Resultaten van de Europese Raad te Tampere op 15 en 16 oktober
De Voorzitter
Aan de orde zijn het verslag van de Europese Raad en de verklaring van de Commissie over de resultaten van de Europese Raad te Tampere op 15 en 16 oktober.
Ik verleen met veel genoegen het woord aan de heer Lipponen, fungerend voorzitter van de Raad.

Lipponen
Mevrouw de Voorzitter, leden van het Europees Parlement, ik ben zeer verheugd dat ik voor het eerst als Finse premier in het Europees Parlement mag spreken. Ik wil u feliciteren met het feit dat u verkozen bent en u succes wensen met uw werk in het nieuwe Parlement. Toen wij zojuist de Voorzitter ontmoetten, constateerden wij dat wij een nieuw parlement, een nieuwe Commissie, een nieuw begin en bovenal een nieuwe Voorzitter hebben, waardoor de institutionele situatie al met al beter is.
Ik wil de Voorzitter bedanken voor de standpunten van het Parlement die zij bij aanvang van de Europese Raad van Tampere uiteen heeft gezet. Ik ben van mening dat de in Tampere genomen besluiten in grote mate overeenkwamen met wat het Parlement van de Top in Tampere had verwacht. De Europese Raad heeft zowel politieke richtsnoeren aangenomen als praktische maatregelen goedgekeurd de Unie te ontwikkelen tot een plaats waar vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid heersen overeenkomstig het Verdrag van Amsterdam.
De resultaten van Tampere kunnen naar mijn mening wat betreft de verwachtingen van de burgers en de ontwikkeling van de Unie in vele opzichten als geslaagd worden beschouwd. Hoewel verwachtingen natuurlijk niet altijd in alle opzichten kunnen uitkomen, is het verheugend te constateren dat NGO' s zoals de European Council on Refugees and Exiles de resultaten van Tampere hebben toegejuicht. De Hoge Commissaris voor de vluchtelingen van de VN, mevrouw Sadako Ogata, heeft mij in een telefoongesprek na de Top verteld dat de UNHCR tevreden is met de resultaten. Ik verzekerde mevrouw Ogata dat wij de goede samenwerking met de UNHCR ook zullen voortzetten bij de uitvoering van de besluiten.
De Top van Tampere was in menig opzicht belangrijk voor de Unie. De Europese Raad heeft de implementatie van het Verdrag van Amsterdam versneld en geconcretiseerd. In Tampere werden justitie en binnenlandse zaken op een hoger politiek niveau van samenwerking binnen de Unie gebracht. Op de Top is een belangrijke stap vooruit gezet naar nauwere samenwerking tussen de lidstaten en is besloten de belemmeringen weg te nemen bij onder andere de samenwerking tussen de politiële en justitiële autoriteiten. De lidstaten van de Unie hebben besluitvaardigheid getoond met het dichter bij de burgers brengen van de communautaire werkzaamheden, door zich bezig te houden met gemeenschappelijke zorgen en gebreken in de communautaire samenwerking. De Unie heeft in Tampere het fundament versterkt voor de justitiële en interne samenwerking waartoe het respecteren van internationale mensenrechtenovereenkomsten, burgerlijke vrijheden en de beginselen van de rechtsstaat wezenlijk deel van uitmaakt.
De Europese Raad heeft resultaten de "tien mijlpalen" genoemd, en ik zal ze hier kort behandelen.
In Tampere is een stap gezet in de richting van een gemeenschappelijk asiel- en immigratiebeleid van de Unie. De Europese Raad heeft het uitgangspunt onderstreept dat asielkwesties en immigratiezaken verschillend zijn, maar nauw met elkaar in verband staan. De eerste mijlpaal in Tampere is dan ook het scheppen van een gemeenschappelijk beleid voor de Unie in immigratie- en asielvraagstukken. Het belangrijkste is om samen met de landen van herkomst de oorzaken van emigratie aan te pakken. In de Europese Raad werd met tevredenheid het werk begroet dat de Groep op Hoog Niveau voor Asiel en Migratie heeft verricht voor het opstellen van actieprogramma' s bij het beïnvloeden van de oorzaken van emigratie. Dit werk vereist een veelzijdig gebruik van instrumenten op het gebied van extern beleid, ontwikkelingssamenwerking, mensenrechten, handelsbeleid en het voorkomen van conflicten. Het mandaat van de werkgroep werd verlengd om verdere actieprogramma' s op te stellen.
Wij hebben besloten te streven naar een gemeenschappelijk Europees asielsysteem. Dit besluit is naar mijn mening een van de belangrijkste initiatieven van de Top van Tampere. De Europese Raad heeft krachtig stelling genomen voor het asielrecht door het Europees asielsysteem te verbinden aan de volledige interpretatie van de Conventie van Genève als geheel. Het principe de non-refoulement volgens welk niemand teruggestuurd mag worden naar een plaats waar hij vervolging riskeert, werd ook nog apart bekrachtigd.
Het opbouwen van een gemeenschappelijk systeem vereist natuurlijk tijd. Toch wordt de Commissie gevraagd al binnen een jaar een mededeling te doen over een gemeenschappelijke asielprocedure en een uniforme Europese status voor asielhouders. Met de implementatie van de besluiten van Tampere zijn we aanzienlijk beter in staat een doeltreffender en rechtvaardiger asielsysteem in Europa tot stand te brengen. Een belangrijke prestatie in Tampere was de doelstelling dat de immigranten die legaal in de Unie verblijven rechten en plichten moeten krijgen die vergelijkbaar zijn met die van de EU-burgers. Vooral de rechtspositie van wie langere tijd in de Unie verblijft moet worden verbeterd door bijvoorbeeld het recht op verblijf, op onderwijs en op werk in loondienst of als zelfstandige te garanderen.
De Unie moet ook haar belangrijkste waarden verdedigen tegen onverdraagzaamheid en discriminatie. Dit is iets dat momenteel zeker ook door het Parlement bijzonder belangrijk gevonden wordt. De Europese Raad onderstreept dat de maatregelen tegen racisme en vreemdelingenhaat doeltreffender moeten worden en spoort de lidstaten aan hiervoor nationale programma' s op te stellen.
Er zijn belangrijke besluiten genomen om de migratiestromen te beheersen. Zo is besloten maatregelen te nemen tegen illegale immigratie en mensensmokkel. Er komen hardere sancties tegen mensenhandel en andere vormen van economische uitbuiting van de immigrant en er zal harder worden opgetreden tegen criminele netwerken. De lidstaten zullen hierbij met Europol samenwerken. Ik wil hier onderstrepen dat daarbij tevens de rechten van de slachtoffers gegarandeerd moeten worden, in het bijzonder die van vrouwen en kinderen. De samenwerking bij de grenscontrole tussen de lidstaten onderling en met de kandidaat-lidstaten moet worden verbeterd, onder andere door middel van uitwisselingsprogramma' s en technologieoverdracht. De nadruk ligt daarbij op de Schengen-wetgeving en de controle van de buitengrenzen in een zich uitbreidende Unie.
In Tampere zijn ook afspraken gemaakt over praktische maatregelen om een ware Europese rechtsruimte op te bouwen. Wij hebben besloten voor de burger een gebruiksvriendelijk informatiesysteem over het recht in andere lidstaten op te zetten dat voortdurend up-to-date wordt gehouden. In de Unie moeten op basis van het voorstel van de Commissie minimumnormen aangenomen worden voor adequate rechtshulp bij grensoverschrijdende zaken. Wij hebben ook besloten de gerechtelijke procedures voor kleine handelsvorderingen, burgerrechtelijke vorderingen en invordering van achterstallige alimentatie te vereenvoudigen en te versnellen. De positie van slachtoffers van misdrijven wordt verbeterd door minimumnormen op te stellen inzake hun bescherming, in het bijzonder inzake rechtsbescherming en het recht op schadevergoeding.
Na een grondig debat besloot de Europese Raad de wederzijdse erkenning van vonnissen en uitspraken als hoeksteen van een Europees rechtsgebied aan te nemen. Ik beschouw het als een goed resultaat dat het principe van wederzijdse erkenning als uitgangspunt werd aangenomen in zowel burgerlijk recht als strafrecht.
Het besluit om het civiele recht en het civiele procesrecht verder op elkaar af te stemmen om de gerechtelijke samenwerking en de toegang tot rechtsbescherming te verbeteren, is eveneens een belangrijke mijlpaal die in Tampere is bereikt.
In Tampere heeft ook een grondige bespreking plaatsgevonden van de maatregelen om de misdaadbestrijding op Europees niveau doeltreffender te maken. De Europese Raad was eensgezind over het feit dat personen en organisaties die misbruik maken van de vrijheden die in de Unie gelden en de rechten van burgers schenden beter aangepakt moeten worden en aansprakelijk moeten worden gesteld voor hun daden. Daarvoor moet de samenwerking tussen de autoriteiten worden geïntensiveerd. Men was het erover eens dat het uitgangspunt bij de misdaadbestrijding het verbeteren van de preventie moet zijn. De lidstaten stellen nationale misdaadbestrijdingsprogramma' s op, verbeteren de onderlinge samenwerking en wisselen ervaring uit. De Europese Raad heeft gevraagd de mogelijkheden te onderzoeken van een door de Gemeenschap te financieren programma met als prioriteiten jeugdcriminaliteit, stedelijke criminaliteit en drugscriminaliteit, de vormen van misdaad die het snelst groeien.
Met de besluiten die in Tampere zijn genomen komt er een Europese samenwerking op het gebied van politie en justitie. De Europese Raad heeft besloten dat er om te beginnen gemeenschappelijke onderzoeksteams worden ingesteld ter bestrijding van drugshandel, mensenhandel en terrorisme. In de operationele Task Force van Europese Hoofden van Politie worden ervaringen uitgewisseld en wordt samen met Europol de planning van operationele maatregelen ondersteund. Europol moet ook de bevoegdheden worden verleend om lidstaten te verzoeken onderzoeken te beginnen, uit te voeren en te coördineren.
De strijd tegen de georganiseerde misdaad wordt ook versterkt door de oprichting van een nieuw orgaan: Eurojust. Voor deze eenheid detacheert elke lidstaat naar gelang zijn rechtsstelsel nationale procureurs-generaal, magistraten of politieofficieren met een gelijkwaardige bevoegdheid. Zo kunnen wij er beter voor zorgen dat het misdaadonderzoek op basis van de analyses van Europol leidt tot het dagvaarden en veroordelen van misdadigers. Voor het opleiden van hogere politiefunctionarissen wordt een Europese politieacademie opgericht die ook zou moeten worden opengesteld voor functionarissen uit de kandidaat-lidstaten.
De Europese Raad heeft ook besloten de wetgeving op een aantal gebieden van het nationaal strafrecht onderling op elkaar af te stemmen. De bedoeling is tot gezamenlijke definities te komen van misdrijven, aanklachten en strafmaten. Hierbij moeten we ons in eerste instantie concentreren op een beperkt aantal vormen van ernstige grensoverschrijdende misdrijven zoals financiële criminaliteit, drugshandel, mensenhandel, en dan met name de uitbuiting van vrouwen, seksuele uitbuiting van kinderen, hightech-criminaliteit en milieucriminaliteit.
Als laatste mijlpaal, een die ik in de besluiten van Tampere zeer belangrijk acht, moeten de speciale maatregelen genoemd worden tegen het witwassen van geld. Het belang van deze maatregelen wordt onderstreept door het feit dat het witwassen van geld een centrale plaats inneemt in de georganiseerde misdaad en nauw verbonden is met onder andere drugshandel, mensenhandel en de illegale wapenhandel. Ik wil vooral naar voren brengen dat justitiële autoriteiten en financiële inlichtingendiensten, los van de geheimhoudingsbepalingen die van toepassing zijn op bank- en andere commerciële activiteiten, toegang moeten krijgen tot informatie die nodig is om het witwassen van geld te onderzoeken. De bevoegdheid van Europol wordt verruimd tot het witwassen van geld in het algemeen, ongeacht het soort misdrijf waarmee de witgewassen opbrengsten verkregen zijn. De lidstaten zullen zich inspannen een uniforme en voldoende ruime definitie tot stand te brengen van de criminele handelingen die als onderdeel van witwaspraktijken kunnen worden aangemerkt.
De doelen die zijn gesteld voor de samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken kunnen alleen worden bereikt met een globale aanpak. De Europese Raad heeft daarom politieke richtsnoeren aangenomen over de versterking van het extern optreden van de Unie teneinde de doelstellingen op het gebied van justitie en binnenlandse zaken te verwezenlijken. De resultaten die bij de samenwerking tussen de landen rond de Oostzee zijn bereikt, zijn een voorbeeld van praktische regionale maatregelen in de strijd tegen de georganiseerde misdaad. In Tampere is bijzondere aandacht besteed aan het intensiveren van de samenwerking op de Balkan.
De uitvoering van de besluiten van Tampere begint onmiddellijk, maar vergt natuurlijk tijd. De evaluatie gebeurt met behulp van een methode die zijn deugdelijkheid heeft bewezen bij het tot stand brengen van de interne markt. De Commissie doet een voorstel voor een zogenaamd scorebord, waarmee wordt toegezien op de uitvoering van de besluiten en het tijdschema. Een grondig overzicht van de resultaten wordt gegeven op de Europese Raad in december 2001 tijdens het Belgische voorzitterschap.
Mevrouw de Voorzitter, als u mij toestaat, behandel ik in het kort de belangrijkste doelstellingen die Finland nog tijdens zijn voorzitterschap wil bereiken.
Het belangrijkste besluit van de Europese Raad van Helsinki heeft betrekking op de toekomst van heel Europa. In Tampere werd ik in mijn mening gesterkt dat de lidstaten zeer eensgezind zijn over de manier waarop de uitbreiding van de Unie moet worden doorgevoerd. De politieke vaart mag er niet uit gaan. Het Finse voorzitterschap wil dat alle kandidaat-lidstaten op gelijke wijze worden aangemoedigd en gesteund bij hun inspanningen te voldoen aan de lidmaatschapscriteria. Elke kandidaat-lidstaat zal in het proces vooruitgang moeten kunnen boeken in overeenstemming met zijn eigen mogelijkheden. Wij willen dat landen die het verst staan ook sneller vooruitgang kunnen boeken bij de onderhandelingen.
Wij wijzen de kandidaat-lidstaten er nadrukkelijk op, dat zij eerst aan de lidmaatschapscriteria van Kopenhagen moeten voldoen, voordat lidmaatschap mogelijk is. Ik ben ervan overtuigd dat het op basis van de aanbevelingen die de Commissie op 13 oktober heeft gedaan mogelijk is in Helsinki besluiten te nemen op basis van een geloofwaardig en consequent totaalbeleid. Dit is ook noodzakelijk om het positieve effect van het uitbreidingsproces op de stabiliteit van Europa te waarborgen.
Ook de Unie moet zich hervormen. Hier hebben wij vanmorgen met de Voorzitter over gesproken. Het proces waarmee wordt geprobeerd Europa te versterken, mag de besluitvorming van de Europese instellingen en daarmee de slagvaardigheid van de Unie niet verzwakken. Ik leg de Europese Raad van Helsinki een verslag voor over de noodzakelijke institutionele hervormingen die op de intergouvernementele conferentie in het jaar 2000 moeten worden goedgekeurd.
Het Finse voorzitterschap houdt zich aan het mandaat van de Europese Raad, wat betekent dat een intergouvernementele conferentie met een beperkte agenda wordt voorbereid. Toch is in de Unie de komende jaren een uitvoeriger debat noodzakelijk over wat voor Europese Unie wij nodig hebben om de voor ons liggende uitdagingen beter het hoofd te kunnen bieden. Ik wil in dit verband niet speculeren over de vraag wanneer de lidstaten klaar zijn voor ambitieuzere stappen om de Unie verder te ontwikkelen en de Europese basisverdragen te wijzigen. Haast is niet noodzakelijkerwijs goed, maar de behoefte aan een grondiger hervorming groeit in verband met de uitbreiding en de veranderingen in de wereld buiten de Unie.
Tot onze belangrijkste doelstellingen behoren het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid en het ontwikkelen van een capaciteit tot crisisbeheersing. De Unie heeft de mogelijkheid zich te ontwikkelen tot een sterke internationale actor, omdat zij een ruim scala aan politieke en economische instrumenten en hulpmiddelen tot haar beschikking heeft. Het gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid wordt momenteel versterkt met gemeenschappelijke strategieën. Om een geloofwaardige actor te zijn bij het bewaren van vrede en stabiliteit, heeft de Unie ook een civiele en militaire capaciteit voor crisisbeheersing nodig. Het verslag dat wij aan de Europese Raad van Helsinki zullen presenteren, zal daarom een geïntegreerde vorm van crisisbeheersing behandelen op basis van zowel civiele als militaire instrumenten. Wij willen concrete vooruitgang boeken bij de ontwikkeling van het veiligheids- en defensiebeleid en snel beslissende stappen nemen.
Tenslotte moet worden gezegd dat wij als voorzitter de werkzaamheden van de Unie doeltreffender en transparanter willen maken. Dit is cruciaal, willen we dat de burger de Unie steunt in haar werkzaamheden. Tijdens het Finse voorzitterschap zijn we begonnen met de hervorming van het werk van de Raad. Wij hebben de werkzaamheden van de Raad transparanter en documenten toegankelijker gemaakt. Wij publiceren ook de data waarop de werkgroepen bijeenkomen en de agenda van de vergaderingen van de Raad. Momenteel worden ook andere hervormingsvoorstellen ter vergroting van de transparantie behandeld. De Commissie doet waarschijnlijk nog tijdens het Finse voorzitterschap het voorstel om transparantievoorschriften overeenkomstig artikel 255 op te stellen. Ik hoop dat ons voorzitterschap op deze manier blijvende sporen kan nalaten in de werkzaamheden van de Unie.
Mevrouw de Voorzitter, ik zie met interesse de gelegenheid tegemoet om met de parlementsleden te discussiëren.

Vitorino
. (EN) Eerst en vooral wil ik graag opmerken dat de Commissie de positieve mening van het voorzitterschap over de resultaten van de Europese Raad van Tampere deelt. Wij zouden de Finse eerste minister hartelijk willen danken, zowel voor de voorbereidingen voorafgaand aan de vergadering als voor de manier waarop hij de vergadering zelf heeft voorgezeten.
Een gebeurtenis als Tampere kan vanwege de daaraan voorafgaande verwachtingen soms een doel op zich lijken. Het is slechts het begin van een proces. De Commissie is echter van mening dat Tampere het juiste signaal heeft gegeven aan veel verschillende groepen. Eerst en vooral aan onze burgers dat een thema waar zij zelf veel belang aan hechten ook snel bovenaan de politieke agenda van de Unie komt te staan. Voorts aan de nationale regeringen dat er geen weg terug is en dat hun eigen regeringsleiders de vaste wil hebben de verbeteringen, waaronder de institutionele verbeteringen van het Verdrag van Amsterdam, goed tot hun recht te laten komen. Vervolgens aan de wereld van de misdaad dat de Unie al haar krachten bundelt om zijn activiteiten, die onze vrijheid en ons welzijn en wellicht zelfs onze democratische stelsels bedreigen, een halt toe te roepen. Tenslotte aan de buitenwereld, dat een Unie die veilig is binnen haar grenzen geen Fort Europa betekent, en dat onze beloften aan hen die bescherming nodig hebben ons heilig zijn. Dat is geen slecht begin.
Er ligt een enorme taak op ons te wachten, zeker ook voor de Commissie. De Europese Raad heeft de Commissie talrijke taken toebedeeld en ons zo zijn vertrouwen getoond, wat ons veel genoegen doet. Als het Parlement ons helpt en met ons samenwerkt en als ik de nodige middelen krijg om mijn werk te doen, heb ik er alle vertrouwen in dat wij in staat zullen zijn de rol te spelen die ons in Tampere is toegekend.
Wij willen zeker eerst gaan bedenken hoe het gevraagde scorebord tot stand moet komen. Dat is een manier om de druk op de ketel te houden, in eerste instantie bij de Commissie zelf, maar ook bij anderen. Wij zullen er tevens voor zorgen dat alles in de zeer nabije toekomst zo doorzichtig mogelijk wordt.
Als u in het Parlement, of wij in de Commissie tekenen zien van een terugval, dan zullen wij niet aarzelen de staatshoofden en regeringsleiders te herinneren aan hun boodschap uit Tampere. Als ik zeg "hun boodschap uit Tampere" dan gaat het niet alleen om de letter, maar ook om wat we de geest van Tampere zouden kunnen noemen.
(Applaus)
(PT) Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, uit de conclusies van Tampere spreekt een duidelijke politieke boodschap waarin de opbouw van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid centraal staat. En tezelfdertijd worden prioriteiten gedefinieerd die rechtstreeks op het dagelijkse leven van de burger betrekking hebben.
De staatshoofden en regeringsleiders hebben zich ertoe verbonden het plechtige engagement dat zij in Tampere zijn aangegaan na te komen. De Commissie is bereid om in overleg en in samenwerking met het Europees Parlement alles in het werk te stellen om een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid tot stand te brengen die het evenwicht tussen de drie componenten - vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid - garandeert.
In de brief die voorzitter Romano Prodi aan de Europese Raad schreef, werd met nadruk de vrees geuit dat Tampere een repressieve top zou worden. De brief heeft zijn doel bereikt, hetgeen de Commissie uiteraard bijzonder verheugt. Ik zou in dit opzicht nog willen onderstrepen dat de eenduidige verklaring betreffende het onaantastbare karakter van de Conventie van Genève als basis voor de opbouw van het Europees asielbeleid onze onvoorwaardelijke steun en goedkeuring verdient.
Het stemt ons blij dat op het hoogste niveau een akkoord is gesloten om het probleem van de immigratie in overleg met de herkomst- en de doorgangslanden te behandelen. Wij verheugen ons over de nadruk die wordt gelegd op de bestrijding van de mensenhandel. Ik denk dan niet zozeer aan de maatregelen die in verband met de slachtoffers worden genomen, als wel aan de verwijzingen naar de illegale immigratie. De Commissie verleent haar onvoorwaardelijke steun aan de verklaring die het belang van de preventie bij de bestrijding van de criminaliteit onderstreept, ongeacht of het om financiële criminaliteit, kleine criminaliteit in de steden of jeugdcriminaliteit gaat. Zij beschouwt deze verklaring als een erkenning van de inspanningen die zij heeft geleverd om bijzondere aandacht te besteden aan de rechten van de slachtoffers van criminele praktijken.
De Commissie onderschrijft het voorstel om mettertijd een Europese rechtsorde tot stand te brengen. Dat is de enige manier om te garanderen dat het recht op vrij personenverkeer correct wordt uitgeoefend, zonder belemmeringen van wettelijke of administratieve aard. Het is tevens van het grootste belang dat dit recht op vrij verkeer gepaard gaat met de nodige wetgevende maatregelen zodat de toepassing ervan zo snel mogelijk werkelijkheid kan worden.
De Commissie is blij met de erkenning van het beginsel van gelijkberechtiging. Dit principe, dat zo ruim mogelijk moet worden opgevat, stelt de rechten van uit derde landen afkomstige burgers die langdurig in de Unie verblijven gelijk aan de rechten die aan de burgers van de lidstaten van de Unie worden toegekend. Wij zijn van oordeel dat in dit verband concrete voorstellen moeten worden gedaan.
Tot slot vindt de Commissie het een bijzonder goede zaak dat klaar en duidelijk prioriteit wordt verleend aan de bestrijding van het racisme en de xenofobie en aan alle overige vormen van discriminatie die in artikel 13 van het Verdrag worden genoemd.
In de conclusies van Tampere wordt tevens de nodige aandacht besteed aan de versterking van de politiële en juridische samenwerking die de vrijheden van de burgers moet beschermen en veiligstellen. Men is erin geslaagd dit thema op zodanige wijze uit te balanceren dat een antwoord wordt geboden op de legitieme twijfels die de burgers koesteren op het gebied van de veiligheid en de juridische garantie van hun rechten. Zo hoort het ook in een Unie die er prat op gaat het respect voor de rechtspraak en de wet hoog in haar vaandel te dragen.
In dit opzicht wil ik het belang van het beginsel van wederzijdse erkenning van uitspraken en arresten onderstrepen. Hiertoe moeten in alle lidstaten gemeenschappelijke definities en sancties worden aangenomen ter bestrijding van bepaalde grensoverschrijdende criminele activiteiten. Dit geldt zowel voor de georganiseerde misdaad als voor de illegale drughandel, de mensenhandel en de misdaden tegen kinderen. Ik zou in verband hiermee ook willen verwijzen naar de oprichting van Eurojust. Met dit netwerk is ongetwijfeld de eerste aanzet gegeven tot de oprichting van een justitiële component binnen de Europese Unie. Het is een instrument dat de acties in het kader van Europol moet ondersteunen en controleren om de interne veiligheid te garanderen. Anderzijds is het ook bedoeld om de rechten van de Europese burgers te beschermen.
Het ambitieuze actieprogramma ter bestrijding van witwaspraktijken wordt door de Commissie ten zeerste toegejuicht en zij verbindt zich er dan ook toe dienovereenkomstig te handelen. Het houdt wijzigingen in in de externe stellingname van de Unie en in de wetgeving van elk van de lidstaten.
Ondanks alles, mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, beantwoordt Tampere niet ten volle aan de verwachtingen van de Commissie. Zonder afbreuk te doen aan de positieve resultaten die de fungerend voorzitter van de Raad hier zonet uitvoerig heeft uiteengezet, kan ik niet nalaten te onderstrepen dat de Commissie op een aantal punten enigszins ontgoocheld is. Zij betreurt onder meer dat de Europese Raad geen stappen heeft ondernomen om een gemeenschappelijk asielbeleid tot stand te brengen. Het gaat hier ons inziens niet zozeer om een ambitie als wel om de dringende noodzaak de asielkwesties gezamenlijk en op coherente wijze af te wikkelen. De Commissie zal derhalve voorstellen blijven indienen om de twijfels weg te nemen van de lidstaten die nog steeds huiverachtig tegenover een gecentraliseerd asielsysteem staan.
Ik vind het ook jammer dat bepaalde lidstaten weigeren het voorstel voor de oprichting van een Europees vluchtelingenfonds te steunen, en dit ondanks het feit dat de Commissie heeft aangetoond dat hiermee geen nieuwe of extra kosten gemoeid zijn. De ontwikkelingen in Bosnië en Kosovo sterken onze overtuiging dat wij voet bij stuk moeten houden en ons standpunt moeten blijven verdedigen. Wij hopen hiervoor eind dit jaar de kans te krijgen, met name in het kader van de voorbereiding van de begroting voor het jaar 2000.
Het voorstel om een Europese procureur aan te stellen heeft in Tampere geen gehoor gevonden, ook niet wanneer zijn taak beperkt blijft tot het beschermen van de financiële belangen van de Gemeenschap. Ik ben dan ook zo vrij te suggereren dat het aanstaande debat over de intergouvernementele conferentie een ideale gelegenheid biedt om deze discussie voort te zetten.

Suominen
Mevrouw de Voorzitter, fungerend voorzitter van de Raad premier Lipponen, ik sluit mij aan bij de opvatting dat de Europese Raad van Tampere als historisch beschouwd kan worden vanwege het feit dat de Raad voor het eerst het creëren van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid in behandeling heeft genomen en bovenaan de Europese agenda heeft geplaatst. De behandelde kwesties behoren tot de zaken die voor de gewone burgers en trouwens ook voor bedrijven in het dagelijks leven van groot belang zijn. Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten constateert dat er op deelgebieden vooruitgang is geboekt, hoewel wij ook teleurgesteld zijn in het feit dat bepaalde stappen niet ver genoeg gaan.
Een belangrijk besluit bij het scheppen van een Europese rechtsruimte was om de wederzijdse erkenning van gerechtelijke uitspraken en vonnissen in zowel civielrechtelijke als strafrechtelijke zaken tot hoeksteen van de justitiële samenwerking te maken. Willen we dat de burger blijvende steun verleent aan het beginsel van vrij verkeer, dan moeten we het hem makkelijker maken zijn recht te halen voor een rechtbank waar dan ook in de Unie. Het verbeteren van de politiële samenwerking en een toenemende steun voor Europol bevordert misdaadonderzoek en -preventie. In dit verband constateert onze fractie dat de juridische samenwerking bij de gemeenschappelijke maatregelen voorrang moet krijgen. Wij begroeten daarom met tevredenheid de samenwerking tussen openbare aanklagers in Eurojust. Toch zijn wij teleurgesteld over het feit dat er in de conclusies van Tampere geen sprake is van een Europese procureur-generaal die bevoegd zou moeten worden voor fraude met de Europese begroting.
De fractie is het met de opvatting van de Raad eens, dat de Unie en haar lidstaten de openheid van de Unie ten opzichte van de buitenwereld moeten vergroten op het gebied van persoonlijke, culturele, politieke en economische betrekkingen. Hiermee hangt ook samen dat het recht op het aanvragen van asiel volledig wordt gerespecteerd. Wij hopen dat de Raad met zijn besluit om op de langere termijn een gemeenschappelijke asielprocedure te creëren en in de hele Unie een gelijke status te bewerkstelligen voor asielhouders, de weg heeft geopend om van Europa een homogeen gebied te maken wat betreft asiel- en vluchtelingenkwesties. De besluiten van de Top in Tampere gaan nog niet zo ver, maar in de conclusies wordt gesproken over een gemeenschappelijk gebied.
Onze fractie zal haar mogelijkheden benutten om invloed uit te oefenen op het creëren van een Europees vluchtelingenfonds. Dit staat in de conclusies van de Raad nu slechts als vermelding, waarin de Commissie wordt opgeroepen de mogelijkheid te onderzoeken van "enige vorm van reservemiddelen voor tijdelijke bescherming bij massale instroom van vluchtelingen". De conclusies van de Raad bevatten ook geen verdere vermelding over hoe de door vluchtelingen en asielzoekers ontstane financiële last in de Unie verdeeld moet worden. Hoewel de lidstaten van de Unie momenteel zelf in laatste instantie willen beslissen wie zich op hun gebied mogen vestigen, moet de doelstelling voor de langere termijn een gemeenschappelijk beleid zijn en een hieruit voortvloeiende verdeling van de kosten.
Onze fractie is tevreden over de samenstelling van het orgaan dat een ontwerp voor een Handvest van de grondrechten van de Europese Unie moet opstellen. Zij is van mening dat de sterke parlementaire dimensie hierin de democratische ontwikkeling van de Europese Unie beter weergeeft dan een gewone intergouvernementele conferentie. Wij zullen ten volle aan het werk van dit orgaan deelnemen.
Mevrouw de Voorzitter, fungerend voorzitter van de Europese Raad, hoewel ik enkele kritische kanttekeningen heb geplaatst, vinden wij de resultaten van de Top in Tampere belangwekkend, en onze kritiek is erop gericht dat de Raad in de toekomst nog ambitieuzere communautaire doelstellingen nastreeft. De besluiten zijn echter slechts woorden op papier. Het is nu naar onze mening belangrijk dat de Raad en de Commissie ervoor zorgen dat de besluiten snel worden uitgevoerd. Als de besluiten na terugkeer van het hoogste niveau naar de grijze werkelijkheid van de Raad van ministers van Binnenlandse Zaken en van Justitie ook weer routine worden en er over drie of vier jaar niets gebeurd is, zal Tampere de geschiedenis ingaan als een dode letter. Dat is wat er dreigt te gebeuren, zelfs al heeft de Raad een goed idee uit het bedrijfsleven overgenomen, dat van het scorebord, al zij hier terloops opgemerkt dat de exacte term balanced score card luidt. Geachte voorzitter van de Raad, zorg dat u op snelheid blijft.

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, waarde collega's, vooreerst wil ik het Finse voorzitterschap feliciteren met het welslagen van de Top van Tampere. Er is een nieuwe fase ingeluid in de ontwikkeling van het Europese burgerschap en men heeft daarbij rekening gehouden met het moeilijk uit te balanceren evenwicht tussen vrijheid en veiligheid. Dit alles toont aan dat wij een Europa aan het opbouwen zijn dat niet enkel op vrijheid van goederen, diensten en kapitaal berust, maar dat ook de vrijheid van vestiging en het vrij verkeer van burgers ter harte neemt. Er is met name een belangrijke stap gezet op het gebied van de vierde vrijheid van het Verdrag van Rome. Ik denk dan aan de toegang tot de rechtspraak over de nationale grenzen heen, dankzij de wederzijdse erkenning van rechterlijke uitspraken, en de grensoverschrijdende bestrijding van de georganiseerde misdaad en het witwassen van kapitaal.
Mevrouw de Voorzitter, ik zou nog een ander belangrijk aspect willen onderstrepen. Wij staan momenteel aan de vooravond van de uitbreidingsgolf, zoals de fungerend voorzitter van de Raad terecht heeft opgemerkt. Anderzijds worden wij de laatste tijd geconfronteerd met een reeks verkiezingsuitslagen die ons allen aan het denken zou moeten zetten. Het is immers een feit dat onder de bevolking van een aantal van onze landen bepaalde xenofobische en racistische zienswijzen terrein winnen. Het is dan ook van het grootste belang dat wij op dit moment een boodschap van vrijheid en vooruitgang uitdragen als reactie op deze defensieve strategieën die aantonen dat er nog heel wat werk voor de boeg is.
Dit geldt in het bijzonder voor de volgende twee dimensies. Het eerste punt betreft het asiel. Ik geloof dat dit een van de basisvrijheden is die wij moeten verdedigen, en in deze zin moeten wij alles in het werk stellen om één enkel asielbeleid tot stand te brengen. Ikzelf ben afkomstig uit een land waar vele vrijheidstrijders hun leven te danken hebben aan het recht op politiek asiel. Dankzij deze regeling konden zij zich in andere Europese landen vestigen. De tweede dimensie is die van de immigratie. Al naar gelang onze situatie moeten wij al het mogelijke doen om legale immigranten gelijke rechten toe te kennen. Tezelfdertijd moeten wij een ontwikkelingsbeleid uitstippelen dat de onbeheerste immigratie zoals wij die nu kennen, tegengaat. Wij zijn dan ook van mening dat zich hier een belangrijke nieuwe uitdaging aftekent. Verder zullen wij de oprichting van het vluchtelingenfonds steunen, zoals wij trouwens met het initiatief van het Parlement al hebben gedaan, daar wij van de doeltreffendheid van deze oplossing overtuigd zijn.
Om af te ronden, mevrouw de Voorzitter, zou ik er nog op willen wijzen dat de Commissie dezelfde koers vaart als bij de binnenlandse markt en het scorebord- en emulatiesysteem weer te berde heeft gebracht. Dat is een goede zaak. Wij blijven pleiten voor de oprichting van een belastinginspectie die de fraude op Europees niveau bestrijdt. Tot slot spreek ik mijn dank uit aan de fungerend voorzitter van de Raad voor zijn aanwezigheid hier. Ik vind het jammer dat de Raad niet vaker bij de vergaderingen van de parlementscommissies aanwezig is geweest. Dat zou het debat alleen maar ten goede zijn gekomen. Zo hadden we elkaar ongetwijfeld beter leren kennen en hadden we samen vooruitgang kunnen boeken.

Ludford
Mevrouw de Voorzitter, deze top was van zeer groot belang en de resultaten waren beter, minder repressief, dan verwacht. Wij zullen er met verbazing op terugkijken hoeveel meer vooruitgang Europa heeft geboekt met vermindering van bureaucratie voor goederen en bedrijven dan voor personen. Dit zal nu snel moeten veranderen. Het Parlement is echter nog geen volwaardige partner en dat moet in de komende jaren ons doel worden.
Het is onaanvaardbaar dat de rechtstreeks verkozen vertegenwoordigers van Europa langs de zijlijn komen te staan bij de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, hoewel in de conclusies van het voorzitterschap de nadruk is gelegd op democratie. Misschien mag ik hier vermelden hoezeer de stem van het Parlement mijns inziens wordt versterkt doordat vier fracties het eens zijn kunnen worden over de resolutie die vandaag is voorgelegd.
Ik kan er slechts enkele punten uitlichten, maar eerst zou ik het willen hebben over de vluchtelingen. Wij zijn blij dat de volledige en niet-restrictieve toepassing van het Verdrag van Genève opnieuw is benadrukt, en hiervoor moeten we het Finse voorzitterschap erkentelijk zijn. Het is van het grootste belang dat het gemeenschappelijke Europese asielstelsel - dat echter een eenvormig systeem zou moeten zijn en EU-financiering zou moeten omvatten - niet op de kleinste gemene deler stoelt. We moeten ook heel voorzichtig zijn dat we geen racistische vooroordelen in de hand werken en we zien uit naar op artikel 13 gebaseerde voorstellen ter bestrijding van racisme.
Op het gebied van individuele rechten is wat vooruitgang geboekt, maar niet voldoende. Wij zijn erg blij dat opnieuw is benadrukt hoe belangrijk het is wetgeving op te stellen om burgers uit landen van buiten de Unie die legaal in de Unie verblijven rechten te verlenen die zo dicht mogelijk aanleunen bij de rechten van EU-burgers. Dit is een dringende aangelegenheid.
We hebben ook tastbare vooruitgang nodig inzake rechten van burgers van de Unie om zich ongehinderd te verplaatsen en elders te gaan wonen. Het was jammer dat er in Tampere niets is gezegd over het recht op toegang tot informatie en documenten, hoewel doorzichtigheid als één van de belangrijke principes werd vermeld.
Op het gebied van rechtsbescherming moet er naast wederzijdse erkenning ook sprake zijn van gemeenschappelijke minimumnormen. En het zou goed zijn geweest als we iets hadden gezien over het recht van mensen op borgtocht als ze strafrechtelijk worden vervolgd in een andere lidstaat.
Wij zouden graag willen zien dat het orgaan dat het handvest van de grondrechten gaat voorbereiden een document opstelt waaraan de burgers van de Unie rechtstreeks rechten kunnen ontlenen en waardoor zij als individuen hun rechten kunnen afdwingen bij het Europese Hof van Justitie. Het zou gepast zijn als een lid van dit Parlement dat orgaan zou voorzitten. De nationale overheden moeten grotere grensoverschrijdende bevoegdheden krijgen om misdadigers te op te sporen, maar het Europees Parlement en de Europese rechtbanken moeten toezicht houden op het gebruik van deze bevoegdheden, zodat de burgerlijke vrijheden verankerd en met kracht verdedigd worden.

Boumediene-Thiery
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, zoals de onduidelijkheid tijdens de voorbereiding van de bijeenkomst al liet vermoeden, zijn de conclusies van de Europese Raad van Tampere, waar toch ook enige vooruitgang is geboekt, te weinig ambitieus en te vaag naar onze zin.
In algemene termen is het veelbetekenend dat de Raad rond de ruimte van veiligheid een concreet tijdschema voor de invoering van maatregelen heeft aangekondigd, maar niet rond die van vrijheid. De vrees voor een Europese vesting blijft dus bestaan.
De maatregelen betreffende het asielrecht en immigratie zijn dan weer volkomen onduidelijk en weinig bindend. Het enige positieve punt is dat het Verdrag van Genève zal worden nageleefd en dat de Raad nogmaals heeft bevestigd dat de Europese Unie het racisme wil bestrijden.
Mijn fractie vindt het goed dat op de Europese Raad is afgesproken dat de Europese Unie de onderdanen van landen buiten de Unie en de Europese burgers vergelijkbare rechten wil verlenen. Mijn fractie maakt zich wel zorgen over de onduidelijkheid die daarover blijft bestaan. Het is immers van het grootste belang dat die gelijkheid ook betrekking heeft op politieke rechten, het vrije verkeer en het recht op een gezinsleven. Europa moet aan iedereen die op zijn grondgebied verblijft dezelfde garanties bieden.
Wij maken ons ook zorgen over wat de heer Lipponen over de toekomst van het handvest van de grondrechten heeft gezegd. Nu al verklaren dat het handvest slechts een politieke verklaring zal zijn, doet de werkzaamheden van de werkgroep al op voorhand teniet. Het handvest moet bindend zijn, willen we een Europa van de burger opbouwen.
De Raad heeft wel aangekondigd dat de bevoegdheden en de opdracht van Europol, een onontbeerlijk instrument in de strijd tegen de georganiseerde criminaliteit, zullen worden uitgebreid, maar hoe staat het met de democratische en rechterlijke controle, meer bepaald op de samenstelling van gegevensbanken? Die leemte legt de kiem voor ontsporingen op het gebied van onze persoonlijke en collectieve vrijheden.
Die leemte moet door de oprichting van een Europese Commissie informatica en vrijheid dringend worden opgevuld.

Di Lello Finuoli
Mevrouw de Voorzitter, mijns inziens ben ik niet de enige die zegt dat hij teleurgesteld is over de Top van Tampere. Inderdaad, het had erger, veel erger kunnen zijn, vooral voor de burgers uit landen buiten de Unie die zich in Europa bevinden of die uit noodzaak naar Europa willen. Desalniettemin heeft men een kans gemist om een concreet begin te maken met de verwezenlijking van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. De conclusies van de Top lijken wel een samenraapsel van de talrijke voorbereidende documenten die al geruime tijd in het Parlement circuleerden. Veel meer bijzonders staat er niet in. Er is een lange lijst van goede voornemens waarover men gewoon niet meer van mening kán verschillen. Er zijn wel enkele duidelijke beslissingen genomen, maar die wekken bij mij veeleer ongerustheid en verbazing. Ik zal slechts een van de vele voorbeelden noemen: er wordt prioriteit gegeven aan de gezamenlijke bestrijding van jeugdcriminaliteit in de steden. Deze prioriteit lijkt mij enigszins vreemd, misplaatst zelfs. Als men namelijk echt iets wil bereiken, doen de lidstaten er beter aan samen te werken in de strijd tegen de grote, georganiseerde criminaliteit die altijd internationaal opereert. Pas als er wetgevingsvoorstellen worden ingediend, zullen we hierover duidelijkheid krijgen. In afwachting daarvan moeten wij nogmaals onze bezorgdheid tot uitdrukking brengen: waarschijnlijk zal er uiteindelijk een naar buiten toe hermetisch afgesloten ruimte van veiligheid uit de bus komen.

Collins
Mevrouw de Voorzitter, de recente bijeenkomst van de Europese leiders in Tampere in Finland was volgens mij zeer succesvol. Het was de eerste topontmoeting sinds het Europees Parlement de nieuwe Commissie heeft bekrachtigd. De nieuwe voorzitter, Romano Prodi, heeft herhaaldelijk verklaard dat hij er zich krachtig voor wil inzetten dat het Parlement in de toekomst meer bij de besluitvorming wordt betrokken. Deze nieuwe interinstitutionele benadering binnen de Europese Unie is zeker duidelijk naar voren gekomen op de Top van Tampere. De leiders van de Unie hadden ook u uitgenodigd, mevrouw de Voorzitter, om de vergadering bij te wonen. Dit is een erkenning van het belang van het Europees Parlement als instelling.
Ik onderschrijf de verklaring van de Europese leiders volledig, waarin zij in hoge mate betreurden dat de senaat van de Verenigde Staten het Verdrag over een volledig verbod op kernproeven (Comprehensive Nuclear Test Ban Treaty) niet heeft geratificeerd. Dit verdrag vormt de hoeksteen van de nucleaire ontwapening en non-proliferatie, en zonder dit verdrag wordt de kans op vooruitgang bij nucleaire ontwapening beduidend kleiner. Het kernstopverdrag is in het belang van alle staten uit de hele wereld, en de Europese Unie heeft terecht nogmaals benadrukt dat ze er zich sterk voor wil maken dat het verdrag zo snel mogelijk van kracht wordt. Ik ben blij dat president Clinton nogmaals heeft beloofd dat hij het verdrag zal ratificeren en dat hij opnieuw heeft verklaard dat hij zich wil inzetten voor de instandhouding van het Amerikaanse verbod op kernproeven.
Eerder dit jaar heeft de Europese Raad in Keulen besloten een handvest van de grondrechten op te stellen, één compleet document waarin alle basisrechten die in de Unie als geheel van kracht zijn, zullen worden samengebracht. De Raad wil deze rechten hiermee beter zichtbaar te maken voor de burgers van de Unie. De Raad van Keulen heeft de Finse regering als fungerend voorzitter opgedragen de voorwaarden voor tenuitvoerlegging van dit project vóór de top van Tampere te bepalen.

Blokland
Mevrouw de Voorzitter, onlangs stelde ik over de Top van Tampere dat wij niet moesten streven naar een onbereikbaar Utopia, maar juist praktisch aan de slag moeten gaan met de concrete werkmogelijkheden die de agenda van Tampere bood. Getuige de verslagen van de Top en de conclusies van het voorzitterschap heeft de Raad tot mijn vreugde deze werkwijze gevolgd. Er is wel kritiek dat de uitkomst voor het asiel- en het immigratiebeleid vaag is en collega' s van het Europees Parlement wensen wellicht dat er al communautaire regelgeving zou liggen. Ik ben van mening dat juist de voorzichtigheid waarmee de samenwerking tot stand komt van groot belang is voor een breed gedragen asiel- en immigratiebeleid.
De resultaten van Tampere ademen een positieve houding waarin de wens tot praktische samenwerking duidelijk tot uiting komt. Zelfs het Parlement lijkt getroffen door de positieve toonzetting van de Top en heeft deze in zijn resolutie gehandhaafd. Dat in de resolutie van het EP toch kritiek wordt gegeven, heeft te maken met de wensdroom van het ene communautaire Europa. Deze wens deel ik niet. Wel de wens naar een Unie waarin de lidstaten nader tot elkaar proberen te komen op die terreinen die een Europese dimensie hebben. De Raad heeft in Tampere een goede stap in deze richting gezet.

Turco
Mevrouw de Voorzitter, weer eens schotelt de Raad ons een document voor waarin de verkondiging van grote, edelmoedige principes en de verwezenlijking daarvan door een diepe kloof van elkander gescheiden worden. In Tampere heeft men niet alleen verzuimd een stuk Europa op te bouwen - daarvoor waren de genomen "besluiten" immers te timide en te onbeduidend - maar heeft men zelfs een Europa aangekondigd dat wij, en ik geloof ook de Europese burgers, helemaal niet willen. Dat wat alom als ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid wordt verkondigd, is niets meer dan de toepassing van een bureaucratisch en repressief beleidsconcept, van een beleid waarin men veel over veiligheid en weinig over vrijheid en rechtvaardigheid spreekt. Een bewijs daarvan wordt gevormd door de lange reeks intergouvernementele conferenties, door Dublin, Europol, Eurodac, Eurojust en wederzijdse rechtsbijstand. Daar kan het Parlement geen enkele democratische controle op uitoefenen, evenmin trouwens als de Commissie of het Hof van Justitie.
Weer eens staat u toe dat de bureaucratie de politiek naar haar hand zet, alhoewel, zoals in alle grote democratieën het geval is, het tegendeel waar had moeten zijn. U hebt met de Overeenkomst van Dublin en met Eurodac een Europese bureaucratie in het leven geroepen voor het asielrecht en misschien zult u op een goede dag ook besluiten om eindelijk een Europees asiel- en immigratiebeleid in het leven te roepen. Hoe kunnen wij echter de georganiseerde misdaad bestrijden met de door u voorgestelde instrumenten? Ik denk allereerst aan Europol. Zoals Europol is opgezet, gevrijwaard van elke democratische en gerechtelijke controle, kan hij dankzij u steeds meer bevoegdheden naar zich toetrekken. Europol heeft dus eigenlijk zelf de eigenschappen van het verschijnsel dat hij wil bestrijden.
Voor de drugsbestrijding in de periode 2000-2004 dringt de Raad erop aan dat wij het desbetreffende document hals over kop aannemen, hoewel, zoals de Commissie zelf toegeeft, geen enkele stelselmatige of rigoureuze evaluatie is gemaakt van de zogenaamde resultaten van het vorige programma. Niet alleen dwingt de Commissie ons te zeggen dat het beoogde doel in de verste verte nog niet bereikt is, maar zij constateert zelfs dat de drugshandel en het drugsgebruik steeds toenemen. Dit betekent dat een groot deel van het tot nu toe uitgegeven geld geen investering was in de bestrijding van drugs, maar in de verspreiding daarvan.
Wat voor nieuws is er verder van het vrijheidsfront? De Raad stelt voor artikel 13 van het Verdrag van Amsterdam zo beperkt als maar mogelijk is toe te passen en wil een instantie buiten de instellingen om belasten met de uitwerking van het handvest van de grondrechten. Heren van de Raad, dit is niet het Europa dat wij willen! Wij willen geen intergouvernementeel, ondemocratisch, onliberaal Europa, dat u uit hoofde van uw institutionele taken moet vertegenwoordigen. Evenals Ernesto Rossi en Altiero Spinelli willen wij de Verenigde Federale Staten van Europa! Wij willen een Europa van recht, vrijheid en democratie!

Pirker
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik zou namens mijn fractie drie vragen willen stellen en beantwoorden. De eerste vraag is: was deze Top van Tampere een belangrijke top? Hierop zou ik drie keer ja antwoorden. In de eerste plaats omdat het thema van de binnenlandse veiligheid op het niveau van de regeringsleiders is gebracht en is losgerukt van de veeleer nationale zienswijzen van de ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken. In dit verband dank ik de gewezen Commissievoorzitter Jacques Santer en José Maria Aznar, die op de Top in Pörtschach de impuls hebben gegeven tot de veiligheidstop in Tampere.
In de tweede plaats was deze Top belangrijk omdat er een signaal werd gegeven aan de Europese burgers. Met deze Top is in zekere zin gezegd: wij staan in voor jullie veiligheid. Waar de mogelijkheden van de lidstaten uitgeput zijn, neemt de Unie het roer over - bij het asielbeleid, bij het immigratiebeleid, bij de strijd tegen de georganiseerde misdaad en bij de justitiële samenwerking. Ten derde was deze Top belangrijk omdat we er tot dusver weliswaar in geslaagd zijn een Economische en Monetaire Unie om te zetten in de praktijk, maar deze bijzondere Top de eerste stap was in de richting van een veilige Unie, van een ruimte voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid voor de Europese burgers.
De tweede vraag is: was deze Top een succes? Dat kunnen we nu nog niet met zekerheid zeggen. We zullen in 2001, wanneer de eerste resultaten bekend zijn, kunnen zeggen of het tot dan toe een succes is geweest, en over vijf jaar zullen we pas echt kunnen zeggen of Tampere een succes was. Wat we echter nu al kunnen vaststellen, is dat er al vele kleine vorderingen en kleine successen zijn geboekt. Het eerste belangrijke feit is dat er voor het eerst duidelijke doelstellingen, verantwoordelijkheden en tijdschema' s zijn vastgesteld. Dit wil zeggen, we kunnen nu controleren hoe de zaken vorderen.
Een tweede belangrijk feit is - en daarom was Tampere een succes - dat voor het eerst een duidelijk onderscheid gemaakt is tussen asielbeleid, arbeidsmigratiebeleid, het beleid inzake de opname van oorlogsvluchtelingen en tijdelijke vluchtelingen. Voor het eerst zijn ook voor elk van deze beleidsterreinen concrete maatregelen vastgesteld. In het asielbeleid is het belangrijk dat we ons duidelijk uitspreken voor de naleving van het Verdrag van Genève, voor snelle gemeenschappelijke procedures, maar ook dat we de strijd aanbinden tegen misbruiken. Voor het immigratiebeleid was het belangrijk om ons duidelijk uit te spreken voor de sturing van de immigratiestroom op basis van de opname- en integratiecapaciteit van elke lidstaat, en ons ook op dit punt uit te spreken voor de bestrijding van misbruiken. Er zijn aanzetten gegeven voor goed doordachte maatregelen inzake de opname van tijdelijke vluchtelingen.
Voorts was het belangrijk concrete maatregelen te treffen in het kader van de strijd tegen de georganiseerde misdaad, zoals meer operationele bevoegdheid voor Europol, een Europese politieacademie, strengere maatregelen tegen witwaspraktijken en samenwerking met de kandidaat-lidstaten, want de georganiseerde misdaad heeft heel vaak haar oorsprong in deze landen. Bovendien is de basis gelegd voor justitiële samenwerking, een noodzakelijke voorwaarde voor een succesvolle bestrijding van georganiseerde criminaliteit. Dit houdt in dat misdaadbestanden worden aangelegd, het materiële strafrecht wordt geharmoniseerd, de wederzijdse erkenning van vonnissen wordt geregeld, Eurojust wordt opgericht en de slachtoffers van misdrijven worden beschermd; een hele reeks maatregelen, die laten zien dat de Top een succes is geweest.
Laat ik nog kort deze vraag stellen: wat zijn onze kritische bedenkingen? De wijze waarop de Raad de resultaten van Tampere hier heeft bekendgemaakt, is een volkomen verkeerde interpretatie van het Verdrag van Amsterdam. Samenwerking met het Parlement betekent ook samenwerking met de bevoegde commissie. We hebben de ministers van Justitie en van Binnenlandse Zaken gemist in de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken. Voorts is er weinig concreets uit de bus gekomen over arbeidsmigratie, is er jammer genoeg geen uniform asielsysteem en is er niets geregeld over lastenverdeling.
Over het geheel genomen kan ik echter stellen: ondanks alle kritische bedenkingen die we kunnen maken, was Tampere in de eerste plaats een succes! Het was een eerste stap in de richting van een veilige Unie, en laten we nu gezamenlijk aan de slag gaan in het belang van de veiligheid en de burgers van Europa!

Myller
Mevrouw de Voorzitter, er is alle reden toe de fungerend voorzitter van de Raad te feliciteren met de goed georganiseerde Top van Tampere, die succesvoller was dan verwacht. Bij het bereiken van de resultaten heeft het Finse voorzitterschap een doorslaggevende rol gespeeld.
De buitengewone Top in Tampere werd nog bemoeilijkt door het feit dat justitie en binnenlandse zaken tot nu toe geen gezamenlijk Europees thema waren en dat ze dat nu pas aan het worden zijn. De stappen die tot nu toe zijn genomen, zijn bescheiden vanwege de beperkingen die de Verdragen opleggen. Er is sprake van moeilijke zaken die snel tot conflicten leiden. Niettemin moeten we ons op Europees niveau sterk inzetten voor zaken die van belang zijn voor de veiligheid van de burgers, zoals de bestrijding van de misdaad. Misdaadonderzoek en berechting moeten plaatsvinden binnen een daadwerkelijk Europese rechtsruimte. Wederzijdse erkenning van vonnissen en uitspraken en uniformisering van het strafrecht zijn daarbij noodzakelijk, vooral op het gebied van economische criminaliteit.
Het feit dat de misdaadpreventie op communautair niveau is getild, is van groot belang. Wij moeten zorg dragen voor onze jongeren, ons inzetten voor arbeidsplaatsen en scholing voor jongeren. Er moet meer solidariteit komen binnen het Europese sociale model; het moet uitsluiting helpen voorkomen, zelfredzaamheid bevorderen en alle bevolkingsgroepen gelijke kansen bieden, ook migranten.
De resultaten van de Top van Tampere bevestigen dat wij geen Fort Europa willen, maar dat wij onze verantwoordelijkheden op ons willen nemen. De nieuwe totaalaanpak inzake asiel en immigratie, de toezegging van de Europese Raad dat het Vluchtelingenverdrag van Genève integraal en algemeen zal worden toegepast en het besluit te streven naar een Europese asielregeling zijn stappen in de goede richting.
Wij moeten echter beseffen dat wij nog maar aan het begin staan en dat de grootste uitdagingen nog voor ons liggen. Het is van belang rekening te houden met de problemen van de kandidaat-lidstaten en met de regionale samenwerking op dit gebied. Nu wij voor deze uitdagingen staan, hebben wij behoefte aan een vlekkeloze samenwerking tussen de instellingen. Ook de burgers moeten erbij betrokken worden, en we moeten zorgen dat zij meer steun verlenen aan de beslissingen die op Europees niveau genomen worden.

Watson
Mevrouw de Voorzitter, ik zou de Raad en de Commissie geluk willen wensen met de vooruitgang die in Tampere op zo veel verschillende gebieden is geboekt, en ik zou me graag willen aansluiten bij de eerder gemaakte opmerkingen van mijn liberaal-democratische collega barones Ludford.
In de korte tijd die mij is toebedeeld, zou ik graag op twee zaken willen ingaan. Eerst wil ik het hebben over de positie van de zogenaamde derdelanders, de vele miljoenen medemensen die geen burger van de Unie zijn maar hier legaal verblijven of asiel genieten. Ik ben blij met een deel van de vooruitgang die in Tampere is geboekt, bijvoorbeeld het feit dat zij vergelijkbare rechten krijgen, of rond de strijd tegen racisme en vreemdelingenhaat. Als we het hebben over de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, moeten we echter erkennen dat zij de mensen zijn aan wie gerechtigheid het vaakst wordt onthouden. Zij worden nog te vaak gezien als misdadigers. Racistische stadsjongeren zijn een reden tot schaamte voor de maatschappij, maar racistische politiemensen brengen die maatschappij ernstig in gevaar.
Ik ben blij met de rechtsbijstand en meer informatie voor de burgers over rechtsstelsels en ik onderken dat de wederzijdse erkenning van rechterlijke beslissingen kan worden verbeterd. Desalniettemin moeten wij hoge gemeenschappelijke eisen stellen aan de bekwaamheid van rechters, en ik hoop dat er op dat gebied meer zal gebeuren. We hebben behoefte aan bescherming van slachtoffers en een recht op schadevergoeding, maar als we in een beschaafde maatschappij willen leven, moeten ook de rechten van de verdachten worden gerespecteerd.
Het tweede punt waar ik op zou willen ingaan, is de betrokkenheid van de burgers. De fungerend voorzitter van de Raad heeft hoog opgegeven van de toegenomen efficiëntie en doorzichtigheid die in Tampere is bereikt. Hij zei dat dit van doorslaggevend belang was als de Unie het vertrouwen van haar burgers wil winnen. Hij had het over het "openstellen" van de Raad voor controle door het publiek en over andere hervormingen waarnaar gekeken zou moeten worden. Hij hoopte dat het Finse voorzitterschap op dit gebied een blijvend stempel op de Unie zou drukken.
Als voorzitter van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, zou ik de voorzitter van de Raad in overweging willen geven dat er meer erkenning moet komen voor de rol van het Parlement bij de betrekkingen met de burgers. Het Europees Parlement had kunnen worden uitgenodigd om op werkgroepniveau deel te nemen aan veel meer debatten rond de Top van Tampere. Het voorzitterschap had een vertegenwoordiger naar onze commissie moeten sturen om de resultaten van de top te bespreken. Erkent het voorzitterschap de legitimiteit van het Europees Parlement, of is het bang voor onze inbreng? Ik heb een boodschap voor het voorzitterschap: rustig maar, kom gewoon eens met ons praten. Ik hoop dat wij door onze werkzaamheden in het forum dat belast is met de opstelling van het handvest van de grondrechten, mensenrechten en sociale rechten, zullen kunnen laten zien dat het voorzitterschap en het Parlement heel goed kunnen samenwerken.
Ik hoop dat wij bij de verdere werkzaamheden op dit gebied, waar het Parlement zo vaak rechtstreeks met de Raad moet samenwerken, veel effectievere onderlinge samenwerking zullen krijgen. Ik hoop dat we zullen evolueren van het enigszins kunstmatige bestuur via topontmoetingen naar meer bestuur op werkgroepniveau.

Ceyhun
Mevrouw de Voorzitter, ik kan de woorden van mijnheer Watson alleen maar ondersteunen en onderstrepen dat ondanks de slechte voorbereiding, waarbij het Parlement door het Finse voorzitterschap volkomen buiten spel is gezet en helemaal niet geïnformeerd is, het resultaat toch verheugend is. Daarvoor moeten wij als Parlement natuurlijk commissaris Vitorino bedanken, want zijn bijdrage was van doorslaggevend belang voor het resultaat van de Top. Ik denk dat het Finse voorzitterschap hier een les uit moet trekken: wanneer men bereid is om samen te werken, kunnen gunstige resultaten worden bereikt. Dit is gebleken toen de Commissie zich is gaan inzetten en daardoor veel gered heeft van wat er te redden viel. In dit verband - mevrouw Boumediene-Thiery, mijn collega van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie, heeft dit eigenlijk allemaal al gezegd - zou ik hier enkel aan willen toevoegen: we hebben nu een goed resultaat. Er zijn nog enkele open vragen, en veel zal afhangen van wat er gebeurt in de jaren 2000-2001, want dan zal er tenslotte een heleboel worden ondernomen. Ik hoop dat de toekomstige Raadsvoorzitterschappen Commissie en Parlement zullen informeren en ondersteunen, zodat we dit goede resultaat uiteindelijk ook kunnen omzetten in de prakrijk.

Frahm
Mevrouw de Voorzitter, na de Top van Tampere zijn vele mooie woorden neergepend, maar deze mooie woorden over humanistische principes zullen slechts werkelijkheid worden als de mensen Fort Europa kunnen binnenkomen, als wij een beleid beginnen te voeren dat een onderscheid maakt tussen asielbeleid en immigratie, als wij in samenwerking met de UNHCR een ernstig beleid beginnen te voeren waarmee we de vluchtelingenproblemen in Europa en in de wereld kunnen oplossen. Ik denk dat het hoog tijd is na te gaan of de EU er niet beter aan doet een echt immigratiebeleid te voeren. Ik verzoek de Raad dit in overweging te nemen.
Voor het overige vereisen bijzondere situaties bijzondere inspanningen, en een speciaal fonds zou hiervoor aangewezen zijn om te vermijden dat bestaande projecten in het gedrang komen, zoals nu dreigt te gebeuren met Afrika dat het gelag zal moeten betalen van de actie die de EU in Kosovo wil ondernemen.
Om af te ronden wil ik nog zeggen dat ik een scoreboard op juridisch gebied niet kan aanvaarden. Ik ben van mening dat dit integratie via het achterpoortje is, een manier om ons ongemerkt een stap dichter bij de Verenigde Staten van Europa te brengen. Het strookt niet met de democratische aanpak die we van commissaris Vitorino nochtans gewend zijn. Als men deze weg wil volgen, moet het via de voordeur gebeuren.

Muscardini
Mevrouw de Voorzitter, op de Top van Tampere heeft men eindelijk de noodzaak ingezien van harmonisatie van het asiel- en immigratiebeleid, van versterking van de samenwerking bij gerechtelijk onderzoek en totstandbrenging van een Europese rechtsruimte. Alleanza Nazionale heeft dat al minstens acht jaar lang steevast in deze zaal verkondigd en daarom verheugt het ons dat de Vijftien nu met een begin van een gemeenschappelijk standpunt op de proppen zijn gekomen. Wij hopen nu alleen maar dat op de woorden ook daden zullen volgen.
Het lijdt geen twijfel dat sociale vrede zonder veiligheid ondenkbaar is. Bestrijding van criminaliteit betekent onder meer strikte controle op illegale immigratie. Als verschijnsel doet immigratie zich inmiddels in alle Europese landen voor. Als men verstoring van het sociaal evenwicht en spanningen in de nationale samenlevingen wil voorkomen, moet men de immigratie regelen en controleren aan de hand van gemeenschappelijke voorschriften. Als men gestalte wil geven aan een Europese rechtsruimte, moet men de verschillen tussen de nationale rechtsstelsels opheffen en het beeld dat van Europa op dit gebied bestaat veranderen, het beeld van het Europa van de verschillende snelheden. Met een Europese rechtsruimte kan men de derde pijler vorm en inhoud geven en de georganiseerde misdaad intensiever aanpakken, in al zijn verschrikkelijke verschijningsvormen: vrouwenhandel, kinderhandel, pedofilie, prostitutie van minderjarigen, drugsvervaardiging en -verspreiding, uitbuiting van hen die tot prostitutie gedwongen worden. Daar was de clandestiene immigratie de laatste tijd een voedingsbodem voor.
Natuurlijk kunnen deze plannen nooit op korte termijn worden verwezenlijkt, als niet ook in de richting van de nationale landen een krachtig signaal wordt gestuurd. Alleen al in Italië zijn in 1998 niet minder dan 130.000 delicten verjaard. De rechters zeggen zelf dat het wetboek van strafvordering heeft gefaald en het Italiaanse gerechtelijk bestel op instorten staat. Ofwel krijgen wij gemeenschappelijke wetten, ofwel zullen we niet in staat zijn mee te helpen aan de groei van Europa en aan het indammen van de criminaliteit. Daarom moeten wij ook een ander probleem aanpakken: hoe kunnen wij voorkomen dat de wetgeving inzake veiligheid wel in het ene land en niet in het andere wordt toegepast, gezien de open grenzen?

Krarup
Er zijn grensoverschrijdende juridische problemen die samenwerking vereisen. Het gaat daarbij om overwegend technische problemen die juristen naar behoren kunnen oplossen. De ambities die in de ontwerpresolutie over de Top van Tampere en in de mededeling van de Commissie verwoord zijn, gaan echter veel, veel verder, omdat ze niet alleen een oplossing voor technische problemen beogen, maar ook supranationale systemen tot stand willen brengen. Er is sprake van de totstandbrenging van een veiligheidsunie. Dit wordt beschouwd als een onderdeel van het unieproject, als een element in de ontwikkeling van de Unie en men gaat hierbij veel verder dan noodzakelijk is. Met de gebieden justitie en binnenlandse zaken raken we aan de erfstukken van onze democratie. Het is de kern van het nationale zelfbeschikkingsrecht. We praten over een gemeenschappelijke aanpak van criminaliteit, over vluchtelingen en immigratie, maar de vraag is welk beleid we willen voeren. Over drugscriminaliteit heersen er bijvoorbeeld zeer uiteenlopende opvattingen in de lidstaten. De jurisprudentie is verschillend en qua beleid kan men een onderscheid maken tussen een repressieve en een liberale houding. Hetzelfde geldt voor het probleem van de vluchtelingen en de immigratie. Ik waarschuw voor de totstandbrenging van supranationale systemen. Rustig aan, loop niet zo hard van stapel!

Hager
Mevrouw de Voorzitter, we zijn allemaal nog steeds onder de indruk van de verkiezingsuitslag van juni, toen een duidelijke, absolute meerderheid werd behaald. Door de niet-stemmers wel te verstaan, dus door diegenen die niet geïnteresseerd zijn in de Unie of het niet eens zijn met de huidige ontwikkelingen. Dit is waarschijnlijk een mijlpaal in de geschiedenis van de democratie. Of de conclusies van het voorzitterschap, of het resultaat van Tampere ook mijlpalen kunnen worden genoemd, zal nog moeten blijken.
Laatst In Amsterdam nog heeft men moeten erkennen dat de grenzen van de integratiebereidheid bereikt zijn. Na Amsterdam was men het er grotendeels over eens dat de regeringsconferentie als instrument niet meer geschikt is. Door de pijnlijk lage opkomst bij de verkiezingen werd deze analyse op indrukkende wijze bevestigd. Toch is er in wezen niets veranderd. Men wil de regeringsconferentie weliswaar een ander gelaat geven, maar de fundamentele problemen blijven bestaan. De verklaringen van Tampere over de ruimte voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, de verbeterde toegankelijkheid van het rechtssysteem en de inspanningen voor een intensievere bestrijding van de criminaliteit, zorgen ongetwijfeld voor een positievere balans. Dat geldt echter niet voor de resultaten van het asiel- en immigratiebeleid. Want op dit punt, waar het erom ging gemeenschappelijke belangen te laten primeren op individuele belangen - als het bijvoorbeeld gaat om een rechtvaardige lastenverdeling - kon geen overeenstemming worden bereikt. Bijgevolg is onze conclusie: er zijn in Tampere weliswaar belangrijke stappen gezet, maar mijlpalen waren het niet.

Brok
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de Raadsvoorzitter, dames en heren, Tampere was een belangrijke stap voorwaarts, en ik geloof dat deze initiatieven, die gericht zijn op de totstandbrenging van een echt Europa voor de burger op het vlak van justitie en binnenlandse zaken, een grote vooruitgang betekenen. Maar wanneer het gaat om de omzetting in de praktijk, zult u merken dat de gestelde doelen enkel kunnen worden bereikt wanneer we volledig gebruik maken van de mogelijkheden die het Verdrag van Amsterdam biedt om deze maatregelen bij meerderheid goed te keuren. Daarom zou men in de periode voor de regeringsconferentie in Helsinki dit thema misschien nogmaals kunnen behandelen, want deze beslissing kan immers zonder regeringsconferentie worden genomen door een eenvoudig besluit van de Raad.
Het beleid rond justitie en binnenlandse zaken heeft twee taken, namelijk de bescherming van de burger tegen criminaliteit, maar ook de bescherming tegen overheidsinmenging. In een liberale samenleving moet het beleid rond justitie en binnenlandse zaken beide taken vervullen. Dit staat dan ook in verband met wat we in Tampere hebben bereikt, de totstandbrenging van een handvest van de grondrechten. Ik zou het Finse voorzitterschap willen bedanken voor de manier waarop het dit proces op gang heeft gebracht, en hieruit moet nu een dynamiek ontstaan die leidt tot plichten voor ons en tot rechten voor de burger. Dat moet niet uitmonden in een nieuwe beroepsinstantie waar de nationale staten kunnen worden aangesproken op hun naleving van de grondrechten, maar in een rechtsinstantie die specifiek bevoegd is voor het optreden van de Europese instellingen en de wetgeving voor de burger. Volgens mij is dit het doel waar we op termijn naar moeten streven.
Tegelijkertijd zou ik het Raadsvoorzitterschap willen verzoeken om in overeenstemming met het voorstel van de Commissie toch de mogelijkheid open te laten om in de voorbereidingsfase van de regeringsconferentie een eigen voorstel in te dienen met het oog op de invoering van passende en zinvolle werkmethoden. Dit is een heel efficiënte manier om vooruitgang te boeken.
Mijnheer de Raadsvoorzitter, mag ik nog een laatste opmerking maken over het verslag-Pack, waarover vandaag zal worden gestemd. Op institutioneel vlak heeft het Europees Parlement hier niets op aan te merken. Het wil zich enkel efficiënt opstellen, en ook wat de inhoud betreft is er een ruime mate van overeenstemming. Vanuit deze optiek en gezien de beslissing van de Europese Raad over de bevoegdheid van het Bureau voor Wederopbouw, zou men tot overeenkomsten moeten komen om op lange termijn een verzoening tot stand te brengen in de hele Balkan en de opneming in het stabiliteitspact te bewerkstelligen. De adviserende rol van de raad van bestuur bij beslissingen over afzonderlijke projecten in het kader van de wederopbouw zou moeten worden opgeheven. Wat dit betreft bestaat er in ieder geval ruime overeenstemming over de noodzaak tot een passende taakverdeling tussen Pristina en Thessaloniki om de wederopbouw zo doeltreffend mogelijk te laten verlopen. Het zou nuttig zijn als u hierover een standpunt kon innemen dat onze beslissing om 12 uur vergemakkelijkt.

Berès
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik weet niet of er ooit sprake zal zijn van een geest van Tampere. Ik ben er echter vrij zeker van dat Tampere een belangrijke stap wordt op de weg naar het Europa van de burger, waarvoor wij ons voortaan vastberaden moeten inspannen. Wij willen een ruimte van rechtvaardigheid, veiligheid en vrijheid tot stand brengen, en die zaken zijn alledrie even belangrijk. Welnu, in Tampere is op elk van die drie terreinen iets ondernomen. Mijnheer de commissaris, door uw toezegging een scorebord uit te werken heeft u een grote verantwoordelijkheid op zich genomen. U bent degene die het roer in handen heeft. Wij verwachten veel van u.
Wat de kwestie van de grondrechten betreft, is het belangrijk dat een forum wordt opgericht waarin het Europees Parlement aan de opstelling van het handvest kan meewerken. Over de inhoud van het handvest zullen wij echter nog grondig moeten debatteren. Wij willen immers dat het handvest rechtstreeks effect sorteert, met andere woorden dat burgers zich erop kunnen beroepen voor het Europees Hof van Justitie. Voor ons moet het handvest ook nieuwe rechten bevatten voor de Europeanen van de eenentwintigste eeuw.
Wat de immigratie betreft, meen ik dat in Tampere een belangrijke stap is gezet met het feit dat de Raad het daar eens is geworden over wat wij een strategie van gezamenlijke ontwikkeling kunnen noemen, met andere woorden, hij heeft erkend dat wij het probleem van de immigratie enkel kunnen oplossen door de oorzaak van het vluchtelingenprobleem aan te pakken. Tampere is ook een belangrijke stap op de weg naar de erkenning van het feit dat de onderdanen van derde landen recht hebben op de nationaliteit. Wij menen ook dat de bijdragen van Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië in verband met asiel en immigratie in deze strijd elementen zijn waarmee wij meer rekening zullen moeten houden.
Wat justitie betreft, hechten wij bijzonder veel belang aan de wederzijdse erkenning van rechterlijke beslissingen in civiele en strafzaken. Dat is voor ons van het grootste belang, omdat daarachter de werkelijkheid schuilgaat van een Europa van de burger waar het recht op een gezinsleven ook voor paren van verschillende nationaliteiten geldt en niet alleen een bron van moeilijkheden is. Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, daarom verzoeken wij u de uitbreiding op het Verdrag van Brussel spoedig in ons recht te integreren. Vele gezinnen wachten daar immers op.
Het zal u beslist niet verbazen dat wij hier in het Parlement belang hechten aan het democratische karakter van de procedures. Daarom vragen wij dat de wetgevingsprocedures waarin het Verdrag van Amsterdam voorziet, niet worden omzeild. Wij vragen ook dat de politie- en justitiële samenwerking op strafrechtelijk gebied aan de Gemeenschap wordt overgedragen.
Als er een geest van Tampere bestaat, vragen wij tenslotte dat titel IV van het Verdrag van Amsterdam vervroegd wordt uitgevoerd. Dat zou voor ons een bewijs van de goede wil van al onze partners zijn.

Wuori
Mijnheer de Voorzitter, de Top van Tampere was op zich een mijlpaal op de weg naar verdieping van de samenwerking en de versterking van de solidariteit tussen de regeringen. Aangezien de concrete wil vooral gericht was op het thema veiligheid, is het vanaf nu niet helemaal zeker welke richting we uit moeten gaan en zal de vooruitgang een beetje mank lopen, dat wil zeggen, onevenwichtig. Ondanks de vele positieve kanten heeft de Top uit het oogpunt van de grond- en mensenrechten vooral een overwinning opgeleverd waarmee we de tegenstander onder de duim kunnen krijgen. Wij moeten zeer waakzaam zijn, de verdere voorbereiding moet transparant verlopen. De weg naar Tampere was zeer duister. We hebben meer licht nodig, mehr Licht!

Sylla
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in Tampere is beslist dat een Handvest van de grondrechten van de Europese Unie zal worden opgesteld.
Dat het Hoog Commissariaat voor de Vluchtelingen over het immigratie- en asielbeleid wordt geraadpleegd, kan als een grote vooruitgang worden beschouwd. Maar ik vind het jammer dat de mensenrechten- en antiracistische organisaties en de sociale partners niet bij de opstelling van het handvest worden betrokken. Ik wil al die mannen en vrouwen hier hulde brengen. Door hun toewijding en veldwerk hebben zij opnieuw een sociale structuur tot stand gebracht en racisme, haat en minachting in het dagelijkse leven teruggedrongen.
Als wij die organisaties bij de werkzaamheden rond immigratie en asiel betrekken, kunnen wij het probleem met een grotere openheid benaderen. Al te vaak worden werkloosheid, onveiligheid en immigratie in een adem genoemd. Wij horen nu dat men door middel van het Eurodac-systeem vingerafdrukken van asielzoekers en minderjarigen wil nemen. Dat is onaanvaardbaar. Dat dit wordt verantwoord door te zeggen dat dit gemakkelijker is dan een DNA-test, grenst aan het ongelooflijke.
Wij moeten die mensen integendeel gelijke rechten geven en hen als volwaardige burgers behandelen. Daarom pleiten wij voor gezinshereniging, bestrijding van alle vormen van discriminatie inzake huisvesting, arbeid, vrije tijd en de integrale toekenning van het jus soli. Als wij zien hoe migranten elke dag worden vernederd, is het niet meer dan rechtvaardig en normaal dat wij hun stemrecht verlenen. De legalisering van illegalen en de afschaffing van de regel dat veroordeelde delinquenten met een nationaliteit van buiten de Unie na hun straf worden uitgewezen ("la double peine") zou de kroon op het werk van dit handvest zijn.
In Tampere is een uiterst belangrijke uitspraak gedaan. Het handvest zal, tegenover de opgang van het extremisme, garanderen dat...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Holmes
Mijnheer de Voorzitter, de onderwerpen die in Tampere aan de orde zijn geweest, zijn uiteraard van groot belang voor alle fatsoenlijke mensen die de wet respecteren: asiel, immigratie, grensoverschrijdende misdaad, en niet in de laatste plaats de drugssmokkelactiviteiten van de weerzinwekkende drugsbaronnen die handelen in de dood. Misdaad kent geen grenzen, net zo min als ziektes. Daarom kan er geen goede reden bestaan om gekant te zijn tegen de bijeenkomsten van de staatshoofden om deze zaken te bespreken, zoals in Tampere is gebeurd. Hier moeten we echter wel een waarschuwend geluid laten horen. Veel mensen in het Verenigd Koninkrijk denken dat deze kwesties en de hoogdravende verklaringen nog maar eens een heimelijk machtsspel zijn van de EU en haar instellingen.
We hebben het allemaal al eerder meegemaakt. Eerst is er een probleem, een actueel probleem waar het publiek zich terecht grote zorgen over maakt, dan de bijeenkomst en dan de oplossing. De rode draad is dat steeds dezelfde oplossing wordt aangedragen, ongeacht het probleem dat aan de orde is: meer macht voor de EU en haar ondemocratische instellingen. De onderwerpen asiel, immigratie, grensoverschrijdende misdaad en rechtsbedeling hebben consequenties voor uiterst fundamentele kwesties als mensenrechten en individuele burgerlijke vrijheden.
Wij overwegen hier zelfs nog meer bevoegdheden in de handen van de EU en de niet verkozen bureaucraten te leggen, zodat zij zelfs onze vrijheden in hun greep kunnen krijgen. Het gaat hier om dezelfde organen die ons de onschatbare voordelen hebben gebracht van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid en het Gemeenschappelijk Visserijbeleid. Beide zijn een totale mislukking. Britse vissers en boeren zijn geofferd op het altaar van de tomeloze ambitie van de Europese Unie. Voordat we er dus zelfs maar over peinzen meer bevoegdheden af te staan aan de Europese Unie, moeten we eerst kijken naar haar activiteiten en mislukkingen uit het verleden. Visserij en landbouw behoorden tot de meest beproefde beleidsterreinen van de Unie. Er is zoveel mee geëxperimenteerd dat deze bedrijfstakken er bijna aan onderdoor gegaan zijn.
Waarde collega' s, geen theorieën meer. Vergeet de hoogdravende verklaringen en kijk naar de gevolgen. Als er prijzen bestonden voor retorica, zou de EU zeker op het erepodium eindigen. Maar als het op prestaties aankomt zien we dat de Unie qua efficiëntie het slechtst scoort. Daar zien we een gapende kloof, een onoverbrugbare kloof. Als we het over vrijheid hebben, moeten we dus goed beseffen dat de Europese Unie er niet eens voor haar visserij of haar landbouw kan zorgen. Waarom zouden we dan onze vrijheid en veiligheid moeten toevertrouwen aan de Unie? We kunnen veel meer bereiken als we de bestaande nationale instellingen gebruiken en een internationale organisatie...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

de Gaulle
Mijnheer de Voorzitter, generaal de Gaulle zei dat een goed beleid iets anders is dan een goedbedoeld beleid.
In dat opzicht was de Europese Raad van Tampere opnieuw een ontkenning van de realiteit. Als ik het verslag van de bijeenkomst lees, zou de eigenheid van de Europese volkeren immers moeten opgaan in een soort wereldwijde smeltkroes waarin, op basis van het non-discriminatieprincipe, de rechten en plichten van migranten vergelijkbaar moeten zijn met die van burgers van de Europese Unie en de status van onderdanen van landen buiten de Unie ongeveer dezelfde moet zijn als die van de onderdanen van de lidstaten.
Al die goede bedoelingen zullen alleen maar tot gevolg hebben dat de migratiestromen nog verder aanzwellen en dat de werkloosheid en onveiligheid dus nog meer toenemen. Een realistisch immigratiebeleid zou er integendeel in moeten bestaan het de migranten in Europa moeilijker te maken, meer bepaald door alle sociale hulp af te schaffen - dat is trouwens het beleid van het Amerikaanse Congres -, door de economische hulp aan landen die hun onderdanen tot emigratie aansporen, terug te schroeven en door een systematisch uitwijzingsbeleid te voeren.
Daartoe moeten wij echter breken met de heersende opvattingen en optreden tegen media die, zoals de televisiezender ARTE, dergelijke denkbeelden verspreiden. Meer in het algemeen hoeven wij niet langer bang ter zijn voor onze sociale en culturele superioriteit. Wij kunnen het leed van de wereld niet op onze schouders dragen. We kunnen niet opdraaien voor het gebrek aan organisatievermogen van sommigen of de wraaklust van hen die wij vroeger hebben gekoloniseerd. Het is volkomen natuurlijk dat bepaalde groepen mensen anderen willen domineren. Het is aan ons volkeren van Europa om in die strijd de sterkste te zijn. Als wij die strijd niet voeren, zal Europa net als elke andere entiteit die de strijd opgeeft, verdwijnen in de massa.

Hernández Mollar
Mijnheer de Voorzitter, de Raad van Tampere betekent een belangrijke stap voorwaarts in de richting van de Europese constructie. Dit is ook een geweldige opsteker voor de Spaanse eerste minister, de heer José María Aznar, die aan deze Top een extra impuls heeft gegeven, hetgeen mij als Spanjaard uiteraard bijzonder verheugt. De grootste vrees van de Europese burgers is dat de vrijheid van verkeer het vrije verkeer van personen in de hand werkt die deze nieuwe situatie zullen aangrijpen om de interne veiligheid te ondermijnen. Wij moeten hoe dan ook vermijden dat terroristen, drughandelaars, mensenhandelaars en andere delinquenten zich vrij in de Europese ruimte kunnen bewegen omdat politie en justitie te weinig bewegingsruimte hebben.
Hoewel de resolutie van het Parlement het hier niet over heeft, lijkt de afschaffing van de formele uitleveringsprocedure voor personen die bij vonnis in kracht van gewijsde zijn veroordeeld mij een positieve stap in de strijd tegen het terrorisme. Ik ben tevens van oordeel dat de Commissie overeenkomstig de nieuwe geest van Tampere en als hoedster van de communautaire rechtsorde de toepassing van de richtlijnen betreffende het witwassen van geld moet afdwingen. De niet-naleving van deze normen staat immers een doelmatige juridische samenwerking in de weg, zoals bijvoorbeeld in het geval van Gibraltar.
Anderzijds moet de bereidheid van de Raad om de strijd tegen de illegale immigratienetwerken aan te binden dringend vertaald worden in krachtige en doelmatige politiële en justitiële maatregelen. De Straat van Gibraltar en de Andalusische kust zijn stilzwijgende getuigen van de tragische dood van vele mensen. Het is genoeg geweest, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad. Wij willen geen doden meer.
De fungerend voorzitter van de Raad heeft in het kader van de actieplannen ook verwezen naar de samenwerking met de landen van herkomst. Ik zou het derhalve op prijs stellen dat het voorzitterschap van de Raad dit Parlement voortaan uitvoerig over de inhoud van deze plannen informeert. Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik verzoek u in dit verband om meer duidelijkheid en meer doorzichtigheid. Wij zouden graag weten welke termijnen aan deze plannen verbonden zijn, hoe het financiële kader eruitziet en welke verantwoordelijkheid de Commissie draagt.
Ik heb nog een laatste bedenking, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad. Ik begrijp niet waarom opdracht wordt gegeven om nieuwe actieplannen op te starten wanneer met de onlangs aangenomen programma's nog steeds geen aanvang is gemaakt.

Terrón i Cusí
Mijnheer de Voorzitter, ik ben van oordeel dat de resultaten van de Top van Tampere een overwegend positieve boodschap naar de burgers van de Europese Unie uitdragen. Zij brengen immers kwesties ter sprake die ons allen aanbelangen en die het licht op groen zetten voor de ontwikkeling van een reeks beleidslijnen waarnaar de burgers zelf vragen. Ik zie Tampere als een vertrekpunt, als een deur die opengaat en ons de weg toont die wij gedurende de volgende maanden kunnen bewandelen. Ik zit nog wel met een aantal twijfels die hopelijk tijdens deze tocht worden weggenomen.
Op het gebied van misdaadbestrijding en de verwezenlijking van een rechtsruimte geloof ik dat wij vorderingen hebben gemaakt, en dat lijkt mij een goede zaak. Ik wil het echter voornamelijk over het immigratieprobleem hebben. Het is ongetwijfeld een goed teken dat over de noodzaak van een gemeenschappelijk immigratiebeleid is gesproken, maar daarvoor moeten dan wel de nodige financiële middelen worden uitgetrokken. Wij moeten ook de realiteit van de immigratie onder ogen zien. Ik hoop dat wij de komende dagen meer informatie zullen ontvangen over de precieze bedoelingen van de Raad en de wijze waarop de in Tampere overeengekomen maatregelen in de praktijk zullen worden gebracht.
De actieprogramma's die in Tampere zijn goedgekeurd vind ik interessant. Dit "pijleroverkoepelende" beleid opent ongetwijfeld mogelijkheden die ons een heel eind op weg kunnen helpen. Anderzijds stel ik mij de vraag wie deze actieplannen ten uitvoer zal leggen en op welke wijze dit zal geschieden. Ik vraag mij ook af of de Commissie voornemens is ons informatie te verstrekken over de resultaten van het plan rond Irak, dat al van start is gegaan.
Het lijkt me ook interessant de illegale immigratie te bestrijden. Ik ben echter van mening dat wij daarbij moeten zorgen dat het voor kandidaat-immigranten voordeliger is zich tot een consulaat van de Unie te richten dan contact met een bende criminelen te zoeken. Om te vermijden dat er aan onze grenzen nog meer dodelijke slachtoffers vallen, moeten wij, zoals de heer Hernández Mollar al heeft gezegd, een daadwerkelijk gemeenschappelijk immigratiebeleid uitstippelen - iets wat wij in Tampere niet hebben gezien -, nieuwe initiatieven uitwerken en iedereen die in de Unie gevestigd is gelijke rechten verlenen.

Krivine
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben hier wel allerlei positiefs gehoord, maar voor mij is het duidelijk dat de berg van Tampere een muis heeft gebaard. Er is alleen beslist dat het besluit wordt genomen dat later een besluit zal worden genomen om de problemen op te lossen.
Toch is spoed vereist. Terwijl alle lidstaten in Tampere ronkende verklaringen aflegden over de mensenrechten, stuurde de Belgische regering manu militari tientallen zigeuners met een chartervlucht naar Slowakije terug. Als gevolg van wetswijzigingen hebben bijna 70.000 migranten in Frankrijk hun wettelijke status verloren, waardoor ze in de clandestiniteit zijn terechtgekomen. In Saint-Denis, in de buurt van Parijs, zijn zes van hen al meer dan dertig dagen in hongerstaking.
De vraag is nog altijd hoe wij de lidstaten ertoe kunnen dwingen de rechten en de waardigheid van de migranten en asielzoekers te eerbiedigen. Concreet gaat het om het recht op vrij verkeer, het stemrecht, het recht op gezinshereniging, de afschaffing van de regel dat veroordeelde delinquenten met een nationaliteit van buiten de Unie na hun straf worden uitgewezen ("la double peine"), het legaliseren van illegalen en de uitbannen van elke vorm van rassendiscriminatie. In Tampere zijn we dus geen goede weg ingeslagen. Wat we aan het doen zijn, is repressieve wetten harmoniseren, waardoor Europa steeds meer op een versterkte vesting begint te lijken. In plaats daarvan moeten we migranten en asielzoekers op het niveau van de Gemeenschap een echte status en echte rechten geven.

Kirkhope
Mijnheer de Voorzitter, iedereen, vooral juristen zoals ik, is voorstander van gerechtigheid en burgerrechten. Elke lidstaat of aspirant-lidstaat van de EU zou zijn burgers al systematisch moeten beschermen op basis van zijn eigen gewoonterecht, tradities en wetgeving. De derde pijler is een uiterst belangrijk instrument waarin nationale bevoegdheden zijn ondergebracht die zich in de loop van de geschiedenis hebben ontwikkeld. Deze bevoegdheden vormen een weerspiegeling van de culturele en sociale geschiedenis van elk land. Ik vind het een droevige zaak en een grove fout dat we dat nu gaan afbreken, net wanneer we er misschien het meest behoefte aan hebben.
Voor wat de voorstellen inzake immigratie en asiel betreft, ik was de Britse minister die zich tot 1997 met deze kwesties bezighield. Op basis van mijn ervaring uit die periode geloof ik nu dat de ongelimiteerde verplaatsing van mensen in algemene termen de komende 20 tot 30 jaar - of daar nu economische of klimatologische redenen aan ten grondslag liggen - een enorme bedreiging vormt voor de openbare orde en de democratie.
Ik ben zeker voorstander van vrij verkeer binnen de EU als iemand zich daar legaal bevindt, maar hoe moet het dan met de kandidaat-lidstaten en hun grenzen? Moeten zij de bescherming van de EU onder Schengen overnemen? Zijn wij echt blij met zo'n regeling en is daar in Tampere echt over gesproken? Hoe denken onze Duitse vrienden hierover? Hoe denken de gewone kiezers in Yorkshire of Brentwood in het Verenigd Koninkrijk hierover? Asiel is een kostbaar geschenk dat niet misbruikt mag worden, zoals helaas maar al te vaak gebeurt. Het Verdrag van de Verenigde Naties uit 1951 was duidelijk: het moet naar de letter worden toegepast, maar mag niet worden vervangen of omgeven door nieuwe wetgeving die volgens mij zelfs nog meer verwarring zou kunnen stichten.
Willen we genereus en verstandig tegelijk zijn, dan moeten we ons soms ook hard opstellen. Ik betreur het dat van zo'n harde opstelling in Tampere te weinig sprake is geweest.

Karamanou
Mijnheer de Voorzitter, het lijdt geen twijfel dat Tampere een kwalitatieve stap vooruit is op de weg naar Europese integratie. Daaraan heeft het Finse voorzitterschap in belangrijke mate bijgedragen en ik wil het dan ook van harte gelukwensen. Tampere heeft bewezen dat de Unie de politieke wil bezit om een gemeenschappelijk beleid op poten te zetten voor vraagstukken die rechtstreeks verband houden met het dagelijks leven. Ik denk bijvoorbeeld aan de noodzaak de burgers een groter gevoel van veiligheid te geven via een doeltreffende bestrijding van de georganiseerde misdaad, met name op het gebied van drugs, witwassen van geld en mensenhandel. Daarvoor zijn justitiële samenwerking en wederzijdse erkenning van gerechtelijke besluiten absoluut noodzakelijk.
Persoonlijk zou ik graag zien dat er een gemeenschappelijk Europees gezinsrecht kwam en dat het front tegen racisme, nationalisme en vreemdelingenhaat werd versterkt. De bescherming van de grondrechten van al degenen zonder uitzondering die op het grondgebied van de Unie wonen, is een absolute voorwaarde voor de totstandkoming van een gemeenschappelijke ruimte voor vrijheid en rechtvaardigheid. Ik ben verheugd over de speciale verwijzing naar het Grieks-Italiaanse memorandum betreffende de versteviging van de samenwerking bij de bestrijding van de georganiseerde misdaad in het gebied van de Adriatische en Ionische Zee.
Toch heeft de Raad zich niet bepaald onderscheiden door durf in zijn akkoord over de ontwikkeling van een gemeenschappelijk Europees asielstelsel en de oprichting van een vluchtelingenfonds, waar het Europees Parlement en de Commissie om hadden gevraagd. Wij willen meer dan enkel convergentie van regels en procedures. Verder stellen wij vast dat de Unie niet bij machte is een echte strategie uit te werken voor de bestrijding van de sociale oorzaken van immigratie en voor hulpverlening aan de landen van herkomst. Dat zijn immers de landen die ervoor moeten kunnen zorgen dat de immigratiedruk op de Europese Unie afneemt.
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij tot slot nog toe mijn twijfel tot uitdrukking te brengen in de vorm van een vraag. Gelooft u werkelijk dat de in Tampere ingeluide vijfjarige procedure zal leiden tot versterking van het democratisch en politiek gehalte van de Unie, of zal de Unie daardoor niet veeleer een onneembare vesting worden voor degenen die in de hele wereld aan vervolging blootstaan? In december 2001 zullen wij mijns inziens dankzij de tussentijdse evaluatie in staat zijn met kennis van zaken te oordelen over de ingeslagen richting.

Fiori
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Raad van Tampere had tot doel de grondslag te leggen voor een Europese ruimte voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Deze ruimte is een belangrijk doel, aangezien de fundamentele waarden van onze westerse beschaving ermee gemoeid zijn. Daarom wachten wij vol ongeduld af hoe de intentieverklaringen zullen worden ingevuld met concrete politieke richtsnoeren. De mensen in Europa voelen bijvoorbeeld allen behoefte aan een gemeenschappelijk immigratie- en asielbeleid. Daarbij moet men streven naar een open en veilige Unie, een Unie die partnerschappen aangaat met de landen waar de migratiestromen vandaan komen, een Unie die een gemeenschappelijk ontwikkelingsbeleid uitwerkt met de landen van oorsprong en de doorgangslanden. Er is een gemeenschappelijk Europees asielsysteem nodig. In het kader daarvan moeten in eerste instantie minimumvoorwaarden worden vastgesteld voor de opvang en moet daarna worden gewerkt aan een gemeenschappelijk statuut voor asielhouders.
Er zijn weliswaar gemeenschappelijke voorschriften uitgewerkt, maar wat mij zorgen baart, is het feit dat er geen echte solidariteitsmaatregelen tot stand zijn gekomen tussen de lidstaten voor als zich een noodsituatie voordoet. Ik denk bijvoorbeeld aan mijn land, Italië, dat ten gevolge van de politieke crises in Albanië en andere Balkanlanden enorme stromen vluchtelingen te verwerken kreeg. Ook denk ik aan het gebied rond de Middellandse Zee in het algemeen en aan de Adriatische Zee in het bijzonder. Dit is een buitengrens van de Unie en niet alleen van Italië. Men heeft de Commissie gevraagd na te denken over de mogelijkheid van een begrotingsreserve. Dit is belangrijk, maar niet voldoende. De Europese Unie als geheel moet de verantwoordelijkheid op zich nemen voor uitzonderlijke migratiestromen van buiten de Gemeenschap en krachtige maatregelen nemen waarmee ze zich solidair opstelt ten opzichte van de sterkst getroffen landen, met name Italië. Solidariteitsmaatregelen en een betere controle op migratiestromen zijn belangrijke instrumenten in de strijd tegen de georganiseerde misdaad en vooral in de strijd tegen mensenhandel. De uitbuiting en gedwongen prostitutie van vrouwen en kinderen en het verband tussen deze tak van de misdaad en de drugshandel vormen niet alleen een aanzienlijke bedreiging van de openbare veiligheid, maar zijn ook vanuit menselijk standpunt bekeken een regelrecht drama waar wij absoluut iets tegen moeten doen.
Bij deze en andere maatregelen ten aanzien van de veiligheid van de burgers van de Europese Unie dienen de grondrechten van al degenen die in de Unie wonen volledig te worden gerespecteerd. De toekomstige ruimte van vrijheid en veiligheid staat of valt immers met de eerbiediging van deze onvervreemdbare grondrechten.

Van Lancker
Voorzitter, collega' s, als Tampere in een ding geslaagd is dan is het wel het volgende: de lidstaten zijn eraan herinnerd dat ze zoiets ondertekend hebben als het Verdrag van Amsterdam. Ik moet u eerlijk zeggen, dat was hoognodig, want wij moesten die ruimte voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid vorm geven. Natuurlijk had het Parlement verdergaande Europese engagementen gewild in deze Top van Tampere, maar ik moet u eerlijk zeggen, als deze belangrijke thema' s nu toch op de Europese agenda staan met een scorebord, met een duidelijke opdracht voor de Europese Commissie en dus ook een rol voor het Europees Parlement, dan is dit een zeer goede zaak waarvoor ik het voorzitterschap maar vooral ook de Europese Commissie wil feliciteren.
Ik wil toch wel twee kritische bedenkingen maken bij de uitkomst. Eerst en vooral met betrekking tot de rechten van de burgers. Het is goed dat de Top eindelijk beslist heeft dat alle burgers van de Europese Unie gelijkaardige rechten moeten krijgen, ook diegenen die niet een van de nationaliteiten van de Europese staten hebben. Een Europees burgerschap kan echter niet gebaseerd zijn op uitsluiting en discriminatie. Ik hoop dan ook, mijnheer de Raadsvoorzitter, dat de Europese Commissie een opdracht zal krijgen van de Raad in het uitwerken van die rechten van burgers uit derde landen en die in de breedste betekenis zal invullen met respect van het non-discriminatieprincipe, ook als het gaat over het stemrecht, ook als het gaat over het recht om in familie te leven en ook als het gaat om het recht op vrij personenverkeer, zelfs al zwijgt de Top daarover in alle talen.
Ten tweede, het asiel- en migratiebeleid lijkt mij nog altijd onevenwichtig. Enerzijds, intergouvernementele maatregelen, onmiddellijk uitvoerbaar via de actieplannen, maar hoofdzakelijk gericht op het afschermen van migranten, anderzijds opdrachten voor de Europese Commissie, gezamenlijk asielbeleid, bescherming van asielzoekers. Namens mijn fractie zou ik er willen op aandringen dat de principes van de Conventie van Genève in al haar aspecten ten volle gelding zouden vinden in de twee aspecten van het migratiebeleid en dat de Commissie en het Parlement bij alle aspecten ten volle betrokken worden.

Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, de bedoeling van de Top in Tampere was het concretiseren van de nodige maatregelen voor het scheppen van een ruimte voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. De Commissie kreeg onder andere de opdracht om een scorebord te presenteren met een overzicht van de resultaten, als referentiekader om de vorderingen bij de implementatie aan af te meten. Dat is een goed initiatief, dat ook duidelijk zal maken op welke gebieden de Commissie initiatieven moet nemen. Het is echter niet meer dan een evaluatie-instrument en kan slechts in beperkte mate dienen voor het bereiken van het genoemde doel, namelijk een Unie van rechtszekerheid. Samen met versterkte grondrechten kan het scorebord fungeren om juridische convergentieregels met juridische doelen en garanties tot stand te brengen.
Wil een gebied als rechtsgebied kunnen worden aangeduid, dan is er rechtszekerheid nodig. Om te kunnen meten hoever de lidstaten zijn gekomen, moeten er criteria worden vastgesteld en doelmatige meetmethoden worden ontworpen. Het gaat erom dat we rechtsstelsels kunnen vergelijken en dat we verbeteringen kunnen aanbrengen.
Om de verschillen duidelijk te maken en om met behulp van groepsdruk tot een vrijwillige harmonisatie te komen, moet de vergelijking zichtbaar worden gemaakt in de vorm van een scorebord dat voor iedereen toegankelijk is. Zo kan een krachtige aanzet worden gegeven tot een betrouwbaar rechtsgebied, dat de hele Unie omvat en dat een voorwaarde is voor het vrije en veilige verkeer van de burgers.
Het in Tampere aanvaarde beginsel van wederzijdse erkenning moet echter in de toekomst worden aangevuld met een zekere harmonisatie op een ander gebied, namelijk het strafrecht. Tijdens de Top werden ook initiatieven genomen om de positie van slachtoffers van misdrijven te versterken en om de toegang van de burgers tot het rechtswezen te garanderen. Ik zou graag hebben gezien dat men de lidstaten ook had aangespoord om nationale fondsen voor slachtoffers van misdrijven op te richten om gelijkwaardige financiële omstandigheden voor de steun aan de slachtoffers van misdrijven te kunnen garanderen. Slachtoffers moeten materiële, financiële, psychologische en sociale steun krijgen van overheden, vrijwilligers en particulieren in de hele Unie.
Ik wil afsluiten met een speciaal woord van dank voor de inspanningen van de Commissie en van commissaris Vitorino tijdens de Top.

Swiebel
Mijnheer de Voorzitter, het grote nieuws van de Top van Tampere is de gebleken politieke wil om tot gemeenschappelijk Europees beleid te komen. De politieke rol van de Commissie en van deze commissaris is daarbij versterkt. Ook zijn essentiële uitgangspunten herbevestigd, zoals het recht om asiel te zoeken en de bestrijding van racisme en discriminatie. Dit alles is zonder meer winst. Toch is het een kwestie van eerst zien, dan geloven.
De genomen beslissingen moeten nog concrete inhoud krijgen en sommige beleidsopties hebben het niet gehaald. Het voorgenomen gemeenschappelijk Europees asielsysteem is nog ver verwijderd van de gedachte van geïntegreerd Europees beleid. Lastenverdeling tussen de lidstaten blijft taboe. Een Europese aanpak van migratie als zodanig is vooralsnog geen haalbare kaart. Hooguit is er sprake van een ontmoedigingsbeleid. En hoe precies de Raad zich voorstelt de rechten van derdelanders te verbeteren, moeten wij nog maar afwachten.
Op al deze terreinen zou de Commissie het voortouw moeten nemen voor een verdere agendavorming en moet het Parlement in staat worden gesteld de hem toekomende rol te spelen. Bij de samenwerking op strafrechtelijk en civielrechtelijk gebied is het beginsel van de wederzijdse erkenning tot kernpunt van de strategie gemaakt. Dat klinkt bescheiden, maar het is waarschijnlijk een verstandige keuze gezien ook het ongeloof en de weerzin die deze ontwikkeling in vakkringen van juristen nog steeds blijkt op te roepen. Er is hier nog veel missiewerk te verrichten.
In deze context is het oprichten van Eurojust een gedurfd initiatief. Daarom extra jammer dat het aspect van de parlementaire controle onder het tapijt is verdwenen.
Tenslotte het handvest van de grondrechten. Nu besloten is hoe het forum dat het handvest gaat opstellen is samengesteld, is het de hoogste tijd te bepalen wat de status van dit stuk zal zijn. De Raad heeft dit tot nu toe in het vage gelaten. Wil dit handvest enige meerwaarde hebben, dan moet het bindend recht worden waarop iedere EU-burger een beroep kan doen. Daartoe zal het in de Verdragen moeten worden opgenomen.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, dit Parlement heeft op 3 april van vorig jaar mijn verslag over de uitbreiding naar het oosten en binnenlandse veiligheid met een grote meerderheid aangenomen, waarvoor ik heel dankbaar ben, en er is toen een besluit genomen om een Europese Academie voor binnenlandse veiligheid op te richten. Ik ben heel gelukkig en dankbaar dat de Raad in Tampere dit besluit ten uitvoer heeft gebracht door de oprichting van een Europese politieacademie. Evenzeer verheugt het mij dat de heer Vitorino maandag in de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken heeft aangekondigd dat de Commissie binnenkort een studie over de concrete realisering van dit project zal voorleggen. Ik geloof namelijk dat als onze politie inderdaad gemeenschappelijk wordt opgeleid in een geest van Europese samenwerking en als, zoals in het besluit is voorzien, ook de politie van de kandidaat-lidstaten daar van meet af aan bij wordt betrokken - ook dit is ontleend aan het voorstel van het Parlement -, wij een belangrijke, concrete stap zetten in de richting van een Europa waar recht heerst en de binnenlandse veiligheid wordt beschermd. Ik zou heel dankbaar zijn indien deze academie zou worden gevestigd in het grensgebied tussen de EU en de kandidaat-lidstaten, bijvoorbeeld in het oosten van Beieren. Daar bestaan al vele vormen van politionele samenwerking die zich als het ware uitstekend lenen voor dit project.
Ik zou nog een tweede thema willen aankaarten. Ik denk dat de Raad er goed aan heeft gedaan om de richting te bepalen van een gemeenschappelijk asiel- en vluchtelingenbeleid, maar, in tegenstelling tot sommige van mijn collega' s, ben ik niet zo ongelukkig over het feit dat we nog enkele stappen in die richting moeten zetten, want er ontbreken nog enkele zeer belangrijke elementen. Ik heb met name kritiek op het feit dat er nog steeds geen hoofdelijke lastenverdeling is ingevoerd. Het ziet er zelfs naar uit dat het thema van de lastenverdeling op de lange baan wordt geschoven. Ik ben echter van mening dat een gemeenschappelijk asiel- en vluchtelingenbeleid zonder lastenverdeling hetzelfde zou zijn als wanneer men een groot dak laat steunen op een enkele muur die ergens aan de rand wordt opgetrokken. Zo'n dak moet onherroepelijk instorten. Een gemeenschappelijke asielbeleid zonder vaste verdeelsleutel is volgens mij volkomen ondenkbaar. Daarom zouden we onze tijd nuttig moeten gebruiken en alsnog concrete maatregelen uitwerken.

Gebhardt
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, we kunnen het resultaat van de Top van Tampere toejuichen, voor lief nemen of als onvoldoende bestempelen. Hoe we het resultaat ook beoordelen, Tampere was in ieder geval een belangrijke Top. Belangrijk, omdat het een stap betekent in de richting van een gemeenschappelijke Europese rechtsruimte. Dit is de goede richting. Maar met het oog op het grote doel van een gemeenschappelijke rechtsruimte is Tampere slechts een kleine stap op een lange weg. De Europese burgers verwachten meer. Ze verwachten dat in snel tempo grotere en vooral kordate stappen worden genomen op deze weg. Het is mijn overtuiging dat ze daar ook recht op hebben.
De burgers mogen in ieder geval verlangen dat het rechtssysteem hen in iedere lidstaat van de Unie dezelfde veiligheid, bescherming en geborgenheid biedt. Ze mogen verwachten dat ze in een buurland niet worden benadeeld door het feit dat daar een ander, hun onbekend rechtssysteem van toepassing is. Plechtige topontmoetingen alleen volstaan niet om de burgers dit recht te garanderen. Zoals men geen vrede schept door enkel de wapens te laten rusten, zo wordt er ook geen gemeenschappelijke Europese rechtsruimte verwezenlijkt enkel doordat een handvol regeringen belooft zich hiervoor te zullen inzetten. De wil tot justitiële samenwerking moet ook worden ondersteund door degelijke samenwerkingsprocedures. Die kunnen niet worden uitgewerkt door de Raad en de nationale regeringen alleen. Het Parlement moet ze daarbij helpen. De Raad moet weten dat wij in het belang van de burgers, die wij als afgevaardigden vertegenwoordigen, daartoe bereid zijn en dit ook zullen doen.

Coelho
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, waarde collega's, op 15 en 16 oktober werden in Tampere belangrijke stappen gezet om binnen de Europese Unie een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid te creëren.
Tegen de opvatting in dat de Unie uitsluitend of hoofdzakelijk economisch van aard moet zijn, heeft de Raad, in aansluiting op het standpunt dat dit Parlement sinds jaar en dag verdedigt, voor de burgers gekozen, voor hun vrijheid van verkeer, voor hun veiligheid en voor hun recht op rechtsbescherming. Daarenboven wordt gesteld dat deze rechten niet enkel aan de burgers van de Unie moeten worden toegekend, maar aan eenieder die om diverse redenen legaal op ons grondgebied verblijft. Er zijn afspraken gemaakt over prioriteiten en politieke richtsnoeren. De Commissie moet een voorstel voor een scorebord indienen. Dit instrument moet ons in de gelegenheid stellen de geboekte vooruitgang en de naleving van de termijnen te controleren die zijn vastgesteld in het kader van het Verdrag van Amsterdam, het actieplan van Wenen en de conclusies van deze Europese Raad. Het gaat om een pragmatisch initiatief dat hoogstwaarschijnlijk goede resultaten zal opleveren en dat zijn bestaan mede te danken heeft aan de inspanningen van commissaris António Vitorino, die ik dan ook met zijn inzet zou willen complimenteren.
Er zal ongetwijfeld nog meer samenwerking tot stand komen. Op bepaalde gebieden kon er zonder problemen een akkoord worden bereikt. Dat was onder meer het geval bij de oprichting van Eurojust, dat eind 2001 in werking zal treden, de versterking van de rol van Europol en de inrichting van een Europese politieacademie. Desondanks moeten wij over het geheel genomen vaststellen dat daar waar men voor harmonisering en uniformering had kunnen en moeten kiezen, compatibiliteit, convergentie en onderlinge afstemming van de in de vijftien lidstaten gehanteerde praktijken de voorkeur hebben gekregen. Zo werd gepleit voor convergentie en gemeenschappelijke regels in het kader van het asielbeleid, voor het creëren van een financieel instrument voor de tijdelijke bescherming van vluchtelingen, zij het vooralsnog in vage termen, voor de versterking van de justitiële samenwerking, de erkenning van gerechtelijke vonnissen, enzovoort. De principes zijn geformuleerd en in het algemeen valt er weinig op aan te merken. We kunnen nu alleen maar hopen dat voortgang wordt gemaakt met de besluiten en de initiatieven die ons in staat moeten stellen deze principes concreet in de praktijk te brengen.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik ben de laatste spreker van het Parlement en het komt mij voor dat u allemaal over de geest van Tampere hebt gesproken terwijl ik denk dat er van Tampere ook een signaal uitgaat. Ik meen te mogen stellen dat Tampere duidelijk aangeeft dat Europa niet langer alleen maar een markt is en dat de Europese burger meer is dan een consument en een arbeidskracht. Voortaan staat de burger, in zijn hoedanigheid van burger, in al zijn dimensies, met al zijn zorgen, met al zijn behoeften, met al zijn eisen, centraal in de Europese constructie.
In aansluiting op wat hier al is gezegd, zou ik een punt willen aanstippen dat de verhoogde aandacht voor de burger mijns inziens perfect symboliseert.
Men zou haast kunnen zeggen dat in Tampere de staatsrechtelijke orde is veranderd: de Raad heeft de Commissie opgedragen zelf gemeenschappelijke normen op te stellen inzake toelating en verblijf van vreemdelingen, rechtszaken van beperkt financieel belang en talrijke andere kwesties.
Dit betekent dat het gedeelde initiatiefrecht plaats maakt voor een initiatiefrecht dat volkomen in handen van de Commissie is. Ik geloof dat dit vanuit het oogpunt van de Europese constructie een bijzonder belangrijk gegeven is.
Ik zou de laatste seconden van dit debat willen besteden aan de opbouw van een Europese rechtsorde. Buiten veiligheid, een politiemacht en misdaadbestrijding wil de burger een rechtsorde die er voor hem is, waar ook in Europa, en dat hij voor eender welke rechter zijn recht kan halen. Dat is een van de andere belangrijke boodschappen die van Tampere uitgaat. Mijnheer de commissaris, u heeft erop gewezen dat Tampere vele leemten vertoont en daarin hebt u gelijk. Maar zoals de Fransen zeggen: il y a du pain sur la planche, er is werk aan de winkel. U beschikt in ieder geval over vijftien aanzienlijke mandaten om ermee aan de slag te gaan.
Dit Parlement hoopt dat deze voorstellen snel beschikbaar zullen zijn.

Lipponen
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik dank u voor uw buitengewoon concrete betogen. Ik wil uw kostbare tijd allereerst gebruiken voor enkele algemene opmerkingen. Vervolgens zal ik gedetailleerd antwoord geven en tenslotte wil ik het hebben over hoe het verder zal gaan, over de implementatie en de follow-up.
Naar mijn mening was de laatste interventie van mevrouw Palacio Vallelersundi zeer belangrijk, omdat eruit naar voren kwam dat onze doelstellingen ambitieuzer moeten worden. Aan de andere kant was bijvoorbeeld de heer Holmes in zijn betoog bezorgd over het feit dat het te snel gaat met de harmonisering van de wetgeving en de administratieve procedures. Het probleem van Tampere was dat justitie en binnenlandse zaken al met al zeer conservatieve beleidsterreinen zijn. Aan de ene kant bestaat de zorg dat de nationale praktijken te snel moeten worden veranderd. Aan de andere kant hebben wij bijvoorbeeld in de strijd tegen de misdaad daadwerkelijk behoefte aan zowel een versterking van de politiële samenwerking als aan een harmonisatie van de wetgeving. Zo bestaat er in onze wetgeving bijvoorbeeld geen gemeenschappelijke omschrijving van het begrip georganiseerde misdaad. De beste manier van werken is de methode die we bij de interne markt hebben gevolgd: we bepalen hoe we vooruit gaan door elk probleem pragmatisch te benaderen. De wederzijdse erkenning van gerechtelijke vonnissen is het eerste uitgangspunt, het andere is dat wij onderzoeken in welke mate er behoefte is aan harmonisatie van de wetgeving.
Eerst wil ik het hebben over Eurojust en de Europese procureur-generaal. Het uitgangspunt is dat Eurojust niet alleen een betere coördinatie tot stand moet brengen tussen de nationale openbare ministeries, maar ook dat er gemeenschappelijke gerechtelijke onderzoeken kunnen worden bevolen, uitgevoerd door gemeenschappelijke onderzoeksteams. Het idee van een officier van justitie voor de belangen van de Gemeenschap is in een laat stadium naar voren gebracht en is afkomstig van de Commissie. Dit is een iets andere kwestie, aangezien het hier expliciet gaat om delicten die zijn gepleegd met de bedoeling financieel gewin te halen uit de Gemeenschap. Dit onderwerp staat tamelijk nauw in verband met wat wij vooral afgelopen lente behandeld hebben, maar daar kunnen we later beslist nog op terugkomen.
Wat Europol betreft, er is hier enige zorg geuit over de controle op Europol. Naar mijn mening is dit zeer terecht, want bij de uitbreiding van de taken en bevoegdheden van Europol is waakzaamheid geboden. In Tampere is het basismodel of de aard van de werkzaamheden van Europol echter niet veranderd. Europol of haar ambtenaren hebben geen zelfstandige bevoegdheden gekregen, maar zullen integendeel nauw moeten gaan samenwerken met de lidstaten. Europol moet de lidstaten assisteren en ondersteunen. We moeten deze kwestie nauwgezet blijven volgen.
In de interventies werd de aandacht gevestigd op de positie van burgers uit landen buiten de Unie. In Tampere gebruikte is de formulering "rechten en plichten vergelijkbaar met die van de burgers van de Europese Unie" gebruikt, comparable. De bedoeling is dus deze mensen zoveel mogelijk burgerrechten te verlenen, al zal men daarbij wellicht niet zo ver willen gaan hen ook stemrecht bij de parlementsverkiezingen te geven. Daarentegen is het stemrecht bij lokale verkiezingen een goed voorbeeld van wat een wenselijke Europese praktijk zou zijn.
De kwestie van het vluchtelingenfonds, van een lastenverdeling, heeft discussie uitgelokt en wij hebben besloten later terug te komen op de vraag van een financiële reserve. We moeten op een rijtje zetten wat we precies willen. Waar gaat het om? Bij een plotselinge toestroom van vluchtelingen die een tijdelijke bescherming vragen, moeten we hulp kunnen bieden aan de lidstaten die die toestroom te verwerken krijgen. Dat is een volkomen legitiem verlangen, en ook financiële hulp is daarbij mogelijk, maar dat alles vereist nog voorbereiding. Wat een lastenverdeling betreft is in Kosovo gebleken dat we niet voorbereid waren. Wij zouden methodes moeten kunnen afspreken om solidariteit tussen de lidstaten tot stand te brengen. Daarbij hoeven we wellicht niet met automatische quota te gaan werken, maar er is wel een beter aangepaste werkwijze nodig. Natuurlijk moet er zoals bij de situatie in Kosovo samengewerkt worden met de UNHCR. Al met al moet de slagvaardigheid van de internationale gemeenschap in dit soort situaties worden verbeterd.
Ik wil nog eens terugkomen op de kwestie van de georganiseerde misdaad waarover de heer Di Lello Finuoli heeft gesproken. In Tampere werden in feite zeer vergaande doelstellingen aangenomen. Zo komen witwaspraktijken onder de bevoegdheid van Europol. Naar mijn mening wordt het beleid aanzienlijk doeltreffender nu de openbare ministeries van de lidstaten er ook aan meewerken.
Dan wil ik het nu over een aantal andere kwesties hebben die hier ter sprake zijn gekomen. Allereerst het handvest van de grondrechten. Is dat een politiek document is of een eerste aanzet tot een nieuwe grondwet? Als fungerend voorzitter van de Raad behandelen wij deze zaak op basis van wat in Keulen is besloten. Het is dus een politiek document, maar dit belet niet dat er ooit een moment kan komen waarop we behoefte hebben aan een of andere vorm van Europese grondwet met daarin de grondrechten. Het gaat hier om een proces. In Tampere is besloten over het mandaat en de samenstelling van de werkgroep die een ontwerp voor het handvest moet opstellen, en die zal nog tijdens het Finse voorzitterschap voor het eerst bijeenkomen. Ik zou willen dat deze werkgroep een gezaghebbende voorzitter krijgt.
De kwestie van de intergouvernementele conferentie is onder andere in het betoog van de heer Brok aan de orde geweest. Ik wil hier benadrukken dat dit een zaak van het voorzitterschap is. Die taak is ons op de Top van Keulen toebedeeld. Natuurlijk werken wij op basis van de voorstellen van de Commissie, maar ik hoop dat men hier in het Parlement niet vergeet dat er ook nog een instelling als de Raad is en dat die een voorzitterschap heeft.
De heer Brok heeft het gehad over de situatie in Kosovo en het stabiliteitspact waarover tijdens het diner in Tampere is gesproken. De Finse president Martti Ahtisaari heeft hierover het woord gevoerd en gezegd dat hij het nodig vond dat Commissievoorzitter Prodi, de hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid Solana en de vertegenwoordiger voor de Balkan Hombach efficiënter gingen samenwerken om niet alleen de uitvoering van het stabiliteitspact te garanderen, maar natuurlijk ook praktische zaken zoals de samenwerking tussen Pristina en Thessaloniki vlot te laten verlopen. Kortom, het Finse voorzitterschap volgt deze zaak zeer nauwgezet. Wat de verordening inzake OBNOVA betreft zal de Raad de amendementen van het Parlement nauwkeurig bestuderen. Ik heb het vanochtend over deze zaak gehad met Voorzitter Fontaine. Het is de bedoeling de kwestie op te lossen zodra het Europees Parlement zijn standpunt heeft bepaald, en de Raad gaat nog eind deze week bekijken hoe de amendementen die het Parlement voorstelt in het definitieve besluit over OBNOVA kunnen worden opgenomen. Ik zou willen dat ook dit een van de zaken wordt waarmee we een eind kunnen maken aan de wirwar tussen de instellingen, iets wat de burgers ook echt van ons verlangen.
Wat betreft de vraag hoe het Europees Parlement aan de besluitvorming deelneemt en welke vooruitgang rond die kwestie heeft plaatsgevonden, neem ik als vertegenwoordiger van het land dat het voorzitterschap van de Raad waarneemt akte van de kritiek. Wel wijs ik erop dat hier in september in het kader van de Top van Tampere in de plenaire vergadering drie van onze ministers zijn geweest om u verslag uit te brengen: de minister van Binnenlandse Zaken, de minister van Justitie en de minister van Buitenlandse Zaken en als vierde persoon onze vertegenwoordiger in het Comité van permanente vertegenwoordigers, de Coreper. Voor zover wij wisten stond alle informatie waarover de regeringen beschikten ook ter beschikking van het Parlement. In algemene termen hebben we op de Top van Tampere resultaat kunnen boeken doordat wij openheid hebben betracht en de regeringen en het Parlement bijvoorbeeld niet op het laatste moment met nieuwe gegevens hebben geconfronteerd. Alle informatie die nodig was, was bekend, inclusief onze ontwerpagenda.
Het Europees Parlement zal voortaan aan de besluitvorming deelnemen zoals het Verdrag van Amsterdam voorziet. De besluiten van Tampere verbeteren de praktische mogelijkheden van het Europees Parlement deel te nemen en controle uit te oefenen. Met de besluiten van Tampere heeft men er zich op het hoogste politieke niveau toe verplicht de nodige transparantie te betrachten en het Parlement regelmatig te informeren. Wat mij betreft heb ik de ministers al gezegd dat ze bij mij moeten zijn als er iets is dat te wensen overlaat. Door het concrete en operationele karakter van de besluiten van Tampere heeft het Parlement nu meer mogelijkheden om deel te nemen aan de vormgeving van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Met andere woorden, de doelstellingen en de middelen zijn nu duidelijker bepaald, en het is nu eenvoudiger om eraan mee te werken. Het aannemen van dit voorstel is hiertoe een belangrijk middel. Ik dank de heer Suominen voor zijn opmerking over de terminologie, wat we dus moeten hebben is een balanced score card. Daarmee zullen we ook het werk van het Parlement verlichten.
Wat transparantie betreft wil ik in herinnering roepen dat in het Verdrag van Amsterdam op voorstel van Finland een fundamentele wijziging is aangebracht. Tot dan toe gold in de Unie het principe dat documenten in het algemeen niet openbaar waren, maar dat daar uitzonderingen op bestonden. Wij hebben voorgesteld om dat principe om te draaien, met andere woorden, dat documenten openbaar zijn, maar dat daar uitzonderingen op bestaan. Wat er nu moet gebeuren, is dat alle instellingen dit principe binnen hun werkterrein in de praktijk brengen en dat de Commissie daadwerkelijk ontwerpteksten over deze kwestie voorlegt. Dan wil ik het tenslotte nog hebben over de implementatie waar de heer Suominen en anderen het over gehad hebben. De Raad van ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken begint al komende vrijdag met de implementatie van de conclusies van Tampere. Het voorzitterschap heeft voor die bijeenkomst een soort werkprogramma opgesteld waarin alle maatregelen die de besluiten van Tampere met zich meenemen staan vermeld. Er staat met andere woorden in wie wat wanneer moet doen. Ik hoop dat deze werkmethode, als wij haar eenmaal in de praktijk hebben gebracht, ook het werk van het Parlement zal vergemakkelijken.
Ik wil de Voorzitter, de Conferentie van voorzitters en de sprekers bedanken voor de zeer vriendelijke woorden, maar ook voor de kritiek, want we moeten na Tampere niet op onze lauweren blijven rusten. Wij moeten de besluiten die daar genomen zijn serieus nemen en aan de slag gaan.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de Raadsvoorzitter. Dan geef ik tenslotte het woord aan de heer Vitorino, namens de Europese Commissie. Het debat loopt wat uit. Ik verzoek de commissaris zich zo mogelijk enigszins te beperken. Wij zullen nog vele debatten met u voeren. Het woord is aan de heer Vitorino.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, ik kan u verzekeren dat ik niet vind dat uw waarschuwing mijn fundamenteel recht aantast om hier het woord te voeren.
Namens de Commissie dank ik alle sprekers voor hun bijdrage aan dit debat. Ik kan alle afgevaardigden, en vooral mevrouw Ana Palacio, verzekeren dat de Commissie zich volkomen bewust is van haar verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de conclusies van Tampere.
De Commissie had haar rol nooit kunnen vervullen als ze niet op de steun had kunnen rekenen van het Finse voorzitterschap, meer bepaald van premier Lipponen, die ik nogmaals dank voor zijn bijdrage aan het succes van Tampere, en op die van het altijd kritische en waakzame Europees Parlement.
Op die steun van het kritische en waakzame Europees Parlement rekent de Commissie nu ook voor de voorbereiding van het scorebord. Dat is immers niet alleen een instrument om de wetgeving te programmeren, maar ook om de transparantie en de verantwoordelijkheid van alle Europese instellingen tegenover de burgers te versterken. De burgers hebben hun ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid immers zelf in handen. Het scorebord is ook een middel om de concrete resultaten te beoordelen die tijdens de uitvoering van de conclusies van Tampere zullen worden bereikt. De gemaakte vorderingen zullen niet alleen het werk zijn van de Raad, de Commissie en het Parlement, maar ook van de lidstaten. Sommige taken zullen immers overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel aan de lidstaten worden toevertrouwd.
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie hecht veel belang aan de besluiten over de opstelling van het handvest van de grondrechten die in Tampere zijn genomen en die in Helsinki verder zullen worden uitgewerkt.
Als politieke en filosofische grondslag van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid wil ik alles beschouwen wat verband houdt met de grondrechten van de burgers van de lidstaten van de Unie, maar ook met de rechten van de onderdanen van derde landen die legaal en permanent op het grondgebied van de Unie verblijven.
De rechten in verband met de strijd tegen discriminatie op basis van artikel 13 van het Verdrag zullen worden behandeld tijdens het debat over het handvest van de grondrechten. Op dat ogenblik zal een duidelijk signaal moeten worden gegeven zodat de opstelling van het handvest en de intergouvernementele conferentie van de Unie, die tegelijkertijd zullen plaatsvinden, dezelfde richting uitgaan, zodat de voorwaarden voor de uitbreiding vervuld zijn en de grondslagen van de rechtsstaat in onze rechtsunie worden verstevigd.
Vooraleer ik het woord laat aan de heer Barnier, die de doelstellingen van de intergouvernementele conferentie zal toelichten, dank ik het Parlement nogmaals voor zijn steun voor de Commissie bij dit project, het project van Tampere, de geest van Tampere en de letter van Tampere, maar vooral het project van de burgers van onze gemeenschappelijke Unie.
(Levendig applaus)

De Voorzitter
Tot besluit van deze verklaring heb ik zes ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

Verslag over de IGC
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over het rapport van de groep op hoog niveau over de Intergouvernementele Conferentie.
Ik geef het woord aan de heer Barnier, namens de Commissie.

Barnier
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, dit debat is voor de Commissie, die ik hier vertegenwoordig, van groot belang, maar toch heeft het een beperking.
De beperking die iedereen zal begrijpen en erkennen is dat noch de Commissie, noch het Europees Parlement op dit moment een duidelijk en gedetailleerd standpunt hebben ingenomen of voorstellen hebben geformuleerd voor de institutionele onderhandelingen die begin volgend jaar van start gaan. Vandaag moeten wij dus - dat is al heel wat - kijken in welke geest u en wij samen die onderhandelingen zullen aanvatten.
Dames en heren, ik zal dus uiteenzetten, of liever herhalen, hoe Commissievoorzitter Prodi en de Commissieleden die onderhandelingen bekijken, en ik zal met de grootste aandacht luisteren naar wat u namens uw politieke fracties of uit uw eigen naam te zeggen hebt.
Dames en heren, de Commissie heeft niet willen wachten en heeft drie gerespecteerde en ervaren persoonlijkheden gevraagd zich over de zaak te bezinnen en hun ideeën te formuleren. Daarmee heeft zij het debat op gang willen brengen en verhelderen. Ik ben ervan overtuigd dat wij op die manier onze rol spelen in de geest van het eerste lid van artikel 48 van het Verdrag betreffende de Europese Unie.
Onze eerste doelstelling is bereikt. Het debat begint. Het debat moet hier plaatsvinden, maar ook in de nationale parlementen van de lidstaten. Ik zal daaraan bijdragen met allen die zich voor de Europese integratie interesseren - die zijn veel talrijker dan velen denken -, en mij daarbij zo dicht mogelijk bij de burgers opstellen.
Mijnheer de Voorzitter, ik dank premier Jean-Luc Dehaene, president von Weizsäcker en Lord Simon voor hun voortreffelijke werk. Ik wil ook u danken voor uw ontvangst en voor de aandacht die u, in het bijzonder in uw Commissie constitutionele zaken onder het bezielende voorzitterschap van de heer Napolitano, aan hun rapport besteedt.
Dames en heren, het rapport-Dehaene heeft in de eerste plaats de verdienste dat het de inzet bepaalt en de institutionele hervorming in een echt politiek perspectief plaatst. Ik zal het daar straks nog over hebben. Wij kunnen daaruit nu het een en ander opmaken over het tijdschema, over de hervormingen die we moeten verwezenlijken en over de manier waarop wij ons op de onderhandelingen moeten voorbereiden.
Wat het tijdschema betreft, is dit volgens mij de laatste gelegenheid voor een echte hervorming vóór de grote uitbreiding van de Unie, met andere woorden voordat wij als Europese staten en volkeren in een grote politieke en economische gemeenschap samengaan. Die grote uitbreiding is geen toekomstmuziek meer, zij staat niet ver meer van ons af. Op 13 oktober laatstleden hebben wij in de Commissie zelfs besloten ons even grondig, maar wel sneller op de uitbreiding voor te bereiden. Daarom moet de intergouvernementele conferentie haar werkzaamheden voor het einde van het jaar 2000 afronden.
Gezien deze korte termijn mogen we niet falen. Dames en heren, dwingt die kortere termijn er ons daarom toe ons tot een intergouvernementele miniconferentie te beperken? Wij menen van niet. Die hervorming, waarvan iedereen in zijn hart weet dat ze onontbeerlijk is, is niet uitsluitend of in de eerste plaats een kwestie van tijd, maar wel een kwestie van politieke wil, van inzicht in de huidige werking van de Unie en in de tekortkomingen daarin. De hervorming is een kwestie van moed die we al of niet aan de dag zullen leggen om deze keer voorrang te verlenen aan de Unie en aan een langetermijnvisie die onze behoedzaamheid en onze onmiddellijke belangen overstijgt, hoe moeilijk dat ook is, zoals wij allemaal weten.
Aangezien de onderhandelingen en de ratificering door de lidstaten heel wat tijd in beslag zullen nemen, moeten wij die echte hervorming meteen op poten zetten. Ik heb het niet over de definitieve hervorming van de Europese instellingen, maar over een hervorming die ver genoeg gaat om te voorkomen dat onze instellingen vastlopen of verstikken. Ik heb het over een hervorming die ver genoeg gaat om, zoals een van uw collega's onlangs zei, verdere ontwikkelingen in de toekomst mogelijk te maken. Wij mogen niet denken - en ik zeg dit met veel nadruk - dat wij later met achttien, twintig of zevenentwintig lidstaten de hervorming zullen kunnen uitvoeren die wij niet in Amsterdam tot stand hebben gebracht of die wij nu eventueel niet tot stand zouden willen brengen.
Wat de draagwijdte van de hervorming betreft, hebben wij gezegd dat de intergouvernementele conferentie ambitieuze doelstellingen moet nastreven, en dat is in ieder geval ook wat de Commissie van plan is. Dames en heren, dat mag niemand verbazen, aangezien het grote project van de uitbreiding, zoals ik daarnet zei, er sneller komt en verregaander is dan in Amsterdam werd gedacht. Nogmaals, de Commissie en het Europees Parlement spelen hun rol als ze de conferentie willen opwaarderen en als ze aanbevelen meteen alle nodige hervormingen uit te voeren om onze Unie in staat te stellen meer landen op te nemen.
Dames en heren, wij willen de conclusies van Keulen zeker niet betwisten. De intergouvernementele conferentie zal in de eerste plaats moeten aanpakken wat in Amsterdam is blijven liggen, en goed ook. Ze zal dat met de nodige ambitie moeten doen. Ik spreek uit ervaring, want de drie punten die voor ons liggen kunnen met veel of met weinig ambitie worden aangepakt. Het gaat om het aantal Commissieleden in een uitgebreide Unie, de nieuwe weging van de stemmen en een verruiming van het toepassingsgebied van de gekwalificeerde meerderheid, stuk voor stuk netelige kwesties waarvoor in elk geval een oplossing moet worden gevonden. Ik meen dat wij die oplossing gemakkelijker zullen kunnen vinden als wij deze problemen in een politiek perspectief plaatsen.
Daarom achten wij de lijst van punten in het rapport-Dehaene ontvankelijk. Geen enkel van de geformuleerde ideeën kan als overbodig worden beschouwd. Het is niet overbodig dat wij proberen het Verdrag te herschrijven om het beter leesbaar en voor de burger toegankelijker te maken en om het gemeenschappelijk beleid, niet te verwarren met basisprincipes van de Unie, gemakkelijker bij te stellen.
Het is niet overbodig dat wij het systeem van de versterkte samenwerking proberen te verbeteren zonder evenwel - ik beklemtoon dat - het risico te lopen dat het breiwerk van de communautaire wetgeving op weet ik veel wat voor manier weer wordt uitgehaald. We mogen gerust hopen dat we eind 2000 in het nieuwe Verdrag de institutionele consequenties kunnen trekken uit de besluiten die tegen die tijd in de geest van Keulen genomen kunnen zijn voor de defensie van het Europese continent. Dames en heren, het is niet overbodig dat wij ondertussen ook andere institutionele problemen aanpakken die met de uitbreiding aan de orde komen. Ik denk daarbij onder andere aan de rechtspersoonlijkheid van de Unie, de werking van het Europees Hof van Justitie en krachtiger Europese maatregelen in de strijd tegen de fraude. Ik zeg dat in aansluiting op de conclusies van de Raad van Tampere, waarover u met mijn collega en vriend Vitorino hebt gedebatteerd. De Commissie zal met belangstelling luisteren naar al uw reacties en suggesties over deze en misschien nog andere onderwerpen.
Tenslotte nog iets over de voorbereiding van de onderhandelingen. Met de intenties van het Portugese en vervolgens het Franse voorzitterschap, maar ook die van het Finse voorzitterschap in de aanloop naar Helsinki, staat of valt de basis waarop de intergouvernementele conferentie - zo vroeg mogelijk in 2000 overigens - van start gaat. Wij bereiden ons grondig voor, dat is het minste wat van de Commissie mag worden verwacht. Vanaf 10 november eerstkomend zullen wij het in de Commissie hebben over de vorm en de inhoud van ons formele verslag dat bij de start van de onderhandelingen bekend zal worden gemaakt.
Dames en heren, dat formele verslag wordt wellicht een alomvattend en krachtig politiek document dat zodanig is opgebouwd dat het nuttig is voor de onderhandelingen, ze vergemakkelijkt en naar wij hopen ook bespoedigt. Ik herinner mij de voortreffelijke redevoeringen die twee leden van het Europees Parlement, Elisabeth Guigou en Elmar Brok, gedurende de hele aanloop naar Amsterdam hebben gegeven. Het lijkt mij dan ook voor iedereen nuttig dat het Europees Parlement zijn stem kan laten horen en zo goed mogelijk bij de komende onderhandelingen wordt betrokken.
Dames en heren, tot besluit nog het volgende. Tussen behoedzaamheid en vermetelheid, tussen realisme en utopie is er naar onze stellige overtuiging plaats voor een echte hervorming van onze instellingen, voor een betere en democratischer werking van de Unie, niet om de uitbreiding te vertragen, maar om ze met succes te bekronen.

Poettering
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, namens de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten zou ik in de eerste plaats onze dank willen betuigen aan Jean-Luc Dehaene, Richard von Weizsäcker en Lord Simon voor dit rapport, dat ambitieus, moedig, maar tegelijkertijd ook realistisch is, wat het tot een toekomstgericht rapport maakt. We hebben in de voorbije week in de christen-democratische fractie een debat gevoerd met Jean-Luc Dehaene, ook commissaris Michel Barnier was aanwezig. En ik kan u zeggen, mijnheer de commissaris, dat we er het volste vertrouwen in hebben dat u zich met de Commissie zult inzetten om de Europese Unie naar een goede toekomst te leiden, en wij zullen u allemaal ondersteunen op deze weg!
In Helsinki werd beslist dat we met zes bijkomende landen onderhandelen over toetreding. Dit betekent dat we onderhandelen met 12 landen, en zeer waarschijnlijk zullen meer dan vijf landen in een eerste ronde toetreden tot de Europese Unie. Daarom is het onrealistisch om dit Protocol van Amsterdam tot drie thema' s te beperken. We zullen meer moeten doen. Daarom zeggen we als Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten: we willen meer dan wat in Amsterdam in het vooruitzicht werd gesteld, we willen Amsterdam plus, we willen een fundamentele hervorming van de Europese Unie, zodat deze klaar is voor de uitbreiding, waaraan wij een grote prioriteit toekennen!

De kern van de zaak is de meerderheidsbesluitvorming in de Raad, en wij vinden dat meerderheidsbesluitvorming de gangbare beslissingsprocedure moet worden. In alle kwesties die door meerderheidsbeslissingen worden geregeld, moet het Europees Parlement - ook nu al bij het landbouwbeleid, maar dat is een andere kwestie - op basis van gelijkberechtigdheid meebeslissen over de wetgeving. We hebben er begrip voor, voor zover dit nog ter discussie staat, dat ook in de Commissie ieder land vertegenwoordigd is en dat er een herschikking komt in de Raad. De dubbele meerderheid is een mogelijk instrument, maar er zijn nog andere mogelijkheden. De nieuwe stemverdeling in de Raad moet echter ook beantwoorden aan democratische principes. Maar ik voeg hier meteen aan toe, waarde collega' s: er is een dimensie die alle rechtsprocedures overstijgt. Voor zover vertegenwoordigers van sommige grote lidstaten thans een zekere aanmatiging, een zekere arrogantie aan de dag leggen tegenover kleinere lidstaten, keuren wij dit af en zeggen: alle lidstaten van de Europese Unie dragen iets bij en moeten bij het proces worden betrokken, en ook de grote lidstaten moeten erkennen dat sommige voorzitterschappen van kleine landen succesvoller, efficiënter en gemotiveerder waren dan die van sommige grote lidstaten!
(Applaus)
Wij hechten onze goedkeuring aan het voorstel van de commissie van wijzen om een basisverdrag tot stand te brengen. Het verheugt mij bijzonder dat onze vriend Jacques Santer dit voorstel toejuicht, want hij is een sprekend bewijs van de efficiëntie van een kleinere lidstaat, in dit geval Luxemburg. Wij onderstrepen dat we achter het voorstel staan van de werkgroep - en ik vind dit een geniaal idee - om naast een basisverdrag ook een uitgebreider verdrag in te voeren. Op grond van het basisverdrag zouden alle lidstaten, alle nationale parlementen altijd worden betrokken bij hervormingen, wat een goede zaak is. Bij het uitgebreide verdrag zouden de Raad en het Europees Parlement hierover kunnen beslissen. Dit zorgt voor flexibiliteit en schept mogelijkheden om te voldoen aan de huidige vereisten.
Mijnheer Barnier heeft over de rechtspersoonlijkheid van de Europese Unie gesproken. Thans is de Europese Unie juridisch gezien een nulliteit, een niets, zij kan niet eens een huis kopen, laat staan in een internationale organisatie vertegenwoordigd zijn! Dat moeten we veranderen, als de Europese Unie wil meespelen op het wereldtoneel.
We moeten ook maatregelen treffen in het buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid. De afgelopen week nog heeft het International Institute for Strategic Studies in Londen gezegd dat de Europeanen niet slagvaardig zijn. Dit is niet enkel een institutioneel probleem, het heeft ook te maken met de bereidheid van de lidstaten om te zorgen voor de vereiste logistiek, de vereiste opleiding. We verwachten van de nieuwe hoge vertegenwoordiger, de heer Solana, dat hij in overleg met Chris Patten de nodige initiatieven zal nemen. We hebben nu behoefte aan een ruim debat, waarin we het ook moeten hebben over de geografische uitbreiding van de Europese Unie, over de inhoud daarvan, en we roepen de Raad op - de dames en heren die daarin vertegenwoordigd zijn - de moed te tonen om Europa van een goede toekomst te verzekeren, want het gaat om de stabiliteit, de vrede en de democratie op ons continent in de eenentwintigste eeuw!
(Applaus)

Corbett
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie is blij met de publicatie van het rapport van de heren Dehaene, Lord Simon en von Weizsäcker, omdat daarin een duidelijk en goed beargumenteerd betoog wordt gevoerd voor een intergouvernementele conferentie die niet beperkt blijft tot de zogenaamde "drie restjes van Amsterdam". Wij moeten het ruimer zien. Niettemin zal de intergouvernementele conferentie niet zozeer gaan over het verruimen van de verantwoordelijkheid of de bevoegdheden van de Europese Unie, als wel over structurele en institutionele hervormingen, hervormingen die de Unie opener zullen maken, efficiënter, democratischer en transparanter. De intergouvernementele conferentie zal er vooral voor zorgen dat de Unie zal kunnen blijven functioneren en haar verantwoordelijkheden zal kunnen blijven uitvoeren als ze bestaat uit meer dan 20 lidstaten.
De drie restjes van Amsterdam zullen deel uitmaken van het pakket, maar dit is niet het enige. We zijn de discussie over een bredere agenda aan het winnen. Toch zitten er alleen al aan die drie restjes heel wat haken en ogen, zoals de heer Barnier al heeft benadrukt. Een uitbreiding van het aantal kwesties waarover bij meerderheid gestemd kan worden zal er bijvoorbeeld onmiddellijk toe leiden dat allerlei eurosceptici en anderen in hun lidstaten zullen gaan verkondigen dat hun land zijn vetorecht en zijn soevereiniteit opgeeft. Eén van de grootste partijen waaruit de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten is samengesteld, is zelfs van mening dat het toepassingsgebied van de gekwalificeerde meerderheidsregel niet mag worden uitgebreid. Toch zouden ze zich, als ze even wat tijd namen om na te denken, spoedig realiseren dat hun land, elk land, waarschijnlijk meer verliest door de veto' s van andere landen dan het wint door zijn eigen veto uit te spreken op allerlei beleidsterreinen van de Unie.
Er moeten echter niet alleen veranderingen komen bij de drie overblijfsels uit Amsterdam, te weten een ruimere toepassing van het beginsel van de gekwalificeerde meerderheid, de omvang van de Commissie en stemmenweging in de Raad. Ook bij het Hof van Justitie is verandering nodig. Hoe kan dat blijven werken als het uit bijna 30 leden zal zijn samengesteld? Verandering is nodig met betrekking tot het aantal leden van het Parlement, als we het maximum van 700 leden willen handhaven, zoals op ons eigen verzoek in de Verdragen is opgenomen. Er moet voor gezorgd worden dat de beslissing van onze lidstaten kan worden uitgevoerd om de West-Europese Unie in de Unie te integreren en haar functies, of een deel daarvan, over te dragen op de Europese Unie.
Dan is er de kwestie van codificatie en vereenvoudiging van de Verdragen, een onderwerp dat dit Parlement voor het eerst aan de orde heeft gesteld tijdens de voorbereidingen voor de onderhandelingen over het Verdrag van Amsterdam. Met deze taak is in Amsterdam begonnen, maar ze is nog lang niet afgerond en komt ook in het rapport-Dehaene uitgebreid aan bod.
Als wij nieuwe onderwerpen als deze toevoegen aan de intergouvernementele conferentie, maken wij die niet noodzakelijk ingewikkelder. Misschien is het gemakkelijker om het eens te worden over een breder pakket en ook gemakkelijker om dat in onze lidstaten geratificeerd te krijgen. Namens mijn fractie kan ik alvast zeggen dat wij bereid zijn het Parlement nauw te laten samenwerken met de Commissie, in de geest die door de heer Barnier zojuist is aangegeven, zodat we samen een evenwichtig pakket ter tafel kunnen brengen op de intergouvernementele conferentie, een pakket dat hij en onze afgevaardigden op alle vergaderingen van de intergouvernementele conferentie kunnen verdedigen, een pakket waardoor de Unie goed zal kunnen werken als ze meer dan 20 lidstaten telt.

Duff
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met het rapport omdat wij gewezen worden op de centrale vraag, namelijk volgens welke methode de verdragen in de toekomst herzien zullen worden. We moeten ons realiseren dat het bijna onmogelijk zal zijn - en zeker onuitvoerbaar - het met 25 of 30 lidstaten eens te worden over essentiële soevereiniteitskwesties. De belangrijkste hervorming betreft dus artikel 48 voor wijzigingen aan de verdragen. We moeten de constitutionele artikelen van het Verdrag verankeren, maar we hebben een soepeler, lichter systeem nodig om de beleidshoofdstukken in het verdrag te kunnen wijzigen. De eerste hervorming moet bij de burgers de vrees wegnemen dat soevereiniteit sluipend wordt overgedragen, en de tweede moet de burgers aanmoedigen zich concreter bezig te houden met de politieke keuzen waar we in Brussel en Straatsburg mee te maken hebben.
De tweede hervorming van doorslaggevend belang is de verwijdering van het nationale veto uit de bepalingen omtrent versterkte samenwerking; en de derde zal de burgers het recht verlenen zich rechtstreeks te richten tot het Europese Hof van Justitie.

Frassoni
Commissaris Barnier, het rapport-Dehaene heeft licht- en schaduwzijden, zoals met bijna alles in het leven het geval is. De hoofdideeën van dit rapport zijn al tientallen jaren lang stokpaardjes van het Europees Parlement. Zo origineel zijn deze dus ook weer niet. Ik wilde van mijn luttele minuten spreektijd gebruik maken om u, mijnheer de commissaris, en voorzitter Prodi aan te sporen tot nadenken. Beseft u wel welke risico' s men loopt als men enkel met regeringen wil spreken en alleen de regeringen - en vooral de meest terughoudende regeringen - wil overtuigen, als men altijd en eeuwig realisme en geloofwaardigheid wil doen rijmen met bescheiden en vaak dubbelzinnige voorstellen?
Mij baart het feit zorgen dat zelfs de wijzen, die toch bevrijd zijn van elke verplichting jegens wie dan ook, bij voorbaat aansturen op een compromis en een rol willen spelen die hen niet toekomt. Ik hoop dat u en de Commissie in uw voorstel de moed zullen kunnen opbrengen om hoger te vliegen. Ik hoop dat u de noodzaak van een constitutioneel gedeelte in de Verdragen met iets spannenders zult weten te motiveren dan het banale argument dat de verwarde tekst van het Verdrag aan herschrijving toe is. Ik vind het jammer dat voorzitter Dehaene die moed niet heeft gehad. Verder hoop ik ook dat de Commissie zich zal weten te bevrijden van de inefficiënte en achterhaalde pijlerstructuur en het werkelijk bizarre idee van de wijzen van de hand zal wijzen volgens welk het Europees Parlement alleen recht op medebeslissing mag hebben in de eerste pijler. De Commissie moet ook buiten de paleizen van de macht naar bondgenootschappen en consensus gaan zoeken, onder de gewone mensen, dat wil zeggen in dit Parlement. Voor deze uitdaging is moed nodig, maar de Commissie kan zich daaraan niet onttrekken. Als zij dat toch doet, zullen wij uiteindelijk allen aan het kortste eind trekken.

Kaufmann
Mijnheer de Voorzitter, Commissievoorzitter Prodi had volkomen gelijk toen hij voor dit Parlement zei dat het een historische vergissing zou zijn om de regeringsconferentie te beperken tot de zogenaamde leftovers, de restjes van Amsterdam. Nee, wat de burgers terecht verwachten is echte democratie, transparantie en efficiënte besluitvorming. Waar het vooral op aankomt, is of wij de moed hebben om het tot dusver gevoerde beleid van de Unie kritisch te analyseren. Het thema van een sociaal rechtvaardig Europa is nog steeds brandend actueel. De Unie moet zodanig worden hervormd dat de strijd tegen de massale werkloosheid en armoede eindelijk centraal komt te staan in het beleid. Dit houdt ook in dat wij de moed moeten hebben om artikel 4 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap te wijzigen, waarin de Unie volgens de klassieke neoliberale visie wordt gedefinieerd als een open markteconomie met vrije concurrentie.
Hetzelfde geldt voor artikel 105 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, zodat de Europese Centrale Bank de in het Verdrag vastgelegde politieke taak behoudt om via haar monetair beleid groei en werkgelegenheid te bevorderen. De burgers moeten worden betrokken in het debat over de doelen en de inhoud van de hervorming. Zij moeten de mogelijkheid hebben om via referenda zelf een oordeel te vellen over de resultaten van de intergouvernementele conferentie.
Ik heb met belangstelling kennis genomen van de voorstellen van de heren Dehaene, von Weizsäcker en Simon. Sommige voorstellen lijken me persoonlijk in ieder geval het overwegen waard, bijvoorbeeld die inzake de vereenvoudiging van de Verdragen alsook het voorstel dat in de toekomst in de Raad de stemming bij gekwalificeerde meerderheid de regel moet worden, net als deelname van het Parlement aan de besluitvorming door middel van het medebeslissingsrecht. Als afgevaardigde van een grote lidstaat hecht ik er in ieder geval veel belang aan dat de rechten van kleine landen niet worden beknot.
Tot besluit wil ik één ding in alle duidelijkheid zeggen: de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie wijst de integratie van de West-Europese Unie in de Europese Unie nadrukkelijk af. Wij willen een solidair en civiel Europa. We willen geen militaire unie, die als een tot de tanden gewapende politieagent optreedt in de internationale politiek.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten vindt het rapport-Dehaene over de institutionele implicaties van de uitbreiding onbevredigend, zowel wat betreft de toegepaste methode als de kern van zijn conclusies.
Wat de methode betreft, de Raad van Keulen had in juni van dit jaar geweigerd een beperkte werkgroep op te richten om de herziening van het Verdrag voor te bereiden. De Raad wilde immers vanaf het begin een meer open debat. Wat is er echter gebeurd? De Commissie was ontgoocheld dat ze het debat niet naar haar hand had weten te zetten en richtte dan maar zelf een beperkte werkgroep op. Die werkgroep werd meteen de groep van wijzen genoemd, hoewel de leden ervan niet wijzer zijn dan de meesten van de aanwezigen hier. De Commissie deed dat om de Raad ertoe te dwingen de door haar gewenste agenda voor de conferentie te aanvaarden. Het wekt dan ook geen verbazing dat in het rapport-Dehaene een poging wordt ondernomen om de bevoegdheden van de Commissie te versterken en de rechten van de nationale staten te omzeilen. In de eerste plaats komen de opstellers van de tekst tot de conclusie - een merkwaardig toeval - dat de Commissie aan het begin van de intergouvernementele conferentie bij de Raad een volledig ontwerpverdrag moet indienen. Op die manier wordt de bekende dwangmethode voortgezet.
In dezelfde geest brengt de groep het oude federalistische voorstel naar voren om de stemming met gekwalificeerde meerderheid in de Raad te veralgemenen. In combinatie met het behoud van het exclusieve initiatiefrecht van de Commissie zou dat voorstel, zoals bekend, neerkomen op een aanzienlijke versterking van de bevoegdheden van de Commissie en een daarmee gepaard gaande uitholling van de bevoegdheden van de nationale staten. Interessant is trouwens dat het meerderheidsbesluit in het rapport wordt voorgesteld als een goede manier om tot een consensus te komen, een mooi voorbeeld van Europese newspeak, want het tegendeel is natuurlijk waar. Als de meerderheid het voor het zeggen heeft, dwingt ze de minderheid, meer bepaald de kleine staten, ertoe haar wil te aanvaarden, terwijl eenparigheid iedereen ertoe dwingt verder te onderhandelen tot er een consensus is.
Nog altijd met de bedoeling de nationale staten te omzeilen, stelt de groep in het rapport-Dehaene voor dat het Verdrag in een aantal gevallen door een eenvoudig besluit van de Raad of zelfs met een gekwalificeerde meerderheid kan worden gewijzigd. Dat is volstrekt onaanvaardbaar, want volledig in tegenspraak met onze opvatting van een Europa dat de nationale staten respecteert. In het rapport komen nochtans niet alleen de gebruikelijke federalistische clichés voor, maar wordt ook, zij het met enige schuchterheid, een nieuw idee gelanceerd, namelijk dat een uitgebreid Europa behoefte heeft aan institutionele flexibiliteit. In het rapport wordt toegegeven wat wij altijd al hebben gezegd, namelijk dat de versterkte samenwerking uit het Verdrag van Amsterdam geen enkele oplossing biedt voor het dubbele probleem van de toenemende heterogeniteit van de Unie en het feit dat het volkomen uitgesloten is soevereine macht op te offeren aan een besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid, wat des te meer geldt in een Europa met dertig of meer lidstaten. Dames en heren, dat is het thema dat wij op de agenda van de intergouvernementele conferentie moeten plaatsen. Het tweede thema, de vraag hoe wij Europa weer in handen van zijn volkeren kunnen geven, sluit bij het eerste aan. Ook daarvoor is de vrije uitoefening van de nationale soevereiniteit immers onontbeerlijk.

Dimitrakopoulos
Mijnheer de Voorzitter, het voorlopig nog inofficiële rapport-Dehaene gaat de goede kant uit. Bij het lezen daarvan valt natuurlijk wel op dat over de idealen en doelstellingen van de Europese Unie en over de uitdagingen waarmee de Unie op de drempel van de eenentwintigste eeuw wordt geconfronteerd, in alle talen gezwegen wordt. Wel worden algemene richtsnoeren gegeven voor een aantal institutionele vraagstukken die een oplossing vereisen. Na de interessante opmerkingen van commissaris Barnier zullen wij dan ook moeten afwachten hoeveel van deze voorstellen en welke voorstellen overgenomen zullen worden en wat daaraan zal moeten worden toegevoegd om de Europese Unie in de toekomst goed beslagen ten ijs te doen komen.
De heer Barnier zei iets heel belangrijks. Hij zei dat de Commissie een tekst zal voorleggen die global et fort zal zijn, alomvattend en krachtig. Wij wachten met spanning de inhoud hiervan af. Als Europees Parlement kunnen wij natuurlijk niet nalaten u aan te sporen tot een tekst waarin alle aspecten van de Europese Unie op stelselmatige wijze worden behandeld. De intergouvernementele conferentie moet deze problemen stuk voor stuk kunnen aanpakken en zich kunnen buigen over alle vraagstukken die ons momenteel bezighouden, zij het dan in het kader van de Aristotelische logica dat politiek de kunst van het haalbare is.

Leinen
Mijnheer de Voorzitter, ik zie het rapport van de wijzen als een grote stap voorwaarts, en ik ben het nadrukkelijk eens met commissaris Barnier dat er nu uitgebreide hervormingen van de Unie moeten plaatsvinden en dat deze niet mogen worden uitgesteld tot na de uitbreiding. Dat zou noodlottig zijn, want wat 15 landen niet met elkaar kunnen regelen, zullen 20 of 25 landen zeker niet kunnen. Dit is onze laatste kans om deze Unie zodanig te hervormen dat zij functioneert, door de burgers wordt begrepen en klaar is voor de uitbreiding.
Het verheugt me dat men de Verdragen wil herzien. Geen enkele burger begrijpt het Verdrag van Maastricht of het Verdrag van Amsterdam. Men kan toch van geen enkele burger in de Unie verlangen dat hij dit soort teksten leest! Het moet ons eindelijk lukken om de teksten in te delen in de zuiver constitutionele elementen en de meer technische elementen. Deze dingen moet men uit elkaar houden, zoals dat ook bij onze eigen grondwetten in de lidstaten het geval is.
Nog een opmerking over de hervorming van de instellingen. De groep-Dehaene heeft zich nadrukkelijk geconcentreerd op de hervorming van de Commissie. Maar de instelling die centraal staat in de hervorming is toch de Raad. De Commissie zal na de huidige vernieuwingen wel functioneren. Het Parlement heeft hervormingen tot stand gebracht en functioneert goed. De instelling die niet functioneert, is de Raad! De instelling die de vooruitgang van de Unie blokkeert, is de Raad! Daarom zullen we ons in het Parlement ook concentreren op eisen tot hervorming van de Raad. De dubbele structuur van de Raad als wetgevend en uitvoerend orgaan moet toch op een of andere manier worden geregeld, en helemaal in een Unie van 20 of 25 lidstaten. Mijnheer Barnier, ik hoop dat de Commissie een concreet voorstel voor de wijziging van het Verdrag kan indienen, waarover we dan zullen debatteren.

Malmström
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris Barnier, de duidelijke boodschap van de kiezers op 13 juni dat er veranderingen moeten komen, moeten wij EU-politici uiterst serieus nemen. Wij moeten handelen overeenkomstig deze boodschap en ons inspannen voor veranderingen. De intergouvernementele conferentie biedt daarvoor een uitstekende gelegenheid.
Er gaat veel inspiratie uit van het rapport van de "wijzen", en wij moeten de intergouvernementele conferentie gebruiken voor een reële herziening van de verdragen. We moeten alle taken van de Unie vereenvoudigen, zichtbaarder maken, verduidelijken en herzien, en we moeten tot een regeling zien te komen waarbij de EU zich concentreert op een beperkter aantal zaken, op de werkelijk grensoverschrijdende problemen. De burgers van de EU hebben een democratische grondwet nodig met een overzicht van bevoegdheden, waarin de verantwoordelijkheden duidelijk worden omschreven en waarin het subsidiariteitsbeginsel een werkelijke inhoud krijgt.
Met deze ambities voor de intergouvernementele conferentie zullen wij er volgens mij in slagen de omvangrijke taken van de Europese Unie te volbrengen: het scheppen van een grotere Unie die democratisch functioneert, en het herwinnen van een deel van het verloren vertrouwen en de verloren legitimiteit bij de burgers.

Voggenhuber
Mijnheer de Voorzitter, voor nuchtere, verlichte koppen is het jaar 2000 natuurlijk een jaar zoals een ander, maar aan de vooravond van een nieuwe eeuw kunnen niet alleen romantische geesten moeilijk weerstaan aan de betovering van de eeuwwisseling en aan de behoefte om zich boven de dagelijkse beslommeringen te verheffen en bepaalde toekomstplannen te maken. Mijnheer Barnier, ik vind het bijzonder jammer dat er bij de voorbereiding van de regeringsconferentie niets te bespeuren is van deze betovering van de eeuwwisseling en van de bekwaamheid om toekomstvisies uit te werken. Ik vind het ook jammer dat de commissie van wijzen, in tegenstelling tot wat in sommige loftuitingen vandaag werd beweerd, niet de moed had daartoe.
Als het gaat over de motieven voor institutionele hervormingen en de noodzakelijkheid daarvan, beroept men zich op technocratische begrippen als efficiëntieverbetering en slagvaardigheid, maar over de dringende noodzaak om een Europese democratie tot stand te brengen wordt met geen woord gerept. De commissie van wijzen heeft geen enkele kritiek op het democratische niemandsland van de tweede en derde pijler van de regeringssamenwerking en doet ook geen enkel voorstel om de regeringssamenwerking op te nemen in een hervorming die gericht is op de totstandbrenging van een Europese democratie. Ook over de methode van de regeringsconferentie, waarvan we ondertussen allemaal weten dat deze niet in staat is de Europese gedachte verder te ontwikkelen, wordt niets gezegd. In werkelijkheid wil men het Parlement er helemaal niet bij betrekken.
Ook over de sociale dimensie van de Europese Unie, nochtans een voorwaarde voor een Europese democratie, wordt in dit rapport van de commissie van wijzen met geen woord gerept. Op het punt van buitenlands en veiligheidsbeleid wordt er in dit rapport veel aandacht besteed aan de ontwikkeling van het veiligheidsbeleid - zoals ook de regeringsleiders en staatshoofden dit doen - waarbij men vergeet dat het veiligheidsbeleid een onderdeel is van het buitenlands beleid.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, wil men het rapport van de groep-Dehaene in één minuut samenvatten, wat ik nu zal proberen, dan kan men zeggen dat het precies datgene bepleit dat volgens de beloftes van de Zweedse aanhangers van de Europese Unie nooit zou gebeuren. Als de voorstellen van de groep zouden worden uitgevoerd, zou de EU een beslissende stap nemen in de richting van een federatie. Het nog overgebleven vetorecht wordt afgeschaft, de invloed van de kleine landen wordt verminderd, de voorzitter van de Commissie wordt een soort minister-president in een steeds machtiger Europese Commissie, en de EU wordt een militaire Unie.
Het is vooral heel negatief dat de groep voorstelt de zeggenschap van de lidstaten over verdragswijzigingen drastisch in te perken. De groep wil dat grote delen van het huidige Verdrag kunnen worden gewijzigd zonder goedkeuring van de parlementen van de lidstaten en zonder dat nog eenstemmigheid vereist is. Dit voorstel is een regelrechte aantasting van de democratische invloed van lidstaten en burgers op de ontwikkelingen in de Europese Unie.

Méndez de Vigo
Mijnheer de Voorzitter, wat is de taak van de volgende intergouvernementele conferentie? Zij moet de Unie voorbereiden op een Europa van 27 lidstaten. Met andere woorden, hoe ingrijpender de institutionele hervorming, hoe ingrijpender de uitbreiding.
Wat moet er op de intergouvernementele conferentie gebeuren? Het institutionele evenwicht dat gedurende de voorbije veertig jaar de voortgang van de Europese constructie mogelijk heeft gemaakt moet worden gehandhaafd. Wat moet er niet gebeuren? Er mogen geen nieuwe bevoegdheden aan de Europese Unie worden toegekend. Daar heeft het Verdrag van Amsterdam al voor gezorgd. En de Unie mag er ook niet in haar aard worden aangetast.
In deze context wil ik erop wijzen dat de heer Dehaene in zijn rapport in velerlei opzichten de spijker op zijn kop slaat. Nochtans is er iets dat mij bijzonder verontrust. Over het geheel genomen pleit de heer Dehaene in zijn rapport voor een ruimere toepassing van het beginsel van de gekwalificeerde meerderheid, maar tezelfdertijd streeft hij naar een versterking van het grondwettelijk karakter van de Verdragen en beoogt hij de opsplitsing van de Verdragen in twee delen. Op het ene deel is een strikte procedure van toepassing die voor elke wijziging unanimiteit vereist, terwijl over het andere deel bij meerderheid kan worden beslist. Om nog maar van de versoepeling van de mogelijkheid tot versterkte samenwerking te zwijgen.
Wat mij ernstige zorgen baart - en ik richt mij nu tot de Commissie, die hierover een verslag moet opstellen - is de combinatie van deze drie factoren: uitbreiding van de gekwalificeerde meerderheid, verschillende herzieningsmechanismen en versoepeling van de mogelijkheid tot versterkte samenwerking. Ik vrees namelijk dat hierdoor een Europa à la carte zal ontstaan, een Europa waar elke lidstaat zijn eigen identiteit bepaalt. Ik wil hiermee alleen maar duidelijk maken, mijnheer de Voorzitter, dat dit niet de Europese Unie is waar velen van ons voor hebben gestreden en waarin velen van ons geloven.

Van den Bos
Volgens de groep-Dehaene zelf zijn haar plannen zeer ambitieus, maar deze voornemens zijn alleen ambitieus ten opzichte van de huidige situatie en de bestaande weerstanden. De voorstellen schieten echter te kort ten opzichte van de eisen die een Unie van meer dan dertig lidstaten stelt. Als de Unie twee keer zoveel lidstaten heeft als nu, loopt de besluitvorming volkomen vast, tenzij er drastische veranderingen worden voorgesteld, veel drastischer dan wat nu op tafel ligt. Het zal onvermijdelijk zijn om de competenties van de Commissie als hoedster van het gemeenschappelijk Europese belang te verruimen ten koste van de competenties van de regeringen, vertegenwoordigd in de Raad. Dit vereist een veel grotere democratische legitimiteit van de Commissie dan nu het geval is en op den duur ook een rechtstreekse verkiezing van alle commissarissen. Natuurlijk ook dat ons Parlement alle bevoegdheden krijgt die het toekomt. Wat nu revolutionair klinkt, zal straks zeer realistisch blijken.

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, er is nog één hond die in dit debat niet heeft geblaft, en ik zou graag de aandacht willen vestigen op het feit dat in het rapport-Dehaene de regionale aspecten van het bestuur in Europa - die slechts terloops even worden aangestipt - totaal niet aan bod komen. Subsidiariteit schijnt hierbij een concept te zijn waaraan slechts lippendienst wordt bewezen, maar dat niet werkelijk in daden wordt omgezet. Het zou beslist opnieuw in het Verdrag moeten worden gedefinieerd.
De autonome regio' s en naties in de landen van de Europese Unie, zoals Spanje, het Verenigd Koninkrijk of België, moeten een daadwerkelijke status in ons systeem krijgen. Een van de vereisten hiervoor is een hervorming van de Raad. Hierbij kan een behoorlijk onderscheid worden gemaakt tussen de uitvoerende en wetgevende rol van de Raad, zodat de Raad op het gebied van wetgeving meer op een territoriale kamer gaat lijken.
Het Comité van de regio' s in de huidige samenstelling is krachteloos en op geen enkele manier representatief. Zijn de hier aanwezige leden op de hoogte van het feit dat Luxemburg zes leden in het Comité van de regio' s heeft en Schotland maar vier? Ik ben niet op de hoogte van de verschillen tussen het oosten en het westen van Luxemburg, maar ik weet wel wat over de interne verschillen in Schotland. Het principe van vertegenwoordiging in de huidige vorm is absurd. Een comité dat oorspronkelijk was bedoeld als tegenwicht voor regio's en interne naties tegen de nationale staten wordt door die nationale staten gedomineerd.
Als dit Parlement wordt uitgebreid, zullen hier nieuwe leden arriveren, die voorheen veelal naties in verbondsstaten waren. Denk bijvoorbeeld aan Slovenië of Estland. Dit zijn kleine staten, maar hun vertegenwoordiging zal automatisch groter zijn dan die van Baskenland, Vlaanderen, Schotland of Wales. Er moet opnieuw worden bekeken hoe nationale staten en regio's in Europa vertegenwoordigd worden, en ik vind het erg triest dat het rapport-Dehaene hier nauwelijks op ingaat.

Lamassoure
Mijnheer de Voorzitter, minder dan een jaar na het historische succes van de monetaire unie bevindt de Europese Unie zich in een merkwaardige situatie: ze rent maar en ze rent maar, maar ze weet niet meer waarheen of hoe ze daar komen moet.
De eurobiljetten zijn nog niet in omloop, maar in Keulen werd in juni al over een Europees leger en in Tampere in september over een Europees strafrecht gesproken. Er wordt aan een handvest van de grondrechten gewerkt en de Commissie verzoekt de Europese Raad in te stemmen met een Europa dat zich uitstrekt tot Klein-Azië en de westelijke grenzen van Irak en Iran. Dat is geen uitbreiding meer maar een explosie.
Sommigen, zoals wij leden van de UDF, een Franse partij die deel uitmaakt van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten, zijn er voorstander van dat Europa zich verder ontwikkelt. Anderen hebben hun bedenkingen of staan er zelfs vijandig tegenover. Ik meen echter dat wij het er allemaal over eens zijn dat het tijd wordt dat de politici het roer opnieuw in handen nemen en eindelijk een debat durven aangaan over de geografische dimensie van de Unie en over de politieke weg die Europa volgt, net zoals wij dat voor het economische en monetaire Europa hebben gedaan.
Hoever moet Europa gaan? Tot waar moet Europa geografisch reiken? Daarover is in het Parlement noch in de Raad of de Commissie ooit gedebatteerd. Hoever moeten de bevoegdheden van Europa reiken? Het Europa van de dertig zal nooit kunnen functioneren zoals het Europa van de twaalf. Enerzijds zal het een veel doeltreffender besluitvormingsmechanisme nodig hebben dat niet langer diplomatiek, maar politiek van aard is. De onderwerpen van gemeenschappelijk belang zullen dan weer veel minder talrijk zijn, waardoor de roep om decentralisatie veel luider zal klinken.
Tot waar willen wij gaan? Met welke partners en langs welke weg? Die vragen moeten wij beantwoorden voordat wij de juristen instructies geven over bijvoorbeeld de toekomstige weging van de stem van het schone eiland Malta.

Väyrynen
Mijnheer de Voorzitter, er hebben geruchten de ronde gedaan dat de werkgroep op hoog niveau een uimodel voor Europa wilde voorstellen, een soort systeem van concentrische cirkels. Het is jammer dat het woord "ui" in het rapport niet voorkomt, want een institutionele differentiatie lijkt de enige realistische oplossing voor de zich snel uitbreidende Unie.
Europa zal in de toekomst uit drie institutionele ringen moeten bestaan. In de buitenste ring zou zich de Raad bevinden met zijn intergouvernementele instellingen. Die zouden benut kunnen worden als we de Raad nieuwe taken gaven. De tweede ring zou de Europese Unie zijn die zich in de toekomst tot een confederatie zou ontwikkelen. Dit vereist een decentralisatie van de besluitvorming en een versterking van de intergouvernementele samenwerking. Een dergelijke Europese confederatie zou zich gemakkelijk en snel kunnen uitbreiden. De binnenste ring zou dan gevormd worden door een Europese federatie die wordt gevormd door de lidstaten van de Europese Unie die het verst gevorderd zijn met de integratie, dat wil zeggen de landen die zowel tot de NAVO als de eurozone behoren. De EU zou zo dus een confederatie worden, met een federale staat als kern.

Van Hecke, Johan
Voorzitter, het rapport-Dehaene heeft onmiskenbaar het voordeel van de duidelijkheid, getuigt van creativiteit en slagkracht, van pragmatisme en van ambitie. Er zijn geen 101 recepten voor een snelle en efficiënte IGC. Wil men een nieuw hoogstandje van juridische spitstechnologie, een onontwarbaar kluwen vermijden, dan zal men altijd op een of andere manier moeten terugvallen op de kern van dit glashelder rapport. Het hoeft geen veni vidi vici te worden voor Dehaene. Maar als de essentie van Amsterdam plus niet wordt aanvaard, dreigt Europa vleugellam te worden gemaakt. De bal ligt nu in het kamp van de lidstaten en de Commissie. Wat ons betreft, en laat dit zeer duidelijk zijn, blijft de hervorming van de Unie, in elk geval een conditio sine qua non voor de uitbreiding. Eerst verdiepen en dan pas uitbreiden. Wij bedanken immers voor een Europa met steeds meer leden maar met steeds minder aanhang, minder efficiëntie en minder ziel.

Barnier
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in dit stadium zal ik mij, ook gelet op uw agenda, tot enkele woorden beperken. Voor dit debat waren de spelregels duidelijk. Het was voor de Commissie van groot belang, maar had toch een beperkte draagwijdte omdat de Commissie noch het Europees Parlement tot nu toe een duidelijk standpunt hebben bepaald of voorstellen hebben geformuleerd. Dit debat was dus een gedachtewisseling naar aanleiding van het rapport-Dehaene, dat Commissievoorzitter Prodi wenselijk achtte om het debat op gang te brengen en te verhelderen. Mijnheer de Voorzitter, ik heb aandachtig naar de woorden van de sprekers geluisterd. Ik dank hen voor hun aandacht en hun bijdragen. Wij zullen rekening houden met al hun vragen en suggesties, kritiek en bekommernissen in de weinige dagen die ons tot 10 november resten. Op die dag zal de Commissie haar eerste politieke standpunt bepalen. Daarna zullen wij over het eerste politieke document van de Commissie debatteren. Tussen 10 november en de start van de onderhandelingen wacht ons nog veel werk. De Commissie zal immers een document moeten presenteren waarvan ikzelf heb gezegd dat het een krachtig, alomvattend en gestructureerd politiek document moet zijn, wil het nuttig zijn voor de onderhandelaars en wil het de onderhandelingen vergemakkelijken. In die periode zullen wij nauw met de Commissie constitutionele zaken en het Europees Parlement moeten samenwerken. Mijnheer de Voorzitter, tot besluit dank ik het Europees Parlement voor deze eerste gedachtewisseling over de aanstaande intergouvernementele conferentie en over de doelen die wij ermee moeten nastreven.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt over enkele ogenblikken plaats.

Stemming
Bonino
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het woord gevraagd voor een motie van orde. Ik wilde u namelijk mededelen dat de aanwezige afgevaardigden van de radicalen ook dit keer niet aan de stemming zullen deelnemen. Ondanks de goede wil van een aantal afzonderlijke collega' s, talrijke collega' s zelfs, die ik hierbij dank, is deze instelling er niet in geslaagd een oplossing te vinden voor de situatie van de niet-ingeschreven leden. Deze situatie is onduldbaar, in administratief en financieel opzicht, maar met name ook vanwege de parlementaire voorrechten: wij hebben geen recht op het indienen van amendementen, noch van resoluties.
Wij zijn, mijnheer de Voorzitter, democratisch gekozen. Wij vertegenwoordigen tweeënhalf miljoen Europese burgers. Toen wij echter tijdens de vorige vergaderperiode een ontwerpresolutie wilden indienen, werden wij gedwongen te bedelen en onze tekst te verkopen aan een andere fractie. Dat kan eerlijk gezegd niet door de beugel! Wij hebben beroep aangetekend bij de rechtbank en ik denk dat wij gelijk krijgen. Er is echter al een maand verstreken en zojuist pas is een rapporteur benoemd voor het amendement. Wij weten dat hier alles met een parlementaire slakkengang gaat. Gemiddeld heeft een verslag voor de afstand tussen de Commissie constitutionele zaken en de voltallige vergadering niet minder dan eenentwintig maanden nodig! Wij zullen ons in deze eenentwintig maanden niet laten degraderen tot mensen die de knop van hun stemmachine mogen indrukken als u dat goed vindt, als er over uw resoluties moet worden gestemd, terwijl wij zelf geen resoluties aan u ter stemming voor mogen leggen. Ik hoop dat veel collega' s gevoelig zullen zijn voor ons beroep op de waardigheid en de voorrechten van de leden en gelijk zullen geven aan degenen die, evenals uzelf, gekozen zijn en de waardigheid van dit Parlement willen verdedigen. Wij zijn tegen fracties en tegen uw bureaucratie!

Wij zijn afgevaardigden en wij vertegenwoordigen onze Europese burgers met dezelfde legitimiteit als u uw burgers vertegenwoordigt!
(Applaus)

Corbett
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag een beroep doen op het Reglement. Ik hoop niet dat onze stemming elke maand vertraagd gaat worden door een tirade over de positie van de radicalen en andere niet-ingeschreven leden. De Commissie constitutionele zaken heeft nu een rapporteur benoemd. Dat zich bij de benoeming van een rapporteur een vertraging heeft voorgedaan, is te wijten aan het feit dat de vertegenwoordiger van de radicalen bij de vergadering van de coördinatoren waarop een rapporteur moest worden aangewezen om uitstel heeft gevraagd. De radicalen hebben zelf om uitstel van de benoeming gevraagd. Het is het toppunt van hypocrisie om de Commissie constitutionele zaken ervan te gaan beschuldigen dat ze treuzelt.
Overigens hebt u net als elk ander lid het recht om amendementen in te dienen met 32 handtekeningen. Als u zelfs geen 32 handtekeningen bij elkaar kunt krijgen om een standpunt te ondersteunen, heeft het geen zin de tijd van een plenaire stemming aan dat standpunt te verspillen.

De Voorzitter
Hier heb ik een lijst van de leden die willen spreken. Ik geef nu het woord aan de heer Madelin in het belang van het politiek evenwicht, maar ik zou alle andere sprekers willen verzoeken zich terug te trekken, zodat we over kunnen gaan tot de stemming.

Madelin
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het debat niet rekken, ik meen dat hier een probleem aan de orde wordt gesteld dat een oplossing behoeft, anders worden we daar telkens opnieuw mee geconfronteerd. Een democratie heeft weliswaar regels nodig om te kunnen functioneren, maar een democratie wordt ook beoordeeld op de mate waarin ze haar minderheden beschermt. Ik wil dat wij hier in dit Parlement allemaal dezelfde rechten genieten.

De Voorzitter
Dank u. Laten we dan nu tot de stemming overgaan.

Verslag (A5-0013/199) van mevrouw Pack, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over een voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van verordening (EG) nr. 1628/1996 betreffende de steun aan Bosnië-Herzegovina, Kroatië, de Federale Republiek Joegoslavië en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, met name wat de oprichting van het Europees Bureau voor Wederopbouw betreft (COM(1999) 312 - C5-0062/1999 - 1999/0132(CNS))

Pack
Mijnheer de Voorzitter, vanmorgen hebben we in het debat over Tampere gehoord dat het Raadsvoorzitterschap eindelijk heeft toegestemd officieel kennis te nemen van ons verslag en de dringende verzoeken die daarin worden geformuleerd ernstig te overdenken. Wat dit ook moge betekenen, ik neem dit in ieder geval ernstig op en hoop dat het voorzitterschap vrijdag al op deze zaak ingaat in zijn interne debat, zodat we ervoor kunnen zorgen dat het Bureau voor Wederopbouw in Thessaloniki goed functioneert en er een stabiliteitspact komt, en onze voorstellen over het functioneren van het Bureau in Kosovo werkelijk au sérieux worden genomen.
Mijnheer de Voorzitter, voor we beginnen aan het debat zou ik u vriendelijk willen verzoeken om het woord te geven aan de nieuwe Commissie, die nog niet de kans heeft gekregen om haar mening te geven over wat het Parlement hierover te zeggen had. Ik verzoek u het woord te geven aan Chris Patten.

Patten
Ik dank u hartelijk voor deze gelegenheid de amendementen van het Parlement van commentaar te voorzien en zou er graag ook gebruik van willen maken om het geachte parlementslid en haar collega' s, die deze uiterst belangrijke materie zozeer ter harte hebben genomen, te complimenteren.
Voordat ik de positie van de Commissie uiteenzet met betrekking tot de amendementen die het Parlement op 16 september heeft aangenomen, wil ik benadrukken dat de Commissie de voorstellen van het Parlement heeft getracht te bestuderen met dezelfde instelling als waarmee het Parlement deze volgens mij heeft ingediend, vertrekkend vanuit de vraag hoe we onze gezamenlijke Europese inspanningen op het terrein in Kosovo en in de regio als geheel het beste tot hun recht kunnen laten komen.
Morgen vertrek ik met de heer Javier Solana naar Kosovo om zelf vast te stellen wat we hebben bereikt, dus ik ben ervan overtuigd dat het Parlement met mij van mening is dat het bureau zo snel mogelijk van de grond moet komen. Dat is de beste manier om het uitstekende werk dat de heer Franco en zijn team al hebben verricht kracht bij te zetten.
Nu zal ik onze positie met betrekking tot de amendementen puntsgewijs uiteenzetten. De Commissie kan hun strekking accepteren, mits er bepaalde wijzigingen kunnen worden aangebracht in de bewoording van de amendementen over begeleidende maatregelen, deelname van de plaatselijke bevolking aan de wederopbouw, coördinatie met niet-gouvernementele organisaties, raadpleging van het Parlement voordat het bureau zijn werkingsgebied uitbreidt tot andere delen van de Federale Republiek Joegoslavië en uiteraard de transparantie van de begroting.
Hiermee bedoel ik amendementen 1, 2, 4, 9, 15 en het tweede gedeelte van amendement 24. Sommige amendementen - namelijk 7, 8, 10, 11, 17, 21, 25 en 26 hebben betrekking op kwesties die in de huidige versie van het voorstel al aan bod komen.
Op de volgende punten zijn we het echter niet eens met het Parlement: het onderbrengen van humanitaire hulp en hulp bij de wederopbouw in één en dezelfde instantie, het scheiden van ontvangsten van het bureau en kredieten voor programma's, het idee om bijdragen uit andere bronnen niet in de begroting van het bureau op te nemen, het voorstel om het personeelsplan aan de goedkeuring van de begrotingsautoriteit te onderwerpen en een verslag over de mogelijke opheffing van het bureau na 24 maanden. Dit wat betreft amendement 5 en 23, het eerste gedeelte van amendement 24 en amendement 27 en 28.
Ik hoop dat ons standpunt over deze onderdelen niet te veel problemen veroorzaakt. Ik besef dat de hoofdzaken voor het Parlement elders liggen.
Ik ben mij uiteraard bewust van het speciale belang dat het Europees Parlement hecht aan twee punten in het bijzonder: het eerste is de vestiging van de zetel van het bureau in Thessaloniki en het operationeel centrum in Pristina, de uitbreiding van zijn mandaat naar de volledige westelijke Balkan en het onderbrengen van zijn werkzaamheden in het stabiliteitspact. Deze kwestie komt aan bod in amendement 3 en 18. Ons standpunt is in wezen als volgt: het onmiddellijke doel van het bureau is de wederopbouw van Kosovo en daarna, mits de omstandigheden dat toelaten, van andere delen van de Federale Republiek Joegoslavië. Het bureau is een instrument van de Europese Unie en dient zijn zelfstandigheid van handelen te kunnen behouden. De zetel kan alleen in Thessaloniki worden gevestigd zolang het operationele centrum in Pristina zijn eigen zelfstandigheid behoudt.
Volgens de Commissie kan er in de volgende trant een compromis worden bereikt waarin rekening wordt gehouden met de volkomen begrijpelijke bezorgdheid van het Parlement: ten eerste wordt de zetel van het Bureau gevestigd in Thessaloniki en wordt een gezamenlijke verklaring opgesteld waarin wordt aangegeven welke algemene diensten daar worden gevestigd. Ten tweede worden in een afzonderlijke gezamenlijke verklaring de voorwaarden voor de coördinatie met het stabiliteitspact uiteengezet waarbij - en dit wil ik onderstrepen - de onafhankelijkheid van het bureau wordt gewaarborgd. Ten derde zou de Commissie volgend jaar verslag uitbrengen over een eventuele uitbreiding van de activiteiten van het bureau tot andere Balkanlanden onder een nieuwe verordening.
Het tweede punt dat aanleiding heeft gegeven tot een aantal amendementen is de wens om het bureau onder de exclusieve en rechtstreekse verantwoordelijkheid van de Commissie te plaatsen en de Commissie de directeur te laten benoemen. De vertegenwoordigers van de lidstaten in de raad van bestuur zouden dan worden vervangen door onafhankelijke deskundigen die door de Commissie worden aangewezen. Het directiecomité zal in dat geval worden vervangen door een adviescommissie. Dit wat betreft amendement 6, 12, 14, 16, 19 en 22.
De Commissie is van mening dat de aanwezigheid van de lidstaten in de raad van bestuur per saldo goed zou zijn voor het bureau en de coördinatie van de wederopbouwactiviteiten van de Gemeenschap en van de lidstaten zou vereenvoudigen. De Commissie wil erop wijzen dat dit voorstel is gebaseerd op de standaardstructuur die op alle Europese bureaus wordt toegepast, hoewel er voor dit bureau inderdaad verschillen zijn. Een van deze verschillen is de vertegenwoordiging van de lidstaten in de raad van bestuur en de specifieke regels met betrekking tot verantwoordelijkheid. De formule met het directiecomité voldoet aan de bestaande voorschriften.
Hier wil ik het echter niet bij laten. Volgens de Commissie kan er langs de volgende lijnen een compromis bereikt worden waarin rekening wordt gehouden met de voornaamste bedenkingen van het Parlement. Ten eerste zouden we de raad van bestuur in plaats van beslissingsbevoegdheid een adviserende rol kunnen toekennen voor bepaalde kwesties, waaronder de selectie en implementatie van projecten. Ten tweede zou de Commissie de directeur kunnen aanstellen op voordracht van het Parlement.
Dus wat gaan we nu doen? Volgens mij is het erg eenvoudig en ik was dan ook blij met de opmerkingen van eerste minister Lipponen eerder vandaag in reactie op een vraag van een van de parlementsleden. Ik zal deze voorstellen aan de Raad voorleggen en hem proberen te overtuigen van dit in mijn ogen verstandige compromis dat voor iedereen acceptabel moet zijn. We willen tenslotte allemaal zo snel en vakkundig mogelijk onze schouders zetten onder de buitengewoon moeilijke taak die ons in Kosovo wacht. Dat zijn wij ons team in Kosovo allemaal verschuldigd. Ook zijn we dat aan de bevolking van Kosovo zelf verschuldigd en ik vind zeker niet dat we politieke spelletjes moeten gaan spelen met een zo belangrijke kwestie.
Ik hoop dat het Parlement van mening zal zijn dat we ons uiterste best hebben gedaan om een compromis rond deze uiterst belangrijke kwestie te bereiken en ik hoop dat we met de Raad kunnen samenwerken op een manier waarmee het Parlement het eens kan zijn.

(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Procedure zonder debat:
Verslag (A5-0021/199) van de heer Hatzidakis, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over de lopende wetgevingsprocedures op het gebied van regionaal beleid, vervoer en toerisme (Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad - Gevolgen van de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam) (SEC(1999) 581 - C4 - 0219/1999)
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)Verslag (A5-0037/199) van mevrouw Palacio Vallelersundi, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over de lopende wetgevingsprocedures op het gebied van juridische zaken en de interne markt (Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad - Gevolgen van de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam) (SEC(1999) 581 - C4-0219/1999)
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Procedure zonder verslag:
Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten betreffende de beschermingsinrichting aan de voorzijde tegen klemrijden van motorvoertuigen en houdende aanpassing aan de vooruitgang van de techniek van Richtlijn 70/156/EEG (COM(1999) 032 - C4-0094/1999 - 1999/0007(COD)) (Commissie juridische zaken en interne markt)
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 92/61/EEG van de Raad betreffende de goedkeuring van twee- of driewielige motorvoertuigen (COM(1999) 276 - C5-0012/1999 - 1999/0117(COD)) ((Commissie juridische zaken en interne markt)
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)Voorstel voor een besluit van de Raad houdende goedkeuring namens de Gemeenschap van de nieuwe bijlage V inzake de bescherming en het behoud van de ecosystemen en de biologische diversiteit van het zeegebied bij het Verdrag inzake de bescherming van het mariene milieu in het noordoostelijk deel van de Atlantische Oceaan, het desbetreffende aanhangsel 3 en de overeenkomst inzake de betekenis van bepaalde in de nieuwe bijlage gehanteerde begrippen (COM(1999) 190 - C5-0013/1999 -1999/ 0095(CNS)) (Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid)
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)Voorstel voor een besluit van de Raad houdende goedkeuring namens de Gemeenschap van OSPAR-besluit 98/2 inzake het storten van radioactief afval (COM(1999) 190 -C5- 0014/1999 - 1999/0096(CNS)) (Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid)
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)Voorstel voor een besluit van de Raad houdende goedkeuring namens de Gemeenschap van OSPAR-besluit 98/3 inzake de verwijdering van niet meer gebruikte offshore-installaties (COM(1999) 190 - C5-0015/1999 - 1999/0097(CNS)) (Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid)
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)Voorstel voor een besluit van de Raad houdende goedkeuring namens de Gemeenschap van OSPAR-besluit 98/4 inzake de grenswaarden voor emissie en lozing bij de productie van vinylchloride-monomeer (VCM), met inbegrip van de productie van 1,2-dichloorethaan (DCE), en OSPAR-besluit 98/5 inzake de grenswaarden voor emissie en lozing voor de vinylchloridesector bij de productie van suspensie-PVC (s-PVC) uit vinylchloride-monomeer (VCM) (COM(1999) 190 - C5-0016/1999 - 1999/0098(CNS)) (Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid)
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)
Aanbeveling voor tweede lezing (A5-0034/1999) door de heer Lechner, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende een gemeenschappelijk kader voor elektronische handtekeningen (C5-0026/99 - 1998/0191 - (COD))

Lechner
Mijnheer de Voorzitter, omdat dit niet onbelangrijk is, zou ik willen wijzen op een taalkundige onduidelijkheid in amendement 1, gewoon om dit in de notulen te laten opnemen. In de Duitse versie staat er in de tweede zin van overweging 16: "Er bestaat geen behoefte aan een wettelijk regelgevend kader van elektronische handtekeningen die uitsluitend worden gebruikt in gesloten ...". ("Es bedarf keiner gesetzlichen ... Rahmenbedingungen für Signaturen, die ausschließlich in geschlossenen...") Het woord "gesloten" ("geschlossenen") moet worden geschrapt. Dit is een schrijffout. Even verderop staat er in dezelfde zin "een beperkt aantal ..." ("einer begrenzten Anzahl"). In de plaats van "beperkt" ("begrenzten") moet er "bepaald" ("bestimmt") staan, een "bepaald aantal" ("einer bestimmten Anzahl"), in het Engels "defined".
Tenslotte zou ik deze gelegenheid willen aangrijpen om het Parlement te verzoeken amendement 6 niet aan te nemen, omdat anders deze belangrijke richtlijn niet in werking zou treden.

De Voorzitter
Heeft de Commissie hierover iets op te merken?

Barnier
Mijnheer de Voorzitter, in aansluiting op wat de heer Lechner heeft gezegd, kan ik u meedelen dat wij geen enkel probleem hebben met wat hij in verband met amendement 1 voorstelt. Wij hadden, zoals het Parlement weet, wel een probleem met amendement 6, dat in tegenspraak scheen met artikel 133 van het Verdrag. Ook om die reden konden wij het amendement, waarvan de heer Lechner nu zelf de verwerping aanbeveelt, niet overnemen.
(De Voorzitter verklaart dat het aldus gewijzigde gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)
Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0033/1999) door de heer Harbour, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 70/221/EEG van de Raad inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten betreffende reservoirs voor vloeibare brandstof en beschermingsinrichtingen aan de achterzijde van motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan (8697/1999 - C5-0031/1999 - 1998/0071 (COD))

Barnier
Mijnheer de Voorzitter, geen enkel van de amendementen vormt voor ons een probleem.
(De Voorzitter verklaart dat het aldus gewijzigde gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)
Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0029/1999) door de heer Ferri, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de snelheidsmeter van twee- of driewielige motorvoertuigen en houdende wijzigingen van richtlijn 92/61/EEG van de Raad betreffende de goedkeuring van twee- of driewielige motorvoertuigen (6884/171999 - C5-0029/1999 - 1998/0163(COD))
Barnier
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u geen tijd doen verliezen, maar ik wijs erop dat wij ook nu alle amendementen kunnen overnemen. Wij hadden een probleem met amendement 5, maar u hebt zelf gezegd dat het niet ontvankelijk is.

Ferri
Mijnheer de Voorzitter, eerlijk gezegd missen wij volgens mij hier een goede kans. Amendement 5 gaat over een belangrijk aspect van de betrekkingen tussen Commissie en Raad, namelijk de comitologie. De vorige reglementering is afgeschaft en daarom moeten wij snel een standpunt innemen ten aanzien van de wijziging van de ter goedkeuring voorgelegde regels, vooral wanneer het gaat om zulke delicate en belangrijke zaken. Welk standpunt moet de overhand krijgen, dat van de Raad of dat van de Commissie? Wij worden hier geconfronteerd met twee verschillende mogelijkheden: een raadgevend comité, zoals wij wilden, waarbij de klemtoon komt te liggen op de Commissie, ofwel een regelgevend comité waarbij het zwaartepunt in de Raad ligt. Mijns inziens doen wij er goed aan te stemmen over amendement 5. Het gaat hier immers om verkeersveiligheid, om een nogal delicaat thema voor de bescherming van het leven van onze burgers. Daarvoor zou amendement 5 heel nuttig kunnen zijn. Ik wil hoe dan ook de Commissie op het hart drukken - ik weet niet of commissaris Liikanen aanwezig is, maar wij hebben er hoe dan ook al over gesproken in het algemene debat -spoed te betrachten bij het indienen van een kaderwetgeving voor al deze vraagstukken. Dan kan men dit in institutioneel opzicht zeer delicate vraagstuk consequent en grondig aanpakken.

De Voorzitter
Dank u. Amendement nummer 5 kon niet ontvankelijk worden verklaard omdat het niet voldeed aan de regels voor tweede lezingen.
(De Voorzitter verklaart dat het aldus gewijzigde gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)
Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0028/1999) door de heer Miller, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende kabelbaaninstallaties voor het personenvervoer (14248/3/1998 - C5-0030/1999 - 1994/0011(COD))

De Voorzitter. Heeft de commissaris hierover iets op te merken?

Barnier
Mijnheer de Voorzitter, ik kan u meteen zeggen dat wij de amendementen overnemen.
(De Voorzitter verklaart dat het aldus gewijzigde gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)
Verslag (A5-0035/1999) door de heer Huhne, namens de Economische en Monetaire Commissie over het jaarverslag 1998 van de Europese Centrale Bank (C4-0211/1999)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Gezamenlijke motie voor een resolutie inzake Tampere
(Het Parlement neemt de gezamenlijke resolutie aan)

Evans, Robert J
Mevrouw de Voorzitter, ik heb nu al een behoorlijke tijd geduldig - en zelfs ongeduldig - gewacht omdat ik dit punt wilde aankaarten vóór de stemming over de Ombudsman.
Kunt u mij uitleggen - en ik kies mijn woorden zorgvuldig - waarom we de georganiseerde chaos van de vorige stemming moesten doormaken terwijl we over een zeer duur en complex systeem voor elektronische stemming beschikken? We beschikken hier over een systeem met drie knoppen, waarmee we kunnen stemmen voor kandidaat A, kandidaat B of onthouding van stemming. Dit systeem biedt een perfecte mogelijkheid tot geheimhouding en ik weet dat we het in soortgelijke omstandigheden eerder hebben gebruikt. Het zou toch zeker minder tijdrovend en goedkoper zijn geweest om dit systeem te gebruiken in plaats van de procedure van zojuist te moeten doorlopen?
Nu ik hier toch sta, mevrouw de Voorzitter, wilde ik het ook nog even hebben over vanmorgen toen u ook in de voorzittersstoel zat. U hebt vast gemerkt - omdat ik u duidelijk zag fronsen - dat een mobiele telefoon van een van de leden overging tijdens, volgens mij, de toespraak van de eerste minister van Finland. Dit was een grove onbeleefdheid jegens de eerste minister van Finland en ik vond dat de onbeleefdheid nog werd verergerd door het feit dat het lid vervolgens de telefoon beantwoordde en doorging met het gesprek. Wat kunnen we doen om ervoor te zorgen dat dit in de toekomst niet meer voorkomt?
Ten derde, nu ik hier toch sta en u toch naar mij luistert, kunt u er iets aan doen dat sommige bodes bij de deur roken tijdens het werk? Ik vind dat dit een uitermate slechte indruk geeft van dit Parlement.

De Voorzitter
Mijnheer Evans, ik neem met genoegen nota van uw drie opmerkingen. Wat de eerste betreft, vonden wij het raadzaam de twee kandidaten te vragen welke stemprocedure hun voorkeur had. Wij hebben hun gevraagd of ze al dan niet een elektronische stemming wensten, omdat het bij de uitslag van de stemming wellicht nog meer dan anders op slechts enkele stemmen dreigde aan te komen. Als Voorzitter wilde ik in geen geval dat er achteraf betwistingen zouden rijzen en dat er afgevaardigden zouden zijn die zeiden dat ze op het verkeerde knopje hadden gedrukt. Ik vond dat uiterst belangrijk. Als de twee kandidaten met een elektronische stemming hadden ingestemd, waren wij op die manier te werk gegaan. Dat was niet het geval. Ik hoor dat de geheime stemming twintig minuten in beslag heeft genomen. Ik vind dat niet buitensporig lang. Op die manier krijgen wij ook een volstrekt onbetwistbare stemuitslag.
Wat de tweede opmerking betreft, meen ik dat u hebt gezien dat ik de wenkbrauwen fronste. Ik heb onmiddellijk gezien uit welke hoek de storing kwam. Het was niet gemakkelijk er een eind aan te maken, maar ik heb gezegd dat zoiets niet door de beugel kon en hoop dat de betrokkene dat heeft begrepen.
Wat uw derde opmerking betreft, wij zullen het nodige doen. Ook dat is niet normaal. Zoiets kunnen wij niet aanvaarden. Wij zullen de betrokkenen daarop wijzen.

Stemverklaringen

Van der Laan
Voorzitter, ik wilde graag even namens onze fractie uitleggen waarom wij tegengestemd hebben. De Europese fractie van liberalen en democraten heeft altijd gevonden dat de zetel voor het agentschap voor de wederopbouw van Kosovo in Pristina moet zijn, dat het alleen maar in Pristina moet zijn en dat het niet op een of andere manier verbonden moet zijn of onderdeel moet zijn of samen moet werken met een of ander agentschap in Thessaloniki. Dit is volgens ons de enige logische positie en dat is ook de enige positie die in het belang is van de Kosovaren zelf. Aangezien de originele tekst van de Commissie in dit opzicht zeer duidelijk is en het amendement van mevrouw Pack het element Thessaloniki onnodig toevoegt, heeft onze fractie gekozen om tegen het verslag te stemmen.
Ik wil wel graag duidelijk maken dat onze fractie wel de opstelling van dit Parlement steunt waar het gaat om het efficiënter maken van het management van het agentschap en de procedures, alsmede natuurlijk het onderwerpen van het agentschap aan de controle van OLAF, hoe kan het ook anders, want die amendementen komen van mijn eigen hand. Wij zijn dan ook bijzonder verheugd dat de Commissie veel van deze amendementen zal overnemen. De concrete antwoorden die de heer Patten hier net heeft gegeven aan dit Parlement staan trouwens in schril contrast met de overdonderende stilte van de kant van de Raad. De Raad heeft systematisch geweigerd om een constructieve dialoog aan te gaan met dit Parlement over de inhoud van het verslag en we vinden deze houding onaanvaardbaar, en wat dat betreft steunen wij ook in het bijzonder de houding die mevrouw Pack heeft aangenomen, die tot op het laatste moment heeft geprobeerd dit verslag uit te stellen.
Ik wil even duidelijk erop wijzen - helaas is de Raad er niet - dat natuurlijk het Parlement in het kader van de begroting 2000 het laatste woord zal hebben over deze zaak. Samenvattend, Voorzitter, wij stonden als fractie voor het toch wel moeilijke dilemma om te stemmen voor een verslag dat wel gedeeltelijk aan onze zorgen tegemoet kwam maar niet op dat ene essentiële punt van Pristina. Daarom hebben wij dan toch gekozen voor de duidelijkheid en de consistentie en hebben wij tegengestemd.
Verslag-Palacio Vallelersundi (A5-0037/1999)

Van den Berg
. De leden van de PvdA-Eurodelegatie hebben gestemd voor een amendement dat de resoluties van het Europees Parlement van 3 december 1998 en 5 mei 1999 met als onderwerp het statuut van de leden van het Europees Parlement, procedureel bevestigt.
Voor de PvdA-delegatie geeft deze stemming geen oordeel weer over de inhoud van de resoluties van 3 december 1998 en 5 mei 1999. Zij beschouwt de stemming slechts als een procedurele aangelegenheid, noodzakelijk om de onderhandelingen met de Raad over het nog tot stand te komen statuut van de leden van het Europees Parlement te kunnen laten voortgaan.
Het is belangrijk dat het amendement expliciet de bereidheid van het Europees Parlement vermeldt om met de Raad te onderhandelen om zijn instemming voor een statuut voor de leden te verkrijgen. Dit houdt in dat het Europees Parlement de bereidheid toont compromissen te sluiten met de Raad. De PvdA-Eurodelegatie en anderen in het Europees Parlement hebben zich in het verleden ingezet om deze compromisbereidheid van het Europees Parlement te bewerkstelligen en zal dit blijven doen.
Tot slot blijft de PvdA-delegatie vasthouden aan een nieuw statuut voor de leden van het Europees Parlement rond de jaarwisseling van 2000.

 - Verslag-Pack

Andersson, Färm, Hedkvist Petersen, Hulthén, Schori en Theorin (PSE), schriftelijk. (SV) Wij willen er met nadruk op wijzen dat het besluit ter bekrachtiging van de parlementaire resoluties van december 1998 en mei 1999 over het statuut voor de leden van het Europees Parlement moet worden gezien als een voorwaarde voor de noodzakelijke onderhandelingen met de Raad. Onze houding ten opzichte van het statuut als zodanig blijft echter ongewijzigd: een eventuele invoering van gelijke salarissen dient te geschieden met handhaving van de mogelijkheid tot nationale belasting, en een statuut voor de leden van het Europees Parlement moet ervoor zorgen dat reiskostenvergoedingen alleen worden betaald voor werkelijk gemaakte reiskosten.

Hager
Het standpunt van de vrijheidslievende leden tegenover de inhoud van de eerste twee resoluties van het Parlement over het ledenstatuut blijft ongewijzigd. Maar om een einde te maken aan de huidige impasse in deze kwestie, hebben we - in het licht van de nieuwe onderhandelingen met de Raad - ingestemd met de bekrachtiging van deze resoluties.
Aanbeveling voor de tweede lezing-Lechner (A5-0034/1999)

Caudron
Dit is niet de eerste en beslist ook niet de laatste keer dat ik spreek over wat er gemoeid is met de ontwikkeling van de elektronische handel.
Het is goed dat de handel door de vooruitgang van de informatica wordt vergemakkelijkt, maar toch moeten wij zeer waakzaam blijven en voor een billijk evenwicht zorgen tussen de belangen van de dienstverleners en de consumentenbescherming.
Wij moeten met nieuwe elementen rekening houden: elektronische communicatie en handel ontwikkelen zich en hebben steeds meer succes. De producten en diensten creëren een wereldmarkt die zich snel uitbreidt, en die tegen 2001 wellicht met 100% zal zijn gegroeid.
Dat wil zeggen dat wij onverwijld een regeling moeten uitwerken om die nieuwe markt in goede banen te leiden. Hoewel die markt voor allerlei ondernemingen nieuwe winstmogelijkheden biedt, veroorzaakt hij voor de consumenten beslist ook enige onzekerheid.
Wij moeten daarom veiligheidsnormen uitwerken en een regeling treffen voor de juridische erkenning van elektronische handtekeningen en authentiseringdiensten (authenticiteit van oorsprong en integriteit van gegevens).
Dat wordt voorgesteld in de richtlijn die wij vandaag behandelen. In eerste lezing heeft het Europees Parlement verschillende amendementen voorgesteld. Wij stellen met voldoening vast dat vele daarvan in het gemeenschappelijk standpunt zijn overgenomen. Met de vandaag voorgestelde amendementen moet hetzelfde gebeuren.
Deze richtlijn moet een eerste stap zijn naar de totstandbrenging van een Europees kader voor de elektronische handel. Toch moeten wij beseffen dat wij het thema weldra ook op wereldniveau zullen moeten aanpakken.

Kauppi
Met de ontwerprichtlijn gaat de commerciële toepassing van de elektronische handtekening een stap vooruit, maar er is nog een lange weg te gaan. De fundamentele problemen van de elektronische handtekening, zoals de betrouwbaarheid en de flexibiliteit van het systeem en het bepalen van de verantwoordelijkheid, vereisen ook in de toekomst verdere samenwerking.
Een groot aantal landen en organisaties hebben de laatste jaren de digitale handtekening en bijbehorende regelgeving ontwikkeld. Naast de ontwerprichtlijn van de Europese Unie hebben de internationale kamer van koophandel en de OESO hierover aanbevelingen gedaan. Een belangrijk project, dat van de organisatie ter bevordering van de internationale elektronische handel, de Global Information Infrastructure, is in ieder geval uitgevoerd.
Naar mijn mening moet de Europese Unie bij het ontwikkelen van een Europees norm voor de elektronische handtekening ook continu op internationaal niveau werken, zodat het wettelijk kader van het systeem een steviger ondergrond krijgt. Het oprichten van een internationale organisatie is in het belang van de Europese Unie.
Een uitgebreidere samenwerking mag echter niet leiden tot een omvangrijker regelgeving. We moeten zorgen dat de beveiligingssystemen zich vrij en efficiënt kunnen ontwikkelen dankzij de marktwerking en tegelijkertijd zorgen dat het vertrouwen van de consument in de mogelijkheden van de elektronische handtekening bewaard blijft.

Martin, David W
Het lijdt geen twijfel dat elektronische handel een van de grote groeigebieden van de toekomst zal zijn, mits consumenten het gevoel hebben dat ze het systeem veilig kunnen gebruiken.
Momenteel wordt de ontwikkeling van elektronische handel door twee problemen belemmerd: het feit dat de identiteit van gebruikers en consumenten moeilijk kan worden gecontroleerd en de onzekerheid over de mate waarin online transacties juridisch bindend zijn.
Ik verheug me over het feit dat de voorgestelde richtlijn digitale handtekeningen rechtskracht geeft (mits ze zijn bekrachtigd) en ze dus dezelfde rechtskracht toewijst als met de pen ondertekende documenten.
Een beter beveiligde elektronische handel in de Europese Unie zou het vertrouwen van de consument sterken, zodat hij met een geruster hart en veiliger van deze nieuwe mogelijkheid kan profiteren.

Titley
Ik steun van ganser harte deze verstandige maatregel om een van de belangrijkste obstakels voor het groeipotentieel van elektronische handel in Europa uit de weg te ruimen, namelijk de controle op de identiteit van gebruikers en consumenten. In aanvulling op nationale maatregelen zal dit meest recente initiatief van de Europese Unie een regelgevingskader helpen scheppen dat Europese ondernemingen in staat zal stellen het voortouw te nemen bij de ontwikkeling van elektronische commerciële diensten. Dit initiatief rond elektronische handel getuigt, kort gezegd, van een eersteklas zakelijk inzicht.
Het Britse bedrijfsleven heeft als een van de eerste weten in te spelen op het potentieel van elektronische handel in Europa. Ruim 13 miljoen mensen in het Verenigd Koninkrijk hebben toegang tot het internet en voor volgend jaar worden de inkomsten uit elektronische handel geraamd op meer dan 10 miljard Britse pond. Het scheppen van het juiste klimaat waarbinnen elektronische handel tot bloei kan komen is ook voor de Labourregering een prioriteit. Wij hebben een alom in Europa als baanbrekend beschouwd wetsontwerp in voorbereiding, dat het handelsrecht beoogt te moderniseren door de elektronische handel erin op te nemen. Wij werken aan beter onderwijs, stimuleren permanente scholing en streven ernaar onze scholen tot actieve internetgebruikers te maken, wat in 2002, wanneer alle scholen in het land zijn aangesloten, een feit zal zijn. Ook zal binnenkort een landelijk netwerk van opleidingscentra voor informatietechnologie, zogenaamde "e-libr@ries", worden geopend.
De steden in mijn eigen regio, het noordwesten van Engeland, zijn tot stand gekomen op de fundamenten van een eerdere grote economische revolutie, de Industriële Revolutie. Wat ijzer was voor de negentiende eeuw zal de informatietechnologie betekenen voor de eenentwintigste. En zoals de spoorwegen het verbindingsnet leverden dat de industriële revolutie heeft aangedreven, zal het internet de drijvende kracht vormen achter de kennisrevolutie. Ik wil dat het noordwesten weer een voortrekkersrol gaat vervullen op het terrein van de technologische vooruitgang. Ik geloof dat wij, met behulp van dergelijke ver vooruitziende maar ook praktische beleidsmaatregelen, de natuurlijke vlijt en creativiteit van de mensen uit het noordwesten kunnen stimuleren, en de regio weer maken tot een centrum van economische voorspoed voor het Verenigd Koninkrijk, Europa en de wereld.
Aanbeveling voor de tweede lezing-Miller (A5-0028/1999)
Verslag-Huhne (A5-0035/1999)

Berthu
Ik heb tegen de resolutie van het Europees Parlement betreffende het jaarverslag 1998 van de Europese Centrale Bank (ECB) gestemd. In die ontwerpresolutie hecht het Parlement zijn goedkeuring aan het jaarverslag, dat past in het perspectief van de overgang naar een volledig eengemaakt Europees monetair systeem. Net zoals de economen van de Association pour l'indépendance monétaire de la France, de vereniging voor de monetaire onafhankelijkheid van Frankrijk, meen ook ik evenwel dat die eenmaking niet wenselijk is en dat wij op 1 januari 2002 zowel de nationale munten als de euro als gemeenschappelijke munt moeten behouden.
Voorts wordt in de resolutie van het Europees Parlement uitvoerig ingegaan op technische maatregelen om de transparantie van de ECB te verbeteren. Dat is een op het eerste gezicht prijzenswaardige, maar eigenlijk onmogelijk te bereiken doelstelling. Het Europees Parlement heeft dat trouwens onlangs nog zelf bewezen door in een kluwen verward te raken waar het zelf niet meer uitkomt. In de oorspronkelijke tekst van de ontwerpresolutie werd immers gevraagd na elk besluit over het monetair beleid bekend te maken hoe de verschillende leden van de raad van bestuur hebben gestemd. De heer Duisenberg, president van de ECB, heeft echter gezegd dat hij het daarmee, om allerlei redenen, de ene nog slechter dan de andere, niet eens was. Zo verklaarde hij dat de leden van de raad van bestuur gemakkelijker onder druk zouden worden gezet als de stemmingen openbaar zijn. Professor Buiter, lid van de commissie voor monetair beleid van de Bank of England heeft daarop terecht geantwoord dat, als de stemmingen geheim blijven, ook in het geheim druk zal worden uitgeoefend en dat dit nog erger is.
De Economische en monetaire Commissie van het Europees Parlement heeft, om niet met de heer Duisenberg in aanvaring te komen, het bewuste deel van de ontwerpresolutie uiteindelijk geschrapt, en het Europees Parlement heeft daarmee zopas ingestemd.
De zaak is ernstiger dan ze op het eerste gezicht lijkt. In de eerste plaats blijkt nu met welke schuchterheid en inschikkelijkheid het Europees Parlement zijn controletaak uitvoert. In de tweede plaats zijn de stemmingen in alle grote centrale banken, ook in de Verenigde Staten en Japan, openbaar. Waarom zou de Europese Centrale Bank een uitzondering moeten zijn? Waarom mag die minder transparant zijn? Het antwoord is eenvoudig: de centrale banken waarover ik het net had, werken allemaal in het kader van een staat, terwijl de Europese Centrale Bank met verschillende staten en volkeren werkt. Daarom vreest de ECB veel meer dan andere banken dat een of andere lidstaat de interne conflicten bij de ECB zal exploiteren. Om dat risico op te vangen moet ze half zo transparant zijn. De Europese Centrale Bank moet, omdat ze bevoegd is voor een al te heterogene monetaire zone, nog meer afstand nemen van de maatschappelijke realiteit. Op die manier kan ze eventuele onrust over een of andere stemming op korte termijn weliswaar bedaren, maar tekent ze op termijn haar eigen doodvonnis door zich van de volkeren af te snijden.
U begrijpt dat ik in die omstandigheden de resolutie van het Europees Parlement noch het jaarverslag van de ECB voor 1998 kan goedkeuren.

Caudron
Als gewezen lid van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid heb ik met grote belangstelling kennis genomen van het eerste jaarverslag van de Europese Centrale Bank, waarvan ik de werkzaamheden van nabij probeer te volgen.
Ik ben het dan ook volkomen eens met de rapporteur, die het gebrek aan transparantie van de ECB betreurt. Er is weliswaar vooruitgang geboekt, maar die is volstrekt ontoereikend als wij zien welke informatie andere centrale banken verstrekken. Gelet op de grote onafhankelijkheid van de ECB is het van het grootste belang dat ze voor een uiterst transparante besluitvorming rond het monetair beleid zorgt. Dat kan de geloofwaardigheid van de ECB alleen maar versterken.
Ik vind het bijvoorbeeld jammer dat de heer Duisenberg zich verzet tegen de publicatie van uitvoerige notulen van de vergaderingen, wat bij vele centrale banken nochtans gebruikelijk is.
Ik steun het voorstel van de Economische en monetaire Commissie om het Europees Parlement van de vergaderingen van de raad van bestuur beknopte notulen te bezorgen waarin uitdrukkelijk de argumenten voor en tegen de genomen beslissingen en de motivering van die beslissingen worden toegelicht.
Met het oog op een doeltreffende samenwerking tussen de ECB en het Europees Parlement vind ik het ook uiterst belangrijk dat de president van de ECB bereid is rekenschap af te leggen over elke monetaire beslissing van enig belang.
Ik wijs ook op een andere eis van het Europees Parlement ten aanzien van de ECB. De ECB moet zich inspannen om het monetair beleid uit het oogpunt van duurzame ontwikkeling en werkgelegenheid te beschouwen. Prijsstabiliteit is geen doel op zich maar moet bijdragen tot de groei en het scheppen van nieuwe werkgelegenheid.
Ik maak van deze gelegenheid ook gebruik om het te hebben over een punt dat mij na aan het hart ligt en waarop ik al herhaaldelijk kritiek heb geleverd: de bankkosten die sommige banken op verrichtingen in euro aanrekenen. Het probleem is nog lang niet opgelost en is een doorn in het oog van de Europese burgers van de eurozone. Er moet onverwijld een initiatief komen om aan die door het Europees Parlement en de Commissie al vaak gehekelde praktijk paal en perk te stellen.

Figueiredo
De Europese Centrale Bank speelt een fundamentele rol in de Europese beleidsvoering en de Europese economie. Desondanks handelt zij op eigen houtje, zonder rekening te houden met de Raad, het Europees Parlement of de nationale parlementen, hetgeen onaanvaardbaar is. Dit is jammer genoeg een van de terreinen waar zich een gebrek aan democratische controle van de kant van deze instellingen aftekent.
De naleving van het stabiliteitspact en de toepassing van de criteria van nominale convergentie vormen de basis van de monetaire richtsnoeren van de ECB, die in de eerste plaats tot doel hebben de prijsstabiliteit te handhaven. De desbetreffende richtsnoeren zijn doorslaggevend voor de nationale en Europese beleidsmaatregelen in de meest uiteenlopende economische en sociale sectoren, met inbegrip van de begrotingsvooruitzichten van de Europese Unie en haar lidstaten.
De ECB moet daarom anders gaan optreden, ze moet aan een doeltreffende democratische controle worden onderworpen en in de Europese beleidsvoering moet prioriteit worden verleend aan het oplossen van de economische en sociale problemen van de Europese Unie en van haar lidstaten. In deze context dient speciale aandacht te worden besteed aan de economische groei en het scheppen van werkgelegenheid. Dit zijn de redenen die bij het uitbrengen van mijn stem doorslaggevend zijn geweest.

Titley
, schriftelijk. (EN) Ik ben blij met dit eerste jaarverslag van de president van de Europese Centrale Bank, de heer Duisenberg. Met de voorspoedige oprichting van de ECB en de soepele invoering van de euro heeft hij onze bewondering geoogst. Voor leden van het Europees Parlement zoals ikzelf zijn de jaarlijkse en maandelijkse publicaties van de ECB buitengewoon waardevol gebleken, te meer daar zij consequent van hoog niveau zijn.
Ik betreur het evenwel dat de ECB niet dezelfde hoge graad van transparantie en openheid nastreeft als de Bank of England. Een van de eerste daden gesteld door de nieuwe Labourregering was het verlenen van operationele onafhankelijkheid aan de Bank of England, in mei 1997. De notulen van vergaderingen van de commissie voor monetair beleid, met inbegrip van stemverslagen en motiveringen, worden na circa zes weken openbaar gemaakt. Dit stimuleert het vertrouwen van de markt in de besluiten van de Bank en vormt een goed voorbeeld van transparant bestuur.
Het kan geen toeval zijn dat het Verenigd Koninkrijk, sinds het moedige besluit van de Labourregering in mei 1997 een tot dusver ongekende periode van economische stabiliteit heeft doorgemaakt en de lof van de OESO heeft geoogst. Evenmin kan het toeval zijn dat het besluit van de Labourregering destijds bekritiseerd werd door de boom-and-bust-Conservatieven, die hun weerga niet kennen als het aankomt op onstabiel en incompetent economisch beleid.
Ik zou willen dat de ECB op het vlak van openheid en transparantie het beleid van de Bank of England volgde. Een dergelijke openheid betekent ook de publicatie van de notulen van de raad van bestuur, met inbegrip van de motivering die aan de besluiten, met name over het rentepeil, ten grondslag ligt.
Het zou onaanvaardbaar zijn indien het Verenigd Koninkrijk zijn beleid van transparantie zou moeten inruilen voor een beleid van relatieve geheimhouding. Als het Verenigd Koninkrijk dus ooit de euro zal omarmen, moet de ECB van haar kant bereid zijn grotere openheid te betrachten.
Europese Raad van 15 en 16 oktober te Tampere

Berthu
Mevrouw de Voorzitter, op de recente Top van Tampere over de zogenaamde Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid werden enkele goede technische besluiten genomen om de samenwerking rond de strijd tegen de criminaliteit te intensiveren en de coördinatie op justitieel gebied te verbeteren, bijvoorbeeld door een ruimere erkenning van rechterlijke beslissingen in civiele en strafzaken, die u trouwens zelf in uw inleiding had aanbevolen.
Meer in het algemeen en vooral in verband met het probleem van de immigratie, is de Raad echter verstrikt in twee tegenstrijdigheden, die er trouwens allebei op wijzen dat het hem aan politieke moed ontbreekt of dat de leden van de Raad elkaar verlammen, welk van de twee is niet helemaal duidelijk.
Een eerste tegenstrijdigheid is deze. Hoewel men met het Verdrag van Amsterdam vol trots het pad heeft geëffend voor een overheveling van het toelatingsbeleid naar de Unie, is men op de Raad van Tampere nu plotseling veel voorzichtiger geworden. De staatshoofden en regeringsleiders zijn altijd bereid in de Verdragen grote, maar vrijblijvende Europese principes op te nemen, en schijnen nu geschrokken te zijn van de concrete gevolgen van de nieuwe tekst. De ommezwaai is zo groot dat wij moeilijk kunnen geloven dat dezelfde personen amper zes maanden na het Verdrag van Amsterdam ook de conclusies van Tampere hebben ondertekend. De tegenstrijdigheid is ronduit bespottelijk als wij zien dat de Franse regering, die met het Verdrag van Amsterdam heeft ingestemd met de verdeling van de financiële lasten en de spreiding van de vluchtelingen over de landen van de Unie, nu terugschrikt voor de gevolgen van wat ze zelf heeft ondertekend.
Een tweede tegenstrijdigheid is dat de Raad van Tampere wel getuigt van de platonische wil om de migratiestromen te beheersen en om de oorzaken van de illegale immigratie aan te pakken, maar tegelijkertijd ook herhaaldelijk verklaart dat wij de legale migranten rechten moeten toekennen die vergelijkbaar zijn met die van de burgers van de Unie en dat wij in de eerste plaats een integratiebeleid moeten voeren waardoor zij in de Unie kunnen blijven.
Dat alles is ongerijmd. Hoe meer rechten wij de legale migranten toekennen, hoe meer wij anderen aantrekken, ook illegale migranten die hopen dat zij ooit zullen worden gelegaliseerd. Hoelang zal het nog duren voordat de Raad en de Commissie ook op dat punt de rampspoedige gevolgen beseffen van de principes die ze verkondigen?

Newton Dunn
Mevrouw de Voorzitter, ik dank u en ik dank ook de diensten die ik, dat realiseer ik me, op dit moment van hun lunch afhoud.
Ik zou mijn steun willen uitspreken voor een Europese politieacademie en voor grotere bevoegdheden voor Europol, mits er voldoende democratische controle op hun functioneren is. Over dit onderwerp heb ik heel wat spreekbeurten gehouden. Het lijdt geen twijfel dat het publiek voorstander is van meer bevoegdheden om op te treden tegen de internationale en georganiseerde misdaad, die zich steeds minder aan grenzen gelegen laat liggen.
Binnen de Europese Unie zijn er meer dan 100 aparte politiekorpsen, waarvan alleen al 50 in mijn eigen lidstaat. Het feit dat zij los van elkaar opereren, verzwakt hun vermogen om de groeiende maar niet precies te becijferen criminaliteit in heel Europa te lijf te gaan. In mijn visie dient de noodzaak voor grensoverschrijdende samenwerking tussen onze politiekorpsen zich dan ook steeds duidelijker en steeds dringender aan.

Alavanos
 schriftelijk. (EL) Mijns inziens beantwoorden de in Tampere genomen besluiten niet aan de verwachtingen en aan hetgeen de omvang van de problemen zou hebben geëist.
Ten eerste is voor een "ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid" versterking noodzakelijk van de besluitvormingsbevoegdheden van en de controle door het Europees Parlement.
Ten tweede ontbreekt een concreet beleid voor samenwerking met de arme landen, een beleid dat deze landen in staat zou stellen de structurele en conjuncturele oorzaken van de migratiestromen aan te pakken.
Ten derde moet het recht op asiel worden uitgebreid tot de slachtoffers van geweld dat niet van een overheid uitgaat en van seksueel misbruik. Men moet immers de beginselen van het Verdrag van Genève naleven en uitdragen.
Ten vierde zijn er "minimale voorwaarden voor de opvang van asielzoekers": men moet zorgen voor geschikte levensomstandigheden, opdat de betrokken personen in afwachting van een baan een waardig bestaan kunnen leiden.
Ten vijfde moet gezorgd worden voor een meer substantiële samenwerking met UNHCR.
Ten zesde moet gelijkwaardige behandeling worden gegarandeerd van de burgers van derde landen. Daaronder valt ook stemrecht bij plaatselijke en Europese verkiezingen.
Ten zevende moet men een regeling zien te vinden voor de grote categorie mensen zonder persoonsbewijzen.
Ten achtste is het Eurodacsysteem voor het nemen van vingerafdrukken van de asielaanvragers om principiële redenen onaanvaardbaar.

Banotti
, schriftelijk. (EN) De bijzondere Top van Tampere was weliswaar vooral gewijd aan immigratie- en asielbeleid, en dit voor de eerste maal, maar er werd ook serieus aandacht besteed aan de mensenhandel, die de laatste vijf jaar voortdurend is blijven toenemen.
Er is geen Europese stad waar geen mensen, en dan voornamelijk vrouwen, zijn die het slachtoffer zijn van mensenhandel ten behoeve van de prostitutie.
De resolutie van het Parlement rept hier niet over, maar ik wil graag vermeld hebben dat er parallel aan de handel in volwassenen ook steeds meer gehandeld wordt in kinderen met het doel ze voor pedofiele activiteiten en prostitutie te misbruiken.
Het is een schande dat het welvarende Westen aan de excessen van zijn consumptiedrang nu ook de handel in mensenvlees heeft toegevoegd.

Figueiredo
De Europese Raad van Tampere had tot doel de verwezenlijking van de in het Verdrag van Amsterdam opgenomen "ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid" te organiseren en te plannen. Daartoe moet de samenwerking worden versterkt en moeten gemeenschappelijke maatregelen worden getroffen, bijvoorbeeld op het gebied van het immigratie-, asiel- en visumbeleid. Aangezien de beleidslijnen die betrekking hebben op de openbare vrijheden, de rechtvaardigheid en de veiligheid een bijzonder belangrijke rol spelen, achten wij het noodzakelijk dat bij het besluitvormingsproces in de Raad de unanimiteitsregel wordt gehandhaafd, uit respect voor de soevereiniteit van de lidstaten.
De totstandbrenging van deze ruimte, die het gevolg is van de ver doorgedreven afschaffing van de zogenaamde "binnengrenzen" van de EU en de versterking van de "buitengrenzen", mag van de EU geen onneembare burcht maken.
Het is uiteraard belangrijk dat in deze bijzonder gevoelige context de bescherming van rechten en vrijheden op afdoende wijze gegarandeerd wordt. Er moeten tevens samenwerkingsmaatregelen worden getroffen in het kader van de bestrijding van de georganiseerde misdaad, het witwassen van geld, de drug- en wapenhandel en de mensenhandel. Maar tegelijkertijd mogen wij de coherentie en de gevolgen van de aangenomen beleidslijnen en maatregelen niet uit het oog verliezen.

Gahrton
Ik heb gestemd voor amendement 2 van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie, omdat ik vind dat burgers van landen buiten de Europese Unie die woonachtig zijn in de EU op het punt van vrij verkeer dezelfde rechten moeten hebben als EU-burgers. Ik ben daarentegen geen aanhanger van een gemeenschappelijk Europees visumbeleid; ik vind dat het elke lidstaat vrij moet staan zijn eigen visumbeleid te voeren.

Hautala
Ik hoop van harte dat we met de Top van Tampere een stap terug hebben gezet ten opzichte van Fort Europa, zoals het voorzitterschap van de Raad beweert. De bekrachtiging van het vluchtelingenverdrag van Genève "in zijn meest volledige en brede interpretatie" is een belangrijke zege voor de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie en voor veel NGO's. Wel betreur ik dat voor veel asielzoekers de enige weg om de Unie binnen te komen nog steeds de illegale is. Aan de nieuwe benadering, die erin bestaat illegale immigratie al in het land van herkomst tegen te gaan, is het risico verbonden dat de samenwerking tot repressie leidt. De Unie moet het probleem bij de wortel aanvatten, om tot een echte verbetering van mensenrechtensituatie en de economische omstandigheden te komen voor de mensen die in deze landen wonen.
Onze fractie verheugt zich over de grotere inspanningen om het witwassen van geld en de mensenhandel tegen te gaan. Maar wij benadrukken dat grotere bevoegdheden voor Europol hand in hand moeten gaan met betere democratische waarborgen op het niveau van de Unie om de eerbiediging van de burgerrechten veilig te stellen. Dit betekent toezicht door het Europees Parlement en het Europese Hof van Justitie.
Naar de mening van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie moet de verbetering van de status van in de Unie gevestigde ingezetenen van landen buiten de Unie verder gaan dan in Tampere voorgesteld. Een billijke behandeling betekent niet alleen toegang tot sociale voorzieningen of onderwijs, maar ook stemrecht en vrij verkeer binnen de EU. Als het handvest van de grondrechten meer wil zijn dan de zoveelste politieke verklaring, zal het nieuwe en bindende rechten voor EU-burgers moeten invoeren.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, het merendeel van mijn kiezers besefte wellicht niet eens dat verleden week in Tampere een belangrijke bijeenkomst van regeringen van de Europese Unie werd gehouden, die gewijd was aan justitie en binnenlandse zaken. Waarschijnlijk komt dit doordat de gemaakte afspraken zo voor de hand liggen en zo evident goed zijn voor de gemiddelde Britse burger, dat zelfs de extreem-eurofobe Tories er niets op hadden aan te merken.
De regeringen van de lidstaten kwamen overeen een gemeenschappelijke rechtsruimte te creëren om het gezamenlijk probleem van de georganiseerde misdaad, in het bijzonder de drugshandel en de mensenhandel, te lijf te gaan. Er komt nu een hechtere, grensoverschrijdende politiesamenwerking, met inbegrip van een - door het Verenigd Koninkrijk voorgestelde - nieuwe Task Force van Europese Hoofden van Politie en een Europese politieacademie. Ook zal er nauwer worden samengewerkt op justitieel vlak, onder meer door middel van een wederzijdse erkenning door alle lidstaten van gerechtelijke uitspraken. Versnelde uitleveringsprocedures worden van kracht, die zelfs tot de vervolging van ex-dictators kunnen leiden.
Daarnaast is er in Tampere besloten tot maatregelen die het de gewone burger gemakkelijker maken overal in Europa te wonen, te reizen en te werken. Permanente ingezetenen van het Verenigd Koninkrijk uit landen buiten de Europese Unie, bijvoorbeeld uit het Britse Gemenebest, zullen nu verzekerd zijn van gelijke toegang tot onderwijs, gezondheidszorg en andere voorzieningen op het Europese vasteland. Ook zullen Britten die in het buitenland in juridische moeilijkheden verkeren, gemakkelijker toegang krijgen tot rechtsbescherming, onder meer via rechtshulp en vertaling, terwijl voor schadeclaims en schuldvorderingen vereenvoudigde procedures worden ingevoerd.
De regeringen hebben voorts besloten gemeenschappelijke voorschriften uit te werken voor de opvang van asielzoekers en een handvest van grondrechten op te stellen. In het handvest zullen alle door EU-burgers genoten fundamentele rechten voor het eerst in een en hetzelfde document worden samengebracht. Het handvest wordt nu al als een mijlpaal beschouwd, in aanvulling op de Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden die momenteel door de Labourregering in Brits recht wordt omgezet.
Dankzij al deze maatregelen zal ik niet langer met de mond vol tanden staan als ik word gebeld door kiezers die met juridische problemen in het buitenland te kampen hebben. Op het Europese vasteland genieten Britse onderdanen van nu af aan dezelfde wettelijke bescherming als alle andere EU-burgers. Na zo lang door de Tories tot de tweede rang te zijn veroordeeld, zijn de Britten onder Labour nu eersteklasburgers geworden.
(De vergadering wordt om 13.30 uur onderbroken en om 15.05 uur hervat)

Bekendmaking van de uitslag van de verkiezing van de ombudsman
De Voorzitter
Zoals afgesproken lees ik nu de uitslag voor van de stemming over de ombudsman. Er waren 557 deelnemers en 32 blanco of ongeldige stemmen. Het aantal uitgebrachte stemmen bedraagt 525. De vereiste meerderheid bedraagt 263 stemmen.
Behaald hebben:
de heer Anastassopoulos: 256 stemmen
de heer Söderman: 269 stemmen
De heer Söderman heeft dus de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaald. Hij is bijgevolg verkozen tot ombudsman. Ik feliciteer hem met zijn benoeming en wens hem bij de uitoefening van zijn taak het allerbeste toe.
(Levendig applaus)

Herstructurering van ondernemingen
Diamantopoulou
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de kwestie-Michelin brengt opnieuw het enorme vraagstuk van de bedrijfsherstructurering voor het voetlicht. Er voltrekken zich in deze tijd enorme veranderingen in de industrie, en meer in het algemeen in heel het bedrijfsleven. Daar zijn verschillende redenen voor, maar de hoofdreden is wel het ingewikkelde verschijnsel van de mondialisering. Door kapitaalliberalisatie, afschaffing van economische grenzen, veranderingen ten gevolge van technologie en informatiemaatschappij en wereldwijde concurrentie worden vaak abrupte veranderingen veroorzaakt en ingrijpende herstructureringen op gang gebracht in het industriële productieproces.
Deze herstructurering is ongetwijfeld voorspelbaar en kan op verschillende wijzen in haar werk gaan. De mededeling van Michelin en de aankondiging dat in de komende drie jaar 7.500 banen zullen wegvallen, hebben grote ongerustheid teweeggebracht. Ik deel die ongerustheid. Deze beperkt zich overigens niet tot Michelin, maar werpt veeleer de vraag op wat de toekomst nog in petto zal hebben voor de grote en kleine bedrijven in Europa.
Als realist moet ik u zeggen dat geen enkele herstructurering pijnloos of probleemloos kan geschieden. Er is echter wel een intelligente herstructurering mogelijk en een herstructurering is intelligent als zij rekening houdt met de sociale en economische kosten. Een herstructurering kan ook kortzichtig worden doorgevoerd, wanneer men bijvoorbeeld alleen de economische kosten op korte termijn voor ogen houdt en de sociale kosten voor later denkt te kunnen bewaren. Er zijn immers heel wat factoren die een bedrijf dat geen rekening houdt met de sociale dimensie, ongunstig kunnen beïnvloeden.
U kunt er van op aan dat ons doel datgene is wat ik zojuist een intelligente herstructurering heb genoemd. Een dergelijke herstructurering veronderstelt drie dingen, en veel bedrijven hebben daar rekening mee gehouden. In het verleden hadden wij immers voorbeelden van beide, zojuist door mij genoemde benaderingswijzen. Een intelligente herstructurering betekent in eerste instantie programmering van de inzetbaarheid van de betrokken personen. Dit is ongetwijfeld een recht, maar ook een plicht voor het bedrijf zelf. Ook het bedrijf moet een bedrijfsstrategie hebben en daarvan moet de inzetbaarheid van het personeel het hoofddoel zijn. Ten tweede kan nalatigheid bij het tijdig informeren van de werknemers nooit en te nimmer gerechtvaardigd worden. De werknemers moeten gedetailleerd op de hoogte worden gebracht van de situatie. Zij moeten hun mening kunnen geven over een eventuele herstructurering, opdat met geringere sociale kosten hetzelfde resultaat kan worden bereikt.
In de Europese Unie hebben wij een institutioneel kader bestaande uit twee richtlijnen: de richtlijn betreffende massale ontslagen en de richtlijn betreffende de Europese ondernemingsraad. Met deze twee richtlijnen heeft men een minimumkader van voorschriften waaraan de bedrijven zich in geval van herstructurering dienen te houden.
Terugkomend op het onderhavig thema zou ik willen zeggen dat tot nu toe geen enkele indicatie bestaat waaruit zou blijken dat het betrokken bedrijf de regels heeft overtreden. Wij hebben nog tijd voor de boeg en wachten af wat de volgende stappen van het bedrijf zullen zijn. Zoals echter ook uit het onderhavige geval blijkt, worden wij door de enorme veranderingen om ons heen gedwongen ook onze eigen aanpak van al deze veranderingen te wijzigen. Zo moeten wij bijvoorbeeld her en der onze voorschriften aanpassen, deze veranderen of ook nieuwe voorschriften uitvaardigen. Daarom heeft de Europese Commissie in november 1998 een richtlijn ingediend voor informatie en raadpleging van werknemers. Deze richtlijn heeft tot nu toe de steun van het Europees Parlement gehad, en ik neem aan dat het debat van vandaag over Michelin onze inspanningen ter bevordering van deze richtlijn een hart onder de riem zal steken. Het lijdt echter geen twijfel dat men in de huidige tijd met wetgeving alleen, met enkel de onderhavige wetgeving, onmogelijk dit enorme probleem van de bedrijfsherstructurering het hoofd kan bieden, zeer zeker nu de Europese industrie niet alleen geconfronteerd wordt met de concurrentie thuis, maar ook goed beslagen ten ijs moet zijn voor mededinging op wereldschaal.
In vorige gevallen, zoals die van Renault, heeft de Commissie deskundigen de opdracht gegeven het herstructureringsvraagstuk te belichten vanuit de optiek van verlies van arbeidsplaatsen. Daarover is een verslag opgesteld, het rapport-Gillenhammer, dat het Parlement bekend is. Daarin staan talrijke voorstellen die wij zouden kunnen overnemen. Het eerste voorstel betreft de instelling van een waarnemingspost. Voor eind januari zal een definitief voorstel voor deze waarnemingspost worden ingediend. Ik ben van plan dit voorstel met het Parlement te bespreken, daar ik samen met u wil nagaan of een waarnemingspost noodzakelijk is voor het midden- en kleinbedrijf. Een dergelijke instantie zou het midden- en kleinbedrijf op de hoogte kunnen houden van de op til zijnde veranderingen, maar ook een contactpunt op nationaal vlak kunnen zijn voor lokale waarnemingspost. Aldus kunnen de bedrijven zich zo goed mogelijk voorbereiden op hetgeen de toekomst voor hen in petto heeft.
Mijn volgende thema betreft de sociale dialoog. De verantwoordelijkheid voor de sociale dialoog ligt bij de sociale partners en in het kader van de sociale verantwoordelijkheid, die wij allen dragen, hebben de sociale partners mogelijkheden voor specifieke acties. Ten eerste is de inzetbaarheid van werknemers iets dat niet alleen het nationale beleid aangaat, maar ook de werknemers en het bedrijf zelf. Het bedrijf heeft de verantwoordelijkheid ervoor te zorgen dat de werknemer inzetbaar blijft en de werknemer heeft de verantwoordelijkheid ervoor te zorgen dat hij continu bijblijft en zijn vaardigheden en capaciteiten bijwerkt. De onderhandelingen over de middelen waarover bedrijven en werknemers moeten kunnen beschikken voor levenslang leren, vormen een van de belangrijkste onderdelen van de sociale dialoog. Begin november heb ik voor het eerst een officiële ontmoeting met de Europese sociale partners en daar zal ook dit thema aan de orde worden gesteld.
Verder ben ik van plan voort te borduren op een aantal voorstellen uit het rapport-Gillenhammer en een brief te sturen aan alle bedrijven in Europa met meer dan duizend werknemers. Daarin wil ik hun vragen op basis van vrijwilligheid een verslag op te stellen, met als titel "de verandering beheren". Dat zal ons in staat stellen een soort benchmarking te verrichten tussen de grote bedrijven. Wij willen namelijk weten hoe wij vooruit kunnen lopen op de grote veranderingen zonder al te ernstige sociale problemen te veroorzaken.
Dames en heren, mijns inziens is nu het moment gekomen om enkele maatregelen te noemen die de Europese Unie voor bedrijfsherstructurering heeft getroffen. Ik wil hier allereerst het besluit noemen dat slechts enkele dagen geleden genomen is over de toepassing van het ontwerp betreffende risicokapitaal. Dat besluit is de afgelopen week door de Commissie genomen en is een zeer belangrijk instrument voor met name de nieuwe kleine bedrijven. Verder noem ik de maatregelen ter bevordering van grensoverschrijdende innovatie en de maatregelen ter bevordering van mobiliteit van werknemers via overdracht van rechten en pensioenen. Ook wil ik gewag maken van de opleidingsprogramma' s voor werknemers en van het grote bedrag dat via de structuurfondsen beschikbaar is voor doelstelling 3, waar alle lidstaten bij betrokken zijn. Het gaat hierbij om ongeveer 24 miljard euro voor de komende zeven jaar. Met dit bedrag - dat zoals gezegd beschikbaar is via de programma' s van de structuurfondsen, via doelstelling 3 en natuurlijk via de werkgelegenheidsstrategie - kan men het nationale beleid van de lidstaten herzien, maar ook het beleid dat op Europees vlak wordt gecoördineerd. Ik noem het beleid rond inzetbaarheid, ondernemingsgeest en het aanpassingsvermogen van de bedrijven en de werknemers.
Vandaag worden wij geconfronteerd met een speciaal geval dat niet bepaald een lichtend voorbeeld is. Wij hebben hier een aankondiging van een groot aantal ontslagen en een gelijktijdige winstmededeling. Het is duidelijk dat de Europese Unie, op elk mogelijk niveau, alles in het werk zal stellen, en moet stellen, om een vrije concurrentie, een vrij en gezond concurrentieklimaat voor alle Europese bedrijven te bevorderen. Het is echter even duidelijk dat de Europese Unie vooral steun moet geven aan hetgeen zij door de eeuwen heen vol trots heeft weten op te bouwen: het Europees sociaal model. De herstructurering, de modernisering van de bedrijven mag geen slachtoffers maken. Zoals ik zojuist al zei, zal geen enkele herstructurering zonder slag of stoot gaan, maar een herstructurering kan wel degelijk opgevangen worden. Herstructurering is voorspelbaar, herstructurering brengt zeker kosten met zich mee, tijdelijke kosten, maar hoeft niet per se slachtoffers te maken. Mijns inziens zijn de wetgevingsvoorstellen en vooral de voorstellen die de vrucht zijn van samenwerking tussen de sociale partners, een goede grondslag voor het aanpakken van de grote hedendaagse problemen.

Pronk
Voorzitter, wij spreken vandaag over herstructurering. Ik wil beginnen met de commissaris van harte te feliciteren. Ik geloof dat het vandaag de eerste keer is dat zij in een sociaal debat tussenbeide komt. Ik denk dat zij hier nog wel vaak bij allerlei andere gelegenheden zal verschijnen. Maar dit debat geeft toch wel iets aan wat vrij essentieel is in alle sociale en werkgelegenheidsdebatten, namelijk de herstructurering en de mondialisering.
Ik denk dat het op zichzelf goed is om vandaag over dat onderwerp weer eens te spreken in dit nieuwe Parlement. Het is duidelijk dat herstructurering voortdurend plaatsvindt. Dat wordt wel eens vergeten. Men is wel eens geneigd alleen te kijken naar herstructurering als er arbeidsplaatsen verloren gaan. Er is natuurlijk ook vaak winst aan arbeidsplaatsen. Daarover wordt dan veel minder gesproken.
Dit debat heeft een beetje een vreemd verloop gehad. Vandaar dat ik even een opmerking wil maken over een resolutie die kennelijk nog steeds circuleert, die nog steeds op mijn naam staat. Dat is een resolutie die was ingediend in verband met het oude onderwerp van het debat. Dat was de zaak-Michelin. De voorzitters hebben besloten om dat onderwerp hier niet aan de orde te laten komen, maar te spreken over herstructurering in het algemeen. Ik vind dat een hele verstandige beslissing van het Bureau. Maar mijn eerste resolutie had te maken met het toenmalige onderwerp en vandaar dat de EVP die resolutie vervangen heeft door de resolutie-Menrad die dus de officiële EVP-resolutie is geworden.
Tenslotte zijn wij er ook nog in geslaagd om een compromisresolutie te maken die een aantal fractieresoluties vervangt. Het enige punt, en daar moeten wij natuurlijk niet omheen draaien, is dat de aanleiding tot dit debat Michelin is geweest. Ik wil daar zelf niet te veel over praten. Ik geloof dat het niet aan het Parlement is om op een individuele bedrijfsbeslissing in te gaan. Dat is de vaste overtuiging van mijn fractie. Eens te meer nu in deze concrete beslissing geen sprake is geweest van overheidsgeld en ook de beslissing geheel op het terrein van de Franse republiek plaatsvindt. De Franse regering die zoals wij allen weten door socialisten, groenen en communisten gevormd wordt, heeft niet in deze zaak geïntervenieerd. Het zou dus buitengewoon vreemd zijn als wij dat wél zouden moeten doen. Dat is nog een reden om hier niet op in te gaan.
Maar wij hebben het principiële standpunt dat wij dat in het algemeen niet hoeven te doen, zeker nu wij inmiddels een Europese Ondernemingsraad hebben die dit soort problemen moet oplossen. Ik wil eraan toevoegen dat consultatie en informatie dingen zijn die het veel makkelijker kunnen maken om herstructureringsproblemen tot een oplossing te brengen. Dat is de absolute overtuiging van verreweg het grootste gedeelte van mijn fractie. Dat is ook gebleken uit de cijfers. Het is veel makkelijker problemen op te lossen als men een behoorlijk overleg heeft gehad. Dat is ook wat de commissaris gezegd heeft. Maar als men een instrument heeft, en in Europa hebben wij gelukkig zo' n instrument, dan is het toch zeer onlogisch om over elk concreet geval in Europees verband te gaan praten. Wij moeten dat overlaten aan het overleg in het bedrijf. Zelf als een nationale overheid meent te moeten interveniëren, is dat de zaak van die nationale overheid. Maar het is zeker niet de zaak van het Europees Parlement om dat naar voren te brengen. Dat neemt niet weg dat een debat van deze aard natuurlijk altijd zijn belang heeft.
Ik heb tenslotte een kleine vraag aan de commissaris. Ik heb iets over overheidssteun gemist. Dat is altijd iets wat bij een herstructureringsdebat een belangrijke rol heeft gespeeld, onder andere in het geval van het debat van de Hoover. Kan de commissaris daar misschien nog iets over zeggen?

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, als vertegenwoordiger van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten zou ik in dit debat over de herstructurering van ondernemingen willen beginnen met u de boodschap over te brengen van de werknemers van Michelin die - jammer voor de heer Pronk - uit drie keer neen bestaat.
Dames en heren, in een evenwichtig en welvarend Europa kunnen wij niet meer aanvaarden dat een onderneming tegelijkertijd bekendmaakt dat haar winst met 17% stijgt en dat ze 7.500 banen schrapt. Dames en heren, het is onfatsoenlijk dat de aandelen van die onderneming als gevolg van die aankondiging op de beurs met 12% in waarde stijgen en aldus voor de aandeelhouders een meerwaarde opleveren, zonder dat daarbij bijkomende rijkdom is gecreëerd, wel integendeel. Dames en heren, de werknemers kunnen geen genoegen meer nemen met de onvolledige, verdraaide of zelfs valse informatie die de leiding van Michelin verspreidt om haar besluit te rechtvaardigen.
Dames en heren, deze nieuwe en ernstige zaak, die in Frankrijk media en politici heeft geschokt, toont, als dat nog nodig was, aan dat wij in Europa dringend krachtige en doeltreffende maatregelen moeten nemen om economische prestaties, sociale garanties, groei en werkgelegenheid, vrijheid van ondernemen en bescherming van werknemers eindelijk met elkaar te verzoenen. De Europese sociaal-democraten eisen die maatregelen en hebben daarom verschillende voorstellen gedaan.
In de eerste plaats stellen wij voor een direct verband te leggen tussen overheidssteun, overeenkomsten over werktijdverkorting en financiële sancties voor ondernemingen die hun verbintenissen niet nakomen nadat ze overheidsgeld hebben gekregen. De sociaal-democraten vragen ook dat een balans wordt opgesteld van de toepassing van de Europese richtlijn inzake collectief ontslag en dat voorstellen worden geformuleerd om die richtlijn te verbeteren om de werkgelegenheid en de werknemers doeltreffend te beschermen. De Europese sociaal-democraten dringen tenslotte ook aan op een herziening van de Europese richtlijn inzake de oprichting van een Europese ondernemingsraad om tot een echte en tijdige voorlichting van de werknemers en tot echt overleg te komen, waarvoor de werknemers over voldoende tijd en autonome onderzoeksinstrumenten moeten kunnen beschikken.
Zonder die minimale maatregelen, concrete maatregelen tegen bedrijfsverplaatsingen binnen de Europese Unie en andere maatregelen tegen sociale dumping buiten de Europese Unie, zal het Europese sociaal model, dat sommige politici, ook aan de rechterzijde, zo dierbaar is, nooit meer zijn dan een holle frase. Dat zou de sluimerende anti-Europese gevoelens in onze landen en bij vele werknemers versterken.
Dames en heren, wij zeggen vaak dat vooruitgang pas zin heeft als hij iedereen ten goede komt. Dat betekent dat de grootste inspanningen en offers in onze voortdurend veranderende wereld niet langer vooral van de werknemers mogen worden gevraagd en dat de rijksten en machtigsten niet langer van de vruchten van die inspanningen en offers mogen profiteren. Het is de hoogste tijd dat de Raad en de Commissie iets ondernemen. Tot besluit wil ik erop wijzen dat het hier niet alleen om de samenhang van onze samenleving, de sociale vrede en het voortbestaan van de Europese gedachte zelf gaat, maar ook om het welbegrepen belang van de ondernemingen en derhalve om de slagkracht van de Europese economie.

Plooij-van Gorsel
Voorzitter, collega' s, mevrouw de commissaris, nu de markt steeds meer een mondiaal karakter krijgt, is het belangrijker dan ooit dat bedrijven een optimaal concurrentievermogen hebben. Vanuit dit gezichtspunt is het soms onvermijdelijk dat bedrijven reorganiseren of pijnlijke maatregelen nemen zoals het overplaatsen of herplaatsen van werknemers en in het uiterste geval ontslag. Noch het Europees Parlement, noch de Europese Commissie hebben in de ogen van mijn fractie de bevoegdheid tot interventie in de bedrijfsvoering van Europese ondernemingen. Bedrijven dienen vrij te zijn om managementbeslissingen te nemen die leiden tot groei en dus tot meer werkgelegenheid. Dat is wat Europa nodig heeft.
Uiteraard is mijn fractie van mening dat herstructurering van bedrijven moet plaatsvinden in goed en tijdig overleg met de ondernemingsraad. De rechten van werknemers op consultatie en informatie zoals neergelegd in verschillende Europese richtlijnen, dienen gerespecteerd te worden.
Daarnaast dienen wij er op toe te zien dat maatregelen op nationaal en Europees niveau het economisch klimaat in Europa verbeteren. Misplaatste sociale of economische verplichtingen voor ondernemingen leiden immers tot grotere werkloosheid in plaats van tot meer banen.
Tot slot zou ik willen zeggen, Voorzitter, ook in Frankrijk zijn nu een aantal bedrijven tot de conclusie gekomen dat reorganisatie noodzakelijk is. Beter laat dan nooit, want alle bedrijven moeten klaargestoomd worden voor de eenentwintigste eeuw. Dat zal Europa gezond maken en op termijn werkgelegenheid garanderen.

Auroi
Mevrouw de commissaris, mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de commissaris had het in haar uiteenzetting meer over het midden- en kleinbedrijf dan over de ongerustheid van de werknemers van Michelin, die hier vertegenwoordigd zijn. Ik ben geboren in Clermont-Ferrand en woon daar nog altijd. In Clermont-Ferrand stond de wieg van Michelin, en tot op heden is het hoofdkantoor er gevestigd. Onder meer daarom heb ik de werknemers van Michelin herhaaldelijk ontvangen.
De gelijktijdige aankondiging dat er 7.500 banen werden geschrapt, dat de winst enorm was gestegen en dat de Wolber-Michelinfabriek in Soissons dicht ging - volgens de bedrijfsleiding een communicatiefout - bewijst hoezeer cynisme en minachting de drijvende kracht van de industriële strategie van deze multinationale onderneming zijn.
Iedereen herinnert zich nog andere voorbeelden: Renault in Vilvoorde, het Franse bankwezen, de grote distributieondernemingen en Daewoo. Al die ondernemingen, die jaar in jaar uit ontslagregelingen uitwerken, hebben Europese en nationale steun gekregen zonder ooit rekenschap te moeten afleggen over de manier waarop zij dat geld gebruiken.
Ons Parlement moet oog hebben voor de bekommeringen van miljoenen Europeanen die werkloos zijn of vrezen dat zij hun baan zullen verliezen. Wij moeten op drie punten dan ook vastberaden en duidelijk zijn. Wij moeten nagaan of de door de grote ondernemingen ontvangen steun in de allereerste plaats wordt gebruikt om de werkgelegenheid veilig te stellen. Op de vooravond van de opening van de onderhandelingen in het kader van de Wereldhandelsorganisatie moeten wij eraan herinneren dat de strategie van elke, ook multinationale onderneming niet alleen met economische en financiële overwegingen, maar ook met de mens rekening moet houden, opdat miljoenen werknemers in Europa hun baan en hun waardigheid kunnen behouden.
Nu bij Michelin een Europese ondernemingsraad is opgericht, moet de communautaire wetgeving worden herzien om ervoor te zorgen dat de werknemers of hun vertegenwoordigers die het slachtoffer zijn van een collectieve ontslagregeling om economische redenen, zonder op het ontslag zelf te moeten wachten, bij de territoriaal bevoegde rechtbank een vordering kunnen instellen en de gegrondheid van de beslissing kunnen aanvechten.
Dat is de strekking van de ontwerpresolutie die wij u voorleggen. Alleen op die voorwaarden kan Europa zijn politieke rol spelen, een echt duurzame economische ontwikkeling van de ondernemingen mogelijk maken en tegelijkertijd de rechten van de werknemers beschermen die - dat mogen wij nooit vergeten - de kracht van een onderneming uitmaken.

Wurtz
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik vind het goed dat wij hier in het Europees Parlement dit debat kunnen houden over de huidige golf van herstructureringen van ondernemingen en over de vele banen die daarbij verloren gaan.
Mijn fractie had naar aanleiding van de zaak-Michelin op dit debat aangedrongen. Zoals hier al is gezegd, had de leiding van die grote onderneming tegenover financieel analisten verklaard dat ze grote winst maakte, maar tegelijkertijd ook dat ze had beslist in Europa 7.500 banen te schrappen. Dat besluit werd op de beurs, waar het aandeel sterk steeg, positief onthaald, maar lokte in brede lagen van de bevolking, vooral in Frankrijk, maar - zoals ik zelf heb kunnen vaststellen - ook elders grote verontwaardiging uit.
Het cynisme van de door Michelin toegepaste methode heeft tot gevolg dat de moderne kapitalistische strategie van de zogenaamde shareholder value, het creëren van meerwaarde voor de aandeelhouders, nog meer wordt afgewezen dan vroeger. Die strategie bestaat erin alles ondergeschikt te maken aan de hebzucht van de aandeelhouders van de onderneming, waaronder de volgens hen ondraaglijke personeelskosten.
Michelin is jammer genoeg geen uitzondering. De provocerende aankondiging past in een rampspoedige ontwikkeling die wij niet langer mogen dulden als wij niet willen afzien van elke controle op de economische en sociale ontwikkeling en derhalve van ons streven om het Europees sociaal model in het kader van de mondialisering te bevorderen.
Een ander voorbeeld is Olivetti dat, na het nodige kapitaal voor zijn sappige openbaar overnamebod op Telecom Italia te hebben gevonden, het schrappen van 13.000 banen in het vooruitzicht heeft gesteld. Om het vertrouwen van zijn aandeelhouders terug te winnen heeft Alcatel bekendgemaakt dat het 15 miljard Franse frank, 2,3 miljard euro, nettowinst heeft geboekt en nu 12.000 banen schrapt. In de banksector heeft de komst van de euro de aanzet gegeven tot fusies en overnames die talloze banen kosten en de banken op financiële en zelfs speculatieve activiteiten doen overschakelen. Het trieste record komt toe aan Renault, dat bij Nissan meedogenloos banen schrapt om zijn aandeelhouders een genoegen te doen, Japan aldus een afgrijselijk beeld van Europa voorhoudt en bovendien ook in de Europese Unie zelf vele duizenden banen schrapt.
Wat kunnen wij doen? In de eerste plaats kunnen de regeringen zelf de wetten op het zogenaamde ontslag om economische redenen herzien. Een bloeiende onderneming zou nooit banen mogen schrappen of werknemers ontslaan. Ook de Europese Unie kan iets doen. Mevrouw de commissaris, ons Parlement heeft in januari laatstleden de richtlijn betreffende de voorlichting en raadpleging van de werknemers geamendeerd. Wij wachten nog altijd tot de Commissie die amendementen overneemt.
Ik meen echter dat wij verder moeten gaan. Ik geef enkele voorbeelden. Elk herstructureringsplan zou gedurende zes maanden moeten worden opgeschort om een onafhankelijk onderzoek door de vakbonden mogelijk te maken. Als de onderneming overheidssteun heeft gekregen, zou, zoals hier al is gezegd, de niet-naleving van de regels de terugbetaling van die steun tot gevolg moeten hebben. In de richtlijn over de Europese ondernemingsraad zou de rol van die raad en de bescherming van de vakbondsvertegenwoordigers aanzienlijk moeten worden versterkt. De Commissie zou ons dan ook onverwijld twee voorstellen voor een gewijzigde richtlijn moeten voorleggen.
Aan de vooravond van de onderhandelingen in het kader van de Wereldhandelsorganisatie wil ik erop wijzen dat Europa zijn politieke wil kenbaar moet maken, ook op het gebied van het industriële beleid, waarin werkgelegenheid, het scheppen van rijkdom en de ontwikkeling van de regio's een centrale plaats moeten innemen. Door de nieuwe technologieën en de snelle ontwikkeling van de informatica is er ruimte voor een nieuwe visie op productiviteit, die niet langer steunt op de rantsoenering van de sociale uitgaven maar op de bevordering van de menselijke mogelijkheden. Op dit ogenblik heeft de Europese Unie de neiging alles te dereguleren, maar als ze dat wil, kan ze voor zichzelf ook de nodige instrumenten creëren om tot zulk een nieuwe aanpak aan te zetten door speculatie te belasten en selectief kredieten te verstrekken om het creëren van werkgelegenheid te stimuleren en het schrappen van banen te verhinderen.
Mijn fractie is voornemens zich tot de grote Europese vakbonden te richten om ervaringen uit te wisselen en eventueel een Europese petitie te organiseren waarmee onze burgers op de toekomstige beslissingen kunnen wegen. Mijnheer de Voorzitter, Vilvoorde heeft een effect gesorteerd waarvan iedereen zich de omvang herinnert, maar dat niet tot nieuwe regels heeft geleid. Wij willen dat het Michelin-effect tot concrete veranderingen leidt. Ik meen dat onze medeburgers, die worden geconfronteerd met de herstructureringen waarover wij het nu hebben, daaraan onze solidariteit zullen afmeten.

Nobilia
Mijnheer de Voorzitter, ik heb geluisterd naar commissaris Diamantopoulou, en ik dank haar voor haar toespraak. Voor mijn fractie, de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten, kadert dit vraagstuk in een nogal delicaat geheel. Men loopt namelijk risico' s als men enerzijds de voorwaarden wil vaststellen voor vrije mededinging en anderzijds de maatregelen van de lidstaten terzake aan banden probeert te leggen, want dat druist in tegen het subsidiariteitsprincipe. Er is een concrete aanleiding die maatregelen van de Unie rechtvaardigt: de mogelijke sociale ontwrichting in de Gemeenschap, en in ieder geval in de lidstaten, ten gevolge van bedrijfsherstructurering. Dit beginsel was al opgenomen in het Verdrag van Rome van 1957 en had tot doel te voorkomen dat een toekomstig beleid gericht op sociale cohesie en integratie in de Gemeenschap zou worden ondermijnd, al was het maar gedeeltelijk.
Natuurlijk is het doel van de Unie te komen tot een gemeenschappelijk economisch beleid en, indien mogelijk, tot een gemeenschappelijk industriebeleid. Desalniettemin is het ons inziens wenselijk dat de Unie de mogelijkheid krijgt zich uit te spreken over met name herstructureringen waarbij lidstaten betrokken zijn en zeer zeker wanneer lidstaten daarbij financieel betrokken zijn. Bovendien is het noodzakelijk dat de Unie haar maatregelen op dit gebied aan een strengere controle onderwerpt en toetsingsmechanismen in het leven roept voor de raadpleging of in ieder geval voorlichting van de vakbonden die de werknemers vertegenwoordigen. Ook moet de Unie in staat zijn na te gaan of de genomen maatregelen echt zoden aan de dijk hebben gezet, niet alleen in economisch maar ook in sociaal opzicht. Niet altijd hebben de maatregelen van de Unie immers een stabiele ontwikkeling van de bedrijfsactiviteiten en een handhaving van het werkgelegenheidsniveau tot gevolg gehad.
In dergelijke gevallen moet men absoluut voorzien in sancties, die zelfs moeten kunnen gaan tot algehele terugvordering van de door de Unie verstrekte bedragen. Dit principe moet trouwens ook van toepassing zijn op steun aan bedrijven uit landen van buiten de Unie. In dergelijke gevallen is het goed te voorzien in samenwerkingsovereenkomsten met de betrokken landen, voor zover deze nog niet mochten bestaan. Daarmee kan men de activiteiten van de Unie niet alleen in goede banen leiden, maar eventueel ook de uitvoering van bovengenoemde sancties vergemakkelijken.

Lang
Mijnheer de Voorzitter, de arrogante en demagogische Europese politieke klasse heeft de ideale zondebok voor haar eigen economische lamlendigheid gevonden. Zij die aan de linkerzijde vandaag kritiek hebben op het schrappen van banen bij Michelin, hebben massaal ingestemd met het ultraliberale economisch beleid van de Europese Unie zoals dat in de Verdragen van Maastricht en Amsterdam wordt omschreven.
Dames en heren, u werkt actief mee aan de mondialisering, maar begint meteen te roepen wanneer Europese ondernemingen zich proberen aan te passen aan de schadelijke regels die u zelf hebt afgekondigd en aan de economische omgeving die u hen zelf hebt opgelegd. U moet dan ook de moed hebben om de waarheid onder ogen te zien: de werknemers van Michelin zijn niet het slachtoffer van de leiding van Michelin maar van uzelf, voorstanders van de mondialisering. Dat geldt ook voor de werknemers in de banksector, verzekeringssector, automobielsector en vele andere, waar ondernemingen fuseren, verhuizen of zich herstructureren om te kunnen blijven voortbestaan. Door de economie te mondialiseren, mondialiseert u ook de werkloosheid en veroorzaakt u een algehele sociale achteruitgang.
De socialistische of liberale regeringen en de Europese Commissie, die eveneens aan het dogma van de mondialisering vasthoudt, zijn voor die situatie samen verantwoordelijk. Ze hebben de Europese werknemers altijd misleid en gemanipuleerd. Ze capituleren nog voor de start van de onderhandelingen van de millenniumronde, weigeren de sociale dumping doeltreffend te bestrijden, een sociale clausule in te voeren en het principe van de communautaire preferentie toe te passen.
Door het vrije verkeer van kapitaal op wereldniveau te bevorderen en door investeringen nog meer te willen liberaliseren, maken de Europese regeringen de Angelsaksische pensioenfondsen tot de echte meesters van de economische en financiële markten. Morgen zullen die staatloze multinationale fondsen de ongecontroleerde meesters van de economie zijn, maar ook van de nieuwe wereldorde waarop u hoopt. De enige mogelijkheid om alle Europese werknemers een baan te bezorgen, is dat wij de binnenlandse markt heroveren, tegen oneerlijke concurrentie beschermen, afzien van een criminele en asociale mondialisering en de communautaire preferentie herstellen. De enige oplossing is dat wij in Europa met Europeanen Europees produceren.

Hughes
Mijnheer de Voorzitter, ten behoeve van de heer Helmer en anderen zou ik meteen willen stellen dat wij, aan deze zijde van het halfrond, absoluut niet de bedoeling hebben de beslissingsvrijheid van ondernemingen in te perken of anderszins aan banden te leggen.
Wij willen hen juist aanmoedigen zich met hun investeerders bezig te houden. Maar als ik over investeerders spreek heb ik het niet alleen over aandeelhouders. Ik bedoel dan ook de duizenden werknemers in ondernemingen zoals Michelin, die hun tijd, energie, kennis, vaardigheden, hun hoop en aspiraties, en die van hun gezinnen, geïnvesteerd hebben in het bedrijf waarvoor zij vele jaren hebben gewerkt. Ik doel op de investering door de gemeenschap waarbinnen zij leven. En ik bedoel ook ons allemaal hier en elders in de Europese Unie, in onze hoedanigheid van belastingbetalers. Met deze ondernemingen is direct of indirect overheidsgeld gemoeid, regionaal, nationaal en Europees geld en, zoals de heer Nobilia zopas opmerkte, aan dit geld zouden voorwaarden moeten worden verbonden.
Een goede onderneming zorgt voor haar werknemers. Zij werkt in goed overleg met hen samen en zal betrokkenheid, partnerschap en vooruitstrevendheid stimuleren. Een goede onderneming zal haar arbeidskrachten of de gemeenschap waar zij deel van uitmaken niet louter behandelen als productiefactoren die binnen het bredere spel van verlies en winst simpelweg aan de kant geschoven kunnen worden.
In dit Parlement zijn wij er op het terrein van milieubeleid aan gewend geraakt niet langer te denken in hokjes. Zo wordt de rekening voor vervuiling niet betaald door het bedrijf in kwestie maar door de bredere samenleving. Wellicht moeten we het in dezelfde richting zoeken als het gaat om de maatschappelijke verantwoordelijkheden van bedrijven zoals Michelin. Anders bestaat het gevaar dat de last alleen op de aandeelhouders komt te rusten.
Binnen de Europese Unie hebben wij duidelijk met een onevenwichtige situatie te maken. Aan de ene kant beschikken ondernemingen over de vrijheid om te herstructureren en te verhuizen, maar hebben de betrokken werknemers bitter weinig rechten. Zelfs waar de Europese regelgeving rechten biedt, bijvoorbeeld het recht ruim tevoren geraadpleegd te worden over besluiten inzake collectief ontslag of andere ingrijpende wijzigingen in de inkomenssituatie van de werknemers, worden deze regels niet goed nageleefd of toegepast. Hieraan moet opnieuw aandacht worden besteed.
Er is een aantal zaken dat op Europees niveau moet worden aangepakt. De wetgeving rond individuele en collectieve ontslagen en rond de ondernemingsraden dient te worden doorgelicht en verbeterd. Er is behoefte aan een algemeen kader voor voorlichting en consultatie, en ook moet de wetgeving op overdrachten, fusies en overnames op de helling. Niet dat dat in dit geval aan de orde is, maar het geldt wel in de bank- en verzekeringssector.
Uit de waardestijging met 12% van het aandeel Michelin in de dagen volgend op de aankondiging, blijkt een cynische en welbewuste manipulatie van de aandelenmarkt. Naar mijn gevoel is dit totaal verwerpelijk en ik hoop dat de weldenkende mensen in dit Parlement het met mij eens zijn.
Tot slot een huishoudelijke kwestie, en ik bedoel echt een huishoudelijke kwestie, Voorzitter. Twee dagen geleden ondertekende ik samen met enkele andere leden een resolutie, een compromistekst. In de laatste alinea van deze resolutie werd verwezen naar Michelin. In de tekst die nu is rondgedeeld voor de stemming van morgen is deze verwijzing niet meer te vinden. Zij is kennelijk geschrapt door iemand van de parlementaire diensten zonder overleg met de ondertekenaars. Dit is een zeer ernstige aangelegenheid die u, naar ik hoop, grondig zult onderzoeken om vervolgens hierover verslag uit te brengen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Hughes. Ik zal met genoegen uitzoeken wat er is gebeurd en u op de hoogte brengen van mijn bevindingen.

Flautre
Mijnheer de Voorzitter, wij kijken uit naar de resultaten van het onderzoek dat u zult instellen. Wij hebben de ontwerpresolutie mede ondertekend en hebben hetzelfde vastgesteld.
Wat de verschillende sprekers hier hebben gezegd, komt erop neer dat almaar meer herstructureringen van ondernemingen ten doel hebben de aandeelhouders meer te laten verdienen en hun een steeds groter rendement op hun investeringen te geven. Daarom heeft de leiding van Michelin tegelijkertijd zijn duizelingwekkende winsten en het schrappen van 7.500 banen aangekondigd. Daarom wordt, zoals u hebt opgemerkt, de aankondiging van ontslagen altijd gevolgd door hogere noteringen van het aandeel van de betrokken ondernemingen.
Die overduidelijke uiting van minachting voor de werknemers en voor hun leven staat in schril contrast met het streven naar meer werkgelegenheid, sociale samenhang, territoriale cohesie en de verdediging van het Europese sociaal model. Wat wilt u dat de werknemers die nu bij Wolber-Michelin in Soissons worden ontslagen, denken van die doelstellingen en van onze wil om die te bereiken? De door die beslissingen veroorzaakte sociale wanhoop mondt onvermijdelijk uit in politieke wanhoop, en die vormt een voortdurende bedreiging voor de democratie.
Daarom moet de Europese Unie haar woorden in daden omzetten en zich voor de werkgelegenheid en het recht op een waardig leven blijven inspannen. Hoe kan ze dat in de nabije toekomst doen, nu ze met unilaterale en keiharde beslissingen van grote ondernemingen wordt geconfronteerd? In de eerste plaats moet ze zulke beslissingen ondubbelzinnig veroordelen en zich aan de zijde van de werknemers scharen. Ter attentie van de heer Pronk merk ik op dat grote ondernemingen niet zomaar het recht hebben zoiets te doen. De politici moeten optreden en zeggen wat zij daarover denken.
De Europese Unie moet ook vaststellen dat de magische formule die alle Europese instellingen tot vervelens toe herhalen en volgens welke groei en concurrentievermogen automatisch werkgelegenheid en ontwikkeling opleveren, niet langer opgaat. Het bewijs van het tegendeel is nu geleverd. Wij moeten de conclusies uit die vaststelling trekken en de grondslagen van onze Europese strategie voor de werkgelegenheid en onze algemene richtsnoeren voor het economisch beleid opnieuw bekijken. Wij moeten de werknemers en hun vertegenwoordigers meer macht geven, zodat ze gebruik kunnen maken van hun recht om de gegrondheid van de economische redenen voor hun ontslag te betwisten. Wij noemen dat het amendement Wolber-Michelin, dat wij u morgen ter goedkeuring voorleggen. Wij kunnen niet langer dulden dat de economische beslissers dicteren wat het algemeen belang inhoudt en hoe wij dat moeten dienen. Door in het stof te gaan liggen voor de aandeelhouders of door het autoritaire nationalistische populisme te...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

De Voorzitter
Hoewel ik het op velerlei punten met u eens ben, is het mijn plicht het Reglement na te leven en het tijdschema te respecteren. Ik hoop dat u dat begrijpt. Ook de linkervleugel moet zich aan het Reglement houden.

Laguiller
Mijnheer de Voorzitter, in het kader van dit debat wil ik protesteren tegen het schandelijke besluit van Michelin om, ondanks de hoge winst, 7.500 banen te schrappen.
Ik ben uiteraard even verontwaardigd over de geplande schrapping van banen bij Renault-Nissan, Alsthom, Rhône-Poulenc, Hoechst Marion Roussel en vele andere. Al die ondernemingen maken grote winsten maar zetten toch werknemers op straat of schrappen banen. Dat laatste is bijna even erg, want elke geschrapte baan betekent een werkloze meer. De leiders en grote aandeelhouders van de ondernemingen die dat doen, zijn de grootste verantwoordelijken voor de omvang van de werkloosheid en de materiële en morele ellende die daaruit voortvloeit.
Wij zijn voorstander van een verbod op ontslagen in alle ondernemingen die winst maken, op straffe van beslag. Een handvol grote aandeelhouders verrijken door tienduizenden mannen en vrouwen in de werkloosheid en armoede te storten is zonder meer misdadig. De winst van ondernemingen is het resultaat van de arbeid van iedereen. Winst moet in de eerste plaats worden gebruikt om de werkgelegenheid in stand te houden en nieuwe banen te scheppen door de arbeid te verdelen zonder de lonen te verlagen.

Della Vedova
Mijnheer de Voorzitter, wij beseffen allen dat achter ontslagen menselijke drama' s schuil gaan. Het zou dan ook misschien niet verkeerd zijn indien de Europese regeringen, die zich tot het Europees sociaal model bekennen, daar meer rekening mee hielden. Mijns inziens heeft het debat van vandaag iets onwezenlijks over zich. Men spreekt immers over bedrijfsherstructurering en over duldbare en onduldbare winsten in het grote liberale Europa.
Als veel van de leden die wij vandaag aan het woord horen het voor het zeggen zouden krijgen, zou er binnen de kortste keren een Europa van armoede en werkloosheid ontstaan, in plaats van een Europa van rijkdom en werkgelegenheid. Wat voor een zin heeft het te zeggen dat de winst van Michelin met 17% is gestegen, als men daar niet bij vermeldt of deze winst hoger of lager ligt dan die van Bridgestone, van Goodyear of van andere concurrenten? Ik zwijg dan nog over het feit dat Michelin een omzet per werknemer heeft van 106 dollar, ten opzichte van 141 dollar bij Goodyear, en over het feit dat Renault - een bedrijf waar, als ik mij niet vergis, de Franse regering een dikke vinger in de pap heeft - naar Japan gaat, daar een bedrijf als Nissan opkoopt en dan, om sluiting te vermijden, gedwongen wordt 21.000 werknemers te ontslaan, hetgeen ons echter minder deert daar het om Japanners gaat. Mijns inziens is het daarentegen hoog tijd dat er eens een debat wordt gevoerd over het Europees sociaal model. Dat is het sociaal model van het Europa van de werkloosheid, de belastingen, van het Europa met de overmachtige vakbondsbeweging die elke economische groei tegenwerkt en miljoenen Italiaanse, Duitse en Franse werklozen en miljoenen immigranten gewoon verbiedt om te werken, omdat zij in feite alleen haar voorrechten wil verdedigen.
Gisteren heeft dit Parlement president Duisenberg gevraagd het monetair beleid te schikken naar de economische ontwikkelingsbehoeften van Europa, van een Europa dat niet bij machte is zich te hervormen, zijn staatshuishoudingen te hervormen en dat niet bij machte is de markten en met name de arbeidsmarkt te liberaliseren. Als dat het Europa is dat wij op stapel zetten, zijn wij schijnheilig, want dan werken wij aan een Europa van werkloosheid en bedrijfssluiting. Maar ja, als er geen bedrijven meer zijn, zullen er misschien ook geen tranen meer zijn om te plengen.

Karoutchi
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie moet kunnen beschikken over een concurrerende industrie die rijkdom en dus ook werkgelegenheid creëert.
Dat betekent dat wij in de Unie moeten komen tot een echte coördinatie van het belastingbeleid en tot vergelijkbare sociale normen voor iedereen om ongelijke concurrentie te voorkomen. Dat betekent ook dat wij onze ondernemingen in staat moeten stellen de gevolgen van de mondialisering te dragen en zich daaraan aan te passen. Wij kunnen die mondialisering betreuren, maar ze is nu eenmaal een feit. Het is aan ons om haar in goede banen te leiden en om de negatieve gevolgen te beperken. In dat verband worden wij geconfronteerd met het moeilijke probleem van de delokalisering. Het probleem is moeilijk, omdat door die delokalisering uiteraard werkgelegenheid in Europa verdwijnt. Het probleem ligt ook moeilijk, omdat juist zij die vandaag die delokalisering hekelen, ook eisen dat Europa meer in de ontwikkelingslanden investeert en de producten uit die landen gemakkelijker in de Unie toelaat.
Iedereen heeft het hier over de zaak-Michelin, hoewel wij allemaal hebben gezegd dat dit niet het onderwerp van dit debat was. Welnu, op dezelfde dag dat Michelin aankondigde banen te zullen schrappen, deed Pirelli hetzelfde en met evenveel banen, alleen praat niemand daarover. Michelin heeft op dit ogenblik 82 productie-eenheden, waarvan 48 in Europa. Ik zou graag willen weten hoeveel autofabrikanten, inclusief overheidsbedrijven, en hoeveel bandenfabrikanten, inclusief semi-overheidsbedrijven, met een even grote aanwezigheid in Europa ondertussen niet al in alle stilte zijn verhuisd, soms met instemming van hun vaak linkse regering.
Wij moeten vandaag de waarheid onder ogen zien. Michelin heeft de laatste vijf jaar inderdaad 25.000 banen geschrapt. Ter attentie van bepaalde afgevaardigden merk ik evenwel op dat die 25.000 banen verdwenen zijn als gevolg van inspanningen om de productiviteit te verhogen die vergelijkbaar zijn met die welke in alle bedrijfstakken, ook de automobielsector en de bandensector, zijn geleverd. Het gaat om 25.000 geschrapte banen, maar slechts 186 ontslagen. Houd er dus mee op een zondebok te zoeken voor wat nu eenmaal de ontwikkeling is die de industrie doormaakt en de herstructureringen die daarbij horen.
Sommigen verwijzen naar de koersstijgingen op de beurs. Dames en heren, u moet echter de beurswinsten bekijken die alle ondernemingen sedert een jaar of twee boeken. Ter attentie van de heer Wurtz merk ik op dat leden van zijn partij in een regering zitten die niets doet om de stijging van de beurswinsten af te remmen.

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, weer eens - want dit is waarachtig niet de eerste keer - voeren wij hier een debat over een zeer ernstig probleem: het ontslag van duizenden werknemers door eenzijdige besluitvorming van een bedrijf. Dit keer is de aanleiding tot ons debat het geval Michelin. Ik zal daar echter niet gedetailleerd op ingaan, want dat hebben andere collega' s voor mij al gedaan.
Zoals uit de recente geschiedenis blijkt, vinden in tal van lidstaten herstructureringen plaats. De annalen van de laatste jaren staan zogezegd bol van de herstructureringen, bedrijfsoverplaatsingen en bedrijfssluitingen - collega Wurtz noemde al enkele gevallen - waardoor niet alleen de werkgelegenheid in het gedrang komt, maar zelfs de economische en sociale cohesie in de getroffen gebieden in de waagschaal wordt gesteld. Daardoor ontstaat bovendien altijd een gevoel van sociale onzekerheid onder de werknemers, hetgeen de ontwikkeling en de economische groei allesbehalve ten goede komt. Natuurlijk moeten de bedrijven, met name in dit tijdperk van mondialisering, hun concurrentiekracht versterken, maar zij moeten tegelijkertijd de nodige flexibiliteit in de bedrijven gepaard doen gaan met zekerheid voor de werknemers. De genoemde verschijnselen doen zich steeds meer voor en moeten gestuurd worden met de voorhanden zijnde en voor verbetering in aanmerking komende mechanismen. Mevrouw de commissaris - aan wie ik mijn hartelijke dank uitspreek voor haar duidelijke verklaringen - heeft gesproken over verstandige herstructurering. De beschikbare instrumenten voor preventie en beheer moeten echter zowel op nationaal als op Europees vlak worden ingezet. Het verlies aan arbeidsplaatsen is, mijnheer Pronk, iets dat Europa aangaat: dat gaat niet alleen de afzonderlijke landen aan, maar ons allen.
Mijns inziens moet het onderhavige geval voor de Commissie aanleiding zijn om het Europees Parlement de toezegging te doen dat zij de richtlijn inzake ontslagen en bedrijfssluitingen zal herzien en de bescherming van arbeidsplaatsen volgens die richtlijn zal verbeteren. Ook moet zij meer vaart zetten achter de herziening van de richtlijn betreffende ondernemingsraden en met name de informatie en raadpleging van werknemers versterken. Bovendien moet zij aan die richtlijn een fundamenteel aspect toevoegen: sancties. De voorschriften moeten worden nageleefd en wie dat niet doet, moet ter verantwoording worden geroepen.

García-Margallo y Marfil
Mijnheer de Voorzitter, het verheugt mij ten zeerste dat wij hier vandaag dit debat voeren. Het Parlement moet immers steeds op de behoeften van de burgers inspelen en in het kader van de Europese constructie moeten wij het voortouw nemen. Om deze dubbele doelstelling te verwezenlijken is het van het grootste belang dat de sociale dimensie van Europa verder wordt ontwikkeld.
De resolutie die hier ter tafel ligt, is een samenraapsel van verschillende stijlen en individuele bijdragen. Het eindresultaat is dan ook uitermate heterogeen. Dit neemt echter niet weg dat een aantal beschouwingen, met name die van collega Pronk, bijzondere aandacht verdienen.
Met uw welnemen zou ik willen zeggen dat zij die er net als ik van overtuigd zijn dat enkel concurrerende ondernemingen in staat zijn werkgelegenheid te scheppen en dat het scheppen van werkgelegenheid de enige manier is om het Europees sociaal model in leven te houden het pleit hebben gewonnen. En zij die geloven dat zij naar het voorbeeld van Prometheus de goden kunnen trotseren en vertrouwen op voluntaristische overheidsinmenging, hebben verloren.
Dit gezegd hebbende, moet ik er tevens op wijzen dat zij die in de markt geloven en in dit gedeelte van de parlementaire vergaderzaal actief zijn - ver van de autarkische lokroep die uit beide extremen van de Vergadering opklinkt - ervan overtuigd zijn dat het beginsel van sociale compensatie het beginsel van goede werking van de markt in evenwicht moet houden.
Dat is de reden waarom ik volmondig instem met het in onze resolutie vervatte voorstel om de sociale dialoog als methode voor conflictbeheersing naar voren te schuiven. Ik ben ook bijzonder blij met de concrete maatregelen die zullen worden genomen om het Sociaal Handvest, het Sociaal Protocol, in de praktijk te brengen. Een ander initiatief dat ik verwelkom, betreft de noodzakelijke herziening van een fiscaal stelsel dat de verplaatsing van ondernemingen naar fiscaal mildere oorden aanmoedigt. Tot slot verheugt het mij dat de werkgelegenheid als een horizontaal doel wordt beschouwd, als een doel dat alle beleidsterreinen beheerst en waar met name overheidssteun aan bedrijven op gericht is.
Aan de afgevaardigden die zich aan de andere zijde van deze vergaderzaal bevinden, zou ik nog willen zeggen dat zij die destijds in Manchester de machines van de textielfabrieken in de rivier wilden te gooien om arbeidsplaatsen te redden het volledig mis hadden. Het tijdperk waarin wij leven is oneindig veel beter dan het tijdperk dat zij wilden bewaren.

Weiler
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, op één punt heeft de vorige spreker denk ik gelijk. Als het echt zo was dat de markt zichzelf kon reguleren, dan zouden we vandaag niet hoeven te spreken over Michelin. Het is ook een enorme vergissing, mijnheer Pronk, om te geloven dat dit geen zaak is van het Parlement. Enkele jaren geleden hebben we hier ook gesproken over Renault, en dat was ook volkomen terecht. 7.500 banen worden geschrapt, en daarmee vestigt deze onderneming een bijzonder negatief record.
In de tweede plaats moeten wij hierover spreken omdat de werknemers in Europa verwachten dat wij, de Europese Unie, de mondialisering in goede banen leiden, dat we de noodzakelijke moderniseringen en marktgerichte aanpassingen van bedrijven op een intelligente manier, dit wil zeggen op een manier die sociaal aanvaardbaar is, regelen. De Europese Unie heeft enkele richtlijnen daartoe, die in dit geval echter al te voorzichtig worden toegepast. Het lijkt me kenmerkend voor het beleid van Michelin dat het pas op het einde van dit jaar een Europese ondernemingsraad zal oprichten.
De economische veranderingen in de EU zullen verder gaan, maar voor ons sociaal-democraten is het vanzelfsprekend dat de werknemers en hun vakbonden in dit proces worden betrokken, dat ze tijdig worden geïnformeerd en dat hun voorstellen behoorlijk worden onderzocht. Mevrouw de commissaris, indien u in dit geval de instrumenten van de EU zou verscherpen, zullen wij u daarbij zeker ondersteunen en begeleiden. Ik zou ook de werknemers van Michelin willen bedanken die hier vandaag aanwezig zijn. Het zou mooi zijn indien de eigenaars van Michelin dezelfde betrokkenheid aan de dag zouden leggen. Een winststijging in het eerste halfjaar van 1999 van meer dan 17% is eigenlijk uitstekend, maar deze winst zou door de ondernemers moeten worden geïnvesteerd in nieuwe producten, in nieuwe milieuvriendelijke productiemethoden en vooral ook in de bijscholing van hun medewerkers. Dat zou pas een bijdrage zijn aan de sociale vrede, en dan zouden ook de kapitaalmarkten alle reden hebben tot een waardevermeerdering.

Menrad
Mijnheer de Voorzitter, in verband met het thema herstructurering van ondernemingen waar we het vandaag over hebben, zou ik een verklaring willen onderstrepen uit de gezamenlijke ontwerpresolutie van de vier fracties. Global players uit Europa kunnen niet anders dan de concurrentiestrijd aangaan op de wereldmarkt. Daarbij moet volgens de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten sociale dumping absoluut worden vermeden. Maar dit is niet echt een nieuw probleem. Toen ik tien jaar geleden voor het eerst mijn intrek in dit Parlement nam, kreeg ik bezoek van de ondernemingsraden van een kabelvezelfabriek uit mijn kiesdistrict. Hun bedrijf was pas overgenomen door een groot elektronicaconcern uit Frankrijk. De werknemers hoopten aanvankelijk dat ze nu zeker waren van hun baan. Meer per toeval kwamen ze te weten dat het afgelegen hoofdkantoor de overgenomen fabriek binnen de drie maanden wou sluiten. Om dit soort toestanden te vermijden, hebben we de richtlijn inzake de Europese ondernemingsraad ingevoerd. Deze richtlijn is over het geheel genomen een succes. We moeten ook eens het succesverhaal, de positieve boodschap onder de aandacht brengen dat in de laatste paar jaar 600 nieuwe Europese ondernemingsraden zijn opgericht. Niettemin blijven ondernemingen vaak nog in gebreke op het stuk van tijdige informatie. Op dit punt, mevrouw de commissaris, zou een aanpassing van de richtlijn zeker wenselijk zijn.
Tenslotte moeten we ook eisen dat alle bedrijven en concerns hun wettelijke plicht tot informatie en raadpleging vervullen en dat er gevolgen aan verbonden worden wanneer ze dat niet doen.
Ik besluit met een uitspraak van de christen-democratische minister van Arbeid, onder wiens voorzitterschap de richtlijn betreffende de Europese Ondernemingsraad werd goedgekeurd. Slecht onderwijs leidt tot onzekerheid, wantrouwen en uiteindelijk alleen maar tot angst. Informatie en raadpleging betekenen transparantie, wat vertrouwen schept en het door sociale spanningen veroorzaakte productiviteitsverlies in Europese bedrijven helpt te vermijden. Werkgevers hebben daar evenveel bij te winnen als werknemers.

Gillig
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, in dit stadium van het debat is al heel wat gezegd. Daarom kunnen we bij wijze van conclusie een aantal ideeën op een rijtje zetten.
De ontwerpresolutie over de herstructurering van ondernemingen wordt ons vandaag voorgelegd omdat een bepaalde onderneming, namelijk Michelin, heeft besloten 7.500 werknemers te ontslaan. De situatie is uiteraard dramatisch, maar belangrijk is dat wij vandaag vaststellen dat wij over de herstructurering van ondernemingen niet alleen uit een economisch oogpunt kunnen spreken, maar dat wij het ook kunnen hebben over de menselijke problemen die daarbij rijzen. Ik meen dat deze ontwerpresolutie wel degelijk met de situatie bij Michelin te maken heeft. Het schrappen van 7.500 banen, zonder dat de bedrijfs- of financiële resultaten van de onderneming het mogelijk maken die ontslagen aan een of andere crisis toe te schrijven, is alleen al uit juridisch oogpunt volstrekt onaanvaardbaar.
Uit menselijk oogpunt is het niet alleen onaanvaardbaar, maar ook onfatsoenlijk en immoreel. Als een eenvoudige mededeling het aandeel van een onderneming met 12% doet stijgen zonder dat enige meerwaarde wordt gecreëerd of zonder dat ook maar een extra band wordt geproduceerd of verkocht, en als de indruk wordt gewekt dat rijkdom door de financiële markten vanzelf wordt geschapen, komt dat neer op totale minachting voor de menselijke arbeid. Terwijl de aandeelhouders aandelen verkopen en meerwaarden boeken, komen mannen en vrouwen tot het besef dat alleen zij het slachtoffer van de situatie zullen zijn. Dat is de hoge tol die de Europese werknemers betalen om te zorgen dat een handvol investeerders een maximaal rendement kan halen.
Mevrouw de commissaris, met betrekking tot de voorgestelde maatregelen had u het over de sociale kostprijs die op termijn in aanmerking moet worden genomen. Ook de richtlijn inzake het collectief ontslag en de richtlijn inzake de Europese ondernemingsraad moeten dringend worden versterkt. Voorts moeten er nieuwe vormen van maatschappelijke herverdeling komen, gefinancierd door de aandeelhouders van bloeiende bedrijven die personeel ontslaan, enkel en alleen om de koers van hun aandeel te doen stijgen. Tenslotte wachten wij op meer uitleg om uit te maken of wij een compromisontwerpresolutie waaruit de naam Michelin is geschrapt, kunnen goedkeuren. In elk geval illustreert dit debat zeer goed dat de politieke breuklijn in dit Parlement ook in wat compromisresoluties genoemd worden volop aanwezig is.

Bushill-Matthews
Mijnheer de Voorzitter, allereerst zou ik mijn welgemeend medeleven willen betuigen met al diegenen die buiten hun schuld hun baan verliezen als gevolg van een bedrijfsherstructurering. Ik zeg dit in alle oprechtheid en met kennis van zaken omdat ik zelf in die positie heb verkeerd. Ik ben werkloos geweest en het is niet leuk.
Maar de beste manier om banen zeker te stellen is te zorgen voor goed draaiende bedrijven. En willen bedrijven succes hebben, dan moeten zij kunnen concurreren op de wereldmarkt. In tegenstelling tot sommigen aan de andere zijde van dit Parlement ben ik van mening - ook al komt dit in de kranten misschien niet goed over - dat het beste tijdstip, ja het enige tijdstip om te herstructureren is wanneer je positie sterk is. Als je wacht tot je zwak bent, moet je veel drastischer maatregelen treffen en meer mensen ontslaan. Dit is nu eenmaal een gegeven.
Ondernemingen hebben uiteraard veel verantwoordelijkheden, maar hun eerste taak is te overleven als werkgever en datgene te doen wat daarvoor nodig is. Ik geloof niet dat wij ze hier in dit Parlement hebben te kapittelen over hoe zij dit moeten doen en of een "herstructurering" verstandig is of niet. Veeleer moeten wij en ook de regeringen ons afvragen hoe wij kunnen helpen voorkomen dat het probleem ontstaat. Dus nagaan waar gesneden kan worden in overbodige voorschriften en regelingen die kostenverhogend werken voor bedrijven, en nagaan in welke mate kan worden gesneden in niet-loonlasten, die bedrijven ertoe aanzetten om mensen af te danken als de beste manier om besparingen door te voeren. Dat is het onderwerp waarover wij het vandaag eigenlijk zouden moeten hebben.
Tenslotte zou ik erop willen wijzen dat overheidsinterventie maar al te dikwijls hinderlijk kan zijn en de concurrentiekracht van ondernemingen kan aantasten. Ten behoeve van de geloofwaardigheid van dit Parlement moeten wij ons ervoor hoeden in dezelfde val te lopen.

Martin, Hans-Peter
Mijnheer de Voorzitter, wat wij hier vandaag mogen bijwonen, is een behoorlijk interessant ideologisch conflict. Het Europese bedrijfsleven verandert tegen een nooit eerder gezien tempo, maar het patroon van deze veranderingen is volgens ons nog steeds hetzelfde. Door herstructureringen en fusies ontstaan nieuwe giganten in allerlei sectoren, en de gevolgen voor de werkgelegenheid - als we kijken naar de grote ondernemingen - zijn bijna altijd negatief. Alleen al in het Duitse bankwezen gaan op dit moment meer dan 100.000 banen verloren. Miljoenen werknemers in Europa vrezen terecht voor hun baan, en tegelijkertijd stijgen bij herstructureringen en reorganisaties de beurswaarden, althans op korte termijn. Heel vaak wordt vergeten dat slechts zeer weinigen van deze nieuwe winstverdeling profiteren, want degenen die aandelen bezitten, vormen slechts een kleine minderheid. En in tegenstelling tot wat u beweerde, mevrouw de commissaris, is Michelin allerminst een uitzondering. Andere sprekers hebben dit al heel duidelijk naar voren gebracht.
Degenen die verantwoordelijk zijn voor deze reorganisaties, beroepen zich altijd op het argument dat ze geen andere keus hebben. Men moet zich tijdig aanpassen, zo luidt het, niemand kan ontsnappen aan de toenemende bedrijfsconcentraties. Maar dit leidt tot een heel gevaarlijke self-fulfilling prophecy, en in steeds meer sectoren stevenen we af op gevaarlijke marktconcentraties. Ik ben er zeker van dat dit thema ook het Parlement nog veel zal bezighouden. Daarom moeten er initiatieven komen met het oog op een adequaat Europees kartelrecht.
Ik zou nog in het kort twee verdere aspecten willen behandelen. Als gevolg van de enorme omwentelingen komen vooral kleine en middelgrote bedrijven onder zware druk te staan. Terwijl bij grote ondernemingen rendementen van 15% op het geïnvesteerde kapitaal beoogd en ook bereikt worden, krimpen de marges van steeds meer leveranciers. Per slot van rekening zijn het de kleine en middelgrote bedrijven die naast de werknemers het grootste deel van de belastingdruk moeten dragen. Diegenen die voordeel halen uit herstructureringen en fusies slagen er immers ook nog in om op volkomen legale wijze de belastingen te ontwijken. Zo belandt Europa echter in een hachelijke situatie. Onze sociale vrede wordt in de hoogste mate bedreigd wanneer nauwelijks meer dan een vijfde van de samenleving van ontwikkelingen profiteert en de rest moet achterblijven. Daarom moeten wij nu ieder initiatief om deze ontwikkeling resoluut tegen te gaan duurzaam ondersteunen. Het gaat hier immers niet om een natuurwet. We moeten de moed hebben om ook van diegenen die van herstructureringen profiteren een passende bijdrage aan de maatschappelijke taken te eisen. In zoverre is het belangrijk dat wij ernaar streven om het belastingbeleid van de lidstaten zodanig te coördineren dat kapitaaltransfers en bedrijfsverplaatsingen die enkel wegens belastingvoordelen plaatsvinden, worden verhinderd.
Maar dit volstaat niet. Sinds de Tweede Wereldoorlog is het evenwicht tussen economische en politieke macht nog nooit zo verstoord geweest. In dit verband is de mogelijkheid van werknemers alsook van kleine en middelgrote bedrijven om zich op internationaal niveau te organiseren ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Daarom is het van doorslaggevend belang dat de Europese ondernemingsraden worden versterkt. Ik roep de Raad, de Commissie en het Europees Parlement op deze belangrijke kwesties te overdenken en op de allereerste plaats voor verbetering te zorgen bij de Europese ondernemingsraden, en dan heb ik het niet alleen over voorlichting en raadpleging.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het concurrentievermogen van onze bedrijven is thema nummer één in Europa. Het spreekt voor zich dat ieder bedrijf, iedere ondernemer in de eerste plaats een monopoliepositie nastreeft. Zelf willen ze niets liever dan een monopolie. Leveranciers en werknemers zijn daar natuurlijk op tegen, en dit is een van de redenen waarom de noodzaak ontstaat tot een markteconomie. Wat de markteconomie voor mij zo aantrekkelijk maakt, is dat zij in de eerste plaats gericht is op de behoeften van de consument en daardoor monopolievorming verhindert. Werkgelegenheid wordt namelijk gecreëerd door de consument, doordat hij diensten en producten koopt die nuttig zijn voor hem. Ik geloof dat deze succesvolle driehoeksverhouding, namelijk aan de ene kant het bedrijfsleven met zijn eigenaars en aandeelhouders en aan de andere kant de werknemers en als derde factor de consumenten, enkel gezamenlijk succesvol kan zijn. Alle partijen moeten er voordeel bij hebben. We moeten zorgen voor een win-win situation, zodat iedereen er profijt van heeft wanneer producten en diensten worden aangeboden die door de consument worden gekocht. Daartoe moeten we in de eerste plaats zorgen voor een nieuw initiatief op het gebied van bijscholing. We moeten ervoor zorgen dat electronic commerce en allerlei andere technologieën snel en efficiënt bij ons worden ingevoerd. We hebben behoefte aan een ingrijpende verbetering en ontwikkeling van onze infrastructuur. Wat dit betreft, hebben we op vele terreinen een enorme achterstand opgelopen.
Tenslotte is ook onderzoek belangrijk. We discussiëren hier over minimale bedragen voor onderzoek, terwijl de consument dit juist belangrijk vindt, want hierdoor kan hij nieuwe en goede producten krijgen. In dit verband hebben we ook behoefte aan een nieuwe cultuur op Europees niveau en - op dit punt ben ik het eens met Hans-Peter Martin - moeten we nieuwe accenten leggen bij het Europese overleg met de sociale partners, zodat we een win-win situation creëren voor alledrie de partijen, bedrijven, werknemers en consumenten. Dan kan Europa ook in de toekomst in welvaart leven. Als we het vandaag over de uitbreiding hebben, is welvaart daarbij ook een van de essentiële en centrale thema' s. In dit verband zou ik de commissaris willen verzoeken om er ook bij de Europese begroting voor te zorgen dat we voortaan meer middelen uittrekken voor de begrotingsposten die betrekking hebben op de bevordering van werkgelegenheid!

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst kort ingaan op de vraag of wij vandaag al dan niet spreken over het geval van slechts een enkel bedrijf en of wij al dan niet het recht hebben een debat daarover te voeren.
Niemand zal betwijfelen dat met het geval Michelin een vraagstuk opduikt dat momenteel een van de belangrijkste hoofdbrekens van de Europese Unie vormt. Dit behelst enerzijds mededingingsvermogen en anderzijds sociale samenhang. Er zijn vergelijkingen gemaakt met andere landen en met andere continenten, en men heeft deze als voorbeeld geciteerd. Inderdaad kunnen wij een hoop leren van de Verenigde Staten van Amerika, wat de uitvoering van het monetair beleid, de inzet van high tech of snel functioneren betreft, maar er is wel een groot verschil: in Europa is het culturele en sociale model van oudsher gegrondvest op sterke sociale krachten en op een evenwicht tussen maatschappij en economie.
Men zei dat Europa een goed klimaat moet scheppen voor zijn bedrijven. Wij moeten echter ook een soortgelijk klimaat scheppen voor onze burgers. Die twee zaken moeten hand in hand gaan.
Mijns inziens heeft dit rijke debat aangetoond dat over beide aspecten wordt nagedacht. Men gebruikt niet overal dezelfde uitdrukkingswijze, maar het lijdt geen twijfel dat beide soorten overwegingen aan hun trekken komen. Kan de Europese Unie hier iets aan doen? Ik geloof dat wij daar bevestigend op kunnen antwoorden. De markt wordt immers niet bepaald door natuurwetten. De markt is geen natuurverschijnsel. Daar moeten politieke krachten werken en wij, als Europees Parlement en als Europese Commissie, maken deel uit van de politieke krachten in Europa. In de Europese Unie bestaan nu mijns inziens drie niveaus voor mogelijk optreden.
Het eerste niveau is de wetgeving en de institutionele maatregelen. Het Europees Parlement heeft reeds voorstellen gedaan voor de twee tijdens het debat genoemde richtlijnen: de richtlijn inzake de ondernemingsraden en de richtlijn inzake massaontslagen. Uit een eerste evaluatie blijkt dat deze richtlijnen tot nu toe goed hebben gewerkt. Momenteel worden echter de amendementen van het Parlement onder de loep genomen en in januari 2000 zullen wij een debat kunnen voeren over deze twee richtlijnen.
Dan hebben wij verder nog de richtlijn inzake raadpleging en informatie van werknemers die, zoals u weet, momenteel bij de Raad ligt. Mijns inziens heeft het in deze fase, waarin wij deze richtlijn erdoor proberen te krijgen, weinig zin te gaan amenderen. Het lijdt echter geen twijfel dat het Europees Parlement hier een belangrijke rol zal spelen. Heel interessant zijn eveneens op institutioneel en wetgevend vlak de voorstellen voor verplaatsing van de belastingdruk van de factor arbeid, van de belastingen op de werknemers, naar het milieu. In de richtlijnen betreffende de werkgelegenheid wordt daartoe reeds een eerste, sterke impuls gegeven.
Mijns inziens kunnen wij in dit opzicht, in het kader van ofwel de economische richtsnoeren, ofwel de werkgelegenheidsrichtsnoeren, ook op nationaal vlak heel wat leren. Wij kunnen, zo u wilt, een soort benchmarking verrichten, een soort uitwisseling van informatie organiseren over geslaagde modellen op nationaal vlak en aldus te weten komen hoe wij het enorme probleem van de bedrijfsherstructureringen het best kunnen aanpakken. Natuurlijk zullen wij met de resultaten daarvan rekening houden, op welk niveau dan ook. Er werd ook verwezen naar de banksector. Ook dat is een van de problemen waarmee wij zullen worden geconfronteerd. Europa heeft echter grote ervaringen met herstructureringen. Men is indertijd begonnen met de textielindustrie en de scheepswerven en is nu aanbeland bij de huidige bedrijven.
Ten tweede hebben wij het institutionele niveau. Hier moet ik de sociale dialoog noemen waar reeds vele afgevaardigden over spraken. Als u het goed vindt, zal ik een stuk voorlezen uit een recent document van de UNICE, van de Europese Industriebond. De titel van dat document luidt: "Liberalisering van het werkgelegenheidspotentieel van Europa - opvattingen van de bedrijven over het Europees sociaal beleid na 2000". Hierin staat: "De Europese bedrijven zijn van mening dat zij een onverbrekelijk deel uitmaken van de samenleving. Dit houdt in dat zij op sociaal verantwoorde wijze optreden. Zij beschouwen winst als hun hoofddoel, maar niet als hun enige bestaansreden. Zij zijn voor langdurig beraad in geval van strategische beslissingen en investeringen. De Europese bedrijven zijn bereid de verantwoordelijkheid op zich te nemen. Een van de grootste uitdagingen waarmee zij zijn geconfronteerd wordt gevormd door de gecompliceerde eisen van de verschillende sociale factoren (werknemers, consumenten, kapitaalhouders, overheden, milieudeskundigen en andere belangengroepen)".
Als dus een partner van de sociale dialoog, juist de partner die is blootgesteld aan de internationale concurrentie en die, zoals wij allen erkennen, geholpen en beschermd moet worden - omdat de Europese bedrijven ons na aan het hart liggen, omdat wij willen dat de Europese bedrijven opgewassen zijn tegen de concurrentie op wereldschaal - als dus die partner zelf al zegt dat hij zich ongerust maakt over de maatschappij en over de noodzaak van handhaving van het sociaal evenwicht, hebben wij een enorme troef in handen bij onze pogingen tot versterking van de sociale dialoog. Hierbij wil ik wel, als u mij toestaat, een politieke kanttekening plaatsen. Deze standpunten komen echt niet voort uit liefdadigheid, en nog minder uit socialistische opvattingen. Deze zijn gebaseerd op zeer realistische overwegingen: Europa is een ruimte met sterke sociale krachten; een Europa zonder sociale samenhang zal sociale onrust krijgen en sociale onrust zal een directe weerslag hebben op de economische stabiliteit, op het voor de versterking van het mededingingsvermogen en de ondernemingen onontbeerlijke klimaat.
Daarom ben ik van mening dat versterking van de sociale dialoog van fundamenteel belang is. Gisteren is een begin gemaakt met het eerste soort macro-economische dialoog in Europa. Daarbij ging het om het technische gedeelte. Het politieke gedeelte begint op 8 november, wanneer de eerste ontmoeting zal plaatsvinden van de sociale partners die de ongerustheid over het werkgelegenheidsvraagstuk delen: de banken, die het monetair beleid tot uitdrukking brengen en de lidstaten die de politieke krachten zijn van Europa. Mijns inziens moeten wij deze sociale dialoog een hart onder de riem steken. Deze is immers, ook voor elk bedrijf afzonderlijk, een absolute voorwaarde voor herstructurering.
Dan ga ik nu in op het derde niveau: de maatregelen en de beleidsvormen. In de Europese Unie wordt voor het eerst een Europese strategie voor de werkgelegenheid toegepast. Daaronder vallen 22 richtlijnen die zijn opgenomen in de werkgelegenheidsplannen van de lidstaten en daarvoor zijn, zoals ik reeds eerder zei, aanzienlijke financiële middelen uitgetrokken. Heel wat van de hier naar voren gebrachte voorstellen worden gedekt door deze richtsnoeren en door beleidsvormen waarvoor kredieten beschikbaar zijn. Ik noem als voorbeeld de belastingfaciliteiten voor werknemers en het midden- en kleinbedrijf, de steun aan scholing en herscholing van werknemers in geval van ontslag en herstructurering, sociale pakketten ter versterking van het sociale netwerk bij herstructurering op grote schaal, bijscholing en de mogelijkheid voor werknemers tot verwerving van nieuwe vaardigheden om herstructurering het hoofd te bieden. Natuurlijk is het in een tijd waarin de veranderingen elkaar pijlsnel opvolgen, nooit genoeg, wat men ook doet. Wat gisteren werd gepland is vandaag onvoldoende.
Ik wil ook ingaan op het vraagstuk van overheidssubsidies en van de band tussen overheidssubsidies en ondernemingswinst. Mijns inziens blijkt uit de geschiedenis dat bedrijven niet kunnen werken met wetten waarin het aantal werknemers of de winstgrenzen worden vastgesteld. De overheidsbemoeienis kan zich echter wel degelijk op een andere manier uiten, bijvoorbeeld bij de investering van winsten, bij het bepalen van de omvang van de investeringen in technologie, milieu of menselijk potentieel. Daarvoor kan men wel degelijk richtsnoeren aangeven. Daar wij in een tijd leven waarin alles pijlsnel verandert, is ook hier ruimte voor veranderingen. Elke dag moeten wij weer opnieuw de richting bepalen waarin wij willen gaan. Hierover is er in de Europese Unie een ongelooflijke goede samenwerking en gedachtewisseling. Ik wil u in ieder geval verzekeren dat het constante contact met de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, maar ook met de organisatie van het bedrijfsleven, voor de Commissie steeds weer een stimulans is om nieuwe, substantiële en indien mogelijk soepele maatregelen voor deze sector uit te werken.

De Voorzitter
Mevrouw de commissaris, hartelijk dank voor uw betoog en voor deze laatste gedachtewisseling met het Parlement.
Tot besluit van deze verklaring heb ik zes ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement ontvangen.
Ik heb nota genomen van de opmerking van de heer Hughes en we zullen nagaan of er inderdaad een aantal alinea's uit een van de ontwerpresoluties zijn verdwenen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 10.00 uur plaats.

Kernproeven
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de verwerping door de Amerikaanse senaat van het Verdrag betreffende een algeheel verbod van kernproeven.
De heer Sasi heeft het woord namens de Raad.

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie streeft naar een zo snel mogelijke inwerkingtreding van het kernstopverdrag. Alle EU-lidstaten die het verdrag moeten ratificeren om het in werking te laten treden, hebben dit gedaan, ook de kernmogendheden Frankrijk en Groot-Brittannië. De Europese Unie is van mening dat het CTBT een belangrijke stap in het bevorderen van non-proliferatie en ontwapening is. De inwerkingtreding van dit verdrag is in het belang van alle landen.
De Europese Unie heeft zodoende het op 13 oktober genomen besluit van de Amerikaanse senaat om het kernstopverdrag niet te ratificeren diep betreurd. Het besluit heeft een negatief effect op het internationale streven de non-proliferatie en de nucleaire ontwapening te bevorderen. De teleurstelling over het besluit kwam meteen tot uiting in de uitspraak die het Finse voorzitterschap op 13 oktober hierover deed. Ook op de Top van Tampere werd een verklaring uitgegeven over het verbod op kernproeven. Wij hebben daarnaast in de politieke dialoog tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten onderstreept dat de Europese Unie het kernstopverdrag steunt.
Om het gebeurde op zijn juiste merites te kunnen beoordelen, moet worden gezegd dat president Clinton zijn best zal blijven doen om te zorgen dat de VS het verdrag zo snel mogelijk zullen ratificeren. De president heeft gezegd dat de VS ook in de toekomst geen kernproeven zullen doen.
De internationale geloofwaardigheid van het verbod op kernproven is groot. Het streven naar een verbod op kernproeven kent een lange geschiedenis die teruggaat tot de jaren ' 50. Na moeizame onderhandelingen nam de algemene vergadering van de Verenigde Naties in september 1996 het Verdrag voor een volledig verbod op kernproeven, oftewel het CTBT, aan. Nu hebben 155 landen het verdrag ondertekend en hebben 51 landen het geratificeerd. Van de 44 landen die beschikken over nucleaire technologie, en die het verdrag overeenkomstig artikel XIV daarvan moeten ratificeren voordat het in werking kan treden, hebben er 26 het verdrag geratificeerd. De felle internationale reacties op de kernproeven die India en Pakistan de afgelopen jaren hebben uitgevoerd, tonen aan dat kernproeven, ongeacht wie ze uitvoert, op een krachtige internationale veroordeling kunnen rekenen.
De Europese Unie heeft in juli 1999 een gemeenschappelijk standpunt aangenomen dat gericht is op een verbeterde deelname van de EU aan de internationale inspanningen om het CTBT in werking te laten treden. Op basis van het gemeenschappelijk standpunt heeft de EU actief deelgenomen aan de van 6 tot 8 oktober in Wenen gehouden conferentie overeenkomstig artikel XVI van het verdrag. Bovendien heeft de EU met het oog op de inwerkingtreding van het verdrag bilaterale gesprekken gevoerd met alle landen die het verdrag nog niet hebben ondertekend of geratificeerd, maar wier ratificatie noodzakelijk is om het verdrag in werking te laten treden. Deze pogingen om de inwerkingtreding van het verdrag dichterbij te brengen moeten doelbewust worden voortgezet. De EU doet een beroep op alle landen en vooral op de landen, inclusief de VS, wier ratificatie noodzakelijk is voor de inwerkingtreding van het verdrag, om zo snel mogelijk aan het verdrag deel te nemen.
De Europese Unie vindt het kernstopverdrag een belangrijk instrument van het internationale veiligheidssysteem dat een wereldwijd kader biedt voor zowel het bevorderen van non-proliferatie als nucleaire ontwapening. Het kernstopverdrag ondersteunt de non-proliferatie. De Europese Unie bereidt zich voor om een constructieve bijdrage te leveren aan de conferentie over het kernstopverdrag, die in april-mei 2000 wordt gehouden.
Het kernstopverdrag is uniek. Het verbiedt alle kernproeven waar dan ook, ook de zogenaamde vreedzame kernproeven die onderwerp waren van een levendig theoretisch debat ten tijde van het ontstaan van het kernstopverdrag in de jaren ' 60. Met behulp van een alomvattend verificatiesysteem wordt gecontroleerd of men zich wel aan het kernstopverdrag houdt. Het belangrijkste onderdeel van dit systeem is een wereldwijd monitoringsysteem dat bestaat uit 321 technische meetstations. Het verificatiesysteem omvat ook bepalingen die controle ter plaatse mogelijk maken als er reden is aan te nemen dat het verdrag wordt geschonden. Het verificatiesysteem is doeltreffend en maakt met grote betrouwbaarheid de controle op de naleving van het verdrag mogelijk. Het verificatiesysteem steunt van zijn kant het in stand houden van vertrouwelijke betrekkingen tussen de verdragspartijen.
Geachte afgevaardigden, de Europese Unie neemt actief deel aan het in Wenen te verrichten voorbereidingswerk om de uitvoering van het verdrag en het verificatiesysteem te realiseren. De Europese Unie steunt de pogingen van de commissie die de CTBTO voorbereidt om het verificatiesysteem op tijd, op doeltreffende wijze en overeenkomstig het verdrag op te zetten.

Patten
De Commissie deelt de teleurstelling van het Raadsvoorzitterschap over het feit dat de Amerikaanse senaat de ratificatie van het Verdrag betreffende een algeheel verbod van kernproeven heeft verworpen.
Het is de geachte afgevaardigden ongetwijfeld bekend dat het verdrag het resultaat is van tientallen jaren inspanning, tientallen jaren waarin hard en doelbewust gewerkt is om de verspreiding van kernwapens een halt toe te roepen. Dat is begonnen met het non-proliferatieverdrag van eind jaren '60. Dat verdrag vervult een sleutelrol in de internationale strategie om het risico van een kernoorlog te beheersen, te verminderen en uiteindelijk te elimineren. Ratificatie van het verdrag door de huidige kernwapenmogendheden is essentieel om de verspreiding van kernwapens naar andere landen een halt toe te roepen.
Zoals het voorzitterschap al onderstreepte, blijft de Europese Unie zich ten volle inzetten voor deze doelstellingen. Wij hebben ons best gedaan het verdrag zo snel mogelijk van kracht te doen worden. Alle 15 lidstaten, op één na, hebben het verdrag al geratificeerd, terwijl in dit laatste land de procedures bijna zijn afgerond.
Ik weet dat de Amerikaanse regering ons streven deelt. President Clinton en zijn team hebben hun best gedaan om van het Congres goedkeuring van de ratificatie van het verdrag te verkrijgen. Zij beseffen even goed als wijzelf hoe belangrijk het is het voortouw te nemen bij het verkrijgen van de 44 ratificaties die nodig zijn om het verdrag in werking te laten treden.
Het valt daarom des te meer te betreuren dat de senaat zich tegen ratificatie uitsprak. Hierbij lijken binnenland-politieke redenen een minstens even belangrijke rol te hebben gespeeld als een afweging van de waarde van dit verdrag voor de Verenigde Staten en de internationale veiligheid.
Het is mijn overtuiging - en dit blijkt uit de ontwerpresolutie die vandaag ter tafel ligt - dat zij een zeer ernstige vergissing hebben begaan. Door te weigeren het verdrag te onderschrijven moedigen zij juist die landen aan die wij wilden betrekken bij de in het verdrag aangegane verbintenissen en wier besluit tot ratificatie een voorwaarde is voor zijn inwerkingtreding.
Wat voor een signaal is uitgegaan naar Rusland en China? Hoe kan deze stemming ertoe bijdragen landen als India en Pakistan over te halen om het verdrag te ratificeren? Deze betreurenswaardige stemuitslag dreigt zelfs andere landen te stimuleren in hun nucleaire aspiraties, en hun juist dat zetje te geven dat nodig was om hun eigen kernwapens te gaan testen.
Als in dit stadium dergelijke kernproeven plaatsvinden wordt al het werk dat in het verdrag geïnvesteerd is tenietgedaan. Het internationale vertrouwen in het multilaterale streven naar wapenbeheersing zou hierdoor volledig worden ondermijnd. Erger nog, zulke proeven zouden een reactie kunnen uitlokken bij andere landen, die op hun beurt hun nucleaire programma's kunnen gaan testen of versterken.
De weigering van de senaat om de ratificatie van het verdrag te steunen is een tegenslag maar is niet het einde van het verhaal. Wij moeten nu meer dan ooit onze inzet voor dit verdrag tonen en met verdubbelde kracht streven naar een snelle inwerkingtreding. Dit is essentieel om het internationale momentum voor verdere wapenbeheersing en versterking van het algemene non-proliferatiestreven niet verloren te doen gaan.
De Commissie heeft zich altijd sterk gemaakt voor een ambitieus EU-beleid op het vlak van non-proliferatie. Initiatieven op dit terrein vanuit het buitenlands en veiligheidsbeleid hebben wij waar mogelijk aangevuld met maatregelen die onder de communautaire bevoegdheid vallen. Zo hebben wij onder het Euratom-verdrag bijgedragen tot de ontwikkeling en versterking van een efficient stelsel voor nucleaire veiligheid in Europa, met inbegrip van de Russische Federatie. Activiteiten in deze sector worden gesteund door kredieten uit de programma's PHARE en TACIS. Momenteel overwegen wij deze activiteiten uit te breiden, zodat ook op massavernieting gerichte chemische en biologische wapens hieronder komen te vallen.
De gemeenschappelijke strategie met betrekking tot Rusland omvat eveneens specifieke maatregelen inzake non-proliferatie. We bestuderen momenteel in hoeverre samenwerking met de Verenigde Staten mogelijk is over het initiatief tot vermindering van het globale conflictrisico.
Toetreding tot het verdrag is ook een zeer belangrijk element in ons beleid ten opzichte van Zuid-Azië, zoals ook het Raadsvoorzitterschap naar voren bracht. Na de door India en Pakistan uitgevoerde kernproeven heeft de Commissie deelgenomen aan de internationale taskforce voor het ontwikkelen van het vertrouwen en de veiligheid bevorderende maatregelen; deze taskforce beoogde tevens de betreffende landen over te halen tot constructieve discussies over regionale non-proliferatie en wapenbeheersing.
Er is door de jaren heen opmerkelijke vooruitgang geboekt op het vlak van internationale wapenbeheersing, non-proliferatie en ontwapening, en dit dankzij zowel bilaterale als multilaterale inspanningen. Binnen het multilaterale kader zullen de ratificatie van het verdrag en de herziening van het non-proliferatieverdrag volgend jaar uiterst belangrijk zijn om eerdere verbintenissen te bekrachtigen en een draagvlak te creëren voor verdere vooruitgang.
Om dit te bereiken dienen we samen te werken met de Verenigde Staten en andere vooraanstaande landen. Bij de ontwikkeling van het globale non-proliferatie-regime was de voortrekkersrol van de Verenigde Staten essentieel. Ik hoop dat we onze Amerikaanse vrienden ervan kunnen overtuigen deze rol opnieuw op zich te nemen.
Wij moeten alles in het werk stellen om het Amerikaanse Congres te overtuigen van het belang van het Verdrag betreffende een algeheel verbod van kernproeven, ten behoeve van onszelf, van de Verenigde Staten en van het internationale streven naar non-proliferatie. U kunt erop rekenen dat de Commissie zich hiervoor krachtig zal blijven inzetten.
Ook ben ik van mening dat de geachte afgevaardigden hier een bijzondere taak te vervullen hebben. Ik hoop dat u elke gelegenheid zult aangrijpen om uw collega's in de senaat duidelijk te maken waarom zij hun stemming over het verdrag moeten herzien en hoe een hernieuwde steunbetuiging aan internationale non-proliferatie en wapenbeheersing stimulerend zal werken voor Amerikaanse veiligheidsbelangen en de internationale veiligheid en stabiliteit in bredere zin.
In die prachtige krant, de International Herald Tribune, staat vandaag een ingekorte versie van de redevoering die de nationale veiligheidsadviseur van de president, Sandy Berger, pas geleden uitsprak voor de Raad voor buitenlandse betrekkingen. Amerikaanse tegenstanders van verdragen van het type dat wij vandaag bespreken, zo voerde hij aan, zagen over het hoofd dat de Verenigde Staten het testen van kernwapens al hebben stopgezet en dat het verdrag de globale ontwikkeling van kernwapens heeft weten te bevriezen terwijl Amerika een enorm strategisch voordeel geniet. Ik hoop dat de "fall-out", om deze onaangename maar wel toepasselijke uitdrukking te gebruiken, van dit bedroevende politieke besluit in de hand kan worden gehouden. Ik weet dat de Amerikaanse regering dat wil. Wij allemaal willen het. Amerikaanse senatoren en leden van het congres dienen de aan de positie van hun land verbonden verantwoordelijkheden onder ogen te zien. Die noopt tot goed teamspel op het vlak van buitenlands beleid in het algemeen en van kernwapenbeleid in het bijzonder. Indien dit niet wordt ingezien zal de wereld voor ons allemaal aanmerkelijk minder veilig worden.

Morillon
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de vertegenwoordiger van de Raad, de heer Patten heeft uitvoerig herinnerd aan het belang van dit Verdrag betreffende een algeheel verbod van kernproeven. Dit verdrag dient vooral om de bepalingen van het non-proliferatieverdrag te versterken en heeft, zoals ook dat verdrag, ten doel de ontwikkeling van kernwapens onder controle te houden en aldus de verspreiding van die wapens en de nodige technologieën voor de aanmaak ervan te beperken.
Toen het verdrag drie jaar geleden ter ondertekening werd voorgelegd, werd het, zoals u hebt gezegd, al op de eerste dag ondertekend door de vijf nucleaire mogendheden die permanent lid van de VN-Veiligheidsraad zijn. Om in werking te kunnen treden moet het verdrag evenwel door 44 bij naam genoemde staten worden geratificeerd. Daartoe behoren de nucleaire mogendheden, maar ook de zogenaamde drempellanden, die reactoren voor civiel gebruik bezitten en dus misschien ook de militaire technologie beheersen.
Op 13 oktober jongstleden werd het verdrag door de Amerikaanse senaat met 51 tegen 48 stemmen bij 1 onthouding verworpen. Het stemmenverschil was dus erg klein en daarom is het beslist nuttig dat ons Parlement, nadat de regeringsleiders in Tampere de stemming in de Amerikaanse senaat hebben betreurd en gezegd dat ze een ongelukkig signaal is voor allen die graag over kernwapens willen beschikken, eveneens zijn stem laat horen.
In de Verenigde Staten voerden sommigen aan dat het, nu Noord-Korea zich inspant om zelf over kernwapens te kunnen beschikken en China zijn kernarsenaal nog uitbreidt, nog niet het moment is om van kernproeven af te zien. Anderen betwijfelden de geldigheid van de simulatie en meenden dat wij, om de geloofwaardigheid van de nucleaire afschrikking op lange termijn veilig te stellen, onszelf niet mogen verbieden proeven uit te voeren. Nog weer anderen tenslotte plaatsten vraagtekens bij de toepassing van het verdrag die, zoals we moeten toegeven, moeilijk te controleren zal zijn wanneer de 381 stations, waarover de vertegenwoordiger van de Raad het had, zullen zijn opgericht. Het is niet zeker dat ze onmiddellijk over de nodige middelen zullen beschikken om zwakke kernexplosies te detecteren op plaatsen waar die niet altijd van aardbevingen kunnen worden onderscheiden.
Ten aanzien van de geopolitieke uitdaging waarmee wij worden geconfronteerd, namelijk op een zo doeltreffend mogelijke wijze de productie van massavernietigingswapens te controleren, is dat echter van weinig belang. Tot mijn grote vreugde heeft de heer Patten gezegd dat niet alleen kernwapens een bedreiging vormen. Ik heb heel mijn leven in het leger gediend en weet dat de krijgsmacht op zichzelf neutraal is, maar dat men ze op een goede of verkeerde manier kan gebruiken. De kernwapens hebben tenminste de verdienste gehad dat ze de beleidsmensen hebben doen inzien welke risico's het gebruik ervan met zich mee zou brengen. Door de afschrikking in de loop van de veertig jaar koude oorlog hebben wij waarschijnlijk een derde wereldoorlog kunnen voorkomen. De strategie van de afschrikking heeft dus wellicht vruchten afgeworpen.
Als wij er niet in slagen de verspreiding van kernwapens te verbieden, lopen wij het gevaar dat ze in onverantwoordelijke handen vallen. Omdat ik dat gevaar besef, sta ik achter de ontwerpresolutie die het Parlement morgen ter goedkeuring wordt voorgelegd.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, mijn fractie heeft verzocht dit punt in de agenda op te nemen. Met uw welnemen zou ik allereerst mijn voldoening willen uitspreken over het feit dat met betrekking tot dit cruciale onderwerp bij de Raad, de Commissie, en naar ik hoop ook bij het Parlement, eensgezindheid bestaat. Wij zijn immers op het punt aangekomen dat wij vorm moeten geven aan ons gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Na zoveel zelfkritiek denk ik dat wij deze stap mogen toejuichen.
Dit gezegd hebbende vind ik dat wij ons, in plaats van hier een debat op gang te brengen, rechtstreeks tot de Amerikaanse senaat en meer bepaald tot de republikeinse meerderheid moeten wenden. Het gaat tenslotte niet om een debat tegen de Verenigde Staten, maar om een debat waarin president Clinton onze steun geniet. Onze kritiek is gericht op de houding van de republikeinse meerderheid in de senaat. Die ligt immers in de lijn van de vroegere Amerikaanse Manifest Destiny-doctrine en strookt absoluut niet met het huidige militaire en morele leiderschap van de Verenigde Staten. Ik geef toe - ik heb namelijk al enige ervaring met de betrekkingen tussen het Europees Parlement en het Congres van de Verenigde Staten - dat wij in het Congres heel wat vrienden en gesprekspartners hebben. Tot dusver zijn wij er echter nog nooit in geslaagd een constructief debat met senator Helms aan te gaan. Naar het schijnt beschikt hij niet eens over een Amerikaans paspoort en is hij er niet alleen in dit verband maar ook met betrekking tot vele andere kwesties heilig van overtuigd dat zijn wil wet is. Ook de nalatigheid en de achterstallige betalingen van de Verenigde Staten in het kader van de financiering van de VN zijn hier een goed voorbeeld van.
Wij moeten onze Amerikaanse vrienden en partners wijzen op het risico dat deze beslissing inhoudt. Zij zet landen als Pakistan en India ertoe aan hun kernproeven voort te zetten, hetgeen in een regelrechte oorlog kan ontaarden. Zij brengt bovendien onze betrekkingen met Rusland in het gedrang en creëert een situatie waarin landen die bijna kernwapens in hun bezit hebben, worden aangespoord om door te gaan. Mijns inziens is deze beslissing een duidelijke uiting van gebrek aan verantwoordelijkheid. Alle lidstaten van de Unie hebben het Verdrag betreffende een algeheel verbod van kernproeven geratificeerd. Ik meen dan ook te mogen besluiten dat wij over voldoende politieke en morele argumenten beschikken om een waarschuwende vinger naar onze Amerikaanse partners uit te steken. Wij moeten hen eraan herinneren dat het hun plicht is bij te dragen aan de stabilisering van de wereld en dat zij daarvoor op onze hulp kunnen rekenen als zij althans tot een echte samenwerking bereid zijn. Wij moeten tot elke prijs voorkomen dat dit soort unilaterale maatregelen wordt genomen. Die gaan tegen de loop van de geschiedenis in en betekenen een abrupt einde van een proces dat al vele jaren duurt, maar nog lang niet op het juiste spoor zit.
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat onze collega's die deel uitmaken van de delegatie voor de betrekkingen met de Verenigde Staten onze Amerikaanse collega's hier zo spoedig mogelijk op zullen wijzen.

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Chris Patten voor zijn duidelijke en overtuigende toespraak. Ik dank ook de heer Barón Crespo omdat hij erop gewezen heeft dat wij hier vandaag niet de VS bekritiseren. Wij richten ons tot enkele welbepaalde politici in de Amerikaanse senaat. Wij zijn bevriend met de Verenigde Staten. Wij hebben bewondering voor de inspanningen die de VS doen voor de vrijheid en vrede in de wereld. Wij hebben de nucleaire strategie van de VS en de NAVO gesteund, ook hun pogingen om de proliferatie van kernwapens tegen te gaan. Daarom moeten wij nu een ernstig gesprek voeren met onze vrienden in de Amerikaanse senaat. Het is totaal onverantwoord de ratificatie van de kernwapenstop als speelbal te gebruiken in de politieke strijd tussen het republikeinse Congres en de democratische president. Hoe kunnen wij Rusland, China, India en Pakistan tot ratificatie dwingen als onze belangrijkste geallieerde ook niet wil? De heer Morillon herinnert zich vast nog wel dat wij protest aantekenden tegen Frankrijk toen het in de Stille Oceaan kernproeven deed. Wij protesteerden omdat het niet strookte met de pogingen om proliferatie van kernwapens tegen te gaan. Nu kunnen we niet anders dan de meerderheid van de Amerikaanse senaat bekritiseren. Wij wensen dat zij deze kwestie opnieuw bekijken. Wij hopen dat de leden van de Amerikaanse senaat beseffen dat zij vandaag het voorwerp zijn van een dosis kritiek in dit Parlement. Het is hun verdiende loon. Ik hoop dat deze kwestie snel opnieuw behandeld wordt.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik namens mijn fractie onze teleurstelling uitspreken over het feit dat wij de resolutie niet hebben aangegrepen om alle EU-lidstaten en kandidaat-lidstaten op te roepen hun volledige steun te geven aan de resolutie over de new agenda coalition, die momenteel voorligt aan de 55ste Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Deze resolutie, die trouwens wordt gesteund door het Europees Parlement en door mijn eigen land, Ierland, zet nieuwe lijnen uit voor een doeltreffende strategie om tot een kernwapenvrije wereld te komen.
Het Amerikaanse besluit valt te betreuren en kan het proces van nucleaire ontwapening in de rest van de wereld in gevaar brengen. Ook vermeldenswaard hierbij is het feit dat onlangs in een Schotse rechtszaak de uitspraak van het Internationale Hof dat kernwapens onrechtmatig zijn, werd bevestigd. Dit gegeven mag hier niet buiten beschouwing blijven.
Wat ook onze aandacht verdient is de rol van de NAVO. Die vraagt mijns inziens om een nieuwe invulling, aangezien de Verenigde Staten heel duidelijk hebben laten merken dat zij weinig verwachten van nucleaire ontwapening op internationaal niveau. Dit zijn punten die wij in aanmerking moeten nemen.
Tot slot zou de Europese Unie zich moeten bezinnen op haar steun aan de NAVO en de West-Europese Unie. Deze militaire organisaties zijn beide overtuigd voorstander van kernwapens, wapens die het Internationale Hof als onrechtmatig heeft aangemerkt. Wij steunen onrechtmatige wapens en dit punt zouden wij echt eens aan de orde moeten stellen.

Morgantini
/NGL). (IT) Mijnheer de Voorzitter, door tegen het Verdrag betreffende het verbod op kernproeven te stemmen heeft de Amerikaanse senaat onverantwoordelijk gehandeld. De wereld wordt nu serieus bedreigd met een nucleaire holocaust en daar is de Amerikaanse senaat verantwoordelijk voor. "Wij hebben het verdrag begraven", waren de hoogdravende woorden van de om zijn fundamentalistische opvattingen bekend staande senator Jesse James. Hij besefte blijkbaar niet - of misschien besefte hij dat juist wel heel goed - dat met de ondertekening van dat verdrag de wereld concreet hoop had gekregen dat de door de Verenigde Staten veroorzaakte nucleaire holocaust van Hiroshima en Nagasaki nooit meer zou gebeuren. Nu opent zich een triest perspectief voor onze eeuw. In het land dat zich opwerpt als de morele en strategische wereldleider, schijnen krachten te overheersen die er zelfs niet voor terugdeinzen om zichzelf de vernieling in te sturen, als zij daardoor winst en militaire en nucleaire suprematie kunnen verzekeren. Dit hoeft voor ons echter absoluut geen donderslag bij heldere hemel te zijn. Dit zijn immers dezelfde krachten die ervoor zorgen dat de doodstraf blijft, de financiële bijdragen aan de Verenigde Naties niet worden betaald en aldus de legitimiteit en de functionaliteit van deze organisatie worden ondermijnd, waarvan juist een van de grondstenen het recht van de volkeren is om vrij van oorlog te leven.
Het is krankzinnig wat de Amerikaanse senaat heeft gedaan. Zoals commissaris Patten zei, was dit misschien niet eens een kwestie van koele strategische berekening, maar van interne machtsstrijd en dan zou het allemaal nog armzaliger, nog erger zijn. Daardoor worden bovendien, zoals reeds werd opgemerkt, andere kernwapenmogendheden aangemoedigd dit verdrag evenmin te ratificeren en weer andere landen aangezet tot het aanschaffen van kernwapens. Rusland heeft trouwens wat dat betreft niet op zich laten wachten: eergisteren heeft het proeven uitgevoerd met de intercontinentale Steel RS 18-kernraket. Zorgwekkend is eveneens hetgeen is gebeurd met de Japanse minister. China, dat 45 kernproeven heeft uitgevoerd, had aangekondigd meer vaart te willen zetten achter de ratificatie. Nu kunnen wij er niet meer van op aan dat dit ook inderdaad zal gebeuren.
Dit Parlement heeft zich meerdere malen uitgesproken voor stopzetting van kernwapens. Wij moeten derhalve alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat de landen die het verdrag nog niet hebben geratificeerd, dit zo snel mogelijk doen. Ik zal er enkele noemen: China, Rusland, India en Israël, dat nog steeds de gewetensbezwaarde Mordekainavour gevangen houdt. Ook moeten wij een einde maken aan het nuclear sharing, zoals in de artikelen 1 en 2 van het non-proliferatieverdrag staat: "Geen enkel land dat in het bezit is van kernwapens mag rechtstreeks of onrechtstreeks wapens overbrengen naar andere landen". Wij weten echter dat in de NAVO-bases grote hoeveelheden kernwapens liggen opgeslagen, hetgeen tegen de wil indruist van de volkeren die in kernvrije gebieden willen leven. De Europese Unie ijvert ongetwijfeld voor vooruitgang op de weg naar non-proliferatie van kernwapens. Ik wil blijven hopen dat deze wereld tot bezinning gebracht kan worden en ophoudt met een productie die zijn ondergang kan betekenen. Ik ben ervan overtuigd dat de vredesbewegingen die in de jaren ' 70 en ' 80 zo actief waren tegen kernwapens, hun werk weer zullen opvatten, in samenwerking met ons en ons Parlement, en ervoor zullen zorgen dat wij daadwerkelijk in een van kernwapens bevrijde wereld kunnen leven.

Elles
Mijnheer de Voorzitter, de vorige spreker had het over senator Jesse James. Als ik het goed heb, was dat een revolverheld. Hier gaat het om senator Jesse Helms, die doorgaans niet al te omzichtig te werk gaat, doch niet met scherp schiet.
Ik wil in dit debat drie opmerkingen maken. Om te beginnen vinden wij unaniem dat de gevaren van nucleaire proliferatie niet genoeg kunnen worden benadrukt. De Commissie heeft in haar verklaring terecht gepleit voor een leidende rol van de Verenigde Staten om landen met een afwachtende houding, zoals Rusland, China, Pakistan en India, over de streep te trekken. Die rol vervullen zij momenteel niet. Wij moeten al het mogelijke doen om ervoor te zorgen dat de senaat de realiteit weer onder ogen ziet. Daarom doen wij er vandaag goed aan het besluit van de Amerikaanse senaat over het kernstopverdrag sterk te veroordelen.
Voorts is het interessant te zien dat wij in het vorige debat over de mondialisering tot de conclusie zijn gekomen, of wij dat nu leuk vonden of niet, dat de economie internationaal was geworden, dat nieuwe technologieën internationaal waren geworden. Maar toch is er dan een Amerikaanse senaat, een wetgevend lichaam, die zich wil afsluiten voor die internationale omgeving die hem omringt. Misschien wel uit vrees voor moeilijkheden met de verificatie, waardoor landen als Noord-Korea en Irak wellicht kans zien sub-kritische kernproeven uit te voeren. Misschien ook wel uit angst voor mogelijk negatieve gevolgen van een definitief verbod voor het kernwapenarsenaal en de nucleaire afschrikking van Amerika.
De commissaris had het over een artikel van Sandy Berger in de Herald Tribune, maar gaf dat wel een echt antwoord op de vraag waarom deze keer een groep republikeinen in de senaat dwarsligt? Er staat vandaag nog een artikel in de Herald Tribune op precies dezelfde pagina, waarin de heer Crystal, uitgever van de Weekly Standard, zijn mening geeft. Volgens hem menen de republikeinen dat de veiligheid van Amerika niet via internationale verdragen kan worden gewaarborgd en dat de Amerikanen een steeds vijandiger wordende wereld zonder illusies onder ogen moeten zien. De republikeinen geloven voorts dat het Amerikaanse overwicht nog vele tientallen jaren kan standhouden, niet door wapenbeheersingsakkoorden aan te gaan, maar door versterking van de machtspositie en daarmee ook de leidersrol van Amerika, aldus de heer Crystal. Ik ben het volstrekt met een aantal andere sprekers eens dat wij het volste recht en ook de behoefte hebben om hierover een discussie aan te gaan met onze collega's in het Congres en met name in de senaat. Dat is ook precies wat ik wil gaan doen als lid van de delegatie voor de betrekkingen met de Verenigde Staten, en wel zo snel mogelijk.

Sakellariou
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Raadsvoorzitter, mijnheer Patten, ik zou de woorden willen aanhalen waarmee president Clinton de houding van de senaat heeft omschreven. Onverantwoordelijk, noemde hij het. Deze onverantwoordelijkheid betekent een zware klap voor alle internationale inspanningen tegen de proliferatie van kernwapens en brengt de nucleaire ontwapening in een ernstige crisis. Daarom lijkt het me thans des te belangrijker dat de EU het initiatief neemt in deze kwestie.
Ik verwelkom het initiatief van president Chirac, bondskanselier Schröder en premier Blair, die in een open brief aan het Amerikaanse publiek voor de ratificatie van het CTBT-Verdrag hebben gepleit. Dit was niet voldoende. Dat weten we allemaal. We moeten dus veel meer doen. We moeten concrete stappen zetten, en we moeten in actie komen. Ik ben een beetje teleurgesteld, mijnheer de Raadsvoorzitter, dat u ons verteld heeft wat we sowieso al in de kranten hadden gelezen. Ik feliciteer commissaris Patten met de zeer concrete stappen die hij hier heeft voorgesteld. Mijnheer de commissaris, ik zou u willen verzoeken deze stappen op een rijtje te zetten in een soort actieplan en dit in de vorm van een mededeling voor te leggen aan het Parlement, zodat we in actie kunnen komen, initiatieven kunnen nemen of de Raad verdere voorstellen kunnen doen.
Ik zou tot slot nogmaals willen ondersteunen wat het Europees Parlement op 18 november van vorig jaar heeft besloten; het heeft namelijk de verklaringen van acht staten van 9 juni 1998 ondersteund, de zogenoemde new agenda coalition, met het oog op een snelle, definitieve en volledige verwijdering van alle nucleaire wapens. Zij eisen dit, en het Parlement moet zijn ondersteuning opnieuw bekrachtigen.

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, de afgelopen week stonden in Greenock, aan de westkust van deze Unie, drie moedige vrouwen terecht op beschuldiging van vernieling met kwade opzet. Deze drie vrouwen, Angela Zetter, Ellen Moxley en Bodil Ulla Roder, hadden geprobeerd om het op de Clyde gestationeerde Trident-raketsysteem onklaar te maken. Zij wilden daarmee een halt toeroepen aan iets wat zij naar de maatstaven van het internationale recht als een groot onrecht zagen. De rechter, Sheriff Gimblett, gaf de jury de instructie hen vrij te spreken, aangezien kwade opzet niet kon worden bewezen. Tegen dit vonnis kan beroep worden aangetekend. Als de officier van justitie in Schotland dat inderdaad doet, zal hij in ons hoogste beroepscollege de rechtmatigheid moeten aantonen van een defensiepolitiek die op massavernietigingswapens gebaseerd is.
De leer van de dubbele werking is niet van toepassing op wapens die per definitie zijn ontworpen voor massavernietiging. De moed en de gerechtelijke onafhankelijkheid van Sheriff Gimblett alsmede de moed van Angela Zelter en haar medestanders staan in schril contrast met de weerbarstige weigering van de Amerikaanse senaat om het verdrag voor een algeheel verbod op kernproeven te ratificeren.
Zoals de meeste van mijn landgenoten ben ik faliekant tegen de aanwezigheid van Trident-raketten in Schotse wateren. Ik ben er trots op hier als afgevaardigde op te treden namens de Scottish National Party, een partij die daar ook niets van moet hebben. Ik ben blij dat de fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie zich op dit punt geheel solidair met ons heeft verklaard. Het zal u dan ook niet verbazen dat wij het besluit van de senaat veroordelen.

Giannakou-Koutsikou
Mijnheer de Voorzitter, het recent besluit van de senaat van de Verenigde Staten om het verdrag inzake het verbod op kernproeven niet te ratificeren brengt een zeer onaangenaam precedent met zich mee voor de volkeren in de wereld die streven naar duurzame vrede en stabiliteit.
Het wereldbestel maakt momenteel een moeilijke en kritieke tijd door en daarom werpt deze ratificatieweigering van de feitelijk enige echte supermacht in de wereld een essentieel probleem op. De beschaafde wereld moet nogmaals, met een duidelijke politieke wilsuiting, de noodzaak onderstrepen van een doeltreffende controle op de productie en verspreiding van massavernietigingswapens. Het lijdt geen twijfel dat de moderne samenlevingen vrede, veiligheid, ontwikkeling en welvaart kennen, maar het is niet uitgesloten dat de samenhang van de liberale maatschappijen in gevaar wordt gebracht door nieuwe vormen van politieke en sociale instabiliteit. Ik denk bijvoorbeeld aan de mogelijkheid van acties door een wereldwijd opgezette terroristenorganisatie. De moderne terreur is zich op elk niveau aan het vernieuwen en volgt de ontwikkelingen van de technologie op de voet, zowel bij de wapensystemen als in de communicatie.
Volgens de beschikbare gegevens zullen er misschien in de toekomst massavernietigingsmethoden worden toegepast om politieke doelwitten te treffen, waar dan ook op de aarde. Wij moeten er echter voor zorgen dat dergelijke perspectieven nooit een echte kans krijgen en dat kunnen wij alleen voorkomen als wij goed gestructureerde, gemeenschappelijke methoden toepassen van preventieve controle op de ontwikkeling, de afzet en het gebruik van nucleaire, chemische en biologische massavernietigingswapens. Wij hebben niet de illusie dat de beperking van kernwapens en het verbod op de ontwikkeling van kernwapens andere landen met absolute zekerheid zullen weerhouden van de aanschaf van dergelijke wapens in de toekomst. Wij hebben allen gezien wat er tussen India en Pakistan gaande is. Geschillen tussen met elkaar in onmin levende buurlanden of een verstoring van het geopolitiek evenwicht, die bepaalde mensen niet aanstaat, kunnen aanleiding zijn tot de inzet van kernwapens. Het is echter hoe dan ook belangrijk dat de internationale instanties en degenen die de vrede en de stabiliteit in de wereld kunnen garanderen, duidelijk hun politieke wil tot uitdrukking brengen en de non-proliferatie van kernarsenalen uitroepen tot de hoogste, absoluut onbetwistbare prioriteit.
Mijnheer de Voorzitter, wij hopen dat het besluit van de Amerikaanse senaat slechts een tijdelijke afdwaling is van de morele verplichting die de nummer een in de wereld heeft tegenover de mondiale publieke opinie. De Verenigde Staten moeten immers het voortouw nemen om het nucleaire gevaar op politiek vlak de kop in te drukken.

Wiersma
Voorzitter, dit Parlement heeft zich altijd vierkant opgesteld achter het streven het bezit van kernwapens terug te dringen. De Franse president heeft daaraan goede herinneringen. Of het nu ging om de START-verdragen of het verdrag tegen de verspreiding van kernwapens, dat gelukkig niet zo lang geleden is verlengd. Zeer veel staten zien er vrijwillig van af kernwapens te bezitten. De grote kernwapenstaten hebben hun kernwapenarsenalen aanzienlijk teruggebracht, maar tevreden zijn kunnen we echter niet. Het START-proces hapert, te veel landen behouden zich het recht voor een kernwapenmogendheid te worden.
In sommige regio' s van de wereld werkt dat spanningverhogend. Een tijd geleden werd een omvattend verbod van kernproeven getekend. Een belangrijke stap vooruit. Het verdrag was en is de uitdrukking van het streven kernwapens op langere termijn uit te bannen. De VS waren een van de promotoren van het verbod en het is uitermate pijnlijk dat juist de VS, of beter de meerderheid in de senaat nu het verdrag niet hebben willen ratificeren.
Het non-proliferatieverdrag betekent min of meer de acceptatie van vijf kernwapenmogendheden. De niet-kernwapenstaten zijn ermee akkoord gegaan onder de voorwaarden dat de kernwapenstaten alles doen om hun kernmacht te reduceren. Een verbod op kernproeven was en is daarvan en wezenlijk onderdeel. Deze toezegging is een belangrijk kenmerk van het non-proliferatieproces en vormt voor een deel de morele basis daarvan.
Ook daarom is de stap van de Amerikaanse senaat zo ernstig. De geloofwaardigheid van de non-proliferatie wordt aangetast. De senaat wijst op landen als Irak die in de toekomst een kernwapendreiging zouden kunnen gaan vormen. De VS zouden daarom over een up to date kernwapenarsenaal moeten kunnen blijven beschikken. Daarvoor zouden kernproeven nodig kunnen zijn.
Nog los van de politieke en militaire relevantie van deze redenering moet men vaststellen dat zij een uitdrukking is van een Amerikaans provincialisme waarin geen ruimte is voor een omgekeerde internationale aanpak, waarin landen als Irak worden bestreden met internationale verboden en daaraan te koppelen sancties. De EU zal die benadering naar onze mening wel met kracht moeten bevorderen.

Stenzel
Mijnheer de Voorzitter, de weigering van de Amerikaanse senaat om de Comprehensive Nuclear Test Ban Treaty, CTBT, te ratificeren, is een tegenvaller voor de nucleaire ontwapening, en ik betreur dit ten zeerste. Deze houding van de Amerikaanse senaat is in tegenspraak met de slotverklaring van de CTBT-Conferentie, die, zoals u reeds gezegd hebt, mijnheer de Raadsvoorzitter, van 6 tot 8 oktober werd gehouden in Wenen. In deze slotverklaring werd het belang onderstreept van een volledig en verifieerbaar verbod op kernproeven en werden alle landen opgeroepen dit akkoord snel te ondertekenen en te ratificeren.
Dat dit niet is gebeurd in de VS heeft, als we het uit een puur zakelijk standpunt bekijken, geen grote politieke betekenis, want van de 155 staten hebben er tot nu toe slechts 51 geratificeerd en van de 44 sleutellanden slechts 41 ondertekend. Maar de inwerkingtreding van dit Verdrag in de VS zou regionale kernmachten onder enorme druk hebben gezet om toe te treden tot het Verdrag. Denk maar aan India en Pakistan, die bezig zijn hun eigen regionale afschrikkingsevenwicht op te bouwen, of Noord-Korea, Iran, Irak of Israël. Niet al deze landen zijn even onberekenbaar, maar de verspreiding van kernwapens is sinds het Non Proliferation Treaty jammer genoeg niet verminderd, maar toegenomen. De afwijzing van de VS van het kernstopverdrag geeft nieuw voedsel aan de verdenking die juist deze nieuwe mogendheden of regionale kernmachten van de derde wereld koesteren dat het non-proliferatieverdrag in de eerste plaats dient om het kernwapenarsenaal van de grote mogendheden veilig te stellen en discriminerend is voor de kleine mogendheden.
Dat een niet-nucleaire macht als Oostenrijk het kernstopverdrag heeft ondertekend en geratificeerd, is weliswaar lovenswaardig, maar het zal geen directe invloed hebben op regionale kernmachten. Wat we willen en waar we nu des te meer naar moeten streven is het einddoel van nucleaire ontwapening stap voor stap naderen. Daartoe behoort het verbod op kernproeven alsook de voortzetting van het START-proces en de controleerbare ontmanteling van splijtbaar materiaal.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, ik zie geen reden in te gaan op zaken die hier reeds - met name door de heer Patten - kort en duidelijk zijn toegelicht, maar ik wil nog wel met nadruk wijzen op het gevaar dat dit besluit van de senaat verkeerd wordt opgevat door de haviken in de Russische Doema, die tot dusver niet op ontwapeningsinitiatieven hebben gereageerd. Ik wil tevens wijzen op het effect van het senaatsbesluit op het non-proliferatieverdrag dat volgend jaar moet worden herzien. Dit verdrag is immers gebaseerd op de vooronderstelling dat de bestaande kernmachten ontwapening nastreven. Die vooronderstelling is nu op losse schroeven komen te staan. En dat terwijl het kernstopverdrag de nucleaire superioriteit van de Verenigde Staten voor altijd zou hebben bevroren. Dat is het stomme van deze zaak.
In werkelijkheid is er echter meer aan de hand. Deze kwestie heeft in feite alles te maken met de Amerikaanse binnenlandse politiek. Een mooi voorbeeld hiervan is de ontwikkeling van het westerse beleid ten aanzien van het voormalige Joegoslavië. De doeltreffendheid van dat beleid ging op en neer met de golfbewegingen van de Amerikaanse binnenlandse politiek.
Ik wil commissaris Patten vragen, als hij nog luistert, of hij ook niet vindt dat deze kwestie de noodzaak van een doeltreffend gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid onderstreept. Dan zouden wij in staat zijn autonoom op te treden. Niet om met onze onafhankelijkheid te prijken, maar om onze veiligheid geen voortdurende speelbal te laten zijn van de Amerikaanse binnenlandse politiek en de presidentsverkiezingen.

Theorin
Mijnheer de Voorzitter, het Zweedse spreekwoord zegt "Een land moet men bouwen met wetten" en dat geldt ook internationaal. Wat kernwapens betreft, zijn er twee centrale overeenkomsten, enerzijds het non-proliferatieverdrag, waarin de kernmachten zijn overeengekomen hun kernwapens te ontmantelen terwijl andere landen tegelijkertijd geen kernwapens ontwikkelen, en anderzijds het kernstopverdrag, dat zeer belangrijk is, aangezien kernproeven worden gedaan met het oog op de ontwikkeling van kernwapens.
Het is een zeer gevaarlijk signaal dat de Amerikaanse senaat aan de wereld heeft afgegeven. Het proces van de afschaffing van kernwapens dreigt daarmee ook te worden gestopt. Ik wijs erop dat kernwapens niet alleen gevaarlijk zijn als ze worden gebruikt, maar alleen al door hun bestaan.
De viersterrengeneraal Lee Butler, die verantwoordelijk was voor de Amerikaanse strategische kernwapentroepen en die vele jaren de vinger op de knop heeft gehad, is er volkomen van overtuigd dat het enkele bestaan van kernwapens, die niet alleen door politieke besluiten kunnen worden gebruikt maar ook als gevolg van technische fouten, een zeer ernstige zaak is. Het is belangrijk dat de Europese Unie de VS duidelijk zegt waar het op staat en eist dat men deze overeenkomst werkelijk ratificeert.

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, ik ben zeer tevreden over het feit dat het debat hier in het Parlement met volledige eensgezindheid is gevoerd en het is goed dat de Commissie, het Parlement en de Raad heel duidelijk de steun van de Europese Unie voor het kernstopverdrag hebben benadrukt. Het is ook goed dat al onze lidstaten het verdrag hebben geratificeerd. Het is te betreuren dat de Amerikaanse senaat in deze zaak een volledig verkeerd signaal heeft gegeven en dan vooral een verkeerd signaal naar de landen toe die nog eens in de verleiding kunnen komen kernproeven uit te voeren. Ik garandeer dat wij van onze kant deze zaak voortdurend zullen aansnijden in de politieke dialoog tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten. Zoals wij echter weten, is de Amerikaanse regering in dit verband het probleem niet. Wij, en vooral ook u, leden van het Europees Parlement, moeten de Amerikaanse senaat bewerken om ervoor te zorgen dat deze het verdrag gaat steunen.

Patten
Mijnheer de Voorzitter, ik heb tijdens dit korte, doch belangrijke debat met belangstelling uitgekeken naar het standpunt van de heer MacCormick. Wij kennen elkaar al 35 jaar, wat u misschien zal verbazen, omdat wij alle twee veel jonger lijken. Ik kan echter in alle oprechtheid zeggen dat onze respectieve visie op kernwapens in die 35 jaar niet veranderd is, en dat lijkt mij een goed argument om je hele leven lang aan je standpunten vast te blijven houden.
Een wat serieuzer punt nu. Er is een uiterst belangrijk onderscheid tussen de Verenigde Staten en de Amerikaanse regering enerzijds en de Amerikaanse senaat met zijn republikeinse meerderheid anderzijds. De meeste sprekers in het debat, onder wie de heer Barón, de heer Haarder en de heer Elles, hebben dat goed gezien. Dat onderscheid is belangrijk, want als wij de druk op de Verenigde Staten willen verhogen, dan moeten wij ons richten op de leden van de senaat en van het congres in zijn geheel. Hen moeten wij onder meer aanspreken op het punt dat ook naar voren kwam in het artikel waarnaar de heer Elles verwees, namelijk dat unilateralisme, zoals door sommige, zij het niet door alle republikeinen - om recht te doen aan senator Logan - wordt bepleit, vandaag de dag voor de wereld dezelfde rampzalige gevolgen zou hebben als de Ierse politiek van "wijzelf alleen" na de Eerste Wereldoorlog.
Ik denk dat wij nog veel senatoren over de streep moeten trekken. Generaal Morillon merkte hier op dat het besluit van de senaat was genomen met 51 stemmen vóór en 48 tegen. Dit is in feite minder krap dan het lijkt, omdat voor de ratificatie van een verdrag een twee derde meerderheid in de senaat is vereist. Wij zitten dan ook nog zo'n 20 stemmen onder het voor ratificatie vereiste aantal. Ik kan het Parlement in ieder geval verzekeren dat de Commissie net als u wil gaan proberen de senatoren op andere gedachten te brengen. Dat is in ons belang, dat is in hun belang en dat is in het belang van de hele wereld.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een concrete vraag aan de heer Patten gesteld. Krijg ik daarop nog een antwoord van hem?

Patten
Doelt de geachte afgevaardigde hiermee op de vraag of het Amerikaanse besluit niet sterk pleit voor de ontwikkeling van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid? Daar ben ik het helemaal mee eens. Maar ik mag misschien nog een stapje verder gaan. Wat echt schadelijk voor de Unie zou zijn, is als wij wel zouden aandringen op een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en op een Europees defensiebeleid, maar vervolgens niet de daad bij het woord voegen. Dan zou een situatie ontstaan met een funeste uitwerking op zowel de Amerikaanse als de Europese publieke opinie. Met een dergelijk optreden zouden juist die unilateralistische sentimenten in de Verenigde Staten worden aangewakkerd, waar hij en ik allebei zo' n hekel aan hebben.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Tot besluit van deze verklaring heb ik overeenkomstig artikel 35, lid 2, van het Reglement vijf ontwerpresoluties ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgenochtend plaats.

Topconferentie EU/Rusland in Helsinki
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Raad over de Topconferentie tussen de Europese Unie en Rusland in Helsinki.
De heer Sasi verzoekt het voorzitterschap de Vergadering mee te delen dat hij de zaal om 18.00 uur wegens dringende verplichtingen zal moeten verlaten.
U heeft het woord, mijnheer Sasi.

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Topconferentie tussen de EU en Rusland werd gehouden in een ook voor Rusland historisch gebouw: het Statenhuis in Helsinki. Het Statenhuis was in het Russische tsarenrijk het eerste parlementsgebouw dat voor dit doel werd gebouwd. In het Statenhuis kwamen destijds drie van de vier staten van het autonome groothertogdom Finland bijeen.
Op de agenda van de Top stonden vier hoofdpunten: ten eerste de betrekkingen tussen de EU en Rusland, met inbegrip van de actuele situatie in zowel de EU als Rusland, ten tweede de Noordse dimensie, ten derde de samenwerking op het gebied van de misdaadbestrijding en ten vierde actuele internationale kwesties, waarbij de aandacht vooral gericht was op de aanstaande topconferentie van de OVSE en de situatie op de westelijke Balkan. Het meest positieve resultaat van de Top was de strategie van de EU ten aanzien van Rusland, die voor Rusland van groot belang is. De strategie wordt momenteel geanalyseerd.
Ik zal mij in mijn betoog vooral richten op de interne Russische situatie, in het bijzonder de situatie in Tsjetsjenië. Bovendien behandel ik het gemeenschappelijk buitenlands beleid van de EU, de misdaadbestrijding en de Noordse dimensie.
Premier Poetin heeft gezegd dat de Russische economie op de meeste punten groeit en dat de buitenlandse handel een positief effect op de economie heeft. De belastingheffing is doeltreffender geworden en de koers van de roebel is gestabiliseerd. De begroting voor volgend jaar is gebaseerd op een groei van 1,5%. Volgens Poetin ontwikkelt zich in Rusland een markteconomie die steunt op de beginselen van de rechtsstaat. Het probleem van de economische bedrijvigheid is echter nog steeds dat de ruilhandel een te grote plaats inneemt. Ook het bankstelsel moet worden herzien. Bovendien moet in de begroting de verhouding tussen het centrum en de regio' s opnieuw worden vastgesteld en moet de nog zeer gesloten economie van Rusland opener worden.
Premier Poetin sprak langdurig over de kwestie-Tsjetsjenië. Volgens hem zal, ondanks speculaties, de noodtoestand in Rusland niet worden afgekondigd vanwege de situatie in het noorden van de Kaukasus. De regering wordt volgens hem niet geprovoceerd en de democratische verkiezingen zullen op tijd plaatsvinden. Poetin onderstreepte ook dat de regering de strijd tegen het terrorisme in Tsjetsjenië zal voortzetten. Rusland heeft een veiligheidszone ingesteld en geeft voedsel aan de 100.000 mensen die het gebied hebben verlaten. Wat dit betreft gebruikte Poetin al met al harde taal.
Premier Poetin had ook zelfkritiek en gaf toe dat de Russische regering een fout heeft begaan door onvoldoende aandacht te schenken aan de bijna 20 miljoen moslims in Rusland. De dialoog met gematigde moslimleiders is verwaarloosd, waardoor ruimte is geschapen voor fundamentalisme.
De humanitaire situatie in het gebied verslechtert met de dag. Het is goed dat de humanitaire waarnemingsmissie van de VN naar Ingoesjië kan gaan om de situatie te onderzoeken.
De afgevaardigde van het Finse voorzitterschap, premier Lipponen, en Commissievoorzitter Romano Prodi hebben Rusland aangespoord maatregelen te nemen voor het deëscaleren van de crisis. Beiden benadrukten met klem dat gezocht moet worden naar een politieke oplossing van het conflict. Met militaire middelen lukt het niet een oplossing te vinden voor het politieke probleem en voor de hopeloze economische situatie in het gebied. Volgens de EU is voor een oplossing ook een dialoog met de Tsjetsjeense leiders noodzakelijk. De Unie veroordeelt scherp het onevenredig gebruik van geweld, waarvan de burgers het slachtoffer worden. Premier Lipponen heeft dit ook tegen de pers gezegd, toen hij eerder vandaag het Parlement bezocht.
Geachte dames en heren, al met al kregen wij de indruk dat de Russische regering helaas geen duidelijk plan lijkt te hebben voor een duurzame politieke oplossing voor de situatie in Tsjetsjenië.
Hierna is kort gesproken over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU. Premier Lipponen en hoge vertegenwoordiger Javier Solana presenteerden de Russische gespreksgenoot de ontwikkelingen in het GBVB. Premier Lipponen vertelde dat het Finse voorzitterschap voor de Europese Raad van Helsinki een rapport voorbereidt over het vermogen van de EU tot crisisbeheer en vredeshandhaving. Hoge vertegenwoordiger Solana vertelde aanvullend dat vooral wordt bekeken hoe de Europeanen samen kunnen werken bij de uitvoering van de Petersberg-taken.
Wat de strijd tegen de misdaad betreft, werd geconstateerd dat de Europese Raad van Tampere succesvol was. Regionale samenwerking is van belang voor de bestrijding van grensoverschrijdende misdaad en Rusland is hierbij een belangrijke partner. De Unie stelt een actieplan op voor de bestrijding van de georganiseerde misdaad. Dit actieplan moet worden besproken tijdens het seminar van de EU en Rusland over de georganiseerde misdaad. Het is de bedoeling dat het actieplan begin 2000 gereed is.
Ook Poetin onderstreepte het belang van de strijd tegen de georganiseerde misdaad. Als belangrijkste punten noemde hij drugs, het witwassen van geld, corruptie en terrorisme. Poetin zei dat de Doema onlangs een verdrag over de uitlevering van criminelen heeft goedgekeurd. Binnenkort zal ook een verdrag over het witwassen van geld worden geratificeerd. Poetin onderstreepte dat het van belang is woorden in daden om te zetten. Ook op het gebied van de misdaadbestrijding is steun in het kader van TACIS nodig.
Rusland wil ook de samenwerking verbeteren bij de bestrijding van mensensmokkel. Mensensmokkel vindt onder andere in het noorden van de Kaukasus plaats. Werknemers van het Rode Kruis en andere hulporganisaties zijn ontvoerd. In de drugssmokkel vormt volgens Poetin Midden-Azië een specifiek probleem. Midden-Azië in ruime zin, met inbegrip van Afghanistan en Iran, heeft Latijns Amerika voorbijgestreefd als belangrijkste centrum voor de productie van drugs. Een extra probleem voor Rusland is dat zijn grenzen met Midden-Azië open zijn.
Tenslotte wijd ik nog enkele woorden aan de Noordse dimensie van de Unie. De doelstelling hiervan is het vergroten van de welvaart en de veiligheid en het tegengaan van de gevaren van milieuvervuiling, nucleaire risico' s en de grensoverschrijdende georganiseerde misdaad. Dit is allemaal ook van wezenlijk belang voor de samenwerking tussen de EU en Rusland. Premier Poetin heeft gezegd dat Rusland hier actief aan wil deelnemen. Het is ook voor Rusland van belang dat deze regio in zijn geheel ontwikkeld wordt.

Patten
De heer Sasi heeft een voortreffelijke samenvatting gegeven van de resultaten van de vorige week gehouden Top tussen de EU en Rusland. Zoals u ongetwijfeld wel had verwacht, stond de Top onvermijdelijk in het teken van Tsjetsjenië. Daarover zijn openhartige gesprekken gevoerd waarbij de Unie, zoals het voorzitterschap al aangaf, heeft aangedrongen op deëscalatie van het conflict, hervatting van de politieke dialoog, vermindering van het geweld bij de bestrijding van terrorisme en bevordering van de humanitaire hulp.
Ik wil hierover nog iets zeggen en daarna kort ingaan op twee andere kwesties die een grote rol in onze gesprekken hebben gespeeld, namelijk de tenuitvoerlegging van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst enerzijds en de uitbreiding van de Europese Unie en de Noordse dimensie anderzijds.
Om te beginnen deelt de Commissie de grote bezorgdheid die er in alle lidstaten heerst, over de huidige situatie in Tsjetsjenië. Humanitaire hulpverlening aan de tienduizenden mensen die vanwege het conflict zijn gevlucht is nu, met de winter in aantocht, prioritair. De Commissie is in beginsel akkoord met het plan om onmiddellijk 1,2 miljoen euro uit ECHO beschikbaar te stellen voor hulp aan vluchtelingen in Ingoesjië en Dagestan. De Russen staan hiervoor in beginsel open, maar er moeten nog wel wat dingen worden doorgesproken voordat de EU-hulp kan worden verstrekt.
Zo zullen de Russische autoriteiten ons verdere garanties moeten geven voor de veiligheid van de internationale hulpverleners ter plekke. Wij hebben in het recente verleden te veel dingen zien gebeuren om hier niet alert op te zijn. Wij hebben er bij de Russen ook op aangedrongen hulporganisaties in het gebied zelf toe te laten, zodat zij kunnen inventariseren wat er nodig is. Ik hoop dat dit nu een dezer dagen zal gebeuren.
Verder is de Commissie zeer ingenomen met de vooruitgang die bij de tenuitvoerlegging van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst wordt geboekt. Hoewel dit punt tijdens de Top natuurlijk niet zeer uitvoerig ter sprake is gekomen, was eenieder zich terdege bewust van het belang van een strategisch partnerschap tussen de Europese Unie en Rusland, ongeacht alle problemen die er momenteel zijn. De economische samenwerking met Rusland ontwikkelt zich over het algemeen goed. Zo is de bescherming van de intellectuele eigendom nu veel beter geregeld en is er een groot programma opgezet waarbij jonge Russische managers stage kunnen lopen bij bedrijven in de EU.
Ook is er meer samenwerking tussen deskundigen op onder meer het gebied van het milieu, de millenniumbug in Rusland en een efficiënter gebruik van energie. Met de wederzijdse handel en de investeringen gaat het daarentegen minder goed dan de Commissie zou wensen. De Europese Unie stimuleert terecht de Russische export naar de EU om op die manier de Russische economie te stimuleren. Andersom zit er helaas minder schot in. Wij hebben de Russische autoriteiten herhaaldelijk gevraagd de hindernissen weg te nemen die een verdere ontwikkeling van Europese bedrijven op de Russische markt in de weg staan. Ik denk hierbij aan bepaalde buitenissige certificerings- en toetsingsvoorschriften, maar ook aan specifieke punten zoals de heffingen die nog steeds voor internationale luchtvaartmaatschappijen gelden bij vluchten over Siberië. De daling van de Europese export naar Rusland na de financiële crisis van augustus vorig jaar onderstreept nog eens dat er iets moet gebeuren. Minister Sasi noemde al enkele maatregelen die wij nodig achten om het klimaat voor directe buitenlandse investeringen te verbeteren.
Voorts betuigde premier Poetin zijn instemming met de uitbreiding van de Europese Unie om zo tot politieke stabiliteit in Europa te komen. De Russen volgen het uitbreidingsproces begrijpelijkerwijs met grote belangstelling. De Europese Unie is bereid met hen een serieuze dialoog aan te gaan in het kader van het partnerschaps- en samenwerkingsakkoord. De Commissie heeft echter altijd duidelijk gezegd dat een speciaal overlegorgaan of een soort triloog met de kandidaat-landen, zoals Rusland verscheidene malen heeft gevraagd, er niet in zit.
Om de Russische zorgen over de economische gevolgen van de uitbreiding weg te nemen, heeft voorzitter Prodi nog eens gewezen op de voordelen van lagere tarieven en een betere toegang tot de markten van de kandidaat-landen. Dat voordeel kan nog groter worden als Rusland zich meer aanpast aan de westerse technische normen en standaarden. Dan zou Rusland makkelijker toegang kunnen krijgen tot de verruimde interne markt, met alle mogelijkheden van dien voor het handelsverkeer. Een fundamenteel uitgangspunt voor de Commissie is immers dat uitbreiding van de Unie geen nieuwe scheidslijnen in Europa tot gevolg mag hebben.
Premier Poetin toonde zich op de Top zeer positief over de Noordse dimensie. Hij wilde hierbij niet alleen grensregio's betrekken, maar ook grote delen van Noord-West-Rusland. Wij hebben afgesproken om nadere voorstellen hierover op de topconferentie van Helsinki in november te bespreken.
Kaliningrad neemt als toekomstige enclave in de Europese Unie een heel bijzondere plaats in binnen de Noordse dimensie. De deelnemende landen aan de Noordse dimensie, waaronder de EU-kandidaat-landen die aan Kaliningrad grenzen, tonen steeds meer belangstelling voor samenwerking op de genoemde gebieden vanwege de unieke positie van de stad. De Commissie steunt de economische overgang in Kaliningrad nu al via TACIS en andere Europese financiële instrumenten.
Dit was geen ontmoeting die ons op alle punten tot elkaar heeft gebracht. Dat zat er gezien de omstandigheden ook niet in. Desondanks was het in mijn ogen wel een nuttige ontmoeting en ik hoop van harte dat de Russische premier zal gaan nadenken over alles wat wij hebben gezegd en wellicht over de noordelijke Kaukasus in het bijzonder.

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, de grote projecten waar wij ons voortdurend mee bezighouden in dit Parlement, zoals de uitbreiding en de hervorming van de instellingen van de Europese Unie bewijzen de vitaliteit en de ambities die de Unie heeft. Gelukkig leiden deze grote projecten allerminst tot een in zichzelf gekeerde Unie. Integendeel, de Unie neemt nadrukkelijker haar verantwoordelijkheden ten opzichte van de buitenwereld op zich.
De formulering van een gezamenlijke strategie ten opzichte van de Russische Federatie is daar één van de voorbeelden van. Dat dit er één is van partnerschap en samenwerking is voor de Koude-Oorlogsgeneratie nog immer een wonder. Het is een uiting van zelfbewustheid van de Unie. Met het opbouwen van dit soort strategische partnerschappen poneert de Unie zich als een overheid die de leiding kan nemen bij het voorkomen en oplossen van ernstige internationale vraagstukken.
Het document dat de Raad heeft voortgebracht is vooral gericht op de opbouw van de Russische Federatie als een democratische rechtsstaat die voorzien is van een goed functionerende sociale markteconomie. Deze benadering lijkt eigenlijk sterk op het beleid dat wij ten opzichte van de kandidaat-lidstaten voeren. Het is niet verwonderlijk dat gesproken wordt over de onmisbare basis die in gedeelde waarden moet worden gezocht. Vandaar dat het eigenlijk verbazingwekkend is dat het vaak nog moeilijk is ervaren managers vanuit Unie-lidstaten naar kandidaat-lidstaten en naar de Russische Federatie uit te zenden. Ik denk dat de Commissiediensten erg zuinig zouden moeten zijn op al degenen die dat willen.
Bovendien is het voor ons van belang om te zorgen dat Rusland de mogelijkheden krijgt om oude handelsrelaties met de toetredingsstaten in stand te houden. Ook dat is natuurlijk een gevoelig punt. Ook de kandidaat-lidstaten vrezen soms om markten in Rusland te verliezen die zij ten dele soms al verloren hebben.
De les die wij bij de uitbreidingsdialoog geleerd hebben, is dat welvaart en veiligheid niet primair via pogingen tot invoering van de markteconomie tot stand komen, maar via de vestiging van de democratische rechtsstaat. Als die er niet is, zijn zakenlieden echt niet zo gek om investeringen te doen. Bij de verdere invoering van de markteconomie zullen wij dus alert moeten zijn op de grove fouten die bij privatisering van bedrijven gemaakt kunnen worden. Trouwens, ook het half instandhouden van oude situatie en wetgeving kan tot dramatische misbruiken leiden waarbij weinigen zich verrijken, velen tot armoede vervallen en het algemeen belang als politieke waarde vergeten wordt.
Een nuchtere en kritische houding van de leidende elites in de Russische Federatie is dus gepast. Onze financiële inzet mag niet bijdragen tot opbloei van corruptie. Zij moet juist de onkreukbaarheid van het openbaar bestuur en het verantwoordelijkheidsbesef van burgers, werkgevers en werknemers bevorderen. Markt gaat aan corruptie kapot. Een goed partnerschap heeft ook taken naar derden toe. De Russische Federatie heeft dat al zelf opgeëist waar het ex-Joegoslavië betreft. Over de kwaliteit van de Russische bijdrage aan de regeling van de diverse conflicten wordt hier verschillend gedacht. Soms wordt macht als hindermacht gezien. Eigenaardig is ook dat buitenlandse politiek wordt gestimuleerd door etnische voorkeuren.
Nu er zoveel onrust in de Kaukasus bestaat, zal Rusland op zijn beurt ook een grote belangstelling van de Europese Unie kunnen verwachten. Ik juich het van harte toe dat dit thema zo' n centrale positie heeft ingenomen in de gesprekken. Nu wij twee duidelijke aanspreekpunten hebben, Patten en Solana, kan de Unie leiding geven aan internationale bemoeienis met de Kaukasus. Mijn collega Wiersma heeft daarover in de Nederlandse pers al een behartigenswaardig artikel geschreven.
Welnu, laten wij dan als Europese Unie pogen om Rusland ertoe te brengen andere middelen te gebruiken om aan de onrust die vanuit Tsjetsjenië in de buurlanden is aangewakkerd een einde te maken. Laten wij daarbij erkennen dat de machthebbers in Tsjetsjenië ook niet tot de meest frisse soort behoort en niet een democratische rechtsstaat vertegenwoordigen. Maar laten wij in elk geval de Russische wens om multipolariteit te verzekeren als Europese Unie dan maar in deze zin aanvaarden.

Schori
Mijnheer de Voorzitter, de Top van Helsinki vond plaats onder weinig vrolijke omstandigheden. Volgens inlichtingen uit Moskou bereidt het Rode Kruis nieuwe steunleveranties voor om de in nood verkerende bewoners van de hele Russische poolstreek door de winter te helpen. Tegelijkertijd spreken de Wereldbank en het UNDP over groeiende armoede, toenemende sociale uitsluiting en een ongekend hoge jeugdwerkloosheid in Rusland.
Dat sociale ellende een gunstige voedingsbodem is voor populisten en extremisten, etnische en religieuze tegenstellingen, dat zien wij op dit moment verschrikkelijk duidelijk in Tsjetsjenië, waar militaire leiders en criminele clans zich verrijken ten koste van de burgerbevolking. Er lijkt geen einde te komen aan het bloedbad in Tsjetsjenië. Bijna 200.000 onschuldigen zijn op de vlucht gedreven. Ook Dagestan wordt steeds verder gedestabiliseerd. Het ziet ernaar uit dat onze beste bedoelingen met Rusland worden ontmoedigd en bedreigd door een voortdurende crisis - our best laid schemes might go aglay.
Niemand in de EU bepleit een zelfstandig Tsjetsjenië. Wij kunnen geen terreurdaden accepteren, maar evenmin dat deze crisis een militaire oplossing krijgt. Wij eisen dat Rusland onderhandelingen start met de door het volk gekozen president van Tsjetsjenië, zonder onrealistische voorwaarden vooraf, en dat de hulp die ook de EU heeft toegezegd, werkelijk ter plaatse komt.
Gisteren kreeg premier Poetin van de Doema toestemming voor een uitgavenpost van een miljard dollar, ten behoeve van de oorlogvoering in Tsjetsjenië. Mijn vraag aan de Raad en de Commissie is: zult u ervoor zorgen dat geen enkele internationale financiering bijdraagt aan de Russische oorlogsinspanningen in Tsjetsjenië?

Väyrynen
Mijnheer de Voorzitter, toen het Warschaupact en de Sovjet-Unie uiteenvielen, ging het Westen ervan uit dat er onvoorwaardelijke steun aan de territoriale eenheid van de Russische Federatie gegeven moest worden. Blijkbaar kregen de Russische leiders hiervoor ook bepaalde beloftes op het moment dat zij meewerkten aan de vreedzame ontmanteling van het Warschaupact en de Sovjet-Unie. Dit is ook het algemene uitgangspunt van het Westen met betrekking tot de gebeurtenissen in Tsjetsjenië.
De Russische leiding is blijkbaar toch bang dat ze de gebieden kwijtraakt waarvan de bevolking hoofdzakelijk bestaat uit etnische en religieuze minderheden. De militaire terugtrekking uit Tsjetsjenië werd als een gevaarlijk precedent beschouwd. De gebeurtenissen in Dagestan gaven van hun kant ook reden te veronderstellen dat het kwaad zich aan het verspreiden was. De bezorgdheid van de Russische leiders omtrent de territoriale eenheid van hun land is ongetwijfeld gegrond. Zij moeten echter beseffen dat de onafhankelijkheid van het land niet met militaire middelen kan worden gegarandeerd. De enige realistische mogelijkheid is zorgen dat de minderheden in de zuidelijke delen van Rusland tevreden zijn met de omstandigheden waarin zij leven en dat ze het als een voordeel ervaren in de Russische Federatie te wonen.
Militaire middelen zijn ook nodig, maar die mogen alleen worden gebruikt om het terrorisme in de hand te houden. Het Westen moet het buitensporige militaire machtsvertoon in Tsjetsjenië krachtig veroordelen - krachtiger dan op de Top in Helsinki is gebeurd. Wij moeten de Russische regering ertoe bewegen de interne problemen in haar land op te lossen met behulp van politieke middelen en door de ontwikkeling op economisch en sociaal gebied te bevorderen. De geloofwaardigheid en slagvaardigheid van de Europese Unie en in het algemeen van het Westen wordt in deze zaak helaas aangetast door de oorlog die onlangs om humanitaire redenen in Joegoslavië is gevoerd.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, minister Sasi bekrachtigde zojuist het betreurenswaardige standpunt van de Europese Unie dat de gebeurtenissen in Tsjetsjenië een interne aangelegenheid van Rusland zijn. Rusland schendt echter een groot aantal mensenrechtenverdragen. In de verdragen van de Raad van Europa bijvoorbeeld wordt het de landen uitdrukkelijk verboden hun eigen bevolking te vermoorden of te bombarderen. De OVSE-verdragen laten ook duidelijk zien dat landen zich verbonden hebben aan de opvatting dat schendingen van de mensenrechten nooit een interne aangelegenheid van landen kunnen zijn. Bovendien onderdrukt de Russische centrale macht een nationale minderheid. Momenteel bestaat zelfs de verdenking dat Rusland zich aan etnische zuivering overgeeft, aangezien het probeert bufferzones vrij van Tsjetsjenen te creëren.
Het standpunt van onze fractie is dat vrome wensen en kabinetdebatten niet meer toereikend zijn. De economische hulp aan Rusland moet worden beperkt tot humanitaire en milieuzaken. Collega Schori gaf zojuist nieuwe informatie over hoe Rusland in feite zijn militaire uitgaven verhoogt. Wil de Europese Unie, bijvoorbeeld met partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten, meewerken aan de verhoging van de Russische militaire uitgaven waarmee Tsjetsjenië gestraft zal blijven worden?

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, de terroristische acties die gericht zijn op het Russische volk en waarbij veel burgerslachtoffers zijn gevallen, moeten scherp worden veroordeeld. Als, ik zeg áls, deze terroristische acties vanuit Tsjetsjenië worden georganiseerd, dan vormen ze een verkeerde internationale werkmethode. Tegelijkertijd moeten echter ook de Russische acties tegen de Tsjetsjeense burgerbevolking en de op de burgers in Tsjetsjenië gerichte terroristische acties worden veroordeeld.
Helaas hebben de Europese Unie en de NAVO-landen in dit verband een voorbeeld van een werkmethode gegeven: ze hebben in de oorlog in Joegoslavië laten zien hoe conflicten worden opgelost. In de EU en de NAVO worden conflicten tegen het besluit van de internationale gemeenschap in opgelost met geweld, precisiebombardementen en aanvallen op onafhankelijke landen. Dit is niet de juiste manier om problemen op te lossen. Wij moeten internationale methoden ontwikkelen waarmee problemen tussen landen vreedzaam kunnen worden opgelost en de vrijheid en mensenrechten van de burgers kunnen worden gegarandeerd.

Kronberger
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, er bestaat geen twijfel over dat een constructieve samenwerking tussen Rusland en de GOS-landen aan de ene kant en Europa aan de andere kant een van de voornaamste voorwaarden is voor vrede in de 21ste eeuw. Deze samenwerking wordt thans bedreigd door de oorlog in Tsjetsjenië. Ik ben echter van mening dat wij de oorlog in Tsjetsjenië niet als een louter regionaal conflict noch als een louter religieus conflict mogen beschouwen. Daarmee zouden we de situatie bagatelliseren en de gevaren onderschatten. Het gaat eenvoudigweg ook om geostrategische zetten in de rush naar de olie- en gasvelden in de Kaukasus en rond de Kaspische Zee. Daar komen Europese, Amerikaanse, Chinese, Russische en andere economische belangen met elkaar in botsing. Een vonkje kan in dit gebied een explosie veroorzaken. En sinds vandaag is er een nieuwe crisis, namelijk in Armenië. Daar werden enkele uren geleden minister-president Sarkisjan en parlementsvoorzitter Demirtschjan vermoord.

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, helaas moet ik naar een bijeenkomst met de Voorzitter van het Parlement en daarom wil ik nu zeggen dat, zoals commissaris Patten in zijn uitstekende betoog al zei, de Unie geen terrorisme accepteert, maar dat wij ook in geen geval het onevenredig gebruik van geweld accepteren. In geen enkele omstandigheid is dat goed te keuren. Wij willen dat er door middel van een dialoog een oplossing wordt gevonden en hiervoor is een dialoog tussen de Russische en de Tsjetsjeense leiders nodig. Wij zullen ook de dialoog tussen de Europese Unie en Rusland verder intensiveren. Bij deze besprekingen zullen we onze teleurstelling uitspreken over de Russische acties in Tsjetsjenië.
Zoals in het debat naar voren is gekomen, is het duidelijk dat met het voortduren van de crisis de druk toeneemt om onze samenwerking met Rusland te bevriezen. Als de situatie niet verbetert, wordt het voor de Raad ook steeds moeilijker dergelijke eisen te negeren. Wij hebben ook de aandacht gevestigd op de relatieve groei van de militaire uitgaven in de Russische begroting en tegelijk gevraagd hoe Rusland deze uitgaven wil financieren. Er wordt beweerd dat er met de toename van de belastinginkomsten en de economische groei zelfs nog meer financiële middelen zullen zijn. Maar zoals gezegd, hoe langer de oorlog voortduurt, hoe sterker de negatieve houding ten aanzien van allerlei steun aan Rusland.

Lehne
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Raadsvoorzitter, dames en heren, de betrekkingen met de Russische Federatie zijn heel belangrijk. Daarover zijn we het allemaal eens in het Parlement, en in talrijke besluiten werd dit telkens weer bevestigd. Tegen deze achtergrond verwelkom ik natuurlijk het feit dat de partnerschapsovereenkomst nu wordt omgezet in de praktijk en dat er regelmatig raadplegingen worden gehouden waarbij over alle mogelijke kwesties wordt gesproken en we daarbij zelfs tot positieve resultaten komen. Ik verwelkom ook het feit dat de nieuwe secretaris-generaal van de Raad, de heer Solana, heeft verklaard dat het Rusland-beleid volgens hem de hoogste prioriteit heeft. Ook dat is volkomen juist.
Tot zover het goede nieuws. Nu het slechte nieuws. Ik wil niet verhelen - ik ben immers zelf sinds enkele jaren betrokken bij het Rusland-beleid - dat het deels toch ook enorm frustrerend is. Wat Rusland betreft, staan telkens weer dezelfde thema' s op de agenda, in welke commissie dan ook. Of het nu gaat om thema' s in verband met misdaadbestrijding, om economische hervormingen, om kwesties in verband met de totstandbrenging van een goed doordachte wetgeving in Rusland, bijvoorbeeld met betrekking tot het bankwezen of het belastingsysteem, nergens valt enige reële vooruitgang te bespeuren. Dat is frustrerend.
Het is bovendien duidelijk dat van de middelen die naar Rusland vloeien nog steeds een aanzienlijk deel - ik noem slechts het trefwoord IMF, het Internationale Monetair Fonds - in een bodemloos vat verdwijnt. Het is toch betreurenswaardig dat we op dit punt geen reële vooruitgang kunnen boeken. Net zo frustrerend zijn de huidige gebeurtenissen in Tsjetsjenië en de beelden die we daarvan te zien krijgen op de televisie. Over de mensenrechtenschendingen wil ik niet eens veel zeggen, want daarover is in de laatste plenaire vergadering reeds het een en ander gezegd. Dit is beangstigend, en we moeten dit veroordelen en aan de orde stellen. Maar ik ben ook van mening dat wat men nu in Rusland doet om de problemen op te lossen, geen oplossing is. Op korte termijn zal de heer Poetin misschien enkele successen behalen in de binnenlandse politiek, maar uiteindelijk zal hij het minderhedenprobleem in Rusland en het probleem van de onvermijdelijke dekolonisatie niet oplossen.
De Russische regering zou er goed aan doen naar voorbeelden te kijken die er tot op zekere hoogte ook in Rusland zijn - ik noem slechts Tatarstan - en op zoek te gaan naar andere politieke oplossingen, in plaats van het huidige beleid voort te zetten, waarbij de schade uiteindelijk groter zal zijn dan de opbrengst. Dat moet men ook durven zeggen, men moet eerlijk zijn tegenover zijn partners, en men moet zijn partners ook de waarheid zeggen.

Krehl
Mijnheer de Voorzitter, ik kan mij alleen maar aansluiten bij de heer Lehne. De samenwerking van de Europese Unie met de Russische Federatie is van groot belang, en op de Top heeft men een aantal belangrijke kwesties besproken in verband met deze samenwerking. Maar ik kan eerlijk gezegd echt niet instemmen met het optimistische beeld dat de heer Sasi zo-even heeft geschetst van de omstandigheden en de verdere ontwikkeling binnen de Russische Federatie!

Als ik dan nog lees wat er in de gemeenschappelijke verklaring van de Top wordt gezegd over Tsjetsjenië, op dit moment het belangrijkste thema van onze samenwerking met Rusland: daar staat dat de Europese Unie en de Russische Federatie hun standpunten hebben uitgewisseld over de situatie in de Noordelijke Kaukasus. Dat kan toch echt niet alles zijn!
Iedere samenwerking met Rusland wordt thans overschaduwd door de oorlog in Tsjetsjenië. Er zijn reeds 180.000 vluchtelingen aangekomen in Ingoesjië en Dagestan. Hulporganisaties kunnen niets doen. Duizenden vluchtelingen durven het land niet meer te verlaten, en de Russische regering is niet bereid om gesprekken te voeren.
We hebben ook behoefte aan een politieke oplossing. Ik ben van mening dat de Europese Unie meer belang moet hechten aan de besprekingen met Rusland. We hebben belang bij de samenwerking met Rusland. Natuurlijk, we hebben Rusland nodig, bijvoorbeeld in Kosovo. Maar Rusland heeft ons ook nodig, het heeft de Europese Unie nodig. Ik denk dat men ook eens zou moeten overwegen om tijdens onderhandelingen te zeggen: wanneer er in Tsjetsjenië geen politieke oplossing wordt gezocht en gevonden moeten we misschien overwegen om daadwerkelijk kredieten te blokkeren of de hulp - met uitzondering van humanitaire hulp - aan Rusland te staken.
(Applaus)
Bij de eerste oorlog in Tsjetsjenië heeft het Europees Parlement de partnerschapsovereenkomst niet geratificeerd. Maar op een Top die een veel grotere politieke betekenis heeft gekregen, praten we alleen nog maar over de uitwisseling van meningen. Dat mag de Europese Unie, die er toch naar streeft om haar buitenlands beleid een grotere rol te laten spelen, niet toelaten!
(Applaus)

Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij volledig aan bij de vorige spreekster, en ik dank je, Constanze Krehl, dat jij uieindelijk de moed hebt om het beestje bij zijn naam te noemen.
In heel Europa was deze Top een enorme teleurstelling, en daar moeten we niet omheen draaien, zoals het voorzitterschap zojuist nog heeft gedaan. De EU heeft gewoon gefaald, zij heeft de mogelijkheden die ze had niet benut. Waarom accepteren we sinds kort dat een meedogenloze oorlog tegen de eigen bevolking wordt gevoerd? Waarom gaan we zo gemakkelijk over tot de orde van de dag? Daarvoor hoeven we echt geen topbijeenkomsten te houden. Die zijn er niet om beleefdheden uit te wisselen, die zijn er om de dingen bij hun naam te noemen. Ik moet zeggen dat de wijze waarop in het verslag van het Finse voorzitterschap de feiten worden genegeerd elke beschrijving tart. De waarheid is namelijk dat dorpen worden gebombardeerd, dat vluchtelingen worden omsingeld, en dat zijn overduidelijke schendingen van het internationaal recht. Dat is niet zomaar een interne aangelegenheid van Rusland die men gewoonweg van tafel kan vegen!
We hebben het PCA, we hebben de mensenrechtenclausules, en dus kunnen we de economische sancties gebruiken als pressiemiddel om stopzetting van de bombardementen af te dwingen. Zonder dit kan geen internationale hulp ter plaatse komen, dat is wel duidelijk, mijnheer Patten! Daarom verwacht ik dat het voorzitterschap en de Commissie bij elkaar gaan zitten en in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid een strategie ontwikkelen waarin met economische sancties wordt gedreigd en Rusland wordt gedwingen een einde te maken aan deze oorlog!

Gorostiaga Atxalandabaso
Mijnheer de Voorzitter, het is onderhand zonneklaar dat de meeste collega's in dit Parlement het met mij eens zijn dat de tragedie in Tsjetsjenië voorkomen had kunnen worden, als de Europese Unie resoluut stelling had genomen tegen de Russische agressie. In plaats daarvan waren wij de afgelopen tijd getuige van een hoogst treurig schouwspel met de Russische minister van Buitenlandse Zaken in Madrid en met de Russische premier in Tampere.
De heer Sasi memoreerde aan de bijzondere betekenis die de locatie van de bijeenkomst in Helsinki voor de Finnen heeft. Finland is nu een onafhankelijk land. Hoe kan de Europese Unie het Tsjetsjeense volk dit recht ontzeggen? Mogen wij de imperialistische politiek van Rusland ten aanzien van kleine landen als Tsjetsjenië nog langer over onze kant laten gaan?
De heer Patten had het zojuist over Kaliningrad en dat doet mij denken aan de historische bescherming die de bevolking van Kaliningrad, het voormalige Königsberg, geniet. Is het voor ons aanvaardbaar dat alleen dit soort specifieke landen goed beschermd is?

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, toen Tsjetsjenië in de vorige eeuw werd veroverd door Russische koloniale troepen, was Finland al lang Russisch. Het Finse volk heeft met grote moed zijn vrijheid verworven, en daarom had ik van het Finse Raadsvoorzitterschap meer begrip verwacht voor het leed van het onderdrukte Tsjetsjeense volk! Ik moet heel duidelijk stellen dat de strategie van de Europese Unie tegenover Rusland heeft gefaald. Niet alleen omdat de Russische staat en economie zich in een zwaardere crisis bevinden dan enkele jaren geleden, niet alleen omdat de huidige leiders al een tweede meedogenloze koloniale oorlog voeren tegen Tsjetsjenië, een oorlog die wij financieren en waarbij het gaat om oliebelangen. Er wordt op dit moment namelijk ook een heel bloedige verkiezingsstrijd gevoerd. Tot deze bloedige verkiezingsstrijd dragen wij bij door topbijeenkomsten en geld, dat in deze oorlog bij wijze van spreken wordt verschoten. Zonder westerse financiële steun zou Rusland al tegen het einde van de maand bankroet zijn. Wij financieren dus deze moordpartijen op de burgerbevolking in Tsjetsjenië. Daarom moeten we deze toestand ook aanpakken en de Russen duidelijk maken dat we niet langer bereid zijn dit te doen.
Ik zou heel duidelijk willen stellen dat de Europese Unie volgens mij haar beleid op dit punt moet wijzigen, dat ze op ondubbelzinnige wijze moet opkomen voor de mensenrechten van het Tsjetsjeense volk, waarbij de OVSE, het wapenstilstandsakkoord van 1996 alsook het lidmaatschap van Rusland in de Raad van Europa net zulke belangrijke steunpunten zijn als onze samenwerkingsovereenkomst met Rusland. We moeten deze instrumenten gewoon gebruiken in plaats van de huidige Russische leiders naar de mond te praten. Men heeft vandaag voortdurend de heer Poetin geciteerd, een man van de geheime dienst, die zich door de laatste oorlog in Tsjetsjenië heeft weten te profileren. Er werd gezegd - bijna met ontroering - dat hij niet van plan is om de uitzonderingstoestand af te kondigen. Waarom is hij dat niet van plan? Omdat zijn populariteit sinds het begin van de oorlog in Tsjetsjenië verzevenvoudigd is. Dus waarom zou hij geen verkiezingen houden? Hij voert een verkiezingscampagne met deze oorlog, en pas wanneer zijn populariteit zou dalen, zou men opnieuw moeten nadenken over zulke scenario' s, en dus moeten we snel een andere koers volgen en duidelijke taal spreken!

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, het lijkt er echt op dat in Rusland de oorlog in Tsjetsjenië ook deel uitmaakt van de verkiezingscampagne, hoewel er ook veel andere redenen zijn. De acties die Rusland daar uitvoert lijken uit te lopen op een regelrechte onderdrukking van de burgerbevolking, wat absoluut veroordeeld moet worden, en dit leidt ertoe dat wij binnenkort de hulp aan Rusland moeten staken. Wij moeten echter wel beseffen dat het stopzetten van deze hulp vooral de allerarmsten en degenen die het hardste hulp nodig hebben zal treffen.
Ik probeer een uitweg te vinden. Zouden we misschien kunnen overwegen een conferentie te houden over de Kaukasus-kwestie? Daar vinden namelijk oorlogshandelingen plaats op het grondgebied van zeker vijf staten en niet alleen in Tsjetsjenië, waarover de collega' s hebben gesproken. Armenië, waar vandaag enkele uren geleden de premier werd vermoord, is hier weer een betreurenswaardig voorbeeld van. Een tweede mogelijkheid is dat Rusland zijn zwaartepunt verlegt van het zuiden naar het noorden, waar veel meer natuurlijke hulpbronnen en geen conflicten en gevaren zijn. Dit zou een manier zijn om dat gebied te verlaten. Is de commissaris bereid een dergelijke maatregel in het kader van de Noordse dimensie te steunen?

Volcic
Mijnheer de Voorzitter, de Russen voeren in de Kaukasus een beleid waarover zij anderen, in Kosovo, hevige verwijten hebben gemaakt. Premier Poetin heeft kortgeleden het vertrouwen gekregen voor de begroting 2000 en wel enkel en alleen omdat hij een miljard dollar extra had uitgetrokken voor het leger in Tsjetsjenië, hetgeen wapens betekende voor Tsjetsjenië tegen de stem in van de vroegere communisten. Er zijn sedert de stemming nog geen twee maanden verstreken en premier Poetin zal het hem onvriendelijk gezinde parlement niet lastigvallen met voorstellen voor een politieke, en geen militaire, oplossing. Premier Poetin accepteert bovendien militaire hulp, maar volgens hem moeten de Russen die uitdelen, zonder enige internationale controle. Dat is een absurd verzoek gezien de talrijke vijanden en dieven die op de loer liggen. Poetin forceert de oorlog om verkiezingsredenen en niet omdat hij bang is voor de islam of om andere, nog dwazere redenen. Hij heeft echter wel documenten nodig waarin een rationele wil tot samenwerking met de westerlingen tot uitdrukking wordt gebracht, zoals het document van 22 oktober van Helsinki. Wij weten dat het debat een week geleden er niet om loog. Het document dat daarbij uit de bus is gekomen, staat echter bol van de gemeenplaatsen en van de loftuitingen over de samenwerking. Het is duidelijk dat dit geen weergave is van het debat en dat dit document alleen voor de Russen zelf bestemd is. Ik nodig tevens de ministers uit de Tsjetsjeense guerrillastrijders niet al te vaak "terroristen" te noemen. Wij hebben maar al te vaak onze woorden moeten inslikken, omdat die terroristen uiteindelijk strijders voor een nationale zaak bleken te zijn.
Mijns inziens kan er pas in januari, na de verkiezingen, of misschien zelfs pas in augustus echt politiek bedreven worden met Moskou.

Patten
In het debat overheerste de bezorgdheid over de situatie in het noordelijke deel van de Kaukasus. De situatie in het zuiden geeft ons echter ook reden tot zorg. De heer Paasilinna verwees al naar de alarmerende berichten over een schietpartij in het Armeense parlement vandaag waarbij de premier van Armenië zou zijn vermoord. Wij wachten op een bevestiging van dit tragische nieuws, maar het heeft er alle schijn van dat deze berichten inderdaad kloppen.
Ik heb de Armeense minister van Buitenlandse Zaken kortgeleden nog gesproken. In dat gesprek heeft hij mij zijn bezorgdheid over de stabiliteit in de zuidelijke Kaukasus overgebracht en toonde hij zich eveneens bezorgd over de situatie in Tsjetsjenië en de noordelijke Kaukasus. De Commissie wil hier in dit debat opnieuw haar steun uitspreken voor de Armeense regering en de pogingen die zij onderneemt om een snelle en vreedzame oplossing te vinden voor de crisis in de Kaukasus. Wat er vandaag is gebeurd, is zeer verontrustend.
Dit debat ging vooral over Tsjetsjenië, waarover wij in Helsinki hele openhartige gesprekken hebben gevoerd. Sommige leden waren van mening dat de Europese Unie eigenlijk nog wat meer had moeten doen dan zij al heeft gedaan. Een dergelijk standpunt valt op zich wel te begrijpen, al werd niet geheel duidelijk, maar dat is misschien ook wel inherent aan zo'n debat als dit, wat wij dan nog hadden moeten doen.
Ik wil nog even stilstaan bij enkele punten die al eerder door het voorzitterschap zijn aangestipt. Het communiqué dat wij hebben uitgegeven, meldde alleen, zoals de geachte afgevaardigde al zei, dat wij met elkaar van gedachten hadden gewisseld over de situatie in de noordelijke Kaukasus. Daar was een goede reden voor: er waren over de noordelijke Kaukasus gewoon geen punten van overeenstemming te melden.
Op de Top heeft de Europese Unie een aantal zaken sterk bepleit. Wij hebben er ten eerste op aangedrongen niet buitensporig veel geweld te gebruiken bij de bestrijding van het Tsjetsjeense terrorisme, hoe groot de angst daarvoor - om begrijpelijke redenen - ook is. Ten tweede hebben wij vurig gepleit voor deëscalatie en hervatting van de politieke dialoog. Als namelijk ook het gezag van de gematigde Tsjetsjeense leiders wordt ondermijnd, dringt de vraag zich op met wie je dan moet gaan praten en een politieke dialoog aanknopen. Dat hebben wij premier Poetin nadrukkelijk voorgehouden, zowel tijdens de officiële besprekingen als tijdens de lunch waar onze gesprekken geheel in het teken van Tsjetsjenië stonden.
Voorts hebben wij er bij Rusland op aangedrongen zo snel mogelijk hulporganisaties toe te laten in Ingoesjië voor een inventarisatie van de noden. Ik was de afgelopen week op het VN-coördinatiepunt voor humanitaire hulp en heb toen ook een gesprek gehad met mevrouw Ogata van de UNHCR. Ik heb, en u hebt dat vast ook gedaan, de verslagen gelezen van het Internationale Rode Kruis over de humanitaire crisis in de noordelijke Kaukasus. De situatie daar verslechtert met de dag. Het Rode Kruis ging er vorige week reeds van uit dat van de inwoners van Grozny al ruim een derde was vertrokken. Wij hebben er bij de Russen dan ook op gehamerd dat hulporganisaties op korte termijn het gebied in moeten, opdat wij inzicht krijgen in de situatie ter plaatse en ons kunnen beraden op hoe wij dit humanitaire probleem het best kunnen aanpakken.
Ik hoop dat de geachte afgevaardigde die voorstelde om eventueel alle humanitaire hulp af te blazen, hiervan terugkomt. Ik ben minister van Ontwikkelingssamenwerking geweest en heb in die hoedanigheid nationale humanitaire hulp gegeven aan landen die door oorlogsgeweld waren verscheurd. Ik heb nooit geloofd dat stopzetting van hulp aan mensen die door oorlogsgeweld zijn getroffen, die het gelag betalen voor de politieke besluiten van hun machthebbers, een heilzame weg was om een crisis het hoofd te helpen bieden.
Dan wil ik nog iets zeggen over de financiële aspecten van de militaire campagne. Mijn mening is - maar de Russische premier schijnt die niet te delen - dat deze operatie niet zonder gevolgen kan blijven voor de Russische economie die zich de laatste maanden juist begon te herstellen.
Er waren ook leden die de financiële steun aan de Russische Federatie wilden stopzetten, omdat die zou kunnen worden gebruikt om de militaire campagne voort te kunnen zetten. Ik wil de leden van het Parlement, die waarschijnlijk de details hiervan nog beter kennen dan ik, erop wijzen dat wij geen rechtstreekse steun geven aan de Russische autoriteiten. Zo werkt TACIS niet. Wij zijn geen internationale financiële instelling die leningen verstrekt om de Russische economie - hopelijk - weer op de been te helpen. Wij steunen geen Russische militaire campagnes in Tsjetsjenië of waar dan ook, laat dat eenieder duidelijk zijn.
Als je echter praat over stopzetting van de hulpprogramma's voor Rusland, moet je ook onder ogen zien wat zoal de consequenties daarvan zijn. Een zaak die mij na aan het hart ligt, zijn de voorspoedig verlopen onderhandelingen over het multilaterale milieuprogramma voor kerninstallaties. Dit programma voorziet in technische en financiële bijstand van het Westen voor de opslag en verwijdering van kernafval in Noord-West-Rusland, zoals al die angstaanjagende, wegroestende atoomonderzeeërs en andere afgedankte nucleaire installaties.
Het is voor ons allen van groot belang dat een dergelijk programma slaagt. Ik hoop dat wij de besprekingen over soortgelijke programma's kunnen voortzetten, ook al laten wij ons in krachtige en onomwonden bewoordingen uit over de tragedie in de noordelijke Kaukasus en Tsjetsjenië.
Wij hebben de Russische functionarissen en ook de premier op het hart gedrukt dat wij over deze kwestie weliswaar ferme taal hebben gebezigd, doch niet omdat wij de Russen als onze vijanden zien, maar omdat wij juist samenwerking met hen zoeken. Wij hebben zulke krachtige taal gesproken, omdat wij wilden uitdrukken hoe sterk deze kwestie bij de burgers van de Europese Unie leeft. Deze sterke gevoelens kwamen ook tot uitdrukking in alle toespraken die hier vandaag in deze vergaderzaal te beluisteren waren.
Dit debat heeft dan ook onderstreept wat wij tot de heer Poetin en anderen hebben gezegd. Ik hoop dat zij onze woorden de komende dagen en weken ter harte zullen nemen.
Partijen moeten terug naar de onderhandelingstafel, hoe moeilijk dat ook voor de Russische leiders lijkt. Partijen moeten terug naar de onderhandelingstafel, anders ben ik bang dat wij de ene tragedie na de andere meemaken. Als dat gaat gebeuren denk ik dat het met ieders populariteit in de opiniepeilingen snel gedaan zal zijn.

De Voorzitter
Ik dank u, commissaris Patten.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 10.00 uur plaats.

Programma Cultuur 2000
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0026/1999) namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van het besluit van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van één enkel programmerings- en financieringsinstrument voor culturele samenwerking (programma "Cultuur 2000")
(13328/2/1998 - C5-0023/1999 - 1998/0169(COD)) (rapporteur: de heer Graça Moura).

Graça Moura
Mijnheer de Voorzitter, het programma CULTUUR 2000 zal als enige instrument de programma's ARIANE, KALEIDOSCOOP en RAPHAEL vervangen. Deze programma's hebben de Europese cultuur een uitzonderlijke dienst bewezen en iedereen is het ermee eens dat zij een waar succes zijn geworden.
Dankzij de activiteiten die in het kader van de genoemde programma's ten uitvoer zijn gelegd, hebben vele Europese burgers die hiertoe anders niet de gelegenheid zouden hebben gekregen van een waaier van culturele goederen en waarden kunnen genieten. Nu blijft CULTUUR 2000 als enige financierings- en samenwerkingsinstrument over. De na te streven doelstellingen zijn erop gericht een antwoord of liever een beter en ruimer antwoord te bieden op de culturele behoeften. Hiermee zal een belangrijke stap worden gezet in de richting van een Europees cultuurbeleid dat deze naam waardig is. Het betreft met name een instrument dat herhaaldelijke, interactieve en productieve contacten tussen de culturen van de verschillende lidstaten tot stand moet brengen. De bedoeling hiervan is dat de enorme verscheidenheid van de beoogde sectoren en de multidisciplinaire aanpak bijdragen aan de verrijking van de Europese identiteit zonder afbreuk te doen aan de pluraliteit en de essentiële diversiteit van de betrokken culturen.
Ondanks het feit dat de bemiddelaars die aan de verschillende fasen van het proces hebben deelgenomen deze doelstellingen steeds voor ogen hebben gehouden, bleek dat het standpunt van de Raad en van de Commissie niet volledig samenviel met dat van het Parlement. En hoewel ondertussen reeds een lange weg is afgelegd, dienen een aantal van de belangrijkste verschilpunten openlijk te worden besproken.
Het betreft met name de begrotingskwestie, het probleem van de zogenaamde buitensporige fragmentatie en verbrokkeling van de voorgestelde acties - hetgeen afbreuk kan doen aan de zichtbaarheid van de Unie - en bijgevolg ook de tendens om de begrotingslijnen te bevoorrechten die grootschalige en spectaculaire initiatieven steunen. Voor dit soort evenementen moet een beroep worden gedaan op culturele agenten en operatoren en er wordt een groot aantal deelnemende landen vereist. Wij vrezen dat een al te sterke concentratie van middelen en bevoegdheden de ongeremde groei van bepaalde netwerken van culturele operatoren tot gevolg kan hebben. Deze situatie zou niet alleen de normale werking maar zelfs het bestaan van vele andere operatoren in gevaar kunnen brengen.
In aansluiting op het verslag-Mouskouri dat dit Parlement mijns inziens volkomen terecht heeft aangenomen, pleit ook deze aanbeveling, die ik met genoegen onderschrijf, voor een toename van de uitgetrokken middelen. Voorgesteld wordt de oorspronkelijke 167 miljoen euro te verhogen tot 250 miljoen. Het lijdt geen twijfel dat de Raad en de Commissie zich ten volle bewust zijn van de enorme behoeften die zich in de verschillende door het programma bestreken domeinen voordoen. Ook aan hun bereidheid om bevredigende oplossingen te zoeken kan niet worden getwijfeld.
In verband met de overige meningsverschillen heeft de ervaring mij geleerd dat hoe groter het aantal deelnemende staten, hoe groter het risico dat de oorspronkelijke bedoeling van het project op de helling komt te staan. Wij mogen niet vergeten dat elk project in principe inspeelt op de concrete behoeften van een bepaalde bevolkingsgroep. Anderzijds varieert de toegang van de burgers tot de cultuurwaarden van land tot land. Er doen zich in dit opzicht grote niveauverschillen voor die afhangen van diverse omstandigheden als tijd, wijze en plaats.
De toekomstige uitbreiding van de Unie zal de situatie er niet eenvoudiger op maken. Het uitbreidingsproces wordt immers in grote mate voorbereid op het niveau van de culturele contacten. Daarom werd de mogelijkheid geopperd middelgrote en zelfs kleinschalige acties te steunen zodat een zo groot mogelijk aantal burgers van de Europese Unie baat zou hebben bij deze initiatieven en meer rechtstreeks bij het cultuurbeleid zou worden betrokken. Zichtbaarheid heeft weinig zin als zij niet aansluit bij het cultuurleven en de cultuurevenementen.
In dit verband zijn een aantal toezeggingen gedaan. Zo is overeengekomen dat bij de coördinatie van specifieke projecten minimum drie en bij de akkoorden voor culturele samenwerking en grootschalige projecten minimum vijf landen betrokken moeten zijn. Er zullen tevens inspanningen worden gedaan om de flexibiliteit van de kaderprogramma's te vergroten. Voorts is getracht de toepassing van nieuwe samenwerkingsformules en de bevordering van de creativiteit in de hand te werken zonder afbreuk te doen aan de sectorale dimensie van de acties.
Wij moeten dringend de daad bij het woord voegen. Als het dossier niet voor het einde van dit jaar wordt afgehandeld en het programma bijgevolg niet begin volgend jaar van start kan gaan, zullen heel wat culturele agenten en operatoren geen steun voor hun actie ontvangen, hoewel die van onschatbare waarde is. De data die voor de bemiddeling zijn gepland, doen echter vermoeden dat wij deze termijn zullen halen. Het staat trouwens al vast dat de bemiddeling parallel met die van het JEUGD-programma zal verlopen, ook al zijn beide programma's onafhankelijk van elkaar.
Wij weten allemaal dat onze culturele coördinaten teruggaan op de wijze waarop wij als Europeanen tegen de wereld aankijken. Wij weten ook dat een verregaande actie die aansluit op het culturele leven in al zijn aspecten de conditio sine qua non is voor de versterking van het Europees identiteitsbewustzijn. Zolang deze dimensie niet ten volle verwezenlijkt is, zal de politieke unie geen kans van slagen hebben. De cultuur is noodzakelijkerwijs een van de twee basispijlers. Het is dan ook onze plicht de deelname van de burgers en de toegang tot de cultuurwaarden te bevorderen. Tot besluit kan ik alleen maar hopen dat het door dit Parlement genomen initiatief het gewenste effect sorteert.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, ik zou de heer Graça Moura hartelijk willen bedanken voor het feit dat hij dit verslag heeft overgenomen. Hij moest immers eigenlijk genoegen nemen met de voortzetting van iets dat we reeds in de vorige zittingsperiode hadden besloten en dat het werk was van Nana Mouskouri. Overigens laat zij u vandaag allemaal de hartelijke groeten doen. Zij is zeer verheugd dat dit eindelijk wordt voortgezet.
Dit verslag van de heer Graça Moura is gebaseerd op een maatschappijmodel dat door en door humanistisch is. In dit model speelt de cultuur een belangrijke rol, onder meer om onze burgers de vruchten te laten plukken van het wederzijdse respect tussen de verschillende culturen en ook van respect voor nationale en regionale tradities.
In dit nieuwe programma wordt het cultuurbeleid van de Europese Unie voor de komende jaren uitgestippeld. Een echt cultuur- en onderwijsbeleid - dat moeten we er immers aan toevoegen - is nu noodzakelijker dan ooit, want het vormt de eigenlijke basis van de Europese politiek. Maar in de eerste plaats geeft het de onpersoonlijke, bureaucratische Europese politiek een menselijk gelaat en zorgt het ervoor dat de burger centraal komt te staan in het beleid en het debat, zoals dit reeds gebeurt bij het programma JEUGD en het onderwijsprogramma SOCRATES.
De Europese Unie mag niet enkel een zaak zijn van getallen, statistieken, en wat dies meer zij! Pas wanneer de burgers er werkelijk bij betrokken zijn, wordt het een levend geheel. De Europese Unie trekt slechts 167 miljoen euro uit voor cultuurbeleid, dat is natuurlijk een lachertje. Als insiders weten we natuurlijk dat we meer doen op het gebied van cultuurbeleid dan in deze beleidssector alleen. We ondersteunen ook culturele activiteiten in het kader van de regionale fondsen. Maar 167 miljoen euro is echt te weinig! Zelfs 250 miljoen euro zou, met het oog op het werk dat ons te wachten staat, niet voldoende zijn. Voor het culturele domein dat we zichtbaar moeten maken is veel meer geld nodig. Maar dat is overal zo in de Europese Unie. Iedereen heeft het erover dat we Europa een ziel moeten geven. Het is een prachtige slogan. Iedereen verschuilt zich hierachter, maar veel geld hebben ze er niet voor over. Ik denk dat dit in ieder land zo is.
Dit cultuurprogramma kan in feite slechts een kleine bijdrage leveren aan de verwezenlijking van onze wens om de Europeanen eindelijk eens daadwerkelijk in contact te brengen met hun respectieve culturen.
Het thans voorliggende verslag wijzigt op vele punten het oude voorstel van de Commissie. We hebben meer rekening gehouden met de wensen van de burger en een kleinere rol toebedacht aan grote evenementen. Ik weet dat dit ook het standpunt is van de nieuwe commissaris. Ik hoop dat de kwaliteit van de projecten die we nu krijgen zal opwegen tegen de financiële middelen die we niet krijgen!

Aparicio Sánchez
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben hier een degelijk en nauwgezet verslag voor ons liggen. De socialistisch fractie is de heer Graça Moura hiervoor bijzonder erkentelijk en ik feliciteer hem dan ook van harte.
CULTUUR 2000 is een uitermate belangrijk programma. De redenen daarvan zijn hier zonet uiteengezet. Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad heeft tot dusver met een aantal overwegingen van dit Parlement geen rekening gehouden. Daarom behoudt de rapporteur in de tweede lezing terecht een aantal argumenten die hij onontbeerlijk acht.
Het eerste punt dat ik zou willen aanstippen, betreft de financiering. Het lijkt mij volkomen onbegrijpelijk dat de middelen die wij als een absoluut minimum beschouwen met een derde worden verlaagd, terwijl de financiële vooruitzichten meer dan genoeg ruimte bieden.
Anderzijds zijn wij het in zoverre met de Raad eens dat de acties in het kader van CULTUUR 2000 voor de publieke opinie zichtbaar moeten zijn. Wij menen echter dat dit doel het best kan worden bereikt door in plaats van grote evenementen kleine en middelgrote activiteiten te steunen, met name plaatselijke initiatieven en activiteiten die dicht bij de burger staan. De Raad verwart de weerklank die de acties bij de publieke opinie vinden met de aandacht die zij van de pers krijgen en vergeet daarbij dat deze laatste meestal van bijzonder korte duur is.
De Raad, of beter gezegd een klein gedeelte ervan, heeft de geest en de letter van de Verdragen, en meer bepaald artikel 151, eenvoudigweg genegeerd. Deze instelling staat nog steeds afkerig tegenover uitdrukkingen als "Europees beleid", "Europese culturele ruimte", enzovoort, en blijft voor het woord "samenwerking" kiezen.
Door wetten uit te vaardigen en acties ten uitvoer te leggen op het gebied van cultuur en onderwijs, bouwen wij rechtstreeks aan de ziel van Europa, waarnaar wij zo hebben gehunkerd. Het kennissysteem, de menselijke emoties die enkel door de kunsten en de letteren worden opgewekt, om kort te gaan, de cultuur, horen thuis in het diepste van wat wij Europeanen gemeen hebben. Deze elementen vormen dan ook de basis voor het Europees burgerschap.
Ik hoop dat de vastberadenheid van dit Parlement enerzijds en de hulp van onze nieuwe commissaris anderzijds, tezamen met het begrip van de Raad, ons in de gelegenheid zullen stellen de juiste richting uit te gaan.

Sanders-ten Holte
Voorzitter, collega' s, mevrouw de commissaris, graag wil ik de heer Graça Moura feliciteren met zijn uitstekende werk. De liberale fractie steunt de door hem ingediende amendementen van harte. Met betrekking tot de hoogte van het budget vindt ook de liberale fractie dat de inzet van de Raad ontoereikend is. Een paar zaken wil ik nog graag benadrukken.
Ten eerste de culturele netwerken. In de tekst van de Raad staat letterlijk dat gefinancierde projecten moeten opereren met behulp van netwerken. Volgens deze tekst zouden culturele netwerken alleen voor losse projecten aanspraak kunnen maken op het kaderprogramma cultuur. Zij moeten echter ook voor een deel van hun vaste lasten ondersteuning kunnen krijgen. Want als er wel geld beschikbaar is voor het project, maar niet om het kantoor van het netwerk draaiende te houden, zal het project niet begeleid worden en gaat de opgedane ervaring verloren.
Een tweede punt. Het belang van het lezen en vertalen is nu goed opgenomen in het programma. Ik maak mij wel echter zorgen over een goede verdeling van de gelden. Zowel promotie als vertalen als uitwisseling moeten evenredig vertegenwoordigd blijven en niet met elkaar concurreren. Met name de literaire vertaalhuizen die een belangrijke rol spelen in het toegankelijk maken van ons cultureel erfgoed lopen gevaar. Ik zal er dan ook op letten dat zij een deel van de gelden blijven ontvangen.
Een laatste punt, mijnheer de Voorzitter, met de begrotingsprocedure was ik niet gelukkig. De leden van de cultuurcommissie weten beter dan de Begrotingscommissie hoe het geld verdeeld dient te worden onder culturele en onderwijsinstellingen. Laat de Begrotingscommissie het kader stellen en de vakcommissie zich dan over de inhoudelijke prioriteiten en de financiële vertaling daarvan buigen. Ik wacht met belangstelling de discussie af die de begrotingsrapporteur heeft aangekondigd over de manier van toewijzing van de middelen in hoofdstuk A 30 van de begroting voor 2001.

Vander Taelen
Mijnheer de Voorzitter, ik wou gewoon enkele algemene zaken zeggen in verband met cultuur. Op theoretisch vlak is iedereen het er blijkbaar over eens dat cultuur belangrijk is maar op praktisch vlak is het in Europa wel eens anders. Europa lijkt meer geïnteresseerd in de agricultuur dan in de cultuur. Het zijn maar vier letters verschil maar op budgettair vlak maakt het wel een heel groot verschil.
Voor elk parlementslid met culturele gevoeligheden is het steeds ontroerend liefdesverklaringen te lezen van de Europese Raad als het over cultuur gaat. Maar die ontroering maakt snel plaats voor ontgoocheling als de daad niet bij het woord gevoegd wordt. Met name als het gaat over de budgetten. Want aan niets geeft de Europese Unie zo weinig uit als aan cultuur en op dat weinige moet dan nog bespaard worden, ook al is iedereen het er altijd over eens dat cultuur misschien de enige weg is om Europa geliefd te maken bij de bevolking.
Ik zou het dan ook bijzonder lichtzinnig vinden als dit Parlement de aanbevelingen van de rapporteur niet zou volgen want je kan niet blijven zeggen dat je het jammer vindt dat steeds minder mensen gaan stemmen bij Europese verkiezingen of dat je het betreurt dat uit elke enquête blijkt dat Europa steeds verder weg lijkt van de Europeanen en dan te gaan snoeien in projecten die juist als doel hebben om Europa dichter bij de mensen te brengen.
Wij vinden inderdaad dat wij geen grootschalige dure projecten moeten financieren maar kleinschalige projecten die dicht bij de Europeaan staan en die bovendien op sociaal-economisch vlak ook een geweldige bijdrage kunnen leveren tot de werkgelegenheid.
Nu we praten over het Europa van de volgende eeuw, het nieuwe, het grote Europa, het Europa van de uitbreiding, zou het dan misschien niet nuttig zijn om nu eens eindelijk een gedurfde culturele politiek te gaan voeren want cultuur is niet waarover moet gepraat worden als over alle zogenaamd belangrijke zaken wordt gepraat. Nu alles in economische termen lijkt besproken te worden, is het misschien tijd dat we wat meer belangstelling gaan tonen voor wat de bakermat is van Europa, met name de cultuur.

Fraisse
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de eerste plaats wil ik het belang van het verslag van de heer Graça Moura onderstrepen. De totstandbrenging van het culturele Europa blijkt nu even onontbeerlijk als de politieke eenmaking van het tot op heden economische en monetaire Europa. Zowel met betrekking tot het cultuurbeleid als tot de bevordering van culturele acties stellen wij vast dat de begroting voor het programma CULTUUR 2000 bespottelijk klein is. De Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport vraagt 250 miljoen euro, maar er is slechts 167,33 miljoen euro per jaar beschikbaar. Is dat aanvaardbaar? De Gemeenschap geeft voor cultuur slechts 0,003% van haar begroting uit. Kunnen wij dan echt van een vooruitgang van die begroting spreken?
Tijdens de hoorzitting had mevrouw Reding het in september over de culturele actie als late legitimering. Laten wij die voor iedereen duidelijke achterstand met een aangepaste begroting wegwerken. De rapporteur beklemtoont ook het verband tussen cultuur en burgerschap. Ik vind dat een beter evenwicht moet worden gevonden tussen de kredieten voor grote culturele manifestaties en die voor bepaalde projecten. De totstandbrenging van het Europese burgerschap veronderstelt de participatie van de burgers zelf en niet alleen van de instellingen.
Tenslotte nog een opmerking over die budgettaire terughoudendheid. Wat moeten wij denken van een Europa dat er terecht trots op is dat het in het vooruitzicht van de WHO-onderhandelingen opkomt voor de culturele diversiteit, als wij er niet in slagen de cultuur concreet te ondersteunen? Ik zou niet graag hebben dat de begroting voor cultuur omgekeerd evenredig zou zijn met wat wij willen bereiken.

Angelilli
Mijnheer de Voorzitter, eindelijk is men erin geslaagd in het Verdrag een uitdrukkelijke verwijzing op te nemen naar cultuur, en dat is heel belangrijk. In deze voor de Europese Unie delicate fase, nu de Unie gaat uitbreiden naar het Oosten en alle economische en financiële veranderingen in gang zet voor de verwezenlijking van de gemeenschappelijke munt, mogen wij de waarde "cultuur", de culturele verscheidenheid en de culturele kenmerken van Europa niet vergeten. Wij moeten onze cultuur benutten en verspreiden. Cultuur betekent geschiedenis, talen, tradities. De cultuur moet voor de Europese burger een fundamentele, onverbrekelijke band met Europa vormen. Daarom begroeten wij dit nieuwe programma CULTUUR 2000, waarbij wij echter wel een aantal overwegingen naar voren moeten brengen over zaken die in feite ook al door de meeste collega' s zijn aangekaart. Ten eerste moeten wij de Europese burgers, de verenigingen en de kleine Europese bedrijven in deze sector aanzetten tot optimale benutting van dit programma. Wij moeten immers vermijden dat de sowieso al geringe financiële middelen worden ingezet voor een klein aantal grote evenementen. Daar zullen enkele bevoorrechte netwerken profijt van trekken en deze zullen dan - zoals de ervaring uit het verleden leert - op een gegeven ogenblik het monopolie in handen krijgen van deze financiële middelen. Ten tweede moet men in ieder geval proberen het kredietvolume voor dit programma te verhogen.
Tot slot mag Europa volgens mij niet vergeten dat investeren in cultuur niet alleen bijdraagt aan het behoud van ons enorm erfgoed en onze Europese identiteit, maar ook meer nieuwe arbeidsplaatsen oplevert. Daar hebben de Europese burgers momenteel enorme behoefte aan.

Gutiérrez Cortines
Mijnheer de Voorzitter, het programma CULTUUR 2000 geniet mijn volle steun. Ik feliciteer de rapporteur, de heer Vasco Graça Moura, omdat hij erin geslaagd is de tekst in zijn geheel te verrijken met nieuwe bijdragen die enerzijds een grotere participatie van de landen en de begunstigden beogen en anderzijds aandringen op de noodzaak de uitnodigingen tot inschrijving te diversifiëren. Ook de aanbevelingen waarin hij pleit voor minder geconcentreerde activiteiten en minder grootschalige culturele evenementen dragen hieraan bij.
In verband hiermee zou ik aan de Commissie mijn bezorgdheid willen uitspreken over de ontwikkeling en de daaropvolgende tenuitvoerlegging van de programma's in al hun aspecten. Het welslagen van CULTUUR 2000 zal in hoge mate afhankelijk zijn van het vermogen om nieuwe werkwijzen te introduceren en deze samenwerkingsformules naar het Europa van de burgers uit te dragen.
De Commissie en de lidstaten van hun kant moeten voor een efficiëntere communicatie zorgen. Zij moeten hun steun- en informatiepunten uitbreiden en hun medewerking verlenen in het kader van de voorlichting en het advies dat aan de mogelijke kandidaten wordt verstrekt. De oproepen tot inschrijving moeten tijdig worden verspreid en zij moeten tot de verste uithoeken van Europa doordringen. Bovendien moeten de kandidaten over de nodige tijd beschikken om partners en extra steun te zoeken. Als wij ervan uitgaan dat de cultuur bij de basis begint en toegankelijk moet zijn voor het merendeel van de burgers, dient de Europese Unie toenadering tot de burgers te zoeken en moeten de voorwaarden van de inschrijvingen in de meest gelezen kranten worden gepubliceerd.
Anderzijds heb ik de indruk dat alle sprekers en alle partijen het erover eens zijn dat wij de kleine creatieve ondernemer moeten steunen. Tezelfdertijd zouden de voorstellen van particulieren en groepen in de selectiecriteria zwaarder moeten doorwegen. Dat is de enige manier om de huidige tendens te doorbreken en te vermijden dat de instellingen bij de culturele manifestaties steeds de hoofdrol spelen.
Hoewel het eenvoudiger is door te dringen via de netwerken van agentschappen en instellingen, bestaat een van de hoofddoelstellingen van het programma erin de genoemde barrière te overwinnen en de cultuur van de gewone burger te bevorderen. Het programma heeft immers niet tot doel een officiële cultuur te creëren.
Mevrouw Reding, voor wat de financiering betreft, kunt u op mijn onvoorwaardelijke steun rekenen. Ik ben mij er ten volle van bewust dat wij druk moeten uitoefenen op de heer Prodi en op het college van commissarissen. Ik besef immers maar al te goed dat u alles in het werk zult stellen om meer financiële middelen te bemachtigen.

Wyn
Mijnheer de Voorzitter, ik wil hier één aspect van de culturele verscheidenheid naar voren halen, dat ondersteuning nodig heeft, en dat zijn de minderheidstalen. Europa zou trots moeten zijn op zijn taalkundige diversiteit. De Europese Unie heeft veel gedaan voor de culturen die Europa rijk is en ik wil commissaris Reding een compliment maken voor haar inspanningen op dit gebied.
Veel leden van dit nieuwe Parlement weten wellicht niet dat de begrotingsmiddelen voor minderheidstalen in mei 1998 zijn bevroren, omdat daarvoor geen rechtsgrondslag aanwezig was. Kan de Commissie de garantie geven dat er voor dit soort projecten nu wel een rechtsgrondslag wordt aangewezen? Een situatie zoals in 1998 mag zich niet weer voordoen. Kleinere talen moeten de steun krijgen die zij verdienen, anders zullen uitstekende innovatieve projecten - toneel, literaire vertalingen na afloop van het ARIANE-project - en ook het taalonderwijs en dergelijke in de knel komen.
Als afgevaardigde voor Wales heb ik veel dingen met Europese subsidies tot stand zien komen, maar ik heb ook veel uitstekende projecten zien stranden toen de geldkraan werd dichtgedraaid. Aangezien het budget al 16 maanden is bevroren, is het niet waarschijnlijk dat er vóór 2001 nog programma's in het kader van CULTUUR 2000 verschijnen. Het is dan ook van cruciaal belang dat de Commissie voorzieningen treft om de huidige projecten niet in acute moeilijkheden te brengen. Talen zijn meer dan woorden alleen. Zij zijn het middel waarmee uitdrukking wordt gegeven en ook hulde wordt gebracht aan de culturen van Europa.
Laten wij hopen dat de woorden van commissaris Reding bewaarheid worden en dat elke taal wordt gerespecteerd en ondersteund, ongeacht het aantal mensen dat die taal spreekt.

Ortuondo Larrea
Mijnheer de Voorzitter, afgelopen dinsdag heeft de heer Pastrana, de president van Colombia, ons hier met een bezoek vereerd. Zijn voorstel voor een vredesplan is door ons allen toegejuicht.
Ook in Europa worden wij met politieke conflicten geconfronteerd die op culturele verschillen teruggaan. In twee gevallen komt er zelfs geweld aan te pas. Ik heb het dan natuurlijk over Noord-Ierland en Baskenland.
Ik zou dan ook willen vragen dat wij niet enkel Colombia en andere landen steunen, maar ook het vredesproces dat in deze twee gebieden, in Europa, aan de gang is.
Tevens verzoek ik de Raad, de Commissie en dit Parlement de mechanismen van het programma CULTUUR 2000 en de overige instrumenten die zij tot hun beschikking hebben aan te wenden om deze vredesinitiatieven te bevorderen.
Wij moeten ervoor zorgen dat evenementen als de Culturele Hoofdstad van Europa en de Europese Cultuurmaand in Noord-Ierland of Baskenland plaatsvinden. In dit nieuwe politieke kader dat Europa heet, kunnen immers bevredigende oplossingen voor deze twee conflicten worden gevonden.
In de genoemde regio's moeten waarden als verdraagzaamheid en respect voor de culturele verscheidenheid en de vrijheid van elk volk om op democratische wijze over zijn toekomst te beslissen dringend nieuw leven worden ingeblazen. Tegelijkertijd moeten wij het beginsel van vreedzame samenleving, de solidariteit en de zin voor rechtvaardigheid en vrede in de hand werken.
Laten wij ons hiervoor ten volle inzetten.

Reding
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats feliciteer ik de heer Graça Moura van harte met zijn voortreffelijke verslag en de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport voor haar steun voor de rapporteur. De Commissie stelt het ten zeerste op prijs dat een van onze grote hedendaagse dichters rapporteur is voor het programma CULTUUR 2000' Misschien is dit maar een anekdote, maar ik wil u toch zeggen dat een van de boeken van de heer Graça Moura dit jaar dankzij het programma-ARIANE in het Zweeds wordt vertaald. Dat bewijst dat de Europese cultuur reist.
Uw rapporteur heeft op basis van een grondige analyse van de behoeften van de culturele samenwerking een zeer constructief verslag voorgelegd. Zijn verslag bewijst, als dat nog nodig was, hoeveel belang het Parlement aan dit programma en de Europese culturen hecht.
Het programma CULTUUR 2000 is het eerste kaderprogramma voor cultuur. Op die manier kunnen wij streven naar een gemeenschappelijke culturele ruimte waarin wij de schepping, samenwerking en uitwisseling kunnen bevorderen. Wij kunnen daarmee ook het erfgoed en het verleden van de Europese volkeren in stand houden en beter bekend maken en de ontwikkeling van de culturen stimuleren. In uw speeches en ook al tijdens onze korte ontmoetingen in de wandelgangen van het Parlement hebt u de klemtoon gelegd op wat positief is en op wat in het dagelijks beheer van het programma kan worden verbeterd. Ik heb nota genomen van de problemen in verband met de verdeling van de middelen, de uitvoering van de specifieke programma's en de behandeling van de talen. Ik wil u evenwel vooral danken voor de snelheid waarmee u hebt gewerkt. Dat is in het belang van onze burgers, want u weet dat de bemiddelingsprocedure tussen het Parlement en de Raad zo snel mogelijk van start moet gaan opdat de burgers in 2000 van de voordelen van ons programma CULTUUR 2000 kunnen profiteren.
Ik weet wat het Parlement verwacht en moet zeggen dat ik het daarmee eens ben. Daarom kan de Commissie de meeste amendementen van het Parlement overnemen. Dat zijn de amendementen 1, 2, 4, 5, 6, 8, 9, 10, 12 en 14. Ik herhaal niet wat in die amendementen staat. Dat weet u beter dan ik. Ik wil er alleen op wijzen dat de Commissie aan amendement 4 over de comitologie tegemoetkomt met een eenvoudige verwijzing in de tekst naar de beheersprocedure waarin het besluit van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de nadere regels voor de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden van de Commissie voorziet. Wat amendement 12 betreft, zou ik willen zeggen dat de Commissie het amendement overneemt, maar met behoud van een zekere flexibiliteit om de standpunten van de Raad en het Parlement tijdens de bemiddeling nader tot elkaar te kunnen brengen.
Ik stel voor dat de Commissie de amendementen 7, 11 en 13 gedeeltelijk overneemt. Amendement 7 betreft de geïntegreerde acties in het kader van akkoorden voor transnationale culturele samenwerking en bestaat uit twee delen. Het eerste deel betreft de rol van het comité, meer bepaald het feit dat degenen die verantwoordelijk zijn voor de gefinancierde projecten het comité een balans moeten voorleggen van de acties die ze hebben ondernomen. De controle daarop is immers een bevoegdheid van de Commissie, die ook verantwoordelijk is voor het beheer van het programma. Het tweede deel betreft de toevoeging van de woorden 'vakmensen op het gebied van het erfgoed'. De Commissie kan die zeer algemene term niet overnemen, omdat de lijst van potentiële begunstigden van het programma daardoor veel langer zou worden en de praktische gevolgen daarvan niet kunnen worden overzien. Dat betekent uiteraard niet dat wij het niet met het behoud van het erfgoed eens zijn, integendeel. Het behoud is opgenomen in de amendementen van het Parlement die wij hebben overgenomen.
Met betrekking tot het door de Commissie overgenomen deel van amendement 7 heb ik alleen een opmerking over de terminologie. Wij zouden namelijk de woorden 'lidstaten of geassocieerde landen' moeten gebruiken. Dat is een zeer bescheiden wijziging.
De Commissie kan amendement 11 over de informatietaak van de contactpunten overnemen, op voorwaarde dat de regionale acties van die contactpunten de nationale acties aanvullen op basis van de in de lidstaten geldende bepalingen en geen enkele verhoging van de totale financiële bijdrage van de Gemeenschap met zich meebrengen. Het spreekt vanzelf dat de Commissie met de lidstaten zal onderhandelen over de verdeling van de steun tussen het nationale en het regionale niveau.
De Commissie is het eens met amendement 13, waarin indicatieve criteria worden voorgesteld voor de verdeling van de budgettaire kredieten over de grote culturele sectoren en waarin het percentage voor acties op het gebied van het boek en het lezen van 9 naar 11% wordt opgetrokken. Het jaarlijkse bedrag voor deze acties in vergelijking met het programma-ARIANE zou drastisch dalen. Dit zal uw rapporteur beslist deugd doen.
Ik heb aandachtig naar uw budgettaire eisen geluisterd. Ik voel met u mee, maar wij moeten realistisch zijn. U weet heel goed dat de begrotingsautoriteit het niet altijd met ons eens is. Ik zie mij dus genoodzaakt mijn oorspronkelijke standpunt ten aanzien van amendement 3 te handhaven en kan dus niet ingaan op het voorstel om de begroting van 167 op 250 miljoen euro te brengen. De drie instellingen hebben immers beloofd de budgettaire programmering te zullen respecteren en alleen de takken van de begrotingsautoriteit, het Parlement en de Raad, kunnen die wijzigen. De Commissie zou zo' n wijziging beslist toejuichen, maar op dit ogenblik moet ik dit amendement van de hand wijzen.
Mijnheer de rapporteur, dames en heren, ik ben blij dat wij het programma CULTUUR 2000 eindelijk kunnen goedkeuren. Dat programma wordt een nieuwe start voor onze volkeren, die verwachten dat wij niet alleen economische maatregelen nemen maar dat wij ook de mens, de cultuur, onze historische wortels en de culturele diversiteit, de rijkdom van Europa, centraal stellen.
In dat vooruitzicht en in de hoop dat wij spoedig in de door onze burgers gewenste zin vooruitgang kunnen boeken, verzoek ik u dit verslag aan te nemen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Reding.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 10.00 uur plaats.

Programma "Jeugd
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0038/1999) van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van het besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het communautair actieprogramma "Jeugd" (13175/1/1999 - C5-0022/1999 - 1998/0197(COD)) (rapporteur: mevrouw Gröner).

Gröner
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega' s. Op 28 augustus 1998 diende de Commissie een voorstel in voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair programma "Jeugd" voor de periode 2000-2004. Dit voorstel werd verwezen naar de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport. In het Commissievoorstel werden de bestaande jeugdprogramma' s "Jeugd voor Europa III" en "Europese vrijwilligersdienst" samengevoegd en de doelstellingen van deze programma' s werden geconcentreerd. De cultuurcommissie heeft heel efficiënt en snel gewerkt, en op 28 oktober 1998 werden het verslag-de Coene en de 61 amendementen met eenparigheid van stemmen goedgekeurd. De plenaire vergadering heeft het verslag op 5 november in eerste lezing aangenomen.
We wilden een evenwicht tot stand brengen tussen de Europese vrijwilligersdienst en "Jeugd voor Europa". De door het Parlement voorgestelde wijzigingen moeten het programma dichter bij de jongeren brengen en de jongeren dichter bij de Europese Unie. Onze voornaamste doelstellingen waren en zijn: een verhoging van de begrotingsmiddelen voor dit programma - de Commissie heeft 600 miljoen euro voorgesteld, wij 800 miljoen - om het aantal jongeren dat we met dit programma willen bereiken te verdubbelen. Onze wijzigingen waren gericht op een vereenvoudiging van de structuren, een verbetering van de communicatie met de doelgroep, een transparante uitvoeringsprocedure, een hogere participatie van achtergestelde groepen en een ruimere informatieverspreiding om de toegang tot het programma te verbeteren, en tenslotte een flexibele toepassing van de leeftijdsgrenzen voor deelneming aan het programma, om uiteindelijk bij de comitologie een horizontale oplossing te kunnen vinden.
Het voorgestelde programma is vervolgens zeven maanden blijven liggen in de Raad, totdat deze op 28 juni onder Duits voorzitterschap dan toch tot een resultaat kwam in de vorm van een gemeenschappelijk standpunt op basis van een voorstel voor een vijfjarenplan van 350 miljoen euro. Dat komt overeen met een jaarlijkse uitgave van minder dan 0,20 euro per burger voor de uitwisseling van jongeren. Dan hebben we het over enkele duizendsten van de totale begroting. Een Europa zonder jongeren kan ik me niet voorstellen, en ook geen programma dat grote groepen jongeren in de kou laat staan. Het EP is daarom blij dat het gemeenschappelijke standpunt tegemoetkomt aan sommige van onze amendementen. We hebben bereikt dat de eerbiediging van de mensenrechten alsook de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat werden opgenomen in het programma. We hebben een discriminatieverbod afgedwongen met het oog op de bevordering van gelijke kansen voor meisjes en jongens en gezorgd voor een gebruiksvriendelijkere en op jongeren georiënteerde uitvoeringsstructuur in samenwerking met de Commissie. We hebben de zekerheid kunnen inbouwen dat de Europese vrijwilligersdienst geen bedreiging vormt voor potentiële of bestaande werkgelegenheid.
De 13 amendementen die ik nu indien met de unanieme ondersteuning van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport hebben in de eerste plaats betrekking op de toegewezen middelen, de looptijd en de oproep aan de lidstaten om hindernissen voor de toegang tot het programma uit de weg te ruimen. In de allereerste plaats moeten de sociale bescherming en de medische bijstand van jongeren worden gewaarborgd. Dit kan op dezelfde manier worden geregeld als bij de uitwisseling van studenten. Voorts gaat het om de invoering van een structuur voor de verzameling van informatie over jongeren en voor het opzetten van een Internetsite "Jeugd in Europa" en "Jeugd voor Europa", om op interactieve wijze nieuwe groepen Europese jongeren te bereiken.
Iedereen die bij de procedure is betrokken moet duidelijk het belang inzien van dit programma, dat begin volgend jaar van start zou moeten gaan, om ervoor te kunnen zorgen dat het programma jongeren direct aanspreekt. De programma' s SOCRATES en LEONARDO hebben aangetoond dat een zevenjarenprogramma doeltreffender kan zijn dan een programma dat slechts enkele jaren duurt. Daarom raad ik aan om een looptijd van zeven jaar voor te stellen en het financiële kader voor de tenuitvoerlegging van dit programma vast te stellen op 980 miljoen euro. Ik stel voor om in de helft van de zevenjarige looptijd een midterm review te houden alsook een evaluatie en herbeoordeling van het programma "Jeugd". Een voorwaarde voor het welslagen van het programma is een informatiesysteem dat niet enkel berust op de input van ingewijden. We moeten erin slagen jongeren enthousiast te maken voor Europa en problemen als bijvoorbeeld de perifere ligging van hun woonplaats, sociale of financiële problemen te helpen verzachten, en we moeten hun nieuwsgierigheid prikkelen zodat ze Europa willen ontdekken. We mogen daarbij geen al te strenge leeftijdsgrenzen toepassen. In de diversiteit ligt de aantrekkelijkheid en de rijkdom van Europa.
Ik roep de lidstaten nogmaals op om de nodige toezeggingen te doen in verband met sociale bescherming en medische bijstand. We respecteren het subsidiariteitsbeginsel, maar op dit punt moeten de lidstaten een deel van de verantwoordelijkheid dragen. Het komt er nu op aan de mooie woorden van de Top in daden om te zetten. De informele contacten met het Raadsvoorzitterschap en de Commissie voeden onze hoop op een overeenstemming, die er ook moet komen, want onze jongeren en hun organisaties verwachten geen bureaucratische, maar een pragmatische houding en samenwerking van onze instellingen. Wij als verkozen Parlement gaan onze verantwoordelijkheid niet uit de weg.
Als rapporteur zal ik al het mogelijke doen om een aanvaardbaar compromis te vinden, en ik roep de Raad op tegemoet te komen aan onze eisen, vooral bij de begroting. De toekomst van Europa begint bij de jeugd van vandaag! Dat moet de boodschap zijn op 1 januari, wanneer het nieuwe programma hopelijk in werking zal treden.

Zissener
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik de rapporteur willen bedanken voor haar werk. Laat ik heel kort in herinnering brengen wat het nieuwe actieprogramma "Jeugd" voor de periode 2000-2007 inhoudt. Het actieprogramma moet een bijdrage leveren aan de totstandbrenging van een Europese ruimte voor onderwijs, waarin levenslange studie wordt bevorderd en een onbeperkte uitoefening van burgerrechten mogelijk wordt gemaakt. Met dit actieprogramma moeten de diverse bestaande programma' s worden gebundeld en geconcentreerd, zoals de rapporteur zojuist heeft gezegd.
Hoewel het nieuwe actieprogramma de diverse bestaande programma' s inzake jeugdbeleid bundelt en concentreert, wordt geen enkel programma voorgetrokken. Het Parlement heeft de Commissie er al vaak op gewezen dat er een evenwichtige verhouding moet zijn tussen de verschillende programma' s, zodat een betere verdeling van de financiële middelen verzekerd is. Dit betekent dat het nieuwe actieprogramma een stuk overzichtelijker is en daardoor ook beter is aangepast aan de behoeften van de burger dan de diverse, al te zeer verspreide jeugdprogramma' s.
Een bijkomend voordeel voor de burger is de sterke decentralisering van het programma "Jeugd", waardoor jongeren ook in eigen streek kunnen deelnemen aan het programma. Dit vind ik heel belangrijk, want hierdoor krijgen ook jongeren die van huis uit geen interesse voor Europa hebben meegekregen de gelegenheid om Europa te leren kennen. Hoe eerder jongeren met andere Europese nationaliteiten in contact komen, des te vroeger nemen ze actief deel aan de Europese integratie.
Het actieprogramma "Jeugd" bevordert ook nog op een andere manier de Europese integratie, doordat de kandidaat-lidstaten van Oost-Europa, Cyprus, Malta en Turkije erin worden betrokken. Daardoor hebben jongeren de mogelijkheid om niet alleen de culturele diversiteit te leren kennen van landen die reeds lidstaat zijn van de Europese Gemeenschap, maar ook van de landen die nog aan de grenzen van deze Gemeenschap liggen, al leven reeds grote bevolkingsgroepen van deze landen in verscheidene lidstaten. Dit heeft dan weer een positieve uitwerking op de strijd voor de eerbiediging van de mensenrechten en de strijd tegen racisme, extreem nationalisme en antisemitisme. Zo leveren jongeren een actieve bijdrage aan de opbouw en integratie van Europa.
Door de medewerking aan programma' s van deelnemers uit verschillende lidstaten ontdekken jongeren de Europese realiteit in al haar sociale en culturele diversiteit en stellen zij zich open voor nieuwe omgevingen, waardoor ze ook veel meer zin krijgen om een vreemde taal te leren. De Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport stelt voor om voor een looptijd van zeven jaar een totaal financieel pakket van 980 miljoen euro beschikbaar te stellen. De Raad wil echter maar de helft van het door ons voorgestelde bedrag uittrekken. Ik denk dat ik hier niet nogmaals hoef te herhalen dat deze som over zeven jaar wordt verdeeld, wat een jaarlijks bedrag van 140 miljoen euro betekent. Dit geld wordt, zoals mevrouw Gröner terecht opmerkte, niet in zomaar iets geïnvesteerd, het wordt in de toekomst van Europa geïnvesteerd, en deze toekomst ligt bij de jeugd van Europa!
De opleiding van de Europese jeugd is niet iets waarop we moeten besparen. Daarom is het belangrijk dat het Parlement met een grote meerderheid het programma aanneemt, zodat we bij de onderhandelingen met de Raad goed beslagen ten ijs komen.

Taylor
Mijnheer de Voorzitter, het programma "Jeugd" is een van de meest succesvolle programma's geweest om mensen van verschillende nationaliteiten met elkaar te laten samenwerken en van elkaar te laten leren. Zo zijn er in Schotland, als ik dat als Schots afgevaardigde even als voorbeeld mag nemen, honderden jongerenprojecten opgezet, waarvan duizenden Schotten profijt hebben gehad. In Fort William in de Schotse Hooglanden bijvoorbeeld heeft een jeugdgroep die belangstelling had voor openluchtactiviteiten, een langlaufprogramma opgezet waaraan ook jongeren uit Slowakije hebben meegewerkt. In Dundee hebben jongeren meningen en ervaringen uitgewisseld in het kader van een Spaans project over de tegenwoordige problemen van jongeren. In West-Lothian is in samenwerking met München een project ontwikkeld voor het straathoekwerk. Gisteren nog heeft een groep jongeren uit dat gebied hier in deze vergaderzaal een debat bijgewoond.
Als laatste voorbeeld wil ik Larkhall in Lanarkshire noemen, waar jongeren in het kader van een Frans programma een stuk fietspad door het zuiden van Schotland hebben helpen aanleggen. Niet alleen de projecten zijn zeer divers, variërend van jeugdwerk tot langlaufen, van fietspaden aanleggen tot straathoekwerk, de deelnemers zijn van al even uiteenlopende pluimage. Als u bedenkt dat dit nog maar een paar voorbeelden zijn van hoe het programma "Jeugd" in Schotland heeft gefunctioneerd, dan kunt u wel nagaan wat voor impact het programma in de hele Unie heeft gehad en welke mogelijkheden het voor de toekomst biedt.
Het budget voor het programma "Jeugd" is niet zomaar een belangrijk punt, het is het allerbelangrijkste punt. Jonge mensen zoals ik, zijn de Europeanen van nu en van de toekomst. Wij zijn de eerste generatie die is opgegroeid met het besef dat wij naast een nationale identiteit ook een Europese identiteit hebben. Wil de EU met haar instellingen, waarvan wij deel uitmaken, haar waarde nu en in de toekomst bewijzen, dan is steun aan het programma "Jeugd" van essentieel belang. Ik wil de leden aansporen om naar hun kiesdistricten terug te gaan en daar eens te praten met organisatoren, deelnemers en begunstigden van dit soort projecten. Dit soort projecten brengt de grondgedachte van het Europese ideaal dicht bij de burgers. Dat ideaal is dat mensen van verschillende nationaliteiten samen werken aan het welzijn van ons allemaal.
Ik vraag u met klem dit verslag te steunen, want daarmee geeft u steun aan de jongeren in Europa.

Sanders-ten Holte
Voorzitter, graag wil ik ook mevrouw Gröner feliciteren met haar goede en ook vooral bondige werk. Met grensoverschrijdende jongerenuitwisselingen denk ik met name aan jonge mensen die kennis nemen van elkaars cultuur en tegelijkertijd een bijdrage leveren aan het bouwwerk Europa. Hierdoor raken jongeren meer bewust van verschillen in hun omgeving en kan er een wederzijds vertrouwen groeien waardoor angst voor alles wat anders is, afneemt. Er is dan een toename van verdraagzaamheid en een bereidheid tot samenwerking en solidariteit. Kortom, de democratie wordt versterkt en dat is wat Europa nodig heeft. Hier is geld voor nodig, in ruime mate zelfs, gezien het belang van het programma. Maar de liberale fractie is wel van mening dat ook dit programma binnen het financiële kader moet blijven.
Ten tweede wil ik hier nog het belang van goede communicatie met de jeugd benadrukken. Het communicatiemiddel bij uitstek is uiteraard Internet. Een Internetsite "Jongeren voor Europa" is dan ook een absolute must. Dan kunnen jongeren lezen over allerlei Europese en nationale acties op het gebied van onderwijs, opleiding, sport, media en ontspanning. Noemt u maar op. De mogelijkheden zijn er. Gebruik ze dan ook. Jongeren raken op deze manier goed geïnformeerd en op een voor hen zeer aantrekkelijke manier, surfend op de digitale snelweg. Ik verwacht een website die uitdagend, innovatief en zeer toegankelijk is.
Tenslotte, het programma moet er snel komen. Terecht heeft mevrouw Gröner niet al te veel amendementen ingediend om spoedig tot een vergelijk met de Raad te komen. De overgrote meerderheid van de liberale fractie zal haar dan ook met volle overtuiging op alle punten steunen.

Angelilli
Mijnheer de Voorzitter, de versterking van de Europese Unie kan niet alleen plaatsvinden met de euro. Onze jongeren moeten ook werkelijk het gevoel krijgen dat zij deel zijn van een Europa zonder grenzen, van een Europa met een open en vrije mentaliteit. Zij moeten met andere woorden leren zich snel aan te passen, snel om te schakelen in hun culturele uitwisselingen, beroepsopleiding en -ervaring. Dan verwerven zij de eigenschappen waarnaar in de samenleving van het komend millennium steeds meer vraag zal zijn.
Met het programma "Jeugd" kan men deze doelstellingen bereiken. Dit programma kan vooral de minder bedeelde en benadeelde jongeren helpen bij het opdoen van grensoverschrijdende ervaringen die voor hun integratie in de wereld van het werk van doorslaggevend belang kunnen zijn. Daarom is het heel belangrijk dat, zoals de rapporteur reeds zei, dit programma een zo groot mogelijke verspreiding krijgt, waarbij in de toekomst wel moet worden vermeden dat door een gebrek aan informatie communautaire activiteiten, zoals dit programma, aan weinigen blijven voorbehouden.
Wij delen volledig de kritiek op de Raad. De Raad weigert mee te werken aan een verhoging van de begroting, ofschoon een dergelijke verhoging juist noodzakelijk is om gelijke toegang tot het programma te garanderen. Verder is het ongelooflijk dat men niet kan instaan voor een volledige bescherming van de rechten van de deelnemers op sociale bescherming en medische zorg. Tot slot vind ik het eigenlijk belachelijk dat de Raad niet heeft willen ingaan op de amendementen voor de verwezenlijking van een geheel aan jongeren gewijd Internetsite. Wij leven immers in een samenleving die steeds meer in het teken staat van telematicanetwerken en Internet en steeds meer investeert in het gebruik daarvan.

Scallon
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Gröner danken voor haar voortreffelijk verslag.
Bij een analyse van de factoren die de sociale integratie van jongeren bevorderen of belemmeren, lijkt het mij van groot belang om ook te kijken naar de invloed van het gezin of het ontbreken van een gezinssituatie op de ontwikkeling van jonge mensen. In het rapport van de Raad van Europa over een coherent en geïntegreerd gezinsbeleid wordt gesteld dat gezinnen een elementaire rol in de socialisatie spelen, omdat in het gezin de waarden, normen, gewoontes en het gedrag van de sociale groep waartoe de kinderen behoren, worden overgebracht. Volgens dit rapport zou het ontbreken van een gezinssituatie de sociale integratie van het kind kunnen bemoeilijken.
Of een kind nu opgroeit in een gezin of niet, beide omstandigheden zijn van grote invloed op de sociale ontwikkeling van het kind. Ik ben daarom van mening dat de rol van het gezin een plaats moet krijgen binnen het EU-programma "Jeugd" , dat onder meer is gericht op onderzoek naar de factoren die de sociale integratie van jongeren bevorderen of juist belemmeren.

Cashman
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Parlement eraan herinneren dat onderwijs en opleiding in Agenda 2000 een hoge prioriteit genieten, maar deze prioriteit zie ik niet terug in het budget dat voor het actieprogramma "Jeugd" beschikbaar is. Toch gaat het hierbij om een investering in onze toekomst, een investering in jonge mensen die, zoals hier al eerder vandaag is gezegd, de Europese burgers van morgen zijn. Met dit soort projecten kunnen wij jonge levens een andere wending geven, kunnen wij jongeren in een uitzichtloze situatie weer hoop en nieuwe perspectieven bieden.
In het gebied waar ik vandaan kom, de Engelse West-Midlands, hebben duizenden jongeren hiervan al profijt gehad. Ik wil hun aantal zien groeien, niet zien afnemen.
Tot slot lijkt het mij, na de woorden van mevrouw Scallon, goed om nog dit te zeggen: wij moeten in dit Parlement goed bedenken dat deze jonge mensen deel uitmaken van de generatie die ons continent uiteindelijk zal bevrijden van racisme, seksisme, seksuele discriminatie, vreemdelingenhaat en andere vormen van discriminatie die ons allemaal te schande maken!
Wij hebben de plicht dit verslag te steunen en de jeugdprogramma's te steunen. Ik wil mevrouw Scallon er nog op wijzen dat het begrip "gezin" om politieke redenen is gebruikt om meer mensen uit te sluiten dan het ooit heeft omvat. Mijn complimenten aan de rapporteur.

Kauppi
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mevrouw Angelilli zei dat wij alleen over de euro spreken, terwijl er veel meer belangrijke zaken zijn. Ik wil haar zeggen dat de invoering van de euro ook voor ons jongeren een zeer belangrijke zaak is.
Het communautaire actieprogramma "Jeugd" is een van de belangrijkste programma' s gericht op de burgers van de Europese Unie. Het Jeugd-programma is zowel in praktisch als in publicitair opzicht een succes. Ook al besluit het Parlement over het kader en de hoofdlijnen van het programma, men moet beseffen dat een succesvolle uitvoering van de programma' s alleen op nationaal niveau kan plaatsvinden. Bij de uitvoering van het Jeugd-programma moet men de bureaus van de lidstaten dan ook voldoende speelruimte en de nodige steun geven.
Het Jeugd-programma is ondanks zijn succes niet klaar of volledig. De inschrijvingsprocedure moet nog duidelijker en gebruiksvriendelijker worden, wat hier al eerder is gezegd. De problemen rondom de jeugdprogramma' s ontstaan vaak doordat men met de verschillende subprogramma' s een zo groot mogelijke doelgroep wil bereiken. Op deze manier streeft men ernaar dat zoveel mogelijk jongeren van de programma' s kunnen profiteren. De ervaring heeft echter geleerd dat een te heterogene doelgroep de administratie voor de beoordeling van de aanvragen doet toenemen en het kan zelfs de mogelijkheden van bepaalde specifieke groepen om gebruik te maken van de programma' s bemoeilijken.
De evaluatie van de jeugdprogramma' s moet duidelijker worden. Bij de tenuitvoerlegging van de programma' s moet meer gebruik worden gemaakt van de ideeën van nationale spelers. Bij de evaluatie van de programma' s moet ook rekening worden gehouden met de financiële doelmatigheid van de programma' s. Het subprogramma voor groepsbijeenkomsten bijvoorbeeld is aanzienlijk goedkoper dan de Europese vrijwilligersdienst en van groepsbijeenkomsten profiteren ook meer jongeren.
Aan het Jeugd-programma is sport als nieuwe dimensie toegevoegd. Dit is een belangrijke stap vooruit. Voor de uitvoering van het programma moet het echter duidelijk zijn voor welk type sportactiviteiten middelen uit de jeugdprogramma' s kunnen worden gebruikt. De middelen moeten vooral de educatieve dimensie van sport benadrukken. Als er geen grenzen worden gesteld, gaan de middelen van het programma al snel alleen naar sportevenementen.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik ben als leider van de Partij van Gepensioneerden in Italië gekozen tot lid van dit Parlement. Een uur geleden vroeg iemand van mijn fractie mij: "Fatuzzo, heb je soms een hersenschudding opgelopen? Je bent van de Partij van Gepensioneerden en dan spreek je over het programma voor de jongeren?" Ja, inderdaad, twee dagen geleden had ik een klein ongelukje, maar dat is niet de reden waarom ik nu over dit programma voor de jongeren spreek. Ik voer hier het woord omdat men moet weten dat in Italië de Partij van Gepensioneerden en de gepensioneerden zelf - en ik denk wel alle ouderen in heel Europa - achter dit programma voor de jongeren staan. Ook zij willen dat de jongeren elkaar leren kennen, talen leren, van Ierland naar Italië, Portugal of Finland kunnen gaan. Dit programma is zeer belangrijk omdat het Europa dichter bij de jongeren brengt. Ik heb eens geprobeerd overal in dit programma waar het woord "jongeren" staat het woord "ouderen" in te vullen en ik heb toen vastgesteld dat er een prachtig programma uit de bus kwam. Ook dat zou een waardevol programma zijn. Natuurlijk klopt het wat mevrouw Taylor zei, dat dit de eerste generatie is met een Europese identiteit en wat mevrouw Gröner zei, dat Europa' s toekomst bij de jeugd begint, maar denkt men ook wel eens aan de ouderen die dit Europa hebben opgebouwd? Ik wil het debat over dit programma aangrijpen om u te zeggen: "Bouwt u ­ook een programma op voor de culturele uitwisseling van ouderen; laten wij dat samen opbouwen!" Misschien zullen wij dan niet een miljard in zeven jaar uitgeven - dat zal misschien niet lukken vanwege de leeftijd - maar wel zeven miljard in een jaar! Dat is niet veel, maar zeker wel voor een goed doel!

Gröner
Mijnheer de Voorzitter, een korte opmerking: ik zou erop willen wijzen dat er in de Engelse tekst een wijziging is ingevoerd. Bij amendement 12 is een deel van het door mevrouw Scallon ingetrokken amendement in de Duitse versie blijven staan. Daarin wordt gezegd dat religieuze ondernemingen moeten worden opgenomen in de beoordeling van activiteiten. Dat houdt een zeker gevaar in, want het zou kunnen dat er dan opeens jeugdsekten in het programma opduiken. In de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport werd dit deel van het amendement ingetrokken. Ik verzoek u de tekst in de verschillende talen te laten controleren, waarbij moet worden uitgegaan van de Engelse tekst.

Reding
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de rapporteur, mevrouw Gröner, van ganser harte willen bedanken voor haar inzet en de energie waarmee zij dit project heeft vooruitgeholpen. Ik zou ook de leden van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport willen bedanken, want dankzij hen kunnen we vandaag stemmen over een project dat wij immers heel snel beschikbaar moeten stellen aan de jongeren. Er moest snel worden gehandeld, en dat is ook gebeurd. Ik zou u daarvoor hartelijk willen bedanken namens de Commissie.
Ik wijs ook op de zeer positieve houding van het Finse voorzitterschap, dat eveneens zijn best heeft gedaan om de werkzaamheden vooruit te helpen. Ik vind dat de instellingen voorbeeldig hebben samengewerkt om de onderhandelingen zo spoedig mogelijk af te ronden.
Omdat daarover is gesproken, wil ik er in verband met de informatie over de programma's "Jeugd" op wijzen dat Eurodesk, een netwerk van Internetsites en adviesorganen voor jongeren, in alle landen en alle talen van de Unie beschikbaar is. Dat is een eerste stap naar wat het Parlement vraagt. Dit programma is op basis van een Schots project ontwikkeld, maar dit terzijde. Wat in onze regio's goed functioneert, wordt door de Commissie dus overgenomen.
Ik wil u ook zeggen dat de Commissie openstaat voor de conclusies van het werk dat het Parlement heeft verricht. Ik kan dan ook vrijwel alle amendementen overnemen. De 13 amendementen van mevrouw Gröner zullen in tweede lezing volledig of gedeeltelijk worden overgenomen.
Dat de Commissie sommige amendementen gedeeltelijk afwijst, is vooral aan institutionele redenen toe te schrijven. Dat is bijvoorbeeld het geval met de interinstitutionele verklaring over de omvang van de nodig geachte bedragen in het derde deel van amendement 9. Soms heeft een deel van een amendement ook met de uitvoering te maken, zoals het tweede deel van amendement 12.
Wat de financiering betreft, heb ik goed geluisterd naar wat u allemaal hebt gezegd en ben ik het met u eens. Zoals u weet, stelt de Commissie in haar oorspronkelijke voorstel overeenkomstig de in Agenda 2000 vastgestelde prioriteiten een totaalbedrag van 600 miljoen euro voor een periode van vijf jaar voor. Ik aanvaard uw amendement om die periode van vijf tot zeven jaar te verlengen en dus zullen wij het begrotingskrediet in die zin moeten herzien.
Ik ben het met uw rapporteur eens dat wij de looptijd van vijf naar zeven jaar moeten optrekken omwille van de samenhang tussen de programma's op het gebied van onderwijs, opleiding en jeugd. Ik heb dat zopas trouwens bevestigd. Ik meen ook dat de nog overblijvende hinderpalen voor de mobiliteit van de jongeren moeten worden opgeruimd, uiteraard met eerbiediging van de bevoegdheden van de lidstaten. Daarom kunnen wij de amendementen 2, 3 en 6 overnemen. Sommige amendementen verduidelijken de tekst van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Die willen wij eveneens overnemen. Het gaat om de amendementen 1, 4, 5, het tweede deel van 9, 10, 11, het eerste deel van 12 en amendement 13 van mevrouw Gröner en mevrouw Scallon.
Het spreekt vanzelf dat artikel 7 over het comité van het programma aan het nieuwe besluit over de comitologie zal moeten worden aangepast. Wij kunnen de amendementen 7 en 8 dus in beginsel overnemen, op voorwaarde dat ze adequaat worden geformuleerd.
Naar aanleiding van dit verslag ben ik voornemens de Commissie voor te stellen op basis van de amendementen die wij kunnen overnemen, een gewijzigd voorstel goed te keuren. Dat gewijzigde voorstel zal nog voor de Raad van 23 november aan de Commissie worden voorgelegd om de besluitvorming in de Raad van ministers van Jeugdzaken te vergemakkelijken.
Dames en heren, u weet heel goed dat wij nog een kleine hindernis moeten nemen, maar ik blijf vertrouwen op de doelstellingen van het programma "Jeugd" en ben er zeker van dat ook de Raad en de lidstaten die doelstellingen onverkort zullen onderschrijven.
Ik heb tot mijn grote vreugde vastgesteld dat de jonge en minder jonge afgevaardigden zich met enthousiasme hebben ingespannen opdat de jongeren in Europa nog meer dan in het verleden - iedereen weet dat het programma " Jeugd" voor miljoenen jongeren al heel wat heeft betekend - kunnen voortbouwen op wat al is gerealiseerd.
Die jongeren zijn ons heden. Zij bouwen samen met ons aan hun toekomst. Met dit programma willen wij hen helpen. Namens de Europese jeugd dank ik u voor uw steun.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 10.00 uur plaats.

Europees Waarnemingscentrum voor de audiovisuele sector
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0024/1999) van de heer Gargani, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, over het voorstel voor een beschikking van de Raad betreffende deelneming van de Gemeenschap in het Europees Waarnemingscentrum voor de audiovisuele sector (COM(1999)111 - C5-0019/1999 - 1999/0066(CNS)).

Gargani
Mijnheer de Voorzitter, met een brief van 6 juli 1999 heeft de Raad, overeenkomstig artikel 157, het Parlement geraadpleegd over het voorstel voor een beschikking van de Raad betreffende deelneming van de Gemeenschap in het Europees Waarnemingscentrum voor de audiovisuele sector. In de vergadering van 23 juli heeft de Voorzitter van het Parlement de door mij voorgezeten commissie belast met het onderzoek ten principale en tijdens de vergadering van 27 juli heeft de commissie cultuur en jeugd mij tot rapporteur benoemd. Tijdens de vergaderingen van 22 september en 11 en 12 oktober heeft de commissie het voorstel en het ontwerpverslag behandeld en deze met algemene stemmen goedgekeurd.
Het Europees Waarnemingscentrum voor de audiovisuele sector is een zeer belangrijke instantie, een instantie van openbare dienstverlening voor het verzamelen en verspreiden van inlichtingen over de audiovisuele industrie: film, televisie, video, enzovoort. Dit centrum werd in 1989 opgezet onder beschermheerschap van het audiovisueel EUREKA-programma. Het functioneert op grond van een gedeeltelijk akkoord in de Raad van Europa en onder zijn leden bevinden zich niet minder dan 34 Europese leden, plus de Commissie van de Europese Unie. Wat het netwerk van partners, aangesloten instanties en organisaties betreft, kunnen de taken van dit Waarnemingscentrum niet worden verward - en dit is een zeer belangrijke vaststelling waar de commissie lang en breed over heeft gesproken - met de taken en de doelstellingen van Eurostat in deze sector. Het gaat hierbij om twee verschillende zaken. Eurostat houdt zich als communautaire instantie bezig met het op geharmoniseerde en gestructureerde wijze verzamelen van algemene statistische gegevens uit de verschillende lidstaten en heeft als belangrijkste klanten het publiek en de overheden. Het Waarnemingscentrum heeft daarentegen heel specifieke doelstellingen, doelstellingen die meer op de markt en de statistische behoeften van de bedrijven en de beroepsbeoefenaars zijn afgestemd. Bovendien strekken de bevoegdheden van het centrum zich over een breder terrein uit. Deze gaan van de juridische sector tot gespecialiseerde informatie, en zijn mandaat, waarbij - zoals ik al zei - 34 landen zijn aangesloten, gaat verder dan dat van Eurostat. Men kan deze twee instanties niet tegenover elkaar plaatsen en men mag ze ook niet tegen elkaar uitspelen. Integendeel, zij hebben regelmatig onderling contact en hebben een modus operandi afgesproken, dat wil zeggen zij hebben een akkoord gesloten over wat een ieder doet. In het arrest van het Hof van Justitie van 12 mei 1998 over de rechtsgrondslag werd een beter kader geëist dan in het verleden het geval was, omdat voorheen de verwarring groot was.
De nieuwe lijn betreft de voorbereidende maatregelen van de audiovisuele sector. Men verwijst niet meer naar ex-artikel 130, lid 3, betreffende de industriële ontwikkeling, en naar de besluiten die ten grondslag lagen aan het audiovisueel EUREKA-programma, maar heeft een post opgenomen waarmee infrastructuur voor statistische gegevens kan worden gecreëerd. Dit moet ons in staat stellen de communautaire bijdrage aan de begroting van het Europees Waarnemingscentrum van Straatsburg voor het jaar 1999, voor het huidig jaar dus, te betalen. Deze vertraging in de betaling is zeker een hinderpaal geweest voor de goede werking van dit centrum dat mijns inziens - en naar de mening van de commissie - heel belangrijk is voor de Europese Commissie en voor de 34 leden-landen die actief meewerken aan het Waarnemingscentrum. Ik denk echter dat wij de mogelijkheid krijgen tot samenwerking met commissaris Reding ten aanzien van deze vraagstukken en ik wil haar bij deze gelegenheid van harte welkom heten en haar bedanken voor haar komst.
Ik heb, mijnheer de Voorzitter, de eer de commissie cultuur voor te zitten en natuurlijk draag ik hier haar standpunt uit. Zoals ik aan het begin al zei, is uiteindelijk dit verslag met algemene stemmen goedgekeurd en van de drie amendementen die daarop zijn ingediend, zijn er twee met algemene stemmen en één bij meerderheid goedgekeurd. Als ik mijn persoonlijke mening mag geven, moet ik zeggen dat ik niet kon instemmen met het derde amendement. De beschikking waarmee wij onze instemming gaan betuigen en waarop de Commissie reeds is vooruitgelopen, zou volgens de oorspronkelijke tekst moeten zijn vervallen op de laatste dag van de laatste maand van het vijfde jaar, terwijl de Commissie een termijn van drie jaar heeft afgesproken. Nogmaals, persoonlijk heb ik daar twijfels over, want mijns inziens wordt hier een onderscheid gemaakt dat de samenwerking tussen Eurostat en het Waarnemingscentrum misschien niet ten goede zal komen. De auteur van dit amendement was de heer Perry, die zich terecht ongerust maakte over de controle van het Parlement op de uitgaven en de begroting van het Waarnemingscentrum. Deze controle garanderen wij echter wel degelijk ook met de vijf jaar en wij bieden dan bovendien het Waarnemingscentrum de mogelijkheid zijn belangrijke taken goed te programmeren.

Echerer
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega' s, ik ben een nieuwkomer in dit Parlement. Staat u mij toe deze opmerking te maken: debatten over cultuurbeleid - en de aanwezigen zijn op één hand te tellen, maar die zijn het in het algemeen ook met elkaar eens. Ik geloof dat we een grote, hevige strijd voor de boeg hebben. Wij zijn maar met zo weinigen, dat we één lijn moeten blijven trekken.
En dan kom ik nu op het Waarnemingscentrum. Als rapporteur voor advies van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie spreek ik mij natuurlijk uit voor deelneming van de Gemeenschap in het Europees Waarnemingscentrum voor de audiovisuele sector. In dit verband ondersteun ik ook het voorstel van de Commissie om de geldigheidsduur van deze deelneming vast te stellen op vijf jaar. De Waarnemingspost telt - zoals reeds is gezegd - 34 Europese landen, en anticipeert daarmee als het ware op de komende uitbreiding. Deze instelling beperkt zich niet enkel tot marktonderzoek en het verzamelen van statistieken, en goochelt dus niet enkel met cijfers, maar biedt kwalitatieve analyses tot juridische informatie aan toe, in het bijzonder, en dit is heel belangrijk, informatie over de middelen die beschikbaar zijn voor de sector.
Deze soorten informatie zijn natuurlijk belangrijk voor de controle, evaluatie en uitwerking van Gemeenschapsprogramma' s in de audiovisuele sector, en ze zijn van doorslaggevend belang voor het bedrijfsleven zelf, met name voor het midden- en kleinbedrijf. Dit is ook mijn enige punt van kritiek. Uit mijn onderzoek blijkt dat in vele lidstaten juist de kleine en middelgrote ondernemingen niet genoeg of helemaal niet op de hoogte zijn van het bestaan van het Waarnemingscentrum. Juist het MKB zou veel voordeel kunnen halen uit deze dienst. Op dit punt moeten de gesprekspartners op de verschillende niveaus worden verzocht en gevraagd om het nodige te doen, en het verheugt mij dat de Commissie op mijn advies een bijzonder goed voorstel heeft geformuleerd, namelijk om een duidelijk zichtbare link aan te brengen op haar homepage. Ik hoop dat dit voorstel ook spoedig wordt omgezet in de praktijk.
Met het oog op de komende WHO-onderhandelingen, waarin ook de audiovisuele sector is opgenomen, wordt almaar duidelijker hoe belangrijk onafhankelijke en betrouwbare informatie over de marktsituatie in Europa is voor politieke beleidsbeslissers alsook voor de instellingen van de Gemeenschap, de regeringen van de lidstaten, de economische en sociale beleidsbepalers van de lidstaten en de regio' s, maar ook voor de researchindustrie, de universiteiten en de media.

Perry
Mijnheer de Voorzitter, ik durf gerust te stellen dat ik voor nagenoeg iedereen hier vanmiddag in deze vergaderzaal spreek, als ik zeg dat er voor cultuur niet genoeg geld beschikbaar wordt gesteld. De vraag is echter wat de leden die afwezig zijn, hiervan vinden.
Waar zij het vast allemaal mee eens zijn, is dat wij ervoor moeten zorgen dat de beperkte middelen die er voor cultuur beschikbaar zijn, goed worden besteed. Ik moet het echt nog zien dat het geld dat wij voor het audiovisuele Waarnemingscentrum uittrekken, goed besteed is. Daarom heb ik amendement 3 ingediend, dat hier door de commissie cultuur wordt voorgelegd. Daarin stellen wij voor onze bijdrage tot drie jaar te beperken. Verlenging is mogelijk, maar wij willen ons eerst voor drie jaar vastleggen.
De argumenten daarvoor zijn drieërlei. Welke feitelijke bewijzen zijn er dat het audiovisuele Waarnemingscentrum datgene doet wat wij wensen? In haar verslag over dit onderwerp zei mevrouw Dührkop Dührkop dat de eigen audiovisuele diensten van het Parlement bepaald niet onder de indruk waren van de kwaliteit en het nut van de diensten die het Waarnemingscentrum tegen betaling had geleverd. Onze achterstand op de Verenigde Staten bedraagt momenteel 6 miljard euro. Er zit duidelijk iets niet goed en dat moet worden rechtgezet.
Daarnaast ben ik van mening dat wij de statistische dienstverlening van te veel kanten subsidiëren. Het Waarnemingscentrum krijgt zelf 215.000 euro, Eurostat 250.000 euro en de nationale bureaus voor de statistiek 350.000 euro. Wij geven alleen al aan statistieken een kleine miljard euro uit. Het Waarnemingscentrum is er voor die taken die Eurostat niet kan uitvoeren. Wij zouden Eurostat en de Commissie moeten vragen na te gaan of zij ons niet de gewenste informatie kunnen leveren, zodat wij geen dubbele kosten hoeven te maken. Als ik zoiets kan opperen in minder dan twee minuten, dan lijkt mij een termijn van drie jaar voor de Commissie en Eurostat om dit uit te zoeken, toch niet onredelijk.

Iivari
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, een eigen audiovisuele industrie speelt een belangrijke rol bij de instandhouding en ontwikkeling van de culturele verscheidenheid van de Europese landen. Met de mondialisering neemt het belang van de nationale culturen toe. De audiovisuele sector is een van de meest internationale culturele sectoren. De audiovisuele industrie is een economische bedrijvigheid en de culturele dimensie is hier een belangrijk onderdeel van.
We mogen ook de invloed van de sector op de werkgelegenheid niet vergeten. De culturele sector in Europa is goed voor meer dan drie miljoen arbeidsplaatsen. Daarvan neemt de audiovisuele sector een aanzienlijk deel voor haar rekening. Hoewel de sector wordt beheerst door grote bedrijven, moet men beseffen dat de nieuwe arbeidsplaatsen hier in de eerste plaats ontstaan in het MKB. Voor deze kleine en middelgrote ondernemingen is het Waarnemingscentrum voor de audiovisuele sector van belang. Wij moeten de ontwikkeling van kleine en middelgrote ondernemingen in de audiovisuele sector veiligstellen. Ze vergroten het concurrentievermogen van de Europese audiovisuele sector en diversifiëren de productie.
De leden van het Waarnemingscentrum bestaan uit 34 Europese landen en de Europese Commissie. In dit kader werken dus ook landen samen die pas het lidmaatschap van de Unie hebben aangevraagd. Het Waarnemingscentrum voor de audiovisuele sector verbetert de bedrijfsvoorwaarden van Europese ondernemingen in deze sector die zich snel ontwikkelt. Door informatie te verzamelen en te verspreiden helpt het vooral de kleine en middelgrote ondernemingen samen te werken en zodoende zich te ontwikkelen. Het is daarom van belang dat de bedrijfsvoorwaarden van het Waarnemingscentrum worden gegarandeerd.
Het is jammer dat als resultaat van de stemming in de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport wordt voorgesteld de financiering van het Waarnemingscentrum slechts voor drie jaar te garanderen. Dit in tegenstelling tot het standpunt van de rapporteur, de heer Gargani. Ik ben zeer verheugd dat de heer Gargani hier in de plenaire vergadering duidelijk zijn mening naar voren heeft gebracht. Het is waar dat het Parlement goed moet letten op hoe het geld van de belastingbetaler wordt besteed. Tegelijkertijd moet men beseffen dat men niet op de verkeerde plaatsen moet bezuinigen. Men kan het MKB beter steunen met dienstverlening dan met bijvoorbeeld concurrentievervalsende bedrijfssubsidies.

Andreasen
Mijnheer de Voorzitter, men verwijt ons in het Parlement vaak dat wij het geld van de belastingbetalers verkwisten en soms is dat verwijt terecht. Bij de behandeling van dit voorstel kunnen wij echter laten zien dat wij oog hebben voor besparingen en rationalisering. Het Europees Waarnemingscentrum voor de audiovisuele sector maakt statistieken voor ondernemingen in de audiovisuele industrie, een taak die ook door Eurostat en de nationale bureaus voor statistiek wordt waargenomen. Er is dus een gedeeltelijke overlapping tussen hun werkzaamheden en die van het Waarnemingscentrum. Dat is niet rationeel noch zinvol en wij willen nagaan of een nauwere samenwerking tussen Eurostat en de nationale bureaus het werk van het Waarnemingscentrum op termijn niet overbodig kan maken. Hoewel de bijdrage van de Gemeenschap slechts 12% van het totale budget van het Waarnemingscentrum bedraagt, is het toch geld dat wij kunnen sparen. Dit voorstel beoogt "slechts" een inkrimping van de steunperiode van 5 naar 3 jaar, wat ons nog voldoende tijd biedt om te onderzoeken of Eurostat en de nationale bureaus voor statistiek aan onze behoeften betreffende statistiek en statistische gegevens kunnen voldoen.

Dell' Alba
Geachte mijnheer Gargani, de Italiaanse radicalen hadden, zoals bij alle verslagen het geval is, ook graag dit verslag besproken, bediscussieerd en geamendeerd. Helaas was dat niet mogelijk, want zoals Emma Bonino vanochtend nog heeft bevestigd, is het ons niet toegestaan de aan ons Europees parlementair mandaat inherente activiteiten uit te oefenen. Daarom hebben wij geen amendementen ingediend, of liever gezegd hebben wij geen amendementen kunnen indienen. Evenmin zullen wij aan de stemming over het verslag deelnemen. Dit spijt ons ten zeerste, daar dit een belangrijk onderwerp is en wij in Italië ruime ervaring hebben met een audiovisueel waarnemingscentrum. Wij radicalen waren misschien de eersten die een autonome audiovisuele waarnemingspost inrichtten. Daarmee wordt bijvoorbeeld de presentie gecontroleerd van politici in het televisienieuws, de televisieprogramma' s en meer algemeen in de media. Daarom zou het goed geweest zijn - en daarom hadden wij graag een amendement ingediend - indien het Waarnemingscentrum ook de presentie zou controleren van politici op de televisie van heel Europa, of zou nagaan in welke mate de activiteiten van de nationale en Europese politieke partijen daar weerklank vinden. Dit is uiterst belangrijk met het oog op de Europese integratie. Deze moet immers steeds sterker een politieke integratie worden, een integratie van samenlevingen en politiek gedrag, van informatie op Europees niveau. Daarvoor zou het Waarnemingscentrum een baken kunnen zijn. Ik wilde u graag, mijnheer Gargani, dit idee meegeven, want helaas ben ik zelf niet in staat dit beslag te doen vinden in een parlementaire akte. Dat is ons, in de huidige stand van zaken, niet geoorloofd.

Ridruejo
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, om te beginnen zou ik u ter informatie een aantal gegevens willen verstrekken die ik persoonlijk bijzonder nuttig acht. Sommige zijn hier reeds genoemd. Het Europees Waarnemingscentrum voor de audiovisuele sector werd, zoals gezegd, opgericht in 1992, onder auspiciën van het audiovisueel EUREKA-programma. Toentertijd werd bepaald - ik lees - dat "het Waarnemingscentrum tot doel heeft de informatieoverdracht binnen de audiovisuele industrie te verbeteren, de marktvisie te verduidelijken en een grotere transparantie tot stand te brengen. De taak van het Waarnemingscentrum zal er met name in bestaan informatie en statistieken betreffende de audiovisuele sector te verzamelen en te verwerken". Bovendien sprak de Europese Raad zich in 1997 als volgt over de functie van het Waarnemingscentrum uit: "De diensten van het Waarnemingscentrum moeten in de eerste plaats inspelen op de behoeften van de vakmensen uit de audiovisuele industrie."
Op grond van het voorafgaande, mevrouw de commissaris, mijnheer de Voorzitter, verzoek ik de Commissie en het Waarnemingscentrum trouw te blijven aan het genoemde basisbeginsel. Hoewel dit niet op het Waarnemingscentrum van toepassing is, kiest men de laatste tijd graag voor het gemak. Ik zal uitleggen wat ik bedoel. Het is een feit dat vele structuren en organisaties aan de overheidsfinanciering blijven vastzitten. Deze situatie draagt ertoe bij dat van de oorspronkelijke doelstelling wordt afgeweken. Zo wordt namelijk uit het oog verloren dat het in wezen gaat om openbare dienstverlening en steun aan de vertegenwoordigers van de audiovisuele sector. Velen van hen weten niet eens van het bestaan van het Waarnemingscentrum af.
Daarom lijkt het mij wenselijk dat het Waarnemingscentrum meer moeite doet om de belangstelling van de vakspecialisten te wekken. De eerste vereiste hiervoor is dat het zich losmaakt uit de toenemende afhankelijkheid van de Commissie, die de diensten van het centrum nagenoeg volledig voor zich opeist. Door zich op de vakspecialisten toe te spitsen, zal het Waarnemingscentrum over meer middelen kunnen beschikken en zal het een grotere autonomie verwerven. Dit vergt uiteraard concrete doelstellingen en serieuze inspanningen.
Anderzijds vind ik ook dat de Commissie externe deskundigen moet aanstellen om de doelmatigheid en de weerklank van de door het centrum verleende diensten bij de vakspecialisten regelmatig te onderzoeken. Bijvoorbeeld met behulp van opiniepeilingen.

Junker
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wie zich mocht afvragen wat het nut is van het Waarnemingscentrum voor de audiovisuele sector hoeft alleen maar een blik te werpen op de inhoudsopgave van een willekeurige uitgave van IRIS, het juridische informatiecentrum, bijvoorbeeld in de uitgave van september 1999. Daarin staan bijvoorbeeld verslagen over een richtlijn van de Europese Commissie waardoor de lidstaten worden verplicht te zorgen dat telecommunicatiebedrijven die een rol van betekenis spelen op de markt hun kabeltelevisienet niet laten exploiteren door dezelfde rechtspersoon. Of verslagen over het plan voor een omvangrijk Frans wetsontwerp inzake de informatiemaatschappij, dat onder andere de problemen in verband met het vrije gebruik van codificaties, de geheimhouding in het gegevensverkeer, de bescherming van het auteursrecht en de noodzakelijke controle-instanties moet regelen. Of verslagen over de laatste uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de mens, waarin 13 klachten tegen Turkije worden behandeld en het Hof in elf van de dertien gevallen de klagers in het gelijk stelt en erkent dat er misdrijven werden gepleegd tegen de vrijheid van meningsuiting. Dit alles is veel meer dan het louter verzamelen van statistische gegevens, en ik denk dat het duidelijk laat zien waarom deze instelling zo belangrijk is.
Dit blijkt ook overduidelijk uit het doel dat destijds met de oprichting van deze instelling werd beoogd, namelijk een overzicht van de markt te krijgen en de transparantie daarvan te bevorderen, alsook informatie en statistieken over de audiovisuele sector te verzamelen en te verwerken. De audiovisuele industrie en aanverwante sectoren, maar ook de Europese Commissie, de lidstaten en het Europees Parlement hebben hier sindsdien veel profijt van gehad. Wat echter ontbrak, was een bindende rechtsgrondslag, en die moet nu worden ingevoerd op grond van artikel 130 bis, lid 3 van het EG-Verdrag, op basis van de motivering dat het Waarnemingscentrum hoofdzakelijk moet bijdragen tot de versterking van het concurrentievermogen van de audiovisuele industrie door een verbetering van de gegevensstroom. De transparantie die daardoor moet ontstaan is een absolute voorwaarde voor politiek handelen op de weg van Europa naar de informatiemaatschappij, ook wanneer dit misschien niet in de smaak valt van degenen die de deur wijd open willen zetten voor ongebreidelde machtsconcentraties op de markt.
Ik ben blij dat de rapporteur zich heeft uitgesproken voor een geldigheidsduur van vijf jaar; de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten deelt deze opvatting.

Reding
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur bedanken voor zijn uitstekende verslag. Hij heeft grondig en snel gewerkt. Nogmaals hartelijk dank, mijnheer Gargani.
Zoals u ongetwijfeld zult weten, is het Waarnemingscentrum een openbare instelling met als taakstelling het verzamelen van economische en juridische gegevens uit diverse internationale bronnen en het opwaarderen van die informatie door deze op een georganiseerde en geïntegreerde wijze te ordenen.
Het Waarnemingscentrum verspreidt die informatie weer via periodieke publicaties, zoals in deze vergaderzaal reeds ter sprake is gekomen. Deze taken worden door het Waarnemingscentrum efficiënt uitgevoerd en de gegevens die wij voor onze deelneming terugkrijgen, leveren de audiovisuele industrie en de Unie zelf hele nuttige informatie op. Mocht de communautaire bijdrage aan het Waarnemingscentrum worden stopgezet, dan zou de Commissie dezelfde gegevens uit andere, veelal commerciële bronnen moeten halen. Dat zou ons niet alleen veel tijd gaan kosten, wij zouden zeker ook duurder uit zijn dan de bedragen die nu als jaarlijkse contributie zijn voorzien.
Ik heb begrepen dat de diensten van de Commissie belast met het audiovisuele beleid de vaste gewoonte hebben om de publicaties van het Waarnemingscentrum te raadplegen. Dat geldt met name voor het jaarboek en de juridische nieuwsbrief Iris. Bovendien is het Waarnemingscentrum in het kader van de reguliere contacten tussen de instellingen meermalen en op verscheidene terreinen om advies gevraagd wanneer er behoefte was aan specifieke informatie. Daarbij ging het om zaken als werkgelegenheidseffecten, financieringsinstrumenten voor de filmindustrie, statistische gegevens over de internationale handel, statistische methodieken, nieuwe trends op de markt en dergelijke.
In de toekomst wil de Commissie de werkzaamheden van het Waarnemingscentrum gaan uitbreiden, met name op twee specifieke terreinen. Zo zal er een statistische informatiestructuur volgens de normen van Eurostat worden ingevoerd en zal het centrum worden betrokken bij de voorbereidingen op de WHO-onderhandelingen in 2000. De actieve deelneming van de Commissie in het Waarnemingscentrum voor de komende vijf jaar zal het centrum in staat stellen de complementariteit van de taken die respectievelijk door Eurostat en het centrum zelf worden uitgevoerd, te verbeteren. Dit moet dan na die vijf jaar resulteren in een serie officiële, geharmoniseerde Europese statistieken voor de audiovisuele sector. Ik wil benadrukken dat de activiteiten van het Waarnemingscentrum en Eurostat elkaar niet overlappen, noch qua tijdvak, noch in geografisch opzicht, noch qua bewerkte gegevens. Bovendien kunnen de activiteiten van beide instanties zodanig op elkaar worden afgestemd dat een duidelijk beeld ontstaat van de complexe situatie in de audiovisuele sector. De diensten van de Commissie zijn voor deze taak het beste toegerust.
Met uw welnemen, mijnheer de Voorzitter, wou ik niet uitvoerig stilstaan bij de amendementen van het Parlement. Ik kan u echter tot mijn vreugde meedelen dat de Commissie de zorg om een gezond midden- en kleinbedrijf deelt en daarom akkoord kan gaan met het amendement dat op het MKB betrekking heeft.
De Commissie heeft begrip voor de zorgen die het Parlement in de andere twee amendementen uit, maar beide zijn in hun huidige vorm niet acceptabel. Desalniettemin zal de Commissie haar uiterste best doen om de informatie van het Waarnemingscentrum voor een breed publiek toegankelijk te maken.
Tenslotte zou ik nog kort het volgende willen zeggen. Ook als wij voor een periode van vijf jaar kiezen kan het Parlement in het kader van de begrotingsprocedure elk jaar wijzigingen aanbrengen en, als dat nodig blijkt, de betalingen stopzetten. Het Parlement heeft het dus voor het zeggen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 10.00 uur plaats.

Deelname van Turkije aan de programma' s "Socrates" en "Jeugd voor Europa III
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling (A5-0023/1999) voor de tweede lezing, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, betreffende I. het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van het besluit van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van het basisbesluit betreffende het programma SOCRATES met het oog met de opneming van Turkije in de lijst van in aanmerking komende landen (8076/1/1999 - C5-0024/1999 - 1996/0130(COD)) en II. het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van het besluit van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van het basisbesluit betreffende het programma Jeugd voor Europa III met het oog op de opneming van Turkije in de lijst van in aanmerking komende landen (8077/1/1999 - C5-0025/1999 - 1996/0131(COD)) (rapporteur: de heer Gargani).

Gargani
Mijnheer de Voorzitter, het idee om Turkije op te nemen onder de landen die in aanmerking komen voor de programma' s SOCRATES en Jeugd voor Europa dateert van 1996. Op 14 mei 1996 diende de Commissie een voorstel in dat tot doel had de grote cultuurmarkt ook tot dit land uit te breiden. Dit voorstel is er door gekomen, ondanks de talrijke hinderpalen in verband met name de situatie van de rechten van de mens in Turkije en de kwestie Cyprus. Ondanks deze problemen en ondanks de hernieuwde spanningen van de laatste tijd heeft het Parlement tijdens zijn vergadering van 25 februari jongstleden besloten deze programma' s uit te breiden tot Turkije. Enkele dagen geleden heeft de Commissie hetzelfde besloten.
Dit is mijns inziens, waarde collega' s, een heel belangrijk besluit, ondanks het feit dat Turkije een land is met een aantal problemen op dit gebied. Ik moet u eerlijk bekennen, mijnheer de Voorzitter, dat ook in onze commissie deze problemen weerklank hebben gevonden. Het is blijkbaar toch moeilijk om een dergelijke gedachte ingang te doen vinden in Europa, in een voor cultuur zo openstaand Europa, zoals wij heel de middag hebben kunnen horen in de opmerkingen van de collega' s over de vier onderwerpen die vanmiddag aan de orde zijn geweest en die min of meer met elkaar verband hielden. Mijns inziens maakt Europa met dit besluit duidelijk dat het een geheel van landen is dat nieuwe landen open en waardig bejegent en grote ontwikkelingsmogelijkheden biedt op het gebied van vrijheid en cultuur.
Met de aanneming van een dergelijke maatregel biedt het Parlement mijn inziens belangrijke perspectieven aan de jonge Turken die de fouten van hun vaders niet willen herhalen en Europa zien als een ruimte van grote vrijheid, als een unie van landen waarvan cultuur, verspreiding van cultuur en solidariteit onder de jongeren belangrijke bestanddelen zijn. Ik vraag u dus allen uw goedkeuring te hechten aan deze maatregel, zoals ook onze commissie reeds unaniem heeft gedaan. Ik hoop verder dat ondanks de vertraging in 1999 deze programma' s in het inmiddels op til zijnde jaar 2000 wrijvingsloos kunnen worden toegepast.

O'Toole
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Gargani bedanken voor zijn inleiding van dit verslag en tevens de leden van het vorige Parlement die er mede voor hebben gezorgd dat het onderhavige verslag hier vanavond aan ons kon worden voorgelegd.
Uiteraard bestaan ook over deze kwestie verschillende opvattingen, waarbij in hoofdzaak twee benaderingswijzen te onderscheiden zijn. De eerste is om de mensen hun gang te laten gaan zonder hun de mogelijkheid te geven hun verantwoordelijkheid te nemen. De tweede zienswijze - die ik ben toegedaan - houdt in dat wij in feite culturele activiteiten willen gebruiken om barrières tussen mensen te doorbreken en een nieuwe wending aan hun leven te geven. De toekomst van Europa en het welslagen van de Europese integratie liggen in handen van dit soort projecten, al moeten er in dit geval nog wel enkele belangrijke vraagstukken tot een oplossing worden gebracht.
Deze initiatieven zijn van vitaal belang om mensen tot andere inzichten te brengen. Als wij dit soort veranderingen op gang willen brengen en mensen vreedzaam naast elkaar willen laten leven, hoeven wij maar te kijken naar wat er in Noord-Ierland is gebeurd. Met financiële hulp van Europa hebben wij de mensen daar nader tot elkaar gebracht en het conflict een hele andere aanblik gegeven. Dat kunnen wij met dit soort initiatieven bereiken en zo kunnen wij Europa, de desbetreffende gebieden en begunstigden helpen bepaalde veranderingen op gang te brengen.
Ik wil mij aansluiten bij de woorden van de heer Gargani, namelijk dat wij, bij alle onderwerpen die hier vanmiddag in deze vergaderzaal zijn behandeld, een prioritaire rol voor de cultuur opeisen, omdat wij denken dat het welslagen van de Europese integratie niet alleen afhankelijk is van bijvoorbeeld de euro of het werkgelegenheidsklimaat. Culturele veranderingen zullen uiteindelijk vaste vorm moeten geven aan de idealen en gedachten die wij allemaal hebben over hoe wij onze toekomst gezamenlijk gestalte moeten geven.

Andreasen
Mijnheer de Voorzitter, de houding van Turkije ten opzichte van de Europese Unie heeft de laatste tijd vele reacties uitgelokt. Het spreekt voor zich dat de EU geen toetredingsonderhandelingen kan beginnen met een land dat niet voldoet aan de criteria van Kopenhagen. Respect voor de mensenrechten en voor minderheden is de basis van de Europese samenwerking en landen die dit niet begrijpen, zijn in de Unie niet welkom. Moet de EU om deze reden echter Turkije op alle gebieden de rug toekeren? Sommige leden in dit Parlement vinden van wel, maar ik ben het niet met hen eens. Indien de EU de mogelijkheid krijgt om de democratie in Turkije te verbeteren, dan moet ze deze kans benutten. Met het voorstel betreffende de deelname van Turkije aan de programma' s Socrates en Jeugd voor Europa hebben we deze mogelijkheid.
Op de Conferentie van de voorzitters 14 dagen geleden benadrukte de heer Prodi dat de EU moet nastreven dat Turkije de criteria van Kopenhagen naleeft. Hij zei dat de EU een nauwere politieke dialoog met Turkije dient aan te gaan. Ik beschouw SOCRATES en Jeugd voor Europa als natuurlijke elementen in deze nauwere politieke dialoog. Een dialoog die van groot belang zal zijn voor de ontwikkeling van de democratie in Turkije. In een democratische maatschappij moeten de wetgeving en de instellingen uiteraard democratisch zijn, maar ze kunnen het alleen worden als de burgers in het land denken en handelen als democraten. Dat dit niet automatisch gaat heeft de geschiedenis van Europa wel geleerd. Contacten en uitwisseling met democratische landen, vooral tussen jongeren, bieden de beste voedingsbodem voor de democratie in landen die geen democratische traditie hebben. Met Jeugd voor Europa en SOCRATES krijgen de jonge studenten betere uitwisselingsmogelijkheden en kunnen ze hun mobiliteit en opleidingsniveau verhogen. De programma' s zullen het democratiseringsproces in Turkije bevorderen en ertoe bijdragen dat het land op termijn in onze samenwerking verankerd kan worden.
Mijnheer de Voorzitter, alle democratische parlementsleden zouden voor dit voorstel moeten kunnen stemmen.

Musumeci
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega' s, Alleanza Nazionale is er volledig voor dat Turkije wordt opgenomen onder de landen die in aanmerking komen voor de programma' s Jeugd voor Europa en SOCRATES. Ons standpunt is niet alleen een verplicht eerbetoon aan de cultuur, maar berust ook op een nuchter politiek oordeel, op de overweging dat wij hier een gesprekspartner - Turkije - tegenover ons hebben die de rechten van de mens en de beginselen van vrijheid en democratie, waarop de Europese Unie is gegrondvest, nog lang niet volledig heeft verwezenlijkt. Juist daarom moeten wij echter de betrokkenheid van de jongeren in dit land bij een gezond beleid van uitwisseling, mobiliteit en gedachtewisseling met de Europese jongeren bevorderen en stimuleren.
Zoals altijd zijn het de jongeren die als eersten de noodzaak aanvoelen van verandering, van vernieuwing, van culturele groei, ook van een volk. De jongeren zijn een zeer efficiënt voertuig voor de overdracht van gezonde, op democratie gegrondveste waarden. Daarom heeft het Parlement er goed aan gedaan om reeds in eerste lezing - en hier wil ik de rapporteur, de heer Gargani van harte gelukwensen - duidelijk te maken dat het voor deelneming van Turkije aan de twee genoemde programma' s is. Als wij een dergelijke deelneming van de hand zouden wijzen, zouden wij dat mediterraan land van Europa isoleren. Europa moet echter de dialoog bevorderen met vooral de jongeren in dit land. Zij mogen niet de dupe worden van iets waarvoor niet zij, maar hun regering verantwoordelijk is. Ten aanzien van die regering handhaven wij dan ook onze voorbehouden.
Als wij Turkije toegang verschaffen tot de programma' s SOCRATES en Jeugd voor Europa, legitimeren wij geenszins een land dat nog geen concreet bewijs heeft gegeven van rijpheid bij de eerbiediging van de rechten van de minderheden. Veeleer helpen wij de Turkse jongeren bij het langzame en moeilijke proces in die richting.

Ries
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, de uitbreiding van het programma SOCRATES en het programma 'Jeugd' is een duidelijk signaal van de Unie aan het adres van Turkije en van allen die in Turkije naar Europa verlangen en Europa nodig hebben. Dit programma mikt terecht op de jeugd. De jeugd is immers het sap dat uiteindelijk de gehele boom voedt. Via de jeugd zullen de democratie en de mensenrechten in Turkije wortel kunnen schieten. De Turkse jongeren die zich bij ons aansluiten, moeten echter wel een representatieve groep vormen.
Mevrouw Reding, wij rekenen erop dat u ervoor zult zorgen dat de Commissie de grootst mogelijke waakzaamheid aan de dag legt, opdat alle Turkse jongeren, ongeacht geslacht of etnische afkomst, in het kader van dit programma voor steun in aanmerking komen. De inhoud en de formulering van ons amendement 5 werd door de Raad overgenomen. Daarin stellen wij de eerbiediging van de rechten van de minderheden uitdrukkelijk als voorwaarde.
Het is zeer moeilijk, zo niet onmogelijk, tijdens dit debat niet over de eventuele toetreding van Turkije tot de Unie te spreken. Turkije is een geassocieerd land en aan een geassocieerd land stellen wij veel hogere eisen dan aan andere. Door zijn onverzoenlijke houding in de Koerdische kwestie, maar niet alleen daardoor, stuurt Turkije naar Europa een zeer negatief signaal uit. Ankara is nog zeer ver van de criteria van Kopenhagen verwijderd. Met dit programma mikken wij vandaag op de Turkse jeugd. Die moet het bindteken worden.

Reding
Mijnheer de Voorzitter, ik heb aandachtig naar de standpunten van de afgevaardigden geluisterd. De Commissie is ervan overtuigd dat de deelneming van Turkije aan deze programma's, die in de eerste plaats gericht zijn op de jeugd en voorzien in uitwisseling en ontmoetingen die de burgermaatschappij versterken en de democratie en de eerbiediging van de mensenrechten bevorderen, het begrip en de verstandhouding tussen de volkeren en culturen zal verbeteren.
Tijdens de eerste lezing heeft de Commissie de amendementen van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport - waarvoor ik de rapporteur dank - ter bevordering van voorbereidende acties overgenomen. Zonder voorafgaande opleiding en technische bijstand kunnen de Turkse instanties die de nieuwe generatie van de programma's SOCRATES en Jeugd voor Europa zullen beheren, niet aan de slag. Het is ook duidelijk dat wij geen elite willen ondersteunen, maar dat wij hulp willen bieden aan dat deel van de burgermaatschappij dat die hulp het meest nodig heeft, met inbegrip van de minderheden.
Hoewel de besluiten over de opneming van Turkije in de lijst van in aanmerking komende landen in het kader van de huidige voorstellen niet inhouden dat het land onmiddellijk aan de programma's kan deelnemen, kan de Europese Unie op die manier wel een positief signaal naar de Turkse burgermaatschappij sturen en eens temeer uitdrukking geven aan haar bereidheid om de sectorale samenwerking met Turkije te ontwikkelen.
U hebt gelijk: als Turkije verandert, zal dat het werk zijn van de Turkse jeugd, die zelf anders zal zijn geworden.

De Voorzitter
Mevrouw Reding, ik dank u.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 10.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 20.10 uur gesloten)

