
De Voorzitter.
   Ik verklaar de zitting 2005-2006 van het Europees Parlement te zijn geopend. 
De Voorzitter.
   De vergadering is geopend. 
De Voorzitter
   Namens het Parlement verwelkom ik de heer Solomon Passy, minister van Buitenlandse Zaken van Bulgarije, die vandaag een bezoek aflegt aan het Parlement en op de officiële tribune heeft plaatsgenomen.
Dit bezoek, minister, dames en heren, is een belangrijke stap op weg naar de toetreding en van wezenlijk belang voor de versterking van de banden tussen Bulgarije en het Europees Parlement.
Wij zijn ons er allen van bewust dat we op 13 april hier in Straatsburg ons advies geven over de toetreding van Bulgarije. Als het Parlement een gunstig advies verstrekt en als het toetredingsverdrag volgens schema op 25 april in Luxemburg wordt getekend, zullen wij met groot genoegen eerst de waarnemers welkom heten in ons midden en vervolgens de afgevaardigden die in het Parlement zitting zullen nemen.
Minister, ik wens u een aangenaam verblijf toe in het Europees Parlement.
De Voorzitter.
   Vandaag, dames en heren, wordt de Internationale Vrouwendag gevierd. Hoewel dat al meer dan negentig jaar wordt gedaan, zijn miljoenen vrouwen over heel de wereld nog steeds slachtoffer van discriminatie op grond van geslacht en van allerlei vormen van misbruik, zowel in tijden van vrede als in tijden van oorlog. Nog steeds lijden vrouwen onder lichamelijk en geestelijk, seksueel en economisch geweld, dat soms afkomstig is uit hun naaste familiekring.
Nog maar enkele dagen geleden waren we getuige van de afschuwelijke taferelen die zich hebben afgespeeld bij een vrouwendemonstratie in het kader van de naderende Internationale Vrouwendag, die door de Turkse oproerpolitie bruut werd neergeslagen. Gisteren was ik in de gelegenheid om dit gewelddadige optreden in de plenaire vergadering te veroordelen. Ik heb de Turkse regering verzocht de daders die deze onbeschrijflijk ruwe acties op hun geweten hebben, te straffen. Ik wijs erop dat Turkije hiermee geen beste beurt heeft gemaakt als het gaat om de mogelijke toetreding van dit land tot de Europese Unie.
Dames en heren, op dit ogenblik en tot 11 maart treedt de Verenigde Naties op als gastheer van een internationale conferentie over de gelijkheid van mannen en vrouwen. Op die conferentie worden de vorderingen geëvalueerd die gemaakt zijn sinds de conferentie van Beijing, die tien jaar geleden, in 1995, plaatsvond. Zoals u weet, neemt een delegatie van het Europees Parlement actief deel aan deze conferentie, zoals ook al het geval was in 1995.
Er is in die tien jaar zonder twijfel vooruitgang geboekt. Kofi Annan bevestigde dit in zijn toespraak bij de opening van de Beijing + 10-conferentie. Dat neemt niet weg dat er nog steeds sprake is van immense uitdagingen en enorme problemen. Die mogen we echter niet aan de kaak stellen zonder met oplossingen te komen, net zomin als we deze dag simpelweg mogen beschouwen als een symbolische dag die er enkel toe dient ons geweten te sussen.
Vanmiddag houden we een debat over ‘Cultureel en huiselijk geweld’, waaraan gespecialiseerde media en bekende personen zullen deelnemen. Ik nodig iedereen uit dit seminar, dit debat bij te wonen, en als ik zeg iedereen, dan bedoel ik ook iedereen, dus vrouwen én mannen, want als dit soort evenementen betreffende de problemen van vrouwen plaatsvindt, is het meestal zo dat wij mannen schitteren door afwezigheid. We moeten beseffen dat gender equality niet alleen vrouwen aangaat, maar ook mannen en de samenleving als geheel. Wij mannen moeten ons actiever inzetten voor een oplossing van de problemen.
Thans zegt een op de vijf vrouwen in Europa slachtoffer te zijn geweest van misbruik – een op de vijf! En helaas neemt het aantal in veel landen toe.
In onze Europese Unie met al haar rijkdom, democratie, ontwikkeling en samenhang is armoede steeds meer een vrouwenzaak. Er zijn zorgwekkende tekenen die duiden op een feminisering van de armoede. Vrouwen verdienen heden ten dage nog steeds gemiddeld zestien procent minder dan hun mannelijke collega’s voor hetzelfde werk.
Aan dit punt moet ook aandacht worden besteed in het kader van de strategie van Lissabon, die ook al geen al te beste cijfers laat zien op dit vlak. Daarom hebben wij voor deze zittingsperiode in elke commissie van het Parlement een afgevaardigde aangewezen die zich buigt over genderkwesties. Dit zijn kwesties die niet in geïsoleerd verband, in een soort van conceptueel getto, kunnen worden behandeld. Genderkwesties moeten een integraal onderdeel vormen van alle beleidsprogramma’s.
Voorts zal deze zittingsperiode worden gekenmerkt door de ratificatie van de Grondwet, waarin onder andere, en terecht, de gelijkheid van mannen en vrouwen als een van de doelstellingen en waarden van de Europese Unie is vervat. We moeten echter voorkomen dat gender equality een dode letter blijft en beseffen dat een drastische mentaliteitsverandering noodzakelijk is om een antropologische erfenis te overwinnen die soms diep is ingesleten in ons leven en bewustzijn. Pas dan zullen werkgevers gelijke salarissen uitbetalen. Pas dan zullen er speciale voorzieningen worden geschapen die vrouwen in staat stellen hun beroep uit te oefenen en waarmee de nadelen worden vermeden of gecompenseerd die zij tijdens hun carrière ondervinden als gevolg van datgene waartoe enkel vrouwen in staat zijn: het baren van leven. We zullen er pas in slagen de demografische problemen van Europa op te lossen als we erin slagen de problemen van vrouwen op het gebied van gender equality op te lossen.
Als de dag komt waarop alle lidstaten uitvoering geven aan de verklaring bij artikel III-116 van de Grondwet en de nodige maatregelen aannemen om geweld tegen vrouwen te bestraffen, zullen we een grote stap voorwaarts hebben gedaan.
Ik zou graag een gelijk aantal vrouwen en mannen in dit Parlement willen, niet omdat een regel zulks voorschrijft, maar om een gelijke verdeling van capaciteiten tussen mannen en vrouwen in onze maatschappelijke en politieke handelingen tot uiting te zien komen. We mogen echter niet denken dat het percentage vrouwelijke afgevaardigden van de parlementen in de verschillende landen de beste maatstaf is voor de beoordeling van gelijkheid tussen mannen en vrouwen. De ongelijkheid doet zich nergens zo nadrukkelijk in al haar wreedheid gelden als in de onderste lagen van de samenleving; door een combinatie van abominabele arbeidsomstandigheden en gezinsdruk leiden de vrouwen er een keihard bestaan.
Daarom wil ik u nogmaals uitnodigen om naar de evenementen te komen die vandaag worden gehouden in het Europees Parlement, dat met groot enthousiasme deelneemt aan de viering van deze dag.
Aan de orde is het debat over de mondelinge vragen aan de Raad (B6-0015/2005) en aan de Commissie (B6-0016/2005) over de follow-up van het actieplatform van de vierde wereldvrouwenconferentie (Beijing + 10). 
Gröner (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, de Internationale Vrouwendag van vandaag is een zeer goede aanleiding om erop te wijzen dat vrouwen wereldwijd onvoldoende bij de besluitvorming betrokken worden. Het doet mij deugd dat de Commissie nu ook aan ons debat deelneemt, omdat de vraag centraal staat wat er overal ter wereld terecht is gekomen van de maatregelen die tijdens het actieplatform van Beijing van tien jaar geleden zijn genomen. Die maatregelen vormen namelijk de belangrijkste basis voor het bevorderen van de rechten van vrouwen wereldwijd. De VN vergadert op dit moment in New York om de resultaten van het actieplatform te evalueren en de Europese Unie dient daarbij een belangrijke rol te spelen. Als rapporteur heb ik toentertijd in Beijing de Europese Unie en de betreffende maatregelen al nauwlettend gevolgd. Dat heb ik ook vijf jaar daarna in New York in het kader van Beijing + 5 gedaan en ook nu weer bij Beijing + 10, als lid van een delegatie van de Commissie rechten van de vrouw en gender equality.
Het is voor ons belangrijk om via het voeren van goede en adequate onderhandelingen de rechten van de vrouwen te verdedigen; wat dat betreft, gaan mijn felicitaties ook uit naar het Luxemburgse voorzitterschap. De Verenigde Staten van Amerika hebben een groot offensief ingezet om opnieuw over het actieplatform te gaan onderhandelen met de bedoeling op de twaalf actiegebieden de boel open te gooien, zodat zij daar weer meer invloed op kunnen uitoefenen – dit betreft met name de reproductieve en seksuele rechten, dus eigenlijk de kwestie van abortus. Door de goede onderhandelingen die mede door het Luxemburgse voorzitterschap zijn gevoerd, is het ons gelukt dit te voorkomen. Ik vind het echter jammer dat de Commissie haar standpunt in New York niet duidelijker kenbaar heeft gemaakt; zij was daar slechts door één commissaris vertegenwoordigd en misschien bij een enkele gelegenheid door de heer Barroso.
Aan de hand van de vragen die wij vandaag op de twaalf verschillende gebieden aan de Commissie en de Raad stellen, dienen wij ons een oordeel te vormen over de vooruitgang die is geboekt en uiteraard ook over de leemten die er op deze gebieden nog bestaan en die alsnog aangevuld dienen te worden. Wij hebben van elke lidstaat van de Unie een verslag ontvangen. Het Luxemburgse voorzitterschap heeft deze verslagen in het kader van een conferentie samengevat en geëvalueerd. Gezegd moet worden dat er absoluut vooruitgang is geboekt. Wij zijn erin geslaagd om op het gebied van de politieke participatie de bewustwording te bevorderen. In sommige landen is er sprake van een echte doorbraak. In uw land, mijnheer de voorzitter, in Spanje, is er nu een regering die gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen probeert te creëren. Bij de afgelopen verkiezingen voor het Europees Parlement was het resultaat gelukkig niet zo slecht als verwacht mocht worden op grond van het feit dat van de waarnemers die de tien nieuwe lidstaten hadden gestuurd slechts 14 procent vrouw was. Op dit vlak is er dus absoluut vooruitgang geboekt. Bij de beoordeling door de Interparlementaire Unie van de participatiegraad op regeringsniveau scoren de Europese landen behoorlijk goed, hoewel er in Frankrijk en Italië sprake is van een vrouwenparticipatie van maar 10 procent. Daarom verlangen de vrouwen en de Commissie rechten van de vrouw en gender equality nog steeds quota, omdat die noodzakelijk zijn om vrouwen bij de politieke besluitvormingsprocessen te betrekken.
Dankzij ons Europees antidiscriminatiebeleid hebben wij daartoe een grote aanzet gegeven. Helaas vertoont de omzetting van dit beleid in de lidstaten nog veel tekortkomingen.
Wij hebben met verschillende acties tegen geweld accenten gezet om dat geweld te beperken. Ik denk daarbij aam het Daphne-programma en aan het Stop-programma. Wij hebben veel aandacht besteed aan het bestrijden van de vrouwenhandel, omdat wij niet kunnen tolereren dat niet minder dan 500 000 vrouwen de Europese Unie worden binnengesmokkeld om seksueel uitgebuit te worden. Wij kunnen niet tolereren dat één op de vijf vrouwen in Europa ooit slachtoffer van een of andere vorm van geweld is geweest.
Wij hebben behoefte aan een genderinstituut dat basisbeginselen opstelt en statistische gegevens levert die ertoe bij kunnen dragen dat onze werkzaamheden nog praktijkgerichter op het bestrijden van de verschillende discriminatievormen worden toegesneden. Parallel aan de vraag op welke wijze vrouwen op de arbeidsmarkt geïntegreerd kunnen worden en parallel aan de beproefde maatregelen voor vrouwenemancipatie dient er - naast het bestaande kaderbeleid voor - ook een programma voor het bevorderen van gelijke kansen te komen. Wij willen in ieder geval dat er ook een Europees Jaar tegen geweld komt, maar op dat vlak hebben de Commissie en de Raad nog niets van zich laten horen. Het jaar 2006 zou uitgeroepen moeten worden tot het Europees Jaar tegen geweld, maar tot nu toe is er nog niets gebeurd. Ook hebben ons nog geen concrete voorstellen bereikt over de wijze waarop het genderinstituut vormgegeven zou moeten worden. Op het punt van de omzetting is er voor de Commissie en de Raad dus nog veel werk te verzetten. Goede wil alleen is niet voldoende; wij hebben maatregelen nodig. Symboliek is mooi voor één dag, zoals vandaag op de Internationale Vrouwendag. Nu volgen er 365 drukke werkdagen.
Jacobs,
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, mijnheer de commissaris, ik wil de Parlementsleden bedanken die zojuist een debat hebben aangezwengeld over de follow-up van het actieplatform van Beijing en over de beoordeling van dat programma tien jaar na de start ervan.
Zoals u weet, wordt dit vraagstuk momenteel behandeld tijdens de 49e zitting van de Commissie inzake de status van de vrouw van de Verenigde Naties. Het voorzitterschap heeft reeds een, naar ik hoop duidelijke, boodschap overgebracht, waaruit blijkt hoezeer de Unie zich sterk maakt voor een volledige en doeltreffende uitvoering van de verklaring van het actieplatform van Beijing. Omdat de zitting nog aan de gang is, kan ik nu nog niet vertellen wat de uitkomsten daarvan zijn.
Tegenwoordig beschouwt de Europese Unie de gelijkheid van vrouwen en mannen als een fundamenteel beginsel en is zij van mening dat de rechten van vrouwen en meisjes een onvervreemdbare, integrale en ondeelbare component vormen van de universele rechten van de mens. De "Beijing + 10"-beoordeling vormt een belangrijk moment, omdat de Unie daardoor haar programma en haar inspanningen kan versterken om de doelstellingen van het actieplatform van Beijing te verwezenlijken. Daarnaast biedt deze beoordeling de mogelijkheid te bekijken op welke terreinen vooruitgang is geboekt en op welke gebieden de gezamenlijke actie moet worden geïntensiveerd.
Onlangs is een verslag van het Luxemburgse voorzitterschap gepubliceerd waarin de vorderingen worden beschreven die binnen de Europese Unie in het kader van "Beijing + 10" zijn gemaakt. In dat verslag wordt een helder overzicht gegeven van de belangrijkste resultaten binnen de Europese instellingen en van de vooruitgang wat betreft de institutionele mechanismen in de lidstaten.
Niettemin vermeldt het voorzitterschap in zijn verslag ook de uitdagingen waarop nog een antwoord gevonden moet worden - mevrouw Gröner heeft er enkele genoemd welke betrekking hebben op de twaalf actiegebieden die tijdens de vierde wereldvrouwenconferentie in Beijing in 1995 zijn vastgesteld. De Parlementsleden hebben gelijk: het is belangrijk te achterhalen waarom er nog steeds belemmeringen zijn voor het realiseren van de gelijkheid van vrouwen en mannen en na te gaan hoe deze belemmeringen uit de weg kunnen worden geruimd.
Daarnaast wil ik u verwijzen naar het jaarverslag van de Commissie over de gelijkheid tussen vrouwen en mannen dat op 14 februari is aangenomen.
Alvorens op de vragen van de Parlementsleden in te gaan, wil ik graag kort enkele goede initiatieven bespreken die de Europese Unie heeft genomen om gelijkheid van vrouwen en mannen te bewerkstelligen. De afgelopen tien jaar is de gelijkheid tussen mannen en vrouwen toegenomen, en dit proces kende daarbij drie markante fasen. Ten eerste was er de aanneming van het Verdrag van Amsterdam, waarin nieuwe bevoegdheden werden gecreëerd met betrekking tot het beginsel van gender equality. Vervolgens is er een Europese werkgelegenheidsstrategie geformuleerd waarin het realiseren van gelijke kansen tot kernprioriteit werd gemaakt. Ten slotte werd het beginsel van de gelijkheid van mannen en vrouwen in diverse actiegebieden geïntegreerd, met name in de vorm van sociale inclusie en in het kader van de structuurfondsen, via mechanismen als jaarlijkse werkprogramma's of nationale actieplannen die gerichte maatregelen bevatten om de gendergelijkheid te bevorderen.
In de loop der jaren is de EU-wetgeving op het gebied van gelijke behandeling steeds verder aangevuld. Het laatste wapenfeit was de goedkeuring in december vorig jaar van een richtlijn van de Raad waarin voor het eerst het beginsel van de gelijke behandeling wordt toegepast op voor het publiek toegankelijke goederen en diensten en dus niet meer uitsluitend op de terreinen werkgelegenheid en beroepsopleiding.
Ondanks de vorderingen die zijn gemaakt, blijft er echter een kloof bestaan tussen juridische en feitelijke gelijkheid en in talrijke sectoren is er sprake van grote verschillen tussen vrouwen en mannen, wat ook blijkt uit het verslag van het voorzitterschap.
Nu wil ik ingaan op de actiegebieden die zijn omschreven in het actieplatform waarnaar u in uw vraag verwijst. Ik begin bij de werkgelegenheid.
Het goede nieuws is dat in de laatste tien jaar de werkgelegenheid onder vrouwen sterker is gegroeid dan onder mannen. Helaas is het verschil met 17,2 procent nog steeds erg groot en zijn de verschillen in beloning tussen mannen en vrouwen vrijwel hetzelfde gebleven. Dat is niet alleen verontrustend voor de vrouwen, maar ook voor de gehele Europese economie. Als de Europese Unie de ambitieuze doelstellingen van de Lissabon-strategie wil verwezenlijken, moet zij in 2010 uitkomen op een werkgelegenheidscijfer van 60 procent. In overeenstemming met de Europese werkgelegenheidsstrategie hebben de lidstaten mechanismen gecreëerd om deze doelstelling in het kader van hun nationale actieplannen te realiseren.
De doelstelling die de Europese Raad van Barcelona voor de kinderopvang heeft vastgesteld, moet ervoor zorgen dat vrouwen gemakkelijker de markt van betaalde arbeid kunnen betreden, voor het eerst of in het kader van herintreding. Ook moet dit doel ertoe bijdragen dat een combinatie van werk en gezin mogelijk wordt. In veel lidstaten is wat dit betreft reeds aanzienlijke vooruitgang geboekt. Toch zijn de traditionele rolpatronen als het gaat om de zorg voor de kinderen en betaald werk nog steeds niet doorbroken, ondanks het feit dat in bepaalde lidstaten vaders worden aangespoord om ouderschapsverlof op te nemen.
Uit het gemeenschappelijke ontwerpverslag over werkgelegenheid van dit jaar, dat in het voorjaar aan de Europese Raad zal worden voorgelegd, blijkt ook duidelijk dat er een krachtiger gezamenlijk optreden nodig is om de participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt te vergroten. Hierbij moet vooral aandacht worden besteed aan de salarisverschillen tussen vrouwen en mannen.
Om werk te maken van al deze punten, hebben de ministers van de 25 lidstaten die belast zijn met gendergelijkheid, in een verklaring van 4 februari 2005 toegezegd strategieën te ontwikkelen waarmee het aantal werkende vrouwen en hoogwaardige arbeidsplaatsen voor vrouwen wordt vergroot, de rechten van werkende vrouwen te waarborgen en te beschermen en de structurele, juridische en psychologische barrières voor een gelijkwaardige positie van vrouwen en mannen op de werkplek te slechten. Tevens wordt beoogd beleid te bevorderen waardoor vrouwen en mannen een evenwicht kunnen vinden tussen beroeps- en privé-leven, inclusief gezinstaken.
Dankzij de gemeenschappelijke EU-indicatoren voor "Vrouwen en economie", het zesde actiegebied dat in het actieplatform van Beijing wordt genoemd, kan worden nagegaan welke vorderingen worden gemaakt. Daarbij zijn de structurele indicatoren van de Europese werkgelegenheidsstrategie eveneens zeer nuttig.
Geweld jegens vrouwen: ondanks de grote vooruitgang die sinds de start van het eerste Daphne-programma in 1997 is geboekt, moeten helaas nog dringend nieuwe maatregelen worden getroffen om geweld jegens vrouwen en kinderen te voorkomen en te bestrijden. Wij hopen dat het huidige Daphne-programma, dat tot eind 2008 van kracht is, een wezenlijk instrument tegen geweld blijft. Door de uitvoering van diverse projecten konden vele doeltreffende netwerken worden gevormd en adequate methodieken worden ontwikkeld.
Verschillende EU-voorzitters hebben zich met dit vraagstuk beziggehouden. Het meest recente initiatief was de vaststelling van indicatoren voor seksuele intimidatie op de werkplek, door het Nederlandse voorzitterschap. In de bovengenoemde verklaring hebben de ministers die belast zijn met gendergelijkheid, afgesproken preventieve methoden te ontwikkelen om op sekse gebaseerd geweld en mensenhandel te bestrijden en controle uit te oefenen op de toepassing van die methoden. Daarnaast hebben zij besloten de acties ter preventie en bestrijding van alle vormen van vrouwen- en kinderhandel te intensiveren, wat via een veelomvattende, multidisciplinaire en gecoördineerde strategie zal gebeuren. Deze strategie dient gepaard te gaan met maatregelen om alles aan te pakken wat deze handel bevordert. Hiertoe moet de geldende wetgeving worden geconsolideerd, zodat de rechten van vrouwen en meisjes beter worden beschermd en de daders via straf- en civielrechtelijke maatregelen worden vervolgd en bestraft.
U hebt de wens uitgesproken dat 2006 het Europees Jaar tegen geweld jegens vrouwen wordt. Ik ontken niet dat een dergelijk initiatief kan bijdragen tot bewustwording van het publiek, maar voorzover ik weet is de Commissie van plan 2006 uit te roepen tot het "Europees Jaar van de mobiliteit van de werknemers". Zij heeft eveneens aangekondigd dat in het kader van de bevordering van diversiteit en non-discriminatie 2007 het "Europees Jaar van gelijke kansen" moet worden en 2010 zou uitgeroepen worden tot "Europees Jaar van de strijd tegen uitsluiting en armoede".
Wellicht vind u het interessant om te weten dat de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa het Comité van ministers heeft geadviseerd om 2006 uit te roepen tot het "Europees Jaar tegen huiselijk geweld" in het kader van een pan-Europese campagne in samenwerking met de Europese Commissie en het Europees Parlement, en met nationale organisaties en NGO's.
Vrouwen en armoede: in de ministeriële verklaring van 4 februari zijn de lidstaten ook overeengekomen de strijd tegen sociale uitsluiting op te voeren en de obstakels weg te nemen waardoor de participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt wordt afgeremd. Een goede baan is immers een van de beste manieren om aan de armoede te ontsnappen. De Europese Unie kent tot op heden geen genderspecifieke indicator voor de feminisering van de armoede. Toch worden er elk voorjaar tijdens de Europese Raad enkele structurele indicatoren gepresenteerd die naar sekse zijn uitgesplitst en die betrekking hebben op integratie en sociale cohesie. Niettemin is er nog veel te doen en in de meeste nationale actieplannen wordt er vrijwel uitsluitend in termen van arbeid over de gelijkheid van mannen en vrouwen gesproken. Het vraagstuk van genderspecifieke indicatoren kan in de toekomst worden behandeld.
Vrouwen en milieu: momenteel worden er maatregelen genomen om de genderdimensie te integreren in het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid van de Europese Unie. Wat dit betreft, wil ik u erop wijzen dat het Europees Parlement en de Raad in april een verordening hebben aangenomen inzake de bevordering van gendergelijkheid in het beleid, de strategieën en de interventies van de Gemeenschap op het vlak van de ontwikkelingssamenwerking. Voor de periode 2004-2006 is een bedrag van 9 miljoen euro uitgetrokken voor de uitvoering van deze verordening. Hiermee wordt de lijn voortgezet die is uitgestippeld in de verordening van 1998. Daarin werd erkend dat in het kader van de ontwikkelingsmaatregelen dikwijls te weinig rekening is gehouden met de verschillen tussen de situaties, rollen, kansen en prioriteiten van vrouwen en mannen en dat het ongedaan maken van genderverschillen en het versterken van de rol van vrouwen van cruciaal belang zijn uit een oogpunt van sociale rechtvaardigheid en voor de doeltreffendheid van onze ontwikkelingsinspanningen.
Ook wil ik graag benadrukken dat de verordening is aangenomen in de context van de VN-millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling, het VN-Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen, het actieplatform van Beijing en het slotdocument van de buitengewone zitting van de Algemene Vergadering getiteld "Vrouwen in het jaar 2000: gelijkheid van vrouwen en mannen, ontwikkeling en vrede in de 21e eeuw".
Tijdens de 49e zitting van de Commissie inzake de status van de vrouw van de Verenigde Naties heeft het voorzitterschap namens de Europese Unie erkend dat gendergelijkheid en de emancipatie van vrouwen essentieel zijn voor duurzame ontwikkeling en uitroeiing van de armoede.
Jonge meisjes: ik heb het reeds gehad over de mensenhandel, maar ik wil daaraan toevoegen dat de EU-ministers die belast zijn met gendergelijkheid, zich er in een recente verklaring toe hebben verbonden in eigen land ook een genderperspectief te integreren in beleid, regelgeving en praktijken op het gebied van immigratie en asiel, wanneer zulks ertoe bijdraagt de rechten van alle vrouwen en meisjes te bevorderen en te beschermen. Dit is bijvoorbeeld aan de orde wanneer het besluit valt om iemand al dan niet asiel of de vluchtelingenstatus te verlenen. Er zal onderzoek gedaan worden naar mogelijkheden om in dat geval rekening te houden met gendergerelateerde vervolgingen en geweld.
Ik wil ook graag onderstrepen dat de Raad in april 2004 een richtlijn heeft goedgekeurd met als doel een verblijfstitel te verlenen aan onderdanen van derde landen die het slachtoffer zijn van mensenhandel.
Mensenrechten van vrouwen: ten overstaan van de Commissie rechten van de vrouw en gender equality heeft het voorzitterschap namens de lidstaten opnieuw aangegeven dat het voor de emancipatie van vrouwen en meisjes en voor het ontstaan van een echte democratie van vitaal belang is dat alle mensenrechten en fundamentele vrijheden volledig worden geëerbiedigd. Dit standpunt moet de basis vormen voor de onderhandelingen binnen de Raad over het voorstel voor een Bureau voor de grondrechten dat de Commissie binnenkort zal indienen. Ik moet bovendien nog vermelden dat in de verklaring van de Europese Unie te New York wordt gewezen op de noodzaak om schadelijke gewoontes of tradities te bestrijden, waaronder genitale verminkingen bij vrouwen, vroegtijdige of gedwongen huwelijken en eerwraak. Dit zijn allemaal zaken die verhinderen dat vrouwen en meisjes ten volle in het genot komen van hun mensenrechten en fundamentele vrijheden.
Vrouwen en gewapende conflicten: de Raad heeft nota genomen van de resolutie van het Europees Parlement waarin wordt gepleit voor een quotum van 40 procent inzake de deelname van vrouwen aan bemiddeling, vredesonderhandelingen en conflictpreventie. Binnen de Europese Unie is gediscussieerd over het belang van de aanwezigheid van vrouwen in strijdkrachten die belast zijn met de handhaving van de vrede, en over de noodzaak om alle betrokkenen scholing aan te bieden inzake de specifieke problemen waarmee de vrouwelijke burgerbevolking in conflictgebieden te maken krijgt. Omdat er geen erkende indicatoren of relevante statistische gegevens over vrouwen en gewapende conflicten bestaan, kan ik echter helaas niet vaststellen of het aandeel van 40 procent is gehaald.
In hun verklaring van 4 februari zijn de ministers van de Europese Unie overeengekomen initiatieven, beleidsvormen en programma's uit te voeren en te bevorderen die de geest ademen van resolutie 1325 van de VN-Veiligheidsraad over vrouwen, vrede en veiligheid. In die resolutie worden geen quota vastgesteld, maar er wordt wel gepleit voor een grotere participatie van vrouwen. De ministers hebben tevens besloten te handelen conform de verklaring, het actieplan en de resolutie van de Raad van Europa over democratisering, conflictpreventie en consolidering van de vrede.
In de week waarin de Commissie inzake de status van de vrouw met haar werkzaamheden begon, heeft de Europese Unie in grote lijnen uiteengezet hoe zij de rol van vrouwen wil versterken in het voorkomen en oplossen van conflicten, in het consolideren van de vrede en in de democratische processen die na een conflict op gang komen. Hetzelfde geldt voor de rol die vrouwen spelen na rampen en gedurende periodes van wederopbouw. De Europese Unie heeft eveneens beklemtoond dat duidelijk moet worden welke hulp vrouwen na catastrofes of in een fase van wederopbouw nodig hebben en dat daarvoor programma's dienen te worden opgesteld. Tevens is het van belang dat vrouwen onder dezelfde voorwaarden als mannen via formele en niet-formele leervormen toegang krijgen tot informatie over rampenpreventie, onder andere via gendergevoelige systemen voor vroegtijdige waarschuwing.
Ik wil nu eindigen met u te bedanken voor het feit dat ik op Internationale Vrouwendag mocht vertellen hoe vastbesloten de Europese Unie is om gendergelijkheid te bewerkstelligen en om de doelstellingen te bereiken die zijn vastgelegd in het actieplatform van Beijing en de follow-updocumenten van de 55e zitting van de Algemene Vergadering in 2000, die nog niets aan actualiteit hebben ingeboet. Ik ben ervan overtuigd dat het Europees Parlement en de Commissie aan deze doelstellingen zullen blijven werken. Ook weet ik zeker dat wij andere maatregelen kunnen treffen die gelijkheid bevorderen, wanneer wij het maatschappelijk middenveld en de NGO's er zo veel mogelijk bij betrekken.
Tot slot wil ik u laten weten dat ik heel blij ben dat de Commissie vandaag haar voorstel voor een Europees genderinstituut gaat indienen, conform het verzoek van de Europese Raad in juni 2004. Een dergelijk instituut biedt een instrumentarium en een structuur die onontbeerlijk zijn om in Europees verband te reageren op vraagstukken als de salariskloof tussen mannen en vrouwen, de verruiming van de toegang van vrouwen tot de arbeidsmarkt, hun deelname aan de besluitvorming en het evenwicht tussen werk en gezinsleven.
Špidla
   ,  Mevrouw de Raadsvoorzitter, mijnheer de Voorzitter, dames en heren. Het stemt mij tevreden dat wij vandaag, de dag waarop wij Internationale Vrouwendag vieren, de gelegenheid hebben om te debatteren over de tenuitvoerlegging van het actieplatform van Beijing en de resultaten die in dat verband zijn behaald. De viering van dit tienjarige jubileum is ook een belangrijke kans voor de Europese Unie om verder te werken aan haar resterende taken. Op de eerste plaats wil ik mevrouw Gröner en de Commissie rechten van de vrouw en gender equality bedanken voor deze uitgebreide en complexe vraag. Met de steun van uw commissie hebben we reeds aanzienlijke voortgang geboekt bij het herbevestigen van de verplichtingen van het actieplatform van Beijing, en daar zullen we ook mee doorgaan. Ik ben blij dat de Verenigde Naties overeenstemming hebben bereikt over een politieke verklaring in dit verband; het is niet toevallig dat de Europese Unie een aanzienlijke bijdrage heeft geleverd aan het besluit daarover.
Ik wil het Luxemburgse voorzitterschap bedanken, omdat dit geen eenvoudige kwestie is geweest; ze vereiste veel inspanning, en er was de kracht van een eensgezind Europa voor nodig. De Europese Commissie heeft een actieve rol gespeeld in de coördinatie van de standpunten ten aanzien van de voorbereiding en voortzetting van het actieplatform van Beijing binnen de Verenigde Naties. Tijdens de conferentie die het Luxemburgse voorzitterschap op 2 en 3 februari heeft georganiseerd over het thema “Beijing + 10” is een verslag gepresenteerd over de tenuitvoerlegging van twaalf actiegebieden van het actieplatform van Beijing in de Europese Unie, waarin eveneens de tekortkomingen en de resterende taken werden benadrukt. Het verslag is gebaseerd op indicatoren die de lidstaten met elkaar zijn overeengekomen.
Uw eerste vraag betreft twee kernproblemen. Het eerste punt is de participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt. Ik wil benadrukken dat inspanningen om een einde te maken aan de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen een noodzakelijke voorwaarde zijn en blijven voor het verwezenlijken van de Lissabon-doelstellingen. Het klopt dat de verschillen in salarissen en lonen tussen vrouwen en mannen erg groot zijn en te groot blijven. De Commissie zal ernaar streven te waarborgen dat de Europese wettelijke regelingen op het vlak van beloning worden toegepast. In het kader van de Europese werkgelegenheidsstrategie zal zij aanbevelingen doen aan lidstaten waar de verschillen relatief groot zijn. Daarnaast is het noodzakelijk te onderstrepen dat de rol van de sociale partners op dit terrein belangrijk is en, in bepaalde opzichten, zelfs cruciaal. Een van de resterende taken voor de Europese Unie ligt op het vlak van de moeizame combinatie van privé-leven en werk. Daarom heeft de Commissie in haar nieuwe sociale agenda een mededeling voorgesteld over de toekomstige beleidsontwikkelingen met betrekking tot de gelijkheid van vrouwen en mannen. Het combineren van privé-leven en werk blijft hierin het centrale vraagstuk.
Verder wil ik zeggen dat in dit opzicht de evaluatie van de arbeidstijdenrichtlijn van zeer groot belang zal zijn. Uit hoofde van het programma voor de gelijkheid van vrouwen en mannen zijn door het voorzitterschap projecten en conferenties gefinancierd, en wij zijn nu bezig met het analyseren van de resultaten. Het is belangrijk initiatieven te blijven ontplooien die erop gericht zijn de aandacht voor dit terrein te vergroten. Ook moeten we met één druk op de knop kunnen beschikken over de noodzakelijke gegevens. Daarom heeft de Commissie een database opgezet met gegevens over vrouwen en mannen die een rol spelen in het sociaal-economische en politieke besluitvormingsproces. Deze database is beschikbaar via de website van het directoraat-generaal Werkgelegenheid.
Tien jaar na Beijing zijn vrouwen helaas nog altijd het slachtoffer van het vreselijke fenomeen vrouwenhandel. De Commissie bereidt momenteel een mededeling voor over mensensmokkel waarin zij opties zal presenteren voor het verbeteren van het EU-beleid ter bestrijding van deze vorm van criminaliteit. De Commissie is voornemens deze mededeling tegen het einde van de eerste helft van het jaar te publiceren.
Ik ben goed op de hoogte van uw voorstel voor een Europees Jaar tegen geweld jegens vrouwen. De Commissie beschouwt de strijd tegen geweld jegens vrouwen als een zaak van het allerhoogste belang, en heeft het verzoek van het Europees Parlement om 2006 uit te roepen tot Europees jaar tegen deze vorm van geweld bestudeerd. De Commissie wijst er echter op dat Amnesty International in 2004 nog een mondiale campagne heeft georganiseerd over hetzelfde thema, en daarom betwijfelt zij of het opportuun is dit thema al in 2006 voor te stellen voor een Europees jaar, aangezien dit in 2004 dus nog een mondiaal thema was. Overigens staat het belang van het door het Parlement voorgestelde initiatief buiten kijf.
Voorts is het belangrijk dat gendervraagstukken worden geïntegreerd in het volksgezondheidsbeleid. Dit gebeurt op Europees niveau via het volksgezondheidsprogramma, waaruit projecten voor de ontwikkeling van strategieën en voor het aanwijzen van beste praktijken zijn gefinancierd (bijvoorbeeld op het vlak van anticonceptie voor meisjes in de puberteit, gezinsplanning en de preventie van seksueel overdraagbare aandoeningen). Er is speciale aandacht besteed aan HIV-preventie voor moeders en kinderen. Voortdurende inspanningen op onderwijsgebied moeten voorkomen dat er een situatie ontstaat waarin segregatie op school begint en wordt voortgezet in de werksfeer. Bij diverse gelegenheden hebben de Europese Raad en de Commissie de aandacht gevestigd op de lagere participatiegraad van meisjes als het gaat om vakgebieden die verband houden met natuurwetenschappen en techniek. Daarom is het belangrijk dat de Onderwijsraad zichzelf tot doel heeft gesteld het aantal afgestudeerden op wiskundige, wetenschappelijke en technische vakgebieden voor 2010 met 15 procent te verhogen en tegelijkertijd de verhouding tussen het aantal mannen en vrouwen beter in balans te brengen.
Het fundament onder het beleid van de Europese Unie op het gebied van audiovisuele media is Richtlijn 97/36/EG, Televisie zonder grenzen. In het kader van de evaluatie van deze richtlijn in 2005 zal de Commissie een voorstel presenteren waarin rekening wordt gehouden met de regels in verband met de menselijke waardigheid, met name de antidiscriminatieregels. Een ander belangrijk instrument op het terrein van de media is het recente voorstel voor een aanbeveling betreffende de bescherming van minderjarigen en de menselijke waardigheid en het recht op weerwoord, in verband met de concurrentiepositie van de Europese industrie van audiovisuele en informatiediensten. Het is belangrijk dat mediaondernemers meer verantwoordelijkheid gaan dragen voor het weren van discriminatie uit de inhoud van het werk dat zij produceren. In onze voorwaarden voor ontwikkelingshulp staan wij verder een strategie voor met betrekking tot de gelijkheid van vrouwen en mannen waarin deze een doel op zich is. Daarnaast onderkennen wij bij onze pogingen om armoede te bestrijden en het bestuur te verbeteren de vooraanstaande rol die gendergelijkheid in het ontwikkelingsbeleid speelt, alsmede in de mensenrechten. De moderne samenleving, die berust op creativiteit en het vermogen het menselijk potentieel van al haar leden te benutten, is niet in staat zich staande te houden als er niet volledig gebruik wordt gemaakt van het potentieel dat vrouwen vertegenwoordigen. Ik denk dat dit een van de belangrijkste oorzaken van armoede is in sommige delen van de wereld.
In het samenvattende verslag over de door de Unie en haar lidstaten geboekte vooruitgang met betrekking tot het verwezenlijken van de millenniumontwikkelingsdoelen is rekening gehouden met het samenspel tussen het actieplatform en de millenniumdoelen. Ik wil graag benadrukken dat vrouwenrechten fundamentele mensenrechten zijn; de kwestie van de gelijkheid van mannen en vrouwen in de Europese Unie reikt dan ook verder dan het kader van de eerbiediging van een grondrecht. Het gaat om specifiek communautair beleid, een prioriteit, een reeds lang bestaand beleid dat is neergelegd in verdragen en overeenkomsten die berusten op een solide basis van wettelijke regelingen. Zoals u weet, is de Commissie bezig met de voorbereiding van een voorstel voor de uitbreiding van het takenpakket van het Europees Waarnemingscentrum in Wenen, en wel met de bescherming van de grondrechten. Hoewel het nog te vroeg is om een standpunt te formuleren over de werkzaamheden van het toekomstige Mensenrechtenbureau, zal dit bureau zich in ieder geval bezig gaan houden met de bescherming van de grondrechten van zowel mannen als vrouwen.
Dames en heren, in de vorige toespraak werd gezegd dat de Commissie vandaag het voorstel zal bespreken om een instituut voor gelijke kansen voor mannen en vrouwen op te zetten, een zogenaamd genderinstituut, en ik ben blij dat we vooruitgang hebben kunnen boeken met betrekking tot deze kwestie. Ik denk dat het een stap zal zijn die het gelijkekansenbeleid zal versterken en zal leiden tot iets wat ik van groot belang acht, namelijk een solide basis. Bovendien denk ik dat het ons meer ruimte zal geven om zonder vooroordelen en gewapend met de nodige feitenkennis actie te ondernemen. Dames en heren, dank u wel.

Záborská,
    Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de minister, mijnheer de commissaris, dames en heren, 8 maart, Internationale Vrouwendag, valt dit jaar samen met de viering van het tienjarig jubileum van de wereldvrouwenconferentie. De vraag is echter of wereldwijd alle vrouwen evenveel merken van de in Beijing aangekondigde vooruitgang. Beijing + 10 vormt een nieuwe start en ik wil heel in het bijzonder mijn collega's bedanken die deze mondelinge vraag hebben gesteld.
Vandaag denk ik aan alle vrouwen die de waardigheid van de vrouw hebben verdedigd en met succes geijverd hebben voor fundamentele rechten op sociaal, economisch en politiek gebied. Destijds werd hun inzet soms beschouwd als een daad van ongehoorzaamheid, een teken van gebrek aan vrouwelijkheid of zelfs een uiting van exhibitionisme. Het is dringend nodig dat de mensenrechten op gelijke wijze voor vrouwen als voor mannen gelden, dat het beginsel van gelijke beloning voor gelijke arbeid wordt toegepast, dat vrouwen een eerlijke kans krijgen om carrière te maken en dat er in het gezinsleven gelijkheid is tussen de echtgenoten. Dankzij de aanwezigheid van de vrouw in het maatschappelijke leven worden vraagtekens gezet bij een samenleving die louter gericht is op efficiëntie en productiviteit.
Het wordt hoog tijd dat we met kracht elk misbruik van vrouwen veroordelen en vrouwen en jonge meisjes beschermen tegen alle vormen van geweld die hen tot object of handelswaar degraderen. In geval van zulk geweld is de keus voor abortus niet in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van de vrouw, maar van de man, terwijl ook de omgeving waarin ze leven een rol speelt. Vrouwen en moeders mogen nooit gediscrimineerd of gestraft worden om wie ze zijn, want zonder hen kan de mens niet overleven.
De vrouw die haar creatieve talent weet te gebruiken, wordt een echte revolutionair, omdat zij conflicten kan oplossen en vrede kan bewerkstelligen. Vrede is niet slechts de afwezigheid van oorlog, maar een toestand van gerechtigheid, een dringende noodzaak die ons op dit moment allemaal aangaat. Daarom wens ik ons vrouwen een fijne feestdag toe! 
Estrela,
   .- Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, beste collega’s, ook ik heb het genoegen gesmaakt deel uit te maken van de delegatie van het Europees Parlement bij de vierde wereldconferentie over het actieplatform van Beijing. Ik wil het Luxemburgs voorzitterschap gelukwensen met zijn ferme houding bij het verdedigen van correcte standpunten.
De secretaris-generaal van de Verenigde Naties heeft ervoor gewaarschuwd dat 201 miljoen vrouwen nog steeds geen toegang hebben tot anticonceptiemiddelen. Hij heeft er ook op gewezen dat het tekort aan diensten op het gebied van de reproductieve en seksuele gezondheid de oorzaak is van een derde van het aantal sterfgevallen van vrouwen tijdens de zwangerschap en de bevalling. Daar komt nog bij dat onze tijd nieuwe vormen van discriminatie kent. Als het zo is dat vrouwen moeten kiezen tussen borstvoeding en het behouden van een leidinggevende positie, tussen thuisblijven bij een ziek kind en het risico ontslagen te worden, en als het zo is dat vrouwen moeten vaststellen dat hun werkgever ze makkelijker wat eerder laat vertrekken om hun auto op te halen na een onderhoudsbeurt dan om hun kind af te halen in de crèche, zegt dat alles over de mentaliteit van degenen die de economische macht in handen hebben en over de onderwaardering van de taken die traditioneel aan vrouwen worden toegewezen.
Ik ben verheugd over de goede voornemens die zowel de Raad als de Commissie hier heeft uitgesproken, maar ik zou graag daden in plaats van woorden zien en van de Commissie en de Raad willen horen welke concrete maatregelen zij zullen treffen om deze toestanden te bestrijden. En hier heb ik het niet over de situatie van vrouwen in arme landen, over moslimvrouwen, over de vrouwen in een arm Afrikaans of Aziatisch land die afhankelijk zijn van de willekeur van een corrupte despoot of van fanatieke terroristen. De vrouwen daar hebben geen leven; dat is langzaam doodgaan, zoals wij hebben gezien - het is eerder in dit debat al opgemerkt - in verband met de situatie van de vrouwen in Turkije. Met die vrouwen wil ik mij solidair verklaren. Dat zijn de zaken waar het om gaat.
Carlshamre,
   - Mijnheer de Voorzitter, de verklaring van de Verenigde Naties die twee dagen geleden in New York is aangenomen, is een belangrijke triomf voor alle vrouwen. De verklaring is een bevestiging van het actieplatform van Beijing en het recht op voortplanting van vrouwen en daar ben ik heel blij mee. Het is echter niet de enige belangrijke kwestie vandaag.
Een groot aantal vrouwen is het slachtoffer van geweld door mannen waarmee ze een relatie hebben of hebben gehad. Er wordt gezegd dat er veel vooruitgang is geboekt, maar feitelijk is er helemaal geen vooruitgang geboekt, want de werkelijke omvang van het probleem is nog niet tot ons doorgedrongen. In getallen uitgedrukt hebben we het over minstens een vijfde van alle vrouwen in de EU, volgens enkele recente onderzoeken zelfs over een derde. Dit is een probleem van epidemische omvang voor onze samenleving.
Als rapporteur inzake deze kwestie ben ik bezig met de afronding van een verslag waarin ik alle lidstaten dringend verzoek nauwkeurig te onderzoeken hoe vaak het probleem voorkomt. We moeten de precieze cijfers hebben op Europese schaal. Ik ga ook een -lijst samenstellen van landen, regio’s en steden die dit probleem op de juiste wijze aanpakken. Spanje doet er bijvoorbeeld veel aan om verandering in deze zorgwekkende situatie te brengen en ik zou dan ook willen zeggen: 
Tot slot wil ik nog de meest extreme vorm van geweld tegen vrouwen onder de aandacht brengen. In dit deel van de wereld worden vrouwen en meisjes als vee verkocht. We zijn hier allemaal van op de hoogte. Het is een afgrijselijke mensenrechtencrisis waarvan alleen al in Europa honderdduizenden vrouwen te lijden hebben, en dat gebeurt gewoon terwijl wij vandaag Internationale Vrouwendag vieren. Het is een moderne vorm van slavernij. Waar vraag is, is aanbod. Daarom zal ik vanaf nu al mijn toespraken in het Parlement besluiten met een vaste formule, vrij naar de uitspraak van een beroemde Romeinse politicus: - ‘Overigens ben ik van mening dat prostitutie afgeschaft moet worden’.
Breyer,
   Mijnheer de Voorzitter, het actieplatform van Beijing kan als een mijlpaal worden beschouwd, en in het verleden heeft het beleid van de Europese Commissie vaak als baken voor het vrouwenbeleid gefungeerd. Ik hoop dat dit ook in de toekomst zo blijft en dat de ontwikkeling van het beleid voor de gelijkstelling van vrouwen niet tot stilstand komt. Ik ben echter zeer teleurgesteld over uw speech van vandaag, mijnheer Špidla. U heeft het over veel dingen gehad die in het verleden zijn gebeurd, maar ik heb weinig gehoord over wat u in de toekomst van plan bent.
Wij wachten al lange tijd op dit genderinstituut, maar u heeft geen enkel woord aan het thema gewijd. U heeft ook niets gezegd over de wijze waarop wij het verschil in lonen - dat ons inderdaad zorgen baart - op kunnen lossen. Ik heb ook niets over de Dag tegen geweld jegens vrouwen gehoord. De voorzitter van de Raad heeft gezegd dat die volgend jaar wordt georganiseerd; u heeft gezegd dat Amnesty International al zo’n dag gehouden heeft. Hoe zit dat nu precies? Wij hebben hierover helemaal niets gehoord. Ik hoop dat niet alleen vandaag een gelijkekansenbeleid wordt gevoerd, maar dat dit 365 dagen per jaar het geval is. Ik had ook gehoopt dat er meer perspectieven geschetst zouden worden: welke maatregelen denkt de Commissie te gaan nemen? Daarover heb ik eigenlijk alleen maar nietszeggende woorden gehoord.
Mevrouw Carlshamre heeft het reeds aan de orde gesteld: wij worden ook in de Europese Unie geconfronteerd met genitale verminkingen, moord uit eerwraak en gedwongen huwelijken. Ik roep de Europese Commissie en de lidstaten van de EU op om op dit punt ook in de praktijk coördinerend op te treden en hiertegen actie te ondernemen, omdat ik van mening ben dat wij hier vandaag een signaal moeten geven. 
Svensson,
   – Mijnheer de Voorzitter, jarenlang is de ondergeschiktheid van de vrouw, die zich zoals bekend op alle maatschappelijke terreinen voordoet, speciaal op deze dag aan de orde gesteld en bediscussieerd. Elk jaar weer hebben we hoge verwachtingen en hopen we dat alle woorden in praktijk worden gebracht. Er zijn weliswaar vorderingen gemaakt, maar de fundamentele patriarchale machtsverdeling bestaat nog steeds.
De follow-up van de vierde wereldvrouwenconferentie was zeker een stuk makkelijker geworden als de voorzitter van de Commissie een commissaris voor gendergelijkheid had benoemd. Het belang en de omvang van de gendergelijkheidsproblemen op alle politieke terreinen vereisen een commissaris voor gendergelijkheid, die zich alleen bezighoudt met gendergelijkheidskwesties. Hoewel er op dit moment helaas niet zo’n commissaris voor gendergelijkheid is, roep ik de Commissie op om het werk inzake gendergelijkheid in de toekomst net zo’n hoge prioriteit te geven als het werk inzake de interne markt, goederen, diensten, industrie, enzovoort.
Een van de vele bewijzen van de ondergeschiktheid van vrouwen is het geweld van mannen tegen vrouwen. Volgens een schatting van de Wereldbank is geweld tegen vrouwen een even frequente doodsoorzaak als kanker. Dit geweld maakt meer slachtoffers dan malaria en verkeersongelukken samen. De meesten van ons veroordelen dit geweld, maar we moeten ook iets doen aan de waarden die het geweld mogelijk maken, de cultuur die zegt dat vrouwen beschikbaar moeten zijn voor mannen en dat mannen het recht hebben om over het leven en de lichamen van de vrouwen te beschikken, de cultuur die zegt dat vrouwenlichamen goederen zijn die je kunt kopen en verkopen. Dat is wat vele vrouwen en meisjes in het Europa van nu dagelijks ervaren. Dat wordt en prostitutie genoemd, maar het kan ook worden aangeduid als seksuele slavernij. Dat dit kan blijven bestaan, is het gevolg van een goddeloze alliantie tussen financieel gewin en een seksistische en racistische visie. Namens de vrouwen in de lidstaten spreek ik ook mijn droefenis uit over het neoliberale beleid met zijn dereguleringen en privatiseringen, dat de situatie van de vrouwen nog moeilijker maakt, zowel wat betreft werkgelegenheid als ten aanzien van de toegang tot kinderopvang en ouderenzorg.
Mijnheer de Voorzitter, het is hoog tijd dat het actieplan van Beijing in praktisch beleid wordt omgezet. Op de dag dat wij deze doelen hebben bereikt, leven we hopelijk in een maatschappij waarin geen speciale vrouwendagen nodig zijn. Dan zijn alle dagen vrouwendagen, mannendagen en kinderdagen.
Krupa,
   . – Mijnheer de Voorzitter, wat kan men zeggen over de problemen van vrouwen als men over slechts één minuut spreektijd beschikt? Als vrouw en als arts wil ik in het Europees Parlement met klem protesteren tegen de tendens om de vrouw als object te behandelen, alsmede tegen agressieve masculinisatie en tegen het gebruik van de term “reproductieve gezondheid” om het moederschap aan te duiden. Dit is een formulering die voor dieren kan worden gebruikt, maar niet voor de mens.
De waardigheid en het mysterie van de vrouw schuilen in het moederschap, dat niet uitsluitend lichamelijk van aard is. Emotioneel gezonde, niet-bedorven vrouwen worden van nature gekenmerkt door warmte, emotionele gevoeligheid, hartelijkheid, zorg voor anderen en de bereidheid offers te brengen. Hun roeping omvat het huis, het gezin, het huwelijk, de kinderen en het werk, niet een machtsstrijd met mannen. Ik doe vooral een oproep aan feministische organisaties om de waardigheid van de vrouw en de vrouwelijkheid te eerbiedigen, want daarin komt de spirituele rijkdom van de vrouw tot uitdrukking. 
Libicki,
   . – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, vandaag moeten wij een eerbetoon brengen aan en ons respect uiten voor de vrouwen, want vrouwen verdienen het dat wij hen huldigen en eren voor hun inzet als moeders, als echtgenotes, als actieve leden van de samenleving en als actieve politici.
Dit is niet het moment om met een concept als reproductieve gezondheid te komen, want dat is niets anders dan nauwelijks verhulde steun voor abortus. Vandaag kennen wij de gevolgen van abortus maar al te goed. Het is duidelijk dat abortus gevolgen heeft voor de lichamelijke gezondheid, zoals onvruchtbaarheid, maar ook voor de psychische gezondheid, namelijk in de vorm van wat in de medische wereld het post-abortussyndroom wordt genoemd. Overigens is het niet waar dat op de Conferentie van Beijing pro-abortusbepalingen zijn ingevoerd in het internationale recht. Dit is volstrekt onjuist.
Vanwege het gebruik van de term “reproductieve gezondheid” kan de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten niet voor de resolutie stemmen. Onze fractie zal er alles aan doen om deze term te schrappen, want dit is een ongepaste omschrijving en een belediging van de waardigheid van de vrouw. 
Belohorská (NI ).
   – Hartelijk bedankt, mijnheer de Voorzitter. Mijnheer de Voorzitter, 8 maart is een internationaal erkende feestdag, Internationale Vrouwendag. Wij beschouwen deze dag op de eerste plaats als een gelegenheid om onze waardering uit te spreken voor het werk van vrouwen in onze samenleving. Onze waardering voor moeders van gezinnen kunnen wij echter al laten blijken op moederdag. Soms heb ik het gevoel dat wij slechts de rol hebben te herinneren aan bepaalde vreselijke daden, zoals bijvoorbeeld het huidige geweld tegen vrouwen in Turkije, terwijl schendingen van vrouwenrechten zelfs in onze directe omgeving niet serieus worden genomen. Fysiek geweld binnen het gezin is het gevolg van tekortkomingen in het werk van instellingen, die verzuimen de wettelijke rechten van vrouwen te handhaven. Laten we eens bekijken hoe we de politieke en sociale rechten handhaven. Veel regeringen, zelfs de regeringen van de lidstaten van de Europese Unie - en ik moet tot mijn spijt zeggen, zelfs mijn eigen regering - hebben geen enkele vrouw in hun gelederen. Hoe moeten we de rol van vrouwen in overheidsinstellingen dan zien vanuit een Europees gezichtspunt? Dank u wel. 
Járóka (PPE-DE ).
   – Ter gelegenheid van Internationale Vrouwendag wil ik iedereen hier van harte welkom heten, en tegelijkertijd uw aandacht vestigen op een andere dag, die nog niet zo bekend is en ieder jaar op 8 april zal vallen, en dus over precies een maand zal plaatsvinden: Internationale Roma-dag. Tijdens de vierde wereldvrouwenconferentie van de VN in 1995 te Beijing werd de kwestie van discriminatie op grond van ras en geslacht het eerst onder de aandacht gebracht. In weerwil van de uitdaging die in Beijing is verwoord, is discriminatie noch op internationaal niveau noch op binnenlands niveau grondiger of gedetailleerder onderzocht. Om die reden is er ook heel weinig gesproken over het feit dat etnische discriminatie vrouwen en mannen in ongelijke mate treft. De Roma-vrouw wordt immers geconfronteerd met meer vooroordelen, aangezien zij niet alleen wordt gediscrimineerd op etnische gronden, maar ook op grond van haar sekse. De Roma-vrouw krijgt in Europees verband te maken met talloze sociale hindernissen. Tegelijkertijd wordt zij in kleinere gemeenschappen gehinderd door de barrières van seksediscriminatie. De Roma-vrouw raakt, als lid van de Roma-gemeenschap, in de meeste gevallen maatschappelijk gemarginaliseerd en moet opboksen tegen materiële onzekerheid, sociale uitsluiting, negatieve discriminatie en de zigeunervijandige sfeer waardoor zij en haar gezin omringd worden, en in sommige gevallen is er zelfs sprake van dagelijks gevaar voor lijf en leden.
Diverse Europese wetten verbieden discriminatie op etnische gronden in de gezondheidszorg. Desalniettemin moeten Roma-vrouwen zich talloze vernederingen laten welgevallen die in strijd zijn met deze beginselen. Aparte kamers voor zigeuners, gedwongen sterilisatie, verbaal geweld en een lager serviceniveau, het zijn allemaal problemen die voorkomen. Roma-vrouwen bevinden zich in het brandpunt van seksuele en etnische vooroordelen, maar het is onmogelijk hun problemen terug te brengen tot uitsluitend culturele of etnische dimensies. Zij kampen met dezelfde problemen als niet-Roma-vrouwen, die vaak net zo goed worden uitgesloten en net zo goed verarmen, die minder kansen op de arbeidsmarkt hebben en minder verdienen dan mannen, en voortdurend geconfronteerd worden met tekortkomingen op het gebied van kinderzorg, zoals in het kinderdagverblijf, de kleuterschool of op school.
We moeten de diverse vormen van discriminatie waaronder vrouwen gebukt gaan die tot minderheden behoren, met inbegrip van Roma-vrouwen, erkennen, aanvaarden, onder de aandacht brengen en oplossen. Dat is naar mijn mening een van de belangrijkste elementen in onze strijd voor gelijke kansen voor vrouwen.
Locatelli (PSE ).
    Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, er zijn nu tien jaar verstreken sinds de Conferentie van de Verenigde Naties in Beijing, waar in het kader van het actieplatform de rechten van de vrouw zijn vastgelegd. In Beijing werd gesteld dat de vrouwenrechten vallen onder mensenrechten in het algemeen. Er kan geen sprake van zijn dat op dat standpunt wordt teruggekomen, hoewel een aantal zeer conservatieve landen in de wereld dat de laatste jaren wel probeert. Dat geldt in het bijzonder voor de Verenigde Staten, die daar vorige week, tijdens de bijeenkomsten van de VN-Commissie voor de rechten van de vrouw, nog een poging toe deden. Gelukkig werd deze poging verijdeld, voornamelijk dankzij de Europese delegatie en in het bijzonder dankzij het verstandige en waardevolle optreden van de voorzitter van onze delegatie, mevrouw Jacob, minister van de Luxemburgse regering. Mijn hartelijke dank daarvoor.
We mogen dus absoluut niet terugkomen op hetgeen bereikt is in Beijing, maar we kunnen het ook niet bij woorden laten. We moeten de tenuitvoerlegging van het platform zien te bespoedigen. Een van de daarin opgenomen thema’s betreft de politieke macht, die voor het grootste deel nog altijd in mannelijke handen is. Nog steeds is slechts 15 procent van alle parlementariërs in de wereld van het vrouwelijk geslacht. Slechts vijftien van de circa tweehonderd landen hebben wat dit betreft de zogenaamde “kritische massa van 30 procent” bereikt. Wanneer het aantal vrouwen in de instellingen deze kritische massa bereikt, is het waarschijnlijker dat er rekening wordt gehouden met de standpunten en ervaringen van vrouwen. Pas dan zal er prioriteit gegeven worden aan datgene wat de vrouwen bezighoudt en pas dan zullen gerichte acties mogelijk zijn. 
Van die vijftien landen waar ik het zojuist over had, bevinden zich er acht in Europa, dat wil zeggen nog minder dan een derde van alle lidstaten van de Europese Unie. Wilskracht, inzet en actie zijn vereist om dit aantal van acht naar vijfentwintig te brengen. Dat is wat wij vragen van de Commissie en de Raad. Bovenal is het noodzakelijk dat wij allen overtuigd zijn van het feit dat een toename van het aantal vrouwelijke parlementariërs zowel voor vrouwen als mannen een goede zaak is. Spanje, met zijn regering waarin evenveel mannen als vrouwen vertegenwoordigd zijn, moet ons wat dit betreft tot voorbeeld strekken. Spanje, geleid door de socialistische premier Zapatero, bewijst dat paritaire democratie mogelijk is.
Gibault (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, tijdens de laatste conferentie in Beijing in 1995 werden duidelijk verschillende oorzaken van chronische armoede onder vrouwen onderscheiden en werd erkend dat regeringen de genderdimensie moeten integreren in hun beleid ter bestrijding van de armoede.
Het is altijd dezelfde aaneenschakeling van gebeurtenissen die tot armoede leidt: werkloosheid, ziekte, vernedering en vervolgens sociale uitsluiting. In deze afschuwelijke neergaande spiraal zijn vrouwen kwetsbaarder dan mannen. Zij hebben het namelijk op elk maatschappelijk gebied slechter dan mannen.
Sinds de jaren zeventig is het aantal vrouwen dat onder de armoedegrens leeft, met 50 procent toegenomen, terwijl dat percentage voor mannen op 30 procent ligt. Hoe ontstaat wat sociologen de feminisering van de armoede noemen? Niemand kan ontkennen dat armoede een vruchtbare voedingsbodem vormt voor prostitutie. Bovendien verspreidt het aidsvirus zich sneller in een milieu waar vrouwen als seksslavinnen worden behandeld.
Gezien deze feiten kan Europa niet onverschillig blijven. Het moet bedachtzaam en vastberaden handelen, zodat alle onderliggende oorzaken van armoede worden aangepakt. Daarbij dient een eind te worden gemaakt aan het meest mensonterende gevolg van de armoede, namelijk de handel in vrouwen ten behoeve van een parallelle markt, die hen tot handelswaar degradeert. 
Hassi (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de maatschappelijke positie van vrouwen hangt niet alleen samen met de vraag of de samenleving rechtvaardig en aangenaam is. Het verbeteren van de positie van vrouwen is ook een van de doeltreffendste manieren om de samenleving als geheel en haar stabiliteit te ontwikkelen. Er is bovendien een verband tussen de positie van vrouwen in de ontwikkelingslanden en onze veiligheid. De CIA, de centrale inlichtingendienst van de Verenigde Staten, heeft een onderzoek uitgevoerd naar landen die te maken hebben met genocide en geweld en geconstateerd dat een hoge kindersterfte de duidelijkste indicator is voor het risico dat een samenleving loopt om in een spiraal van intern geweld terecht te komen. Een hoge kindersterfte houdt natuurlijk verband met de positie van vrouwen.
Er is ook geconstateerd dat terroristische groeperingen, waar wij nu zo bang voor zijn, hun leden daar rekruteren waar veel jonge werkloze mannen zonder goede toekomstperspectieven leven. Deze groepen jonge werklozen ontstaan in landen met een hoog geboortecijfer. Het geboortecijfer daalt wanneer de maatschappelijke positie van vrouwen verbetert, vrouwen onderwijs krijgen en voorgelicht worden over geboortebeperking, en wanneer ze mogelijkheden krijgen om zelf in hun levensonderhoud te voorzien. Ook wat betreft het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid moet men beseffen dat het verbeteren van de positie van vrouwen een van de doeltreffendste manieren is om ontwikkeling in het algemeen te bevorderen; daarmee kan bovendien stabiliteit worden bevorderd en een bijdrage worden geleverd aan het voorkomen van het ontstaan van nieuwe crisishaarden. 
Figueiredo (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, vrouwen zijn nog steeds de belangrijkste slachtoffers van discriminatie, werkloosheid, geweld, armoede en sociale uitsluiting. Zij zijn niet op representatieve wijze vertegenwoordigd in de organen die de besluiten nemen en de macht in handen hebben. Dat is de reden waarom de viering van 8 maart als Internationale Vrouwendag, dag van de strijd voor de mensenrechten van de vrouw - die een integraal, onvervreemdbaar en ondeelbaar bestanddeel van de universele mensenrechten vormen -, nog steeds vele politici en regeringen stoort. Het politiegeweld tegen een demonstatie van vrouwen in Turkije is daar een voorbeeld van. Dat geweld is des te onaanvaardbaarder omdat Turkije wil toetreden tot de Europese Unie.
Het is onaanvaardbaar dat de werkloosheid in de lidstaten blijft toenemen ten gevolge van een steeds nadrukkelijker neoliberaal getint beleid, dat uit naam van arbeidsflexibiliteit en concurrentie onzeker werk zich als een olievlek uitbreidt, dat discriminatie op het vlak van beloning voortduurt, dat mensenhandel en prostitutie nog steeds bestaan en dat geweld een dagelijks realiteit is voor miljoenen vrouwen in de Europese Unie zonder dat er adequate maatregelen worden genomen om die situatie te veranderen. Het is evenmin toelaatbaar dat de seksuele en reproductieve rechten en gezondheid die het actieplatform van Beijing garandeert, nog steeds ondergraven worden, zoals in Portugal. Daar zijn vrouwen die ervan beschuldigd werden dat zij illegaal een abortus zouden hebben ondergaan, in de vernederende positie gebracht dat ze voor de rechter moesten verschijnen en geconfronteerd werden met de dreiging van gevangenisstraffen tot drie jaar, dit vanwege de handhaving van een onrechtvaardige en onbillijke wet die een ware aanslag vormt op de waardigheid van de vrouw. Laten wij hopen dat dit debat ertoe zal bijdragen dat nieuwe vooruitgang geboekt wordt in de strijd voor de rechten van de vrouw, die in een geest van solidariteit voortgezet wordt. 
Bauer (PPE-DE ).
   – Het klopt dat er historisch gezien niet veel tijd verstreken is sinds de eerste landen wetgeving aannamen inzake het vrouwenkiesrecht; volgens de geschiedenisboeken waren dat wereldwijd Nieuw-Zeeland in 1893, en binnen Europa Finland in 1906. Vanuit historisch oogpunt is het evenmin lang geleden dat de universiteiten voor het eerst hun deuren openden voor vrouwen. Anderzijds kan men, als men onbevooroordeeld naar de voorgestelde inleiding op de tekst van de resolutie kijkt, vaststellen dat er in de praktijk weinig vooruitgang is geboekt, ondanks de stapels papier die zijn volgeschreven en ondanks de oprechte inspanningen van organen die weken- en maandenlang bezig zijn geweest met het opstellen van tientallen documenten.
De voor vandaag voorgestelde tekst kan gezien worden als wanhoopskreet, want de tijden zijn in zeer korte tijd wezenlijk veranderd. Helaas is er thans sprake van een cynische houding, die inhoudt dat we de wereld niet hoeven te veranderen omdat die op deze manier goed is voor toch zeker de helft van de samenleving. Het beginsel van gelijke beloning voor gelijke arbeid, dat in 1975 onderdeel is geworden van het Europees recht, is een goed voorbeeld van de manier waarop een statuut dertig jaar lang van kracht kan zijn, terwijl het leven gewoon zijn eigen gang gaat. Vandaag kunnen wij dan ook wederom vaststellen dat de verschillen tussen de salarissen van vrouwen en mannen niet kleiner zijn geworden. In diverse landen vertoont dit verschil juist de neiging groter te worden, wat de juridische deskundigen een verschil noemen tussen de stand van zaken en de stand van zaken .
Het tolereren van deze situatie neemt echter ook een veel verontrustender vorm aan als het gaat om geweld jegens vrouwen. Het klopt dat in Europa oftewel eremoorden weinig voorkomen, maar zij vinden wel plaats. In de landen van Centraal-Oost-Europa sterft gemiddeld iedere week één vrouw ten gevolge van geweld binnen het gezin. We kunnen niet altijd effectief optreden tegen dergelijke praktijken en gebruiken, die volstrekt onverenigbaar zijn met de menselijke waardigheid of het recht. De recente gebeurtenissen in Istanboel tonen aan dat geïnstitutionaliseerd geweld tegen vrouwen ook nu nog deel uitmaakt van het leven, zelfs op de drempel van de Europese Unie. Uit de resolutie komt naar voren dat we moeten oplossen wat er kan worden opgelost en dat we moeten praten over hetgeen nog niet kan worden opgelost. 
Gurmai (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, afgelopen vrijdag hebben we in New York overeenstemming bereikt over een verklaring over het tienjarig overzicht van het actieplatform dat tien jaar geleden in Beijing tot stand is gekomen. De EU-delegatie - zowel regeringen als maatschappelijke organisaties - gaf duidelijk de boodschap af dat naar verdere vooruitgang gestreefd wordt. Dankzij de goede samenwerking met mevrouw Jacobs, de minister, is er in deze periode enige vooruitgang geboekt. Armoede heeft echter nog steeds een vrouwelijk gezicht en geweld tegen vrouwen is een wijdverspreid probleem: een op de vier vrouwen in de wereld is het slachtoffer van geweld, waarvan een groot aantal in hun eigen huis.
Ik maak ook van de gelegenheid gebruik de afschuwelijke gebeurtenissen gisteren in Turkije te veroordelen. Ik veroordeel het geweld van de politie tegen vrouwen die deelnemen aan een vreedzame demonstratie.
Ik ben ook teleurgesteld over de onderhandelingen vorige week in New York. Na intensieve internationale druk heeft de Amerikaanse regering de internationale verklaring weliswaar aanvaard, maar met tegenzin, omdat het woord ‘abortus’ erin voorkwam. In Europa voeren wij een eerlijk en inhoudelijk debat over deze kwesties. Europese socialistische vrouwen zijn bereid met al hun energie te vechten tegen dit conservatieve verzet in de VS. Dit is het moment om actie te ondernemen. Laten we de vergadering in New York aangrijpen voor een impuls van nieuwe energie en betrokkenheid op Europees and nationaal niveau: wetgeving, evaluatie en verantwoordelijkheid.
De Luxemburgse regering pleitte in haar verklaring voor het versterken van haar institutionele mechanismen en voor de integratie van de genderkwestie in al haar maatregelen en beleidsvormen. Vandaag hebben Europese socialistische vrouwen een lijst gelanceerd met vijf prioriteiten, waarvan de belangrijkste bestaat uit meer en betere werkgelegenheid voor vrouwen. De economische en sociale doelstellingen die we in Lissabon hebben opgesteld, zijn niet haalbaar zonder meer werkende vrouwen. Het gaat hier niet om een strijd van vrouwen voor vrouwen, maar om een gezamenlijke strijd voor een betere EU voor vrouwen. 
Jäätteenmäki (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik zal mij beperken tot gelijke behandeling en gelijke beloning in de EU-lidstaten. Helaas heeft de Europese Unie nauwelijks vooruitgang geboekt op het gebied van gelijke beloning. Ik kan mij geen enkel geval van de laatste jaren herinneren waarin men daadwerkelijk de gelijke beloning voor mannen en vrouwen heeft kunnen bevorderen.
De fungerend voorzitter van de Raad heeft zojuist gezegd dat de EU-ministers die verantwoordelijk zijn voor gendergelijkheid zich hebben verbonden tot het ontwikkelen van strategieën ter bevordering van de werkgelegenheid en de vaardigheden van vrouwen. Alsof wij vrouwen niet over vaardigheden zouden beschikken. Wij hebben misschien niet de vaardigheid om de achterstand in beloning in te halen, en in dat opzicht moeten onze vaardigheden worden ontwikkeld.
Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, het is nu tijd om actie te ondernemen, zodat onze geloofwaardigheid niet volledig afbrokkelt en wij kunnen voldoen aan de beloften die wij aan vrouwen, kinderen en mannen hebben gedaan. De Europese Unie zou zich ten doel kunnen stellen dat over tien jaar volledig gelijke beloning voor mannen en vrouwen is bereikt.
Tot slot wil ik zeggen dat wij niet slechts één dag in het jaar aan gelijke behandeling moeten denken. Internationale Vrouwendag mag geen dag worden waarop de vrouw even opgehemeld en daarmee vernederd wordt. 
Uca (GUE/NGL ).
   Mijnheer de Voorzitter, ook dit jaar is de Internationale Vrouwendag op 8 maart weer aanleiding om te wijzen op de schandelijke en onrechtvaardige situatie waarin vrouwen overal ter wereld nog steeds verkeren. Vrouwen worden nog altijd op alle gebieden achtergesteld en gediscrimineerd. Er is nog lang geen sprake van gelijke kansen op gebieden als onderwijs en beroepsmogelijkheden. Vrouwen krijgen bijvoorbeeld vaak geen toegang tot hoger onderwijs. Het is voor vrouwen ook vaak onmogelijk om werk en gezin met elkaar te combineren, omdat er te weinig voorzieningen voor kinderopvang zijn. Typische vrouwenberoepen worden ondanks de veeleisende werkzaamheden slecht betaald. Vrouwen worden ook keer op keer het slachtoffer van geweld en seksuele misdrijven. De daders zijn overigens vaak afkomstig uit de onmiddellijke omgeving van de slachtoffers.
Sinds kort zien we dat steeds vaker melding wordt gemaakt van moord uit eerwraak en van stenigingen. Volgens een onderzoek in het kader van het wereldbevolkingsrapport van de VN zijn ongeveer 5 000 meisjes en vrouwen in minstens veertien landen zoals Pakistan en Turkije uit eerwraak vermoord. Het niet officieel geregistreerde aantal is echter veel hoger. In crisis- en oorlogsgebieden, in vluchtelingenkampen en overal waar de openbare orde in elkaar is gestort, zijn de omstandigheden vaak ook catastrofaal. Over de hele wereld zijn 150 miljoen vrouwen en meisjes slachtoffer van genitale verminking. Naar schatting geldt dat alleen al in Duitsland voor minstens 24 000 vrouwen. In Zuid-Afrika wordt elke zes uur een vrouw door haar partner of ex-partner doodgeschoten. Ik teken ook protest aan tegen het politiegeweld dat gedurende de vrouwendemonstratie in het weekeinde in Istanboel is gebruikt. Wij moeten ons allemaal veel sterker voor de rechten van vrouwen inzetten. Ik roep de regeringen op om ervoor te zorgen dat vrouwen nu eindelijk eens in de praktijk effectief gebruik van hun rechten kunnen maken. De levenskwaliteit van vrouwen dient dringend verbeterd te worden. Vrouwen moeten op dezelfde rechten aanspraak kunnen maken als mannen. Geweld tegen vrouwen moet uitgebannen worden!
Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, de vraagstukken die wij vandaag bespreken zijn niet nieuw en worden ook niet voor de eerste keer besproken. Het Europees Parlement is rijk aan debatten en resoluties over de participatie van vrouwen aan het economisch en openbaar leven en over de problemen en discriminatie die vrouwen in hun leven ondervinden. Toch is het heel belangrijk dat wij daar vandaag, 8 maart, ter gelegenheid van Internationale Vrouwendag, opnieuw een debat aan wijden. Dan zullen wij allen, vrouwen en mannen, beter gaan beseffen dat er nog steeds geen oplossing is gevonden voor deze tijdloze, sinds mensenheugenis bestaande en nog altijd actuele problemen. Bovendien hebben deze problemen een mondiaal karakter, aangezien ze zich overal voordoen, in alle samenlevingen en in alle landen.
Internationale Vrouwendag, 8 maart, valt dit jaar samen met het tienjarig jubileum van de wereldconferentie van Beijing en het actieplatform, waarin een strategie is vastgelegd voor de aanpak van deze problemen. Dit is dus een goede gelegenheid om een blik terug te werpen en het verrichte werk en de bereikte resultaten te evalueren.
Als Europese vrouwen en mannen zijn wij bijzonder gevoelig voor deze wereldwijde inspanningen. Onze ervaring toont immers aan dat de aanpak van vrouwenproblemen en de totstandbrenging van echte gelijkheid onontbeerlijke voorwaarden zijn voor ontwikkeling, kwalitatieve democratie en vrede.
Vandaag zou ik vooral duidelijk willen maken dat wij de allesomvattende aanpak van het actieplatform trouw moeten blijven. Met andere woorden, wij moeten de ontwikkelingen met betrekking tot de twaalf cruciale sectoren blijven volgen. Deze sectoren beïnvloeden elkaar, want er bestaat een rechtstreeks verband tussen de inspanningen voor werkgelegenheid, onderwijs, gezondheid, geweldsbestrijding en participatie in het politieke leven. Daarnaast moeten wij echter ook de ontwikkelingen om ons heen in de gaten houden en onze beleidsvormen aanpassen aan de zich veranderende omstandigheden - de nieuwe sociale, demografische en technologische omstandigheden. Dat is namelijk de enige manier om uitdrukking te geven aan de ware aspiraties van vrouwen en om onze beleidsvormen efficiënt te maken. 
Riera Madurell (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, sinds de goedkeuring van het actieplatform van Beijing is er ongetwijfeld vooruitgang geboekt op het gebied van de rechten van vrouwen. Er zijn wijzigingen aangebracht in de wetgeving, er zijn beleidsmaatregelen ter bevordering van gendergelijkheid ontwikkeld en het feministische discours vindt in toenemende mate ingang in de maatschappij. Anderzijds is het helaas ook een feit dat de reële situatie op tal van punten nog steeds niet beantwoordt aan de bepalingen van onze wetgeving en aan de inhoud van onze verklaringen.
Sterker nog, dames en heren, zoals wij dezer dagen in New York hebben kunnen vaststellen, is het maar goed dat wij waakzaam zijn geweest, want anders zou de weg die wij, vrouwen, met zoveel moeite hebben afgelegd doodeenvoudig weer teniet zijn gedaan door de negatieve invloed van de ultraconservatieven en de religieuze fundamentalisten, met name wat betreft de mensenrechten en de seksuele en reproductieve rechten van vrouwen.
Gelukkig wordt het actieplatform van Beijing in de slotconclusie van Beijing +10 geheel en al bekrachtigd. Aan dit succes hebben ongetwijfeld ook de onderhandelaars van de Europese Unie bijgedragen. Daarom wil ik van hieruit het Luxemburgse voorzitterschap bedanken voor het goede werk.
Wij zijn er weliswaar in geslaagd te voorkomen dat er een stap terug wordt gezet, maar dat is een veel te pover resultaat. Er moeten dringend en zonder dralen vorderingen worden gemaakt in de beoogde richting. Wij beschikken over de nodige instrumenten. Nu moet alleen nog de nodige politieke wil aan de dag worden gelegd. Het is aan de Europese Unie om op dit vlak een voortrekkersrol te vervullen.
Mijnheer de commissaris, mevrouw de minister, onze kaderstrategie inzake de gelijkheid van mannen en vrouwen en het bijbehorende programma lopen dit jaar af. Ik wil u er nogmaals op attenderen dat het zonder een nieuwe kaderstrategie veel moeilijker zal zijn om vooruitgang te boeken. Verder moeten wij onze lidstaten aansporen om nieuwe maatregelen aan te nemen op de terreinen die onder hun bevoegdheid vallen. In dit verband vraag ik hier vandaag bijzondere aandacht voor de 53 maatregelen ter bevordering van de gelijkheid tussen mannen en vrouwen die de socialistische regering van mijn land - Spanje - afgelopen vrijdag heeft goedgekeurd. 
Niebler (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, vandaag, op Internationale Vrouwendag, heb ik de mogelijkheid om nader in te gaan op het geweld tegen vrouwen. Het geweld tegen vrouwen neemt overal gestaag toe. Het is beangstigend dat het aantal misdrijven tegenover vrouwen de laatste jaren zo gestegen is, met name waar het gaat om mensenhandel en gedwongen prostitutie. In dat verband ben ik ook diep geschokt en geraakt door de recente gebeurtenissen in Turkije, waar vrouwen die vreedzaam voor hun zaak demonstreerden, bruut werden afgeranseld.
Staat u mij toe om de aandacht van Turkije naar Duitsland te verleggen. Een jonge Turkse vrouw wordt in Berlijn midden op straat met een schot door haar hoofd door haar broers geëxecuteerd. Die broers rechtvaardigen deze moord door zich op de eer van hun familie te beroepen. Dit is in vier maanden tijd de zesde moord uit eerwraak in Duitsland. Waar blijven de protesten tegen deze moorden? Waarom is er geen grotere publieke verontwaardiging vanuit de samenleving?
Geweld tegen vrouwen vindt overal plaats, met name ook binnen families. Naar schatting wordt één op de vijf vrouwen ten minste eenmaal in haar leven slachtoffer van geweld. Deze situatie is ondraaglijk. Geweld tegen vrouwen moet nu eindelijk op de politieke agenda worden gezet en dan niet alleen ter gelegenheid van Internationale Vrouwendag. Het is ontoelaatbaar dat mishandelde vrouwen zich schamen ervoor uit te komen in welke situatie zij verkeren. Zij zijn slachtoffers, geen daders. Daarom ben ik er voorstander van om 2006 uit te roepen tot het Jaar tegen geweld jegens vrouwen, zoals dat ook in de gezamenlijke ontwerpresolutie inzake Internationale Vrouwendag wordt verlangd.
Vergnaud (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, tien jaar na de conferentie in Beijing leven miljoenen Europese vrouwen nog steeds in deplorabele omstandigheden.
De werkloosheid onder vrouwen ligt 3 procent hoger dan onder mannen en 33 procent van de vrouwen werkt onvrijwillig in deeltijd, tegen 6 procent van de mannen. Voor hetzelfde werk bestaat een verschil in beloning van 6 tot 30 procent. In de EU is een op de vijf vrouwen het slachtoffer van huiselijk geweld. Dit is een ernstige schending van de mensenrechten waartegen de overheid vanaf nu in actie moet komen. In twintig jaar is het aantal prostituees vertienvoudigd en 90 procent van deze vrouwen krijgt te maken met geweld van pooiers en klanten.
Mijnheer de commissaris, het is dringend noodzakelijk dat er een slagvaardig beleid komt en dat er voorlichting wordt gegeven over de rechten en de toepassing van bestaande wetgeving in de lidstaten. Tevens moet er gezorgd worden voor een efficiënt toezicht en voor doeltreffende sancties. We hebben ons ambitieuze doelen gesteld en willen natuurlijk niet dat we na tien, twintig of dertig jaar moeten constateren dat alles bij het oude is gebleven. Het is niet voldoende dat we ons één dag per jaar een goed geweten aanpraten en de rest van de tijd de vrouwen links laten liggen.
Het uitgebreide en herenigde Europa dat vrijheid en mensenrechten hoog in het vaandel heeft, dient zich in overeenstemming met zijn toekomstige Grondwet te gedragen.
Herranz García (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wij vieren hier vandaag op 8 maart de voortzetting van de follow-up van het platform van Beijing, waartoe dit jaar tijdens de vergadering van New York besloten is. Onze positieve en tegelijkertijd ook ambitieuze houding dwingt ons er echter toe om vanuit de Europese Volkspartij aan te dringen op acties waarmee het probleem van de ongelijke kansen voor vrouwen kan worden aangepakt, onder meer op het gebied van de werkgelegenheid.
Wij willen een Europese Unie die vrouwen daadwerkelijk steunt, die er mede voor zorgt dat in de lidstaten flexibele arbeidsuren worden gehanteerd en dat het beginsel van beloning naar prestatie wordt toegepast. Wij willen dat ouders zelf kunnen bepalen hoe het ouderschapsverlof wordt geregeld, dat maatregelen zoals de toekenning van kindertoelagen - een regeling die onder meer in Spanje van kracht is - de algemene regel worden en uitgebreid worden, dat de bouw van kinderdagverblijven wordt bevorderd via belastingvoordelen en dat bedrijven die zich vanuit het oogpunt van het gezin verantwoordelijk opstellen, extra voordelen genieten.
Geweld tegen vrouwen, prostitutie, vrouwenhandel en mensenhandel in het algemeen vervullen ons met verdriet en verontwaardiging. Wij vinden al deze praktijken moreel onaanvaardbaar en een schande voor de maatschappij.
Rechten van vrouwen zijn mensenrechten. Wij vinden het een goede zaak dat de staten zich ontwikkelen en wij erkennen de gemaakte vorderingen. Betreurenswaardige voorvallen zoals de recente gebeurtenissen in Istanboel kunnen wij alleen maar afkeuren.
De vrouw is de basis van het gezin. Daarom betekent elke schending van de waardigheid van de vrouw een regelrechte aanslag op het gezin, de basis van onze maatschappij. 
Segelström (PSE ).
   –Mijnheer de Voorzitter, vandaag, op Internationale Vrouwendag, wil ik alle vrouwen gelukwensen en groeten namens de Zweedse sociaal-democratische partij, die in 2001 een feministische partij is geworden.
Ik hoop dat ik gedurende mijn tijd hier in het Europees Parlement mag meemaken dat ook het Parlement feministisch wordt, dat wil zeggen dat vereist is dat een van de twee Parlementsleden vrouw is, dat het geweld van mannen jegens vrouwen hoger op de agenda komt te staan en dat vrouwen niet langer te koop zijn als prostituee, met andere woorden dat er in EU-landen prostitutiewetten komen zoals in Zweden. Dan zullen volledige werkgelegenheid en samenwerking op nationaal niveau vereist zijn, en een uitgebreidere kinderopvang en ouderenzorg. Er moet een betaalde verzekering voor ouders komen, zodat vrouwen kunnen werken en jonge vaders de verantwoordelijkheid voor hun gezin en huis kunnen delen. Gendergelijkheid vereist dat vrouwen en mannen samen hetzelfde doel voor ogen hebben. 
Doyle (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het is inmiddels tien jaar geleden dat ik als staatssecretaris in Beijing de Ierse regering vertegenwoordigde, en ik ben blij hier vandaag aanwezig te zijn om de verklaring van Beijing en het actieplatform nogmaals te bevestigen. Gendergelijkheid is inderdaad een van de belangrijkste waarden van de EU en als we het nieuwe Verdrag tot vaststelling van de Grondwet willen aanprijzen, is het goed te benadrukken dat dit in het Verdrag wordt bevestigd.
Als het gaat om de gelijkheid van vrouwen, bestaan er ook grote verschillen tussen de theorie, of de retoriek, en de praktijk in het veld, dat wil zeggen tussen de wettelijke en de feitelijke situatie. We moeten er echter voor zorgen dat mannen, met name jonge mannen, in het debat worden betrokken. Hun rolmodellen hebben zich misschien altijd dominant opgesteld tegenover vrouwen en hebben het begrip gelijkheid wellicht niet helemaal begrepen, en zijn dus misschien niet het goede rolmodel voor onze zoons. We hebben het hier over gelijkheid en niet over dominantie. Misschien zijn ze opgegroeid te midden van godsdienstig fundamentalisme en in andere culturen, waar vrouwen ernstig werden onderdrukt en waar fysiek en seksueel geweld tegen vrouwen werd gepleegd.
Het gaat hier om keuze. Sinds we onze vruchtbaarheid onder controle hebben, kunnen vrouwen ervoor kiezen één kind, geen kinderen of tien kinderen te nemen. Het gaat erom dat vrouwen keuzevrijheid hebben. Daar moet het debat over gaan. Maar we moeten de maatschappij zo organiseren dat vrouwen die moeder willen worden, daartoe in staat gesteld worden en hun kinderen kunnen opvoeden zonder de economische druk die hen het huis uit drijft zodra de baby zes weken oud is.
We moeten de maatschappij en het gezinsleven zo organiseren dat vrouwen een tweede kind kunnen nemen. In mijn eigen land is de druk op jonge vrouwen, ondanks het economische succes, zo groot dat ze zich geen tweede kind kunnen veroorloven. Ze kunnen het zich niet veroorloven niet te werken. Ze zijn afhankelijk van twee inkomens om de hypotheek te kunnen betalen. Ze kunnen geen kinderopvang of zorg voor hun bejaarde ouders betalen.
De traditionele rol van vrouwen bij de zorg voor kinderen en bejaarden maakt deel uit van dit bredere debat en het is onmogelijk het onderwerp in twee minuten recht te doen. Moeders zijn geen vaders en vaders zijn geen moeders. In de ideale situatie hebben onze kinderen een vader en een moeder. Dat is niet altijd mogelijk, maar laten we een breder en evenwichtiger debat voeren en de keuzevrijheid voor vrouwen herstellen. Dan zijn ze werkelijk bevrijd. 
Bozkurt (PSE ).
   – Voorzitter, vandaag gaat het over de toepassing van Beijing + 10 in de Europese Unie. Turkije is echter nog geen lid van de Europese Unie. Als rapporteur vrouwenrechten in Turkije kan ik zeggen dat de situatie van vrouwenrechten op papier vergelijkbaar is met de Europese lidstaten. Echter, de praktijk laat heel veel te wensen over. Geweld tegen vrouwen, geringe arbeidsparticipatie, deelname aan onderwijs en de participatie van vrouwen in de politiek zijn nog steeds grote zorgpunten. Dit alles begint echter met het recht dit ook te mogen zeggen, om te mogen demonstreren. 6 maart in Istanboel heeft laten zien hoe belangrijk het is dat wij nog steeds 8 maart hebben, een internationale vrouwendag. Een demonstratie in het teken van vrouwendag is met geweld uit elkaar geslagen. Turkije wil een moderne democratie zijn en wil lid worden van de Europese Unie, maar dan moet dit land ook laten zien dat het in de omgang met betogingen een volwassen democratie is. De Europese Unie heeft hier ook een belangrijke rol in te vervullen. De Europese Unie moet laten zien dat zij de situatie van vrouwenrechten prominent op de onderhandelingsagenda gaat zetten. Dat zij de vooruitgang van dichtbij volgt en in het geval van schendingen direct actie onderneemt. 
De Keyser (PSE ).
   - Bij hoge uitzondering richt ik mij niet tot u, mijnheer de Voorzitter, maar tot de vrouwen die naar ons luisteren. De Europese politiek komt steeds verder van de burger af te staan. Dat geldt echter niet voor de rechten van de vrouw. De vrouwen zijn aanwezig en stellen hun vertrouwen in ons, vertrouwen dat we niet mogen beschamen.
Vandaag ben ik trots op de Europese Unie en op het feit dat de EU zich vorige week in de VN heeft verzet tegen een amendement van de Verenigde Staten dat tot doel had het recht op abortus te beperken. Mijn gedachten gaan heel in het bijzonder uit naar Simone Veil, die voorzitter van dit Parlement is geweest en die Frankrijk een wet gaf op basis waarvan vrijwillige zwangerschapsonderbreking mogelijk werd. Ik wil u bedanken voor uw moed, want u hebt veel tegenstand ondervonden. Tegenwoordig zien we vrouwen op straat demonstreren tegen deze wet onder de leuze: "Dertig jaar is genoeg." Namens alle vrouwen die weten hoe het voelt ongewenst zwanger te zijn, zeg ik: dertig jaar is te weinig, want abortus wordt weer taboe! Bedankt, mevrouw Veil.
Samen zullen we, welke politieke partij of levensbeschouwing we ook aanhangen, uw strijd voortzetten, zodat fundamentalistische tendensen worden teruggedrongen. En de heer Libicki, die zich zorgen maakt over depressies na een abortus, zou zich eens moeten verdiepen in de postnatale depressie, na een bevalling. Dat adviseer ik hem als vrouw en als psychologe! 
De Voorzitter.
   – Ik voel me als Voorzitter wel degelijk aangesproken door wat u hebt gezegd, maar ik geef nu het woord aan mevrouw Batzeli, die als laatste het woord zal voeren. 
Batzeli (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie, die zich ontwikkelt onder het gesternte van de strategie van Lissabon, heeft de lat hoog gelegd wat de verbetering van de arbeidsparticipatie van vrouwen en hun positie in de samenleving betreft. Dat beleid moet onmiddellijk ten uitvoer worden gelegd. Maar de Europese Unie moet ook de derde landen, de ontwikkelingslanden, helpen een niveau te bereiken dat een waardige behandeling van vrouwen mogelijk maakt. De ontwikkelingshulp en de ontwikkelingssamenwerking moeten geëvalueerd worden en gegrondvest zijn op het volgende.
Ten eerste moet de bescherming van de rechten van de vrouw beschouwd worden als de kern van het mensenrechtenbeleid in ieder land.
Ten tweede moeten niet alleen speciale economische en sociale stimulansen worden geboden om de deelname van vrouwen aan de arbeidsmarkt te bevorderen, maar ook moeten efficiënte maatregelen worden genomen om geweld tegen te gaan - zoals wij dat de afgelopen dagen in Turkije hebben gezien - en te voorkomen dat de levensomstandigheden van vrouwen verslechteren, en ook moeten quota worden vastgesteld om de deelname van vrouwen aan politieke partijen en aan het bestuur op landelijk en lokaal niveau te bevorderen.
Mijnheer de Voorzitter, de bevordering van rechtvaardigheid, onderwijs, cultuur en gelijkheid maakt deel uit van het dagelijks leven en mag niet alleen onderwerp van gesprek zijn tijdens Internationale Vrouwendag. 
Jacobs,
   Allereerst wil ik graag alle Parlementsleden die vanmorgen het woord hebben gevoerd, en de voorzitster en de leden van de Commissie rechten van de vrouw en gender equality die in New York aanwezig waren, bedanken voor hun inzet en hun steun aan het voorzitterschap. Ook de Commissie wil ik bedanken voor haar steun.
Omdat ik eerder al de mij toebedeelde spreektijd heb overschreden, zal ik het kort houden. Wat betreft gelijke beloning hebben we meer goede voorbeelden nodig die we aan elkaar kunnen doorgeven. Tevens hebben we indicatoren nodig waarmee vooruitgang maar ook achteruitgang kan worden gemeten.
Armoede en sociale integratie moeten net als de gelijkheid tussen mannen en vrouwen een van de pijlers van de strategie van Lissabon blijven. Ik sta volledig achter de strijd die het Europees Parlement vastberaden voert tegen het geweld jegens vrouwen en kinderen en uiteraard ook achter de strijd tegen mensenhandel.
Volgens mij moeten wij de mannen en jongens beter voorlichten en opvoeden als we willen dat vrouwen en mannen in hun verschillen gerespecteerd worden. Mijns inziens kunnen we de mensenrechten slechts werkelijk eerbiedigen als we waardering hebben voor elkaars eigenheid.
Špidla
   ,  Dank u wel voor het debat, ik vond het zeer inhoudelijk. Het blijft een onweerlegbaar feit dat de Europese Unie gelijke kansen voor mannen en vrouwen, en de gelijkheid van mannen en vrouwen beschouwt als een van de voornaamste politieke waarden waarvoor zij staat. We hebben aanzienlijke vooruitgang geboekt op dit vlak, maar we kunnen het ons niet veroorloven op dit moment het bijltje erbij neer te gooien. De rechtsgrondslag is relatief stevig. Dit betekent niet dat deze niet verder ontwikkeld kan worden, maar het voornaamste probleem is toch dat de tenuitvoerlegging te wensen over laat. Dit is de zaak waarop we ons moeten concentreren. Het is volstrekt duidelijk dat er aan de ene kant van het spectrum landen zijn waar de verschillen tussen de salarissen van mannen en vrouwen 6 procent bedragen, terwijl er aan de andere kant van het spectrum landen zijn waar het verschil wel 27 procent is. Dit zijn volstrekt ongerechtvaardigde verschillen, en het is aan ons om een adequate inspanning te verrichten om deze situatie tegen te gaan.
Het is zonder meer duidelijk dat geweld tegen vrouwen en mensensmokkel hierbij bijzondere kwesties zijn. De Groep van commissarissen voor de mensenrechten beschouwt deze kwestie als een van zijn meest fundamentele taken, en ik verwacht dat we vooruitgang kunnen boeken in dit opzicht. Het is een concrete zaak, een uitdaging, en we mogen dan ook geen tijd verliezen.
Diverse malen is in het debat de gewelddadige manier aan de orde gesteld waarop de politie is opgetreden tegen demonstranten in de Turkse stad Istanboel. De Europese Commissie heeft onmiddellijk gereageerd; zij heeft het gebruik van buitensporige dwang verworpen, en ik heb er met een zekere tevredenheid kennis van genomen – hoewel we op dit moment terughoudend moeten zijn met ons oordeel – dat er van Turkse zijde besloten is een onderzoek in te stellen naar het politieoptreden. Ik denk dat dit een belangrijke illustratie is van de invloed die de Europese Unie kan uitoefenen, en een belangrijk voorbeeld van een geval waarin onze inspanningen de positie van vrouwen hebben verbeterd in een context die de grenzen van Europa overstijgt.
Het staat als een paal boven water dat gendermainstreaming belangrijk blijft en volledig moet worden toegepast; ook is het zonder meer goed om door te gaan met het beleid ter ontwikkeling van het concept van , waarmee in een aantal landen – hoewel dit concept nog in de kinderschoenen staat – al bevredigende resultaten zijn geboekt.
Dames en heren, de bijdrage van vrouwen is onmisbaar voor het welslagen van het Europese project als geheel en met name voor het succes van de strategie van Lissabon. Ik heb duidelijk verklaard dat een samenleving die niet volledig gebruik maakt van het potentieel van al haar leden, niet in staat zal zijn zich staande te houden wanneer zij geconfronteerd wordt met mondiale concurrentie. Ik wil dan ook teruggrijpen op mijn openingswoorden, namelijk dat de kwestie van gelijkheid een zaak van het hoogste belang is en dat we gelijkheid moeten nastreven, ook al zou dit ons geen enkel secundair, wellicht economisch, voordeel opleveren. De oprichting van het nieuwe genderinstituut zal transparantie garanderen, en dit instituut zal daarnaast ook deskundige antwoorden geven op een hele reeks vragen die wel gesteld zijn, maar die nog niet naar behoren zijn beantwoord. Het zal ook de technieken en procedures evalueren en beoordelen waarvoor wij hebben gekozen en die zo vaak wel tot enige vooruitgang hebben geleid, maar geen echte doorbraak hebben opgeleverd.
Er is gedebatteerd over de situatie van vrouwen op de arbeidsmarkt. Het lijdt geen twijfel dat het aantal vrouwen dat een actieve rol vervult op de arbeidsmarkt is gestegen tijdens het monitoren van de strategie van Lissabon. Anderzijds is het ook evident dat hun totale aandeel voor ons ontoereikend is om de Lissabon-doelstellingen te verwezenlijken.
Dames en heren, de gelijkheid van mannen en vrouwen is een concept; het is een politiek concept, een concept van waarden. Het is een concept dat al decennialang in acht wordt genomen; Internationale Vrouwendag bestaat immers al langer dan vandaag en is ook niet tien jaar geleden ingesteld. Deze dag maakt deel uit van de bewuste inspanningen van mensen om een bepaalde waarde te verwezenlijken die wij als fundamenteel en vanzelfsprekend beschouwen. Deze inspanningen mogen niet stoppen, we mogen nooit tevreden zijn over de vooruitgang die we hebben geboekt; aangezien de wereld verandert, zullen immers ook de problemen veranderen en zullen we geconfronteerd worden met nieuwe uitdagingen. Een ervan is de vergrijzing van de samenleving, een tweede is het evenwicht tussen privé-leven en werk, weer een andere, die ook door verschillende afgevaardigden hier genoemd is, is een beter begrip van de kant van onze mannen als het gaat om normale sociale omgangsvormen. We hebben nog een lange weg te gaan.
Er is ook gedebatteerd over een Europees Jaar tegen geweld jegens vrouwen. Ik benadruk wederom dat geweld jegens ieder mens weerzinwekkend is en dat het onze plicht in het kader van het Europese project en de plicht van de Europese Unie is om op zoek te gaan naar doeltreffende manieren om dergelijk geweld te voorkomen. Geweld tegen vrouwen is een vorm van geweld die werkelijk op enorme schaal voorkomt in onze samenleving, en wij mogen onze ogen hiervoor dan ook niet sluiten; we moeten gebruik maken van alle middelen die ons ter beschikking staan.
Een vraag die in het debat aan de orde kwam, was wat doeltreffender is: 2006 uitroepen tot Europees Jaar tegen geweld jegens vrouwen, in de wetenschap dat 2004 al een mondiaal jaar tegen geweld jegens vrouwen was, of een nader overeen te komen jaar daarvoor kiezen, waardoor het zou winnen aan gewicht en overtuigingskracht. Dat is de vraag; het punt is niet het geweld als zodanig, want zoals ik reeds gezegd heb, is dit een van de voornaamste punten op de agenda die door de zittende Commissie is aangenomen. Zij hecht hier belang aan en ik hoop dat wij dit punt kunnen verwezenlijken in ons streven naar vooruitgang.
Dames en heren, ik wil nog één keer terugkomen op 8 maart. Deze dag markeert de decennia van inspanningen die, in weerwil van alle problemen, in ieder geval geleid hebben tot vooruitgang in bepaalde delen van de wereld, en feitelijk zelfs in alle delen van de wereld, zij het met verschillende middelen. Deze dag is een symbool van de inspanningen die wij nu verrichten en in de toekomst nog zullen moeten verrichten, aangezien deze dag een symbool is van de inspanning om een ideaal te verwezenlijken, en het verwezenlijken van een ideaal is altijd heel moeilijk. We kunnen niet anders dan ons best doen om dit ideaal dichterbij te brengen, en deze Commissie heeft vijf jaar om maatregelen te nemen die in getallen kunnen worden uitgedrukt. Dames en heren, dank u wel. 
De Voorzitter.
   – Dank u wel, commissaris.
Ter afsluiting van het debat deel ik mee dat ik overeenkomstig artikel 108, lid 5, van het Reglement zes ontwerpresoluties1 heb ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag plaats. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het verslag (A6-0035/2005) van mevrouw Figueiredo, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de sociale situatie in de Europese Unie. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   . - Mijnheer de Voorzitter, het is tijd meer aandacht te besteden aan de sociale gevolgen van de daling van de economische groei met meer dan de helft in de afgelopen drie jaar en aan de uitbreiding van de Europese Unie. Het is bekend dat de sociale situatie verslechtert, en in bepaalde opzichten begint ze ernstig zorgen te baren. Zo zijn er nu bijna 20 miljoen werklozen en ongeveer 70 miljoen mensen hebben zo’n laag inkomen dat zij onder de armoedegrens leven. Vooral vrouwen, bejaarden en kinderen zijn hiervan het slachtoffer.
De gemiddelde werkloosheid is bijna 9 procent, terwijl de werkloosheid onder vrouwen en jongeren respectievelijk 10 en ruim 18 procent bedraagt. In Polen is de situatie met 19 procent werklozen zeer ernstig, en Slowakije, Litouwen en Spanje doet het niet veel beter. Maar ook in andere landen, zoals Portugal, zijn er regio’s met een zeer hoge werkloosheid ten gevolge van toenemende deïndustrialisering, verplaatsing van multinationals en privatisering van publieke sectoren en openbare diensten. De bestaande werkgelegenheid wordt steeds onzekerder en de vrouwen zijn daarvan de grootste slachtoffers. Gemiddeld bezetten vrouwen in de Europese Unie slechts een op de drie voltijds vaste banen. Vrouwen zijn nog steeds het slachtoffer van directe en indirecte discriminatie op het vlak van beloning. De verschillen in beloning liggen gemiddeld tussen 16 en 30 procent, en in enkele landen zijn die verschillen zelfs nog groter.
Deze cijfers tonen aan dat de huidige strategieën voor het scheppen van meer en betere banen met werknemersrechten niet toereikend zijn. Omwille van het concurrentievermogen is de nadruk gelegd op de neoliberale doctrine, op de prioriteiten van de Europese Centrale Bank, op de irrationele toepassing van de criteria van nominale convergentie van het Stabiliteits- en groeipact, op versnelling van het liberalings- en privatiseringsproces en op flexibilisering en deregulering van de arbeidsmarkt.
Het is noodzakelijk het Stabiliteitspact terzijde te schuiven en te vervangen door een waar ontwikkelings- en werkgelegenheidspact waarin de prioriteit ligt bij het scheppen van meer en betere banen met werknemersrechten. Dat nieuwe pact moet inzetten op een grondige herziening van de Lissabon-strategie, een einde maken aan de liberalisering en deregulering van de arbeidsmarkt en de volledige prioriteit geven aan banen met rechten en sociale insluiting. Opgemerkt zij dat er 22 miljoen nieuwe banen met rechten dienen bij te komen om in 2010 het doel van Lissabon, 70 procent arbeidsparticipatie, te halen. Anders zullen wij niet in de richting van meer economische, sociale en territoriale samenhang gaan, maar juist meer ongelijkheid krijgen, zowel tussen lidstaten onderling als tussen verschillende lagen van de bevolking. Nu al zijn er lidstaten waar het gemiddeld inkomen per inwoner onder de 51 procent van het communautaire gemiddelde ligt, terwijl in tien lidstaten het inkomen boven de 100 procent van het gemiddelde van de Europese Unie ligt.
Bovendien ontvangt de 20 procent van de bevolking met het hoogste inkomen vijf keer zoveel als de 20 procent van de bevolking met het laagste inkomen. Deze indicator varieert echter van 3 procent in Denemarken tot 6,5 procent in Portugal, en de situatie is de afgelopen jaren alleen maar verslechterd. Met 15 procent van de bevolking van de Europese Unie levend op de armoedegrens - in sommige landen, zoals Portugal, Griekenland en Ierland, ligt dat percentage zelfs op 20 procent of meer - zijn dergelijke ongelijkheden onaanvaardbaar. Sociale bescherming en socialezekerheidsuitkeringen zijn van wezenlijk belang om een verdere verslechtering van deze situatie te voorkomen. Zonder de verschillende sociale uitkeringen, waaronder ouderdomspensioen en andere vormen van steun, zou het armoederisico gemiddeld 30 procent van de bevolking van Finland treffen, 37 procent van Portugal, 40 procent van Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk en 42 procent van Italië.
Nu de werkloosheid de afgelopen tijd is toegenomen en in sommige lidstaten de sociale uitkeringen verlaagd zijn, zijn de armoede en sociale uitsluiting thans waarschijnlijk nog schrijnender dan uit de genoemde statistieken blijkt. In het kader van de diverse beleidsterreinen van de EU, met name het monetaire en het internemarktbeleid, moet dan ook voorrang worden gegeven aan sociale integratie teneinde goede openbare diensten te verdedigen. Daarom moet de Commissie haar ontwerprichtlijn voor het tot stand brengen van een interne markt voor diensten intrekken en niet verder aandringen op nieuwe regelgeving voor de organisatie van de arbeidstijd. Daarnaast zijn maatregelen nodig om bedrijfsfusies en verplaatsingen van multinationals aan banden te leggen, productieve sectoren, microbedrijven en kleine en middelgrote ondernemingen te steunen, de bestaande vormen van discriminatie te bestrijden, gelijkheid en zeggenschap te bevorderen en de arbeidstijd te verkorten zonder inlevering van loon, zodat meer banen kunnen worden gecreëerd, werk en gezin makkelijker te combineren zijn en levenslang leren is gegarandeerd. De nieuwe agenda voor het sociale beleid mag niet louter een pakket woorden en verklaringen zonder praktische inhoud zijn.
Om al die redenen hoop ik dat er over deze zaken een debat zal plaatsvinden. Ik dank allen die hebben bijgedragen aan de opstelling van dit verslag. Hopelijk zal het worden goedgekeurd, maar dan wel zonder bepaalde amendementen van de PPE-DE-Fractie en de liberale fractie. Wij hebben immers meer banen en meer sociale integratie nodig, zodat de Europese Unie, wanneer zij spreekt over economische en sociale samenhang, het niet laat bij woorden, maar daadwerkelijk stappen zet om bij te dragen tot meer welzijn voor iedereen. 
Špidla
   ,  Dames en heren, ik wil om te beginnen de rapporteur, mevrouw Figueiredo, en de leden van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken bedanken voor dit verslag over de sociale situatie in de Europese Unie. In de debatten met de leden van het Europees Parlement ter voorbereiding van de nieuwe sociale agenda, die op 9 februari door de Commissie is aangenomen, heb ik het belang van uw voorstel benadrukt. Ik gebruik mijn bijdrage aan de vergadering van vandaag om ons eraan te herinneren dat de voorbereiding van dit standpunt, met inbegrip van het debat dat de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken gevoerd heeft met vertegenwoordigers van de sociale partners en het maatschappelijk middenveld, bijgedragen heeft aan het opstellen van een nieuwe sociale agenda.
Het standpunt van het Parlement biedt een samenhangend overzicht van de reeks problemen op dit vlak en dat zijn er vele: werkloosheid, onzekerheid, armoede, ongelijkheid, discriminatie. Dit zijn echte, specifieke problemen waar onze burgers zwaar onder gebukt gaan. Zij verwachten terecht dat de Europese Unie deze problemen aanpakt en hulp biedt bij het zoeken naar passende oplossingen. Bovendien spelen er kwesties als de effecten van de mondialisering, economische herstructureringen, demografische verschuivingen, en de toegenomen diversiteit in de Europese Unie ten gevolge van de meest recente uitbreidingsgolf.
Het Europees Parlement verzoekt de Commissie indicatoren en onderzoeken op te stellen en te publiceren die gericht zijn op al deze belangrijke taken en hun wederzijdse effecten. Ik wil erop wijzen dat de Commissie regelmatig analyses en statistieken publiceert in haar politieke documenten, en met name in haar periodieke verslagen, waarin kwesties als de sociale situatie in Europa, werkgelegenheid in Europa en arbeidsverhoudingen in Europa aan de orde komen. Dit zijn documenten waarvoor altijd veel interesse bestaat van de zijde van journalisten en organisaties die zich bezighouden met sociale kwesties. Ik kan bevestigen dat ik zonder meer voornemens ben deze aanpak voort te zetten. Deze verslagen voorzien namelijk in een zeer goed samenhangend overzicht van sociale problemen, bieden een samenvatting van statistieken en bevatten gedetailleerde analyses gericht op specifieke thema’s als de bescherming van de gezondheid, de kwaliteit van arbeid, herstructurering, discriminatie en gelijkheid. 

Protasiewicz,
   . – Dank u wel, mijnheer de Voorzitter. Mijnheer de commissaris, mijn fractie, de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten staat uiterst kritisch tegenover het verslag dat wij thans bespreken. Wij waren van meet af aan van mening dat dit verslag te zeer berust op een ideologische benadering van de sociale problemen in de Europese Unie. Tegelijkertijd gaat het voorbij aan een aantal buitengewoon belangrijke praktische aspecten van de werkelijke sociale situatie in de Europese Unie en de echte problemen waar wij mee te kampen hebben.
Ik wil mij concentreren op twee punten waarvoor ik de aandacht van het Parlement vraag. Ten eerste: ik ben afkomstig uit een postcommunistisch land dat ruim vijftig jaar de “zegen” van een planeconomie, de afschaffing van het recht op privé-eigendom en de beperking van de mededinging heeft genoten. Ik wil er daarom nadrukkelijk op wijzen dat de rapporteur heeft nagelaten om bij haar analyse de fundamentele invloed te betrekken die de communistische regimes op de sociale situatie in de nieuwe lidstaten hebben gehad. Op grond van onze ervaringen zijn wij ervan overtuigd dat wij de economische vrijheid in de Europese Unie niet bovenmatig moeten beperken. De kritische beoordelingen in het verslag vormen het uitgangspunt voor voorstellen tot verzwaring van de administratieve lasten voor ondernemers, verbreding van de belastinggrondslag en de opstelling van nieuwe werkgelegenheidspacten. Wij hebben echter geen nieuwe pacten of nieuwe wetgeving nodig. Wanneer wij het hebben over werkloosheid, mogen wij de werkgevers niet vergeten. De enige doelmatige manier om nieuwe arbeidsplaatsen te creëren is werkgevers de mogelijkheid geven hun activiteiten te ontplooien. Dat is de meest praktische manier om het probleem van de werkloosheid uit de wereld te helpen. Wij creëren geen nieuwe arbeidsplaatsen door de ondernemers nog meer administratieve lasten op te leggen, de belastingen te verhogen en de mededinging te beperken.
De Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten heeft een groot aantal amendementen ingediend. Ik wil benadrukken dat willen wij voor dit verslag kunnen stemmen, ten minste al die amendementen moeten worden aangenomen. 
Castex,
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, het lange debat dat wij zojuist op deze dag van de vrouw over de situatie van vrouwen hebben gehad, past heel goed bij deze discussie over de sociale situatie in Europa. Beide kwesties zijn immers nauw aan elkaar verwant en vrouwen zijn vaak het eerste slachtoffer wanneer zich in een veel breder verband negatieve ontwikkelingen voordoen.
Vandaag bestuderen wij de sociale situatie in de Europese Unie in 2004, die het onderwerp vormt van het verslag dat aan ons is voorgelegd. De huidige situatie is alarmerend. De laatste twintig jaar zijn het aantal massaontslagen, de sociale ongelijkheid, de instabiliteit en de onveiligheid toegenomen. Hoewel maatschappelijke ontwikkeling en armoedebestrijding gemeenschappelijke doelstellingen van de lidstaten zijn, moeten we constateren dat de wetten van de markt tegenwoordig nadelig voor mensen uitwerken en dat meer dan zeventig miljoen Europese burgers een onzekere toekomst gekenmerkt door armoede tegemoet dreigen te gaan.
De vraag die ons gesteld wordt, is eenvoudig: gaan we sociale gelijkheid en gelijkopgaande ontwikkeling bevorderen of staan we toe dat de sociale situatie in Europa door de vrije concurrentie verslechtert? We moeten op deze vraag reageren via een sociale agenda op grond waarvan we concrete maatregelen treffen om het probleem op te lossen. Ik heb nu niet de tijd om hierover uit te weiden, maar ik wil in ieder geval twee punten aanstippen die prioriteit dienen te krijgen: wij moeten werken aan een opwaartse harmonisering van de sociale situatie en geen richtlijnen gebruiken waarmee we sociale dumping veroorzaken; de rijkdom moet zodanig worden verdeeld dat er solidariteit in plaats van concurrentie ontstaat tussen arme en rijke regio's. 
Attwooll,
   - Mijnheer de Voorzitter, commissaris, de ALDE-Fractie dankt mevrouw Figueiredo voor al het werk dat ze heeft verricht om tot zo’n uitgebreid verslag te komen en met name voor haar bereidheid compromissen te sluiten in de commissie. We kunnen veel onderdelen van de resolutie steunen, met name op het gebied van levenslang leren, kleine en middelgrote ondernemingen, de sociale verantwoordelijkheid van ondernemingen, achtergestelde regio’s en de strijd tegen het terrorisme.
We hebben echter ook enkele serieuze bedenkingen, met name als het gaat om paragraaf 1, paragraaf 5, streepje 5, en overweging E. Onze beslissing bij de definitieve stemming zal afhangen van de reactie op onze bezorgdheid. We hebben twee bezwaren tegen paragraaf 1. Ten eerste, we erkennen de noodzaak om het financieel en economisch beleid op termijn aan te passen, maar het gebruik van het woord ‘herziening’ suggereert een fundamentele omslag, zoals mevrouw Figueiredo in haar toespraak in feite ook toegeeft.
Ten tweede is de paragraaf te diffuus. In ons eigen amendement benadrukken we hoe we door middel van de strategie van Lissabon iets kunnen doen aan de tekortkomingen in de huidige sociale situatie. In de andere twee gevallen gaat het niet om de inhoud van het streepje of de overweging als zodanig, maar om de ongelukkig gekozen zinsneden die we daar aantreffen. Daar zijn passende amendementen of verzoeken tot stemming in onderdelen voor ingediend. Dat geldt ook voor diverse andere tekstuele verbeteringen die we graag aangebracht zouden zien.
Tot besluit nog dit: met overweging M zijn er wat vertaalproblemen geweest. Er zou hier moeten staan dat lidstaten alleen wordt gevraagd invoering van een minimuminkomen als basis voor sociale bescherming te overwegen als ze niet reeds een dergelijk stelsel hebben. Het is niet bedoeld als een poging om te komen tot een soort Europees minimumloon. 
Kusstatscher,
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Figueiredo, u verdient een groot compliment. U heeft zeer veel argumenten verzameld en een bondig verslag geschreven. Na het voortdurende gepraat over mededinging, economische groei, de vrijheid van kapitaal, diensten en goederen, enzovoorts, is het erg aangenaam als Europa, dat zo vaak als “christelijk avondland” wordt afgeschilderd, zich van het neoliberalisme distantieert en de medemens, het milieu en de toekomstige generaties centraal stelt. Het kan ons toch niet onverschillig laten dat één op de zeven burgers door armoede wordt bedreigd in het over het algemeen rijke Europa. Wij mogen de werkweek en de pensioengerechtigde leeftijd niet steeds maar weer naar boven bijstellen, terwijl ongeveer twintig miljoen mensen in de EU, onder wie vooral vrouwen, werkloos zijn. Ook werk en salarissen moeten meer op een solidariteitsbasis worden gedeeld.
Wij mogen niet de andere kant op kijken als concerns hun, vaak gesubsidieerde, activiteiten gewoon verplaatsen naar landen met de meest gunstige voorwaarden - qua salarissen, belastingen, sociale lasten, milieuvoorschriften, controles, enzovoorts - om meer winst te kunnen maken. Ondernemingen hebben ook een sociale verantwoordelijkheid. Rechtvaardigheid is de voorwaarde voor sociale harmonie. Solidariteit vormt het beste vangnet tegen armoede en sociale uitsluiting. Sociale steun heeft vaak het karakter van een aalmoes en dat is vernederend voor de ontvanger, met name wanneer deze buiten zijn schuld in de problemen is geraakt. Ik hoop dat dit verslag hier op een brede meerderheid kan rekenen, zodat de Raad en de Commissie de aangesneden onderwerpen zo veel mogelijk zullen oppakken. Wij kunnen toch niet werkloos blijven toekijken terwijl in Europa een kleine rijke minderheid steeds rijker wordt en het aantal armen blijft toenemen. Wij moeten het roer drastisch omgooien. In dit verslag worden veel impulsen gegeven om de juiste koers te gaan varen.
Tot slot wil ik ook commissaris Špidla bedanken voor zijn begrip voor sociaal-politieke kwesties en voor zijn engagement.
Zimmer,
   Mijn fractie betuigt haar volledige instemming met het onderhavige verslag. Op dit moment zijn er in de Europese Unie 68 miljoen mensen die in armoede leven en sociaal worden uitgesloten. Met name werklozen, alleenstaande ouders en migranten lopen een hoog armoederisico. Het wekt dan ook geen verbazing dat vooral kinderen uit dergelijke huishoudens ook een zeer hoog armoederisico lopen. Volgens gegevens van Unicef is het aantal arme kinderen alleen al in Duitsland tot 1,5 miljoen gestegen, terwijl Duitsland binnen de EU toch als een rijk land te boek staat.
De hoeveelheid arme kinderen in rijke landen wordt door drie essentiële factoren bepaald: het sociale beleid, de sociale tendensen en de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Door de dalende lonen is in Duitsland het gezinsinkomen van de laagste 10 procent van de inkomensschaal met 23 procent afgenomen. Daarom doe ik nogmaals de volgende oproep: het onderhavige verslag moet aangenomen worden en tijdens de bijeenkomst van de Raad in maart dient de sociale situatie in Europa hoog op de agenda te staan. 
Clark,
   - Mijnheer de Voorzitter, de sociale situatie hangt af van de werkgelegenheid. Er bestaat een zeker verschil tussen de zienswijze van het verslag van mevrouw Figueiredo en die van de Commissie-Barroso. Als het verslag wordt aangenomen, leid dit tot verdere initiatieven en druk om uitvoering te geven aan de agenda van Lissabon.
De Commissie lijkt de andere kant op te gaan, in de richting van een vrijere structuur. Onlangs stelde de Commissie voor 80 procent van de middelen op een gedecentraliseerde manier te beheren. Als bevoegdheden inderdaad weer bij de afzonderlijke lidstaten worden neergelegd, zou de Commissie wel eens steun kunnen krijgen uit de hoek van de UK Independence Party.
Dit komt doordat het Verenigd Koninkrijk de toenmalige EEG werd in getrokken met de belofte dat de EEG zich met handel bezighield en niet met de vorming van een federale staat. Was dat maar waar. Eén ding staat vast: het werkloosheidscijfer van het Verenigd Koninkrijk is maar de helft van dat van de gehele EU. Samen met Zweden en Denemarken hebben we de laagste werkloosheid. Dat zit hem niet in de regeringen. Die zorgen alleen voor de juiste omstandigheden, zodat de werkgelegenheid kan floreren.
De belangrijkste factor is de gemeenschappelijke munt. Zweden, Denemarken en het Verenigd Koninkrijk hebben geen gemeenschappelijke munt, dus die zitten niet opgezadeld met één rentetarief. Zelfs binnen het Verenigd Koninkrijk zijn er verschillen in de economie. De Bank of England kan geen rentetarief vaststellen dat gunstig is voor het hele land. Hoe kan de Europese Centrale Bank dan ooit een gemeenschappelijk rentetarief vaststellen dat gunstig is voor heel Europa, met al zijn uiteenlopende economieën die voortkomen uit een grote geografische diversiteit en zeer verschillende culturen?
Ik en mijn collega’s zullen tegen dit verslag stemmen. 
Crowley,
   - Mijnheer de Voorzitter, ook ik dank mevrouw Figueiredo voor haar werk aan dit verslag. Ik ben het in grote lijnen met de inhoud eens en steun het verslag.
Als we het hebben over een sociaal Europa, is het belangrijkste aspect onze verantwoordelijkheid voor de meest kwetsbaren in onze maatschappij. We moeten vooral bescherming bieden aan personen met een handicap en personen die achtergesteld zijn. De Europese Unie heeft in het verleden bewezen dat ze veel kan bereiken door te zorgen voor gelijkheid en betere sociale bescherming en sociale status voor personen die dat het hardst nodig hebben.
Er kan echter geen sprake zijn van één universeel beleid. Er is niet één methode die overal werkt. Om zo veel mogelijk succes te hebben, moeten we het beste nemen van elk van de ideologieën en elk van de methoden. We moeten dus oppassen dat we de investeringen die de particuliere sector doet in het scheppen van werk en nieuwe kansen, niet beperken.
Ik doe ook een beroep op de Parlementsleden om niet onnodig negatief fiscaal beleid aan te wenden waarmee we de bewegingsvrijheid van regeringen beperken en om bovenal in de toekomst van onze bevolking te investeren door middel van onderwijs en levenslang leren.
Masiel (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Figueiredo bedanken voor haar bijzonder interessante en hoogst noodzakelijke verslag. Als Pool wil ik haar ook bedanken voor de uitvoerige aandacht die zij heeft besteed aan de situatie in de nieuwe lidstaten. In de ontwerpresolutie wordt een aantal belangrijke zaken aan de orde gesteld, maar het punt waarvoor ik de aandacht zou willen vragen is het probleem van de armoede. Hierover wordt aan het einde van het verslag gesproken, maar er ontbreken gegevens over de nieuwe lidstaten.
U moet weten dat iemand die in Polen zijn baan verliest, geen recht heeft op een langdurige werkloosheidsuitkering, hoe laag ook, en dat de minimum bijstandsuitkering ongeveer 60 euro per persoon per maand bedraagt. Ik stel voor dat er voor de burgers in de Europese Unie een minimum bijstandsuitkering komt, die bijvoorbeeld de helft bedraagt van de hoogste uitkering die op nationaal niveau binnen de Europese Unie verstrekt wordt. Zelfs als dat maar 250 euro per maand zou zijn, zou dat onze burgers een elementair gevoel van zekerheid geven en hen aansporen tot een actiever leven. Dank u wel.
Silva Peneda (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega’s, dit verslag over de sociale situatie in Europa vertekent de werkelijkheid op flagrante wijze. Daarom ben ik van mening dat het onevenwichtig is. Ook wij erkennen dat sociale uitsluiting, werkloosheid en kernen waar armoede heerst nog steeds bestaan. De rapporteur benadrukt echter alleen deze negatieve zaken, terwijl ze met opzet alle andere door de Commissie genoemde punten negeert. Op die gebieden waar de Commissie een positieve ontwikkeling signaleert, is zeker sprake van vooruitgang van de sociale situatie in Europa.
Ik zou op vijf ernstige lacunes willen wijzen. Ten eerste blijft onvermeld dat de meeste van de 25 lidstaten het afgelopen decennium vooruitgang hebben geboekt wat betreft werkgelegenheid, productie en cohesie. Ten tweede is met opzet het feit buiten beschouwing gelaten dat, naar het oordeel van de Commissie, de sociale problemen in acht van de tien nieuwe lidstaten voornamelijk te wijten zijn aan de totalitaire regimes die daar vroeger aan de macht waren. Ten derde rept de rapporteur met geen woord over de kansen die de nieuwe lidstaten krijgen door hun toetreding tot de Europese Unie. Ten vierde gaat het verslag volledig voorbij aan de complexe realiteit die het verschijnsel mondialisering oplevert. En ten vijfde blijft de rapporteur hameren op de - volgens ons onjuiste - zienswijze dat een dynamische economische ontwikkeling de vijand is van sociale ontwikkeling. Wij menen daarentegen dat een dynamische economische ontwikkeling, stabiele prijzen en verlaging van de kosten niet de vijand maar juist de bondgenoten van de ontwikkeling van het Europees sociaal model zijn.
Samengevat: het verslag getuigt van een zeer simplistische visie op de Europese sociale realiteit, een visie die niet geheel vrij is van demagogische elementen. Symptomatisch voor de ideologische beïnvloeding van het verslag is bovendien het feit dat nergens de bewezen superioriteit erkend wordt van de sociale markteconomie boven de planeconomieën. 
Vaugrenard (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil van deze gelegenheid gebruikmaken om te onderstrepen hoe belangrijk het Europese sociaal model is dat wordt bedreigd door de arbeidstijdenrichtlijn en de dienstenrichtlijn. En dan te bedenken dat armoede, sociale uitsluiting en kwaliteit van leven actueler zijn dan voorheen in een Europa van 25 landen.
De EU kent nu duidelijk grotere economische en sociale verschillen dan toen zij nog uit vijftien lidstaten bestond. Daarom moeten wij nu nog meer dan voorheen zorgen voor werkelijke sociale cohesie op ons continent.
Wanneer we een kwalitatief hoogstaand Europees sociaal model verdedigen, betekent dat niet dat we alles bij het oude willen laten. Wij moeten juist profijt trekken van de uitbreiding en ons sterk blijven maken voor een Europees sociaal en werkgelegenheidsbeleid dat als voorbeeld kan dienen voor andere regio's in de wereld.
Wat hebben we aan een groter concurrentievermogen zonder een rechtvaardig sociaal beleid? Wat hebben we aan meer groei als het gros van de bevolking er niet van profiteert? Bewijzen zijn niet meer nodig: iedereen weet dat beleidsmaatregelen die sociale cohesie bevorderen, beslissende factoren zijn voor het ontstaan van economische dynamiek. Op 22 en 23 maart van dit jaar nemen de regeringsleiders een besluit dat voor de toekomst van Europa van cruciaal belang is; zij stellen dan een strategie vast die vijf jaar lang de agenda voor economische ontwikkeling gaat bepalen.
Zij zullen moeten erkennen dat in een beleidskader voor economisch succes hoogstaande sociale normen niet mogen ontbreken. Dergelijke normen zijn namelijk onontbeerlijk voor het Europa van de volken. 
Kułakowski (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het verslag van mevrouw Figueiredo betreft een onderwerp van enorm belang, namelijk de sociale situatie in de Europese Unie.
Ik wil vier punten benadrukken. Ten eerste: in paragraaf 18 is sprake van solidariteit met de nieuwe lidstaten. Ik denk dat het begrip solidariteit meteen al aan het begin van het verslag genoemd moet worden, omdat het een van de fundamentele concepten van de Europese Unie is. Ten tweede: paragraaf 22 verwijst naar het belang van het Europees sociaal model. Ook op dit punt moet mijns inziens meer nadruk worden gelegd. Het volstaat niet om dit model in stand te houden en te versterken. Het moet tevens worden aangepast aan de huidige behoeften en de te verwachten toekomstige behoeften. Ten derde: terecht wijst de rapporteur erop dat de sociale aspecten in de strategie van Lissabon onvoldoende worden benadrukt. Tot slot wordt er in paragraaf 4 terecht op gewezen dat een sociaal beleid en een integratiebeleid niet alleen essentieel zijn voor de rechten van de burgers, maar ook een belangrijke factor voor economische ontwikkeling vormen. 
Schroedter (Verts/ALE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, de sociale samenhang kan pas als een succes aangemerkt worden als een deel van de maatschappij niet langer gewoon als afgeschreven wordt beschouwd. Dat geldt met name voor oudere werknemers en dan vooral voor oudere vrouwelijke werknemers. Het is niet langer toelaatbaar dat - zoals in Duitsland is gebeurd - de hoogste baas van de arbeidsvoorziening ongestraft kan aankondigen dat er een einde moet komen aan de begeleiding door arbeidsbureaus van oudere werknemers in Oost-Duitsland. Het is ook niet langer toelaatbaar dat duizenden werklozen die ouder zijn dan 55 jaar, ambtshalve gewoon maatschappelijk buitenspel komen te staan, waarbij hun levens- en beroepservaring bij het grof vuil wordt gezet.
Een succesvolle economie dient gebruik te maken van de kennis en met name van de ervaring van ouderen. Een succesvolle economie is daar zelfs van afhankelijk, om te voorkomen dat wij straks in de demografische val zullen lopen. De Commissie heeft dit in haar mededeling van begin dit jaar ook bevestigd. In de tussentijdse evaluatie van de strategie van Lissabon is er nu echter geen sprake meer van dat er op dit punt ook daadwerkelijk steun aan oudere werknemers wordt gegeven. 
Borghezio (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, het Europese sociale model is niet uit de lucht komen vallen of toevallig ontstaan, maar is een gevolg van onze economische geschiedenis. De invoering van een dergelijk model is mogelijk gemaakt door een sociale markteconomie met als economische basis productiviteit en efficiency, en dus door een succesvol systeem van kleine en middelgrote ondernemingen. Het is onze taak dit model nieuw leven in te blazen. 
Het probleem van de werkloosheid kan nu eenmaal niet met demagogie of met mooie woorden en loze beloften aan de armen en kanslozen dezer wereld worden opgelost. 
Als we mensen naar ons land hebben gehaald die van geen enkel nut kunnen zijn voor de economische ontwikkeling in ons land omdat ze niet voldoende gekwalificeerd zijn, dan hebben we een ernstige politieke fout begaan en zullen we dat moeten erkennen. Anders lopen we het risico dat er door het buitensporige aantal immigranten in Europa zonder perspectief op werk een strijd onder de kanslozen ontbrandt en een voedingsbodem voor racisme ontstaat, veroorzaakt door diegenen die ooit voorstander waren van dit type immigratie.
Laten we eerst nadenken voordat we het hebben over het recht op werk voor immigranten, wanneer we onze eigen werklozen in de kou laten staan.
Camre (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil beginnen met te zeggen dat dit verslag op talloze gebieden sympathieke standpunten bevat en dat het ongetwijfeld ontzettend goed bedoeld is. Het probleem is echter nu juist dat dit verslag volstrekt voorbijgaat aan de echte problemen van de Europese economie, en ik verbaas me over het feit dat men zich in het geheel niet afvraagt waarom het eigenlijk zo slecht gaat. Waarom hebben de Verenigde Staten een BNP per hoofd van de bevolking dat gemiddeld 40,5 procent hoger is dan het BNP dat wij zelfs in het rijkste deel van de vijftien oude EU-staten hebben?
Het antwoord is heel duidelijk. De economie van Europa beweegt te langzaam omdat we te weinig aan onderzoek en ontwikkeling doen. We werken niet genoeg jaren van ons leven – slechts 63 procent van alle mensen in de actieve leeftijdsgroep is actief op de arbeidsmarkt. We werken te weinig uren per week en we werken met een verouderde technologie. Het helpt niet om de armoede te verdelen, zoals met dit verslag wordt nagestreefd. Waar het om gaat, is dat er meer groei moet komen, zodat er genoeg te verdelen is voor iedereen.
Kijkt u maar eens naar de getallen van mijn land, Denemarken, en u zult constateren dat men er daar in geslaagd is om zowel een sociaal voelend beleid te voeren als groei te realiseren.
Romagnoli (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik steun het verslag van collega Figueiredo, maar acht het noodzakelijk op een contradictie te wijzen. 
Na eerdere verwijzingen naar de verontrustende situatie met betrekking tot de werkloosheid in de EU wordt in overweging L gesteld dat immigratie nodig is om de directe gevolgen voor de huidige arbeidsmarkt op te vangen. 
Ik ben het hier absoluut niet mee eens. Ik ben van mening dat er behoefte is aan meer stabiliteit, zekerheid en continuïteit op de arbeidsmarkt en aan minder tijdelijke maatregelen en minder overheidssteun aan de grote bedrijven, in het bijzonder aan de multinationals, die profiteren van allerlei subsidies en fiscale voordelen van de Europese Unie en haar afzonderlijke lidstaten, in ruil waarvoor we vaak met bedrijfsverplaatsingen geconfronteerd worden, evenals met fraude ten koste van de spaarder. 
In paragraaf 5, na overweging M, wordt terecht verwezen naar de participatieve democratie. In dit verband zou men het doel moeten nastreven van directe inspraak in de bedrijfsvoering, zoals is vastgelegd in het nimmer toegepaste artikel 46 van de Italiaanse Grondwet – dat bovendien overgenomen is uit het Arbeidshandvest van de Italiaanse Sociale Republiek –, waarin het recht erkend wordt van de werknemer op deelname in de bedrijfsvoering volgens in de wet vastgestelde procedures en binnen de bij wet vastgelegde grenzen. 
Dit is een voorbeeld van een normatieve maatregel die, indien hij in de Europese Grondwet opgenomen en vervolgens toegepast zou zijn, gezorgd zou hebben voor een grotere mate van acceptatie van een document dat nu eerder een opgelegd instrument is om dwingend het lot van de Europese volkeren te bepalen, of althans een maatregel die in ieder geval de sociale waarde ervan zou hebben versterkt.
Cabrnoch (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren. Wij bespreken vandaag een verslag over de sociale situatie in de Europese Unie; in dit verslag staat dat de sociale situatie niet goed is. Men verzuimt in het verslag echter de daadwerkelijke oorzaken van deze slechte situatie te benoemen. De echte reden voor het kelderen van de economische groei en de werkgelegenheid zijn de beperkingen op de vrijheid om zaken te doen, de stijgende loonkosten, de regels die als paddestoelen uit de grond schieten, bureaucratie, toenemende herverdeling en de invloed van de staat. De oorzaak van het probleem is dat particulier initiatief en persoonlijke verantwoordelijkheid en inspanningen niet worden meegenomen in sociale en economische beoordelingen. Herverdeling maakt een einde aan het verband tussen succes en welvaart. Hoe meer we herverdelen ten gunste van degenen die, door hun eigen schuld, geen succes hebben, des te meer mensen zonder succes we zullen krijgen. Als we doorgaan gelijke kansen te verwarren met egalitarisme en middelmatigheid, zullen we dus steeds meer middelmatige mensen krijgen.
De juiste en enige manier om de sociale situatie echt te verbeteren is te zorgen voor economische groei. Alleen een welvarende samenleving kan het zich immers veroorloven meer uit te geven aan sociale programma’s. We moeten belastingen verlagen, regelgeving beperken en de vrijheid om zaken te doen verdedigen. De rechten van werknemers moeten in evenwicht gebracht worden met de rechten van werkgevers; onderwijs moet gekoppeld worden aan succes. We mogen niet toestaan dat de rechten van diverse groepen burgers universele rechten, de rechten van ons allen, gaan overschaduwen; ondersteuning van de ene groep mag niet leiden tot beperkingen voor een andere.
Ik heb geen enkele van deze oplossingen of voorstellen terug kunnen vinden in het verslag; sterker nog, het omgekeerde is het geval. Het verslag komt in zijn huidige vorm het Europees Parlement, de Europese Unie, haar lidstaten of hun burgers niet ten goede. Derhalve doe ik een beroep op u, dames en heren, om tegen het onderhavige verslag te stemmen. Dank u.
Falbr (PSE ).
   – Dames en heren, een regelmatig terugkerend thema in de nieuwe lidstaten is de hervorming van het pensioenstelsel. In de meeste van deze landen blijft de voornaamste pijler een omslagstelsel. Ik denk dat dit stelsel, zodra de nodige aanpassingen zijn gedaan, de pensioengerechtigde leeftijd is opgetrokken en de premies zijn verhoogd, het enige stelsel is waarmee een behoorlijk pensioen gegarandeerd kan worden aan toekomstige gepensioneerden. Tegelijkertijd zal het op deze manier mogelijk zijn de relevante verdragen van de Internationale Arbeidsorganisatie te eerbiedigen die de meeste nieuwe lidstaten hebben geratificeerd.
De conservatieve partijen in de meeste van de deze landen pleiten voor een verlaging van de door de staat gegarandeerde pensioenen tot een niveau dat onder de drempel ligt die in de verdragen wordt gegarandeerd, alsmede voor het opzetten van een tweede pijler op basis van een verplichte verzekering. Ik ben van mening dat deze oplossing risico’s met zich meebrengt en geen garantie biedt voor een toereikend inkomen op de oude dag, aangezien de wetgeving die nodig is om deze pijler te laten functioneren zeer versnipperd is. Bovendien zijn de administratieve kosten van particuliere instellingen diverse malen hoger dan de kosten die worden opgegeven door staatsinstellingen. Als werknemers verplichte premies moeten afdragen voor een particuliere verzekering bovenop hun bijdrage voor een staatspensioen, dan denk ik dat het beter zou zijn om die bijdrage te verhogen teneinde de eerste pijler te garanderen. 
Mölzer (NI ).
   Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, werkloosheid is een van de oorzaken van sociale uitsluiting en armoede, en het bestrijden van die werkloosheid is dan ook een van de belangrijkste prioriteiten van het sociale beleid van de Europese Unie. Wanneer er echter naar de werkloosheidpercentages in Duitsland, en ook in mijn eigen land Oostenrijk, wordt gekeken, lijkt het er nu al op dat de inspanningen op dit gebied vergeefs zijn geweest. In dit verband dient er dan ook op gewezen te worden dat het verplaatsen van banen naar lagelonenlanden gepaard gaat met het ontstaan van een nieuw subproletariaat als gevolg van de illegale immigratie in de betreffende landen. Indien er, bijvoorbeeld, als ik even mag herinneren aan het Duitse visumschandaal, honderdduizenden en wellicht zelfs miljoenen Oekraïners zogenaamd als toeristen de EU binnenkomen om hier als goedkope arbeidskrachten aan de slag te gaan, komt dat er praktisch gezien op neer dat er arbeidsplaatsen in de lidstaten van de EU verloren gaan.
Het bestrijden van de werkloosheid dient daarom tevens gericht te zijn op het bestrijden van illegale arbeidsmigranten en illegale arbeidsmigratie. Uiteraard dient ook voorkomen te worden dat via het vrije verkeer van diensten goedkope arbeidskrachten door dubieuze organisaties en bedrijven de EU binnengeloodst worden. 
Mato Adrover (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil beginnen met te onderstrepen dat ik mij over het geheel genomen niet kan vinden in het verslag van mevrouw Figueiredo, aangezien de inhoud ervan haaks staat op het economisch en sociaal beleid dat door de PPE-DE-Fractie wordt bepleit.
Ofschoon de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken de tekst aanzienlijk heeft verbeterd, klinkt er nog steeds een uitgesproken interventionistische benadering in door. Immers, alle elementen van de economische en sociale ontwikkeling van de Unie, met name het particulier initiatief, de markt en het mededingingsbeleid, worden eenvoudigweg verdrongen, vergeten of naar de achtergrond verschoven. Kortom, het gaat hier om een verslag waarin geijverd wordt voor beleidsacties en recepten die traditioneel door Europees links worden bepleit. Daarom onderstrepen wij in ons eerste amendement de belangrijke rol van het particulier initiatief in de ontwikkeling van de Unie.
Mijns inziens is paragraaf 1, die hier reeds door andere sprekers is aangekaart, bijzonder ongelukkig geformuleerd, aangezien de tekst lijkt te suggereren dat de werkloosheidsproblemen van de Europese Unie te wijten zijn aan het Stabiliteitspact, de strategie van Lissabon, de interne markt en het mededingingsbeleid.
Volgens mij zijn dat juist de factoren die versterkt moeten worden als wij willen dat de Unie groeit, werkgelegenheid schept en garanties biedt voor meer sociale cohesie. De juistheid van deze stelling is onder meer gebleken in mijn land, Spanje, waar de tenuitvoerlegging van een economisch beleid dat gebaseerd is op evenwicht van de overheidsrekeningen, belastingverlaging en invoering van liberaliserende hervormingen in economische sleutelsectoren, de laatste jaren geleid heeft tot het ontstaan van vijf miljoen nieuwe banen. Zoals de Groep op hoog niveau onder leiding van Wim Kok terecht heeft gesignaleerd, ligt het probleem niet in de strategieën zelf, maar in de onwil van bepaalde lidstaten om de hervormingen door te voeren die nodig zijn om de strategieën ten uitvoer te leggen.
Met de overige amendementen ten slotte willen wij waarborgen dat dit Parlement ook uiting geeft aan de bezorgdheid over de situatie van de jongeren, die het moeilijk hebben om tot de arbeidsmarkt toe te treden, en onderstreept dat het noodzakelijk is de administratieve en fiscale barrières weg te nemen waarmee de Europese werkgevers te kampen hebben.
Mann, Thomas (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, de stijging van de werkloosheid in de EU tot bijna twintig miljoen werklozen is voornamelijk een gevolg van de werkloosheid onder vrouwen, gehandicapten en werknemers van boven de vijftig jaar die vanwege hun leeftijd worden gediscrimineerd. De participatiegraad wordt steeds lager en dat heeft al tot drastische ingrepen in de systemen voor de sociale verzekeringen geleid. Een proactief beleid gericht op een sociale markteconomie dient zich met name te bekommeren om uitgesloten mensen, om jongeren met een gebrekkige opleiding en om burgers die onvoldoende in de maatschappij geïntegreerd zijn. Onze collega Silva Peneda heeft helemaal gelijk. Dit verslag is doordrongen van een ideologische vooringenomenheid. Het is er door de meer dan honderd amendementen ook niet beter op geworden.
In ieder geval is wel de eis van tafel dat fusies en verplaatsingen van ondernemingen afhankelijk moeten zijn van het behoud van arbeidsplaatsen. Dat is toch eigenlijk een voorstel dat uitgaat van een centrale autoriteit met een goedkeuringsrecht, waarbij meteen de nare herinnering naar boven komt van een gecentraliseerde sturing door de staat zoals we die kennen van het socialistische systeem dat al lang geleden ten onder is gegaan. Wij streven naar een betrokkenheid van de sociale partners, wij streven naar een Europese sociale dialoog. Ik zou graag zien dat het verslag “De situatie van de sociale verantwoordelijkheid van ondernemingen” verplichte kost voor managers wordt.
Mevrouw Figueiredo beweert nog steeds dat de sociale aspecten bij de strategie van Lissabon ondergewaardeerd zijn. Die opmerking is aan het adres van commissaris Špidla gericht. De sociale aspecten zijn net zo belangrijk als stabiele prijzen, lagere kosten en kleinere begrotingstekorten. Wij hebben een groei nodig waarbij economie en werkgelegenheid met elkaar in evenwicht zijn, zodat een succesvolle sociale integratie mogelijk wordt. De rapporteur verlangt ook nog steeds een verhoging van de financiële vooruitzichten en van de structuurfondsen. Waar moet dat geld echter vandaan komen? Ik heb een rechtvaardige verdeling van de lasten tussen de lidstaten voorgesteld, om de planning en financiering te waarborgen, maar dat voorstel is uiteraard afgewezen. Een nieuwe sociaal-politieke agenda moet geen allegaartje zijn van alles wat wenselijk is, maar dient op realistische maatregelen gebaseerd te zijn, met name op het investeren in scholing, in opleiding, in levenslang leren en in een aanzienlijk hoger niveau van werkgelegenheid en een daarmee corresponderende daling van de werkloosheid. Die werkloosheid is namelijk de belangrijkste oorzaak van sociale uitsluiting.
Bushill-Matthews (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dit is geen wetgevend verslag en het zou daarom als onbelangrijk kunnen worden bestempeld. Ik ben het echter met de heer Kulakowski eens dat het een belangrijk verslag is, en wel om twee redenen.
De eerste reden is het onderwerp zelf: dat de groei in de EU de afgelopen drie jaar is gehalveerd en dat we nu twintig miljoen werklozen hebben, is niet alleen een economische ramp, maar ook een gigantische maatschappelijke ramp. Zoals vaak het geval is als de werkloosheid stijgt, worden de kwetsbaren het hardst getroffen: jonge mensen die voor het eerst tot de arbeidsmarkt proberen toe te treden, jonge moeders die willen herinstromen, ouderen die op de arbeidsmarkt willen blijven. Dat zijn enkele van de groepen die het meest te lijden hebben, zoals mijn collega Crowley zo mooi zei en zoals zijn kiezers op de bezoekerstribune benadrukten. Dit onderwerp vraagt om een debat maar bovenal om maatregelen.
De tweede reden waarom deze kwestie zo belangrijk is, is het verschil in opvatting over de vereiste maatregelen. Sommige politieke partijen willen echt verandering, terwijl andere vastberaden zijn die juist te blokkeren. De rapporteur is van mening dat er, in plaats van minder, juist meer van die mislukte beleidsplannen moeten komen dan we in het verleden hadden, dat meer banen in de publieke sector, harmonisatie van de arbeidswetgeving en meer doelstellingen een oplossing zijn, dat meer wetgeving meer banen oplevert, dat we de dienstenrichtlijn moeten laten vallen, terwijl we die juist moeten omarmen, en dat het Europese sociale model moet worden behouden, terwijl het juist moet worden hervormd. Dit alles is een recept voor meer werkloosheid en meer sociaal onrecht.
De vraag is nu of de socialisten en de communisten net als in de commissie bij de stemming een blok zullen vormen om de oude gemankeerde agenda in stand te houden. Wij vinden dat we zonder fundamentele amendementen niet vóór het verslag moeten stemmen. We zullen stemmen vóór uitvoering van de agenda van Lissabon en dat betekent stemmen tegen het verslag zoals het er nu ligt.
Demetriou (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, volgens de Europese Grondwet zijn volledige werkgelegenheid en sociale vooruitgang, bestrijding van sociale uitsluiting en discriminatie, en bevordering van sociale rechtvaardigheid en bescherming de doelstellingen van de Europese Unie.
Hoever wij nog van deze doelstellingen verwijderd zijn, blijkt uit de gegevens in het verslag van de Commissie: twintig miljoen Europese burgers zijn werkloos, zeventig miljoen mensen leven op de armoedegrens en er is nog steeds sprake van geweld tegen vrouwen en ongelijkheid tussen mannen en vrouwen.
Vandaag vieren wij Internationale Vrouwendag. Hoe kunnen wij echter een eind maken aan geweld tegen vrouwen en tegen het gezin als wij de onderzoeksresultaten van het Daphne I-programma onbenut laten? Hoe kunnen wij spreken over sociale bescherming en rechtvaardigheid als wij niets doen aan de sociale verschillen?
Helaas is de strategie van Lissabon tot nu toe ontoereikend gebleken voor een drastische aanpak van de sociale verschillen in de Unie. Met het Handvest van de grondrechten wordt de mens in het hart van de activiteiten van de Unie geplaatst. De Raad en de Commissie spreken over vooruitgang en verhoging van de gemiddelden in de verschillende sociale sectoren, maar de minimale politieke en sociale rechten van iedere burger, zoals deze zijn neergelegd in het Handvest, worden niet gemeten op basis van gemiddelden, maar op basis van individuele maatstaven. Duurzame ontwikkeling en sociale rechtvaardigheid zijn niet alleen zinvol als daarmee de algemene index van de economie en het menselijk welzijn omhoog gaat, maar ook als daarmee de sociale samenhang wordt bevorderd. Daarom moet het hoofddoel van de Unie niet alleen zijn het leven voor de meerderheid van de burgers te verbeteren, maar ook, en vooral, ervoor te zorgen dat het slechte leven van iedere minderheid, ongeacht welke, ten minste een goed leven wordt.
Dit is het moment om radicale besluiten te nemen en efficiënt op te treden. De verantwoordelijkheid daarvoor rust op de schouders van de Commissie en de lidstaten van de Europese Unie. De routekaart voor de strategie van Lissabon moet worden aangepast aan de nieuwe omstandigheden. Het doel moet zijn voor alle Europese burgers, zonder enige uitzondering, een waardig leven mogelijk te maken. 
Špidla
   ,  Ik wil een korte opmerking maken op dit punt in het debat. De problemen die te berde zijn gebracht, zijn duidelijk problemen die aan de orde komen in teksten en documenten die door de Europese Commissie gepresenteerd zijn. Dit zijn teksten waarin wij zoeken naar oplossingen voor de problemen die in Europa werkelijk bestaan. Ik weet zeker dat de opnieuw geformuleerde agenda van Lissabon, die samenhangt met de sociale agenda, oplossingen omvat die ons verder kunnen brengen. Het is overduidelijk dat Europa moet groeien, net zoals het volstrekt vanzelfsprekend is dat Europa behoefte heeft aan sociale verantwoordelijkheid. Voorts is het volstrekt helder dat deze twee elementen onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en dat geen van beide derhalve los van de context kan worden gezien. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter. –
   Aan de orde is het verslag (A6-0045/2005) van de heer Sánchez Presedo, namens de Commissie internationale handel, over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende toepassing van een schema van algemene tariefpreferenties. Ik geef het woord onmiddellijk aan de heer Mandelson namens de Commissie. 
Mandelson,
   - Mijnheer de Voorzitter, dank u dat u mij hebt uitgenodigd om het Parlement toe te spreken over het schema van algemene tariefpreferenties en de herziening ervan.
Het stelsel van algemene tariefpreferenties (SAP) is een belangrijk instrument om handel ten dienste te stellen van ontwikkeling door de export van ontwikkelingslanden naar de Europese Unie te stimuleren. Het huidige systeem wordt op vier hoofdpunten verbeterd. Ten eerste wordt het SAP vereenvoudigd. Ten tweede wordt het aantal producten uitgebreid. Ten derde worden de voordelen gericht op de ontwikkelingslanden die de steun het hardst nodig hebben. Ten vierde zullen er voor het eerst extra SAP-voordelen - SAP+ - ter beschikking worden gesteld aan landen die duurzame ontwikkeling stimuleren.
Het nieuwe SAP-schema is eenvoudiger te begrijpen. Er zijn slechts drie varianten: de algemene regeling, de “alles behalve wapens”-regeling voor de minst ontwikkelde landen, die niet wordt aangepast, en een nieuwe bijzondere regeling om duurzame ontwikkeling en goed bestuur te stimuleren. Het graduatieproces wordt helderder, eenvoudiger en eerlijker. Graduatie - concurrerende producten uitsluiten van SAP-voordelen - wordt niet langer jaarlijks toegepast, maar gedurende de looptijd van drieëneenhalf jaar van de verordening. Dit zorgt voor meer stabiliteit en veel meer voorspelbaarheid. Het nieuwe SAP-schema is een duidelijk voorbeeld van een geïntegreerde benadering van handelsbeleid en duurzame ontwikkeling en ik weet zeker dat de afgevaardigden hier dat schema om deze reden zullen verwelkomen. De nieuwe regeling ter stimulering van duurzame ontwikkeling en goed bestuur zal een ondersteuning zijn van onze inspanningen op het gebied van de belangrijkste arbeids- en mensenrechten en milieubescherming in het kader van het bestaande handelsbeleid.
Het herziene SAP zal een effectiever instrument zijn om de diversifiëring van de export en de economische groei voor de meest hulpbehoevende landen te stimuleren. Daarbij moet u denken aan kwetsbare landen zoals Honduras, slecht gediversifieerde economieën zoals Georgië, kleine eilanden zoals Sri Lanka en door land ingesloten landen zoals Mongolië. Ik wil ervoor zorgen dat dit eenvoudigere, betere schema sneller van kracht wordt.
Na de tsunami heeft de Commissie snel gereageerd met hulp voor de getroffen landen in de Indische Oceaan. Het nieuwe SAP biedt betere toegang voor een aantal van de zwaarst getroffen landen en wij willen het versneld laten ingaan op 1 april. De landen die het het zwaarst te verduren hebben gehad bij de tsunami, zullen het meest profiteren van het nieuwe schema. Sri Lanka krijgt belastingvrij toegang tot de EU voor bijna al zijn exportproducten, waaronder de zo belangrijke textiel- en kledingproducten. India, Indonesië en Thailand zullen profiteren van verlaagde tarieven en een uitbreiding van het aantal producten, met name belangrijke visserijproducten.
Tegelijkertijd werkt de Commissie aan een vereenvoudiging en, waar van toepassing, versoepeling van de regels van oorsprong, zodat de armste landen het meest profiteren van de SAP-preferenties. De Commissie zal de herziening van de oorsprongsbepalingen van het SAP zo snel mogelijk afronden.
Ik ga nu in op de amendementen die het Parlement(1) voorstelt. Om te beginnen dank ik de heer Sánchez Presedo en de Commissie internationale handel voor het voortreffelijke werk dat ze in een kort tijdsbestek hebben verricht. Ik verwelkom het feit dat de conclusies in het verslag dat de commissie op 22 februari heeft goedgekeurd, het voorstel van de Commissie in grote lijnen steunen. De commissie heeft met name benadrukt dat er een evaluatie moet komen van de werking en het effect van het huidige SAP-schema. De Commissie werkt momenteel aan een beoordeling van het effect van het SAP op de begunstigde landen gedurende de periode van 1999 tot 2003 en we zullen het Parlement aan het eind van de zomer een eindrapportage aanbieden. Verder ben ik bereid jaarlijks aan het Europees Parlement verslag uit te brengen over de effectbeoordeling van het nieuwe SAP.
Ik wil nu verder ingaan op een paar specifieke punten. De Commissie is bereid amendement 47, dat de Commissie internationale handel heeft ingediend, te aanvaarden. Volgens dit amendement zal de Commissie “in nauwe samenwerking met de lidstaten toezicht [houden] op de invoer van [een aantal gevoelige tonijn-] producten”.
Ik ben echter niet overtuigd als het gaat om het voorstel van de commissie om de graduatiedrempel voor textiel en kleding te verlagen. Hierdoor zou India voor deze producten worden uitgesloten van het SAP. India is een van de landen die het zwaarst te lijden hebben gehad van de tsunami in de Indische Oceaan en waar nog steeds driehonderd miljoen mensen van een dollar of minder per dag moeten leven. Dit is niet het juiste moment om deze verandering door te voeren, aangezien dit een negatief effect op India zou hebben. In deze context lijkt een besluit zoals dit dus niet gerechtvaardigd. De lidstaten zijn verdeeld over de kwestie: sommige willen deze drempel verlagen, terwijl andere voor een hogere drempel zijn. Het voorstel van de Commissie voor een drempel van 12,5 procent is een redelijk compromis tussen deze twee standpunten.
Dan zijn er voorstellen die ertoe leiden dat bepaalde landen in aanmerking komen voor het schema. De commissie stelt een specifieke clausule voor El Salvador voor. Dat zou betekenen dat SAP+ kan worden toegekend aan een land dat vanwege grondwettelijke restricties maximaal twee IAO-verdragen niet heeft geratificeerd, maar zich ertoe verbindt deze op zo kort mogelijke termijn te ratificeren en implementeren.
U zult het met me eens zijn dat een ad-hocclausule die het belang van twee IAO-verdragen naar beneden haalt, in strijd is met het EU-beleid inzake bevordering van de essentiële arbeidsnormen. Op 4 maart jongsleden heeft de Raad zijn conclusies inzake de sociale dimensies van de mondialisering aangenomen, waarin hij herinnert aan “zijn toezegging om [in het kader van de mondialisering] fundamentele arbeidsnormen te bevorderen” en waarin hij wijst “op het belang van de herziening van het SAP” in dit verband. Verder heeft El Salvador tot nog toe geen actie ondernomen om de twee ontbrekende IAO-verdragen - over vrijheid van vergadering en het recht op collectieve onderhandelingen - te ratificeren en implementeren.
De commissie beveelt ook een herziening aan van de definitie van het kwetsbaarheidscriterium van SAP+, waardoor Pakistan in aanmerking zou komen voor het schema. Laat me de geachte afgevaardigden eraan herinneren wat de voorgeschiedenis hiervan is. Na “nine eleven” besloten we Pakistan de voordelen van de drugsregeling in het SAP te bieden. Ten gevolge van het door India tegen de SAP-drugsregeling ingestelde WTO-panel kunnen bijkomende tariefpreferenties alleen worden toegekend aan landen met specifieke behoeften op het gebied van handel, financiën of ontwikkeling. Dientengevolge moet de keuze van SAP+-begunstigden worden gebaseerd op heldere, transparante en niet-discriminerende criteria. Een specifieke clausule voor Pakistan zou feitelijk tot discriminatie leiden. Daarom zou een dergelijke clausule beroepsprocedures in de hand werken en ik lok liever niet nog een WTO-onderzoek uit tegen het nieuwe SAP-schema, dat niet alleen gevolgen zou hebben voor Pakistan maar voor elk ontwikkelingsland dat SAP+-begunstigde was.
We moeten ook niet vergeten dat Pakistan een van de grootste SAP-begunstigden is, terwijl SAP+ gericht is op de meest kwetsbare landen, vooral de kleinste die minder dan 1 procent van de onder het SAP vallende handelsstromen vertegenwoordigen. Maar ik benadruk dat Pakistan niet benadeeld zal worden. Het land zal in het nieuwe schema gunstig behandeld worden, aangezien het zal profiteren van verlaagde rechten voor alle uitvoer naar de Europese markt
Tot besluit nog dit: ik ben van mening dat het nieuwe SAP-schema ontwikkelingslanden goede kansen op toegang tot de markt biedt. Het is eenvoudiger, voorspelbaarder en bestrijkt een breder scala van producten. Door ervoor te zorgen dat het schema verenigbaar is met de WTO-regels, bieden we onze handelspartners rechtszekerheid, en op die basis beveel ik het schema aan dit Parlement aan. 
Sánchez Presedo (PSE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, waarde collega’s, de Europese Unie heeft bij de ontwikkeling van het stelsel van algemene tariefpreferenties een pioniersrol vervuld.
Sinds 1971 verleent zij, in overeenstemming met de aanbeveling van de VN-conferentie over handel en ontwikkeling, een niet-wederzijdse voorkeurbehandeling aan ontwikkelingslanden. De regeling is thans van toepassing op 177 landen, waaronder 50 minst ontwikkelde landen.
De Europese Unie importeert meer producten die onder het SAP vallen dan de rest van de ontwikkelde landen samen en drie keer meer dan de op één na belangrijkste importeur.
De eerste SAP-regeling uit de 21e eeuw moet de leidende rol van de Europese Unie bekrachtigen bij de bevordering van de handel en de duurzame ontwikkeling in de wereld. In de verklaring van de vierde ministeriële conferentie van de Wereldhandelsorganisatie, die in 2001 in Doha heeft plaatsgevonden, wordt erkend dat de internationale handel een belangrijkere rol kan vervullen bij het bevorderen van de economische ontwikkeling en het terugdringen van de armoede.
Dit is de eerste regeling die wordt aangenomen door het Europa van de 25. Zij verleent toegang tot een markt van meer dan 450 miljoen mensen, die samen de Europese Unie vormen. Dat aantal zal nog oplopen na de toetreding van twee nieuwe lidstaten. De nieuwe verordening is nodig vanwege de herziening van de speciale drugsregeling, waartoe de EU verplicht is op grond van de uitspraak van de Wereldhandelsorganisatie van april 2004, waaraan op 1 juli van dit jaar gevolg moet zijn gegeven.
Uw rapporteur stelt het op prijs dat de Raad het Parlement raadpleegt in een procedure waarop de medebeslissing nog niet van toepassing is. Hij is evenwel van oordeel dat er eerst een studie had moet worden verricht naar de impact van het systeem op de begunstigde landen en dat er meer tijd had moeten worden vrijgemaakt voor hoorzittingen met deskundigen, gespecialiseerde organisaties, begunstigde landen en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld. Op die manier hadden wij aan het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking verslagen van andere parlementaire commissies kunnen toevoegen.
In het verslag wordt voorgesteld in de toekomst te komen tot een actievere deelname aan en een betere organisatie van de herziening van het systeem. Bovendien wordt de rol van het Parlement versterkt, zonder evenwel het evenwicht tussen de machten te verstoren. Het draagt ongetwijfeld bij aan een verbetering van goed Europees bestuur.
Wij steunen het initiatief van commissaris Mandelson om een gewijzigd voorstel te presenteren waarin de inwerkingtreding van de verordening wordt vervroegd naar 1 april, zodat de landen die getroffen zijn door de tsunami zo spoedig mogelijk kunnen profiteren van de voordelen van de nieuwe regeling. Het voorstel om een voorlopige lijst van landen op te stellen die in aanmerking komen voor toepassing van SAP+ lijkt een goede methode, maar het gaat daarbij in feite slechts om zes landen, en het merendeel van de landen die tot dusver aanspraak konden maken op de preferenties van de regeling, wordt uitgesloten. Deze uitsluiting wordt niet gecompenseerd door de uitbreiding met ruim 200 nieuwe producten van het stelsel van algemene tariefpreferenties. Daarom lijkt het wenselijk om overeenkomstig de beginselen van rechtszekerheid, goed bestuur en legitiem vertrouwen te waarborgen dat de landen die niet in de lijst zijn opgenomen tijdelijk, namelijk tot het einde van het jaar, kunnen blijven profiteren van de voordelen die zij thans genieten.
Ik wil hier benadrukken dat de naleving van de voorwaarden om in aanmerking te komen voor toepassing van de nieuwe bijzondere stimuleringsregeling in overeenstemming moet zijn met de beginselen van de rechtsstaat. Het geval van El Salvador zal dit laten zien.
Het preferentiestelsel van de Unie heeft de stopzetting van het geweld en de pacificatie van het land bevorderd en versterkt. Als de huidige Salvadoraanse grondwet, die geleid heeft tot het ontstaan van een delicaat evenwicht en een klimaat van eendracht, niet onmiddellijk voldoet aan de letter van de nieuwe vereisten maar wel aan de fundamentele doelstellingen, mag dat geen beletsel vormen voor het zoeken naar formules zoals het voorgestelde beginsel van naleving door gelijkstelling. Wij moeten er tevens op toezien dat de toegang tot de bijzondere stimuleringsregeling niet aan banden wordt gelegd door een al te restrictieve definitie van het beginsel van kwetsbaarheid.
Het verslag voorziet in de mogelijkheid om technische bijstand te verlenen. Doel is om op die manier de institutionele en reglementaire capaciteit op te bouwen die de begunstigde landen nodig hebben om het stelsel beter te gebruiken, aangezien de benuttingsgraad thans sterk te wensen overlaat.
Vanuit sectoraal oogpunt wil ik uw aandacht vestigen op de volgende punten. In samenspraak met de rapporteur van de Commissie ontwikkelingssamenwerking is een amendement ingediend waarin wordt voorgesteld om de termijnen voor de liberalisering van suiker te koppelen aan de termijnen die zullen worden vastgesteld bij de herziening van de gemeenschappelijke marktordening. Dat amendement heeft ingang gevonden. Hetzelfde geldt voor de amendementen inzake textiel en visserijproducten.
Ofschoon de oorsprongsregels geen deel uitmaken van de nieuwe regeling, zijn zij van uitzonderlijk belang. Daarom dringt de rapporteur aan op een spoedige herziening van de vorm, de inhoud en de procedures van deze regels.
In het verslag worden nog andere elementen aangekaart die in de toekomst van belang zullen zijn. Ik denk bijvoorbeeld aan de instandhouding van de berekeningsbasis, de uitbreiding van de categorie van gevoelige producten en de aandacht voor de belangen van de ACS-landen die niet in staat zijn om een economische partnerschapsovereenkomst aan te gaan.
Met het nieuwe SAP+ wordt de menselijke ontwikkeling in het centrum van alle ontwikkelingsstrategieën geplaatst. Ik wil dan ook eindigen met te zeggen dat deze regeling de ruggengraat moet worden van het toekomstige SAP. Hartelijk dank voor uw aandacht en dank ook aan al degenen die hebben meegewerkt aan de totstandkoming van dit verslag.
De Voorzitter.
   – Dames en heren, de zittingsdienst heeft me ervan in kennis gesteld dat we flink te laat zijn en stelt voor dit debat nog tien minuten voort te zetten, totdat alle leden die namens hun fracties het woord voeren aan de beurt zijn geweest. Ik vraag u dus nog tien minuten geduld en aandacht. Bij voorbaat dank voor het respect dat u voor de sprekers toont. 
Van den Berg (PSE ),
   – Voorzitter, als rapporteur voor advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking zou ik in de eerste plaats Commissaris Mandelson willen bedanken voor de woorden die hij zojuist heeft gesproken. De verschillende elementen die hij noemde, kan ik zeer goed volgen en ook delen. Handel en ontwikkelingssamenwerking zijn zeer nauw met elkaar verweven.
Het stelsel van algemeen tariefpreferenties waarover wij vandaag debatteren, is daarvan een uitgelezen voorbeeld. Het bedrag dat wij via dit systeem van handelsvoordelen uitgeven is hoger dan het totale Europese budget voor ontwikkelingssamenwerking. Herziening van het stelsel was zeer noodzakelijk. Er werd domweg onvoldoende gebruik van gemaakt en de te complexe structuur voldeed niet aan de regels van de WTO. Vandaar dat een vereenvoudiging, een verbetering, extra voordeel op kan leveren en zeker als de desbetreffende landen zich dan ook houden aan de internationale normen voor goed bestuur en arbeidsvoorwaarden, gaat dat veel betekenen. Echter, om het stelsel effectief te maken, moet de Commissie snel komen met een herziening van de regels van oorsprong, want daarvan hangt af of we het ook daadwerkelijk effectiever voor de landen kunnen maken. Het is van groot belang dat de voordelen genereus zijn en dat we niet via de achterdeur proberen opnieuw protectionisme in te voeren door allerlei producten uit te zonderen, de Commissaris doelde daar zojuist op. De voorgestelde snelle inwerkingtreding van het nieuwe systeem op de door tsunami getroffen landen op 1 april steunen we, maar we pleiten tevens voor een overgangsperiode voor de landen die nog niet klaar zijn. Het is ook een kwestie van goed vertrouwen.
Tot slot, de relatie tussen het SAP en de EPA's, waarover de Europese Commissie momenteel onderhandelt met de ACS-landen. De handelsovereenkomsten zijn niet onomstreden, de Commissaris weet dat. Het zou gaan om te snelle en te rigoreuze handelsliberalisering. Het is dus uiterst essentieel dat er voor de ACS-landen en vooral voor de landen die niet tot de LDC's behoren een alternatief blijft als men niet tot de EPA's wil toetreden. De herziening in 2008 van het SAP Plus zou daarvoor een goed alternatief kunnen vormen. Ik adviseer de Commissaris op dat punt echt spijkers met koppen te slaan. 
Martens,
   . Voorzitter, we spreken over de herziening van het algemeen preferentiesysteem voor ontwikkelingslanden. Dit systeem is, zoals eerder opgemerkt, een van de belangrijkste instrumenten om economische ontwikkeling in ontwikkelingslanden te stimuleren en dus voor een rechtvaardiger verdeling in de wereld. Het biedt handelsvoordelen aan landen die dat het meest nodig hebben. Daarnaast krijgen de landen die goed presteren op het gebied van mensenrechten, goed bestuur, arbeidsrecht en duurzame ontwikkeling nog meer voordelen via het zogeheten SAP Plus-programma, dat bedoeld is als extra stimulans voor regeringen om serieus en duurzaam te werken aan verdere stabiliteit en ontwikkeling in hun land.
Het gaat om een herziening van de bestaande SAP-regeling, en dat was nodig. Tot dusver werd er heel weinig gebruik gemaakt van de mogelijkheden die deze regeling biedt en daarom is geprobeerd haar eenvoudiger, transparanter en objectiever te maken. Dat zal geen garantie zijn voor toename van het gebruik van de regeling, noch van de extra mogelijkheden. Vandaar het pleidooi voor herziening van de regels van oorsprong en vooral ook voor adequate technische assistentie om landen te helpen te bezien hoe zij aan de voorwaarden kunnen voldoen.
Het SAP Plus zou voor regeringen een extra impuls moeten zijn met betrekking tot goed bestuur, eerbiediging van de mensenrechten en dergelijke, maar de Commissie wil deze regeling alleen toekennen aan landen die er op dit moment al aan voldoen. Daarmee vervalt de stimulans voor de landen die er in de komende tien jaar, want zolang duurt de regeling, aan zouden kúnnen voldoen. Dat is een gemiste kans. Vandaar dat er in het verslag voor wordt gepleit dat ook landen die in de komende jaren alsnog zullen gaan voldoen aan de voorwaarden voor SAP Plus van de extra voordelen gebruik zullen kunnen maken vanaf het moment dat zij aan de criteria voldoen.
Voorzitter, onze fractie steunt het geamendeerde verslag dat nu voorligt. Het is een complexe materie en ik ben blij dat we met de andere fracties en de verschillende disciplines een compromis hebben kunnen vinden. Ik hoop dat het verslag in deze vorm wordt aangenomen en dat Raad en Commissie de aanbevelingen kunnen overnemen. De Commissie wilde dit verslag eerder behandelen ten behoeve van de landen die gedupeerd zijn door de tsunami-ramp. Ik hoop dat deze landen ook werkelijk profijt zullen kunnen hebben van deze regeling. Goed nieuws is ook dat de evaluatie er eindelijk aankomt. Daar zaten we op te wachten. 
Ferreira, Elisa,
   . - Op de eerste plaats wil ik commissaris Mandelson verwelkomen. Het schema van algemene tariefpreferenties is een belangrijk instrument om de ontwikkelingslanden te steunen via het stimuleren van hun participatie in de wereldhandel. Deze open houding is een uitvloeisel van de verantwoordelijkheid die de Europese Unie draagt als belangrijkste handelsblok in de wereld en strookt met de bij de Wereldhandelsorganisatie en het Doha-proces ingenomen standpunten.
Sinds januari dit jaar worden in het kader van de WTO-regels producten uit derde landen - met China voorop - zonder belemmeringen ingevoerd in de Europese ruimte. Misschien gebeurt dat op een te agressieve wijze. Ik gebruik het woord ‘misschien’, omdat ik van deze gelegenheid gebruik moet maken mij te beklagen over het feit dat er noch noch effectieve instrumenten voor het meten van de invoer beschikbaar zijn, hoewel de Commissie zich daartoe al in verband met het jaar 2004 verplicht had.
Ik juich de snelle reactie van de Europese Unie op de dramatische gevolgen van de tsunami toe. De veranderingen die thans worden aangebracht in de oorsprongsregels zullen leiden tot een verdere opening van de Europese markt voor de invoer van textielproducten uit de ontwikkelingslanden. De armste landen van de wereld dreigen te worden blootgesteld aan het gecombineerde en gelijktijdige effect van de liberalisering van de invoer van textiel uit China en de ontoereikende selectieve behandeling van mondiale grootmachten op textielgebied, zoals India, in het kader van het schema van algemene tariefpreferenties. Dat zal er zeer waarschijnlijk toe leiden dat die economieën en regio’s volledig ineenstorten. Ik betreur het te horen dat commissaris Mandelson niet gevoelig lijkt te zijn voor deze problematiek.
We moeten nog eens uitgebreid stilstaan bij het perverse verschijnsel dat de sterkste landen de zwakste landen ronduit verpletteren met een instrument dat juist tot doel had hun ontwikkeling te steunen. Het is essentieel dat de openstelling van de textielmarkt voor de invoer uit landen met lage kosten ook in Europa beantwoord wordt met passende maatregelen van de kant van de begunstigde landen en vergezeld gaat van de geleidelijke vaststelling van handelsregels die eerlijker zijn vanuit sociaal en milieuoogpunt en ten aanzien van de eerbiediging van het intellectuele eigendom, zoals de Groep op hoog niveau voor de textiel- en kledingsector heeft voorgesteld.
Laten wij duidelijk zijn: indien het klopt dat een snelle aanpassing van de Europese regels inzake textiel onmisbaar is, dienen wij te vermijden dat die aanpassing leidt tot een plotselinge ineenstorting van de economische en sociale structuur van de Europese textielregio’s, met alle zeer ernstige gevolgen van dien, met name op het vlak van de werkgelegenheid. 
Van Hecke,
   . Voorzitter, collega's, het algemeen stelsel van preferenties, waarmee aan ontwikkelingslanden verlaagde invoertarieven worden toegekend voor de export van hun producten naar Europa, is de meest concrete toepassing van het principe "". Dit stelsel was vorig jaar goed voor ruim 500 miljard euro aan export uit ontwikkelingslanden naar Europa.
In dit verslag worden de basisprincipes vastgelegd voor de komende tien jaar. Ik blijf echter geloven dat dit voorstel voor een verordening een te beperkte vertaling is van de doelstellingen die eerder door de Commissie voorop werden gesteld. Er zou namelijk worden voorzien in een doelmatiger stelsel, dat beter beantwoordt aan de noden van de begunstigde landen en vooral van de armste landen, die dit stelsel echt nodig hebben voor hun handel en ontwikkeling. Er zou meer duidelijkheid, meer flexibiliteit en vooral meer transparantie komen, met inbegrip van een procedure voor snelle herziening, indien nodig.
Deze doelstellingen zijn mijns inziens niet voldoende gehaald. Er wordt een stap in de goede richting gezet, maar de hervorming gaat duidelijk niet ver genoeg. De ALDE-Fractie heeft zich daarom bij de eindstemming in de Commissie internationale handel van stemming onthouden en vandaag opnieuw vijf amendementen ingediend. Deze amendementen zijn bewust beperkt gehouden. Ze zijn redelijk en zij zijn er vooral op gericht meer garanties in te bouwen dat de prioritaire doelstellingen echt worden gehaald. Onze fractie wil enerzijds dat het stelsel ten goede komt aan de landen die het echt nodig hebben, en anderzijds dat onze eigen industrie wordt beschermd tegen onterechte of oneerlijke concurrentie.
Wat wij met onze amendementen nastreven, is gewoon het tegengaan van misbruik of onterecht gebruik van het stelsel. Ik hoop dan ook oprecht dat de rapporteur en onze collega's aan onze bekommernissen tegemoetkomen zullen kunnen komen, zodat ook wij straks bij de stemming, of morgen, voor dit verslag kunnen stemmen. 
Auken,
   – Mijnheer de Voorzitter, de Groenen juichen de SAP-overeenkomst toe, maar hebben nog steeds grote zorgen. Staat u mij toe de twee ernstigste aan de orde te stellen.
Helaas heeft de meerderheid een aantal amendementen van de NGO’s afgewezen. Deze amendementen, die door de Groenen gesteund werden, hielden in dat het aantal steungerechtigde landen zou worden uitgebreid. De overeenkomst betekent helaas dat Indonesië en India worden uitgesloten, ook al ligt het gemiddeld inkomen er aanzienlijk lager dan in veel landen die onder de overeenkomst vallen. Dat betekent dat er nu EU-belastingen van meer dan 200 miljoen euro per jaar worden opgelegd aan het door de tsunami getroffen Indonesië. Feitelijk lijkt het erop dat de grote offerbereidheid in de EU-landen veranderd is in het bekende oude EU-protectionisme. Wij willen dat deze overeenkomst wordt uitgebreid tot alle landen die voldoen aan de criteria voor duurzame ontwikkeling, ongeacht hun grootte.
Verder is het teleurstellend dat we nog steeds moeten wachten op de Commissie waar het gaat om een zeer noodzakelijke hervorming van de oorsprongsregels. Zou de Commissie zo vriendelijk willen zijn om ons te vertellen wanneer we het desbetreffende voorstel krijgen? Zonder dat voorstel zullen de nieuwe SAP-regels niet in het voordeel werken van degenen voor wie ze bedoeld waren. Zo wordt een ander tsunami-land, Sri Lanka, getroffen, doordat zijn kledingproductie slechts één schakel in de fabricageketen is. Het kan toch niet de bedoeling zijn dat onze hulp in de praktijk schadelijk is voor degenen die juist de allermeeste hulp nodig hebben.
Farage,
   - Mijnheer de Voorzitter, handelsdebatten zijn altijd zeer complex en algemene tariefpreferenties zijn daarop geen uitzondering. Daarom hebben we misschien het geluk dat de heer Mandelson commissaris voor handel is. Hij is tenslotte deskundiger dan de rest van de Europese Commissie bij elkaar.
Als we teruggaan naar de kern, zien we dat het Verenigd Koninkrijk de op drie na grootste economie ter wereld is, de op twee na grootste handelsnatie ter wereld en hoofd van het Britse Gemenebest, dat 30 procent van de wereldbevolking vertegenwoordigt. Londen is het voornaamste financiële centrum van de wereld en Engels de gemeenschappelijke taal van de handel. Waarom worden we dan al sinds 1973 vertegenwoordigd door de EEG, de EG en de EU en, als de Grondwet wordt aangenomen, welzeker door de Verenigde Staten van Europa? Het zou voor het Verenigd Koninkrijk ongetwijfeld beter zijn om namens zichzelf in de WTO te zitten. We hebben niet alleen betere betrekkingen met onze voormalige koloniën dan de meeste andere Europese landen, maar we zijn ook niet gebonden aan protectionistische eisen zoals de Europese Unie. Oxfam heeft niet voor niets de Double Standards Award aan de Europese Unie toegekend wegens regelrechte hypocrisie.
We willen een Britse stem. We willen echte Britse invloed. Misschien kunnen we de derde wereld dan werkelijk een fatsoenlijke kans bieden.
De Voorzitter.
   – Het debat over het verslag van de heer Sánchez Presedo zal vanavond om 21.00 uur worden voortgezet, omdat wij om 15.00 uur zullen overgaan op de behandeling van de verklaringen van de Raad en de Commissie over de herziening van het non-proliferatieverdrag en nucleaire wapens in Noord-Korea en in Iran. 
De Commissie aanvaardt de amendementen 1, 4, 7, 34, 43, 45 en 47 alsmede de amendementen 3, 4, 16 en 21 van de Commissie ontwikkelingssamenwerking.
De Commissie vindt het moeilijk om de amendementen 3, 15 en 18 te aanvaarden.
De Commissie verwerpt de amendementen 2, 5, 6, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 16, 17, 19, 20, 21, 22, 24, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 44, 46, 48, 49, 50, 51 en 52. Voorts verwerpt zij de amendementen 2, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 17, 18, 19, 20, 22 en 23 van de Commissie ontwikkelingssamenwerking. 

De Voorzitter. –
   Aan de orde zijn de stemmingen.
De Voorzitter.
   – Zoals gisteren aangekondigd, heeft de Raad het Parlement een rectificatie doen toekomen met betrekking tot de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van de richtlijnen betreffende de instelling van een nieuwe comitéstructuur voor financiële diensten.
Bij schrijven van heden heeft de voorzitter van de Commissie economische en monetaire zaken laten weten dat de commissie voorstander is van goedkeuring van de rectificatie. 
Berès (PSE ),
   . - Mijnheer de Voorzitter, nu wij deze procedure gaan bekrachtigen, wil ik het Parlement op het belang van dit document wijzen. Het betreft een goedkeuring in eerste lezing op een terrein waar medebeslissing geldt. Dit zou wel eens een gewoonte kunnen worden en in zulke situaties moeten we de rechten van ons Parlement bewaken.
In dit geval hebben wij in zekere zin als proefkonijn gefungeerd. Als Parlement hebben wij voor een versie van het Commissiedocument gestemd die niet dezelfde is als die welke door de Raad is goedgekeurd; de reden daarvoor is, zo is ons meegedeeld, dat na de stemming juristen-vertalers zich over de tekst hebben gebogen. Deze bemoeienis werd weliswaar een louter technisch karakter toegedicht, maar de beleidslijnen zijn nu duidelijk heel anders dan als verwoord in het document dat wij hebben goedgekeurd.
In het vorige Parlement is onze collega Richard Corbett verzocht een initiatiefverslag op te stellen om te bepalen welke procedure in zulke gevallen moet worden gevolgd. Ik hoop dat ons Parlement zeer binnenkort een dergelijk verslag kan aannemen, omdat wij extra hulpmiddelen nodig hebben om in een situatie als deze de strijd met de Raad en de Commissie aan te binden. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen zeggen dat er wat vertaalproblemen zijn in een aantal versies. Daarom verzoek ik het Bureau bij paragraaf 5 de Franse versie te gebruiken en bij paragraaf 8 en overweging M de Portugese versie. 

Protasiewicz (PPE-DE ).
   – Dank u wel, mijnheer de Voorzitter. Als indiener van dit amendement wil ik een kleine correctie aanbrengen, die erin bestaat dat in de zinsnede “investeringen in grote infrastructuurprojecten” het woord “grote” wordt geschrapt. Het amendement luidt dan als volgt: “investeringen in infrastructuurprojecten”. Ik hoef dit waarschijnlijk niet toe te lichten. Het gaat erom dat we ons niet beperken tot grootschalige infrastructuurprojecten, maar dat alle belangrijke investeringen in de infrastructuur aan bod komen. Dank u wel. 

De Voorzitter.
   – Hiermee is de stemming beëindigd.
Wij gaan nu over tot de stemverklaringen. 

Goudin, Lundgren en Wohlin (IND/DEM ),
   –De Zweedse partij Junilistan steunt de verwezenlijking van een goed functionerende interne markt voor aardgas, waardoor het voor nieuwe actoren gemakkelijker wordt om die markt te betreden. Zolang men investeringen in de infrastructuur en het nemen van bedrijfsrisico’s blijft stimuleren door redelijke compensatieniveaus te garanderen voor degenen die tot de markt toetreden, is het een goede zaak dat fundamentele beginselen en bepalingen worden vastgesteld voor de voorwaarden voor toegang tot de aardgasnetten – een toegang die leidt tot meer concurrentie in de EU en op den duur tot lagere gasprijzen.
Queiró (PPE-DE ),
   .- Een open economie vereist duidelijke regelgeving die nageleefd kan worden. De opzet van deze regelgeving moet zodanig zijn dat de naleving ervan gecontroleerd en gehandhaafd kan worden. Bij deze materie - de voorwaarden voor de toegang tot aardgastransmissienetten - is het belangrijk non-discriminatie te garanderen om te verzekeren dat de interne markt goed functioneert
Daar het verslag tegemoetkomt aan deze zorgen, heb ik voor gestemd. 
Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
   .- De interne markt voor aardgas kan alleen efficiënt functioneren als de voorwaarden voor de toegang tot het net in de hele interne markt voldoen aan bepaalde minimumnormen wat betreft de belangrijkste aspecten voor de toegang van derden. Deze normen zijn van essentieel belang om rechtvaardige en evenwichtige voorwaarden te garanderen en nieuwkomers, met name kleine bedrijven, kansen te bieden om de markt te betreden.
In de voorwaarden voor toegang tot het net mag geen onderscheid gemaakt worden tussen de gebruikers op grond van hun omvang. Dat zou kunnen leiden tot concurrentievervalsing en de consumenten in ieder geval beletten op billijke wijze te profiteren van de interne markt voor aardgas.
Met deze maatregelen kunnen de gebruikers die toegang willen hebben tot het net profiteren van een transparantieniveau dat toereikend is om ze in staat te stellen zaken te doen. Anders zouden de kansen voor het doen van zaken die ontstaan door de ontwikkeling van de markt op korte of lange termijn, niet kunnen worden benut.
De amendementen die zijn ingediend op het voorstel verbeteren de voorwaarden voor non-discriminatie en mededinging en verduidelijken de basisprincipes. Daarom heb ik voor de compromisamendementen (blok 1) gestemd, en ik verheug mij erover dat de verordening nu kan worden goedgekeurd. 

Oomen-Ruijten (PPE-DE ).
    Voorzitter, het is moeilijk om tijdens dit geweld nog even uit te leggen dat in het voorstel dat ik namens de EVP-fractie heb gedaan om het verslag-De Rossa te verwerpen niettemin wordt erkend dat er een aantal goede elementen in het door de Europese Commissie gepresenteerde voorstel zitten. Ik heb die goede elementen ook niet ongedaan willen maken. Het verzoek moet veeleer gezien worden als een signaal aan de Raad van Ministers, waar 22 landen zich houden aan de regels zoals vastgelegd in 1408 en er 3 lidstaten zijn, het Verenigd Koninkrijk, Finland en Zweden, die daarmee niet kunnen instemmen.
Voorzitter, dit signaal moest een keer gegeven worden en ik hoop dat men straks ook rekening houdt met een mobiliteit van werknemers in Europa die op het hoogste niveau moet liggen, anders kunnen we de Lissabon-doelstellingen ook wel vergeten. Dit signaal is, denk ik, opgepakt wanneer er dik 200 mensen zijn die met zo'n rigide voorstel als ik heb ingediend, hebben ingestemd. 
Goudin, Lundgren en Wohlin (IND/DEM ),
   –Het vrij verkeer van personen op de interne markt is een van de grootste successen en voordelen van de EU en veronderstelt natuurlijk een goed functionerende gemeenschappelijke arbeidsmarkt. Tegelijkertijd moet het recht van de lidstaten om hun eigen welvaartsmodel te kiezen worden gehandhaafd. Sommige landen kiezen voor een combinatie van hoge belastingen, omvangrijke openbare diensten en genereuze sociale hulp, terwijl andere landen kiezen voor lagere belastingen en een meer rudimentair welvaartsmodel. In deze situatie kan men niet toestaan dat Europese burgers voor lage belastingen in het ene land kiezen en tegelijkertijd het recht willen hebben op genereuze uitkeringen en steun van het andere land. Als men dit toelaat, worden de lidstaten gedwongen allemaal hetzelfde welvaartsmodel in te voeren. De mogelijkheid van de volkeren van Europa om hun eigen toekomst te bepalen wordt daarmee op het zoveelste gebied ondermijnd.
De Zweedse partij Junilistan wil een behoorlijke herziening van de groeiende invloed van de EU-regels op het sociaal beleid en het arbeidsmarktbeleid. Wij hebben daarom besloten om tegen dit verslag te stemmen, waarin wordt gepleit voor verdere inperking van de handelingsvrijheid van de lidstaten op enkele van de meest centrale terreinen van democratisch economisch beleid. 
Marques (PPE-DE ),
   .- De Europese Unie mag niet slechts een ruimte voor vrij verkeer van kapitaal, goederen en diensten zijn. Europa dient zijn burgers ook de mogelijkheid te bieden elders te verblijven, te werken en te reizen zonder afbreuk te doen aan hun rechten. Verordening (EEG) nr. 1408/71 vervult een belangrijke rol bij het realiseren van dit doel. Daarom heb ik voor deze aanbeveling voor de tweede lezing betreffende het door de Raad vastgestelde gemeenschappelijk standpunt gestemd.
Verordening (EEG) nr. 1408/71, die meer dan dertig jaar geleden van kracht is geworden, legt de basis op grond waarvan burgers die zich van de ene naar de andere lidstaat verplaatsen recht hebben op prestaties.
Bij de herziening van de huidige verordening worden verschillende nieuwe bepalingen ingevoerd die de socialezekerheidsrechten beogen te versterken. De verordening maakt het mogelijk te bepalen of de burger recht houdt op specifieke prestaties van de lidstaat van herkomst, die derhalve exporteerbaar zijn, of dat hij toegang krijgt tot een gelijkwaardige prestatie in de nieuwe lidstaat waar hij verblijft.
Ik betreur het echter dat de Raad er niet mee heeft ingestemd vijf specifieke prestaties voor gehandicapten en hun familieleden in de herziening op te nemen. Die prestaties moeten bij de volgende herziening van de verordening in aanmerking worden genomen. 
Queiró (PPE-DE ),
   .- Daar het hier om een tweede lezing gaat, is er geen eindstemming. Desalniettemin acht ik het nuttig de reden van mijn stem tegen het voorstel tot verwerping van het gemeenschappelijk standpunt uit te leggen.
Portugal heeft - rekening houdend met de interpretatie van het Europees Hof van Justitie - het standpunt verdedigd dat schrapping van bijlage II bis bij Verordening (EEG) nr. 1408/71 van fundamenteel belang is om bepaalde prestaties exporteerbaar te maken. Het betreft hier prestaties die voor Portugese emigranten uiterst belangrijk zijn. Als die prestaties - waarvoor geen premie of bijdrage wordt betaald - in de bijlage blijven staan, kunnen zij niet worden uitgevoerd. Dat zou onze emigranten ernstige schade berokkenen. 
Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
   . De vrijheid van verkeer van werknemers in de Europese Unie ondervindt bepaalde beperkingen ten gevolge van het feit dat de lidstaten er verschillende interpretaties en formules op nahouden wat betreft de socialezekerheidsregelingen. Dat is een vanzelfsprekende zaak in een pluriforme en niet-gecentraliseerde Gemeenschap.
Toch zie ik de noodzaak in van basisregels om ervoor te zorgen dat een burger van een lidstaat die naar een andere lidstaat verhuist daardoor niet alle garanties en sociale prestaties verliest waarop hij daarvoor recht had.
Helaas blijft er verschil van mening bestaan over de “exporteerbaarheid” van vijf niet op premie- of bijdragebetaling berustende prestaties, te weten uitkering voor kinderverzorging, uitkering voor gehandicapten en zorguitkering voor gehandicapte kinderen, onderhoudsuitkering voor gehandicapten, verzorgingstoelage voor gehandicapten en zorgtoelage. Die exporteerbaarheid wordt ten onrechte door enkele landen van de hand gewezen (Finland, Zweden en het Verenigd Koninkrijk), die zich verzetten tegen het principe van het verstrekken van prestaties buiten hun eigen grondgebied (artikel 42 van het Verdrag), hetgeen de werknemers die terugkeren naar het land van herkomst benadeelt. Overeenkomstig de verklaring van de Commissie zal het de taak van het Hof van Justitie zijn in deze zaak opheldering te verschaffen.
Overeenkomstig het standpunt van de Portugese regering heb ik tegen amendement 2 gestemd, dat zou leiden tot verwerping van het gemeenschappelijk standpunt, en voor amendement 1, waarin nota genomen wordt van de verklaring van de Commissie inzake de eventuele instelling van beroep bij het Hof van Justitie teneinde duidelijkheid te verkrijgen. 

Guerreiro (GUE/NGL ),
   .- Rekening houdend met de ontwerpamendementen van het Europees Parlement op het Commissievoorstel en gelet op de standpunten van de betrokken beroepscategorie is het belangrijk de aandacht onder meer te vestigen op:
- De kritiek op het voornemen luchtverkeerleiders verantwoordelijkheden te geven die hun functie te buiten gaan, zoals bij “onverwachte crisissituaties (bijvoorbeeld kaping van vliegtuigen, bomdreigingen)”;
- De kritiek op de mogelijkheid dat luchtverkeersleiders “hun activiteiten uitoefenen onder de verantwoordelijkheid van verleners van luchtvaartnavigatiediensten” bij wie zij niet in dienst zijn. Krijgen zij een onzekere dienstbetrekking? Zullen zij als werknemers in dienst van een bepaald bedrijf in een ander bedrijf werken? Onder welke voorwaarden? Kan een luchtverkeersleider werken zonder in dienst te zijn bij een verlener van luchtvaartnavigatiediensten? Met welke gevolgen?
Tot slot wil ik erop wijzen dat een aantal voorstellen van het Europees Parlement - of zij nu duidelijk of minder duidelijk geformuleerd zijn - impliciet een opening bevatten in de richting van vroegere of actuele plannen in verband met het “gemeenschappelijk Europees luchtruim”, met andere woorden de liberalisering en daaropvolgende privatisering van het luchtverkeersbeheer. 
Martin, David (PSE ),
   - Ik verwelkom dit voorstel als aanvulling op de totstandbrenging van een “gemeenschappelijk Europees luchtruim”. Het is van zeer groot belang dat we gebruik maken van de mogelijkheid bepaalde veiligheidsaspecten van het luchtverkeersbeheer opnieuw te bezien en te verbeteren, de instelling van grensoverschrijdende functionele luchtruimblokken te vergemakkelijken en gelijke voorwaarden voor opleidingsinstellingen in de Europese Unie te scheppen.
Daarnaast steun ik het voorstel de lidstaten de verplichting op te leggen ervoor te zorgen dat luchtverkeersleiders kunnen aantonen dat zij op een voldoende hoog niveau Engels kunnen spreken en begrijpen als middel om de genoemde doelstellingen te bereiken.
Ook verwelkom ik de wederzijdse erkenning van vergunningen van luchtverkeersleiders in het voorstel, waarmee de in de jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie neergelegde principes worden bevestigd. 
Queiró (PPE-DE ),
   .- Ik heb voor dit verslag gestemd, waarin het door mij ingediende ontwerpamendement is opgenomen. Dat amendement beoogt een garantie te geven voor het respecteren van de door de huidige luchtverkeersleiders verworven rechten - rechten die verworven zijn op basis van goede, strenge wetgeving die zichtbaar positieve resultaten heeft opgeleverd - zonder op enigerlei manier het hoge goed van de veiligheid van het luchtverkeer in het geding te brengen.
Aan deze uitgangspunten, die verenigbaar blijken te zijn met elkaar, is voldaan. Daar mijn amendement nu deel uitmaakt van het verslag, heb ik voor gestemd. 
Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
   . In het verlengde van het wetgevingspakket voor het gemeenschappelijk Europees luchtruim beoogt deze ontwerprichtlijn de wetgeving van de lidstaten betreffende de opleiding en de uitoefening van het beroep van luchtverkeersleiders te harmoniseren. Deze zaak is van zeer groot belang in de huidige tijd.
Gemeenschappelijke regelgeving inzake bevoegdheden en opleiding op basis van internationale criteria kan de mobiliteit van deze beroepsgroep binnen de interne markt ten goede komen, de werkgevers een ruimer aanbod bezorgen bij de aanwerving van luchtverkeersleiders en een bijdrage vormen voor het bereiken van een hoog veiligheidsniveau in de hele Europese Unie.
De desbetreffende parlementaire commissie heeft met duidelijke meerderheid dit verslag goedgekeurd. Die uitslag geeft aan dat het een technisch zeer goed uitgewerkt voorstel is en dat de meeste bepalingen ervan goedgekeurd zijn.
Ik heb voor gestemd. 
Toussas (GUE/NGL ),
    Met de richtlijn inzake de communautaire vergunning voor luchtverkeersleiders worden nieuwe stukjes toegevoegd aan de puzzel van de kapitalistische herstructurering in de luchtvaartsector, waarvan het doel is het “gemeenschappelijk Europees luchtruim” ten uitvoer te leggen en op te nemen in het meer algemene volksvijandige beleid van de Europese Unie. Daarmee wordt een aanslag gepleegd op de lonen en de sociale rechten van de werknemers en het kapitaal de mogelijkheid geboden om enorme winsten te boeken, met alle pijnlijke gevolgen van dien voor de veiligheid van de vluchten en de soevereine rechten van de landen. Met deze richtlijn worden de “verleners van diensten voor de luchtverkeersveiligheid” losgekoppeld van de “nationale overheidsorganen voor toezicht” en wordt de controle op het Europees luchtruim overgedragen aan de monopolistische ondernemingen in de Unie die de scepter zwaaien op luchtvaartgebied. Het onderzoek naar ongelukken, de controle op de luchtwaardigheid van vliegtuigen en ondernemingen, en de toekenning van diploma’s en vergunningen aan luchtverkeersleiders zijn reeds terechtgekomen bij monopolistische concerns.
De Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland hebben tegen de richtlijn inzake de communautaire vergunning voor luchtverkeersleiders gestemd. Wij geven bovendien steun aan de strijd die de werknemers leveren voor een uitsluitend openbare luchtvaart en voor betere en goedkopere diensten, opdat tegemoet gekomen wordt aan de hedendaagse behoeften van de volksklasse en de werknemers en zekere banen worden gegarandeerd. 

Queiró (PPE-DE ),
   .- De Europese Investeringsbank (EIB) is een van de instrumenten voor het ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie en dat hoort ook zo. De activiteiten, kredietverlening en voorwaarden voor het verstrekken van krediet alsmede de technische steunverlening van de Bank vormen allemaal elementen die ertoe bijdragen dat het beleid van de EIB gericht is op ontwikkeling, en dat is iets waar wij mee instemmen. Aan de andere kant vormen het bij uitstek politieke karakter van de activiteiten van de Bank en de manier waarop zij omgaat met de geplande doelstellingen inzake ontwikkeling, een rechtvaardiging voor haar relaties met en rapportage aan het Europees Parlement.
Om beide redenen, en gezien het feit dat een positieve stem geen enkele van de activiteiten van de EIB in gevaar zal brengen, heb ik voor dit verslag gestemd. 
Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
   .- De Europese Investeringsbank (EIB) is een geprivilegieerd instrument van de Europese Unie en haar economie. De eigen investeringen van de Bank en de particuliere investeringen waarvoor zij als katalysator fungeert, bevestigen dat de Bank een fundamentele rol speelt bij de verwezenlijking van het doel Europa tot de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie van de wereld te maken.
Het dynamisch beleid van de Europese Investeringsbank - met name voor de particuliere sector - heeft het mogelijk gemaakt nieuwe financieringsbronnen aan te boren, in het bijzonder via risicokapitaal en garanties. Die aanpak geeft ons de noodzakelijke garantie dat de Europese Investeringsbank in het institutioneel bestel van de Unie een cruciale rol zal blijven spelen voor de financiering van kleine en middelgrote ondernemingen (KMO’s) en aldus zal bijdragen aan de totstandbrenging van een solide economie die meer en betere arbeidsplaatsen schept en duurzame groei bevordert.
Daarom moet de EIB prioriteit geven aan uitbreiding van de kredietverlening aan kleine bedrijven, het vastleggen van precieze regels voor de evaluatie van haar projecten, betere toegang voor KMO’s tot risicokapitaal en een gemakkelijker toegang tot haar activiteiten voor plaatselijke en regionale financiële partners.
Ik heb voor gestemd. 

Andersson (PSE ),
   –Wij steunen het verslag over de sociale situatie in de Europese Unie. We hebben echter gestemd tegen de eis dat de Commissie haar voorstel voor een richtlijn over diensten in de interne markt terugtrekt, ten eerste omdat die eis onrealistisch is, en ten tweede omdat wij denken dat we in het Europees Parlement invloed kunnen uitoefenen op de inhoud van die richtlijn. Wat betreft de harmonisatie van de status van arbeid in loondienst met de bijbehorende rechten en waarborgen, vooral op het vlak van sociale bescherming en levenslang leren, gaan wij ervan uit dat een dergelijke harmonisatie over minimumniveaus gaat. Wat betreft het invoeren van maatregelen zoals een “levensnoodzakelijk minimuminkomen”, interpreteren wij dat als iets waarmee gestreefd wordt naar wat wij in Zweden bijstand noemen, en niet naar invoering van een systeem met minimumlonen.
Fernandes (PSE ),
   . - Ik feliciteer collega Ilda Figueiredo met haar verslag over de sociale situatie in de Europese Unie. Zij maakt daarvan een kritische diagnose op basis van statistische gegevens die duidelijk laten zien welke sociale ongelijkheden er in de EU nog bestaan, ongelijkheden die door de recente uitbreiding verder zijn toegenomen.
Ik onderschrijf dat het, zoals in het verslag wordt gesteld, dringend noodzakelijk is:
- “absolute prioriteit te geven aan de oplossing van de problemen van werkloosheid, armoede en sociale uitsluiting” en het scheppen van “duurzame en goede banen met rechten”;
- rekening te houden met deze realiteit bij het definiëren van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid, meer specifiek bij de hervorming van het Stabiliteits- en groeipact, de herziening van de strategie van Lissabon en het besluit over de financiële vooruitzichten en de structuurfondsen voor de periode 2007-2013; en
- steun te verlenen voor de structurele ontwikkeling van de meest benadeelde regio’s, met name de ultraperifere regio’s.
Onder de voorgestelde maatregelen zijn er enkele die mijns inziens van bijzonder belang zijn, namelijk de maatregelen ter bevordering van de gelijkheid en ter bestrijding van de discriminatie op het gebied van de rechten van de vrouw, temeer daar wij vandaag Internationale Vrouwendag vieren. Verder wil ik maatregelen als het “levensnoodzakelijk minimuminkomen” ter bestrijding van de armoede noemen. Portugal was onder de vorige socialistische regering namelijk een pionier op dit vlak en heeft toen met het zogenaamde “gegarandeerd minimuminkomen” resultaten bereikt die alom als positief aangemerkt zijn. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   .- Wij betreuren het dat de rechtse meerderheid van het Europees Parlement dit verslag heeft verworpen. Deze rechtse meerderheid stoort zich aan het bespreken van sociale problemen, is erop tegen dat de oorzaken ervan aan het licht gebracht worden en verwerpt elke poging om het neoliberale beleid te veranderen.
Zo heeft de PPE-DE-Fractie vanaf het begin - verschillende keren met steun van de liberalen - geprobeerd het verslag op kernpunten af te zwakken. Aangezien dat haar in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken niet is gelukt, heeft zij hier in de plenaire vergadering een nieuwe poging ondernomen. Daarbij ging het vooral om de volgende punten:
- Het schrappen van de kritiek op de bijdrage van de Lissabon-strategie aan het versnellen van het liberaliserings- en privatiseringsproces en aan de flexibiliteit van de arbeid en onzekere arbeid;
- Het hameren op het belang van de strategie van Lissabon voor de toekomst zonder die strategie te herzien, in weerwil van de huidige problemen van werkloosheid en sociale uitsluiting;
- Het schrappen van de verwijzingen naar de noodzaak het huidige economische en financiële beleid te herzien, met name waar het gaat om het Stabiliteits- en groeipact, de strategie van Lissabon, de interne markt en het mededingingsbeleid, en het geven van prioriteit aan het streven naar een hoog werkgelegenheidsniveau met duurzame en goede banen met rechten;
- De verwerping, samen met de Sociaal-democratische Fractie in het Parlement, van ons aan de Commissie gerichte verzoek om de ontwerprichtlijn voor de totstandkoming van een interne markt voor diensten in te trekken …
Lang (NI ),
   Bedrijfsverplaatsingen, werkloosheid, sociale teruggang. Het beeld dat mevrouw Figueiredo van de sociale situatie in Europa schept, klopt. Zij vergeet echter de oorzaken van deze ellende te vermelden en zij biedt dan ook geen enkele oplossing.
Deze ramp is te danken aan het Europa van Brussel en van Maastricht, dat volgens de beloften van 1992 welvaart, groei en werkgelegenheid moest brengen.
Het ergste moet echter nog komen, nu de beginselen van de vrije wereldhandel in de Europese Grondwet zijn vastgelegd. De Bolkestein-richtlijn die onze dienstverleningsbedrijven dwingt naar het buitenland te vertrekken of hun deuren te sluiten, geeft een voorproefje van hoe Europa er straks uit zal zien: antinationaal en dus antisociaal.
Wat kunnen we daaraan doen? We moeten een ander Europa opbouwen, dat gebaseerd is op het gezonde verstand. Zo moeten de communautaire preferentie en douanebescherming in ere worden hersteld. Tevens moet de soevereiniteit van de nationale staten worden geëerbiedigd, wat betekent dat Frankrijk zijn stelsel van sociale zekerheid en overheidsdiensten in stand dient te houden. Ten slotte moeten niet-Europese landen als Turkije uit de Unie worden geweerd.
Eerst moeten de Fransen echter op 29 mei voor zichzelf opkomen en nee tegen de Grondwet zeggen in het referendum van Chirac. 
Martin, David (PSE ),
   - Ik verwelkom deze actie. Velen van ons brengen een groot deel van hun leven in een werkomgeving door en die moet dus zo veilig en plezierig mogelijk worden gemaakt. De economie van de Verenigde Staten schijnt het momenteel beter te doen dan de economie van het Europese vasteland, maar het zou veel te simplistisch zijn om dit toe te schrijven aan de betere arbeidsnormen in de Europese Unie. Ik blijf ervan overtuigd dat hogere sociale normen op lange termijn tot een hogere productiviteit leiden. 
Queiró (PPE-DE ),
   .Het feit dat de rapporteur Portugese is noch het feit dat het verslag de sociale situatie in Europa betreft, is voldoende reden voor te stemmen. Het verslag draagt niet zozeer een nationaal of een sociaal stempel, maar veeleer een nadrukkelijk ideologisch stempel, en, met alle respect, de ideologie in kwestie acht ik al vele jaren volledig fout.
Aan de ene kant zijn er degenen die meer geloven in de overheid als doeltreffende factor om sociale gelijkheid te creëren, en aan de andere kant degenen die van mening zijn dat het te volgen model een model is van - door de overheid gereguleerde - vrijheid en minder staatsbemoeienis, maar met een streng overheidsoptreden als het gaat om wetshandhaving. Ik behoor tot de tweede groep.
Kern van de zaak is hier de economie. Ik verdedig de stelling dat een productieve economie meer rijkdom, meer werkgelegenheid en meer kansen genereert en een betere verdeling mogelijk maakt. Het idee dat de economie van een land vol subsidieregelingen en overheidsbanen duurzaam is, is een illusie en een zekere weg richting grotere sociale onrechtvaardigheid. 
Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
   .- In ons streven van Europa de meest concurrerende en dynamische economie te maken, mogen we niet voorbijgaan aan kwesties van sociale aard, en de groei moet gefundeerd zijn op beleid dat een grotere sociale samenhang bevordert.
Daarom ben ik het eens met maatregelen die gericht zijn op het ondersteunen van het gezin, het verkleinen van de ongelijkheid tussen landen, het ombuigen van het lage geboortecijfer, het analyseren van de gevolgen van de dienstenrichtlijn voor de arbeidsmarkt, het stimuleren van de beroepsopleiding en het creëren van kleine en middelgrote bedrijven.
Anders dan de rapporteur denk ik niet dat de sociale problemen in Europa oplosbaar zijn zonder rekening te houden met prijsstabiliteit, verlaging van de kosten en terugdringing van het begrotingstekort.
Evenmin huldig ik het standpunt dat de strijd tegen de armoede en sociale uitsluiting alleen in het kader van de sociale economie gevoerd kan worden. Ik ben juist van mening dat prikkels voor het particulier initiatief de motor dienen te zijn voor elke economie en ook voor de oplossing van de sociale problemen van ieder land.
Tot slot meen ik dat de oplossing van de demografische problemen in Europa bij voorkeur gezocht moet worden in maatregelen om het krijgen van kinderen te stimuleren en niet in immigratie.
Helaas hebben de maximalistische standpunten van de rapporteur en haar fractie geleid tot de verwerping van dit verslag. Dat is jammer, want het gaat hier om een serieus probleem dat het opstellen van meer adequate, dat wil zeggen meer realistische, objectieve en evenwichtige aanbevelingen zou verdienen. 
Toussas (GUE/NGL ),
    In het verslag over de sociale situatie in de EU worden, aan de hand van onbetwistbare gegevens, de resultaten in kaart gebracht van het volksvijandig beleid van de EU en de vrije mededinging: toename van armoede, werkloosheid en onzekerheid, en optimale winsten voor het kapitaal. De maatregelen die in het kader van de strategie van Lissabon worden voorgesteld - “levensnoodzakelijk minimuminkomen”, “publieke beschermingsstelsels”, “levenslang leren” en uitbreiding van deeltijdwerk -, in deze tijd van kapitalistische herstructureringen, verscherpte mededinging en commercialisering van de gezondheidszorg en de sociale voorzieningen, hebben tot doel enerzijds de manifestaties van de ellendige situatie van de werknemers binnen de perken te houden, en anderzijds nog meer uitbuiting van de arbeiders- en volksklassen mogelijk te maken. Dankzij de meerderheid van de conservatieve krachten in de voltallige vergadering van het EP zijn in dit verslag werknemersvijandige, reactionaire amendementen opgenomen, hetgeen aantoont dat de machtsverhouding in het EP, wat de rechten en eisen van het volk betreft, ongunstig is. Gezien deze ontwikkelingen zetten de Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland zich ervoor in de strijd van de werknemers te verscherpen, opdat korte metten wordt gemaakt met het volksvijandig beleid van de EU en met de instanties die dit beleid tot uiting brengen, en opdat tegemoet kan worden gekomen aan de hedendaagse behoeften van de werknemers en hun gezinnen. 
De Voorzitter.
   – Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd. 


De Voorzitter.
   Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de herziening van het Non-proliferatieverdrag en nucleaire wapens in Noord-Korea en in Iran. 
Schmit,
   Mijnheer de Voorzitter, het Non-proliferatieverdrag blijft de hoeksteen van de wereldwijde regeling tegen de verspreiding van kernwapens. Daarom is het voor de Europese Unie belangrijk dat er aan dit verdrag niet wordt getornd en dat de toetsingsconferentie, die voor 2005 staat gepland, succesvol zal zijn.
Tijdens de toetsingsconferentie moet een evenwicht worden gevonden tussen de drie pijlers: non-proliferatie, nucleaire ontwapening en het gebruik van kernenergie voor vreedzame doeleinden. Tegelijkertijd moet voldoende aandacht worden geschonken aan de belangrijkste dossiers op het gebied van nucleaire non-proliferatie, die met name betrekking hebben op de Democratische Volksrepubliek Korea, Iran en het zogenaamde Khan-netwerk.
De Raad werkt op dit moment aan een gemeenschappelijk standpunt waarmee een positieve bijdrage geleverd kan worden aan de toetsingsconferentie.
Wat betreft de Democratische Volksrepubliek Korea is het voorzitterschap van de Europese Unie ernstig verontrust over het feit dat dit land op 10 februari 2005 heeft verklaard dat het over kernwapens beschikt. Het voorzitterschap betreurt dat de Democratische Volksrepubliek Korea voor onbepaalde tijd haar deelname aan de multilaterale onderhandelingen over haar kernprogramma heeft opgeschort.
Daarom moeten wij er bij de Democratische Volksrepubliek Korea sterk op aandringen dat zij op haar besluit terugkomt en zo snel mogelijk weer met de vijf andere partijen om de tafel gaat zitten, zodat er een vreedzame oplossing wordt gevonden voor de crisis op het Koreaanse schiereiland. Wij benadrukken nog eens dat de Europese Unie een groot voorstander is van het zespartijenoverleg als middel om deze crisis op te lossen.
De Democratische Volksrepubliek Korea dient aangespoord te worden zich te conformeren aan het Verdrag inzake de non-proliferatie van kernwapens. De Europese Unie zal pas bilaterale betrekkingen met dit land aanknopen, wanneer het zijn internationale verplichtingen op nucleair gebied en op het terrein van de mensenrechten nakomt. Ook roepen wij de Democratische Volksrepubliek Korea met klem op de dialoog en de contacten met de Republiek Korea te intensiveren.
Wat betreft Iran wordt momenteel zoals afgesproken onder strikte voorwaarden het Akkoord van Parijs uitgevoerd. Dit houdt in dat alle werkzaamheden in verband met verrijking en alle opwerkingsactiviteiten, zonder uitzondering, worden opgeschort. De Internationale Organisatie voor Atoomenergie (IAEA) heeft overigens geconstateerd dat dit daadwerkelijk gebeurt. De onderhandelingen over langetermijnregelingen zijn in december gestart in drie werkgroepen die zich bezighouden met beleids- en veiligheidskwesties, nucleaire vraagstukken en kwesties die betrekking hebben op economische samenwerking en technologie, alsmede in het stuurcomité. In januari 2005 heeft een eerste lange reeks vergaderingen van de werkgroepen plaatsgevonden. Het is beslist nog steeds van essentieel belang dat Iran objectieve waarborgen geeft dat zijn kernprogramma uitsluitend voor vreedzame doeleinden wordt gebruikt. Op dit moment worden rapporten opgesteld voor de bijeenkomst van het stuurcomité in maart. Tijdens die bijeenkomst zal de balans van de situatie opgemaakt worden. In januari 2005 zijn overigens ook de onderhandelingen over de handels- en samenwerkingsovereenkomst en over een politiek akkoord hervat.
De twee partijen voeren serieuze onderhandelingen en zolang Iran meedoet, is er een reële kans van slagen.
Toch is het belangrijk waakzaam te blijven: Iran moet, onder toezicht van de IAEA, absoluut al zijn activiteiten, zonder uitzondering, opschorten gedurende de onderhandelingen over langetermijnregelingen. Een totale opschorting vormt een voorwaarde voor de voortzetting en afronding van deze onderhandelingen.
Wij hebben dit standpunt ook overgebracht aan de president van de Verenigde Staten, de heer Bush, en aan mevrouw Rice tijdens ons onderhoud enige dagen geleden in Brussel. 
Michel,
   Mijnheer de Voorzitter, zoals u zult begrijpen voer ik hier het woord namens mijn collega mevrouw Ferrero-Waldner, die op dienstreis is en helaas niet aanwezig kan zijn.
De Commissie is het met de Raad eens dat het Non-proliferatieverdrag met alle beschikbare middelen in stand moet worden gehouden en waar mogelijk zelfs versterkt dient te worden. Dit wordt duidelijk aangegeven in de strategie van de Unie tegen de verspreiding van massavernietigingswapens die de Raad in december 2003 heeft goedgekeurd. De Commissie werkt nauw samen met de Raad bij de uitvoering van deze strategie, waarin het vooral draait om de erkenning van het feit dat er in het kader van de begroting en de bevoegdheden van de Gemeenschap voldoende financiële middelen moeten worden vrijgemaakt. Om te helpen bij de uitvoering van deze strategie heeft de Commissie in oktober 2004 haar voorstellen voor de toekomstige financiële instrumenten naar het Parlement en de Raad gestuurd.
Wat betreft het instrument voor stabiliteit in de buitenlandse betrekkingen wordt er specifiek verwezen naar ontwapening en de non-proliferatie van massavernietigingswapens. Het voorstel van de Commissie wordt op dit moment door de begrotingsautoriteit bestudeerd. Wij hopen dat er naar aanleiding van dit onderzoek meer middelen beschikbaar zullen komen ter bevordering van maatregelen van de Europese Unie op het gebied van ontwapening en de non-proliferatie van massavernietigingswapens in de periode 2007-2013.
Wat betreft het Non-proliferatieverdrag moeten deze gelden gebruikt worden voor acties ter versterking van de drie pijlers van het verdrag: non-proliferatie, ontwapening en samenwerking in de veilige en vreedzame toepassing van kernenergie.
Voor de Commissie is het van bijzonder belang dat zij in juli 2002 tijdens de top van de G-8 in Kananaskis heeft toegezegd zich te zullen verzetten tegen de verspreiding van massavernietigingswapens en het materiaal hiervoor. Deze belofte werd gedaan in het kader van een mondiaal partnerschap en houdt in dat er projecten worden uitgevoerd die derde landen werkelijk helpen nucleair of radioactief materiaal te verzamelen, veiliger te maken en/of te verwijderen. Verder moeten deze landen hulp krijgen om hun export doeltreffend te controleren of de illegale handel in materiaal en apparatuur die gebruikt kunnen worden om kernwapens te vervaardigen, tegen te gaan. Ook moet er omscholing plaatsvinden van deskundigen en wetenschappers die voorheen bij de productie van wapens betrokken waren. Tot slot dienen er ongevaarlijke nucleaire toepassingen te worden ontwikkeld. Via al deze initiatieven kan het uiteindelijke doel van het Non-proliferatieverdrag worden bereikt.
Vanaf dit jaar houdt de Commissie zich bezig met een proefproject waartoe het Parlement eind 2003 heeft besloten. Daarmee wordt op dit moment een verkennende studie van Unidir en SIPRI gefinancierd, ofwel het VN-instituut voor ontwapeningsonderzoek en het internationaal instituut voor vredesonderzoek in Stockholm. Mede dankzij deze studie zal de Commissie samen met het Parlement en de Raad verder kunnen werken aan de programmering van de nieuwe financieringsinstrumenten.
De Commissie is van plan de uitkomsten van de studie in november te presenteren tijdens een conferentie in het Europees Parlement waaraan de Parlementsleden en delegaties van de lidstaten, dat wil zeggen vertegenwoordigers van de nationale parlementen en regeringen, zullen deelnemen.
Wat betreft Iran weet u dat de Europese Unie nog maar kort geleden opnieuw met dit land in dialoog is getreden naar aanleiding van de follow-up van het Verdrag van Parijs tussen Iran, Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, met steun van de hoge vertegenwoordiger van de EU. Nu we dit verdrag hebben gesloten en hebben gecontroleerd of Iran zich houdt aan zijn vrijwillig genomen besluit om alle verrijkings- en opwerkingsactiviteiten op te schorten, heeft de Europese Unie haar beleid van gedifferentieerde en geleidelijke toenadering tot Iran hervat.
Wij zijn dus weer om de onderhandelingstafel gaan zitten om tot een akkoord te komen over gevoelige politieke kwesties zoals enerzijds de bevordering van de mensenrechten, de strijd tegen het terrorisme, het vredesproces in het Midden-Oosten en massavernietigingswapens, en anderzijds handel en samenwerking.
De Commissie onderhandelt te goeder trouw over handel en samenwerking en houdt daarbij ten volle rekening met de algemene nucleaire context waarbinnen de besprekingen plaatsvinden en met de vooruitgang die op dit gebied wordt geboekt. Volgens ons zijn deze onderhandelingen van beslissend belang voor het aangaan van duurzame betrekkingen en een langdurige samenwerking met Iran. Met dit akkoord en met de toetreding van Iran tot de WTO in het vooruitzicht zijn wij ervan overtuigd dat wij de economische en sociale hervormingen in dat land kunnen ondersteunen en dat het moment dichterbij komt dat Iran weer volledig in de internationale gemeenschap zal worden opgenomen.
Nu wil ik iets zeggen over Noord-Korea. Dit land kondigde op 10 februari aan dat het zich voor onbepaalde tijd uit het zespartijenoverleg zal terugtrekken en dat het kernwapens heeft ontwikkeld. Dat was natuurlijk niet erg verstandig, ook al sprak Kim Yong II enkele dagen later verzoenende woorden, toen hij voorstelde de besprekingen te hervatten als de omstandigheden zouden veranderen. Hiermee is een reeds lastig proces nog iets ingewikkelder geworden. Er is hoop dat het land weer aan de onderhandelingstafel zal plaatsnemen nu een Chinese gezant onlangs een bezoek aan Pyongyang heeft gebracht; de diplomatieke inspanningen van China verdienen onze volledige steun.
De binnenlandse ontwikkelingen in Noord-Korea, met name de voorlopige hervormingsmaatregelen en de daaruit voortvloeiende sociale onrust, hebben er recentelijk toe geleid dat de autoriteiten hun controle hebben versterkt. Dat heeft zijn weerslag op het buitenlandse beleid van Noord-Korea. Wat in dit land gebeurt, lijkt op het scenario dat zich in de voormalige communistische staten van Europa heeft afgespeeld. De Europese Unie heeft ervoor gekozen niet buitensporig te reageren op de venijnige verklaringen van Pyongyang. Wij blijven de Democratische Volksrepubliek Korea attent maken op het feit dat het nucleaire probleem moet worden opgelost en dat het zespartijenoverleg de beste manier vormt om dat doel te bereiken. Wij blijven er bij Noord-Korea op aandringen dat het land al zijn internationale verplichtingen op het gebied van non-proliferatie naleeft, vooral het Non-proliferatieverdrag en de waarborgovereenkomst van de IAEA, en dat het zijn kernwapenprogramma volledig staakt.
Tegelijkertijd vindt de Europese Unie het belangrijk contacten tussen Noord-Korea en de buitenwereld te stimuleren en de economische hervormingen en de veranderingen in dat land te steunen. 
Von Wogau,
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, het Non-proliferatieverdrag is van fundamenteel belang voor het veiligheids- en defensiebeleid van de Europese Unie. In mei vindt een conferentie plaats waar zal worden getoetst of en in hoeverre het Non-proliferatieverdrag in acht wordt genomen. Wij vinden het noodzakelijk en zinvol dat er ook een officiële delegatie van het Europees Parlement aan die conferentie deelneemt.
Daarvoor is het van groot belang dat de lidstaten van de Europese Unie ook daadwerkelijk een gemeenschappelijk standpunt in deze zaak bepalen en dat dat standpunt ook eendrachtig uitgedragen wordt. De conferentie vormt echter ook een aanleiding om ons eigen standpunt te bepalen over de naleving van het Non-proliferatieverdrag. Er zijn ontwikkelingen op dit vlak gaande die reden tot bezorgdheid geven.
Allereerst Noord-Korea. Wij hebben vernomen dat Noord-Korea uit het Non-proliferatieverdrag is gestapt en tegelijkertijd heeft aangegeven dat het over nucleaire wapens beschikt. De Europese Unie beschikt niet over machtsmiddelen of mogelijkheden om Noord-Korea er op de een of andere manier toe te dwingen om dit besluit terug te draaien. Wij verwachten echter van Noord-Korea dat het de gesprekken met zijn partners, met name China, weer oppakt en dat daardoor een vreedzame oplossing van dit conflict mogelijk wordt op de middellange of lange termijn.
Tegelijkertijd is de ontwikkeling in Iran ook aanleiding tot grote bezorgdheid. De tijdelijke opschorting van het verrijkingsprogramma waartoe is besloten, is weliswaar positief, maar wij verwachten wel dat die tijdelijke opschorting in een permanente opschorting wordt omgezet. De gesprekken die door de drie ministers van Buitenlandse Zaken worden gevoerd, dienen ertoe bij te dragen dat wij met betrekking tot Iran een gemeenschappelijke oplossing kunnen bewerkstelligen. Wij verwachten overigens dat onze partners, zoals de Verenigde Staten, actief zullen deelnemen aan deze diplomatieke oplossing van het conflict. Bij het tot stand brengen van die oplossing dient echter wel rekening te worden gehouden met zowel de belangen van Iran als die van de Europese Gemeenschap. 
Wiersma,
    Voorzitter, het verdrag tegen de verspreiding van kernwapens heeft zijn nut bewezen. Staten zien af van het verkrijgen van nucleaire wapens in ruil voor de optie nucleaire technologie voor vreedzame doeleinden te kunnen gebruiken en de toezegging van de kernwapenstaten tot een geleidelijke ontwapening. In de context van de koude oorlog kan men zeggen dat het verdrag toch een groot succes was. Het heeft geholpen de wapenwedloop in de hand te houden en biedt nu trouwens het raamwerk waarbinnen de toenmalige vijanden hun arsenalen aanzienlijk hebben teruggebracht.
Recente ontwikkelingen, collega's hebben daar al naar verwezen, hebben duidelijk gemaakt dat een internationaal verdrag om de verspreiding van nucleaire wapentechnologie tegen te gaan nog altijd noodzakelijk is. Investeren in het Non-proliferatieverdrag is nog steeds een prioriteit. Helaas moeten we vaststellen dat het verdrag onder druk staat. Recentelijk werd in een VN-rapport de waarschuwing uitgesproken dat de erosie van het verdrag onomkeerbaar zou kunnen worden, met een cascade van proliferatie als gevolg. De herzieningsconferentie van dit voorjaar moet dan ook vooral worden aangegrepen om de cruciale rol van het Non-proliferatieverdrag, inclusief de doelstelling van een uiteindelijke algehele nucleaire ontwapening, te herbevestigen.
Hierbij heeft de Europese Unie als pleitbezorger van de internationale rechtsorde de speciale verantwoordelijkheid zich in te zetten voor de naleving van het verdrag. Dat betekent dat staten die het verdrag ontduiken, harder aangepakt moeten worden. De ontwikkelingen in Iran en Noord-Korea zijn in dit verband natuurlijk cruciaal. Het betekent ook dat de EU zich moet inzetten om nog altijd bestaande gaten in het verdrag te dichten. Het testverbod, het verbod op kernproeven, is bijvoorbeeld nog steeds niet door alle partijen, met name de Verenigde Staten, getekend en de Verenigde Staten gaan ook door met het ontwikkelen van nucleaire wapens voor gebruik op het slagveld. Dat zijn natuurlijk allemaal kwesties die de geloofwaardigheid van dit belangrijke verdrag ondermijnen.
De ontwikkelingen sinds de vorige herzieningsconferentie hebben ook duidelijk gemaakt dat het verdrag aan nieuwe uitdagingen het hoofd moet bieden. Het ontstaan van regionale wapenwedlopen waarin landen trachten nucleaire wapentechnologie te verkrijgen, is een groot gevaar. We kunnen het Non-proliferatieverdrag dan ook niet los zien van het verbeteren van regionale veiligheidsstructuren in het Midden-Oosten en in Zuid- en Oost-Azië.
Ten slotte, en dat is een nieuwe dreiging, bestaat het gevaar dat nucleaire technologie, of zelfs nucleair materiaal, in handen komt van wat we "" noemen, met andere woorden terroristische organisaties, die bijvoorbeeld met een "vuile" bom een enorme ravage zouden kunnen aanrichten.
We moeten vaststellen dat de bestaande afspraken om te voorkomen dat nucleair materiaal zoekraakt of wordt verduisterd geen afdoende garanties bieden. Vandaar dat wij in de resolutie die we morgen gaan aannemen ook speciale aandacht van de Europese Unie vragen voor dat punt. Dat kunnen we niet alleen overlaten aan de Verenigde Staten. 
Neyts-Uyttebroeck, Annemie,
   . Voorzitter, mijnheer de Commissaris, minister, collega's, over enkele weken zal de van het Non-proliferatieverdrag plaatsvinden en dat is niets te vroeg, want de afgelopen maanden heeft de nadruk zozeer op echte en soms vermeende massavernietigingswapens gelegen dat de aandacht voor nucleaire proliferatie zou zijn verslapt als de ontwikkelingen in Noord-Korea en Iran ons niet hadden wakker geschud.
Er dreigt een reëel gevaar dat het non-proliferatieregime zodanig erodeert dat het alle betekenis verliest. Met alle daaraan verbonden risico's van een hernieuwde, ongecontroleerde wapenwedloop. En dat in een wereld die door toedoen van het internationale terrorisme veel onoverzichtelijker en veel gevaarlijker is geworden. Dit debat en de gezamenlijke resolutie die voorligt, komen dus, zoals gezegd, geen moment te vroeg.
Mijn fractie roept zowel de EU-instanties als de lidstaten ertoe op een gesloten front te vormen tijdens de en krachtig te pleiten voor nieuwe initiatieven inzake ontwapening in het algemeen en nucleaire ontwapening in het bijzonder. Aangezien wij onder onze lidstaten zowel nucleaire mogendheden als non-nucleaire mogendheden tellen, is dat misschien niet zo voor de hand liggend. Precies daarom ben ik blij met de mededeling van de Raad dat men hard werkt aan een gemeenschappelijk standpunt met het oog op die conferentie. Ook willen we alle derde lidstaten en alle EU-lidstaten die dat nog niet hebben gedaan ertoe oproepen snel de additionele protocollen bij het Internationaal Atoomenergie Agentschap te ratificeren. In dezelfde orde van gedachten, is het van het grootste belang dat de "" zo snel mogelijk in werking zou kunnen treden. Hiertoe dienen nog een aantal staten, waaronder, en niet in de laatste plaats, de VS dit verdrag te ratificeren.
Wat de Verenigde Staten betreft, begrijpen wij niet goed dat zij voortdurend, en overigens terecht, waarschuwen voor de gevaren van massavernietigingswapens en tegelijkertijd werken aan een nieuwe generatie van zogehete "lichte" nucleaire wapens. Het lijdt toch niet de minste twijfel dat een dergelijke ontwikkeling opnieuw een wapenwedloop zal inluiden en deze keer om een type wapens dat nog gemakkelijker in verkeerde handen zou kunnen vallen. Wij roepen de VS er dan ook toe op af te zien van deze plannen en samen met ons alle energie te stoppen in de herdynamisering van inspanningen voor non-proliferatie en ontwapening. 
Beer,
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, 2005 wordt een cruciaal jaar. Het gaat er namelijk om of de vredespolitiek zal leiden tot een doorbraak op het gebied van de nucleaire ontwapening. Dat geldt in eerste instantie voor Iran en Noord-Korea, maar ook voor Pakistan, India, Israël, Europa en de VS. Dat betekent echter ook dat 2005 een cruciaal jaar zal zijn voor de basisfilosofie van de Europese veiligheidsstrategie. De vraag is namelijk of wij in staat zijn om een veilige wereld te creëren op basis van een effectief multilateralisme - dat wil zeggen door internationale verdragen zoals het Non-proliferatieverdrag - en door een grotere rol van internationale organisaties zoals de IAEA en ook de VN. De conferentie die in mei wordt gehouden ter toetsing van het Non-proliferatieverdrag dient zich met de grootst mogelijke spoed over mondiale veiligheidskwesties te buigen. In dat verband zou ik willen wijzen op de landen in crisisregio’s die over nucleaire wapens willen beschikken. Ook dient de aandacht uit te gaan naar de zwarte markt voor nucleaire materialen en naar terroristische groeperingen die proberen om de hand op dergelijke wapens te leggen.
Wij moeten er echter ook voor zorgen dat de ontwapeningsverplichtingen die in dit verdrag verankerd zijn, nu eindelijk eens een keer worden uitgevoerd door de landen die nucleaire wapens bezitten, omdat die landen anders absoluut niet meer geloofwaardig zijn wanneer zij beweren dat zij de verspreiding van die wapens daadwerkelijk willen tegengaan.
Ik roep de Europese Unie als een van de actoren op om in het voortraject en bij de onderhandelingen zelf een actieve rol te spelen. Wij zijn dit jaar tot succes veroordeeld. Ik doe een dringend beroep op de Raad en de Commissie om een progressief standpunt in te nemen. Wij moeten trachten het zevenpuntenplan van El Baradei in praktijk te brengen. Bij kwesties als de uraniumverrijking dienen er daarnaast nieuwe maatregelen van kracht te worden. Ten eerste dient ondertekening van het aanvullend protocol een verplichting te worden. Ten tweede dienen schendingen van het Non-proliferatieverdrag als bedreigingen voor de wereldvrede te worden beschouwd, en daar dienen dan ook navenante sancties tegenover te staan.
Staat u mij toe om kort iets over Iran te zeggen. Het gaat hier om de toekomstige ontwikkeling in het Nabije en Midden-Oosten. Europa mag niet tolereren dat Iran op een gegeven moment over nucleaire wapens beschikt. Wij verwachten van Iran absolute transparantie op dit gebied. Daarnaast gaan wij ervan uit dat het land met de EU en de IAEA samenwerkt om te garanderen dat het inderdaad afziet van nucleaire wapens. De regering-Bush dient dit proces actief te ondersteunen. Alleen de Amerikanen kunnen de toezegging doen dat de economische sancties versoepeld zullen worden en alleen zij kunnen toetsen of er aan de voorwaarden voor mildere sancties wordt voldaan. Er dient echter ook aandacht besteed te worden aan veiligheidskwesties die in het belang van Iran zijn. Ik richt mij met dit dringende verzoek tot de Raad en de Commissie. Ook wat Iran betreft, is het dringend noodzakelijk dat wij tijdens deze onderhandelingen onze eigen normen en waarden niet geheel of gedeeltelijk uit het oog verliezen; dat is mijn appèl. Met de mensenrechten mag nooit gemarchandeerd worden. Vanaf deze plaats wil ik een beroep op Noord-Korea doen om aan de onderhandelingstafel terug te keren. De Commissie dient te onderzoeken of Europa op dit vlak een actieve rol wil spelen.
Het gaat om onze geloofwaardigheid. Daarom moeten wij controleren of het klopt dat er meer Amerikaanse nucleaire wapens in Europa zijn gestationeerd dan tot nu toe is aangegeven. Dat zou een schending van het Non-proliferatieverdrag zijn en het teveel aan wapens zou dan ook uit Europa moeten verdwijnen.
Tot slot nog heel kort iets over de . Historisch gezien vormen zij een nieuw fenomeen. Het is een afscheid van de afschrikkingsdoctrine van de Koude Oorlog en het inslaan van een nieuwe weg, naar een actieve oorlogvoering. Dat zou een ramp voor de toekomst zijn. 
Pflüger,
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, het Non-proliferatieverdrag is van cruciaal belang, maar het wordt thans wel bedreigd. Enerzijds door de nucleaire grootmachten en anderzijds door een aantal landen die op het punt staan nucleaire capaciteit te verwerven. Die bedreiging is echter ook afkomstig uit de lidstaten van de Europese Unie en de EU zelf. “De EU?”, vragen sommigen van u zich wellicht verbaasd af. Jazeker, en zo staat het ook in het dat is opgesteld door het Europees Instituut voor veiligheidsstudies. Lothar Rühl, de voormalige Duitse staatssecretaris van Defensie en coauteur van dit document, heeft het als volgt samengevat, ik citeer: “Wij hebben gemeend ook scenario’s te moeten presenteren waarin de nationale nucleaire strijdkrachten van de Europese lidstaten de planning kunnen beïnvloeden.”
Tegen die achtergrond is het gewoonweg schandalig dat de sociaal-democraten hebben geweigerd om een appèl voor een Europa zonder nucleaire wapens op te nemen in de ontwerpresolutie die hier in stemming wordt gebracht. Het is toch te gek voor woorden dat anderen tot nucleaire ontwapening worden opgeroepen, terwijl scenario’s om zelf nucleaire wapens te gebruiken en om het eigen potentieel aan nucleaire wapens te moderniseren, worden verzwegen! Senator Roche van het Parlementaire Netwerk voor nucleaire ontwapening heeft dit de afgelopen week in Brussel nog eens onderstreept: “Wij kunnen niet voortdurend anderen oproepen om geen nucleaire wapens aan te schaffen als wij zelf niet bereid zijn om te ontwapenen en om het uiterst gevaarlijke massavernietigingspotentieel van de lidstaten van de EU tot schroot te verwerken.” Laten wij ervoor zorgen dat Europa kernwapenvrij wordt! 
Karatzaferis,
   Mijnheer de Voorzitter, het feit dat drie ideologisch totaal verschillende fracties drie absoluut identieke resoluties hebben ingediend, bevestigt dat iedereen het probleem van de kernwapens wil aanpakken. Toch schuilt hierin tegelijkertijd ook iets vreemds en schijnheiligs.
Moeten Iran en Noord-Korea gedwongen worden het onderzoek naar en de productie van kernwapens stop te zetten? Jazeker. Klopt het echter wel dat wij ons helemaal niet bezighouden met de kernwapens in Israël, Pakistan en India, en zelfs in landen die permanente leden zijn van de Veiligheidsraad? Zijn er met andere woorden goede en slechte kernwapens? Is het democratisch en rechtvaardig van ons dat wij aanvaarden dat landen van de eerste categorie kernwapens mogen hebben en tevens controle mogen uitoefenen op de landen van de tweede categorie, die kernwapens willen verwerven? Zou het echt toeval zijn dat de landen die zich zo druk maken over kernwapens - de Verenigde Staten in de eerste plaats - precies ook de landen zijn die niet deelnemen aan het Internationaal Strafhof in Den Haag en hun neus ophalen voor de milieuovereenkomst van Kyoto? Dat zijn precies de landen die denken de baas te mogen spelen over alle andere landen en die hun wil niet met argumenten maar met dwang proberen op te leggen. Is het rechtvaardig dat wij, de vijfentwintig lidstaten, met onze gemeenschappelijke besluitvorming, onze gemeenschappelijk centrale bank en ons gemeenschappelijk landbouwbeleid, niet allemaal dezelfde rechten hebben als het gaat om kernwapens? Is het rechtvaardig dat slechts twee van de vijfentwintig dat recht hebben?
De kernwapens in Iran en Noord-Korea zijn een probleem, maar deze nieuwe Koude Oorlog tussen Rusland en de Verenigde Staten - waaraan ook wij deelnemen - is een veel groter probleem. Durven wij inspecteurs te sturen naar de opslagplaatsen in Israël en China? Dat durven wij niet, want wij kunnen niets afdwingen, mijnheer de Voorzitter. Aldus zetten wij onszelf als onafhankelijke en rechtvaardige instantie buitenspel. Is er iemand die ons kan zeggen waar de kernwapens in Irak zijn? Of ze zijn nooit gevonden, of ze bestonden niet. Ze waren echter wel een alibi voor een brute invasie ...
Claeys (NI ).
    Voorzitter, de zorgwekkende evolutie in Iran en Noord-Korea verplicht ons ertoe om als Europese Unie met één stem te spreken. Het verplicht ons er ook toe nauw samen te werken met de Verenigde Staten en alle andere landen die daadwerkelijk achter het Non-proliferatieverdrag staan.
Uiteraard is het belangrijk dat er met Noord-Korea en Iran wordt onderhandeld en dat de dialoog nog altijd kan blijven plaatsvinden. Maar wanneer zou blijken dat de dialoog geen concrete en bevredigende resultaten oplevert, moeten desnoods andere middelen worden ingezet, want staten als Noord-Korea en Iran, die in het bezit zijn van kernwapens, vormen een bedreiging voor de wereldvrede. We moeten ons in het geval van Iran ook afvragen waarom dat land echt behoefte heeft aan nucleaire energie, zelfs voor vreedzaam gebruik. Voorts is het politiek gezien verontrustend dat een overtreding van het Non-proliferatieverdrag in de praktijk misbruikt kan worden om allerlei gunstvoorwaarden af te dwingen. Het verdrag moet zodanig geherïnterpreteerd worden dat hoge-risicostaten zich niet meer kunnen bezighouden met nucleaire verrijking en verwerking . 
Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de proliferatie van kernwapens in Irak en in Noord-Korea vormt inderdaad een bedreiging, niet alleen voor de regio’s waarvan deze landen deel uitmaken, maar voor de gehele planeet. Bovendien gaat het hier om ontwikkelingslanden die hun geld beter voor andere doeleinden kunnen gebruiken.
Als deze trend zich doorzet, bestaat bovendien het risico dat buurlanden en andere landen in de regio Irak en Noord-Korea proberen te evenaren. Dat zou het einde betekenen van de non-proliferatietendens waartoe een twintigtal landen zich de laatste jaren verbonden heeft.
Mijnheer de Voorzitter, het is verontrustend dat de Internationale Organisatie voor Atoomenergie ruim twaalf gevallen van verduistering van nucleair materiaal op het spoor is gekomen. Het gevaar bestaat dat deze wapens effectief gebruikt zullen worden. De heer Wiersma heeft het ook al in zijn toespraak gezegd. Als dergelijke wapens in handen zouden vallen van terroristische organisaties zoals Al Quaeda of van totalitaire staten zoals de twee voornoemde landen, dan zou hun gebruik maar moeilijk gecontroleerd kunnen worden.
De heer Schmit stelt voor om de dialoog voort te zetten. Dat lijkt mij een interessante koers. Ik denk dat wij die moeten volgen. Wij mogen echter niet vergeten dat Iran op 1 maart jongstleden de inspecteurs van de IAEA de toegang tot de militaire basis van Parchin heeft ontzegd en dat de Internationale Organisatie voor Atoomenergie op haar beurt bevestigd heeft dat Iran ondergrondse tunnels bouwt die bestemd zijn voor de opslag van nucleair materiaal en nucleaire apparatuur. Wij mogen ook niet vergeten dat Noord-Korea van zijn kant beschikt over 20 à 30 kilo plutonium in de kernreactor van Yongbyon en bovendien is uitgerust met een van de grootste kernarsenalen ter wereld.
Daarom ben ik van oordeel dat wij gehoor moeten geven aan de aanbeveling van het fungerend voorzitterschap van de Raad. Wij moeten enerzijds alert en waakzaam zijn en anderzijds moeten wij ons best doen om, zoals de voorzitter ook al zei, de weg van de dialoog te bewandelen. Dat lijkt mij de beste manier om paal en perk te stellen aan de proliferatie van kernwapens die - ik herhaal - een ware bedreiging vormt, niet alleen voor de betrokken regio’s, maar voor de gehele planeet. 
Gomes (PSE ).
   - Kernwapens zijn illegaal en immoreel. Vijf jaar geleden juichte de wereld vanwege de historische consensus die was bereikt over het Non-proliferatieverdrag (NPV). Het was een belangrijke mijlpaal voor de wereldvrede, zoals Kofi Annan zei. Vijf jaar later, vlak voor de komende Conferentie ter herziening van het NPV, is het beeld schrikbarend veranderd. De Verenigde Staten hebben hun standpunt wat betreft de door hen aangegane verplichtingen gewijzigd. De huidige regering heeft zelfs de ontwikkeling van nieuwe kernwapentechnologieën aangekondigd, die astronomische bedragen vergen.
De Verenigde Staten en de andere kernmogendheden die partij zijn bij het NPV, zijn tot nu toe hun verplichting te ontwapenen niet nagekomen. Er zijn van die landen zelfs geen signalen uitgegaan dat zij hun kernwapenarsenalen willen verminderen. Op dit moment hebben de Verenigde Staten nog steeds 480 kernwapens in Europa gestationeerd, en het Verdrag inzake een algeheel verbod op kernproeven (CTBT) hebben ze nog steeds niet geratificeerd. Het gevolg is dat ook andere landen die verdragsluitende partij zijn zich na de inval van de Amerikanen in Irak - onder het valse voorwendsel dat daar massavernietigingswapens aanwezig waren - niet gebonden achten aan de in het kader van het NPV aangegane verplichtingen. Het bezit van kernwapens - of het doen geloven dat men dergelijke wapens bezit - verleent een land een zekere status en wordt zelfs gezien als afschrikmiddel of middel voor zelfbescherming.
Landen als Israël, India en Pakistan hebben ook kernwapens, maar zijn nog altijd geen partij bij het verdrag, en in de huidige omstandigheden ondervinden zij prikkels noch druk om toe te treden. Nog zorgwekkender is dat Noord-Korea probeert zich terug te trekken uit het verdrag en de internationale gemeenschap chanteert. Wij hebben nu zelfs het punt bereikt dat landen zich beroepen op hun status van kernmacht om hun kandidatuur voor een permanente zetel in de Veiligheidsraad kracht bij te zetten.
Volgens het Panel op hoog niveau van de Verenigde Naties inzake dreigingen, uitdagingen en veranderingen lijkt het punt bereikt te zijn waarop het systeem van non-proliferatie zodanig geërodeerd is dat het proces niet meer te stoppen is, met als gevolg een razendsnel om zich heen grijpende verspreiding van kernwapens. Bovendien weten wij dat er grote risico’s bestaan dat nucleair materiaal in handen valt van terroristen, terwijl in vele gevallen staten daar geen controle over hebben.
Die snel toenemende proliferatie van kernwapens kan alleen voorkomen worden als de internationale gemeenschap alle inspanningen bundelt om te komen tot doeltreffende multilaterale oplossingen. De komende herziening van het NPV is een kans die niet gemist mag worden. De Europese Unie kan en moet een beslissende rol spelen bij het operationeel maken van het verdrag, dat moet gaan functioneren als een permanent bureau. Om dat te bereiken dient er coördinatie plaats te vinden met de lidstaten die kernwapens bezitten, teneinde te zorgen voor een echt gecoördineerd optreden in het kader van het GBVB en het GVDB. Daar het hier om een urgente situatie gaat, dient het Europees Parlement een missie te sturen om toe te zien op het optreden van de Europese Unie bij de conferentie, om waakzaam te blijven ten aanzien van hetgeen de lidstaten doen en om een stimulans te geven voor actie inzake het verdrag in de richting van …
Szent-Iványi (ALDE ).
   – Het doel van het Non-proliferatieverdrag op de lange termijn is de volledige ontmanteling van alle kernwapens. Op dit moment zijn we verder van dit doel verwijderd dan we waren ten tijde van de ondertekening van het verdrag. De toetsingsconferentie zal naar verwachting niet voor een doorbraak kunnen zorgen. Niettemin kan deze nuttig zijn als we op ten minste drie terreinen vooruitgang zouden kunnen boeken. Ten eerste: de aanvullende protocollen moeten geratificeerd of ondertekend worden. Ten tweede: de productie en het gebruik van nucleaire brandstoffen moeten onder internationaal toezicht worden geplaatst. Ten derde: op schendingen van het Non-proliferatieverdrag moeten sancties volgen die door de VN-Veiligheidsraad worden vastgesteld.
Daarnaast moeten we over dit onderwerp ondubbelzinnig het volgende zeggen: Iran moet laten zien dat het eerlijk en oprecht wil onderhandelen. Vandaag heeft het de mondiale opinie misleid door tegenstrijdige verklaringen af te leggen. Het is immers alleen de moeite waard om met Iran te onderhandelen als het zich in de besprekingen eerlijk opstelt, anders is deze hele exercitie puur theater. 
Lucas (Verts/ALE )
   - Mijnheer de Voorzitter, ik heb heel goed naar de Commissie en de Raad geluisterd en ik vind het opvallend dat geen van beide heeft vermeld dat twee EU-lidstaten kernwapens bezitten en dat dit het morele gezag van de EU in het debat over nucleaire ontwapening ondermijnt. De enorme hypocrisie waarmee de regering in mijn eigen land, het Verenigd Koninkrijk, en de VS eisen dat andere landen ontwapenen terwijl ze hun eigen nucleaire wapenarsenaal uitbreiden, is volstrekt onaanvaardbaar.
Het Non-proliferatieverdrag is een afspraak waarbij niet-nucleaire landen ermee akkoord gaan geen kernwapens te verwerven en de bestaande nucleaire staten in ruil daarvoor een ontwapeningsproces in gang zetten. Aangezien we er niet in geslaagd zijn ons aandeel van de afspraak na te komen, moeten we niet vreemd opkijken als andere landen onze verzoeken om ontwapening negeren. Tegelijkertijd lopen we enorm veel risico dat nucleaire materialen in de handen van private actoren terechtkomen.
Het standpunt van de Britse regering is helaas roekeloos en onverantwoord en bovendien onwettig. Er is de laatste tijd veel over internationaal recht gesproken, dus wil ik het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk eraan herinneren dat kernwapens volgens het Internationaal Strafhof te Den Haag niet alleen immoreel zijn ,maar ook onwettig. Het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk moeten het goede voorbeeld geven en hun onwettige kernkoppen ontmantelen, en de EU en haar lidstaten moeten met een actieplan en een tijdspad komen om een Europa zonder kernwapens te creëren. 
Agnoletto (GUE/NGL ).
   – () Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de proliferatie van kernwapens in Noord-Korea is een uiterst verontrustende zaak. We hebben hier te maken met een land dat bezig is geweest met het produceren van kernwapens en dit voor de internationale gemeenschap verzwegen heeft. Dit wapenarsenaal moet ontmanteld worden, en Noord-Korea moet onmiddellijk het Non-proliferatieverdrag ondertekenen en de internationale waarnemers van de IAEA in Wenen toestemming geven om de geëigende inspecties uit te voeren. 
Toch denken wij dat de diplomatieke weg de enige juiste is om te bewandelen in deze regio. Het is belangrijk dat Noord-Korea weer deel gaat nemen aan het zespartijenoverleg met de Verenigde Staten, Zuid-Korea, Japan, Rusland en China. In deze context zijn de oorlogsverklaringen van de kant van Washington bepaald geen positieve bijdrage. Het heeft weinig zin te dreigen met geweld, zoals de regering-Bush recentelijk heeft gedaan; ik denk dat Noord-Korea beter een politiek-diplomatiek akkoord aangeboden kan worden in ruil voor controle van het nucleaire wapenarsenaal.
Daarnaast denk ik dat wanneer we praten over nucleaire ontwapening, we ons af moeten vragen wie hierbij de eerste steen moet werpen. We kunnen bijvoorbeeld niet om het feit heen dat recentelijk in Italië ontdekt is dat op een aantal NAVO-bases op Italiaans grondgebied Amerikaanse nucleaire wapens opgeslagen zijn buiten medeweten van de inwoners van de omliggende gebieden. Ik ben daarom van mening dat nucleaire ontwapening ons allen aangaat en niet slechts de twee naties die momenteel onderwerp van discussie zijn. 
Battilocchio (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik spreek uit naam van de Nieuwe Socialistische Partij van Italië. Tijdens de conferentie over het Non-proliferatieverdrag, komende maand mei in New York, kunnen en mogen er geen nieuwe concessies worden gedaan of openingen worden geboden. We moeten er in het bijzonder voor waken dat reactionaire en in veel opzichten obscure staten zoals Noord-Korea en Iran in het bezit komen van nucleaire wapens. Onze ongerustheid wordt alleen maar versterkt als we denken aan het risico dat plutoniumvoorraden gestolen worden door terroristische groeperingen, die helaas steeds actiever worden. 
De atoombom heeft in 1945 in Japan twee steden volledig met de grond gelijk gemaakt, met gevolgen die vandaag de dag nog steeds van invloed zijn op de levens van miljoenen burgers en op het omringende milieu. In 2005 geven de burgemeesters van Nagasaki en Hiroshima, de twee steden die zestig jaar geleden vernietigd zijn, de aanzet tot een internationale campagne voor nucleaire ontwapening via hun programma . Met deze campagne beogen zij de ontmanteling van alle nucleaire wapens binnen een tijdbestek van vijftien jaar. 
Europa, dat er alle belang bij heeft de internationale veiligheid en strategische stabiliteit te bevorderen, zal ervoor moeten zorgen dat zijn stem binnen de internationale gemeenschap gehoord wordt en duidelijk de weg moeten aangeven die gevolgd moet worden om te komen tot een geleidelijke vermindering van de ontwikkeling en plaatsing van kernwapens en, in het verlengde daarvan, tot een geleidelijke ontwapening.
Brok (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, de te vroeg overleden secretaris-generaal van de NAVO Manfred Wörner heeft ooit gezegd dat wanneer de wereld eenmaal over een bepaalde technologische kennis beschikt, bijvoorbeeld voor het maken van een kernbom, deze kennis nooit meer uit de wereld kan worden geholpen. Een zeer pessimistische analyse, maar ze lijkt wel te kloppen, en met het oog op de komende toetsingsconferentie dit jaar krijgt men bijna het gevoel dat de dijken zullen doorbreken.
Kijkt u wat dat betreft maar eens op de kaart: in één regio, en als groep van landen die over het vasteland met elkaar verbonden zijn, beschikken Pakistan, India en China - en binnenkort ook Korea en Iran - over kernbommen. Al deze landen zijn over het vasteland met elkaar verbonden, maar hun belangen lopen sterk uiteen, en iedereen begrijpt welke blokkades en bedreigingen daaruit kunnen voortvloeien.
Kunnen in een dergelijke regio landen als Indonesië of de Filippijnen blijven zeggen: “Dat doen wij niet”? Als Korea en Iran in hun plannen volharden, is er dus geen houden meer aan. Dat lijkt mij redelijk voor de hand te liggen en daarom vind ik dat het standpunt dat hier in verband met Iran is voorgelegd, ondersteund dient te worden. Wij moeten de drie ministers van Buitenlandse Zaken en de Europese Unie een kans geven. Ik ben blij dat de Verenigde Staten van Amerika nu op eenzelfde lijn zitten en ook willen proberen om via onderhandelingen iets te bereiken.
 zullen in dit geval waarschijnlijk meer kwaad dan goed doen, gezien de stand van de ontwikkelingen en het feit dat er blijkbaar al ondergrondse installaties bestaan die op deze manier dus niet meer verplaatst kunnen worden. Daar hebben anderen wellicht meer verstand van, maar ik vind dat wij ons van de consequenties bewust moeten zijn -consequenties die hier ook met de geografie en de landstructuur samenhangen.
Ik vind het van belang om erop te wijzen dat Iran ons niet onder druk kan zetten. Aan de andere kant moeten wij alles in het werk stellen om te zorgen dat Iran - in overeenstemming met het voorstel van de fungerend voorzitter van de Raad - alle ontwikkelingen stillegt totdat onderhandelingen tot andere alternatieven hebben geleid. Ook dit Parlement moet zich realiseren dat er met Iran alleen betere betrekkingen mogelijk zijn als de nucleaire kwestie en de kwestie van de mensenrechten opgelost zijn. Als Iran geen verstandige koers gaat varen, zou, bijvoorbeeld, een samenwerkingverdrag met dat land ook absoluut niet door het Europees Parlement geratificeerd worden - voorzover daar überhaupt over wordt onderhandeld, hetgeen op dit moment onder het Luxemburgse voorzitterschap verstandig genoeg niet het geval is. Overigens is ook heel duidelijk dat onder meer het Non-proliferatieverdrag, de IAEA en de VN hierbij betrokken dienen te worden.
Precies dezelfde redenering is op Noord-Korea van toepassing. Ik vind het namelijk noodzakelijk dat wij duidelijk maken dat wij bereid zijn om dit land te helpen. Wij moeten laten zien dat wij het leven van de mensen in dit land, die verschrikkelijk veel te lijden hebben, willen verbeteren, waarbij wij ons wel moeten realiseren dat dit ons wellicht meer gaat kosten dan dat wij tot nu toe willen uitgeven. Wij moeten ons natuurlijk ook afvragen of de Europese Unie niet aan de huidige ronde van het zespartijenoverleg zou moeten deelnemen, omdat wij sowieso ook al bij de financiering zijn betrokken. De heer Ford zal hier waarschijnlijk later nader op ingaan. Naar mijn idee moeten wij nadenken over de vraag op welke manier wij hier ook politiek bij betrokken kunnen worden.
In ieder geval is de strijd tegen de nucleaire capaciteiten van deze landen van doorslaggevende betekenis voor het totaalconcept en voor de terrorismebestrijding. Hierdoor kunnen namelijk ook miniatuurvormen van kernwapens, vuile bommen en soortgelijke dingen worden voorkomen. Wij moeten ons die samenhang voor ogen houden, aangezien het niet alleen om de traditionele nucleaire militaire vermogens gaat, maar ook om die andere mogelijke toepassingen. Daarom kunnen wij deze taak niet serieus genoeg nemen. 
Siwiec (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dit debat toont wel aan dat het Non-proliferatieverdrag over atoomwapens een tandeloze tijger is. Met dit verdrag kunnen wij dreigen en grommen, maar diegenen die het verdrag niet naleven, kunnen wij niet bijten. Alle belangrijke gebeurtenissen hebben zich buiten het verdrag om of ondanks het verdrag afgespeeld. India en Pakistan beschikken over een atoomwapen en de blauwdruk voor de ontwikkeling van atoomwapens is uit Pakistan gestolen, maar er zijn nooit sancties tegen deze landen afgekondigd. Libië heeft zijn atoomprogramma wel stopgezet, maar ook dit had niets met het verdrag te maken. Iran en Noord-Korea werken niet alleen aan atoomwapens, maar zelfs aan raketten waarmee deze wapens ingezet kunnen worden, en ook hier lijken er vooralsnog geen mogelijkheden te zijn om deze programma’s op een doelmatige manier een halt toe te roepen. Deze landen gaan onder valse voorwendselen onderhandelingen aan, om tijd te winnen en hun atoomprogramma te ontwikkelen.
Wat moeten wij nu doen? Het heeft volstrekt geen zin om, zolang nieuwe, versterkte controlemechanismen uitblijven, vast te blijven houden aan de logica van de twintigste eeuw, alsof de landen die in staat zijn om atoomwapens te bouwen, nog steeds partij bij het verdrag zijn. Er bestaat weinig hoop dat de naleving van het verdrag zonder effectieve controles kan worden afgedwongen. Voorts moet de eis om afstand te doen van atoomwapens een vast onderdeel vormen van het beleid tegenover bepaalde landen. Het verdrag als zodanig brengt ons geen stap vooruit.
Dan is er nog een punt dat wij in alle duidelijkheid naar voren moeten brengen: zonder samenwerking met de Verenigde Staten en zonder serieuze dialoog met onze Amerikaanse partner zal een op dwang gebaseerd beleid niets opleveren, noch in Korea, noch in Iran. Deze landen zijn namelijk uiterst bedreven in het spelletje van de goede en de slechte politieagent. Met de ene partij voeren zij onderhandelingen, voor de andere zijn zij bang. Het is onwaarschijnlijk dat de partij waarmee zij onderhandelen en waarvoor zij niet bang zijn, erin slaagt hen ervan te overtuigen dat zij hun beleid moeten wijzigen. Dank u wel. 
Pistelli (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, na het einde van de Koude Oorlog leek het probleem van de proliferatie van kernwapens voorgoed naar de achtergrond verdwenen te zijn, maar vandaag de dag is deze kwestie weer zeer actueel. De verklaring van de Noord-Koreaanse regering waarin zij aangaf in het bezit te zijn van nucleaire wapens heeft terecht tot grote ongerustheid geleid over die regio, die nu de regio met de grootste concentratie kernwapens van de wereld lijkt te zijn. Tegelijkertijd zou Iran, indien het over kernwapens zou beschikken, een destabiliserende factor in het Midden-Oosten kunnen worden, met als gevolg enorme veiligheidsproblemen bij de toegangspoorten van Europa. 
In de Europese veiligheidsstrategie wordt de proliferatie van massavernietigingswapens met recht aangemerkt als het op één na grootste gevaar voor de wereld, na de dreiging van het internationale terrorisme. Bovendien weten we allemaal dat deze twee problemen zeer nauw met elkaar verbonden zijn als het gaat om de zogenaamde schurkenstaten of om staten die financieel aan de grond zitten, of om landen waar de controle tekortschiet.
We kunnen deze uitdaging niet alleen aangaan. Voor de bestrijding van de proliferatie van nucleaire wapens is internationale coördinatie noodzakelijk. De politiecontroles moeten worden uitgebreid, evenals de wettelijke instrumenten voor toezicht. Hierbij moeten de zeven punten van El Baradei als uitgangspunt worden genomen, waarvan ik met name wil noemen: het moratorium van vijf jaar op de aanleg van nieuwe installaties; een ondubbelzinnige toezegging inzake ontmanteling van het kernwapenarsenaal van de vijf staten die officieel als kernmogendheden erkend zijn; en het doel het Midden-Oosten tot een te maken. 
De verhouding tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten is van cruciaal belang voor een effectieve bestrijding van de proliferatie van kernwapens. Europa en de Verenigde Staten vullen elkaar aan. Met onmiddellijke ingang moet ons beider doel in het kader van de transatlantische betrekkingen het blokkeren van Iraanse activiteiten zijn en het garanderen van succes tijdens de jaarlijkse conferentie ter toetsing van het Non-proliferatieverdrag.
Czarnecki, Ryszard (NI )
   - Mijnheer de Voorzitter, Iran heeft zondag toegegeven dat het beschikt over de benodigde kennis om uranium te verrijken. Eerder, in oktober 2003, toen een kernwapenverdrag met de drie grote mogendheden van Europa werd gesloten, gaven verschillende belangrijke Iranese kernwapenonderhandelaars nog aan dat het geestelijke regime nog niet zover was.
De overeenkomst vol mazen biedt Teheran veel bewegingsvrijheid en biedt de mullahs een perfecte diplomatieke dekmantel om het kostbaarste goed voor hun wapenprogramma te winnen: tijd.
Als het gaat om door ideologie gedreven regimes, is de bittere waarheid dat concessiepolitiek een nutteloze oefening is. We mogen de Nationale Raad van Verzet in Iran dankbaar zijn dat ze het clandestiene nucleaire programma van Iran hebben onthuld. Zonder hen had Iran nu al een atoombom gehad.
In dit licht gezien, moeten we serieus rekening houden met het gegeven dat de nucleaire dreiging van Iran en zijn steun aan terroristische organisaties slechts een halt kan worden toegeroepen als het regime omver wordt geworpen door Iraniërs en de democratische oppositiegroeperingen zoals de Nationale Raad van Verzet van Iran. 
Stenzel (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, de non-proliferatie van nucleaire wapens en, daaraan gekoppeld, het voorkomen dat nucleaire wapens in handen van terroristische groeperingen vallen, vormen ongetwijfeld een van de belangrijkste prioriteiten van de internationale volksgemeenschap. Daarom moeten wij de ontwikkelingen in Noord-Korea en in Iran zeer nauwlettend in de gaten houden. Ik vind het dan ook een goede zaak dat het Europees Parlement en mijn fractie Iran duidelijk willen maken dat de onderhandelingen over een handels- en samenwerkingsovereenkomst niet afgerond kunnen worden zolang er geen honderd procent zekerheid bestaat dat het nucleaire programma uitsluitend een vreedzaam karakter heeft. De gesprekken met de Internationale Organisatie voor Atoomenergie in Wenen stemmen wat dit betreft helaas nog niet tot tevredenheid. Het moge ook duidelijk zijn dat wij onze bezorgdheid zullen uiten over de levering van nucleaire brandstofelementen door Rusland aan Iran.
De situatie in Noord-Korea is net zo zorgwekkend. Als voorzitter van de gezamenlijke delegatie voor de betrekkingen met het Koreaanse schiereiland ben ik mij bewust van het gevaar dat er door deze kwestie in de gehele regio dreigt. Daarom zou ik de EU, hier vertegenwoordigd door de Commissie en de Raad, op willen roepen alles in het werk te stellen om het overleg tussen de zes partijen weer te hervatten. Ondanks het meest recente standpunt dat Noord-Korea heeft ingenomen, liggen er op dit vlak nog steeds mogelijkheden. Wij roepen Noord-Korea dan ook op om weer aan de onderhandelingstafel plaats te nemen. Alle diplomatieke kanalen dienen voor dit doel gebruikt te worden. Hoewel de Europese Unie geen onderdeel uitmaakt van dat zespartijenoverleg - wellicht dat daar in de toekomst verandering in komt - hebben wij belang bij een deëscalatie van de crises en bij het proces van non-proliferatie. Onze humanitaire hulp en ons ondersteuningprogramma voor Noord-Korea op landbouwgebied vormen daarvoor het bewijs.
De Wereldvoedselorganisatie heeft op de dramatische situatie van de voedselvoorziening voor de bevolking gewezen. Vanuit humanitair oogpunt zou het dan ook in het belang van Noord-Korea zelf moeten zijn om de beschikbare middelen te gebruiken voor het verbeteren van de levensomstandigheden van de bevolking en niet voor een buitensporige militaire bewapening, laat staan voor een ontwikkeling van het land tot nucleaire dreiging. 
Lambsdorff (ALDE ).
   Mijnheer de Voorzitter, het non-proliferatiebeleid bevindt zich zonder twijfel in een crisis. Er wordt nauwelijks nog iets vernomen van het ontwapeningsbeleid. Wellicht dat wij in het kader van de toetsingsconferentie in mei een doorbraak kunnen bewerkstelligen. Daarvoor is een constructieve opstelling van alle betrokkenen noodzakelijk, ook van de en dus ook van China, dat zich in zijn regio steeds vaker als een hegemoniale mogendheid presenteert. Er is slechts één land dat dit hegemoniale streven van China negeert en dat is Noord-Korea. Ook China’s doelstelling voor een kernwapenvrij Koreaans schiereiland wordt genegeerd. Noord-Korea werkt aan de ontwikkeling van lanceermiddelen, dat wil zeggen draagraketten; het verhindert het zespartijenoverleg en destabiliseert de hele regio. De reden daarvoor is dat Noord-Korea een dictatuur is die zich vertwijfeld aan haar macht vastklampt.
Dat vormt een bedreiging voor onze democratische vrienden in die regio: voor Zuid-Korea, voor Taiwan en met name voor Japan en de Verenigde Staten, die de veiligheid van deze landen waarborgen. Wij zijn het aan deze landen verschuldigd ons in te spannen om de volgende vier doelen te verwezenlijken: wij dienen het Non-proliferatieverdrag te versterken; de Europese Unie dient bij het zespartijenoverleg betrokken te worden; het wapenembargo tegen China dient gehandhaafd te blijven; en wij moeten wereldwijd de democratie bevorderen. Overigens ben ik van mening dat dit debat in Brussel en niet in Straatsburg gevoerd zou moeten worden. 
Jarzembowski (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, op de laatste zin na ben ik het met de vorige spreker eens. Aangezien er ooit besloten is om onze plenaire zittingen in Straatsburg te houden, dient dat ook in Straatsburg te gebeuren. Ik hou van deze stad omdat het een prachtige stad is. Wellicht dat wij ooit met de Franse regering tot overeenstemming kunnen komen om al onze plenaire zittingen in Brussel te houden, maar zolang de bestaande Verdragen op dit punt niet worden gewijzigd, moet dit niet ter discussie worden gesteld.
Wij moeten de Noord-Koreanen duidelijk maken dat hun activiteiten de volledige veiligheidsconstellatie in de Oost-Aziatische regio in gevaar brengen. Niet alleen Zuid-Korea voelt zich bedreigd, maar ook Japan en Taiwan voelen die dreiging. Naar mijn idee moet de meeste aandacht dan ook uitgaan naar de totale regionale veiligheidssituatie. Wij moeten trachten onze Chinese vrienden zover te krijgen dat zij hun invloed gaan gebruiken. Zij beweren weliswaar steeds dat zij geen invloed hebben, maar ik geloof dat aan die opstelling uitsluitend diplomatieke overwegingen ten grondslag liggen. Het enige land dat de regering in Noord-Korea ertoe kan bewegen om het zespartijenoverleg weer op te pakken - dan heb ik het nog niet eens over het stopzetten van het bouwprogramma - het enige land dat dit in de praktijk kan bewerkstelligen, is de Volksrepubliek China, met de Chinese communistische partij.
Wij moeten China duidelijk maken dat het ook in zijn eigen belang is dat de veiligheidsconstellatie in de Oost-Aziatische regio niet wordt ontwricht. Wij moeten China eveneens duidelijk maken dat wij zijn rol in de Aziatische regio kunnen accepteren, echter wel op voorwaarde dat het zijn verantwoording ook in positieve zin neemt. Daarom moeten wij trachten onze Chinese vrienden ertoe aan te zetten om Noord-Korea op andere gedachten te brengen. 
Van Hecke (ALDE ).
    Voorzitter, collega's, internationaal terrorisme, georganiseerde misdaad en het onvoorspelbare gedrag van enkele staten maken dat de kans op een nucleair conflict nog altijd groot is. De controlecapaciteit van het Internationaal Atoomenergie Agentschap moet daarom dringend worden versterkt. De Europese Unie moet de moed hebben politiek en economisch op te treden tegen landen die de regels overtreden en controles proberen te omzeilen. Zij moet vooral tijdens de komende toetsingconferentie de nodige ambitie tonen en zich inzetten voor een volledige implementatie van het verdrag. Ook hoop ik dat de Unie door middel van dialoog en overleg een belangrijke rol kan spelen in het overtuigen van Noord-Korea om opnieuw plaats te nemen aan de onderhandelingstafel.
De VS, Rusland en Frankrijk zijn gestart met de ontwikkeling van een nieuwe generatie nucleaire wapens. Een oprecht engagement tot non-proliferatie en ontwapening betekent echter dat door iedereen, en dus niet alleen door de zogenaamde schurkenstaten, paal en perk wordt gesteld aan het onderzoek naar en de ontwikkeling van massavernietigingswapens. Gebeurt dit niet, dan blijven alle verklaringen ter zake holle retoriek. 
Onyszkiewicz (ALDE ).
   – Dank u wel, mijnheer de Voorzitter. Nu wij spreken over het vraagstuk van de non-proliferatie van atoomwapens en over het Non-proliferatieverdrag, wil ik de aandacht van het Parlement vestigen op het bestaan van nieuwe militaire technologie die deze kwestie nog ingewikkelder maakt. Zo is het intussen reeds mogelijk om een zogenaamde kofferbom te produceren die licht en gemakkelijk te vervoeren is. Deze bommen kunnen daardoor gemakkelijk in verkeerde handen terechtkomen, bijvoorbeeld van terroristische groeperingen.
Een tweede voorbeeld van nieuwe militaire technologie betreft bommen met een lage explosiekracht, die het traditionele onderscheid tussen conventionele wapens en atoomwapens doen vervagen. De opkomst van dergelijke wapens, waarvan het doel lijkt te zijn aanvallen op zwaarbewaakte en beveiligde locaties mogelijk te maken, kan ertoe leiden dat dergelijke bommen worden gebruikt in landen die geen partij zijn bij het Non-proliferatieverdrag inzake atoomwapens. Dit zou passende reacties uitlokken - of liever kunnen en moeten uitlokken - van de internationale gemeenschap, aangezien elk land dat het verdrag heeft ondertekend, de garantie van andere landen heeft dat er geen atoomwapens zullen worden gebruikt op zijn grondgebied. Dank u wel. 
Gahler (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, wat Noord-Korea betreft, zou ik eigenlijk alleen maar willen opmerken dat China volgens mij het enige land is dat Noord-Korea er überhaupt van kan overtuigen een andere koers te gaan varen. China heeft namelijk zijn eigen vorm van communisme achter zich gelaten, in ieder geval op economisch gebied. Dat betekent dat men er in China in geslaagd is een situatie te creëren waarin welvaart mogelijk is. Het politieke en economische communisme uit het stenen tijdperk zoals dat in Noord-Korea nog wordt toegepast, kan uitsluitend door een navenante Chinese druk of overtuigingskracht worden overwonnen.
Als rapporteur voor Iran in de afgelopen zittingsperiode zou ik er met betrekking tot dit land op willen wijzen dat daar zonder meer belangenconstellaties bestaan die onder een en dezelfde noemer gebracht kunnen worden. Iran wil enerzijds graag een partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst met de Europese Unie sluiten. De Europese Unie wil anderzijds graag dat Iran zich aan de spelregels van de Internationale Organisatie voor Atoomenergie houdt en aan de eisen van deze organisatie voldoet. Persoonlijk vind ik een vreedzaam gebruik van kernenergie een goede zaak. Ik ben er in beginsel dan ook niet op tegen dat een land kernenergie gebruikt, mits de maximale veiligheidsnormen gewaarborgd zijn. Ook dient de kringloop die de verrijking van uranium voor de productie van wapens mogelijk maakt, onder internationale controle te blijven staan, wat in het geval van Iran betekent dat van dergelijke verrijkingsmogelijkheden geen gebruik gemaakt kan worden. Als wij Iran er inderdaad van kunnen overtuigen dat er een koppeling bestaat tussen enerzijds een partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst en anderzijds het in acht nemen van de voorwaarden die de internationale gemeenschap aan het vreedzaam gebruik van kernenergie stelt, en dat deze twee dingen onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden, dan kunnen wij iets bereiken.
Ik heb nog een ander belangrijk punt: in dit samenspel van belangen mogen ook de mensenrechten niet buiten beschouwing worden gelaten. Wij mogen de kwestie van de mensenrechten niet terzijde schuiven om een overeenkomst mogelijk te maken, zelfs niet als Iran in ruil daarvoor besluit om zich aan de nucleaire verplichtingen te houden. 
Ford (PSE )
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil enkele zaken ten aanzien van Noord-Korea aan de orde stellen. Noord-Korea is een land dat de afgelopen twaalf tot achttien maanden op grote schaal onomkeerbare stappen heeft ondernomen op weg naar economische hervorming, vooral op het gebied van industrie en landbouw. De nucleaire crisis hangt echter nog steeds boven ons hoofd.
De afgelopen vijf jaar heeft de Europese Unie een half miljard euro in Noord-Korea gestopt in de vorm van humanitaire en ontwikkelingshulp, en toch zitten we niet om de tafel met de zes onderhandelingspartijen. Enkele weken geleden sprak de Noord-Koreaanse ambassadeur in Berlijn met de nieuwe delegatie voor de betrekkingen met het Koreaanse schiereiland van het Parlement, en hij gaf aan dat Noord-Korea en ook China en Zuid-Korea onze deelname zouden verwelkomen. In onze gezamenlijke resolutie vragen we de Commissie en de Raad te onderzoeken of het mogelijk is dat de Europese Unie deel van dat programma uitmaakt. Dat kan de huidige impasse helpen doorbreken. Het Europees Parlement wil graag voorkomen dat het geen stem heeft bij de verdere onderhandelingen maar later wel de rekening mag betalen, net als de vorige keer bij de kaderovereenkomst!
Mijn tweede punt gaat niet over het plutoniumprogramma - Noord-Korea heeft verklaard in het bezit van kernwapens te zijn - maar over een van de oorzaken van de crisis, de bewering van de Verenigde Staten dat Noord-Korea een programma voor hoog verrijkt uranium heeft. Het heeft er alle schijn van dat Noord-Korea de blauwdruk van Pakistan heeft, maar de Amerikanen kunnen niet bewijzen dat Noord-Korea een programma heeft lopen. Ook beschikt Noord-Korea niet over de benodigde materialen voor de bouw van de gascentrifuges en de productie van de kwaliteit en hoeveelheid elektriciteit - genoeg om een middelgrote stad in Europa van stroom te voorzien - die nodig zijn voor het programma.
Mijn laatste punt betreft de Organisatie voor energieontwikkeling op het Koreaanse schiereiland (KEDO). De Raad heeft besloten Zuid-Korea niet de vier miljoen euro te betalen ter dekking van de kosten van de opschorting van dat programma, wat de toekomst ervan in gevaar brengt. Ik weet dat er mensen in het Parlement zijn die liever niet zien dat dit programma wordt omgebogen tot een nucleair programma, maar het zou heel goed kunnen dienen als een kanaal voor non-nucleaire conventionele of duurzame energie. Wij vragen de Raad opnieuw te bekijken of deze kleine bijdrage, nauwelijks genoeg om in Londen een paar appartementen te kunnen kopen, niet kan worden geleverd om dat politieke effect te bereiken. 
Schmit,
   Mijnheer de Voorzitter, een wereld zonder kernwapens, die sommigen willen afdwingen, maar waarnaar we in ieder geval allemaal verlangen, is duidelijk een ideaalbeeld. Helaas gaan de ontwikkelingen in tegenovergestelde richting. Zoals de heer Wiersma en de heer Brok hebben gezegd, dreigen we een nieuw tijdperk van verspreiding van kernwapens in te gaan - een nieuwe wapenwedloop in zeer kwetsbare gebieden, waar deze wapens uiteindelijk daadwerkelijk zouden kunnen worden ingezet.
Het is nu dus van het grootste belang dat de Europese Unie met al haar partners de nodige druk uitoefent op degenen die denken dat het bezit van kernwapens hun de status van supermacht verleent. Wij moeten Noord-Korea en Iran duidelijk maken dat de ontwikkeling van kernwapens niet loont en dat de internationale gemeenschap een dergelijk proces niet kan tolereren.
Ik ben het eens met degenen die zeggen dat wij de lopende onderhandelingen met Iran energiek moeten voortzetten om de Iraniërs ervan te overtuigen dat er een alternatief bestaat voor de ontwikkeling van kernwapens en dat het vooruitzicht van een partnerschap met Europa en van een economische samenwerkingsovereenkomst minstens net zo aantrekkelijk is, niet alleen voor de veiligheid van het land, maar ook voor zijn economische ontwikkeling. Ik vind ook dat daarbij niet voorbijgegaan mag worden aan de mensenrechten, die beslist moeten worden geëerbiedigd.
Noord-Korea is een nog complexer geval, omdat dit land in zekere zin reeds door de andere staten in de ban is gedaan. Het heeft weinig zin sancties op te leggen aan dit land, waar de bevolking van alles verstoken is. De Europese Unie mag zich echter niet beperken tot het verlenen van humanitaire hulp; wij moeten ook een grotere politieke rol spelen. Ik ben het volledig eens met allen die net als de heer Ford hebben verklaard dat de Europese Unie geen geldschieter zonder politieke invloed moet zijn.
De betrekkingen met China, die belangrijk zijn, zoals de heer Jarzembowski heeft aangegeven, kunnen ons zeker helpen druk uit te oefenen op Noord-Korea. China is wellicht het enige land dat werkelijk iets van het Noord-Koreaanse regime gedaan kan krijgen.
In elk geval is het essentieel dat de gesprekken over het Non-proliferatieverdrag niet op een mislukking, op een soort slappe status-quo uitlopen. Dit verdrag is nu nog belangrijker dan vroeger. Er dreigt immers een ander, nog schrikwekkender gevaar, namelijk de proliferatie onder allerlei niet-statelijke actoren, de terroristen. Mijns inziens moet de Europese Unie ook wat dit betreft erg waakzaam zijn.
De EU moet dus tijdens deze conferentie over het Non-proliferatieverdrag haar stem luid en duidelijk laten horen en ervoor zorgen dat die stem ook in de onderhandelingen met Iran en de besprekingen met Korea, waaraan wij moeten deelnemen, duidelijk te horen is. Hoewel een wereld zonder kernwapens niet binnen handbereik ligt, moeten we op zijn minst de gevaarlijke verspreiding van deze wapens een halt toeroepen. 
Michel,
   Mijnheer de Voorzitter, alle interventies gaan uiteraard in dezelfde richting, geen enkele uitgezonderd. Zij versterken vanzelfsprekend het standpunt en de overtuiging van de Commissie. Er blijkt ook uit hoe belangrijk het Non-proliferatieverdrag is en vooral dat dit verdrag in stand dient te worden gehouden en zelfs moet worden versterkt.
De Commissie steunt de inspanningen om ontwapening, in het bijzonder in Rusland, en non-proliferatie te bevorderen en zal dat ook in de toekomst blijven doen.
Momenteel werken wij met de Raad samen om de benodigde financiële middelen vrij te maken voor de uitvoering van het EU-beleid betreffende non-proliferatie en ontwapening. Ter illustratie van de daadkracht van de Commissie wil ik wijzen op een akkoord dat nog maar pas geleden bij de herziening van de Overeenkomst van Cotonou is gesloten. Deze overeenkomst bevat nu als wezenlijk element een clausule over non-proliferatie, die tot doel heeft de multilaterale overeenkomsten en exportcontroles te versterken. 
De Voorzitter.
   Er zijn zeven ontwerpresoluties ingediend overeenkomstig artikel 103, lid 2, van het Reglement.(1)
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in Libanon. 
Schmit,
   – Mijnheer de Voorzitter, de Raad volgt de ernstige politieke crisis in Libanon op de voet en maakt zich ernstig zorgen. Deze crisis, die is begonnen met de door Syrië opgelegde verlenging met drie jaar van het mandaat van president Lahoud, is geëscaleerd met de moord op voormalig minister-president Hariri en tien onschuldige burgers.
De Unie heeft deze barbaarse daad krachtig veroordeeld, en uw Parlement heeft er enige dagen geleden ook nog uitgebreid over gedebatteerd. Premier Hariri was een man van vrede en dialoog, en een ware vriend van Europa. Het Libanese volk zal deze klap te boven moeten zien te komen door de rust en eenheid te bewaren en daarbij de tweeledige doelstelling voor ogen te houden waarvoor de heer Hariri zich zijn leven lang heeft ingezet: onafhankelijkheid en soevereiniteit van Libanon.
Onder druk van de bevolking is de regering-Karamé teruggetreden, en daarmee is een nieuwe situatie ontstaan waarvan nuttig gebruik gemaakt moet worden. Het voorzitterschap wil deze gelegenheid aangrijpen om het Libanese volk een hart onder de riem te steken in de moedige en vastberaden strijd die het voert om de volledige soevereiniteit terug te krijgen en vrij te leven in een democratisch land.
De instanties van de Raad hebben op 4 maart jongstleden voor de eerste maal van gedachten gewisseld over de crisis in Libanon, en vanochtend is deze kwestie opnieuw besproken in aanwezigheid van de heer Roed-Larsen, de speciale gezant van de Verenigde Naties die toeziet op uitvoering van VN-resolutie 1559.
Verder zal de hoge vertegenwoordiger, de heer Solana, morgen een ontmoeting hebben met een delegatie van vertegenwoordigers van de Libanese oppositie.
De hoofdlijnen voor het optreden van de Europese Unie zouden er als volgt uit kunnen zien. Allereerst moet steun verleend worden voor de vorming van een nieuwe overgangsregering die voor de belangrijkste spelers in het Libanese politieke krachtenveld aanvaardbaar is. Daarbij dienen de grondwettelijke regels van het land in acht te worden genomen.
Vervolgens is het van groot belang dat alle informatie over de toedracht van de moord op Rafik Hariri boven tafel komt en dat duidelijk wordt wie waarvoor verantwoordelijk is. Dat is een voorwaarde voor een verdere normalisering van het politieke leven in Libanon. De Unie biedt daarom steun aan de onderzoekscommissie van de VN en zal bij de Libanese autoriteiten krachtig blijven aandringen op het uitvoeren van een diepgaand onderzoek.
Ook is het van belang ondersteuning te bieden voor de organisatie van vrije en eerlijke verkiezingen. De Europese Unie staat klaar om bijstand op dit vlak te verlenen, met name door het sturen van een verkiezingswaarnemingsmissie, vooropgesteld dat de Libanese regering daarom vraagt. Daarnaast staat de Commissie op het punt een missie naar het land te zenden om de behoeften en mogelijkheden inzake hulp bij de verkiezingen in kaart te brengen. Meer details hierover zult u zo dadelijk horen, wanneer de Commissie het woord voert.
Tot slot is het zaak druk te blijven uitoefenen op alle betrokken actoren om te bereiken dat VN-resolutie 1559 volledig en onmiddellijk ten uitvoer wordt gelegd. Deze resolutie voorziet in een onmiddellijke en volledige terugtrekking van de Syrische troepen uit Libanon.
De Raad verzekert het Europees Parlement dat hij alles in het werk zal stellen om te komen tot een politieke oplossing van de kwestie-Libanon, hetgeen ook de wens is van het merendeel van de Libanezen. 
Michel,
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, namens mijn collega, mevrouw Ferrero-Waldner, commissaris voor externe betrekkingen en het Europees nabuurschapsbeleid, zal ik hier het woord voeren over de situatie in Libanon.
Geschokt en diepbedroefd waren we na de afschuwelijke terroristische aanslag in Beiroet op 14 februari, die het leven heeft gekost aan de voormalige premier van Libanon Hariri en een groot aantal burgers en waarbij bovendien meer dan honderd mensen ernstig gewond zijn geraakt. Het was de meest bloedige aanslag in Libanon sinds de burgeroorlog van 1975-1990.
De heer Hariri was een van de belangrijkste architecten van het akkoord van Taif uit 1989, waarmee een einde kwam aan de burgeroorlog in Libanon. Hij heeft zich altijd onvermoeibaar ingezet voor de wederopbouw van zijn land, dat door de oorlog verscheurd was geraakt, en was uitgegroeid tot een symbool van vrede en verzoening – verzoening op basis van een wankel evenwicht tussen de achttien religieuze gemeenschappen waaruit het land bestaat. Wij hebben nauw met de heer Hariri en zijn regering samengewerkt. Tijdens zijn mandaat zijn de onderhandelingen over een associatieovereenkomst succesvol afgerond, en in maart 2003 is een interim-handelsovereenkomst van kracht geworden. Verder heeft de heer Hariri alle steun gegeven aan de dialoog over het Europees nabuurschapsbeleid, waarin ook Libanon is opgenomen.
De afgelopen weken, sinds het overlijden van de heer Hariri, zijn duizenden demonstranten ondanks het verbod van de regering de straat opgegaan om te protesteren tegen de militaire aanwezigheid van Syrië in hun land. Onder druk van de niet aflatende protesten sinds de moord op de heer Hariri hebben de Libanese premier Karamé en zijn regering op 28 februari hun ontslag ingediend, na een buitengewoon debat in het parlement over de politieke situatie na het overlijden van oud-premier Hariri.
De komende maanden zullen uiteraard van beslissende betekenis zijn voor het land. Het is van groot belang dat de parlementsverkiezingen in het land volgens de planning in mei plaatsvinden. De Commissie hoopt dat de komende tijd de rust zal wederkeren en dat er ruimte blijft voor dialoog tussen de verschillende politieke groeperingen. De verkiezingen moeten een vrij en eerlijk verloop kennen en plaatsvinden zonder inmenging of beïnvloeding van welk ander land dan ook, onder soeverein toezicht van de Libanese autoriteiten. Deze verkiezingen zouden voor Libanon een beslissend moment kunnen vormen op de weg terug naar volledige onafhankelijkheid en volledige soevereiniteit. Samen met de andere partners zal de Europese Unie nauwlettend de omstandigheden in het oog moeten houden waaronder deze verkiezingen plaatsvinden, en wij zullen ons standpunt aan de Libanezen kenbaar moeten maken.
De Commissie bekijkt hoe zij ertoe kan bijdragen dat de verkiezingen onder goede omstandigheden plaatsvinden. Wij onderzoeken momenteel of het mogelijk is voor deze verkiezingen een waarnemingsmissie te sturen. Ook wordt bekeken of er andere manieren zijn om zo nodig bijstand te bieden ten behoeve van een transparant en vrij verkiezingsproces. Daarbij denken we vooral aan de opleiding van waarnemers ter plekke. Op dit moment bereiden we een technische verkenningsmissie naar Libanon voor. We onderzoeken alle mogelijkheden die we hebben om ertoe bij te dragen dat de verkiezingen optimaal verlopen, en we sluiten niet uit dat we EU-waarnemers naar het land sturen als de Libanese regering daarom vraagt.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Europese Unie hecht bijzonder veel waarde aan volledige tenuitvoerlegging, door alle partijen, van resolutie 1559 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, waarvan wij de doelstellingen ten volle onderschrijven: vrije en eerlijke verkiezingen zonder buitenlandse inmenging; terugtrekking van alle buitenlandse troepen uit Libanon; ontmanteling en ontwapening van alle milities; en regeringscontrole over het gehele Libanese grondgebied. Sommige van deze eisen zijn in de loop der jaren aan Libanon overgebracht via belangrijke boodschappen van de Europese Unie. De Unie ondersteunt ten volle het werk van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, en wij wachten met belangstelling diens begin april te verschijnen verslag af over de vorderingen die zijn gemaakt bij het verwezenlijken van de doelstellingen van resolutie 1559.
Tegelijkertijd ijvert de Commissie voor steeds nauwere betrekkingen met Libanon in het kader van het Europees nabuurschapsbeleid. Op 2 maart jongstleden heeft de Commissie een verslag over Libanon gepresenteerd waarin een volledig beeld geschetst wordt van de politieke, economische en institutionele situatie in het land en waarin tevens de balans opgemaakt wordt van de huidige betrekkingen tussen Libanon en de Europese Unie. Dit verslag zal het uitgangspunt vormen voor de werkzaamheden betreffende het actieplan EU-Libanon, een van de actieplannen voor partnerschappen met de buurlanden, waarin een aantal belangrijke prioriteiten vastgelegd zal worden, zoals een nauwere politieke dialoog en versterkte samenwerking op tal van terreinen.
Voor Libanon, maar ook voor de andere partnerlanden, geldt dat de vooruitgang die in het kader van het Europees nabuurschapsbeleid geboekt wordt, afhankelijk zal zijn van hun eigen inspanningen en van de successen die ze zelf weten te behalen, uiteraard met actieve steun van de EU. In verband met de recente politieke ontwikkelingen in Libanon heeft de Commissie aanbevolen de planning van de volgende fase van onze werkzaamheden en overlegbijeenkomsten met de Libanese autoriteiten af te laten hangen van de ontwikkelingen in het land zelf. We zullen moeten weten hoe de situatie zich ontwikkelt voordat we verder kunnen gaan, dat moge duidelijk zijn.
Tegelijkertijd zetten we onze discussies met het Parlement en de Raad over het Europees nabuurschaps- en partnerschapsinstrument voort, met de bedoeling vanaf 2007 te beschikken over de financiële middelen die we nodig hebben om onze ambities te realiseren. Wij hopen voor het eind van het jaar concrete resultaten te boeken, zodat de programmering voor 2007 dan al van start zou kunnen gaan.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, de Commissie zal zich blijven inzetten om de inspanningen voor hervorming en democratie in Libanon te steunen via de associatieovereenkomst en via het Europees nabuurschapsbeleid. Ik hoop dat het Europees Parlement bij het bieden van die steun onze betrouwbaarste bondgenoot zal zijn. 
Salafranca Sánchez-Neyra,
   – Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens hebben de fungerend voorzitter van de Raad en commissaris Louis Michel hier een helder beeld gegeven van de onmiddellijke gevolgen van de moord op ex-premier Hariri. Een van de meest voor de hand liggende conclusies is dat de Syrische troepen zich moeten terugtrekken uit Libanon. Dat moet onmiddellijk gebeuren, met inbegrip van de geheime diensten. Er is geen enkel excuus om de bepalingen van VN-resolutie 1559 niet na te leven. Syrië mag zich niet langer bemoeien met de interne zaken van Libanon.
Zoals de heer Michel ook al zei, spreekt het vanzelf dat er in Libanon volkomen vrije verkiezingen moeten worden gehouden. Er mag geen enkele vorm van druk worden uitgeoefend. Mijn fractie is dan ook bijzonder ingenomen met het initiatief van de commissaris om een technische missie naar Libanon te sturen die de waarnemingsmissie van de Europese Unie bij de verkiezingen moet voorbereiden.
Verder achten wij het absoluut noodzakelijk dat er een commissie wordt opgericht die tot taak krijgt een onafhankelijk onderzoek in te stellen naar de omstandigheden van de moord op de ex-premier.
Mijnheer de Voorzitter, vanochtend hebben alle fracties de hoofden bij elkaar gestoken om over deze uitermate belangrijke Libanese kwestie een compromisresolutie op te stellen. Wij moeten een oplossing zoeken om Hezbollah op een bevredigende manier op te nemen in de lijst van terroristische organisaties, aangezien onzes inziens duidelijk bewezen is met wat voor activiteiten deze organisatie zich inlaat. Mijnheer de Voorzitter, de bepalingen van de compromisresolutie moeten op zodanige wijze worden aangepast dat er ruimte komt voor een besluit waarin rekening wordt gehouden met de punten van zorg die in onze fractie zijn geformuleerd.
Ter afsluiting wil ik nog zeggen dat de Europese Unie - zoals de fungerend voorzitter van de Raad en de vertegenwoordiger van de Commissie ook al hebben gezegd - moet opkomen voor een democratisch, onafhankelijk en soeverein Libanon. De instrumenten waarover wij in het kader van het nabuurschapsbeleid en de associatieovereenkomst beschikken, bieden een duidelijke maatstaf voor de verdere ontwikkeling van deze betrekkingen. Nogmaals: een onafhankelijk, democratisch en soeverein Libanon. 
Napoletano,
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mijnheer de commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijn fractie staat zonder voorbehoud aan de kant van de betogers op het Plein van de Martelaren in Beiroet, die op vreedzame wijze demonstreren voor een toekomst van vrijheid en democratie in eigen land, waarmee zij reeds het aftreden van de pro-Syrische regering hebben bereikt. 
De militaire bezetting door Syrië kan niet langer getolereerd worden. De positieve doch vage verklaringen die de president van de Syrische Republiek recentelijk heeft afgelegd, moeten nu echt gevolgd worden door concrete acties, met een duidelijk tijdschema dat onmiddellijk in moet gaan. We spreken nogmaals een krachtige veroordeling uit over de moordaanslag op ex-president Hariri en het verlies van talloze mensenlevens, en we onderschrijven de wens van de secretaris-generaal van de VN om de onderste steen boven te krijgen in deze kwestie. 
Libanon heeft als land alleen dan toekomst wanneer het democratische proces een kans krijgt, met als basis de eerbiediging van de mensenrechten, en een eerste stap daarbij zou zijn het besluit verder te gaan met de geplande verkiezingen in mei. Deze verkiezingen moeten vrij, democratisch en transparant zijn. Daarom vragen wij om de mogelijkheid deze verkiezingen voor te laten bereiden en te laten volgen door een team van Europese waarnemers, waarbinnen, zoals ook in Palestina is gebeurd, een belangrijke taak is weggelegd voor dit Parlement. Alle geledingen van de complexe Libanese samenleving moeten zich betrokken voelen bij dit proces en bij het waarborgen van de eenheid en territoriale integriteit van het eigen land. 
Syrië, dat een cruciale rol in het Midden-Oosten speelt, kan en moet onvoorwaardelijk voor de democratische weg kiezen, voor de strijd tegen het terrorisme en voor een constructieve rol in de oplossing van het Palestijns-Israëlisch conflict. Europa bedrijft al jarenlang een politiek van de uitgestoken hand jegens Damascus en ik hoop dat de besluiten die vandaag onder zijn leiding genomen worden, zodanig van aard zullen zijn dat ze leiden tot consolidatie van de verstandhouding met Syrië en deze relatie ook onomkeerbaar maken.
De landen in het Midden-Oosten hebben de gezamenlijke verantwoordelijkheid steun te verlenen aan de pogingen van de president van de Palestijnse Autoriteit om een rechtvaardig vredesakkoord met Israël te bereiken, en ook moeten zij bereid zijn samen te werken voor de opbouw van een Palestijnse staat. Daartoe moet alle steun aan het terrorisme en aan organisaties die zich aan terrorisme schuldig maken, stopgezet worden, zowel binnen de afzonderlijke landen als in de Palestijnse gebieden. 
Ten slotte moeten we de Israëlisch-Syrische dimensie van dit conflict niet vergeten. Wat dit betreft hopen we op een herstel van de wederzijdse betrekkingen, dat zou moeten leiden tot een vredesakkoord en de terugtrekking van het Israëlische bezettingsleger uit de Golanvlakte. Het geweld van terrorisme en bezettingslegers heeft al veel te lang het beeld bepaald in het Midden-Oosten; het wordt tijd dat de rechtsstaat in ere wordt hersteld. Vrede, stabiliteit en voorspoed in het gehele Midden-Oosten kunnen alleen dan bereikt worden wanneer in internationaal verband de rechtsregels en op intern niveau de regels van de democratie gerespecteerd worden. In dit verband zal Europa zijn inspanningen moeten verdubbelen, de doeltreffendheid van zijn politieke rol moeten vergroten en de economische middelen voor het bereiken van deze doelstellingen moeten verruimen en herschikken.
Morillon,
   – Mijnheer de Voorzitter, sinds ons debat van twee weken geleden volgen de ontwikkelingen in Libanon elkaar in hoog tempo op, onder druk van een bevolking die, zoals iedereen weet en heeft gezegd, ondanks de verschillen in afkomst of religie nagenoeg volledige eensgezindheid uitstraalt en blijft strijden voor vrijheid van leven en denken. Na de terugtreding van de regering-Karamé en de gezamenlijke verklaringen van de presidenten Bashar al-Assad en Lahoud over de terugtrekking van de Syrische troepen kwamen gisteren nog tienduizenden mensen bijeen op het Plein van de Martelaren, dat inmiddels is omgedoopt tot Plein van de Vrijheid, om hun wensen kracht bij te zetten en de nodige druk te blijven uitoefenen op de politiek met het oog op de start van een echt democratisch proces.
Nagenoeg volledige eensgezindheid, zei ik - nagenoeg, want een wanklank in het geheel komt van de leider van Hezbollah, Hassan Nasrallah, die in een toespraak zijn volgelingen opgeroepen heeft om vandaag, op het moment waarop ik hier spreek, de straat op te gaan om te demonstreren tegen de resolutie van de Verenigde Naties en tegen de buitenlandse inmenging - een gotspe natuurlijk - en om, ik citeer, “het verzet tegen Israël voort te zetten”. Vooral dit laatste deel van zijn toespraak baart me grote zorgen, want er spreekt de intentie uit - de intentie van een minderheid, hoop ik - alles in het werk te stellen om de toch al broze hervatting van de vredesbesprekingen tussen Israël en Palestina te frustreren.
Een aantal van ons vertrekt vrijdag naar Caïro om deel te nemen aan de plenaire vergadering van de Euro-mediterrane Parlementaire Vergadering. Wij beseffen dat het van het allergrootste belang is daar onze steun uit te spreken voor de moedige inspanningen van de Palestijnse leider Mahmoud Abbas om het geweld een halt toe te roepen en met Israël overeenstemming te bereiken over wat een eerste stap zou zijn, de instelling van een duurzaam staakt-het-vuren.
Mocht blijken dat Hezbollah vastbesloten is dit proces te frustreren, dan zou u, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, daaruit de consequenties moeten trekken en, bijvoorbeeld, deze beweging op de lijst van terroristische organisaties moeten zetten. Ik hoop dat de Raad zover niet zal hoeven gaan, omdat ik erop wil blijven vertrouwen dat het enorme verlangen naar vrede zal zegevieren. 
Flautre,
   – Mijn fractie zal met genoegen haar handtekening zetten onder de resolutie die vanochtend is opgesteld. Wij steunen deze tekst, omdat daarin enkele voor het Europees Parlement buitengewoon belangrijke standpunten zijn neergelegd. Die standpunten zijn overigens dezelfde als die welke u naar voren gebracht en verdedigd hebt, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad en mijnheer de commissaris.
Wij zijn blij met demonstraties van het volk zoals we die nu zien in Beiroet en zoals we die eerder zagen in Kiev. We moedigen ze aan, en we trekken er lering uit. Ze lijken de beste garantie te zijn voor het in gang zetten van een democratiseringsproces, zolang de burgers voelen en weten dat de internationale gemeenschap hen steunt. Dat is een les die we moeten onthouden en waaruit we consequenties moeten trekken voor de toekomst.
Net als deze betogers, net als het verenigde Libanese volk verwachten wij dat de onderzoeken die nu plaatsvinden - de onderzoeksmissie die is gestuurd door Kofi Annan en het onderzoek door de Libanese autoriteiten - heldere antwoorden zullen bieden op de vraag wie precies verantwoordelijk zijn voor deze afschuwelijke daad.
Wij hebben de verklaringen van de Libanese en de Syrische president gehoord, maar we willen meer. In de akkoorden van Taif is afgesproken dat ook de veiligheidsdiensten teruggetrokken zullen worden; waarom wordt daar nu niet over gesproken? De Syrische inlichtingendienst in Libanon moet daar gewoon weg. Laten we duidelijk zeggen dat voortzetting van het democratiseringsproces de beste garantie is voor stabilisatie - en we weten allemaal hoe belangrijk stabilisatie in deze regio is. Wij verwachten veel van het democratiseringsproces, en de Commissie mag in het verslag dat ze voorbereidt over alle aspecten met betrekking tot de situatie in Libanon en de betrekkingen tussen de EU en dat land, niet voorbijgaan aan een aantal kwesties die cruciaal zijn voor de toekomst van de democratie, zoals: de herinvoering van de doodstraf; de vele tienduizenden vermisten in Libanon; de toetreding van het land tot het Statuut van Rome, met het oog op de erkenning van het Internationaal Strafhof; de toetreding tot het Verdrag van Genève betreffende de status van vluchtelingen; de oplossing van het probleem van de Palestijnse vluchtelingen; en enkele zaken betreffende individuele personen die ons Parlement buitengewoon grote zorgen baren, zoals de zaak van advocaat Moughrabi, die op dit moment gevangen wordt gehouden vanwege uitspraken die hij nota bene in deze zaal, ten overstaan van de Europese afgevaardigden, heeft gedaan.
Wat de huidige situatie betreft gloort er dus licht, heel veel licht achter de horizon, en ik ben ervan overtuigd dat wij met deze resolutie dat licht, die hoop dichterbij kunnen brengen. 
Portas,
   . - Evenwicht tussen duidelijkheid en verantwoordelijkheid - dat moet het standpunt van het Parlement en van de Unie ten aanzien van de gebeurtenissen in Libanon kenmerken. Duidelijkheid met betrekking tot de spoed die geboden is met een onafhankelijk internationaal onderzoek naar de omstandigheden, oorzaken en gevolgen van de moord op de voormalige premier. Maar ook duidelijkheid als het gaat om de sympathie die moet uitgaan naar de democratische, vreedzame en alle gemeenschappen omvattende beweging die de volledige soevereiniteit en het houden van democratische verkiezingen in Libanon eist. Tot slot ook duidelijkheid bij het eisen van de terugtrekking van de Syrische troepen en geheime agenten op basis van de akkoorden van Taif en de resolutie van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Duidelijkheid dus, maar ook verantwoordelijkheid, want het mozaïek van de Libanese samenleving is uiterst broos. In verband met die verantwoordelijkheid vraagt mijn fractie om een aparte stemming over de paragrafen 6 en 7 van de compromisresolutie.
De eerste reden daarvoor is de Syrische kwestie. De terugtrekking naar de Beka’a-vallei - zoals voorzien in de akkoorden van Taif - is naar objectieve maatstaven een prijzenswaardige stap, terwijl de eis een einde te maken aan elke vorm van buitenlandse inmenging niet enkel op één land gericht mag zijn. Israël houdt nog steeds Libanees grondgebied bezet en Frankrijk en de Verenigde Staten zijn niet bepaald belangeloze actoren. Dit geldt met name voor de Verenigde Staten, die de militaire aanwezigheid van Syrië in Libanon jarenlang stilzwijgend hebben goedgekeurd, en die nu, daar zij over de sterkste militaire macht in de regio beschikken, tegenover Syrië optreden met de subtiliteit van een olifant in een porseleinkast. Dat is de zoveelste ramp in het proces naar de vrede en stabiliteit waarnaar we allen uitzien.
Tweede reden is de kwestie-Hezbollah. Er bestaat geen organisatie waarmee ik mij minder verwant voel, maar het demoniseren van de zogenaamde “Partij van God” en deze categoriseren als een aanhangsel van Syrië is bepaald niet verstandig, en daarmee doen we ook de waarheid geweld aan. De Hezbollah-beweging bestrijd je niet door haar op te nemen in lijsten van terroristische groeperingen, maar door haar politieke vleugel over te halen zich te committeren aan het democratisch proces. Daartoe dienen we de vreselijke sociale ongelijkheid in Libanon aan te pakken en te zorgen voor een rechtvaardige oplossing van de conflicten die het gevolg zijn van de bezetting van Libanees grondgebied door Israël. Europa dient een alternatief te bieden voor de ondoordachte en op geweld gerichte benaderingen in de regio. 
Belder,
   . Voorzitter, Syrië speelt in Libanon een spel met de internationale gemeenschap. Daarop duidt zowel de parlementaire rede van president Bashar al-Assad van afgelopen zaterdag als diens afspraken van gisteren met zijn Libanese ambtgenoot Lahud. Voor Damascus geldt resolutie 1559 van de Veiligheidsraad vooralsnog niet. In deze resolutie wordt op ondubbelzinnige wijze de totale en onmiddellijke terugtrekking van Syrische troepen van Libanees grondgebied geëist. Omineus genoeg wijdde het Syrische staatshoofd eind vorige week geen woord aan de invloedrijke aanwezigheid van zijn geheime diensten op Libanees territoir. Blijkbaar vallen die inlichtingendiensten buiten de Syrische troepenverleggingen binnen Libanees territoir. Dat stemt overeen met de recente Israëlische waarneming dat Syrië momenteel juist druk bezig is zijn geheime aanwezigheid in het land van de ceder te versterken. De Israëlische minister van Buitenlandse Zaken heeft de secretaris-generaal van de Verenigde Naties daarvan gisteren officieel op de hoogte gesteld.
Damascus lapt resolutie 1559 nog op een andere wijze op flagrante wijze aan zijn laars. De resolutie stipuleert namelijk evenzeer de ontbinding van alle milities in Libanon. Dat zou de ontmanteling inhouden van de shiitische terreurbeweging Hezbollah, vuistpand van zowel Syrië als Iran tegen de joodse staat. Ook zou dat het gedwongen vertrek moeten inhouden van de tientallen officieren van de Iraanse revolutionaire garde die Hezbollah en Palestijnse terreurgroepen binnen Libanons grenzen trainen.
Raad en Commissie, gelet op de ernst van de situatie in Libanon hoop ik dat u vastberaden spelbreker wilt zijn voor die krachten in Syrië, Libanon en Iran die van een volwaardige Libanese staatssoevereiniteit niet willen weten, noch gediend zijn van enig politiek vergelijk tussen Israël en zijn naaste Arabische buren. Het sinistere spel van Damascus, Teheran en hun Libanese satellieten moet een keer uit zijn. Aan u Raad en Commissie om daartoe een tastbare bijdrage te leveren. Begin er bijvoorbeeld mee Hezbollah op de Europese lijst van terreurorganisaties te plaatsen. 
Ryan,
   - Mijnheer de Voorzitter, de ogen van de wereld zijn opnieuw gericht op het Midden-Oosten. In Irak zijn verkiezingen gehouden, maar er heerst nog steeds chaos en er vallen nog steeds talrijke doden. De Israëlische en Palestijnse leiders hebben elkaar ontmoet en dat kan worden gezien als een eerste stap op de lange weg naar vrede en verzoening tussen het Israëlische en het Palestijnse volk. De blik is nu gericht op Libanon en Syrië. De moord op de Libanese minister-president Rafik Hariri heeft wat deze politieke onzekerheid betreft zeker als katalysator gewerkt. Inmiddels is de Libanese regering afgetreden.
We weten allemaal van de tragische burgeroorlog waaronder Libanon tussen 1975 en 1990 gebukt ging. We weten allemaal dat het Taif-akkoord, dat voor vrede in de regio moest zorgen, van kracht is. Maar uiteindelijk zijn er nog steeds 15 000 Syrische manschappen in Libanon gelegerd. Ik geeft toe dat dit er aanzienlijk minder zijn dan de 40 000 die er tot het eind van de jaren negentig van de vorige eeuw gelegerd waren, maar het Libanese volk wil alle Syrische troepen weg uit zijn land. Daarom verwelkom ik de recente verklaring van de Syrische president Bashar al-Assad. Hij gaf aan dat de Syrische troepen uit Libanon zullen worden teruggetrokken. Hoe eerder dat gebeurt, des te beter. President Bashar al-Assad heeft duidelijk verklaard dat Syrië niet in Libanon blijft als het Libanese volk dat niet wil. We weten allemaal dat het dat inderdaad niet wil, dus moeten de Syrische troepen daar zo snel mogelijk weg.
Ik sluit me aan bij de woorden van de vorige spreker over groeperingen die inmiddels in Libanon bezig zijn het land te destabiliseren.
In een breder politiek verband moeten de Europese Unie en Syrië het nog eens worden over een nieuw associatieverdrag EU-Syrië. Ik ben van mening dat een dergelijke regeling de betrekkingen tussen de Europese Unie en het Syrische volk ten goede zal komen. Zo’n verdrag had al lang tot uitvoering gebracht moeten zijn. Ik dring er bij het voorzitterschap van de Raad op aan ervoor te zorgen dat er zo snel mogelijk zo’n regeling wordt getroffen. 
Czarnecki, Ryszard (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de destabilisatie van de toestand in Libanon is het gevolg van de aanwezigheid van het Syrische leger, die intussen al 29 jaar voortduurt. Er zijn in Libanon 14 000 Syrische soldaten en dat zijn er 14 000 te veel. Het besluit van gisteren van de presidenten van Libanon en Syrië tot gedeeltelijke terugtrekking van het Syrische leger uit Libanon is een stap in de goede richting, maar niet meer dan een kleine stap. Het probleem is dat er niet alleen reguliere militaire eenheden in het land zijn gelegerd, maar tevens de Syrische speciale diensten. Laten we er geen doekjes om winden: die diensten oefenen invloed uit op de interne situatie in Libanon.
Een ander probleem van Libanon betreft de aanwezigheid van paramilitaire of beter gezegd terroristische organisaties. Ik ben verbijsterd over het feit dat de Hezbollah-beweging, die haar thuisbasis in Libanon heeft, in de resolutie van het Parlement niet meer als terroristische organisatie wordt aangeduid, zoals in de oorspronkelijke versie wel het geval was. Dit is voor mij onbegrijpelijk. Laten wij de dingen gewoon bij de naam noemen. Laten wij terroristen terroristen noemen.
Sudre (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik wil mijn diepste verontwaardiging en een krachtige veroordeling uitspreken over de uiterst verwerpelijke daad die het leven heeft gekost aan de heer Hariri en aan veertien onschuldige burgers. Het is een afschuwelijke aanslag, en ik zou de familie van de heer Hariri en van de andere slachtoffers mijn diepste medeleven willen betuigen.
Ik sluit me aan bij de verklaring van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties van 15 februari jongstleden en spreek de hoop uit dat de onderste steen boven komt bij het onderzoek naar de oorzaken en toedracht van deze aanslag, zodat de schuldigen snel voor de rechter gebracht kunnen worden.
Deze aanslag is gericht tegen alle Libanezen, ongeacht religie of politieke overtuiging, en heeft enkel tot doel angst en paniek te zaaien onder de bevolking. We moeten ervoor waken degenen die erop uit zijn het land te destabiliseren, in de kaart te spelen.
Deze gebeurtenis is voor ons aanleiding om nogmaals te benadrukken hoe belangrijk het is dat resolutie 1559 van de VN-Veiligheidsraad ten uitvoer gelegd wordt. In die resolutie bevestigt de internationale gemeenschap haar inzet en steun voor de territoriale integriteit, de soevereiniteit en de onafhankelijkheid van Libanon, en dat betekent dat alle Syrische troepen onmiddellijk en volledig uit Libanon teruggetrokken moeten worden.
De internationale gemeenschap moet actief betrokken blijven en de situatie nauwlettend blijven volgen, zodat we er zeker van kunnen zijn dat de parlementsverkiezingen die voor het voorjaar gepland staan, democratisch en transparant zullen verlopen. Deze verkiezingen zullen voor een deel duidelijk maken of en in hoeverre de betrokken partijen bereid zijn te voldoen aan datgene wat de internationale gemeenschap van hen vraagt.
Het zou misschien goed zijn als de Raad het initiatief zou nemen voor het organiseren van een vredesconferentie over Libanon, nu er met het huidige klimaat in het Midden-Oosten een momentum lijkt te zijn ontstaan voor het oplossen van conflicten die al veel te lang geduurd hebben. De Europese Unie heeft de plicht om, in de woorden van Michel Barnier, de Franse minister van Buitenlandse Zaken, “zonder zelfgenoegzaamheid en zonder arrogantie” aan het vredesproces in deze regio deel te nemen en de zaak van de democratie te dienen. Laten we proberen die miljoenen mannen en vrouwen niet teleur te stellen in hun verwachtingen. 
De Keyser (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wordt Libanon ook een land waar in een ‘oranje revolutie’ het volk ontwaakt en de democratie ontluikt? Laten we het hopen. Libanon lijkt echter niet op Oekraïne, en evenmin op Georgië. Het zal voor het land niet eenvoudig zijn - en het is eigenlijk ook niet wenselijk - de in het akkoord van Taif bekrachtigde banden met Syrië te verbreken. Die banden moeten echter wel verduidelijkt en gezond gemaakt worden, en daarop zijn de demonstraties van het volk en de internationale druk gericht.
Een aantal zaken is in ieder geval duidelijk op dit moment. De moordenaars van Rafik Hariri en de veertien Libanese burgers die bij de aanslag zijn omgekomen, lopen nog vrij rond. Syrië moet zich zonder gezichtsverlies kunnen terugtrekken uit Libanon, maar de herschikking van de troepen kan niet beperkt blijven tot de Beka’a-vallei; een tijdschema voor de definitieve terugtrekking is echter nog steeds niet vastgesteld. Verder zal uit het verloop van de komende parlementsverkiezingen moeten blijken hoe sterk de wil tot verandering is in dit land. Ook is duidelijk dat Hezbollah een belangrijke pion blijft in het Syrische beleid en inderdaad een gevaar vormt voor de vredesbesprekingen tussen Israël en Palestina, zoals de heer Morillon aangaf. Dat zal echter zo blijven zolang Israël weigert zijn troepen terug te trekken uit de Golanvlakte, waartoe het land door de VN in verschillende resoluties is opgeroepen. Duidelijk is ten slotte ook dat de oppositie een eenheid vormt en een geleidelijke verandering voorstaat, waarmee ze een verrassend volwassen opstelling kiest en laat zien de prerevolutionaire situatie die nu is ontstaan goed onder controle te hebben. Wij kunnen deze ontwikkeling begeleiden, maar we mogen niets forceren.
Het Europees Parlement moet daarom zijn uiterste best doen druk te blijven uitoefenen op Syrië om het land ertoe aan te zetten zijn internationale verplichtingen na te komen. Alle betrokkenen - Libanon, Europese Unie en Syrië - weten hoe voorzichtig het spel hier gespeeld moet worden. De schaduw van de oorlog hangt nog steeds boven Beiroet, maar tegelijkertijd lijkt de oppositie in het land nog nooit zo eensgezind te zijn geweest. Van die oppositie weten wij maar weinig, mijnheer de Voorzitter. Ik zou willen voorstellen de komende weken de banden met de Libanese oppositie aan te halen.
Ik wil niet eindigen zonder mijn condoleances en gevoelens van medeleven en sympathie over te brengen aan mevrouw Hariri, die zelf ongetwijfeld ook een belangrijke rol zal spelen bij het vormgeven van de toekomst van Libanon. 
Pannella (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, dames en heren, het lijkt me dat we momenteel vrijwel allen dezelfde mening delen. De stemming zal het straks uitwijzen. Sommige collega’s pleiten voor een wat mildere aanpak van de misdadigers van Hezbollah, maar feit is dat we ons opmaken om voor een resolutie te stemmen die samenvalt met de oproep van de 140 Syrische intellectuelen aan president Bashar al-Assad, evenals met de oproep die 33 andere intellectuelen op 25 februari gericht hebben aan de Libanese intellectuelen. 
We zijn het praktisch allemaal met elkaar eens. En toch, in tegenstelling tot velen van u, baart mij dit zorgen, omdat overeenstemming in dit soort ernstige situaties normaal gesproken alleen bereikt kan worden op basis van ofwel te algemene gegevens ofwel te weinig gegevens. 
Concluderend stel ik vast dat de Europese Unie vasthoudt aan de strategie van het bepleiten van nationale onafhankelijkheid als doelstelling waarnaar in het Midden-Oosten gestreefd moet worden ten behoeve van de betreffende volkeren, de vrede en de eigen Europese belangen. Stelt u zich voor wat er gebeurd zou zijn als hetzelfde was voorgevallen in Europa na de beide wereldoorlogen. Ik denk dat wij vanuit dit oogpunt bezien werkelijk buitenspel staan en slechte raadgevers zijn. 
Lagendijk (Verts/ALE ).
   –Voorzitter, collega's ik geef toe dat het nog een beetje te vroeg is om te zeggen dat er een golf van democratie over het Midden-Oosten spoelt, maar toch. Succesvolle verkiezingen in Irak, in de Palestijnse gebieden, lokale verkiezingen in Saoedi-Arabië, minder voorgekookte presidentsverkiezingen in Egypte, en als toppunt een Libanese regering die moet opstappen omdat de bevolking dat wil. Een bevolking die openlijk gebruikmaakte van dezelfde middelen die de Oekraïense bevolking in Kiev gebruikte om haar ongenoegen kenbaar te maken. Ook de cederrevolutie was oranje gekleurd.
Voor het eerst is er goed nieuws uit de regio, want het is goed nieuws dat Syrië eindelijk zijn troepen terugtrekt uit Libanon. Nog beter zou het zijn als dat wat sneller zou gebeuren en nog beter zou het zijn als Hezbollah zijn gewapende verzet tegen de staat Israël zou opgeven en zijn energie zou steken in het versterken van de Libanese democratie met vreedzame middelen. Wat Europa, naast waardering uitspreken voor de getoonde moed van de Libanese bevolking, kan doen is geen associatie-overeenkomst sluiten met Syrië zolang de terugtrekking niet is voltooid en zolang de steun aan Hezbollah niet is beëindigd. 
Pafilis (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, bij de meeste sprekers kreeg ik de indruk dat ik naar Condoleeza Rice aan het luisteren was, en bij de meeste resoluties kreeg ik de indruk dat het om mededelingen van het Witte Huis ging. De waarheid is namelijk dat Libanon, na de oorlog en de bezetting van Irak door de Amerikanen, het terrein wordt voor de tenuitvoerlegging van het plan voor het Grotere Midden-Oosten, zoals dat door de Verenigde Staten is aangekondigd en door de NAVO en de Europese Unie is aanvaard. Met dit plan wordt de rol van Israël versterkt, wordt de strijd van de Palestijnen voor een onafhankelijke en vrije staat in het vizier genomen en wordt druk op Syrië en Iran uitgeoefend. U wilt niet dat deze landen onafhankelijk zijn. Ze mogen van u alleen onafhankelijk zijn als u ze kunt controleren. Daarom werd ook resolutie 1559 boven water gehaald. Waarom werd deze uitgerekend nu boven water gehaald? Wat beoogt u daarmee? Weet u niet dat deze resolutie de vrucht was van een akkoord over de beëindiging van de burgeroorlog in Libanon? Nu probeert men dus de voorwaarden te creëren voor een nieuwe militaire ingreep in dit gebied en voor een aanslag op alle volkeren daar. De moord op de voormalige premier van Libanon heeft het effect van een regelrechte provocatie met talrijke doelen.
Wij zijn van mening dat de volkeren en de politieke krachten in het gebied hun problemen zelf moeten oplossen. Ze hebben geen beschermheren nodig. Tot slot vragen wij u: hoever denkt u met uw schijnheiligheid te gaan? Waarom vraagt u niet om terugtrekking van de 40 000 soldaten van het bezettingsleger in Cyprus, nu, onmiddellijk, of morgen? Waarom oefent u geen druk uit opdat ze het eiland verlaten? Waarom wordt met twee maten gemeten? Daarom moet volgens ons het echte doel van de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika elders gezocht worden. 

Borghezio (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, lange tijd heeft Europa geen aandacht gehad voor de historische en politieke kenmerken van Libanon, een extreem christelijk - zij het niet alleen dat - bastion in deze zo gekwelde regio, zolang zelfs dat het die kenmerken bijna vergeten is.
Resolutie nr. 1559 van de Verenigde Naties, die is opgesteld op Frans-Amerikaans initiatief en waarin de terugtrekking van 14 000 Syrische soldaten uit Libanees gebied wordt geëist alsmede het herstel van de soevereiniteit van Libanon na meer dan dertig jaar bezetting, is volstrekt genegeerd sinds de herfst van 2004. De barbaarse moord op oud-premier Harari was nodig om het gevoel van en de zucht naar vrijheid te doen herleven bij de oppositie en een groot deel van de Libanese bevolking. Bovenal schudde deze gebeurtenis het ingedutte geweten wakker van de Europese Unie, die het Libanese volk gedurende lange tijd aan zijn lot overgelaten had, overgeleverd als het was aan de Syrische overheersing.
De nieuwe houding die het Saudi-Arabische regime heeft aangenomen, heeft Syrië geïsoleerd binnen de Arabische Liga. Het zou daarom passend zijn als de Europese Unie een wat waardiger standpunt in zou nemen en zou besluiten aan de ondertekening van de associatieovereenkomst met Syrië de voorwaarde te verbinden dat het land al zijn troepen uit Libanon terugtrekt. We mogen de Libanezen - patriotten die er trots op zijn christen te zijn en die behoren tot de westerse beschaving - niet in de steek laten. Wij mogen hen niet in de steek laten, zoals Europa in het verleden zo veel volken in de steek heeft gelaten die het slachtoffer waren van barbaarse wreedheden. 
Le Pen, Marine (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het doet ons deugd dat de internationale gemeenschap het vertrek van het Syrische leger uit Libanon eist. Dat werd tijd! Syrië houdt Libanon al sinds 1976 bezet, en vijftien jaar geleden al werd in het akkoord van Taif om terugtrekking van de Syrische troepen gevraagd. Het is treurig dat niet de Europese landen, maar de Verenigde Staten de motor achter dit initiatief zijn. De opeenvolgende Franse regeringen, of ze nu rechts of links waren, hebben het op dit punt geheel laten afweten. Tot afgelopen jaar hebben ze de Syrische dictatuur gesteund, en daarmee hebben ze verraad gepleegd aan de vriendschap die ons land sinds de tijd van Louis IX met Libanon verbindt, en de belangen van Frankrijk in deze regio verkwanseld.
We moeten ons overigens ook geen illusies maken: het terugtreden van de marionettenregering van Karamé en de aankondiging van een herschikking van de Syrische troepen zijn niet meer dan stappen in een lang proces. Volledige terugtrekking van Syrië, dat wil zeggen van het leger, de inlichtingendiensten en de 500 000 immigranten; ontwapening van de islamitische militie Hezbollah; echt vrije verkiezingen; terugkeer van de bannelingen, onder wie generaal Aoun; bevrijding van alle politieke gevangenen en met name van de leider van de christenen, Samir Geagea - dat zijn de zaken waar het Libanese volk om vraagt, en dat zijn de voorwaarden die onze regeringen de Syrische leiders moeten opleggen om te bereiken dat Libanon opnieuw geboren wordt als vrije en soevereine natie. 
Dimitrakopoulos (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ten eerste is de moord op de voormalige premier Hariri een daad die wij moeten blijven veroordelen. Ik wil bij deze gelegenheid dan ook mijn medeleven betuigen aan zijn familie en de wens uitspreken dat het met internationale steun ingestelde onderzoek naar degenen die voor de aanslag verantwoordelijk zijn met succes zal worden bekroond.
Ten tweede wil ik iets zeggen over de op til zijnde verkiezingen, nu de regering van Libanon is afgetreden. Ik was heel blij toen ik commissaris Michel hoorde zeggen wat de Europese Commissie van plan is te doen om correcte verkiezingen te verzekeren. Evenals andere collega’s wil ook ik erop aandringen dat het Europees Parlement een waarnemingsmissie stuurt.
Mijn derde opmerking gaat over bepaalde voorwaarden voor de vrede en de democratie in Libanon. De eerste voorwaarde is dat de rechten van de minderheden worden gegarandeerd en beschermd, en dat er procedures komen die een vreedzaam samenleven van deze minderheden waarborgen. De tweede voorwaarde is dat de activiteiten van Hezbollah op duidelijke en efficiënte wijze het hoofd worden geboden. Deze activiteiten vinden weliswaar plaats vanuit Libanon, maar ze hebben zich tot over de grenzen van Libanon uitgebreid en bestrijken het gehele Midden-Oosten, waardoor ze een bedreiging vormen voor de vrede. De derde voorwaarde houdt verband met de terugtrekking van de Syrische strijdkrachten. Ik ben daar vóór, mits Syrië daarvoor officieel een tijdschema aankondigt, zeer zeker na de recente verklaringen van president Bashar al-Assad. Ik aanvaard het idee van een tijdschema, en ik zeg u dat omdat ik als Griek heel gevoelig ben voor de vraagstukken die verband houden met het terugtrekken van troepen. Wij hebben namelijk een soortgelijk verzoek ingediend voor de terugtrekking van het Turkse leger uit Noord-Cyprus. Mijns inziens moet de internationale gemeenschap, die nu bij Syrië aandringt op terugtrekking van zijn troepen uit Libanon, hetzelfde eisen van Turkije en van elk willekeurig land dat bezettingstroepen heeft in andere landen.
Tot slot nog het volgende: nu er een gunstige wind waait in het Midden-Oosten, moet de Europese Unie daar niet alleen in economisch maar ook in politiek opzicht nadrukkelijk aanwezig zijn.
Moscovici (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, we zijn hier allemaal nog beduusd van de afschuwelijke moordaanslag die het leven heeft gekost aan de voormalige minister-president van Libanon, Rafik Hariri, en waarbij ook achttien burgers zijn omgekomen en honderden mensen gewond zijn geraakt. We zijn zeker allemaal verenigd in het streven in deze zaak een gemeenschappelijke lijn aan te houden, een principiële maar ook actiegerichte lijn.
President Bashar al-Assad heeft afgelopen zaterdag de terugtrekking in twee etappes van de Syrische troepen uit Libanon aangekondigd, op verzoek van met name Frankrijk en de Verenigde Staten, maar in feite onder druk van de internationale publieke opinie en het Libanese volk. Dat is een eerste stap – een eerste stap naar de terugtrekking van het Syrische leger waarop al zo veel jaren aangedrongen wordt. Het is ook een eerste stap van Syrië op weg naar tenuitvoerlegging van resolutie 1559 van de VN-Veiligheidsraad. Deze eerste stap moeten we erkennen, maar tegelijkertijd moeten we wat de toekomst betreft strikt blijven vasthouden aan al onze eisen. Onze routekaart is niets meer en niets minder dan resolutie 1559 in haar geheel, en we moeten er vooral voor zorgen dat deze resolutie snel en volledig ten uitvoer wordt gelegd.
Dat betekent dat Syrië zich volledig uit Libanon dient terug te trekken, zodat het land weer soeverein over zijn lot kan beschikken en zeer spoedig vrije, democratische verkiezingen kan organiseren. Dat is ook de eis van de gehele Libanese bevolking, die zich op bijzonder indrukwekkende wijze heeft weten te mobiliseren in haar streven naar vrijheid.
De Europese Unie heeft derhalve de plicht de ontwikkeling van de politieke situatie in Libanon uiterst nauwlettend te blijven volgen. Vele sprekers hier hebben de kwestie-Hezbollah genoemd, maar er moet nu ook een regering komen. Anderzijds zou het goed zijn als we bij de parlementsverkiezingen met internationale en met name Europese waarnemers aanwezig zouden zijn, al weten we nu nog niet wanneer die verkiezingen precies zullen plaatsvinden. Verder is het van belang druk op de Libanese autoriteiten te blijven uitoefenen om te bereiken dat ze volledig blijven samenwerken met de onderzoekscommissie van de VN, zodat alle feiten boven tafel komen met betrekking tot de toedracht van de aanslag op 15 februari. Daarover bestaat vooralsnog veel onduidelijkheid, en het is van belang dat duidelijk vastgesteld wordt wie verantwoordelijk is voor deze moordaanslag, die in feite tegen alle Libanezen gericht was, ongeacht religie of politieke overtuiging. Libanon mag niet langer geassocieerd worden met verdeeldheid, bezetting en geweld, de beelden waarmee we nu al drie decennia geconfronteerd worden. De Europese Unie moet alle mogelijke steun bieden aan het Libanese volk om het te helpen zijn vrijheid te herwinnen. Dat is de boodschap die het Parlement eensgezind en met overtuiging moet uitdragen. 
Coûteaux (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, één minuut is niet veel voor een zo gecompliceerd vraagstuk, waarvan we maar heel weinig weten. Ik houd het bij één vraag: waarom richten we onze pijlen alleen op Syrië?
Natuurlijk, dat Syrië de hand heeft in deze aanslag, is mogelijk, maar dat is niet meer dan een hypothese. Het verbaast me en ik betreur het dat iedereen - de media en in navolging daarvan helaas ook alle politici in Europa, van extreem-links tot extreem-rechts - alleen maar aandacht lijkt te hebben voor het Syrische spoor, dat op zichzelf al complex genoeg is.
Er zijn echter meer opties. Wat te denken van Iran, dat er alle belang bij heeft de aandacht af te leiden in de richting van Syrië? Of van de Verenigde Staten, die er ongetwijfeld voordeel in zien het Midden-Oosten op te delen in een groot aantal religieuze of etnische gemeenschappen? En zo zijn er nog wel meer richtingen waarin gedacht kan worden.
Waarom wordt daar niet naar gekeken? Wie heeft er eigenlijk belang bij dat de strijd in Libanon weer oplaait? Dat hoeft niet per definitie voor Syrië te gelden, en al helemaal niet voor de Europese landen, en - met alle respect, mijnheer Moscovici en mevrouw Le Pen - dus ook niet voor Frankrijk. Frankrijk heeft Libanon, een christelijk en tegelijkertijd ook multiconfessioneel land, hoe dan ook nodig, omdat het in zekere zin een voorbeeld voor de hele regio vormt. 
Eurlings (PPE-DE ).
    Voorzitter, dit is het moment van historische hoop voor het Midden-Oosten. Heel veel mensen zijn moedig bezig een betere tijd te bereiken. Palestijnen die mensen aanpakken die Israëlische burgers aanvallen, Israëliërs die grote gebieden teruggeven aan de Palestijnen als eerste stap naar twee staten, maar vooral ook de Libanezen, die op straat knokken voor een betere tijd zonder Syrische inmenging. Deze moedige mensen en alle vredelievende mensen in het Midden-Oosten verdienen onze steun.
Het grootste gevaar voor het vredesproces wordt nu gevormd door de organisatie Hezbollah. Bij Hezbollah hebben wij in Europa een naïeve, ongeloofwaardige houding. Wij maken een onderscheid tussen het militaire Hezbollah en het politieke Hezbollah. Dit onderscheid is niet realistisch, want er is één leiding en de heer Nasrallah is de leider van beide takken. Hij zegt zelf dat er geen onderscheid is en zijn eerste ondergeschikte zei recentelijk letterlijk op de televisie, en ik citeer: "Wij geloven dat de politieke activiteit geïntegreerd is in de militaire operaties, omdat deze een onlosmakelijk deel van de politieke activiteit zijn". En dan die mensen in het Libanese parlement, waar sommigen hier in deze vergaderzaal zaken mee willen doen en hun leider, Hoessein Hay Hassan, die zelf zegt: "Hezbollah is een organisatie waarin alle vechters tegelijkertijd politici zijn en militairen. De manier waarop sommigen in het Westen onze organisatie zien, klopt niet".
Voorzitter, de mensen van Hezbollah zeggen dit zelf. Het wordt hoog tijd dat wij een organisatie die banden heeft met Syrië en Iran, die onschuldige burgers aanvalt en zich onomwonden uitspreekt tegen het vredesproces en tegen het vertrek van Syrië uit Libanon, een duidelijk signaal durven geven.
Twee weken geleden zei de vertegenwoordiger van de Raad: "Wij houden Hezbollah in de gaten. Als zij zich slecht gaan opstellen overwegen we extra maatregelen". Als we nu zien wat er gebeurt: demonstraties en dreigende taal in Beiroet die tegen het proces ingaat, dan denk ik dat de tijd voor actie is gekomen. Er worden hier veel mooie woorden gesproken over de demonstranten, maar wat deze moedige mensen nu nodig hebben zijn geen mooie woorden, maar duidelijke actie en duidelijke besluiten. Het moment is gekomen om te zeggen waar het op staat. Hezbollah is een terroristische organisatie en moet op de Europese lijst voor terreurorganisaties. De moedige mensen in het Midden-Oosten verdienen dat wij eindelijk de moed hebben deze duidelijke uitspraak te doen. 
Swoboda (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, de dood van - de moord op - Rafik Hariri is niet alleen tragisch voor zijn gezin, maar ook voor Libanon als geheel. Ik heb hem een aantal keren persoonlijk ontmoet en waardering gekregen voor zijn grootse visie.
Wij moeten er nu voor waken dat Libanon opnieuw in een tragische neerwaartse spiraal terechtkomt. Het is duidelijk dat Syrië aanvankelijk heeft geholpen om vrede te scheppen en het land te stabiliseren. Maar zoals het zo vaak in het leven gaat, als de tekenen des tijds niet goed worden geïnterpreteerd, kan het zijn dat er geen stabiele situatie ontstaat, maar dat er juist nieuwe conflicten volgen en er geen vrede tot stand komt. Daarom moet Syrië het land verlaten en zijn troepen en inlichtingendiensten terugtrekken. Syrië zou ook de signalen in eigen land goed moeten interpreteren: de oude garde in Syrië staat namelijk in feite de ontwikkeling van het eigen land in de weg.
Ten tweede wil ik iets zeggen over Hezbollah. Deze beweging heeft er ook toe bijgedragen dat de Israëlische troepen het land hebben verlaten, dat het land aan autonomie gewonnen heeft en dat de vrede in het land is gestabiliseerd. Maar ook hier geldt dat, als Hezbollah de tekenen des tijds niet onderkent en niet bereid is mee te werken aan het scheppen van vrede en stabiliteit, er geen hulp meer aan Hezbollah kan worden geboden en niemand in dit Parlement de Hezbollah-beweging nog zal ondersteunen. Daarom nogmaals: indien Hezbollah bereid is als politieke machtsfactor mee te werken aan vrede en stabiliteit in de regio, verdient de organisatie absoluut een bepaalde mate van erkenning. Als zij daartoe echter niet bereid is, kan er geen sprake zijn van een erkenning van Hezbollah.
Tot slot wil ik er in dit debat nog op wijzen dat ook Syrië recht heeft op vrede, stabiliteit en territoriale integriteit. Syrië moet echter wel bereid zijn een duurzame vrede met Israël te sluiten. Syrië dient tevens bereid te zijn om naast de eigen veiligheid ook die van Israël te erkennen en om ertoe bij te dragen dat Israël vreedzaam en veilig in deze regio kan voortbestaan. Als Syrië dat doet, zullen wij Syrië steunen. Aan de voorwaarde die wij in dat verband aan Syrië stellen, kan echter niet getornd worden. 
Tannock (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, Libanon heeft recentelijk een burgeroorlog achter de rug en kent een complex etnisch en religieus evenwicht. Het is door zijn buurland Syrië nooit helemaal als onafhankelijk land erkend. Syrië heeft niet eens de moeite genomen er een ambassade te openen, met als argument dat Beiroet te dicht bij Damascus zou liggen. In plaats daarvan propageert Syrië via zijn pan-Arabische Ba’ath-doctrine de gedachte van een ‘groot Syrië’.
Momenteel voeren Saoedi-Arabië, Rusland, de VS en Israël de druk op Syrië op om zijn troepen uit Libanon terug te trekken. President Bashar al-Assad probeert evenwel tijd te winnen en heeft alleen toegezegd de bepalingen van het Taif-akkoord van 1989 uit te voeren, dat Syrië verplicht zijn 14 000 man sterke leger naar de oostelijke Beka’a-vallei terug te trekken. Tot nu toe heeft het land de uitgebreidere resolutie 1559 van de VN-Veiligheidsraad genegeerd. Met de zogenoemde cederrevolutionairen in de straten van Beiroet na de moord op voormalig premier Rafik Hariri, staat Syrië nu echter onder druk. Deze voornamelijk druzische Libanezen en maronitische christenen geven de Syrische eenpartijdictatuur de schuld van de problemen in hun land.
Als de Libanese demonstranten bij de verkiezingen in mei hun zin krijgen, zou hun overwinning in de stemhokjes het einde kunnen betekenen van dertig jaar wederzijdse economische en politieke afhankelijkheid, maar dit zou ook de positie van Assad een stuk wankeler maken. Hezbollah, de internationale terroristische uitvoerende arm van Iran en Syrië, die zijn basis in Libanon heeft, maar steeds meer streeft naar ondermijning van de Palestijnse Autoriteit en de vrede met Israël, wordt bedreigd door de terugtrekking van zijn Syrische beschermer. Hezbollah heeft twaalf volksvertegenwoordigers in het Libanese parlement. De Raad van ministers van de EU aarzelt daarom de Hezbollah-organisatie te verwerpen, met als argument dat er een verschil is tussen de burgerlijke politieke activiteiten van Hezbollah en haar militaire vleugel. Hezbollah maakt dat onderscheid zelf overigens niet.
Frankrijk, dat van oudsher een vriend van de Arabische wereld is, leidt dit verzet in de Raad, met steun van België, Zweden, Ierland en Spanje. Het laatstgenoemde land is echter bijzonder hypocriet, want de Spaanse regering had er geen enkel probleem mee Herri Batasuna te verbieden en de volksvertegenwoordigers van Herri Batasuna uit het Spaanse parlement te gooien. Waarom wordt Hezbollah dan niet in de ban gedaan door de EU, totdat de organisatie zelfmoordaanslagen tegen onschuldige burgers afzweert en het bestaansrecht van de staat Israël erkent? 
Patrie (PSE ).
   – Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, mijnheer de Voorzitter, Libanon is bezig een nieuwe bladzijde in zijn geschiedenis te schrijven, en daarbij moeten wij niet alleen de ontwikkelingen goed in gaten houden, maar ook een actieve politieke rol spelen.
Ik wil hier nogmaals het gebruik van geweld als politiek wapen ten strengste veroordelen. De aanslag tegen de heer Hariri is een voorbeeld van een ontoelaatbare escalatie van geweld. Het internationale onderzoek - dat absoluut noodzakelijk is - zal opheldering moeten verschaffen over de rol en verantwoordelijkheden van degenen die erop uit zijn Libanon te destabiliseren en een klimaat van terreur te scheppen.
Ik zou mijn bewondering willen uitspreken voor de massale mobilisatie en de toewijding van de Libanezen, die zich in een gezamenlijke inspanning van alle religieuze gemeenschappen inzetten voor volledige soevereiniteit van het land. De Libanese bevolking verwacht dat de Europese Unie haar strijd steunt, en we mogen haar niet teleurstellen. In dit verband is volledige en snelle tenuitvoerlegging van resolutie 1559 uiteraard een eerste vereiste.
Alles moet dus in het werk gesteld worden om een sterke, democratische en soevereine Libanese staat te herstellen en te komen tot ontwapening van alle gewapende milities. Uiteraard moeten alle buitenlandse troepen teruggetrokken worden, maar daarbij mogen de Golan-kwestie en het probleem van de Sheba Farms niet vergeten worden. De situatie in Libanon mag niet losgekoppeld worden van de algemene situatie in het Midden-Oosten. Een alomvattende, rechtvaardige oplossing van het Israëlisch-Palestijnse conflict is van cruciaal belang, en wij moeten de nieuwe Palestijnse leider in dit verband steun bieden. Ook de kwestie van de toekomst van de Palestijnse vluchtelingen in Libanon en elders is van fundamenteel belang: een oplossing voor hun terugkeer zal onderdeel moeten uitmaken van een alomvattende regeling.
Daarnaast hebben we bij het geslaagde experiment inzake de verkiezingen in Palestina kunnen zien dat de aanwezigheid van Europese waarnemers heel zinvol kan zijn. Ik hoop dat de Libanese regering deze uitgestoken hand aanneemt, en ik steun het initiatief voor een verkenningsmissie in dit verband van de Commissie.
Tot slot zou ik willen benadrukken dat we de gehele regio een positief toekomstbeeld en een perspectief op vooruitgang moeten bieden. Syrië en Libanon hebben beide alles in zich om naast elkaar tot ontwikkeling te komen in het kader van een partnerschap met de Europese Unie, in het kader van onze associatieovereenkomsten en in het kader van ons nabuurschapsbeleid. We zullen te gelegener tijd dus de nodige initiatieven in deze richting moeten nemen. 
Laschet (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, wij hebben in de afgelopen weken en maanden zeer intensieve en theoretische debatten gevoerd over het nabuurschapsbeleid in Europa en we hebben gemerkt dat de geest van de democratie en de mensenrechten die aan de basis van dit beleid staat, ook onze buurlanden heeft aangestoken. Dat is in Georgië begonnen, daarna kwam Oekraïne en nu beginnen de mensen in Libanon zich sterk te maken voor de waarden die wij in ons nabuurschapsbeleid hebben vastgelegd.
Dan mijn tweede punt: rond de Middellandse Zee hebben onze buren, om te beginnen de Palestijnse Autoriteit, een aanvang gemaakt met het organiseren van vrije verkiezingen. Het zijn de meest vrije verkiezingen geworden die ooit in de Arabische wereld zijn gehouden. Begin januari hebben veel afgevaardigden van dit Parlement kunnen meemaken hoe trots het Palestijnse volk op deze democratische verkiezingen was.
Wij moeten de lat voor onze doelstellingen nu hoger leggen. Als Jordanië het vredesproces ondersteunt, als Egypte het vredesproces ondersteunt, kunnen degenen die dit proces telkens weer willen verstoren, niet in het kader van het nabuurschapsbeleid als partners worden aangemerkt. Dit moet hun ook in niet mis te verstane bewoordingen duidelijk worden gemaakt. In goed Nederlands betekent dit dat wat betreft de kantoren van Hezbollah in Damascus en de activiteiten van Hezbollah in Libanon duidelijke taal moet worden gesproken. Wij als Europese Unie moeten zeggen dat wij het niet accepteren dat het vredesproces van president Abbas verder ondermijnd wordt. De acties van Hezbollah zijn vandaag de dag niet meer zozeer tegen Israël gericht, maar veeleer bedoeld om de stappen van president Abbas in de richting van een vrede met Israël tegen te gaan. Hezbollah weet dat het vredesproces opnieuw gevaar zal lopen als zij nog twee of drie terroristische acties zoals die in Tel Aviv kan uitvoeren.
Wij moeten derhalve in het belang van de Palestijnen en in het belang van president Abbas duidelijk tot uiting brengen dat Hezbollah, als zij op de ingeslagen weg doorgaat, op de lijst van terroristische organisaties van de Europese Unie zal worden geplaatst, zoals dat eerder al door de Verenigde Staten is gedaan. Ik vind het jammer dat dit tot nu toe nog niet in ons compromis is opgenomen, terwijl er toch al een daartoe strekkend amendement is ingediend. Ik ben van mening dat wij deze duidelijke boodschap in het kader van ons nieuwe Europese nabuurschapsbeleid nodig hebben, niet alleen voor de Palestijnen en de Arabieren in deze conflictregio, maar ook in het belang van Europa. 
Beglitis (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de ontwikkelingen in Libanon moeten gezien worden in het licht van het evenwicht en de stabiliteit in de hele regio. De tenuitvoerlegging van resolutie 1559 over de terugtrekking van de Syrische strijdkrachten van het Libanees grondgebied is het belangrijkste maar niet het enige dynamische onderdeel van deze allesomvattende aanpak. Er moet tevens een internationaal initiatief komen voor de hervatting van het vredesproces tussen Israël en Syrië.
De Europese Unie moet in het kader van het Kwartet een concreet initiatief ontplooien; dat is haar strategische verantwoordelijkheid. Daartoe moet ofwel een parallelle routekaart worden uitgewerkt, ofwel de bestaande routekaart worden uitgebreid, zodanig dat ook de Israëlisch-Syrische dimensie van het vredesproces er onderdeel van uitmaakt.
De Raad en de Commissie moeten meer vaart zetten achter de procedures voor de voltooiing van het actieplan voor Libanon in het kader van de Europese nabuurschapsstrategie. Ook moeten zij zich verzetten tegen de pogingen om de ondertekening van de associatieovereenkomst met Syrië te koppelen aan een voorafgaande terugtrekking van het Syrische leger. Wij hebben er belang bij, mijnheer de Voorzitter, dat de deuren met Syrië open blijven, als wij een bijdrage willen leveren aan de democratisering van dit land en de stabiliteit in het gebied. Er is een akkoord over de terugtrekking van de Syrische strijdkrachten, en dat is een eerste positieve stap. Ons doel is de eerbiediging van het internationale recht en de toepassing van resolutie 1559, maar dit mag geen selectief doel zijn. Dit moet bindend zijn voor alle landen in het gebied, met inbegrip van Israël.
Als wij met ons optreden doeltreffend willen zijn, moeten wij er eerst voor zorgen dat wij als Europese Unie geloofwaardig zijn. 
Seeberg (PPE-DE ).
   –Mijnheer de Voorzitter, het is verheugend dat de democratische krachten in Libanon zo’n grote steun van de bevolking lijken te hebben. Te veel jaren is Libanon geregeerd tegen een achtergrond van etnische conflicten en buitenlandse belangen. Syrië houdt het land al dertig jaar de facto bezet, en dat belemmert de ontwikkeling van een echt democratische maatschappij.
Hoewel de gebeurtenissen van de laatste dagen erop duiden dat het Syrische regime bereid is zijn militaire aanwezigheid in Libanon op te geven, zijn er goede redenen om vast te houden aan een kritisch beleid ten opzichte van Syrië. Iedereen die Syrië en Libanon kent, weet dat de Syrische machthebbers ten nauwste betrokken zijn bij de Libanese economie, die ze trachten te beheersen. Zelfs al worden de eigenlijke militaire troepen teruggetrokken uit de grensgebieden, dan nog zullen de lange armen van het Syrische regime de democratische ontwikkeling kunnen saboteren. President Bashar al-Assad is berucht vanwege het feit dat hij zijn diverse inlichtingendiensten en zijn geheime politie op meedogenloze wijze inzet om elk verzet tegen het regime te onderdrukken. Verschillende bloedige aanslagen in de recente geschiedenis van Syrië en Libanon getuigen daarvan. Daarbij komt de invloed die het klerikale bewind van Teheran in Libanon uitoefent, onder andere via Hezbollah. Ik mis een reactie uit Teheran, waarin in ondubbelzinnige bewoordingen steun wordt betuigd aan een democratische ontwikkeling in Libanon. De Syrische terugtrekking moet worden gevolgd door een eis dat ook de onaanvaardbare Iraanse militaire aanwezigheid in Libanon verdwijnt.
In deze zaak staan de EU en de Verenigde Staten zij aan zij. Die situatie moet worden gebruikt om te laten zien dat de transatlantische samenwerking tot resultaten kan leiden. Met een verstandige steun aan de democratische krachten en een gemeenschappelijk front tegenover de vijanden van de democratie zullen de EU en de Verenigde Staten samen de democratie op weg kunnen helpen – niet alleen in Libanon, maar in de hele regio. 
Fava (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, dames en heren, deze avond kunnen wij een klein wonder te vieren. Terwijl wij in andere tijden na de moord op een oud-premier in Libanon getuige zouden zijn geweest van het opnieuw oplaaien van de burgeroorlog, heeft het Libanese volk deze keer met verontwaardiging maar vreedzaam gereageerd. Voor de eerste keer hebben wij druzen, soennieten, sjiieten en christenen samen zien demonstreren.
Deze zogenoemde “lente van Libanon” heeft nu de steun, de stimulans en de hulp van de politiek nodig. Een verwijzing naar plechtige of plichtmatige resoluties van de Verenigde Naties is niet genoeg; de inzet van deze organisatie is nodig, met name om de Syrische president Bashar al-Assad te doen inzien dat hij de moed moet vinden om verder te gaan dan halve maatregelen. Verplaatsing van enkele duizenden soldaten in de Beka’a-vallei, op dertig kilometer afstand van Beiroet, is geen terugtrekking en kan niet anders gezien worden dan als een schertsvertoning.
Mijnheer de commissaris, wij weten dat er geen vrede zal zijn tussen de Palestijnen en Israël, of in het Midden-Oosten, zolang de Syrische bezetting van Libanon voortduurt, die een aantasting inhoudt van het beginsel van rechtmatige soevereiniteit. Omdat wij geloven dat vrede - om werkelijk vrede te kunnen zijn - een meervoudig concept moet zijn, denken wij dat extra inzet en politieke interventie nodig zijn voor de ondersteuning van het vredesproces en voor het herstel van de volledige soevereiniteit van Libanon. 
Schmit,
   – Mijnheer de Voorzitter, de meeste sprekers hebben in hun interventies uitdrukking gegeven aan de bijzonder warme gevoelens voor het Libanese volk die in dit Parlement leven en hun steun betuigd aan de aspiraties van de burgers van Libanon op het vlak van democratie en volledige soevereiniteit. De boodschap is dat de Europese Unie geen middel onbeproefd mag laten om dit land, dat getekend is door tientallen jaren van geweld en zo veel te lijden heeft gehad van de conflicten in de regio, in staat te stellen de weg naar stabiliteit te hervinden en een werkelijk democratische samenleving op te bouwen via vrije verkiezingen. Om die reden kunnen wij niet accepteren dat Libanon als pion gebruikt wordt door groeperingen die het vredesproces in het Midden-Oosten willen doen ontsporen.
Degenen die de ontwikkeling van de democratie in Libanon willen frustreren en naar oneigenlijke middelen grijpen om te voorkomen dat Libanon zijn volledige soevereiniteit terugkrijgt, hoeven niet op enig begrip van de Europese Unie te rekenen. U hebt ook wat dit betreft een niet mis te verstaan signaal afgegeven. Dit geldt natuurlijk ook voor de Hezbollah-beweging, die zal moeten kiezen tussen deelnemen aan het democratisch leven in een nieuw, democratisch Libanon of dienstbaar zijn aan buitenlandse krachten die helemaal geen vrede willen, noch in Libanon, noch in de regio.
Ik sluit me aan bij wat de heer Moscovici zei: de Europese Unie kent maar één routekaart, namelijk onmiddellijke en integrale tenuitvoerlegging van resolutie 1559. Dat betekent dat wij nauw met de speciale gezant van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties moeten samenwerken, om ervoor te zorgen dat deze resolutie onmiddellijk uitgevoerd wordt. We moeten steun bieden aan alle democratische krachten in Libanon die verandering willen en zich inzetten voor de soevereiniteit van dit land. Daarom zijn vrije verkiezingen in het land zo belangrijk. 
De Voorzitter. 
   Er zijn zes ontwerpresoluties(1) ingediend overeenkomstig artikel 103, lid 2, van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vind donderdag om 12.15 uur plaats.

De Voorzitter.
   Aan de orde is de mededeling van de Commissie over diensten in de interne markt en de octrooieerbaarheid van software. 
McCreevy,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat ik hier ben om de bedoelingen van de Commissie met het voorstel voor de dienstenrichtlijn uiteen te zetten. Ik heb kennis genomen van de geruchten die verwijzen naar een mogelijke terugtrekking van het voorstel door de Commissie. Ik kan bevestigen dat de Commissie geen plannen heeft het voorstel dat nu op tafel ligt, terug te trekken.
Op grond van mijn raadplegingen en na zorgvuldig naar alle kanten van de discussie te hebben geluisterd, heb ik een aantal terreinen vastgesteld waarop volgens mij veranderingen nodig zijn om te komen tot de brede consensus die ik graag zou zien. Velen van u hebben er bij mij op aangedrongen het standpunt van de Commissie op deze punten te verduidelijken om het eigen debat van het Parlement te vergemakkelijken.
De afgevaardigden herinneren zich wellicht dat ik, tijdens mijn hoorzitting voor het Europees Parlement, heb beloofd mensen te raadplegen en zorgvuldig te luisteren voordat ik een verklaring zou afleggen over het voorstel voor de richtlijn dat de vorige Commissie heeft gepresenteerd. Sindsdien heb ik uitgebreid gesproken met leden van het Europees Parlement, de sociale partners en ministers.
Ik heb moed geput uit de omvang van de steun die er over het hele politieke spectrum is voor het openstellen van de dienstenmarkt. Als we de groeicijfers willen realiseren die nodig zijn voor een duurzame ontwikkeling, is een vitale dienstensector een eerste vereiste. De gemeenschappelijke markt in diensten is vaak echter nog een verre ambitie, in plaats van werkelijkheid. Als we willen dat onze economieën zich ontwikkelen en groeien, moeten we ons duidelijk op de dienstenmarkt blijven richten.
De dienstenrichtlijn is een belangrijk element van onze inspanningen om de Agenda van Lissabon weer van de grond te krijgen. Wanneer we alle voordelen weten te behalen die diensten de economie van de EU kunnen brengen, zal dat een stimulans zijn voor de groei en voor het aantal banen. Als de Agenda van Lissabon ons ernst is, moeten we de dienstenmarkt serieus nemen.
Na mijn eerste contactronde ben ik naar voorzitter Barroso gegaan en heb ik gezegd dat ik van mening was dat het huidige voorstel nooit zou worden aangenomen, tenzij we bereid waren wijzigingen te accepteren. Dat is de reden waarom voorzitter Barroso, toen hij enkele weken geleden de opvattingen van de Commissie over de Strategie van Lissabon aan u presenteerde, heeft aangegeven dat de Commissie van mening was dat enkele wijzigingen nodig waren om succes te garanderen.
De openstelling van de dienstenmarkt is een ambitieus project. Het voorstel om dit te bereiken is vernieuwend. Als we willen slagen, hebben we brede consensus nodig. Het huidige voorstel heeft aspecten die aanleiding geven tot ernstige zorgen. Het debat is te sterk gepolariseerd geraakt. Velen van u hebben hun zorgen geuit, en het is duidelijk dat de tekortkomingen moeten worden aangepakt.
Ik heb afgelopen week de gelegenheid gehad om in de Conferentie van voorzitters mijn standpunten beknopt uiteen te zetten, en ik zal het onderwerp vandaag graag verder met u bespreken. Laat ik nog eens de terreinen noemen die ik heb vastgesteld. De richtlijn zal duidelijk moeten maken dat de voorwaarden en normen voor werknemers op geen enkele wijze zullen worden beïnvloed. De tekst moet op dit punt waterdicht zijn. Er komt op dit punt geen verandering in de bestaande situatie. Ik wil dan ook niets meer horen over zogenaamde “sociale dumping”. Daar draait dit voorstel niet om, en we moeten een einde aan deze verwarring maken.
Een ander terrein dat ik heb geïdentificeerd, is de uitsluiting van de werkingssfeer van de richtlijn van sectoren zoals de gezondheidszorg en door de overheid gefinancierde diensten van algemeen belang: om voor de hand liggende redenen beschouwen mensen deze sectoren als bijzonder kwetsbaar.
We moeten iets doen aan de zorgen over de toepassing van het oorsprongslandbeginsel. We moeten aan dit beginsel vasthouden als we het grensoverschrijdend verrichten van diensten willen bevorderen. Daarvoor moeten we belangrijke kwesties aanpakken, zoals bedrijven en consumenten meer vertrouwen en zekerheid geven over de vraag welke wetgeving van toepassing is op grensoverschrijdende transacties. We moeten ook het vertrouwen tussen de lidstaten vergroten, dat nodig is om de richtlijn effectief te laten zijn.
De hierboven genoemde punten weerspiegelen de belangrijkste terreinen die uit mijn eigen raadplegingen naar voren zijn gekomen. Het is natuurlijk aan u in het Parlement om uw eigen besluiten te nemen. Het is duidelijk uw verantwoordelijkheid een besluit te nemen over de amendementen die u wilt indienen. Namens de Commissie geef ik alleen maar aan dat we bereid zijn om open en constructief met u samen te werken.
Gisteren is er in de Raad Mededinging een gedachtewisseling over het dienstenvoorstel geweest. Het voorzitterschap verwelkomde de duidelijke verklaring dat de Commissie niet met een nieuw voorstel zal komen. Het voorzitterschap heeft het voorstel goedgekeurd dat diensten met betrekking tot de gezondheidszorg en sociale diensten van algemeen belang worden uitgesloten van het voorstel. Het voorzitterschap was het ermee eens dat de huidige tekst moet worden gewijzigd om goedgekeurd te worden. Ik hoop dat we ons in het debat in het Europees Parlement en de Raad nu kunnen concentreren op de positieve elementen die dit voorstel kan brengen.
Veel aspecten van het voorstel kunnen rekenen op brede steun, en daar moeten we op bouwen. Wanneer we de bureaucratie wegnemen die thans inspanningen smoort om op grensoverschrijdende basis diensten te vestigen of te verrichten, zal dat een echte bijdrage zijn tot ondernemerschap, groei en werkgelegenheid. Wanneer we ervoor zorgen dat bedrijven gemakkelijk toegang hebben tot informatie over de eisen waaraan ze moeten voldoen, is dat, net als de vereenvoudiging van vergunningsprocedures, ook een bijdrage hiertoe. Dienstverrichters en hun klanten en consumenten mogen hun wens om te profiteren van de gemeenschappelijke markt niet gefrustreerd zien worden doordat ze discriminerende en onevenredige eisen opgelegd krijgen.
De ontvangers van diensten moeten ook gemakkelijk toegang hebben tot informatie over dienstverrichters en hun diensten. Het moet gemakkelijker worden om een dienstverrichter uit een andere lidstaat te kiezen. De kwaliteit van de diensten moet worden gegarandeerd, en er moet eenvoudige toegang tot geschillenbeslechting zijn. We moeten de samenwerking, het vertrouwen en de bijstand tussen de overheden van de lidstaten ontwikkelen.
Hier draait het bij de gemeenschappelijke markt voor diensten om. De gemeenschappelijke markt zal de mededinging vergroten, het ondernemerschap bevorderen en nieuwe kansen bieden aan dienstverrichters, wat de economie van de EU een broodnodige stimulans zal geven. Door ervoor te zorgen dat we dit waarmaken, geven we de diensteneconomie de stimulans die zij nodig heeft. We zullen onze verplichtingen die in de Agenda van Lissabon zijn geformuleerd, nakomen.
Ik ben bereid constructief en positief te zijn. Ik heb veel geleerd van de ontmoetingen die ik met velen van u heb gehad, en er zijn heel nuttige en constructieve voorstellen gedaan. Ik blijf voor u allen openstaan en blijf bereikbaar voor u om de ideeën, punten van zorg of voorstellen die u hebt, te bespreken.
Ik denk dat ik hiermee het standpunt van de Commissie wel heb geschetst en heb aangegeven dat de Commissie loyaal binnen de medebeslissingsprocedure wil werken.
De Voorzitter.
   Commissaris, ik geloof dat het plan was dat u over beide onderwerpen zou spreken, gezien het feit dat de afgevaardigden van dit Huis u vragen willen stellen over zowel de dienstenrichtlijn, waarover u heeft gesproken, als de octrooieerbaarheid van software. Ik verzoek u daarom uw mededeling af te ronden, zodat we vervolgens het debat kunnen openen voor alle afgevaardigden van het Parlement. 
McCreevy,
   . – Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is dankbaar voor deze gelegenheid om een verklaring af te leggen over het voorstel inzake de octrooieerbaarheid van in computers geïmplementeerde uitvindingen. Ik heb op 2 februari al de kans gehad om het voorstel te bespreken met de Commissie juridische zaken, en op 3 maart om dat met de Conferentie van voorzitters te doen. Bij beide gelegenheden heb ik heel goed geluisterd naar de zienswijzen van het Parlement. Ik heb geconstateerd dat het Parlement in het algemeen van mening is dat zijn standpunten in de eerste lezing onvoldoende gewicht hebben gekregen. Uit het debat in de Commissie juridische zaken heb ik opgemaakt dat er verschillende meningen zijn over het voorstel, met name over de inhoud en het doel van het voorstel.
De Commissie heeft het verzoek van het Parlement van 24 februari, dat was ingediend krachtens artikel 55 van het Reglement van het Parlement, zorgvuldig overwogen. De Commissie is evenwel tot de slotsom gekomen dat zij in dat stadium helaas geen nieuw voorstel kon indienen, zoals het Parlement had gevraagd. Dat is niet omdat de Commissie koppig wilde vasthouden aan het voorstel, maar omdat de Raad op het punt stond een gemeenschappelijk standpunt vast te stellen.
Zoals ik de Conferentie van voorzitters heb uitgelegd, heeft de Raad in mei 2004 in de eerste lezing politieke overeenstemming bereikt. De Raad staat sinds december 2004 op het punt de politieke overeenstemming te bevestigen in de vorm van een gemeenschappelijk standpunt. De Commissie steunde het politieke akkoord van mei 2004. De Commissie kon daarom niet op haar woord terugkomen toen de Raad bezig was zijn gemeenschappelijk standpunt vast te stellen.
De Raad is nu tot een besluit gekomen en heeft zijn gemeenschappelijk standpunt vastgesteld. Dit is gisteren gebeurd tijdens de Raad Mededinging. Jeannot Krecké, voorzitter van de Raad Mededinging, heeft al aan de Commissie juridische zaken de redenen achter het standpunt van de Raad uitgelegd. De Raad heeft zijn gemeenschappelijk standpunt voornamelijk om institutionele redenen vastgesteld. De Raad wilde voorkomen dat een precedent werd geschapen van lidstaten die terugkwamen op een afspraak waar ze zich in mei 2004 akkoord mee hadden verklaard. De Raad heeft een standpunt vastgesteld om te laten zien dat een afspraak een afspraak is, en dat de Raad niet bezig was een impasse te creëren op zo'n belangrijk gebied voor innovatie.
Gisteren, toen de Raad zijn besluit nam, heeft Jeannot Krecké opgemerkt dat enkele lidstaten zorgen hebben over de inhoud van de tekst, en dat de punten in kwestie in de tweede lezing zullen worden aangepakt.
De bal ligt nu heel duidelijk bij het Europees Parlement. Het is aan u te bepalen hoe u de bal wilt spelen. Ik hoef u niet aan de rechten van het Parlement te herinneren: we hebben het hier in de Conferentie van voorzitters over gehad. U kunt het voorstel natuurlijk verwerpen of substantieel amenderen. Als het Parlement besluit het voorstel te verwerpen, zal de Commissie uw wensen respecteren. Ik zal geen nieuwe richtlijn voorstellen.
Als u mocht besluiten amendementen voor te stellen, zal de Commissie deze serieus in overweging nemen. Er zijn ongetwijfeld verbeteringen mogelijk. U zult natuurlijk begrijpen dat ik niet namens de Raad kan spreken, en ik wil er bij het Parlement dan ook op aandringen in de toekomst met de Raad op een constructieve manier de strijd aan te binden over dit onderwerp. Ik ben bereid op alle mogelijke manieren te helpen.
Voordat ik afsluit, wil ik een paar woorden zeggen over de inhoud van het voorstel, aangezien het Parlement daar nu zijn aandacht op zal moeten richten. De Commissie heeft voorgesteld de juridische regels voor de octrooieerbaarheid van aan software gerelateerde uitvindingen duidelijker te maken. Het betreft niet computerprogramma's of andere software als zodanig. Het gaat om uitvindingen die een technische bijdrage leveren en die echt nieuw zijn. Dergelijke uitvindingen zijn te vinden in verschillende alledaagse consumentengoederen zoals auto's, mobiele telefoons en huishoudelijke apparaten. De Commissie wilde met het opstellen van het voorstel voorkomen dat pure software wordt geoctrooieerd, en wilde een duidelijk onderscheid maken tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten. Niets dat momenteel niet octrooieerbaar is, wordt door de richtlijn wel octrooieerbaar gemaakt.
De huidige regels in het Europees Octrooiverdrag laten de onderzoekers van octrooien zeer ruime beslissingsbevoegdheden. Er zijn verschillende interpretaties mogelijk waar het gaat om de vraag of een uitvinding kan wordt geoctrooieerd. Dit leidt tot onzekerheid voor bedrijven. Vooral kleine en middelgrote bedrijven ondervinden nadeel van het gebrek aan duidelijkheid in de bestaande regels.
Ik wil de afgevaardigden eraan herinneren dat er, bij het ontbreken van een richtlijn, octrooien verleend zullen blijven worden. Als de octrooiraden besluiten octrooien voor pure software te verlenen, zijn dure gerechtelijke procedures de enige optie voor degenen die bezwaar willen aantekenen.
Degenen onder u die rechtstreeks betrokken zijn geweest bij de voorbereiding van dit voorstel, weten, net als ik, dat dit een zeer complex terrein is. Elke wijziging moet zorgvuldig worden bekeken. De richtlijn kan niet volledig op zijn kop worden gezet. We moeten een goed evenwicht behouden tussen enerzijds het stimuleren van innovatie en anderzijds het bewerkstelligen dat de mededinging niet wordt onderdrukt.
Ik hoop dat ik niet te lang heb gesproken. De situatie is nu duidelijk. Het is nu uw beurt. Ik ben er zeker van dat u op een verstandige wijze uw rechten zult uitoefenen en een oordeel zult vellen. Wat u ook besluit, ik wil u nogmaals verzekeren dat de Commissie luistert. Ik weet dat er een nieuwe wind waait. Dat komt tot uiting in de standpunten die in de Raad en het Parlement worden geuit, en de Commissie zal hier rekening mee houden en dit respecteren. 
De Voorzitter.
   Commissaris, uw mededelingen hebben grote belangstelling gewekt onder de afgevaardigden van dit Huis. Er zijn veel afgevaardigden die het woord willen voeren en daar kunnen wij slechts twintig minuten voor uittrekken. Ik geef iedere spreker een minuut spreektijd en ik hoop op ieders medewerking om zo veel mogelijk afgevaardigden aan de beurt te laten komen. 
Thyssen (PPE-DE ).
    Voorzitter, mijnheer de Commissaris, wij hebben goed naar u geluisterd en eigenlijk ook graag naar u geluisterd, want wij hebben gehoord dat u van plan bent het Parlement zijn wetgevende rol te laten spelen en u kunt erop rekenen dat wij die ook zullen spelen. Mag ik u voor alle duidelijkheid toch nog eens vragen of we in u echt een bondgenoot zullen vinden wanneer we de richtlijn zodanig amenderen dat we toch een stuk van de architectuur van het oorsprongslandbeginsel aanpassen, wanneer we duidelijk gaan formuleren dat diensten van algemeen belang uitgesloten zijn en dat ook volksgezondheid en sociale diensten uitgesloten zijn. Meer in detail had ik graag geweten of u ons zou kunnen steunen wanneer wij het idee lanceren om met een positieve lijst te werken als het gaat om gebruikmaking van het oorsprongslandbeginsel, eventueel ook ten aanzien van het toepassingsgebied. Ten derde, wat u gaat doen met de gezondheidsdiensten? Gaat de Commissie een nieuw voorstel maken of plant u iets anders voor een verdere toekomst? 
Gebhardt (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, we zijn het met elkaar eens dat wij een dienstenrichtlijn willen. We zijn het er ook over eens dat er drastische wijzingen van die richtlijn nodig zijn. U heeft voorstellen gedaan om de sociale diensten en de volksgezondheid van de richtlijn uit te sluiten. Dat is inderdaad een mogelijkheid die overwogen zou kunnen worden. Dit neemt echter niet weg dat er ook drastische wijzigingen nodig zijn om er bijvoorbeeld voor te zorgen dat het oorsprongslandbeginsel niet langer als basis voor deze richtlijn fungeert. Dat lijkt mij niet meer dan logisch.
Helaas moet ik constateren dat uw opmerkingen op dit punt voor mij niet afdoende zijn, mijnheer de commissaris. Helaas lukt het u steeds weer om enerzijds te verkondigen dat u meer duidelijkheid zult scheppen, terwijl u anderzijds weer voor nieuwe verwarring zorgt. U zegt dat u met voorstellen wilt komen. Maar mijnheer de commissaris, u kunt helemaal geen nieuwe voorstellen doen zonder gelijktijdig de richtlijn in te trekken. Wat wilt u nu precies doen: de richtlijn intrekken en met nieuwe voorstellen komen of afwachten tot het Europees Parlement zijn werk gedaan heeft?
Martin, Hans-Peter (NI ).
   Mijnheer de Voorzitter, wat de dienstenrichtlijn betreft, wil ik mij graag bij de vorige spreekster aansluiten. De verwikkelingen rond de richtlijn betreffende de octrooieerbaarheid van in computers geïmplementeerde uitvindingen gaan echter ieders verstand te boven, mijnheer de commissaris. Hoe kunt u nu zeggen wat u zojuist heeft gezegd, net nu het belang dat aan de strategie van Lissabon wordt gehecht weer groter wordt? Merkt u dan niet dat u dit Europese project, dat u zojuist nog verdedigd heeft, juist ondermijnt door de huidige koers met betrekking tot de software-octrooien te blijven volgen? Hoe wilt u met deze octrooien bescherming bieden aan degenen waarvan u zojuist nog beweerde dat zij zich zoveel zorgen maakten, namelijk de kleine en middelgrote ondernemingen? Die kunnen het zich niet veroorloven om steeds weer octrooigemachtigden in te schakelen. Het is een en al gekonkel dat zich hier lijkt af te spelen.
Duizenden innovatieve en intelligente mensen die de Europese vooruitgang kunnen bevorderen, protesteren al jaren tegen deze richtlijn – en met recht. U doet nu net alsof de richtlijn in hun belang is en niet in het belang van degenen waarvoor u eigenlijk als spreekbuis fungeert, te weten de grote concerns. De poging om deze vrijheid, die ons nu juist van de Amerikaanse markt onderscheidt, ook in Europa voor de kleine marktpartijen af te schaffen en daarmee een arena te creëren waarbinnen slechts enkele partijen reusachtige winsten kunnen maken, past niet in het Europa dat wij voorstaan. 
Malmström (ALDE ).
   Mijnheer de Voorzitter, het was prettig om eindelijk eens een commissaris te horen die de dienstenrichtlijn verdedigt. Dat is immers ongelooflijk belangrijk en van wezenlijk belang met het oog op de reële verwezenlijking van de agenda van Lissabon, waarover de Commissie het zo vaak heeft. De toekomstige economie van heel Europa ligt zoals bekend in de dienstensector.
Zou het geen goed idee zijn dat de Commissie een strategie uitwerkt voor de wijze waarop men over de dienstenrichtlijn moet spreken? Wat we nu gezien hebben, is dat elke commissaris in dit verband een eigen agenda lijkt te hebben, en dat is bijzonder ongelukkig.
Wat komt er van de hele gedachte van vrij verkeer van diensten terecht als het oorsprongslandbeginsel wordt hervormd? 
Papadimoulis (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het voorstel voor een richtlijn inzake diensten heeft een slechte reputatie. Daartegen is fel verzet gerezen en er zijn grote zorgen tot uiting gebracht, niet alleen in het Europees Parlement en talrijke lidstaten maar vooral ook onder de burgers. Daarmee wordt immers een ongebreidelde sociale dumping bevorderd. Als u, mijnheer de commissaris, met ons over sociale dumping wilt spreken, moet u eerst het voorstel intrekken dat deze sociale dumping veroorzaakt: trekt u het gevaarlijke oorsprongslandbeginsel, en sluit u gevoelige sectoren, zoals gezondheidszorg en diensten van algemeen belang, volledig uit.
Commissaris McCreevy, trekt u het voorstel-Bolkestein in legt u een eigen voorstel, een voorstel-McCreevy op tafel! Beperkt u zich niet tot enkele onbeduidende correcties op het voorstel-Bolkestein.
In uw verklaringen van 3 maart, tijdens de Conferentie van voorzitters, was u stoutmoediger en duidelijker. Nadat u echter met de heer Barroso had gesproken, hebt u veel water bij de wijn gedaan. Ik wil eindelijk uw eigen voorstel zien, en niet een klein broertje van het voorstel-Bolkestein. 
Isler Béguin (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik kan u zeggen, mijnheer de commissaris, dat uw richtlijn werkelijk furore maakt in Frankrijk. Er wordt echt over niets anders gesproken tijdens de discussies die momenteel gevoerd worden over het referendum inzake het grondwettelijk verdrag. Een goed teken, zult u misschien zeggen: eindelijk aandacht voor ons werk. Maar u weet heel goed dat dat volstrekte onzin is. Heel Frankrijk – dat kunnen we toch wel zeggen – is tegen die richtlijn en vooral tegen het principe van het land van oorsprong.
Zojuist hebt u aangegeven dat u dit principe zult handhaven, en u weet heel goed dat u Europa daarmee omlaaghaalt en het wantrouwen van onze medeburgers eigenlijk alleen maar aanwakkert; die vertrouwden er na de Europese verkiezingen op dat wij ons zouden inzetten voor een Europa van de burger, voor een sociaal Europa. U bent bezig het wantrouwen te vergroten; sterker nog, u bent er medeverantwoordelijk voor dat Frankrijk wel eens nee zou kunnen gaan stemmen, wat nog veel ernstiger zou zijn.
Ik vraag u daarom, mijnheer de commissaris, uw voorstel in te trekken. 
de Villiers (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, net zoals alle collega’s heb ik goed naar u geluisterd.
Deze richtlijn is een absolute primeur in de geschiedenis van de beschaving, want het is voor het eerst sinds het recht bestaat – het recht dat er enkel is voor de zwakkeren; de sterkeren hebben immers genoeg aan hun kracht – dat een grove schending van het territorialiteitsbeginsel in een tekst vastgelegd is. Als je een land binnenkomt, neem je het recht van dat land over zodra je voet zet op het grondgebied van dat land.
Deze richtlijn maakt in Frankrijk op dit moment inderdaad furore, zoals onze collega het zojuist uitdrukte. Ik heb goed naar u geluisterd. U hebt gezegd: “De richtlijn wordt niet ingetrokken”. In Frankrijk hebben we uw collega, commissaris Barrot, echter plechtig horen verklaren dat de richtlijn ingetrokken was, en de president van de Franse Republiek, Jacques Chirac, heeft in een poging onze medeburgers gerust te stellen, laten weten dat de richtlijn volledig herzien wordt. Een en ander betekent dat als je je vandaag in Frankrijk richt tot …
Toubon (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de interne markt voor diensten moet er komen, maar de richtlijn die u daarvoor voorstelt moet ingrijpend herzien worden. Wij feliciteren u met het feit dat u dat begrepen lijkt te hebben.
Wat wij nu in de eerste plaats willen, is dat het toepassingsveld beperkt wordt, en dat met name alles wat met culturele diversiteit en sociale rechten te maken heeft, van de werkingssfeer uitgesloten wordt. Verder willen wij dat de communautaire methode toegepast wordt, met andere woorden: harmonisatie moet het belangrijkste principe zijn. En tot slot willen wij dat de bestaande communautaire regelgeving prevaleert boven de nieuwe richtlijn, met name wat betreft het internationaal privaatrecht inzake contractuele en niet-contractuele verbintenissen en alles met betrekking tot de rechten van werknemers.
Dat is de basis waarop u het vertrouwen van het Europees Parlement kunt terugwinnen, mijnheer de commissaris. Werkt u met ons samen! We gaan uw voorstel amenderen, u hebt het zelf gezegd. We gaan het ingrijpend wijzigen, en ik daag u uit te aanvaarden wat wij zullen voorstellen. Dat is wat u te doen staat als u de interne markt voor diensten werkelijk van de grond wilt krijgen. 
Rocard (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik heb maar één minuut en dat is niet genoeg om uitgebreid in te gaan op de onrust die onder internetgebruikers is ontstaan over de gang van zaken bij de aanneming van de richtlijn inzake de octrooieerbaarheid van software. Het Luxemburgse voorzitterschap had niet het recht te weigeren deze zaak van een A-punt om te zetten in een B-punt, en de manier waarop de tekst nu is aangenomen, als A-punt, maar wel met een debat en met één stem tegen bij drie onthoudingen, mag toch wel bijna uniek genoemd worden. Dit is werkelijk desastreus voor de beeldvorming. Sommige internetgebruikers hebben ons laten weten dat ze om deze reden tegen de Grondwet zullen stemmen. Dit is echt een idiote en gevaarlijke gang van zaken.
Belangrijker nog echter is de inhoudelijke kant van de zaak. Wij hebben naar u geluisterd en ook nu weer zijn we het eens met de woordkeuze en de geschreven tekst. We moeten geen octrooien voor van alles en nog wat gaan verstrekken! Maat houden is het devies. In de ontwerprichtlijn vinden we echter nog steeds geen duidelijke afbakening tussen hetgeen wel en niet octrooieerbaar is. Ik stel de Commissie daarom de volgende vraag: bent u van mening dat in de tekst de grenzen tussen octrooieerbare en niet-octrooieerbare uitvindingen duidelijk afgebakend moeten zijn? En zo ja, bent u dan van oordeel dat het enige mogelijke criterium voor die afbakening – we kennen namelijk geen ander criterium – de vraag is of er wel of niet gebruik wordt gemaakt van energie of materialen, aangezien een verwijzing naar de technische aspecten tautologisch zou zijn en de deur open zou zetten voor het octrooieren van van alles en nog wat? 
Kamiński (UEN ).
    Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wat zich hier vandaag voor onze ogen afspeelt is een ongekende vertoning van hypocrisie. Het Parlement zegt vandaag dat de dienstenrichtlijn slecht is, want zij kan de weg bereiden voor de nieuwe lidstaten om hun diensten te verkopen op het grondgebied van de oude Europese Unie. En waar waren de leden van het Parlement de afgelopen tien jaar toen de grote westerse ondernemingen verschenen op de Poolse markt en op de markten van de overige landen van het nieuwe Europa? U zei toen dat wij dat moesten accepteren, want zo werkt de vrije markt nu eenmaal...
...en u protesteerde niet toen dit in Polen en in de overige landen werkloosheid veroorzaakte.
Vandaag is de dienstenrichtlijn een daad van rechtvaardigheid. Mijnheer de commissaris, ik roep u op om achter deze richtlijn te blijven staan. De dienstenrichtlijn is een daad van rechtvaardigheid omdat zij aantoont dat ofwel iedereen in Europa gelijk is ofwel dat Europa er voor de rijken is en niet voor de armen. Als er een vrije markt is en als er een vrij Europa is, dan moet die vrijheid er voor iedereen zijn en niet alleen voor de rijken en de grote ondernemingen, voor wie de afgevaardigden links in deze zaal helaas op de bres springen. Een vrij Europa is een Europa dat vrij is voor iedereen. Dank u wel.
Harbour (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, als schaduwrapporteur van deze kant van dit Huis ben ik blij dat de commissaris zo duidelijk vóór de dienstenrichtlijn heeft gepleit. Wij zullen ons sterk maken voor de richtlijn, omdat we de banen en de oprichting van nieuwe bedrijven willen. We willen dat de bedrijven waar de heer Kamiński het over heeft gehad, hiervan profiteren. We zijn blij dat de Commissie eindelijk het schrikbeeld verjaagt van sociale dumping en alle andere karikaturen van deze richtlijn die de tegenstanders van de richtlijn de wereld in hebben geholpen, zonder dat de Commissie de positieve kanten van de richtlijn naar voren heeft gebracht.
Zoals de commissaris heeft gezegd, is dit een belangrijk onderdeel van de Agenda van Lissabon, die wij hoog houden. We zullen er met de Commissie aan werken om een effectieve en werkbare richtlijn te leveren die de consumenten en burgers in de hele Europese Unie ten goede zal komen. Het oorsprongslandbeginsel is een wezenlijk onderdeel van de voorgestelde richtlijn. We zullen dit steunen en we zullen zorgen dat er voor dit voorstel wordt gestemd. Laten we samenwerken, verdergaan en voorgoed het idee dat de Commissie dit voorstel gaat intrekken, naar het rijk der fabelen verwijzen. We willen een werkbaar en doeltreffend voorstel voor alle burgers van Europa.
Samuelsen (ALDE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag iets vragen over de kwestie van de software. In de Deense pers doen verhalen de ronde dat men ondanks krachtige protesten van de Deense regering en andere regeringen heeft besloten om dit punt als een A-punt te handhaven. Mijnheer de commissaris, kunt u bevestigen dat het hier niet enkel een kwestie betrof waarbij men zich neergelegd heeft en waarbij men de verwijzing naar de procedure heeft aanvaard, maar dat er krachtig is geprotesteerd? Dat is mijn eerste vraag.
Kunt u verder bevestigen dat onder andere de Deense regering contact met u heeft opgenomen met het oog op steun voor de wens van de Deense regering dat het software-octrooi zou worden gedegradeerd tot een B-punt? Bent u benaderd door de Deense regering met het oog op steun voor dit standpunt? Ik wil graag opheldering op dit punt. 
Bushill-Matthews (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zal mijn opmerkingen beperken tot de dienstenrichtlijn, en spreken als lid van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken.
Commissaris, het komt voor u duidelijk niet als een verrassing dat links sterk tegen dit voorstel voor een richtlijn is en liever zou zien dat u het voorstel zou intrekken, of het minstens zou neutraliseren. Gaat u er alstublieft niet van uit dat dit de wens van dit Huis is.
Nog maar een paar uur geleden hebben we over het verslag-Figueiredo gestemd. Dat verslag over de sociale situatie in Europa kraakte de dienstenrichtlijn af, en dit Huis heeft het verslag in kwestie verworpen. Ik denk dat de boodschap hier duidelijk is. U staat misschien verbaasd over de omvang van de steun voor wat u beoogt te doen, verbaasd over het besef dat deze richtlijn goed zou kunnen zijn voor de consument, goed voor de belastingbetaler, goed voor de groei en bovenal goed voor het aantal banen. Ik wil er daarom bij u op aandringen, commissaris, doortastend te zijn in uw voorstellen en door te gaan.
Van Lancker (PSE ).
    Voorzitter, mijnheer de Commissaris, als co-rapporteur voor de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid heb ik met heel veel aandacht en interesse de punten gelezen waarop u vindt dat de richtlijn inderdaad de bocht uit gaat. Ik zou durven zeggen dat wij natuurlijk allemaal een interne markt willen construeren, maar in deze richtlijn zitten toch wel veel heikele punten. Het doet mij dan ook plezier, mijnheer de Commissaris, dat u de kritiek, niet alleen van mijn fractie maar over het gehele spectrum van dit Huis, begrepen hebt. Toch zou ik graag enige nadere verklaringen willen, want het is niet altijd even duidelijk hoever u met ons wilt meegaan. Collega’s hebben daar ook op gewezen.
Twee punten, mijnheer de Commissaris. Ten eerste, u zegt dat de draagwijdte, de reikwijdte, van deze richtlijn waarschijnlijk te breed is en u spreekt in uw overDaarnet had u het alleen maar over sociale diensten. Kunt u misschien verduidelijken wat u precies bedoelt? Diensten van algemeen belang zijn immers veel breder dan alleen maar sociale diensten.
Een tweede punt, de vraag waar u naar toe wilt met het oorsprongslandprincipe, is helemaal niet duidelijk. Bent u met ons van oordeel dat het oorsprongslandprincipe alleen maar kan werken als er een voldoende mate van harmonisering en wederzijdse erkenning bestaat? Als er dus echt een basis is voor vertrouwen. Alleen op voorwaarde dat u ons wat duidelijker maakt wat u precies bedoelt, mijnheer de Commissaris, denk ik dat een constructieve samenwerking goed mogelijk kan worden. 
Gollnisch (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou de heer McCreevy willen zeggen dat ik nog steeds niet goed begrepen heb waar hij precies naar toe wil, met name waar het gaat om de octrooieerbaarheid van software.
Mijnheer McCreevy, ik heb maar één minuut, dus ik zal het kort moeten houden. Het gebruik van software is vergelijkbaar met het gebruik van een taal. Het verstrekken van octrooien voor softwareprogramma’s is net zoiets als een exclusief recht van eigendom toekennen op de woorden of grammaticaregels van een taal, met als gevolg dat anderen die taal niet meer mogen gebruiken. Zo zou een bedrijf het alleenrecht kunnen verwerven op het veel gebruikte procédé waarbij een computerbestand gesloten wordt door rechtsboven in het document te klikken. Dat is natuurlijk absurd. Software moet net zoals alle talen beschermd worden door het auteursrecht. Dat moet de enige wettelijke bescherming voor softwareprogramma’s zijn, omdat daarmee de vrijheid van kleine uitvinders beschermd wordt. 
Cederschiöld (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik ben het eens met de beweegredenen voor uw optreden inzake software-octrooien.
Mijn vraag betreft de dienstenrichtlijn. Het is toch de rol van de Commissie om de Verdragen te bewaken, nietwaar? Niettemin haalt de Commissie juist vandaag, op 8 maart, op Internationale Vrouwendag, het hele gezondheidsterrein uit de dienstenrichtlijn, dat wil zeggen een terrein dat wordt gedomineerd door vrouwen. Als men tussen meerdere werkgevers kan kiezen, is er zoals bekend een veel grotere kans op hogere lonen. Tegen deze achtergrond gaat u nu proberen om de kansen van vrouwen op hogere lonen in te perken, waarbij ze één of zeer weinig werkgevers kunnen krijgen. Het is een belangrijk menselijk streven om een hoger loon en meer dan één werkgever te kunnen krijgen.
Wat is de commissaris van plan hieraan te doen? Zal de Commissie een nieuw voorstel op gezondheidsgebied indienen? Het is feitelijk de rol van de Commissie om de vrijheden van het Verdrag aan Europeanen te geven – zowel vrouwen als mannen.
In 't Veld (ALDE ).
    Voorzitter, allereerst wil ik een opmerking maken over het proces. Ik moet zeggen dat het me buitengewoon stoort om te vernemen dat er achter de rug van het Europees Parlement om wordt onderhandeld met bepaalde lidstaten of dat, in het geval van de software, het standpunt van het Parlement simpelweg wordt genegeerd.
Ten tweede over de inhoud. Er is veel gepraat over de strategie van Lissabon en de noodzaak van innovatie en het stimuleren van de Europese dienstenmarkt. Ik ben een van de voorstanders van de dienstenrichtlijn en natuurlijk hebben wij verduidelijking en verbetering nodig op een paar punten, maar dan wel op basis van feiten en niet op basis van berichten in de media, die vol staan met valse informatie, of onderonsjes met Chirac, Schröder en anderen. Wat betreft de software: de kwaliteit van de wetgeving mag niet ondergeschikt gemaakt worden aan een machtsstrijd tussen de instellingen. Wij hebben innovatie nodig en die mag niet verstikt worden door verkeerde wetgeving.
Kortom, mijnheer McCreevy, meer dan alleen maar lippendienst betuigen aan de strategie van Lissabon en het democratisch proces en de gekozen volksvertegenwoordiging van Europa respecteren. 
Hökmark (PPE-DE ).
    Mijnheer de Voorzitter, velen hebben zich hier vandaag tegen de dienstenrichtlijn uitgesproken. Ik vind het dan ook belangrijk om vast te stellen dat dit de belangrijkste afzonderlijke hervorming is om de Europese integratie te bereiken en om nieuwe vaart achter het proces van Lissabon te zetten. We hebben niet alleen behoefte aan een dienstenrichtlijn, maar ook aan een richtlijn die leidt tot meer dienstenhandel over de grenzen van Europa.
De dienstensector staat voor 70 procent van de Europese economie. We krijgen nooit de meest concurrerende kenniseconomie ter wereld als we de dienstensector niet opengooien. In dat verband zijn er redenen om ongerust te zijn over de woorden van de commissaris, omdat grote delen van de dienstensector worden uitgezonderd. Het is belangrijk om grondig na te denken over de vraag: hoeveel blijft er over van de Europese dienstensector na de uitzonderingen die nu worden gemaakt?
Half Europa heeft 50 jaar lang het voorrecht gehad om in vrijheid en vrede te kunnen leven en een dienstensector kunnen ontwikkelen met een hoge kennisinhoud; dat concurrentievoordeel hebben we. Een ander deel van Europa heeft andere concurrentievoordelen. Hoe zal de commissaris ervoor zorgen dat alle landen in Europa concurrentievoordelen hebben door middel van het oorsprongslandbeginsel en van een vrije en open dienstenhandel? Dat zijn kwesties die cruciaal zijn voor ons welslagen. 
Lichtenberger (Verts/ALE ).
   Mijnheer de commissaris, ik heb ten aanzien van de richtlijn betreffende de octrooieerbaarheid van in computers geïmplementeerde uitvindingen een paar vragen over het standpunt dat gisteren in de Raad is ingenomen. Wat houdt dat standpunt nu precies in? Is het niet meer dan een herhaling van de tekst van 18 mei, dan kan daarover ook in de raad niet met een meerderheid van stemmen zijn besloten, aangezien reeds acht lidstaten standpunten hebben aangekondigd of uitgebracht met kritische opmerkingen over de belangrijkste punten van de richtlijn. Vier nationale parlementen hebben zich tegen de inhoud van deze richtlijn uitgesproken. Hoe denkt u dat met de bezwaren die door deze lidstaten naar voren zijn gebracht, rekening moet worden gehouden? Dat kan natuurlijk in dit Parlement, maar is het niet zo dat ook de Raad een verantwoordelijkheid heeft om een meerderheid achter zich te krijgen? Voor de tekst die er na 18 mei is overgebleven, is in de huidige vorm geen meerderheid te vinden. Tot nu toe is er ook nog niet ingegaan op de bezwaren van de lidstaten. Ik wil geen machtsstrijd tussen het Parlement, de Raad en de Commissie, maar ik wil wel een zakelijke behandeling van de bezwaren tegen de richtlijn. Dat is wat ik van u verwacht. 
Agnoletto (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik hoop dat de Commissie, na deze discussie, niet de conclusie zal trekken dat zij iedereen heeft gehoord en dezelfde weg kan blijven volgen, zoals zij schijnt te hebben verklaard tijdens het debat dat de laatste maanden heeft plaatsgevonden.
Ik verwijs naar beide kwesties, zowel die van de diensten als die van de software. In het bijzonder voor wat betreft de software betekent de beslissing die gisteren genomen is, een grove belediging voor de democratische wil van de Europese burgers. In plaats van de tekst terug te sturen naar het Parlement, heeft het College dat u vertegenwoordigt besloten de richtlijn alsnog ter goedkeuring aan de Raad voor te leggen. Het gaat hier volledig voorbij aan het standpunt van het Europees Parlement, dat de wettelijke procedure opnieuw wilde starten.
Ik meen dat de richtlijn een duidelijk juridisch kader mist en het risico inhoudt dat grote IT-multinationals niet alleen de software die voor industriële toepassingen wordt gebruikt kunnen octrooieren, maar ook andere soorten IT-programma’s. Op deze manier wordt in feite een zware hypotheek gelegd op het gebruik van technologische innovaties in deze sector.
Het moge duidelijk zijn dat deze methode van interinstitutionele samenwerking, waarbij de standpunten van het Europees Parlement – de enige instelling die democratisch is gekozen bij algemeen kiesrecht – worden genegeerd, niet democratisch is en niet de wens vertegenwoordigt die door miljoenen Europese burgers is uitgesproken. 
Andersson (PSE ).
    Mijnheer de Voorzitter, naar mijn mening gaat de stellingname van de Commissie inzake de dienstenrichtlijn de juiste kant op. Er is geluisterd naar de kritiek. Er zijn echter een paar onduidelijkheden, onder andere wat de arbeidsmarkt betreft. Deelt u mijn opvatting dat het niet voldoende is om uitzonderingen te maken via de uitzendrichtlijn, maar dat de hele arbeidsmarkt moet worden uitgezonderd, en dat in dat geval het gastlandbeginsel moet gelden?
Als nu de arbeidsmarkt wordt uitgezonderd en het gastlandbeginsel geldt voor milieunormen, consumentenrecht enzovoort, dan is mijn tweede vraag: hoe kan men bij het opstellen van een richtlijn denken dat het oorsprongslandbeginsel het fundamentele beginsel is? Misschien zou voor de belangrijkste gebieden juist het gastlandbeginsel moeten gelden.
De derde vraag die ik zou willen stellen betreft diensten van algemeen belang. Ik vind het een goede zaak dat de gezondheids- en ziekenzorg en sociale diensten worden uitgezonderd. Kunt u duidelijk aangeven welke gebieden u op het oog heeft als u het heeft over de reikwijdte van de richtlijn? 
Karas (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik verwonder mij over het gebrek aan zelfbewustzijn en het gebrek aan zelfrespect dat bij veel van de afgevaardigden in dit Parlement zichtbaar is en wel om de volgende simpele reden: Wie is hier nu de wetgever, de Commissie of wijzelf?
De dienstenrichtlijn bevindt zich nu in de fase van de eerste lezing. Door procedurele problemen bij de Raad zijn wij met betrekking tot de richtlijn over het software-octrooi helaas al met de tweede lezing bezig. Wij zijn de wetgever! Beide richtlijnen moeten aangepast worden. Het gemeenschappelijk standpunt over de richtlijn inzake het software-octrooi is onacceptabel, en wij zullen beide richtlijnen wijzigen in overeenstemming met hetgeen de burgers willen, daarbij rekening houdend met de doelstellingen van de Europese Unie. Wij willen beide richtlijnen!
Ik ben dan ook blij met de verklaring van de Commissie, omdat die tot meer duidelijkheid leidt. Ik wil echter ook het volgende zeggen: Laten wij ons weer bezighouden met onze praktische parlementaire werkzaamheden en een einde maken aan alle hysterie en foutieve informatie. Wij doen een beroep op het EVV om volgende week niet te demonstreren, maar om ons te ondersteunen bij het wetgevingsproces. Hetzelfde verwachten wij van de Commissie.
Fernandes (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het is duidelijk dat deze dienstenrichtlijn belangrijk is voor de dienstenmarkt in de Europese Unie, maar daarvoor dient het voorstel wel van de nodige zaken ontdaan te worden. En er zijn heel wat fundamentele elementen in het voorstel die moeten veranderen.
Allereerst moet er duidelijkheid komen over de diensten waarop het voorstel van toepassing is. U heeft net gezegd dat de gezondheidsdiensten er niet onder zouden vallen, terwijl ik van mening ben dat bepaalde gezondheidsdiensten wel degelijk onder de marktwerking moeten vallen en door aanbieders uit alle lidstaten geleverd moeten kunnen worden. Daar het voorstel de diensten van algemeen belang buiten beschouwing laat, ben ik aan de andere kant van mening dat het noodzakelijk is die diensten te definiëren. Is de Commissie bereid tijdig een kaderwet in te dienen waarmee wij rekening kunnen houden bij de behandeling van de richtlijn?
Een ander aspect dat genoemd moet worden, is het land van oorsprong. Het is overduidelijk dat dit concept verandering behoeft. Het kan toepassing vinden bij de oprichting van bedrijven en het opstarten van activiteiten, maar als basisprincipe dient het te veranderen.
Aangezien hier sprake is van fundamentele wijzigingen, vraag ik u, mijnheer de commissaris, of de Commissie de richtlijn in de huidige vorm niet beter kan intrekken en op basis van haar initiatiefrecht een nieuw en adequater voorstel kan indienen om daadwerkelijk de belangen van de Unie te dienen. 
De Sarnez (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik betreur het dat u, mijnheer de commissaris, geen gebaar in onze richting hebt willen maken door een nieuw voorstel voor te leggen. Ik vind het jammer dat u ons Parlement niet de toezegging hebt willen doen dat u nog eens heel goed zult kijken naar het oorsprongslandbeginsel. Had u dat gedaan, dan had u laten zien dat de Commissie echt geïnteresseerd is in de verwachtingen, zorgen en vragen van onze medeburgers. Ik betreur dat, en ik denk dat de Commissie hiermee een kans gemist heeft.
Ik spreek hier de wens uit dat ons Parlement in de toekomst in staat zal zijn de discussie op inhoudelijke gronden te voeren. Wij zullen proberen datgene te doen wat wij als volksvertegenwoordigers geacht worden te doen, en trachten onze medeburgers niet teleur te stellen in hun verwachtingen – en die verwachtingen betreffen een Europa dat niet alleen een markt, maar ook, en vooral, een Unie van mannen en vrouwen is.
De Voorzitter.
   Het Bureau heeft al meer tijd voor het debat uitgetrokken dan was ingepland. Het vragenuur had al begonnen moeten zijn. Doordat veel afgevaardigden het woord moesten voeren, hebben wij het debat al langer laten duren, maar nu moeten we er toch echt een punt achter zetten. Laten we de vergadering hervatten volgens de agenda. 
Doyle (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik maak bezwaar tegen het gebrek aan evenwicht tussen de verschillende lidstaten waar het gaat om de sprekers die u tijdens dit debat het woord hebt gegeven. Ik heb al heel vroeg aangegeven dat ik het woord wilde voeren; met alle respect voor mijn Franse collega's, hebt u echter wel tien Franse bijdragen toegelaten, maar geen enkele van afgevaardigden uit andere landen. Ik vind dat u het evenwicht beter moet bewaren en de volgorde moet aanhouden die mensen aangeven. Ik weet dat ik eerder heb aangegeven te willen spreken dan enkele andere collega's die wel het woord hebben gekregen. Dat is boffen voor hen. Maar u moet opletten en eerlijk zijn, mijnheer de Voorzitter. Een eerlijk spel is het enige waar we om vragen.
De Voorzitter.
   Hierover verschillen wij van mening. De diensten zullen later een overzicht van de sprekers uitgesplitst naar nationaliteit ronddelen. Daaruit kunnen we afleiden of er al dan niet sprake is geweest van een evenwichtige verdeling. 
McCreevy,
    – Mijnheer de Voorzitter, er zijn zeer uiteenlopende onderwerpen naar voren gebracht, en ik heb daardoor onvoldoende tijd om op al deze punten in te gaan. Wat betreft software-octrooien, heb ik echter duidelijk aangegeven dat de bal bij het Europees Parlement ligt. Als het Parlement het voorstel wenst te verwerpen, zal de Commissie dat besluit respecteren. Ik heb gehoord wat afgevaardigden daarover zeggen. Ik heb het gezegd in de commissievergadering die ik heb bijgewoond. Ik heb het afgelopen week herhaald tijdens het voorzitterschap van de Raad en ik herhaal het vandaag hier in mijn toespraak. Het is aan het Europees Parlement zijn werk te doen in deze zaak, en we hebben oog voor uw zorgen.
Er zijn gisteren tijdens de Raad enkele vragen over de kwestie gesteld. De Raad heeft een verklaring afgegeven en het is nu een zaak voor de Raad.
Ik kom nu bij de dienstenrichtlijn. Een van de dingen die ik in mijn politieke leven heb geleerd, is dat het altijd gemakkelijker is redenen te bedenken om iets niet te doen, dan redenen om iets wel te doen. Op de tweede plaats denk ik dat er niet zoiets bestaat als het juiste moment om een nieuw of moedig initiatief te nemen. Er zijn altijd goede redenen om niets te doen. Ook voor ministers of commissarissen is het gemakkelijker in hun werkkamer achterover te leunen en te verkondigen dat ze helemaal niets zullen doen, want de enige manier om slechte besluiten te voorkomen, is geen besluiten te nemen! In Europa hebben we echter niet de optie om niets te doen en te bidden en te hopen dat er vanzelf wel iets zal gebeuren, zoals in de roman van Beckett. We zullen iets moeten doen om de Europese economie te prikkelen.
Ik respecteer de standpunten van mensen aan de linkerzijde en aan de rechterzijde van het politieke spectrum. Ik respecteer de politieke filosofie van mensen die in de loop van de jaren op een andere manier tegen de dingen hebben aangekeken dan ik. Ik respecteer de verschillende economische filosofieën die met recht kunnen worden aangehangen. Ik heb op dat punt mijn eigen ideeën. Waar u echter ook staat met betrekking tot dit probleem van de Europese economie, u moet toch tot de slotsom komen dat stilstaan geen optie is.
En als 70 procent van de economie van de Europese Unie van diensten komt, hebt u geen academische graad in de economie nodig om te beseffen dat u iets aan de dienstensector in Europa moet doen om de Europese economie te prikkelen.
De Europese economie groeit al een paar jaar minder hard dan zou kunnen. Zo kunnen we het sociale model dat we hebben opgebouwd, niet handhaven, en is geen duurzame ontwikkeling mogelijk, tenzij we drastische stappen nemen om de economische activiteit in de Unie te stimuleren. Welk standpunt u ook inneemt, als we doorgaan in de huidige richting, zullen we niet de dingen kunnen doen die we vele decennia lang voor vanzelfsprekend hebben gehouden. Ook zullen we, als we niets aan de economie doen, in de toekomst bepaalde dingen niet kunnen doen, zoals een oplossing vinden voor het probleem van onze vergrijzende bevolkingen.
De dienstenrichtlijn zoals deze is voorgesteld door de vorige Commissie, was een nobele en zeer innovatieve poging om iets ingrijpends te doen op dit uiterst belangrijke terrein. Ik zou in deze zaak een authentiek en zuiver standpunt kunnen innemen, wat sommige ambtenaren van de Commissie misschien zouden willen, en op de negende verdieping van het Berlaymont-gebouw in mijn werkkamer kunnen gaan staan, het raam kunnen openen, een spreekhoorn pakken en luid verkondigen: “Dit is schitterend! Ik sta voor eeuwig en altijd op de barricaden om dit voorstel van de vorige Commissie te verdedigen! Het is een absoluut briljant voorstel en ik zal het tot mijn dood verdedigen, desnoods tot in het dal des doods!” Ik realiseer me echter dat de dienstenrichtlijn zoals deze is geïnitieerd, geen schijn van kans maakt om door de Raad of door het Europees Parlement te komen. Ik zou een authentiek en zuiver geluid kunnen laten horen en kunnen zeggen dat ik er fantastische speeches over zal houden, niets zal doorlaten, helemaal geen dienstenrichtlijn zal bieden en niets zal doen om de problemen aan te pakken waar we in heel Europa mee worden geconfronteerd.
Ik heb echter gekozen voor een pragmatische houding. Ik heb geluisterd naar wat de afgevaardigden hebben te zeggen. Ik ben hier bij heel veel gelegenheden geweest. Ik heb mensen individueel, maar ook collectief en in commissies ontmoet, en zij hebben me zeer goede ideeën aan de hand gedaan over wat we zouden moeten doen. Sommige mensen zijn ervan overtuigd dat we op de huidige weg moeten doorgaan, maar dat zal evenmin succes hebben. Ik heb daarom ieders mening overwogen en heb gezegd dat de Commissie bereid is te luisteren en veranderingen te accepteren, teneinde te bewerkstelligen dat we uiteindelijk een dienstenrichtlijn krijgen die iets positiefs doet voor de Europese economie. Dat is ook de reden waarom ik vandaag hier ben, en dat is wat ik vanmiddag en vorige week hier heb uiteengezet.
Het is een heel belangrijk punt, moet ik zeggen, dat de leden van een organisatie, zij het een lokale politieke partij, een lokale sportclub, een lokale vakbond of een lokale werkgeversorganisatie, allemaal van zekerheid houden en niet van verandering. We houden altijd van verandering voor andere mensen, maar niet voor onszelf. Politici zijn net zo. We zouden het liefst niet steeds weer een nieuwe verkiezing onder ogen hoeven te zien, maar gewoon keer op keer vanzelf worden herkozen. Dat zou mooi zijn voor de politici, maar heel slecht voor de democratie. We willen daarom niet de indruk wekken dat we de nieuwe lidstaten die zich onlangs bij de Unie hebben aangesloten, de kansen onthouden die de oude vijftien lidstaten al lange tijd hebben, met inbegrip van het land dat ik het beste ken.
Ik respecteer de mening van mensen die dit probleem vanuit een ander perspectief bekijken. We kunnen echter niet alleen maar hier zijn als de stem van de ‘regeringspartijen’ en die van de ‘oppositie’ vergeten. Zo is de sociale democratie, zoals ik die ken, niet bedoeld. We moeten ons hoeden voor mensen die worden verleid tot het verdedigen van de belangen van de status-quo. Dat is politiek gezien de gemakkelijkste weg, omdat zij de mensen zijn van wie u zeker bent en die waarschijnlijk al eens voor u hebben gestemd. Onthoud echter dat nu miljoenen mensen de banenmarkt betreden die wachten op de kans op een fatsoenlijke levensstandaard en sociale insluiting. Zij moeten dezelfde kans krijgen als de rest van ons heeft gekregen.
Het is belangrijk dat we met een dienstenrichtlijn komen die een positief economisch effect heeft en oog heeft voor de echte punten van zorg. Ik ben bereid om dat voor ogen te houden en met het Europees Parlement samen te werken om er een dienstenrichtlijn door te krijgen. Het is nu aan het Europees Parlement de zaak te behandelen. Ik zal zo constructief mogelijk zijn. Ik hoop met de best mogelijke oplossing te komen, op basis van een zo breed mogelijke consensus, want dat is wat wij en Europa nodig hebben.
Hudghton (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou u, niet voor het eerst, willen vragen of u aan de Voorzitter van het Parlement het verzoek wilt doorgeven om de regels en procedures voor deze “catch-the-eye”-sessies te verduidelijken. Net als de vorige spreker, weet ik dat mijn naam al heel vroeg naar voren is gebracht, maar toch ben ik nog niet opgeroepen. Ik weet dat u niet iedereen kunt oproepen, maar ik heb een heel specifiek gezichtspunt uit Schotland dat nog niet is gehoord. Ik zal nu de heer McCreevy over dit gezichtspunt schrijven en hem uitnodigen met spoed te reageren. Maar, mijnheer de Voorzitter, zou u deze procedure alstublieft willen bespreken en verduidelijken? 
De Voorzitter.
   Ik zorg er zeker voor dat uw verzoek tot verduidelijking van de regels zal worden doorgegeven aan het Bureau.
Het debat is gesloten. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het vragenuur (B6-0019/2005). Wij behandelen een reeks vragen aan de Commissie.
De Voorzitter.
Georganiseerde criminele bendes, die ongestraft de binnengrenzen van de Unie passeren, houden zich met groot succes bezig met illegale handel en smokkel, terwijl onze wetshandhavingsorganen op nationale leest zijn geschoeid en diezelfde grenzen niet kunnen oversteken om arrestaties te verrichten. Is de Commissie bereid, teneinde het publiek hierop te wijzen en het ervan te doordringen dat de Unie behoefte heeft aan een samenhangende aanpak, zich ervoor in te zetten dat er regelmatig – wellicht door Europol – een lijst met de “Tien Meest Gezochte Criminelen van de Unie” wordt gepubliceerd? 
Frattini,
    – Mijnheer de Voorzitter, voordat ik overga tot het beantwoorden van de vraag, zou ik u graag willen feliciteren, mede namens de Commissie, met uw benoeming tot minister van Binnenlandse Zaken in uw land, hetgeen u de mogelijkheid biedt om nog constantere en vruchtbaardere betrekkingen met mij te hebben. 
 Voor zover de Commissie weet, is de publicatie van een lijst van de tien meest gezochte criminelen van de Unie nog niet op het niveau van de EU besproken. Momenteel geeft het Schengen-informatiesysteem (SIS) de aangewezen wetshandhavingsorganen van dertien lidstaten plus Noorwegen en IJsland toegang tot alarmeringen voor gezochte personen door middel van een geautomatiseerde zoekprocedure. Deze alarmeringen en begeleidende aanvullende informatie worden gebruikt voor het doorgeven van Europese aanhoudingsbevelen tussen de lidstaten. Het douane-informatiesysteem (DIS) zal voor dit doel binnenkort ook ter beschikking staan van de aangewezen wetshandhavingsorganen van het Verenigd Koninkrijk en Ierland, en wanneer de tweede generatie van het douane-informatiesysteem in gebruik is genomen, ook beschikbaar zijn voor de tien lidstaten die in 2004 tot de Europese Unie zijn toegetreden.
Het SIS-systeem en DIS-systeem kunnen worden doorzocht door de politiefunctionarissen van alle landen die deelnemen in de tenuitvoerlegging van het Schengen-. Het invoeren van een alarmering voor een gezochte persoon in het Schengen-informatiesysteem is de verantwoordelijkheid van de deelnemende landen waarvan de autoriteiten het aanhoudingsbevel hebben gegeven. Het is aan de uitvaardigende landen te bepalen of de verdere verspreiding van informatie over een gezocht persoon, bijvoorbeeld via publicatie op de website van Interpol, volgens hen toegevoegde waarde heeft.
Wat betreft een mogelijke betrokkenheid van Europol, moet worden opgemerkt dat het mandaat en de rol van Europol, die zijn gebaseerd op het unieke rechtskader van het Europol-verdrag, totaal anders zijn. Europol is het centrale wetshandhavingsorgaan in de Europese Unie en is gegrondvest op het beginsel van het delen en analyseren van informatie en inlichtingen, in het bijzonder in de onderzoeks- of inlichtingenfase, voordat in een later stadium maatregelen worden genomen zoals het uitvaardigen van een aanhoudingsbevel voor een crimineel of een huiszoeking op bevel van gerechtelijke instanties. Bij Europol brengen de lidstaten informatie en inlichtingen in dossiers bijeen, om topcriminelen, groepen en organisaties te beoordelen en de daaropvolgende gezamenlijke actie voor het monitoren en pakken van verdachte criminelen door de wetshandhavingsorganen te coördineren. Een aanhoudingsbevel dat is uitgevaardigd door gerechtelijke instanties, is daardoor doorgaans een van de laatste elementen in het inlichtingenproces dat de wetshandhavingsinstanties vooraf uitvoeren.
De Commissie is eventueel bereid met de nieuwe lidstaten te bespreken of het noodzakelijk is op Europees niveau de instrumenten te verbeteren voor het opsporen van personen die worden gezocht voor ernstige criminele feiten met een grensoverschrijdende dimensie. Op het moment heeft het grote publiek geen toegang tot de alarmeringen voor een gezochte persoon in het Schengen-informatiesysteem, omdat dit systeem, vanwege het gevoelige karakter van de betrokken gegevens en de regels voor de gegevensbescherming, alleen toegankelijk is voor de aangewezen wetshandhavingsorganen van de contractpartijen in de Overeenkomst van Schengen.
Naar mijn mening is het meest gepaste forum om deze kwestie met de nieuwe lidstaten en Europol te bespreken, waarschijnlijk de Europese van de hoofden van politie, die ongeveer elke drie maanden bijeenkomt. De eerste bijeenkomst in 2005 heeft in februari plaatsgehad, zodat de Commissie pas in de tweede helft van 2005 een definitief antwoord zal kunnen geven. 
Newton Dunn (ALDE ).
   – Dank u voor dit zeer complexe en interessante antwoord, dat zorgvuldig moet worden bestudeerd. Het punt is toch zeker dat de georganiseerde misdaad een aderlating is voor de Europese economie; deze criminelen stelen op verschillende manieren miljoenen euro’s van ons. Het kan alleen maar gunstig zijn wanneer het publiek bij die strijd wordt betrokken, en de strijd niet achter de schermen plaatsvindt op de ingewikkelde manier die u beschrijft. Waarom zouden we het publiek er niet ook bij betrekken? Zou u de kwestie alstublieft ter sprake willen brengen, ervoor willen zorgen dat u een lijst van de zwaarste criminelen in Europa krijgt, en het publiek willen helpen deze criminelen te vinden? 
Rübig (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, op 17 maart beginnen de toetredingsonderhandelingen met Kroatië. Denkt u dat het via Interpol of Europol mogelijk is om generaal Gotovina op te sporen? Hij heeft naar verluidt immers een Frans paspoort. Zijn er aanwijzingen dat deze generaal zich nog in Kroatië bevindt en is er iets bekend over de wijze waarop hij aan het Joegoslavië-tribunaal uitgeleverd zou kunnen worden? 
Martin, David (PSE ).
   – Aansluitend op de vraag van de heer Newton Dunn, lijkt het mij duidelijk dat het publiek momenteel heel goed beseft dat de criminele activiteit internationaal is en dat criminelen zich binnen de EU vrij over grenzen heen bewegen. Waar het publiek niet zo veel weet van heeft, is de coördinatie die plaatsvindt om te proberen dat tegen te gaan. Ik dring er daarom bij de Commissie op aan dat zij erop toeziet dat verschillende gegevens op geregelde basis worden samengebracht, via Europol, Schengen of de hoofden van politie, en dat zij er ook op toeziet dat informatie die op een veilige manier openbaar gemaakt kan worden ook inderdaad openbaar gemaakt wordt, teneinde te laten zien dat we als Gemeenschap actie ondernemen om de internationale misdaad aan te pakken. 
Frattini,
    – Mijnheer de Voorzitter, ik beantwoord de eerste en de derde vraag tegelijkertijd.
Ik ben niet tegen het principe om de burgers heel duidelijk te informeren over het bestaan van extreem gevaarlijke personen die gezocht worden voor zeer ernstige misdrijven. Ik ben zelfs van mening dat een samenwerking tussen de politiemachten en de opsporingsautoriteiten van de lidstaten in sommige gevallen een betrokkenheid van de publieke opinie vereist.
Het is uiteraard nodig de vertrouwelijkheid van de gegevens, die nuttig kunnen zijn voor de onderzoeken en die natuurlijk niet mogen worden verspreid, te waarborgen, teneinde de onderzoeken niet in gevaar te brengen en het fundamentele recht van iedere burger op de bescherming van zijn persoonlijke gegevens te behoeden. Ik zal daarom de kwestie aan de van de politiechefs van de lidstaten voorleggen, zodat een bevredigend antwoord wordt gevonden waarover ik dit Parlement zal rapporteren.
De tweede vraag betrof echter het geval van generaal Gotovina, een crimineel die zich schuldig heeft gemaakt aan zeer ernstige misdrijven. Tijdens mijn recente ontmoeting met de president van de republiek en met de premier van Kroatië heb ik kenbaar gemaakt dat de Commissie een resultaat verwacht, dat wil zeggen de arrestatie van Gotovina en zijn overdracht aan het internationale Gerechtshof te Den Haag. Wij vertrouwen dan ook op de inspanningen van Kroatië en op een bredere internationale samenwerking, zodat niet alleen Gotovina maar alle criminelen van ex-Joegoslavië die nog vrij rondlopen, snel gearresteerd worden en berecht worden door het Gerechtshof te Den Haag. 
De Voorzitter.
Sinds 11 september 2001 wordt de handbagage bij de veiligheidscontroles op de luchthavens zorgvuldig gecontroleerd. Dat is nodig en belangrijk. Toch zijn er voorvallen die voor onbegrip bij de reizigers zorgen, wanneer bijvoorbeeld van nagelknippers de vier cm lange vijl wordt afgebroken of een heel gewoon nagelschaartje uit de handbagage wordt verwijderd. Vooral met het oog op het feit dat de in het vliegtuig bij het eten verstrekte messen en vorken een veel hoger risico vormen, kan men zich afvragen, wanneer een voorwerp voor de vliegveiligheid nu eigenlijk gevaarlijk is en uit de handbagage mag worden verwijderd. 
Barrot,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou de geachte afgevaardigde erop willen wijzen dat inbeslagname van nagelvijlen en nagelschaartjes van vliegtuigpassagiers geen in het Gemeenschapsrecht vastgelegde verplichting is.
Verordening (EG) nr. 622/2003, als gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 68/2004, bevat geen algemeen verbod op messen en vijlen; verboden zijn alleen messen en vijlen waarvan het lemmet langer is dan 6 cm. Sommige lidstaten hebben ervoor gekozen strengere eisen te hanteren en elk spits voorwerp, ongeacht de lengte, te verbieden.
Artikel 6 van Verordening (EG) nr. 2320/2002 tot vaststelling van gemeenschappelijke regels op het gebied van de beveiliging van de burgerluchtvaart staat de lidstaten toe strengere maatregelen toe te passen dan die welke in deze verordening zijn neergelegd.
U zou de kwestie derhalve moeten voorleggen aan de betrokken nationale autoriteiten, mijnheer de afgevaardigde. Het is aan de nationale autoriteiten om tekst en uitleg te verschaffen wanneer zij strengere bepalingen hanteren. 
Rübig (PPE-DE ).
   Is het mogelijk dat er aan de Commissie een klachtenservice wordt toegevoegd? Wij krijgen namelijk heel veel klachten van burgers dat er controles worden uitgevoerd op een wijze die in de ogen van die burgers ongepast of onaanvaardbaar zijn. Kunnen er op dit gebied ook geen aanbevelingen aan de lidstaten worden gedaan? 
Barrot,
   – Mijnheer Rübig, de Commissie begrijpt heel goed hoe vervelend het voor passagiers is als zij bepaalde voorwerpen in de ene lidstaat van de Unie niet, en in een andere lidstaat wel mee mogen nemen aan boord van een vliegtuig. Daarom heeft de Commissie in Verordening (EG) nr. 68/2004 een gemeenschappelijke lijst opgesteld van artikelen die verboden zijn.
De Commissie heeft er inderdaad van afgezien strengere regels vast te stellen. Zoals u echter terecht opmerkt, zou er op dit gebied eigenlijk een harmonisatie moeten komen, voorzover dat mogelijk is, en anders zou op zijn minst een aantal principes vastgelegd moeten worden ter verduidelijking van wat de Commissie voor ogen staat, namelijk dat de lidstaten alleen striktere bepalingen mogen hanteren als daarvoor een gegronde reden bestaat. Ik zal de ministers van Vervoer daar zeker ook op wijzen tijdens de volgende bijeenkomst van de Raad Vervoer. U hebt zonder meer gelijk; het zou zo moeten zijn dat de ministers in de Raad Vervoer bepalingen die niet echt noodzakelijk lijken en voor de Europese vliegtuigpassagiers veel ongemak met zich meebrengen, nog eens kritisch tegen het licht houden.
Ik zou u willen bedanken voor het feit dat u dit probleem aan de orde hebt gesteld. Het is een belangrijke kwestie, aangezien wij luchtvaartpassagiers in Europa weliswaar optimale veiligheid willen bieden, maar tegelijkertijd moeten voorkomen dat ze met onnodig veel regels lastig gevallen worden. 
De Voorzitter.
Zoals de Commissie is medegedeeld bij schrijven van 10.2.2005, is het verkeer van voertuigen van meer dan 3,5 ton door de Somport-tunnel tussen Spanje en Frankrijk sinds 9 februari versperd door een aardverschuiving op de RN-134 in de Vallée d'Aspe, Europese as E-07. Deze tunnel is de enige Pyreneeën-doorgang voor het openbare personen- en goederenverkeer over een afstand van 200 km. Volgens de Franse autoriteiten zal het verkeer pas over drie maanden weer mogelijk zijn, wat een ernstige belemmering vormt voor het beginsel van het vrije personen- en goederenverkeer en hoge kosten met zich meebrengt die de mededinging op voet van gelijkheid bemoeilijken. De negatieve gevolgen voor de toch al zwakke economie van de regio’s aan beide zijden van de grens zijn op dit moment niet te becijferen (grote omwegen voor vrachtwagens en autobussen, lege skioorden en vakantiecentra, met name aan de Franse kant).
Welke maatregelen neemt de Commissie gezien de ervaringen in het verleden om de Franse autoriteiten te bewegen om grote spoed achter de werkzaamheden te zetten, zodat wordt voorkomen dat nog meer schade wordt toegebracht aan de economie van deze gebieden en het vrije verkeer wordt gewaarborgd? Is de Commissie gezien incidenten als het onderhavige niet van mening dat grote spoed moet worden gezet achter de uitvoering van het traject “centrale doorsteek door de Pyreneeën” (Vignemale-pas) van Project 16 van de TEN's? 
Barrot,
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, de Commissie heeft inderdaad kennis genomen van het feit dat de Somport-route zeer recentelijk gesloten is. Ze heeft de Franse autoriteiten om nadere informatie verzocht en zal op basis van het antwoord van Frankrijk onderzoeken of sluiting voor voertuigen van meer dan 3,5 ton gerechtvaardigd is. Vervolgens zal ze bekijken in hoeverre het noodzakelijk is een inbreukprocedure tegen Frankrijk in gang te zetten.
Het project inzake de nieuwe doorgang door de Pyreneeën bevindt zich nog in een voorbereidende fase; op dit moment vinden haalbaarheidsstudies plaats om de verschillende opties voor het tracé van deze grensoverschrijdende corridor in kaart te brengen. Er is door de Spaanse en Franse regering nog geen enkel besluit genomen over het tijdstip waarop deze nieuwe doorsteek door de Pyreneeën gerealiseerd zou moeten zijn.
De Commissie ziet er van haar kant op toe dat de nationale autoriteiten concrete stappen zetten voor het bestuderen en voorbereiden van dit prioritaire project. Ik zou eraan willen toevoegen dat ik persoonlijk bijzonder geïnteresseerd ben in deze grensoverschrijdende routes door de Pyreneeën, die noodzakelijk zijn voor het verbeteren van de mobiliteit tussen in eerste instantie Spanje en Frankrijk, maar in feite ook tussen het hele Iberisch schiereiland en heel Europa.
Ik zou daarom willen zeggen dat we naar aanleiding van het incident waarnaar u verwijst, zullen moeten blijven nadenken en overleggen om verder te komen op de door u gewenste weg. 
Ayala Sender (PSE ).
   – Ik wil de commissaris alleen maar vragen of hij misschien even kan uitleggen onder welke voorwaarden de Commissie een inbreukprocedure kan of moet inleiden tegen Frankrijk en of zij van oordeel is dat de communautaire regelgeving op dit vlak adequaat en toereikend is.
Ik dank de commissaris van harte voor de interesse die hij aan de dag legt voor het project van de trans-Europese netwerken dat betrekking heeft op de centrale Pyreneeën-doorgang voor het treinverkeer, de zogeheten Vignemale-pas. Is de commissaris, gezien deze interesse, ook voornemens een bijeenkomst te beleggen met de direct getroffen regionale grensautoriteiten, zodat zij hun standpunten kunnen uiteenzetten en hun diepe bezorgdheid over dit project kunnen uiten? 
Ortuondo Larrea (ALDE ).
   – Ik zou het nog even willen hebben over een andere bijzonder belangrijke Pyreneeën-doorgang die u wellicht goed kent, namelijk de Biriatou-pas. Dat is de drukste doorgang van de Frans-Spaanse grens. Elke vakantie weer – het is nu bijna paasvakantie – ontstaan daar gigantische files omdat men op de autosnelweg over een afstand van 25 km aan de Franse kant en 25 km aan de Spaanse kant maar liefst zes keer moet stoppen om tol te betalen.
Mijnheer de commissaris, bent u niet van oordeel dat wij maatregelen moeten nemen om te vermijden dat de bestuurders zes keer moeten stoppen en zodoende ter hoogte van de Biriatou-pas kilometers lange opstoppingen veroorzaken? 
Barrot,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou in de eerste plaats antwoord willen geven op de vraag van mevrouw Ayala Sender. Er bestaat op dit moment inderdaad geen communautaire wetgeving inzake rijbeperkingen op voor het internationaal vervoer bestemde vrachtvoertuigen.
Een maatregel zoals die welke door Frankrijk genomen is, moet onderzocht worden in het licht van de doelstelling van vrij verkeer van goederen en van de algemene beginselen van het Gemeenschapsrecht, met name de criteria van non-discriminatie en evenredigheid. Mocht vastgesteld worden dat Frankrijk handelt in strijd met deze beginselen van het communautair recht en een barrière opwerpt voor het vrije verkeer, dan kan de Commissie uiteraard overwegen een inbreukprocedure te openen.
Voor het moment kan ik u verzekeren dat ik uw punt van zorg zal doorgeven aan de Franse autoriteiten en ze zal verzoeken haast te maken, gezien het feit dat deze route voor het vrachtverkeer van groot belang is. Verder kunt u er zeker van zijn dat wij alle nodige studies zullen verrichten om te bepalen hoe we de doorgang door de Pyreneeën kunnen verbeteren. Ik ben graag bereid deze kwestie met u nader te bespreken.
Dan zou ik ook nog graag antwoord willen geven op de vraag van het andere Parlementslid, die aandacht vraagt voor de vele problemen bij de westelijke route, de Atlantische route tussen Bordeaux en Dax en natuurlijk ook de route door Baskenland. Ook in deze hoek doen wij alles wat we kunnen om de verbindingen te verbeteren, en ik hoop dat we daar het prioritaire project nr. 3 kunnen uitvoeren. Zowel bij de oosttak als bij de westtak kunnen we dus al de nodige verbeteringen realiseren in de doorgang door de Pyreneeën. Maar uiteraard blijven we ook nadenken over de manier waarop we de centrale doorsteek kunnen realiseren.
Tot zover mijn antwoord. We geven de zaak alle aandacht en ik hoop dat de komende bijeenkomst van de Raad Vervoer een positieve ontwikkeling te zien zal geven ten aanzien van de nieuwe richtlijn inzake het eurovignet, zodat ik met al deze belangrijke dossiers vooruitgang kan boeken. U hebt volkomen gelijk; als we niet oppassen, komt de mobiliteit van alle Europeanen in het gedrang. Daarom zet ik me vol overtuiging in voor deze projecten, en uiteraard sta ik te allen tijde tot uw beschikking om u op de hoogte te houden van de vorderingen die daarmee gemaakt worden. 
De Voorzitter.
   De Commissie heeft ons ervan in kennis gesteld dat, vanwege het feit dat de heer Mandelson en de heer Kallas niet aanwezig kunnen zijn, de volgende vragen zullen worden beantwoord door de heer Kovács en de heer Piebalgs namens de Commissie. Ik dank hen voor hun komst.
De Voorzitter.
Welke maatregelen gaat de Commissie nemen om de stroom van namaakproducten uit Rusland en China in te dammen? 
Kovács,
    – Dank u voor de vraag. Namaakproducten en productpiraterij zijn zeer ernstige problemen en ze zijn van grote en ook toenemende omvang. Het totale volume van de namaakproducten is 5 tot 10 procent van de wereldhandel, en de waarde ligt dicht bij de 500 miljard euro per jaar. Namaakproducten en productpiraterij ondermijnen de werkgelegenheid en leiden tot een aanzienlijk verlies van inkomsten. Maar naarmate steeds meer valse voedingsmiddelen, farmaceutische producten en reserveonderdelen voor auto’s en vliegtuigen op de markt verschijnen, vormen namaakproducten ook een groeiend gevaar voor de gezondheid en de veiligheid van de consument.
De douanediensten spelen een belangrijke rol in de bestrijding van namaakproducten. De douanediensten van de EU hebben, met nieuwe moderne wetgeving en operationele acties, het aantal inbeslagnemingen van namaakproducten in vier jaar tijd met 900 procent weten te verhogen. Een van de meest doeltreffende instrumenten in de strijd tegen namaakproducten is echter bestrijding aan de bron.
Aangezien 70 procent van de namaakproducten die aan de grenzen van de EU in beslag worden genomen, van Chinese oorsprong is, concentreert de Commissie zich in de strijd tegen namaakproducten op China. Een veelbelovend resultaat is het onlangs ondertekende akkoord inzake douanesamenwerking tussen de Europese Unie en China, dat gezamenlijke actie tegen namaakproducten omvat. Het belang van de samenwerking blijkt uit één cijfer: dagelijks arriveren in de grote havens van de Europese Unie 5.000 containers uit China.
Mijn collega commissaris Mandelson, die verantwoordelijk is voor het handelsbeleid, heeft China onlangs bezocht en heeft toen de kans gehad de kwestie te bespreken met hooggeplaatste Chinese functionarissen, waaronder de vice-premier, die hun engagement in de strijd tegen namaakproducten hebben geuit.
De Commissie heeft met China ook regelmatig gesprekken op het niveau van deskundigen. De dialoog tussen de EU en China over intellectuele eigendomsrechten heeft afgelopen oktober in Peking zijn eerste bijeenkomst gehouden. De volgende bijeenkomst van de economische en handelswerkgroep heeft plaats op 17 en 18 maart. Op deze bijeenkomst zal ook over het vraagstuk van de intellectuele eigendomsrechten worden gesproken binnen een subgroep die helemaal aan dit onderwerp is gewijd.
Als commissaris die belast is met belastingen en douaneheffingen, heb ik goede verwachtingen van de samenwerking met de Chinese douaneautoriteiten, alsook van moderne Chinese douanewetgeving. Ik hoop dat een groot deel van de namaakproducten zal worden tegengehouden en in beslag zal worden genomen voordat ze vanuit China worden geëxporteerd.
Wat betreft Rusland: de douanediensten van de EU hebben maar heel weinig namaakproducten in beslag genomen die afkomstig waren uit Rusland. De Russische wetgeving inzake de intellectueel eigendom is nu grotendeels in overeenstemming met de TRIPS-Overeenkomst van de Wereldhandelsorganisatie. De handhaving is echter nog zwak.
De Commissie is van plan haar inspanningen op het gebied van problemen met betrekking tot de intellectueel eigendom met Rusland voort te zetten door middel van een gestructureerde dialoog over de intellectueel eigendom, vergelijkbaar met de dialoog die zij met China voert. 
Martin, David (PSE ).
   – Commissaris, uw antwoord was heel bemoedigend. De Chinese autoriteiten lijken het juiste geluid te laten horen over het aanpakken van namaakproducten. Zou het lonen als de EU zou aanbieden douanebeambten en andere onderzoeksfunctionarissen in China te plaatsen om de Chinezen te helpen het probleem aan te pakken? Ik vermoed dat China “nee” zal zeggen, omdat ik nog steeds niet geloof dat China het meent. Het is echter een aanbod dat we wel zouden moeten doen, om te testen of China bereid is op onze initiatieven te reageren. 
Papastamkos (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, nu men heeft vastgesteld dat er tekortkomingen zijn in de douanesamenwerking met China en namaakproducten massaal worden ingevoerd, vraag ik waarom de Commissie en meer algemeen de Europese Unie geen maatregelen heeft genomen om de opheffing van de quota voor textielproducten uit te stellen? Waarom stelt men de vrijwaringsclausule die is opgenomen in het protocol voor de toetreding van China tot de Wereldhandelsorganisatie niet in werking? 
Kovács,
   . Wat het sturen van deskundigen betreft, de Europese Commissie en het directoraat-generaal Belastingen en douane-unie hebben dergelijke stappen reeds gezet, en daarbij is geen uitzondering gemaakt voor China. Ik wil opmerken dat de Commissie soortgelijke stappen ook heeft genomen met betrekking tot landen die zich in de toetredingsfase bevinden, bijvoorbeeld door technische ondersteuning aan te bieden aan Bulgarije en Roemenië en deskundigen naar beide landen te sturen.
In antwoord op de tweede aanvullende vraag wil ik zeggen dat deze maatregelen niet zo zeer verband houden met namaakproducten, maar veeleer met het grote aandeel van kledingstukken in de invoer vanuit China. Ik ben zelf voornemens een dergelijk initiatief voor te leggen aan de Commissie, in samenwerking met mijn collega, de heer Mandelson, aangezien dit primair een kwestie van handelsbeleid is en niet uitsluitend een zaak op het gebied van de douane. Deze kwestie leidt echter tot ernstige problemen in een flink aantal lidstaten van de Unie, waaronder in het land dat ik het best ken, Hongarije. 
Caspary (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, ik ben het met u eens dat de Europese Unie op dit gebied actiever dient te worden. Ik zou graag van u willen weten of u het Europees Parlement kunt toezeggen dat de Europese Unie de Chinezen nogmaals aanbiedt om bijvoorbeeld op onze kosten douanebeambten ter beschikking te stellen. Deze zouden de Chinese autoriteiten direct in China ondersteuning kunnen bieden om te voorkomen dat er goederen op onze markt terechtkomen die niet aan de voorschriften van de wereldmarkt voldoen. Volgens mij is dat namelijk een groot probleem.
Afgelopen vrijdag heb ik een bedrijf in mijn kieskring bezocht. Daar heb ik te horen gekregen dat er in China inmiddels complete kraanwagens worden nagebouwd – en dat zijn toch technisch geavanceerde apparaten – die niet meer te onderscheiden zijn van de kranen die hier worden gebouwd. In het belang van de concurrentiepositie van onze ondernemingen moeten wij dit probleem aanpakken. Een aanbod om personeel ter beschikking te stellen, zou wellicht een bijdrage aan de oplossing van dit probleem kunnen leveren. 
Kovács,
   .  Geachte afgevaardigde, mijn antwoord op uw vraag is een volmondig “ja”. Ik kan het Parlement en uzelf ervan verzekeren dat ik er persoonlijk voorstander van ben dat de Europese Commissie en het betrokken directoraat-generaal een dergelijk voorstel aan China voorleggen. Daarbij zijn we bereid zelf de kosten te dragen, aangezien de overeenkomst betreffende samenwerking in douanezaken waarnaar ik verwees – en die bescherming biedt tegen het namaken van producten – past binnen het beleid om technische ondersteuning te bieden. 
De Voorzitter.
Was is de commissaris van handel voornemens te doen om de doelmatigheid in het oog te houden van het positieve pakket handelsconcessies dat is aangekondigd om ontwikkelingslanden te helpen, met inbegrip van die welke door de Aziatische vloedgolf zijn getroffen?
Hoe ziet de commissaris het stelsel van algemene preferenties met betrekking tot de ontwikkelingslanden die handel drijven met de EU? 
Piebalgs,
    – Na de tsunami-rampen heeft de Commissie voorgesteld de inwerkingtreding van het toekomstige stelsel van algemene preferenties te bespoedigen voor alle landen die door de tsunami zijn getroffen, in het bijzonder Sri Lanka voor textiel en Thailand, Indonesië en India. Al deze landen hadden baat bij het voorstel voor het nieuwe stelsel van algemene preferenties dat in oktober 2004 is gepresenteerd.
De Commissie zal het stelsel van algemene preferenties blijven evalueren. Zij heeft dat in 2002 gedaan, toen zij gedetailleerde handelsgegevens en belangrijke trends voor het stelsel van algemene preferenties heeft gepresenteerd. Om geloofwaardig te zijn, moet zo'n monitoringprogramma echter meerdere jaren bestrijken.
De beoordeling van het stelsel van algemene preferenties voor ontwikkelingslanden is positief. Tussen 2002 en 2003 is de EU-invoer volgens het stelsel van algemene preferenties toegenomen van 47,2 miljard euro naar 52 miljard euro, alhoewel goederen en basisproducten als koffie in deze periode niet meer onder het stelsel van algemene preferenties vielen, aangezien ze krachtens andere internationale overeenkomsten vrij van rechten werden toegelaten.
Wat het stelsel van algemene preferenties betreft, is de EU verreweg de belangrijkste donor in de wereld. Het stelsel van algemene preferenties van de EU is breder dan welk schema ook. Het op een na grootste schema is dat van de Verenigde Staten, dat in 2003 slechts 17 miljard Amerikaanse dollar bedroeg. Desondanks moet het stelsel van algemene preferenties niet op zichzelf worden bekeken. De EU is ook partner in diverse andere preferentiële handelsovereenkomsten die ten goede komen aan ontwikkelingslanden, bijvoorbeeld in het initiatief “alles behalve wapens” en de Overeenkomst van Cotonou.
Dankzij de verschillende schema's komt 79 procent van de handelsstromen uit de ontwikkelingslanden de EU binnen via een preferentieel tarievenstelsel. 97 procent van de handelsstromen uit de ACS-landen en 60 procent van de handelsstromen uit de minst ontwikkelde landen anders dan de ACS-landen komen de EU vrij van rechten binnen. 
Moraes (PSE ).
   – Dank u, commissaris, voor uw gedetailleerde antwoord, dat mij, samen met de informatie die commissaris Mandelson in het debat eerder vandaag heeft gegeven, volkomen tevredenstelt. 
De Voorzitter.
Bedrijven die tangen maken, hebben weinig mogelijkheden voor groei op de eigen binnenlandse of de Europese markt. Vanwege de toenemende import wordt de situatie voor deze bedrijven, veelal lokale producenten, bovendien steeds moeilijker.
Een mogelijkheid voor tangenfabrikanten om hun bedrijven en hun banen te beschermen is exporteren naar landen buiten de EU. Met name de Amerikaanse markt biedt goede mogelijkheden voor hun hoogwaardige en innovatieve tangen. Echter, naast de risico's als gevolg van de wisselkoersverschillen, zijn ook de ongebruikelijk hoge heffingen (5,5% tot 12%) op de invoer van tangen in de Verenigde Staten voor deze fabrikanten een onaanvaardbaar nadeel in hun concurrentie met de lokale tangenproducenten in de VS. In deze context dient te voorts te worden opgemerkt dat de heffing op de export van tangen uit de VS naar Europa slechts 1,7% bedraagt.
In het geval van ontwikkelingslanden kunnen verschillen in import- en exportheffingen de lokale economie beschermen. In het geval van de Verenigde Staten is er echter geen enkele reden voor een dergelijke discriminatie van Europese fabrikanten.
Is de Commissie op de hoogte van deze situatie? Kan de Commissie meedelen welke maatregelen zij voornemens is te nemen om een oplossing te vinden voor deze duidelijk oneerlijke situatie? 
Piebalgs,
    – Aangezien de Verenigde Staten voor tangen de tarieven toepassen die in de Uruguay-Ronde zijn overeengekomen, handelen de Verenigde Staten volledig in overeenstemming met hun huidige verplichtingen uit hoofde van de WTO-overeenkomsten. De Verenigde Staten mogen in deze onderhandelingen een goed akkoord hebben gesloten voor de tangensector, maar de EU heeft zeker een gunstig resultaat behaald in andere industriële sectoren, waarin exporteurs uit de EU beter af zijn dan hun Amerikaanse collega's.
Wanneer de geachte afgevaardigde naar de hele reeks van rechten op industrieproducten kijkt, zal hij zien dat zowel de VS als de EU in bepaalde sectoren hoge invoertarieven hebben, maar niet noodzakelijkerwijs in dezelfde sectoren. Ik zou hieraan willen toevoegen dat de onderhandelaars van de Commissie in de onderhandelingsgroep van de Doha-Ontwikkelingsagenda voor markttoegang voor niet-agrarische producten zich heel goed bewust zijn van het probleem dat de afgevaardigde ter sprake heeft gebracht.
In de huidige ronde van de Wereldhandelsorganisatie heeft de EU duidelijk aangegeven de rechten op industrieproducten verder te willen verlagen, vooral voor zo’n belangrijke uitvoermarkt voor de EU als de Verenigde Staten. De Commissie heeft er alle vertouwen in dat zij hierin zal slagen. 

Ortuondo Larrea (ALDE ).
   – Hartelijk dank voor uw antwoord, mijnheer Piebalgs. Ik wens u succes toe met de nieuwe ronde van Doha en hoop dat de bestaande verschillen zullen worden weggenomen. Immers, de fabrikanten van handinstrumenten voor professioneel gebruik zijn kleine ondernemingen die werk bieden aan werknemers en gezinnen die voor hun onderhoud en bestaanszekerheid afhankelijk zijn van het welslagen van de aanstaande ronde van Doha.
Ik zou u tevens willen verzoeken de volgende vraag te doen toekomen aan commissaris Mandelson. Het betreft een soortgelijke situatie in de uitwisseling met Rusland, waar de bedoelde instrumenten van Europese makelij worden belast met heffingen van 15 procent. Ik denk dat er geen enkele reden is om de Verenigde Staten of Rusland in aanmerking te laten komen voor het stelsel van algemene preferenties en voordelige importheffingen. Ik hoop dat de heer Mandelson mij schriftelijk van antwoord zal dienen. 
Piebalgs,
   . – Ik zal de boodschap zeker aan commissaris Mandelson doorgeven. Ik moet echter zeggen dat de situatie voor Rusland anders is. Rusland is nog geen lid van de Wereldhandelsorganisatie, dus we kunnen dit probleem alleen proberen op te lossen via de weg van bilaterale onderhandelingen met Rusland. 
De Voorzitter.
Is het juist dat de Verenigde Staten voornemens zijn de invoerrechten op de Europese uitvoer van verwerkte (geconserveerde) perzik te verhogen, en zo ja, met welk percentage?
Hebben de Verenigde Staten de WTO hiervan in kennis gesteld? Gaat het om een op zichzelf staande maatregel? Wat is dan de rechtsgrondslag? Of gaat het om een tegenmaatregel? Op welke Europese maatregel is dit dan een reactie? 
Piebalgs,
   . – Zoals de geachte afgevaardigde correct naar voren heeft gebracht, hebben de Verenigde Staten gedreigd per 1 maart 2005 de tariefconcessies voor een aantal producten uit de EU, waaronder verwerkte perziken, in te trekken als reactie op het besluit van de EU haar WTO-lijst voor gedopte en volwitte rijst te wijzigen.
Volgens artikel 28 van de Overeenkomst voor tarieven en handel (GATT) van 1994 zouden de Verenigde Staten daartoe het recht hebben als er door de wijziging van de EU geen sprake meer zou zijn van een algemeen niveau van wederkerige en wederzijds aanvaardbare voordelen en concessies dat minstens even gunstig is voor de handel als vóór de wijziging.
Dankzij intensieve onderhandelingen tussen de twee partijen is echter overeenstemming bereikt, met als resultaat dat de Verenigde Staten hun lijst van represaillemaatregelen niet hebben toegepast. De kwestie is dus opgelost. 
Papastamkos (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik dank de commissaris voor zijn antwoord. Inderdaad, dat is nu bekend, maar toen ik mijn vraag indiende, dreigden de Verenigde Staten wel degelijk met dergelijke maatregelen tegen een bepaalde industrietak en dus ook tegen de perzikproducenten in de Europese landen. 
De Voorzitter.
Het landbouwbeleid van de EU vormt een belemmering van de wereldhandel. Door de landbouwsubsidies van de EU wordt de arme landen de mogelijkheid ontnomen op de wereldmarkt en op de markt van de EU te concurreren.
Deelt de Commissie deze opvatting over de gevolgen van het landbouwbeleid van de EU?
Zo ja, wat denkt zij hieraan te doen? 
Kovács,
   . – Ik geef toe dat het landbouwbeleid van de Europese Gemeenschappen lange tijd een belemmering van de wereldhandel vormde, maar sinds 1992 heeft een geslaagde hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid de situatie aanzienlijk verbeterd.
De meest recente hervormingspakketten van het landbouwbeleid, die in 2003 en 2004 door de ministers van Landbouw zijn vastgesteld, hebben de handelsverstorende aard van het gemeenschappelijk landbouwbeleid voor een groot deel weggenomen en hebben bijgedragen tot een meer marktgerichte handel in landbouwproducten.
De handelscijfers van de EU laten zien dat de invoer van landbouwproducten in de EU uit de ontwikkelingslanden in 2003 in totaal meer dan 37 miljard euro bedroeg. Dat is min of meer evenveel als de gecombineerde invoer van de Verenigde Staten, Canada, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland. De Europese Unie alleen neemt 85 procent op van de totale uitvoer aan landbouwproducten van Afrika, en 45 procent van de totale uitvoer aan landbouwproducten van Latijns-Amerika.
Bij de Doha-onderhandelingen heeft de EU zich verplicht de handelsverstorende subsidies aanzienlijk te beperken, restituties bij uitvoer af te schaffen en betere toegang tot de markt te bieden.
Ten behoeve van de armste landen en de minder ontwikkelde landen zouden de Europese Gemeenschap en andere grote producenten van landbouwproducten vergelijkbare hervormingen moeten doorvoeren. De EU spant zich in om andere landen over te halen de minder ontwikkelde landen quotavrije en rechtenvrije markttoegang voor landbouwproducten te bieden. 
Andersson (PSE ).
    Ik deel het standpunt dat er verbeteringen zijn aangebracht in het landbouwbeleid. Ik vind echter niet dat die verbeteringen voldoende zijn. Er komen ook klachten uit het armere deel van de wereld, tegen het landbouwbeleid van de EU en de Verenigde Staten, omdat we die landen geen toegang geven tot de markten en omdat we de prijzen op de wereldmarkt dumpen. Ik zou nog meer verbeteringen willen zien, omdat een rechtvaardige wereldhandel volgens mij minstens zo belangrijk is als hulpbeleid.
Bent u het met mij eens dat er nog meer verbeteringen nodig zijn om de arme delen van de wereld te ondersteunen? Zo ja, hoe wilt u daarvoor zorgen? 
Kovács,
   .  Geachte afgevaardigde, ik deel uw mening en begrijp uw bezorgdheid, temeer daar er tussen de 25 lidstaten van de Europese Unie bepaalde verschillen bestaan die niet in overeenstemming zijn met de regels inzake eerlijke concurrentie. Het is genoegzaam bekend dat de tien landen die het laatst zijn toegetreden tot de Unie aanzienlijk minder steun ontvangen uit hoofde van het gemeenschappelijk landbouwbeleid dan de vijftien oude lidstaten, en dat dit een concurrentienadeel is voor de boeren in de tien nieuwe lidstaten, en voor hun producten. Ik weet uiteraard dat ontwikkelingslanden, en dan met name de armste landen, te kampen hebben met aanzienlijk grotere problemen. Maar als ik zie hoe ernstig de problemen van de tien nieuwe lidstaten al zijn, kan ik de mij de problemen van de armste landen zeer goed voorstellen en begrijpen. Er zijn verdere stappen nodig om de markt van de Europese Unie open te stellen voor de armste landen. 
De Voorzitter.
   De vragen nrs. 24 en 25 zullen schriftelijk worden beantwoord. 
De Voorzitter.
Uit opiniepeilingen blijkt dat de burgers de Europese Instellingen zien als grote centra van bureaucratie, die over veel geld beschikken en draaiend worden gehouden met het geld van de belastingbetaler. De Commissie-Prodi is begonnen dit probleem aan te pakken en Commissaris Kinnock werd belast met de doorvoering van een administratieve hervorming van de Europese Instellingen.
Is er eigenlijk al een begin gemaakt met de “Kinnock-hervorming”? Is die thans aan de gang? Of is die misschien zelfs al voltooid? In dit laatste geval, wat is het effect ervan geweest? Hoeveel onnodige hindernissen zijn er, naar uw mening, in de EU-voorschriften? Bent u van plan een programma op te stellen van maatregelen om overmatige bureaucratie te bestrijden? 
Piebalgs,
    De Europese Unie heeft behoefte aan een goed functionerend ambtelijk apparaat dat berekend is op het toegenomen aantal uitdagingen en verwachtingen. De Commissie heeft in de laatste vijf jaar in feite een lang veranderingsproces doorgemaakt. Met de goedkeuring van het Witboek op 1 maart 2000 en de uitvoering van het schema en actieplan begon de Commissie-Prodi bij haar aantreden aan een uitgebreid programma voor administratieve hervorming, een hervorming die zowel structuur als mentaliteit betreft.
Het ambtelijk bestuur van Europa moet goed georganiseerd en naar buiten gericht zijn. Ten eerste heeft de Commissie maatregelen genomen om haar eigen werkmethoden te verbeteren, met name door de coördinatie tussen haar diensten te stroomlijnen. Verder heeft de Commissie door middel van de invoering van een nieuw Statuut per 1 mei 2004 haar personeelsbeleid gewijzigd. Elementen daarvan zijn onder meer een nieuw loopbaanstelsel en bevordering op basis van verdienste.
Ten tweede is de hervorming bedoeld om een dienstgerichte cultuur te scheppen. Daartoe is een code voor correct bestuurlijk gedrag opgesteld en is de verordening inzake de toegang tot documenten tot stand gebracht.
Ten derde heeft de Commissie op het gebied van de financiële controle de regels en procedures voor het beheer van EU-fondsen volledig nieuw vorm gegeven. Dit is gebeurd met de unanieme instemming van de Raad en steun van het Europees Parlement.
De hervorming is gevorderd maar nog niet voltooid. Er zijn nieuwe structuren ingevoerd maar die behoeven op punten mogelijk nadere afstemming. In die zin is een hervorming nooit voltooid. Bij de uitvoering let de Commissie met name op de vereenvoudiging van procedures om onnodige hindernissen weg te nemen en overmatige bureaucratie te bestrijden.
Ik ben het met de geachte afgevaardigde eens dat de geloofwaardigheid van het project-Europa sterk afhankelijk is van het vermogen van de Europese instellingen om hun structuren en regels aan te passen aan de behoeften van het algemene publiek. Hervorming is derhalve een doorlopend proces, dat terecht de aandacht van het Europees Parlement verdient. 
Brejc (PPE-DE ).
   – Dank u wel commissaris. Bedankt voor uw antwoord. Het spijt mij te moeten zeggen dat niet helemaal duidelijk werd verklaard of de Kinnock-hervorming op zijn minst gedeeltelijk geslaagd is haar opzet. Mijn indruk is dat we hierover feitelijk maar heel weinig weten. Er zijn waarschijnlijk nog altijd zeer veel procedures in de Europese instellingen die aanzienlijk vereenvoudigd moeten worden. Het is een feit dat we niet van de lidstaten mogen verwachten dat zij op effectieve wijze fondsen beschikbaar stellen en hun rechten en plichten nakomen als de procedures niet worden vereenvoudigd. 
Westlund (PSE ).
    Ik ben het met de vorige spreker eens dat het belangrijk is om te EU effectiever te maken. In aansluiting op een modernisering van de instellingen van de EU en de invoering van een bestuurlijke gedragscode waarover commissaris Kallas het heeft, moeten we echter ook eisen dat we meer halen uit de belastingmiddelen die we inzetten. Zo’n vergroting van effectiviteit zou mogelijk zijn als alle EU-besluiten ook echt verwezenlijkt werden. Ik heb begrepen dat een groot deel van de besluiten die we hier nemen, niet uitgevoerd worden. Het gaat dan bijvoorbeeld om belangrijke maatregelen tegen milieuverontreiniging of om wetgeving voor meer gelijkheid en rechtvaardigheid in Europa.
Mijn vraag is, hoe de Commissie zich ervoor wil inzetten dat de besluiten die door de instellingen van de EU worden genomen, ook worden uitgevoerd en werkelijkheid worden en het dagelijks leven van de mensen verbeteren.
Piebalgs,
    Ik deel uw streven naar doelmatigheid binnen de Commissie en alle instellingen en diensten van de Europese Unie. De Kinnock-hervormingen zijn juist met dat doel voor ogen doorgevoerd, en zij hebben al tot positieve resultaten geleid. De EU-instellingen werken nu efficiënter dan ooit. De ambtenaren in dienst van de Europese instellingen wijden zich aan hun taken. De stelling dat de hervormingen geen resultaten hebben opgeleverd, kan ik derhalve niet onderschrijven.
Wat betreft de vereenvoudiging van procedures, moeten we niet vergeten dat de EU-instellingen worden gefinancierd uit openbare middelen. Dat betekent dat de procedures helder moeten zijn en in die zin kunnen we nooit dezelfde soort procedures bereiken als die van particuliere bedrijven.
De hervorming van de EU-instellingen is een permanent proces. Weliswaar hebben de Kinnock-hervormingen goede resultaten voortgebracht, maar meer hervormingen zullen altijd nodig blijven. 
De Voorzitter.
Is het onterecht van OLAF te verwachten dat het met een voorbeeldige wil en gestrengheid op onderzoek uitgaat wanneer het bureau in kennis wordt gesteld van wanbeheer, fraude of welke andere illegale activiteit dan ook binnen een instelling die het “financiële geweten van Europa” behoort te zijn, namelijk de Europese Rekenkamer?
Is de Commissie het ermee eens dat het specifieke karakter van de instelling, als censor van de fouten van anderen, geen reden mag zijn voor ambtenaren van de Rekenkamer, maar ook van andere instellingen, om gemelde gevallen van wanbeheer, fraude of welke andere illegale activiteit dan ook te verdoezelen om de roep van onberispelijkheid van de Rekenkamer hoog te houden?
Het is bekend geraakt dat een voormalig lid van de Rekenkamer, die genoemd werd in het onderzoek van OLAF bij de Rekenkamer, voor de Griekse rechter een geding heeft aangespannen tegen een voormalig ambtenaar van de Rekenkamer die in de zaak heeft getuigd. De instellingen hebben echter maatregelen genomen om hun ambtenaren te beschermen tegen onrechtmatige of discriminatoire behandeling naar aanleiding van de openbaarmaking van onwettige handelingen en ernstige feiten binnen de instellingen. Meent de Commissie niet dat het algemeen gezien haar taak is om ook de voormalige ambtenaren te beschermen die in dergelijke omstandigheden komen te verkeren? Aan welke maatregelen denkt de Commissie in dat verband? 
Piebalgs,
    De geachte afgevaardigde gaat er terecht vanuit dat de Rekenkamer, als financieel geweten van Europa, moet beantwoorden aan de hoogst mogelijke normen voor transparantie en verantwoordingsplicht. Daartoe is de Rekenkamer ook onderworpen aan controle door OLAF, dat gevallen van ernstige verdenking van onregelmatigheden, fraude of andere illegale activiteiten binnen de instellingen van de Europese Unie waarvan het in kennis wordt gesteld, systematisch onderzoekt. De Commissie bevestigt dat de bepalingen van het Statuut, waarnaar de geachte afgevaardigde verwijst, van toepassing zijn op medewerkers van alle instellingen, dus ook de Rekenkamer.
Het is de Commissie inderdaad bekend dat het voormalige lid van de Rekenkamer dat betrokken was bij een door OLAF uitgevoerd onderzoek, in Griekenland een geding heeft aangespannen tegen een voormalig ambtenaar van de Rekenkamer die tijdens het OLAF-onderzoek tegen haar had getuigd. In feite heeft de ambtenaar OLAF zelf geïnformeerd over het geding, dat op dit moment in vooronderzoek is. De Commissie wijst erop dat het de plicht van de instellingen is bescherming te bieden aan ambtenaren en voormalig ambtenaren die discriminatoir worden bejegend.
De huidige statutaire bepalingen betreffende klokkenluiders gelden tevens voor de Rekenkamer. OLAF heeft, met volledige inachtneming van het reglement voor de procesvoering in Griekenland, de nodige maatregelen genomen om de voormalig ambtenaar alle informatie te verstrekken waarom hij heeft verzocht en die OLAF kan verstrekken om hem in zijn verdediging bij te staan.
De Commissaris voor fraudepreventie heeft mij laten weten dat hij meer dan bereid is om deze kwestie nader te bespreken met de geachte afgevaardigde op een door hem te noemen tijdstip. 
Staes (Verts/ALE ),
   . Voorzitter, ik dank de Commissaris voor zijn antwoord en ik verontschuldig de heer van Buitenen, die hier niet aanwezig kon zijn wegens onvoorziene omstandigheden. Nu was ik wel blij dat ik de heer van Buitenen kon vervangen, omdat juist ikzelf het parlementslid was dat deze hele zaak in de vorige legislatuur heeft geïnitialiseerd. Ik heb een onderzoek gepland bij de Rekenkamer, ik heb het dossier ook overhandigd aan het OLAF en ik was heel blij dat het OLAF deze zaak ook serieus heeft onderzocht. Ik ben heel blij met het aanbod van de anti-fraude-Commissaris om nader overleg te plegen, want ik denk dat het van uitermate groot belang is dat de Rekenkamer hier haar verantwoordelijkheid neemt en dat mensen die opgeroepen zijn als getuige door het OLAF niet via een rechtszaak in hun eigen land bestraft worden voor hun moedige gedrag. Ik neem dus graag het aanbod van de Commissaris aan om samen met de heer van Buitenen nader overleg te plegen met de heer Kallas. 
Piebalgs,
    Ik kan u bevestigen dat de vice-voorzitter van de Commissie, de heer Kallas, de heer Van Buitenen heeft uitgenodigd voor nader overleg over deze kwestie en de te nemen actie. 
De Voorzitter.
Hoe sterk is de uitgebreide EU afhankelijk van aardolie- en gasleveranties uit Rusland en welke maatregelen denkt de Commissie te nemen om deze eenzijdige afhankelijkheid terug te dringen? 
Piebalgs,
    De uitgebreide Unie is voor de helft van haar vraag afhankelijk van ingevoerde energie. Die afhankelijkheid neemt toe en zou in 2030 kunnen zijn opgelopen tot bijna zeventig procent, waarbij dan negentig procent van de olie en tachtig procent van het gas van buiten de EU zou komen. De invoer van olie en gas uit Rusland vertegenwoordigt momenteel respectievelijk 25 en 26 procent van het totale verbruik in de EU. Het is in dit verband belangrijk te weten dat Rusland van oudsher een volkomen betrouwbare leverancier van energie aan de EU is. Uit de energiedialoog tussen de EU en Rusland is een goede verstandhouding tussen beide partijen ontstaan op het gebied van energie, en de Commissie is van oordeel dat Rusland in de afzienbare toekomst de belangrijkste en meest betrouwbare energieleverancier van de EU zal blijven. Desondanks dient de Gemeenschap haar energiebronnen te diversifiëren en haar eigen, binnenlandse energiebronnen maximaal te benutten. Beleidsmatig is dat verstandig, omdat het ten goede komt aan de continuïteit van de energievoorziening, de duurzame ontwikkeling en de uitvoering van de Lissabon-strategie.
De nieuwe Commissie heeft daarom een aantal prioriteiten gesteld ten aanzien van energie. De eerste daarvan is efficiëntie. Een eenvoudige vergelijking van de wijzen waarop de diverse lidstaten zijn omgegaan met de kwestie van energie-efficiëntie, maakt duidelijk hoe we energie kunnen besparen en aanmerkelijk dichterbij de doelen kunnen komen die in Kyoto voor de EU zijn gesteld. Daarmee zullen we tevens ons concurrentievermogen vergroten. Dit voorjaar zal ik een groenboek over energierendement presenteren waarin de concrete maatregelen worden beschreven die op communautair, nationaal, regionaal en lokaal niveau nodig zijn om die besparing te verwezenlijken.
De tweede prioriteit is de ondersteuning van hernieuwbare energiebronnen. Aan het einde van dit jaar zal de Commissie een mededeling over hernieuwbare bronnen doen uitgaan, waarin zij in het bijzonder de efficiëntie en doelmatigheid van bestaande ondersteuningsmechanismen in de lidstaten evalueert. Ik zal erop toezien dat we een duidelijke stap zetten naar ons doel om in 2010 in twaalf procent van het totale energieverbruik van de Unie te voorzien met behulp van hernieuwbare bronnen.
De derde prioriteit is de ondersteuning van schone steenkool. Op dit moment wordt ongeveer een derde van onze elektriciteit opgewekt met steenkool. Als we dat zo willen houden, zullen we veel werk moeten verzetten om de steenkoolwinning efficiënter te maken en een oplossing moeten vinden voor de invanging en opslag van CO2. Europa dient een vooraanstaande rol te spelen in het onderzoek op dit vlak, en de Commissie zal zich buigen over de mogelijkheid van een gezamenlijk Europees project.
Ten slotte noem ik de wens van de Commissie om de dialoog over energie met een breed scala van producenten, verbruikers en doorvoerlanden aan te gaan en te verbeteren. Tijdens de onlangs gehouden reguliere bijeenkomst op ministerieel niveau hebben de EU en de OPEC afgesproken de dialoog te verbeteren. We zullen de dialoog met de landen rond de Kaspische Zee bevorderen en de bestaande jaarlijkse bijeenkomst op hoog niveau met Noorwegen voortzetten. Daarnaast is het duidelijk dat er, om er zeker van te zijn dat deze beleidsmaatregelen een adequate oplossing bieden voor dit probleem, een breed publiek debat moet komen over de toenemende Europese afhankelijkheid van externe energiebronnen. Met het oog daarop wil de Commissie nog dit jaar een nieuw groenboek goedkeuren over de continuïteit van de energievoorziening in Europa. De inbreng van het Europees Parlement tijdens de voorbereiding en follow-up van dit groenboek is van vitaal belang. 
Posselt (PPE-DE ).
   De commissaris refereerde aan de betrouwbaarheid van Rusland. Vandaag is de democratisch gekozen president van Tsjetsjenië, Maschadov, doodgeschoten en de heer Poetin heeft de moordenaars vandaag meteen al de hoogste Russische orde toegekend. Ik wil u alleen vragen of u op den duur van een dergelijk regime afhankelijk wilt zijn. Concreet zou ik willen weten of het klopt dat gedurende de onlusten in Oekraïne de pijpleidingen door een Russisch consortium zijn gekocht en of deze maatregel onomkeerbaar is. 
Piebalgs,
    Wat energievoorziening betreft, onderhoudt het land waar ik vandaan kom zeker geen gemakkelijke relatie met Rusland. Kijk ik echter naar alle Russische bronnen waaruit de energie wordt geleverd, dan zie ik dat de toevoer constant is. Vanuit het oogpunt van energielevering is Rusland dus een zeer betrouwbare partner. Dat neemt niet weg dat we moeten diversifiëren.
Wat betreft uw bezorgdheid over Russische overnameactiviteiten op buitenlandse energiemarkten, kan ik u zeggen dat als dit bij wet is toegestaan, het volkomen legaal is. Bijvoorbeeld, het gas op de aardgasmarkt van Letland is deels in handen van de onderneming Gazprom. Dat is echter een commercieel project en daar heb ik geen bezwaar tegen. 
Caspary (PPE-DE ).
   Mijnheer de commissaris, hartelijk dank voor deze toelichting. Wij hebben gisteren het verslag-Seppänen goedgekeurd. De conclusie daarbij was dat wij weliswaar hebben geliberaliseerd, maar dat wij nog steeds afhankelijk zijn van de grote drie, Algerije, Rusland en Noorwegen, van wie wij ons gas en het grootste gedeelte van onze energie krijgen. Ik ben het wat dat betreft met mijn collega Posselt eens, en vandaar de volgende vraag: welke inspanningen verricht u om invloed op Rusland uit te oefenen zodat wij niet slechts over één leverancier in Rusland beschikken die de concessies verstrekt? Welke maatregelen gaat u nemen om aldaar een diversificatie te bewerkstelligen, niet alleen met het oog op de continuïteit van de energievoorziening, maar ook met het oog op een verdere daling van de gasprijzen voor onze afnemers? 
Piebalgs,
    Naast een specifieke energiedialoog tussen de EU en Rusland is er een algemene dialoog tussen de EU en Rusland. Die dialoog zou zeker veel betere resultaten kunnen opleveren. Rusland zou wetgeving moeten aannemen waarmee echte concurrentie op de markt mogelijk wordt en ruimte ontstaat voor investeringen, maar het land moet zelf zijn besluiten nemen. Onze rol is om Rusland daarin te stimuleren, en dat is wat de EU op dit moment doet. Ik verwacht al met al dat de Russische energiesector een gezonde ontwikkeling laat zien. Rusland zal in de afzienbare toekomst onze partner blijven voor de inkoop van energie. 
De Voorzitter.
Ondanks de veranderingen in de politieke constellatie – de toetreding van de Baltische staten tot de EU – blijven de energienetten van die staten nog steeds aan het Russische net gekoppeld. Het trans-Europese project tot koppeling van het Litouwse en Poolse elektriciteitsnet kan een einde maken aan deze onacceptabele situatie. Er is echter nog geen enkele positieve stap in die richting gezet. Betekent de opneming van dit project op de lijst met voorrangsprojecten van de EU dat de Commissie zich gaat inzetten voor de concrete verwezenlijking van de verschillende projectfasen volgens een duidelijk tijdschema? Zo ja, wordt daarover het advies van de betrokken landen, Polen en de Baltische staten, ingewonnen? Kan de Commissie degenen die voor de stilstand van het project verantwoordelijk zijn hierop aanspreken? Hecht de Commissie in het algemeen belang aan koppeling van de energienetten van het voormalige Oostblok met die van West-Europa? 
Piebalgs,
    De geachte afgevaardigde heeft gelijk. Het feit dat de Baltische staten niet aan de andere landen van de Europese Unie zijn gekoppeld, is aanleiding voor bezorgdheid. Die koppeling is een belangrijke voorwaarde voor een juiste werking van de interne elektriciteitsmarkt en voor de continuïteit van de voorziening in de regio. De integratie van het elektriciteitsnet in dat van de rest van Europa is daarom een dringende zaak.
De Commissie ondersteunt nieuwe investeringen via haar programma voor de totstandbrenging van een trans-Europees energienet. In de Baltische staten wordt in het kader van het Estlink-project een onderzeese kabel aangelegd voor aansluiting op het Scandinavische energienet. Dat project wordt naar verwachting in 2006 voltooid en zal bijdragen tot de diversifiëring en continuïteit van de energievoorziening in de regio.
Het andere belangrijke project in de regio is de elektriciteitsverbinding tussen Polen en Litouwen. Om de voortgang daarvan te bespoedigen, betaalt de Commissie de helft van de onderzoekskosten. Er wordt namelijk gekeken naar diverse mogelijkheden om de koppeling tussen beide landen tot stand te brengen. Het is een tamelijk ingewikkelde kwestie en vergt goede samenwerking tussen alle betrokken partijen.
De TEN-energierichtlijnen worden momenteel besproken door het Europees Parlement, zij het hoofdzakelijk in verband met onderzoek naar de haalbaarheid van cofinanciering. De aanleg van de aansluitingen zelf is een zaak van de betrokken landen en bedrijven.
De verbinding tussen Polen en Litouwen wordt vermeld als project van Europees belang, en de Commissie bevordert de voortgang ervan. Op 18 maart is er bijvoorbeeld een bijeenkomst in Brussel tussen vertegenwoordigers uit Polen en Litouwen voor overleg over het huidige plan voor de ontwikkeling van energiedistributie tussen beide landen, en daarbij zal ook worden gesproken over de koppeling van de elektriciteitsnetten. Ik heb persoonlijk contact gehad met de vertegenwoordigers van Polen en Litouwen, en ik heb er alle vertrouwen in dat die koppeling er komt. 
Paleckis (PSE ).
    Hartelijk dank, mijnheer de commissaris, voor uw uitgebreide en zakelijke antwoord. Ik zou u willen vragen of u de mening deelt die onlangs werd verwoord door de premier van Litouwen, Algirdas Brazauskas, dat Polen nog altijd bedenkingen heeft over deze koppeling van de energienetten van Litouwen en Polen. Ik wil daarnaast graag weten wat u denkt van het feit dat men er in Litouwen steeds meer van overtuigd raakt dat er een situatie ontstaan is waarin de afhankelijkheid van Litouwen op energiegebied nog altijd eenzijdig is, waardoor er steeds meer gesproken wordt over de eventuele mogelijkheid om de tweede eenheid van de kerncentrale van Ignalina langer in bedrijf te houden. Hoe denkt de Commissie over een dergelijke verlenging, gezien de meest recente wetenschappelijke informatie over de veiligheid van RBMK-reactoren en het technische vooruitzicht dat de tweede eenheid nog ongeveer twaalf jaar zal kunnen functioneren? Dank u wel. 
Piebalgs,
    Om met Ignalina te beginnen, de tweede reactor daar zou voor het einde van 2009 gesloten moeten zijn. Dat is geen besluit van de Commissie maar onderdeel van het Toetredingsverdrag. Over die kwestie kan dus geen enkele twijfel bestaan.
Tijdens een recente bijeenkomst met de minister van Buitenlandse Zaken van Litouwen bevestigde hij me dat de sluiting van Ignalina geen zorgwekkende gevolgen heeft voor de energieproductie in Litouwen. De verhoudingen in de Baltische regio zullen er weliswaar duidelijk door veranderen, maar er zullen geen specifieke problemen voor Litouwen of andere Baltische landen ontstaan. Ik zie daarom geen verband tussen de sluiting van Ignalina en de continuïteit van de energievoorziening in de Baltische regio.
Het is lastig voor mij om in te gaan op de positie van Polen, maar uit de contacten die ik met de Poolse overheid en autoriteiten heb gehad, blijkt dat zij openstaan voor de ontwikkeling van dit project. Ik weet zeker dat dit niet alleen in het belang van Litouwen zal zijn maar ook in het belang van Polen. 
Posselt (PPE-DE ).
   Ik wilde nog een aanvullende vraag stellen: Ten eerste, kan de commissaris zich voorstellen dat deze projecten voor de koppeling van elektriciteitsnetten ook naar het westen worden uitgebreid? Ten tweede, is de commissaris van mening dat oude kerncentrales die niet aan de moderne normen voldoen, zoals in Polen en Litouwen, wel operationeel mogen blijven, terwijl tegelijkertijd kerncentrales die aan veel modernere normen voldoen, zoals bijvoorbeeld in Duitsland, stilgelegd worden? Gaat dit vanuit het perspectief van de Commissie geen problemen opleveren? 
Piebalgs,
    Voor zover ik weet zijn er in Polen geen kerncentrales die gesloten zullen worden. De situatie in Litouwen is duidelijk, want dat land is krachtens het Toetredingsverdrag gehouden tot sluiting van de reactoren in Ignalina. Dat is niet omdat zij oud zijn, maar omdat het tijdens de toetredingsonderhandelingen duidelijk werd dat het niet mogelijk was die generatoren aan te passen aan onze veiligheidsnormen. Litouwen is zijn belofte nagekomen en heeft de eerste reactor op tijd gesloten. Ik twijfel er niet aan dat de tweede volgens de in het Toetredingsverdrag vastgelegde afspraken zal worden gesloten. Daarover bestaat geen enkele twijfel.
De Baltische staten zijn traditioneel aangesloten op het elektriciteitsnet van het GOS. Daarom is het voor de continuïteit van de energievoorziening uitermate belangrijk te zorgen voor andere koppelingen. Ik heb het al gehad over Estlink. Via die koppeling worden de Baltische staten aangesloten op de energienetten van de EU. Verder komt er een koppeling tussen Litouwen en Polen. Dat is echter verre van voldoende, want voor de ontwikkeling van onze interne elektriciteitsmarkt zijn nog meer onderlinge aansluitingen nodig. Voordeel van deze koppelingen is evenwel dat het Baltische net nu tenminste wordt aangesloten op dat van Midden-Europa. 
De Voorzitter.
Er bestaan grote verschillen in de energiewetgevingen van de lidstaten van de EU. Dit bemoeilijkt de totstandbrenging van een enkele Europese markt voor energie en daardoor ook van de vrije dienstverlening in deze sector – ook wat de internationale dimensie ervan betreft.
Wat denkt de Commissie binnenkort te doen om verandering te brengen in deze situatie? 
Piebalgs,
    Er is al veel voortgang gemaakt met de totstandbrenging van een enkele Europese markt voor energie, die gekenmerkt wordt door gelijke concurrentievoorwaarden. Zoals de gestelde vraag evenwel duidelijk maakt, is er nog een lange weg te gaan. Ten eerste dienen alle lidstaten de tweede richtlijnen inzake gas en elektriciteit direct ten uitvoer te brengen. Deze richtlijnen bieden een gemeenschappelijke basisaanpak voor de liberalisering van de gas- en elektriciteitssector en hadden in juli 2004 al omgezet moeten zijn, maar in sommige landen is dat nog niet gebeurd. Ik zal voorstellen dat de Commissie volgende week een met redenen omkleed advies stuurt aan de betrokken landen en snel werk maakt van deze gevallen van inbreuk, zodat we desnoods, indien er niets gebeurt, in de zomer de laatste stap in de procedure kunnen zetten, namelijk verwijzing naar het Hof van Justitie. Daarnaast heb ik de diensten van de Commissie opdracht gegeven de ingevoerde uitvoeringswetten te bestuderen om er zeker van te zijn dat deze op alle punten voldoen aan de richtlijnen.
Ten tweede moet ervoor worden gezorgd dat de regelgeving voor kwesties zoals tariefstructuren en toegang door derden gelijke concurrentievoorwaarden garandeert. Dit doel is nagestreefd met de op consensus gerichte benadering van het Forum van Florence en het Forum van Madrid, die hebben geleid tot de vorig jaar in werking getreden regelgeving voor de grensoverschrijdende handel in elektriciteit en tot de overeenkomstige regelgeving voor gas, die naar verwachting op zeer korte termijn zal worden aangenomen. Deze nieuwe wetten zullen in belangrijke mate bijdragen tot de snelle convergentie van de gedetailleerde regels die elk afzonderlijk land hanteert voor de handel in elektriciteit. De nationale regulerende instanties op het gebied van energie zullen hierin een hoofdrol spelen. Het bestaan van een dergelijke regelgever was een belangrijke vereiste binnen de richtlijnen, en gezamenlijke actie is onontbeerlijk om ervoor te zorgen dat er vanuit de verbruiker gezien sprake is van één enkel Europees gas- en elektriciteitsnet, en niet van 25 netten. Daarom heeft de Commissie een groep van Europese regelgevers in het leven geroepen, en die groep heeft al de eerste belangrijke resultaten geproduceerd.
Ten derde moeten we nagaan of de huidige wetsbepalingen in overeenstemming zijn met onze doelstelling van een werkelijk concurrerende pan-Europese markt met een hoge mate van bescherming van consument en milieu, en continuïteit van de energievoorziening. Aan het einde van dit jaar zal de Commissie gedetailleerd verslag uitbrengen aan het Europees Parlement en de Raad over de interne markt en concurrentieaspecten. Daarbij zal met name in detail moeten worden ingegaan op de vraag of de reeds bestaande maatregelen geschikt zijn. Met dit verslag als uitgangspunt zullen we in brede kring uitgebreid debatteren en in 2006 conclusies trekken.
Ten slotte dient te worden opgemerkt dat de inwerkingtreding van de nieuwe Grondwet met een apart hoofdstuk over energie zou bijdragen tot de totstandbrenging van een samenhangend energiebeleid voor de Gemeenschap en de bestaande rechtsgrondslag voor het nemen van maatregelen zou versterken. 
Czarnecki, Ryszard (NI ).
    Dank u wel, mijnheer de commissaris, voor uw zeer betekenisvolle antwoord en voor de grondige kennis van de Poolse energiesector, waarvan u blijk hebt gegeven in uw antwoord op de vraag van de heren Paleckis en Posselt. Overigens heeft de heer Posselt waarschijnlijk meer verstand van Beierse karbonaadjes dan van Poolse elektriciteitscentrales.
Ik wil u bedanken voor uw verklaring dat de Commissie zal eisen dat de lidstaten hun verplichtingen op energiegebied nakomen. Ik hoop dat de Commissie zich hierbij vooral zal laten leiden door het belang van de Europese consument, of hij nu Pool, Litouwer, Est of Brit is. Namens de Poolse consumenten wil ik u zeggen dat ik daar op reken.
Dank u wel, mijnheer de commissaris, voor uw goed onderbouwde antwoorden. 
Piebalgs,
    Ik heb geen opmerkingen. 
De Voorzitter.
   De vragen nrs. 31 t/m 55 zullen schriftelijk worden beantwoord.
Het vragenuur aan de Commissie is gesloten.

De Voorzitter.
   Aan de orde is de voortzetting van het debat over het verslag (A6-0045/2005) van de heer Sánchez Presedo, namens de Commissie internationale handel, over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende toepassing van een schema van algemene tariefpreferenties [COM(2004)0699 – COM(2005)0043 – C6-0001/2005 – 2004/0242(CNS)]. 
Fjellner (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, collega’s, ik heb een zeer sterk dubbel gevoel tegenover het hele preferentiestelsel als zodanig. Dat wij de handelsbelemmeringen voor arme landen lichter maken, is natuurlijk een goede zaak; handel draagt immers bij tot vrijheid, en vooral tot welvaart, waar de arme landen een enorme behoefte aan hebben. Het vervelende is echter dat een apart preferentiestelsel voor de arme landen überhaupt nodig is; dat het algemene handelsbeleid van Europa zodanige gevolgen krijgt dat we uitzonderingen moeten maken om te zorgen dat de armen ’s nachts goed kunnen slapen. De ervaring leert bovendien dat het preferentiestelsel tot nog toe in vele opzichten symboolbeleid is geweest. Slechts weinig arme landen hebben er gebruik van gemaakt, vooral omdat het zo gecompliceerd was. Het doel moet natuurlijk zijn dat we zover komen met de liberalisering van het handelsbeleid dat we geheel en al aan het preferentiestelsel ontsnappen.
De Europese Unie, die ondanks alles gebaseerd is op het wijze inzicht dat de vrije handel een heilzame werking heeft, moet nu natuurlijk de volledige stap durven nemen. Als we dat niet doen, hoe kunnen de handel en de wereld dan vrijer worden?
Tijdens de behandeling van dit onderwerp twijfelde ik echter of sommige leden zijn vergeten dat de Europese samenwerking gebaseerd is op vrijhandel. Er zijn ook hier diverse pogingen gedaan om de Europese suikerproductie en textielindustrie te beschermen, die op dit moment al achter hoge tariefmuren werken – allemaal ten koste van producenten in arme landen. Ikheb natuurlijk tegen deze pogingen gestemd, maar nog steeds wordt er gemompeld dat we nog een lange weg te gaan hebben.
Persoonlijk zou ik graag willen zien dat het nieuwe stelsel van tariefpreferenties eigenlijk nog verder ging, dat reeds lage douanerechten werden afgeschaft, dat de mogelijkheden om de regio’s te versterken werden verbeterd en dat het stelsel nog verder vereenvoudigd werd.
Tot besluit wil ik herhalen dat ik hoop dat we in een niet al te ver verwijderde toekomst een punt bereiken dat het Europese handelsbeleid zo vrij, open en onbelemmerd is dat we feitelijk geen preferentiestelsel nodig hebben. Het Europese handelsbeleid moet namelijk doortrokken zijn van dezelfde grondgedachte die ten grondslag ligt aan de Unie, namelijk vrijhandel. Anders leven we in een ander Europa dan eigenlijk de bedoeling is.
Arif (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou in de eerste plaats onze rapporteur, de heer Sánchez Presedo, willen complimenteren met zijn uitstekende werk, dat in de richting gaat van meer transparantie, meer duidelijkheid en vooral meer efficiency in het stelsel van algemene preferenties (SAP). Verder zou ik willen wijzen op de aanzienlijke vooruitgang die met deze nieuwe verordening wordt geboekt: het stelsel wordt vereenvoudigd, met de beperking van het aantal regelingen; het SAP wordt geconcentreerd op de landen die er het meest behoefte aan hebben; en er komt een regeling ter stimulering van goede praktijken inzake duurzame ontwikkeling en goed bestuur. Bovendien lijkt aanneming van de nieuwe verordening op korte termijn haalbaar, zodat snel extra handelssteun gegeven kan worden aan de landen die door de tsunami getroffen zijn.
Wat dit laatste punt betreft, blijf ik echter sceptisch. Ik vraag me af of de begunstigde landen, en met name de landen die door de vloedgolf getroffen zijn, wel in staat zijn snel de nodige administratieve stappen te zetten om van de nieuwe regeling te kunnen profiteren. Heeft de Commissie wel voldoende tijd om de aanvragen van de betrokken landen goed te beoordelen? De rapporteur stelt een overgangsperiode tot januari 2006 voor, en dat lijkt me een zeer redelijk voorstel, vooral als we bedenken dat deze lange, ingewikkelde procedures het gebruik van het SAP door de arme landen altijd bemoeilijkt hebben.
Verder ben ik blij dat de tekst wat de oorsprongregels betreft meer flexibiliteit biedt, maar het moet een prioriteit voor de Europese Unie zijn om deze regels te harmoniseren in internationaal verband, met name in het kader van de WTO.
De ontwikkelingslanden moeten zich aanpassen aan de specifieke oorsprongregels van ieder land dat hun een regeling van preferenties toekent, waardoor de procedures bijzonder ingewikkeld en kostbaar worden, zozeer zelfs dat er soms van handelsvoordeel geen sprake meer is. Verder zou ik willen onderstrepen dat het Parlement de Commissie vraagt de toepassing van het nieuwe stelsel nauwlettend te volgen, in ieder land afzonderlijk, om er zeker van te zijn dat de vastgelegde doelstellingen verwezenlijkt worden. De Commissie heeft de plicht het stelsel op gezette tijden te evalueren, toe te zien op de tenuitvoerlegging van de regeling en het Parlement daarvan verslag uit te brengen. Dat is in het verleden niet gebeurd.
Ter afsluiting zou ik erop willen wijzen dat het SAP niet bedoeld is als instrument om de ontwikkeling van de armste landen en hun volledige integratie in de internationale handel te bevorderen. Als wij de arme landen echt willen helpen profijt te trekken van de mondialisering, moeten we het hele stelsel van internationale handelsregels herzien om te komen tot een rechtvaardiger geheel, en bij dit proces moeten we handel en duurzame ontwikkeling met elkaar zien te combineren. 
Budreikaitė (ALDE ).
   – Dank u wel, mijnheer de Voorzitter. Nu wij spreken over het stelsel van algemene tariefpreferenties, wil ik met betrekking tot de textielsector de kwestie van de regels van oorsprong en interregionale cumulatie aan de orde stellen. Het is noodzakelijk het oorsprongsbeginsel toe te passen dat tot nu toe van kracht is geweest, en af te zien van interregionale cumulatie. Interregionale cumulatie zou de toepassing van de regels van oorsprong vereenvoudigen, maar het zijn niet de minst ontwikkelde landen die hiervan werkelijk zouden profiteren, maar juist de meer concurrerende landen, zoals China. De afschaffing van de regels van oorsprong zou de markt van de EU openstellen voor nog eens dertig ontwikkelingslanden, waaronder het concurrerende India, terwijl landen die getroffen zijn door de tsunami, zoals bijvoorbeeld Sri Lanka, realistisch gezien niet in staat zullen zijn te concurreren. De EU-lidstaten die hun textielproductie verplaatst hebben naar Aziatische landen, zouden ervan profiteren, terwijl de textielindustrie in de zuidelijke en nieuwe lidstaten van de EU eronder zou lijden. De werkloosheid zou stijgen ten gevolge van de ineenstorting van de textielsector en dit zou de tenuitvoerlegging van de Lissabon-doelstellingen niet bevorderen. Als we het hebben over mondiale accumulatie, dan wordt het concept van de gemeenschappelijk interne markt in de EU zelfs helemaal onbegrijpelijk. Ik wil benadrukken dat de Commissie internationale handel het voorstel over interregionale en mondiale accumulatie heeft verworpen. Dank u wel. 
Varela Suanzes-Carpegna (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, waarde collega’s, om te beginnen feliciteer ik onze rapporteur met zijn werk, temeer daar hij meteen al in zijn eerste verslag in dit Parlement een gevoelige en ingewikkelde kwestie heeft moeten behandelen. Bovendien heeft het Parlement dit dossier halsoverkop moeten bestuderen.
Ik wil hier onderstrepen dat onze instelling onvoldoende tijd heeft gehad om dit ingewikkelde probleem grondig te analyseren en te bespreken. Desalniettemin houdt het verslag van de Commissie internationale handel een verbetering in van het voorstel van de Commissie. Dankzij de versterking van de rol van het Parlement is de tekst democratischer en op tal van punten ook evenwichtiger geworden.
Wellicht is er na de op handen zijnde inwerkingtreding van het nieuwe stelsel van algemene preferenties (SAP) een snelle evaluatie nodig om de reikwijdte van de aangebrachte wijzigingen vast te stellen. De controlefunctie van het Parlement zal ongetwijfeld een doorslaggevende rol spelen bij de behandeling van ingewikkelde kwesties zoals de praktische toepassing van de oorsprongsregels.
Ik vind het een bijzonder goede zaak dat in het verslag melding wordt gemaakt van een reeks praktische problemen waarmee derde landen geconfronteerd kunnen worden in het kader van de onmiddellijke naleving van bepaalde aanvullende internationale verdragen, zoals in het geval van El Salvador. Verder hadden wij een aantal amendementen ingediend om de aandacht te vestigen op de gevoeligheid van visserijproducten in het algemeen en van tonijn in het bijzonder. Het verheugt mij dat deze amendementen zijn overgenomen, aangezien op deze producten binnen de Europese Unie een strenge regelgeving van toepassing is en de invoer ervan op passende wijze gecontroleerd moet worden om deze op zich reeds zeer kwetsbare industrietak niet nog meer problemen te bezorgen. Wij hebben hier immers te maken met een sector die gevestigd is in Europese regio’s die onder doelstelling 1 vallen en uit zowel economisch als sociaal oogpunt sterk afhankelijk zijn van de visserijactiviteit. Ik stel dan ook met voldoening vast dat wij erin geslaagd zijn de Commissie te overtuigen van de noodzaak om deze amendementen in de tekst op te nemen, zoals commissaris Mandelson hier vanochtend zelf heeft erkend. 
Fruteau (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, staat u me toe op mijn beurt de rapporteur te complimenteren met zijn uitstekende werk, dat – collega Arif zei het al – in de richting gaat van vereenvoudiging van en meer efficiency in het stelsel van algemene preferenties.
Ik zou de heer Sánchez Presedo echter meer in het bijzonder willen bedanken voor het feit dat hij bij zijn werk aandacht heeft geschonken aan de impact van het “alles behalve wapens”-initiatief, met name in de suikersector, vooral in het licht van de komende hervorming van de gemeenschappelijke marktordening voor suiker.
Recentelijk hebben we in de Balkan kunnen zien dat onbeperkte toegang tot de Europese markt soms het bezwaar met zich meebrengt dat de ontwikkeling van illegale driehoekshandel in de hand gewerkt wordt, wat in het geval van de vijftig minst ontwikkelde landen waarschijnlijk zou leiden tot een massale afzet van suiker op de Europese markt. De nieuwe gemeenschappelijke marktordening voor suiker houdt in dat er prijsschommelingen in de Europese landen gaan optreden; marktwerking gaat dus een rol spelen, en dat betekent dat een forse toename van het suikeraanbod tot een scherpe daling van de prijzen in de Unie zal leiden. Daarmee zou het economisch belang van het “alles behalve wapens”-initiatief voor de minst ontwikkelde landen meteen weer tenietgedaan worden.
Daarom is het een goede zaak dat in het onderhavige verslag over het systeem van algemene preferenties rekening is gehouden met de wensen die de minst ontwikkelde landen zelf herhaaldelijk naar voren gebracht hebben en met de aanbevelingen van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, in die zin dat de mogelijkheid opengelaten wordt het “alles behalve wapens”-initiatief aan te passen door indien nodig de overgangsperiode tot het moment van volledige openstelling van de markt te verlengen.
Dat is een aanzienlijke vooruitgang, een vooruitgang die we te danken hebben aan de scherpzinnigheid van de rapporteur en die bepalend is voor het economisch voortbestaan van de minst ontwikkelde landen. Die krijgen zo de tijd om, conform de hervorming van de nieuwe gemeenschappelijke marktordening voor suiker, hun productiestructuren te moderniseren en aan te passen aan de nieuwe Europese situatie. Het is dan ook van groot belang dat het Europees Parlement deze tekst aanneemt; die maakt het mogelijk om rekening te houden met de specifieke kenmerken van bepaalde sectoren en om concreet invulling te geven aan de hoofddoelstelling van het stelsel van algemene preferenties, namelijk de ontwikkeling van de meest behoeftige landen. 
Papastamkos (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de harmonische opneming van de ontwikkelingslanden in het multilateraal handelsstelsel is terecht tot doel uitgeroepen van het ontwikkelingsprogramma van Doha.
Niemand kan betwisten dat de internationale handel een onontbeerlijke rol speelt in de economische ontwikkeling en het terugdringen van de armoede, zeer zeker wanneer deze ontwikkeling verbonden is met andere belangrijke factoren, zoals milieubescherming, sociale verantwoordelijkheid en behoorlijk bestuur.
Het stelsel van algemene preferenties is een zeer nuttig instrument voor de hulp aan de ontwikkelingslanden. Dit is het meest gulle middel dat wij hebben, maar de lange toepassingperiode, met telkens weer nieuwe verlengingen, maakt zonder meer duidelijk dat dit stelsel toegespitst moet worden op enerzijds de landen die daar echt behoefte aan hebben en anderzijds de echt concurrentiekrachtige producten.
Wat betreft de voor de Europese Unie gevoelige producten, zoals suiker, zou de ontmanteling van de rechten en de quota, aan de hand van het door de Commissie voorgesteld tijdschema, twee gevaren kunnen betekenen. Ten eerste zou na 2009 de Europese markt bedolven kunnen worden onder ingevoerde suiker. Dat zou schade tot gevolg hebben voor de suikerbietenproducenten en de niet-concurrentiekrachtige suikerindustrie in Europa. Ten tweede zal de liberalisatie van de suiker via de toepassing van het “alles behalve wapens”-initiatief, in combinatie met het strenge voorstel voor herziening van de GMO suiker, waarschijnlijk geen voordelen opleveren noch voor de minst ontwikkelde landen, die lange overgangsperioden nodig hebben, noch voor de ACS-landen, maar enkel voor de oligopolistische exportbelangen. Daarom moet de bepaling inzake uitstel van douanerechten gepaard gaan met langere termijnen en kleinere quota. Hopelijk wordt daartoe bij de herziening van de GMO suiker toe besloten.
Martin, David (PSE ).
    Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur feliciteren met dit uitstekende verslag. De Commissaris, de heer Mandelson, heeft vanmorgen duidelijk gemaakt dat de Commissie met deze herziening van het schema van algemene preferenties (SAP) een betere afstemming op de behoeften van de minst ontwikkelde en meest kwetsbare landen, en een grotere eenvoud, transparantie en toegankelijkheid wil bereiken door de bepalingen van oorsprong te verbeteren en goed bestuur te bevorderen in de landen waaraan het schema ten goede komt. Alle door de rapporteur voorgestelde amendementen helpen de Commissievoorstellen daarbij verder op weg en ik hoop dat de Commissaris ze allemaal zorgvuldig zal bekijken.
Met het oog op de tsunami-ramp hebben Commissie en Parlement in goed overleg de uitvoering van deze maatregel vervroegd van het einde van dit jaar naar april. Naast de omvangrijke hulpverlening om de directe nood te lenigen, is deze maatregel bedoeld om de getroffen landen op de langere termijn de helpende hand te reiken. Door de handelsmogelijkheden met de Europese Unie te vereenvoudigen, bieden we hun echte steun en niet alleen een aalmoes.
Ten slotte heeft de rapporteur aangegeven dat hij bereid is in te stemmen met een door de heer Karim en mijzelf ingediend amendement. Dat zou betekenen dat Pakistan in technische zin in aanmerking komt voor SAP-hulp. Ik wil met nadruk stellen dat dit niet wegneemt dat het land dan nog altijd moet voldoen aan de bepalingen betreffende goed bestuur en de respectieve internationale overeenkomsten dient te ondertekenen. Dit zou dus een goede gelegenheid zijn om Pakistan zo ver te krijgen dat het zich aansluit bij belangrijke internationale afspraken over sociale kwesties. 
Dobolyi (PSE ).
   – Om te beginnen wil ik de heer Sanchez Presedo feliciteren met zijn verslag. Sinds het stelsel van algemene tariefpreferenties in 1971 is opgezet, is dit uitgegroeid tot een bijzonder instrument in het ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie. Tegelijkertijd is het belangrijk te benadrukken dat de Europese Unie de eerste was die dit stelsel in de praktijk heeft toegepast, vanaf dag één tot nu, en ook nu is de EU nog altijd de grootste donor van het stelsel. De Verenigde Staten bezetten de tweede plaats, met een flinke achterstand op de Unie. Ik ben blij dat het Parlement in de gelegenheid wordt gesteld advies uit te brengen, en ik hoop ten zeerste dat dit onderwerp aandacht zal krijgen van de Commissie en de Raad. Daarnaast is het uitstekend om te zien dat het stelsel wordt vereenvoudigd, en dat er van vijf pijlers wordt overgeschakeld op drie, waardoor het stelsel na de vereenvoudiging waarschijnlijk beter geschikt is voor het halen van de doelen in de ontwikkelingslanden.
Verder wil ik oorsprongsregels benadrukken, die ook door de Commissie genoemd werden in haar verklaring. Gezien de vorm, inhoud en procedurele complexiteit van de regels van oorsprong, en de algehele complexiteit van de verordening, is het resultaat dat deze regels zeer moeilijk zijn toe te passen, met name voor de minder ontwikkelde landen. Hoewel de ontwerp-verordening niet eens zo heel veel veranderingen aanbrengt in het huidige stelsel, heeft het Europees Parlement in zijn advies van 14 oktober van vorig jaar, dat met een grote meerderheid is aangenomen, verklaard dat het absoluut noodzakelijk is om het stelsel naar alle regio’s uit te breiden, teneinde tot een mondiaal stelsel te komen. Ik kan niet voldoende nadruk leggen op het volgende punt – dat mijn collega, de heer Van den Berg vanochtend heeft onderstreept – namelijk dat de overgangsperiode verlengd moet worden tot 1 januari 2006. 
Moreno Sánchez (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, waarde collega’s, in de eerste plaats wil ook ik de rapporteur feliciteren met zijn uitstekende verslag waarin hij, uitgaande van een transparant en rechtvaardig internationaal handelssysteem, pleit voor ontwikkeling als basisbeginsel van ons handelsbeleid.
Het stelsel van algemene tariefpreferenties heeft een fundamentele rol gespeeld bij het terugdringen van de armoede en het verbeteren van de economie in de ontwikkelingslanden. Als rapporteur voor het verslag over de onderhandelingen in de Wereldhandelsorganisatie in het kader van het ontwikkelingsprogramma van Doha wil ik echter uw aandacht vestigen op de onderlinge verwevenheid van beide systemen.
Ik acht het dan ook noodzakelijk dat dit nieuwe SAP volkomen verenigbaar is met het akkoord dat vorige zomer in Genève is bereikt en met de onderhandelingen die thans in het kader van de Wereldhandelsorganisatie plaatsvinden.
Ik deel de bezorgdheid van de rapporteur over een mogelijke erosie van de preferenties ten gevolge van de tariefbeperkingen die in de Wereldhandelsorganisatie worden vastgesteld. Daarom lijkt het mij zeer wenselijk dat de Commissie, na afsluiting van de ronde, een verslag opstelt over de mogelijke gevolgen van de bereikte akkoorden voor het SAP en met passende maatregelen komt om te waarborgen dat het stelsel het gewenste effect sorteert.
Op deze manier zullen de ontwikkelingslanden die op dit moment twijfels hebben over de liberalisering van de handel die in het kader van de onderhandelingen van Doha wordt bepleit een stuk geruster zijn, aangezien de Unie de nodige maatregelen zal nemen om de huidige voorkeurbehandeling in stand te houden. 
El Khadraoui (PSE ).
    Voorzitter, mevrouw de Commissaris, om te beginnen, dank aan de rapporteur voor het geleverde werk en aan de Commissie, uiteraard, voor de positieve wijzigingen in het stelsel. Ik denk daarbij met name aan de vereenvoudiging van het stelsel en de invoering van het SAP Plus, dat de meest behoeftige landen ertoe zal aanzetten een aantal belangrijke conventies aan te nemen en toe te passen. Positief is zeker ook dat een aantal nieuwe producten in het stelsel zal worden opgenomen. Daarnaast verdient de recente wijziging van het voorstel naar aanleiding van de tsunami-ramp onze steun. Hierdoor kunnen de getroffen landen sneller genieten van de voordelen van het nieuwe stelsel.
Ik moet echter, net als een aantal collega's, een kleine kanttekening plaatsen bij de invoeringsdatum. Al op 31 mei moeten de landen een aanvraag indienen bij de Europese Commissie. Dit is ongelooflijk snel en het is dan ook raadzaam een zekere vorm van flexibiliteit te hanteren en te voorzien in een overgangsperiode die voldoende lang is. Met name de landen die in aanmerking kunnen komen om onder het SAP Plus te vallen, zouden ook nog na mei 2005 in het stelsel moeten kunnen stappen. De Europese Commissie zou bovendien bijzondere aandacht moeten besteden aan in die landen en hen ook zoveel mogelijk technisch moeten bijstaan bij het omzetten van bijvoorbeeld de internationale conventies, zodat zij optimaal gebruik kunnen maken van de voordelen van het SAP Plus. Intussen worden ook de onderhandelingen over economische partnerschapsakkoorden voortgezet. Wij moeten ervoor zorgen dat landen die uiteindelijk niet op deze wijze een akkoord wensen te sluiten, onder het SAP Plus kunnen vallen.
Ten slotte, mijnheer de Voorzitter, wil ik nog pleiten voor regelmatige effectbeoordelingenzowel van de gevolgen binnen de EU als van de gevolgen voor ontwikkelingslanden, aangezien de omstandigheden bijna permanent evolueren. Denk alleen aan wat er momenteel op het vlak van textiel en suiker gebeurt. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.30 plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0040/2005) van de heer Wieland, namens de Commissie verzoekschriften, over de beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften in het parlementaire jaar 2003-2004 [2004/2090(INI)]. 
Wieland (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega’s, het verslag dat hier elk jaar steeds weer terugkeert, is geen afsluitend verslag, maar enerzijds een verslag over werk in uitvoering en anderzijds een uiting van de zelfgekozen normen voor de controle van de kwaliteit van onze werkzaamheden in de Commissie verzoekschriften.
Samenvattend zou ik, zonder de franje die in dit Parlement gebruikelijk is, het volgende willen zeggen: het is verheugend dat wij eigenlijk zo efficiënt functioneren, als men ons werk vergelijkt met de werkzaamheden van de vele verzoekschriftencommissies op nationaal niveau. De ministers van Buitenlandse Zaken zeggen dat Europa een telefoonnummer voor de wereld nodig heeft. Tegen die achtergrond kunnen wij in ieder geval constateren dat het Europees Parlement de burgers al een brievenbus ter beschikking heeft gesteld. Vanuit verschillende gezichtshoeken hebben wij heel goed werk geleverd.
In de eerste plaats hebben wij nu in zekere mate een overzicht van de uiteenlopende nationale structuren. In de tweede plaats kunnen wij invloed uitoefenen op al dan niet goed uitgevoerde processen – ik noem Lissabon en Tampere als voorbeelden – die nog niet zo ingeburgerd zijn, maar die nog volop aan de gang zijn. Met behulp van de Commissie kunnen wij ook op sommige wantoestanden invloed uitoefenen. Daardoor kunnen wij ook een beetje van de realiteit in de Europese Unie laten zien, die wel degelijk achter alle officiële regeringskanalen aanwezig is.
Een andere reden waarom wij het niet zo slecht doen, is dat wij in vergelijking met de nationale parlementen nauwelijks verplicht zijn om meerderheids- of minderheidstandpunten te volgen en dat wij nauwelijks rekening hoeven te houden met een eventuele bescherming van en steun voor de relevante regeringspartijen.
Desondanks dienen wij naar verbeteringen te blijven streven, bijvoorbeeld bij het formuleren van algemene kwaliteitscriteria voor onze werkzaamheden naar buiten toe. Ten eerste dient de termijn waarbinnen de Commissie actie onderneemt naar aanleiding van onze vragen aanzienlijk teruggebracht te worden. Ten tweede moet ook de termijn waarbinnen de Raad of een individuele lidstaat de Commissie dient te antwoorden, aanzienlijk teruggebracht worden.
Vanuit onze optiek zou het daarnaast zeer wenselijk zijn wanneer er steeds een vertegenwoordiger van het betreffende voorzitterschap in de werkzaamheden van de Commissie verzoekschriften zou participeren. Wij zouden het nóg meer toejuichen als een gevolmachtigde of een coördinator van het voorzitterschap voor dit doel aan de Commissie verzoekschriften zou worden toegevoegd, idealiter al een half jaar voor aanvang van een nieuw voorzitterschap, om een tijdige en goede follow-up van belangrijke verzoekschriften te waarborgen.
Tot slot moeten wij ons buigen over de kwestie van de afbakening tussen de Europese Ombudsman als instelling – over de personele invulling waarvan wij nu mogen beslissen – en de Commissie verzoekschriften als instrument. Naar mijn idee bestaan er op dit punt nog veel verkeerde denkbeelden. Als wij een duidelijkere eigen identiteit zouden hebben, zouden wij onze taken allebei beter kunnen uitvoeren.
Het gaat overigens niet alleen om kwaliteitscriteria naar buiten toe, maar ook om interne kwaliteitscriteria voor onze eigen werkzaamheden. Van nature is de Commissie verzoekschriften een parlementaire commissie wat de omvang en reikwijdte van de voorkomende werkzaamheden betreft. Ik weet dat sommige collega’s bij de benaming van een parlementaire commissie , bepaalde primaire reacties vertonen en denken dat wij uit zijn op een voorkeursbehandeling. Ik ben echter van mening dat het in het belang van het Europees Parlement en elke individuele collega is, dat wij de binnenkomende verzoekschriften zo efficiënt mogelijk behandelen.
Ik heb eerder gezegd dat het resultaat van de werkzaamheden van de Commissie verzoekschriften goed te noemen is, maar ik moet daar wel aan toevoegen dat het werk voor deze of gene collega af en toe ook nogal onbevredigend is. Op drie gebieden zijn er nog steeds tekortkomingen, en wij hebben een aantal aanzetten gegeven om hier verandering in te brengen. Ten eerste de personele bezetting. Naar ons idee beschikt de Commissie verzoekschriften wat de inhoudelijke en procedurele kant van de werkzaamheden betreft over te weinig personeel. Ik zal heel eerlijk zeggen dat soms de indruk bestaat dat de administratie van dit Parlement denkt dat de diensten van de Commissie verzoekschriften de rol van een soort strafbataljon vervullen. Daarnaast dient ook het aanwezige softwaresysteem verbeterd te worden.
Ten tweede zouden de afgevaardigden heel graag zien dat de werkzaamheden gespecialiseerd worden. Ten derde hebben de burgers er belang bij dat het tijdsverloop van de procedure waar ik al eerder aan heb gerefereerd, strikter wordt gehanteerd en dat de transparantie wordt verbeterd. De burger heeft er recht op om de afhandeling van zijn of haar verzoekschrift beter te kunnen volgen.
Wij hebben verschillende initiatieven ontwikkeld om beter aan die omvang, reikwijdte en specialisatie te kunnen beantwoorden. De omvang groeit, de reikwijdte wordt groter, maar bij de specialisatie worden wij af en toe met zeer problematische kwesties geconfronteerd. Wij moeten over het procedureverloop al in een vroeg stadium besluiten kunnen nemen. Daarom hebben wij op basis van onze beraadslagingen voorgesteld om een ad-hoccommissie op te richten die met het oog op het volgende jaarverslag de nadere invulling dient uit te werken. Wij nodigen u, mevrouw de commissaris, van harte uit om aan de activiteiten van deze werkgroep deel te nemen en daar ondersteuning aan te geven. 
Wallström,
    Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de heer Wieland dankzeggen voor zijn analyse in dit nuttige verslag over de beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften tijdens het parlementaire jaar 2003-2004. De Commissie verwelkomt het verslag.
Dit debat is een goede aanleiding om te benadrukken waarom het recht om een verzoekschrift in te dienen bij het Europees Parlement zo belangrijk is voor Europeanen als manier om hun democratische rechten uit te oefenen. Ik moet hieraan onmiddellijk toevoegen dat de uitoefening van het petitierecht door burgers niet alleen het Europees Parlement aangaat. De verzoekschriften bieden ook de Commissie een goede kans om de afstand tot de burgers en hetgeen hen bezighoudt, te verkleinen.
Hoewel er in de periode 2003-2004 niet minder dan 1.313 verzoekschriften zijn ingediend, is het duidelijk dat veel burgers zich nog altijd niet bewust zijn van hun petitierecht. Ik ben dan ook zeer blij met het onderzoek dat het Europees Parlement momenteel doet naar mogelijkheden om verbetering te brengen in deze situatie. Ik verzeker de Commissie verzoekschriften en de rapporteur dat zij daarbij kunnen rekenen op de volledige steun van de Europese Commissie.
De Europese Commissie feliciteert de Commissie verzoekschriften met haar voortreffelijke werk. Het geeft veel voldoening te lezen dat er volgens de rapporteur in algemene zin sprake is van een goede samenwerking tussen de Europese Commissie en de Commissie verzoekschriften.
Er zijn natuurlijk altijd zaken die beter kunnen, en ik ben het met de rapporteur eens dat er behoefte is aan een verdere versterking van de samenwerking tussen de Commissie verzoekschriften en de Europese Ombudsman, de Raad en de Commissie. Ik weet dat dit vooral belangrijk is omdat de Commissie verzoekschriften voor een zorgvuldige overweging van de juridische aspecten van haar petities, wegens beperkte middelen vaak is aangewezen op de middelen van Commissie en Raad. De Europese Commissie spant zich op dit moment in om de interne procedures naar aanleiding van informatieverzoeken te rationaliseren en bespoedigen.
Zoals het verslag benadrukt, wordt het petitierecht in de ontwerp-Grondwet verankerd. In dit verband wijst de rapporteur op de behoefte aan gemeenschappelijke gedragsregels voor alle communautaire instellingen en lidstaten. Hij stelt voor dit te doen naar het voorbeeld van de code van goed administratief gedrag die door de Europese Ombudsman is uitgewerkt.
De Commissie gaat in grote lijnen akkoord met deze benadering, maar wijst op de te verwachten ontwikkeling van het juridische kader. Meer in het bijzonder zal de toekomstige Grondwet voorzien in een nieuwe rechtsgrondslag, waarmee petities aan de Commissie verzoekschriften mogelijk zijn op basis van de medebeslissingsprocedure.
Verder roept de rapporteur de Raad en de Commissie op tot herziening van het Interinstitutioneel Akkoord van 1989, dat via briefwisseling met het Europees Parlement tot stand is gekomen. Het doel daarvan zou zijn een sterker kader voor samenwerking tussen de drie instellingen vast te stellen. De Commissie staat open voor dat verzoek.
Ten slotte wil ik nogmaals stellen dat ik mij inzet voor de verbetering van de manier waarop de Europese Unie in het algemeen en de Europese Commissie in het bijzonder communiceren met de Europese burgers. Het recht van de Europese burger op goed bestuur en toegang tot documenten, het recht op het indienen van klachten bij de Europese Ombudsman en het recht op het indienen van verzoekschriften bij het Europees Parlement zijn allemaal bevorderlijk voor de communicatie en, in laatste instantie, de democratie. Ik ben te allen tijde beschikbaar voor overleg met u wanneer het Parlement of een parlementaire commissie aangeeft daaraan behoefte te hebben. 
Seeber,
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het doet mij deugd dat u, als vrouwelijke commissaris, vandaag op de Internationale Vrouwendag hier aanwezig bent. Allereerst wil ik echter de rapporteur, de heer Wieland, voor zijn uitstekende verslag bedanken. Het verslag geeft niet alleen een overzicht van de werkzaamheden van de Commissie verzoekschriften, maar is daarnaast ook zeer informatief en met name burgervriendelijk en leesbaar. Dat laatste kan niet van alle documenten in dit Parlement worden gezegd. Dat brengt mij bij mijn eigenlijke onderwerp: hoe kunnen wij ervoor zorgen dat de Gemeenschap als rechtsgemeenschap dichter bij de burgers komt te staan? De kritische houding van de burgers in sommige lidstaten ten opzichte van de Gemeenschap is onder andere ook een gevolg van het feit dat de burgers van de Unie weliswaar met een groots gebaar vrijheid en rechten in het vooruitzicht krijgen gesteld, maar de concrete uitwerking daarvan vaak onvolledig, onjuist en tijdrovend is. Er bestaat nog steeds een grote discrepantie tussen de EU-zegeningen, die met veel bombarie aan de burgers worden beloofd, en de dagelijkse rechtspraktijk.
Welke mogelijkheden heeft de burger om zich tegen deze misstanden te verzetten? Een van de mogelijkheden is het petitierecht, dat wil zeggen het recht om een verzoekschrift tot het Europees Parlement te richten. Dit recht is in de Verdragen en in de nieuwe Grondwet verankerd en is een van de fundamentele grondrechten van de burgers van de Unie. Aangezien de Gemeenschap nog steeds niet vergeleken kan worden met een nationale rechtsgemeenschap met alle daaraan verbonden rechtsmiddelen, is dat petitierecht des te belangrijker. Wij moeten ons dan ook inspannen om op de lange termijn een echte rechtsgemeenschap te creëren voor de individuele burgers en ondernemingen. Als eerste stap dienen wij er echter ook voor te zorgen dat er op het gebied van de burgerrechten in de EU nu al rechtsmiddelen worden geboden via de Commissie verzoekschriften. Daartoe moet aan een aantal voorwaarden worden voldaan. Ten eerste zijn er snelle procedures met concrete resultaten nodig, dat wil zeggen ook inbreukprocedures met schadeloosstellingen voor individuele burgers. Ten tweede moet het gebruik van het petitierecht eenvoudiger en burgervriendelijker worden. Ten derde dienen alle communautaire instellingen zich achter dit petitierecht te scharen. Dat betekent ook dat de betrokkenheid van de Raad vergroot dient te worden doordat deze vergaderingen van de Commissie verzoekschriften bijwoont. Bij het omzetten van Gemeenschapsrecht dient ook de betrokkenheid van de lidstaten vergroot te worden. Alleen op deze manier kunnen wij ervoor zorgen dat wij een Europa voor en met de burgers bouwen in plaats van zonder hen. 
Cashman,
    Mijnheer de Voorzitter, ik dank de Commissaris en feliciteer de heer Wieland met zijn uitstekende verslag.
Als lid van de Commissie verzoekschriften kan ik zeggen dat dit nu heel duidelijk een kwestie is waarvoor de fracties eendrachtig naar consensus gezocht hebben. De lidstaten reageren echter vaak niet adequaat, en soms in het geheel niet. De Raad is zelden vertegenwoordigd in de commissies. Daarentegen is een woord van lof op zijn plaats voor de ambtenaren van de Europese Commissie, die onze commissie regelmatig voorzien van informatie voor het werk dat we verrichten. De Commissie verzoekschriften is een prachtige interface tussen de burgers en de instellingen en komt met oplossingen voor problemen op zowel Europees als nationaal niveau. Het verslag noemt ook de geringe bereidheid tot het sluiten van compromissen onder lidstaten. In dit verband wil ik onze huidige voorzitter, de heer Libicki, prijzen voor zijn voortzetting van het goede werk van zijn voorganger.
Er is maar één punt in het verslag waarop ik van mening verschil met de heer Wieland, en wel de verwijzing in paragraaf 17 naar een permanente werkgroep of subcommissie. Dit verslag gaat immers over de beraadslagingen van het vorige jaar, en we doen er goed aan om de rol of het werk van het Bureau en zijn coördinatoren niet te ondermijnen. Ik ben echter benieuwd naar de manier waarop we het probleem van het groeiend aantal te behandelen verzoekschriften kunnen oplossen. Dit hebt u mij waarschijnlijk nog niet eerder horen zeggen, mijnheer de Commissaris, maar daarvoor zullen we extra middelen nodig hebben. Zonder middelen kunnen we onze burgers niet van dienst zijn. Ondanks een ernstige onderbezetting kwijt het secretariaat zich voorbeeldig van zijn taak. De medewerkers werken buitengewoon hard en voorzien ons van alles wat we nodig hebben. Het werk van het secretariaat zou bij een volledige bezetting wel veel eenvoudiger worden. Verder zijn extra middelen nodig om meer bekendheid te geven aan het petitierecht, met name in de nieuwe lidstaten, en om ervoor te zorgen dat, waar nodig, de Commissie volledig bereid en in staat is om de inbreukprocedure in te leiden.
Laten we ten slotte vooral niet vergeten dat het petitierecht in de Verdragen is opgenomen en een belangrijk voorbeeld is van een democratisch recht van de burgers waarmee zij de instellingen en hun lidstaten ter verantwoording kunnen roepen.
de Groen-Kouwenhoven,
   Mijnheer de Voorzitter, ik vervang mijn collega, de heer Hammerstein Mintz, omdat hij op dit moment ziek is.
Ik wil beginnen met de heer Wieland te feliciteren met zijn goede werk als rapporteur van het jaarverslag van de Commissie verzoekschriften. Dit is het eerste verslag van de commissie aan het huidige Parlement, en het bevat daarom extra informatie over de commissie ten behoeve van de nieuwe leden van het Parlement.
De Commissie verzoekschriften is de meest directe schakel tussen de kiezers en het Europees Parlement. Zij biedt ruimte voor een doorlopende dialoog, waarin de burgers de indruk moeten hebben dat zij serieus worden genomen en vertrouwen in de EU kunnen hebben. Verzoekschriften dragen in feite sterk bij tot het democratische gehalte van de EU.
Het verslag van de heer Wieland maakt duidelijk dat de Commissie verzoekschriften ernstig behoefte heeft aan mogelijkheden om situaties aan te kunnen waarin de samenwerking met de Europese Commissie niet werkt en/of de Europese Commissie geen adequate actie onderneemt. Met nadruk zij vermeld dat de Commissie verzoekschriften die mogelijkheden slechts met steun van het hele Parlement tot stand zal kunnen brengen.
Tegen die achtergrond heeft de heer Hammerstein Mintz enkele amendementen op het verslag van de heer Wieland ingediend, die laatstgenoemde als rapporteur en de Commissie verzoekschriften unaniem hebben ondersteund. Dat is heel belangrijk. In de amendementen wordt erop gewezen dat het Europees Parlement uit hoofde van het Verdrag van Nice het recht heeft beroep in te stellen tegen de Commissie, bijvoorbeeld wegens onbevoegdheid, schending van wezenlijke vormvoorschriften, schending van het EG-Verdrag of van enige uitvoeringsregeling daarvan, of wegens misbruik van bevoegdheid, ongeacht of de prerogatieven van het Parlement in het geding zijn of niet. Met andere woorden, de Commissie verzoekschriften legt tevens ter goedkeuring een verklaring voor aan het Parlement dat het Parlement gerechtigd is gebruik te maken van zijn bevoegdheden ex artikel 230 EG, indien dat noodzakelijk is om een einde te maken aan een ernstige inbreuk op het gemeenschapsrecht die bij de behandeling van een verzoekschrift aan het licht is gekomen, en indien er tussen het Parlement en de Commissie – alle verzoeningspogingen ten spijt – verschil van mening is blijven bestaan over het optreden dat volgens het Gemeenschapsrecht in het betrokken geval nodig is voor de bescherming van rechten van burgers. 
Libicki,
   . Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mevrouw Wallström, het is bijzonder spijtig dat wij dit verslag zo laat behandelen. Niet zozeer omdat maar weinig afgevaardigden luisteren, maar omdat het publiek niet kan meeluisteren. De publieke tribune is immers volkomen leeg. Dat is betreurenswaardig, want onze commissie is anders dan de andere commissies. Onze commissie is speciaal in het leven geroepen voor de contacten met de burger en met de samenleving. Vandaag de dag voelen de mensen zich vaak verloren en staan de Europese instellingen ver van hen af. Daarom is het buitengewoon belangrijk dat onze commissie de mensen het gevoel geeft dat zij meetellen in de werkzaamheden en de wetgeving van de Europese Unie en hun de mogelijkheid geeft om hun problemen op te lossen. Daarom zeg ik nogmaals: het is jammer dat dit debat vandaag in een lege zaal plaatsvindt. Verder betreur ik dat niet meer mensen kunnen luisteren naar het debat over het uitstekende verslag van de heer Wieland, waarvoor ik hem graag wil bedanken. 
Dames en heren, ik wil erop wijzen dat het aantal bij onze commissie ingediende verzoekschriften voor het eerst in het tienjarig bestaan van onze commissie is gestegen, dat wil zeggen voor het eerst sinds 1995. In de loop van de afgelopen tien jaar is het aantal ingediende verzoekschriften ongeveer constant geweest, maar sinds kort is er sprake van een opvallende stijging. Desondanks levert onze commissie goed werk. Als wij de behandelingstijden van vroeger en nu vergelijken, blijkt dat de commissie efficiënt werkt. Een aantal organen draagt bij tot dit efficiënte werk, namelijk het Bureau met de voorzitter (ik heb de eer voorzitter te zijn) en de vice-voorzitters. In dit verband wil ik onder meer wijzen op de rol van de heer Cashman, die als eerste vice-voorzitter een zeer constructieve bijdrage levert. Daarnaast zijn er de coördinatoren. Dit zijn de fundamentele statutaire organen, die bovendien hun taak uitstekend vervullend. Dan is er nog het secretariaat, dat uitstekend werk verricht. Ik ben van mening dat wij met deze organisatiestructuur, dat wil zeggen het Bureau met de voorzitter en de vice-voorzitters, plus de coördinatoren en het secretariaat, onze taak meer dan behoorlijk vervullen. Dit blijkt wel uit het feit dat wij steeds sneller werken en dat de wachttijd steeds korter wordt.
Voorts wil ik er alleen nog op wijzen dat wij zeer ingenomen zijn met de goede samenwerking met de Europese Commissie. Mevrouw de commissaris, wij zouden echter graag zien dat wij in sommige gevallen sneller een antwoord zouden krijgen. Soms duurt het bij tamelijk eenvoudige kwesties behoorlijk lang voordat wij een antwoord krijgen. Soms geven de Commissieambtenaren ons een mondeling antwoord met de belofte dat een schriftelijk antwoord volgt. Dat betekent echter dat wij de indiener van het verzoekschrift op basis van dat mondelinge antwoord geen volledig en bindend antwoord kunnen geven.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil iedereen bedanken die een bijdrage heeft geleverd tot het werk van onze commissie. Mijn dank aan de heer Wieland, die een actief en uitmuntend commissielid is. Mijn dank aan mevrouw Wallström voor haar aanwezigheid. Dank u zeer. 
Mavrommatis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega’s, de Ombudsman is als instelling rechtstreeks verbonden met de Commissie verzoekschriften. Alleen op die manier is hij opgewassen tegen zijn taken, en kunnen wij als Europees Parlement onze verplichtingen nakomen jegens de Europese burgers, die het recht hebben om de grote familie van de Europese Unie om bijstand en bescherming te vragen. Er liggen dus grote verantwoordelijkheden op onze schouders. Het zal van ons afhangen of de burgers vertrouwen blijven stellen in de instellingen die wij ondersteunen en in de regels die wij proberen toe te passen.
Uit de werkzaamheden van de Commissie verzoekschriften en uit de daar besproken vraagstukken – die op uitstekende wijze zijn gepresenteerd door de rapporteur – blijkt zonder meer dat er behoefte is aan meer aandacht en respect, en dat diensten die noodzakelijk zijn voor de goede werking van de commissie moeten worden versterkt. Ik heb het dan over zowel de voorbereiding van de verzoekschriften als de behandeling daarvan.
De burgers beklagen zich vaak over vertragingen. In veel lidstaten viert de bureaucratie hoogtij. Die lidstaten weigeren ook vaak – of zijn niet in staat – om te reageren op verzoeken van de commissie tot bespoediging van de procedures voor het toezenden van gegevens, alhoewel onze commissie die gegevens nodig heeft om conclusies te kunnen trekken en een oordeel te vellen.
Wij stellen de burgers teleur en op die manier doen wij in hun ogen afbreuk aan de instellingen en de werking van het Parlement. Wij onthouden hun de noodzakelijke kennis, en op die manier verliezen zij na verloop van tijd hun vertrouwen en draaien zij ons de rug toe.
Dat is echter niet onze rol. De rapporteur doet voorstellen en stelt wantoestanden aan de kaak. In zijn verslag geeft hij een duidelijk beeld van de ervaringen van het afgelopen jaar. Ik ben van mening dat de werkzaamheden van de Commissie verzoekschriften en haar samenwerking met de Ombudsman en zijn diensten nog meer versterkt moeten worden. Uit de eerste gegevens blijkt namelijk dat het aantal verzoekschriften is gestegen met 40 procent ten opzichte van vorig jaar. De kwaliteit van de informatie aan de burgers moet worden verbeterd, en dat kan als de bevoegde Europese instellingen gaan samenwerken, dat wil zeggen als het Europees Parlement, de Commissie verzoekschriften, de Ombudsman en de ombudsmannen in de lidstaten gaan samenwerken.
Het aanzien van de Commissie verzoekschriften hangt af van het respect dat wij tonen voor de 450 miljoen burgers die zich tot ons richten, in het besef dat onze procedures, meningen, besluiten en oordelen verheven zijn boven alle belangen en individuele gedragingen.
Mevrouw de commissaris, wij spreken vol lof over u en daarom wil ik u een vraag stellen: als een burger na een besluit door onze commissie in het gelijk is gesteld, hoe denkt u dan de daadwerkelijke uitvoering van dat besluit door de lidstaten te garanderen? 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.30 plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0044/2005) van de heer Bowis, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over de werkzaamheden van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS/EU in 2004 [2004/2141(INI)]. 
Bowis (PPE-DE ),
   – Meneer de Voorzitter, om te beginnen wil ik mijn dank betuigen en mijn eer bewijzen aan de collega’s in het hele Parlement, die geregeld aan de ACS-vergaderingen deelnemen en daar een belangrijke duit in het zakje doen. Daarnaast wil ik eveneens hulde brengen aan de parlementsleden van de ACS-landen, want zonder hen zouden dit partnerschap en deze dialoog niet mogelijk zijn. Verder wil ik ook nog eer bewijzen aan de gezamenlijke secretariaten van ons Parlement en van de Paritaire Vergadering, de tolken en de personeelsleden die ons bijstaan, alsook aan de Commissarissen, ambtenaren en leden van het voorzitterschap, die de vergaderingen bijwonen. Wij werken als een team en wij moeten deze gezamenlijke inspanning ondersteunen en aanmoedigen. Vanavond wil ik echter in het bijzonder de Co-voorzitter van de ACS, Glenys Kinnock, in de bloemetjes zetten. Zij is een tijdje weggeweest uit ons gezelschap en het doet mij genoegen haar hier vanavond weer te zien. Ik hoop dat zij genezen is en klaar voor de strijd tijdens de volgende bijeenkomst van de Paritaire Parlementaire Vergadering, want haar bijdrage is essentieel om ons doel te bereiken.
Het Europees Parlement is een nieuw parlement. Langzaam maar zeker hebben wij onze bevoegdheden uitgebreid en zijn we, naar ik hoop althans, doeltreffender gaan werken. Dit geldt eveneens voor de Paritaire Parlementaire Vergadering. Ook die is geleidelijk aan doeltreffender gaan werken en hoewel ze geen nieuwe bevoegdheden heeft gekregen, oefent ze steeds meer invloed uit. De eerste stappen van de Paritaire Vergadering waren nog een beetje aarzelend. Aanvankelijk legde het Europees Parlement misschien iets meer gewicht in de schaal, maar het deed te vaak een beroep op gescheiden stemmingen van beide partners. De ACS daarentegen stelde zich defensiever op. Hun vertegenwoordigers waren immers vaak ambassadeurs en hun delegaties bestonden vaak uitsluitend uit regeringspartijen. Dat is nu duidelijk anders. Beide partners stemmen niet of nauwelijks nog afzonderlijk. Het parlement bestaat nu echt uit parlementsleden. De ACS krijgt meer zelfvertrouwen en stelt nu zelfs, zoals onlangs nog tijdens onze bureauvergadering, mensenrechtenkwesties in Europa aan de orde, volkomen terecht overigens. Zo wees de ACS op de houding van de Britse regering ten aanzien van Guantanamo Bay, alsook op de voorstellen van die regering in verband met het opsluiten van verdachten of zelfs mensen met geestelijke gezondheidsproblemen.
Nu richten wij onze blik op de toekomst. We hopen dat de ACS spoedig in de begroting zal worden opgenomen, want pas dan zullen wij die begroting grondig kunnen bestuderen en controleren. Als tegengewicht voor deze nauwlettende controle namens onze belastingbetalers moeten we echter wel erkennen dat de ACS-landen recht hebben op inspraak bij de besteding van de middelen. Wij moeten niet alleen controleren, maar ook luisteren. Wij moeten ervoor zorgen dat de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling en de strategiedocumenten van de landen op zich toereikend zijn en dat ze voldoende worden nageleefd.
De Paritaire Parlementaire Vergadering heeft nu een doeltreffend systeem uitgewerkt met permanente commissies, die op volle toeren draaien en waarin de leden samenwerken. Ondanks de bijkomende moeilijkheid van de Europese verkiezingen in 2004, zijn we er dankzij elektronische communicatie toch in geslaagd een aantal effectieve verslagen voor te bereiden. Zo is er het verslag over voedselhulp en voedselveiligheid, dat ik samen met de heer Sanga uit de Salomonseilanden heb opgesteld.
Ik ben de Nederlandse regering zeer erkentelijk voor de manier waarop zij onze Parlementaire Vergadering heeft ontvangen in Den Haag. Ik denk dat zij zich voor de workshops en de bezoeken had laten inspireren door onze ervaringen in Rome. Ik wil tevens de Ethiopische regering bedanken voor de gastvrijheid en de efficiënte administratie in Addis Abeba.
Wij van mening dat, in Europa, één van de beide Raadsvoorzitterschappen per jaar als gastheer moet blijven optreden voor de bijeenkomst van de Paritaire Vergadering. Bovendien kunnen we misschien de winter voor het voorjaar verruilen, zodat we de ACS-leden zowel qua klimaat als in politiek opzicht wat warmer kunnen ontvangen. We hebben echter al heel veel bereikt. Tijdens onze debatten zien we een evenwichtiger verdeling onder de sprekers uit de zaal en minder lange toespraken vanaf het spreekgestoelte. Verder menen wij dat we meer steun moeten verlenen aan het pan-Afrikaans Parlement, eventueel via uitwisseling van personeel.
Laten we nu even vooruitblikken naar de vergadering in Mali in april, waar wij ons over zeer ernstige onderwerpen zullen moeten buigen met betrekking tot mensenrechten, humanitaire hulp, ontwikkelingssteun na de tsunami en samenwerking bij het bestrijden van armoede, honger en ziekte. Verder zullen wij de omstandigheden moeten creëren waarin de rijke landen die samen de ACS van Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan vormen, kunnen presteren en bloeien.
Tot slot vermeld ik het citaat van Yehudi Menuhin uit mijn verslag: “Vrede mag dan wel eenvoudig klinken – slechts één prachtig woord – maar het vergt alles van ons, elke kwaliteit, elke kracht, elke droom, elk verheven ideaal”. Daarom streven wij er naar de Paritaire Parlementaire Vergadering doeltreffender te maken. Ik geloof dat we daar stilaan in slagen en ik ondersteun dan ook van harte al het werk dat onze collega’s hiervoor verrichten.
Grybauskaitė,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur geluk wensen met zijn uitstekende verslag over de werkzaamheden van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU in 2004. De afgelopen jaren heeft de Paritaire Vergadering meer invloed gekregen. Zij speelt een belangrijker rol in de politieke dialoog en zal zelfs uitdrukkelijk vermeld worden in de herziene versie van de Cotonou-Overeenkomst. De Paritaire Vergadering is uitgegroeid tot een echt parlementair forum, waar levendige debatten plaatsvinden.
In 2003 heeft de Paritaire Vergadering een belangrijke stap voorwaarts gezet door permanente commissies in het leven te roepen. Sinds de oprichting van deze commissies werken Europese en ACS-leden nauwer samen en is een ruime consensus binnen de Paritaire Vergadering mogelijk. Dank zij deze commissies kan de Paritaire Vergadering nauwlettender toezien op de tenuitvoerlegging van de Overeenkomst van Cotonou. Deze bepaalt dat ontmoetingen tussen parlementsleden uit de EU en de ACS op regionaal of subregionaal niveau georganiseerd mogen worden. Dit versterkt de regionale integratie en bevordert de samenwerking tussen de nationale parlementen. De resolutie verzoekt de Paritaire Vergadering deze ontmoetingen te organiseren. De Commissie is bereid een steentje bij te dragen tot het succes van deze nieuwe regelingen.
Tot slot wil ik nog benadrukken dat de Commissie, net als u, de rol van de Paritaire Parlementaire Vergadering als samenwerkingsmodel zeer belangrijk vindt. 
Martens,
   . Voorzitter, het afgelopen jaar hebben de 7de en de 8ste bijeenkomst van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU plaatsgevonden in respectievelijk Addis Abeba en Den Haag. Beide waren goede bijeenkomsten en als Nederlander was het natuurlijk een extra genoegen dat de bijeenkomst in Den Haag zo voorspoedig verliep. Mijn complimenten aan allen die zich daarvoor hebben ingespannen.
Voorzitter, voor enkele punten wil ik graag bijzondere aandacht vragen. Allereerst de betrekkingen met Zimbabwe. We zijn er in Den Haag opnieuw in geslaagd de vertegenwoordigers van Zimbabwe die op de zwarte lijst staan weg te houden van de vergadering. In Zimbabwe worden de mensenrechten op grove wijze geschonden en wordt de vrijheid van meningsuiting, vereniging en vergadering steeds verder ingeperkt. Dat staat ook in het verslag. In Europa hebben we een lijst van mensen die verantwoordelijk zijn voor deze misstanden en we hebben afgesproken dat deze mensen niet mogen deelnemen aan de vergaderingen die in de EU worden gehouden. Een en andermaal stuurt Zimbabwe echter toch vertegenwoordigers die op deze lijst voorkomen. Het is goed dat we er opnieuw in geslaagd zijn hun deelname aan de PPV te voorkomen. We moeten onze opstelling volhouden om zo de druk op Zimbabwe te vergroten. Dank ook aan de ACS-delegatie voor hun steun in deze.
Dan de resolutie inzake Darfoer. De situatie in Soedan is verschrikkelijk. Het is het langst lopende conflict in Afrika en als de informatie juist is, zijn er inmiddels 2 miljoen mensen gedood en 4 miljoen mensen op de vlucht. Artsen zonder grenzen heeft dezer dagen een rapport uitgebracht in het kader van de Internationale Vrouwendag om het probleem van verkrachting en geweld tegen vrouwen nog eens aan te kaarten. Het gebeurt, en dat is erg genoeg, in alle oorlogsgebieden, maar nergens op een schaal zoals in Soedan. Deze en andere misstanden werden in de resolutie nadrukkelijk veroordeeld. Het is vooral dankzij onze collega Hybášková dat we zonder één tegenstem, en dat is heel bijzonder met zoveel Afrikaanse landen die hierbij ook betrokken waren, de resolutie hebben kunnen aannemen. Ik wil haar daarmee dan ook complimenteren.
Voorzitter, de ACS is een bijzondere delegatie in het Europees Parlement, omdat het een paritaire vergadering is die gericht is op versterking van de democratie, bevordering van goed bestuur en bescherming van de mensenrechten. Bovendien is haar vermogen om lastige onderwerpen aan te pakken en op goede wijze de politieke dialoog aan te gaan de afgelopen jaren gegroeid. De waarde daarvan is opnieuw gebleken. Complimenten aan collega Bowis voor het verslag. Ik kijk uit naar de komende bijeenkomst in Mali. 
Kinnock,
   Voorzitter, u als zeer doeltreffend en actief voormalig ondervoorzitter, bent wellicht zeer vertrouwd met de werkzaamheden van de Paritaire Parlementaire Vergadering.
Om te beginnen, wil ik mijnheer Bowis bedanken voor zijn verslag. Dit geeft duidelijk aan hoezeer hij zich persoonlijk inzet, niet alleen voor de PPV, maar ook voor de ontwikkelingssamenwerking. Zijn buitengewone belangstelling, kennis en deskundigheid inzake gezondheidskwesties zijn zeer belangrijk gebleken voor onze werkzaamheden in de Paritaire Vergadering. Zijn verslag toont aan dat de Paritaire Vergadering de afgelopen jaren rijper is geworden. Zij moet haar werkzaamheden verder kunnen ontplooien en versterken, zoals voorgesteld in het verslag, want de Paritaire Vergadering is de democratische basis van het partnerschap tussen de ACS en de EU.
De Partnerschapsovereenkomst van Cotonou wijst nadrukkelijk op het belang van de Paritaire Vergadering, maar hecht geen of onvoldoende belang aan de rol van de nationale parlementen in onze samenwerking. Het is van belang dat wij ook buiten de bijeenkomsten met onze collega-parlementsleden blijven samenwerken. Zo kunnen we hun inspanningen ondersteunen om als verkozen afgevaardigden een dialoog aan te knopen met hun regeringen, de wetten en acties van die regeringen te controleren en hun regeringen ter verantwoording te roepen. Vaak is dit echter niet mogelijk en dat is jammer genoeg een veelvoorkomend kenmerk van de betrekkingen tussen parlementen en regeringen in ontwikkelingslanden. Zoals de rapporteur ook al zei met betrekking tot het pan-Afrikaans Parlement, is de institutionele capaciteit vaak ontoereikend. Parlementen kampen met een tekort aan personeel en materiaal en beschikken vaak niet eens over de nodige elementaire technische kennis om hun werkzaamheden doeltreffender te maken. Dit is een belangrijk punt, waar wij ons over zullen buigen in Mali. Een parlementslid uit Mali, waarmee ik contact onderhoud, vertelde mij onlangs nog dat parlementsleden in dat land hun functie als wetgevende macht moeilijk kunnen uitoefenen, omdat de uitvoerende macht hun eenvoudigweg geen informatie verschaft. Ik ben het met mijnheer Bowis eens dat het een belangrijk onderdeel van ons werk vormt om deze kritische democratische cultuur uit te bouwen in de ACS-parlementen waarmee wij samenwerken.
De banden die we met deze parlementen hebben via het EOF en de financiering, spelen hierbij een centrale rol. Als Begrotingscommissaris heeft mevrouw Grybauskaitė de belangrijke taak er voor te zorgen dat de parlementsleden weten waaraan deze middelen worden besteed in hun landen en in de economische partnerschapsovereenkomsten.
Mijnheer Bowis zei dat de commissie haar plaats in het geheel moet innemen. Dat is wat er nu gebeurt en als sommigen lichtjes teleurgesteld zijn over de beschikbare tijd, wijst dit alleen maar op het enorme succes van dit hele proces.
De PPV groeit en bloeit verder op de voedingsbodem van onze vastberadenheid om nog doeltreffender te worden en er voor te zorgen dat zowel onze eigen politieke stem als die van de parlementsleden uit de ACS-landen gehoor vinden. De controlerende en toezichthoudende rol van de PPV is uniek. Een dergelijke noord-zuidverbinding tussen parlementsleden bestaat nergens anders. Daarom moeten wij ons blijven inzetten om reële verandering tot stand te brengen in de 77 betrokken ontwikkelingslanden. 
Schlyter,
    Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Bowis bedanken voor zijn verslag. Er valt veel positiefs te zeggen over de ACS-samenwerking en voor de inspanningen van de heer Bowis om de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU te versterken.
Gezien de ongerustheid van onze collega’s in de ACS-landen over de budgettering, is het volgens mij van belang dat de rol van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU in die landen uitgebreid wordt. Als dat aanvaardbaar is voor u collega’s, zou ik een kleine wijziging willen voorstellen in paragraaf 11, om de tekst nog sterker te maken. De opname van het Europees Ontwikkelingsfonds in de EU-begroting “moet worden gevolgd door een uitbreiding” van de rol van de Paritaire Parlementaire Vergadering, in plaats van dat ze het “mogelijk moet maken” om die rol uit te breiden. De eerste formulering is duidelijker. Daarmee geven wij uiting aan een duidelijke wil om ervoor te zorgen dat onze vrienden uit het Zuiden medezeggenschap krijgen.
De geringe opkomst op de commissievergaderingen in Brussel is een groot probleem. De laatste keer waren we maar met een paar vertegenwoordigers van de EU, wat onze gasten zeer teleurstelde. Een vertegenwoordiger uit Afrika vatte het zo samen: in Afrika wordt het als onbeleefd beschouwd om gasten door de ene deur naar binnen te noden en tegelijkertijd zelf het huis via een andere deur te verlaten. Deze situatie schaadt onze relaties met andere landen. In de huidige situatie worden we namelijk gedwongen om te kiezen tussen stemmingen over wetgeving en samenwerking met de buitenwereld. Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek daarom de Conferentie van voorzitters om haar besluit te heroverwegen en ons toe te staan om de ACS-vergaderingen af en toe tijdens de vergaderweken van de fracties te houden, wanneer er geen stemmingen over wetgeving plaatsvinden en we onze agenda’s intern in de fracties kunnen vaststellen. 
Sjöstedt,
   Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de heer Bowis bedanken voor zijn goede werk. Het is ook duidelijk dat het werk in de Paritaire Parlementaire Vergadering zich de laatste tijd in positieve zin heeft ontwikkeld. Onze discussies zijn aanzienlijk zakelijker geworden, en dat komt vooral doordat we werken met een stelsel waarbij we de onderwerpen in commissies voorbereiden. Een andere positieve verandering is dat we in verschillende EU-landen vergaderen.
Er zijn echter diverse kwesties die we de komende tijd moeten regelen. Zoals de heer Schlyter zei, is onze opkomst op de commissievergaderingen rampzalig laag. Ik sluit mij geheel aan bij het verzoek om deze vergaderingen in de vergaderweken van de fracties te houden, zodat de presentie van onze kant wat beter wordt. Bepaalde ACS-landen sturen nog steeds diplomaten in plaats van parlementsleden, en dat is niet bepaald een goede zaak. Bovendien moet er een betere follow-up komen van de besluiten die we nemen.
Een zeer groot deel van het werk in de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU gaat over mensenrechten en over pogingen om gewapende conflicten op te lossen en te voorkomen. Het is dan ook frappant dat het Internationaal Strafhof (ICC) in het hele verslag geen enkele maal wordt genoemd, hoewel dat een van de belangrijkste werktuigen is die we op dit gebied hebben.
We hebben weliswaar diverse malen met het Internationaal Strafhof samengewerkt, maar we zouden die activiteiten aanzienlijk kunnen uitbreiden. Het is een van de belangrijkste en effectiefste werktuigen waarover we beschikken om plegers van genocide en oorlogsmisdrijven ter verantwoording te roepen. Wij, de EU en verscheidene ACS-landen, die dit Strafhof hebben opgericht en het draaiende houden, hebben een gemeenschappelijk belang. De twee eerste gevallen die door het Strafhof behandeld worden, betreffen Oeganda en Kongo, die beide ACS-landen zijn. Momenteel is de grootste hindernis voor de ontwikkeling van het Strafhof de harde tegenstand van de Verenigde Staten. We zien hoe de Verenigde Staten tegenwoordig actief ACS-landen in het Caribisch gebied, Afrika en de Stille Oceaan bestraft, die de overeenkomst over het Strafhof wagen te ondertekenen. Wij in onze vergadering zouden meermoeten doen om deze landen te verdedigen, zowel politiek als economisch, wanneer de Verenigde Staten bij wijze van straf hun steun intrekken. 
Zani (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik geloof dat alles wat gezegd kan worden over de werkzaamheden van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU gedurende 2004, voor een groot deel reeds gezegd is door de collega’s die vóór mij hebben gesproken, naar aanleiding van het voortreffelijke verslag van collega Bowis.
Gezien mijn recente toetreding tot de Paritaire Parlementaire Vergadering beperk ik mij tot het maken van slechts drie, zeer korte opmerkingen.
De eerste opmerking betreft de geringe weerklank bij de burgers voor de inspanningen van de Paritaire Parlementaire Vergadering. Ik vind niet dat wij dit als voor de hand liggend of als normaal kunnen beschouwen. Er bestaat bijna geen aandacht van de kant van de Europese publieke opinie en dit lijkt mij niet juist vanwege het originele – je kunt wel zeggen unieke – karakter van een ervaring als deze in de wereld. Misschien moeten wij ons wel voornemen om hierover na te denken en een plan te maken voor een echte sprong naar kwaliteit in de toekomst.
De tweede opmerking is gekoppeld aan de eerste en betreft de noodzaak om de politieke dialoog te verdiepen, door deze steeds meer tot publiek domein te maken. Als we de actuele wereldsituatie bekijken, springt de sterke noodzaak naar voren om een open en vrije dialoog tussen de landen van Noord en Zuid te heropenen. De ervaring van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU is wat dit betreft een positief voorbeeld, ook al blijft het moeilijk. We moeten vastberaden en geduldig doorgaan op het terrein van de rechten van de mens en doorgaan met de versterking van het Internationaal Strafhof, om een groter wederzijds begrip te bereiken.
De derde en laatste opmerking betreft de noodzaak om te begrijpen dat een groter politiek vertrouwen tussen Europa en de ACS-landen verkregen wordt door tegelijkertijd een solide basis van economische verhoudingen op te bouwen, die de Partnerschapsovereenkomst van Cotonou kunnen voeden. Ook in het kader van de hervorming van het suikerregime moeten we streven naar dit doel, om een goed evenwicht te bereiken tussen de Europese belangen en die van de ACS-landen. 
Scheele (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, wil ook ik rapporteur John Bowis met zijn uitstekende verslag feliciteren. Op een aantal plaatsen in dit verslag noemt hij de Paritaire Parlementaire Vergadering een forum van de politieke dialoog. Hij spoort deze Paritaire Parlementaire Vergadering ook aan om de politieke dialoog en de politieke rol verder uit te breiden. Hij toont aan dat in de afgelopen jaren en tijdens de afgelopen bijeenkomsten vooruitgang is geboekt. Daarnaast zegt hij onder punt 6 dat het verheugend is dat wij erin zijn geslaagd om samen met onze partners in de ACS-landen compromissen over amendementen en resoluties te sluiten. Ik wil daar echter aan toevoegen dat het niet uitsluitend ACS-landen zijn geweest die op aparte stemmingen hebben aangedrongen, maar dat ook onze Fracties daar soms op hebben aangedrongen als er in de plenaire zitting van de ACS-Vergadering geen meerderheid van stemmen kon worden gevonden.
Er is al een aantal keren gezegd dat het oprichten van vaste commissies een goede basis vormt voor het verbeteren van de politieke rol van de Paritaire Vergadering. Ik sluit mij wat dat betreft graag aan bij hetgeen collega Schlyter heeft gezegd: Wij moeten ons afvragen op welke wijze wij de werkzaamheden van deze vaste commissies kunnen verbeteren. Zij verschaffen ons de mogelijkheid om onze verlangens uitgebreider te bediscussiëren. Daarnaast bieden zij ons ook de gelegenheid om een adequate van onze politieke eisen uit te voeren. Het evalueren van onze eisen – wat is er van terecht gekomen, in welke mate zijn zij omgezet – is minstens zo belangrijk als het stellen van die eisen.
Ik vind dat wij moeten bestuderen op welke wijze wij de data voor de bijeenkomsten van de vaste commissies beter kunnen plannen, omdat het een schande is dat er zo weinig afgevaardigden aan deelnemen; dat is ook al eerder gezegd. Het is niet zo dat de wil ontbreekt om aan die bijenkomsten deel te nemen, maar als er tegelijkertijd ook bijeenkomsten van parlementaire commissies van het Europees Parlement plaatsvinden, dienen wij daar aan deel te nemen, omdat het daarbij soms ook om belangrijke stemmingen gaat. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.30 plaats. 
President.
    Aan de orde is het gecombineerde debat over de volgende verslagen:
- Verslag (A6-0043/2005) van de heer Dombrovskis, namens de Begrotingscommissie, over de richtsnoeren voor de afdelingen II, IV, V, VI, VII, VIII (A) en VIII (B) en over het voorontwerp van raming (Afdeling I) van het Europees Parlement voor de begrotingsprocedure 2006
Afdeling I – Europees Parlement
Afdeling II – Raad
Afdeling IV – Hof van Justitie
Afdeling V – Rekenkamer
Afdeling VI – Europees Economisch en Sociaal Comité
Afdeling VII – Comité van de Regio's
Afdeling VIII (A) – Europese Ombudsman
Afdeling VIII (B) – Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming
[2004/2271(BUD)];
- Verslag (A6-0047/2005) van de heer Garriga Polledo, namens de Begrotingscommissie, over het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 1/2005 voor het begrotingsjaar 2005 Afdeling III – Commissie [06876/2005 – C6-0052/2005 – 2005//2014(BUD)];
- Verslag (A6-0048/2005) van mevrouw Jensen, namens de Begrotingscommissie, over de raming van het Europees Parlement betreffende een gewijzigde begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2005 (aanpassing van de salarissen) [2005/2034(BUD)]. 
Dombrovskis (PPE-DE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de richtsnoeren voor de begroting voor de overige instellingen van de Europese Unie voor 2006 bevatten diverse prioriteiten.
De eerste is de succesvolle voltooiing van de uitbreidingsronde van 2004, door de vertegenwoordigers van de nieuwe EU-lidstaten volledig te integreren in de EU-instellingen, alsmede de succesvolle voltooiing van de voorbereidingen voor de volgende uitbreidingsronde van de EU, waarin Bulgarije en Roemenië zullen toetreden. Er is al bijna een jaar verstreken sinds de uitbreiding van de EU, maar nog altijd zijn vele permanente posten die voor de nieuwe lidstaten gereserveerd zijn, vacant. Dit is een onaanvaardbare situatie. Een probleem dat in dit verband benadrukt dient te worden, is de buitensporige bureaucratische rompslomp en de trage procedures voor het aannemen van personeel.
De tweede prioriteit is een effectief en zeer doelgericht gebruik van de begrotingsmiddelen van de Europese Unie. Deze prioriteit omvat zaken als het concentreren van de institutionele uitgaven van de EU op kerntaken; het pas beschikbaar stellen van middelen uit de begroting voor verzoeken om nieuwe permanente posten nadat de mogelijkheid is beoordeeld om personeel en middelen binnen het kader van de bestaande begroting te herverdelen; het pas steunen van nieuwe initiatieven nadat gekeken is naar hun effect op de begroting en nadat onderzoek is gedaan naar interinstitutionele samenwerking met het oog op een economischer en effectiever gebruik van begrotingsmiddelen. Om bijvoorbeeld te komen tot een betere besteding van de EU-begroting in verband met de behoeften van verschillende instellingen aan extra werkruimte, welke hoofdzakelijk verband houden met de uitbreiding, verzoeken wij alle EU-instellingen samen te werken en toe te staan dat hun gebouwen gebruikt worden om tegemoet te komen aan de behoeften van andere instellingen. Op die manier zal het mogelijk worden om te voorzien in de benodigde extra werkruimte voor diverse bijeenkomsten en andere evenementen zonder onnodige extra uitgaven voor de bouw of huur van gebouwen. De extra capaciteit op dit terrein is enorm. Als voorbeeld kunnen we de plenaire vergaderzalen van het Europees Parlement in Brussel en Straatsburg noemen, die het grootste deel van de tijd ongebruikt blijven.
De derde prioriteit is het verbeteren van de EU-begrotingsterminologie door deze vollediger en transparanter te maken, teneinde duidelijker aan de belastingbetalers te laten zien hoe hun geld besteed wordt.
Als we het hebben over de begroting van het Europees Parlement, wil ik in de eerste plaats benadrukken dat een plafond voor de totale uitgaven zal worden vastgesteld op basis van een zorgvuldige evaluatie van gerechtvaardigde behoeften. Het bereiken van een plafond van 20 procent van de totale administratieve uitgaven is geen doel op zich. Ik wil in dit verband benadrukken dat het beter uitleggen van het werk van het Europees Parlement aan de burgers, waarbij met name de aandacht wordt gevestigd op de representatieve functie van het Europees Parlement voor de EU-lidstaten, een belangrijk aspect is van het werk van het Parlement in 2006. De voorbereidingen van het Europees Parlement voor het vervullen van een grotere rol in het wetgevingsproces, zoals die in het Grondwettelijk Verdrag van de EU is omschreven, zijn een tweede belangrijk aspect.
Tot slot zou ik een paar woorden willen wijden aan de algemene begroting van de EU voor 2006. Ik wil benadrukken dat 2006 het laatste jaar is van de huidige financiële vooruitzichten. Het is derhalve belangrijk dat het volledige bedrag aan vastleggings- en betalingskredieten in de begroting voor 2006 overeenstemt met de verplichtingen die de EU is aangegaan, met inbegrip van verplichtingen die samenhangen met de uitbreiding van de Europese Unie. Een houding zoals de EU-Raad die aannam met betrekking tot de begroting van de Europese Unie voor 2000, toen hij het bedrag aan betalingskredieten kunstmatig blokkeerde, is dan ook onaanvaardbaar. Als we willen dat de Europese Unie gezien wordt als een betrouwbare partner, is het belangrijk dat zij haar verplichtingen nakomt, met inbegrip van de verplichtingen die zij is aangegaan in verband met de uitbreiding van de EU. 
Garriga Polledo (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega’s, 2005 wordt een belangrijk jaar voor alle communautaire instellingen en uiteraard ook voor de Europese Commissie.
Ik vind dat wij de Europese Commissie een goede start moeten toewensen in haar betrekkingen met het Parlement. De Begrotingscommissie heeft dat alvast op passende wijze gedaan door gisteren na weinig interne discussie haar goedkeuring te hechten aan gewijzigde begroting nr. 1/2005. Zonder amendementen, in één enkele lezing en met de nodige spoed, zoals de Europese Commissie ons had gevraagd. Wij gaan akkoord met het voorstel om bepaalde activiteiten over te hevelen van het ene beleidsterrein naar het andere, aangezien het vanzelf spreekt dat het organigram van de Commissie na de benoeming van de nieuwe Commissie en de nieuwe commissarissen moet worden aangepast. Logischerwijs zullen de commissarissen hun portefeuille op een andere manier invullen dan hun voorgangers. Daarom zijn deze kleine wijzigingen van het organigram onontbeerlijk.
Het begrotingsneutrale effect van de voorgestelde wijzigingen zorgt er natuurlijk mede voor dat het Parlement deze gewijzigde begroting zonder problemen kan aannemen. Wij hopen van harte dat het organigram van de Commissie optimaal zal functioneren en dat deze kleine wijziging gunstige gevolgen zal hebben voor de uitvoering van de begroting door de verschillende directoraten-generaal.
Wij zijn ons ervan bewust dat in de loop van het jaar andere gewijzigde begrotingen zullen worden ingediend die wellicht meer voeten in de aarde zullen hebben. De kans bestaat dat die niet in één lezing zullen kunnen worden goedgekeurd. Daarom lijkt dit mij een uitstekende gelegenheid, mevrouw de commissaris, om een perfecte interinstitutionele samenwerking tot stand te brengen en ervoor te zorgen dat de drie instellingen deze gewijzigde begroting met spoed aannemen, zoals u hen hebt gevraagd. 
Jensen (ALDE )
   , Mijnheer de Voorzitter, ik zal ook een gewijzigde begroting presenteren, die een antwoordt inhoudt. Dat is de gewijzigde begroting voor het begrotingsjaar 2005 van het Parlement, waarin rekening gehouden moet worden met het feit dat het salaris en de pensioenen van het personeel in 2004 gereguleerd zijn met een tarief dat lager was dan men oorspronkelijk had verwacht. De aanpassing van salaris en pensioenen die de Raad eind vorig jaar aannam, bedroeg slechts 0,7 procent, en toen wij de begroting van dit jaar voorbereidden, gingen we uit van een salarisstijging van 2,6 procent. Daarom kan het Parlement nu net als de andere EU-instellingen bezuinigen op de personele uitgaven op de begroting voor 2005. Dat hebben we immers afgesproken tijdens het begrotingsoverleg. Alles bijeengenomen is er dus sprake van een bezuiniging van 7,98 miljoen euro op de salarisuitgaven en dergelijke van het Europees Parlement, en dat is natuurlijk heel mooi.
In hetzelfde verband dragen wij de secretaris-generaal van het Parlement op om in juli de begroting van het Parlement te bekijken, de situatie te beoordelen en te bezien of er opnieuw een gewijzigde begroting moet komen. De reden daarvoor is dat wij verwachten dat er wel eens een overschot op de begroting van de parlementaire begroting voor dit jaar kan komen, wat betekent dat de toegewezen bedragen aan het eind van het jaar wegvallen. Dat komt namelijk doordat het Parlement zich gedurende aantal jaren heeft verzekerd van toekomstige besparingen op huur door gebouwen te kopen – een heel verstandig beleid, waardoor we het nodige geld kunnen sparen. In 2004 maakte een “ramassage”-overschrijving van 190 miljoen euro het mogelijk om een deel van de kredieten voor gebouwen in de begroting voor 2005 vrij te geven. Ik weet wel dat de diensten van het Parlement aan het onderhandelen zijn over het kopen van nog meer gebouwen die we op dit moment huren, maar die onderhandelingen bevinden zich nog in een beginfase, zodat we niet weten waar ze op uitdraaien.
Het is echter een feit dat de kredieten die in 2005 beschikbaar zijn na de bezuiniging op salarisuitgaven het nog altijd mogelijk maken om belangrijke terreinen te financieren die op dit moment niet op de begroting staan, namelijk de voorbereidingen voor de toetreding van Bulgarije en Roemenië. En misschien kunnen we er bovendien meer gebouwen mee kopen, waarin de voorlichtingsbureaus van het Parlement in de lidstaten gehuisvest zijn. Op dat punt komen we in juli terug.
Ik heb ook een paar opmerkingen over het verslag-Dombrovskis over de begroting voor 2006, nu daar toch tijd voor is. Ook deze begroting zal namelijk het stempel dragen van de voorbereiding voor de toetreding van Bulgarije en Roemenië, die voorzien wordt voor 2007, zoals de heer Dombrovskis aangaf. De begroting zal tevens gekenmerkt zijn door de reeds voltooide uitbreiding met tien nieuwe landen en de aanhoudende behoefte aan het rekruteren van personeel uit de nieuwe lidstaten. Het is immers al een gigantische inspanning geweest om de meer dan 1.200 nieuwe medewerkers te werven die we er in het Parlement bij gekregen hebben – een inspanning die in vele opzichten geslaagd is. Toch vind ik dat onze rapporteur, de heer Dombrovskis, terecht eist dat we onderzoeken of de personele situatie nu ook in alle opzichten bevredigend is. We moeten ervoor zorgen dat de rekrutering niet onnodig veel tijd in beslag neemt en niet al te bureaucratisch is. Er moet voor gezorgd worden dat er voldoende personeel is voor het benodigde vertaal- en tolkwerk. We moeten ervoor zorgen dat wij als Parlementsleden toegang hebben tot de benodigde expertise, zodat we serieus wetgevingswerk kunnen verrichten. De hoeveelheid wetgeving is de laatste jaren immers markant gestegen met de nieuwe verdragen, en de eis inzake betere wetgeving, waar we het uiteraard allemaal mee eens zijn, betekent dat we goed juridisch advies moeten hebben. Bovendien moeten er middelen zijn voor eigenlijke analyses van de effecten van de wetgeving, waaronder economische effecten voor de publieke sector, de begroting van de EU, de nationale schatkisten en het bedrijfsleven. Daarom hebben we behoefte aan meer hulp.
 wil ik mijn vreugde uitspreken over het feit dat we in de ontwerpbegroting van het Parlement voor 2006 een markante uitbreiding van het voorlichtingsbeleid van het Parlement voorstellen. Dat brengt een ingrijpende evaluatie van het voorlichtingsbeleid met zich mee, om ervoor te zorgen dat de voorlichtingsinspanningen ook echt effect hebben. Het moet voor journalisten, en voor burgers in het algemeen, gemakkelijker en eenvoudiger worden om het wetgevingsproces te volgen. Het moet gemakkelijker worden voor burgers om te weten te krijgen hoe je je burgerrechten waarborgt met behulp van het Parlement. We moeten ervoor zorgen dat de fraaie woorden over openheid, zoals die in feestredes te horen zijn, ook echt werkelijkheid worden. Daarom zijn mijn fractie en ik er ook voor om het voorlichtingsbeleid financieel te steunen, hoewel we altijd zeggen dat we zuinig moeten zijn. Bovendien is het belangrijk dat we onze inspanningen voor decentralisatie via de voorlichtingsbureaus in de lidstaten steunen, want daar kan men beter voeling houden met de concrete voorlichtingsbehoeften. Ik dank de heer Dombrovskis voor zijn inzet. Wij kunnen zijn verslag steunen.
Ferber,
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega’s, in dit debat zijn drie verslagen aan de orde, en ik wil mij eigenlijk met name op twee verslagen concentreren. Ik kan mij namelijk inhoudelijk volledig bij het betoog van collega Garriga Polleda aansluiten en op dat gebied bestaat er waarschijnlijk ook de minste behoefte aan discussie.
Ik wil collega Dombrovskis nadrukkelijk bedanken omdat hij zich de moeite heeft getroost om de begrotingen van de andere instellingen voor 2006 onder de loep te nemen. Ik denk namelijk dat het een zeer belangrijk jaar gaat worden voor het verloop van de financiële onderhandelingen met de Raad. Ik wil het navolgende graag heel duidelijk stellen (en wat dat betreft ben ik het met onze rapporteur eens): indien wij stevig en geloofwaardig met de Commissie in de slag willen gaan over de vraag hoe wij optimaal gebruik kunnen maken van de schaarse middelen waarover Europa beschikt, zullen wij er niet omheen kunnen om bij onszelf en ook bij de andere instellingen te rade te gaan hoe wij met zo weinig mogelijk middelen een zo groot mogelijk effect kunnen bewerkstelligen.
Ik maak mij echter wel een beetje zorgen dat het Europees Parlement iets te lichtvaardig omgaat met de reserves die wij moeizaam opgebouwd hebben doordat wij in staat waren om voor een snelle financiering te zorgen van de gebouwen hier in Straatsburg en in Brussel (en inmiddels ook in Luxemburg). Dat is volgens mij geen goede zaak. Integendeel, ook het Europees Parlement moet voor zichzelf aantonen dat het in staat is om rond te komen met de beschikbare middelen.
Ik steun het voorstel van de rapporteur om de kwestie van onze werkomstandigheden in dit verband duidelijk centraal te stellen. Wij zijn nu met 25 lidstaten met, als ik het goed heb, 21 talen. Het is moeilijker geworden om, ook in kleine samenstellingen, op fractieniveau en in werkgroepen samen te werken als er qua tolkencapaciteit niet voldoende middelen ter beschikking zijn. Dat is een heel belangrijk punt als wij als Parlement een efficiëntie werkomgeving en goede arbeidsproductiviteit willen waarborgen.
Ik denk echter niet dat het in dit verband zinvol is om te overwegen om de plenaire vergaderzaal van computers te voorzien zodat wij de amendementen kunnen nalezen. Dat is niet in overeenstemming met onze stemprocedure. Ik geloof ook niet dat het zinvol is om het hele Parlement van een kabelnet te voorzien en een in alle gebouwen aan te leggen; dat zijn niet de belangrijkste taken die wij op dit vlak moeten uitvoeren. Ik verzoek het Voorzitterschap van het Parlement om uiterst zorgvuldig met deze kwesties om te gaan.
Dat brengt mij meteen bij het verslag van mevrouw Jensen over de gewijzigde begroting nr. 1/2005. De Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten heeft voorgesteld om de financiële reserves in verband met de gebouwen al in het kader van de begrotingsprocedure overeenkomstig te reduceren. Ik betreur het ten zeerste dat het Voorzitterschap gisteravond niet in staat is geweest om nu al in het kader van de gewijzigde begroting die middelen vrij te geven waarvan te voorzien is dat zij niet nodig zijn c.q. om de begroting met dat bedrag te verlagen. Dat is helaas niet gebeurd. Zoals het er nu uitziet, moeten wij ons daardoor binnenkort weer opnieuw over deze kwestie buigen. In 2004 heeft er een “grote schoonmaak” plaatsgevonden ter grootte van 142 miljoen euro, dat is bijna 10 procent van de parlementaire begroting. Op dit punt ga ik mij dan ook op een gegeven moment afvragen of het überhaupt nog zin heeft om voor dit Parlement een begroting op te stellen, als die begroting uiteindelijk op een heel andere wijze wordt ingevuld. Hierdoor wordt de begrotingsautoriteit eigenlijk volledig buitenspel gezet en voor de parlementaire begroting zijn wij zelf – op basis van het – de begrotingsautoriteit Dat is een punt waar wij nu serieus aandacht aan moeten besteden. Ik ben namelijk niet van plan om nog langer aan dit theater mee te werken. 
Guy-Quint,
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, zoals de heer Ferber zojuist al aangaf, is er wat het verslag van de heer Garriga Polledo betreft geen enkel probleem; we wisten immers al dat er gezien de interne wijzigingen bij de Commissie waarschijnlijk een gewijzigde en aanvullende begroting nodig zou zijn.
Ik zou willen beginnen met een paar opmerkingen over het verslag van mevrouw Jensen over de gewijzigde en aanvullende begroting (GAB) voor het Europees Parlement. Dat verslag bevat een overzicht van de feitelijke situatie met betrekking tot de ramingen van de huishoudelijke uitgaven van ons Parlement. We kunnen niet anders dan onze ongerustheid uitspreken over het feit dat bij deze ramingen de kosten van zulke belangrijke posten als de uitgaven voor de salarissen van het personeel en de uitgaven voor onroerend goed verkeerd ingeschat zijn.
De aanbevelingen van onze rapporteur aan het adres van onze administratie om wat waakzamer te zijn, getuigen van gezond verstand. Met dit verslag voldoen we ook aan onze verplichting inzake begrotingsoverleg, aangezien het betekent dat de kredieten zoals die voorzien zijn in de begroting 2005 gewoon beschikbaar blijven en besteed kunnen worden, en aangezien het hiermee zelfs mogelijk wordt voor de toetreding van Bulgarije en Roemenië tot de Unie financiering toe te kennen zonder dat daarvoor kredieten zijn gereserveerd. Er is dus geen enkele reden om tegen dit beheersbesluit te stemmen.
Dan het verslag over de richtsnoeren voor de uitgaven van de andere instellingen dat de heer Dombrovskis ons vandaag voorlegt. Allereerst zou ik de rapporteur willen bedanken voor het uitstekende werk dat hij hier laat zien en voor zijn hoge werktempo, dat ertoe geleid heeft dat wij nu al, in de zitting van maart, over deze richtsnoeren kunnen discussiëren en stemmen.
Volgens de traditie van onze begrotingsrichtsnoeren terzake moeten alle instellingen hun inspanningen voortzetten om de uitbreiding met Bulgarije en Roemenië af te ronden; dat zal via de begroting 2006 moeten gebeuren. Wij hebben dezelfde punten van zorg als de rapporteur. Op het laatste moment is alleen nog discussie ontstaan over enkele maatregelen die in het Hof van Justitie genomen moeten worden; mijn fractie acht het noodzakelijk bepaalde oplossingen die hiervoor in het verslag-Deprez worden voorgesteld, nog eens tegen het licht te houden.
In het verslag van de heer Dombrovskis, dat ondersteund wordt door het eerdere verslag van mevrouw Jensen, wordt erop gewezen dat de begroting van het Parlement moet voorzien in de aanvullende middelen voor parlementaire werkzaamheden die we nodig hebben om onze toegenomen taken beter te vervullen en meer tegemoet te komen aan de verwachtingen van de burgers. Van een verlaging van de begroting van het Parlement tot onder de overeengekomen limiet van 20 procent kan wat ons betreft geen sprake zijn zolang er geen einde is gemaakt aan het beleid van aankopen voor verschillende gebouwen voor de huisvesting en werkzaamheden van het Parlement. Deze begroting is echter vooral noodzakelijk om het Parlement in staat te stellen de capaciteit op het gebied van tolk- en vertaaldiensten ten behoeve van de verschillende commissies te versterken.
Voorts zou ik uw aandacht willen vestigen op de noodzaak de professionele bijstand ten behoeve van de leden te versterken. Het bedrag dat ieder lid voor zijn of haar persoonlijke medewerkers toegekend wordt, is echt ontoereikend als we kijken naar de complexiteit van de nieuwe bevoegdheden van ons Parlement. Verder is het ontbreken van een statuut voor onze medewerkers ronduit beschamend voor een politieke instelling die het streven naar een innovatieve samenleving waarin de mensenrechten geëerbiedigd worden in al haar projecten centraal stelt. Een statuut als werknemer is een recht voor onze medewerkers, maar onze medewerkers een dergelijk statuut geven is een plicht voor ons als wetgevers. Ik denk dat we op dezelfde manier het probleem van het statuut van de leden moeten benaderen. Als ik sommige afgevaardigden hoor zeggen dat ze toch wel moeite hebben met deze of gene pensioenregeling omdat de kosten ervan erg hoog zouden zijn, vind ik dat ronduit beschamend voor de democratische instelling die wij zijn.
Een ander punt waarop ik in navolging van mevrouw Jensen de aandacht wil vestigen, is het communicatiebeleid van het Parlement en de problemen die we daarbij ondervinden. Dit beleid moet versterkt worden, en hoewel daarvoor natuurlijk nieuwe middelen nodig zijn, denken wij in de eerste plaats toch aan nieuwe technieken en aan een nieuwe benadering. Binnenkort moet het ontwerp voor een grondwettelijk verdrag per referendum of parlementaire stemming geratificeerd worden, en we weten allemaal hoe belangrijk een goede voorlichting van de burgers in dit verband is. We moeten zorgen voor heldere, doeltreffende, dagelijkse voorlichting om in te spelen op de belangstelling van de burgers en het werk dat we hier doen dichter bij hun belevingswereld te brengen. Dat is voor ons een prioriteit die niet alleen vertaald moet worden in getallen in een begroting, maar ook in professionele werkzaamheden van de ad-hocdiensten van het Parlement.
Het moge duidelijk zijn dat het idee om bij het verlagen van de begroting van het Parlement verder te gaan dan de limiet van 20 procent voor ons volstrekt onaanvaardbaar is, gelet op onze verplichtingen en, vooral, op de uitbreiding van onze bevoegdheden. Zolang de middelen waarover we beschikken niet toereikend zijn om onze taak ten volle te vervullen, kunnen we niet afwijken van dit principe, aangezien onze rol en dus de Europese democratie hier op het spel staan. 
Virrankoski,
    Mijnheer de Voorzitter, het onderhavige verslag-Dombrovskis over de richtsnoeren voor de begroting voor 2006 die betrekking hebben op de andere afdelingen dan de Commissie, scheppen een basis voor de komende begroting van deze instellingen. Ik wil al in deze fase rapporteur Dombrovskis bedanken voor zijn goede werk. Ook wil ik mevrouw Jensen en de heer Garriga Polledo bedanken, die vandaag vooral technische wijzigingen op de begroting voor dit jaar presenteren, elk op het gebied waarvoor zij verantwoordelijk zijn. 
De Europese Unie bevindt zich in 2006 nog in een tijd van aanpassing. De integratie van de nieuwe lidstaten moet worden afgerond, zoals de rapporteur in zijn inleiding heeft gezegd. Dit houdt vooral een actualisering van de personeelscapaciteit in. Ook moet er worden voldaan aan de eisen van meertaligheid. Vertolkingen moeten in alle opzichten direct voorhanden zijn en vertalingen moeten goed lopen. Meertaligheid is een grote Europese absolute waarde, die men moet koesteren. Het is tegelijkertijd een duidelijk bewijs van het feit dat de Europese Unie en vooral het Europees Parlement fundamentele democratische waarden koesteren. Alleen volledige meertaligheid garandeert dat elke burger van de Europese Unie zich kandidaat kan stellen voor het Europees Parlement en daarin ook kan worden gekozen, ongeacht zijn nationaliteit, culturele achtergrond en genoten opleiding.
De afgelopen tijd zijn de vergaderplaatsen van het Parlement weer eens ter sprake gekomen. Het huidige systeem is lastig, hoewel dit het multinationale karakter van de Europese Unie vergroot. De verkeersverbindingen met Straatsburg zijn zwak, omdat het geen knooppunt van het internationale luchtvaartverkeer is. Hier moet een logische oplossing voor worden gevonden door goede samenwerking met de verschillende partners. Misschien moet er ook met het land van vestiging, Frankrijk, een goed compromis worden bereikt.
Het door het Parlement gevoerde beleid inzake onroerend goed heeft in die zin tot resultaat geleid dat het Parlement nu vrijwel geheel in zijn eigen gebouwen kan werken. De bezuinigen op de beleidsuitgaven hebben hier ook invloed op gehad. Ook in de toekomst moet ervoor worden gezorgd dat spaarzaamheid het belangrijkste doel van het begrotingsbeleid en het financieel beheer blijft. Hierop is ook het onderhavige verslag gericht, dat doeltreffendheid van de maatregelen, herschikking van de kredieten en samenwerking tussen de instellingen benadrukt. Daarom biedt het onderhavige verslag een goede basis voor de behandeling van de eigenlijke begroting. 
Wohlin,
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn commentaar beperken tot paragraf 28 van het verslag-Dombrovskis, namelijk de paragraaf over de kosten die ontstaan doordat het Parlement gedwongen wordt om een week per maand in Straatsburg te werken in plaats van zijn werkzaamheden uitsluitend in Brussel te concentreren. De directe kosten hiervoor worden berekend op 200 miljoen euro per jaar. Het effectiviteitsverlies of de extra kosten van de Parlementsleden zijn daar niet bij inbegrepen. De totale kosten zullen waarschijnlijk neerkomen op een bedrag van ten minste tegen de 300 miljoen euro per jaar.
Als men bedenkt dat het doel van de EU met het proces van Lissabon is om de meest concurrerende kenniseconomie ter wereld te worden, dan komen de onwil en het onvermogen van het Europees Parlement om met de werkzaamheden in Straatsburg te stoppen volstrekt absurd over. De kiezers kunnen geen respect hebben voor politieke leiders die een zo vanzelfsprekende omschakeling niet eens aankunnen – een omschakeling die het bedrijfsleven overigens altijd moet aankunnen.
Ik vind het niet redelijk dat de financiële vooruitzichten voor de lange termijn van de EU verpakt worden in een geaccumuleerde post van 2 miljard euro om deze dubbele werkplek te handhaven. Deze middelen zouden in plaats daarvan kunnen worden geïnvesteerd in technisch wetenschappelijk onderzoek of een andere activiteit die de groei bevordert. Het heeft geen zin om argumenten aan te dragen voor een ruimere begroting, zolang dit anachronisme blijft bestaan. Daarom moeten deze kosten worden opgenomen in de begroting voor de lange termijn en moet er een besluit genomen worden dat de activiteiten op zijn laatst in 2013 naar Brussel worden verplaatst.
Roszkowski,
   . Dank u wel, mijnheer de Voorzitter. Namens de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten wil ook ik de heer Dombrovskis bedanken voor zijn uitstekende en heldere verslag over de richtsnoeren voor de begrotingsprocedure 2006 voor de communautaire instellingen.
Terecht wijst het verslag erop dat de uitbreidingsronde van 2004 in het komende begrotingsjaar efficiënt moet worden afgerond. Dit betreft in het bijzonder de aanstelling van het resterende deel van het personeel uit de tien nieuwe lidstaten, hoofdzakelijk vertalers en tolken. De leden uit de nieuwe lidstaten stuiten op dit gebied op ernstige tekortkomingen, die het voor ons moeilijk maken om ons werk te doen. Verder benadrukt het verslag terecht het belang van voorbereidingen op de toetreding van Bulgarije en Roemenië, die in 2007 moet plaatsvinden.
Met genoegen stellen wij vast dat de richtsnoeren van de heer Dombrovskis ook de oproep bevatten om de communautaire instellingen efficiënter te laten werken door middel van nauwere interinstitutionele samenwerking. Terloops zij opgemerkt dat er nog iets aan de lijst zou moeten worden toegevoegd dat ook al door eerdere sprekers is vermeld, namelijk de verbetering van de verbindingen van en naar Straatsburg, evenals de verbetering van de efficiëntie van afzonderlijke organen binnen de communautaire instellingen. Zo zouden wij ons moeten houden aan het beginsel dat de commissies niet in Straatsburg vergaderen, want op die manier zouden wij wellicht de nachtzittingen kunnen vermijden, evenals vergaderingen die noch ons humeur, noch de efficiëntie van ons werk ten goede komen.
Ik ben van mening dat wij duidelijker moeten benadrukken dat wij verplicht zijn om betrouwbare en onpartijdige informatie te verstrekken. Het is belangrijk dat de middelen voor het informatiebeleid overeenkomstig dit uitgangspunt worden aangewend. Hoewel de meerderheid van het Parlement achter dit beginsel staat, gebeurt dit in de praktijk niet altijd. In het verslag over de informatiecampagne over het Grondwettelijk Verdrag staat bijvoorbeeld expliciet dat aan de burgers moet worden uitgelegd welke voordelen de Grondwet hun biedt. Waar is hier de onpartijdigheid? Dank u wel. 
Kozlík (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de ontwerp-begrotingsprocedure voor het jaar 2006 en de begrotingswijzigingen voor het begrotingsjaar 2005 zijn zonder twijfel een reactie op de huidige situatie en de ontwikkelingen op het terrein van de begrotingsverhoudingen die gericht zijn op het doeltreffend ondersteunen van de werking van de Europese Unie. In dit opzicht waardeer ik het goede werk van de rapporteurs. In de korte spreektijd die mij is toebedeeld, wil ik vooral mijn steun uitspreken voor de heer Ferber en mij bij hem aansluiten door bijzondere nadruk te leggen op de inspanningen in verband met de onopgeloste kwestie van de hoeveelheid vertaal- en tolkwerk, dat een knelpunt vormt voor het werk van het Europees Parlement. Naast een toereikende financiering, gaat het hierbij om het aantrekken van gekwalificeerd personeel op dit terrein, specifieke maatregelen in het kader van gespecialiseerde opleidingen op het gebied van vertaling en vertolking – en dit wil ik benadrukken ook om het verbeteren van het beheer en de logistiek van deze werkzaamheden, een zaak die niet direct gerelateerd is aan de begrotingsprocedures. Dit alles is belangrijk om ervoor te zorgen dat het Europees Parlement zijn mandaat kan vervullen als een multinationale, meertalige instelling die zich houdt aan essentiële Europese normen en niet de indruk wekt een bureau te zijn voor Engelse taalcursussen. Ik dank u voor uw aandacht en de vertalers voor hun goede werk. 
De Voorzitter.
   Het gecombineerde debat is gesloten.
De stemming over de verslagen, minus het verslag van de heer Dombrovskis, waarover woensdag om 12.30 zal worden gestemd, vindt donderdag plaats.
De Voorzitter.
   Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de handel in eicellen. 
Kyprianou,
   Voorzitter, menselijke weefsels en cellen vormen tegenwoordig een belangrijk onderdeel van de gezondheidszorg. Het gebruik ervan voor therapeutische doeleinden blijft gestaag toenemen. Hierbij worden weefsels en cellen niet alleen vaker gebruikt, ze kunnen ook op steeds meer manieren worden gebruikt.
Weefsels en cellen worden vaak verkregen via grensoverschrijdende transacties. Zowel binnen Europa als tussen Europa en derde landen, zijn de afgelopen tien jaar meer menselijke stoffen uitgewisseld. Via uitwisseling van weefsels en cellen kunnen ziekten worden overgedragen. Dit feit heeft de aandacht gevestigd op de dringende behoefte aan strengere veiligheidsmaatregelen. Om aan deze bekommernis tegemoet te komen, hebben de Europese instellingen in maart 2004 een richtlijn goedgekeurd waarin kwaliteits- en veiligheidsvereisten voor menselijke weefsels en cellen zijn vastgelegd. Steeds meer patiënten in Europa, die een behandeling met menselijke weefsels of cellen ondergaan, kunnen er dank zij de richtlijn zeker van zijn dat deze stoffen veilig en van goede kwaliteit zijn. Hiermee komen we weer een stapje dichter bij de tenuitvoerlegging van het mandaat in artikel 152 van het Verdrag, dat bepaalt dat wij hoge normen moeten vastleggen voor de kwaliteit en de veiligheid van stoffen van menselijke oorsprong.
Vóór 7 april 2006 moeten alle lidstaten de richtlijn in nationaal recht omzetten. Dat betekent dat op die datum alle lidstaten, inclusief het Verenigd Koninkrijk, de richtlijn moeten toepassen. Bovendien zal de richtlijn vanaf dan deel uitmaken van het dat Roemenië moet toepassen uit hoofde van het uitbreidingsproces.
Eén punt wil ik extra in de verf zetten. Artikel 152, de rechtsgrondslag van de richtlijn, heeft tot doel regels uit te vaardigen voor volksgezondheidskwesties. In het debat in het Parlement, dat voorafging aan de goedkeuring van de richtlijn, was al duidelijk gesteld dat fundamentele ethische principes weliswaar aan de orde gesteld en ondersteund kunnen worden, maar dat het niet mogelijk is om bindende Europese regelgeving op te leggen.
De vrijwillige, onbetaalde donatie van weefsels en cellen is uitvoerig besproken in de medebeslissingsprocedure over de richtlijn inzake weefsels en cellen. Ik weet dat dit voor het Europees Parlement een belangrijk thema was en ik denk dat er uiteindelijk een goed compromis uit de bus is gekomen. Artikel 12 van de richtlijn bepaalt dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat donaties van weefsels en cellen vrijwillig en niet tegen betaling gebeuren. Donoren kunnen compensatie krijgen, maar dit moet strikt beperkt blijven tot de vergoeding van de onkosten en eventuele ongemakken in verband met de donatie. In dat geval bepalen de lidstaten onder welke voorwaarden compensatie is toegestaan. Zowel de Raad als het Parlement heeft deze oplossing aanvaard. Volgens de Commissie begeven we ons hiermee op de grens van wat juridisch aanvaardbaar is, gelet op de bepalingen in artikel 152 van het Verdrag.
Dit betekent echter niet dat de richtlijn onduidelijk is over de voorwaarden voor de uitwisseling van weefsels en cellen. In tegendeel, artikel 12 stelt glashelder dat die transacties vrijwillig en onbetaald moeten zijn. Dit heeft uiteraard te maken met waarden die veel ruimer zijn dan louter veiligheidskwesties.
De Commissie is dan ook van mening dat het tegen de filosofie van de richtlijn inzake weefsels en cellen zou indruisen, indien er aanzienlijke bedragen zouden worden betaald om menselijke eicellen te verkrijgen. Dit zou de deur wijd openzetten voor een handel, waarbij behoeftige mensen zich kunnen laten verleiden om dingen te doen die normaliter moeten worden ingegeven door altruïstische motieven. Zowel het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie als het Verdrag inzake de mensenrechten en de biogeneeskunde van de Raad van Europa verbieden het gebruik van het menselijk lichaam en de onderdelen ervan als bron voor financieel gewin.
De Commissie zal nauwlettend toekijken op de tenuitvoerlegging van de richtlijn inzake weefsels en cellen in de huidige en de toekomstige lidstaten. We zullen toezien op de tenuitvoerlegging van de verbodsbepalingen, maar ook van de algemene strekking van de richtlijn, zoals het in artikel 12 duidelijk omschreven beginsel van vrijwillige onbetaalde donatie.
Om ervoor te zorgen dat ook de kandidaat-lidstaten de richtlijn goed zouden kunnen interpreteren, heeft de Commissie in 2004 een collegiale toetsing georganiseerd in Roemenië en Bulgarije. Dit onderzoek analyseert de situatie in beide landen en identificeert een aantal acties voor de toekomst. Die moeten ervoor zorgen dat de EU-vereisten ter zake worden nageleefd. Dit proces heeft tevens een aantal aanbevelingen opgeleverd. De bevoegde instanties in beide landen zijn bereid de beginselen van de richtlijn over te nemen in hun nationale wetgeving. Zij zouden daar nog dit jaar werk van maken.
De Commissie is zich er van bewust, dat het belangrijk is de vrijwillige en onbetaalde donatie van veilige weefsels en cellen van goede kwaliteit aan te moedigen. Volgens mij is dit de beste manier om illegale handel te vermijden. In dit verband vindt de Commissie het ook erg belangrijk om de lidstaten aan te moedigen het principe van vrijwillige en onbetaalde donatie in hun nationale wetgeving op te nemen. Dit moet de basis vormen van alle programma’s voor donatie van weefsels en cellen. 
Martens,
   . Voorzitter, serieuze media, zoals de BBC en de ARD, hebben geschreven over Roemeense vrouwen die grote bedragen krijgen voor het doneren van eicellen, vooral ten behoeve van vruchtbaarheidsklinieken in het Verenigd Koninkrijk. Er worden bedragen genoemd die hoger zijn dan een half jaarsalaris voor Roemeense vrouwen. Als het waar is, is dat in strijd met de Europese richtlijn over de kwaliteit en de veiligheid van weefsels en cellen, zoals de Commissaris ook al heeft gezegd. De richtlijn laat alleen immers een vergoeding van kosten toe en een compensatie voor eventueel ongemak. De genoemde bedragen zouden deze aanzienlijk overschrijden.
Afgelopen donderdag heb ik een persbericht verzonden over dit thema en maandag vond ik hier op mijn kantoor een mailtje van een Roemeense ambassade en een bericht van de Engelse regering. Roemenië laat weten, en ik citeer: “ – let wel “”. De Engelse regering meldt dat hun organisatie die hiervoor verantwoordelijk is, de HFEA, alles heeft onderzocht en geen bewijs heeft kunnen vinden dat er daar iets fouts gebeurt. Het verbod dat tijdens het onderzoek gold, is opgeheven en inmiddels meldt de organisatie een groei van de aanvragen voor import van eicellen.
Eiceldonatie is niet zonder risico’s en vrouwen moeten een verklaring ondertekenen dat zij daar mee bekend zijn. Waarom zouden vrouwen met zoveel risico eicellen doneren als zij er niet voor betaald krijgen? Als je de website van "Global Art Clinic" leest, val je van de ene verbazing in de andere. Het is een postorderbedrijf voor baby's. Je kunt sperma invliegen waarmee dan een eicel van een Roemeense vrouw wordt bevrucht. Leeftijd, opleiding, lengte, kleur haar en dergelijke kun je kiezen. Het embryo wordt dan per koerier naar de toekomstige ouders verzonden om te worden ingeplant.
Voorzitter, ik heb de volgende vragen aan de Commissie. Ten eerste, de berichten uit Roemenië en het Verenigd Koninkrijk zijn tegenstrijdig. Weet de Commissie wat er daar gebeurt, op welke schaal, tegen welke betaling, en of wat er gebeurt in strijd is met de Europese regelgeving?
Ten tweede, op de website van "Global Art Clinic" blijkt dat deze vooral zaken doet met de VS, Israël en het Verenigd Koninkrijk. Kan de Commissie achterhalen of er ook afnemers zijn uit andere lidstaten, respectievelijk kandidaat-lidstaten, van de EU en of soortgelijke activiteiten tegen betaling bestaan in andere kandidaat-lidstaten?
Ten derde, de richtlijn over het gebruik van menselijke weefsels en cellen moet uiterlijk in april 2006 in nationaal recht zijn omgezet. Wat doet de Commissie om ervoor te zorgen dat de vergoedingen niet hoger zijn dan de vergoeding van gemaakte kosten en eventuele compensatie van het ongemak?
Ten vierde, kan de Commissie een overzicht maken van de regelgeving ter zake, inclusief bedragen, in de verschillende lidstaten en kandidaat-lidstaten? 
Roure,
    – Mijnheer de Voorzitter, wij weten nu dat hetgeen ten grondslag lag aan onze resolutie duidelijk ongefundeerd was, maar wij maken van de gelegenheid gebruik om terug te komen op het kaderbesluit over de voorkoming van de handel in menselijke organen en weefsels en de bestrijding van dit fenomeen. Zoals wij weten, wordt in artikel 3 van het Handvest van de grondrechten opgeroepen tot het verbod om het menselijk lichaam en bestanddelen daarvan als zodanig als bron van financieel voordeel aan te wenden. Het wegnemen van eicellen is niet zonder risico’s en houdt uiterst zware en pijnlijke behandelingen in. Bovendien wordt een vrouw, wanneer zij met name door armoede wordt gedwongen haar eicellen te verkopen, een gemakkelijke prooi voor georganiseerde criminele netwerken.
Eiceldonatie moet, zoals orgaandonatie in het algemeen, aan strikte regels worden onderworpen en met de grootst mogelijke zorgvuldigheid en waarborgen worden omgeven om kwetsbare personen te beschermen en om te voorkomen dat mensen worden geëxploiteerd omwille van hun cellen. Ik betreur het dat het op Grieks initiatief tot stand gekomen kaderbesluit over de voorkoming en bestrijding van de handel in menselijke organen en weefsels nog altijd niet door de Raad is aangenomen. Dit kaderbesluit verbiedt niet alleen de handel in menselijke organen en weefsels, maar geeft ook duidelijk aan wanneer er sprake is van overtredingen, zodat de handel in menselijke organen bestraft kan worden. Door de verschillen tussen de nationale wetgevingen ontstaat een gat waar criminele netwerken dankbaar gebruik van maken.
Wij vragen dan ook aan de Commissie welke maatregelen er al zijn en welke maatregelen zij denkt te gaan treffen om een nieuwe vorm van exploitatie van het lichaam van de vrouw te voorkomen. 
Ries,
    – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, alvorens tot de kern van de zaak te komen, zou ik op deze plaats willen zeggen dat het bijna een wonder is dat de gezamenlijke fracties van dit Parlement er vandaag in geslaagd zijn het leven te schenken aan een compromistekst over dit onderwerp, dat ons allen zorgen baart. Daar ben ik zeer blij om op deze Internationale Vrouwendag.
Waar praten wij nu precies over? De spreeksters vóór mij hebben het onderwerp al aangeroerd. Wij hebben het over het bestaan van een kliniek in Boekarest, Roemenië, die gespecialiseerd is in de donatie van eicellen aan EU-onderdanen, voornamelijk met de Britse nationaliteit, tegen een financiële vergoeding van gemiddeld 150 pond sterling. En daar ligt precies de kern van het probleem, aangezien u hier vanavond, mijnheer de commissaris, over dit bedrag zult horen spreken in termen van betaling of billijke vergoeding. Meer dan om een nuanceverschil gaat het hier in wezen om een filosofische tegenstelling in deze zeer gevoelige zaak, namelijk de donatie en het onbetaalde karakter daarvan. Dat geldt evenzeer voor organen als voor de twee richtlijnen die eerder door de Unie zijn aangenomen, betreffende de kwaliteit en de veiligheid van bloed respectievelijk weefsels en cellen.
Is er in dit geval, bij die Roemeense kliniek, nu wel of niet sprake van betaling, en dus van handel in eicellen? De Britse regelgevende instantie op dit gebied, de , heeft na een diepgaand onderzoek in Roemenië aangegeven dat haar conclusie in elk geval luidt dat er geen enkel bewijs is voor betaling.
In dit Parlement vragen wij de Commissie dan ook om helderheid te verschaffen in deze zaak. Beschikt de Commissie, mijnheer Kyprianou, overigens over nieuwe gegevens over Roemenië of EU-lidstaten?
Aangezien ik die wel heb, lijkt het me van belang dat de Commissie ons nog vóór de inwerkingtreding van deze richtlijn over weefsels en cellen een overzicht geeft van de wettelijke bepalingen van de lidstaten inzake donaties van voortplantingscellen en de vergoedingsregelingen die zij daarvoor hebben opgezet.
Bij deze dossiers – onderzoek en ethiek – liggen de zaken helder voor de ALDE-Fractie: het is niet de taak van Europa om de ethiek te gaan harmoniseren; het subsidiariteitsbeginsel moet vooropstaan en de landen die op dit gebied een behoudend standpunt innemen mogen Europa er niet van weerhouden onderzoek te doen naar stamcellen om een perspectief te bieden aan de miljoenen patiënten die hun hoop hebben gevestigd op gen- en celtherapie. Daarom zullen wij na ons interne debat van vanavond tegen paragraaf 11 stemmen.
Voorts moet er prioriteit worden gegeven aan het gemeenschappelijke belang van donoren en patiënten, waarbij ik niet alleen doel op de toegankelijkheid van deze specifieke behandelingen, maar uiteraard ook op kwaliteit en veiligheid aan beide uiteinden van de keten.
Tot slot: bij dit gevecht om de specifieke veiligheid en kwaliteit van voortplantingsceldonaties, zoals bloeddonaties, gaat het er niet alleen om dat die donaties kosteloos zijn, maar ook dat ze beschikbaar zijn. Mijnheer de commissaris, u heeft er zojuist op gewezen dat de lidstaten het onderwerp vrijwillige en onbetaalde donatie wettelijk moeten regelen. Dit soort medisch toerisme zou wellicht voorkomen kunnen worden als de lidstaten van de Europese Unie zich ook in alle openheid zouden willen buigen over de vraag of vergoedingen in principe toelaatbaar zijn en zo ja, hoe hoog die dan zouden moeten zijn. Evenals u verwijs ik hier naar het compromis dat is bereikt na een reeks heroïsche debatten en dat terugkomt in artikel 12 van de richtlijn. Dit is paragraaf 5, een cruciaal onderdeel van onze resolutie.
Een groot aantal lidstaten is zich hier overigens al volledig van bewust en heeft het debat over dit onderwerp al aangezwengeld, zoals in Groot-Brittannië. Om een lang verhaal kort te maken, mijnheer de commissaris, het doel van deze tekst is een vastberaden, gezamenlijke strijd te voeren voor solidariteit en kwaliteit en tegen schaarste en handel, tegen alle vormen van handel waarvan met name vrouwen het slachtoffer kunnen worden. Ik kom ter afronding uit bij het eerste punt van onze resolutie en de teksten die de grondslag van de Europese Unie vormen. Het menselijk lichaam is onvervreemdbaar en mag nooit een bron van financieel voordeel zijn. 
Breyer,
   Mijnheer de Voorzitter, het huidige debat is ook een lakmoesproef voor het Handvest van de grondrechten. Nu zal volgens mij duidelijk worden of de Commissie de waarden die in het Handvest van de grondrechten zijn vastgelegd, zoals bijvoorbeeld de menselijke waardigheid, serieus neemt of dat zij bij schendingen de andere kant op kijkt. Legt de Commissie de handen in de schoot en verstopt zij zich achter de lidstaten of legt zij inderdaad die schendingen bloot? Waarom kan de Commissie ons vandaag niet uitleggen waarom de Britse regering aan de ene kant beweert dat een dergelijke handel niet bestaat en dat er geen betalingen zijn verricht die een normale compensatie te boven gaan, terwijl de Roemeense regering aan de andere kant heeft aangegeven dat zij de kliniek gesloten heeft? U heeft ons daarover vandaag geen uitleg kunnen geven.
Betekent dit dat u dit onderwerp niet serieus neemt en dat u zich door deze praatjes in slaap laat sussen, of bent u bereid om het bewijsmateriaal daadwerkelijk te onderzoeken? Er zijn talrijke bewijsstukken, via internet, van journalisten en in andere documenten, waarmee eenduidig kan worden aangetoond dat die betalingen wel degelijk hebben plaatsgevonden. Op basis van uw gezonde verstand, mijnheer Kyprianou, zou u zich toch al de volgende vraag moeten stellen: Wat zou de reden voor deze Roemeense vrouwen kunnen zijn om hun eicellen uitgerekend aan Britse klinieken gratis ter beschikking te stellen als die vrouwen zelf een hoog gezondheidsrisico lopen?
Ik zou graag zien dat de Commissie dit debat serieus neemt en zich niet achter sussende praatjes of achter de resolutie verschuilt. Wij zijn op de hoogte van de richtlijnontwerpen. Als hoedster van de Verdragen is het uw taak om te zorgen dat er geen ethische fragmentatiebommen in de Europese Unie rondslingeren. U dient ervoor te zorgen dat hiervoor een rode kaart wordt gegeven. Die kaart dient niet alleen door het Parlement gegeven te worden – en dat zijn wij met onze ontwerpresolutie ook van plan – maar het is ook de taak van de Europese Commissie om een heel duidelijk signaal te gegeven dat een dergelijke handel ontoelaatbaar is en dat de Commissie ook echt alles in het werk zal stellen om deze schending van de menselijke waardigheid te beëindigen. De Commissie dient te laten zien dat zij deze kwestie zeer serieus neemt en dat zij het probleem ook zelf zal onderzoeken. De Commissie dient haar gezonde verstand te gebruiken en moet hierover contact opnemen met de Roemeense regering; per slot van rekening is Roemenië een toetredingsland. De Commissie dient ook het Europese publiek duidelijk te maken dat er op Europees niveau geen handel met mensen of delen van mensen geaccepteerd zal worden. 
Svensson,
   Mijnheer de Voorzitter, ook ik hoop natuurlijk dat de Commissie de informatie uit Roemenië echt serieus neemt. Laten we ons niet in slaap laten sussen door een gevoel van zekerheid, omdat er verschillende boodschappen van verschillende regeringen komen.
We hebben geconstateerd dat men in alle opzichten zeer vindingrijk is als het gaat om de exploitatie van het vrouwelijk lichaam. Het debat dat we vandaag vele uren geleden voerden, ging over de vierde wereldvrouwenconferentie. Veel leden van het Parlement, de verantwoordelijke commissaris en de vertegenwoordigers van de Raad veroordeelden de vrouwenhandel waarover toen werd gesproken, de zogenaamde . Nu, vele uren later, gaat het debat opnieuw over plannen om het vrouwelijk lichaam nog verder te exploiteren door handel in eicellen. Een zo cynischvoorstel als het voorstel inzake het kopen en verkopen van eicellen mag niet mogelijk zijn in een beschaafde, humane samenleving.
Als dit toegestaan zou zijn, dan moet men eens nadenken over het vervolg van zo’n koop- en verkoopmarkt. Welke andereorganen zullen gekocht en verkocht kunnen worden op zo’n markt? Nu heb ik het natuurlijk niet over vrijwillige en onbetaalde donaties van menselijke cellen en menselijk weefsel. Dat is iets heel anders dan deze koop- en verkoopmarkt.
Ik hoop dat de Commissie deze kwestie serieus neemt en dat het Parlement het unaniem eens is met deze oproepen tot de Commissie om alle mogelijke maatregelen te nemen teneinde deze naar mijn mening misdadige praktijk te verhinderen. Het moet niet mogelijk zijn dat men tegen betaling in eicellen handelt. Dat moet volstrekt duidelijk zijn.
Krupa,
    Mijnheer de Voorzitter, wij zouden het debat van vandaag over het probleem van de handel in vrouwelijke geslachtscellen niet hoeven te voeren als de mensen zich bewust waren van de waardigheid en eenmaligheid van de mens, die van God zelf uitgaat. De tweede drijfveer achter de verkoop van eicellen en de manipulatie van embryo’s is financieel gewin. Dit druist niet alleen in tegen de morele beginselen, maar ook tegen de bepalingen van de Europees Verdrag ter bescherming van de rechten van de mens uit 1996, waarin staat dat het menselijk lichaam of enig deel daarvan geen bron van winst mag vormen. Handel in menselijke cellen of organen maakt van de mens een object en van de buik van de vrouw een couveuse. Dit is een belediging van de waardigheid van het individu, de vrouw en de moeder.
Geslachtscellen zijn niet te vergelijken met andere weefsels of met bloed. Medisch gezien moeten aanzienlijke doses hormonen worden toegediend om eicellen te verkrijgen. Dit leidt, zeker wanneer de behandeling meerdere keren wordt herhaald, tot neurohormonale stoornissen, genetische afwijkingen in de kern van de eicellen en pathologische veranderingen in de structuur en het functioneren van de eileiders, waarbij vaak kankers ontstaan. Dit vormt niet alleen een bedreiging van de gezondheid, maar zelfs van het leven van de vrouw.
Bovendien is de manipulatie van geslachtscellen en embryo’s uit ethische overwegingen ongeoorloofd. Het betreft hier het ernstige probleem van het genetisch erfgoed, dat, wanneer de natuurlijke gang van zaken wordt verstoord, chaos, ongeluk en lijden van veel, ook toekomstige, mensen veroorzaakt, namelijk van diegenen die in de reageerbuis worden verwekt. Deze organisatoren van het tegenwoordige drama waarin de mens tot object wordt gemaakt, zijn tevens uit op de vernietiging van de betekenis van het huwelijk en het gezin, evenals op de verbreking van het biologische, genetische en juridische ouderschap. Wij moeten ons hiertegen verzetten. Dank u wel. 
Allister (NI ).
    Mijnheer de Voorzitter, iedere vorm van handel in menselijke bestanddelen of weefsels heeft iets uitermate weerzinwekkends. Als er inderdaad sprake zou zijn van handel in menselijke eicellen van Roemenië naar het Verenigd Koninkrijk, dan is dat uiterst laakbaar en dient het te worden veroordeeld. Ik vertrouw erop dat de Commissie meer duidelijkheid zal verschaffen over de vraag of er volgens haar inderdaad van dergelijke handel sprake is.
Het wegnemen van eicellen levert als gevolg van de hyperstimulering van de eierstokken ernstige risico’s op voor de gezondheid van de betrokken vrouwen. Het is dan ook schandalig en absoluut onaanvaardbaar dat vrouwen in behoeftige economische omstandigheden in arme landen financieel worden gestimuleerd tot betaalde donaties. Ik steun iedere maatregel die ertoe bij kan dragen dat deze schandalige vorm van handel met wortel en tak wordt uitgeroeid.
De begrijpelijke wens van kinderloze echtparen om kinderen te krijgen, mag niet de overhand krijgen over de menselijke waardigheid en de gezondheid van de donoren. De Algemene Vergadering van de VN heeft vandaag een verklaring tegen het klonen van mensen aangenomen. Daarin sprak zij uit dat er maatregelen moeten worden getroffen om te voorkomen dat bij de toepassing van de biowetenschappen vrouwen worden uitgebuit. Het onderwerp van vandaag is daar een voorbeeld van. 
Záborská (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dat bij jonge Roemeense vrouwen van 18 tot 30 jaar eicellen worden weggenomen voor het creëren van menselijke embryo’s, is een van de meest weerzinwekkende verschijningsvormen van de moderne uitbuiting van de vrouw. Het is ook de ergst denkbare uitwas van het beginsel van het vrije verkeer van goederen en diensten in onze zogenaamd ontwikkelde Europese landen.
De nieuwe vrouwenslaven van de biotechnologie hebben als enig gebrek dat zij geboren zijn in een Europees land dat in economisch opzicht arm is. Hun maten staan voortaan op internet, en een paar klikken zijn voldoende om hen te selecteren op ras, kleur van de ogen en opleidingsniveau.
Dit doet ons denken aan andere trieste momenten van menselijke selectie in Europa. Destijds gebeurde dat op omvangrijkere schaal en was het zichtbaarder. Maar het geluk om een kind te krijgen is voortaan ook in Europa op internet te koop, en het kost nog bijna niets ook. Wat wij echter niet te zien krijgen, is dat de lichamelijke integriteit van deze jonge vrouwen voor altijd verwoest wordt en vooral dat hun diepste verlangen om ooit zelf het leven aan een kind te kunnen schenken, voor altijd te gronde wordt gericht.
Laten wij vooral niet te snel denken dat er met een aanvaardbare oplossing wel een einde zal komen aan dit trieste verhaal. Een zekere vorm van wetenschap heeft deze menselijke embryo’s eveneens nodig, en vrouwen die in armoede leven zijn de favoriete prooi, zeker als zij in Europa leven en helemaal als zij jong zijn. En hebben wij, afgevaardigden van Europa, dan nog goede argumenten om de strijd aan te binden met deze handel, en vooral ook de moed om alles te doen om hier een halt aan toe te roepen? 
McAvan (PSE ).
    Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat ik hier vanavond een paar misverstanden rond dit vraagstuk kan wegnemen.
In het Verenigd Koninkrijk zijn financiële prikkels ten behoeve van eiceldonatie niet toegestaan. Klinieken mogen donoren voor hun donaties een vergoeding van 15 pond, ongeveer 20 euro, bieden plus een onkostenvergoeding. Deze regels gelden zowel voor donoren binnen het Verenigd Koninkrijk als voor donoren die eicellen afstaan voor iemand in het Verenigd Koninkrijk. Dat is het eerste punt dat ik wil ophelderen.
Het tweede punt waarover ik graag opheldering wil verschaffen, zijn de betalingen van 1.000 pond, die in de oorspronkelijke vraag werden genoemd. In het Verenigd Koninkrijk is momenteel een debat gaande over het tekort aan eicel- en spermadonaties, in het bijzonder in het licht van de discussie over een nieuwe wet die kinderen die na dergelijke donaties worden geboren, het recht geeft hun ouders te kennen. Wij verwachten dat hierdoor een tekort aan eicellen en sperma zal ontstaan. Daarom wordt er nu gesproken over manieren om dat tekort aan te vullen. In dat kader is door sommigen het bedrag van 1.000 pond genoemd. Daar is echter geen besluit over genomen en het is geen beleid in het Verenigd Koninkrijk.
Er is inderdaad een kliniek in Roemenië die eicellen levert aan echtparen in Groot-Brittannië. Over deze kliniek zijn bedenkingen geuit bij het onafhankelijke Britse instituut , de autoriteit voor menselijke bevruchting en embryologie in Groot-Brittannië. Medewerkers van dit instituut hebben de berichten daarover onderzocht, zijn naar Roemenië geweest, hebben met vrouwen gesproken en hebben deze zaak bestudeerd. Zij hebben geconstateerd dat er enige bezorgdheid bestaat met betrekking tot de toestemmingsformulieren. Deze formulieren zijn nu gewijzigd. Zij hebben geen bewijzen gevonden voor onrechtmatige betalingen. Het instituut zal de gang van zaken rond dit onderwerp in Roemenië echter nauwlettend in de gaten blijven houden. Op een bepaald moment heeft het ook een zending die op weg was naar het Verenigd Koninkrijk, tegengehouden. Het instituut houdt de situatie permanent in de gaten.
Wij moeten in dit verband een aantal vragen aan de orde stellen. Volgens mij willen wij geen markt in menselijke eicellen en andere menselijke weefsels. Ik sta achter de verwijzing in de richtlijn van de EU naar vrijwilligheid en altruïstische motieven bij donaties. Wij moeten ons beraden over de vraag wat wij willen met mensen die doneren aan mensen buiten hun eigen land. Als EU kunnen wij daarvoor in onze eigen landen regels opstellen, maar dat is niet het geval in andere landen, die deze regulerende bevoegdheid niet hebben.
Ik hoop dat de commissaris samen met de Wereldgezondheidsorganisatie aan deze problematiek zal werken en dat hij de hele zaak nog eens goed zal bestuderen, zodat wij oplossingen vinden voor de door de leden geuite zorgen. 
Matsakis (ALDE ).
    Mijnheer de Voorzitter, ieder jaar zijn honderdduizenden echtparen veroordeeld tot kinderloosheid doordat de vrouw geen eicellen kan produceren. In deze situatie kan nu verandering komen door middel van eiceldonatie.
Daarbij doen zich twee belangrijke ethische vragen voor. In de eerste plaats: is het aanvaardbaar dat vrouwen die een eicel doneren, worden onderworpen aan de daarvoor noodzakelijke medische voorbehandeling, die niet geheel zonder risico’s is? In de tweede plaats, is het aanvaardbaar dat vrouwen die dit laten doen daarvoor een vergoeding ontvangen? Het is zowel ethisch als gewenst dat er een goed gecontroleerd en gereguleerd systeem komt, zodat gezonde vrouwen, na een uitgebreide voorlichting en onderzoek, er zelf voor kunnen kiezen hun eicellen te doneren. Met een dergelijk systeem kunnen de risico’s voor alle betrokkenen tot een absoluut minimum worden beperkt. Hiermee kunnen veel koppels worden voorzien van kwalitatief hoogstaande medische zorg en veel levensgeluk, terwijl tegelijkertijd aan jonge vrouwen de broodnodige financiële bijstand wordt geboden, die zij in veel gevallen zullen gebruiken om beter voor hun eigen kinderen te zorgen.
Onze grootste bron van zorg is het gevaar van uitbuiting. De beste manier om te zorgen dat vrouwen worden uitgebuit, is natuurlijk door eiceldonatie illegaal te maken. Laten wij daarom de realiteit van de moderne menselijke behoeften niet uit de weg gaan. Laten wij de kansen die de medische vooruitgang onze burgers te bieden heeft, vooral aangrijpen. Laten wij de droom van duizenden liefdevolle echtparen om een eigen gezin te stichten niet verstoren door hun het geluk van het krijgen van kinderen te ontzeggen. Laten wij onze inspanningen richten op controle en begeleiding, in plaats van op onderdrukking, straf, bangmakerij ....
Auken (Verts/ALE ).
    Mijnheer de Voorzitter, er komt gegarandeerd een enorme druk op vrouwen om eicellen te leveren. Er zal een zeer groot gebrek aan eicellen ontstaan. Over dit thema valt niet helder te speken. Het verontrust me nogal dat we lukraak spreken over eicellen, sperma, embryo’s. Embryo’s – ik wist niet dat je ook embryo’s kon krijgen, op dezelfde manier waarop je sperma kunt krijgen. Dat zeggen de Britten in hun antwoord. Ze noemen ze in één adem met de rest. Wat ik het meest verontrustende vind, is dat de Commissie blijkbaar gelooft dat men deze problemen, die zeer dicht in de buurt komen van mensenhandel, met regelgeving heeft opgelost. Er is zeer scherpe controle nodig, en het is nodig dat men de overtreders van de regels opspoort. Ik wil ook, zoals zojuist gezegd is, de vraag aan de orde stellen wat we moeten doen aan de toekomstige grensoverschrijdende handel. Die moet natuurlijk ook onder controle gebracht worden. Het is uiteraard niet genoeg om te zeggen dat die handel toegestaan is in het andere land. Vrouwenhandel is misschien ook toegestaan in een ander land, maar desondanks willen we daar nog steeds een verbod op. Ik wacht met spanning op de verklaring van de Commissie hoe zij wil garanderen dat aan deze wens wordt voldaan.
Adamou (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik zou een heleboel kunnen zeggen maar ik zal mij beperken tot heel weinig. Ik ben namelijk niet van plan om de geschiedenis op te dissen; die is u immers welbekend. Wij weten allen dat het hier gaat om een echte handel. Daarover kan geen enkele twijfel bestaan. Mevrouw McAvan doet een nobele poging om ons ervan te overtuigen dat dit allemaal in werkelijkheid niet gebeurt, maar ik ben zelf dokter en ik weet dat het gebeurt. Bovendien moeten dergelijke dingen worden verboden. Dat strookt namelijk ook met het standpunt van het Europees Parlement.
Ik heb bovendien vandaag, net als alle andere afgevaardigden, een e-mail gekregen van mevrouw Záborská over een resolutie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, resolutie 59516, die over dit vraagstuk gaat. Daarvan heeft mevrouw Záborská in haar redevoering echter geen gewag gemaakt.
Als deze handel is toegstaan, moeten wij ook de handel in andere organen toestaan, betaalde handel, net als de nierhandel. Wij weten hoe keihard de handel in niertransplantaten is. Daarbij gaat het met name om niertransplantaten uit het Verre en het Midden-Oosten. Ons zijn talloze gevallen bekend. Ik wil echter een korte opmerking maken in verband met de bijwerkingen, voor gezonde vrouwen die deze methode niet gebruiken voor zichzelf – om bevrucht te worden –, maar die donor willen worden. De bijwerkingen zijn niet gering; andere collega’s hebben ze al genoemd. Er is zelfs gewag gemaakt van sterftegevallen, ofschoon die niet wetenschappelijk gestaafd zijn. Ik ben echter van mening dat dit reden genoeg is voor een vrouw om er nog eens over na te denken. Wij vieren vandaag de Internationale Vrouwendag, en het is jammer dat wij hier nu moeten spreken over uitbuiting van arme vrouwen in Roemenië. 
Blokland (IND/DEM ).
    Voorzitter, wij praten hier vandaag over dit onderwerp, mede omdat er vanuit de Europese Unie geld beschikbaar wordt gesteld voor onderzoek naar embryonale stamcellen. Ik heb hier in dit Huis al eens eerder mijn verbazing daarover uitgesproken, want dit onderzoek is in een aantal lidstaten verboden en verdraagt zich niet met de vandaag in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties aangenomen resolutie tegen alle vormen van menselijk klonen.
Daarnaast is er de commerciële exploitatie van vrouwen die, aangelokt door betaling van forse bedragen, eicellen afstaan zonder precies te weten aan welke medische risico's zij zich blootstellen. Voor mij is duidelijk dat handel in eicellen en menselijke embryo's zo snel mogelijk moet worden beëindigd. De Commissie zou er echter ook goed aan doen om te onderzoeken of zijzelf hier niet medeverantwoordelijk voor is, omdat zij met Europees geld onderzoek stimuleert dat in sommige lidstaten strafbaar is. Het lijkt mij dat het subsidiariteitsbeginsel hier wordt genegeerd, want er is hier geen sprake van een probleem dat niet in de lidstaten zelf kan worden opgelost.
Commissaris, kunt u aangeven hoe u denkt over deze handel en kunt u mij toezeggen dat financiering van onderzoek alleen plaatsvindt als dit onderzoek in alle lidstaten van de Unie is toegestaan? Bent u bereid zich te houden aan de vandaag in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties aangenomen resolutie waarin wordt opgeroepen tot het nemen van maatregelen om de exploitatie van vrouwen te voorkomen? 
Liese (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris graag bedanken omdat hij nogmaals duidelijk heeft gemaakt dat Europa vasthoudt aan het beginsel dat wij de handel in menselijke cellen en weefsels niet tolereren en dat wij voorstander zijn van kosteloze donaties. Ik dank hem voor deze principiële stellingname.
Ik ben het echter ook eens met degenen die gezegd hebben dat de Commissie deze kwestie nader dient te onderzoeken. Er is sprake van een tegenstrijdigheid tussen de Britse en de Roemeense verklaringen. De Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten zal bij de stemming een amendement indienen waarin de Commissie ook nog een keer schriftelijk wordt opgeroepen om deze tegenstrijdigheid op te helderen.
Persoonlijk vind ik de toelichting van de Britste autoriteiten absoluut ongeloofwaardig. U heeft dat zojuist al voorgelezen, mevrouw McAvan. Wij beschikken allemaal over de notitie van de Britse ambassade waarin staat wat u zojuist heeft voorgelezen. Het is uw goed recht, en wellicht zelfs uw plicht, om zo kort voor de verkiezingen de Britse regering te verdedigen, maar dat maakt het er nog steeds niet geloofwaardig op. Wij weten dat diverse media Roemenië hebben bezocht. In de komende dagen zullen op de Europese zenders televisiebeelden te zien zijn van interviews met vrouwen die geld voor die donatie hebben ontvangen. Ik benieuwd of u de uitleg van de Britse regering daarna nog kunt verdedigen. Wellicht dat sommige mensen in Groot-Brittannië die 1.000 pond terecht vinden. In een document van de Britse wordt die 1.000 pond zonder enig commentaar vermeld, en tegen dergelijk praktijken moeten wij ons verzetten. Dit is slechts het topje van de ijsberg, wat betekent dat wij met een kolossaal probleem te maken hebben. Als wij er dan in slagen om dat topje van de ijsberg te ontdekken, moeten wij de kwestie niet in nevelen hullen om te voorkomen dat die paar mensen die wij kunnen pakken, verantwoording af moeten leggen.
Ik heb veel waardering voor mevrouw Ries als collega, maar ik wil haar desondanks het volgende zeggen. Wij zijn het over veel zaken eens, maar ik kan niet begrijpen dat de ALDE-Fractie van plan is om tegen punt 11 te stemmen. In de eerste plaats gaat het om een gemeenschappelijke ontwerpresolutie en in de tweede plaats bevat punt 11 de volgende tekst; “verzoekt de lidstaten om maatregelen te nemen om de uitbuiting van vrouwen bij de toepassing van biowetenschappen te voorkomen” Wij moeten het er in dit Parlement toch over eens kunnen worden dat wij tegen het uitbuiten van vrouwen zijn, zeker gezien het feit dat het vandaag ook nog eens Internationale Vrouwendag is! 
Toia (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik geloof dat het heel belangrijk is dat het Europees Parlement iedere vorm van handel en verkeer in menselijke weefsels en cellen met kracht verwerpt en veroordeelt, aangezien dit in strijd is met het fundamentele principe van onvervreemdbaarheid van het menselijk lichaam, en dat het tevens het verbod op handel in delen van het menselijk lichaam invoert. In verband hiermee vind ik het nodig het verschil tussen handel en donatie te benadrukken.
Ook met betrekking tot donatie moeten wij echter frank en vrij stellen dat het nodig is erg waakzaam te zijn. De drijfveren voor donatie zijn namelijk vaak geldelijk gewin en dus ook exploitatie. Het is geen toeval dat kort geleden het gebrek aan eicellen en sperma werd genoemd in die landen waar de anonimiteit van de donateurs niet wordt gegarandeerd. We begrijpen dan ook dat donatie vaak niet het resultaat is van altruïstische principes, maar dat er bepaalde winstoogmerken achter zitten. Daarom geloof ik dat wij heel oplettend, waakzaam en duidelijk moeten zijn.
Ter afsluiting wijs ik er met nadruk op dat wanneer er over cellen wordt gesproken, het belangrijk is te weten dat er verschil bestaat tussen cellen in het algemeen en eicellen. In verband hiermee is het belangrijk dat de wettelijke vrijheid van de lidstaten wordt gegarandeerd, aangezien donatie van eicellen niet in alle landen is toegestaan en deze materie onder de bevoegdheid van de lidstaten zelf valt. 
Sonik (PPE-DE ).
    Mijnheer de Voorzitter, het Europees recht stelt duidelijk dat menselijke weefsels geen voorwerp van handel, koop en verkoop mogen zijn. Ieder ander standpunt zet de deur open voor misbruik.
In verschillende delen van de wereld komt handel in organen en weefsel voor. De slachtoffers zijn altijd de armsten, die uit armoede zijn gedwongen om kostbaar materiaal te verkopen. Europa heeft zich altijd tegen een dergelijke praktijk verzet, maar ondersteunt de bewuste donatie die niet wordt afgedwongen. Bloeddonatie is hiervan een voorbeeld. Europa aanvaardt eveneens de donatie van eicellen op voorwaarde dat het om een donatie gaat, dat wil zeggen een bewuste, belangeloze en vrije daad. De logica van het Europese recht beschermt de armsten en voorkomt de commercialisering van de mens. Overeenkomstig de logica van ons recht mag niet alles voorwerp zijn van koop en verkoop, ook niet als de verkoper met de financiële vergoeding akkoord gaat.
Hoe kunnen wij verklaren dat Roemeense klinieken over een ruim aanbod van eicellen beschikken? Zijn Roemeense vrouwen fundamenteel anders dan vrouwen uit andere landen? Zijn zij sterker geneigd offers te brengen aan anonieme afnemers? Of schuilt de verklaring wellicht in hun economische situatie en worden zij illegaal betaald? Wij moeten tevens nagaan of aan deze vrouwen tevoren een hormoonbehandeling wordt toegediend en of zij worden voorgelicht over de risico’s die aan deze behandeling zijn verbonden.
Is het initiatief van de , die een beloning van duizend pond voorstelt, niet een poging om de logica van het Europees recht te doorbreken? Betekent dit niet dat vrouwen die in een moeilijke materiele situatie en armoede verkeren, aan nog ergere uitbuiting en vernedering worden blootgesteld? Bestaat hier niet het risico dat zij wordt behandeld als een fabriek van verhandelbare onderdelen, als een lichaam dat op bestelling en tegen een overeengekomen prijs weefsel produceert dat anderen nodig hebben, als lichaam onderhevig aan de marktwerking? Mijnheer de commissaris, de Europese Commissie zou zich over deze vraagstukken moeten buigen, om op al deze vragen een antwoord te vinden. 
Kyprianou,
   . Dit was een bijzonder interessant debat, maar misschien heb ik mij in mijn openingstoespraak niet helemaal duidelijk uitgedrukt. Daarom wil ik mijn standpunt graag toelichten.
Ik kan u verzekeren dat ik deze zaak uiterst serieus neem en dat deze hele situatie mij grote zorgen baart. Ik kan mij niet herinneren iets gezegd te hebben dat aanleiding kan geven tot een andere interpretatie. De Commissie maakt zich werkelijk zorgen over de situatie, maar we moeten rekening houden met de mogelijkheden, bevoegdheden en rechten die zij krachtens het Verdrag heeft.
Diegenen van u die mijn hoorzitting hebben gevolgd, weten dat ik niet bepaald gelukkig ben met de bevoegdheden die wij krachtens het Verdrag op het gebied van de volksgezondheid hebben. Dat is echter wel de wet en de realiteit, en daar moeten wij ons aan houden. Krachtens het Verdrag kunnen wij ons alleen bemoeien met vraagstukken rond veiligheid en kwaliteit. Om die reden zegt de richtlijn niets over de kwestie van de betaling en verwijst hij slechts naar de geest en de filosofie van onbetaalde donaties die door de lidmaten moeten worden toegepast en gevolgd. Dit is echter geen bindend voorschrift. Er zijn grenzen aan wat de Commissie op dit punt kan doen. Zo kan zij bijvoorbeeld geen inbreukprocedure tegen een lidstaat starten, omdat het subsidiariteitsbeginsel van toepassing is en dit dus een zaak is voor de lidstaten.
Nogmaals, dit betekent niet dat wij, omdat wij geen wettelijke bevoegdheid hebben, geen beleidsstandpunten kunnen innemen of beleidsinitiatieven kunnen nemen. Wij zijn voornemens om dit in de eerste plaats te doen door middel van het verslag dat wij zullen opstellen over de tenuitvoerlegging van deze richtlijn. In dit verslag zullen de maatregelen worden behandeld die door de lidstaten zijn getroffen om onbetaalde en vrijwillige donaties te bevorderen. Wij zullen al het mogelijke doen om dit aspect van de achterliggende filosofie van de richtlijn, namelijk dat van de onbetaalde en vrijwillige donaties, te bevorderen. Tegelijkertijd zullen wij duidelijk rapporteren en signaleren waar deze filosofie niet wordt gevolgd en er sprake is van betaling.
Ik heb begrip voor de standpunten die door sommige leden naar voren zijn gebracht, maar ik moet toch duidelijk stellen dat wij ons dienen te houden aan de richtlijn en de daaraan ten grondslag liggende filosofie van onbetaalde en vrijwillige donaties. Die vormt immers het uitgangspunt van de wet waaraan de Commissie gebonden is.
Wat deze specifieke zaak betreft, wil ik u er nogmaals aan herinneren dat wij geen wettelijke bevoegdheid hebben en dat er geen sprake kan zijn van een rechtstreeks onderzoek door de Commissie. Wij hebben een verslag ontvangen van de Britse bevoegde autoriteit en haar onafhankelijke instituut en wij hebben geen reden om de resultaten van dat onderzoek in twijfel te trekken. De handel is enige tijd geleden zelfs stopgezet en er is geen bewijs gevonden dat er sprake is geweest van betalingen. Niettemin zullen wij deze zaak nauwlettend blijven volgen. Wij zullen ook contact opnemen met de Roemeense autoriteiten om te zien welke bewijzen zij eventueel hebben, hoewel ook het Britse onderzoek in Roemenië heeft plaatsgevonden en ook daar geen bewijzen zijn gevonden voor betalingen.
De richtlijn schrijft weliswaar voor dat “de lidstaten zich beijveren om vrijwillige, onbetaalde donaties te verzekeren”, maar dat betekent nog niet dat de lidstaten niet een stap verder kunnen gaan en, zoals ik in mijn toespraak al zei, nationale wetgeving invoeren inzake onbetaalde, vrijwillige donaties, en zelfs betalingen kunnen verbieden, mits zij dat kunnen rechtvaardigen op grond van ethische overwegingen en de publieke moraal. Gezien de realiteit van het Verdrag hebben de lidstaten op dit punt een grotere verantwoordelijkheid dan de Europese Gemeenschap.
Ik heb niet het gevoel dat het probleem nu is opgelost, want zolang er vraag is, zal de kans op handel en betalingen altijd blijven bestaan. Misschien zijn er in dit geval inderdaad betalingen gedaan, al is dat niet bewezen, en dat kan altijd weer gebeuren. Daarom moeten wij manieren vinden om vrijwillige, onbetaalde donaties te bevorderen, zodat in de vraag wordt voorzien en er geen behoefte meer is aan illegale handel of betalingen met alle risico’s die daarmee gepaard gaan.
Ik kan u verzekeren dat wij deze zaak binnen de bevoegdheden die wij hebben zeer kritisch zullen volgen. Als wij gevallen vinden van schendingen van hetzij de letter, hetzij de geest van de richtlijn, zullen wij die melden en openbaar maken. 
De Voorzitter.
   Tot besluit van het debat deel ik u mee dat er zeven ontwerpresoluties(1) zijn ingediend overeenkomstig artikel 103, lid 2 van het Reglement. 
Breyer (Verts/ALE ).
   Mijnheer de Voorzitter, de commissaris, heeft niet op alle gestelde vragen een antwoord gegeven. Mijnheer de commissaris, u hebt heel veel naar de richtlijn inzake weefsels en cellen verwezen. Er is echter ook gevraagd of deze kwestie niet een schending van het Handvest van de grondrechten betekent. Naar mijn idee kan over het Handvest van de grondrechten niet gezegd worden dat het een subsidiariteitskwestie betreft. Ik wil ook niet dat een dergelijke boodschap na het debat van vandaag in de Europese openbaarheid komt. Dat zou namelijk de indruk wekken dat een schending van de menselijke waardigheid een subsidiariteitskwestie is. Ik zou u willen verzoeken om hier alsnog op te reageren. Daarnaast heb ik ook met belangstelling naar uw antwoord op de vraag van de heer Blokland geluisterd. Ook dat is een ethische vraag die u niet onbeantwoord mag laten, omdat deze vraag het grote publiek en het Europees Parlement bezighoudt. 
Kyprianou,
   . Om alle vragen over zaken die direct of indirect met deze zaak verband houden, te kunnen beantwoorden, zou ik ongeveer 45 minuten nodig hebben. Dat kan dus niet. Wij zullen echter de vraag over de juridische implicaties van de schending van grondrechten en het standpunt dat wij daarover kunnen innemen, schriftelijk beantwoorden. Ik ben geen jurist en ik kan hier dus geen juridisch oordeel geven. Daarom zullen wij in een later stadium schriftelijk reageren. Voor het overige geloof ik dat ik de belangrijkste vragen die zijn gesteld, heb beantwoord. 
De Voorzitter.
   Er zijn zeven ontwerpresoluties(2) ingediend overeenkomstig artikel 103, lid 2 van het Reglement, tot besluit van het debat.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag plaats. 

