Wspólnotowy Fundusz Tytoniowy (debata)
Przewodniczący
Następnym punktem obrad jest sprawozdanie sporządzone przez pana posła Berlato w imieniu Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi na temat wniosku Komisji w sprawie rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie (WE) 1782/2003 w zakresie przesunięcia pomocy w odniesieniu do tytoniu na rzecz Wspólnotowego Funduszu Tytoniowego w latach 2008 i 2009 oraz rozporządzenie (WE) nr 1234/2007 w zakresie finansowania Wspólnotowego Funduszu Tytoniowego - C6-0062/2008 -.
Sergio Berlato
sprawozdawca. - (IT) Pani przewodnicząca, pani komisarz, panie i panowie! Celem wniosku Komisji jest dalsze przeznaczanie 5% pomocy związanej z tytoniem w ramach inicjatyw na 2008 i 2009 r. na finansowanie Wspólnotowego Funduszu Tytoniowego, którego wyłącznym celem jest finansowanie kampanii informacyjnych zwiększających świadomość obywateli w związku ze szkodliwością konsumpcji tytoniu.
Po pierwsze myślę, że należy naświetlić kilka spraw. Przeniesienie pomocy w ramach WPR na fundusz jest rzadko obserwowanym, pozytywnym przykładem integracji i współpracy w ramach polityki rolnej i zdrowotnej Unii Europejskiej. Ponieważ działania funduszu są ważne dla obywateli Unii, i nadal będą ważne w przyszłości, jak podkreślała Komisja, uważamy, że wsparcie finansowe jest niezbędne dla tego funduszu w latach 2007 i 2009.
Ucięcie niewielkiej części pomocy dla rolników zawsze stanowiło jedyne źródło finansowania Wspólnotowego Funduszu Tytoniowego. Podstawa finansowa tego działania uległa znacznemu ograniczeniu po reformie wspólnej organizacji rynków tytoniowych oraz decyzji niektórych z państw członkowskich o całkowitym oddzieleniu płatności od produkcji, co spowodowało, że fundusz został całkowicie pozbawiony dochodów z tytułu tych potrąceń. Wydłużając termin stosowania potrąceń i zwiększając ich wartość procentową, musimy się upewnić, że wystarczająca ilość pieniędzy z funduszu zostanie przeznaczona na finansowanie programów antytytoniowych bez dalszego nadwerężania budżetu UE, przynajmniej do końca wyznaczonych obecnie okresów. Równocześnie powinniśmy szukać innych źródeł finansowania funduszu.
Jednym z pozytywnych aspektów mechanizmu finansowania funduszu jest postanowienie, że przynajmniej 25% wszystkich przyjętych do realizacji projektów ma być współfinansowane przez sprawdzonych operatorów, co zagwarantuje dostępność dodatkowych środków finansowych. Komisja Rolnictwa często brała pod uwagę te kwestie i utrzymuje swoje stanowisko w tej sprawie, które polega na zaostrzeniu polityki antytytoniowej i zwiększeniu wiedzy obywateli na temat szkodliwych skutków palenia tytoniu.
Z drugiej strony w pełni zdajemy sobie sprawę, zgodnie z rezolucją Parlamentu z dnia 10 marca 2004 r., że europejska produkcja surowca tytoniowego, która jest obecnie niska i koncentruje się w zaledwie kilku regionach Unii, stanowi mniej niż 4% produkcji światowej i nie ma wpływu na lokalne korzystanie z produktów tytoniowych.
Choć nie jest to głównym tematem dzisiejszej debaty, warto pamiętać, że Unia Europejska jest głównym importerem surowca tytoniowego na świecie i jest zależna w ponad 70% od krajów trzecich - głównie Brazylii, Malawi, Argentyny, Indonezji, Zimbabwe, Indii i Chin - z korzyścią dla tytoniu często produkowanego w mniej zaostrzonych prawnie warunkach niż tytoń europejski. Wynika z tego również deficyt handlowy rzędu 1,2 mld euro rocznie.
Z drugiej strony państwa członkowskie, w których mamy do czynienia z całkowitym oddzieleniem płatności od produkcji, zauważyły, oprócz przerwania dopływu środków do funduszu, całkowite zarzucenie produkcji, bez jakiejkolwiek sensownej alternatywy z punktu widzenia gospodarki czy zatrudnienia. Miało to bardzo poważny, negatywny wpływ na obszary wiejskie ogółem i nie doprowadziło do żadnych zmian pod względem lokalnej konsumpcji gotowych produktów tytoniowych.
Jeżeli chodzi o wniosek w sprawie potrąceń z pomocy finansowej na rok 2008, i biorąc pod uwagę, że umowy na uprawy tytoniu za rok 2008 zostały podpisane już jakiś czas temu, Komisja Rolnictwa uważa, że poparcie go mogłoby wywołać cały szereg procesów lub sporów, które byłyby szkodliwe przede wszystkim dla rolników.
Ostatni punkt, który chciałbym poruszyć, dotyczy zdania Komisji Rolnictwa na temat przedłużenia potrąceń na fundusz do roku zbioru plonów 2012 i zwiększenia wartości procentowej tych potrąceń do 6%. Według Komisji działania te umożliwiłyby funkcjonowanie Wspólnotowego Funduszu Tytoniowego do roku 2013, dlatego pojawiła się prośba skierowana do Komisji o opracowanie kilkuletniego programu, który po wprowadzeniu odpowiednich zmian zgodnie z poprawkami proponowanymi w sprawozdaniu, mógłby zgromadzić 81 mln euro bez dalszego nadwerężania budżetu UE.
Mariann Fischer Boel
komisarz. -Pani przewodnicząca! Po pierwsze chciałabym podziękować sprawozdawcy, panu posłowi Berlato. Bardzo pozytywnie odbieram entuzjazm, z jakim przemawiał pan dziś na tej sali. Chciałabym również podziękować Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi za sporządzenie sprawozdania na temat Wspólnotowego Funduszu Tytoniowego.
W 2004 r. Rada zatwierdziła reformę przepisów związanych z tytoniem, która ogranicza częściowo łączne i częściowo oddzielne opłaty dla producentów tytoniu w latach 2006-2009. Reforma przewiduje dość długi okres przejściowy, ponieważ częściowe łączenie płatności i produkcji może mieć miejsce do 2009 r. Jednak widzieliśmy, jak już pan wspomniał, państwa członkowskie, które decydowały się na całkowite oddzielenie płatności od produkcji już w 2006 r., kiedy ustawa weszła w życie.
Reforma z 2004 r. obejmowała również przeniesienie pewnej części środków przeznaczonych na tytoń w latach 2006 i 2007 z produkcji tytoniu na fundusz tytoniowy. Wniosek Komisji opowiada się za przedłużeniem tego procesu do roku kalendarzowego 2009.
Jak najbardziej popieram inicjatywy związane z przenoszeniem części pomocy na Wspólnotowy Fundusz Tytoniowy. Sprawozdanie słusznie podkreśla znaczenie działalności tego funduszu dla społeczeństwa europejskiego w związku z promowaniem kampanii informacyjnych na temat szkodliwego wpływu tytoniu na zdrowie człowieka.
Jednak prośba o przedłużenie okresu przejściowego do 2012 r. jest dużym problemem. Tego typu działanie byłoby sprzeczne z zasadami, które Komisja przedstawi jutro w komunikacie na temat "oceny funkcjonowania”, a które są związane ze stopniowym przejściem na oddzielenie płatności od produkcji, aby zapewnić rolnikom większą swobodę w zakresie produkcji, zgodnie z aktualnymi potrzebami rynkowymi.
Według moich informacji te państwa członkowskie, które już od samego początku zdecydowały się na całkowite oddzielenie płatności od produkcji w przypadku produkcji tytoniu, zrobiły to z tego powodu, że zarzucenie tego typu produkcji było dla ich rolników bardziej opłacalne. Uzyskanie przyzwoitych cen było dużo trudniejsze, być może ze względu na jakość tytoniu.
W 2004 r. ustalono również, że 50% środków wspólnotowych przeznaczonych na tytoń będzie wykorzystanych w inicjatywach związanych z rozwojem wsi. Ma to mieć miejsce od 2011 r. i koncentrować się w regionach produkujących tytoń jako dodatkowe środki unijne. Warto zauważyć, że środki te zostały przypisane do regionów produkujących tytoń. Na tej zasadzie około 484 mln euro rocznie zostało uwzględnione w programach rozwoju wsi na lata 2007-2013 w tych państwach członkowskich, które zostały objęte reformą tytoniową.
Dlatego jestem dosyć pewna, że brak możliwości przedłużenia okresu przejściowego polegającego na częściowym łączeniu płatności z produkcją nie jest dla nikogo zaskoczeniem. Porozumienie poparte przez wszystkie państwa członkowskie produkujące tytoń w sprawie pakietu produktów śródziemnomorskich zostało zawarte w 2004 r. Jednakże liczę na ciekawą, ożywioną debatę na ten temat.
Wiesław Stefan Kuc
autor projektu opinii Komisji Budżetowej. - Pani Przewodnicząca! Pani Komisarz! Subsydiowanie produkcji tytoniu, gdy równocześnie zwalcza się palenie wyrobów tytoniowych, budzi od lat wiele kontrowersji. Jednak wspólnotowy fundusz tytoniowy, który obecnie stanowi 5 % kwoty subsydiów służy do finansowania badań, przeciwdziałania paleniu, działań propagandowych, szkoleniu producentów w celu umożliwienia im przestawienia się na inną produkcję.
Byłem sprawozdawcą Komisji Budżetowej opiniującej sprawozdanie pana posła Sergio Berlato. Wydłużenie finansowania wspólnotowego funduszu tytoniowego na dwa następne lata jest bardzo słuszne, ale musimy zdawać sobie sprawę, że cele jego istnienia nie skończą się po tym okresie, bo wiadomo, że ludzie palili i palić nadal będą. Obojętnie, czy my w Europie będziemy produkowali tytoń, czy nie, to ludzie zawsze będą palili. Nawet, gdy nie będziemy subsydiowali producentów tytoniu, to problem nie zniknie i fundusz powinien istnieć nadal. Zmienić się może tylko sposób finansowania.
Ioannis Gklavakis
w imieniu grupy PPE-DE. - (EL) Pani przewodnicząca! Cieszę się z obecności pani komisarz dziś na tej sali. Uważam, że jest osobą sprawiedliwą w swoich sądach. Pozwólcie państwo, że wyjaśnię.
Po pierwsze chciałbym wyjaśnić mojemu współpracownikowi z Komisji Budżetowej, że jesteśmy przeciwni paleniu i opowiadamy się za ogólnoeuropejską kampanią antytytoniową. Jednak jeżeli ludzie będą nadal palić i nadal będziemy mieli do czynienia z popytem na tytoń, nie ma potrzeby sprowadzania go z krajów trzecich. Produkujmy go w Europie.
Chciałbym pogratulować panu posłowi Berlato doskonałego sprawozdania, które w pełni popieram. Chciałbym również poprosić o dalsze wspieranie finansowania Wspólnotowego Funduszu Tytoniowego. Z entuzjazmem przyjmujemy do wiadomości podwyżkę potrąceń na fundusz zajmujący się informowaniem społeczeństwa o szkodliwości tytoniu o 1%, choć pieniądze te są nam zabierane. Z zadowoleniem akceptujemy tę inicjatywę. Chcielibyśmy jednak prosić o utrzymanie takiego stanu rzeczy do 2013 r.
Pani komisarz, jest pani osobą sprawiedliwą. Dlaczego więc mamy dyskryminować jedynie rolników uprawiających tytoń? Dlatego prosimy o odwołanie tej decyzji i utrzymanie obecnego stanu rzeczy do 2013 r. Co więcej, jak państwo wiedzą producenci tytoniu we wszystkich krajach, szczególnie w moim, to najbiedniejsi z naszych rolników, często pochodzący z najuboższych, najbardziej zdegradowanych regionów, w których bardzo często nie można uprawiać nic innego. Jeśli zmienimy zasady i przestaniemy wspierać finansowo tę działalność, regiony te padną ofiarą pustynnienia i degradacji ekologicznej.
Dlatego proszę o utrzymanie obecnego poziomu pomocy zgodnie z założeniami sprawozdania pana posła Berlato oraz jego i moimi własnymi poprawkami. Wiedząc, że jest pani osobą sprawiedliwą, pani komisarz, liczę na poparcie z pani strony w tej sprawie.
Alejandro Cercas
w imieniu grupy PSE. - (ES) Pani przewodnicząca! Dziękuję bardzo za obecność, pani komisarz! Rozmawiałem z osobą odpowiedzialną za mój region, która ma o pani wysokie mniemanie, z czym całkowicie się zgadzam.
Mówię w imieniu swoim i sprawozdawcy pomocniczego, pani poseł Rosy Miguélez. Chciałbym wyrazić poparcie dla sprawozdania pana posła Berlato z uwagi na to, że jest to według nas najbardziej racjonalne stanowisko w tej sprawie.
Sprawozdanie pana posła Berlato zajmuje się wyłącznie sprawą Wspólnotowego Funduszu Tytoniowego, którego zadaniem jest walka z paleniem tytoniu. Pan poseł Berlato prosi w nim o więcej czasu i środków na tę kampanię. Dlatego nawet posłowie, którzy są przeciwni premiom za tytoń, powinni głosować za zatwierdzeniem tego sprawozdania, biorąc pod uwagę, że jego celem jest wydłużenie okresu i zwiększenie zakresu walki z paleniem.
Jednakże wiemy, że samo słowo tytoń wywołuje dość silne uczucia wśród posłów do PE, co powoduje dużą dezorientację. Mylą oni Wspólnotowy Fundusz Tytoniowy z premiami wspólnotowymi, mówiąc, że staramy się o zwiększenie premii. Nie jest to prawdą. Mówimy w tym momencie o sytuacji funduszu do roku 2013.
Mylą oni produkcję z konsumpcją. Problemem Europy nie jest produkcja. Europa produkuje niewielką ilość tytoniu. Problemem Europy jest zużycie tytoniu sprowadzanego z krajów trzecich.
Posłowie mylą tytoń z paleniem. To tak, jakby pomylić alkohol z alkoholizmem. Roślina, która jest plonem rolnym, ma wiele zastosowań, w tym zastosowanie medyczne, podczas gdy palenie jest chorobą.
Jeżeli posłowie chcą ograniczyć palenie, powinni kierować swoją krytykę na import, produkcję, reklamę i przemysł tytoniowy ogółem, a nie na naszych biednych rolników, którzy produkują zaledwie 5% tytoniu palonego w Europie.
Na koniec chciałbym zaznaczyć, pani komisarz, że nie dofinansowujemy tytoniu ot tak. Robimy to, ponieważ powoduje to tworzenie nowych miejsc pracy, nie tylko wśród producentów tytoniu, lecz w całych regionach zaangażowanych w tę produkcję. Tak naprawdę wielu producentów chce zarzucić produkcję tytoniu, ponieważ mogą więcej zarobić nie pracując. Jednak regiony, o których mowa, podupadną, jeżeli stracą tysiące miejsc pracy dla kobiet i imigrantów, jak to miało miejsce w innych częściach Europy.
Proszą one jedynie o trochę więcej czasu, aby można było zreorganizować uprawy.
Pani komisarz! Dziękuję serdecznie za cierpliwość i mam nadzieję, że wyciągnie pani przyjazną dłoń nie tyle do pana posła Berlato co do rolników, którzy patrzą na ten Parlament z nadzieją na to, że nie będzie się kierował podwójnymi standardami. Mam nadzieję, że nikt na tej sali nie pomyli swoich oczekiwań z rzeczywistością i nikt nie postawi swoich własnych interesów ponad interesami tych biednych ludzi.
Friedrich-Wilhelm Graefe zu Baringdorf
w imieniu grupy Verts/ALE. - (DE) Pani przewodnicząca, pani komisarz! Mam wrażenie, że celem omawianych działań jest, jak to się mówi w Westfalii, rzucenie kiełbasy za bekonem, czyli łapanie wieloryba na przysłowiowego śledzia. Innymi słowy, fundusz tytoniowy pełni rolę zabezpieczenia połączenia finansowania z produkcją w przypadku premii na tytoń do 2013 r. Fundusz, który - jak wiemy - jest również wykorzystywany w celach edukacyjno-informacyjnych, został powołany w Parlamencie tak naprawdę w celu wspierania premii na tytoń, ponieważ mieliśmy do czynienia z silną opozycją względem palenia ze strony posłów do PE, a wielu z nich pytało o to, jak można wspierać produkcję tytoniu, biorąc pod uwagę jego szkodliwość dla zdrowia.
Zawsze byłem zwolennikiem premii na tytoń, ponieważ uważam, że te dwie sprawy nie są ze sobą powiązane, jednak w związku z tym powinniśmy ukrócić hipokryzję i powziąć środki odpowiednie do walki z paleniem, jeżeli rzeczywiście kierujemy się innym celem, mianowicie utrzymaniem premii. Sprawa, którą się obecnie zajmujemy nie dotyczy utrzymania premii, lecz pomocy związanej bezpośrednio z wielkością produkcji i zapobiegania rozdzieleniu tych dwóch rzeczy. Zawsze zachowujemy się tak, jak gdyby oddzielenie płatności od wielkości produkcji miało pozbawić premii naszych rolników. Wiemy, że to nieprawda i tak naprawdę mamy już za sobą debatę na ten temat, jaka miała miejsce w przypadku bawełny. Firmy nadal będą otrzymywać dopłaty. Jedyna różnica polega na tym, że nie będą już musiały uprawiać tytoniu. Myślę więc, że ma to dużo sensu.
Pamiętam wizytę w północnej Grecji z Komisją Rolnictwa i Rozwoju Wsi, kiedy to odwiedziliśmy najbiedniejszych. Widzieliśmy zubożałe regiony, które nie zawdzięczały tego stanu oddzieleniu płatności od produkcji (nie było ono wtedy jeszcze wprowadzone), ale temu, że przemysł tytoniowy nie oferował rolnikom godziwych cen za produkowany tytoń, a nawet wykorzystywał wypłacane wtedy premie do maksymalnego obniżania cen, tak aby rolnikom uprawiającym tytoń nie zostawało z nich zupełnie nic. Nie mogliśmy wtedy w to uwierzyć i zastanawialiśmy się dlaczego rolnicy z tego regionu, uprawiający tytoń mieszany, wykorzystywany na całym świecie jako specjalna mieszanka do wyrobu papierosów, nie otrzymali wystarczającej ilości środków, by móc się utrzymać z samych upraw tytoniu, bez względu na dopłaty.
To, że tytoń nie jest już uprawiany w niektórych regionach w wyniku oddzielenia finansowania od produkcji lub w niektórych krajach, które wprowadziły całkowite oddzielenie finansowania od produkcji, nie oznacza, że nie ma innej alternatywy dla tych regionów. Oznacza to natomiast, że rolnicy nie są w stanie pokryć kosztów uprawy tytoniu. Tak więc należy wyłożyć karty na stół i zacząć od przemysłu tytoniowego, który powinien wreszcie zacząć płacić godziwe wynagrodzenie za plony rolników.
Myślę, że byłoby lepiej, pani komisarz, zostawić edukowanie społeczeństwa w zakresie skutków palenia innym, ponieważ Unia Europejska zrobiła już bardzo dużo w tym zakresie. Należałoby przekierować zaoszczędzone środki na inicjatywy związane z rozwojem wsi i dywersyfikacją biednych regionów. Ponadto środki te powinny być uzupełnione funduszami na tworzenie miejsc pracy innych niż związane z produkcją tytoniu w tych regionach.
Janusz Wojciechowski
w imieniu grupy UEN. - Pani Przewodnicząca! Rzadko się zdarza, aby decyzje nad którymi debatujemy w tej izbie miały aż tak poważne skutki dla wielkiej liczby ludzi. Dziś decydujemy o kwestii być albo nie być producentów tytoniu w Europie. Jest to produkcja, z której żyje około 120 tysięcy rolników a razem z pracownikami sezonowymi prawie 400 tysięcy ludzi, zarówno w starych jak i nowych państwach członkowskich. Przykład Grecji już pokazał, że tak zwana reforma sektora tytoniowego w rzeczywistości oznacza jego likwidację. To jest wyrok śmierci na 120 tysięcy, w większości niewielkich, rodzinnych gospodarstw. Znam takie gospodarstwa w Polsce, ale także tu, blisko pod Strasburgiem prowadzą je rolnicy francuscy. Wielki dramat ludzi, którzy z uprawą tytoniu związali swoje życie. W imię czego mieli by to stracić? Przecież likwidacja uprawy tytoniu nie sprawi, że ludzie przestaną palić papierosy. Będą je palić z tytoniu importowanego. Taka reforma nikomu nie pomoże, a wielu zaszkodzi.
Dlatego w pełni popieram sprawozdanie posła Berlato, który słusznie staje w obronie plantatorów tytoniu i przyłączam się do głosów posłów Glavakisa i Cercasa.
Diamanto Manolakou
w imieniu grupy GUE/NGL. - (EL) Pani przewodnicząca! Rolnicy uprawiający tytoń są ofiarami okrutnych prześladowań w związku z tym, że kampania przeciw paleniu jest równoznaczna z polityką antytytoniową. W rezultacie tytoń uprawiany w UE jest uważany za niezdrowy, podczas gdy tytoń importowany nie. Świadczy to o braku spójności polityki, sprawiedliwości i solidnych podstaw naukowych. Wyniki tego typu polityki są powszechnie znane: mimo przeprowadzanych kampanii palenie wzrasta, podczas gdy produkcja europejska maleje. Tracimy miejsca pracy, dziesiątki tysięcy małych i średnich przedsiębiorstw zajmujących się uprawą tytoniu upadają, jednak import tytoniu wzrósł do ponad 1,2 mld euro rocznie.
Uprawy tytoniu w Grecji spadły o 73%. Liczba bezrobotnych specjalizujących się w uprawianiu tytoniu sięgnęła zenitu. Całe obszary upraw zostały opuszczone z powodu braku alternatywy do ich zagospodarowania.
Dlatego uważamy za konieczne unieważnienie rozporządzenia mówiącego o przeniesieniu 50% bezpośrednich funduszy pomocowych do drugiego filaru w 2010 r. Wszystkie odliczenia od dopłat powinny być natychmiast zniesione, aby można było kontynuować uprawianie tytoniu z uwagi na to, że 70% popytu na ten produkt jest zaspokajane z importu. Pomoc finansowa powinna być związana z produkcją - powinna ona stanowić nieodłączną część gwarantowanych cen minimalnych odpowiadających kosztom produkcji danego produktu.
Ponieważ sprawozdanie pana posła Berlato zawiera pozytywne elementy wspierające wszystkie te działania, my - posłowie do PE z Komunistycznej Partii Grecji (KKE) poprzemy je w głosowaniu.
Hélène Goudin
w imieniu grupy IND/DEM. - (SV) Pani przewodnicząca! Dofinansowywanie upraw tytoniu jest oczywistym przykładem podwójnych standardów charakterystycznych dla UE i Parlamentu Europejskiego. UE dumnie ogłaszała, że walkę z chorobami stawia na pierwszym miejscu, wydając kilka milionów koron szwedzkich rocznie na kampanie informacyjne, podczas gdy tylnymi drzwiami wypuszcza środki na podtrzymywanie nieopłacalnych upraw tytoniu rzędu kilku miliardów koron rocznie.
Według sprawozdania program stopniowego ograniczania pomocy w tym zakresie ma być przedłużony do 2013 r. Sprawozdawca najwyraźniej umywa ręce od negatywnych skutków konsumpcji tytoniu. Uproszczony argument polega na tym, że ponieważ produkcja tytoniu w UE jest bardzo niewielka - wynosi zaledwie 4% - jej wpływ na konsumpcję tytoniu jest nieznaczny. Z jakiego typu rozumowaniem mamy tu do czynienia? Czy chodzi po prostu o uzasadnienie dalszych dotacji? Myślę, że produkcja tytoniu w UE jest o 4% za duża. Poza tym tytoń europejski jest tak złej jakości, że jedynie niewielka jego część trafia na rynek europejski. Jedna trzecia ulega spaleniu. Interesy reprezentowane przez przemysł tytoniowy były i tak dość długo tolerowane. Nasi obywatele chcą, byśmy zmierzyli się z naszymi obowiązkami politycznymi.
Panie i panowie! Nasze ostatnie posunięcia nie są w porządku. Musimy się pozbyć podwójnych standardów. Dlatego proszę państwa o głosowanie przeciwko temu sprawozdaniu.
Esther Herranz García
(ES) Pani przewodnicząca! Finansowanie sektora tytoniu zostanie zmniejszone o 50% w 2010 r. w wyniku ostatniej reformy. Jest to niespotykany środek zaradczy, który postawi producentów tytoniu w niekorzystnym położeniu w porównaniu z pozostałymi rolnikami europejskimi. Żaden inny sektor rolnictwa nie doświadczył jak dotąd tak poważnego cięcia budżetowego, a dojdzie do tego również ograniczenie środków związane ze zmianami w bezpośrednim dofinansowywaniu, o którym Rada Ministrów zadecyduje jutro.
Uważam, że wymienienie kilku liczb związanych z tym sektorem nie jest złym pomysłem. Co najmniej 80% tytoniu wykorzystywanego w Europie jest produkowane w regionach ubogich. W Estremadurze, w Hiszpanii, gdzie koncentruje się przeważająca część produkcji hiszpańskiej, reforma dotknęła 20 000 rodzin, z rocznym obrotem, który wynosi 26% całkowitej wartości produkcji rolnej regionu.
Co więcej, produkcja tytoniu w Hiszpanii koncentruje się w małych zakładach, gdzie zatrudnia się dużo kobiet, na farmach i w przemyśle ogółem. Ponadto nie powinniśmy zapominać, że Unia Europejska produkuje jedynie 5% światowego tytoniu i importuje 70% tytoniu, który zużywa. Dlatego zarzucenie produkcji tytoniu we Wspólnocie w żadnym stopniu nie wpłynie na ograniczenie palenia.
Tak zwana ocena funkcjonowania WPR to doskonały moment, by zastanowić się, jakie będą skutki podejmowanych decyzji dla takich regionów, jak Estremadura, w której mamy do czynienia z rozwiniętą społecznością tytoniową tak pod względem społecznym, jak i gospodarczym, oraz w przypadku której praktycznie nie istnieją alternatywne formy upraw.
Oprócz tego reforma sektora jest również sprzeczna z oczekiwaniami sektora rolniczego Wspólnoty jako całości z racji tego, że Wspólnota zagwarantowała utrzymanie stabilności tego sektora do końca okresu objętego obowiązującym planowaniem finansowym, tj. do 2013 r.
Sprawozdanie przyjęte przez Komisję Rolnictwa, które opowiada się za rozszerzeniem Wspólnotowego Funduszu Tytoniowego, bierze pod uwagę interesy konsumentów, a równocześnie kwestionuje zasadność decyzji o rezygnacji ze świadczeń dla rolników, ponieważ z racji tego, że sam Fundusz jest finansowany na podstawie potrąceń z bezpośrednich świadczeń pomocowych dla rolników.
Lily Jacobs
(NL) Tytoń zabija około pół miliona obywateli europejskich rocznie. Nawet wśród osób niepalących mamy do czynienia z 19 tysiącami zmarłych w wyniku biernego palenia.
Skąd o tym wiem? Takie wiadomości podaje się w reklamach telewizyjnych we wszystkich 27 państwach członkowskich Unii Europejskiej w ramach wielkiej kampanii antynikotynowej. Przeznaczyliśmy łącznie 18 mln euro na ten cel, jednak suma ta jest tylko kroplą w morzu potrzeb w porównaniu z roczną sumą dopłat UE do upraw tytoniu. W tym roku Bruksela przeznacza aż 320 mln euro na ten cel. Trzy lata temu suma ta była bliska 1 mld euro.
Czy nie wydaje się dziwne, że staramy się walczyć z problemem palenia, a równocześnie finansujemy produkcję tytoniu z przychodów z podatków? Co więcej, kontynuacja tego finansowania jest sprzeczna z zasadami stanowiącymi podstawę naszych reform w polityce rolnej, które polegają na wstrzymaniu dopłat do produkcji. Panie przewodniczący! Wniosek Komisji Europejskiej o dalsze wspieranie funduszu tytoniowego w latach 2008 i 2009 jest słuszny i w pełni go popieram, jednak nie może służyć jako pretekst do dalszego finansowania produkcji tytoniu aż do 2013 r. Choć szanuję argumenty przedstawione przez kolegów posłów, w tym przypadku uważam, że zdrowie społeczeństwa powinno stać na pierwszym miejscu.
Roberta Angelilli
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Chciałabym w szczególności pogratulować sprawozdawcy doskonałej pracy. Sporządzone sprawozdanie spełnia dwa podstawowe cele: wzmacnia środki na rzecz walki z problemem palenia poprzez zwiększenie finansowania Wspólnotowego Funduszu Tytoniowego oraz ujednolica obowiązującą do końca 2012 r. wspólną organizację rynków, włączając w nią inicjatywy związane z sektorem tytoniowym.
Jednak walka z problemem palenia nie musi być równoznaczna z zarzuceniem produkcji tytoniu w Europie, ponieważ Europa jest największym importerem surowca tytoniowego na świecie, polegającym na krajach trzecich w ponad 75%, z korzyścią dla tytoniu produkowanego często bez przestrzegania środków kontroli zdrowia. Odwołanie środków pomocowych doprowadziłoby jedynie do zakończenia produkcji i zwiększenia importu, a to nie miałoby żadnego wpływu na ilość osób palących.
Kartika Tamara Liotard
(NL) Trudno stwierdzić co jest bardziej absurdalne - dopłaty do upraw tytoniu czy wykorzystywanie ich części na finansowanie funduszu antytytoniowego. Dwulicowe inicjatywy unijne, takie jak ta, są przyczyną utraty wiarygodności wśród społeczeństwa europejskiego. Argument mówiący o tym, że UE produkuje stosunkowo niewiele tytoniu, jest nietrafiony. Nadal mamy do czynienia z jednym papierosem fundowanym przez UE w każdej paczce. Papieros ten jest zaś tak słabej jakości, że wcale nie mamy ochoty go palić w Europie. Postanawiamy więc wysłać go gdzie indziej.
Nie możemy nadal dopłacać do tytoniu, co sugeruje Parlament. Część tych dopłat nie może być wykorzystana jako przysłowiowy liść figowy do finansowania kampanii antytytoniowych zgodnie z życzeniem Komisji. Mam już dość tych dopłat. Po prostu musimy je raz na zawsze znieść.
Bogdan Golik
Pani Komisarz! Panie Przewodniczący! Projekt pana Berlato wiąże kwestie zdrowotne z rolniczymi. Zwiększenie środków z 5 do 6 % oraz zaproponowanie wydłużenia funkcjonowania tego systemu na lata 2009-2012 znacząco zwiększy, aż o 81 milionów euro, pulę środków przeznaczonych na fundusz. Wielu rolników, jak również wiele organizacji w pełni popiera projekt rozporządzenia. Zarówno polskie, jak i europejskie środowisko plantatorów tytoniu oczekuje, iż konsekwencją przyjęcia sprawozdania będzie wydłużenie funkcjonowania istotnego dla zdrowia publicznego wspólnotowego funduszu tytoniowego oraz utrzymanie sektora upraw tytoniu dla stu tysięcy plantatorów w Europie.
Projekt ten bez żadnych dodatkowych wydatków budżetowych daje możliwość utrzymania systemu dopłat, częściowo powiązanych z produkcją tytoniu. Unika się w ten sposób dyskryminacji plantatorów tytoniu w stosunku do innych sektorów rolnictwa.
Pani Komisarz! Ważne jest, żeby od jutra, przy okazji prezentacji health check powrócić do bardzo ważnej debaty na temat przyszłości upraw tytoniu w Europie.
Andrzej Tomasz Zapałowski
Panie Przewodniczący! Pani Komisarz! Dzisiejsza debata jest jedną z tych, gdzie krzyżują się argumenty producentów rolnych i środowisk walczących o zdrowe, europejskie społeczeństwo. Jednakże, czy społeczeństwo europejskie będzie zdrowsze paląc tytoń o znacznie gorszej jakości pochodzący z importu z krajów trzecich, bo niszcząc własną produkcję będziemy go importować nie w 70%, ale w 100%. Należy się także zastanowić, czy poprzez dyskryminowanie rolników, producentów tytoniu, zamiast rozwijać obszary wiejskie, nie doprowadzimy, w pewnych regionach Unii Europejskiej, do jeszcze większej zapaści gospodarczej i wzrostu bezrobocia. Oczywiście można potem pompować tam pieniądze pomocowe skierowane do bezrobotnych, bo jesteśmy tak bogaci, że możemy pozwolić sobie na niszczenie własnego rolnictwa kosztem na przykład rozwoju rolnictwa dalekowschodniego, które musimy wspierać, aby tam walczyć z bezrobociem.
W pełni popieram sprawozdanie posła Berlato.
Thijs Berman
(NL) Rolnicy europejscy uprawiający tytoń nie powinni dostawać za to nawet eurocenta. Od wielu lat dopłaty do tytoniu są pokaźnym źródłem zarobku dla tych ludzi, co stanowi dla nich pewien rodzaj ubezpieczeń społecznych. Jednak przychody z podatków z zasady nie powinny być przeznaczane na niezdrowe produkty. Dlatego jest tylko jedna rzecz, którą możemy zrobić w sprawie dopłat do produkcji tytoniu: znieść je.
Wniosek przedstawiony w sprawozdaniu pana posła Berlato to pożałowania godna próba przedłużenia dopłat do tytoniu co najmniej do 2012 r. Nie możemy do tego dopuścić również z innego powodu. Kraje rozwijające się uważają dopłaty do tytoniu w Unii Europejskiej za niesprawiedliwe. Stanowią one nieuczciwą konkurencję dla biednych rolników i są w pełni sprzeczne z polityką rozwoju Unii Europejskiej, co jest klasycznym przykładem na to, jak jeden obszar polityki nachodzi na drugi.
Zachęcajmy rolników europejskich do uprawiania opłacalnych produktów, takich jak zboża, na które mamy obecnie duże zapotrzebowanie. Okażmy jednak solidarność i pozwólmy na zniesienie dopłat do tytoniu dla zdrowia nas wszystkich i dla utrzymania spójności polityki europejskiej na rzecz rozwoju najbiedniejszych krajów świata. Na tym polega solidarność.
Armando Veneto
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Pewne fakty są niezaprzeczalne. Po pierwsze całkowite oddzielenie płatności od produkcji obniża produkcję. Po drugie nawet jeśli przestaniemy uprawiać tytoń w Europie, nie oznacza to ograniczenia palenia wśród naszych społeczeństw. Po trzecie, nasze decyzje mogą skazać setki, a nawet tysiące ludzi na głód bez uzyskania żadnych pozytywnych rezultatów.
Dlatego uważam, że z jednej strony dopłaty do upraw tytoniu powinny być wykorzystywane do wyjaśniania szkodliwych skutków palenia konsumentom - a z tego punktu widzenia pieniądze na kampanie antytytoniowe powinny rzeczywiście pochodzić z dopłat - a równocześnie powinniśmy umożliwić naszym rolnikom stopniowe odchodzenie od tego typu upraw, dając im odpowiednio dużo czasu do całkowitego wycofania się z tego sektora produkcji. Dlatego uważam, że powinniśmy głosować za przyjęciem sprawozdania pana posła Berlato.
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk
W tej debacie chcę zwrócić uwagę na trzy kwestie. Po pierwsze, rozdzielenie płatności od produkcji to ciągle powtarzany pomysł Komisji Europejskiej. To w oczywisty sposób zmniejsza rolniczą produkcję europejską. Pani Komisarz Fischer Boel po raz kolejny ten pomysł dzisiaj powtórzyła, tym razem w odniesieniu do uprawy tytoniu.
Po drugie, trzeba przypomnieć, że uprawa tytoniu zarówno w starych, jak i nowych państwach członkowskich ma miejsce w regionach najsłabiej rozwiniętych, w małych, rodzinnych gospodarstwach rolnych. Likwidacja upraw oznacza osłabienie możliwości rozwojowych tych regionów, jak również zagrożenie dla istnienia małych gospodarstw.
Wreszcie, po trzecie, uprawa tytoniu jest wprawdzie uprawą kontrowersyjną, ale jej ograniczenie w Europie oznacza wzrost importu tytoniu z krajów trzecich. Poseł Berlato mówił, że w ostatnim roku import tytoniu wyniósł aż 1mld 200 mln euro.
Mam nadzieję, że te zastrzeżenia zostaną uwzględnione w stanowisku Komisji Europejskiej.
Ioannis Gklavakis
(EL) Panie przewodniczący! Gratuluję posłom niezwykłego wyczucia w temacie palenia. Myślę, że wszyscy bez wyjątku opowiadamy się przeciw paleniu, jednak chciałbym zwrócić uwagę na istotną różnicę między paleniem a uprawianiem tytoniu. Powinniśmy dostarczać jak najwięcej środków, mówić o tej sprawie jak najczęściej i zrobić wszystko, by przekonać naszych kolegów z Parlamentu oraz naszych obywateli, że palenie jest złe. Biorąc pod uwagę, że ludzie będą palić bez względu na to wszystko, nie mogę zrozumieć dlaczego musimy importować tytoń zamiast go produkować. Pozwólcie państwo, że zwrócę się do was jako do ekologów. Tytoń wymaga niewielkiej ilości wody, nawozów i pestycydów; jest uprawiany na nieurodzajnych glebach przez ubogich rolników. Jestem pewien, że wasze wewnętrzne podejście ekologiczne i humanitarne, nawet wśród tych z państwa, którzy opowiadają się przeciwko paleniu i wiążą palenie z uprawami tytoniu, sprawi, że zmienicie zdanie w tej sprawie. Łączenie palenia z uprawami tytoniu jest jak pomylenie produkcji wina z alkoholizmem. Czy powinniśmy przestać produkować wino z powodu problemu alkoholizmu?
Mariann Fischer Boel
komisarz. - Panie przewodniczący! Dziękuję wszystkim za zabranie głosu w debacie i jeszcze raz dziękuję za poparcie przedłużenia finansowania funduszu tytoniowego z dopłat do produkcji.
Oczywiście zdaję sobie sprawę z tego, że polityka tytoniowa jest bardzo delikatną sprawą i mogę państwu powiedzieć, że sama byłam tego świadkiem podczas mojej kwietniowej wizyty w Grecji. Chciałabym, by było jasne, że przedłużenie funkcjonowania funduszu tytoniowego nie jest zaproszeniem do powrotu do reformy tytoniowej z 2004 r. Muszą państwo zdawać sobie sprawę z tego, że ta reforma jest już sprawą zamkniętą. Muszą państwo również wziąć pod uwagę, że reforma ta została poparta przez wszystkie państwa członkowskie produkujące tytoń. Dlatego rozpoczęcie całej tej debaty na nowo byłoby dość trudne.
Myślę, że równie ważne jest, byśmy pamiętali o tym, że nie zniesiemy dopłat dla producentów tytoniu. Będziemy nadal stosować najwyższe dopłaty lub opłaty bezpośrednie w całym sektorze rolnym. Żadne inne uprawy nie otrzymują tak wysokich dopłat.
A więc trzymamy się planu oddzielenia dopłat od produkcji w 2009 r., a w 2011 r. przejdziemy na politykę rozwoju wsi.
Dlatego zamiast tracić czas i wysiłki na kwestionowanie postanowień Rady z 2004 r. państwa członkowskie i producenci tytoniu i cały sektor tytoniowy powinni przeanalizować politykę rozwoju wsi i poszukać w niej możliwości rozwoju, ponieważ w jej ramach napłynie dużo środków na restrukturyzację i zmianę przedmiotu i profilu produkcji w obrębie sektora rolnego.
Jestem pewien, że przy użyciu odrobiny wyobraźni - choć wiem, że nie można produkować w tym sektorze czegokolwiek - znajdzie się odpowiednie rozwiązanie, jeżeli tylko poszczególne państwa członkowskie, sektor tytoniowy i producenci tytoniu będą ze sobą współpracować w celu znalezienia najlepszego wyjścia z sytuacji, również po 2011 r.
Sergio Berlato
sprawozdawca. - (IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Chciałbym podziękować pani komisarz i wszystkim posłom, którzy zabrali głos w tej debacie. Chciałbym zaznaczyć, że jeżeli chodzi o przyszłość europejskiej produkcji tytoniu, wystosowana została ostatnio do Komisji pisemna prośba podpisana przez ministrów wszystkich państw członkowskich produkujących tytoń, w tym państw, które opowiedziały się za całkowitym oddzieleniem finansowania od produkcji oraz nowych państw członkowskich, o złożenie wniosku w sprawie rozporządzenia przedłużającego funkcjonowanie obecnego systemu dopłat do tytoniu do roku 2013. Należy tę sprawę rozważyć w ramach trwających obecnie rozmów na temat "oceny funkcjonowania” WPR.
Chciałbym podsumować dzisiejszą dyskusję zapraszając wszystkich posłów - którzy na pierwszy rzut oka mogą się wydawać niezbyt zainteresowani rozwiązaniem, które mówi o potrącaniu pieniędzy z dopłat jedynie w pięciu starych państwach członkowskich, które utrzymały częściowe łączenie finansowania z produkcją - do refleksji nad tym, że wykorzystanie tych źródeł finansowania i inicjatyw informacyjnych funduszu ma i nadal będzie miało na celu przyczynić się do promowania zdrowia wszystkich obywateli Unii Europejskiej.
Chciałbym również zauważyć, że być może mamy do czynienia z jednym wielkim nieporozumieniem: przedłożone przeze mnie sprawozdanie nie dotyczy i nie podejmuje żadnej decyzji na temat przedłużania dopłat dla producentów tytoniu; chodzi dziś jedynie o głosowanie w sprawie sprawozdania, które mówi o dalszym finansowaniu Wspólnotowego Funduszu Tytoniowego. Jeżeli chodzi o przedłużenie okresu stosowania dopłat, jest to decyzja, którą należy podjąć w przyszłości, jednak nie jest to przedmiotem tego sprawozdania. Jak już mówiłem, sprawozdanie to ma na celu przedłużenie okresu finansowania Wspólnotowego Funduszu Tytoniowego, a nie przedłużenie okresu dopłat dla producentów tytoniu w najbliższej, możliwej do przewidzenia przyszłości.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się we wtorek 20 maja 2008 r.
