De tenuitvoerlegging van de Europese Veiligheidsstrategie in verband met het EVDB (voortzetting van het debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over het verslag van de heer Von Wogau over de tenuitvoerlegging van de Europese Veiligheidsstrategie in verband met het EVDB.
Tunne Kelam
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil de rapporteur graag bedanken voor zijn uitvoerige analyse van de huidige problemen van de Europese Veiligheidsstrategie en voor zijn inschatting van de bedreigingen voor de moderne wereld. Een voorbeeld van deze bedreigingen: in paragraaf 10 onderstreept het verslag dat er behoefte bestaat aan een aanzienlijke EU-bijdrage om de regionale ontwapening te bevorderen.
Ik wil graag de aandacht vestigen op de regio Kaliningrad, een sterk gemilitariseerde Russische enclave binnen de EU. Het zou gevaarlijk en absurd zijn als we zouden blijven doen alsof dit laatste overblijfsel van de Koude Oorlog en de Sovjetexpansie iets is waar we maar mee moeten leren leven. De demilitarisatie van dit gebied, waarna Kaliningrad een proefproject zou moeten worden en zou moeten worden opengesteld voor vrijhandel, zou een van de onderwerpen moeten zijn die ter sprake moeten komen tijdens de komende Top tussen de EU en Rusland. Het verslag-Von Wogau geeft duidelijk aan wat ons einddoel is. Wij werken toe naar een Veiligheids- en Defensie-Unie. Het herinnert er ons echter ook aan dat de EU nog ver verwijderd is van dit doel. We bespeuren alleen vooruitgang, zien de toenemende mogelijkheden en zoeken naar extra geld.
Over een aantal problemen dient geen misverstand te bestaan. Wij moeten een gemeenschappelijke markt tot stand brengen op het gebied van defensie, zorgen voor een Europese begroting waarmee zowel de militaire als de civiele aspecten van de veiligheid gedekt kunnen worden en de samenwerking tussen de EU-ministers van Defensie versterken, met als einddoel het creëren van de post van EU-onderminister van Buitenlandse Zaken belast met het EVDB. Daartoe is het van wezenlijk belang dat wij dubbele inspanningen vermijden en al deze activiteiten coördineren binnen de NAVO. Het is hoogstnoodzakelijk dat alle lidstaten op een gemeenschappelijke basis dezelfde toegang krijgen tot inlichtingensystemen in de ruimte.
Libor Rouček
(CS) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, dames en heren, er wordt in Europa vaak gezegd dat het vertrouwen van het publiek in het Europese project en in het Europese beleid zich in een crisis bevindt. Als het gaat om veiligheid en defensie is dat scepticisme er niet. Uit opiniepeilingen blijkt dat meer dan tweederde van de Europeanen dit beleid steunt en van mening is dat de risico's en gevaren van het terrorisme, de georganiseerde misdaad, regionale conflicten en de verspreiding van massavernietigingswapens een gezamenlijke, Europabrede oplossing vereisen.
Het verslag van de heer Von Wogau roept op tot het vinden van een gezamenlijke oplossing en tot het versterken van bepaalde elementen van het Europees veiligheids- en defensiebeleid. Ik steun die oproep en de pogingen om een Europees veiligheids- en defensiebeleid te ontwikkelen volledig. Veel voorstellen beschouw ik als een stap in de goede richting, waaronder die voor het tot stand brengen van een interne markt voor de ontwikkeling, vervaardiging en aankoop van wapens, een gemeenschappelijk communicatie- en mediasysteem en Europese civielebeschermingsmechanismen. Europa heeft een gezamenlijke aanpak nodig om de veiligheidsrisico's en bedreigingen waarmee het geconfronteerd wordt het hoofd te kunnen bieden en het verslag van de heer Von Wogau schetst zo'n aanpak op een even realistische als voortreffelijke wijze.
Alexander Lambsdorff
(DE) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, het Europees veiligheids- en defensiebeleid staat voor grote uitdagingen. De EU mag haar ogen daarvoor niet sluiten. Het staat vast dat het internationale engagement van de EU in de toekomst sterker zal worden. De zorgwekkende ontwikkelingen in het Midden-Oosten, Noord-Korea en Iran zijn daar een voorbode van.
Wij hebben behoefte aan doeltreffende besluitvormingsmechanismen, een heldere commandostructuur, duidelijke bevoegdheden, bekwaam, modern uitgerust en snel inzetbaar personeel, en de logististieke kwaliteiten om troepen snel op de plaats van inzet te krijgen. Deze vereisten zijn opgenomen in het verslag-Von Wogau, evenals duidelijke voorstellen voor de verbetering ervan. Wij zullen dit verslag daarom ondersteunen.
Er zijn de laatste jaren vorderingen gemaakt met het EVDB. De battle groups zullen per 1 januari 2007 volledig operationeel zijn. De Raad Externe Betrekkingen heeft gisteren kunnen vaststellen dat de kwaliteit van de uitrusting die de strijdkrachten van de lidstaten gebruiken, verder is verbeterd. Het Europees Defensieagentschap levert een waardevolle bijdrage aan de harmonisering van de wapenmarkt en de coördinatie van gemeenschappelijke onderzoeksprojecten op het gebied van veiligheid en defensie.
Het is echter nog steeds zo dat de planning van EU-missies in toenemende mate buiten de begroting om geschiedt en dat is een zorgwekkende ontwikkeling. Aan een uitbreiding van het aantal missies dient democratische legitimiteit ten grondslag te liggen. Die kan echter niet worden gegarandeerd als de financiële planning aan het Europees Parlement voorbijgaat. Zo ontstaat er een niet te rechtvaardigen ondoorzichtigheid. Op dit vlak bevat het verslag verfrissend duidelijke voorstellen ter voorkoming daarvan. Ook die kunnen rekenen op onze volledige steun.
Overigens ben ik van mening dat wij dit debat in Brussel zouden moeten houden en niet in Straatsburg.
Raül Romeva i Rueda
(ES) Mevrouw de Voorzitter, de uitwerking van de Europese Veiligheidsstrategie is beïnvloed door drie grote debatten van internationale aard: het debat over de nieuwe bedreigingen waar het hoofd aan moet worden geboden en de manier waarop dat moet gebeuren, met name na 11 september; het debat over de moeilijkheden waar de Verenigde Naties op stuiten als universeel en multilateraal forum om controverses te voorkomen en te beheersen; en het debat over de verplichtingen die de Europese Unie op zich moet nemen om een actievere, bekwamere en coherentere speler op het wereldtoneel te worden.
Zo benadrukt de Europese Veiligheidsstrategie dat de belangrijkste uitdagingen waar de Europese Unie en haar burgers momenteel voor staan het internationale terrorisme, de proliferatie van massavernietigingswapens, de regionale conflicten, de mislukte staten en de georganiseerde misdaad zijn.
Ik ben het er uiteraard mee eens dat genoemde problemen belangrijk zijn. Ik vrees echter dat deze lijst onvoldoende nadruk legt op andere aspecten die naar mijn mening even belangrijk, zo niet belangrijker zijn dan de genoemde thema's. Te denken valt bijvoorbeeld aan de armoede, de afwezigheid van een wereldomvattend rechtssysteem, de collectieve criminalisering van groepen en gemeenschappen, de groeiende militarisering van de planeet, de plundering van de natuurlijke hulpbronnen van de armste landen door de rijke landen, de vervuiling van het milieu en de vernietiging van sociale ecosystemen.
Wat dat betreft ben ik van mening dat Europa - politiek noch structureel - altijd het meest gepaste antwoord heeft. Zo gaan er al enige tijd stemmen op voor de vorming van één Europees leger. Dit leger wordt gewoonlijk echter gezien als een toevoeging aan of, zo u wilt, aanvulling op de reeds bestaande 25 legers, en niet als een vervanging, zoals volgens mij zou moeten.
Hoewel wij het er blijkbaar over eens zijn dat er, om de huidige uitdagingen het hoofd te bieden, geen groot aantal nationale legers meer nodig is, hebben wij in Europa nog steeds 25 nationale legers die in totaal ongeveer twee miljoen manschappen tellen met als belangrijkste taak de verdediging van de grenzen en de belangen van de lidstaten, en die gezamenlijk meer dan 160 miljoen euro per jaar kosten. Velen van ons zouden bovendien liever willen dat deze bedragen zouden worden besteed aan conflictpreventie en -beheersing.
Om kort te gaan lijken de daden en de besluiten van de regeringen momenteel niet te stroken met de veranderende houding ten opzichte van het veiligheidsvraagstuk, met name op Europees niveau.
Diamanto Manolakou
(EL) Mevrouw de Voorzitter, met het verslag wordt overduidelijk de ware aard onthuld van de Europese Unie: een imperialistische, zich militariserende unie van Europese monopolies.
De zogenaamde Europese veiligheidsstrategie heeft totaal niets uit te staan met een veiligheidsstrategie voor de volkeren. Veeleer is zij een uiting van het onverhuld agressief, imperialistisch beleid dat twee richtingen uitgaat: ten eerste schaart men zich volledig achter de VS en de NAVO, en achter hun tegen de volkeren gerichte misdadige activiteiten, en ten tweede bouwt men in de Europese Unie zelf aan mechanismen voor de versterking van de militaire macht, opdat de EU in staat is ook zelf militair op te treden en te interveniëren. Het doel van de EU is een groter deel van de buit te bemachtigen bij de verdeling van de markten. Haar beleid is gegrondvest op het beginsel van preventieve oorlogsvoering en betekent een feitelijke overname van het nieuwe militaire dogma van de NAVO, waarin sprake is van imperialistische interventies in de gehele wereld onder allerlei voorwendselen: de strijd tegen mondiale dreigingen, terrorisme en verstoring van de stroom van natuurlijke hulpbronnen, het opleggen van democratie, crisisbeheer en het beginsel van preventieve aanvallen.
Dit is er de voorbode van dat er geen grenzen meer zijn aan de imperialistische interventies die de Europese Unie wil uitvoeren. Heel de wereld is nu haar actieterrein. Indirect neemt zij het model over van de imperialistische interventies in Joegoslavië, Afghanistan en Irak. Dat betekent met andere woorden dat een imperialistische oorlog kan worden ontketend onder allerlei voorwendselen, zoals in Irak onder het voorwendsel van de - nooit gevonden - massavernietigingswapens. Op de oorlog volgen dan bezetting en daarna wederopbouw. Op die manier worden de imperialisten rijk: zij worden rijk door de volkeren te plunderen en hun rijkdom afhandig te maken.
Met de veiligheidsstrategie wordt ook de oprichting van snelle interventiemachten bevorderd en worden militaire en politieke missies opzettelijk met elkaar verbonden door militaire interventies om te dopen in 'humanitair' optreden. Ook wordt een link gelegd met de externe veiligheid van de Europese Unie via de totstandbrenging van een Europese politie- en kustwacht, via de militarisering van de grenzen en een militaire aanpak van de immigranten- en vluchtelingenvraagstukken. In het kader daarvan worden ook extra financiële middelen uitgetrokken voor militaire doeleinden, zelfs met geheime budgetten. Voor de werknemers heeft men echter alleen hongerlonen en permanente bezuinigingen in petto. Met de bevordering van deze strategie intensiveert en escaleert men de agressiviteit van de Europese Unie jegens zowel derde landen als de interne vijand: de volkeren zelf.
De inspanningen tot versterking van de militaire macht van de Europese Unie gaan gepaard met pogingen om de machtspositie van de Europese Unie in de imperialistische wedijver en in de wedijver tussen de oorlogsindustrieën te versterken. Men doet alsof de Europese Unie zich distantieert van het imperialistische beleid van de VS in Iran, maar in feite legt men de volkeren op uiterst brutale wijze in de luren. De hoogdravende uitlatingen over Guatanamo en de CIA-vluchten en CIA-ontvoeringen op Europees grondgebied zijn pure hypocrisie, aangezien de EU eenzelfde imperialistisch beleid voert en tegelijkertijd haar operationele samenwerking met de NAVO versterkt.
De volkeren hebben alle redenen om ongerust te zijn en moeten zich verzetten tegen de bewapening, de militarisering en de terreur van de imperialisten.
Konrad Szymański
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mevrouw de Voorzitter, ik zou u van harte willen gelukwensen met dit verslag over het Europese veiligheidsbeleid. Het is een uitstekend verslag, dat naar mijn mening niet meer geamendeerd hoeft te worden. Dat geldt in elk geval voor amendementen die tot doel zouden hebben het militaire belang van de Europese Unie op wereldniveau te verzwakken.
Als de Europese Unie de ambitie koestert om een steeds belangrijkere rol te spelen op het wereldtoneel, moet ze tonen dat ze in staat is om op militair vlak doeltreffend in te grijpen, zowel aan de eigen grenzen als in andere regio's ter wereld. De oprichting van een Europees Defensieagentschap en het harmoniseren van de bewapening zijn dus onvoldoende. Het is van doorslaggevend belang dat we de Europese publieke opinie kunnen overtuigen van de noodzaak van hogere defensie-uitgaven die ons in staat stellen onze doelstellingen te bereiken.
Europa heeft al bewezen dat ze haar militaire macht niet misbruikt. Pacifistische angst is in deze context dus ongegrond. We zouden ons eigenlijk eerder zorgen moeten maken over ons politieke en militaire vermogen en ons moeten afvragen of de Unie in staat is haar verantwoordelijkheid voor de wereldveiligheid op zich te nemen.
De ontwikkeling van een Europees veiligheidsbeleid mag niet tot doel hebben een tweede NAVO te creëren. Die organisatie is immers ons voornaamste instrument op het vlak van defensiebeleid en heeft haar deugdelijkheid al meer dan eens bewezen. Onze strategische autonomie mag evenmin onze politieke en technische samenwerking met de NAVO-mogendheden schaden. Integendeel, de westerse wereld, die veel meer omvat dan alleen de Europese Unie, verwacht terecht dat we in de vorm van gemeenschappelijke acties een reële bijdrage leveren aan samenwerking en synergie. Dit alles wordt in het verslag op een evenwichtige manier beschreven en daarom zullen we het morgen bij de stemming steunen.
Andrzej Tomasz Zapałowski
(PL) Mevrouw de Voorzitter, het huidige debat over de tenuitvoerlegging van een Europese veiligheidsstrategie is een van de belangrijkste discussies met betrekking tot de toekomst van de Europese Unie. Het is een stap in de richting van de mogelijke goedkeuring van enkele van de oplossingen die in het ten dode opgeschreven Grondwettelijk Verdrag zijn opgenomen. Het voorstel om een Europese minister van Buitenlandse Zaken en Defensie te benoemen, vormt een ernstige bedreiging voor de belangen van een groot aantal EU-lidstaten.
Het akkoord tussen Duitsland en Rusland is een mooi staaltje van Europese solidariteit op het vlak van energie. Dit typische optreden moet als een waarschuwing worden beschouwd. Het snijdt hout dat de Europese Unie moet kunnen beschikken over een instrument om in haar nabije omgeving militaire invloed te kunnen uitoefenen. Elke poging om de militaire verantwoordelijkheid voor de globale veiligheid op zich te nemen is echter synoniem met een poging om de NAVO te vervangen of, nauwkeuriger gezegd, om de invloed van de Verenigde Staten in Europa en de rest van de wereld te verzwakken.
Eigenlijk zou elke vorm van concurrentie tussen de NAVO en de Europese Unie op het gebied van veiligheids- en defensiebeleid uit den boze moeten zijn. Daarbij dient beklemtoond te worden dat de NAVO een veel belangrijkere rol vervult en over een aanzienlijk groter potentieel beschikt dan de strijdkrachten van de Europese Unie. Er zijn inderdaad EU-lidstaten die geen deel uitmaken van de NAVO. Voor die landen moeten we een oplossing zoeken zodat ze zich toch voor de Europese veiligheidskwesties kunnen inzetten. Dergelijke acties zouden passen in het kader van samenwerking tussen de nationale strijdkrachten van de lidstaten van de Europese Unie.
We moeten geen nieuwe commandocentra in het leven roepen, maar dienen wel de componenten van de nationale strijdkrachten in te delen zodat ze bij concrete acties kunnen samenwerken. De ontwikkeling van een coherent Europees systeem voor inlichtingen, crisisbeheer en het opsporen van economische dreigingen is echter van cruciaal belang. Het is de taak van de nationale regeringen en de Europese Unie om na te gaan in hoeverre de afzonderlijke lidstaten voorbereid zijn op een terroristische aanslag en of ze over een adequaat systeem beschikken voor de organisatie van hun strijdkrachten op territoriaal niveau. Bovendien zou de Europese Unie zich in de eerste plaats moeten concentreren op het garanderen van veiligheid in haar onmiddellijke omgeving, in plaats van te proberen invloed uit te oefenen op wereldniveau en zich in te laten met lokale conflicten elders in de wereld.
Geoffrey Van Orden
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik heb mij voortdurend verzet tegen inmenging van de EU in het defensiebeleid. De Europese landen zijn verantwoordelijk voor hun veiligheid via hun eigen individuele inspanningen en via de collectieve NAVO-inspanningen en dat moet ook zo blijven. De Europese Unie heeft zich niet op defensieterrein begeven omdat zij defensiecapaciteiten kan toevoegen, want dat doet zij niet, maar omdat er mensen zijn die graag zouden zien dat de EU meer de statuur van een staat krijgt en een speler wordt op het wereldtoneel die zijn eigen, afzonderlijke doelstellingen nastreeft op het gebied van het buitenlands beleid. Om dit te verwezenlijken wil zij beschikken over het complete scala aan middelen op dit beleidsterrein, inclusief strijdkrachten.
Dit verslag gaat echter veel verder dan de directe ambities, zelfs van die van de huidige aanjagers van het EVDB. Het pleit voor een Europese Veiligheids- en Defensie-Unie en wil dat de EU haar eigen defensiebudget krijgt. De hemel sta ons bij als degenen die verantwoordelijk zijn voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid, het gemeenschappelijk visserijbeleid en alle hinderlijke en contraproductieve overregulering van onze levens, een rol zouden krijgen in de organisatie van onze defensie.
Deze onaanvaardbare voorstellen voor een EUVD zijn op zich al genoeg om de oppositie van de Britse Conservatieve delegatie te garanderen, maar de internationale context waarbinnen dit verslag wordt besproken maakt het dubbel zo afkeurenswaardig. De NAVO is momenteel betrokken bij een vitale operatie in Afghanistan. Het is niet overdreven om te stellen dat het succes van deze missie van levensbelang is voor de toekomst van de NAVO en onze veiligheid op de lange termijn. Het bondgenootschap heeft herhaaldelijk opgeroepen tot versterking van deze Afghanistanmissie met gevechtstroepen, helikopters voor tactisch luchttransport en uiteraard ook tot het versterken van de pogingen tot civiele wederopbouw ter consolidatie van de geboekte militaire winst. Op enkele eervolle uitzonderingen na is de respons van de Europese bondgenoten erbarmelijk geweest. Ik twijfel er zelf niet aan dat het EVDB slechts afleidt van de NAVO en deel uitmaakt van het probleem.
In deze tijd van bedreiging van de democratieën, waarin solidariteit vereist is, is het desastreus voor de Europeanen en de Amerikanen om twee strijdige strategische visies te hebben, of om in feite twee defensieorganisaties te hebben met overlappend lidmaatschap die met elkaar in de slag zijn om dezelfde beperkte middelen.
Ana Maria Gomes
(PT) Het verslag van de heer Von Wogau - die ik bij deze bedank - is heel ambitieus. In dit verslag wordt onderkend dat er, ofschoon er op het gebied van de Europese veiligheid en defensie wel enige vooruitgang is geboekt, nog steeds veel moet worden gedaan. Ik ben het dan ook eens met wat de rapporteur hier vandaag gezegd heeft: het creëren van een Veiligheids- en Defensie-Unie zou wel eens tot gevolg kunnen hebben dat de burgers weer dichter bij de Unie komen te staan.
De aan de Eurobarometer ontleende gegevens spreken duidelijke taal: 77 procent van de Europeanen wil een Europees veiligheids- en defensiebeleid. Zelfs in het Verenigd Koninkrijk, waar de heer Van Orden en een aantal van de meest uitgesproken eurosceptici van dit Parlement vandaan komen, steunt 59 procent van de bevolking dit idee.
De ambities van dit verslag zijn evenwel beperkt, ook al voert het een moedig pleidooi voor het opzetten van een Europese begroting voor de militaire activiteiten van de Unie en het versterken van de rol van het Europees Parlement en de nationale parlementen bij het controleren van het Europese veiligheids- en defensiebeleid. Het stelt ook - en terecht - dat we alles wat er in het Grondwettelijk Verdrag op dit punt wordt voorgesteld niet terzijde mogen schuiven. Al met al beperkt het verslag zich echter tot hernieuwde steun voor de initiatieven van de Commissie en de Raad op kerngebieden als industriële integratie en het opzetten van een Europese markt voor defensiematerieel.
Ik vind het jammer dat het verslag niet verder gaat. Ik ben een sterk voorstander van het introduceren van een Europees voorkeursrecht bij de aanschaf van defensiematerieel. Wat er uiteindelijk op het spel staat is de strategische autonomie van de Europese Unie. Het Europees Parlement heeft nooit de gelegenheid gehad zijn standpunt met betrekking tot dit onderwerp duidelijk te maken.
Mevrouw de Voorzitter, we mogen ons niet door het dogma van de markt laten misleiden. Het is van cruciaal belang dat we net als onze vrienden en partners steeds goed beseffen welke politieke en strategische implicaties deze tak van industrie heeft.
Andrew Duff
(EN) Mevrouw de Voorzitter, dit is de eerste serieuze herziening van de Europese Veiligheidsstrategie door het Parlement, maar wij zijn veel minder duidelijk over de NAVO. Wij zeggen dat de NAVO verantwoordelijk is voor onze collectieve defensie en een forum is voor de trans-Atlantische betrekkingen. Wij zeggen niet wat wij zouden doen als de NAVO er niet in zou slagen om vrede te bewerkstelligen in Afghanistan. Wij gaan er niet vanuit dat de NAVO ook kan verliezen. De NAVO heeft te lijden gehad onder de afwezigheid van een duidelijke strategische herijking sinds het einde van de Koude Oorlog en heeft te lijden onder de voortdurende slechte samenwerking met de Europese Unie. Het Parlement zou niet moeten terugschrikken voor een kritische blik op de NAVO, want zonder die kritische blik zal onze greep op de ontwikkeling van het Europees Veiligheids- en Defensiebeleid altijd een wassen neus blijven.
Hélène Goudin
- (SV) Mevrouw de Voorzitter, in mijn twee jaar hier in het Parlement heb ik al heel wat verslagen gezien die over werkelijk van alles gingen, maar het onderhavige verslag is wel het ergste dat ik tot nu toe onder ogen heb gehad. De heer Von Wogau stelt nu eens dit voor en dan weer dat, maar het hoofdthema is de militarisering van de EU door de ontwikkeling van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Hij wil de reikwijdte van de Europese veiligheidsstrategie uitbreiden. Dat opent de weg voor preventieve oorlogen van het type dat we nu onder andere in het Midden-Oosten zien.
Verder vindt de heer Von Wogau dat militaire inspanningen op het gebied van crisisbeheer uit de begroting van de EU moeten worden gefinancierd. Met andere woorden, het zijn de belastingbetalers in bijvoorbeeld het neutrale Zweden die militaire operaties in de hele wereld moeten betalen. Een van de fantasierijkere voorstellen is het opzetten van een permanente zeemacht in de Middellandse Zee, die de veiligheidsbelangen van de EU in de regio moet bewaken. En tot overmaat van ramp benadrukt de rapporteur nog dat er een Grondwet moet komen, omdat die de oprichting van een Defensie-Unie zou versnellen.
Toen Zweden zich in 1995 bij de EU aansloot, waren veel Zweedse burgers sceptisch. Een vraag die door de EU-fans als een onmogelijkheid werd weggewuifd, was precies de vraag of de Unie een militaire functie zou krijgen. Vandaag, ruim tien jaar later, zien we dat het helemaal geen onmogelijkheid is, integendeel zelfs. Ik wil mijn drie zoons en andere Europese jongeren beslist niet zien deelnemen aan een Europees leger en ik roep daarom mijn collega's op om bij de stemming van morgen tegen dit verslag te stemmen.
Bogdan Klich
(PL) Mevrouw de Voorzitter, de strategie van de heer Solana uit 2003 is een uitstekend document. Het beschrijft niet alleen op treffende wijze de dreigingen en uitdagingen waar we mee worden geconfronteerd, maar tevens de specifieke Europese manier van reageren, die intussen het visitekaartje is geworden van het Europese veiligheids- en defensiebeleid (EVDB).
Met het oog hierop lijkt het misschien overbodig om dit document aan te passen. De NAVO heeft haar strategische concept sinds april 1999 immers niet meer gewijzigd. Dit is het enige punt uit het voorstel van de heer Von Wogau waarmee ik het niet eens ben.
De grote waarde van dit verslag is gelegen in een ander aspect, namelijk het perspectief dat de rapporteur voor het EVDB schetst. In het verslag, dat het resultaat is van een openhartige beoordeling van de huidige civiele en militaire capaciteiten van de Europese Unie, stelt de heer Von Wogau dat "de Europese Unie op dit ogenblik slechts beperkte middelen voor civiele en militaire operaties ter beschikking staan". De rapporteur trekt uit deze evaluatie eveneens de juiste conclusies. In de eerste plaats verlangt hij dat de Europese Unie intensief blijft samenwerken met de NAVO. Ten tweede roept hij de Unie op om haar capaciteiten op onze directe geografische omgeving te concentreren.
De rapporteur is zich bewust van de oorzaak van deze beperkte mogelijkheden. In dit licht onderstreept hij het gebrek aan strategisch zee- en luchttransport, geïntegreerde telecommunicatie- en verkenningssystemen, vooral satellietverkenningssystemen. Deze opmerkingen zijn allesbehalve nieuw. Deze tekortkomingen waren er immers al ten tijde van de eerste conferentie over de toezegging van vermogens in 2000.
Naar mijn mening is de belangrijkste troef van het verslag ongetwijfeld het langetermijnperspectief dat de heer Von Wogau voor het EVDB schetst. Hij denkt verder dan de grenzen van de operationele doelstellingen - dus verder dan 2010 - en dan de inhoud van het Grondwettelijk Verdrag. Zijn visie impliceert onder andere de oprichting van een Veiligheids- en Defensie-Unie. We mogen deze doelstelling niet uit het oog verliezen. Zij is en moet onze belangrijkste leidraad zijn bij de verdere besluitvorming over de ontwikkeling van het Europees veiligheids- en defensiebeleid.
Józef Pinior
(PL) Mevrouw de Voorzitter, ik zou allereerst willen verwijzen naar de resultaten van de Eurobarometeronderzoeken, waaruit blijkt dat 70 procent van de Europese bevolking achter het Europees veiligheids- en defensiebeleid staat. De burgers van de Europese Unie lijken een duidelijkere voorstelling te hebben van de uitdagingen van onze tijd dan de vertegenwoordigers van de Raad, die hier vanavond tijdens de plenaire vergadering in Straatsburg niet aanwezig zijn.
De Europese veiligheidsstrategie zou zich moeten focussen op de belangrijkste doelstellingen met betrekking tot de ontwikkeling van een gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid voor de Europese Unie. Onze voornaamste eis is dat de volgende generatie satellietverkenningssystemen wordt geïntegreerd in een Europees systeem waarvan de gegevens ter beschikking worden gesteld voor militaire en politiële doeleinden en voor rampenbeheer, met gebruikmaking van het satellietcentrum in Torrejón. De inlichtingendiensten blijven een van de belangrijkste componenten van deze strategie. Ten tweede moeten we erop toezien dat de snellereactie-eenheden die momenteel worden gevormd, op het gebied van inlichtingen en telecommunicatie over materieel beschikken dat gemeenschappelijk of op zijn minst compatibel is met dat van de NAVO.
Alexander Stubb
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik feliciteer commissaris Frattini met het feit dat hij het zo lang volhoudt. Misschien is hij opgewonden over het volgende seizoen bij Ferrari, als Kimi Raikkonen voor hen gaat rijden. Sorry, mijnheer Duff, ik weet dat u de Formule Een niet volgt. Ik zou graag vijf opmerkingen willen maken:
Punt een: ik steun het verslag. Ik vind het voortreffelijk. Er is slechts één ding dat volgens mij een beetje overdreven is, en dat is het idee dat er een Europese minister van Defensie moet komen ter aanvulling van onze minister van Buitenlandse Zaken. We zullen op de Grondwet wachten om met de één te beginnen en dan krijgen we misschien de ander.
Punt twee: dit betreft mijnheer Van Orden die helaas al is vertrokken. Hij noemde een groot aantal problemen met betrekking tot de relatie tussen de NAVO en de EU. Ik zeg steeds tegen mijnheer Van Orden dat hij toch eens wakker moet worden. Met een Grondwet zullen al die problemen zijn opgelost, maar helaas is hij waarschijnlijk niet voor de Grondwet.
Punt drie: ik denk dat de strategische belangen van de EU en de VS precies dezelfde zijn en dat laat dit verslag heel goed zien. Daarom denk ik ook dat wij moeten proberen om onze problemen met vereende krachten op te lossen, zoals mijnheer Von Wogau voorstelt.
Punt vier: het grootste structurele probleem tussen het EVDB en de NAVO is denk ik dat onze samenwerking niet echt werkt op de manier waarop die zou moeten werken. Als voormalig ambtenaar denk ik dat de betrekkingen te ambtelijk zijn, met andere woorden te veel ambtenaren hebben met te veel ambtenaren te maken. Misschien moeten de betrekkingen politiek worden gemaakt om resultaat te boeken.
Mijn laatste punt: ik denk dat de kracht van het EVDB zijn diversiteit is. Als wij ons enkel toespitsen op de civiele aspecten van crisismanagement, houden we onszelf voor de gek. De vraag is bijvoorbeeld of u etnische zuivering accepteert. Als uw antwoord nee luidt, dan hebben wij ook een militaire vorm van crisismanagement nodig. Daarom steun ik het verslag uit de grond van mijn hart. Ik vind het voortreffelijk.
Hubert Pirker
(DE) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik bedank Karl von Wogau voor zijn verslag, omdat het een uitgebreid, pragmatisch en ook een moedig verslag is.
Ik ben het eens met de opvatting - die eveneens wordt gedeeld door 70 procent van de Europese bevolking en een groot deel van het Europees Parlement - dat uiteindelijk alleen een Europese veiligheidsstrategie kans van slagen biedt bij pogingen om het hoofd te bieden aan de grote dreigingen waarmee wij worden geconfronteerd, van terrorisme tot falende staten. Deze strategie moet - en ook op dit punt ben ik het met de rapporteur eens - doorlopend worden aangepast als Europa ook in de toekomst een ruimte van veiligheid, vrijheid en welvaart wil blijven.
Omdat er in de toekomst nauwelijks draagvlak zal zijn voor stijgende defensie-uitgaven, zijn wij gedwongen de beschikbare middelen en hulpbronnen efficiënter te benutten dan we tot nu toe hebben gedaan. Daarom hebben wij binnen het Europees veiligheids- en defensiebeleid behoefte aan gemeenschappelijke normen, onderzoek en ontwikkeling op communautair niveau en een gemeenschappelijke wapenaankoop. Verder moet er gezorgd worden voor een gemeenschappelijk satelliet- en luchtverkenningssysteem en gemeenschappelijke telecommunicatiestandaarden.
Er moet een nauwe strategische samenwerking tot stand komen tussen de troepen die op het gebied van externe en interne veiligheid worden ingezet. Uit de huidige inzet van troepen in Congo blijkt dat er weliswaar successen worden geboekt, maar daar staan net zo veel tekortkomingen tegenover die overwonnen moeten worden.
De EU mag dan een economische reus zijn, op het gebied van het veiligheidsbeleid is zij nog altijd een dwerg - dat weten wij allen. Als deze Europese Unie ook een politieke unie wil worden, moet zij niet langer een dwerg willen zijn op het gebied van het veiligheidsbeleid en nationale animositeiten laten varen ten gunste van een beter geheel.
Daarom moet er een veiligheidsbeleid van de Gemeenschap komen dat communautair gefinancierd wordt. Voorts moet het Europees Parlement worden betrokken bij de besluitvorming en het toezicht ter zake van dit beleid en dient er voor dit beleid een politieke aanvoerder te worden benoemd die optreedt als Europees onderminister. Dit verslag bereidt de weg hiervoor. Het is daarmee niet alleen een moedig, maar ook een toekomstgericht verslag in het belang van een veilig Europa voor de bu
rgers van Europa.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Alexandra Dobolyi
(EN) Ik verwelkom het verslag, dat onze meningen over de toekomstige ontwikkeling van het EVDB goed weergeeft.
Het EVDB moet zijn civiel-militaire karakter verder versterken; de beste combinaties van alle middelen en instrumenten kunnen zorgen voor optimale stabilisering in het veld. Het doel is om een crisismanagementgebied te stabiliseren met een beter langetermijnperspectief.
Zo zouden we ons niet moeten laten leiden door het militaire model van de NAVO, maar onze eigen aanpak moeten kunnen ontwikkelen, zoals het geval is in Congo. De strijdende partijen hebben meer vertrouwen in ons, aangezien de EU niet wordt gedreven door een gidsland met politieke arrière-pensées en de beslissingen langs transparante weg worden genomen.
Snelle reactie op het gebied van verplaatsing en transport is een gemeenschappelijke uitdaging bij alle EU-operaties van welke aard dan ook. Europa zou het gebruik van en de synergie tussen zijn civiele transportmiddelen beter moeten onderzoeken. De Europeanen zijn leiders op het gebied van civiel lucht- en zeetransport en die superioriteit zou ook in dienst moeten staan van onze snelle reactie in crisisperiodes. Multimodale planning, een optimale combinatie van verschillende vervoerswegen en -middelen (lucht, zee, helikopters, spoor) en beter gebruik van civiele middelen moeten worden geïntegreerd in onze operationele concepten.
Bogdan Golik
(PL) Mevrouw de Voorzitter, of we de doelstellingen die zijn opgenomen in de veiligheidsstrategie bereiken, hangt in sterke mate af van het vermogen van de Europese Unie om dit document ten uitvoer te leggen. Als de Unie daarin slaagt, wint haar veiligheidsbeleid uiteraard aan geloofwaardigheid in die zin dat het werkelijk serieus wordt genomen, en zal ze uitgroeien tot een gemeenschap die in staat is in crisissituaties zelfverzekerde beslissingen te nemen. Met het oog op de talrijke uitdagingen waarmee het Europees buitenlands beleid op dit moment wordt geconfronteerd, onder andere de conflicten in het Midden-Oosten, de militaire missies waaraan soldaten uit EU-lidstaten deelnemen en de opkomst van nieuwe wereldmachten zoals China en India, is een versterking van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van cruciaal belang.
Als we willen dat het Europees gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid aan efficiëntie wint, moeten we vandaag cruciale maatregelen nemen en antwoorden formuleren op een aantal fundamentele vragen die aan de orde zijn gesteld in het Grondwettelijk Verdrag, dat niet is aangenomen. We hebben eveneens behoefte aan personen en instellingen die dit beleid kunnen vormgeven. Ik denk hierbij aan de benoeming van een Europese minister van Buitenlandse Zaken, aan meer financiële middelen, een grondigere analyse van de belangrijkste problemen en een betere coördinatie van het beleid van de verschillende EU-lidstaten. Het is van wezenlijk belang dat we onze krachten bundelen en eigen capaciteiten opbouwen voor humanitaire interventies en operaties gericht op vredeshandhaving, vredesopbouw en crisisbeheer. Een veelzijdig, doeltreffend systeem en stabiele relaties in de regio zullen ons in staat stellen om de veiligheid van de EU-lidstaten te garanderen.
De tenuitvoerlegging van de Europese veiligheidsstrategie is in sterke mate afhankelijk van de wil van de lidstaten en van de nauwgezette uitvoering van de verplichtingen die hun worden opgelegd. De goedkeuring van een wettelijk kader, een tijdschema voor de omzetting van verdere maatregelen en toezeggingen op het vlak van externe betrekkingen zijn op zichzelf niet toereikend om een doeltreffend systeem tot stand te brengen voor het voorkomen en bestrijden van dreigingen.
