Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο και εφαρμογή της οδηγίας 2002/73/ΕΚ περί της εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως ανδρών και γυναικών όσον αφορά την πρόσβαση στην απασχόληση, στην επαγγελματική εκπαίδευση και προώθηση και τις συνθήκες εργασίας (συνοπτική παρουσίαση) 
Πρόεδρος
" ημερήσια διάταξη προβλέπει την έκθεση της κυρίας Riera Madurell, εξ ονόματος της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων, σχετικά με τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο και εφαρμογή της οδηγίας 2002/73/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Σεπτεμβρίου 2002, η οποία τροποποιεί την οδηγία 76/207/ΕΟΚ του Συμβουλίου περί της εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως ανδρών και γυναικών όσον αφορά την πρόσβαση στην απασχόληση, στην επαγγελματική εκπαίδευση και προώθηση και τις συνθήκες εργασίας.
Teresa Riera Madurell
εισηγήτρια. - (ES) Κύριε Πρόεδρε, η οδηγία η οποία αναφέρεται στην έκθεση είναι τροποποιημένη εκδοχή της οδηγίας του 1978 για το ίδιο θέμα, η οποία εκπονήθηκε βάσει της Συνθήκης του Άμστερνταμ, της νομολογίας που δημιουργήθηκε από το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και της νέας κοινωνικής πραγματικότητας. Είναι μια εκδοχή η οποία ενσωματώνει βασικά στοιχεία για τη βελτίωση των δικαιωμάτων των γυναικών, τα οποία είναι αυτά που αξιολογούνται στην έκθεση αυτή.
Το νομικό κείμενο παρουσιάζει τον ορισμό της άσκησης άμεσων και έμμεσων διακρίσεων, της επίθεσης και της σεξουαλικής επίθεσης· απαιτεί από τα κράτη μέλη να ενθαρρύνουν τους εργοδότες να υιοθετούν μέτρα τα οποία αποτρέπουν όλες τις μορφές διακρίσεων με βάση το φύλο· και διαφυλάττει τα δικαιώματα των εργαζομένων μετά την άδεια μητρότητας ή πατρότητας.
Εφαρμόζοντας την εν λόγω οδηγία, τα κράτη μέλη όχι μόνο δεσμεύονται να συστήσουν όργανα ισότητας τα οποία να προωθούν, αξιολογούν, υλοποιούν και στηρίζουν την ίση μεταχείριση, αλλά και αναλαμβάνουν να ξεκινήσουν τον κοινωνικό διάλογο, με στόχο την προώθηση της ίσης μεταχείρισης στο χώρο εργασίας μέσα από συλλογικές συμφωνίες, με οργανωμένο τρόπο. Δεσμεύονται επίσης να ενισχύσουν το ρόλο των ΜΚΟ για την προώθηση της ισότητας, τη θέσπιση αποτελεσματικών μέτρων για την τιμωρία εκείνων οι οποίοι δεν τηρούν τις διατάξεις της οδηγίας και την εφαρμογή προστατευτικών μέτρων για εκείνους οι οποίοι παρέχουν στήριξη στα θύματα.
Αν η Επιτροπή ήταν σε θέση να συντάξει την έκθεση η οποία, σύμφωνα με την ίδια την οδηγία, είναι υποχρεωτική κάθε τέσσερα χρόνια, το έργο της αξιολόγησης θα ήταν σχετικά απλό. Για να επιτευχθεί αυτό, όλα τα κράτη μέλη θα έπρεπε να έχουν μεταφέρει στο εθνικό τους δίκαιο την οδηγία εντός της προβλεπόμενης χρονικής περιόδου, να το έχουν πράξει αυτό δεόντως και να έχουν καταθέσει όλες τις πληροφορίες στην Επιτροπή. Ωστόσο, δεν ήταν αυτή η κατάσταση την οποία αντιμετωπίσαμε όταν ξεκινήσαμε.
Όταν αποφασίσθηκε η προθεσμία για τη μεταφορά της οδηγίας, εννέα κράτη μέλη δεν είχαν υποβάλει πληροφορίες για τα μέτρα τα οποία είχαν υιοθετήσει για τη μεταφορά της στο εθνικό δίκαιο. " Επιτροπή τότε κίνησε διαδικασία επί παραβάσει και τον περσινό Μάιο η διαδικασία βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη εναντίον δύο κρατών μελών. Επιπλέον, λόγω του σύνθετου χαρακτήρα της οδηγίας και των νέων στοιχείων που περιείχε, η Επιτροπή εντόπισε προβλήματα κατά τη μεταφορά της σε 22 κράτη μέλη, αν και ανέμενε ότι πολλά από αυτά θα επιλύονταν μέσα από το διάλογο.
Προκειμένου να εκπονήσουμε μια έκθεση η οποία θα ήταν διεξοδική, χρήσιμη και κατά το δυνατόν πληρέστερη, έπρεπε να έχουμε στη διάθεσή μας περισσότερα δεδομένα, επομένως αποφασίσαμε να ζητήσουμε πληροφορίες από τα κράτη μέλη. Με τις πληροφορίες που μας παρείχε η Επιτροπή, τις οποίες έλαβε από τα κράτη μέλη - μέσα από τα όργανα ισότητας και τα εθνικά κοινοβούλια - και τις συνεισφορές των συναδέλφων μου στις διάφορες ομάδες, κατορθώσαμε να συντάξουμε την έκθεση αυτή, η οποία παρουσιάζει τώρα μια σαφή εικόνα για τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται η διαδικασία της μεταφοράς σε κάθε κράτος μέλος.
Μετά από την εν λόγω εμπειρία, θα ήθελα να τονίσω ότι η συνεργασία ανάμεσα στα εθνικά κοινοβούλια και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ήταν θεμελιώδους σημασίας ώστε να καταφέρουμε να κάνουμε σωστά τη δουλειά μας. Χωρίς τις πληροφορίες που μας παρείχαν τα κοινοβούλια και τα όργανα ισότητας, δεν θα ήμασταν σε θέση να συντάξουμε την έκθεση αυτή, τουλάχιστον όχι τόσο διεξοδικά· ούτε θα είχε καταστεί αυτό δυνατόν χωρίς την αμοιβαία συνεργασία την οποία καταφέραμε να δημιουργήσουμε με την Επιτροπή ή χωρίς την πολύτιμη βοήθεια των υπηρεσιών της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων, του γραφείου μου και των υπηρεσιών της κοινοβουλευτικής μου ομάδας. Θα ήθελα να εκφράσω τις ευχαριστίες μου σε όλες αυτές τις γυναίκες. Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω τους σκιώδεις εισηγητές για τη συνεισφορά και την προθυμία τους.
Ευθύς εξαρχής, στόχος μας ήταν το έργο μας να μην είναι απλώς διεξοδικό και χρήσιμο αλλά αποτέλεσμα της ευρύτερης δυνατής συναίνεσης, αφού έπρεπε να αποκομίσουμε μια ακριβή εικόνα του τρόπου με τον οποίο εξελισσόταν η μεταφορά. " οδηγία αυτή είναι εξαιρετικά σημαντική γιατί εξοπλίζει την Ευρωπαϊκή Ένωση με πολύ αποτελεσματικά εργαλεία τα οποία δίδουν τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να ενισχύσουν τη νομοθεσία τους σχετικά με την ίση μεταχείριση στο χώρο εργασίας - κάτι το οποίο είναι θεμελιώδους σημασίας αν θέλουμε να επιτύχουμε τους στόχους που έχουμε θέσει ως Ευρωπαίοι.
Δεν θα πρέπει να λησμονούμε ότι ακόμη και σήμερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχει διαφορά 28,4% στα ποσοστά απασχόλησης ανδρών και γυναικών, ότι απέχουμε πολύ από το στόχο της Λισαβόνας να επιτύχουμε 60% γυναικείας απασχόλησης έως το 2010 και ότι, επιπλέον, οι γυναίκες κερδίζουν κατά μέσο όρο 15% λιγότερα χρήματα από τους άνδρες.
Αν η έκθεση αυτή συνδράμει επίσης στην αφύπνιση της συνείδησης των ανθρώπων για το θέμα αυτό στα κράτη μέλη, τότε μπορούμε να είμαστε διπλά ικανοποιημένοι.
Ανδρούλα Βασιλείου
Μέλος της Επιτροπής. - Κύριε Πρόεδρε, η Επιτροπή χαιρετίζει την έκθεση του Κοινοβουλίου για τη σημαντική αυτή οδηγία και ευχαριστούμε την κυρία Madurell για το δύσκολο έργο της επ' αυτού.
" οδηγία 2002/73/EΚ είναι σημαντικό εργαλείο για την καταπολέμηση των διακρίσεων με βάση το φύλο όσον αφορά την πρόσβαση στην απασχόληση, στην επαγγελματική εκπαίδευση, την προαγωγή και τις συνθήκες εργασίας. Βελτίωσε σημαντικά το κοινοτικό δίκαιο στον εν λόγω τομέα, με πιο σαφείς ορισμούς των μορφών διακρίσεων και ορισμένες καινοτόμες νομικές λύσεις. Αυτές συμπεριλαμβάνουν διατάξεις για την προστασία των γυναικών σε κατάσταση κύησης και των γυναικών με άδεια μητρότητας, τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και των ΜΚΟ για τη διασφάλιση της ισότητας των φύλων στο χώρο εργασίας, καθώς και τη σύσταση οργάνων ισότητας.
" έκθεση αυτή είναι ιδιαίτερης σημασίας δεδομένων των πολλών ανισοτήτων οι οποίες επηρεάζουν ακόμη τους άνδρες και τις γυναίκες στο χώρο της απασχόλησης. Εφιστά την προσοχή των κρατών μελών, της Επιτροπής, των κοινωνικών εταίρων και της κοινωνίας των πολιτών στις βασικές διατάξεις της οδηγίας και τονίζει την ανάγκη για πλήρη εφαρμογή. Συνεπώς, μπορεί να συνεισφέρει στη μεγαλύτερη συμμόρφωση προς την οδηγία και τη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση της κοινοτικής νομοθεσίας για την ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών.
Ως θεματοφύλακας των συνθηκών, η Επιτροπή εξακολουθεί να ελέγχει στενά την εφαρμογή της οδηγίας στα κράτη μέλη. Συντηρεί το διάλογο με τα κράτη μέλη σε σχέση με τις διαδικασίες επί παραβάσει, με στόχο τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής της οδηγίας.
Εκπληρώνοντας την υποχρέωσή της για σύνταξη εκθέσεων σύμφωνα με την οδηγία, η Επιτροπή θα εγκρίνει έκθεση κατά το πρώτο εξάμηνο της φετινής χρονιάς για την εφαρμογή της οδηγίας σε όλα τα κράτη μέλη και θα ενημερώσει σχετικά το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
Πρόεδρος
" συζήτηση έληξε.
" ψηφοφορία θα διεξαχθεί την Πέμπτη.
Γραπτές Δηλώσεις (άρθρο 142 του Κανονισμού)
Proinsias De Rossa  
γραπτώς. - " ιρλανδική Αρχή Ισότητας θεωρείται υπόδειγμα ορθής πρακτικής. Και όμως, η ιρλανδική κυβέρνηση περιέκοψε προσφάτως τον προϋπολογισμό της κατά 43% περίπου και επιτάχυνε την αποκέντρωση της Αρχής σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία το συνολικό κυβερνητικό πρόγραμμα αποκέντρωσης των δημόσιων οργάνων σταματά.
Μάλιστα, ο κύριος Niall Crowley, διευθύνων σύμβουλος της ιρλανδικής Αρχής Ισότητας, παραιτήθηκε από τη θέση δηλώνοντας ότι "η Αρχή Ισότητας κατέστη μη βιώσιμη εξαιτίας της απόφασης [...] να περικοπεί η χρηματοδότησή της κατά 43% και να συνεχισθεί η αποκέντρωση του προσωπικού της" και ότι "[T]ο έργο της Αρχής Ισότητας επλήγη ανεπανόρθωτα". Επιπλέον, ακόμη έξι μέλη του συμβουλίου της Αρχής Ισότητας παραιτήθηκαν επίσης.
" έκθεση αυτή καλεί τα κράτη μέλη να αναπτύξουν ικανότητες και να διασφαλίσουν επαρκείς πόρους για τα όργανα τα οποία προωθούν την ίση μεταχείριση και τις ίσες ευκαιρίες των φύλων που προβλέπονται στην οδηγία 2002/73/EΚ. Επίσης δηλώνει εκ νέου την απαίτηση της οδηγίας για διασφάλιση της ανεξαρτησίας αυτών των οργάνων.
" ιρλανδική κυβέρνηση σαφώς παραβιάζει την οδηγία γιατί προφανώς δεν έχει καμία πρόθεση ούτε να εξεύρει επαρκείς πόρους ούτε να διασφαλίσει την ανεξαρτησία μιας αρχής, τη χρηματοδότηση της οποίας μείωσε στο ήμισυ υποχρεώνοντας σε παραίτηση τα μισά μέλη του συμβουλίου της.
Louis Grech  
γραπτώς. - Με βάση το επίμονο χάσμα ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες όσον αφορά τα ποσοστά ανεργίας, τις αμοιβές και την πρόσβαση σε διοικητικές θέσεις, καλώ τα κράτη μέλη να επιταχύνουν την εφαρμογή της οδηγίας 2002/73/EΚ, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα ότι οι διατάξεις της θα μεταφερθούν πλήρως και αποτελεσματικά στην εθνική νομοθεσία. Με τη χρηματοπιστωτική κρίση σε εξέλιξη, ανησυχώ γιατί η βραδεία ή κακής ποιότητας εφαρμογή της εν λόγω οδηγίας ενδέχεται να επιτείνει τις ανισότητες των φύλων, να θέσει σε κίνδυνο την εκπλήρωση των στόχων της στρατηγικής της Λισαβόνας και να αποτρέψει την ΕΕ από το να αναπτύξει το πλήρες δυναμικό των οικονομικών της ικανοτήτων.
Θλιβερή είναι επίσης και η επιλογή ορισμένων κρατών μελών να περιορίσουν το πεδίο εφαρμογής των απαγορευμένων μορφών διακρίσεων, τηρώντας μόνο εν μέρει την οδηγία 2002/73/EΚ. Είναι απογοητευτικό το γεγονός ότι παρά τις πολυάριθμες μελέτες για το θέμα αυτό, ορισμένοι βουλευτές των εθνικών κοινοβουλίων εξακολουθούν να παραμελούν τις καταστροφικές επιπτώσεις των διακρίσεων και της σεξουαλικής παρενόχλησης στο ηθικό και την παραγωγικότητα των εργαζομένων.
Προκειμένου να υλοποιούνται καλύτερα οι πρακτικές κατά των διακρίσεων και της παρενόχλησης είναι απαραίτητο να επιτευχθεί η συμμετοχή των ενδιαφερομένων κοντά στον τοπικό πληθυσμό, μέσα από ενημερωτικές εκστρατείες, τη χρήση των ΜΚΟ, καθώς και μέσα από πιο επίσημα μέσα, όπως είναι οι ειδικές διατάξεις σε συλλογικές συμφωνίες και η εθνική νομοθεσία σε σχέση με την ισότητα των φύλων.
Zita Pleštinská  
γραπτώς. - (SK) Με την έγκριση ενός ευρωπαϊκού νόμου ξεκινά η διαδικασία μεταφοράς και εφαρμογής της οδηγίας σε κάθε κράτος μέλος. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο παρακολουθεί προσεκτικά τη μεταφορά κάθε οδηγίας, παράδειγμα του οποίου είναι η έκθεση της συναδέλφου βουλευτού Teresa Riera Madurell που εξετάζει την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών.
" Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων εργάζεται εντατικά προκειμένου να επιστήσει την προσοχή στο γεγονός ότι οι διακρίσεις με βάση το φύλο εξακολουθούν να υπάρχουν σε πολλούς τομείς της κοινωνικής και πολιτικής ζωής. " βραδεία και κακής ποιότητας εφαρμογή της οδηγίας 2002/73/EΚ θέτει σε κίνδυνο το επίτευγμα της Στρατηγικής της Λισαβόνας και την ανάπτυξη του πλήρους δυναμικού των κοινωνικών και οικονομικών ικανοτήτων της ΕΕ.
Καλώ την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να θεσπίσουν σαφείς, λεπτομερείς και μετρήσιμους δείκτες ίσης μεταχείρισης, καθώς και πρότυπα αξιολόγησης των σχέσεων των φύλων. Πιστεύω ότι το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων το οποίο θα τεθεί σε λειτουργία θα συνεισφέρει σε μεγάλο βαθμό μέσα από τις δραστηριότητές του στον τομέα της ισότητας των φύλων.
Πιστεύω ακράδαντα ότι μια επιτυχής μεταφορά της εν λόγω οδηγίας μπορεί να επιτευχθεί κάνοντας κοινή χρήση ορθών πρακτικών και υιοθετώντας θετικά μέτρα σε τομείς όπου έχουν εντοπισθεί διακρίσεις .
Rovana Plumb  
Με χαρά διάβασα στην ιστοσελίδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ότι το θέμα της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών βρίσκεται στην τρίτη θέση των πλέον διαβασμένων άρθρων του 2008. Το τεράστιο ενδιαφέρον για το θέμα αυτό μας δείχνει ωστόσο ότι μένουν ακόμη πάρα πολλά να γίνουν, κυρίως στον τομέα της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών όσον αφορά την πρόσβαση στην απασχόληση, στην επαγγελματική εκπαίδευση και την προαγωγή. Από την άποψη αυτή, η έκθεση της Teresa Riera Madurell είναι επιτυχής γιατί διασαφηνίζει το ρόλο των εργοδοτών και της κοινωνίας των πολιτών στην προώθηση της ισότητας των φύλων.
Πιστεύω ότι η Επιτροπή έχει να διαδραματίσει εξαιρετικά σημαντικό ρόλο στη μάχη για την καθιέρωση της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στο χώρο εργασίας. Πρέπει να εξακριβώσει κυρίως τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη της ΕΕ λαμβάνουν θετικά μέτρα σε σχέση με τα μειονεκτήματα που συναντούν οι γυναίκες στην επαγγελματική τους σταδιοδρομία. Αναφέρομαι συγκεκριμένα στην ένταξη και τήρηση της αρχής της ισότητας των φύλων στις διοικητικές και πολιτικές αποφάσεις των κρατών μελών.
Ταυτόχρονα με την υποβολή των εκθέσεων στην Επιτροπή κάθε τέσσερα χρόνια, κάθε κράτος μέλος πρέπει να προσφέρει μια συνεκτική παρουσίαση των ισχυουσών κυρώσεων που επιβάλλονται για την παραβίαση της εν λόγω οδηγίας, κάτι το οποίο θα βοηθούσε καθοριστικά στη θέσπιση της ανταλλαγής εμπειριών και ορθών πρακτικών.
