Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?
(De notulen worden goedgekeurd)

Hallam
Mevrouw de Voorzitter, een motie van orde. Ik wil alleen de aandacht van dit Parlement vestigen op de agenda van deze week, in het bijzonder de agenda voor vrijdag, waarop het enige te behandelen punt het verslag-Hallam is...
over het agromonetaire stelsel voor de interne markt in de periode 1 juli 1995 tot 30 juni 1996. Onder ons gezegd, mevrouw de Voorzitter, is dit nauwelijks wereldschokkend nieuws te noemen. Ik vraag me af of het Parlement er niet verstandiger aan zou doen om, in plaats van een debat van een half uur op een vrijdag aan dit verslag te wijden, hoezeer ik mij ook gevleid voel dat wij dit debat houden, het te vervroegen en dit verslag tezamen met het verslag-Hardstaff op donderdag te behandelen, de stemming uit te stellen tot de eerstvolgende woensdag in Brussel, en daarmee de Europese belastingbetalers duizenden ponden te besparen door dit gebouw op vrijdag niet te openen.
(Applaus)
De Voorzitter
Mijnheer Hallam, u wijst op een zeer delicaat punt, dat overigens behandeld is door de Conferentie van voorzitters.
U weet dat uw verslag door een heel uitzonderlijke samenloop van omstandigheden het enige punt op de agenda van vrijdag is. Onze collega's hebben echter de nodige schikkingen getroffen, hun vliegtuigtickets besteld enzovoort. Naar mijn mening zou het heel eigenaardig zijn wanneer wij plots onze agenda wijzigen en een ochtendvergadering van onze plenaire vergaderperiode schrappen. Dit is mijn persoonlijke mening, maar de Conferentie van voorzitters kan zich natuurlijk opnieuw over de kwestie buigen.
Ik twijfel er echter niet aan dat na uw vurige pleidooi, mijnheer Hallam, alle collega's die hier aanwezig zijn, ook bij de behandeling van uw verslag aanwezig zullen willen zijn en ik doe een duidelijke oproep in die zin.

Donnelly, Alan
Mevrouw de Voorzitter, een motie van orde. Het gaat om het Reglement van dit Parlement. Als voorzitter van de Delegatie van dit Parlement voor de betrekkingen met de Verenigde Staten, had ik vanmorgen een ontmoeting met voorzitter Santer willen beleggen met het oog op ons bezoek van volgende week aan Washington, teneinde de dringende kwesties betreffende de Europees-Amerikaanse aangelegenheden te bespreken. Wij kregen te horen dat wij om reglementaire redenen de voorzitter van de Commissie niet op woensdagmorgen konden ontmoeten, maar alleen op woensdagmiddag. Ik ben er nu achter gekomen dat de Conferentie van voorzitters vanmorgen een buitengewone vergadering met voorzitter Santer heeft bijeengeroepen om het werkprogramma van de Commissie te bespreken.
Mevrouw de Voorzitter, u vindt dit misschien een amusante zaak, maar laat ik u zeggen dat het lijkt alsof er bepaalde regels gelden voor de fractievoorzitters en heel andere voor de rest van dit Parlement.
Ik zou graag willen dat de Voorzitter mij schriftelijk antwoordt, zodat ik de Delegatie voor de betrekkingen met de Verenigde Staten kan verklaren waarom ons een ontmoeting met Jacques Santer werd geweigerd, maar u later op de ochtend wel een ontmoeting met de voorzitter van de Commissie zult hebben.

De Voorzitter
Mijnheer Donnelly, als lid van het Bureau moet ik niet lachen of glimlachen om uw bijdrage. Zoals u weet, neem ik niet deel aan de vergaderingen van de Conferentie van voorzitters, maar ik zie dat er een aantal fractievoorzitters aanwezig zijn en ik geef hun het woord. Mevrouw Green heeft het woord gevraagd om te antwoorden op de vraag van de heer Donnelly, nietwaar?

Green
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de heer Donnelly niet van repliek dienen: ik wil bevestigen wat hij gezegd heeft. Ik heb in feite vorige week in de Conferentie van voorzitters met de Voorzitter van het Parlement gesproken en hem gevraagd om een vergaderzaal beschikbaar te stellen voor de Delegatie voor de betrekkingen met de Verenigde Staten, gezien de aard van de kwesties tussen Europa en de Verenigde Staten die wij moeten bespreken. Ik kreeg de verzekering dat dit zou gebeuren en daarom ben ik wel wat teleurgesteld als het waar is wat de heer Donnelly zei.

De Voorzitter
Wij zullen de zaak onderzoeken. Mijnheer Donnelly, ik zal er hoe dan ook, en natuurlijk voor zover mogelijk, op toezien dat dergelijke incidenten zich niet meer voordoen.
Mevrouw Bloch von Blottnitz heeft het woord voor een motie van orde. Ik zeg wel, voor een motie van orde.

Bloch von Blottnitz
Mevrouw de Voorzitter, ik heb de voorzitter drie maanden geleden in dit Huis gevraagd hoe het mogelijk is dat het Nederlandse voorzitterschap van de Raad destijds tijdens de CITESconferentie in Zimbabwe op de vraag wat de mening van het Parlement was, heeft geantwoord: het Parlement heeft geen mening - hoewel het Parlement acht dagen eerder tijdens een actualiteitendebat zijn mening helder en duidelijk tot uitdrukking had gebracht. Een van uw collega's - ik weet nu niet welke voorzitter dat precies was - zei tegen me dat ik daarop een antwoord zou krijgen. Ik heb nog steeds geen antwoord gekregen en ik krijg langzamerhand het gevoel of beter gezegd, ik weet al wel haast zeker dat we hier weliswaar ijverig resoluties aannemen, maar dat we niet weten of degenen voor wie ze bestemd zijn ze ook echt ontvangen. Het lijkt erop dat ze niet zijn aangekomen. Dan kunnen we ons namelijk het hele debat op de donderdagmiddag besparen en op donderdagavond naar huis gaan! Ik wil dus nu graag een antwoord!

De Voorzitter
Beste collega's, als ik het goed begrijp, was jullie een antwoord beloofd maar hebben jullie dit niet gekregen. Wij zullen dit onderzoeken en ervoor zorgen dat jullie zo snel mogelijk een antwoord op jullie vraag ontvangen.

Situatie in Algerije
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in Algerije.
Ik verleen het woord aan de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Wohlfart.

Wohlfart
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, bij wijze van inleiding wil ik het Europees Parlement danken omdat het mij de kans biedt hier het standpunt van de Raad inzake de situatie in Algerije uiteen te zetten.
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik kan jullie al meteen zeggen dat de Raad volledig jullie bezorgdheid en ongerustheid deelt over de toestand in Algerije, die wij allen op de voet volgen.
Zoals wij ook al gesteld hebben in een persverklaring die vorige vrijdag bekendgemaakt is, is de Europese Unie diep geschokt door de golf van moorden en andere wreedheden die Algerije momenteel in bloed doen baden. Het cijfer dat de afgelopen jaren al meer dan 60.000 slachtoffers gevallen zijn, is hiervan een sprekend en dramatisch bewijs.
Wij zijn met zijn allen diep getroffen door de nieuwe uitbarsting van het geweld in Algerije, dat de jongste weken een hoogtepunt bereikt heeft. Hoeven we er nog aan te herinneren dat honderden mensen brutaal afgeslacht zijn met bijlen en sabels, de keel zijn overgesneden of op een andere manier omgebracht zijn?
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, jonge meisjes zijn ontvoerd, verkracht en kort daarna vermoord. De kranten, radiostations en de televisie berichten over opeenvolgende slachtpartijen, die niet alleen in afgelegen plattelandsgebieden plaatsvinden maar ook de hoofdstad treffen. Nog maar enkele dagen geleden heeft in Algiers een eerste collectieve slachtpartij plaatsgehad. Meer dan 60 mensen zijn in bijzonder wrede omstandigheden vermoord in Sidi Yessef. Ik kan jullie verzekeren, dames en heren, dat de Raad deze daden van terrorisme en blind geweld net als jullie duidelijk en kordaat veroordeelt.
Wat het politieke standpunt van de Raad betreft, hoef ik jullie er waarschijnlijk niet meer aan te herinneren, mevrouw de Voorzitter, dat de Raad herhaaldelijk zijn onvoorwaardelijke steun uitgesproken heeft voor het proces van politieke en economische hervormingen dat de Algerijnse overheid uitvoert. Zo hebben wij er onze tevredenheid over uitgesproken dat op 5 juni wetgevende verkiezingen gehouden zijn, maar wij hebben ook nota genomen van de verklaring van de gezamenlijke internationale delegatie van waarnemers, die op een aantal belangrijke tekortkomingen gewezen heeft. Ik heb overigens al de gelegenheid gehad hiernaar te verwijzen tijdens het vragenuur van juli.
Wij zijn niettemin van mening dat deze verkiezingen, die gehouden zijn onder voorwaarden die we globaal gezien als bevredigend kunnen bestempelen, een stap vooruit betekenen in dit proces en het Algerijnse volk de kans geboden hebben rechtstreeks deel te nemen aan de opbouw van een democratische en geweldloze samenleving, waar de mensenrechten volledig gerespecteerd worden.
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, wat de mensenrechten betreft, de internationale organisaties voor de mensenrechten en ook het Europees Parlement zelf hebben kritiek geuit op de wijze waarop Algerije de gewapende islamitische groeperingen bestrijdt. De Raad is zich hier terdege van bewust en aarzelt niet om er bij de Algerijnse regering op aan te dringen dat zij een gematigde houding aanneemt in het licht van deze crisis en de mensenrechten eerbiedigt.
Hij benadrukt tevens dat wij van een land, waarmee een nieuwe associatieovereenkomst wordt voorbereid, terecht mogen verwachten dat het een crisis als deze die Algerije doormaakt in de mate van het mogelijke op een verstandige en gematigde manier oplost.
In verband met deze associatieovereenkomst ben ik ervan overtuigd dat deze nieuwe overeenkomst in aanzienlijke mate kan bijdragen tot het proces van democratische en economische hervormingen in Algerije. De Raad hoopt dan ook dat de Commissie de onderhandelingen met de Algerijnse regering snel tot een goed einde kan brengen.
Inzake de lokale verkiezingen zou ik willen beklemtonen, mevrouw de Voorzitter, dames en heren, dat de Raad Algerije aanmoedigt om de weg van de democratisering te bewandelen en de datum voor de komende verkiezingen te respecteren. Zoals jullie weten, gaat het hier om plaatselijke verkiezingen, die gepland zijn voor 23 oktober. Ze volgen op de presidentsverkiezingen in 1995, de herziening van de grondwet in 1996 en de algemene verkiezingen van juni jl.
Kortom, mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de Raad volgt de binnenlandse situatie in Algerije met bezorgdheid. Dient beklemtoond dat Algerije een belangrijke partner van de Europese Unie is in het kader van het proces van Barcelona? Onze visie op Algerije past heel zeker in een lange-termijnperspectief. De Algerijnen moeten zelf een oplossing vinden voor de ernstige en diepe crisis die hun land doormaakt, met name via de voltooiing van het hervormingsproces, zowel op politiek als economisch vlak.
Het is in die geest dat de Unie vastbesloten is de onderhandelingen voor de sluiting van een nieuwe associatieovereenkomst voort te zetten.

Marín
Voorzitter, de Commissie deelt de mening van het voorzitterschap van de Raad aangaande de gebeurtenissen in Algerije, en natuurlijk zijn wij van mening dat de verklaring van de Raad van 12 september jongstleden aangaande de toestand in Algerije een goede weergave is van wat er in dat land aan de hand is.
Zoals de heer Wohlfart al opmerkte, kan de Unie niet zwijgen over dit blinde geweld. Zonder enige twijfel lijdt het Algerijnse volk onder één van de meest brute vormen van terrorisme die de mensheid ooit heeft gekend.
De Algerijnse kwestie is reeds eerder, in juli jongstleden, in de voor buitenlandse zaken en politieke aangelegenheden bevoegde commissies aan de orde geweest en niemand kan ontkennen dat Algerije een ernstige politieke crisis doormaakt. We moeten constateren dat er, hoewel met tekortkomingen, in moeilijke omstandigheden pogingen in het werk zijn gesteld om tot een institutionele normalisering te komen. Op de organisatie en het verloop van de presidentsverkiezingen en de verkiezingen voor het parlement moge, zoals wij in juli reeds bespraken, van alles aan te merken zijn, maar gelet op de situatie in het land, zijn het toch stappen in de goede richting die door de Europese Unie erkend moeten worden. Wat wij hopen is dat de binnenlandse situatie van die aard zal zijn dat er, zoals gepland, op 23 oktober aanstaande gemeenteraadsverkiezingen kunnen worden gehouden.
Hoe staat het met de bevoegdheden van de Commissie? Wij bevinden ons in een heel vroeg stadium van het associatieakkoord. Er is wat onderhandeld, maar het lijdt geen twijfel dat de onderhandelingen niet los kunnen worden gezien van de huidige politieke toestand in Algerije.
Zoals ik tijdens het debat in juli reeds aangaf, ben ik van oordeel dat het goed zou zijn als we erin slaagden via deze besprekingen Algerije nog meer bij het proces van Barcelona te betrekken en via het akkoord nog meer bij de Europese Unie te betrekken. Ik geef toe dat het een moeilijk proces is, het zullen geen makkelijke onderhandelingen zijn - wat zou ik proberen u voor de gek te houden? - maar ik geloof dat het de moeite waard is door te gaan, want dit land heeft, los van wat er aan de hand is, behoefte aan internationale steun, en indien die steun van de Europese Unie komt, des te beter!
Bovendien: de onderhandelingen rond de associatieovereenkomst maken het mogelijk om, voor zover mensenrechten, democratie, vrijheid deel uitmaken van of de spil vormen van de politieke dialoog met de Middellandse Zee-landen, een ander element in de politieke dialoog met de autoriteiten van dit land te brengen en een situatie aan de orde te stellen die ons doet huiveren en die zowel intern als internationaal uiterst gecompliceerd ligt.
Vooralsnog werkt de Commissie op het technische vlak. Wij wachten op een signaal van de Algerijnse regering, de nieuwe Algerijnse regering, inzake het soort onderhandelingen dat zij wenst te voeren. Zoals ik u al heb gezegd, zullen wij, zodra Algerije de Europese Commissie daar nader over heeft ingelicht, trachten gewoon ons werk te doen, maar wel in de wetenschap dat de situatie buitengewoon moeilijk is.

Swoboda
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, hetgeen u vandaag hebt weergegeven, is beslist een standpunt dat we heel breed kunnen steunen, dat we van meet af aan accepteren en dat ook in overeenstemming is met de toestand en de situatie in Algerije. Toch ben ik van mening dat we als Parlement een nog duidelijkere taal moeten spreken om deze ontzettend moeilijke situatie in Algerije nu te veranderen. Elke aanslag, elke aanval van terroristen is een nieuwe schok, niet alleen voor Algerije, maar ook voor Europa.
Daarom moeten we de Algerijnse regering met de grootst mogelijke nadruk blijven duidelijk maken dat het hier niet gaat om invloed, om een interventie van buitenaf, maar om onze bezorgdheid om een gemeenschappelijk levensruimte, om een gemeenschappelijk lot. Zo moet men de voorstellen van de kant van het Parlement volgens mij zien.
Wij, het Parlement, veroordelen het geweld natuurlijk evenals u van de Raad en de Commissie zonder enige restrictie. Het geweld doodt niet alleen mensen, het geweld doodt ook de ziel van een volk. Geweld mag niet succesvol zijn, ook niet en juist niet in Algerije! Daarom steunen we uitdrukkelijk alle maatregelen die tot doel hebben dat dit geweld wordt beperkt, wordt voorkomen. De mensenrechten moeten echter worden gerespecteerd. We krijgen soms de indruk dat de mensenrechten op de tweede plaats komen. Dat is tot op zekere hoogte begrijpelijk in een moeilijke situatie. Maar hier worden deels grenzen overschreden en dat kunnen we in geen geval accepteren.
Er wordt, dat moet eerlijk worden gezegd, ook in veel media aan getwijfeld of het geweld inderdaad overal met de grootst mogelijke efficiëntie, met alle mogelijke wilskracht wordt bestreden. Men verwijt de regering dat ze niet helemaal zo doortastend optreedt als wel noodzakelijk zou zijn. We willen hier niets insinueren; daarom hebben we hierover ook niets in de resolutie opgenomen. Maar ik verzoek de Raad en de Commissie met klem te onderzoeken of dergelijke geruchten, dergelijke beschuldigingen echt waar zijn en hoe de efficiëntie van de bestrijding van het geweld kan worden vergroot.
Het mag niet zo zijn dat mensen in dorpen urenlang worden gefolterd, gemarteld zonder dat de politie, het leger of andere veiligheidstroepen ingrijpen. Op dit punt wilde ik u in het bijzonder wijzen.
In verband met hetgeen de Commissaris over het associatieverdrag en het betrekken bij het Barcelona-proces heeft gezegd, eisen wij met klem dat de dialoog in Algerije wordt voortgezet. Daarbij zijn er steeds weer tegenvallers. Mensen die zich bereid verklaren om de dialoog aan te gaan, die het geweld afzweren, krijgen desondanks niet de steun en de positieve reactie die ze verdienen en die deze zaak verdient.
Voorts zij erop gewezen dat de dialoog natuurlijk moet worden gevoerd met degenen die het geweld afwijzen. Maar zoals in alle crisishaarden het geval is, of dat nu in Ierland of in andere gebieden op deze wereld is, men moet natuurlijk ook vele stappen ondernemen om de groeperingen die nu nog voorstander zijn van het geweld ervan te overtuigen dat het beter is het geweld af te zweren. Een echt effectieve dialoog kan natuurlijk alleen maar worden gevoerd met hen die "nee" zeggen tegen geweld. Maar we moeten zoveel mogelijk politieke, maatschappelijke en religieuze groeperingen ertoe overhalen om af te zien van geweld.
Daarvoor zijn contacten nodig, richtlijnen, maar vooral ook aanmoediging van de kant van de Algerijnse regering. Ik vind het niet acceptabel dat de Algerijnse regering zich tamelijk afwachtend en terughoudend opstelt. We willen deze dialoog steunen, we willen daarom ook een dialoog tussen het Europees Parlement en het nieuw gekozen parlement in Algerije. Dat kan geen aanbod zijn dat maar van een enkele kant komt, het moet een echte dialoog zijn die het vredesproces met volledige waarborging van de mensenrechten tot doel heeft.
Nog even iets over wat Commissaris Marín heeft gezegd over de onderhandelingen. Ook wij hopen dat de onderhandelingen over het associatieverdrag Algerije in grotere mate betrekken bij het gehele Barcelona-proces. In dat licht zie ik uw interventie en ik wil u namens mijn fractie van harte steunen.

Soulier
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, mijnheer de voorzitter, mijnheer de commissaris, iedereen is er zich van bewust hoe ernstig dit debat is en het is positief dat het Parlement eindelijk beslist heeft zich hierover uit te spreken en deel te nemen aan het grote debat dat tot het herstel van de vrede zou moeten leiden.
Mijnheer de fungerend voorzitter, u heeft in de eerste plaats gelijk wanneer u onze acties in een veel ruimer kader plaatst. Algerije moet weten dat wij de hoop niet opgeven en dat, nu overal ter wereld grote blokken gevormd worden, Europa niet onverschillig kan blijven voor wat in de Maghreb en in het bijzonder in het jongste en machtigste land van dit deel van de wereld gebeurt. Wij moeten dan ook niet streven naar nationale en bilaterale betrekkingen tussen Algerije en dit of dat land - ik ben Fransman en iedereen zal wel begrijpen waaraan ik denk - maar naar betrekkingen tussen Europa en Algerije. Algerije is zo rijk aan grondstoffen dat velen begerige blikken op dit land werpen maar ik viseer niemand, zelfs geen belangrijke bondgenoot.
In de eerste plaats moet dan ook de civiele vrede hersteld worden. Wij moeten daarbij twee klippen omzeilen. Ten eerste, we mogen niet wanhopen wegens het extreme geweld waaraan radicalen van alle zijden, en in kritieke periodes misschien ook gewapende bendes, zich schuldig maken. Ten tweede moeten wij vermijden - onze collega van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten heeft een aantal vragen gesteld over vreemde vormen van passiviteit, maar dat is nog niet het belangrijkste - dat Algerije denkt dat wij ons in zijn interne aangelegenheden zullen mengen. Wij moeten dan ook een wens formuleren en een methode vinden om gesprekken te voeren.
De wens is duidelijk. Algerije krijgt langzamerhand democratische instellingen. Perfectie is niet van deze wereld. Wij mogen ons bijgevolg niet overgeven aan overdreven kritiek op de inspanningen die al geleverd zijn en die worden voortgezet. De politieke krachten die in de democratie geloven of zich willen uitspreken moeten een plaats krijgen in deze instellingen.
Ten tweede moeten wij, in het licht van de maatregelen die met name ten aanzien van de heer Madani genomen zijn, alle daden van de Algerijnse regering aanmoedigen die het mogelijk maken de dialoog te hervatten. De politieke, morele en godsdienstige autoriteiten in dit land die nog de kracht en het vermogen hebben om hun stem te laten horen, moeten oproepen tot de afwijzing van het geweld want anders zal Algerije in de richting van de afgrond blijven afglijden.
Over welke mogelijkheden beschikt een parlement in dezen? Allereerst dient gezegd dat wij ons samen - Raad, Commissie en Parlement - uitspreken. Wij moeten bijdragen tot een hervatting van de dialoog. Wij moeten ten eerste de wens en de hoop uitspreken dat de binnenlandse dialoog wordt voortgezet. Daarnaast moeten wij de Algerijnse autoriteiten er ook op wijzen dat de ondertekening van de associatieovereenkomst slechts kan worden overwogen als de publieke opinie in Europa, ja zelfs in het westen of in de wereld, inderdaad duidelijke tekenen van een terugkeer naar vrede krijgt. En dat zou wel eens verre van eenvoudig kunnen zijn.
Ons Parlement moet een dialoog aangaan met het Algerijnse parlement. Het moet stellen dat het openstaat voor gesprekken met alle politieke krachten die geen geweld gebruiken. Natuurlijk moeten de moordenaars, de radicalen en de extremisten die elk vooruitzicht op gesprekken - ik wilde zeggen "vreedzame" , zij het wellicht met horten en stoten verlopende gesprekken - verwerpen, van de onderhandelingstafel geweerd worden. Ons Parlement moet dus contacten leggen met het nieuwe parlement dat begin vorige zomer in Algerije gekozen is.
Ons Parlement - en ik richt mij, mevrouw de Voorzitter, niet alleen tot het Bureau maar ook tot de voorzitters van de verschillende fracties - moet besluiten tot de oprichting van een buitengewone ad hoc delegatie. Deze delegatie moet naar Algerije reizen vóór de Algerijnen naar Straatsburg komen - uiteraard naar de zetel van het Europees Parlement en niet naar het grondgebied van één of andere lidstaat van de Unie - en moet de dialoog aangaan met deze krachten. Wij zullen de lidstaten, de Raad of de Commissie hier niet bij betrekken. Het zal gaan om gesprekken van parlement tot parlement, want dat is de plaats waar het democratisch debat ontstaat, waar de publieke opinie zich via het algemeen stemrecht uitspreekt. Zo kunnen wij misschien de eerste kleine, voorzichtige maar toch zekere stappen zetten op de weg die naar vrede leidt.
Dit zou de bijdrage van het Parlement kunnen zijn. Het zou positief zijn als de Raad en de Commissie van oordeel zouden zijn dat ons Parlement nuttig werk geleverd heeft.

Pasty
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte collega's, wij zijn allen geschokt door de afschuwelijke moordpartijen die het Algerijnse volk dagelijks in rouw dompelen en die door iedereen worden veroordeeld. Vooral vrouwen, kinderen en bejaarden zijn de onschuldige slachtoffers van deze dodelijke waanzin die door geen enkel doel wordt geheiligd.
Ons medeleven gaat uit naar de zwaar beproefde families van de slachtoffers en wij bieden hun onze innige deelneming aan. Wij hebben echter vóór alles de dwingende plicht al het mogelijke te doen om een einde te maken aan deze barbaarse daden. Natuurlijk is het in de eerste plaats aan het Algerijnse volk voor de terugkeer naar een klimaat van vrede te zorgen. Maar wij weten dat dit volk vrede wenst en alle morele steun van bevriende volkeren nodig heeft, opdat degenen die terreur zaaien eindelijk begrijpen dat hun strijd, die met dergelijke middelen wordt gevoerd, uitzichtloos is.
Wij moeten de moedige strijd van de Algerijnse vrouwen toejuichen. Zij hebben het hoofd geboden aan de bedreigingen van de terroristen en duidelijk uiting gegeven aan hun verzet en hun wens dat er een einde komt aan de aanslagen en dat hun legitieme rechten erkend worden.
Wij moeten de inspanningen steunen die zowel door de Algerijnse autoriteiten, en met name door president Zeroual, wiens legitieme verkiezing niet betwist kan worden, als door de verschillende politieke groeperingen die aan de jongste verkiezingen deelgenomen hebben, geleverd worden om de normale werking van de democratische instellingen te herstellen. Ik sluit mij volledig en zonder enig voorbehoud aan bij het initiatief van de heer Soulier, want een ontmoeting tussen het Europees Parlement en het Algerijns parlement zou de hervatting van deze democratische werking kunnen bevorderen.
Wij moeten actief alle pogingen tot dialoog steunen die ondernomen worden om een einde te maken aan de huidige slachtpartijen. Wij moeten alle delen van het Algerijnse volk oproepen tot deze dialoog, maar zo'n dialoog is onmogelijk in een klimaat van terreur. Ik wil hierbij de beroemde woorden in herinnering brengen die generaal de Gaulle sprak, toen hij heel moedig een einde maakte aan het conflict tussen Frankrijk en Algerije: het is tijd dat de messen in de vestiaire worden gelaten.
Dan kan Algerije opnieuw volledig zijn plaats innemen in de noodzakelijke euro-mediterrane dialoog, waarvan de grondslagen door de Conferentie van Barcelona gelegd zijn.
Wanneer de vrede hersteld is en het Algerijnse volk zich onderling verzoend heeft, kunnen wij allemaal samen, Algerijnen en Europeanen, helpen bij de opbouw van het Algerije van de 21ste eeuw. Wij moeten tegemoet komen aan de verzuchtingen van de talrijke Algerijnse jongeren die vandaag de wanhoop nabij zijn door de werkloosheid en een onzekere toekomst. Dit heeft sommigen van hen er, helaas, misschien toe gebracht de daden van dodelijke waanzin te plegen die wij vandaag betreuren.
Voor de onmiddellijke oplossing van het Algerijnse drama is een akkoord nodig tussen alle politieke leiders in het land, die zonder bijgedachten een nationale verzoening moeten opleggen. De crisis kan enkel opgelost worden als Algerijnen en Europeanen er samen in slagen de jeugd van dit land opnieuw hoop te geven door, enerzijds, de noodzakelijke hervormingen op economisch en sociaal vlak uit te voeren en aan te moedigen en, anderzijds, de banden van partnerschap die hen binden aan te halen.
Dit lijkt mij vandaag de boodschap van hoop die Europa het Algerijnse volk en zijn leiders moet geven. Wij moeten tevens kordaat herhalen dat niets kan worden opgebouwd in een klimaat van haat en dodelijk geweld en dat alle daden van terrorisme onmiddellijk moeten ophouden.

André-Léonard
Mevrouw de Voorzitter, de liberale fractie, namens welke ik het woord voer, heeft de afgelopen maanden meermaals om een debat verzocht over de ernstige crisis die in Algerije woedt. Dat was haar tot dusver geweigerd. Ik dank de Raad en de Commissie dan ook, omdat zij eindelijk op dit verzoek zijn ingegaan. Ik ben echter diep teleurgesteld over hun inconsequente verklaringen over dit drama. Wij staan versteld over hun gebrek aan verantwoordelijkheidszin. Respect voor de mensenrechten is een absolute voorwaarde voor het behoud van onze overeenkomsten. Wat zullen de Commissie en de Raad doen als deze niet worden geëerbiedigd?
Het ontbreken van een gemeenschappelijk buitenlands beleid heeft andermaal tot het falen van ons buitenlands optreden geleid. Opnieuw is gebleken dat op dit gebied een hervorming van onze instellingen nodig is. Meer dan zes jaar na de nietigverklaring van de door het FIS gewonnen verkiezingen leeft Algerije nog altijd in angst voor de dag van morgen. De wreedheid heeft een ontoelaatbaar peil bereikt: er zijn al 60.000 mensen afgeslacht en de Algerijnse overheid wil het terrorisme enkel uitroeien door geweld met geweld te beantwoorden.
De recente wetgevende verkiezingen en de vorming van een nieuwe regering hebben niet geleid tot de zo verhoopte dialoog tussen de verschillende delen van de Algerijnse samenleving. Integendeel, de enkele tekenen van democratische goede wil van de Algerijnse autoriteiten zijn tenietgedaan door blind terrorisme. Erger nog, bepaalde berichten laten uitschijnen dat de ordetroepen niet in staat zijn om zelfs vlakbij kazernes plaatsvindende slachtpartijen te voorkomen en, a fortiori, te verhinderen.
Ons inziens kan alleen via een initiatief van de Algerijnse autoriteiten dat tot doel heeft alle productieve krachten in de civiele samenleving - ook de islamitische bewegingen - te bundelen, een akkoord worden bereikt over de afwijzing van het geweld en respect voor de rechten van de mens en de culturele minderheden. De Europese Unie moet de opening van een echte nationale dialoog steunen, die hopelijk een einde kan maken aan het terrorisme dat het Algerijnse volk steeds harder treft. Het gaat hier niet om inmenging, maar om bijstand aan een volk in nood. Wij mogen niet passief blijven toekijken terwijl elke dag moorden begaan worden in een land waarmee wij nauwe historische, culturele en vriendschappelijke banden hebben. Wij hebben de plicht te reageren.
In onze gezamenlijke resolutie verzoeken wij om instelling van een parlementaire ad hoc delegatie die zowel hier als in Algerije een dialoog op gang kan brengen, een terugkeer naar vrede mogelijk kan maken en de samenwerking tussen de Unie en Algerije kan versterken. Wij mogen deze kans niet laten liggen en wij mogen niet falen. Bovendien kunnen wij de Commissie helpen, die een doorslaggevende rol moet spelen in het democratiseringsproces dat op gang moet worden gebracht tijdens de onderhandelingen voor een nieuwe euromediterrane overeenkomst met Algerije, en wel met inachtneming van de mensenrechten.
Voor ik besluit wil ik zeker en vast hulde brengen aan de moed en de volharding van de Algerijnse journalisten die ons, met gevaar voor eigen leven, blijven informeren. Ik wil ook mijn medeleven betuigen met de families die getroffen zijn door dit barbaarse geweld dat geen grenzen meer kent. Hopelijk vindt dit bevriende land snel de weg naar vrede en stabiliteit terug.

Ainardi
Mevrouw de Voorzitter, het Algerijnse volk lijdt onder een nieuwe escalatie van terreur zonder weerga sinds 1992. De gewapende islamitische groeperingen overtreffen zichzelf in het begaan van wreedheden om de bevolking te intimideren en een chaotische toestand te scheppen met de bedoeling de Algerijnse overheid te destabiliseren en te doen zwichten. Net als een aantal andere fracties spreekt ook mijn fractie hierover haar verontwaardiging uit en veroordeelt zij deze barbaarse daden met de grootste vastberadenheid. Maar wij moeten verder gaan en de fanatieke fundamentalisten en hun leiders ondubbelzinnig aanklagen, want zij zijn de echte daders en aanstichters van deze golf van terreur.
De recente uitlatingen van Abassi Madani, de belangrijkste leider van het vroegere FIS die onlangs is vrijgelaten, werpen een schril licht op zijn verantwoordelijkheid. De chantage die hij probeert uit te oefenen door zich sterk te maken dat hij de slachtpartijen kan doen ophouden als de overheid aan zijn voorwaarden tegemoetkomt, bewijst duidelijk dat hij gemene zaak maakt met de terroristische groeperingen. Daarom zal onze fractie, die geen lessen wenst te geven, zich tot geen enkel manoeuvre, van welke zijde ook, lenen dat erop gericht is de fundamentalistische groeperingen, die verantwoordelijk zijn voor en medeplichtig aan de moordpartijen, aan de onderhandelingen te laten deelnemen, bijvoorbeeld in het kader van een internationale conferentie. Wij weigeren elke inmenging in de aangelegenheden die onder de bevoegdheid van het Algerijnse volk vallen. Zoals uit de geschiedenis blijkt, beschikt het Algerijnse volk over de nodige kracht om het terrorisme te overwinnen en bij te dragen tot zijn sociale, democratische en culturele ontvoogding. De Algerijnse vrouwen spelen een belangrijke rol in deze strijd en wij moeten hun moed bewonderen en toejuichen.
Volgens ons zal Algerije de weg naar democratie en economische en sociale vooruitgang niet vinden als het naar een compromis met de fundamentalistische krachten streeft. Europa kan een bijdrage leveren door andermaal zijn solidariteit met het Algerijnse volk te betuigen en de samenwerking tussen de Europese Unie en Algerije te versterken, en dit in nauw overleg met de productieve krachten in Algerije. Wij moeten met name de schuldenlast verlichten en technische bijstand verlenen om de infrastructuur te moderniseren en sociale woningen te bouwen. Om onze steun uit te spreken voor al degenen die met gevaar voor eigen leven het terrorisme bestrijden, stelt mijn fractie net als een aantal andere fracties voor dat onze Vergadering een delegatie naar Algerije zendt voor een ontmoeting met de leden van het Algerijnse parlement en met alle krachten die in dit land een moedige strijd leveren.

Cohn-Bendit
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, het Algerijnse volk is een slachtoffer van de geschiedenis. Gebrek aan realisme tegenover het fundamentalisme is synoniem met lafheid en berusting. Gebrek aan realisme tegenover de uitroeiing ervan is synoniem met intellectueel verval. De zaken zijn tegelijk ingewikkeld en heel eenvoudig. Wanneer een land zo'n crisis doormaakt is het moeilijk voor de regering om een goed beleid te voeren. Maar wanneer de crisis en het geweld zo'n niveau bereiken, bepalen de reacties van de regering de mogelijkheid om al dan niet een oplossing te vinden. Als er geheime gevangenissen bestaan, als ook regeringstroepen slachtpartijen en moorden begaan, wil dit niet zeggen dat de regering niet beter is dan de terroristen, maar enkel dat zij de spiraal van geweld, die de terroristen in gang gezet hebben, opvoert. Wanneer wij "neen" zeggen tegen de uitroeiing van het terrorisme, zeggen wij dus niet "ja" tegen het fundamentalisme. Wij willen alleen maar zeggen dat we een andere oplossing moeten zoeken voor de problemen in Algerije. Dat is mijn eerste opmerking.
Laten wij vervolgens ophouden onszelf voor de gek te houden. Het spreekt vanzelf dat, als wij een dialoog wensen, deze dialoog zover mogelijk moet gaan en degenen moet bereiken die even gedacht hebben dat hun vrijheid uit de loop van een geweer kon komen. Wij moeten de wapens juist het zwijgen opleggen. Wij moeten dus trachten een dialoog op te leggen met de grootste boosdoeners. Als alleen een dialoog gevoerd wordt met de goeden, verloopt die natuurlijk in een vriendelijke sfeer, maar levert hij niets op. Wanneer men een dialoog aanknoopt met de slechteriken, betekent dit niet dat men voor hen is, dat men hen aanvaardt maar het betekent enkel dat men hen ervan wil overtuigen dat hun strijd uitzichtloos is.
Wij zullen dus samen naar Algerije gaan, wij zullen besprekingen voeren met de commissie voor de mensenrechten van het Algerijnse parlement, met alle politieke krachten in het Algerijnse parlement, met alle productieve krachten in Algerije en zelfs met de slechteriken, opdat zij niet langer slecht zouden zijn. Ik ben er stellig van overtuigd dat de hoop in Algerije zal herleven, als de Algerijnse bevolking voelt dat er mensen zijn die geen inmenging in Algerije wensen om daar lessen te geven. Sinds wanneer willen de communisten geen lessen meer geven? Dat is een intellectuele capitulatie.
Ikzelf blijf erbij dat we een les in dialoog moeten geven aan allen die geen dialoog wensen, of dat nu in Algerije, Afghanistan, Cambodja of waar ook ter wereld is. Het Europees Parlement moet hiervoor alle middelen aanwenden en de Algerijnen de volgende boodschap geven: jullie maken deel uit van onze wereld, waar dialoog de enige oplossing is voor slachtpartijen en problemen.

Dupuis
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik sta versteld over de toespraken die wij hier vanmorgen gehoord hebben. Men heeft het over dialoog. Onze vriend Cohn-Bendit heeft zonet nog herinnerd aan de deugden van de dialoog terwijl de gelegenheden voor dialoog sinds drie jaar aanzienlijk toegenomen zijn in Algerije, terwijl de Algerijnse bevolking rechtstreeks heeft kunnen deelnemen aan de verkiezing van haar kandidaten en aan de verkiezing van haar president. Men heeft het over dialoog, maar tussen welke partijen? Met degenen die, zoals onze communistische collega in herinnering heeft gebracht, ook de afgelopen dagen nog bewezen hebben dat zij de mogelijkheid hadden de slachtpartijen te doen ophouden? Dit is volkomen absurd.
Wat de inmenging in Algerije betreft, waarom wijzen de Algerijnse autoriteiten vandaag alle inmenging af? Zij zijn tegen inmenging gekant, omdat wordt voorgesteld de Algerijnse regering en de terroristen op voet van gelijkheid te behandelen. De Europese Unie moet echter de Algerijnse regering steunen en alleen dan zullen wij kunnen investeren in economische en politieke hervormingen, investeren opdat het gerechtelijke systeem eindelijk kan functioneren, investeren opdat eindelijk op grote schaal tot privatiseringen wordt overgegaan in Algerije. Zo kunnen wij de Algerijnse burgers nieuwe vooruitzichten bieden en zullen zij niet langer veroordeeld zijn tot werkloosheid, armoede en wanhoop, zoals dat vandaag het geval is.
Men stelt dat dit alles in het kader van de Conferentie van Barcelona dient te gebeuren. Dit komt er eigenlijk op neer dat men Algerije als een probleem als alle andere beschouwt. Hoewel Algerije de topprioriteit van ons beleid aan gene zijde van de Middellandse Zee zou moeten zijn, dwingt men dit land in het keurslijf van een gewone conferentie die, zoals we weten, hoe dan ook niet veel oplevert. Wij moeten miljarden ecu investeren en moeten echt willen dat er iets verandert. Alleen op die voorwaarde zullen president Zeroual en de Algerijnse autoriteiten kunnen instemmen met deze vorm van inmenging omdat die gebaseerd is op dialoog...
(Interruptie van de heer Cohn-Bendit) ... op echte dialoog en vriendschap. Op die voorwaarde kunnen we iets veranderen. Wanneer wij echter alleen maar lessen willen geven en de rol van bemiddelaar tussen de verschillende partijen willen spelen, spreekt het vanzelf dat de Algerijnse regering dit niet kan aanvaarden. Wij moeten partij kiezen. Wij moeten degenen verdedigen die, zoals president Zeroual, ervoor gekozen hebben democratische instellingen te creëren in Algerije. Zij zetten hun inspanningen voort en wij moeten hen sterkte geven en steunen. Pas dan zullen we de justitie kunnen hervormen, de gevangenissen kunnen hervormen en al de krachten kunnen uitroeien die vandaag in het duister werken en het democratische proces in Algerije ondermijnen.

Muscardini
Mevrouw de Voorzitter, de Raad heeft vanochtend wederom verklaard de Algerijnse regering te steunen bij haar economische en politieke hervormingen. De verkiezingen die op 5 juni jongstleden zijn gehouden vind ik een stap vooruit. Het associatieakkoord zie ik als een voorwaarde voor vooruitgang. Althans, dat kan zo zijn. De Raad heeft echter, net als de Commissie, geen enkel concreet voorstel gedaan of initiatief genomen om te pogen het afschuwelijke geweld en het massale bloedvergieten een halt toe te roepen. De Raad heeft zelfs zijn verklaring afgesloten met de mededeling dat de Algerijnen zelf een uitweg moeten zien te vinden voor hun problemen. Dat is nou net niet het standpunt van Alleanza nazionale, want wij vinden dat het probleem van Algerije ook ons probleem is en een probleem voor Europa.
De situatie is in Algerije de laatste tijd steeds verder achteruitgehold en het barbaars geweld dat dit gekwelde land in zijn greep houdt, is thans zo erg dat bloedbaden aan de orde van de dag zijn. Het zinloze geweld wordt bedreven door een blinde repressie en terrorisme, die zichzelf voeden met het bloed van de onschuldige bevolking. Het is waar dat de verantwoordelijkheid voor deze stand van zaken gedeeltelijk te wijten is aan de vroegere dictatuur van het Front voor Nationale Bevrijding, ontstaan uit de harde antikoloniale strijd die vóór het uitroepen van de onafhankelijkheid heeft gewoed. Dit neemt niet weg dat het vandaag de dag ook de verantwoordelijkheid van ons en onze landen is, te trachten een einde te maken aan deze afgrijselijke situatie.
Een jonge bevolking als de Algerijnse, die niets anders heeft gekend dan de ellende van vijfjarenplannen om vervolgens af te glijden naar de verschrikking van een burgeroorlog die moest doorgaan voor een strijd voor godsdienstvrijheid: dat is een ware tijdbom voor de Maghreb en de hele, grote Arabische wereld, en het vormt tevens een ernstige bedreiging voor Europa, een bedreiging waar we niet te lichtvaardig over mogen oordelen. De Europese Unie moet als prioriteit kiezen Algerije weer hoop te geven. Zij moet wijzen op de deugdelijkheid van een cultuur- en samenlevingsmodel dat gebaseerd is op verdraagzaamheid, democratie en de scheiding van kerk en staat, een staat die openstaat voor vrijheid van vereniging, van gedachte en van godsdienst.
Als wij zeggen dat de strijd van de Algerijnse bevolking, die in de greep van het geweld zit, ook onze strijd is, is dat dus meer dan een stijlfiguur. Het is heus wel mogelijk de extremisten in een isolement te dwingen en een dialoog tot stand te brengen tussen de strijdende partijen, en wij Europeanen hebben de middelen om hen tot overleg te dwingen. Maar daarvoor is er wel politieke wil nodig, en die liet bijvoorbeeld in de oorlog in het voormalige Joegoslavië verstek gaan. Als het ons niet lukt af te sturen op herstel van de vrede in Algerije, dan zou dat andermaal een bevestiging zijn van het imago van een onmachtig Europa, dat als een cocon in zichzelf gekeerd blijft en niet bij machte is op te treden. Dat zou betekenen dat Europa kwetsbaar en ontvankelijk wordt voor destructieve ideologieën: daar zijn al symptomen van te zien, die door onze onmachtige houding alleen maar sterker worden.
Alleanza nazionale is zich bewust van de gevaren die de Algerijnse situatie zowel op intern als extern vlak met zich meebrengt, mocht deze situatie aanhouden. Onze partij hoopt dan ook dat het Europees Parlement een initiatief gaat nemen tot bijeenroeping van een conferentie van alle betrokken partijen: de Unie, de Maghreblanden, de Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa. Wij vragen dat het Europees Parlement de regeringen van de vijftien landen zo ver krijgt dat ze een harde strijd aanbinden tegen elke vorm van fundamentalisme, en wij vragen dat er geen concessies gedaan worden voor degenen die op brute wijze vrouwen, kinderen en oude mensen hebben vermoord. Wij wijzen erop dat er ook sprake is van een westerse verantwoordelijkheid, omdat men het geweld de nodige ruimte heeft gelaten.

De Voorzitter
Overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement heb ik 7 ontwerpresoluties ontvangen.

Titley
Mevrouw de Voorzitter, als wij volkomen eerlijk tegenover onszelf zijn, weten wij eigenlijk niet wat wij met Algerije aan moeten. Alles wat wij tot nu toe gehoord hebben bevestigt dat. In feite werd dit in februari jongstleden duidelijk geïllustreerd hier in het Parlement, toen onze pogingen om het eens te worden over een resolutie over Algerije jammerlijk mislukten. Wat wij wel weten is dat het geweld barbaars en onaanvaardbaar is en absoluut veroordeeld moet worden, zonder dat aan die veroordeling voorwaarden verbonden worden. Wij weten ook dat de situatie niet zo eenvoudig ligt als sommige sprekers van vanmorgen schijnen te denken. Wij moeten onszelf vragen stellen, zoals waarom hebben sommige van deze moordaanslagen plaatsgevonden dicht bij beveiligde locaties; waarom is het leger niet in staat de bevolking te beschermen? Niet al deze moorden zijn gepleegd in afgelegen plattelandsdorpen, sommige vonden plaats binnen de bebouwde kom van steden. Waarom zijn deze moordaanslagen gepleegd?
Wij weten ook dat het er steeds meer op begint te lijken dat er doodseskaders gevormd worden die op dezelfde manier te werk gaan als in Zuid-Amerika. De Zuid-Amerikaanse ervaring heeft ons geleerd dat zodra dat gebeurt, men de controle over een politieke situatie volledig begint te verliezen. Omdat Algerije zo dicht bij de Europese Unie ligt, weten wij dat deze gevaarlijke instabiliteit de Europese Unie uiteindelijk zou kunnen ondermijnen. Daarom moeten wij een strategie ontwikkelen. Het is van essentieel belang dat het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid kracht krijgt en tot effectieve actie begint te leiden. Wij moeten ongetwijfeld met de politieke dialoog beginnen; wij moeten de interparlementaire dialoog beslist ontwikkelen. Wij moeten trachten de associatieovereenkomst te gebruiken, zoals commissaris Marín heeft aangegeven, om die dialoog te ontwikkelen en niet-gouvernementele organisaties, die de werkelijke situatie aldaar kunnen gaan beoordelen, toegang tot Algerije te verschaffen. Wij moeten die dialoog bevorderen, teneinde een grotere persvrijheid tot stand te brengen in Algerije, zodat wij ons allen bewust kunnen worden van wat er gebeurt.
Wij moeten tevens, zoals de heer Dupuis al gezegd heeft, aanmoedigen tot verdere economische hervormingen. Uiteindelijk zullen wij alleen door middel van verbeteringen in de economische situatie kunnen zorgen voor een vreedzamer ontwikkeling in Algerije.

Viola
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, ik steek van wal door een krachtige veroordeling uit te spreken tegen de terreuracties die een land teisteren dat maar op een paar zeemijlen van de Europese Unie ligt, een land dat ernaar streeft zich aan te sluiten bij onze Gemeenschap om tezamen een vrijhandelszone op te zetten. Dit vooropgezet, wilde ik nog een paar opmerkingen plaatsen.
Allereerst moeten wij volgens mij meer stilstaan bij het risico dat de gebeurtenissen in Algerije buiten de landsgrenzen kunnen treden, om over te slaan op het naburige Tunesië en Libië. Dit is een reden tot grote bezorgdheid, en daarom vraag ik dat de Europese Unie maximale aandacht aan deze drie landen schenkt. Mijn vrees spruit voornamelijk voort uit het feit dat ik het Algerijnse terrorisme beschouw als rechtstreekse consequentie van een sociaal-economische crisis, en niet zozeer van een culturele of religieuze crisis. Aangezien de andere Maghreb-landen in soortgelijke economische omstandigheden verkeren, houd ik mijn hart vast, want het terrorisme zou ook elders op zo gevaarlijke wijze kunnen opduiken.
Dus nogmaals, de Algerijnse crisis zie ik als een sociaal-economische crisis, en daarom ben ik de mening toegedaan dat het euro-mediterrane beleid, zoals dat in Barcelona vorm heeft gekregen, van fundamenteel belang is. Ik vind dan ook dat de Europese Unie op de terroristische aanslagen hoort te reageren met instrumenten als structurele ontwikkeling en financiële middelen in plaats van diplomatie. Dit betekent dat in de allereerste plaats het associatieakkoord gelanceerd moet worden. Volgens mij is er namelijk grote behoefte aan aanmoediging via economische en sociale bijstand. Het isolement dat Europa en de westerse wereld eigenlijk aan het decreteren zijn, zet naar mijn gevoel bepaald geen zoden aan de dijk.
Hoe dan ook, ik vind het al heel wat dat het Europees Parlement zijn uiterste best doet om de dialoog aan te zwengelen en dat het in de bres springt voor naleving van de mensenrechten, die immers maar al te gemakkelijk over het hoofd worden gezien in situaties van onderdrukking. Ik ben uiterst voldaan over het plan om zo spoedig mogelijk een delegatie van dit Parlement naar Algerije te zenden in een poging een zo constructief mogelijke dialoog op te zetten met het nieuwe Algerijnse parlement. Wel herinner ik eraan dat er reeds een delegatie bestaat voor de relaties met de Maghreb-landen. Deze delegatie kwijt zich met veel verantwoordelijkheidsgevoel van haar taken en ze zou eventueel voor de gelegenheid uitgebreid kunnen worden om het hele Europees Parlement beter te vertegenwoordigen.
Ik hoop dat de delegatie contacten kan onderhouden met de gekozen meerderheid maar ook met de minderheid in het parlement en met de sociale partners. Ik hoop dat zij de grondslag kan leggen voor een nieuwe euromediterrane dialoog, in de geest van dat euro-mediterrane parlementsforum waarvan herhaaldelijk is gezegd dat het zo nodig is voor de bevordering van een dialoog. In gevallen als deze kan zo'n dialoog ongetwijfeld een steun zijn en als klankbord voor alle Europese democratieën fungeren.
Ten slotte moet gezegd worden dat door de verlamming en misschien de vrees waaraan de Europese Unie al veel te lang ten prooi is, vergeleken met de felle opkomst van het islamitisch fundamentalisme en terrorisme, de euromediterrane initiatieven in het diskrediet dreigen te worden gebracht, zo ze al niet geheel kopje ondergaan. Ik vind echter ook wel dat men ervoor moet oppassen om niet op simplistische wijze - want dat gebeurt wel - het trage optreden en de schuld die de Europese Unie zeker in de burgeroorlog van Joegoslavië heeft gehad, over één kam te scheren met de Algerijnse crisis. Deze situaties zijn even dramatisch, maar voor de rest liggen ze duidelijk anders. Ik heb bewust gesproken over burgeroorlog in Joegoslavië en Algerijnse crisis, om te onderstrepen dat het absoluut niet mogelijk is de Algerijnse gebeurtenissen te beschouwen als voortvloeiende uit een botsing tussen verschillende etnieën of hoe dan ook verschillende bevolkingsgroepen. Kort gezegd, we mogen niet de fout begaan de Algerijnse terroristen te beschouwen als burgerstrijders, want dat zou een onverdiende erkenning en internationale legitimatie voor hen betekenen.
Ik geloof niet dat ik hiermee de houding van de Europese Unie goedpraat. Ik wilde alleen duidelijk maken dat gespeurd moet worden naar de juiste formules om zo gauw mogelijk de ernstige achterstand, die wij hoe dan ook hebben opgelopen, in te lopen.

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, met betrekking tot de spiraal van geweld waarvan wij momenteel getuige zijn in Algerije moet ik u eraan herinneren dat het ook gaat om een strijd om de politieke en economische macht. Wij hebben deze kwestie vandaag, en naar het schijnt met een ruime meerderheid, in het Parlement aan de orde gesteld. Ik geloof dat het belangrijk is dat Europa, de Europese Unie, haar verantwoordelijkheid op zich neemt, dit met het oog op haar belangen, haar verplichtingen en haar solidariteit met bepaalde landen, met name Frankrijk.
De vraag is: wat kunnen wij doen? De Raad heeft ons gezegd dat hij - binnen zijn algemene politieke beoordeling, die wij delen - voor het associatieakkoord is. Als ik het goed heb begrepen, wacht de Commissie op signalen van de Algerijnse regering dat deze wil onderhandelen. Vraag is wat wij in de tussentijd doen, behalve de veroordelingen waarover we straks gaan stemmen.
Ten aanzien van onze gesprekspartner, en dat is hoofdzakelijk de Algerijnse regering, geloof ik dat er wel degelijk bepaalde dingen zijn die wij kunnen en moeten doen.
In de eerste plaats moeten wij de Algerijnse regering er, met betrekking tot haar reactie op de inmenging, op wijzen dat de Europese Unie niet alleen staat in de euro-mediterrane akkoorden. Er zijn vele, ook islamitische, landen die dezelfde waarden met betrekking tot de mensenrechten en de democratie delen.
Vervolgens is daar het belangrijke feit, en ook daar moeten wij de Algerijnse regering op wijzen, dat één van de verantwoordelijkheden van een wettige regering is dat zij de openbare orde handhaaft, te beginnen bij de bescherming van het recht op leven. Dat is dus de verantwoordelijkheid van de Algerijnse regering en wij zijn bereid de regering te helpen die verantwoordelijkheid op democratische wijze te dragen.
Ten derde, Voorzitter, is daar de kwestie van de dialoog. Ik geloof dat we moeten praten, de dialoog gaande moeten houden, op de eerste plaats met alle democratische politieke krachten in Algerije - en die zijn er wel degelijk - die bij dit proces betrokken kunnen worden. Vervolgens moet voor een dialoog met de terroristen - waarom wordt er toch steeds gesproken van "de gewelddadigen" ? -, die zich schuldig maken aan massamoord op de bevolking, aan één voorwaarde worden voldaan: zij moeten worden geïsoleerd en ontwapend. Het gaat er niet alleen om dat we moeten blijven hopen dat het wonder geschied, het gaat er ook om dat we onze verantwoordelijkheid op ons nemen.

Robles Piquer
Voorzitter, wij moeten ons afvragen: vanwaar komt het afschuwelijke geweld dat Algerije in bloed drenkt en waarbij burgers, militairen, mensen in de stad en op het platteland, vrouwen én kinderen, met zoveel onvoorstelbare wreedheid en barbarij worden vermoord?
Iets moet het te maken hebben met de geschiedenis van Algerije, dat in de vorige eeuw nooit een staatkundige structuur kende die te vergelijken was met het Marokko van de sultans of het Tunesië van de beis. Wellicht verklaart dat de diepgaande verfransing van het land, die inderdaad zo verregaand was dat Frankrijk oprecht dacht dat Algerije een stuk van Frankrijk was. En ongetwijfeld verklaart dat weer het enorme geweld waarmee de Algerijnse onafhankelijkheidsstrijd gepaard ging, een strijd die werd geleid door een gewapende beweging die de macht greep, een macht die niet alleen totaal maar ook totalitair was, niet civiel maar militair, en die een op de vijfjarenplannen van de Sovjet-Unie geënt economisch beleid voerde met immense, maar weinig productieve structuren, die middelen verkwistte en de traditionele bronnen van rijkdom waarschijnlijk voor een groot deel verwoestte, die corruptie in de hand werkte en ten slotte het Algerijnse volk, vooral de jongeren, ieder toekomstperspectief ontnam, wat weer maakte dat velen hun toevlucht namen tot zogenaamd religieuze oplossingen die in werkelijkheid niets te maken hadden met de islam: magische wondermiddelen.
En na de stembusoverwinning van het FIS hebben wij onzerzijds de nietigverklaring van de algemene verkiezingen - laten we er niet omheen draaien - al te welwillend aanvaard, waarbij wij het standpunt van de Franse regering volgden. Dat zij nu maar toegegeven.
Feit is dat er op die zeeën van bloed en tranen verkiezingen zijn gehouden, die natuurlijk, zoals ons allen bekend is, onvolkomenheden vertoonden, maar die wel voldoende geldigheid bezitten om een dialoog op gang te brengen. En, inderdaad, voor ons, als Parlement, moeten het een dialoog zijn met het parlement. Ik geloof niet - en op dit kleine detail verschil ik van mening met mijn vriend de heer Soulier, voorzitter van de Subcommissie rechten van de mens - dat er behoefte bestaat aan een buitengewone missie. Zoals de heer Viola zojuist al heeft opgemerkt, hebben wij een delegatie voor de betrekkingen met de Maghreb, een delegatie die reeds diverse bezoeken heeft gebracht aan Marokko en Tunesië, maar nog niet aan Algerije.
En nu is er dan een Algerijns parlement waarvan de voorzitter - naar men mij heeft ingelicht - bereid is om een delegatie te ontvangen en wat dit Parlement naar mijn oordeel moet doen is die delegatie sturen. Wellicht zou de delegatie een bijzonder karakter kunnen krijgen door nu de middelen ter beschikking te stellen om haar te sturen en daar niet mee te wachten tot we niet meer anders kunnen. Wellicht zou de delegatie dan ook uitgebreid kunnen worden, zodat ze een zo breed mogelijk terrein kan beslaan en met alle in het Algerijnse parlement vertegenwoordigde politieke krachten kan spreken. Er zouden wellicht ook contacten gelegd kunnen worden met andere politieke krachten die op dit moment misschien bereid zijn om zich van het pad van het geweld te begeven in de richting van een gematigde en vreedzame opstelling - men moet immers niet denken dat het geweld onomkeerbaar is.
Voorzitter, wij Europeanen hebben een lange geschiedenis, een lange, gewelddadige geschiedenis, waarin dikwijls bloed is vergoten. Nu hebben wij een punt bereikt waarop wij een bescheiden voorbeeld kunnen geven van dialoog aan anderen die nu gewelddadig zijn. Natuurlijk moeten wij, en dat doen wij ook, de Raad en de Commissie stimuleren in hun beslissingen met betrekking tot de samenwerkingsakkoorden, maar wij moeten vooral zelf het voorbeeld geven door onzerzijds de dialoog aan te gaan.

Van Lancker
Voorzitter, ik heb mij de voorbije weken persoonlijk bijzonder geschokt gevoeld door de lijdzaamheid waarmee de internationale gemeenschap reageerde op de horror van Algerije en ik ben dus blij met de toon die overwegend in dit debat gezet is en ook met het voorstel om een delegatie van dit Parlement te sturen. Ik ben er nochtans van overtuigd, collega's, dat alle demarches van dit Parlement slechts zinvol zijn als we ons geen rad voor de ogen draaien, als we niet selectief verontwaardigd zijn. Natuurlijk is voor iedereen duidelijk dat hier een integristische terreur aan het werk is die haar ideologie met geweld aan de mensen wil opdringen en ik vind trouwens dat we niet alleen eer moeten betonen aan de vrouwen die zich organiseren, maar dat we ze van hieruit ook moeten steunen.
Maar er is ook iets anders, en dat is gelukkig vandaag in het debat al een paar keer naar voren gekomen. Steeds meer journalisten, steeds meer mensenrechtenorganisaties getuigen van het feit dat het geweld ook komt van gewapende bendes in en om het leger. En mogen we ons geen vragen stellen over de straffeloosheid waarmee gemoord wordt? Mogen we ons geen vragen stellen bij de onmacht van dat leger om de burgerbevolking te beschermen? Mogen we ons geen vragen stellen over het feit dat de Algerijnse overheid reageert met beperkingen van de persvrijheid, met beperkingen van de mensenrechten en de rechtsstaat? Het is belangrijk dat de parlementaire delegatie deze problemen ook bespreekt met de collega's in het Algerijnse parlement.
Tot slot, collega's, zou ik willen wijzen op onze eigen verantwoordelijkheid in dit debat. Nog steeds worden Algerijnse vluchtelingen teruggestuurd naar hun land zonder garanties voor de veiligheid. De VN-commissaris voor de vluchtelingen heeft al verschillende keren dramatische oproepen gedaan aan een aantal lidstaten die deze praktijken nog toepassen. Hij vraagt om de terugwijzigingen alvast tijdelijk op te schorten tot deze toestand in Algerije stopt. Ik ben ervan overtuigd dat dit alleen kan lukken indien alle lidstaten gezamenlijk dit besluit nemen en ik nodig graag de Raad uit om een voorstel in die zin op tafel te leggen. Ik hoop dat het Parlement dit ook kan ondersteunen. Het Algerijnse volk, collega's, heeft genoeg van geweld en zoals collega André-Léonard al zei: neutraliteit in deze omstandigheden zou lijken op het weigeren van bijstand aan een volk in nood.

Stasi
Mevrouw de Voorzitter, in het licht van dramatische gebeurtenissen, zoals er zich momenteel in Algerije afspelen, is voor de vrienden van Algerije de verleiding groot om te zwijgen.
De verleiding om te zwijgen is groot, omdat woorden de gevoelens van droefheid, afschuw en verontwaardiging ten aanzien van de escalatie van de barbarij in dit ongelukkige land niet kunnen uitdrukken. De verleiding is ook groot, omdat het duidelijk is dat de fanatici niet aarzelen om volledige dorpen uit te moorden en volledig ongevoelig zijn voor elke oproep tot rede; omdat de Algerijnse leiders elk woord over Algerije, elke blijk van belangstelling, elk teken van belangstelling voor het Algerijnse volk lijken te beschouwen als een schandalige aanslag op de nationale soevereiniteit, als een onduldbare inmenging in de interne aangelegenheden van het land.
Wij, zeker wij, parlementsleden, moeten het echter meer dan ooit uitschreeuwen. Wij moeten het uitschreeuwen, omdat vele mensen overal ter wereld deze Vergadering beschouwen als de stem en het geweten van het Europese volk. Als wij zwijgen bij zulke gebeurtenissen, in welke andere omstandigheden zouden wij dan nog het recht hebben om onze stem te verheffen? Wij moeten het uitschreeuwen, opdat degenen die elke dag hun leven wagen en strijden en lijden voor democratie en de menselijke waardigheid in Algerije onze stem horen. Wij moeten het uitschreeuwen om hun onze solidariteit te betuigen in hun strijd, hun beproevingen en ook hun hoop. Wij moeten het ook uitschreeuwen om het internationale bewustzijn wakker te schudden dat, enkele schokken niet te na gesproken, vaak schandalig ingedommeld is wanneer het om Algerije gaat. Wij moeten het uitschreeuwen om te tonen dat wij ons niet onder druk willen laten zetten of intimideren door de chantage die de Algerijnse overheid zonder enige schroom pleegt door ons van inmenging in binnenlandse aangelegenheden te beschuldigen.
Wij hebben overigens soms de indruk dat de overheid het wilde geweld van de fundamentalisten als alibi gebruikt om de vrijheid van het volk en de rechten van de burgers te beperken. Wij moeten er dus onophoudelijk aan herinneren dat de legitimiteit van de president, die het resultaat is van zijn verkiezingsoverwinning, niet alles goedpraat. Wij moeten er onophoudelijk aan herinneren dat de legitimiteit van machthebbers snel opgebruikt raakt, als dezen voortdurend de beginselen met voeten treden waarop hun legitimiteit gebaseerd is.
Als een regering niet in staat blijkt om haar burgers te beschermen en te voorkomen dat dagelijks moordpartijen plaatsvinden, zoals die waarvan de Algerijnen het slachtoffer zijn, heeft de internationale gemeenschap hoe dan ook de plicht gebruik te maken van het recht op bijstand aan een volk in levensgevaar.
Laten wij in het licht van de economische onderhandelingen, die de Europese Unie met Algerije heeft geopend, niet aarzelen om druk uit te oefenen op de Algerijnse overheid. Wij moeten natuurlijk ook kordaat de afschuwelijke misdaden veroordelen die de fundamentalisten begaan. Laten wij dus druk uitoefenen opdat de overheid het terrorisme bestrijdt zonder evenwel misdadig gedrag en ernstige schendingen van de mensenrechten te dulden of te bevelen; opdat zij de niet-gouvernementele organisaties, en in het bijzonder Amnesty International, het onderzoekswerk laat verrichten dat deze organisaties in vele landen ter wereld verrichten en hen met name de gevangenissen laat bezoeken; opdat de internationale pers vrij kan werken en tenslotte ook opdat de Algerijnse regering voortdurend en moedig streeft naar dialoog met alle krachten in het land die bereid zijn af te zien van geweld, ook de boosdoeners en de slechteriken. Zo kan Algerije de burgerlijke vrede terugvinden en opnieuw de plaats innemen die het land in het euro-mediterrane geheel toekomt. Wij wachten met ongeduld op Algerije.

Izquierdo Rojo
Mevrouw de Voorzitter, los van alle andere overwegingen is het van belang dat Algerije en het Algerijnse volk kunnen voelen dat er in deze Vergadering, in dit Europese Parlement, een algemeen gevoel heerst van betrokkenheid en van verlangen naar wederzijdse vooruitgang. De grootste uitdaging is een gemeenschappelijke uitdaging en in deze gemeenschappelijke uitdaging kunnen wij een belangrijke rol spelen. Het is de uitdaging van een beslissende band tussen Algerije en de Europese Unie. Wij stellen voor om de politieke en parlementaire dialoog te intensiveren, een dialoog op gang te brengen tussen het Europees Parlement en de Algerijnse Nationale Vergadering in het kader van wederzijds partnerschap. Wij steunen de beslissing om Algerije de weg te wijzen naar het pad van de vooruitgang, van de consolidatie van een democratische staat, van de waarborging van de rechten van de mens. Wij veroordelen onomwonden deze gesel van terrorisme waar het Algerijnse volk het slachtoffer is. Wij betuigen onze onvoorwaardelijke steun aan het Algerijnse volk.

Lindeperg
Mevrouw de Voorzitter, aan het einde van dit debat wil ik niet alles herhalen wat hier vaak met veel talent door de vorige sprekers gesteld is over de afschuw die ons overvalt bij het Algerijnse drama en de bewondering die wij koesteren voor degenen die voor vrede en vrijheid strijden. Ik denk hierbij in het bijzonder aan de Algerijnse vrouwen, die dubbel geviseerd worden en dus dubbel zo moedig zijn!
Ik wil echter wel het al te zeer verspreide idee bestrijden dat wij niet onmiddellijk iets concreets kunnen doen om de lijdensweg van het Algerijnse volk te verlichten. De Europese Unie kan wel degelijk onmiddellijk een concreet gebaar stellen dat enkel van de Unie zelf afhangt. Wij moeten de Algerijnse mannen en vrouwen die de hel van hun land ontvlucht zijn bescherming, die naam waardig, bieden.
U zal mij zeggen dat dit de taak is van de Conventie van Genève. Paradoxaal genoeg lijkt het erop dat de Algerijnen niet van deze conventie kunnen genieten, zoals mevrouw Van Lancker zopas ook al gezegd heeft. De jurisprudentie van de lidstaten stelt dat bescherming krachtens deze conventie slechts kan worden aangeboden aan mensen die door de overheid vervolgd worden. Deze jurisprudentie werd in 1996 nog bevestigd door het gemeenschappelijk standpunt van de Raad ter zake.
Dit is een paradox omdat de fundamentalisten, die terecht van mening zijn dat zij vervolgd worden door hun regering, aanspraak kunnen maken op bescherming in de Europese Unie terwijl hun slachtoffers, de vrijheidsstrijders waarover ik het zopas had, hierop geen aanspraak kunnen maken. Deze interpretatie, die in strijd is met die van het HCR en met de geest en de letter van de Conventie van Genève, is inmiddels een Europese verworvenheid. Ik pleit dan ook voor de instelling van een vorm van aanvullende bescherming, die zich situeert tussen het statuut van de conventie en de tijdelijke bescherming die momenteel ter studie ligt.
Dit is geen gek idee, want het staat al jaren op het programma van de Raad. Ik ben blij dat mijn land - Frankrijk - dit momenteel overweegt, maar mijns inziens is zo'n bepaling enkel zinvol en doeltreffend wanneer ze op het niveau van de Europese Unie geldt. Mevrouw de Voorzitter, in afwachting wens ik dat de Unie een veel opener houding aanneemt tegenover de Algerijnen die bescherming vragen in Frankrijk. Het debat van vandaag heeft immers duidelijk aangetoond dat dit verzoek volledig terecht is.

Wohlfart
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik iedereen danken die heeft bijgedragen tot dit levendige en hevige, maar ook heel waardige debat, dat een goed beeld geeft van de wreedheden, de uitdagingen en de gevaren van de huidige situatie in Algerije. Ik wil de sprekers ook danken voor de kwaliteit van hun bijdragen, ook al waren sommige leden ontgoocheld over de verklaring van de Raad over de rol die de Europese Unie in Algerije moet spelen.
Ik ben van oordeel dat het unanieme motto van deze plenaire vergadering was dat Algerije ons niet onverschillig mag laten, dat Algerije - en ik zou zelfs zeggen, heel de Maghreb - de Europese Unie nodig heeft. Maar ook de Unie zelf heeft nood aan vrede en politieke stabiliteit in Algerije en de Maghreb. Ik juich het initiatief van het Parlement om zelf zijn verantwoordelijkheid op zich te nemen toe. De Raad moet zijn rol spelen, de Commissie moet haar rol spelen - meer in het bijzonder inzake de toekomstige associatieovereenkomst in het kader van het proces van Barcelona - en ook het Europees Parlement, dat is alvast mijn persoonlijke mening, moet zijn rol spelen.
Men had het over een constructieve dialoog en ik zou daar "waakzame dialoog" aan toe willen voegen voor alles wat betrekking heeft op het gevoelig liggende gebied van de verdediging van de mensenrechten. Natuurlijk is iedereen of bijna iedereen het erover eens dat de groep van deelnemers aan de dialoog in Algerije zo ruim mogelijk moet zijn, maar het gaat hier om een werk van lange adem. Er dient ook opgemerkt dat sommigen in het geval van de crisis in Algerije, net als in andere conflicten, geen dialoog wensen. Onze gemeenschappelijke inspanning is dus een werk van lange adem. Algerije verdient steun omdat het volk, de grote meerderheid van de Algerijnen vrede wenst - zoals één van de sprekers al gezegd heeft en zoals het volk zelf bewezen heeft tijdens de jongste verkiezingen en bij eerdere gelegenheden.
Voor ik vice-voorzitter Marín als vertegenwoordiger van de Commissie zijn besluiten laat formuleren, wil ik nog zeggen dat het onze taak is de verschillende instellingen bij te staan en aan te moedigen om zich van hun eigen taak te kwijten in dit vredesproces van lange duur en dat alle productieve krachten in Algerije en alle Algerijnen van goede wil dit probleem dienen op te lossen.

Marín
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik ben het eens met de door de heer Wohlfart namens de Raad uitgesproken woorden. Mij rest slechts toe te voegen dat het Europees Parlement kan rekenen op de steun van de Commissie indien het een politieke dialoog op parlementair niveau op gang wenst te brengen. Immers, juist op dit moment is het openen van nieuwe kanalen voor een dialoog met de vertegenwoordigers van het Algerijnse volk van groot belang.
De onderhandelingen over het associatieakkoord vormen een platform waarvan mandaat, techniek en taal nauw omschreven zijn, en hoewel er over politiek gesproken wordt is de opzet niet zo breed dat een politieke dialoog met de Algerijnse autoriteiten binnen het mandaat valt. De Commissie is dus in de door haar gevoerde besprekingen strikt gebonden aan het haar verleende mandaat. Daarentegen ben ik van oordeel dat een dialoog op parlementair niveau een veel opener, veel breder en veel vrijer karakter kan hebben dan binnen de het strakke keurslijf van de diplomatie mogelijk is, en voor het geval het Parlement hiertoe mocht besluiten ondersteun ik de woorden van de heer Wohlfart: wij zullen dan alles in werking stellen om deze politieke missie doorgang te laten vinden.

De Voorzitter
Ik dank commissaris Marín.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.

Situatie in het Midden-Oosten
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in het MiddenOosten.

Wohlfart
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, ik ben verheugd dat wij hier vanmorgen ook dit onderwerp kunnen behandelen, dat van groot belang is voor de vrede in het Midden-Oosten.
Dames en heren, hoef ik u er nog aan te herinneren dat het standpunt van de Raad in de huidige situatie op twee elementen gebaseerd is? Ten eerste op de samenwerking op het gebied van veiligheid en daarnaast op de onderhandelingen, dit alles onder het motto " land for peace" . De Palestijnse Autoriteit moet al het mogelijke doen om daden van terrorisme te verhinderen. De Raad komt regelmatig tussenbeide, met name bij monde van zijn gezant bij de Palestijnse Autoriteit, om deze aan te moedigen volledig met Israël samen te werken op het vlak van veiligheid.
Wij hebben de partijen voorgesteld een permanent veiligheidscomité op te richten, dat ons inziens kan helpen om te vermijden dat de extremisten het vredesproces gijzelen. Wij moeten te allen prijze vermijden dat de onderhandelingen stilvallen na elk incident, hoe dramatisch, afschuwelijk en verwerpelijk dit ook is. Onderhandelingen die leiden tot resultaten die voor beide partijen aanvaardbaar zijn en tot een reële verbetering van de economische toestand van de Palestijnen zijn het enige middel om stilaan het klimaat van vertrouwen te creëren dat onontbeerlijk is om te komen tot een situatie waar een maximum aan veiligheid gewaarborgd is.
Mijnheer de Voorzitter, in verband met de Akkoorden van Oslo heeft het voorzitterschap gebruik gemaakt van het bezoek, dat de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, mevrouw Albright, onlangs aan de regio gebracht heeft, om het standpunt van de Raad inzake de volledige naleving van de gesloten akkoorden te herhalen en Israël te vragen zijn verplichtingen en verbintenissen na te komen. Daadwerkelijke en geloofwaardige vertrouwenwekkende maatregelen, zoals de deblokkering van de projecten die onontbeerlijk zijn voor de levensvatbaarheid van de Palestijnse economie, zijn meer dan ooit nodig. De partijen moeten een gedragscode aannemen. Elke hervatting van de onderhandelingen over het uiteindelijke statuut moet gepaard gaan met de parallelle en complexe tenuitvoerlegging van het interimakkoord. Wij staan er met name op dat de volgende fase in het nederzettingenbeleid overeenkomstig het akkoord verloopt. Beide partijen moeten eenzijdige maatregelen vermijden die op het uiteindelijke statuut vooruit kunnen lopen. Dit betekent dat Israël elke nieuwe uitbreiding van de nederzettingen moet opschorten.
Wat de Palestijnse economie betreft, mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de toestand is op zijn minst precair en sinds de recente aanslagen in Jeruzalem blijven strenge maatregelen van kracht voor de bevolking van de Palestijnse gebieden. De Israëlische regering heeft niet alleen deze gebieden afgesloten, maar bevriest met name ook nog altijd de aan de Palestijnse Autoriteit verschuldigde belastinginkomsten. Zij heeft onlangs, op maandag jongstleden, wel aangekondigd dat zij de helft van deze tegoeden zal storten of met andere woorden de helft van een bedrag dat op zo'n 50 miljoen shekel geraamd wordt. De Raad heeft meermaals herhaald dat hij het legitieme recht van de Israëlische regering om haar bevolking te verdedigen respecteert. Ons inziens zijn de maatregelen die de Israëli's genomen hebben echter overdreven en treffen zij niet de echte verantwoordelijken voor de aanslagen. Wij hebben Israël onmiddellijk gevraagd zijn verplichtingen na te komen en de belastingtegoeden volledig over te maken aan de Palestijnse Autoriteit. Om deze laatste het hoofd te helpen bieden aan de onmiddellijke noden, zullen wij dringend 4 miljoen ecu overmaken. Wij zullen in dit kader tevens de mogelijkheid onderzoeken om op middellange termijn een bedrijfskapitaal te creëren voor de Palestijnse Autoriteit.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil het ook even hebben over de corruptie in de schoot van de Palestijnse Autoriteit. De Raad is bijzonder bezorgd over de verderfelijke praktijken die blijkbaar sterk verspreid zijn in de Palestijnse Autoriteit. Wij hebben er in dit verband herhaaldelijk bij president Arafat op aangedrongen dat ernstige inspanningen geleverd worden om iets aan deze situatie te doen. Het feit dat de Palestijnse instanties een aantal kritische rapporten gepubliceerd hebben, getuigt hoe dan ook van de bereidheid tot transparantie van de Palestijnse Autoriteit. Ik kan u verzekeren dat de Raad dit dossier samen met de andere belangrijkste donors op de voet zal volgen.
Ik wil ook even ingaan op de betrekkingen tussen de Europese Unie en Jordanië, dat een hoofdrol speelt in het proces waarnaar ik zopas verwezen heb. Wij konden tijdens de Raad Algemene Zaken van maandag jongstleden aankondigen dat de onderhandelingen die de Commissie heeft gevoerd uiteindelijk een euro-mediterrane associatieovereenkomst opgeleverd hebben, nadat de laatste twee hindernissen op het allerlaatste ogenblik uit de weg geruimd waren. Ik ben verheugd over dit resultaat.
Ten slotte wil ik het ook nog even over Syrië hebben. Naar mijn mening is iedereen er zich van bewust dat Syrië een belangrijke rol moet spelen in het vredesproces en de ontmoetingen van onze speciale gezant met president Assad hebben de eerdere indrukken bevestigd. Syrië zou inderdaad veel belangstelling hebben voor een hervatting van de onderhandelingen met Israël. Natuurlijk wacht ons nog de moeilijkste opgave, mijnheer de Voorzitter, namelijk het vaststellen van de basis voor de hervatting van deze onderhandelingen.

Marín
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Commissie kan moeilijk anders dan de uiteenzetting die de heer Wohlfart namens de Raad heeft gegeven onderschrijven. Zijn beschrijving is correct. De Commissie is het er volledig mee eens en het leidt geen twijfel dat wij, met name sinds het besluit van de Israëlische regering om een nieuwe nederzetting in Jeruzalem te bouwen, te maken hebben met een spiraal die het vredesproces in het Midden Oosten in een buitengewoon wankele situatie heeft gebracht.
Ik onthul u niets nieuws door te verwijzen naar het initiatief van de Verenigde Staten en het bezoek van mevrouw Albright. Naar het schijnt is er voor komende week buiten het kader van de Verenigde Naties een ontmoeting tussen Palestijnen en Israëliërs gepland. We zullen zien of er op een Amerikaans platform uiteindelijk substantiële stappen gezet kunnen worden in een situatie die zowel intern als op regionaal en internationaal niveau in het slop is geraakt.
Tot slot zal ik u, wat de Commissie betreft, niet verhullen wat voor ons de voornaamste reden tot bezorgdheid is, aangezien wij de verantwoordelijkheid dragen voor het beheer van het financiële pakket dat is goedgekeurd door de Raad en waarin het Europees Parlement een fundamentele ondersteunende rol heeft gespeeld. En ik ben bang dat het Parlement, gelet op het besluit van de Raad en de begrotingsbevoegdheden van het Parlement, ook in de toekomst een belangrijke verantwoordelijkheid in dezen zal hebben.
Het sluiten van de grenzen, het belemmeren van de vrije doorgang, het gebrek aan openheid en de geconstateerde gevallen van corruptie bij het beheer van de Palestijnse gelden, sancties van financiële aard - zoals het niet afstaan van geïnde belastingen - enzovoorts hebben het Palestijnse economische model volstrekt onhaalbaar gemaakt.
De Europese Unie en met name de Commissie, die in de Palestijnse kwestie de verantwoordelijkheid heeft gehad, hebben veeleer een door de internationale gemeenschap gefinancierd systeem van sociale zekerheid dan een economisch ontwikkelingsmodel geschapen. De gebeurtenissen van het afgelopen jaar maken dat dat economische model thans onhaalbaar zal blijken als er niet snel een vredesplan komt dat het Palestijnse volk uitzicht geeft op economische ontwikkeling op middellange en lange termijn. Het vredesproces kan niet eeuwig blijven steunen op de reusachtige financiële inspanningen die de internationale gemeenschap zich de afgelopen vier jaar heeft getroost. Ik heb het dan met name over de Europese Unie, wier financiële bijdrage zoals u weet de grootste is, veel groter dan die van de Verenigde Staten, van de zogenaamde gematigde Arabische landen, de Wereldbank of het Internationaal Monetair Fonds.
Wij hebben voldoende ervaring om het volgende te kunnen zeggen: de Raad heeft, op voorstel van de Commissie, opnieuw het besluit genomen financiële noodhulp goed te keuren in een poging om het politieke momentum toch nog te redden en de Palestijnen in staat te stellen het bestuur, de politie, de ziekenhuizen, de gemeentehuizen, etc. kunnen betalen. Dit is een operatie die voor de Europese Unie al tot een vaste gewoonte is geworden.
Nu dan heeft de Raad de Commissie toestemming gegeven om met spoed een bedrag van rond de 4 miljoen ecu over te maken en om met behulp van een liquiditeitsfonds een nieuw financieringssysteem op te zetten waarmee de Palestijnse Autoriteit makkelijker het hoofd kan bieden aan het sluiten van de grenzen of het inhouden van de subsidies die zij moet ontvangen uit de door Israël overeenkomstig de Akkoorden van Oslo geïnde belastingen en heffingen. De enige methode om dit voor elkaar te krijgen, en daar heeft het Europees Parlement een grote stem, is via de zogenaamde Notenboom-procedure, en op het moment dat de nieuwe verdeling van de middelen aan de orde komt, moeten we tot overeenstemming zien te komen over hoe we verder te werk zullen gaan opdat we begin november, en zolang de liquiditeitsproblemen van de Palestijnse Autoriteit - die zoals de heer Wohlfart reeds aangaf zeer uiteenlopende oorzaken hebben die allemaal hun rol spelen - nog niet zijn opgelost, onze goedkeuring kunnen geven aan een speciaal hulpprogramma voor het Palestijnse vredesproces.
En wij moeten daarover nadenken want volgend jaar loopt het huidige hulpprogramma af. Dit is niet het moment van Oslo, niet het moment van de euforie van Washington, niet het moment van de euforie van Casablanca, het is helemaal geen moment van euforie. Wij - EU en lidstaten - hebben meegewerkt aan een financiële inspanning die uiteindelijk rond de 2 miljard ecu zal liggen. Hele moeilijke situaties hebben wij gered met financiële injecties, maar wij staan aan het eind van wat de mogelijkheden zijn met een Palestijns economisch model dat hoofdzakelijk is gebaseerd op internationale schenkingen en moet worden gerealiseerd in een gebied waar systematische grenssluitingen, belemmeringen van het vrije verkeer, het niet kunnen exporteren naar de Europese markt als gevolg van gebrekkige infrastructuur en systematische obstructie door de Israëlische autoriteiten het leven bepalen van 1, 2 miljoen Palestijnen, wier situatie in deze Palestijnse gebieden werkelijk uitzichtloos is.
Wat de Commissie te doen staat, is aan zowel de Raad als het Europees Parlement een groot aantal grote vraagstukken voorleggen, want het moge duidelijk zijn dat dit, de heer Wohlfart heeft het zojuist al gezegd, een zaak van lange adem is en volgend jaar moeten we duidelijk weten wat we met dit proces willen. Want volgend jaar loopt de bijzondere begroting af. En ik zeg u dit omdat we de afgelopen week in heel moeilijk parket zaten met het verzoek van de Raad om een financiële operatie voor Palestina en de regering-Arafat op gang te brengen. We konden niets doen, omdat we geen geld meer hebben.
Daarom moeten we in november een oplossing zien te vinden via de Notenboom-procedure en vanaf 1999 moeten we dan heel goed na gaan denken over de besteding van evenveel of nog meer geld dan we de afgelopen vijf jaar al hebben uitgegeven. Dat geld zal dan zeker niet bestemd moeten worden om politieke problemen in stand te houden, maar om een regionale oplossing aan te dragen voor de problemen in het Midden-Oosten en met name om een haalbaar en duurzaam economisch model te vinden voor het Palestijnse volk. Doen we dat niet dan betwijfel ik of de internationale gemeenschap zich de huidige enorme financiële inspanningen zal blijven getroosten, die toch niet hebben kunnen verhinderen dat dit jaar de Palestijnen armer zijn en dat er minder wordt geïnvesteerd dan vier jaar geleden.
U zult begrijpen dat als een volk in een extreme situatie moet leven, waarin het niet alleen niet de vruchten kan plukken van de vrede maar ook nog eens in toenemende mate verarmt en de particuliere investeringen ziet kelderen, zoals met name is gebeurd in het afgelopen jaar, waarin zowel de Europese als de Amerikaanse investeerders, maar ook de investeerders van de zogenaamde gematigde Arabische landen het hebben laten afweten, dan zult u begrijpen dat dit alles een voedingsbodem voor geweld is. Dit was mijn boodschap aan het Parlement. Binnenkort zullen wij ons weer tot het Parlement richten en dan hoop ik te kunnen rekenen op uw begrip en steun om in november een oplossing te vinden wanneer de herverdeling van de middelen aan de orde komt.

Swoboda
Namens mijn fractie wil ik de beide rapporteurs heel hartelijk bedanken voor hun vrijmoedige en duidelijke woorden en u, commissaris Marín, zullen we zeker steunen bij uw pogingen om geld los te krijgen dat ook efficiënt zal en moet worden gebruikt.
We hebben ook hier weer te maken met een spiraal van geweld die moeilijk te doorbreken is. Daarom betreuren we het des te meer dat de Israëlische regering stappen heeft ondernomen die de voorwaarden, de condities voor geweld weer hebben vergroot. Zoals op het laatst ook de heer Marín zei, leidt het antwoord op het geweld dat de Israëlische regering heeft gegeven door het grotere leed en door meer problemen voor de Palestijnse bevolking logischerwijze tot een verdere toename van het geweld. Deze toename kan natuurlijk niet worden gerechtvaardigd, gesteund of geaccepteerd, maar het moet toch wel heel duidelijk zijn in hoeverre ook de Israëlische regering verantwoordelijk is voor de algehele ontwikkeling. Het is natuurlijk met name het nederzettingenbeleid dat weer tot deze nieuwe spiraal van geweld heeft geleid. Een nederzettingenbeleid dat mensen voor voldongen feiten stelt nog voordat er zelfs maar sprake is van een gesprek en van onderhandelingen; zo'n nederzettingenbeleid keuren we af. De huidige Israëlische regering bevindt zich in een situatie waarin ze geesten heeft opgeroepen die ze niet meer onder controle heeft, omdat er nu nieuwe activiteiten worden ontplooid waarvan zelfs deze regering vindt dat ze te veel in Palestijns gebied binnendringen. In deze context zal men echter de gebiedskwestie moeten behandelen. Het is absoluut onacceptabel dat mensen die land verkopen - Palestijnen aan Israëli's - op illegale of legale wijze worden "bestraft" met de dood. Maar het is vanzelfsprekend het recht van elke gemeenschap, elk land, om met name in deze moeilijke situatie ervoor te zorgen dat niet door een willekeurige verkoop van land het vredesproces opnieuw in gevaar wordt gebracht en ik ben van mening dat ook hiervoor een oplossing moet worden gevonden in een dialoog met Israël en de Palestijnen.
Er is al gezegd dat de reactie van de Israëlische regering op het af te keuren geweld overtrokken was, deze was overdreven hard en heeft een nieuwe voedingsbodem voor geweld geschapen. De beperkingen van financiële aard en de beperking van de bewegingsvrijheid brengen een volk in zo'n situatie dat ook personen en groepen personen die het geweld tot nu toe afkeurden, het geweld als enige uitweg gaan beschouwen. Dat vind ik catastrofaal en ik hoop dat door de aangekondigde maatregelen van de Commissie en van de Raad en ook door datgene wat Commissaris Marín vandaag heeft voorgesteld en waar het Parlement hopelijk mee instemt, op zijn minst de financiële kant van de zaak kan worden geregeld. Feit blijft echter dat hier de bewegingsvrijheid in hoge mate wordt beperkt en dat de enige vredespartner die er is, Arafat en de PLO, het vertrouwen van de eigen bevolking wordt ontnomen.
Het laatste punt vind ik uiterst belangrijk en ik ben blij met de verklaring van de Raadsvoorzitter. We willen een eigen Palestijnse staat. Volgens mij is dat de enige manier; steeds meer groeperingen in Israël zeggen dat zelf. Het moet echter een democratische staat zijn en een staat zonder corruptie. Ik vraag u uitdrukkelijk om ervoor te zorgen dat juist wij, als vrienden van het Palestijnse volk, er zeker van kunnen zijn dat de nieuwe staat die wordt opgebouwd een democratische staat is, een staat die de mensenrechten respecteert. Ik verzoek ook de Commissie en de Raad om ernaar te streven dat wat nu als maatregel tegen de corruptie werd aangekondigd ook ten uitvoer wordt gebracht, want geen enkele Europese burger zal ertoe bereid zijn om veel geld te geven als hij ook maar vermoedt dat dit geld niet daar terechtkomt waar het behoort, namelijk bij de bevolking van Palestina.

Dimitrakopoulos
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ook ik mijn dank betuigen aan zowel de fungerend voorzitter van de Raad voor zijn opmerkingen als aan commissaris Marín voor zijn uitvoerige analyse.
Het lijdt geen twijfel dat wij weer eens een fase van cruciaal belang doormaken in het vraagstuk van het MiddenOosten. Het heeft nu geen zin na te gaan wie verantwoordelijk is voor de crisis en hoe deze werd veroorzaakt. Nu moet de Europese Unie zich bezinnen over concrete voorstellen en maatregelen om het vredesproces nieuw leven in te blazen. Mijns inziens moeten deze voorstellen aan vier voorwaarden voldoen. Ten eerste moet worden gezorgd voor de beëindiging van het terrorisme. Daar kan men niet onderuit. De terreurdaden maken immers niet alleen veel slachtoffers, maar brengen ook een enorm gevoel van onveiligheid in Israël teweeg, hetgeen grote problemen opwerpt voor het verloop van het vredesproces en Israëls deelneming daaraan. De bestrijding van het terrorisme is zeer moeilijk en behelst twee aspecten: enerzijds repressie, dat wil zeggen het opsporen en arresteren van de terroristen en anderzijds het op lange termijn elimineren van de oorzaken van het terrorisme. Ten tweede moet een einde worden gemaakt aan alle provocerende activiteiten en besluiten. Zo mogen er bijvoorbeeld geen nieuwe nederzettingen worden gebouwd. Ten derde moeten de Akkoorden van Oslo volledig worden toegepast. Dit zijn immers internationale akkoorden en als dusdanig zijn zij de grondslag voor elk vredesproces in het Midden-Oosten. Ten vierde moet men zorgen voor een succesvol verloop van het voorgestelde nieuwe proces van New York. Dit bestaat uit twee fases: een bilaterale fase (Palestijnen - Israël) en een trilaterale fase (Palestijnen, Israël en de Verenigde Staten). Wij mogen echter niet verwachten dat dit nieuwe proces van New York op stel en sprong resultaten zal opleveren. Dat is onmogelijk. Tijdens dit proces zal veeleer een afspraak moeten worden gemaakt over enerzijds de agenda voor de toekomstige onderhandelingen en anderzijds de procedure volgens welke deze onderhandelingen moeten plaatsvinden en dit laatste is natuurlijk het belangrijkst.
Afgezien hiervan zijn ook andere, meer concrete voorstellen mogelijk. De Raad heeft er reeds twee bekend gemaakt en ik wil hem hiermee gelukwensen. Het gaat hierbij om de instelling van een permanent vredescomité en een voorstel voor een gedragscode. Dit zijn twee zeer belangrijke zaken. Ik wilde daar echter het volgende aan toevoegen. Ten eerste zal men zich serieus moeten bezinnen op de Europese presentie in het Midden-Oosten. De speciaal afgezant moet vervangen worden door een task force van de Raad, de Commissie en, als ik zo vrij mag zijn, van het Europees Parlement. Deze task force moet verbonden zijn aan het permanent vredescomité. Verder zou het vredesproces in het Midden-Oosten onderdeel moeten worden van het Barcelona-proces, waarbinnen een permanente conferentie in de vorm van werkgroepen zich met het vredesproces in het MiddenOosten dient bezig te houden. Ik denk hierbij aan vier werkgroepen: een eerste werkgroep voor de veiligheid waarin ook vraagstukken worden behandeld zoals het terrorisme en de betrekkingen met andere landen zoals Libanon en Syrië, die een belangrijke rol vervullen in het vredesproces, een tweede werkgroep voor het vraagstuk van de nederzettingen, een derde werkgroep voor het onderzoek van de status van de Palestijnse gebieden en Jeruzalem en tot slot een vierde werkgroep voor het uitermate belangrijke vluchtelingenvraagstuk.
Mijns inziens moeten wij deze onderhandelingen en dit proces ruimschoots de tijd geven. Wij hebben nu geen behoefte aan voer voor het televisiepubliek. Nu moeten er spijkers met koppen worden geslagen.

Van Bladel
Voorzitter, het Midden-Oosten is een gebied waar koloniale machten ten eigen gunste met verdeel- en heerstactieken de basis voor de huidige situatie hebben gelegd. De situatie lijkt daar ver van enige logica en vol paradoxen. Ik zal u er een aantal in herinnering brengen.
De Arabische wereld heeft het wapen van de economische boycot weer van stal gehaald, weliswaar zijn de economische relaties met Israël niet verbroken, maar zij staan op een laag pitje.
Wie met elkaar handel drijft, hoort ook met elkaar te spreken. Zelfmoordcommando's waren er toen het vredesproces goed liep evenals nu het geblokkeerd is.
De Israëlische regering maakt afspraken over Hebron, een positief signaal, maar begint tegelijkertijd de bouw van huizen in Jeruzalem, een negatief signaal. Geruststelling naar de politieke achterban.
Het sluiten van de grenzen vergroot de veiligheid van de Israëlische burger, maar verkleint ze tegelijkertijd.
Islamitische leiders in de moskeeën van Egypte, Syrië, Libanon en Iran blijven de Palestijnse zelfmoordcommando's letterlijk de hemel inprijzen. Ik zal u de teksten besparen, maar persoonlijk gruw ik daarvan.
Dit alles betekent dat de Israëli's geen logische verbinding leggen tussen het vredesproces en hun eigen persoonlijke veiligheid. En helaas dreigt het element van afschaffen van terrorisme een belangrijk onderhandelingselement te worden. Dat kan natuurlijk niet.
Het vertrouwen van Palestijnen en Israëli's in hun eigen leiders is gedaald. Het Europese voorstel om het proces weer op gang te brengen middels een gedragscode, zal mijns inziens niet werken. Alleen het emotionele besef met betrekking tot de onvermijdelijkheid van het bestaan van Palestijnen en Israëli's als volkeren op die plek van de wereld, kan het proces weer stimuleren. Dat is nu precies wat de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken probeert te bevorderen door de partijen voor het moment even in hun eigen sop te laten gaarkoken, want uiteindelijk zullen zij het met elkaar moeten redden. Maar tegelijkertijd heeft mevrouw Albright, over het hoofd van de Palestijnen en Israëli's, over de grenzen van Israël, naar de omringende gebieden gesproken. Het idee van collega Dimitrakopoulos betreffende een task force kan ik nog niet helemaal doorzien, maar juist met betrekking tot die omgeving van Israël ligt er een Europese rol. Het is dan ook van belang dat die associatieakkoorden met Jordanië en Egypte zo snel mogelijk van de grond komen. Ik ben het eens met commissaris Marín dat dit Parlement alles moet doen om financiën voor de Palestijnen en de duurzame economie te garanderen. Want zonder het zicht op een redelijke economische en sociale ontwikkeling van de Israëlische buren zal de jaloezie en angst voor Israël, een hardwerkende democratie, blijven.
Voorzitter, ten slotte, een garantie van dit Parlement om vanuit de Beda-Fondsen de verzoeningsprocessen in Israël te stimuleren, beschouw ik als een belangrijke taak.

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, dit is een noodkreet en geen analyse, want voor de analyses konden wij terecht bij de heer Wohlfart en commissaris Marín waarvoor ik ze graag hartelijk dank.
Het vredesproces verkeert in een buitengewoon slechte toestand. Iedereen weet dat. Het lijkt op sterven na dood te zijn en indien er niet snel een nieuwe impuls wordt gegeven, zal het sterven. Zelfs de bemiddelingspogingen van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken hebben geen openingen gegeven in de patstelling. In een spiraal van bomaanslagen van Hamas en repressaillemaatregelen lijkt het vredesproces ter ziele te gaan met uitsluitend verliezers. Het Hamas-terrorisme moet op alle manieren worden bestreden en van Arafat mag worden geëist dat hij zijn beloftes nakomt. Maar door een langdurig afsluiten van de Palestijnse gebieden en het bevriezen van 60 % van het staatsinkomen van de Palestijnse autoriteiten creëert de Israëlische regering zijn eigen vijanden in een sfeer van frustratie, van armoede en van uitzichtloosheid.
De politieke leiders hebben het initiatief door gebrek aan politiek lef uit handen gegeven en extremisten aan beide kanten hebben met escalerende wandaden een klimaat van wantrouwen en haat gecreëerd dat waarschijnlijk sterker is dan twee jaar geleden. Indien het momentum verder wegzinkt, bestaat het risico dat de betrokkenen in het Midden-Oosten verdwaald raken in een eigen zandstorm en verblind.
Waar zijn de visionaire politici die het vredesproces op gang hebben gebracht? Er is nu weer behoefte aan nieuwe doorbraken in de impasses. Het zijn makkelijke woorden, maar moeilijk uit te voeren. Op basis van de Osloakkoorden moeten wij op zoek naar een definitieve oplossing van de geschillen en in die aanpak passen geen taboes en zeker geen oog-om-oog-tand-om-tandbenaderingen zoals tussen Israël en de Palestijnen en tussen Israël en Libanon.
Wij leven in een moderne tijd met moderne slogans en hopelijk met een moderne vrede.

Wurtz
Mijnheer de Voorzitter, de vierde verjaardag van de ondertekening van de zogenaamde Akkoorden van Oslo in Washington zaterdag jongstleden had zowel in Israël als in Palestina een dag van vreugde moeten zijn. Het was echter een dag van angst voor de toekomst van het vredesproces, dat nog slechts aan een zijden draadje hangt. Het was ook een grote dag van strijd en daar ben ik blij om. De unitaire bijeenkomst in Tel Aviv tegen het beleid van de regering-Netanyahu en vóór de vrede is een teken van hoop dat we moeten toejuichen. De scheidingslijn loopt meer dan ooit tussen voor- en tegenstanders van het vredesproces in plaats van tussen Israëli's en Palestijnen.
De indrukwekkende en waardige reactie van de moeder van de kleine Smadar, één van de slachtoffers van de jongste aanslag in Israël die door Hamas is opgeëist - een misdaad die wij overigens radicaal veroordeeld hebben - is belangrijk in dit opzicht. Zij heeft de heer Netanyahu, die Yasser Arafat beschuldigt hoewel de bommenleggers de grootste vijanden van Arafat zijn, in het gezicht gegooid: " het is jouw beleid dat haar gedood heeft" . Dit beleid, dat de Franse minister van Buitenlandse Zaken als rampzalig bestempeld heeft, leidt regelrecht naar een uitbarsting van geweld en oorlog als het niet tijdig een halt wordt toegeroepen. De kolonisering van de Westelijke Jordaanoever en Jeruzalem wordt voortgezet, de autonome gebieden blijven afgesloten en geïsoleerd van elkaar, de werken aan de haven van Gaza blijven geblokkeerd, de luchthaven is gesloten, de duizenden politieke gevangenen worden nog altijd niet vrijgelaten, de troepen worden niet teruggetrokken, hoewel dit uitdrukkelijk was bepaald in het akkoord, en Tsahal waagt zich zelfs opnieuw in de autonome gebieden. Zo zouden alle inspanningen, die tot op heden geleverd zijn om alle volkeren in de regio veiligheid, vrede en een gezamenlijke ontwikkeling te waarborgen, in één klap teniet kunnen worden gedaan.
Wat kan Europa doen, naast het verstrekken van hulp - noodhulp en ontwikkelingshulp - die meer dan ooit onontbeerlijk is voor de Palestijnse Autoriteit? Het probleem waarop in dit verband gewezen is, is zeker en vast van essentieel belang. Wat kan Europa verder doen op politiek vlak om de vrede in het Midden-Oosten te redden? Ik herhaal nogmaals dat de onmiddellijke bevriezing van de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Israël mij een goede maatregel lijkt, wanneer wij de Israëlische publieke opinie duidelijk maken dat deze maatregel niet tegen Israël zelf maar tegen de huidige regering gericht is en bedoeld is om politieke druk uit te oefenen opdat de regering de verbintenissen van Oslo en Washington nakomt. Europa betreurt vaak dat het op internationaal vlak geen rol speelt die met zijn belang overeenstemt. Welnu, dit is een gelegenheid om blijk te geven van onze duidelijke politieke wil om de vrede in het Midden-Oosten te redden.

Gahrton
Mijnheer de Voorzitter, dezer dagen heeft de Franse intellectueel Edgar Morin de Israëlische premier Netanyahu vergeleken met de gezochte Bosnisch-Servische leider Karadzic. De vergelijking lijkt misschien overdreven, maar bij nader inzien zit er wel wat in.
Het is een feit dat in Palestina aan beide zijden gewelddaden worden gepleegd; gewelddaden die wij allen veroordelen, vooral de jongste waanzinnige terroristische acties in Jeruzalem. Het opmerkelijke is echter dat aan Palestijnse zijde de vredelievende krachten de politieke macht hebben, terwijl de saboteurs van de vrede worden achtervolgd door de politie. In Israël is het eerder omgekeerd. Volgens de politicus Yossi Sarid, die deel uitmaakt van de Israëlische oppositie, was premier Netanyahu zelfs akkoord met de jongste illegale Joodse kolonisatie-actie in een Palestijnse wijk in Jeruzalem. Waarom reageert Netanyahu zo? Het antwoord is heel eenvoudig: hij vertegenwoordigt een ideologisch extremisme dat alleen kan bestaan en floreren zolang er onenigheid heerst, alleen zolang onveiligheid deel uitmaakt van het dagelijks leven in Israël, alleen wanneer een Arabische dreiging met een zekere geloofwaardigheid kan worden afgeschilderd.
Wat zou er overblijven van Netanyahu, Sharon en de andere Israëlische 'haviken' als er een definitieve vrede met een Palestijnse staat zou worden gesloten? Ze zouden natuurlijk door de vredelievende Israëlische kiezers worden weggevaagd! Daarom is er helaas reden om ongerust te zijn over de toekomst van de Palestijnse regio. In de internationale pers wordt nu gesproken over een Palestijnse opstand, een nieuwe intifada, als reactie op de Israëlische provocaties. Er wordt zelfs gesproken over een zogenaamde preventieve oorlog van Israël tegen Syrië. Dat hebben we immers al een paar keer eerder meegemaakt in het verleden.
Natuurlijk moeten wij alle gewelddaden veroordelen. Natuurlijk moeten wij de rol van alle betrokkenen onderzoeken, ook de Palestijnse overheid en vooral ook Arafats persoonlijke autoritaire methoden en mogelijke corruptiepraktijken, die de Palestijnen nu zelf ook hebben onderzocht. Maar bij het optreden van de Europese Unie mag er geen twijfel bestaan over het feit dat de hoofdverantwoordelijkheid voor de huidige bedreiging van het vredesproces bij de huidige Israëlische regering ligt en niet bij het Israëlische volk.

Pradier
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ontploffingen en aanslagen in autobussen of op markten blijven nog altijd dood en vernieling zaaien in Israël. Elke burger die 's morgens naar zijn werk gaat, heeft het recht 's avonds levend naar huis te keren en elke nationale overheid heeft het recht haar burgerbevolking te beschermen. Dat spreekt volledig voor zich.
De vraag is echter of het wel de goede oplossing is hiertoe op alle wegen op de Westelijke Jordaanoever militaire controleposten op te richten, duizenden hectares grond in beslag te nemen bij zijn naaste buur, honderdduizenden burgers op te sluiten in hun steden en dorpen, en mensen wier enige fout is dat ze als Arabier geboren zijn, zo tot werkloosheid te veroordelen. Is het wel de goede oplossing huizen en woningen op te blazen van mensen die ervan verdacht worden tot een extremistische beweging te behoren? Is het wel de goede oplossing op het grondgebied van zijn buur nederzettingen te vestigen met mensen die tot de tanden gewapend zijn of milities van huurlingen te onderhouden in Zuid-Libanon of de Palestijnen te verhinderen hun eigen producten uit te voeren?
De Israëlische overheid lijkt van oordeel te zijn dat dit de goede oplossing is en dat deze maatregelen in ieder geval noodzakelijk zijn. Het minste dat we hierover hoe dan ook kunnen zeggen, is dat deze maatregelen, als ze al noodzakelijk zijn, zeker niet volstaan.
De nieuwe golf van aanslagen in Israël toont duidelijk aan dat het hier gaat om een vergissing en dat men de verkeerde weg gekozen heeft. Zo'n houding valt zeker te betreuren. Men keert de vrede de rug toe en schept alle voorwaarden om fanatici nieuwe aanslagen te laten plegen.
De Europese Unie moet zich aansluiten bij de inspanningen die de Amerikaanse diplomatie al jarenlang onvermoeibaar levert. Mijns inziens moeten wij de Amerikanen hiermee in zekere zin feliciteren want de geringe vooruitgang die tot nu toe, en zeker de afgelopen jaren, geboekt is, is echt te danken aan hun inspanningen. Iedereen zal zich nog wel de reizen herinneren die de heer Baker wekelijks naar het Midden-Oosten ondernam om een handtekening te bekomen.
Zoals de heer Marín eraan herinnerd heeft - en ik geef toe dat zijn woorden mij enigszins beangstigd hebben - besteedt de Europese Unie hier hoe dan ook heel wat middelen en energie aan. Dit gebeurt echter waarschijnlijk niet in de juiste omstandigheden om doeltreffend te kunnen zijn. Deze inspanningen moeten dan ook voortgezet worden op politiek vlak en er dient niet alleen druk uitgeoefend te worden op de Israëlische regering maar ook - en misschien minstens evenzeer - op de Palestijnse Autoriteit opdat dezen hun werkwijzen en gewoontes veranderen.

Antony
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de Israëlisch-joodse geschiedschrijfster Bat Yeor ontwikkelt in haar opmerkelijke boek "De christenen in het Oosten, tussen jihad en dhimmi" de stelling dat, als de christenen misschien vaak ontrouw geweest zijn aan de boodschap van liefde van Christus, de moslims enkel de profeet Mohammed zelf nabootsen wanneer ze zich overgeven aan geweld. De profeet was zelf een wreed krijgsheer in Medina, die de hoofden van zijn vijanden met duizenden afhakte en de vrouwen en kinderen aan zijn mannen gaf.
Het is juist dat talrijke soera's in de Koran - ik verwijs naar de uitgave van de Pléiade, die door de universiteit van Alazar is goedgekeurd - de vernietiging van de ongelovigen bevelen en, naargelang de belangen van de islam, bevelen de mensen van het Boek - joden en christenen - te doden of te sparen, volgens een statuut van dhimmi.
Maar tegenover het fundamentalistische geweld van de islam staat ook het geweld van het fundamentalistische judaïsme. Wij moeten hier het werk prijzen van Israël Schak, professor aan de universiteit van Jeruzalem, die in zijn boek "3000 jaar leven in Israël" moedig de grondslagen aanklaagt van wat de beroemde filosoof Yoshua Leibowicz in de krant "Le Monde" zonder aarzelen het joods nazisme noemt.
Ik wil een voorbeeld geven. In de cynische overtuiging dat wij niet verder zouden graven, spreekt het regionaal raadslid voor Île de France, de rood-groene Konopnicki, in nr. 463 van "L'arche" zijn bewondering uit voor de beroemde rabbijn Elie Munk, een belangrijk exegeet van het werk van Maimonides, die in het boek "Verdwaalden" op bladzijde 615 beweert dat Turken en negers geen mensen zijn. Hij ontwikkelt bovendien uitgebreid de noodzaak om, ik citeer, " ten getale van de geboden van God, de nakomelingen van afgodenaanbidders te doden, ook kleine kinderen en hun vaders en grootvaders" .
Ik heb het hier alleen nog maar over Elie Munk, de leermeester van Konopnicki, die op grote schaal verspreid wordt in Frankrijk en met name in de grote joodse boekenwinkel Colbo. Deze religieuze ideologie van Elie Munk, die in het werk van Maimonides geworteld is, verklaart naar mijn mening samen met vele andere invloeden de gedragslijn van de regering-Netanyahu, die zowel op deze theocratische cultuur als op het extreme nationalisme van Gordon, de geestelijke leermeester van Ben Goerion, steunt.
Precies omwille van deze verschrikkelijke confrontatie, deze uitroeiingsideeën, die door de verre afstammelingen van Abraham, de broers die sinds eeuwen vijanden zijn, bepleit worden, duurt de Israëlisch-Arabische oorlog voort. Welnu, Israël vergist zich. Israël kan geen vrede kennen als het het Palestijnse volk blijft onderdrukken want de Arabische solidariteit zal uiteindelijk opnieuw spelen.
Ik dacht vroeger dat de Afrikaners misschien geen ongelijk hadden toen zij in Zuid-Afrika de aparte ontwikkeling van sterk verschillende volkeren wilden organiseren. Toen ik echter de realiteit van de apartheid zag, de prikkeldraad, de townships en de thuislanden, begreep ik onmiddellijk dat dit beleid en deze praktijk waanzin waren. Dat geldt ook voor Israël, dat ondanks de enorme steun van de Verenigde Staten de armzalige maar jonge, moedige, intelligente en ondernemende Palestijnse bevolking niet eeuwig kan blijven opsluiten op lapjes grond tussen wachttorens. Ik herhaal het, het beleid van apartheid is waanzin voor Israël, zoals het dat ook was voor de Zuid-Afrikaanse Unie.
Als Israël geen oplossing vindt die beantwoordt aan de waardigheid van de volkeren en de mens, zal niets het land van de ondergang redden. Wanneer we bedenken dat de Arabische burgers van Israël niet dezelfde identiteitskaart hebben als de joden, kunnen wij alleen maar huiveren.
Ik stel eindelijk mijn vraag en rond af, mijnheer de Voorzitter. Waarom aanvaarden degenen die vreemdelingen in Frankrijk onbeperkt dezelfde rechten als de Fransen willen geven, dat de Arabieren daar in eigen land zo slecht behandeld worden? De vergissing aan de oevers van de Seine kent enkel haar gelijke in de soortgelijke vergissing die aan de oevers van de Jordaan wordt begaan.

De Voorzitter
Ik heb overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement zes ontwerpresoluties ontvangen.

Colajanni
Mijnheer de Voorzitter, wij blijven het vertikken te zeggen dat de Akkoorden van Oslo ter ziele zijn, omdat we op de oorlog na geen alternatieven zien. Als er alternatieven zijn voor Oslo, zoals soms gesuggereerd wordt in verklaringen van Israëlische leiders in de pers, dan heeft de internationale gemeenschap - dat wil zeggen de Verenigde Staten, Europa en Rusland, die garant stonden voor deze akkoorden - het recht die nu te kennen. Het vredesproces maakt momenteel een zware crisis door, en daarom moet iedere poging in het werk gesteld worden om te voorkomen dat het stukgemaakt wordt zonder dat er alternatieven voorhanden zijn. Er is niet veel tijd, want de situatie is heel kritiek. Daarom steunen wij het voorstel van de voorzitter van de Raad om tussen Europa en de Verenigde Staten een permanent veiligheidscomité te creëren dat tussenbeide kan komen om zoveel mogelijk pressie op beide partijen uit te oefenen.
Er is een gedragscode nodig om de koers om te buigen die anders tot een catastrofe zal leiden. Maar afgezien daarvan moet de komende top in New York aan het eind van deze maand allereerst duidelijkheid scheppen in het strategische aspect. Het is immers maar de vraag of het vredesproces nog in de gedachten van de twee voornaamste partijen leeft en nog tot hun opties behoort. De komende topontmoeting moet uitsluitsel geven over de vraag of het vredesproces nog geldig is in de ogen van de Israëlische regering. Hier wringt dan ook de schoen, want momenteel ziet het er niet naar uit dat dit zo is. Mocht het inderdaad niet zo zijn, dan heeft de Israëlische regering de plicht om in alle eerlijkheid een nieuw, globaal en goed gestructureerd voorstel te presenteren, zoals dat zo nu en dan in de pers ter sprake wordt gebracht. Zonder zo'n verduidelijking kan geen enkel deelvoorstel effect sorteren.
Als in New York eenmaal dat punt opgehelderd is, kan men de gedragscode goedkeuren, kan men de maatregelen bestuderen die de Palestijnen tegen het terrorisme willen nemen en kan er een gemeenschappelijk plan worden afgesproken om de strijd tegen het terrorisme aan te binden, een strijd die niet alleen met inzet van politie of militaire troepen moet geschieden. Ik zeg met opzet: niet alleen inzet van politie of militairen, omdat ik de indruk heb dat Hamas niet de enige terroristische organisatie ter wereld is. In de landen waar het terrorisme geïsoleerd en verslagen is - en ik zou heel wat voorbeelden aan kunnen halen - is dit altijd in eerste instantie te danken geweest aan een politieke nederlaag en niet door machtsvertoon van politiekorpsen of militaire troepen. De Israëlische regering lijkt te vergeten dat het terrorisme alleen verslagen kan worden als in de ogen van de mensen het terrorisme in een politiek isolement wordt gedwongen. De Israëlische leiders gedragen zich daar echter allesbehalve naar: ze bezorgen Arafat een hoop politieke en economische moeilijkheden en ze doen van alles om zijn geloofwaardigheid stuk te krijgen.
Het terrorisme wordt geïsoleerd als de bevolking aan weerszijden ziet dat de vrede vooruitgang boekt, als ze ziet dat er voordelen zijn, dat de leiders, te beginnen bij Arafat en Rabin, in het belang van de bevolking hebben gehandeld. Als het vredesproces afbrokkelt, dan winnen andersgezinde stromingen, in de eerste plaats het terrorisme, aan kracht. Dus alleen via het vredesproces kan het terrorisme geïsoleerd worden. Dit is een heel belangrijk punt. De vraag om veiligheid van de regering van Israël en de beschuldigingen die aan het adres van de Palestijnen worden geuit als zouden dezen niet genoeg doen, zijn gebaseerd op een idee van bestrijding van terrorisme waar opnieuw over gesproken moet worden, omdat deze manier van bestrijding van terrorisme waarschijnlijk geen hout snijdt.
Wat betreft de verzoeken van commissaris Marín, kan ik het kort houden. U heeft gelijk, in november zal het Europees Parlement trachten zijn steentje bij te dragen.

Provan
Mijnheer de Voorzitter, ik moet zeggen dat ik vandaag met grote droefheid aan dit debat deelneem. Wij hopen al lange tijd dat het vredesproces in het Midden-Oosten op de een of andere manier afgerond zal worden. Ik herinner mij nog heel goed dat ik na het bezoek van de delegatie van het Europees Parlement aan Israël eerder dit jaar zeer bedroefd thuiskwam. Er leek geen eensgezindheid te bestaan, noch in Israël, noch bij de PLO en de Palestijnse zaak in het algemeen, over de vraag hoe het nu verder moest. Als er geen unanimiteit heerst, is het zeer moeilijk om tot een besluit te komen.
Ik heb zeer aandachtig geluisterd naar hetgeen de fungerend voorzitter van de Raad en de commissaris vanmorgen hebben gezegd. Ik moet zeggen dat ik commissaris Marín bijzonder eerlijk en zeer open en eigenlijk ook heel moedig vond in zijn opmerkingen. Deze dingen moeten op dit moment gezegd worden en het Parlement zal een besluit moeten nemen, omdat het een rol kan spelen in dit proces.
Er zijn echter nog vele anderen die een rol kunnen spelen en men ziet niet altijd in dat onze aanpak van de moeilijkheden waarmee het Midden-Oosten thans wordt geconfronteerd, beter gecoördineerd moet worden. Zoals ik reeds eerder gezegd heb, is Syrië een van de hoofdrolspelers en dit land heeft veel op zijn geweten wat betreft het feit dat er nog geen oplossing gevonden is voor het vredesproces dat wij allen willen zien slagen. En dat geldt ook voor Iran. Met name deze twee landen moeten berispt worden, niet alleen door de Verenigde Staten, maar ook door de Verenigde Naties en de Europese Unie. Ik hoop dat de EU in het bijzonder zal trachten de Verenigde Naties - die op dit moment hervormingen ter hand nemen - aan te moedigen om te reageren op gebeurtenissen in de probleemgebieden van de wereld. Het is niet per definitie juist dat wij er altijd op kunnen vertrouwen dat de Verenigde Staten als de politieagent van de wereld optreden. Er is zeker een rol voor de Europese Unie weggelegd. Zoals reeds naar voren gebracht is, hebben wij daar grote belangen: de financiële bijdrage die wij de Palestijnen verlenen en natuurlijk ook de associatieovereenkomsten op handelsgebied die wij met de Israëliërs gesloten hebben.
In het algemeen gesproken voelde ik mij echter bemoedigd, toen ik de heer Colajanni hoorde zeggen - en dat is dan misschien het enige waarover wij het allen eens kunnen zijn - dat het terrorisme geïsoleerd moet worden. Hoe dat ook bereikt moet worden, het dient in ieder geval met medewerking van Syrië en de Iraniërs te gebeuren. Ik vond het ook bemoedigend te horen dat onze betrekkingen met de Jordaanse regering - die in deze kwestie een sleutelrol kan spelen - op dit moment goed zijn. De Egyptenaren hebben altijd geloofd dat zij een belangrijke invloed kunnen uitoefenen in het Midden-Oosten en ik zou hen willen aanmoedigen om volledig deel te nemen aan deze algemene discussie, die wij zeker vanuit dat internationale perspectief moeten benaderen.
Wij hopen allen dat de besprekingen die volgende week in Washington gevoerd worden tot een goed resultaat zullen leiden. Laat ons echter ook eenieder eraan herinneren dat het leven in het Midden-Oosten doorgaat. Dagelijks passeren 30.000 Palestijnen de grens met Israël om naar hun werk te gaan. Wij hebben als Europese Unie een grote kans om te bewerkstelligen dat deze conclusies en het vredesproces bij elkaar gebracht kunnen worden, zodat wij dit debat niet eindeloos hoeven voort te zetten.

Nordmann
Mijnheer de Voorzitter, mijn inziens zou de grootste vergissing, die dit Parlement vandaag kan begaan, erin bestaan het vredesproces voorbarig te begraven. Wanneer we de situatie bestuderen, kunnen we met gevleugelde woorden vaststellen dat ze "ernstig maar niet hopeloos" is.
De balans van de reis van mevrouw Albright naar het Nabije Oosten is niet zo negatief als sommige goede zielen willen doen geloven. De blokkade is opgeheven en dat is toch een niet te verwaarlozen stap voor een land dat verplicht is zich te verdedigen tegen een terroristische bedreiging waar het dagelijks mee wordt geconfronteerd. Wij moeten echter vooral vermijden olie op het vuur te gooien.
In dit opzicht zijn de recente uitlatingen van de Franse minister van Buitenlandse Zaken betreurenswaardig. Het vredesproces gaat tussen de Palestijnen als zodanig en de democratisch verkozen Israëlische regering als zodanig. Laten wij geen van beiden beledigen; dit zou gelijkstaan aan het beledigen van de vrede.

Carnero González
Voorzitter, trachten de huidige crisis in het vredesproces in het MiddenOosten te herleiden tot een veiligheidskwestie zou ongetwijfeld een ernstige vergissing zijn. Wij veroordelen allen onomwonden de onaanvaardbare aanslagen die in Israël onschuldige slachtoffers hebben gemaakt. Maar wij weten allemaal ook dat de oorzaak van wat er op dit moment in die regio aan de hand is, gezocht moet worden in het niet naleven van de Akkoorden van Oslo en dat de regering van Benjamin Netanyahu daarin een grote rol speelt. Premier Netanyahu is erop uit om de akkoorden open te breken, of, meer nog, er een andere uitleg aan te geven, en niet alleen op het punt van de nederzettingen. Om u een aantal voorbeelden te noemen, de met de Palestijnse Nationale Autoriteit overeengekomen terugtrekking wordt geen gestand gedaan, de door de Palestijnen bestuurde gebieden worden geblokkeerd, duizenden Palestijnen worden vastgehouden. Wat bereikt Netanyahu met deze heilloze politiek? Ten eerste wordt de positie van President Arafat ondermijnd; ten tweede worden de Palestijnen gefrustreerd en worden terroristische groeperingen in de kaart gespeeld die daardoor vleugels krijgen; ten slotte worden Israëlische extremisten aangemoedigd om, zoals in de afgelopen uren, betreurenswaardige en provocerende acties te ondernemen als deze in Ras al Amoud.
Maar de heer Netanyahu gaat nog verder en onderneemt acties tegen Libanon waartegen het Libanese leger zich dan weer op legitieme wijze te weer heeft moeten stellen. Met andere woorden, de heer Netanyahu is de eerste verantwoordelijke voor wat er aan de hand is, omdat hij de Akkoorden van Oslo niet nakomt en omdat hij het internationale recht aan zijn laars lapt.
De Verenigde Staten verliezen langzaam maar zeker hun rol van bemiddelaar. Mevrouw Albright heeft een radicaal andere manier van werken dan, bijvoorbeeld, de heer Baker. Mevrouw Albright is naar het Midden-Oosten gegaan om Netanyahu te steunen, niet om de sleutelrol die hij in deze hele kwestie speelt te veroordelen. En wat Europa moet doen, is de Verenigde Staten verzoeken om weer een toch enigszins evenwichtige positie in te nemen en om druk uit te oefenen op Netanyahu, bijvoorbeeld door de bestaande akkoorden met Israël te bevriezen en hulp aan de Nationale Palestijnse Autoriteit aan te moedigen. In die zin steun ik het voorstel van de heer Marín.

Ullmann
Mijnheer de Voorzitter, missio pacis, missie van de vrede. Met deze vertaling duidde de oudkerkelijke exegese de naam Jeruzalem. Kan deze uitleg met het oog op de barbaarse terreur van de tegenstanders van de vrede gehandhaafd blijven? Hij moet niet alleen gehandhaafd blijven, het is ook mogelijk, want deze stad, de stad van Yad Vashem en de gemeenschap van rechtvaardigen uit alle volkeren staat voor de bedwingbaarheid van het terrorisme. Het terrorisme kan worden overwonnen, maar slechts op één manier: door de rotsvaste overtuiging dat er geen alternatief is voor de vrede en het vredesproces. Daarom wil ik hier - en ik ben me bewust van de eenzijdigheid van mijn votum - namens mijn fractie minister-president Netanyahu en zijn regering ertoe oproepen om het Verdrag van Oslo volgens de letter, zonder voorbehoud en in de geest van het vredesproces na te leven. Want als veiligheid het middelpunt van zijn beleid vormt, dan is ook duidelijk dat deze veiligheid voor het Israëlische volk slechts kan worden bereikt via deze ene weg die men in Washington en in Oslo is ingeslagen.

Cellai
Mijnheer de Voorzitter, Alleanza nazionale wil bij dezen de Israëlische bevolking haar volledige solidariteit betuigen in verband met de recente criminele aanslagen waarvan deze het slachtoffer is geworden.
Tegelijkertijd veroordelen wij vastberaden de fanatieke opkomst van het islamitisch integralisme, dat, welke redenen men ook aan moge voeren, geen enkele rechtvaardiging heeft om willekeurige aanslagen te plegen waarbij onschuldige burgers van alle leeftijden omkomen.
Dit vooropgezet, lijdt het geen twijfel dat het vredesproces harde klappen heeft gekregen door de onvermurwbaarheid die zo dikwijls zowel bij de Arabieren als bij de Israëli's opduikt. En helaas moeten wij voor de zoveelste keer constateren dat er geen sterke politieke aanwezigheid van Europa is in deze crisishaard, zodat de crisis wederom volledig wordt overgelaten aan de Amerikaanse diplomatieke diensten.
Dit Europa, mijnheer de Voorzitter, beste collega's, bevalt ons bepaald niet. Dit is een Europa dat vooruitgang probeert te boeken op economisch en monetair gebied, maar dat geen vin verroert of geheel verstek laat gaan op het vlak van politieke initiatieven en internationale diplomatie: een mank Europa dus. Wij zouden het op prijs stellen als naast onze Amerikaanse bondgenoot ook een Europese vertegenwoordiger zou ijveren voor vrede en voor een uitweg uit deze conflictsituatie, maar dan wel een vertegenwoordiger die meer kan dan officiële verklaringen afleggen en wiens indicaties en besluiten neerkomen op bindende toezeggingen namens de volkeren van Europa.
Wij hebben hoe dan ook de plicht ons in de huidige situatie af te vragen of wij iets kunnen doen om deze escalatie van haat en onverdraagzaamheid tegen te houden. Wij vinden dat de Europese Unie aan de ene kant haar hele economische en handelsmacht moet aanspreken om landen te bestraffen die terreurgroepen beschermen dan wel financieren, en aan de andere kant zich tot de huidige Israëlische machthebbers moet wenden om er bij hen op aan te dringen dat het beleid van nieuwe nederzettingen teruggeschroefd wordt.
Tot slot vinden wij de volgende uitspraak van Shimon Peres heel verstandig en de moeite van het overdenken waard: een oorlog winnen - en Israël heeft er al drie gewonnen - is heel wat anders dan het terrorisme verslaan.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, waarde collega's, teneinde alle eventuele onduidelijkheid over mijn standpunt te vermijden, wil ik onmiddellijk stellen dat ik de gemeenschappelijke ontwerpresolutie over de bloedige aanslagen in Israël en het vredesproces in het Midden-Oosten steun. Ik ben het eens met het evenwicht en sluit mij aan bij de oproep die gedaan wordt en ook bij de maatregelen die worden voorgesteld met het oog op een hervatting van het vredesproces. Dit is het enige middel om de veiligheid van de Israëlische burgers en het Israëlische volk en tevens het respect, de waardigheid en de vrijheid van het Palestijnse volk op een duurzame manier te verzekeren.
Ik wil het grootste deel van mijn spreektijd echter benutten om te stellen dat niets - nogmaals, niets - terrorisme, aanslagen op burgers en het afslachten van onschuldigen kan rechtvaardigen. Terrorisme heeft altijd vaders, leiders, een organisatie, netwerken en geldschieters, maar is nooit gerechtvaardigd! Heel wat landen ter wereld kampten nog niet zo lang geleden met terrorisme of kampen er nog altijd mee, ook in Europa, zoals Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië of Spanje. Vandaag worden in Algerije duizenden onschuldigen afgeslacht in naam van een obscurantistische islamitische ideologie. Al deze landen vormden of vormen verschillende gevallen maar zij hadden of hebben toch allemaal te lijden gehad van terrorisme en hebben het bestreden of bestrijden het nog altijd.
In Israël werd Jeruzalem tijdens de regering van de heer Péres, in volle vredesbesprekingen, door terrorisme getroffen; de stad wordt er ook nu tijdens de regering van de heer Netanyahu door getroffen. Alleen een vastberaden, massale, onvoorwaardelijke en rechtlijnige reactie en veroordeling door de internationale gemeenschap, alleen een gecoördineerde organisatie van alle beschaafde landen en volkeren om het terrorisme te bestrijden, kan het terrorisme helpen terugdringen of uitroeien. Dat is de prijs voor vrede in het Midden-Oosten. Dat is de prijs voor vrede in de wereld.
Ten slotte wil ik nog zeggen dat de slachtoffers in Jeruzalem en ook in Algiers van ons geen tranen maar deze reactie verwachten. Europa en ons Parlement hebben de plicht iedereen hier vanmorgen aan te herinneren!

De Esteban Martín
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mijnheer de commissaris, het is betreurenswaardig dat wij ons opnieuw gedwongen zien om in dit Parlement te spreken over de verslechtering van het vredesproces in het Midden-Oosten. Dit is werkelijk frustrerend, geachte afgevaardigden.
Zoals wij hebben gezien is het nog een lange weg naar vrede en stabiliteit in de regio, en de jongste terroristische gebeurtenissen zijn een teken van de waanzin en een obstakel voor de vrede. Ik geloof dat het belangrijk is om te constateren dat géén van de hoofdrolspelers in dit proces volledig zijn eigen visie op de bestaande problemen op kan leggen, en al helemaal niet langs de weg van provocatie of geweld.
Het Arabisch-Israëlische conflict is, dat zal voor iedereen duidelijk zijn, een complex probleem waarin vele factoren een rol spelen en de oplossing daarvan vereist veel politieke moed. Maar wij moeten van de partijen eisen dat zij meewerken: van de Israëlische regering dat zij ophoudt met haar provocerende nederzettingenbeleid en van de Palestijnse Nationale Raad dat hij hard optreedt tegen het terrorisme, de activisten oppakt, en de orde herstelt en handhaaft.
De enige weg naar een oplossing die het vredesproces weer op gang kan helpen, is - wij hebben het keer op keer gezegd - die van de dialoog en de strikte naleving van de Akkoorden van Oslo. Daarom moeten wij, vanuit het Parlement, onze instemming betuigen met het voorstel van de voorzitter van de Raad om een permanente veiligheidscommissie in het leven te roepen waarin de Europese Unie en de Verenigde Staten samenwerken om te kunnen bemiddelen in het conflict. Daarvoor is nodig dat de Europese Unie haar identiteit versterkt en snel een eensgezind antwoord geeft op de gebeurtenissen. Ik ben bezorgd over de woorden van de heer Marín met betrekking tot de mogelijkheid dat de Commissie de financiële hulp aan het Palestijnse volk stopzet, als ik hem niet verkeerd heb begrepen.
Ik van oordeel, mijnheer Marín, dat de Europese Unie zich tot het uiterste moet inspannen om de Arabische landen effectiever te betrekken bij het vredesproces en hen ertoe te bewegen geen terroristische organisaties op hun grondgebied toe te laten en het Palestijnse volk financieel te steunen tegenover de economische agressie, waarover we het al eerder in dit Parlement hebben gehad, van de Israëlische autoriteiten.
Voorzitter, ik rond af met de volgende woorden: krachtdadigheid en politieke middelen om stabiliteit in de zone te waarborgen, internationale steun om de dialoog tussen de betrokken partijen op gang te houden. Laten we hopen dat de aangekondigde Palestijns-Israëlische besprekingen eind deze maand tot een goed einde worden gebracht en niet door provocaties worden doorkruist.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, na de moord op premier Rabin en na het aan de macht komen van Netanyahu kan men niet meer zeggen dat het scenario dat zich nu ontvouwt, irreëel is en onverwacht komt.
Helaas heeft dit scenario een zeer belangrijke internationale dimensie. De betrekkingen van Israël met alle Arabische landen zijn op losse schroeven komen te staan. Ook de betrekkingen van Europa met de mohammedaanse landen worden ondermijnd. De Grieks-Turkse betrekkingen en het vraagstuk Cyprus bevinden zich nu in een zeer instabiel kader. Daarom zijn mijns inziens resolute maatregelen geboden. Deze maatregelen bestaan echter niet, ook niet van de kant van de Verenigde Staten. Van fundamenteel belang is nu dat de Akkoorden van Oslo worden gered. Wij kunnen Oslo niet in de steek laten in de hoop iets beters te vinden. Er moet dan ook duidelijke, niet mis te verstane druk worden uitgeoefend op Israël en natuurlijk steun worden verleend aan de Palestijnse autoriteiten onder de reeds door andere collega's genoemde voorwaarden.

Féret
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, er is niets nieuws onder de zon in het Midden-Oosten. Twee volkeren, twee naties staan tegenover elkaar: het ene is onverdraagzaam en kolonialistisch en waarschijnlijk de enige echt racistische staat die dat volledig straffeloos kan zijn; het andere, het Palestijnse volk, is al decennia op zoek naar een land, zijn beloofde land, zijn vaderland, het land van zijn voorvaderen en ook het land van zijn kinderen.
Het spreekt vanzelf dat wij de acties van de Palestijnse terroristen onvoorwaardelijk veroordelen. Niets kan deze bloedige aanslagen rechtvaardigen, ook de provocaties van de Hebreeuwse staat of de welwillende houding van de Verenigde Staten tegenover Israël niet.
In de drie jaar dat ik in dit Parlement zetel, heb ik herhaaldelijk horen spreken over de plicht tot inmenging. Is het ogenblik niet gekomen dat Europa, dat aanzienlijke middelen uittrekt voor de vrede in het Midden-Oosten, zijn stem verheft en, met een vastberadenheid die de wereld verbaast, zijn wil oplegt en eist dat de rechten van de volkeren, de rechten van mannen, vrouwen en kinderen op vrede, veiligheid en vrijheid geëerbiedigd worden?

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, er is vanmorgen veel gezegd dat de toestand beschrijft, maar laten we eens kijken naar een vooruitzicht, naar een setting die in het Midden-Oosten zou kunnen dreigen. Netanyahu heeft zijn verkiezingsstrijd gevoerd en ook gewonnen - dat wilde ik de heer Wurtz nog een keer helpen herinneren, namelijk dat het Israëlische volk hem met meerderheid van stemmen heeft gekozen, met een drievoudig "nee" : " nee" tegen een nederzettingenstop, " nee" tegen het terugtrekken van de troepen, " nee" tegen een tweevoudige staat, dus "nee" tegen een eigen staat voor de Palestijnen.
Als dat niet wordt omgezet in een drievoudig "ja" , wat in principe een terugkeer naar Oslo betekent, en bijgevolg een actief vredesbeleid wordt gevoerd, dan wordt de gevaarlijke ontwikkeling die Netanyahu in gang heeft gezet niet stopgezet en zal deze bovenop een tweede gevaarlijke ontwikkeling komen. Natuurlijk moet Arafat de terroristen tegenhouden. Natuurlijk moeten we deze eis blijven herhalen, dat is absoluut juist. Maar we moeten ons wel één ding realiseren: de terroristen treffen niet alleen de Israëlische bevolking, ze treffen, en dat is volgens mij hun politieke doel, ook Arafat; want degenen die bommen gooien, hebben naast het doel om Israël te treffen, dat is hun primaire doel, nog een intern Palestijns doel: het verzwakken van Arafat. Als Arafat wordt verzwakt - laten we zelfs eens aannemen dat hij ten val zou worden gebracht - dan luidt het scenario dat er tegenover een op basis van een drievoudig "nee" handelende Netanyahu een leiding van de Palestijnen of op zijn minst een groot deel van de Palestijnen met slechts één optie: geweld, zal komen te staan.
Dan is het vooruitzicht naar mijn mening duidelijk een langdurige militair conflict. Dat wil zeggen dat we ons in een moeilijk en gevaarlijk parket bevinden. Gelukkig heeft mevrouw Albright op haar huidige reis de evident noodzakelijke gelijke distantie tot zowel Israël als tot het terrorisme nogmaals duidelijk gemaakt. In het begin zag het er iets anders uit.
Als Amerika een eenzijdig standpunt ten gunste van de ene of de andere kant zou innemen, dan zou dat voor de rest ook het einde van het vredesproces betekenen. Daarom moet de Europese Unie, mijnheer de Raadsvoorzitter - en dank aan u mijnheer de commissaris, u hebt erop gewezen - een duidelijk actievere rol gaan spelen, want alleen zo kunnen wij een bijdrage leveren aan het waarborgen van de vrede.

Terrón i Cusí
Voorzitter, ik geloof niet dat er over de situatie in het Midden-Oosten nog veel ongezegd is gebleven, maar ik wil graag nog terugkomen op de woorden van vice-voorzitter Marín: wij moeten ons inderdaad, zoals de heer Marín ons verzoekt, realiseren dat wij vooralsnog bezig zijn de toestand te redden met financiële middelen die zijn gericht, niet op de ontwikkeling, maar op de sociale zekerheid van de Palestijnen. Ik ben van mening dat we deze inspanning kunnen doen en ook moeten blijven doen, maar er zijn natuurlijk grenzen.
Het Parlement zal ongetwijfeld positief reageren op het verzoek van de heer Marín, want ik geloof dat het onder de huidige omstandigheden zo broze vredesproces uitsluitend gered kan worden als niet alleen de Palestijnen maar ook het Israëlische volk, en alle volkeren in de regio, kunnen zien dat zij een beetje beter leven. Dat is de boodschap die de Machrak-delegatie te horen kreeg tijdens haar jongste bezoek, en dat is ook wat wij steeds te horen krijgen van alle delegaties die ons hier bezoeken.
Ik wil van de gelegenheid gebruik maken om uitdrukking te geven aan mijn tevredenheid over het associatieakkoord met Jordanië en over het feit dat de moeilijk te rechtvaardigen en te begrijpen obstakels uit de weg zijn. Niets van dit alles zal het probleem oplossen, we weten het. Niet wij, maar Israël en de Palestijnse Nationale Raad hebben de sleutel in handen, ons rest niets dan blijven geloven, blijven vertrouwen op Oslo.
Daarom wil ik hier onze steun betuigen aan de door ons ingediende resolutie, waarin het Parlement de politieke initiatieven toejuicht die de afgelopen weken door de Europese Unie zijn goedgekeurd en die doorgang moeten vinden.

Wohlfart
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wens nog enkele woorden toe te voegen aan het einde van dit debat. Zoals uit alle bijdragen gebleken is, is dit debat doordrongen van een gevoel van droefheid en teleurstelling over de toestand ter plaatse, vier jaar na de ondertekening van de akkoorden van Oslo. Maar ik koester nog altijd hoop wanneer ik vaststel dat geen enkele van de sprekers een berustende houding heeft aangenomen en dat zij het er allen over eens zijn dat wij, zelfs als de toestand momenteel dramatisch en heel moeilijk is, zelfs als sommigen het over de laatste kans voor het vredesproces hebben, al het mogelijke moeten doen om voor verandering te zorgen, aangezien er, zoals al gezegd, geen andere oplossing is.
We moeten klaar en duidelijk stellen dat de gevolgen niet alleen dramatisch zouden zijn voor Israël, de Palestijnen en hun buurlanden, maar ook voor de internationale gemeenschap. Als arts van opleiding zou ik durven stellen dat de patiënt in levensgevaar verkeert of enorme pijn lijdt, maar er rest ons nog altijd de mogelijkheid van reanimatie. Ik sluit mij in dezen aan bij de woorden van mijn vriend, de heer Marín: ook ik betwijfel ten zeerste of het sluiten van grenzen, havens en luchthavens, het bevriezen van de belastinginkomsten, kortom het dichtdraaien van wat als de levensnoodzakelijke zuurstofkraan kan worden beschouwd, wel het aangewezen middel is om de patiënt te redden.
De Raad, de Commissie en het Europees Parlement hebben de plicht de inspanningen die op internationaal vlak, en niet alleen door de Verenigde Staten maar ook door onze speciale gezant, geleverd worden, te steunen en de laatste kans te grijpen. Wij kunnen slagen op voorwaarde dat, in de eerste plaats, het veiligheidscomité wordt opgericht. Wij moeten zeker en vast rekening houden met de terechte bezorgdheid van Israël over de veiligheid van zijn burgers en moeten het terrorisme veroordelen en isoleren. De heer Arafat zal echter alleen geen einde aan het terrorisme kunnen maken. Dat lijkt mij vanzelfsprekend. Wij moeten hem helpen maar hiervoor moeten we de Palestijnse jeugd, die momenteel zacht uitgedrukt in een uiterst moeilijke situatie leeft, ook perspectieven bieden. We moeten tevens de nadere modaliteiten voor dit veiligheidscomité trachten uit te werken. Dit is in theorie een goede zaak, maar binnen dit comité zullen conflicten opduiken die een neutrale scheidsrechter vergen.
Wat de gedragscode betreft, ben ik mij er terdege van bewust dat dit geen wonderoplossing is. Ze kan wel een nuttig instrument zijn op voorwaarde dat men op politiek vlak in de Europese Unie de moed heeft de politieke druk op de partijen bij het vredesproces te handhaven. Dat is ook de plicht van de overige partners die bij dit proces betrokken zijn.
Ten slotte wil ik al degenen danken die andermaal en echt uitvoerig hun steun voor het vredesproces in het Midden-Oosten betuigd hebben.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

ONP en de universele telecommunicatiedienst
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0263/97) betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de toepassing van Open Network Provision (ONP) op spraaktelefonie en de universele telecommunicatiedienst in een door concurrentie gekenmerkt klimaat (C4-0265/97-96/0226(COD)) (Rapporteur: mevrouw Read).

Read
Mijnheer de Voorzitter, het is mij een groot genoegen de tweede lezing van dit voorstel van de Commissie in te leiden, vooral omdat de spraaktelefonie de basisdienst is die het belangrijkst voor de consument is. Om die reden richt een aantal van mijn amendementen zich op de rechten van de consument, het recht van blinde en dove consumenten en anderen in de marge van de samenleving, terwijl zij natuurlijk tegelijkertijd het beginsel van de universele dienstverlening versterken en daaraan enkele extra bepalingen toevoegen.
Ik wil u heel in het kort herinneren aan de definitie van universele dienst in de richtlijn inzake interconnectie, waarvoor ik ook verantwoordelijk was. Ik citeer: " een gedefinieerd minimumpakket van diensten van een gegeven kwaliteit dat beschikbaar is voor alle gebruikers, onafhankelijk van hun geografische locatie en, in het licht van de specifieke nationale omstandigheden, tegen een betaalbare prijs."
De Commissie zal merken dat zij in een van de amendementen namens mijn fractie wordt verzocht om tweemaal per jaar verslag uit te brengen aan het Parlement over de vooruitgang op het gebied van de universele dienstverlening. Ik ben van mening dat nauwkeurig onderzoek en enige kritiek - opbouwende kritiek, naar ik hoop - van de kant van het Parlement nuttig zal zijn voor de Commissie.
Ik merk goedkeurend op dat de Commissie en de Raad in eerste lezing een aantal van mijn eigen voorstellen om mobiele telefonie gedeeltelijk onder de toepassingssfeer van deze richtlijn te laten vallen hebben overgenomen, ook al was het Parlement het daar destijds niet mee eens. Ik ben er vrij zeker van, en misschien wil de Commissie hierop commentaar leveren, dat vanuit het oogpunt van de consument mobiele telefoons en vaste telefoonaansluitingen zeer spoedig praktisch één markt zullen vormen.
Ik heb ook twee amendementen ingediend inzake het tijdschema voor de omzetting in nationale wetgeving en de tenuitvoerlegging. Ik weet dat het altijd moeilijk is als het Parlement enige speling geeft wat de tenuitvoerlegging betreft - het wordt beschouwd als een rood licht voor de lidstaten, dat zij zich niet hoeven te haasten. Ik zie zeker het belang in van de algemene uiterste datum van 1 januari 1998 voor de liberalisering van de markt, maar twee maanden tijd voor de lidstaten om de richtlijn in wetgeving om te zetten leek, ook naar de mening van mijn fractie, werkelijk onvoldoende.
Ik wil de teleurstelling van mijzelf en een aantal collega's uitspreken over het feit dat de Raad enkele van de amendementen van het Parlement uit de eerste lezing zelfs niet in overweging heeft genomen, vooral omdat ons verzocht werd ons werk snel te doen en wij dat ook werkelijk gedaan hebben. Mijns inziens heeft de Raad daarmee een ongunstige sfeer geschapen voor de tweede lezing en eventuele verdere bemiddelingspogingen.
Het laatste punt betreft de telefoongidsen en er is door lobbyisten met betrekking daartoe zware druk op mij uitgeoefend: de kwestie van de privacy, de rechten inzake vertrouwelijkheid van gegevens, het recht om zonder kosten voor de consument in een telefoongids opgenomen te worden en, niet op dit moment maar uiteindelijk, een onderzoek om te weten te komen op welke wijze uitgevers van telefoongidsen en anderen die profiteren van de winsten van deze sector te eniger tijd verzocht moeten worden een bijdrage te leveren aan de universele dienstverlening. Dat is, gezien de beschikbare tijd, een zeer korte beschrijving van de algemene strekking. Ik hoop dat de Commissie deze amendementen zal kunnen aanvaarden, zoals zij in feite veel amendementen uit de eerste lezing heeft aanvaard. Ik wil ook de collega's van andere fracties dank zeggen met wie ik zeer hard gewerkt heb om enkele compromissen te kunnen voorleggen. De Commissie zal ons in 1999 natuurlijk een belangrijke herziening van de gehele kern van de wetgeving op het gebied van de telecommunicatie doen toekomen en ik ben ervan overtuigd dat deze derde poging tot liberalisering van de spraaktelefonie in 1999 opnieuw bekeken zal worden.
Ik beveel de tweede lezing bij het Parlement aan.

Herman
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mevrouw Read, die zoals gewoonlijk uitstekend werk geleverd heeft, feliciteren namens mijn fractie. Zij stond volledig open voor de verschillende standpunten die zijn ingenomen en heeft, trouw aan haar gewoonte, het belang van de consumenten en gebruikers fel verdedigd. Wij zijn het eens over de grond van de zaak maar verschillen toch licht van mening over twee punten, die ik hier dan ook even wil bespreken.
Het eerste van deze punten betreft de vermelding in de telefoongidsen. In heel wat landen verschilt de organisatie vrij sterk van die in Engeland of elders. In sommige landen gaat het om een commerciële organisatie, in het bijzonder voor de handelsgidsen, ook wel de gouden gidsen genoemd. Natuurlijk moeten degenen die vragen vermeld te worden en deze gids willen gebruiken als een vorm van reclame een vergoeding betalen. De wijze waarop mevrouw Read een aantal van de amendementen geformuleerd heeft, sluit deze mogelijkheid echter uit. Dit schept een probleem en leidt tot een aanzienlijke derving van inkomsten.
Ik weet dat er geen ideale oplossing bestaat, omdat dit in een aantal landen anders geregeld is. In onze landen is de organisatie veel commerciëler en bijgevolg kan het beste het subsidiariteitsprincipe ingeroepen worden, zodat elk land dit probleem kan oplossen zoals het dat wenst. Wij zijn in ieder geval van oordeel dat er een aantal essentiële rechten bestaan: het recht vermeld te worden, het recht niet vermeld te worden en het recht op rechtzetting van elke vermelding die niet met de waarheid strookt of de belangen van de betrokkene schaadt. De vraag is onder welke voorwaarden dit gebeurt en hier duiken een aantal kleine problemen op.
Wat de kwestie van de datum betreft, u weet dat 1 januari een symbolische datum is. Vanaf 1 januari 1998 is de markt voor telecommunicatie gedereguleerd. Sinds drie of vier jaar spreekt men, handelt men, doet men voorstellen en maakt men wetten met het oog op deze datum. De vraag is dan ook of wij vandaag, enkele maanden voor deze einddatum, blijk moeten geven van realiteitszin en deze datum moeten wijzigen in de wetteksten omdat een aantal lidstaten deze datum niet haalt. Wij van onze kant zijn van mening dat de datum van 1 januari 1998 behouden moet blijven, maar wij begrijpen ook dat sommigen vrezen dat wij dit niet allemaal zullen kunnen verwezenlijken in drie maand.
Ik vraag dat de commissaris ons het standpunt van de Commissie ter zake verduidelijkt. Zijn antwoord zal bepalend zijn voor onze stem over de amendementen 27 en 28 van mevrouw Read.
Mijnheer de Voorzitter, dit is wat ik wilde zeggen. Ten slotte wil ik de Commissie en de rapporteur danken voor het uitstekende werk dat zij tot nu toe geleverd hebben.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, het is mij een genoegen om voor het eerst te kunnen spreken terwijl u Voorzitter bent. Aangezien de rapporteur heeft gestreefd naar een compromis tussen de verschillende standpunten, zal ook onze fractie het verslag in hoofdlijnen steunen. Het belangrijkste op dit moment is namelijk dat het proces voortgaat. Wij zullen dan later zien hoe de regelgeving functioneert en welke wijzigingsvoorstellen er zijn.
In haar toelichting zegt de rapporteur dat zij het betreurt dat de mobiele telefonie niet in haar geheel onder de toepassingssfeer van dit verslag valt. Ik wil hier zeggen dat ik daar blij om ben, omdat dat, bijvoorbeeld waar het gaat om geldmiddelen, ontwikkelingsmogelijkheden schept voor dat deel van de telefonie. En dat zijn ontwikkelingsmogelijkheden waaraan vandaag de dag behoefte bestaat.
Zoals gezegd, streeft het verslag naar compromissen. Het tracht de eenheid op Europees niveau te bewerkstelligen, met inachtneming van eigen nationale kenmerken. Helaas zijn de verwijzingen naar die nationale kenmerken in bepaalde delen van het verslag naar mijn mening te vaak geschrapt.
Er zijn goedbedoelde voorstellen om rekening te houden met bepaalde groepen. Het is een goede zaak dat de lidstaten mogen bepalen hoe de belangen van die verschillende speciale groepen worden behartigd, via flexibele betalingsregelingen of via sociale tarieven. Daarentegen vrezen wij dat de passage inzake gratis nummerinformatie weer zo'n voorstel is waarvoor geldt dat iets goeds toch altijd nog beter kan.
Ik geef u een voorbeeld uit mijn eigen land. Wij hebben daar prima kunnen regelen dat een kleine telefoonmaatschappij via concurrentie de verantwoordelijkheid kreeg voor de nummerinformatiedienst voor alle blinden in het land, en die beschikken vandaag de dag over een service op hoog niveau. Als het onderhavige voorstel wordt aangenomen, zal er volgens mij niet dezelfde belangstelling zijn om een dergelijke kwaliteit te ontwikkelen.
Wij steunen ook de passages inzake de gegevensbescherming. Volgens mij is het belangrijk dat ook in dit verslag wordt voorgesteld dat de abonnee kan bepalen dat alle gegevens, of bepaalde delen daarvan, geheim blijven. Dat is nodig in onze onveilige wereld, waarin men in steeds sterkere mate verschillende registers kan combineren, zodat ouderen hun situatie als zeer onveilig ervaren.

Van Velzen, W.G.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, collega's, allereerst wil ik Mel Read van harte feliciteren met het uitstekende werk dat zij soms onder grote druk heeft verricht. Laat ik meteen maar de belangrijke punten uit het verslag aanstippen die voor mijn fractie van belang zijn. Om te beginnen wil ik opmerken dat de Raad van Ministers een aantal belangrijke amendementen van het Europees Parlement, en van de Europese Volkspartij in het bijzonder, in eerste lezing heeft overgenomen. Ik breng onze amendementen met betrekking tot tariefherstructurering en nummerportabiliteit bijvoorbeeld in herinnering.
Verder is de EVP-fractie er verheugd over dat door deze richtlijn de Europese burger gegarandeerd een uitgebreide waaier van essentiële telecomdiensten tot zijn beschikking zal hebben. Elke burger heeft immers recht op een betaalbare aansluiting, op toegang tot hulpdiensten, op een goed contract en toegang tot openbare telefooncellen. Toch zijn er verbeteringen mogelijk. Op het punt van de extra-universele dienstverlening bestaat er nogal wat variatie tussen de verschillende lidstaten, hetgeen betekent dat de bijdragen die van de marktdeelnemers gevraagd worden voor de universele dienstverlening, variëren. Ons hebben hierover herhaald klachten bereikt van de nieuwe marktpartijen. De Europese Volkspartij stelt zich op het standpunt dat voor de op EU-niveau bepaalde mand van diensten zo 'n bijdrage van marktpartijen gevraagd mag worden, maar dat bijdragen voor extra eisen uit andere financieringsbronnen moeten worden opgebracht. Deze variatie en de hoge bijdrage creëren immers een zeer onzeker investeringsklimaat voor de telecommunicatiesector, verhinderen de creatie van de interne markt en dat kost volgens ons banen. Daarom is amendement 11 voor ons van wezenlijk belang.
De EVP wil vervolgens meer aandacht voor de rechten van de gehandicapten, blinden en slechthorenden en een meer op EU-niveau bepaald tarief voor telecomdiensten en tot op zeker hoogte meer consumentenbescherming. Daarom steunen we een aantal amendementen op dit gebied. Meer aandacht voor de rechten van de gehandicapten, blinden en slechthorenden dragen wij immers een warm hart toe. Men kan zich natuurlijk de vraag stellen of speciale voorzieningen voor hen niet in een meer algemene wetgeving thuishoren dan wel vooral op nationaal niveau moeten worden geregeld vanwege het subsidiariteitsbeginsel. Maar toegang tot bijvoorbeeld telefooncellen is voor een goed functioneren van de gehandicapte in de samenleving en zijn integratie daarin van groot belang.
De betaalbaarheid van universele dienstverlening zou verder meer op EU-niveau bepaald moeten worden. Dit ondersteunt mijn fractie. Immers een lidstaat zou geneigd kunnen zijn een zó laag tarief te stellen dat een de facto monopoliesituatie blijft bestaan, en een goede controle daarop vanuit de Commissie door middel van richtsnoeren is een uitstekend instrument. Wij hebben besloten om amendement 26 van de PSE-fractie te steunen, want de universele dienstverlening is geen constante maar is een dynamisch begrip. Iedere keer bereiken ons weer nieuwe interessante ontwikkelingen. Door de komst van het internet bijvoorbeeld, maar vooral door intranetten, worden enorme kostenbesparingen verwacht op gebied van documentenpostverzending voor bedrijven. Maar we kunnen ook verwachten dat er in de spraaktelefonie drastische veranderingen gaan plaatsvinden. Microsoft start bijvoorbeeld een dienst waarbij consumenten via hun tv toegang hebben tot via het internet geleverde entertainmentdiensten. Dat betekent dus dat we rekening moeten houden met de veranderingen. Ik vraag dus ook aan de commissaris om hierop te reageren.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, wij staan zeer positief tegenover dit verslag waar het gaat om verbetering van de rechten van de gebruikers en de consumenten, en ook op het punt van de betere toegang tot alternatieve diensten voor gehandicapten, blinden, slechtzienden, doven en slechthorenden, dat deze gratis nummerinformatie kunnen krijgen. Wij vinden het ook een goede zaak dat abonnees het recht hebben om gratis te bepalen dat bepaalde persoonlijke gegevens geheim blijven en dat deze gegevens niet voor commerciële doeleinden worden doorgegeven. Het moet evenmin mogelijk zijn om deze gegevens te gebruiken zonder dat de consumenten en de gebruikers daartoe toestemming hebben gegeven.
Zoals bekend is het de taak van de lidstaten te zorgen voor telefoniediensten. Wij vinden het dan ook de taak van de lidstaten om uiteindelijk de tarieven vast te stellen. Wel kan men op EU-niveau bespreken en afspreken wat een redelijke prijs is. Wat het garanderen van kwaliteit en kostenniveau betreft, vinden wij echter, net als de Raad en de Commissie, dat dit een zaak van de lidstaten is. Het is ook enigszins overdreven om, zoals wordt voorgesteld, twee keer per jaar een controle door de Commissie te laten uitvoeren. Dat vind ik dan ook onnodig.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, aangezien het al vrij laat is, lijkt het mij het eenvoudigst om het standpunt van de Commissie met betrekking tot de amendementen mede te delen waarover u zo meteen ook gaat stemmen. We hebben vaak gepraat over deze zaak en het is nu volgens mij niet nodig nogmaals op de grondbeginselen in te gaan.
We kunnen akkoord gaan met de amendementen 4, 5 en 16, in principe ook met de amendementen 14, 15, 19 en 26, maar dan met enig voorbehoud. We kunnen de amendementen 12, 13 en 24 met betrekking tot de telefoongidsen niet steunen, omdat ze niet in overeenstemming zijn met de bepalingen van de richtlijn betreffende de bescherming van persoonlijke gegevens. We kunnen moeilijk iets besluiten dat indruist tegen dingen die we zelf hebben besloten.
We stemmen niet voor amendement 25, maar wel voor 16. Wat gehandicapte gebruikers betreft steunen we de amendementen 3, 7 en 17. We willen er echter op wijzen dat een alomvattende behandeling van alle mogelijke gevallen in het wetgevende gedeelte incorrect en tevens onuitvoerbaar is. We kunnen dit dan beter in de toelichtingen en de verwijzingen doen. We zijn voor de amendementen 6 en 10, maar tegen 1, 8, 9 en 23. We kunnen amendement 11 en 2 in principe steunen; we staan helemaal achter 21 en 22, alsook 20. Wat Fernand Herman zei over de datum is absoluut correct. Als we nu de datum van implementatie bepalen op 1 januari van volgend jaar, zullen niet alle lidstaten in staat zijn dit te realiseren.
Het moet echter worden gezegd dat we al werken op basis van een bestaande richtlijn, waarvan de implementatieverplichting niet wordt beïnvloed door deze richtlijn. Dat wil zeggen dat veel lidstaten al hebben gewerkt in de richting die hier nog eens tot in het detail wordt vastgelegd. Helemaal onmogelijk is het dus ook niet. Het meest overtuigend vind ik het argument dat Fernand Herman noemde, namelijk dat we de datum 1 januari 1998 nu in geen geval in twijfel moeten trekken. We er moeten geen misverstanden over laten ontstaan en daarom ben ik ook van mening dat we het hierbij moeten laten en de amendementen 27 en 28 niet moeten aannemen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt zo dadelijk plaats.

Stemming
Duhamel
Mijnheer de Voorzitter, ik voer het woord voor een voorstel van orde overeenkomstig artikel 126 en wil mij overeenkomstig artikel 127 betreffende beroep op het Reglement beroepen op artikel 11 inzake de plaats van de vergaderingen. Verontschuldig mij als ik wat ontroerd ben, maar dit is mijn eerste bijdrage in een plenaire vergadering.
Ik wil mij beroepen op artikel 11 van het Reglement inzake de plaats der vergaderingen. In alle landen zijn er verhitte nationalisten maar ook redelijke Europeanen, zelfs meer dan we denken. Dit lijkt mij een geschikt ogenblik om een redelijke en duurzame oplossing te vinden voor de plaats van onze vergaderingen, die bevredigend is voor Straatsburg en Brussel, voor de Fransen en de anderen, kortom voor alle Europarlementsleden, voor Frankrijk en Europa. Wij mogen niet dulden dat ultranationalisten en enkele overhaaste media verhinderen dat redelijke en eerlijke mensen - ik benadruk deze twee woorden, redelijke en eerlijke - een oplossing trachten te vinden. Ons Parlement kan slechts au sérieux genomen worden - en het heeft dit wel degelijk nodig - als het een consensus bereikt en een duurzame regeling treft. Wij Fransen moeten echter op onze strepen staan tot men ons bevestigt dat de rede kan triomferen.

De Voorzitter
Mijnheer Duhamel, dit is misschien de eerste keer dat u hier het woord voert, maar u bent een bekend grondwetspecialist. Ik herinner u eraan dat voorstellen van orde iets anders zijn dan debatten ten gronde en betrekking moeten hebben op de orde en het Reglement.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, ik voer het woord voor een motie van orde inzake artikel 122. De diensten hebben mij meegedeeld dat er geen stemverklaringen afgelegd mogen worden inzake de stemming over het vergaderrooster, omdat artikel 122 zogezegd zou bepalen dat enkel stemverklaringen mogen worden afgelegd over een eindstemming en het hier niet om een eindstemming zou gaan.
Ik moet stellen dat het gezond verstand zegt dat het niet normaal is dat een parlementslid geen stemverklaring mag afleggen. Wanneer hij aanwezig is en zijn stem uitbrengt, heeft hij ook het recht om uiteen te zetten waarvoor hij stemt. En als men wil dat ik de procedure volg, zal ik de procedure volgen. Ik stel dat inderdaad geen algemene stemming gehouden wordt over het vergaderrooster in zijn geheel, maar dat wel verschillende eindstemmingen gehouden worden, aangezien men wel degelijk achtereenvolgens over de verschillende vergaderperiodes beslist. Mijnheer de Voorzitter, ik vraag u dan ook dat stemverklaringen mogen worden afgelegd.

De Voorzitter
Mijnheer Berthu, u heeft een goed geheugen en u zal zich dan ook herinneren dat u deze interpretatie ook vorig jaar al gegeven heeft. Mijn voorganger heeft vorig jaar echter ook al bepaald dat hierover geen stemverklaringen zouden worden afgelegd. U had de kwestie intussen aan de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten kunnen voorleggen, als u het niet eens was met deze interpretatie. U heeft dit echter niet gedaan. Ik zal mij dan ook aan de interpretatie van mijn voorganger houden en er zullen geen stemverklaringen worden afgelegd.

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, even heel kort. Een groot aantal leden was heel tevreden met het oorspronkelijk door u voorgestelde vergaderrooster, waarin de vergaderperiode van juli een week naar voren geschoven was. Is er een verklaring waarom deze vergaderperiode nu weer van begin juli naar half juli verplaatst is? Kan mevrouw Green of de heer Martens ons uitleg verschaffen over deze spoedwijziging, waar velen van ons niet gelukkig mee zijn?

De Voorzitter
Mijnheer Haarder, dit is niet het moment om de motieven uit te leggen van de besluiten van de Conferentie van voorzitters, waar elke fractie stemt en haar stem toelicht indien zij dat nodig acht. Wat ik u en alle afgevaardigden wel alvast kan zeggen, is dat er een afzonderlijke stemming zal worden gehouden over die kwestie en dat de Vergadering zich dus afzonderlijk over deze kwestie zal kunnen uitspreken.
(Het Parlement keurt het aldus gewijzigde vergaderrooster voor 1998 goed)

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen zonder enig voorbehoud de uitstekende bijdrage steunen van onze nieuwe collega, de heer Buffetaut, die hier gisteravond in deze vergaderzaal onze visie op een vernieuwend Europa voor werkgelegenheid heeft uiteengezet.
Ik wil eraan toevoegen dat deze kwestie in een ruimer kader ook het probleem van de bevoegdheden van het Europees Parlement stelt. Het Europees Parlement is inderdaad geen vergadering die over een onbeperkte soevereiniteit beschikt maar een vergadering waaraan een aantal bevoegdheden zijn toegekend in het kader van een Verdrag, dat door de verschillende volkeren van Europa ondertekend is en dat wij moeten respecteren.
Welnu, mijnheer de Voorzitter, mijns inziens wordt dit Verdrag geschonden door de vorige stemming aangezien door deze stemming een vergaderweek in oktober van volgend jaar wordt geschrapt.
Dit besluit is in strijd met de letter van het besluit van Edinburgh van 1992 dat, als dat al nodig mocht zijn, bevestigd zal worden door het toekomstige Verdrag van Amsterdam. Als deze Vergadering van oordeel was dat het door het secretariaat voorgestelde vergaderrooster te veel vergaderdagen telde, had zij dagen van bijkomende vergaderperiodes moeten schrappen en niet dagen van de gewone vergaderperiodes. Amendement 19 van de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van Nationale Staten, waarmee wij de minivergaderperiode van november wilden schrappen, ging overigens in die richting.
Wij stellen met spijt vast dat deze Vergadering een onsamenhangende beslissing genomen heeft door ons amendement te verwerpen en een gewone vergaderperiode te schrappen.

De Voorzitter
Mijnheer Berthu, ik merk op dat u de stemming over het verslag-Rovsing met andere stemmingen mengt. Het voorzitterschap was echter van oordeel dat u verder het woord kon voeren en deze stemverklaring kon gebruiken om het over een andere kwestie te hebben, hoewel dit een flagrante inbreuk op het Reglement is. Ik denk dat u deze houding van het voorzitterschap zal kunnen waarderen.

Holm
Het verslag-Rovsing is een belangrijk verslag, omdat het over innovaties in de EU-landen gaat. Helaas moet ik zeggen dat ik het niet met alle aangenomen conclusies eens ben. In veel gevallen lijken liberalisatie, deregulering en EU-harmonisatie de grote vraagstukken te zijn, en daar ben ik het niet mee eens. Ook een betere coördinatie op EU-niveau, onder andere op het punt van onderzoek, zou een werkbaar recept zijn. Ik ben er echter niet van overtuigd dat bijvoorbeeld onderzoek het beste kan worden geregeld op EU-niveau in plaats van op regionaal of nationaal niveau. In Zweden is de ervaring tot nu toe dat men veel onderzoeksprojecten toesnijdt op wat de EU goed lijkt, zodat er EU-subsidie voor wordt verstrekt, in plaats van het feitelijke onderzoek voorop te plaatsen. Dat is een tragische ontwikkeling.
Er staan natuurlijk ook goede conclusies in het verslag-Rovsing, onder meer in paragraaf 3 en paragraaf 12, over milieunormen en over de oprichting van een kapitaalmarkt voor groeibedrijven, ter ondersteuning van 'risico'-ondernemingen die werken aan nieuwe hoogwaardige technologische producten.
(De vergadering wordt om 12.50 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

NGO's werkzaam op het gebied van milieubescherming
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0264/97), namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van het besluit van de Raad inzake een communautair actieprogramma ter ondersteuning van niet-gouvernementele organisaties die voornamelijk werkzaam zijn op het gebied van milieubescherming (C4-0217/97-95/0336(SYN)) (Rapporteur: mevrouw Flemming).
Ik heet de commissaris, mevrouw Bjerregaard, van harte welkom.

Flemming
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, allereerst wil ik mijn collega Rübig hartelijk danken voor de grote hoeveelheid werk die hij voor dit verslag in de eerste lezing heeft verzet. Ik wil echter ook de Commissie heel hartelijk danken. De samenwerking met de Commissie was buitengewoon aangenaam en coöperatief.
Na de eerste lezing werden 10 van de 21 amendementen reeds aangenomen en ik hoop van harte dat misschien ook een groot aantal van de zes vandaag door mij opnieuw ingediende amendementen in overeenstemming is met de intenties van de Commissie.
Mij gaat het er vandaag in de tweede lezing met name om dat enerzijds een financieel referentiekader niets te zoeken heeft in dit actieprogramma. Verder gaat het mij om een grotere mate van grensoverschrijdende Europese samenwerking, met name in Midden- en Oost-Europa en ook in andere aan de EU grenzende landen. Dit was de wens van een Engelse collega van de milieucommissie en ik heb met alle plezier gehoor gegeven aan haar wens. Zij denkt hierbij vooral aan Rusland en ik vind dat heel verstandig.
Als men weet in welk een catastrofale toestand het milieu in deze voormalige communistische landen zich bevindt en hoe klein het milieubewustzijn van de bevolking is, dan is het duidelijk dat men de betekenis van samenwerking met de milieuorganisaties niet hoog genoeg kan inschatten. Juist ook met het oog op de zo belangrijke samenwerking met de NGO's in de voormalige communistische landen bevalt het geplande bedrag van 10, 6 miljoen ecu voor vier jaar me natuurlijk helemaal niet, maar misschien, mevrouw de commissaris, kunnen we die 10, 6 miljoen voor een jaar uittrekken. Daarmee zouden we volgens mij allemaal heel tevreden kunnen zijn.
Ik hoop ook van harte op de instemming van de Commissie voor amendement 4, waarin staat dat de communautaire steun niet 50 % maar 60 % van de in de begroting geraamde operationele en administratieve uitgaven moet bedragen. Organisaties die in de afgelopen twee jaar door een rechtbank in de Europese Unie schuldig werden bevonden aan een misdrijf moeten in de regel, zo staat in het voorstel, niet worden gefinancierd. We hebben dit voorstel in het Engels gedaan, wat bij het terugvertalen ervan leidde tot een fout. Het door ons gebruikte Engelse woord offence werd vertaald met "vergrijp" . Ik wil hier namens de EVP-fractie duidelijk maken dat deze vertaling niet in overeenstemming is met onze bedoeling. Wij bedoelen het woord "misdrijf" . Engels is niet mijn moedertaal, misschien hadden we het in het Duits moeten indienen. Misschien zouden we beter het Engelse woord crime hebben kunnen gebruiken.
Ik weet wel dat er in de Europese Unie geen sprake is van harmonisatie op het gebied van het strafrecht, maar als je weet dat er in Oostenrijk, bijvoorbeeld, sprake is van een misdrijf als het gaat om een handeling met voorbedachte rade die wordt bestraft met een levenslange of een langer dan drie jaar durende gevangenisstraf, dan moet het zeker ook in de andere talen mogelijk zijn de goede vertaling te vinden. Daarmee sluiten we elke straf in het kader van een administratiefrechtelijke procedure uit; als iemand dus fout parkeert of een demonstratie niet van tevoren heeft gemeld, is dat voor ons niet van belang. Ook beledigingen zouden daar helemaal niet onder vallen, geen enkele strafbare handeling waar een straf van minder dan drie jaar op staat. Dat valt allemaal niet onder het begrip misdrijf, maar, dat geef ik toe, natuurlijk onder het begrip vergrijp, dat er hier door de vertaling abusievelijk is ingeslopen.
Resultaten op het gebied van het milieu zullen we voor Europa in het westen de komende jaren vooral moeten boeken in de voormalige communistische landen. Het westen met zijn kennis, zijn succes, zijn technische know-how wacht hier een enorme taak en deze taak zal alleen kunnen worden uitgevoerd als we heel nauw samenwerken met de plaatselijke organisaties voor milieubescherming en proberen om het bewustzijn van de bevolking te wekken, maar ook dat van de mensen die daar nu de politieke verantwoordelijkheid dragen.
Een laatste punt: ik hoop van harte, mevrouw de commissaris, dat u net als ik onder organisaties voor milieubescherming ook dierenbeschermingsorganisaties verstaat en deze zeer betrokken organisaties ook een deel van de financiële zegen ten goede zult laten komen.

Myller
Mijnheer de Voorzitter, NGO's werkzaam op het gebied van milieubescherming doen belangrijk werk om de publieke opinie te veranderen ten gunste van het milieu en de milieubescherming. Zonder een publieke opinie aangaande milieubescherming zijn ook politici doof voor de eisen die het milieu stelt. Dit blijkt immers uit het feit dat men in landen met een actieve milieubeweging een vergevorderde nationale milieuwetgeving kent. Het steunen van zulke milieuorganisaties met communautaire middelen is heel gerechtvaardigd.
Het is ook gerechtvaardigd de steun uit te breiden naar werkzaamheden die de organisaties in samenwerking met de landen in Midden- en Oost-Europa ondernemen. Een van de grootste dilemma's van de landen die het lidmaatschap van de EU hebben aangevraagd, is hoe ze het niveau van de EU-wetgeving en in het bijzonder dat van de milieuwetgeving kunnen bereiken. Daarom moet de samenwerking op het gebied van het milieu, ook de samenwerking tussen de organisaties, een belangrijk onderdeel worden van de strategie voorafgaand aan de toetreding van Oost-Europese landen tot de EU. Ook alle activiteiten aan onze grenzen zijn van invloed op de lidstaten en de burgers van de Unie. Door middel van grensoverschrijdende samenwerking tussen milieuorganisaties kan er grote invloed worden uitgeoefend op het bewustzijn van de burgers en het op gang brengen van milieuprojecten door de bevolking. Zodoende moet de communautaire steun zich tot de activiteiten uitbreiden die de milieuorganisaties ondernemen met andere dan de Midden- en Oost-Europese buren. Zowel in het Noorden als in het Zuiden bevinden zich grenzen waar de milieuproblemen naast de armoede de schrijnendste problemen zijn.
Ik heb het voorstel gedaan om deze steun tot over alle EU-grenzen uit te breiden. Ik ben verheugd dat het in de commissie is goedgekeurd en dat het ook door de rapporteur zelf wordt gesteund. Ik hoorde echter bij de vertolking dat de indiener van het voorstel een Engelse zou zijn. Ik ben Finse.
Ik ben helemaal niet van mening dat de problemen in bijvoorbeeld Sint Petersburg, Moermansk, het Kolaschiereiland of Zuid-Afrika alleen door werkzaamheden van de organisaties moeten worden opgelost, maar in deze gebieden betekenen ook kleine activiteiten meer dan in bijvoorbeeld de gebieden binnen de EU. Een daar geïnvesteerde ecu brengt via milieuorganisaties, de EU of verschillende staten meer op dan elders.
In het overigens zeer verdienstelijke verslag van rapporteur Flemming is aan het eind een bedenkelijk amendement geslopen. De rapporteur zelf stelt bij artikel 3, lid 2, een wijziging voor, die ze net zelf heeft toegelicht; een verandering waarin ze zeer gespecificeerd wil bepalen welke werkzaamheden de gemeenschap mag financieren. Volgens mij is dit een zeer bureaucratische verandering. In dit stadium kunnen we nog niet weten welke werkzaamheden wel en welke niet geschikt zijn om te financieren.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, niet-gouvernementele organisaties op het gebied van milieubescherming zijn in Europa van buitengewoon groot belang. We weten ons aan het beginsel van de ecosociale markteconomie gebonden en de ecologie is een essentiële levensbasis. We leven echter ook in een democratisch systeem en daarom moeten ook deze organisaties zich houden aan de regels van de democratie. Voor ons heeft het feit dat wij milieuorganisaties op Europees niveau steunen bij dit programma de hoogste prioriteit, en wel niet slechts in het Europa van de Vijftien, maar met name ook in het geografische Europa, dat wil zeggen in het bijzonder ook in de landen die aan de Europese Gemeenschap grenzen.
We willen met name de milieueducatie centraal stellen, omdat milieu ook een kwestie van mentaliteit is en er niet vroeg genoeg mee begonnen kan worden om jongeren erop te wijzen hoe belangrijk een schoon en gezond milieu voor ons allemaal is. Daarvoor hebben we onderzoek nodig. We moeten heel simpel methoden vinden die het mogelijk maken om jongeren te laten zien waar de weg naartoe leidt. We hebben een objectieve basis nodig, we moeten ons bevrijden van de dooddoener angst, van het aanwakkeren van de angst, van het zwartmaken. Volgens mij hebben we een positief voorbeeld nodig.
Overeenkomstig de methode van het new public management , van de best practice moeten we kijken waar ter wereld er ideale uitgangspunten zijn die we naar onze situatie toe kunnen vertalen. We moeten ons bezighouden met benchmarking , dat wil dus zeggen evalueren waar de milieusituatie wordt verbeterd, aan de hand van welke methoden ze wordt verbeterd en we moeten ook de noodzakelijke infrastructuur ter beschikking stellen aan deze organisaties. Het is noodzakelijk dat de creatieve krachten op de markt ons er steeds weer op wijzen welke de zwakke punten zijn in het systeem en het is onze taak om te bewijzen dat we op zoek zijn naar de betere weg.
Daarom willen we de middelen ook optrekken: niet de voorgestelde 50 %, maar 60 % van de kosten moet worden vergoed. We maken ons er sterk voor dat er voor het hele kader een aanzienlijk hoger bedrag wordt uitgetrokken, maar we verwachten ook van de milieuorganisaties dat ze handelen op basis van democratische spelregels, zoals ze bij ons in Europa gebruikelijk zijn. Voorts willen we een nette boekhouding, dat wil zeggen we willen geen gelden die niet controleerbaar zijn, die in kanalen stromen die oncontroleerbaar zijn, die de milieuorganisaties simpelweg een slecht imago bezorgen. Vandaar onze eis: als er meer dan 100.000 ecu wordt uitgegeven, willen we op zijn minst een erkende accountant, een balans en een deugdelijke staat van inkomsten en uitgaven, zodat de Europese belastingbetaler ziet dat er op een fatsoenlijke en correcte wijze met zijn geld wordt omgesprongen.
We moeten ook heel duidelijk stellen, en dat wil ik tegenover de Commissie in het bijzonder benadrukken, wat we niet willen. We willen niet dat de gelden worden uitgegeven voor algemene educatie, voor een breed publiek, voor werk dat vaak doelen nastreeft waarbij het milieu eigenlijk niet als eerste prioriteit wordt gesteld. We willen heel specifiek de ecologische situatie belichten en op dit gebied vooruitgang boeken. We eisen voorts dat criminele organisaties, terroristen, mensen die ons systeem met echt criminele methoden bestrijden, dat die geen geld van de Europese Unie mogen krijgen. Dat is een heel essentieel uitgangspunt. We kunnen het tegenover de burgers van Europa niet verantwoorden dat criminelen of terroristen door ons worden gesteund. Het verheugt mij als we daarvoor ook de goedkeuring van alle andere democratische partijen in dit Parlement krijgen!

Hermange
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het voorstel dat ons vandaag in tweede lezing wordt voorgelegd heeft tot doel de juridische en financiële zekerheid van een bestaande praktijk te waarborgen. Deze bestaat erin de activiteiten van bepaalde niet-gouvernementele organisaties, en met name die welke werkzaam zijn op het gebied van de milieubescherming, op Europese niveau mee te financieren en met het oog hierop een vierjarig communautair actieprogramma goed te keuren.
De instelling van een communautair actieprogramma ter ondersteuning van NGO's die werkzaam zijn op het gebied van milieubescherming lijkt mij dan ook een nuttige maatregel om een ontsporing van het gebruik van communautaire middelen voor milieuverenigingen te vermijden. Mevrouw Flemming, u benadrukt terecht dat wij de mogelijkheden voor de medefinanciering van de activiteiten van deze NGO's moeten controleren en begeleiden met behulp van selectie- en opvolgingscriteria. Dit mag echter geen afbreuk doen aan de bevoegdheid van ons Parlement om het bedrag van het totale krediet vast te stellen.
Ik wil hier toch aan toevoegen dat het mij niet verantwoord lijkt de steun die wordt toegekend aan NGO's die werkzaam zijn op het gebied van milieubescherming, zomaar te verhogen voor voorlichtingsactiviteiten waarvan de concrete resultaten moeilijk te evalueren zijn. Wij mogen inderdaad niet vergeten dat we, wanneer we ons milieu beschermen, tegelijk ook de mens en zijn toekomst beschermen. Zo was Antoine de Saint Exupéry van mening dat wij de aarde niet van onze ouders erven, maar ze lenen van onze kinderen. Kinderen zijn de dragers van de waarden van morgen. Het is dan ook belangrijk dat wij hun volledige milieu beschermen, zowel het natuurlijke als het sociale, culturele en gezinsmilieu.
Ik wens dan ook dat de niet-gouvernementele organisaties voor de bescherming van het kind, die opmerkelijk werk in het veld leveren, dezelfde legitimiteit krijgen bij de Europese instellingen als de NGO's voor milieubescherming en dat de communautaire steun overeenstemt met de menselijke inzet van hun acties. De verenigingen die strijden tegen geweld tegen kinderen hebben dit jaar voor de eerste keer - zoals wij weten, onder druk van de omstandigheden - steun gekregen voor een bedrag van 1, 5 miljoen ecu, of de helft van een begrotingslijn van 3 miljoen ecu, die ook de strijd tegen geweld op vrouwen betreft. Dit bedrag ligt ver onder de bedragen die aan de niet-gouvernementele organisaties voor milieubescherming worden toegekend.
Het lijkt mij dan ook belangrijk dat ons Parlement zich morgen voor dit onderwerp inzet en dat wij ons blijven inzetten om ook voor een stabiele rechtsgrond en een meerjarenkader te zorgen voor de bescherming van het kind in Europa.

Dykjær
Mijnheer de Voorzitter, aangezien het de tweede lezing betreft, wil ik het vooral over de amendementen hebben, maar eerst en vooral wil ik beide rapporteurs danken voor het werk dat ze tot nog toe hebben verricht. Er zijn in totaal slechts 6 amendementen. De Liberale Fractie kan de vijf amendementen die de commissie heeft ingediend steunen, maar dat is helaas niet het geval voor amendement 6 van de rapporteur. Wij vinden immers dat het over het algemeen enkele verkeerde beperkingen oplegt, rekening houdend met het feit dat er zoveel verschillende landen moeten samenwerken en dat de situatie in deze landen onloochenbaar sterk verschillend is. Wat de strafrechtelijke voorwaarden betreft, ben ik ervan overtuigd dat we dit soort zaken gerust aan de Commissie kunnen overlaten. Ik weet niet in hoeverre men geld wil uitdelen aan organisaties die onwettige en/of strafbare activiteiten ontplooien.
Ik zal mij concentreren op amendement 2, waar de Commissie onder het laaste streepje de omschrijving "bijdrage tot een multinationale aanpak" heeft gebruikt. Op zich hebben wij geen problemen met de formulering, maar wij vinden de formulering die door een aantal leden van de commissie is uitgewerkt, adequater omdat wij graag zouden zien dat de samenwerking met organisaties uit de landen in Midden- en Oost-Europa speciale aandacht krijgt. Wij hechten er zoveel belang aan, omdat Europa voor haar grootste opgave staat, namelijk de uitbreiding met de landen in Midden- en Oost-Europa. Alleen door alle krachten te bundelen kan deze uitbreiding een succes worden. Wij denken dat de NGO's zeer nuttig kunnen zijn in dit proces.

González Alvarez
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik geloof dat er met dit document geen problemen zullen ontstaan. De Commissie heeft in een eerste lezing al verschillende van de ingediende amendementen overgenomen en dit document van mevrouw Flemming werd met algemene stemmen in de milieucommissie goedgekeurd.
De afgevaardigden hebben in meerderheid aangegeven dat zij het een goed verslag vinden, hoewel er wellicht wat meer aandacht gegeven had kunnen worden aan de financiering van de grensoverschrijdende samenwerking en aan het feit dat er behoefte is aan objectieve criteria bij de keuze van de projecten, met name, zoals ook mevrouw Flemming al aangaf, projecten op het gebied van het onderwijs en om milieueducatie in het algemeen vormend onderwijs op te nemen.
Het is immers aangetoond dat personen die tijdens hun opleiding een stuk milieueducatie hebben meegekregen, in de meeste gevallen ook de personen zijn die de aantasting van het milieu aan de orde stellen. Gisteren nog - de commissaris zal wel lachen omdat ik er bijna altijd een voorbeeld bij haal - was hier in Straatsburg een forum van niet-gouvernementele milieuorganisaties dat erg bezorgd is over de toekomst van het nationaal park Doñana, erfgoed van de mensheid en biosfeerreservaat, waarover we al vragen aan de Commissie hadden gesteld omdat er goedkeuring was verleend voor een nieuwbouwproject. Welnu, volgens deze niet-gouvernementele organisaties komen er in het kielzog van dat nieuwbouwproject nog eens drie nieuwbouwprojecten rondom het park die een bedreiging vormen voor de toekomst van het natuurreservaat.
Nog voordat we in het jaar 2000 een Europees netwerk van beschermde gebieden hebben, zullen sommige van die gebieden hun bijzondere karakter verliezen, hun toekomstperspectief kwijtraken. Daarom is het belangrijk dat we steun geven aan niet-gouvernementele organisaties. Als lid van de milieucommissie weet ik immers uit ervaring dat het juist deze organisaties zijn die ons op bepaalde problemen wijzen.
Wij kunnen niet heel Europa aflopen en het zijn juist deze organisaties die onze aandacht vestigen op wat er in de natuur in ons werelddeel aan de hand is. Met hun werk helpen zij niet alleen het Europees Parlement, maar ook de Europese Commissie.

Voggenhuber
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, gelet op een erg technocratisch besef van politiek in de Europese Unie en gelet op de grote twijfels aan de capaciteiten van de democratie in een complexe samenleving is het juist nu uiterst belangrijk om erop te wijzen dat het bewustzijn van het gevaar, de bedreiging en de verwoesting van het milieu niet is uitgegaan van de politiek en evenmin van de bestaande partijen, maar vanuit de bevolking, uit de burgermaatschappij dankzij vele duizenden actiegroepen en burgeracties is gegroeid. Wat dat betreft juichen wij natuurlijk deze poging van de Europese Unie toe om de NGO's die werkzaam zijn op het gebied van milieubescherming te steunen. Aan hen hebben we ongetwijfeld de grootste politieke revolutie van de afgelopen decennia te danken.
Des te sprakelozer en ontstelder ben ik door de poging om deze milieugroepen zonder onderscheid te discrimineren, waarop in heel Europa ook uiterst verontwaardigd wordt gereageerd. Aan de hand van een amendement probeert men namelijk het reeds als afgedaan beschouwde idee van een financieringsverbod voor veroordeelde milieuorganisaties hier opnieuw in te brengen. Uit uw vertaalspelletje blijkt immers al hoe onduidelijk, hoe schimmig, hoe emotioneel deze zaak wordt gebracht.
Geachte dames en heren, zonder burgerlijke ongehoorzaamheid, zonder de cultuur van de burgerlijke ongehoorzaamheid hadden organisaties voor milieubescherming in Europa nooit kunnen ontstaan. Van Wackersdorf tot Hainburg - uit de pogingen van mensen uit het gewone volk om in opstand te komen tegen de politiek en de gevestigde politieke orde zijn regelrecht nationale mythen gegroeid. De milieuorganisaties in Europa zijn diep getroffen door de poging ze hier zonder onderscheid te veroordelen. In de afgelopen tien jaar is er geen enkele zaak geweest. Geachte dames en heren, stelt u zich eens voor dat men in dit Huis dit voorstel zou doen als voorwaarde voor cultuursubsidies of voor economische steun. Dat is nog nooit gebeurd! Ik protesteer namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement ten stelligste tegen deze poging om de milieuorganisaties in een kwaad daglicht te stellen!

Sandbæk
Mijnheer de Voorzitter, de toespraak die ik voor mijn minuutje spreektijd heb voorbereid, betreft de strafrechtelijke voorwaarden, waar de milieuorganisaties het zo moeilijk mee hebben. Nu vertelt mevrouw Flemming echter dat er slechts sprake is van veroordelingen voor drie jaar, maar kunnen wij zeker zijn dat alle landen dit op deze wijze interpreteren? Ten tweede stel ik mij de vraag of het realistisch is te denken dat milieuorganisaties dergelijke misdrijven zouden begaan? Waarschijnlijk dacht men bijvoorbeeld aan de Finse milieuactivisten die in 1995 veroordeeld werden voor hun actie tegen een viskwekerij waar de zalmdodende parasiet G. salaris aanwezig was. Ze werden veroordeeld, hoewel de kwekerij als gevolg van de actie op bevel van de Finse minister voor landbouw gesloten werd. Deze week wordt een datum vastgelegd voor de rechtszaak van de Bellona-werknemer, Alexander Nikitin. Hij is aangeklaagd wegens spionage, omdat hij een rapport heeft geschreven over nucleaire vervuiling in Murmansk. Wij hebben het uiteraard over de EU, maar het is toch niet ondenkbaar dat er ook hier gevoelige gebieden zijn, waar de milieubewegingen beter buiten blijven, omdat ze anders het gevaar lopen voor het gerecht te worden gedaagd en veroordeeld. Ik vind dat we tegen amendement 6 moeten stemmen en indien het Parlement deze verantwoordelijkheid niet op zich neemt, hoop ik dat de Commissie het amendement zal verwerpen.

Le Gallou
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie maakt sterk voorbehoud bij begrotingslijn B4-306 die drie activiteiten financiert: sensibilisering, steun aan NGO's en publicaties, duidelijker gezegd, kredieten voor propaganda. Zoals de steun voor de NGO's nu is gepland, lijkt hij ons vatbaar voor kritiek. Deze steun dreigt het Europese budget eerst en vooral nog meer te belasten, terwijl het verstandiger zou zijn naar besparingen te zoeken in plaats van bijkomende uitgaven te doen. Het is bovendien ook altijd gevaarlijk openbare middelen toe te kennen aan particuliere organisaties. De rapporteur is het hier overigens mee eens, want zij stelt een nieuw lid 3 bis voor, dat een boekhoudkundige controle van de aan deze organisaties verleende steun mogelijk maakt. Tenslotte zijn bepaalde steunontvangende organisaties eigenlijk politiek actieve verenigingen, die van de bijdragen van hun leden zouden moeten leven en niet van het geld van de belastingbetaler.
Dat geldt met name voor de Vrienden van de Aarde, een organisatie die in verschillende Europese landen actief is en die in 1996 601.668 ecu ontvangen heeft. Of ook voor Greenpeace, dat deze zomer een echte desinformatiecampagne gevoerd heeft in Frankrijk en paniek gezaaid heeft onder de bevolking van de NordCotentin, waar de opwerkingsfabriek van La Hague gevestigd is. Greenpeace heeft op een schandalige manier aan desinformatie gedaan, heeft paniek gezaaid en de mensen gemanipuleerd. Het spreekt hoe dan ook vanzelf dat dergelijke acties niet gefinancierd mogen worden met openbare middelen.
Wij wensen dan ook een maximum aan controle op de steun die aan verschillende verenigingen en nietgouvernementele organisaties gegeven wordt.

Hulthén
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik mevrouw Flemming bedanken voor haar noeste arbeid aan dit verslag. Wat uit de discussie tot nu toe nauwelijks is gebleken, is dat wij feitelijk zeer uiteenlopende opvattingen hebben over wat een milieuorganisatie eigenlijk is. Dit actieprogramma om NGO's te ondersteunen roept fundamentele vragen op inzake de betrokkenheid en de invloed van de samenleving met betrekking tot het beleid van de EU. Maatschappelijke en politieke instellingen die afgeschermd zijn van de burgermaatschappij dreigen hun legitimiteit te verliezen. Het bewustzijn van de burgers en hun mogelijkheid om deel te nemen aan het maatschappelijk debat zijn pijlers van de democratie. De legitimiteit van de EU kan nooit worden gewaarborgd door een of andere kunstmatige voorlichtingscampagne met als doel burgers te overtuigen van de zin van reeds genomen besluiten. Nee, het gaat, zoals bij dit actieprogramma, om ondersteuning en stimulering van een brede samenwerking op Europees niveau. Daarom is het prettig te zien dat het Parlement bij de eerste lezing gehoor heeft gekregen voor zijn eis dat de zelfstandige rol van de organisaties in het programma zou worden versterkt. Het nut mag niet gelegen zijn in het gebruik van de milieuorganisaties voor het verwezenlijken van het EU-beleid, maar in het kennisnemen van de ervaringen en opvattingen van de organisaties zelf. Omdat ik overtuigd ben van het nut van het actieprogramma, onderschrijf ik de kritiek van mevrouw Flemming op het feit dat de Raad een referentiebedrag heeft vastgesteld en op de omvang van dat referentiebedrag; 2, 65 miljoen ecu per jaar is een te gering bedrag om de desbetreffende taken te vervullen.
Mijn hoofdkritiek betreft echter artikel 3, lid 2, dat de criteria voor de keuze van de onderhavige werkzaamheden aangeeft. Dat slechts een of andere kosten-batenverhouding, een duurzaam multiplicatoreffect op Europees niveau en een bijdrage tot een multinationale aanpak worden genoemd, wijst op een zekere sturing ten eigen bate van de kant van de Commissie. Speciaal het criterium 'bijdrage tot een multinationale aanpak' moet geheel worden geschrapt om verdenking van eigenbelang te voorkomen.
In de milieucommissie hebben wij samen een aantal aanvullende criteria geformuleerd die het doel van het actieprogramma sterk benadrukken, namelijk om specifiek de invloed van de burgers te versterken door een duidelijker concentratie op geïntegreerd onderwijs. Ik vind het merkwaardig dat deze criteria geen gehoor hebben gevonden bij de eerste lezing.
Ik voel mij echter het sterkst betrokken bij het vraagstuk van de samenwerking tussen milieuorganisaties binnen de EU en andere landen, speciaal de landen die het lidmaatschap hebben aangevraagd en die binnenkort lidmaatschapsonderhandelingen met de EU zullen beginnen. Wij weten dat dat een grote uitdaging betekent, zowel voor de Unie als voor de milieubeweging.
Wat amendement 6 van de fractie van de Europese Volkspartij betreft, wil ik opmerken dat wij uiteraard eisen moeten stellen aan de organisaties die om financiële steun van de EU vragen. Ze moeten kunnen aantonen dat zij de eerder verstrekte middelen op een correcte wijze hebben gebruikt; de boekhouding en de accountantscontrole zijn in dit verband twee belangrijke zaken. Daarentegen geloof ik niet in het hanteren van een soort 'bewijs van goed gedrag', waarbij alleen niet-gestrafte organisaties middelen uit de EU-kas mogen halen. Bovendien weet ik maar al te goed dat de strafwetgeving binnen de EU niet is geharmoniseerd. Wat een organisatie of eventueel een groep individuen doet, is een moeilijke en gecompliceerde vraag. Daarom vind ik de bewoordingen van amendement 6 volstrekt onnodig.
Tot slot wil ik nogmaals benadrukken dat onze samenleving feitelijk behoefte heeft aan kritische, actieve en zelfstandige NGO's. Er is een stuwende kracht nodig die ons in beweging zet en houdt. Hierbij dring ik aan op steun voor de versie van de commissie milieubeheer en op afwijzing van amendement 6.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, onze fractie is zeer ingenomen met het verslagFlemming. De organisaties die actief zijn op milieugebied spelen een beslissende rol in de ontwikkeling van het milieubeleid en van onze kennis van de milieuproblematiek. Daarom is het zeer juist dat zij een sterkere positie krijgen, zoals in dit verslag wordt voorgesteld.
Wij zullen stemmen voor de amendementen die door de parlementaire commissie zijn aangenomen, dat wil zeggen dat men zich niet bindt aan de zeer enge financiële kaders, dat de medefinanciering van de kant van de EU kan worden verhoogd en dat er een strenge controle komt op een juist gebruik van de middelen. Wij zullen uiteraard ook onze steun geven aan amendement 2, waarin de criteria voor de steun worden verduidelijkt. Net als verscheidene andere leden vind ik het vooral positief dat de internationale samenwerking met Oost- en Midden-Europa wordt benadrukt.
Wij zullen echter geen steun verlenen aan amendement 6 van de fractie van de Europese Volkspartij. Ik zal proberen dit enigszins nader te verklaren. Wij vinden dat dit amendement te enge grenzen aangeeft voor het gebruik van deze steun. Het bewuste amendement 6 bevat verschillende paragrafen. De eerste, paragraaf A, geeft aan dat men geen subsidie zal kunnen geven aan informatie die gericht is tot het grote publiek. Dat vinden wij een veel te enge grens voor dit soort subsidie. Dit werk, dat wil zeggen de opinievormende activiteit onder het grote publiek, is feitelijk een zeer belangrijk deel van de rol van de milieuorganisaties.
Een andere paragraaf in dit amendement, paragraaf D, stelt dat een organisatie die veroordeeld is door de rechtbank, geen financiële ondersteuning mag krijgen. Het spreekt vanzelf dat men geen steun mag verlenen aan organisaties die geweld gebruiken of die als crimineel kunnen worden beschouwd. Wij weten echter allemaal dat vele milieuorganisaties gebruik maken van allerlei vormen van burgerlijke ongehoorzaamheid en buitenparlementaire acties. Het gaat om zeer serieuze organisaties, die omvangrijke milieuacties voeren. Een automatische uitsluiting van al deze organisaties door middel van een dergelijke formulering is volgens mij volstrekt verkeerd.
Ten slotte wil ik iets zeggen over de bijdrage van onze Franse collega hier, die een aanval deed op Greenpeace. Ik denk dat men ook even moet bedenken wat in het recente verleden heeft plaatsgevonden tussen Frankrijk en Greenpeace. Het is nog niet zoveel jaar geleden dat de Franse veiligheidsdienst een schip van Greenpeace tot zinken bracht in een haven in Nieuw-Zeeland. Dat kunnen wij ons ook nog herinneren!

Amadeo
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat ik me volledig achter dit verslag kan scharen. Cofinanciering van de bestuursactiviteiten van de NGO's die op milieuvlak opereren, is het doel van dit verslag, dat poogt de aanbevolen samenwerking van het vijfde kaderprogramma voor milieuonderzoek te institutionaliseren. Met name moet er naar mijn mening meer steun komen voor NGO's die actief zijn op het vlak van milieubescherming. Onder meer achten wij het nuttig om op de prioriteitenlijst de grensoverschrijdende projecten met organisaties uit Midden- en Oost-Europa te zetten, naast beroepsopleiding en vooral de verhoging tot 60 %van het plafond dat is vastgesteld voor financiële deelname van de Europese Unie aan de projecten.
Al wat hier gezegd is, strookt niet met het voornemen van de Raad om de begroting van het vierjarenprogramma te blokkeren op 10, 6 miljoen ecu. Dit bedrag wordt als ruimschoots onder de maat beschouwd.

Kronberger
Niet-gouvernementele organisaties vervullen juist op het gebied van het milieu en sociale zaken een belangrijke taak. Enkele zijn door hun kwaliteit - en ik wil hier in het bijzonder Greenpeace noemen of het WNF - een soort van politiek geweten gaan vormen en vervullen daardoor ook een openbare taak.
Daarom is het goed dat ze van de kant van de overheid worden gesteund. Het is daarbij volstrekt duidelijk dat criminele en terroristische organisaties in principe niet mogen worden gesteund. Ik geef u echter één ding in overweging, mijnheer Rübig, als u nu applaudisseert. Uw poging om milieuorganisaties in één adem te noemen met deze criminele organisaties en hen daardoor in zekere zin in diskrediet te brengen, heeft voor mij een heel nare bijsmaak. Dit gevaar is aanwezig en u hebt misschien gemerkt, gezien de kant waar het applaus zojuist vandaan kwam, dat hier met uiterste voorzichtigheid te werk moet worden gegaan. Om die reden wil ik voorstellen dat de indienster van amendement 6, die ik juist wegens haar persoonlijke weerstand zeer waardeer, dit misschien weer intrekt.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ook ik mevrouw Flemming en de vorige rapporteur, de heer Rübig, danken. Zij hebben een groot en uitstekend werk geleverd. De meeste sprekers hebben de belangrijke rol van de NGO's reeds benadrukt. Ik ben het volledig met hen eens. Hun belangrijke rol bestaat erin de wensen en de bedenkingen van de burgers te kanaliseren. Daarnaast vormen zij een belangrijke bron voor de werkzaamheden van de Commissie. Ik ben het ook met mevrouw Dybkjær en vele anderen eens dat de NGO's een zeer belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van de nieuwe democratieën in Centraal- en Oost-Europa. Ik kom daar nog op terug in verband met de amendementen.
Zoals u weet is de bedoeling van dit voorstel een specifieke rechtsgrondslag te vinden voor een gang van zaken die reeds verschillende jaren naar behoren werkt. Het voorstel is dan ook de concrete neerslag van de manier waarop de Commissie de bijdrage van de NGO's tot de verbetering van het milieu evalueert. Daarom moet de tekst zo klaar en duidelijk mogelijk zijn en het is in die geest dat wij de amendementen behandeld hebben.
Wij kunnen vijf van de zes amendementen volledig, gedeeltelijk of principieel overnemen. De amendementen 1 en 3 kunnen wij volledig overnemen, omdat het Parlement hiermee, net zoals wij, de wens van de Raad om een referentiebedrag in de tekst op te nemen afwijst. Ook amendement 4, dat de Commissie de mogelijkheid biedt om tot 60 % van de begroting van de NGO's te financieren, kunnen wij volledig aanvaarden.
Een gedeelte van amendement 2 over de criteria voor steun kunnen wij principieel aanvaarden, meer bepaald de wijziging in de formulering zodat het "grensoverschrijdende samenwerking" wordt, wat ook door mevrouw Dybkjær naar voren werd gebracht. Amendement 5 betreffende de financiële controle is in principe aanvaardbaar, maar ook hier is een andere formulering gewenst om de tekst zo duidelijk mogelijk te maken. Zoals vele andere sprekers die we hier vandaag hebben gehoord kan ook de Commissie amendement 6 niet aanvaarden, omdat het niet zinvol is dergelijke criteria voor uitsluiting in dit ontwerpbesluit op te nemen.
Met deze opmerkingen wil ik het Parlement nog eens danken voor de grondige behandeling en de belangstelling voor de actieve rol van de NGO's in de beleidswerkzaamheden.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Bjerregaard.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0253/97) van de heer Fitzsimons, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een beschikking van de Raad tot wijziging van beschikking 93/389/EEG inzake een bewakingssysteem voor de uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen in de Gemeenschap (COM(96)0369 - C4-0540/96-96/0192(SYN))

d'Aboville
Mijnheer de Voorzitter, de heer Fitzsimons is ziek en heeft helaas een longontsteking. Hij heeft mij onverwachts gevraagd hem te vervangen en u natuurlijk zijn verontschuldigingen aan te bieden. Ik zal dus trachten zijn verslag in te leiden. Ik weet dat hij zeer aan dit document gehecht was.
Wij weten dat onze collega's van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming de problemen van de klimaatverandering en de versterking van het broeikaseffect goed en zelfs zeer goed kennen. Ik wil dan ook alleen maar herhalen dat er een ruime consensus bestaat over de noodzaak om de publieke opinie te informeren, die zich sterk interesseert voor de gevolgen van de opwarming van de atmosfeer en de concentratie en accumulatie van de gassen die het broeikaseffect versterken. Het is bovendien klaar en duidelijk dat de menselijke activiteiten tot dit verschijnsel bijdragen. In december 1995 heeft het Intergouvernementeel panel inzake klimaatverandering, een panel dat is samengesteld uit meer dan 2000 eminente wetenschappers, zijn bezorgdheid geuit over de uitstoot van deze broeikasgassen. Als deze uitstoot op dezelfde peil blijft, kan de temperatuur van het aardoppervlak volgens deze geleerden tegen 2000 met 2 graden stijgen in vergelijking met 1990.
Zoals u wel kunt denken, zou dit dramatische gevolgen kunnen hebben en tot een verhoging van de zeespiegel, woestijnvorming enzovoort kunnen leiden. Volgens het VN-team dat belast is met het bestuderen van de gevolgen van de uitstoot van broeikasgassen, zou een stijging van de temperatuur met meer dan 1 graad Celsius onomkeerbare schade aan het ecosysteem kunnen toebrengen, om nog te zwijgen over de onmiddellijke gevolgen voor de economie en de sociale gevolgen die dit voor het individu zou kunnen hebben.
Het Europees Parlement is altijd al heel actief geweest op dit gebied, het heeft tal van verslagen en resoluties opgesteld en er bij de landen op aangedrongen bindende maatregelen te treffen en een precies tijdschema aan te nemen. De Top van Rio in 1992 heeft deze wensen geconcretiseerd. Meer dan 150 landen hebben het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering ondertekend. In het kader van dit Verdrag is een consensus bereikt en is vooropgesteld de uitstoot van CO2 tegen het jaar 2000 op hetzelfde peil te houden als in 1990. De besprekingen en ontmoetingen die gevolgd zijn, moeten op de Top van Kyoto in december 1997 vruchten afwerpen als, zoals wij hopen, een akkoord kan worden bereikt om het verdrag over klimaatverandering te versterken en bindende maatregelen te nemen teneinde tot een duidelijke vermindering van alle broeikasgassen te komen.
In maart 1997 is de Raad Milieuzaken onder Nederlands voorzitterschap het, ondanks het verschil in aanpak in een aantal lidstaten, toch eens geraakt over een voorstel van de Europese Unie voor de Top van Kyoto. Het is de bedoeling de broeikasgassen tegen het jaar 2010 met 15 % te verminderen in vergelijking met 1990. Bovendien moet ook rekening gehouden worden met een "mand" gassen, die bewaakt moeten worden in het licht van de gevaren die zij kunnen inhouden voor de opwarming van onze planeet.
Het onderhavige voorstel van de Commissie heeft tot doel het besluit van de Raad van 1993 inzake bewakingsmechanismen voor antropogene emissies te wijzigen. Dit zijn emissies die veroorzaakt worden door menselijke activiteiten en die de uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen omvatten. Het nieuwe voorstel wil de volgende besluiten aanpassen: verlenging van de bewaking, ook na het jaar 2000, teneinde rekening te houden met de emissies, de beperkingen en de verminderingen na het jaar 2000; uitbreiding van het bewakingssysteem tot een groter aantal broeikasgassen. Het zou niet langer alleen om CO2 gaan en het voorstel zou ook slaan op methaan, koolmonoxide, stikstofoxiden en vluchtige organische verbindingen, evenals op de uitstoot van andere broeikasgassen, zoals fluorkoolwaterstoffen, die we aantreffen in spuitbussen, koelkasten enzovoort, alsook andere gassen die al verboden zijn door het Protocol van Montreal.
Onze rapporteur, de heer Fitzsimons, formuleert heel wat vragen. Hij vraagt dat de Commissie de data 2005 en 2010 voor een vermindering met 15 %, die door de Raad worden voorgesteld, overneemt. Hij staat volledig achter de bewaking van andere broeikasgassen naast CO2 . Voor een aantal van deze gassen zoals methaan, dat met name door de landbouw geproduceerd wordt, en stikstofmonoxide, dat door de industrie geproduceerd wordt, zijn de foutenmarges echter aanzienlijk en is nog veel onderzoek nodig. Een bewaking van alle gassen afzonderlijk in plaats van deze globale bewaking van een "mand" gassen lijkt dan ook zekerder en betrouwbaarder. Hij is tevens van oordeel dat de bewaking van CO2 -putten, dat wil zeggen de rol die het bos speelt, niet gerechtvaardigd is. Dit soort bewaking is niet erg betrouwbaar.
Ik rond af, mijnheer de Voorzitter. De verspreiding van de gegevens vormt een ander probleem. Een aantal landen heeft nog geen officiële doelstellingen en een aantal andere landen is niet in staat de fundamentele gegevens te verstrekken. Daarom heeft de rapporteur een amendement ingediend dat vraagt dat de Commissie het beheer van de gegevens waarborgt.
Ten slotte zijn wij volledig bereid het amendement van mevrouw Schleicher te aanvaarden, die vraagt dat de landen de methodes van het Intergouvernementeel panel inzake klimaatverandering overnemen. Ik wil mevrouw Schleicher toch vragen of zij kan instemmen met een mondelinge toevoeging die verduidelijkt dat de methodes in overeenstemming moeten zijn met de meest recente normen die in het kader van het VNVerdrag zijn aangenomen.

Pollack
Mijnheer de Voorzitter, aan het eind van de zomer, terwijl het buiten een heerlijk zonnige dag is, denken veel mensen waarschijnlijk dat de opwarming van de aarde eigenlijk iets heel plezierigs is. Wij weten echter dat dit in werkelijkheid tot vele wisselvallige en gevaarlijke weersomstandigheden zal leiden en over de gehele wereld enkele zeer ernstige gevolgen zal hebben.
Het ligt niet in mijn bedoeling hier vandaag een college te geven over klimaatveranderingen, omdat wij dit onderwerp telkens opnieuw in dit Parlement besproken hebben. Wij weten dat het hoofddoel van deze wetgeving inzake een bewakingssysteem voor de uitstoot van broeikasgassen tweeledig is.
In de eerste plaats moet de wetgeving een kader vormen waarin wij deze uitstoot kunnen afmeten tegen de na te streven vermindering waartoe wij ons in Rio verplicht hebben. In de tweede plaats is de wetgeving bedoeld om meer op plaatselijk niveau hulp te bieden bij het waarschuwen van de mensen voor gebeurtenissen en locaties, wanneer luchtverontreiniging de gezondheid in gevaar brengt.
In 1993 hield het oorspronkelijke bewakingssysteem dat werd ingevoerd eerlijk gezegd niet veel meer in dan erkenning en goedkeuring op Europees niveau van de bestaande praktijken in de lidstaten. Ondanks de verzoeken die het Parlement destijds gedaan heeft om de verzameling van nationale metingen en inventarisaties te harmoniseren en transparanter te maken, was het net iets te veel voor de Raad om daarover overeenstemming te bereiken. Er heeft zeker geen stabilisatie van de emissies plaatsgevonden. Ik verwacht dat wij zullen zien dat er enkele nogal ontstellende emissieniveaus geconstateerd worden, als het Milieuagentschap binnenkort zijn volgende rapport van Dobris uitbrengt.
Wij hebben bijvoorbeeld zojuist vernomen dat in Londen, in de gehele stad, de richtsnoeren van de Europese Unie voor stikstofoxiden nagenoeg het hele jaar door zijn overtreden. De poging van de Commissie om het besluit van 1993 te herzien en te verbeteren is daarom zeer welkom. Niet alleen hebben wij op dit moment behoefte aan een beter en meer omvattend bewakingsmechanisme voor de uitstoot van broeikasgassen, maar het is ook noodzakelijk om een mechanisme in te voeren dat voorziet in de bewaking na het jaar 2000. Het is vooral van belang om meer rekening te houden met andere broeikasgassen dan CO2 , zoals methaan en stikstofoxide.
In december gaan wij naar Kyoto om te trachten de wereld te overreden akkoord te gaan met een vermindering van de uitstoot van een "mandje" van broeikasgassen met 15 % tussen 1990 en 2010. Het zou dienstig zijn als wij konden denken dat wij zelf nuttige vooruitgang boekten. Helaas blijkt uit bewijsstukken dat wij onze eigen doelstellingen misschien niet halen.
De Commissie, overeenkomstig de voorzichtige gedragslijn die zij tegenwoordig volgt, was zeer vaag over haar tijdschema. Daarom steunt mijn fractie de amendementen voor een jaarlijks verslag over de cumulatieve emissies van alle broeikasgassen en de geraamde cumulatieve emissies over de perioden tot en met 2005, 2010 en 2020. Wij zijn van mening dat deze cumulatieve bewaking absoluut noodzakelijk is om te voorkomen dat landen binnen een bepaald tijdsbestek excessieve emissies toestaan en die alleen aan het eind van een periode beperken, teneinde een doelstelling te bereiken. Daarmee is de strijd tegen de opwarming van de aarde niet erg gebaat.
Bovendien zijn wij van mening dat het beter is vast te stellen of doelstellingen gerealiseerd zijn aan de hand van een benadering waarbij de uitstoot van de gassen afzonderlijk berekend wordt en niet door toepassing van de netto "mandbenadering" .
Wat de inhoud van de amendementen betreft, wij steunen die van de commissie allemaal, maar zijn niet voor amendement 13 van mevrouw Schleicher, dat onnodig restrictief lijkt te zijn.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte dames en heren, het grote schrikbeeld van onze tijd is de klimaatverandering, dat wil zeggen opwarming, broeikaseffect met ernstige gevolgen voor het milieu, stijging van de zeespiegel of uitbreiding van de woestijnen, maar ook het tegenovergestelde, vernietiging van de ozonlaag met als gevolg dat alle vormen van leven op de aarde zouden verdwijnen. Modelberekeningen vormen de basis voor deze theorieën en lijken het onomstotelijke bewijs te leveren dat deze gevolgen voor het milieu ontstaan door de uitstoot die het gevolg is van menselijke activiteiten.
Modelberekeningen zijn echter altijd zo goed als de veronderstellingen waar ze vanuit gaan. En daar zit hem volgens mij de kneep. Wij mensen weten gewoonweg nog te weinig. Waarom zijn er bijvoorbeeld duizenden jaren geleden ijstijden ontstaan en weer voorbijgegaan? Waarom ontstaat, zoals ook nu weer, " El Niño" in een bepaalde cyclus voor de Zuid-Amerikaanse westkust en beïnvloedt de weersgesteldheid? Welke invloed hebben de zeestromingen en oceanen eigenlijk? Welke invloed heeft de vorming van wolken? Is het toeval dat momenteel de twijfel weer toeneemt aan de waarde van de gangbare klimaatmodellen die overal ter wereld tegen ongelooflijk hoge kosten worden opgesteld?
Het grootste probleem, zo klagen veel serieuze wetenschappers, is dat voor veel regio's van de aarde geen of te weinig meetgegevens beschikbaar zijn of dat ze, als ze wel beschikbaar zijn, vaak door de slechte staat waarin de meetstations verkeren niet bruikbaar zijn, respectievelijk niet vergelijkbaar zijn. Dit scenario maakt het belang duidelijk van het verslag van vandaag over het geplande systeem van de Europese Unie ter controle en registratie van de uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen.
Al sinds het midden van de jaren "80 zet de Europese Unie zich in voor het integraal opzetten van meetstations in alle landen van de Europese Unie. Het is van belang dat niet alleen de uitstoot van CFK's wordt gereduceerd en dat hun gebruik wordt stopgezet, maar dat geleidelijk aan ook alle andere schadelijke stoffen met een soortgelijke werking hierbij worden betrokken. Daarvoor vormt dit voorstel van de Commissie een verdere stap die onze fractie zonder voorbehoud steunt.
We willen echter wel, evenals de rapporteur, enkele voorstellen doen tot verbetering. Ten eerste moeten de geschatte waarden in de toekomst, als we ze al eisen, op basis van uniforme criteria worden verkregen; deze zijn er echter nog niet. Ik twijfel evenwel bij voorbaat al sterk aan het nut van zulke pure schattingen op de lange termijn, nog afgezien van het feit dat ze zouden leiden tot een aanzienlijke bureaucratische rompslomp.
Het tweede probleem is dat alle desbetreffende maatregelen van de Europese Unie en de lidstaten op basis van het Verdrag van Rio deel uitmaken van de internationale werkzaamheden van UNEP, OESO en IPCC, het Intergouvernementeel panel inzake klimaatverandering. Voordat dit voorstel in de praktijk kan worden gebracht, moeten de lidstaten de uitstoot meten met behulp van een communautaire procedure die aan de hand van deze richtlijn moet worden vastgesteld en wel volgens de procedure die op het moment door het IPCC wordt uitgewerkt. Vandaar ook mijn amendement.
Om nog meer te weten te komen, moeten we meer meten. Dat kost echter geld. Maar we hebben ten opzichte van de toekomstige generaties niet alleen de verantwoordelijkheid om zorgvuldig om te springen met niethernieuwbare natuurlijke hulpbronnen, maar in het bijzonder ook met de schaarse hulpbron geld. Geld dat wereldwijd wordt geïnvesteerd in meetstations wordt mijns inziens op een meer verantwoordelijke manier geïnvesteerd dan geld dat wordt geïnvesteerd in - deels ook door de politiek geïnspireerde - modelberekeningen. Ik betreur het dat mijn collega Fitzsimons niet hier kan zijn, want hij was al verantwoordelijk voor de twee andere verslagen en heeft een essentiële bijdrage geleverd aan de verbeteringen waar we helemaal achter kunnen staan, met uitzondering van één voorstel, te weten amendement 5.
Ik wilde echter voorstellen mijn voorstel te voorzien van een aanvulling, omdat dat zojuist door u ter sprake werd gebracht. Als de Commissie mij zou willen vertellen wat zij van dit voorstel vindt, zou het eventueel ook kunnen worden verbeterd met behulp van een aanvulling. Daar heb ik niets op tegen. Ik ben dus heel benieuwd wat de Commissie ervan vindt.

Eisma
Voorzitter, in Nederland is de maand augustus de warmste maand geweest sinds men in de 18de eeuw met het meten van temperaturen is begonnen. Vanaf de 18de eeuw konden we vaststellen dat de zeven warmste jaren na 1980 vielen, dus in de laatste 17 jaar. De cijfers van het IPCC hebben vorig jaar nog eens aangetoond dat er wel degelijk sprake is van een broeikaseffect. En toch gaat die uitstoot van de CO2 maar steeds omhoog. In Nederland is de uitstoot vanaf 1990 tot dit jaar al met 8 % gestegen, terwijl hij in 2010 met 10 % zou moeten dalen. Hoe moeilijk zal het zijn om dat om te buigen! Zoals collega Fitzsimons, die helaas niet aanwezig kan zijn hier, terecht heeft opgemerkt in zijn verslag, is een heel goed bewakingssysteem en rapporteringssysteem voor de uitstoot van broeikasgassen echt noodzakelijk, want daarmee kunnen we zinvol de resultaten van het beleid beoordelen. Ook mijn fractie acht het juist dat de Commissie met haar voorstel verder gaat dan het jaar 2000, want in de Milieuraad zijn afspraken gemaakt voor het sleuteljaar 2010. Dus daar moet de wetgeving van de Europese Unie worden aangepast. Een vermindering van de uitstoot van broeikasgassen vereist ingrijpende maatregelen die voor de economie hele grote gevolgen zullen hebben. Zulke moeilijke politieke beslissingen moeten goed gecontroleerd kunnen worden. De discussie gaat vaak om enkele procenten. Indien daarvoor geen adequaat metingssysteem bestaat, zal het debat zeer gemakkelijk te manipuleren zijn.
Vandaag spreken we over de bewakingssystemen en dat doen we op een moment dat het Europa economisch voor de wind gaat, maar economische groei betekent helaas een groeiende uitstoot van broeikasgassen.
Laten wij verstandig zijn en de economische opleving gebruiken om juist aan die milieuvervuiling extra aandacht te besteden.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, de beschikking die we hier bespreken is niets anders dan een instrument om een bepaald doel te bereiken, en dat doel is de terugdringing van het broeikaseffect. Mijn fractie vindt het alarmerend dat er de laatste tijd wereldwijd zo weinig prioriteit wordt gegeven aan dit doel. Het is zaak dat de Europese Unie een voorbeeldrol speelt in de aanloop naar Kyoto. Niet alleen in het formuleren van ambitieuze doelstellingen, maar ook als het gaat om de uitvoering daarvan.
Daarom denk ik dat het goed is dat de Commissie dit voorstel tot wijziging van de beschikking heeft gedaan. Monitoring is van het grootste belang voor het controleren van de uitstoot van broeikasgassen. Er moeten betrouwbare en vergelijkbare gegevens zijn, want anders is monitoring onmogelijk. Ook het feit dat niet meer alleen CO2 gemeten moet worden maar alle broeikasgassen, is volkomen terecht, vooral omdat die andere gassen een aanzienlijk deel van het broeikaseffect veroorzaken.
Er is de laatste tijd een kleine stroming in de wetenschappelijke wereld te onderkennen die probeert de conclusies van het IPCC te ondergraven door te wijzen op andere oorzaken van de temperatuurstijging. De wisselingen in de intensiteit van de zonnestraling zouden voornamelijk verantwoordelijk zijn voor de temperatuurschommelingen op aarde. Ik vind dat een gevaarlijke ontwikkeling.
Ten eerste omdat je dan voorbijgaat aan het voorzorgbeginsel, ten tweede omdat de bestaande theorie overtuigend aantoont dat het broeikaseffect door de mens veroorzaakt wordt.
Nu al dreigt de EU-doelstelling voor het jaar 2000 met 5 % te worden overschreden. Dan is twijfel over de invloed van broeikasgassen extra zorgwekkend.
Mijn hartelijke steun dus voor het voorstel van de Commissie en voor de amendementen van de milieucommissie.

Amadeo
Mijnheer de Voorzitter, in de natuur hangen de dingen nauw samen met elkaar: ieder van ons neemt deel aan het ecologisch evenwicht, dat op zijn beurt ons welvaart brengt. Vandaag de dag zorgt de consumptiemaatschappij ervoor dat wij die welvaart kost wat kost moeten betalen met een ongebreidelde vooruitgang, maar de tol die daarvoor wordt betaald in de vorm van milieuproblemen wordt steeds ondraaglijker. Dit is het geval met de uitstoot van broeikasgassen die onder meer opwarming van de aarde veroorzaken, een heel gevaarlijk verschijnsel voor het ecosysteem van onze planeet.
Het verslag-Fitzsimons wijst nadrukkelijk op het belang van een goede bewaking van de emissies. Het doel is precies te evalueren welke vooruitgang men heeft geboekt gemeten naar Europese maatstaven. Wij zijn het eens met de rapporteur, die voorstelt het communautaire controlemechanisme voor na 2000 te versterken, waarbij ook andere emissies van broeikasgassen, voortkomend uit industrieactiviteiten, in aanmerking worden genomen.
Wij hopen tot slot dat er doorzichtigheid van de traditionele controlemethoden, alsook onderlinge uitwisselbaarheid daarvan komt.

Valverde López
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat het document van de Commissie van grote betekenis is en dat de boodschap die ervan uitgaat alle burgers moet bereiken, niet alleen de regeringen, maar alle direct betrokkenen en ieder van ons afzonderlijk, omdat wij allen medeverantwoordelijk zijn voor dit verschijnsel.
De Commissie geeft al aan dat er onzekerheid bestaat ten aanzien van de haalbaarheid van de reductiedoelstelling voor het jaar 2000 en dat er onmiddellijk behoefte is aan een samenhangende wereldwijde aanpak. Zo lees ik de politieke boodschap waarvoor de Commissie kan rekenen op de steun van dit Parlement. De meeste fracties zijn reeds aan het woord geweest en ik geloof dat hier sprake zal zijn van unanimiteit. Wij moeten van de regeringen eisen dat zij daadwerkelijk de internationale afspraken nakomen.
Als vertegenwoordiger van dit Parlement heb ik deelgenomen aan de Conferentie in Río de Janeiro. Daar spraken alle staatshoofden en regeringsleiders af dat zij hun verantwoordelijkheid op zich zouden nemen met maatregelen om aan de afspraken te voldoen. En toch worden de streefcijfers niet gehaald. Het in herinnering brengen van deze verantwoordelijkheid is het belangrijkste element in de mededeling van de Commissie. Op de tweede plaats komt, natuurlijk, het nemen van de maatregelen en het uitwerken van de plannen op nationaal niveau.
Ik geloof dat het principe "de vervuiler betaalt" onvoldoende is doorgedrongen en door veel regeringen niet in de strikte zin wordt nageleefd. De interpretatie die er veelal aan wordt gegeven, is dat de betaler het recht heeft om te vervuilen, en dat was natuurlijk helemaal niet de bedoeling. De bedoeling was dat degene die iets gaat produceren, en bijgevolg ook degene die het gaat consumeren, voor alle kosten van het product moet opdraaien. Dat betekent dus dat de hele samenleving aan het verstand gebracht moet worden dat, in het onderhavige geval, ademen geld kost, en dat dat zo hoort te zijn. De fabrikanten moeten hunnerzijds alle benodigde maatregelen nemen om vervuiling zoveel mogelijk te voorkomen en dat is ook de reden waarom de beste beschikbare technologie aangewend moet worden, maar dat thema is hier even niet aan de orde.
Ik geloof dat de door de rapporteur voorgestelde amendementen juist zijn en ten uitvoer moeten worden gelegd. De wetenschappelijke argumenten en de maatschappelijke bezorgdheid zijn bovendien een voldoende reden om van de regeringen te eisen dat zij ze naleven.
Ik geloof dat het dit is waar het in wezen om gaat en wij mogen geen enkel economisch beleid steunen dat, onder het voorwendsel van economische kortetermijnbelangen, de gezondheid en het welzijn van de burgers en van de hele natuur in gevaar brengt. Nogmaals, deze mededeling heeft onze volledige steun, zoals zojuist is gebleken.

Le Gallou
Mijnheer de Voorzitter, ik zou enkele opmerkingen willen maken over het broeikaseffect. Wij stellen inderdaad een opwarming vast maar, zoals mevrouw Schleicher ook al gezegd heeft in haar bijdrage, is er geen enkel bewijs dat deze opwarming het gevolg is van de uitstoot van broeikasgassen die door menselijke activiteiten geproduceerd worden. Ik wil slechts enkele nuchtere opmerkingen maken. Wij stellen vast dat de gletsjers in de Alpen zich sinds 1820 terugtrekken. Op dat ogenblik kon de industriële revolutie nog geen merkbare weerslag gehad hebben. Vandaag zijn ook een aantal Alpentoppen, die in de 12e en 13e eeuw vrij van ijs waren en waar kuddes doortrokken, bedekt met gletsjers. Wij weten ook heel goed dat Erik de Rode, nadat hij de Atlantische Oceaan was overgestoken, een gebied ontdekt heeft dat hij Groenland genoemd heeft, eenvoudigweg omdat het warm en groen was. Ik denk nochtans niet dat de vikingschepen broeikasgassen produceerden.
Er wordt dan ook ongetwijfeld sterk overdreven wanneer de schuld voor de opwarming bij de menselijke activiteiten gelegd wordt. Maar het is natuurlijk ook juist dat wij nooit voorzichtig genoeg kunnen zijn en zeker en vast moeten proberen de uitstoot van broeikasgassen te beperken. Koolstofdioxide, CO2 , is verantwoordelijk voor 65 % van de broeikasgassen en het is interessant na te gaan hoeveel ton CO2 elke lidstaat in 1995 per inwoner in de atmosfeer heeft uitgestoten: Duitsland: 2, 9 ton; Oostenrijk: 1, 9 ton; België: 3, 2 ton; Denemarken: 3, 2 ton; Spanje: 1, 8 ton; Finland: 3, 6 ton; Ierland: 2, 7 ton; Italië: 2 ton; Griekenland: 2 ton; Luxemburg: 6 ton; Groot-Brittannië: 2, 5 ton; Frankrijk: 1, 7 ton. Waarom ligt de uitstoot van koolstofdioxide in Frankrijk lager dan in de overige lidstaten? Zijn er minder steden in Frankrijk? Neen. Zijn er minder wagens in Frankrijk? Neen. Is er minder verwarming in Frankrijk? Neen. Is er minder verlichting in Frankrijk? Neen. Wanneer in Frankrijk minder broeikasgassen geproduceerd worden dan elders is dat gewoonweg omdat Frankrijk meer kerncentrales telt dan andere landen. De Groenen hebben lange tijd een slogan "kernenergie, neen dank u" gehanteerd, die in de verschillende talen van de Gemeenschap vertaald is. Wanneer wij echter de resultaten op het gebied van broeikasgassen bekijken, zouden we zin krijgen om te zeggen "kernenergie, ja graag" .

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, ik zal proberen mij te concentreren op de ingediende amendementen, maar eerst wil ik de commissie milieubeheer en de rapporteur, de heer Jim Fitzsimons, danken, ook al kan hij hier vandaag niet aanwezig zijn. Ik wens hem een spoedig herstel en dank de heer d'Aboville omdat hij deze zaak heeft overgenomen.
Bijna alle amendementen verbeteren de kwaliteit en verhogen de duidelijkheid van het voorstel. Zoals algemeen bekend, beoogt het voorstel een wijziging van de beschikking van de Raad uit 1993 waarmee het fameuze bewakingssysteem werd ingevoerd. Het is de bedoeling dit systeem aan te passen door het te verlengen tot na het jaar 2000 en het uit te breiden tot alle broeikasgassen die niet in het Protocol van Montreal zijn opgenomen. Enkele sprekers hebben hierover een vraag gesteld.
De Commissie kan alle amendementen aanvaarden behalve amendement 5. De amendementen 7 en 13 kunnen wij principieel aanvaarden, maar enkele wijzigingen zijn dringend gewenst. Wij aanvaarden de amendementen, omdat ze de tekst verduidelijken of omdat ze op een goed idee gebaseerd zijn. De Commissie kan amendement 5 niet steunen, omdat het weer nieuwe eisen stelt aan de lidstaten zonder duidelijke voordelen op te leveren. Wij kunnen amendement 7 principieel aanvaarden, omdat het de lidstaten verplicht hun nationale programma's uiterlijk drie maand na de goedkeuring van het voorstel van de Commissie door de Raad in te dienen en omdat de Commissie binnen de zes maanden een evaluatie maakt. We zijn er ook zeker van dat we een goede oplossing kunnen vinden voor de lidstaten die eerder programma's hebben opgesteld. Amendement 13 over het verzamelen van gegevens en de rapportering kunnen wij zoals gezegd principieel aanvaarden. Wij zijn echter niet blij met de voorgestelde formulering. Het is niet uitgesloten dat we aan de hand van de opmerkingen van de heer d'Aboville tot een betere tekst op dit gebied kunnen komen.
Om af te ronden denk ik er te mogen van uitgaan dat dit voorstel ertoe zal bijdragen dat de Gemeenschap en de lidstaten hun huidige en toekomstige verplichtingen in het kader van het VN-Raamverdrag betreffende klimaatveranderingen zullen nakomen en dat de door ons gewenste doelstellingen in het Protocol van Kyoto opgenomen zullen worden. Hiermee dank ik u voor het debat van vandaag.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Bjerregaard. Ook ik wens de heer Fitzsimons een spoedig herstel.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Europa en Japan: de volgende stappen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0259/97) van de heer Moorhouse, namens de Commissie externe economische betrekkingen, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement "Europa en Japan: de volgende stappen" (COM(95)0073 - C4-0147/95).

Moorhouse
Mijnheer de Voorzitter, dit is de derde keer dat ik, als rapporteur, de eer heb een verslag van de Commissie externe economische betrekkingen over de betrekkingen tussen de EU en Japan in te leiden. Als voormalig voorzitter van onze delegatie naar Japan, mijnheer de Voorzitter, bent u zich daarvan zeer zeker bewust.
Dit specifieke verslag bestrijkt een breder terrein, omdat het niet alleen over de handel en de economische betrekkingen gaat, maar ook over politieke aspecten die meer en meer van levensbelang worden en ik vind eigenlijk dat wij, als Europese Unie, geneigd waren die te negeren.
Ongeveer tien jaar geleden, toen ik in de Commissie externe economische betrekkingen een ontwerptekst voorlegde voor een ontwerpresolutie, waren de fracties het zeer oneens over de vraag hoe wij Japan moesten benaderen. Dat verslag werd in feite met een betrekkelijk kleine meerderheid aangenomen. Gelukkig zijn wij het nu veel meer met elkaar eens, wat ongetwijfeld iets zegt over veranderende standpunten, maar evenzeer te maken kan hebben met de veranderende aard van de betrekkingen tussen Japan en de EU.
Wat de politieke aspecten betreft hebben wij zeer veel te danken aan de Japanse regering van 1991, die samen met de Raad een akkoord bereikte over een gemeenschappelijke verklaring, waarin onder andere politieke en veiligheidskwesties werden benadrukt, en die daarmee veel meer evenwicht bracht in de betrekkingen. Wij zijn van mening dat Japan aangemoedigd dient te worden om zich meer te laten betrekken bij internationale aangelegenheden. In dit verband verwijs ik het Parlement naar paragraaf 4 van de resolutie, waarin wij hervorming van het VN-systeem en met name van de Veiligheidsraad bepleiten, hetgeen duidelijke implicaties heeft.
Het is echter onvermijdelijk dat een verslag van deze aard snel door de gebeurtenissen wordt achterhaald. Ik doel bijvoorbeeld op het handelsoverschot van Japan ten opzichte van de EU, dat tussen 1992 en 1996 was gehalveerd tot precies 17 miljard ecu - een groot bedrag natuurlijk, maar het was gehalveerd. Helaas, vanuit Europees oogpunt bekeken, neemt het overschot thans weer toe, daar de binnenlandse consumptie in Japan is gedaald en de export het enige levendige onderdeel van de Japanse economie is. Misschien zal de commissaris de vooruitzichten voor de toekomst nader willen toelichten.
Een groot deel van het verslag gaat over het steeds weer opduikende oude verhaal van de markttoegang en de rechtstreekse buitenlandse investeringen. Het eerste is nauwelijks nieuw terrein te noemen, maar niettemin valt er enige vooruitgang te bespeuren, hoe langzaam die ook mag vorderen. Wat ons met grote zorg vervult, is dat er in de afgelopen tien jaar onvoldoende vooruitgang geboekt is met de directe investeringen van de EU in Japan en de liberalisatie van de dienstenmarkt - misschien met enig voorbehoud.
Wij juichen de recente aankondiging van de Commissie toe dat een studie verricht zal worden om de hindernissen die investeringen in de weg staan te onderzoeken. Ik zou geen voorspellingen willen doen over de studie, maar de Commissie heeft veel ervaring in het omgaan met de Japanners. Zou de commissaris ons niet kunnen vertellen waarover hij zich zorgen maakt en wat hij van plan is daaraan te doen? In hoeverre kunnen wij de situatie bilateraal verbeteren? Of moeten wij wachten op het moeizame en trage proces van concessies afdwingen in het kader van de WHO?
Dat brengt mij op de Europees-Japanse betrekkingen binnen de WHO. Ik denk dat wij zonder aarzeling kunnen erkennen dat wij nauw willen samenwerken met Japan en de paragrafen 20, 22 en 23 van de resolutie hebben betrekking op dat onderwerp.
Deelt de commissaris echter de mening dat deze samenwerking in gevaar gebracht zou kunnen worden, bijvoorbeeld door de Chinees-Japanse onderhandelingen over tarieven en quota's, die mogelijk tot gevolg hebben dat de Europees-Japanse pogingen om in het kader van de WHO akkoorden te bereiken worden ondermijnd? Ik leg u deze vraag voor.
Tot besluit, de voorbereidingen voor de conferentie van Kyoto in december maken duidelijk, en iedereen kan dat zien, hoe belangrijk de verdieping van de politieke en diplomatieke driehoeksverhouding tussen de EU, de VS en Japan is voor de uitoefening van mondiaal leiderschap in internationale fora.
Ik hoop van de commissaris te horen wat hij te zeggen heeft om ons te verzekeren dat vervelende oude handelsruzies geen kans zullen krijgen de politieke en diplomatieke sfeer tussen de drie grootste handelsmachten in de wereld te bederven ten gevolge van de binnenlandse economische problemen van Japan.
Nog een laatste woord: men zou nog zoveel meer kunnen zeggen en de tijd staat mij niet toe dat te doen, maar laat ik de Commissie complimenteren met het doorlopende Programma voor de opleiding van leidinggevend personeel (ETP) dat jonge Europese kaderleden - ruim 600 - in de gelegenheid stelt naar Japan te gaan. Dat verdient zeker alle steun en in de Commissie externe economische betrekkingen zullen wij die steun dan ook verlenen.

De Voorzitter
Dank u mijnheer Moorhouse. U merkt heel terecht op dat ik dit debat met bijzondere aandacht volg.

De Melo
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mijnheer de commissaris, al enige tientallen jaren, en vooral sedert het einde van de laatste wereldoorlog, heeft het afnemen van de Europese belangen in Azië, en dan vooral in Japan, geleid tot een overname van die belangen door de Verenigde Staten. De Verenigde Staten zijn de grote overwinnaars in het gebied aan de rand van de Stille Oceaan, en ze hebben daar op het gebied van het externe beleid hun regels weten op te leggen. Hun economische belangen zijn overal in Azië toegenomen, inzonderheid in Japan. Intussen hebben de economische en politieke betrekkingen tussen de Europese Unie en Japan de laatste jaren een bescheiden ontwikkeling doorgemaakt. Het overleg tussen Europese instellingen en hun Japanse tegenhangers en de normale bilaterale betrekkingen tussen de lidstaten en Japan hebben daartoe bijgedragen.
In haar verlangen dit beleid voort te zetten en een extra dimensie te verlenen heeft de Commissie een document gepubliceerd over de volgende stappen in de Europees-Japanse betrekkingen. Het voorstel van de Commissie om de banden te verstevigen verdient onze steun, allereerst vanwege de wederzijdse voordelen en gedeelde belangen, maar ook met het oog op een beter evenwicht in de externe betrekkingen van Japan, dat in de Europese Unie een geloofwaardige partner op het internationale toneel vindt.
Wij geloven dat het voor de Europese Unie voordelig is samen met Japan actieve - nogmaals, actieve - en eensgezinde steun te geven op het gebied van vrede en veiligheid in de wereld, net zoals de voortzetting van een open en multilateraal economisch beleid voordelen biedt.
De Europese Unie heeft er belang bij dat Japan een stabiliserende politieke factor is in de regio waar dat land zich bevindt, dat Japan het systeem van multilaterale en vrije handel blijft steunen, en dat dit land democratische handelwijzen en een toenemend respect voor de mensenrechten in Azië stimuleert.
Met het oog hierop vinden wij dat, in de eerste plaats, de Europese Unie het streven van Japan om een grotere rol op het wereldtoneel te spelen dient te steunen, en dan vooral wat de nu besproken herstructurering van het systeem van de Verenigde Naties betreft. Ten tweede dient Japan grotere steun te geven aan het beleid van de Europese Unie in Azië. Ten derde dienen in de politieke dialoog met Japan ook de mensenrechten aan de orde te komen, meer in het bijzonder de mensenrechten in andere Aziatische landen. Ten vierde dient Japan zijn aandeel in internationale vredesmissies uit te breiden.
Om te besluiten, waarde collega's, zeg ik dat een beter uitgewerkte politieke verhouding tussen de Europese Unie en Japan een cruciale factor is voor een beter evenwicht van het buitenlands beleid op wereldniveau. En dan doel ik in het bijzonder op het wanverhouding zoals die thans bestaat in de verschillende wijzen waarop Japan in het buitenlands beleid van de Verenigde Staten en dat van de Europese Unie figureert. Daarom verdient dit verhelderende verslag van collega Moorhouse onze steun, actieve steun voor de mededeling van de Commissie - en voor dat doel stellen we de Commissie onze diensten ter beschikking.

Ford
Ik wil zowel de rapporteur als de commissaris graag complimenteren met het werk dat zij beiden gedaan hebben in verband met de betrekkingen tussen Europa en Japan.
De heer Moorhouse heeft volkomen gelijk, als hij zegt dat in de tijd dat zijn verslagen werden ingediend, misschien een jaar of tien geleden - toen wij beiden al in dit Parlement zaten - de betrekkingen tussen Europa en Japan in feite een onderwerp waren dat enige verdeeldheid in dit Huis zaaide en zijn eerste verslagen werden enkele malen met een zeer kleine meerderheid aangenomen.
Wat ik toejuich in dit nieuwe verslag is het feit dat er slechts vijf amendementen zijn en die vijf amendementen zijn afkomstig van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie. De reden waarom zij door die commissie zijn ingediend is enkel en alleen dat er een storing was bij het overbrengen van het advies van de commissie onderzoek aan de Commissie externe economische betrekkingen. In plaats van deze amendementen op dat moment formeel in de resolutie te laten opnemen, moesten wij ze als amendementen indienen, maar ik heb begrepen dat ze van alle kanten in dit Parlement gesteund worden. Wij hebben volgens mij een verslag dat voor het eerst met zo goed als algemene stemmen door het Parlement zal worden aangenomen. Dat is ten dele te danken aan het werk dat de commissaris, Sir Leon Brittan, met betrekking tot Japan gedaan heeft. Hij weet hoezeer de Japanners dat werk en het werk van het Parlement in feite waarderen.
De Commissie onderzoek is van mening dat wij de Europees-Japanse betrekkingen moeten versterken en dat wij onze betrekkingen op het gebied van het onderzoeks- en ontwikkelingsbeleid een nieuwe en steviger basis moeten geven. Daarom stellen wij voor om de bestaande sectorale wetenschappelijke en technologische samenwerkingsovereenkomsten tussen de EU en Japan krachtig te steunen; te verklaren dat wij voorstander zijn van grotere betrokkenheid van de EU bij het door Japan geïnitieerde Human Frontier Science Programme dat nieuwe toepassingen van de biotechnologie bekijkt; te verklaren dat wij, wat de wetenschappelijke uitwisseling betreft, ingenomen zijn met het door de EU en Japan vastgestelde beursprogramma voor jonge wetenschappers en technici; en natuurlijk het idee te stimuleren om een memorandum van overeenstemming op te stellen en uit te wisselen tussen de EU en het Agency for Industrial Science and Technology, teneinde Europese onderzoekers de mogelijkheid te bieden naar de Science City in Tsukuba en andere centra voor wetenschappelijk onderzoek in Japan te gaan. Wij hopen dat dit alles in het verslag wordt opgenomen.
Meer in het algemeen gesproken, geloof ik, als lid van de delegatie naar Japan gedurende de laatste dertien jaar, en het merendeel van de delegatie is thans die mening toegedaan, dat het van belang is dat wij tegelijkertijd met Japan samenwerken en concurreren. Op sommige gebieden moeten wij met de Japanners samenwerken, op andere moeten wij met hen concurreren. Ik ben van mening dat erkenning van een tweesporenaanpak zeer belangrijk is. De vervelende oude handelsruzies zijn nu voorbij. De tarifaire belemmeringen zijn thans bijna verdwenen en de non-tarifaire belemmeringen worden aangepakt, niet alleen ingevolge wat wij van buitenaf zeggen, maar ook ingevolge de nieuwe politiek in Japan zelf, waar politici ook de kant van deregulering en zo nu en dan zelfs van privatisering op gaan.
Wij moeten inzien dat wanneer wij falen op de Japanse markt, dat zeer dikwijls niet komt door oneerlijke concurrentie - het kan af en toe gebeuren, Japan verschilt daarin niet van andere landen - maar doordat de Japanners ons op het punt van de concurrentie overtroeven en wij moeten erkennen dat concurrerender zijn de enige manier is om succes te boeken op die markt. Wij moeten in industrieel opzicht met de Japanners samenwerken. Naar het mij toeschijnt, zijn er een aantal gebieden waarop de Verenigde Staten zeer duidelijk aan de leiding gaan en Europa en Japan achterliggen. Het is in ons belang in dat opzicht samen te werken en ervoor te zorgen dat de VS geen monopolie hebben.
Men zou de middelgrote en grote vliegtuigindustrie kunnen beschouwen als voorbeeld van een sector waarin het verstandig zou zijn om samen te werken. Maar dat geldt ook voor andere industrietakken.
Economisch gezien is het in ons belang ervoor te zorgen dat wij de Verenigde Staten niet in feite de mondiale economische agenda laten overheersen. En, zoals de heer Moorhouse al heeft gezegd, op een aantal gebieden is politieke samenwerking ook van belang.
De Japanners leveren een aanzienlijke financiële bijdrage voor de aanpak van de problemen in Bosnië. Zij verwachten dat de Europese Unie werkelijk iets doet ten behoeve van de Korean Energy Development Organization (KEDO). Ik heb begrepen dat dit in de commissie buitenlandse zaken op enige weerstand stuit. Mijn collega's in de commissie buitenlandse zaken lijken zich niet bewust te zijn van de strategische aard van deze hulp.
Er gaan stemmen op in Japan om de betrekkingen met Europa op een nieuwe leest te schoeien. Als wij niet reageren, dan vrees ik dat zij zich van ons afwenden en terugkijken over de Stille Oceaan in plaats van daaroverheen naar de Europese Unie. Die nieuwe politici bevinden zich aan beide kanten van het politieke hek: in Shinshinto en in de Democratische Partij. Het is voor ons van groot belang om met de goedkeuring van dit verslag ervoor te zorgen dat zij die boodschap horen en de delegatie naar Japan, waarvan de heer Moorhouse en ik beiden deel uitmaken, zal die boodschap aan hen overbrengen, als wij hen in oktober in Tokyo ontmoeten.

Pompidou
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, eerst en vooral wil ik de rapporteur danken voor de verduidelijkingen die hij aangebracht heeft met het oog op de verdieping van de samenwerking tussen de Europese Unie en Japan. Ik wil ook de commissaris, Sir Leon Brittan, en de Commissie feliciteren met de heel pragmatische benadering van hun tekst.
In het licht van de mondialisering van de markten en de handel en ook in het kader van de politieke dialoog zullen de betrekkingen tussen de Europese Unie en Japan voortaan een primordiale rol spelen in de Wereldhandelsorganisatie. Ze zullen ook een belangrijke rol spelen in het kader van de jaarlijkse topontmoetingen en de ministerbijeenkomsten, alsook in het kader van de interparlementaire dialoog in de delegatie voor de betrekkingen met Japan, die ik mag voorzitten. Mijnheer de Voorzitter, als voormalig voorzitter van deze delegatie bent u wel op de hoogte en weet u dat de versterking van de politieke, economische en industriële banden onontbeerlijk geworden is aan de vooravond van het derde millennium.
Op politiek vlak, en met name in het kader van het nieuwe partnerschap tussen Europa en Azië, kan Japan inderdaad een heel belangrijke rol spelen. Gezien onze historische en culturele banden kunnen wij het land mijns inziens zelfs een sleutelrol geven, des te meer daar, sinds de val van de Berlijnse Muur, de sociologische gelijkenissen tussen de Europese Unie en Japan steeds duidelijker worden: veroudering van de bevolking, versterking van de administratieve instanties, bedreiging van de werkgelegenheid en toch positionering op de buitenlandse markten.
Japan ijvert voor de verwezenlijking van gemeenschappelijke doelstellingen die erop gericht zijn de stabiliteit in Azië te behouden en wordt voor Europa een bevoorrechte gesprekspartner voor de betrekkingen met de Aziatische landen.
Op economisch vlak is de situatie globaal gezien positief. Het overschot op de lopende betalingsbalans van Japan tegenover de wereldeconomieën is de jongste jaren inderdaad gedaald. Het onevenwicht dat echter nog altijd blijft bestaan tussen de investeringen van de Europese Unie in Japan en de Japanse investeringen in Europa moet snel afnemen.
Een vergelijk over de sluiting van een multilateraal akkoord inzake investeringen zou buitenlandse investeerders, die zich op de Japanse markt willen vestigen, meer waarborgen bieden. Het programma voor deregulering dat Japan in maart 1995 gelanceerd heeft, kan in dit opzicht een basis vormen voor een globaal akkoord, dat ook de modaliteiten voor de wederzijdse erkenning van producten zou kunnen omvatten.
Ten slotte kan ik mij er alleen maar over verheugen dat de wetenschappelijke en technische samenwerking tussen de Europese Unie en Japan bestendig vorderingen maakt. De heer Ford, die overigens een verslag over dit onderwerp heeft opgesteld, heeft dit zopas al gezegd. Het blijkt ook uit de ontmoeting van wetenschappelijke deskundigen op hoog niveau met eminente leden van de internationale wetenschappelijke gemeenschap, die over twee weken in Tokyo zal plaatsvinden. Ik verheug mij er al op dat ik deze bijeenkomst zelf zal kunnen bijwonen.
Het is in dit kader dat ik de amendementen steun die tot doel hebben de wetenschappelijke en technische samenwerking tussen de Europese Unie en Japan te versterken. De Europese Unie creëert zo de modaliteiten voor een dialoog die de gezamenlijke en wederzijdse belangen van Japan en de Unie ten goede zal komen, dit met het oog op de voorbereiding van de volgende stappen in onze politieke en economische relaties.

Plooij-Van Gorsel
Voorzitter, collega's en commissaris, graag wil ik de heer Moorhouse namens de liberale fractie complimenteren met zijn uitstekende verslag. Voorzitter, de onevenwichtige handelsbalans tussen Europa en Japan baart het Parlement sinds jaar en dag ernstige zorgen. Mijn fractie verwelkomt de recente daling van het handelsoverschot, maar is desalniettemin van mening dat in de liberalisering van de Japanse markt te weinig vooruitgang wordt geboekt. Vooral op het gebied van de opheffing van administratieve barrières en de wederzijdse erkenning van certificaten en tests is nog een lange weg te gaan. Het zijn juist deze barrières die de individuele ondernemer voor hoge kosten plaatsen en zijn competitiviteit verminderen. De Japanse markt is onvoldoende toegankelijk en wellicht is de recente kapitaalvlucht uit Japan hiervan een gevolg.
Het aantal wetenschappelijke en technologische samenwerkingsprojecten tussen de Europese Unie en Japan is nogal klein. Aangezien Japan het land is met de hoogste onderzoek- en ontwikkelingsuitgaven ter wereld, uitgedrukt in procenten van het BNP, valt het te betreuren dat er weinig samenwerking op dit terrein is. In een zich globaliserende economie met toenemende concurrentie, volstaat het niet meer slechts samen te werken met Europese partners op R&D-gebied. Internationale samenwerking met landen, ook van buiten de Unie, moet ook meer aandacht krijgen in het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en technologiebeleid. Uiteraard moet dit plaats vinden op basis van reciprociteit.
De Unie dient op alle niveaus inspanningen te leveren om Japan te betrekken bij ons communautair gebeuren, zowel politiek als economisch. Mijn fractie zal dit van harte ondersteunen.

Kreissl-Dörfler
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik vind het een uitstekend idee van de Commissie om erover na te denken hoe de dialoog en de samenwerking tussen de Europese Unie en Japan er in de toekomst moeten gaan uitzien. Het gaat immers om twee van de drie economisch sterkste machten van de wereld, als men het beeld van de grote drie, van deze triade voor ogen heeft. In deze twee blokken worden alles bij elkaar immers, en dat is een diepterecord, de meeste milieuzonden begaan! In deze twee blokken is immers de meeste macht geconcentreerd om wereldwijd het goede voorbeeld te geven voor een andere manier van produceren, voor een productiewijze die niet langer onverantwoordelijke ecologische roofbouw pleegt op de niet-hernieuwbare hulpbronnen van deze wereld. Het helpt niet bepaald als de Japanners hun bossen in Japan beschermen en in plaats daarvan in Azië of Latijns-Amerika de bossen zonder pardon kappen om van het hout wegwerpstokjes te maken!
Hier kan best sprake zijn van een cultureel meningsverschil, maar daar neem ik geen genoegen mee. Echter in de vandaag ter stemming ingediende resolutie betreffende de mededeling van de Commissie stond hierover geen woord in de oorspronkelijke uitgave. We moesten de toch zo vanzelfsprekende gedachte dat er sprake is van een gemeenschappelijk belang bij wereldwijde ecologische stabiliteit zelf nog in de tekst invoeren.
In plaats van een gemeenschappelijk optreden op weg naar een duurzame toekomst overeen te komen, vind ik in de tekst de oproep dat de EU en Japan elkaar onderling moeten steunen om de betrokken wereldwijde, economische invloedssferen veilig te stellen. Om nog eens terug te komen op het milieu: we herinneren ons allemaal toch nog de besliste weigering van Japan om voor de Wereldklimaatconferentie in Kyoto een bindende toezegging te doen op het gebied van de terugdringing van de uitstoot. Alsof er niets gebeurd is, staat er nu bij ons in de mededeling dat men binnen de WHO nu toch eens gemeenschappelijk zou moeten gaan optreden op milieugebied.
We weten heel goed wat er binnen de WHO op milieugebied mogelijk is. Dat is tijdens de Conferentie van Singapore immers heel duidelijk gebleken. Ik vind het op dit moment uiterst belangrijk - en de heer Moorhouse waardeer ik zeer als uitmuntende rapporteur, ik kan het eens zijn met veel zaken die in zijn verslag staan - dat de Europese Unie samen met Japan als een machtsblok binnen deze triade, die zich inderdaad aan het vormen is, erover nadenkt hoe een sociale, ecologische en ook solidaire productiewijze en een solidaire wereldhandel mogelijk zijn. Want we hebben er niets aan - noch Japan noch wij - als wij op een keer eerste zijn en Japan derde, want iemand zal voor dit deficit moeten opkomen en het gaat ons erom dat alle landen erbij worden betrokken om los te komen van deze deficitaire, ecologisch en sociaal schadelijke omstandigheden.
Ik vind het belangrijk dat we ons in de toekomst bij de culturele uitwisseling en de gedachtewisseling daarop richten en niet erover nadenken hoe we het best zoveel mogelijk kunnen dereguleren, want elk land zou zelf moeten beslissen hoe zijn economie eruit moet komen te zien. Ik kan u één ding wel vertellen: veel dereguleringsprocessen in deze wereld hebben precies het tegenovergestelde bereikt. De rijken kunnen zich deze deregulering permitteren, de armen niet, want die op een gegeven moment niet meer naar het ziekenhuis, noch telefoneren, noch op een andere manier delen in de gemeenschappelijke goederen van deze aarde.

Sainjon
Mevrouw de Voorzitter, ik wil op mijn beurt de heer Moorhouse feliciteren met zijn verslag en een aantal opmerkingen maken.
De daling van het handelstekort tussen de Europese Unie en Japan, die vaak als een overwinning wordt voorgesteld, was in feite slechts een illusie als gevolg van muntschommelingen. De overwaardering van de yen tegenover de dollar heeft de Japanse uitvoer inderdaad sterk gehinderd en tot massale delokaliseringen van volledige delen van de Japanse industrie geleid. Dat is de realiteit! Nu de yen opnieuw in waarde gedaald is, stellen we een aanzienlijke toename van de Japanse uitvoer naar de Europese Unie vast.
Deze illusie zijn we kwijt maar de hindernissen blijven. Natuurlijk vormen de Japanse douanerechten niet langer een beperking voor de toegang tot de Japanse markt, behalve voor bepaalde producten als leer, schoenen en een aantal landbouwproducten. De niet-aanvaarding door Japan van de internationale normen en procedures inzake tests en certificering vormt daarentegen wel een ernstige hinderpaal voor onze handel met dit land.
Inzake deze cruciale kwestie moeten de Japanse autoriteiten van Europa dulden wat Europa van de Verenigde Staten duldt. De Unie moet klaar en duidelijk elk verschil in behandeling verwerpen.
Wij vragen de Japanse autoriteiten vandaag dat zij de vrije handel in eigen land waarborgen en dat wij niet langer verplicht zijn met de zogenaamde keiretsu, of monopoliegroeperingen, te werken. Ofwel wordt ter zake een reële inspanning geleverd, ofwel zullen wij ons genoodzaakt zien de totale openstelling van onze grenzen voor Japanse auto's in 1999 opnieuw in overweging te nemen.
Wat de directe investeringen betreft, zijn de cijfers nog veel erger. Volgens Eurostat heeft de Europese Unie haar investeringen in Japan in de periode van 1992 tot 1995 gemiddeld met 300 miljoen ecu per jaar verminderd. Het onevenwicht in onze handel met dit land zal de komende jaren dan ook blijven toenemen als daar niets tegen ondernomen wordt.
Er zijn echter ook een aantal positieve punten op het gebied van wetenschap en technologie, telecommunicatie, financiële diensten en vervoer, waar een heel nauwe samenwerking tussen de Europese Unie en Japan is opgebouwd.
De Commissie moet vandaag dus een precieze evaluatie maken van de betrekkingen tussen de Unie en Japan en dient hierbij rekening te houden met alle aspecten, ook de monetaire aspecten, en het Parlement een aantal ramingen ter zake voorleggen. Er moeten duidelijke en precieze maatregelen voorgesteld worden om ervoor te zorgen dat de Europese producten niet langer via de keiretsu moeten gaan en de Japanse autoriteiten zich aansluiten bij de internationale test- en certificeringsprocedures.
Mevrouw de Voorzitter, de bilaterale gesprekken worden voortgezet en zullen nog lang hun rol blijven spelen in het kader van de internationale handel. Het debat van gisteren over de bananenhandel heeft aangetoond dat de Wereldhandelsorganisatie nog niet onafhankelijk genoeg is om een aantal vraagstukken te behandelen die voor de Europese Unie van doorslaggevend belang zijn. Wij mogen ons dan ook niet laten opsluiten in multilaterale onderhandelingen die al te vaak enkel de Amerikaanse multinationals ten goede komen. Wij moeten een echte dialoog met Japan ontwikkelen, ook over de mensenrechten en de doodstraf, die nog altijd bestaat in dit land. Zo zal een echt communautair buitenlands beleid ontstaan.

Souchet
Mevrouw de Voorzitter, wij hebben in dit verslag, dat gewijd is aan de toekomst van de economische relaties tussen Europa en Japan, een aantal nuttige vaststellingen en aanbevelingen gevonden maar ook belangrijke leemtes vastgesteld.
Het verslag beklemtoont met name dat de Commissie nauwlettender moet toezien op de gevolgen van de bilaterale aanpak die de Verenigde Staten, die elders de lof van een multilaterale benadering zingen, onafgebroken toepassen tegenover Japan. Aldus moet de Commissie mogelijke discriminatie van onze ondernemingen en hun goederen en diensten op de Japanse markt in vergelijking met hun Amerikaanse collega's vermijden.
Welnu, deze discriminatie bestaat wel degelijk in heel belangrijke sectoren als halfgeleiders, mobiele telefoons of auto-onderdelen. Als de Commissie echt de belangen van de Europese ondernemingen wenst te verdedigen - hetgeen haar taak is - moet zij de aanbevelingen van de heer Moorhouse volgen. Die pleit voor een veel offensiever beleid als we echt willen vermijden dat onze ondernemingen in een wurggreep gehouden worden door enerzijds de veroordelingen van Europa door de Wereldhandelsorganisatie wegens een aantal Amerikaanse klachten en anderzijds de sectorale overeenkomsten die tussen de Verenigde Staten en Japan gesloten worden zonder dat ook maar in het minst rekening gehouden wordt met onze belangen.
Maar had men zich in het verslag niet allereerst vragen moeten stellen over een aantal sectoren die van strategisch belang zijn voor de Europese landen en met name over de automobielindustrie? Welnu, ik heb geen enkele analyse gevonden van de weerslag die de beslissingen, die de Commissie naar het voorbeeld van de Amerikaanse protectionistische maatregelen genomen heeft inzake invoerquota voor Japanse auto's. Ik heb ook geen enkele aanbeveling voor de toekomst gelezen. Beschermen de vastgestelde hoeveelheden en de vastgelegde agenda doeltreffend de belangen van onze constructeurs en de talloze KMO's die hiervan afhangen? Welke gevolgen zal het einde van de quotaregeling hebben en welke tegenprestaties zullen worden gevraagd?
Er wordt evenmin iets gezegd over de manier waarop Japan zijn best gedaan heeft om zijn voedingssector - landbouwproducten, verwerkte landbouwproducten en visserijproducten - te vrijwaren. Hoe is het mogelijk dat deze netto-uitvoerder van goederen, diensten en investeringen erin geslaagd is zijn verworvenheden op het gebied van de landbouwproductie en -prijzen te beschermen en zodoende te ontsnappen aan de aanpassing van zijn landbouw aan de wereldhandel en het specifieke karakter van zijn landbouw te behouden? Kan Japan een Japans landbouwmodel ontwikkelen dat aan zijn behoeften beantwoordt, terwijl wij geen Europees landbouwmodel kunnen ontwikkelen dat aan onze behoeften tegemoetkomt? Is Japan op dit vlak een voorbeeld dat we moeten volgen? Mevrouw de Voorzitter, wij hadden in dit verslag, dat overigens op tal van punten relevant is, graag een aantal substantiële ideeën over deze belangrijke vragen teruggevonden.

Brinkhorst
Mevrouw de Voorzitter, de duidelijke boodschap van het verslag-Moorhouse is, zoals vele sprekers hebben benadrukt, dat er in de afgelopen tien jaar belangrijke ontwikkelingen hebben plaatsgevonden in de betrekkingen tussen de Europese Unie en Japan. Wij houden ons nu bezig met veel meer gebieden dan 10 of 50 jaar geleden. Tegelijkertijd is het volgens mij duidelijk dat er in cultureel en politiek opzicht nog steeds een zekere afstand bestaat tussen Europa en Japan. Hoewel de Verenigde Staten, Japan en Europa dikwijls beschreven worden als de drie zijden van de driehoek, zijn de betrekkingen tussen Europa en Japan, vanuit Japans oogpunt gezien, zeer beslist van een aard die zij zelf als betrekkingen met een "jongere broer" zouden bestempelen in vergelijking met de betrekkingen tussen Europa en de Verenigde Staten en die tussen de Verenigde Staten en Japan. Er bestaan zeker geen redenen voor zelfgenoegzaamheid. Wij kunnen het niet als vanzelfsprekend beschouwen dat de betrekkingen tussen Japan en Europa zich tot even nauwe betrekkingen zullen ontwikkelen als die tussen Europa en de Verenigde Staten of die tussen de Verenigde Staten en Japan.
Daar komt nog bij dat wij steeds nauwere banden smeden met andere delen van Azië. De betrekkingen met China zijn "jong" , net zoals de algemene veiligheidsbetrekkingen die Japan met de Verenigde Staten onderhoudt. Voor dat land blijven wij het fundamentele anker. Dat element wordt in Europa heel vaak over het hoofd gezien. Wij verzoeken dringend om een behandeling van precies dezelfde aard.
De vraag die ik Sir Leon Brittan wilde stellen is of de tijd niet is aangebroken om te zoeken naar een bredere, meer strategische doelstelling in onze betrekkingen. Het is vreemd dat van alle landen in de wereld de Europese Unie noch met de Verenigde Staten, noch met Japan bilaterale overeenkomsten heeft gesloten. Wij hebben sinds 1984 een overeenkomst met China en die zal zich zeker nog verder ontwikkelen. In het geval van de Verenigde Staten zijn onze banden van een geheel andere aard. Het is daarom de vraag of het niet verstandig zou zijn toe te werken naar een strategische kaderovereenkomst, die de verschillende banden omvat die wij op wetenschappelijk, economisch, politiek, cultureel en milieugebied hebben, als een manier om te zeggen dat dat de ontwikkeling is die voor ons een strategische schakel met de toekomst vormt.

Van Dam
Mevrouw de Voorzitter, het verslag van collega Moorhouse in de Commissie externe economische betrekkingen is zorgvuldig voorbereid. Al kon ik daaraan zelf nog niet deelnemen, ik heb grote waardering voor dit rapport. De Europese Commissie legt in haar mededeling aan de Raad het accent op het intensiveren van de politieke betrekkingen met Japan. De rapporteur corrigeert deze benadering terecht. Het beleid van de Europese Unie moet vooral gericht worden op verbetering van de handelsrelaties met Japan.
Europese bedrijven ondervinden nog steeds moeite bij de toegang tot de Japanse markt. Het nog steeds hoge handelsoverschot van Japan ten opzichte van de Unie is daarvoor een aanwijzing. Ook de directe investeringen zijn nog lang niet in evenwicht. In mededeling en verslag worden de diverse handelsbelemmeringen beschreven. Van Japan mag worden verlangd heldere toezeggingen te doen over opheffing daarvan. De intenties die op de topconferentie in Den Haag op 25 juni jongstleden door Japan zijn uitgesproken, geven enige hoop daarop.
De Wereldhandelsorganisatie is mijns inziens het aangewezen middel om de handelsrelatie met Japan open te breken. De Verenigde Staten hebben voor een unilaterale agressieve aanpak van Japan gekozen, die de Europese Unie niet past. Niet alleen is de positie van de Europese Unie anders, de Amerikaanse aanpak heeft ook maar beperkte resultaten opgeleverd.
De strategie van de Commissie en de rapporteur van aanhoudend, breed aandringen op verandering, acht ik de juiste. Daarbij is het van belang dat multilaterale akkoorden inzake directe investeringen en financiële diensten spoedig tot stand komen.
De Commissie doet het curieuze voorstel om Japan te steunen in zijn eis een permanente zetel in de Veiligheidsraad te krijgen. Dit lijkt mij voorbarig en bovendien is het de vraag of een dergelijke politieke stellingname wel tot de bevoegdheden van de Commissie behoort. Het is dan ook verstandig dat de Raad dit voorstel niet heeft overgenomen.

Brittan, Sir Leon
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, mag ik om te beginnen de heer Moorhouse complimenteren met zijn bewonderenswaardige verslag, waarmee ik het nagenoeg volkomen eens ben, en hem en anderen, zoals de heer Ford en de heer Pompidou, dank zeggen voor de vriendelijke opmerkingen die zij gemaakt hebben over de evolutie van het beleid van de Commissie en mijn rol daarin?
Het is geen overdrijving te zeggen dat van alle ontwikkelingen in buitenlandse zaken in de jaren dat ik daarbij betrokken ben, de evolutie van het beleid, de vooruitgang en de standpunten wat de betrekkingen tussen Europa en Japan betreft de meest wezenlijke, zij het niet de meest opvallende geweest is. Het was geen opvallende evolutie, omdat zij niet tot stand is gekomen door één enkele sprong vooruit of één enkele overeenkomst, maar het was de meest wezenlijke, omdat wij overgegaan zijn van een tijd waarin, zoals gezegd, de betrekkingen - voornamelijk handelsbetrekkingen - met ruzies gepaard gingen naar een tijd waarin de handelsbetrekkingen sterk verbeterd zijn en waarin de betrekkingen aanzienlijk verruimd zijn, zodat zij nu zowel politieke als economische activiteiten omvatten.
Er is verwezen naar de politieke activiteiten, bijvoorbeeld naar de kwestie van KEDO door de heer Ford. Dat is een zaak van fundamenteel belang, omdat daaruit blijkt dat de Europese Unie bereid is met de Verenigde Staten, Japan en Korea deel te nemen aan een regeling die ons nogal wat kost, maar die van diepgaand belang is voor de veiligheid van de regio. Het is een symbool van ons veel grotere belang bij het geheel.
De vraag is ook gesteld hoe wij de vooruitgang die wij geboekt hebben, hebben kunnen boeken en wat voor verdere vooruitgang nog te bereiken valt. Die vooruitgang is tot stand gekomen door een benaderingsmethode te volgen die aanmerkelijk verschilt van die van de Verenigde Staten en die, mijns inziens, zeker passender was voor ons en tenminste evenveel succes had. Het was geen zachte aanpak. Het was geen aanpak waarbij wij domweg stelden dat wij akkoord zullen gaan met alles wat de Japanners doen. Wij zijn onpartijdig geweest. Wij hebben er in onze betrekkingen met Japan aan vastgehouden dat wij niet gediscrimineerd zouden worden in vergelijking met de Verenigde Staten.
Op dit punt ben ik zo vrij het niet eens te zijn met hetgeen de heer Souchet gezegd heeft. Hij noemde de halfgeleiders. Het is belangwekkend dat wij in staat waren om niet toe te geven en zelfs de gehele overeenkomst over de informatietechnologie, die in wezen in ons belang was, uit te stellen, tenzij en totdat wij het moment bereikten waarop een eind gemaakt werd aan de exclusieve elementen van de overeenkomst tussen Japan en de Verenigde Staten met betrekking tot de halfgeleiders en wij als volledige partners in de halfgeleiderraad werden opgenomen.
Dat is een voorbeeld dat illustreert hoe wij, door aanwending van zowel multilaterale maatregelen als bilaterale druk, ons kunnen verdedigen tegen iets wat verwerpelijk is, of dat nu afkomstig is van de Verenigde Staten of van Japan of van beide landen. Het stond ons echter vrij en wij waren ook bereid om willekeurig welk standpunt in te nemen, als dat gepast was. Bijvoorbeeld, toen Japan door de Verenigde Staten bedreigd werd met maatregelen in de automobielsector, haalden wij ons nogal wat vijandschap op de hals in de Verenigde Staten door te zeggen dat datgene waarmee de Verenigde Staten dreigden in strijd met de internationale regels van de WHO zou zijn. Het gevolg was dat de Verenigde Staten stopten met die dreigementen. Ons belang was geen theoretisch belang, omdat iedere stap die de Japanners noodgedwongen zouden moeten doen ten koste van de Europese industrie zou zijn gegaan. Wij waren dus in staat onszelf doeltreffend te verdedigen.
Wat Japan aangaat, wij hebben niet geaarzeld om in de WHO actie te ondernemen, toen er sprake was van discriminatie bij de belasting op gedistilleerde dranken en wij hadden succes. Ik heb onze Japanse vrienden aldoor duidelijk te kennen gegeven dat dit niet op een vijandige wijze gebeurde, maar dat wij gebruik maakten van het internationale systeem om de doelstellingen te bereiken waarvoor het bestemd was, namelijk de vreedzame oplossing van geschillen. Ik hoop dat wanneer er over bananen gepraat wordt, men zich dat ook zal herinneren.
Niettemin is het inderdaad een feit dat wij ten gevolge van deze maatregelen, die niet tot confrontaties hebben geleid, maar ook niet slap of zwak waren, een handelsrelatie met Japan hebben kunnen ontwikkelen en toegang tot de Japanse markt hebben weten te verkrijgen.
Maar bovenal konden wij laten zien dat onze eigen ervaring op het gebied van deregulering van waarde is voor Japan. De spreker die zei dat de Japanners zich thans, om eigen binnenlandse redenen, druk bezighouden met deregulering, teneinde hun economie te moderniseren, had het beslist bij het juiste eind. Wij hebben kunnen laten zien dat wij hen, dankzij onze eigen zwaar bevochten ervaring, op dat gebied wel wat kunnen leren.
Wat de toekomst betreft, moet er nog steeds vooruitgang geboekt worden. De heer Moorhouse wees op de wederom stijgende lijn in het handelstekort en mevrouw Sainjon maakte een opmerking over het effect van de valutaschommelingen op de handelscijfers. Dat is altijd het geval en zal ook altijd zo blijven. Daarom moeten wij volhouden en aandringen op verdere deregulering en advies geven omtrent de wijze waarop die uitgevoerd kan worden. Wij moeten ook blijven werken aan de oplossing van handelsgeschillen op de gebieden waar wij klachten hebben over de gang van zaken, bijvoorbeeld in de havensector, alsmede in enkele landbouwsectoren. Wij doen dat echter in een geest van samenwerking. Wat door veel sprekers in de loop van dit debat gezegd is over wetenschap en technologie en de verdere vooruitgang die geboekt kan worden, is zeer steekhoudend.
Ik geloof dus in een beleid van vriendschap en samenwerking, waarbij wij tegelijkertijd de Europese belangen naar voren brengen met gebruikmaking van de bilaterale en multilaterale middelen die ons ter beschikking staan, in combinatie met steun voor een grotere rol voor Japan op het wereldtoneel, zoals de heer Moorhouse heeft voorgesteld, en waarbij wij tevens aan dat proces meewerken door bereid te zijn zelf deel te nemen, zoals in KEDO, en de daad bij het woord te voegen. Deze gecombineerde aanpak is in de afgelopen tien jaar de juiste gebleken, getuige het feit dat de Commissie en alle partijen in dit Parlement hier bijeengekomen zijn en een ongewone, zeer grote eensgezindheid aan de dag leggen ter ondersteuning van een beleid dat in het belang van Europa is.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Universele communicatiedienst
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0270/97)van de heer Van Velzen, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over de mededeling van de Commissie over beoordelingscriteria voor nationale regelingen voor de kostenberekening en financiering van de universele telecommunicatiedienst en richtsnoeren voor de lidstaten over de toepassing van dergelijke regelingen (COM(96)0608 - C4-0647/96).

Van Velzen, W.G.
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, geachte collega's, in Nederland gaat de grootste telecomoperator een telecomkaart op de markt brengen met een "luchtje" eraan als marketingstunt. Dat bericht bracht de grootste krant van Nederland de vorige week. Waartoe de vrijmaking van de Europese telecommarkt al niet kan leiden, mijnheer de commissaris! In december zal een kaart op de markt komen die zal ruiken naar dennen, fresia's, aardbeien of munt. Commissaris, ik beloof u dat ik u zo'n kaart zal schenken zodra hij op de markt is. Maar nu serieus.
De kostencalculatie van de universele dienstverlening is een zeer technisch maar uiterst belangrijk onderwerp want het gaat over zeer veel geld. In verschillende telecommunicatierichtlijnen hebben wij gedefinieerd wat de inhoud van de universele dienstverlening voor de telecommunicatiesector is - dat staat in het ONPspraaktelefonieverslag van mevrouw Read - en hoe de financiering geregeld moet worden - dat staat in de interconnectierichtlijn en in de volledige mededingingsrichtlijn. Deze mededeling geeft aanknopingspunten voor lidstaten ter berekening van de kosten van universele dienstverlening.
Door de juridische commissie van dit Huis zijn twijfels geuit over de juridische status van deze mededeling. De bepalingen van een mededeling zijn immers niet juridisch afdwingbaar en mogen volgens het Hof van Justitie geen nieuwe verplichtingen in het leven roepen. En daar begint het probleem, omdat operators behoefte hebben aan heldere richtlijnen op dit terrein terwijl de juridische status van een mededeling dit nu net verhindert. Dit is een essentieel probleem want we krijgen een groot aantal signalen van telecombedrijven dat universelediensttarieven te hoog zijn in een aantal lidstaten om rendabele investeringen te kunnen doen. Daar komt bij dat het begrip "universele dienstverlening" zelf al voor de nodige onzekerheid zorgt, omdat het niet altijd helder gedefinieerd wordt.
Ik wil hierover mijn bijzonder grote zorg uitspreken. De Europese instellingen kunnen prachtige EU-wetgeving maken, maar het komt uiteindelijk op de investeringsbereidheid aan van nieuwe markttoetreders of de liberalisering echt zal werken. Er moet een strikte limiet zijn aan datgene wat lidstaten via een universeel dienstmechanisme kunnen financieren. Immers, een hoge bijdrage voor de dienst werkt concurrentievervalsend, werkt hoge tarieven voor de consument in de hand en schaadt de ontwikkeling van de Europese economie. Ik heb dat vanochtend al bij de behandeling van het andere verslag, dat van mevrouw Read, gezegd.
Het beste zou natuurlijk zijn te komen met een nieuwe richtlijn op dit terrein, maar dit is op dit moment, net voor de volledige liberalisering, waarschijnlijk niet haalbaar. We willen we de doos van Pandora nu immers niet openen, maar juist sluiten. Op korte termijn zou een technische herziening van de mededeling van de Commissie al een heel eind in de goede richting gaan, tezamen met het vanochtend aangenomen amendement 11 op het verslag van mevrouw Read. Dat geeft duidelijkheid aan de operators.
Een technische herziening is ook nodig en ik wil u dat met een aantal voorbeelden illustreren. Om te beginnen: interconnectietarieven, access-deficit bijdragen én universele diensttarieven worden door elkaar gehaald terwijl het totaal verschillende begrippen zijn: universele diensttarieven mogen slechts de werkelijke kosten reflecteren van de universele dienst en zorgen voor een bijdrage van marktpartijen voor de operator die de universele dienstverplichting heeft; interconnectietarieven worden in rekening gebracht door een netwerkoperator voor het gebruik van diens faciliteiten. Access deficits komen voort uit een ongebalanceerde tariefstructuur. In de bijlage van de mededeling staat dat de regelingen inzake de access deficits een tijdelijk karakter hebben en mogen lopen tot 1 januari 2000.
De Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid is het daarmee volledig eens. Immers, tariefherstructurering is een essentieel kenmerk van de geliberaliseerde markt en access deficits horen daar niet bij. Maar dat zou nu juist verhelderd moeten worden. Ik begrijp uit mijn contacten dat de Commissie de ONP-spraaktelefonie beschouwt als de plek waar dat geregeld moet worden. Maar echt duidelijk kan ik het daar niet in vinden. Een verduidelijking van dit alles in een corrigendum op deze mededeling zou zeer behulpzaam zijn.
En dan is er de essentiële vraag: wie mag de universele dienstverlening leveren en hoe worden de kosten bepaald? Om met dat laatste, de nettokosten, te beginnen: de Gemeenschapswetgeving stelt dat de nettokosten moeten worden berekend op objectieve, transparante en niet-discriminerende basis. Iedereen in de sector weet dat in een geliberaliseerde omgeving toekomstgerichte kostenberekening vereist is. Toch zijn de exacte kostenposten en kostensoorten die berekend mogen worden, niet vermeld in de wetgeving en daaraan heeft de sector nu juist zo veel behoefte. Paragraaf 1 tot en met 7 van de richtsnoeren in deze mededeling geven goede aanknopingspunten. Helaas, het betreft hier weer geen wetgeving.
En dan het vraagstuk van het leveren van de universele dienst. Er mag, zoals de Commissie aangeeft in deze mededeling, niet automatisch van uitgegaan worden dat de huidige verlener van de universele dienst in een vrije markt moet doorgaan met het leveren ervan. Ook zouden er voor verschillende regio's in een land verschillende leveranciers aangewezen moeten kunnen worden. Dat is een essentieel vraagstuk, want ik vind ook dat het bedrijf dat tegen de beste voorwaarden en het meest efficiënt een universele dienst kan leveren, dit ook moet doen. Dat past in de geliberaliseerde markt, maar waar vinden we dat nu terug in de EUwetgeving? Het leveren van de dienst kan bovendien belangrijke commerciële en marketingvoordelen voor het telecombedrijf hebben. Bij het berekenen van de nettokosten zou hier dan ook rekening moeten gehouden worden met de zogenaamde pay or play -aanpak. Maar, dit is niet terug te vinden in de huidige wetgeving.
Ik maak mij dus zorgen over de helderheid waarmee op 't ogenblik door de operators gewerkt kan worden als het gaat om de financiering van universele dienstverlening. Ik vraag de Commissaris dringend of hij bereid is met een technische herziening te komen van deze mededeling.

Read
Mevrouw de Voorzitter, ik wil om te beginnen de rapporteur, de heer Van Velzen, complimenteren met een grondig stuk werk, zoals wij al van hem hadden verwacht.
Ik wil de nadruk leggen op enkele van de dilemma's die uit dit voorstel van de Commissie voortvloeien. Het eerste betreft een punt dat de heer Van Velzen al heeft aangeroerd: het gebruik van een communicatiemiddel in dezen. De commissaris en de leden van dit Parlement zullen vast en zeker wel weten dat het Hof van Justitie in een soortgelijk geval reeds een standpunt heeft ingenomen en natuurlijk bestaat de vrees dat deze gang van zaken ertoe zou kunnen leiden dat nog meer processen worden aangespannen bij het Hof door exploitanten of anderen die hierdoor getroffen worden.
Het tweede dilemma is ook reeds terloops behandeld in het verslag van de heer Van Velzen - hoewel hij het in zijn bijdrage niet direct heeft benadrukt. Ik wil mij hierover niet al te kritisch uitlaten, omdat een aantal aspecten van deze kwestie van de financiering van de universele dienst, en trouwens ook van de definities, vervat zijn in verschillende wetteksten - waarvan sommige, maar niet alle logisch zijn. In dit Parlement accepteren wij het dat de druk om een uiterste termijn te halen, en trouwens ook de commerciële en industriële druk van de vooruitgang van de liberalisering, enige overlapping bijna onvermijdelijk maakt. Ik heb soms het gevoel, wanneer ik in dit Parlement kom en het woord voer over telecommunicatiezaken, dat ik een greep in een tas kan doen en er zo goed als iedere toespraak uit kan pakken en dat die van toepassing zou zijn op het betreffende voorstel.
Het derde dilemma is dat wij zoveel belang hechten aan de ontwikkeling van een universele telecommunicatiedienst dat wij bijna iedere vooruitgang willen aangrijpen. Zoals u uit het verslag van de heer Van Velzen kunt opmaken, achten wij de hoofdinhoud van de mededeling van de Commissie zeer verdienstelijk. Mijn fractie en ik zijn echter nog steeds van mening dat het toch het beste zou zijn om een richtlijn te hebben die de verschillende wetteksten op dit gebied samenvoegt tot één allesomvattende wetgevende tekst.
Het trof ongelukkig dat wij vanmorgen niet zo volledig als wij gewild hadden het standpunt van de commissaris hebben kunnen horen inzake de voorstellen betreffende spraaktelefonie. Het verheugde mij echter zeer dat het amendement waarin de Commissie wordt verzocht het Parlement tweemaal per jaar een verslag te doen toekomen is aangenomen, en ik hoop van harte dat het Parlement en de Commissie tezamen daarvan gebruik kunnen maken om een deel van dit werk te consolideren.
Ik zag tot mijn genoegen ook dat paragraaf 10 van het verslag van de heer Van Velzen "onderstreept dat universele dienstverlening een evolutief concept is dat op termijn uitgebreid kan worden" . Hij en ik zijn het misschien niet eens over het tempo van die uitbreiding, maar het is van groot belang voor documenten als dit om te erkennen dat er wat te zeggen valt voor wijziging van onze definitie, als de ontwikkelingen in de technologie en op de markt voortschrijden.
Ik hoop dat de commissaris aandacht zal schenken aan de punten die reeds naar voren zijn gebracht, omdat dit een voorbeeld is van een geval waarin de burgers van Europa, zowel wat de definitie als de financiering van de universele dienst betreft, een zeer reële waarde in hun persoonlijke, huiselijke en zakelijke leven kunnen ontlenen aan iets dat uit de Europese Unie voortkomt.

Ribeiro
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, dit verslag valt binnen het kader van een strategie van verandering: de privatisering van activiteiten die voorheen gegroepeerd werden onder het begrip openbare diensten. Deze strategie wordt overal in de Unie gevolgd, of liever, overal ter wereld, en het is dan ook onvermijdelijk dat zij in de verschillende lidstaten uiteenlopend geconcretiseerd wordt, en aanleiding geeft tot van elkaar afwijkende interpretaties en verschillende tijdschema's voor uitvoering, een gegeven dat door de rapporteur nog eens benadrukt wordt, waarbij zelfs gesproken wordt over grote verschillen wat interpretatie betreft, een gebrek aan cohesie, hetgeen allemaal leidt tot bezorgdheid met betrekking tot het onzekere investeringsklimaat en problemen op het gebied van mededinging.
Het verslag maakt ook een verwijzing naar "het ongelijke niveau van de dienstverlening die de Europese burger ter beschikking staat" , maar het lijkt eerder evident - ook in de ogen van de bevoegde commissie die voor het verslag verantwoordelijk is - dat het gezichtspunt van prijzen en kosten overheerst. Trouwens, en dat is waar onze aandacht vooral naar uitgaat, het concept van universele dienstverlening is een concept in ontwikkeling - zie paragraaf 10 van het verslag - en wij zetten ons ervoor in dat het begrip van openbare dienstverlening volgens hetwelk de burger rechten krijgt toebedeeld niet vervangen wordt door dit nieuwe concept, dat thans in ontwikkeling is, en dat geheel beheerst wordt door de logica van prijs, toegankelijkheid - voor wie en tot welk punt? - en kosten.
De andere reserve die we in dit debat naar voren willen brengen, heeft te maken met de mogelijkheid dat nu - hoewel niet expliciet, maar toch - de mechanismen geschapen worden voor een universele dienstverlening die er eigenlijk op neerkomen dat de weg wordt geopend - of het excuus ter hand gesteld - voor het subsidiëren van particuliere belangen. Het privatiseringsproces wordt nu reeds gebruikt om zich toe te eigenen wat vroeger tot de collectieve sfeer behoorde. In deze setting wordt het mogelijk deze universele diensten als particuliere diensten of particuliere activiteiten vorm te geven en subsidies te verstrekken om de verhouding kosten-baten van voornoemde belangen te vrijwaren en aan deze laatste ook extra baten ten goede te laten komen.
Dat is toch de onderliggende logica van dit proces en deze dynamiek. Dat verhindert niet, integendeel, dat wij ons ertegen uitspreken en ook anderen aanzetten tot nadenken over deze logica, dit proces en deze dynamiek.

Schörling
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik de heer Van Velzen bedanken voor dit verslag en voor zijn grote inzet om een zeer ingewikkelde kwestie uit te spitten en op te helderen. Zoals bekend hebben wij het onderwerp telecommunicatie en universele diensten vanuit allerlei gezichtspunten besproken, in verschillende verslagen. Er zijn immers, zoals eerdere sprekers al hebben benadrukt, een heleboel verschillende definities van wat universele diensten inhouden. Er zijn verschillende manieren om de dereguleringen die nu plaatshebben, te verwezenlijken. Ik geloof dat dat in de toekomst ook zo moet blijven, vanwege de verschillen in tradities en culturen. Wij kunnen niet opeens besluiten hoe een en ander eruit moet zien en welke definitie wij zullen hanteren, maar wij moeten daar de tijd voor nemen en de zogenaamde pluriformiteit en flexibiliteit accepteren.
Wat specifiek de mededeling van de Commissie betreft: het is zo gesteld dat de lidstaten kunnen beslissen over onder andere de financiering van universele diensten en over de wijze waarop deze plaatsvindt. Vandaag de dag gebeurt dat via heffingen of doordat men inkomsten verdeelt onder de verschillende operatoren. Bovendien zijn er in dit verband verschillende richtlijnen. We hebben te maken met de communautaire wetgeving, de mededingingsrichtlijn, de interconnectierichtlijn en de spraaktelefonierichtlijn. Voorts is er een aantal richtlijnen die de lidstaten instrueren en richtsnoeren geven hoe een en ander dient te gebeuren. Nu is er dan een omvangrijke mededeling van de Commissie gekomen inzake nog meer richtsnoeren voor de kostenberekening en de verdeling van gelden onder de operatoren.
Naar mijn mening is deze mededeling van de Commissie samen met de reeds bestaande richtlijnen meer dan voldoende. Volgens mij gaat het te ver om, zoals de rapporteur doet, te vragen om nog een richtlijn. Ik geloof dat de bestaande flexibiliteit noodzakelijk is. Daarom steun ik feitelijk de Commissie in dit geval.

De Lassus
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, ook ik wil de heer Van Velzen feliciteren met zijn verslag en zijn oordeelkundige voorstellen.
De telecommunicatiesector maakt een nooit geziene omwenteling door: optische vezels, draadloze telefonie, Internet, deregulering. Al deze elementen vormen de grootste maalstroom die de tot nu toe beschermde wereld van de telecommunicatie ooit getroffen heeft. Maar de strategische allianties tussen Europese ondernemingen die bekendgemaakt worden, mogen niet uitsluitend bepaald worden door de behoeften van de belangrijkste klanten of door de zoektocht naar nieuwe diensten met toegevoegde waarde.
Er moet tevens rekening gehouden worden met de belangen van de werknemers van deze ondernemingen en natuurlijk ook met die van de particuliere gebruikers en de burgers. De burgers mogen niet achtergelaten worden op de pechstrook van de informatiesnelweg. Het is aan ons om de toegang van allen tot deze nieuwe technologieën te waarborgen en ervoor te zorgen dat de particuliere operatoren, die hun intrede gedaan hebben op de markt, zich niet alleen in de stedelijke gebieden vestigen, waar ze natuurlijk snel op winst kunnen rekenen.
Wij moeten als politici dus een aantal verplichte taken van universele dienstverlening vaststellen in het licht van de sociale behoeften en dankzij de mogelijkheden die de nieuwe technologieën bieden. Het is van essentieel belang dat een Europees concept van universele dienstverlening ontwikkeld wordt, maar het spreekt natuurlijk ook vanzelf dat elke lidstaat zijn eigen concept van openbare dienstverlening moet kunnen ontwikkelen en alle gebruikers een netaansluiting zonder tariefverhoging moet waarborgen. Zoals u weet, interesseert het de meeste burgers immers niet dat de prijs van een telefoongesprek tussen Straatsburg en Sint-Petersburg met de helft gedaald is! Het belang van de burger-consument lijkt mij dan ook een onontbeerlijk element, waarmee zeker en vast rekening moet worden gehouden. Het is het enige element dat een aantal dogmatische conflicten kan overstijgen.
Waarschijnlijk is vrije mededinging in de telecommunicatiesector de structuur die vandaag het beste aangepast is aan de taken van openbare dienstverlening. Maar ik wil toch de aandacht van de Commissie vestigen op het feit dat, zonder Europees beleid voor een volledige dekking van het grondgebied en zonder beleid voor sociale samenhang, de deregulering enkel aan belangen zonder democratische legitimiteit ten goede zal komen.

Bangemann
Mevrouw de Voorzitter, ondanks alle dankbetuigingen voor de bijdragen van de heer Van Velzen en de andere leden van dit Huis die in de afgelopen jaren altijd heel alert de voorstellen van de Commissie hebben gevolgd en verbeterd, wil ik toch zeggen dat in het debat de boel een beetje door elkaar loopt.
Allereerst gaat het om het aspect welke juridische status de mededeling heeft of eventueel zou kunnen verschaffen. De Commissie juridische zaken heeft via haar rapporteur, de heer Cot, gewezen op het gevaar dat de mededeling de indruk zou kunnen wekken dat ze het resultaat is van een wetgevend besluit en een situatie zou kunnen scheppen waaraan derden rechten zouden kunnen ontlenen. Dat kan alleen al vanwege de aard van de mededeling niet zo worden geïnterpreteerd. Deze mededeling richt zich tot de lidstaten, er wordt natuurlijk door Parlement en Raad over gedebatteerd, maar niet zoals over een wetgevend besluit. Er komt, zoals altijd wanneer de Commissie een mededeling opstelt, een reactie van de andere instellingen op.
De mededeling is in eerste instantie aan de lidstaten gericht en in de mededeling wordt ook duidelijk dat we geen bindende voorschriften opstellen voor de lidstaten. Ook tegenover hen heeft deze mededeling niet de status van een bindend besluit, maar vormt ze een soort van richtsnoer hoe men bij deze moeilijke kwestie van de universele dienstverlening vorm kan geven aan de eigen nationale bepalingen.
Als het Parlement nu - en de heer Van Velzen lijkt het daarmee eens te zijn - evenals de juridische commissie van mening blijft dat deze mededeling desondanks, door op een bepaalde manier formuleringen als "moet" enzovoorts te gebruiken, deze indruk zou kunnen wekken, dan zullen we dat zeker corrigeren. Dat is het probleem niet. We kunnen in een aanvullende mededeling duidelijk maken dat de mededeling, ten eerste, niet van juridisch bindende aard is en dat, ten tweede, bepaalde formuleringen juist daarom worden gewijzigd opdat deze indruk niet eens wordt gewekt. Dit is een schijnprobleem. Maar ook schijnproblemen kunnen voor problemen zorgen. Om deze reden willen we dat graag corrigeren. Dat heb ik hier in feite al gedaan door deze verklaring.
Dan volgt de vraag of we een richtlijn nodig hebben. Hebben we zo'n wetgevend besluit nodig en, zo ja, wanneer en met welke inhoud? Deze vraag kunnen we momenteel om twee redenen niet beantwoorden. Ten eerste, de situatie is momenteel niet zo dat de lidstaten zouden accepteren - en ik moet ze daar, in dat geval, zelfs gelijk in geven - dat een uniform concept voor universele diensten voor de hele Unie wordt uitgewerkt, omdat elke lidstaat zich in een unieke situatie bevindt die niet met die van andere kan worden vergeleken.
Dat blijkt bijvoorbeeld al uit het feit dat ook na 1 januari van volgend jaar negen lidstaten op generlei wijze in de financiering van de universele dienstverlening hebben voorzien, omdat dat in hun systeem niet nodig is. Daar heeft de concurrentie er namelijk toe geleid dat, zoals de heer De Lassus terecht stelt, een dergelijke financiering helemaal niet nodig is. Ik heb er in het debat over de universele dienstverlening vanaf het begin steeds opnieuw op gewezen dat het systeem van de moderne telecommunicatie economisch gezien zo is opgezet dat de economische zin van een infrastructuur bestaat uit een aanbod aan zoveel mogelijk mensen. Met andere woorden: degene die een infrastructuur opzet en exploiteert heeft er een eigen economisch belang bij dat hij zoveel mogelijk mensen bereikt en zal daarom kosten noch moeite sparen om dit te realiseren.
Ik heb toentertijd ondanks het gespot van mijn collega's die zich dat niet konden voorstellen - intussen kun je het aan de hand van voorbeelden uit de praktijk staven - voorspeld dat er telefoonmaatschappijen zouden komen die de aansluiting van een telefoon, de noodzakelijke apparatuur en zelfs de dienst, de telefoongesprekken dus, gratis zouden gaan aanbieden, omdat het feit dat ze deze verbinding naar een deelnemer hebben gelegd hun een basis biedt voor andere economische activiteiten.
Dat werd destijds door velen niet geaccepteerd. Velen beschouwden het als een utopie, anderen misschien als een grap die niet van deze tijd was. Intussen is het werkelijkheid. Waar moet ik dan nu nog universele diensten gaan financieren als dat al gebeurt? Toch, en mevrouw Read heeft daarop gewezen, hebben we min of meer als een soort vangnet in de richtlijnen die we tot nu toe hebben aangenomen, dat wil zeggen met bindende kracht, vastgelegd wat tot de universele dienstverlening kan worden gerekend. De definitie van datgene wat kan worden berekend, ligt daarom wettelijk vast.
We hebben er weliswaar op gewezen dat dat niet definitief en voor alle tijden kan gelden, want door de technologische ontwikkeling zal er natuurlijk aan hogere eisen moeten worden voldaan. Wat vandaag slechts een telefoonaansluiting voor voice telephony is, kan over vijf jaar al een aansluiting op een openbare infrastructuur, op het internet met alle mogelijkheden van datatransmissie zijn.
We hebben er ook op gewezen dat deze bepaling niet voor altijd geldt, maar dat we de definitie steeds zullen en moeten blijven toetsen. Dat hebben we bij elk wetgevend besluit opnieuw vastgelegd. In 1999 zullen we immers toch een algehele controle uitvoeren. We hebben ook tot nu toe nog helemaal geen problemen met de universele dienstverlening. We hebben problemen bij het bepalen van de tarieven voor de interconnection , de interconnectie. Maar voor deze kwesties hebben de lidstaten tot nu toe redelijk goede oplossingen gevonden en daar kunnen we aan de hand van de interconnectierichtlijn op basis van bindende teksten foutief handelen corrigeren.
We bevinden ons dus zeker niet in de positie dat we zonder in te kunnen grijpen moeten toekijken wat de lidstaten doen. Ik begrijp echter dat de lidstaten op dit moment deze vrijheid willen hebben, want ze ontwikkelen zich immers vanuit hun eigen situatie. Finland bijvoorbeeld - ik ben het nog nooit zo roerend eens geweest met een bijdrage van een lid van de fractie De Groenen als met wat mevrouw Schörling vandaag heeft gezegd. Ik hoop dat ik haar in haar fractie geen schade zal berokkenen wanneer ik dat zeg, maar ze heeft immers...
(Interruptie van mevrouw Roth) Met u ben ik het ook af en toe eens, maar niet zo volledig als ik het vandaag met mevrouw Schörling eens ben - zij heeft immers gesproken tegen de achtergrond van de Finse ervaringen. Bij al deze kwesties kun je de problemen op twee manieren benaderen: ofwel door voortdurend bang te zijn voor dingen die misschien helemaal niet gebeuren, ofwel door eens te kijken - laten we maar eens kijken hoe het loopt, werd ooit terecht gezegd door een beroemd Duitser die relatief relaxed een probleem te lijf ging - wat er zich in de realiteit nu echt afspeelt. In Finland en ook in Zweden heeft de deregulatie er nu juist niet toe geleid dat aan de meer afgelegen gebieden een slechtere service wordt geboden of dat er geen universele dienstverlening is.
Zo zal het in andere landen ook gaan. Toch sluit ik absoluut niet uit dat, mochten er daar problemen ontstaan, we daarop aan de hand van een wetgevend voorstel kunnen reageren. Dat hebben we nog nooit uitgesloten voor het geval dat dergelijke problemen zich zouden voordoen. Op het moment hebben we met deze mededeling maar één ding gedaan: we hebben alle lidstaten ertoe opgeroepen om de voorstellen die we in deze mededeling doen te bekijken opdat ze bij de uitwerking van hun eigen situatie op een verstandige manier te werk kunnen gaan. Dat zijn ze niet verplicht; als ze onverstandig willen handelen, kunnen ze dat ook. Ik bedoel, de Commissie kan niemand, in elk geval niet de lidstaten, die vrij zijn, hinderen om iets heel anders te doen. Dat is nu juist de juridische status van de mededeling.
We zullen de formuleringen die hier misschien de indruk wekken dat het om een wetgevend besluit gaat vervangen, zodat deze indruk niet eens wordt gewekt. Na alles wat ik nu heb gezegd, zou dat weliswaar onmogelijk zijn, maar we zullen het toch doen. We zullen zien hoe de zaken zich ontwikkelen. Over twee jaar zullen we in ieder geval een verslag voorleggen aan het Parlement. Overigens heeft het Parlement nu met zijn besluitvorming over het verslag van de heer Van Velzen zijn mening kenbaar gemaakt. Ook dat heeft geen wetgevend effect, maar daardoor is wel duidelijk geworden wat het Parlement wil.
Als we het instrument van de mededeling niet helemaal uit de wereld willen helpen, dan moeten we ertegen kunnen dat de Commissie een mededeling doet waar iets in staat wat het Parlement niet bevalt. Dan neemt het Parlement een besluit en zegt: daar zijn wij het absoluut niet mee eens! En als de Commissie op basis van dergelijke richtsnoeren handelt, dan zullen wij heel scherp erop letten dat dat zo niet door blijft gaan. Oké, dat is het normale samenspel tussen de instellingen. Ik zou me daar nu niet over opwinden, gekunsteld noch oprecht, maar u weet wat er in onze mededeling staat. De lidstaten weten het ook. We zullen de indruk dat het hier om een wetgevend besluit gaat wegnemen en over twee jaar zien we wel weer verder.

Van Velzen, W.G.
Mevrouw de Voorzitter, ik ben uiteraard dankbaar voor het antwoord van de commissaris en zoals altijd is het weer heel instructief. Ik ben ook blij dat de commissaris toezegt dat hij bereid is om de formuleringen die onduidelijk zijn te corrigeren. Maar ik heb ook aan de commissaris gevraagd of hij dan tegelijkertijd een aantal van de lacunes die ik genoemd heb, zou willen meenemen zoals: wie mag de universele dienstverlening leveren, het pay and play- principe en hoe worden toekomstgerichte kosten berekend? En als we dat gelijk zouden kunnen meenemen, denk ik dat daarmee niet alleen voor de lidstaten, maar vooral voor de operators helder wordt waar men zich aan te houden heeft en wat het uitgangspunt is voor de lidstaten. Ik denk dat dat essentieel is, omdat we nu in een heel belangrijke fase zijn aangekomen en er toch in een aantal lidstaten problemen zijn rondom de financiering van de universele dienstverlening. Misschien wil de commissaris daar nog op reageren?

Bangemann
Mijnheer Van Velzen, neemt u het mij niet kwalijk dat ik dit zeg, maar uw gedrag is nu enigszins tegenstrijdig. Aan de ene kant zegt u dat deze mededeling absoluut niet, op geen enkele manier bindend mag zijn en dat we daarvoor moeten oppassen, want anders komen we in een moeilijk parket. En nu zegt u dat ze niet helemaal volledig is, omdat het een en ander er nog bijhoort. Volgens mij moeten we het hier eerst maar eens bij laten; we zullen deze indruk die eventueel zou kunnen leiden tot een verkeerde interpretatie corrigeren en zullen uiterlijk over twee jaar toch de kans hebben om opnieuw te bekijken hoe de zaken zich dan hebben ontwikkeld. Ik ben ook bereid om als er een - laten we zeggen - probleemgeval opduikt met de betrokken leden te praten over de manier waarop we dat het beste kunnen oplossen. Maar, zoals gezegd, tot nu toe heeft zo'n geval zich nog niet voorgedaan. Er is geen sprake van een probleem bij de universele dienstverlening. Bij de interconnectie zijn er problemen en bij andere markttoegangen, tarieven enzovoorts. Daarbij doen zich een heleboel problemen voor, maar de voorschriften hebben we. We hebben geen enkel probleem met de universele dienstverlening. En als zich een probleem voordoet, dan ben ik graag bereid om te kijken wat we misschien extra kunnen doen om het op te lossen. Dat we nu echter alles hierin zetten wat eventueel ooit in een lidstaat zou kunnen gebeuren, dat lijkt me een beetje overdreven en ik zou u willen vragen om het te laten bij hetgeen ik heb gezegd.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De zitting wordt om 17.25 uur onderbroken en om 17.30 uur hervat)

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur (B4-0520/97). Wij behandelen de vragen aan de Raad.
Vraag nr. 1 van María Izquierdo Rojo (H-0591/97)
Betreft: Beleid inzake de Maghreb-landen tijdens het Luxemburgse voorzitterschap
Welke vorderingen wil het Luxemburgse voorzitterschap in het kader van het euro-mediterrane beleid maken wat beleidsmaatregelen en maatregelen inzake veiligheid met betrekking tot de Maghreb-landen betreft? Gaat het euro-mediterrane beleid er momenteel niet sterk op achteruit?

Wohlfart
Dames en heren, in antwoord op de eerste vraag, die over de Maghreb gaat en de manier waarop het Luxemburgse voorzitterschap vorderingen denkt te maken in de zaak tussen de Europese Unie en de landen in dit deel van de wereld, kan ik stellen dat de Europese Unie bijzonder belang hecht aan haar betrekkingen met deze landen.
Ik meen te weten dat vanmorgen een lang debat gehouden is over de situatie in een aantal van deze landen of aangrenzende gebieden en ik zou hier even over willen uitweiden om de belangstelling van de Raad voor de Maghreb te beklemtonen.
De Unie volgt de binnenlandse situatie in de Maghreb-landen op de voet in het kader van het GBVB. Deze landen zijn ook het voorwerp van grondige analyses tijdens de vergaderingen die de Machrek-Maghrebwerkgroep regelmatig houdt. In het kader van het euro-mediterrane beleid zijn de bilaterale betrekkingen versterkt door de instelling van het proces van Barcelona. De Maghreb-landen spelen een actieve rol in het partnerschap en hebben blijk gegeven van hun vastberadenheid om bij te dragen tot het welslagen van hogervermeld proces.
Het Luxemburgse voorzitterschap koestert het vaste voornemen dit beleid ter versterking van de betrekkingen met Algerije, Marokko en Tunesië voort te zetten, zowel via het proces van Barcelona als op bilateraal vlak. Overigens vindt de volgende vergadering van de met het politieke aspect en veiligheid belaste hoge ambtenaren op 23 en 24 oktober plaats.
Op het vlak van de bilaterale relaties bevindt de ratificatie van de associatieovereenkomst met Tunesië door de nationale parlementen zich in een vergevorderd stadium en het Parlement heeft hieraan reeds zijn goedkeuring gehecht. Deze overeenkomst kan dan ook misschien nog vóór het einde van dit jaar van kracht worden. Het is bijgevolg niet uitgesloten dat nog tijdens het Luxemburgse voorzitterschap een vergadering van de associatieraad van de Europese Unie en Tunesië gehouden worden. Dit zal ons de kans bieden een stand van zaken inzake de overeenkomst op te maken en de toekomst van de betrekkingen tussen de Europese Unie en Tunesië in een ruimer perspectief te bestuderen.
Deze bijeenkomst zou ook een goede gelegenheid zijn om in het kader van de politieke dialoog, waarin deze overeenkomst voorziet, van gedachten te wisselen over een aantal politieke kwesties van gemeenschappelijk belang.

Izquierdo Rojo
Ik wil de fungerend voorzitter van de Raad bedanken voor de bereidwilligheid die hij heeft getoond, zowel bij de beantwoording van mijn vraag als tijdens het debat van vandaag over Algerije. Ik begin dus met mijn dank uit te spreken voor de bereidwilligheid van het Luxemburgse voorzitterschap.
Mijnheer de fungerend voorzitter, u hebt verwezen naar enkele belangrijke vergaderingen, naar lopende werkzaamheden. Maar u moet ook weten dat vergaderen alleen niet voldoende is, dat er in de dynamiek van het euro-mediterrane beleid te veel vergaderingen zijn en te weinig daden. Intussen doen zich dagelijks tragedies voor waarop een antwoord van ons, van de Europese instellingen, van Raad en Commissie, niet uit mág blijven.
Vandaag zijn bij Gibraltar de lijken van 20 bootvluchtelingen aangespoeld. Deze tragische gebeurtenissen met bootvluchtelingen komen te vaak voor. Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik wil een beroep doen op de bereidwilligheid van het Luxemburgse voorzitterschap en haar verzoeken om zich dit probleem aan te trekken en specifieke maatregelen te nemen om een herhaling van deze tragedie in de toekomst te voorkomen. De tragedie van vandaag - op dit moment worden de lijken geborgen - moet een antwoord krijgen en zoals bekend, mijnheer de fungerend voorzitter, bestaat tegen deze vorm van emigratie maar één effectief middel, en dat zijn investeringen: zes industrieterreinen in het noorden van Marokko. Dat is wat nodig is om te mogen spreken van een daadwerkelijke rem op deze tragedie. Er is geen behoefte aan functionarissen, aan vergaderingen, maar aan daden en investeringen, en snel.

De Voorzitter
Dank u mevrouw Izquierdo Rojo, maar mag ik u er wel op wijzen dat u één minuut hebt om uw vraag te stellen en u hebt de dubbele tijd genomen. Als Voorzitter vraag ik u nogmaals of u zich aan de tijd wilt houden, omdat de heer Wohlfart niet veel vragen zal kunnen beantwoorden, als alle afgevaardigden de dubbele tijd nemen.
Mijnheer Wohlfart, het woord is aan u om op de uitgebreide vraag van mevrouw Izquierdo Rojo in te gaan.

Wohlfart
Ik zal er trachten voor te zorgen dat mijn antwoord korter en misschien ook iets concreter is.
Ik wil niet terugkomen op het debat dat vanmorgen over de situatie in Algerije gehouden is. Aan het einde van dat debat heb ik benadrukt dat niet alleen de Raad maar ook de Commissie en het Parlement een rol moeten spelen. Ik heb mij tevens aangesloten bij het idee dat uw vrienden in het Europees Parlement gelanceerd hebben om met name rechtstreekse contacten met uw ambtgenoten in het Algerijnse parlement te leggen.
De Algerijnse kwestie gaat ons allen aan. U zegt dat wij moeten reageren en dat we geen vooruitgang zullen boeken door nog verder te vergaderen. Ik respecteer uw benadering maar wil er toch op wijzen dat er brede consensus bestaat over de methode tegenstanders rond de onderhandelingstafel te brengen, zoals de deelnemers aan het debat van vanmorgen hebben kunnen vaststellen.
Wanneer u zegt dat investeringen nodig zijn in Marokko, antwoord ik u dat ik het met u eens ben. Ik heb een bezoek gebracht aan het land en ik begrijp dat Marokko geconfronteerd wordt met een enorme historische uitdaging in het licht van dit associatiepartnerschap zelf. De Marokkaanse economie is momenteel voor meer dan 40 % afhankelijk van de landbouw en dit land wil over 12 jaar deze vrijhandelszone met Europa gerealiseerd zien. Marokko heeft natuurlijk behoefte aan onze investeringen en de Gemeenschap en het voorzitterschap zullen al het mogelijke doen opdat de associatieovereenkomst met Marokko, die inmiddels ondertekend is, zo snel mogelijk door alle lidstaten geratificeerd wordt.
Ik zou een voorbeeld willen aanhalen dat mij getroffen heeft. Vorige week heb ik de Luxemburgse premier, de heer Junker, vergezeld naar Oekraïne. Het bezoek betrof zowel de top Europese Unie-Oekraïne als bilaterale betrekkingen. Investeringen stonden dan ook op de agenda. Tijdens de persconferentie vroeg een journalist de twee eerste ministers of zij een akkoord bereikt hadden over de investeringen hoewel zij slechts één uur met elkaar gesproken hadden! Met deze anekdote wil ik alleen maar zeggen dat investeringen ongetwijfeld van levensbelang zijn voor Marokko, maar laten wij in de eerste plaats - daarover ben ik het met u eens - de nodige voorwaarden voor politieke en economische stabiliteit scheppen. Zodra een gunstig klimaat gecreëerd is, zullen de investeringen in de regio volgen.

von Habsburg
Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik ben u erg dankbaar voor hetgeen u hebt gezegd. Ik wil daarover nog een vraag stellen. Hoe schat u de situatie in Marokko in wat betreft de investeringen waar u over sprak? Mijn indruk van Marokko is dat het het meest stabiele Maghreb-land is en dat we het nodig hebben.
Ten tweede wil ik u vragen: hoelang zullen de onderhandelingen met Marokko volgens u nog duren en wanneer kan Marokko in de onderhandelingen ongeveer op hetzelfde niveau worden gebracht als Tunesië nu is? Dat zou van groot belang zijn, alleen al vanwege het feit dat we Marokko nodig hebben, aangezien het het buurland is van wat men zogezegd als het explosieve gedeelte van de Maghreb beschouwt, namelijk Algerije.
Mijn laatste vraag: hoe ziet u de mogelijkheiden om met het parlement daar te praten? Dit parlement vertegenwoordigt echter maar een klein gedeelte van de bevolking. Wordt het niet eens tijd dat we ook met de kleinere groeperingen, die niet in het parlement zijn vertegenwoordigd, omdat ze werden uitgesloten, proberen te praten?

Wohlfart
Ik wil de drie vragen van de heer von Habsburg beantwoorden en hem eerst en vooral mijn persoonlijke indruk over Marokko geven. Ik heb nog in juni jongstleden een bezoek aan Marokko gebracht aan het hoofd van een delegatie zakenlui. Ik was, overigens net als degenen die mij vergezelden, volledig verrast door de inspanningen die in het kader van de economische en institutionele hervormingen in dit land geleverd worden, ook al kent het land nog een achterstand tegenover het huidige ontwikkelingspeil in Tunesië. Naar mijn mening zijn er echter aanzienlijke mogelijkheden. Tot mijn verbazing telde onze delegatie een tiental Luxemburgse ondernemingen - dat is veel voor een klein land - die willen doorzetten en deelnemen aan een echt partnerschap tussen Marokko en Luxemburg. De Luxemburgse regering van haar kant zal voor dit partnerschap een financieel kader scheppen teneinde investeringen in Marokko zoveel mogelijk aan te moedigen.
Mijns inziens hangt het antwoord op de tweede vraag enigszins af van de snelheid waarmee de parlementen van de lidstaten deze overeenkomst ratificeren. Dit is heel belangrijk voor Marokko. Wij hebben dit benadrukt en hebben deze boodschap proberen over te brengen, niet alleen op het niveau van de Raad maar ook aan alle communautaire instanties. Deze politieke boodschap is dat het partnerschap nu daadwerkelijk verwezenlijkt moet worden. Nogmaals, ik hoop dat wij voor het einde van dit jaar onze plicht gedaan zullen hebben op het niveau van de Vijftien. Als de voorwaarden vervuld zijn, kan Marokko mijns inziens over vijf of zes jaar het niveau van Tunesië halen. Dit land heeft een heel uitzonderlijk ontwikkelingspeil bereikt voor een land van deze regio en ook dat heeft mij verbaasd.
De heer von Habsburg zal het mij niet kwalijk nemen maar ik meen dat de Voorzitter van het Europees Parlement of de voorzitter van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid van dit Parlement beter geplaatst zijn om deze, overigens heel terechte, vraag te beantwoorden aangezien het hier gaat om contacten die tussen de leden van dit Parlement en de parlementsleden en andere politieke krachten in Algerije gelegd moeten worden.

De Voorzitter
Vraag nr. 2 van Felipe Camisón Asensio (H-0597/97)
Betreft: Perifere regio's en eurotaks
Hoe denkt de Raad in verband met de "eurotaks" voor het goederenvervoer over de weg in de Europese Unie over het feit dat Finland en Spanje nog niet als "perifere regio" worden aangemerkt?

Wohlfart
Ik zal een antwoord trachten te geven op de vraag van de heer Camisón Asensio. De Raad mag eerst en vooral niet vooruitlopen op de resultaten van de besprekingen die momenteel aan de gang zijn over het voorstel voor een richtlijn betreffende een belasting op vrachtwagens voor het gebruik van bepaalde infrastructuurvoorzieningen, het zogenaamde "eurovignet" .
De Raad wil toch preciseren dat op grond van de afwijking op het gebruiksrecht in richtlijn 93/89/EEG slechts een tijdelijke vermindering van deze gebruiksrechten kan worden toegekend aan bepaalde lidstaten die benadeeld zijn door hun zwakke economische ontwikkeling en hun bijzondere geografische situatie, die eventueel nog verergerd kan worden door politieke conflicten in derde landen.
Er dient tevens op gewezen dat het begrip "perifere zone" niet voorkwam in de tekst van richtlijn 93/89/EEG, die overigens nietig verklaard is door het Hof van Justitie. Ik herhaal nogmaals, en de geachte afgevaardigde weet dit ook heel goed, dat deze richtlijn tot doel had een aantal lidstaten te helpen die met een handicap kampten wegens hun ontwikkelingsachterstand of een bijzondere geografische ligging.

Camisón Asensio
Mijnheer de fungerend voorzitter, in commissies van dit Parlement hebben wij begrepen dat er tijdens de Vervoersraad van afgelopen juni, onder het Nederlandse voorzitterschap, sprake was van grote verwarring op dit punt. Eén van de tegenstrijdigheden had te maken met het voorstel om Ierland, Portugal en Griekenland, gelet op hun perifere ligging, tijdelijk te laten profiteren van een verlaging met 50 % van de gebruiksrechten, van de eurotaks.
Dit voorstel komt ons redelijk en gerechtvaardigd voor. Echter, tijdens datzelfde debat werd dit voordeel aan Finland en Spanje onthouden, omdat deze landen niet als perifere regio's werden beschouwd. En daar zit hem naar ons oordeel de onzinnigheid, want het lijkt ons ontoelaatbaar om landen als Spanje, dat met Tarifa praktisch met één been in Afrika staat, en Finland, dat tot de Noordpool reikt, de status van perifere regio te onthouden.
Wij hopen dat het Luxemburgse voorzitterschap een redelijker oplossing bedenkt.

Wohlfart
Ik zal een antwoord trachten te geven dat de geachte afgevaardigde hopelijk kan bevredigen. Eerst en vooral dient vastgesteld dat de Raad Vervoer er tijdens de vergadering van 17 juni jongstleden niet in geslaagd is een akkoord te bereiken. De geachte afgevaardigde heeft zelf al gedeeltelijk op een aantal moeilijkheden gewezen waarover geen politieke consensus mogelijk bleek en bovendien was eenparigheid van stemmen vereist.
Ik wil stellen dat het Luxemburgse voorzitterschap voornemens is bilaterale contacten te leggen op het hoogste politieke niveau teneinde het dossier te deblokkeren. Dat kan ik hier namens het voorzitterschap en mevrouw Delvaux, mijn collega die bevoegd is voor de Raad Vervoer, toezeggen. Ik wil er echter onmiddellijk aan toevoegen dat het voorzitterschap deze kwestie slechts op de agenda van een vergadering van de Raad zal plaatsen als uit de bilaterale contacten blijkt dat een echte politieke wil aanwezig is om tot een oplossing te komen.

De Voorzitter
Omdat de vragen nrs. 3 en 4 over een soortgelijk onnderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld.
De Raad zal uitleggen hoe twee zo verschillende punten toch als aanverwante kwesties kunnen worden beschouwd.
Vraag nr. 3 van Jonas Sjöstedt (H-0599/97)
Betreft: Asielrecht voor EU-burgers
In het Verdrag van Amsterdam is een protocol opgenomen met een bijzonder artikel (" enig artikel" in de Nederlandse vertaling) dat de mogelijkheden voor EU-burgers om in een andere EU-lidstaat asiel aan te vragen, regelt en beperkt. De concrete inhoud van het artikel is omstreden.
Dient dit bijzondere artikel in het protocol in die zin te worden geïnterpreteerd dat een lidstaat ongeacht dit artikel alle asielaanvragen overeenkomstig de nationale praktijk kan toetsen? Dient dit artikel in die zin te worden geïnterpreteerd dat het op geen enkele manier het recht van de lidstaten beperkt om asielaanvragen van EU-burgers individueel te toetsen en goed te keuren? Vraag nr. 4 van Ulla Sandbæk (H-0505/97)
Betreft: Maastricht II-Verdrag en milieugarantie
Voor toepassing van de milieugarantie (artikel 100 A, lid 4) is goedkeuring van de Commissie vereist. Op grond van het voorlopige Maastricht II-Verdrag zal de Commissie binnen zes maanden haar standpunt moeten bepalen.
Kan de Raad mededelen in hoeverre de lidstaten de mogelijkheid zullen krijgen de milieugarantie aan te wenden en daarmee betere milieubepalingen in te voeren in de periode van zes maanden waarin de Commissie er een uitspraak over moet doen, in hoeverre de lidstaat de milieugarantie kan toepassen?
Wohlfart
Mijnheer de Voorzitter, ik geef toe dat dit op het eerste zicht vreemd kan lijken, maar ik zal trachten uiteen te zetten waarom ik de afgevaardigden van het nut van deze maatregel hoop te kunnen overtuigen. Het voorzitterschap heeft voorgesteld om de vragen van mevrouw Sandbæk en de heer Sjöstedt samen te beantwoorden, aangezien beide vragen handelen over de interpretatie die dient gegeven aan een aantal bepalingen die tijdens de Top van Amsterdam en in het kader van de herziening van de Verdragen zijn vastgesteld.
In antwoord op deze vragen wil ik beklemtonen dat het in dit stadium volgens de Raad voorbarig is over te gaan tot interpretatie van het desbetreffende protocol. We moeten in dit verband inderdaad voor ogen houden dat het Verdrag, waarvan dit protocol deel uitmaakt, niet alleen nog niet van kracht geworden is maar ook nog ondertekend moet worden. Als ik mij niet vergis vindt de ondertekening plaats op 2 oktober eerstkomend. De Raad is bijgevolg van oordeel dat elke interpretatie van de in Amsterdam aangenomen teksten momenteel niet opportuun is, des te meer daar het Hof van Justitie van de Europese Unie de enige instelling is die gerechtigd is de teksten van de Verdragen te interpreteren.
Ik ben ervan overtuigd dat wij, zodra dit Verdrag niet alleen ondertekend maar ook geratificeerd is in de verschillende lidstaten en nadat hierover in een aantal lidstaten een referendum gehouden is, op deze kwestie kunnen terugkomen. Om de redenen die ik zopas heb opgesomd, wens ik momenteel echter niet in detail te treden en wil ik mij niet wagen aan wat een uiterst hachelijke onderneming zou zijn.

Sjöstedt
Ik dank u voor uw antwoord, ook al vind ik het volstrekt onaanvaardbaar dat de Raad niet wil praten over het Verdrag dat de Europese Raad zojuist heeft gesloten.
Wij bevinden ons thans in een democratisch proces met volksreferenda in een aantal lidstaten en met parlementaire debatten in andere lidstaten. In dat verband is het van fundamenteel democratisch belang om te kunnen weten waarover men een besluit moet nemen. De Raad moet dan ook bereid zijn om informatie te verschaffen wanneer het Verdrag vaag is en wanneer, bijvoorbeeld met betrekking tot het vluchtelingenvraagstuk, onduidelijk is of men het asielrecht tegelijkertijd moet beperken en handhaven.
Gisteren heb ik het over dezelfde asielrechtelijke vraag gehad met de Commissie, die bereid was erover te discussiëren, ook al is het besluit genomen door de Raad. De Commissie verwees echter naar de Raad en zei dat het uiteraard de taak van de Raad is om deze vraag te beantwoorden, omdat de verantwoordelijkheid bij de Raad ligt. Daarom verwacht ik een antwoord op deze vraag.

Wohlfart
Misschien zal ik de geachte afgevaardigde teleurstellen maar ik moet zeggen dat het, terwijl een proces van ratificaties en referenda in de verschillende lidstaten loopt, gevaarlijk zou zijn als het voorzitterschap of de Raad al interpretaties geven die tot misverstanden in bepaalde lidstaten kunnen leiden.
U weet heel goed, aangezien u het zopas nog gezegd heeft, dat het hier om een democratisch proces gaat waarbij de parlementen en zelfs de bevolking bij referendum een politieke keuze dienen te maken. Om de zopas genoemde redenen is het dan ook absoluut niet opportuun dat het fungerend voorzitterschap van de Raad deze teksten nu al interpreteert. Ik zal u echter de bal niet terugkaatsen nadat de Commissie eerder al geantwoord heeft dat u zich tot de Raad moest wenden. Iedereen in de instellingen heeft immers zijn eigen taak.
Ik herhaal nogmaals dat het niet de bedoeling van het voorzitterschap van de Raad is wat dan ook te verbergen. Ik wens echter dat dit debat uitgesteld wordt tot na de ratificatie, die de vereiste gegevens zal opleveren. Maar als ex-parlementslid begrijp ik dat het soms heel moeilijk is genoegen te nemen met een antwoord dat u niet bevredigt.

Sandbæk
Kijk, ik heb deze vraag juist gesteld omdat wij in Denemarken een referendum zullen houden en omdat ik aan de kiezers moet uitleggen wat er in het Verdrag van Amsterdam staat. Wanneer ze dat weten, kunnen ze beslissen hoe ze zullen stemmen. Nu moet ik hun dus vertellen dat ik de Raad om uitleg gevraagd heb, want hij zou immers moeten weten wat er in de tekst staat, aangezien hij deze zelf geschreven heeft, maar dat de Raad antwoordt dat hij niet weet wat er met de tekst bedoeld wordt. Ik moet dan ook tegen mijn kiezers zeggen: sorry, jullie zullen een kat in een zak moeten kopen. Ik kan jullie niet uitleggen wat de Raad geschreven heeft. De Raad wil jullie geen uitleg geven en vindt dat jullie maar zo naar het referendum moeten stappen en in het wilde weg moeten stemmen. De Raad vindt dat jullie maar genoeg vertrouwen in hem moeten hebben en er moeten van uitgaan dat de tekst zo goed mogelijk geïnterpreteerd zal worden. Het is toch totaal onredelijk om mensen te laten stemmen over een tekst die men niet eens kan vertolken. De tekst wordt niet alleen op een onbegrijpelijke manier geschreven, maar achteraf wordt gewoon geweigerd om de tekst met het oog op een referendum uit te leggen.

Wohlfart
Ik moet zeggen dat de laatste zin van mevrouw Sandbæk mij veel meer bevalt dan haar eerste zin. Zij zegt nu dat wij niet bereid zijn de teksten te interpreteren, terwijl zij in het begin zei dat wij deden alsof wij de teksten niet kenden. Ik wil toch terloops op deze kleine nuance wijzen.
Mevrouw Sandbæk, ik heb het volste vertrouwen in u. U heeft de teksten ongetwijfeld gelezen en u kan deze even goed of zelfs beter dan ik interpreteren. Ik ben er zeker van dat u dit als parlementslid, dat zijn kiezers respecteert, grondig zal doornemen. Ik ben ervan overtuigd dat uw kiezers "geen kat in een zak zullen moeten kopen" .

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Wohlfart. Ik geloof dat het standpunt van het Voorzitterschap duidelijk is, maar de heer Lindqvist heeft een aanvullende vraag. Ik ga hem daartoe het woord geven, omdat het Reglement dat toestaat, maar laat ik u er-aan herinneren dat het rekken van een debat door het stellen van vragen waarop steeds hetzelfde antwoord komt ten koste gaat van de tijd die wij nodig hebben voor andere vragen.
De heer Lindqvist heeft het woord voor een aanvullende vraag.

Lindqvist
Ik moet zeggen dat het ook mij verbaast dat wij geen antwoord van de Raad krijgen. Zeggen dat het te vroeg is, of ongelegen komt, of dat het bovendien gevaarlijk kan zijn, is toch wel een heel merkwaardige manier van antwoorden op vragen van parlementsleden die in hun respectieve landen over deze vragen moeten discussiëren, eventueel met het oog op een volksreferendum. Hoe moeten wij te werk gaan als wij dezelfde soort vragen van het publiek krijgen, wanneer wij niet de geringste inlichtingen van de fungerend voorzitter van de Raad kunnen krijgen?
Ik ben op zijn zachtst gezegd verontrust, en volgens mij zijn velen dat met mij. Ik heb begrepen dat wij vandaag geen antwoord krijgen. Ik stel vast dat dit duidelijk zo zal blijven totdat de lidstaten hun eventuele referenda gehouden hebben en hun ja- of nee-besluiten in de nationale parlementen hebben genomen , dat wil zeggen dat wij geen antwoord krijgen voordat het debat in de respectieve lidstaten is afgesloten. Zo heb ik het antwoord begrepen. Ik ben zeer verontrust en teleurgesteld over dit antwoord van de Raad.

Wohlfart
Om verder de uitdrukking van mevrouw Sandbæk over katten te gebruiken, ik zie dat we hierover nog wel een uur dit spelletje van kat en muis kunnen spelen.
Maar ik wil niet de plaats innemen van de verkozen afgevaardigden en parlementsleden van de nationale parlementen. Ik heb er het volste vertrouwen in dat zij deze teksten kunnen interpreteren zoals ze vastgelegd zijn. Zij kunnen, zoals u en uw aanwezige collega dit ook zullen doen, de tekst lezen en hun kiezers overtuigen.
Het is trouwens ook uit respect voor uw kiezers dat ik als fungerend voorzitter van de Raad niet wens als rechter op te treden en zo de plaats in te nemen van de nationale parlementsleden en de verschillende regeringen.

De Voorzitter
Vraag nr. 5 van Hans Lindqvist (H-0606/97)
Betreft: EU-structuurfondsen
In Agenda 2000 wordt voorgesteld gebieden van doelstelling 6 als afzonderlijke steunsector op te heffen en hen onder te brengen in doelstelling 1. Voor de betrokken gebieden zullen "speciale regelingen" in het leven worden geroepen.
Welke gevolgen heeft deze wijziging voor de steun die Zweden ontvangt uit de structuurfondsen van de EU?

Wohlfart
De werkzaamheden in de Raad inzake de mededeling van de Commissie over de Agenda 2000 zijn nog maar pas gestart.
Zoals u weet, dames en heren, heeft de Raad tijdens zijn vergadering van 22 juli jongstleden geluisterd naar een uiteenzetting van Commissievoorzitter Santer over de Agenda 2000, alsook naar de adviezen van de Commissie over de kandidaat-lidstaten.
De Raad is bij die gelegenheid overeengekomen tijdens zijn eerstvolgende vergadering, die met name afgelopen maandag heeft plaatsgehad, over te gaan tot een eerste debat van algemene aard over het geheel van deze vraagstukken. Hij heeft in het bijzonder zijn goedkeuring gehecht aan de door het voorzitterschap voorgestelde werkmethode voor de behandeling van de verschillende kwesties.
Overeenkomstig de besluiten van de Europese Raad van Amsterdam zal de Raad overgaan tot een grondige analyse van de betrokken vraagstukken en een gedetailleerd verslag voorleggen aan de Europese Raad van Luxemburg in december.
Wij zijn van mening dat het in deze fase voorbarig zou zijn enig standpunt in te nemen inzake de hervorming van het communautaire structuurbeleid, die overigens slechts een deel van dit pakket is.

Lindqvist
Dank u voor uw antwoord. Zoals bekend, is aan Zweden en Finland tijdens de lidmaatschapsonderhandelingen een aparte nieuwe doelstelling binnen de structuurfondsen toegekend, namelijk doelstelling 6. Die werd toegevoegd omdat het noordelijke deel van Europa, waar wij wonen, zeer dunbevolkt is en er speciale redenen voor extra steun aan dit gebied waren. Nu wordt in Agenda 2000 voorgesteld om het gebied van doelstelling 6, dat wil zeggen precies datgene wat Zweden tijdens de onderhandelingen heeft bereikt, als specifieke steunsector op te heffen. Het moet deel gaan uitmaken van het gebied van doelstelling 1. In de beschikbare documenten staat dat men er via speciale regelingen voor wil zorgen dat de steun ongeveer blijft zoals voorheen, maar dus onder doelstelling 1 valt.
Nu zijn er voorstellen van Zweedse autoriteiten die waarschijnlijk banden met de EU hebben, om van heel Noord-Zweden één groot steungebied te maken, hetgeen erop neer zal komen dat de oorspronkelijke dunbevolkte steungebieden het moeilijker zullen krijgen om aan geld te komen. De onzekerheid is groot, en ik zou daarom heel graag een wat duidelijker antwoord willen hebben dan het antwoord dat ik heb gekregen.

Wohlfart
Ik wil eerst en vooral stellen dat de delegaties van de landen, die de heer Lindqvist zopas vermeld heeft, in hun bijdrage tijdens deze eerste gedachtewisseling in de Raad Algemene Zaken uiting gegeven hebben aan de bezorgdheid die zij met de geachte afgevaardigde delen. Hij heeft het in zijn aanvullende vraag zelf al gehad over wat er op het spel staat, namelijk het verdwijnen van doelstelling 6. De Commissie heeft in haar mededeling over de Agenda 2000, met name in het hoofdstuk inzake economische en sociale samenhang, om redenen van subsidiabiliteit en doeltreffendheid immers voorgesteld het huidige aantal doelstellingen te verminderen tot drie, met twee regionale doelstellingen en één horizontale doelstelling die aan de menselijke hulpbronnen gewijd zou zijn. De geachte afgevaardigde heeft ook al gezegd dat de regio's die momenteel in aanmerking komen voor doelstelling 6, maar niet in aanmerking zouden komen voor doelstelling 1 van speciale regelingen moeten kunnen genieten.
De Raad heeft op dit ogenblik nog geen standpunt ingenomen. Wij hebben alleen nog maar onze werkmethode vastgelegd voor de verschillende aspecten die met de Agenda 2000 verband houden. Deze bestaat erin een inventaris op te stellen van de verschillende problemen die zich op de verschillende gebieden, en met name op het gebied van het structuurfondsen, stellen. Vervolgens zal worden voorgesteld dat op het hoogste niveau, dat wil zeggen op ministerieel niveau, in de verschillende Raden, de Raad Economische Zaken en Financiën en andere, die belast zijn met de voorbereiding van de top van Luxemburg, in de mate van het mogelijke rekening gehouden wordt met de wensen van de verschillende lidstaten. We moeten echter wel beseffen dat zich momenteel een tendens aftekent die mij vrij duidelijk lijkt, waarbij een grote meerderheid van de lidstaten het plafond van 1, 27 %, dat tot het jaar 2006 is vastgelegd, niet wil overschrijden.
Maar er moeten nog heel wat andere vragen beantwoord worden en het voorzitterschap buigt zich hier momenteel over. Dit is ook één van de doelstellingen van de verschillende informele Raden waar, zoals u weet, soms veel vooruitgang geboekt wordt. Wij zullen ons in ieder geval inzetten om tot een consensus te komen op het niveau van de Vijftien.

De Voorzitter
Aangezien de vraagstellers afwezig zijn, vervallen de vragen nrs. 6 en 7.
Vraag nr. 8 van Josu Imaz San Miguel is ingetrokken.
Vraag nr. 9 van Hugh McMahon (H-0614/97)
Betreft: Philoxenia 1997-2000 (Europees toerisme)
Is het Luxemburgse voorzitterschap van plan tijdens zijn mandaat voort te gaan met de procedure voor de goedkeuring van het Philoxenia-programma ter ondersteuning van het toerisme in Europa?

Wohlfart
Wat de goedkeuring van een programma ter bevordering van het Europese toerisme betreft, zal de werkgroep van de Raad, die hiertoe is opgericht, morgen zijn werkzaamheden hervatten.
Het doel bestaat er met name in vóór eind december 1997, dus vóór het einde van dit jaar, een akkoord te bereiken over de inhoud van dit programma. Het voorzitterschap is voornemens een document voor te leggen dat rekening houdt met de besprekingen die tot nu toe op het niveau van de Raad hebben plaatsgevonden en dat als werkbasis moet dienen.
Zodra dit akkoord bereikt is, is het voorzitterschap van plan een aan het toerisme gewijde vergadering van de Raad bijeen te roepen teneinde over te gaan tot de goedkeuring van het desbetreffende programma en definitief de te steunen acties in de toeristische sector vast te stellen. Deze acties moeten vooral gericht zijn op de doelstellingen waarvoor voldoende steun kon worden gevonden in de Raad, zoals de ontwikkeling van informatie en samenwerking tussen de betrokkenen.

McMahon
Ik wil de fungerend voorzitter dank zeggen voor zijn zeer volledige antwoord. Misschien wil hij nog één punt voor mij verduidelijken. Zal de te houden vergadering tijdens het Luxemburgse of het Britse voorzitterschap plaatsvinden?

Wohlfart
Ik zal proberen te antwoorden, maar ik weet dat de heer McMahon een specialist in het vragenuur is. Mijnheer McMahon, dit hangt niet alleen af van het voorzitterschap, maar ook van de bereidheid van een aantal lidstaten die het subsidiariteitsprincipe tot nu toe nauwgezet in acht genomen hebben.
Ofwel slaagt het Luxemburgse voorzitterschap hierin en wordt een politiek akkoord bereikt, ofwel zullen we op het Britse voorzitterschap moeten rekenen om het probleem op te lossen.

De Voorzitter
 De volgende vragen en antwoorden zullen nóg korter worden aangezien de heer Sören Wibe, steller van vraag nr. 10. niet aanwezig is. De heer Watson, steller van vraag nr. 11, is evenmin aanwezig. Ook de heer Alavanos, steller van vraag nr. 12 zie ik niet in de banken. Daarom gaan we over op vraag nr. 13. Maar ik zie dat de heer Wibe zojuist is binnengekomen. Mijnheer Wohlfart, ik stel voor eerst mevrouw Jensen, die al aanwezig was, te antwoorden en vervolgens terug te komen bij de vraag van de heer Wibe, die tot onze vreugde inmiddels onder ons is.
Vraag nr. 13 van Kirsten Jensen (H-0635/97)
Betreft: Toestand in Birma
Welke politieke gevolgen denkt de Raad te verbinden aan de opneming van Birma in de ASEAN?

Wohlfart
Mijn antwoord op de vraag van mevrouw Kirsten Jensen zal iets langer zijn dan dat op de vorige vraag.
Inzake de politieke gevolgen die de Raad denkt te verbinden aan de opneming van Birma in de ASEAN, kan ik de geachte afgevaardigde erop wijzen dat de Raad Algemene Zaken van 26 juni jongstleden tot de volgende conclusies gekomen is - en ik denk dat iedereen die al kent.
De Raad heeft de gevolgen voor de Europese Unie van de toetreding van bepaalde landen, en met name van Birma tot de ASEAN, onderzocht. Hij heeft beklemtoond dat de verslechtering van de toestand van de mensenrechten in Birma de Europese Unie ernstig zorgen baart.
De Europese Unie heeft herhaaldelijk haar bezorgdheid uitgesproken over de gebeurtenissen in Birma. De Unie heeft onlangs nog, op 30 mei jongstleden, de verjaardag van de verkiezingen van 1990, een verklaring aangenomen waarin de State Law and Order Restoration Council, gemeenzaam de SLORC genoemd, wordt verzocht bij deze gelegenheid de gevangenen vrij te laten en een echte dialoog te beginnen met de groepen die voorstander van democratie zijn. Daarnaast heeft de Raad de SLORC gevraagd in te stemmen met het bezoek dat een speciale VN-rapporteur binnenkort aan het land zal brengen.
Overigens heeft de Raad ook onderstreept hoeveel belang hij hecht aan de versterking en verdieping van de relaties tussen de Europese Unie en de ASEAN, overeenkomstig de besluiten van de ministeriële bijeenkomst van de Europese Unie en de landen van de ASEAN, die in februari 1997 in Singapore gehouden is.
De Raad heeft de gehechtheid van de Europese Unie aan de dialoog tussen de Europese Unie en de ASEAN bevestigd, met name over de mensenrechten en de democratische beginselen. Hij hoopt dat de toetreding tot de ASEAN zal bijdragen tot de bevordering van deze fundamentele waarden in Birma. Hij is van oordeel dat de dialoog tussen de Europese Unie en de ASEAN moet worden aangegrepen als een gelegenheid om de situatie in dit land te onderzoeken.
In de huidige omstandigheden, die de Europese Unie ertoe gebracht hebben haar gemeenschappelijk standpunt voor een nieuwe periode van zes maand te verdagen en die het begin van de onderhandelingen over de eventuele toetreding van Birma tot de samenwerkingsovereenkomst Europese Unie-ASEAN verhinderen, is de Raad van oordeel dat de aanwezigheid van Birma op de ministeriële vergaderingen in het kader van de postministeriële conferentie van de ASEAN en het regionaal forum van de ASEAN (ARFPMC) geenszins mag vooruitlopen op zijn deelname als waarnemer aan het volgende gemengde comité voor de samenwerking Europese Unie-ASEAN, dat in november 1997 bijeenkomt, alsook aan andere bijeenkomsten in het institutionele kader Europese Unie-ASEAN.
De Raad heeft nogmaals bevestigd dat de toetreding van Birma tot de ASEAN niet automatisch betekent dat het land lid wordt van de Asia-Europe Meeting (ASEM).
Inzake de eventuele aanneming van nieuwe maatregelen tegen Birma is de Raad overeengekomen hier binnenkort op terug te komen en deze kwestie te onderzoeken in het licht van de resultaten van de ministeriële bijeenkomsten, de ASEAN en de ontwikkeling van de situatie. Dit is ook het standpunt dat de voorzitter van de Raad van de Europese Unie, de heer Poos, aan de ASEAN heeft meegedeeld ter gelegenheid van de postministeriële conferentie van de ASEAN, die op 28 juli jongstleden in Kuala Lumpur plaatsvond.

Jensen, Kirsten
Ik dank de voorzitter van de Raad voor het uitstekende antwoord, maar ik blijf toch met een aantal vragen zitten. Zijn er in deze kritische dialoog ook positieve punten? Hoe ontwikkelen zich onze handelsrelaties met dit gebied? Is het niet zo dat wij in een gelijkaardige politieke situatie zitten als destijds met Zuid-Afrika toen het apartheidsregime nog bestond en Europa, weliswaar een beetje laat, gelukkig besefte dat een sterke druk op het land noodzakelijk was om de situatie te veranderen? Het zijn de mensenrechten en de democratie die onder vuur liggen. Zoals u weet is dit Parlement uitermate begaan met het lot van de verkozenen in Birma. Als ik het goed voor heb, gebruikte u woorden als "we hebben verzocht om" , " we hebben een antwoord geëist" en dergelijke. Deze woorden zijn misschien iets te diplomatisch gezien de ernst van de situatie.

Wohlfart
Gelieve mij te verontschuldigen, mevrouw Jensen, als ik te diplomatisch geweest ben. In Luxemburg heb ik nochtans niet de reputatie een groot diplomaat te zijn, omdat ik als het ware altijd de neiging heb te zeggen wat ik denk. Ik zal uw vragen heel kort beantwoorden.
Wat de toestand van de mensenrechten in Birma zelf betreft, is mijns inziens helaas weinig vooruitgang geboekt.
Ik zou het overigens appreciëren, mevrouw Jensen, als u uw vraag over de handelscontacten aan de Commissie zou stellen. Ik kan u niet de cijfers geven die u interesseren. Dat is geen slechte wil, dat is nu eenmaal zo.
Om op uw vraag over Zuid-Afrika en het opvoeren van de druk te antwoorden, persoonlijk meen ik te mogen zeggen dat het beleid van zalven en slaan, zoals het in de jaren 1990 en 1991 genoemd werd, vruchten heeft afgeworpen. Dit beleid werd in het begin fel gecontesteerd door onze ACS-vrienden - ik herinner mij een ministerbijeenkomst waar dit beleid betwist werd - maar het heeft naar mijn mening uiteindelijk vruchten afgeworpen. Ik hoop dat hetzelfde gebeurt in dit land, dat u nauw aan het hart ligt.

De Voorzitter
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, geachte afgevaardigden, staat u mij toe dat ik met een genereuze interpretatie van het Reglement de fungerend voorzitter van de Raad uitnodig om in omgekeerde volgorde nog even vraag nr. 10 van de heer Sören Wibe, die nu aanwezig is, te beantwoorden. Mijnheer Wohlfart, ik nodig u dus uit om, indien het u schikt, de vraag te beantwoorden.
Vraag nr. 10, van Sören Wibe (H-0618/97)
Betreft: Ontwikkeling van de democratie in Europa
Op papier zijn momenteel alle staten in Europa democratieën, hetgeen historisch gezien volkomen uniek is. Toch zijn er graduele verschillen ten aanzien van werkelijk fungerende democratieën, democratische rechten en vrijheden, rechtszekerheid enzovoort, en als men de diverse staten nader onder de loep neemt, vindt men grote gebreken in sommige landen. De landen met de grootste gebreken zijn in de huidige situatie Kroatië en Wit-Rusland. Inderdaad zijn de presidenten van deze landen in een democratische orde gekozen. Maar er was sprake van een zodanige controle van TV en radio dat slechts één boodschap - die van de medestanders van de zittende president - de kiezers kon bereiken. De kiezers hebben niet eens scholing gekregen in wat democratie inhoudt. Zij hebben hun hele leven onder een autoritair bewind geleefd en weten niet welke rechten zij hebben, hoe zij zich moeten gedragen en zich kritisch tegenover politieke boodschappen moeten opstellen.
Het is de vraag wat er ondernomen kan worden om druk uit te oefenen op de regimes in Europa die hun landen autoritair en via een strenge controle van de media besturen.
Heeft de Raad gesprekken gewijd aan diplomatieke protesten en een economisch isolement van staten, bijvoorbeeld Kroatië en Wit-Rusland, die zich niet storen aan de fundamentele democratische vrijheden en rechten die in een uit democratieën bestaand Europa gerespecteerd moeten worden?

Wohlfart
Dames en heren, u hoeft zich helemaal geen zorgen te maken, want ik zal mij soepel opstellen inzake de procedure die de Voorzitter heeft voorgesteld. Deze kwestie is inderdaad uiterst belangrijk en ik heb veel begrip voor de parlementsleden, die het heel druk hebben. Ik zetelde enkele jaren geleden zelf in het parlement en ik schik mij dan ook graag naar deze regeling.
Wat de door de geachte afgevaardigde Wibe aan de orde gestelde problemen betreft, moet ik zeggen dat er op een vraag over de ontwikkeling van de democratie in Europa, naar mijn mening, een passend antwoord van de Raad moet komen.
Allereerst wil ik de heer Wibe geruststellen in verband met het respect voor de democratie en de mensenrechten. Die vormen immers altijd de kern van de grondbeginselen die de Europese Unie verdedigt en waaraan de Raad bijzondere aandacht besteedt. In de twee aangehaalde gevallen, Wit-Rusland en Kroatië, tracht de Raad zijn invloed met waakzaamheid en vastberadenheid aan te wenden om de democratische waarden zoveel mogelijk te bevorderen.
Ik zou een stand van zaken willen geven inzake Wit-Rusland. De Raad volgt de ontwikkeling van de toestand in de Republiek Wit-Rusland met aandacht en bezorgdheid en heeft er zich actief toe verbonden zijn invloed aan te wenden bij de autoriteiten van dit land, opdat zij de internationaal aanvaarde democratische praktijken en beginselen volledig eerbiedigen en de persvrijheid herstellen.
Een onderzoeksdelegatie van de Europese Unie onder leiding van een voormalig Nederlands minister van Justitie is in januari jongstleden naar Wit-Rusland gezonden teneinde de wettelijkheid van de constitutionele referenda van 1996 te onderzoeken, het respect voor de beginselen van scheiding der machten te evalueren en na te gaan of de oppositie of de media lastiggevallen worden.
Zij heeft in dit opzicht ernstige grondwettelijke en politieke disfuncties vastgesteld in Wit-Rusland. In het licht van de conclusies van deze delegatie heeft de Raad in februari jongstleden de globale benadering vastgesteld waarbinnen de toekomstige betrekkingen tussen de Europese Unie en Wit-Rusland dienen te verlopen. De Raad heeft in april ook een kritische verklaring aangenomen en eraan herinnerd dat de samenwerking tussen de Europese Unie en Wit-Rusland niet kon worden voortgezet zonder een overtuigende inspanning van de zijde van Wit-Rusland om een politiek bestel in te stellen dat beantwoordt aan de internationaal aanvaarde normen.
Overigens heeft de Raad er bij de Wit-Russische autoriteiten op aangedrongen dat zij hun verbintenis nakomen om overleg te plegen met de 13e verkozen Opperste Sovjet teneinde tot een echte scheiding der machten te komen en een dialoog te openen in het kader van een tripartiete werkgroep, die is samengesteld uit vertegenwoordigers van de Wit-Russische regering, de 13e Opperste Sovjet en deskundigen ter zake van de Europese Unie, de Raad van Europa en de OESO.
Welnu, de Raad van 15 september, dus van maandag jongstleden, heeft moeten vaststellen dat de afgelopen maanden geen enkele vooruitgang geboekt is op het vlak van de politieke en economische hervormingen in Wit-Rusland en dat de politieke en constitutionele situatie, alsook de aanhoudende schendingen van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, in het bijzonder de persvrijheid, heel onrustwekkend blijven.
De Raad heeft bijgevolg beslist de volgende maatregelen te nemen. Ten eerste wordt de deelname van de Europese Unie aan de werkzaamheden van de tripartiete groep opgeschort. Ten tweede weigeren wij de toetreding van Wit-Rusland tot de Raad van Europa te steunen. Ten derde weigeren wij het interimakkoord en de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst te sluiten. Ten vierde worden de bilaterale ministeriële contacten beperkt. Ten vijfde worden de programma's voor technische bijstand van de Gemeenschap en de lidstaten bevroren, zij het met uitzondering van humanitaire en regionale projecten en projecten die het democratiseringsproces rechtstreeks ondersteunen.
Wat Kroatië betreft, heeft de Raad in april jongstleden een aantal besluiten aangenomen inzake de toepassing van het conditionaliteitsbeginsel bij de uitwerking van een coherente strategie van de Europese Unie voor de betrekkingen met de landen van Zuid-Oost-Europa die niet met de Europese Unie verbonden zijn door een associatieovereenkomst, met name Bosnië-Herzegowina, Kroatië, de federale Republiek Joegoslavië, de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en Albanië.
Teneinde de vrede en de stabiliteit in de regio te bevorderen en bij te dragen tot het economisch herstel is de Europese Unie voornemens bilaterale betrekkingen te ontwikkelen met de landen van de regio, en wel in een kader dat de democratie, de rechtsstaat, de vaststelling van strengere normen inzake de rechten van de mens en van minderheden, de overgang naar een vrijemarkteconomie en de versterking van de onderlinge samenwerking tussen deze landen bevordert.
In de bijlage bij de besluiten heeft de Raad een aantal elementen opgenomen om na te gaan of de voorwaarden inzake de democratische principes, de mensenrechten, de rechtsstaat, respect voor en bescherming van minderheden en de overgang naar een vrijemarkteconomie nageleefd worden. De Raad heeft de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid uitdrukkelijk en apart vermeld in deze lijst.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik kan u verzekeren dat de Europese Unie de vooruitgang, die in de landen van de regio, en dus ook in Kroatië, geboekt wordt om te voldoen aan de conditionaliteitseisen op de voet volgt en regelmatig evalueert. Zoals de Raad er tijdens de vergadering van 16 en 17 juni in Amsterdam aan herinnerd heeft, blijven de strikte eerbiediging van de mensenrechten en de rechten van minderheden in alle landen en de terugkeer van vluchtelingen en ontheemden essentiële voorwaarden voor betere betrekkingen tussen de Europese Unie en Kroatië.
De geleidelijke tenuitvoerlegging van de voorwaarden, die in de besluiten van 29 april zijn vastgelegd, moet toelaten de betrekkingen geleidelijk te versterken, natuurlijk mits een globale en permanente evaluatie van de politieke en economische situatie plaatsvindt, waarbij elk land, ook Kroatië, afzonderlijk beoordeeld wordt. Overigens blijft de Europese Unie Kroatië en andere landen in de regio vragen dat zij de fundamentele democratische vrijheden en rechten eerbiedigen die ons inziens in de Europese democratieën moeten gelden.

Wibe
Allereerst wil ik mijn dank uitspreken voor de edelmoedigheid die u mij heeft betoond. Hoewel ik te laat was, heb ik antwoord gekregen en krijg ik gelegenheid tot repliek. Ik wil ook de fungerend voorzitter van de Raad danken voor zijn antwoord, dat naar mijn mening zeer volledig was. Wat de plannen voor Wit-Rusland betreft, daarvan kende ik eerlijk gezegd de details niet.
Het is natuurlijk duidelijk dat wij daar ook onze "economische spieren" hebben laten zien om het regime onder druk te zetten. Ik geloof eigenlijk dat dat de taal is die de machthebbers in Wit-Rusland verstaan. Een ding kon ik echter niet opmaken uit uw antwoord, en daarom heb ik een korte aanvullende vraag: beschikken wij over een of ander middel om economische druk uit te oefenen op het regime in Kroatië?

Wohlfart
Mijnheer de Voorzitter, ik meen dat ik in dit algemene kader twee- of driemaal de conditionaliteit beklemtoond heb. Ik heb ook benadrukt dat de landen van Zuid-Europa die niet met de Europese Unie verbonden zijn door een associatieovereenkomst, met name Bosnië-Herzegowina en Kroatië, onderworpen zouden zijn aan die conditionaliteit, natuurlijk ook wat het aspect "economische betrekkingen" betreft.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter van de Raad, Kroatië is een jonge democratie die bovendien gebukt gaat onder de gevolgen van een oorlog. Er kan daar zeker veel worden verbeterd. Ik vind het echter onacceptabel dat men het land over één kam scheert met Wit-Rusland, een dictatuur. Ik wil hier vooral zeggen dat de voorzitter van de Raad terecht heeft gewezen op de mensenrechten en de rechten van minderheden - ikzelf ben een groot voorvechter van de rechten van minderheden, maar hij heeft dat gedaan op een dag waarop een van de grootste lidstaten van de Europese Unie heeft verklaard dat het de minderhedenconferentie van de Raad van Europa niet zal ratificeren. We moeten er wel voor zorgen dat we hier niet in een situatie terechtkomen die voor tweeërlei uitleg vatbaar is en dat we geen dubbele moraal hanteren. Ik ben van mening dat het in elk geval belangrijk is - ik was rapporteur voor de associatieovereenkomst met Slovenië - dat we binnenkort een associatie-overeenkomst met Kroatië tekenen; juist de Slovenen, die op gespannen voet stonden met Kroatië, hebben gezegd dat samenwerking en aansluiting van Kroatië bij de EU ook in het belang van hun land zou zijn.

Wohlfart
Mijnheer de Voorzitter, ik wil kort stellen dat ik de benadering van de geachte afgevaardigde volledig deel. Hij maakt immers net als de Raad een onderscheid tussen Wit-Rusland en Kroatië. Mijns inziens zijn we het hierover dan ook eens.

De Voorzitter
 Dank u, mijnheer Wohlfart.
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt vraag nr. 11.
Mijnheer Wohlfart, het is gevaarlijk om precedenten te scheppen en u en ik hebben zojuist samen een precedent geschapen. Nu blijkt dat wij de eer hebben om de heer Alavanos, steller van vraag 12, in ons midden te vinden. Strikt chronologisch en reglementair gezien zou vraag 12 zijn vervallen, maar aangezien wij al een uitzondering hebben gemaakt, stel ik voor dat we opnieuw een uitzondering maken. Ik zou u dus willen verzoeken om zo vriendelijk te zijn de vraag te beantwoorden.
Vraag nr. 12 van Alexandros Alavanos (H-0632/97)
Betreft: Gezamenlijke verklaring van Turkije en de "Turkse Republiek Noord-Cyprus"
Op 19 juli 1997 ondertekenden Turkije en de zogeheten "Turkse Republiek Noord-Cyprus" een gezamenlijke verklaring waarin onder meer het volgende wordt gezegd:
" Op elke internationale bijeenkomst die Cyprus aanbelangt, zullen vertegenwoordigers van de Turkse Republiek Noord-Cyprus deel uitmaken van de Turkse delegaties. Te dien einde zullen beide staten een raamovereenkomst sluiten en zal een protocol voor samenwerking tussen de Ministeries van Buitenlandse Zaken worden ondertekend."
" Om te voorkomen dat de economie van de Turkse Republiek Noord-Cyprus wordt geschaad door onbillijke embargo's, zal de economische en financiële integratie tussen Turkije en de Turkse Republiek Noord-Cyprus tot stand worden gebracht."
Zal de Raad ooit genoegen nemen met een Turkse delegatie waarvan wordt aangekondigd dat er ook vertegenwoordigers van de "Turkse Republiek Noord-Cyprus" deel van uitmaken? Wat denkt hij te ondernemen om ervoor te zorgen dat het verbod op de invoer in de Gemeenschap van producten uit het bezette deel van Cyprus gehandhaafd blijft?

Wohlfart
Aangezien wij de verantwoordelijkheid voor de gevolgde procedure delen, zal ik hetzelfde doen inzake de vraag van de heer Alavanos.
Ten eerste streeft de Unie in verband met de kwestie-Cyprus twee doelstellingen na die klaar en duidelijk zijn. Enerzijds hecht de Unie er veel belang aan dat de Cypriotische kwestie wordt geregeld overeenkomstig de resoluties van de VN-Veiligheidsraad, die gericht zijn op de totstandkoming van een uit twee zones bestaande federatie met gemeenschappelijk doel, anderzijds ijvert zij voor de toetreding van Cyprus tot de Europese Unie.
Het voorzitterschap van zijn kant is vastbesloten om in belangrijke mate bij te dragen tot de zoektocht naar een oplossing voor de Cypriotische kwestie. Ik wil de geachte afgevaardigde erop wijzen dat het voorzitterschap eind augustus nog een bezoek gebracht heeft aan Athene en Ankara. De vertegenwoordiger van het voorzitterschap voor Cyprus zal de ontwikkeling van de situatie op de voet volgen.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil in dit verband met klem stellen dat de Europese Unie slechts één regering erkent en dat is natuurlijk die van de Republiek Cyprus.
In verband met de handelsbetrekkingen met het noordelijk deel van Cyprus herinner ik aan het arrest van het Europees Hof van Justitie van 5 juli 1994, dat bevestigt dat certificaten, afkomstig van het noordelijk deel van Cyprus, niet aanvaard mogen worden. Met het oog op de verwezenlijking van de douane-unie met Turkije hebben de Raad en de Commissie er zich toe verbonden blijk te geven van waakzaamheid om elke omleiding van de handel of andere schendingen van het acquis communautaire , dus ook van de hogervermelde jurisprudentie van het Hof van Justitie, te vermijden die het gevolg zouden zijn van de huidige situatie in het noordelijke deel van Cyprus.
De daadwerkelijke tenuitvoerlegging van het akkoord over de associatieraad, dat de Turkse minister van Buitenlandse Zaken en de autoriteiten van het noorden van Cyprus, dat zich zelf toot staat heeft uitgeroepen, op 7 augustus jongstleden ondertekend hebben, zou het noodzakelijk maken de toestand opnieuw ernstig te overwegen en zou in ieder geval meer algemene politieke gevolgen hebben, zoals ik zopas uiteengezet heb.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u zowel voor het feit dat u een precedent hebt geschapen en daardoor de behandeling van mijn vraag mogelijk hebt gemaakt als voor de wijze manier waarop u en de minister dit vraagstuk benaderen. Ik ben bovendien de minister dankbaar voor zijn volledige en goede antwoord op mijn vraag. Ik wil bij deze gelegenheid echter iets aan de orde stellen dat hier nauw verband mee houdt. Turkije heeft de vorige week besloten zijn havens te sluiten voor schepen die onder de vlag van de Republiek Cyprus varen. Cyprus is een met de Europese Unie geassocieerd land, dat binnenkort gaat onderhandelen over volledige toetreding. Sedert vorige week mogen de schepen van dit land geen Turkse havens meer aandoen. Bent u van mening dat dit besluit overeenkomt met de geest van de douaneunie en de fundamentele rechten die daaraan ten grondslag liggen eerbiedigt?

Wohlfart
Mijnheer de Voorzitter, onder voorbehoud van bijkomende informatie van de bevoegde diensten wil ik stellen dat dit, als het waar blijkt te zijn, volkomen onaanvaardbaar zou zijn.

De Voorzitter
Vraag nr. 14 van Christine Oddy (H-0638/97)
Betreft: Moord in Sri Lanka
Is de Raad op de hoogte van de moord op de heer A. Thangathurai, lid van het parlement van Sri Lanka en vooraanstaand functionaris van de (TULF), een organisatie die zich inzet voor geweldloosheid in de politiek?
Welke stappen onderneemt de Raad om druk uit te oefenen met het oog op een vreedzame oplossing voor het escalerende geweld in Sri Lanka?

Wohlfart
Als voorzitter van de Raad neem ik akte van de voortdurende belangstelling van de geachte afgevaardigde voor de situatie op Sri Lanka en met name voor de eerbiediging, of veeleer de niet-eerbiediging, van de mensenrechten. De Raad is echter nog niet op de hoogte van de tragische en betreurenswaardige gebeurtenissen waarnaar de geachte afgevaardigde in haar vraag verwijst.
Inzake het standpunt van de Europese Unie over de burgeroorlog op Sri Lanka, kan de geachte afgevaardigde de antwoorden op de vragen, die zij tijdens de vergaderperiodes van mei en juli jongstleden zelf gesteld heeft, nalezen.

Oddy
Ik dank de fungerend voorzitter voor zijn vriendelijke opmerkingen en zijn bezorgdheid. De situatie wordt er echter niet beter op. Er worden aan beide kanten voortdurend wreedheden begaan en de burgerbevolking wordt uitgeperst. Zou de fungerend voorzitter zijn goede diensten kunnen aanbieden om te trachten een of ander politiek vredesproces op hoog niveau te vergemakkelijken, misschien met behulp van de diensten van Mary Robinson, die thans vertegenwoordiger van de Verenigde Naties voor de mensenrechten is?

Wohlfart
Bij het lezen van het antwoord op de vraag van mevrouw Oddy stel ik zonet vast dat in bijna alle aangelegenheden die hier vandaag behandeld zijn - hetzij in de verklaringen, hetzij in de mij gestelde vragen - sprake is van geweld, terrorisme en niet-naleving van de mensenrechten. Dit schokt mij enorm.
Wat het voorstel van mevrouw Oddy betreft, waarom zouden we inderdaad niet de mogelijkheid overwegen om mevrouw Robinson te belasten met een speciale missie die erop gericht is de toenadering tussen de twee partijen te bevorderen en een einde te maken aan het conflict dat dit land verscheurt? Ik sta volledig open voor dit voorstel. Als voorzitter van de Raad zal ik in de marge van de jaarlijkse zitting van de Verenigde Naties in New York overigens een ontmoeting hebben met mevrouw Robinson. Dit zal één van de onderwerpen van onze ontmoeting zijn. Ik dank u voor uw voorstel.

De Voorzitter
 Vraag nr. 15 van Richard Howitt (H-0646/97)
Betreft: Regionale vertegenwoordiging op vergaderingen
Kan de Raad aangeven hoe vaak er na de ratificatie van het Verdrag van Maastricht een regionale in plaats van een centrale regeringsvertegenwoordiging aanwezig is geweest bij vergaderingen van de Raad, en welke onderwerpen er toen behandeld werden? Kan de Raad in het licht van de huidige tendens van decentralisatie ten aanzien van Schotland en Wales en de voorstellen voor de oprichting van regionale wetgevende lichamen in Engeland, meedelen of hij voorstander is van een regionale vertegenwoordiging bij zijn officiële vergaderingen in plaats van een vertegenwoordiging van de centrale overheden?

Wohlfart
Mijnheer de Voorzitter, ik wil hierop het volgende antwoorden. Zonder afbreuk te doen aan artikel 146, lid 1, van het EG-Verdrag, dat bepaalt dat de Raad bestaat uit een vertegenwoordiger van elke lidstaat op ministerieel niveau, die gemachtigd is om de regering van de lidstaat die hij vertegenwoordigt, te binden en dat de regels vastlegt inzake het quorum dat, zoals u weet, een minimumaanwezigheid in de Raad vereist opdat er tot stemming kan worden overgegaan, komt het elk lid van de Raad toe zijn delegatie samen te stellen op de wijze die hem het meest geschikt lijkt.
Bijgevolg bepaalt artikel 146 dat een lidstaat zich op ministerieel niveau kan laten vertegenwoordigen door een regionaal minister, natuurlijk voor zover deze gemachtigd is de regering van de betrokken lidstaat te binden.

Howitt
Ik geloof niet dat ik zoveel details uit dat antwoord heb genoteerd als ik misschien gehoopt had, toen ik de vraag voor het eerst indiende. Wij weten natuurlijk dat zowel de Belgische als de Duitse leden van de Europese Unie in ieder geval ministers van regionale regeringen in hun eigen land als vertegenwoordiger bij vergaderingen van de Raad naar voren hebben geschoven. Misschien moet er een onderzoek worden ingesteld om het aantal keren dat dit gebeurt bij die lidstaten of bij andere vast te stellen om aan te tonen dat regionaal bestuur een rol kan spelen in het Europese bestuur en zodoende onze besluiten dichter bij de burgers te brengen en onze besluitvorming te verbeteren.
In verband daarmee en met mijn vraag, en ik merk op dat de fungerend voorzitter daarover niet gesproken heeft, zou ik de voorzitter willen vragen of hij het besluit toejuicht dat in Schotland bij referendum genomen is om een Schots parlement te steunen? Morgen zal er een referendum gehouden worden in Wales en dan zullen de mensen de kans krijgen om te besluiten hun eigen assemblee te vormen. Zal hij dat met mij toejuichen en is hij het met mij eens dat dit aantoont dat landen en regio's van het Verenigd Koninkrijk eindelijk hun plaats innemen in een Europa van de regio's?

Wohlfart
En dat niet alleen op de regionale kaart van het Verenigd Koninkrijk, mijnheer de Voorzitter. Ik ben blij dat ik de geachte afgevaardigde iets meer informatie kan geven over de deelname van regionale ministers aan de vergaderingen van de Raad. Aangezien deze deelname al plaatsvindt, waarom ze niet verder uitbreiden tot andere regio's volgens de wensen van de verschillende soevereine lidstaten?
Sinds de inwerkingtreding van het Verdrag betreffende de Europese Unie was de delegatie van de leden van de Raad dertigmaal samengesteld uit één of meer regionale ministers. Bij 37 gelegenheden was de federale minister of waren de federale ministers vergezeld van regionale ministers. De Raad heeft 67 vergaderingen gehouden over de volgende onderwerpen: cultuur, onderwijs, industrie, jeugd, burgerbescherming, onderzoek, vervoer en sociale zaken en werkgelegenheid.

McMahon
Ik wil de fungerend voorzitter dank zeggen voor zijn zeer volledige antwoord. Als het enige aanwezige Schotse lid van dit Parlement en als iemand die twee keer "ja" stemde in het referendum van vorige week, zou ik willen zeggen dat wij een bijzonder belang daarbij hebben, vooral waar het gaat om één gebied dat hij niet genoemd heeft, namelijk de visserij. Driekwart van de vangst van het Verenigd Koninkrijk wordt in Schotland gelost. De visserij is een van de bevoegdheden die aan een Schots parlement zullen worden overgedragen. De situatie wordt dus zo, dat de bevoegdheden op het gebied van de landbouw en de visserij van het nationale parlement aan het Schotse parlement zullen worden overgedragen. Wat zou de fungerend voorzitter ervan denken, als een Schotse minister van Visserij - die niet per se van dezelfde partij hoeft te zijn als de Britse regering - naar de vergaderingen van de Visserijraad en de Landbouwraad gaat?

De Voorzitter
 Hartelijk dank, mijnheer McMahon.
De heer Wohlfart heeft het woord om in te gaan op de vraag van de heer McMahon, zo hij dat wenst natuurlijk.

Wohlfart
Dit is een heel interessante vraag! Ik moet bekennen dat ik zelf geen visser ben, maar mijns inziens gaat de vraag verder dan de sportvisserij. Als er een regeling bestaat tussen de regering van een land en toekomstige regionale regeringen, waarom niet? De overdracht van bevoegdheden aan onze toekomstige Schotse collega, die bevoegd zal zijn voor visserij, zal geen probleem vormen, ook al behoort hij tot een andere partij dan de premier. Ik weet het niet. Hoe dan ook zouden de regels van de democratie spelen.

De Voorzitter
Vraag nr. 16, van Bernd Posselt (H-0648/97)
Betreft: Toetreding van de Tsjechische Republiek tot de EU
De Tsjechische Republiek wil ondanks het bestaan van Europa-overeenkomsten en haar streven naar toetreding tot de EU de aankoop van onroerende goederen door buitenlanders, dus ook door EU-burgers, blijven blokkeren en bovendien EU-burgers uitsluiten van de privatisering van landbouweigendom.
Wat vindt het Raadsvoorzitterschap hiervan, met name met het oog op andersluidende voorwaarden die men bijvoorbeeld aan Slovenië, reeds voor de associatieovereenkomst heeft opgelegd, en hoe past dit standpunt in de strategie vóór de toetreding?

Wohlfart
De vragen van de geachte afgevaardigde over de mogelijkheid voor buitenlanders om onroerend goed en landbouwgronden in de Tsjechische Republiek te verwerven, zijn besproken tijdens de onderhandelingen met het oog op de sluiting van een Europese associatieovereenkomst met dit land. Op vraag van Tsjechië heeft de Europese Unie ermee ingestemd om in het hoofdstuk gewijd aan het vestigingsrecht (artikel 45 en volgende) een aantal uitzonderingen op te nemen op het algemene principe dat de Tsjechische Republiek communautaire ondernemingen en onderdanen dezelfde behandeling moet bieden als de eigen onderdanen.
Zo behoren het bezit, het gebruik, de verkoop en de huur van onroerende goederen tot de afwijkingen in bijlage 16b, die tot het einde van de overgangsperiode en de inwerkingtreding van de overeenkomst aan de Tsjechische Republiek zijn toegestaan.
De aan- en verkoop van landbouwgronden en bossen is één van de uitzonderingen in bijlage 16c, die van permanente aard zijn. Wij moeten er overigens op wijzen dat soortgelijke clausules ook voorkomen in de Europese overeenkomsten die met andere landen in Midden- en Oost-Europa gesloten zijn.
Wat de vooruitzichten op toetreding van de Tsjechische Republiek tot de Europese Unie betreft, zal de Europese Raad van Luxemburg in december de nodige besluiten over het volledige uitbreidingsproces nemen, en wel overeenkomstig de besluiten van de Top van Amsterdam en op grond van een gedetailleerd rapport van de Raad Algemene Zaken over de adviezen over de aanvragen tot toetreding, alsook op grond van Agenda 2000. De Raad neemt nota van de opmerkingen van de geachte afgevaardigde en zal hier zeker en vast rekening mee houden tijdens de toetredingsonderhandelingen.

Posselt
Dank u wel, mijnheer de Voorzitter, voor het uiterst nauwkeurige antwoord. Ik wilde alleen maar zeggen dat in Slovenië een speciale regeling werd getroffen in de associatie-overeenkomst en volgens mij kan een regeling die wordt besproken tijdens de toetredingsonderhandelingen moeilijk achterblijven bij de associatie van Slovenië. Er moet hier niet met twee maten worden gemeten. Dat is het ene punt dat ik wilde noemen.
Het andere punt is de concrete vraag of een lidstaat of meerdere lidstaten dit probleem in de Raad ter sprake hebben gebracht of dat dat pas in Luxemburg zal gebeuren.

Wohlfart
Voor Slovenië is een andere oplossing toegepast. De Republiek Tsjechië en andere landen die associatieovereenkomsten met de Europese Unie gesloten hebben, kennen soortgelijke problemen, maar volgens de Commissie verschijnen ze in een verschillend kader.
Bijgevolg vereisen ze ook inhoudelijk verschillende oplossingen. Dat is, denk ik, mijn eerste evaluatiecriterium. In verband met de vraag of andere delegaties in het kader van de Raad Algemene Zaken ook al het probleem, waarnaar u in uw aanvullende vraag verwijst, hebben aangekaart, moet ik toegeven dat ik niet alle vergaderingen van de Raad Algemene Zaken bijwoon. Maar voor zover ik weet, is dit probleem nog niet aan de orde gesteld.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt vraag nr. 17.
Vraag nr. 18, van de Bertel Haarder (H-0658/97)
Betreft: Fraude ten koste van de EU
De lidstaten zijn ertoe verplicht mededeling te doen omtrent onregelmatigheden in verband met het beheer van de financiën van de EU, en zij zijn tevens volledig verantwoordelijk voor de invordering van ten onrechte uitbetaalde bedragen. In verband met het laatste wijst de ervaring uit dat de lidstaten zich niet aan deze verplichting houden.
Hoe wil de Raad het bericht verklaren dat tot nu toe slechts een derde deel van de bedragen in verband met fraudegevallen van voor 1993 aan de EU werd terugbetaald, en is hij niet van oordeel dat dit een teken is van minachting van artikel 209 A van het Verdrag?
Kan de Raad de garantie geven dat er geen belemmeringen zullen worden opgeworpen opdat de Commissie alle haar ten dienste staande middelen kan gebruiken om de verschuldigde bedragen terugbetaald te krijgen?

Wohlfart
Tijdens de behandeling van het jaarverslag voor 1996 en het werkprogramma van de Commissie voor 1997-1998 inzake de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap en de strijd tegen fraude, was de Raad van oordeel dat de invordering van ontdoken bedragen een essentieel onderdeel is van elk doeltreffend beleid ter bestrijding van fraude en bijgevolg een prioritaire doelstelling met het oog op een verlaging van de lasten die de belastingbetalers moeten dragen.
Daarom heeft de Raad de Commissie gevraagd samen met de lidstaten na te gaan hoe deze invordering kan worden versneld. Daarnaast heeft hij herhaaldelijk beklemtoond dat de samenwerking tussen de Commissie en de bevoegde autoriteiten van de lidstaten versterkt moet worden teneinde dit doel te bereiken en het beleid voor het opsporen van fraude te versterken.

Haarder
Wat zitten wij toch in een fantastische situatie. De Raad heeft keer op keer herhaald dat de fraude in de Unie bestreden moet worden. Nu blijkt dat bijna geen enkel land iets tegen de fraude onderneemt en dat het geen nut heeft het onrechtmatig ontvangen geld aan de Unie terug te betalen. Ik stel deze vraag, omdat ik weet dat commissaris Anita Gradin zich totaal alleen voelt in de strijd. Zij heeft niet het gevoel dat zij steun krijgt van de Raad en daarom wil ik u het volgende vragen, mijnheer Wohlfart. Kunt u beloven dat u deze zaak tijdens het Luxemburgs voorzitterschap op de agenda zult zetten en de ministers van de Raad zult vragen om het geld dat hun lidstaat aan de Unie schuldig is, te doen terugbetalen? Dat is het minste wat we kunnen verlangen indien we de fraude werkelijk willen aanpakken.

Wohlfart
De heer Haarder overschat enigszins mijn mogelijkheden als minister inzake de invordering van belastingen. Ik zal hem toch een bevredigend antwoord trachten te geven over de voornemens van de Raad. Mijns inziens belangt deze kwestie immers niet alleen het Europees Parlement en de Commissie, maar ook onze belastingbetalers aan. Ik wil eerst en vooral verwijzen naar de besluiten die de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën aangenomen heeft. Ik heb het document meegebracht en ik kan de heer Haarder verzekeren dat het een aantal elementen bevat die hem deels tevreden moeten stellen. Maar omdat de tijd dringt, zal ik het nu niet voorlezen. Ik kan het document evenwel overmaken aan de heer Haarder en wil er tevens aan herinneren dat onze Luxemburgse premier, de heer Juncker, ook minister van Financiën is. Zoals ik hem ken, zal hij niet aarzelen om van het probleem van de invordering van ten onrechte uitbetaalde bedragen één van zijn stokpaardjes te maken, des te meer daar hij een Luxemburgse afgevaardigde onlangs opdracht gegeven heeft een uitgebreid verslag over de fiscale fraude in eigen land op te stellen.

De Voorzitter
Vraag nr. 19 van Concepció Ferrer (H-0670/97)
Betreft: Eerbiediging van de sociale normen
Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Ad Melkert heeft voorgesteld twee dagen voor de bijeenkomst van de Raad van juni eventueel in Genève een vergadering van de ministers van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van de EU met hun Aziatische collega's te organiseren over eerbiediging van de sociale normen en uitbreiding van de controle door de IAO, een en ander overeenkomstig de akkoorden van Singapore.
Kan de Raad mededelen of deze vergadering uiteindelijk heeft plaatsgevonden? Zo ja, wat was het resultaat van deze ontmoeting?

Wohlfart
Ik kan de geachte afgevaardigde meedelen dat de heer Melkert als voorzitter van de Raad Sociale Zaken en Werkgelegenheid op 10 juni 1997 een ontmoeting gehad heeft met de vertegenwoordigers van een aantal Aziatische landen in de marge van de IAO-conferentie in Genève. Het belangrijkste onderwerp van deze gedachtewisseling was de eerbiediging van de internationale arbeidsnormen. De heer Melkert heeft tijdens de Raad van 27 juni jongstleden verslag uitgebracht over deze gesprekken en het nut van dergelijke contacten onderstreept. Er is overeengekomen dat dergelijke ontmoetingen in de toekomst moeten worden voortgezet.

Ferrer
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik dank u voor uw antwoord. Gezien het belang dat dit Parlement altijd heeft gehecht, en nog steeds hecht, aan de naleving van de minimale sociale normen, zoals voorgestaan door de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO), en voorzover deze sociale normen een deel uitmaken van het respect voor de fundamentele rechten, de vakbondsvrijheid, de afschaffing van dwangarbeid en kinderarbeid, zou ik u willen vragen deze dialoog voortvarend op gang te brengen en u niet simpelweg tevreden te stellen met de uitwisseling van informatie en gezichtspunten. Wat nodig is, is een vastberaden inzet, want alleen zo kunnen wij trouw blijven aan onze fundamentele doelstellingen, waarin respect voor de rechten van de mens en verbreiding van het Europese sociale model zo'n belangrijke rol spelen. Daarbij moeten wij, last but not least, denken aan het veiligstellen van de werkgelegenheid van velen van onze burgers, want hier ligt de oorzaak - één van de oorzaken - van het wegtrekken van onze bedrijven.

Wohlfart
Ik kan de door de geachte afgevaardigde aangevoerde argumenten volledig begrijpen. Zij had het met name over dwangarbeid en kinderarbeid, die vaak in erbarmelijke sociale omstandigheden verricht wordt. Zij heeft ten slotte ook gewezen op het gevaar voor delokaliseringen als gevolg van deze oneerlijke concurrentie, die te wijten is aan het ontbreken van minimale sociale voorschriften inzake de internationale handel, zogenaamde "sociale dumping" , en te grote afwijkingen van de internationale arbeidsnormen.
Het ging hier om een eerste verkennend contact, zodat alle partijen met elkaars standpunten kennis konden maken. Mijns inziens is het in het belang van ons allemaal dat vooruitgang geboekt wordt op dit, overigens heel gevoelig liggende, gebied. Ik zal even ingaan op de sfeer waarin deze eerste ministerbijeenkomst van de Wereldhandelsorganisatie in Singapore gehouden is. Deze sociale dumping, deze niet-naleving van minimale sociale normen op essentiële gebieden, stond centraal in onze debatten en ondanks de druk van vele geïndustrialiseerde landen konden wij de voorzitter van de IAO er niet toe brengen te getuigen voor de ministers.
Wanneer wij op minimale sociale normen en sociale dumping wijzen, spelen vele ontwikkelingslanden inderdaad de bal terug met de volgende woorden: " jullie willen de problemen vanuit dit oogpunt behandelen, maar eigenlijk doen jullie alleen maar aan protectionisme" .
Mevrouw Ferrer, ik heb dit voorbeeld aangehaald opdat u de omvang van het probleem waarmee wij geconfronteerd worden en de echt internationale dimensie van sociale vraagstukken zou begrijpen. De Raad is echter vastbesloten om, zoals u wenst, zijn inspanningen voort te zetten in het kader van een gestructureerde dialoog.

De Voorzitter
 Daar de vraagstellers afwezig zijn, vervallen de vragen nrs. 20 en 21.
Het vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt om 18.59 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Groenboek over de handel
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag van de heer Garosci (A4-0254/97), namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het Groenboek van de Commissie over de handel (COM(96)0530 - C4-0646/96).

Garosci
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, deze avond is helemaal voor mij, of liever gezegd, voor de handel; en ik geloof ook wel dat de handel deze speciale zitting, gewijd aan het distributiesysteem en het Groenboek dat de Commissie daarover heeft opgesteld, best verdient.
De Commissie heeft eind 1996, na bijna twee jaar van concrete voorbereiding, de laatste hand gelegd aan haar Groenboek over de handel. Het is een belangrijk document, met name omdat dit de eerste tekst van de Europese instellingen is die de handelssector in zijn totaliteit bestrijkt, een sector die van oudsher in al zijn vormen sterk ondergewaardeerd is, ondanks dat hij veel heeft geboden en nog te bieden heeft voor de economie en het sociale stelsel. Al met al had de handel dus best wat eerder aangepakt mogen worden en men had al veel eerder moeten peilen wat omvang en potentieel ervan zijn. Doordat de handel altijd zo stiefmoederlijk behandeld is, zijn er geweldige kansen voor ondernemers en werkgelegenheid verloren gegaan.
Een paar getallen zijn voldoende om u enig inzicht te geven in het gewicht van de handel. De handelssector is de op één na belangrijkste werkgever in de Europese Unie: er zijn 4, 5 miljoen handelsondernemingen, hetgeen neerkomt op een derde van alle Europese ondernemingen, 95 % daarvan heeft minder dan tien werknemers, de sector telt 22 miljoen directe arbeidsplaatsen, 16 % van de Europese beroepsbevolking, 55 % van de werknemers in de detailhandel zijn vrouwen, er zijn 3, 4 miljoen detailhandelsbedrijven die 15 miljoen mensen werk bieden plus 1, 1 miljoen groothandelsbedrijven met 7 miljoen arbeidsplaatsen, en last but not least is de handel goed voor 13 % van de toegevoegde waarde in de Europese economie.
Het Groenboek is dus het logische voortvloeisel van een politieke en concrete aandacht voor de handel die sinds 1994 steeds duidelijker aan het licht treedt bij de communautaire instellingen. Tot dan toe hadden onze instellingen meer oog voor andere bedrijfstakken en ondernemingen van andere afmetingen, en was de handel en het midden- en kleinbedrijf bepaald geen voorkeursbehandeling beschoren.
De handelssector is voornamelijk een zaak van het MKB en het is aan de toenemende belangstelling en inzet van DG XXIII te danken dat er eindelijk een document werd opgesteld waarin een analyse en evaluatie staan van de omvang en de kansen die deze op één na belangrijkste economische sector van de Europese Unie te bieden heeft.
Juist wegens het belang van de sectoren waarvoor DG XXIII bevoegd is (handel, toerisme, MKB), zou dit DG evenredig met de toenemende omvang van de sectoren waar het zich mee bezighoudt, uitgebreid moeten worden. Alleen dan kan er snel en doorlopend contact tot stand gebracht worden met de onontbeerlijke overlegstructuren die het handelswezen binnen de communautaire instellingen vertegenwoordigen, zoals het Economisch en Sociaal Comité en het Comité voor de handel en distributie. Ook dient van deze overlegstructuren de bezetting te worden versterkt, om ervoor te zorgen dat iedere lidstaat en alle typen handelsondernemingen op Europees niveau vertegenwoordigd zijn, want de betreffende takken van bedrijvigheid zijn voor ons aller economische en sociale toekomst van vitaal belang.
Het staat buiten kijf dat de handel in sociaal opzicht een betekenis heeft waar maar weinig andere bedrijfstakken op kunnen bogen. Bij het café, de nering en de winkel kwamen van oudsher de mensen bij elkaar, en ook nu nog gonst het van activiteiten in de oude stadscentra en grote winkelcentra. Vandaar dat het noodzakelijk is, en het Groenboek haakt daar dan ook kundig op in, dat er meer aandacht wordt besteed aan alle verschillende vormen van handelsdistributie en daar moet men dan ook de nodige middelen voor uittrekken.
Uiteindelijk is het toch de consument die zijn eigen verkooppunt uitkiest tussen de verschillende kansen die de markt hem te bieden heeft: klein, groot, middenformaat, speciaalzaken of zaken waar alles en nog wat te vinden is, traditionele zaken of zelfbedieningscentra, in de eigen buurt of verder weg, buiten de stad. De keuze die de consument maakt, hangt af van een aantal sociale factoren, waaronder de samenstelling van het leefpatroon: jongeren, ouderen, gezinnen, alleenstaanden, enzovoort. De handel heeft de plicht in te spelen op al deze behoeften en moet zelfs vooruit kunnen lopen op de veranderingen van het consumptiegedrag, omdat de consument gewoon recht heeft op alle formules van distributie.
Ik noem snel een aantal segmenten en punten waar de handel bij betrokken is en waar hij zijn positie moet bepalen: fusering van handelsbedrijven, vooral kleinere en middelgrote, verbetering van de relatie tussen groot- en detailhandel, de functie van de merkenindustrie, de rol in het algemeen van de industrie- en landbouwproductie, de synergie met het toerisme en de dienstensector, de technologische vooruitgang, de opkomst van de elektronische handel, de internationale context en het belang van trading companies , het herstel van oude stadscentra dankzij een beter doordachte stedelijke planning, bescherming van het milieu - ook door zuinige verpakkingen en een meer efficiënte logistiek - maar eveneens de rechtstreekse verkoop, eerlijke en solidaire handel, de opkomst van nieuwe en moderne vormen van handel, franchise-ketens en verkoop per correspondentie.
Met het Groenboek over de handel is aan alle particuliere en overheidsinstellingen en aan al degenen die rechtstreeks op de markt opereren, de kleintjes en de groten, gevraagd in te gaan op het verzoek tot overleg. Doel is onder meer voor elkaar te krijgen dat er over twee jaar een definitief Witboek tot stand komt.
De regeringen van de lidstaten zullen ieder op hun eigen wijze en onder bescherming van het subsidiariteitsbeginsel als eersten de gegevens van het Groenboek moeten overnemen, om waar mogelijk het hele handelssysteem van hun land te uniformeren en navenant te plannen. Mochten de reeds in gang gezette economische en sociale veranderingen niet voldoende blijken te zijn, dan zal men al in een nabije toekomst gedwongen worden vanuit de Europese munt te redeneren. De euro zal immers alleen succes oogsten als er tijdig en naadloos op wordt ingehaakt en als het hele handelswezen de nodige assistentie verleent.
Immers, de Europese burger zal ook als consument de euro niet zozeer ontdekken in het bankwezen, maar vooral in de winkels, in supermarkten, reisbureaus, restaurants, en daar zal hij een ondernemer, ambtenaar of caissière moeten aantreffen die bereid is hem te vertellen hoe die ene munt precies werkt. Hoe sneller de consument ermee vertrouwd raakt, des te lager vallen de kosten in verband met invoering van de euro uit. Deze kosten mogen in ieder geval niet ten laste komen van de eindverbruiker. Daarom ook stellen dagelijks miljoenen ondernemers en hun medewerkers alles in het werk om producten en diensten aan te bieden die steeds beter afgestemd zijn op een veranderende markt.

De Voorzitter
Mijnheer Garosci, ik respecteer de moeite die u hebt gedaan en daarom heb ik u laten uitspreken. Wij hebben vanavond weliswaar enige armslag, maar mogen toch niet overdrijven.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, de rapporteur heeft er terecht op gewezen dat de sector handel werd veronachtzaamd, dat men het belang van deze sector voor het economisch beleid en het werkgelegenheidsbeleid echter niet mag onderschatten, De cijfers die hij noemde, 4, 5 miljoen handelsondernemingen met 22 miljoen arbeidsplaatsen die gemiddeld voor 13 % van de toegevoegde waarde in de EU-economie zorgen, zijn indrukwekkend en vormen voor ons stof tot nadenken, want uiteindelijk staat in het werkgelegenheidsrapport van de Europese Commissie van vorig jaar dat de werkgelegenheid ook in deze sector stagneert.
Daarom moet met zorg worden gekeken naar de ontwikkeling bij de kleinere en middelgrote bedrijven in de handel, die steeds meer moeten wijken voor grote handelsondernemingen en handelsketens. We weten tenslotte dat het de kleine en middelgrote bedrijven zijn die zorgen voor werkgelegenheid en dat geldt niet alleen op het gebied van de industriële productie maar ook op het gebied van de handel.
Daarom moeten we de situatie in de handel in de gaten blijven houden en erover nadenken welke strategieën op dit gebied moeten worden ontwikkeld. De handelssector is immers van centraal belang voor zowel de interne markt als de externe betrekkingen van de Europese Unie. Ik ben van mening dat het Groenboek in onvoldoende mate ingaat op de verschillen binnen de handelssector. Staat u mij in dit verband een opmerking toe: na zo'n lange tijd en na zoveel ervaringen zou het eigenlijk gepaster zijn geweest niet eerst een Groenboek samen te stellen, maar meteen een Witboek te maken. Het gaat eigenlijk niet om de inzichten die heel goed werden beschreven in het Groenboek over de handel, maar het gaat om de behoefte aan handelend optreden op Europees niveau.
Naast de modernisering van de detailhandel, het probleem van de elektronische handel, ook dat komt in het verslag van de rapporteur heel goed tot uitdrukking, gaat het heel eenvoudig om de oriëntering op de toekomst binnen deze sector. Daarom had ik eigenlijk graag gezien dat de Commissie in het Groenboek veel meer had nagedacht over mogelijkheden tot handelen in plaats van zich hoofdzakelijk tot de analyse te beperken. Op het laatste gebied hebben veel aspecten te weinig aandacht gekregen. Juist in het teken van de vertrouwenscrisis die we bij bijna alle economische actoren op de interne markt kunnen zien, neemt de handel een speciale plaats in, want de vraag op de interne markt vormt natuurlijk een belangrijk instrument voor groei en werkgelegenheid.
De structuurverandering, de veranderingen door de informatiemaatschappij, überhaupt de nieuwe technologieën, maar ook het verlies aan concurrentie en het verdwijnen van een fijnmazig dekkend aanbod door de concentratieprocessen, met name in de detailhandel, hebben de handel in de Europese Unie veranderd. Op deze veranderingen moet worden gereageerd. We moeten weten wat we op dit gebied eigenlijk in gang willen zetten. De sterke ontwikkeling van handelscentra op het platteland die meestal worden opgezet door grote handelsketens, moet zeker niet uitsluitend positief worden gezien als een regulering van het aanbod, maar moet ook kritisch worden beoordeeld, want uiteindelijk worden - zoals gezegd - veel kleine handelsondernemingen gesloten. Ze sterven uit. Niet alleen in stedelijke gebieden, maar juist vooral op het platteland; de Commissie regionaal beleid wijst terecht op de problemen die er met name in de achtergestelde gebieden zijn.
In zoverre moeten er nieuwe antwoorden worden gevonden op de uitdagingen die in verband met de productieverschuiving, met de internationalisering van de productie, de urbane en rurale ontwikkeling, maar ook door het verkeer en de milieubescherming zijn ontstaan. De vergroting van de marktaandelen van vooraanstaande handelsondernemingen heeft deze tendens nog extra versterkt. De interne markt streeft terecht aan de ene kant naar het doel marktintegratie. Dit wordt door het nieuwe actieplan voor de interne markt onderstreept. Maar daarnaast moet uiteindelijk marktvervalsing worden vermeden en moet concurrentie mogelijk worden gemaakt.
De handel speelt een steeds grotere rol in de relatie tussen productie en afzet. De op de interne markt gewenste toename en transparantie van de concurrentie kan door de toename van handelsketens en hun fusiewerking in het tegendeel worden verkeerd en dat kan niet in de zin van de interne markt en de ontwikkeling ervan zijn.
Volledig terecht wijzen we de handel tegenwoordig ook nog andere taken toe. Dat geldt met name voor zijn ecologische en sociale dimensie en de dimensie consumentenbescherming. Om concurrentieredenen moet de identificatieplicht in heel Europa bindend worden geregeld. Hier is geen plaats voor subsidiariteit. De verbetering van de ecologische dimensie is onmisbaar, dat geldt ook voor de sociale dimensie, met name op het gebied van de precaire werkgelegenheidsverhoudingen die vooral vrouwen treffen.
Staat u mij toe nu nog een opmerking te maken met betrekking tot de handel en zijn betekenis voor de toekomst van de Europese Unie. We weten dat de invoering van de euro voor de deur staat; wat dat betreft zal de handel inderdaad - zoals de rapporteur al zei - van even groot belang zijn als de sector van de financiële dienstverlening. Zijn taken zijn op dit gebied enorm groot omdat er een direct contact is met de klanten en hier heel praktische problemen moeten worden opgelost. We mogen de handel niet alleen laten opdraaien voor de kosten. Aan de andere kant zal het echter van belang zijn, juist vanuit het oogpunt van de consumentenbescherming, de handel ertoe te verplichten de prijzen in twee geldeenheden uit te drukken, wat echter om bedrijfseconomische redenen zo moet worden opgelost dat de handel ook daadwerkelijk kan voldoen aan de eisen die eraan worden gesteld.
Ik zou de Commissie in ieder geval willen verzoeken de sector handel zo snel mogelijk en compleet op te nemen in het actieprogramma voor de interne markt en te integreren in de programma's en plannen ter stimulering van kleine en middelgrote bedrijven en hem met behulp van speciale initiatieven te steunen.

Peijs
Voorzitter, de omvang van de sector is al geschilderd. Ik ga dat allemaal niet meer herhalen. Maar er zijn maar weinig sectoren die zoveel dynamiek kennen als de handelssector en dan noem ik bijvoorbeeld de ontwikkeling op het gebied van de elektronische handel. In de Verenigde Staten gaan de ontwikkelingen sneller dan in Europa. Toch worden de eerste verschuivingen van de co-patronen met name bij de platen- en de boekhandel al waargenomen. Bij elektronische handel hoort ook een nieuw betalingssysteem dat het vertrouwen van zowel de consument als de ondernemer moet krijgen om een succes te worden, en zonder dat vertrouwen gaat die ondernemer niet investeren. Wellicht kan ook de Commissie een duit in het zakje doen om dat vertrouwen een basis te geven.
Bij commerciële distributie spreken we over een sector vol tegenstellingen. Wij hebben het over grote warenhuisketens, we hebben het over detailhandelketens, we hebben het over franchise -ketens en over zelfstandige ondernemers die zich staande houden door opvallende kwaliteit en specialiteit en die zich soms aaneensluiten, bijvoorbeeld in inkoopcombinaties. Maar ook diezelfde zelfstandige ondernemers krijgen gigantische veranderingen in betalingssystemen te verwerken zoals de euro en de elektronische portemonnee. De sector moet voldoen aan de meest complexe wetgeving ter wereld op het gebied van onder andere voedselhygiëne, het milieu en vooral de mededinging samen met onze nationale kartelbestrijders. Een samenwerking tussen de laatste zelfstandige ondernemers maken wij liefst zo moeilijk mogelijk.
Administratieve en belastingverplichtingen, denken we bijvoorbeeld aan de BTW, zijn bijna ondraaglijk geworden. Ieder erkent dat deze sector gebaat zou zijn met een nieuw BTW-stelsel. Kan de commissaris aangeven of er vooruitgang is geboekt met de problemen met de lidstaten op dit gebied, die tot nu toe de invoering van het nieuwe stelsel verhinderden? Dat zijn er nog al wat.
Er is tot nu toe geen Europese visie op wat er in de markt gebeurt en op de sterk veranderende marktpositie in het veld, waar producenten en de distributiesector zelf, in een reactie op elkaar, zich aaneensluiten in steeds wisselende coalities om hun onderlinge positie in de onderhandelingen over prijs, kwaliteit en schapruimte in de supermarkten voor hun merken te handhaven. Overigens met betrekking tot die machtspositie, en ik zou de aandacht van de commissaris daarop willen vestigen, denk ik dat bijvoorbeeld in een land als Nederland er nog enkele ketens overblijven. Daar zie je dus dat de vrije concurrentie uiteindelijk weer resulteert in monopolies, wat natuurlijk nooit de bedoeling geweest kan zijn.
Met de euro krijgt iedereen van doen. Maar deze sector wel onevenredig veel. De distributiesector zal de natuurlijke plaats zijn waar de euro in omloop gebracht wordt, waar de oude valuta ingenomen worden en waar zeer vele aanpassingen moeten worden doorgevoerd zonder dat er sprake is van een inverdieneffect zoals bij import- en exportbedrijven, waardoor de kosten voor de handel onevenredig zijn. Ik zou de Commissie daarom willen vragen om er bij de lidstaten op aan te dringen vanaf het jaar 1999 fiscale reserveringen en verruimde aftrekposten mogelijk te maken. Subsidies zijn te bureaucratisch; er zal geen cent in de zak van risicodragende ondernemer terecht komen. Ik geloof niet in subsidies.
Er ligt ook nog een grote sociale claim op de distributiesector. Christa Randzio-Plath sprak er ook al over. Men ziet uitgestrekte plattelandsgebieden en leeglopende stadsdelen hun leefbaarheid verliezen door vergrijzing en ontgroening, verpaupering en onveiligheid. De economische basis voor de sector valt daarmee weg. De sterk wisselende consumentenvoorkeuren doen de rest. Ouderen en jonge gezinnen dragen daarvan de gevolgen. Maar misschien zullen de nieuwe vormen van distributie, zoals de elektronische handel, wellicht een oplossing brengen.
Dit alles overziende en de druk inschattend waaraan zelfstandige ondernemers bloot staan, moet mij van het hart dat de Commissie veel te weinig aandacht heeft voor deze zo belangrijke dynamische sector. Jaren heeft het geduurd voordat de Commissie überhaupt wilde praten met deze sector. En nog steeds wordt de sector geïnformeerd, op de voorwaarden van de Commissie, in een door de Commissie ingesteld overleg, de CCD. En dat was goed toen de sector Europees gezien nog in de kinderschoenen stond. Maar nu is de sector volwassen. Commissie, behandel die sector ook als volwassen, behandel hem zoals hij is. En de Commissie moet ook het eigen huis aanpassen om deze belangrijke sector, die steeds Europeser gaat functioneren, goed te kunnen bedienen en goed te kunnen begeleiden. Dat betekent een aanpassing van DG XXIII.

Gasòliba i Böhm
Voorzitter, om te beginnen zou ik namens mijn fractie het belang willen onderstrepen van het verslag van onze collega Riccardo Garosci, waar wij volledig achter staan. Ook constateer ik tot mijn tevredenheid de toegenomen aandacht van de Commissie voor de handelssector, zoals blijkt uit het Groenboek over dat thema.
Uit het verslag dat thans ter tafel ligt, blijkt duidelijk het kwantitatieve en kwalitatieve belang van de handelssector in de economieën van de Europese Unie. Het ingrijpende aanpassingsproces dat onze economieën hebben doorgemaakt, maar ook de autonome ontwikkeling van de ontwikkelde economieën zelf, leiden als vanzelfsprekend tot een steeds grotere rol van de dienstensector, en daarin speelt de handel een sleutelrol. Wij, Catalanen, zeggen altijd: "handel is leven" , en zo is het, want de handel is de motor van de economie. De handel is de belangrijkste uitlaat voor de industrie, die tevens een centrale rol in onze economieën speelt en hele belangrijke invloed heeft, zoals blijkt uit het Groenboek en het verslag van de heer Garosci, op de werkgelegenheid en het particulier initiatief, dat bijna altijd voortkomt uit het midden- en kleinbedrijf. De handelssector is, zoals mevrouw Peijs al opmerkte, een regenererende factor, zowel op het platteland als in de stad.
Van de tien punten die ik had voorbereid om hier naar voren te brengen, wil ik u er drie noemen: ten eerste de positieve effecten die de handel heeft op de moderne samenleving en op de ontwikkeling van de moderne Europese economieën; ten tweede, de behoefte die er in de commerciële sector bestaat aan ondersteuning, en daar ligt voor de Europese Commissie een belangrijke taak, in het proces van aanpassing aan de dynamiek van de moderne economie; en ten derde de noodzaak van een betere afstemming van de programma's van de Europese Unie - met name de besteding van de structuurfondsen - op de capaciteiten van de handelssector.
Om het geduld van de Voorzitter niet al te zeer op de proef te stellen, heb ik de tien punten die ik op mijn lijstje had staan samengevat in deze drie fundamentele punten.

Ribeiro
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, dit verslag heeft een aantal aspecten die ik hier graag zal toelichten. Allereerst is het zo dat dit verslag de aandacht vestigt op het belang van de handel in de zin dat handel ook een netwerk van sociale betrekkingen vormt, welke betrekkingen gezien moeten worden als deel uitmakend van een de gehele wereld bestrijkend geheel van economische betrekkingen, met aandacht voor productieve, regionale, sociale aspecten, alsmede het milieu-aspect.
En het is ook vanuit dat gezichtspunt dat ik de nadruk wil leggen op het belang dat aan de lokale handel wordt gegeven in het kader van de economische en sociale cohesie, en ik wil dan ook bevestigen hoezeer ik het eens ben met punt 18 en hetgeen daarin geëist wordt, vooral wat betreft het aspect van informatie naar de belanghebbenden toe, of deze nu wel of niet bekend zijn met het kronkelige toegangssysteem tot de communautaire fondsen waarvan ze gebruik kunnen maken. Deze fondsen zijn elementair om de zwakste schakels in een onmisbaar netwerk de kans te geven zich teweer te stellen tegen een op een stoomwals lijkende mededingingsdynamiek.
Daarom ook juich ik het toe dat de culturele functie van de handel opnieuw genoemd wordt, zoals in punt 45. Naar mijn mening moet er evenwel een nog sterkere link worden gelegd tussen deze functie en de reeds genoemde rol van de buurthandel in de economische en sociale cohesie, alleen al omdat er in cultureel opzicht niets zo vervlakkend is als de enorme hypermarkten die alle beweren de grootste in de stad, de streek, het land, het schiereiland, Europa of de wereld te zijn, zo groot, zozeer de grootste "ter plaatse" , maar in werkelijkheid alle precies dezelfde, met enkel schaalverschillen. Ze verstikken de buurthandel en ze verstikken de burgers met hun ostentatieve protserigheid en hun verneukeratieve kredietfaciliteiten.
Precies omdat er zoveel goeds in dit verslag te ontdekken valt, vrees ik dat het niet meer zal zijn dan een oase van goede verwijzingen in een immer groeiende woestijn die is ontstaan doordat alles ondergeschikt wordt gemaakt aan financiële mechanismen. Naar die mechanismen wordt trouwens in het verslag zelf ook verwezen waar wordt gesuggereerd - volgens mij een omkering van zaken - dat de handelssector een instrument kan of zou moeten zijn voor de verspreiding en de invoering van de euro, de eenheidsmunt.
Wat de rapporteur en de sprekers in hun interventies hebben gesteund, is een op zijn kop gezet standpunt. Wat is waarvoor een instrument en voor wie? Maar vooruit, op deze rustige avond wil ik de positieve zaken belichten, zo zeldzaam, maar zo noodzakelijk, zelfs om er de tegenstrijdigheden uit te lichten.

de Rose
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij zijn verheugd dat de Commissie eindelijk de enorme sector van de handel behandeld heeft in een Groenboek, ook al dateren de vermelde cijfers uit het begin van de jaren "90 en zijn ze dus volledig achterhaald. Dit Groenboek zou bijzonder belangrijk moeten zijn in het licht van de hoofdrol die de handel in de zoektocht naar nieuwe banen speelt, aangezien de sector de tweede werkgever in de Gemeenschap is.
Maar lopen de kleine handelaars, die de meerderheid van deze sector vormen, niet veeleer het risico op een onevenwicht tussen kosten en baten, wanneer de Commissie de handelaars zal vragen de euro in omloop te brengen? De Commissie gooit de éénmanszaken, de kleine en middelgrote ondernemingen en de grote bedrijven immers op één hoop, hoewel het duidelijk is dat zo sterk verschillende structuren, ook al behoren ze allemaal tot dezelfde sector, de financiële weerslag en de moeilijkheden bij de invoering van de euro tegenover de klanten en op het vlak van omrekening, afronding en informatie niet op dezelfde manier zullen beleven.
Wij betreuren dat de Commissie de kwestie van de bescherming van de kleinhandel slechts behandelt in het kader van de relatie en de samenwerking met de grote warenhuizen, hoewel zij de kern van het probleem lijkt aan te raken waar zij het heeft over het evenwicht dat moet worden gevonden tussen de beste prijs voor de consument en het behoud van de onafhankelijke handel tegenover de grote ketens.
In dit verband zijn wij van oordeel dat elk land van de Unie, en Frankrijk in het bijzonder, een rol moet spelen bij de verdediging van de detailhandel en de promotie van lokale producten met een kwaliteitslabel tegenover de warenhuizen en hun aankoopcentrales, ook al botst de verdediging van onze eigenheid andermaal met de communautaire supranationale regels.
Inzake deregulering is het interessant op te merken dat de Commissie uitgaat van een dubbele vaststelling. Zij gaat er ten eerste van uit dat deze handel flexibel en concurrerend moet zijn en dus niet mag worden opgesloten in een te strenge regelgeving en ten tweede stelt ze dat deze reglementering van de handelsactiviteiten onder de bevoegdheid van de lidstaten valt. Maar de Commissie haast zich om de centraliserende Europese regelgeving te rechtvaardigen door te stellen dat de communautaire bepalingen inzake mededinging, het recht van vestiging en het vrije verkeer van goederen en diensten moeten worden nageleefd.
In verband met de gevraagde verlichting van de administratieve lasten, met name ten gunste van de KMO's, dient de flou artistique van de Commissie te worden vastgesteld. Het verdient zeker lof dat gewezen wordt op de rol die de handel voor de sociale samenhang kan spelen, en met name de detailhandel in de overgeürbaniseerde stadscentra of dunbevolkte plattelandsgebieden. De moeilijkheid ligt echter in het evenwicht dat gevonden moet worden tussen deze sociale rol en de noodzakelijke concentratie als middel in de strijd tegen de internationale concurrentie.
Het ziet er dus naar uit dat de Commissie er zich in haar Groenboek toe beperkt de moeilijkheden van de handelssector op te sommen en geen oplossingen voorstelt. Het is paradoxaal de handelaars te vragen dat zij deze problemen zelf oplossen en hen tegelijk deze oplossingen te onthouden wegens niet-naleving van de communautaire mededingingswetgeving.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, collega's, de Commissie heeft eindelijk het langverwachte Groenboek over de handel gepubliceerd. De handel is al lang de op één na grootste werkgever in de EU. Hier bevinden zich 4, 5 miljoen handelsondernemingen die aan 22 miljoen mensen werk bieden. Maar hoe is het mogelijk dat, terwijl de werkloosheid overal in de Unie een enorm probleem is, deze nog ernstiger wordt door de buurtwinkels met een betere bediening te vervangen door vervuilende supermarkten? Er is met opzet een absurde structuur opgezet. Van buiten de steden wordt met honderd auto's de vracht van één auto opgehaald. Het heeft werkloosheid, vervuiling, files en verloederende steden tot gevolg. Beginnen de hypermarkten bovendien niet te lijken op rattenkisten met hun looproutes en automatische deuren?
Het befaamde subsidiariteitsbeginsel zou ook voor de buurtwinkel moeten gelden. Mijn voorstel is dat we de steden gaan vermenselijken en verlevendigen in plaats van ze te laten verpauperen. De service in buurtwinkels kan worden gediversifieerd door bijvoorbeeld postdiensten, automatiseringssystemen en de bezorging van maaltijden aan bejaarden en gehandicapten.
Op de werkgelegenheidstop van de EU in november zou bijvoorbeeld een besluit moeten worden genomen over een rentesubsidie van 3 % voor het werkverschaffende MKB. De handel is een belangrijke werkgever en moet aldus kunnen profiteren van deze steun. Dit komt tegelijkertijd zowel de werkgelegenheid als de kwaliteit van het bestaan ten goede.
In het verslag worden de financiering van nieuwe innovatieve commerciële activiteiten van het MKB in de handelssector, de regionale ontwikkeling van de handel en de steun aan plaatselijke know-how op de voorgrond geplaatst. Hier moet men het allemaal mee eens kunnen zijn, want het is heel belangrijk om de regionale detailhandel mogelijkheden te garanderen binnen de toenemende concurrentie. Juist nu moet men zich inzetten om ook via structuurfondsen de handelsbranche te steunen, want de sector verschaft al meer werk aan vrouwen dan aan mannen, wat natuurlijk goed is.
In het verdienstelijke verslag-Garosci en in het Groenboek van de Commissie wordt geloof gehecht aan elektronische handel om verafgelegen regio's te doen opleven. Het is goed dat de infrastructuur van afgelegen gebieden elektronisch wordt ontwikkeld. Maar elektronische handel begunstigt momenteel de al bestaande supermarkten en niet de kleine dorpswinkels.
Het verslag-Garosci gaat ook in op het feit dat als de gemeenschappelijke Europese munt wordt ingevoerd, het juist de handelsbranche is die hier het meest concreet mee te maken krijgt. In de handel wordt dit geld immers gebruikt. Als we het over de gemeenschappelijke munt en de fase van voorbereiding hierop hebben, moeten we behalve de mensen werkzaam in de handelsbranche ook de bankemployees niet vergeten, die al het praktische werk doen dat tot de gemeenschappelijke munt leidt, en dat nog wel onder de dreiging om in de toekomst werkloos te worden. We kunnen er dus niet van uitgaan dat we een dubbelslachtig beleid kunnen voeren, ofwel dat we de werkgelegenheid onder vrouwen in de handelssector steunen en tegelijkertijd aanzien hoe banken volledig gezonde vrouwen van veertig en vijftig ontslaan.
Het Groenboek van de Commissie over de handel is ook een belangrijk document, omdat het ingaat op de toenemende macht van de supermarkten. Er wordt gewezen op problemen van vervuiling en dergelijke. Bijvoorbeeld in Finland heeft de concentratie van supermarkten geleid tot willekeur aan de kant van de groothandelsondernemingen, waarbij buurtwinkels geen gebruik kunnen maken van regionale leveranciers, maar net zoals de anderen alles bij groothandelsondernemingen moeten bestellen. De Commissie moedigt regionale deskundigen echter aan samen te werken en veroordeelt verticale integratie. Ik steun het voorstel van de Commissie volledig, want zonder het afbreken van de vaste structuren in de handel kan er niet aan de behoeften worden beantwoord. Het huidige gelijksoortige aanbod biedt de consument geen keuzevrijheid en de handel kan zich zodoende niet ontwikkelen.

Porto
Mijnheer de Voorzitter, het initiatief van de Commissie en de standpuntbepaling van het Europees Parlement over de handelssector, op basis van het verslag van collega Garosci, die ik bij deze feliciteer, zijn buitengewoon opportuun.
De getallen die het belang van de handel illustreren zijn indrukwekkend: de handel is goed voor 13 % van het BBP van de Unie en biedt een baan aan 22 miljoen mensen (een groei van 2, 3 miljoen tussen 1982 en 1992), in 4, 5 miljoen ondernemingen, waarvan 95 % met minder dan 10 werknemers, verspreid over het gehele grondgebied, van de grote steden tot de meest geïsoleerde dorpen.
De handel speelt aldus een onvervangbare rol op economisch en sociaal gebied. Het idee als zou deze sector niets nieuws toevoegen, als zou de handel niets meer dan een overbodige tussenfase zijn, verantwoordelijk voor een prijsverhoging voor de consument en een inkomstenvermindering voor de deelnemers aan agrarische en industriële activiteiten, is thans verlaten. Het is nu wel duidelijk welk een toegevoegde waarde de handel vertegenwoordigt, enerzijds door tegemoet te komen aan de verlangens van de consumenten, door diezelfde consumenten producten te leren kennen, en hun daarbij begeleiding te verschaffen, anderzijds door de afzetmogelijkheden voor de producenten te vergroten.
Het verslag van de Commissie is ook heel duidelijk in de wijze waarop het de sociale rol van de handel benadrukt, die, in de woorden van de Commissie, " het middel verschaft waardoor mensen elkander kunnen ontmoeten, met elkaar kunnen communiceren, contacten tot stand brengen en integreren" , waarbij diezelfde activiteit voor velen onder hen "de enige regelmatige vorm van contact (conversatie) is met andere mensen en de wereld om hen heen" . Het is dan ook niet mogelijk in een paar woorden een idee te geven van de rijkdom aan mogelijkheden en de steun die alleen de handel kan bieden.
Bepaalde ontwikkelingen in de moderne tijd veroorzaken, hoewel zulke ontwikkelingen welkom kunnen zijn, een zekere - soms uitgesproken - angst met betrekking tot de traditionele rol van de handel, vooral waar het de sociale functie van de handel betreft. Dat is het geval met systemen voor de verkoop op afstand, waarbij levering per post geschiedt, en ook bij hypermarkten, die de kleine winkeltjes in onze wijken terrein hebben doen verliezen.
Het zou een onzinnige onderneming zijn deze ontwikkelingen, die grote voordelen voor de consument met zich mee kunnen brengen, een halt te willen toeroepen; het lijkt ons overigens duidelijk dat de handel op kleine schaal een rol zal blijven spelen - hun geografische nabijheid en de persoonlijke bediening maakt ze onvervangbaar. Ook al wordt hun waarde erkend, zelfs vanuit politiek oogpunt, en zulks in de positieve zin des woords, het is toch van belang dat allen, handelaars en autoriteiten, gezamenlijk een inspanning doen om de beperkingen voor dit soort handel weg te nemen en de mogelijkheden ervan te benutten.
Wat eerstgenoemden, de handelaars zelf, betreft, mag men verwachten dat ze zich zullen inspannen om te komen tot een nog meer gepersonaliseerde aanpassing aan de verlangens van de klanten, en ook dat ze, en dat is maar een voorbeeld, nieuwe vormen van onderlinge samenwerking zullen onderzoeken, waardoor ze hun inkopen op voordeliger wijze kunnen doen. Van de autoriteiten mag men hopen dat ze de bureaucratische obstakels zoveel mogelijk zullen wegnemen (in mijn land, bijvoorbeeld: vereenvoudiging van het nakomen van belastingverplichtingen, kredietverschaffing etc.). En men dient de handel vooral beter op te nemen in de stedelijke planning, met passende locaties en steun bij herstructurering (zoals bijvoorbeeld geschiedt in programma's als het URBAN-programma, programma's dus die algemeen toepasbaar zijn op stedelijke omgevingen en niet alleen op de grotere steden).
In toeristische streken is de handel voor iedereen een factor van bijzonder belang bij het aantrekken van mensen, waar de handel een positieve bijdrage aan levert. Ook hier weer hebben de handelaren grote verantwoordelijkheden: ze kunnen kwaliteitsproducten aanbieden die aansluiten bij de plaatselijke ambachtelijke productie of ander typische kwaliteiten van de streek, waardoor ze de promotors bij uitstek kunnen worden van hun eigen cultuur (die dan, zodra de toeristen weer met hun aankopen naar huis in het land van herkomst zijn weergekeerd wordt verspreid).
In het verslag wordt ook aandacht besteed aan een unieke eigenschap van de handel, namelijk het vermogen belangstelling te wekken voor grenszones. Vooral voor Portugal is dit van belang, aangezien de grens met Spanje één van de meest achtergebleven zones is, met uitsluitend in de steden die van oudsher de opening naar Spanje vormen iets betere economische omstandigheden.
In die omstandigheden zou men kunnen proberen, in plaats van een beperkt aantal doorgangspunten een geprivilegieerde behandeling te geven, het aantal verbindingen tussen de landen te vergroten en de kwaliteit ervan te verbeteren, waarbij de te behalen voordelen de investeringen ruimschoots zouden dekken. Dat zou vooral het geval zijn met de introductie van de euro, waardoor de tot nu toe bestaande beperkingen voortvloeiende uit de kosten van het wisselen van geld zouden wegvallen.

Watson
Mijnheer de Voorzitter, toen de Europese Unie werd opgericht, was het waarschijnlijk voor iedereen ondenkbaar dat wij ooit een debat als dit zouden houden. Pas vandaag de dag, nu wij de economische gevolgen zien van de ontwikkelingen in onze maatschappij op het gebied van distributie en consumptie, beseffen wij hoe belangrijk kleine ondernemingen geweest zijn, vooral in de handelssector. Wij moeten hiervan, en van de gevolgen van de toenemende concentratie van grote bedrijven, zeker meer studie maken.
Zoals vele sprekers in dit debat gezegd hebben, spelen kleine bedrijven in de handelssector een rol die groter is dan hun rol in economisch opzicht. Zij spelen een rol die vanuit sociaal en milieuoogpunt van belang is. Zij betekenen voor veel mensen een kans om zelfstandig in zaken te gaan en ondernemersbekwaamheden te ontwikkelen die anders niet zouden bestaan.
Ik zou als voorbeeld de plaats waarin ik woon willen aanhalen. Het is een kleine stad in het zuidwesten van Engeland, Langport genaamd. Zij ligt zo'n 27 kilometer van de dichtstbijzijnde grote stad en ruim 19 kilometer van een stad die min of meer als groot omschreven kan worden. Wij hebben een aantal winkels. Wij hebben geluk. Wij hebben drie krantenverkopers, vijf kappers en twee slagers. En toch zijn er voorstellen gedaan om een supermarkt in onze stad te openen. Sommige winkeliers staan daar positief tegenover. Zij zeggen dat hun bedrijven toch al ten dode zijn opgeschreven. Anderen zeggen dat de komst van een supermarkt, die zich niet beperkt - zoals tot nu toe de trend was in Groot-Brittannië - tot de verkoop van levensmiddelen, maar allerhande artikelen verkoopt, alle andere handel in de stad de das om zou doen. Wij zullen een economischeffectrapportage en een vervoerseffectrapportage laten uitvoeren voordat dit van start gaat. Toch is dit een belangrijk voorbeeld, omdat het overal in Groot-Brittannië gebeurt en vroeg of laat ook overal in de Unie zal gebeuren.
Ik juich het verslag-Garosci toe. Het is een zeer belangrijke bijdrage aan dit debat. Ik hoop dat de Commissie gevolg zal geven aan de aanbevelingen in dit document en binnen twee jaar een Witboek zal uitbrengen, waarin het belang van het kleinbedrijf wordt ingezien en erkend wordt dat het onze steun nodig heeft.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, het Groenboek van de Europese Commissie over de handel geeft een goede analyse van de situatie waarin de Europese handel zich op dit moment bevindt. Op twee punten heb ik kritiek.
Ten eerste, de Commissie gaat er zonder meer van uit dat nationale wetgeving de belangrijkste belemmering vormt voor grensoverschrijdende handel. Het is waar dat de interne markt niet vlekkeloos functioneert. Maar met uniforme of geharmoniseerde wetgeving is de oorzaak niet weggenomen. Het zou van meer realiteitszin getuigen als we de vaak diepgewortelde culturele gewoonten respecteren. Ik moet er niet aan denken dat de diversiteit in marktstructuren en de variëteit van regio's ingeruild worden voor een eendimensionale, saaie monocultuur.
Tweede opmerking, de Commissie wil dat het goed gaat met de handel. Ik ook. Maar is méér handel beter? Treffend is dat prettiger winkelen genoemd wordt als één van de instrumenten ter vergroting van de omzet. Hier blijkt dat de lijfspreuk van Descartes: je pense, donc je suis , omgezet is in: je dépense, donc je suis . Wanneer kopen en verkopen als beleidsdoelstellingen voorop gaan, bevorder je consumentisme en materialisme. Het milieubelang schuift dan naar het tweede plan. Uiteraard steun ik de Commissie in haar streven naar milieuvriendelijker producten en verpakkingen. Maar het belang van het milieu vraagt óók dat we de consument stimuleren tot hergebruik en reparatie van goederen.
Ten slotte ben ik van oordeel dat voor een genuanceerder oordeel over de handel aanvullende statistische informatie beschikbaar moet komen over de milieubelasting die deze sector veroorzaakt. Graag verneem ik van de commissaris of hij deze ideeën in het komend Witboek wil opnemen.

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag en dit debat zijn uiterst belangrijk, want de handel is niet alleen op grote schaal - de indrukwekkende cijfers tonen het immers aan - van belang voor het Europese economische en werkgelegenheidsbeleid. De handel beschikt op lokaal niveau alleszins ook over een cultuuren sociaalpolitieke dimensie. De kleine winkel om de hoek of in het dorp maakt deel uit van de Europese leefbaarheid. Hij vormt vaak het middelpunt van het plaatselijke leven en is ook voor het toerisme van groot belang. Buurtwinkels die verdwijnen uit de stadskernen en winkels op het platteland die hun deuren moeten sluiten, laten gaten achter die immens grote sociaal-politieke consequenties hebben. Het herstellen van een beter evenwicht tussen kleine en grote winkels moet daarom een belangrijk aandachtspunt worden voor de lidstaten en ook voor de Commissie.
Het fenomeen winkelen mag niet uit de dorpen verdwijnen doordat de laatste winkels sluiten. Men moet alles op alles zetten om de lidstaten ertoe over te halen de structuurfondsen en de passende communautaire initiatieven te gebruiken ten behoeve van het behoud van de detailhandel in landelijke en stedelijke gebieden.
Om de betekenis van de handel voor de Europese ontwikkeling te kunnen begrijpen, moet deze echter als geïntegreerd deel van een groter geheel worden gezien, zogezegd als bindende factor tussen landbouw, nijverheid, industrie en toerisme.

Secchi
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wilde ik zeggen dat het volgens mij uitstekend van pas komt dat wij dit debat over het Groenboek houden - waarvoor dank aan de Commissie en met name de commissaris - en over zo'n belangrijke sector als de handel die zoveel te bieden heeft qua werkgelegenheid en economische vooruitzichten in Europa. Deze vooruitzichten gelden vooral voor de jongeren, die zich uiteraard zorgen maken over hun toekomst. Volgens mij kunnen zij uit het huidige debat een paar indicaties oppakken en krijgen ze enig teken van hoop dat de Europese instellingen zich werkelijk inzetten voor de speerpuntsectoren van onze economie.
Ik geloof dat ook duidelijk is gebleken dat de Fractie van de Europese Volkspartij het verslag van de heer Garosci volledig onderschrijft. Wij danken hem voor zijn toewijding en staan vierkant achter het verslag dat hij heeft opgesteld.
Ik wilde nu nog kort ingaan op een paar ideeën die al ter sprake zijn gebracht en een paar andere dingen toevoegen. In de eerste plaats wil ik beklemtonen dat de handel een ontzettend belangrijke rol vervult, niet alleen voor de economie en de werkgelegenheid, maar ook uit sociaal oogpunt, aangezien hiermee een veelvoud aan functies in stads- en plattelandscentra gegarandeerd wordt, zoals veel collega's reeds hebben gezegd. Met name hechten wij grote waarde aan de mogelijkheden en de activiteiten van het MKB, want dankzij deze sector kan men het verschijnsel van ontvolking en verval van de stadscentra tegengaan en kan ingespeeld worden op diverse behoeften.
Maar we moeten er wel rekening mee houden dat de ene markt, door de verhoogde mobiliteit en mededinging, bijzonder grote uitdagingen en problemen met zich zal brengen, vooral dan voor de detailhandel. Gezien de veelvoudige functies die de handel verricht, niet alleen op het vlak van distributie, zal er een nauwlettend beleid moeten komen, om ervoor te zorgen dat al het andere potentieel niet in het gedrang wordt gebracht.
Ook de ene munt staat voor forse uitdagingen, zoals al is aangegeven door de rapporteur en andere collega's, aangezien de distributiesector samen met het bankwezen op de interface komt te staan met de burgers/consumenten. Dus niet alleen zullen de kosten van aanpassing aan de nieuwe realiteit betaald moeten worden, men zal ook een pedagogische functie moeten vervullen om ervoor te zorgen dat de problemen gekoppeld aan het gebruik van de euro snel het veld ruimen.
Ik geloof dat de Europese beleidsmakers evenals de nationale en plaatselijke overheden met meer aandacht, en natuurlijk onder eerbiediging van het subsidiariteitsbeginsel, moeten kijken naar de problemen en de mogelijkheden van deze sector en innoverende ideeën voor maatregelen moeten uitwerken. Een paar ideetjes doe ik u bij dezen aan de hand.
In de eerste plaats moeten deze vormen van beleid ervoor zorgen dat de concrete uitvoering verbeterd worden, dus in bureaucratisch en fiscaal opzicht en qua regelgeving. Bovendien moet het nieuwe beleid steun kunnen geven om de problemen van de op handen zijnde invoering van de euro op te lossen. De handelssector moet samenwerken met de Europese instellingen om het welslagen van de ene munt te garanderen, en meer in het algemeen moet de handel laten zien dat hij een waardevolle bondgenoot kan zijn bij de toenemende pogingen de consument te beschermen, zoals overigens ook met zoveel woorden in het Verdrag van Amsterdam staat. In de derde plaats geloof ik in uitvoering van een systeem van externe economieën, om handelsondernemingen, vooral van kleine afmetingen, te stimuleren bij hun oprichting en overleving. Daarbij dient bijzondere aandacht uit te gaan - zoals al is opgemerkt - naar de periferie van grote steden, kleinere centra en het platteland. Ten slotte is er ook behoefte aan acties die het collectief ondernemerschap stimuleren, om de economische doelmatigheid van het bedrijfsleven op te vijzelen, om een antwoord te geven op gemeenschappelijke problemen, om de kosten terug te dringen en zodoende de burgers/consumenten een heel gamma van diensten te garanderen onder zo gunstig mogelijke omstandigheden.
Dan nog een allerlaatste aanbeveling. Wij wachten uiteraard met interesse, met spanning haast, op het Witboek dat over twee jaar moet uitkomen, maar wij vinden wel - en de commissaris zal vast en zeker al aan enig initiatief hebben gedacht in dit verband - dat het thema waar wij hedenavond over spreken een forse duw in de rug moet krijgen en een centrale rol moet gaan vervullen in het kader van de Conferentie over de werkgelegenheid op 21 en 22 november aanstaande.

De Voorzitter
Het spijt mij maar de jonge Europeanen die op de tribune zitten, weten waarschijnlijk nog niet dat zij niet luidruchtig mogen zijn. Het staat hun vrij een eigen mening te hebben over hetgeen hier wordt gezegd, maar zij mogen er geen uiting aangeven. Daarom verzoek ik hun herhaling te voorkomen.

Thyssen
Voorzitter, de handel is een sector met vele KMO's die niet altijd de aandacht krijgt die hij verdient ook al is hij bijna de grootste werkgever en levert hij een belangrijke bijdrage aan het economisch en sociaal welzijn van veel Europeanen. Het Groenboek, mijnheer de commissaris, is dan ook niet te vroeg bekend gemaakt. Zeker niet nu in die sector nogal wat beweging is. Er is de toenemende concurrentie tengevolge van de werking van de interne markt met als gevolg een enorme concentratietendens. Er is ook de ruimtelijke verschuiving in de detailhandel. Die gaat weg van het centrum naar de rand van de stad en weg uit rurale gebieden. Verder is er de nakende invoering van de euro en ook nog de opkomst van de informatiemaatschappij.
Ondanks de interne markt mogen we toch niet vergeten dat een groot deel van de detailhandelszaken zijn activiteit beperkt tot de lokale markt en daar door middel van samenwerking moet overleven. Als Europese werkgever moeten wij Europees regelen wat Europese regels behoeft, maar moeten wij ook ruimte laten voor het lokaal georiënteerd ondernemerschap, dat actief is in regio's die in structureel, cultureel én demografisch opzicht van elkaar verschillen en daardoor niet voor alles en nog wat een gecentraliseerde aanpak verdragen. Wij moeten zorgen voor vrij verkeer, vrije vestiging, geharmoniseerde technische en fiscale voorschriften en niet te vergeten mededingingsregels die de specificiteit van de KMO niet negeren maar zaken als inplanting van commerciële ruimten, openingstijden en dergelijke mogen wat ons betreft best aan de lidstaten zelf overgelaten worden.
Een tweede zaak betreft de ruimtelijke verschuiving. In rurale gebieden wordt een leegloop van de buurtwinkel vastgesteld en door de opkomst van winkelcentra aan de rand van de stad en lelijke parelsnoeren van winkels langs belangrijke verkeersaders wordt het verval van de stadscentra in de hand gewerkt. De Commissie merkt terecht op dat de handel een efficiënt middel kan zijn tegen marginalisering van bepaalde bevolkingsgroepen en dat er nood is aan een geïntegreerd beleid ten behoeve van de stad. In Vlaanderen heeft de overheid fondsen voor binnenstedelijke commerciële centra opgericht. De Europese Commissie zou dergelijke initiatieven moeten stimuleren door op zijn minst een uitwisseling van beste praktijken te organiseren en vooral door niet blind te willen dereguleren in kwesties van ruimtelijke ordening en handelsvestigingen.
Voorzitter, dat de Commissie in haar Groenboek ruime aandacht besteedt aan de rol van de detailhandel bij de invoering van de euro is een goede zaak. De rapporteur en andere collega's hebben uitgelegd waarom. Er moet dan ook voldoende rekening worden gehouden met de bekommernis van deze sector onder meer als het gaat over prijsaanduidingen en het bepalen van begin- en einddata van de overgangsperiode. De Commissie mag ook niet vergeten dat ingevolge toegenomen prijstransparantie door het gebruik van de euro de roep om harmonisatie van de BTW-tarieven nog sterker zal klinken, mevrouw Peijs heeft daar meer in detail op gewezen.
Verder is er de informatiemaatschappij, die de handel grondig zal dooreenschudden en de relatie met zowel de consument als het bankwezen zal wijzigen. Elektronische handel, nieuwe vertaaltechnieken, collega's hebben er al bij stilgestaan, zij zullen hun opgang maar kunnen maken als er vertrouwen is in die nieuwe zaken en als ze kunnen gebruikt worden op een betaalbare manier, ook daarvoor is nog werk op de plank.
Ten slotte nog een woord over het Comité voor de Handel en de Distributie. Dit comité moet uiteraard representatief blijven voor de heterogene sector die het vertegenwoordigt. Verder moet overwogen worden om niet alleen de ondernemers zelf, maar ook hun representatieve organisaties ten volle aan de werkzaamheden te laten participeren, zeker voor de KMO-wereld, mijnheer de commissaris, is de behoefte daaraan reëel en ik had dan ook graag hierover uw concrete mening gekend.
Voorzitter, ik ben benieuwd naar de reacties die van elders op het Groenboek komen. Ik hoop dat de Commissie in elk geval met de resolutie van het Parlement rekening zal houden. Ik feliciteer de rapporteur trouwens met de voorbereiding daarvan en ik wacht op concrete voorstellen van de Commissie die getuigen van een weloverwogen beleid voor de handelssector.

Cassidy
Mijnheer de Voorzitter, het doet mij genoegen het woord te voeren voor een volle publieke tribune. Ik betreur het alleen dat de banken van dit Parlement niet even vol zijn als de publieke tribune. Als de mensen op de publieke tribune aan het eind van mijn toespraak willen applaudisseren of mij zelfs een staande ovatie willen brengen, zal ik meer dan tevreden zijn.

De Voorzitter
Hoewel ik dat gewoonlijk niet doe, mag ik wel zeggen dat ik werkelijk zeer verheugd zou zijn als u die ovatie aan het eind van de vergadering kreeg. Wat uw andere opmerking betreft, dat er niet veel collega's aanwezig zijn, u weet heel goed dat er collega's zijn die, net als u en ik, hier al vanaf vanmorgen acht uur aan het werk zijn. Ik kan hen echt niet verplichten tot op dit moment in de zaal te blijven.

Cassidy
Mijnheer de Voorzitter, ik begrijp het. Zij zullen zo dadelijk een geweldige toespraak missen, maar het is niet anders.
Het onderwerp van dit door onze collega Garosci opgestelde verslag van vanavond, dat een voortreffelijk verslag is, betreft een zaak van diepgaand belang, omdat de handel, de distributie via de kleinhandel en de groothandel en de dienstverlening van de detailhandel aan het publiek in het algemeen veel banen scheppen, zoals een aantal andere sprekers in het debat tot dusver reeds naar voren heeft gebracht.
Ik wil de aandacht concentreren op paragraaf 10 en 11 van het verslag van de heer Garosci. In paragraaf 10 staat dat de distributiesector, kleine en middelgrote bedrijven, onevenredig gedupeerd worden door overreglementering, zowel door EG-richtlijnen als door nationale regelingen. Ik zou wat nader op dat punt willen ingaan.
Grote ondernemingen kunnen het zich permitteren om alle door de moderne wetgeving vereiste deskundigen in dienst te nemen: bedrijfsartsen en veiligheidsfunctionarissen, brandweerlieden en maatschappelijk werkers - al die functies die grote ondernemingen creëren om werkgelegenheid te bieden aan hoogbetaald kaderpersoneel.
Kleinere bedrijven daarentegen, met name kleine detailhandelaren, kunnen zich dergelijke specialisten niet veroorloven. Het werk wordt gedaan door de baas en de vrouw of de man van de baas. Wij kunnen niet lasten van deze aard blijven opleggen aan de kleine ondernemingen die de grote scheppers van werkgelegenheid zijn.
In mijn land is de situatie nog slechter. Wij krijgen richtlijnen van de Europese Gemeenschap, waarvan ik één voorbeeld kan geven, het beroemde pakket van zes richtlijnen betreffende de gezondheid en de veiligheid dat wij in 1992 hebben aangenomen. Kleine zelfstandigen vielen uitdrukkelijk niet onder die zes richtlijnen. Vele detailhandelaren zijn eigen baas. Toen die zes richtlijnen echter in het Verenigd Koninkrijk tot wet werden verheven, werden zij uitgebreid en golden zij ook voor de kleine zelfstandigen. Niet alleen werden zij uitgebreid tot de kleine zelfstandigen, er werden straffen, gevangenisstraffen, boetes en andere veroordelingen in opgenomen, die deze mensen het leven moeilijk gemaakt zouden hebben. De schuld van dit alles kreeg Brussel, die verdorven lieden in de Europese Commissie of het Europees Parlement.
Ik moet helaas zeggen dat ook weer in mijn land - het spijt mij dat ik het met name over de Britse ervaringen heb - Brussel, de Europese Commissie of de Europese Gemeenschap maar al te vaak gebruikt wordt als zondebok of sterker nog als dekmantel. Ik kan als voorbeeld een café in mijn kiesdistrict aanhalen waar ook lunches werden geserveerd. De caféhouder - de beheerder van het café - kreeg van de plaatselijke ambtenaar van de Inspectie Milieuhygiëne te horen dat hij geen kortgebakken biefstuk meer mocht serveren. Ik wil hier tussen twee haakjes aan toevoegen dat dit gebeurde lang voordat de BSE-crisis ontstond. Hij kreeg te horen dat hij geen biefstuk meer mocht serveren die van binnen nog rauw was, omdat Brussel het serveren van kortgebakken biefstuk verboden had. In een ander restaurant in Londen van een wat hoger aanzien kreeg ik kortgeleden te horen dat crêpes Suzette niet langer geserveerd konden worden, omdat Brussel had beslist dat vlammen gevaarlijk waren en daarom stonden crêpes Suzette niet meer op het menu.
De commissaris en u, mijnheer de Voorzitter, lachen nu wel, maar ik kan u verzekeren dat de mensen in het Verenigd Koninkrijk die crêpes Suzette willen hebben of die hun brood verdienden met het bakken daarvan nu zonder werk zitten en dat Brussel daarvoor verantwoordelijk gesteld wordt. Een van de belangrijke dingen die de Commissie, naar ik hoop, uit dit debat van vanavond zal oppakken, is de wijze waarop nationale regeringen - ik heb over de Britse ervaringen gesproken, maar door uitwisseling van indrukken met collega's heb ik begrepen dat het in andere landen even slecht gesteld is - Brussel en de Europese Commissie als excuus gebruiken. Als wij de commissaris kunnen aanmoedigen om daarop speciaal de aandacht te vestigen en te protesteren wanneer hij nationale regeringen op die manier ziet optreden, zal hij zeker onze onverdeelde steun hebben en de mijne in het bijzonder.

De Voorzitter
De commissaris, die geduldig heeft geluisterd, mag nu antwoorden.

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u voor uw coulante houding bij het handhaven van de spreektijd voor vanavond. Daardoor kon er een echt debat plaatsvinden en konden alle sprekers hun mening geven. De mensen in de handel zullen u daar dankbaar voor zijn.
Geachte afgevaardigden, het is mij een genoegen u vanavond op te hoogte te kunnen stellen van de gang van zaken bij de tenuitvoerlegging van het Groenboek inzake de handel. Er heeft hierover een open discussie plaatsgevonden en ik moet u zeggen dat hetgeen daarbij uit de bus is gekomen, onze verwachtingen ver heeft overtroffen. Ik ben tevens zeer voldaan over het initiatiefverslag van het Europees Parlement inzake het Groenboek. Daaruit blijkt dat het Parlement het met mij eens is wat het belang van deze sector betreft. Ik wil dan ook de heer Garosci van harte gelukwensen met dit prachtige verslag en zijn uitvoerige analyse van het Groenboek.
Met het Groenboek wilden wij een ruime dialoog tot stand brengen over de toekomst van de handel in Europa. De bijdrage van het Parlement hiertoe is zeer belangrijk. Daardoor is niet alleen een beter begrip van de problemen ontstaan maar zijn ook voorstellen gedaan voor een Europees handelsbeleid. In uw advies betuigt u steun aan de aanpak van de Europese Commissie en oppert u nieuwe ideeën voor de ontwikkeling van deze sector.
Tijdens de overlegprocedure hebben wij meer dan duizend schriftelijke antwoorden gekregen van nationale overheden, Europese organisaties, nationale beroepsorganisaties, consulenten en ook bedrijven. Wij wilden ook zoveel mogelijk reacties losmaken. Ons doel was een groot, open debat in Europa tot stand te brengen waaruit duidelijk het belang van deze sector zou blijken.
Inderdaad wordt, zoals u zegt, in het Groenboek geen allesomvattende beschrijving gegeven van de huidige situatie en de vooruitzichten in de handel. Wij betwisten ook zeker niet het belang van een gedetailleerde analyse van deze sector. Ons doel was echter een overzicht te geven van de problemen waarmee de handel te kampen heeft en deze aldus te helpen bij het trotseren van de toekomst. Verder wordt gezegd dat er niet voldoende statistieken bestaan over de handel en dat de beroepsorganisaties dringend vragen om verbetering daarvan. Ik moet hierbij echter aantekenen dat op dit gebied sedert de publicatie van het Groenboek vooruitgang is geboekt. In december 1996 heeft de Raad een verordening aangenomen betreffende de bedrijfsstructuur. Daar valt ook de handel onder. Verder wordt er nog voor het einde van dit jaar een seminar over statistieken georganiseerd door Eurostat in samenwerking met mijn diensten en het Economisch en Sociaal Comité.
De handelsactiviteiten zijn verbonden met een aantal algemene economische vraagstukken. In de antwoorden worden vaak problemen van horizontale aard aan de orde gesteld, zoals de belastingharmonisatie, de BTWvoorschriften en natuurlijk de aanpassing aan de algemene mededingingsregels. Wij zullen deze vraagstukken in de komende maanden aandacht moeten schenken.
Grote onrust is ontstaan door de tendens tot concentratie in de handel. Dit kan de concurrentie verstoren. Terecht wordt hier in uw advies gewag van gemaakt. Ook gaven veel sprekers uiting aan hun ongerustheid over de toekomst van de kleine winkels; zij stelden voor maatregelen te bestuderen waarmee de zelfstandige handelaren kunnen worden aangemoedigd hun krachten te bundelen en eventueel coöperaties op te richten. Ik kan u verzekeren dat in veel landen van de Europese Unie de vereniging van bedrijven in coöperaties zeer succesvol is gebleken, zeer zeker in de gevallen waarin steun hieraan wordt gegeven van overheidswege, via de nationale wetgeving of door de regeringen.
Meer werkgelegenheid is een van de grootste prioriteiten van de Commissie en het Europees Parlement. Mijns inziens is dit zelfs prioriteit nummer één. De handel kan hiertoe een belangrijke bijdrage leveren. Deze beschikt immers over een zeer gevarieerde structuur en functie en biedt werk aan een groot aantal werknemers op elk niveau, van ongeschoolden tot uiterst gespecialiseerden.
In het advies wordt tevens gewezen op het belang van de scholing, en terecht. Dit is een vraagstuk van doorslaggevend belang voor de toekomst van de handel en de aanpassing aan de snelle veranderingen op technologisch, sociaal en wetgevend gebied. De Commissie gaat volledig akkoord met de noodzaak van administratieve vereenvoudiging en verbetering van het bedrijfsklimaat. Na de Raad van Amsterdam hebben wij besloten hiervoor een task force op te richten en gisteren is de samenstelling daarvan medegedeeld. De bevindingen van deze task force zullen onder meer verwerkt worden in het actieprogramma voor de handel. Wij willen laten onderzoeken hoe het bedrijfsklimaat verbeterd kan worden. Aan de buitengewone Europese Raad voor de werkgelegenheid van Luxemburg zal een voorlopig verslag worden voorgelegd. Een uitvoerig verslag zal daarentegen worden ingediend aan de Europese Raad van Cardiff aan het einde van het voorzitterschap van het Verenigd Koninkrijk.
Een van de in het Groenboek beschreven uitdagingen is de elektronische handel. Mijns inziens zal de ontwikkeling hiervan heel wat detailhandelaars behulpzaam kunnen zijn bij het geven van een internationaal karakter aan hun activiteiten. Bovendien kan dit een belangrijk instrument zijn voor winkels in afgelegen gebieden.
Naar het schijnt is de invoering van de gemeenschappelijke munt, de euro, de grootste zorg van de handelsbedrijven, en terecht mijns inziens. De meeste bedrijven zijn tegen het wettelijk voorschrijven van de dubbele prijsindicatie. Ook wensen zij een verkorting van de periode waarin de nationale en de gemeenschappelijke munt naast elkaar circuleren. Er is echter juiste voorlichting nodig en er moet gezorgd worden voor een juiste voorbereiding op de invoering van de euro. De dialoog tussen de consumenten en de handel moet worden verbeterd. Daarom heeft de Commissie in samenwerking met het Parlement besloten een ronde tafel te organiseren over de euro waaraan alle belanghebbenden deelnemen. Bovendien wil men dat de voor de euro noodzakelijke besluiten die een weerslag hebben op de handel met een zo groot mogelijke eensgezindheid onder de gebruikers van de munt worden genomen en dat er wordt gestreefd naar gemeenschappelijke oplossingen. Daarom heb ik met instemming van mijn collega's, de heer de Silguy en mevrouw Bonino, besloten gemeenschappelijke ontmoetingen te beleggen van mensen uit de handel en consumenten.
Een ander belangrijk thema is het lot van de kleine winkels in met name de dunbevolkte gebieden, op de eilanden en in de bergen en ook in de stadscentra, waar de kleine winkels een belangrijke sociale, economische en culturele rol vervullen. Velen onder u noemden dit belangrijke aspect tijdens het debat van vanavond. De bescherming van de kleine winkels tegen elke vorm van concurrentie kan niet de oplossing zijn. Wij moeten hen veeleer helpen bij het aanpakken van de nieuwe uitdagingen. Dat betekent dus betere scholing, betere voorlichting en onderzoek naar de beste plaatsingsmogelijkheden van de kleine winkels op de markt. Het proefproject Commerce 2000, beoogt juist dit doel. Tevens zijn wij van plan begin 1998 in samenwerking met het Comité der Regio's een handelsconferentie te beleggen in de landbouwgebieden. Daarbij wil ik wel onmiddellijk duidelijk maken dat onze beleidsvormen dienen bij te dragen tot de handhaving en de verbetering van de levenskwaliteit in niet alleen de landbouwgebieden, maar ook de steden en de stadscentra. Men zal dan in het bijzonder rekening moeten houden met de zwakke consumentengroepen, en met name de ouderen en de gehandicapten.
Wij zijn momenteel bezig met de redactie van de conclusies en uw verslag is een belangrijke bijdrage daartoe. Daarom wil ik nogmaals mijn dank uitspreken aan alle medeadviserende commissies van het Parlement en natuurlijk aan de rapporteur van dit verslag, de heer Garosci.
De richtsnoeren en de doelstellingen van onze toekomstige activiteiten zullen binnenkort hun beslag vinden in een mededeling van de Commissie en worden voorgelegd aan het Parlement, de Raad en de andere instellingen. Ik hoop dat wij nog vóór het einde van dit jaar in staat zullen zijn een concreet actieprogramma voor te stellen. De handel heeft daar grote behoefte aan. Tegelijkertijd zullen wij echter aandachtig uw suggesties betreffende de opstelling van een Witboek bestuderen en ik hoop dat wij nog vóór het einde van het mandaat van deze Europese Commissie, dat wil zeggen in de komende anderhalf à twee jaar, een Witboek over de handel zullen kunnen voorleggen. Daarin zal worden aangegeven in welke richting de wetgeving moet gaan om steun te kunnen verlenen aan de handel en een klimaat te creëren dat deze in staat stelt zijn veelzijdige rol te vervullen.
Ik besef zeer goed dat de diensten van de Europese Commissie bij het horen van deze woorden een enorme werklast op hun schouders zullen voelen. Met name de heer McKenzie krijgt een zware verantwoordelijkheid te dragen. Ik weet echter tevens dat al degenen die betrokken zijn bij de bevordering van de werkgelegenheid en de verwezenlijking van de beste voorwaarden voor de handel en meer in het algemeen voor de economische activiteiten in de Europese Unie, dat wil zeggen de Raad, het Europees Parlement en de Europese Commissie het roerend met elkander eens zijn dat voor het welslagen in deze grote uitdaging, bij het opstellen van een Witboek over de handel, de steun van Directoraat-generaal XXIII onontbeerlijk is. Wij hebben daarvoor echter meer personeel en meer gespecialiseerde mensen nodig. Daarom wil ik zoals in het verleden ook nu het Parlement bedanken voor zijn steun aan Directoraat-generaal XXIII. Ik hoop echter dat na de woorden daden zullen volgen en concrete besluiten worden genomen voor de uitbreiding van het personeel en de financiële middelen van Directoraat-generaal XXIII.
Onze conclusies zullen uitmonden in voorstellen voor een meerjarenactieprogramma in het kader van een algemene aanpak voor het handelsbeleid. Ik kan u verzekeren dat wij blijven werken aan een geheel van maatregelen dat vooruitgang in de handel en bevordering van de werkgelegenheid mogelijk maakt.
Ter afsluiting wil ik kort ingaan op de opmerkingen van de heer Cassidy. Inderdaad vormen de Europese Commissie en de instellingen van de Gemeenschap vaak het mikpunt van de regeringen. Zij zijn vaak een alibi voor het nationale beleid of voor de zwakke punten van het nationale beleid. Ik kan hem verzekeren dat wij daaraan gewend geraakt zijn en ook in de toekomst daarmee zullen moeten leven. Het is voor ons voldoende te weten dat wat ook gedaan wordt, het altijd een bijdrage is in de goede richting. Wij weten dat Brussel altijd de boosdoener is en dat al het goede voor rekening van de nationale regeringen komt. Al het slechte komt uit Brussel en uit de Europese instellingen en met name uit de Commissie. Wij gaan echter onverdroten met ons werk voor de Europese eenmaking door. Wij proberen zo goed en zo doeltreffend mogelijk te werken en ons beleid op zowel Europees als op nationaal vlak uit te voeren. Dat is trouwens ook de rol van de Commissie. Zij moet de lidstaten en het gemeenschappelijk belang van de Europese burgers dienen.

De Voorzitter
Mijnheer de commissaris, ik stel vast dat u evenals de heer Cassidy geïnspireerd bent geraakt door de talrijke Europese burgers op de tribune en uitvoerig hebt geantwoord op de opmerkingen van mijn collega's.

Garosci
Mijnheer de Voorzitter, aangezien wij vanavond niet zitten te kibbelen over de spreektijd, wilde ik een paar seconden nemen, ook al is dat niet de gewoonte, om de collega's die in dit debat het woord hebben gevoerd te danken, de collega's van de interfractiewerkgroep voor handel en distributie, de collega's natuurlijk van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en vooral commissaris Papoutsis voor zijn inzet, die niet van vandaag dateert, niet alleen voor de handel, maar voor de hele sector van het MKB en het hele DG XXIII, met name de afdeling handel en distributie.
Mede dankzij hun aller inspanningen kunnen wij thans vol vertrouwen uitkijken naar het Witboek over de handel, dat eind 1998 gepubliceerd wordt.

Thyssen
Dank u wel, Voorzitter, dat u zo vriendelijk bent om mij nog even het woord te geven. Ik sluit mij vanzelfsprekend aan bij de woorden van dank van collega Garosci en ik denk dat de woorden van de commissaris de sector van de handel echt een hart onder de riem steken. Maar ik zou toch nog graag een antwoord hebben op een concrete vraag die ik had gesteld, met name wat betreft de samenstelling van het Comité voor de handel en de distributie. Dat Comité is op dit ogenblik samengesteld enkel en alleen uit ondernemers. De heer Cassidy heeft in zijn toespraak, die niets aan duidelijkheid te wensen overliet, geschetst wat het verschil is tussen kleine bedrijven en grote bedrijven. Grote bedrijven zijn zelf deskundig of hebben deskundigen op alle vlakken in huis, en hebben ze die niet dan kunnen zij het zich permitteren een beroep te doen op de beste externe deskundigen. Bij kleine bedrijven is dat niet het geval. Als nu in het Comité voor de handel en de distributie de ondernemers zelf aanwezig moeten zijn en zelf het woord moeten voeren, betekent dat dat de kleine en middelgrote ondernemingen op een veel minder deskundige manier hun belangen daar kunnen verwoorden dan dat het geval is voor die grote ondernemers. Vandaar dat in die sector de vraag leeft naar een vertegenwoordiging via professionele krachten, dus ook deskundige krachten, en vandaar mijn vraag om daar rekening mee te houden en in die richting een andere samenstelling van het Comité voor de handel en de distributie te overwegen. Ik had toch graag op dat punt de mening van de commissaris gekend. Als hij die nu niet kan geven, dan ben ik ook tevreden met een schriftelijk antwoord, maar ik zou toch graag willen weten wat daarover gedacht wordt.

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, u biedt mij de gelegenheid te antwoorden op de vragen van mevrouw Thyssen. Ik wil haar trouwens van harte bedanken voor haar bijdrage tot het onderzoek van de vraagstukken inzake de handel.
Mevrouw Thyssen, ik moet u zeggen dat de Europese Commissie uw mening volledig deelt. Wij schenken de kleine ondernemingen steeds meer aandacht en onderzoeken hoe zij betrokken kunnen worden bij de besluitvorming.
U sprak over de samenstelling van het Comité voor de handel en de distributie. Ik kan u mededelen dat in dit geval geen sprake is van deelneming van beroepsorganisaties. De Europese Commissie probeert wel een kader uit te werken waarbinnen de vertegenwoordigers van de kleine ondernemingen de gelegenheid krijgen hun mening te uiten. Wij zullen zorgen voor de noodzakelijke procedures op zowel nationaal als Europees vlak. U hebt overigens volkomen gelijk. Inderdaad beschikken de kleine bedrijven niet over deskundigen en hebben zij ook niet de mogelijkheid een beroep te doen op deskundigen om aansluiting te krijgen bij het Europese gebeuren, bij de ontwikkelingen op Europees vlak en toegang tot onze programma's.
Daarom proberen wij via de Europese en nationale informatienetwerken de noodzakelijke voorlichting te geven. Tijdens de afgelopen drie jaar hebben wij geprobeerd een tweerichtingsverkeer in de informatie tot stand te brengen. Wij willen namelijk ook de mening van de kleine bedrijven horen. Ik kan u zeggen dat wij daar tot nu toe zeer goede resultaten mee hebben bereikt. Wij hebben gesproken met vertegenwoordigers van heel kleine bedrijven in nationale en Europese organisaties. Zij hebben ons hun verlangens en hun standpunten kenbaar gemaakt en in veel gevallen zijn zij er zelfs in geslaagd de vertegenwoordigers van de grote ondernemingen gevoelig te maken voor hun problemen.
Wat echter meer specifiek het Comité van de handel en de distributie betreft wil ik u eraan herinneren dat dit bestaat uit vertegenwoordigers van de kamers van koophandel. Voor de benoeming hiervan ontvangt de Commissie voorstellen van de nationale kamers van koophandel of van de vertegenwoordigers van de handelsverenigingen in de lidstaten. Wij moeten ons houden aan bepaalde beginselen, aan een bepaald kader, indien wij geloofwaardig willen blijven jegens de lidstaten. Als de Commissie naar eigen goeddunken vertegenwoordigers uit de beroepsorganisaties van de ene of andere lidstaat zou aanwijzen, zou de Commissie zich blootstellen aan hevige kritiek van het Parlement en de lidstaten.
Ter afsluiting wil ik u echter verzekeren dat wij de heel kleine bedrijven standvastig blijven steunen met ofwel meerjarenprogramma's ten behoeve van het midden- en kleinbedrijf, ofwel speciale initiatieven en programma's in samenwerking met de lidstaten.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 22.30 uur gesloten)

