2. Madagaskar
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest debata nad sześcioma projektami rezolucji w sprawie Madagaskaru.
Raül Romeva i Rueda
autor. - Panie przewodniczący! To jest naprawdę temat wymagający podejmowania decyzji. Jest to temat, który musimy omówić. Na Madagaskarze mamy kryzys polityczny i to wymusza na nas odpowiednią reakcję również na potrzeby tego kraju.
Pod auspicjami Unii Afrykańskiej wynegocjowano podział władzy między obecnym i byłym prezydentem -Rajoeliną i Ravalomananą.
Jedynym w tej chwili politycznym i demokratycznym rozwiązaniem bieżącego kryzysu pozostaje porozumienie z Maputo i akt dodatkowy z Addis Abeby. Nie możemy o tym zapominać. W porozumieniu z Maputo przewidziano utworzenie rządu jedności narodowej na okres przejściowy 15 miesięcy.
Proszę pozwolić mi również zasygnalizować, że po tym wydarzeniu mają tam miejsce szczególne sytuacje w wymiarze lokalnym, które są niepokojące z uwagi na wydanie przez rząd dekretu legalizującego wywóz nieprzetworzonego drewna z zagrożonych lasów, co zagraża także różnorodności biologicznej tego kraju. Może to wywołać w przyszłości wiele problemów wskutek całkowitego wyginięcia lasów.
W tym kontekście musimy przypomnieć Komisji i państwom członkowskim, że wysyłanie obserwatorów wyborów na Madagaskar byłoby błędem. Apelujemy o niewysyłanie delegacji do tego kraju w obecnej sytuacji na wybory organizowane przez obecny rząd w marcu, ponieważ naruszają one warunki porozumienia z Maputo. Nalegam, abyśmy nie realizowali tej misji obserwacyjnej w ramach tego konsensusu oraz na podstawie porozumienia z Maputo.
Musi temu towarzyszyć także pełne poszanowanie praw człowieka w tym kraju oraz zasad demokracji i praworządności. Możemy rozmawiać o tym po spełnieniu tych warunków, ale uważam, że w obecnej sytuacji i w tym kontekście byłoby to błędem.
Renate Weber
Panie przewodniczący! Pomimo inicjatyw Unii Afrykańskiej i ONZ, na Madagaskarze utrzymuje się problem niestabilności. Pan Rajoelina odmawia podziału władzy i usuwa każdego, kto się mu sprzeciwia. Ostatnio potwierdził swój zamiar zorganizowania powszechnych wyborów, nie uwzględniając harmonogramu przewidzianego porozumieniami z Maputo i Addis Abeby.
Bez przesady można mówić, że antykonstytucyjny reżim Andry'ego Rajeoliny zawładnął trzema majątkami i czyni wszystko, co w jego mocy, aby przejąć również media.
Na nieszczęście Madagaskaru, przypadki naruszania praw człowieka przez reżim byłego prezydenta utrzymywały się po tym, jak Andry Rajeolina ogłosił się prezydentem Wysokiej Władzy Przejściowej. Siły bezpieczeństwa pozostające pod jego zwierzchnictwem często interweniowały w brutalny sposób, rozpędzając demonstracje opozycji, prowadząc do zgonów i obrażeń.
W swoim sprawozdaniu z 4 lutego 2010 r. Amnesty International pisze o aresztowaniach oraz samowolnych i nielegalnych zatrzymaniach parlamentarzystów, senatorów, liderów opozycji i dziennikarzy, nad którymi się znęcano, a władze nie prowadziły żadnych dochodzeń.
Niestety, ale fakty znowu dowodzą, że ci, którzy przejmują władzę siłą, sprawują ją również z użyciem siły.
Véronique De Keyser
Panie przewodniczący! Istnieje konsensus w sprawie przedmiotowego projektu rezolucji. Nielegalny tymczasowy reżim pod wodzą Andry'ego Rajoeliny pogrąża Madagaskar w chaosie. Szykuje się, aby swobodnie i bez ceremonii rozporządzać nadchodzącymi wyborami, które zapowiedział na marzec 2010 roku, na koniec procesu, który nie ma nic wspólnego z demokracją i przebiega poza zakresem porozumień z Maputo i Addis Abeby.
Nielegalne nominacje wątpliwych figur politycznych, powszechne przypadki naruszania praw człowieka oraz prześladowania i samowolne zatrzymania parlamentarzystów, liderów religijnych i cywili zaniepokoiły międzynarodową społeczność i doprowadziły na nałożenia sankcji. Zamrożono członkostwo Madagaskaru w Południowoafrykańskiej Wspólnocie Rozwoju i Unii Afrykańskiej. Stany Zjednoczone odmawiają mu korzystania z przywilejów wynikających z Ustawy o wzroście i możliwościach dla Afryki. Donatorzy Międzynarodowego Funduszu Walutowego ograniczyli swój budżet o 50 %, dnia 15 lutego ONZ przeanalizuje sytuację tego kraju, natomiast Unia Europejska zawiesiła, w co wierzę, pomoc na rzecz rozwoju, utrzymując pomoc humanitarną.
Sytuacja dla ludności żyjącej za mniej niż dolara dziennie jest zatem tragiczna i katastrofalna. Jesteśmy ogromnie zaniepokojeni tą sytuacją, a przedmiotowy nagły projekt rezolucji to dowód naszej troski. Popieramy starania mediacyjne byłego prezydenta Republiki Mozambiku - Joaquima Chissano, zalecając również czterem grupom politycznym powrót do negocjacji. Nie może być innego rozwiązania. Wzywamy również Unię Afrykańską i Południowoafrykańską Wspólnotę Rozwoju do wznowienia kontaktu w celu prawidłowego zakończenia tego przejściowego procesu, jak również apelujemy do Komisji, aby zdawała nam sprawozdania z konsultacji z Madagaskarem prowadzonych na podstawie artykułu 96 umowy z Kotonu.
Bernd Posselt
autor. - (DE) Panie przewodniczący! Niektóre stolice światowe obawiają się, że nasz projekt rezolucji może doprowadzić do eskalacji sytuacji na Madagaskarze. Naszym celem jest jednak zaprowadzenie pokoju w tym regionie. Nawiązuję tu w szczególności do artykułów 14 i 15, w których dość jasno skoncentrowano się na dialogu.
Unia Afrykańska, Unia Europejska, ONZ, kraje sąsiednie oraz grupa kontaktowa i w końcu Francja - wszystkie je wezwano do udziału w dążeniach do znalezienia wspólnej podstawy przez cztery (co najmniej) różne ruchy polityczne na Madagaskarze, aby zapobiec rozpadowi Madagaskaru i powstrzymać go przed katastrofą, do której zmierza, znajdując pokojowe i wynegocjowane rozwiązanie. Będzie to jednak możliwe jedynie wówczas, gdy nikt nie będzie usiłował zaprowadzić tam dyktatury, nikt nie wycofa się z pokojowego procesu, a wszystkie strony ponownie zasiądą do stołu rokowań, gdyż w przeciwnym razie ten wspaniały, choć zniszczony kraj nie ma przyszłości.
Marie-Christine Vergiat
Panie przewodniczący, panie i panowie! To samo, co się dzieje na Madagaskarze, dzieje się także w wielu innych krajach na świecie, wobec których Unia Europejska wykazała się brakiem mocy politycznej. Dotyczy to w szczególności Afryki.
Rok po nielegalnym przejęciu władzy przez Andry'ego Rajoelinę ta duża wyspa, jaką jest Madagaskar pogrąża się w coraz głębszym kryzysie społecznym, gospodarczym i finansowym, którego obywatele tego państwa nie potrzebują.
W rzeczywistości kraj ten stał się jednym z najbiedniejszych krajów na świecie, w którym większość ludności żyje za mniej niż dolara dziennie. Nasilają się przypadki naruszania praw człowieka. Zastrasza się i nęka liderów religijnych, parlamentarzystów, dziennikarzy i liderów społeczeństwa obywatelskiego, dokonując ich zatrzymań i wtrącając do więzień.
Społeczność międzynarodowa jest jednak oszczędna w swoich wysiłkach, odmawiając przyznania, że w rzeczywistości dokonano zamachu stanu, natomiast rząd Andry'ego Rajoeliny na Madagaskarze jest w praktyce rządem wojskowym.
Członkostwo Madagaskaru w Unii Afrykańskiej i Południowoafrykańskiej Wspólnocie Rozwoju zostało zawieszone. Od 2 lutego 2009 r. podjęto liczne działania, w tym przez ONZ i UE, które zaowocowały zawarciem porozumień z Maputo i Addis Abeby. Okazuje się jednak, że od listopada 2009 roku porozumienia te zszargano w wyniku podziałów między różnymi przywódcami, a niektórzy z nich odmówili uczestnictwa w ich wdrażaniu.
My, członkowie Konfederacyjnej Grupy Zjednoczonej Lewicy Europejskiej/Nordyckiej Zielonej Lewicy uważamy, że czas pozwolić wypowiedzieć się obywatelom Madagaskaru i najwyższy czas, aby zacząć przestrzegać reguł demokracji.
Andry Rajoelina, mocarz tego reżimu, wolałby zorganizować swoje wybory jednostronnie, nie konsultując się z obywatelami Madagaskaru i wbrew wspomnianym porozumieniom. Jednostronnie ustalił termin tak zwanych demokratycznych wyborów w marcu 2010 roku, ale teraz okazuje się, że mówi o terminie między końcem marca a końcem 2010 roku.
Dlatego chcemy wzmocnienia pomocy humanitarnej, wprowadzenia postępowań sądowych, jak również chcemy, by Unia Europejska dołożyła wszelkich starań na rzecz zaangażowania społeczeństwa obywatelskiego w podejmowane działania.
Charles Tannock
autor. - Panie przewodniczący! Jeżeli Unia Afrykańska chce mieć znaczenie i szacunek, jakim się cieszy na arenie międzynarodowej UE, to powinna podjąć zdecydowane działania w sprawie Madagaskaru. Zamiast tego zaobserwowaliśmy niezdecydowanie i chłodną dyplomację po upadku prezydenta Marca Ravalomanany, które niestety przypominają sytuację w Zimbabwe. Czas, aby Unia Afrykańska zaakceptowała swoje obowiązki, jeśli chodzi o sytuację na Madagaskarze, gdzie powszechnie występują od jakiegoś czasu polityczne napięcia i chaos. Jeżeli Unia Afrykańska nie jest w stanie samodzielnie posprzątać tego bałaganu, to uzasadnione jest pytanie, dlaczego miałaby to robić UE.
Powinniśmy jednak nadal angażować się w sprawy Madagaskaru, aby ułatwić płynne przywrócenie tam demokratycznego rządu i propagować pojednanie. Bardzo ważne jest, by doprowadzić przed wymiar sprawiedliwości polityków i oficerów wojskowych, o których mówiono, a którzy dopuszczali się drastycznego naruszania praw człowieka. Sankcje wycelowane na nielegalny reżim Andry'ego Rajoeliny to również skuteczny sposób na ukaranie tych, którzy prowadzą do obecnej niestabilności, bez krzywdy dla przytłaczającej większości obywateli Madagaskaru, którzy cierpią z powodu tych napięć i sporadycznej przemocy w swoim pięknym kraju.
Cristian Dan Preda
Jak już podkreślono, stan niepewności i politycznej niestabilności utrzymuje się na Madagaskarze od ponad roku. Chociaż były pewne przebłyski nadziei w trakcie rokowań, to działania podejmowane przez Andry'ego Rajoelinę jedynie utrudniają ten proces, komplikując przywrócenie porządku konstytucyjnego.
Nawiązuję to do usunięcia premiera powołanego po zawarciu porozumienia z Maputo, wycofania się z negocjacji z grupami politycznymi oraz do ostatniej decyzji o pospiesznym zorganizowaniu wyborów, nie bacząc na zawarte wcześniej porozumienia.
Uważam, że jest to próba stworzenia namiastki legalności i uprawomocnienia reżimu, który doszedł do władzy wskutek zamachu stanu, czemu Rajoelina nie może zaprzeczyć. Oczywiste jest, że jedynym sposobem na przywrócenie porządku konstytucyjnego jest całkowite przestrzeganie porozumień z Maputo i Addis Abeby.
Martin Kastler
(DE) Panie przewodniczący! Chciałbym jedynie zwrócić pańską uwagę na fakt, że pod przedmiotowym projektem rezolucji podpisały się wszystkie grupy. To słuszne postępowanie, ponieważ jest to bardzo ważny temat. W przeciwieństwie do moich przedmówców chciałbym powiedzieć, że nie możemy jedynie propagować wolności wyrażania opinii i wolności prasy w tym kraju, ale musimy aktywnie tego żądać, badając teraz, w jaki sposób możemy pomóc w dążeniach do pokojowych wyborów, na które mamy nadzieję. My Europejczycy musimy dążyć do wolności prasy we wszystkich obszarach, zapewniając pomoc finansową konieczną do urzeczywistnienia tych dążeń. Musimy też zapewnić pełne wsparcie i podjąć wspólne wysiłki na rzecz zapewnienia pomocy finansowej w zakresie porozumień, które mamy z tym krajem.
Eija-Riitta Korhola
(FI) Panie przewodniczący! To niedopuszczalne, by śledzić sytuację na Madagaskarze, gdy władza spoczywa tam w rękach osoby, która przejęła kontrolę nad krajem, stosując przemoc, teraz stosuje równie brutalne zasady, a której społeczność międzynarodowa nie uznała. Dlatego używam słowa "osoba”, a nie "prezydent”.
Większość ludności na Madagaskarze żyje poniżej progu ubóstwa: 7 tysięcy dzieci cierpi z powodu poważnego niedożywienia, natomiast sytuacja się tylko pogarsza w obliczu kryzysu politycznego. Dlatego ważne jest, abyśmy wraz z całą społecznością międzynarodową zwiększyli pomoc humanitarną dla Madagaskaru.
Ponadto ogromne znaczenie ma przeprowadzenie dochodzeń i wyjaśnienie wszystkich politycznych zabójstw, które miały tam miejsce i które trzeba objąć niezależnym i bezstronnym postępowaniem. Bez tego będzie trudno odbudować zaufanie i podjąć dążenia w kierunku demokracji.
Najważniejsze, aby cztery frakcje polityczne na Madagaskarze usiadły przy stole rokowań i ustaliły, co należy zrobić, aby umożliwić przeprowadzenie demokratycznych wyborów w tym roku. Bardzo ważne jest również, aby Madagaskar nie zawierał żadnych umów w sprawie zasobów naturalnych do czasu powołania rządu, który będzie miał mandat obywateli.
Michael Gahler
(DE) Panie przewodniczący! To bardzo dobrze, że nie tylko Unia Europejska jest zaniepokojona naruszeniem przez Madagaskar artykułu 96 umowy z Kotonu, ale że takie regionalne organizacje jak Unia Afrykańska i SADC również zajęły stanowisko, iż nie można zaakceptować kolejnego zamachu stanu w Afryce. Dla Unii Afrykańskiej i regionalnych organizacji to sprawa stosunkowo nowa, nie tylko w kategoriach podejmowania tego rodzaju decyzji, ale również pod względem wykonywania ich i podejmowania działań.
Mam nadzieję, że podczas kolejnego spotkania międzynarodowej grupy kontaktowej, które odbędzie się za tydzień - dnia 18 lutego, wszystkie uczestniczące w nim strony wywiążą się ze swoich zadań i wykorzystają pełnomocnictwa, aby zapewnić także wdrożenie porozumień z Maputo. Taki apel kieruję do wszystkich uczestników.
Viviane Reding
Panie przewodniczący! Na wstępie chcę podkreślić nasze ogromne zaniepokojenie przeszkodami, które uniemożliwiają wdrożenie porozumień z Maputo.
Od początku tego kryzysu i od czasu rozpoczęcia z Madagaskarem konsultacji na mocy artykułu 96 umowy z Kotonu, Komisja aktywnie wspierała mediacyjne wysiłki społeczności międzynarodowej, które zaowocowały znacznym postępem, ale które niestety nie doprowadziły do skutecznego procesu przekształceń. Bardzo nas to martwi, ponieważ cofamy się zamiast kierować się w stronę postępu i istnieje wyraźne ryzyko, że możemy znaleźć się w punkcie wyjścia, od którego zaczynaliśmy w marcu 2009 roku.
Zgodzą się państwo, że to oczywiście może skutkować pogorszeniem sytuacji politycznej oraz w zakresie praw człowieka, prowadząc do konfliktów wśród obywateli Madagaskaru. Przy wielu okazjach wyraźnie podkreślaliśmy, że odrzucamy jednostronny proces uwieńczony pochopnie zorganizowanymi wyborami, które zakończą się jedynie długotrwałym kryzysem.
W związku z tym, odpowiadając na pytanie pana posła, chciałabym zwrócić uwagę, że nie jesteśmy gotowi, by wspierać taki proces tak w kategoriach politycznych, jak i finansowo.
Podejmowana obecnie przez przewodniczącego Komisji Unii Afrykańskiej inicjatywa to nasza ostatnia nadzieja. Jesteśmy gotowi, by wraz z międzynarodową społecznością w ramach międzynarodowej grupy kontaktowej ocenić reakcję ruchów madagaskarskich, przedstawiając propozycje do decyzji Rady na mocy artykułu 96 umowy z Kotonu, zależnie od sytuacji.
Ewentualna negatywna decyzja nie powinna wpłynąć na projekty, z których bezpośrednio korzysta ludność, natomiast my będziemy kontynuować i w razie konieczności zwiększać pomoc humanitarną dla ludności wymagającej szczególnej troski.
Panie przewodniczący! Na koniec mogę pana zapewnić o aktywnym, cierpliwym i wytrwałym zaangażowaniu w poszukiwanie polubownego rozwiązania tego kryzysu.
Przewodniczący
Zamykam debatę. Głosowanie odbędzie się po zakończeniu debaty.
