Handel in broeikasgasemissierechten (debat)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Avril Doyle, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2003/87/EG teneinde de regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten van de Gemeenschap te verbeteren en uit te breiden - C6-0043/2008 -.
Avril Doyle
rapporteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, we kunnen de kosten van het terugbrengen van koolstofemissies en het terugdringen van onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen op ongeveer 1 procent van het bbp houden als we de komende tien jaar actie ondernemen en doortastend handelen.
Als we de besluiten die - zo is ons politici verteld door wetenschappers die een toetsing hebben uitgevoerd - van essentieel belang zijn voor het bereiken van een maximale mondiale temperatuurstijging van 2°C uitstellen, zullen de kosten in 2020 minimaal 10 procent van het bbp bedragen en sterk stijgen doordat omslagpunten voor het milieu worden gevolgd door financiële omslagpunten.
Inderdaad, sectoren die doelmatig met energie en resources omspringen zijn ook op economisch vlak doelmatig, en ja, de energiesector moet ingrijpend worden hervormd. We hebben hierin geen enkele keuze. De EU is de enige regio in de wereld die op dit moment over een functionerend emissiehandelssysteem beschikt, aan koolstof een prijskaartje heeft gehangen en streeft naar een eenzijdige vermindering van 20 procent van haar CO2-uitstoot.
We hebben in feite als pilotproject voor de rest van de wereld, voor andere regio's gefungeerd. In die andere regio's zijn "cap-and-trade”-systemen ontwikkeld, en ik kijk uit naar het voorstel van de nieuwe Amerikaanse regering op basis van het verkiezingsprogramma van de verkozen president Obama, dat begin 2009 zal worden gepresenteerd. Senator John Kerry heeft vorige week in Poznań bevestigd dat die datum zal worden gehaald.
Ik ben ook zeer ingenomen met het ontwerpvoorstel voor een systeem van verhandelbare emissierechten (ETS) van de Australische regering van vandaag dat gebaseerd is op ons ETS, en ik hoop echt dat ook zij zullen slagen.
Ik ben verheugd over de vastberadenheid en voornemens van de Chinezen, de Indiërs en zovele andere landen in de geïndustrialiseerde en minder ontwikkelde delen van de wereld om de doelstelling van een aanzienlijke vermindering van de CO2-uitstoot te halen, en niet door te gaan op de huidige weg.
Er is bijna een jaar verstreken sinds de Commissie het klimaat- en energiepakket heeft aangenomen, en in die elf maanden is veel bereikt. Het Franse voorzitterschap kondigde in juli aan dat het aan dit pakket prioriteit zou geven, en we hebben er samen hard aan gewerkt om tegen het eind van het jaar resultaat te behalen.
We naderen nu de eindstreep. Buitengewone omstandigheden vroegen om buitengewone maatregelen. Iedereen binnen de Europese instellingen is zich er terdege van bewust dat Europa dit proces vooruit moet helpen en op tijd afgerond moet hebben vóór de vijftiende vergadering in het kader van het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering volgend jaar in Kopenhagen.
Akkoorden in eerste lezing, met name over dit soort gecompliceerde en technische onderwerpen, mogen niet de norm worden. Ik kan me heel goed voorstellen dat collega's kritiek hebben op het tijdschema, dat ver af zou staan van de kern van onze inspanningen. Als het over iets anders zou gaan, zou ik het waarschijnlijk grotendeels met hen eens zijn. Maar in dit geval weten we hoe het komt. We hebben geen keus; we weten waarom het tijdschema is zoals het is.
De voorbereidingen voor een uiterst belangrijk internationaal akkoord zijn al in volle gang, en de ondertekening van dit klimaatpakket zou het engagement van de EU om te voldoen aan haar verbintenissen en haar verantwoordelijkheid jegens ontwikkelingslanden nog eens onderstrepen.
Ik heb het Franse voorzitterschap vele malen laten weten, en beide partijen was al van meet af aan duidelijk, dat we nooit zouden toestaan dat het Parlement voor een voldongen feit van de Europese top zou worden geplaatst. Dat was al bij voorbaat duidelijk. Als rapporteur van de herziening van het systeem van verhandelbare emissierechten erken ik dat het Franse voorzitterschap en het uitstekende team onder leiding van ambassadeur Léglise-Costa dit vanaf dag één heeft begrepen. De onderwerpen die besproken moesten worden, vielen voor het Europees Parlement en mijzelf als rapporteur voor de ten principale bevoegde commissie, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, binnen de grenzen van het aanvaardbare.
Ik kan de collega's die twijfelden of medebeslissing is toegepast, niet alleen naar de geest, maar ook naar de letter van de wet, verzekeren dat het resultaat van de top geen verrassingen bevatte, omdat alle onderwerpen en parameters voorafgaand aan de top in vijf of zes trialogen van alle kanten zijn doorgelicht.
Jean-Louis Borloo
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, staat u mij toe te zeggen dat het werk aan deze richtlijn dat mevrouw Doyle en alle andere afgevaardigden hebben verricht - en dat was objectief bekeken geen gemakkelijk werk - absoluut cruciaal en essentieel is geweest. Ja, mevrouw Doyle, ik denk dat wij het vertrouwenspact hebben gerespecteerd. Er waren twee echt essentiële vragen.
Ten eerste, bevinden we ons gezien het tijdschema nog steeds in een medebeslissing? Ik kan u bevestigen dat wij ons inderdaad nog steeds bevinden in een echte medebeslissing. Iedereen kwam tijd te kort, wegens de internationale gebeurtenissen waar niemand wat aan kon doen, Parlement noch Raad noch Commissie, wegens Kopenhagen en wegens het Europees democratisch tijdschema.
Om eerlijk te zijn ben ik er niet zo zeker van dat wij het beter hadden gedaan als wij meer tijd hadden gehad. Soms kun je juist dankzij je snelheid beter manoeuvreren. Dat is voor skiërs een open deur, en ik denk dat u, mevrouw de rapporteur, de middelen hebt gevonden om het Parlement in staat te stellen heel zijn gewicht in de schaal te leggen tijdens de trialogen, met name over het essentiële vraagstuk van de tweede etappe. De rest staat in de tekst.
De echte kwestie is 20 tot 30 procent en comitologie of medebeslissing, en dat op een moment waarop Europa armslag nodig heeft in de onderhandelingen. Waarschijnlijk zal er een soort informele, rondreizende trialoog moeten worden uitgevonden in de tijd rondom Kopenhagen, kort ervoor en kort erna, opdat Kopenhagen een echt internationaal succes wordt en er werkelijk gepraat kan worden.
Hoe dan ook weet u dat wij hierbij zijn overgestapt van comitologie naar medebeslissing. Ik denk dat medebeslissing voor dit specifieke verslag en voor deze richtlijn onontbeerlijk is.
Dan nog een laatste opmerking. U wilt en wij willen dat de manier waarop de inkomsten worden verdeeld, beter wordt ingevuld in het kader van de trialogen, en daarvoor hebben wij in feite ook de duidelijke steun van de Commissie. Trouwens wij zijn overgestapt van 20 op 50 procent capaciteit in de emissieverslagen van de lidstaten voor gebruikmaking van deze veilingen
Dit is wat ik in het kort wilde zeggen. Ik geloof dat het tijdschema in geen enkel geval en op geen enkele manier van invloed is geweest op de vraag of er al dan niet medebeslissing is. Medebeslissing is net zo onontbeerlijk als unanimiteit; unanimiteit was niet verplicht maar wel onmisbaar voor de staatshoofden en regeringsleiders.
Stavros Dimas
Mijnheer de Voorzitter, de resultaten van de Europese Raad met betrekking tot het voorstel tot wijziging van de regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten van de Europese Unie zijn zeer tevredenstellend, zeker als men bedenkt dat dit een zeer ingewikkeld en technisch systeem is. Toen de Commissie een jaar geleden haar voorstel indiende was haar doel enerzijds om de regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten te verbeteren en uit te breiden, zodat deze regeling een substantiële bijdrage kon leveren aan de doelstellingen inzake de vermindering van de CO2-uitstoot in de Europese Unie, en anderzijds ervoor te zorgen dat deze regeling de kern zou gaan vormen van andere regelingen voor de handel in broeikasgasemissierechten in de wereld en daarvoor als voorbeeld zou dienen.
Met het compromisakkoord worden alle belangrijke punten van het voorstel gehandhaafd, en meer in het bijzonder het algemene plafond van de CO2-uitstoot met de lineaire vermindering, zodat het algemene doel van 20 procent reductie kan worden bereikt. Ook wordt daarin de bepaling inzake een geleidelijke invoering van volledige veiling gehandhaafd. Ik dien hierbij te vermelden dat in de eerste en tweede veilingperiode het totaal geveild percentage ongeveer 5 procent bedroeg. In de derde periode, die in 2013 van start gaat, moet ten minste 50 procent van de rechten geveild worden, en dit percentage zal dan elk jaar geleidelijk worden verhoogd. Bovendien zorgt het compromisvoorstel ervoor dat de regels voor de verdeling worden geharmoniseerd, zodat iedereen dezelfde mogelijkheden heeft. Ook dat is een belangrijke verworvenheid. Met het compromisvoorstel worden de milieu-integriteit en de doelstelling van het voorstel geheel gewaarborgd, en wordt tevens tegemoet gekomen aan de twijfels en zorgen van het bedrijfsleven. Er wordt namelijk gezorgd voor zekerheid op lange termijn en er worden speciale bepalingen opgenomen voor de bedrijven die bedreigd worden met verplaatsing omdat er geen internationale overeenkomst inzake de beperking van de CO2-uitstoot en van andere broeikasgassen bestaat.
De handelsregeling van de Europese Unie is de meest omvangrijke van de wereld en zal nog effectiever worden indien de door ons vastgestelde problemen aan de hand van dit voorstel worden gecorrigeerd en indien zij gekoppeld wordt aan de diverse andere systemen die in de wereld in het leven geroepen zullen worden. Ik wil nogmaals het Franse voorzitterschap bedanken voor zijn grote inspanningen, maar ik wil in het bijzonder de rapporteur, mevrouw Doyle, bedanken voor haar zeer belangrijke bijdrage aan de totstandkoming van het compromisakkoord, en natuurlijk verzoek ik iedereen om voor het voorstel te stemmen.
Corien Wortmann-Kool
rapporteur voor advies van de Commissie internationale handel. - Voorzitter, als eerste zou ook ik graag onze rapporteur, de Commissie en - last but not least - het Raadsvoorzitterschap van harte willen gelukwensen met het bereikte resultaat. De ambitie, de doelstellingen zijn overeind gebleven, maar de aanpak is veel verstandiger.
Daar hebben we juist in de Commissie internationale handel aandacht voor gevraagd. Voor de zware last die dreigde gelegd te worden op de Europese industrie, die moet concurreren op de mondiale markt. Dan zouden we bereiken dat delen van de industrie gaan verdwijnen uit Europa in plaats van wat we willen: schonere productie in Europa en ook buiten Europa. Daarom is het goed dat het veilen in hoge mate plaats heeft gemaakt voor benchmarks. Hulde dus voor het eindresultaat, want dat was ook waar de Commissie internationale handel voor heeft gepleit.
Ten tweede wil ik toch graag aandacht vragen voor de wereldwijde aanpak en de inzet daarop. In Poznan is aarzelend voortgang geboekt. We moeten echt samen met de nieuwe president van de Verenigde Staten zien op te trekken, zodat we een wereldwijde overeenkomst krijgen, want pas dan kunnen we écht onze wereldwijde doelen bereiken.
Elisa Ferreira
rapporteur voor advies van de Commissie economische en monetaire zaken. - (PT) Mijnheer de Voorzitter, ondanks de financiële en economische crisis heeft de Europese Unie niet geaarzeld in het nemen van haar verantwoordelijkheid op het gebied van klimaatverandering. De uitspraken van de gekozen president van de Verenigde Staten, en de houding van China, Brazilië, Mexico etc. in Poznań, bewijzen dat het pionierswerk op het gebied van het milieu zijn vruchten begint af te werpen. Dit Parlement heeft daadwerkelijk een bijdrage geleverd aan het voorstel van de Commissie en ik bedank de rapporteur mevrouw Doyle dan ook voor de open houding ten opzichte van de voorstellen van de Commissie economische en monetaire zaken. Dit Parlement heeft verstandige oplossingen gevonden voor de problemen met het CO2-weglekeffect in de industrie. Er zijn kwaliteitsvereisten opgesteld en een limiet ingesteld van 50 procent op het gebruik van off-setting en het mechanisme voor schone ontwikkeling, en er is getracht om de de vrijheid van de lidstaten in het gebruik van de opbrengsten van de veiling van emissierechten op ongeveer 50 procent te houden.
Er is nog steeds veel te doen, en ik hoop dan ook op een actieve houding van dit Parlement. Het is bovenal zaak om preciezere criteria vast te stellen voor het classificeren van de sectoren die te lijden hebben onder het CO2-weglekeffect en ook voor de gevolgen voor de economie en de burger door de stijgende energieprijzen. We moeten bovenal gebruik maken van de Europese diplomatieke kracht om ervoor te zorgen dat de milieuverplichtingen van onze belangrijkste partners echt, meetbaar en gelijkaardig aan die van ons zijn. De sectorale overeenkomsten kunnen van groot belang zijn voor dit proces. We zijn echter nog altijd op de goede weg en ik ben van mening dat we goed werk verricht hebben.
Lena Ek
rapporteur voor advies van de Commissie industrie, onderzoek en energie. - (SV) Al sinds 2005 hebben we in Europa een regeling voor de handel in emissierechten. Deze onderhandelingen gingen over een verbetering van die regels. Niettemin voelde het aan alsof we meespeelden in de film The Killing Fields, waarin iedereen door iedereen onder vuur wordt genomen.
Een groot deel van de onderhandelingen hebben in de Commissie industrie, onderzoek en energie plaatsgevonden en ik zou een aantal elementen met name willen noemen die deel uitmaken van het definitief onderhandelingsresultaat. Het vastleggen van prioriteiten voor een mondiale overeenkomst is ontzettend belangrijk. Het feit dat we na Kopenhagen een lijst krijgen van industrieën die blootstaan aan concurrentie is erg belangrijk. Het is gelukt dat er eenvoudigere regels en minder bureaucratie komen voor kleine ondernemingen. De regeling is opener en transparanter geworden met een verbod op handel met voorkennis, wat voor geloofwaardigheid en efficiëntie zorgt. We hebben stimulansen ingevoerd om de industrie gasoverschotten en warmte te laten gebruiken via warmtekrachtkoppeling. We hebben meer zeevaart gekregen en we hebben de mogelijkheid om met de ons omringende landen over emissiehandel te onderhandelen.
De structuur is er, de milieudoelstellingen zijn vastgelegd, maar de werktuigen zijn verzwakt door het optreden van de lidstaten. Dat vind ik jammer, maar ik wil u toch aanbevelen om voor te stemmen, want de kostprijs van het ontbreken van een klimaatpakket is oneindig veel hoger. Dank u, mijnheer de Voorzitter!
John Bowis
namens de PPE-DE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het Franse voorzitterschap heeft terecht onze complimenten gekregen voor zijn inspanningen. We hebben hier Jean-Louis de Zonnekoning, en ik hoop dat hij deze titel accepteert en dat hierdoor ook onze rapporteur voor dit dossier, Avril Doyle, wat eer toekomt. Van alle dossiers uit het klimaatpakket - die ik overigens allemaal steun - was dit het lastigste. Mijns inziens had zij de moeilijkste klus te klaren. Het was dit dossier dat de afgelopen week in Poznań ter discussie stond, maar het is ons gelukt; de uitkomst is het resultaat van vertrouwen en hard werk.
Een aantal leden van mijn fractie vindt dat we op dit vlak en bij andere delen van dit pakket te ver en te snel gaan en hiervoor een te hoge prijs betalen. Anderen, waaronder de leden van mijn partij, zijn van mening dat we op veel gebieden mogelijk meer hadden kunnen bereiken. Wij en onze Britse Confederation of British Industry staan een doortastender beleid op het gebied van veilingen voor. Wij wilden inkomsten reserveren voor eco-innovatie en nieuwe technologie. Wij wilden middelen voor de bescherming en versterking van bosbestanden en duidelijke prestatienormen voor nieuwe energiecentrales, zodat geen kolengestookte elektriciteitscentrales zonder technologie voor het afvangen van CO2 kunnen worden geopend.
Wel hebben we middelen kunnen reserveren voor CCS-demonstratieprojecten. We hebben strenge criteria voor biobrandstoffen vastgesteld. We hebben kleine bedrijven beschermd, een uitzondering gemaakt voor ziekenhuizen, en de industrie de gevraagde zekerheid geboden zodat zij de uitdagingen kan aangaan waarvoor wij haar hebben gesteld. We hebben nog twaalf maanden te gaan tot Kopenhagen. Het begin is er. Daarna is Kopenhagen aan zet.
Linda McAvan
namens de PSE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, allereerst een aantal dankbetuigingen. Mijn dank aan commissaris Dimas, zijn team en Jos Delbeke. Zij hebben goed werk verricht; aan hen is dit goede voorstel te danken. Tevens mijn dank aan Avril Doyle, voor haar volhardendheid en vastberadenheid. Zoals John Bowis net al zei, was het geen gemakkelijke klus. Mijn dank aan alle 'schaduwmedewerkers' die met ons hebben samengewerkt: Virpi Köykkä van het secretariaat van de commissie, Ulrike Schöner van de PSE-Fractie, en Elizabeth Colebourn, mijn assistente. Zij hebben de afgelopen weken enorme bergen werk verzet om de stemming van morgen mogelijk te maken - en zij zijn bijna allemaal vrouwen! We hebben wel hulp gehad van een aantal mannen. We hadden een goed team en hebben goed samengewerkt. Mijn dank aan de minister, zijn team en Léglise Costa omdat we morgen een goed pakket hebben.
Wat hebben we bereikt? John Bowis heeft al 'het een en ander' losgelaten. Maar het is al een succes dat we vandaag hier zijn en morgen stemmen. Het was niet gemakkelijk, omdat een aantal Parlementsleden niet wilden dat we morgen stemmen - die tegen stemmingen vóór de verkiezingen in het algemeen waren. We stemmen over een evenwichtig pakket, waarin milieu en werkgelegenheid beide even zwaar wegen. We hebben inderdaad een aantal concessies gedaan inzake veilingen, maar veilingen betreffen alleen de manier waarop we klimaatverandering aanpakken, niet óf. We hebben het plafond en de neerwaartse beweging; dit zijn de belangrijkste factoren om de 20/20/20-doelstelling te halen.
Ik wil niet dat een van de aanwezigen donderdag naar huis gaat en het thuisfront vertelt dat de industrie er gemakkelijk vanaf is gekomen - dat is niet het geval. De industrie moet strenge doelstellingen halen, en zoals de Commissie al zei, zijn wij de eerste groep landen in de wereld die een dermate omvangrijk systeem voor verhandelbare emissierechten heeft ingevoerd. Mijn fractie staat achter dit pakket, en ik hoop dat ook de rest van het Parlement morgen zijn steun zal uitspreken.
Aan het begin van dit proces zei ik dat er tijdens het Duitse voorzitterschap veel is gepraat in Europa; nu is het tijd om de daad bij het woord te voegen en moeilijke besluiten over de wetgeving en de rest van het pakket te nemen. Ik hoop dat we die beslissing morgen zullen nemen, de eerste stap op weg naar Kopenhagen, en onderweg meer mensen mee zullen krijgen, zodat we aan het eind van de rit een pakket tegen klimaatverandering hebben dat de inspanningen van ons allen de moeite waard maakt.
Lena Ek
namens de ALDE-Fractie. - (SV) De Zweedse auteur en Nobelprijswinnaar Selma Lagerlöf begint één van haar bekendste romans met de uitroep "Eindelijk!”, en dit is waarschijnlijk wat iedereen van ons kan zeggen die aan deze verschillende kwesties van het klimaatpakket heeft gewerkt. We moeten natuurlijk het Franse voorzitterschap, de Commissie en commissaris Dimas, die hier persoonlijk zo hard aan heeft gewerkt, van harte bedanken, maar ook mevrouw Doyle natuurlijk en al mijn collega's en zeker ook de medewerkers die zo hard hebben gewerkt.
Velen van ons zouden graag verder willen gaan, maar laat ons niet vergeten dat er tezelfdertijd velen zijn die niet in de gevolgen voor het klimaat geloven, die geen besluit willen en die graag elke actie, elke vorm van optreden en met name de stemming van morgen uitgesteld hadden gezien. Dat is de situatie waarmee we moeten vergelijken. In de ideale wereld zou ik meer emissiereducties in Europa en minder gratis toewijzing van emissierechten willen, maar tezelfdertijd kan ik vaststellen dat we een aantal positieve dingen hebben bereikt, zoals meer openheid, eenvoudigere regels, uitzonderingen voor kleine ondernemingen, wortels, stimulansen voor energie-efficiëntie in de industrie en een minimumniveau voor steun aan ontwikkelingslanden. Over enkele jaren zal de zeevaart onder de regeling vallen. Het is duidelijk dat meer emissierechten op veilingen zullen worden verkocht. Helaas werden geen inkomsten bestemd voor belangrijke investeringen en projecten. De lidstaten hebben echter beloofd om, via hun transparantie, aan te tonen dat ten minste de helft van de inkomsten zal worden gebruikt om ontwikkelingslanden te helpen en om te investeren in bossen, nieuw onderzoek en nieuwe technologie. Dat is een belofte die de lidstaten moeten nakomen. Wij van de kant van het Parlement zullen hen in de gaten houden en de lidstaten die hun belofte niet nakomen zullen wij met alle mogelijke middelen achternazitten.
De overeenkomst waar we morgen over zullen stemmen is niet perfect, maar als we ze verwerpen stemmen we er tezelfdertijd voor om niets te doen. Dan hebben we geen uitgangspunt voor de onderhandelingen in december in Kopenhagen. Als we niet nu met dit werk beginnen, worden de kosten enorm, en wat we nu moeten doen, is onze verantwoordelijkheid nemen in de stemming morgen, voor het milieu, voor de industrie en voor de bevolking van Europa. De Fractie Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa zal alle voorstellen steunen die deel uitmaken van het pakket. Dank u, mevrouw de Voorzitter.
Caroline Lucas
namens de Verts/ALE-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, mijn dank aan mevrouw Doyle voor al haar inspanningen. President Sarkozy zei vanmorgen dat compromissen geheel in de geest van Europa zijn. Helaas denk ik niet dat die opvatting over enkele decennia veel troost zal bieden, als men terugkijkt op 2008 en zich afvraagt waar politici in hemelsnaam mee bezig waren. Waarom hebben zij ons met alle kennis waarover zij beschikten niet behoed voor de ondraaglijke gevolgen van de opwarming van de aarde? Waarom zagen zij niet hoe urgent het probleem was en hebben zij niet doortastender gehandeld?
We moeten hierbij stilstaan, omdat de wetenschap duidelijk is: een emissiereductie van 20 procent in 2020 is gewoon absoluut niet ambitieus genoeg om zelfs maar te kunnen hopen dat de temperatuurstijging onder de 2°C blijft. En als we heel eerlijk naar het pakket als geheel kijken, moeten we concluderen dat ruim de helft van die totaal ontoereikende vermindering van de uitstoot ook nog eens kan worden uitbesteed aan ontwikkelingslanden. Dat is niet alleen wetenschappelijk niet solide, maar ook in ethisch opzicht fout.
Het systeem voor verhandelbare emissierechten levert de meest vervuilende Europese industrieën intussen steeds meer onverhoopte winsten op. We zouden van de eerste fasen van het ETS moeten leren, maar in plaats daarvan lijken we nieuwe wetten te maken die deze industrieën subsidiëren en onze overgang naar een duurzamere economie nog verder vertragen. Ik ben bang dat ik de loftuiting van de heer Sarkozy op het compromis niet kan delen, niet als dat compromis bestaat uit ontelbare concessies aan bedrijven, waardoor de winsten van het bedrijfsleven letterlijk boven de leefbaarheid van deze planeet worden geplaatst. Niet als dat compromis betekent dat aan sectoren die de volle 96 procent van de uitstoot buiten de energiesector voor hun rekening nemen, 100 procent gratis vergunningen worden verleend. Niet als het betekent dat de koolstofprijs zo laag komt te liggen dat de noodzakelijke stimulans voor investeringen in alternatieve groene energie geheel wegvalt.
We hebben vandaag niets te vieren: we moeten bedenken hoe we de politiek zo ver kunnen krijgen dat we daadwerkelijk kans maken een absolute klimaatchaos te voorkomen. En we moeten stilstaan bij het feit dat we helaas wederom een kans op echte verandering voorbij hebben laten gaan.
Salvatore Tatarella
namens de UEN-Fractie. - (IT) Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, ik wil niet zo pessimistisch zijn als mevrouw Lucas, die zojuist aan het woord was. Ik wil de rapporteur, commissaris Dimas en het Franse voorzitterschap complementeren, omdat dit opnieuw een ontegenzeglijk succes is voor het voorzitterschap.
Ik denk dat de goedkeuring van het klimaat- en energiepakket en deze richtlijn uitermate positief is. Ik denk dat Europa zich vanaf vandaag wereldleider kan noemen in de strijd tegen klimaatverandering. We hebben alle troeven in handen om ons volgend jaar in Kopenhagen krachtig en met een zekere autoriteit te presenteren en we kunnen alle andere landen in de wereld verzoeken net zo te handelen als Europa.
Ik wil graag met name de positieve rol benadrukken die Italië heeft gespeeld en dit is geen contradictie: Italië heeft zich niet willen onttrekken van de ambitieuze doelstellingen die wij ons gezamenlijk hebben gesteld, noch heeft het deze willen belemmeren. Tegelijkertijd hadden wij de plicht ons nationale productiesysteem te verdedigen. Zoals president Sarkozy vanochtend heeft gezegd, kan Europa niet tegen de staten en de nationale belangen vechten; we hadden een compromis nodig en dat is precies wat we hebben bereikt.
Jens Holm
namens de GUE/NGL-Fractie. - (SV) De emissies nemen met een nooit eerder vertoonde snelheid toe. De stijging met 2,2 deeltjes per miljoen kooldioxide per jaar is de snelste stijging van de koolstofemissies in 650 000 jaar. Daar moeten we een eind aan maken. We moeten het koolstofdioxideniveau in de atmosfeer reduceren tot ten hoogste 350 deeltjes per miljoen. De regeling voor de handel in emissierechten is het belangrijkste instrument van de EU om de emissies te reduceren. De manier waarop wij het systeem opzetten is daarom cruciaal.
Daarom is het voor mij een teleurstelling dat maar liefst de helft van de Europese emissiereducties via de zogenaamde flexibele mechanismen in andere landen plaats zal vinden. Dat was nooit de bedoeling van de tijdelijke Commissie klimaatverandering, waar uitsluitend over de flexibele mechanismen werd gesproken als aanvullende maatregelen. Ik ben ook teleurgesteld dat het zo lang duurt voor de veilingprocedure volledig in werking treedt en dat energiebedrijven die nu al kapitaalkrachtig zijn, gratis toewijzingen krijgen als ze experimentele installaties bouwen voor de opslag van kooldioxide, de zogenaamde CCS.
Desondanks zullen de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links en ik het voorstel steunen. Het voorstel is hoe dan ook een verbetering van de slecht werkende regeling die we momenteel hebben. We hebben een plafond en kwaliteitscriteria ingevoerd voor CDM-projecten. Veiling van emissierechten wordt dan toch het dominerende principe. Het emissieplafond zal ook geleidelijk worden verlaagd. Dat betekent dat de emissies in Europa voortdurend moeten verminderen.
Tot slot is het een stap in de goede richting, maar ik had gewild dat we meer hadden bereikt. Zoals steeds hebben de lobbyisten van de industrie en de conservatieve lidstaten succes geboekt met hun pogingen om onze klimaatambities te verwateren. Dat is de EU in een notendop. Veel woorden maar weinig daden als het er echt op aankomt. Dank u!
Johannes Blokland
namens de IND/DEM-Fractie. - Voorzitter, in de eerste plaats wil ik rapporteur Avril Doyle van harte bedanken voor het doorzettingsvermogen en het uiteindelijk bereikte resultaat tijdens de onderhandelingen. Het is een resultaat waarmee we weliswaar niet geheel tevreden kunnen zijn. Wat mij betreft, had de volledige veiling van emissierechten al mogen plaatsvinden in 2013, maar ik vind het nu voorliggende compromis nog wel acceptabel.
Waar ik verheugd over ben, is dat is vastgelegd dat de 300 miljoen emissierechten voor CCS-demonstratieprojecten beschikbaar worden gesteld. Daarmee beschikken we over een goede stimulans om deze overbruggingstechnologie uit te testen. Verder hoop ik van harte dat de lidstaten daadwerkelijk een flink deel van de veilingopbrengsten besteden aan klimaatdoeleinden. Dat kan enerzijds door fondsen te vullen, zoals het adaptatiefonds van de Verenigde Naties, anderzijds kan het geld ook indirect teruggesluisd worden naar het bedrijfsleven door innovatie en onderzoek te bevorderen.
Alles overziend, kan ik morgen instemmen met het voorliggende akkoord. Het is een stap op de goede weg. Jean-Louis Borloo moest een kruiwagen met 26 kikkers, waar er geen uit mocht springen, aan de overkant brengen, en Avril Doyle had een hele kruiwagen met honderden bijtende kikkers aan de overkant te brengen, en ook zij is daarin geslaagd. Van harte gefeliciteerd daarmee.
Françoise Grossetête
- (FR) Mevrouw de Voorzitter, wij hebben nu een compromis en ik wil dan ook van de gelegenheid gebruik maken om de rapporteur, mevrouw Doyle, geluk te wensen. Europa zal zich dus niet belachelijk maken in Kopenhagen. Toch houd ik even tot morgen de adem in, want hopelijk zullen de collega's de juiste stem uitbrengen. Ik betreur het evenwel dat een aantal collega's kritiek heeft uitgeoefend op de gevolgde procedure. Ik vind dat zelfs een belediging van de rapporteur en het Parlement zelf.
Ik wil er eveneens aan herinneren dat er op zaterdag na de Raad opnieuw een trialoog heeft plaatsgevonden met het Europees Parlement en bij een aantal zaken opnieuw vorderingen zijn gemaakt. Dat bewijst maar eens dat het Parlement zijn plaats in het medebeslissingsproces volledig inneemt. Ik vraag mijn collega's derhalve om objectief te blijven. Wij zullen over een jaar of over twee jaar geen beter akkoord bereiken en wij kunnen ons evenmin de luxe permitteren om de zaak te rekken tot 2013 en het rustig aan te doen. Het bedrijfsleven wil van meet af aan kunnen plannen en zich kunnen organiseren.
Alle noodzakelijke regelingen zijn er nu. Nu kan steun worden gegeven aan onderzoek en innovatie en kunnen wij ons bedrijfsleven en onze economie helpen bij het zo pijnloos mogelijk overbruggen van deze overgangsperiode binnen een duurzame industriële revolutie. Deze regelingen zorgen er ook voor dat wij beter beslagen ten ijs komen om de economische crisis aan te pakken zonder het doel van 20 procent reductie in broeikasgasemissies op de helling te zetten.
Daarom vraag ik de collega's die nog aarzelen, om redelijk te zijn. Het Europees Parlement zou zich onvoorstelbaar belachelijk maken als het niet bij machte zou zijn om tot een akkoord te komen, maar een jaar later in Kopenhagen anderen wel ervan zou willen overtuigen dat het gelijk heeft. Wat afgelopen vrijdag is gebeurd is historisch. Geen enkel continent in de wereld heeft zichzelf net zulke bindende regels opgelegd als die welke door de Raad met eenparigheid van stemmen zijn aangenomen en tijdens de trialoog zijn goedgekeurd. Europa is nu goed op gang, omdat het gevonden heeft wat nog ontbrak: een krachtige politieke wil.
Laten wij ons dan ook niet beperken tot simpele institutionele overwegingen. Daar moeten wij boven staan. De Europese Unie heeft dankzij de stimulerende rol van het Franse voorzitterschap haar toekomst op economisch en energiegebied in een nieuwe vorm kunnen gieten door haar internationale status als leider in de strijd tegen klimaatverandering te bekrachtigen. Dat was geen peulenschil. Zevenentwintig lidstaten om de tafel krijgen om een akkoord te bereiken over bindende regels is een regelrechte uitdaging. Een 'bravo' voor het Franse voorzitterschap en veel succes in Kopenhagen.
María Sornosa Martínez
- (ES) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Dimas, mijnheer Borloo, collega's, het is tijd om te handelen. Het wetgevingspakket waarover we debatteren maakt dat mogelijk, en hoewel het geen exceptioneel pakket is, mogen we ons redelijk tevreden voelen.
Als dit pakket morgen wordt aangenomen, zal dat een belangrijk signaal aan andere landen zijn in de zin dat de Europese Unie zich verbindt en leiding geeft aan de strijd tegen de klimaatverandering.
Het aanpakken van de klimaatverandering en de overgang naar een samenleving met een lage consumptie en een laag CO2-niveau is een wereldwijde topprioriteit en deze wetgeving maakt het mogelijk om investeringen te plannen die de emissies zullen verminderen, vooral door energie-efficiëntie en de geleidelijke ontmanteling van verouderde installaties die enorme hoeveelheden CO2 uitstoten.
Ik wil iedereen bedanken, en vooral mevrouw Doyle, die eraan heeft bijgedragen dat we nu zo tevreden kunnen zijn met een wetgevingspakket dat we morgen hopelijk zullen aannemen.
Patrick Louis
(FR) Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, milieueerbiediging en concurrentievermogen mogen niet van elkaar losgekoppeld worden. Samen zijn ze een bron van hoge prestaties. Helaas is de door ons Parlement voorgelegde tekst een compromis dat waarschijnlijk weinig zoden aan de zaak zal zetten, en wel omdat daarin twee dingen ontbreken.
Ten eerste ontbreken daarin compenserende rechten aan de grens. Zonder deze hoeksteen zullen onze eisen niet worden gecompenseerd op mondiaal niveau. Dan worden zij extra productiekosten, een rem op de groei en een oorzaak van een versneld CO2-weglekeffect en banenvernietigende import. Zonder compensatierechten aan de grens van de Unie lopen onze deugden het gevaar te veranderen in gebreken.
Eveneens ontbreekt daarin een moedig beleid voor de toewijzing van koolstofrechten aan de bosbouw en de houtsector. Met een dergelijk beleid had men de bossen in de ontwikkelingslanden beter tot hun recht kunnen doen komen, de CO2-emissie kunnen verminderen en de meest elementaire koolstofput kunnen bevorderen.
Deze opmerkingen van gezond verstand tonen aan dat het verslag weliswaar vol goede intenties is, maar waarschijnlijk enkel een verspilling van energie zal blijken te zijn.
Pilar Ayuso
- (ES) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dit voorstel is ruim een jaar geleden door de Commissie gepresenteerd en heeft zeer ambitieuze doelstellingen. Het afgelopen jaar hebben we overal ter wereld financiële turbulentie gezien en het leek erop alsof deze maatregelen daardoor schipbreuk zouden gaan lijden, maar uiteindelijk is er een evenwichtig akkoord uit de bus gekomen, waarmee niet iedereen voor de volle 100 procent tevreden is, maar dat een goed akkoord is. De einddoelen zijn gehandhaafd en tegelijkertijd krijgen bedrijven betere toegang tot de middelen om die doelen te bereiken.
Daarom moeten we de rapporteur, mevrouw Doyle, de rapporteurs van de andere fracties en in het bijzonder ook het Franse voorzitterschap bedanken en feliciteren. Door hun werk is er een goed resultaat voor iedereen bereikt.
Ik vertrouw erop dat de omstandigheden in de nabije toekomst zodanig zullen zijn dat we veel ambitieuzer kunnen zijn en dat andere landen zich zullen aansluiten bij de kruistocht tegen de klimaatverandering die we in Europa zo graag willen voeren.
Atanas Paparizov
(BG) Mevrouw de Voorzitter, geachte vertegenwoordigers van de Commissie en het voorzitterschap, ik wil om te beginnen mijn steun uitspreken voor het akkoord over het energie- en klimaatpakket zoals dat in de Europese Raad via de trialoog tot stand is gekomen.
Dat akkoord toont nogmaals aan dat de Europese Unie bij het tegengaan van klimaatverandering een leidende rol vervult. De Unie let er intussen wel op dat Europa zijn concurrentievermogen behoudt en in deze tijden van economische crisis banen veilig stelt.
Wat de handel in emissierechten betreft: het akkoord over solidariteit met de nieuwe lidstaten uit Midden- en Oost-Europa en het gegeven dat er rekening gehouden wordt met de inspanningen die deze landen ná 1990 hebben geleverd bewijst dat de Europese waarden die Europa voor veel volkeren zo aantrekkelijk maken, nog steeds geldig zijn.
Met betrekking tot het afvangen en opslaan van CO2 wil ik de Europese Commissie graag oproepen om het bereikte akkoord over de inzet van emissierechten voor 300 miljoen ton kooldioxide na te komen. Er is gesuggereerd dat één en ander zou kunnen worden gefinancierd uit het overschot op de begroting van 2008 en kredieten van de Europese Investeringsbank.
Mevrouw de Voorzitter, ik hoop dat het klimaatpakket de basis zal vormen voor positieve veranderingen in de tijden die nu komen gaan, en dan niet alleen in de context van het klimaat, maar ook als het gaat om de economische ontwikkeling van landen als het mijne, Bulgarije, en andere landen in Midden- en Oost-Europa.
Urszula Krupa
(PL) Mevrouw de Voorzitter, het hele systeem voor het terugdringen van koolstofdioxide-emissies is gebaseerd op onbewezen hypotheses. Het milieu en de omstandigheden voor mensen worden niet verbeterd. Het doel van het document werd het behalen van een maximale beperking van koolstofdioxide en het opleggen van technologie voor het afvangen en opslaan van koolstof (CCS). Het laatste is gevaarlijk en niet gerechtvaardigd vanuit milieuoogpunt.
We willen het milieu niet schaden door geologische formaties als vuilnisbelten te gebruiken. Dat is zinloos. We willen evenmin economieën schaden die nog minder concurrerend zullen worden dan derde landen, en zo nog dieper in de recessie terechtkomen. Ons Poolse pakket kost ten minste 500 miljard Poolse zloty. Het voorgestelde systeem voor het veilen van emissiequota is extreem duur.
Bovendien, als de handel in emissiequota zich uitstrekt naar andere sectoren van de economieën van de lidstaten, zal het een nuttig hulpmiddel blijken te zijn om die economieën te sturen in de richting van het op zich nemen van de bevoegdheid van de autoriteiten van lidstaten op het vlak van fiscaal beleid. Dit wordt bereikt door de tot nog toe betaalde belastingen geleidelijk af te laten nemen en deze te vervangen door milieubelastingen die op een arbitraire manier worden vastgesteld.
Bogusław Sonik
(PL) Mevrouw de Voorzitter, volgens het voorstel van de Europese Commissie moeten grote industriële ondernemingen en energiecentrales die kooldioxide uitstoten in de atmosfeer, hiervoor vergunningen kopen tijdens speciale veilingen. Als het geschetste systeem werkelijk zou worden ingevoerd, zou er een golf van faillissementen volgen. Het is mogelijk gebleken om een dergelijke rampzalige situatie te voorkomen en om met een oplossing te komen. Deze omvat inderdaad het verhogen van de energiekosten, maar niet zo drastisch.
Het is belangrijk om de energiekwestie holistisch te benaderen. Daarom heeft het Parlement eerder voorgesteld om een hoge functionaris te benoemen die belast wordt met de energiekwestie in de context van het extern beleid. De benoemde functionaris zou verantwoordelijk zijn voor de coördinatie van alle politieke strategieën die te maken hebben met de externe aspecten van energiezekerheid, zoals energie, milieu, handel, transport en concurrentie.
Nu rijst de vraag wat de rol van de Europese Commissie is. Deze laatste heeft haar voorstel volstrekt bevooroordeeld opgesteld, zonder rekening te houden met de situatie van landen waarvan de energiesector op kolen is gebaseerd. Samen vormen deze landen een derde van de landen van de Europese Unie. Ik ben dan ook van mening dat het volstrekt gepast is om de Voorzitter van het Parlement te vragen of een gemeenschappelijk Europa een Europa van dictaten is of een Europa van overeenkomsten. Naar mijn mening heeft commissaris Dimas de test niet doorstaan. De commissaris leverde geen enkele bijdrage toen de onderhandelingen zich op een kritiek punt bevonden. Hij heeft slechts in het algemeen goede verklaringen herhaald die geen basis voor een compromis vormden. Hierdoor heeft hij de geloofwaardigheid van de aanpak van Europese problemen door de Europese Gemeenschap ondermijnd. Het was het Franse voorzitterschap dat de gemeenschappelijke benadering van de klimaatveranderingsthematiek heeft gered. Het was het Franse voorzitterschap dat het mogelijk maakte om een overeenkomst over energie te sluiten en ik zou de heer Borloo en mevrouw Kosciuszko-Morizet hiervoor willen bedanken.
Er is nu steun voor de regeringen van de lidstaten nodig, zodat zij gebruik kunnen gaan maken van de laatste technologische ontwikkelingen op het gebied van energie. Het onlangs opgezette Europees Technologie-instituut, dat zetelt in Boedapest, zou hierbij moeten kunnen helpen.
Matthias Groote
(DE) Mevrouw de Voorzitter, het compromis over het emissiehandelssysteem waarover we morgen stemmen, draagt ontegensprekelijk de stempel van het Europees Parlement. Daarvoor hebben enerzijds de rapporteur en anderzijds de schaduwrapporteur gezorgd. Ik wil hen daarvoor hartelijk bedanken.
De herziening van de regeling voor emissiehandel en het hele pakket maatregelen inzake energie en klimaatverandering zijn de meest ambitieuze en verregaande beschermende plannen voor het klimaat wereldwijd die ooit werden opgesteld. Daarop mogen we trots zijn. We mogen dat succes niet onderschatten, we moeten er juist eens even bij stilstaan en goed inademen.
Na de stemming morgen over wat we hebben bereikt, mogen we echter niet op onze lauweren rusten, maar moeten we nauwgezet volgen hoe het klimaat zich ontwikkelt en welke economische gevolgen die ontwikkeling voor ons heeft. Daarom verzoek ik de Commissie om ook voor de Europese Unie een soort Stern Review uit te werken waarmee we exact bijhouden welke financiële gevolgen de klimaatsverandering voor de Europese Unie heeft en welke maatregelen we in de toekomst moeten treffen om tegen die wereldwijde crisis opgewassen te zijn.
Karl-Heinz Florenz
(DE) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik denk niet dat we er erg goed in zijn geslaagd om het ware belang van dit volledige pakket te verklaren. Heel wat mensen denken dat we het industriebeleid willen bestraffen. Het gaat er echter eerder om het CO2-beleid en vooral het duurzaamheidsbeleid in deze wereld te veranderen. Daarvoor hebben we middelen nodig. Het is pijnlijk, maar zonder die middelen kunnen we de grote CO2-hoeveelheden van deze wereld - en die zijn er nu eenmaal, daar kunnen we niet aan voorbij - niet aanpakken. Daarvoor hebben we instrumenten waarmee ik ook niet erg tevreden ben, evenmin als met het resultaat. Toch ga ik voor stemmen.
Het CO2-weglekeffect is de toegangspoort tot een vrijstelling. Dat betekent echter absoluut niet dat de Commissie de industrie, waarvan we denken dat ze wordt vrijgesteld, ook werkelijk vrijstelt. Hetzelfde geldt voor het benchmark-systeem. Mijnheer de minister en mevrouw Doyle, met alle respect, we moeten er duivels goed voor oppassen dat onze Commissie in de toekomst niet de heer en meester wordt van het economische beleid in Europa. Dat mag nooit in de hand van één instelling liggen. Daarom twijfel ik, maar ik wil ten slotte toch voor het verslag stemmen omdat het achteraf gezien niet enkel om CO2 gaat, maar om duurzaamheid. Daarover spreken we hier te weinig. We verbranden de hulpbronnen van onze kinderen met een ontstellende vaart en brengen zo deze planeet in gevaar. Dat moet worden omgezet in een nieuw beleid voor de industriële samenleving. Dit is een kans!
Wanneer we klagen dat het Parlement op dit vlak niet genoeg competentie kon inbrengen, klopt dat. Maar, beste sociaaldemocratische vrienden, in de Conferentie van voorzitters heeft u met een meerderheid voor deze haast gestemd, terwijl wij tegen stemden. Wij wensten een andere procedure en de Raad zou dat zeker gevolgd hebben. Wanneer u dus klaagt, doe dat dan op de juiste plaats.
Tot slot kan ik me niet voorstellen dat er een verstandiger voorstel is waarvoor een meerderheid bestaat. Daarom moeten we voor stemmen.
Anne Ferreira
(FR) Mevrouw de Voorzitter, er is een akkoord gesloten over het klimaatpakket en wij zijn allemaal opgelucht.
Toch moet ik, als u het niet erg vindt, een kleine domper zetten op het enthousiasme van een aantal mensen over dit dossier. Er moest weliswaar een akkoord worden gesloten met het oog op de tijd na Kyoto, maar dit akkoord betekent nog niet dat wij ook opgewassen zijn tegen de uitdaging van de klimaatverandering.
Deze tekst heeft mijns inziens trouwens diverse zwakke punten. Ten eerste betreur ik het dat het niveau voor de veiling is teruggebracht tot 70 procent in 2020; in het oorspronkelijk voorstel stond namelijk 100 procent.
Als wij verder aanvaarden dat 50 procent van de reductie-inspanningen gecompenseerd kan worden met projecten in ontwikkelingslanden, geven wij de Europese Unie een flinke korting op haar verantwoordelijkheid voor klimaatverandering.
Het derde voorbeeld betreft de geringe inkomsten en het gebrek aan vaste toezeggingen met betrekking tot investeringen in de strijd tegen klimaatverandering, binnen de Europese Unie of ten gunste van de ontwikkelingslanden.
Ik betwijfel of dergelijke bepalingen en meer algemeen de bepalingen van het energie- en klimaatpakket de Europese economie zullen aanzetten tot de noodzakelijke omschakeling en de Europese Unie op weg zullen helpen naar een koolstofarme samenleving.
Wij zullen weliswaar voor de tekst stemmen, maar volgens mij hadden wij behoefte aan meer initiatieven, aan initiatieven om het Europees engagement meer gewicht te geven.
Elisabetta Gardini
(IT) Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, ik ben van mening dat het akkoord dat is bereikt over het klimaat- en energiepakket een ambitieus akkoord is, aangezien het enerzijds de vastgestelde doelstellingen op het gebied van milieubescherming respecteert, en tegelijkertijd aangeeft op welke manier deze kunnen samengaan met economische duurzaamheid. Ik zie het ook als een Italiaans succes, omdat Italië over diverse kritieke aspecten van het pakket heeft onderhandeld en de resultaten positief zijn.
De goedgekeurde tekst is sterk verbeterd ten opzichte van de versie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en ligt veel dichter bij de politieke visies van onze fractie. De bepaling die voorziet in een herziening in 2010, ook in het licht van de resultaten van de conferentie van Kopenhagen, welke is opgenomen op voorstel van premier Berlusconi, is een belangrijk punt en het feit dat men het hier unaniem over eens was toont, denk ik, goed aan hoezeer de overeenkomst rekening houdt met de industrie. Evenzo tekenend is het feit dat de geleidelijke invoering van een veilingsysteem in industriële sectoren die niet aan internationale concurrentie worden blootgesteld, is goedgekeurd. Sterker nog, sectoren die het risico lopen van het CO2-weglekeffect kunnen profiteren van gratis toewijzingen.
Dit betekent echter niet dat het gemakkelijk wordt, aangezien dit pakket hoe dan ook tot flinke verhogingen van de landelijke systeemkosten zal leiden. Het aantal gratis emissierechten is bijvoorbeeld ook verbonden aan de ambitieuze benchmarks die in de betreffende richtlijn zijn vastgesteld. Het risico van verplaatsingen van bedrijfsactiviteiten is dus niet geheel verdwenen. Om die reden komen wij terug op het belang van de herzieningsbepaling: daarmee kunnen we bepalen of het systeem te veel betaalt en correcties aanbrengen en onze inspanningen op elkaar afstemmen.
Ik ben van mening dat het Parlement toezicht moet uitoefenen op de tenuitvoerlegging van de overeenkomst en met name op hoe de veilingen plaatsvinden. Dat wordt denk ik de ware test. We vragen een enorme inspanning van de reële economie en we willen niet, zoals we altijd hebben gezegd, dat deze inspanning leidt tot een teveel aan financialisering, die losstaat van de reële economie.
Caroline Jackson
(EN) Mevrouw de Voorzitter, mijn dank en felicitaties aan mevrouw Doyle, maar ik denk dat morgen een droevige dag voor de democratie in het Europees Parlement wordt.
Wij worden opgeroepen een akkoord te ondersteunen dat achter gesloten deuren met de Raad is gesloten. We hebben willens en wetens onze kans om het standpunt van de Raad via de volledige medebeslissingsprocedure buitenspel te zetten overboord gegooid. Volgens mij heeft het weinig zin om als Parlement om nieuwe bevoegdheden te vragen als we niet bereid zijn onze huidige bevoegdheden uit te oefenen.
Omdat we volgens een onjuist tijdschema haast moesten maken, zijn we niet toegekomen aan onze verantwoordelijkheid om een volledige effectbeoordeling voor het klimaatveranderingspakket door onpartijdige autoriteiten uit te laten voeren. Ik was bijvoorbeeld onlangs rapporteur voor de kaderrichtlijn afval. Hierin wordt het idee van energie-efficiënte warmtekrachtkoppelingscentrales gepropageerd; dit soort centrales zal onder het herziene ETS mogelijk worden afgestraft. Is over dit belangrijke punt wel overleg gevoerd? Wat waren de uitkomsten daarvan?
Grosso modo hebben we de kritiek van die staten die zich het meest zorgen maakten over het pakket ter harte genomen. We hebben nagelaten een krachtig effectbeoordelingssysteem voor de EU op te zetten, en daarvoor betalen we nu de prijs. Ook hebben we geen flauw idee of de doelstellingen uit het pakket werkelijk gehaald zullen worden. Zijn we er zeker van dat we voldoende overzicht houden over de tenuitvoerlegging, ondanks de uitspraken van de heer Dimas, en dat er snel zal worden opgetreden tegen landen die zelfs dit afgezwakte pakket niet implementeren?
Hoe houden we toezicht op al die projecten in ontwikkelingslanden die we gezamenlijk zouden uitvoeren? Als klimaatverandering zo belangrijk is, moeten we veel nauwer toezien op de tenuitvoerlegging dan tot nog toe het geval was bij milieubeleidsmaatregelen, en tot dusverre hebben we daar niets over gehoord. Als dit nog iets moet opleveren, laat het dan een nieuwe vastberadenheid zijn om waterdichte garanties in te stellen voor implementatie en een gestandaardiseerd systeem van onpartijdige effectbeoordelingen, waarover ook het Amerikaanse Congres beschikt.
Iemand zei dat deze overhaaste overeenkomst in eerste lezing niet mag worden gezien als precedent voor de bereidheid van het Parlement om te zwichten voor de Raad en zijn bevoegdheden krachtens de medebeslissingsprocedure overboord te gooien. Maar dat zal wél gebeuren toch, mijnheer Borloo? En toekomstige Parlementen zullen met de gebakken peren zitten.
Georg Jarzembowski
(DE) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de minister, commissaris, de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten is verheugd over de overeenstemming tussen de Raad en het Parlement in de trialoog om de nieuwe voorschriften voor de herziening van het algemene emissiehandelssysteem (ETS) niet naar het luchtverkeer uit te breiden, maar het op de nieuwe, nog niet gepubliceerde speciale bepalingen voor het luchtverkeer te houden.
De speciale ETS-regeling voor het luchtverkeer, waarover het Parlement en de Raad het in de zomer eens werden en die al op 1 januari 2012 van kracht wordt, omvat wereldwijd de eerste voorschriften die ook het luchtverkeer bij het emissiehandelssysteem betrekken en zo de luchtvaartmaatschappijen verplichten om de gevolgen van het luchtverkeer voor het milieu te beperken. Dat is een goede zaak. De gevolgen, met name de kosten voor de luchtvaartmaatschappijen, de luchthavens en uiteindelijk voor de passagiers, die zich in een wereldwijde concurrentieslag bevinden, zijn nog net toelaatbaar op basis van de regels die we in de zomer hebben goedgekeurd.
Strengere regelgeving door de nieuwe algemene ETS-voorschriften zou niet enkel ongerechtvaardigd zijn, maar zou ook de Europese luchtvaartmaatschappijen in enorme financiële moeilijkheden brengen. Daarom zijn we u erg dankbaar, Parlement en Raad. Het is ook correct, omdat we met de speciale ETS-regels voor luchtverkeer mogelijkheden hebben om een volstrekt gelijkaardige regelgeving uit te werken met derde landen en zo wereldwijde conflicten te vermijden. Die conflicten zouden namelijk ook tot vergeldingsmaatregelen tegen Europese luchtvaartmaatschappijen kunnen leiden. Eerlijk gezegd zijn globale oplossingen, of ten minste gedeeltelijke oplossingen voor een verstandige milieubescherming met betrekking tot het luchtverkeer op de wereld allemaal beter dan te strikte regelingen die enkel in de EU gelden. Op dat vlak zijn we erg tevreden. U weet dat in 2014 de speciale regeling voor ETS voor het luchtverkeer in elk geval opnieuw wordt beoordeeld.
Daarom bedank ik rapporteur Doyle en het Franse voorzitterschap - als dat zou luisteren - om het luchtverkeer hier uit te sluiten. Dat was een juiste beslissing die ons vooruit zal helpen. Hartelijk dank!
Richard Seeber
(DE) Mevrouw de Voorzitter, ik laat het niet na om het Franse voorzitterschap met deze succesvolle onderhandelingen te feliciteren. Toch blijft er een bittere nasmaak omdat het Europees Parlement er niet bij werd betrokken zoals het hoort. Dat is jammer, uitgerekend in dit dossier. Ik begrijp niet goed de haast die hier aan de dag werd gelegd, omdat bijna alle lidstaten te laat zijn met de naleving van de al aangegane verbintenissen volgens het Kyoto-protocol.
We kunnen altijd heel goed streefcijfers goedkeuren die ver in de toekomst liggen. Het emissiehandelssysteem (ETS) begint op 1 januari 2013. Voor die periode hebben we verbintenissen vastgelegd, evenals tot 2020 en voor de verdere toekomst. Het zou beter geweest zijn om de lidstaten ertoe aan te zetten de aangegane verbintenissen te respecteren en in een eerlijke, democratische en behoorlijke besluitvormingsprocedure ook het Europees Parlement erbij te betrekken.
Bovendien geloof ik dat de Commissie nu voor grote uitdagingen staat omdat we een alomvattend kader hebben goedgekeurd. Vooral bij het definiëren van afzonderlijke punten, zoals voor de toepassing van flexibele instrumenten, wordt de concrete invulling van de kadervoorwaarden door de Commissie essentieel. Ook hier kan worden gesteld dat in de ETS-sector ongeveer 50 procent naar andere regio's in de wereld kan worden uitbesteed, bij effort sharing is dat 70 procent. De lidstaten hebben zichzelf hier goed bediend. Ook hier verzoek ik de Commissie en commissaris Dimas om heel zorgvuldig toe te zien op de naleving en om de lidstaten te wijzen op hun verantwoordelijkheid die ze op zich hebben genomen, om het klimaat in de wereld te helpen.
Voorts blijft het juiste definiëren van het CO2-weglekeffect nog een probleem. Het is correct om uitzonderingen te maken voor bepaalde sectoren, maar tot nu toe weet nog niemand om welke sectoren het gaat. De Commissie zal daarom een transparante procedure moeten instellen die zowel voor de industrie als voor de lidstaten aanvaardbaar is. Het gaat hier namelijk om heel grote bedragen. Het is belangrijk dat we hier door een transparante procedure een goede basis vinden.
Eija-Riitta Korhola
(FI) Mevrouw de Voorzitter, ik wil mijn dank uitspreken aan iedereen hier in het Parlement die een grote bijdrage heeft geleverd aan het klimaatpakket. Ik wil vooral het secretariaat loven, wiens harde werken indrukwekkend is en wiens enorme werklast nooit binnen de grenzen van een humane arbeidstijdregeling kan passen.
Voor ons ligt nu een zeer bevredigend en vanuit milieuoogpunt ambitieus resultaat en, zoals af en toe gebeurt, moeten wij daarvoor de Raad en niet zozeer het Parlement bedanken. Het was de Raad die een aantal ernstige problemen rechtzette die in het voorstel van de Commissie verscholen zaten. Er is in feite nog steeds veel onopgelost en het is alleen een kwestie van tijd dat de rest aan het licht komt.
Onze fractie had een aanzienlijke invloed op het eindresultaat, ook al was die niet terug te zien in het standpunt van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid. Onze invloed is nu echter wel zichtbaar in het standpunt van de Raad en in het eindresultaat. Ons alternatieve emissiehandelmodel maakte een verandering in het algemene opinieklimaat en een vrije discussie mogelijk. Op die manier hielpen en stimuleerden wij de Raad zijn beleid in de richting van de benchmark-methode te sturen.
Ik wil daarom de lidstaten, met inbegrip van mijn eigen land Finland, bedanken voor het feit dat zij goed naar de uiteenlopende meningen in het Parlement hebben geluisterd en de verandering die in het Parlement plaatsvond, hebben opgemerkt. De doelstellingen van de Raad ontvingen hier veel meer steun dan aanvankelijk het geval leek.
Het hoofddoel van het klimaatbeleid is het tot stand brengen van een synchrone, universele overeenkomst. Er is geen ander uitgangspunt dat vanuit milieuoogpunt verantwoordelijk is. Op die manier kunnen wij garanderen dat de reducties hier niet resulteren in een toename elders, want dan zouden de opofferingen voor niets zijn.
Helaas zijn er nu mensen in de milieubeweging die bereid zijn deze weg te volgen. De ervaring leert echter dat het milieu geen eenzijdige stappen en klimaatpuritanisme beloont, omdat dat geen resultaten oplevert. Wij moeten een breed front vormen en eerlijke spelregels hebben. Wij hebben wetgeving nodig die ondernemingen kan stimuleren mee te doen aan de wedloop om technologie met de minste uitstoot te gebruiken en die hen daarvoor beloont en niet straft.
Ik wil vooral zeggen hoe blij ik ben dat wij vasthouden aan het streefcijfer van een emissiereductie van 20 procent, zodat wij kunnen zeggen dat noch het Parlement noch de Raad ook maar iets hebben afgezwakt.
Christofer Fjellner
(SV) Mevrouw de Voorzitter, ik moet zeggen dat ik in de jaren dat ik lid van het Europees Parlement ben geweest, heb geleerd dat het resultaat niet altijd het gewenste resultaat is. Alles is gebaseerd op compromissen, maar uiteindelijk is het resultaat niettemin vaak erg goed. Velen klagen momenteel, niet alleen degenen die vinden dat we ambitieuzere regels hadden moeten vaststellen, maar ook degenen die vinden dat deze regels veel te ambitieus zijn. Ik denk echter dat we er in wezen erg tevreden mee moeten zijn dat we er feitelijk in zijn geslaagd om überhaupt een compromis te bereiken. Het is een stap in de goede richting en het is een stap waar in ieder geval ik trots op ben. Ik ben er trots op dat dit bevestigt dat Zweden nog altijd het land is dat in Europa de grootste verantwoordelijkheid neemt, maar ook dat Europa het werelddeel is dat globaal de grootste verantwoordelijkheid neemt. Als Zweedse conservatieven hebben wij hard gewerkt om dit compromis tot stand te brengen, zowel in de Raad als hier in het Europees Parlement.
Er valt heel veel over dit onderwerp te zeggen, maar als ik iets zou moeten zeggen over waar ik het meest tevreden mee ben, zou ik willen onderstrepen wat we met de auto's hebben gedaan, dat we rekening houden met de milieuvoordelen van auto's, maar ook dat we automobielbedrijven voldoende tijd geven om nieuwe modellen te ontwerpen. Zoals al is gezegd, mogen wij er ons niet toe laten verleiden te denken dat dit het einde van het proces is. Dit is slechts de opmaat tot het belangrijke werk dat in Kopenhagen moet gebeuren. Ik denk nu dat we daarvoor een goede basis hebben gelegd. Dank u wel.
Jerzy Buzek
(PL) Mevrouw de Voorzitter, naar mijn mening is deze richtlijn een voorbeeld van een goede en effectieve dialoog binnen de Europese Unie. Het was misschien wel de moeilijkste richtlijn de we in deze zittingsperiode hebben behandeld. De ingediende amendementen waren niet voor iedereen duidelijk. Uiteindelijk hebben we naar elkaar geluisterd, eerst in het Parlement en vervolgens moet ik erkennen dat het Franse voorzitterschap een buitengewone ijver aan de dag heeft gelegd in zijn aanpak van de zaak. Ik zou commissaris Dimas en commissaris Piebalgs willen bedanken voor hun deelname aan het debat.
Nu moeten we ervoor zorgen dat deze richtlijn wordt uitgevoerd. In 2020 moeten de broeikasgasemissies met 20 procent zijn verminderd. Een vermindering van 20 procent is het minimum! Op deze manier hebben we een gemeenschappelijk klimaatbeleid van de Europese Unie gecreëerd. Dit is nog niet met zoveel woorden gezegd, maar de richtlijn verwijst naar ons gemeenschappelijk beleid. Zoals bij elk gemeenschappelijk beleid zullen er systematische acties, toezicht en wederzijdse controles nodig zijn. We moeten eveneens een strategisch programma over energietechnologie financieren, als reactie op de beoordeling van CO2-emissies. Het zal een gezamenlijke start zijn voor ons gezamenlijk energiebeleid. Dat is wat de Europese Unie nodig heeft.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) De enige keuze die ons nog rest, is niet minder te produceren, maar onze productie geavanceerder en groener te maken. Het is voor ons van belang de uitstoot van verontreinigende stoffen te verminderen, maar we dienen ook te zorgen voor economische ontwikkeling en het behoud van banen.
In vergelijking met de vermindering van 8 procent die het Kyoto-protocol vereist, heeft Roemenië zijn broeikasgasuitstoot tussen 1990 en 2005 met 43 procent verminderd. Dit werd helaas gerealiseerd door herstructureringsprocessen die door de zware industrie zijn doorgevoerd en ondanks de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. Hoewel het voordeliger was geweest 1990 als referentiejaar te nemen, juich ik de flexibiliteit en solidariteit toe die de nieuwe lidstaten is betoond in de vorm van een overgangsperiode, die is vereist voor aanzienlijke investeringen om ervoor te zorgen dat bedrijven efficiënter gaan werken.
Via amendementen hebben we de toekenning verkregen van gratis rechten voor stadsverwarming voor woningen en voor verwarmings- en koelsystemen op basis van warmtekrachtkoppeling, steun voor gezinnen met lage inkomens uit inkomsten die voortvloeien uit de veiling van emissierechten, en de vrijstelling van ziekenhuizen en kleine installaties van de regeling voor de handel in emissierechten. Dank u.
Chris Davies
(EN) Mevrouw de Voorzitter, een van de uitkomsten van deze onderhandelingen is de instelling van een financieringsmechanisme voor demonstratieprojecten voor afvang en opslag van koolstof; ik kom hier later nog op terug. Ik was weliswaar onderhandelaar en rapporteur voor koolstofafvang en -opslag, maar succes hebben we geboekt door de herziening van de ETS-richtlijn. Ik was hoogstens een stuurman aan de wal. Soms moet je gewoon geluk hebben, en ik had het geluk dat Linda McAvan, Lena Ek en anderen - schaduwrapporteurs - aan de ETS-richtlijn werkten. Ik had het geluk dat het voorzitterschap openstond voor nieuwe ideeën, en vooral dat ik mocht samenwerken met Avril Doyle, de rapporteur voor deze wetgeving; zij heeft echt bergen verzet. Ik wil nog één punt naar voren brengen, mevrouw de Voorzitter, en dat is het feit dat er in de geschiedenis van dit Parlement maar weinig rapporteurs zijn geweest die een eerste voorstel hebben ingediend waarvoor zij maximaal 1,5 miljard EUR aan financiering hadden kunnen loskrijgen, maar uiteindelijk met een pakket naar huis gingen dat vijf tot zes keer zoveel waard was.
Bart Staes
Voorzitter, de doelstelling om tegen 2020 20 procent minder broeikasgassen uit te stoten is gevrijwaard. Maar laat ons wel wezen, die doelstelling was eigenlijk al ondermaats. De wetenschap zegt ons dat we tot -25, -40 procent moeten gaan. Ik betreur dat het systeem van veiling is uitgehold wat de niet-elektriciteitssector betreft. In 2020 zullen we straks nog steeds 30 procent gratis emissierechten uitdelen en de 100 procent-veiling komt er pas in 2027.
Dit is echt een slecht signaal aan degenen die over het wereldklimaatakkoord van Kopenhagen moeten onderhandelen en dat, terwijl het beste antwoord op CO2-lekkage eigenlijk een wereldwijd akkoord is. Geen wereldwijd akkoord betekent dan weer een verdere ondermijning van het veilingsysteem door verdere gratis toekenning van emissierechten aan 96 procent van de bedrijven. Minder opbrengst uit veilingrechten betekent minder investeren in duurzame energie, minder investeren in onderzoek en ontwikkeling.
Aan de rapporteur zou ik willen vragen: mevrouw de rapporteur, mevrouw Doyle, hebt u enig inzicht in wat de verwachte mindere opbrengst van de veiling zal zijn, nu dit systeem totaal is uitgehold?
De Voorzitter
Het spijt me heel erg, maar gezien de tijd kan ik geen andere collega's meer het woord geven. Terug dus naar de rapporteur, de veelgeprezen mevrouw Doyle.
Avril Doyle
rapporteur. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik heb een aantal korte opmerkingen.
De milieu-integriteit van het uitstekende oorspronkelijke voorstel staat buiten kijf, vooral bij een min 30 procent-scenario. Het heeft geen zin om in december met onze wetgeving naar Kopenhagen te gaan als we onvoldoende middelen toewijzen - u bent aan zet, Commissie.
De CCS-overeenkomst over 300 miljoen emissierechten is mogelijk transformationeel in dit hele debat over CO2-reductie indien de technologie zich bewijst in de twaalf centrales in kwestie.
De overeenkomst die nu op tafel ligt geeft de EU een duidelijk mandaat voor onderhandelingen met derde landen in de aanloop naar de overeenkomst van volgend jaar. We mogen niet falen, omdat we er terugkijkend van zullen worden beschuldigd onze plicht te hebben verzaakt als generatie van politieke leiders die het probleem kenden, die op de hoogte waren van wetenschappelijke toetsingen, maar niet handelden.
Voor sommigen gaat mijn eindverslag te ver; voor anderen gaat het niet ver genoeg. Maar zelfs met emissierechten zonder benchmarks zal het voor de industrie niet gemakkelijk zijn de streefcijfers omlaag te schroeven. We moeten ervoor zorgen dat het beste niet de vijand van het goede wordt. Dit is tenslotte een goed resultaat. In feite is dit het beste systeem ter wereld, aangezien het tot op heden het enige systeem voor verhandelbare emissierechten ter wereld is. Ik roep de VS en Australië op het beter te doen en de EU volgend jaar in Kopenhagen te overtroeven.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen, woensdag 17 december 2008, plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Jorgo Chatzimarkakis, Wolf Klinz, Holger Krahmer, Alexander Graf Lambsdorff en Willem Schuth  
schriftelijk. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, de overeenstemming over het klimaatpakket is een bescheiden resultaat.
De EU heeft een streefcijfer van 20 procent minder in vergelijking met 1990. Amper de helft daarvan hebben we al bereikt. Het sleutelwoord is uitbreiding naar het oosten, waar de emissies in absolute cijfers lager liggen. Er rest ons nog een vermindering van 12 procent tegenover 1990.
De EU mag 3 tot 4 procent van de vermindering in ontwikkelingslanden realiseren, er resten dus nog bijna 9 procent. Het niet halen van de streefcijfers tot aan 5 procent is veroorloofd. Er blijft nog 4 procent over.
Normaal gezien zouden we hier zeggen: goed, we hebben geluk gehad, de EU heeft besloten om haar economie niet meteen helemaal naar Azië te exporteren. Het compromis is aanzienlijk goedkoper dan het voorstel van de Commissie. Op die manier kan de Duitse Vrijheidspartij (FDP) instemmen.
In de plaats daarvan speelt de EU nu de eigen lidstaten tegen elkaar uit: door de energiemix, uitzonderingsmaatregelen en sluwe onderhandelingen zijn enkele lidstaten bevoordeeld ten opzichte van andere. Binnenkort zullen we kunnen vaststellen hoe Duitse energieleveranciers in Polen elektriciteit opwekken in plaats van in eigen land, tenzij ze die in Frankrijk kopen.
Dat Europese landen een dergelijke koehandel drijven, geeft weinig hoop voor een wereldwijde overeenkomst. Bovendien rijst de vraag naar efficiëntie van de middelen.
Regeringen, de Raad en de Europese Commissie worden opgeroepen om te zorgen voor efficiëntie, zowel voor de milieubescherming als voor economie en groei.
Magor Imre Csibi  
schriftelijk. - (EN) Afgelopen week bereikten de onderhandelaars van Raad en Europees Parlement een historisch akkoord over het klimaatveranderingspakket. Ik heb hierover dubbele gevoelens, omdat het pakket heel erg verwaterd is vergeleken bij het eerste voorstel van de Commissie en de stemming van de EP-commissies. In een tijd dat er dringend en consistent actie moet worden ondernomen om de klimaatverandering te lijf te gaan, heeft Europa gekozen voor een langzame overgang naar een koolstofarme economie door middel van afwijkingen en gratis koolstofemissierechten. Ondanks deze minpunten betekent het compromis een belangrijke doorbraak, die de basis zal vormen van een duurzamere economie. Het grootste succes ligt in het feit dat de doelstellingen en uitvoeringsbeginselen in wetgeving zijn verankerd, en dat iedereen erkent dat ontwikkeling een schonere weg moet inslaan. Bovendien kan klimaatverandering alleen effectief worden bestreden als iedereen meedoet, en dit compromis verschaft de EU een betere onderhandelingspositie om de internationale partners over de streep te trekken. Tot slot zal ik de overeenkomst steunen omdat ik echt geloof dat dit geen compromis van holle woorden is, maar een realistisch compromis.
Daciana Octavia Sârbu  
Het resultaat van de onderhandelingen over het klimaatpakket tussen de drie instellingen is een evenwichtig compromis, dat de Europese Unie zal helpen een aanzienlijke bijdrage te leveren aan de maatregelen ter bestrijding van de opwarming van de aarde, aangezien het hier gaat om de eerste groep landen die deze verbintenis op zich neemt als een wettelijke verplichting. We bevinden ons momenteel midden in een wereldwijde financiële crisis, die in de meeste lidstaten de bezorgdheid heeft aangewakkerd over het behalen van de doelstelling van het verminderen van koolstofemissies. Maar het resultaat dat we na de top hebben bereikt, is het juiste evenwichtig tussen de noodzaak het klimaat te beschermen en de noodzaak deze economische impasse te doorbreken. Naar mijn mening mag het aanvoeren van argumenten die verband houden met deze crisis, het aannemen van het pakket niet in de weg te staan. Ik hoop dat alle fracties in het Parlement vóór het pakket zullen stemmen. Het verheugt me dat de landen die hun emissieniveaus tussen 1990 en 2005 hebben verminderd, waaronder ook Roemenië, voor hun inspanningen zijn beloond door een wijziging in de regeling voor de verdeling van de uit veilingen voortvloeiende inkomsten, zonder dat de algemene structuur van het pakket is gewijzigd. Tegelijkertijd ben ik van mening dat voor de meeste kwesties uit de richtlijn inzake emissierechten, die de lidstaten voor grote problemen hebben gesteld, een adequate oplossing is gevonden en dat er een billijk eindresultaat is bereikt, dat de Europese Unie in staat zal stellen om daadwerkelijk een begin te maken met het bestrijden van de klimaatverandering.
Esko Seppänen  
De onderhavige emissiehandelrichtlijn komt neer op kapitalistische "groenwasserij” en is desondanks niets minder dan casinokapitalisme en gelegaliseerde zwendel. Aangezien het oorspronkelijke voorstel van de Commissie erop neer komt dat de Europese industrie niet de prijs van speculatie hoeft te betalen, behalve via de prijs van elektriciteit, stem ik ervoor, hoewel ik tegen emissiehandel ben. Ik ben voor emissiestreefcijfers, maar die zouden wij moeten bereiken door middel van belastingen en niet met speculatie.
