Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Balfe
Mijnheer de Voorzitter, mijn aanwezigheid is niet geregistreerd hoewel ik er wel degelijk was, zoals u weet, want ik heb twee uur met u doorgebracht in het Bureau.

De Voorzitter
Dat hebben wij genoteerd, mijnheer Balfe.
De notulen worden goedgekeurd

Hardstaff
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u erop wijzen dat het landbouwdebat over enkele minuten begint. De amendementen op twee van de verslagen zijn echter nog steeds niet in het Engels beschikbaar, hoewel ik er gisterenavond al om heb gevraagd. Eén set is vanochtend verschenen, namelijk de amendementen op het verslag-Fantuzzi. De Engelse versie van de amendementen op de verslagen-Jové Peres en Happart is echter nog steeds niet beschikbaar. Men kan nauwelijks van ons verwachten dat we een zinvol debat voeren als we de amendementen niet eens in onze eigen taal hebben.

De Voorzitter
Mevrouw Hardstaff, de diensten delen mij mede dat er een technisch probleem was. De vertalingen zullen zo snel mogelijk beschikbaar worden gesteld.

Valdivielso de Cué
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het hebben over de slechte verbinding tussen de luchthavens in de buurt van Straatsburg en de stad Straatsburg zelf. Het komt vaak voor dat wij niet op tijd in de vergadering kunnen zijn. Weliswaar biedt de stad Straatsburg ons een gratis ophaalservice aan, maar men moet wachten tot zich een groepje reizigers heeft gevormd. Daardoor moeten wij soms anderhalf tot twee uur wachten op andere reizigers. De gratis service van de stad Straatsburg is natuurlijk mooi, maar ik zou het toch bijzonder op prijs stellen, als wij weer net als vroeger een vergoeding zouden krijgen en een soepeler vervoersregeling. Men zegt ons dat de begroting is verminderd en de financiën zijn natuurlijk niet onbelangrijk. Als wij echter toch moeten bezuinigen, kunnen wij beter onze vergaderingen in Straatsburg beperken tot een of twee keer per jaar en voor de rest in Brussel blijven, wat veel goedkoper is. Wij zijn allemaal graag in Straatsburg, maar het zou prettig zijn als hier weer de vorige regeling werd ingevoerd.

De Voorzitter
Ik dank u, collega. Ik denk dat wij allen uw opmerkingen kunnen delen. Wij zullen stappen blijven ondernemen bij de Franse autoriteiten en hopelijk zal dan de situatie spoedig verbeterd kunnen worden. Wij kennen de problemen waarmee u bent geconfronteerd.

Corrie
Mijnheer de Voorzitter, gisterenochtend ben ik om tien over acht van huis vertrokken. Toen ik al in het vliegtuig zat, kreeg ik te horen dat de vlucht geannuleerd was. Uiteindelijk kwam ik hier gisterenavond pas om tien over half elf aan. Ik heb er dus veertien uur over gedaan om Straatsburg te bereiken. Als Air France haar vluchten op Straatsburg niet verbetert, ben ik bang dat veel Britse leden hier gewoon niet meer zullen komen opdagen.

De Voorzitter
Mijnheer Corrie, wij voelen volledig met u mee, alhoewel u daarmee natuurlijk niet veel opschiet, want het probleem blijft. Wij hebben gisteren in het Bureau min of meer eenzelfde relaas gehad van ondervoorzitter Collins. Wij kennen de problemen, maar ik wil dit debat hier nu niet voortzetten.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde het Europees Parlement erop wijzen dat gisterenavond een NAVO-raket een passagierstrein in Joegoslavië heeft getroffen. Er zijn tientallen doden en gewonden. Het is mij nog niet bekend of er in die trein ook Griekse journalisten zaten. Voor mij is deze daad, dit geweld tegen het Joegoslavische volk en tegen de vreedzame vervoermiddelen in dit land een flagrante schending van de mensenrechten. Dit kan worden beschouwd als een misdaad tegen de mensheid. Daarom moet het Europees Parlement mijns inziens deze daden en deze verwoestingen in Europa veroordelen.

De Voorzitter
Mijnheer Theonas, morgen zal er met de Raad en de Commissie een debat plaatsvinden over de situatie in Kosovo en over al de problemen daar.

Duhamel
Mijnheer de Voorzitter, ik doe een beroep op het Reglement. De moties van orde die zojuist naar voren zijn gebracht, lijken niet veel met elkaar te maken te hebben, maar dat is niet zo.
Wat de vervoersproblemen betreft, herinner ik eraan dat wij geallieerden zijn. U mag dit keer Air France niet beschuldigen, want heel het verkeer is ontregeld door de vluchten van militaire vliegtuigen naar Servië en Kosovo. Als de mensen graag kritiek op Frankrijk uitoefenen, moeten zij dat vooral doen, maar dit keer hebben zij het bij het verkeerde end.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Duhamel, voor deze toelichting. Mijns inziens hebben wij nu voldoende moties van orde gehad en moeten wij tot de eigenlijke agenda overgaan.

Landbouw
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over drie verslagen namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling:
A4-0168/99 van de heer Happart, over de voorstellen voor 16 verordeningen van de Raad tot vaststelling van de landbouwprijzen (1999-2000) (COM(99)0038 - C4-0077/99 tot en met C4-0091/99 en C4-0093/99-99/0025(CNS) t/m 99/0039(CNS) en 99/0801(CNS)), -A4-0164/99 van de heer Jové Peres, over: I.het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging en rectificatie van verordening (EG) nr. 2200/96 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector groenten en fruit (COM(98)0647 - C4-0709/98-98/0309(CNS)) enII.het voorstel voor een verordening van de Raad houdende wijziging van verordening (EG) nr. 2202/96 tot invoering van een steunregeling voor telers van bepaalde citrussoorten (COM(98)0647 - C4-0710/98-98/0310(CNS)), -A4-0173/99 van de heer Fantuzzi, over het voorstel voor een verordening van de Raad inzake voorlichtings- en afzetbevorderingsacties voor landbouwproducten in derde landen (COM(98)0683 - C4-0158/99-98/0330(CNS)) en over-de mondelinge vraag (B4-0159/99) van de heer Colino Salamanca aan de Commissie, over de invoer van knoflook uit derde landen.
Happart
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, waarde collega's, ik leg vandaag mijn laatste verslag voor aan het parlement, aangezien ik na de verkiezingen van 13 juni geen Europees afgevaardigde meer zal zijn.
Ik keer terug naar het Waalse land en zal mij daar op een andere manier inzetten voor de Europese opbouw. Wij kunnen niet zonder Europa en dit geldt zeer zeker voor onze kinderen.
Vóór de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid van 1992 gold het verslag over de landbouwprijzen als één van de meest belangrijke, meest prestigieuze verslagen. Ook al heeft dit verslag nu een iets minder grote uitstraling, toch vormen de prijzen van de landbouwproducten nog steeds het hoofdbestanddeel van de landbouwinkomens: tussen 60 en 80 %, al naar gelang het soort product.
Met de voorstellen voor de aanpassing van de landbouwprijzen heb ik de Europese boeren een duidelijk teken willen geven en hen willen bevestigen dat ons Parlement voornemens is de gerechtvaardigde belangen van de boerenstand te behartigen in een moeilijke tijd, waarin voornamelijk de jonge landbouwers gaan twijfelen aan het boerenbestaan.
We spreken tegen onze landbouwers steeds vaker over de, noodzakelijke, uitbreiding van de Europese Unie. De Europese landbouwers staan hier niet afwijzend tegenover. Sommigen van hen hebben zich zelfs al gevestigd in deze nieuwe gebieden, met name in Polen. Wat ze echter niet willen, is op professioneel vlak de rekening gepresenteerd te krijgen. Ze zijn bereid als burgers de nodige inspanningen te leveren en offers te brengen, net als alle andere Europese burgers, maar niets meer en niets minder.
Daarom heb ik niet over "verhoging" , maar over "aanpassing" gesproken. Is het een misdaad om het verlies van 1, 9 % als gevolg van de overgang van de groene ecu op de euro te compenseren? Is het een misdaad om ook voor de landbouwers de inflatie te compenseren met 1, 9 %? De andere Europese werknemers krijgen deze loonsverhoging toch ook, en terecht! De Duitse staalarbeiders krijgen bijvoorbeeld een loonsverhoging van 4 % en ik ben blij voor hen.
Het Europees Parlement moet afstand nemen van de Raad en van de regeringen die de niet-uitgegeven bedragen terug willen hebben om hun eigen begroting weer gemakkelijker in evenwicht te kunnen brengen en, tenminste in de rijkste lidstaten, de landbouw gedeeltelijk te kunnen renationaliseren. Laten de landbouwers uit de armste lidstaten zich dan maar zien te redden.
We hadden de zaak nog enigszins kunnen redden, als de Raad op zijn minst de moed had gehad om meer kredieten uit te trekken voor de structuurfondsen. Welke hoop, welke beroepsvooruitzichten geven wij de 200.000 landbouwers die in Europa jaarlijks het bijltje erbij neerleggen? Dagelijks houden namelijk tussen de 500 en 600 landbouwers het voor gezien. In bepaalde gebieden zijn dat er meer dan 3.000 per week. De woestijnvorming tengevolge van deze exodus is funest voor het platteland.
Als we nu het platteland in de arme regio's niet redden, wat gaan wij dan morgen doen, als de VS ons eerst hun dollarbananen en hormonenvlees opdringen en ons daarna dwingen onze sociale verworvenheden op het altaar van de Wereldhandelsorganisatie op te offeren?
Ik wil voor mijn kinderen geen made in USA -samenleving, waar de mens in dienst staat van de dollar. Ik wil precies het tegenovergestelde.
Als de prijsaanpassingen en de noodzakelijke herfinanciering van de structuurfondsen worden geweigerd, betekent dit het verlies van de voor de Europese landbouw zo kenmerkende combinatie van diversiteit en kwaliteit.

Jové Peres
rapporteur. (ES) Mijnheer de Voorzitter, het voorstel van de Commissie behelst een aantal kleine wijzigingen van de gemeenschappelijke marktordening, voor verse groenten en fruit en de verwerking van citrusvruchten.
Voor verse groenten en fruit wordt voorgesteld de sorterings- en verpakkingskosten van de voor gratis distributie bestemde producten met de communautaire begroting te financieren.
Indien deze financiering een alternatief is voor het uit de markt nemen en het vernietigen van producten, mag deze gratis distributie geen financiële last zijn voor de producentenorganisaties.
De Commissie stelt anderzijds voor de leden van producentenorganisaties toe te staan een deel van hun productie buiten het commerciële circuit van hun producentenorganisatie om te verkopen.
Bij de hervorming van 1996 werden de meeste instrumenten voor de regeling van de markt vervangen door actiefondsen van de producentenorganisaties. Men moet hoe dan ook voorkomen dat door een wijziging van de wetgeving de producentenorganisaties worden verzwakt, daar deze een centrale rol spelen in de gemeenschappelijke marktordening.
Erkende producentenorganisaties kunnen hun leden toestaan een klein gedeelte van hun productie rechtstreeks aan de consument te verkopen. De Commissie stelt voor dit recht uit te breiden. Een producentenorganisatie kan immers het opgeven van haar voornaamste doel, namelijk de afzet van de productie van haar leden, moeilijk als een recht beschouwen.
Tot nu toe kon de qua hoeveelheid beperkte, rechtstreekse verkoop alleen op het bedrijf zelf plaatsvinden. Deze benadering kan een aantasting betekenen van de voornaamste functie van producentenorganisaties, namelijk de afzet van de productie van hun leden.
De regelgeving moet weliswaar flexibel genoeg zijn om in te kunnen spelen op plaatselijke situaties, maar het algemene stelsel mag niet in gevaar worden gebracht door aanpassingen aan plaatselijke gewoonten die geheel vreemd zijn aan de regio's waar het gros van de communautaire productie van groenten en fruit geconcentreerd is. Het zou veel logischer zijn hier het subsidiariteitsbeginsel toe te passen en het aan de lidstaten over te laten regels uit te vaardigen waarmee aanpassing aan de plaatselijke gewoonten mogelijk wordt.
Om te voorkomen dat de voornaamste functie van de producentenorganisaties teloor gaat, dient elke uitzondering evenwel gepaard te gaan met een verscherping van de regels voor de maximale productiehoeveelheden die de leden buiten hun organisatie om mogen verkopen. Dat zal een compensatie zijn voor de verlaging van de door de producentenorganisaties af te zetten hoeveelheden.
Wat betreft de voor verwerking bestemde citrusvruchten, is de vertraging bij de steunuitkering in het huidige systeem een groot probleem. De steun voor aan het begin van het seizoen verwerkte citrusvruchten wordt pas twaalf maanden later uitgekeerd. Deze vertraging wordt slechts gedeeltelijk gecompenseerd door de voorschotregeling. Sommige producentenorganisaties zijn dan ook geneigd de verwerkingssteun op te geven en in plaats daarvan producten uit de markt te nemen. De Commissie heeft een adequaat voorstel ter oplossing van dit probleem geformuleerd.
De steun aan de verwerking van citrusvruchten wordt sinds 1976 verleend. Het is sindsdien steeds weer nodig gebleken conflicten tussen de verwerkingsregeling en het uit de markt nemen te corrigeren of te voorkomen. Bij het bepalen van de voorwaarden voor het verlenen van verwerkingssteun moet men voorzichtig zijn en erop toezien dat het uit de markt nemen geen voordeliger uitweg gaat vormen dan de verwerking.
Het gebrek aan evenwichtigheid tussen de verwerkingsdrempels en de reële citrusvruchtproductie wordt door de Commissie niet aangepakt. Deze situatie kan tot gevolg hebben dat de verwerking van citrusvruchten minder rendabel wordt dan het uit de markt nemen. Indien steeds vaker producten uit de markt worden genomen, ondervindt ook het milieu de nadelige gevolgen daarvan. Dit zou ongetwijfeld minder makkelijk door de publieke opinie worden geaccepteerd dan de verwerkingssteunregeling.
Het gebrek aan evenwicht tussen de instrumenten van de gemeenschappelijke marktordening voor de sector groenten en fruit blijkt ook uit de verschillen tussen de vastleggingskredieten en de betalingen. Na de laatste hervorming van de gemeenschappelijke marktordening voor de sector groenten en fruit lag, bij de actiefondsen en de regeling betreffende het uit de markt nemen van producten, het volume aan vastleggingskredieten 400 miljoen ecu boven dat van de betalingen, terwijl de verwerkingsdrempels voor citrusvruchten chronische problemen veroorzaken. Daarom wordt voorgesteld de drempels te verhogen tot het gemiddelde van de in de laatste vier verkoopseizoenen verwerkte hoeveelheid, hetgeen een extra uitgave van 64 miljoen ecu impliceert. Dit cijfer blijft ruim beneden de financiële marge die is ontstaan als gevolg van de niet gebezigde uitgaven voor het uit de markt nemen van producten.
Een ander probleem dat het systeem instabiel maakt, is het feit dat er geen grenzen werden gesteld aan de sancties. Daarvoor zou een limiet moeten worden vastgesteld van 20 %. Dit systeem werd in het verleden reeds toegepast en geldt nog steeds voor andere producten waarvoor in drempels is voorzien.

Fantuzzi
(IT ) Mijnheer de Voorzitter, commissaris Fischler, ik ben bijzonder ingenomen met het onderhavige voorstel voor een verordening inzake afzetbevorderingsacties voor landbouwproducten in derde landen. Ondanks alle moeilijkheden en onzekerheden die na het akkoord van Berlijn rond de hervorming van het landbouwbeleid waren ontstaan, zijn er toch een aantal belangrijke zaken de goede richting, de richting van innovatie uitgegaan. Dat betekent mijns inziens dat ook de landbouwproducten vandaag de dag niet meer zozeer behoefte hebben aan verdediging en bescherming, maar aan een agressief en innoverend beleid, dat wil zeggen aan een doelbewuste en goed overwogen promotie van de producten op de markten van derde landen.
Maar al te vaak hebben wij - ook in dit Parlement - over mondialisering horen spreken, alsof het ging om een groot verlies voor de Europese landbouw. Met het onderhavige initiatief kunnen we de zaak op het goede spoor zetten: de mondialisering is immers ook een gouden kans voor de Europese landbouw. Op wereldniveau neemt de vraag naar kwalitatief hoogstaande landbouwproducten en voedingsmiddelen toe. De Europese Unie hanteert ten aanzien van voedingsmiddelen de hoogste veiligheids- en kwaliteitsnormen van de gehele wereld. Daarom kunnen wij niet met de handen over elkaar blijven zitten en maar hopen dat Vrouwe Fortuna ons goed gezind is. Wij moeten voor passende middelen, instrumenten en strategieën zorgen om concurrentiekrachtiger te worden en daadwerkelijk profijt te trekken van de toenemende vraag naar kwalitatief hoogstaande landbouwproducten en voedingsmiddelen in de wereld.
Het is zeker niet de bedoeling de wereldmarkten te bedelven onder "commodities " met lage toegevoegde waarde, want bij dergelijke artikelen wordt de concurrentie tegen landen met lage kosten steeds moeilijker. Bovendien heeft, zoals bekend, de WHO plafonds vastgesteld voor het volume en de waarde van uitvoerrestituties. Tenslotte weten we ook dat binnenkort de gesprekken in het kader van de "Millennium Round" beginnen en wij ons dus niet al te veel illusies hoeven te maken.
Wij lopen overigens het risico, mijnheer Fischler, dat hetgeen wij hier voorstellen, oudbakken nieuws is, of als mosterd na de maaltijd komt. In de Verenigde Staten werd met de begrotingen uit de periode 1996-1999 jaarlijks meer dan 150 miljoen dollar uitgetrokken ter ondersteuning van de internationalisering van de landbouw. Wij weten echter dat ook in de Europese Unie reeds enkele afzetbevorderingsacties bestonden, ook gericht op de landen buiten Europa. Deze waren opgenomen in het algemene kader van de promotiemaatregelen. Een van de belangrijkste daarvan was in de afgelopen jaren de ondersteuning van het initiatief van de Olijfolieraad voor de promotie van olijfolie op de wereldmarkten.
Ter afsluiting wil ik nog vier kwesties aanstippen. Ten eerste moet de gelegenheid te baat worden genomen om voor de bevorderingsmaatregelen een algemene visie te ontwikkelen. Al hetgeen nu bestaat moet tot één, goed gestructureerd geheel worden gemaakt. De maatregelen mogen zich niet beperken tot de markten buiten Europa. Ook de interne markt dient daarbij betrokken te worden. Er bestaan te veel versnipperde initiatieven, die vanuit verschillende invalshoeken, in verschillende tijden en met verschillende modaliteiten werden ontwikkeld. Wij moeten daarom van deze gelegenheid gebruik maken om orde op zaken te stellen.
Ten tweede moet er meer geld beschikbaar komen. Vijftien miljoen euro is bij lange na niet voldoende om werkelijk iets serieus op te zetten; dat zijn maar kruimels. De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft voorgesteld de kredieten in de periode 2000-2003 op te trekken van 30 tot 50 miljoen euro. Ook de financiering van alle in Agenda 2000 voorgestelde bevorderingsacties, waarvoor vanaf nu tot 2006 slechts 100 miljoen euro is uitgetrokken, zou wel eens onvoldoende kunnen blijken.
Ten derde moeten wij op langere termijn gaan plannen. Niet voor niets hebben wij voorgesteld de vaststelling van de prioriteiten voor de producten die onder de bevorderingsmaatregelen vallen, alsmede de looptijd van de programma's, niet elke twee maar elke drie jaar te herzien, opdat de zekerheid en de doeltreffendheid van de maatregelen kan worden verhoogd. Tot slot dient het grondbeginsel, dat wil zeggen het subsidiariteits- en complementariteitsbeginsel, behouden te blijven. De initiatieven dienen niet meer van Brussel te komen en alle andere initiatieven terzijde te schuiven, maar moeten deze juist aanvullen, opdat synergie kan ontstaan. Met initiatieven uit Brussel dienen de nationale overheden en de producentenorganisaties te worden aangespoord tot het treffen van gelijksoortige maatregelen. Al degenen die betrokken zijn bij de Europese landbouw dienen zich bij de toekomstige uitdagingen door dit beginsel te laten leiden.

Miranda de Lage
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in de toelichting op het advies maakt de Commissie externe economische betrekkingen duidelijk hoe belangrijk en noodzakelijk het voorstel van de Commissie is. De herziening van het gemeenschappelijk landbouwbeleid in het kader van Agenda 2000 moet inderdaad een extern maatregelenpakket behelzen met voorlichtings- en afzetbevorderingsacties voor landbouwproducten in derde landen.
Het is de bedoeling dat deze acties het concurrentievermogen van Europese producten op de internationale markten helpen bevorderen. Daarvoor is het zeker onontbeerlijk het imago van de Europese producten te verzorgen. Met voorlichtings- en afzetbevorderingsacties in met name landen die hoge eisen stellen aan de kwaliteit en over koopkracht beschikken, kan een goede afzetmarkt voor communautaire kwaliteitsproducten met een beschermde oorsprongsbenaming worden aangeboord.
Dit initiatief is met name zo opportuun, daar wij reeds over evaluaties beschikken van de promotiecampagne van olijfolie en linnen. Ook de heer Fantuzzi heeft hierop gewezen. De verkoop van die producten in het buitenland is gestegen dankzij promotieacties met ad hoc instrumenten. In het door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling geamendeerde voorstel wordt een groot aantal mogelijke acties genoemd, maar de beste reclame is en blijft natuurlijk kwaliteit, veiligheid, hygiëne, etikettering en milieuzorg.
Ik wijs nogmaals op het gunstig advies van de Commissie externe economische betrekkingen over dit voorstel. Wij zouden ons echter moeten afvragen - en ook dit is door de heer Fantuzzi genoemd - of de financiering van zulk een ambitieus project wel haalbaar is met een budget van slechts 15 miljoen euro per jaar tot 2003. Gezien het enorme budget van het gemeenschappelijk landbouwbeleid is er misschien ruimte voor verhoging van deze kredieten. Als deze kredieten dan goed beheerd worden, kunnen wij de export nieuw leven inblazen in een steeds sterker gemondialiseerde context.
Mijnheer de Voorzitter, ik herhaal nogmaals dat de Commissie externe economische betrekkingen voor dit voorstel is en instemming betuigt met het daaraan ten grondslag liggende beginsel: versterking van het communautaire handelsbeleid door middel van afzetbevordering van landbouwproducten in derde landen.

Colino Salamanca
Mijnheer de Voorzitter, deze mondelinge vraag over de situatie van de markt voor knoflook heb ik namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling ingediend.
Het is niet de eerste keer dat deze situatie zich voordoet. Toch vind ik het belangrijk deze hier aan de orde te stellen, vooral omdat het inzakken van de knoflookmarkt rechtstreeks is te wijten aan de geregelde import van producten uit derde landen.
Ik benadruk nogmaals dat deze situatie niet nieuw is. De kwestie is nu echter actueel omdat, overeenkomstig verordening 1137 van 29 mei 1998, op 31 mei de termijn verstrijkt voor de afgifte van invoercertificaten voor knoflook uit China voor maximaal 12.000 ton. Volgens mijn gegevens ligt de totale import in 1998 rond de 50.000 ton, terwijl de gemiddelde import in de Europese Unie over de periode 1990-1997 rond de 40.000 ton was.
Opvallend is dat landen als Maleisië - dat in 1993 niets naar de Europese Unie exporteerde - Jordanië en India opeens in 1998 respectievelijk 7.300, 6.167 en bijna 1.000 ton hebben uitgevoerd. Daarbij wordt, althans op papier, steeds rekening gehouden met de 12.000 ton knoflook uit China. Dit doet onmiddellijk het vermoeden rijzen dat er sprake is van driehoekstransacties met uit China afkomstige knoflook die via derde landen op de markt komt. Zo hebben zowel het contingent als de vrijwaringsmaatregelen geen enkel effect. Een andere oorzaak is ongetwijfeld ook het feit dat voor ingevoerde knoflook geen oorsprongcertificaten zijn vereist en de douanetarieven voor onrijpe knoflook zonder teentjes en voor consumptieknoflook in droge of halfdroge vorm niet goed worden toegepast.
Kennelijk moeten wij de Commissie er wederom aan herinneren dat de verbouwing van knoflook in bepaalde regio's een belangrijke sociale rol speelt. Meestal betreft het regio's met structurele problemen, gebieden die onder doelstelling 1 vallen. Ook dienen wij te beseffen dat wij misschien verder moeten gaan dan het maatregelenpakket dat nu is besloten. Hierbij moet men ook steun aan de plattelandsontwikkeling in overweging nemen. De markt voor dit gewas in regio's zoals Castilië-La Mancha, Castilië-Leon of Andalusië en ook in andere landen is ingezakt. Al deze regio's vallen onder doelstelling nummer 1. In deze gebieden hebben de bewoners hun hele bestaan opgebouwd rond de verbouwing van dit gewas, omdat het daar de enige economische activiteit is.
Dat de Commissie het probleem kent, blijkt uit haar eigen documenten. In verordening 1197 staat bijvoorbeeld dat de Commissie vanaf 1993 een aanzienlijke stijging van de import van knoflook uit China heeft vastgesteld. Gezien de prijs van die knoflook - volgens mijn informatie liggen de productiekosten in de Europese Unie rond de 220 peseta per kilo en die van Chinese knoflook rond de 135 peseta - wordt de communautaire markt door de scherpe prijsdaling bedreigd met ernstige verstoring.
In verordening 544 stelt de Commissie dat er de laatste jaren, na de invoering van een vrijwaringsclausule voor de invoer van knoflook uit China, een belangrijke en onverwachte groei is waargenomen van knoflookimport uit bepaalde derde landen die dit product niet traditiegetrouw naar de Gemeenschap uitvoeren. De Commissie stelt dat dit gegronde twijfel doet rijzen over de werkelijke herkomst van de uit deze landen geïmporteerde knoflook. De import van knoflook van dubieuze oorsprong is blijven groeien.
Nu de Commissie zelf deze gegevens hanteert en de markt aan het instorten is, moeten wij de Commissie vragen maatregelen te nemen om de situatie te herstellen. Het is onaanvaardbaar dat geen maatregelen worden getroffen, alhoewel de Commissie op de hoogte is van de situatie en weet dat de genomen maatregelen ontoereikend zijn. Dat blijkt duidelijk uit de marktsituatie. De producenten van knoflook denken aan de vaststelling van een algemeen maximumcontingent en/of de toepassing van een douanetarief dat invoer boven het algemeen maximumcontingent uit sterk afraadt.
Ik realiseer mij dat deze vraagstukken onder het mandaat voor de toekomstige onderhandelingen vallen. Wij vragen de Commissie hoe dan ook dringend een oogje in het zeil te houden en de passende maatregelen te treffen om te voorkomen dat de knoflookproducenten ieder jaar weer opnieuw - en dat al sinds 1993 - worden geconfronteerd met inkomensverliezen.
Ik maak van de gelegenheid gebruik om steun te betuigen aan zowel het verslag van de heer Jové Peres over de verwerking van citrusvruchten als het verslag van de heer Fantuzzi over de afzetbevorderingsacties voor landbouwproducten in derde landen.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, neemt u mij niet kwalijk als ik met mijn spreekbeurt enige tijd in beslag zal nemen. Ik moet nu immers een standpunt bepalen ten aanzien van vier verslagen en ik zal dan ook meteen van wal steken met de voorstellen voor de landbouwprijzen 1999-2000.
De door de Commissie ingediende prijsvoorstellen staan in het teken van hetzelfde stabiliteitsbeleid als de vorige prijspakketten. Met deze voorstellen moeten wij zorgen voor de juridisch noodzakelijke roll over . Bovendien zullen wij na de hervorming jaarlijks alleen nog enkele parameters moeten vaststellen voor het marktbeheer. In deze gevallen stelt de Commissie voor de bedragen niet te verhogen. Mijns inziens moeten wij ons strikt beperken tot enkel die maatregelen die stroken met de in Berlijn afgesproken algemene strategie. In wil in dit verband de heer Happart van harte bedanken voor zijn verslag. Ook dank ik de leden van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de leden van de andere commissies die actief hebben deelgenomen aan de voorbereidende werkzaamheden van dit verslag.
Staat u mij nu toe in te gaan op de ingediende amendementen. Ik begin met de amendementen waarin met het oog op een inflatiepercentage van 1, 9 % en de invoering van de euro een aanzienlijke verhoging van een aantal prijzen en steunbedragen wordt voorgesteld. Ik zal de desbetreffende amendementen groeperen. De eerste groep behelst de amendementen 13, 16, 23, 33, 38 en 42 voor het inflatiepercentage, de tweede groep de amendementen 14, 17, 24, 34 en 39 voor de invoering van de euro en de derde en laatste groep de amendementen 15, 18, 19, 20, 21, 22, 25, 27 tot en met 31, 36 en 41 voor de prijsverhoging. De Commissie kan deze amendementen niet overnemen. Deze druisen namelijk volledig in tegen de noodzaak het mededingingsvermogen van de communautaire productie op zowel de interne markt als de wereldmarkt te verbeteren.
Verder zouden deze amendementen een extra verhoging met 463 miljoen euro voor het jaar 2000 betekenen. Als men dat extrapoleert op het komend financieel kader 2000-2006, komt men terecht bij een kostenverhoging van meer dan 3 miljard euro. Eveneens zouden wij daardoor belet worden onze internationale verplichtingen volledig na te komen die met name betrekking hebben op de interne steun, respectievelijk de vermindering daarvan.
Bovendien staat in de verordening van de Raad 2799/98 over de nieuwe agro-monetaire regeling dat bij bewezen inkomensderving, ten gevolge van de invoering van de euro in het kader van de vastgestelde voorwaarden, compenserende betalingen kunnen worden toegekend.
Bij amendement 1 over de verplichte braaklegging, dat neerkomt op handhaving in de komende jaren van het huidig braakleggingspercentage, wil ik u erop attenderen dat in Berlijn voor heel de periode 2000-2006 een basispercentage van 10 % voor braaklegging is afgesproken.
Amendement 2 gaat over vlas en hennep en beoogt de bevordering van het gebruik van deze landbouwproducten voor niet-voedingsdoeleinden. Ik begrijp waarom dit amendement werd ingediend, maar ik kan het niet overnemen, daar dit vraagstuk in een bredere context moet worden onderzocht. Wij zullen hier ook bij de vaststelling van het toekomstig braakleggingspercentage en in het kader van de opties voor de maatregelen ter bevordering van de plattelandsontwikkeling rekening mee moeten houden.
Met de amendementen 4 en 5 beoogt men de invoering van nieuwe controlemaatregelen voor de varkensvleesproductie. Ik wil hier duidelijk maken dat een eventuele subsidiëring van de varkenssector het probleem alleen maar groter zou maken. Daardoor wordt immers de bereidheid tot het uitslaan van vlees verminderd. Bovendien zou de uitvoering van een dergelijke voorstel heel duur worden. Ik wil u er trouwens ook op attenderen dat wij in het beheerscomité bij de lidstaten herhaaldelijk hebben aangedrongen op structurele voorstellen. Wij hebben alle hier genoemde varianten onder de loep genomen. De lidstaten konden voor geen van deze voorstellen warm lopen. Integendeel, zij waren tot de slotsom gekomen dat een gepast marktbeheer volstaat.
Dan wil ik nu ingaan op de amendementen voor de wijnsector. De amendementen 3 en 32 over de toekenning van premies voor definitieve stopzetting van de wijnbouw op bepaalde arealen en de verlenging van de termijn voor indiening van premieaanvragen voor het verkoopseizoen 1999-2000 van 31 december 1999 tot 31 maart 2000 bereiden ons geen problemen. De Commissie kan echter de andere amendementen voor de wijnsector niet overnemen en ik zal u uitleggen waarom.
Ten eerste zou men vooruitlopen op de politiek afgesproken hervorming, of men zou hier zelfs tegenin druisen. Ten tweede werd het verbod op nieuwe beplanting van wijnbouwarealen in het kader van het vorige prijspakket verlengd tot 31 augustus 2000 en moesten in 1998 voor respectievelijk het verkoopseizoen 1998/1999 en 1999/2000 10.000 hectare extra aanplantrechten worden toegekend. De amendementen 26 en 31 betreffende de maandelijkse terugbetaling van opslagkosten voor suiker zijn voor de Commissie onaanvaardbaar, omdat de voorgestelde vermindering enkel en alleen het gevolg is van de daling van de rentevoeten. Amendement 35 is gezien het nieuwe tijdschema voor de hervorming van de gemeenschappelijke marktordening voor de melksector niet gerechtvaardigd.
De drie amendementen 37, 40 en 41 betreffen de rundvleessector. Deze zijn volgens mij, gezien de voorstellen voor de hervorming van deze sector, niet noodzakelijk. Ik wil u ter afsluiting nog duidelijk maken dat wij, nu wij Agenda 2000 moeten omzetten, de pogingen tot vereenvoudiging en stabiliteit, die de grondslag vormen voor deze prijsvoorstellen en die met de brede consensus in dit debat worden aangemoedigd, absoluut niet uit het oog mogen verliezen.
Aangezien dit het laatste verslag is van de heer Happart, wil ik hem hartelijk bedanken voor zijn werk. Ik kan hem voor zijn verdere politieke activiteiten de verzekering meegeven dat ik, zolang ik hier zit, nooit en te nimmer de veramerikanisering van de Europese landbouw zal voorstaan. Ik zal evenals u vechten voor het behoud van onze Europese zelfstandigheid!
Dan ga ik nu over naar het verslag over de wijzigingen van de gemeenschappelijke marktordening voor groenten en fruit. Zoals u weet, bevinden wij ons pas in het tweede jaar van toepassing van deze nieuwe marktordening. U weet eveneens dat voor volgend jaar een algemene herziening van de werking van deze marktordening is gepland. Daarom is het mijns inziens voorbarig bij de wijzigingen verder te gaan dan de huidige voorstellen. Tijdens de laatste onderhandelingen over het prijspakket heeft de Commissie zich echter bereid verklaard enkele beperkte aanpassingen te doen om de werkingswijze van de marktordening te vergemakkelijken. Dat is dan ook het enige doel van de onderhavige voorstellen.
Ik dank de heer Jové Peres voor zijn verslag waarin hij in grote mate steun betuigt aan de voorstellen van de Commissie. Evenals voor hem is het ook voor mij noodzakelijk de producentenorganisaties te versterken die de hoofdrol hebben in het marktbeheer. Ook maakt de heer Peres gewag van een aantal problemen waarmee wij ons bij de komende herziening moeten bezighouden. Daarom is de Commissie van mening dat veel van de voorgestelde wijzigingen voorbarig zijn en zonder een diepgaand onderzoek niet toepasbaar zijn. Dit geldt met name voor de amendementen 1, 3, 4 en 6 t/m 9. Wel kan ik het Europees Parlement verzekeren dat de Commissie deze vraagstukken nauwlettend in de gaten zal houden bij de herziening van de marktordening komend jaar. De amendementen 2 en 5 zijn voor de Commissie onaanvaardbaar, omdat de producentenorganisaties financieel en technisch in staat moeten zijn hun producten goed te controleren.
Dan zal ik nu ingaan op het verslag van de heer Fantuzzi. Ook hier wil ik de rapporteur, de leden van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de leden van de medeadviserende commissies van harte bedanken voor hun werk. Het verheugt mij dat het voorstel brede instemming heeft gevonden. Met dit voorstel willen wij een operationeel instrument bieden voor de versterking van het internationale mededingingsvermogen van de Europese landbouwproducten. Wij mogen inderdaad niet, zoals de heer Fantuzzi terecht opmerkte, toekijken hoe onze belangrijkste concurrenten op de nieuwe markten, in bijvoorbeeld Zuid-Oost Azië en Latijns Amerika, een actief afzetbevorderingsbeleid voeren, waar wij momenteel niets vergelijkbaars tegenover kunnen stellen. Daarom moeten wij in de toekomst op dit gebied alles in het werk stellen om een omvangrijke reeks van bevorderings- en voorlichtingsmaatregelen te verkrijgen waarmee wij onze presentie op deze markten kunnen versterken. De Europese producten zijn trouwens door de bank genomen in hoge mate verwerkte producten, hetgeen heel eenvoudig betekent dat het hier ook om de werkgelegenheid gaat.
De Commissie zal derhalve het subsidiariteits- en complementariteitsprincipe in acht nemen en zich met name concentreren op al hetgeen een verbindingselement of katalysator kan zijn en een Europese meerwaarde kan garanderen.
Wij kunnen echter enkel optreden in de mate waarin de beperkte begroting ons dat toestaat. Daarbij moeten wij gebruik maken van de beste knowhow van buitenaf die maar beschikbaar is. Dat veronderstelt echter een sterke participatie van de lidstaten in zowel de particuliere als de openbare sector. Men moet dus verzekerd kunnen zijn van de noodzakelijke cofinancieringsmiddelen en ondersteuning voor het beheer van en de controle op de maatregelen.
Ik wilde een paar opmerkingen maken over de ingediende amendementen. Allereerst noem ik de amendementen 1, 5, 6 en 9. Deze betreffen de selectiecriteria voor de onder de regeling vallende producten. De hierin voorgestelde wijzigingen zijn ons inziens overbodig, daar in het Commissievoorstel reeds op algemene wijze rekening is gehouden met deze wensen. Men kan op grond van het Commissievoorstel producten selecteren die bestemd zijn voor ofwel rechtstreekse consumptie ofwel verwerking. Ook kan men kiezen voor biologisch geteelde producten of producten die overeenkomstig andere specifieke procédé's zijn vervaardigd, of ook voor verwerkte levensmiddelen, mits de afzetbevorderings- en voorlichtingsmaatregelen voldoende nut hebben en van algemeen Europees belang zijn.
Ik kan amendement 7 met betrekking tot de aard en de inhoud van de te bevorderende maatregelen overnemen. De precisering in amendement 8 van de groepen waarop de maatregelen moeten worden afgestemd, lijkt mij daarentegen niet noodzakelijk. De in de amendementen 10, 11 en 14 gevraagde aanpassing van de procedure voor het opstellen van de productenlijst en/of zijn geldigheidsduur kan problemen veroorzaken, als wij ons beleid flexibel en up to date willen houden.
Mij lijkt het inderdaad beter de permanente werkgroep "promotie van landbouwproducten" - zo heet deze - van te voren te raadplegen, als de tijd dit toelaat en lijsten op te stellen met een geldigheidsduur van niet meer dan twee jaar. Als wij echter dergelijke strakke regels zouden invoeren als in de amendementen wordt gevraagd, zal ons beleid misschien geen optimaal effect kunnen sorteren.
Ik kan niet instemmen met het voorstel om uitsluitend samen te werken met organisaties die lidstaten van de Europese Unie vertegenwoordigen of tenminste twee lidstaten omvatten. Wij hechten namelijk ook grote waarde aan de samenwerking met internationale organisaties, mits deze een duidelijke Europese dimensie hebben. Denkt u bijvoorbeeld maar aan de activiteiten van de Olijfolieraad. Ik ben verder bereid tot een diepgaand onderzoek van uw voorstel om telkens het bevoegde beheerscomité te raadplegen en niet alleen te informeren. De andere voorstellen moet ik echter van de hand wijzen, omdat uit onze ervaring is gebleken dat de looptijd van de programma's niet langer mag zijn dan drie jaar en omdat wij bij de omzetting van de regeling het bottom-up -principe willen toepassen. Verder moeten de beroepsorganisaties de nationale overheid vooraf om toestemming vragen voordat zij hun voorstellen bij de Commissie kunnen indienen.
Natuurlijk kunnen de voorgestelde organisaties ook instanties aanwijzen die met de uitvoering van de getroffen maatregelen worden belast. Wel moet duidelijk zijn dat de selectie van deze instanties moet geschieden via een communautaire inschrijving. Daarom kan ik de amendementen 3, 4, 15, 19 en 24, waarin sprake is van de inschrijvingsprocedure, niet aanvaarden. Volgens de Commissie moet de selectie van de externe instanties voor bijstand geschieden via een inschrijving, teneinde maximale transparantie van de communautaire belangen te waarborgen.
Eveneens zijn wij van mening dat de controle en de betalingen uitsluitend onder de bevoegdheid van de lidstaten moeten vallen, indien sprake is van voorafgaande financiering van maatregelen door de lidstaten. In de amendementen 22 en 21 wordt gevraagd bij vaststelling van het cofinancieringsaandeel van de lidstaten meer soepelheid te betrachten en in bepaalde gevallen in het geheel geen financiële deelneming te verlangen. Ik vind dat voor de financiële deelneming van de drie betrokken partijen - te weten Gemeenschap, lidstaat en voorgestelde organisatie - het Commissievoorstel evenwichtiger is.
Verder wordt in amendement 22 voorgesteld de kredieten te verhogen. Daarbij wilde ik opmerken dat een grote verhoging op dit tijdstip niet aanvaardbaar is, daar de ontwikkeling van de uitgaven bij exportrestituties geen verband houdt met het afzetbevorderingsbeleid. In het onderhavige voorstel gaat het immers in eerste instantie om kwaliteitsproducten en producten met een hoge meerwaarde. Natuurlijk is echter het laatste woord aan de begrotingsautoriteit.
Dan wil ik nu nog kort ingaan op de opmerkingen van de heer Colino Salamanca over de import van knoflook uit derde landen. De Commissie onderzoekt momenteel de mogelijkheden die wij in het kader van de WHO hebben voor de behandeling van de problemen in de knoflooksector. Wij bereiden ons voor op de invoering van een nieuw stelsel waarmee wordt voorzien in de vaststelling van een toereikend douanerecht voor verschillende knoflookimporten, met uitzondering van de onder douanecontingenten vallende import.
Overeenkomstig de GATT-bepalingen zouden de contingenten moeten worden vastgesteld op grond van de gemiddelde import uit derde landen gedurende een historische periode van drie jaar plus een passende jaarlijkse verhoging. Momenteel wordt gewerkt aan een ontwerpaanbeveling voor een besluit van de Raad betreffende een mandaat aan de Commissie voor onderhandelingen met de betrokken derde landen over de wijziging van het gebonden douanerecht. In de tussentijd wordt als onmiddellijke maatregel de vrijwaringsclausule verlengd die in principe bestaat en in de afgelopen jaren ook is toegepast. Ook daarvoor zijn reeds voorstellen gedaan.
Ik heb enkele weken geleden uitvoerig over deze beide mogelijkheden gesproken met de vertegenwoordigers van de knoflookproducenten. De producentenvertegenwoordigers hebben ook hier in principe het licht op groen gezet en hun instemming betuigd.
Applaus

De Voorzitter
Ik heb u, mijnheer de commissaris, 22 minuten het woord laten voeren, omdat ik u de gelegenheid wilde bieden te antwoorden op deze vier verslagen. Daarin komen talrijke vraagstukken aan bod die onder meer ook verband houden met de belangrijke gebeurtenissen van de afgelopen tijd, waarbij ik met name denk aan het principe-akkoord van de ministers en de besluiten van de topconferentie.
Ik hoop dat het Parlement mij toestaat even buiten mijn formele boekje als Voorzitter van deze vergadering te gaan en in te haken op de opmerking van commissaris Fischler over het vertrek van de heer Happart. De heer Happart was al deze jaren een van de meest enthousiaste leden van dit Parlement. Al degenen die hem bij zijn werk hebben kunnen gadeslaan, zullen zijn afwezigheid in het volgend Parlement betreuren. Wij wensen hem dan ook veel succes bij zijn carrière en zijn nieuwe politieke activiteiten.

Rehder
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik kan uw slotwoorden aan de heer Happart onderschrijven. Het is een feit - dat is ook zijn verdienste - dat wie tegen de stroom oproeit, soms ook meer zuurstof in het water brengt. Dat is wat de heer Happart heeft gedaan in zijn lange en succesvolle carrière in het Parlement.
Waarde collega's, soliditeit, financiële stabiliteit en continuïteit in het uitgavenbeleid zijn van groot belang. De laatste jaren - we kunnen bijna teruggaan tot het begin van de Europese Unie - is hier niet zoveel aandacht aan besteed als wij als vertegenwoordigers van de Europese belastingbetalers in het Europees Parlement hadden gewenst. Een van de belangrijkste successen van de Top in Berlijn is dat de vanzelfsprekende noodzaak van een goed financieel beleid daar eindelijk, voor het eerst alle aandacht heeft gekregen. Dat is een succes. Maar wat de bewindslieden van de verschillende lidstaten nog altijd niet beseffen, is dat bijna ieder succes ook een keerzijde, of schaduwzijde heeft. Om het voorzichtig uit te drukken: naast financiële stabiliteit moeten vanzelfsprekend ook sociale rechtvaardigheid en solidariteit met de zwakkeren centraal staan in het beleid, niet alleen van Europa, maar ook van iedere Europese gemeente. Een van de grootste ontgoochelingen voor de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten en voor mij persoonlijk is dat we na Berlijn nog altijd geen instrumenten hebben om te zorgen voor meer rechtvaardigheid en solidariteit jegens de zwakkeren. Het is een pijnlijke constatering dat we nog altijd niet beschikken over de instrumenten om te vermijden dat bij prijsverhogingen de rijken altijd aan het langste eind trekken en de armen zich moeten tevredenstellen met de kruimels. Het is inderdaad zo dat niet zozeer de prijsvorming, maar veeleer de verruiming van de tweede pijler van het geïntegreerd beleid ten behoeve van het platteland een van de manieren is om daadwerkelijk hulp te bieden. Hierbij moet met name ook aan de boer of ondernemer, die kan aantonen dat hij recht heeft op steun en die vanzelfsprekend ook zelf een risico moet nemen, de mogelijkheid worden geboden naar een andere sector over te stappen. Deze mogelijkheid moet ook openstaan voor zijn nakomelingen. Dat is waar wij als sociaal-democraten in geloven, dat is voor ons essentieel.
Mijnheer de commissaris, u heeft ook de heer Jové Peres een compliment gemaakt, maar ik zou toch willen opmerken dat zijn voorstellen iets te vroeg komen. Vaak vervult het Parlement een voortrekkersrol, maar sommigen - u misschien uitgezonderd - aarzelen een beetje om onze ideeën op te volgen. Ik hoop echter dat de ideeën die de heer Jové Peres hier heeft uiteengezet ook daadwerkelijk zullen worden toegepast in de praktijk. Waar het inderdaad op aankomt - en in zoverre horen al deze verslagen bij elkaar - is dat de strakke marktordening, de bestaande reglementering, gaandeweg wordt opgeheven en we terugkeren naar een vrije, sociale markteconomie in de Europese Unie. Daarom is het natuurlijk noodzakelijk dat er op het gebied van afzetbevordering, een middel dat door vele producentenorganisaties in talrijke landen van de Europese Unie met veel succes wordt toegepast, een nieuwe, door gezond verstand ingegeven reglementering komt waardoor producenten ook die producten mogen verkopen die ze verder nog kunnen verkopen. Maar ook deze medaille heeft haar keerzijde: het mag niet zo zijn dat men in slechte tijden zijn aardappelen verkoopt aan de producentenorganisatie en in goede tijden, wanneer men een hogere prijs kan krijgen, zijn aardappelen op de vrije markt brengt. Dit zou het einde betekenen van de doeltreffende steun die afzetbevordering biedt.
Het gaat immers om afzetbevordering. Het verslag van de heer Fantuzzi bevat ook voorstellen ter ondersteuning van de afzetbevordering in de Europese Unie. Het is toch wonderbaarlijk dat een economische gigant als de Europese Unie op het gebied van afzetbevordering nog in de kinderschoenen staat en met zeer beperkte middelen de voorlopers en giganten op dit gebied moet trachten bij te benen.
We hebben in deze sector behoefte aan een degelijk afzetbevorderingsbeleid. Jammer genoeg hebben alle goede dingen hun prijs. Wat we op regionaal niveau hebben, moet worden aangevuld. De economische gigant EU moet ook een gigant worden op het gebied van afzetbevordering!

Cunha
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik wil het hier vandaag niet hebben over de hervorming van het GLB, waarover in Berlijn een akkoord is bereikt. Deze kwestie zal ik morgen in het kader van het debat over de conclusies van de Top van Berlijn aansnijden. Ik wens echter wel uiting te geven aan mijn ontgoocheling. Ik zou mij dan ook willen aansluiten bij de Commissie die tijdens de eerste plenaire vergadering na de Top van Berlijn haar teleurstelling over deze hervorming heeft uitgesproken.
Zoals hier reeds is gezegd, waren in het verleden de jaarlijks vastgestelde landbouwprijzen het belangrijkste instrument voor het landbouwbeleid. Met de hervorming van 1992 kwam hieraan een einde. De prijzenpakketten vormden sedertdien niet langer de hoeksteen van het beleid en zijn steeds meer op de achtergrond geraakt. Dit is onder meer toe te schrijven aan de houding van commissaris Fischler die er vanaf het begin van zijn mandaat op heeft gehamerd dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid zoveel mogelijk op doelstellingen op middellange termijn moest worden afgestemd. Het is dan ook niet te verwonderen dat ons met deze hervorming van 1999 andermaal een langademig landbouwbeleid wordt voorgeschoteld. Ditmaal gaat het om een beleid voor een periode van zeven jaar.
In de toekomst zal de functie van het prijzenpakket er dan ook voornamelijk in bestaan de landbouwmaatregelen bij te sturen en aan te passen aan de doelstellingen op middellange termijn. Met name wat dit concrete prijzenpakket voor de periode 1999-2000 betreft, weten wij maar al te goed dat het niet het landbouwbeleid als dusdanig bepaalt, maar eerder bedoeld is als een brug tussen het verleden en de toekomst. Het gaat in feite slechts om een tijdelijke status-quo maatregel die gedoemd is begin volgend jaar te verdwijnen, zodra het nieuwe GLB van toepassing wordt.
Het heeft dan ook absoluut geen zin - wij moeten hier ons verantwoordelijkheidsgevoel laten spreken - innoverende maatregelen en prijsverhogingen voor te stellen, wanneer de Landbouwraad onlangs in het kader van Agenda 2000 met algemene stemmen heeft besloten de landbouwprijzen te verlagen. Als het Europees Parlement desalniettemin op dergelijke maatregelen aandringt, zal de geloofwaardigheid van onze instelling een stevige deuk krijgen, laten we eerlijk zijn. De PPE-Fractie zal derhalve de amendementen van de heer Happart niet steunen. Ook de andere amendementen die in dezelfde lijn liggen, zullen niet op onze steun kunnen rekenen.
Dit neemt echter niet weg dat ik collega Happart wel degelijk feliciteer met zijn werk. Een aantal van zijn analyses lijkt mij bijzonder pertinent, onder meer zijn studie betreffende de varkensvleessector. Ik dank hem van harte voor het werk dat hij de afgelopen jaren als lid van dit Parlement heeft verricht en voor de goede samenwerking tussen ons beiden. Ik wens hem het allerbeste voor de toekomst, zowel op persoonlijk als op politiek vlak.

Olsson
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ook ik de heer Happart danken. Hij is een ware vriend van de landbouw en het platteland. Ik waardeer dit, net zoals vele anderen, ook al kan ik niet altijd met zijn standpunten instemmen. In dit geval steun ik de liberale fractie, met andere woorden niet de amendementen, maar het oorspronkelijke voorstel van de Commissie.
Het landbouwbeleid voor de komende jaren ziet er na de Top van Berlijn op korte termijn iets positiever uit dan het oorspronkelijk plan van de Commissie. Ik zou hierbij enkele opmerkingen willen maken. Het is goed dat men wil besparen, maar de besparingen in de landbouw mogen geen voorwaarde zijn voor de financiering van de uitbreiding van de Unie met de landen van Midden- en Oost-Europa. Het zou onaanvaardbaar zijn dat de plattelandsgebieden, de landbouw en de achtergestelde gebieden de tol moeten betalen voor de uitbreiding naar het oosten. De uitbreiding moet betaald worden door de rijken. Om dezelfde reden is het ondenkbaar het landbouwbeleid te renationaliseren. Wij moeten het gemeenschappelijk landbouwbeleid beschermen, zolang de wereldmarkt niet functioneert en het zal zeker nog wel een aantal jaren duren, vooraleer de wereldmarkt naar behoren functioneert.
Ik ben het met commissaris Fischler eens dat wij de Europese landbouw niet mogen veramerikaniseren. Wij moeten echter wel beseffen dat de markt en de concurrentie binnen afzienbare tijd een veel grotere rol zullen gaan spelen. Dit betekent dat we de efficiëntie van de Europese landbouw moeten verbeteren, niet alleen in kwantiteit, maar vooral ook in kwalitatief opzicht. In dit verband heeft de heer Fantuzzi gelijk wanneer hij in zijn verslag zegt dat we moeten proberen meer te verkopen. De landbouw in Europa moet vertrouwen wekken en beschouwd kunnen worden als een branche waarin men op lange termijn geld kan verdienen.
De conclusie is dat de landbouwers de juiste signalen moeten krijgen. Wij moeten zo snel mogelijk een discussie op gang brengen over een verregaande hervorming van het landbouwbeleid en het beleid inzake plattelandsontwikkeling, niet met het oog op de uitbreiding, maar omwille van de landbouw zelf. Het is tijd voor veranderingen die verder gaan dan het jaar 2006.

Querbes
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, waarde collega's, ons debat over de landbouwverslagen en de mondelinge vraag kan niet los worden gezien van de conclusies in het akkoord van Berlijn over de hervorming van het GLB en ons oordeel over dit akkoord. Het positieve aspect van dit akkoord is dat de staatshoofden en regeringsleiders, dankzij de mobilisatie van de landbouwers en de plattelandssector, hebben geweigerd de door de Commissie voorgestelde, harde, ultraliberale maatregelen goed te keuren. In het algemeen hebben de Europese leiders echter vastgehouden aan de logica van de door de grote Europese en internationale economische en financiële instanties opgelegde verlaging van de landbouwprijzen.
Deze logica vinden we ook terug in de verordening van de Commissie over de landbouwprijzen. Deze verordening garandeert zelfs geen compensatie voor de inflatie of de afschaffing van de groene ecu, via instandhouding van de prijzen. Evenmin is voorzien in een correctiemechanisme voor het gebrek aan evenwicht tussen de verschillende producties en de verschillende producenten. Deze logica van prijsverlagingen wordt echter ook weerspiegeld in het gebrek aan vastberadenheid en middelen om bijvoorbeeld de voor de werkgelegenheid in de productiegebieden van de Unie van essentieel belang zijnde knoflookproductie te beschermen, een productie die het slachtoffer is van frauduleuze en niet door onze wetgeving toegestane praktijken.
Er moet veeleer een beleid worden gevoerd ter bevordering van de afzet van onze landbouwproducten, mits hiervoor toereikende financiële middelen worden uitgetrokken, hetgeen momenteel allesbehalve het geval is. We hoeven bovendien niet helderziend te zijn om te kunnen voorspellen dat de in Berlijn aanvaarde logica van prijsverlaging in de landbouw de voortzetting zal betekenen van een voor de werkgelegenheid, de kwaliteit van het voedsel en het milieu funeste productievermeerdering.
Een groot aantal ongunstige maatregelen van de hervorming van het GLB is uitgesmeerd over een wat langere periode. Dat laat de landbouwers, de plattelandsbevolking en de Europese volkeren enige ruimte om een daadwerkelijke heroriëntering van het GLB af te dwingen, die de richting uitgaat van hetgeen ons Parlement heeft gevraagd. Deze mogelijkheid is niet geheel uit de lucht gegrepen. Wij gaan immers een periode van Europese verkiezingen tegemoet. Dat is voor de volkeren een gelegenheid om zich in het debat en de besluitvorming te mengen. Voor mij is de hervorming van het GLB nog lang niet beklonken. De inhoud daarvan kan en moet worden hervormd.

Rosado Fernandes
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het standpunt van de heer Happart verbaast mij allerminst. Hij is iemand die steeds voor de productie is opgekomen en die zich niet zonder meer onderwerpt aan de door het financieel beleid opgelegde beperkingen. Ik ben mij ervan bewust dat het perspectief van algemene stabiliteit door sommigen als een belediging of een regelrechte provocatie wordt ervaren, maar desondanks geniet het mijn volmondige steun en begrip.
Het lijdt geen twijfel dat de hervorming van 1992, die op historische productiviteitscijfers stoelde, binnen Europa voor sterk uiteenlopende steunmaatregelen heeft gezorgd en de ongelijkheden tussen het rijke en het arme Europa alleen maar heeft vergroot. Het lijdt evenmin twijfel dat de zogenaamde compenserende maatregelen, die voortaan als directe steun worden bestempeld, de prijsdalingen allerminst compenseren. Het lijdt tot slot ook geen twijfel dat de landbouwers, met uitzondering van de geïndustrialiseerde landbouw, minder verdienen en dus minder geld hebben. Dit alles brengt mij tot de conclusie dat het voorstel van José Happart verre van beledigend en provocerend is. Ik vind het een doodnormaal voorstel van iemand die niet enkel de consumenten, maar ook de producenten wil verdedigen. Mijn fractie zal het voorstel dan ook steunen.
Ook het verslag van Jové Peres vind ik bijzonder interessant. Ik ben het er volkomen mee eens dat het evenwicht tussen de producentenorganisaties en de producenten moet worden gehandhaafd en dat de producenten zich loyaal moeten gedragen ten aanzien van de organisaties waartoe zij behoren, zonder dat dit aanleiding mag geven tot het ontstaan van een geleide economie. Het is immers niet de bedoeling dat de producenten ertoe worden gedwongen hun producten slaafs te verkopen aan slecht beheerde organisaties. De vraag is eigenlijk hoe wij een formule kunnen uitdokteren waarmee zowel degelijk beheer van de organisaties kan worden gegarandeerd, als aan de behoeften van de producenten kan worden tegemoet gekomen.
Verder sta ik ook volledig achter de maatregelen betreffende het uit de markt nemen van producten. In vele gevallen wordt hiermee namelijk grof geld verdiend en is fraude schering en inslag. Het gebeurt immers maar al te vaak dat men de vergoeding voor het uit de markt nemen van bepaalde producten opstrijkt en dezelfde producten nadien op externe markten verkoopt. Ik heb dit soort praktijken met eigen ogen kunnen aanschouwen!
Het verslag van de heer Fantuzzi over de promotie van landbouwproducten acht ik bijzonder belangrijk. Het betreft een verzoek dat wij reeds lang geleden hebben ingediend. Ik vind het dan ook volstrekt onbegrijpelijk dat Europa nog steeds geen agressiever standpunt heeft ingenomen, ondanks het feit dat wij ons aandeel op de internationale markten de afgelopen jaren aanzienlijk hebben zien slinken. Ik denk daarbij bijvoorbeeld aan Portugal. De uit dit land afkomstige producten hebben op de Braziliaanse oliemarkt het veld moeten ruimen voor producten van slechte kwaliteit waartegen wij gemakkelijk de strijd kunnen aanbinden.
Tot slot heb ik nog een opmerking over de knoflookkwestie. Eerlijk gezegd lijkt dit mij geen onoverkomelijk probleem. De Commissie heeft de afgelopen jaren kunnen vaststellen dat het hier gaat om een geval van georganiseerde misdaad en witwassen van geld. Wij gaan er dan ook van uit dat een strenge controle volstaat om het probleem te ondervangen. De voorwaarde daarvoor is natuurlijk dat wij werkelijk bereid zijn het nodige toezicht uit te oefenen op de door ons ingevoerde producten.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Fischler, u heeft tegen de heer Happart gezegd dat zijn voorstellen indruisen tegen de strategie van Berlijn. Is dit bedoeld als een compliment aan de heer Happart, of bent u soms tevreden over de Top van Berlijn? Ik ben even de kluts kwijt, want de heer Happart had in zijn verslag immers enige hoop gevestigd op de tenuitvoerlegging van Agenda 2000. Zijn hoop lijkt mij echter in rook te zijn opgegaan. Hij verwijst in zijn uitstekende verslag nog naar de hervorming van 1992, en zoals u zelf weet en in uw documenten en verslagen over Agenda 2000 hebt geschreven, heeft de hervorming van 1992 geleid tot grote onrechtvaardigheden en was het in velerlei opzicht in strijd met een goed doordacht milieu- en werkgelegenheidsbeleid.
U weet zelf dat de meeste middelen naar de gunstig gelegen landbouwgebieden gaan en niet naar de achtergestelde gebieden. U weet ook dat de meeste middelen naar de grote bedrijven gaan en dat sommige grote bedrijven de premies onmiddellijk laten storten op een vaste termijnrekening, omdat ze nog kunnen rondkomen van de prijzen en voldoende gerationaliseerd zijn. U weet dat er in de maïssector premies worden gegeven waaraan op generlei wijze milieuvoorschriften zijn verbonden. U weet dat ook het weideland deel uitmaakt van de gebieden die economisch afhankelijk zijn. Niets van dit alles werd in Berlijn gecorrigeerd. Daarom moet ik het wel als een compliment beschouwen, wanneer u zegt dat het verslag indruist tegen de strategie van Berlijn. We zouden nu eigenlijk onmiddellijk moeten overgaan tot de ontwikkeling van een nieuwe strategie, waarbij we moeten nadenken over hoe we kunnen zorgen voor een uitgebalanceerde bescherming van de landbouwsector, ook op de regionale markt.
Ik heb niet genoeg tijd om hier dieper op in te gaan, maar u kent mijn standpunt in dezen. Ik zou nog iets willen zeggen over de afzetbevordering. Mijnheer Fischler, volgens mij mogen we afzetbevordering niet langer zien als een dekmantel voor vermomde exportsubsidies, maar moeten wij aan echte afzetbevordering doen. Ik bedoel hiermee dat de interne markt evenzeer in aanmerking moet worden genomen en men dus aan beide kanten middelen beschikbaar moet stellen.
Mijnheer Fischler, u heeft zich uitgesproken tegen de regeling voor de varkensmarkt. Ik ben het helemaal met u eens dat we in deze sector geen interventionistisch beleid mogen gaan voeren. Maar als in de varkenssector interventionisme uit den boze is, waarom gaan we er dan mee door in andere sectoren? Als het daar zo goed werkt, dan moeten we het ook toepassen in de varkenssector. Ik zie dat u misnoegd bent. Dat doet mij genoegen.

Barthet-Mayer
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil een vriendelijke groet overbrengen aan José Happart. Hij heeft op doeltreffende en standvastige manier gewerkt en af en toe de heilzame rol op zich genomen van de luis in de pels van het Parlement.
Wat het verslag van de heer Happart betreft, wilde ik opmerken dat het voorstel van de Commissie om het prijsniveau in de landbouw in het komende verkoopseizoen te handhaven, moet worden geplaatst in een context van aanzienlijke inkomensdalingen voor de landbouwers in bepaalde lidstaten. De Commissie erkent dit ook. De amendementen van de rapporteur beogen prijsverhoging op grond van het inflatiepercentage en zijn derhalve meer dan begrijpelijk. Daarmee kan men immers compensatie bieden voor de ongunstige gevolgen van de invoering van een nieuw agro-monetair stelsel, dat nodig is geworden door de overgang op de euro.
Ik heb goed geluisterd naar hetgeen de commissaris zojuist heeft gezegd. Wij zouden ons onder twee uitdrukkelijke voorwaarden kunnen scharen achter het voorstel van de rapporteur. De eerste voorwaarde is dat de aanpassing van de prijzen betrekking heeft op alle landbouwproducten en niet alleen op granen, suiker en bieten, boter en magere melk en volwassen runderen. De tweede voorwaarde is dat de minst begunstigde landbouwers, die 80 % uitmaken van het geheel, profijt trekken van de voorgestelde verhoging. Dat is de strekking van het door mij namens mijn fractie ingediende amendement op de overwegingen.
Het verslag van de heer Fantuzzi behelst een voorstel dat veel belangrijker is dan men op het eerste gezicht zou kunnen denken. Gezien de ontwikkelingen in de wereldhandel in landbouwproducten moet de Europese Unie dringend een gemeenschappelijk beleid ontwerpen waarmee zij haar producten in derde landen bekend kan maken en de afzet daarvan kan bevorderen. Zoals het concrete geval van de olijfolie heeft aangetoond, moet Europa, om zijn producten - goed - te kunnen verkopen, verenigd zijn, een Europees landbouwmodel ontwikkelen en zijn productie toespitsen op kwaliteit, milieubescherming en behoud van landbouwgrond en landbouwers. Terwijl onze grootste concurrent op handelsgebied, de Verenigde Staten, hiervoor zo'n 140 miljoen euro per jaar uittrekt, nog afgezien van de indirecte steun, komt de Commissie met het ogenschijnlijk nogal onbeduidende bedrag van 15 miljoen euro voor de afzetbevordering van landbouwproducten. Wij steunen derhalve het voorstel van de rapporteur om dit bedrag geleidelijk te verhogen tot 50 miljoen euro in het jaar 2003.
Ik ben met mijn fractie en andere collega's altijd van mening geweest dat ons Europees landbouwmodel een samenhangend en reëel geheel moet zijn. Daarom lijkt het mij van essentieel belang te zijn dat de amendementen worden aangenomen. Deze beogen immers een drieledig doel: ten eerste wil men de beroepsorganisaties en de Commissie medeverantwoordelijk maken voor deze promotieactiviteiten, ten tweede vraagt men om toezicht op de besteding van de geldmiddelen door middel van een audit, waarbij de uitgaven achteraf op hun doeltreffendheid worden getoetst aan de doelstellingen en zo nodig worden geheroriënteerd en ten derde wil men in het kader van deze activiteit steun geven aan de bevordering van kwaliteitsproducten en onder andere aan de producten van de biologische landbouw.
Tot slot is mijn fractie voor het verslag van de heer Jové Peres.

des Places
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling vond het enkele dagen geleden niet dienstig om het ontwerpverslag van onze collega José Happart over de landbouwprijzen in zijn huidige vorm goed te keuren. De heer Fischler heeft zojuist en bloc alle amendementen verworpen die het akkoord van Berlijn zouden wijzigen. Dit akkoord is overigens gesloten zonder dat het Europees Parlement ook maar enig advies heeft uitgebracht.
Ik kan dus de heer Happart alleen maar feliciteren met zijn wil en zijn moed. Hij heeft zich op realistische manier proberen in te zetten voor de rentabiliteit van de landbouwbedrijven. Daarom heb ik mij namens de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van Nationale geschaard achter de amendementen waarin een lineaire verhoging van de institutionele prijzen en de steun met 1, 9 % wordt voorgesteld. Deze verhoging is noodzakelijk om zowel de gevolgen van de inflatie als die van de afschaffing van de groene ecu op 1 januari jongstleden op te vangen.
Mijnheer de Voorzitter, deze amendementen had ik ook vorig jaar al ingediend, toen ik zelf rapporteur was voor het prijzenpakket. Evenals de heer Happart nu, was ook ik toen van mening dat het dubbele verschijnsel van inflatie en afschaffing van de groene ecu een onaanvaardbare prijsdaling tot gevolg zou hebben voor de landbouwers, terwijl wij hun tegelijkertijd ook nog verplichtingen opleggen voor de bescherming van het milieu, het dierenwelzijn, de traceerbaarheid, enzovoorts. Waarde collega's, de verlaging van de prijzen en de compensaties in de landbouw zal er slechts toe leiden dat de landbouwers die hun begroting in evenwicht willen brengen, zullen overschakelen op meer intensieve landbouw.
Afgezien van deze amendementen heb ik samen met mijn collega Chesa andere amendementen ingediend die betrekking hebben op de wijnbouw. In afwachting van een toekomstige hervorming van de GMO moeten de hierin voorziene mechanismen worden ingevoerd om de continuïteit te kunnen verzekeren. Deze amendementen voorzien in een verlenging van de looptijd van de aanplantrechten, in de mogelijkheid van vervroegde beplanting en in nieuwe aanplantrechten voor het soepel inspelen op de marktontwikkelingen.
De huidige situatie is mijns inziens bijzonder betreurenswaardig. Deze kan helaas niet leiden tot een evenwicht van de Europese landbouw en onze afzonderlijke lidstaten.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, ik zal José Happart niet feliciteren; iedereen doet dit al en mijn felicitatie zou dus slechts de zoveelste zijn. Ik spits mijn interventie niet toe op de prijzen, want wij sluiten ons allemaal aan bij de strijd van José Happart, maar op een dossier dat mijns inziens een symbolisch waarde heeft in dit gecombineerde debat, namelijk de knoflook. Het gaat hierbij niet alleen om een product dat, evenals de olijfolie of de wijn, in afwachting is van herbeplantingsrechten, maar ook om een stuk beschaving, om een product dat, evenals honing en andere producten, aantoont wat de Europese constructie in werkelijkheid inhoudt.
Het dossier is bekend: in Europa wordt knoflook geproduceerd, met name in Spanje, in Castilië en in de regio Cuenca en in Frankrijk in de departementen Gers en Drôme, waar kwaliteitsknoflook wordt verbouwd. Deze teelt is om twee redenen milieuvriendelijk. Ten eerste verbruikt hij weinig water en ten tweede wordt hiermee voorkomen dat de mensen wegtrekken uit problematische gebieden. Onze producenten zouden dus beschermd moeten worden door douanerechten, door controles. Welnu, er is niet alleen sprake van traditionele invoer uit Egypte, Argentinië en de Verenigde Staten, maar er is ook het geval China. Dit land heeft een contingent van 12.000 ton, maar in werkelijkheid komt er in Europa in totaal 30.000 ton binnen, onder andere via landen die zogezegd knoflookfraude plegen. Ik denk bijvoorbeeld aan Maleisië - dat ons honderden tonnen stuurt zonder een eigen productie te hebben - Jordanië en aan talrijke andere derde landen.
Wanneer deze officiële en clandestiene Chinese knoflook uit China vertrekt, kost hij 0, 35 gulden per kilo. Wanneer dit product in Europa aankomt, kost het ongeveer 1, 50 gulden per kilo, ofwel 0, 70 euro, terwijl de Franse producenten niet onder een prijs van 3, 50 gulden per kilo, ofwel circa 1, 5 euro, kunnen produceren. De consument moet er 3 euro per kilo voor betalen. Anders gezegd, onze producenten hebben te maken met oneerlijke concurrentie van knoflook die tegen een tweemaal zo lage kostprijs wordt geproduceerd en door wie? Wel, door gevangenen in productiekampen.
Wat doet de Commissie ondertussen? Gezien het succes in de bananenkwestie overweegt zij een klacht in te dienen bij de Wereldhandelsorganisatie. Aan de grenzen wordt geen enkele controle verricht, ofschoon de Italianen hebben laten zien dat dit een doeltreffend middel is in de strijd tegen de "geïmmigreerde" of "frauduleuze" knoflook. We laten Nederland en Groot-Brittannië begaan, die in het wilde weg importeren, en innen geen douanerechten, terwijl de Verenigde Staten op ingevoerde knoflook douanerechten van 376 % heffen.
Evenals bij honing, waaraan stroop van suikerriet, van suikerbieten of maïs is toegevoegd, of bij een groot aantal andere ingevoerde producten, laten we zo versneden knoflook toe die al één of twee jaar onderweg is en dus met allerlei ontkiemingsproblemen is behept. We laten onze producenten te gronde richten, evenals de bananenproducenten op Guadeloupe, de Canarische Eilanden, Martinique en Madeira of onze wijnbouwers. De prijzen worden verlaagd, er wordt geen rekening gehouden met de inflatie. Dat is, mijnheer de Voorzitter, geacht lid van de Europese Commissie, wat de Europese constructie in werkelijkheid inhoudt. Nogmaals, het vaandel met zijn twaalf sterren, de vlag van de Europese Unie dekt een mondiale, goedkope en frauduleuze lading, te weten het mondialisme.

Iversen
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik mijn teleurstelling uiten over de Top van Berlijn. Bij de behandeling van deze zaken kan men moeilijk uit het oog verliezen wat er in Berlijn gezegd is. In vergelijking met het oorspronkelijke voorstel van de Commissie, dat wij steunden, is Berlijn een regelrechte ramp geworden voor de Europese landbouw. Waar wij al jaren aan werken, is nog niet af en de prijzen zijn nog steeds te hoog. Dat vind ik jammer. Sommigen betreuren terecht het vertrek van José Happart, maar ik ben het helaas niet met hem eens wat de prijzen betreft en hij weet dit. Uiteraard was de gedachte die ten grondslag lag aan het verslag, de landbouwers zo goed mogelijk te verdedigen. Mijns inziens moeten wij echter beseffen dat onze landbouwprijzen naar beneden moeten tot een niveau dat vergelijkbaar is met dat van de wereldmarktprijzen. Wij moeten dan maar andere methodes zien te vinden om de eventuele sociale gevolgen op te lossen.
Ik heb ook nog een paar opmerkingen over het verslag-Fantuzzi betreffende promotiemaatregelen voor onze producten in derde landen. Dit is een belangrijk thema in het kader van Agenda 2000 en de komende WHO-onderhandelingen. Wij staan positief tegenover het initiatief van de Commissie, maar wij zijn van oordeel dat het gunstig regime voor de olijfoliesector onhoudbaar is. Er zijn ook andere sectoren die we graag op de wereldmarkt aan de man willen brengen. 40 % van de begroting voor deze ene sector is wat teveel van het goede. Met het voorstel inzake nationale cofinanciering kunnen wij niet instemmen. Ik keur nationale cofinanciering af, omdat het gevaar bestaat dat de lidstaten niet meer op gelijke voet behandeld worden en dat het gemeenschappelijk beleid opnieuw genationaliseerd wordt. Ik vind dat algemene promotiemaatregelen uitsluitend door de Unie gefinancierd moeten worden en dat er hiervoor veel meer middelen dienen te worden uitgetrokken dan de Commissie voorstelt. Ook op dit punt steunen wij de rapporteur. Het is immers belangrijk dat wij over een efficiënt instrument beschikken om de export te bevorderen en om de VS op dit gebied van antwoord te dienen. Zoals verschillende sprekers hebben opgemerkt, is het immers zo dat de VS de export met veel meer middelen steunt dan wat de Commissie voor de Unie voorstelt.
Wat de meer specifieke promotiemaatregelen betreft, ben ik daarentegen van mening dat de betreffende privé-ondernemingen en producentenorganisaties hun steentje moeten bijdragen.

Arias Cañete
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik feliciteer de heer Jové Peres omdat hij ons wederom een technisch gedegen en politiek evenwichtig verslag heeft gepresenteerd.
De wijzigingen van verordening 2200/96, waarmee de gemeenschappelijke ordening der markten in de sector groenten en fruit werd ingevoerd, lijken op het eerste gezicht misschien miniem, maar desondanks zijn zij, wat sommige onderdelen betreft, zorgwekkend.
In 1996 hebben wij een gemeenschappelijke marktordening ingevoerd. Daarbij speelden de producentenorganisaties een centrale rol, zowel wat betreft de afzet van de producten van haar leden als wat betreft de mogelijkheid om de markt te regelen via het financieren van het uit de markt nemen.
De Commissie stelt nu voor de leden van producentenorganisaties toe te staan een deel van hun productie buiten het commerciële circuit van de producentenorganisatie waartoe zij behoren, te verkopen.
Wij zijn het met de rapporteur eens dat het verlenen van deze toestemming, waarmee ongetwijfeld het voortbestaan van traditionele praktijken wordt beoogd, niet tot afzwakking van de producentenorganisaties mag leiden. Dit gevaar is echter wel degelijk aanwezig, daar de rechtstreekse verkoop zowel op het bedrijf zelf als daarbuiten mag plaatsvinden. Daardoor krijgen de producenten rechtstreeks toegang tot het commerciële circuit buiten hun producentenorganisaties om.
Het Parlement is niet tegen een zekere mate van flexibiliteit, maar wil wel de garantie dat de voornaamste functie van de producentenorganisaties behouden blijft. Ik ben dan ook blij dat de rapporteur bij de hoeveelheidsbeperking een onderscheid maakt tussen verkopen die op het bedrijf en verkopen die buiten het bedrijf plaatsvinden. Ik ben van mening dat met deze maatregel wordt gegarandeerd dat het gros van de producten ook in de toekomst via de producentenorganisaties wordt afgezet. Incidenteel kunnen zich weliswaar uitzonderingen voordoen, maar deze zullen de algemene ordening niet in gevaar brengen.
Met het voorstel tot wijziging van verordening 2202/96, waarmee wordt voorzien in steun aan de producenten van bepaalde citrusvruchten, wil de Commissie compensatie bieden voor de vertraging bij de uitkering van de steun. Het is zeer zeker de verdienste van de Commissie dat zij nu een oplossing voor dit probleem aandraagt. Het grootste probleem van de gemeenschappelijke marktordening is echter het gebrek aan evenwicht tussen de verwerkingsdrempels en de reële productie van citrusvruchten en dit wordt door de Commissie niet aangepakt. De hoge sancties die op overschrijding van die drempels werden toegepast, hebben geleid tot het steeds vaker uit de markt nemen van producten.
Onze rapporteur stelt voor de drempels te verhogen tot het gemiddelde van de in de laatste verkoopseizoenen verwerkte hoeveelheid. De kosten van deze maatregel zijn redelijk en kunnen uit de begroting van de gemeenschappelijke marktordening worden gefinancierd. Tevens wil de rapporteur dat een limiet van 20 % wordt vastgesteld voor de sancties. Dit kan de toekomst van de verwerkingsbedrijven wat zekerder maken, omdat aldus wordt voorkomen dat de landbouwers hun verwerkingscontracten niet naleven en hun producten uit de markt nemen, hetgeen ook nadelige gevolgen voor het milieu zal hebben. Tevens zal de gemeenschappelijke marktordening daardoor in gevaar komen.
Mijnheer de commissaris, de voorstellen van de heer Jové Peres zijn redelijk en evenwichtig. Argumenten van technische aard zijn er niet tegenin te brengen. Er is dus geen enkele reden een toekomstige wijziging van de gemeenschappelijke marktordening af te wachten. Nu wij toch bezig zijn met wijziging van deze verordeningen, kunnen wij deze voorstellen meteen in werking doen treden.
Ik ben van oordeel dat het er niet toe doet uit welke hoek de ideeën komen. Het gaat om de kwaliteit en in dit geval heeft de heer Jové Peres belangrijke alternatieven aangedragen die dankzij de lage kosten en de goede technische onderbouwing gemakkelijk te aanvaarden zijn.

Novo
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, het gemiddelde inkomen van de landbouwers uit mijn land is de laatste jaren, en met name tussen 1996 en 1998, aanzienlijk gedaald. De officiële statistieken tonen aan dat hun huidige inkomen iets meer dan de helft bedraagt van hetgeen zij drie jaar geleden verdienden. Dit is het tastbare en ongetwijfeld dramatische resultaat dat de beruchte hervorming van het GLB van 1992 voor het minst ontwikkelde landbouwgebied van de Europese Unie heeft opgeleverd.
Welnu, het was de bedoeling dat de Europese Raad van Berlijn hier verandering in zou brengen, maar helaas heeft het niet zo mogen zijn. Ik begrijp overigens niet hoe de Portugese regering haar instemming heeft kunnen geven en het akkoord van Berlijn heeft goedgekeurd. Met dit akkoord zullen de prijzen immers blijven dalen, zal de discriminatie van de mediterrane producten en de zwakste landbouwers worden voortgezet en zullen de kleine boeren uit mijn land, net zoals vroeger, genoegen moeten nemen met de kruimels van de aan Portugal toegekende financiële steun. Er is met andere woorden niets veranderd. Ook in de toekomst zal minder dan 10 % van de beschikbare middelen over meer dan 90 % van de landbouwers moeten worden verdeeld.
Dankzij het in Berlijn gesloten akkoord kunnen de grote voedingsindustrie, de grote Europese landbouwers en de grote bedrijven uit de graansector hun bevoorrechte positie vrijwaren en het leeuwendeel van de communautaire landbouwbegroting in de wacht blijven slepen. Het akkoord van Berlijn is een simpele voortzetting van de hervorming van het GLB van 1992. Meer is er eind maart niet gebeurd. Wij hadden evenwel gehoopt dat er heel wat meer uit de bus zou komen.
Nu tracht de Commissie vooruit te lopen op de besluiten van Berlijn door reeds voor het komende landbouwseizoen nieuwe prijsdalingen voor te stellen. Daarom moeten wij ons inziens de rapporteur - die wij overigens feliciteren - steunen in zijn poging deze voorstellen tegen te houden, hoewel wij van oordeel zijn dat de voorgestelde lineaire en gelijke toename, ondanks het feit dat deze geldt voor alle sectoren, niet volstaat om de bestaande discriminatie uit de wereld te helpen.
Om af te sluiten zou ik nog kort willen ingaan op de varkensvleessector. Een van de oorzaken van de nog steeds voortdurende, ernstige crisis in deze sector is de weigering van de Commissie om interventie- en marktordeningsmechanismen in het leven te roepen. Met dergelijke mechanismen had men nochtans het ontstaan van deze enorme overschotten kunnen vermijden. Hopelijk trekt de Commissie uit dit voorval lering en ziet zij af van haar voorstellen de interventiemechanismen in de andere landbouwsectoren af te schaffen.

Poisson
Geachte commissaris, de vaststelling van het prijzenpakket voor 1999/2000 vindt plaats in een voor de toekomst van de Europese landbouw beslissende context. Het inkomen van de landbouwers blijft dalen. In 1997 en 1998 bedroeg deze daling in totaal 6, 5 %. De in 1998 ingezette daling van de marktprijzen wordt in 1999 bevestigd en de vooruitzichten op de wereldmarkt blijven in bepaalde sectoren onzeker. De afschaffing van de groene koers en de invoering van de euro op 1 januari 1999 hebben in elke lidstaat geresulteerd in een daling van één tot twee procent, vergeleken met de landbouwomrekeningskoersen.
Ik constateer nu dat het voorstel van de Commissie voor het prijzenpakket aan de magere kant blijft en de landbouwers weinig manoeuvreerruimte geeft. We moeten de economische functie van de landbouw opnieuw op de voorgrond plaatsen. De landbouw moet in eerste instantie zorgen voor een onafhankelijke voedselvoorziening en voor een juist gebruik van de grond. Wij moeten ons dan ook inzetten voor een bloeiende en efficiënte landbouw en vooral voorkomen dat bepaalde categorieën landbouwers verdwijnen als gevolg van de inkomensdaling. We mogen van de landbouwer geen ambtenaar maken, hetgeen wel het geval zou zijn, als wij hem steeds meer staatssteun geven en zijn ondernemingsvrijheid beknotten.
We moeten hardop durven zeggen dat de kosten van de Europese landbouw niet verder omlaag kunnen en dat bij nog sterkere kostenvermindering ons landbouwmodel in het gedrang komt. De Europese consument is echter bij gebaat bij ons landbouwmodel, daar dit hem kwaliteit en een geregelde bevoorrading van de markt garandeert. Ook hebben wij onze typische producten en de producten van de biologische landbouw weten te ontwikkelen. Onze agro-alimentaire industrie produceert een hoge toegevoegde waarde. In 20 jaar is de tarweprijs met 40 % gedaald, terwijl de productiekosten in bepaalde sectoren met minstens 20 % zijn gestegen.
Het is dan ook niet moeilijk te begrijpen dat de Europese landbouwers zich zorgen maken over hun toekomst. Het is niet de opgave van de Europese Unie om haar landbouw te offeren op het altaar van de uitbreiding of de veramerikanisering. De Europese Unie moet daarentegen onze landbouwers in staat stellen hun beroep naar behoren uit te oefenen en hen een levensstandaard verzekeren die overeenkomt met het gemiddelde van de Europese burgers.
Ik zal de amendementen van mijn collega Happart dan ook steunen en ik wens hem veel succes met zijn nieuwe bezigheden.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat ik de gelegenheid krijg om het woord te voeren over de landbouwsituatie in de Europese Unie, over de gevolgen van het huidige beleid en over de onlangs tijdens de Top van Berlijn genomen besluiten.
In zekere zin is het prijsbeleid maar van zeer beperkte invloed op de toekomst van de landbouwers. We kunnen hier wel over die prijzen debatteren en beweren dat er geen sprake zal zijn van inflatoire ontwikkelingen, maar de uiteindelijke toetssteen is het daadwerkelijke inkomen van de landbouwer zelf. De statistieken van de afgelopen twee of drie jaar laten zien dat het inkomen van landbouwers overal in de Unie drastisch is afgenomen, jaar in jaar uit. We zouden ons eens moeten afvragen hoe lang dat nog zo kan doorgaan. Hoe lang kan de landbouwsector het op deze manier volhouden?
Een andere vraag die we ons moeten stellen is de volgende: heeft de landbouw nog wel een toekomst, als de jonge mensen zich terugtrekken uit deze sector? Dit is een uitdaging voor de lange termijn. Als er geen jonge mensen meer zijn die de landbouw willen beoefenen, als er geen jonge landbouwers meer zijn die bereid zijn hun carrière onder op de ladder te beginnen, zal deze sector vroeg of laat ten onder gaan. Eigenlijk voeren wij in Europa momenteel een kortzichtig beleid, een beleid zonder toekomstvisie, terwijl zo'n visie juist onmisbaar is om de toekomst van de landbouw veilig te stellen.
Daar komt nog bij dat voor bepaalde bedrijfstakken van de Europese landbouwsector, zoals de varkens- en pluimveehouderij, geen enkel stelsel bestaat.
We staan import toe van landbouwproducten uit derde landen, uit landen buiten de Europese Unie; wij staan import toe van voedingsmiddelen in Europa die niet aan de Europese normen voldoen. Tegelijkertijd stellen we echter wel normen op voor onze eigen landbouwers en schrijven we hen voor hoe ze voedsel moeten produceren. De Europese landbouwers zijn aan alle kanten gebonden. Uit Brazilië en het Verre Oosten wordt diepvrieskip ingevoerd. Ik daag de Commissie uit ons hier te komen vertellen of die kip wordt onderzocht, of die kip beantwoordt aan onze eigen normen. Onze eigen voedingsmiddelenindustrie wordt in gevaar gebracht. Geen wonder dat er zo'n grote werkloosheid heerst. We doen onze eigen voedingsmiddelenindustrie de das om.
Ik hoop dat de Commissie hier vandaag op mijn uitdaging ingaat. We moeten onszelf in bescherming nemen. Wij kunnen van de Europese landbouwers niet verlangen dat ze voedsel produceren volgens normen waar producenten elders in de wereld niet aan kunnen voldoen.

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de problemen van de Europese landbouw zijn voldoende bekend. Zij zijn ook het onderwerp van dit debat. De kleinschalige landbouwbedrijven kunnen zich moeilijk staande houden in de directe concurrentiestrijd met overzeese landbouwindustrieën. Ik sta positief tegenover het plan om de kwaliteitsproducten van de Europese landbouw sterker te promoten op de wereldmarkten, door middel van de in het verslag-Fantuzzi voorgestelde maatregelen. Daarbij moet er evenwel met twee dingen rekening worden gehouden.
Ten eerste mogen er onder geen beding nieuwe bureaucratische mechanismen in het leven worden geroepen. Er is nu al een wildgroei van comités en commissies. Daarom sta ik kritisch tegenover de oprichting van eigen handelsmissies. Men moet zich afvragen of de bestaande instellingen niet in staat zijn deze taak te vervullen.
Ten tweede mogen de financiële lasten en risico's niet voor het grootste deel worden gedragen door de overheid. Slechts wanneer de bedrijven zelf een belangrijk deel van de kosten dragen, kunnen we zinvolle projecten realiseren zonder overheidsgeld te verspillen. Daarom kunnen we ook niet instemmen met het amendement waarin wordt voorgesteld de financiering van de Gemeenschap in ieder geval op te trekken tot 60 %, in plaats van maximaal 50 %. Over het geheel genomen denk ik dat deze maatregelen nieuwe afzetmogelijkheden zullen openen voor onze boeren. Daarom stem ik voor het voorstel van de Commissie.

Hardstaff
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u er ten eerste op wijzen dat de Engelse versie van de amendementen op de twee verslagen een kwartier geleden nog steeds niet beschikbaar was, ondanks uw verzekering, vanmorgen om negen uur, dat een deel van die amendementen in het Engels binnen enkele minuten zou worden verstrekt.
Wat het prijzenpakket betreft, ben ik bang dat ik de amendementen waarin de rapporteur pleit voor een algemene prijsstijging niet kan accepteren. Het is waar dat vele landbouwers het momenteel heel moeilijk hebben, maar ondanks de afnemende winstcijfers hebben de grote, rijke landbouwers de armoedegrens bepaald nog niet bereikt. Ik zie dus geen rechtvaardiging voor een algehele verhoging van de begrotingsuitgaven. Deze amendementen druisen volkomen in tegen hetgeen men met de hervormingen van het GLB in Berlijn heeft afgesproken.
Ik zie veel meer heil in speciale, tijdelijke maatregelen om specifieke onderdelen van de landbouwsector door deze zware tijden heen te helpen. Het verslag van de heer Fantuzzi over de afzetbevordering van landbouwproducten uit de EU in derde landen - naar voorbeeld van andere, soortgelijke acties binnen de EU - is een voorbeeld van een dergelijke hulpmaatregel.
Ik ben ook blij met de voorstellen inzake groenten en fruit, en met name over het besluit om de landbouwers in staat te stellen tot 20 % van de totale productie rechtstreeks, dat wil zeggen op de boerderij of via landbouwmarkten, aan de consument te verkopen. De grote supermarktketens krijgen met name in het Verenigd Koninkrijk steeds meer macht over de producenten. Ze hebben een gedeeltelijk monopolie op de markt en kunnen vanuit die positie allerlei eisen opleggen aan hun leveranciers. Wel is er inmiddels een tegenbeweging ontstaan. We zijn getuige van een groei van de landbouwmarkten en van een groeiende vraag naar verse en smaakvolle groenten en fruit, ten koste van gestandaardiseerde, zuiver op omvang gekweekte producten. De consument krijgt waar voor zijn geld en de producent profiteert van de hogere prijzen. Ik ben daarom bijzonder ingenomen met dit voorstel.

Funk
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, sinds de landbouwhervorming van 1992/1994 en de daaruit voortvloeiende omschakeling van het landbouwbeleid naar een stelsel van prijsondersteuning, zijn de debatten over het landbouwbeleid eigenlijk niet echt interessant meer. Daarom wil ik in de eerste plaats vooruitkijken. In het uitstekende verslag van de heer Jové Peres is sprake van gecontroleerde, geïntegreerde teeltmethoden. Ik wil wat dit betreft de Commissie een zeer duidelijke boodschap meegeven. Dit is een uitstekende vorm van landbouwproductie die het ondersteunen zeker waard is. Daarmee kan men immers rekening houden met de vereisten van zowel het milieu als de consumenten. Maar de uitwerking en toepassing ervan verschilt van lidstaat tot lidstaat. Geïntegreerde teeltmethoden zijn niet in iedere lidstaat dezelfde en daarom moet men uniforme richtlijnen opstellen voor een geïntegreerde, gecontroleerde fruit- en groenteteelt die overal toepasbaar zijn.
Ik zou nu echter willen ingaan op het programma voor de plattelandsontwikkeling, op de zogenaamde tweede pijler van het nieuwe landbouwbeleid. Het onderhavig programma bevat talloze maatregelen ten behoeve van de boeren en het platteland. Ik heb echter een vraag aan de commissaris. De cofinanciering is het addertje onder het gras. Hoe kan men ervoor zorgen dat deze programma's, die op zich heel goed zijn voor het platteland, ook door de bevolking worden geaccepteerd, als de regeringen weigeren te zorgen voor de nodige cofinanciering? Neem bijvoorbeeld de vervroegde uittreding van boeren, de vestigingspremie voor jonge boeren en de modernisering van de landbouwbedrijven met het oog op de verlaging van productiekosten. Dat zijn bijzonder belangrijke maatregelen en het verheugt mij dat zij worden ondergebracht in een afzonderlijke pijler "plattelandsontwikkeling" . Maar er is een risico aan verbonden. Hoe kan de bevolking van de desbetreffende gebieden gebruik maken van deze ongetwijfeld goede programma's, als de lidstaten niet willen zorgen voor de noodzakelijke ondersteuning, voor de cofinanciering?
Ik heb nog een laatste vraag voor u. Kunnen in Duitsland ook de deelstaten optreden als contractpartners? Dan zouden deze programma's tenminste kunnen worden uitgevoerd in de deelstaten die bereid zijn de cofinanciering op zich te nemen.

De Voorzitter
Ik onderbreek nu het debat. Dit zal vanmiddag worden voortgezet.
Aan de orde is nu de verklaring van de voorgedragen kandidaat voor het voorzitterschap van de Commissie, de heer Prodi.

Verklaring van de heer Prodi, voorgedragenkandidaat-voorzitter van de Commissie
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de heer Prodi, voorgedragen kandidaat-voorzitter van de Europese Commissie, gevolgd door een debat tussen de fracties. Hier is geen resolutie aan verbonden.
Ik geef het woord aan de voorgedragen voorzitter van de Commissie, de heer Prodi, en ik heet hem hartelijk welkom in deze zaal.
Mijnheer Prodi, gaat uw gang.
Levendig applaus

Prodi
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, toen ik besloot meer vaart te zetten achter het Italiaanse regeringsbeleid en Italië van meet af aan in staat te stellen tot deelneming aan de Europese monetaire unie, voelde ik de historische verantwoordelijkheid op mijn schouders rusten die mijn land in de afgelopen decennia met zijn bijdragen aan de Europese eenmaking op zich had genomen. Nog sterker was echter het gevoel dat, wil een land, of ook een individuele burger, in deze wereld van globalisering verzekerd zijn van een toekomst van vrede en voorspoed, een hechte band met Europa dan onontbeerlijk is. Daarom besloot ik alle kennis en politieke ervaringen die ik tot op dat moment bijeen had gebracht, voor dit doel in te zetten. Het verheugt mij dat ik vandaag de gelegenheid krijg u toe te spreken en u dezelfde vastberadenheid te beloven in deze nieuwe fase van de Europese eenmaking. Tevens wilde ik u echter verzekeren van mijn persoonlijke inzet en die van heel de toekomstige Commissie voor de totstandbrenging van hervormingen en verandering in Europa. Wij willen een groot tijdperk van hervormingen, van verandering inluiden.
Applaus
Alle Europese instellingen zijn aan vernieuwing en hervorming toe, zowel naar buiten toe, in hun beleid, als naar binnen toe, in hun organisatie en werkwijze. Dit zal, nogmaals, een tijdperk van hervorming voor alle Europese instellingen moeten worden. Daarbij denk ik natuurlijk in eerste instantie aan de Commissie, maar ook aan de Raad en het Parlement. Wij zijn hier niet om te behouden, wij zijn hier om te hervormen, om te voorkomen dat de economische en politieke verschillen van de laatste tijd een struikelblok worden in ons integratieproces, omdat hier immers de geloofwaardigheid van de Europese eenmaking in het geding is. Vertragingen duchten wij niet zozeer omdat deze achterstand kunnen veroorzaken in ons streven. Vertragingen duchten wij vooral omdat wij daardoor wel eens de kans zouden kunnen missen een eigen bijdrage te leveren aan de oplossing van de ernstige conflicten waar onze buurlanden mee kampen. Daarom is het volkomen terecht, dacht ik, dat ik in deze aanloop tot mijn nieuwe functie in de Europese Unie, en in deze eerste ontmoeting met de voltallige vergadering van het Europees Parlement, u mijn visie op het Europese streven ontvouw.
In economisch opzicht was de gemeenschappelijke markt van goederen, van productiefactoren het thema van de jaren tachtig. De gemeenschappelijke munt was het thema van de jaren negentig. Thans moeten wij ons op het moeilijke pad begeven dat ons zal voeren tot één enkele economie en één enkele politiek. Onze landen beschikken weliswaar over verschillende sociale stelsels, maar allen hebben zij gepoogd een billijke en solidaire samenleving tot stand te brengen. Deze traditie moeten wij dan ook beschermen, maar tegelijkertijd is het zaak de stelsels te herstructureren en aan te passen aan de veranderde internationale omstandigheden. Onze gedachten gaan daarbij in eerste instantie uit naar de hervorming van de verzorgingsstaat zoals deze tot nu toe in de West-Europese landen werd opgebouwd en waarin een hoog niveau van sociale samenhang kon worden gegarandeerd. In dit hervormingsproces zullen de lidstaten natuurlijk de hoofdrol vervullen, maar het Parlement en de Commissie moeten als drijfveer fungeren en de noodzakelijke coördinatie in de hand werken: zij moeten ervoor zorgen dat de nationale hervormingen uitmonden in een efficiëntere arbeidsmarkt, in een arbeidsmarkt met meer sociale mobiliteit en meer mobiliteit tussen de grote Europese regio's. Concurrentie is natuurlijk niet het enige oogmerk van het nieuwe Europa, maar ik besef wel terdege dat een sterke concurrentie nodig is om korte metten te maken met het ernstige gebrek aan efficiëntie op velerlei gebied.
Hierin worden wij aangemoedigd door het besef dat Europa als het eerste - en grootste - gebied in de wereld het hoofd zal moeten bieden aan problemen die verband houden met de vergrijzing van de bevolking. Vergrijzing heeft niet alleen een forse weerslag op het sociale beleid, maar dwingt ons tevens na te denken over het vraagstuk van de productiviteit van heel ons economisch stelsel. Wij moeten immers enerzijds sociale conflicten zien te voorkomen en anderzijds een pact sluiten tussen de verschillende generaties, hetgeen geen gemakkelijke opgave is. De totstandbrenging van een grote, efficiënte Europese markt voor risicokapitaal is een noodzakelijke voorwaarde voor productiviteitsverbetering. Een dergelijke markt belooft ook een instrument te worden om ons productiewezen te vernieuwen en te heroriënteren op producten met een hoog groeipotentieel. Daarom moeten de regeringen en de Commissie de investeringen in onderzoek en technologische ontwikkeling op meer rechtstreekse wijze aanzwengelen. Ik denk hierbij met name aan investeringen in de elektronica-, de informatica- en communicatiesector, maar ook aan investeringen in de chemische en farmaceutische sector, de biotechnologie en de op het leven betrekking hebbende wetenschappen in het algemeen.
De onderzoeksintensieve en technologisch geavanceerde industrietakken en de kennisindustrie zullen de toekomst van ons continent bepalen, niet alleen de toekomst van onze industrie en onze financiële situatie, maar de toekomst van de Europese samenleving in haar geheel. Ik zal een heel eenvoudig voorbeeld noemen: internet. Met internet kan de productie heel anders worden opgezet. Een ander voorbeeld is de vermindering van de voorraden en de "dematerialisatie" van producten. Daarom is het essentieel dat de burger meer mogelijkheden tot rechtstreekse toegang tot informatie krijgen. Wij hebben nog een lange weg te gaan voordat wij onze achterstand op de Verenigde Staten hebben ingehaald. Een groot deel van onze inspanningen moeten wij dan ook concentreren op het inlopen van deze achterstand. Ik heb een toekomstbeeld en ik zou graag willen dat de Commissie, het Parlement en de Europese regeringen dit weten om te zetten in een concrete verbintenis: laten wij ervoor zorgen dat over vijf jaar onze Europese jongeren die dan hun studies afgerond zullen hebben, in staat zijn met hun beste leeftijdgenoten elders ter wereld te wedijveren in het gebruik van de technologie van de informatiemaatschappij.
Europa heeft een grote culturele traditie. In Europa's universiteiten en onderzoeksinstituten ligt een schat aan wetenschappelijke kennis opgeslagen. Europa schiet echter tekort wanneer het erom gaat deze traditie, deze kennis hard te maken en om te zetten in groeikansen. Hiervoor is eerst en vooral nodig dat er een betere band komt tussen de wetenschapswereld en het productiewezen.
Op macro-economisch vlak is door de overdracht van de monetaire soevereiniteit het belang van het belastingbeleid toegenomen. Dit houdt in dat er een betere coördinatie tussen de verschillende fiscale beleidsvormen moet komen. Enerzijds moeten wij er immers in slagen een sterke, stabiliserende rol te spelen zodra wij geconfronteerd worden met moeilijke situaties in bepaalde landen - en daarbij doel ik op de gevaarlijke asymmetrische schokken die zich in Europa kunnen voordoen - en anderzijds moeten wij op langere termijn een echte harmonisatie van de nationale economische stelsels tot stand brengen. Coördinatie van het economisch beleid is tevens een vereiste gezien de grote verschillen die er tussen de regionale economieën kunnen ontstaan.
Door de schokken van buitenaf, uit Azië, Rusland en Brazilië, is het de Europese monetaire unie niet gelukt een groeipotentieel tot ontplooiing te brengen dat zij in de tweede helft van de tachtiger jaren met de verwezenlijking van de interne markt had verworven en waartoe de grondslag was gelegd door de invoering van de gemeenschappelijke munt aan het einde van deze eeuw. Het ziet ernaar uit dat het vertrouwen van de bedrijven en de gezinnen in de toekomst momenteel nogal wankel is en helaas wordt dit gevoel van onzekerheid nog versterkt door de oorlogsgebeurtenissen in Joegoslavië. Deze diagnose, waar inmiddels alle organisaties mee instemmen, was voor de Europese Centrale Bank dan ook aanleiding om zich met groot verantwoordelijkheidsbesef toe te leggen op de taken die haar voor het beheer van de monetaire beleidsvormen zijn weggelegd. Nu is het de beurt van de nationale begrotingsautoriteiten om voor coördinatie te zorgen, zodat binnen de in het Verdrag van Maastricht en het Stabiliteitspact vastgestelde perken, alles op alles gezet kan worden om de groei van de Europese staatshuishoudingen op te schroeven. De Commissie krijgt de taak om de in Berlijn gemaakte afspraken over Agenda 2000 zo spoedig mogelijk ten uitvoer te leggen en met de beschikbare begrotingsmiddelen moet zij een begin maken met echte Europese werken, dit niet alleen om de interne vraag in Europa te stimuleren, maar tevens om het optreden van de Europese Unie naar buiten toe zichtbaar te maken. De burgers moeten toch zeker kunnen zien wat de Unie doet! Tevens moet de Commissie haar best doen om de motieven van spanning in de handel tussen Europa en de Verenigde Staten weg te nemen en zodoende onze producenten weer wat zekerheid te geven. Groei is een noodzakelijke voorwaarde als wij de werkloosheid met een Europees economisch beleid willen terugdringen, maar niemand kan ons op een briefje geven dat voor de vermindering van de werkloosheid groei alleen voldoende is. Daarom moet de Commissie de drijvende kracht worden achter een versneld herzieningsproces van de regels voor de arbeidsmarkt en de beroepsmarkten, om de barrières op te heffen die de toegang daartoe bemoeilijken en om meer mogelijkheden te creëren bij het "verpersoonlijken" van de beroepsactiviteiten. Het achterliggende doel hiervan is ervoor te zorgen dat de arbeidsmarkt soepel kan inspelen op de economische groei.
De nieuwe monetaire en financiële stabiliteit ten gevolge van de invoering van de gemeenschappelijk munt biedt ons de mogelijkheid dit doel met succes te verwezenlijken, maar dan moet een en ander wel met meer vastberadenheid aangevat worden. De hoge werkloosheid is de belangrijkste oorzaak van de toenemende ongerustheid onder de Europese burgers. De terugval van de bevolkingsdichtheid, de massale immigratie, de twijfels over de mogelijkheid van instandhouding van de Europese sociale zekerheidsstelsels zijn eveneens redenen tot ernstige ongerustheid. Daardoor wordt er een schaduw geworpen op de toekomst van ons continent. Als wij de relatie tussen de generaties en tussen de verschillende bevolkingsgroepen niet op juiste wijze aanpakken, onder meer in continentaal verband, zal deze relatie langzaam maar zeker kapotgaan. Vandaar dat het zo belangrijk is dat wij de economische groei aanzwengelen en een nieuwe fase van groei inluiden. Een en ander zal echter alleen mogelijk zijn indien het ons lukt een zekere mate van overheidsbemoeienis terug te dringen en de zojuist door mij genoemde micro-economische hervormingen in te voeren.
Op politiek vlak zijn de mogelijkheden van de Unie in de wereld groter dan ooit tevoren. Uit zaken zoals de uitbreiding van de Unie en de universele verklaring van de beginselen van vrijheid en democratie, blijkt dat men Europa wil, dat men Europa's presentie wil en het is dan ook voor ons een politieke en morele plicht dit soort gevoelens op juiste wijze te vertolken. Europa kan een modelfunctie vervullen voor ontwikkeling en interne sociale cohesie en zij kan in de wereld steeds meer gewicht in de schaal leggen. Maar in dat geval moeten wij ons wel met alle kracht inzetten voor een concrete verwezenlijking van het uitbreidingsproces, waarvoor wij zo spoedig mogelijk de voorwaarden en een tijdschema moeten opstellen. Zeker na deze Balkanoorlog dient van de verwezenlijking van de uitbreiding een politieke topprioriteit te worden gemaakt. Daarmee kunnen wij immers de volkeren in dit gebied een belangrijke boodschap meegeven en hen helpen bij de voorbereiding op een nauwere band met Europa.
De nieuwe Commissie heeft specifieke verantwoordelijkheden op dit gebied en zal zich derhalve moeten inzetten voor een snelle verwezenlijking van de uitbreiding. De verantwoordelijkheid van de Unie in de wereld neemt voortdurend toe. Dit is een logisch gevolg van Europa's verworven kracht, van haar traditie inzake behoud van vrede en bescherming van mensenrechten, maar het is ook een gevolg van haar belang bij een stabiel internationaal klimaat waarin zij haar handelsaspiraties en politieke presentie kan realiseren. Met het oog hierop moet de Europese Unie, zodra daartoe het moment aanbreekt, een eigen defensiemogelijkheid verwerven op grond van de in de Verdragen van Maastricht en Amsterdam neergelegde beginselen, waarbij echter nu al moet worden gestreefd naar een rationeel gebruik van de industriële hulpbronnen en de militaire infrastructuur. De Unie moet de band tussen economische welvaart en handel enerzijds en politieke stabiliteit anderzijds versterken en dus de weg van de multinationale liberalisatie in het kader van de Internationale Handelsorganisatie blijven bewandelen. Wij zijn van plan ons schrap te zetten tegen elke verleiding tot protectionisme, omdat wij ook de ontwikkelingsgebieden toegang tot de markt willen bieden. Een dergelijke toegang is immers de beste bijdrage die wij kunnen leveren aan hun ontwikkeling.
Tot slot dient Europa het partnerschaps- en samenwerkingsbeleid met de landen van de voormalige Sovjet-Unie, de Balkanlanden, met name die welke aan de Middellandse Zee grenzen, voort te zetten. Wij moeten zien te komen tot één grote, door stabiliteit en vrije markt gekenmerkte ruimte waarin de Unie kan bloeien en investeren. De Middellandse Zee moet voor ons allen - en niet alleen voor mij als echte zuiderling, maar voor ons allen, ook voor degenen die niet in het zuiden van ons continent wonen - als het ware het andere gezicht van Europa zijn. Ik zeg dit niet omdat ik vind dat er een tegengewicht moet zijn voor de uitbreiding, maar omdat wij in een van de moeilijkste en meest riskante gebieden aan de Europese grenzen - misschien wel het moeilijkste en meest riskante gebied ter wereld - een ruimte van vrede en ontwikkeling moeten kunnen creëren. De relatie met de mohammedaanse wereld zal een stempel drukken op ons toekomstige leven. Daarom zijn hier intelligente besluiten nodig. Daarvoor moeten wij politieke voorstellen doen en bovenal geloven in onze krachten en in de perspectieven van een vreedzame samenleving tussen de volkeren. Wij mogen niet denken dat de totstandbrenging van die relatie overgelaten kan worden aan één enkel land. Geen enkel Europees land zou daar op eigen houtje toe in staat zijn. Dit moet een relatie met een Europese dimensie zijn, anders kunnen wij geen hoop en verwachtingen wekken en kunnen er geen veranderingen teweeggebracht worden.
De Unie is sterk gegroeid en zal nog veel sterker moeten groeien. Zij heeft zichzelf een nieuwe opdracht gegeven en daarvoor zijn sterkere instellingen nodig, instellingen met een grotere onderlinge samenhang. Ook is daarvoor nodig dat er een innige dialoog komt alsmede verbetering van de interne democratie. In de geschiedenis van de Unie en haar institutionele filosofie zullen de drie fundamentele instellingen een sterke harmonisatie moeten vinden, waarbij voor het Parlement en de Raad een steeds sterkere, oriënterende en leidinggevende rol is weggelegd en de Commissie steeds beter in staat moet zijn als begeleidster van de groei in de Unie te fungeren. Een even belangrijke functie moet worden verricht door de nationale regeringen en de plaatselijke overheden, die wij tot nu toe bij het opbouwen van Europa te sterk hebben veronachtzaamd. Het is immers moeilijk een debat over subsidiariteit aan te snijden als niet tegelijkertijd de instanties die deze in praktijk moeten brengen hierin betrokken worden. Het verenigd Europa zal alleen sterk zijn indien elk van haar componenten binnen een eigen autonomie sterk weet op te treden. In dit verband wordt de Commissie met een dubbele opgave geconfronteerd: ten eerste moet zij helpen bij de planning van de toekomst en ten tweede moet zij garanderen dat de Unie in haar geheel kan bouwen op een efficiënte administratie. Ik heb al gezegd dat de Commissie de hoedster moet zijn van de Verdragen. Een "burgervriendelijk" Europa zal echter alleen mogelijk zijn, indien er tussen de Commissie, het Parlement en de Raad een vruchtbare, loyale en doorzichtige relatie bestaat.
Dit zijn zeer ambitieuze doelstellingen voor het toekomstig Europa, die echter nooit bereikt kunnen worden zonder hervorming van de huidige communautaire instellingen, waarmee met het Verdrag van Amsterdam slechts een begin werd gemaakt. Ook de uitbreiding zelf dwingt ons trouwens tot hervorming. De instellingen waren aanvankelijk immers bedoeld voor zes leden. Nu al doen zich duidelijk tekortkomingen gevoelen en daarom is het ondenkbaar dat men met dezelfde instellingen een Unie van twintig of vijfentwintig leden kan besturen. De Commissie moet dan ook aan een grondige herstructureringsbeurt worden onderworpen. De portefeuilles moeten worden herzien en aangepast aan de nieuwe politieke prioriteiten en aan de ontwikkelingen op de verschillende taakgebieden. De democratische legitimatie van Europese instellingen die steeds belangrijker worden, en de efficiëntie van de beleidsvormen van de Unie vereisen echter dat wij een ambitieuzer project opstarten: dit houdt in dat wij de medebeslissingsbevoegdheden van het Parlement moeten versterken, de besluitvorming met meerderheid in de Raad uitbreiden en het Verdrag van Amsterdam daadwerkelijk toepassen voor wat betreft de rol van de voorzitter van de Commissie, de keuze van de commissarissen en de verdeling van de hun toegekende bevoegdheden.
Daarnaast ben ik mij er terdege van bewust dat niet alleen dit Parlement, maar ook de regeringen van de lidstaten en meer in het algemeen de gehele Europese publieke opinie hoge verwachtingen koesteren van de hervormingen van de interne organisatie van de Commissie. Deze hervormingen, die een van de hoofdbestanddelen van het programma van de nieuwe Commissie zullen zijn, moeten in het teken staan van tenminste drie principes: efficiëntie, absolute transparantie en volledige rekenschap, oftewel accountability . Ik kan het Parlement nu al op het hart drukken dat wij bij corruptie nooit en te nimmer ook maar het geringste door de vingers zullen zien, wij zullen ons werk steeds transparanter maken en zonder de geringste aarzeling daarvoor verantwoording afleggen. Wij zullen de verantwoordelijkheid voor ons werk dragen, collectief en individueel.
Applaus
De betrekkingen tussen de diverse lidstaten en de Europese Unie als geheel zijn sterk gegroeid, zowel kwalitatief als kwantitatief. Wij zijn nu zo ver gekomen dat de belangen van de afzonderlijke landen in niet onaanzienlijke mate afhankelijk zijn van een goede werking van de supranationale Europese instellingen. Dit is iets dat wij niet uit het oog willen verliezen en daarom zullen wij eerst en vooral zorgen voor een goed beheer van de collectieve hulpbronnen. Ik besef echter ten volle dat het voor het vervullen van mijn toekomstige taken niet volstaat een goed beheerder te zijn, aangezien het hier gaat om bij uitstek politieke taken. Ik ben in ieder geval van plan mij volledig te kwijten van het grote politieke karwei dat mij te wachten staat. Daarbij zal ik profiteren van mijn eigen, persoonlijke vorming maar ook van de politieke ervaringen die ik heb opgedaan met mijn regeringsploeg die destijds volledig in het teken stond van het Europese hervormingsproces. Ik wil dan ook meteen duidelijkheid brengen in een kwestie die de laatste dagen veel aandacht heeft gekregen, zowel bij u als in de media. Er was sprake van dat ik kandidaat zou zijn voor de komende Europese verkiezingen. Nu zal ik inderdaad aan deze verkiezingen deelnemen, maar met dien verstande dat ik de ideeën wil ondersteunen die ik altijd heb voorgestaan en de mensen zal helpen met wie ik heb samengewerkt. Ik zal zelf echter geen kandidaat zijn.
Applaus
Juridisch gezien is er geen enkel beletsel voor een eventuele kandidatuur. Mijn kandidatuur zou zelfs een stap kunnen zijn - en dat is het mijns inziens ook - in de richting van een nog democratischer Europa, in de richting van een Europese regering met rechtstreeks door het volk gekozen leden. Ik hoop dat dit spoedig een feit wordt en ik geloof ook dat de principiële strijd die ik hiervoor heb geleverd een bijdrage aan de verwezenlijking van dit doel is. Ik ben echter tot de slotsom gekomen dat in de huidige fase van de Europese politiek deze kandidatuur geen stimulans, maar eerder een reden tot verdeeldheid zou zijn, en ik ben per slot van rekening hier niet om te verdelen maar om te verenigen.
Applaus
Ik heb meerdere malen de gelegenheid gehad duidelijk te maken dat wij een Europese ziel moeten zien te verwerven. Dit is een kwestie die voor de toekomst van ons continent waarschijnlijk van primordiaal belang wordt. Als men bij het uitstippelen van de weg die de Europese instellingen in de toekomst moeten volgen - versterking van het Europees Parlement, beperking van het vetorecht tot uitzonderlijke gevallen, reorganisatie van de Commissie en haar bevoegdheden - geen poging doet geleidelijk een gemeenschappelijk "Europa-gevoel" te kweken, is dat een blijk van zwakte.
Nu is het een feit dat er in Europa geen duidelijk overheersende cultuur is. Gelukkig maar, zou ik zeggen, want Europa was niet geworden wat zij nu is, indien er in de afgelopen eeuwen en ook nu nog, geen grote, nationale beschavingen waren geweest die naast elkaar konden bloeien. Wat volgens mij echter wel een bedenkelijke zaak is, is dat er op continentaal niveau geen filosofen, denkers of levensleraren zijn die als referentiepunt kunnen fungeren. Daardoor dreigen wij op cultureel gebied en op het vlak van onze waardenpatronen een herhaling te krijgen van hetgeen momenteel gebeurt op de financiële markten: door de euro worden de krachten gebundeld en wordt er één markt tot stand gebracht, maar de eenmakende functie wordt in deze eerste maanden althans vooral waargenomen door de Amerikaanse handelsbanken en beleggingsfondsen. De kracht van de Amerikaanse cultuur, in de ruime zin van het woord, komt op symbolische wijze tot uiting in de media. Sommigen zijn dan ook de mening toegedaan dat de Amerikaanse cultuur de unitaire referentie is voor het naar een eigen ziel zoekende Europa. Nu is er geen enkele reden om aanstoot te nemen aan zo'n veronderstelling, ook omdat het toekomstige evenwicht in de wereld zal stoelen op een steeds hechtere samenwerking tussen Europa en de Verenigde Staten op politiek en economisch vlak en qua defensiebeleid, hetgeen een zekere affiniteit tussen de belangrijkste kenmerken van onze maatschappijen veronderstelt. En toch moet Europa het volgens mij bij haar eigen geschiedenis zoeken, omdat daar immers een gigantisch historisch erfgoed ligt. Niet voor niets is dit de grootste rijkdom van cultuur en kennis die ooit door de mensheid bijeen is gebracht! Helaas bestaan er geen ervaringen noch kant en klare recepten waaruit af te leiden valt hoe zo'n doel bereikt kan worden. Wij kunnen alleen maar trachten ons los te maken van de verwarring waar wij momenteel in leven en proberen de dispersie van kennis en cultuur te verhinderen. Wij moeten een einde maken aan de Babylonische spraakverwarring en zoeken naar een gemeenschappelijke taal, de taal van overleg, want dat wordt met de dag noodzakelijker. Wij kunnen niet stil blijven staan bij het verleden. De kant en klare recepten van de vorige eeuw volstaan niet. Europa is de grote gelegenheid om dit verleden opnieuw aan de orde te stellen en te toetsen aan de ervaringen van anderen. Dat is de enige manier om ons definitief te bevrijden van erfenissen die bedoeld waren om ons te verenigen, maar die uiteindelijk verdeeldheid hebben gezaaid. Geen enkele regeerder, geen enkel volk is in staat op eigen houtje het verleden de rug toe te keren en de toekomst op te bouwen. Samen lukt het de Europese volkeren en regeringen echter wel om de toekomst op te bouwen. Daarom is Europa een must . Alleen vinden wij de nieuwe weg nooit, alleen zijn wij zelfs niet in staat de meest elementaire problemen van het heden aan te pakken, te beginnen bij het grootste probleem, de betrekkingen met de volkeren om ons heen die voor hun politieke en economische toekomst hun blik hoopvol op ons gericht houden. Geen enkel land is in staat in zijn eentje deze landen een antwoord te geven. Dat kan alleen Europa.
Zoals de verwezenlijking van onze economische doelstellingen te lijden heeft onder grote schokken van elders uit de wereld, kan het Europese politieke streven in gevaar worden gebracht door de ernstige oorlogsgebeurtenissen in Joegoslavië. Wij moeten meer vaart zetten achter de verwezenlijking van onze politieke doelstellingen, indien wij dit streven van ons levensvatbaar willen houden. De tragedie van Kosovo maakt op dramatische wijze duidelijk dat de Europese Unie een steeds grotere rol dient te spelen bij het waarborgen van veiligheid en democratie in gebieden die voor onze toekomst beslissend zijn. Wij moeten deze toekomst zelf opbouwen. Wij moeten daar de kracht van onze instellingen voor gebruiken, door gemeenschappelijke voorzieningen te creëren voor ons buitenlands beleid en onze defensie, die wij destijds de Europese burgers met de Verdragen van Maastricht en Amsterdam hebben beloofd. De Commissie zal haar verantwoordelijkheid hierbij ten volle dragen en de burgers van de Unie aangeven welke hervormingen noodzakelijk zijn voor de verwezenlijking van deze toekomst. Zonder de krachtige steun van het Europees Parlement zal dit initiatief echter nooit met succes kunnen worden bekroond.
Levendig applaus

De Voorzitter
Ik dank u, mijnheer Prodi.
Het woord is aan mevrouw Green.

Green
Mijnheer de Voorzitter, het doet me deugd de heer Prodi hier vandaag namens mijn fractie te mogen verwelkomen. Nadat de huidige Commissie was afgetreden heeft de Europese Raad hem op vlotte en overtuigende wijze voorgedragen. Mijn fractie is blij met dit voortvarende optreden van de Raad. We hadden er bij de staatshoofden en regeringsleiders in Berlijn op aangedrongen snel te handelen, om een punt te kunnen zetten achter de onzekerheid en de verwarring die was ontstaan na het collectieve aftreden van de twintig huidige commissarissen, waar immers geen precedent voor bestond. De Raad heeft er blijk van gegeven zich terdege bewust te zijn van de politieke betekenis van dit gebeuren, en van de mogelijkheid die daardoor ontstond om een geheel nieuwe band te smeden tussen de Europese instellingen en de burgers. De Raad heeft er geen gras over laten groeien en verdient daarom al onze lof, want dat is in het verleden wel eens anders geweest.
Met zijn toespraak heeft de heer Prodi zojuist de aanzet gegeven tot het ratificatieproces van de nieuwe Commissie. Mijn fractie pleit ervoor dat die nieuwe Commissie zo snel mogelijk aantreedt. Het moet worden gezegd dat het door de Europese Raad vastgestelde tijdschema geen gemakkelijke weg aangeeft. In juni zijn de Europese verkiezingen; binnenkort treedt het Verdrag van Amsterdam in werking en verder zullen op de dag van de Europese verkiezingen in twee landen ook nog eens algemene verkiezingen worden gehouden. Daarom vrees ik weliswaar dat dit tijdschema ons voor enorme logistieke problemen zal plaatsen, maar wij mogen ons daardoor natuurlijk niet uit het veld laten slaan.
Niemand in dit Parlement is er voor dat de huidige Commissie langer aanblijft dan strikt noodzakelijk. Het strekt de commissarissen tot eer dat ze hebben aangegeven ook zelf zo snel mogelijk te willen vertrekken. Ze blijven uitsluitend aan als demissionaire Commissie, in overeenstemming met het Verdrag. Deze situatie is voor hen natuurlijk onplezierig en voor ons bijzonder onbevredigend.
Als wij ons met betrekking tot de nieuwe Commissie goed van onze taak willen kwijten, komen onze eigen parlementaire en persoonlijke agenda's waarschijnlijk zwaar onder druk te staan. Het zij zo.
Tijdens de Top van Berlijn heeft de Raad verzocht dit Parlement te laten beraadslagen over de voordracht van de heer Prodi en het komende Parlement te laten beslissen over de ratificatie van de nieuwe Commissie. We staan er echter op dat het huidige Parlement in de gelegenheid wordt gesteld het ratificatieproces van de nieuwe voorzitter van de Commissie op zorgvuldig en serieuze wijze, volgens de geldende voorschriften, te doen plaatsvinden. Het doet me deugd dat de heer Prodi hier vandaag aanwezig heeft willen zijn om dit proces ook in die geest van start te laten gaan. Het Parlement heeft in de gebeurtenissen van de afgelopen tijd een cruciale rol gespeeld. Nu moeten wij laten zien dat wij een volwassen instelling zijn en dit proces tot een goed einde kunnen brengen.
Mijn fractie is van mening dat wij nu, samen met de Raad en een hervormde Europese Commissie, structuren en besluitvormingsprocedures kunnen invoeren die beter aansluiten bij hetgeen een modern bestuur vereist. We hebben boven alles behoefte aan een sterke Commissie. De nieuwe Commissie dient een duidelijke koers te varen en een sterk en open politiek leiderschap te bieden. Zij dient daadwerkelijk openheid van zaken te geven en zich op te stellen als partner van het Europees Parlement. Zij mag die idealen dus niet alleen met de mond belijden.
Niemand van ons onderschat de problemen en de uitdagingen die het vormen van een dergelijke Commissie met zich meebrengt. Ik kan de heer Prodi namens mijn fractie er echter van verzekeren dat de nieuwe Commissie op onze steun kan rekenen, als ze zich inderdaad inzet voor de interne hervormingen en daarbij de moed en de kracht betuigt die hij in zijn toespraak tot uiting heeft gebracht.
Mijn fractie zal zich ver houden van iedere partijpolitieke benadering van dit proces. Dat hebben wij in de afgelopen maand januari gedaan en dat zullen wij ook nu doen.
Tekenen van onrust
Enkele leden van dit Parlement hebben de heer Prodi met open armen ontvangen; anderen lijken vastbesloten munt te slaan uit dit vraagstuk om thuis in de verkiezingscampagne hoog te kunnen scoren en hebben geen oog voor het belang van de huidige ontwikkelingen voor Europa, voor het Europees beleid en voor de Europese burgers.
Tekenen van onrust
Diegenen die werkelijk willen dat dit Parlement zich ontwikkelt tot een echte, democratische spreekbuis van de Europese burgers, zullen zich gezamenlijk moeten inspannen voor de versterking van de rol en de rechten van het Parlement. Dat is ook wat de burgers van ons verlangen. Tijdens de verkiezingscampagne, die ik de afgelopen weken in Groot-Brittannië heb gevoerd, heb ik gemerkt dat de mensen nu voor het eerst lijken te beseffen dat er met het Europees Parlement niet valt te spotten. Het Parlement wordt niet langer geassocieerd met allerlei onzin over gekrulde komkommers en kromme bananen, maar veeleer beschouwd als een instelling die met het verslag van het onafhankelijk comité van wijzen objectief bewijsmateriaal heeft geleverd en daar vervolgens naar heeft gehandeld. Mijn fractie is erg trots op de rol die zij de afgelopen maanden heeft gespeeld.
Tekenen van onrust
Wij zijn ervan overtuigd dat wij ons hebben opgesteld zoals het parlementsleden betaamt: wij hebben een bewijs geleverd van verantwoordelijkheid, leiderschap en integriteit in ons optreden.
Tekenen van onrust
Mijnheer Prodi, u bent vandaag naar dit Parlement gekomen als de door de Raad voorgedragen voorzitter van de Commissie. U kunt bogen op een prachtig curriculum vitae, u bent een enthousiast Europeaan, u staat bekend om uw persoonlijke integriteit en om uw prestaties tijdens de uitoefening van het hoogste ambt in uw land, een land dat niet alleen een van de grootste lidstaten van de Europese Unie is, maar ook een van haar oprichters. U bent in staat gebleken een hervormingsgezinde regering samen te stellen en consensus te bewerkstelligen binnen alle gelederen van de Italiaanse samenleving. Op deze manier hebt u Italië kunnen klaarstomen voor toetreding tot de eerste groep van eurolanden en, wat dat betreft, zelfs de meest fervente sceptici kunnen logenstraffen.
In dit Parlement zijn de verwachtingen voor hetgeen u met die indrukwekkende vaardigheden als voorzitter van de Europese Commissie kunt bereiken, dan ook hoog gespannen. Daarom hadden wij graag dat u, als u de volgende maand naar dit Parlement komt, ons ging vertellen welke strategie u van plan bent te gaan voeren op twee fronten. In uw heldere en krachtige toespraak vanochtend hebt u die strategie overigens al gedeeltelijk uit de doeken gedaan, en daar zijn we dan ook bijzonder verheugd over.
Ten eerste was de val van de Commissie het gevolg van een trauma. Daarom verwachten wij van de huidige Commissie een duidelijke toezegging dat de hervormingen, die de afgelopen maand januari reeds door dit Parlement en de huidige Commissie werden overeengekomen, ook daadwerkelijk worden doorgevoerd. Ook verwachten wij dat het daaropvolgende akkoord over de instelling van een onafhankelijke onderzoeksbureau, de OLAF, wordt gerespecteerd. Daarnaast willen wij graag toezeggingen over verder- en diepergaande hervormingen, en ik heb het dan met name over de aanvaarding van de politieke en persoonlijke verantwoordelijkheid voor activiteiten van ambtenaren binnen de Europese Commissie, op welk niveau dan ook. Ik ben blij u daarover vanmorgen te hebben horen spreken. We gaan er ook vanuit dat u gevolg zult geven aan het tweede verslag van het comité van de wijzen en samen met ons in het Parlement zult werken aan onderzoek, beoordeling en tenuitvoerlegging van de noodzakelijke hervormingen.
Ten tweede is voor mijn fractie de politieke inhoud van het programma van de Commissie belangrijker dan al het andere. We hebben begrepen dat u, indien uw benoeming wordt bekrachtigd, pas een volledig politiek programma kunt presenteren, als u met de nationale regeringen over de nieuwe Commissie hebt onderhandeld, op basis van de nieuwe rechten die krachtens het Verdrag van Amsterdam aan de voorzitter van de Commissie zijn toebedeeld. Uit verschillende interviews die u hebt gegeven, hebben wij kunnen opmaken dat u van plan bent ten volle van die rechten gebruik te maken. Wij willen u in dat voornemen niet alleen steunen, maar u ook sterken.
De nieuwe Commissie dient als een college op te treden en niet als een verzameling van twintig koninkrijkjes. Uiteindelijk bepaalt de nieuwe voorzitter welke vorm die Commissie zal krijgen.
Voor mijn fractie is echter de politieke inhoud van het programma van doorslaggevend belang. Toen u mijn fractie de afgelopen week bezocht, heb ik u ingelicht over onze doelstellingen voor de komende vijf jaar, op basis van ons manifest voor de Europese verkiezingen. Uit dat manifest kunt u opmaken dat het ons gaat om werkgelegenheid, beroepsopleiding, milieubescherming, bestrijding van sociale uitsluiting, bescherming van de gezondheid en veiligheid van onze burgers, in een door problemen geplaagde wereld: BSE-crisis en genetische modificatie van voedingsmiddelen, bestrijding van de grensoverschrijdende misdaad, samenwerking ter versterking van Europa's positie in de wereld en uitvoering van de hervormingen die noodzakelijk zijn om de uitbreiding van de Unie voortvarend ter hand te nemen.
De komende weken zal er een nieuwe Europese Commissie worden ingesteld. We zullen haar beoordelen op zowel haar politieke programma als haar hervormingsbeleid. Ik apprecieer ten zeerste de menselijke en intelligente manier waarop u uw opvattingen over de economische, culturele, sociale en vredesvraagstukken in uw toespraak van zojuist uit de doeken hebt gedaan. Ik denk dat ik wat dat betreft ook namens de andere leden van dit Parlement mag spreken.
Tenslotte wil ik nog kort ingaan op het vraagstuk dat u aan het einde van uw toespraak aanstipte. Veel leden van mijn fractie voelen zich in democratisch opzicht sterk verbonden met de voorstellen van Jacques Delors voor een systeem waarin de voorzitter van de Europese Commissie zijn of haar mandaat rechtstreeks aan de kiezers ontleent. Zo'n systeem is pas haalbaar als de Raad en het Parlement het met elkaar eens worden over de verkiezingsprocedure. We moeten ervoor waken dat we het precaire evenwicht tussen de lidstaten en de instellingen van de Unie niet in gevaar brengen door overhaaste maatregelen die het proces van de Europese integratie zouden kunnen schaden. In het Europees integratieproces dienen respect voor de verschillende politieke culturen en democratisch handelen de allerhoogste prioriteit te zijn. U, mijnheer Prodi, bent inmiddels unaniem, door alle staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie, als voorzitter van de nieuwe Commissie voorgedragen. De kiezers hebben zich niet over deze voordracht mogen uitspreken. Gelukkig is uw kracht onder andere gelegen in uw grote ervaring bij het bewerkstelligen van compromissen. Daarom is mijn fractie bijzonder verheugd over uw verklaring van vanochtend, waarin u duidelijk maakt dat u uw band met uw politieke geestverwanten weliswaar in stand wilt houden - zoals wijzelf en de commissarissen ook altijd hebben gedaan - maar dat u zich niet kandidaat zult stellen voor het Europees Parlement.
Nu dit Parlement nog slechts goed drie weken voor de boeg heeft, was het te verwachten dat wij langzaam zouden afglijden naar de verkiezingen. Vaak is het zo dat parlementen in rustiger vaarwater terecht komen, naarmate de stroom wetgevingsvoorstellen afneemt en het parlementaire leven langzaam tot stilstand komt. In de laatste week van de vorige zittingsperiode, in 1994, moesten we alle vertrekkende leden nog mobiliseren voor een stemming over de uitbreiding van de Unie. Nu hebben we niet alleen Agenda 2000 voor de boeg, maar zitten wij ook met de gevolgen van een afgetreden Commissie en de voordracht van een nieuwe voorzitter van de Europese Commissie. Dat zijn zaken die al onze aandacht opeisen. Mijnheer Prodi, het programma dat u na dit debat gaat ontwikkelen, vormt samen met uw gesprek morgenavond met de Europese Raad, een belangrijke stap in de ontwikkeling van de Europese democratie.
Applaus

Martens
Mijnheer de Voorzitter, voorzitter Romano Prodi, u werd door de regeringsleiders van de Europese Unie benoemd op het ogenblik dat de NAVO de aanvallen begon op Joegoslavië. Wegens het zeer gecompliceerde tijdschema zal het nog maanden duren vooraleer er een nieuwe executieve komt in de Europese Unie. Daarom heeft het Parlement aangedrongen dat het spoedig zal gebeuren en elke maatregel om dit spoedig te laten gebeuren zal door ons worden gesteund.
Voorzitter, wij zijn zeer verheugd over uw aanwijzing tot nieuwe voorzitter van de Europese Commissie. Na de investituur in de maand mei door dit Parlement zult u in de termen van dit Parlement formateur zijn, co-formateur, van de nieuwe Commissie. Wij steunen uw kandidatuur op krachtige en op ondubbelzinnige wijze en ook, mag ik dat eraan toevoegen, zonder politieke voorwaarden te stellen. Wij zijn ervan overtuigd dat u over de politieke en professionele gaven beschikt om de diepe crisis waarin de Commissie verkeert te overwinnen. Deze crisis moet ook een uitdaging zijn om historische hervormingen door te voeren.
U moet de Commissie en haar diensten hervormen. Er moet, zoals ook de huidige Commissie heeft gezegd, een nieuwe Europese politieke en administratieve cultuur tot stand komen. Tien jaar geleden zijn de problemen ontstaan, zoals blijkt uit het rapport van de Wijzen die ook de data hebben aangegeven, vanaf 1990 het toerisme, vanaf 1992 de programma's voor het Middellandse-Zeegebied, de humanitaire hulp, de veiligheidsdiensten. De Wijzen zeggen dat de controle-organen van de Commissie een kluwen zijn en dat de procedure te lang duurt. Het personeelsbeleid is een machine die niemand meer beheerst.
Meer dan een jaar geleden, in maart 1998, hebben onze collega's van de Commissie begrotingscontrole op initiatief van James Elles maatregelen geëist tegen half september 1998. In oktober 1998 heeft het Parlement een onafhankelijke anti-fraudedienst geëist in opvolging van de UCLAF. In december van vorig jaar kregen wij geen genoegdoening. Onze fractie heeft een actieprogramma naar voren geschoven om de Commissie te moderniseren tegen 1 januari 2000, met gedragscodes voor de commissarissen, over de verhoudingen tussen de commissarissen, hun kabinetten en hun diensten, gedragscodes voor de ambtenaren, met een hervorming van het personeelsstatuut, met transparantie en goede trouw in de benoeming van de ambtenaren, met klare regels en beperkingen voor externe benoemingen. Klare regels ook voor het begrotingsbeheer, meer bepaald voor de bureaus voor technische assistentie, en hervorming van het Financieel Reglement. Dit alles staat u te wachten, vooral wanneer in september van dit jaar het tweede verslag van de Wijzen ter tafel zal liggen.
Maar er wachten u ook vele politieke uitdagingen die uitermate klaar verwoord zijn in documenten van dit Parlement, de verslagen van onze collega's, Fernand Herman en Elmar Brok. Het verslag van Fernand Herman wordt deze week besproken. Het gaat over hervormingen in de instellingen, ook in de Commissie, die mogelijk zijn zonder wijziging van het Verdrag. Het verminderen van het aantal portefeuilles en een rationele invulling in de Commissie, een juist evenwicht tussen collectieve en individuele verantwoordelijkheid. U weet dat wij hier een kernprobleem raken. Mevrouw Cresson, die haar persoonlijke politieke verantwoordelijkheid niet wilde nemen, heeft de ganse Commissie in haar val meegesleurd.
Applaus
Wij hebben gezegd als EVP en EVP-fractie dat het voor ons onmogelijk is verder nog met haar samen te werken. Mijn vraag aan u is: hoe staat u ten aanzien van deze verhouding tussen collectieve en individuele verantwoordelijkheid? Wij pleiten voor een interinstitutionele samenwerking. In 1994 heb ik als fractieleider van de EVP het initiatief genomen voor een herziening van de gedragscode over de verhouding tussen de Commissie en het Europees Parlement. Deze gedragscode moet opnieuw worden aangevuld. Er zijn nieuwe akkoorden ontstaan en deze code moet - denk ik - worden goedgekeurd en aanvaard voor de nieuwe Commissie in werking treedt.
Onze collega Elmar Brok heeft in zijn verslag met de resolutie die op 13 januari werd goedgekeurd, gesproken over de gevolgen van de investituur van de voorzitter van de Commissie en de onafhankelijkheid van de leden van de Commissie. Dit verslag is bij nalezing bijzonder instructief en bijzonder informatief, ook over de procedure die thans moet gevolgd worden voor de investituur van de nieuwe Commissie op basis van het Verdrag van Amsterdam. Het pleit voor onafhankelijkheid van de leden van de Commissie, voor het feit dat de Europese commissie de hoedster blijft van de Verdragen en het algemeen belang nastreeft. In dit verslag wordt gepleit voor een politiek evenwichtig samengestelde Commissie. Ik wil eraan toevoegen: een nieuwe Commissie met mannen én vrouwen. In dit verslag wordt ervoor gepleit en ook ik pleit ervoor dat deze nieuwe Commissie in het nieuwe Parlement beschikt over een ruime meerderheid, want één van de lessen uit de voorbije incidenten en de voorbije crisis is dat wanneer de Commissie niet zou worden goedgekeurd door een ruime meerderheid in het nieuwe Parlement wij naar een periode van guerrilla gaan. En dat is het laatste wat er in de samenwerking van Commissie en Parlement zou moeten gebeuren.
Maar u, voorzitter Romano Prodi, zult na de investituur door het Parlement beschikken over de mogelijkheid uw politiek leiderschap te bewijzen, ook in de aanwijzing van de nieuwe commissarissen. Ik hoop dat bij de goedkeuring, bij het geven van uw akkoord, uw legitimiteit als Voorzitter zal spelen. Pas nadat u op basis van uw legitimiteit, na de investituur door het Parlement, uw akkoord zult hebben gegeven aan de nieuwe commissarissen, zullen hoorzittingen worden gehouden hier in dit Parlement. Het is toch niet mogelijk, ook als wij de procedure willen versnellen, dat de regeringen van de lidstaten over drie maanden beschikken om hun commissarissen aan te wijzen en dat dit Parlement over drie dagen zou beschikken om de hoorzittingen te houden.
Applaus
Voorzitter Prodi, we zijn zeer sterk onder de indruk van datgene wat u daarstraks hebt gezegd. U hebt gezegd in uw verklaringen in de pers, maar ook in dit Parlement, dat u een nieuw elan wilt geven aan de Europese Unie. Dat voor u de politieke Unie een heel belangrijk objectief is. U hebt vooral ook gezegd dat verdere democratisering en transparantie voor u belangrijk zijn en de samenwerking met dit Parlement.
Ik geloof dat ook als de periode van de bureaucratie ten einde is, en niet te spreken over fraude of vriendjespolitiek, maar veel meer ook over de aanwezigheid van de commissarissen in dit Parlement, in onze commissies, dat dit een heel belangrijke nieuwe taak is en een nieuwe opdracht. Ik ben met Michel Rocard lid met vele collega's van de Commissie ontwikkelingssamenwerking. Hoe dikwijls hebben wij een politiek debat kunnen voeren in de Commissie ontwikkelingssamenwerking? Hoe dikwijls waren wij aangewezen op gesprekken met ambtenaren? Daar moet een politiek verantwoordelijke zijn. Gelukkig waren er ook in de huidige Commissie uitzonderingen op die regel, commissarissen die actief hebben meegewerkt, maar dit moet voor de ganse nieuwe Commissie het geval zijn en dan kunnen wij ook een nieuw elan geven aan de instellingen, aan uw nieuwe Commissie en aan het Parlement.
Het is deze hoop die ik uitspreek namens mijn fractie, met het perspectief dat u geboden hebt voor een nieuw elan. Niet alleen het Europa van de markten, van de banken, maar het Europa ook met zijn culturele en geestelijke dimensie. Daarvoor hebt u gepleit. Wij zijn ervan overtuigd dat u dit perspectief zult waarmaken en daarom hebben wij uw aanwijzing door de regeringsleiders van de lidstaten ook op zulke positieve manier begroet.
Ik behoor tot degenen die hebben onderhandeld als eerste minister over de eenheidsmarkt en het Verdrag van Maastricht. Wij hebben toen de basis gelegd voor een nieuwe verhouding tussen de instellingen. Wij hoopten te komen tot een echte regering die verantwoording en rekenschap verschuldigd is aan het Parlement en die met het Parlement samenwerkt. Ik spreek de hoop uit dat u dit zult waarmaken met uw nieuwe Commissie, met mensen die zich daarvan bewust zijn en deze bij uitstek politieke rol willen spelen.
Applaus

Cox
Mijnheer de Voorzitter, toen mevrouw Green zojuist het woord voerde, bekroop me het gevoel dat haar woorden niet geheel strookten met de werkelijkheid, en dat de procedures van dit Parlement hier met voeten werden getreden. Is dit dezelfde Pauline Green die ons afgelopen december nog voorhield dat wij, zonder verder na te denken, ons vertrouwen moesten uitspreken?
Applaus
Is dit dezelfde Pauline Green die afgelopen januari nog een lans brak voor collegialiteit? Is dit dezelfde Pauline Green die hier vandaag individuele verantwoordelijkheid aanprijst? Ik erken in haar een van de weinige, werkelijk revolutionaire geesten in dit Parlement. Zij draait met haar opvattingen omtrent dit vraagstuk immers om als een blad aan een boom.
Langdurig applaus
Ik zou de heer Prodi willen zeggen dat wij zeer verheugd zijn over zijn komst naar dit Parlement. Hij is een Europeaan van de bovenste plank. We zien er als ELDR-Fractie naar uit onze contacten en dialoog met hem te kunnen uitdiepen, en denken dat er een bijzonder productieve periode in het verschiet ligt. Het is echter niet aan het huidige Parlement om in deze zittingsperiode de voorzitter van de eerste Commissie van het nieuwe millennium te benoemen. Dat is de morele, politieke en juridische verantwoordelijkheid van het komende Parlement in de volgende zittingsperiode. De recente gebeurtenissen hebben, dankzij de inspanningen van dit Parlement, duidelijk gemaakt dat er morele, bindende regels moeten worden opgesteld voor de wijze waarop Europa wordt bestuurd. We maken hiermee echter ook een grote sprong voorwaarts in het Europese democratiseringsproces, een sprong die vergaande institutionele en grondwettelijke gevolgen zal hebben. Dit Parlement zal in de toekomst aan zijn imago van secundaire instelling kunnen ontstijgen. We streven er niet naar de primus inter pares te worden, maar eisen wel het recht als gelijke onder gelijken te worden behandeld. Ik ben daarom blij met de aanwezigheid van de heer Prodi in dit vroege stadium en met de dialoog die we zo kunnen opstarten.
Namens mijn fractie zou ik u, mijnheer Prodi, direct een suggestie willen doen. Ziet u dit niet als een advies of een opdracht, maar gewoon als een suggestie die wij u ter overweging willen meegeven. Wij hopen dat u in de komende dagen - en vooral morgen tijdens uw bespreking met de Europese Raad - geen enkel misverstand zult laten bestaan over uw onafhankelijke positie, niet alleen ten opzichte van de behoeften van dit Parlement maar ook ten opzichte van bepaalde krachten binnen de Raad. Ik denk dat u een onafhankelijke geest bent en hoop dat u daarvan iedereen van meet af aan zult doordringen.
Ik hoop ook dat u de Raad duidelijk kunt maken dat het onjuist zou zijn als wij u, tijdens de vergaderperiode van mei, zouden kiezen als legitieme voorzitter van een niet-legitieme Commissie. Het zou onverstandig zijn uw schip in die zee van politieke en institutionele onduidelijkheden van stapel te laten lopen. Ik geef u liever in mei een politiek mandaat als formateur, een mandaat van dit Parlement, waarmee u dan de verschillende mogelijkheden kunt bekijken. U zou wel een zeer ongelukkige start maken als u, als gelegitimeerde voorzitter zou deelnemen aan een Commissie die als college - ik spreek met opzet niet over individuele leden, maar over een college - haar politieke geloofwaardigheid heeft verspeeld.
U doet er als onafhankelijke geest ook goed aan prioriteit te geven aan de inhoud van uw programma en niet zozeer aan de snelle opstelling daarvan. Uw programma is voor ons allen van essentieel belang. Door af te zien van uw kandidatuur voor de verkiezingen van het Europees Parlement hebt u blijk gegeven van politieke discretie. Dat is een keuze die ik respecteer. Ik hoop echter wel dat u bij die verkiezingen betrokken blijft, dat u uw politieke overtuiging trouw blijft en blijft streven naar de doelstellingen van uw collega's, wier lijst u nu niet meer zult aanvoeren. Op die manier zult u ons ervan overtuigen dat u, Romano Prodi, uw ambt niet aanvaardt als bureaucraat of technocraat, maar als een toegewijde voorvechter van de Europese politiek, als politicus, en dat u als politicus leiding zult geven aan een sterke en onafhankelijke politieke Commissie. U zult ons allen een groot plezier doen, indien u ons kunt verzekeren van uw onafhankelijkheid en uw betrokkenheid als politicus.
Applaus

Pasty
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de procedure die wij vandaag inluiden voor de aanstelling van de nieuwe Commissie, kent geen weerga. Deze nieuwe Commissie moet namelijk het mandaat afmaken van de vorige Commissie, van een Commissie die gedwongen was collectief af te treden om aan een motie van afkeuring te ontkomen.
Deze bijzondere omstandigheden hebben twee consequenties. Ten eerste moet er zo snel mogelijk een nieuwe Commissie komen. Het is niet gezond om een verzwakte instantie te laten aanblijven, die volgens het Verdrag slechts de "lopende zaken" kan waarnemen, een begrip waarvan de contouren overigens tamelijk vaag zijn. Het is nu de taak van de regeringen om zo snel mogelijk de commissarissen voor te dragen. Dan kan het Europees Parlement de benoeming van het nieuwe college van commissarissen bevestigen overeenkomstig de in het Verdrag van Amsterdam opgenomen bepalingen, hetgeen op zijn vroegst tijdens de eerste, constituerende vergaderperiode na de verkiezingen van juni kan plaatsvinden.
Ten tweede zou het geen goede zaak zijn als de voordrachtsprocedure van de nieuwe Commissie - waarvan het mandaat aan het eind van dit jaar afloopt - overloopt in de voordrachtsprocedure van de Commissie die, met ingang van januari 2000, een normale mandaatsperiode van vijf jaar zal krijgen. Het grote nadeel van de overgang van de ene procedure in de andere is dat het echte motief waarom wij vandaag een nieuw team moeten samenstellen, op de achtergrond raakt en dat is de noodzaak om de structuren, de procedures en de werkwijzen van de Commissie grondig en op grote schaal te herzien.
Dit is voor de voorgedragen voorzitter wellicht geen opwindende taak, maar wel een acute en absolute noodzaak. Het initiatief van het Europees Parlement dat leidde tot de ontslagneming van de Commissie-Santer, zou namelijk al haar betekenis verliezen, als de nieuwe Commissie niet allereerst doordrongen zou zijn van de noodzaak orde op zaken te stellen in haar huis.
Dit betekent dat er diep moet worden nagedacht. De Commissie moet zich uitsluitend richten op de haar bij de Verdragen uitdrukkelijk verleende bevoegdheden. Daarbij dient het door het Verdrag van Amsterdam opnieuw bevestigde subsidiariteitsbeginsel te worden gerespecteerd.
De Commissie moet weer dat worden wat zij aanvankelijk was: een initiatiefinstantie die tot taak heeft de Raad en het Europees Parlement, de politieke autoriteiten, voorstellen te doen en diens besluiten te verduidelijken. De Commissie mag geen Europese regering in spe worden, belast met allerlei, sterk uiteenlopende en slecht opgezette beleidstaken. Het beheer van de gemeenschappelijke beleidslijnen moet grotendeels worden gedecentraliseerd. Dat betekent tevens dat de controle-instanties aanzienlijk moeten worden versterkt en er een centraal en onafhankelijk bureau voor fraudebestrijding moet komen, dat over de voor de vervulling van zijn taak noodzakelijke middelen kan beschikken.
De Commissie zal, in het licht van de conclusies van het comité van wijzen die waarschijnlijk in september beschikbaar zullen zijn, een stelsel van echte interne financiële controle in het leven moeten roepen. Ook zal zij zorg moeten dragen voor volstrekt transparante procedures inzake de plaatsing van overheidsopdrachten en voor aanwerving- en beheersprocedures in personeelszaken waarmee definitief een einde kan worden gemaakt aan nepotisme en vriendjespolitiek. Daardoor werd immers in een recent verleden ten onrechte de reputatie aangetast van een instelling waarvan de bekwaamheid en de toegankelijkheid alom erkenning genoot. Men moet met andere woorden schoon schip maken en al het dode hout wegsnoeien uitgaande van de momenteel lopende disciplinaire en strafrechtelijke procedures.
Dat verwachten wij van u, mijnheer de voorzitter, in de komende maanden. Uw visie op de toekomst van de Europese constructie gaat ons wel degelijk aan het hart, maar zij ontslaat u niet van de verplichting om er in de eerste plaats voor te zorgen dat de instelling waarvoor u verantwoordelijk zult zijn, zodra uw benoeming door het Europees Parlement is bevestigd, weer slagvaardig wordt.
Applaus

Puerta
Mijnheer de Voorzitter, onze fractie - Europees Unitair Links/Noords Groen Links - is de heer Prodi erkentelijk voor zijn aanwezigheid vandaag in het Parlement.
De politieke betekenis is duidelijk. Hij wil niet louter de door de Raad voorgedragen voorzitter of de voorzitter van de regeringen zijn. Hij wil via het Europees Parlement de voorzitter van de burgers zijn.
De benoeming van de voorzitter vindt plaats in een moeilijke periode voor de Europese opbouw. Er is niet alleen een institutionele crisis. Heel Europa bevindt zich in een crisissituatie. 42 jaar na het Verdrag van Rome, tien jaar na het beëindigen van de koude oorlog is er - de heer Prodi heeft het ook al gezegd - oorlog in Joegoslavië. Op de Balkan worden de mensenrechten geschonden, in het bijzonder in Kosovo. De NAVO is bezig met een militaire interventie. De Europese instellingen schitteren daarbij door afwezigheid. De Europese identiteit is ver zoek.
Kunnen wij ons voorstellen dat de zaken rond de euro goed verlopen als de Europese Centrale Bank niet volledig functioneert? Hoe kunnen wij dan toestaan dat de Europese politiek functioneert met een demissionaire Commissie en met een Parlement dat de vierde zittingsperiode sinds 1979 er bijna op heeft zitten?
Wij kunnen het hier hebben over de vraag of wij meer of minder Europa willen. Ik ben een voorstander van meer Europa. Wij zijn het er echter allen over eens - en dat zeggen wij ook tegen de voorgedragen voorzitter - dat onze medebeslissingsbevoegdheden versterkt moeten worden. Wij willen allemaal een doelmatiger aanpak van de sectorale beleidsvormen. Daar kunnen wij het over eens zijn.
Voor ons zijn er vier vraagstukken die in de deze nieuwe fase van de Europese Commissie politieke prioriteiten moeten zijn: democratische legitimiteit, transparantie, politieke verantwoording aan het Parlement - van de Commissie als college alsook van de individuele commissarissen - alsmede meer efficiëntie bij het bewerkstelligen van de doelstellingen.
Politieke verantwoording ten overstaan van een volwassen Parlement: laten wij dat hardop zeggen. Politieke verantwoording aan een Parlement dat binnenkort aan zijn vijfde zittingsperiode begint en dat zijn bevoegdheden en verantwoordelijkheid aan geen enkel comité van wijzen heeft overgedragen. Er is slechts om een rapport gevraagd om inzicht in bepaalde situaties te krijgen.
Ik zal het niet hebben over het grote verantwoordelijkheidsbesef van mijn fractie in deze crisis. Er is immers een oud Latijns gezegde dat zegt excusatio non petita, accusatio manifesta . Een eenvoudige verwijzing naar de feiten en naar onze staat van dienst volstaat.
Tegen de heer Prodi willen wij tenslotte zeggen dat wij onze stem bij zijn investituur aan geen enkele a priori verbinden. Natuurlijk zullen wij zijn profielschets bekijken. Ook kennen wij zijn geschiedenis als Italiaans en Europees politicus. Wij zullen echter stemmen uitgaande van zijn programma, van de doestellingen die hij tijdens de investituur naar voren zal brengen, uitgaande van de geloofwaardigheid van zijn streven naar verandering en van de wijzigingen die hij daartoe voorstelt, alsook uitgaande van de politieke strategie waarmee hij het hoofd denkt te bieden aan de moeilijke uitdagingen voor de Europese samenleving.
Wij zijn wel enigszins bezorgd over het tijdschema voor zijn benoeming en die van de Commissie. Ons standpunt bestaat uit twee onderdelen. Onze fractie staat enerzijds een snelle procedure voor en wil anderzijds dat bij de bevestiging van de commissarissen het Verdrag van Amsterdam wordt geëerbiedigd. Wij maken ons niet meer druk over de kandidatuur van de heer Prodi in de Europese verkiezingen. Hij heeft deze problemen op een waardige en serieuze manier uit de weg geruimd.
Mijnheer de Voorzitter, gezien de ernstige problemen waarmee wij bij de uitbreiding en de sociale en economische beleidsvormen zijn geconfronteerd, is het voor ons vooral belangrijk dat de nieuwe voorzitter niet alleen de voorzitter is van een instelling, maar ook de voorzitter van de Europese burgers.

Aelvoet
Professor Prodi, Voorzitter van het Parlement, uw prestaties in Italië maken van u ongetwijfeld een valabele kandidaat want u hebt daar opgaven volbracht die niemand voor mogelijk hield en in de Europese Unie staat u voor opdrachten die even moeilijk, zo niet nog moeilijker zullen zijn. Vaclav Havel heeft ooit gezegd: wat baat de mooiste architectuur als ze geen ziel heeft? U hebt de laatste weken ook verklaringen afgelegd dat de Europese Unie een ziel nodig heeft. Maar wat betekent dat concreet? Wij denken dat het er vooral zal op aankomen dat u van de Unie, die nog altijd zo ver van de burgers afstaat en zo zwaar in diskrediet is geraakt door slecht beheer en fraude, een democratische, transparante Unie moet maken die bewijst dat ze verantwoordelijkheid kan dragen en bereid is bij de burgers en het verkozen Parlement hierover verantwoording af te leggen. Uw benoeming is er vlug gekomen en dat is een goede zaak. Anders is echter het probleem dat de hele uittredende Commissie die het vertrouwen van dit Parlement niet meer heeft, die echt in diskrediet is geraakt, dat die zittend blijft tot september. Dit schept voor ons een politiek onmogelijke situatie, dit Parlement onwaardig, collega's. Op een ogenblik dat de Unie slagkracht nodig heeft, dat wij met een grote politieke catastrofe in Joegoslavië en daarbuiten geconfronteerd worden, zitten wij met een lamme eend. Vandaar dat wij u vragen, mijnheer Prodi, dat u alles op alles zou zetten om zo vlug mogelijk een slagvaardige en een slagkrachtige Commissie voor dit Parlement te brengen.
Wij vinden het daarom van het grootste belang dat u met goede voorstellen komt tot hervorming van de Europese Commissie, zodanig dat zij in staat is op een reële manier collectieve verantwoordelijkheid te dragen en waarin ook de individuele verantwoordelijkheid van commissarissen en de verantwoordelijkheid van directeurs-generaal geregeld is, want ook op dat niveau moet wat veranderen. Wij missen in uw uiteenzetting een verwijzing naar de noodzaak om de economische politiek van de Europese Unie grondig bij te sturen want het geloof in een ongekwalificeerde groei gaat voorbij aan de absolute noodzaak van de ecologische ombouw van onze economieën. Wij verwachten van u dat u het voorstel van het Parlement zult volgen: meer vrouwen in de Europese Commissie aan te stellen, te zorgen dat zij bekwaam kunnen bijdragen tot de verdere uitbouw van wat een deel van ons communautair acquis ter zake is.
Tenslotte vinden wij het uitstekend dat u hier vandaag hebt medegedeeld dat u geen kandidaat bent. Dit is een politiek besluit, een Europeaan waardig. Tot slot willen wij zeggen dat wij een sterke Commissie verwachten, maar een sterke Commissie die verdraagt dat ze door een sterk Parlement gecontroleerd wordt. Dan alleen krijgen we een nieuwe basis van vertrouwen.

Lalumière
Mijnheer de Voorzitter, geachte voorgedragen voorzitter van de Europese Commissie, het feit dat u hier vandaag aanwezig bent, is een goed teken. Dit strookt met de geest van het binnenkort in werking tredend Verdrag van Amsterdam en onze fractie bedankt u hiervoor.
Tijdens uw gesprekken met de afgevaardigden heeft u de verwachtingen, en ik zou zelfs zeggen, de hoge verwachtingen omtrent de nieuwe Commissie geprobeerd te temperen, los van het feit of het nu gaat om een interim-Commissie of, straks, om de definitieve Commissie vanaf januari 2000. Deze hoge verwachtingen hebben uiteraard betrekking op de nieuwe Commissievoorzitter, die als voorzitter een essentiële rol zal spelen.
Wij verwachten, of beter gezegd, wij willen een sterke Commissie, hetgeen in de eerste plaats een sterke voorzitter betekent. De huidige crisis en het onder druk van het Parlement tot stand gekomen ontslag van de demissionaire Commissie zijn in de eerste plaats het gevolg van het gezagsverlies dat de Commissie in de loop van afgelopen maanden en zelfs jaren heeft geleden. Ook al is er in de laatste vijf jaar belangrijk werk verricht - denkt u bijvoorbeeld maar aan de eenheidsmunt - is dit gezagsverlies een ernstige zaak. De Europese Unie heeft nu eenmaal een politiek sterke Commissie nodig. De Commissie moet sterk zijn tegenover de regeringen, zeer zeker wanneer wij straks na de uitbreiding geconfronteerd zijn met zulk een groot aantal regeringen. Zij moet echter ook sterk zijn tegenover het Parlement. Haar kracht ligt juist ook in haar plicht tot politieke verantwoording aan het Parlement. Tot slot moet zij sterk zijn tegenover de publieke opinie. In de ogen van de burgers belichaamt de Commissie de Europese Unie.
Deze politieke kracht is weliswaar ons inziens de belangrijkste eis waaraan de toekomstige Commissie moet voldoen, maar niet de enige. Er zijn andere vereisten, die met name betrekking hebben op de interne werking van deze Commissie.
De directe aanleiding tot de crisis en daarna tot de ontslagneming van de Commissie, was een aantal misstanden, ook al waren er, zoals ik zojuist zei, ook andere oorzaken. De grootste misstand was een slecht functioneren van het college van commissarissen en van de onder de bevoegdheid van de commissarissen vallende diensten.
We moeten bovendien vraagtekens plaatsen bij het steeds grotere wordende aantal bevoegdheden van de Commissie. Ondanks de toename van haar taken lijkt haar prestige daarentegen, vreemd genoeg, afgenomen te zijn. Het is er in ieder geval niet groter door geworden. Dat vraagt om een reactie onzerzijds.
Geachte voorgedragen voorzitter, het werk, of beter gezegd, de taak die u wacht, is immens. U heeft in Italië al aangetoond dat u opgewassen bent tegen zo'n taak. Ik stem in met hetgeen u ons in uw eerste interventie zei en met uw streven om de democratische band tussen de leden van de Commissie en het algemeen kiesrecht te versterken.
Geachte voorgedragen voorzitter, namens mijn fractie wens ik u veel sterkte en heel veel succes!
Applaus

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, ook de Onafhankelijken voor het Europa van Nationale Staten wil Romano Prodi feliciteren met zijn benoeming. Voor ons bent u een centralist, superfederalist en voorstander van de Verenigde Staten van Europa. Daarom stemmen wij tegen uw benoeming. Voor ons bent u Jacques Delors nummer twee. Van onze fractie mag u kritische en constructieve oppositie verwachten. Wij zullen kritisch zijn, telkens wanneer u meer Unie voorstelt. Wij zullen constructief zijn, telkens wanneer een deur van de Commissie ook maar een kiertje wordt geopend. Wij hebben nu geen nieuwe Commissie nodig, maar een schoonmaakploeg met onafhankelijke persoonlijkheden, die de dossiers van de Commissie in verband met niet-grensoverschrijdende problemen opruimt en voor de overblijvende taken een totale openheid garandeert. Er moet een moderne grondwet komen met gedecentraliseerde verantwoordelijkheid en sancties voor degenen die hun verantwoordelijkheid niet waarnemen. De gesloten cultuur en de geprivilegieerd gilden die reeds 50 jaar bestaan, moeten afgeschaft worden. De ambtenaar die het Parlement van de fraude op de hoogte heeft gebracht, moet terug in dienst worden genomen en zijn volledig loon krijgen. De ambtenaren die het onderzoek hinderen, moeten ontslagen worden. Het is schandalig dat de Commissie, zelfs nog na haar ontslag, de heer Van Buitenen verbiedt om de Belgische politie te helpen bij het onderzoek naar de zaken die de Commissie ten val hebben gebracht. De ambtenaren van de Commissie moeten de democratie dienen en niet de nieuwe herenboeren. Op politieke vijandschap en persoonlijke vriendschap: benvenuto, signor Prodi!

Muscardini
(IT ) Mijnheer de Voorzitter, Alleanza Nazionale koppelt haar instemming met uw kandidatuur aan de verplichtingen die u formeel op zich zult nemen voor de institutionele hervormingen van de Unie - die in het Verdrag van Amsterdam helaas niet voldoende uit de verf zijn gekomen - en aan het op gang brengen van de politieke unie.
De tragische gebeurtenissen in Kosovo en de militaire acties van de NAVO tonen overduidelijk aan dat de Europese Unie een gemeenschappelijk buitenlands en defensiebeleid dient te ontwikkelen. Zonder een dergelijk beleid bestaat Europa in feite niet. De afwezigheid van een zelfstandig Europa doet zich in deze dagen bijzonder sterk gevoelen. De ervaringen van de laatste tijd tonen sterker dan ooit tevoren aan hoe dringend de behoefte is aan een Europese politieke identiteit, aan een Europa dat zijn bondgenootschappen respecteert, maar tegelijkertijd op internationaal vlak als Europa herkenbaar is.
De Europese Top had reeds geruime tijd geleden aangekondigd dat hij de nieuwe voorzitter nog voor de verkiezingen zou hebben voorgedragen. Het spijt ons, mijnheer de voorzitter, dat u zich bij uw Italiaanse keuze misschien hebt laten beïnvloeden door de Europese linkse partijen, die op min of meer slinkse wijze wilden verhinderen dat u zich kandidaat zou stellen voor de Europese verkiezingen. Wij hebben het hier echter over Europa. Ons inziens moet een geconsolideerde democratische samenstelling van de komende Commissie het de politieke groeperingen mogelijk maken in de toekomst de kandidaturen voor het voorzitterschap van de Commissie te onderwerpen aan het oordeel van het Parlement. Het is niet terecht dat wij ons altijd moeten uitspreken over de voorstellen van de regeringen. Mijnheer de voorzitter, wij kijken uit naar "het seizoen van hervormingen en veranderingen" waar u in uw toespraak gewag van maakte, mits dit daadwerkelijke hervormingen zijn en niet slechts vage voorstellen. Wij hebben behoefte aan een politieke unie ter consolidatie van de economische unie, aan een echt buitenlands beleid en aan een aanpak voor de problemen van de mediterrane landen - zoals uzelf ook zei - aan een beleid voor immigratie, misdaadbestrijding en humanitaire hulp, waarbij ik ook denk aan de landbouwproducten die Europa blijft weggooien of niet produceren en onze economie ernstig schaden. Bovendien dient de GATT te worden herzien. Wij moeten onze nijverheid en ons productiesysteem vrijwaren en mogen ons wat dat betreft, ondanks de goede betrekkingen met de Verenigde Staten, niet laten chanteren. Wij mogen niet gedwongen worden zonder douanerechten en tegen dumpingprijzen producten uit derde landen in te voeren.
Mijnheer de Voorzitter, men kan ook de toekomst plannen door duidelijke sociale regels te eisen van de landen waaraan de Europese Unie steun verleent, van de derde en de vierde landen, van de republieken van de voormalige Sovjet-Unie. Men moet voorkomen dat de uitbreiding uitloopt op een verbreiding van armoede en werkloosheid. De uitbreiding moet gegrondvest zijn op een sterke Europese economie waarin de klemtoon wordt gelegd op de kwaliteit van de producten. Daar wij bij de prijzen niet concurrentiekrachtig kunnen zijn, moeten wij op de kwaliteit mikken. De toekomst plannen betekent dan ook dat de Commissie en het Parlement de handen in elkaar slaan en de Raad eraan herinneren dat hij niet altijd en overal het laatste woord heeft. Dan krijgen de Europese burgers namelijk het gevoel helemaal niet meer mee te tellen.
Dat zou een goed begin van onze toekomstplanning zijn!

Fabre-Aubrespy
Geachte voorgedragen voorzitter van de Commissie, u heeft verklaard een sterk Europa te willen. Ik vrees dat u door uw houding bijdraagt tot de definitieve verdwijning van de Europese Unie.
In de eerste plaats accepteert u namelijk dat de bepalingen van het Verdrag niet op een correcte manier worden toegepast. In artikel 159 staat namelijk dat er zo spoedig mogelijk nieuwe commissarissen moeten worden benoemd. Hierin staat tevens dat het Europees Parlement zich eerst uitspreekt over de Commissie voor de resterende zes maanden en daarna het nieuwe Parlement zich uitspreekt over de Commissie voor de vijf komende jaar.
U staat verder op het punt de verantwoordelijkheid voor het voorzitterschap van de Commissie op u te nemen, zonder een les te hebben getrokken uit de recente gebeurtenissen. De Commissie - en u wordt omringd door demissionaire commissarissen - is door een meerderheid van het Parlement in staat van beschuldiging gesteld. Wij hebben geweigerd u kwijting te verlenen voor de uitvoering van de begroting 1996. De rekeningen over het jaar 1996 zijn dus niet goedgekeurd. Vervolgens hebben 232 leden van het Parlement voor de motie van afkeuring tegen de Commissie gestemd. Daarbij ging het niet om ene of de andere commissaris, maar om de Commissie in haar geheel, om de Commissie als college, met alle respect voor mevrouw Green die het over een "politiek spelletje" had, terwijl zijzelf dit spelletje het hele jaar heeft gespeeld. Het comité van wijzen heeft zich tot slot bijzonder streng getoond in zijn verslag en in zijn commentaar en verklaard dat geen enkele commissaris mag worden herbenoemd.
Als u een sterk Europa wilt, moet u er dus voor zorgen dat er zeer snel een nieuwe Commissie komt die tot taak heeft schoon schip te maken. Er moet bij de therapie dat worden gedaan wat bij de diagnose is gedaan. De Commissie moet haar werkwijze definitief veranderen, anders zult u het einde inluiden van heel Europa.

Le Pen
Mijnheer de Voorzitter, wat een hoop woorden! Hier vliegen allerlei engelen rond van onbepaald geslacht! Ook vliegen er echter een hoop vliegtuigen rond die bommen werpen, bommen die doden maken.
Ik wil hier plechtig protesteren tegen het oorlogsbeleid in Europa, tegen het door de Europese Unie gesteunde, maar onder Amerikaans bevel staand oorlogsbeleid in Europa!
Tumult
Dit misdadige beleid van agressie tegen Servië en de heldhaftige bevolking van dit kleine land is juridisch gezien een inbreuk op het Handvest van de VN en zelfs op het Verdrag van de NAVO en - door Frankrijk - op zijn grondwet!
Het voortdurend bombarderen van economische doelwitten en de burgerbevolking is één van de meest laffe en onvergeeflijke daden van de laatste 50 jaar! Moge God voorkomen dat u de toverleerlingen wordt van de derde wereldoorlog!
Tekenen van onrust

De Voorzitter
Ik geef het woord aan mevrouw Green op grond van artikel 108. Ik wil haar erop wijzen dat ze het woord mag voeren om te reageren op de opmerkingen die in de loop van het debat tot haar zijn gericht, om opvattingen die haar zijn toegedicht te weerleggen of om haar eigen opmerkingen te nuanceren.

Green
Mijnheer de Voorzitter, nu ik mijn naam heb horen vallen, wil ik graag het woord voeren over een persoonlijk feit.
Voor een Brits lid van het Parlement is het partijpolitieke gekonkel waar we hier vanochtend getuige van zijn geweest, welbeschouwd een godsgeschenk. Ik zou de betreffende leden willen zeggen dat ik dan ook uitstekend gedij in hun geschreeuw. Ik merk daarbij op dat de persoonlijke beledigingen die de rechtervleugel van dit Parlement naar mijn hoofd slingert, zijn toegenomen naarmate het politieke succes van rechts overal in de Europese Unie is afgenomen.
Tekenen van onrust
Het zij zo. Het zal de Europese burgers niet zijn ontgaan dat juist de Fractie van de Europese Volkspartij hopeloos was verdeeld over de motie van afkeuring die dit Parlement in de afgelopen maand maart werd voorgelegd, en dat de socialisten de steun kregen van de meerderheid.
Tekenen van onrust
Al hun geraas en getier dient slechts om al die problemen te verhullen. De heer Martens schept er behagen in dit Parlement te vertellen dat zijn partij in maart pleitte voor het aftreden van mevrouw Cresson. Hij vergeet daarbij te vermelden dat hij en de partij die hij vertegenwoordigt ook het aftreden hebben geëist van andere commissarissen die het comité van wijzen juist van alle blaam heeft gezuiverd.
Ik zou de heer Cox tenslotte willen zeggen dat zijn verklaring geheel in overeenstemming is met het goedkope opportunisme waar zijn politieke stroming bekend om staat.
Tekenen van onrust

De Voorzitter
Ik geef de heer Martens het woord om dezelfde reden, maar ik verzoek iedereen verder geen namen meer te noemen, want anders komt er geen eind aan deze kwestie. Mijnheer Martens, u heeft hetzelfde recht en dus het woord.

Martens
Voorzitter, ik vind dat mevrouw Green de slechte gewoonte heeft een politieke opmerking te vertalen in een persoonlijke opmerking.
Applaus
Ik wil er enkel aan toevoegen dat zij in januari van dit jaar een motie van wantrouwen heeft neergelegd zeggende dat de socialistische fractie zou tegenstemmen. Dit was het begin van de crisis en wanneer je bekritiseerd wordt voor deze politieke dwaling moet je het niet opvatten als een persoonlijke opmerking.
Applaus

De Voorzitter
Zoals afgesproken, zal de heer Prodi tijdens het komende investituurdebat op alle interventies ingaan. Voor vandaag staan er 200 stemmingen op onze agenda en voor morgen 300. Daar wij een kwartier over tijd zijn, wordt de vergadering niet onderbroken, maar gaan wij onmiddellijk over tot stemming.

Stemming
Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 92/117/EEG inzake maatregelen voor de bescherming tegen bepaalde zoönoses en bepaalde zoönoseverwekkers bij dieren en in producten van dierlijke oorsprong teneinde door voedsel overgedragen infecties en vergiftigingen te voorkomen (COM(99)0004 - C4-0068/99-99/0003(COD))Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling

Het Parlement keurt het Commissievoorstel goed

De Voorzitter
De stemming over één van de verslagen van de heer Kittelmann is zojuist beëindigd. Ik heb vernomen dat deze verslagen in alle talen beschikbaar zijn. Aangezien het Parlement heeft ingestemd met urgente behandeling van deze zaak, wil ik nu graag overgaan tot stemming over de overige verslagen.
Aanbeveling (A4-0126/99) namens de Commissie externe economische betrekkingen, betreffende het voorstel voor een besluit van de Raad inzake het standpunt van de Europese Gemeenschap over het ontwerpreglement van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties betreffende eenvormige voorschriften voor de goedkeuring van tankwagens van de categorieën N en O wat de kantelstabiliteit betreft (12832/98 - COM(98)0564 - C4-0098/99-98/0292(AVC)) (rapporteur: de heer Kittelmann)
Het Parlement keurt het besluit goed
Aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0152/99) van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, betreffende het gemeenschappelijk standpunt (EG) nr. 12/99, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een richtlijn van de Raad tot tweede wijziging van richtlijn 90/394/EEG betreffende de bescherming van de werknemers tegen de risico's van blootstelling aan carcinogene agentia op het werk en uitbreiding van die richtlijn tot mutagene agentia (13835/1/98 - C4-0002/99-98/0093(SYN)) (rapporteur: mevrouw Damião)
De Voorzitter verklaart dat het aldus gewijzigde gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd
Verslag (A4-0134/99) van de heer Weber, namens de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, over het voorstel voor een beschikking van de Raad tot sluiting van de overeenkomst tot wijziging van de overeenkomst inzake wetenschappelijke en technische samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en Canada (COM(98)0664 - C4-0703/98-98/0316(CNS))
Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan
Verslag (A4-0142/99) van mevrouw Plooij-van Gorsel, namens de Commissie externe economische betrekkingen, over het gewijzigd voorstel voor een verordening (EG) van de Raad betreffende de tenuitvoerlegging door de Commissie van een programma van specifieke maatregelen en acties om de toegang van goederen en grensoverschrijdende diensten van de EU tot de Japanse markt te verbeteren (COM(95)0188 - COM(98)0722 - C4-0062/99-95/0116(CNS))
Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan
Verslag (A4-0127/99) van mevrouw Flemming, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een besluit van de Raad inzake de goedkeuring, namens de Gemeenschap, van de wijziging van bijlage I en de aanneming van de nieuwe bijlagen VIII en IX bij het Verdrag inzake de beheersing van de grensoverschrijdende overbrenging van gevaarlijke afvalstoffen en de verwijdering ervan (Verdrag van Bazel), als neergelegd in Besluit IV/9 van de Conferentie van de Partijen (COM(98)0634 - C4-0680/98-98/0307(CNS))
Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan
Verslag (A4-0144/99) van de heer Langen, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het derde verslag van de Commissie betreffende de onderhandelingen over de toegang tot de markten van derde landen voor overheidsopdrachten op de onder richtlijn 93/38/EEG (de richtlijn nutsbedrijven) vallende gebieden (COM(98)0203 - C4-0457/98)
Het Parlement neemt de resolutie aan
Verslag (A4-0172/99) van mevrouw Kestelijn-Sierens, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over de mededeling van de Commissie aan de Raad "Bevordering van het ondernemerschap in Europa: prioriteiten voor de toekomst (COM(98)0222 - C4-0557/98)
Het Parlement neemt de resolutie aan
Verslag (A4-0147/99) van de heer Kenneth Collins, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over de rechtsgrondslag van het voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot de referentielaboratoria voor de controle op bacteriologische en virale besmettingen bij tweekleppige weekdieren (9594/97 - C4-0014/99-97/0182(COD))
Het Parlement neemt de resolutie aan
Verslag (A4-0179/99) van mevrouw Fraga Estévez, namens de Commissie visserij, over de rechtsgrondslag voor het voorstel en het gewijzigde voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van beschikking 93/383/EEG van de Raad van 14 juni 1993 met betrekking tot de referentielaboratoria voor controle op mariene biotoxines (10339/96 - C4-0013/99-96/0234(COD))
Het Parlement neemt de resolutie aan

Billingham
Mijnheer de Voorzitter, ik zou wat willen zeggen over amendement 12, maar voordat ik daartoe overga wil ik dit Parlement mijn excuses aanbieden. Toen mijn verslag hier gisteravond werd behandeld, was ik zelf niet aanwezig. Ik was gisteren halverwege de middag vertrokken vanaf London City Airport, maar kwam hier pas zeventien uur later aan. Tot overmaat van ramp ben ik ook nog eens mijn koffer kwijtgeraakt. Ik heb dus geen toelichting kunnen geven op dit zinvolle verslag, dat motorvoertuigen voor alle Europese burgers veiliger zal maken. Ik ken het amendement van de heer Rübig, steun het en hoop dat het Parlement er voor zal stemmen. Het is een verbetering van het door de commissie economische en monetaire zaken goedgekeurde amendement.
Applaus

De Voorzitter
Ik moet zeggen dat u er vanmorgen stralend uitziet. Je zou niet zeggen dat u het zonder uw bagage hebt moeten stellen.
Gelach
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

d'Ancona
Voorzitter, even uw aandacht. Wij hebben gisteren hier in de plenaire geconstateerd dat eigenlijk voor de eerste keer dit verslag over drugs op een brede steun mocht rekenen, maar dat dit evenwicht niet verstoord mocht worden. Ik heb zelf een amendement ingediend en het bleek in de bespreking dat dit nu iets was wat problemen op zou kunnen leveren. Ik vraag u om in amendement 9 het woord "ongecontroleerd" in de laatste regel te laten vervallen ofwel een gesplitste stemming te accepteren waarbij men voor of tegen dat woord kan stemmen. Maar ik heb liever dat u het woord "ongecontroleerd" laat doorstrepen.
Het Parlement neemt de resolutie aan

Elliott
Mijnheer de Voorzitter, we hebben vandaag een schrijven ontvangen waarin de diensten ons uitleggen hoe we ons moeten voorbereiden op de verhuizing naar het nieuwe IPE IV-gebouw. De meeste leden van dit Parlement hebben het IPE IV-gebouw nog nooit van binnen gezien, hoewel vele niet-leden naar verluidt inmiddels een rondleiding hebben gehad. Mijn vraag is of er tijdens de volgende vergaderperiode misschien iets kan worden geregeld voor de leden die het nieuwe gebouw nog voor de verhuizing graag even willen bekijken.

De Voorzitter
Dat lijkt me geen enkel probleem. Ik stel voor dat u contact opneemt met de bewakingsdienst en met hen een afspraak maakt over een rondleiding door het gebouw. Het probleem is dat er nog steeds bouwwerkzaamheden aan de gang zijn in het gebouw. Misschien kunnen we het zo organiseren dat de leden in groepen worden rondgeleid.

Wolf
De doelstelling van het IDA-programma is de bevordering van de elektronische gegevensuitwisseling tussen overheidsdiensten binnen de gehele Europese Unie. Dankzij het eerste IDA-besluit zijn er inmiddels verscheidene sectorale projecten ten uitvoer gelegd of op gang gebracht. Er blijven zich echter compatibiliteitsproblemen voordoen. Het nieuwe voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Europese Raad inzake een reeks richtsnoeren, waaronder de identificatie van projecten van gemeenschappelijk belang, ten behoeve van trans-Europese netten voor de elektronische gegevensuitwisseling tussen overheidsdiensten (A4-0131/99) en tot vaststelling van een reeks acties en maatregelen ter verzekering van de interoperabiliteit van en de toegang tot trans-Europese netten voor elektronische gegevensuitwisseling tussen overheidsdiensten (A4-0130/99), spitst zich toe op het delen van gemeenschappelijke concepten, instrumenten en generieke diensten tussen de verschillende netwerken en toepassingen.
In zijn gemeenschappelijk standpunt hecht de Raad zijn algehele of principiële goedkeuring aan de meeste amendementen die het EP na de eerste lezing heeft ingediend. De punten waarover de meningen nog uiteenlopen zijn door de rapporteur, mevrouw Read, opnieuw ter tafel gebracht. Het gaat daarbij om een verzoek de doelstelling van de Richtlijn als volgt te omschrijven: "het bieden van voordelen voor de mensen van de Europese Unie" (in plaats van de term burgers die in het gemeenschappelijk standpunt wordt gebruikt). Ook wordt ervoor gepleit dat de door de Commissie opgestelde evaluatie van de telematica niet alleen aan de Raad maar ook aan het Parlement ter beschikking wordt gesteld.
Ik zou mevrouw Read nogmaals willen gelukwensen met de constante hoge kwaliteit van haar inspanningen ten behoeve van een nieuw regelgevend kader, waarin de belangrijkste aspecten van de informatiemaatschappij die we nu en in de nabije toekomst zullen moeten delen, kunnen worden ondergebracht.
Verslag-Bontempi (A4-0133/99)
Berthu
Mijnheer de Voorzitter, het door het Oostenrijkse voorzitterschap ingediende en door de Europese Raad van Wenen in december 1998 aangenomen actieplan voor een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid is een tamelijk rigoureuze tekst die duidelijk beoogt de bepalingen van het Verdrag van Amsterdam op een meer realistische leest te schoeien. Dit kan niet worden gezegd van het verslag van het Europees Parlement over hetzelfde onderwerp, dat onze Vergadering vandaag heeft aangenomen en dat zoals gewoonlijk de federalistische stokpaardjes voorrang geeft boven de reële behoeften van de burgers.
In het actieplan van de Europese Raad wordt bijvoorbeeld meteen al verklaard dat het vrije verkeer weliswaar een fundamentele doelstelling is van het Verdrag, maar dat hierbij terdege rekening moet worden gehouden met de veiligheidseisen. In de tekst staat dat de vrijheid van de burgers boven het vrije verkeer moet worden gesteld, een vrijheid die er tevens in bestaat dat mensen kunnen leven in een omgeving waar de wet in acht wordt genomen. Wat het immigratie-en asielbeleid betreft, staat er meteen hierna in de tekst van de Raad dat er bovenal voorrang moet worden gegeven aan de bestrijding van de illegale immigratie.
De toonzetting van het verslag van het Europees Parlement is een heel andere. Hierin wordt "een verdergaande definitie van de grondrechten en het Europees burgerschap" als hoogste prioriteit beschouwd, alsof de lidstaten in een staat van semi-onbeschaafdheid verkeren waarbij de rechten van het individu voortdurend worden geschonden en er al eeuwenlang met smart wordt gewacht op de komst van de eurocraten om de rechtsstaat eindelijk te doen zegevieren. We worden allemaal duidelijk aangezien voor stommelingen.
In deze omstandigheden is het niet vreemd te moeten constateren dat het Europees Parlement het vrije verkeer van personen als één van de belangrijkste communautaire rechten beschouwt, terwijl de bestrijding van illegale immigratie verloren gaat temidden van een hele reeks uiteenlopende doelstellingen. Wij kunnen ons uiteraard eerder vinden in de opvatting van de Raad, waarbij natuurlijk moet worden gepreciseerd dat elke lidstaat zijn territoriale soevereiniteit moet behouden.

Andersson, Hulthén, Lööw en Sandberg-Fries
De ontwikkeling van de EU naar een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid is zeer belangrijk voor de burgers in Europa. Daarom begroeten wij het verslag-Bontempi. Het voorstel om Europol operationele bevoegdheden te geven en de oprichting van een Europees openbaar ministerie kunnen wij evenwel niet steunen, omdat dit niet in het Verdrag is voorzien. Europol is bedoeld om de nationale politiediensten aan te vullen en te helpen, zonder zelf tegenover de burgers op te treden. Wij zijn tegen de oprichting van een Europees openbaar ministerie, aangezien er geen supranationale strafrechtelijke samenwerking bestaat. De samenwerking op dit gebied moet ook in de toekomst intergouvernementeel blijven.

Blak, Iversen en Kirsten Jensen
De Deense sociaal-democraten hebben zich van stemming over het verslag-Bontempi onthouden. Het verslag schetst een waaier van instrumenten die de totstandbrenging van een ruimte voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid mogelijk moeten maken. De Deense sociaal-democraten vinden dat de fundamentele rechten van alle personen die in de EU verblijven, gerespecteerd moeten worden. Er zijn echter verschillende voorstellen in het verslag die wij niet kunnen steunen. Met name: de invoering van een corpus juris, een harmonisatie van de rechtspraak in de lidstaten en operationele bevoegdheden voor Europol. Daarom hebben wij ons van stemming over het verslag als geheel onthouden.

Caudron
Ik ben bijzonder ingenomen met dit verslag. Het actieplan van de Raad en de Commissie over de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid wordt hierin op de juiste waarde geschat. Dit plan beantwoordt aan het verzoek van de Europese Raad van Cardiff en ligt in de lijn van het duidelijke en ambitieuze streven om in de Unie hervormingen door te voeren die haar dichter bij de Europese burgers zullen brengen.
Een dergelijke ruimte komt vanzelfsprekend geleidelijk tot stand, met als belangrijke stappen de Overeenkomst van Schengen, het Verdrag van Maastricht en natuurlijk het Verdrag van Amsterdam. Het doet mij overigens plezier dat er een nieuwe titel is toegevoegd aan het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, namelijk "Visa, asiel, immigratie en andere beleidsterreinen die verband houden met het vrije verkeer van personen" , waardoor de samenhang op essentiële, de Europese burgers rechtstreeks rakende gebieden kan worden verbeterd. Ik ben het er echter niet mee eens dat de vrijstellingsclausule voor het Verenigd Koninkrijk, Denemarken en Ierland wordt gehandhaafd. Iedereen weet hoeveel een Europa "à la carte" in termen van samenhang kost.
Bij de totstandbrenging van de betrokken ruimte staat bijzonder veel op het spel. De rapporteur zegt terecht dat deze totstandbrenging één van de prioriteiten van de Unie moet worden. Ik steun dit idee, aangezien aan de verwachtingen van de Europese burgers moet worden voldaan. Welnu, deze burgers verlangen er sterk naar in veiligheid te leven binnen de grenzen van de Europese Unie. Om aan dit gerechtvaardigde verlangen te kunnen voldoen, moet er onder andere sprake zijn van betere grenscontroles en misdaadpreventie.
In veiligheid zijn, betekent tevens dat iemand in de wetenschap verkeert dat hij zijn rechten kan doen gelden door gerechtelijke stappen te ondernemen. Het is - met name bij mij - bekend dat grensoverschrijdende geschillen soms uiterst ingewikkelde problemen geven. Er moet dus naar worden gestreefd zowel de gang naar het gerecht als de samenwerking tussen de gerechtelijke instanties van de verschillende lidstaten te vergemakkelijken.
De opstelling van een handvest van de grondrechten blijft tot slot een fundamenteel punt. Met een dergelijke tekst zal duidelijk worden vastgesteld welke rechten de burgers binnen de Europese Unie kunnen doen gelden. Het beroemde Europees burgerschap dat door velen als een loze kreet wordt beschouwd, zal dan iets gaan betekenen. Het niveau van deze rechten moet zo hoog mogelijk zijn. Het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen moet deze rechten waarborgen. Ik vind het dan ook volstrekt onaanvaardbaar dat zijn bevoegdheid voor dergelijke aangelegenheden beperkt is.
Ik hoop dat het debat over dit onderwerp, dat in oktober 1999 in Finland zal worden gevoerd, vruchtbaar zal zijn, want ondanks de geboekte vooruitgang blijven er lacunes bestaan. Het Europees Parlement moet meer dan alleen worden geraadpleegd en de unanimiteitsregel moet plaatsmaken voor die van de gekwalificeerde meerderheid.

Lindqvist (ELDR), Eriksson, Sjöstedt en Svensson (GUE/NGL), Gahrton, Holm en Lindholm (V), Bonde, Lis Jensen, Krarup en Sandbæk (I-EDN)
Wij stemmen tegen het verslag-Bontempi betreffende de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, omdat wij denken dat het verslag van de Europese federale staat een prioriteit wil maken.
Het verslag is een aanbeveling van het zogenaamde corpus juris-ontwerp, met de oprichting van een Europees openbaar ministerie, dat een mandaat zou krijgen om gerechtelijke vervolging te kunnen instellen. Verder pleit het verslag voor de vaststelling van minimumnormen voor het begrip "criminele activiteiten" en toepasbare strafmaatregelen. Indien deze voorstellen gerealiseerd worden, is de EU niet alleen een politieke, maar ook een juridische unie, waarin de lidstaten verplicht worden hun tradities inzake rechtspraak en hun verschillende morele opvattingen over het begrip criminele activiteit, te harmoniseren. De EU-samenwerking zet daarmee een belangrijke stap in de richting van een echte federale staat. Niemand kent de gevolgen van de voorstellen in het verslag, maar dat de voorgestelde ingrepen in de nationale rechtspraak strijdig zijn met de uitzondering die bepaalde lidstaten voor de samenwerking op politieel en juridisch gebied hebben bedongen, ligt voor de hand.
Met de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid wil de EU de rechtszekerheid van het individu waarborgen. Wij vinden dat men de rechtszekerheid en het vertrouwen van de burger in het juridische en politieke systeem niet verbetert door de verschillende culturen op het gebied van rechtspraak in de lidstaten te ondermijnen en bevoegdheden over te hevelen naar een systeem dat weinig steun van de bevolking heeft. De bepalingen op het gebied van binnenlandse zaken en justitie moeten daarom een nationale aangelegenheid blijven.

Palm, Theorin en Wibe
Om verschillende redenen kunnen wij dit verslag niet steunen.
De rapporteur is van oordeel dat de bestrijding van de criminaliteit op EU-niveau dient te gebeuren en dat Europol operationele bevoegdheden moet hebben. Wij vinden het ten eerste overbodig nog een organisatie op te richten, omdat Interpol, waarvan ongeveer 150 landen lid zijn, reeds bestaat en uitstekend werkt. Bovendien heeft Europol geen democratische structuur. Wij zijn er vast van overtuigd dat Europol een bedreiging zal vormen voor de persoonlijke integriteit van de burgers en dat het geen rechtszekerheid maar rechteloosheid zal bieden.
Een harmonisatie van het nationaal beleid op gebieden zoals visum, immigratie en asiel is volgens ons niet wenselijk. Zolang in één specifiek land asiel wordt aangevraagd, is een harmonisatie bovendien niet nuttig en niet verdedigbaar.
De rapporteur wenst een harmonisatie van het internationaal privaatrecht. Dit is evenmin wenselijk, omdat met name het gezinsrecht sterk verschilt van lidstaat tot lidstaat. Bovendien is het nutteloos, omdat het belangrijkste aspect met betrekking tot de handel en met name internationale privé-overeenkomsten, reeds in het Verdrag van Rome geregeld zijn. Dit geldt ook voor de eis van de rapporteur dat er tussen de lidstaten een wederzijdse erkenning van de arresten moet zijn. De regels hiervoor zijn reeds grotendeels vastgelegd in de Verdragen van Brussel en Lugano en in nog een overeenkomst over gezinsrecht die op dit ogenblik in de maak is. De conclusie is dat de rapporteur harmonisatie omwille van de harmonisatie nastreeft.
Met betrekking tot de harmonisatie van het procesrecht, wijs ik erop dat dit een belangrijk onderdeel is van de nationale rechtscultuur en in grote mate de organisatie van de rechtbanken bepaalt. Dit verschilt ook sterk van lidstaat tot lidstaat.
Op het gebied van strafrecht kan men vaststellen dat de rapporteur een zeer ruime definitie van het begrip misdaad geeft met het oog op eventuele harmonisatie. In Frankrijk en Duitsland is het bijvoorbeeld verboden de zogenaamde historische waarheden te ontkennen, wat regelrecht indruist tegen de Zweedse vrijheid van meningsuiting. Het strafrecht is het opperste machtsinstrument van de staat en het is zeer belangrijk dat beslissingen over wat al dan niet onder het strafrecht valt en welke strafmaatregelen toepasbaar zijn, met respect voor de democratie genomen worden. Het is niet de moeite waard het risico te lopen dat we op een bepaald moment de inhoud van het begrip strafrecht opnieuw moeten definiëren, alleen maar omdat we bepaalde soorten criminele activiteiten efficiënter willen kunnen straffen.
Tenslotte pleit het verslag voor afschaffing van de voorwaarde van dubbele schuld bij uitwijzing, dit wil zeggen dat uitwijzing slechts mogelijk is wanneer de feiten waarvoor iemand veroordeeld is, in beide landen strafbaar zijn. Deze voorwaarde laat verschillende opvattingen over het begrip criminele activiteit toe. Wegens de grote verschillen tussen de lidstaten moet deze eis behouden blijven.
Verslag-Schmid (A4-0141/99)
Andersson, Hulthén, Lööw, Palm, Sandberg-Fries en Theorin
Wij vinden dit een zeer goed verslag. Over één punt hebben wij echter een andere opvatting. Wij vinden namelijk dat de definitie van het begrip kind moet overeenstemmen met de bestaande internationale overeenkomsten, dit wil zeggen, kinderen zijn personen onder 18 jaar.

Blak, Iversen en Kirsten Jensen
De Deense sociaal-democraten stemmen voor een gemeenschappelijk optreden ter bestrijding van kinderporno op Internet. De bestrijding van criminaliteit op Internet is van nature grensoverschrijdend en daarom is op dit gebied internationale en Europese samenwerking vereist. Wij moeten dus zo snel mogelijk dit gemeenschappelijk optreden concretiseren, waarbij ook de Internet-aanbieders betrokken moeten worden. De oproep om een uniforme beschermingsleeftijd in te voeren kunnen wij echter niet steunen. De beschermingsleeftijd moet ons inziens door de lidstaten worden vastgesteld.

Caudron
De dringende noodzaak om een felle strijd te leveren tegen de kinderpornografische netwerken die Internet overspoelen, staat buiten kijf. Daarom steun ik het verslag van onze collega Schmid.
Ook al hebben de netgebruikers en de netproviders natuurlijk een taak te vervullen bij deze strijd vóór de menselijke waardigheid, mogen we niet alleen op hun rekenen. Ik acht het dan ook noodzakelijk bepaalde individuele of collectieve initiatieven te verwelkomen. Dankzij deze samenwerking met de bevoegde instanties is er een stokje gestoken voor een groot aantal activiteiten.
Het lijkt mij echter absoluut noodzakelijk dat de personele en materiële middelen via Europol worden gebundeld om zo de strijd tegen deze misdaden doeltreffender te maken.
In dit opzicht ben ik het met de rapporteur eens over de benaming van deze kinderpornografische activiteiten. Ja, het gaat hier wel degelijk over misdaden en de lidstaten moeten dienovereenkomstig handelen.
Ook al is dit een belangrijke stap van de Europese Unie in deze strijd, toch moeten de Europeanen absoluut een krachtig initiatief nemen ten aanzien van de derde landen opdat deze netwerken in geen enkel land respijt krijgen.
Het lijkt tot slot noodzakelijk de "hosts " van websites te verenigen teneinde de op dit gebied ondernomen actie af te remmen, waarbij het hoofdkenmerk van het wereldwijde web - dat wil zeggen de vrijheid - blijft bestaan, een vrijheid die echter in geen geval synoniem mag zijn met onverantwoordelijkheid en anonimiteit.

Ford
Dit verslag kan mijn goedkeuring wegdragen. Er zijn mensen die vinden dat de informatie op Internet onder geen enkele vorm van censuur mag komen te vallen, maar daar ben ik het niet mee eens. Hoewel ik heel ruimdenkend ben over hetgeen vertoond mag worden, denk ik dat met bepaalde afbeeldingen of wensen de grenzen van het toelaatbare worden overschreden.
Een van die grenzen is pedofilie. Ook informatie die aanzet tot rassenhaat en de zogenaamde "snuff movies' waarin mensen in het echt worden gemarteld en gedood, acht ik ontoelaatbaar.
Een van de argumenten is dat de informatie op Internet heel moeilijk te controleren is. Dat is misschien wel zo, maar moord hebben we per slot van rekening ook strafbaar gesteld en het voorkomen daarvan is ook geen sinecure. Overigens heeft de parlementaire unit voor de beoordeling van het wetenschappelijk en technologisch beleid (STOA) onlangs een verslag uitgebracht waaruit blijkt dat die controle wellicht minder complex is dan aanvankelijk werd gedacht. Een kenmerk van pedo-erotische en pornografische afbeeldingen is bijvoorbeeld simpelweg dat een groot deel van het scherm door de tint van menselijke huid in beslag wordt genomen.
Misschien zijn de middelen voor controle er dus wel degelijk. Waar het ons wellicht alleen aan schort is de wil om in te grijpen.

Martin, David
Ik stem voor het verslag-Schmid. Een van de meest verontrustende gevolgen van de ontwikkeling van het Internet is mijns inziens namelijk dat het de verspreiders van kinderporno vrij spel biedt.
Voor de bestrijding van kinderporno is de medewerking van de internetgebruikers onmisbaar. We zouden de gebruikers moeten aanmoedigen de justitie in te lichten, zodra ze het vermoeden hebben dat een bepaalde internetsite voor de verspreiding van kinderporno wordt gebruikt.
Aangezien het internet zich niet aan landsgrenzen stoort, is het bovendien cruciaal dat de lidstaten hun medewerking verlenen in de strijd tegen dit verwerpelijke verschijnsel.
Het vervaardigen, verwerken, leveren, verspreiden en bezitten van kinderporno moet in alle lidstaten strafbaar worden gesteld. Gevallen van kinderporno dienen onmiddellijk aan Europol te worden gemeld. Deze welkome stap zal een belangrijke bijdrage leveren aan onze gezamenlijke strijd tegen deze zorgwekkende handel.

Titley
Dit verslag heeft mijn warme steun en ik zal er dus ook voor stemmen. Hoewel het Internet natuurlijk een fantastisch hulpmiddel is dat de mensheid geweldige mogelijkheden biedt, mogen we de schaduwzijde ervan niet uit het oog verliezen. Juist de vrijheid en de toegankelijkheid die Internet zo waardevol maken als hulpmiddel in het bedrijfsleven en het onderwijs, maken het ook tot een ideaal instrument voor mensen die erop uit zijn weerzinwekkend materiaal te verspreiden, zoals kinderporno.
De Britse Labourregering doet er alles aan om paal en perk te stellen aan deze vunzige handel. We bouwen daarbij voort op de fundamenten die tijdens de conferentie in Stockholm en de UNESCO-Conventie over de seksuele uitbuiting van kinderen, respectievelijk in 1996 en 1999, werden gelegd. Ook de aanbevelingen in het verslag dat we nu bespreken hebben onze steun. We streven naar intensivering van de samenwerking tussen de nationale politiemachten, onder andere door middel van een non-stop gegevensuitwisseling. Verder zullen we met onze Europese partners samenwerken aan de ontwikkeling van internetfilters om de verspreiding van kinderporno een halt toe te roepen.
De Labourregering zal niet rusten totdat diegenen die zich aan deze duistere praktijken schuldig maken, worden aangehouden en hun gerechte straf ondergaan.
Verslag-Reding (A4-0143/99)
Posselt
Mijnheer de Voorzitter, CDU en CSU moesten wel stemmen tegen het verslag-Reding, omdat het door de linkse amendementen onaanvaardbaar was geworden. We betreuren dat de belangrijke kwesties van asielzoekers en burgeroorlogsvluchtelingen telkens weer worden gekoppeld aan een of andere ideologische eis, zoals in amendement 12 over het kiesrecht, enzovoort. Dit maakt het ons alleen maar moeilijker om hulp te bieden in echte noodsituaties. Het getuigt van een onverdraaglijke hypocrisie dat voor zulke amendementen juist degenen stemmen die in situaties zoals die van de vluchtelingenstroom uit Kosovo, niet bereid zijn hun aandeel van de vluchtelingen op te nemen. Frankrijk bijvoorbeeld, mijnheer Jospin, heeft niemand uit Kosovo opgenomen. In Beieren hebben we al gezorgd voor opvangvoorzieningen voor 7.000 mensen.
Waar het om gaat, is dat we daadwerkelijk hulp verlenen in de praktijk en dat deze belangrijke thematiek niet langer wordt overladen met ideologische wensvoorstellingen. Anders zullen we bij echte noodgevallen inefficiënt blijven, niet kunnen helpen en ongewenste controversen uitlokken. Daarom roep ik de linkerzijde van dit Parlement op eindelijk tot een consensus te komen over deze kwesties.

Berthu
In de door het Oostenrijkse voorzitterschap uitgebrachte strategienota inzake migratie en asiel wordt de volgende verontrustende balans opgemaakt: enerzijds hebben we in de laatste vijf jaar niet kunnen constateren dat, wat de belangrijkste regio's van herkomst betreft, de migratiemogelijkheden of de daadwerkelijke emigratie zijn afgenomen, integendeel, en anderzijds hebben noch de controles aan de buitengrenzen van de Unie of de Schengen-ruimte, noch de vreemdelingen- of asielwetgeving van de lidstaten een eind kunnen maken aan de illegale immigratie. In deze nota wordt tevens meer dan terecht de aandacht gevestigd op het andere karakter dat deze migratiestromen tegenwoordig hebben: in de voorbije decennia vloeiden deze stromen overwegend voort uit de bipolaire tegenstelling tussen het westen en de communistische wereld, terwijl ze tegenwoordig hoofdzakelijk het gevolg zijn van massale uittocht ten gevolgde van etnische conflicten of van precaire levensomstandigheden in een groot aantal landen.
Als gevolg van deze constatering doet de Raad in zijn strategienota een oproep tot herziening van de doelstellingen. Ook wil hij de instrumenten een Europees tintje geven. In deze nota wordt met name voorgesteld de migratiedruk aan de bron te verlichten door actie te ondernemen in de emigratielanden, alsmede de illegale immigratie terug te dringen door scherpere controles en een betere bestrijding van de mensensmokkelnetwerken. Hiernaast wordt voorgesteld om uniformiteit te brengen in de officiële controles die toegang tot het grondgebied van de lidstaten moeten geven, vanaf het land van herkomst via een of meer doorreislanden tot de eindbestemming en om, tot slot, meer gebruik te maken van kwantitatieve maatregelen ter beheersing van de nieuwe migratiestromen (quota's), ook voor gezinshereniging.
Wat de aldus gedefinieerde doelstellingen betreft, hebben we alleen enige bedenkingen tegen het voorstel voor een nieuw stelsel ter bescherming van vluchtelingen. Dat voorstel zou in een groot aantal gevallen wel eens extra aantrekkingskracht kunnen uitoefenen.
In het verslag-Reding spant het Europees Parlement zich helaas in om deze voorstellen minder streng te maken, ja zelfs te verdraaien, waaruit duidelijk blijkt welke moeilijkheden we zouden ondervinden, als we morgen samen met dit Parlement tot een enigszins restrictief immigratiebeleid zouden willen komen.
Juist in het tweede hoofdstuk, betreffende de institutionele instrumenten van het te voeren beleid, lijkt de nota van het Oostenrijkse voorzitterschap het meest te kort te schieten. Het spreekt vanzelf dat het migratieprobleem zich in alle landen van Europa voordoet en dat er bij voorkeur een Europese oplossing moet worden gevonden. Deze oplossing zou echter alleen zin hebben als zij zou resulteren in een rigoureuzer beleid dan het huidige. Welnu, het in het Verdrag van Amsterdam voorzien, Europees institutioneel systeem, met het initiatiefmonopolie van de Commissie en de medebeslissing van het Europees Parlement, dreigt juist te resulteren in een minder streng beleid. Ons beleid barst dus van de tegenstrijdigheden.
De vaststelling van een Europees beleid mag bovendien niet inhouden dat de lidstaten geen autonome beslissingen meer mogen nemen. Anders lopen we het risico dat de lidstaten zich niet langer verantwoordelijk achten, waardoor we eens te meer het tegenovergestelde zouden bereiken van wat we beogen. De Fractie Europa der Naties is dan ook van mening dat dit beleid moet blijven vallen binnen een kader waarin beslissingen met eenparigheid van stemmen worden genomen, met een vrijwaringsclausule voor nationaal en discretionair gebruik waarmee, indien nodig, snel correcties kunnen worden aangebracht.

Eriksson, Sjöstedt en Svensson (GUE/NGL), Bonde en Sandbæk (I-EDN)
Wij hebben voor het verslag gestemd, omdat het een aantal fundamentele principes voor het vluchtelingenbeleid vaststelt. Dit is zeer belangrijk, omdat de strategie van de Raad tot nog toe grotendeels gekenmerkt werd door repressie en gebrek aan verantwoordelijkheid.
Het verslag bevat ook bepaalde eisen inzake harmonisatie en supranationaliteit, die wij echter verwerpen.
Verslag-Pirker (A4-0138/99)
McKenna
Mijnheer de Voorzitter, het voorstel in dit verslag voor het nemen van vingerafdrukken van immigranten en asielzoekers leidt tot een gevaarlijke situatie waarin deze mensen als criminelen worden behandeld. Normaal gesproken worden er alleen vingerafdrukken genomen van criminelen of mensen die van criminele activiteiten worden verdacht. Het voorstel om al vingerafdrukken te nemen van jongeren boven de 13 is volstrekt onaanvaardbaar. Het geeft maar weer eens aan op welke manier de EU tegen asielzoekers en vluchtelingen aankijkt: ze worden automatisch en onmiddellijk als criminelen gebrandmerkt. Dit alles wordt er doorgedrukt onder het mom van bescherming van asielzoekers en vluchtelingen, maar dat is natuurlijk niet de werkelijke reden. Deze mensen worden op deze manier juist bedreigd en in gevaar gebracht en bijzonder kwetsbaar gemaakt. Het komt erop neer dat ze als criminelen worden behandeld. Dat is voor ons onaanvaardbaar. We moeten onze benadering van asielzoekers en vluchtelingen opnieuw gaan bekijken, juist in de huidige situatie nu er zoveel bezorgdheid bestaat over de gebeurtenissen in het voormalige Joegoslavië en de aantallen vluchtelingen in die regio.
Zijn we nu echt van plan mensen die door omstandigheden gedwongen worden asiel aan te vragen of op de vlucht zijn voor vervolging, als criminelen te behandelen? Ik vind dat onacceptabel.
Verslag-Zimmermann (A4-0115/99)
Le Gallou
Mijnheer de Voorzitter, Europa kan niet alle ellende van de wereld opvangen. Dat heeft onze collega en oud-premier Michel Rocard vroeger gezegd met betrekking tot Frankrijk. Nee, alle vluchtelingen van de wereld komen niet in aanmerking voor opvang in Europa. Als ze ergens moeten worden opgevangen, dan is dit in de landen die op etnisch, cultureel en religieus vlak het meest overeenstemmen met hun vaderlanden.
Als de Albanezen uit Kosovo moeten worden opgevangen, dan moet dit in Albanië of Turkije gebeuren en niet in West-Europa, waarvan de economische en sociale voordelen aantrekkingskracht uitoefenen op de hele wereld. Daarbij komen immigratiestromen op gang die zowel voor de opvanglanden als de landen van herkomst schadelijk zijn. Het Europees karakter van de Europese Unie - Europees qua bevolking, cultuur en religie - moet bewaard blijven en daarom moeten we ons een "nulimmigratie" ten doel stellen en ook vasthouden aan deze doelstelling.

Caudron
Het debat dat we vandaag voeren, is helaas bijzonder actueel. Op het moment waarop ik spreek, worden duizenden Kosovaren op een, zoals bekend, hardhandige manier uit hun huizen verdreven, gedeporteerd en geparkeerd in overhaast opgezette vluchtelingenkampen, in afwachting van een eventuele terugkeer naar hun land. Sommigen van hen, met name degenen die zich in Macedonië bevinden, zijn genoodzaakt het vliegtuig te nemen naar onbekende bestemmingen. Wij, de lidstaten van de Europese Unie, moeten deze personen, deze vluchtelingen op betamelijke, dat wil zeggen op een menswaardige wijze opvangen en vervolgens alles in het werk stellen opdat zij snel kunnen terugkeren naar hun land.
Dezelfde invalshoek vinden we terug in het voorstel voor een gemeenschappelijk optreden waarover we vandaag van gedachten wisselen. Ik kan mij helemaal vinden in de doelstellingen van betere voorzieningen voor de opvang van ontheemden en asielzoekers en de vrijwillige terugkeer van vluchtelingen.
De opvangvoorzieningen moeten niet alleen op materieel, maar ook op menselijk vlak worden verbeterd, want deze mensen verkeren doorgaans in grote psychische nood.
Verder commentaar is overbodig: u ziet allemaal de verschrikkelijke beelden voor u die op alle televisietoestellen in de wereld zijn vertoond, behalve op de Servische zenders!
De opvang is slechts één fase. De terugkeer van deze mensen naar hun land en hun herintegratie moeten eveneens worden vergemakkelijkt.
Ik vestig echter de aandacht op een lacune waarvan de ernst wordt aangetoond door de gebeurtenissen op de Balkan. De Commissie heeft verzuimd een door het Europees Parlement naar voren gebracht essentieel aspect over te nemen, te weten de noodhulp ingeval van een plotselinge toestroom van vluchtelingen uit een regio waar zich een ernstige crisis voordoet.
Ik zou tot slot de aandacht willen vestigen op het feit dat het Europees Parlement zich inzet voor vluchtelingen en in staat is op gebeurtenissen te anticiperen. Voor het begrotingsjaar 1999 heeft het namelijk voorgesteld een Europees Vluchtelingenfonds op te richten. Met ingang van het jaar 2000 zou het hele vluchtelingenbeleid uit dit fonds moeten worden gefinancierd. Met ingang van dezelfde datum zullen deze zaken onder de communautaire bevoegdheden vallen. Dit kan alleen maar worden toegejuicht.

Martin, David
Nu de crisis in Kosovo een hoogtepunt lijkt te bereiken, is er des te meer reden om de twee voorstellen van de Raad over de positie van vluchtelingen urgent te behandelen.
Deze twee voorstellen worden onder de "derde pijler' ondergebracht en zullen opnieuw moeten worden bekeken als het Verdrag van Amsterdam in werking is getreden.
Het eerste voorstel behelst de ondersteuning en verdere ontwikkeling van de bestaande maatregelen op plaatselijk, regionaal, nationaal en EU-niveau ter bescherming van de onafhankelijke status van vluchtelingen en ter bestrijding van sociale uitsluiting.
De tweede maatregel is een voorstel voor een gezamenlijk optreden ten bate van de opvang en vrijwillige repatriëring van vluchtelingen, ontheemden en asielzoekers. Dat optreden moet leiden tot verbetering van de opvang van asielzoekers en ontheemden en moet hen de terugkeer tot en het opnieuw vestigen in hun vaderland vergemakkelijken.
De meeste amendementen van mevrouw Zimmermann zijn welkome aanvullingen op de voorstellen. Ik beschouw met name het voorstel voor de oprichting van een Europees Vluchtelingenfonds en steun voor opvangcentra in de lidstaten als belangrijke initiatieven op dit gebied.

Palm, Theorin en Wibe
Wij vinden dit in principe een goed verslag, omdat het een analyse maakt van de problemen die de lidstaten met het asielbeleid ondervinden. Wij staan echter zeer sceptisch tegenover het gemeenschappelijk asielbeleid dat in het verslag geschetst wordt. Wij vinden dat het asielbeleid een nationale aangelegenheid moet blijven, zolang de asielaanvragen in de lidstaten worden ingediend, wat waarschijnlijk nog een poosje het geval zal zijn.
Wij hebben bijgevolg ook onze twijfels over het in het verslag voorgestelde gemeenschappelijk fonds. Uiteraard moet de Unie steun kunnen verlenen aan landen die het economisch moeilijk hebben, maar wij houden niet van bepaalde formuleringen, bijvoorbeeld dat "alle aspecten van het vluchtelingenbeleid" via het Europees vluchtelingenfonds gefinancierd moeten worden.
Verslag-Harrison (A4-0174/99)
Palm, Theorin en Wibe
Dit verslag heeft een interessante redenering opgebouwd rond de BTW en hoe die aangewend kan worden, maar wij vinden dat deze discussie hier niet thuishoort. Belastingen en dus ook BTW behoren tot de nationale bevoegdheid.
Tweede verslag-Cox (A4-0171/99)
Bonde en Sandbæk
Wij zijn in het algemeen voorstander van het gebruik van milieuheffingen als middel om belangrijke milieuverbeteringen tot stand te brengen. Wij zijn echter slechts voorstander van een gemeenschappelijke EU-milieuheffing, mits het milieu werkelijk centraal staat en de inkomsten terug naar de kas van de lidstaten vloeien. Wij kunnen er niet mee instemmen dat de EU deze nationale economische instrumenten alleen hanteert met de bedoeling de handel en de interne markt te bevorderen. Daarom hebben wij voor de verschillende onderdelen van het verslag gestemd, maar wij hebben ons van stemming over het verslag als geheel onthouden.

Eriksson, Sjöstedt en Svensson
Wij hebben in de eindstemming om de volgende redenen tegen het verslag gestemd:
Het verslag bevat een aantal positieve voorstellen voor het milieu, die onze steun krijgen.
Het verslag is echter opgebouwd op een systeem voor zogenaamde heroriëntatie van de belastingen, die bedoeld is om de belastinggrondslag van de landen te verlagen, de sociale zekerheidsstelsels te draineren en een sociale lastenverdeling te bemoeilijken.
Het verslag is als geheel - wij citeren letterlijk uit het advies van de milieucommissie - meer bruin dan groen.
Het verslag bevat geen verwijzing naar kernenergie en de daarmee verband houdende problematiek.
Het verslag begeeft zich op het terrein van het fiscaal beleid, wat een krenking is van de nationale parlementen die de bevolking vertegenwoordigen en van hun recht om zelf hun belastingen vast te stellen. Het gaat veel verder dan alleen het principe van minimumbelastingtarieven. Het verslag kent de bevoegdheid voor belastingen toe aan instellingen die geen democratische legitimiteit hebben en wier beleid aan de controle van de burgers ontsnapt.

Lukas
We stemmen in met het verslag-Cox, omdat de "milieubelasting" onder bepaalde voorwaarden een zinvolle beleidsmaatregel is. Er moeten vooraf echter enkele belangrijke stappen worden gedaan:
een fundamentele belastinghervorming - algemene vermindering van de totale belastingopbrengsten-bestemmingsheffing-duidelijke bevoordeling van hernieuwbare energiebronnenDe milieubelasting is bedoeld als beleidsinstrument en mag onder geen beding ontaarden in een instrument om nieuwe inkomstenbronnen aan te boren. Om die reden verwerpen we ook amendement 6.

Porto
Het is de tweede maal dat wij ons hier in dit Parlement over het voorstel voor een richtlijn betreffende de belasting van energieproducten buigen. Ik zou collega Cox dan ook van harte willen feliciteren met zijn inspanningen ter vereenvoudiging en rationalisering van het voorstel. Nochtans zie ik mij genoodzaakt reeds vroeger aangehaalde problemen in herinnering te brengen die ook in, mede door mij ondertekende amendementen worden aangestipt. Aangezien deze verworpen zijn, hebben mijn fractie en ik tegengestemd.
Wat de belastingneutraliteit betreft - los van het feit dat een belasting die de productiefuncties wijzigt, onmogelijk als neutraal kan worden bestempeld - stellen wij ons de vraag of dit werkelijk een prioritaire doelstelling is. Het is immers vooral van belang dat wij een welvarende economie tot stand brengen die werkgelegenheid schept. Werkgelegenheid is ongetwijfeld een prioritaire doelstelling en wij moeten nagaan of een buitensporig hoge energiebelasting hierop geen nadelige invloed uitoefent.
Hoe het ook zij, wij moeten er in de eerste plaats voor zorgen dat de concurrentieverhouding tussen de productiesectoren en de vervoerstakken niet wordt verstoord. Wij moeten met name vermijden dat bepaalde sectoren zonder aanvaardbare reden benadeeld worden ten opzichte van de rest. Het lijdt uiteraard geen twijfel dat wij rekening moeten houden met de respectievelijke sociale lasten, maar dat is volgens ons nog geen reden om zomaar op arbitraire wijze een voorkeursbehandeling te verlenen aan de sectoren en de vervoermiddelen die qua luchtvervuiling en geluidshinder sterk te wensen overlaten.
Tot slot zou ik nog willen terugkomen op het probleem van de sociale rechtvaardigheid en de economische samenhang, waar wij helaas geen antwoord op hebben gekregen. Het is volkomen onaanvaardbaar dat minvermogende families, die naar verhouding een groter percentage van hun inkomen aan energie besteden, van dit voorstel de dupe worden. Hetzelfde geldt voor de perifere landen. Deze zien hun vervoerskosten de pan uitrijzen, met name in de sectoren die noodzakelijkerwijs een grote hoeveelheid energie verbruiken en waarvoor niet onmiddellijk realistische alternatieven kunnen worden gevonden. Het wegvervoer is daar een voorbeeld van.

Souchet
De ons ter bestudering voorgelegde voorstellen beantwoorden ten dele aan de in artikel 10 van Richtlijn 92/82/EEG vastgestelde verplichting van minimumaccijnstarieven voor minerale oliën, alsmede aan de uitnodiging van de Raad om nieuwe voorstellen in te dienen op het gebied van de belasting op energieproducten. Deze uitnodiging werd geformuleerd nadat de onderhandelingen over de energieheffing op CO2 -emissies zijn vastgelopen.
Welnu, elke belasting moet gemakkelijk te begrijpen, gemakkelijk te innen en moeilijk te ontduiken zijn. Daarom zijn wij voorstander van het beginsel "de vervuiler betaalt" .
De afgevaardigden van de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van Nationale Staten delen echter de door alle betrokken economische sectoren geuite bezorgdheid over de invoering van nieuwe belastingen op energieproducten en de verhoging van de reeds bestaande belastingen. Wij beschouwen de invoering van een communautair kader voor de belasting op energieproducten, met een flexibele speelruimte voor de lidstaten bij de toepassing van indirecte belastingen, als een geschikte uitweg uit de impasse waarin de Unie zich bevindt als gevolg van de mislukte energieheffing op CO2 -emissies. Dit is een middel waarmee de opbouw van de interne energiemarkt kan worden voortgezet en het juiste antwoord kan worden gegeven op de in Kyoto aangegane verplichtingen.
De prijs van de energieproducten wordt namelijk grotendeels bepaald door het belastingstelsel. Dit laatste kan dus bijdragen tot een optimalisering van het energieverbruik door de energie-efficiëntie te bevorderen en de uitstoot van vervuilende stoffen in de lucht en de globale productie van afvalstoffen te beperken.
Wij zijn van mening dat een echte "milieubelastinghervorming" een element kan zijn in de strijd tegen de werkloosheid in de lidstaten, op voorwaarde dat er aan de regels van de Wereldhandelsorganisatie een milieuclausule wordt toegevoegd, iets waarop we tijdens de laatste onderhandelingen van de GATT al uitdrukkelijk hebben aangedrongen. Als dit niet gebeurt, zouden we discriminerende maatregelen creëren die nadelig zijn voor onze eigen ondernemingen. Als de verhoging van de inkomsten uit belastingen op het energieverbruik op een correcte manier wordt gecompenseerd door een verlichting van de arbeidslasten van de ondernemingen, kan zij een positief effect hebben op de werkgelegenheid, op voorwaarde natuurlijk dat er geen delokalisatie plaatsvindt van de productiemiddelen in de energie-intensieve industriële sectoren, zoals bijvoorbeeld in de jaren "70 in de Franse tuinbouwsector het geval was.
Onze fractie heeft derhalve haar goedkeuring gehecht aan de amendementen die een eenvoudige toepassing van het belastingstelsel voorstaan, met inbegrip van de verschillende afwijkingsbeginselen. Ook heeft zij alle amendementen die systematisch tot een zwaardere belasting op energieproducten zouden leiden, verworpen. Bepaalde amendementen waren er namelijk op gericht een voor alle energieproducten geldende systematische verhoging met een bepaalde coëfficiënt in te voeren, zonder rekening te houden met de internationale verplichtingen waaraan we in het kader van de Wereldhandelsorganisatie moeten voldoen.

Wolf
Nadat in februari de plenaire vergadering in Straatsburg het ontwerpverslag over energiebelasting met een kleine meerderheid (Fractie van de Europese Volkspartij, Fractie Unie voor Europa en verscheidene socialistische leden), heeft terugverwezen naar de commissie (verwerping van de wetgevingsresolutie met 215 stemmen voor, 239 tegen en 20 onthoudingen), heeft het Europees Parlement vandaag met 278 stemmen voor, 219 tegen en 16 onthoudingen het tweede verslag aangenomen. In dit, ten opzichte van het eerste, in wezen onveranderde verslag wordt algemene instemming betuigd met het voorstel van de Commissie tot vaststelling van bindende minimum-belastingniveaus voor energieproducten - minerale oliën, kolen, elektriciteit en wat dies meer zij - maar worden tevens een aantal wijzigingen voorgesteld voor het Commissievoorstel. Deze zijn:
hernieuwbare energiebronnen moeten worden uitgezonderd van het toepassingsgebied van de verordening; -in plaats van een verhoging van de minimumbelasting in drie stappen moet in de komende jaren een continue - jaarlijkse - verhoging van 2 % plus het inflatiepercentage plaatsvinden; -de lidstaten kunnen uitzonderingen toepassen voor energie-intensieve bedrijven, voor zover deze kunnen aantonen dat de belasting een concurrentienadeel vormt.De Fractie De Groenen in het Europees Parlement heeft steun betuigd aan het verslag, maar heeft niettemin enkele aanvullende amendementen ingediend. Een spreekster heeft haar bijzondere waardering uitgesproken voor het feit dat reeds in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid een meerderheid heeft ingestemd met het voorstel van de groene fractie. Daarin was sprake van de mogelijkheid om het openbare streekvervoer vrij te stellen van de energiebelasting. Een meerderheid van het Parlement heeft daarentegen de voorstellen van de groene fractie verworpen die gericht waren op een hogere indexering van de minimumbelasting - een jaarlijkse verhoging van de minimumbelasting met 4 % voor energieproducten en 6 % voor elektriciteit, telkens plus het minimumpercentage - en op de afschaffing van belastingvoordelen voor energiewinning uit afvalverbranding.
Door het verslag te verwerpen hebben de conservatieve en rechtse partijen in Europa eens te meer laten zien dat ze de milieubescherming als centrale doelstelling van het Europees beleid niet au sérieux nemen en de overschakeling op hernieuwbare energiebronnen zelfs trachten te blokkeren. Zo zal men de Europese burgers niet voor Europa winnen.
Daarentegen keuren we uitdrukkelijk de inspanningen goed van de huidige voorzitter van de Milieuraad, de Duitse minister van Milieu Jürgen Trittin, die zich actief inzet om de bezwaren tegen een milieubelasting in verschillende lidstaten te overwinnen. Deze inspanningen moeten worden voortgezet en geïntensiveerd, opdat goede Europese initiatieven voortaan nooit meer door alleenstaande "afremmers" in de Raad worden tenietgedaan op grond van de in de Raad nog steeds van toepassing zijnde unanimiteitsregel bij belastingkwesties. Volgens een oude boerenwijsheid begint een reis van 10.000 mijl bij de eerste stap. Ook al betreuren we dat het zo lang geduurd heeft en dat het nog altijd maar langzaam vordert, is dit zo'n stap in de goede richting!
Ontwerpaanbeveling-Nassauer (A4-0064/99)
Berthu
Mijnheer de Voorzitter, de Europese politiedienst Europol is opgericht met een louter intergouvernementeel statuut en onder controle van de nationale parlementen, met het doel informatie over de internationale criminaliteit te verzamelen en uit te wisselen tussen de lidstaten van de Europese Unie.
Dit is een bijzonder belangrijke taak waarin veel energie dient te worden gestoken. Daarbij gaat het uitsluitend om de doeltreffendheid in de praktijk. Het Europees Parlement wil daar echter klaarblijkelijk niet van horen. Zoals we in het zojuist door ons bestudeerde verslag-Nassauer constateren, wil het zich meester maken van het Europol-dossier om daar een voorbeeld van supranationaal bestuur van te maken. Ons Parlement wil Europol eerst en vooral omvormen tot een Europese politie met operationele bevoegdheden in de lidstaten en die tevens bevoegd is om orders te geven aan nationale politie-instanties.
Zou deze federale superpolitie iets concreets toevoegen aan de strijd tegen de criminaliteit? In het verslag-Nassauer wordt dit niet aangetoond en komt deze kwestie zelfs niet ter sprake. Zij wordt hierin eigenlijk als onbelangrijk beschouwd. De hoofddoelstelling van dit verslag bestaat in iets heel anders: men wil de federalistische zaak vorderingen doen maken. Geleidelijk aan wordt duidelijk dat de supranationale politiedienst Europol orders moet gaan krijgen van een Europees parket dat op zijn beurt onder de bevoegdheden van de Europese Commissie moet vallen, waarbij de Commissie op dit punt slechts verantwoording moet afleggen aan het Europees Parlement.
Dit alles is weliswaar steekhoudend, maar alleen in theorie. In de praktijk zien we helaas duidelijk dat de serieuze werkzaamheden en de daadwerkelijk haalbare vooruitgang eens te meer worden geofferd op het altaar van volstrekt nutteloze ideologische geschilpunten die slechts zullen resulteren in een totale blokkade. De landen en de partijen worden tegen elkaar opgezet. Daar zijn we al jarenlang getuige van geweest tijdens de voorbereiding van de Europol-Overeenkomst.
De Fractie van onafhankelijken voor het Europa van Nationale Staten geeft echter de voorkeur aan serieuze werkzaamheden. We willen dat Europol zich ontwikkelt binnen het intergouvernementeel kader. Het zal immers doeltreffender zijn om op nationale instanties te steunen door de uitwisseling van informatie te verbeteren. Ook willen we het systeem daadwerkelijk democratischer maken door het onder controle te plaatsen van een interparlementair comité van toezicht, bestaande uit vertegenwoordigers van de nationale parlementen die verantwoording moeten afleggen aan hun respectievelijke vergaderingen.

Andersson, Hulthén, Lööw en Sandberg-Fries
De ontwikkeling van de EU naar een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid is zeer belangrijk voor de burgers in Europa. Daarom zijn wij blij met het verslag-Nassauer. Het voorstel om Europol operationele bevoegdheden te geven en de oprichting van een Europees openbaar ministerie kunnen wij evenwel niet steunen, omdat dit niet in het Verdrag is voorzien. Europol is bedoeld om de nationale politiediensten aan te vullen en te helpen, zonder zelf tegenover de burgers op te treden. Wij zijn tegen de oprichting van een Europees openbaar ministerie, aangezien er geen supranationale strafrechtelijke samenwerking bestaat. De samenwerking op dit gebied moet ook in de toekomst intergouvernementeel blijven.

Blak, Iversen en Kirsten Jensen
De Deense sociaal-democraten stemmen tegen een uitbreiding van de bevoegdheden van Europol. Wij willen niet dat Europol een supranationale instelling wordt. Wij willen niet dat Europol evolueert tot een Europese politie-eenheid met operationele bevoegdheden en wij zijn eveneens gekant tegen de oprichting van een Europese justitiële autoriteit die Europol instructies moet geven. Europol mag zich niet ontwikkelen tot een Europees politieapparaat. Europol moet een intergouvernementele samenwerkingsvorm blijven.

Caudron
Het verslag van onze collega vormt een logisch vervolg op onze werkzaamheden ter bestrijding van de criminaliteit. Als afgevaardigde uit een grensregio heb ik met grote belangstelling kennisgenomen van het werk van de heer Nassauer.
Gezien de ontwikkeling van criminele netwerken moeten we onze middelen ter bestrijding van deze netwerken inderdaad snel aanpassen en Europol moet derhalve in staat zijn zich aan te passen aan deze criminaliteit. Het gaat hierbij om een kwestie van geloofwaardigheid jegens de burgers.
Evenals de rapporteur wil ook ik dat Europol wordt omgevormd tot een echte politiemacht met grensoverschrijdende operationele bevoegdheden. Door een groot aantal voorbeelden zijn wij gedwongen na te denken en deze ontwikkeling te versnellen. Wij moeten politiekorps krijgen dat deze plaag actief kan bestrijden.
In dit opzicht zal de Europese Unie zichzelf moeten voorzien van een gerechtelijke instantie die het voor de misdaadbestrijding noodzakelijke onderzoek kan verrichten. Ons Parlement heeft zich al herhaaldelijk over deze zaken uitgesproken. Het is nu aan de Commissie en onze regeringen om maatregelen te nemen en de criminaliteit op doeltreffende wijze te bestrijden. Er mag niet nog meer tijd verloren gaan.
Aangezien het streven om Europa dichter bij de burger te brengen lijkt te stroken met de wil van steeds meer politiek verantwoordelijken, moeten we dit van nu af aan hard maken.

Hager
Ik zou langs deze weg nogmaals willen benadrukken dat ik mij volkomen bewust ben van het gebrek aan parlementaire controle bij Europol en volledig achter de maatregelen sta die daar verandering in moeten brengen. Natuurlijk heb ik ook ingestemd met de desbetreffende voorstellen.
Maar de weg die wordt ingeslagen in het verslag, waarbij Europol onder de bevoegdheid valt van een commissaris en langs deze omweg wordt gecontroleerd door het EP, vind ik verkeerd. Ik kan ook absoluut niet instemmen met het onaanvaardbare voorstel om Europol te plaatsen boven de nationale ambtenaren. Om deze redenen heb ik bij de eindstemming tegen het verslag gestemd.

Lindqvist (ELDR)
Een strengere parlementaire controle op Europol met regelmatige rapportage, een uitgebreide informatieplicht en de opneming van de Europol-begroting in de EU-begroting versterken de democratische controle op Europol. De ontwikkeling van Europol tot een Europese politie-eenheid met operationele bevoegdheden gaat teveel in de richting van een speciale supranationale EU-politie. De grensoverschrijdende politiële samenwerking moet via samenwerking en uitwisseling van informatie tussen de nationale politiediensten en via Interpol gebeuren. Er is geen enkele reden om naast het bestaande Interpol een andere eenheid op te bouwen.
Verslag-Wiebenga (A4-0091/99)
McKenna
Mijnheer de Voorzitter, dit hele idee van een corpus juris is nooit in het openbaar besproken. Het is nooit onderwerp geweest van een maatschappelijke discussie of van debatten in nationale parlementen. Het is allemaal heimelijk bekokstoofd achter gesloten deuren. Waar ik me echter nog het meest over verbaas, is het stilzwijgen van de Britse leden van dit Parlement, want het Britse en ook het Ierse juridische stelsel worden wezenlijk bedreigd door het voorstel het strafrechtstelsel van de EU te harmoniseren op basis van het continentale inquisitoire model.
De Britse en Ierse strafrechtstelsels zijn echter op fundamenteel andere leest geschoeid. Ik begrijp niet waarom geen enkel Brits lid van dit Parlement om opheldering heeft gevraagd. De Britse en Ierse stelsels gaan duidelijk uit van de veronderstelde onschuld van verdachten en berechting door gelijken, zoals in de Magna Charta. Ook het habeas corpus- principe is in gevaar - het uitgangspunt dat de veiligheid van iemand die in bewaring is gesteld, gegarandeerd moet worden.
Waar het mij vooral gaat is dat er op dit punt helemaal geen discussie lijkt te hebben plaatsgevonden, dat alles in het geheim wordt voorbereid. Dit voorstel wordt er achter gesloten deuren doorgedrukt, zodat de leden van dit Parlement zich niet eens realiseren wat de werkelijke gevolgen van de corpus juris zullen zijn. Het wordt tijd dat ze zich bewust worden van wat er gaande is. De Britse leden zouden zich eens moeten afvragen of ze wel afstand willen doen van hun eigen systeem ten gunste van dit EU-strafrechtstelsel, gebaseerd op het continentale inquisitoire model. Ik denk dat de Britse en Ierse burgers niet blij zullen zijn met dat stelsel. En zelfs als ze dat wel zijn, blijft het een feit dat de mensen op zijn minst het recht moeten krijgen om een discussie te voeren over het in te voeren stelsel.
Inhakend op de opmerkingen van de vorige spreker bespeur ook ik een sterke neiging om alles in Europa te harmoniseren en zelfs een Europese politiemacht op te richten. Het zal niet lang meer duren of we zitten ook nog met een Europees leger. We zijn de juridische stelsels driftig aan het harmoniseren, maar of we daar uiteindelijk ook op vooruitgaan lijkt er niet toe te doen. Er vindt geen maatschappelijke discussie van betekenis plaats, en niemand legt verantwoording af aan de burger. Het ontbreekt dit hele proces aan iedere vorm van democratische controle of democratische aansprakelijkheid. De Europese burgers hebben blijkbaar geen enkele zeggenschap bij het vaststellen van de koers van Europa. Daar moet iets aan worden gedaan. De mensen in de lidstaten hebben het recht te worden geïnformeerd over de besluiten die namens hen worden genomen, maar op langere termijn misschien niet in hun voordeel zullen uitpakken.

Andersson, Hulthén, Lööw en Sandberg-Fries
De ontwikkeling van de EU naar een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid is zeer belangrijk voor de burgers in Europa. Daarom begroeten wij het verslag-Wiebenga. Het voorstel om Europol operationele bevoegdheden te geven en de oprichting van een Europees openbaar ministerie kunnen wij evenwel niet steunen, omdat dit niet in het Verdrag is voorzien. Europol is bedoeld om de nationale politiediensten aan te vullen en te helpen zonder zelf tegenover de burgers op te treden. Wij zijn tegen de oprichting van een Europees openbaar ministerie, aangezien er geen supranationale strafrechtelijke samenwerking bestaat. De samenwerking op dit gebied moet ook in de toekomst intergouvernementeel blijven.

Blak, Iversen en Kirsten Jensen
De Deense sociaal-democraten stemmen tegen de oprichting van een Europees openbaar ministerie. Wij hebben geen gemeenschappelijk Europees strafrecht, noch openbaar ministerie nodig. Men kan de criminaliteit even effectief bestrijden met de bestaande instrumenten, zoals Europol en de overeenkomst inzake uitwijzing en onderlinge juridische bijstand. Harmonisatie omwille van de harmonisatie is uit den boze. In werkelijkheid is het strafrecht in de lidstaten niet zo uiteenlopend en is het mogelijk de verschillen met de bestaande intergouvernementele instrumenten te overwinnen.

Hager
Acties die gericht zijn op de effectieve bestrijding van de internationale criminaliteit zijn goed en nuttig. Om de veiligheid van de burgers te garanderen, moet iedere belemmering van een doeltreffende strafrechtelijke vervolging door afzonderlijke lidstaten uit de weg worden geruimd. Dit rechtvaardigt evenwel niet de oprichting van een supranationale autoriteit, die massaal ingrijpt in de rechtspleging van de afzonderlijke lidstaten en daardoor op flagrante wijze afbreuk doet aan hun soevereiniteit. Alleen de plaatselijke autoriteiten kunnen borg staan voor een doeltreffende strafvervolging.
Om deze redenen heb ik bij de eindstemming weliswaar voor het verslag, maar tegen de geplande oprichting van een Europees openbaar ministerie gestemd.

Lindqvist (ELDR)
Samenwerking ter bestrijding van georganiseerde misdaad is een belangrijke taak voor de EU. Het gaat om smokkel, terrorisme, mensenhandel, misdaad jegens kinderen, drugshandel en het witwassen van geld. Daartoe behoren ook wapenhandel, milieucriminaliteit en nieuwe criminele activiteiten via Internet en e-mail.
De samenwerking moet op intergouvernementele basis gebeuren. Er is geen reden voor een nieuw corpus juris met een integratie van het strafrecht en het civiel recht op EU-niveau. Integendeel, het kan leiden tot een ondermijning van de nationale strafrechtstelsels, die het resultaat zijn van eeuwenoude tradities en in overleg met de burgers gegroeid zijn, wat op EU-niveau niet het geval is.
Er wordt ook voorgesteld een Europees openbaar ministerie op te richten, dat belast zou kunnen worden met onderzoeken op EU-niveau. Of we erin slagen de georganiseerde misdaad terug te dringen valt of staat niet met een gemeenschappelijke EU-wetgeving; informatie, coördinatie en kennis over elkaars werkzaamheden zijn veel belangrijkere zaken. Daarom heb ik tegen het verslag gestemd.
Verslag-d'Ancona (A4-0185/99)
Andersson, Hulthén, Lööw, Palm, Sandberg-Fries en Theorin
Het verslag over het rapport van de Raad aan de Europese Raad over de onder het Britse voorzitterschap uitgevoerde activiteiten inzake drugs en de daarmee verband houdende problemen is voor het grootste deel goed te noemen. Uit het verslag blijkt dat de liberale voorstanders in de drugsproblematiek zich nu defensief opstellen.
In dit Parlement kan het drugsdebat nu op een objectieve manier gevoerd worden, ook al lopen de standpunten van de parlementsleden, al naar gelang hun land van herkomst en het daar gevoerde drugsbeleid, uiteen. Wij zijn van oordeel dat wij deze evolutie hebben helpen bewerkstelligen. Nu is de weg gebaand voor een nog constructiever drugsbeleid in de toekomst. Dit is noodzakelijk want het drugsprobleem is zowel in Europa als in de rest van de wereld nog steeds groot.

Angelilli
(IT ) Ik kan zeker instemmen met een aantal punten van kritiek van mevrouw d'Ancona op het document van de Raad over de drugsbestrijdingsstrategieën na 1999. De behoefte van de rapporteur om de hulpbronnen van de Commissie en de Raad in één enkel document op te nemen, is alleszins gerechtvaardigd. Op deze wijze is het allemaal eenvoudiger te begrijpen en kan de drugsbestrijding rationeler en doeltreffender worden gemaakt, juist omdat zij kan beter worden gecoördineerd.
Ik ben het ook eens met de kritiek op de Raad met betrekking tot de methode die de Raad heeft gevolgd jegens het Parlement. Inderdaad zijn wij wel heel erg laat geraadpleegd.
Tenslotte kan ik mij ook scharen achter de opmerkingen over de noodzaak de preventie- en voorlichtingsactiviteiten uit te breiden, mee te werken aan de vervanging van de teelt en de samenwerking tussen politie en douane in de strijd tegen de drugshandel steeds beter te coördineren.
Desondanks kan ik het absoluut niet eens zijn met de pragmatische aanpak van het drugsprobleem dat mevrouw d'Ancona voorstaat. Deze aanpak houdt namelijk in dat wij de drugsverslaving gelaten accepteren als een praktisch onuitroeibaar sociaal verschijnsel, dat volgens de rapporteur slechts aan banden kan worden gelegd en bestreden via de methode van schadebeperking, met andere woorden, via de legalisering van softdrugs en de gecontroleerde toediening van harddrugs. Volgens rapporteur zou dit de enig mogelijke aanpak zijn om het drugsdebat uit het ideologische slop te halen.
Volgens mij kan dit standpunt niet ondersteund worden: Ideologie en politiek hebben niets met drugsbestrijding te maken. Het enige wat telt is de waarde en de eerbiediging van het leven.
Aangezien ik van mening ben dat de drugsbestrijding niet gebaseerd kan zijn op de door mevrouw d'Ancona voorgestelde aanpak, stem ik tegen het voorstel.

Buffetaut
Stemmen over een verslag van mevrouw d'Ancona over drugs en drugsverslaving is een gewoonte geworden in dit Parlement. De successieve teksten die zij ons via een unanieme Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken voorlegt, hebben echter een tekortkoming: er komt in feite geen enkel voorstel in voor. Deze teksten zijn eigenlijk alleen een vergaarbak van algemene verzoeken.
Dit neemt niet weg dat deze verslagen alleen al door hun bestaan en door het activisme van degenen die deze verslagen steunen, tot een permanent pressiemiddel worden om extreem liberale maatregelen af te dwingen. Mevrouw d'Ancona streeft naar "een ontideologisering van het drugsdebat in Europa" . Maar waar ligt de ideologie tussen enerzijds degenen die zeggen dat uit respect voor de menselijke waardigheid alles wat deze zou kunnen schaden, moet worden verboden en anderzijds degenen die genoegen zouden nemen met toezicht op het drugsgebruik teneinde de hieruit voortvloeiende gezondheidsrisico's te beperken?
Er moet inderdaad worden gezorgd voor een betere samenwerking tussen al degenen die op wat voor manier dan ook, op preventief en repressief gebied, deelnemen aan de strijd tegen hetgeen een plaag is voor niet alleen onze samenlevingen, maar vooral de slachtoffers ervan en hun families. In dit algemene kader mag drugsverslaving niet worden gebagatelliseerd: Men mag niet doen alsof het hier om een onbeduidend en onschuldig verschijnsel gaat. Is het, op een moment dat het roken, terecht, meer en meer aan banden wordt gelegd en het toegestane alcoholgehalte in het bloed een dalende lijn vertoont, verstandig om op het gebied van de voor het individu veel schadelijkere drugsverslaving het tegenovergestelde voorbeeld van een onbezonnen liberalisering te geven?
Wij hebben tegen dit verslag gestemd, niet alleen omdat het volgens de voorstanders van een decriminalisering geen enkel interessant element omvat, maar ook omdat wij het beschouwen als een extra etappe in dit stapsgewijze beleid dat bedoeld was als alternatief voor een rechttoe-rechtaan-beleid, maar waartegen een restje gezond verstand van een meerderheid in ons Parlement "nee" zegt.

De Voorzitter
Hiermee is de stemming beëindigd.
De vergadering wordt om 13.42 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat

Landbouw (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het gecombineerd debat over de landbouw.
Het woord is aan de heer Jové Peres.

Jové Peres
Mijnheer de Voorzitter, ik zal proberen het kort te houden en mij beperken tot de mondelinge vraag aan de Commissie over de invoer van knoflook.
Geachte collega's, de verklaring van de Commissie over de invoer van knoflook wekt wel enige verbazing. Het probleem is niet zozeer dat er een meningsverschil is. Dit keer lijkt iedereen het zelfs met elkaar eens te zijn.
Er is echter een probleem wat betreft de snelheid van handelen. Sinds 1993 is het probleem bekend, maar we hebben nog steeds geen goede oplossing gevonden.
Toen de vrijwaringsclausule op de Chinese knoflook werd toegepast, was al te voorzien dat bepaalde handelaren zich met driehoekshandel zouden gaan bezighouden en de Chinese knoflook in Thailand, Taiwan, Vietnam, Iran, Maleisië, Jordanië, India of welk ander land dan ook zouden laten nationaliseren.
Zulk een systeem is niet moeilijk te bedenken en daar in sommige lidstaten wel degelijk het een en ander is aan te merken op de douanecontrole, werkt het systeem ook prima in de praktijk.
Zo is de driehoekshandel alleen maar toegenomen, terwijl de communautaire productie van knoflook steeds meer met uitsterven wordt bedreigd. Alleen al in Spanje worden meer dan 15.000 landbouwbedrijven in hun bestaan bedreigd. Het gaat hierbij om niet minder dan 3, 5 miljoen mandagen directe werkgelegenheid.
De productie van knoflook is bovendien sterk geografisch geconcentreerd en daarom zal de huidige situatie ernstige sociale en economische gevolgen hebben.
Is het aanvaardbaar dat deze situatie werd veroorzaakt door administratieve traagheid? Kan men met maatregelen voor de plattelandsontwikkeling dergelijke problemen wel verhelpen? Het is verbazingwekkend van de Commissie te horen dat er geen tijd was om een efficiënt systeem in te voeren, daar er geen procedure is gestart voor de instelling van een algemeen contingent en de deconsolidatie van de tarieven in de Wereldhandelsorganisatie.
Er is meer dan genoeg tijd geweest om die procedure in te stellen. Nu dat niet gebeurd is, zullen er tot het moment van inwerkingtreding van het algemeen contingent en de deconsolidatie van tarieven noodmaatregelen moeten worden getroffen. Deze maatregelen kunnen niet anders dan sancties zijn tegen de landen die deelnemen aan dergelijke driehoekshandel. Ook zal compensatie moeten worden geboden voor de inkomensverliezen van de knoflookproducenten in de Europese Unie.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, ik beperk mij tot het verslag-Fantuzzi. Het promotiefonds voor landbouwproducten wordt door velen gezien als een substituut voor exportsubsidies. Nu die restituties zijn verlaagd, moeten we het maar zoeken in promotie-activiteiten, redeneert men. In deze redenering schuilt een groot risico, want zo dreigt de Unie met haar exportbeleid op dezelfde voet door te gaan.
Een exportbeleid dat weliswaar voordelig was voor de Europese boeren, maar waaraan ook een groot aantal nadelen kleefden. Het was een beleid waarbij de Europese Unie haar overschotten op de interne markt dumpte op de wereldmarkt, ongeacht de kwaliteit. Met alle gevolgen van dien voor de prijzen op de wereldmarkt ten koste van de positie van de ontwikkelingslanden. We moeten af van dit kwantitatief gerichte exportbeleid. Van voorlichtingsacties dient een duidelijke kwalitatieve sturing uit te gaan. Alleen producten waarbij aspecten van voedselveiligheid, dierenwelzijn en milieuzorg hoog in het vaandel staan, mogen in aanmerking komen voor afzetbevordering. Ontwikkelingslanden moeten de kans krijgen om hun eigen landbouwpotentieel te ontwikkelen. Afzetbevordering van Europese producten in die landen zou dit proces ernstig verstoren en ik wijs het dan ook af.
Ook op het punt van de financiering mogen we geen is-gelijk-teken plaatsen tussen promotie-activiteiten en exportsubsidies. De exportsubsidies hebben als doel het handhaven van hoge landbouwprijzen in de gehele Unie. Daar profiteren alle boeren in Europa van. Het ligt dan ook voor de hand dat Europees te financieren. Deze logica geldt niet bij afzetbevordering. Reclame is pas effectief als het wordt gekoppeld aan een specialiteit of handelsmerk. Wanneer de betrokken producten ten principale verantwoordelijk worden gesteld voor de financiering, bestaat er een nauwe band tussen baten en lasten. Europese subsidies kunnen hooguit een aanvullende functie hebben.

Santini
(IT ) Mijnheer de Voorzitter, ik wil enkele algemene opmerkingen maken over het debat van vanochtend dat nu wordt voortgezet en waarschijnlijk een van de laatste, zo niet de laatste bespreking is die wij in het bijzijn van de commissaris kunnen voeren over de algemene landbouwproblematiek. Het prijsbeleid is reeds sinds enkele jaren stabiel. Laten we hopen dat wij niet in de toekomst door eventuele noodsituaties of door onze verplichtingen jegens de landen van Midden- en Oost-Europa zullen worden gedwongen de prijzen nog meer te besnoeien. Laten wij ook hopen dat er zich geen gebeurtenissen zullen voordoen die de twee ongunstige tendensen van de afgelopen twee jaar zullen versterken: de inkomstenderving van de Europese landbouwer en vooral de vermindering van het aantal landbouwers die, dertig jaar geleden, ongeveer 25 % van de werknemers in Europa uitmaakten en nu nog maar 5 %. Het is bovendien zorgwekkend dat het aantal fulltime landbouwers daalt en het aantal parttimers toeneemt. Ik refereer aan het verslag van de heer Fantuzzi over de kwaliteit: niet-professionele landbouwers kunnen immers geen uitstekende kwaliteit garanderen en dat heeft zijn weerslag op de afzetstrategieën voor de producten, zowel binnen de Unie als ten opzichte van derde landen.
Ik ben het eens met de door rapporteur voorgestelde strategie. We moeten als het ware in de aanval gaan. We moeten niet wachten tot er een ramp gebeurt, zoals in het geval van de BSE, voordat wij reclame gaan maken voor het - uiteraard gezonde - Europese rundvlees. We moeten evenmin de mondialisering afwachten en eerst de markt van de Unie laten overstromen door uit de gehele wereld afkomstige wijn, voordat wij besluiten tot promotie van de Europese wijn en voordat wij iedereen gaan uitleggen dat wijn niet schadelijk is, met name voor wie niet overmatig drinkt. Voor alle geneugten des levens - van Bacchus, tabak tot Venus toe die, zoals wij in Italië zeggen de mens ten gronde richten - geldt immers dat men altijd maat moet weten te houden. Dat brengt ons dus bij de opvoeding van de consument: maat en kwaliteit, dat wil zeggen hoe te drinken en vooral hoeveel te drinken.
Ik ben het er, tot slot, mee eens dat de financiering absoluut te gering is, ja zelfs belachelijk gering, om een dergelijke promotiecampagne op te zetten, zeker als men bedenkt hoe hoog de prijzen voor reclame zijn.

Sturdy
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop vurig dat dit niet de laatste keer is dat ik hier over landbouwzaken het woord mag richten tot de heer Fischler, want hij heeft de afgelopen jaren uitstekend werk verricht.
Ik kan de prijsmaatregelen die de Commissie heeft voorgesteld geheel en al onderschrijven. Ze lijken sterk op de voorstellen die ik twee jaar geleden zelf heb gedaan in mijn hoedanigheid als rapporteur voor de prijsmaatregelen van destijds.
Ik vrees dat we vandaag een duidelijke vergissing begaan als we ervan uitgaan dat het vraagstuk van de prijsmaatregelen losstaat van de Top van Berlijn. Het gaat in de landbouw niet om snelle winst en standpunten voor de korte termijn: we moeten een planning opstellen voor de komende vijf of tien jaar. Ikzelf werk met een rotatiesysteem van tien jaar. Dat betekent dat we veel verder vooruit moeten kijken en ons niet mogen houden aan een willekeurige kortetermijnplanning. De heer Rehder noemde de Top van Berlijn een groot succes, maar daar ben ik het absoluut niet mee eens. Integendeel; voor de landbouw was het een ramp! Die hele top is verkeerd, overhaast aangepakt. Er is niet echt nagedacht over de toekomst van de landbouw. Daarom is het zo belangrijk dat we de discussie op gang houden en blijven ijveren voor versterking van de landbouwsector.
Ik wil nog even terugkomen op een opmerking van de commissaris. Hij zei met klem dat we de Amerikanen niet de scepter zullen geven over de Europese landbouw. Dat klonk me als muziek in de oren. Maar wij zijn leden van de WHO. Gaan wij de WHO-regels accepteren, ook indien dat betekent dat wij diep in de buidel moeten tasten of meer invoer moeten toestaan dan ons lief is? Misschien kan de commissaris daar opheldering over verschaffen.
Tenslotte had de heer Funk het over medefinanciering. Ik hoop dat medefinanciering voor eens en voor altijd dood en begraven is.

Keppelhoff-Wiechert
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik zou op dit uur enkel nog willen ingaan op het verslag-Jové Peres. De wijziging en de correctie van de verordening betreffende de gemeenschappelijke marktordening voor groenten en fruit is van doorslaggevend belang. In het voorstel wordt de rechtstreekse verkoop uitgezonderd van de regel op grond waarvan de producenten hun volledige productie via hun producentenorganisatie moeten verkopen. Deze uitzonderingsmaatregel moet naar mijn mening nauwlettend worden onderzocht. In Duitsland neemt de rechtstreekse verkoop van oudsher een belangrijke plaats in, en sinds vele jaren ondersteun ik ook zelf deze verkoopmethode nadrukkelijk.
Mijnheer de commissaris, vanmorgen heeft u gezegd dat we ons bevinden in het tweede toepassingsjaar van de marktordening voor groente en fruit. Ik heb echter tot mijn spijt moeten constateren dat de Commissie onder de in de marktordening opgenomen uitzondering uitsluitend de rechtstreekse verkoop op het bedrijf van de producent verstaat. Hoe zit het met de verkoop op het land, langs de weg, op de weekmarkt? Deze uiterst restrictieve interpretatie is het gevolg van een schrijven van de heer Legrand van de Commissie. U knikt; er is dus blijkbaar iets nieuws gebeurd. Dat zou mooi zijn. Het deel van de productie dat rechtstreeks op het bedrijf mag worden verkocht, zou 20 % van de totale productie van het desbetreffende lid van de producentenorganisatie moeten blijven bedragen. In de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling hebben wij gedebatteerd over de vraag hoe dit moet worden gecontroleerd. Is deze regeling inderdaad niet buitengewoon moeilijk toe te passen in de landbouwsector? Als wij kijken naar de praktijk in de landbouw en naar bijvoorbeeld het asperge- of aardbeienseizoen, rijst de vraag of het hier niet in feite gaat om vrome wensen. Ik ben niet de mening toegedaan dat de regel hoort te zijn: rechtstreekse verkoop bij grote vraag en verkoop aan de producentenorganisatie bij dalende vraag. Maar de gedachte dat men de hele markt kan controleren lijkt me te theoretisch.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, ik beperk mij tot het verslag-Fantuzzi en herinner eraan dat de Raad in december 1997 onder het Luxemburgse voorzitterschap heeft erkend dat we de Europese landbouw volgens het huidige model moeten blijven ontwikkelen - en het zou goed zijn dit niet uit het oog te verliezen - maar wel tegelijkertijd zijn concurrentievermogen moeten verbeteren op met name de markten van de derde landen.
Het voorstel waarover we nu debatteren, is het resultaat van deze inspanningen en van die van de landbouwministers.
Dit voorstel is weliswaar lovenswaardige en dus aanvaardbaar, maar helaas is het te voorzichtig. Het is een, in financieel opzicht, te zwak voorstel: slechts 15 miljoen euro. Het voorgestelde promotie-instrument moet bovendien worden vereenvoudigd en gerationaliseerd en men moet, geachte commissaris, absoluut gebruik maken van de ervaring en de knowhow van de beroepskringen, wanneer men promotie- en reclameactiviteiten gaat opzetten en uitvoeren voor de landbouwproducten en de verwerkte landbouwproducten en wanneer men de exportmogelijkheden daarvan naar derde landen wil verbeteren.
Wat de financiering betreft, ben ik het eens met onze rapporteur die er terecht aan heeft herinnerd dat de Verenigde Staten voor promotieactiviteiten op de markten van derde landen jaarlijks bedragen uittrekken die bijna tien keer zo hoog zijn als deze zeer bescheiden kredieten van de Commissie. Ook zou de Gemeenschap in staat moeten zijn acties als deelname aan manifestaties, jaarbeurzen, tentoonstellingen, enzovoorts volledig te financieren. Bovendien hebben wij voorgesteld de financiële deelname van de Commissie wat te verhogen.
Aangezien er zich misstanden kunnen voordoen, wanneer de Commissie aan de hand van de open of beperkte aanbestedingsprocedure de instantie selecteert die wordt belast met het beheer en de uitvoering van de afzetbevorderingsacties, is het mijns inziens veel beter en transparanter de organisatie die de programma's en acties voorstelt, te belasten met de uitvoering ervan en met de keuze van de nodige dienstverlenende instanties. Ik heb amendementen van deze strekking ingediend en deze zijn in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling goedgekeurd. Ik hoop dan ook dat de Commissie deze zal overnemen.
Ik benadruk tot slot dat de procedures voor de raadpleging van de beheerscomités en de permanente groep "Afzetbevordering landbouwproducten" moeten worden versterkt.

Redondo Jiménez
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, zoals u weet is de productie van knoflook in de Europese Unie in bepaalde regio's geconcentreerd. In die regio's speelt deze productie een belangrijke sociale en economische rol. Er zijn meer dan 15.000 landbouwbedrijven met meer dan 3, 5 miljoen mandagen directe werkgelegenheid. Met de grootschalige invoer van knoflook uit Aziatische landen en het Midden-Oosten - in sommige van die landen wordt niet eens knoflook verbouwd - wordt het algemene maximumcontingent van 33.600 ton ver overschreden. De knoflook bereikt de Europese markten langs grenzen waar men niet altijd waakzaam genoeg is om doeltreffend toezicht te kunnen uitoefenen op de eerbiediging van de contingenten en de kwaliteitsnormen.
Dit is een duidelijk geval van omlegging van handelsstromen overeenkomstig artikel 115 van het Verdrag. Daarom dringen wij er bij de lidstaten op aan hun douanediensten van de nodige mankracht en materialen te voorzien om een juiste tariefindeling en fytosanitaire inspecties te kunnen garanderen en om eveneens de oorsprong van het product te kunnen controleren. Wij willen graag dat de Commissie bij de lidstaten aandringt op dergelijke inspanningen.
Wij verzoeken de Europese Commissie het toepassingsgebied van verordening 544/97 betreffende oorsprongscertificaten uit te breiden tot invoer van knoflook uit derde landen Ook dringen wij erop aan dat ter voorkoming van verstoring van het handelsverkeer, op grond van artikel 115 van het Verdrag betreffende het gemeenschappelijke handelsbeleid, handelssancties worden getroffen tegen landen die deelnemen aan frauduleuze transacties. Tevens dient er een douanetarief te worden ingesteld dat de importeurs ervan weerhouden boven het algemeen contingent in te voeren. Ook moeten in afwachting van bovengenoemde maatregelen, mogelijkheden worden bestudeerd voor compensatie van de inkomensverliezen van de knoflookproducenten.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik had vandaag reeds de gelegenheid om het standpunt van de Commissie uitvoerig uiteen te zetten. Daarom hoef ik dit niet te herhalen. Ik zou enkel de sprekers hartelijk willen bedanken voor hun constructieve bijdragen aan het debat en in het kort willen ingaan op drie concrete vragen die nu nog werden gesteld.
Ik begin met de knoflook. Ik heb gezegd dat we twee beleidsmaatregelen beogen. We willen opnieuw gebruik maken van de vrijwaringsclausule en deze voor een langere periode laten gelden. Men heeft mij hier gevraagd hoe dit moet worden gecontroleerd. Het is volkomen duidelijk dat de lidstaten deze controletaak op zich moeten nemen. We hebben de lidstaten reeds meerdere malen duidelijk gemaakt dat zij met name hun douaneautoriteiten op de hoogte moeten brengen van het gevaar van illegale knoflookinvoer uit bepaalde landen. De landen in kwestie zijn ook voldoende bekend. We hebben ook eigen certificaten ingevoerd ter verlichting van de controle. We zijn er ons evenwel van bewust dat deze maatregelen, zoals ze tot nu toe werden toegepast, geen bevredigende resultaten kunnen opleveren. Daarom zijn we ook bereid een stap verder te gaan. We zullen een voorstel formuleren voor een onderhandelingsmandaat, zodat we in de WHO kunnen onderhandelen over een passende contingenteringsregeling.
De heer Sturdy stelde een vraag over de WHO en over het optreden en de positie van Europa daarin. Ik kan hem vandaag enkel zeggen dat de huidige Commissie weliswaar slechts verantwoordelijk is voor de lopende zaken, maar ik het desalniettemin noodzakelijk en belangrijk acht- en om die reden heb ik ook de bevoegde diensten dienovereenkomstig instructies gegeven - dat we zo snel mogelijk een onderhandelingsstrategie ontwikkelen op basis van het akkoord over Agenda 2000. Dan zullen wij in het tweede halfjaar in staat zijn ook met andere landen contact op te nemen over de komende onderhandelingsronde in de WHO. U kunt er zeker van zijn dat we in onze strategie ook maatregelen zullen opnemen voor de versterking van Europa's positie.
Ik kan mevrouw Keppelhoff-Wiechert geruststellen. Het is juist de bedoeling van ons wijzigingsvoorstel om niet langer alleen de verkoop op het bedrijf - wanneer de verkoop plaatsvindt op het bedrijf - in aanmerking te nemen. De in het kader van de 25 %-regeling gemaakte uitzondering voor rechtstreekse verkoop op het bedrijf is evengoed van toepassing op de verkoop op weekmarkten en alle andere door u vermelde vormen van rechtstreekse verkoop.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Ik heb overeenkomstig artikel 40, lid 5, van het Reglement drie ontwerpresoluties ontvangen ter afsluiting van het debat.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Informatie en raadpleging van werknemers
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0186/99) van mevrouw Ghilardotti, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot instelling van een algemeen kader betreffende de informatie en de raadpleging van de werknemers in de Europese Gemeenschap (COM(98)0612 - C4-0706/98-98/0315(SYN)).
Het woord is aan de rapporteur, mevrouw Ghilardotti.

Ghilardotti
(IT ) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, de informatie, de raadpleging en de participatie van werknemers is een vraagstuk dat sinds de aanneming van het eerste sociale actieprogramma door de Raad in 1974 in het middelpunt heeft gestaan van het Europese debat. Sindsdien zijn er tal van initiatieven door de Commissie genomen die echter vaak op grote weerstand stuitten. Onze context is die van voortdurende veranderingen en daarin speelt de inzetbaarheid van de werknemers een zeer belangrijke rol. De inzetbaarheid moet een doelstelling, een vast onderdeel zijn van de door de Top van Luxemburg uitgestippelde strategie ter bevordering van de werkgelegenheid.
Bijna alle lidstaten van de Unie beschikken over een juridisch regelgevend of contractueel kader dat daadwerkelijke informatie en raadpleging van werknemers beoogt te verzekeren. Helaas lukt het in de huidige, door beperkingen en gebreken gekenmerkte situatie meestal niet de werknemers voldoende informatie te verschaffen en mogelijkheden te bieden voor raadpleging over zaken die werkelijk belangrijk zijn voor de beslissingen van de onderneming. Het doel van het onderhavige initiatief is dan ook het bestaande communautaire en nationale kader aan te vullen. Hiermee wil men het recht van werknemers hard maken, de voor de verandering noodzakelijke voorbereidingen treffen en verzekeren dat de herstructurering plaatsvindt in een acceptabele context en de doelstellingen voor de bevordering van de werkgelegenheid de centrale rol wordt toebedeeld die de huidige omstandigheden vereisen. Het voorgestelde kader dient er toe de leemtes op te vullen en als tegenwicht te fungeren voor de gebreken van de geldende nationale en communautaire wetgeving.
De doelstellingen zijn: ten eerste het garanderen van het recht op regelmatige informatie en raadpleging van werknemers over de economische en strategische ontwikkelingen van de onderneming en over de voor hen belangrijke beslissingen; ten tweede de versterking van de sociale dialoog en het wederzijds vertrouwen binnen de onderneming, om bij te kunnen dragen aan het voorspellen van eventuele risico's, de ontwikkeling van de flexibiliteit in de arbeidsorganisatie in een zeker kader, de bewustmaking van de werknemers met betrekking tot de noodzaak van aanpassing en aan hun bereidheid om actief mee te werken aan maatregelen en acties ter verhoging van hun vakbekwaamheid en inzetbaarheid; ten derde de opneming van het werkgelegenheidsvraagstuk - de toestand daarvan en de te verwachten ontwikkeling - in de informatie- en raadplegingsprocedures; ten vierde de verzekering van voorafgaande informatie en raadpleging van de werknemers bij beslissingen die kunnen leiden tot ingrijpende veranderingen in de arbeidsorganisatie of de arbeidsovereenkomsten en ten vijfde de verbetering van de doeltreffendheid van deze procedure via de vaststelling van specifieke sancties voor ernstige schendingen van de opgelegde verplichtingen.
Ik wil de Commissie feliciteren met haar initiatief. Door de eenheidsmunt en de grote interne markt zullen de staatshuishoudingen steeds meer met elkaar vervlochten raken en het fiscaal beleid zal zich, zij het dan langzaam, in de richting bewegen van coördinatie. Ook het sociaal beleid zal ongetwijfeld steeds meer een supranationale dimensie moeten krijgen. Dit is noodzakelijk om ons sociaal model te handhaven en verder te ontwikkelen, dat onder meer door gezaghebbende bronnen als een van de doorslaggevende factoren van ons concurrentievermogen wordt erkend.
Het onderhavige voorstel bevat minimumvoorschriften voor de informatie en de raadpleging op heel het grondgebied van de Gemeenschap en draagt aldus bij aan de harmonisatie van deze grondrechten van de werknemers en aan de versterking van de Europese sociale dimensie. Het valt dan ook te betreuren dat de onderhandelingen tussen de sociale partners op Europees niveau over een akkoord krachtens artikel 4.2 van het protocol zijn gestrand. Dit is met name te wijten aan het totaal gebrek aan goede wil tot onderhandelen bij een van de partijen. De Commissie heeft er goed aan gedaan volledig gebruik te maken van haar in het Verdrag vervatte initiatiefrecht.
Het Europees Parlement stelt, via mijn verslag, een aantal amendementen voor. Ik wil hier alle collega's bedanken die met hun amendementen een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan het werk van de commissie. Met de door ons voorgestelde amendementen - waarover wij graag de mening van de Commissie willen horen en waarin de Raad bij het aannemen van zijn standpunt, naar ik hoop, de wil van het Europees Parlement zal erkennen - beogen wij met name de modaliteiten voor en de definities van de informatie en raadgeving nader uit te werken, vooral wat betreft het tijdstip van informatie, dat wil zeggen dat informatie moet plaatsvinden in de planningsfase om de werknemers in de gelegenheid te stellen als het ware vooruit te lopen op de veranderingen en voorgelicht te worden over zaken die rechtstreeks verband houden met hun rechten en hun toekomst. Wij willen tevens het toepassingsgebied van de richtlijn uitbreiden tot met name de overheidssector en verzoeken de lidstaten na te denken over de mogelijkheid ook het midden- en kleinbedrijf hieronder te laten vallen. Tot slot willen wij dat in de richtlijn communautaire minimumvoorschriften worden opgenomen waarvan alleen kan worden afgeweken indien nationaal gunstigere regelingen voor de werknemers bestaan.
Tot slot ben ik er absoluut van overtuigd dat er grote bereidheid tot overleg dient te bestaan. Alleen dan kan de huidige fase van ingrijpende veranderingen positieve effecten sorteren, het mededingingsvermogen van de ondernemingen worden versterkt en de ontwikkeling van de burgerlijke en sociale samenleving worden bevorderd. Dit met het onderhavige verslag verbeterde en versterkte voorstel is werkelijk een innovatief instrument dat door middel van informatie en raadpleging van de werknemers de ontwikkeling van de sociale dialoog mogelijk maakt, hetgeen een garantie is voor stabiliteit en eerbiediging van de rechten van het Europa dat wij willen verwezenlijken.

Oddy
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Ghilardotti heeft uitstekend werk verricht voor dit belangrijke vraagstuk. Haar werk vormt een cruciaal onderdeel van het algehele plan van de Commissie voor informatie en raadpleging van werknemers en dient in hetzelfde licht te worden beschouwd als de richtlijnen voor raadpleging bij massaontslag en de overplaatsing van ondernemingen, het statuut van de Europese vennootschap en de richtlijnen aangaande de Europese ondernemingsraad.
Ik heb de steun gekregen van de juridische commissie, en we hebben gezamenlijk een aantal amendementen ingediend. Van verschillende kanten vroeg men zich af of het ontwerpvoorstel niet strijdig was met het subsidiariteitsbeginsel, maar uitgaande van de verslagen die ik al heb genoemd denk ik dat de Commissie wel degelijk op dit terrein kan optreden.
Om preciezer te zijn vult dit voorstel het hiaat in de werkgelegenheidswetgeving dat voor iedereen zichtbaar werd toen de Renaultfabriek in Vilvoorde werd gesloten. Het strekt de Commissie - of liever gezegd de demissionaire Commissie - tot eer dat ze dat ernstige tekort heeft weten aan te vullen. In mijn eigen land is men nogal sceptisch over de noodzaak van deze wetgeving, maar ik stel voor dat de Britse regering verschillende fabrieken in mijn eigen kiesdistrict eens komt bezoeken. In alle fabrieken in de West Midlands die ik de afgelopen paar jaar zelf heb bezocht, hangen informatieborden met gegevens over productiviteit, doestellingen, gezondheid en veiligheid enzovoorts. Ik ken geen enkele verstandige werkgever die informatie en raadpleging van werknemers niet als een noodzakelijke voorwaarde beschouwd voor verhoging van de productiviteit.

Weiler
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik zou om te beginnen namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten mevrouw Ghilardotti willen bedanken voor haar verslag. Wij steunen dit in elk opzicht. Ik zou echter ook de Commissie willen bedanken voor haar verslag, omdat dit het ons heel gemakkelijk heeft gemaakt haar conclusies op dit punt te ondersteunen. Deze richtlijn vormt een nieuwe bouwsteen in de ontwikkeling van een sociaal Europa, na ons besluit over de Europese ondernemingsraden en, naar ik hoop, kort voor het besluit over de Europese vennootschap en de werknemersparticipatie.
Deze richtlijn vormt echter ook een tegenwicht voor het kapitaal in Europa. Vooral in deze tijd is dit naar mijn mening zinvol en belangrijk, want hierdoor merken de burgers dat Europa geen wetten uitvaardigt "in het luchtledige" . Ik ben het eens met mevrouw Oddy wanneer zij erop wijst dat de nationale regelgevingen door deze richtlijn uiteraard niet worden opgeheven. Lidstaten die vinden dat hun wetgeving op het gebied van werknemersparticipatie strikter of uitgebreider is, zullen hun voorschriften natuurlijk kunnen blijven toepassen. Bij nader toezien blijkt echter dat er in veel landen, waaronder ook Duitsland, sectoren zijn waar de werknemers nog altijd niet kunnen meebeslissen en deelnemen aan het beleid. Ik zou echter willen ingaan op een heel concreet thema: de grootte van de bedrijven. Kleine bedrijven - small and medium-sized enterprises - worden ook in Duitsland niet voldoende in aanmerking genomen. Daarom zouden we graag hebben dat voor de bedrijfsgrootte een drempel wordt vastgesteld van 20 werknemers.
Dit zeg ik heel concreet en ik hoop dat de Fractie van de Europese Volkspartij toch nog zal besluiten onze voorstellen te ondersteunen. Ik hoop eveneens dat u, mijnheer Menrad, en uw collega's van de EVP-Fractie zullen stemmen tegen de "ideologische clausule" , waardoor bepaalde mediabedrijven en caritatieve instellingen worden uitgezonderd van de verplichting tot informatie en raadpleging, en zullen instemmen met ons voorstel. Het standpunt dat ons schriftelijk werd medegedeeld door een mediabedrijf, op grond waarvan de mensenrechten en de grondrechten inzake persvrijheid zouden worden geschonden als we niet instemmen met dit voorstel, vind ik absurd.
Ik vind het absoluut noodzakelijk dat ook werknemers van mediabedrijven worden betrokken bij deze regeling. Ik ben het niet eens met de bezwaren van mevrouw Ghilardotti over de UNICE. Ik ben van mening dat het misschien zelfs goed is dat de UNICE niet wilde onderhandelen. Daardoor hebben we nu een goed doordacht voorstel gekregen van de Commissie, dat met name op het gebied van sancties veel ingrijpendere maatregelen bevat. Wij steunen allen deze maatregelen die in het kader van een sociale dialoog nooit tot stand waren gekomen. Tot slot wil ik de hoop uitspreken dat het Duitse voorzitterschap en de Raad samen deze belangrijke bijdrage aan het sociale Europa zo snel mogelijk ondersteunen.

Menrad
Mijnheer de commissaris, partnerschap is een centrale doelstelling van de christelijke maatschappijopvatting en van het basisprogramma van de Fractie van de Europese Volkspartij. Daartoe behoren participatie en medezeggenschap alsook informatie en raadpleging van de werknemers. Op basis van deze beginselen heeft de christen-democratische fractie in 1994 in het Parlement een belangrijke bijdrage geleverd aan de totstandkoming van de bijna met eenparigheid van stemmen goedgekeurde richtlijn inzake de Europese ondernemingsraad. Inmiddels kan men spreken van een succesverhaal van de Europese ondernemingsraden, die zich met instemming van werkgevers, werknemers en vakbonden steeds meer verbreiden. Een van de doelstellingen van de Europese ondernemingsraad is dat de informatie waarover de bedrijfsdirectie beschikt, tijdig en over de grenzen heen wordt doorgestuurd naar de lokale werknemersvertegenwoordigers, zodat deze hun taak naar behoren kunnen vervullen. Het systeem werkt alleen wanneer de plaatselijke werknemersvertegenwoordigers voldoende rechten hebben op grond van de nationale wetgevingen. Met de onderhavige richtlijn willen we deze rechten onder meer waarborgen door middel van minimumvereisten voor informatie en raadpleging, maar niet voor medebeslissing.
Mevrouw Ghilardotti heeft een goed en heel grondig verslag geschreven en ik feliciteer haar hiermee. In de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heeft ze ingestemd met een compromis over de minima: 50 werknemers. Dat is aanvaardbaar, mevrouw Weiler, en het voorstel beantwoordt aan de ideeën van de Commissie en de Commissie juridische zaken en rechten van de burger. We zijn tegen de volledige schrapping van de "ideologische clausule" , zoals in het verslag wordt geëist. In plaats daarvan stellen we in onze amendementen een oplossing voor die in de lijn ligt van de richtlijn inzake de ondernemingsraad, waarin deze bescherming wel wordt gehandhaafd, maar sterk wordt beknot. Het gaat ook gewoon om het bereiken van ruimere instemming. Het is bijzonder belangrijk, met name voor het midden- en kleinbedrijf, dat de lidstaten uitzonderingsbepalingen vaststellen voor het geval dat het doorgeven van informatie zeer schadelijk zou zijn voor het bedrijf. De vrijstelling van plichten mag echter niet willekeurig zijn. Daarvoor moeten ook objectieve criteria bestaan en eventueel voorzien worden in een verplichting tot een administratieve of zelfs gerechtelijke toestemming. Met een dergelijk subsidiair kader voor nationale regelgevingen inzake informatie en raadpleging kunnen we instemmen, mevrouw Ghilardotti. Dit is een belangrijke stap in de richting van een sociaal Europa en een op partnerschap berustende maatschappijstructuur in de Europese Unie, en - daarin heeft u gelijk - het is ook economisch voordelig. Met name in dit tijdperk van snelle veranderingen in een wereldomvattend economisch systeem leidt gebrekkige voorlichting al vlug tot wantrouwen en tenslotte alleen maar tot angst, wat uitmondt in tegenwerking en verzet. Informatie betekent transparantie. Dit schept vertrouwen en voorkomt contraproductieve stoornissen in de Europese bedrijven. Zowel werkgevers als werknemers winnen hierbij.

Boogerd-Quaak
Voorzitter, namens een zeer ruime meerderheid van mijn fractie verwelkom ik de voorstellen van de kant van de Commissie. Ik wil in herinnering roepen de debatten die wij hier gehad hebben, bijvoorbeeld naar aanleiding van de zaak rondom Vilvoorde, de kwestie Renault, waarin wij moesten constateren dat onze regelgeving met betrekking tot informatie en medezeggenschap tekort schoot en zeker ook daar waar het sancties betrof. Dit voorstel is een grote stap voorwaarts als het gaat om informatie en medezeggenschap op Europees niveau. Mijn fractie zal ook in grote meerderheid stemmen voor het gesloten compromis, namelijk dat de regelgeving zal gelden voor bedrijven met meer dan vijftig werknemers.
Ik wil nog eens in herinnering roepen hoe belangrijk informatie en raadpleging is. Heel veel bedrijven die het goed doen, gaan vaak zeer zorgvuldig om met hun werknemers. Het is ook goed voor het level playing field, dat er in heel Europa dezelfde soort voorwaarden gelden met betrekking tot inspraak en medezeggenschap. Het is bovendien een zaak van de moderne tijd. De rapporteur heeft het zo treffend geformuleerd in haar verslag: "In de sociale dialoog gaat het om wederzijds vertrouwen" . Ik vind dan ook dat het gezien kan worden als een voorbeeld voor de rest van de wereld, want wij weten dat men in Japan en de Verenigde Staten vaak zo ver nog niet is.
Vanuit mijn praktijk in Nederland weet ik dat ondernemingsraden vaak in geval van sluiting van bedrijven een betere rol hebben gespeeld dan de directies van die bedrijven die overigens ook in dienst waren van de kapitaalverschaffers. Ik denk dat wij ons ervan bewust moeten zijn, en zeker diegenen die nog steeds geen ruim baan willen geven - en daarbij spreek ik ook een beetje tot mijn eigen achterban in de eigen partij -, dat juist hier grote kansen liggen voor modern ondernemerschap. Ik vind dan ook dat wij dit voorstel ruimhartig moeten steunen, evenals een aantal van de amendementen.

Ribeiro
Mijnheer de Voorzitter, het algemeen kader betreffende de informatie en de raadpleging van werknemers is een controversieel thema. De discussies laaien echter nog hoger op wanneer aan informatie en raadpleging ook participatie in de besluitvorming wordt gekoppeld. Het Parlement heeft reeds in verschillende resoluties te kennen gegeven dat ook dit aspect tot de rechten van de werknemers behoort.
Overeenkomstig de gebruikelijke praktijk wilde de Commissie de sociale partners deze regeling zelf laten uitwerken. De UNICE, de communautaire werkgeversorganisatie, heeft echter laten weten dat dergelijke activiteiten strijdig zijn met het subsidiariteitsbeginsel. Aangezien de Commissie zich naar aanleiding van deze weigering genoodzaakt zag een voorstel voor een richtlijn in te dienen buiten de sociale dialoog om, heeft er geen overleg plaatsgevonden. De Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid werd om advies verzocht en ik heb die taak op mij genomen. Het lag daarbij in mijn bedoeling vooruitgang te boeken in de richting die vroeger reeds door het Europees Parlement was uitgestippeld. De meeste leden van deze commissie bleken echter niet bereid deze weg te bewandelen en schaarden zich achter de stelling van de UNICE. Het resultaat hiervan is dat onze commissie geen advies heeft uitgebracht. In de beschrijving van de procedure kan men dan ook lezen: "De Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid heeft besloten geen advies uit te brengen." Ik betreur dit ten zeerste, aangezien het door mij geformuleerde advies, of een andere versie met een bredere steun, ongetwijfeld een waardevolle bijdrage zou hebben geleverd aan de resolutie die hier door het Parlement zal worden aangenomen. Ik zou mevrouw Ghilardotti overigens willen feliciteren met haar werk en haar verslag. En nu, mijnheer de Voorzitter, zou ik met uw welnemen kort willen ingaan op een ander verslag over een soortgelijk onderwerp dat hier vandaag in de plenaire vergadering ter tafel ligt en dat op grond van artikel 52 niet is behandeld en niet in stemming is gebracht. Het betreft het verslag over de organisatie van de arbeidstijd dat als minder belangrijk thema van de hand is gewezen. Het Parlement heeft deze kwestie in een mum van tijd afgehandeld en heeft daarbij zijn prioriteitenschema grondig door elkaar geschud. Nu ja, gedane zaken nemen geen keer! Met andere woorden, in de plenaire vergadering wordt wel gestemd over de controle op mariene biotoxinen en de kantelstabiliteit, over technische verslagen waarvan ik het belang niet wil ontkennen, maar niet over een verslag over de "modernisering van de werkorganisatie - een positieve benadering van de veranderingen" . Dat laten wij zomaar voor wat het is. En alsof dat nog niet voldoende is, beroepen sommigen onder ons zich op het subsidiariteitsbeginsel voor wat de informatie, de raadpleging en de participatie van werknemers betreft. En dan maar klagen over het gebrek aan belangstelling van de publieke opinie voor het Europees Parlement!

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, er zit een leemte in de richtlijn inzake de Europese ondernemingsraad. Zoals vorige sprekers reeds hebben benadrukt, is dit duidelijk gebleken bij de staking in Vilvoorde. Er moet duidelijkheid komen over welke informatierechten nu eigenlijk van toepassing zijn. Dankzij het mooie en belangrijke verslag van mevrouw Ghilardotti hebben we hier nu een duidelijk beeld van gekregen. Natuurlijk moesten er compromissen worden gesloten. Eén daarvan betreuren wij ten zeerste: het is toch al absurd dat men in het kader van informatieplichten rekening houdt met de bedrijfsgrootte, maar 50 werknemers is veel te veel. We hebben het Parlement daarom nogmaals de gelegenheid gegeven verder te gaan en een drempel van 20 voorgesteld, al beseften we dat ook dit getal absurd is.
Wat de "ideologische clausule" aangaat, moet nogmaals worden benadrukt dat de bescherming van informatie in bepaalde gevallen een probleem vormt. Zo slaat persvrijheid bijvoorbeeld niet op de vrijheid van krantenuitgevers, maar op de vrijheid van journalisten. Ook kerkelijke medewerkers hebben bepaalde vrijheden, en deze moeten evenzeer worden beschermd. Wanneer het evenwel gaat om informatierechten, dan kan er geen sprake zijn van gegevensbescherming. In het Duitse recht gaat bescherming van informatie gepaard met medezeggenschap. Men haalt de zaken blijkbaar door elkaar. Wanneer de UNICE zich nu gepasseerd voelt, dan had het maar op constructieve wijze mee moeten werken!

Angelilli
(IT ) Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met de door mevrouw Ghilardotti gesignaleerde noodzaak de werknemers steeds beter te informeren over en te betrekken bij de ondernemingen, met name de middelgrote en grote bedrijven, ook om daadwerkelijk sociale onrechtvaardigheden te vermijden zoals in het geval van de Renaultfabriek. Ik wil echter nader op een aantal zaken ingaan. Ik ben van mening dat we absoluut dienen te trachten de gerechtvaardigde verwachting ten aanzien van de informatie en raadpleging in overeenstemming te brengen met de concrete behoeften van de bedrijven, met name de kleine. Mijns inziens is het in een economisch zo gecompliceerd en onstabiel kader als dat van het huidige Europese allesbehalve wenselijk de bedrijven nog meer juridische en administratieve beperkingen op te leggen. Ik wil erop wijzen dat, zeker wat de Italiaanse situatie betreft, alleen grote bedrijven op het moment dat hun bedrijf in crisis is, erin slagen passende en toereikende hulp van de staat te ontvangen, terwijl de kleine bedrijven, die toch heel kostbaar voor de Gemeenschap zijn, niet van dergelijke privileges gebruik kunnen maken. De kleine ondernemers moeten maar al te vaak geheel alleen het hoofd bieden aan de marktonzekerheden en alle risico's dragen, zonder ook maar enige vorm van bescherming of overheidssteun. Daarom wil ik onderstrepen dat een voorafgaande raadpleging voor de werknemers slechts zin heeft in geval die deel uitmaakt van een participerende filosofie en methodologie. Mijn inziens is een voorafgaande raadpleging inzake de keuzen van het bedrijf alleen op zijn plaats in bedrijven waar een concreet participatiesysteem - deelneming in de winst of bezit van aandelen - bestaat. In een dergelijk geval bestaat er immers tussen werkgevers en werknemers een wederzijdse betrekking, steunen beide partijen de keuzen van het bedrijf, maar dragen zij ook samen de risico's, verdelen zij de winst, maar delen zij ook de verantwoordelijkheid.
Ter afsluiting zij gezegd dat de richtlijn van de Raad, en met name het standpunt van mevrouw Ghilardotti betekent dat er weer een aantal regels wordt aangescherpt, iets waaraan de markt - vooral die met betrekking tot het midden- en kleinbedrijf - mijns inziens op dit moment totaal geen behoefte heeft en wat de werkgelegenheid zeker niet bevordert.

Damião
Mijnheer de Voorzitter, zowel dit verslag als de richtlijn zelf hebben bijzonder gunstige gevolgen voor de arbeidsbetrekkingen. Zij kunnen echter niet tippen aan de maatregelen betreffende participatie die sinds geruime tijd onder meer in de studies van de Europese Stichting worden vooropgesteld. Deze stichting heeft in 1991 een belangrijke analyse gemaakt waarin zij drie vormen van participatie onderscheidt: participatie als productieve kracht, participatie als democratische kracht en participatie als samenspel van positieve krachten.
Dit moet ongetwijfeld onze hoofddoelstelling zijn. Het verslag van rapporteur Ghilardotti dat wij hier voor ons hebben liggen en dat getuigt van efficiëntie, visie en doelmatigheid, is alvast een stap in de goede richting. Ik zou de Commissie er nochtans op willen wijzen dat in landen zoals Italië, Portugal, Spanje en Griekenland slechts 5 % van de werkgevers bereid is de werknemers te raadplegen en te informeren over aangelegenheden die niet rechtstreeks met gezondheid en veiligheid op het werk te maken hebben.
Het Europees burgerschap is derhalve nog lang geen werkelijkheid en de democratie die wij voor alle burgers willen waar maken, de politieke democratie, is in de bedrijfswereld heden ten dage nog ver zoek. Ik hoop dan ook van harte dat wij dit initiatief van de Commissie tot een goed einde weten te brengen en erin zullen slagen een concrete vorm te geven aan het verslag, zodat de vrijheid van de burgers en de humane dimensie van de bedrijven daadwerkelijk toeneemt.

Hatzidakis
Mijnheer de Voorzitter, ik ben niet tegen de vaststelling van minimumnormen en een gemeenschappelijk kader voor informatie en raadpleging van werknemers. Mijns inziens heeft mevrouw Ghilardotti haar best gedaan, maar zij is in haar goede bedoelingen wel iets te ver gegaan. Als wij het verslag zoals dit nu is, aannemen, zullen wij mogelijkerwijs het tegendeel bewerkstelligen van hetgeen wij allen willen, namelijk bescherming van werknemers.
Ik zeg dit omdat in de lidstaten de desbetreffende wetgeving niet overal op dezelfde manier wordt aangepakt. In bepaalde landen, zoals Duitsland en Oostenrijk, is hetgeen hier wordt voorgesteld, allang onderdeel van de nationale wetgeving. In andere landen is dat niet zo en daar zou een abrupte wetswijziging of normenwijziging een ongunstige weerslag kunnen hebben op de economie en de arbeidsmarkt. Het is natuurlijk een goede zaak dat men het aanvankelijk idee om de richtlijn van toepassing te laten zijn op ondernemingen met meer dan 20 werknemers heeft opgegeven en de grens heeft vastgesteld op 50 werknemers. Desalniettemin staan in het verslag nog zaken die mijns inziens niet goed zijn en ik zal er daar enkelen van noemen.
Ten eerste voorziet het Commissievoorstel in uitzonderingen voor bepaalde ondernemingen, voor ondernemingen die bijvoorbeeld liefdadigheidsactiviteiten of activiteiten in kerkelijk verband verrichten. Met amendement 15 wordt artikel 2, lid 2, op grond waarvan dergelijke uitzonderingen kunnen worden toegekend, geschrapt. Dat is verkeerd. Het gaat hierbij namelijk om specifieke gevallen en daarvoor zijn specifieke bepalingen nodig om enerzijds informatie en raadpleging en anderzijds een goede werking van deze ondernemingen te waarborgen.
Ten tweede is in amendement 24, nieuw, sprake van uitstel van de eindbeslissing over de voortzetting van de onderhandelingen ter voorkoming van schadelijke gevolgen voor de werknemers. Aldus wordt het de ondernemingen voor misschien lange tijd onmogelijk gemaakt besluiten te nemen, hetgeen hun voortbestaan in gevaar kan brengen.
Ten derde wordt met amendement 26 de werknemers de mogelijkheid geboden tot het inroepen van deskundige hulp. Deskundigen zouden eigenlijk echter niet aan informatie- en raadplegingsvergaderingen mogen deelnemen. Zij kunnen derden namelijk heel gemakkelijk belangrijke informatie doorspelen en wat dat betreft volstaat de bescherming van artikel 5 niet.

Riis-Jørgensen
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, persoonlijk zal ik tegen het verslag stemmen. Dit voorstel is een eclatant voorbeeld van het gebrek aan respect voor het subsidiariteitsbeginsel. Ten eerste bevat het voorstel geen enkel grensoverschrijdend aspect en ten tweede is deze kwestie in de meeste lidstaten reeds geregeld via collectieve arbeidsovereenkomsten. Dit is ook in mijn land, Denemarken, het geval. Deze kwestie moet op nationaal niveau en door de sociale partners geregeld worden. Ten eerste komt men daarmee tegemoet aan het subsidiariteitsprincipe en ten tweede kan rekening worden gehouden met de nationale verschillen en tradities in Europa. Bijkomende EU-regels op dit gebied zijn overbodig. De lidstaten moeten nationale regels vaststellen of dergelijke zaken met collectieve arbeidsovereenkomsten regelen, zoals in mijn land gebeurt.

Andersson
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de rapporteur danken voor dit uitstekend verslag. Ik dank ook de Commissie voor haar voorstel. Het lijdt geen twijfel dat deze richtlijn onontbeerlijk is. Dat is de laatste jaren ook gebleken. Voor mij is het vanzelfsprekend dat men werknemers als een hulpbron beschouwt. Hun recht op informatie en raadpleging is daarbij belangrijk. Ik vind evenwel dat het voorstel niet ver genoeg gaat. Vijftien werknemers is teveel, zelfs twintig is teveel. Alle werknemers hebben recht op informatie en raadpleging.
Ik zal echter voor het voorstel stemmen, aangezien het over minimumnormen gaat. Landen zoals bijvoorbeeld mijn land, Zweden, die een betere regeling hebben, moeten deze kunnen behouden. Daarom is dit voorstel alles bij elkaar toch een vooruitgang waardoor alle werknemers in de toekomst het recht op informatie en raadpleging zullen krijgen.

Schiedermeier
Mijnheer de Voorzitter, in het Europees sociaal beleid geldt jammer genoeg niet het principe: "Goede dingen vragen veel tijd!" . Veel belangrijke beslissingen laten weliswaar lang op zich wachten, maar het resultaat is uiteindelijk toch niet zo goed als wij als verantwoordelijken voor het sociaal beleid zouden willen. Sinds 1974 worden de thema's informatie, raadpleging en participatie behandeld op Europees niveau. Alle initiatieven van de Commissie leden schipbreuk in de Raad, omdat tot het Verdrag van Maastricht het unanimiteitsbeginsel van toepassing was. In de kaderrichtlijn "arbeidsomstandigheden" werden voor het eerst de thema's informatie en raadpleging behandeld. In 1994 kwam er een besluit over de Europese ondernemingsraad. Desalniettemin is het in deze tijd van voortdurende economische veranderingen en toenemende grensoverschrijdende activiteiten dringend noodzakelijk om op dit gebied op te treden.
Wegens financiële en andere beperkingen kregen de werknemers onvoldoende informatie en werden ze onvoldoende geraadpleegd over aspecten die van fundamenteel belang zijn voor het bedrijf. Er bestaan weliswaar inderdaad wettelijke voorschriften op nationaal niveau, maar deze zijn steeds minder van toepassing in het kader van grensoverschrijdende activiteiten. Daarom is hier een sociale minimumvereiste ook absoluut noodzakelijk. Meer dan een minimumvereiste is het immers niet. De subsidiariteit blijft volkomen gewaarborgd. Na lange debatten zijn we het in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken eens geworden over een drempel van 50 werknemers. In kleinere bedrijven is de gang van zaken veel overzichtelijker en is het veel moeilijker om informatie achter te houden.
De kwestie van de "ideologische clausule" is nog onbeslist. Zoals bij de Europese ondernemingsraad is de Fractie van de Europese Volkspartij ook hier voorstander van de bescherming van informatie en we verwachten dat de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten hiermee alsnog zal instemmen. We zijn het er in ieder geval over eens dat de minimumvereisten moeten worden nageleefd, zoals dat bij alle sociale minimumvereisten moet gebeuren. Om te vermijden dat werknemers om de tuin worden geleid, moet in het kader van de subsidiariteit het recht op deskundigenbijstand absoluut worden gewaarborgd. Ik reken erop dat deze richtlijn ten behoeve van de werknemers na 25 jaar eindelijk zal worden aangenomen. Ook aan deze richtlijn ligt de idee ten grondslag dat Europese bedrijven zich onderscheiden van Amerikaanse en Japanse bedrijven en het beste functioneren wanneer er door middel van informatie en raadpleging een consensus tot stand komt tussen bedrijven en werknemers.

Blak
Mijnheer de Voorzitter, dit voorstel voor een richtlijn vind ik overbodig. Helaas zijn weinigen in het Parlement het met mij eens. In Denemarken zijn zowel de werknemers als werkgevers van oordeel dat de richtlijn een gevaar betekent voor het typisch Deens model van sociaal overleg, waarbij informatie en raadpleging geregeld worden via overeenkomsten en samenwerkingscomités tussen de sociale partners. In de commissie heb ik amendementen ingediend die de lidstaten de mogelijkheid bieden de richtlijn niet ten uitvoer te leggen, indien de sociale partners van oordeel zijn dat de bestaande regelingen voldoende zijn. De commissie heeft ze helaas niet goedgekeurd. Ik wil niet dat lidstaten die geen goede regelingen hebben voor de informatie en raadpleging van werknemers aan de richtlijn kunnen ontsnappen. Daarom is het amendement noodzakelijk. Ik ben wel voorstander van solidariteit tussen de werknemers in de EU, maar ik wil dat een land zoals Denemarken, waar de sociale partners sinds meer dan honderd jaar via collectieve overeenkomsten in een geest van samenwerking en dialoog een goed fungerend model voor informatie en raadpleging hebben ontwikkeld, dit systeem moet kunnen behouden. Anderzijds mogen wij andere landen uiteraard niet beletten hun systeem te verbeteren tot ons niveau.

Carlsson
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag zien dat het Europees Parlement dit verslag verwerpt. Wij moeten het subsidiariteitsbeginsel eerbiedigen. Als we dit in de Europese wetgeving inbouwen, bereiken we misschien het tegengestelde van wat we willen.
Het voorstel voor een richtlijn strookt niet met de tradities van de EU-lidstaten. Het is achterhaald en niet bij machte de vakverenigingen via de EU meer invloed te geven. We moeten daarentegen met informatie en raadpleging van de werknemers een moderne mentaliteit opbouwen. Deze moet ingang vinden in alle organisaties die willen deelnemen aan de concurrentie en dynamisch willen zijn. Het kader hiervoor zou natuurlijk het best door de ondernemingen zelf ingevuld kunnen worden, maar helaas worden zij daarbij belemmerd door de bureaucratie van het arbeidsmarktbeleid, waarvoor bepaalde mensen nu de Europese samenwerking willen gebruiken.
Onze rol in een Europa dat menselijke hulpbronnen misbruikt door de werkloosheid te hoog te laten oplopen, is de schepping van nieuwe arbeidsplaatsen. Door meer regels en beperkingen in te voeren, komen er niet meer nieuwe banen bij. Integendeel, daardoor worden de groei en de ontwikkeling vertraagd en wordt de welvaart verminderd. Met andere woorden: er zijn veel minder arbeidsplaatsen waar informatie en raadpleging mogelijk is. Daar wil ik niet aan meedoen en het verheugt mij dat velen in dit Parlement hier vandaag dezelfde mening hebben geuit.

Garosci
(IT ) Mijnheer de Voorzitter, vanaf het begin van de actieve participatie van de communautaire instellingen aan de, met name sociale, opbouw van Europa, is de informatie en de participatie van werknemers een centraal onderwerp geweest. Het begin daarvan vinden wij terug in Raadsdocumenten uit het jaar 1974. Vandaag behandelen wij deze fundamentele kwestie opnieuw, wellicht in een definitieve versie. Het gaat hierbij om de betrokkenheid van de basis van de onderneming, van degenen die er werken, die hun onderneming willen zien groeien en concurrentiekrachtig willen zien worden op de markt.
Het verslag van mevrouw Ghilardotti, die wij danken voor haar werk, bevat talrijke belangrijke overwegingen. Voor mij is met name de uitbreiding van het toepassingsgebied tot de overheidssector van groot belang, mits natuurlijk de lidstaten zorgen voor de nodige mechanismen ter bevordering van de sociale dialoog. Deze sociale dialoog is natuurlijk ook wenselijk voor het midden- en kleinbedrijf, dat ogenschijnlijk van dit document is uitgesloten maar, zoals bekend, 90 % van de communautaire bedrijven uitmaakt. Wij dienen ons dus, in overleg met de lidstaten - dat is van fundamenteel belang - in te spannen voor een optimale betrokkenheid van de werknemers in de kleine bedrijven, of liever gezegd de uiterst kleine bedrijven, met niet meer dan 10 werknemers, die vandaag de dag in bepaalde sectoren de meerderheid vormen en de grootste groeimogelijkheden in zich dragen. Zoals bekend, heeft de rapporteur wijzigingen in het oorspronkelijk voorstel aangebracht en daarbij een aantal uitzonderingen voor de bedrijven zonder winstoogmerk uitgesloten. Wij kunnen het hiermee eens zijn, op voorwaarde dat het binnen de lidstaten correct wordt toegepast.
Nu de markt steeds meer een internationaal karakter krijgt, dienen de medewerkers van de bedrijven in de Unie steeds nauwer bij de activiteiten van hun bedrijven betrokken te worden. Het is immers van hen afhankelijk of de bedrijfsactiviteiten al dan niet succesvol zijn.

Flynn
Mijnheer de Voorzitter, ik zou ten eerste mevrouw Ghilardotti en alle andere rapporteurs willen danken voor die inspanningen die zij voor dit voorstel van de Commissie hebben ondernomen. Ook dank ik de leden van dit Parlement die tijd hebben vrijgemaakt om een bijdrage aan dit debat te leveren. Persoonlijk ben ik voldaan over uw steun aan dit zo belangrijke initiatief van de Commissie en ik ben u daar dankbaar voor.
Dit is ons inziens een belangrijk voorstel dat, wanneer het eenmaal is aangenomen, een onmisbare aanvulling zal zijn op de communautaire arbeidswetgeving. Nu ik de verschillende sprekers heb gehoord en het ontwerpadvies heb gelezen, geloof ik te mogen concluderen dat u bereid bent een beslissende rol te spelen in de onderhandelingen over de aanneming van de voorgestelde richtlijn. Het voorstel zal, wanneer het eenmaal is aangenomen, het acquis communautaire op het gebied van de medezeggenschap van werknemers uitbreiden en verbeteren en de sociale dimensie van de interne markt wezenlijk versterken. In zekere zin ben ik het eens met mevrouw Oddy. Het voorstel dicht inderdaad een hiaat in het Europese arbeidsrecht.
Desalniettemin is dit een omstreden voorstel. De controverse komt tot uiting in het voorbehoud dat werkgevers en enkele lidstaten hebben gemaakt. We zijn ons van deze controverse bewust, en daarom ben ik des te meer ingenomen met uw duidelijke steun aan dit initiatief. Tegelijkertijd mogen wij echter niet vergeten dat de huidige Commissie demissionair is en momenteel dus niet veel met dit voorstel kan doen. Bovendien is de Raad nog niet eens begonnen met de behandeling van dit voorstel. Rekening houdend met de absolute noodzaak de politieke levensvatbaarheid van dit voorstel te waarborgen, zeker binnen de Raad, is het dus opportuun om juist in dit stadium enige voorzichtigheid te betrachten.
Ik heb echter volledig begrip voor al uw verzoeken. De meeste, of liever gezegd alle kwesties die daarin aan de orde worden gesteld, hebben betrekking op vraagstukken die al intensief binnen de Commissie zijn besproken in de periode voor de goedkeuring van het voorstel. Uiteindelijk is de Commissie erin geslaagd een subtiel evenwicht te bereiken tussen de verschillende opvattingen en uiteenlopende belangen op dit volgens velen zo gevoelige terrein. Het zou onjuist zijn als we dat evenwicht nu zouden verstoren, zeker als het gaat om de voorgestelde amendementen inzake de vier belangrijkste gevoelige vraagstukken uit het voorstel: de drempelwaarden, de definitie van "informatie' en "raadpleging', de mate waarin de sociale partners mogen afwijken van de bepalingen in de richtlijn en de sancties.
Ik ben ervan overtuigd dat al uw opmerkingen over deze fundamentele vraagstukken een belangrijke rol zullen spelen in de besprekingen tussen het Europees Parlement en de Raad over dit voorstel. In de loop van de medebeslissingsprocedure zal de Commissie de rol spelen die haar in het Verdrag wordt toebedeeld. Ze zal de twee partijen helpen nader tot elkaar te komen en uiteindelijk een consensus te bewerkstelligen. U begrijpt waarschijnlijk wel waarom ik vandaag, in het licht van de behandeling van het voorstel in de Raad, wat terughoudend reageer op bepaalde amendementen die u hebt ingediend, zelfs op de amendementen die de Commissie in de toekomst wel degelijk in overweging zal kunnen nemen.
Ondanks mijn reserve wil ik me zo opbouwend mogelijk opstellen. Ik kan u dan ook zeggen dat de Commissie een aantal amendementen, die een duidelijke verbetering zijn van de tekst, onmiddellijk zal overnemen. Dit geldt voor de amendementen 1, 17, 8, 10, het eerste en derde onderdeel van amendement 13, en de amendementen 19 en 35.
Dan is er een tweede groep van amendementen waarin meer substantiële vraagstukken aan de orde komen. Ook die amendementen hebben echter mijn steun, want ze zijn redelijk en lijken het precaire evenwicht in de formulering van de tekst niet te verstoren. Dit geldt voor de amendementen 4, 15, 6 en 32, die betrekking hebben op de non-regressieclausule, amendement 16 over het niveau van voorlichting en raadpleging, amendement 22 over de lijst met voorbeelden van vraagstukken waarop de voorlichtings- en raadplegingsvereisten van toepassing zijn, en het eerste onderdeel van amendement 33 inzake de toepassing van het principe van deze richtlijn op de overheidssector, hoewel de bewoordingen wel wat moeten worden aangepast.
Hoewel amendement 34 volkomen in overeenstemming is met de wijze waarop wij de sociale partners in dit vraagstuk willen betrekken, denken we dat een dergelijke wijziging van de basisdefinitie voor de invoering van een gemeenschappelijke wetgeving niet haalbaar is. Een op dat amendement gebaseerde overweging acht ik echter wel aanvaardbaar. Gezien de omstandigheden waarnaar ik heb verwezen, heeft de Commissie grote moeite met de overige amendementen. Desalniettemin zullen ze zeker een rol spelen tijdens de toekomstige institutionele discussies over dit belangrijke voorstel. Het debat over deze kernpunten is dus nog lang niet afgesloten.
Ik zou mevrouw Weiler willen zeggen dat het in deze richtlijn in wezen om minimumnormen gaat. De richtlijn is van grote betekenis voor het Europees sociaal model. Zoals mevrouw Ghilardotti al zei, draait het in zekere zin allemaal om wederzijds vertrouwen tussen werkgevers en werknemers. Ik beschouw dit specifieke voorstel als een cruciaal onderdeel van het Europese arbeidsrecht. Hoewel ik de lotgevallen van ons voorstel niet van dichtbij zal kunnen gadeslaan, hoop ik van harte dat dit stuk Europese wetgeving wordt aangenomen. Het zal de positie van zowel de werkgevers als de werknemers bij de totstandkoming van het Europees sociaal model aanzienlijk versterken. Ik dank u voor uw steun.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Organisatie van de arbeidstijd
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over twee verslagen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken:
A4-0184/99 van de heer Chanterie, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van richtlijn 93/104/EG betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd om de van deze richtlijn uitgesloten sectoren en activiteiten te bestrijken (COM(98)0662 - C4-0715/98-98/0318(SYN)) en-A4-0187/99 van de heer McMahon over de voorstellen voorI.een richtlijn van de Raad inzake de organisatie van de arbeidstijd van rijdend personeel in het wegvervoer en eigen rijders (COM(98)0662 - C4-0716/98-98/0319(SYN)), II.een richtlijn van de Raad betreffende de handhaving van de werktijden van zeevarenden aan boord van schepen die havens in de Gemeenschap aandoen (COM(98)0662 - C4-0717/98-98/0321(SYN)) enIII.een richtlijn van de Raad betreffende de door de Associatie van reders van de Europese Gemeenschap (ECSA) en de Federatie van de bonden voor het vervoerspersoneel in de Europese Unie (FST) gesloten overeenkomst betreffende de organisatie van de arbeidstijd van zeevarenden (COM(98)0662 - C4-0718/98-98/0320 (ACC)).
Chanterie
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, het is goed bij het begin aan te duiden dat een Europese arbeidstijdenregeling een zaak is van veiligheid en gezondheid op de arbeidsplaats en als dusdanig ook een recht van werknemers. Dat werd vertaald in een richtlijn in 1993 en in 1996 bevestigd door het Europees Hof van Justitie. Maar een aantal sectoren en activiteiten vallen tot nu toe buiten het toepassingsbereik van deze richtlijn, met name diverse transportsectoren, de zeevisserij en andere activiteiten op zee alsook de artsen in opleiding. Vandaag dienen wij ons te beraden over de wetgevingsvoorstellen om deze uitgesloten sectoren niet langer uit te sluiten. De Commissie heeft gekozen voor een tweesporenaanpak met aan de ene kant een wijziging van de bestaande horizontale richtlijn en aan de andere kant drie specifieke verticale richtlijnen met name voor de transportsector, de EU-zeevarenden en de zeevarenden aan boord van de schepen die de EU-havens aandoen.
De Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heeft deze dubbele benadering aangehouden met enerzijds het verslag-McMahon over de sectorale regelgeving en mijn eigen verslag over de aanpassing van de bestaande richtlijn. Samengevat stelt de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken voor alle uitgesloten sectoren en alle uitgesloten activiteiten binnen het toepassingsbereik van de richtlijn te brengen. Daartoe zal ook onder meer het artikel betreffende de afwijkingen, dat is het artikel 17, worden herzien om beter rekening te kunnen houden met de specificiteiten van elk van deze sectoren en activiteiten.
Om die reden blijf ik bij mijn oorspronkelijk voorstel om ook de uitsluiting van zeevarenden ongedaan te maken. Zoals de vervoerders kunnen de zeevarenden gebruik maken van de in de richtlijn voorziene afwijkingen. Zoals het wegvervoer kan de zeevaart zich beroepen op een afzonderlijke richtlijn. Er bestaat trouwens een Europese overeenkomst tussen de reders en bonden. Waarom hen dan nog verder uitsluiten? Dit valt noch juridisch-technisch noch politiek te verantwoorden. De vraag kan zelfs gesteld worden of ook het uitzonderen van een andere beroepsgroep, met name de strijdkrachten in vredestijd, nog langer te verantwoorden valt. Ik geloof, mijnheer de commissaris, dat het antwoord daarvoor ook zal moeten gegeven worden bij de herziening van de richtlijn in de nabije toekomst.
Tweede punt van discussie is de zondagsrust geweest. De richtlijn van 1993 had zondagsrust voorzien maar het arrest van het Hof van Justitie van 1996 heeft dit nietig verklaard. Niet de zondagsrust als zodanig komt te vervallen, wel de zondagsrust als onderdeel van de bescherming van de veiligheid en gezondheid van de werknemers. Men dient dus eigenlijk de zondagsrust niet te schrappen. Wel dient men een andere rechtsgrondslag aan te wenden om de zondagsrust te verantwoorden. Het Europees Parlement heeft ter zake al een standpunt ingenomen in de resolutie van 12 december 1996. Zowel de lidstaten als de sociale partners worden in die resolutie opgeroepen het specifieke karakter van de zondag als rustdag te erkennen.
Mijnheer de commissaris, u hebt met deze resolutie ingestemd en u hebt dat tevens ook in een brief van 8 januari 1999 aan mij bevestigd. Ik wil voor het zoeken naar een oplossing wijzen op het in voege treden van het Verdrag van Amsterdam en in het bijzonder artikel 151, lid 4 dat samen met artikel 128, lid 1 van het Verdrag van Maastricht een geëigende rechtsgrondslag verschaft.
Twee woorden nog over de artsen in opleiding. Ik geloof dat één van de belangrijkste verdiensten van deze wetgeving die we nu door gaan voeren, is dat de mensonwaardige arbeidsomstandigheden van een arts in opleiding, met inbegrip van de misbruiken die daar heersen, een halt worden toegeroepen. Ook zeer belangrijk voor de patiënten omdat reeds dikwijls is gebleken dat artsen in opleiding die 60, 70, 80 uur aan één stuk hebben gewerkt of hebben moeten waken, dat deze wanneer zich spoedgevallen aandienen dikwijls moeilijk nog in de juiste positie zijn om op de beste wijze te kunnen ingrijpen.
De Europese Commissie stelt voor om tijdelijk een uitsluiting te geven van de 48 uur naar de 54 uur. Dit voor een periode van zeven jaar. De Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heeft een compromis gevonden om inderdaad akkoord te gaan met de termijn van verlenging van 48 naar 54 uur maar niet voor zeven jaar, slechts voor vier jaar.
Wij weten dat het Verenigd Koninkrijk, mijnheer de Voorzitter, nog verder zou willen gaan. Een uitzondering voor vijftien jaar, maar dit brengt ons diep in de eenentwintigste eeuw en ik geloof dat wij de vraag zouden kunnen stellen of de leden van de Britse regering zich nog in zo een dergelijke toestand willen laten verzorgen of niet. Het zou kunnen zijn dat zij naar een ander ziekenhuis gaan. Met andere woorden, over al deze zaken moet vandaag en morgen worden gesproken en gestemd. Ik geloof dat het één van de meest belangrijke sociale wetgevingen is, samen met het verslag-Ghilardotti, voor het einde van deze legislatuur.

McMahon
Mijnheer de Voorzitter, ik zou ten eerste de Commissie willen gelukwensen met deze wetgeving voor de uitgesloten sectoren. Wat hier vandaag voor ons ligt, is een omvattend pakket maatregelen ter bescherming van zo'n vijf miljoen werknemers in het weg-, spoorweg- en zeevervoer en van artsen in opleiding en offshore-medewerkers van oliemaatschappijen die buiten het toepassingsbereik van de oorspronkelijke arbeidstijdenrichtlijn vielen.
Met dit debat zet het Parlement, overeenkomstig het nieuwe Verdrag van Amsterdam, een eerste stap op de weg naar vaststelling van minimumnormen voor de arbeidstijden van alle werknemers in Europa. Dit is geen eenvoudige opgave. Het zal heel wat inspanningen kosten om de verschillende minimumnormen voor de gezondheid en veiligheid van werknemers met elkaar in overeenstemming te brengen en tegelijkertijd enige mate van flexibiliteit in te bouwen die onder bepaalde omstandigheden, gezien de aard van de betreffende sectoren, nodig zou kunnen zijn. Het is echter bemoedigend dat de sociale partners in de spoorwegsector en in het zeevervoer een akkoord hebben bereikt.
Ik ben met name verheugd over de overeenkomst voor zeevarenden. Het was namelijk een Europees sociaal model dat de basis vormde voor onze eigen bredere overeenkomst binnen het ILO-verdrag nr. 180. Helaas zijn de sociale partners in het wegvervoer er niet in geslaagd overeenstemming te bereiken. Ze hebben uit de goede onderhandelingen daarover echter wel waardevolle lessen kunnen trekken.
Ik heb me bij het opstellen van mijn verslag, waarin de verschillende vervoerssectoren aan bod komen, hoofdzakelijk laten leiden door de noodzakelijke bescherming van werknemers tegen de mogelijke nadelige gevolgen van te lange werktijden op hun gezondheid en veiligheid. Mijn verslag gaat echter ook over de ontwikkeling van veilige en goed concurrerende vervoerssystemen, hetgeen in het belang is van de burger in het algemeen. Als het ons niet lukt regels op te stellen voor arbeidstijden in de vervoerssector, lopen we het risico niet alleen de gezondheid en veiligheid van de werknemers in gevaar te brengen, maar tegelijkertijd de concurrentieverhoudingen op de interne markt te verstoren. Met name in het wegvervoer is dit een levensgroot risico. 78 % van alle bedrijven in het wegvervoer zijn kleine bedrijven met een wagenpark van minder dan vijf voertuigen. Het is dus zinvol om naast het tachograafsysteem een arbeidstijdenregeling in te voeren die voor de gehele Unie zal gelden en de eerlijke concurrentie binnen het wegvervoer zal waarborgen.
De voorstellen van de Commissie om alle mobiele werknemers in het wegvervoer, met inbegrip van eigen rijders, onder het toepassingsgebied van de arbeidstijdenregeling te laten vallen, hebben daarom mijn warme steun. Deze regeling biedt bescherming aan de werknemers in het wegvervoer aan wie werk wordt uitbesteed en die, of zij dan nu willen of niet, uiteindelijk kleine zelfstandigen worden, waarvan de gezondheid en de veiligheid niet langer door de regelgeving wordt gedekt. De door de Commissie voorgestelde wetgeving biedt niet alleen bescherming aan de werknemers in de vervoersector, maar draagt ook bij aan de veiligheid van het wegvervoer en dat laatste is in het belang van alle weggebruikers. Ieder jaar komen er op de wegen in de Europese Unie 45.000 mensen om het leven. Bij 18 % van al deze dodelijke ongevallen zijn vrachtwagens of bussen betrokken, veelal als gevolg van vermoeidheid van de chauffeur. We kunnen de veiligheid alleen garanderen als we voorzien in voorschriften inzake toereikende rustperioden, beperkte werktijden en specifieke werkschema's voor mobiele werknemers.
Ik heb er in dit verslag consequent op gewezen dat we de gezondheids- en veiligheidsnormen in gevaar brengen als we te veel afwijkingen toestaan op de regels voor de maximale werkweek, rustperioden of nachtelijke arbeid door rijdend personeel. Persoonlijk vind ik eigenlijk dat de mogelijkheid de 48-urige werkweek uit te breiden tot een 60-urige werkweek op zichzelf al een aanzienlijke afwijking vormt en dat we niet verder moeten gaan. Op basis van een compromis dat we in de commissie hebben bereikt, heb ik echter ingestemd met de mogelijkheid van afwijkingen met betrekking tot de wekelijkse arbeidstijden en rustperioden, mits zij het resultaat zijn van onderhandelingen en overeenstemming tussen de sociale partners. Ook heb ik ingestemd met de mogelijkheid van compenserende rustperioden voor de betrokken werknemers.
Ik zou kort nog iets willen zeggen over de positie van taxichauffeurs overeenkomstig deze voorstellen. Ik stem in met het voorstel van de Commissie om taxichauffeurs onder het toepassingsgebied van deze voorstellen te laten vallen. Ook bij hen gaat het immers om gezondheid, veiligheid en eerlijke concurrentie. De aanvallen die de Commissie hier te verduren heeft gekregen, zijn absoluut niet gerechtvaardigd. Mijns inziens zullen wij er namelijk nooit in slagen alle werknemers in de vervoersector een minimumbescherming te verzekeren, wat nochtans onze doelstelling is, als we voor bepaalde categorieën werknemers uitzonderingsposities gaan creëren.
Dan wil ik nog een korte opmerking maken over het verslag van de heer Chanterie. Ik wil hem graag gelukwensen met zijn werk en hem bedanken voor onze besprekingen. Ik maak me met name zorgen over twee sectoren. Ten eerste de offshore olie-industrie, waar de heer Chanterie kort naar heeft verwezen. Deze sector wordt van oudsher gekenmerkt door arbeidstijden die de gezondheid en veiligheid bepaald niet ten goede komen. We hebben allemaal gezien wat er met Piper Alpha is gebeurd. Er wordt hier en daar gepleit voor de vaststelling van het aantal werkuren per jaar voor de werknemers in de olie-industrie. Zo'n regeling kan natuurlijk alleen op basis van onderhandelingen tot stand komen.
Tenslotte wil ik nog iets zeggen over de positie van deelvissers. Ik zou ten eerste wel eens willen weten wat de term "deelvisser' precies inhoudt. Ik zie uit naar de voorstellen van de Commissie voor de aangekondigde richtlijn waarin de hele arbeidstijdenkwestie in de visserij wordt geregeld. Ook op dit terrein is er sprake van grote gevaren en ernstige risico's.

Simpson
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik u zeggen hoe blij ik ben dat ik namens de Commissie vervoer en toerisme het woord mag voeren over dit verslag. Per slot van rekening zullen de gevolgen van de voorgestelde wetgeving het grootst zijn in de vervoersector.
Er waren zes miljoen werknemers uitgesloten van de arbeidstijdenrichtlijn die in 1993 werd overeengekomen. Meer dan 80 % daarvan betrof banen in de vervoersector. We zeiden destijds dat met name de uitsluiting van deze niet-rijdende werknemers oneerlijk en ook onlogisch was. Het doet ons deugd dat we met het huidige voorstel deze anomalie kunnen verhelpen.
Het Europees Parlement heeft de problemen in de verschillende vervoersectoren nooit onderschat. Het is voor de vervoerscommissie altijd prioriteit geweest wegen te zoeken waarlangs ook die sectoren in het toepassingsgebied van de richtlijn konden worden opgenomen.
We zijn over het algemeen verguld met het feit dat de sociale partners, in samenwerking met de Commissie, voorstellen hebben ingediend op basis waarvan we een eind kunnen maken aan de uitzonderlijk lange werktijden die de gezondheid en veiligheid van de werknemers zelf en van andere reizigers in gevaar brengen. Voor de vervoerscommissie heeft veiligheid de hoogste prioriteit, en dat is ook altijd ons uitgangspunt geweest.
Het verheugt ons dat er in de spoorwegsector en in het zeevervoer inmiddels overeenstemming is bereikt. Helaas zijn de sociale partners in het wegvervoer niet zover gekomen. We zijn blij met het initiatief van de Commissie voor het opstellen van wetgevingsvoorstellen. Ook ben ik blij met het feit dat de vakbonden zich bereid hebben verklaard te werken aan een arbeidstijdenregeling voor het vliegtuigpersoneel in de burgerluchtvaart, in het kader van de gemeenschappelijke autoriteit voor de burgerluchtvaart. Ik hoop van harte dat het ook in die sector tot een overeenkomst komt.
Dit vraagstuk ligt ons na aan het hart. We komen nu in een fase terecht waarin het vooral gaat om de uitvoering van de wetgeving en het toezicht daarop. We kunnen dan wel een goed stuk wetgeving hebben, maar als we er niet op toezien dat ze ook wordt nageleefd, hebben we er niet veel aan. Er moeten daarom degelijke controlemechanismen worden ingevoerd, die zonder uitzondering zullen moeten gelden voor alle onderdelen van het openbaar vervoer.
Ik zou als rapporteur voor advies van de Commissie vervoer en toerisme de heer McMahon willen danken voor zijn medewerking. Ik denk dat onze commissies een fraai staaltje van samenwerking hebben gegeven op het gebied van deze voor de gezondheid en de veiligheid van onze burgers zo belangrijke wetgeving. .

Van Velzen, W.
Voorzitter, uiteraard is mijn fractie buitengewoon blij dat wij vandaag twee verslagen kunnen behandelen die in feite hoekstenen betreffen van het sociale beleid. Het is overigens opmerkelijk dat dat allemaal nog net kan gebeuren in de laatste maanden van de ambtstermijnen van zowel Chanterie, McMahon, Van Velzen als Flynn. Volgens mij kunnen ze ons moeilijk missen in de toekomst. Maar wat ons buitengewoon verheugt, is dat er nu een eind is gekomen aan de situatie waarin hele sectoren zonder meer worden uitgezonderd van hele normale richtlijnen, waarin wordt gesteld dat de werknemers in die sectoren zo bijzonder zijn dat zij kunnen werken onder extreme werktijden en met buitengewoon korte of belachelijke rusttijden.
Ik erken wel dat er sectoren zijn met bijzondere omstandigheden waarover wij in het begin zeiden dat zij zo bijzonder waren dat zij maar moesten worden uitgesloten, maar nu zeggen wij in principe dat zij erbij horen en als er een uitzondering wordt geaccepteerd, dan kan dat slechts op basis van een overeenkomst tussen de betrokken sociale partners. Dat sluit ook heel erg goed aan overigens bij het verslag van Fiorella Ghilardotti. Nu zijn er mensen die bij ons gelobbyd hebben, want geloof me, er zijn nogal wat lobbyisten actief geweest. Er zijn mensen die bij ons gelobbyd hebben met de mededeling dat dat niet kan, want zij hebben nu eenmaal geen sociale dialoog. Wij zien de bepaling dat een akkoord uitsluitend kan worden geaccepteerd als het op basis is van een sociale dialoog ook als een soort incentive voor die mensen in die bepaalde lidstaten om de sociale dialoog opnieuw tot leven te wekken.
Tenslotte denk ik dat wij na deze discussie nog even overleg moeten hebben, onder andere tussen de socialisten en de christen-democraten, omdat er een aantal amendementen zijn die volgens mij erg riskant zijn in dat schaduwgebied tussen zelfstandigen en in loondienst functionerende taxichauffeurs bijvoorbeeld. Waar ik buitengewoon bevreesd voor ben, is dat er geen parallellisme bestaat tussen de omstandigheden van werkgevers en werknemers, waardoor werknemers worden weggedrukt in een zogenaamde schijnzelfstandigheid. Daarover wil ik nader van gedachten wisselen, want een aantal amendementen van de EVP geven naar mijn mening een gevaarlijke opening.

Schiedermeier
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik beide rapporteurs willen bedanken. Ze hebben in deze moeilijke materie goed werk verricht. Dus hartelijk bedankt, mijnheer Chanterie en mijnheer McMahon!
Ik kan mij alleen maar aansluiten bij hetgeen de heer Van Velzen zei. Men kan bepaalde sectoren niet van dergelijke regelgevingen uitsluiten, alleen maar omdat het moeilijke sectoren zijn. Het gaat immers in alle gevallen om de gezondheid van werknemers. Als ik kijk naar de moeilijke arbeidsomstandigheden van het rijdend personeel in het wegvervoer en van eigen rijders, zie ik, wanneer het gaat om de gezondheidsrisico's, geen enkel verschil tussen beide groepen. Het lijkt me duidelijk dat beide groepen moeten worden beschermd. Dit geldt natuurlijk ook voor zeevarenden aan boord van schepen, bij offshore-activiteiten, en met name ook voor artsen, die beslist geen gemakkelijke job hebben. De gezondheid van werknemers is slechts één kant van de zaak. De andere kant is natuurlijk de veiligheid, en daar zijn jammer genoeg ook anderen bij betrokken, die niet in deze sectoren werkzaam zijn. Want als ik door een oververmoeide vrachtwagenchauffeur wordt aangereden, al rij ik zelf volgens de regels, dan is dat voor mij niet bepaald aangenaam. Wanneer een met olie beladen schip strandt - dat hebben we al eens meegemaakt - omdat de kapitein in slaap is gevallen, dan wordt het hele milieu in gevaar gebracht. "Veiligheid" is ongetwijfeld een rekbaar begrip. Daarom alleen al is dit volgens mij een heel, heel belangrijke kwestie.
Mijnheer Van Velzen, ik denk dat we bij de amendementen daadwerkelijk moeten proberen alsnog compromissen te bereiken binnen de twee grote fracties en misschien samen met alle andere fracties die willen meewerken. Ik denk dat dit met name op deze twee terreinen heel belangrijk is. Ik hoop ook dat we op het gebied van de zondagsrust nog een goed doordachte regeling tot stand kunnen brengen, waarmee ook de Commissie akkoord kan gaan, zonder dat het Hof van Justitie opnieuw gaat dwarsliggen.

Boogerd-Quaak
Voorzitter, het gaat hier om sectoren die lange tijd uitgesloten zijn en waarvan de beroepsgroepen ons als leden van het Europees Parlement de afgelopen jaren eigenlijk veelvuldig gevraagd hebben om een oplossing voor hun situatie te bewerkstelligen. Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan het vliegend personeel, aan het zeevarend personeel en ook aan de artsen zoals genoemd door de heer Chanterie. Mijn fractie zal een overgrote meerderheid voorstellen steunen en ook een aantal van de amendementen. Daarbij zal voor ons leidraad zijn: aan de ene kant de veiligheid en de bescherming van het betreffende personeel maar aan de andere kant ook de veiligheid die in de samenleving in het geding is. Een aantal sprekers hebben dit al genoemd. Vanuit die context heb ik in mijn fractie ook verdedigd dat je slecht een onderscheid kunt maken tussen de zogenaamde self employed , de mensen die voor zichzelf werken, en de anderen. Want het zal toch niet zo zijn dat iemand die in loondienst is een minder groot gevaar is dan iemand niet in loondienst is als hij oververmoeid is. In vrijwel alle sectoren die hier aan de orde zijn, gaat het om een tweeledige kant van de zaak. Niet alleen de veiligheid van het betreffende personeel, anders zou je van een ondernemer nog kunnen zeggen: nou ja, laat die zijn eigen veiligheid in ogenschouw nemen, maar het gaat ook om de veiligheid van de rest van de samenleving omdat er altijd sectoren in het geding zijn waarbij ook aan de rest van de samenleving schade berokkend kan worden. Dat is voor ons dus reden om in dit kader voor beide soorten mensen dezelfde regeling in acht te doen nemen en dat onderdeel te steunen.
Ik wil nog een korte opmerking maken over de artsen in het Verenigd Koninkrijk. Ik vind het toch wel bizar dat het Verenigd Koninkrijk op dit punt nog zo tegenstribbelt en aangezien wij hier zoveel socialisten uit het Verenigd Koninkrijk hebben, zou ik willen vragen, nu daar de regering van kleur verschoten is, of haar standpunt dan ook niet kan veranderen?

Moreau
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen benadruk ik het belang van de arbeidstijdkwestie voor de uitgesloten sectoren en meer in het bijzonder voor het wegvervoer. Het gaat hierbij niet alleen om sociale rechtvaardigheid, maar ook om veiligheid in het wegverkeer.
Na het dramatische ongeluk in de Mont-Blanctunnel dat Frankrijk en Italië in rouw heeft gedompeld, is het meer dan ooit noodzakelijk duurzame vervoersvormen te ontwikkelen die de veiligheid optimaal waarborgen en zo milieuvriendelijk mogelijk zijn, zoals bijvoorbeeld het spoorwegvervoer, de binnenvaart en de zeevaart.
Iedereen hier beaamt deze noodzaak. Zij moet echter nog worden omgezet in daden, met name door middel van bepalingen voor de verbetering van de veiligheid op de weg, waarbij in het bijzonder de echte sociale-dumpingpraktijken in het wegvervoer moeten worden bestreden. Daarin komen voor deze tijd onwaardige arbeidstijden en -omstandigheden voor. Dat zou de hoofddoelstelling moeten zijn van de onderhavige verslagen.
De opneming van eigen rijders en een betere definitie van de arbeidstijd zijn een stap in deze richting. Hetzelfde geldt voor de zondagsrust, op het belang waarvan ook de heer Chanterie wees. Er moet echter nog meer worden gedaan. Het aanvaarden van een 48-urige werkweek op een moment dat er in een groot aantal landen over een 35-urige werkweek wordt gesproken, is al een aanzienlijke afwijking. Verder mogen we niet gaan. Als wij arbeidstijden van 60 uur per week toestaan, ook indien daarbij het gemiddelde van 48 uur over een referentieperiode van vier maanden niet wordt overschreden, maakt de weg vrij voor allerlei misstanden. Ik herinner eraan dat na 55 werkuren het aantal ongevallen stijgt.
Wat nachtwerk betreft, is de referentieperiode van twee maanden eveneens te lang. Om een doeltreffende controle mogelijk te maken, mag de referentieperiode voor werk overdag niet langer zijn dan een maand en niet langer dan een week wanneer het om nachtarbeid gaat. De vakbondsorganisaties dringen hier met klem op aan.
Dit is de strekking van de door mij ingediende amendementen. Deze zijn tevens gericht op een verplichte rusttijd na een arbeidstijd van vier en een half uur. Wordt automobilisten uit het oogpunt van de verkeersveiligheid immers niet aanbevolen om de twee uur een pauze in te lassen?
Tot slot een louter linguïstische kwestie. Het betreft hier de Franse vertaling, in het document, van de uitdrukking stand by met "période d'attente" (" wachttijd" ). Ik stel voor deze Franse vertaling te vervangen door "période de grande interruption" (" lange pauze" ), hetgeen meer in de geest is van het voorstel.
Ter afsluiting wil ik nogmaals beklemtonen dat wij hier een uiterst belangrijk dossier behandelen. Laten we ons een sociaal Europa ten doel stellen waarin de situatie van de betrokken werknemers daadwerkelijk wordt verbeterd.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit me aan bij de gelukwensen aan het adres van de twee rapporteurs en de rapporteurs voor advies van de betrokken commissies. Het is niet eenvoudig op dit terrein wetgeving te ontwikkelen. Ik ben blij dat iedereen zoveel waarde hecht aan de gezondheid en de veiligheid van werknemers en aan een samenhangend beleid inzake de minimumnormen in de verschillende lidstaten. Desalniettemin ben ik ook bezorgd over de problemen die er in specifieke sectoren kunnen ontstaan. Ik heb vooral moeite met de beperkingen die volgens het voorstel aan kleine zelfstandigen zouden worden opgelegd. We moeten ons niet te betuttelend opstellen, niet proberen overal vat op te krijgen en niet alle activiteiten willen reguleren. We moeten kleine zelfstandigen de ruimte bieden hun om eigen zaken te regelen en hun op dit punt wat meer vrijheid gunnen dan anderen.
Dat alles neemt niet weg dat juist de vervoersector van grote betekenis is voor de burgers. Het is van essentieel belang dat we gemeenschappelijke regels invoeren voor de gehele Europese Unie, om zo de gevaren te kunnen ondervangen die ontstaan door het gebrek aan deugdelijke controlemechanismen en rustperioden voor werknemers in de vervoersector.
Mijn enige punt van kritiek op dit onderdeel van de verslagen is dat er mijns inziens niet voldoende flexibiliteit wordt ingebouwd om rekening te kunnen houden met de zogenaamde stand-by- periode of wachtperiode. Na het verslag te hebben gelezen ben ik er nog steeds niet van overtuigd dat het onderscheid tussen wachtdienst en wachttijd voldoende duidelijk is aangegeven.
Mijn tweede opmerking betreft het vraagstuk van de artsen in opleiding. Het is betreurenswaardig dat deze groep destijds werd uitgesloten van de oorspronkelijke ontwerprichtlijn van de Commissie. Artsen in opleiding spelen een cruciale rol in de patiëntenzorg. Er zijn gevallen bekend waarin artsen in opleiding werkweken van 120 uur maken. Sommige van hen draaien diensten van non-stop 36 of 37 uur zonder rust-of slaaptijd. Geen mens kan onder dergelijke omstandigheden nog goed functioneren. Dat is voor deze beroepsgroep des te ernstiger, omdat artsen belangrijke medische beslissingen moeten nemen over de behandeling van patiënten. Ik ben dus blij met de voorstellen van de heer Chanterie om ook voor artsen in opleiding in enige mate van regelgeving en flexibiliteit te voorzien.
Tenslotte wil ik ook de commissaris zelf complimenteren. Dit is misschien de laatste kans die ik daarvoor in dit Parlement krijg. Toen hij vele jaren geleden aan deze baan begon, produceerde hij talloze wetgevingsvoorstellen die door veel leden van dit Parlement destijds als luchtkastelen werden beschouwd. Ik hoop dat dit Parlement, de media en de burgers zich bewust zijn van zijn geweldige prestaties, niet alleen bij het voltooien van zijn wetgevingsprogramma, maar ook bij het vinden van steun in het Parlement voor voorstellen die iedereen aanvankelijk onhaalbaar noemde.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, volgens mij moeten we eerst ingaan op het begrip flexibiliteit. Het is waar dat ingewikkelde sectoren gedifferentieerde en flexibele bepalingen vereisen. Maar tegelijk moeten er duidelijke minima zijn, die garanderen dat de kwaliteit van de werkomstandigheden, de veiligheid van derden en ook de veiligheid van werknemers niet in het gedrang komen. Op dit punt mag er geen sprake zijn van flexibiliteit en ik zie ook niet in waarom iemand in wat voor dienstverband dan ook - als franchisenemer, zelfstandig ondernemer of wat dan ook - zomaar kan worden vrijgesteld van deze minimumvoorwaarden, die gericht zijn op zijn eigen veiligheid en die van anderen.
Vanuit dit perspectief juich ik ook het compromis toe dat we hier hebben bereikt, want het is een eerste stap om deze sectoren opnieuw op te nemen in een wettelijk kader. Zij hadden ook nooit uitgesloten mogen worden, gezien de interne markt en de uitbreiding van hun activiteiten. Het zijn moeilijke sectoren waarvoor dan ook gedifferentieerde regelingen nodig zijn. Hier moet nog veel sterker de nadruk worden gelegd op de rol van de sociale partners bij de toepassing van de voorschriften. Volgens mij leert de ervaring dat een adequate toepassing van dergelijke regelingen alleen mogelijk is als al degenen die deze voorschriften in praktijk moeten brengen, - de deskundigen, the two sides of industry , zoals de Britten zeggen - concreet bij de procedure worden betrokken.
De eerste stap is reeds gezet. In zoverre zijn we met de beide verslagen denk ik op de goede weg. Nog een opmerking over de zondagsrust. Ik zie niet in waarom het niet mogelijk zou zijn in ons moderne flexibele productiesysteem gemeenschappelijk een moment van rust vast te stellen. Dit zou ook bevorderlijk zijn voor de sociale cohesie en communicatie, en het moet haalbaar zijn.

Hudghton
Mijnheer de Voorzitter, deze richtlijn over arbeidstijden is gebaseerd op een aantal belangrijke uitgangspunten die de steun van dit Parlement verdienen. De richtlijn heeft tot doel alle werknemers te verzekeren van een eerlijk pakket arbeidsvoorwaarden. Daarnaast komen in ieder geval ook gezondheids- en veiligheidsvraagstukken aan bod die in enkele van de voorstellen van de Commissie en enkele van de standpunten van de rapporteur worden genoemd. Desalniettemin lijkt mij dat maatregelen die zijn ontworpen om nastrevenswaardige doelstellingen te bereiken, praktisch van aard moeten zijn en recht moeten doen aan de specifieke aard en de unieke arbeidsomstandigheden en werkmethoden binnen bepaalde sectoren.
Ikzelf vertegenwoordig bijvoorbeeld werknemers in twee zeer verschillende onderdelen van de offshore-industrie: de visserij en de oliewinning. Enerzijds voelen deelvissers, die eigenlijk kleine zelfstandigen zijn, er niets voor zich in een nog strakker keurslijf te laten persen. Anderzijds hebben de vele brieven die ik van de inwoners van mijn kiesdistrict over dit onderwerp heb ontvangen, me ervan overtuigd dat honderden werknemers in de offshore olie- en gasindustrie op de Noordzee juist blij zouden zijn als ze onder een arbeidstijdenrichtlijn zouden vallen.
Gezien de huidige stand van zaken vrees ik echter dat de invoering van de richtlijn niet het gewenste rechtstreekse en positieve effect zal hebben op de werknemers voor wie ze is bedoeld. Ik ben bijvoorbeeld bang dat werknemers in loondienst, vanwege de ploegendiensten die ze draaien, nog altijd geen aanspraak kunnen maken op betaald jaarlijks verlof. Het zou nogal ironisch zijn als de arbeidstijdenrichtlijn aan de vissers zou worden opgedrongen, die er eigenlijk helemaal geen behoefte aan hebben, terwijl ze voor de werknemers in de olie-industrie, die er juist wel op zitten te wachten, niet het gewenste effect zou sorteren.
We moeten ervoor zorgen dat ons beleid flexibel genoeg is om de echte problemen de baas te kunnen. Onze voorstellen moeten praktisch uitvoerbaar zijn en aanvaardbaar voor diegenen die er rechtstreeks mee te maken krijgen.
Ik weet dat mevrouw Bonino momenteel laat onderzoeken hoe we het best kunnen voorzien in de specifieke behoeften van de visserijsector. Ik hoop van harte dat we een bevredigende oplossing kunnen vinden die ook voor de heer Flynn aanvaardbaar is. We hebben nu in het Parlement de kans te laten zien dat we daadwerkelijk rekening houden met de behoeften van specifieke sectoren, zoals de offshore-industrie en te bewijzen dat we geen afstandelijke en onbuigzame bureaucratische instelling zijn.

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het onderhavige voorstel van de Commissie is gebaseerd op de richtlijn betreffende de arbeidstijd van 1993 en betreft die sectoren en beroepsactiviteiten die in deze richtlijn waren uitgesloten. Uit de ontstaansgeschiedenis van deze richtlijn weten we dat deze op grote weerstand stuitte in de Raad. Met de huidige wijziging worden sectoren, die gedeeltelijk ten onrechte waren uitgesloten, in de richtlijn opgenomen. Natuurlijk gaan de veiligheid en de gezondheidsbescherming van zowel werknemers als derden mij even na aan het hart als de vorige sprekers. Tegelijk rijst echter de vraag of een uitgebreide en allesomvattende regeling op Europees niveau verenigbaar is met het subsidiariteitsbeginsel. Deze week debatteren we ook over de noodzakelijke modernisering van de arbeidsorganisatie. De arbeidstijd is daar een essentieel onderdeel van.
Uit statistieken weten we hoe verschillend met arbeidstijden wordt omgegaan in de Europese landen, en dat dit onder andere te maken heeft met factoren als productietechnologie en culturele eigenheid. Een Europese regelgeving voor alle beroepsgroepen mag deze tradities niet in de weg staan. Ik wil ook nog iets zeggen over de zondagsrust. Het is mijn overtuiging dat zondagsrust bijzonder belangrijk is in deze rusteloze tijd, met name voor het gezin, de maatschappij, de instandhouding van tradities en het verenigingsleven.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, mijn dank aan de rapporteur voor zijn goede en deskundige verslag. De organisatie van de arbeidstijd kent verscheidene doelstellingen. De laatste tijd is veel gesproken over de gevolgen van arbeidstijdverkorting voor de werkgelegenheid. Een uitgangspunt bij de organisatie van de arbeidstijd is ook de verbetering van de gezondheid en de bescherming van de werknemers, dat hier al naar voren is gebracht. In menige lidstaat heeft men bij verschillende experimenten kunnen vaststellen dat arbeidstijdverkorting grote gevolgen had voor de veiligheid op de werkplek, ondanks het feit dat het doel vaak de verbetering van de werkgelegenheid was. De noodzaak om de geestelijke en fysieke kracht van de werknemers te bevorderen door middel van het organiseren van de arbeidstijd, blijft nog steeds bestaan. Ook vanuit dit oogpunt bezien is de strekking van het verslag-McMahon in hoofdlijnen juist waar de rapporteur de richtlijnen van de Commissie onderzoekt.
Het is goed er voor te zorgen dat zelfstandige chauffeurs dezelfde mate van bescherming van hun gezondheid en hun veiligheid genieten als chauffeurs in loondienst, niet alleen voor de chauffeurs zelf, maar ook voor hun tegenliggers op de weg. Ik ben zelf ook boven het stuur van een vrachtwagen in slaap gevallen in Fins Lapland. Finland is ongeveer net zo groot als Duitsland en het meest dunbevolkte land in de Europese Unie. De lange weg, oververmoeidheid en de nacht vormden de combinatie die voor mij bijna fataal was geweest. In de lidstaten van de Unie verschillen de omstandigheden en wat dit betreft moet men ook rekening houden met het probleem van het "s nachts werken in bijvoorbeeld Finland dat een groot land is en waar een goed functionerend voorzieningsstelsel lange transporten over de weg vereist. Wat dit betreft maak ik een voorbehoud. Voor de rest ben ik voor dit verslag.

Pronk
Voorzitter, ik wil eerst de rapporteurs McMahon en Chanterie van harte bedanken voor het vele werk dat zij aan deze richtlijn verricht hebben. De richtlijn arbeidstijd is één van de meest ingewikkelde, maar ook één van de belangrijkste richtlijnen op het gebied van veiligheid en gezondheid. Er is geen enkele factor die meer bijdraagt tot stress en slechte prestaties als juist te lange arbeidstijd. Het was daarom een grote overwinning dat de richtlijn organisatie van de arbeidstijd in 1993 tot stand is gekomen.
De Britse regering heeft geen voet aan de grond gekregen in haar toenmalige stelling dat arbeidstijd geen veiligheid en gezondheid is. Deze stelling is zowel door het Hof als door de Raad verworpen. Merkwaardig was wel dat er zoveel sectoren van de richtlijn van 1993 werden uitgezonderd. Wij als Parlement hebben dit aanvaard, maar wij hebben wel geëist dat in de uitgesloten sectoren equivalente regelingen van kracht zouden worden. In sommige sectoren hebben de sociale partners een overeenkomst getroffen. Deze kunnen wij aanvaarden en in wetgeving omzetten.
In een aantal andere sectoren heeft de Commissie knopen moeten doorhakken, bijvoorbeeld met betrekking tot de artsen in opleiding. Daar waren problemen gerezen waarvoor in de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid goede oplossingen zijn gevonden.
Twee problemen blijven nog bestaan. Het ene betreft de off-shore. Het andere is de zondagsarbeid waarover in de oude richtlijn wordt gesproken. Het Hof heeft de zin over zondagsarbeid in de huidige redactie buiten toepassing verklaard. De zin luidde: "De in de eerste alinea bedoelde rusttijd bevat in beginsel de zondag" . Deze zin verwijst naar het principe dat zondagsarbeid beperkt moet kunnen worden. Dat is een belangrijke waarde in onze soms totaal normloze maatschappij. De Commissie gaat hier aan voorbij. Zij wil de zin gewoon schrappen, hoewel het arrest van het Hof daar op zichzelf geen aanleiding toe geeft. De Commissie zou zich beter daarop nog eens kunnen bezinnen. Het gaat hier om een hele belangrijke en principiële kwestie die in het licht van het Verdrag van Amsterdam moet worden opgelost. Wij willen het artikel niet slopen maar restaureren. Daarom zijn wij het niet eens met lid b) van artikel 1 van het voorstel van de Europese Commissie en zullen wij daarover een aparte stemming vragen.

Lindqvist (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, deze richtlijn over de arbeidstijd betreft het arbeidsmilieu van de werknemers en is dus zeer belangrijk. Een dergelijke richtlijn moet gebaseerd zijn op wat de werknemers en de ondernemingen in hun collectieve overeenkomsten als een goed arbeidsmilieu beschouwen. Om dit soort richtlijnen goed toe te passen is het noodzakelijk de volledige instemming te verkrijgen van de sociale partners. Vooral in mijn land, Zweden, wordt er nauwlettend op toegezien dat dergelijke regels de absolute steun van de sociale partners hebben, want anders zijn ze zinloos.
Het gaat hier om belangrijke zaken, namelijk de bescherming van de gezondheid en de veiligheid van de individuele werknemer. Het gaat echter ook om de bescherming van de omgeving. Het is belangrijk dat transporten de omgeving en het milieu niet in gevaar brengen. Daarom is dit een belangrijke richtlijn. De richtlijn wordt nu uitgebreid tot een groter aantal personen, vijf tot zes miljoen burgers, waardoor het nog belangrijker wordt dat hierin goede en praktische regels voorkomen.
Ik wil twee opmerkingen maken. De eerste betreft de minimumnormen. Elke lidstaat moet het recht hebben om strengere regels op te stellen voor het milieu en de veiligheid. Dat is belangrijk. Ten tweede mogen we niet teveel in detail gaan. Wij moeten voorzichtig blijven. We moeten de mensen zelf de ruimte geven om de details van de regeling in te vullen, zodat wij ons niet met kleinigheden hoeven bezig te houden.
Met deze kanttekeningen wil ik het voorstel aanbevelen. Ik denk dat het een goede stap in de richting is van een veiliger en gezonder Europa.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de heer McMahon willen gelukwensen met zijn uitmuntende verslag.
Ik zal me beperken tot de visserijsector en het zeevervoer. De visserijsector is in mijn eigen land, en in Europa in het algemeen, onvergelijkbaar met welke andere commerciële en economische activiteit dan ook. Het is een heel eigen sector, met zijn eigen kenmerken en behoeften. De Europese wetgeving dient op nationaal niveau dan ook te worden afgestemd op de specifieke omstandigheden die daar gelden. Ik behartig al vele jaren lang de belangen van de Ierse visserijsector, zowel op plaatselijk als op nationaal niveau, en sinds vijf jaar ook op Europees niveau.
Over het algemeen steun ik de maatregelen die met deze arbeidstijdenrichtlijn worden genomen voor talloze sectoren van het sociale en economische leven. Desalniettemin geloof ik dat we aanvullende wetgeving nodig hebben om de visserijsector te kunnen vrijstellen van de vereisten van deze richtlijn.
Ik ben het volkomen eens met de opmerking van de rapporteur dat de specifieke afwijkingen van de richtlijn voor deelvissers zorgvuldig geformuleerd moeten worden. Wel denk ik dat de Europese Unie zich te allen tijde rekenschap moet geven van de specifieke aard van de visserijsector en van de vissersgemeenschappen, waar dan ook in de Unie.
In de voorstellen voor het vervoer over zee is ook de aanbeveling opgenomen die de Europese Unie heeft opgesteld in het kader van het ILO-verdrag inzake werkuren van zeelieden en scheepsbemanningen. De tussen de sociale partners gesloten overeenkomst strookt grotendeels met de inhoud van dat verdrag betreffende minimumrusttijden en biedt daarnaast nieuwe bepalingen met betrekking tot medische keuringen en jaarlijks verlof.
De Europese Commissie heeft, met het oog op de controle op werktijden, bij de richtlijn een model gevoegd voor werktijden en rustperioden voor zeevarenden. Zij stelt de lidstaten voor hun wetgeving in overeenstemming te brengen met dit model. Eventuele wijzigingen op dit punt kunnen uitsluitend worden aangebracht met goedkeuring van de Ierse en Europese visserijsector zelf.
Afsluitend zou ik de heer Flynn willen gelukwensen met zijn doorzettingsvermogen. Hij is erin geslaagd de oorspronkelijke richtlijn er uiteindelijk door te loodsen, ondanks de talrijke bezwaren van de lidstaten. Ik hoop dat hij nu ook de opvattingen van het Parlement en van de Commissie visserij over de specifieke omstandigheden van de visserijsector ter harte zal nemen.

Sainjon
Mijnheer de Voorzitter, een aantal sectoren was niet in de richtlijn 93/104/EEG inzake de organisatie van de arbeidstijd opgenomen. Het wegvervoer was één van deze sectoren. Zoals men weet, worden de rechten van de werknemers in deze sector vaker geschonden dan in welke andere sector dan ook. De Commissie heeft uiteindelijk onder druk van dit Parlement een Witboek aangenomen over de sectoren en de activiteiten die buiten deze richtlijn vallen. Daarmee doet zij een poging dit vraagstuk te ondervangen.
In haar advies over dit verslag heeft de Commissie vervoer en toerisme aangegeven dat ze het niet-rijdend personeel in de richtlijn wil opnemen. Ook vindt ze dat andere zaken, zoals het jaarlijks verlof en de rusttijden van het rijdend personeel, in de richtlijn moeten worden opgenomen. Als referentieperiode voor deze werknemers geldt uiteraard het gehele jaar. Ik denk echt dat we deze periode als uitgangspunt moeten nemen, want het gaat hier om een zeer specifieke sector. De werknemer loopt immers zeer grote risico's op het gebied van de gezondheid en de veiligheid en ook zijn arbeidsvoorwaarden laten te wensen over. Daarom is mijns inziens een referentieperiode van een jaar niets bijzonders. Voorwaarde is wel dat die periode ons een beter beeld van deze beroepsgroep geeft. Dan kunnen wij wellicht de negatieve aspecten van deze sector beter ondervangen. We zouden de arbeidstijd kunnen verminderen door de gemiddelde wekelijkse arbeidstijd op jaarbasis als uitgangspunt te nemen en te verbieden dat er meer dan 48 uur per week gewerkt wordt.
Mijnheer de Voorzitter, als ik meer in het algemeen het rijdend en niet-rijdend personeel als uitgangspunt neem, luidt het fundamentele vraagstuk als volgt: heeft de Europese richtlijn het leven en de werkindeling van de Europese werknemers veranderd? Het antwoord op deze vraag is op dit moment uiteraard: nee. Nogmaals, het kader van het sociaal Europa is behoorlijk vaag en niet duidelijk omschreven. Dit sociaal Europa is dus grotendeels een wassen neus. Er zijn maar weinig Europese burgers die daadwerkelijk kunnen profiteren van de harmonisatie. Voor de meeste burgers betekent harmonisatie achteruitgang. Als wij dit kader als uitgangspunt nemen voor het sociaal Europa, zal dit sociaal Europa nooit voldoende zichtbaar worden voor de burgers. Hetzelfde geldt voor de huidige monetaire Unie.

Lienemann
Mijnheer de Voorzitter, net als mijn collega Sainjon ben ik van mening dat deze richtlijn erg laat komt en geen rekening houdt met de wensen van de werknemers in deze sector. De richtlijn had echt wel wat vroeger mogen komen. Binnen de Gemeenschap is de sector van het wegvervoer immers al meer dan een jaar volkomen ontregeld en de sociale dumping, waaronder deze sector flink te lijden heeft, neemt alleen maar verder toe. In de richtlijn houdt men verder ook geen rekening met de wensen van de werknemers. Deze richtlijn leidt immers niet tot een wezenlijke verbetering van de veiligheid van onze medeburgers of van de arbeidsvoorwaarden van de werknemers of zelfstandigen uit deze sector.
De voorgestelde maximale werkweek van 48 uur is langer dan de werkweek die in verordening 3820/85 inzake de organisatie van de arbeidstijd was voorzien. Als we deze verordening als uitgangspunt hadden genomen, hadden we de maximale werkweek op 46 uur moeten stellen. Zelfs deze 46 uur is al ver van de doelstelling van 35 uur of van een ingrijpende arbeidstijdverkorting verwijderd. Arbeidstijdverkorting is immers één van de belangrijkste verworvenheden van deze eeuw en is bovendien van groot belang voor de veiligheid van onze medeburgers.
De huidige situatie is echter nog minder rooskleurig dan ik zojuist al schetste. De richtlijn voorziet immers in uitzonderingen en één van deze uitzonderingen is, of u het gelooft of niet, een maximale werkweek van 60 uur. U kunt zich wel voorstellen wat hiervan de gevolgen zullen zijn voor de veiligheid van onze medeburgers en voor het leven van de vrachtwagenchauffeurs. Deze uitzondering is onacceptabel. Wij veroordelen ook de gedachte die daaraan ten grondslag ligt. We willen een verbetering van de richtlijn en verzoeken u daarom de voorstellen van mevrouw Moreau over te nemen. Zij pleit er immers voor dat een werkweek korter moet zijn dan 60 uur. Ik wil u er graag aan herinneren dat de maximaal toegestane rijtijd 56 uur is. Bovendien vindt mevrouw Moreau dat we hierbij in perioden van maximaal 28 dagen moeten rekenen. Een periode van vier weken is immers controleerbaar en redelijker dan een periode van 4 maanden, waarbij de kans op misstanden groter is.
Kortom, ik vind dat deze richtlijn niet ver genoeg gaat. Goed, er worden kleine en aarzelende stapjes vooruit gezet en de overeenstemming tussen de zelfstandigen en de werknemers is daar een getuigenis van. Ook wordt er een begin gemaakt met de regelgeving op dit gebied. Dit alles voldoet echter bij lange na niet aan de verwachtingen van dit Parlement en van de werknemers in deze sector.

Grosch
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, het was niet altijd zo vanzelfsprekend dat Parlement en Commissie voorschriften in verband met arbeidstijd konden behandelen als onderdeel van de veiligheids- en gezondheidsbescherming in alle sectoren. Met de beide verslagen die we vandaag behandelen lijkt dit van nu af aan een verworvenheid te zijn. Ik zou daarom ook de Commissie en beide rapporteurs willen bedanken voor hun werk en meteen ook de wens willen uitspreken dat de Raad zich hierbij aansluit.
Ik spreek namens de leden van de Fractie van de Europese Volkspartij in de Commissie vervoer en toerisme, wanneer ik zeg dat het een goede zaak is dat het wegvervoer, met meer dan vijf miljoen werknemers, niet meer is uitgesloten van de richtlijn betreffende arbeidstijd. Dat vind ik ook vanzelfsprekend. Met name in het wegvervoer bestaat er een direct verband tussen arbeidstijd en aantal ongevallen. Ik zou nogmaals willen onderstrepen hoe belangrijk het is dat deze maatregelen snel worden uitgevoerd, maar ook dat er gecontroleerd wordt of ze allemaal en in alle lidstaten worden nageleefd. Ook al is de concurrentie in de vervoersector heel zwaar, dit mag niet ten koste gaan van de gezondheid van de werknemers en de veiligheid van de burgers.
Beide richtlijnen worden gelijktijdig behandeld en uitgevaardigd. Dit getuigt van een streven naar samenhang. Het lijkt me belangrijk - en ook de rapporteurs onderstrepen dit - dat in deze richtlijnen minimumvereisten worden geformuleerd. Daarmee wordt voorkomen dat men deze voorschriften in bepaalde landen gaat gebruiken als een alibi om de misschien veel strengere, nationale veiligheidsnormen af te zwakken. Ook al zorgen deze richtlijnen beslist voor een veelomvattende regeling van de arbeidstijd, zou ik toch willen wijzen op een bijzonder probleem, namelijk het streekvervoer. Het streekvervoer betreft het transport van personen, zowel over de weg als met het spoor. Een heleboel landen hebben reeds een correcte regeling voor deze sector en volgens mij zou men hiervoor de uitzonderingsregeling van artikel 7 van de richtlijn 98/319 moeten handhaven of deze sector gewoonweg moeten opnemen in de richtlijn van 1993. Ik denk dat dit in overeenstemming zou zijn met de plannen van de Commissie en tevens de beste oplossing is voor de werknemers en werkgevers in deze sector.

Watson
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de rapporteurs van harte willen gelukwensen, en met name de heer McMahon, op wiens verslag mijn opmerkingen in het bijzonder betrekking hebben. Ik ben blij met deze poging de regelgeving uit te breiden en betreur het dat de sociale partners in het wegvervoer geen overeenstemming hebben bereikt. Mijns inziens schenkt de rapporteur echter niet voldoende aandacht aan hetgeen een zwakke plek is in de voorstellen van de Commissie. In die voorstellen worden chauffeurs van bussen en touringcars namelijk in feite als wegvervoerders beschouwd. Ze hebben echter heel andere taken dan wegvervoerders en daarom ook heel andere werktijden. Dit leidt tot tweeërlei problemen.
Het eerste probleem is de veiligheid. De onderhavige voorstellen zijn niet alleen bedoeld om de werknemers een hoge mate van sociale bescherming te garanderen, maar ook de passagiers een hoge mate van veiligheid te verzekeren. Dat zal iedereen kunnen onderschrijven. De cijfers die de Commissie aanvoert zijn echter enigszins misleidend. Volgens die statistieken zijn er bij 18 % van alle dodelijke ongevallen vrachtwagens of bussen betrokken, maar bussen en touringcars behoren juist tot de veiligste vormen van wegvervoer. Zo zijn er in het Verenigd Koninkrijk maar bij 2, 2 % van alle dodelijke verkeersongevallen bussen of touringcars betrokken. Ik ben bang dat kleine ondernemingen, met name kleine touringcarbedrijven, door de extra kosten die deze voorstellen met zich mee zullen brengen, minder ruimte hebben om te investeren in veiligere en meer geavanceerde voertuigen. De sector zal daaronder lijden, terwijl ook de veiligheid van de passagiers in het geding zou kunnen komen.
Het tweede probleem is de dienstverlening. Ik ben ervan overtuigd dat de heer McMahon mijn verdriet deelt over de ondergang van de Britse spoorwegen - waarvoor een reeks van opeenvolgende conservatieve regeringen aansprakelijk is - en over de daaruit ontstane groei van het wegvervoer. Het is echter een feit dat er nu ook steeds meer wordt beknibbeld op busdiensten in plattelandsgebieden, bijvoorbeeld in mijn eigen kiesdistrict. Veel mensen zijn afhankelijk van bussen en touringcars. De extra kosten en de verminderde flexibiliteit bij het gebruik van bestaand personeel, beide gevolg van de huidige voorstellen, hebben een domino-effect waardoor uiteindelijk nog meer diensten zullen worden geschrapt.
Ik zou concluderend willen voorstellen het personenvervoer over de weg, wat de regelgeving betreft, in dezelfde categorie onder te brengen als spoorwegvervoer. Op die manier wordt het mogelijk de dienstverlening te verbeteren zonder dat dit ten koste gaat van de veiligheid van de passagiers.

Jackson
Mijnheer de Voorzitter, eerder vandaag zei mevrouw Green, de voorzitter van de socialistische fractie, dat het ons in eerste instantie te doen is om de werkgelegenheid. O ja? Als dat inderdaad zo is, zullen ook de socialisten tegen deze twee verslagen moeten stemmen, want met deze voorstellen gaan er juist banen verloren. Mijn eigen fractie heeft enkele bijzonder opbouwende amendementen ingediend. Met de door de rapporteurs ingediende amendementen wordt aan die voorstellen echter een draai gegeven die doet denken aan old-style , old-Labour in zijn ergste vorm: star, autoritair en onrealistisch.
Iedereen weet dat de sectoren die destijds buiten de oorspronkelijke arbeidstijdenrichtlijn vielen, werden uitgesloten omdat het zo moeilijk bleek hun werknemers erin onder te brengen. Toch doet de Commissie daartoe opnieuw een voorstel. Als u het mij vraagt had dit Parlement er beter aan gedaan een oplossing uit te werken die de werknemers bescherming kan bieden en tegelijkertijd flexibel genoeg is om de concurrentiepositie van het Europese bedrijfsleven niet in gevaar te brengen. Door de bijdragen van de rapporteurs worden de problemen echter alleen maar groter. De heer Chanterie bevestigt dat hij de deelvissers in de arbeidstijdenrichtlijn wil onderbrengen, waardoor hun werkweek wordt teruggebracht, hen de vrijheid wordt ontnomen om te werken zoals ze dat zelf willen en hen uiteindelijk ook de kans wordt ontnomen om in hun eigen levensonderhoud te voorzien. Probeert u dat maar eens uit te leggen aan de vissers in het zuidwesten van Engeland, die nu al moeite genoeg hebben om een redelijk inkomen bijeen te schrapen.
De heer McMahon helpt ook de Europese taxichauffeurs aan de bedelstraf door een amendement in te dienen dat hun dwingt de zogenaamde wachtdienst, dat wil zeggen de tijd waarin ze niets verdienen, mee te tellen bij de 48-urige werkweek die hen wordt opgelegd. Ook eist hij dat alle eigen rijders een tachograaf in hun voertuigen installeren.
Ik zou de heer McMahon willen vragen eens te luisteren naar de woorden van een taxichauffeur, een zekere mevrouw Wendy Smith, die mij vanuit Sidmouth in Devon heeft geschreven. Ze zegt het volgende: deze richtlijn is de nekslag voor alle taxiondernemingen. Ik ben bang dat er onder dat soort omstandigheden niemand meer in deze sector wil gaan werken. Er gaan met de vernietiging van de taxidiensten ook nog heel wat andere dingen verloren, maar dat ziet een dictator niet.
De leden van de Britse Labourregering zullen het verslag-McMahon met kromme tenen hebben gelezen. We hebben hen vergeefs om een reactie gevraagd. Daar zitten ze nu. Eindelijk zien ze wat de heer Blair hun heeft geflikt door het Europees sociaal beleid te steunen. Wat hij ook zegt, die wetgeving wordt gewoon met gekwalificeerde meerderheid van stemmen aangenomen. Hou toch op, mijnheer Blair! Ik dring er bij mijn collega's op aan deze schadelijke verslagen niet te steunen.

Flynn
Mijnheer de Voorzitter, ik zou beide rapporteurs ten eerste willen feliciteren met hun uitstekende verslagen. De Commissie en het Parlement werken inmiddels al meer dan zes jaar samen aan een regeling op basis waarvan de werknemers, die momenteel van de arbeidstijdenrichtlijn zijn uitgesloten, toch afdoende bescherming kan worden geboden.
Ik zal beginnen met het verslag van de heer Chanterie. De rapporteur en de Commissie zijn het volkomen eens over de doelstellingen. Desalniettemin hebben de rapporteurs en andere parlementsleden een aanzienlijk aantal amendementen ingediend. De Commissie kan de meeste daarvan overigens overnemen, namelijk amendementen 1 tot en met 8, 10, 11, 13 en 16. Ik ben met name verheugd over amendement 11 dat een zinvolle definitie van de term "deelvissers' biedt. Ook ben ik blij met de steun van de rapporteur aan het voorstel van de Commissie ten aanzien van het jaarlijks verlof voor deelvissers. Verder heb ik veel sympathie voor de argumenten die aan de meeste andere amendementen ten grondslag liggen, al denk ik dat geen van die amendementen fundamenteel afwijkt van de benadering van de Commissie. Er is hoogstens sprake van verschillen in beklemtoning.
Zo ben ik het er volstrekt mee eens dat geen enkele sector of activiteit zou moeten worden uitgesloten van de communautaire arbeidstijdenwetgeving. De Commissie en de rapporteur verschillen alleen van mening over de manier waarop die doelstelling ten aanzien van zeevarenden moet worden bereikt. De Commissie heeft op de uitdrukkelijke wens van de sociale partners in het zeevervoer voorgesteld dat alleen de richtlijn voor de tenuitvoerlegging van de overeenkomst tussen de sociale partners op de betrokken werknemers van toepassing wordt. Dit is echter de enige sector die van de arbeidstijdenrichtlijn is uitgesloten. We mogen hier geen hiaten laten ontstaan.
Met betrekking tot het vraagstuk van de zondagsrust is de situatie weer anders. Het Europees Hof van Justitie heeft de bepaling, dat de wekelijkse rustperiode in principe een zondag moet bevatten, geschrapt uit de arbeidstijdenrichtlijn. In haar voorstel heeft de Commissie dit feit erkend. Zij is niet van plan hier tegenin te gaan. Ik weet dat de rapporteur die bepaling graag opnieuw wil opnemen in de richtlijn en ik begrijp ook waarom. Wat de positieve aspecten daarvan ook mogen zijn, is dit mijns inziens niet het geschikte moment daarvoor. Dit voorstel heeft als enig doel werknemers te beschermen in de sectoren en de activiteiten die momenteel nog buiten de richtlijn vallen, en zelfs dat heeft ons al vijf jaar gekost.
Ik wil hier geen discussie ontketenen over andere vraagstukken. Ik wil voorkomen dat we onze primaire doelstelling uit het oog verliezen. Daarom kan ik het betreffende onderdeel van amendement 9 niet steunen.
Het meest controversiële vraagstuk is dat van artsen in opleiding. De Commissie heeft voor de invoering, onder bepaalde voorwaarden, van een gemiddelde werkweek van 48 uur in deze sector een overgangsperiode voorgesteld van zeven jaar. Verschillende lidstaten pleiten in de Raad voor ruimere limieten, omdat veel tijd nodig is om een voldoende aantal artsen in spe een universitaire basisopleiding te kunnen geven.
Hoewel ik amendement 15 van het Parlement over dit vraagstuk graag had willen steunen, is mijns inziens het voorstel van de Commissie realistischer. Uiteraard heeft de gezondheid van artsen en verplegend personeel de hoogste prioriteit, maar we moeten er rekening mee houden dat een radicale wijziging van het beleid grote gevolgen voor de gezondheidszorg met zich mee zou brengen.
Een ander vraagstuk dat in dit verslag naar voren komt, betreft de limiet op het aantal werkuren per jaar. Ook hier heb ik begrip voor het voorgestelde amendement, maar ik wil erop wijzen dat we met ons eigen voorstel minimumbepalingen beogen die over de gehele linie van toepassing kunnen zijn. Onder bepaalde omstandigheden is het met name in de zeevisserij en de vervoersector verdedigbaar de limieten op jaarbasis vast te stellen. De amendementen 17 en 20 zijn daarom te beperkend, terwijl amendement 18 geen echte bijdrage levert aan het voorstel.
Tenslotte moeten we ook amendement 19, waarin wordt gepleit voor opneming van het spoorwegpersoneel in de definitie van rijdend personeel, van de hand wijzen.
Ik ga nu verder met het verslag van de heer McMahon. Ik zou ten eerste willen ingaan op zijn voorstellen voor het zeevervoer. Het doet me deugd dat de rapporteur de voorstellen van de Commissie goedkeurt, mits de twee richtlijnen worden aangenomen op het moment waarop het ILO-verdrag 180 en het protocol van verdrag 147 worden geratificeerd. Dit sluit perfect aan bij de benadering van de Commissie.
Wat het wegvervoer betreft ben ik blij dat het verslag ons initiatief inzake de arbeidstijden in deze sector, en in het bijzonder de opname van kleine zelfstandigen, in grote lijnen steunt. Het is duidelijk dat dit niet alleen een kwestie is van gezondheid en veiligheid van werknemers in het wegvervoer. Zoals de heer Crowley al zei, gaat het ook om de veiligheid van de burger. Daarnaast is er, zoals de heer McMahon heeft aangegeven, ook duidelijk behoefte aan maatregelen tegen concurrentievervalsing in deze door felle concurrentie gekenmerkte sector.
Tot mijn groot genoegen kan ik zeggen dat de Commissie alle amendementen die de tekst begrijpelijker maken, kan overnemen. Het gaat om de amendementen 4 tot en met 7, 11, 14 en 15, de eerste helft van de amendementen 1 en 16 en de tweede helft van amendement 8. In principe erkent de Commissie dat, zoals wordt voorgesteld in amendement 10, moet worden aangegeven wat er precies onder een "eigen rijder' wordt verstaan, maar ze denkt daarbij aan een ruimere definitie.
Om de kern van ons voorstel intact te kunnen laten, moeten we amendement 25 verwerpen. Daarin wordt ervoor gepleit het passagiersvervoer in steden buiten het toepassingsgebied van de richtlijn te houden.
Wat de afwijkingen betreft, zijn we bereid het gedeelte van compromisamendement 12 te steunen dat correspondeert met artikel 7, lid 2 van ons voorstel. We hebben noch in de Raad, noch in de sector zelf voldoende steun kunnen vinden voor het bestaande voorstel voor een afwijking van maximaal twaalf maanden. We zijn daarom bereid deze afwijking uit ons voorstel te schrappen.
Er zijn ook onderdelen die de Commissie niet kan overnemen. De parlementsleden zullen begrijpen dat het standpunt van de Commissie inzake afwijkingen over het algemeen handhaving van het evenwicht beoogt tussen enerzijds flexibiliteit van de werkorganisatie en anderzijds de noodzaak van een minimumniveau van sociale bescherming. Dit was ook het punt waarop de oorspronkelijke onderhandelingen destijds zijn stukgelopen. Ik heb waardering voor de nadruk die het Parlement in amendement 12 legt op collectieve overeenkomsten of afwijkingen. De Commissie vindt echter dat de lidstaten de gelegenheid moeten hebben om, evenals in de algemene arbeidstijdenrichtlijn, duidelijke regels op te stellen op grond van hun nationale wetgeving. Daarom achten we dit amendement niet acceptabel.
Bovendien blijft de Commissie ervan overtuigd dat de afwijking waar artikel 7, lid 3 in voorziet, behouden moet blijven voor de organisatie van het werk in het stadsvervoer. We kunnen daarom niet instemmen met amendement 13. Om dezelfde reden zijn we gedwongen ook de amendementen 22, 24, 27 en 30 te verwerpen.
Dan zijn er nog amendementen die de Commissie niet kan overnemen, omdat ze buiten de werkingssfeer van het voorstel vallen. Zo bevinden we ons met amendement 19 en de regels voor contracten tussen transportondernemingen op het terrein van het contractueel recht. Wat amendement 18 inzake de invoering van een gemeenschappelijk sanctiestelsel betreft, vraag ik me af hoe de individueel optredende lidstaten zo'n gemeenschappelijk stelsel kunnen invoeren, als gedetailleerde voorschriften van de Gemeenschap op dit zo gevoelige terrein niet op hun plaats zijn.
Ook de tweede helft van amendement 16 moeten we verwerpen. Wij willen geen onnodige voorschriften aan de richtlijn toevoegen. Dan zijn er nog amendementen die de tekst er niet helderder op zouden maken. Amendement 17 behelst een non-regressieclausule die al in artikel 11, lid 3 is opgenomen. De tekst van de Commissie is echter in overeenstemming met de bepalingen van de algemene arbeidstijdenrichtlijn. De amendementen 21 en 23 zouden enige verwarring kunnen veroorzaken. Aangezien de rapporteur het met de Commissie eens is dat de bepaling over de maximale wekelijkse arbeidstijd in artikel 3 moet worden opgenomen, dient het gedeelte van amendement 1 voor de wijziging van overweging 16 eveneens te worden geschrapt.
De amendementen 2 en 20 geven een toelichting op het rijdend personeel bij noodhulpdiensten. Gezien het feit dat deze werknemers niet primair als wegvervoerders kunnen worden beschouwd, is de Commissie van mening dat ze onder de algemene arbeidstijdenrichtlijn zouden moeten vallen. We kunnen deze twee amendementen dus niet overnemen. Volgens amendement 3 en het eerste gedeelte van amendement 8 valt de zogenaamde wachtdienst onder de definitie van arbeidstijd voor kleine zelfstandigen in deze sector. De Commissie is echter van mening dat wachtdienst, zoals gedefinieerd in het voorstel, niets meer is dan een onderdeel van het takenpakket van een werknemer.
Tenslotte wil ik nog een opmerking maken over amendement 9 inzake nachtarbeid. Gezien de geografische verschillen tussen de lidstaten en hun uiteenlopende wettelijke regelingen is de Commissie van mening dat de vaststelling van de jaarlijkse arbeidstijd, op basis waarvan werknemers als nachtarbeiders kunnen worden beschouwd, aan de lidstaten en de sociale partners moet worden overgelaten. De Commissie voelt er dus weinig voor die periode bij voorbaat op 48 dagen te stellen. Met andere woorden, dit amendement is in strijd met de algemene arbeidstijdenrichtlijn. Ik hoop dat ik hiermee het standpunt van de Commissie over dit moeilijke voorstel duidelijk uit de doeken heb gedaan.
Ik ben het Parlement erkentelijk voor de brede steun die het aan de voorstellen van de Commissie heeft gegeven, en ook voor de snelheid waarmee het die voorstellen heeft behandeld. Ik spreek hierbij ook namens mijn collega Kinnock. Dankzij uw medewerking zal de Raad nog tijdens het Duitse voorzitterschap de richtlijn kunnen aannemen. Daarmee wordt de overeenkomst voor zeevarenden van kracht en kan een gemeenschappelijk standpunt worden geformuleerd over de andere drie vraagstukken.
Tenslotte zou ik de heer Houghton graag willen zeggen dat de deelvissers onder de richtlijn vallen. De enige uitzondering is het betaald verlof. Pat the Cope Gallagher wil ik erop wijzen dat de Commissie visserij tot ons grote genoegen op al deze punten haar instemming heeft verleend. De vraagstukken inzake de 48-urige werkweek, de referentieperiode van één jaar, het verlof (met uitzondering van het verlof voor deelvissers), de medische keuring en voldoende rustperioden zullen in een latere, reeds beloofde, richtlijn nader worden gedefinieerd.
Tot slot zou ik het woord willen richten tot de heer Crowley. Ik dank u hartelijk voor uw vriendelijke woorden. Ik kan u en het Parlement zeggen dat we de afgelopen jaren grote vorderingen hebben geboekt met de sociale agenda. Dat hebben we te danken aan de enorme vastberadenheid van bepaalde personen, aan de bijdragen van opbouwende geesten in de kabinetsdiensten en aan de grote steun hier in het Europees Parlement. Ik dank u voor uw opmerkingen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Democratie, rechtsstaat, mensenrechten enfundamentele vrijheden
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over:
de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0135/99) van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, betreffende het gemeenschappelijk standpunt (EG) nr. 15/1999, door de Raad vastgesteld met het oog de aanneming van de verordening van de Raad tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitvoering van acties op het gebied van de ontwikkelingssamenwerking die een bijdrage leveren tot de verwezenlijking van de algemene doelstelling van ontwikkeling en consolidatie van de democratie en de rechtsstaat, alsmede van de doelstelling van eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden (5240/99 - C4-0036/99-97/0191(SYN)) (rapporteur: de heer Torres Couto) en-het verslag (A4-0153/99) van de heer Galeote Quecedo, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over de ontwerpverordening van de Raad tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitvoering van niet onder de ontwikkelingssamenwerking vallende communautaire acties die binnen het kader van het communautaire samenwerkingsbeleid een bijdrage leveren tot de algemene doelstelling van ontwikkeling en consolidatie van de democratie en de rechtsstaat, alsmede tot de doelstelling van eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden in derde landen (COM(98)0357 - C4-0508/98-98/0813(CNS)).
Torres Couto
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, wij bespreken hier vandaag een onderwerp dat bijzonder belangrijk is voor de ontwikkelingssamenwerking op communautair niveau. Uitgangspunt voor de discussie is de door mij ingediende aanbeveling voor de tweede lezing betreffende de algemene doelstelling van ontwikkeling en consolidatie van de democratie en de rechtsstaat, alsmede de doelstelling van eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden in ontwikkelingslanden. Tegelijkertijd wordt ook het verslag van collega Gerardo Galeote Quecedo besproken dat dezelfde thematiek behandelt, maar dan in derde landen.
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik heb enkele bedenkingen bij het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Het is een feit dat een aantal van de amendementen die het Europees Parlement in eerste lezing naar aanleiding van het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking heeft ingediend, in dit gemeenschappelijk standpunt zijn opgenomen, zij het soms slechts gedeeltelijk of in gewijzigde vorm. Ik stel nochtans tot mijn spijt vast dat een groot deel van de wijzigingen waarop het Europees Parlement heeft aangedrongen - ik zou haast zeggen de belangrijkste - in dit stadium niet door de Raad zijn overgenomen. Het gaat hierbij met name om de amendementen met betrekking tot de begrotingsaspecten, de comitologie - waaraan het Europees Parlement, zoals bekend, bijzonder veel belang hecht - de verbetering van de informatieverstrekking aan het Parlement en de vaststelling van een onbeperkte looptijd voor de verordening.
Ik zou tevens de aandacht willen vestigen op de amendementen die de reikwijdte en de doelstellingen van de verordening uitbreiden tot de samenwerkingsacties ter bevordering van goed openbaar bestuur. Dit moet op voet van gelijkheid worden gesteld met de bevordering van de democratie, de rechtsstaat, de mensenrechten en de fundamentele vrijheden. Dat is een ander essentieel aspect dat niet door de Raad in aanmerking is genomen. Het Parlement moet zich op dit punt vastbesloten tonen, aangezien dit voor een gezonde samenwerking met de ontwikkelingslanden onontbeerlijk is. Jammer genoeg moeten wij toegeven - en ik wil echt geen paternalistische houding aannemen - dat de steun van de Europese Unie maar al te vaak ten prooi valt aan corruptie, oorlogen en onzorgvuldig beheer van de door ons aan de landen toegekende middelen.
Onze samenwerking heeft tot doel een einde te maken aan de hongersnood, de armoede, de ellende en de ziekten die in het merendeel van de ontwikkelingslanden angstaanjagende proporties aannemen. Onze hulp mag echter niet worden aangewend om meer tanks, meer massavernietigingswapens, meer mijnen en meer oorlogsmaterieel aan te schaffen. Dit leidt enkel tot meer slachtoffers onder de weerloze civiele bevolking, hetgeen volkomen in strijd is met de mensenrechten die wij verdedigen. Ik ben dan ook van oordeel dat deze voorwaarde de hoeksteen moet vormen voor de ontwikkelingssamenwerking van de Unie met de ontwikkelingslanden.
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik wil hier onderstrepen dat de redenen die de Commissie ontwikkelingssamenwerking en het Europees Parlement in de eerste lezing ertoe brachten bovengenoemde amendementen in te dienen, nog steeds geldig en actueel zijn. Gezien de omstandigheden ben ik er dan ook voorstander van dat alle amendementen die niet door de Raad zijn overgenomen in tweede lezing opnieuw worden ingediend.
Voorts zou ik uw aandacht willen vragen voor een amendement dat ik tezamen met mijn collega's Galeote Quecedo en van Bladel heb ingediend. Wij verzoeken de Commissie de nodige maatregelen te treffen om een gedragscode op te stellen voor de partijen die betrokken zijn bij de onder deze verordening vallende acties.
Tot slot zou ik nog een laatste politieke opmerking willen maken. De acties die de Gemeenschap op touw zet om de eerbiediging van de mensenrechten en de democratische principes te bevorderen, moeten in overeenstemming zijn met de beginselen op grond waarvan mensenrechten algemeen geldig en ondeelbaar zijn. Deze vormen immers de hoeksteen van het internationaal systeem voor bescherming van de mensenrechten en het fundament van de Europese eenmaking. Het is dan ook niet geoorloofd dat de Europese Unie met verschillende maten meet, al naar gelang de situatie in Kosovo, Afrika of Oost-Timor aan de orde is. Er moet eens en voor altijd een einde komen aan de hypocrisie en de suprematie van de economische belangen. In verband hiermee zou ik hevig protest willen aantekenen tegen de houding van het Duitse voorzitterschap. Dit voorzitterschap verleent zijn onvoorwaardelijke steun aan de militaire operatie in Kosovo op een moment dat de internationale publieke opinie verneemt hoe de Indonesische regering in Oost-Timor gruwelijke massamoorden begaat en haar repressieve beleid voorzet dat de elementaire rechten van de Timorese bevolking met voeten treedt. Het Duitse voorzitterschap, dat in Kosovo tegen Milosevic is, steunt de heer Habibie in Indonesië. Als rechtvaardiging wordt verwezen naar het zogenaamde "goede beheer en het democratiseringsproces dat in Indonesië plaatsvindt" . Het is precies deze dubbelzinnigheid, deze halfslachtige houding, die onze Unie meer dan eens in diskrediet heeft gebracht en ervoor zorgt dat de internationale publieke opinie vaak moeite heeft om onze maatregelen en onze beleidslijnen te begrijpen en te bevatten.

Galeote Quecedo
Mijnheer de Voorzitter, vandaag wordt een punt gezet achter een lange en ingewikkelde procedure die wij nodig hadden om het eerste voorstel van de Commissie op te splitsen over twee verslagen, al naar gelang de verschillende geografische gebieden waarop het communautair samenwerkingsbeleid op het gebied van de mensenrechten en de bevordering van de rechtsstaat en de democratie is gericht.
Als rapporteurs hebben wij onszelf echter de verplichting opgelegd de twee verslagen zoveel mogelijk gezamenlijk tot stand te brengen. Van meet af aan is het voor het Parlement immers van cruciaal belang geweest dat beide verordeningen, die formeel ieder een eigen juridische status hebben, uiteindelijk aan de plenaire vergadering worden gepresenteerd met een identieke inhoud en met dezelfde doeleinden en ambities. Ik vind het in dit verband belangrijk erop te wijzen dat de onderhavige verslagen het resultaat van een ruime consensus zijn.
In kwantitatief opzicht is de betekenis van alle acties waar het nu om gaat, duidelijk. Het Parlement heeft deze sinds 1991 duidelijk tot uiting laten komen en ervoor gezorgd dat alle onderdelen van de communautaire begroting die betrekking hebben op de bevordering van de mensenrechten en de democratische beginselen, in een en dezelfde begrotingslijn, de B7-70, werden ondergebracht.
Nog veel belangrijker zijn de acties echter vanuit politiek oogpunt, daar zij nopen tot een echte Europese filosofie van steun voor de ontwikkeling en de consolidatie van de rechtsstaat, de bevordering van de democratische beginselen en de eerbiediging van de rechten en de vrijheden van alle burgers.
Wij hebben met name een aantal beginselen en criteria willen versterken die wij van essentieel belang achten voor het bevorderen van een coherente, systematische en doelmatige politiek op dit gebied. Heel in het kort kunnen wij zeggen dat gestreefd is naar een zodanige programmering en planning van de acties dat de prioriteiten van de Gemeenschap met betrekking tot samenwerking op deze gebieden duidelijk tot uiting komen en de identiteit en zichtbaarheid van de communautaire acties worden verstevigd. Ook moet iedereen die bij deze processen is betrokken de zekerheid hebben dat de procedures homogeen, duidelijk en volgens de regels zijn. Wij moeten streven naar een daadwerkelijk en duurzaam effect van de acties in de samenlevingen waarin zij worden uitgevoerd. De controle op de acties moet zo goed mogelijk zijn en de voor dit doel bestemde middelen moeten optimaal worden benut. Er moet gestreefd worden naar de grootst mogelijke coördinatie met de initiatieven en beleidsvormen van de lidstaten op deze terreinen.
Het lijkt mij niet nodig lang stil te staan bij de belangrijke procedurele onderdelen van de verordening. Ik beperk mij tot de mededeling dat wij hebben gestreefd naar het waarborgen van zo transparant en doeltreffend mogelijke procedures die voldoende gecontroleerd worden.
Wel wijs ik met nadruk op de wijzigingen die zijn voorgesteld om de coördinatiemechanismen op alle niveaus een algemene toepassing te verstrekken. De voorstellen die in de ontwerpverordening zijn opgenomen met betrekking tot de samenwerking met de lidstaten van de Unie vind ik bijzonder belangrijk.
Tenslotte moet ik nog specifiek wijzen op de in de verslagen voorkomende voorstellen die in de Commissie zijn goedgekeurd en die betrekking hebben op de rol van het Europees Parlement bij de ontwikkeling van deze programma's over mensenrechten en democratie. Naar mijn oordeel komt deze rol in de eerste versie van het ontwerp absoluut niet voldoende uit de verf.
Het is duidelijk dat het onderhavige ontwerp verschillende belangrijke wijzigingen bevat waarmee wordt gegarandeerd dat de parlementaire instelling een relevante rol in die processen krijgt toebedeeld. Daartoe zijn verschillende maatregelen opgenomen. Zo worden er termijnen vastgesteld waarbinnen de Commissie haar evaluaties moet uitvoeren en aan het Parlement moet doen toekomen. De mededelingen van de Commissie moeten niet alleen naar de lidstaten worden verstuurd, maar ook naar het Europees Parlement. Het verslag dat de Commissie jaarlijks aan het Parlement moet uitbrengen moet details vermelden over de uitvoering van de programma's van het voorgaande jaar en over de programmering en selectie van de programma's van het lopende jaar. Dit verslag moet tijdig aan het Parlement worden voorgelegd, opdat het Parlement het jaarlijks debat kan houden in het eerste semester van het jaar, dus voordat in het algemene begrotingsdebat wordt gesproken over de relevante begrotingspost.
Door de opneming van deze maatregelen in de ontwerpverordening is een exponentiële toename van de controle van het Europees Parlement mogelijk, zonder dat de beheersdrempel wordt betreden. Het beheer moet een exclusieve verantwoordelijkheid van de Europese Commissie blijven.
Geachte collega's, na al deze voorstellen en suggesties spreek ik de hoop uit dat wij de door ons beoogde doelstellingen ook daadwerkelijk zullen bereiken. Deze zijn niet alleen de vrucht van lange beraadslagingen over deze verordening. Reeds jarenlang is het bevorderen van de communautaire samenwerking ten behoeve van de rechten van de burgers en van de politieke vrijheden een belangrijk punt op onze agenda.
Eveneens vertrouw ik erop dat de verordening zoals deze nu is, bijdraagt aan nieuwe en efficiënte vormen van samenwerking met degenen die zich hier dagelijks mee bezighouden. Tenslotte vertrouw ik erop dat een verbetering kan worden bewerkstelligd van onze communautaire procedures voor het beheer en de toepassing van de middelen.

Virrankoski
Mijnheer de Voorzitter, de heer Galeote Quecedo heeft een goed verslag opgesteld over de ontwerp-verordening van de Raad betreffende de versterking van de rechtsgrondslag voor hulp bij de bevordering van de democratie, de ontwikkeling van de rechtsstaat en de verbetering van de mensenrechten. Het verslag gaat over het initiatief van de Commissie, dat de Raad indertijd in tweeën heeft gesplitst. Ook de tweede ontwerpverordening staat met het verslag van de heer Torres Couto op de agenda voor een tweede lezing in het kader van de samenwerkingsprocedure. Het verslag-Torres Couto heeft vooral betrekking op de ontwikkelingslanden en het verslag-Galeote Quecedo op de overige landen.
De Begrotingscommissie heeft indertijd voor beide verslagen adviezen van eenzelfde strekking uitgebracht. Haar opmerkingen hadden betrekking op het financiële kader, de technische bijstand en de comitologie. Al tijdens de behandeling van de begroting voor 1998 hechte het Parlement zijn goedkeuring aan de oprichting van een raadgevende werkgroep mensenrechten. De bedoeling daarvan was de jaarlijkse werkzaamheden te coördineren en de leden van die werkgroep moesten afkomstig zijn van het Parlement, de Commissie en de Raad. Met een dergelijke werkgroep heeft men onder andere in het MEDA-programma goede ervaringen opgedaan. Deze werkgroep zou nu op dezelfde manier behandeld moeten worden als het door de lidstaten samengestelde comité. Zij werd met het verslag-Torres Couto opgenomen in het standpunt van het Parlement, maar de Raad kon daar echter niet zijn goedkeuring aan hechten. Daarom heeft de rapporteur besloten dit opnieuw voor te stellen. Ik steun dit. Helaas bevat het onderhavige verslag-Galeote Quecedo deze bepalingen over de werkgroep niet en daarom heeft de Begrotingscommissie de amendementen 38 en 39 ingediend. Ik steun deze amendementen en hoop dat het Parlement ze aanneemt. Deze amendementen stroken namelijk met het standpunt dat het Parlement herhaaldelijk heeft ingenomen.

Torres Couto
Mijnheer de Voorzitter, ik wil niet in herhaling vallen. De vorige Voorzitter is zo gul geweest en heeft mij vijf en een halve minuut de tijd gegeven om mijn voorstel voor de tweede lezing van het verslag uiteen te zetten. Ik zou mij nu dan ook willen beperken tot een aantal vraagstukken die ik in mijn voorstel voor advies met betrekking tot deze problematiek heb willen beklemtonen en waarop ook de heer Galeote Quecedo in zijn betoog eigenlijk reeds uitvoerig is ingegaan. Zowel de coördinatie tussen de twee commissies en de twee rapporteurs alsmede de lovenswaardige inspanningen van de verschillende fracties in de respectievelijke commissies - ik kan getuigen van het werk dat de fracties in de Commissie ontwikkelingssamenwerking hebben geleverd - hebben hun vruchten afgeworpen. Deze samenwerking heeft ons immers in staat gesteld voorstellen uit te werken die voor meer coördinatie, doelmatigheid, transparantie, precisie en controle zorgen bij de tenuitvoerlegging van een instrument dat van fundamenteel belang is voor de toekomstige ontwikkeling van de landen waarmee de Europese Unie nauwere betrekkingen wil aanknopen, namelijk de ontwikkelingslanden en de derde landen.
Ik kan u verzekeren dat wij met vereende krachten aan dit voorstel hebben gewerkt en daarbij allen blijk hebben gegeven van een enorm verantwoordelijkheidsbesef. Wij hebben zelfs een aantal bijzonder belangrijke voorstellen overgenomen van andere fracties. Zo zou ik de belangrijke voorstellen willen noemen die collega Telkämper namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement heeft ingediend en die betrekking hebben op de bestrijding van racisme, vreemdelingenhaat en seksisme. Ik vraag tevens uw aandacht voor de voorstellen van onze collega's van de Fractie van de Europese Volkspartij die steun vragen voor initiatieven ter afschaffing van de doodstraf. Verder zou ik nog willen opmerken dat in beide documenten uitzonderlijk belang wordt gehecht aan een versterkte deelname van nieuwe partners die op dit gebied een constructieve rol kunnen spelen. Hier wordt uitdrukkelijk gezegd dat elke vorm van discriminatie moet worden vermeden. Het is veeleer de bedoeling het pluralisme te bevorderen, zowel op politiek als op religieus en sociaal vlak.
Ik meen dan ook te mogen stellen dat wij na een moeizame tocht, waarbij zowel in de Raad als in het Europees Parlement tal van obstakels uit de weg moesten worden geruimd, uiteindelijk toch een formule hebben gevonden die het Europees Parlement alleen maar kan toejuichen. Ik wil dan ook deze gelegenheid aangrijpen om de heer Galeote Quecedo nogmaals te feliciteren met het uitstekende werk dat hij heeft verricht. Ook wil ik hem danken voor zijn permanente bereidheid tot samenwerking bij de opstelling van een document dat niet alleen een zo ruim mogelijke meerderheid van dit Parlement moest zien te krijgen, maar ook de goedkeuring van de Commissie en de Europese Raad moest kunnen wegdragen. Verder wil ik ook mijn dank uitspreken aan de fracties, met name aan de Fractie van de Europese Volkspartij, de Fractie Unie voor Europa en de Fractie De Groenen in het Europees Parlement. Met hun bijdragen hebben zij de onderhavige voorstellen onmiskenbaar verrijkt. Mijn oprechte felicitaties, mijnheer Galeote Quecedo.

Fernández Martín
Mijnheer de Voorzitter, ik heb hier de tekst voor mij liggen van mijn interventie over het verslag van de heer Torres Couto van december vorig jaar. Het zou wat al te dwaas zijn als ik weer precies hetzelfde ging zeggen als toen, maar ik kan u verzekeren dat alles vandaag nog volledig van toepassing is. Ik denk trouwens dat dit een goed voorbeeld is van hoe de voorgeschreven procedures de voor ons parlementaire werk zo noodzakelijke flexibiliteit in de weg staan.
Ik hoop dat dit het laatste debat over deze belangrijke kwestie is. Ik herinner eraan dat dit sinds december vorig jaar, in nog geen vier maanden tijd dus, het vierde debat over dit onderwerp is.
Wij hebben namelijk, in de eerste en de tweede lezing, over het verslag van de heer Torres Couto beraadslaagd. Verder hebben wij een debat gehad over het verslag van de heer Galeote Quecedo en in januari is mijn eigen verslag over ditzelfde onderwerp aan de orde geweest. Vrijwel alle sprekers hebben ook dit keer - hoe kan het ook anders - dezelfde of bijna dezelfde argumenten naar voren gebracht.
De heer Galeote Quecedo beklaagt zich heel terecht (ik heb met hem niet over deze interventie gesproken en had deze ook al voorbereid) over de dubbele inspanningen die een dubbele behandelingsprocedure met zich meebrengt. Uiteindelijk moet deze resulteren in één verordening tot vaststelling van communautaire acties ter financiering van de samenwerking en van acties ter bevordering van de mensenrechten en de democratische beginselen in derde landen en in ontwikkelingslanden.
Ook de heer Torres Couto betreurt het dat hij dezelfde - letterlijk dezelfde - amendementen heeft moeten indienen. Toen had de Commissie al gezegd dat zij ze kon aanvaarden, maar uiteindelijk zijn deze amendementen toch niet in de verordening opgenomen. Zijn amendementen zijn dan ook bijna hetzelfde als de door de heer Galeote ingediende amendementen.
Ondertussen blijven wij de noodzaak verdedigen van een nieuw kader voor de betrekkingen van de Unie met de landen waarmee wij samenwerken. De acties voor de versterking van de rechtsstaat en de mensenrechten moeten doelmatiger en transparanter worden, corruptie moet worden voorkomen en de presentie van de civiele samenleving in de landen die Europese middelen krijgen voor ontwikkelingssamenwerking, moet worden gewaarborgd.
Ik ben oprecht van mening dat dit geen schoolvoorbeeld van doelmatig werken is.
Mijn fractie heeft in de Commissie ontwikkelingssamenwerking actief aan deze verslagen bijgedragen en amendementen ingediend. Wij hebben het verslag van de heer Torres Couto gesteund en namens mijn fractie bevestig ik die steun. De gevolgde procedure kan echter allesbehalve mijn goedkeuring wegdragen. Dat vind ik jammer, want ik denk dat dit onze naam geen goed doet.

Fassa
(IT ) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, uit het verslag-Torres Couto blijkt volgens de liberale fractie duidelijk dat er met vereende krachten is gewerkt aan dit onderwerp. In dit verslag is sprake van de betrekkingen tussen de Europese Unie en de ontwikkelingslanden op het gebied van de mensenrechten en de versterking van de rechtsstaat Er moet een nauwe band bestaan tussen de acties op het gebied van de ontwikkelingssamenwerking en de inhoud daarvan. De ontwikkeling dient namelijk niet uitsluitend economisch van aard te zijn, maar ook een menselijke, culturele, morele en civiele dimensie te behelzen. Daarom is het werk van de heer Torres Couto en de Commissie ontwikkelingssamenwerking van zo groot belang.
Ik kan me scharen achter de amendementen waarin het standpunt van de Europese afgevaardigden opnieuw naar voren wordt gebracht. De activiteiten op het gebied van de ontwikkelingssamenwerking mogen niet alleen zijn afgestemd op de vestiging van hetgeen in vaak zeer algemene, maar niettemin betekenisvolle bewoordingen de rechtsstaat wordt genoemd. Men moet meer doen en men moet wat men doet, beter doen. Er is behoefte aan een goed bestuur, een passende organisatie en echte rechtvaardigheid, dezelfde rechtvaardigheid waar ook het Europees Verdrag tot bescherming van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden - dat is vastgesteld door de Raad van Europa in wiens gebouw wij vergaderen - over spreekt. Pas dan kunnen de acties ter bevordering en eerbiediging van de mensenrechten concrete resultaten opleveren. De grote waarde van Europa ligt in het feit dat men de grondbeginselen hard heeft weten te maken. Dat moet ook gelden voor de ontwikkelingslanden.

Telkämper
Mijnheer de Voorzitter, ik kan de bal terugspelen naar de heer Torres Couto. Dit is mijns inziens een goed verslag dat dankzij de goede samenwerking in het Parlement tot stand kon komen. Voor de Fractie De Groenen in het Europees Parlement was het in ieder geval heel aangenaam om op deze manier samen te werken.
Dit is ook een belangrijk verslag. Het gaat hier immers om de consolidatie en zelfs de ontwikkeling van de democratie en de fundamentele vrijheden met het oog op de bevordering van de mensenrechten. Dat dit belangrijk is, zien we momenteel in Europa: er is opnieuw oorlog. Mij dunkt dat een duurzame vrede slechts mogelijk is in het kader van een democratische staatsvorm, waarin de burgers worden betrokken bij het bestuur. Dat kunnen wij na 50 jaar in Europa constateren. Op de zuidelijke wereldbol zijn er talloze autoritaire regimes, aristocratieën en machtsstaten, waar de bevolking geen enkele medezeggenschap heeft. Daarom is het goed en noodzakelijk dat we de ontwikkeling van de democratie en de eerbiediging van de mensenrechten in deze landen ondersteunen.
Derhalve kunnen we dit verslag bijna in zijn geheel steunen. Met één ding waren we het niet eens, met amendement 1. Wij wilden niet dat daarin de zinsnede "goed openbaar bestuur" werd opgenomen. Wij zijn niet tegen goed openbaar bestuur, maar de financiële middelen voor dit programma in zijn geheel zijn zo beperkt dat we ons moeten concentreren op de hoofdzaak. We moeten ons concentreren op de eerbiediging van de mensenrechten en de bevordering van de fundamentele vrijheden.
Aan drie amendementen hechten wij veel belang. U heeft ze ook overgenomen in artikel 2. Er werd tot nu toe alleen maar gesproken van racismebestrijding. In de wereld wordt 50 % van de arbeid door vrouwen verricht. In deze landen worden vrouwen heel erg onderdrukt. Het is belangrijk dat de passage waarin men zich uitspreekt tegen een seksistisch beleid, wordt opgenomen. Ook de Raad zou deze passage, zoals trouwens het hele verslag van het Parlement, moeten overnemen.
Tenslotte zou ik nog op twee dingen willen ingaan: het is belangrijk dat we de kleine niet-gouvernementele organisaties en de kleine overheidsorganisaties ondersteunen. Zij kunnen namelijk voor een multiplicatoreffect zorgen.
Mijn laatste opmerking gaat over leveranties. Het verstrekken van goederen uit de landen...
Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, dit zijn voor mij zeer belangrijke verslagen. We hebben er alle belang bij ze snel, ja zelfs heel snel te behandelen, zodat ze spoedig kunnen worden aangenomen. Dit kan krijgen wij tenminste eindelijk een verordening voor het mensenrechtenbeleid, dat een van de belangrijkste beleidsvormen van de Unie van de afgelopen jaren is. Het mensenrechtenbeleid heeft helaas geen solide basis. De oorzaak hiervan ligt bij de Raad. De Raad is verantwoordelijk voor de vele vertragingen bij de regelgeving op dit gebied. Daarom moet dit beleid eindelijk een stevige grondslag krijgen. We weten dat een groot aantal NGO's in complete ontreddering verkeert. Velen spannen zich in voor de doelstellingen van de NGO's en Europa valt de eer ten beurt aan de financiering van deze organisaties bij te dragen. We zien echter ook hoeveel moeilijkheden de uitvoering van de NGO-projecten met zich meebrengt. Deze moeilijkheden houden verband met de ons inmiddels voldoende bekende problemen.
Ik heb dan ook goed geluisterd naar het betoog van de heer Virrankoski. Maandenlang, ja zelfs jarenlang, bekijk ik aandachtig het idee dat werd geopperd om het Parlement in vinger in de pap te geven bij het beheer van de projecten, of in ieder geval bij de beslissing over deze projecten. Laten we in "s hemelsnaam onszelf daarvoor behoeden! Ons Parlement heeft zich in de afgelopen maanden meer dan ooit van zijn taak gekweten, door al deze organisaties, al die bureaus voor technische bijstand en al die kunstmatige creaties aan de kaak te stellen die de werkzaamheden van de Commissie in de weg staan. Een uitvoerend orgaan moet namelijk zijn uitvoerende werkzaamheden verrichten, een Parlement moet controleren en een rekenkamer of andere instelling moet de financiën in het oog houden. Laten we deze taken niet door elkaar gooien, maar ervoor zorgen dat ieder zijn eigen institutionele verantwoordelijkheden draagt. Ik verzet me tegen beide amendementen. Verder hoop ik dat de collega's zich achter het advies van de rapporteur zullen scharen. Ik denk dat we verstandig moeten zijn en ieder zijn eigen werkzaamheden moeten laten uitvoeren.

Lenz
Mijnheer de Voorzitter, met deze twee, werkelijk grondige en gelukkig ook in hoge mate op elkaar afgestemde verslagen van de heren Galeote Quecedo en Torres Couto tracht het Parlement zijn standpunt te bepalen over de voor ons zo belangrijke maatregelen. Daarmee moet men een bijdrage leveren aan het communautaire beleid voor de ontwikkeling en de consolidatie van de democratie en de rechtsstaat en voor de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden. We hadden graag gehad dat we bij het begin van dit debat waren uitgegaan van een gemeenschappelijke grondslag voor ontwikkelingslanden en derde landen. Dat zou hebben betekent dat men in beide gevallen hetzelfde artikel van het Verdrag als rechtsgrondslag moest hebben vastgesteld. De Raad heeft evenwel vastgehouden aan verschillende procedures, aan artikel 130 W voor de ontwikkelingslanden en artikel 235 voor de derde landen. Dit heeft natuurlijk meer te maken met de machtsverhoudingen tussen de instellingen dan met de logica van de rechtsgrondslagen. Dit is te vergelijken met de verdeling van de bevoegdheden in de Commissie, die geen weerspiegeling is van de logica van de mensenrechten, maar van de bevoegdheden van de commissarissen.
Er is dringend behoefte aan samenwerking op deze gebieden in derde landen en ontwikkelingslanden en daarom moeten er eindelijk vaste rechtsgrondslagen komen. Wij stemmen dan ook in met deze voorstellen. Dit beleidsterrein dat - zoals reeds werd gezegd - een steeds belangrijkere plaats inneemt in het communautaire beleid, moet worden ondersteund door een wettelijk kader. Hoe noodzakelijk dit is, is ook gebleken uit de droevige gebeurtenissen van de laatste maanden. De bevordering van de rechtsstaat, de democratie, de mensenrechten en de fundamentele vrijheden is een eis die we bij de democratiseringprogramma "s PHARE, TACIS en MEDA reeds als voorwaarde hebben gesteld voor de verlening van financiële hulp en deze eis willen wij voortaan ook stellen aan ontwikkelingslanden. In vele samenwerkingsovereenkomsten hebben we deze eis reeds opgenomen in de vorm van zogenoemde democratie- of mensenrechtenclausules.
Onze definitie van de mensenrechten is geen dictaat van Europa, maar berust op definities die in alle verdragen over de mensenrechten, van het Handvest van de Verenigde Naties tot de Europese Verdragen, zijn terug te vinden. We hebben deze definitie dus niet verzonnen. We hebben er in de Europese Unie een periode van stabiliteit en vrede aan te danken, en we willen dat ook andere landen deze vrede en stabiliteit kennen. We willen ook een stevige basis voor de samenwerking met de NGO's. De vele voorbeelden die in het verslag worden genoemd geven precies aan wat we willen ondersteunen. In dit opzicht staan we volledig achter de oprichting van een raadgevend comité. Dit hebben we in het Parlement al vaak bepleit. Er moet zeker een duidelijke scheiding van bevoegdheden komen. Adviseren betekent echter niet noodzakelijkerwijs hetzelfde als beslissen.
De Raad heeft een aantal amendementen verworpen. Het Europees Parlement moet aan deze amendementen vasthouden, als het in de toekomst een belangrijkere rol wil spelen. Het Parlement is en blijft de voornaamste spreekbuis voor onze eigen boodschap en voor de mensen die verlangen dat deze dimensie wordt toegevoegd aan de politiek van hun landen. Opnieuw verheugt het me dat we ten aanzien van de mensenrechten, de democratische principes en de rechtsstaat de grootst mogelijke eensgezindheid tonen.

Lehideux
Mijnheer de Voorzitter, de algemene beginselen die in deze beide verslagen in herinnering worden gebracht, worden grotendeels door dit Parlement geaccepteerd. Ze sporen de Unie terecht aan deze overeenkomsten voor ontwikkelingssamenwerking te koppelen aan een betere naleving van de mensenrechten, aan de consolidatie van de democratie en aan een goed bestuur door onze partners.
Ik wil dit laatste punt benadrukken en schaar me overigens achter de rapporteurs die opnieuw met hun amendementen de maatregelen ter bevordering van een goed bestuur in de ontwerpverordening willen opnemen. Deze amendementen waren al in eerste lezing door het Europees Parlement aangenomen, maar niet in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad overgenomen. Dit betreur ik.
Verder denk ik dat de Unie zich nederig en terughoudend moet opstellen met betrekking tot deze vraagstukken. Onze partners kunnen ons immers altijd om verantwoording vragen over de wijze waarop we ons uitspreken over de interne aangelegenheden van een bepaald land. De Unie mag andere landen niet de indruk geven dat ze de hele wereld de les leest, zonder dat ze van tijd tot tijd de hand ook in eigen boezem steekt. Ik denk dat het beter is de ontwikkeling in de binnenlandse situatie van een land gewoon in de gaten te houden, dan ons uit te spreken over de situatie zoals die op een gegeven moment bestaat. Ik ben derhalve van mening dat we rekening moeten houden met de geschiedenis en met de situatie van een land, voordat wij een oordeel vellen. We moeten bij onze beoordeling dus niet uitgaan van een momentopname. In sommige Europese landen is er immers ook nog maar sinds kort sprake van een daadwerkelijke democratie.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil twee voorbeelden geven om mijn betoog kracht bij te zetten. Het eerste voorbeeld is Togo. Het is aan de Unie de politieke ontwikkeling en de mentaliteitsontwikkeling in dit land te begeleiden. Daarom moet de Unie alle aspecten van haar samenwerking met dit land opnieuw in overweging nemen. Zoals u weet is deze samenwerking al een aantal jaren opgeschort.
Het tweede voorbeeld is Cuba, dat als kandidaat-lid is opgenomen in de kring van ACS-landen. Wij hebben hierover een aantal weken geleden met de heer Galeote Quecedo gesproken. Ik maak me zorgen over de huidige ontwikkeling in dit land en denk dan ook dat we ons strenger moeten opstellen.

Flynn
Ik zou ten eerste willen zeggen dat mijn collega Van den Broek vandaag niet in ons midden kan zijn. Hij maakt met het voorzitterschap deel uit van een trojka-bezoek aan Kiev en verontschuldigt zich voor zijn afwezigheid. Ik zou het Parlement willen danken voor de tijd die het aan dit vraagstuk heeft willen besteden en voor de hoge kwaliteit van zijn werk. Het gaat hier om de goedkeuring van de toekomstige rechtsgrondslag voor de kredieten in het kader van het Europees initiatief voor democratie en mensenrechten, dat u in 1994 zelf in het leven hebt geroepen.
Ik zou in het bijzonder de twee commissies en hun rapporteurs willen danken. De amendementen die in december werden aangenomen, zijn logischerwijs gehandhaafd in de onderhavige verslagen. Ik hoop dat u het me daarom niet kwalijk neemt als ik een aantal van de destijds gemaakte opmerkingen nog eens herhaal, ook indien ons debat zich nu heeft uitgebreid tot landen die zelf geen ontwikkelingslanden zijn.
De Commissie is bereid de meeste amendementen over te nemen, mits ze de institutionele taken niet ondermijnen. Wij steunen de amendementen die aansluiten bij ons oorspronkelijke voorstel voor een raadgevend comité, een onbeperkte toepassingsduur van de verordening en afschaffing van het financieel referentiebedrag..
Verder is de Commissie het met de rapporteur eens dat het Parlement op de hoogte moet worden gehouden van de werkzaamheden van het comité en van eventuele noodacties. De Commissie heeft echter haar twijfels over het voorstel om de besprekingen van dit comité openbaar te maken. Dit is in strijd met de bij de selectie van projecten noodzakelijke geheimhouding. De Commissie voelt verder ook niet veel voor de amendementen die pleiten voor verduidelijkingen of aanpassingen, vooral wanneer het gaat om de versterking van programma's, om jaarlijkse evaluaties en de beoordeling van de ervaringen van de gastlanden.
De Commissie kan het voorstel voor een interinstitutionele werkgroep niet steunen. Zo'n werkgroep zou een rechtstreekse aantasting betekenen van de beheers- en uitvoeringsbevoegdheden van de Commissie en zou de regelgeving wel eens onuitvoerbaar kunnen maken. Het Parlement zal een besluit moeten nemen over de structuur van het comité op grond waarvan het vraagstukken van mensenrechten gaat beoordelen. Ik weet dat velen van u inmiddels diep hebben nagedacht over de wijze waarop we het best met dit soort vraagstukken kunnen omgaan. Voor welke oplossing ook wordt gekozen, u kunt er van op aan dat de Commissie het Parlement altijd zal beschouwen als haar belangrijkste gesprekspartner, niet alleen in zijn formele rol als communautaire instelling, maar ook vanwege uw enorme ervaring op dit gebied en de diepe persoonlijke betrokkenheid van zo velen onder u.
Deze vorm van samenwerking biedt ook de vertegenwoordigers van de burgermaatschappij volop gelegenheid om gehoord te worden. De Commissie erkent immers dat het onmogelijk is een beleid op dit gebied te ontwikkelen zonder een daadwerkelijke dialoog met de samenleving.
Ik wil verder nog kort ingaan op twee andere vraagstukken inzake het beheer van het Europees initiatief voor democratie en mensenrechten. Ten eerste heeft commissaris van den Broek afgelopen november besprekingen gevoerd met dit Parlement over de noodzaak van technische bijstand bij het beheer van de begrotingslijnen voor het Europees initiatief voor democratie en mensenrechten. In de inmiddels aangenomen begroting voor 1999 zijn in die begrotingslijnen specifieke kredieten uitgetrokken voor de financiering van die technische bijstand, hetgeen dus een verandering is ten opzichte van 1998, toen er nog geen mogelijkheid bestond tot contractsluiting. In 1999 is die mogelijkheid er dus wel. De voorbereidingen voor dat contract zijn inmiddels afgerond, hoewel de Commissie nog geen formeel besluit heeft genomen. Besloten is een contract te sluiten voor diensten die verband houden met de door DG IA beheerde begrotingslijnen, waaronder de behoeften van de gemeenschappelijke RELEX-diensten en DG IA zelf vallen, en voor diensten die nodig zijn bij de tenuitvoerlegging van een verbeterd programma van microprojecten onder supervisie van de delegaties. Zodra de Commissie haar besluit heeft genomen, zal een contract worden gesloten en dan zal deze leemte in de steun voor dit initiatief zijn opgevuld.
Ten tweede zal het initiatief voor democratie en mensenrechten dit jaar plaatsvinden via twee luiken, waarbij ik het niet heb over activiteiten zoals de gezamenlijke programma's met de Raad van Europa, die rechtstreeks door de Commissie worden afgehandeld. Het eerste van die twee luiken is het programma voor microprojecten, dat inmiddels is uitgebreid tot de landen van Midden- en Oost-Europa, het voormalige Joegoslavië, de voormalige Sovjet-Unie en Mongolië. Via dit luik kunnen we plaatselijke NGO's van omvangrijke steun voorzien. Het zal op plaatselijk niveau worden beheerd, zonder dat Brussel over ieder afzonderlijk financieringsbesluit moet worden geraadpleegd.
Met deze opzet is in het verleden al succes geoogst. Met de uitbreiding van dit systeem in 1999 is de hoeksteen gelegd voor een strategie die de bedoeling heeft de NGO's nauw betrokken te houden bij de democratiseringsprogramma's, ondanks de beperkte beheerssteun voor de programma's, hetgeen uiteindelijk altijd gepleit heeft voor meer grootschalige projecten.
Het tweede luik is een uitnodiging tot indiening van voorstellen die nu ieder moment gepubliceerd kan worden. Deze omvat niet alleen alle door DG IA beheerde begrotingslijnen, maar ook de begrotingslijnen voor de ACS-landen, met inbegrip van de speciale programma's voor Nigeria en zuidelijk Afrika. Het besluit om deze begrotingslijnen onder één noemer te brengen maakt deel uit van een proces dat gericht is op een uniforme benadering van de mensenrechtenprogramma's over de hele wereld. De uitnodiging tot indiening van voorstellen heeft inmiddels de belangstelling gewekt van de NGO's die voor de financiering van hun activiteiten grotendeels afhankelijk zijn van deze begrotingslijnen.
Ik zou verder nog even het woord willen richten tot de rapporteur, de heer Torres Couto. Hij maakte een opmerking die ik misschien niet goed heb begrepen, want de kritiek die u lijkt te geven, kan ik niet accepteren. Zowel de verslagen van de Rekenkamer als de onafhankelijke evaluatie van het democratisch gehalte van PHARE en TACIS tonen aan dat er bij dit programma geen sprake is van wanbeheer of fraude. Wel ben ik het met u eens dat de middelen die met deze begroting beschikbaar werden gesteld, in bepaalde gevallen minder voortvarend zijn aangewend dan we hadden gewenst. Maar ze zijn uiteindelijk wel degelijk goed terechtgekomen. Ik hecht eraan het Parlement daar namens de Commissie nadrukkelijk op te wijzen.
Samenvattend kan ik u zeggen dat we het eindstadium hebben bereikt. We kunnen nu uitzien naar de spoedige invoering van het juridisch en financieel kader waarmee een einde zal kunnen worden gemaakt aan alle onzekerheid over dit initiatief. Ik zou het Parlement en de rapporteurs nogmaals willen bedanken voor hun grote inspanningen. Dankzij u kunnen deze twee, o zo noodzakelijke verordeningen nu worden aangenomen.

Emissies van verontreinigde stoffen door grotestookinstallaties
De Voorzitter
Ik stel voor af te wijken van onze gebruikelijke procedure en eerst het woord te geven aan de rapporteur voor advies, mevrouw Estevan Bolea. Zij krijgt 2 minuten. Dan heeft de rapporteur de gelegenheid om zich snel onder ons te voegen.

Estevan Bolea
Mijnheer de Voorzitter, de onderhavige richtlijn is heel belangrijk omdat er veel elektriciteitscentrales in Europa zijn. Volgens gegevens van de Commissie en van de elektriciteitsbedrijven zullen daar tot het jaar 2010 nog eens vele duizenden, nieuwe megawatt bijkomen. Het gaat dus om een forse investering.
In beginsel zijn wij het natuurlijk eens met een vermindering van de emissies en een betere luchtkwaliteit. Mevrouw de commissaris, wij houden echter ook rekening met het evenredigheidsbeginsel en het BATNEEC-concept, hetgeen toepassing betekent van de best beschikbare technieken zonder buitensporige kosten.
Wij moeten alleen die maatregelen treffen die nu noodzakelijk zijn. In een later stadium kunnen dan weer andere maatregelen in aanmerking komen. De elektriciteits- en aardgasmarkten zijn geliberaliseerd. Alle elektriciteitsbedrijven getroosten zich grote inspanningen. Tien jaar geleden werd de richtlijn van kracht die nu gewijzigd wordt. Er is veel gebeurd op het gebied van rookgasontzwaveling en -denitrificatie en er worden betere technologieën toegepast.
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming stelt buitengewoon strenge emissiegrenswaarden voor. Bij gebruik van aardgas kunnen deze misschien gehaald worden, maar met kolen van eigen bodem of een restbrandstof zal dat heel moeilijk zijn. Bovenal is het nutteloos die waarden vast te stellen, want er is geen enkele noodzaak toe.
De verzuring van het milieu moet worden bestreden. Dit probleem doet zich echter niet in alle landen voor. Onze Spaanse delegatie zal dan ook tegen de meeste amendementen stemmen. Misschien komt er in de toekomst verandering in de situatie, maar vooralsnog zijn die amendementen niet erg opportuun.
Het zou een goed idee zijn als er een richtlijn of aanbeveling over verhandelbare emissievergunningen zou komen. Ook zou u net als in de Verenigde Staten het begrip "bellen" kunnen gaan hanteren. De Commissie moet naar bestaande overeenkomsten kijken die daadwerkelijke resultaten kunnen opleveren en zich niet beperken tot het vaststellen van strenge grenswaarden. Daar houdt men zich dan namelijk toch niet aan. Mevrouw de commissaris, wij moeten ervoor waken dat de milieuwetgeving één grote frustratie voor Europa wordt.

Oomen-Ruijten
Mijnheer de Voorzitter, de herziening van de richtlijn die we vandaag behandelen, heeft tot doel de emissies van grote stookinstallaties naar beneden te brengen. De maatregelen die worden voorgesteld maken onderdeel uit van een Europese verzuringsstrategie. Onduidelijk is het nog steeds wanneer een richtlijn betreffende de nationale emissieplafonds voor zwaveldioxide, stikstofoxide, ammoniak en vluchtige organische stoffen wordt aangepakt. De richtlijn grote stookinstallaties grijpt direct in in de emissies. De aanstaande emissieplafonds zijn een beleidspakket waarbij aan de lidstaten de vrijheid gegeven wordt om zelf de manier in te vullen waarop men die emissiereductie wil bereiken.
Ik ben het eigenlijk met iedereen eens dat de volgorde van werken eigenlijk een andere had moeten zijn. Eerst de plafonds en daarna deze richtlijn. Maar hoe dan ook, omdat er nog steeds veel gekrakeel is over die andere richtlijn en omdat we in de richtlijn 88 de termijn van tien jaar hebben voorzien, moeten we er nu dus iets aan doen. Ik heb overigens iets met die richtlijn grote vuurhaarden. Het was halverwege de tachtiger jaren dat ik als lid van het Nederlandse parlement onze milieuminister gevraagd heb om in navolging van de grote stookinstallatieverordening ook in Nederland en Europa iets te gaan doen.
Voorzitter, ik heb het gevoel dat als ik het voorstel dat door de Commissie is neergelegd op dit moment, laat zien aan de Japanse en aan de Amerikaanse industrie dat een reactie zal uitlokken van: wij begrijpen wel waarom jullie nooit in staat zijn om een echte milieu-industrie op te bouwen. Ik stel vast dat de eisen voor de nieuwe, maar zeker ook voor de oude installaties, die nog tot het jaar 2014 in bedrijf kunnen blijven, dat die eisen in een aantal lidstaten aanzienlijk scherper zijn dan hetgeen wij nu van de Commissie ter tafel kregen. Ik heb daarom als rapporteur, gesteund door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, de eisen bijgesteld. Toen ik vanmorgen gebeld werd door bijvoorbeeld de Schotse industrie die me vroeg of deze richtlijn ook gevolgen zou hebben voor Schotland, heb ik hen gemeld: niet alleen voor Schotland maar voor geheel Groot-Brittannië en ook voor Spanje. Ik ga ervan uit dat bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk niet langer in het stenen tijdperk wil leven en dat men daar ook iets moet doen voor het milieu, de natuur maar ook voor de gezondheid van mensen. Ik ga er ook van uit dat ook de Britten iets willen doen en met de overgangstermijn die ik voorstel kunnen ook de bestaande stookinstallaties best worden aangepakt.
Ik heb het gevoel dat, als ik naar de eisen kijk en als ik zie wat er in Duitsland gedaan wordt met bijvoorbeeld de bruinkool, dan zie ik dat bruinkoolinstallaties die op zichzelf genomen veel vervuilender zijn dan koleninstallaties, en ik zeg dat ook tegen mijn Spaanse collega, dat daarvoor strengere eisen bereikt kunnen worden als datgene wat nu wordt voorgesteld. Voorzitter, dat is iets wat ik niet begrijp.
De Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie vroeg mij: heb je eigenlijk wel goed gekeken naar de technische onderbouwing van je voorstel? Voorzitter, ik zeg u dat ik dat gedaan heb. We waren bezig met het schrijven van deze richtlijn en toen viel mij het besluit van de Nederlandse regering uit het jaar 1997 in handen waarin eisen staan voor grote stookinstallaties die aanzienlijk strenger zijn dan hetgeen wij hebben voorgesteld. Ik had eigenlijk een referentiekader, Voorzitter, om een maat te nemen. Het is nieuw in Nederland, het is ook Duitsland, het zijn ook een aantal noordelijke lidstaten, het zijn ook de Oostenrijkers, die hebben aanzienlijk strengere eisen. Ik vraag me af waarom wij dat niet zouden moeten hebben.
Ik voeg er nog één element aan toe en dat element is de liberalisering. Ik steun van harte de liberalisering van de elektriciteit. Ik heb dat altijd gedaan, maar als je dat doet, dan zul je toch ook wat de prijsbepaling betreft per kilowatt-uur, ervan uit moeten gaan dat niet de milieuhygiënische verschillen zodanig groot zijn dat wat moet in de ene lidstaat en wat er nog steeds aan vervuiling mag in de andere lidstaat, dat dat uiteindelijk een belemmering zal zijn voor die liberalisering. Dus, ik denk dat het ook vanuit liberaliseringsoogpunt nodig is dat we proberen om zoveel mogelijk gelijke eisen te stellen. Ik zeg tegen mijn Spaanse collega's, kijk het nog eens goed aan.
Mijn collega's van de socialistische fractie hebben amendementen ingediend en die amendementen komen erop neer dat zij de eisen die ik stel voor het jaar 2005 voor de bestaande installaties willen brengen naar 2010. Voorzitter, ik doe nog eens een dringend beroep op de socialistische fractie om dat niet te doen. Waarom niet? Omdat je daarmee de onderhandelingspositie naar de Raad toe verder uitholt. Ik ken het argument van David Bowe die zegt: pas op, rapporteur, pas op, Parlement, dat je niet al te streng gaat worden want de Raad kan je dan aanpakken, die kan de rechtsgrondslag veranderen. Tot die collega's zeg ik: als de Raad iets wil doen, en dus deze codecisie wil veranderen, dan moet de Raad dat doen met unanimiteit en unanimiteit betekent dat zowel het Parlement als ook het Europees Hof van Justitie daarover moeten oordelen.

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, ik zou ten eerste de rapporteur willen danken voor haar inspanningen en haar verslag. Het is absoluut een indrukwekkend werkstuk dat de socialistische fractie, neem ik aan, ook grotendeels zal steunen. Dit verslag zal leiden tot aanzienlijke vermindering van de uitstoot van grote stookinstallaties, die meestal draaien op steenkool of aardgas. Deze installaties zijn verantwoordelijk voor een groot deel van de zwaveldioxiden en stikstofoxiden die in de lucht terechtkomen, zure regen veroorzaken en nadelige gevolgen hebben voor de volksgezondheid. Ze kunnen bijvoorbeeld tot astma leiden.
De vraag is niet zozeer hoe we een specifieke methode kunnen vinden om die stookinstallaties schoner te maken. Daar zijn meerdere oplossingen voor te bedenken. Een daarvan is de beperking van de uitstoot. Enkele jaren geleden was ik zelf rapporteur van een verslag over uitstootbeperkende maatregelen en die worden nu uitgevoerd. Een tweede oplossing is te onderhandelen over nationale emissieplafonds. Hopelijk zal de Commissie die zo spoedig mogelijk vaststellen. Deze twee methoden zullen samen effectief bijdragen aan de gewenste vermindering van de verontreiniging.
Het verslag van het Parlement en de ingediende amendementen beogen uitbreiding van het toepassingsgebied van de richtlijn en verscherping van de grenswaarden voor de uitstoot van zowel bestaande als toekomstige installaties. Ik denk dat het voor nieuwe installaties relatief eenvoudig zal zijn aan deze regels te voldoen, maar voor de oudere installaties kunnen er problemen ontstaan. We stellen daarom voor dat de planning voor die laatste categorie wat wordt versoepeld, zodat de noodzakelijke investeringen kunnen worden gedaan voor aanpassing van die oudere installaties aan de nieuwe regels.
Wat de uitbreiding van de werkingssfeer van deze richtlijn betreft, wil ik de commissaris erop wijzen dat er enkele vrijstellingen zijn geschrapt. Die vrijstellingen golden voor offshore-installaties en enkele grote gasturbines die in mobiele installaties etc. worden gebruikt. Ook deze installaties veroorzaken echter veel emissies. Ook deze uitstoot moet worden verminderd, waarbij vanzelfsprekend wel rekening dient te worden gehouden met de specifieke omstandigheden in die gevallen.
Ik ben me terdege bewust van het probleem dat al door mevrouw Oomen-Ruijten is genoemd, . Inderdaad moeten wij voorzichtig zijn bij het vaststellen van te strenge limieten. Veel lidstaten zullen in dat geval immers het gevoel krijgen dat we hen een energiebeleid willen opleggen. Uiteraard heeft dit Parlement die bevoegdheid helemaal niet. We moeten daarom een zekere mate van flexibiliteit inbouwen in dit voorstel, bijvoorbeeld door ons voorstel te koppelen aan de nationale emissieplafonds en het IPPC. We moeten dit hele vraagstuk in die context beschouwen.
Tenslotte zullen wij mijns inziens er na de tweede lezing in slagen een richtlijn in te voeren die zal leiden tot een aanzienlijke vermindering van de uitstoot van dit soort installaties, en tot een aanzienlijke verbetering van de milieu- en luchtkwaliteit rondom die installaties. Ik kan dit voorstel daarom aan het Parlement aanbevelen.
Ik heb nog één opmerking. Ik heb verschillende grote stookinstallaties bezocht in twee of drie lidstaten, vooral in mijn eigen land, het Verenigd Koningrijk. Daarbij heb ik niets gezien dat me aan het stenen tijdperk deed denken. Ik raad mevrouw Oomen-Ruijten aan eens een bezoek te brengen aan de Drax-energiecentrale in Yorkshire. Daar kan ze met eigen ogen zien dat niet de bestaande installatie, maar haar eigen kennis van de sector prehistorisch is.

Virgin
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Oomen-Ruijten feliciteren met dit uitstekend verslag. Een poos geleden heeft het Parlement een ander verslag aangenomen over de toekomststrategie tegen de verzuring van bodem en water. Een van de doelstellingen daarin was de oplossing van het verzuringsprobleem tot het jaar 2015 en de verlaging van de emissies tot een voor het milieu aanvaardbaar niveau. De Commissie stond toen achter de standpunten van het Parlement. Om deze doelstelling te kunnen bereiken, moeten de eisen aangescherpt worden, met name wat verbranding betreft. Dit verslag, met de door het Parlement voorgestelde verscherpingen, is een stap in de goede richting. De Commissie heeft daarnaast grondige analyses gemaakt van de emissies door stookinstallaties. Gebleken is dat deze niet alleen een weerslag hebben op het milieu, maar ook de gezondheid van de mens in gevaar brengen.
Een vergelijking tussen de verbranding van steenkool met een goede rookgasreiniging en kernenergie gedurende een periode van tien jaar, heeft aangetoond dat wij twintigduizend mensenlevens gespaard hebben door kernenergie te gebruiken, waardoor de emissies verminderd konden worden. Daarom zijn de voorstellen betreffende de vroegtijdige afschaffing van kernenergie zo bedenkelijk, zowel voor ons milieu als voor de volksgezondheid.
Ik ben er ook van overtuigd dat het gebruik van economische instrumenten, zoals zwavel- en stikstofheffingen, de ontwikkeling gunstig kan beïnvloeden en de eisen in de praktijk kan aanscherpen. Dergelijke heffingen betekenden in Zweden een grote vooruitgang. Ook de methode van emissierechten is het overwegen waard en kan gunstige gevolgen hebben voor het milieu zonder grote kosten te veroorzaken.
De verbranding van fossiele brandstoffen is ook verantwoordelijk voor een hoge kooldioxide-uitstoot, die het broeikaseffect doet toenemen. Dit is waarschijnlijk het grootste probleem. Het is in elk geval een signaal dat we de verbranding van fossiele brandstoffen zoveel mogelijk moeten terugdringen. Ook hier kan de handel in emissierechten ons helpen om de doelstellingen van het protocol van Kyoto te bereiken.

Gahrton
Mijnheer de Voorzitter, de verzuring vormt nog steeds een ernstige bedreiging voor de bossen in Europa. In Duitsland wordt 67 procent van de bossen blootgesteld aan verzurende emissies, zwaveldioxide en stikstofverbindingen die de kritische grens overschrijden. In Frankrijk wordt 22 procent van de bossen erdoor getroffen. Er zijn beslist landen waar het probleem nauwelijks bestaat, bijvoorbeeld in Spanje waar het percentage gelijk is aan 1. Anderzijds zijn de emissies vanuit Spanje verantwoordelijk voor de verzuring van een gebied dat vijf keer zo groot is als het Spaanse bosareaal. Negen andere EU-landen leveren een nettobijdrage aan de verzuring buiten hun eigen grenzen, terwijl vijf landen, Duitsland, Frankrijk, Oostenrijk, Zweden en Finland, verantwoordelijk zijn voor de verzuring van een oppervlakte die kleiner is dan hun eigen bosareaal.
Deze cijfers tonen aan dat de emissies van grote verbrandingsinstallaties een probleem vormen, waarvoor een gemeenschappelijke, supranationale oplossing gevonden moet worden. Daarom is het goed dat de Commissie deze richtlijn heeft voorgesteld. Het voorstel is echter veel te zwak. Het voorstel van het Parlement en meer in het bijzonder het verslag-Oomen-Ruijten voldoet beter aan de objectieve eisen op dit gebied en aan de eisen van de milieubeweging. Daarom kunnen de Groenen het verslag-Oomen-Ruijten steunen.

Estevan Bolea
Ik voel mij genoodzaakt iets te zeggen. De heer Gahrton heeft in de paar minuten tijd die hem ter beschikking stonden een paar dingen gezegd die beslist onwaar zijn.
Het probleem dat hij noemde in verband met de emissies geldt niet voor Spanje. Daar komt namelijk een derde van de energie uit hydro-elektrische installaties en een derde uit kerncentrales. Mijnheer Gahrton, doet u liever eerst uw huiswerk voordat u dit soort dingen zegt.

Blokland
Voorzitter, grote stookinstallaties zorgen gezamenlijk voor 63 % van de zwaveldioxide en 21 % van de stikstofoxide-emissies in de Europese Unie. SO2 en NOx zijn de belangrijkste veroorzakers van zure regen en daarnaast vormen zij een bedreiging voor de volksgezondheid. Het is daarom van groot belang dat door dit voorstel de emissies van bovengenoemde stoffen worden teruggebracht. Ik kan er dus mee instemmen dat de Europese Commissie de richtlijn ook van toepassing laat zijn op de gasturbines. Er mogen echter geen uitzonderingen gelden voor off-shoreplatforms.
Aangezien met bestaande technieken de SO2-uitstoot tot 100 milligram per kubieke meter terug te brengen is, verdient een algemeen emissieplafond van 200 milligram per kubieke meter zeker de steun van het Parlement. De normen voor de NOx-uitstoot kunnen eveneens aangescherpt worden. Essentieel in het verslag is dat op den duur de bestaande grote stookinstallaties ook aan de gestelde emissievoorwaarden moeten voldoen, aangezien deze installaties gezamenlijk veel van de vervuilende stoffen uitstoten. Het effect van de maatregelen, namelijk een schonere en gezondere lucht, zal anders niet substantieel merkbaar zijn.
Tenslotte wil ik nog opmerken dat het niet zo moet zijn dat sterk vervuilende brandstoffen een voordeel hebben door middel van hogere emissiegrenswaarden. Voor de verbranding van afval gelden ook strenge normen, maar de uitstoot van de verbranding van fossiele brandstoffen kan eveneens de luchtkwaliteit en daarmee de volksgezondheid bedreigen. Met dit voorstel maken wij een grote stap voorwaarts. Ik dank mevrouw Oomen-Ruijten voor haar inspanningen.

Hulthén
Mijnheer de Voorzitter, op de weg hierheen kwamen de meesten vermoedelijk door de gang waar schilderijen met vergezichten uit mijn geboortestreek hangen. Daarop ziet men de natuur met water, dieren en sneeuw. Het ziet er zuiver en gezond uit. Helaas is dit nu allemaal bijna vergaan door verzuring en verontreiniging, afkomstig uit verre landen en regio's die we hier niet hoeven te noemen, maar die beslist weten dat zij verbrandingsinstallaties op hun grondgebied hebben die er de oorzaak van zijn dat deze mooie beelden eigenlijk niet veel leven meer bevatten.
Daarom is het verslag-Oomen-Ruijten een van de belangrijkste dingen voor mijn geboortestreek, voor de overleving van de fauna en de flora, voor de waterlopen en alle andere natuurelementen die door de verzuring bedreigd worden. Ik ben dan ook zeer blij dat een meerderheid in de milieucommissie de door de rapporteur voorgestelde verscherping van de eisen in de richtlijn van de Raad steunt. Dit geldt in de eerste plaats voor de eis dat de richtlijn ook op alle bestaande installaties van toepassing moet zijn, wat de Raad blijkbaar niet hard heeft kunnen maken.
De bestaande installaties zijn verantwoordelijk voor een aanzienlijke hoeveelheid emissies. Indien het voorstel van mevrouw Oomen-Ruijten er door komt, zal de uitstoot van zwaveldioxide met 1 tot 1, 5 miljoen ton per jaar verminderen. Dit komt overeen met 10 à 15 keer de totale zwaveluitstoot in Zweden. Het is vergelijkbaar met de emissie in Groot-Brittannië die jaarlijks 2 miljoen ton bedraagt.
Vanuit dit oogpunt bekeken is het bijna waanzin nog vijf jaar te wachten tot deze installaties verouderd zijn. Er zijn natuurlijk bezwaren: het voorstel kost geld, maar de techniek is er. Wij weten dat het ons allemaal geld kost, aangezien wij allemaal dergelijke installaties hebben. De winst die dit oplevert, is echter van onschatbare waarde. Ik hoop dus dat de gedachte om meer levens te kunnen redden zoveel mogelijk leden in dit Parlement overtuigt.

Matikainen-Kallström
Mijnheer de Voorzitter, bij de aanbeveling van nieuwe grenswaarden voor emissies van stookinstallaties moeten in eerste instantie de emissies als geheel worden onderzocht en moet rekening worden gehouden met de gevolgen van de verordeningen voor het ontstaan van broeikasgassen. In amendement 19 worden langere termijnen voorgesteld voor situaties waarin zuiveringstechnieken niet gebruikt kunnen worden. De door de Commissie voorgestelde 24 uur is in geen geval voldoende voor de afkoeling van kapotte apparatuur, het opzoeken van het defect, de reparatie en het opnieuw op gang brengen daarvan. Dit geldt vooral als er defecten ontstaan op tijden dat er minder personeel dan normaal in de krachtcentrale aanwezig is, bijvoorbeeld "s nachts, op feestdagen of in het weekend. Als de termijn niet wordt gewijzigd, moet een efficiënte en moderne krachtcentrale bij bijna alle storingen worden stilgelegd en de productie worden overgenomen door een centrale, waarvan de prestaties op het gebied van luchtzuivering minder goed zijn dan die van de stilgelegde centrale. Dit kan niet in de geest van de ontwerp-richtlijn zijn.
Wij willen op communautair niveau zowel het gebruik van biologische brandstoffen als warmtekrachtkoppeling bevorderen om broeikasgassen te minimaliseren. Om deze doelstellingen te bereiken, moet in overeenstemming met het voorstel van de Commissie voor biologische brandstoffen hogere emissiegrenswaarden worden vastgesteld en moeten de criteria voor luchtzuivering van kleine stookinstallaties in technisch en economisch opzicht op verstandige wijze worden benaderd.

Myller
Mijnheer de Voorzitter, hier is al van zeer veel kanten geconstateerd dat we nog veel moeten doen om de doelstellingen bij de bestrijding van luchtverontreiniging te verwezenlijken. Zowel de Gemeenschap als elke lidstaat apart heeft zich hier echter toe verplicht. Daarom moet al het noodzakelijke worden gedaan en dit namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming opgestelde verslag-Oomen-Ruijten over grote stookinstallaties bewijst dat we meer kunnen doen dan waartoe de Commissie bereid is.
De grootste verdienste van dit verslag is naar mijn mening dat hierin ook de oude, ofwel de voor 1987 in gebruik genomen installaties onder de gemeenschappelijke wetgeving en onder de gemeenschappelijke grenswaarden komen te vallen. Als dit niet zou gebeuren, zou de richtlijn weinig zin hebben. Deze installaties gaan immers zeer lang mee en als we de oude installaties niet in de richtlijn op zouden nemen, zou de invloed op de uitstoot zeer gering zijn. Ik ben het er dus van harte mee eens dat ook de oude installaties hierbij betrokken worden.
Wij moeten er echter ook voor zorgen dat de criteria voor alle lidstaten gaan gelden. Op dit gebied kan men niet toestaan dat de landen hun eigen weg gaan. Dit vereist natuurlijk dat de middelen geschikt zijn om de doelstelling te verwezenlijken. Ik ben ook van mening dat we meer gebruik moeten maken van biologische brandstoffen en warmtekrachtkoppeling. Wel vind ik dat men bij biologische brandstoffen dezelfde grenswaarden moeten toepassen als bij andere brandstoffen.

Pollack
Mijnheer de Voorzitter, in dit debat over de wijziging van een technische richtlijn hebben de verschillende sprekers inmiddels heel wat aspecten uit de doeken gedaan. De problemen met de oudere installaties hangen uiteraard samen met het type energiebron dat wordt gebruikt, en dat verschilt aanzienlijk per lidstaat. Het is bekend dat de bestaande grote stookinstallaties verantwoordelijk zijn voor omstreeks twee derde van de totale zwaveldioxide-uitstoot en bijna een kwart van de uitstoot van stikstofoxiden in de EU. Deze emissies hebben zeer ernstige gevolgen voor de volksgezondheid en het milieu. De herziening van deze richtlijn is daarom zeer urgent. Ik ben dan ook een groot voorstander van de bevordering van warmtekrachtkoppeling, de techniek waar andere leden al naar hebben verwezen.
Ik ben zelf rapporteur geweest voor de luchtkwaliteit en wil me daarom toespitsen op twee aspecten. Het eerste aspect is vervat in amendement 1, waarin de bepalingen van deze richtlijn worden gekoppeld aan de lang verwachte ozonstrategie op lange termijn. De doelstelling daarvan moet zijn de schadelijke uitstoot van deze installaties terug te dringen tot onder de kritieke waarden. Als we daar niet in slagen, is er sprake van een dubbele mislukking, omdat we dan noch het milieu noch de volksgezondheid blijken te kunnen beschermen. Nu de Commissie vleugellam is, laat de ozonstrategie op zich wachten, maar het is duidelijk dat de uitstootwaarden vroeg of laat met die strategie in overeenstemming moeten worden gebracht. Zodra de nieuwe Commissie is beëdigd, moeten we haar nadrukkelijk vragen die ozonstrategie en de nationale emissieplafonds waar de heer Bowe het over had, zo spoedig mogelijk in behandeling te nemen.
Mijn tweede opmerking gaat over amendement 15, waarin wordt gepleit voor betere voorlichting van het publiek. Dit komt overeen met onze benadering van de verwante richtlijnen over de luchtkwaliteit. Sommige mensen lijken een hekel te hebben aan voorlichting door de overheid, maar de mensen die in de buurt van deze grote stookinstallaties wonen hebben er het volste recht op te weten of hun gezondheid door de verhoogde luchtverontreiniging wordt bedreigd.
Ik kan deze twee amendementen aan het Parlement aanbevelen en vertrouw erop dat ze de steun zullen krijgen van de Commissie en, wat nog belangrijker is, van de Raad.

Linkohr
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, om te beginnen zou ik de rapporteur willen bedanken voor onder andere ook de moed die zij heeft getoond om conflicten te doorstaan, want conflicten horen er natuurlijk bij. Het is zeker waar dat we met de liberalisering van de elektriciteitssector op de interne markt ook een harmonisatie van de milieuvoorschriften nodig hebben. Dit is een belangrijke stap en hopelijk blijft het hier niet bij!
Paradoxaal genoeg leidt harmonisatie ook in dit geval weer tot concurrentievervalsing. Ik zal dit verduidelijken aan de hand van het voorbeeld van NOX -emissies. Laat ik zeggen dat NOX gelijk is aan 200mg/m3 . Bij grote installaties kan dit technisch zeker worden verbeterd. Dat lijkt me duidelijk. Maar voor de kolenindustrie, met name de bruinkoolindustrie, betekent dit een verhoging van de stroomprijs met ongeveer twee cent. Dat is niet gering. Daardoor worden deze producenten mogelijkerwijs uit de markt gedrukt. Dit betekent het einde van het concurrentievoordeel dat ze tot nu toe hadden, of anders gezegd, het einde van een eerlijke concurrentie. De kernenergiesector zal zich hierover verheugen, want deze wordt niet getroffen door deze maatregel, en kernenergie zal hierdoor nog goedkoper worden. Wie voor kernenergie is, kan zeker tevreden zijn.
Wie daarentegen eerlijke concurrentie wil, moet hier op zijn minst rekening mee houden. In Duitsland hebben we een norm van 200mg/m3 . Dat heeft toen tamelijk hoge investeringen met zich meegebracht en een aardige duit gekost. Daar valt echter heel goed mee te leven. Wanneer men dit nu wil verlagen tot 100 - voor gas is dat technisch geen probleem - zullen de prijzen evenredig toenemen. De betrokken sectoren worden dan uit de markt gedrukt. Wat gebeurt er dan? Dan zullen de desbetreffende regio's van de Europese Unie of de nationale staten regionale steun krijgen. De belastingbetaler zal dus uiteindelijk voor deze regionale steun opdraaien en dat kan toch niet de bedoeling zijn!
Volgens mij zullen we dus een evenwicht moeten vinden. Ik zeg dit niet zomaar, want ik weet natuurlijk ook dat hoe zuiverder de lucht is, des te beter. Maar 200mg/m3 is volgens mij een heel aanvaardbare norm. Daar moeten we aan vasthouden.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou namens de Fractie van de Europese Volkspartij mevrouw Oomen-Ruijten hartelijk willen bedanken voor haar verslag en het zorgvuldige werk dat zij heeft verricht. Volgens vele collega's, ook in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, waren de door de rapporteur voorgestelde grenswaarden met het oog op de beperking van schadelijke emissies door grote stookinstallaties voor de periode tot 2005 te extreem. We horen dezelfde bezwaren bij het debat over uitlaatgassen van auto's. Het dunkt me dat de technologie voorhanden is om deze grenswaarden te bereiken. Dat zal vanzelfsprekend aanzienlijke financiële inspanningen vergen. Ook daarom is het zo belangrijk dat we in het kader van het LIFE-programma de ontwikkeling en de toepassingsmogelijkheden bevorderen van moderne technologie die kan dienen om deze doelen en grenswaarden te bereiken. Wie anders dan het Europees Parlement zal erop toezien dat zulke ambitieuze doelstellingen ter vermindering van de luchtvervuiling worden doorgezet? Tot nog toe was het altijd uitsluitend aan het Parlement te danken dat grenswaarden en doelstellingen werden bereikt, waarvan men vooraf vaak had gezegd dat ze onhaalbaar waren binnen de vastgestelde termijn.
Mijnheer Linkohr, u kent immers het debat over de auto's. Waarde collega's, vergeet niet dat het Verdrag van Amsterdam op 1 mei 1999 in werking treedt. Dan zullen we ook over dit voorstel beraadslagen in het kader van de medebeslissingsprocedure en meteen ook de mogelijkheid hebben om voorstellen door te drukken waarin niet alleen strengere grenswaarden worden vastgesteld voor onder andere zwaveldioxide en stikstofoxide, maar ook wordt geëist dat verouderde installaties, die een bijzonder dringend probleem vormen en tot nu toe over het hoofd werden gezien, in ogenschouw worden genomen. Vergeet u niet dat het hierbij om de eerste lezing gaat. We zullen afwachten wat de Raad hier tegenover stelt, en in de tweede lezing zullen we dan moeten onderhandelen over het verdere verloop. Ik ben de mening toegedaan dat we nu reeds voorstellen moeten indienen op basis van de technische mogelijkheden en later pas moeten berekenen welke doelen we kunnen bereiken.

Oomen-Ruijten
Voorzitter, ik wil één opmerking niet in de lucht laten hangen. Ik zou de karikatuur die de heer Linkohr gemaakt heeft van mijn voorstel ten aanzien van de NOx willen verwijzen naar goede informatie die hij wellicht ook bij het RWE kan krijgen in Duitsland want die hebben namelijk mijn NOx-getallen gecheckt en wat ik nu opgeschreven heb, zijn de getallen...

De Voorzitter
Neemt u mij niet kwalijk, mevrouw, maar ik moet u onderbreken. Ik heb mevrouw Estevan Bolea zojuist om dezelfde reden onderbroken. Dit zijn geen moties van orde, en evenmin vragen aan de Commissie. Ik kan alleen leden het woord geven die een opmerking willen maken over een persoonlijk feit, mits het inderdaad gaat over een persoonlijk feit, hetgeen hier betwijfel.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de milieucommissie en de rapporteur, mevrouw Oomen-Ruijten, danken voor de zeer grondige behandeling van dit voorstel, dat nochtans zeer technisch is. Zoals verschillende sprekers vanavond hebben onderstreept, veroorzaken grote verbrandingsinstallaties enorme zwaveldioxide-en stikstofoxides-emissies in de EU. Juist door die grote hoeveelheid emissies en hun grensoverschrijdende aard is een oplossing op EU-niveau geboden en moet de EU-wetgeving up to date worden gehouden. Daarom maakte dit voorstel deel uit van de anti-verzuringsstrategie van de Unie, zoals verschillende sprekers hebben opgemerkt.
De Commissie kan in velerlei opzicht instemmen met een aantal opbouwende amendementen. Het Europees Parlement verwijst terecht naar het doel van de anti-verzuringsstrategie van de Unie en de Commissie kan amendement 1 dus aanvaarden. Zoals de heer Bowe en mevrouw Pollack opmerkten, ontbraken er twee amendementen. Zij waren klaar om ingediend te worden, maar nu zullen we moeten wachten tot de nieuwe Commissie ze kan beoordelen.
De Commissie begrijpt het standpunt van het Parlement wat betreft het gebruik van economische instrumenten om de emissies van zwaveldioxide en stikstofoxiden te beperken, zoals in amendement 3 wordt aangegeven. De mogelijkheden om dergelijke instrumenten te gebruiken, zijn afhankelijk van het voorstel inzake energieheffingen en van de manier waarop dit voorstel zich verder zal ontwikkelen. Meer zal ik hierover niet zeggen, want wij hebben deze discussie al eerder gevoerd.
De Commissie stemt in met de wens van het Parlement om bij de beoordeling van grote installaties rekening te houden met de stand van de techniek. Hoe het best aan de doelstellingen van de commissie kan worden voldaan, hangt af van de tenuitvoerlegging van de richtlijn inzake geïntegreerde preventie en bestrijding van de verontreiniging in deze sector. De Commissie stemt ook in met de eis dat de informatie over de weerslag die grote installaties op het milieu hebben, voor de publieke opinie toegankelijk moet zijn. Vanuit dit oogpunt kan de Commissie amendement 15, dat door mevrouw Pollack werd genoemd, aanvaarden, voor zover hieraan voldaan kan worden met het register van verontreinigende emissies dat momenteel ontwikkeld wordt.
De Commissie werkt nog steeds aan een voorstel voor een richtlijn inzake nationale emissieplafonds, waarover ik het eerder had. Het is een belangrijk element in onze strategie ter bestrijding van de verzuring en de ozon in de troposfeer en ter bescherming van de gezondheid van de mensen. Daarin zullen nationale grenswaarden voor de emissies van een aantal verontreinigende stoffen worden vastgesteld. Ze zullen kostenbesparend zijn voor heel de Unie en zullen al naar gelang de weerslag van de emissies op het milieu worden vastgesteld. De lidstaten krijgen zo de mogelijkheid om de vereiste emissiebeperkingen op de meest rendabele manier te verwezenlijken en terzelfder tijd de milieudoelstellingen van de EU na te leven. Het onderhavige voorstel heeft bijgevolg alleen betrekking op nieuwe installaties die na 1 januari 2000 een vergunning zullen krijgen. Daarom vindt de Commissie het niet zinvol het toepassingsgebied van het voorstel uit te breiden tot bestaande installaties. Dit betekent dat wij de amendementen 8, 10, 12, 14, 16 tot en met 18, 20 en 21 niet kunnen aanvaarden.
De voorgestelde emissiegrenswaarden zijn bedoeld als strikte minimumnormen, die overal in de Gemeenschap nageleefd moeten worden, zoals mevrouw Oomen-Ruijten en de heer Bowe benadrukt hebben. Wij hebben ervoor geopteerd strikte minimumnormen vast te stellen die overal in de Unie zullen gelden. Ze zijn ongeveer twee keer zo streng als de normen in de huidige EU-wetgeving. Er kunnen plaatselijk nog strengere emissiegrenswaarden worden vastgesteld, indien de lokale situatie of nationale emissieplafonds dit vereisen. Daarom vindt de Commissie het niet zinvol de amendementen 7, 9, 11 en 13 te aanvaarden, maar de Commissie heeft wel genoteerd dat het Parlement op EU-niveau strengere minimumnormen wenst. Ik ben er zeker van dat dit thema nog ter sprake zal komen in de verdere procedure. De amendementen 2, 4, 6, 19, 22 en 23 kunnen wij om technische redenen niet aanvaarden.
Tenslotte wil ik nog zeggen dat ik tevreden ben over het verslag. Het Europees Parlement heeft een zeer opbouwende houding aangenomen, wat een goed uitgangspunt is voor de verdere wetgevingsprocedure. Wij zijn er van overtuigd dat het Europees Parlement ons met deze houding zal helpen bij de bewerkstelliging van de doelstellingen waar we allemaal naar streven, namelijk de bestrijding van de verzuring en de ozon in de troposfeer en de verbetering van de volksgezondheid.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Verbranding van afval
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0183/99) van de heer Blokland, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de verbranding van afval (COM(98)0558 - C4-0668/98-98/0289(SYN)).

Blokland
Voorzitter, het nu te bespreken verslag betreft de richtlijn voor de verbranding van afval en is om twee redenen van belang, te weten in de eerste plaats de gezondheid van de mensen die in de nabijheid van de afvalverbrandingsovens, elektriciteitscentrales en cementovens wonen. In de tweede plaats de luchtkwaliteit in de gehele Europese Unie. Het gaat dan vooral over de vervuilende stoffen zwaveldioxide, stikstofoxiden, kleine stofdeeltjes, dioxines en furanen. Het voorstel van de Europese Commissie reduceert bij volledige implementatie de uitstoot van dioxines van 2400 gram per jaar tot 10 gram per jaar. Het nieuwe Commissievoorstel is van goede kwaliteit, maar er zijn nog een paar puntjes waar wat aan verbeterd kan worden.
Het Commissievoorstel voor de verbranding van stedelijk afval behandelt zowel gevaarlijk als niet gevaarlijk afval. Aangezien er nog een Commissievoorstel ligt voor de wijziging van de richtlijn voor de verbranding van gevaarlijk afval is het logisch om de beide richtlijnen samen te voegen. De duidelijke voordelen zijn consistente emissienormen, onderscheid tussen gevaarlijk en ongevaarlijk afval is namelijk hoofdzakelijk gebaseerd op criteria die gelden voor verzameling, opslag, transport, beheer en behandeling van afvalstoffen voorafgaande aan het verbrandingsproces. Tijdens de verbranding kunnen zogenaamde ongevaarlijke afvalstoffen worden omgezet in gevaarlijke, luchtverontreiniging veroorzakende stoffen. Veelal betreft dat dezelfde verbindingen als die welke ontstaan bij de verbranding van gevaarlijk afval, met andere woorden de output van de installatie is belangrijker dan de input. Voor die output moeten duidelijke regels komen in de vorm van emissiegrenswaarden.
Samenvoeging van de beide richtlijnen leidt niet tot een ander verbrandingsregime dan thans geldt. Het is niet zo dat gevaarlijk afval dat in de oude situatie alleen in gespecialiseerde ovens werd verbrand nu ineens in alle ovens mag worden verbrand. Bepaalde gevaarlijke afvalstoffen moeten bij een temperatuur van 1100 graden Celsius verbrand worden om de vorming van dioxines te voorkomen. Het gescheiden houden van deze richtlijnen levert absoluut niets op voor het milieu. Integendeel. Want als wij de richtlijnen niet zouden samenvoegen, kan dat leiden tot minder strenge normen voor gevaarlijk afval ten opzichte van stedelijk afval. Om de nieuwe richtlijn ook te kunnen laten gelden voor gevaarlijk afval zijn de amendementen 7, 9, 15, 18, 19, 56 en 61 nodig. Deze amendementen zijn ontleend aan richtlijn 94/67/EG betreffende de verbranding van gevaarlijk afval.
De milieucommissie vraagt de Europese Commissie zich tot het uiterste in te spannen zodat de Raad in juni het gemeenschappelijk standpunt betreffende één richtlijn kan vaststellen. Ook als er afval mee verbrand wordt, moet er gekeken worden naar de emissies die plaatsvinden. Uiteindelijk zullen er voor elke installatie die afval verbrandt dezelfde emissienormen moeten gelden. Wat de milieucommissie betreft mogen elektriciteitscentrales en cementovens afval meeverbranden als zij maar voldoen aan de gestelde emissienormen. Het nieuwe voorstel van de Commissie bevat een goede regeling voor het mee verbranden van stedelijk afval in cementovens. Deze regeling moet ook gelden voor het verbranden van gevaarlijk afval in cementovens. Dit betekent wel dat cementovens tijdelijk aan minder strenge normen hoeven te voldoen.
De noodzakelijke investeringen voor rookgasreiniging bij cementovens kunnen betaald worden door de hoge opbrengsten van het accepteren van gevaarlijk afval en het besparen van brandstoffen. Aangezien de NOx-emissies zo laag mogelijk gehouden dienen te worden, zal er voor veel installaties een deNOx-installatie nodig zijn. In een dergelijke installatie wordt ammoniak gebruikt om NOx te kunnen verwijderen. Dit moet uiteraard gecontroleerd gebeuren zodat er geen ammoniak in de lucht terecht komt. Daarom stelt de milieucommissie een norm voor ammoniak voor in de amendementen 24, 36, 38 en 41.
Tenslotte bereiken mij berichten dat er nog veel verbrandingsinstallaties niet voldoen aan de richtlijnen van 1989. Dit zou vooral gelden voor de Franse verbrandingsovens. Het is dus zaak dat deze verbrandingsovens gaan investeren om aan de nieuwe eisen van deze richtlijn te voldoen. Voordeel is dat de laatstgenoemde installaties maar een keer de investering hoeven te doen, met andere woorden het kan nu in één keer goed gebeuren. Ik dring bij de Europese Commissie en het Europees Milieuagentschap erop aan dat streng wordt toegezien op de naleving van de huidige en toekomstige richtlijnen.
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, samenvattend, om te zorgen voor een betere gezondheid voor de mensen die in de buurt van verbrandingsinstallaties wonen én om te zorgen voor een betere luchtkwaliteit in de gehele Europese Unie is het aannemen van één richtlijn voor de verbranding van gevaarlijk en stedelijk afval van belang waarin het meeverbranden beter geregeld is en er verantwoorde normen gelden voor de uitstoot van vervuilende stoffen.

Jensen, Kirsten
Mijnheer de Voorzitter, afval is geen doelbewuste productie, ook al zou de grote hoeveelheid deze indruk kunnen wekken. Wij storten afval en verbranden het. Geen van beide komt het milieu ten goede. Ik dank de heer Blokland voor zijn werk aan dit verslag en zijn consequente houding ten gunste van het milieu. Het is duidelijk dat de verontreiniging een grote weerslag heeft op de gezondheid van de mensen. Neem nu bijvoorbeeld de dioxinen, een typische emissie bij verbranding. Bij vele vrouwen in Europa zijn hoge concentraties dioxine in de moedermelk vastgesteld. Dioxine geeft bovendien aanleiding tot ongerustheid omdat het zich als een hormoon gedraagt. Dit voorstel over verbranding biedt hoop op een betere bescherming door een beperking van de dioxine-emissies.
Het verslag van de milieucommissie verenigt twee richtlijnen: verbranding van stedelijk afval en verbranding van gevaarlijk afval. De reden voor deze samenvoeging is dat emissies die bij verbranding van afval vrijkomen, verontreiniging kunnen veroorzaken, ongeacht welk soort afval verbrand wordt. Indien de Commissie de scheiding van beiden had gehandhaafd, zoals ze oorspronkelijk van plan was, zou bovendien het risico zijn ontstaan op strengere grenswaarden voor de verbranding van stedelijk afval dan voor gevaarlijk afval. Het risico van fraude met de classificatie van afval is ook niet denkbeeldig. In het voorstel van de Commissie over stedelijk afval worden afvalsoorten genoemd, die naar mijn mening gevaarlijk afval zijn, met name olieresiduen en ziekenhuisafval.
Emissies van afvalverbranding, bijvoorbeeld zwavel, stikstofdioxide, dioxinen en stof, moeten allemaal gelijk behandeld worden, ongeacht wat er verbrand wordt. Het meeverbranden en het verbranden in cementovens hebben veel onrust teweeggebracht en bij wijze van compromis hebben wij drie categorieën vastgesteld: echte verbrandingsinstallaties, installaties die afval mee verbranden en cementovens. Zij moeten allemaal aan de strenge emissienormen voldoen. Wij willen geen achterpoortjes toelaten voor een soort afvaltoerisme, die de echte verbrandingsinstallaties economisch onrendabel maken. Dus ook installaties die afval mee verbranden en cementovens moeten aan de strenge emissiewaarden voldoen.
Ik onderstreep dat wij nog steeds voorstander zijn van een verschillende behandeling voor verschillende soorten afval. Daarom is de kritiek dat de samenvoeging van beide richtlijnen het milieu minder goed beschermt, niet gefundeerd. Men hoeft de tekst maar te lezen om te zien dat er in de richtlijn zelf verschillende eisen gesteld worden.
De Commissie moet de goedgekeurde afvalstrategie consequent toepassen en daarbij aandacht besteden aan terugwinning en recyclage. Indien we eisen zouden opstellen voor de voorsortering van afval via afvalverwerkingsplannen, zouden we grondstoffen kunnen sparen en de luchtverontreiniging kunnen terugdringen.

Florenz
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mevrouw de commissaris, ik wil de rapporteur bedanken voor zijn inzet. In 1994 had ik het grote genoegen rapporteur te zijn voor de richtlijn betreffende de verbranding van gevaarlijke afvalstoffen. Ik vind nog steeds dat we destijds buitengewoon strenge grenswaarden hebben voorgesteld. Het resultaat is dat 13 van de 15 lidstaten deze destijds vastgestelde strenge grenswaarden nog steeds niet in hun nationaal recht hebben opgenomen. Twee landen hebben dit wel gedaan, met als gevolg dat deze landen en de bedrijven van deze landen een heleboel geld hebben geïnvesteerd en dit waarschijnlijk opnieuw moeten doen, wanneer we vandaag tot andere resultaten komen. Ik vind het dus volkomen terecht dat we strenge waarden vaststellen, maar we moeten dit wel op een serieuze manier doen. Natuurlijk moeten we daarbij ook rekening houden met de gezondheidseisen, waar ik volledig achter sta.
Waar ik echter minder over te spreken ben, is het volgende. Een aantal landen, en bijgevolg een aantal exploitanten van afvalverbrandingsinstallaties - zoals in Frankrijk, maar ook in mijn eigen land - hebben zich aan de Europese wet gehouden en een smak geld uitgegeven - mijnheer Blokland, ik kan u dit laten zien, u woont immers niet ver van de grens - terwijl anderen, die helemaal niets hebben gedaan, op grond van de nieuwe grenswaarden, die voor een deel door uw toedoen misschien zelfs tot de helft teruggebracht zullen worden, op die manier aan de eerste investeringen zijn ontsnapt. Een dergelijk concurrentiebeleid kan ik niet ondersteunen. Ik vind dus dat we voorzichtig, maar streng moeten optreden. Daarom ben ik heel goed te vinden voor het gebruikmaken van de best beschikbare technieken. De heer Blokland zou mij echter toch eens moeten zeggen wat zijn definitie is van de "best beschikbare technieken" in Europa. Het gaat niet aan dat ieder zijn eigen definitie hanteert.
Daarom heeft mijn kritiek ook betrekking op de kwestie van de meetmethoden. Indien we getallen vastleggen, moeten we ook vastleggen hoe we meten, wanneer we meten en waar we meten. Ook op dit punt zijn er in Europa enorme verschillen. Meeverbranding is een goede zaak, wanneer het goed gedaan wordt. Ik ondersteun deze vorm van afvalverbranding. Maar voor de meeverbranding moeten andere grenswaarden gelden, want er zijn twee brandstoffen in dit verbrandingsproces: enerzijds olie of afval en anderzijds ertsen. Hier moet een speciale regeling voor komen. De oude "mixing rule" was niet zo slecht. Het huidige voorstel van de Commissie is veel strenger. Ik ondersteun het, omdat het een zinvol voorstel is.
Als we het voorstel van de heer Blokland volgen, geloof ik dat de zinvolle oplossing van de meeverbranding in cementovens gedurende lange tijd zal worden verboden, en dat gaat juist in tegen het milieubelang, omdat u dan toch gas of kolen moet gebruiken, wat u eveneens wilt verbieden. Een goed geregelde meeverbranding naar strenge normen is dus de juiste weg. Daartoe moeten er niet alleen normen, maar ook meetmethodes komen, want die zijn er niet in Europa. Zo komen we weer terecht in het federalistische systeem, waarin iedereen doet waar hij zin in heeft. Dat is wat ik u in overweging wil geven, mijnheer Blokland, en ik zou u willen verzoeken hier nog eens na te denken.

Eisma
Voorzitter, in het jaar 2000 is te verwachten dat wij vijftig miljoen ton afval zullen verbranden. Dat is natuurlijk ontzettend veel. Er zullen derhalve ook veel afvalverbrandingsovens bijkomen. Het mag niet zo zijn dat verbrandingen het echte ultieme middel zijn. We weten allemaal: eerst afvalpreventie en dan hergebruik, recycling en dan pas verbranding. Maar toch, met die vijftig miljoen ton afval hebben we te maken in het jaar 2000. Ik vind dat het voorstel van de Commissie een zinvolle bijdrage is maar vooral de aanscherpingsvoorstellen van collega Blokland bevallen ons als liberalen goed. Daarover twee opmerkingen.
Ik steun het voorstel van de rapporteur om beide verbrandingsrichtlijnen samen te voegen, dus afval van niet gevaarlijke en afval van wel gevaarlijke origine, die moeten samengevoegd worden. Maar natuurlijk alleen onder de voorwaarden dat de amendementen 7, 15 en 18 worden aangenomen en ik hoop ook dat de Europese Commissie straks positief zal reageren op deze amendementen. Als deze worden aangenomen, zullen de juridische ontsnappingsprocedures niet meer mogelijk zijn bij samenvoeging van deze twee richtlijnen.
Tenslotte, Voorzitter, de cementindustrie. Iedereen heeft veel te maken gehad met de cementindustrie. Ze zijn bij iedereen uitgebreid op bezoek geweest. Momenteel verwerkt die cementindustrie veel afval, met name gevaarlijk afval. Als cementovens afval mee verbranden, levert dat veel geld op. Ik ben het ook met de heer Blokland eens dat deze extra inkomsten en de besparingen op de brandstofkosten goed gebruikt kunnen worden om te investeren in een schoner procédé. Ook de cementindustrie moet voldoen aan de strenge emissienormen. Uitzonderingen lijken mij niet opportuun, zeker gezien het feit dat, collega Florenz noemt het ook al, in Nederland, Oostenrijk en Duitsland die norm van 500 milligram NOx per kubieke meter nu al worden gehaald. Dus waarom geen aansporing voor de andere landen om deze drie landen die het al kunnen te volgen?

Cabrol
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, er zijn al meerdere richtlijnen gewijd aan de verbranding van afval. De meest recente, richtlijn 94/67/EG, had vooral betrekking op de verbanding van gevaarlijke afvalstoffen.
De onderhavige ontwerprichtlijn van de Raad betreft de verbranding van afval dat niet onder de zojuist genoemde richtlijn valt. Het gaat om ongevaarlijk afval, zoals huishoudelijk afval, en om bijzondere vormen van gevaarlijk afval die niet in de vorige richtlijn zijn opgenomen.
We zullen niet te lang uitweiden over de vele amendementen die zijn ingediend, maar willen krachtig protesteren tegen de amendementen van de rapporteur waarin wordt gepleit voor samenvoeging van de richtlijn over gevaarlijk afval met die over ongevaarlijk afval. De rapporteur baseert zich hierbij op twee argumenten. Het eerste argument is dat deze samenvoeging leidt tot administratieve vereenvoudiging. Wij krijgen immers zo één richtlijn in plaats van twee. Zoals mijn collega Florenz zojuist al aangaf, is de richtlijn betreffende gevaarlijke afvalstoffen nog niet in de wetgeving van alle lidstaten opgenomen. Als we deze richtlijn zouden wijzigen, omdat we hem willen samenvoegen met een andere, zou dat eerder tot verwarring dan tot vereenvoudiging leiden.
Het tweede argument dat de rapporteur naar voren bracht is dat de uitstootniveaus, ofwel de hoeveelheden restdeeltjes die bij de verwerking van deze afvalstoffen vrijkomen, heel dicht bij elkaar liggen. Het gaat hier echter niet alleen om uitstootniveaus, maar ook om behandeling en beheer van afvalstoffen. Gevaarlijke afvalstoffen worden op een heel andere manier verwerkt en beheerd dan ongevaarlijke afvalstoffen. Voor een goede verwerking van afvalstoffen moeten wij gescheiden inzamelen en behandelen. Doen we dit niet, dan zijn we ouderwets en wanordelijk bezig. Dit zou ertoe kunnen leiden dat we gevaarlijke afvalstoffen gaan verbranden in verbrandingsovens die voor huishoudelijk afval bestemd zijn. Deze situatie is niet ondenkbaar, aangezien er in sommige lidstaten verbrandingsovens bestaan voor huishoudelijk afval die een overcapaciteit hebben. Deze landen zouden de overcapaciteit wel eens kunnen gaan aanwenden voor de verbranding van gevaarlijke afvalstoffen. Deze situatie zou onacceptabel zijn, aangezien ze ernstige gevolgen kan hebben voor de gezondheid van de bevolking die in de buurt van de verbrandingsoven woont. Bovendien zou ook het milieu ernstige schade kunnen worden toegebracht.
De tekst van de rapporteur is nogal onduidelijk over het verplicht stellen van controles op het overbrengen van afvalstoffen binnen de Unie en over de manier waarop deze controles moeten worden uitgevoerd. Ook is de tekst vaag over de precieze wijze waarop deze afvalstoffen in ontvangst moeten worden genomen en opgeslagen moeten worden, en over de opleiding van het personeel. Verder wordt er in de tekst geen rekening gehouden met de moeilijkheden die grote bedrijven ondervinden bij het doorlopen van een goede afvalverwerkingsprocedure en het vaststellen van hun verantwoordelijkheden.
Concluderend wil ik zeggen dat het samenvoegen van de richtlijn inzake gevaarlijke stoffen en de richtlijn inzake ongevaarlijke afvalstoffen, zoals in het verslag van de rapporteur wordt voorgesteld, zeer onverstandig is en ernstige gevaren met zich mee zou brengen. Bovendien wil ik opmerken dat als we niet duidelijk aangeven wat de specifieke eigenschappen van de meeverbrandingsinstallaties moeten zijn, men de meeverbranding in feite verbiedt, hetgeen catastrofale gevolgen zou hebben voor de betrokken industrie en voor de besparing op fossiele energiebronnen door gebruik van dit afval als brandstof.
Tenslotte wil ik aangeven dat we de amendementen, waarin buitengewoon strenge maatregelen worden voorgesteld, zoals strenge uitstootnormen, evenmin kunnen steunen. Deze maatregelen zouden immers grote investeringen vereisen, terwijl het milieu er slechts in beperkte mate bij gebaat zou zijn.

Lannoye
Mijnheer de Voorzitter, namens mijn fractie wil ik de rapporteur bedanken. Hij heeft immers uitstekend werk verricht. Wij onderschrijven zijn politieke aanpak voor zowel de meeverbranding, als het samenvoegen van beide richtlijnen. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft onze amendementen echter verworpen. Volgens ons waren dit echter zeer belangrijke amendementen en daarom wil ik daar iets over zeggen.
Het eerste punt betreft de lozing in oppervlaktewater. Wij vinden het vreemd dat onze eis om dergelijke lozingen te verbieden in de commissie geen weerklank heeft gevonden. De Europese Commissie heeft een dergelijke maatregel al in 1992, in haar ontwerprichtlijn betreffende de afvalverbranding, voorgesteld. We vragen ons af waarom zo'n maatregel nu wordt verworpen en waarom de belangrijkste fracties uit dit Parlement ons voorstel niet verwelkomen. Alles pleit immers voor een dergelijke strenge maatregel. Ik wil hier in het bijzonder in herinnering brengen dat we enkele maanden geleden, tijdens de aanneming van het verslag van de heer White over de kaderrichtlijn inzake water, besloten hebben de lozing van alle gevaarlijke stoffen in het oppervlaktewater op den duur te verbieden. Een volledig verbod zou op zijn laatst in 2020 in moeten gaan. Wij zouden een eerste stap in deze richting kunnen zetten door lozing in het oppervlaktewater van afval dat afkomstig is uit deze zeer gevaarlijke verbrandingsinstallaties te verbieden.
Het tweede punt heeft betrekking op het dioxinevraagstuk. De dioxine-uitstoot is het grootste probleem van de verbrandingsinstallaties. Dit geldt zowel voor gevaarlijke afvalstoffen als voor huishoudelijk afval. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft onlangs, dat wil zeggen minder dan een jaar geleden, nieuwe aanbevelingen gepubliceerd met betrekking tot de waarden die individuen dagelijks binnen mogen krijgen. De minimumwaarde werd verlaagd van 10 picogram per kilo lichaamsgewicht tot 1 picogram. Als maximum gold 4 picogram. Ik wil u erop attent maken dat in veel Europese landen deze waarden reeds overschreden worden. Dit geldt voor mijn eigen land, België, in het bijzonder.
Wij zijn daarom van mening dat we bij nieuwe installaties moeten uitgaan van de maximumwaarde die voor dioxine-uitstoot is toegestaan. De uitstoot van deze installaties dient die maximumwaarde niet te overschrijden. Als de oudere installaties aan deze vereisten moeten voldoen, zijn uiteraard enige aanpassingen nodig. We moeten ons echter als doel stellen dat de dioxine-uitstoot op den duur tot nul wordt teruggebracht.

Pinel
Mijnheer de Voorzitter, het is duidelijk dat de behoefte aan verbrandingscapaciteit alleen maar toeneemt, maar het is verkeerd om het storten van afval stelselmatig te presenteren als een milieuonvriendelijk concept. Het is niet zo dat verbranding per definitie milieuvriendelijk is, en storten milieuonvriendelijk.
Als er onvoldoende controle op verbanding wordt uitgeoefend, is deze methode even gevaarlijk voor de volksgezondheid en het milieu als het storten van afval, of zelfs nog gevaarlijker. Neem bijvoorbeeld PVC. In feite is PVC geheel onschadelijk, maar als het brandt, komen er zeer giftige chloorgassen vrij. Er bestaan overigens vormen van dioxine en een hele reeks moleculen waarvan we de invloed op het organisme niet kennen.
Een ding is duidelijk: recycling levert meer op dan verbranding. Om technisch of financieel goed te kunnen functioneren, heeft onze maatschappij steeds meer brandstof nodig. Verbranding is overduidelijk niet de manier om de steeds grotere hoeveelheid verpakkingsmateriaal terug te dringen. Bovendien kunnen we de hoeveelheid grondstof die we nodig hebben, op deze manier ook niet verminderen.
Alleen als we een echt, serieus recyclingbeleid voeren, is afvalstorting ook mogelijke optie, mits ze op verantwoorde wijze wordt uitgevoerd. Er zijn immers weinig plekken waar afval eventueel kan worden gestort en we kunnen dus slechts voor beperkte tijd van deze techniek gebruik maken.
We beschouwen overigens het opwekken van energie door middel van verbranding niet als een vorm van recycling. Deze vorm van terugwinning is wenselijk voor uitsluitend het allerlaatste afval dat overblijft. Zo is de hoeveelheid energie die tijdens de recycling van een plastic fles bespaard wordt, tien keer groter dan de hoeveelheid teruggewonnen energie bij de verbranding van diezelfde plastic fles.
Het verslag van onze collega Blokland is echt subliem en wij zullen ons dan ook daarachter scharen. Verbranding moet echter een verwerkingsmethode blijven voor het laatste afval, voor het afval dat overblijft nadat de rest van het afval grondig is uitgesorteerd en alle mogelijke recyclingsoperaties zijn uitgevoerd.

De Voorzitter
Het debat wordt nu onderbroken en om 21.00 uur hervat.
De vergadering wordt om 19.00 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat

Verbranding van afval (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat betreffende verslag (A4-0183/99) van de heer Blokland, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de verbranding van afval (COM(98)0558 - C4-0668/98-98/0289(SYN)).

Virgin
Mevrouw de Voorzitter, ik ben het volkomen met rapporteur Blokland eens dat de verbranding van afval moet gebeuren volgens dezelfde normen als de verbranding van biomassa en fossiele stoffen. Indien de verbranding kan gebeuren volgens strikte emissienormen en met gebruik van de vrijgekomen energie, dan is afvalverbranding aanvaardbaar. Afval wordt dan gebruikt als hulpbron, op dezelfde manier als biomassa, en helpt zo de klimaatbedreiging af te wenden. Bovendien zal de emissie van het broeikasgas methaan lager liggen dan wanneer het afval gestort wordt.
Zoals in het verslag wordt aangetoond is het in vele gevallen uiteraard beter het afval te sorteren, terug te winnen of te recycleren. Het is echter belangrijk eerst grondige analyses te maken om een oplossing te vinden waarmee het milieu het beste gediend is. Uit dergelijke analyses blijkt vaak dat verbranding, ondanks alles, toch het beste alternatief is.
In de Zweedse papierindustrie worden tijdens het productieproces vaak houtresten gebruikt voor verbranding. Deze toepassing dient naar mijn mening vrijgesteld te worden van de regels voor verbranding van afval. Ze maakt deel uit van een industrieel proces waarop dit soort regels niet toegepast kan worden.

Kestelijn-Sierens
Mevrouw de voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, vooreerst wil ik collega Blokland van harte feliciteren met zijn degelijk verslag. In mijn minuut spreektijd wil ik mij beperken tot één concreet punt, namelijk de voorwaarden waaraan moet worden voldaan om een nieuwe verbrandingsoven op te richten. Ik vind het belangrijk dat nieuwe verbrandingsovens op een minimumafstand van een dichtbevolkte kom worden gehouden. Daarom had ik in een amendement een minimumafstand van twee kilometer voorgesteld.
In mijn land worden we geconfronteerd met de geplande oven van Drogenbos bij Brussel. De grenswaarden voor stofdeeltjes en cadmium zijn reeds overschreden en toch zet de overheid het licht op groen voor de bouw van een nieuwe vervuilingsbron. De Commissie leidde reeds tegen België een procedure in wegens schending van de richtlijn inzake milieueffectbeoordeling. Het beleid van mijn land inzake verbrandingsovens is allesbehalve voorbeeldig. Er is tevens een procedure lopende voor onjuiste omzetting van bestaande richtlijnen inzake verbrandingsovens.
Ik wil van dit debat gebruik maken om aan de commissaris te vragen hoe het enerzijds zit met de behandeling van deze inbreukprocedures, maar vooral ook hoever het staat met de behandeling van de klachten in verband met Drogenbos. Ik zou de commissaris dank weten moest ik vandaag of eventueel zo vlug mogelijk een antwoord kunnen krijgen op deze vragen.

Collins, Gerard
Mevrouw de Voorzitter, ik ben geen voorstander van het samenvoegen van beide teksten - te weten de richtlijn betreffende stedelijk afval, afgewerkte olie, oplosmiddelen en ziekenhuisafval en de richtlijn betreffende andere niet-gevaarlijke afvalstoffen - tot een enkel stuk samengestelde Europese wetgeving. Instemmen met het integreren van beide richtlijnen zou neerkomen op het toelaten van verbranding van gevaarlijk afval in installaties bedoeld voor huishoudelijk afval en vice versa.
Al meer dan 20 jaar is het Europees beleid inzake afvalbeheer gebaseerd op het beginsel van een verschillende behandeling voor gevaarlijk industrieel afval enerzijds en huishoud- en gelijkaardig afval anderzijds. Ieder type afval dient een geëigende behandeling te krijgen. In Ierland produceren wij ieder jaar meer dan 42 miljoen ton afval. Gezien de sterke economische groei van Ierland moeten wij ervoor zorgen dat er geïnvesteerd wordt in alternatief afvalbeheer.
De toekomst van de afvalverwerking kan en mag niet gelegen zijn in het blijven zoeken naar nog meer stortplaatsen in alle hoeken en gaten van ons land. Op middellange tot lange termijn zal investeren in een schoon milieu in mijn land extra uitgaven rechtvaardigen en vernieuwende maatregelen in dit kader zullen gesteund worden door de Europese Unie.
De Ierse regering is momenteel bezig met het opstellen van een nationaal ontwikkelingsplan voor de komende zeven jaar, waarin onze economische en sociale investeringsprioriteiten uiteengezet worden. In dit plan moet ook een totaal en geïntegreerd voorstel komen over de kwestie van het op middellange tot lange termijn afschaffen van stortplaatsen in Ierland. Wat dit betreft spreken de feiten voor zich: slechts 8 % van het stedelijk afval wordt in mijn land gerecycleerd. Dat percentage ligt duidelijk te laag. Voor de verwerking van dergelijk afval zouden onze plaatselijke autoriteiten veel van hun middelen moeten besteden aan stortplaatsen, vervoer en mankracht. Bovendien gaat er zo ook veel voor de economie waardevol materiaal verloren. Ramingen gaan er bijvoorbeeld van uit dat in Ierland ieder jaar meer dan 70 miljoen polyester flessen verkocht worden, en als zelfs maar een klein gedeelte daarvan niet op de juiste wijze verwerkt wordt zou dat al veel extra belasting voor het milieu veroorzaken. In Duitsland en Nederland heeft men tot nu toe al recycling percentages tot 70 % gehaald. Door recycling kunnen we besparen op energie, grondstoffen en afvalverwerkingskosten, we hoeven minder in te voeren en hebben minder stortplaatsen nodig. Wij moeten als volk een recycleermentaliteit ontwikkelen, zoals die reeds ingeburgerd is in andere lidstaten van de Europese Unie.

McKenna
Mevrouw de Voorzitter, het is zeer betreurenswaardig dat de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming nog hogere dioxineniveaus heeft goedgekeurd dan door de Commissie werd voorgesteld, zeker wanneer men bedenkt dat dioxines behoren tot de meest toxische stoffen die de mens kent. In een aantal gevallen werd tegen vrouwen die in de buurt van een verbrandingsinstallatie wonen gezegd dat zij hun babi's geen borstvoeding mochten geven wegens de hoeveelheid dioxine in hun melk. Dat is een uiterst gevaarlijke situatie. Volgens de Groenen moet er veel verbeterd worden aan dit verslag voor het kan worden aangenomen.
De vorige spreker is lid van een politieke partij die deel uitmaakt van de Ierse regering. Zij hebben niets gedaan aan het afvalprobleem in Ierland. Tot nu hebben zij geweldige hoeveelheden afval gestort, wat eigenlijk neerkomt op het wegstoppen ervan, zodat niemand het ziet. Nu hebben zij het over verbranding. Het is duidelijk dat verbranding van afval geen oplossing is. Zij doen geen voorstellen om de afvalberg kleiner te maken door bijvoorbeeld sorteren, hergebruik en recycling. Verbranding betekent dat je de afvalproductie moet gaan bevorderen om het systeem levensvatbaar te maken. Het betekent niet dat je het afval kwijt bent. Je verbrandt het, maar het gaat niet zonder consequenties in rook op. Je krijgt ernstige dioxine-emissie en er blijft ook zwaar toxische as over.
De Ierse regering moet echt orde op zaken gaan stellen. Verbranding is niet de manier om met afval om te gaan, net zo min als storten dat in het verleden was. Wij moeten ons bezig gaan houden met de echte opties voor afvalbeheer: preventie, hergebruik en recycling. Indien de Ierse regering daar niet voor kiest zal het produceren van afval slechts bevorderd worden om de verbrandingsovens levensvatbaar te houden. En dat is niet aanvaardbaar voor de Ierse bevolking.

Kronberger
Mevrouw de Voorzitter, de voorbereidende besprekingen inzake het verbranden van afval en gevaarlijk afval hebben eens te meer duidelijk gemaakt hoe ver onze samenleving nog af staat van het erkennen van het beginsel dat de vervuiler betaalt voor indirecte schade aan het milieu. Er wordt aan de ene kant oneindig lang gediscussieerd over welke concurrentienadelen er voor de industrie en in het bijzonder voor de afvalverwerkingssector ontstaan. Aan de andere kant is het heel moeilijk de grenswaarden voor zeer toxische stoffen naar beneden te krijgen. Er zijn echter enkele landen - waaronder mijn eigen land Oostenrijk - die bewezen hebben dat het kan.
Het uitmuntende verslag van de heer Blokland vormt zeker een verbetering op het Commissievoorstel. In de toekomst zullen wij ons niet meer kunnen onttrekken aan een principiële discussie over hoe alle productieprocessen eruit mogen zien van fabricagestadium tot definitieve verwerking. Een van de hoofddoelen moet daarbij zijn dat producten en daaruit resulterende verbindingen zelfs helemaal niet geproduceerd of in de handel gebracht mogen worden als ze bedenkelijke gevolgen kunnen hebben, met name ziektes, wanneer zij als afval verwerkt worden.

Graenitz
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, eigenlijk ben ik tegen afvalverbranding omdat ik geloof dat door de verbranding van het afval het probleem niet opgelost maar verplaatst wordt. Per slot van rekening wordt de afvalberg wel wat kleiner, maar hij verdwijnt niet. Toch zou ik de heer Blokland willen feliciteren met zijn verslag en ook met al het geduld dat hij aan de dag wist te leggen, gezien de lange periode die de commissie nodig had voor beide verslagen. Ik geloof dat afvalverbrandingsinstallaties inderdaad nog nodig zijn omdat een kringloopeconomie, waarin wat geproduceerd wordt ook weer gebruikt of tenslotte in de grond gestort kan worden, nog ver in het verschiet ligt. Als wij dan toch dergelijke installaties nodig hebben moeten wij er wel voor zorgen dat ze de gezondheid van de mens zo min mogelijk schaden en dat ze zo milieuvriendelijk mogelijk zijn. Daarom ben ik ook van mening dat strengere emissiegrenswaarden nodig zijn en dat deze ook beter op elkaar moeten aansluiten voor de verschillende types verbranding.
Ik geloof niet dat in de buurt van een meeverbrandingsinstallatie andere luchtzuiverheidsnormen mogen gelden dan in de buurt van een gewone verbrandingsinstallatie, of juist heel ver daar vandaan, dat kunnen we geen enkele burger aandoen. Wij moeten er dus op toezien deze waarden te verbeteren. Ik heb ook geprobeerd in de commissie iets in die richting te bereiken via een aantal amendementen. Ik zou graag nog iets willen zeggen over het samenvoegen van de twee richtlijnen, hetgeen ik juist vind. Ik geloof niet dat het feit dat voor de verbranding van gevaarlijk afval en van niet-gevaarlijk afval dezelfde grenswaarden zouden gelden een stap achteruit betekent voor het milieu. Ik ben integendeel van mening dat de waarden voor de gemeentelijke afvalverbrandingsovens er strenger op worden. Ik denk ook dat er op die manier een mogelijkheid gecreëerd wordt om de kwestie van het vervoer van gevaarlijk afval anders op te lossen, met name in kleinere landen, zoals het mijne. Het afval van Bregenz, dat dichter bij Parijs dan bij Wenen ligt, moet nu naar Wenen worden vervoerd, dat kan beter.

Porto
Mevrouw de Voorzitter, het initiatief dat ons hier ter beoordeling wordt voorgelegd wekt in mijn land bijzonder veel interesse. Dit heeft onder meer te maken met het feit dat in Portugal de poging van de regering twee grote nationale cementfabrieken toestemming te verlenen toxisch afval mee te verbranden uitermate negatief is onthaald.
De huidige problemen, die niemand onverschillig mogen laten, moeten dringend worden opgelost. Bovendien mogen wij niet zomaar de eerste de beste oplossing aangrijpen. Het is immers van belang dat het proces volkomen veilig en correct verloopt, zowel vanuit technisch als vanuit juridisch oogpunt.
In de lijn van wat de rapporteur, de heer Blokland, voorstelt - ik wens hem overigens te feliciteren - is het derhalve van belang dat wij nu reeds de weg van de preventie, het hergebruik en de recycling inslaan. Hiervoor hebben trouwens ook verschillende collega's gepleit.
Het probleem is dat in bepaalde gevallen verbranding de enige oplossing is. Daarom moet een voorwaarde worden ingelast volgens welke de bestaande installaties enkel dan mogen worden gebruikt wanneer het absoluut zeker is dat zij geen nadelige gevolgen voor de gezondheid van de burgers hebben. Deze clausule is vooral van toepassing op de cementovens. Vandaar dat wij amendement 36, dat in dit opzicht terecht hogere eisen stelt dan het Commissievoorstel van Bijlage II.1.1., onvoorwaardelijk steunen.
Het is uiteraard onaanvaardbaar, zoals ook de rapporteur opmerkt, dat bepaalde landen een minder strenge regelgeving hanteren en bijgevolg de afval van de overige lidstaten aantrekken. Dit is momenteel het geval van de Belgische cementfabrieken die afval uit Denemarken, Nederland en Duitsland verwerken. Tussen Portugal en Spanje zou zich een soortgelijke situatie hebben voorgedaan indien het initiatief van de Portugese regering om de nationale cementfabrieken te bevoordelen en afval uit het buurland te laten verbranden doorgang had gevonden.
Verder begroeten wij bijvoorbeeld ook amendement 25, aangezien continumetingen geboden zijn wanneer blijkt dat periodieke metingen niet volstaan, en amendement 30, dat artikel 12 betreffende de inspraak van de mogelijk benadeelde betrokkenen aanscherpt. Maar afgezien hiervan is het fundamenteel dat de concurrentieregels strikt worden nageleefd. Misschien zouden wij er goed aan doen een specifieke regelgeving uit te werken, die ervoor moet zorgen dat bij het toekennen van deze bijzonder winstgevende handel de nodige transparantie in acht wordt genomen, iets wat momenteel nogal te wensen overlaat.
Indien ook maar de minste twijfel bestaat over mogelijke gevaren verbonden aan de medeverbranding - de gevolgen zijn moeilijk in te schatten en doen zich misschien pas op lange termijn voor - moet de garantie worden geboden dat het afval in speciale ovens ver van de bebouwde kom wordt verbrand, zoals mijn collega zojuist heeft aangehaald. Hoe duur deze ovens ook zijn, de investering is volkomen gerechtvaardigd. In dit opzicht is het wenselijk dat de verschillende buurlanden joint ventures oprichten en zo de kosten delen. Deze oplossing is perfect van toepassing op het Iberische Schiereiland, waar Portugal en Spanje elk hun deel van de investering voor hun rekening zouden moeten nemen.

Lienemann
Mijnheer de Voorzitter, de Franse socialisten zijn voorstander van strengere normen, met name voor de emissie van dioxines, waarin de beide richtlijnen voorzien.
Ze zijn daarentegen fel tegen het samenvoegen van de richtlijn inzake gevaarlijke afvalstoffen en de richtlijn inzake huishoudelijk afval. Waarom? Het gaat hier om een principekwestie. De bescherming van het milieu is gebaseerd op het voorzorgbeginsel. Het vermengen van twee soorten afval zorgt voor veel verwarring. Bovendien wordt het zo moeilijker gevaarlijk afval te traceren en controles en follow-ups uit te voeren. We weten immers dat er zeer gespecialiseerde processen worden gebruikt voor het verwerken van bepaalde vormen van gevaarlijk afval. Tenslotte brengt het vermengen van beide soorten afval ernstige risico's met zich mee voor het milieu en de veiligheid van de burger. We hebben in Europa overigens al kennis gemaakt met de rampzalige gevolgen van het vermengen van gevaarlijk afval met huishoudelijk afval.
De tweede reden waarom wij tegen het samenvoegen van de twee richtlijnen zijn, is dat wij vermoeden dat hier economische motieven aan ten grondslag liggen en niet de bescherming van het milieu. Door de overcapaciteit van verbrandingsovens voor huisvuil in sommige landen zouden sommige van deze landen het idee om huisvuil met schadelijk afval te vermengen wel eens kunnen steunen. Dit zou er dan toe kunnen leiden dat deze gevaarlijke afvalstoffen op zo goedkoop mogelijke wijze en onder slecht gecontroleerde omstandigheden verwerkt worden, en dat het vervoer van dergelijk afval binnen de Europese Unie toeneemt, met alle risico's van dien.
Kortom, ik denk dat hier afbreuk wordt gedaan aan het voorzorgbeginsel en aan de manier waarop er momenteel binnen de Unie met het milieu wordt omgesprongen. We kunnen daarom het samenvoegen van de twee richtlijnen niet accepteren. Onze felicitaties gaan evenwel uit naar de heer Blokland, die zich zozeer heeft ingespannen om zijn collega's te overtuigen.

Schleicher
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, onze speciale dank moet uitgaan naar de heer Blokland voor zijn enorme prestatie, want wij hebben ons in de commissie maar liefst anderhalf jaar lang intensief bezig gehouden met het thema afvalverbranding.
Ik denk dat wij het er allemaal over eens zijn dat voor het verbranden van afval strenge grenswaarden moeten worden voorgeschreven. Het doel van een hele serie amendementen is echter zo ambitieus dat ik die zo niet kan steunen, men mag immers niet uit het oog verliezen dat er aan het bereiken daarvan een gigantisch prijskaartje hangt. Dat zou weer tot nieuwe tendensen leiden, namelijk het aanpakken van omzeilingen en overtredingen, omdat afvalverwerking dan juist heel duur wordt.
Ik zou nog iets over het thema "verschillende types afval" willen zeggen. Ook daar is in het verleden veel misbruik van gemaakt, omdat wij geen uniforme definitie van afval hadden en wij door deze verschillende definities continu met omzeiling te maken kregen. Daarom moet ik eigenlijk toegeven dat ik het samenvoegen tot een richtlijn helemaal niet zo'n slecht idee vind, omdat het veel eenvoudiger is met een enkele wet te werken dan zich te moeten baseren op twee verschillende wetteksten en omdat zo ook verschillen qua regeling of interpretatie wegvallen. Het komt er dus op neer dat ik voor één richtlijn ben, maar niet voor alle strenge eisen die gesteld worden, omdat ze niet realiseerbaar zijn. Aan de andere kant wordt het eindelijk wel tijd voor duidelijke regels voor de afvalverwerking. Ik geloof dat wij hier een goede basis scheppen. Ik ben benieuwd naar het resultaat van de stemming van morgen. Ook zou ik graag de mening van mevrouw de commissaris horen over de verschillende amendementen.

Myller
Mevrouw de Voorzitter, ik steun het verslag-Blokland van harte. Ik heb slechts een opmerking: het Parlement heeft - zeer terecht - een eigen aanvulling op het voorstel van de Commissie en zegt dat met de richtlijn wordt getracht invloed uit te oefenen op de algemene doelstelling van het Europees afvalstoffenbeleid. We kennen de hiërarchie: afvalpreventie, hergebruik, recycling en verbranding om energie op te wekken. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft echter ingestemd met het idee onbehandeld hout niet onder de werkingssfeer van de richtlijn te laten vallen. Zo zou men de indruk kunnen krijgen dat het uitsluitend gaat over "maagdelijk" hout. Door deze regeling wordt het echter ook onmogelijk zaagsel te verbranden en te benutten, een product dat zeer algemeen voorkomt. Naar mijn mening zijn hout en zaagsel hoogwaardige biologische brandstoffen, en het gebruik daarvan mag in geen geval worden begrensd.

Howitt
Mevrouw de voorzitter, laat ik vanavond duidelijk zijn. Ik sta achter nieuwe regels voor verbrandingsinstallaties, niet alleen voor de bescherming van de mensen die er dichtbij wonen en die getroffen worden door kanker en aangeboren afwijkingen, wat Brits en Japans onderzoek bewezen heeft, maar ook om een verschuiving van de economische balans te bewerkstelligen naar recycling en hergebruik.
Onze county council in Essex plant momenteel voor Basildon, Braintree, Chelmsford, Colchester, Epping Forest en Rochford acht nieuwe grote afvalverwerkingsinstallaties, verbrandingsovens inbegrepen, die volgens Friends of the Earth een capaciteit hebben van ongeveer zesmaal de plaatselijk geproduceerde hoeveelheid afval. Dit is waanzin! Zo moet Essex de rol van vuilnisbelt voor Londen blijven spelen, wordt het recyclingpotentieel vijftig procent te laag geraamd en raken gebieden met een natuurlijke schoonheid bedreigd die gelegen zijn vlakbij huizen, scholen en allerlei plaatsen van historisch belang. Er wordt beweerd dat we nog slechts stortcapaciteit voor tien jaar hebben, maar onze district councils gaan uit van een dertigtal jaren. Net als bij ieder ander groot afvalverbrandingsproject gaat hier niet alleen afval in rook op maar ook de hoop op kleine recycling-centra en de daaraan verbonden werkgelegenheid.
In Frankrijk heeft het ministerie voor milieubeleid vorig jaar de emissies van verbrandingsinstallaties onderzocht en er een aantal gesloten. Denemarken is ook aan het overschakelen van verbranding naar recycling. In Amerika stelt men dat een verhoging met een procent van recycling qua broeikaseffect gelijk is aan het niet meer laten rijden van een miljoen auto's. Europa kan en moet dit voorbeeld volgen. Door de verbrandingsinstallaties streng te regelen verbant de resolutie van vanavond de verbranding naar de laatste plaatsen op de lijst van opties, en geeft hoop aan 10.000 mensen die in Essex geprotesteerd hebben.

Bowe
Mevrouw de Voorzitter, ik ben erg blij met dit verslag en ik zou de heer Blokland willen bedanken voor het werk dat hij gedaan heeft.
Ik moet zeggen dat ik zeer verbaasd was over de tijd die dit Parlement door de jaren heen besteed heeft aan de kwestie van afvalverbranding. Ik was er al bij toen wij deze richtlijn voor het eerst moesten beoordelen, maar uiteindelijk is er dan toch iets uit de bus gekomen dat billijk, verstandig en rechtvaardig is. Voor stedelijk afval zullen de strengere grenswaarden van de Commissie gelden, omdat wij inzien dat het wanneer het verbrand wordt net zo schadelijk is als gevaarlijk afval.
Wij zullen er voor blijven zorgen dat er extra eisen gesteld zullen worden aan de verwerking van riskant of gevaarlijk afval, omdat de risico's van de verwerking en het beheer groter zijn dan bij stedelijk afval.
Wij moeten er ook op toezien dat in geval van meeverbranding deze correct wordt uitgevoerd en er geen misbruik of heimelijk gebruik van wordt gemaakt. Wij moeten aanvaarden dat bepaalde types gevaarlijk afval het best verwerkt kunnen worden in cementovens en daar moeten deze dan ook naar toe, onder het strengst mogelijke toezicht.
Wij moeten er zorg voor dragen dat meeverbranding geen gevaar vormt voor de wijze waarop de sector georganiseerd is. We moeten verhinderen dat door meeverbranding de gespecialiseerde verbrandingsinstallaties, die van essentieel belang blijven voor bepaalde categorieën afval, de facto worden gedwongen hun deuren te sluiten.
Ik zou de heer Blokland opnieuw willen bedanken voor al het werk dat hij hierin gestoken heeft. De PSE-Fractie zal de meeste van zijn amendementen steunen. Het combineren van beide teksten is zinvol. Wij hopen op een voorspoedige tweede lezing in het Parlement na de verkiezingen.

Caudron
Mevrouw de Voorzitter, ik wil hier in mijn hoedanigheid als socialist en Fransman aangeven dat wij veel waarde hechten aan het onderzoek naar de vernietiging van afval door middel van verbranding en dat wij de noodzaak van verbetering van de normen ter zake onderschrijven. Wij denken overigens dat het zinvol zou zijn als Europa meer steun zou bieden aan de landen of lagere overheden die er zich al jaren voor inspannen de gevaren die verbranding met zich meebrengt te verminderen. We vinden de medeverbranding van huishoudelijk afval en industrieel of gevaarlijk afval echter niet aanvaardbaar. Wij zijn van mening dat er momenteel nog te veel onzekerheden op dit gebied bestaan en dat we meer onderzoek moeten verrichten. Als we zonder voorafgaand onderzoek huishoudelijk en industrieel afval samen verwerken in onze verbrandingsovens voor huishoudelijk afval ben ik bang dat er zich her en der rampen zullen voltrekken.

Bjerregaard
Mevrouw de Voorzitter, de Commissie wil van de gelegenheid gebruik maken om de milieucommissie en vooral haar rapporteur, de heer Blokland, te danken voor hun inzet en voor de zin voor details waarmee de commissie en in het bijzonder de rapporteur dit zeer technische voorstel behandeld hebben. De Commissie heeft hard gewerkt om een evenwichtig voorstel te kunnen voorleggen, waarmee we een hoog beschermingsniveau voor het milieu en voor de gezondheid van de mensen kunnen bereiken en toch rekening houden met de bijzondere eisen voor verbrandingsovens en ovens die afval mee verbranden. De samenvoeging van beide richtlijnen was in het debat van vanavond een belangrijk discussiepunt en het verslag besteedt er terecht ook veel aandacht aan. Vanuit het oogpunt van de Commissie is de samenvoeging van beide richtlijnen positief, omdat het tegemoet komt aan de algemene tendens de EU-wetgeving meer te stroomlijnen. Ik ben het dan ook niet eens met de heer Cabrol en mevrouw Lienemann. Noch in het voorstel van de Commissie noch in richtlijn 94/67 is er een bepaling die de gecombineerde verbranding van gevaarlijk en niet-gevaarlijk afval verhindert.
Wij aanvaarden dus de amendementen die de heren Blokland en Eisma belangrijk hebben genoemd. Het gaat om de amendementen 7, 9, 15, 18, 1, 24, 50, 56, 60 en 61, die wij volledig, gedeeltelijk of in principe aanvaarden. Afgezien van de overwegingen van het verslag over de samenvoeging van richtlijn 94/67 en het voorstel van de Commissie, vinden wij het noodzakelijk voor bestaande verbrandingsinstallaties voor gevaarlijk afval uit hoofde van artikel 14 in richtlijn 94/67 een overgangsperiode in te voeren. De amendementen 8, 14, 23 en 55, die bepaalde aspecten van afvalbeheer betreffen, kunnen wij om principiële redenen niet aanvaarden. Met haar voorstel wil de Commissie emissiegrenswaarden en exploitatievoorwaarden vaststellen voor alle soorten afval die verbrand of mee verbrand worden. Het is niet onze bedoeling de bepalingen inzake afvalbeheer te wijzigen. Het is echter belangrijk dat er in de overwegingen gewezen wordt op het feit dat verbranding slechts één methode van afvalbehandeling is. Vanavond zijn ook enkele opmerkingen in die zin gemaakt. De Gemeenschap heeft met andere woorden zowel specifieke als algemene regels inzake afvalbehandeling. Daarom kunnen wij amendement 1 principieel aanvaarden.
De Commissie kan de amendementen 12, 16, 17, 21 en 22, die de naleving van de kwaliteitsnormen inzake lucht en water als voorwaarde stellen, niet aanvaarden. Er bestaat hiervoor reeds wetgeving, bijvoorbeeld de richtlijn over IPPC of het voorstel voor een kaderrichtlijn voor water. De ingediende amendementen zouden deze teksten alleen maar herhalen of doorkruisen.
Dan zijn er de amendementen 36, 37 en 43, die de door de Commissie voorgestelde emissiegrenswaarden voor installaties waar afval mee verbrand wordt wil wijzigen. Wij kunnen ze niet aanvaarden, omdat de door ons voorgestelde grenswaarden gebaseerd zijn op kosten-batenanalyses en rekening houden met de specifieke aard van de verschillende installaties. De Commissie is van mening dat ze tegenover de lidstaten en de betreffende exploitanten een zekere soepelheid aan de dag moet leggen met betrekking tot de terugwinning van warmte. Het zou niet realistisch zijn te eisen dat de warmte die bij verbranding vrijkomt altijd teruggewonnen moet worden. Dit is bijvoorbeeld onmogelijk voor verbrandingsovens die zich in verafgelegen gebieden bevinden. Daarom kunnen wij de amendementen 13 en 20 niet aanvaarden.
De amendementen 4, 10, 19, 24, 28, 33, 35, 56, 59 en 64 kunnen wij principieel of volledig aanvaarden, omdat wij vinden dat ze de bedoelingen van de Commissie verduidelijken en de kwaliteit van de tekst verbeteren. Om technische redenen moeten wij een aantal amendementen verwerpen, namelijk de amendementen 3, 6, 11, 25, 26, 30, 31, 32, 34, 38 tot en met 41, 44 tot en met 49, 51 tot en met 54, 57, 58, 62, 63 en 65 tot en met 71. Mevrouw Kestelijn-Sierens stelde een concrete vraag over Drogenbos. Hierop kan ik antwoorden dat wij drie maanden geleden een aanmaningsbrief hebben geschreven in verband met de MER-richtlijn, waarin wij om een antwoord verzoeken. In de loop van deze week wordt deze zaak in de Commissie behandeld en zullen wij voorstellen nog een brief te schrijven, omdat de Vlaamse overheid een bouwvergunning heeft afgegeven nadat wij de procedure wegens niet-naleving van een richtlijn hadden geopend.
Om af te sluiten kan ik u zeggen dat de Commissie van oordeel is dat het onderhavige voorstel met de amendementen van het Parlement die wij overnemen een efficiënte en evenwichtige grondslag vormt voor het toezicht op verbrandingsinstallaties en ovens waarin afval mee verbrand wordt. Het verheugt mij dat het Parlement en de rapporteur, de heer Blokland, hebben voorgesteld bepaalde bestaande juridische voorschriften in het voorstel van de Commissie te integreren, waardoor tegemoet gekomen wordt aan de eis om de EU-wetgeving meer te stroomlijnen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Bjerregaard!
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Financieringsinstrument voor het milieu
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0180/99) van mevrouw Lienemann, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming over het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad betreffende het financieringsinstrument voor het milieu (Life) (COM(98)0720 - C4-0074/99-98/0336(SYN)).

Lienemann
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, LIFE is het enige financieringsinstrument waarover de Unie beschikt om direct in de milieusector in te kunnen grijpen.
Het succes van LIFE was enorm groot omdat in het kader van dit programma - net als bij een aantal andere programma's van de Unie - veel projecten worden opgestart. Gevolg hiervan is dat het beschikbare budget niet toereikend is. De betalingskredieten worden voor 98 %, ja zelfs 100 % opgebruikt. De kracht van dit instrument is dat het in dienst staat van de globale richtsnoeren voor het milieubeleid. Het bestaat uit drie hoofdprogramma's: LIFE-Natuur, LIFE-Milieu en LIFE-Derde Landen. Het budget wordt als volgt verdeeld: 47 % voor LIFE-Natuur, 47 % voor LIFE-Milieu en 6 % voor LIFE-Derde Landen.
LIFE-Natuur heeft met name betrekking op de communautaire beleidsgebieden inzake de bescherming van de biotoop, de instandhouding van de biodiversiteit en de toepassing van Europese richtlijnen. Het gaat hier in het bijzonder om drie zaken: de richtlijn die voorziet in de bescherming van trekvogels, de richtlijn Natura 2000 en de bescherming van de habitat van verschillende diersoorten.
LIFE-Milieu heeft met name betrekking op milieubescherming in de steden en op de industriële productie, vooral wat betreft de zogenaamde schone productie en de schone technologieën. De projecten die in dit kader zijn opgezet behandelen zeer verschillende aspecten, zoals het waterbeleid en de bestrijding van de luchtvervuiling. LIFE-Derde Landen heeft de deur geopend voor de kandidaat-lidstaten en hen in staat gesteld zich voor te bereiden op het invoeren van de Europese milieunormen.
LIFE-III omvat een aantal verschillende doelstellingen. Het gaat niet zozeer om een ingrijpende wijziging van de inhoud van het programma als wel om een herziening van de verordening. Onderzoek naar de drie deelprogramma's heeft aangetoond dat de invloed en het belang van deze programma's groot zijn. Deskundigen benadrukken evenwel dat er meer met de resultaten van deze programma's gedaan moet worden, dat wil zeggen dat er beter gebruik moet worden gemaakt van dit financieringsinstrument bij het opstellen van onze verordeningen en het uitstippelen van ons Europees beleid. Er moet met name meer geld worden vrijgemaakt voor de begeleidende maatregelen: er moet meer ruchtbaarheid worden gegeven aan dit instrument en zijn positieve resultaten, er moet meer kennis worden uitgewisseld en meer in grote lijnen worden gedacht. Om die reden voorziet de verordening in een verhoging van het budget voor de begeleidende maatregelen van 3 % tot 5 %.
Met de verordening wordt getracht de prioriteiten te hergroeperen. Deze prioriteiten moeten minder worden versnipperd en begrijpelijker worden gemaakt voor de mensen die ermee moeten werken. Daarom zijn de richtlijnen van LIFE voor alle sectoren enigszins samengebundeld. Het plan om aan de hand van richtlijnen te werken is wel in de verordening opgenomen. Deze richtlijnen moeten de concrete projecten en prioriteiten begrijpelijker maken in ieder van de betrokken gebieden.
De diensten van de Commissie zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van LIFE. Ze worden hierin bijgestaan door een comité van beheer, dat is samengesteld uit vertegenwoordigers van de Raad, en door deskundigen. Gezien de vele debatten die in dit Parlement zijn gevoerd over de budgettaire tenuitvoerlegging van de Europese programma's wil ik benadrukken dat in het kader van dit programma geen enkel beroep is gedaan op bureaus voor technische bijstand. De diensten van de Commissie worden bijgestaan door technische deskundigen, en ik denk dat we ingenomen mogen zijn met de strikte werkwijze die de Commissie hier hanteert.
Kortom, ons verslag en de voorstellen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming dragen in zekere mate bij aan de globale richtsnoeren van de Commissie. Ik hoop dat onze amendementen goed door mevrouw de commissaris ontvangen worden. Ik wil twee punten benadrukken. Allereerst hoop ik dat er voortaan meer wordt gesproken over duurzame ontwikkeling. De term milieubeleid alleen volstaat immers niet. Deze begripsverschuiving is belangrijk, want ze voegt een sociale dimensie toe, een dimensie van menselijke ontwikkeling. Ten tweede wil ik in het bijzonder de nadruk leggen op het vraagstuk van de werkgelegenheid. Wij hopen dat de nieuwe praktijken en milieutechnologieën voor nieuwe banen zullen zorgen. Onze wens is dat het LIFE-instrument iets meer aandacht besteedt aan de sociale gevolgen, met name op het gebied van de werkgelegenheid.
Het vraagstuk van de financiële middelen ligt altijd gevoelig. Onze collega Marinucci, die de rapporteur voor LIFE II was, had dit Parlement een bedrag van 800 miljoen ecu voor een periode van 4 jaar voorgesteld. Het Parlement stemde indertijd met dit bedrag in. Ik stel mij iets bescheidener op en ga uit van 850 miljoen euro voor een periode van 5 jaar. Op jaarbasis ga ik in mijn voorstel dus uit van een lager bedrag dan mevrouw Marinucci, maar een iets hoger bedrag dan wat de Raad voor dit programma beschikbaar had gesteld.
Ik hoop dus dat het Parlement instemt met mijn voorstel. Sommige collega's vinden mijn voorstel enigszins bescheiden en hebben amendementen ingediend waarin wordt uitgegaan van een hoger bedrag. Andere collega's vinden mijn voorstellen iets te voortvarend, gezien de begrotingsproblemen van onze Unie. Ik denk dat ik voor een goede tussenweg heb gekozen die de ruime steun van ons Parlement verdient.

Van Dam
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik de Commissie complimenteren voor de wijze waarop zij de externe evaluatie van het programma LIFE-II heeft betrokken bij de opstelling van dit voorstel voor LIFE-III. Het resultaat is duidelijk: er ligt een kwalitatief goed voorstel.
Als rapporteur voor advies voor de Commissie externe economische betrekkingen heb ik mijn advies beperkt tot de externe effecten van het LIFE-programma. Graag had de Commissie externe economische betrekkingen een lichte verschuiving gezien ten gunste van de in dit programma participerende derde landen. Rapporteur mevrouw Lienemann wilde dit in de milieucommissie helaas niet overnemen. In elk geval hoop ik dat het budget voor de derde landen geheel zal worden besteed.
Daarnaast vroeg de Commissie externe economische betrekkingen voldoende rekening te houden met grensoverschrijdende aspecten. In verschillende amendementen van de rapporteur ten principale vind ik dat terug. Wel pleit ik voor waarborgen voor natuurbescherming, daar ik geconfronteerd werd met natuurverwoestende gevolgen van andere grensoverschrijdende projecten. In de Nederlandse provincie Limburg is zo'n project. Het grensoverschrijdende aspect mag geen overheersend criterium worden. Het gaat bij LIFE eerst en vooral om een financieringsinstrument voor het milieu.
Dan wil ik nog een kanttekening plaatsen bij een aantal amendementen van de rapporteur van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming. Ik meen dat de middelen niet optimaal worden besteed als al haar amendementen worden aangenomen. Het verbaast mij dat de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming akkoord is gegaan met toevoegingen die beogen via dit instrument de werkgelegenheid te bevorderen.
Ook bij het begrip duurzame ontwikkeling heb ik mijn twijfels. Het lijkt op het eerste gezicht een heel milieuvriendelijk begrip, maar het wordt hier gebruikt om op een verkapte manier met LIFE economische voordelen te behalen. Dit ten onrechte. LIFE is en blijft bedoeld voor de instandhouding van milieu en natuur. Waar economie enerzijds en milieu anderzijds om de voorrang strijden, moeten natuur en milieu prioriteit krijgen. Ik dring er daarom bij de collega's op aan de "economische" amendementen zoals amendement 1, 4, 8, 15 en 25 te verwerpen.

Schleicher
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, het milieuprogramma LIFE vormt het belangrijkste instrument van de Europese Unie voor het financieren van milieuprojecten. Eigenlijk alleen dankzij de inzet van het Europees Parlement is er daarvoor ondertussen een behoorlijk bedrag in de Europese begroting beschikbaar en wel een goede 613 miljoen ecu voor de komende vijf jaar. Hoe belangrijk de door de Europese Commissie voorgestelde doelstellingen voor LIFE-Milieu ook mogen zijn, toch vind ik het absoluut onontbeerlijk om met het oog op deze problematiek en de prioriteiten die het Parlement keer op keer verlangd heeft ook de doelen inzake water- en luchtverontreiniging te vermelden. Mochten deze niet opgenomen worden dan zou dat namelijk tot gevolg hebben dat projecten die dergelijke doelen nastreven de komende vijf jaar praktisch niet gesteund kunnen worden. Gezien de discussie in ons Parlement over klimaatrampen en watervervuiling kan dat eigenlijk niet.
Dit staat ook in verband met een voorstel van onze fractie dat wij vijf jaar geleden al gedaan hebben, namelijk alleen die projecten financieel te steunen die echt nieuw zijn, ook gemeten aan de stand der techniek. Daar gaat namelijk de volgende problematiek achter schuil: in bepaalde gebieden van de Gemeenschap kunnen nu projecten steun krijgen, hoewel het technisch niveau ervan in andere gebieden reeds courant is. Met het oog op de beperkte middelen mag dit in de toekomst niet de regel worden.
Mijn fractie hecht natuurlijk heel veel belang aan alle projecten die in het kader van LIFE gesteund worden, maar wij staan ook volledig achter de door de Commissie voorgestelde doelstellingen zoals starthulp en samenwerkingsinitiatieven. Ik vind het echter ook belangrijk om in dit kader maatregelen aan te moedigen die dienen tot het gericht reorganiseren en ontwikkelen van het gebruik van de grond, hetgeen om redenen van biodiversiteit en ook ter bescherming van de habitat noodzakelijk wordt. Daarover heeft mijn fractie nog vier amendementen ingediend, en ik zou het op prijs stellen indien deze op uw steun kunnen rekenen.

Eisma
Mevrouw de voorzitter, ik was het met mevrouw Lienemann niet eens toen ze over het verslag-Blokland sprak maar ik ben het geheel eens met haar als rapporteur voor LIFE-III. Straks, in het jaar 2000, komt er een LIFE-III. Dat is een nieuwe mogelijkheid om een Europa met een nieuw milieu- en natuurgezicht te laten zien maar daar moet je wel voor betalen. Mevrouw Lienemann noemde een bedrag van 850 miljoen euro voor vijf jaar. Dat is voor ons ook aanvaardbaar maar als het laagste wat we zouden willen vragen. Daaronder zullen we beslist niet kunnen gaan zitten want de huidige 450 miljoen euro is beslist onvoldoende. Kijk maar even alleen naar de uitbreiding straks, dan hebben we absoluut voor LIFE-III veel meer geld nodig om ook de nieuwe lidstaten te laten participeren. Vergelijk dat bedrag nou toch eens met die enorme grote aantallen miljarden die wij uitgeven aan landbouw- en structuurbeleid. Dan is dit toch een financieel instrument voor milieu dat wel heel erg mager is.
Ik vind het ook erg jammer dat mijn eigen land, Nederland, over het algemeen wel progressief is wat betreft het milieubeleid maar LIFE-III wil verlagen. Zeker als we in beschouwing nemen dat voor NATURA 2000 al zo een drie tot vijf miljard euro per jaar nodig is, dan is dat huidige beschikbare bedrag van vijftig of zestig miljoen euro per jaar ver beneden de maat.
Als Europa nu werkelijk het milieu en de natuur een warm hart toedraagt, moet het bereid zijn daarvoor te betalen. Ik doe daarom niet alleen een oproep aan de Nederlandse regering maar ook aan de Raad. De vertegenwoordiger van de Raad is helaas niet aanwezig. Maar toch doe ik bij deze een oproep aan de Raad om een verhoging van het budget voor LIFE-III te accepteren.

González Álvarez
Mevrouw de Voorzitter, de rapporteur en andere sprekers hebben ons eraan herinnerd dat LIFE het enige instrument is dat uitsluitend op het milieu gericht is. Volgens het voorstel dat in een van de amendementen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming wordt gedaan, dient LIFE niet alleen bij te dragen aan duurzame ontwikkeling, maar ook aan het vervlechten van het milieubeleid met andere beleidsterreinen van de Unie en aan het bijwerken en toepassen van de milieuwetgeving.
LIFE moet ook kunnen rekenen op concrete financiering. De Begrotingscommissie verwelkomt het feit dat er geen concreet financieringsvoorstel is gedaan voor het LIFE-instrument, hoewel zij wel de effectiviteit van de programma's erkent. Desondanks verwelkomt de commissie dat er geen concreet bedrag wordt voorgesteld.
Wij hebben enige amendementen ingediend, dan wel ondersteund, waarin wordt gepleit voor een concreet financieringsvoorstel. Wij wijzen er nadrukkelijk op dat in het tweede rapport van het Europees Milieuagentschap wordt gewaarschuwd dat de biodiversiteit in Europa de laatste tijd is afgenomen. De rapporteur herinnert daar terecht aan.
Wij zijn het ook helemaal eens met het voorstel van de milieucommissie om voorrang te verlenen aan projecten die een grensoverschrijdend of vernieuwend karakter hebben, of de werkgelegenheid bevorderen. Wij denken dat LIFE voor nieuwe banen in de milieusector kan zorgen. Tevens moeten er in 2002 evaluatieverslagen komen over LIFE I, II en III, zodat een toekomstig LIFE-IV energiek kan worden aangepakt.
De verdeling van de middelen over de drie thematische componenten, LIFE-Natuur, LIFE-Milieu en LIFE-Derde Landen, is minder belangrijk, hoewel de rapporteur ook wat dat betreft enige wijzigingen voorstelt. Hoofdzaak is dat het totaalbedrag toereikend is voor de drie componenten samen.

Kronberger
Mevrouw de Voorzitter, vanuit milieu-oogpunt is het programma LIFE in principe een hele goede zaak. De belangrijkste voorwaarde voor het welslagen ervan is dat er ook voldoende financiële middelen beschikbaar voor worden gemaakt. Wij hebben echter bij ALTENER II juist gezien dat milieuprogramma's boven aan de lijst staan wanneer er middelen geschrapt moeten worden. Bijna iedere vorm van milieu-initiatieven levert tegelijkertijd ook werkgelegenheid op. Het is enorm belangrijk dat de kandidaat-landen aan het programma LIFE deelnemen. Een ding mag men echter niet vergeten, namelijk dat men daar niet altijd op voldoende bereidheid kan rekenen om de totale milieusituatie te verbeteren. Daarom moet de Europese Unie deze landen duidelijk maken dat hun eigen inspanningen voor alles wat te maken heeft met milieubescherming een essentiële voorwaarde vormen voor aanpassing aan en uiteindelijke integratie in de Europese Unie.
Juist in deze landen bestaat het gevaar van milieudumping, zowel bij de industrie als bij het produceren van energie. Wij verheugen ons eveneens over de uitbreiding van de voorlichtingsactiviteiten over LIFE-projecten en de daaraan verbonden stijging van de begrotingsmiddelen van 3 % naar 5 %.

Baldi
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, het LIFE-programma is het belangrijkste financiële instrument van de Europese Unie voor acties op milieugebied. In 1992 werd dit programma door de Commissie op gang gebracht en op 31 december van dit jaar verstrijkt de tweede uitvoeringsfase ervan. De onderhavige verordening behelst beheersvoorschriften voor de derde programmafase 2000-2004, waarvoor 613 miljoen euro is uitgetrokken. LIFE bestaat, zoals de rapporteur reeds zei, uit drie onderdelen: LIFE-Natuur voor de bescherming van het natuurlijk habitat, de flora en de fauna en bijdragen aan de uitvoering van het netwerk NATURA 2000; LIFE-Milieu voor de opneming van milieuvraagstukken in andere beleidsvormen en de toepassing en aanpassing van het milieubeleid en tot slot LIFE-Derde Landen voor de verlening van technische bijstand aan de mediterrane en Baltische landen, met het oog op de totstandbrenging van de noodzakelijke administratieve structuren en de uitwerking van beleidsvormen en actieprogramma's op milieugebied.
Deze ontwerpverordening van de Raad is zeer belangrijk, daar hierin een aantal prioriteiten worden genoemd: 1) ondersteuning van de lokale overheden bij het opnemen van de milieuproblematiek in de ruimtelijk ordening; 2) bevordering van een duurzame ontwikkeling en opneming van de milieuproblematiek in de industriële activiteiten en 3) verstrekking van financiële middelen voor natuurbescherming en voor acties in de randgebieden van het Middellandse-Zeebekken en de Oostzee.
Men zal echter meer aandacht moeten schenken aan de financiële en economische mogelijkheden en instrumenten van de derde landen. Wij kunnen immers wel mooie programma's opstellen in Europa, maar het kan best zijn dat deze niet uitvoerbaar zijn, omdat de landen en de regeringen waarvoor zij bestemd zijn geen financiële mogelijkheden daarvoor hebben.
Mijns inziens moet de derde uitvoeringsfase van LIFE worden verlengd van vijf tot zeven jaar en moeten natuurlijk ook de daarvoor uitgetrokken financiële middelen navenant worden verhoogd.

Bjerregaard
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen dank ik de milieucommissie en meer in het bijzonder de rapporteur, mevrouw Lienemann, voor de aandacht die ze aan het voorstel betreffende de derde fase van het financiële instrument voor het milieu, LIFE hebben besteed. Het verslag van de rapporteur en de opmerkingen die hier vanavond zijn gemaakt, liggen op één lijn met de oorspronkelijke doelstelling van de Commissie, en vele van de amendementen onderstrepen de belangrijkste kenmerken van LIFE. Ik dank het parlement voor de opmerkingen over de administratie van het programma door DG XI en de heer Van Dam voor zijn opmerkingen over de evaluatie die aan de basis ligt van het onderhavige voorstel.
Van 1992 tot 1998 was LIFE zeer succesvol bij NGO's, ondernemingen, lokale autoriteiten en derde landen. Wij hebben 8500 voorstellen ontvangen waarvan ongeveer een derde aan de voorwaarden voldeed. Ongeveer 1300 projecten hebben financiële steun gekregen voor een totaal bedrag van 643 miljoen euro. Ik maak van de gelegenheid gebruik om te onderstrepen dat LIFE vanuit begrotingsoogpunt een zeer efficiënt instrument is gebleken. Alle beschikbare middelen zijn aan waardevolle projecten besteed. Zoals de Commissie in haar verslag uit hoofde van artikel 7, lid 3, vermeldt zou LIFE meer middelen kunnen gebruiken, zelfs meer dan het referentiebedrag in LIFE II. Het is daarom belangrijk dat wij alles in het werk stellen om LIFE voldoende middelen te geven. Het is ook belangrijk ervoor te zorgen dat LIFE niet de dupe wordt van eventuele besparingen in de toekomst, waarop vele sprekers vanavond hebben gewezen.
Het is aanlokkelijk alle details van het voorstel te bespreken, maar ik heb besloten het niet te doen en alleen te zeggen dat ik blij ben dat de standpunten van de milieucommissie en de voorgestelde amendementen met onze doelstellingen overeenstemmen. Daarom kan de Commissie ook 31 van de 47 amendementen overnemen, volledig, gedeeltelijk of in principe. Ik stel vast dat de milieucommissie een verhoging van de LIFE-begroting wenst, zelfs meer dan het bedrag dat de Commissie in de financiële verklaring van de voorgestelde verordening heeft voorzien. Zoals u weet aanvaardt de Commissie niet dat er in de tekst van een verordening voor een financieel programma referentiebedragen genoemd worden. Wij kunnen de amendementen 33, 46 en 47 dan ook niet aanvaarden. De Commissie kan amendement 12 over een extra begroting voor de landen in Midden- en Oost-Europa evenmin aanvaarden. Dit probleem betreft immers alle gemeenschapsinstrumenten die voor de kandidaat-landen toegankelijk zijn en kunnen alleen in het kader van associatie-overeenkomsten geregeld worden.
Met betrekking tot de comitologie blijft de Commissie bij het besluit van 1987. Er kunnen op een later tijdstip wijzigingen worden uitgevoerd, wanneer er een definitieve beslissing is genomen over de comitologie. Daarom verwerpen wij amendement 37. Sommige amendementen beogen een uitbreiding van het toepassingsgebied voor LIFE-NATURE en LIFE-MILIEU. Dit is strijdig met de wens om de voorstellen te beperken tot de gebieden waar LIFE het meest nuttig is gebleken. Daarom verwerpen wij de amendementen 39, 40 en 41. Amendement 42 heeft tot gevolg dat het doel van voorbereidende projecten, met name nieuwe initiatieven op het gebied van milieu te ontwikkelen, radicaal gewijzigd wordt, en daarom kunnen wij dit amendement niet aanvaarden.
Dan zijn er een aantal amendementen waarin het Parlement de Commissie verzoekt diverse verslagen voor te leggen. De Commissie is bereid het Parlement alle informatie te geven die het nodig heeft voor een efficiënte beoordeling van het programma, maar dit hoeft niet te betekenen dat het aantal verslagen moet toenemen. Dit zou immers een extra belasting zijn voor het weinige personeel dat er is. Daarom kunnen wij niet instemmen met de amendementen 31, 19 en 32. Ik wil beklemtonen dat LIFE door relatief weinig personeel beheerd wordt. Het beheer van projecten in derde landen zou de komende jaren zelfs problematisch kunnen worden, indien er niet meer middelen ter beschikking worden gesteld. Wij zien het uiteraard graag tegemoet dat er meer middelen zouden komen. Er zullen in LIFE-NATURE en LIFE-MILIEU immers ook steeds meer projecten uit de landen van Midden- en Oost-Europa zijn. Als we meer administratieve taken aanvaarden gaat dit ten koste van de kwaliteit van de administratie en dat wil de Commissie niet. Zeker niet op dit tijdstip, nu we met het Parlement zo uitgebreid gediscussieerd hebben over dit probleem. Om technische redenen kunnen wij de amendementen 13, 14, 36 en 45 niet aanvaarden.
Tenslotte wil ik mijn tevredenheid uitdrukken over het verslag-Lienemann. Het grootste deel van de amendementen verbetert de LIFE-strategie. Ik ben ervan overtuigd dat de reeds ten uitvoer gebrachte LIFE-projecten nuttig zijn voor de Gemeenschap. Deze nieuwe verordening zal in de jaren 2000 tot 2004 volop benut kunnen worden.

De Voorzitter
Dank u wel mevrouw Bjerregaard!
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Milieubeheer- en milieuauditsysteem
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0139/99) van de heer Valverde López, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming over het voorstel voor een verordening van de Raad inzake de vrijwillige deelneming van organisaties aan een communautair milieubeheer- en milieuauditsysteem (COM(98)0622 - C4-0683/98-98/0303(SYN)).

Valverde López
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik de Europese Commissie gelukwensen met dit herzieningsvoorstel. De verordening betreffende het milieuauditsysteem die hiermee wordt gewijzigd dateert uit 1993, wat laat zien dat de werkzaamheden van de Commissie goed zijn verlopen.
Dit nieuwe voorstel wordt gedaan nu er meer dan vijf jaar praktijkervaring is opgedaan met de verordening en nadat is beoordeeld hoe deze wordt toegepast in de lidstaten. Als rapporteur ben ik het vrijwel volledig eens met dit voorstel.
Ik maak graag van de gelegenheid gebruik om mevrouw Graenitz, die als co-rapporteur is opgetreden namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten, te bedanken voor de goede samenwerking en haar bereidheid om bij veel amendementen naar een gemeenschappelijke formulering te zoeken. Zij heeft zelf ook een aantal interessante amendementen ingediend, die ik zonder enig probleem kan aanvaarden.
De amendementen die de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft ingediend, hebben voornamelijk betrekking op de verdieping en verbreding van het toepassingsgebied. Dat is een noodzakelijke ontwikkeling, waarin al was voorzien in de vorige verordening, omdat de demonstratieprojecten die in verscheidene lidstaten buiten de industriële sector zijn uitgevoerd een groot succes zijn gebleken. Voorbeelden daarvan zijn het demonstratieproject dat in Spanje is uitgevoerd in de toeristische sector, de projecten van sommige overheidsdiensten op het gebied van vervoer en projecten aan universiteiten, en er zijn er meer.
Andere amendementen zijn bedoeld om het voor bedrijven aantrekkelijker te maken de verslagen over milieuaudits op te stellen. Ook stellen wij amendementen voor om overlapping met de ISO-normen te voorkomen. Onze verordening moet verder gaan, vooruitstrevender zijn dan de internationale normen, hoewel beide in feite dezelfde uitgangspunten hebben.
Aansluitend op de voorstellen van de Europese Commissie hebben wij ook geprobeerd om kleine bedrijven meer tegemoet te komen. Tevens stellen wij voor het systeem meer te decentraliseren, tot op regionaal of zelfs lokaal niveau.
Ten aanzien van de openbare milieuanalyses die bedrijven moeten opstellen onderstrepen wij, net als in het verslag uit 1993, de wenselijkheid van meer standaardisering, meer inhoud en meer doorzichtigheid. Ook willen wij dat de rol van de milieuverificateur wordt versterkt. Wat dit laatste punt betreft, mevrouw de commissaris, zijn wij op een interpretatieprobleem gestuit dat ons verbaast.
Wij dachten dat, naar letter en geest van de verordening, de milieuverificateurs natuurlijke personen waren. Dat brengt met zich mee dat er eisen worden gesteld aan hun opleiding en ervaring. Het gaat dan om vakmensen met een bewezen geschiktheid, die onderworpen zijn aan de traditionele vormen van aansprakelijkheid in de vrije beroepen: beroepsaansprakelijkheid, administratieve aansprakelijkheid, civiele en strafrechtelijke aansprakelijkheid. Tot onze verbazing schijnen sommige lidstaten echter de term "milieuverificateur" zo te hebben uitgelegd dat ook rechtspersonen daaronder vallen. Ik denk werkelijk dat dit een verwrongen interpretatie van de verordening zou zijn. Ik wil u dan ook vragen na te gaan hoe de lidstaten deze verordening toepassen, om te controleren of men van de geest van de verordening is afgeweken.
Vervolgens, mevrouw de Voorzitter, denk ik dat ik nog twee politiek getinte opmerkingen moet maken.
In het evaluatieverslag van de Commissie wordt opgemerkt dat sommige landen - Portugal en Griekenland, om man en paard te noemen - nog geen verificatiesysteem hebben opgezet. Ik denk dat de overheid van die landen direct moet worden aangesproken, en zelfs moet worden ondersteund als het nodig is, zodat zij spoedig orde op zaken stellen en de verordening betreffende milieueffectrapportage in bedrijven in alle lidstaten wordt toegepast.
In andere landen is vastgesteld dat maar heel weinig bedrijven deelnemen, wat heel duidelijk het geval is in België, Frankrijk en Italië. Het is verrassend dat zo weinig bedrijven gevolg blijken te geven aan deze verordening. Ik denk dat het ontbreekt aan stimuleringsmaatregelen, samenwerking en ondersteuning, en misschien ook aan een betere voorlichting van bedrijven.
Met de tweede politieke boodschap die ik op dit moment wil uitspreken, mevrouw de commissaris, bent u het vast volledig eens. Ik vind dat in de toetredingsonderhandelingen met de Oost-Europese landen zeker moet worden voorzien in het verlenen van overgangssteun, zodat zij gebruik kunnen maken van dit mechanisme en zelfcontrole kunnen uitoefenen.
Hartelijk dank voor uw geduld, mevrouw de Voorzitter.

Graenitz
Mevrouw de Voorzitter, in de eerste plaats zou ik op mijn beurt de rapporteur willen bedanken. Het was mij bijzonder aangenaam met hem samen te werken. Ik hoop dat wij met het resultaat in hoge mate tevreden mogen zijn. Verder koester ik ook de hoop, mevrouw de commissaris, dat u een aantal amendementen die de Milieucommissie heeft goedgekeurd over kunt nemen, en dat het Parlement deze amendementen morgen ook aanneemt.
Ik denk dat er in het kader van het Verdrag van Amsterdam, waarin bepaald wordt dat het milieubeleid in alle beleidslijnen geïntegreerd moet worden, en waarin het streven ook is daadwerkelijk tot een duurzame ontwikkeling van de Europese Unie te komen, een grote behoefte zal zijn aan instrumenten om dat alles om te zetten. Deze verbeterde versie van EMAS is een van dergelijke instrumenten die vooral bedrijven een win/win situation bieden, waarbij zowel het milieu beschermd als de kosten verlaagd worden. Er moet, denk ik, ook veel meer ruchtbaarheid, veel meer bekendheid aan deze mogelijkheid gegeven worden. In mijn kleine land zijn er procentueel het grootste aantal bedrijven met een EMAS-certificaat te vinden. Een aantal daarvan heb ik bezocht en ik heb werkelijk kunnen vaststellen met welk enthousiasme de werknemers, het management en per slot van rekening ook de eigenaars of de aandeelhouders voor EMAS zijn omdat het niet alleen voordelen voor het milieu oplevert.
Het is dan ook de bedoeling van de wijzigingen die de heer Valverde genoemd heeft het programma aantrekkelijker te maken. De lidstaten zullen ook de inspanningen moeten erkennen die de ondernemingen reeds van tevoren geleverd hebben, zij zijn een soort pioniers, die al vooruitliepen op de milieuwetgeving. Misschien liggen er daarvoor mogelijkheden bij het gunnen van overheidsaanbestedingen.
Er is echter een punt waar de rapporteur en ik het niet over eens waren, maar dat, naast de rol van de werknemers, voor mijn fractie van heel groot belang is, namelijk de "best available technology" . In het Parlement hebben wij dit begrip van "best available technology" voor de industriesector heel strikt gedefinieerd en naar mijn mening ook terecht het MKB daar niet onder laten vallen. Maar indien wij willen dat EMAS in ruimere mate verbreid raakt en dat niet alleen de industrie of heel grote instellingen maar ook andere sectoren een EMAS-certificaat krijgen, dan zullen wij het begrip "best available technology " anders moeten gaan toepassen. Waarom denken wij altijd alleen maar aan de industrie? Ook voor de horeca bestaat er een "best available technology " voor afvalwater. Ook een vervoerbedrijf heeft "best available technology " voor de logistiek waarmee het bedrijf werkt. Ik denk dat wij om het doel van een duurzame ontwikkeling maar ook de doelstelling van Kyoto te bereiken vooral op dit gebied verder moeten gaan. Ik hoop van harte dat morgen nu juist dit amendement van mijn fractie, namelijk het opnemen van het begrip "best available technology " in de EMAS-wet, aangenomen zal worden.

Schnellhardt
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik voelde mij even wat gehandicapt want ik kon mijn bril niet vinden. Het doel van het Europees milieubeleid, namelijk te zorgen voor een duurzame ontwikkeling, gekoppeld aan een hoog niveau van milieubescherming, kan ook anders dan met behulp van het klassieke instrument van wettelijke regelgeving bereikt worden. De conclusie van het vijfde milieu-actieprogramma dat de industrie op milieugebied niet alleen een deel van het probleem mag vormen maar dat zij ook een deel van de oplossing moet zijn, is nog steeds actueel, en het milieuauditprogramma dat wij vandaag bespreken is zo'n alternatief voor milieuwetgeving. Het vrijwillig toepassen - daar hecht ik bijzonder veel waarde aan - van milieubeheersystemen en milieuaudits maken het een bedrijf mogelijk zich op flexibele wijze te houden aan de vereisten inzake milieubescherming.
De huidige verordening - dat hebben wij vandaag al een aantal keren te horen gekregen - heeft vooral in industriële bedrijven zijn sporen verdiend en wij kunnen ook vaststellen - en wat dat betreft moet ik u enigszins tegenspreken - dat 75 % van de bedrijven die aan de milieuaudit deelnemen uit Duitsland komen. Ik heb die bedrijven ook bezocht, ik had een lijst van de Commissie, en ik kan u zeggen dat ik met eigen ogen heb gezien hoe de mensen zich daar inzetten, ook omdat de voorwaarden die nu in het milieuauditprogramma staan toch eenvoudig zijn.
Indien wij nu de dienstensector willen toevoegen dan vind ik dat een goede zaak. Ik geloof echter dat wij ook oog moeten hebben voor een ander probleem, namelijk dat wij kleine en middelgrote ondernemingen moeten motiveren hier ook aan deel te nemen en dit in praktijk te brengen. Wij moeten er dus zorg voor dragen dat de eisen die wij stellen de mogelijkheden van de kleine en middelgrote ondernemingen niet te boven gaan, want anders zou het risico bestaan dat de kleine en middelgrote ondernemers dan zeggen - en ze hebben mij dat gezegd - dan doen wij niet mee met het milieuauditprogramma, dan zetten wij enkel en alleen de ISO-norm 14001 om en dan hebben wij geen milieuaudit. Dan zouden wij hier in het Parlement weer eens wat prachtigs hebben aangenomen, dat echter in de praktijk niet wordt toegepast.
Ik geloof dat ook de discussie in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming dat heeft aangetoond. Ik zie hoe er in de praktijk gezorgd wordt voor het erbij betrekken van belanghebbende kringen. Het is de bedoeling dat een onderneming die zich hierom bekommert ook echt milieuvriendelijk gaat produceren. Wanneer wij echter bepalen, mevrouw Graenitz, dat de beste beschikbare techniek gebruikt moet worden is dat voor mij een begrip dat helemaal niet thuishoort in de wetgeving, omdat het elke week verandert en dan telkens opnieuw gedefinieerd zou moeten worden. U kunt dat niet voor eens en altijd vastleggen. De technologie staat nooit stil, ze blijft zich verder ontwikkelen en zij kiest niet altijd de goedkoopste weg.
Ik zou nogmaals een beroep op u willen doen: laten wij proberen deze voorstellen nog wat bij te vijlen, want we moeten veel deelnemers vinden. Dat zullen wij niet bereiken met wat nu voor ons ligt. Ik wijs u daarop!

Riis-Jørgensen
Mevrouw de Voorzitter, ik dank de heer Valverde López voor zijn uitstekend verslag over dit zeer complexe onderwerp. Zoals de heer Schnellhardt onderstreepte is het belangrijk ervoor te zorgen dat EMAS een bruikbaar systeem is voor onze ondernemingen in Europa. Wij moeten oppassen dat we de kleine en middelgrote ondernemingen met onze milieugezindheid niet afschrikken. We moeten ook voor ogen houden dat het om een vrijwillig systeem gaat. We mogen het systeem niet misbruiken door te proberen de ondernemingen een strengere milieuwetgeving op te leggen. Het is belangrijk dat dit systeem zo flexibel mogelijk en onbureaucratisch blijft. Anders zullen vooral kleine en middelgrote ondernemingen in elk geval afhaken.
Nu wil ik enkele amendementen becommentariëren. Ten eerste de amendementen 24, 28 en 29. Ik hoop ten zeerste dat mijn collega's en ook de Commissie deze amendementen zullen steunen. Dan is er amendement 23. Wij in de liberale fractie zijn tegen dit amendement, omdat het toestaat dat het EMAS-logo op producten en verpakkingen gebruikt wordt. Ik denk dat dit al ons vroeger en huidig werk op het gebied van etikettering zou ondermijnen en noch de consumenten noch het bedrijfsleven ten goede zou komen. Ik hoorde een discussie tussen Oostenrijkse collega's over de best beschikbare technologie, de BAT. De liberale fractie wil dat we over de amendementen betreffende dit onderwerp in onderdelen stemmen, omdat wij niet kunnen aanvaarden dat BAT deel uitmaakt van EMAS. Indien men BAT in deze wetgeving opneemt, maakt men het systeem nog moeilijker aanvaardbaar voor de ondernemingen. Op dit ogenblik is de Commissie bezig BAT-nota's op te stellen voor de ondernemingen en sectoren die een verplichte IPPC-goedkeuring nodig hebben en zelfs deze nota's zullen vóór het jaar 2004 niet klaar zijn. Daarom zijn wij hiertegen gekant.

González Álvarez
Mevrouw de Voorzitter, wij zijn het eens met het voorstel van de heer Valverde López met betrekking tot deze herziening van de verordening over de vrijwillige deelname van bedrijven aan het milieubeheer- en auditsysteem, dat nog niet zo gangbaar is als het zou moeten zijn. Wij zijn het ook eens met het voorstel van de rapporteur om de doelstellingen uit te breiden naar het gebruik van milieuvriendelijke technologie, preventie van milieuvervuiling binnen bedrijven, het voorkomen van milieuongevallen, en de vervanging van vervuilende stoffen, producten of vervoermiddelen.
Om een milieuverklaring op te kunnen stellen, zoals wordt voorgesteld, denken wij dat iedereen moet worden geïnformeerd en dat de werknemers erbij moeten worden betrokken. Van groot belang lijkt ons ook het voorstel om het in de toekomst mogelijk te maken dat consumenten en klanten deelnemen aan de werkzaamheden van bedrijven die dit soort maatregelen treffen. Het is ook een goed idee om algemene bekendheid te geven aan de bedrijven die aan dit soort projecten deelnemen en aan de evaluaties.
Het zou ook een goed idee zijn om, zoals de rapporteur voorstelt, belastingvoordelen te gunnen aan deelnemende bedrijven, en met name aan het midden- en kleinbedrijf, waarvoor het moeilijk is de best beschikbare technologie te gebruiken. Het MKB zou ook voorrang moeten krijgen bij de financiering, want volgens Eurostat komen de meeste nieuwe banen in Europa - meer dan 85 % - tot stand in kleine en middelgrote bedrijven.
Wij denken dat we ook een bijdrage leveren aan het scheppen van werkgelegenheid als we het voor het MKB makkelijker maken om aan het systeem deel te nemen.

Schleicher
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, door middel van deze wijziging moet de milieuaudit, die immers vrijwillig is en dat in de toekomst ook moet blijven, voor ondernemingen aantrekkelijker gemaakt worden. Ik geloof dat wij het over die doelstelling allemaal eens zijn. De milieuaudit is na een twijfelachtige start ondertussen een echte tophit geworden in de industrie, waar het systeem namelijk toegepast wordt en ik kan wat Duitsland betreft zeggen dat de cijfers voor zich spreken: in absolute cijfers staat Duitsland bovenaan wat betreft het aantal deelnemende bedrijven, ook al gaat het slechts om 1 % van het totale aantal. Wat het aantal per hoofd van de bevolking betreft wint echter Oostenrijk, Oostenrijk is immers kleiner en daardoor is misschien het misverstand van zoeven ontstaan.
Op grote afstand volgen dan Denemarken en Zweden. Er zijn in ieder geval een serie lidstaten waar de milieuaudit zo goed als geen rol speelt, daar wees rapporteur Valverde López al op. Het is dus heel belangrijk principiële stimulansen te geven, waardoor het voor steeds meer bedrijven, vooral ook voor het midden- en kleinbedrijf, dat immers qua aantallen van groot belang is, werkelijk interessant wordt de milieuaudit in te voeren. Daar zijn wij het geloof ik allemaal over eens. Dit is uiterst belangrijk, vooral omdat er - zoals de heer Schnellhardt al zei - een zekere concurrentie bestaat met de ISO-norm 140001, wat tot uitholling zou kunnen leiden van dit stelsel.
Een aantal van onze amendementen die ook door onze fractie waren voorgesteld konden door de meerderheid in de commissie goedgekeurd worden. Ik moet echter zeggen dat er in de commissie ook een serie andere amendementen werden goedgekeurd die naar onze mening indruisen tegen het beoogde doel en zelfs contraproductief zijn. Als wij nu opeens normen gaan vastleggen gaat het vrijwillig karakter verloren, terwijl het juist de bedoeling was om bedrijven aan te sporen in dat kader meer te doen dan zij op basis van de wet moeten. Dat is toch juist de stimulans. Als je nu echter weer bindende normen gaat vastleggen dan is het deelnemen aan een milieuaudit niet meer vrijwillig, dan wordt het voor heel wat bedrijven juist een probleem die normen te halen. Ik moet hier heel eerlijk zeggen dat indien die amendementen die tegen het doel indruisen aangenomen worden een aantal collega's met inbegrip van mezelf niet voor het verslag zullen kunnen stemmen. Wij willen dat het vrijwillig karakter blijft en dat de stimulans groter wordt en de rompslomp geringer, dat wil zeggen dat er niet nog meer verplichtingen komen. Ik kom uit Beieren en ik kan u vertellen dat zoveel Duitse bedrijven deel hebben genomen aan de milieuaudit omdat de stimulans hier echt gewerkt heeft. Ik spreek de wens uit dat hetzelfde ook het geval moge zijn in andere lidstaten.

Estevan Bolea
Mevrouw de Voorzitter, net als de heer Valverde wil ook ik tegen de commissaris zeggen dat de verordening sterk is verbeterd. Deze tweede versie is veel beter. Naar mijn mening - en ik heb veel gedaan op dit gebied - vormt vooral de nieuwe bijlage VII, waarin wordt ingegaan op de aanvankelijke beoordeling, een goede basis voor het invoeren van een beheerssysteem. Ik zou zeggen dat 80 % hieronder valt, en voorheen bestond deze bijlage niet.
Ik denk echter, waarde collega's, dat u er geen rekening mee houdt hoe de industrie werkt. Honderden bedrijven volgen de ISO 14001-norm, net als overal ter wereld, en zijn gecertificeerd. En dan is er een handvol bedrijven die binnen het EMAS-systeem zijn geregistreerd. Waarom zijn het er zo weinig? Zelfs in Duitsland, waar 2.000 bedrijven meedoen, gaat het om niet meer dan een paar procent van alle grote bedrijven. De reden is dat systeem vreselijk ingewikkeld is. Mevrouw de commissaris, ik denk dat de hele verificatieprocedure wat zou moeten worden vereenvoudigd. Waarom zijn er in Duitsland zoveel verificateurs? Omdat het natuurlijke personen zijn. En zoals de heer Valverde heeft gezegd erkennen in heel veel landen de erkenningsinstanties haast uitsluitend verzekeringsmaatschappen of normaliseringsinstituten, wat de ingewikkelde procedure nog moeilijker maakt.
Ik hoop dat de situatie erop vooruit zal gaan als deze nieuwe versie eenmaal wordt toegepast. Maar ik vrees dat de meeste bedrijven door zullen gaan met certificatie volgens de ISO 14001-norm en met milieuaudits volgens ISO 14010 en 14011 omdat dat veel praktischer en veel nuttiger is, en omdat het uiteindelijk toch op hetzelfde neerkomt. Tachtig procent van het EMAS-systeem komt immers overeen met ISO 14001. De rest bestaat uit de verificatie, die de commissaris zou moeten vereenvoudigen.

Bjerregaard
Mevrouw de Voorzitter, ik maak van de gelegenheid gebruik om de milieucommissie en in het bijzonder de rapporteur, de heer Valverde López te danken voor hun werk, waardoor de voorgestelde herziening van het EMAS-systeem snel kan plaatsvinden. Zoals hier is gezegd, gaat het om een vrijwillig marktinstrument waarmee we het bedrijfsleven willen aansporen meer voor het milieu te doen. Ik zal het voorstel echter niet herhalen. Er zijn vanavond voortreffelijke dingen over dit voorstel gezegd en ik wil mij liever concentreren op de 65 ingediende amendementen. Van deze amendementen kunnen wij er 20 volledig of gedeeltelijk overnemen. De Commissie kan de amendementen 1, 4, eerste deel en 26, tweede deel, aanvaarden, omdat zij van oordeel is dat ze haar voorstel aantrekkelijker maken voor het bedrijfsleven. Ook de amendementen 18, tweede deel en 51 kunnen wij steunen, omdat ze de geloofwaardigheid van EMAS versterken.
Het is noodzakelijk dat we het systeem tussen de lidstaten kunnen vergelijken. Daarom kan de Commissie de amendementen 34 en 43, waaruit de steun van het Parlement blijkt, aanvaarden. Andere belangrijke principes zijn begrijpelijkheid, duidelijkheid, doorzichtigheid en subsidiariteit. De rapporteur, de heer Valverde López, vroeg zich af hoe we het systeem genoeg bekendheid kunnen geven, en daarbij zijn de principes begrijpelijkheid, duidelijkheid, doorzichtigheid en subsidiariteit belangrijk. Daarom kan de Commissie de amendementen 5, 8, 11, 20, 21, 24, 27, 42, 45, 48 en 61 overnemen, omdat wij vinden dat ze deze aspecten in de verf zetten.
De andere amendementen kunnen wij niet aanvaarden. Voor de belangrijkste ervan zal ik toelichten waarom de Commissie ze niet kan aanvaarden. Aangezien EMAS een vrijwillig instrument is, moet het logisch en begrijpelijk opgebouwd zijn. Wij kunnen de amendementen 7, 12, 13, 14, 36, 41, 44, 53, 54, 59, 64 en 65 niet overnemen, omdat ze elementen herhalen die reeds in de tekst staan, meer in het bijzonder in bijlage I A. Zowel de tekst van de Commissie als de amendementen die wij kunnen aanvaarden en die ik genoemd heb, bieden de mogelijkheid organisaties te steunen en aan te moedigen om aan EMAS deel te nemen. Amendementen die de eisen voor kleine en middelgrote ondernemingen afzwakken kunnen we niet steunen. Het voorstel is zo opgebouwd dat het voor elk soort onderneming kan gelden. De kleine en middelgrote ondernemingen willen zelf geen systeem met een lager niveau, omdat ze vrezen dat dit hun marktpositie negatief zal beïnvloeden. Daarom kunnen wij de amendementen 2, 52 en 56 niet steunen.
De toegevoegde waarde die het EMAS-systeem het milieu met betrekking tot de ISO-norm 14001 biedt, is een belangrijk aspect van het voorstel. Dit werd ook in het debat gezegd. De Commissie kan de amendementen 16, 17, 52 en 63 niet overnemen, omdat ze de transparantie van en de controle op de gegevens in verband met milieuresultaten afzwakt door de geldigheidstermijn te verlengen. Een belangrijk element in het voorstel is de uitbreiding van het toepassingsgebied van het EMAS-systeem tot alle economische sectoren. Daarom kan de Commissie de amendementen die slechts op één sector betrekking hebben niet aanvaarden, bijvoorbeeld de amendementen 7, 12 en 25, die eisen dat organisaties de beste beschikbare technologieën gebruiken. Ik begrijp dat de meningen hierover in het Parlement uiteenliepen.
Rekening houdend met de bestaande richtlijnen inzake openbare aanbestedingen kan de Commissie amendement 26, eerste deel en 30 niet overnemen. Ik persoonlijk vind de achterliggende idee van de amendementen niet slecht en misschien kunnen we er in de toekomst op terugkomen.
De Commissie is ervan overtuigd dat deze tekst in zijn verbeterde versie met toevoeging van de amendementen van het Parlement die de Commissie kan overnemen, een efficiënt en evenwichtig instrument zal zijn om de milieuprestaties van de economische activiteiten overal in de Unie te verbeteren. Met deze slotopmerking wil ik de rapporteur, de heer Valverde López en de milieucommissie nog eens danken voor hun werk.

De Voorzitter
Dank u wel mevrouw Bjerregaard.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 11.30 uur plaats.

Met milieuverontreiniging samenhangende ziekten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0167/99) van de heer Cabrol, namens de Delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van het besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma inzake met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten binnen het actiekader op het gebied van de volksgezondheid (1999-2001) (3603/99 - C4-0125/99-97/0153(COD)).

Cabrol
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, ik wil kort een aantal belangrijke gebeurtenissen met betrekking tot dit vraagstuk in herinnering brengen. Op 11 maart 1998 bracht het Parlement in eerste lezing advies uit inzake het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma inzake met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten. Ik wil in herinnering brengen dat dit programma niet de rechtstreekse bestrijding van de emissie van verontreinigende stoffen beoogt, maar ten doel heeft de beschikbare kennis op dit gebied te inventariseren door alle gegevens te verzamelen betreffende de ziekten die met de milieuverontreinigende stoffen verband houden, en door een lijst op te stellen van deze stoffen om preventieve actie te kunnen ondernemen. Het programma is gericht op de lidstaten, die deze gegevens moeten verzamelen, en op de burgers van de Europese Unie, zodat zij zich beter tegen verontreinigende stoffen kunnen beschermen.
Naar aanleiding van deze eerste lezing heeft het Parlement enkele amendementen voorgesteld die de Raad bestudeerd heeft alvorens hij zijn gemeenschappelijk standpunt kenbaar maakte. Tijdens de zitting van 18 juni 1998 gaf de Voorzitter van het Parlement kennis van de ontvangst van het gemeenschappelijk standpunt. Er bestond tevredenheid over de belangrijkste punten van dit gemeenschappelijk standpunt, maar het Parlement diende wel 14 amendementen in. Bij schrijven van 18 december 1998 deelde de Raad mede niet met alle amendementen van het Parlement te kunnen instemmen. De voorzitter van de Raad riep in overleg met de Voorzitter van het Parlement het bemiddelingscomité bijeen op 4 februari 1999.
De bemiddelingsprocedure is betrekkelijk moeizaam verlopen omdat de Raad geen bijzondere interesse voor het programma heeft getoond. Na drie trilogen met het Oostenrijkse en Duitse voorzitterschap heeft de delegatie van het Parlement desalniettemin omtrent een groot aantal van zijn amendementen zijn zin gekregen. Deze amendementen kunnen we op basis van hun doelstellingen in de verschillende groepen onderverdelen. Twee van de drie amendementen inzake een betere follow-up van het programma zijn geaccepteerd. Dankzij deze amendementen kan het programma aan een continue evaluatie onderworpen worden, wordt er in het laatste jaar van het programma door de Commissie een verslag opgesteld en is duidelijk welke maatregelen er in de toekomst genomen kunnen worden.
Verder is geaccepteerd dat de inhoud van het programma wordt uitgebreid met een beleid dat voorziet in preventie en erkenning van de risico's. Ook wordt bekeken hoe dit programma het best kan aansluiten bij andere gezondheidsprogramma's. De Commissie moet hiertoe een jaarverslag opstellen. De Raad heeft overigens ingestemd met het standpunt dat de burger moet worden voorgelicht. Deskundigen moeten in deze voorlichting evenwel een tussenschakel vormen. De voorlichting van de burger omvat een aantal zeer belangrijke punten, zoals de risico's van de verontreiniging van voedsel. De Raad heeft verder ingestemd moet het uitvoeren van epidemiologisch onderzoek. Tenslotte zijn sommige onbegrijpelijke stukken van de tekst van de Raad verduidelijkt.
Voor de comitologie is een compromis gevonden op basis waarvan de overweging aanvaardbaarder en eenvoudiger is geworden. Sommige amendementen zijn jammer genoeg niet geaccepteerd, met name die inzake het programma ter preventie van met milieuvervuiling samenhangende allergieën. De delegatie van het Parlement heeft met name ook moeten constateren dat de Raad voet bij stuk hield wat betreft de financiële middelen van het programma. Wij hadden 7 miljoen ecu in plaats van 3, 9 miljoen ecu gevraagd. Gebleken is dat naar aanleiding van de onderhandelingen over Agenda 2000, verschillende delegaties instructies hadden gekregen geen enkele concessie te doen op begrotingsgebied. Hoewel zij deze situatie betreurt, heeft de delegatie van het Parlement het bedrag van het gemeenschappelijk standpunt aanvaard met een gemeenschappelijke verklaring van de drie instellingen inzake het voorstel van de Commissie om een nieuw kaderprogramma vast te stellen voor de volksgezondheid na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam. De verklaring luidt als volgt: "Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie verklaren dat zij bij de vraagstukken die in het toekomstige programma voor de volksgezondheid prioritair moeten worden behandeld, bijzondere aandacht zullen besteden aan zeldzame ziekten en met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten en dat zij naar behoren rekening zullen houden met de budgettaire gevolgen."
De delegatie is min of meer tevreden met de resultaten van de bemiddelingsprocedure inzake dit programma, dat samen met dat voor de zeldzame ziekten het laatste is van een serie volksgezondheidsprogramma's. Dientengevolge beveelt de delegatie het Europees Parlement aan de wetgevingsresolutie overeenkomstig de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst, aan te nemen.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, in de eerste plaats zou ik ook namens mijn fractie mijn dank en waardering willen uitspreken aan het adres van de rapporteur, de heer Cabrol, voor zijn rol tijdens de onderhandelingen. Ik geloof dat het thema dat nu aan de orde is, de relatie tussen milieuverontreiniging en gezondheid, bijzonder belangrijk is. Het is ook een thema dat de Europese burger nauw aan het hart ligt en ik ben het absoluut oneens met degenen die zeggen dat het hier alleen maar om overdreven angsten gaat.
Milieuverontreiniging heeft consequenties voor de gezondheid en dat dienen wij sterker onder de aandacht te brengen. Dit programma kan daaraan ongetwijfeld slechts een zeer bescheiden bijdrage leveren. Het kan het probleem van met milieuverontreiniging samenhangende ziekten niet oplossen, het kan alleen strategieën opstellen of hulp verlenen bij het uitwerken van dergelijke strategieën. In tegenstelling tot de Commissie en ook in tegenstelling tot de fractie van de partij van de Europese Sociaal-Democraten was mijn fractie van meet af aan van mening dat er dringend een geïntegreerd programma moet komen waarin we de inhoud van dit verslag koppelen aan alle aspecten van volksgezondheid. Vandaar dat wij reeds bij de eerste lezing tegen een looptijd van vijf jaar waren en voorstander van een looptijd van drie jaar. Wij waren het er in ieder geval niet mee eens dat de financiële middelen op een dergelijke wijze op een hoop geveegd worden, zoals de Ministerraad jammer genoeg voorgesteld en uiteindelijk ook doorgedreven heeft, want met iets meer financiële armslag had men al in de eerste drie jaar meer kunnen doen, ook als voorbereiding op een totaalprogramma voor de gezondheid.
Ik vind het vooral bijzonder jammer dat in de bijlage de concrete acties, zoals bijvoorbeeld tegen allergieën, geschrapt werden en met name betreuren mijn fractie en ik het feit dat de zelfhulpgroepen niet meer uitdrukkelijk genoemd worden. Ik geloof namelijk dat er een echte toegevoegde waarde zou ontstaan indien de Europese Unie de zelfhulpgroepen en de uitwisseling tussen zelfhulpgroepen zou ondersteunen. Deze komen nu echter niet meer expressis verbis in het programma voor. Ik zou echter toch een beroep op de Commissie willen doen om binnen de mogelijkheden van het programma toch vooral steun te geven aan de zelfhulpgroepen die zich inzetten voor met milieuverontreiniging samenhangende ziekten en de behandeling ervan.
Voor mij en mijn fractie is het van het grootste belang dat dit programma niet alleen een soort begraafplaats voor cijfers wordt. Het is natuurlijk heel fraai om op Europees niveau de gegevens bijeen te brengen, maar daar hebben wij vrij weinig aan als er niets concreets mee gedaan wordt. De Commissie en de Ministerraad waren in het verleden te weinig doortastend. Bij de uitlaatgassen bijvoorbeeld moest het Parlement voet bij stuk houden om strengere normen te krijgen en om ervoor te zorgen dat er een daadwerkelijke aanpak kwam van de ozonproblematiek in Europa.
Ik geloof dat wij ook bij het thema CO2 de volksgezondheidsaspecten voor ogen moeten houden, want door de opwarming van de aarde zullen er ook in Europa ziekten gaan voorkomen die tot op heden alleen in de tropen voorkomen, en er zullen zich ook andere problemen voordoen. Ook in het kader van de gezondheidsbescherming van de consument moeten wij concreet optreden, anders is dit programma niet zinvol. Wij moeten de aanbevelingen die daar uitgewerkt werden ook op andere gebieden van onze wetgeving opnemen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Zeldzame ziekten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0166/99) van de heer Viceconte, namens de Delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma inzake zeldzame ziekten binnen het actiekader op het gebied van volksgezondheid (1999-2003) (3602/99 - C4-0124/99-97/0146 (COD)).
Ik verleen het woord aan de heer Parodi als plaatsvervanger van de rapporteur, de heer Viceconte.

Parodi
Mijnheer de Voorzitter, tijdens de bemiddeling op 4 februari jongstleden hebben het Parlement en de Raad een akkoord bereikt over het actieprogramma voor zeldzame ziekten. De heer Viceconte was hier rapporteur voor en zijn verslag is in het Europees Parlement in eerste lezing op 11 maart 1998 en in tweede lezing op 8 oktober 1998 behandeld. Het communautaire actieprogramma heeft een looptijd van vijf jaar, van 1 januari 1999 tot 31 december 2003. Het belangrijkste doel hiervan is de verbetering van de informatie over zeldzame ziekten. Zeldzame ziekten zijn ziekten die minder dan 5 op de 10.000 mensen in de Unie treffen, maar juist daarom des te gevaarlijker zijn.
Bij de bemiddeling op 4 februari jongstleden zijn het Parlement en de Raad tot overeenstemming gekomen over met name de volgende vraagstukken: de oprichting van een Europese informatienetwerk voor zeldzame ziekten, de toegang tot dit netwerk, de ondersteuning en aanmoediging van gezondheidswerkers met het oog op de verbetering van vroegtijdige diagnose, de opsporing en de preventie van zeldzame ziekten, de transnationale samenwerking tussen vrijwilligersorganisaties, de bevordering van netwerken tussen de direct of indirect bij zeldzame ziekten betrokken personengroepen en de coördinatie daarvan op communautair vlak, de communautaire ondersteuning van het toezicht op zeldzame ziekten door de lidstaten, de opleiding en bijscholing en tenslotte de bevordering van netwerken tussen deskundigen die zich bezig houden met snel ingrijpen naar aanleiding van het verschijnsel clusters.
Ik wil hier wijzen op een aantal belangrijke punten. Ten eerste is dit een informatieprogramma. Het gaat hierbij met name om de oprichting van een samenhangend Europees netwerk voor informatie over zeldzame ziekten en de toegang daartoe via bestaande gegevensbanken. Een dergelijke Europees netwerk is van fundamenteel belang. Alles staat of valt met een vroegtijdige diagnose en daarvoor bestaat momenteel geen communautaire databank. Alleen Frankrijk heeft een databank voor zeldzame ziekten: het Orphanet- systeem.
Ten tweede noemt het programma met het oog op vroegtijdige diagnose, opsporing, verzorging en preventie de opleiding en bijscholing van gezondheidswerkers. Een ander onderdeel betreft de bevordering van de transnationale samenwerking en het aanleggen van netwerken tussen de direct en indirect bij deze ziekten betrokken personen, vrijwilligers en gezondheidspersoneel. Tot slot is hier sprake van coördinatie op communautair vlak ter bevordering van de continuïteit van het werk en de transnationale samenwerking.
Een ander belangrijk vraagstuk betreft de communautaire ondersteuning van het toezicht op zeldzame ziekten door de lidstaten en van de vroegtijdige alarmsystemen voor clusters, als ook de bevordering van netwerken en de opleiding van deskundigen voor het beheer van zeldzame ziekten en voor snel ingrijpen.
Evenals het programma voor met milieuverontreiniging samenhangende ziekten, waar de heer Cabrol rapporteur voor is en dat ook morgen in stemming wordt gebracht, valt ook dit programma onder de communautaire activiteiten op het gebied van de volksgezondheid. Wij hebben herhaaldelijk duidelijk gemaakt dat de sector van de volksgezondheid uitbreiding behoeft. Wij mogen ons niet beperken tot de slachtoffers van de grote plagen, maar moeten ons ook bezighouden met die onbekenden die ziek zijn en sterven omdat niemand zich serieus met hen bezighoudt.
Daarom zijn de hier voorgestelde maatregelen voor ons noodzakelijk. Helaas is voor de looptijd van vijf jaar, van 1999 tot 2003, slechts 6, 5 miljoen euro uitgetrokken en dat is veel te weinig. De National Organization for Rare Diseases in de Verenigde Staten heeft in de afgelopen drie jaar niet minder dan 3, 2 miljoen dollar uitgegeven, terwijl Frankrijk voor het operationeel maken van zijn databank Orphanet 3 miljoen Franse frank heeft uitgegeven. Toch is dit programma een belangrijke stap in de richting van een efficiënter en doortastender volksgezondheidsbeleid op communautair vlak, overeenkomstig hetgeen in de nieuwe bepalingen van het Verdrag van Amsterdam staat.
In dit verslag staat een conclusie. Als u het goed vindt, wil ik hier nog aan toevoegen - en ik weet wel dat ik nu mijn spreektijd overschrijd, maar vanavond houd ik misschien mijn laatste spreekbeurt van mijn vijftienjarige activiteiten - dat gezondheid eigenlijk niet mag worden gezien als onderdeel van andere sectoren. Het Parlement moet ervoor zorgen dat de behandeling van alle gezondheidsproblemen wordt ondergebracht in een eigen sector. Het is namelijk niet waar dat het aantal ziekten afneemt. Wij gaan een moeilijke toekomst tegemoet. Alleen als alle vijftien landen het met elkander eens kunnen worden en wij allen onze krachten bundelen, zullen wij de gezondheid kunnen redden. Gezondheid is een primair goed voor iedereen. Zonder gezondheid kan men zelfs geen politiek bedrijven.

Tamino
Mijnheer de Voorzitter, ook voor mij is het feit dat wij de werkzaamheden van dit Parlement op het gebied van de volksgezondheid afsluiten met twee stukken wetgeving - het onderhavige programma voor de zeldzame ziekten en het programma voor de met milieuverontreiniging samenhangende ziekten - een bewijs van onze enorme belangstelling voor het volksgezondheidsbeleid. Wij moeten de aandacht vestigen op het vraagstuk van de zeldzame ziekten, omdat het hier gaat om een typisch voorbeeld van een probleem dat alleen op internationaal en transnationaal vlak kan worden aangepakt. Daarvoor moet men in de Europese Unie samenwerken en daarom is dit programma zo belangrijk. Tijdens de bemiddeling hebben wij tot onze voldoening kunnen vaststellen dat een groot deel van de door het Parlement ingediende amendementen kon worden overgenomen.
Wel betreuren wij dat de kredieten voor dit programma ver beneden peil blijven. Het Parlement, de Raad en de Commissie hebben echter in een gemeenschappelijke verklaring gezegd dat in de toekomst dit programma en het programma voor de met milieuverontreiniging samenhangende ziekten, en dus ook de daarvoor beschikbare begroting, voor uitbreiding in aanmerking komen. Wij hopen dan ook dat het volgende Parlement en de volgende Commissie hierop zullen voortborduren.

Flynn
In de eerste plaats zou ik al diegenen willen bedanken die een bijdrage hebben geleverd: professor Cabrol, de heer Parodi, de heer Liese en de heer Tamino. Ik zou hen willen bedanken voor hun bijdrage en hun permanente steun voor het verbeteren van de volksgezondheid in de Unie.
Ik ben blij met de gemeenschappelijke teksten zoals die zijn goedgekeurd door het bemiddelingscomité op 4 februari 1999 betreffende de programma's inzake zeldzame ziekten en inzake met verontreiniging van het milieu samenhangende ziekten. De geschilpunten tussen Parlement en Raad zijn nu eindelijk, zoals professor Cabrol zei, vlak gestreken. Ik hoop dat de rol die mijn diensten gespeeld hebben en de stappen die ik zelf gezet heb bij het zoeken naar een compromis nuttig waren en dat wij de zaken uiteindelijk tot een goed einde gebracht hebben.
Het is mij bekend dat het Parlement niet erg te spreken was over het feit dat de begrotingsmiddelen voor beide programma's zo beperkt waren. In de context van de huidige begrotingsperspectieven viel er echter op dat vlak nauwelijks meer te bereiken. Enfin, op basis van de voorgestelde gemeenschappelijke verklaring van Parlement, Raad en Commissie verkeren wij nu in een situatie waarin verwacht mag worden dat deze kwesties vollediger aan bod zullen komen in een nieuw kaderprogramma voor de volksgezondheid. Ik hoop dat de gemeenschappelijke teksten en de gemeenschappelijke verklaring vandaag bevestigd zullen worden. Zelf kan ik bevestigen dat de Commissie zich zal houden aan de verklaringen waarover bij de bemiddeling een akkoord werd bereikt.
Laat ik vanuit de invalshoek van de Commissie nog benadrukken dat wij erg veel belang hechten aan deze beide programma's, hoewel zij qua looptijd en toepassingsgebied in wezen slechts een eerste stap in de goede richting zijn. Ik hoop van harte dat het Europees Parlement beide programma's vandaag kan goedkeuren en dat wij snel kunnen gaan werken aan de tenuitvoerlegging.
De heer Liese heeft twee opmerkingen gemaakt: een ervan ging over zelfhulpgroepen. Ik kan hem ervan verzekeren dat wij zullen proberen binnen het toekomstige afsprakenkader een betere uitgangspositie te krijgen, wat ons in staat zou stellen echt iets te doen ter ondersteuning van de zelfhulpgroepen.
Ik zou er ook op willen wijzen dat artikel 152 van het Verdrag van Amsterdam ons ertoe verplicht rekening te houden met ander Gemeenschapsbeleid bij het uitwerken van onze programma's voor de volksgezondheid.
Tenslotte nog een woord aan het adres van de heer Parodi. Ook al was het dan uw laatste bijdrage aan de uitwerking van onze programma's voor de volksgezondheid, het was in ieder geval een heel zinvolle bijdrage. U maakte een rake opmerking over hoever de Verenigde Staten op dit vlak op ons voor liggen. Ik hoop echter dat u het met mij eens bent dat wij dan nu misschien de kans krijgen een eerste stap te zetten om die achterstand weg te werken. Wanneer het nieuwe kader er is zullen wij on-line zijn. Ik hoop dat u, wanneer u met pensioen bent, zich ervan bewust zult zijn dat u veel hebt bijgedragen tot het uitbouwen van deze programma's.
Ik zou nog speciaal mijn dank willen richten tot professor Cabrol, voor zijn voortdurende toewijding en inzet voor deze materie gedurende mijn tijd hier bij het Europees Parlement.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
De vergadering wordt om 22.50 uur gesloten

