Program na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia (debata)
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku obrad jest oświadczenie Komisji w sprawie programu na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia.
László Andor
komisarz - Panie przewodniczący! Dziś w Unii Europejskiej mamy 23 milionów bezrobotnych, co odpowiada wskaźnikowi bezrobocia na poziomie około 10 %.
Sytuacja ta nastąpiła w wyniku kryzysu finansowego i gospodarczego i musimy zmagać się z jego dramatycznymi następstwami, ale ta sytuacja nie powstrzymała Komisji Europejskiej przed zaproponowaniem ambitnych celów w strategii Europa 2020, a Unii Europejskiej przed określeniem ambitnych celów, które należy osiągnąć w niedalekiej przyszłości.
Mamy przed sobą główny cel zwiększenia do 2020 roku wskaźnika zatrudnienia mężczyzn i kobiet do 75 %, a dziś Komisja przyjęła kolejną inicjatywę przewodnią przewidzianą w strategii Europa 2020: "program na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia”, wskazującą, w jaki sposób zamierzamy dążyć do pełnego zatrudnienia.
Jest ona uzupełnieniem przyjętej we wrześniu inicjatywy przewodniej "Mobilna młodzież”. Obie te inicjatywy powinny przyczynić się do osiągnięcia naszych celów w dziedzinie zatrudnienia i edukacji do 2020 roku. Tak, kryzys zniszczył miliony miejsc pracy. Tak, borykamy się z coraz większą konkurencyjnością, ale nie jest to powód, aby zaniechać działania.
Przeciwnie, jest to impuls do działania i kształtowania naszej przyszłości. W naszych rękach jest stworzenie większej liczby lepszych miejsc pracy. Polityka zatrudnienia w dużej mierze leży w gestii państw członkowskich, ale to my, unijni decydenci w Komisji, musimy wykonać powierzone nam zadanie we współpracy z Parlamentem Europejskim i partnerami społecznymi. Musimy umożliwić podjęcie zatrudnienia każdemu, kto jest zdolny do pracy. Musimy umożliwić sile roboczej tworzenie nowych idei i zakładanie nowych przedsiębiorstw. Musimy zadbać, by młodsze pokolenie mogło czerpać korzyści z modelu socjalnego, który stworzyliśmy. Musimy zagwarantować wszystkim pracownikom lepsze miejsca pracy i warunki pracy. Program na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia przewiduje działania w czterech obszarach: funkcjonowanie rynków pracy; umiejętności; lepszej jakości zatrudnienie i warunki pracy; oraz tworzenie miejsc pracy.
Program przewiduje przeprowadzenie na szczeblu UE we współpracy z rządami, partnerami społecznymi i społeczeństwem obywatelskim 13 działań szczególnych.
Po pierwsze, musimy zagwarantować lepsze funkcjonowanie naszych rynków pracy poprzez przeprowadzenie reform sektora zatrudnienia zapewniających niezbędną elastyczność i ochronę. Jednym z doświadczeń, jakie zdobyliśmy w ostatnich dwóch latach jest to, że polityka elastycznego rynku pracy i bezpieczeństwa socjalnego (flexicurity) przyczyniła się do pokonania kryzysu.
Teraz proponujemy omówienie z państwami członkowskimi i partnerami społecznymi wszystkich elementów polityki elastycznego rynku pracy i bezpieczeństwa socjalnego oraz zastanowienie się, jak można je poprawić w oparciu o wspólne dla UE zasady elastycznego rynku pracy i bezpieczeństwa socjalnego.
Program przewiduje elastyczne, ale rzetelne uzgodnienia umowne, kompleksowe uczenie się przez całe życie, aktywną politykę w obszarze rynku pracy i nowoczesne systemy ochrony socjalnej.
W UE mamy silnie podzielone rynki pracy, na których pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony funkcjonują, a niejednokrotnie w tym samym zakładzie pracują ramię w ramię z pracownikami wykonującymi tę samą pracę na mocy umowy o pracę zawartej na czas określony, mającymi mniejsze prawa socjalne i małe szanse na stałe zatrudnienie.
Jednym z kierunków debaty przewidzianej w programie na rzecz poprawy sytuacji i ograniczenia istniejących podziałów mogłoby być rozszerzenie wykorzystywania otwartych uzgodnień umownych. Przewidywałyby one odpowiednio długi okres próbny oraz stopniowe zwiększenia praw ochronnych, dostęp do szkolenia, uczenia się przez całe życie i ukierunkowanie kariery zawodowej wszystkich pracowników.
Z czasem umożliwiłoby to wszystkim pracownikom nabycie pełnych praw, a przedsiębiorstwom uzyskanie wystarczającej, ale zmniejszającej się elastyczności w okresie próbnym, co spowodowałoby zniesienie czynników zakłócających, które niejednokrotnie przez długi czas uniemożliwiają pracownikom branie udziału w naborze na nowe stanowisko.
Po drugie, musimy wyposażyć obywateli w umiejętności odpowiednie do rodzaju zatrudnienia oferowanego na rynku pracy dziś i w przyszłości. Wiemy, że nawet dziś niektórzy pracodawcy mają trudności z obsadzeniem wakatów, bo nie mogą znaleźć osób posiadających właściwe umiejętności.
To dowód nie tylko na to, że musimy rozszerzyć zakres umiejętności i szkolić obywateli w zakresie odpowiednich umiejętności, ale także na to, że na unijnym rynku pracy utrzymują się rozbieżności między umiejętnościami dostępnymi a poszukiwanymi.
W niedalekiej przyszłości niedobór odpowiednio wykwalifikowanych pracowników może być jeszcze większy niż dziś - praktyków w dziedzinie technologii informacyjno-komunikacyjnych, lekarzy, pielęgniarek, badaczy, a także osób wykształconych w dziedzinie ekologii, którzy pomogą nam w przejściu na gospodarkę bardziej przyjazną dla środowiska.
Inicjatywa "nowe umiejętności i zatrudnienie” przewiduje praktyczne narzędzia w tym obszarze. Wprowadzimy większą przejrzystość dotyczącą poszukiwanych umiejętności i będziemy promować lepsze dopasowanie poprzez panoramę umiejętności UE, która pomoże obywatelom w szybszym dostrzeżeniu umiejętności najbardziej poszukiwanych dziś i w przyszłości. Pani komisarz Vassiliou powie więcej na ten temat. Jest oczywiste, że aby zlikwidować tę lukę między edukacją i szkoleniem a światem pracy musimy ściśle współpracować ze wszystkimi zainteresowanymi stronami.
Po trzecie, proponujemy poprawę jakości zatrudnienia i zagwarantowanie lepszych warunków pracy. UE dysponuje bardzo ambitnym prawodawstwem w tej dziedzinie, które obecnie wymaga przeglądu. Doświadczenia wypływające z wdrażania przepisów mówią nam kiedy i gdzie potrzebne są udoskonalenia. Musimy zagwarantować lepsze funkcjonowanie prawodawstwa, jego zgodność z nowymi wzorcami pracy i nową technologią oraz większą czytelność i możliwość jego zastosowania przez obywateli i przedsiębiorstwa.
W praktyce proponujemy przegląd dyrektywy o czasie pracy oraz złożenie wniosku legislacyjnego mającego na celu usprawnienie wykonania dyrektywy w sprawie delegowania pracowników, złożymy też wnioski w obszarze bezpieczeństwa i higieny pracy.
Oprócz przeglądu prawodawstwa UE w programie na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia proponuje się zintegrowane podejście obejmujące tak zwane "instrumenty miękkiego prawa”, począwszy od kodeksów postępowania i zaleceń, a kończąc na wytycznych dotyczących wdrażania, benchmarkingu i wymianie dobrych praktyk.
Chętnie omówię z państwem te zagadnienia i jestem przekonany, że wraz z Parlamentem Europejskim, państwami członkowskimi i partnerami społecznymi możemy doprowadzić do ich lepszego funkcjonowania.
Oprócz tego musimy stworzyć więcej miejsc pracy. Tworzenie miejsc pracy jest potrzebne dla osiągnięcia wzrostu, ale nadal na tej drodze jest zbyt wiele przeszkód. Proponujemy usprawnienie warunków ramowych dotyczących tworzenia miejsc pracy, zwłaszcza w szybko ewoluujących sektorach i w sektorze badań i rozwoju poprzez zmniejszenie obciążeń administracyjnych oraz podatkowych na rynku pracy, a także poprzez pomoc dla przedsiębiorców.
Proponujemy też działania sprzyjające przedsiębiorczości i wspieranie obywateli, którzy są w trakcie zakładania przedsiębiorstwa lub niedawno je założyli.
W tym zakresie trzeba jak najczęściej podkreślać znaczenie udogodnień w zakresie mikrofinansowania, jako narzędzia pomagającego obywatelom w zakładaniu własnego przedsiębiorstwa. Unia Europejska ma wielu utalentowanych obywateli. Zadbajmy, by nowe idee i innowacje prowadziły do lepszej jakości zatrudnienia.
Dziś Komisja przedstawiła priorytety w dziedzinie osiągnięcia pełnego zatrudnienia. Jeżeli będziemy ze sobą współpracować, to program działania na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia może przynieść zmiany. Wzywam wszystkich państwa, abyście przyczynili się do zrealizowania naszych dążeń do osiągnięcia w Europie pełnego zatrudnienia.
Androulla Vassiliou
komisarz - Panie Przewodniczący! Niezmiernie się cieszę, że razem z panem komisarzem Andorem mogę przedstawić tę nową inicjatywę przewodnią "Program działania na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia”. Lepsze kształcenie i szkolenie ma podstawowe znaczenie dla wyposażenia obywateli w umiejętności niezbędne do znalezienia pracy i jej utrzymania oraz przygotowania się do przyszłego zatrudnienia.
Dlatego właśnie musimy inwestować w obywateli i ich zdolność do innowacyjności, tworzenia nowych przedsiębiorstw i nowych miejsc pracy. Bez znacznych i zrównoważonych inwestycji w wysokiej jakości umiejętności i edukację nasze systemy gospodarcze będą miały trudności z szybkim wyjściem z kryzysu. Umiejętności są osią strategii Europa 2020 na rzecz inteligentnego i zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu. Dlatego te dwie inicjatywy przewodnie - "Mobilna młodzież” i "Program działania na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia” - mają ważny wymiar w kontekście edukacji i szkolenia, a także zatrudnienia.
Dziś poprzez tę inicjatywę chcemy pokazać, jak edukacja i szkolenie mogą się przyczynić do osiągnięcia do 2020 roku wskaźnika zatrudnienia na poziomie 75 %. Przewiduje się, że począwszy od dziś do 2020 roku liczba miejsc pracy zajmowanych przez osoby wysoko wykwalifikowane wzrośnie o 16 milionów, a w tym samym okresie liczba miejsc pracy zajmowanych przez osoby słabo wykształcone spadnie o około 12 milionów. W Europie mamy ponad 80 milionów dorosłych obywateli, którym brak nawet podstawowych umiejętności. Dlatego konieczne jest pilne podjęcie działań, przede wszystkim w dziedzinie edukacji.
Po pierwsze, jak powiedział pan komisarz Andor, aby zagwarantować lepsze funkcjonowanie naszego rynku pracy musimy uznać uczenie się przez całe życie za główny filar elastycznych strategii ochronnych. Wszyscy zgadzamy się z diagnozą. Umiejętności mogą zabezpieczyć i poprawić zmianę stanu na rynku pracy, ale uczenie się przez całe życie nie jest jeszcze codziennością w Europie. Doskonalenie umiejętności nie powinno być luksusem zarezerwowanym dla osób wysoko wykwalifikowanych. Jest potrzebne wszystkim. Osoby słabo wykształcone we wszystkich państwach członkowskich mają niewielkie możliwości uczestniczenia w ustawicznym szkoleniu. To powinno się zmienić dzięki wspólnym wysiłkom wszystkich partnerów, rządów, pracodawców i obywateli.
Po drugie, musimy wyposażyć obywateli w umiejętności odpowiednie dla zatrudnienia. Europa musi nie tylko podnosić umiejętności osób będących już na rynku pracy, ale także zagwarantować, by obywatele od samego początku mogli skorzystać z odpowiedniej kombinacji umiejętności pozwalających im dostosowywać się i zmieniać adekwatnie do szybkich przeobrażeń społecznych. Przede wszystkim musimy lepiej przewidywać, jakie umiejętności będą poszukiwane na rynku pracy. Mając to na uwadze przedstawimy panoramę umiejętności UE, która powie nam nie tylko, jakich umiejętności poszukują pracodawcy, ale także pozwoli przewidzieć, jakie umiejętności będą poszukiwane w przyszłości. Aby przygotować naszą młodzież do wejścia na rynek pracy oraz do dostosowania się i świadczenia pracy nawet na stanowiskach, które jeszcze nie istnieją, musimy skupić się na systemach edukacji oferujących właściwą kombinację umiejętności. Szczególny nacisk należy położyć na podstawowe umiejętności w dziedzinie czytania, matematyki i nauk ścisłych.
Najważniejsze, aby pokonać niski poziom edukacji i przedwczesne kończenie nauki. Dlatego właśnie w styczniu podjęłam decyzję o powołaniu grupy wysokiego szczebla do spraw umiejętności czytania i pisania. Ponadto, aby zbudować społeczeństwo oparte na wiedzy musimy lepiej wykształcić nasze dzieci w dziedzinie nauk ścisłych, matematyki i technologii. Ale musimy też skoncentrować nasze działania na zdobywaniu umiejętności przekrojowych mających podstawowe znaczenie dla możliwości zatrudnienia: na przykład umiejętności językowych, obsługi komputera czy przedsiębiorczości, a także umiejętności w zakresie przejmowania inicjatywy. Według mnie równie ważne jest to, abyśmy działali na rzecz zdobywania kompetencji, których przyszłe zatrudnienie będzie wymagać, na przykład w takich sektorach, jak energia odnawialna, "zielone” budownictwo, inteligentny transport i e-zdrowie.
Wreszcie, nawet w czasach kryzysu i przy wysokich wskaźnikach bezrobocia niektórzy pracodawcy zgłaszają problemy z naborem pracowników. W związku z tym w programie wzywa się do lepszego dopasowania umiejętności obywateli i możliwości zatrudnienia oraz kapitalizacji potencjału Europy. W tym zakresie zaproponuję europejski paszport umiejętności, który pozwoli obywatelom na wyszczególnienie posiadanych przez nich umiejętności w sposób przejrzysty i możliwy do porównania. Będzie on oparty na popularnym życiorysie Europass. Moja ostatnia uwaga jest taka, że sama edukacja, czy samo zatrudnienie nie zagwarantują skorzystania z właściwej kombinacji umiejętności.
Musimy poszukiwać nowych form współpracy i partnerstwa z podmiotami świadczącymi usługi edukacyjne i szkoleniowe, przedsiębiorcami i innymi zainteresowanymi stronami, w tym związkami zawodowymi i instytucjami publicznymi zajmującymi się zatrudnieniem.
Panie przewodniczący, panie posłanki i panowie posłowie! W strategii Europa 2020 wyznaczamy sobie nasze cele i nasze aspiracje. Dziś nadszedł czas, aby dążyć do realizacji naszych aspiracji i określenia naszej strategii reform. Program na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia wyjaśnia, w jaki sposób Europa może się przyczynić do osiągania naszych celów. Drogą wyjścia z kryzysu jest stworzenie w Europie gospodarki konkurencyjnej, opartej na wiedzy oraz gwarantującej więcej miejsc pracy i lepsze zatrudnienie.
Csaba Őry
Panie Przewodniczący, Pani Komisarz! Chociaż zgodnie z tradycjami Parlamentu do wniosków podchodzimy w duchu pomocniczości, ale i krytycznie, to muszę powiedzieć, że tym razem całym sercem akceptuję i popieram omówioną właśnie inicjatywę. Szczególnie cieszy mnie definicja, jaką pan komisarz Andor posłużył się w odniesieniu do celu pełnego zatrudnienia mówiąc, że każdemu, kto może i chce pracować należy zaoferować środki i możliwość pracy.
Popieram też cztery priorytety: lepsze funkcjonowanie rynków pracy, lepsze zatrudnienie, bardziej efektywną politykę tworzenia miejsc pracy i lepsze warunki pracy, nawet jeżeli uważamy, że ich osiągnięcie nie będzie łatwe. Zgadzamy się z tym, co zostało powiedziane na temat modelu flexicurity, ale muszę powiedzieć, że rzeczywiście, najwyższa pora, aby porozmawiać o szczegółach. Często używamy tego terminu i na różne sposoby interpretujemy jego znaczenie.
Zgodnie z podstawowymi zasadami lepszego prawodawstwa jesteśmy przekonani, że trzeba reagować na zmieniające się warunki pracy. Dlatego przegląd dyrektywy o czasie pracy jest zasadny, chcę jednak zauważyć, że nie odczuwamy potrzeby formułowania nowej dyrektywy w sprawie delegowania pracowników, jesteśmy jednak gotowi do omówienia wdrażania i doświadczeń zdobytych w trakcie wdrażania, a jeśli będzie to konieczne, do sformułowania poprawek.. Chcę jednak zwrócić uwagę na uregulowanie nietypowych form pracy. Oznacza to zupełnie nowe stosunki między pracodawcą a pracownikiem, zarówno pod względem ochrony socjalnej, jak i innych warunków, a bez wątpienia dziedzina ta jest nadal pełna luk.
Należy zwiększyć mobilność i zwrócić większą uwagę na współpracę państwowych organów zajmujących się zatrudnieniem. Panie przewodniczący! Na koniec chcę powiedzieć, że zdaję sobie sprawę, że czas ucieka, całkowicie się zgadzam z tym, że niskie kwalifikacje w pewnym sensie kosztują więcej niż kryzys. Dlatego dla dobra wszystkich musimy zagwarantować, że będziemy nadal myśleć o odpowiednim i elastycznym szkoleniu, zapewniając możliwości szkolenia formalnego i nieformalnego.
Sylvana Rapti
Panie Przewodniczący! Z ogromną przyjemnością wysłuchałam oświadczeń wygłoszonych przez oboje komisarzy. W czasach kryzysu, zwłaszcza poważnego kryzysu, potrzeba nam wizji. Te dwa oświadczenia przynoszą nam wizję. Są ambitne. Wprowadzają cztery cele, które jak sądzę każdy obywatel Europy będzie chciał poprzeć.
Ale - niezależnie od tego, jak dobrze coś wygląda, zawsze jest jakieś "ale” - przede wszystkim chcę poruszyć problem ochrony. Elastyczność i ochrona muszą się uzupełniać, a naszym zdaniem priorytetem powinna być ochrona. Problem edukacji i szkolenia to bardzo, bardzo podstawowy problem, ponieważ, jak słusznie powiedział pan komisarz Andor, potrzeba nam nie tylko nowych umiejętności, ale musimy też ukierunkować stare umiejętności w nowym, pożądanym przez nas kierunku. Istnieją problemy związane z przedsiębiorczością. Musimy ułatwić młodym ludziom otwieranie własnych przedsiębiorstw. Musimy ułatwić przedsiębiorstwom zatrudnianie większej liczby osób.
Na koniec chcę się odnieść do bardzo dobrego pomysłu pani komisarz Vassiliou: europejskiego paszportu umiejętności. Od razu postawiłam się na miejscu pracownika delegowanego i zaczęłam się zastanawiać i pytać samą siebie: czy, gdybym miała paszport obejmujący wyjątkowe umiejętności i wyjechała z państwa A i pojechała do pracy w państwie B, czy problem mojego zatrudnienia rozwiązałby się? Jesteśmy po waszej stronie, będziemy obserwować sytuację i walczyć razem z wami.
Marian Harkin
w imieniu grupy ALDE - Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu! Odniosę się tylko do jednego z waszych czterech priorytetów: bardziej zdecydowanej polityki na rzecz tworzenia miejsc pracy i zapotrzebowania na pracowników.
Według przedmiotowego dokumentu odnowa musi się opierać na wzroście przez zatrudnienie, ale od czasu kryzysu gospodarczego wzrost gospodarczy w Europie jest nierówny i słaby. Jako irlandzka posłanka do Parlamentu Europejskiego doskonale pamiętam, jak instruowano nas w zakresie wdrażania środków oszczędnościowych, a naprawdę niepokojące jest to, że spowodują one stłumienie szans na wzrost.
Więc moje pytanie brzmi: czy ten program na rzecz nowego zatrudnienia i wzrostu nie dotyczy Irlandii czy Grecji, albo każdego kraju, który wdraża środki oszczędnościowe? Co ma być źródłem wzrostu, a jednocześnie zatrudnienia?
Dokument ten zawiera doskonałe pomysły, nie próbuję ich umniejszać. Jednym z najważniejszych jest to, jak włączymy nasze inwestycje i badania oraz rozwój i innowacje w system produkcji. Ich połączenie jest absolutnie konieczne.
Wnioski o włączenie gospodarki społecznej, spółdzielni, towarzystw ubezpieczeń wzajemnych i mikroprzedsiębiorstw w zrównoważone działania na rzecz stworzenia możliwości zatrudnienia na szczeblu lokalnym pojawiają się w odpowiednim czasie i naprawdę jestem przekonana, że mobilizacja na szczeblu lokalnym i niedochodowe podstawy ubezpieczeń wzajemnych mogą być siłą napędową zrównoważonego rozwoju.
Promowanie przedsiębiorczości pozwoli samym obywatelom na odegranie aktywnej roli w naszej odnowie gospodarczej. Najważniejsze jest dopasowanie umiejętności do zatrudnienia, ale panie komisarzu, wiele rzeczy mnie martwi.
W ubiegłym tygodniu przewodniczyłam w Parlamencie posiedzeniu w sprawie włączenia społecznego i chorób psychicznych, a pewna dobrze wychowana pani z Austrii powiedziała, że politycy powinni przestać mówić o zatrudnieniu i wzroście, bo nikt im nie wierzy! Nie wiem, co pan o tym myśli, panie komisarzu, ale mną to wstrząsnęło. Nie twierdzę, że to odczucie jest ogólnie podzielane, ale jest podzielane i dlatego uważam, że słowa, które tu padają trzeba przekuć na działania.
To naprawdę pilna sprawa i musimy zacząć myśleć perspektywicznie. Dajmy zielone światło miejscom pracy w gospodarce ekologicznej, cyfrowym miejscom pracy, ale nie zapominajmy o zatrudnieniu na szczeblu lokalnym i, jak wspomniałam, o promowaniu etosu niedochodowego nie tylko jako czynnika zastępczego, ale i przeciwwagi dla modelu dochodowego, który teraz zagraża euro i stabilności Unii.
Elisabeth Schroedter
Panie Przewodniczący, Pani Komisarz Vassiliou, Panie Komisarzu Andor! Wiele spodziewaliśmy się po programie na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia. Miał być bodźcem, który pomoże pracownikom w Europie przygotować się do zmiany otoczenia. Co najważniejsze, po tym, jak Parlament w swojej rezolucji dotyczącej miejsc pracy w gospodarce ekologicznej przedstawił szereg pomysłów oczekiwaliśmy, że Komisja podtrzyma te idee, a następnie zaproponuje szczególne środki określające sposoby tworzenia nowych miejsc pracy poprzez przemiany środowiska lub dostosowanie obecnych miejsc pracy pozwalające na ich utrzymanie, tak aby dla dobra pracowników europejskie społeczeństwo uprzemysłowione stało się bardziej "proekologiczne”. A co zrobiliście zamiast tego? Przywołaliście stary problem flexicurity. Czy naprawdę sądzicie, że nowe miejsca pracy można stworzyć poprzez deregulację? Właśnie ustaliliśmy, że w czasie kryzysu pracę tracą osoby o niepewnym zatrudnieniu, są pierwsze w kolejce.
Mogę tylko powiedzieć, że mylicie się państwo, jeżeli uważacie, że opartą na wiedzy, zrównoważoną gospodarkę można stworzyć w oparciu o niepewność i nieodpowiednie warunki pracy. Koncentrujecie się na ubóstwie przez zatrudnienie zamiast na zwiększaniu dobrobytu. Ubóstwo nie jest jednak dobrym towarzyszem postępu. Aby osiągnąć postęp środowiskowy potrzebujemy kompleksowego programu edukacji i szkolenia wszystkich pracowników, zwłaszcza niższych szczebli. Proszę o kontynuowanie prac nad tym programem i wprowadzenie niezbędnych ulepszeń.
Mara Bizzotto
Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Nie chcę, aby moja wypowiedź miała eurosceptyczny charakter, ma ona raczej być skierowanym do UE apelem o dokładniejsze przyjrzenie się treści, a nie opakowaniu, i o porzucenie propagandy na rzecz niepodważalnych faktów.
Teraz, gdy zawiodła strategia lizbońska UE ma nowe hasło "Europa 2020”, ale nie ma żadnej nowatorskiej odpowiedzi na problemy z zatrudnieniem. Statystyki to potwierdzają: wskaźnik bezrobocia w Europie utrzymuje się na poziomie 9,6 %, wskaźnik bezrobocia wśród młodzieży na poziomie 20,2 %. We Włoszech, trzecim państwie pod względem wkładu wnoszonego do budżetu UE sytuacja młodzieży jest jeszcze bardziej dramatyczna, bez pracy jest 25,9 % młodych ludzi.
Wolałabym widzieć Europę, w której zasobów nie marnuje się na kampanie promocyjne, ale prowadzi się skuteczne inwestycje, tak aby dostępne szkolenia przygotowywały osoby wykwalifikowane do pracy w sektorze rynku wewnętrznego, gdzie istnieją odpowiednie szanse na zatrudnienie.
Na koniec chciałabym podkreślić znaczenie szkolenia zawodowego, symbolu doskonałości w naszych krajach. Sektor rzemiosła dysponuje potencjałem w dziedzinie zatrudnienia i unikalną wiedzą, którą należy wykorzystać, aby podtrzymać konkurencyjność europejskiego systemu.
Licia Ronzulli
(IT) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu Andor, Pani Komisarz Vassiliou, Panie i Panowie! Wyznaczyliśmy sobie cel ustalenia potrzeb rynku pracy w nadchodzących latach. Oznacza to, że mówimy o przyszłości młodych Europejczyków, o zawodach i gospodarkach, które jutro pozwolą na utrzymanie naszych społeczeństw.
O wiele za długo zastanawialiśmy się nad tym, jakiego rodzaju zatrudnienie będzie dostępne za dziesięć lat, jak zmienią się kwalifikacje i jakie umiejętności będą w Unii poszukiwane. Ciągle zadajemy sobie pytanie, czy kursy i szkolenia oferowane dziś obywatelom Europy pozwolą im na łatwe znalezienie pracy.
Zastanawiam się, co Komisja naprawdę zamierza zrobić w dziedzinie przyjęcia środków na rzecz osiągnięcia celów, które sobie wyznaczyła. Czy jesteśmy świadomi wszystkich potrzeb młodych ludzi? Czy jesteśmy pewni, że rozwiązaniem jest e-learning, czy może powinniśmy przeanalizować nowe i bardziej trafne formy edukacji i szkolenia? Od zakończenia uruchomionego w maju programu pilotażowego dzieli nas zaledwie sześć miesięcy, a to oznacza, że nadszedł już czas na przygotowanie budżetów. Czy osiągniemy pozytywne rezultaty? Czy będą one zadowalające? Musimy dążyć do wyszkolenia młodych ludzi wykorzystując europejską politykę edukacji pozwalającą przewidzieć przyszłe potrzeby.
Nie tak dawno temu usłyszałam długą listę zadań, które "musimy wykonać”. Posłużę się terminologią medyczną, wiele słyszałam o diagnozie, ale niewiele o lekarstwie. Nie powinien nas cieszyć szum wokół tych spraw, powinniśmy raczej przystąpić do pracy nad merytorycznymi koncepcjami tak, jak wymaga tego strategia UE 2020. To jest wyzwanie, któremu muszą sprostać wszystkie państwa członkowskie i przedsiębiorstwa i jest to najlepsze dziedzictwo, jakie możemy zostawić naszym dzieciom.
Evelyn Regner
(DE) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu Andor, Pani Komisarz Vassiliou! Nowe umiejętności dla nowego zatrudnienia to niezwykle ważny temat. Dlaczego? A dlatego, że dotyczy przyszłości. Nie chodzi tylko o przebrnięcie przez wyzwania, których wszyscy jesteśmy świadomi, czyli zmiany demograficzne i kryzys gospodarczy. Chodzi też o to, że dodatkowe kwalifikacje dadzą obywatelom możliwość kształtowania przyszłego zatrudnienia, a tym samym aktywnego udziału w innowacyjnej gospodarce.
Panie Komisarzu! Wiele miejsca poświęca pan znaczeniu partnerstwa społecznego i to dobrze. Chcę jednak zachęcić Komisję, aby skupiła się na warunkach pracy oraz obciążeniach fizycznych, a przede wszystkim psychicznych, wynikających z intensywnego życia zawodowego. Jaką korzyść przynoszą społeczeństwu obywatele wykazujący się wysoką wydajnością w pracy w krótkim czasie, ale którzy w perspektywie długoterminowej zamieniają się w wypalone wraki? Żadną. Dlatego systematyczna ocena acquis communautaire powinna się opierać na tym podejściu, a nie na lepszych regulacjach.
Jeżeli chodzi o flexicurity, to nie popieram wniosku Komisji dotyczącego wprowadzenia jakiejś wstępnej umowy o pracę, która zapewnia pełne prawa wynikające z zatrudnienia dopiero po upływie określonego czasu. Podobne traktowanie już na początku kariery zawodowej ludzi młodych, tak ważnych dla naszej przyszłości, to moim zdaniem podłość. Czy oznacza to, że Komisja przestaje zajmować się kwestią niepewnych stosunków zatrudnienia? Bardzo chciałabym, żeby Komisja osiągnęła jednak postęp w tym obszarze.
Jutta Steinruck
(DE) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu Andor, Pani Komisarz Vassiliou! To prawda, że walka z bezrobociem i cel pełnego zatrudnienia stanowią jedno z naszych najpilniejszych zadań. Jak powiedziała pani poseł Harkin, mieszkańcy Europy nie potrzebują koncepcji; potrzebują konkretnych rozwiązań. Chcę Państwu podziękować za tę inicjatywę. Obejmuje ona wiele pozytywnych elementów, które zostały omówione przez dwoje kolegów z mojego ugrupowania. Jestem jednak przekonana, że potrzebne są pewne udoskonalenia, ponieważ większa elastyczność i mobilność nie stworzą ani jednego nowego miejsca pracy. Popieram to, co na ten temat powiedziała pani poseł Schroedter. Potrzebujemy dobrych, bezpiecznych miejsc pracy w Europie i państwach członkowskich, a przedsiębiorstwa muszą zagwarantować, że będą to stałe miejsca pracy, które pozwolą obywatelom na godne życie. Musi się to stać powszechną regułą i musimy ją wypracować na szczeblu europejskim oraz obrać właściwy kierunek.
W programie mówią Państwo o nowych formach umowy o pracę przewidującej ograniczone prawa dla pracowników, którzy dopiero zaczynają życie zawodowe. Określają je państwo mianem umów na czas nieokreślony. Moim zdaniem nie doprowadzi to do zwiększenia zatrudnienia. Doświadczenie pokazuje, a niemiecki rząd socjaldemokratyczny już kilka lat temu zdał sobie sprawę, że osłabienie praw pracowniczych nie prowadzi do tworzenia miejsc pracy. Środki tego rodzaju zmieniają jedynie bezpieczne zatrudnienie w niepewne. Nie wolno nam dopuścić do tego w przyszłości.
Elena Băsescu
(RO) Panie Przewodniczący! Termin tej debaty jest jak najbardziej właściwy biorąc pod uwagę niepewny charakter odnowy gospodarki UE i sytuację państw członkowskich borykających się ze złą sytuacją na rynku pracy.
Dlatego społeczeństwo europejskie musi się stać społeczeństwem opartym na wiedzy. UE musi zagwarantować lepszą korelację między podażą a popytem w dziedzinie zatrudnienia oraz to, by siła robocza posiadała umiejętności niezbędne do obsadzenia nowopowstałych miejsc pracy.
Jeżeli chodzi o Rumunię, to z najnowszego sprawozdania monitorującego Komisji wynika, że od 2010 roku rynek pracy jest stabilny. Jednakże odnowie tej nie towarzyszy zmniejszenie bezrobocia. Niestety, rumuńska młodzież to nadal jedna z grup najbardziej dotkniętych kryzysem. Ponad 20 % młodych ludzi jest bezrobotnych.
W związku z tym uważam, że instrument Komisji Europejskiej jest użyteczny, zważywszy że jego nadrzędnym celem jest zwiększenie udziału młodych ludzi w rynku pracy.
Katarína Neveďalová
(SK) Panie Przewodniczący! Jeżeli mówimy o bezrobociu, to trzeba głośno mówić o bezrobociu wśród młodzieży, które wzrosło dwukrotnie, a w niektórych krajach czterokrotnie w stosunku do średniej europejskiej. Przedstawiony program cieszy mnie o wiele bardziej niż strategia.
Musimy przyjąć specjalne środki wspierania zatrudnienia i skutecznego monitorowania. Musimy zdecydowanie zwiększyć współpracę między krajowymi ministerstwami pracy i edukacji oraz stworzyć długoterminową strategię dotyczącą przyszłych oczekiwań rynku pracy wobec osób poszukujących zatrudnienia, a nie tylko jego obecnych oczekiwań.
Kursy i szkolenia zawodowe to proces długofalowy i dlatego musimy wiedzieć, co nam będzie potrzebne za 10 lat, a nie tylko dziś, bo tylko w ten sposób możemy pomóc następnemu pokoleniu. Pani komisarz wspomniała o lepszym kształceniu i inwestowaniu w kapitał ludzki. W pełni się z nią zgadzam. Tylko większe inwestycje w kształcenie młodzieży pozwolą nam na stworzenie konkurencyjnego pokolenia i lepszej Unii Europejskiej.
Dlatego chcę wezwać państwa członkowskie UE do zaniechania cięć w budżecie przeznaczonym na naukę i młodzież i do umocnienia tego budżetu w naszych trudnych czasach. Zadowolone i silne przyszłe pokolenie to stukrotny zysk z każdego dodatkowego centa wydanego na edukację.
Franz Obermayr
(DE) Panie Przewodniczący! Celem tych środków musi być możliwie najlepsze wykorzystanie zasobów ludzkim w Unii Europejskiej, a nie optowanie za masową imigracją. Mówiąc konkretnie oznacza to uzyskiwanie nowych, perspektywicznych umiejętności, które odpowiadają nowym oczekiwaniom rynku pracy. Potrzebujemy programu dalszego szkolenia tych obywateli UE, którzy przerwali naukę w szkole, na praktykach, czy na uniwersytecie.
Ponadto, potrzebujemy bodźców dla dalszej nauki, środków przekwalifikowania i uczenia się przez całe życie. Gdy w 2011 roku rynek pracy otworzy się na kraje Europy Wschodniej, UE będzie zobowiązana przyjąć środki ochrony obywateli w tych państwach członkowskich, które zostaną szczególnie dotknięte otwarciem rynku pracy. Głównymi ofiarami tej zmiany będą nisko wykwalifikowani pracownicy i wykonawcy pracujący na własny rachunek w tych państwach członkowskich. Oczekuję, że Komisja zapewni tym obywatelom właściwą ochronę przed bezrobociem, nisko płatną pracą i dumpingiem społecznym.
Salvatore Iacolino
(IT) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu Andor, Pani Komisarz Vassiliou, Panie i Panowie! Nie ma wątpliwości, że w czasach tak dużych trudności, z jakimi boryka się Unia Europejska można tylko podziwiać, że są tacy, którzy mają odwagę i determinację, aby realizować takie inicjatywy, jak przedłożona przez państwa komisarzy.
Lepiej ukierunkowane szkolenie, prawdziwa edukacja ukierunkowana na zdobywanie wiedzy i zdolności, które służą rynkowi pracy, kształtowanie młodzieży poprzez szkolenie i wiedzę - które należy codziennie wzbogacać - a także rynek pracy wymagający nowych umiejętności, a jednocześnie jak najlepiej wykorzystujący napływ imigrantów.
Te cztery cele są obiecujące, ale nie ma wątpliwości, że musimy lepiej wykorzystać szereg instrumentów, którymi Komisja dysponuje. Musimy być dalekowzroczni i ostrożni, ale jednocześnie w naszych decyzjach musimy kierować się nową granicą technologii, aby zapewnić, że strategia 2020 będzie spójna z efektywnym szkoleniem i rzeczywiście utoruje drogę do rynku pracy służącego europejskiemu społeczeństwu, a przede wszystkim ludziom młodym.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Panie Przewodniczący! Obywatele Europy martwią się przede wszystkim o utrzymanie swoich miejsc pracy.
Na skutek kryzysu gospodarczego i finansowego wskaźnik bezrobocia osiągnął 10 %, a wśród ludzi młodych 20 %. Ludzie młodzi oraz osoby w wieku powyżej 50 lat napotykają na trudności ze znalezieniem pracy i są często zmuszani do przyjęcia umowy o pracę zawieranej na czas określony, albo pracę poniżej posiadanych kwalifikacji.
Program na rzecz nowego zatrudnienia i nowych umiejętności musi być powiązany z unijną polityką przemysłową i polityką innowacji. Aby zachować konkurencyjność Unii musimy nie tylko zdobyć zdolności do innowacji, ale także odzyskać zdolności produkcyjne, co oznacza tworzenie miejsc pracy w Unii Europejskiej.
Gospodarka wydajna ekologicznie bez wątpienia wymaga nowych umiejętności.
Chcę zwrócić uwagę na wskaźnik przedwczesnego kończenia nauki w szkole średniej. Coraz więcej młodych ludzi nie jest w stanie podjąć nauki w szkole średniej, czy na uniwersytecie. Nauka gwarantuje młodym ludziom przyszłość. Dlatego naszym obowiązkiem jest zagwarantowanie młodzieży dostępu do edukacji.
László Andor
komisarz - Bardzo się cieszę, że podstawowe zasady tej inicjatywy przewodniej na rzecz zwiększenia i poprawy zatrudnienia w Europie oraz osiągnięcia ambitnego celu do 2020 roku zostały zaakceptowane. Jesteśmy oczywiście otwarci na dyskusję w sprawie szczegółów zarówno teraz, jak i w późniejszym terminie.
Chcę zająć się niektórymi z omawianych tematów, które wzbudziły pewne kontrowersje podczas debaty, ponieważ część z nich wymaga dalszego wyjaśnienia.
Po pierwsze, podtrzymujemy koncepcję flexicurity, ale to nie znaczy, że chcemy kłaść nacisk jedynie na elastyczność, ponieważ w takim przypadku pojęcie to byłoby stosowane tak jak do tej pory.
Chcę podać państwu kilka przykładów stanowiących dokładne odzwierciedlenie dzisiejszych czasów i nowych wyzwań.
Ta przedmiotowa inicjatywa jest bez wątpienia bardziej ukierunkowana na wiek, a gdy mówimy o uczeniu się przez całe życie, to chcemy położyć większy nacisk na możliwości uczenia się przez całe życie starszych pracowników, ponieważ należy założyć wydłużenie czasu aktywności zawodowej oraz to, że obywatele będą wymagali większej pomocy w zakresie przekwalifikowania i rozwoju kariery.
Musimy się bardziej skupić na ludziach młodych, co jest głównym celem strategii Europa 2020. Ale mamy już inną inicjatywę przewodnią - "Mobilna młodzież” - zawierającą bardzo konkretne inicjatywy i strategie dotyczące przede wszystkim ludzi młodych.
Młodzież to grupa wiekowa, w której nie chcemy wymuszać dodatkowej elastyczności, ponieważ jest jej już aż nadto. Europa jest bardziej elastyczna w stosunku do ludzi młodych niż Stany Zjednoczone. Chcemy ułatwiać mobilność, ponieważ jesteśmy przekonani, że pokolenie ludzi młodych może w większym stopniu skorzystać ze zintegrowanego rynku pracy i nowych umiejętności oraz poprawić konkurencyjność nie tylko dzięki wykorzystaniu możliwości, które oferuje sam rynek, ale także instytucje Unii Europejskiej.
Mówiłem o lepszych warunkach pracy i lepszych miejscach pracy. Szkoda, że pani poseł Schroedter nie do końca to zrozumiała. Chcemy, aby segmentację uznano za główny problemem na obecnym europejskim rynku pracy i przytaczamy bardzo konkretny przykład: umowę o pracę na czas nieokreślony (open-ended contract), która może się okazać pomocna. Nie chodzi o uniemożliwianie obywatelom zawierania stałych umów o pracę na czas nieokreślony, ale o umożliwienie tym, którzy do tej pory mieli możliwość uzyskania jedynie umowy na okres próbny lub czas określony, zawarcia umowy na czas nieokreślony i rozszerzenia uprawnień. To do pewnego stopnia pomoże w zapewnieniu większej liczby miejsc pracy i zdecydowanie pozwoli na uzyskanie większych praw. Ma to też niezwykle ważne znaczenie dla dyskusji o jakości zatrudnienia.
Mówiąc o inwestowaniu w kapitał ludzki nie powinniśmy zapominać o tym, że Europejski Fundusz Społeczny ma wspierać wszystkie te inicjatywy we wszystkich państwach członkowskich i mamy nadzieję, że pozostanie on głównym instrumentem UE wspierającym wszystkie inicjatywy dotyczące zatrudnienia i włączenia społecznego.
Są to inicjatywy obejmujące okres 10 lat i dotyczące wszystkich państw członkowskich. Nie chodzi o zaradzenie krótkotrwałym kryzysom finansowym w niektórych państwach członkowskich. Nie możemy zakładać, że całe 10 lat upłynie nam w kryzysie finansowym. Taka polityka z pewnością nie rozwiąże istniejącej sytuacji, ale jest adekwatna do sytuacji panującej w Grecji i Irlandii.
To oczywiste, że Grecja jest jednym z państw, w których większa elastyczność mogłaby się przyczynić do stworzenia lepszego klimatu dla inwestycji w przedsiębiorstwa tak, jak to miało miejsce w Hiszpanii. Irlandia jest krajem, który mógłby zrównoważyć czynniki wpływające na konkurencyjność i w większym stopniu skoncentrować się na inwestowaniu w umiejętności i edukację zamiast na innych źródłach konkurencyjności, z których ostatnio nadmiernie korzystano.
Musimy oczywiście zwrócić uwagę na niezwykle trudną sytuację, w której znajdujemy się obecnie, być może w przyszłym roku będą pewne szanse na zwiększenie zatrudnienia. Ale musimy też mieć pełny obraz sytuacji, która zacznie się poprawiać od pierwszej połowy przyszłego roku, ponieważ najważniejsze gospodarki napędzające odnowę już doświadczają wzrostu zatrudnienia. Jesteśmy przekonani, że pomimo problemów sektora finansowego proces ten będzie trwał, a europejska polityka, którą będziemy wdrażać, chociaż nie zdoła pomóc w zarządzaniu tworzeniem zatrudnienia w państwach członkowskich, zapewni odpowiednie ramy i wytyczne dla państw członkowskich umożliwiające kontynuację prac na rzecz pełnego zatrudnienia.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Elena Oana Antonescu
Obecny kryzys gospodarczy i czynniki strukturalne, takie jak globalizacja, postęp technologiczny i starzenie się społeczeństwa, a także dążenie do gospodarki niskoemisyjnej wskazują na konieczność dostosowania europejskiej polityki zatrudnienia i zmuszają instytucje UE do opracowania rozwiązań właściwych dla pokonania wzrostu bezrobocia i walki z ubóstwem. Inicjatywa Komisji stanowiąca część strategii Europa 2020 jest odpowiedzią Unii Europejskiej na wyzwania stawiane przez dzisiejsze otoczenie gospodarcze oraz zmiany gospodarcze i społeczne zachodzące na rynku pracy. Chcę podkreślić, jak ważne jest osiągnięcie dwóch celów wspomnianych przez Komisję w przedmiotowej inicjatywie. Cele te to wyjście z kryzysu gospodarczego dzięki wykorzystaniu doskonalenia umiejętności jako narzędzia wyjścia z kryzysu oraz zagwarantowanie długoterminowej konkurencyjności gospodarki europejskiej dzięki przewidywaniu przyszłych potrzeb i zagwarantowaniu jednolitej równowagi między podażą i popytem na umiejętności na rynku pracy. Europie potrzeba zwiększenia konkurencyjności w coraz bardziej konkurencyjnym otoczeniu globalnym. Umiejętności to klucz do wyjścia z kryzysu i umożliwienia obywatelom Europy podniesienia standardu życia. Cieszę się z tej inicjatywy zachęcającej do wymiany informacji i zaangażowania państw członkowskich w debatę, której celem jest znalezienie rozwiązań i praktyk sprzyjających tworzeniu nowych miejsc pracy
Vilija Blinkevičiūt
Unia Europejska bardzo ambitnie zobowiązała się do zwiększenia w najbliższym dziesięcioleciu zatrudnienia o około 75 %. Aby to urzeczywistnić musimy przedsięwziąć konkretne środki zarówno na szczeblu UE, jak i na szczeblu krajowym. Uważam, że szczególnie ważne jest to, by na wszystkich szczeblach - unijnym, krajowym, regionalnym, sektorowym i przedsiębiorstwa - rozszerzyć partnerstwo społeczne i dialog społeczny dotyczący konkretnych środków. Po drugie, należy stale doskonalić umiejętności i kwalifikacje pracowników, musimy też zaspokoić potrzeby rynku pracy. Dlatego konieczne jest wprowadzenie systemów edukacji ogólnej, zawodowej i wyższej lepiej dopasowanych do potrzeb rynku pracy. Ciągle słyszymy, że potrzeba więcej miejsc pracy, ale jak je stworzyć? Musi istnieć specjalny mechanizm oferujący bodźce i określone zachęty podatkowe do stworzenia miejsc pracy dla ludzi młodych i osób starszych. Co więcej, musimy przeanalizować wpływ instrumentów mikrofinansowania na rynek pracy i dopuścić większą elastyczność w wykorzystywaniu środków z Europejskiego Funduszu Społecznego. Naprawdę mam nadzieję, że program na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia może przynieść obywatelom naszych krajów konkretne rezultaty.
Niki Tzavela
na piśmie - Zgodnie ze wspólnym stanowiskiem listopadowego szczytu UE-USA zatrudnienie jest priorytetem w kontekście euroatlantyckim. Jednak Komisja powinna zachować czujność wobec narastającego zjawiska migracji zewnętrznej, które odnotowuje się w Grecji; młodzi, wykwalifikowani i wysoko wykwalifikowani pracownicy emigrują do Kanady, Australii i Emiratów Arabskich. Wygląda na to, że to samo zaczyna się dziać również w Irlandii. Z drugiej strony, Niemcy ogłosiły, że potrzebują wykwalifikowanych pracowników. Nie ma potrzeby, aby Niemcy sprowadzały pracowników z krajów trzecich. Mogłyby nawiązać współpracę z południowymi państwami członkowskimi w celu zatrudnienia wykwalifikowanych europejskich pracowników. Czy Komisja zamierza wprowadzić w państwach członkowskich rozważną politykę zatrudnienia, wspierającą europejski rynek pracy europejskimi pracownikami?
