt. In haar plaats had ik dat niet gedaan. Immers, de manier waarop dit Huis met een commissaris meent te kunnen omgaan is onaanvaardbaar! Ik zeg dit uitdrukkelijk aan ons adres, collega's, en ik vraag aan elkeen hier aanwezig er in de fracties voor te zorgen dat wij onze reputatie niet ondermijnen. Bij een zo belangrijk debat kan men niet op die manier omgaan met een lid van de Commissie! Ik vraag met klem dat dit in de toekomst niet meer gebeurt. Het is gewoon onmogelijk hier tussen de middag te debatteren - dit keer was mevrouw Gradin het slachtoffer, een andere keer is het iemand anders, hetzij een spreker hetzij een vertegenwoordiger van de Raad of van de Commissie. Geen mens luistert. Dat is het Europees Parlement onwaardig! Ik vraag u dan ook, mijnheer de Voorzitter, dat u dit probleem aankaart op de Conferentie van voorzitters. Ik dank u van harte!

De Voorzitter
Ik zou graag op uw twee opmerkingen, die evenzeer interventies als kritiek zijn, een kort antwoord willen geven om u te zeggen dat ik er goed nota van zal nemen en uw opmerking over het feit dat de debatten over dit onderwerp voor de derde maal door de middagpauze worden onderbroken aan de Conferentie van voorzitters zal doorgeven. Om uw kritiek te retourneren: juist het feit dat de sprekers zich niet aan hun spreektijd houden, heeft ertoe geleid dat we ons niet aan de van te voren geplande termijnen kunnen houden.
Overigens bied ik u opnieuw mijn verontschuldigen aan, mevrouw de commissaris, voor het geroezemoes van straks, maar we weten niet goed hoe we een vergadering stil moeten krijgen terwijl de leden hun plaats innemen. Het is een steeds terugkerend probleem waarover ik zeker de Conferentie van voorzitters zal inlichten.

Reding
Mijnheer de Voorzitter, slechts een zin. Om de woorden van de heer Schulz meer gewicht te geven zou ik willen zeggen dat de PPE alles wat hij zojuist heeft gezegd letterlijk steunt, en krachtig steunt.

De Voorzitter
Ik dank u, mevrouw. Al deze opmerkingen worden aan de betrokken autoriteiten doorgegeven.
Ik verzoek u zich goed aan de spreektijd te houden, zodat dergelijke lastige situaties kunnen worden voorkomen.

Lindeperg
Mijnheer de Voorzitter, ook ik sluit me aan bij de collega's die zojuist het woord hebben gevoerd.
Om te beginnen zou ik dank willen zeggen aan de rapporteur, die een groot aantal van de door mij in de commissie namens de socialistische fractie voorgestelde amendementen heeft overgenomen.
Bijgevolg krijgt de resolutie die ons wordt aangeboden onze volledige goedkeuring, op een alinea na. Ik ben van mening dat er twee manieren zijn waarop dit jaarverslag kan worden aangepakt. Een eerste benadering is het naast elkaar zetten van de geboekte vooruitgang en de verwachtingen van de burgers die wij vertegenwoordigen. Van dat standpunt uit bezien - ik kom daar later op terug - is de kloof tussen de genoemde verwachtingen en de werkelijkheid groot. Maar we kunnen de ontwikkeling ook afmeten aan de hand van het vorige jaar, wat realistischer en minder ontmoedigend is. Dat hebben wij gedaan, waarbij wij er de aandacht op hebben gevestigd dat het Parlement beter op de hoogte was en vaker werd geraadpleegd, in overeenstemming met artikel K.6.
Aangezien de te beperkte toepassing van dit artikel een van onze voornaamste vroegere bezwaren was, waarderen wij het dat het Luxemburgs voorzitterschap er zich toe verbindt artikel K, lid 11, van het Verdrag van Amsterdam, waarin de verplichtingen van de Raad en de Commissie tegenover het Parlement ondubbelzinnig worden uiteengezet, nu al toe te passen. Dat heeft de heer Nassauer vanmorgen benadrukt en de Voorzitter van de Raad is daarop teruggekomen en daarvoor dank ik hem.
Wij wijzen ook op vooruitgang in de keuze van meer met het Verdrag overeenstemmende besluitvormen, met name via gemeenschappelijke optredens. Dit blijk van tevredenheid is echter niet zonder voorbehoud, want op de lijst met besluiten van de Raad staan nog veel te veel resoluties die niet ter beoordeling aan ons zijn voorgelegd. Hierbij denk ik bijvoorbeeld aan de resolutie over schijnhuwelijken, die in volstrekte ondoorzichtigheid door de afdeling "migraties" is uitgewerkt, zonder dat het Parlement daar op enig moment van op de hoogte werd gesteld of, a fortiori, werd geraadpleegd. Toch gaat het hier om een tekst met belangrijke gevolgen, die het recht om in gezinsverband te leven raken. Men kan zich erover verbazen dat een dergelijk beperkende tekst over een onderwerp dat zelfs niet op het programma van de Raad voorkomt, wordt aangenomen, terwijl de door mevrouw Gradin vorig jaar aangekondigde overeenkomst over de harmonisatie van de regels op het gebied van immigratie er nog niet is.
Overigens vinden wij in het algemeen dat de Raad en de Commissie niet de nodige aandacht besteden aan gebieden als asielbeleid en immigratie. Hoewel wij ons gelukkig prijzen met het initiatief van mevrouw de commissaris betreffende een tijdelijke bescherming, betreuren wij het dat er met de uitvoering van de plannen voor harmonisatie inzake het verlenen van de status van vluchteling en die betreffende de aanvullende bescherming - die toch al heel lang op het programma van de Raad staan - nog niet het geringste begin is gemaakt.
Kortom, we noteren enige vooruitgang, maar we blijven zeer kritisch over de traagheid van deze voortgang waardoor de burger de indruk krijgt dat er op deze gevoelige terreinen niets gebeurt. Dat geldt op karikaturale wijze voor het vrije verkeer van personen, waar de vooruitgang niets voorstelt. Maar het geldt ook voor de Europese justitiële ruimte. Dat was al een belangrijke prioriteit voor het Spaanse voorzitterschap in 1995. Toch kost het de grootste moeite daar vorm aan te geven. Inderdaad de gedachten erover gaan vooruit. De concrete voorstellen bestaan, ontegenzeggelijk. De recente verslagen van onze collega's Cederschiöld, Orlando en Bontempi bewijzen het. Maar de vooruitgang is zo bescheiden en de toepassingstermijnen zijn zo lang dat de demagogen die azen op alles wat Europa in diskrediet kan brengen, ruim baan hebben.
Nu we het er toch over hebben, ik was geschokt door een beledigend bericht in de Franse pers van de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten, met als kop: " Laten we de grote internationale misdadigers met rust laten, Europa "wil" toch niets tegen hen ondernemen" . Het is alleen wel interessant op te merken dat diegenen die op die manier de onmacht van Europa aan de kaak stellen, het meest hardnekkig Europa de middelen onthouden om slagvaardig op te kunnen treden, door de Europese instellingen elke nieuwe macht te ontzeggen en krampachtig vast te houden aan de eenparigheid van stemmen, waarvan de verlammende werking bekend is - de voorzitter van de Raad heeft dit zojuist nog in zijn uiteenzetting van vanmorgen benadrukt. Dit alles natuurlijk in naam van een bekrompen nationale soevereiniteit, die tegen de beginselen ingaat die men zegt te verdedigen.
De tweehonderd magistraten die vorige week in Brussel bijeenwaren, in aansluiting op het appel van Genève, hebben terecht op de logheid en traagheid van de totstandkoming van dit justitiële Europa gewezen, dat diametraal tegenover de hang naar achterhaalde nationale soevereiniteit staat.
Jammer genoeg bestaat er weinig kans dat er voor de inwerkingtreding van de bepalingen van het Verdrag van Amsterdam een werkelijke verandering plaatsvindt met betrekking tot de nieuwe titel, waardoor ons waarschijnlijk nog heel wat weinig enthousiasmerende jaaroverzichten te wachten zullen staan!

Reding
Mijnheer de Voorzitter, het Luxemburgs voorzitterschap is vernieuwend geweest. Om de parlementaire controle op het gebied van de misdaadbestrijding, het asielbeleid, het vrije verkeer enzovoort te versterken, heeft het besloten de nieuwe regels van het Verdrag van Amsterdam op voorhand toe te passen en het Europees Parlement te raadplegen lang voor de ratificering van het Verdrag een dergelijke raadpleging verplicht stelt. Zodoende heeft het Luxemburgs voorzitterschap zich voor zowel de doorzichtigheid als de democratie in Europa zeer verdienstelijk gemaakt. Dank hiervoor!
Het Luxemburgs voorzitterschap had ook graag op andere gebieden vernieuwingen willen doorvoeren. Het had graag belangrijke besluiten genomen opdat Europa beter de internationale misdaad, de mensenhandel, de clandestiene immigratie en de pest van de pedofilie, en nog veel meer, kan bestrijden. Het had graag verwezenlijkt wat de burgers vragen: concrete en doeltreffende maatregelen om te zorgen dat eerlijke mensen voordeel trekken van het vrije verkeer en niet allerlei soorten misdadigers. Maar het is jammer, de vele inspanningen en het goede werk zijn heel wat keren de grond in geboord door bepaalde lidstaten die van de verplichte eenparigheid van stemmen binnen de derde pijler gebruik hebben gemaakt om belangrijke aangelegenheden te blokkeren.
Dit moeten we hardop en luidkeels kenbaar maken. Als de noodzakelijke maatregelen ter bestrijding van het terrorisme en de georganiseerde misdaad er niet komen, is dat de schuld van bepaalde lidstaten, die het algemeen belang gijzelen ter wille van duistere nationale belangen. Dat is gewoon misbruik en het wordt tijd dat daar aan einde aan komt, mijnheer de Voorzitter, want de enigen die hiervan profiteren zijn de handlangers van de maffia en andere schurken.
Desondanks is het Luxemburgs voorzitterschap erin geslaagd bij belangrijke kwesties een doorbraak te bereiken; mijn collega's hebben dit al naar voren gebracht. Toch hadden we het meer succes gegund: als het voorzitterschap die niet heeft bereikt, is het zeker niet aan de uitstekende fungerend voorzitter, de heer Fischbach, te wijten maar eerder aan een regel van eenparigheid die eens te meer zijn schadelijkheid bewezen heeft.

Caccavale
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, geachte collega's, ook wij zijn heel tevreden over het werk dat de heer Nassauer heeft verricht en we constateren met voldoening dat het Parlement in toenemende mate geïnformeerd en geraadpleegd wordt, hetgeen heel belangrijk voor ons is. Ook al is er nog veel te doen op dit vlak, wij hechten het hoogste belang aan een parlementaire controle over deze delicate materies die zogezegd tot de kern van de nationale soevereiniteit doordringen: vooral wat het Hof van Justitie en Europol betreft, die wij zo spoedig mogelijk in werking moeten zetten, en in het algemeen natuurlijk wat de persoonlijke gegevens van de burgers aangaat. Van de twee woorden "vrijheid" en "veiligheid" hangt de toekomst van Europa af: vrijheid van de burgers, vrijheid van verkeer. Uiteraard mogen deze zaken niet op losse schroeven gezet worden door de steeds moeilijker wordende strijd tegen de verschillende maffia's, de verschillende vormen van criminaliteit. De toekomst van ons continent zal van dit soort zaken afhangen!

Wiebenga
Voorzitter, er zijn bij het Europees justitiebeleid het afgelopen jaar stappen voorwaarts gedaan. Het is genoemd: het Nederlands voorzitterschap heeft het Verdrag van Amsterdam mee bewerkstelligd. Er is tijdens het Nederlands voorzitterschap het actieplan tegen de grote misdaad ontwikkeld. Luxemburg heeft besloten ons te raadplegen over alle ontwerpbesluiten en de Europese Commissie, commissaris Gradin, heeft hier een initiatief ingediend voor gemeenschappelijk optreden inzake de tijdelijke bescherming van ontheemden. Goede dingen dus het afgelopen jaar. Maar de liberalen vinden eigenlijk dat wij ons niet rijk moeten rekenen daarmee. Want de gebreken van het justitiebeleid zijn nog volop aanwezig. Er is, en het staat ook in de stukken, bijna geen enkele verdragsovereenkomst door de lidstaten bekrachtigd: de antifraudeverdragen niet, de Europol-overeenkomst niet, enzovoort. Mag ik het zo zeggen in de richting van commissaris Gradin: de Europese Commissie is spaarzaam met haar initiatiefrecht. Ja, zegt informeel de Commissie, commissaris Gradin, ik heb te weinig personeel. Nee, Voorzitter, dat is geen excuus. Want te weinig personeel in deze sector bij de Europese Commissie geeft aan dat er kennelijk een te lage prioriteit aan dit beleidsterrein gegeven wordt. Het gaat dus allemaal langzaam.
Wat kan er gebeuren en wat moet er in de toekomst gebeuren? In de toekomst is een krachtige coalitie nodig tussen het Europees Parlement en de Europese Commissie, en wij moeten in de toekomst de Europese Raad van ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken gezamenlijk onder druk zetten. Dat is nodig. Er is nog genoeg te doen. Voorzitter, ik roep tenslotte het komend Britse voorzitterschap op te tonen dat Labour een beter Europees justitiebeleid kan voeren dan de conservatieven.

Buffetaut
Mijnheer de Voorzitter, de samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken is zeker een gevoelig onderwerp, want het raakt een wezenlijk onderdeel van de soevereiniteit van de staten. Op dit terrein van bevoegdheden kan en moet het optreden van de Unie alleen maar subsidiair zijn en alleen over misdaadverschijnselen of verstoringen van de openbare orde gaan die van werkelijk transnationale aard zijn. Dat vereist de slagvaardigheid. Liever dan te dromen over een gemeenschappelijke justitiële ruimte, die in feite voortkomt uit een wonderlijke opvatting over een gecentraliseerde Europese superstaat, zou het meer overeenkomstig de noden van de bestrijding van de georganiseerde misdaad of de illegale immigratie zijn een interstatelijke samenwerking op te zetten, de in elk van de lidstaten genomen gerechtelijke beslissingen wederzijds uitvoerbaar te stellen en transnationale procedures te bedenken door af te gaan op de voorstellen van de rechters van het appel van Genève.
Het is nutteloos te blijven streven naar een uniformisering van het recht die niet aangepast is aan en ingaat tegen de rechtstradities en -filosofieën van de lidstaten. We moeten daarentegen de inspanningen van de Europese Unie op de echt transnationale aspecten, op de vraagstukken van justitie en openbare orde richten. Zoals de rapporteur zelf toegeeft, leveren de bepalingen van het Verdrag van Amsterdam op het gebied van justitie en openbare orde moeilijkheden op als het gaat om constitutionele garanties, omdat door dit op communautair niveau te brengen de parlementaire controle van de nationale parlementen verdwijnt. Dit feit alleen al zou de veroordeling van dit Verdrag moeten meebrengen. Het Europees Parlement, dat toch zo bezorgd is als het om mensenrechten en constitutionele garanties gaat, zou hieruit zijn conclusies moeten trekken en de publieke opinie moeten waarschuwen voor de gevaren die het Verdrag van Amsterdam voor de democratische controle van het Europese bouwwerk betekent.

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik sluit mij graag aan bij de collega's die de heer Fischbach bedankt hebben voor zijn werk. Ik wil, mijnheer Fischbach, namens mijn fractie hier nog eens benadrukken dat u volgens ons het voorzitterschap van de Raad op een voorbeeldige manier hebt waargenomen. Hoewel u slechts in het kader van het geldende recht kunt optreden, hebt u, door vooruit te lopen op de resultaten van Amsterdam wat uw samenwerking met ons betreft, getoond dat er een vruchtbare en constructieve dialoog mogelijk is tussen het Parlement en de Raad. Die dialoog draagt ertoe bij het wederzijdse wantrouwen weg te werken en de democratische legitimering van het optreden van de Raad te versterken. Het feit dat de Raad met het Parlement samenwerkt op het gebied van justitie en binnenlandse zaken betekent een enorme vooruitgang - in tegenstelling tot de vrees van de heer Buffetaut voor een Europese superstaat. Grondwettelijk gezien en volgens het Verdrag is het inderdaad zo dat in die domeinen met de regeringen wordt samengewerkt en dat heeft Amsterdam nogmaals bevestigd. Dat brengt echter het door ons betreurde gevaar mee dat de nationale parlementen hun controlefunctie niet meer voldoende kunnen uitoefenen, aangezien op Europees niveau wordt opgetreden, terwijl de controlefunctie en de wetgevende functie bij ons in het Europees Parlement ontoereikend zijn.
Dit democratisch tekort kan worden verholpen door, zoals u het deed, mijnheer Fischbach, constructief en offensief met het Parlement samen te werken - en vooral door volop gebruik te maken van de mogelijkheden die de Raad heeft om het Parlement rechtstreeks te informeren. Ik wil hier uitdrukkelijk vermelden dat het zeker aan u te danken is dat de heer Schleder, in zijn hoedanigheid van voorzitter van het K4-Comité, vorige week in de Commissie geweest is en ons zo snel als nooit tevoren op de hoogte gebracht heeft van de resultaten van de Raad van ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken.
Mevrouw de commissaris, er kan - en daarin heeft de heer Wiebenga gelijk - nog meer vooruitgang geboekt worden indien wij, Parlement en Commissie, nog nauwer samenwerken en u vaker van uw initiatiefrecht gebruik maakt. Ik wil hier duidelijk stellen - de heer Wiebenga heeft er reeds op gewezen - dat het niet de schuld is van Commissaris Gradin als er in dat vlak te weinig personeel is, want zij zet zich in om meer mensen te krijgen. Men moet het verzoek om meer personeel aan de voorzitter van de Commissie richten en met hem hebben de Luxemburgers een goed contact.
Laatste opmerking: in paragraaf 10 van de resolutie staat dat de Europese Unie de strijd tegen schijnhuwelijken moet aanbinden. Ik ken dat begrip niet. Ik heb steeds gedacht dat die twee begrippen elkaar uitsloten.

Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, er is dit jaar op juridisch gebied iets nieuws gebeurd. De voorzitter van de Raad op dit gebied heeft gebruik gemaakt van de mogelijkheid het Parlement een constructieve rol te laten spelen. Daarmee heeft u, mijnheer Fischbach, de Europese samenwerking weer een stap verder geholpen, iets waar wij u dankbaar voor zijn. Wanneer het Europees Parlement wordt gerespecteerd, neemt het belang van zijn taak daarmee toe. De agendapunten worden serieus behandeld en de termijnen worden aangehouden - dat is dit najaar gebleken.
Het actieprogramma tegen de georganiseerde misdaad en de daarbij behorende besluiten vormden de start van de nieuwe betrekking tussen de Raad en het Parlement. Groot-Brittannië heeft officieus laten weten dat men deze werkwijze zal handhaven en niet zal laten verwateren. Het Verdrag van Amsterdam is in dit opzicht in de praktijk al van kracht voordat het is geratificeerd.
Raadpleging betekent echter ook uitwisseling van informatie. In het gewone maatschappelijk verkeer krijgt men normaal gesproken te weten waarom iemand een verzoek afwijst of inwilligt. Het Parlement dient natuurlijk niet minder correct te worden behandeld dan wat gebruikelijk is in het maatschappelijk verkeer. Het wordt tijd dat de Raad informatie gaat verschaffen waarom men het ene aanvaardt en het andere niet. Een dergelijke informatieoverdracht is namelijk noodzakelijk, wil het Parlement zijn belangrijke probleemoplossende rol in het Europese proces kunnen spelen. Daarvoor moet het Parlement de overwegingen kennen, om zo nieuwe oplossingen te kunnen aandragen en de oplossing van problematische vraagstukken dichterbij te kunnen brengen.
Voordat de Raad een standpunt inneemt, moeten onze verslagen behandeld zijn door de werkgroep van de Raad, zodat er een standpunt ligt, een reactie van die kant, en zodat de onderliggende motieven bekend zijn. Dat vereist het respect voor degene met wie men overlegt. Als de Raad zijn standpunten niet verduidelijkt, kan de discussie vastlopen, precies zoals gebeurde tijdens het IGC-proces voor het besluit over het Verdrag van Amsterdam. Het is van specifiek belang voor het Europese machtsevenwicht dat er nu een interinstitutionele overeenkomst komt, waarin de formele kant van deze procedure concreet wordt vastgelegd.

Elliot
Mijnheer de Voorzitter, het verheugt ons dat onder Luxemburgs voorzitterschap aandacht is geschonken aan het vraagstuk betreffende de vooruitgang op het gebied van justitie en binnenlandse zaken. Dat geeft ons moed. Ik wil het Luxemburgs voorzitterschap bedanken voor zijn besluit om het Europees Parlement in een vroeg stadium te betrekken bij de beraadslagingen. Dit is absoluut noodzakelijk en wij zijn hier blij mee.
Ik ben ervan overtuigd dat de vooruitgang op dit gebied onder het komend Brits voorzitterschap voortgezet kan worden. Dit is trouwens absoluut noodzakelijk, daar steeds meer mensen gaan wonen, werken of studeren in een ander land van de Europese Unie dan waar zij geboren zijn of waarvan zij staatsburger zijn.
Ik zou drie punten willen noemen. Ten eerste moet natuurlijk iemand die een misdrijf heeft begaan, worden gestraft. Als iemand echter een proces moet ondergaan in een andere lidstaat, mag hij of zij niet in een moeilijkere situatie komen te verkeren dan in eigen land. De bureaucratische vertragingen die het gevolg zijn van vertalingsmoeilijkheden of uiteenlopende rechtsstelsels mogen niet uitmonden in uitstel van het proces tot onbepaalde termijn. Op dit gebied moeten wij absoluut vooruitgang boeken. Hetzelfde geldt voor het vraagstuk van de straffen die rechtbanken kunnen opleggen. Veel straffen die rechtbanken aan hun eigen onderdanen opleggen, kunnen niet zonder meer worden opgelegd aan burgers uit andere landen. Ik denk bijvoorbeeld aan voorwaardelijke veroordeling of veroordeling tot maatschappelijke dienstverlening. Wij moeten dit probleem aandachtig onder de loep nemen.
Tot slot nog iets over de rol van Europol. Als wij de toeneming van de internationale misdaad op serieuze en doeltreffende wijze willen bestrijden, kunnen wij niet zonder Europol. Wij mogen wat dit betreft niet de mindere zijn van de misdadigers. Als wij echter Europol de mogelijkheid geven tot daadwerkelijk optreden, moeten er gelijktijdig geijkte mechanismen in het leven worden geroepen voor de democratische verantwoording en verhaalmogelijkheden worden geboden aan mensen die zich oneerlijk behandeld voelen. Wij moeten met andere woorden echte democratische veiligheidskleppen hebben voor Europol.

Pirker
Mevrouw de commissaris, mijnheer de voorzitter van de Raad, ook ik wil mij aansluiten bij diegenen die het succes toejuichen dat in het kader van dit voorzitterschap is geboekt. Formeel, inhoudelijk en thematisch zijn wij een heel stuk vooruitgekomen. Daarvoor onze hartelijke dank! Maar ook van harte dank voor het feit dat, op politiek vlak, de burgers van Europa een belangrijk signaal gegeven werd: hun werd duidelijk gemaakt dat de strijd tegen de misdaad met het oog op de veiligheid van de burger in heel Europa een essentiële doelstelling is voor de Europese Unie. Er moeten nog beslissende stappen volgen. In dat verband wil ik u vragen uw ervaring, bijvoorbeeld inzake het versnellen van de ratificatieprocedures, aan het volgende voorzitterschap te willen doorgeven. Er zijn veel zaken waarover de lidstaten overeenkomsten hebben gesloten maar ook veel zaken die niet werden omgezet. Ik vraag u, in het kader van uw voorzitterschap, alsnog alle mogelijke mechanismen op gang te brengen opdat bijvoorbeeld Europol zo snel mogelijk kan worden ingezet in de internationale misdaadbestrijding. Ook hier wordt nog getalmd maar ik verwijs ook naar de Conventie van Dublin en vele andere overeenkomsten, waarvan de hangende ratificatieprocedures de verwezenlijking van onze wensen uiteindelijk in de weg staan.
Mijn tweede verzoek betreft de samenwerking op het gebied van justitie. Ook hier hebt u beslissende eerste stappen gezet, bijvoorbeeld het feit dat wij nu over verbindingsrechters kunnen beschikken. Dit mag echter maar een eerste stap zijn in de richting van een harmonisatie van het recht en van een gemeenschappelijke rechtsruimte. Ook hier vraag ik u al het denkbare te doen om Europa een efficiënt systeem van strafvervolging over de grenzen heen te geven.
Mijn derde punt betreft het asielbeleid: de uitbreiding van de Schengen-ruimte wordt voor ons een grote uitdaging. Na de uitbreiding van de hele Europese Unie zal de hefboomwerking niet langer aan de buitengrens liggen en een harmonisering van het asielrecht zal zeker tot een verbetering van de situatie leiden. Er wachten ons dus nog vele taken. Maar desondanks dank ik u van harte voor uw voorzitterschap!

Fischbach
. Mijnheer de Voorzitter, ik zal het kort houden, ik wilde alleen zeggen dat de geachte afgevaardigden die het woord hebben gevoerd, dit debat inderdaad door hun suggesties, hun voorstellen en hun kritiek, die uiteindelijk opbouwend was, hebben verrijkt.
Er wordt steeds of vaak gezegd dat het Parlement niet op de hand van de Raad is. Wat mij betreft moet ik zeggen dat ik een heel andere ervaring heb. Ik bedoel dat als de Raad zich inspant voor zijn werk, als de Raad de vooruitgang boekt die er, overigens terecht, door uw Parlement wordt verwacht, dan krijgt de Raad hier erkenning en steun van uw Parlement.
Ik zou hier in het bijzonder, mijnheer de Voorzitter, de geachte afgevaardigden, en met name de leden van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, willen bedanken die mij steeds in mijn activiteit hebben gesteund. Vooral zou ik uw Parlement willen bedanken voor het feit dat het zo snel en efficiënt op het verzoek van de Raad om een aantal adviezen is ingegaan. Als inderdaad het Parlement niet zo snel en zo rechtstreeks had gereageerd, zou de Raad zeker niet de vooruitgang hebben kunnen boeken die wij op dit moment op het gebied van de derde pijler vaststellen.
Dit gezegd zijnde, deel ik natuurlijk de kritiek van mevrouw Lindeperg in zoverre wij hier bezig zijn op gebieden die, zoals we allemaal weten, tot het domein van de eenparigheid horen en vooral met gebieden die te maken hebben met zaken die de nationale soevereiniteit ten diepste raken en dus de nationale tradities, en dus vooroordelen en een zekere weerstand van de zijde van sommige lidstaten oproepen.
Daarom denk ik dat we niet moeten wanhopen. We hebben bewezen dat er wel degelijk aanzienlijke vooruitgaan te boeken is op dit uiterst gevoelig gebied. We blijven doorgaan en ik moet u zeggen, mijnheer de Voorzitter, dat ik mevrouw Lindeperg niet zal tegenspreken als zij zich erover beklaagt dat het Parlement niet over de ontwerpresolutie betreffende schijnhuwelijken, Scheinehen werd geraadpleegd. Toch heb ik van mijn kant liever een dergelijk verwijt dan dat waarin de Raad te horen krijgt niet voldoende snel en slagvaardig te hebben gehandeld.
Als ik inderdaad een slecht geweten op dat punt heb, komt dat uiteindelijk omdat voor een keer dit voorstel van het voorzitterschap met zoveel vuur werd ontvangen door de Raad, dat ik heb gemeend dat het beter was het nu te laten aannemen dan tot begin volgend jaar op het advies van het Parlement te wachten. Dat was het, mijnheer de Voorzitter, uit het diepst van mijn hart dank voor uw steun.

Gradin
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mijn dank uitspreken voor dit zeer interessante en waardevolle debat over de derde pijler en voor wat er het afgelopen jaar is gebeurd. Ik wil bovendien zeggen dat ik vind dat de samenwerking tussen de Commissie en de diverse parlementaire commissies meer dan uitstekend functioneert, en dat er in de loop van het jaar vele waardevolle bijeenkomsten en gedachtewisselingen hebben plaatsgevonden. Maar net als minister Fischbach zegt, is het duidelijk dat zowel u hier in het Parlement als wij in de Commissie en de Raad betreuren dat het werk aan de internationale samenwerking zo traag verloopt. Dat is zoals bekend de reden dat verscheidene verdragen die bij alle parlementen op tafel liggen, nog niet zijn geratificeerd, en dat de politiële samenwerking en dergelijke nog niet op gang zijn gekomen.
Verder wil ik antwoord geven op onder andere de vraag van mevrouw Lindeperg over de asielproblematiek. Het asielvraagstuk en een verslag over asiel hebben nu pas prioriteit gekregen, omdat wij eerst prioriteit hebben gegeven aan het vraagstuk van de tijdelijke bescherming en toelating.
Dan nog iets over de middelen. Toen ik drie jaar geleden aantrad, zat er een handjevol mensen in de "task force" , die het enorme werk dat er lag, moesten verrichten. Nu wordt deze groep zo langzamerhand een enigszins redelijke organisatie, maar ze is nog lang niet klaar. Ik zou het daarom op prijs stellen als zowel de Raad als het Parlement zich wat genereuzer zou opstellen, zodat er veel meer initiatieven zouden kunnen worden genomen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Vijfde kaderprogramma onderzoek, ontwikkeling en demonstratie
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0396/97 van mevrouw Quisthoudt-Rowohl, namens de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, over het voorstel en het gewijzigd voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende het vijfde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (1998-2002) (COM(97)0142 - C-4-0186/97) - (COM(97)0439 - C4-0410/97-97/0119(COD)); -A4-0395/97 van mevrouw Quisthoudt-Rowohl, namens de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende het vijfde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom) voor activiteiten op het gebied van onderzoek en onderwijs (1998-2002) (COM(97)0142 - C4-0234/97 en COM (97)439-97/0120(CNS)).Om morgen een onderbreking van de stemming te vermijden, aangezien er 171 amendementen zijn ingediend op het verslag van mevrouw Quisthoudt-Rowohl over het vijfde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap inzake activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie en aangezien er morgen bovendien om 12.00 uur een plechtige vergadering plaatsvindt, zou ik meteen duidelijk willen stellen dat de stemming over dit verslag donderdag plaatsheeft, met dien verstande dat de termijn voor het indienen van verzoeken om gescheiden stemming en in onderdelen vanavond 21 uur blijft, om een goede voorbereiding van deze gecompliceerde stemming mogelijk te maken.
Daarentegen zal de stemming over het tweede verslag van mevrouw Quisthoudt-Rowohl over het vijfde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie inzake activiteiten op het gebied van onderzoek en onderwijs wel morgen, woensdag, plaatshebben. We zijn het dus eens over de maatregel ten aanzien van de stemming. Ik wilde dit meteen duidelijk stellen opdat er geen verwarring ontstaat: stemming over het eerste verslag, donderdag; stemming over het tweede verslag, woensdag, vanwege, ik herhaal het, de mogelijke onderbreking van de stemming morgen door de plechtige vergadering.

McNally
Mijnheer de Voorzitter, de amendementen op het hoofdverslag - niet het Euratomverslag - zijn nog niet beschikbaar. Dit maakt ons werk bij aparte stemmingen en stemmingen in onderdelen wel erg moeilijk. Kunt u ervoor zorgen dat deze amendementen vanmiddag in alle talen beschikbaar zijn? Anders kunnen wij de termijn niet respecteren.

De Voorzitter
Mevrouw McNally, zoals ik u al heb aangegeven, zijn we bedolven onder 171 amendementen, wat voor onze diensten, met name de vertaalafdeling, een zware belasting betekent.
Wij zijn ons zeer goed bewust van de moeilijkheden die dit voor alle collega-afgevaardigden oplevert, maar dat is nu juist de reden waarom wij u voorstellen de stemming naar donderdag te verplaatsen, zodat we dan, naar wij in elk geval hopen, over alle amendementen in alle talen kunnen beschikken en u zo in staat kunnen stellen de beslissingen te nemen die bij de politieke fracties berusten.
Ik herinner u eraan dat de indieningstermijn is vastgesteld op vanavond 21.00 uur. Normaal gesproken zou u dus over de benodigde stukken moeten beschikken om uw verzoeken tot gescheiden stemming en in onderdelen tijdig in te dienen.
Wij zijn het over dit tijdschema dus eens. Dan ga ik nu het debat openen met, vanzelfsprekend, het woord aan onze rapporteur, mevrouw Quisthoudt-Rowohl, te geven, voor tien minuten.

Quisthoudt-Rowohl
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u eerst en vooral bedanken voor het feit dat u het vergaderrooster nogmaals heel duidelijk herhaald hebt. Het is uiteraard voor ons een hele opgave de stemming zo snel en zo vlot mogelijk te laten verlopen. Wij zullen ons best doen om alles probleemloos te laten verlopen.
Geachte mevrouw de commissaris, geachte collega's, wij zijn bijna rond met de eerste lezing van het kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling, dat richtinggevend zal zijn voor een zinvolle bevordering van het onderzoek in de jaren 1999-2004. De Commissie heeft in diverse voorbereidende stukken en in het definitieve voorstel haar ideeën uiteengezet. Hoe tevreden of ontevreden de collega's met dit voorstel zijn, of in ieder geval, hoe intensief het Parlement zich met dit voorstel heeft beziggehouden, blijkt uit de aanvankelijk ongeveer 750 amendementen die mijn collega's en ikzelf hebben opgesteld, ingediend en besproken.
Waren er echt heel grote meningsverschillen? Welke punten waren voor ons als Parlement van bijzonder belang?
Ten eerste, als Parlement willen wij niet, na de tweede lezing van het kaderprogramma, het onderzoeksbeleid voor vijf jaar de rug toekeren. Daarom eisen wij een doorzichtige behandeling van de latere specifieke programma's, een informatieplicht vanwege de Commissie en een nieuwe evaluatie van de zwaartepunten inzake onderzoek halverwege de looptijd van het kaderprogramma. Onze inhoudelijke voorstellen en prioriteiten stemmen grotendeels met die van de Commissie overeen. Er zijn ongetwijfeld enkele - naar ik meen - belangrijke aanvullingen geweest en vooral een meer gedifferentieerde en volgens ons thematisch duidelijkere samenstelling van de specifieke programma's. De veelgeprezen "focussering" betekent niet dat men onder een paar titels de oude inhoud overneemt. Klaarheid en strategische visie zijn te verkiezen boven een louter kwantitatieve vermindering van het aantal thema's.
Ten tweede: het derde actiepunt "Innovatie en participatie van het MKB" is merkelijk uitgebreid, omdat de EU in het vlak van innovatie en productontwikkeling duidelijke tekorten vertoont ten opzichte van de internationale concurrentie. Daar het vaak precies het midden- en kleinbedrijf is dat uiterst innovatief werkt en aldus banen schept, leek het ons van belang ook voor ontwikkelingen die niet meteen in een van de programma's lijken te passen in de mogelijkheid tot specifieke steun te voorzien.
Ten derde, het Gemeenschappelijke Centrum voor Onderzoek bekleedt een voortreffelijke positie in het Europese onderzoekslandschap. Maar zoals u zelf ook weet, mevrouw de commissaris: " noblesse oblige" . Daarom hebben wij de taken van het onderzoekscentrum en zijn specifieke rol als onafhankelijke instantie duidelijker en gedetailleerder omschreven. Wij geven het de mogelijkheid zich versterkt te meten met andere onderzoeksinstellingen en zijn waarde te bewijzen en aldus ook extra geldmiddelen aan te trekken.
Niet in de laatste plaats willen wij het GCO inschakelen om opdrachten uit te voeren voor het Europees Parlement. Ook de parlementsleden hebben nood aan ondersteuning bij de wetenschappelijke voorbereiding van hun politieke werkzaamheden. Uiteraard moet ook hier het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek onafhankelijk blijven.
Ten vierde, een leidmotief van de Europese bevordering van het onderzoek is het stimuleren van de zogenaamde Europese toegevoegde waarde. Wij hebben er reeds vaak over gediscussieerd wat daaronder precies moet worden verstaan. Volgens mij mogen wij ons niet beperken tot het louter stimuleren van de mogelijkheden om de contacten tussen en de uitwisseling van onderzoekers van verschillende nationaliteit te verbeteren en wij hebben daar reeds vaak over gesproken. Ik moet nochtans eerlijk toegeven dat, zoals in het verslag te lezen stond, ook wij er niet in geslaagd zijn het begrip Europese toegevoegde waarde eenduidig te definiëren. Daarom zullen wij bij de goedkeuring van de specifieke programma's en bij de keuze van de concrete projecten bijzondere aandacht moeten besteden aan dit probleem. In het kader van de subsidiariteit zal telkens opnieuw moeten worden nagegaan en beslist of het effectief zinvol is van Brussel uit te bevorderen, dan wel of er geen andere gedecentraliseerde alternatieven zijn.
Ten vijfde, doordat het kaderprogramma en het Euratom-programma niet dezelfde rechtsgrondslag hebben, is het niet mogelijk voor de Europese Unie een coherent en afgerond stimuleringsprogramma inzake energie op te stellen. Daarom hebben wij via onze amendementen geprobeerd beide delen zoveel mogelijk te coördineren en ook institutioneel met elkaar te verbinden. De samenwerking tussen beide programmacommissies moet ervoor zorgen dat zo weinig mogelijk wrijvingsverliezen optreden, dat resultaten zoveel mogelijk op elkaar worden afgestemd en benut en dat er een gemeenschappelijke planning komt. Evenmin als mijn collega Linkohr bij het vierde kaderprogramma, kon ook ik de wens niet vervullen hiervoor eveneens in een gemeenschappelijke financiering te voorzien.
Ten zesde, een paar woorden over de financiering. De raming van de Commissie, namelijk 16, 3 miljard ecu voor de looptijd van het kaderprogramma betekent in absolute cijfers een merkelijke stijging ten opzichte van het vierde kaderprogramma, maar in relatieve cijfers een stilstand. Daarmee kunnen wij niet tevreden zijn. Als gekozen vertegenwoordigers van het volk zien wij weliswaar ook de moeilijke begrotingssituaties overal in Europa. Dat is wellicht voor iedereen duidelijk. Daarom zijn wij niet veel afgeweken van het voorstel van de Commissie. Ook al vertegenwoordigt de 16, 7 miljard ecu, die nog onder het voorbehoud van het financieel vooruitzicht staat, een pak geld, toch gaat het hier slechts om 4 % van het totaalbedrag van de onderzoeksuitgaven van de overheid in de EU.
Om die middelen optimaal te besteden is er bijgevolg ook zeker een efficiënte coördinatie met nationale en multinationale programma's nodig. Tegelijk moet de Commissie de afzonderlijke programma's zo efficiënt en zo kosteneffectief mogelijk beheren. De jaarlijkse gescheiden toewijzing van de bijdragen voor het onderzoek en van de desbetreffende administratiekosten moet daartoe aansporen. Ook hier is doorzichtigheid een sleutelwoord.
Geachte collega's, ik moet u allen bedanken voor uw medewerking, de constante impulsen, de vinnige discussies met de andere zijde van het Huis en de ondersteuning en de aanmoediging van mijn werk. Ik heb mijn best gedaan - ik kan dit hier heel open zeggen - om op een zo fair mogelijke manier compromissen voor te stellen. Die compromissen zijn niet de zuivere leer van mijn fractie en evenmin mijn eigen zuivere leer, maar beogen een brug te slaan naar het andere deel van dit Huis toe. Over een punt zijn wij het allen eens: slechts onderzoek en innovatie als voorwaarde tot de ontwikkeling van hoogwaardige producten kunnen werkgelegenheid voor ons continent garanderen. Wij kunnen niet meer de goedkoopsten zijn - dat is verleden tijd - dat willen wij ook niet in een globale wereld. Laten wij echter de besten zijn!

De Voorzitter
Als aanvulling op het antwoord aan mevrouw McNally, wordt mij gemeld dat de amendementen om 17.00 uur gereed moeten zijn. Mevrouw, dat geeft u de tijd om uw verzoeken voor te bereiden.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, eerst en vooral mijn gelukwensen aan de rapporteur voor de algemene visie op dit uiterst belangrijke hoofdstuk voor het beleid van de Europese Unie. Met het vijfde kaderprogramma voor onderzoek, dat loopt van 1998 tot 2002, wil de Commissie een nieuw concept invoeren met betrekking tot het communautaire onderzoeksbeleid. Het moet gericht zijn op actuele problemen en verwachtingen van de burger en de ondersteuning van fundamentele ontwikkelingen en tendensen mogelijk maken. Ik juich dan ook ten zeerste toe dat de Commissie in een van haar richtsnoeren uitdrukkelijk bepaalt dat de energiebehoefte van de Gemeenschap moet worden gedekt op een manier die het milieu het minst belast, namelijk door de CO2 -emissie terug te dringen. De Commissie spreekt zich uitdrukkelijk uit voor nieuwe en hernieuwbare energiebronnen. Niet in de laatste plaats bevestigt zij haar positieve houding in haar recentelijk voorgesteld Witboek voor een beleid inzake hernieuwbare energiebronnen. Het streefdoel van de Commissie is het aandeel van hernieuwbare energiebronnen tegen het jaar 2010 van 6 op 12 % te brengen.
Het is duidelijk dat de Commissie meer en meer aandacht besteedt aan alternatieve energiebronnen, wat de toekomstige ontwikkeling van de Unie positief zal beïnvloeden. Gelet op het belang van de hernieuwbare energiebronnen en van de biomassa voor het toekomstige energiebeleid van de Unie, zou de biomassa een ruimere plaats moeten krijgen in het vijfde kaderprogramma. Uit het oogpunt van de landbouw en het platteland is de biomassa nog belangrijker. Naast ecologische aspecten biedt zij de landbouwers en de plattelandsbevolking de kans nieuwe energiebronnen te ontsluiten. Zo kunnen gronden die men niet nodig heeft voor de productie van voedingsmiddelen, zinvol worden gebruikt.
De toegevoegde waarde blijft in de producerende regio's en als onuitputtelijke energiebron draagt de biomassa bij tot veiligstelling van de energievoorziening en tot onafhankelijkheid van derde landen. Ze draagt er ook toe bij dat de stabiliteitsdoelstellingen van de klimaatconferentie van Kyoto worden verwezenlijkt.
Gelet op het belang van de hernieuwbare energiebronnen en inzonderheid van de biomassa voor de toekomst van de Europese landbouw, zou de Commissie het budget tot 1.141 miljoen ecu moeten optrekken, een bedrag dat overeenstemt met het geraamde budget voor kernfusie en kernsplijting.
Precies met het oog op de toekomstige uitbreiding naar het oosten toe zouden biomassaprogramma's voor de Midden- en Oost-Europese landen en de desbetreffende knowhow deze nieuwe technologieën in die landen moeten ondersteunen.
Daarenboven zou de Commissie het gebruik van biomassa en andere hernieuwbare energiebronnen ook moeten aanmoedigen door een zo laag mogelijk en voor de EU uniform belastingtarief toe te passen. De ontwikkeling van innovatieve technologieën inzake biologische procédés is voor de landbouw even belangrijk. Ik meen dat wij hier echt anders moeten gaan denken en dat zou ook door de structuurfondsen moeten worden aangemoedigd. Ik hoop dat het Parlement het advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, dat met eenparigheid van stemmen werd goedgekeurd, ook zal aannemen!

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, alvorens de financiële kwesties tegen het licht te houden, wilde ik twee algemene overwegingen formuleren. De Commissie stelt in de inleiding van haar voorstel, waaraan ze, overigens heel terecht, het hoogste belang toekent, iets waar ik achter sta: " Het vijfde kaderprogramma dient de Europese samenleving te helpen om de 21ste eeuw in optimale omstandigheden binnen te treden" . Dit is een van die elementen die naar mijn smaak tot de speerpunten van het programma behoren. Anders dan de vorige programma's is dit programma niet uitsluitend gericht op technologie, maar veel meer toegespitst op de problemen. De Commissie somt dan ook een aantal criteria op die als inspiratie hebben gediend voor het kaderprogramma: naar verluidt moet het programma zich baseren op wetenschappelijke en technologische kwaliteit, het moet een zekere waarde hebben voor de belangrijkste vormen van beleid dat in de Unie wordt gevoerd, het moet een Europese meerwaarde hebben, het dient aantrekkelijk te zijn in wetenschappelijk opzicht maar ook vanuit het oogpunt van de Europese concurrentiekracht in de wereldeconomie, en het dient toegespitst te zijn op problemen waar de hele samenleving bij betrokken is. Dit is een eerste overweging die ik absoluut op voorhand moest maken. Een tweede opmerking die ik wilde maken geldt de procedure: evenals de Commissie hopen wij van harte dat men binnen de Raad tot een meerderheidsstemming komt, omdat dit gewoon heel belangrijk is.
Thans wil ik nog iets zeggen over de financiële kant van de zaak. Ik sta achter het voorstel van de Commissie om een verhoging van 3, 8 % ten opzichte van het vorige programma door te voeren. Wij beseffen natuurlijk allemaal wel dat er veel meer op tafel zou moeten komen gezien de behoeften aan ontwikkeling, onderzoek en investeringen, maar de begroting drukt ons nu eenmaal met de neus op de harde feiten.
Ter afsluiting wil ik nog even iets anders aankaarten: juist omdat de toekomstige financiële vooruitzichten zo onzeker zijn, moet ook de algehele financiering doorgelicht worden, en wel tegen de achtergrond van de nieuwe financiële vooruitzichten. Dit niet alleen. Vooral zodra nieuwe landen toetreden, zal het totale maximumbedrag moeten worden herzien, omdat het huidige voorstel voor ons vijftienen al erg aan de krappe kant is.

Imbeni
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde erop wijzen in wat voor atypische situatie wij ons letterlijk bevinden. In feite zou het juist zijn als de Raad hier zou zitten om ons debat vanaf het begin bij te wonen, aangezien het onderhavige thema gegarandeerd in medebeslissing terechtkomt. Weliswaar zal de Commissie na ons debat een voorstel inleveren, maar de Raad zou toch vanaf het begin een en al oor moeten zijn voor de belangrijke vraagstukken die dit strategische programma, met name het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling, opwerpt.
De Raad laat hier dus verstek gaan, en dat wilde ik maar even signaleren. Daarnaast wil ik een oproep richten tot al mijn collega's, omdat wij eigenlijk allemaal een tikkeltje overdreven hebben. Binnen de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid hebben wij 30 amendementen goedgekeurd, dus al met al hebben we een kwantitatief rijke bijdrage geleverd. Maar nu we bij dit plenaire debat zijn aanbeland, is het geraden dat wij ons op de hoofdzaken concentreren, anders krijgen de afzonderlijke regeringen straks vrij spel om het ene standpunt tegen het andere dat in dit Parlement verwoord wordt, uit te spelen. Wij moeten ons nu echt op de hoofdkwesties concentreren, ook omdat het zodoende gemakkelijker wordt de hele materie door de co-decisie en vervolgens de bemiddelingsprocedure te loodsen. Als wij ons verliezen in honderden details, draait het vast en zeker op een mislukking voor het Parlement uit.
Dan nog iets wat betreft het ogenblik waarop dit programma is gepresenteerd. De timing was goed, want het nieuwe kaderprogramma is gekomen nu we vlak voor een uitbreiding staan. Hierdoor duikt echter wel een probleem op, dat de economische commissie dan ook prompt heeft gesignaleerd: dit vijfde kaderprogramma moet namelijk zonder meer in kunnen spelen op de nieuwe geopolitieke situatie die over een paar jaar zal ontstaan met de uitbreiding naar het oosten toe en met de toepassing van de akkoorden van Barcelona. We moeten dus beginnen te denken aan een groter scenario, en niet meer alleen redeneren in termen van meerwaarde voor de Vijftien. Een en ander vereist een andere optiek en daar heeft de economische commissie dan ook met de nodige nadruk op gewezen. We moeten ons niet meer blindstaren op een vijfjarig perspectief, maar dit perspectief oprekken naar de komende tien, twintig, dertig jaar. Alleen in zo'n ruimere context kan er massaal geïnvesteerd worden in research waar onze hele Gemeenschap baat bij heeft.

Schiedermeier
, rapporteur voor advies van de Commissie regionaal beleid. (DE) Mijnheer de Voorzitter, uiteindelijk stelt circa 4 % van de totale overheidsuitgaven van de EU voor civiel onderzoek relatief weinig voor. Nochtans is het vijfde kaderprogramma voor onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie een betrekkelijk succesvol programmeringsinstrument. Het beoogde doel zorgt evenwel voor een tweespalt waarvoor een oplossing moet worden gevonden.
Het Europees Parlement is, net als het Comité van de regio's, van mening dat het OTO-beleid een positieve bijdrage tot meer cohesie moet leveren. Daarbij werd tot op heden, bij het stellen van de prioriteiten inzake onderzoeksprojecten, vaak geen rekening gehouden met de noden van achtergestelde regio's. Deze initiatieven roepen ook de vraag op in hoever het OTO-beleid, dat uitgaat van het principe van wetenschappelijke en technologische topkwaliteit, tot de economische en sociale cohesie kan bijdragen zonder de eigen doelstellingen af te zwakken of zelfs opzij te schuiven.
De complementariteit tussen cohesiebeleid enerzijds en OTO-beleid anderzijds lijkt mij als oplossing niet voor de hand te liggen. Overeenkomstig artikel 130 F van het Verdrag heeft het OTO-beleid van de Gemeenschap tot doel de wetenschappelijke en technologische grondslagen van de industrie te versterken en de ontwikkeling van haar internationale concurrentiepositie te bevorderen. Daartoe ondersteunt zij de ondernemingen, de onderzoekscentra en de universiteiten bij hun inspanningen op het gebied van hoogwaardig onderzoek en hoogwaardige technologische ontwikkeling.
Prioritair blijft de verbetering van de internationale concurrentiepositie door het aanmoedigen van onderzoek en technologische ontwikkeling van topkwaliteit. Deze zinvolle conceptie van het communautaire OTO-beleid resulteert evenwel op sommige gebieden in een beperking van de mogelijkheden om via dit beleid tot meer cohesie te komen. Er moet dan ook gestreefd worden naar een grotere complementariteit tussen het OTObeleid en het structuurbeleid. In zijn resolutie van 28 november 1996 betreffende de perspectieven voor een Europees wetenschaps- en technologiebeleid in de 21ste eeuw heeft het Europees Parlement een serieuze integratie van de structuurfondsen en de kaderprogramma's geëist.
Dit concept berust op de ontwikkeling van een geïntegreerde aanpak, die enerzijds mogelijke synergieën tussen beide beleidslijnen benut en anderzijds hun eigen logica respecteert. Volgens dat concept moet het structuurbeleid, door het ontwikkelen en aanmoedigen van OTO-initiatieven in achtergestelde regio's, ertoe bijdragen dat die regio's gemakkelijker en intensiever aan de kaderprogramma's kunnen deelnemen. Het communautaire OTO-beleid daarentegen moet ertoe bijdragen dat de dispariteiten tussen de regio's op OTOgebied worden weggewerkt, inzonderheid door de derde maatregel "Verspreiding en valorisatie van de resultaten" en door de vierde maatregel "Opleiding en mobiliteit van de onderzoekers" . Ook mijn amendementen zijn daarop gericht. Ik hoop dat ze worden aangenomen.

Ferber
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, de Commissie vervoer en toerisme van het Europees Parlement heeft het vijfde kaderprogramma voor onderzoek grondig onderzocht, met name ook omdat reeds voorheen het vervoerbeleid specifiek onderzoek voor de sector bevatte. Ik meen dat wij in het verleden heel goede ervaringen hebben gehad. Geen enkel onderzoeksdomein heeft een zo duidelijke politieke component: onderzoek op het gebied van vervoer is ook een instrument om Europese politiek concreet te maken. Wij hebben reeds de eerste resultaten behaald met betrekking tot de concrete verwezenlijking van doelstellingen inzake vervoersbeleid.
Daarom is het te begrijpen dat de Commissie vervoer en toerisme de invoering van een kernactie "Vervoer en mobiliteit" geëist heeft om deze sector het nodige gewicht te verlenen. Ik denk dat de aanpak waarover men het in de commissie onderzoek en technologische ontwikkeling eens is geraakt, namelijk invoering van een domein "Vervoer - mobiliteit - productie" , tegemoetkomt aan de wens van de Commissie vervoer en toerisme. Namens de vervoerscommissie kan ik zeggen dat wij deze aanpak aanvaardbaar vinden.
Precies op het gebied van vervoer moeten problemen worden opgelost. Dat zal ook voor andere sleutelacties het geval zijn - ik denk bijvoorbeeld aan de "city of tomorrow" . Ook hier moet een transportprobleem worden opgelost. Ik denk aan de hele kwestie van de intermodaliteit. Hoe moeten wij verschillende vervoerswijzen met elkaar verbinden om het transportprobleem dat wij in Europa hebben op een verstandige manier op te lossen? Ook de satellietinformatiesystemen vormen een uiterst belangrijke sector. Hoe kunnen wij de informatie ter beschikking stellen om intelligente verkeersconcepten te ontwikkelen? Dat zijn stuk voor stuk zaken die, adequaat samengevat, ook in deze actie in aanmerking moeten worden genomen.
Namens de Commissie vervoer en toerisme wil ik in het bijzonder mevrouw de rapporteur bedanken, die heel positief stond tegenover deze wens van de commissie. Ze heeft die weliswaar niet voor 100 % in haar Commissie kunnen waarmaken, maar ik denk dat, wanneer het Parlement deze actie "Vervoer - mobiliteit - productie" goedkeurt en als hopelijk ook de Raad ze aanvaardt, dit een belangrijke mijlpaal is om niet alleen onderzoeksprojecten maar ook politieke intenties van dit Huis met elkaar te vervlechten.

Kuhne
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, als rapporteur voor advies van de cultuurcommissie sta ik met gemengde gevoelens tegenover het voorliggende verslag en ik hoop dat dit, na afloop van de stemming, in tevredenheid zal omslaan. Enerzijds juich ik toe dat onze wens om de situatie van jonge onderzoekers te verbeteren, op twee plaatsen in het verslag gestalte heeft gekregen. Maar net op het gebied van de informatiemaatschappij heeft een meerderheid in de Commissie volgens mij stellingen ingenomen waarvan in dit Huis steeds beweerd werd dat ze niet stroken met de Europese opvatting ter zake.
Terwijl de Commissie het onderzoek nog op een gebruikersvriendelijke informatiemaatschappij wilde oriënteren, wat wij in de cultuurcommissie niet eens voldoende vonden - wij wilden dit via het criterium "inhoudelijk veelsoortig" vervolledigen -, is er nu nog enkel sprake van informatie- en communicatietechnologieën. Dat was geen semantische uitschuiver. Bijgevolg werden ook de voorstellen van de cultuurcommissie niet overgenomen. Die voorstellen strekten ertoe de toegang tot onderwijs en cultuur te verbeteren; ze beoogden met name de digitalisering en de virtualisering van bibliotheek- en museumbestanden evenals de creatie van nieuwe interactieve toegangsmodi. De meerderheid in de Commissie beschouwde dergelijke zaken alsook het sociaal-economisch onderzoek blijkbaar als overbodige luxe.
Ik denk dat wij de twee dagen die ons nog resten vóór de stemming te baat moeten nemen om een aantal zwakke punten in het voorliggende ontwerpbesluit te corrigeren.

Adam
Mijnheer de Voorzitter, de rapporteur, mevrouw Quisthoudt-Rowohl, was geconfronteerd met een reusachtig aantal amendementen, veel meer dan bij vorige verslagen over het kaderprogramma het geval was. Mijns inziens geeft dit tweeërlei weer: het succes van het kaderprogramma en de enorme belangstelling van de wetenschap hiervoor. Ik denk echter dat men dit ook kan zien als een uiting van bezorgdheid over de omvang van de beschikbare financiële middelen. Uit allerlei verslagen van de Commissie blijkt dat de nationale middelen een tendens naar beneden vertonen. Wij weten bijvoorbeeld dat in het Verenigd Koninkrijk ten gevolge van de liberalisatie op energiegebied minder geld wordt uitgegeven voor het onderzoek naar aardgas. Wij weten ook dat Japan en de Verenigde Staten daarentegen steeds meer geld uitgeven. Als wij dus de problemen in verband met het mededingingsvermogen bij de horens willen vatten, moeten wij wel beseffen dat het bedrag dat wij beschikbaar stellen van doorslaggevend belang is. Mevrouw Quisthoudt-Rowohl heeft duidelijk laten blijken dat zij bereid is compromissen te sluiten. Ik hoop dat morgen bij de stemming, wanneer wij een poging zullen doen het door de Commissie voorgestelde bedrag te verhogen, de eendracht gehandhaafd kan worden.
Wij zullen allen verschillende meningen hebben over wat belangrijk is. Voor mij is belangrijk dat met het onderzoeksprogramma werkgelegenheid kan worden gecreëerd. Het komt erop aan hoe wij het onderzoek gebruiken. Er moet meer innovatie komen en wij moeten er met name voor zorgen dat wetenschap, technologie en samenleving harmonisch kunnen samengaan. Daar moet mijns inziens meer aandacht aan worden geschonken.
Ik wilde kort terugkomen op een punt waar mevrouw Quisthoudt-Rowohl over sprak en waar ook in een aantal amendementen gewag van wordt gemaakt. Kleine bedrijven ondervinden moeilijkheden. Ik heb in mijn eigen regio kunnen vaststellen dat bedrijven met minder dan vijftig personeelsleden niet gemakkelijk toegang krijgen tot de programma's. Daartoe hebben zij de middelen niet. Voor hen is het moeilijk uit te vinden wat precies de mogelijkheden zijn. Daarom moeten wij een methode vinden waarmee wij de informatie voor hen gemakkelijker bereikbaar kunnen maken.
Ik spreek ook namens de Commissie visserij. In mijn eigen gebied zijn de vissers heel kleine bedrijfjes. Vaak is er maar één boot per gezin. Voor hen is het uiterst moeilijk toegang te krijgen tot de verschillende activiteiten. Bovendien is het programma dusdanig opgesteld dat het heel moeilijk is daarin precies dat op te nemen wat noodzakelijk is op het gebied van de visserij. Daarom heb ik in het advies van de Commissie visserij een aantal maatstaven genoemd. Ik hoop dat de Commissie bij de opstelling van het actieprogramma voor onderzoek daarmee rekening houdt. Dit was de enige manier waarop ik dit vraagstuk kon aanpakken. Ik had gezien de wijze waarop de voorstellen voor het kaderprogramma worden gedaan geen andere keuze. Ik ben er echter van overtuigd dat de Commissie hier rekening mee zal houden.

McNally
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Quisthoudt-Rowohl heeft hard gewerkt aan dit verslag. Zij heeft hier levendige gesprekken over gevoerd en ik denk dat zij voor het einde van de week er nog enkele zal hebben. Ik zou haar willen bedanken en ook het personeel dat ons bij de beraadslagingen met raad en daad heeft bijgestaan. Ik zeg dit in eerste instantie namens de Commissie rechten van de vrouw, maar ook namens de Partij van de Europese SociaalDemocraten.
De Commissie heeft het begrip mainstreaming overgenomen. Mainstreaming houdt in dat je in alle communautaire activiteiten en programma's het principe van gelijke kansen opneemt. Het vijfde kaderprogramma is een van de belangrijkste beleidsvormen. Daarin worden voor een periode van vier jaar maatstaven bepaald voor onderzoek en ontwikkeling. Dit kaderprogramma wordt hoog aangeslagen door de wetenschap in heel de Europese Unie en zal, naar wij hopen, een flinke begroting krijgen.
Bij vergissing werd in het oorspronkelijk voorstel geen gewag gemaakt van mainstreaming of het beleid inzake gelijke kansen. Ik weet dat de commissaris zelf grote waarde hieraan hecht en daarom vertrouw ik erop dat zij de amendementen van de Commissie rechten van de vrouw overneemt. In artikel 3 van het Verdrag van Amsterdam staat dat de Europese Gemeenschap in al haar activiteiten moet streven naar wegwerking van ongelijkheden.
Je zou kunnen zeggen dat de bevordering van gelijke kansen niet is uitgesloten. Maar dat is niet voldoende. Deze moet er uitdrukkelijk, met zoveel woorden, in komen te staan en daarom hebben wij amendementen ingediend. Wij willen niet het risico lopen dat het vijfde kaderprogramma wordt gezien als een speelgoedje voor grote jongens. Het is een programma voor alle burgers van de Europese Unie, voor mannen en vrouwen.
Na overleg met de leden van de Commissie rechten van de vrouw hebben wij besloten een aantal amendementen opnieuw in te dienen. Aan de hand daarvan zullen wij kunnen vaststellen hoever het Parlement van plan is te gaan met zijn verzoek om een uitdrukkelijke vermelding van het beleid inzake gelijke kansen. Namens de Partij van de Europese Sociaal-Democraten zou ik willen zeggen dat het voorgestelde bedrag, alhoewel het boven dat van de Commissie ligt, eigenlijk het minimum is van hetgeen volgens ons gedaan moet worden voor onderzoek en ontwikkeling in Europa.
Wij zijn het ermee eens dat vier programma's logischer zijn dan de drie die aanvankelijk waren voorgesteld. Men heeft dan nog steeds de door de Commissie gewenste concentratie, maar maakt voor de wetenschappers het geheel wat duidelijker.
Wij hebben lichte meningsverschillen met de Commissie over de opsplitsing van de kredieten. Ik hoop dat wij donderdag dit programma met een overweldigende meerderheid kunnen goedkeuren en dan gewapend met een sterk standpunt van het Parlement aan de onderhandelingen met de Raad kunnen beginnen.

Ojala
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken van het Parlement onderstreept in haar advies over het vijfde kaderprogramma voor onderzoek het belang van maatschappelijk en economisch onderzoek. Dit gezichtspunt heeft in het nu in behandeling zijnde verslag van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie helaas weinig aandacht gekregen. In het kaderprogramma zou meer en veelzijdiger de nadruk gelegd moeten worden op beschouwingen aangaande sociale uitsluiting, armoede, vergrijzing, werkloosheid en de positie van de vrouw.
In het kaderprogramma zouden ook de veranderingen in het bedrijfsleven en de ontwikkeling van de arbeidsomstandigheden en de werkzaamheden van arbeidsgemeenschappen bekeken moeten worden. Goede arbeidsomstandigheden en een bevorderlijke arbeidsgemeenschap hebben een aanzienlijke invloed op het vergroten van de productiviteit van bedrijven en zodoende op de hele gunstige ontwikkeling van de economie en de werkgelegenheid. Hierom zou het onderzoek ook gericht moeten worden op bescherming van de werknemers en de gezondheidsaspecten op de arbeidsplaats.
Ook technisch onderzoek staat niet los van de maatschappij. Onderzoek en de resultaten ervan hebben ook altijd een maatschappelijke invloed waarmee rekening gehouden moet worden. De onderzoeksactiviteiten van de EU moeten voor hun deel de werkgelegenheid en de sociale cohesie in Europa bevorderen. Zeer belangrijk is dat het gezichtspunt van de Europese bevolking betrokken wordt bij het ontwerpen en verwezenlijken van onderzoeksprogramma's. Als de gebruikers van het onderzoek worden gehoord, moeten de daadwerkelijke gebruikers worden gehoord: de burgers en de consumenten. Bijvoorbeeld bij het gezondheidsonderzoek zijn de gebruikers niet alleen het gezondheidszorgstelsel en de farmaceutische industrie, maar vooral de patiënten en hun belangenorganisaties.
Vrouwen ontbreken tot nu toe bijna volledig bij het voorbereiden en controleren van de onderzoeksactiviteiten van de EU. De Commissie sociale zaken en werkgelegenheid heeft dan ook de voorwaarde gesteld dat voor de comités van deskundigen die het kaderprogramma voorbereiden en uitvoeren evenveel vrouwen als mannen gevraagd worden. Dit betekent zeker niet dat de wetenschappelijke deskundigheid eronder zal lijden. Deskundige vrouwen zijn te vinden als je maar zoekt.

Marinucci
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde allereerst de rapporteur ten principale, mevrouw Quisthoudt, feliciteren, omdat zij uitstekend werk heeft afgeleverd en voortdurend haar best heeft gedaan om compromisoplossingen in de wacht te slepen die in konden haken op verschillende eisen en verlangens.
Ik geloof dat wij het Parlement een goede tekst ter stemming voorleggen en wij hopen dat de Commissie en de Raad daar rekening mee weten te houden. Ik hoop eveneens dat dit Huis bereid zal zijn een paar gebreken te corrigeren en zijn goedkeuring zal hechten aan de noodzakelijke aanvullingen, en hier doel ik met name op het sociaal-economisch onderzoek. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft het verslag dat ik in commissieverband mocht inleiden, unaniem goedgekeurd. Dit was dus ook een bevestiging dat de Commissie er goed aan heeft gedaan de thematische programma's tot drie te beperken en de milieubescherming tot haar recht te doen komen in het eerste en derde programma.
De Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie dacht daar anders over, want zij heeft voor vier thematische programma's gepleit. Wel hadden de leden van deze commissie een cruciale subactie voor het milieu in petto, en ruimden zij ook in de andere cruciale subactie, die voor energie, een belangrijke plaats in voor onderzoek dat aan milieubescherming is gerelateerd. De milieucommissie ging bovendien akkoord met het voorstel om het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek meer geld toe te kennen dan de Commissie had gevraagd, waarbij zij eveneens aan het GCO vroeg om voor het Parlement te werken.
De Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie heeft die verhoging niet ingewilligd, maar aangezien er ook amendementen waren waarmee de financiering verlaagd zou worden, is zij wel in de bres gesprongen voor de eisen van de Commissie, rekening houdende met de belangrijke rol die het GCO speelt als uitvoeringsinstrument van het vijfde kaderprogramma en als neutraal en onafhankelijk wetenschappelijk orgaan.
Wij hopen, mevrouw de commissaris, dat na deze eerste fase het Parlement en de Commissie een goede dialoog weten aan te houden, en dat wij in het teken van samenwerking en transparantie zij aan zij zullen werken om de Europese Unie eindelijk een efficiënt en doeltreffend kaderprogramma voor wetenschappelijk onderzoek mee te geven: dan zou de Unie kunnen beginnen de ernstige achterstand in te lopen die zij ten opzichte van de Verenigde Staten heeft, want de Amerikanen hebben dankzij hun federale organisatie allang forse financiële middelen en immense menselijke hulpbronnen bij elkaar gesprokkeld.

Tannert
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, het is een uitgesproken doelstelling van het Europees beleid de aanhoudende en gevaarlijke innovatieachterstand ten opzichte van de Verenigde Staten en Japan in te halen. Maar onderzoek gaat steeds technologische innovatie vooraf en helaas klopt de stelling dat Europeanen goed zijn in het maken van kennis uit ecu's en slecht in het maken van ecu's uit kennis.
De Commissie wil daar verandering in brengen door verhoging van het budget, concentratie en flexibiliteit. Dat bewijst ze met haar voorstel voor het vijfde kaderprogramma. Daar waar ze consequent is, steunen wij haar. Daar waar ze haar eigen beloften niet nakomt, bekritiseren wij haar. Het is een goede zaak het aantal thematische programma's drastisch te beperken en het is fout bijna alle oude particuliere belangen te willen dienen.
Wanneer de lidstaten de financiële middelen voor bevordering van onderzoek terugschroeven, kunnen wij dat natuurlijk niet compenseren. Wij kunnen echter wel sterke impulsen geven voor efficiënte samenwerking in de Europese wetenschap en met derde landen. Dat is ook van algemeen politiek belang voor de Europese Unie en de uitbreiding ervan. Wat wij, sociaal-democraten, in geen geval willen, is dat het niveau dat wij hebben bereikt inzake samenwerking en coördinatie op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling in Europa wordt teruggeschroefd.
Ook in het onderzoeksbeleid is hernationalisatie het verkeerde antwoord op de grote uitdagingen. Mijn fractie is bereid de vereiste duidelijke tekens te geven, ook bij de begrotingsopmaak voor dit programma. Wij hebben met de conservatieve zijde in dit Huis compromissen gesloten. Het bereikte standpunt inzake de begroting is voor ons een minimumconsensus. Onze pijngrens is bijna bereikt. Men hoeft echter geen profeet te zijn om te voorspellen dat wij zonder een sterke parlementaire meerderheid zwak zullen staan tegenover de Raad en daarom geven wij onze goedkeuring.
Wij leven in een tijd van grote veranderingen in alle domeinen. Vooral de stormachtige ontwikkelingen op het gebied van informatie- en biotechnologie zullen ons leven ingrijpend veranderen. Daarom is begeleidend sociaal onderzoek uiterst belangrijk. Mijn fractie wil dit niet alleen in algemene bewoordingen in dit kaderprogramma inschrijven, maar het ook concreet gestalte geven en financieren. Onze voorstellen ter zake zijn in de onderzoekscommissie met een krappe meerderheid verworpen. Zelfs nadat conservatieve collega's verklaarden dat zij een sociaal-economisch initiatief, inzonderheid op het gebied van de informatiemaatschappij, zinvol vonden, konden zij de verleiding niet weerstaan hun toevallige meerderheid die dag aan te wenden om dit valabele amendement te verwerpen. Dat was fout. Geef ons de kans die fout te corrigeren, onder andere door het vierde actiepunt van het programma, namelijk de zogenaamde human ressources, beter te financieren.
Sta mij toe nog een paar woorden te zeggen over het Euratom-programma, hoewel het Parlement hierover alleen maar geraadpleegd wordt. Het Euratom-Verdrag was succesvol. Het heeft de Gemeenschap een aanzienlijke autonomie inzake energievoorziening opgeleverd. Toch is het vandaag mogelijk op middellange termijn die autonomie economisch en milieuvriendelijk ook met andere vormen van energievoorziening en met veel minder risico te bereiken. Daarom is de meerderheid van de sociaal-democraten voorstander van een alternatieve aanpak. Slechts drie taken blijven echt nuttig en de moeite waard: onderzoek inzake veiligheid van de bestaande reactoren, onderzoek met het oog op vervanging door CO2 -neutrale energiebronnen en onderzoek inzake veilige verwerking van radioactief afval. De begroting zou in die zin moeten worden opgemaakt.
Ik wil afsluiten met een persoonlijke dankbetuiging aan het adres van mevrouw de rapporteur. Zij heeft heel degelijk werk gepresteerd. Zij heeft heel wat belangrijke compromissen uitgewerkt. Daarvoor mijn hartelijke dank. Ik vind dat men, als blijk van waardering voor haar prestatie, onze amendementen, die niet talrijk zijn, maar zinvol en noodzakelijk, zou moeten aanvaarden. Dan immers kunnen wij het hele verslag met een overweldigende meerderheid aannemen.

Vaz da Silva
Mijnheer de Voorzitter, het vijfde kaderprogramma betekent duidelijk een stap vooruit in vergelijking met het vierde kaderprogramma. Het stelt prioriteiten en houdt daarbij rekening met de interactie tussen wetenschap en samenleving. Met het voorstel voor een verhoging van de begroting voor de komende vijf jaar wordt de centrale rol van onderzoek voor het welzijn van de burger, de economische ontwikkeling en het concurrentievermogen van Europa erkend.
Niettemin wil ik erop wijzen dat de verdeling van de bedragen over de verschillende programma's en de buitensporige nadruk op het eerste programma landen als Portugal heeft doen schrikken. Voor mijn land zijn de internationale samenwerkingsprogramma's en de resultaten daarvan nog steeds van cruciaal belang.
Het is niet meer dan vanzelfsprekend dat de perspectieven van lidstaat tot lidstaat verschillen. De moeilijkheid om overeenstemming te bereiken tijdens de afgelopen bijeenkomst van de onderzoeksministers toont dat wel aan. Maar de perspectieven lopen toch vooral uiteen tussen landen die het onderzoek een warm hart toedragen en het vooral willen richten op te ontwikkelen producten, en anderzijds landen, zoals Portugal, die het vooral te doen is om de ontwikkeling en de overdracht van technologieën, alsmede de mobiliteit van bursalen en onderzoekers. Alleen daardoor kunnen deze landen immers hun betrokkenheid bij een grotere doelmatigheid van het Europese onderzoeksbeleid waarborgen.
Graag vestig ik de aandacht op twee aspecten die ik getracht heb in het ontwerpverslag inzake het kaderprogramma in te brengen. Een is overgenomen door de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, het andere is verworpen.
Het eerste aspect betreft het belang van opneming van sociaal-economisch onderzoek in het eerste programma van het vijfde kaderprogramma. Gelet op de steeds nijpender problemen inzake racisme, vreemdelingenhaat, werkloosheid, duurzame ontwikkeling, bio-ethiek en volksgezondheid waarmee Europa te kampen heeft, is de ontwikkeling van de sociale onderzoeksdimensie een politieke prioriteit.
Het tweede aspect betreft de noodzaak om een verregaand geïntegreerd beleid van maritieme wetenschap en technologie te ontwikkelen dat de weg opent voor een echt Europees beleid inzake de oceanen. Helaas heeft de commissie onderzoek dit voorstel afgewezen.
Tot slot wil ik zeggen dat ik ervan overtuigd ben dat, gelet op mijn voorstellen inzake maritiem onderzoek, op het feit dat de EU de conventie van de Verenigde Naties inzake de oceanen heeft ondertekend, op de werkzaamheden van de onafhankelijke commissie voor de oceanen en op de Expo 98 in Lissabon, er thans een gunstig klimaat wordt geschapen opdat er een dezer dagen een Europees agentschap voor de oceanen in het leven wordt geroepen.

Scapagnini
Mijnheer de Voorzitter, het ontgaat niemand dat het vijfde kaderprogramma de hoeksteen van het onderzoeksbeleid van de Unie voor de komende jaren vormt. De strategische structuur die de Commissie heeft uitgewerkt en de opdeling in thematische programma's en horizontale programma's zorgen ervoor dat de communautaire acties doelgerichter worden dan de vorige kaderprogramma's: er komt een betere coördinatie van de activiteiten, en dubbel werk en overlappingen worden zoveel mogelijk vermeden. Bovendien zal de administratieve vereenvoudiging van de procedures zeker die flexibiliteit opleveren die in momenten van crisis pijnlijk achterwege is gebleven, zoals wij met de gekkekoeienziekte hebben meegemaakt. Flexibiliteit zal vast en zeker noodzakelijk blijken om duizenden midden- en kleinbedrijven toegang tot de programma's te verschaffen, omdat deze bedrijven normaliter op zoveel juridische, administratieve en financiële obstakels stuiten dat ze geen onderzoek kunnen verrichten of amper kunnen profiteren van onderzoeksresultaten.
De Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie en het Europees Parlement hameren volkomen terecht op het belang van onderzoek als antwoord op de groeiende maatschappelijke behoeften van de bevolking op het vlak van gezondheid, veiligheid, welzijn, werkgelegenheid en milieu. Het besluit om researchwerk te stimuleren in specifieke sectoren, zoals dat van de vergrijzing en van zeldzame ziektes, komt dan ook precies aan dit soort behoeften tegemoet. Hetzelfde kan gezegd worden van het onderzoek voor behoud en bescherming van roerende en onroerende cultuurgoederen via toepassing van nieuwe technologieën. Het belang van ons cultureel en historisch erfgoed behoeft uiteraard geen betoog.
Afgezien hiervan is internationale samenwerking met derde landen een aspect waar wij zwaar aan tillen. Dit geldt zowel ten aanzien van landen die kandidaat zijn voor toetreding tot de Unie, in welk geval het gemeenschappelijk onderzoek kan fungeren als katalysator voor integratieprocessen, als voor derde landen uit het nabije Middellandse-Zeegebied, waar wetenschappelijk onderzoek neerkomt op werkgelegenheid, ontwikkeling, vrede en politieke betrekkingen.
Tot slot wilde ik, ook als voorzitter van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, uiting geven aan mijn grote voldoening, omdat het Europees Parlement het vijfde kaderprogramma een forse steun in de rug heeft gegeven. Ik dank alle collega's die zich hiervoor hebben ingezet, en met name onze rapporteur, die werkelijk fantastische inspanningen heeft geleverd en dus ons aller achting verdient.
Ik hoop dat er in deze uren nog een laatste convergentie-inspanning wordt geleverd, zodat wij ons standpunt nog meer kracht kunnen bijzetten.
Ik sluit af, mijnheer de Voorzitter, met te zeggen dat wij allemaal onze blik richten op de Raad, die thans zijn aandeel zal moeten leveren, want het wetenschappelijk onderzoek is het platform bij uitstek om de economie te herlanceren en het ernstige probleem van de werkgelegenheid aan te pakken.

Plooij-Van Gorsel
Voorzitter, commissaris, collega's, graag wil ik namens de liberale fractie de rapporteur complimenteren met haar verslag, en haar bedanken voor het monnikenwerk dat zij heeft verricht. Ondanks ruim 500 amendementen is het gelukt de neuzen in de Commissie voor wat betreft de structuur en inhoud dezelfde kant op te krijgen. Helaas ontbreekt het financiële plaatje nog. Maar voor ons ligt een duidelijk, inhoudelijk voorstel. Dat is op dit moment essentieel, collega's. Immers, de Raad is nog steeds niet met een gemeenschappelijk standpunt gekomen. Dat betekent dat het Parlement een sturende en wellicht beslissende rol kan spelen en daarom, collega's, is het van cruciaal belang dat wij morgen met grote meerderheid het budget vaststellen. Mijn fractie heeft daarom een voorstel voor het budget ingediend dat ik graag wil toelichten.
De sectoren waar in de toekomst de meeste werkgelegenheid zal ontstaan, zijn informatiecommunicatietechnologie, ICT, en ook biotechnologie. Daar moeten wij dus in investeren. Onderzoek en technologische ontwikkeling op het gebied van ICT dienen in het vijfde kaderprogramma dus hoge prioriteit te krijgen. Europa verliest immers marktaandeel op de wereldmarkt voor ICT, en dit kost werkgelegenheid. In dit kader moeten wij er immers voor waken dat soft- en hardware-ontwikkeling in het vijfde kaderprogramma niet te veel als gescheiden entiteiten beschouwd worden. Het kaderprogramma moet innovatiebevorderend zijn en niet-belemmerend. De industrie dient dus ook in ruime mate betrokken te worden.
Mijn tweede punt, Voorzitter, betreft het midden- en kleinbedrijf binnen het kaderprogramma, de banenmotor. Het grootste deel van het midden- en kleinbedrijf investeert niet in onderzoek en ontwikkeling. Wij moeten ophouden voor deze groep valse verwachtingen te scheppen, maar voor een aantal sectoren in het MKB, zoals de high tech-sector en bijvoorbeeld de transportsector met zijn logistieke systemen, zijn er uitstekende mogelijkheden voor projecten met een Europese toegevoegde waarde. Juist voor deze kleine bedrijven is vereenvoudiging van procedures belangrijk. Ook kunnen we denken aan projecten gericht op een specifieke branche binnen het midden- en kleinbedrijf.
Mijn laatste punt, Voorzitter, betreft Euratom. Zolang het kernfusieprogramma geen enkel concreet uitzicht biedt op het leveren van zo maar één kilowatt stroom, zelfs niet binnen 50 jaar, moeten wij ons zeker nu richten op het ontwikkelen van nieuwe energietechnologieën. Mijn fractie zal dan ook graag het voorstel van de rapporteur steunen voor een vermindering van 100 miljoen ecu voor het Euratom-programma tot 1.300 miljoen ecu.

Marset Campos
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, wij waarderen de inspanning van de Commissie, in het voorstel dat zij heeft gedaan, en van mevrouw Quisthoudt-Rowohl. Wij zien echter een aantal problemen waarop ik kort wil ingaan.
Het voorstel van de Commissie, waarbij de onderzoeksinspanning wordt gereduceerd en geconcentreerd, kan - ook al is het goed bedoeld - in de praktijk tot gevolg hebben dat deze inspanning uiteindelijk terecht komt in de landen en regio's met de meeste middelen, de meeste technologie en de beste infrastructuur voor onderzoek, terwijl de rest van de Europese Gemeenschap de toegang tot dit alles wordt ontzegd. Zoals Europa er nu voorstaat, is dit verontrustend.
Er is nog een ander probleem dat wij zorgwekkend vinden, en wel dat in Europa de ongelijkheid toeneemt, de werkloosheid stijgt en er steeds meer problemen van sociale uitsluiting zijn, terwijl er tegelijkertijd niet voldoende aandacht wordt gegeven aan dit sociale aspect, dat in het voorstel zou moeten worden opgenomen.
En we zijn ook een beetje verbaasd omdat niet duidelijk is via welke procedure men tot de keuze van de vier hoofdactiviteiten is gekomen. Het lijkt erop dat deze door de multinationals is ingegeven, reden waarom deze procedure bij volgende gelegenheden zou moeten worden gewijzigd.
Onze fractie zal derhalve stemmen naargelang het eindvoorstel dat wordt voorgelegd. We zijn verheugd over het feit dat er een voorstel is opgenomen voor het opzetten van een wetenschappelijke infrastructuur ten behoeve van een net van wetenschappelijke waakzaamheid, van groot belang in Europa, en van het concurrentievermogen. Ook zijn wij blij met de fijngevoeligheid die in het voorstel met betrekking tot geestesziekten is betracht.

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, ook ik zou de rapporteur willen bedanken voor haar harde werk. Mijn eerste opmerking betreft het Euratom-kaderprogramma. De bevordering van kernenergie is altijd een kenmerk geweest van dit programma. Het is hoog tijd dat wij het, met name wat de fusie betreft, over een ander boeg gooien. Deze is allang achterhaald. Fusie is een luchtkasteel waar miljarden ecu aan worden besteed. Je reinste verspilling, want het fusieprogramma heeft totaal geen energie opgeleverd. Men moet eindelijk eens serieus over deze verspilling nadenken en een eind maken aan dit extravagante programma.
De groenen hebben een reeks amendementen ingediend die tot doel hebben de geldstroom voor fusie om te leggen naar duurzame en hernieuwbare energievormen. Kernenergie is niet duurzaam en produceert CO2 . Ook indien de voorstellen van de rapporteur worden aangenomen, moet het programma toch worden onderworpen aan een gedetailleerd onderzoek en moet met name worden gekeken naar het toezicht op de uitgaven.
Bij de gevolgen van straling op mensen hebben wij belangrijke vooruitgang kunnen boeken, dankzij het baanbrekende werk van de heer Mothersill in Ierland en het Medical Research Council Team van de heer Wright in het VK over de instabiliteit van het genoom. De bevolking is altijd wantrouwig geweest tegenover straling en de kernindustrie en nu komen stralingsbiologen tot de slotsom dat de publieke opinie het waarschijnlijk al die tijd bij het rechte eind heeft gehad. Zij hebben een tot nu toe onbekende weg gevonden waarlangs straling levende cellen tot volledige ontreddering kan brengen. Straling kan volgens hen een veel grotere reeks ziekten veroorzaken dan in epidemiologische studies wordt voorspeld. Zelfs bij geringe blootstelling aan straling kunnen de menselijke genen worden vergiftigd en schade worden berokkend aan toekomstige generaties. Uit instabiliteitsonderzoek in heel de wereld is gebleken dat deze geringe straling verschrikkelijke gevolgen heeft voor de genen.
Het Sellafield-complex in Cumbria is verantwoordelijk voor de grootste stralingsemissie in het VK. Daarbij wordt radioactief gas en radioactieve vloeistof in de Ierse Zee geloosd. Onder de critici bevinden zich vissers die op deze zee vissen en mensen die zeewier eten. Deze mensen zijn misschien blootgesteld aan voor hen schadelijke stralingsniveaus en het aantal mensen dat gestorven is door of geleden heeft onder de stralingsemissie van Sellafield, de kernproeven, het Tsjernobyl-ongeluk, de röntgenstralen en de radon in gebouwen is misschien veel groter dan men durft toe te geven. Ik heb een amendement daarvoor ingediend en ik verzoek het Parlement dit aan te nemen. Het is een regelrecht schandaal dat de bescherming tegen straling geen hoofdactiviteit is.
De kredieten voor biotechnologie zijn sterk verhoogd. Wij geven toe dat biotechnologie enorm veel mogelijkheden biedt, maar men mag de ethische vraagstukken absoluut niet uit het oog verliezen. Wij gaan niet akkoord met het zich blindstaren op de genetische manipulatie. Een ongeluk zit hier in een klein hoekje en zou voor ons net zo zwaarwegende gevolgen kunnen hebben als de kernindustrie.

Macartney
Mijnheer de Voorzitter, ik schaar mij achter de felicitaties aan het adres van de rapporteur. Bedanken is weliswaar een conventie geworden in dit Parlement, maar dit neemt niet weg dat de rapporteur onze oprechte waardering verdient voor het enorme werk dat zij voor dit verslag heeft verzet.
Ik apprecieer de term die zij in het begin van haar toespraak heeft gebruikt. Zij sprak over "europäischer Mehrwert" , over Europese toegevoegde waarde. Wij moeten ervoor zorgen dat dit concept heel de aanpak van het onderzoek en de ontwikkeling in de toekomst gaat kenmerken. Ik wil dit de Commissie en de Raad dan ook van harte aanbevelen. Wij moeten nagaan hoe wij in Europa waarde kunnen toevoegen aan onderzoek dat anders misschien op niets zou uitlopen of hoe wij de aanzet kunnen geven tot onderzoek dat anders misschien nooit zou plaatsvinden.
Uit de toepassing van dit concept kan men enkele voor de hand liggende conclusies trekken. Als je bijvoorbeeld een gedeelte van het onderzoek op het gebied van de kernindustrie wegneemt en overhevelt naar de sector van de hernieuwbare energie, creëer je een dubbele toegevoegde waarde: een efficiënter onderzoeksprogramma en meer werkgelegenheid.
Ik stem tevens in met de opmerkingen over de noodzaak van steun aan het midden- en kleinbedrijf, met de opmerkingen van de heer Schiedermeier over de gevolgen voor de randgebieden in de Europese Unie en met hetgeen de heer Adam zei.
Wij spreken alsmaar over de noodzaak van innovatie op het gebied van het onderzoek en dit is nu juist een bij uitstek innovatieve sector. De aardolie-industrie in mijn gebied, in het noordoosten van Schotland, is bijvoorbeeld van groot belang voor Europa en zelfs heel de wereld. Wie zorgt daar echter voor de technologische innovatie? Dat zijn vaak zeer kleine bedrijven. Zij lopen letterlijk voorop in de ontwikkeling. Zij zijn het die de nieuwe ideeën opperen voor de onderzeetechnologie. Dit zou van grote waarde kunnen zijn, indien wij Europa in de toekomst een voorsprong willen bezorgen ten opzichte van de Verenigde Staten en Japan.
Daarom wil ik dit concept van de toegevoegde waarde van harte aanbevelen. Dit is zeer nuttig voor al diegenen die vooraan staan om mee te kunnen doen, maar het meestal niet kunnen stellen zonder de steun van de Commissie.
Tot slot heb ik nog een verzoek. Als iemand subsidie krijgt voor onderzoek, moet dit geld op tijd worden betaald. Vaak kunnen kleine bedrijven bepaalde taken niet accepteren omdat zij gewoon te kort bij kas zijn.

Desama
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, om te beginnen wil ik natuurlijk mijn bijdrage leveren aan de van alle kanten komende gelukwensen aan het adres van mevrouw Quisthoudt, en dit des te liever omdat datgene wat ik van plan ben te zeggen niet steeds plezierig is. Ik sta er dus op haar te zeggen dat ik eveneens blij ben met haar uitstekende werk.
Wij worden op dit moment geconfronteerd met een verslag dat verschillende problemen inzake onderzoek en ontwikkeling naar voren brengt. In feite is het mij tot op dit moment nog niet gelukt uit de amendementen waarover gestemd is in de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie en uit de honderd amendementen die hier, in de plenaire vergadering zijn ingediend, duidelijk op te maken welke koers het Europees Parlement op het gebied van wetenschap voorstaat, en dat is dan nog voorzichtig uitgedrukt.
Toch zijn we zo goed begonnen, we hebben ons immers nu enkele maanden geleden met eenparigheid van stemmen uitgesproken over de koers van het wetenschapsbeleid in de 21ste eeuw. Maar de behandeling van het vijfde kaderprogramma onderscheidt zich waarschijnlijk hierin dat het iedereen aanzet zijn eigen ideeën aan te dragen, althans voorzover het niet die van de industriële, milieu- of andere lobby's zijn, zodanig dat het debat door een berg ideeën wordt vertroebeld die het gehele betoog in de war sturen.
Ik denk echter dat wij u, mevrouw de rapporteur, moeten nageven dat u van meet af aan een zeer heldere, duidelijke koers hebt voorgesteld, die weliswaar niet de koers was waarvoor wij enige maanden eerder hebben gestemd, maar er bestaat toch het gezegde dat alleen dwazen nooit van mening veranderen. U hebt dus blijkbaar uw geweten onderzocht en bent van mening geweest dat wij ons hebben vergist toen wij de resolutie over onderzoek in de 21ste eeuw goedkeurden.
Toch kan er evenmin gezegd worden - en dat ten voordele van u - dat het debat binnen de commissie onderzoek, dat de talrijke ingediende amendementen uw gedachtegang niet hebben verrijkt en hebben verbeterd. Ik moet toegeven dat het van uw kant zeer verdienstelijk is dat u erin geslaagd bent uit de stapel amendementen de lijnen voor een compromis, hoe klein dan ook, te distilleren, en ik ben blij dat u op dit moment heel voorzichtig bezig bent met behulp van de coördinators van de belangrijkste fracties de wegen voor een noodzakelijk compromis te vinden.
Maar aan het einde van dit avontuur mogen we ons zeker nog meer verheugen over de kwaliteit van het voorstel van de Commissie, want hoewel wij niet steeds goed hebben herlezen waarover wij gestemd hebben, de Commissie van haar kant heeft er veel van geleerd. In zekere zin ben ik daar blij om en misschien zouden wij nu met enige overdrijving kunnen zeggen, dat als de Raad achter de voorstellen van de Commissie zou kunnen staan, dat de beste oplossing voor het Parlement zou zijn.
Hoe het ook zij, mevrouw de commissaris, ik zou u willen vragen u straks duidelijk uit te spreken over een belangrijk punt dat morgen ter stemming komt, namelijk de structuur van het programma en meer in het bijzonder de overgang van drie naar vier thematische programma's. Vanzelfsprekend moet de Commissie het hiermee eens zijn, anders zou dat een aantal problemen opleveren.

Van Velzen, W.G.
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, op de eerste plaats lof aan het adres van onze rapporteur mevrouw Quisthoudt. Zij heeft hard gewerkt. Zij heeft een zeer consistent verslag afgeleverd waarvoor zeer veel dank.
In het vierde kaderprogramma bleek dat het nodig was meer thematische oriëntatie en interne consistentie te bereiken en te zorgen dat er meer marktgerichtheid kwam door gebruik te maken van de resultaten van COST en het EUREKA-project. De opzet van het vijfde kaderprogramma stemt op dat punt tot voldoening. Ik denk dus wat het Parlement heeft voorgesteld zeer in lijn daarmee ligt en ik hoop dus ook dat die structuur door de Raad wordt overgenomen.
Als wij het hebben over financiën dan wordt er heel vaak gesproken over de Verenigde Staten en Japan. Dat moet ook, maar laten wij ook vooral kijken naar datgene wat de lidstaten doen. Als ik dan de heer Tannert hoor spreken over de conservatieven in dit Huis dan denk ik misschien dat hij het over de GUE-Fractie heeft maar in ieder geval niet over mijn fractie. Want ik als christen-democraat zou tegen de heer Tannert willen zeggen dat ik ook hoop dat hij compromisbereid is ook op dat punt, als het gaat over de verdere onderverdeling, en zijn standpunt zou willen bijstellen.
Het gaat om de doelen van onze research en dat is op de eerste plaats een versterking en verbetering van de concurrentiepositie van Europa. Daarvoor is de informatiecommunicatietechnologie van zeer groot belang. Ik vind ook dat het bedrag dat er nu staat 3.900 miljoen ecu een minimum is dat niet moet worden aangetast.
Ik vind ook dat het van groot belang is dat het midden- en kleinbedrijf daar waar dat kan wordt betrokken onder andere met clustering met grotere bedrijven, maar ook branche-organisaties zouden een rol kunnen spelen. Ik denk dat het erom gaat de gemeenschappelijke researchcentra wat meer bij de tijd te brengen. De werkwijze moet veranderd worden, meer periodieke evaluatie, meer middelen van derden zien te verkrijgen en vooral ook zorgen dat onderzoekers op tijdelijke basis kunnen functioneren. Dat zou hun werkwijze zeer stimuleren.

Pompidou
Mijnheer de Voorzitter, onze rapporteur heeft zich dankzij het binnen onze Vergadering met kundigheid geleid overleg veel moeite gegeven samenhang in het geheel te brengen. Toch zal ik vier amendementen verdedigen.
Wij hebben er meerdere malen de nadruk op gelegd dat steun voor onderzoekinfrastructuur moet voorzien in de koppeling aan het netwerk van deskundigenpools, alsmede in de oprichting van panels voor proeven en cellulaire demonstratie om nieuwe technologieën te toetsen en de geldigheid ervan vast te stellen. Ik stel dus voor de amendementen 61 en 81 samen te voegen tot amendement 109.
Onze commissie benadrukt eveneens de noodzaak om het onderzoek ten dienste te stellen van het concurrentievermogen van ondernemingen en de werkgelegenheid. Daartoe dient de economische exploitatie van de resultaten bevorderd worden door adequate bescherming van de intellectuele eigendomsrechten, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen overheids- en privé-onderzoeksinstellingen. Dat beoogt mijn amendement 110, dat eveneens een stimulans zal betekenen voor de uitwisseling van resultaten tussen de verschillende onderzoekslaboratoria van de Europese Unie en de vernieuwing binnen de kleine en middelgrote ondernemingen.
Anderzijds is het noodzakelijk dat er transportmiddelen en gekoppelde netwerken komen, die een echte Europese ruimte zullen bevorderen. Mijn amendement 107 gaat in de richting van meer integratie en harmonisatie tussen de verschillende transportsystemen.
Tot slot, wetenschappelijke en technische samenwerking met de geïndustrialiseerde derde landen en met nieuwe opkomende landen, mag niet het paard van Troje van onze concurrenten zijn, maar moet op de eerste plaats tot een evenwichtige samenwerking in het belang van de Unie leiden. De tekst van de Commissie biedt onvoldoende garanties. Mijn amendement 108 doet het voorstel de samenwerking met deze landen vast te stellen afhankelijk van het belang van de Unie en de regels van wederkerigheid.
Wat het programma van Euratom betreft, dit beoogt wezenlijk de veiligheid van kernenergie nog te verbeteren en de kernreactoren van de toekomst voor te bereiden, met name door vermindering van de afvalproductie en verhoging van het energierendement.
Voor het overige steunt de Fractie Unie voor Europa vrijwel alle amendementen van de rapporteur, en in het bijzonder de begrotingsverdeling van het vijfde kaderprogramma voor onderzoek die zij voorstelt. Mijn fractie zal zich niettemin aansluiten bij de amendementen die beogen de plaats van de vrouw in het Europese onderzoeksbeleid te erkennen.
Dankzij deze begroting zal onze Vergadering het voortbestaan, de interoperabiliteit en uitmuntendheid van het Europese onderzoek waarborgen. Deze voorstellen beogen dus de plaats van het "Europa van het onderzoek" te bevestigen door de Europese toegevoegde waarde te benadrukken, maar beogen ook in een mondiale context met steeds meer concurrentie, zowel op wetenschappelijk als op technologisch niveau, het concurrentievermogen van de Unie te versterken.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens hebben de rapporteur en de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie een interessant en consequent verslag opgesteld waarin een grote reeks activiteiten en initiatieven onder de loep wordt genomen.
Ik heb een opmerking van fundamentele aard. Het voorstel van de Commissie en ook de behandeling daarvan door het Parlement staan geheel in het teken van het concurrentievermogen. Ik vrees dat dit een te eenzijdige aanpak is. Natuurlijk wil de Europese samenleving concurrentiekrachtige producten. Natuurlijk wil zij opgewassen zijn tegen de concurrentie van de andere grote mogendheden. De moderne technologie is echter met een fundamenteel gebrek behept: zij staat mijlenver af van de samenleving. De samenleving is niet in staat de technologische ontwikkeling te volgen, zij verkeert in verlegenheid en heeft zelfs morele problemen daarmee. Kijkt u maar eens naar thema's zoals kloning, BSE en genetische manipulatie van landbouwproducten.
Mijns inziens zijn de opmerkingen van de Commissie sociale zaken terecht. Zij maakt gewag van nalatigheden, van een gebrek aan maatregelen voor bepaalde vraagstukken, zoals de arbeidsomstandigheden, de arbeidsplek, enzovoort. Ook de Commissie cultuur heeft gelijk wanneer zij zegt dat wij in plaats van een informatiemaatschappij een informatietechnologie bevorderen.
Deze nalatigheden moeten mijns inziens alsnog worden goedgemaakt. Bovendien moet men zich afvragen wie van deze onderzoeks- en technologieprogramma's gebruik kan maken. Mogelijkheden daartoe hebben alleen de grote bedrijven en de grote instituten. De kleine en middelgrote ondernemingen vissen waarschijnlijk weer eens achter het net.

Holm
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur dank zeggen voor dit verslag. Wij van De Groenen zijn het uiteraard niet in alle opzichten met u eens, maar wij vinden dat u een geweldig goed stuk werk heeft verricht, waarin rekening is gehouden met al die 700 amendementen die in de parlementaire commissie aan de orde zijn geweest. Alle lof daarvoor!
Ik wil overigens ook de Commissie loven, want ik vond de oorspronkelijke voorstellen van de Commissie in veel opzichten heel goed. In de parlementaire commissie hebben we daarin nog verbeteringen aangebracht, maar helaas moet ik daarbij zeggen dat sommige veranderingen verslechteringen betekenen. Daarbij gaat het vaak om geld, maar vaak ook om details, waarover collega Desama het daarstraks al heeft gehad.
Sommige van onze verbeteringen betreffen onder andere toevoegingen inzake een duurzame ontwikkeling, milieu-eisen en een ecologisch correct beleid. Maar ik ben een beetje bang dat dit alleen maar schone schijn is. Want kijkt men bijvoorbeeld nauwkeuriger naar amendement 78, dan leest men in het voorstel van de parlementaire commissie het volgende over de energie van de toekomst: " Het doel van dit thematische programma is daarom onderzoek en duurzame toepassing van bestaande energiebronnen." Bestaande energiebronnen, bijvoorbeeld in mijn eigen land, Zweden, zijn feitelijk de kernenergiecentrales. Kernenergie kan zoals bekend geen duurzame energiebron zijn. Daarom begint men te twijfelen aan veel van de hier opgenomen formuleringen.
Gebruik van duurzame energie betekent immers gebruik van duurzame energiebronnen. Daarin moeten wij meer geld investeren, en niet in het behoud van de oude kernenergie, die bijvoorbeeld Zweden nu eindelijk zal gaan afschaffen. Er is daarentegen een nieuwe impuls van de EU nodig, die duidelijk kan maken hoe wij kernenergie kunnen vervangen door hernieuwbare energiebronnen. Er gaan dus verkeerde signalen uit naar de lidstaten.
Veel van de door de parlementaire commissie aangebrachte verbeteringen vragen om enige verduidelijking. Er worden vele mooie woorden aan een duurzame ontwikkeling gewijd, maar we moeten ook voorbeelden geven. In amendement 154 hebben we bijvoorbeeld gezegd dat wij tegen het klonen van mensen zijn, maar wij moeten zeggen dat wij behalve tegen het klonen van mensen ook tegen het klonen van dieren zijn. Dat is minstens even belangrijk, omdat het wetenschappelijk onderzoek anders doorgaat en wij dan steeds dichter bij een ethisch onjuiste situatie komen.
In amendement 45 hebben wij een economische kader gegeven en vragen wij om meer geld voor zaken die te maken hebben met energie en milieu. Aan amendement 160 hebben wij een voorstel toegevoegd, waarmee wij duidelijk willen maken dat 60 procent van hetgeen naar energie gaat, in de toekomst naar duurzame energiebronnen moet gaan en 75 procent naar demonstratie. Er zijn geen andere wijzigingen in amendement 160.

Linkohr
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ook ik wil de rapporteur bedanken en feliciteren. Zo vele verschillende standpunten in dit Huis onder een gemeenschappelijke noemer brengen, vereist niet alleen bedrevenheid maar ook veel zelfverloochening. Ik weet dat er een massa werk mee gemoeid is.
Sta mij toe met een voorbeeld uit de geschiedenis te beginnen. Duizend jaar geleden bouwden de Chinezen zeeschepen. Als de Europeanen nog niet verder kwamen dan de Middellandse Zee, beschikten zij zelfs reeds over het kompas. Nochtans zijn het de Europeanen die later de wereld hebben veroverd en niet de Chinezen. Hoe komt dat? De Chinezen wilden het niet. Zij wilden hun technologie daartoe niet gebruiken, maar de Europeanen wilden dit wel. Wat het onderzoek betreft, staan wij voor een soortgelijk probleem. Wij kunnen enkel dingen ter beschikking stellen, middelen, ideeën, maar het ligt aan de Europeanen, aan de Europese onderzoekers of zij er gebruik van maken.
Vandaar dat ik eigenlijk betreur dat het voorstel relatief bescheiden is wat de middelen betreft. Ik ben mij bewust van de financiële beperkingen en ik ben ook geen illusionist. Toch is het niet voldoende dat Europa de Verenigde Staten of Japan inhaalt of de nieuwe industrielanden in Zuidoost-Azië naar de tweede of de derde plaats verwijst. Er moeten ook inspanningen worden geleverd in de lidstaten, in de bedrijven. Investeren in onderzoek moet in Europa een grote, ook morele waarde behouden of terugkrijgen. Daarover gaat het. Daarom zijn dit debat en de bespreking van het vierde kaderprogramma voor onderzoek wellicht ook een teken van deze vitaliteit. Dat wens ik tenminste.
De tijd is krap, maar ik had graag nog iets gezegd over het Euratom-hoofdstuk, wetende dat ik met de meeste andere aspecten heel tevreden ben. Het is geen geheim dat ik betreur dat in het Euratom-budget werd besnoeid. Ik kan dit nauwelijks begrijpen, aangezien wij de middelen echt nodig hebben. In tegenstelling tot sommige collega's meen ik dat wij die ook nodig hebben voor de fusie. Ze zijn noodzakelijk voor de nucleaire veiligheid, vooral wanneer Midden- en Oost-Europese staten zich bij ons aansluiten. Als ze al reactoren hebben, zijn ze immers allemaal van Russische makelij. Wij moeten de veiligheid vergroten. Wij hebben dus niet minder maar veeleer meer geld nodig. Ik zeg dit hier, ook al hoort men dit niet graag.
Tenslotte wens ik dat, wat het onderzoeksbeleid betreft, de Commissie zoveel mogelijk armslag krijgt. De Commissie draagt de verantwoordelijkheid en dient dan ook de mogelijkheden te hebben om op haar verantwoordelijkheid met middelen te schuiven, als ze dit nodig acht. Onderzoek kan men niet plannen, men moet ook rekening houden met onvoorziene omstandigheden, waarop men dan ook moet reageren. Daarbij wens ik de Commissie veel succes.

Malerba
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, reeds tijdens het intensieve voorbereidingswerk dat heeft plaatsgehad voordat het document van de Commissie concreet gestalte kreeg, heeft het Europees Parlement de kans gehad een aantal belangrijke en originele aspecten op de voorgrond te plaatsen, zoals het belang van kleine en middelgrote ondernemingen met internationale roeping, de rol van hightech sectoren, die in een speciale actie zijn opgenomen, en de ontwikkeling van technieken voor het behoud van cultuurgoederen, die opgenomen zijn in de context van de stad van de toekomst.
In de opzet van de thematische programma's heeft onze commissie, daarin meesterlijk geleid door mevrouw Quisthoudt-Rowohl, haar best gedaan om ervoor te zorgen dat de focaliseringsinspanning, welke als leidraad heeft gefungeerd voor het werk van het vijfde kaderprogramma, nooit verflauwde. Toch hebben wij de actie voor duurzame ontwikkeling gewijzigd door twee sleutelacties voor energie toe te voegen en door de actie voor mariene technologieën uit te breiden om het oppervlaktevervoer erbij te betrekken.
De leidende gedachte hierbij was dat wij op weg zijn naar één systeem van mobiliteit dat alle wijzen van vervoer omvat. Ik zeg hier met klem dat deze wijziging gezien moet worden als toevoeging. Het was namelijk niet onze bedoeling om iets af te snoepen van de middelen voor mariene technologieën, wel om een hoger budget te verkrijgen voor een alomvattend vervoersprogramma. Om dit extra geld bijeen te zamelen, vragen wij om iets af te schaven van de middelen voor biologische wetenschappen en het totaalbudget enigszins op te trekken.
Het verheugt me dat in de desbetreffende themaprojecten ook ruimtevaarttoepassingen zijn ingelast. Ik sta achter de noodzaak om onderzoek te verrichten naar microzwaartekracht in het internationale ruimtestation. Dit is een kersverse wetenschappelijke kans waarop de Verenigde Staten zich heel wat systematischer aan het voorbereiden zijn dan wij Europeanen en waarvoor de Europese Unie aanvullend moet werken op wat het Europees Ruimteagentschap doet.
Ter afsluiting, een woord van lof voor onze rapporteur alsmede onze hoop dat er genoeg politieke bereidheid ten opzichte van wetenschappelijk onderzoek komt, omdat dit een fundamenteel middel is om onze toekomst op te bouwen.

Lange
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mevrouw de rapporteur, ik ben afkomstig van de Noordzeekust en bij ons is het van groot belang er bij het zeilen op te letten dat, vóór het vertrek, de lading gelijkmatig verdeeld is. Anders gaat het schip slingeren en maakt het slagzij. Ik meen inderdaad dat het besluit van de commissie onderzoek en technologische ontwikkeling dit gevaar inhoudt. Wat is er gebeurd? In het voorjaar hebben wij in dit Huis een verslag van onze collega Claude Desama goedgekeurd. Daarin werd duidelijk gesteld dat onderzoek ook een bijdrage levert tot het Europese model van welvaartsstaat en niet alleen tot het concurrentievermogen van de industrie. Toen kwamen de moderne zeerovers, de lobbyisten, om particuliere belangen te verdedigen. Ik heb de indruk dat het schip slagzij maakt en dat de tweede pijler weggevallen is, namelijk de vraag hoe het gesteld is met de risicobeheersing, met de duurzame ontwikkeling, met de overweging wie in onze maatschappij kansen heeft en onder welke voorwaarden. Geachte collega's, dit alles is ook een belangrijke factor voor de positie van Europa, van onze maatschappij. Niet alleen de technologie, maar ook hoe wij met elkaar omgaan, hoe wij leven, zijn essentiële voorwaarden voor onze toekomstige ontwikkeling, voor de belangen van de burger.
Wij hebben indertijd zeer duidelijk gezegd dat het gaat om een sociaal-economisch model van duurzame ontwikkeling. Wij hebben gezegd dat wij risicobeheersing willen en een antwoord op het probleem van de inspraak en van de rol van de sociale partners in onze maatschappij. Daar is niets van overeind gebleven. Daarom vraag ik nog eenmaal met aandrang de zaken opnieuw recht te trekken. Het gaat hier om inspanningen inzake onderzoek en natuurlijk ook om geld voor deze inspanningen op sociaal-economisch gebied. Wij zitten natuurlijk nog in een pril stadium. Dit alles werd pas in het vierde kaderprogramma voor onderzoek ingevoerd. Er waren moeilijkheden. Met de nieuwe roerganger in Mitsos is er verbetering ingetreden. Dat is echter geen reden om te zeggen dat de kous nu af is.
Waar gaat het over? Bijvoorbeeld over het probleem van de informatie- en communicatietechnologie; wie onder welke voorwaarden toegang heeft. Belangrijk ook zijn het generatieprobleem, de veranderingen inzake arbeidsplaatsen door het telewerken, en natuurlijk het probleem van de participatie, de inspraak en de verandering van de arbeidsorganisatie. Daar moet natuurlijk grondig over worden nagedacht als wij bepaalde technologieën willen onderzoeken en invoeren. Daarom pleit ik er expliciet voor amendement 117 en natuurlijk amendement 123 goed te keuren, opdat ons schip, het schip "onderzoek voor de toekomst" , geen slagzij maakt en wij de juiste koers varen.

Cresson
Mijnheer de Voorzitter, op dit moment staan we voor een beslissend moment in de voortgang naar goedkeuring en tenuitvoerlegging van het vijfde kaderprogramma voor onderzoek.
Op de allereerste plaats zou ik de rapporteur, mevrouw Quisthoudt, willen bedanken voor de bijzondere wijze waarop zij de gecompliceerde taak die de uitvoering van dit advies heeft betekend, heeft uitgevoerd. Mijn dank gaat ook uit naar al diegenen die in de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, binnen de fracties of in de vorm van voorbereidende initiatieven aan het doordenken van het vijfde kaderprogramma hebben meegewerkt. Ik denk hier ook aan de leden van de commissie onderzoek in het algemeen alsmede aan de rapporteurs en leden van de tien andere erbij betrokken commissies.
Met ware voldoening neemt de Commissie het ontwerpadvies van het Parlement over het vijfde kaderprogramma in ontvangst. Het is het Parlement gelukt de gelegenheid aan te grijpen om er zijn stempel op te drukken. Ik stel vast dat zijn amendementen in de richting van het voorstel van de Commissie gaan en dat wij op vrijwel alle wezenlijke punten heel dicht bij elkaar staan.
Het vijfde kaderprogramma is ontworpen als een breuk met het verleden. De nieuwheid blijkt uit de drie belangrijke kenmerken ervan. Om te beginnen het vastbesloten afstevenen op de belangrijkste politieke, economische en maatschappelijke doelstellingen van de Europese Unie, te beginnen met verbetering van de werkgelegenheidssituatie en versterking van het Europese concurrentievermogen. Vervolgens het concentreren van de middelen op een beperkt aantal thema's en doelstellingen om met de beoogde activiteiten een maximaal effect te bereiken. Tot slot de invoering van nieuwe thema's en de omschrijving van nieuwe wijzen van optreden, met voorop die van de sleutelacties. Op al deze punten ondersteunt het advies van het Parlement het voorstel van de Commissie. In sommige gevallen versterkt het nog de vernieuwende aspecten ervan.
De Commissie is dus van plan meerdere amendementen naar geest en inhoud, zo niet in hun letterlijke vorm, in een herziene versie van haar voorstel over te nemen. Ik ga geen gedetailleerd commentaar op elk amendement geven en zal me richten op de drie punten waaromheen het debat in de Commissie onderzoek zich heeft gevormd: structuur, inhoud en financiële aspecten.
Om te beginnen de structuur. De Commissie sluit zich aan bij de voorgestelde formule om het vijfde kaderprogramma in vier thematische programma's in te delen. Daardoor kan er zo dicht mogelijk bij ons voorstel worden gebleven en blijft de wens om de inspanningen te bundelen en een geïntegreerde en multidisciplinaire aanpak van de problemen te realiseren intact. Dat is ook de boodschap die het college van commissarissen mij gevraagd heeft aan het Parlement over te brengen.
Het maken van een nieuw programma voor de gecombineerde thema's milieu en energie is terecht. Zoals blijkt uit de discussies over klimaatverandering die onlangs in Kyoto zijn beëindigd, moeten de problemen die zich op deze gebieden voordoen op sterk geïntegreerde wijze worden aangepakt. Om opgewassen te zijn tegen wat er op het spel staat, moeten we durf hebben. Dit nieuwe programma onderverdelen in twee subprogramma's zou een nog wat voorzichtige aanpak zijn. De Commissie stelt dus een formule voor die beter op deze situatie is toegesneden.
Goedkeuring van deze nieuwe structuur leidt natuurlijk tot een nieuwe indeling van de sleutelacties. Zij zal een herziening van het financiële evenwicht meebrengen. Meerdere opties zouden gelijkelijk te verdedigen zijn. Ik merk op dat de tot op dit moment door het Parlement en de Commissie gemaakte keuzes, zonder volstrekt samen te vallen, elkaar in sterke mate overlappen. Over het geheel genomen ben ik blij te zien dat het Parlement en de Commissie elkaar in de opvatting vinden, dat er een beperkt aantal programma's nodig is. Deze overeenstemming zal in de confrontatie met al diegenen die op een veelvoud ervan uit zijn, zeer nuttig zijn.
Nu de inhoud. Naast opsplitsing van de sleutelactie energie in twee gerichte sleutelacties, enerzijds voor duurzame energieverbruik en anderzijds voor de ontwikkeling van een milieuvriendelijker en concurrerender aanbod, bestaan twee van de door de amendementen ingebrachte belangrijkste nieuwigheden uit nieuwe sleutelacties, respectievelijk gewijd aan het probleem van de vergrijzing en aan de klimaatverandering. In het voorstel van de Commissie komen deze beide thema's al aan de orde in de categorie onderzoeksactiviteiten van generieke aard. Door er sleutelacties van te maken kan op beleidsniveau het belang van deze kwesties voor de toekomst van de Europese Unie beter naar voren worden gebracht.
De Commissie stelt duidelijk dat zij zich bij de geest van de voorgestelde amendementen op deze verschillende punten aansluit. Niet eens is zij het daarentegen met een aantal amendementen die wijzigingen van de inhoud of de verdeling van de sleutelacties invoeren, die ertoe zouden leiden dat de geïntegreerde en multidisciplinaire benadering wordt verlaten. Een sectorale benadering, gebaseerd op een bepaald wetenschapsgebied, is aantrekkelijk. Zij ontleent haar kracht aan de traditie, maar leidt er maar al te vaak toe dat de problemen deelsgewijs worden aangepakt en de middelen worden verspreid.
Nog een opmerking over de sociaal-economische aspecten. Het Parlement benadrukt de noodzaak om hiermee in hoge mate rekening te houden en de Commissie deelt dit standpunt. Zij heeft zich er overigens al voor ingezet om deze een belangrijke plaats in het vijfde kaderprogramma toe te wijzen. Toch zijn wij van mening dat de beste manier om deze kwesties te behandelen is, dit enerzijds, wat de met de grote thematische programma's samenhangende aspecten betreft, te doen in de context van de sleutelacties en anderzijds, wat betreft de algemene aspecten of die welke nog niet in de andere programma's aan de orde zijn geweest, in het kader van een aparte activiteit van het programma "Verbetering van het menselijk potentieel" .
De Commissie is vastbesloten het sociaal-economisch onderzoek een belangrijke rol te laten spelen in het vijfde kaderprogramma. Toch is zij van mening dat het beter is dat dit volgens de door haar voorgestelde formule gebeurt dan via speciale sleutelacties binnen de verschillende programma's.
Ik eindig met de financiële aspecten. Ik kan me op deze plaats alleen maar verheugen over de opmerkelijke gelijkgerichtheid van de voorstellen van het Parlement en van de Commissie en over het sterke signaal dat op die manier naar de lidstaten en de Raad gaat. Het ontwerpadvies stelt een vijfde kaderprogramma voor met een budget van 16, 7 miljard ecu, dat wil zeggen 400 miljoen meer dan wat de Commissie voorstelt.
Tegen de achtergrond van begrotingsbeperkingen en terugdringing van de overheidsuitgaven voor onderzoek kan de Europese Unie het zich tegenover de Amerikanen en de Japanners, die zich blijven inzetten, niet veroorloven de voor het onderzoek op Europees niveau toegekende middelen te verminderen of te bevriezen.
Overeenkomstig de maatregelen van Agenda 2000 werd het door de Commissie voorgestelde bedrag berekend uitgaande van het principe dat de voor onderzoek gereserveerde middelen iets sneller zouden stijgen dan het bruto nationaal product van de Europese Unie. Om tot het door haar voorgesteld bedrag te komen heeft de Commissie met talrijke externe verplichtingen rekening moeten houden. Met voldoening noteert de Commissie de boodschap die het ontwerpadvies van het Parlement bevat. Toch houdt zij vast aan haar voorstel om redenen die het Parlement gemakkelijk zal begrijpen, en die met name verband houden met de rol die zij in het zoeken naar een compromis zal moeten spelen.
Verder aanvaardt de Commissie het zeer nuttige amendement van de Begrotingscommissie, overgenomen van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, dat in praktische termen duidelijk maakt dat de goedkeuring van het vijfde kaderprogramma en van de financiële middelen daarvoor losstaat van het onderhandelen over de toekomstige financiële vooruitzichten van de Europese Unie. De details van het standpunt van de Commissie over de verschillende amendementen zullen in het verslag van deze plenaire vergadering worden vastgelegd. Meer in het bijzonder zou ik de amendementen van mevrouw McNally willen overnemen over de noodzaak bedacht te zijn op een beter evenwicht tussen mannen en vrouwen in het programma "Verbetering van het menselijk potentieel" en over het introduceren van de kwestie van de gelijke kansen als thema voor sociaal-economisch onderzoek. Overigens zal de Commissie in de lente van 1998 een conferentie over het thema "vrouw en wetenschap" organiseren.
Wat mij betreft rond ik deze algemene bemerkingen met twee opmerkingen af. Allereerst wil ik de kwaliteit van het voorstel dat de werkzaamheden van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie en de andere betrokken commissies heeft opgeleverd, benadrukken. Deze kwaliteit getuigt van het toenemend belang dat een steeds groter aantal leden van het Parlement aan dit voor de Europese Unie voor het nastreven van haar doelstellingen onontbeerlijke beleid toekent. In het perspectief zoals geschetst in Agenda 2000 bevindt dit beleid zich inderdaad in het hart van het beleidsoptreden van de Europese Unie, naast andere vormen van kennisbeleid op het gebied van onderwijs en innovatie. Ik van mijn kant spreek de wens uit dat onze dialoog tijdens de uitvoering van onze programma's wordt versterkt.
Mijn tweede opmerking is van operationele aard. Wij hebben het einde van de weg nog niet bereikt, zelfs verre daarvan. De Raad moet zich op dit moment uitspreken. Wij hopen erop dat er tijdens de Europese Raad Onderzoek van 12 februari een gemeenschappelijk standpunt kan worden bereikt, wat niet zeker is. Het standpunt van de lidstaten blijft tot op heden soms nog ver uit elkaar liggen. Parallel daarmee wordt het debat over specifieke programma's in gang gezet, op basis van het werkdocument dat de Commissie in november aanbood. Het beoogde doel is de formele goedkeuring van het kaderprogramma in de loop van 1998 ter wille van een doeltreffende uitvoering van de specifieke programma's in 1999. De komende maanden zullen dus nog vol met overwegingen en debatten zitten.
Ik weet dat ik erop kan rekenen dat het Europees Parlement gedurende het hele proces zijn taak vervult. Bij voorbaat spreek ik mijn dank uit voor de inspanningen die het zich zal getroosten om ons te helpen ons uiteindelijke doel te bereiken: het Europese onderzoek ten dienste stellen van de Europese burgers. Het Europees Parlement vertegenwoordigt de burgers. Het is de uitdrukking van hun belangen. Zijn actieve betrokkenheid bij het besluitvormingsproces draagt ertoe bij dat er een waarborg is dat de grote wetenschappelijke en technologische keuzes op Europees niveau op een democratische basis worden genomen. Gezien de dringendheid en omvang van de problemen waarmee de Europeanen worden geconfronteerd en de bijdrage die het onderzoek bij de oplossing ervan kan leveren, ben ik er van overtuigd dat uw Vergadering alles zal doen wat in haar vermogen ligt om te zorgen dat dit programma op zo kort mogelijke termijn van start kan gaan.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur en donderdag om 9.30 uur plaats.

Energiebeleid
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0308/97) van de heer Scapagnini, namens de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, over de mededeling van de Commissie "Overzicht van beleid en maatregelen op energiegebied" (COM(97)0167 - C4-0205/97).

Scapagnini
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie staat op de drempel van een nieuw millennium en heeft een hele reeks strategische uitdagingen voor de boeg, maar tot nu toe is ze volledig verstoken van een unitair en gecoördineerd beleid op energiegebied. En dan te bedenken dat zo'n beleid een fundamentele rol zou moeten spelen voor de economische ontwikkeling, voor de bevordering van de werkgelegenheid, voor het milieu en de levensstandaard!
Het Europees Parlement hamert er sinds jaar en dag op dat de maatregelen op energiegebied een solide rechtsgrond en een eigen plaats in het Verdrag moeten krijgen, om te zorgen voor die samenhang en transparantie die vandaag de dag nog verstek laten gaan. Als de energieproblemen ook ditmaal een versnipperde aanpak krijgen en in het kader van andere vormen van beleidsvoering worden getackeld, zoals die van de interne markt, het milieu, het belastingwezen, landbouw en onderzoek, dan gaat men alweer voorbij aan de specifieke doeleinden van de energiesector, te weten veilige energievoorziening, internationale samenwerking, integratie van de energiemarkten, bevordering van duurzame ontwikkeling en bevordering van onderzoek.
Van de daadwerkelijke realisering van de energiedoeleinden hangt de ontwikkeling van de Europese markten af, maar ook het concurrentievermogen van het bedrijfsleven en de koopkracht van de burgers op het vlak van energieproducten. Vandaar dat de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie er sterk voor pleit dat het takenpakket van het Europees Energieobservatorium wordt uitgebreid, onder andere om een referentiekader voor de grote vervoersassen van aardgas en aardolie te traceren. Het Energiehandvest blijft het bevoorrechte kader van Europese samenwerking op energiegebied en het Europees Parlement acht het dan ook uitermate belangrijk dat alle deelnemende landen het ratificeren.
De samenwerking en de hulpacties voor derde landen, in het kader van hulp- en samenwerkingsprogramma's als PHARE, TACIS en MEDA, de hulpprogramma's voor Azië, Latijns-Amerika, of ook het EOF, moeten verder worden ontwikkeld, om rekening te houden met de verschillende bevoorradingsmarkten. Tegelijkertijd is het zaak dat wij deze acties beter profileren dan voorheen is geschied, door namelijk de voorlichting, de controle en het onderzoek door het Europees Parlement in de hand te werken.
Het tweede objectief van een communautair energiebeleid is liberalisering en integratie van de energiemarkten. Gezien de groeiende internationalisering is dit een evidente noodzaak. Er zal een echte situatie van mededinging tussen energieproducenten moeten komen, waarbij de consument de beschikking moet krijgen over verschillende mogelijkheden van energiebevoorrading op basis van vrije onderhandelingen waar de overheden garant voor staan. Daarbij moet onder meer gebruik worden gemaakt van de nieuwe ontwikkelingskansen die op energievlak bestaan.
De milieudimensie van het energiebeleid mag natuurlijk absoluut niet onderschat worden. De Commissie moet op gezette tijden het milieueffect van het energiebeleid in de verschillende lidstaten doorlichten, waarbij ze naast de wetgevingsinstrumenten ook borg moet staan voor vrijwillige akkoorden voor onderzoek en technologische ontwikkeling. Ook in het kader van de internationale samenwerking wordt het tijd dat men rekening gaat houden met de risico's van energie- en milieudumping in landen waar de prijzen nog laag liggen doordat de milieuvoorschriften er veel minder streng zijn dan onze communautaire normen. De schade die wordt veroorzaakt door de uitstoot van CO2 en door de opwarming van de aarde is een heel probleem voor de Unie. Zij zal dan ook, mede vanwege de recente afspraken in Kyoto, een verdere bijdrage moeten leveren via acties ter bevordering van zuinig en efficiënt gebruik van de energiebronnen, via gecombineerde productie met duurzame energiebronnen en acties voor onderzoek en technologische ontwikkeling.
De Commissie zal de nodige aandacht moeten besteden aan duurzame energietechnologieën, want deze vormen een pasklaar antwoord op het voornemen om vernieuwbare energiebronnen een voorkeursbehandeling te geven. Tegelijkertijd wordt daarmee ingegaan op de huidige vraag naar diverse toepassingen van aardgas, vooral waar het gaat om het vloeibaar maken van gas, het vervoer en opnieuw vergassen ervan. Op dit vlak liggen nog veel mogelijkheden open, vooral met het oog op nieuwe vormen van bevoorrading vanaf geografisch verder gelegen gebieden. Door de liberalisering van de energiemarkt en dankzij het plaatselijk en gedecentraliseerd gebruik van duurzame energiebronnen lukt het vast en zeker om de bestaande verschillen tussen bepaalde Europese regio's weg te werken. Ook kan zodoende vaart gezet worden achter de ontplooiing van gebieden die met een achterstand kampen, doordat namelijk deze gebieden een autonome energiecapaciteit voor meervoudig gebruik wordt gegeven.
Het is zonder meer in het belang van de Unie, van haar burgers en de industrie, dat er een kaderprogramma voor energiebeleid komt waarmee de communautaire initiatieven op dit vlak duidelijker uit de verf komen en meer geconcentreerd werken, onder meer door verzekering van een meerjarige financiering waarmee belangrijke acties kunnen worden afgewikkeld zonder dat dit gepaard gaat met een structurele inkrimping van de beschikbare fondsen.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, moet het Europees Parlement het betreuren dat de Raad zo drastisch het mes heeft gezet in de energieposten van de communautaire begroting. Deze bezuinigingen leggen een zware hypotheek op de toekomst van Europese instrumenten die al ruimschoots geconsolideerd waren rondom programma's als ALTENER, THERMIE en SAFE. Vooral programma's die streven naar internationale samenwerking op energiegebied worden daar de dupe van.

De Voorzitter
Aangezien commissaris Papoutsis vanavond niet in ons midden kan zijn en ons debat trouwens om 17.30 uur afgebroken moet worden voor het vragenuur met de Commissie, geef ik thans met toestemming van het Huis het woord aan commissaris Papoutsis.

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst de geachte afgevaardigden mijn verontschuldigingen aanbieden voor mijn afwezigheid vanavond. Ik wacht sedert half twaalf vanmorgen op de behandeling van het verslag van de heer Scapagnini, maar helaas is deze bespreking vertraagd door het uitlopen van het belangrijke begrotingsdebat. Het spijt mij dat ik vanavond niet aanwezig kan zijn. Morgenvroeg komt de voltallige vergadering van het Energiehandvest bijeen en er bestaat goede hoop dat dan de dertig ratificatieoorkonden van het Energiehandvest worden overgelegd. Dat zou betekenen dat een begin gemaakt kan worden met de toepassing van het Energiehandvest en u begrijpt dat de Commissie niet afwezig kan zijn bij een dergelijk belangrijk gebeuren. Ik hoop dan ook van ganser harte te mogen rekenen op uw begrip en uw steun.
Dan nu ter zake. Allereerst wil ik de rapporteur, de heer Scapagnini, van harte bedanken voor zijn duidelijke en opbouwende verslag. De Commissie gaat in grote lijnen akkoord met de voorgestelde resolutie. Talrijke bevindingen uit de mededeling van de Commissie zijn daarin overgenomen. De energiesituatie in niet alleen de Europese Unie, maar heel de wereld is dusdanig dat meer en beter gecoördineerde acties absoluut noodzakelijk zijn. Daarom moeten wij in eerste instantie precies beseffen met welke uitdagingen wij geconfronteerd zijn.
Een van de belangrijkste opgaven van de mededeling van de Commissie is een duidelijke beschrijving te geven van de grote uitdagingen op energiegebied en van de activiteiten in de Europese Unie. Ons doel daarbij is eenvoudig maar duidelijk: wij willen meer transparantie. Met de mededeling hebben wij bovendien een eerste stap gezet in de richting van een kaderprogramma voor het energiebeleid van de Europese Unie. De heer Scapagnini heeft met zijn verslag duidelijk gemaakt dat het Europees Parlement zich volledig bewust is van de bestaande situatie en bereid is de Commissie een hart onder de riem te steken. Namens de Europese Commissie wil ik u dan ook bedanken voor uw steun en uw bereidwilligheid.
In haar mededeling legt de Commissie de nadruk op drie vraagstukken waarmee men in de energiesector is geconfronteerd.
Het eerste vraagstuk betreft de continuïteit van de energievoorziening. Uit alle mogelijke analyses en prognoses blijkt onomstotelijk dat de energieafhankelijkheid van het buitenland aanzienlijk zal toenemen. De Gemeenschap moet hier serieus rekening mee houden en de daarvoor geijkte maatregelen nemen.
Ten tweede speelt de energiesector een belangrijke rol in onze pogingen het mededingingsvermogen te verbeteren. Efficiënte en rendabele energiesystemen kunnen in belangrijke mate hieraan bijdragen en zorgen voor juiste productie- en overdrachtsstructuren en vrij verkeer van energieproducten.
Ten derde is de energiesector van vitaal belang voor de milieubescherming. In alle beleidsvormen en activiteiten op energiegebied moet rekening worden gehouden met het doel van een duurzame ontwikkeling. Juist het tijdens de conferentie van Kyoto besproken vraagstuk van de broeikasgassen is daarvoor uiterst belangrijk. Zo zijn er talrijke milieudoelstellingen die in ons energiebeleid volledig in ogenschouw moeten worden genomen.
Uit de onderhavige resolutie blijkt dat het Europees Parlement instemt met deze opvattingen. Als u mij toestaat, mijnheer de Voorzitter, zou ik kort commentaar willen leveren op een aantal punten daaruit.
De Europese Commissie is het met u eens dat het wenselijk is in het Verdrag een energiehoofdstuk op te nemen. Helaas kon men tijdens de Intergouvernementele Conferentie van Amsterdam daar geen overeenstemming over bereiken. Klaarblijkelijk was dit vraagstuk niet rijp voor een akkoord tussen de lidstaten. Desalniettemin zal de Commissie voorstellen blijven doen voor een energiebeleid waarin, daar waar mogelijk en wenselijk, gebruik wordt gemaakt van de bestaande rechtsgrondslagen.
Verder beseft de Commissie volledig dat het noodzakelijk is de activiteiten ten behoeve van de hernieuwbare energiebronnen te versterken. Zoals u weet, hebben wij kortgeleden een Witboek ingediend over de communautaire strategie en een actieplan opgesteld voor de hernieuwbare energiebronnen. Ik wacht nu uw reacties op dit Witboek af. Waarschijnlijk zullen wij dan in de nabije toekomst gelegenheid krijgen hier uitvoerig op in te gaan.
Tevens wil ik het Parlement bedanken voor zijn steun voor de uitwerking van een kaderprogramma voor het energiebeleid van de Europese Unie. U weet dat dit programma een maand geleden, op 18 november jongstleden door de Commissie is goedgekeurd. Hierin worden alle activiteiten gebundeld die nu in verschillende programma's zijn ondergebracht, zoals SAVE II voor de energierentabiliteit, ALTENER voor de hernieuwbare energiebronnen en SYNERGY voor de samenwerking met derde landen. In het kaderprogramma zal echter ook sprake zijn van specifieke activiteiten voor de energieanalyses en -prognoses op het gebied van de veiligheid van kernenergie en het schone gebruik van koolsteen. In ons voorstel wordt tevens nagegaan hoe op lange termijn stabiele omstandigheden kunnen worden gecreëerd voor allerlei activiteiten op energiegebied. Dit kaderprogramma is verder noodzakelijk voor de vaststelling van een duidelijke rechtsgrondslag. Volgens de Commissie stelt dit kaderprogramma ons in staat te zorgen voor een betere coördinatie van de specifieke activiteiten op energiegebied en voor een betere afbakening van de doelstellingen die met deze activiteiten worden beoogd. Ik heb het dan met name over de energieactiviteiten die met andere communautaire beleidsvormen, de structuurfondsen en de programma's voor externe technische bijstand worden verricht.
Het voorstel voor het kaderprogramma zal een van de prioriteiten vormen van het Brits voorzitterschap. De eerste reacties van de lidstaten waren gunstig en ik hoop dat met vooral ook uw steun dit kaderprogramma tijdig aangenomen kan worden. Wij hebben uw steun nodig voor de uitoefening van een energiebeleid dat gefundeerd is op een enkele filosofie: die van het kaderprogramma.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Commissie gaat in grote lijnen akkoord met de resolutie in het verslag van de heer Scapagnini over de mededeling van de Commissie "Overzicht van beleid en maatregelen op energiegebied" . Ik wil de rapporteur dan ook nogmaals van harte bedanken voor zijn uitstekende verslag.

Vragenuur (Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur (B4-1002/97) voor vragen aan de Commissie.
Maar voordat we beginnen, vraagt de heer Smith het woord voor een motie van orde.

Smith
Mijnheer de Voorzitter, mijn vraag nr. 76 gaat over het vervoer van nucleaire brandstof. Ik dacht in alle onschuld dat deze vraag zou worden beantwoord door de commissaris voor vervoer, maar ik zie dat deze staat onder "andere vragen" . Wilt u nota nemen van mijn opmerking en proberen uit te vinden waarom deze vraag niet is opgenomen onder de vragen die beantwoord worden door de voor vervoer verantwoordelijke commissaris?

De Voorzitter
Mijnheer Smith, ik neem nota van uw bezorgdheid. Zoals u weet, is het echter de Commissie die besluit welke commissarissen de gestelde vragen beantwoorden. Dat behoort niet tot onze verantwoordelijkheid. In ieder geval worden uw woorden niet alleen opgenomen door mij, maar zullen zij ook in de notulen komen. Uw opvattingen zullen hetzelfde gewicht en dezelfde waarde hebben als altijd.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Commissie is zich ervan bewust dat de richtlijnen omtrent openbare aanbestedingen nog niet door alle lidstaten op bevredigende wijze zijn overgenomen en zij beseft eveneens dat, daar waar de richtlijnen wel zijn overgenomen, ze dikwijls niet correct worden toegepast. Vandaar dat de Commissie in haar actieplan voor de ene markt - dat in juni jongstleden is aangenomen en de goedkeuring van de Europese Raad van Amsterdam heeft meegekregen - de lidstaten heeft opgeroepen om hun politieke bereidheid hard te maken door een punt te zetten achter deze situatie. Enerzijds heeft de Commissie de lidstaten gevraagd om specifieke toezeggingen te doen inzake afronding van de overname van de richtlijnen met vermelding van een precies tijdpad, anderzijds stelt de Commissie initiatieven voor om effectieve toepassing en naleving van de vigerende voorschriften te verkrijgen.
In dit opzicht en krachtens de bevoegdheden die zij heeft, heeft de Commissie tegen de in gebreke blijvende lidstaten al inbreukprocedures opgestart uit hoofde van artikel 169, zowel omdat men de richtlijnen niet overgenomen heeft, als omdat de maatregelen voor overname niet conform zijn, en verder ook omdat de communautaire regelgeving inzake openbare aanbestedingen niet correct is toegepast.
De Commissie heeft bovendien al de urgentieprocedure gehanteerd, uit hoofde van artikel 186 van het Verdrag, om ervoor te zorgen dat er voorlopige maatregelen werden getroffen tegen een lidstaat waar de aanbestedende instantie geweigerd had de overheidsopdracht op te schorten in afwachting van de uitspraak van de Commissie over een vermeende overtreding.
Sedert de inwerkingtreding van de richtlijnen 89/665 en 92/13 heeft het bedrijfsleven de mogelijkheid om bij een nationale overheid in beroep te gaan tegen schending van de communautaire voorschriften door opdrachtgevende instanties op het vlak van aanbestedingen.
De Commissie wenst er bovendien in deze context aan te herinneren dat de lidstaten verantwoordelijk zijn voor het optreden van hun overheden, met name de gemeenten. Een lidstaat mag zich niet onttrekken aan de plichten die hij krachtens de communautaire regelgeving heeft, door zich te verschuilen achter een eventuele constitutionele autonomie van plaatselijke en regionale overheden.
Tot slot wilde ik nog iets zeggen over mogelijke verbeteringen met het oog op een betere toepassing van de communautaire regelgeving op het vlak van aanbestedingen. De Commissie heeft naar aanleiding van haar Groenboek een discussie aangesneden en ze denkt op korte termijn een mededeling aan te nemen waarin concrete maatregelen worden voorgesteld, zowel over de uitleg van bestaande regels als over eventuele wetgevingswijzigingen.
De Commissie wil echter wel nadrukkelijk stellen dat een doelmatige controle van de toepassing van het communautair recht impliceert dat de controles die op nationaal niveau worden verricht, nader worden versterkt. Met andere woorden, ook de lidstaten moeten zich van hun goede kant laten zien.

Cars
Ik dank de commissaris voor zijn uitvoerige en bevredigende antwoord. Ik wil ook zeggen dat ik het waardeer dat de Commissie diverse landen heeft aangesproken op het feit dat zij zondigen tegen de verordening betreffende openbare aanbestedingen, inclusief de aanklacht tegen mijn eigen land, Zweden.
Graag wil ik nog een aanvullende vraag stellen. Ondernemingen moeten uiteraard zoveel mogelijk een klacht indienen wanneer zij niet worden behandeld volgens de verordening betreffende openbare aanbestedingen. Wij weten ook dat ze dat veel moeite kost, omdat ze dan in conflict kunnen komen met mogelijke klanten, belangrijke klanten. Daarom ligt er een voorstel voor de aanstelling van een of andere ombudsman voor openbare aanbestedingen, dat wil zeggen iemand die deze aanklachten in ontvangst kan nemen en kan overleggen met gemeenten en overheidsinstanties die zich niet aan de bepalingen houden. Is de commissaris hiermee bekend? Ik weet dat men hier in "eurochambres" mee bezig is. Hoe staat de commissaris hier tegenover?

Monti
Ik dank u voor de aanvullende vraag. In de eerste plaats wilde ik beklemtonen dat de Commissie inderdaad een aanzienlijk aantal inbreukprocedures tegen de lidstaten heeft ingeleid.
Voorts wilde ik zeggen dat veel inbreukprocedures voortspruiten uit gevallen die door bedrijven worden gesignaleerd. Ook is het zo dat in het kader van het brede overleg dat door het Groenboek over openbare aanbestedingen is aangezwengeld - waar trouwens meer dan 300 bijdragen op zijn gekomen - langdurig is gesproken over manieren om aanmelding van gevallen die niet in de haak zijn, doelmatiger te maken.
Tenslotte herinner ik de geachte vraagsteller eraan dat het bedrijf of in ieder geval degene die protest aantekent, nu al de mogelijkheid heeft anoniem te blijven.

Wijsenbeek
De antwoorden van de heer Monti geven inderdaad aan dat wat hij en de vraagsteller Cars stellen, toch een probleem is en blijft. Er is namelijk te veel ontsnappingsmogelijkheid. Het hoeft namelijk bij openbare aanbestedingen niet zo te zijn dat de aanbestedende instanties, gemeenten, overheden, en vaak gebeurt het ook in het transport, weliswaar niet de goedkoopste nemen maar daarvoor het excuus aanvoeren: ja, maar het was wel de beste. Dan blijken het altijd, mijnheer Monti, toch nationale ondernemingen te zijn aan wie men de voorkeur geeft. Daarom zou niet alleen de vertrouwensman, maar naar mijn idee ook de Commissie nauwer het oog dienen te houden, opdat het niet alleen maar nationale bedrijven zijn aan wie men de opdracht gunt, maar dat er ook een spreiding over de Gemeenschap plaatsvindt. Een rapportage uwerzijds zou wat dat betreft zeer welkom zijn.

Monti
Dit is een van de belangrijkste thema's voor de daadwerkelijke voltooiing van de ene markt en juist daarom besteden wij er zoveel aandacht aan, zoals het Parlement zal kunnen constateren zodra de Commissie aan het begin van 1998 haar mededeling naar aanleiding van het overleg over het Groenboek zal presenteren.
Mijnheer Wijsenbeek herinnert ons eraan dat de opdrachtgevende instanties soms zelf moeilijkheden hebben. Van dit oogpunt uit bezien kunnen de vereenvoudigingsaspecten een belangrijke rol vervullen, en die worden dan ook in het Groenboek beschouwd als behorende tot de sleutelelementen.
Voorts ben ik het absoluut met de heer Wijsenbeek eens als hij zegt dat het in de optiek van de ene markt wenselijk is dat de opdrachten ook aan niet-nationale bedrijven gegund worden. Dit gebeurt al in toenemende mate, zij het nog niet in die mate die wij zouden willen. De lange reeks acties die het Groenboek in petto heeft op het vlak van voorlichting, opleiding, enzovoort, zijn er dan ook op gericht om deze markt van openbare opdrachten, die nog niet volledig één is, beter geïntegreerd te maken.

Rübig
Mijnheer de Commissaris Monti, is het u bekend dat architecten ernstige moeilijkheden ondervinden bij openbare aanbestedingen? De architecten menen dat het moeilijk is echte gegevens nauwkeurig te selecteren en dat er bij openbare aanbestedingen ook voor kleine projecten vaak 400 tot 500 aanvragen binnenkomen, wat voor een aantal problemen zorgt.

Monti
Dit is een specifiek en tegelijk belangrijk aspect van een ruimere problematiek. Wanneer het niet gaat om grote bedrijven of bedrijven in het algemeen, maar om groepen deskundigen of mensen die in het vrije beroep zitten, is een gedetailleerde voorlichting nog veel belangrijker.
Met dit objectief voor ogen zal het thema van elektronische informatie uitvoerig ter sprake komen in de komende maatregelen inzake openbare aanbestedingen die, nogmaals, gepresenteerd zullen worden na afronding van het vruchtbare overleg naar aanleiding van het Groenboek.
Uitgerekend de vorige week hebben wij in Brussel een grote conferentie georganiseerd met deelnemers uit alle lidstaten over electronic procurement : met zo'n instrument kan de voorlichting over de belangrijke markt van openbare aanbestedingen een steeds betere vorm krijgen.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt vraag nr. 26.
Vraag nr. 27 van Veronica Hardstaff (H-0906/97):
Betreft: Gebruik van E-111 formulieren in de lidstaten
Is het de Commissie bekend dat EU-burgers in sommige lidstaten op problemen stuiten als zij zich met gebruikmaking van een E-111 formulier medisch willen laten verzorgen? Is het toelaatbaar dat artsen in sommige landen een geldig E-111 formulier weigeren omdat het naar hun zeggen ieder jaar moet worden vernieuwd, hetgeen tegenwoordig niet meer het geval is, en vervolgens aanzienlijke bedragen in rekening brengen voor consult en geneesmiddelen?

Flynn
Verordening 1408/71 inzake coördinatie van stelsels van sociale zekerheid ten behoeve van migrerende werknemers garandeert dat een persoon die tijdelijk in een andere lidstaat van de Europese Unie of de EER verblijft dan de lidstaat waar hij of zij is verzekerd, recht heeft op alle noodzakelijke prestaties, dat wil zeggen dat hij of zij recht heeft op elke medische behandeling die voor zijn of haar gezondheid noodzakelijk is. Deze prestaties zijn aan dezelfde voorwaarden onderworpen als die gelden voor de eigen onderdanen van het betrokken land.
In het geval van een tijdelijk verblijf moet de persoon in kwestie voor vertrek een E111-formulier aanvragen. Op dit formulier staat dat hij of zij is aangesloten bij een sociale verzekering in een lidstaat en dit formulier moet worden overgelegd aan de ziekteverzekering in het land van verblijf. Deze instantie krijgt dan het geld terug van de verzekering in de bevoegde lidstaat. Het E111-formulier kan in geldigheidsduur beperkt zijn, maar hoeft dat niet persé. Dit is een kwestie van de bevoegde instanties in de lidstaten. Zij bepalen wat zij moeten doen om het doel de bereiken dat in de communautaire regels inzake de sociale zekerheid voor migrerende werknemers is vastgesteld. Dit doel is coördinatie en geen harmonisatie van de nationale voorschriften inzake sociale voorzieningen. Het is hoe dan ook duidelijk dat een geldig E111-formulier niet door een arts of een instelling in het land van verblijf kan worden geweigerd. Telkens als de Commissie geconfronteerd wordt met gevallen waarin burgers van de Europese Unie moeilijkheden ondervinden bij het verkrijgen van medische behandeling, alhoewel zij in het bezit zijn van het E111-formulier, reageert zij prompt en zorgt voor eerbiediging van de regels. Ik moet er desalniettemin op wijzen dat dit formulier elk jaar op tevredenstellende wijze wordt gebruikt door miljoenen toeristen.
Tevens wil ik uw aandacht erop vestigen dat mensen die moeilijkheden ondervinden met het E111-formulier, de mogelijkheid hebben het geld rechtstreeks terug te vorderen van hun verzekering. In dit geval moeten zij eerst voor de medische noodhulp zelf betalen en kunnen het geld pas terugvorderen als zij teruggekeerd zijn in eigen land.

Hardstaff
Ik ben ervan overtuigd dat het E111-formulier van de persoon uit mijn kiesdistrict in een betere staat verkeerde dan dit hier, dat werd uitgegeven in 1990. Toen hij dit formulier echter presenteerde in een ziekenhuis in Frankrijk, scheurde de behandelende specialist het kapot en legde hem niet uit dat hij naar zijn verzekering moest gaan om het geld terug te vragen. Hij heeft toen contact opgenomen met het ministerie van volksgezondheid en sociale verzekering in het Verenigd Koninkrijk en met mij. Ik heb zelf ook contact opgenomen met het ministerie en kreeg toen te horen dat ik het probleem met u moest bespreken om herhaling te voorkomen en om de medici in al onze lidstaten erop te attenderen dat zij verplicht zijn hun patiënten te zeggen dat zij naar hun verzekering moeten gaan om het geld terug te vragen.

Flynn
Heel snel. Het spijt mij dat uw kiezer deze moeilijkheden had. U hebt niet gezegd of hij uiteindelijk zijn geld teruggekregen heeft. U hebt wel duidelijk gemaakt dat volgens u het stelsel verbeterd moet worden. Ik heb nota genomen van deze opmerking. Natuurlijk heeft de bewuste persoon juist gehandeld. Hij is bij zijn terugkomst naar de bevoegde instantie gegaan en heeft het geld teruggevraagd. Maar zo zou het normaal gesproken niet in zijn werk moeten gaan. Er is in het begin reeds een fout gemaakt, want deze persoon is niet naar de juiste instantie doorgestuurd. Ik zal hoe dan ook de mogelijkheid van een beter informatiestelsel voor alle betrokkenen onderzoeken.

Truscott
Ik dank de commissaris voor zijn antwoord op de vraag van mevrouw Hardstaff. Ik wilde hier echter op inhaken en vragen of de commissaris commentaar kan geven op het feit dat het E111-formulier, naar het schijnt, niet alle medische onkosten in geval van nood dekt. Enkele burgers uit mijn kiesdistrict moesten ondanks hun E111-formulier toch bijbetalen. Zou de commissaris derhalve de Europese burgers niet kunnen aanbevelen dat zij zich voor hun reizen in de Europese Unie bijverzekeren voor datgene wat niet door het E111-formulier is gedekt?

Flynn
Dit is een interessant vraagstuk. Er zijn met name twee mogelijkheden van medische behandeling buiten het land van de woonplaats. Ten eerste heeft iemand bij een tijdelijk verblijf buiten de bevoegde lidstaat recht op alle noodzakelijke medische prestaties. Daarvoor is het E111-formulier. De tweede mogelijkheid is dat iemand naar een andere lidstaat gaat om daar een medische behandeling te ondergaan. Daarvoor moet hij echter van te voren toestemming vragen aan zijn ziekteverzekering. Hij krijgt dan een E112-formulier en op grond daarvan wordt hij terugbetaald.
Het Hof van Justitie is gevraagd zich uit te spreken over het vraagstuk of de huidige voorschriften stroken met de bepalingen van het Verdrag inzake vrij verkeer van goederen en diensten. Wij wachten op het arrest. Als wij dat hebben, zal ik een beter antwoord kunnen geven op de vraag van de heer Truscott.

De Voorzitter
Daar de vraagstelster afwezig is, vervalt vraag nr. 28.
Vraag nr. 29 van James Fitzsimons (H-0921/97):
Betreft: Veiligheid van speelgoed
Is de Commissie bereid, gezien de groeiende bezorgdheid over het gebruik van PVC (polyvinylchloride) in speelgoed voor kinderen, waarin chemische stoffen kunnen voorkomen die indien ingeslikt gevaarlijk voor kinderen kunnen zijn, en overwegende dat sommige lidstaten speelgoed met PVC reeds uit de handel hebben genomen, deze kwestie te onderzoeken met het oog op de invoering van een communautaire regeling ter zake?

Flynn
Ik wil de heer Fitzsimons zeggen dat de Commissie zich bewust is van het vraagstuk dat hij aan de orde stelt. De heer Fitzsimons bedoelt de steeds groeiende bezorgdheid over het gebruik van zachte PVC in speelgoed en artikelen voor de kinderverzorging, zoals bijtringen en niet het gebruik van PVC in het algemeen. De chemische stoffen die hij noemt, zijn met name plastificeermiddelen, zogenaamde ftalaten, die worden gebruikt om PVC zachter te maken.
De Commissie heeft prompt gereageerd op de initiatieven van enkele lidstaten en met name van de Deense overheid, in het kader van het vroegtijdig alarmsysteem van de Gemeenschap. Deze initiatieven betroffen drie bijtringen die in China worden gemaakt. Op die manier kwam dit vraagstuk onder de aandacht van de publieke opinie en de autoriteiten in heel Europa. Het Deense Agentschap voor Milieubescherming beweerde dat door deze bijtringen een voor baby's onaanvaardbaar hoge hoeveelheid ftalaten vrijkwam.
De Commissie heeft toen de vertegenwoordigers van de lidstaten uitgenodigd tot een vergadering van het noodcomité dat zich bezighoudt met vraagstukken van volksgezondheid. Tijdens deze vergadering van oktober jongstleden is van gedachten gewisseld over dit vraagstuk en de eventuele gevolgen daarvan voor de gezondheid en de veiligheid van de consument. Men heeft toen vastgesteld dat er gezien de grote verschillen in testmethodes en -voorwaarden behoefte is aan geharmoniseerde testprotocols. Aangezien dit een zeer urgente zaak was, werd afgesproken het Wetenschappelijk Comité Toxicologie te raadplegen en dit comité is op 17 november jongstleden geweest. Besloten werd het vraagstuk verder te onderzoeken en een werkgroep voor ftalaten op te richten. Deze werkgroep houdt zich met name bezig met speelgoed en artikelen voor de kinderverzorging en bestaat uit vooraanstaande academici en onderzoekers. De eerste vergadering van deze werkgroep vond plaats op 8 december jongstleden en tijdens het eerste semester van 1998 zullen de conclusies worden gepresenteerd.
Intussen gaat men, met de steun van de verschillende Commissiediensten, door met het onderzoek naar deze stoffen. Afgezien van de werkzaamheden in de zojuist door mij genoemde werkgroep is ook reeds een begin gemaakt met het onderzoek naar het vraagstuk van de uitvaardiging van een Europese regeling op dit gebied. Daar vroeg de heer Fitzsimons om. De meeste chemische stoffen die hierbij betrokken zijn, vallen onder de stoffen die als prioritair worden beschouwd in verordening 793/93 inzake evaluatie van en controle op de risico's van bestaande stoffen. Dit betekent dat momenteel de risico's worden onderzocht door de lidstaten die voor dit geval als rapporteur zijn aangewezen, te weten Nederland, Zweden en Noorwegen. Verordening 793/93 is immers van toepassing in de EER.
Wij verwachten binnenkort de eerste resultaten van deze evaluatie. Aan de hand van de resultaten die zullen voortvloeien uit het onderzoek, zal de Commissie zo nodig een voorstel doen voor maatregelen op Europees vlak voor de regeling van het gebruik van deze stoffen in speelgoed en andere producten.

Fitzsimons
Ik dank de commissaris voor zijn antwoord. Ik ben blij dat men momenteel dit probleem in verband met speelgoed onderzoekt. De mensen in de lidstaten vrezen dat Kerstmis in plaats van een feest, een tragedie wordt. Een paar dagen geleden nog heeft de Europese Consumentenvereniging ter zake een verklaring afgelegd.
Afgezien van hetgeen de commissaris zojuist zei, wilde ik hem vragen of de Commissie op de hoogte is van het feit dat in Spanje, Zweden en Italië reeds speelgoed van de markt is afgehaald. Zou de Commissie ons misschien, uitgaande daarvan, kunnen verzekeren dat basisvoorschriften zullen worden uitgevaardigd voor de vervaardiging en de verkoop van dergelijk speelgoed? Kan hij misschien eveneens verzekeren dat ook in de andere lidstaten dergelijk speelgoed nog vóór Kerstmis uit de rekken van de winkels verdwijnt?

Flynn
Ik kan de heer Fitzsimons verzekeren dat de Commissie op de hoogte is van het vrijwillig van de markt halen van dit speelgoed door de speelgoeddistributeurs in een aantal lidstaten. Voorlopig is er echter geen sprake van een algemeen verbod voor alle lidstaten.
Deze speelgoeddistributeurs hebben vrijwillig afgesproken het speelgoed daar van de markt te halen waar dit omstreden was. De Commissie en de lidstaten wachten de bevindingen en het advies van het Wetenschappelijk Comité af, voordat zij maatregelen treffen voor de beperking van het gebruik van zacht PVC in speelgoed. Wel is harmonisatie van de testmethodes nodig en dat is momenteel onderwerp van gesprek in de werkgroep. Zodra de inlichtingen beschikbaar zijn, zullen de noodzakelijke maatregelen worden getroffen.

Schmid
Mijnheer de commissaris, ik heb problemen met uw voorstelling van zaken. De veiligheid van speelgoed is geregeld in een richtlijn uit 1988, waarin bepaald is dat de Commissie er uiterlijk in 1989 voor moet zorgen dat de vereiste technische normen voor het garanderen van die veiligheid uitgevaardigd worden. Ik vraag u waarom de Commissie pas twee jaar geleden het CEN ermee heeft belast grenswaarden voor organische chemische stoffen - en daarover gaat het hier - voor weekmakers vast te stellen. En waarom is dat na twee jaar nog niet in orde?

Flynn
Ik denk dat hier sprake is van een misverstand. Waar wij het nu over hebben...

De Voorzitter
Mijnheer Flynn, het gaat er niet om of ik iemand het woord wil geven. Maar als u de taal van de interpellant zelf beheerst, reageert u onmiddellijk, terwijl ik, geen polyglot, luister naar het goede werk dat in de tolkcabines wordt verricht. Daarom is er even pauze tussen het einde van de vraag en de beantwoording.
U heeft het woord.

Flynn
Ik begrijp uw opmerking, mijnheer de Voorzitter.
Mijns inziens is er een misverstand in het spel. Wij hebben het nu over het vraagstuk van de plastificeerstoffen in PVC-speelgoed. In mijn nota staat dat hier sprake is van de werkgroep die is opgericht om de ontvangen klachten te onderzoeken. Zodra het advies klaar is, zullen wij het probleem bij de horens vatten. Wat de klachten betreft, herhaal ik dat de importeur of de distributeur het speelgoed van de markt heeft gehaald. Er is dus geen sprake van gevaar. Natuurlijk hebt u gelijk als u zegt dat dit geldt voor de lidstaten waar dit speelgoed omstreden is. Er zijn namelijk verschillen in de testmethodes. Daarom is die werkgroep opgericht. Hij houdt zich bezig met dit vraagstuk en met de harmonisatie van de testprocedures.

De Voorzitter
Mijnheer Flynn, ik denk dat de heer Martin u een aanvullende vraag wil stellen.

Martin, David
De actie die de Commissie heeft ondernomen is bemoedigend. Alleen vraag ik mij af of u ver genoeg bent gegaan. Het is een feit dat dit product nog steeds in twaalf van de vijftien lidstaten legaal op de markt is. Ik begrijp wel dat u wetenschappelijke gegevens nodig hebt, maar in de Verenigde Staten zou men eerst het product van de markt hebben genomen en daarna, als uit wetenschappelijke gegevens zou blijken dat het ongevaarlijk is, zou men het opnieuw op de markt toelaten. Wij laten het product daarentegen gewoon op de markt, alhoewel er serieuze verdenkingen tegen zijn. Ik vraag mij of u niet nu zou moeten besluiten het product overal van de markt te halen en als uit wetenschappelijk onderzoek zou blijken dat het veilig is, kunt u het alsnog opnieuw toelaten.

Flynn
Men zegt mij dat de Commissie in de huidige situatie niet de juridische mogelijkheid heeft om iets dergelijks te doen en dat aan standaardisering wordt gewerkt. Deze mag u echter niet verwachten voor 2002. Om de door u genoemde reden en omdat geen akkoord kan worden bereikt over de testmethodes die onderling verschillen, zal dit vraagstuk enige tijd vergen. Ik zal hoe dan ook het probleem en uw opmerkingen voorleggen aan de bevoegde commissaris.

De Voorzitter
Dames en heren, mijnheer de commissaris, het is 18.03 uur. Op dit moment vindt er in kamer 5 van IPE II, onder de vleugels van ons Parlement, een bijeenkomst plaats waartoe is opgeroepen door de Voorzitter van het Europees Parlement en waar wij onze solidariteit kunnen betuigen met de slachtoffers van terrorisme, naar aanleiding van het feit dat hier dezer dagen de familieleden aanwezig zijn van het gemeenteraadslid Miguel Ángel Blanco, die door de ETA werd vermoord.
U zult er niet van opkijken, dames en heren, dat ik graag naar die bijeenkomst zou gaan, en ik ben ervan overtuigd dat dat ook bij u het geval is. Echter, ook door vandaag hier in het Parlement gewoon ons werk te doen, tonen wij onze solidariteit, want wat de terroristen, aanhangers van een fascistisch totalitair regime, voorstaan is het vernietigen van de democratie. Welnu, door met ons werk in onze democratische instellingen bezig te blijven, zijn wij solidair en laten wij hen tegelijkertijd weten dat ze de democraten op laffe wijze om zeep kunnen helpen, maar dat dat met de democratie niet zal lukken.

De Voorzitter
Omdat de vragen 30, 31 en 32 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld:
Vraag nr. 30 van Hugh McMahon (H-0872/97):
Betreft: Afschaffing van de leeftijdsgrenzen bij aanwerving door de Commissie
Ik zou de commissaris willen feliciteren met zijn recente aankondiging op de radiozender BBC dat hij voornemens is alle leeftijdsreferenties te verwijderen in aanwervingadvertenties voor posten bij de Commissie. Dit is een zeer welkome stap van de Commissie, die volledig in de lijn ligt van het idee van kansengelijkheid, zoals dat verwoord is in artikel 6-bis van het Verdrag van Amsterdam.
Kan de commissaris mededelen of dit voorstel aan de Commissie zal worden voorgelegd en officieel beleid van de Commissie zal worden, en of dit nog tijdig genoeg zal geschieden om van invloed te zijn op de komende aanwervingsronde in 1998, zoals de commissaris in zijn radioboodschap te verstaan heeft gegeven? Vraag nr. 31 van Bryan Cassidy (H-0875/97):
Betreft: Gelijke kansen voor oudere werknemers in het aanwervingsbeleid van de Europese Commissie
Het bericht dat de commissaris onlangs van gedachten is veranderd en nu voorstander is van een afschaffing van de leeftijdsgrenzen in het aanwervingsbeleid van de Commissie is verheugend en wij zouden graag zien dat dit beleid in 1998 in werking treedt.
Zal de Commissie in het kader van de interinstitutionele samenwerking bij de vergelijkende onderzoeken voor de aanwerving bij de EU de andere instellingen aanmoedigen haar eigen voorbeeld te volgen, zodra dit het officiële beleid van de Commissie zal zijn geworden?Vraag nr. 32 van Elly Plooij-van Gorsel (H-0937/97):
Betreft: EU-beleid voor de afschaffing van leeftijdsgrenzen bij aanwerving van personeel
De recente verklaring van het bevoegd Europees Commissielid dat de leeftijdsgrenzen in de personeelsadvertenties van de Europese Commissie afgeschaft worden, volgt kort op de publicatie van ontwerpen van wetsbepalingen onlangs in Nederland, die in personeelsadvertenties elke verwijzing naar de leeftijd willen verbieden.
Verwacht de Commissie dat er juridische procedures aangespannen zullen worden tegen andere instellingen, op grond van de non-discriminatiebepaling van het Verdrag van Amsterdam, of op grond van wetsbepalingen tegen discriminatie op leeftijdsgronden van de lidstaten, bijvoorbeeld Nederland, als de andere instellingen voor de aanwerving van personeel leeftijdsgrenzen blijven vaststellen?
Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, ik leg in januari van het komende jaar de Commissie een voorstel ter behandeling voor om de leeftijdsgrenzen in de personeelsadvertenties van de Commissie af te schaffen. Als de Commissie het voorstel aanneemt, zullen de leeftijdsgrenzen voor nieuwe vergelijkende onderzoeken vanaf dat moment verdwijnen.
Wat de huidige of toekomstige praktijk van de andere instellingen betreft zijn er discussies met hen gaande in het kader van normale samenwerking. Daarom wil ik niet speculeren over mogelijke toekomstige maatregelen en de wettelijke aspecten die daarmee samenhangen.

McMahon
Ik dank de commissaris voor de behandeling van dit vraagstuk en voor zijn daadwerkelijk en efficiënt optreden.
Zou ik hem mogen vragen in de besprekingen met de andere instellingen duidelijk te maken dat de geest en de praktijk van het Verdrag van Amsterdam dienen te worden gerespecteerd? Ik heb het dan met name over de aspecten in verband met de discriminatie bij aanwerving en ik richt mij met name tot de instelling waar wij lid van zijn. In deze instelling is men, naar het schijnt, het minst vooruitstrevend. Men houdt zich hier strikt aan de archaïsche praktijk van anciënniteit. Zou hij niet van de gelegenheid gebruik kunnen maken om in de besprekingen die momenteel plaatsvinden - en wij weten dat dit een delicate aangelegenheid is - duidelijk te maken dat volgens de geest van het Verdrag van Amsterdam alle Europese instellingen als voorbeeld moeten dienen voor de Europese burgers?

Liikanen
Wij hebben de andere instellingen, met inbegrip van het Europees Parlement, op de hoogte gebracht van onze intenties. Misschien hebt u ook de kans uw mening te geven in deze procedure.
Tijdens de voorbereidende besprekingen zijn wij in de Commissie tot de slotsom gekomen dat, rekening houdend met de geest van het Verdrag van Amsterdam, de aanduiding van een leeftijd in de publicatie van een vacature absoluut niet op zijn plaats is. Natuurlijk moeten wij bij aanwerving van personeel ervoor zorgen dat wij een goede leeftijdsstructuur hebben en daarom zullen in de toekomst jonge mensen worden aangenomen. Er zullen ook ouderen worden aangenomen, maar er zal geen leeftijd worden genoemd in de kennisgeving van het vergelijkend onderzoek.

Cassidy
Ook ik wilde de commissaris bedanken voor dit werkelijk bemoedigende nieuws van vanmiddag. U weet echter dat men de huid niet moet verkopen voordat de beer geschoten is. Een aanbeveling aan de Commissie betekent niet persé dat de Commissie als college daar gevolg aan geeft.
Ten eerste wilde ik de commissaris vragen hoeveel kans hij denkt te hebben om dit door de Commissie aanvaard te krijgen en ten tweede wilde ik vragen wat daarna gebeurt? Zou een herziening nodig zijn van de personeelsstatuten die voor alle instellingen gemeenschappelijk zijn?

Liikanen
Als ik weinig kans dacht te hebben, zou ik mijn intenties hier niet hebben aangekondigd.
Juridisch gesproken verplichten de statuten ons niet een leeftijdsgrens te gebruiken. Dus is er geen wijziging nodig. Als wij echter vacatures publiceren, moeten wij de normale procedures met de gezamenlijke comités volgen. Daarom hebben wij de afgelopen week politiek overleg gepleegd met de personeelsorganisaties en hen nadere informatie verschaft.
Als alles volgens plan verloopt, zal waarschijnlijk in januari een eerste besluit worden genomen. Dat zal dan betekenen dat wij de leeftijdsgrenzen afschaffen. Meteen daarna zullen wij een nieuw algemeen vergelijkend onderzoek voor ambtenaren publiceren. Wij beperken ons dus niet tot het nemen van algemene besluiten, maar doen meteen het volgende vergelijkend onderzoek voor ambtenaren zonder leeftijdsgrens en dit zal plaatsvinden in 1998.

Plooij-Van Gorsel
Het Parlement heeft zich de afgelopen tijd bijzonder ingespannen om nietdiscriminatie op grond van leeftijd in het Verdrag van Amsterdam te krijgen. Dat is ook gelukt. Ik ben dan ook blij dat Nederland als eerste land deze regel al heeft geïmplementeerd. Ook ben ik natuurlijk blij met het besluit van de Commissie om geen leeftijdsgrenzen meer vast te stellen in haar personeelsadvertenties. Maar ik wilde even inhaken op hoe u dit nu gaat controleren. Zou de Commissie bereid zijn om een maal per jaar een overzicht te verstrekken aan het Parlement over het daadwerkelijke aanstellingsbeleid zodat wij ook kunnen zien wat de leeftijd is van de mensen die zijn aangesteld? Ten tweede, u zei: het Parlement kunt u zelf bewerken. Ik kan u zeggen dat wij al verschillende malen met de Voorzitter en de secretaris-generaal hebben gesproken, maar het Parlement is in dezen zeer conservatief. Ik denk dat het met de leeftijd van het Parlement te maken heeft.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, ik ben in de Commissie verantwoordelijk voor de aanwerving van personeel. Tot mijn verantwoordelijkheid horen de besluiten over alle zaken die met aanwerving te maken hebben. Nadat het besluit zal zijn genomen om de leeftijdsgrenzen af te schaffen, ben ik hiervoor verantwoordelijk en houd ik er toezicht op. Leeftijdsgrenzen worden daarna niet meer toegepast. Maar als u dan een lijst wilt zien van de gevallen waarbij leeftijdsgrenzen in tegenstrijd met dit besluit toch zijn toegepast, wil ik deze graag opstellen. Deze lijst zal echter zeer kort zijn. Er zal namelijk helemaal niets op staan.

De Voorzitter
Het woord is gevraagd door mevrouw Plooij-van Gorsel voor een motie van orde.

Plooij-Van Gorsel
Voorzitter, het lijkt mij, en dat is echt een motie van orde, dat een vraag beantwoord moet worden. Mijn vraag is absoluut niet beantwoord.

De Voorzitter
De opvatting van mevrouw Plooij-van Gorsel is zeer respectabel, maar ik moet nu, geheel volgens het Reglement, het woord geven aan de heer Truscott voor een aanvullende vraag. Als u reageert op de heer Truscott, mijnheer Liikanen, heeft u alle vrijheid zich op de door u gewenste wijze in het debat te mengen.

Truscott
Ik wens de commissaris te danken voor zijn antwoord. Wil hij zich aansluiten bij mijn oproep aan alle EU-instellingen om de geest van het Ontwerpverdrag van Amsterdam inzake niet-discriminatie op grond van leeftijd te respecteren? Heeft hij in het licht daarvan een datum voor de afschaffing van de leeftijdsgrenzen in alle EU-instellingen voor ogen?

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, neem mij niet kwalijk, ik begreep de vraag verkeerd. We zijn zo nodig wel bereid jaarlijks gegevens te verstrekken over de leeftijd van aan te stellen personeel op elk niveau. Dat is geen enkel probleem. Wat het Verdrag van Amsterdam betreft, dat bindt ons natuurlijk allemaal op dezelfde manier, maar ik onthoud me graag van commentaar over het aanstellingsbeleid van de andere instellingen. Ik ben verantwoordelijk voor wat de Commissie doet en u heeft het recht dat te controleren. Het is voor mij juridisch gezien iets ingewikkelder om een standpunt in te nemen over wat de andere instellingen doen.

De Voorzitter
Vraag nr. 33 van Jonas Sjöstedt (H-0895/97):
Betreft: Gevolgen voor de lidstaten na de eerste lezing van de begroting 1998 door het Europees Parlement
Na eerste lezing van de begroting 1998 door het Europees Parlement zijn de betalingskredieten in vergelijking met de eerste lezing door de Raad met 1.700 miljoen ecu opgetrokken. Voor sommige landen brengen deze meerbedragen in de vorm van hogere lidmaatschapsbijdragen gevoelige kosten voor de staatskas met zich mee. Voor andere betekenen de kredietverhogingen dat meer gelden terugvloeien naar het eigen land, bijvoorbeeld via de structuurfondsen.
Kan de Commissie mededelen welke economische gevolgen de eerste lezing door het Europees Parlement voor de lidstaten met zich meebrengt, afgezet tegen de eerste lezing door de Raad; welke landen ontvangen, naar aanleiding van het voorstel van het Europees Parlement, meer en welke minder?

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, ik bedank de heer Sjöstedt voor zijn belangrijke vraag. In het Europees Parlement werden bij de eerste lezing van de begroting voor 1998 de betalingskredieten met 1, 7 miljard ecu verhoogd. De betalingskredieten zijn bedoeld om de extra uitgaven te dekken waar zowel de lidstaten als derde landen van profiteren. De lidstaten moeten echter ook al deze extra betalingskredieten financieren.
De vraagsteller verzoekt de Commissie te bepalen wat voor de lidstaten de nettowinst van deze verhogingen is. De Commissie heeft dikwijls verklaard dat het volgens haar onmogelijk is om ondubbelzinnig de voordelen voor de lidstaten van het lidmaatschap van de Unie te meten. De voordelen overstijgen de zuiver boekhoudkundige aspecten. Bijvoorbeeld de invloed van de liberalisatie van de handel op de economische groei en de levensstandaard in elke lidstaat is onmogelijk precies te meten. De invloed van de interne markt op de groei of de economische betekenis voor de lidstaten van de strategie ter voorbereiding op het lidmaatschap is net zo moeilijk in te schatten.
Voorzitter Jacques Santer heeft op 13 oktober van dit jaar in de Ecofin-Raad een document gepresenteerd waarin dit probleem wordt behandeld. Het document is nu op te vragen op de Europa-homepage van het Internet in alle 11 officiële talen van de Gemeenschap. Ik wil vaststellen dat aan de door het Europees Parlement voorgestelde extra uitgaven en de financiering ervan hetzelfde metingsprobleem van het interpretabele juste retour , de rechtvaardige terugbetaling, verbonden is als aan de hele begroting. Zodoende vindt de Commissie het niet gepast om hierover gedetailleerde ramingen te geven.

Sjöstedt
Ik dank de commissaris voor zijn vriendelijke antwoord. Ik beloof u dat ik het document dat Commissievoorzitter Santer heeft opgesteld en dat op Internet staat, zal lezen. Ik dacht echter dat u, die de begroting zo goed in de hand heeft - ik weet dat dat zo is, u weet waar het geld vandaan komt en waar het heengaat - op zijn minst een vage aanduiding zou kunnen geven van de hoofdlijnen.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, de door het Parlement voorgestelde verhogingen komen ten goede aan gebieden als het werkgelegenheidsinitiatief in Europa of het SOCRATES-programma. Dit zijn zaken die van algemeen belang zijn voor de werkgelegenheid of de uitwisseling van jongeren in heel Europa. Ik geef niet graag ramingen over welke lidstaat hiervan meer of welke iets minder profiteert. Ik geloof dat iedereen ervan profiteert. Maar natuurlijk heeft elke lidstaat, net als het Parlement, het recht zelf zijn eigen ramingen naar voren te brengen.

Cornelissen
Het zal de commissaris bekend zijn dat in Nederland een levendige discussie aan de gang is over de vraag in welke mate Nederland een zogenaamde "nettobetaler" is. Mijn vraag aan de commissaris is: wanneer kunnen alle relevante cijfers worden verstrekt zodat de discussie in ieder geval op basis van reële cijfers gevoerd kan worden?

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, het document dat aan de Ecofin-Raad is overhandigd en dat nu voor iedereen beschikbaar is, bevat onze ramingen over hoe de middelen van de structuurfondsen of de landbouwfondsen over elk land zijn verdeeld. Anderzijds bevat het een raming over in welke mate deze landen op grond van middelen van de BTW of het nationaal product aan de Commissie betalingen hebben gedaan en in welke mate uit deze landen eigen oorspronkelijke middelen, dus in de eerste plaats invoerrechten, afkomstig zijn. Dit document is voor iedereen beschikbaar en op basis hiervan kunnen ramingen worden gedaan.
Maar ik wil benadrukken dat dit onder andere door alle externe programma's een ingewikkelde zaak. Nu we ons bijvoorbeeld voorbereiden op uitbreiding, moeten we enorm veel investeren in het verbeteren van de economie van Midden- en Oost-Europa. Dat betekent voor Europa meer veiligheid en in de toekomst meer welvaart. Europese bedrijven zijn werkzaam in veel van deze projecten, maar het is zeer moeilijk te berekenen welk land netto het meest en welk land het minst profiteert. Maar zoals ik zei, voor wat betreft de structuurfondsen en de garantiefondsen voor de landbouw staan deze gegevens in het door mij genoemde document en tot uw beschikking.

Wibe
Ik zou de commissaris erop willen wijzen dat het de collega's Sjöstedt en Cornelissen er volgens mij niet om gaat, de omvang te weten van de indirecte effecten die natuurlijk altijd optreden, maar dat ze gewoon een solide statistische grondslag voor de exacte financiële inkomsten en uitgaven willen hebben. Zo'n grondslag mag men redelijkerwijs verwachten. Er zijn uiteraard bijdragen die duidelijk van bepaalde landen afkomstig zijn. Bovendien heeft elke begrotingspost natuurlijk een bestemming in een bepaald land. Deze eenvoudige verdeling, dat wil zeggen volgens de directe financiële bestemming, moet te maken zijn, zowel inzake de totale begroting van de EU als, in dit geval, inzake de door het Parlement voorgestelde toevoegingen. Ik zou ook mijn steun willen uitspreken voor het standpunt van collega Cornelissen dat het publieke debat in de lidstaten van onze Unie een zeer degelijke statistische grondslag zou moeten hebben.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, zoals ik zei, voor wat betreft de landbouw- en structuurfondsen staan deze gegevens in het door de Commissie verspreide document dat voor iedereen ter beschikking staat. Hun aandeel in de begroting bedraagt meer dan 80 %. Daarna, op het gebied van de externe betrekkingen zowel als op bestuurlijk gebied, wordt de zaak aanzienlijk ingewikkelder. Bij het interne beleid komen ook kwesties van interpretatie kijken.
Maar ik zeg nog eens waarom deze zaak aan de kant van de uitgaven niet helemaal zo eenvoudig is. Bijvoorbeeld als we landbouwsubsidies uitbetalen kan het bedrijf dat producten exporteert bijvoorbeeld in België zijn gevestigd en landbouwproducten exporteren die in Frankrijk en Nederland zijn verbouwd. Daarom zijn de cijfers niet helemaal nauwkeurig.
Een ander voorbeeld is het feit dat we bij de communautaire programma's vaak de voorwaarde stellen dat bij een project bedrijven of onderzoeksinstellingen uit ten minste drie lidstaten betrokken moeten zijn. Maar de rekening waarop we storten wordt in het algemeen in één lidstaat geopend.
Hiervan kan men nooit heel precieze informatie krijgen, maar richtinggevende informatie is echter dat we precies weten wat een ieder aan de Gemeenschap betaalt en we kunnen precies vertellen wat de structuurfondsen en alle lidstaten afzonderlijk krijgen en hoeveel er uit de garantiefondsen voor de landbouw wordt betaald. Ook al kan een gedeelte hiervan naar andere landen gaan.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Liikanen.
Het woord is gevraagd door mevrouw Van Putten voor een motie van orde.

Van Putten
Voorzitter, ik wil even mijn excuses uitspreken dat ik werd opgehouden en daardoor net te laat kwam voor het antwoord op mijn vraag. Ik wil mijn spijt daarvoor betuigen.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Van Putten, maar uw excuses hadden het voorzitterschap al bereikt. Wij weten hoe druk de dames en heren afgevaardigden het tijdens de plenaire vergaderingen hebben. En, wat u betreft, is ons voorzitterschap ook overtuigd van de nauwgezette manier waarop u uw werk doet.

Kinnock, Neil
In de verordening van 1985 worden communautaire voorschriften gegeven voor rijtijden en rustperioden. Uit hoofde van artikel 4, lid 2, van de verordening worden passagiersvoertuigen waarmee negen of minder personen worden vervoerd, met inbegrip van de bestuurder, uitgezonderd van de bepalingen inzake rijtijden en rustperioden. Deze worden gecontroleerd met een tachograaf. Artikel 13, letter a, van deze verordening voorziet in de mogelijkheid van nationale uitzonderingen. Overeenkomstig dit artikel mogen lidstaten passagiersvoertuigen voor het vervoer van hoogstens 17 personen uitzonderen van de voorschriften van deze verordening. Het Verenigd Koninkrijk heeft gebruik gemaakt van deze nationale mogelijkheid en een uitzondering toegekend aan minibussen.
In de Europese Unie vormt de regelgeving van het VK een uitzondering. Desalniettemin is deze niet in strijd met de communautaire wetgeving. De andere lidstaten hebben alleen besloten geen gebruik te maken van de mogelijkheid tot uitzondering van minibussen. De minibussen van het VK zijn echter alleen uitgezonderd zolang zij op het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk blijven.
Een hoog niveau van veiligheid op de weg en de voorschriften inzake rijtijden en rustperioden zijn zeer belangrijk in het internationale passagiersvervoer. Dit vervoer wordt meestal gekenmerkt door lange afstanden. Daarom is de Commissie niet van plan een voorstel te doen voor nog meer uitzonderingen van de vereisten inzake de installatie van een tachograaf in minibussen.

Truscott
Ik wil de commissaris bedanken voor dit informatief antwoord. Ik zal dit doorgeven aan een groep liefdadigheidswerkers in mijn kiesdistrict die een reisje willen organiseren naar de Europese Unie.
Mijn aanvullende vraag luidt als volgt: vindt commissaris Kinnock eigenlijk niet dat deze nationale uitzondering weinig zinvol is en zou hij derhalve de Britse fabrikanten niet op een persoonlijk vlak willen aanbevelen tachografen te installeren en iets dergelijks als vanzelfsprekend te beschouwen in de VK? Dan zouden deze problemen opgelost zijn.

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, sorry als ik te vlug antwoord; ik ben gewend te antwoorden in Westminster-stijl, hetgeen inhoudt dat men onmiddellijk reageert op gestelde vragen.
Ik begrijp het probleem dat de geachte afgevaardigde aanstipt. De regelingen inzake de installatie van een tachograaf en de eerbiediging van rijtijden en dergelijke schijnen geen problemen te hebben veroorzaakt in andere lidstaten. De regering van het Verenigd Koninkrijk zal echter moeten besluiten of zij wil afzien van de uitzondering en de wet volledig wil toepassen. Als dat het geval zou zijn, zouden er geen hinderpalen meer zijn voor het reizen met minibussen naar de rest van de Europese Unie.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Kinnock, maar ik herinner u eraan dat u zich in het Lagerhuis van één taal bedient, terwijl wij hier met 11 verschillende talen werken.
Vraag nr. 35 van Tommy Waidelich (H-0774/97):
Betreft: Commissiedocument over verkeersveiligheid
In Zweden wordt gesproken over een nieuwe opzet van het werk om tot een veilig verkeer te komen. Onder meer wordt onderstreept dat de verantwoordelijkheid voor de verkeersveiligheid moet worden gedeeld door de verkeersdeelnemers en degenen die verantwoordelijk zijn voor de vorm en de exploitatie van het wegvervoerssysteem. Ook is het belangrijk de maatregelen op lokaal, nationaal en Europees niveau te coördineren.
Kan de Commissie mij naar aanleiding hiervan laten weten hoeveel mensen bij verkeersongelukken in Zweden en in de rest van de EU de afgelopen jaren zijn omgekomen of ernstig verwond, wat de kosten voor de samenleving zijn van de dodelijke ongelukken in Zweden en of de Commissie streeft naar de noodzakelijke maatregelen ter vermindering van het aantal doden en ernstig gewonden in het verkeer in de lidstaten?

Kinnock, Neil
Ik dank de geachte afgevaardigde voor deze vraag.
Zweden scoort vrij hoog wat de veiligheid op de weg betreft. Het percentage doden en gewonden door verkeersongevallen ligt in Zweden ver beneden het gemiddelde van de Europese Unie. Desalniettemin is er, zoals de Zweedse regering herhaaldelijk duidelijk heeft gemaakt, geen reden tot zelfingenomenheid. In 1994 hebben 560 personen de dood gevonden bij verkeersongevallen in Zweden. Het aantal gewonden lag toen op 21.083. De Zweedse minister, mevrouw Uusmann, en haar collega's verdienen onze lof voor hun recente inspanningen, waar de geachte afgevaardigde in zijn vraag naar verwees.
De Commissie heeft berekend dat de rechtstreekse kosten van verkeersongevallen, dat wil zeggen de kosten van politiediensten, medische hulp, noodservice, autoreparaties en de economische verliezen door dood, in de Europese Unie jaarlijks 45 miljard ecu bedragen. Als wij dit bedrag delen door 45.000, het jaarlijks aantal dodelijke slachtoffers door verkeersongevallen, komen wij terecht op een bedrag van 1 miljoen ecu kosten per dode.
In haar mededeling van april jongstleden over de bevordering van de veiligheid op de weg in de Europese Unie geeft de Commissie een gedetailleerde beschrijving van haar plannen betreffende de voortzetting van het eerste actieprogramma 1993-1996.
De activiteiten van de Commissie ter verbetering van de veiligheid op de weg zullen toegespitst zijn op met name drie sectoren: ten eerste, het vergaren van informatie en het verspreiden daarvan om bepaalde kenmerken van de ongevallen op te kunnen sporen en bij te kunnen dragen aan het vaststellen van de beleidsprioriteiten; ten tweede, het nemen en het ondersteunen van maatregelen ter voorkoming van ongelukken, met de klemtoon op de factor mens en de relatie van de mens met zijn verkeersmilieu; ten derde, het nemen en het ondersteunen van maatregelen ter vermindering van de gevolgen van ongelukken.
Natuurlijk zullen wij, waar mogelijk, het overnemen van goede praktijken bevorderen en samenwerken met de nationale en lokale overheden, politiediensten, fabrikanten en organisaties van chauffeurs.

Waidelich
Ik dank de commissaris voor zijn antwoord. Ik vind de strategie die de Commissie thans presenteert, in veel opzichten zeer verstandig. Ik geloof ook dat deze strategie een steun kan zijn voor de activiteiten ten behoeve van de verkeersveiligheid die thans in de verschillende landen plaatsvinden. Precies zoals de Commissaris aangaf, streeft men immers ondanks het dalende aantal ongevallen in Zweden nog steeds uit alle macht naar verbetering van de verkeersveiligheid. Het ideaal is nul gewonden en nul doden per jaar.
Ik vind vooral de door de Commissie benadrukte effectiviteitsberekeningen een geweldig positieve nieuwe werkwijze, waarbij de activiteiten simpelweg worden gebaseerd op effectiviteitsberekeningen rond veiligheidsmaatregelen in het verkeer. Precies zoals de commissaris zei, betrekt men daar dan de kosten van de ongevallen bij. Op die manier kunnen wij de inspanningen ook financieel motiveren.
Tenslotte wil ik nog even een aanvullende vraag stellen. Denkt de commissaris dat er het volgend jaar nog meer concrete initiatieven zullen worden genomen op basis van dit programma? Ik denk onder andere aan richtlijnen betreffende veiligheid van voertuigen enzovoort.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Waidelich.
Mijnheer Kinnock, u heeft het woord om een antwoord te geven in de Vergadering van het Europees Parlement, niet in het Lagerhuis.

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, misschien hebben wij in het Lagerhuis inderdaad maar één taal, maar er doen zich daar wel allerlei dingen voor waardoor het wederzijdse begrip wordt bemoeilijkt en dan bedoel ik daarmee nog niet eens zozeer politieke redenen voor eventuele begripsproblemen.
Ik zou de heer Waidelich willen bedanken voor zijn commentaar. De Commissie denkt ook na over andere initiatieven. Wij zouden bijvoorbeeld kunnen terugkomen op een voorstel dat aan het eind van de jaren tachtig werd gedaan voor een uniforme vermindering van het maximumalkoholgehalte in het bloed van chauffeurs. Ik denk dat wij met name in deze tijd van het jaar de aandacht moeten vestigen op dergelijke initiatieven. Niet alleen is het aantal verkeersongevallen omstreeks Kerstmis en Nieuwjaar soms hoger dan normaal, maar vaak zijn deze ongevallen extra tragisch.
Natuurlijk is elke poging het aantal verkeersongevallen te verminderen welkom. Hierdoor wordt niet alleen de mogelijkheid geschapen enorm veel geld te besparen, mensenlevens te redden en te voorkomen dat geliefde personen verloren gaan voor hun gezinnen, maar wordt ook voorkomen dat mensen de verantwoordelijkheid krijgen te dragen voor het doden of het verwonden van medemensen. Ik zou de gelegenheid van deze vraag willen aangrijpen om een beroep te doen op alle burgers in heel de Europese Unie niet te drinken als zij moeten rijden en zeer voorzichtig te zijn op de weg, vooral in het winterse weer, opdat geen mensenlevens verloren gaan en geen tragedies worden veroorzaakt.

Lindqvist
Ook ik ben geïnteresseerd in deze vraag. Ik vind het antwoord van de commissaris bevredigend wat betreft de algemene inspanningen die de EU en de Commissie kunnen leveren, bijvoorbeeld het geven van voorlichting en het verzamelen van gegevens. Het zal wel enigszins overdreven zijn te denken dat de Commissie met een totaalverslag komt om ongevallen in de afzonderlijke lidstaten tegen te gaan.
Ik heb een aanvullende vraag. Zo te zien gaat het hier vooral om wegen. Het zou geweldig interessant zijn te weten welke verkeerstypen in het licht van de onderhavige discussie veiliger en minder veilig zijn, en vooral welke veilig zijn, zodat wij bij het stimuleren van inspanningen op verkeersgebied in de juiste verkeerstypen kunnen investeren. Is een enigszins bevredigend antwoord op deze vraag mogelijk?

Kinnock, Neil
Ik dank de geachte afgevaardigde voor zijn vraag. Deze biedt mij de gelegenheid te herhalen dat bij de zojuist door mij beschreven werkzaamheden onze aandacht was toegespitst op de factor mens en zijn relatie met het milieu. In het kader daarvan hebben wij ook gekeken naar het effect dat verschillende soorten van infrastructuur hebben op de mogelijkheid van ongevallen. Gebleken is dat de traditionele meet- en evaluatiemethoden tekortschieten, omdat zij eenvoudigweg geen rekening houden met bijzondere omstandigheden. Zo kan bijvoorbeeld een goede weg bijdragen aan het voorkomen van ongevallen. Daarom onderzoeken wij in ons werk met welke algemene definities wij de lokale en nationale overheden kunnen helpen bij de ontwikkeling van de infrastructuur die een zo hoog mogelijk mate aan veiligheid op de weg mogelijk maakt. Ik hoop dat de geachte afgevaardigde en ook anderen niet alleen zullen nagaan hoe zij munt kunnen slaan uit de informatie die wij eventueel verschaffen, maar er ook voor zullen zorgen dat deze informatie beslag vindt in de praktijk op lokaal niveau.

De Voorzitter
Vraag nr. 36 van Florus Wijsenbeek (H-0785/97):
Betreft: Trein-shuttle Nederland-Polen
Is het de Commissie bekend dat de goederentreinshuttle Nederland-Polen uitgevoerd door Poltrein BV de operaties zouden moeten staken wegens gebrek aan medewerking en door bureaucratische chicanes van Poolse zijde?
Is de Commissie bereid stappen te ondernemen om deze bijdrage aan het verleggen van vervoer van weg naar rail voortgang te doen vinden?

Kinnock, Neil
De Commissie is zich bewust van de problemen waar de geachte afgevaardigde in zijn vraag gewag van maakt. Deze problemen werden ondervonden door Poltrein BV bij de poging een intermodale pendeldienst tot stand te brengen tussen Almelo en Poznan in Polen. Het is echter niet correct te zeggen dat deze dienst stopgezet moest worden. Deze dienst vindt plaats en wel twee keer per week. Enkele problemen van Poltrein waren van commerciële aard. Het betrokken bedrijf heeft kortgeleden de Commissie op de hoogte gebracht van de onderhandelingen die het momenteel voert over een mogelijke fusie. Fusie zou onder andere een wijziging van deze dienst tot gevolg hebben, met dien verstande dat deze dan zou gaan plaatsvinden tussen Rotterdam en Lodz in Polen. Dat zou hem commercieel levensvatbaar maken.
Het bedrijf heeft de Commissie ook op de hoogte gebracht van een aantal operationele problemen met de douaneprocedures in Polen en van moeilijkheden met de Poolse spoorwegen en spoorwegmaatschappijen in landen van de Europese Unie. De Commissie is van plan deze problemen in de relevante subcommissies van het Pools-Europees Comité aan de orde te stellen en hoopt aldus een oplossing hiervoor te vinden. Ook zullen wij proberen de levensvatbaarheid van dit soort diensten te verbeteren, want deze kunnen uiterst nuttig zijn.

Wijsenbeek
Ik wijs de commissaris erop - dit moge een kwestie van vertalingen zijn - dat in mijn vraag in het Nederlands staat "zouden moeten staken" , dus would have eventually to stop their operations . Er staat dus niet dat ze al gestaakt zijn. Maar, commissaris, ik ben u zeer dankbaar voor uw antwoord en dat u de vraag wilt aankaarten in de besprekingen met Polen. Maar ik wijs er toch op dat wanneer op deze wijze doorgegaan wordt, waarbij de trein buitengewoon lang en zeer vaak stil komt te staan, met name door lange grensprocedures en door voortdurende sluitingen van de grensposten, dat het op deze wijze met het railvervoer met Oost-Europa, en na Polen ligt het GOS, allemaal niets wordt. Integendeel, de wegoperaties winnen juist extra aan kracht en het zal de commissaris ook bekend zijn dat het Poolse en het Hongaarse wegvervoer buitengewoon snel toeneemt; dat is dus geheel in strijd met wat de commissaris wil. Zou hij behalve de zaak aankaarten ook werkelijk concrete voorstellen willen doen en de Poolse douanes eventueel de helpende hand willen toesteken om de zaak te versnellen?

Kinnock, Neil
Ik dank de geachte afgevaardigde. Inderdaad schijnt er iets fout gegaan te zijn bij de vertaling. Ik ben ervan overtuigd dat dit een vergissing is. In de vraag die voor mij ligt, staat namelijk "moest stopgezet worden" . Ik ben blij dat de geachte afgevaardigde dit heeft gecorrigeerd. Hij begrijpt de problemen waarmee Poltrein BV bij zijn pogingen geconfronteerd is, ten volle.
Ik wil deze gelegenheid te baat nemen om duidelijk te maken dat ik grote waardering heb voor de pogingen van het bedrijf om ondanks alle strubbelingen de dienst te handhaven. Een van de problemen wordt veroorzaakt door de sanitaire en fytosanitaire inspectie aan de Poolse grens. Daardoor wordt de trein gedwongen lang te blijven stilstaan. Een ander probleem wordt gevormd door de openingstijden van de douanekantoren. Deze komen niet overeen met de aankomst- en vertrektijden, zodat goederen soms zelfs zes uur moeten wachten voordat ze kunnen vertrekken. Zoals de geachte afgevaardigde vraagt, zullen deze problemen aan de orde worden gesteld in de subcommissie douanevraagstukken van het Associatiecomité. Er zijn echter ook nog andere problemen. Deze houden onder andere verband met de tijd die nodig is voor de wisseling aan de Duits-Poolse grens, met de onderhandelingen over de toekenning van trajecten en met het gebrek aan transparantie in de spoorwegtarieven zowel in de Europese Unie als in Polen. Deze vraagstukken betreffende de spoorwegtarieven onderzoeken wij in het kader van de follow-up van het vorig jaar gepubliceerde Witboek van de Commissie over de strategie voor de spoorwegen.
Ik heb slechts enkele van de talrijke problemen genoemd waarmee bedrijven worden geconfronteerd bij hun pogingen het internationale vrachtvervoer via het spoor te ontwikkelen. Hopelijk kunnen enkele van deze problemen volledig de wereld uit geholpen worden met de goederen-snelspoortrajecten. De eerste daarvan zal over enkele weken beginnen te functioneren en loopt van de Noordzeekust naar Italië. Wij hebben echter veel meer van dergelijke ontwikkelingen nodig om het spoor in staat te stellen zijn kwaliteiten te laten zien en op heel ons vasteland het vervoer te verplaatsen van de weg naar het spoor.

Schmid
Mijnheer de Voorzitter, ik heb geen bijkomende vraag. Ik ben in het vragenuur met één vraag ingeschreven. Maar aangezien u mij het woord geeft, wil ik nog een opmerking maken. Het is helemaal niet mijn bedoeling uw ambtsuitoefening te bekritiseren. Wanneer wij evenwel vele vragen hebben voor één commissaris - en ik wacht reeds maanden om de heer Kinnock een vraag te kunnen stellen - dan is het niet goed wanneer u te veel bijkomende vragen toestaat. Het staat u immers vrij hun aantal te bepalen. Dat betekent dat ik vandaag niet meer aan de beurt ben en opnieuw drie maanden moet wachten.

De Voorzitter
Nee, mijnheer Schmid, dat is niet iets waar ik de vrije hand in heb, dat is geregeld in ons Reglement. Mijnheer Schmid, ik probeer slechts het Reglement zo soepel mogelijk te volgen en tegelijkertijd de spreektijd aan te houden, want als ik dat niet doe, gaat dat ten koste van andere vragen. Maar u kunt uw opvatting altijd doorgeven aan de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten, voor het geval het vragenuur gewijzigd moet worden. Ik ben ervan overtuigd dat deze commissie aandachtig naar uw opvattingen zal luisteren.
Het woord is aan de heer Cornelissen voor een aanvullende vraag.

Cornelissen
Mag ik naar aanleiding van de verheugende mededeling van de commissaris dat de rail freight freeway van Rotterdam naar Italië binnenkort van start gaat, uit zijn antwoord begrijpen dat er voldoende afspraken zijn gemaakt om problemen aan de binnengrenzen te voorkomen en, Voorzitter, durft hij een schatting te maken van de gemiddelde snelheid van de freeway ?

Kinnock, Neil
Uitgaande van informatie van vorige week heb ik alle redenen om aan te nemen dat de dienst met de eerste rail freight freeway over enkele weken zal beginnen. Ik geloof niet dat ik specifieker kan zijn, want dan zou ik bij een uitstel van enkele dagen het risico lopen te worden gelogenstraft. Hoe dan ook ligt de opening van deze dienst in het verschiet.

De Voorzitter
Daar er geen tijd meer beschikbaar is voor dit vragenblok, zullen de vragen nrs. 37 t/m 42 schriftelijk worden beantwoord.

Van den Broek
Deze vraag gaat over de sluiting van Tsjernobyl en meer in het bijzonder de completering van een tweetal nucleaire centrales die als vervangende energiecapaciteit moeten dienen. Ik zou in antwoord op de vraag willen zeggen dat de Commissie door de desbetreffende Oekraïense organisaties gevraagd is om te zorgen voor een gedeeltelijke financiering door middel van een Euratom-lening voor de afbouw van deze twee reactoren. In dit kader en overeenkomstig de desbetreffende Euratom-procedure hebben de diensten van de Commissie een aantal maatregelen genomen met het oog op een beoordeling van de diverse aspecten van het project om de Commissie in staat te stellen te zijner tijd een verantwoord besluit te nemen.
De Commissie kan bevestigen dat de EIB momenteel haar aanbeveling voorbereidt met betrekking tot de afbouw en de opwaardering van de twee reactoren R4 en K2. Tevens bevestigt de Commissie dat het Amerikaanse bedrijf Stone & Webster momenteel voor de EBWO een economische analyse uitvoert van het project in het kader van het Oekraïense verzoek om een aanvullende lening voor het R4/K2-project.
De Commissie financiert voorts momenteel EU-consultants via het TACIS-programma om de Oekraïense organisaties te helpen bij het verzamelen van de informatie die volgens de Euratom- en EBWO-procedures moet worden voorgelegd aan de kapitaalverstrekkers. Dat heeft natuurlijk ook betrekking op de kostenraming, en aangaande de kwaliteit van de kostenraming moet worden bedacht dat, zoals voor elk industrieel project, de kostenraming voor de twee reactoren voortdurend wordt bijgesteld, onder andere om onvoorziene uitgaven in het kader van het project te kunnen opnemen in de raming. Met deze factor moet rekening worden gehouden bij verwijzingen naar eerdere ramingen, zoals de raming die werd gebruikt door het internationale panel dat werd voorgezeten door professor Surrey.
Risico-analyses hebben bevestigd dat de belangrijkste risico's voor het R4/K2-project in kaart zijn gebracht en op redelijke wijze in de kostenramingen zijn verdisconteerd, met inbegrip van onvoorziene uitgaven in het kader van het project.
Verder wil ik erop wijzen dat er een continue gedachtewisseling plaatsvindt tussen de kapitaalverstrekkers en het projectbeheer. Op deze wijze zijn de economische en financiële analyses van Euratom en de EBWO altijd gebaseerd op de meest recente gegevens.

Ahern
Ik ben zeer verbaasd over het antwoord van de commissaris. Ik kan dit niet anders dan als bureaucratische taal betitelen. De studie waarmee professor Surrey in het kader van het memorandum van overeenstemming door de EWBO werd belast, is de enige officiële studie. Ik zou de commissaris willen vragen of hij deze studie gelezen heeft. Ik zou hem deze lectuur namelijk van harte kunnen aanbevelen. Daaruit blijkt duidelijk dat kernenergie nooit de laagstekostenoptie kan zijn en deze optie moet volgens het memorandum van overeenstemming worden opgevolgd.
Kan ik verder van de Commissie een bevestiging krijgen dat zij de veiligheidscriteria van het memorandum zal respecteren en in ieder geval ervoor zal zorgen dat de veiligheid gelijk is aan die in de EU? Ik wil niet nog een bureaucratisch antwoord. Ik wil werkelijk dat de commissaris het verslag leest. Dit liegt er niet om. Een tweede Tsjernobyl is niet uitgesloten.

Van den Broek
Ik ben even verbaasd als de geachte afgevaardigde, want de geachte afgevaardigde zal ermee bekend zijn dat toen het Surrey-rapport werd uitgebracht daarop door de opdrachtgevers ernstige kritiek is uitgeoefend en een aantal tekortkomingen zijn gesignaleerd, met name ten aanzien van de stelling dat alle thermische centrales in operationele staat zijn, terwijl de meeste van de thermische centrales in de Oekraïne twintig jaar oud zijn. Ik noem nog een ander kritiekpunt. Er was ook geen raming opgenomen van de investeringen die nodig zijn voor de thermische centrales met name wat betreft de sanering van het milieu.
Een ander punt van kritiek was dat de investering in R4/K2 niet gespreid werd over de hele levensduur van deze centrales, maar slechts over tien jaar. Tenslotte was er ook geen analyse van de macro-economische gevolgen van de aanbeveling om kolen en gas te importeren. Dus is naar aanleiding van die kritiek besloten om een aanvullend onderzoek op te dragen, en wel aan Stone & Webster. Dit bureau van deskundigen, dat door de Verenigde Staten is gevraagd om nader onderzoek te doen, is daar thans mee bezig en in de eerste fase hebben Stone & Webster een economisch computermodel laten doorrekenen met verschillende parameters, en dat resulteerde in een rapport aan de bank dat in augustus en september '97 werd gebruikt in de werkgroep van de raad van bestuur van de EBWO. Dat rapport concludeerde in termen van waarschijnlijkheid dat één eenheid hoogstwaarschijnlijk op zeer korte termijn het least cost -stadium zou bereiken, namelijk in het het jaar 2002, en later zou dit ook kunnen gelden voor een tweede eenheid.
De raad van bestuur heeft de bank gevraagd deze analyse verder uit te werken en hiermee is Stone & Webster momenteel bezig. Eind januari wordt een tweede rapport verwacht, waarna de raad van bestuur van de EBWO in februari '98 verder zal discussiëren.
Tenslotte kan ik de geachte afgevaardigde meedelen dat de kwestie van de veiligheidsnormen uiteraard nauwkeurig in ogenschouw wordt genomen, want daar is het uiteindelijk allemaal om te doen, en dat wanneer deze twee nog onvoltooide centrales worden afgebouwd, dat op een manier gebeurt die ook correspondeert met de veiligheidseisen zoals wij die ook in het westen hanteren.

De Voorzitter
Vraag nr. 44 van Heidi Hautala (H-0861/97):
Betreft: De voorgenomen voltooiing van de kerncentrales (K2/R4) Chmelnitski 2 en Rovno 4 in Oekraïne
In antwoord op de vraag die ik op 28 oktober in de Commissie economische en monetaire zaken stelde, deelde de president van de Europese Investeringsbank (EIB) mede dat de EIB het planningsprincipe van de laagste kosten hanteert in zijn advies aan Euratom over leningen voor nucleaire projecten, maar dat zijn advies dat Mochovce niet aan het laagstekostenprincipe beantwoordde, genegeerd werd. Wat de voltooiing van de K2/R4 kerncentrales betreft, blijkt uit de enige geldige officiële laagstekostenstudie, die uit hoofde van het Memorandum of Understanding (MOU) werd uitgevoerd, dat dit project ten genen dele aan het laagstekostencriterium voldoet, ook al wordt geprobeerd dit feit te verdoezelen. Naarmate Oekraïne in sterkere mate een beroep gaat doen op zijn eigen uiterst goedkope energievoorraden, zal dit project nog minder aan voornoemd criterium gaan beantwoorden.
Kan Euratom het zich veroorloven om wederom een advies van de EIB in de wind te slaan, of zal de Commissie, die voor Euratom verantwoordelijk is, het officiële advies van de EIB als een definitief oordeel over de economische rentabiliteit van de voltooiing van dit project beschouwen, en dus afzien van het verstrekken van deze lening, omdat Oekraïne hiermee in feite helemaal niet geholpen wordt?

Van den Broek
Dit gaat ook over vragen naar aanleiding van de rol van de Europese Investeringsbank in dit geheel. De Investeringsbank wordt verzocht om aanbevelingen te doen inzake alle Euratomleningen en deze aanbevelingen worden bij de besluitvorming door de Commissie dan in beschouwing genomen. Ik wijs er evenwel op dat de beslissing over Euratom-leningen behoort tot de competentie van de Commissie, en dat deze wordt genomen op grond van een breed scala van interne analyses en externe studies van competente instanties.
Wat de EIB-aanbeveling met betrekking tot Mochovce betreft, wil ik u eraan herinneren dat de Commissie geen beslissing heeft genomen aangezien de Slowaakse autoriteiten besloten hebben hun leningsaanvraag bij de EBWO en bij Euratom in te trekken voordat een definitief besluit was genomen. De Slowaakse autoriteiten achten het wenselijker zelf de Mochovce-reactoren te voltooien en dat betekent dat de Europese Unie niet langer formeel bij het project betrokken is en dus ook geen garantie kan geven dat er uiteindelijk een veiligheidsniveau conform de westerse standaarden is.
Wat betreft het K2/R4-project wacht de Commissie de aanbeveling van de EIB inzake de financiële en economische aspecten af. De Commissie zal te zijner tijd haar besluit nemen in volledige overeenstemming met het desbetreffende besluit van de Raad. Wat de economische aspecten betreft, baseert de Commissie haar evaluatie op een reeks interne en externe analyses waaronder de standpunten van de EIB en van de EBWO.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, mijn vraag was min of meer of de economische aanbevelingen van de Europese Investeringsbank enige betekenis hebben als de Commissie waarschijnlijk toch haar beslissing neemt op basis van hele andere dan economische motieven. De zaak is natuurlijk ernstig, omdat de vraag rijst wat de niet bekend gemaakte en als het ware tussen de regels staande motiveringen van de Commissie zijn die van invloed zijn op de besluiten van de Commissie als zij zich bezig gaat houden met de Euratom-projecten. Is het mogelijk zo dat de Commissie er hoe dan ook naar streeft oplossingen te steunen die de nucleaire industrie nieuwe projecten in Oost-Europa verschaffen? We zijn met velen die dit bekritiseren. We kunnen niet goedkeuren dat de nucleaire industrie voortdurend nieuwe projecten krijgt, hoewel het eigenlijk veel economischer, verstandiger en veiliger zou zijn om bijvoorbeeld aardgasoplossingen te steunen.

Van den Broek
Ik ben mij er terdege van bewust hoezeer dit Parlement geïnteresseerd is in de gang van zaken rond de sluiting van Tsjernobyl, want dat is waar wij uiteindelijk over praten, dat is ook waarom wij thans met elkaar een discussie voeren over wat voor vervangende energiecapaciteit er zal worden geïnstalleerd.
Ik heb geprobeerd aan het Europees Parlement in het afgelopen jaar geregeld informatie te verschaffen over de stand van zaken en over de verdere voortgang ten aanzien van de besluiten die destijds door de G 7 zijn genomen om zoveel mogelijk te verzekeren dat de oorspronkelijke toezegging van de Oekraïense regering om in het jaar 2000 tot sluiting van Tsjernobyl te komen ook zou kunnen worden gerealiseerd. Wij zijn thans in een wat kritieke fase, waarbij destijds door de G-7 is toegezegd te zullen onderzoeken en eraan mee te werken dat op een verantwoorde wijze en op basis van algemeen aanvaarde veiligheidsvoorwaarden de twee nog onvoltooide reactoren zouden worden afgebouwd, waarbij de Commissie van haar kant in de afgelopen maanden heeft toegezegd bereid te zijn voor een maximum van 50 % dat project van die afbouw mee te financieren, op voorwaarden en op basis van adviezen zoals bij Euratom-leningen te doen gebruikelijk is.
Ten aanzien van Euratom-leningen geldt in de allereerste plaats dat daar met name de economische levenskansen van een dergelijk project in het geding zijn, terwijl voor wat betreft de leningen van de EBWO als zodanig ook de least cost -elementen een rol spelen, en daarnaast ook een aantal andere voorwaarden worden gesteld in de EBWO-statuten.
Om dit alles te completeren wordt op dit moment door Stone & Webster de aanvullende studie uitgevoerd, waarover ik tegenover de vorige vraagstelster inlichtingen heb gegeven, en wij verwachten dus dat er in de eerstkomende maanden van volgend jaar meer duidelijkheid zal zijn over het standpunt van de EBWO dan wel over alternatieve financieringsmogelijkheden, aangezien in ieder geval vaststaat dat hoe het advies van de EIB ten aanzien van een Euratom-deelneming ook luidt, de Commissie nooit verder zal kunnen gaan dan financiering van 50 % van het project. Dus mocht de EBWO op een gegeven ogenblik op basis van de adviezen die zij ontvangt haar leningen niet kunnen verstrekken, dan zal naar alternatieve mogelijkheden moeten worden gezocht. Wanneer die niet zouden worden gevonden, dan is daarmee zonder meer en categorisch de sluiting van Tsjernobyl in het jaar 2000 in gevaar. Dat is wat er op het spel staat.
Afsluitende opmerking, Voorzitter. Het spreekt natuurlijk vanzelf dat de Commissie geen nucleaire politiek voert in de zin van het trachten te verwerven van zoveel mogelijk nucleaire opdrachten voor industrieën in de lidstaten. Dat kan absoluut de bedoeling niet zijn. Wij proberen hier tot een verantwoorde oplossing te komen, die alles te maken heeft met onze vrees dat de veiligheid van nog draaiende Tsjernobyl-centrales niet voldoende zal zijn verzekerd. Ik zeg er dan nog een keer bij: Tsjernobyl trekt natuurlijk het meest de aandacht gezien de ramp van destijds, maar wij hebben grote zorgen over een aantal andere installaties, ook in toetredingslanden, waar wij alle aandacht nodig hebben om te proberen de veiligheidssituatie te verbeteren.

De Voorzitter
Daar er geen tijd meer beschikbaar is voor het vragenuur aan de Commissie, zullen de vragen nrs. 45 t/m 90 schriftelijk worden beantwoord.
Het vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.05 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Rundvleesproducten die mogelijk een gevaar voor de gezondheid opleveren
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over rundvleesproducten die mogelijk een gevaar voor de gezondheid opleveren.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik ben dankbaar voor de gelegenheid het Parlement te kunnen informeren over bepaalde ontwikkelingen op het gebied van het communautaire veterinaire beleid. Ik wil allereerst ingaan op de kwestie van het zogenaamde SRM oftewel het gespecificeerde risicomateriaal. Ik wil er wat deze problematiek betreft aan herinneren dat de Commissie deze kwestie al een jaar geleden heeft willen oplossen. Er was toen van de kant van de lidstaten geen steun voor. Maar ik geef toe dat het om een moeilijke, zij het volgens mij noodzakelijke en vanuit het oogpunt van de gezondheidspolitiek volstrekt gerechtvaardigde beslissing gaat.
Vervolgens heb ik me er sterk voor gemaakt dat er in juli op grond van de toen beschikbare wetenschappelijke aanbevelingen een beschikking werd aangenomen. Maar op dat moment was al duidelijk dat deze beschikking vóór haar inwerkingtreding als gevolg van andere wetenschappelijke adviezen zou moeten worden aangepast. Maar ook daarvoor hebben wij nu helaas geen instemming van de lidstaten gekregen.
Gisteren is evenwel door het Permanent Veterinair Comité besloten om de invoering van het voorstel van de Commissie met drie maanden uit te stellen. Toch hoeft niemand eraan te denken dat dit uitstel van drie maanden gelegenheid zou bieden om de beschikking af te zwakken. Wij beogen juist het tegenovergestelde. We moeten de beschikking niet alleen wat enkele technische details betreft verfijnen, maar ook rekening houden met de volledig nieuwe, nog maar pas door ons ontvangen wetenschappelijke inzichten die ons nog verder sterken in onze preventiestrategie. Verschillende lidstaten hebben al nationale maatregelen voor gespecificeerd risicomateriaal ingevoerd. En ik stel vast dat geen van hen van plan is om het beoogde hoge veiligheidsniveau te verlagen, integendeel. Des te noodzakelijker is echter dat wij de maatregelen ook op communautair niveau harmoniseren.
Een tweede punt is het volgende: de onlangs in het Verenigd Koninkrijk bekend geworden nieuwe wetenschappelijke inzichten zijn u zeker bekend. Deze hebben er de Britse regering toe bewogen enkele strengere maatregelen in te voeren. In de door de SEAC, de Britse wetenschappelijke adviescommissie, gedane aanbeveling wordt gewezen op nieuwe bevindingen ten aanzien van de besmettelijkheid van bepaalde zenuwweefsels langs de wervelkolom en het rode beenmerg.
Deze bevindingen zijn door het Permanent Wetenschappelijk Comité van de Europese Commissie onderzocht en in een afgelopen week gepubliceerd advies aan de orde gesteld. Ik kan u verzekeren dat wij bij het opnieuw bezien van de beschikking over gespecificeerd risicomateriaal de komende weken volledig rekening houden met dit advies.
Het Verenigd Koninkrijk stond voor de keuze óf om de consument in te lichten en hem de mogelijkheid te bieden zelf te beslissen óf om voor te schrijven dat het vlees vóór het op de markt wordt gebracht moet worden ontbeend. De Britse regering heeft voor de tweede mogelijkheid gekozen. Het ontbeningsvoorschrift voor in het Verenigd Koninkrijk verkocht rundvlees zal evenzo gelden voor rundvlees uit andere lidstaten en uit niet-lidstaten. Dit is noch - zoals abusievelijk wordt beweerd - een grootscheeps embargo noch een overtreding van de regels van de Gemeenschap. Alle andere voorgestelde maatregelen van het Verenigd Koninkrijk ten aanzien van rundvlees en rundvleesproducten uit andere lidstaten en niet-lidstaten worden momenteel door de diensten van de Commissie op verenigbaarheid met de regels van de Gemeenschap onderzocht.
Een ander belangrijk aspect dat in het standpunt van het Permanent Wetenschappelijk Comité van de Europese Commissie aan de orde komt en aanleiding heeft gegeven tot allerlei speculaties in de media, is het risico van schapenvlees. Staat u mij toe te benadrukken dat daarmee geen verband kan worden gelegd met een vermoedelijke bedreiging door scrapie. Aan scrapie zijn wij al eeuwen lang blootgesteld en er is geen reden te veronderstellen dat deze nu plotseling over zou gaan op mensen. Wel weten wij proefondervindelijk dat BSE op schapen kan overgaan en bij besmetting symptomen toont die sterk lijken op de symptomen van scrapie. Het wetenschappelijk comité heeft daarom op het gevaar gewezen dat schapen met BSE besmet zouden kunnen zijn als zij in aanraking zijn gekomen met besmet vlees of beendermeel en dat daardoor sprake is van een zeker risico.
Afgelopen maand heb ik de Raad van landbouwministers een voorstel gedaan betreffende een beslissing over de aanvaarding van het door onderhandeling tot stand gekomen ontwerpverdrag, en wel het VS-verdrag dat mijns inziens kans op succes heeft in de Gemeenschap. We waren erin geslaagd ons veiligheidsniveau op het gebied van de volksgezondheid te handhaven en er de Amerikanen voor het eerst van te overtuigen het regionaliteitsprincipe als grondslag van het communautaire veterinaire beleid te erkennen. Helaas hebben de Verenigde Staten slechts enkele dagen voordat de Raad het voorstel van de Commissie voor de eerste keer besprak, hun voorstel betreffende de erkenning van de veterinaire situatie naar buiten gebracht, een voorstel dat voor de Europese Unie onaanvaardbaar is. Het Amerikaanse ministerie van landbouw heeft enkele landen niet als vrij van ziektes als varkenspest of Newcastle disease erkend, ofschoon deze ziektes in die lidstaten al lang niet meer zijn voorgekomen.
We hebben de autoriteiten in de VS uitgenodigd de Gemeenschap te bezoeken en zich zelf op de hoogte te stellen. Naar aanleiding van deze uitnodiging is vorige week een delegatie van het Amerikaanse ministerie van landbouw naar Europa gekomen om zich een beeld te vormen van de ziektebestrijdende maatregelen in de lidstaten. Ik wil echter wat de VS betreft nog een andere kwestie noemen die hier onlangs is opgeworpen. De Verenigde Staten hebben afgelopen vrijdag bekendgemaakt dat zij de invoer van herkauwers uit de EU-lidstaten en enkele andere Europese staten wegens hun bezorgdheid voor BSE voorlopig zullen staken. Ze hebben besloten dit verbod zolang te zullen handhaven totdat zij van de desbetreffende staten bevredigende informatie hebben ontvangen over de controle op BSE.
Het is natuurlijk het goed recht van de Verenigde Staten om ter bescherming van de volksgezondheid tegen BSErisico's voorzorgsmaatregelen te nemen. De Commissie is echter niet van mening dat deze concrete maatregel gerechtvaardigd of in overeenstemming is met de internationale verplichtingen van de VS in het kader van het Wereldhandelsverdrag ten aanzien van sanitaire en fytosanitaire maatregelen. Het zogenaamde SBS-Verdrag erkent als basis voor dergelijke maatregelen de voorschriften van de desbetreffende internationale organisaties, in dit geval het OIE. In hun brief aan de autoriteiten van de lidstaten hebben de Verenigde Staten aangevoerd dat zij overeenkomstig de OIE-criteria vrij van BSE zouden zijn en zich aan de handelsvoorschriften van het OIE zouden houden. Geen van beide beweringen is juist. De Verenigde Staten hebben pas onlangs het voeren van met scrapie besmette schapen aan runderen verboden en beschikken verder niet over kadaverdestructiebedrijven die werken volgens de vereiste normen voor de vernietiging van BSE-verwekkers.
Het OIE staat anderzijds de handel uit landen waarin BSE voorkomt toe, maar de Verenigde Staten hebben elke handel met Europa verboden, zelfs met die landen waarin tot dusver geen enkel BSE-geval is voorgekomen. Ik betreur ten zeerste dat de Verenigde Staten deze maatregel hebben genomen, bovendien zo plotseling, zonder voorafgaand overleg en op een voor de gesprekken over de totstandkoming van het veterinair verdrag beslissend tijdstip.
Zoals u uit mijn woorden en de aanwezigheid van mijn collega Emma Bonino zult kunnen opmaken, staat voor de Commissie bij deze belangrijke onderwerpen op het gebied van de volksgezondheid zowel wat de interne markt als de handel met niet-lidstaten betreft een hoog veiligheidsniveau voor de consument voorop.

Roth-Behrendt
Mijnheer de Voorzitter, geachte heer Fischler, ik heb goed naar u geluisterd, net als mijn overige collega's, en u zult niet verbaasd zijn, dat hetgeen u gezegd heeft ons zeker niet allemaal volmaakt gelukkig maakt. Maar ik heb bij andere gelegenheden al vaker gezegd dat wij ook geen parlementariër zijn geworden om recht op geluk te hebben.
Staat u mij toe enkele opmerkingen te plaatsen. Ik heb de laatste dagen telkens weer verdedigd dat de beslissing om het tijdstip van inwerkingtreding van de bepalingen betreffende het speciale risicomateriaal uit te stellen niet rampzalig is. Ik geef toe dat ik graag had gezien dat we per 1 januari eindelijk een beschermd en veilig systeem zouden hebben. Laat ik op vier punten ingaan die daarbij van belang zijn en ook de beide wetenschappelijke colleges waarmee we hier te maken in het geding brengen, namelijk de Wetenschappelijke Stuurgroep en het Permanent Veterinair Comité.
Voordat ik op de afzonderlijke details inga, zou ik u, mijnheer Fischler, het volgende willen vragen. Denkt u, en misschien ook u, mevrouw Bonino, dat er nu eindelijk geen concurrentie meer bestaat tussen beide instellingen, dat de Wetenschappelijke Stuurgroep en het Permanent Veterinair Comité allebei evenveel prioriteit toekennen aan de gezondheidspolitiek en preventieve bescherming van de consument? Of denkt u, mijnheer Fischler, dat het nog altijd zo is - ik weet dat ik nu insinueer - dat ten minste het Permanent Veterinair Comité de specifieke belangen van die lidstaten behartigt waaruit zijn vertegenwoordigers afkomstig zijn, en niet per se die van de hele Europese Unie?
Wat de afzonderlijke punten betreft het volgende. De situatie is zo dat het voorstel betreffende het speciale risicomateriaal nu drie maanden wordt uitgesteld, van 1 januari tot 1 april. We onderscheiden daarbij drie of vier punten. Als we de VS erbuiten laten, zijn het er in eerste instantie drie. Denkt u dat het ons lukt al die kwesties in de resterende tijd op te lossen, ervan uitgaande dat ook de heren wetenschappers - het zijn echt alleen maar heren - het kerstreces zullen besteden aan het vieren van Kerstmis?
Wat gaat er met de cosmetische en farmaceutische producten gebeuren? Bent u er zeker van dat het ons, zowel binnen de Europese Unie alsook wat de VS betreft, zal lukken dit punt te regelen en ook te regelen wat er gebeurt met de al geproduceerde farmaceutica? Hoe gaat u de nieuwe specificatie van speciaal risicomateriaal beoordelen, ook binnen het Permanent Veterinair Comité? Gaat u de ruggengraat er ook bij betrekken? Gaat u de longen in andere delen erbij betrekken, de gangliën en wat dies meer zij? Hoe denkt u het geografische onderscheid te kunnen garanderen? En moedigt u daarbij het Permanent Veterinair Comité aan samen te werken met de Wetenschappelijke Stuurgroep?
Wat mijn eerste spreekbeurt betreft - gelukkig krijg ik aan het eind nog een tweede beurt - zou ik willen eindigen met de VS. Mijnheer Fischler, als de Verenigde Staten zeggen dat de controlemogelijkheden in de Europese Unie onvoldoende zijn, dan is dat om te lachen. Bent u bereid om voor de arbitragecommissie van de WHO te treden en de VS te zeggen dat wat zij met hormonen en pesticiden doen schandalig is? Als zij vinden dat zij een toonbeeld van fatsoen zijn wat BSE betreft, dan zullen we dat wel eens zien voor de arbitragecommissie van de WHO. Bent u bereid om dat voor de Europese Unie te doen?

Böge
Mijnheer de Voorzitter, ik juich de actuele beschikking uitdrukkelijk toe, want zij geeft ons de kans om in vroegere beschikkingen noodzakelijke correcties en aanpassingen aan te brengen. Ik zeg dit in het volle besef dat wij op dit gevoelig punt natuurlijk het midden moeten zien te houden tussen enerzijds de preventieve bescherming van de consument als absolute prioriteit ook in de toekomst en anderzijds een dichter bij de praktijk staande en meer gedifferentieerde voorstelling van zaken met name ten aanzien van de risicomateriaal-beschikking en de regionale verschillen wat het aantal BSE-besmettingsgevallen betreft.
Ik zeg heel duidelijk: het was van begin af aan een verkeerde wetenschappelijke en politieke ideologie om een deel van een potentieel besmettelijk dier vanuit het oogpunt van de gezondheidspolitiek als bedenkelijk te bestempelen om het andere deel nog te kunnen verkopen. Overigens zijn de nieuwe wetenschappelijke inzichten niet zo nieuw. Ik wijs er uitdrukkelijk op dat er altijd een aantal wetenschappers met een minderheidsstandpunt op de kwestie van het lymfe- en zenuwweefsel heeft gewezen, maar vanaf 1990 steeds weer genegeerd werd. Dit betekent echter omgekeerd ook dat er juist in de gebieden waar BSE voorkomt in het verleden eigenlijk veel te weinig is gedaan. Een dier is óf gezond en voor menselijke consumptie geschikt óf niet. Daar ligt, wat BSE betreft, niets tussen.
Daarom vind ik het goed dat hier niet alleen over het materiaal wordt geoordeeld maar tegelijk ook meer aandacht wordt besteed aan andere aspecten zoals de geografische situatie. Ik wil in dit verband ook uitdrukkelijk stellen dat de aankondiging van de Verenigde Staten en de aankondiging van de heer Cunningham met nadruk moeten worden afgewezen. De heer Cunningham brengt met zijn aankondiging immers juist de goede wil in gevaar, waarvan wij ook in de BSE follow-up commissie blijk hebben gegeven, om onder bepaalde voorwaarden zet voor zet ook over te gaan tot een opheffing van het exportverbod als aan de duidelijk omschreven criteria is voldaan. De aankondiging om op grond van de actuele verhoudingen in het Permanent Veterinair Comité bij wijze van spreken rechtsschennis te plegen zou zich uiteindelijk tegen de Britse belangen zelf keren.
Ik wil er ook voor pleiten, mijnheer en mevrouw de commissaris, dat wij de gelegenheid te baat moeten nemen om eind januari, begin februari in de desbetreffende commissies van het Parlement met u te spreken. Onze fractie zal tevens het verzoek indienen dat de voorzitter van het Wetenschappelijk Comité in de parlementscommissies verslag uitbrengt, zodat wij begin februari vóór de definitieve beschikking samen met het Parlement een helder en open debat hebben.
Ik ben dus van mening dat deze beslissing, zoals die nu is genomen, de preventieve bescherming van de consument niet op het spel zet, maar ons de kans biedt om menig onderdeel van de goed bedoelde, maar in paniek opgestelde beschikking van 30 juli van dit jaar te corrigeren en doelmatig bij te sturen.

Santini
Mijnheer de Voorzitter, het komt me voor dat de termijn van drie maanden die wij onszelf hebben gegund alvorens deze regeling van toepassing te laten worden - dus tot 1 april 1998 - het bewijs levert dat in situaties hors panique , zoals de Fransen dat noemen, de meest doordachte keuzen gedaan worden. Voor het ogenblik moeten wij wel uitkijken en ervoor zorgen dat deze goede bedoelingen om na te denken niet in rook opgaan. We moeten profiteren van deze extra tijd om meer kennis te vergaren over datgene dat ons het meest aan het hart ligt: de bescherming van de gezondheid. Want, eerlijk gezegd, de kennis waar wij momenteel over beschikken, is nog niet geruststellend genoeg.
Tot nu toe is er geen antwoord gevonden op de meest simpele en triviale, maar ook de meest beangstigende vraag die de mensen zich stellen: hoe kun je via de gekkekoeienziekte de ziekte van Creutzfeldt-Jakob oplopen? Niemand kan daar vooralsnog uitsluitsel over geven. Toen wij in Groot-Brittannië waren, hebben we gesproken met de families van de slachtoffers. Die hebben ons verteld over een volkomen normale voeding die precies dezelfde is als die van andere leden van de familie en zeker niet gevaarlijk is. Men had dus geen hersenen of ander riskant vlees gegeten, waarvoor wij momenteel allerlei verbodsmaatregelen aan het treffen zijn. Wij moeten dus allereerst naar dit soort antwoorden zoeken, en ik geloof, nogmaals, dat wij die daarginds, in Groot-Brittannië, kunnen vinden. Volgens mij zijn de Engelse wetenschappers, die toch zo snel binnen gepaste tijd het antwoord hebben gevonden op de overdraagbaarheid van BSE op de ziekte van Creutzfeldt-Jakob, al bekend met veel van die antwoorden.
Wat de Amerikanen betreft, commissaris Fischler, ik geloof dat zij weinig afweten van de Europese realiteit, maar dat zij nog minder laten doorschemeren over hun eigen realiteit en nog minder meewerken om in overleg te treden. Er is dus in eerste instantie behoefte aan openhartigheid, duidelijkheid en besluitvaardigheid, maar altijd met dat ene doel voor ogen: niet de handel stimuleren, maar de bescherming van de volksgezondheid garanderen.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, dit is natuurlijk maar een eerste reactie en wij zullen hier ongetwijfeld uitgebreider moeten op terugkomen.
Ik wil om te beginnen uiting geven aan mijn diepe bezorgdheid over wat de Verenigde Staten gedaan hebben. Wij moeten ons krachtig verzetten tegen deze beslissing want die geeft een heel negatief internationaal signaal, dat niet eerlijk is ten aanzien van de Unie in haar geheel en een aantal van haar lidstaten. Ik vrees dat deze maatregel een sneeuwbaleffect kan hebben en hij zal, ongeacht de reële gevolgen voor de handel, het vertrouwen van de Europese consumenten aantasten.
Ten tweede is het mij, nadat ik naar de verklaring van de Commissie geluisterd heb, niet helemaal duidelijk of het nakende invoerverbod in het Verenigd Koninkrijk al dan niet op de inschikkelijkheid van de commissaris kan rekenen. Ik hoop dat de Commissie het niet eens is met een verdere opdeling van de markt. Het zou fout zijn bijkomende interne verboden in te stellen in afwachting van een wetgeving die over drie maand aangenomen wordt. Wij moeten ons daartegen verzetten.
Tenslotte wil ik vragen of het beleid van de wetenschappelijke wereld of de kennis van de politieke wereld de SRMwetgeving tegenhouden, want telkens we die uitstellen, zaaien we twijfel in de harten van de consumenten. We brengen zowel schade toe aan het vertrouwen van de consumenten als aan dat van de producenten, ook al zijn de risico's hoogstwaarschijnlijk minimaal.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Fischler, commissaris Bonino, u kunt zich herinneren dat wij in de controlecommissie bij de invoering van de maatregel om het risicomateriaal te verdelen over de regionalisering, dat wil zeggen over een kwalificering van deze maatregel hebben gesproken. En, mijnheer Fischler, u herinnert zich ook de woordenwisseling, die wij in positieve zin hadden, dat als wij niet tot regionalisering, dus tot kwalificering komen, we ook niet de kans krijgen een uitweg uit BSE te vinden. U heeft voor de andere weg gekozen en juist daar bent u in de val gelopen. U heeft er niet aan gedacht waar de grondstoffen voor farmaceutische en cosmetische producten vandaan komen. Daarom moest u met een uitzonderingsregeling komen dan werd u geblokkeerd onder leiding van de Duitser Borchert, die niet wil dat het risicomateriaal eruit komt en die u daarmee in de val doet lopen, en u moest uw maatregel drie maanden uitstellen. Ik ben van mening dat er in de beginjaren van BSE infectiegevaar was, maar ook moet natuurlijk serieus worden genomen dat nu drie maanden materiaal dat eigenlijk niet in de voedselketen terecht mag komen verder wordt verbruikt. Had u tot een kwalificering besloten, dan was er nu ook geen verschil van mening met de VS.
Ik vind het natuurlijk schandalig dat hier nu onder leiding van Borchert de mogelijkheid wordt geblokkeerd om Nieuw-Zeeland en Australië BSE-vrij te verklaren, ofschoon dat mogelijk zou zijn als Duitsland niet BSE-vrij verklaard wordt. Hier blokkeert de Raad ten koste van de bescherming van de consument. Welnu, mijnheer Fischler en mevrouw Bonino, als u onze voorstellen voor kwalificering had overgenomen en niet eenzijdig voor de interne markt had gekozen, dan hadden we deze situatie niet gehad. Ik hoop dat we dat kunnen inhalen. Nogmaals, wij zijn met BSE niet aan het einde. Ook regionalisatie bergt risico's in zich. Maar wij moeten ertoe besluiten zodat wij op georganiseerde wijze en met zo min mogelijk risico - zonder risico is niet mogelijk - de overstap kunnen maken van BSE naar bescherming. Mijnheer Fischler, mevrouw Bonino, wij zullen van onze kant, verdere constructieve voorstellen doen en in dezen meewerken, naar ik hoop, ten behoeve van allen, ook van de consument.

Macartney
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik zeggen hoezeer ik het waardeer dat de commissarissen hier vandaag in groten getale aanwezig zijn. Dit toont de bezorgdheid van de Commissie aan, die wij in dit Parlement overigens allen delen, over de ernst van de crisis en de wijze waarop zij zich - schijnbaar in heel wat richtingen tegelijk - uitbreidt. Wij moeten ons dan ook allen zorgen maken want ik vrees dat de situatie volledig uit de hand loopt en misschien ook wel buiten alle verhoudingen raakt.
Ik wil commissaris Fischler danken voor zijn eerlijkheid en openheid toen hij ons uitlegde welke maatregelen al getroffen zijn en welke besluiten het Wetenschappelijk en Veterinair Comité genomen heeft. Ik kijk ook uit naar het standpunt dat mevrouw Bonino te gelegener tijd over deze kwestie zal innemen.
Het is eveneens positief dat een meerderheid nu klaar en duidelijk van mening is dat dit een Europees probleem is en dat wij nood hebben aan harmonisatie op Europees niveau.
De heer Graefe zu Baringdorf heeft terecht gesteld dat regionalisering, die ik al enige tijd als een mogelijke oplossing beklemtoon, nu heel au sérieux genomen wordt. Als de houding van de Verenigde Staten al iets positiefs kan opleveren, is het misschien wel dat wij dit nu als een ernstige mogelijkheid overwegen. Ik betreur natuurlijk wat de Verenigde Staten gedaan hebben. Dit lijkt mij tekenend voor de autoritaire manier waarop de Verenigde Staten reageren als hun handelsbelangen op het spel staan. In andere kwesties doen zij een beroep op de WHO om akkoorden waarin de Europese Unie gelooft, tegen te houden, zoals voor de handel in bananen, om maar één voorbeeld te geven.
Wat moet er nu gebeuren? Dat is wat de landbouwers vragen. De landbouwers in Schotland vragen: zeg ons wat we moeten doen en wij zullen het doen; wij zullen alle nodige uitroeiingsmaatregelen nemen en zullen voor certificaten zorgen. Wij moeten duidelijke aanwijzingen van de Britse regering en de Commissie krijgen.
De wens en de vastberadenheid om een oplossing te vinden en zich niet in een rookgordijn te hullen zijn duidelijk aanwezig.
Ik was geboeid door de bewering van commissaris Fischler dat de Britse regering over verschillende opties beschikte. Zij had op de gevaren kunnen wijzen en had de risico's van het eten van lamskoteletten of ander vlees aan het been bijvoorbeeld kunnen vergelijken met de gevaren van roken of drinken. Dat is een mogelijkheid. Ik vraag mij af of dat volgens de commissaris nuttiger zou geweest zijn dan wat een totaal verbod op alle soorten vlees aan het been lijkt.
Ik vraag mij ook af welke richting wij volgens de commissaris in de nabije toekomst uitgaan. De woede aan beide zijden van het Noorderkanaal, waar de Ierse, Schotse en Welshe landbouwers elkaar in de haren vliegen, is te wijten aan frustratie omdat wij niet weten hoe het nu verder moet.
Tenslotte nog dit: kan de commissaris bevestigen dat het feit dat men er niet in geslaagd is het probleem van de wisselkoers van en de compensatie voor het Britse pond op te lossen, de toestand nog verergerd heeft en dat dit probleem duidelijk onder de bevoegdheid van de lidstaat valt?

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het allereerst spijtig dat hier vanavond geen resolutie voorligt en dat wij niet over deze kwestie stemmen. Dat moet geacteerd worden.
De rundvleesproducenten in mijn kiesdistrict in Noord-Ierland moeten sinds maart 1997 toekijken hoe hun bedrijven teloorgaan door de gevolgen van de gekkekoeienziekte. Zij hebben tevergeefs op een positieve reactie van Europa of van twee Britse regeringen gewacht. Wij hebben alleen maar gezien hoe telkens twee stappen vooruit en drie stappen achteruit gezet werden. Hun geduld is zwaar op de proef gesteld en het mag een wonder heten dat het niet eerder tot een uitbarsting gekomen is.
Niemand wenst betogingen maar ik moet zeggen dat ik hun ongerustheid begrijp en hun bezorgdheid deel. De Commissie en de Raad hebben de zaak laten aanslepen. Wij hebben een sneller besluitvormingsproces nodig, dat een einde kan maken aan de onduidelijkheid. De landbouwers in het Verenigd Koninkrijk kampen niet alleen met de BSE-problemen maar ook met de sterkte van het pond sterling. De Britse regering heeft nog altijd geen besluit genomen om de landbouwers te vergoeden voor het verschil met het "groene pond" . Dat is natuurlijk een binnenlands probleem van het Verenigd Koninkrijk maar het wordt nog verergerd door het voordeel dat andere lidstaten nu genieten om naar onze markt te exporteren. Dat is precies waartegen de Britse landbouwers zich verzetten. Dat is begrijpelijk en het is ook het begrijpen dat zij de indruk hebben dat het voordeel dat andere lidstaten nu genieten, hen ertoe aanzet het status-quo in stand te houden. Er moet een einde komen aan de oneerlijke concurrentie. Als de heer Cunningham beslist dat er vanaf 1 januari 1998 een einde moet komen aan de oneerlijke invoer van rundvlees uit andere lidstaten in het Verenigd Koninkrijk, zal hij eerlijk gezegd op mijn volledige steun kunnen rekenen.
Ik zou de twee commissarissen die het meest met dit probleem te maken hebben, twee vragen willen stellen en ik wil hen overigens welkom heten. Mijn eerste vraag is of u de besluiten zal aanvaarden die de Britse regering voorgesteld en aangenomen heeft inzake het plan voor rundvlees met een certificaat? Zal u er tijdens de eerstvolgende bijeenkomst van de Raad in januari mee instemmen dat het plan voor rundvlees met een certificaat aanvaardbaar en positief is en dat Europa het als een veilig plan aanneemt? Zal u ook niet langer talmen en snel optreden inzake het plan voor later geboren dieren? Als wij geen positieve antwoorden op deze beide vragen krijgen, zullen de landbouwers in het Verenigd Koninkrijk blijven betogen en zij zullen, eerlijk gezegd, mijn steun genieten.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, ik neem opnieuw het woord over deze kwestie in een heel duidelijk omschreven context, in dit geval het risico van een verlaging van de garantieprijzen met zo'n 20 of 30 %, terwijl we nog niet van de gevolgen van de BSE-crisis bekomen zijn. We hebben ontdekt dat een in België gestorven rund voor meelfabricage is gebruikt. Achteraf hebben we ontdekt dat zelfs in Luxemburg een rund BSE had en dat zijn karkas tot meel is verwerkt. Wij hebben geconstateerd dat de controles duidelijk onvoldoende zijn. Wij hebben een enquêtecommissie gehad. De voorzitter daarvan staat hier voor u. Wij hebben een follow-up commissie voor de resultaten van het onderzoek. De rapporteur daarvan staat ook voor u. De Verenigde Staten die van plan zijn ons met hormonen bewerkt vlees te sturen, veroorloven zich de luxe om ons vlees te weigeren met als voorwendsel dat het gevaarlijk is. Nieuwe wetenschappelijke gegevens hebben ons geleerd dat vlees gevaarlijk is geworden.
Onze Britse vrienden, die niet hebben geaarzeld alles wat ze maar konden te besmetten, spelen op dit moment de grote meneer en zeggen: " nu willen wij niet door jullie besmet worden!" . De farmaceutische lobby blijft het voor capsules van haar medicamenten en dergelijke houden op gelatine. Zelfs de heer Graefe zu Baringdorf, die geen enkele scrupule had, die zorgde dat er niet over de motie van afkeuring werd gestemd en die zich niet om ecologische problemen bekommert hoewel hij deel uitmaakt van de groenen, maakt zich ongerust. Ik ben van mening dat we ongelijk hadden de politieke schok uit te weg te gaan die het in het geding brengen van de verantwoordelijkheden van de Commissie veroorzaakt zou hebben. Het kwaad had onmiddellijk met wortel en tak uitgerukt kunnen worden. In plaats daarvan zullen we het ik weet niet hoelang nog in stand houden.

Whitehead
Mijnheer de Voorzitter, ik wil commissaris Fischler vragen wat hij hier eigenlijk komt doen. Wil hij onze sympathie wekken voor de benarde toestand waartoe dit uitstel geleid heeft? Wil hij het hebben over de problemen als gevolg van de verwarring die nog altijd over talkderivaten en farmaceutische producten bestaat en die tot een zekere vorm van verlamming in de comités lijken te leiden? Of wil hij ons zeggen dat hij begrijpt dat anderen, ook in het Verenigd Koninkrijk, wel tot eenzijdige maatregelen moeten overgaan aangezien een aantal besluiten nog altijd niet genomen zijn, ook al hadden wij tijdens de Landbouwraad van juli jongstleden en ook daarna begrepen dat er bijzondere maatregelen zouden getroffen worden?
Mijns inziens heeft het Verenigd Koninkrijk terecht dit besluit genomen. De commissaris erkende - hij schudt nu wel het hoofd maar ik denk dat hij dit erkende - dat het Verenigd Koninkrijk geen enkel Verdrag of geen enkele juridische verplichting schendt wanneer het eist dat ingevoerd vlees vanaf 1 januari 1998 - de datum waarop de nieuwe bepaling van kracht moet worden - vergezeld moet gaan van een certificaat dat bevestigt dat specifiek risicomateriaal verwijderd is en wanneer het eist dat vlees niet meer aan het been zit wanneer het in de winkel verkocht wordt, zoals dat nu al het geval is voor Britse producten.
Het probleem - en ik leg het voor aan mevrouw Bonino, die straks zal reageren op dit debat - is dat waarnemers die voor alles oog hebben voor de veiligheid van de consument, soms de indruk krijgen dat wij de voorschriften in deze kwestie niet correct opstellen. Er zijn inderdaad nieuwe voorzorgsmaatregelen en ook wel een aantal nieuwe veiligheidsmaatregelen nodig. Wanneer veiligheidsmaatregelen genomen worden en lijken te werken, moeten ze echter ook als zodanig erkend worden. Het feit dat de regels voortdurend lijken te veranderen is een reden tot misnoegdheid in het Verenigd Koninkrijk.
Tenslotte is er nog een andere kwestie die ik met name aan mevrouw Bonino wil voorleggen: de verwarring over wat de wetenschappelijke raadgevende comités nu eigenlijk aanbevelen. Er deden een aantal wilde geruchten de ronde over schapen- en lamsvlees. Het kostte ons heel wat moeite om te weten te komen wat de betrokken deskundigen en geleerden nu eigenlijk stelden. Wij hebben nog altijd geen definitieve verklaring gekregen over wat dit comité nu precies wenst. Dat kan niet. Mijns inziens kampen wij aan de vooravond van 1998 dan ook met de drie slechtst mogelijke ingrediënten. Ik zeg dit met enige droefheid want ik erken wat iedereen hier, ook de twee commissarissen, gedaan heeft. Onze consumenten maken zich vaak zonder enige reden zorgen. Onze landbouw ligt in puin en onze lidstaten leven opnieuw in onmin omdat ze schermen met richtlijnen en instructies die ze niet behoorlijk verstaan, precies als gevolg van het gebrek aan harmonisatie waarnaar commissaris Fischler in het begin al verwees. Dat kan niet, dat mag niet. Wij moeten volgend jaar beter doen.

Gillis
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de commissaris voor zijn verklaring. Ik maak mij net als vele anderen ernstig zorgen over de almaar slechter wordende toestand van de rundvleesmarkt en de verwarring die inzake de levensbelangrijke kwestie van de volksgezondheid gecreëerd wordt. Wij hebben in de Europese Unie een gemeenschappelijke markt voor rundvlees en andere producten. Deze markt heeft schitterend gewerkt. Wanneer zich ernstige problemen in verband met de gezondheid van de veestapel voordoen, zoals mond- en klauwzeer, varkenspest of pseudovogelpest, wordt een schutkring aangelegd rond het getroffen gebied en wordt het gebied uit de gemeenschappelijke handelsregeling geweerd tot de ziekte onder controle en uitgeroeid is. Dit systeem heeft Europa goede diensten bewezen en het kan, als het correct wordt aangewend, de gekkekoeienziekte volledig uitroeien bij Britse runderen. Het is inderdaad misschien vrij laat maar er wordt nu toch voortdurend vooruitgang geboekt. Dit blijkt duidelijk uit de cijfers van het aantal zieke dieren.
De Britse regering heeft ongetwijfeld heel ernstige fouten gemaakt in haar aanpak van de gekkekoeiencrisis maar zij heeft na veel getalm uiteindelijk toch voor een wetenschappelijk verantwoord uitroeiingsprogramma gezorgd dat over voldoende middelen beschikt en goed functioneert. Maar de steun van de andere lidstaten komt nu in het gedrang door het invoerverbod voor rund- en lamsvlees aan het been dat de Britse regering gisteren of eergisteren ingesteld heeft en ook door het feit dat de Britse autoriteiten er niet in geslaagd zijn de havens open te houden, zoals nochtans vereist is door de werking van de interne markt. Deze rampzalige vergeldingsgedachte doet al onze inspanningen teniet om het consumentenvertrouwen dankzij de volledige uitroeiing van de ziekte te herstellen. Bovendien heeft dit onze handelspartners een enorm voordeel gegeven ten koste van onze eigen producenten, eveneens zonder wetenschappelijke grond.
Ik wil er namens de duizenden rundvleesproducenten bij de Commissie en de Britse regering op aandringen dat zij samen optreden en meer naar de echte wetenschappers luisteren en minder naar de bevooroordeelde reporters die zich voortdurend vergissen.

Hyland
Mijnheer de Voorzitter, ik wil bij het begin van mijn korte bijdrage commissaris Fischler nogmaals danken voor de openheid en eerlijkheid waarvan hij blijk gegeven heeft vanaf het moment dat deze heel ernstige kwestie zich aandiende.
Ik wil echter wel stellen dat de onafgebroken campagne tegen de invoer van Iers rundvlees in Groot-Brittannië een reden tot bezorgdheid is en moet zijn voor alle overtuigde leden van de Europese Unie. Mijns inziens kan de Commissie niet passief toekijken in deze kwestie. Zij moet de belangen van alle lidstaten beschermen. Wij kunnen niet dulden dat één lidstaat zijn wil oplegt. Wij kunnen niet dulden dat één land de interne markt verstoort. Ik ben vooral kwaad omwille van de aanvallen op Iers rundvlees. Het wordt steeds duidelijker dat de Britse grote warenhuizen en distributiecentra gewaarschuwd worden geen Iers rundvlees aan te kopen.
Iers rundvlees staat nochtans overal in Europa bekend als een kwaliteitsproduct. Ik vraag dan ook dat de Britse autoriteiten de consumenten zelf laten beslissen en ik eis dat zij ervoor zorgen dat Iers rundvlees in de Britse grote warenhuizen verkocht wordt.
Elk land heeft het recht reclame te maken voor zijn producten maar dit mag niet ten koste van anderen gaan. Groot-Brittannië probeert de markt nu inderdaad naar zijn hand te zetten. De interne markt is gebaseerd op de premisse van een eerlijke marktomgeving. Groot-Brittannië wil dit grondbeginsel duidelijk niet aanvaarden op dit moment. Hopelijk kunnen wij onze politieke en diplomatieke inspanningen de komende dagen opvoeren en opnieuw voor een evenwichtige en eerlijke concurrentiesituatie zorgen. De Britse regering gebruikt Ierland duidelijk als zondebok, omdat zij er zelf niet in slaagt de echte problemen van de eigen landbouwers op te lossen.

Watson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil commissaris Fischler vragen hoe hij het besluit om de inwerkingtreding van het verbod op specifiek risicomateriaal uit te stellen, kan rechtvaardigen en of het inderdaad niet veelbetekenend is dat dit verbod uitgesteld is tot 1 april. Als schade aan onze rundvleesmarkten en aantasting van het consumentenvertrouwen het probleem zijn, bestaat de oplossing er dan niet in uiterst strenge maatregelen te nemen om het vertrouwen van de consument te herstellen?
Wij weten dat er op het Europese vasteland veel minder gevallen van gekkekoeienziekte zijn dan in het Verenigd Koninkrijk maar we weten ook dat er toch een aantal gevallen zijn. De strengst mogelijke maatregelen moeten derhalve niet alleen voor het Verenigd Koninkrijk maar ook voor het Europese vasteland gelden. Ik vermoed dat de commissaris het hiermee eens is, want anders zou hij hier vanavond niet stilzwijgend ingestemd hebben met de maatregelen die de heer Cunningham genomen heeft.
Ik wil commissaris Bonino vragen of de Verenigde Staten Europa nu niet behandelen zoals zij het Verenigd Koninkrijk in 1989 behandelden. Hun reactie getuigt misschien niet van veel goede smaak, maar hebben zij geen goede bedoelingen? Zij zeggen dat zij de veiligheid en de zuiverheid van hun voedselvoorziening willen beschermen. Waarom vallen wij de Verenigde Staten aan wanneer die blijkbaar het consumentenvertrouwen in voedingswaren in eigen land willen bewaren, zoals wij dat ook hier in Europa zouden moeten doen?

Paisley
Mijnheer de Voorzitter, de beide commissarissen weten wel dat de landbouw in Wales, Schotland en Engeland een crisis doormaakt maar dat de situatie in Noord-Ierland rampzalig is. Zij weten ook wel dat de drie leden die Noord-Ierland in dit Parlement vertegenwoordigen, vorige week woensdag een ontmoeting met de eerste minister gehad hebben. Hij heeft ons gezegd dat hij over een pakket met Europese steun zou onderhandelen. Kan de commissaris ons vanavond meedelen of de Britse regering inderdaad voorstellen voor zo'n pakket gedaan heeft en of er zo'n pakket komt?
Ik wil ook nog zeggen dat ik het volledig eens ben met de opmerkingen van mijn collega, de heer Nicholson, en de heer Hume zou ongetwijfeld hetzelfde zeggen als hij hier aanwezig was.

Sturdy
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de commissaris feliciteren met zijn standpunt, dat natuurlijk zoals altijd tot doel heeft de gezondheid van de consument te beschermen. De gezondheid van de consument komt voor alle landbouwers op de eerste plaats, maar de Britse boeren zijn het beu als speelbal van de politiek gebruikt te worden. Wij zijn op het punt gekomen dat iets gedaan moet worden.
Ik wil de commissaris de volgende vragen stellen. Ten eerste, worden de Britse landbouwers inderdaad niet, zoals ik denk, gediscrimineerd door de huidige Britse regering en haar maatregel dat er geen Brits rundvlees aan het been meer verkocht mag worden? Hoe kan dit gerechtvaardigd worden voor degenen onder ons die graag een stuk vlees aan het been eten? Of heeft de Britse regering alleen maar onmiddellijk gereageerd op een aanbeveling van het wetenschappelijk en raadgevend comité? Zoals de heer Cox ook al zei, ondermijnt zij met deze maatregel het consumentenvertrouwen. Onze Ierse en andere collega's hadden het voortdurend over de problemen van de rundvleessector en de druk op de sector. Heeft de Britse regering steun gevraagd om iets te doen aan de revaluatie van het pond? Zo neen, hoelang heeft zij de mogelijkheid om dat alsnog te doen? Tot volgende maand?
Ik wil de commissaris twee vragen stellen waarop ik graag een antwoord zou krijgen. Kan de commissaris artikel 169 inroepen en het Verenigd Koninkrijk voor het Hof van Justitie dagen als het eenzijdig de invoer in het Verenigd Koninkrijk van rundvlees waarvan het risicomateriaal niet verwijderd is, verbiedt?
Ik wil tenslotte nog een laatste vraag stellen, nu de voor milieu bevoegde commissaris hier eveneens aanwezig is. Ik heb onlangs geruchten opgevangen over een nieuwe klap voor de Britse landbouwers en ik heb gehoord dat de regering een belasting op kunstmest wil heffen. Is dit waar?

Roth-Behrendt
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Bonino keek heel geschrokken toen ze hoorde dat ze voortaan met milieuzaken belast zou worden. Staat u mij toe een korte opmerking bij het debat te plaatsen. Laten we alstublieft het volgende uit elkaar houden: de Britse boeren zijn zeker zwaar getroffen, maar ze zijn getroffen omdat een regering tien jaar lang niets heeft gedaan. Dat daarin sinds een jaar verandering is gekomen, kan er niet toe leiden dat de situatie dramatisch verbetert.
Staat u mij toe iets te zeggen over een mogelijke opheffing van het exportverbod voor delen van Groot-Brittannië. De heer Fischler zal dat zeker ook doen. Natuurlijk, Groot-Brittannië heeft vanaf mei voorstellen gedaan. Maar wij hopen allemaal dat daar een wetenschappelijk comité over moet worden gehoord. Dat is immers onze opvatting van veiligheid, consumentenvertrouwen en bescherming van de volksgezondheid. De Wetenschappelijke Stuurgroep heeft heel duidelijk aanvullende eisen gesteld. Als wij hier serieus willen werken en er niet alleen op letten hoe wij buiten overkomen en niet steeds uit zijn op een snelle berichtgeving in de pers - ik zeg dat ook heel zelfkritisch - dan zouden we zeer zorgvuldig de omvangrijke rapporten moeten lezen, die ook op Internet staan. Dan weten we wat er door deze stuurgroep over schapen, runderen en wat dies meer zij wordt gezegd. Het is geen eenvoudige kost, maar men kan het lezen en dan weet men het.
Momenteel zijn er nog steeds eisen. De stuurgroep zegt dat er op dit moment nog geen functionerend certified herd scheme is, ook in Noord-Ierland niet. Ik zal de eerste zijn die het ondersteunt, als het er is.
Staat u mij toe ook nog iets in de richting van sommige anderen te zeggen. Inderdaad, uitstel van dit voorstel is een goede zaak, als het dan waterdicht is. Want we willen het waterdicht hebben. Als de Verenigde Staten denken BSEvrij te zijn als ze zich BSE-vrij verklaren, dan willen we toch even duidelijk stellen dat BSE-vrij door het OIE, het Office international des épizooties in Parijs, heel duidelijk is gedefinieerd. Volgens die definitie zijn, om nogmaals heel duidelijk te zijn, de VS niet BSE-vrij. En als ze dan sommige importen denken te kunnen verbieden en andere niet, dan is dat niet in orde. Ik verwacht van de Commissie dat zij daartegen optreedt. Bovendien heeft de heer Fischler een heel duidelijk onderscheid gemaakt. Hij heeft gezegd dat niet-ontbeend vlees Groot-Brittannië in mag en daar ontbeend moet worden. Dat is geen importverbod. Helemaal geen vlees toelaten, is zeer zeker wel een importverbod en daar wil ik heel beslist geen verantwoordelijkheid voor dragen, tenzij er goede redenen voor zijn.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, ik wil alleen ingaan op enkele opmerkingen die hier zijn gemaakt. Mijn collega Bonino zal nog uitgebreid op de verschillende punten terugkomen. Allereerst, laat daar geen misverstand over bestaan, het volgende: de Commissie is in eerste instantie naar het Permanent Veterinair Comité toegestapt, dat immers beslissingsbevoegdheid heeft, met het verzoek de beslissing van juli op enkele punten te herzien. Maar omdat er nauwelijks lidstaten waren die het voorstel van de Commissie steunden, hebben wij besloten - vooral om te garanderen dat bepaalde medicamenten, die voor een deel van levensbelang zijn, op 1 januari verder ter beschikking staan - om uitstel te vragen, dat wij vervolgens ook hebben gekregen.
Ik wil ook duidelijk maken dat het Permanent Veterinair Comité en het Wetenschappelijk Comité alleen het woord "comité" gemeenschappelijk hebben. Het is volstrekt duidelijk dat de vertegenwoordigers van het Permanent Veterinair Comité de mening van de lidstaten vertegenwoordigen en niets anders. Wat wij echter ook ongeveer tezelfdertijd gekregen hebben - en dat moet men er eerlijkheidshalve bij zeggen - is een nieuwe lijst met risicomateriaal, dit keer van het Wetenschappelijk Comité. Deze lijst is aanzienlijk langer dan de lijst waarover wij in juli beschikten. We moeten, en dat wil ik in dit verband benadrukken, eenvoudigweg ter kennis nemen dat zaken zich, ook wat de BSE-kwestie betreft, wetenschappelijk gezien verder kunnen ontwikkelen, omdat er steeds nieuwe inzichten beschikbaar komen. En daar willen wij ook rekening mee houden. Dat is eigenlijk de weg die wij hebben gekozen.
Het zal er daarom nu om gaan de door de wetenschap aangetoonde diverse risico's naargelang van het soort risicomateriaal in combinatie met de diversiteit van de risico's naargelang van de geografische herkomst van de dieren tot één geheel samen te voegen en daaruit een definitief of verder oordeel af te leiden. Daar hebben wij een zekere minimale tijd voor nodig. Wij hebben het ons daarom niet gemakkelijk gemaakt, maar we hebben gezegd dat we onmiddellijk met een alomvattend voorstel zouden komen dat zo snel klaar zou zijn, dat wij binnen de drie maanden die ons ter beschikking staan ook tot een nieuwe beslissing kunnen komen. De verdere inhoudelijk details zal mevrouw Bonino zeker graag aan u uitleggen, als u dat wenselijk acht. Maar we hebben ook een globale risicobeoordeling nodig, om op een verstandige manier door te kunnen gaan.
Wat de meer dan eens gememoreerde certified herd schemes betreft, heeft zich in de tussentijd de volgende situatie voorgedaan - het begin heeft mevrouw Roth-Behrendt heel precies beschreven. We hebben van de Britse regering een werkdocument ontvangen. Dit is door het Wetenschappelijk Comité beoordeeld en onvoldoende bevonden. Maar er is ook duidelijk aangegeven wat eraan ontbreekt. Het laatste en centrale element van wat eraan ontbrak, hebben wij vandaag van de Britse regering gekregen, namelijk dat de bereidheid bestaat om heel verschillende slachthuizen te gebruiken en men voor de volle honderd procent bereid is om rekening te houden met de eisen van de wetenschappers.
We hebben daarmee een nieuwe situatie en moeten nu tot een beoordeling komen, daar in de Commissie over discussiëren en een beslissing nemen.
Wat het Ierse vlees betreft wil ik er heel duidelijk op wijzen dat de Commissie zich vastberaden tegen de overtredingen heeft verzet die in verschillende havens van Groot-Brittannië zijn voorgevallen. Ik kan u echter meedelen dat de Ierse minister van landbouw vandaag zelf op de bijeenkomst van de Landbouwraad heeft gezegd dat hij zonder meer tevreden is met de maatregelen die inmiddels door de Britse regering zijn genomen. Voor zowel Ierland als Noord-Ierland geldt dat wij de moeilijke situatie die op het Ierse eiland is ontstaan volledig erkennen. We hebben daarom afgelopen vrijdag besloten dat wij bij wijze van uitzondering voor beide gebieden - Ierland en Noord-Ierland - nog eens interveniëren, en wel voor 50 % van de hoeveelheid vlees waarom is verzocht. Dat is het hoogste percentage dat wij de laatste maanden hoe dan ook hebben aanvaard. Wij proberen dus heus met zulke moeilijkheden rekening te houden.
Wat nu de kwestie van het SRM-verbod c.q. de maatregelen van het Verenigd Koninkrijk betreft, heb ik er al op gewezen dat de maatregelen die men in het kader van het ontbenen heeft genomen niet in strijd zijn met de communautaire regels, maar we zijn wel bezig de andere maatregelen exact te onderzoeken op eventuele schendingen van het Verdrag. Het spreekt voor zich dat we hierbij parallel optreden, zoals wij ook ten opzichte van andere staten moeten optreden.
Tenslotte wil ik, nogmaals wat de VS betreft, in alle duidelijkheid zeggen dat onze wetenschappelijke comités op grond van de OIE-criteria de VS niet BSE-vrij hebben verklaard. Wij verbazen er ons dus over, dat men eenzijdig optreedt tegen de Europese staten en bij wijze van spreken met twee maten meet. Ik wil ook benadrukken dat wij daar vanzelfsprekend adequaat tegen hebben geprotesteerd. Ikzelf heb begin volgend jaar een ontmoeting met de verantwoordelijke minister en hoop deze nieuwe moeilijkheden uit de weg te ruimen. Zo niet, dan zullen wij natuurlijk moeten onderzoeken in hoeverre wij de VS voor de WHO zullen brengen. Dat zijn de belangrijkste punten wat mij betreft. Hartelijk dank.

Bonino
Mijnheer de Voorzitter, ik heb er niet veel aan toe te voegen gezien het feit dat de inleiding en het antwoord van de heer Fischler zeer uitputtend zijn geweest.
Toch zou ik drie opmerkingen willen maken. Allereerst, dit debat laat zien hoe lastig transparantie in de praktijk is. Wij hebben u immers zojuist de problemen nauwkeurig beschreven en u uitgelegd dat de wetenschap zich ontwikkelt en verandert, waarbij was afgesproken dat wij tijd nodig hebben om daaruit de consequenties te trekken. Plotseling bevalt u dat niet meer. Wij moeten het dus eens worden. Als u doorzichtigheid wilt, wat soms inhoudt dat men u vertelt, dames en heren, dat de omstandigheden zijn veranderd omdat het wetenschappelijk comité van inzicht veranderd is, dan komen wij bij u. Maar als u dat niet meer wilt, dan komen we niet meer.
Ten tweede, het voorstel over materiaal dat risico voor de gezondheid oplevert werd in december 1996 aan de Raad aangeboden. Dit werd door de Raad afgewezen. Daarop volgde een ander wetenschappelijk advies. Uiteindelijk is het voorstel van 30 juli goedgekeurd. Plotseling realiseert men zich dat de farmaceutische producten, de eindproducten en derivaten van talk voor cosmeticaproducten toch een probleem opleveren. Aan de Raad werd een wijziging voorgesteld, die werd afgewezen. Door vijf landen werd zij gesteund. Drie maanden uitstel was dus de enige mogelijkheid om de wijzigingen zoveel mogelijk op een lijn te brengen, een besluit te nemen over de eindproducten en nieuwe wetenschappelijke adviezen te verwerken. Daarom kan het antwoord niet ja of nee zijn. Het is geen zwart-wit-situatie en de Commissie kan geen druk uitoefenen op de wetenschap, dat begrijpt u.
Ten derde is er het probleem van de geografische herkomst, waarover iedereen spreekt en waarvoor het wetenschappelijk comité jammer genoeg geen nauwkeurige criteria heeft gegeven. Er staat: " a classification on the geografical origin of tissue and product will be developed as soon as possible " , enzovoort
Dus is de Commissie bij het wetenschappelijk comité teruggekomen om het onder druk te zetten om haar de criteria te verschaffen, waarna zij moet bekijken hoe deze criteria in een interne markt moeten worden toegepast. Zo ligt de situatie.
Als u echter meent dat wij, telkens als we hier bij u komen, u een antwoord komen geven dat tegelijk zwart en wit is, dan moet ik u teleurstellen, in dat geval heeft doorzichtigheid geen bestaansreden meer. Verklaringen afleggen is helemaal niet moeilijk, beste vrienden, maar soms moet er ook samengewerkt worden en rekening gehouden worden met het feit dat we bezig zijn een voorzichtigheidsprincipe te onderzoeken en toe te passen. Er moet dus met verscheidene elementen rekening worden gehouden, met inbegrip van de kosten-baten, enzovoort.
Als het afzetten van de Commissie, mijnheer Martinez, het BSE-probleem had kunnen oplossen, zou dat erg gemakkelijk geweest zijn, dat weet u, want de na ene Commissie komt een andere. Als het om ziekte gaat is het een beetje moeilijk om zo te handelen.
Wat de politieke schok betreft, die heeft echt plaatsgevonden, dat kan men wel zeggen, niet zozeer bij de Commissie maar eerder, dat is mijn indruk, bij de publieke opinie.
Ik moet nog een allerlaatste, eerlijk antwoord aan de heer Nicholson te geven. Wij zijn niet aan het sloffen of tijd aan het verdoen. De diensten van de Commissie hebben de afgelopen acht maanden onder een, eerlijk gezegd, moeilijk te dragen druk gewerkt, dat verzeker ik u. En het antwoord van de Britse regering op de problemen die wij haar nog hebben voorgelegd is vanmorgen binnengekomen. Wij weten heel goed, it's a learning proces en we zullen nog meer ontdekken, maar daar is tijd voor nodig, zelfs al wordt er een bijna ondraaglijke druk op ons werk gelegd.
Ik begrijp de frustraties van de producenten en ik leef zelfs met hun problemen mee, maar eerlijk gezegd heb ik BSE niet uitgevonden! Wij gebruiken al ons enthousiasme en alle tijd die we hebben, om tot een oplossing van deze problemen te komen.
Maar, geachte leden van het Parlement, soms moet er worden samengewerkt en moet er meer gebeuren dan verklaringen naar buiten die, sorry dat ik het zeg, een beetje demagogisch zijn, maar de zaken niet verder helpen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.

Hallam
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag hebben dat de commissarissen nog even wachten en naar het voorstel van orde luisteren.

De Voorzitter
Als dit aan de commissaris gericht is, is het geen voorstel van orde. Voorstellen van orde kunnen uitsluitend aan het voorzitterschap gericht worden.

Jackson
Mijnheer de Voorzitter, er is een vraag gesteld die voor de hele Europese Unie van levensbelang is, maar ze is niet beantwoord.

De Voorzitter
Het spijt me maar we zijn al over tijd. Ik begrijp het belang van deze kwestie maar wij zouden hier de hele nacht over bezig kunnen blijven.

Energiebeleid (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van debat over het verslag (A4-0308/97) van de heer Scapagnini, namens de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, over de mededeling van de Commissie "Overzicht van beleid en maatregelen op energiegebied" (COM(97)0167 - C4-0205/97).

Stockmann
Mijnheer de Voorzitter, ik wil proberen de onderbroken discussie over het verslagScapagnini weer op gang te brengen. Energiepolitiek vraagt om een wereldwijde zienswijze en een wereldwijde manier van politiek handelen. Dat is ook de boodschap van de titel van de mededeling van de Commissie. De Klimaattop van Kyoto heeft, tenminste wat de uitwerking van de energiepolitiek op het klimaat betreft, de noodzaak van deze wereldwijde zienswijze verduidelijkt. Hij heeft echter tegelijk ook duidelijk gemaakt hoever inzicht en toepassing daarvan uit elkaar liggen. Op bijna geen enkel ander politiek vlak is de kloof tussen moeten en zijn, tussen de normatieve pretentie enerzijds en de werkelijke politiek anderzijds zo breed als bij het energie- en klimaatbeleid.
Tegen die achtergrond moet de mededeling van de Commissie worden bezien. Zij presenteert ons de bekende argumenten voor de noodzaak van een wereldwijde zienswijze en strategie op energiegebied. We hebben enerzijds te maken met de steeds grotere afhankelijkheid van de Europese Unie van energie-importen en de daaruit voortvloeiende toekomstige risico's. We hebben te maken met een snelle stijging van het wereldwijde energieverbruik en een daarmee samenhangende vermindering van het aanbod en tenslotte niet op de laatste plaats met een aanzienlijke toename van de wereldwijde milieuproblemen en de effecten daarvan op de lange termijn. Dit alles pleit voor een uitvoeriger competentie van de Europese Unie op het gebied van energiepolitiek. Maar die hebben we ook met het Verdrag van Amsterdam niet gekregen. Het verdrag bevat daar gewoon geen eenduidige juridische basis voor.
Wat ons rest, vergeef me de vergelijking, lijkt op het gesprek van kippen in een hoenderhok over de vogeltrek naar het zuiden in de herfst. De mededeling van de Commissie is een gedegen, zij het visieloos compendium van alle initiatieven van de Gemeenschap op energiegebied. Wat blijft er voor ons in deze context nog te doen over? Dat is de verbetering van de internationale samenwerking op energiegebied. Dat is - en dat is nieuw - de regelmatige beoordeling van de energie- en milieupolitiek van de lidstaten. En dat is de coördinatie daarvan in de richting van gemeenschappelijke doelstellingen.
Wat we nodig hebben zijn synergie-effecten en geen wederzijdse blokkades of nulsomspelletjes. De omzetting van de richtlijn over de interne energiemarkt, dat wil zeggen de liberalisering en integratie van de energiemarkten moet worden aangedreven. Het is verder nodig te werken aan de tot nu toe mislukte communautaire energiebelasting en het bevorderen van onderzoek, technologische ontwikkeling en de demonstratie van hernieuwbare energiebronnen. Ik ben benieuwd wat er uiteindelijk overblijft van wat wij in het vijfde onderzoeksprogramma hebben neergelegd. Kortom, we moeten blijven vasthouden aan het idee van een kaderprogramma voor energiebeleid, en wel door samenwerking van de lidstaten. Daarvoor zijn periodieke verslagen over de nationale activiteiten en het resultaat daarvan nodig.
De rapporteur, de heer Scapagnini, beschouwt en beoordeelt deze impuls van de Commissie als adequaat. Wat ik zou wensen, ik stip het slechts aan, zijn in de nabije toekomst concrete omzettingsstrategieën...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Watson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Scapagnini feliciteren met dit verslag. Het verslag is volledig en dringt aan op vele van de punten die de liberale fractie steunt.
Wij zien stilaan in hoe verstandig het geweest zou zijn een energiehoofdstuk in het Verdrag van Maastricht op te nemen. De problemen van ons energiebeleid worden immers veel duidelijker in het licht van de mislukking van de Conferentie van Kyoto.
Ik betreur één punt in dit verslag, namelijk dat de Commissie haar campagne om rationele planningstechnieken in de gas-en elektriciteitssector in te voeren, lijkt opgegeven te hebben. Deze technieken zouden ons zeker de te volgen weg tonen. De Commissie heeft deze eerder voorgesteld maar lijkt hier nu op teruggekomen.
De Commissie moet de zaken ook ruimer zien. Wij moeten vijf leidmotieven voor het energiebeleid in de Europese Unie zoeken. Ten eerste moeten wij voor een aanzienlijk investeringsprogramma met het oog op energiebesparing in Europa zorgen. Ten tweede moeten wij consumenten en ondernemingen aanmoedigen om energie efficiënter te gebruiken. Ten derde moeten wij de kosten voor energie-efficiëntie in huishoudens en kantoren verminderen. Ten vierde moeten wij de energie-efficiëntie van nieuwe gebouwen, machines, voertuigen en toestellen verhogen en hieraan wordt overigens gewerkt. Ten vijfde moeten wij ook de steun voor hernieuwbare energiebronnen verhogen.
Het is van essentieel belang dat al deze maatregelen genomen worden. De Commissie toont stilaan de te volgen weg maar als wij het werkelijk menen, moeten wij ook de nodige middelen uittrekken om onze politieke voornemens te ondersteunen.

Bloch von Blottnitz
Mijnheer de Voorzitter, als wij het over de beleidsdoelstellingen op energiegebied van de Gemeenschap hebben, dan moet ik eigenlijk aan het gevleugeld woord van Fontane "dat is een uitgestrekt veld" denken en ik voeg daaraan toe: " en het is in dichte nevel gehuld" , want we hebben geen uniforme doelstellingen voor ons energiebeleid. Dat kan ik u ook aan de hand van enkele voorbeelden duidelijk maken, Wij praten er weliswaar in absolute termen en steeds over dat we onafhankelijker moeten worden van importen. En dan wordt als voorbeeld de nucleaire industrie aangevoerd. Maar we vergeten dan dat we uranium natuurlijk ook moeten importeren. We praten doorlopend over energie-efficiëntie, maar doen volstrekt het tegendeel. Ik herinner in dit verband aan het SAVE-programma.
We praten continu over hernieuwbare energiebronnen. Neem nou het ALTENER-programma. Daar is zozeer in geschrapt dat er voor twee jaar nog 22 miljoen ecu over is. Dat is gewoonweg belachelijk, terwijl wij voor fusie al 15 jaar lang 250 miljoen ecu per jaar uitgeven. We praten er bovendien over dat hernieuwbare energie veel arbeidsplaatsen oplevert en ook nog goed is voor het milieu, maar er gebeurt niets. Wat wij nodig hebben is eindelijk een energiebelasting. Wat wij nodig hebben is eindelijk hernieuwbare energie, energie-efficiëntie. Daarvoor moeten wij eindelijk alle middelen inzetten, om die efficiëntie verder te kunnen ontwikkelen. Dat kunnen wij niet met die paar stuivers die wij hier nog over hebben, omdat alles naar fusie gaat. Wat wij verder dringend nodig hebben, is medezeggenschap van het Europees Parlement en eindelijk zelfstandig energiekapitaal. Dat hebben wij allemaal niet. Dus zeg ik met Brecht: " maar de verhoudingen zijn niet zo" , want de Raad blokkeert alles. En zolang dat voortduurt, zullen wij geen doelstellingen voor het energiebeleid hebben, maar met de gieter overal een beetje gieten en al ons geld in fusie steken, waar we maar een ding van weten, dat die op zijn vroegst pas in 2050 of 2080 eventueel energie oplevert.

McNally
Mijnheer de Voorzitter, ik deel de algemene teleurstelling omdat men er niet in geslaagd is in het Verdrag van Amsterdam aandacht te besteden aan een aantal kwesties en met name een energiehoofdstuk op te nemen.
De Europese Unie is van start gegaan met twee Verdragen inzake energie: het EGKS-Verdrag en het EuratomVerdrag. De Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal heeft ons goede diensten bewezen op energiegebied en het Euratom-Verdrag, dat inderdaad een anachronisme is en duidelijk uit 1957 dateert, is een heel sterke prikkel voor één energievorm - kernenergie - geweest. Als de Europese Unie over bevoegdheden beschikt, gebeurt er dus wel degelijk iets.
Wat Kyoto betreft, er zijn slechts drie mogelijkheden om de uitstoot van CO2 te verminderen: ten eerste kunnen we hiervoor op kernenergie rekenen maar dit houdt enorme gevaren en problemen in; ten tweede kunnen we energie rationeler gebruiken en ten derde kunnen we hernieuwbare energiebronnen gebruiken.
Als wij over een equivalent voor het Euratom-Verdrag zouden beschikken - ik zou het het Eurenew -verdrag noemen, een verdrag inzake hernieuwbare energiebronnen - zouden we iets kunnen ondernemen. Er zou wel degelijk iets ondernomen worden in Europa en het zou een aanzienlijke meerwaarde aan het communautaire energie-optreden geven.
Ik moet zeggen dat ik het tweede deel van conclusie 11 van de heer Scapagnini onaanvaardbaar vind omdat het bijkomende steun voor kernenergie aanbeveelt. Dat is niet de goede oplossing.
Ik ben ook zwaar ontgoocheld over de manier waarop de Raad naar verluidt op deze mededeling van de Commissie gereageerd heeft. Dit is een heel zinvolle mededeling. Ze toont klaar en duidelijk aan dat, als wij echt willen doen wat wij in Kyoto beloofd hebben, dit niet kan zonder rechtsgrondslag of zonder bevoegdheden, zoals die zo doeltreffend verleend werden toen de Europese Unie in de jaren "50 van start ging.

Adam
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Scapagnini feliciteren met zijn beknopte verslag, ook al is hij afwezig. Het geeft een aantal nuttige richtsnoeren voor onze bespreking van de voorstellen voor een kaderprogramma voor energie die de Commissie onlangs goedgekeurd heeft.
Wij moeten energievraagstukken echt een belangrijker plaats op de politieke agenda toekennen. Wij zouden over dezelfde grondslag moeten beschikken als voor milieukwesties en er zou bij gekwalificeerde meerderheid over wetgeving ter zake gestemd moeten worden. Het energieverbruik neemt immers toe. In 1996, het laatste jaar waarvoor we over gegevens beschikken, is het internationale verbruik met 3 % en het communautaire verbruik met 3, 6 % gestegen. Een grondiger analyse van de vraag naar energie moet het uitgangspunt zijn. Zonder cijfers kan je geen beleid uitstippelen. Wij moeten het verbruik per hoofd, de energie-intensiteit, de elektriciteitsintensiteit en de meest gebruikte brandstoffen voor de elektriciteitsproductie gedetailleerder bestuderen.
Mijnheer de Voorzitter, u weet dit wel maar ik wil er toch op wijzen dat de geliberaliseerde markt dit nog moeilijker kan maken dan het al was. Wij moeten ons voor alles concentreren op het vraagstuk van de energie-efficiëntie: de energie-efficiëntie van productie en verbruik. Als wij deze kwesties niet oplossen, zullen alle andere kwesties waarover we het hebben, slechts loze woorden zijn.
Ik wil de aandacht vestigen op een aspect dat ik eerder in het debat over het onderzoeksprogramma ook al onderstreept heb en ik wil er met name op wijzen dat kleine ondernemingen de meeste problemen ondervinden om gebruik te maken van de middelen waarover we op communautair vlak beschikken. Ik heb het hier over ondernemingen met minder dan vijftig werknemers. Dat is een terrein waar we veel meer inspanningen moeten leveren.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Steunverlening aan de scheepsbouw
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0377/97) van de heer Sindal, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad houdende wijziging van verordening nr. 3094/95 van de Raad om de relevante bepalingen van de zevende richtlijn van de Raad betreffende de steunverlening aan de scheepsbouw te verlengen (COM(97)0469 - C4-0526/97-97/0248(CNS)).

Sindal
De verlenging van de zevende richtlijn betreffende steunverlening aan de scheepsbouw vormt op zich geen probleem. Mijn verslag bevat dan ook geen amendementen. In de Raad heerst eensgezindheid en niets staat de definitieve beslissing in de weg. Wij wensen de geldigheid van de richtlijn te verlengen omdat de VS heeft nagelaten de OESO-Overeenkomst te bekrachtigen. De bedoeling van deze overeenkomst is de opstelling van een aantal regels op wereldniveau om de steunverlening aan de scheepsbouw te beperken en af te bouwen. Vandaar het voorstel om de zevende richtlijn met een jaar te verlengen tot 31 december 1998. Zodra de VS de overeenkomst heeft bekrachtigd, valt de richtlijn weg. Het is nog steeds ons belangrijkste doel ruime afspraken op wereldniveau te maken, omdat er een overcapaciteit van circa 30 % bestaat en omdat overheidssteun in dit geval concurrentieverstorend is. Ons standpunt is duidelijk: de geldigheid van de richtlijn moet verlengd worden.
Toch zou het gepast zijn de Commissie te vragen in hoeverre de VS dichter bij een bekrachtiging zijn gekomen. Hoe ver staan de VS? Heeft de Commissie enig idee wat de toekomst van de overeenkomst is? Hoe verlopen de onderhandelingen tussen de Commissie, het Amerikaanse Congres en de regering? En als nieuwigheid, kan het Parlement iets doen aan de communicatie over het probleem? Met de zopas goedgekeurde regionale steunverlening in de VS moet de weg naar een oplossing geëffend zijn. Met het zeer kleine deel dat de VS op de wereldmarkt hebben, moet het probleem wel eerder lokaal of principieel van aard zijn. Hetgeen ons in het nieuwe jaar interesseert, is uiteraard wat er zal gebeuren indien de VS niet meedoen. Ja, dan is er nog het voorstel van de Commissie betreffende nieuwe regels die ter behandeling aan de Raad en het Parlement moeten worden voorgelegd. De wachtwoorden in deze verordening moeten hun neerslag vinden in de OESO-Overeenkomst - of het met deze overeenkomst nu al dan niet iets wordt - vooral met betrekking tot onderzoek en ontwikkeling.
Het voorstel van de Commissie gaat echter verder, maar daar komen wij in 1998 nog op terug. Ik wil nu al vermelden dat ik het voorstel inzake regionale steun niet zal steunen. De doelstelling van het Europees beleid inzake scheepsbouw moet zijn: afschaffing van overheidssteun en doorzichtigheid. Ik denk hier aan doorzichtigheid op het gebied van andere subsidiemogelijkheden, bijvoorbeeld in de vorm van onderzoek en ontwikkeling. In de OESO moeten wij hetzelfde doel nastreven. Als postscriptum wil ik nu al het volgende zeggen. Indien het voorgestelde beleid ten uitvoer wordt gelegd, zal de totale overheidssteun toenemen. Het is moeilijk de klok terug te draaien, nadat men iets nieuws heeft ingevoerd. Met andere woorden: als men eerst de overheidssteun laat toenemen, is het moeilijk deze daarna weer aan banden te leggen. Daarom moet de basis voor een nieuw beleid inzake steunverlening aan de scheepsbouw grondig voorbereid worden. Ik kan nu reeds aankondigen dat de industrie niet tevreden is met het voorlopige voorstel van de Commissie. Ik hoop ten zeerste dat er hierover een dialoog tot stand komt en dat we dit volgend jaar samen kunnen bespreken.

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, geachte collega's, allereerst wil ik collega Sindal danken, want hij heeft duidelijk gezegd dat een verlenging in orde is, dus houd ik het kort en kom ter zake. Daar stemmen wij mee in. Zolang de VS de OESO-overeenkomst over de vermindering van contractgebonden scheepsbouwsubsidies niet ratificeren en deze overeenkomst niet van kracht kan worden, moeten wij ervoor zorgen dat de werven in onze Gemeenschap minstens enigszins een kans hebben ten opzichte van de hoog gesubsidieerde werven in Azië en andere werven in onze buurt. We moeten er daarbij op letten dat, als wij met de verlenging tot een gezamenlijke bovengrens besluiten, de lidstaten daar dan ook gebruik van maken, opdat wij niet in de ene lidstaat een subsidie hebben en in de andere niet, want dan hebben we nieuwe concurrentievervalsing binnen de Unie.
Ik deel ook de opvattingen van collega Sindal wat betreft het debat voor het geval dat ook de VS de OESOOvereenkomst nog steeds niet willen ratificeren. Ik vind het idee van de Commissie om met een eigen subsidieregeling te komen in principe in orde, maar dat dienen we wel zorgvuldig te onderzoeken. Ja, Karel van Miert, we weten allebei dat we op moeten letten. Subsidies moeten altijd tijdelijk en degressief zijn. Dat zijn de eerste twee principes.
Staat u mij toe nog twee principes te noemen. We moeten ervoor waken dat de zogenaamde investeringssubsidies, die nieuw in het leven moeten worden geroepen, niet met de subsidies voor onderzoek en ontwikkeling gemengd, samengevoegd of verdubbeld worden.
Op de tweede plaats moeten wij erop toezien dat de investeringssubsidies niet worden gekoppeld aan de traditionele gesubsidieerde gebieden van het regionale steunbeleid. Dan zouden er natuurlijk enkele werven buiten de boot vallen, ook al is hun concurrentiepositie stukken beter dan die van anderen. Ze zouden slechtere kansen hebben. Hier moeten we aanknopen bij de scheepsbouwsector.
Op de derde plaats moeten wij erop letten dat de subsidiepercentages in de Unie zo uniform mogelijk zijn, om verdere vervalsingen binnen de Unie tegen te gaan. Daar zullen we volgend jaar zeker nog een spannend debat over krijgen.

Riis-Jørgensen
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het met de heer Sindal eens dat een verlenging van de zevende richtlijn noodzakelijk is. Het is belangrijk dat er op dit gebied geen rechtsvacuüm ontstaat. Het is echter nog belangrijker dat de VS de OESO-Overeenkomst bekrachtigen. Zoals de heer Sindal ben ook ik benieuwd te horen wat de Commissie doet om de Amerikaanse regering onder druk te zetten en of zij kan vertellen hoever het beraad in de VS gevorderd is. Ik heb daarentegen mijn bedenkingen over het voorstel van de Commissie voor een verordening van de Raad betreffende nieuwe regels voor steunverlening aan de scheepsbouw. Dit voorstel is gewoonweg niet te verteren. Het doel van de Unie moet immers de afschaffing van de steunverlening aan de scheepsbouwindustrie zijn. Het voorstel van de Commissie vervangt de tot nog toe betrekkelijk doorzichtige steunverlening door minder doorzichtige vormen van steunverlening, die bepaalde scheepswerven zullen bevoordelen ten opzichte van andere. De scheepsbouwindustrie moet zich voorbereiden om zonder subsidies te kunnen overleven. Wij komen bij een latere gelegenheid uiteraard nog op dit voorstel terug, maar voorlopig kan ik al zeggen dat ik het maar niks vind. Ik begrijp het argument van de Commissie dat er duidelijke regels moeten zijn en dat er geen rechtsvacuüm mag ontstaan in het geval de VS de overeenkomst niet bekrachtigen. Indien de VS de overeenkomst effectief niet bekrachtigen, zullen andere landen misschien een concurrentieverstorend beleid beginnen te voeren. Daarom moet de Commissie - en vooral u, mijnheer van Miert - al uw macht gebruiken om het Amerikaanse Congres onder druk te zetten opdat de OESO-Overeenkomst uiterlijk eind volgend jaar bekrachtigd zou zijn.

Querbes
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met de verordening als voorgesteld in het verslag van collega Sindal, maar ik maak me zorgen over de recente koers van de Commissie. Zij loopt vooruit op de toepassing van de OESO-Overeenkomst van 1994 door voor te stellen vanaf 2001 overheidssteun te verbieden. De Verenigde Staten zullen zeker dit signaal van Brussel als een aanmoediging zien om de OESO-Overeenkomst niet te ratificeren.
De Commissie heeft ons eraan gewend eenzijdige concessies te doen. Dat was het geval bij de landbouw in het kader van het GATT-akkoord, bij de vliegtuigbouw in de kwestie van de fusie Boeing-McDonnell Douglas. En nu zou deze inschikkelijkheid een nieuwe slag betekenen voor de Europese scheepswerven, die in ernstige moeilijkheden verkeren. Hun personeelsbestand is in twintig jaar teruggelopen van 280.000 tot minder dan 80.000 werknemers en talrijke werkplaatsen zijn gesloten.
Tegenover de maatschappelijke dumping van sommige derde landen moet de huidige steun worden gehandhaafd in een stelsel dat het mogelijk maakt schepen aan te schaffen die op Europese werven gebouwd zijn. Moet er op zeer korte termijn niet ook opnieuw over de OESO-Overeenkomst worden onderhandeld, en moet deze niet als nietig worden beschouwd als de Verenigde Staten ze niet voor eind 1998 ratificeren?

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, tot de jaren "70 was mijn land, Zweden, een van de grote scheepsbouwnaties van Europa. Dat is niet meer zo. Er worden bijna geen nieuwe schepen meer gebouwd in Zweden; er zijn eigenlijk alleen nog reparatiewerven voor grotere vaartuigen. Hier zijn natuurlijk allerlei verklaringen voor te geven. Een van die verklaringen is echter dat er zo'n harde concurrentie was van de staatssubsidies in andere landen, dat Zweden er niet in geslaagd is zijn scheepsbouwbranche te handhaven. Daarom leidde de OESO-Overeenkomst van 1994 in Zweden dan ook alom tot de hoop, dat de rechtvaardiger concurrentievoorwaarden er wereldwijd voor zouden zorgen dat men weer zou kunnen concurreren bij de bouw van nieuwe schepen. Daarom is het dan ook zo betreurenswaardig dat deze overeenkomst, die enigszins vergelijkbare concurrentievoorwaarden zou kunnen scheppen, nog niet in werking is getreden.
Ik steun uiteraard het verslag-Sindal, dat immers als uitgangspunt heeft dat wanneer de VS de overeenkomst ratificeren, deze ook in de EU zal worden nageleefd. Tot dat moment is het echter volstrekt redelijk verder te gaan met een zekere staatssteun opdat de industrie niet wordt uitgeschakeld. Wij hebben ook in mijn partij voorgesteld om Zweden weer een beperkte staatssteun voor de scheepsbouwbranche te geven, zodat deze onder dezelfde voorwaarden kan werken als die in andere landen. Ik zal dus voor het verslag stemmen.

Van Miert
Ik zou willen beginnen met de heer Sindal te danken en ook de commissie voor de snelheid waarmee dit advies is uitgebracht, want we moeten voor het einde van het jaar een beslissing treffen over de verlenging van deze zevende richtlijn. Ik had gehoopt dat we daarover niet meer hoefden te debatteren en dat had ook gekund indien de Verenigde Staten het OESO-akkoord uiteindelijk hadden geratificeerd. Ze zijn de enigen die dat niet hebben gedaan. Ik kan het ook niet helpen, en aan mevrouw Riis-Jørgensen moet ik zeggen: de commissaris voor concurrentie kan wel proberen heel wat te doen maar één ding kan ik nog altijd niet: dat is het Amerikaans Congres verplichten een akkoord te ratificeren. Dat kan ik nog niet, zo ver heb ik het nog niet gebracht. Ik kan er nog eens over nadenken hoe dat ik dat in de toekomst misschien kan realiseren, maar vooralsnog vrees ik dat ik u daar nog geen voldoening zal kunnen schenken.
Overigens zou ik meteen willen zeggen, dames en heren, laat ons een onderscheid maken tussen datgene waarover het vandaag gaat en waarover we het binnenkort zullen moeten hebben, namelijk een debat over wat er nadien komt. Want dit is een verlenging van een jaar tot eind volgend jaar, en als de Verenigde Staten ondertussen in 1998, het OESO-akkoord weer niet ratificeren, dan moeten we met elkaar over een nieuwe regeling spreken. Daarvoor heeft de Commissie ook voorstellen gedaan. Men kan daarover denken wat men wil. Maar ten gepaste tijde zal het mij een plezier zijn om voor u te verschijnen in de commissie maar ook in de plenaire vergadering om daarover te discussiëren. Maar ik heb vandaag al een voorsmaakje gekregen van dat debat. De enen vinden dat de subsidies zo vlug mogelijk moeten worden afgeschaft. Ik heb daar onder meer collega Querbes gehoord - die wil dat het eindeloos verder gaat. Maar ik wil u eraan herinneren dat in de jaren 1990 tot 1995 in de Europese Unie 5 miljard ecu aan overheidshulp aan de scheepsbouw is uitgegeven. Dus degenen die beweren dat wat dat betreft de Europese Unie niet een brede politiek heeft gevoerd om te pogen onze scheepswerven in de mogelijkheid te stellen zich aan te passen, weten niet waarover ze het hebben.
Trouwens, aan mijnheer Querbes moet ik zeggen dat ik het totaal met hem oneens ben, ook wat Boeing betreft, maar ik kan er ook niets aan doen dat sommigen in Frankrijk de zaak totaal verkeerd voorstellen. Iedereen hier in het Parlement weet het veel beter dan de heer Querbes. Daarom wil ik ook wat u gezegd heeft zonder meer naast mij neerleggen, want als men zover van de waarheid af is, kan ik er ook niets meer aan doen.
Ik zou dan willen besluiten met u rendez-vous te geven voor het volgende debat en ik heb het al aangeduid, ik verheug me reeds op dat debat, want ik geloof dat de Commissie een grote inspanning heeft gedaan met de voorstellen die zij heeft neergelegd om een oplossing te kunnen aanreiken waardoor inderdaad in principe de contractgebonden overheidshulp, dat wil zeggen de operationele steun wordt afgeschaft, ten laatste in het jaar 2000. Als er een meerderheid is in de Ministerraad om dat vroeger te doen, voor de Commissie is dat geen probleem. Wij willen wel aan de andere kant onze scheepswerven ook morgen de mogelijkheid bieden om inzake innovatie, onderzoek en ontwikkeling, modernisering van de werven inderdaad het nodige te kunnen doen en daarvoor desgevallend ook aanspraak te kunnen maken op overheidshulp, omdat wij als Europese Commissie - en dan spreek ik niet alleen voor mijzelf maar zeker ook voor de heer Bangemann en voor het college als zodanig - ook in de toekomst, ook wanneer de bedrijfshulp niet meer mogelijk is, wensen zoveel mogelijk mogelijkheden te bieden aan de scheepswerven, want Europa moet er ook in de toekomst van verzekerd kunnen zijn dat wij voldoende scheepswerven houden, ook omwille van andere dan zuiver economische objectieven. Daarbij wil ik het laten, Voorzitter, maar nogmaals, ik verheug me reeds op het volgende debat, dat we binnen een paar maanden met elkaar ongetwijfeld gaan hebben.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Diensten van algemeen belang in Europa
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0357/97) van mevrouw Billingham, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over de mededeling van de Commissie over de "diensten van algemeen belang in Europa" (COM(96)0443 - C4-0507/96).

Billingham
Mijnheer de Voorzitter, ik ben bijna een jaar geleden aan dit verslag begonnen. In mijn streven naar een consensus over deze ingewikkelde kwestie heb ik heel wat mensen geraadpleegd in de gehele Unie en suggesties van alle zijden van dit Parlement overgenomen. Dit verslag is een antwoord op een mededeling van de Commissie, die het concept dat diensten van algemeen belang een essentieel onderdeel van het Europese samenlevingsmodel vormen, heel terecht als één van zijn uitgangspunten neemt. Mijn onderzoek bevestigt dat.
Het gaat er niet om hoe deze diensten verleend worden; het is de kwaliteit van de dienstverlening die telt. Deze diensten worden op heel wat verschillende manieren verleend in Europa. Ze worden vanuit een monopoliepositie of in een concurrentieel kader, door particuliere ondernemingen, overheidsinstanties of gemengde partnerschappen tussen de overheid en de particuliere sector verleend. De consument interesseert zich niet voor dit proces maar voor het eindresultaat. Mijn verslag concentreert zich op economische openbare diensten die tegen betaling commerciële goederen of, vaker nog, diensten leveren.
Dit verslag wordt geschraagd door het concept van een Europa van de burger waar sociale samenhang en economische groei afhankelijk zijn van een goede dienstverlening overal in de Unie. Handel en industrie zijn de sterkste punten van Europa en Europa is vooral gericht op zaken doen, maar de steun voor zijn burgers is een zwak punt.
Openbare diensten hebben een grote geschiedenis en worden door de burgers gewaardeerd, maar de kwaliteit verschilt. Wij moeten een aantal van deze verschillen wegwerken en een blauwdruk voor stelselmatige verbeteringen in alle specifieke sectoren van de openbare diensten uitwerken.
Het verslag erkent dat de lidstaten een hoofdrol moeten spelen bij het definiëren van de openbare diensten en dat slechts een ondergeschikte rol is weggelegd voor de Europese Unie. De Unie moet het minimumniveau van de dienstverlening, van de universele dienstverlening bepalen, zoals al gebeurd is voor de postdiensten, radio en televisie en telecommunicatie.
Ik heb drie belangrijke gebieden aangewezen waar de Europese Unie een belangrijke rol kan spelen. Ten eerste moeten wij over een duidelijke definitie beschikken van wat we onder diensten van algemeen belang verstaan. Ten tweede moet gespecificeerd worden op welke universele basisdiensten elke burger recht heeft. Ten derde moet regulering ervoor zorgen dat de gespecificeerde niveaus van dienstverlening consequent verleend worden op het volledige grondgebied van de Europese Unie. De Europese Unie moet toezicht houden en ervoor zorgen dat de nationale regelgevende instanties naar consistente normen streven. Het pijnlijke voorbeeld in mijn eigen land van een slecht uitgevoerde privatisering is een waarschuwing voor de rest van de Unie en wij moeten hieruit allen de nodige lessen trekken.
Om tot mijn besluit te komen heb ik gebruik gemaakt van de ervaringen in de lidstaten, de mededeling van de Commissie, de Commissie zelf en de talrijke meningen en adviezen die ik van collega's, organisaties, vertegenwoordigers en de betrokken partijen gekregen heb.
Het verslag dat ik hier vandaag inleid, juicht het nieuwe artikel 7 D toe en vraagt dat dit artikel ten uitvoer gelegd wordt en een aantal bijkomende acties ondernomen worden. Ik vraag allereerst een handvest met beginselen voor diensten van algemeen economisch belang, dat door de Commissie moet worden opgesteld; ten tweede eis en vraag ik democratische controle op de desbetreffende activiteiten van de Commissie door het Parlement via een observatorium; ten derde wordt de Commissie verzocht een aantal groenboeken en witboeken te publiceren met een tijdschema om de in het handvest en het Verdrag geformuleerde ambities om te zetten in actie. Tevens wordt erop aangedrongen één van de commissarissen en één van de directoraten-generaal bij de Commissie speciale verantwoordelijkheid voor de openbare diensten toe te wijzen, alsook parlementaire commissies een specifieke taak ter zake te geven.
Dit verslag heeft op een uitstekende manier aangetoond hoe alle zijden van het Parlement kunnen samenwerken om een, naar ik hoop, zinvol document op te stellen. Ik dank de collega's hiervoor. Als wij morgen tijdens de stemming een consensus bereiken, zullen we geschiedenis schrijven. Het Parlement zal dan voor de allereerste keer een gezamenlijk standpunt inzake openbare diensten innemen. Ik hoop dat we hierin slagen. Wij zullen zodoende een duidelijke boodschap aan de Commissie en de Raad zenden dat het Parlement eensgezind en vastberaden wenst aan te tonen dat ons Europa inderdaad een Europa van de burger is, een Europa dat zich inzet om zijn burgers een beter leven te bieden, een Europa dat het vaste voornemen koestert al zijn burgers een eerlijker en samenhangender toekomst te bieden.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, deze mededeling van de Commissie over diensten van algemeen belang in Europa bevat een uiteenzetting van de doelstellingen met betrekking tot de openstelling van beschermde sectoren of monopolies voor concurrentie, waarbij men er tevens naar streeft de burgers toegang te verschaffen tot diensten van algemeen belang op gelijke voorwaarden en tegen redelijke prijzen, wat natuurlijk een goede zaak is.
Als rode draad in de mededeling van de Commissie, die ik ook weer tegenkom in het rapport-Billingham, zie ik dat men de zeer uiteenlopende omvang en organisatie van de diensten in de verschillende lidstaten moet erkennen, dat er traditioneel grote verschillen bestaan, dat er verschillende methoden zijn en dat men ook het subsidiariteitsbeginsel moet aanvaarden en dat de lidstaten feitelijk bepalen wie de diensten uitvoeren, namelijk particuliere ondernemingen of overheidsorganisaties, en of er, zal ik maar zeggen, speciale rechten moeten worden toegekend zolang men binnen het mededingingsrecht blijft. Het is een goed voorstel dat de discussie wordt weergegeven in een Groenboek. Ik geloof namelijk dat hierover een zeer brede maatschappelijke discussie moet worden gevoerd. Daar moet ook tijd voor worden vrijgemaakt, het is niet iets dat snel kan worden doorgevoerd.
Wij van de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid vinden verder dat de gevolgen van een eventuele deregulering van diensten van algemeen belang moeten worden beschreven, zodat men zicht krijgt op de effecten op de sociale zekerheid, de werkgelegenheid en vooral op het milieu, maar ook op meer perifere terreinen. De ervaringen in Zweden, Finland en Groot-Brittannië, waar deze deregulering op veel gebieden heeft plaatsgehad, tonen dat er zowel positieve als negatieve effecten zijn, en dat er ook reden is om te wijzen op de behoefte aan duidelijk sociaal gemotiveerde regelgeving.

Ryynänen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, de Commissie licht in haar mededeling het benutten van het open economiemodel en de marktdynamiek bij de zogenoemde diensten van algemeen belang toe. Volgens de Commissie regionaal beleid moet het principe gesteund worden, mits er een evenwicht wordt gevonden tussen marktconcurrentie en het waarborgen van de diensten. Volledig vrije concurrentie zonder speciale maatregelen kan, op een verkeerde manier gerealiseerd, de verkrijgbaarheid van alle noodzakelijke essentiële diensten in gevaar brengen, vooral in perifere en dunbevolkte regio's. Anderzijds mag de wetgeving inzake de diensten van algemeen belang niet gebruikt worden om de monopoliepositie van een dienstverlener in stand te houden.
Algemene diensten en de efficiëntie ervan moeten verder ontwikkeld worden in de voortdurend veranderende werkomgeving. De kwaliteit van diensten en hun geschiktheid voor de individuele behoeften van de mensen en gemeenschappen worden steeds belangrijker. Daarom mogen we bij de bepaling van algemene diensten niet overgaan tot een gedetailleerd algemeen Europees beleid, maar de verantwoordelijkheid voor de productie en de werkwijze van de diensten moeten op nationaal en regionaal niveau en vaak ook plaatselijk worden bepaald.
Wat op communautair niveau kan worden bepaald, zijn in de eerste plaats de beginselen inzake veiligheid en rechtvaardigheid. De Gemeenschap kan ook het creëren van nationale principes eisen waarbij het gelijkheidsbeginsel voor de regio's en de burgers wordt gerespecteerd.
Een belangrijk principe van rechtvaardigheid vormt de prijsbepaling, waarin de regionale verschillen van zeer grote invloed kunnen zijn in een stelsel dat volledig op het marktmechanisme is gebaseerd. Bij de belangrijkste diensten zoals bijvoorbeeld de postdiensten is het in acht nemen van het "dezelfde prijs voor iedereen" -beginsel nog steeds gerechtvaardigd. De Commissie regionaal beleid benadrukt dan ook dat het openstellen van diensten van algemeen belang voor concurrentie gebaseerd op het marktmechanisme nergens in de Unie de bereikbaarheid van de diensten die als essentiële diensten worden beschouwd in gevaar mag brengen. De gesubsidieerde en openbare diensten in perifere gebieden zijn voor deze gebieden vaak het enige alternatief, bijvoorbeeld bij het organiseren van het openbaar vervoer.

Wijsenbeek
Mag ik allereerst de rapporteur, mevrouw Billingham, gelukwensen. Het verslag dat thans op tafel ligt, is zoals ze zelf ook zei, meer dan een compromis, het is een basis die ingaat op de mededeling van de Commissie, waar we mee verder kunnen. Maar, zoals ze terecht zegt: it is the quality that counts ; we maken een product voor de consumenten. Dat betekent dat we die universele dienst dus inderdaad voor het publiek in zijn algemeenheid moeten zien en niet, zoals sommigen menen, dat publieke diensten er zijn voor de werknemers. Ze zijn er voor het publiek. Nu is het aan de Commissie om een aantal definities te stellen, want men kan wel mooi in zijn mededeling schrijven: het algemeen belang. Maar het algemeen belang is een rekbaar begrip en wordt door eenieder verkeerd of goed, maar in ieder geval anders geïnterpreteerd.
Laat ik twee voorbeelden geven uit de vervoerdiensten. Eerste voorbeeld: luchtverkeersleiding. Jarenlang in nationale handen, slecht samenwerkend, leidende tot allerlei belemmeringen in het Europese luchtvervoer. Dat betekent dat er wel degelijk leiding gegeven moet worden om tot een gemeenschappelijke dienst te komen. Laat ik een ander voorbeeld noemen, en helaas kan ik van mijn resolutie van de Commissie vervoer en toerisme niet zeggen wat ik van mevrouw Billingham kon zeggen, dat het al naargelang het meer bewerkt werd, beter werd. Die van mij werd eerder slechter. Als ik naar de postdiensten kijk - we hebben daar gisteravond al over gesproken - dan kan ik daar niet in zien wat nu werkelijk een universele dienst moet zijn.
Spoorvervoer, een typisch voorbeeld hoe een monopolie leidt tot belemmering van de interne markt. Daar moet de Commissie wat aan doen. Wij gaan dan akkoord met uitzonderingen op de regel van de beste dienst voor de consument waar het perifere gebieden en eilanden betreft, maar in ieder geval, hebben we nog ver te gaan en nog veel te delibereren voordat we tot werkelijke diensten van algemeen belang in heel Europa komen met de principes van artikel 7 D van het oude Verdrag.

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, zoals iedereen hier vanavond wil ook ik het verslag van mevrouw Billingham toejuichen. Zij heeft grondig werk geleverd, zij heeft alle kwesties zorgvuldig behandeld en heeft in antwoord op het Witboek van de Commissie een uiterst evenwichtig en redelijk verslag opgesteld.
In verband met dit Witboek wil ik namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming de aandacht vestigen op het volgende. De Commissie wijst er in het Witboek op dat de consument gebaat is bij het liberaliseringsproces van de openbare diensten, maar dit liberaliseringsproces kan er ook toe leiden dat deze diensten in een aantal perifere gebieden en daar waar er met die dienstverlening geen winst gemaakt kan worden alleen nog beschikbaar zullen zijn tegen een prijs die vele gebruikers uitsluit; het kan er zelfs toe leiden dat er helemaal geen dienst meer is.
Daarom moet erkend worden hoe belangrijk het is dat de noodzaak van een universeel niveau van dienstverlening alvast in principe aanvaard wordt.
Het beginsel van de universele dienst moet in Europese Unie vastgelegd worden in de Verdragen en in het bijzonder in verband met artikel 129. Wij moeten tevens waarborgen dat de consumenten vertegenwoordigd zullen zijn en dat deze diensten betaalbaar blijven teneinde het principe van de openbare dienstverlening te beschermen. Wij moeten het recht van de burgers en de verschillende lidstaten erkennen om openbare diensten op een soepele en verschillende manier aan te bieden, wij moeten ervoor zorgen dat deze diensten door verschillende instanties of ondernemingen verleend kunnen worden en dienen er mijns inziens vooral op toe te zien dat de traditionele methodes in de verschillende lidstaten gerespecteerd worden. Wij moeten verscheidenheid blijven respecteren.
Openbare diensten kunnen, als wij ze op een positieve manier blijven gebruiken, nieuwe, dynamische en milieuvriendelijke sectoren vormen en nieuwe takken van de gemengde economie creëren, die nieuwe banen zullen opleveren. Ik stel dan ook dat wij in de Verdragen een speciale plaats moeten inruimen voor diensten van algemeen belang en ervoor moeten zorgen dat ze beschermd zijn tegen de meest strikte toepassing van het mededingingsbeleid. Wij moeten er in de toekomst ook voor zorgen dat de burgers een minimumrecht op een gewaarborgd niveau van openbare dienstverlening genieten teneinde de solidariteit in de gehele Unie te behouden.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, diensten van algemeen belang in Europa zijn nodig en belangrijk. Ze zijn belangrijk voor de betrokkenen die ook in afgelegen gebieden buiten de dichtbevolkte industriegebieden een goed functionerende infrastructuur met belangrijke goederen voor dagelijks gebruik zoals water, elektrische energie, gas en dergelijke nodig hebben. Deze diensten zijn ook belangrijk voor een goed functionerende verkeersinfrastructuur en een dito infrastructuur op het gebied van de moderne communicatietechnologie. Dat geldt niet enkel voor de posterijen, maar ook voor draadloze telefonie, Internet en andere.
Belangrijk voor de Gemeenschap, en bijgevolg voor ons allemaal, is echter ook dat al die diensten in het economisch raamwerk worden aangeboden dat onze Gemeenschap in haar geheel typeert, namelijk binnen een concurrentiestructuur die die naam ook verdient. Het was zeker niet eenvoudig beide standpunten te verenigen. Om van de kwadratuur van de cirkel te spreken zou in dit geval waarschijnlijk wat te veel van het goede zijn, maar desondanks moet mevrouw Billingham worden gefeliciteerd met het feit dat ze uiteindelijk een tekst tot stand heeft gebracht die een vergaande consensus mogelijk maakt.
Voor de Commissie institutionele zaken stonden natuurlijk institutionele kwesties op de voorgrond van haar overwegingen. Wij gaan terzake goeddeels akkoord met de ontwikkeling die het verslag-Billingham in de verschillende stadia van de discussie heeft doorgemaakt. Er is op dit gebied veel veranderd, zeer veel in positieve zin. Daarom nogmaals van harte gefeliciteerd.
Natuurlijk hebben wij nog altijd zekere bezwaren, bijvoorbeeld wat de wettelijke status van een bijzonder handvest voor dergelijke diensten betreft. We hebben ook nog steeds ernstige bezwaren tegen het institutionele bestel zoals genoemd in paragraaf 12 van het verslag, hoewel er ten opzichte van eerdere verslagen c.q. het ontwerpverslag duidelijke verbeteringen zijn. Ik spreek de wens uit dat wij ook zonder paragraaf 12 van dit verslag tot een goed gezamenlijk resultaat komen.
Indien dat lukt hebben wij per saldo via gezamenlijke inspanningen een product bereikt waar velen in dit Parlement terecht trots op kunnen zijn en waarvan wij kunnen hopen dat het de burgers van de Gemeenschap uiteindelijk ook iets oplevert. Hopelijk hebben wij dan echt diensten van algemeen belang in de Europese Unie, waarmee we zowel inhoudelijk als formeel akkoord kunnen gaan.

Desama
Mijnheer de Voorzitter, het stuk van mevrouw Billingham komt goed van pas, immers, een maal is geen maal, het schept de mogelijkheid voor de heer Herman en mijzelf het over een en dezelfde tekst eens te worden, waarschijnlijk om enigszins uiteenlopende redenen. Dat is ons op het gebied van openbare diensten al heel lang niet meer overkomen. Bovendien vormt het de eindfase van een in september 1996 met de mededeling van de Commissie begonnen ontwikkeling. Deze maakte een einde aan een langdurig dovemansgesprek tussen enerzijds de Commissie, die haar beleid inzake telecommunicatie wilde opleggen, en anderzijds het Parlement, dat tot elke prijs deze enigszins ondoordachte, niet-gecontroleerde liberalisering wilde afremmen.
Wat betreft deze liberalisering, we zijn begonnen deze wat meer onder controle te krijgen, met name in de debatten en gesprekken over richtlijnen betreffende energie, elektriciteit, gas en tenslotte de posterijen. De Commissie heeft moeten constateren dat de wereld niet in tweeën is verdeeld met aan de ene kant de mensen uit het verleden die de openbare diensten verdedigen en aan de andere kant de mensen van de toekomst die liberalisering voorstaan, maar dat we samen bezig zijn aan de verwezenlijking van de interne markt, die alleen zin en toekomst heeft als hij berust op een juist evenwicht en op complementariteit van de verdediging van het algemeen belang tegenover de concurrentie. Aangezien wij middenin een intergouvernementele conferentie zaten, hebben wij allemaal veel belang aan de wijzigingen van het Verdrag gehecht.
Velen van ons, zelfs de meerderheid van het Parlement, zouden enige wijziging hebben gewild van artikel 90, lid 2, dat de diensten van algemeen economisch belang als de enige uitzondering op de mededinging leek te beschouwen. Dat hadden wij graag verder willen uitbouwen. Om andere redenen was de Commissie veel terughoudender ten aanzien van elke wijziging van artikel 90, dat zij als een artikel van wezenlijk belang beschouwt. Uiteindelijk is het Verdrag van Amsterdam gekomen tot artikel 7 D, dat weliswaar niet erg ver gaat en weinig revolutionair is, maar toch de legitimiteit van algemene economische belangen vaststelt, anders dan alleen als uitzonderingen op de mededinging. Alleen al op dit punt betekent het Verdrag van Amsterdam een belangrijk keerpunt op juridisch gebied, versterkt door een aantal arresten van het Hof van Justitie, het arrest-Corbeau en het arrest-Almelo, alsook het arrest met betrekking tot het gasimportmonopolie waarvoor het Hof van Justitie een benadering heeft vastgesteld die niet meer noodzakelijkerwijs de strakke en enigszins dogmatische benadering was die zij vroeger had en die, laten we wel wezen, de benadering van DG IV was.
Mijnheer de commissaris, ik moet toegeven, en dit compliment geef ik u niet omdat u een landgenoot bent, dat u niet alleen een ontwikkeling hebt doorgemaakt, maar ook goed werk hebt verricht om het belang en het werk van de Commissie op het gebied van algemeen economisch belang te verbeteren. De mededeling is daar een onderdeel van. Het verslag-Billingham geeft u thans aan dat we, door middel van een Groenboek, een Witboek nog verder moeten gaan; dat we beter moeten omschrijven wat er onder taak van algemeen economisch belang verstaan wordt, en dat we eveneens het begrip diensten van algemeen belang anders moeten definiëren dan binnen een pure consumentenopvatting. Wij zijn meer dan alleen consumenten. De recente debatten over het begrip universele dienst in de Europese Raad "Telecommunicatie" zijn hiervoor zeer onthullend geweest.
Ter afsluiting, ik adviseer het uitstekende verslag van onze collega Billingham zonder aarzelen te steunen en vooral de totstandkoming van een Groenboek en een Witboek aan te moedigen om ons een goed concept en een goede wetgeving op het gebied van algemeen economisch belang te verschaffen.

Herman
Mijnheer de Voorzitter, het heeft onze vriendin Angela Billingham ongetwijfeld heel wat doorzettingsvermogen en moed gekost, ook binnen haar eigen partij, om tot een tekst te komen waarover een brede overeenstemming blijkt te bestaan, al is die dan ook nog geen 100 % zoals we zullen zien.
De zuiverheid van het debat is in feite door drie elementen aangetast. Om te beginnen werden onze besprekingen gekenmerkt door een buitengewoon grote verwarring tussen de begrippen dienst van algemeen belang, openbare dienst, publiekrechtelijk bedrijf of overheidsbedrijf en universele dienst. Men heeft er een ongelooflijk potje van gemaakt, waarbij iedereen geprobeerd heeft voor de zaak die hij voorstond een maximaal voordeel te behalen.
Het tweede element dat het debat verstoorde, is vanzelfsprekend het gebruik dat bepaalde monopolies van deze verwarring hebben gemaakt, want zij zagen zich in hun bevoorrechte positie bedreigd.
Tot slot, in bepaalde landen, dat is het derde onzuivere element, heeft het probleem van de openbare dienst een theologische dimensie gekregen. Geen enkel rationeel of economisch element deed er nog toe. De staat, in al zijn grootsheid, was datgene wat het algemeen belang personifieerde, en alles wat markt heette was verdacht. Onder de hoede van deze theologie hebben zich enkele buitengewone ontwikkelingen voorgedaan. We hebben gezien dat de openbare diensten zich kenmerkten door zowel eindeloze stakingen als monsterachtige tekorten. Door de maatschappij zo te chanteren ontstonden voordelen, erebaantjes en bijzondere voorrechten.
Nog een ander punt heeft het debat bemoeilijkt. Voor sommigen ging het om het verminderen van de macht van de Commissie. Onze vriend Desama heeft het over een charge van de cavalerie. Welnu, gelukkig, ik zeg gelukkig heeft deze op het gebied van de telecommunicatie plaatsgevonden, want ondanks deze charge lopen wij tien jaar achter, mijnheer Desama, tien jaar achter op de Verenigde Staten als gaat om een reeks nieuwe telecommunicatiediensten. Het enige wat ik betreur, is dat de charge slechts te paard is uitgevoerd, want tanks waren beter geweest! Die zouden nodig geweest zijn om de weerstand van de behoudsgezinden in de meeste landen te breken. Behoudsgezinden zijn overigens niet altijd diegenen van wie men het denkt. Op dit moment dragen zij het masker van vooruitstrevendheid.
Nu zou ik op de tekst zelf terug willen komen, want wat het wezenlijke betreft zijn wij het ermee eens. Slechts op twee punten hebben wij amendementen ingediend. Wij verdiepen en steunen een amendement van de socialisten, amendement 4 met betrekking tot paragraaf 8. Die aanvaarden we. Wij gaan niet vragen om in het Verdrag nog verder te gaan, maakt u zich geen illusies. Wij zijn van mening dat er, voordat er verder wordt gegaan, eerst een objectieve analyse moet worden gemaakt van de voors en tegens op basis van cijfers en van niets anders.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, ik juich dit debat toe en ik juich ook ten zeerste de mededeling van de Commissie toe waarover dit debat gaat. Dit was een uitstekende gelegenheid om van gedachten te wisselen over diensten van algemeen belang in een poging om een deel van het terrein af te bakenen en te bepalen wat geschikt is voor de Europese Unie.
Het debat hierover in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid verliep heel moeilijk en ik feliciteer de rapporteur omdat zij naar een consensus gestreefd heeft, zodat het verslag mijns inziens op een grote meerderheid zal kunnen rekenen. Zij heeft uitstekend werk geleverd.
De grootste bekommernis van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij inzake dit debat bestond erin dat wij de verscheidenheid afdoende dienen te beschermen. Onze regionale ervaringen verschillen; onze behoeften en mogelijkheden verschillen; de technologische ontwikkeling van de verschillende sectoren verschilt, alsook het belang van die ontwikkeling voor elke sector. Het voorliggende verslag biedt ons, in het licht van wat het als scenario en ideeëngoed voor de toekomst vooropstelt, de mogelijkheid om na te denken over die diversiteit en verder te bouwen op die verscheidenheid.
Wij moeten ook een al te horizontale aanpak ter zake vermijden en de eerste versie die wij aanvankelijk behandelden, benaderde de zaken misschien wel al te horizontaal. Deze keer behandelt het verslag een aantal heel belangrijke algemene kwesties maar het laat de mogelijkheid open om geval per geval, sector per sector, de passende analyse te maken en wij juichen dit toe.
Wij beklemtonen in de liberale fractie - en ik kan met tevredenheid stellen dat de rapporteur ons enige amendement op dit verslag zal overnemen - ten zeerste dat wij, wanneer wij onze stelling over het universele karakter van de dienstverlening, de kwaliteit van de diensten enzovoort ontwikkelen - en dit zijn inderdaad uiterst belangrijke kwesties - onze verbintenissen niet mogen vergeten en oog moeten hebben voor de mededinging - zoals overigens ook in het Verdrag geëist wordt. Dit is heel belangrijk voor de markt zoals we die nu kennen, aangezien de moderne gebruiker van openbare diensten kwaliteit, keuze en een redelijke prijs wil. Concurrentie is de beste manier om hiervoor te zorgen, ongeacht de vorm van eigendom. Dit verslag laat die mogelijkheid open en ik juich het dan ook toe.

Ribeiro
Mijnheer de Voorzitter, openbare diensten zijn volgens het verslag van collega Billingham economische activiteiten die voor de burgers en voor de samenleving als geheel als van essentieel belang worden beschouwd. Dat wil zeggen dat het bereik ervan niet mag worden beperkt - en dat zou toch al iets zijn - tot de diensten van energie- en waterdistributie, telecommunicatie, transport en de postdiensten. Zij omvatten mede andere activiteiten die, omdat zij voorzien in behoeften die net zo goed essentieel zijn en bijdragen tot de economische en sociale samenhang, continu en voor iedereen gelijkelijk moeten worden verzekerd, los van criteria van economische en financiële rentabiliteit. Het vaststellen van een geheel van openbare dienstverplichtingen, zodat de goederen en diensten voor de minder begunstigde bevolkingsgroepen en regio's beschikbaar komen, is hun reden van bestaan, hetgeen trouwens in het Verdrag van Amsterdam is vastgelegd.
Er moet aan herinnerd worden dat bijvoorbeeld in Portugal de liberalisatie van de telecommunicatiesector en de privatisering van de grootste dienstverlener heeft geleid tot een prijsverhoging voor degenen die het meest op de openbare dienstverlening zijn aangewezen in naam van de economische rentabiliteit en de concurrentie ten behoeve van diegene die ten onrechte lange-afstandsgesprekken moet voeren.
Ook al vinden wij dat bepaalde diensten onder de hoede van de staat moeten blijven, de kwestie van de eigendom mag niet doorslaggevend zijn. Waar het op aankomt, is de dienst zelf. Maar wij plaatsen er vraagtekens bij dat particuliere dienstverrichters staatssteun ontvangen voor het in stand houden van verplichtingen die verbonden zijn met een dienst, van de privatisering waarvan zij profijt trekken.
Op het gebied van de bescherming van de rechten van de consumenten staan wij ook pal voor het raadplegen van de werknemersorganisaties van de te liberaliseren sectoren. Het kader van die activiteiten moet worden gereguleerd, en hier is een verwijzing naar het subsidiariteitsbeginsel in de etymologische zin van het woord op zijn plaats. Het is zo dat enkele constructeurs van deze Europese Unie bewerkstelligen dat bepaalde activiteiten een andere naam krijgen, waarbij zij in één slag concepten omzeilen die hun ultraliberale voorstellingen in de weg staan. Sinds het proces van liberalisatie en privatisering van sectoren die openbare diensten leverden is begonnen, word je om de oren geslagen met termen en uitdrukkingen als "universele dienst" en "dienst van algemeen belang" , maar de uitdrukking en het begrip "openbare diensten" dat nu in het Verdrag is opgenomen, zijn daarmee niet weggevaagd. Maar wij staan op die benaming en op versterking van dat begrip.
Het verslag van collega Billingham geeft uitdrukking aan onze bezorgdheid. Wij prijzen haar en hopen dat zij onze amendementen accepteert, hetgeen goed zal zijn voor de positieve stem die wij voor haar verslag willen uitbrengen. Ter wille van de openbare dienstverlening en van de openbare dienst.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, de vanzelfsprekendheid waarmee in het document van de Commissie en het verslag van collega Billingham wordt gesteld dat de Europese Unie bevoegdheden moet hebben ten aanzien van de diensten van algemeen belang is betwistbaar. De opname van artikel 7 D in het Verdrag van Amsterdam mag dan met gejuich worden begroet, maar wanneer de omschrijving van het begrip 'algemene diensten' na veel inspanningen nog steeds uiterst vaag blijft, komen de Europese bevoegdheden in de lucht te hangen. Hoe bereik je overeenstemming over minimumnormen zonder te vermijden dat het gemiddelde niveau van de dienstverlening in Europa erop achteruit gaat? Ik betwijfel sterk of de hier voorgestelde aanpak leidt tot betere diensten tegen lagere consumentenprijzen.
Volgens het subsidiariteitsbeginsel zullen de belangrijkste bevoegdheden bij de lidstaten moeten blijven. Alleen algemene diensten met een duidelijke internationale dimensie behoeven minimumnormen op Europees niveau. Een handvest is daarvoor een te zwaar en ongeschikt middel. De totstandkoming van zo'n handvest zal waarschijnlijk zeer veel tijd vergen omdat er geen overeenstemming is over een heldere definitie van diensten van algemeen economisch belang. Dat deze diensten bijdragen aan sociale en economische samenhang valt niet te ontkennen maar de onderlinge solidariteit ten behoeve van zwakkere regio's zal in de eerste plaats binnen lidstaten van de Unie gestalte moeten krijgen alvorens er aanvullende bijdragen uit Europese fondsen en initiatieven worden gegeven.

Tongue
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mijn collega, mevrouw Billingham, feliciteren. Zoals zovele sprekers al gezegd hebben, is dit een evenwichtig, innoverend en misschien wel opwindend verslag voor de Europese burgers. Waarom? Omdat het de behoeften van onze burgers inderdaad op een heel directe manier wil benaderen. De Europese Unie zegt voor één keer "wij geven om u" . Zij stelt dat diensten van algemeen belang, die een aantal communautaire waarden weerspiegelen en een antwoord zijn op de behoeften van de burger, belangrijk zijn en dat de Unie niet alleen van handel kan leven. Zij zegt ook iets wat cruciaal is in een liberale democratie, namelijk dat diensten van algemeen belang deel uitmaken van de infrastructuur van het burgerschap.
Zoals u wel kan denken, wil ik het over de openbare omroepen hebben want die vormen zeker en vast een essentieel onderdeel van de infrastructuur van het burgerschap. Wij raken die op eigen risico kwijt. Ze vormen wat wij een merit good kunnen noemen, een heel belangrijke term die vaak vergeten wordt. Dit is niet meetbaar in gewone markttermen. De concurrentieregels kunnen niet op de gewone manier worden toegepast. Ik wil in dit verband ingaan tegen een aantal van mijn collega's die hier vanavond aanwezig zijn. Wij hebben al gezien waartoe ongebreidelde concurrentie voor televisie leidt. Wij zouden uiteindelijk alleen nog maar sport, Amerikaanse films en praatprogramma's voorgeschoteld krijgen. Dat is waartoe ongebreidelde concurrentie leidt. De lidstaten hebben dit erkend tijdens de onderhandelingen in de Intergouvernementele Conferentie. Dit heeft iets heel interessants opgeleverd: een protocol inzake openbare omroepen in bijlage bij de Verdragen, dat stelt dat openbare omroepen een deel van onschatbare waarde van de democratie vormen.
Wat hebben we evenwel gezien? De Commissie heeft onlangs een Groenboek gepubliceerd over de mogelijke convergentie tussen telecommunicatie en televisie maar de Commissie - of sommigen in de Commissie - hebben dit punt spijtig genoeg niet erkend. Commerciële televisie kan een aantal verplichtingen van algemeen belang vervullen maar als ik het voorbeeld van de BBC neem - vergeef mij even dit chauvinisme - dan is dit een bijzondere manier van televisie maken waarop de burgers mijns inziens recht hebben. Dit soort televisie stelt niet de belangen van de adverteerders of de aandeelhouders maar het algemeen belang op de eerste plaats. Deze uitzendingen zijn voor iedereen toegankelijk en zijn voor alle burgers bestemd, zowel voor de meerderheid van de kijkers als voor minderheden. Openbare omroepen verstrekken onafhankelijk en onpartijdig nieuws en informatie en onderwijs. Ze bevorderen tevens - en dat is heel belangrijk - de onderlinge kennis en verstandhouding waarvan onze democratie afhangt.
Wij kijken tenslotte uit naar een handvest dat het fundamentele recht op openbare omroepen alsook op de overige vanavond vermelde diensten vastlegt. De populariteit van de Europese Unie zal aanzienlijk toenemen als zij erkent dat water geen polshorloge is, fax geen film en een democratie afhangt van documentaires.

Porto
Mijnheer de Voorzitter, het initiatief dat wij nu bespreken, is zeer gerechtvaardigd, en stelt het kader en de bewoordingen in het licht, aan de hand waarvan het verrichten van diensten van algemeen belang moet worden getoetst. Het gaat om diensten welke zijn bepaald door sociale en economische overwegingen, in het bijzonder de samenhang, omdat er gevallen zijn waarin de dekkingsgraad en de efficiency die enkel met de marktwerking worden bereikt, ontoereikend zijn.
Maar het document van de Commissie en het verslag van collega Billingham - die ook ik lof wil toezwaaien - zijn bijzonder duidelijk en stellen in het licht dat het algemeen belang niet identiek is aan overheidsinterventie omdat daarbij overwegingen van efficiency niet spelen en de gebruikers van de dienst niet behoeven te betalen.
We moeten namelijk onderscheid maken tussen doelstellingen en middelen; in vele gevallen wordt het algemeen belang immers beter gediend door particuliere dienstverrichters. Wanneer het gaat om niet-rendabele diensten, bijvoorbeeld in veraf gelegen geografische gebieden, kunnen openbare diensten als tegenprestatie voor verleende concessies worden afgedwongen. En in de gevallen waarin concurrentie mogelijk is, zullen de minder gegoede consumenten daar het grootste profijt van trekken, zoals we recentelijk hebben geconstateerd bij de telefoondiensten of in de burgerluchtvaart, met de onherroepelijke afgang van de oude maatschappijen met monopolie-privileges - in Portugal zuchten we nog onder hun bestaan - die diets willen maken dat zij een nuttige maatschappelijke functie vervullen.
Ook zijn er nog de algemene overwegingen van efficiency en gelijkheid die het noodzakelijk maken dat telkens wanneer dat mogelijk is, de gebruikers de hen verleende diensten geheel of althans ten dele betalen. Aldus wordt - in aller belang - bevorderd dat de middelen op een meer rationele wijze worden gebruikt en wordt bovendien de niet te tolereren onrechtvaardigheid vermeden waarbij - in het geval van mijn land - bijzonder bevoorrechte lagen van de bevolking er veelal in slagen uiteindelijk vrijgesteld te worden van de betaling van rechten of retributies.
De hele maatschappij heeft baat bij het bestaan van autosnelwegen en van hoger onderwijs, maar het zijn wel semi-openbare goederen waarvan de bijzondere voordelen toevloeien aan degenen die zich verplaatsen en aan diegenen die later met de verworven academische graad hogere inkomsten zullen krijgen. Aldus wordt ook nog vermeden dat schaarse middelen worden uitgegeven, die zo vaak ontbreken voor de bevrediging van collectieve behoeften en voor de toekenning van sociale steun aan de minder welvarende lagen van de bevolking, die onze aandacht wel heel erg nodig hebben.

Moreau
Mijnheer de Voorzitter, het liberaliserings- en dereguleringsproces dat op communautair niveau heeft plaatsgevonden, brengt de openbare dienst in gevaar en heeft negatieve gevolgen voor werkgelegenheid en maatschappelijke omstandigheden zonder dat de gebruikers hier voordeel bij hebben. De Commissie, geobsedeerd als zij is door de beginselen van vrije concurrentie, heeft de neiging de door de openbare diensten geleverde prestaties als gewone handelswaar te beschouwen, zonder rekening te houden met de maatschappelijke behoeften waaraan zij beantwoorden en de specifieke achtergrond waartegen zij vaak zijn ontstaan.
Tegen het ultraliberale offensief is deze afgelopen jaren een beweging van verzet, overweging, voorstellen en acties op gang gekomen ten gunste van de openbare diensten, met name met de geweldige staking van novemberdecember 1995 in Frankrijk. Deze beweging, waarvan onze fractie voortdurend de stem in het Europees Parlement heeft laten horen, heeft bijgedragen tot de invoeging van artikel 7 D in het Verdrag van Amsterdam. Ondanks zijn beperkingen vormt het een steunpunt ter verdediging en bevordering van de openbare diensten.
Het verslag van mevrouw Billingham ligt in de lijn van deze beweging door de erkenning van de plaats en de rol van de diensten van algemeen belang, wat positief is. Toch zet het misschien niet genoeg vraagtekens bij de gevolgen van de mededingingsregels die vervat zijn in artikel 8. Daarom heeft onze fractie amendementen ingediend waarvan wij hopen dat zij worden aangenomen ter verbetering van deze tekst.
Het begrip universele dienst is door de Commissie min of meer naar voren gebracht als tegenvuur, maar de inhoud blijft dubbelzinnig, zelfs gevaarlijk, want het doel is een minimale dienstverlening, die evenwel het risico inhoudt van een neerwaartse nivellering en het ontstaan van een samenleving met twee snelheden waarin uitsluiting zich verbreidt. Met het verdedigen van de openbare dienst is een hele opvatting over de samenleving in het geding: ofwel zijn we door het uitspelen van de concurrentie tussen volken en economieën op weg naar een verergering van maatschappelijke en regionale ongelijkheid, ofwel zetten we ons in voor een meer solidaire samenleving door bestrijding van maatschappelijke ongelijkheid, uitsluiting en werkloosheid.
In Europa maken de openbare diensten deel uit van de fundamentele keuze tussen een Europa beheerst door economische oorlog en financiële markten, en een Europa van de volken, van de samenwerking en de sociale vooruitgang. Bevordering van de openbare diensten is het antwoord op de noodzaak van nationale solidariteit, van sociale cohesie doordat zij gelijke toegang en behandeling van de gebruikers waarborgen en garanties voor continuïteit, veiligheid en kwaliteit van geleverde prestaties bieden. De openbare dienst zorgt bovendien voor een beter beheer van het milieu en draagt bij tot een evenwichtige ruimtelijke ordening.
Wij zijn van mening dat de openbare dienst moet worden vernieuwd, verbeterd door hem te democratiseren, dat wil zeggen door personeel en gebruikers bij het beheer te betrekken en hem van de financiële druk van de banken te bevrijden. In plaats van mededinging die tot verspilling leidt, willen en hopen wij samenwerking tussen openbare diensten te bevorderen, maar ook tussen de privé sector en de publieke sector om in de behoeften te voorzien. Synergieën tussen openbare diensten een industriebedrijven kunnen eveneens ontstaan, wat een bijdrage aan de vorming van een industriebeleid en de ontwikkeling van de werkgelegenheid kan zijn.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, veel dank aan Angela Billingham voor dit verslag. Van extra historisch belang is hierbij dat ze uit Groot-Brittannië komt. Daar werd immers ten tijde van de vorige regering zelfs het gemeentelijk waterbedrijf geprivatiseerd. Van wat voor concurrentie kan hier sprake zijn? Komt er 's morgens uit de kraan water van een andere kleur dan 's avonds en overdag?
Water behoort natuurlijk tot de openbare diensten. Het is levensvloeistof, een noodzakelijk fundamenteel recht. Wat is het voor een democratie waarin niet voor iedereen water wordt gegarandeerd? Functionerende overheidsdiensten zijn het fundament waarop gelijkwaardigheid en democratie wordt gebouwd. Daarom is het ook goed dat in het Verdrag van Amsterdam de openbare diensten worden erkend als een van de belangrijkste waarden en rechtsbeginsels van de EU. Ik geloof dat goed functionerende overheidsdiensten ook voor de Europese Unie een vertrouwenskwestie vormen. Zonder deze daalt het vertrouwen van de burgers in de Unie. Eenzijdige privatisering mag geen voorrang krijgen boven de gemeenschappelijke rechten.
Het is een historische gebeurtenis dat we dit verslag aannemen. Terwijl we oude monopolies afbreken, mogen we hiervoor in de plaats geen privémonopolies of -duopolies opzetten. De Unie kan zich naar mijn mening niet uitbreiden als er niet meer gelijkheid komt. Nu worden de grenzen tussen de staten vager, maar de scheidslijnen binnen de staten worden scherper. Goede overheidsdiensten helpen ons bij het allerbelangrijkste: solidariteit, gelijkheid, vertrouwen en het vergroten hiervan. En dat is de basis van democratie.

Konrad
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, we discussiëren over een Commissievoorstel inzake een aanvulling op artikel 3 van het EG-Verdrag. Volgens dit voorstel dient het werk van de Gemeenschap een bijdrage tot het bevorderen van de diensten van algemeen belang te bevatten. Dat is mijns inziens wat de integratie- en concurrentiepolitiek betreft gevaarlijk en moet worden afgewezen. Schriftelijke vastlegging in het Verdrag zou betekenen dat diensten van algemeen belang een dimensie zouden hebben die helemaal niet meer beperkt kan worden. Een dergelijk artikel zou overigens van invloed zijn op de concurrentiebepalingen en -regels van de Gemeenschap alsook van de subsidievoorschriften. En gezien de op opening van de markt en op privatisering gerichte EU-politiek is dit de schriftelijke vastlegging van monopolies en bevoorrechting van publieke ondernemingen, wat niet in het belang van Europa kan zijn.
We zouden ons de vraag moeten stellen wat er eigenlijk tot de diensten van algemeen belang hoort. Voor mij zo min mogelijk. Mijns inziens moet de staat de volgende taken vervullen, en soms is het goed daar aan te herinneren. Ten eerste moet hij zorgen voor de interne en externe veiligheid. Ten tweede moet hij ook een onafhankelijke rechtspraak garanderen en ten derde moet hij ook de gemeenschap van de samenleving bevorderen door vooren nadelen te vereffenen. Ten vierde moet hij de gaten in het openbare leven opvullen waarvoor het bedrijfsleven geen particulier initiatief toont. Maar de staat moet geen eigen luchtvaartmaatschappij, geen eigen posterijen, geen eigen telecommunicatiebedrijf en geen eigen spoorwegen runnen. Hij moet ook niet daar waar concurrentie bestaat deze in de weg staan door importheffingen en subsidies in te voeren.
De objectiefste rechter over diensten is en blijft de markt en niet de staat. De concurrerende markt oordeelt over de waarde van een dienst. Daarom is het de primaire taak van een maatschappij, een staat om een markt in het leven te roepen en geen existentiële voorzieningen. Ik hoop dat wij morgen niet tot het tegendeel besluiten.

Torres Marques
Mijnheer de Voorzitter, collega's, om te beginnen wil ik mijn collega Angela Billingham oprecht lof toezwaaien voor het uitstekende verslag van haar hand, en de Commissie voor de verklaring die zij heeft afgelegd. Het onderwerp is van het grootste belang, omdat het gaat om de diensten van algemeen belang in Europa, waarvoor de socialisten zo hard hebben gestreden en die thans in het Verdrag van Amsterdam officieel zijn erkend.
Want zowel artikel 7 D als de verklaring bij de Slotakte geven thans garanties aan iedereen die de diensten van algemeen belang, of de openbare diensten, waarnaar onze rapporteur terecht systematisch verwijst, zien als een voor de burgers en de samenleving essentiële economische activiteit.
Dat het nieuwe Verdrag die diensten erkent en aanmerkt als gemeenschappelijke waarden van Europa en als communautair beginsel net als de naleving van de jurisprudentie van het Hof van Justitie, onder meer wat de beginselen van gelijke behandeling, kwaliteit en continuïteit van deze diensten betreft, vormt ongetwijfeld een zeer sterk engagement voor een Europa dat niet alleen gericht is op het bedrijfsleven en de concurrentie, maar vooral op de burgers, op hun rechten en op het Europese sociale model. De sociale samenhang kan er alleen maar komen als er een samenhangende sociale infrastructuur voorhanden is. De diensten van algemeen belang vormen per definitie van die infrastructuur de ruggengraat.
Een van de essentiële problemen welke het verrichten van openbare diensten raakt, is dat van de mededinging. Als men het heeft over de diensten van algemeen belang, mag de mededinging niet worden gerechtvaardigd als een doelstelling op zichzelf. De waarde ervan schuilt in het effect dat zij heeft op het niveau en de kwaliteit van de ten behoeve van de burgers verrichte diensten. Juridisch gezien kan de eigendom van de algemene diensten berusten bij een publiekrechtelijke instantie, een gemeente, een coöperatie of bij een particuliere instantie. Waar het op aankomt, is dat de dienstverrichters instaan voor kwaliteit, ongeacht de eigendomsvorm of het type organisatie, dat hun werknemers naar behoren zijn gespecialiseerd, opgeleid, gemotiveerd en betaald, en zich terdege inzetten, en dat de burgers, ongeacht op welke plaats van het land zij zich bevinden, op identieke wijze in het genot worden gesteld van de diensten waarop zij recht hebben. Dat nu is het model van algemene dienstverlening waar ook ik achter sta voor het Europa dat wij aan het opbouwen zijn.

Van Miert
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen sta ik erop, net als veel andere sprekers, mij aan te sluiten bij de felicitaties aan het adres van mevrouw Billingham voor een goed uitgevoerd, goed doorwrocht stuk werk dat daadwerkelijk op bijdragen van andere commissies berust waarvan de rapporteur een evenwichtig geheel heeft trachten te maken, hetgeen mijns inziens toegejuicht moet worden, zelfs al kan ik het niet zonder meer op alle punten met de conclusies eens zijn.
Allereerst zou ik met haar het belang van de invoeging van artikel 7 D in het nieuwe Verdrag willen benadrukken. Zonder revolutionair te zijn bevestigt het datgene wat de Commissie in haar mededeling heeft geschreven, in dit geval een pragmatische en evenwichtige benadering. In de zin van dit artikel is de Commissie gehouden zich aldus te gedragen, nu en in de toekomst. Vervolgens, de heer Desama vergist zich als hij zegt dat dit artikel andere artikelen wijzigt, en wel de artikelen 90 en 92. Dat is volstrekt niet het geval. Dat is met zoveel woorden in het Verdrag van Amsterdam opgenomen. Als zodanig is het artikel er dus niet bij betrokken. Laat dat duidelijk zijn, want anders zou dat tot verkeerde gevolgtrekkingen kunnen leiden. Maar nogmaals, het belang van deze invoeging moet niet worden onderschat, want ze zou toekomstige uitglijders, die mogelijk blijven, kunnen voorkomen.
Ten tweede, u vraagt, overigens terecht, dat de Commissie in het kader van haar verantwoordelijkheden op het gebied van het mededingingsbeleid deze regels rigoureus toepast. Dat is precies wat we hebben gedaan. Dat is precies wat de Commissie in haar op de praktijk van voorgaande jaren gebaseerde mededeling schrijft. Ik vecht de juistheid aan van bepaalde interpretaties die ik hier gehoord heb, waarin gezegd wordt dat er niet-gecontroleerde liberaliseringen zouden hebben plaatsgevonden, dat het op allerlei manieren uit de hand zou zijn gelopen. De praktijk was uitgebalanceerd en lag in de lijn van onze mededeling. Een verwijzing staat op dit moment in het Verdrag. Wanneer het om arresten gaat, moet men ze allemaal noemen en zich niet beperken tot de twee die van pas komen. Ik zou overigens op een ander arrest willen wijzen, een arrest betreffende de openbare omroepen waarin het Hof de Commissie zegt niet akkoord te gaan, omdat de Commissie haar beschikking had gemotiveerd door te verwijzen naar de verplichtingen van de openbare diensten. Bent u die zaak vergeten?
Wanneer u het hebt over het arrest van het Hof inzake energie, weet dan dat het Hof niet gezegd heeft dat zij het niet eens was met de Commissie, het heeft gezegd dat de Commissie haar beschikking niet voldoende had beargumenteerd. Punt. Dat is alles. In haar naïviteit had de Commissie gedacht dat een import- en exportmonopolie zo tegen het beginsel van de ene markt indruist, dat zij de rechters wel zou kunnen overtuigen. De rechters vragen de Commissie om meer uitleg vanuit economisch oogpunt. Dat zal gebeuren. We zullen dat bij een andere gelegenheid doen. Dus, alstublieft, verwijst u niet naar dit arrest om een stelling te bewijzen die anders ligt.
Nu kom ik bij de kwestie van het handvest. Wat is een handvest? Verstaat u onder een handvest een wijziging van het Verdrag? In dat geval moet er meteen een nieuwe intergouvernementele conferentie worden georganiseerd. In mijn geest vormt de mededeling van de Commissie een richtsnoer, een inspiratiebron voor de Commissie. Wat mij betreft is ze in zekere zin mijn handvest. Ze wordt door een verwijzing in het Verdrag bevestigd. Ik zie dus niet in waarom we een ander nodig zouden hebben. Je kunt het noemen zoals je wilt. We beschikken over een kader dat op een praktijk is gebaseerd. Noemt u mijn één geval waarin de Commissie haar uitgebalanceerde standpunt heeft verlaten. Ik heb gemerkt dat sommige mensen een tegenstander zoeken, alsof zij oorlog willen. De Commissie is geen tegenstander. De Commissie heeft in deze gevallen, ook wat betreft de openbare omroepen, een evenwichtig beleid gevoerd. Ook hier zou ik graag willen dat iemand een voorbeeld noemde. Ik ben blij met het protocol, omdat daarmee de praktijk en de houding op het gebied van audiovisuele middelen die ik namens de Commissie uiteen had gezet, wordt bevestigd. Is er anders gehandeld? Nee. In de gevallen die behandeld moesten worden, is dat de houding van de Commissie geweest.
Ik heb zojuist enorme flaters gehoord, bijvoorbeeld dat de liberalisering tot diensten van mindere kwaliteit op het gebied van de telecommunicatie zou leiden. Dat is onjuist. Kijkt u maar om u heen. Bekommerden de monopolies van vroeger zich erg om hun afnemers en consumenten? Of wel soms? In alle landen zou ik u tientallen voorbeelden kunnen noemen waarin dat niet het geval was. En algemene dienstverlening was niet gewaarborgd, mevrouw. Laat ik u een voorbeeld geven: Gaz de France, natuurlijk aan de leiband van de vakbond CGT.
(Protest van mevrouw Moureau) Als ik de waarheid spreek, moet u zich niet beledigd voelen, mevrouw. Wat geldt voor EDF, geldt ook voor Gaz de France. En ik neem Gaz de France als voorbeeld, mevrouw.
Dames, heren, weet u dat Gaz de France, dat een monopolie bezit, de kleine gemeentelijke nutsbedrijven, met een beroep op het monopolie, verhindert om ter wille van de bevolking hun gasleverantie uit te breiden? Is de consument daarmee gediend? Nee! Gaz de France verhindert de gemeentelijke nutsbedrijven buiten hun gemeenten de consumenten te bedienen.
Dat is de werkelijkheid, mevrouw, de pure werkelijkheid: een monopolie is niet altijd ten voordele van de consument. Ziet u nu eindelijk eens in hoe de werkelijkheid eruit ziet. Ik accepteer niet dat u me de les leest. Laat dat duidelijk zijn! Als u om een actieplan vraagt, weest u dan logisch. U zegt terecht dat de verantwoordelijkheid voor de openbare diensten aan de nationale overheid, en niet aan de Commissie toekomt. Inderdaad moet de Commissie beoordelen of bepaalde beginselen van de interne markt of van de Europese Unie niet met voeten worden getreden. Dat is onze taak, met name op grond van artikel 90. Maar in principe zijn het de nationale overheden die de verplichtingen van de openbare dienst vaststellen, ook als het om de openbare omroepen gaat. Dat doet de Commissie niet. Als een regering dat wil doen, des te beter. Maar zo niet, dan kan de Commissie daar niets aan veranderen. Dus, als u me om een plan hiervoor vraagt, laten we dan beginnen met de zaken zuiver te stellen en uit te maken wie er verantwoordelijk is. En als ik dan ja zeg, laten we dan bepaalde zaken op Europees niveau bespreken.
Als u zegt, mevrouw, dat het in het belang van het publiek is dat het spoorwegmaatschappijen wordt toegestaan samen te werken, antwoord ik: nee, dat is het niet. In feite zijn wij door het ene monopolie bij het andere te voegen marktaandelen voor vrachtvervoer over de weg en over zee kwijtgeraakt. En dat komt de bevolking niet ten goede. Dat heeft niets te maken met de openbare dienst. Staat u mij toe dat te zeggen. Als er wat meer concurrentie was dan zou er vandaag de dag meer per spoor worden vervoerd. Dat is de werkelijkheid. Als u dus bereid bent in deze context te discussiëren, is de Commissie uw gesprekspartner, maar op voorwaarde dat we elkaar de waarheid vertellen. Ik weiger om in het oudbakken ideologisch debat van sommigen onder u verzeild te geraken. Laat dat duidelijk zijn! Als u van de Commissie verlangt dat zij de kwaliteit van haar diensten verbetert, ben ik daar volledig toe bereid. Als u me bovendien de middelen geeft, zouden de regels beter kunnen worden toegepast, want gezien de ongelooflijke toename van het aantal te behandelen gevallen zouden we dan de bedrijven en al onze cliënten beter van dienst kunnen zijn. Wij zijn ertoe bereid. Mijn inziens heb ik daar herhaalde malen ten overstaan van dit Parlement het bewijs van geleverd. Dat wilde ik u graag zeggen.
Om af te sluiten, ik kan een aantal amendementen aangeven die de Commissie kan overnemen en ik verwijs daarbij naar de amendementen 3, 6, 7, 8. Wat dit laatste aangaat zou ik u willen vragen u niet tot twee arresten te beperken, maar naar het geheel van de arresten van het Hof te verwijzen. Ik voeg ook nog de amendementen 10 en 13 toe.
Ik ben klaar, mijnheer de Voorzitter, en ik verontschuldig mij dat ik te lang van stof ben geweest.

De Voorzitter
Dank u, commissaris Van Miert.
Het woord is aan de heer Desama.

Desama
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag het woord voor een persoonlijk feit, want ik houd wel van een grapje, maar er zijn grenzen.
Dus, dank aan Karel dat hij een toespeling op mijn status als professor heeft gemaakt, maar het is juist de professor die hem een lesje gaat leren. De eerste les is dat hij, voordat hij kritiek levert op zijn professor, moet luisteren naar wat deze zegt. Ik heb nooit gezegd dat artikel 7 D artikel 90, lid 2 vervangt. Op geen enkel moment heb ik dat gezegd, dat zou absurd zijn. U had dus beter naar mij moeten luisteren voordat u me dit antwoord gaf.
De tweede les betreft het arrest inzake de importmonopolies. Ik heb dat arrest aangehaald vanwege het belang voor één kwestie. Die keer zegt het Hof van Justitie dat het aan de Commissie is om te bewijzen, dat het monopolie een inbreuk op de vrije mededinging betekent. Op dit punt is het arrest van het Hof duidelijk een vernieuwing.

Donnelly, Alan
Mijnheer de Voorzitter, het belangrijkste in verband met dit verslag is niet welke amendementen de Commissie zal aanvaarden, maar wel de vraag of de commissaris bereid is begin volgend jaar rond de tafel te gaan zitten met onze rapporteur, de ideeën in het verslag te bespreken en na te gaan hoe vooruitgang geboekt kan worden tussen de Commissie en het Europees Parlement. Wij hebben ons hier vanavond allemaal aan retoriek bezondigd, maar het verslag van mevrouw Billingham bevat een aantal heel concrete ideeën. Wij willen met name dat een aantal van deze concrete ideeën uitgewerkt worden. Als u vanavond kan toezeggen dat u hiertoe bereid bent, zullen wij in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid van het Europees Parlement deze ideeën proberen over te nemen en met u samenwerken om ze verder uit te werken.

Van Miert
Natuurlijk zijn wij hiertoe bereid. Mijns inziens kunnen we dit echter het beste doen door de initiatieven te bespreken die de Commissie voor de verschillende sectoren ontwikkelt. Elke sector heeft een aantal specifieke kenmerken en wij moeten in het licht van die kenmerken bepalen voor welke vorm van verplichte openbare dienstverlening - of hoe u het ook wil noemen - gezorgd moet worden. Dat is de manier waarop wij moeten samenwerken. Ik zal zeker en vast ter beschikking staan van iedereen - en niet alleen van de rapporteur - zodat wij geen risico's nemen betreffende de dienstverlening aan alle burgers in de gehele Unie.

De Voorzitter
Dank u zeer, mijnheer Van Miert.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Technische specificaties van euro-muntstukken
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling (A4-0386/97) in tweede lezing, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening (EG) van de Raad over de denominaties en technische specificaties van voor circulatie bestemde euromuntstukken (C4-0598/97-97/0154 (SYN) (Rapporteur: mevrouw Soltwedel-Schäfer).

Soltwedel-Schäfer
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, zo temperamentvol als commissaris Van Miert net zijn betoog heeft gehouden zal het geenszins worden. Ik zou hem hierbij de temperamentvolste spreker van deze hele vergadering willen noemen. Wat de tweede lezing van mijn verslag Denominations and technical specifications of EURO-coins betreft, wil ik er nogmaals kort op wijzen dat de meerderheid van het Parlement in de eerste lezing op drie punten essentiële veranderingen heeft gewenst en daar ook over heeft gestemd. Ten eerste, het aantal munten terugbrengen van acht naar zes. Ten tweede, voor een verhouding zorgen tussen waarde en grootte, alsook vorm en vormgeving. Ten derde, uitsluiting van nikkel voor alle delen van de munten die met de menselijke huid in aanraking komen. Ik wil dat nog eens kort toelichten.
Wij hebben nu in totaal acht munten. Dat zijn er nu in de hele EU gemiddeld zes, in sommige landen dus nog minder. Als we ervan uitgaan dat het voor sommige delen van de bevolking, blinden bijvoorbeeld, heel moeilijk is om met een groot aantal munten om te gaan, zou dit een reden zijn om het totale aantal munten te verminderen. Als we er bovendien van uitgaan dat er steeds meer elektronisch geld komt, is en zou dit een reden te meer zijn.
Een ander belangrijke eis was, dat de grootte van de munt met de waarde ervan toeneemt, zodat het geen ratjetoe wordt. De munt van 5 cent bijvoorbeeld is met haar 21, 5 mm net zo groot als die van 20 cent, wat ook weer uitgesproken lastig is voor gehandicapten.
Het derde aspect, namelijk de gezondheid van de mensen, is bijzonder belangrijk. Ook op dit punt bestond in het Parlement in eerste lezing een meerderheid. Als wij zeggen dat nikkel niet met de menselijke huid in aanraking mag komen, sluiten wij ons daarmee alleen bij andere EU-richtlijnen aan, die dat voor andere gebieden van het dagelijks leven al lang hebben geregeld.
Het verslag is in november met grote meerderheid aangenomen, maar door de Raad niet geaccepteerd. De Raad heeft op 20 november een gemeenschappelijk standpunt over het voorstel voor een verordening vastgesteld; het Europees Parlement had weliswaar met grote meerderheid beslist, maar de Raad heeft alleen de amendementen 8 en 12 aangenomen.
Voor mij was het een teleurstelling dat de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid haar politieke mogelijkheden van de laatste vergadering niet heeft gebruikt. De Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid is de Raad praktisch vóór geweest. Er zijn nu weinig amendementen, die ik overigens allemaal steun, maar die lang niet het niveau hebben dat wij op de vergadering in november al bereikt hadden.
Wat hadden we kunnen doen? De door de Raad in eerste lezing afgewezen amendementen zou het Parlement allemaal of ook slechts ten dele met absolute meerderheid van zijn leden als wijziging van het gemeenschappelijk standpunt weer kunnen aannemen. Deze mogelijkheid hebben wij op grond van artikel 189 C en daar hadden wij gebruik van kunnen maken. Indien de Commissie of de Raad tijdens de beraadslagingen in de plenaire vergadering te kennen geven dat ze onvoldoende bereid zijn de gewenste wijzigingen van het Parlement over te nemen, zou het Parlement het gemeenschappelijk standpunt ook nu weer kunnen afwijzen, hetgeen ik ook voor wil stellen en heb voorgesteld. Ook kunnen wij, als de Raad bepaalde wijzigingen niet overneemt, het gemeenschappelijk standpunt teniet doen, alleen voorwaardelijk aannemen, dat wil zeggen dat, als de Raad de door het Parlement aangenomen wijzigingen niet overneemt, de goedkeuring aan het gemeenschappelijk standpunt onthouden wordt.
Waarom herhaal ik dat nog eens? Ik denk dat wij in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid deze mogelijkheden niet hebben gebruikt. Ik wil er in mijn betoog opnieuw op wijzen dat het eurogeld dat binnenkort zal verschijnen en zeker ook als geslaagd en uniek historisch financieel project in de annalen van de Europese Unie zal worden bijgeschreven, tot gevolg zal hebben dat men de munten ieder dag in de hand neemt. Juist zaken als de verwarrende grootte, het nikkel, dat zoals bekend een gezondheidsrisico inhoudt, en vele andere in mijn verslag genoemde punten confronteren de bevolking iedere dag weer met deze problemen. Ik bedoel, de euromunten spelen een grote rol en wij als politiek verantwoordelijken zullen met deze vragen te maken krijgen. Daarom wil ik er nogmaals voor pleiten dat wij de politieke mogelijkheden die wij als Parlement hebben ook volledig gebruiken.

Wibe
Mijnheer de Voorzitter, Zweden heeft er zoals bekend voor gekozen om zich niet bij de EMU aan te sluiten. Ik ben er ook van overtuigd dat dat voorlopig zo zal blijven. Daarom heeft Zweden dan ook geen direct belang bij de vormgeving van de euromuntstukken. Ik wil echter toch iets zeggen over het gezondheidsaspect van het nikkel in de buitenste laag van de munt.
Tien procent van alle vrouwen en één tot twee procent van alle mannen in West-Europa is allergisch voor nikkel. Deze percentages stijgen, en twintig procent van de jonge West-Europese vrouwen heeft deze ziekte. Nikkel is de meest voorkomende oorzaak van contactallergie in de geïndustrialiseerde wereld.
Een persoon die nikkelallergie heeft ontwikkeld, behoudt deze allergie gedurende de rest van zijn leven. Deze allergie uit zich vooral in de vorm van eczeem op de handen of op het lichaamsdeel dat met nikkel in contact komt. Caissières, bankpersoneel, kelners enzovoort krijgen dagelijks grote hoeveelheden munten in handen, die vaak gemaakt zijn van nikkellegeringen. Deze munten geven bij huidcontact nikkel af. Ook gaat nikkel via de handen aantoonbaar over op nikkelvrije munten en bankbiljetten. Het is ook bewezen dat eczeem op de handen van mannen met een nikkelallergie verergert wanneer zij in contact komen met munten die nikkel bevatten. Nikkel in munten veroorzaakt geen allergie, maar verergert de problemen voor mensen die deze ziekte reeds ontwikkeld hebben.
Een besluit tot het invoeren van munten met nikkel in de buitenlaag is misschien moeilijk terug te draaien en kan leiden tot ernstige huidproblemen bij een groeiend deel van de Europese bevolking, speciaal bij vrouwen, omdat die meestal domineren in de beroepen waar men met nikkelen munten omgaat. Om deze reden dient de munt vrij van nikkel te zijn, tenminste in de buitenlaag. Gezondheidsoverwegingen moeten in dit geval voorrang hebben op financiële overwegingen.

Hoppenstedt
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, als ik de opkomst van vanavond zie, kan ik enkel vaststellen dat het om kleingeld gaat. En dat is kennelijk niet voor iedereen van ons zo belangrijk. Toch heeft het kleingeld een volume van maar liefst 70 miljard munten. En daarom hebben wij daar in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid tot dusver serieus aandacht aan besteed en hebben we serieus geprobeerd via het indienen van amendementen een bijdrage te leveren aan de discussie over de nieuwe munten.
De directeuren van de Munten, de ministers van Financiën hebben dat anders gezien. Ze hebben teksten opgesteld, strategieën voorgesteld. Maar de Raad heeft wat we hier hebben besproken - op een enkele uitzondering na - niet aanvaard. Ik persoonlijk ben in principe van mening dat hetgeen wij hier in eerste lezing hebben besproken juist was, dat wat wij hebben besloten juist was. Wat de onderverdeling van de munten, de opgaande lijnen, de herkenbaarheid voor blinden en slechtzienden en ook wat de oude en op tradities berustende muntmethodes betreft - allemaal dingen die wij hier hebben besproken en besloten - zijn voor mij principieel van groot belang.
We hebben de laatste keer ook de nationale zijde van de munten verdedigd. Dat is weliswaar nu ook in het verslag van de Raad vastgelegd, maar desondanks betreuren wij zeer dat onze ideeën niet zijn geaccepteerd. Toch ben ik van mening dat datgene wat mevrouw Soltwedel-Schäfer hier heeft geëist, namelijk het opnieuw indienen van de eerdere amendementen, ons niet veel verder brengt. Het scenario van wat we zouden kunnen doen is aangegeven. Ik ben van mening dat wij ons op twee amendementen zouden moeten concentreren, zoals wij gedaan hebben in de economische commissie. Namelijk ten eerste, de hele scala van eisen die al zijn genoemd: opgaande lijn, herkenbaarheid van de munten voor blinden, herkenbaarheid van de munten voor automaten, bescherming van de grotere munten tegen vervalsing. Dat voorstel hebben wij ingediend en door de economische commissie gekregen. Dat zouden we ook in het Parlement moeten aannemen.
Ten tweede zouden wij bij de kwestie van het goud moeten blijven. We hebben geen last van goudkoorts. Men zou, zo vlak voor Kerstmis, misschien kunnen denken dat wij aan goudkoorts lijden, maar dat is niet zo. Wij willen dat er een munt van honderd euro in goud komt, die enerzijds aanknoopt bij oude tradities en anderzijds, zoals gezegd, de goudreserves in Europa verkleint.
Ik vind het belangrijk nogmaals te constateren dat de bescherming van de munten tegen vervalsing, juist met het oog op de ongeveer 6 miljoen automaten in Europa, voor ons van zeer groot belang is. De keuze van de legeringen en de herkenbaarheid voor automaten maken daar deel van uit. In dit kader zeg ik er natuurlijk bij dat niet alleen de munten moeten worden beschermd tegen vervalsing maar ook alle geldbiljetten. Dat hebben wij meer dan eens beklemtoond. Zij moeten voldoen aan de hoogste veiligheidsstandaard, zodat ze ook in de toekomst tegen vervalsing gevrijwaard zijn.
Ik wil er andermaal voor pleiten de amendementen van de economische commissie, die daar met grote meerderheid zijn aangenomen, ook hier in de plenaire vergadering aan de besluitvorming ten grondslag te leggen.

Mezzaroma
Mijnheer de Voorzitter, het kan gewoon niet door de beugel dat de Raad ons zijn besluiten toezendt en dat het Parlement daar niets meer aan kan doen, ook al had het in eerste lezing heel anders besloten. Het Parlement had besloten om ook metalen te gebruiken die niet enkel en alleen nordic gold zijn. Nota bene is nordic gold een metaal dat door een paar staten wordt geproduceerd die niet aan de euro zullen meedoen. Bovendien is de andere metaaloptie enkel en alleen koper, en ik vraag me af waarom eigenlijk. Roestvrij staal wordt niet in overweging genomen, ondanks dat dit toch een Europees metaal is en 20 % van de wereldmuntproductie met roestvrij staal gebeurt. Dit is echt niet aanvaardbaar. Ik vraag me af wat de eindoplossing wordt. Op het laatst heeft de Raad een hoge borst gezet met het excuus dat er toch geen tijd meer was, zodat niet anders meer beslist kon worden, maar dat is gewoon niet zo. Dit alles is trouwens een klap in het gezicht van het Parlement, dat destijds een bepaalde mening had uitgebracht maar nu niet mag reageren op wat de Raad besloten heeft.

Peijs
Voorzitter, wat eerst een louter technisch verslag leek te worden, kreeg plotseling gewicht door de discussie over nikkel in munten en de nationale zijde. Het standpunt van het Parlement over hoe de euromunten er straks uit moeten zien, is in eerste lezing duidelijk naar voren gebracht. Ik onderschrijf de mening van de rapporteur waar ze zegt dat we een paar munten minder zouden moeten hebben, want de detailhandel wordt in grote moeilijkheden gebracht door een groter aantal munten dan dat we gemiddeld nu hebben.
Helaas heeft de Raad veel van de amendementen naast zich neergelegd en zolang de Raad eensgezind blijft, kan die dat doen. Het feit dat het Parlement op dit terrein slechts over de samenwerkingsbevoegdheid beschikt, speelt ons hier parten. De munt wordt een van de zichtbaarste resultaten van de Europese integratie tot nu toe en het zou van respect voor de burger getuigd hebben als wij daar via het Parlement invloed op uit hadden kunnen oefenen.
Nikkel vinden wij als fractie wel toelaatbaar in verband met het tegengaan van fraude. De Raad ontzegde het Parlement het recht een amendement in te dienen of te spreken over de nationale zijde omdat dat niets te maken zou hebben met technische specificaties. Zoals de Raad heel goed weet, is dat pure onzin. Om bijvoorbeeld het door Nederland gewenste randschrift "God zij met ons" mogelijk te maken, is ook de rand als behorend tot de nationale zijde verklaard. Dus de rand van de munt behoort tot de nationale zijde. Daarmee speelt de rand en dus de nationale zijde een grote rol in de technische specificaties die bijvoorbeeld nodig zijn om de munten voor blinden herkenbaar te maken en voor automaten. Wij zijn dus van mening dat de nationale kant niet alleen een grafisch aspect is, zoals de Raad zegt, maar wel degelijk een technisch aspect is en dat het oude amendement 28 daarom voluit een plaats verdient in het Raadsbesluit en niet slechts in de overwegingen.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens zal de voorgestelde verordening andermaal een duidelijke boodschap zenden dat de euro eraan komt en dat alle deelnemers aan de EMU hun rol spelen. Het eerste amendement van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid wil het principe vastleggen van één reeks muntstukken, die zo ontworpen zijn dat visueel gehandicapten en ouderen, die muntstukken het moeilijkste van elkaar kunnen onderscheiden, deze gemakkelijker aanvaarden. Het tweede amendement stelt voor een gouden muntstuk van 100 euro in te voeren voor verzamelaars. Het Verdrag voorziet echter enkel in de harmonisatie van voor circulatie bestemde muntstukken.
Ik ben tevreden dat verenigingen die blinden vertegenwoordigen, geraadpleegd zijn over de euromuntstukken. Overweging 8 van de verordening onderstreept tevens het belang van het verband tussen de diameter en de waarde van de muntstukken, waarnaar al verwezen werd. Onze fractie is van oordeel dat de gebruikers de munten, die een nationale en een gemeenschappelijke kant zullen hebben, gemakkelijker zullen kunnen herkennen aan de hand van kenmerken als gewicht, vorm, kleur en diameter. Bij de meeste munten die nu in omloop zijn, bestaat er geen rechtstreeks verband tussen de afmetingen en de nominale waarde van de munt. Dit kan een probleem vormen voor de gebruikers.
We moeten eveneens rekening houden met de behoeften van blinden en ouderen bij het ontwerp van de eurobiljetten. Wij moeten er met name voor slechtzienden voor zorgen dat de biljetten herkenbaar zijn op het gevoel. Misschien bestaat hier wel een oplossing voor.
Als het voorstel voor de invoering van een gouden muntstuk van 100 euro, dat misschien heel aanlokkelijk is voor verzamelaars, wordt overgenomen, dient er wel voor gezorgd dat de kostprijs voor het slaan van deze gouden munt niet hoger ligt dan zijn nominale waarde, zodat de lidstaten niet met totaal onaanvaardbare kosten worden opgezadeld. Zou de opbrengst van de verkoop van deze gouden muntstukken van 100 euro overigens niet naar de begroting kunnen gaan?
Onder voorbehoud van deze opmerkingen zal mijn fractie dit verslag steunen.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, de euro - en zeker ook de munt - is beslist een heel essentieel onderdeel van Europa. Hij getuigt aan de ene kant van onze saamhorigheid en aan de andere kant van de individualiteit als symbool voor Europa. Ik heb de eerste ontwerpen in Oostenrijk gezien, maar was toch wel lichtelijk verrast dat er enerzijds op de euro bovenaan euro staat en anderzijds op de cent bovenaan ook eurocent. Dat kan aanleiding geven tot verwarring. Bovendien is de grootte van de munten verschillend en de leek zal er eigenlijk behoorlijke moeite mee hebben om de acht, in plaats van tot nu toe zes, munten uit elkaar te houden.
En dan heb ik het nog niet eens over de vele kassa's die met zes vakken zijn uitgerust en nu moeten worden aangepast. De acht munten leiden daarnaast tot enorme productiekosten. En als we dan in ogenschouw nemen dat de invoering van elektronisch geld voor de deur staat, krijgen we met een hoop kosten te maken die eigenlijk overbodig zijn.
Ik vraag me ook af wie de order zal krijgen. Vindt er een openbare aanbesteding plaats? Een wedstrijd? We hebben gehoord dat er 70 miljard munten nodig zijn. Dat brengt enorme kosten met zich mee. Hoe zien die kosten er voor de burger uit? Tenslotte denk ik ook dat de 100-euro in goud een symbool van vertrouwen in de nieuwe valuta kan zijn, ook als gedenkpenning, ook in beperkte oplage, om de stijgende waarde te symboliseren. Ik denk dat hier een mooie taak voor Europa is weggelegd en we moeten ook wat de munten betreft nog heel wat verbeteren. Daartoe heeft het Parlement in eerste lezing enkele voorstellen gedaan. Maar ik denk dat het nog wel even zal duren voordat wij het ideale systeem gevonden hebben. Wij hebben hier vandaag op de noodzaak van verbetering gewezen, laten we hopen dat we die in de tweede ronde door kunnen zetten.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, dames, heren, op dit late uur zal ik het kort houden, maar ik zou u allereerst willen zeggen dat de Commissie zich vanavond verheugt over het feit dat uw Vergadering het verslag van mevrouw Soltwedel-Schäfer over de technische aspecten van de muntstukken in tweede lezing in overweging kan nemen.
Het is inderdaad een belangrijke kwestie, mevrouw. De euro, ik zeg het vaak, is Europa in de broekzak van onze burgers. De muntstukken zullen bijgevolg voor alle burgers de eerste concretisering van Europa zijn. Daarom is de euro niet een zaak van financiële markten, maar een zaak van de burgers, en daarom moet deze verordening bijzondere aandacht krijgen.
Zoals de heer Hoppenstedt heeft benadrukt, zijn er op het moment 70 miljard muntstukken in circulatie. Dat wil dus zeggen dat er tussen nu en 1 januari 2002 tientallen miljarden muntstukken moeten worden geslagen. Dat zal op grond van het subsidiariteitsbeginsel door de nationale instanties gebeuren, meneer Rübig, volgens de aanbestedings- of productieprocedures die in elk land van toepassing zijn.
Ik ben ervan op de hoogte dat het formele besluit van de ministers van Financiën pas na 2 mei of op 2 mei kan komen, dat wil zeggen precies na het besluit van de staatshoofden en regeringsleiders, maar om technische en praktische redenen waarvoor u wel begrip zult hebben, kunt u zich voorstellen dat het gezien het aantal muntstukken van belang is om deze kwestie op het niveau van de Raad, op het niveau van de principes, op het niveau van de formele overeenkomst voor het einde van dit jaar te hebben afgerond.
Het voorstel dat u vandaag in tweede lezing wordt aangeboden, berust op het gedegen werk dat door de directeuren van de diverse muntbedrijven van de lidstaten is geleverd, waardoor er een garantie voor de uitvoerbaarheid op industrieel niveau is, met inachtneming van het tijdschema dat in december 1995 in Madrid door de staatshoofden en regeringsleiders werd vastgesteld. Ik voeg eraan toe dat dit het resultaat is van een lang proces van overleg met alle betrokken beroepssectoren, de consumentenverenigingen en de belangenorganisaties van blinden. Het voorstel van de Commissie is gebaseerd op criteria van aanvaardbaarheid door de publieke opinie - dat hebben we getoetst - op criteria van technische uitvoerbaarheid - daarvan zijn we zeker - en op criteria van volksgezondheid, want vanzelfsprekend willen we de volksgezondheid geen enkel risico laten lopen. Dit voorstel is dus evenwichtig en komt tegemoet zowel aan de industriële eisen als aan de vragen van de gebruikers.
Sommigen van u hebben, zoals in de loop van het debat over de eerste lezing, kritiek geleverd op het aantal muntstukken. Ik wil graag verduidelijken dat dit systeem gebaseerd is op de ervaring van alle lidstaten en dat het coherent is met de eenheidswaarde van de biljetten. Het aantal en de serie muntstukken zijn vastgesteld om tegemoet te komen aan de behoeften van alle consumenten, rekening houdend met de uiteenlopende nationale omstandigheden die op dit moment bestaan. Op dit moment is de waarde van het kleinste muntstuk in circulatie ongeveer een eurocent.
Er is overeenstemming bereikt over de afmeting en de vorm van de muntstukken, dankzij, daar wijs ik u nogmaals op, de zogeheten fleur latine , dat wil zeggen een niet helemaal ronde vorm, voor het muntstuk van 20 cent; alsook het vaststellen van drie groepen muntstukken met drie verschillende kleuren, met een verschil in dikte in het midden voor elk muntstuk en met verschillende muntrand. Bijgevolg is er ruimschoots, en ik zou haast willen zeggen vrijwel volledig, met de verlangens van de slechtzienden rekening gehouden.
De technische specificaties vormen eveneens een goede waarborg tegen vervalsing en dat is met name belangrijk voor muntstukken met grotere eenheidswaarde. Ik denk hierbij aan de stukken van 1 en 2 euro. Tot slot komen zij tegemoet aan de ten aanzien van de volksgezondheid geuite bezorgdheid en bieden zij op dat gebied de nodige waarborgen.
Hierover zou ik willen zeggen dat in het voorstel van de Commissie het gebruik van nikkel in Europa sterk zal worden teruggebracht, aangezien het tot de stukken van 1 en 2 euro beperkt wordt, en dat het totaal aan muntstukken met nikkel verlaagd wordt tot 8 % van de muntstukken die op dit moment in Europa in circulatie zijn, ofwel volgens contract 75 %. Ik voeg eraan toe dat het Comité voor toxiciteit en ecotoxiciteit, dat wil zeggen het wetenschappelijk comité, dat dankzij onze bemoeienis over dit voorstel werd geraadpleegd, zijn steun aan het voorstel heeft gegeven.
De Raad Ecofin heeft toen hij vorige maand een gemeenschappelijke standpunt innam, alle vijf door de Commissie goedgekeurde amendementen in zijn gewijzigd voorstel overgenomen. Deze hadden betrekking op een betrouwbaar systeem en op de aanvaardbaarheid van dit systeem voor alle burgers van de Europese Unie.
De aanbeveling van onze rapporteur voor de tweede lezing bevat opnieuw twee amendementen. Net als in de eerste lezing is de Commissie niet in staat deze over te nemen. Staat u mij echter toe het standpunt van de Commissie over een van de amendementen van mevrouw Randzio-Plath met betrekking tot de invoering van een gouden muntstuk van 100 euro uit te leggen. Wij hebben dit amendement goed bestudeerd en vanuit wettelijk standpunt kan de Commissie in het kader van artikel 105 A, lid 2, dat over de voor circulatie bestemde euromuntstukken gaat, er niet in meegaan. In feite is dit voorstel strijdig met de invoering van een bankbiljet van 100 euro, waartoe al is besloten, en stuit het op het verzet van de bankiers van de centrale banken tegen het in circulatie brengen van een dergelijk muntstuk
Niettemin heeft de Commissie als steun voor dit initiatief, de directeuren van de muntbedrijven in de lidstaten gevraagd na te denken over de uitgifte van een gouden muntstuk van 100 euro voor verzamelaars. Dit voorstel zou de goedkeuring van de verschillende lidstaten moeten kunnen krijgen en de Commissie zal u op de hoogte houden. Ik denk dat er een sterke symboolwaarde vanuit zou gaan. Met de goedkeuring van met name de verordening over de muntstukken is nu het wezenlijke deel van het voor de overgang naar de eenheidsmunt benodigde instrumentarium aanwezig.
Aangezien het al laat is, zal ik niet ingaan op de belangrijke besluiten die verder door de Europese Raad van Luxemburg vorige week zijn genomen en die betrekking hebben op zowel de coördinatie van het economisch beleid als de Raad van de euro en de weergave en omschrijving van de positie van de euro buiten de Gemeenschap binnen de internationale instanties. Maar op dit moment kunnen we zeggen dat alle technische werkzaamheden ter voorbereiding van de euro vrijwel afgelopen zijn. Ik zou graag vanavond, aan de vooravond van Nieuwjaar, het Europees Parlement willen bedanken voor zijn steun tijdens al deze maanden, voor zijn werk, voor onze samenwerking en voor zijn inzet voor het proces dat tot invoering van de euro zal leiden, op de voorwaarden en volgens het tijdschema die in het Verdrag zijn neergelegd.
De laatste technische voorbereidingen die nu eerder nog details dan iets anders betreffen, zullen voor eind mei 1998 klaar zijn. De Commissie houdt er zich actief mee bezig en zal uw Vergadering vanzelfsprekend strikt op de hoogte houden en er nauw bij betrekken, en de Commissie zal met alle betrokken partijen, en natuurlijk met uw Vergadering, een nieuwe rondetafelconferentie over de praktische aspecten van de euro organiseren, ik zeg het u nu alvast. Deze rondetafel zal komende 26 februari in Brussel plaatsvinden. Van nu af aan is de weg voor de komst van de euro vrij, en de beleidsbesluiten zullen op 2 mei aanstaande worden genomen.

De Voorzitter
Dank u zeer, mijnheer de Silguy.
Maar we moeten eerst een vraag van de rapporteur, mevrouw Soltwedel-Schäfer, afhandelen.

Soltwedel-Schäfer
Mijnheer de Voorzitter, ik weet dat het al laat is, maar ik zou mijn werk niet goed doen als ik de vraag van de heer Hoppenstedt niet oppak. Misschien blijft de heer Hoppenstedt nog even. Eerst wil ik u, mijnheer de Silguy, zeggen dat wat mij en ons betreft de samenwerking heel goed is verlopen, ook de wederzijdse informatieverstrekking. Alleen ik kan de Commissie en de Raad niet begrijpen, dat deze logisch overtuigende amendementen die met een overgrote meerderheid in het Parlement zijn aangenomen en die werkelijk - mijn collega heeft het gezegd - tegemoet komen aan de belangen van de burgers, niet worden geaccepteerd. Ik kan dat echt niet vatten.
Maar nu wat mijn vraag betreft: de heer Hoppenstedt heeft een uiterst belangrijke vraag gesteld en wel naar het slaan van de munten. Komt er een aanbesteding of gaat dat op dezelfde manier als met de douches in onze kantoren, dat de deur wagenwijd open wordt gezet voor corruptie en onredelijke verrijking. Ik wil die vraag graag oppakken: komt er een aanbesteding? Ja of nee? Ik zou daar graag vanavond nog een globaal antwoord op krijgen.

de Silguy
Mevrouw de rapporteur, ik dacht dat ik de heer Hoppenstedt op dit punt antwoord had gegeven, maar misschien heb ik me niet goed uitgedrukt.
Elk land moet de voor zijn markt benodigde voorraad muntstukken aanmaken. Elk land moet eveneens de voor zijn markt benodigde bankbiljetten maken. Van dat beginsel gaan we uit. Bijgevolg is het op grond van het subsidiariteitsbeginsel aan elke lidstaat om, zodra de technische verordening er is, zodra het besluit over de communautaire zijde van het muntstuk is genomen, allereerst het grafisch beeld van de nationale zijde vast te stellen, wat naar ik meen een aantal landen al hebben gedaan, en ten tweede om de technische maatregelen te nemen die voor de productie van deze muntstukken nodig zijn.
De fabricage van de munten in euro zal op dezelfde wijze verlopen als de fabricage van de nationale muntstukken in Duitsland, Frankrijk, Nederland en andere landen. De fabricage zal afhankelijk van de in elk land toepasselijke regelgeving gebeuren. In sommige gevallen gaat het om quasi staatsbedrijven, in andere om particuliere ondernemingen. In weer andere gevallen gaat men ertoe over een beroep op concurrentie te doen. Dat is een kwestie die tot de bevoegdheid van elke lidstaat behoort. Deze fabricage zal plaats moeten vinden binnen wettelijke voorwaarden en regels die dezelfde zijn als die op dit moment voor de productie van de nationale muntstukken gelden.

Rübig
Ik wil alleen vragen of deze staten dan acht munten moeten aanbesteden, of is zes voldoende?

de Silguy
Acht muntstukken, want gepland is in alle landen acht muntstukken in circulatie te brengen.

De Voorzitter
Dank u zeer, mijnheer de Silguy.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.
(De vergadering wordt om 24.11 uur gesloten)

