Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Stevenson
Mijnheer de Voorzitter, ik zie in de notulen dat twee parlementsleden gisteren gesproken hebben over hun vertraagde vluchten naar Straatsburg van afgelopen maandag. Ik wil hier aan toevoegen dat de vlucht uit Amsterdam vanaf Schiphol in eerste instantie ook vertraagd was en vervolgens zelfs helemaal werd geannuleerd. Wij moesten daardoor uitwijken naar het vliegveld Bazel-Mulhouse. Ons werd meegedeeld dat er na aankomst een bus voor ons klaar zou staan. Uiteindelijk hebben we na aankomst 45 minuten moeten wachten voordat de bus arriveerde. Het gevolg was dat wij pas maandagavond om half negen hier waren. Voor sommige mensen betekende dat een reistijd van meer dan twaalf uur.
Door deze hopeloze service en de daaruit voorvloeiende problemen is het een bijna onmogelijke opgave om 's maandags op tijd in Straatsburg te zijn. Als de Franse regering erop blijft staan dat wij in Straatsburg vergaderen, zou zij er op zijn minst voor kunnen zorgen dat er bussen klaar staan om de passagiers op te halen die naar Bazel moesten uitwijken. Als dat niet gebeurt, heeft het voor ons weinig zin om te proberen op maandag op tijd in Straatsburg aanwezig te zijn om vergaderingen bij te wonen of andere zaken te regelen. Ik vraag mij af of dit in de notulen opgenomen kan worden.

Peijs
Voorzitter, ik was gepland in hetzelfde vliegtuig en ik schaam mij te moeten zeggen dat het hier om de KLM ging, onze nationale luchtvaartmaatschappij, en ik hoop dat dat de volgende keer, ook met de samenwerking met een andere luchtvaartmaatschappij, beter kan.
(De notulen worden goedgekeurd)

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een opmerking over de agenda van vandaag. Op maandag hebben wij besloten de verklaring van de Raad over de vijftigste verjaardag van de Conventie van Genève uit te stellen. Vandaag worden alle andere punten van de agenda behandeld, maar niet de Conventie van Genève. Dat punt is tot de volgende vergaderperiode in maart uitgesteld. Het staat per vergissing nog op de agenda van vandaag.

De Voorzitter
Mijnheer Swoboda, hetgeen u zojuist naar voren heeft gebracht kan ik bevestigen. Het gaat inderdaad om een drukfout. De rondgedeelde tekst is niet geldig, daar besloten is de discussie uit te stellen.

Taylor
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen maar zeggen dat ik vanochtend toen ik hier binnenkwam twee mensen buiten het halfrond zag roken. Het stonk echt afschuwelijk! Zou u hier iets tegen kunnen doen?

De Voorzitter
Ik vrees dat ik persoonlijk hier niets aan kan doen, maar u heeft gelijk. Wij dienen snel afspraken te maken over goede manieren, ook voor diegenen die zich niet wensen te houden aan de door onszelf vastgestelde verbodsbepalingen.
Ten aanzien van de vertragingen van vliegtuigen en de daaruit voortvloeiende problemen stel ik voor, dat we een kleine werkgroep oprichten - hoe klein weet ik niet - van personen die voor deze vergaderperiode moeilijkheden hebben ondervonden om Straatsburg te bereiken. Deze werkgroep zou dan de omvang en de aard van de problemen die zich hebben voorgedaan, in kaart kunnen brengen.

Samenhang van de verschillende beleidsvormen van de Unie met het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de samenhang van de verschillende beleidsvormen van de Unie met het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid.

Amado
 - (PT) Mijnheer de Voorzitter, met veel genoegen richt ik mij, voor het eerst namens het voorzitterschap van de Raad, tot deze Vergadering. Ik weet dat het Europees Parlement ook in de nabije toekomst een zeer belangrijke rol zal spelen in het uitdiepen van het Europees ontwikkelingssamenwerkingsbeleid. De verklaring die ik tot mijn grote eer ten overstaan van u mag afleggen, gaat over de samenhang van het beleid van de Europese Unie met de ontwikkelingssamenwerking.
Vanzelfsprekend laat ik het aan de Commissie over om de door mij gemaakte opmerkingen aan te vullen en wel vanuit haar eigen invalshoek. Allereerst wil ik benadrukken dat allen in de Europese Unie het als noodzakelijk ervaren twee dingen met elkaar te verzoenen. Voor velen hebben de levensomstandigheden een buitengewone ontwikkeling en vooruitgang gekend. Met name onder invloed van de grote impuls die de afgelopen decennia in toenemende mate is uitgegaan van de technologische ontwikkeling, hebben brede lagen van de wereldbevolking hun welvaart en levensomstandigheden zien verbeteren. Die verbeterde levensomstandigheden moeten echter verzoend worden met het feit dat tegelijkertijd het toch al groot gebrek aan evenwicht tussen enkele regio's en bepaalde geopolitieke formaties van onze planeet verder is toegenomen. Daardoor worden de internationale stabiliteit en de vrede in gevaar gebracht, wat ons allen de door ons geweten ingefluisterde plicht geeft te trachten ons beleid beter af te stemmen op het streven naar meer stabiliteit en evenwicht tussen de verschillende gebieden van onze planeet.
Dit betekent dat wij opnieuw moeten nadenken over het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid, dat ons antwoord is op de mondialisering van de economische en financiële markten. Men heeft vastgesteld dat het gebrek aan evenwicht in de voorwaarden waaronder deze markten functioneren, steeds groter wordt. Daardoor zijn wij gedwongen ons ontwikkelingssamenwerkingsbeleid bij te sturen en tegelijkertijd daarmee nieuwe wegen in te slaan. Wij moeten dus beginnen met een geheel nieuwe opzet van het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid en daarom moet mijns inziens ons optreden gericht zijn op een viertal essentiële punten.
Ten eerste moet er bij het beleid meer donoroverleg zijn tussen alle internationale actoren. Dat vereist meer coördinatie, grotere samenhang en een betere overeenstemming tussen humanitaire hulpverlening en ontwikkelingssamenwerkingsbeleid. Ook moet het multilaterale systeem versterkt worden en meer aandacht geschonken worden aan het schuldenprobleem en aan de vraagstukken inzake financierings- en ontwikkelingssamenwerking. Tegelijkertijd moet men echter ook voor de landen die nu hulp ontvangen een aantal nieuwe ijkpunten vaststellen. Hierbij doel ik met name op de eis corruptie te bestrijden, op het toepassen van democratie en goed bestuur als fundamentele principes van de ontwikkeling van het politieke systeem in die landen en ook op de noodzaak bijzondere aandacht te schenken aan het interne armoedebestrijdingsbeleid van die landen.
Ten tweede moeten wij in deze nieuwe opzet van het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid natuurlijk een meer geïntegreerde visie op ontwikkeling tot uiting brengen. Ontwikkelingshulp mag niet worden gezien als het enige element van dit beleid. Men moet juist de andere beleidsvormen, zoals het financieel beleid en het handels- en investeringsbeleid, een steeds grotere rol toekennen. Dit houdt echter ook verband met de noodzaak deze geïntegreerde visie op ontwikkeling haar beslag te doen vinden in zowel het algemene beleid als het beleid van de verschillenden donorlanden.
Ten derde moeten wij met deze nieuwe opzet een beleid verwezenlijken waarmee doelstellingen daadwerkelijk kunnen worden nagestreefd. Na overleg tussen de, internationaal gezien, belangrijkste donorlanden, met name op basis van een belangrijk document van het Comité voor ontwikkelingshulp van de OESO, is het vanaf 1995 mogelijk geworden enkele belangrijke doelstellingen als richtsnoer vast te leggen voor het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid en de uitvoering daarvan, zowel op nationaal als op internationaal niveau. Een van de doelstellingen is de armoede tot het jaar 2015 met de helft te verminderen. Dat kan geschieden door verlenging van de leerplicht, een aanzienlijke vermindering van de kindersterfte en met een pakket maatregelen ter bevordering van het sociaal welzijn. Meer dan eenderde van de wereldbevolking leeft in extreme armoede en zo'n miljard mensen zou door het genoemde beleid uit deze situatie kunnen worden gered. Dat zou natuurlijk een geweldig resultaat zijn, maar om dat te bereiken moet zich daarvoor ongetwijfeld heel de internationale gemeenschap met alle kracht inzetten.
Dan kom ik nu bij het vierde element van de nieuwe opzet. Het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid wordt met name de laatste jaren steeds meer gezien als een allesomvattende kwestie waarvoor een sterk internationaal leiderschap nodig is. Het gecoördineerde optreden van de verschillende organisaties van de Verenigde Naties, en van de organisaties van Bretton Woods, heeft hieraan een belangrijke bijdrage geleverd. Met name moet gewezen worden op de belangrijke impulsen die zowel de Wereldbank als het Internationaal Monetair Fonds aan dit debat hebben gegeven. Ik noem hier met name de nota Comprehensive Framework van de Wereldband, en het feit dat voor het eerst een instelling als het IMF het probleem van armoedebestrijding centraal stelt in haar politieke richtsnoeren, en een band legt tussen schuldverlichting en armoede, iets wat tot nu toe ondenkbaar was voor deze instelling. Juist ook met het oog op deze nieuwe rol van de internationale organisaties bij de ontwikkelingsproblemen zijn wij gedwongen na te denken over de rol van de Europese Unie.
Volgens het Portugees voorzitterschap moet de Europese Unie zorgen voor een betere overeenstemming tussen haar toonaangevende rol in de wereld, als belangrijkste donor, en een actievere leidersrol in het streven naar vernieuwing van het internationaal ontwikkelingssamenwerkingsbeleid. Daarbij moet de Europese Unie haar capaciteiten ontwikkelen voor coördinatie en overleg, met name met de Verenigde Naties en de daartoe behorende organisaties en de instellingen van Bretton Woods.
Om de rol van de Europese Unie in het internationaal ontwikkelingssamenwerkingsbeleid te kunnen versterken is het volgens ons noodzakelijk drie soorten acties te ontplooien. In de eerste plaats moet de doeltreffendheid van het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid van de Unie worden verbeterd. Zoals bekend is er in 1995 een algemene evaluatie gemaakt van het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid en onder het Duits voorzitterschap zijn de conclusies gepresenteerd van deze algemene evaluatie. In de conclusies wordt het accent gelegd op de noodzaak van een meer samenhangend beleid van de Europese Unie en een algemene strategische visie van de Unie op de ontwikkelingsproblematiek. Meer in het bijzonder wordt gewezen op de noodzaak van een betere coördinatie en complementariteit van de beleidsvormen, op harmonisatie en vereenvoudiging van de wijze waarop de uitvoering van het huidige samenwerkingsbeleid in de Unie wordt georganiseerd, op de noodzaak van een efficiënter hulpbeheer en met name de herziening van de uitvoeringswijze van die hulp, op de noodzaak van verbetering van het evaluatiesysteem en van meer transparantie in de hulpverlening.
In de tweede plaats moet ik wijzen op de noodzaak van een betere aansluiting van het beleid van de Unie op dat van lidstaten. Het is bekend dat nu een belangrijk deel van de hulp verleend wordt uit hoofde van het nationale beleid van de lidstaten. Deze beleidsvormen vullen elkaar niet altijd aan en worden niet gecoördineerd. Veel verspilling en inefficiëntie van het beleid van de Europese Unie vloeien juist voort uit dat onvermogen tot coördinatie en uit dat gebrek aan complementariteit tussen wat elke lidstaat doet en wat de instellingen van de Europese Unie doen of voorhebben. Volgens ons moeten wij absoluut zo snel mogelijk ervoor zorgen dat het beleid van de lidstaten en dat van de Unie beter op elkaar aansluiten en beter worden gecoördineerd.
In de derde plaats wil ik wijzen op de versterking en de samenhang van het beleid van de Unie, wat het centrale thema is bij dit debat. Ten eerste beseffen wij allemaal dat het niet volstaat de voorwaarden voor hulpverlening te verbeteren, maar dat een betere aansluiting op andere beleidsvormen van de Europese Unie nodig is. Dan worden de ontwikkelingsdoeleinden niet alleen bewerkstelligd met hulpverlening en bijstand, maar vooral ook met een meer geïntegreerde visie op de verschillende beleidvormen die bijdragen tot de ontwikkelingsdoelen. In juni 1997 heeft de Raad een resolutie aangenomen en kreeg de Commissie de taak evaluatieverslagen voor te leggen, waarvan het eerste in mei 1999 is gepresenteerd. In dat verslag worden al een aantal elementen van beleidscoördinatie vastgelegd, met name op het vlak van vredesopbouw, voedselveiligheid, visserij en migratie. Bovendien wacht men zoals bekend op een mededeling van de Commissie over samenhang, evenals op een mededeling over het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid. Het spreekt vanzelf dat dit debat de komende maanden onder het Portugees voorzitterschap verrijkt zal worden met de bijdragen die de Commissie voor ons in petto heeft.
Er zal natuurlijk altijd paal en perk zijn gesteld aan de samenhang tussen de verschillende beleidsvormen. Een zekere mate van tegenspraak tussen de beleidsvormen kan dan ook juist een aansporing zijn om een evenwicht te bereiken tussen tegenstrijdige, of onverenigbare belangen in de Europese Unie en deze tegen elkaar af te wegen. Alleen op die wijze is het mogelijk met eventuele tegenspraken in de beleidsvormen om te gaan. Los daarvan willen wij echter benadrukken dat wij, als wij een grotere samenhang willen bewerkstelligen tussen de beleidsvormen van de Europese Unie, in de huidige context en het huidige tijdsgewricht, serieus moeten nadenken over een aantal zaken die verband houden met de dynamiek van de Unie. In de eerste plaats wil ik de interne dynamiek van de Europese Unie noemen, die vooral voortvloeit uit het Verdrag van Amsterdam. Dat Verdrag versterkt de politieke dimensie van de Unie, hetgeen onvermijdelijk gevolgen heeft voor de samenhang van de beleidsvormen als uitgangspunt voor de ontwikkelingssamenwerking. Ook zullen wij het verloop van de werkzaamheden in het kader van de intergouvernementele conferentie moeten afwachten en zien welke dynamiek bij de uitbreiding op gang wordt gebracht. Dan kan worden vastgesteld in hoeverre de interne dynamiek van de Unie de richting zal uitgaan van een versterking van de samenhang in de beleidsvormen en met name in hoeverre de interne dynamiek door adequate institutionele akkoorden een bijdrage kan leveren aan dat doel op het vlak van de ontwikkelingssamenwerking.
Het tweede aspect dat wij bij de bewerkstelliging van beleidssamenhang voor ogen moeten houden is het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid in het kader van het buitenlands beleid van de Unie. Wij weten dat het buitenlands beleid van de Unie een nieuwe fase is ingegaan. Door de benoeming van de hoge vertegenwoordiger, de instelling van een snelle interventiemacht en een militair centrum voor crisisbeheer is de Unie steeds nadrukkelijker aanwezig en deze dynamiek mogen wij niet onderschatten wanneer wij spreken over de rol van het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid. Bovendien zijn er ook nog andere zaken, zoals de politieke dialoog, het goedkeuren van gemeenschappelijke standpunten of gemeenschappelijk optredens, de voorbereiding van gemeenschappelijke strategieën, preventieve diplomatie en het ontwikkelen van regionale preventie- en crisisbeheerscapaciteiten. De uitvoering en de verdere ontwikkeling van deze instrumenten zal zeker een belangrijke bijdrage leveren aan de versterking van de rol van het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid in het kader van het buitenlands beleid van de Europese Unie.
Laten wij er geen doekjes om winden: ook in de Europese Unie zal de inbedding van het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid in het buitenlands beleid ongetwijfeld dezelfde weg moeten afleggen als het ontwikkelingbeleid in vele lidstaten. Om het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid beter uit de verf te doen komen moeten de besluitvormingsmechanismen versterkt worden en is er behoefte aan een institutionele structuur waarmee gebruik kan worden gemaakt van de GBVB-middelen. Aldus kunnen de instrumenten van het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid beter worden afgestemd op de instrumenten van het buitenlands beleid.
Wij zijn ervan overtuigd dat wij moeten overschakelen van een postkoloniale benadering naar een echte Europese benadering van het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid. Wij weten immers dat het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid in Europees verband sterk beïnvloed wordt door het beleid van een aantal lidstaten vanwege hun postkoloniale betrekkingen.
Het derde aspect betreft het beleid van de Europese Unie en dat van de lidstaten. De samenhang van het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid op Europees vlak vereist ongetwijfeld een betere coördinatie van het beleid van de lidstaten met dat van de Europese Unie. Als wij er niet in slagen betere mechanismen in het leven te roepen voor de samenhang van de nationale beleidsvormen, zullen wij zeker moeilijkheden ondervinden bij de uitwerking van een kader voor meer samenhang in het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid van de Unie.
Het vierde en laatste aspect dat ik aan de geachte afgevaardigden ter overweging wil voorleggen betreft de rol van de Raad Ontwikkelingssamenwerking. Met name de afgelopen maanden is gesproken over de rol die deze Raad kan spelen in het beleid van de Unie. Er bestaat, zoals u weet, een levensgroot verschil tussen de status van het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid en de status van andere beleidsvormen van de Unie. Kijkt u maar eens naar de moeilijke besprekingen over het al of niet opnemen in de begroting van het EOF. Wij kunnen moeilijk meer samenhang tot stand brengen tussen de beleidsvormen van de Unie als de Raad Ontwikkelingssamenwerking geen actievere en ingrijpender rol speelt in de advisering over politieke besluiten die weliswaar in andere raden, in andere besluitvormingsinstanties aanhangig zijn maar bij uitstek het domein zijn van de ontwikkelingssamenwerking. Ongeacht of het nu om de landbouw-, de visserij-, de milieuraad of nog andere raden gaat, de Raad Ontwikkelingssamenwerking heeft tot nu niet de mogelijkheid gehad in die raden gehoord te worden of op te treden.
Zonder een actievere rol van de Raad Ontwikkelingssamenwerking in de algemene coördinatie van de politieke besluiten, die weliswaar rechtstreeks verband houden met het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid van de Europese Unie maar elders worden genomen, zal het zeer zeker uiterst moeilijk zijn een meer samenhangend beleid van de Europese Unie voor ontwikkelingsdoelstellingen op poten te zetten. De woorden en gedachten van het Europees Parlement zullen ook deze keer ongetwijfeld opportuun en welkom zijn.

Nielson
Ik wil beginnen met iets te zeggen over de succesvolle onderhandelingen tussen de EU en de ACS-landen. Ik vond de deelneming aan deze onderhandelingen een uitstekende ervaring. Het feit dat de lidstaten als een team samenwerkten, deed mij deugd.
Het einde van de onderhandelingen was voor beide kanten ook reden tot grote tevredenheid, niet omdat de onderhandelingen voorbij waren, maar omdat iedereen zich ervan bewust was dat de EU en de 71 ACS-landen daadwerkelijk iets hadden bereikt. De wereld heeft behoefte aan zo' n resultaat. Dat is tevens een goed signaal met het oog op de algemene discussie over de mondialisering.
Ik wil enkele grote veranderingen in de nieuwe overeenkomst kort bespreken. Er is bijvoorbeeld uitdrukkelijk aandacht besteed aan de kwestie van corruptie. Ook zijn wij er voor de eerste keer in geslaagd om een kader te creëren voor de oplossing van het immigratieprobleem. Daarnaast stimuleren wij een participerende aanpak en zorgen wij ervoor dat de bevolking inspraak heeft in de hervormingen en beleidsterreinen die door de EU gesteund gaan worden. Het ontwikkelingssamenwerkingbeleid zal zich meer gaan richten op strategieën om de armoede te verminderen. De toekenning van steun zal niet alleen meer worden gebaseerd op de behoeften van elk land, maar ook op de wijze waarop het beleid in de betreffende landen wordt uitgevoerd. Om de ontwikkeling van de particulier sector te stimuleren, zal een investeringsfonds worden opgezet. De doelmatigheid van de beleidsinstrumenten zal worden verbeterd en er zal een nieuw flexibel systeem worden geïntroduceerd waardoor de Gemeenschap en het gesubsidieerde land in staat zullen zijn om hun samenwerkingsprogramma regelmatig aan te passen. De administratieve, en in sommige gevallen ook de financiële verantwoordelijkheden zullen worden gedecentraliseerd en overgeheveld naar lokale instanties om de doelmatigheid van de samenwerking te kunnen vergroten. Het beleidskader voor handels- en investeringsontwikkelingen zal worden verbeterd. De samenwerking op alle voor de handel belangrijke gebieden zal sterker worden gestimuleerd. Deze zal ook nieuwe aspecten omvatten zoals arbeidsvoorwaarden en de invloed van de handel op het milieu. Na Seattle ben ik ervan overtuigd dat u de betekenis van deze afspraken op waarde weet te schatten.
Graag wil ik nu enkele van de belangrijkste resultaten toelichten. In de eerste plaats noem ik het akkoord over enkele politieke kwesties. In de nieuwe overeenkomst wordt van beide kanten grote inzet gevraagd ter bevordering van het beginsel van goed bestuur als een fundamenteel en opbouwend onderdeel van het partnerschap. Hierdoor is een regelmatige dialoog mogelijk op een gebied dat door de Gemeenschap actief wordt gesteund. In de tweede plaats is er een nieuwe procedure vastgesteld in verband met schendingen van mensenrechten, democratische principes en rechtsregels. In vergelijking met de oude procedure wordt in de nieuwe procedure sterker de nadruk gelegd op de eigen verantwoordelijkheid van het betrokken land. Bovendien ontstaat er ruimte voor een flexibelere overlegprocedure, waardoor een echte dialoog kan worden gevoerd en de nodige corrigerende maatregelen kunnen worden genomen. In zeer spoedeisende gevallen van ernstige schendingen van die essentiële principes worden onmiddellijk maatregelen genomen en wordt de andere partij daarvan op de hoogte gesteld.
Ten derde hebben de EU en de ACS-landen overeenstemming bereikt over het gebruik van een nieuwe, specifieke procedure voor ernstige gevallen van corruptie. Dit is een echte doorbraak, zowel binnen het EU-ACS-kader als ook in de internationale betrekkingen in het algemeen. Deze procedure zal niet uitsluitend worden gehanteerd bij corruptie met EOF-geld, maar ook in andere situaties in landen waar de EG financiële verplichtingen heeft en corruptie een ernstige belemmering vormt voor het ontwikkelingsbeleid. Dit is een belangrijk aspect omdat de financiële steun immers wordt verleend met gemeenschapsgeld. Door het opnemen van een dergelijke bepaling in het partnerschapakkoord geven de EU en de ACS-landen een duidelijk signaal, dat ongetwijfeld door de Europese belastingbetalers, en hopelijk ook door de Europese investeerders, gewaardeerd zal worden.
Migratie is een ander nieuw thema in de ACS-EU-overeenkomst. Wij hebben een evenwichtige overeenkomst bereikt voor de onderlinge samenwerking op dit gebied. Deze nieuwe dimensie in het partnerschapakkoord is een weerspiegeling van de richtsnoeren van de EU en stroken met het Verdrag van Amsterdam en de conclusies van de Europese Raad van Tampere in Finland, van oktober jongstleden.
De Europese Unie wil een immigratie- en asielbeleid ontwikkelen en uitvoeren dat gebaseerd is op het principe van partnerschap met de thuislanden en -regio's van de immigranten en asielzoekers. De met de ACS-landen gesloten overeenkomst baant de weg voor nieuwe initiatieven, met name op het gebied van de rechten die burgers uit derde landen binnen de EU hebben en met betrekking tot maatregelen ter vergemakkelijking van hun integratie. Wij zijn ook een aantal bepalingen overeengekomen over kwesties die verband houden met illegale immigranten. De EU en de ACS-landen zullen een proces op gang brengen dat moet leiden tot de vaststelling van mogelijkheden en middelen tot repatriëring van illegale immigranten die zich op het grondgebied van een van de partijen bevinden. Dit geldt ook voor personen uit derde landen en stateloze personen. Met elk ACS-land zullen aparte onderhandelingen worden gevoerd om een kader te creëren waarbinnen dit proces zich zal afspelen.
Deze zeer innovatieve aanpak biedt mogelijkheden tot verbetering van goed bestuur. De overeenkomst biedt eveneens een goed kader om de wederzijdse beïnvloeding van handelssamenwerking en ontwikkelingshulp te stimuleren. Wij hebben ook overeenstemming bereikt over een procedure voor de sluiting van nieuwe handelsovereenkomsten, waarbij de nadruk zal worden gelegd op de liberalisering van de handel tussen de partijen en het opstellen van bepalingen voor de hieraan gerelateerde kwesties. We hebben de twijfels van de ACS-landen met betrekking tot het tijdspad van die handelsbesprekingen ongedaan kunnen maken.
De onderhandelingen zullen uiterlijk in 2002 beginnen. De voorbereidingsperiode van twee jaar zal niet alleen gebruikt worden om de regionale integratieprocessen aan te moedigen, maar ook om de onderhandelingskracht van de ACS-landen in de handelsbesprekingen te versterken. Voor de onderhandelingen is een periode van zes jaar gepland. Wij zullen op twee manieren rekening houden met de economische en sociale beperkingen van de ACS-landen: in de eerste plaats door de economische en commerciële hervormingen aan te vullen met een ontwikkelingsbeleid op menselijk en sociaal gebied en, in de tweede plaats, door de ACS-landen te ondersteunen bij het proces dat nodig is om van hen actieve deelnemers in het internationaal economisch en handelsbestel te maken, door middel van capacity building en samenwerking in multilaterale fora.
Deze aanpak zal uiteindelijk leiden tot een volledig WTO-compatibele structuur. Bedrijven zullen dan sneller geneigd zijn hun banden met hun ACS-partners te versterken. De binnenlandse en buitenlandse investeringen zullen toenemen en er zal meer kennis en technologie worden overgedragen. Hierdoor zal de concurrentiepositie van de ACS-landen in snel tempo versterkt worden en zal bovendien hun geleidelijke integratie in de wereldeconomie worden vergemakkelijkt. Bovendien zal de overeenkomst met de EU als een anker fungeren. Deze zal onvermijdelijk de basis gaan vormen voor de economische hervormingen, net zoals de verplichtingen die voor beide partijen voortvloeien uit de overeenkomst, zullen zorgen voor stabilisatie van de nationale en economische hervormingen. De grondgedachte achter deze nieuwe aanpak is ook gebaseerd op het principe dat de combinatie van een open handelsbeleid met een sociaal ontwikkelingsbeleid tot economische groei en minder armoede zal leiden.
Een ander belangrijk aspect is de verbetering van het handelsregime van de EU voor de minst ontwikkelde landen, waarvan er 39 deel uitmaken van de ACS-groep. Dit proces zal zich de komende vijf jaar voltrekken, zodat de exporteurs in de ontwikkelingslanden in 2005 voor vrijwel al hun producten vrije toegang tot de EU-markt zullen hebben.
Voor de omvang van het volgende EOF heeft de EU al een financieel voorstel gedaan. Het is gebaseerd op het principe volgens welke de noodzaak van handhaving van financiële ondersteuning op grote schaal - in een periode waarin er op de begrotingen slechts weinig geld beschikbaar is voor officiële ontwikkelingshulp - in overeenstemming gebracht moet worden met de noodzaak van meer efficiëntie van de communautaire steun.
Op dit moment is 9,5 miljard euro van de voorheen beschikbare EOF-middelen niet vastgelegd. De EU dient zich in te spannen om deze saldi samen met de nieuwe EOF-gelden binnen een periode van zeven jaar zinvol te besteden, dat wil dus zeggen vóór de inwerkingtreding van een nieuw financieel protocol. Dit zou betekenen dat de Gemeenschap gedurende deze periode het jaarlijks volume aan vastleggings- en betalingskredieten aanzienlijk kan vergroten. In de komende jaren is er dus geen sprake van verminderde inspanningen, in tegendeel, wij zijn op weg naar een periode van grotere inspanningen.
Een dergelijk engagement vraagt natuurlijk van beide kanten een diepgaande hervorming van de procedures en uitvoeringsmodaliteiten. Er is een duidelijk verband tussen het interne hervormingsproces van de Commissie en onze mogelijkheden om steun te verlenen op grond van het akkoord met de ACS-landen.
Wat het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid betreft, lijkt de mondiale context drastisch veranderd te zijn. Ik ben vooral bezorgd over de marginalisatie van veel staatshuishoudingen, over de toenemende armoede in de wereld, over de behoefte aan een beter management van de vele factoren die het milieu beïnvloeden, over de destabiliserende effecten van migratie en de zorgwekkende consequenties van gewapende conflicten en wijdverbreide ziekten.
Wij dienen binnen dit mondiale kader onze eigen plaats te bepalen. De evaluaties van de EG-hulp zijn gelukkig nuttige hulpmiddelen om onze activiteiten op dit vlak te verbeteren en hopelijk ook om de zojuist genoemde uitdagingen succesvol het hoofd te bieden.
Als resultaat van die evaluaties zou ik de aandacht willen vestigen op de volgende problemen. De doelstellingen van het Gemeenschapsbeleid zijn te talrijk en te vaag, en dit heeft een ongunstige weerslag op de samenhang. Dit is niet alleen een gevolg van de complexiteit van onze eigen structuren, maar ook van een duidelijk gebrek aan consistentie tussen de beleidsvormen en de belangen van de lidstaten.
Het steunstelsel van de Commissie is te ingewikkeld en te gefragmenteerd qua instrumenten, procedures en institutionele mechanismen. Vaak zijn het eerder de beschikbare instrumenten die het beleid bepalen dan de doelstellingen en de duidelijk gedefinieerde prioriteiten. De beschikbare mankracht is te gering voor de omvang van de hulp die wij moeten beheren. Om 10 miljoen Amerikaanse dollar te beheren, beschikken we in de Commissie gemiddeld over 2,9 medewerkers. Bij de Wereldbank is dat 4,3 medewerkers en in de grote lidstaten tussen de 4 en 9 medewerkers. Dit is een reëel probleem: er zijn te veel verschillende financiële instrumenten, elk met zijn eigen kenmerken en met name elk met een eigen serie begrotingslijnen. Dit valt moeilijk te rijmen met de behoefte aan een efficiënt beheersysteem.
Om deze problemen aan te pakken en op te lossen dient de Commissie een echte dialoog met de lidstaten en het Parlement te beginnen. Het is absoluut van cruciaal belang dat we de samenhang op een realistische en pragmatische manier benaderen. Dat betekent dat het debat binnen het geëigende institutionele kader gevoerd dient te worden, en dat kader bestaat in dit geval uit de Raad en het Parlement.
Er dient ook aandacht te worden besteed aan het gebrek aan coördinatie tussen de vijftien lidstaten onderling en tussen de lidstaten en de Gemeenschap. Door het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid van de Gemeenschap te richten op internationaal erkende doelstellingen en strategieën wordt de weg geplaveid voor een betere complementariteit met het beleid van de lidstaten. Dit komt heel sterk overeen met hetgeen minister Amado zojuist heeft voorgesteld. Als we het tegenwoordig over beleid hebben, betekent dat automatisch dat we ons ook moeten richten op een convergentieproces. Dat vormt namelijk een deel van de oplossing.
Wij zijn bezig met het formuleren van nieuwe beleidsrichtsnoeren en daarbij is het noodzakelijk om prioriteiten te definiëren voor de activiteiten van de Gemeenschap. Alles is veel complexer geworden en dat geldt ook voor de samenwerking op ontwikkelingsgebied. Geen enkele donor is in staat om het hele scala thema's in zijn eentje te dekken. Het gaat namelijk zowel om macro-economische kwesties en het creëren van wet- en regelgeving, als om nieuwe thema's met veel onderlinge raakvlakken zoals gender, milieu, goed bestuur en institutionele hervormingen.
Het is belangrijk dat wij flexibele mechanismen gaan gebruiken waardoor een taakverdeling mogelijk wordt op basis van de deskundigheid en het vermogen van de verschillende, in een ontwikkelingsland actieve donoren. Dit dient op het niveau van de lidstaten te gebeuren en moet uiteindelijk leiden tot de formulering van sectorale beleidsvormen voor de activiteiten van de Gemeenschap. Dat is het doel dat we willen bereiken.
Bij de vaststelling van de prioriteiten van de EG-steun moet rekening worden gehouden met de specifieke kenmerken van de Gemeenschap in vergelijking met de lidstaten en de internationale instellingen. Ik wil er slechts een paar noemen. Wij hebben mogelijkheden om het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid te combineren met het handelsbeleid, waarbij synergie tussen financiële hulp en economische samenwerking gegarandeerd dient te worden. Wij zijn neutraal en waarborgen de algemene belangen van de Gemeenschap. Verder vertegenwoordigen wij een kritieke massa en zijn wij in staat om relatief grote taken uit te voeren in vergelijking met hetgeen de individuele lidstaten normaal gesproken doen. Ook onze aanwezigheid ter plekke is van belang. Eigenlijk vind ik het feit dat wij zelf een succesvol regionaal samenwerkingsverband hebben opgezet het allerbelangrijkste resultaat. Daardoor worden wij overal ter wereld als een neutrale, welkome partner in dit experiment beschouwd, en daar kan niemand anders zich op beroepen.
Het is van essentieel belang om de efficiëntie van het Gemeenschapsbeleid te vergroten en een meer operationeel strategisch kader te ontwikkelen. Dit is de tweeledige uitdaging waar de Commissie mee wordt geconfronteerd. In de komende maanden dient zij een voorstel te doen voor een algemene beleidsverklaring. Wij zullen een brede en open overlegprocedure op gang brengen en de standpunten van de verschillende belanghebbende partijen inzamelen. Deze overlegprocedure vind ik bijna net zo belangrijk als de inhoud en wij dienen alle mogelijke middelen te gebruiken om zelf actief aan dit proces deel te nemen. Wij nodigen iedereen hierbij uit om hetzelfde te doen.
Naast dit initiatief hebben wij ook een procedure op gang gebracht om de beleidssamenhang te verbeteren en om de reële en imaginaire problemen in dit verband boven water te brengen en duidelijk te definiëren. Dit is een voortdurend proces en ik beschouw dit als een soort continue poging tot kwaliteitscontrole. Ik nodig het Parlement uit om deel te nemen aan deze continue poging tot verbetering van de samenhang van onze activiteiten.

Maij-Weggen
Voorzitter, in de eerste plaats dank aan de heer Amado voor zijn woorden en ook dank aan de heer Nielson. Ik ben ook blij dat de heer Amado over het EOF heeft gesproken. Het probleem zit echter niet hier, bij dit Parlement, en ook niet bij de Commissie; de Raad moet de stap zetten om het EOF te budgetteren, dus moet die preek eigenlijk in de Raad worden gehouden.
Voorzitter, ook dank aan de heer Nielson. Hij heeft uitgebreid gesproken over het nieuwe Lomé-Akkoord, maar dat is niet echt het onderwerp van de bijeenkomst van vanmorgen. Wij wilden spreken over de coherentie. Dat is het thema. Al sinds het begin van de jaren negentig hebben het Europees Parlement, de Europese Commissie en de Europese Ministerraad onderkend dat het niet goed zit met die coherentie van het Europees beleid, met name op het gebied van de ontwikkelingssamenwerking en bij andere beleidsonderdelen van de Unie.
Diverse keren is er aandacht gevraagd voor dat probleem, in 1992, in 1995 en 1997. De voorbeelden staan allemaal in een resolutie die voor ons ligt. Zelf heb ik al jaren vragen gesteld over deze problematiek. In 1997 is de verplichting tot coherentie van beleid zelfs opgenomen in het Verdrag van Amsterdam. In 1998 is er bovendien afgesproken dat een jaarlijks rapport zou worden uitgebracht door de Europese Commissie waaruit verbeteringen zouden moeten blijken. Maar wat hebben wij sindsdien gezien? Mooie woorden, ook vandaag weer, maar geen rapport. Het is eigenlijk te gek voor woorden. Er wordt erkend dat er sprake is van tegenstrijdig beleid. Er worden keer op keer goede voornemens geformuleerd maar er gebeurt in feite niets. Het is dus terecht dat wij dit vandaag hier aan de orde stellen.
Om die tegenstrijdigheden te illustreren wil ik enkele voorbeelden noemen. Een aantal ontwikkelingslanden produceren suikerriet voor de suikerproductie. In de Unie wordt ook suiker geproduceerd via suikerbieten. Om te voorkomen dat die goedkope suiker uit de ontwikkelingslanden de duurdere suiker uit de EU beconcurreert, wordt er dan een flinke invoerheffing op die rietsuiker gezet. Het gevolg is dat de export van rietsuiker uit de betrokken landen naar de Unie flink wordt beperkt. Tegelijk geven we enorm veel ontwikkelingshulp aan die landen. Een minister uit één van de Caribische eilanden die suikerriet produceren zei eens tegen mij: Als u gewoon onze suiker toegang gaf tot de Europese Unie, dan hadden wij uw ontwikkelingshulp helemaal niet nodig.
Nog zo'n voorbeeld: de cacao. De Europese Unie wil een percentage van 5% alternatieve vetten in chocolade toestaan om de interne markt te harmoniseren. Dat zou ook nul procent kunnen zijn, daarmee zou de interne markt ook geharmoniseerd zijn. Als je het op 5% zet, waar het nu naar toe lijkt te gaan, dan weet je bijna zeker dat je honderdduizenden kleine cacaoboeren in ontwikkelingslanden benadeelt. Toch lijkt het die kant op te gaan. Waar zijn wij dan eigenlijk mee bezig? Dat is ook typisch het beleid waarvan onze burgers zeggen: wat doet Brussel eigenlijk. Het lijkt erop dat het Europese bedrijfsleven hier belangrijker is dan onze eigen principes, onze eigen coherenties en de belangen van de ontwikkelingslanden.
Ook op het gebied van sancties en embargo's zijn er schokkende voorbeelden. Waarom wel een olieboycot tegen Haïti en niet tegen Birma, waar een gekozen president vast zit, een parlement naar huis is gestuurd en een deel van de parlementsleden gevangen is gezet of zelfs is vermoord? Waarom geen olieboycot tegen Soedan, waar nog steeds veel gevechten plaatsvinden, nota bene met wapens die betaald worden met geld van de oliemaatschappijen die werken in de gebieden waar de vluchtelingen zitten? De incoherentie is duidelijk huizenhoog.
Wij hebben nu ook weer van de heer Nielson een mooi voorbeeld gehoord over het nieuwe Lomé-Akkoord. Als het nieuwe Lomé-Akkoord gewoon in werking wordt gesteld zonder dat al die incoherenties uit het beleid worden gehaald, dan is het beleid op zand gebouwd om maar een bijbelse uitdrukking te gebruiken. De Raad heeft keer op keer de voorbeelden genoemd waar het fout zit: in de landbouw, in de handel, in de conflictpreventie, in de vredesoperaties, in de visserij, in de migratie, in het milieu. Commissaris Nielson, waar wij op zitten te wachten, is op een goed rapport over die incoherenties en op een aantal concrete voorstellen om die incoherenties uit het beleid te halen. Nogmaals, anders zullen al uw mooie voorbeelden, al uw prachtige beleid - en dat zeg ik ook tegen de staatssecretaris - op zand zijn gebouwd en zal er niet veel van terechtkomen. De burgers spreken ons erop aan. Wij hebben het zelf al vanaf 1992 gezegd: dit is het onderwerp van dit debat. Ik hoop dat deze boodschap goed tot u doordringt en ik hoop echt dat u binnenkort met een rapport met maatregelen komt.

Van den Berg
Mijnheer de Voorzitter, geachte Raadsvoorzitter, geachte commissaris, geachte collega's, geheel in de geest van mijn collega Maij-Weggen geloof ik dat wij hier zitten met een reeks van vertegenwoordigers die allemaal hartgrondig op dit onderwerp willen ingaan. Wij spreken over een onderwerp dat van fundamenteel belang is voor de Europese Unie.
Laat ik beginnen met heel precies aan te geven waarover wij hier debatteren. Artikel 178, titel XX van de geconsolideerde Verdragen van de Europese Unie luidt als volgt: "De Gemeenschap houdt bij de uitvoering van beleid dat gevolgen kan hebben voor de ontwikkelingslanden rekening met de doelstellingen van artikel 177" Wat zijn de doelstellingen waarmee elk beleid van de Europese Unie rekening moet houden? Artikel 177 specificeert deze doelstelling als "de duurzame economische en sociale ontwikkeling van de ontwikkelingslanden en meer in het bijzonder van de armste ontwikkelingslanden", de "harmonisatie en geleidelijke integratie van de ontwikkelingslanden in de wereldeconomie en de strijd tegen de armoede in de ontwikkelingslanden".
Mijnheer de Voorzitter, dit zijn geen vrijblijvende doelstellingen, dit zijn artikelen, juridische artikelen, die onderdeel zijn van het bij wet vastgelegde Europese acquis waaraan de Europese instellingen en de lidstaten zich dienen te houden. Ieder wetsartikel moet natuurlijk niet alleen beoordeeld worden op zijn wetmatigheid, maar ook op het belang van de inhoud.
Ik ben van mening, en gelukkig velen met mij, dat het principe van beleidscoherentie van essentieel belang is voor iedere overheid die een geloofwaardige dienaar van haar burgers wil zijn. De belangen van burgers zijn alleen gediend bij een geloofwaardige overheid die betrouwbaar is. Dit is van belang voor het vertrouwen dat de samenleving in de overheid stelt, maar ook belangrijk vanuit het oogpunt van doelmatigheid, want coherentie is vereist voor efficiënt gebruik van onze beperkte middelen.
Wij moeten de werkelijkheid niet rooskleuriger voorstellen dan zij is. De realiteit is weerbarstig. Het is de taak van de overheid om met dit gegeven transparant en open om te gaan, zonder achterdeurtjespolitiek. De overheid is verplicht om te laten zien welke dilemma's zij heeft en waar, wanneer en waarom er problemen zijn met de coherentie van beleid in plaats van dat alles maar weg te moffelen.
Wij praten hier vandaag niet over een luxeprobleem: de problematiek van armoede in de derde wereld is een immens en schrijnend probleem dat om serieuze aandacht vraagt. Natuurlijk bewaken wij als Parlement de belangen van onze burgers, maar het is ook in het belang van onze burgers om te leven in een stabiele internationale omgeving, waarin de menselijke veiligheid wordt nagestreefd. Dat is een moreel belang, een veiligheidsbelang en uiteindelijk is het zelfs in het belang van onze economie.
In wiens belang is het eigenlijk als belastinggelden van de Europese burger naar hulp gaan voor Namibië ter ondersteuning van de economische ontwikkeling als tegelijkertijd de economische bedrijvigheid van arme veeboeren in hetzelfde land dramatisch worden ondermijnd door keiharde exportsubsidies, betaald door diezelfde belastingbetaler? We doen allemaal alsof het niet gebeurt, maar we weten allemaal dat het wel gebeurt.
Geachte collega's, het is niet onze taak als parlementariërs om als een struisvogel onze kop in het zand te steken. Het algemeen belang van beleidscoherentie is daarom een verantwoordelijkheid van de Commissie als geheel, van de Raad en van het Europees Parlement. Deze verantwoordelijkheid kan niet alleen worden gedragen door de commissaris voor ontwikkelingssamenwerking, hoe graag wij hem hier ook zien en horen spreken, of door de Ontwikkelingsraad of de parlementaire commissie voor ontwikkelingssamenwerking. Wij hebben hier een integrale benadering nodig. Na de zeer heldere en scherpzinnige uiteenzetting ervan zowel de heer Amado als de heer Nielson op dit punt, wil ik graag aangeven dat wij zeer uitkijken naar de voorstellen van de Commissie om het beleid in zijn geheel coherent te maken. Niet alleen van commissaris Nielson, maar van de totale Commissie.
Daarom roepen wij de Commissie in deze scherpe en duidelijke resolutie op tot het ontwikkelen van concrete instrumenten. Wij moeten zichtbaar maken waar coherentie een probleem is en inventariseren wat die problemen zijn. Wij moeten laten zien welke problemen wij oplossen en welke wij nog niet hebben opgelost. Daarom pleit ik voor een coherentie-observatorium dat dit zichtbaar maakt. Daarom moeten wij in de Commissie, in de Raad, in het Parlement, interservicetaakgroepen instellen die het verkrijgen van coherentie kunnen bewaken.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren collega's, als het dak van onze buren lekt kunnen wij potten en pannen geven om het water in op te vangen, maar natuurlijk is het doelmatiger om het lek in het dak te helpen dichten. De crisis in de Commissie van vorig jaar is vandaag opgelost, maar thans dient de Commissie te komen met een beleid waarin wij volle steun krijgen voor een aanpak, voor een coherentie zoals het hele Parlement die ongetwijfeld straks in de resolutie zal vragen.
Ik wens de commissaris veel succes in zijn gevecht binnen de Commissie, en de heer Amado veel succes binnen de Raad.

Rod
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, laten we er geen doekjes om winden: wanneer het op ontwikkelingssamenwerking aankomt is de samenhang in geen velden of wegen te bekennen. Hoewel de steun van de Europese Unie aan de ontwikkelingslanden in het Verdrag verankerd is, doen zich - zoals ook andere collega' s reeds zo uitstekend hebben verwoord - bij de verlening daarvan allerlei storingen en incoherenties voor.
De eerste incoherentie houdt verband met het gebrek aan overleg tussen de Unie en de lidstaten over hun respectieve ontwikkelingssamenwerkingsbeleid. Hierdoor lopen heel wat zaken door elkaar heen. Communautaire programma' s overlappen zich soms met nationale programma' s, terwijl men het geld beter had kunnen gebruiken voor andere projecten waar nu geen gevolg aan kan worden gegeven. Laten we ook niet vergeten dat sommige lidstaten eigenlijk een neokoloniaal beleid voeren dat absoluut niet bijdraagt aan de ontwikkeling van de landen die zogenaamd worden geholpen.
Een tweede incoherentie houdt verband met de hulp aan autoritaire regimes. Terwijl goed bestuur en het ontbreken van corruptie als voorwaarden worden gesteld, blijven er, via de beurs van enkele staatshoofden, honderdduizenden euro's naar rekeningen in Zwitserland stromen.
De derde incoherentie heeft te maken met de mensenrechten. Die wil men beschermen, zegt men. Ontwikkelingslanden worden aangespoord hetzelfde te doen. Er worden zelfs talrijke resoluties aangenomen waarin elke inbreuk op de mensenrechten wordt veroordeeld. Protestbewegingen en internationale campagnes worden gesteund, maar men doet niets aan de groeiende wapenhandel en bekommert zich zelfs niet om de beperking van de handel in de meest gruwelijke wapens, zoals landmijnen. Eigenlijk wordt er weinig gedaan om schendingen van de mensenrechten echt te voorkomen.
De vierde incoherentie van het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid van de Europese Unie houdt verband met de vraag: hoe kan men aan ontwikkeling bijdragen als men de natuurlijke rijkdommen plundert van de mensen die men helpt? De Europese Unie zou de zee niet systematisch moeten leegvissen met haar intensieve visserij, maar de vissen aan de lokale vissers moeten overlaten opdat zij de eigen bevolking kunnen voeden. Men moet de grondstoffen aan de lokale producenten overlaten opdat zij deze zelf kunnen bewerken. Over olie zullen we het maar helemaal niet hebben, want het optreden van bedrijven als Elf of Total in Afrika is helaas maar al te goed bekend.
Wij willen echter verder gaan, en dat zal binnenkort wellicht de vijfde incoherentie worden: wij eisen dat de biodiversiteit wordt gerespecteerd. Dan zal iedereen zijn eigen middelen kunnen produceren en de natuurlijke rijkdommen kunnen beschermen. Zoals wij echter nog tijdens de afgelopen onderhandelingen hebben kunnen constateren, worden de ACS-landen verplicht om de TRIPS-overeenkomsten te ondertekenen. Ook levende materie kan onder deze verdragen komen te vallen. Een dergelijke verruiming zou echter het einde van de biodiversiteit betekenen en dan zijn de kleine boeren van het Zuiden overgeleverd aan de multinationals en zullen zij in feite opnieuw in slavernij vervallen.
De uitvoering van de bestaande overeenkomsten - en dat is een zesde incoherentie - wordt echter niet hard gemaakt. Enerzijds worden er begrotingsmiddelen uitgetrokken voor de strijd tegen aids, en anderzijds wordt er niets gedaan om de in het kader van de TRIPS voorgeschreven vergunningen, ook daadwerkelijk op te leggen. Daarmee zouden de ontwikkelingslanden hun eigen medicijnen kunnen produceren en zou men de door aids veroorzaakte hecatombe kunnen afremmen.
Ofschoon in het verslag-Schwaiger al vanaf de tweede paragraaf duidelijk wordt aangegeven dat de huidige tendens in de liberalisering van het handelsverkeer niet ten goede komt aan grote delen van de bevolking van de ontwikkelingslanden, en van met name de allerarmsten landen, blijft de Europese Unie tijdens de onderhandelingen van het WTO de liberalisering van het handelsverkeer verdedigen en maakt ze - met inachtneming weliswaar van een overgangsperiode van enkele jaren - een einde aan het preferentiebeleid voor de ACS-landen, ofschoon dat beleid juist met name voor de armste landen versterkt had moeten worden.
De achtste incoherentie is van politieke en praktische aard. Er wordt altijd gezegd: mondiaal denken, regionaal handelen. Toch worden de regionale instanties die bij de ontwikkeling betrokken zijn, gepasseerd. Men praat liever met nationale regeringen, en subsidieert NGO' s uit het Noorden, ten koste van regionale projecten en NGO' s uit het Zuiden.
Landbouw en milieu: ook hier doen zich problemen en incoherenties voor, evenals in de research, bij emigratie en gezondheid. Kortom, onder het mom van de hulp aan de ontwikkelingslanden wordt de liberalisering van de markt aangemoedigd, alhoewel men volmondig toegeeft dat het een tegen het ander indruist. Nogmaals, het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid van de Europese Unie is niet coherent. Namens de fractie van De Groenen/Vrije Europese Alliantie nodig ik daarom het Parlement, de instellingen, en de Commissie uit om samen te proberen ons beleid eindelijk coherent te maken.

Miranda
Mijnheer de Voorzitter, ik vind dat dit debat zeer gelegen komt, niet alleen vanwege het belang van het thema ontwikkelingssamenwerking in het algemeen, maar ook vanwege het actuele karakter.
Seattle is mislukt en de Noord-Zuidbetrekkingen stonden daar om meerdere redenen in de schijnwerper. De vergadering in die Noord-Amerikaanse stad heeft duidelijk gemaakt dat de mondialisering zeer ongelijke resultaten oplevert, resultaten die uiterst nadelig zijn voor de armste landen. In Bangkok is op ditzelfde moment de 10de Conferentie van de Verenigde Naties voor Handel en Ontwikkeling aan de gang, die duidelijk beïnvloed wordt door het mislukken van Seattle. Intussen zijn de onderhandelingen over de toekomst van de Conventie van Lomé afgerond. Dit volstaat eigenlijk al om het actuele karakter van dit onderwerp te illustreren, maar wij kunnen hier ook nog de eindelijk voor april vastgestelde topontmoeting van de EU en de OAE in Cairo aan toevoegen.
Zelfs bij een oppervlakkige analyse van dit probleem komen wij onvermijdelijk tot de conclusie dat er iets, of eigenlijk veel, scheef zit in de Noord-Zuidbetrekkingen, met inbegrip van de relaties tussen de Europese Unie en de ontwikkelingslanden. Men hoeft maar te kijken naar het volgende gegeven: het aantal landen in de categorie minder ontwikkelde landen is de afgelopen dertig jaar van 25 naar 48 landen gestegen; in deze landen woont 13% van de mensheid, maar zij nemen slechts 0,4% van de uitvoer en 0,6% van de invoer in de wereld voor hun rekening. Ook is het hoogst ongelukkig dat de openbare ontwikkelingshulp van de rijke landen sinds 1990 met ongeveer 23% is gedaald. De voor dit jaar besloten bezuinigingen op begrotingskredieten voor ontwikkelingshulp sluiten trouwens bij deze tendens aan. Die bezuinigingen geven bovendien een verkeerd en slecht politiek signaal af.
De heer Michel Camdessus, nu nog directeur van het Internationaal Monetair Fonds, heeft afgelopen zondag bij de opening van de werkzaamheden van de UNCTAD een toespraak gehouden. Uit de mond van deze boven elke verdenking verheven persoon, citeer ik het volgende: "De internationale gemeenschap neemt met de ene hand weg wat zij met de andere heeft gegeven". Hij doelde natuurlijk op de steun die de ontwikkelde landen aan de ontwikkelingslanden geven. Het lijkt misschien ironisch dat iemand als Camdessus deze woorden uitspreekt, maar ik verzeker u dat hij het gezegd heeft, want ik was er zelf bij. Als wij naar de huidige realiteit kijken, slaat hij bovendien de plank absoluut niet mis. Uitgaande van zijn woorden wil ik dan ook duidelijk maken dat de Noord-Zuidbetrekkingen absoluut moeten worden heroverwegen en in een nieuwe vorm worden gegoten. Met name de rol van de Europese Unie moet hier herzien worden. De bewerkstelliging van een nieuwe, rechtvaardiger en billijker wereldorde moet immers een strategisch doel van de Unie blijven. Daarom is het noodzakelijk over het huidige mondialiseringsproces na te denken. Daarbij moet rekening gehouden worden niet alleen met de belangrijkste beleidsopties en de overheersende belangen die daaraan ten grondslag liggen, maar vooral ook met de nadelige effecten daarvan voor de ontwikkelingslanden.
Er is nu een nieuwe overeenkomst met de ACS-landen gesloten. Dat is op zich een goede ontwikkeling, met name als wij bedenken dat er druk werd uitgeoefend om deze overeenkomst te beëindigen en meerdere lidstaten de overeenkomst helemaal niet wilden voortzetten. Te zijner tijd zullen wij gelegenheid hebben meer in detail de precieze inhoud van dit akkoord te behandelen. Het staat inmiddels echter wel vast dat de Europese onderhandelaars bescheidener zijn geweest en minder ver zijn gegaan dan onze voorstellen, ofschoon het akkoord nieuwe en innovatieve elementen bevat. Deze elementen zijn mede opgenomen omdat deze nieuwe partnerschapsovereenkomst van groot politiek belang is. Dit akkoord is ongetwijfeld het resultaat van een complex onderhandelingsproces, waarbij beide partijen aanzienlijke concessies hebben gedaan. Van de kant van de Europese Unie ging het daarbij met name om goed bestuur en handel. Het akkoord is vooral echter het resultaat van een sterkere ACS die na Seattle blijkbaar een nieuwe ziel heeft gevonden. Ik wil met name benadrukken dat zich ten aanzien van deze kwestie een nieuwe zienswijze schijnt te ontwikkelen. Dat geldt met name voor de handel, waarvoor een andere aanpak hoognodig is.
Tot slot moet men bij de steun aan de ontwikkelingslanden verder kijken dan het huidige beleid. Dat geldt met name voor financiering, begroting, schuld, steun aan gevoelige sectoren zoals voedselveiligheid en veiligheid van de bevolking, onderwijs, volksgezondheid, milieu, investeringen, toegang tot informatie en nieuwe technologieën en handel. Tegelijkertijd moet men zorgen voor samenhang tussen het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid en de andere communautaire beleidsvormen. Hetzelfde geldt voor de samenhang tussen het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid en de andere beleidvormen van de Unie en het dienovereenkomstige beleid van de lidstaten. Wij mogen geen genoegen nemen met de handhaving van de kern van een beleid waarvan in het verleden is aangetoond dat het ontoereikend en verkeerd is.

Sandbæk
Mijnheer de Voorzitter, nu ik vandaag de Raad en de Commissie heb gehoord, moet ik toch weer eens naar de agenda kijken. Ja, daar staat wel degelijk "Samenhang van de verschillende beleidsvormen van de Unie met het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid". Wij hebben over dit thema geen woord gehoord en dat vind ik bijzonder pijnlijk. Wij wachten al jaren op een verslag over de samenhang. Zo'n verslag had vandaag op tafel moeten liggen, maar nu ik de heer Nielson heb gehoord, kan ik mij goed voorstellen dat hij in de Commissie op zeer sterke weerstand stuit. Ik weet dat de commissaris zelf sterke en zeer goede ideeën over samenhang heeft en ik had die graag vandaag gehoord. Aangezien de gezamenlijke ontwerpresolutie een aantal concrete mechanismen voor samenhang voorstelt, zal ik mij in deze korte spreektijd beperken tot de vermelding van slechts één bijkomend mechanisme, namelijk de evaluatie door de Commissie van de nieuwe wetgeving terzake. Voorts wijs ik op de rampzalige gevolgen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid voor de ontwikkelingslanden. Het dumpen van rundvlees in de Sahel en in Zuid-Afrika, tomatenpuree in West-Afrika, melkpoeder in Jamaica, zijn allemaal voorbeelden die iedereen hopelijk kent. De betrokken producenten in de ACS-landen kennen ze in elk geval zeer goed, want zij moeten hun eigen producten vernietigen omdat zij niet kunnen concurreren met de door de EU gesubsidieerde producten. De Europese belastingbetalers steunen de Europese landbouw jaarlijks met 40 miljard euro. Dit geld is er mede verantwoordelijk voor dat de ontwikkeling van de landbouwsector in de ontwikkelingslanden geremd wordt, waar 69% van de actieve bevolking in deze sector werkt terwijl dit in de EU slechts 1,7% is. Daarbij komt dat de landbouwsector in de ontwikkelingslanden 34% van het BNP vormt tegenover 5,3% in de EU. Hier is geen sprake van samenhang en evenmin van correctheid. Waarom willen de Raad en de Commissie dit niet toegeven?

Paisley
Mijnheer de Voorzitter, de manier waarop beleidsbeslissingen totstandkomen is zonder twijfel van groot belang. De premier van het Verenigd Koninkrijk en zijn minister van Buitenlandse Zaken hebben gisteren verklaringen afgelegd over hun beleid inzake het besluitvormingsproces in de Raad. Zij wezen erop dat het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland wat het bevolkingsaantal betreft de andere landen binnen de Europese Unie ruimschoots overtreffen. Daaruit trokken zij de conclusie dat het bevolkingsaantal in het besluitvormingsproces weerspiegeld zou moeten worden en dat het Verenigd Koninkrijk daarom niet van plan is om zijn vetorecht af te staan.
Is deze kwestie onderwerp van discussie in de Raad? Is de Raad bereid om een democratisch veto te handhaven op basis van bevolkingsaantallen of neigt de Raad nog steeds naar een stelsel waarbij besluiten worden genomen op basis van een absolute meerderheid van stemmen van de raadsleden, in plaats van een stelsel dat een weerspiegeling is van de bevolking in Europa die de raadsleden democratisch vertegenwoordigen? Hebben de vertegenwoordigers van het Verenigd Koninkrijk de Raad in kennis gesteld van hun besluit en hun voorstel? Wat zijn de overwegingen van de Raad geweest, zo die er al waren?
Aangezien deze stemkwestie essentieel is voor de democratische toekomst van de Unie, dient dit onderwerp met voorrang te worden behandeld. Hoe besluiten worden genomen is van het allergrootste belang.

Corrie
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de Raad en de Commissie voor hun verklaringen van vanochtend. Ik zal me echter concentreren op de beleidssamenhang omdat dat namelijk het onderwerp is dat op de agenda staat.
Hoewel ik het er roerend mee eens ben dat een debat over de samenhang van de verschillende beleidsvormen van de Unie noodzakelijk is, vraag ik mij af of vandaag daarvoor het geschikte tijdstip is. De verklaring van de Raad heeft mij echter wel vertrouwen gegeven voor de toekomst. Ik ben gespecialiseerd in ontwikkelingsbeleid en heb geen enkele twijfel dat op veel gebieden het gebrek aan samenhang een dramatisch effect heeft op de ontwikkelingslanden. Ik zal dadelijk een aantal voorbeelden geven. Ik wil dit Parlement echter eraan herinneren dat in een resolutie van de Raad van juni 1997 reeds werd erkend dat er sprake is van een ernstig gebrek aan samenhang tussen een aantal beleidsvormen van de EU en haar ontwikkelingssamenwerkingsbeleid. Vervolgens verzocht de Raad de Commissie om een jaarlijks verslag uit te brengen. Het eerste verslag had in 1998 besproken moeten zijn. Wij wachten echter nog steeds op dat eerste verslag en daarom vind ik dit debat ook prematuur, aangezien de Commissie ook vanochtend weinig te melden had over beleidssamenhang.
De door de Raad genoemde gebieden zijn specifieke gebieden waarop beleidssamenhang erg belangrijk is: vredesoperaties, preventie en oplossing van conflicten, voedselzekerheid, visserij en immigratie. Over een aantal van deze onderwerpen is uitgebreid gediscussieerd. Persoonlijk vind ik dat kwesties zoals vredesoperaties en preventie en oplossing van conflicten voor het grootste gedeelte tot de verantwoordelijkheid van de Afrikaanse regeringsleiders behoren. De Europese Unie kan hierbij een ondersteunende rol spelen en de OAE kan als arbiter fungeren.
Het gebrek aan beleidssamenhang heeft echter ook duidelijk nadelige gevolgen voor met name de landbouw, de handel, het milieu en de biodiversiteit. Hierin schuilt echter gelijk ook het probleem: dit zijn namelijk zeer gevoelige beleidssectoren in de Europese Unie in haar geheel en in dit Parlement in het bijzonder. Zelfs binnen een en dezelfde fractie kunnen de parlementsleden van mening verschillen, afhankelijk van (a) uit welk land ze afkomstig zijn of (b) in welke commissie ze zitting hebben.
Als lid van de Commissie ontwikkelingssamenwerking zou ik bijvoorbeeld voor meer beleidssamenhang op bepaalde gebieden zijn, maar een aantal leden van de landbouwcommissie of de visserijcommissie zouden gruwelen van mijn voorstel. Als men een voorbeeld wil geven van gebrek aan samenhang kan men - zoals mevrouw Sandbaek heeft gedaan - wijzen op de export van melkproducten naar Jamaica tegen een prijs die veel lager ligt dan de productiekosten aldaar. Dit heeft de zuivelindustrie in Jamaica bijna ten gronde gericht. Wij exporteren rundvlees naar zuidelijk Afrika, Namibië en Zuid-Afrika. Deze landen exporteren op hun beurt hun eigen rundvlees naar Swaziland dat dat vlees vervolgens gebruikt om aan haar exportquota naar de Europese Unie te kunnen voldoen. Daarbij dient men ook nog te bedenken dat sommige landen een handelsovereenkomst met Zuid-Afrika vier jaar lang hebben geblokkeerd.
Als we alleen maar grondstoffen uit deze ontwikkelingslanden blijven importeren, in plaats van hen de kans te geven om de vruchten te plukken van de toegevoegde waarde die ontstaat als zij eindproducten in hun eigen land vervaardigden, zullen wij de armoede daar juist niet terugdringen. Op die manier zullen wij evenmin voldoen aan de hoogste prioriteit die wij onszelf hebben gesteld voor hulp aan ontwikkelingslanden.
Ik ben niet verbaasd dat de Commissie moeite heeft met het opstellen van een basisdocument voor de discussie over een reële en sociale ontwikkeling. In de ontwikkelingslanden heerst een natuurlijke weerstand tegen alles wat kan leiden tot verlaging van de levensstandaard en verhoging van de werkloosheid. Ik wens de Commissie veel succes bij het opstellen van dat basisdocument.

Sauquillo Pérez del Arco
Mijnheer de Voorzitter, het debat van vanmorgen is heel belangrijk. Ik wil de Commissie en de Raad daarom bedanken voor hun verklaring over de samenhang van de diverse beleidsterreinen van de Gemeenschap met het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid. Zij laten daarmee zien dat zij het beleid op dit gebied doeltreffender willen maken. Als we het echter uitsluitend bij een diagnose van de incoherenties in ons beleid laten, raken we beslist gefrustreerd, en dat is niet goed.
Het heeft geen zin om een beleid te voeren dat innerlijk tegenstrijdig is. Dat is te vergelijken met de krachten uit de elementaire natuurkunde die elkaar neutraliseren. De uitkomst van dit absurde spel is echter geen nul. Deze ligt beneden nul, daar er door nutteloze inspanningen verkwisting optreedt van materiële, financiële en menselijke hulpbronnen. Telkens wanneer een maatregel het door een andere maatregel beoogde effect tenietdoet, wordt het negatieve resultaat, politiek gesproken, vermenigvuldigd met het aantal gemiste resultaten. Zeker in de gemondialiseerde wereld van tegenwoordig is dat een onmiskenbaar feit. Evenmin voor het communautaire beleid bestaan er grenzen. Daarom ben ik blij dat de Commissie en de Raad een hernieuwde belangstelling hebben voor de coherentie van het communautaire beleid, en dat zij bij de uitwerking van een ontwikkelingssamenwerkingsbeleid van de Europese Unie zorg willen dragen voor complementariteit van het nationaal beleid met het communautair beleid en voor coördinatie tussen de diensten van de Commissie.
Zowel de Commissie als het Portugese voorzitterschap stellen in hun werkprogramma dat zij willen streven naar samenhang tussen de beleidsmaatregelen die belangrijke gevolgen hebben voor de ontwikkelingslanden. Die samenhang wordt echter niet vertaald in concrete maatregelen. Beide instellingen noemen slechts de belangrijkste gebieden waarop dit begrip zou moeten worden toegepast. De Commissie zegt over haar doelstellingen op lange termijn bijvoorbeeld dat duurzame ontwikkeling moet worden vertaald in sterke solidariteit, op basis van een handelsbeleid dat rekening houdt met de gemeenschappelijke belangen. De Commissie noemt het handelsbeleid: dat is een zeer belangrijk gebied. In het Parlement willen wij daar echter andere beleidsvormen aan toevoegen: ontwikkelingshulp, landbouw, visserij en migratie. Belangrijk zijn eveneens de positie van de landen binnen de internationale financiële instellingen, het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, en de structuurmaatregelen.
De heer Luis Amado zei vanmorgen dat de Raad zich herhaaldelijk heeft uitgesproken over de behoefte aan coherentie. Dat klopt, dat heeft hij het laatst nog in november 1999 gedaan, maar ook eerder, bijvoorbeeld in de Ontwikkelingsraad van mei 1999 en die van juni 1997, maar dat bleef zonder enig concreet resultaat. Omdat wij het eens zijn met het standpunt van de Ontwikkelingsraad - dat heel belangrijk is - valt daar voor ons weinig aan toe te voegen. Een van de vorige sprekers zei dat al. Zoals reeds is gezegd en ook in de resolutie staat, stellen wij als Parlement echter wel voor een gemeenschappelijke groep samen te stellen waarin alle verantwoordelijken voor de genoemde beleidsterreinen zitting hebben. Tevens willen wij een waarnemingspost oprichten voor het toezicht op de coherentie tussen de verschillende communautaire beleidsgebieden. Deze waarnemingspost moet de gevolgen kunnen voorspellen die de verschillende beleidsmaatregelen op de ontwikkelingslanden en op elkaar kunnen hebben. Wij zijn echter realistisch genoeg om te beseffen dat de Europese Unie haar huidige beleid een meer specifieke inhoud moet geven als zij coördinatie wil, als zij complementariteit wil van de maatregelen, en als zij - het moeilijkste punt - coherentie wil.
Er zijn veranderingen op til. Deze komen voort uit de intergouvernementele conferentie, de hervorming van de Commissie, die ook de diensten voor ontwikkelingssamenwerking behelst, deze nieuwe zittingsperiode van het Parlement en de uitbreiding van de Unie. Wij hopen dat wij door deze frisse wind in de richting van een meer coherente politieke unie zullen worden geduwd.
Wij hopen daarom dat de Commissie in het algemene beleidsverslag dat zij ons zal voorleggen, ook aandacht zal besteden aan de coherentie als vast bestanddeel van het doelmatig gebruik van communautaire middelen en van het concrete beheer van de openbare belangen.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de Raad en de Commissie voor hun verklaringen, maar betreur dat het coherentiebeleid zo weinig aandacht heeft gekregen. Wij hier in het Parlement weten maar al te goed wat de oorzaak hiervan is. Daarom wil ik eerst en vooral een algemene opmerking maken en enkele, naar mijn mening interessante, cijfers naar voren brengen. In het begin van de negentiende eeuw was het reëel inkomen per inwoner in de rijkste landen ter wereld 3 keer hoger dan in de armste landen, in het jaar 1900 was dit 10 keer hoger en in het jaar 2000 is het 60 keer hoger. Er zijn geen aanwijzingen dat deze evolutie omkeerbaar is, integendeel, het ziet ernaar uit dat de curve exponentieel groeit en de verschillen steeds groter worden. Dit blijkt uit de volgende cijfers. De verhouding van het rijkste vijfde deel tot het armste vijfde deel van de wereldbevolking was in 1960 30 tegen 1, in 1990 60 tegen 1 en in 1997 74 tegen 1. Deze cijfers stammen uit de periode vóór de internetrevolutie. Met andere woorden, het ontwikkelingsbeleid moet een spectaculaire sprong maken als we willen voorkomen dat de rijke landen, waaronder de EU-landen, door immigrantengolven overspoeld worden. Maar in het dorp dat de wereld tegenwoordig is geworden, zullen dergelijke verschillen op den duur niet meer geaccepteerd worden. Op een bepaald ogenblik ontstaat er oproer en dat zou dan niet meer dan gerechtvaardigd zijn.
Daarom verzoek ik het voorzitterschap van de Raad zo snel mogelijk het aangekondigde debat op gang te brengen en af te ronden, zodat voor iedereen, ook voor de burgers van Europa, duidelijk wordt wat mondialisering inhoudt. Iedereen moet beseffen dat het ontwikkelingsbeleid grondig herzien moet worden en dat we nog ver verwijderd zijn van het door de EU beloofde gemiddelde van 0,7% ontwikkelingshulp. Het kan goed zijn dat de anderen geen haar beter zijn, maar dat helpt ons niet. Wij moeten de ontwikkelingslanden in de eerste plaats de mogelijkheid bieden met ons handel te drijven. Voor zover ik kon horen - maar misschien heb ik mij vergist - kwam het woord handel niet voor in de toespraak van de voorzitter van de Raad. Voor de commissaris hoop ik dat zijn voorstel aanvaard wordt door de Commissie en de lidstaten en ik wil hem graag vragen enkele concrete voorbeelden te geven van sectorale belangen die de zaken in de Commissie en in de lidstaten blokkeren. Overigens lijkt het mij het meest efficiënt dat de commissaris voor ontwikkelingsbeleid en de Raad van ministers voor ontwikkelingssamenwerking het Parlement een document bezorgen dat als uitgangspunt kan dienen voor het debat, in plaats van alle regeringen en de voltallige Commissie te vragen een discussienota op te stellen. Dat zal toch geen goed resultaat opleveren. Om af te ronden wil ik nog iets zeggen over de internetrevolutie. Zoals commissaris Liikanen op zijn reizen zegt, hebben wij in Europa een voorsprong op het gebied van mobiliteit. Laat ons dit voordeel uitbuiten, niet alleen voor onze eigen bevolking, maar ook voor de ontwikkelingslanden. De techniek biedt de mogelijkheid de noodzakelijke reuzensprong te maken. De EU moet dus een agenda vaststellen om de ontwikkeling te beïnvloeden en haar wereldwijde verantwoordelijkheid op zich te nemen.

Kreissl-Dörfler
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer Nielson, dames en heren, om een succesrijk ontwikkelingsbeleid te kunnen voeren moeten wij voor samenhang tussen de verschillende beleidsvormen zorgen. Het kan toch niet dat wij iets opbouwen en het kort daarna opnieuw afbreken. Jammer genoeg stellen wij vast dat vele beleidsvormen van de EU geen samenhang vertonen.
Dat geldt in het bijzonder voor het landbouwbeleid. Door een agressief uitvoerbeleid te voeren en de eigen markt af te schermen, belet de Europese Unie de ontwikkelingslanden nog steeds een zelfstandige landbouw te ontwikkelen en hun producten op onze markten te brengen.
Dat landbouwbeleid schaadt niet alleen de kleine en middelgrote producenten in de ontwikkelingslanden, maar ook de producenten in de Europese Unie. Ze worden tegen elkaar uitgespeeld. Dat moet hier duidelijk worden gezegd. Mijnheer Amado, Brazilië heeft een oppervlakte van meer dan 8 miljoen km². Het moet primaire levensmiddelen invoeren, en bijna 40 miljoen van zijn inwoners zijn nog steeds ondervoed en lijden honger. Dat heeft ook met ons landbouwbeleid te maken. Wij gebruiken namelijk soja uit dat land om rundvlees te produceren dat wij vervolgens in koelkamers opslaan.
Wij moeten ons beleid wijzigen, maar ook de ontwikkelingslanden moeten dat doen. Zij moeten voor regionale structuren kiezen. Van groot belang voor de toekomst is ook welke houding de Europese Unie in de WTO tegenover de landen van het Zuiden zal aannemen, hoe ze die landen een stem wil geven en op welke manier ze haar markt voor die landen wil openstellen.
Wij kunnen van de ontwikkelingslanden niet verlangen dat ze hun markten voor ons openstellen, terwijl wij hier in de Europese Unie verder muren optrekken. Ook de TRIP's-regeling is voor de hulpbronnen van die landen geen goede zaak. Ze moeten immers veel betalen voor hun basisproducten waarop wij eerst een octrooi hebben genomen.
Over de samenhang in het Europees Parlement zou ik nog het volgende willen zeggen. Veel van wat in de commissies en in de plenaire vergadering wordt goedgekeurd, is niet coherent of in overeenstemming met het ontwikkelingsbeleid. Alle commissies moeten dan ook met het ontwikkelingsbeleid rekening houden. Het gaat niet aan dat wij het daar slechts één keer per jaar, zoals vandaag, over hebben. Ook de beleidsvormen van de vijftien landen van de Europese Unie moeten worden gecoördineerd. Het ontwikkelingsbeleid mag niet langer worden gebruikt om nationale belangen te dienen. Ontwikkelingshulp mag ook niet meer aan voorwaarden worden gekoppeld. Soms krijgen landen die in een bepaald land wapens kopen, van dat land ook meer ontwikkelingshulp. Dat mag in de toekomst niet meer gebeuren. Er is dringende behoefte aan meer samenhang, niet alleen in de Europese Commissie en de Unie, maar ook in het Parlement.

Modrow
Mijnheer de Voorzitter, in hun verklaringen leggen de Raad en de Commissie rekenschap af, maar illustreren ze ook de toenemende ongerijmdheid van het ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie en haar lidstaten. Iedereen wil de armoede uit de wereld helpen, maar dat is meer wens dan werkelijkheid. Het aantal armen is de laatste twintig jaar niet gedaald maar tot 1,4 miljard gestegen.
Als wij een eerlijke balans van het Noord-Zuidbeleid maken, kunnen wij er niet aan voorbij dat de kloof tussen de armste en rijkste landen groter geworden is. In plaats van te zeggen dat dit een direct gevolg van het neoliberale beleid is, beweert men dat het begrip 'goed bestuur' in het kader van de ontwikkelingshulp duidelijker moet worden omschreven. Ik vraag mij af met welk moreel recht wij dat kunnen doen als wij zien dat de criteria van democratie en rechtsstaat in lidstaten van de EU zelf niet in acht worden genomen.
De corruptie tiert welig, er worden zwarte partijkassen aangelegd en EU-gelden worden vermoedelijk naar verkiezingskassen geleid. Als wij realistische criteria willen vaststellen, moeten wij ook aan zelfkritiek doen. Wij mogen ook niet vergeten dat de lidstaten van de Unie hun doel - 0,7% van het bruto nationaal product voor ontwikkelingshulp - niet naderen maar er zich integendeel steeds verder van verwijderen.
Zoals vele andere afgevaardigden al hebben opgemerkt, is het ook jammer dat in de verklaringen niets over wapenhandel is gezegd. De industrielanden maken daarmee in veel ACS-landen, in samenwerking met de heersende klasse, geweldige winsten. Wij mogen echter niet vergeten dat zij zo ook een angstwekkende vicieuze cirkel creëren: eerst leveren ze wapens, vervolgens breken gewelddadige conflicten uit en tenslotte moeten de landen die wapens hebben geleverd, troepen inzetten, en dan begint alles weer van voren af aan.
Ik ben het met de heer Corrie eens dat wij het verzoek van Cuba om tot de ACS-landen te mogen toetreden eerlijk moeten behandelen. Hij licht de prille veranderingen in Cuba toe. Wij moeten hier de VS niet volgen, maar van onze eigen visie uitgaan en niet nog meer hindernissen opwerpen.
Mijnheer de commissaris, samenhang tussen de beleidsvormen eisen en nastreven is goed. Daar moet echter ook vorm aan worden gegeven met politiek werk van de Commissie in samenwerking met het Parlement. Dat is een grote uitdaging en daaraan wil ik meedoen.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, "Het is beroerd gesteld met de ontwikkelingssamenwerking van de Europese Unie." Zo maar een citaat uit een krantenartikel dat vorige week verscheen over het ontwikkelingsbeleid van de Unie.
Het is geen nieuw geluid. Al sinds we in Europa iets proberen te doen aan ontwikkelingssamenwerking worden de effectiviteit en de kwaliteit ervan betwist. Hoop op verbetering dreigt te verdwijnen, als de Commissie blijft weigeren in de spiegel te kijken. Waarom werd het kritische rapport over de samenhang van het ontwikkelingsbeleid niet extern verspreid?
Een belangrijke conclusie van dit rapport betrof de interne strijdigheid van het Europese beleid. Met name op het gebied van handel en landbouw is het Europese beleid strijdig met het ontwikkelingsbeleid. We slagen er maar niet in een serieuze bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van de minst ontwikkelde landen. Dit heeft alles te maken met het verschil in visie op ontwikkelingssamenwerking tussen diverse landen in de Unie. We moeten ontwikkelingssamenwerking niet langer beschouwen als instrument van externe en buitenlandse betrekkingen, maar als zelfstandig beleidsterrein.
Ik pleit voor een transparante, solidaire en efficiënte ontwikkelingspolitiek. Zolang een Europese benadering van de ontwikkelingsproblematiek meer inefficiëntie en verspilling van geld veroorzaakt, blijft het raadzaam een grote rol toe te delen aan de lidstaten.
Tenslotte wil ik de Commissie vragen om het document waarover ik sprak zo spoedig mogelijk naar het Europees Parlement te zenden, zodat we constructief kunnen meedenken over mogelijke oplossingen.

Cunha
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, naar mijn mening is dit een relevant en bijzonder nuttig initiatief. Zoals reeds door verschillende collega's is opgemerkt, worden wij voortdurend geconfronteerd met zeer tegenstrijdige situaties. Datgene wat wij met het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid willen bereiken, wordt immers maar al te vaak weer ongedaan gemaakt door sectorale maatregelen die op het gebied van de ontwikkeling van de betrokken landen volkomen tegengestelde belangen behartigen. Daarbij gaat het dan niet enkel om de concrete impact van ons gemeenschappelijk beleid inzake toerisme, milieu, landbouw, visserij en industrie. Het probleem reikt veel verder, aangezien zich ook tussen ons economisch en handelsbeleid en ons defensiebeleid tegenstellingen voordoen. Er is met andere woorden sprake van een reeks tegenstrijdige situaties.
Ik ben nochtans van oordeel dat de tegenstellingen op het vlak van de communautaire beleidsterreinen in verhouding niet zo bijzonder groot zijn. Dit kan echter niet worden gezegd van de doelstellingen en het industriebeleid van sommige lidstaten. Daarvan moeten we ons goed bewust zijn. Vaak nemen wij resoluties over het vredesproces in andere delen van de wereld aan - zoals onlangs in het hemeltergende geval van Indonesië is gebeurd - om dan achteraf te moeten vaststellen dat een aantal Europese landen eenvoudigweg wapens en oorlogsmaterieel blijven leveren. Dat zijn in mijn ogen de meest flagrante contradicties, en niet zozeer de contradicties die voortkomen uit de onverenigbaarheid van bepaalde sectorale beleidsvormen, hoewel die natuurlijk ook niet over het hoofd mogen worden gezien. Het is nu eenmaal onvermijdelijk dat de verschillende beleidsterreinen binnen een en hetzelfde land met elkaar in conflict komen. Dat is de normaalste zaak van de wereld. Wij moeten derhalve goed beseffen dat ook op het niveau van de Europese Unie tegenstrijdigheden tussen de verschillende gemeenschappelijke beleidsvormen zullen ontstaan, ook in het ontwikkelingsbeleid. Wij moeten ons ervan bewust zijn dat deze tegenstellingen bestaan en wij moeten ons tot doel stellen ze te minimaliseren. Het is deze correcte en wijze doelstelling die aan de basis van de onderhavige resolutie ligt. Het voorstel om een waarnemingspost in het leven te roepen dat de evolutie van de coherentie tussen de communautaire beleidsvormen en het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid op de voet volgt, lijkt mij een verstandige en pertinente beslissing. Het werkterrein van deze waarnemingspost mag zich echter niet beperken tot de communautaire beleidsterreinen. Het dient tevens de acties en het beleid van de lidstaten te controleren, met inbegrip van de acties van de concerns, dat is iets waar ik sterk op aandring. De waarnemingspost moet jaarlijks verslag uitbrengen over de ontwikkeling en de impact van de verschillende beleidsvormen en hun samenhang.
Tot slot zou ik nog een andere, mijns inziens fundamentele kwestie willen aansnijden die ik tot het laatst heb bewaard. Ik zou willen dat het Parlement van dit punt nota nam en het vervolgens ook steunde. Onze doelstelling om de tegenstrijdigheden tussen het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid en de overige beleidsvormen zoveel mogelijk te reduceren, is niet enkel van toepassing op de Europese Unie, maar dient, gezien de toenemende mondialisering van de economie, ook op wereldvlak te worden nagestreefd. Indien wij een rechtvaardige wereldhandel tot stand willen brengen, is het onontbeerlijk dat dit principe ook tijdens de volgende ronde van de multilaterale onderhandelingen in het kader van de Wereldhandelsorganisatie wordt gehanteerd. Het zou immers een regelrechte contradictie zijn dat de Europese Unie zichzelf een ijzeren, maar rechtvaardige discipline oplegt, terwijl de Verenigde Staten en de andere grootmachten precies het tegenovergestelde doen en van datgene waaraan wij verzaken profijt trekken. Daarom lijkt het mij rechtvaardig en noodzakelijk dat de genoemde beginselen tijdens de volgende ronde van de Wereldhandelsorganisatie worden vastgesteld.

Howitt
Meneer de Voorzitter, de directeur-generaal van het directoraat-generaal ontwikkelingssamenwerking heeft gezegd dat men het paard achter de wagen zou spannen indien men vóór de voltooiing van het verslag over het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid in het komend voorjaar, zou overgaan tot het opstellen van een verslag over de samenhang tussen het beleid van de EU en het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid. Laten we even voorbij gaan aan het feit dat het verzoek aan de Commissie om een jaarverslag in te dienen - hetgeen duidelijk in de resolutie van de Raad is vastgelegd - slechts één "non-verslag" heeft opgeleverd. In deze periode van steeds toenemende wereldarmoede wordt het echte probleem gevormd door het feit dat dit specifieke paard heuvelopwaarts gaat, terwijl de wagen met het overige beleid van de EU zo zwaar is, dat het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid feitelijk langzaam heuvelafwaarts wordt getrokken.
Wanneer de belangrijke beleidsvormen van de Europese Unie aan de orde komen, raakt het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid telkens weer in het vergeethoekje of wordt er alleen op de valreep nog even aandacht aan besteed. Neemt u als voorbeeld de nieuwe richtlijn inzake cacao- en chocoladeproducten. Hieruit blijkt dat de EU-landen elk jaar meer uitgeven aan chocolade dan aan ontwikkelingshulp. Een evaluatie van de gevolgen van deze richtlijn voor de ontwikkelingslanden heeft echter nooit op afdoende wijze plaatsgevonden. De cacaoproducerende landen, waartoe 90% van onze ACS-partners behoort, schatten dat het inkomen van de cacaoboeren met minimaal 15% achteruit zal gaan.
Wat de visserijovereenkomsten betreft, erkennen wij dat de huidige visserijactiviteiten in de EU-wateren allesbehalve duurzaam zijn. Tegelijkertijd onderhandelen we echter over joint ventures, op basis waarvan grootschalige Europese vissersvaartuigen meer toegang krijgen tot de visgebieden van ontwikkelingslanden. Dit gaat echter wereldwijd ten koste van 190 miljoen mensen die werkzaam zijn in de kleinschalige visserij-industrie in die landen.
Hoe zit het verder met de handelsakkoorden? Zoals de heer Nielson vanochtend al met betrekking tot Lomé aangaf, is een preferentiële behandeling voor toegang tot de markt uitsluitend voorbehouden aan "vrijwel alle producten van de minst ontwikkelde landen". Dat betekent met andere woorden dat overwegingen in verband met de armoede overboord worden gezet op het moment dat commerciële belangen van de EU in het geding zijn.
Waarom werd er in het door ons in Seattle ingenomen standpunt gezwegen over het falen van de EU bij het toepassen van de handelsconcessies voor ontwikkelingslanden - ook voor de zo belangrijke textielsector - waarover al in de GATT overeenstemming was bereikt?
Wat betreft de grootste boosdoener, het gemeenschappelijke landbouwbeleid, heeft er nog geen evaluatie plaatsgehad van de gevolgen die de hervormingen van het GLB in het kader van Agenda 2000 zullen hebben voor de ontwikkelingslanden. Iedereen is op de hoogte van het schandaal met het exportrestitutiesysteem op basis waarvan 54.000 ton gesubsidieerd overschotrundvlees op de West-Afrikaanse markten is gedumpt waardoor de prijzen voor de lokale veeboeren gehalveerd werden. Op dit moment bedraagt de voorraad rundvlees 300.000 ton. Voor wie wordt het straks, letterlijk, gehaktdag?
Ik ben blij met de redevoering van de heer Amado vanochtend waarin hij de problemen van de non-budgettering van het EOF erkende. In zijn verklaring pleitte hij voor een actievere rol voor de Raad Ontwikkelingssamenwerking. Ook pleitte hij ervoor om de prioriteiten op het gebied van ontwikkelingssamenwerking een centrale plaats te geven in het nieuwe gemeenschappelijke buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU.
Ik ben ook blij met de verklaring van de Raad van 1992, haar resolutie van 1997 en de opeenvolgende veranderingen in het Verdrag van de Europese Unie. Van actie is er echter eenvoudigweg geen sprake. Wij willen daadwerkelijke actie en daarom vragen wij juist om die jaarverslagen, om een jaarlijkse interservice groep en een klachtenprocedure. Ik zou de heer Nielson willen vragen om in zijn betoog direct in te gaan op deze aspecten van de resolutie.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, ik zou mij willen beperken tot de relatie tussen ontwikkelingssamenwerking en landbouw.
De afgelopen jaren is een aanzienlijk deel van de fondsen naar de ontwikkeling van landbouw en veeteelt in ontwikkelingslanden en met name in de Lomé-landen gegaan. De resultaten zijn bepaald niet wat wij verwacht hadden. Wat zou de oorzaak daarvan zijn?
Ik denk dat de oorzaak in de eerste plaats gezocht moet worden in het gebrek aan een duidelijke landbouwpolitiek in verschillende ontwikkelingslanden, de goede niet te na gesproken. Ik denk dat er een belangrijke rol is voor de Commissie om dat te helpen ontwikkelen. Geen boer, waar ook ter wereld, zal iets produceren als de prijzen te laag zijn. De regeringen in de ontwikkelingslanden staan altijd voor een moeilijke keus: wie moeten zij steunen, de boeren of de mensen in de grote steden, die goedkoop voedsel willen hebben?
Die fijne balans moet samen met de Commissie worden gevonden, en niet door de Commissie alleen: in de meeste landen waar de Commissie actief is, wordt ook ontwikkelingshulp gegeven door de lidstaten zelf. Het mag niet voorkomen dat de politiek van de lidstaten in tegenspraak is met die van de Commissie. Het is de taak van de delegaties van de Commissie in de ontwikkelingslanden om een leidende rol te spelen bij het ontwikkelen van die politieke dialoog en ervoor te zorgen dat alle landen dezelfde lijn volgen.
Speciale aandacht is ook nodig voor de kosten van de productiemiddelen. Veel te vaak worden kunstmest, diergeneesmiddelen en talrijke andere zaken gratis aan de boeren verstrekt. Als het project na vijf jaar is afgelopen, is het ook afgelopen met die politiek van gratis geven. Ik denk dus dat het kostenelement vanaf het begin in de politiek van alle projecten ontwikkeld moet worden, en voor zover ik het weet is dat nog lang niet altijd het geval.
Tenslotte vraag ik me af of de fondsen niet wat beter besteed kunnen worden. Ieder jaar ontdek ik weer in de begroting van de Commissie en bij het Europees Ontwikkelingsfonds dat zij ver achterlopen in de besteding van de fondsen.

Maes
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Raadsvoorzitter, mijnheer de commissaris en geachte collega's, eigenlijk voeren wij hier een debat onder overtuigden, en dat is jammer. Spreken over coherentie in het ontwikkelingsbeleid zouden wij eigenlijk bijvoorbeeld met de heer Prodi moeten doen, die al van bij het begin een enorme kans gemist heeft, want hij heeft het beleid voor ontwikkelingssamenwerking laten versnipperen over drie commissarissen, en dat is al een vooruitgang in plaats van vier, ik geef het toe, maar laat staan dat dit een coherent beleid kan waarborgen.
Wij stellen ook vast dat het nog steeds verschillende DG's zijn die soms met zeer tegenstrijdige procedures en argumenten bovenop dat beleid gaan zitten. Een goede suggestie kwam van de Raadsvoorzitter, namelijk om het Europees Ontwikkelingsfonds te budgetteren. Het Parlement zou dit natuurlijk enorm toejuichen, als u dat zou kunnen doen, zou dat al een enorme historische overwinning zijn.
Sinds Amsterdam staan drie begrippen centraal: complementariteit, coördinatie en cohesie. Ik geloof dat op deze drie terreinen nog bijzonder weinig gerealiseerd is. Als er al gevraagd wordt om een verslag over de vooruitgang inzake de cohesie, moet dat niet moeilijk zijn, tenzij men eenvoudigweg moet toegeven dat er helemaal geen cohesie is. Liever zou ik zien dat er een verslag zou komen over de incohesie zoals die thans bestaat, en dat er een systematische strategie ontwikkeld wordt om tot een zekere cohesie te komen, want wij zijn er nog verre van.
Een ding heeft mij geshockeerd in de toespraak van de Raadsvoorzitter. Hij zegt: "Tegenstellingen in beleid kunnen leiden tot evenwicht." Het is inderdaad zo dat wat de ene hand geeft door de andere kan worden weggenomen en omgekeerd. Dit leidt tot stilstand en zelfbedrog, en heel de globalisering tot hiertoe heeft er alleen maar toe geleid dat er weliswaar veranderingen zijn, maar dat die veranderingen alleen de armoede doen toenemen. Dat heet dan onze prioriteit te zijn.
Ik weet dat wij vele goede dingen doen, maar laat ons aan die essentie beginnen.

Eriksson
Mijnheer de Voorzitter, er werd al geconstateerd dat er geen verslag van de Commissie is, maar ik wilde drie zaken aan de orde stellen, die aansluiten op de doelstellingen die de Raad in zijn resolutie van 1997 presenteerde.
Allereerst wil ik het hebben over het oplossen van conflicten. Ik probeer nu al een paar jaar om via de Raad en de Commissie te achterhalen waarom geen van de instellingen actief deelneemt aan en zich inspant voor de oplossing van het conflict rond de door Marokko bezette Westelijke Sahara. De Verenigde Naties hebben een vredesplan. Wij zouden van de gelegenheid gebruik moeten maken om een eind te maken aan de allerlaatste koloniale episode in Afrika.
Ik wil ook de migratie aan de orde stellen. Ik ben verontrust over de nieuwe bepalingen in de partnerschapsovereenkomst met de ACS-landen. Deze maken het een stuk gemakkelijker om immigranten, asielzoekers en vluchtelingen uit te wijzen.
Ik wil verder dat de EU het voortouw neemt bij het octrooieren van levende organismen. Wij weten dat op dit moment elke vier seconden iemand van honger sterft en dat drie van de vier slachtoffers kinderen zijn beneden de vijf jaar. Dat komt niet door gebrek aan levensmiddelen, maar door datgene waar we het vandaag al vaak over hebben gehad, namelijk door de groeiende armoede. Veilige levensmiddelen en gegarandeerde biologische diversiteit moeten voorrang hebben op commerciële belangen. Volgens mij hebben octrooien op levende organismen alleen maar tot doel om de wereldwijde levensmiddelenvoorziening te beheersen. Het gaat enkel om commerciële doelen en nergens anders om.
Ik wil in het verslag, dat wij hopelijk gauw van de Commissie krijgen, ook iets vermeld zien over vrouwen. Vrouwen schitteren door afwezigheid in alle beleidsvormen, en met name in het ontwikkelingsbeleid, terwijl daar in werkelijkheid veel vrouwen bij betrokken zijn.

Wijkman
Mijnheer de Voorzitter, uit het debat van vandaag blijkt duidelijk dat er behoefte bestaat aan een discussie over een ontwikkelingsbeleid waarin veel meer aan de orde komt dan alleen de omvang van de hulp. Het niveau van de hulp is ongetwijfeld belangrijk. Dit moet ook voor alle rijke landen worden opgetrokken, met name om de armoede te kunnen bestrijden, en een mogelijkheid daartoe is de bevordering van capaciteitsontwikkeling. Het niveau van de hulp is echter slechts een van de vele instrumenten die de ontwikkeling van de arme landen sterk beïnvloeden.
Een aantal collega's heeft er vandaag op gewezen dat afgezien van hulp, diverse andere beleidsterreinen van belang zijn, en dat er tussen deze beleidsterreinen ernstige tegenstrijdigheden bestaan. Dat geldt onder andere voor het handelsbeleid, het landbouwbeleid en het visserijbeleid. Andere belangrijke vraagstukken zijn natuurlijk particuliere investeringen, samenwerking op wetenschappelijk en technologisch gebied, en de wereldwijde aanpak en financiering van de verschillende problemen die ons allen aangaan. Ik doel hier op de problemen in verband met het klimaat, de biologische diversiteit, de gezondheid, enzovoort. Deze constatering wordt nog duidelijker als men denkt aan de mondialisering, dat wil zeggen aan de nieuwe economie die aan het ontstaan is. In deze economie wordt het verband tussen de verschillende beleidsterreinen steeds nauwer. Volgens mij is onze discussie van vandaag onder andere een bijdrage van de EU aan het debat over de mogelijkheden en gevaren van de mondialisering, en over de spelregels die gehanteerd moeten worden om de arme landen een goede kans te geven.
Het verslag - of de uiteenzetting waarom mevrouw Maij-Weggen heeft gevraagd - over de manier waarop de verschillende beleidsterreinen in elkaar grijpen en over de onderlinge tegenstrijdigheden, is natuurlijk heel belangrijk. Ik vraag mij af waarom er niet meer is gedaan door de Commissie. De Commissie is nieuw, ze moet de tijd krijgen, maar de afwezigheid van een dergelijk verslag laat zien dat er sterke spanningen binnen de Commissie bestaan. Ik hoop nu maar dat commissaris Nielson succes zal hebben tijdens de komende discussie binnen de Commissie.
Naast een dergelijk verslag zou ik graag een meer positieve analyse willen zien, die permanent bijgehouden zou moeten worden. In deze analyse zou men niet alleen moeten kijken naar de hulpstromen, maar ook naar alle andere vormen van steun en overdrachten die op een of andere manier de arme landen beïnvloeden. Daarbij kan men denken aan techniek, handel, samenwerking op wetenschappelijk gebied enzovoort. Een dergelijke analyse zou een zeer constructieve bijdrage zijn aan het debat dat wij hier voeren.
Tenslotte wil ik ingaan op paragraaf 6 van de ontwerpresolutie, waarin wordt aanbevolen een werkgroep voor coherentie op te richten. Voor de zekerheid wil ik nog even vermelden dat de voor milieu bevoegde commissaris natuurlijk zitting moet hebben in die werkgroep.
Laten wij hopen dat het hier gevoerde debat tot een wezenlijk ander beleid zal leiden. In het tot nu toe gevoerde beleid heeft men te veel met de ene hand gegeven en met de andere hand genomen. De verdere ontwikkeling zal door velen met grote interesse gevolgd worden.

Purvis
Mijnheer de Voorzitter, de demonstranten in Seattle beweerden dat liberalisering van de handel slecht is voor de minder en minst ontwikkelde landen: een dergelijke ontwikkeling zou alleen maar in het eigenbelang van de rijke landen zijn.
We zouden echter ook eens moeten kijken naar hetgeen tijdens de afgelopen veertig tot vijftig jaar, sinds de onafhankelijkheid, in landen als India en Tanzania bereikt is bij de economische vooruitgang en de armoedebestrijding. Daar ging men uit van de theorie dat protectionisme en overheidsinterventie goed zouden zijn voor het behoud van de werkgelegenheid en het bedrijfsleven in staat zou stellen zich geleidelijk en probleemloos aan de nieuwe situatie aan te passen. In de praktijk bleek de theorie echter niet te kloppen: de armoede is groter dan ooit.
Op de korte termijn smaakt het medicijn misschien niet zo lekker, maar door het openstellen van de economie voor binnen- en buitenlandse concurrentie wordt een optimaal gebruik van de beschikbare middelen noodzakelijk. Dit leidt uiteindelijk op niet al te lange termijn tot een hogere levensstandaard en betere levenskwaliteit.
Is dat niet ook de les die de Europese Unie in het algemeen en de interne markt in het bijzonder ons heeft geleerd? Zoals de heer Nielson al heeft opgemerkt, vormt de EU een goed voorbeeld voor de landen en regio's die naar grotere welvaart streven.
Met alleen maar het prediken van de voordelen van vrije handel zijn de ontwikkelingslanden echter niet gebaat. Wij moeten de daad ook bij het woord voegen en onze eigen markt toegankelijk maken voor invoer uit die landen. In zijn resolutie inzake de WTO-onderhandelingen sprak het Parlement zich uit voor een vrij invoerbeleid van de EU, door opheffing van de resterende invoerrestricties, invoerheffingen en invoerquota en de niet minder belangrijke, non-tarifaire beperkingen, zoals mevrouw Maij-Weggen ook al in haar betoog aangaf. De opheffing van die barrières zal voor de economische groei van de ontwikkelingslanden - waar zowel zij als wij naar streven - meer opleveren dan welk bedrag aan ontwikkelingshulp ook.
Het is overduidelijk dat het gebrek aan samenhang tussen het ontwikkelingsbeleid en het handelsbeleid een ongunstige invloed heeft op onze inspanningen op het gebied van ontwikkelingssamenwerking. Door dat gebrek aan samenhang zal het politieke aanzien van Europa in de ontwikkelingslanden afnemen en de twijfel aan onze goede bedoelingen toenemen.

Van Orden
Mijnheer de Voorzitter, in de afgelopen paar dagen hebben we mooie woorden gehoord over de behoefte aan meer samenhang, coördinatie en efficiëntie in de buitenlandse hulpprogramma's van de Gemeenschap en de lidstaten. Er is één, relatief klein gebied, met een enorme zichtbaarheid voor het publiek, dat als lakmoesproef kan fungeren voor het vermogen van de Unie om de daad naar het woord voegen: ik doel hier op de nog steeds voortdurende tragedie van de anti-persoonsmijnen, die een obstakel vormen voor veel ontwikkelingsprogramma' s voor wederopbouw, na de beëindiging van conflicten. Deze landmijnen verwoesten het leven van veel van de meest kwetsbare mensen in de armste delen van de wereld, met name in de ontwikkelingslanden.
In de afgelopen jaren heeft de Gemeenschap ongeveer 200 miljoen euro besteed aan mijnopruiming, aan steun voor slachtoffers en aan daarmee verwante activiteiten. De lidstaten hebben daarvoor een zelfde bedrag ter beschikking gesteld. De inefficiëntie op dit terrein is echter groot en de wil ontbreekt om samen met andere leden van de internationale gemeenschap een strategie te ontwikkelen om het probleem van de anti-persoonsmijnen op korte termijn op te lossen.
De heer Nielson noemde de problemen in verband met het gebrek aan op elkaar afgestemde activiteiten en de noodzaak van een betere complementariteit met de lidstaten. Over dit soort zaken wordt echter al jaren gediscussieerd. Het wordt tijd dat de Commissie interne organisatorische veranderingen doorvoert en de samenhang en de efficiëntie van de activiteiten verbetert. Het meest ideaal zou zijn dit te doen via een adequaat toegeruste centrale beleidsgroep op het gebied van landmijnactiviteiten. Ook zou de Commissie moeten kunnen beschikken over snellere contractuele en toepassingsprocedures, evenals een verhoogd kredietvolume over meerdere jaren. Daarnaast moet de beheerskwaliteit van haar programma's drastisch worden verbeterd.
In elk land dat te maken heeft met grote problemen ten gevolge van landmijnen, dient een goede inventaris te worden opgemaakt van de efficiëntie van de programma' s voor mijnopruiming. Ik heb de indruk dat de landmijnenkwestie een illustratie is van de vele problemen waarmee de Commissie en de Unie te kampen hebben gehad op organisatorisch, procedureel en operationeel gebied, en met betrekking tot het beheer van financiële middelen. Behoren deze problemen inmiddels tot het verleden, of moeten we straks constateren dat de Europese Unie op dit relatief compacte en beperkte gebied nog steeds niet in staat is om haar doelstellingen te verwezenlijken?

Laschet
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer Nielson, de nieuwe EU-ACS-overeenkomst is een belangrijke stap naar meer coherentie. Het is goed dat criteria als mensenrechten, democratie, regels van de rechtsstaat en goed bestuur sterker in die nieuwe overeenkomst verankerd worden. Het is goed dat onze betrekkingen niet grotendeels door ons koloniale verleden worden bepaald en dat die politieke criteria meer gewicht krijgen. Dat is immers een onontbeerlijke voorwaarde voor elke ontwikkeling. Als aan deze criteria niet is voldaan, kan van ontwikkeling geen sprake zijn.
Mijnheer Modrow, dat geldt ook voor Cuba. Het verheugt mij dat Cuba vooruitgang maakt. Er moet in dat land echter nog veel veranderen. Wij kennen allemaal de rapporten van Amnesty International. Het is mogelijk dat u dat, als een van de laatste communistische machthebbers, ietwat anders bekijkt dan de meesten hier in het Parlement en dat goed bestuur voor u een probleem is. Voor de Europese Unie blijft dat echter een belangrijk criterium.
Ik wil het nog over een tweede thema hebben. Wij spreken hier over samenhang. Vele afgevaardigden hebben voorbeelden gegeven van het gebrek aan coherentie tussen de beleidsvormen. Het ontwikkelingsbeleid zelf zou echter ook coherenter moeten zijn. Er is nog steeds geen coördinatie met de lidstaten, waardoor sommige projecten van de lidstaten in de ontwikkelingslanden haaks staan op de projecten van de Europese Unie. Dat is niet coherent. Het is ook niet coherent tegenover de Europese belastingbetalers dat het ontwikkelingsbeleid in de begroting van de Unie is opgenomen, maar het Europees Ontwikkelingsfonds niet. Mijnheer de voorzitter van de Raad, als u ervoor kunt zorgen dat deze 13,5 miljard euro in de toekomst door de Commissie begrotingscontrole van het Parlement en door OLAF wordt gecontroleerd, maakt u dat bedrag meteen ook beter aanvaardbaar. De intergouvernementele conferentie moet het Europees Ontwikkelingsfonds in de begroting van de Europese Unie opnemen.

Coûteaux
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, hoewel wij zeker oog hebben voor de goede bedoelingen die uit deze tekst spreken, hebben wij hier in de commissie geen instemming mee betuigd en dat zullen wij ook niet in de voltallige vergadering doen, en wel om twee redenen. Wij hebben daar trouwens amendementen op ingediend die ik hier snel zal toelichten.
In de eerste plaats spreekt de Commissie ontwikkelingssamenwerking de wens uit om het EOF te communautariseren. Daarmee zit men duidelijk op het verkeerde spoor. In onze ogen is ontwikkelingssamenwerking een intergouvernementeel gebeuren, en dat moet het ook blijven. Nu de uitbreiding van Europa wordt voorbereid, zou de communautarisering van het EOF het voor sommigen wel erg gemakkelijk maken om hun afzijdige houding achter het scherm van de communautaire begroting te verbergen. Daar komt trouwens nog bij dat op die manier de mogelijkheid wegvalt om onze partners in het Zuiden op een zinvolle en veelbelovende manier bij ons ontwikkelingsbeleid te betrekken. Tenslotte heeft de Commissie - zoals mevrouw Maes zojuist zeer terecht opmerkte - nog niet zo lang geleden laten zien dat zij problemen ondervindt bij het transparant maken van de middelen die ze aan ontwikkelingsprojecten en humanitaire hulpprogramma's besteed. Wij vragen ons af waarom wij daar dan nu nog een schepje bovenop zouden moeten doen.
In de tweede plaats is het voor ons zeer teleurstellend dat in het verslag van de heer Corrie een handels- en ontwikkelingsovereenkomst met Zuid-Afrika staat vermeld. Deze overeenkomst is echt illustratief voor het amateuristische beleid waar de Europese Commissie zich in toenemende mate aan overgeeft. Het is werkelijk verbazingwekkend om te moeten constateren dat de Unie voor haar leden onderhandeld heeft over een overeenkomst waarin een essentieel onderdeel gewoon niet is ingevuld. Het is ronduit verbijsterend dat de Raad dat zomaar zijn gang heeft laten gaan.
Wij bevinden ons nu dus in de absurde situatie dat wij vanuit een zwakke onderhandelingspositie - aangezien het onderhandelingskader gevormd wordt door een reed ondertekende overeenkomst - over zulke belangrijke zaken als landbouw- en wijnproducten moeten onderhandelen. Het gedeelte van de overeenkomst waarop de onderhandelingen vastlopen zou de Unie kunnen verplichten de producenten van sherry of portwijn een vergoeding te geven om hun productie te stoppen. Dat zijn immers op grond van het internationaal handelsrecht eigenlijk allemaal namaakproducten. U kunt zich dus de mogelijke kosten van zo'n precedent wel voorstellen.
Dit is het zoveelste bewijs - zo nog een bewijs nodig mocht zijn - van ondoordacht onderhandelen waarmee geen enkel belang wordt gediend, behalve ongetwijfeld persoonlijke belangen. Dit is het zoveelste bewijs dat men ingeklemd zit tussen vrijhandeldogma's, pressiegroepen en in meer of mindere mate bevriende NGO's. Dit is niet alleen ondoeltreffend, maar zelfs gevaarlijk.
Ik wil afronden met een opmerking over de algemene teneur van het verslag-Corrie. Wij komen er rond voor uit dat de Paritaire Vergadering tegenwoordig door de scherpslijpers van Genève en Washington als een obstakel voor de internationale vrijhandel wordt gezien. Dit was nu een goede gelegenheid geweest om te laten zien dat onze wijze van samenwerking met de landen van het Zuiden verfrissend is en als een voorbeeld kan dienen dat verder ontwikkeld en versterkt moet worden. Het verslag-Corrie laat deze gelegenheid voorbijgaan. Helaas zijn wij gedwongen deze gemiste kans af te straffen.

Amado
Mijnheer de Voorzitter, tot besluit, en bij wijze van samenvatting, zou ik drie essentiële aspecten van dit debat willen onderstrepen. Ten eerste is het mij opgevallen dat nagenoeg alle sprekers de overtuiging delen dat de mondialisering de regionale en sociale ongelijkheden verscherpt en armoede in de hand werkt. Deze vaststelling dwingt ons ertoe maatregelen te treffen om te vermijden dat de bestaande spanningen toenemen en in een spiraal van conflicten uitmonden die de vrede en de stabiliteit in de wereld in gevaar brengen. Ten tweede lijkt het mij in dit verband noodzakelijk dat wij aan het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid een nieuwe dimensie toekennen door de rol van dit beleid bij het herstel van het evenwicht en de afzwakking van de ongelijkheden te versterken. Ook het belang dat hier in het kader van het internationale ontwikkelingsbeleid aan het optreden van de Europese Unie wordt gehecht, acht ik relevant. Iedereen is het ermee eens - dat was overigens het thema van het debat van vandaag - dat de Europese Unie de verschillende beleidsterreinen die aan de verwezenlijking van de doelstellingen inzake ontwikkeling bijdragen, beter op elkaar moet afstemmen, wil zij in de context van het internationale ontwikkelingsbeleid een actievere en leidinggevende rol spelen. Er is hier ook herhaaldelijk benadrukt dat de verantwoordelijkheid voor de coherentie van de beleidsvormen van de Europese Unie niet uitsluitend bij de Raad, de Commissie of het Parlement ligt. Zij berust daarentegen op gezamenlijk overleg en gecoördineerde voorbereidende werkzaamheden op legislatief en institutioneel gebied, zij het op het niveau van de Commissie of de Raad of op het niveau van het Europees Parlement zelf. Bovendien hebben enkele afgevaardigden een aantal suggesties gedaan, onder meer met betrekking tot de oprichting van een waarnemingspost en de instelling van een werkgroep die de tenuitvoerlegging van de specifieke beleidslijnen inzake ontwikkeling moet begeleiden.
Tot slot zou ik uw aandacht willen vragen voor een ander belangrijk aspect dat in het programma van het Portugese voorzitterschap een prioritaire plaats inneemt. Het betreft met name de noodzaak de rol van het ontwikkelingsbeleid in de context van de beleidsterreinen van de Europese Unie, en meer bepaald in de context van het buitenlands beleid, te versterken. Dat lijkt ons werkelijk onontbeerlijk. Wij zullen er immers niet in slagen op het vlak van de coherentie tussen de verschillende beleidsvormen ook maar één consequente actie te ondernemen als wij het ontwikkelingsbeleid niet de rol toekennen die het verdient. Het is de bedoeling dat wij met behulp van dit instrument de beginselen en de waarden consolideren die de positie van Europa in het internationale systeem bepalen. Te dien einde moeten wij, zoals ik reeds heb benadrukt, van opzet veranderen. We moeten met name afstand doen van de postkoloniale visie en overstappen op een ontwikkelingsbeleid met een uitgesproken Europese dimensie. Ik ben van oordeel - dit is trouwens ook reeds door een aantal sprekers onderstreept - dat de toepassing van de nieuwe overeenkomst ter vervanging van de overeenkomsten van Lomé hierin een essentiële rol zal spelen. Het is een element van vernieuwing dat aan het partnerschap met deze belangrijke groep zuidelijke landen een nieuwe impuls geeft, op een moment dat de internationale onderhandelingsprocessen aan een enorme instabiliteit onderhevig zijn. De eerste onderhandelingsronde in Seattle is hiervan een sprekend voorbeeld.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, in veel bijdragen aan dit debat heb ik een bepaalde mate van frustratie geproefd. Namens de Commissie heb ik een verklaring afgelegd die naar mijn mening een bruikbare basis voor deze discussie biedt. Wij zullen later meer gedetailleerde informatie ter beschikking stellen over alle kwesties die met beleidssamenhang te maken hebben. Deze discussie is overigens niet nieuw. Op dit moment is het onderwerp ook in de Commissie aan de orde. Zodra het debat daarover is afgerond, zal ik hierover verslag uitbrengen, omdat velen van u al hebben geïnformeerd waarom het verslag inzake de beleidssamenhang op zich laat wachten.
Ik ben ervan overtuigd dat de toenemende politieke aandacht die met deze problemen gepaard gaat - iets wat ook duidelijk naar voren kwam in het debat van vandaag - het voor de Commissie en het directoraat-generaal ontwikkelingssamenwerking gemakkelijker zal maken om die beleidssamenhang op een prominente plaats op onze agenda te zetten. In dit verband zullen er ook andere, nieuwe mechanismen in de Commissie geïntroduceerd moeten worden. Het opzetten van een speciale intraservice werkgroep en een soort controleorgaan voor samenhang - iets wat sommige fracties in dit Parlement al hebben voorgesteld - zijn daarbij zeker het overwegen waard.
Ik heb gelezen - en in dit debat ook gehoord - dat beleidssamenhang wordt gezien als een soort wondermedicijn dat alles geneest. Ik vind het echter belangrijk dat we beleidssamenhang blijven zien als een relatief duidelijk gedefinieerd concept aan de hand waarvan men moet proberen de tegenstrijdigheden te verminderen daar waar deze daadwerkelijk bestaan, en ze bestaan wel degelijk. De uiteenlopende sectorale belangen in de lidstaten spelen hierbij een grote rol. In dit Parlement werd ook al eerlijk toegegeven dat mensen zich min of meer identificeren met hun eigen belangenwereld. Dat is ook legitiem. Ik zou echter willen waarschuwen voor de illusie dat onsamenhangendheid het product is van een of ander mechanisch defect in het systeem. Dat defect doet zich weliswaar voor, maar vormt slechts een klein onderdeel van het onderhavige probleem. De hoofdoorzaak van het gebrek aan beleidssamenhang heeft te maken met algemeen bekende, ingeburgerde belangenverschillen tussen seksen en dergelijke, en daar wringt de schoen.
De heer Mulder zei dat geen boer iets zal gaan produceren als de prijs te laag is. Dat klopt weliswaar in ons deel van de wereld, maar onze partners en de steun ontvangende landen in Afrika hebben een ietwat ander perspectief. Mensen in die landen worden geen boer om van dat beroep te kunnen leven, maar om te kunnen overleven. Landbouw voor eigen gebruik is niet gebaseerd op prijsberekeningen, maar op de hoop dat het het komende seizoen zal regenen. Dit is niet van toepassing op alle landbouw in de ontwikkelingslanden, maar wel als het gaat om gerichte armoedebestrijding, waarbij we in de toekomst betere resultaten zullen moeten boeken. Vanuit dat perspectief zijn mijn opmerkingen zeer relevant.
Er zijn ook nog andere kwesties in dit Parlement genoemd: veehouderij in Namibië en tomaten en melkpoeder in het Caribische gebied. Wij moeten echter niet te masochistisch zijn, want dat heeft geen nut. Voor al deze kwesties geldt dat er al voor een oplossing is gezorgd. De interventieprijzen zijn gereguleerd en de problemen die er waren met het rundvlees in West-Afrika en Namibië zijn opgelost door de interventiesteun te verminderen. Het betreft reële problemen, maar ze zijn allemaal opgelost.
Wat de cacao-, de chocoladekwestie betreft, kan ik alleen maar herhalen dat er gekozen is voor een percentage van 5% om een basis voor levensonderhoud in de buurlanden te creëren. Het gaat in dit geval om de mensen in Burkina Fasso die noten verzamelen en daarmee in hun levensonderhoud voorzien. Die noten zijn voor hen net zo belangrijk als de kokosnoten voor de boeren in Ghana. Dit is geen duidelijk geval van incoherentie; dit heeft veel meer te maken met concurrentie tussen leveranciers.
De eerder genoemde situatie met betrekking tot rietsuiker is gecompliceerder van aard. Ook in de kaderregeling voor overzeese landen en gebieden vormt de opeenhoping van een aantal van deze handelsaspecten een ingewikkeld probleem. Het is echter ook mogelijk dat deze kwestie sterker wordt beïnvloed door de belangenbevordering van bepaalde Europese bedrijven dan door het genereren van inkomen in het Caribische gebied. Hoe het ook zij, momenteel wordt ook voor dit probleem een oplossing gezocht.
Ik zal ijveren voor een evenwichtige oplossing voor al deze kwesties. In dit verband wil ik graag verwijzen naar de handels- en samenwerkingsovereenkomst met Zuid-Afrika. In alle bescheidenheid durf ik te beweren dat hieruit nogmaals de bereidheid van de Commissie blijkt om een stap extra te doen en ervoor te zorgen dat er samenhang ontstaat tussen ontwikkelingssamenwerking en handelsbelangen. Wij hebben zeer zeker onze bijdrage geleverd aan de oplossing van dit probleem. Ik hoop van harte dat we een zachte landing zullen maken en dat de uitvoering van dat akkoord in de komende jaren op vreedzame wijze zal verlopen.
Tenslotte wil ik u nogmaals bedanken voor dit debat. Wij zullen op deze kwesties nog een keer terugkomen met nieuwe informatie, omdat deze problemen op de een of andere manier van blijvende aard zijn. Dat komt eenvoudigweg omdat ontwikkelingssamenwerking eigenlijk gaat om het leveren van een bijdrage aan de wereld. Deze beleidsvorm wijkt dan ook af van de manier waarop de traditioneel afgebakende handelsbelangen en dergelijke worden behartigd. Het is onze taak om deze twee verschillende benaderingen met elkaar in overeenstemming te brengen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Nielson.
Ter afsluiting van deze verklaring heb ik acht ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.

Volgende vergadering "Mensenrechten" van de UNO
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Raad over de prioriteiten van de Unie voor de volgende vergadering van de Commissie mensenrechten van de VN op 20 maart 2000.

Amado
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, iedereen weet dat de Europese Unie in maart/april 1999 tijdens de in Genève gehouden 55ste vergadering van de Commissie mensenrechten een actieve rol heeft gespeeld. Zij heeft resoluties ingediend over de situatie van de mensenrechten in Iran, Irak, de Israëlische nederzettingen, Birma Myanmar, de Democratische Republiek Kongo en Soedan en overleg gepleegd over de verklaringen van het voorzitterschap over Colombia en Oost-Timor.
De Europese Unie heeft voor het eerst een resolutie ingediend over de doodstraf, waarmee ze bijzonder veel succes heeft geoogst. Eveneens heeft zij de werkzaamheden geleid die plaatsvonden in het kader van de resolutie over de rechten van het kind, een initiatief dat samen met de groep van Latijns-Amerikaanse landen op touw werd gezet. De Unie zal deze koers ook in maart/april tijdens de 56ste vergadering van de Commissie mensenrechten in Genève aanhouden. Zoals op 9 februari 2000 door de groep van de Raad mensenrechten is afgesproken, zal de Europese Unie met name ontwerpresoluties over de Israëlische nederzettingen, Iran, Irak, de Democratische Republiek Kongo en Birma Myanmar indienen. Ook zal er een ontwerpverklaring van het voorzitterschap komen over Colombia, en mogelijkerwijs over Oost-Timor, evenals een ontwerpverklaring over de situatie in de verschillende landen.
De Europese Unie zal de debatten ter voorbereiding van de 56ste vergadering van de commissie mensenrechten tijdens de volgende bijeenkomst van de werkgroep mensenrechten in maart voortzetten. Daar zal onder meer de mogelijkheid worden besproken om een ontwerpresolutie over de doodstraf in te dienen. Tot dusver heeft de groep geen akkoord bereikt over de op dit punt te volgen strategie en zeker niet over de verwoording van het compromis dat in laatste instantie zal moeten worden gepresenteerd en een antwoord moet behelzen op de mogelijke indiening van andersluidende amendementen, met inbegrip van artikel 2, lid 7, van het VN-Handvest, waarin naar het soevereiniteitsbeginsel wordt verwezen. Gezien de moeilijkheden die zich in 1999 tijdens de vergadering van het derde comité van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties hebben voorgedaan, heeft men getracht nu reeds een consensus over een compromistekst te bereiken. Ik herinner u eraan dat de lidstaten het verleden jaar niet eens konden worden over een amendement waarmee in de door de Europese Unie opgestelde ontwerpresolutie over de doodstraf een verwijzing naar artikel 2, lid 7, werd opgenomen.
Zoals u weet, besloten de Verenigde Staten vorig jaar tijdens de 55ste vergadering van de commissie mensenrechten in een ver gevorderd stadium een ontwerpresolutie over China in te dienen. Deze werd door een Chinese motie van niet-inmenging van tafel geveegd. De Europese Unie heeft toen tegen deze motie gestemd. Het standpunt van de Europese Unie met betrekking tot de houding die zij in de commissie mensenrechten ten aanzien van China zou aannemen, werd herbevestigd tijdens de bijeenkomst van de Raad Algemene Zaken op 21 maart 1999. Er werd besloten dat de Europese Unie op dit gebied geen initiatief zou nemen en ook geen resolutie over China zou steunen, maar dat zij tegen een motie van niet-inmenging zou stemmen. De vraag is of de Europese Unie haar eensgezindheid had kunnen bewaren indien de resolutie ter stemming zou zijn voorgelegd.
De Verenigde Staten van Amerika zijn voornemens tijdens de 56ste vergadering van de commissie mensenrechten een ontwerpresolutie over China in te dienen en zij oefenen momenteel druk op de Europese Unie uit om haar over te halen deze resolutie te onderschrijven. De reactie van China heeft uiteraard niet op zich laten wachten. De Chinese autoriteiten wenden alle mogelijke middelen aan om de landen en instellingen van de Europese Unie ervan te overtuigen het initiatief van de Verenigde Staten van Amerika te laten voor wat het is. Het initiatief wordt momenteel in de Unie besproken, maar voorlopig wordt er geen definitieve beslissing verwacht. In principe heeft de Europese Unie er alle belang bij, indien mogelijk, geen enkel alternatief uit te sluiten totdat de voor 25 februari 2000 geplande vergadering in het kader van de mensenrechtendialoog tussen de Europese Unie en China heeft plaatsgevonden. Gezien de wijzigingen in de samenstelling van de commissie mensenrechten is het lang niet duidelijk hoe de stemming over de motie van niet-inmenging zal verlopen.
Het is derhalve belangrijk dat de landen van de Europese Unie ook dit jaar een consensus bereiken over het standpunt dat zij zullen innemen bij eventuele stemming over de resolutie. In dit verband dient men erop te wijzen dat de Europese Unie China reeds meermaals heeft duidelijk gemaakt dat de dialoog over de mensenrechten, in tegenstelling tot de herhaalde verzoeken van China terzake, niet onverenigbaar is met de indiening van een resolutie in de commissie mensenrechten in Genève. De Europese Unie is immers van oordeel dat deze dialoog niet enkel een bijzonder waardevol instrument is om van gedachten te wisselen en kennis te nemen van het standpunt van de tegenpartij, maar tevens concrete resultaten in situ moet opleveren. Indien dit niet lukt, kan een resolutie van de commissie mensenrechten een oplossing bieden, zonder dat daarom de dialoog moet worden opgeschort. De Europese Unie attendeert China er overigens regelmatig op dat de commissie mensenrechten de aangewezen instantie is om de mensenrechtenproblematiek aan de orde te stellen en dat het initiatief in dit opzicht volkomen gerechtvaardigd is, ongeacht het feit of het al dan niet door de Unie wordt onderschreven.
De eerstvolgende dialoog over de mensenrechten zal op 25 februari plaatsvinden in Lissabon. Aangezien men deelnemers uit de academische wereld en de samenleving in het algemeen verwacht, zullen ook seminars over juridische kwesties en de rechten van de vrouw worden ingelast. Het Portugese voorzitterschap zal in mei 2000 het volgende congres over de mensenrechten organiseren. China heeft van zijn kant, tijdens de laatste ronde van de dialoog in oktober 1999, het voorstel van de Europese Unie voor technische bijstand aanvaard. Het ligt met name in onze bedoeling het ratificatieproces van het door de Chinese regering ondertekende internationale verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten en het internationale verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten te steunen.
De Europese Unie verwacht dat China concrete maatregelen zal treffen met betrekking tot de aspecten die momenteel onderwerp van gesprek zijn. Op basis van de huidige besprekingen zal het voorzitterschap aan de Chinese autoriteiten de boodschap overbrengen dat de Europese Unie van China tijdens de vergadering van 25 februari de aankondiging verwacht van positieve maatregelen. Het voorzitterschap zal de Chinese autoriteiten tevens een lijst van individuele gevallen bezorgen waarover het voornemens is zijn bezorgdheid uit te spreken. Tijdens de bijeenkomst van oktober 1999 in Peking werd eens te meer duidelijk dat de Chinese autoriteiten bereid waren toezeggingen te doen in verband met de dialoog zelf, de herstructurering van de dialoog en het debat over de juridische regelgeving inzake repressie (doodstraf, administratieve aanhouding), maar met betrekking tot fundamentele kwesties, zoals het eenpartijstelsel en de territoriale integriteit, van geen wijken wilden weten.
De besprekingen die plaatsvonden naar aanleiding van de uitkomst van het overleg van 1999, brachten de Europese Unie er bij gebrek aan concrete resultaten toe resoluut haar bezorgdheid te uiten over de schending van de mensenrechten in China, ook al onderkende zij de vooruitgang die het land op internationaal vlak had geboekt. De Europese Unie heeft de Chinese autoriteiten er herhaaldelijk op gewezen dat de resultaten van de dialoog verre van bevredigend zijn en dat zij op bepaalde gevoelige gebieden betere prestaties verwacht. Desondanks werd besloten de dialoog voort te zetten, mits deze doelgerichter en efficiënter zou worden. China stemde in met het voorstel van de Europese Unie om de dialoog te herstructureren door een betere benutting van de deskundigenbijdrage en een versterking van de band met de studiebijeenkomsten.
Tot slot zal tijdens de eerstvolgende bijeenkomst van de commissie mensenrechten ook een debat worden gehouden over de rationalisatie van de werkzaamheden van de commissie zelf. Er is een werkgroep ingesteld voor de herziening van de mechanismen van de commissie. Uit de bevindingen van de grondige analyse die deze werkgroep heeft uitgevoerd blijkt dat de doelmatigheid van de bestaande mechanismen moet worden versterkt en grotere striktheid moet worden betracht, met name op financieel gebied. De Europese Unie moet zich resoluut verzetten tegen elke ongerechtvaardigde poging om via een herdefiniëring van de activiteiten van de commissie mensenrechten het optreden van deze commissie te beknotten en haar werkterrein en onafgebroken aandacht voor de situatie van de mensenrechten in de wereld aan te tasten.

Patten
Mijnheer de Voorzitter, ik bedank het voorzitterschap voor de voorbereidingen die voor Genève zijn getroffen met betrekking tot onderwerpen als racisme, burgerrechten, politieke rechten en het recht op ontwikkeling. Zoals het voorzitterschap echter al opmerkte, moet er nog veel werk worden verzet. Wij hebben desalniettemin begrip voor het verzoek van het Parlement en veel NGO' s volgens welk de Europese Unie haar standpunt ruim voor het begin van de bijeenkomst in Genève moet bepalen. Dat is echter gemakkelijker gezegd dan gedaan - over een aantal van de moeilijkste kwesties is de discussie nog steeds niet afgerond. Zo is er op dit moment nog steeds een discussie gaande over een aantal zaken die in de resolutie van het Parlement aan de orde komen, en het is nog te vroeg om de uitkomst in alle gevallen te voorspellen.
Dat we te maken hebben met een lang en moeizaam debat komt niet als een verrassing. Dat duidt echter niet op een gebrek aan betrokkenheid bij het verbeteren van de mensenrechten. Het is veeleer een weerspiegeling van onze gebruikelijke zorgvuldigheid. Wij willen een goede aanpak om ook daadwerkelijk iets te kunnen bereiken. Ik zal op die zorgvuldigheid nader ingaan aan de hand van drie controversiële onderwerpen: doodstraf, Cuba en China. Daarbij zal ik zo onverstandig zijn om een paar persoonlijke meningen in mijn betoog te verweven.
Op dit moment onderzoeken wij de opties en mogelijkheden om een resolutie inzake de doodstraf in te dienen in de commissie mensenrechten. Als fervent tegenstander van de doodstraf ben ik altijd erg sterk bij dit onderwerp betrokken geweest. Ik heb altijd tegen de doodstraf gestemd. Een van de eerste besluiten die ik als gouverneur van Hong Kong nam - en daarin kreeg ik overigens een hart onder de riem gestoken van Amnesty International en anderen - betrof de afschaffing van de doodstraf. Wij weten wat er onlangs in de algemene vergadering van de VN is gebeurd. Wij moesten daar onze resolutie over de doodstraf bevriezen, omdat we anders het risico hadden gelopen dat er een resolutie werd aangenomen waarin een volstrekt onaanvaardbare argumentatie zou voorkomen over de zogenaamd niet-universele toepassing van de mensenrechten.
Het podium in New York is anders dan dat in Genève. Het debat van vorig jaar in New York over soevereiniteit en interventie op het gebied van de mensenrechten lag dermate gevoelig dat alle andere onderwerpen erdoor werden beïnvloed. Het is zeer zeker van invloed geweest op de besprekingen over het moratorium met betrekking tot de doodstraf. Bij het debat in Genève nemen de kwesties over de mensenrechten een veel centralere plaats in. Misschien dat we daardoor ook meer kans hebben om op dit terrein vooruitgang te boeken.
In de tweede plaats wil ik het expliciet over Cuba hebben, omdat we in Europa vaak kritiek krijgen dat we de mensenrechtensituatie daar niet ernstig genoeg nemen. Wij maken ons grote zorgen over de maatregelen die de Cubaanse regering het afgelopen jaar heeft genomen. Daarmee heeft zij de vrijheid van de bevolking nog meer aan banden gelegd. Ik doel hier op veranderingen in het wetboek van strafrecht en in de toepassing van de doodstraf. Wij maken ons ook zorgen over de recente toename van het aantal politieke gevangenen. Via de verslagen van de NGO's en onze werkgroep mensenrechten, die vanuit de EU-ambassades in Havanna opereert, houden we de mensenrechtensituatie in de gaten. Wij hebben, net zoals dit Parlement, onze kritiek regelmatig aan de Cubaanse autoriteiten kenbaar gemaakt. Ik geloof echter niet dat het isoleren van Cuba een oplossing biedt. Wij streven naar een Cuba met een eerlijke en open samenleving, waar de marktprincipes gerespecteerd worden en waar de eerbiediging van overeenkomsten en wetgeving heilig is. Wij willen steun geven aan de totstandkoming van een overgangsproces naar democratie, naar een democratie waar mensenrechten en fundamentele vrijheden worden gerespecteerd.
Met betrekking tot China, het derde onderwerp dat ik aan de orde wil stellen, ben ik dezelfde mening toegedaan. Eenvoudig gezegd: ik wil dat wij onze aandacht blijven richten op China. Een andere houding zou ten opzichte van een bevolking die meer dan 20% van de mensheid uitmaakt, zelfgenoegzaam, belemmerend en beledigend zijn. Wij moeten streven naar een vreedzaam veranderingsproces in China dat moet leiden tot een vrije, pluralistische maatschappij waarin democratische activisten of religieuze mensen niet achter slot en grendel worden gezet.
Hoe moeten we dat doen? Uiteraard moeten we op positieve wijze de handelsbetrekkingen met China versterken en hopen dat we China op redelijke voorwaarden als lid van de Wereldhandelsorganisatie mogen begroeten. Zonder de deelname van China - en dat geldt ook voor Rusland - dekt de vlag "Wereldhandelsorganisatie" de lading niet. Ik vind echter nog steeds dat onze bloeiende economische betrekkingen met China - die onder andere blijken uit het overschot van 25 miljard euro dat China bij de EU heeft - geen reden mogen zijn om de mensenrechtensituatie in China niet aan de orde te stellen. Het gaat niet om de vraag óf we de kwestie van de mensenrechten in China aan de orde stellen - dat is onze plicht en daar hebben wij ook een legitiem belang bij - maar hóe we dat op de meest efficiënte manier kunnen doen.
Welk standpunt moeten we dan later dit jaar innemen ten aanzien van de resolutie in Genève? Het voorzitterschap gaf al aan, dat de Unie in haar geheel bezig is met die standpuntbepaling. Ik wil echter graag een aantal factoren noemen waarmee de lidstaten bij hun overwegingen rekening moeten houden. In de eerste plaats vraagt een aantal mensen zich af of het wel zin heeft in Genève een resolutie op de agenda te zetten. Enkele van de meest vooraanstaande Chinese voorvechters van democratie benadrukken echter het belang van zo'n resolutie, niet in de laatste plaats vanwege het signaal dat daardoor naar de bevolking in China wordt gezonden. Dit argument moet zorgvuldig bij de afwegingen worden betrokken.
In de tweede plaats moeten we rekening houden met de gebeurtenissen van de afgelopen maanden in China. Ik denk daarbij bijvoorbeeld aan de zware straffen voor democratische activisten, de gevangenneming van en recente strafmaatregelen tegen leden van christelijke kerkgenootschappen en de arrestaties van en vonnissen tegen leden van de Falun Gong. De Chinese leiders zijn volledig op de hoogte van onze standpunten ten aanzien van deze kwesties en dat geldt ook met betrekking tot de ontwikkelingen in Tibet. Wij hebben onze mening duidelijk laten blijken. Wij zijn er ons allemaal van bewust dat de vooruitzichten op lange termijn, op economisch gebied en met betrekking tot de sociale en economische vrijheden, voor veel mensen in China danig zijn verbeterd. Dit beeld heeft echter ook een schaduwzijde. Mensen die tegen het op de agenda zetten van een resolutie zijn, zeggen dat er op dit moment in ieder geval sprake is van een mensenrechtendialoog met China. Dat klopt en dat kan in de toekomst ook waardevol blijken te zijn. Ik moet in dat verband echter wel opmerken - en dat heb ik, evenals het voorzitterschap, ook tegen Chinese vertegenwoordigers gezegd - dat de inhoud van de besprekingen naar ons idee eigenlijk veel te beperkt is. Natuurlijk zijn we er dankzij die dialoog in geslaagd om EU-samenwerkingsprogramma's te ontwikkelen en uit te voeren op het gebied van mensenrechten en daaraan gerelateerde wettelijke voorzieningen. Daar zijn we erg blij mee. Ook kan ons programma voor dorpsbestuur de democratische ontwikkeling aan de basis stimuleren. Uiteraard is elke dialoog over een complex onderwerp als mensenrechten een langademig proces. Desondanks had ik op meer concrete resultaten gehoopt.
De volgende dialoog, op 25 februari in Lissabon, vormt een belangrijke test. Hier zal blijken of de dialoog resultaten oplevert of niet. Wat zijn, en daarmee wil ik afsluiten, voor ons de eerste stappen in de goede richting? Ik denk dat wij bijvoorbeeld blij zouden zijn als China in eerste instantie de VN-verdragen inzake burgerrechten en politieke rechten en inzake sociale en culturele rechten zou ondertekenen en deze later zou ratificeren. Eigenlijk had ik gehoopt dat we op dat gebied al meer vooruitgang geboekt zouden hebben.
Wat betekent dat voor het komende jaar? Ik herhaal nogmaals dat alle lidstaten hun standpunt moeten bepalen. Ik hoop in de eerste plaats dat we in Europa een gemeenschappelijk standpunt kunnen innemen en dat we ons daaraan ook zullen houden. Wij mogen geen water bij de wijn doen, maar moeten wel ervoor zorgen dat ons standpunt niet gebaseerd is op zelfgenoegzaamheid of op valse pretenties. Kortom, wij hebben behoefte aan een gemeenschappelijk en reëel standpunt.
Ik weet dat sommige mensen vinden dat we onze bezorgdheid over de mensenrechten op een betere manier kracht kunnen bijzetten dan via het op de agenda plaatsen van resoluties. Als dat zo is, moeten we op zijn minst op meer creatieve en eerlijke wijze naar die alternatieve aanpak zoeken. Als we wachten met het innemen van een standpunt over de mensenrechtendialoog, moeten we u, de NGO-gemeenschap en het grote publiek, ervan overtuigen dat dit wachten op den duur ook daadwerkelijke resultaten oplevert. Naar mijn mening is dat de uitdaging die ons de komende weken te wachten staat. Ik dank het Parlement voor de aandacht voor de mensenrechten in de hele wereld, en in China in het bijzonder.

De Voorzitter
 Hartelijk dank, mijnheer Patten.
Wij onderbreken het debat over de gezamenlijke verklaring van de Raad en de Commissie over de volgende vergadering van de VN-commissie mensenrechten en gaan over tot de stemming.

Verwelkoming
De Voorzitter
Tot mijn grote voldoening mag ik een delegatie van de wetgevende raad van Hong Kong in dit Parlement welkom heten.
(Levendig applaus)

Stemming
Nielson
Zoals mevrouw Wallström gisteren tijdens het debat al heeft uitgelegd, kan de Commissie de amendementen 1, 2, 7, 8, 9, 10, 11 en 13 overnemen. In principe is amendement 4 voor de Commissie ook aanvaardbaar. De Commissie kan de amendementen 3, 5, 6, 12, 14, 18 en 16 echter niet overnemen.
(De Voorzitter verklaart dat het aldus gewijzigde gemeenschappelijke standpunt is goedgekeurd)

Verslag (A5-0023/2000) van de heer Böge, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 91/68/EEG van de Raad wat scrapie betreft (COM(1998) 623 - C4­0026/1999 - 1998/0324(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Aanbeveling (A5-0008/2000) van de Commissie juridische zaken en interne markt, over het voorstel voor een besluit van de Raad houdende goedkeuring namens de Europese Gemeenschap van het WIPO­verdrag inzake het auteursrecht en het WIPO­verdrag inzake uitvoeringen en fonogrammen (11221/1999 - COM(1998) 249 - C5­0222/1999 - 1998/0141 (AVC)) (rapporteur: mevrouw Cederschiöld)
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Verslag (A5-0015/2000) van de heer Graefe zu Baringdorf, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van richtlijn 70/524/EEG betreffende toevoegingsmiddelen in diervoeding
(COM(1999) 388 - C5­0134/1999 - 1999/0168(CNS))
Vóór de eindstemming

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, na deze stemming wil ik de heer Byrne vragen of hij, nu hij gezien heeft hoeveel steun deze amendementen in het Parlement genieten, bereid is ze over te nemen.

Byrne
Ik moet helaas meedelen dat mijns inziens het weloverwogen standpunt dat ik gisteren naar voren heb gebracht, juist is. De allesomvattende aanpak die de Commissie in deze kwestie wil volgen zal zo snel mogelijk worden gepresenteerd, en wel op grond van artikel 152, waarbij het Parlement medebeslissing heeft. Dat is de correcte manier om deze kwestie af te handelen.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, overeenkomstig artikel 69, lid 2 verzoek ik om terugverwijzing naar de commissie. Ik doe dat omdat het hier om een aanpassing van door de Commissie voorgestelde wetsbepalingen gaat. Wij hebben daarmee ingestemd, maar hebben eveneens andere aanpassingen van de richtlijn voorgesteld. Wij willen met name dat een tekst wordt overgenomen waarin sprake is van het gebruik en de etikettering van genetische gemodificeerde organismen. Deze tekst is overigens in zijn geheel door de Commissie aanvaard.
Wij vinden dat deze tekst nu in deze aanpassingen moet worden opgenomen. De Commissie doet dat echter niet. Daarom moeten wij overeenkomstig artikel 69, lid 2 met de Commissie onderhandelen en verzoek ik de leden in te stemmen met terugverwijzing.
(Het Parlement willigt het verzoek om terugverwijzing naar de commissie in)

Verslag (A5-0034/2000) van mevrouw Stenzel, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de ontwerpmededeling van de Commissie aan de lidstaten tot vaststelling van de richtsnoeren voor Programma's in het kader van de Communautaire Initiatieven (PCI's) waarvoor de lidstaten voorstellen voor steunverlening uit hoofde van het EQUAL-initiatief kunnen indienen (COM(1999) 476 - C5-0260/1999 - 1999/2186(COS))
Vóór de stemming

Cohn-Bendit
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Stenzel, als lid van het ÖVP-partijbestuur, erop wijzen dat vele afgevaardigden ontzet zijn over de coalitie van de ÖVP met Haider. Wij veroordelen dit ten zeerste.
(Applaus van links, interrupties van rechts)

Stenzel
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Cohn-Bendit, dames en heren, het Europees Parlement mag zich niet op deze manier met het binnenlands beleid van een land bemoeien.
Ik verdedig mijn partij, die altijd voor toetreding van Oostenrijk tot de Europese Unie heeft gepleit. Als politieke partij garanderen wij dat Oostenrijk aan de Europese waarden vasthoudt. Ik weiger mij hier om redenen van binnenlands beleid en partijpolitiek in een hoek te laten dringen. Wat hier wordt gezegd, stemt niet overeen met de feiten. Dit is je reinste polemiek. Ik wijs dit beslist van de hand.
(Levendig en langdurig applaus uit het midden en van rechts, protest van links)

Verwelkoming
De Voorzitter
Dit is wellicht een geschikt moment om een delegatie van vier leden van het Marokkaanse parlement, onder leiding van de heer Brahim Rachidi, ondervoorzitter van de kamer van afgevaardigden, op de officiële tribune te verwelkomen.
Wij zijn zeer vereerd met het bezoek van deze delegatie zo kort voor de inwerkingtreding op 1 maart 2000 van de associatieovereenkomst tussen Marokko en de Europese Unie.

Wij zijn blij met deze historische gebeurtenis en zien uit naar de nieuwe ontwikkelingen in onze betrekkingen en de nauwere banden tussen onze beide parlementen.
De delegatie voor de betrekkingen met de Maghreb-landen zal, met dit perspectief voor ogen, van 20 tot 22 maart een bezoek aan Marokko brengen.
Ik hoop dat de delegatie een aangenaam verblijf in Straatsburg zal hebben.

(Levendig applaus)

Wurtz
Mijnheer de Voorzitter, nu u toch een delegatie verwelkomt wil ik van de gelegenheid gebruik maken om u mede te delen dat ook wij vandaag het genoegen hebben om een woord van welkom uit te spreken en wel aan de belangrijkste vertegenwoordigers van de Oostenrijkse antiracistische organisaties die ons vereren met een bezoek aan het Parlement.

(De vergadering wordt om 11.50 uur onderbroken voor een plechtige vergadering ter gelegenheid van het bezoek van de heer Vaclav Havel, president van de Tsjechische Republiek, en wordt om 12.50 hervat)

Stemming (voortzetting)
De Voorzitter
Wij gaan nu door met de stemming over het verslag-Stenzel over het EQUAL-initiatief.

(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0027/2000) van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid (9085/3/1999 - C5­0209/1999 - 1997/0067(COD)) (rapporteur: mevrouw Lienemann)
Vóór de stemming

Nielson
Wat het standpunt van de Commissie ten aanzien van de door het Parlement voorgestelde amendementen betreft, sluit ik mij aan bij hetgeen mijn collega tijdens het debat op dinsdag 15 februari in dit Parlement heeft verklaard.
De Commissie kan de amendementen 6, 16, 21, 28, 31, 33, 34, 44, 45, 46, 48, 52, 53, 65, 67, 68, 75, 76, 78, 80, 84, 85, 88 en 102 geheel overnemen. De amendementen 8, 18, 27, 29, 42, 43, 47, 54, 60, 62, 93, 94, 104 en 105 kan de Commissie gedeeltelijk overnemen.
Inhoudelijk kan de Commissie eveneens de amendementen 2, 3, 5, 7, 10, 12, 14, 17, 20, 22, 24, 25, 26, 30, 32, 35, 36, 37, 38, 50, 55, 56, 57, 58, 63, 69, 73, 79, 86, 89, 96, 99, 106 en 108 overnemen.
De amendementen 1, 4, 9, 11, 13, 15, 19, 23, 39, 40, 41, 49, 51, 59, 61, 64, 66, 70, 71, 72, 74, 77, 83, 87, 90, 91, 92, 95, 97, 98, 81(herz.), 100, 101, 103 en 107 moet de Commissie evenwel van de hand wijzen.
Ik dank u voor uw aandacht.
(De Voorzitter verklaart dat het aldus gewijzigde gemeenschappelijke standpunt is goedgekeurd)

Verslag (A5-0033/2000) van de heer Andersson, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de mededeling van de Commissie - Een gemeenschappelijke strategie voor de modernisering van de sociale bescherming (COM(1999) 347 - C5-0253/1999 - 1999/2182(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
De Voorzitter. Hiermee is de stemming beëindigd.

Caudron
Ik ben ingenomen met dit ambitieuze en kwalitatief goede verslag over LIFE. Ik wil kort in herinnering brengen dat LIFE een financieringsinstrument is ten behoeve van het milieubeleid van de Europese Unie en verschillende derde landen zoals de mediterrane buurlanden, de Baltische staten en de kandidaat-lidstaten.
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid heeft een groot aantal amendementen voorgesteld. Het merendeel daarvan is in het gemeenschappelijke standpunt van de Raad overgenomen.
De derde fase van LIFE (2000-2004) bestaat uit drie onderdelen: LIFE-Natuur (47 % van de middelen), LIFE-milieu (47 % van de middelen) en LIFE-Derde landen (6 % van de middelen). Mijns inziens hebben de belangrijkste veranderingen betrekking op:
de bijdrage van LIFE aan de duurzame ontwikkeling binnen de Gemeenschap, aan de ontwikkeling van het communautaire milieubeleid - met name wat betreft de opname van de factor milieu in andere vormen van beleid - en aan het toepassen en aanpassen van de milieuwetgeving;
de verbetering van de doelmatigheid, transparantie en methodologie van de procedures inzake de tenuitvoerlegging van LIFE, het informeren van de burgers en de samenwerking tussen de rechthebbenden;
de doelstelling van LIFE: een duurzame stedelijke ontwikkeling, in nauw verband met de pilot-studies die in het kader van het URBAN-initiatief zijn uitgevoerd en waarover ik mij verschillende keren heb uitgesproken;
de bijdrage van de regelmatig uitgevoerde projecten ter bevordering van de duurzaamheid van sociaal-economische activiteiten en dus ook van de werkgelegenheid.
Het is van buitengewoon belang dat het LIFE-instrument ter beschikking blijft van de kandidaat-lidstaten uit Centraal- en Oost-Europa. De andere kandidaat-lidstaten, zoals Cyprus, Turkije en Malta, kunnen ook aan LIFE deelnemen als er daartoe met deze landen overeenkomsten gesloten worden.
Het struikelblok in de onderhandelingen met de Raad vormen uiteraard de financiële middelen die voor de derde fase van het programma LIFE (2000-2004) worden uitgetrokken. In het door de Raad goedgekeurde voorstel van de Commissie wordt uitgegaan van 613 miljoen euro, terwijl de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid 850 miljoen euro wil. Ik steun de standvastigheid van mevrouw de rapporteur. Sinds het programma van start ging zijn de financiële middelen niet meer aangepast, zelfs niet toen de EG werd uitgebreid tot 15 lidstaten. Als het verslag in de plenaire vergadering wordt aangenomen, zal overeenkomstig de medebeslissingsprocedure bemiddeling moeten plaatsvinden met betrekking tot de financiële middelen die voor dit programma worden uitgetrokken. Een dergelijke procedure komt vaak voor, want de middelen die voor programma's en de uitvoering van de wetgeving ter beschikking worden gesteld zijn vaak ontoereikend om de beoogde doelstellingen te verwezenlijken.
Verslag-Böge (A5-0023/2000)

Caudron
Als Europees afgevaardigde en vooral ook als gewoon consument, ben ik blij met het voorstel van de Europese Commissie, waarmee een nieuwe stap in de richting van meer voedselveiligheid binnen de Europese Unie wordt gezet.
Dit voorstel is tweeledig: enerzijds wordt de richtlijn van de Raad van 1991 met betrekking tot de volksgezondheidsvoorschriften voor de bestrijding van scrapie bij schapen gewijzigd en anderzijds komt er een nieuwe verordening met voorschriften inzake preventie en bestrijding van bepaalde overdraagbare spongiforme encefalopathieën (TSE) of BSE-ziekten, die schapen of andere diersoorten treffen.
Het belang van deze nieuwe wetgeving ligt in het feit dat er een specifieke rechtsgrondslag in het leven wordt geroepen voor de bestrijding van scrapie. Ik ben hier met name tevreden over omdat dit een van onze voornaamste eisen uit het voortgangsrapport over de gekkekoeienziekte was.
Als wij consequent willen zijn, moeten wij trouwens de bestaande wetgeving met betrekking tot scrapie, die alleen gericht was op het handelsverkeer in schapen en geiten, baseren op één allesomvattende regeling. Daarin moeten nieuwe voorschriften voorkomen voor de TSE's die alle dieren binnen heel de Europese Unie treffen. Deze regels dienen gericht te zijn op voorkoming van consumptie van levensmiddelen of van voedingsmiddelen voor dieren.
Deze regelgeving is zeker nodig. Er zijn immers nog steeds twijfels over scrapie bij schapen. Sommige wetenschappelijke studies wijzen erop dat scrapie gemuteerd zou kunnen zijn in BSE bij runderen en daarmee de feitelijke oorzaak zou zijn van het ontstaan van de BSE-epidemie. Het voorstel van het Europees Parlement en de Raad inzake preventie en bestrijding van bepaalde TSE's is een aanzienlijke verbetering, ook al moet het, met name wat de opsporing en bestrijding van scrapie betreft, nog nader worden gepreciseerd en verscherpt. Het is een gebaar naar de Europese burgers, die herhaaldelijk van hun ongerustheid over het Europees voedselbeleid blijk hebben gegeven.
Hun bezorgdheid is door het Europees Parlement overgenomen. Wij hebben daar gehoor aan willen geven. De debatten over het voorzorgsbeginsel, over traceerbaarheid, aansprakelijkheid en doorzichtigheid, hebben de Europese Commissie ertoe gebracht een witboek over de voedselveiligheid in te dienen. Hierin worden enkele ideeën uiteengezet en stelt men concreet de oprichting van een onafhankelijk Europees voedingsbureau voor. Dit alles maakt deel uit van een Europese aanpak om het vertrouwen van de consument terug te winnen. Als Europees verantwoordelijken moeten wij bewijzen dat interne markt en vrij verkeer van goederen samen kunnen gaan met voedselveiligheid.
Verslag-Cederschiöld (A5-0008/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor dit voorstel tot herziening van de wetgeving inzake het auteursrecht gestemd, omdat dit naar mijn mening een van de belangrijkste terreinen is waarop het Europees Parlement actief kan zijn.
Mijns inziens zijn de producten van het intellect veel belangrijker dan bijvoorbeeld bouwwerken en tastbare producten, producten die wij kunnen zien en aanraken. Wetenschap en intellect kun je weliswaar niet aanraken, maar zij brengen wel uiterst belangrijke resultaten voort. Daarom moeten wij als Europese Gemeenschap deze op veel actievere wijze steunen, niet alleen via octrooibescherming maar vooral ook via faciliteiten en steun aan de wetenschappers, aan diegenen die de in hun kennis opgeslagen schatten gebruiken om de toekomstige generaties iets na te kunnen laten dat veel belangrijker is dan hetgeen wij in het verleden hebben gehad.

Bonde, Okking en Sandbæk
Wij zijn er principieel tegen dat de EU namens de lidstaten verdragen inzake het auteursrecht sluit. Wij stellen vast dat de Gemeenschap en de lidstaten op dit vlak een gemeenschappelijke bevoegdheid hebben, maar wij vinden de WIPO-verdragen een belangrijke stap vooruit, omdat ze de rechten van producenten en uitvoerende kunstenaars waarborgen. Daarom stemmen wij voor de aanbeveling.

Schroeder, Ilka
De Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie heeft zich onthouden omdat commissaris Bolkestein tijdens het debat in plenaire vergadering de dag voordien geen enkele van mijn vragen over de toetreding van de Europese Unie tot de WIPO-overeenkomsten heeft beantwoord.
Uit institutioneel oogpunt is het niet duidelijk welke rol het Europees Parlement in de verdere ontwikkeling van de WIPO-overeenkomsten zal spelen. Voorts stellen wij vast dat men de neiging heeft de bevoegdheid voor internationale kwesties uitsluitend aan de Europese Unie op te dragen. Aangezien het niet duidelijk is in hoever het Europees Parlement aan de besluitvorming kan deelnemen, rijst het probleem van de legitimiteit. Bovendien is het begrip auteur in de overeenkomsten niet gedefinieerd. De Commissie heeft niet geantwoord op mijn vraag welke definitie zij wil hanteren en of ze de te verwachten conflicten wil oplossen door anderen haar juridische definitie op te dringen. Een van de neteligste kwesties is het algemeen belang. Leidt de omzetting en toepassing van de WIPO-overeenkomsten tot de privatisering van de opleiding?
Tenslotte moet ook de kwestie van de verhouding tussen TRIP's en WIPO worden opgelost. Ook daarover zegt de Commissie niets.
Aangezien de Commissie tijdens het nochtans aangekondigde debat in het Parlement mijn vragen niet heeft beantwoord en geen duidelijk standpunt heeft ingenomen, kunnen wij ons alleen maar onthouden.
Verslag-Graefe zu Baringdorf (A5-0015/2000)

Figueiredo
 - (PT) Naar aanleiding van het BSE-schandaal en de dioxinecrisis staat de problematiek van de voedselveiligheid in het middelpunt van de belangstelling. Er bestaat nog steeds geen duidelijkheid omtrent de weerslag van de GGO's op het milieu en de gevolgen ervan voor de gezondheid van mens en dier. Daar waar de wetenschap geen uitsluitsel geeft, moeten wij dan ook uitermate voorzichtig zijn.
Het gebruik van de biotechnologie moet aan een grondig onderzoek worden onderworpen voordat het zomaar "in pakjes" te koop wordt aangeboden door multinationals uit de desbetreffende sector die enkel op winstbejag uit zijn. Het is trouwens uitgerekend het winstbejag dat de huidige crisissituaties op het gebied van de voedselveiligheid heeft ontketend.
Het is in deze context dat de rapporteur een juridisch verband legt tussen het probleem van de GGO's en de diervoeding en er tevens aan herinnert dat "deze slechts worden toegelaten indien zij geen gevaar scheppen voor de menselijke gezondheid of voor het milieu". Hij voegt hieraan toe dat de "genetisch gemodificeerde toevoegingsmiddelen op elk etiket, ambtelijk of andersoortig begeleidend document duidelijk als zodanig moeten worden gekenmerkt". Deze maatregel heeft tot doel de controle en de opsporing van de desbetreffende toevoegingsmiddelen te verbeteren en de keuzevrijheid van de consument veilig te stellen.
Gelet op het Verdrag van Montreal inzake genetisch gemodificeerde organismen (GGO's) vind ik het een goede zaak dat de rapporteur deze problematiek in zijn verslag heeft opgenomen. Hij kan dan ook op mijn steun rekenen.
Verslag-Stenzel (A5-0034/2000)

Pronk
Voorzitter, ik zou heel kort een stemverklaring willen geven, namens de EVP-Fractie over het EQUAL-verslag. Wij hebben een stemlijst gevolgd die exact gelijk was aan datgene wat wij van tevoren met de socialistische fractie hadden afgesproken. De socialistische fractie is daar op terug gekomen en daardoor is het verslag nu minder duidelijk dan het anders geweest zou zijn. Dat is voor ons een reden geweest om ons te onthouden. Wij willen ervoor zorgen dat het EQUAL-verslag, dat heel belangrijk is zowel voor de vluchtelingen alsook voor de bejaarden, de gehandicapten en de vrouwen, gewoon doorgaat. Het is jammer dat de procedure ertoe geleid heeft dat dit in deze plenaire vergadering zo'n ongunstige aandacht krijgt. Ik ben ervan overtuigd dat de nationaliteit van de rapporteur een bepaalde rol heeft gespeeld die in dit Parlement niet aan de orde zou behoren te zijn. Dat is eigenlijk strijdig met de Europese waarden en zeker met de parlementaire waarden waarover in dit Parlement zo vaak gesproken wordt. Dat zijn onze overwegingen geweest om ons te onthouden bij de stemming over dit verslag. Wij willen dat EQUAL doorgaat. Wij zijn het er voor verreweg het grootste gedeelte mee eens, maar wij betreuren de procedure en met name het goedkope misbruik dat sommige fracties van deze procedure gemaakt hebben.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, als vertegenwoordiger van de Partij van Gepensioneerden in het Europees Parlement heb ook ik mij onthouden van stemming over het EQUAL-verslag. Hoewel hierin meer dan ooit steun wordt uitgesproken aan projecten ter bestrijding van leeftijdsdiscriminatie vind ik de voorstellen op dit vlak niet doortastend en concreet genoeg.
Er is nog een andere reden waarom ik mij van stemming heb onthouden. Het wordt namelijk hoog tijd dat de Europese instellingen ophouden met experimenteren en met het zoeken naar goede praktijken voor hetgeen ons te doen staat. Zij zouden er beter aan doen de Europese burgers concrete aanwijzingen te geven over de richting die Europa wil inslaan. Wij moeten concrete maatregelen treffen en van de theorie overstappen op de praktijk.

Bonde, Krarup, Okking en Sandbæk
Wij stemmen voor het verslag over de mededeling van de Commissie aan de lidstaten tot vaststelling van de richtsnoeren voor Programma's in het kader van de Communautaire Initiatieven (PCI's). In principe zijn wij tegen dergelijke programma's en structuurfondsen, maar aangezien de stemming alleen gaat over de manier waarop deze middelen worden aangewend - niet over het principe - hebben wij onze mening daaromtrent geuit. Wij zijn van oordeel dat alle groepen die in het verslag genoemd worden, dezelfde mogelijkheden moeten krijgen.

Bordes, Cauquil et Laguiller
Omdat dit verslag een paar juiste, algemeen geldende gedragsregels voorstelt, zoals bijvoorbeeld de noodzaak om racisme op het werk te bestrijden en om de ongelijke behandeling op de arbeidsmarkt op grond van geslacht te verminderen, hebben wij niet tegen dit verslag gestemd. Wij hebben er echter ook niet voor gestemd omdat het voor de rest uitermate vaag blijft. Eigenlijk komt men niet veel verder dan vrome wensen.
Wat hulp- en scholingsprogramma's voor vluchtelingen betreft, doet het verslag in vergelijking met de oorspronkelijke tekst een stap terug, door te benadrukken dat het geen vluchtelingen in de algemene zin betreft maar: "alleen vluchtelingen in de zin van de Conventie van Genève". Deze restrictie is onaanvaardbaar, nu zich in heel Europa veel vluchtelingen in een dramatische situatie bevinden, onbeschermd zijn, tot clandestiene arbeid en anonimiteit gedwongen worden, en opgejaagd worden door de regering en de politie van zich democratische noemende landen.
Wettelijke middelen om een waardig bestaan te kunnen leiden en te kunnen werken is het eerste wat er op dit terrein aan deze illegalen moet worden verleend, zonder dat ze een bestaan als paria hoeven te leiden en het slachtoffer worden van gewetenloze werkgevers, bureaucratische pesterijen en getreiter van politie, waarbij ze voortdurend in angst voor uitzetting moeten leven.

Crowley
 - (EN) Ik heb vóór het verslag van mevrouw Stenzel over het EQUAL-initiatief gestemd. Mijns inziens is het namelijk essentieel dat er een vervolg komt op de activiteiten die in het kader van de ADAPT- en EMPLOYMENT-initiatieven zijn opgestart via de eerdere subprogramma's NOW, HORIZON, YOUTHSTART en INTEGRA. Wij moeten voortborduren op de lessen die wij hieruit hebben geleerd.

EQUAL staat voor "equality'', voor gelijkheid, en dat moeten we dan ook zien te realiseren. Ik ben blij met het voorstel om de nadruk te leggen op het stimuleren van nieuwe manieren om op de arbeidsmarkt discriminatie en elke andere vorm van ongelijkheid te bestrijden. Ik ben ook blij dat de verouderde aanpak terzijde wordt geschoven en gezocht wordt naar innovatieve manieren om werkloosheid te bestrijden. Er is namelijk behoefte aan meer flexibiliteit.
Ik vind het zeer betreurenswaardig dat er slechts beperkte financiële middelen voor dit initiatief beschikbaar zijn. In de laatste programmaperiode was 9% van de structuurfondsen beschikbaar voor communautaire initiatieven. Dat percentage bedraagt nu nog slechts 5,3%. Dit betekent dat de middelen optimaal gebruikt moeten worden en informatie over succesvolle partnerschappen snel en op grote schaal doorgegeven moet worden.
De Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heeft een aantal door mij ingediende amendementen aangenomen, zoals de amendementen voor een betere toegang tot startkapitaal en het exploiteren van nieuwe bedrijfsmogelijkheden in grote en kleine steden en op het platteland. Ook de kritiek dat er in de vorige initiatieven te weinig adequate participatie van het bedrijfsleven was, heeft bij de commissie gehoor gevonden. Door die gebrekkige participatie hebben goede projecten vaak niet tot het creëren van volwaardige banen geleid. De goede ervaring met innovatieve activiteiten van kleine initiatiefnemers wordt maar al te vaak nadelig beïnvloed door het feit dat zij te weinig betrokken worden bij het beleidsproces. Ik heb dan ook de nadruk gelegd op de noodzaak voor preventieve maatregelen.
De rol van de sociale partners dient ook vergroot te worden. Hierbij is een flexibele opstelling vereist en dient prioriteit te worden gegeven aan het verminderen van de administratieve beslommeringen. Voor landen met kleine begrotingen dient eveneens een flexibele oplossing te worden gezocht.
Voor een aantal aspecten in het verslag zou naar mijn mening een betere oplossing mogelijk moeten zijn, maar in het algemeen biedt het verslag een flexibele en reële aanpak en verdient het onze steun.

Figueiredo
 - (PT) Het is de bedoeling dat het door de Commissie ontworpen communautaire EQUAL-initiatief de communautaire initiatieven EMPLOYMENT en ADAPT vervangt. Het slorpt tevens een aantal bestaande subprogramma's op, waaronder NOW (New Opportunities for Women), HORIZON (ten gunste van gehandicapten), YOUTHSTART (integratie van jongeren op de arbeidsmarkt) en INTEGRA (voor door uitsluiting bedreigde personen). Helaas worden de beschikbare middelen drastisch ingekort.
Met dit initiatief wil de Commissie de zogenaamde nieuwe methoden ter bestrijding van discriminatie en ongelijkheid op de arbeidsmarkt ten uitvoer leggen. De vier pijlers waarop de richtsnoeren van het werkgelegenheidsbeleid steunen, vormen hiervoor de basis. Deze ambitieuze opzet strookt echter allerminst met de schaarse middelen die voor dit initiatief worden uitgetrokken.
Om de kans van slagen van deze nieuwe methodologie te verhogen had de Commissie in plaats van dit complexe voorstel een eenvoudiger en directer initiatief moeten voorleggen. Zij heeft dit niet gedaan. Wij hopen echter dat zij de hier genoemde aspecten alsnog zal herzien.

Montfort
Het is toe te juichen dat het Europees Parlement zijn initiatieven ter bestrijding van discriminatie en ongelijkheid voortzet, en de vier door het EQUAL-programma beoogde terreinen - mogelijkheid tot deelname aan de arbeidsmarkt, ondernemingsgeest, aanpassingsvermogen en gelijke kansen voor mannen en vrouwen - zijn ook relevant.
Het verslag zal ongetwijfeld met de beste bedoelingen zijn opgezet, maar soms neemt het een wending die mij erg gevaarlijk lijkt. Dit neigt er immers toe de grondbeginselen van burgerschap en legaliteit uit te vlakken, een grote hoeveelheid uitzonderingen tot algemeen recht te maken en als uitgangspunt aan te bieden voor het communautaire gedachtegoed.
Hoewel wij enkel lof kunnen hebben voor het besluit om elke vorm van discriminatie van asielzoekers - per definitie al zwaar door het lot getroffen - op de arbeidsmarkt met doelgerichte maatregelen te voorkomen, moet er toch voor zo'n zienswijze een wettelijk kader worden geschapen. Laten wij duidelijk zijn: hoewel er alle reden is om officieel erkende asielzoekers te helpen, worden in het verslag allerlei verschillende categorieën genoemd - nog niet erkende asielzoekers, asielzoekers onder tijdelijke bescherming, asielzoekers zonder status en bedreigd met uitzetting - waaraan het verslag dezelfde hulp wil bieden.
De in het verslag voorgestelde hulpmaatregelen dreigen door deze verdere verfijning rampzalig te worden uitgebreid. Volgens het verslag moeten niet alleen asielzoekers - hetgeen logisch is - maar ook asielzoekers met een tijdelijke status, met een nog lopende asielaanvraagprocedure en met uitzetting bedreigde asielzoekers waarvan de procedures reeds ten einde zijn, voor dit pakket maatregelen in aanmerking komen. Zij - en met name de laatst genoemde groep - zouden daarentegen op grond van hun positie - want een asielzoeker, die geen status heeft gekregen en die met uitzetting wordt bedreigd, is toch in feite een illegale immigrant - moeten worden uitgesloten van een integratiebeleid in een gemeenschap die hun aanwezigheid niet als gerechtvaardigd en wettelijk erkend.
Zo'n ontwikkeling zou, of men dat nu wil of niet, leiden tot een gigantische immigratie waarbij alleen al de aanvraag van een status, ongeacht of deze ook wordt toegekend, voldoende zijn voor het bieden van een heel pakket hulpmaatregelen ter bevordering van duurzame integratie op de arbeidsmarkt, en dat in een algemene situatie waarin schaarste heerst en de werkeloosheid voor de gewone allochtone of autochtone bevolking al een bittere waarheid is.
Hoewel de algemene tendens van het verslag door iedereen kan worden onderschreven, was het bij gevolg voor mij onmogelijk om voor dit verslag te stemmen. Hierin bevindt zich de kiem van een nieuwe aantasting van principes zoals burgerschap en republikeinse legaliteit, waar ik zeer aan hecht.
Verslag-Lienemann (A5-0027/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, enkele collega's herinneren zich ongetwijfeld de bekende film "Cocoon", waarin bejaarde mensen weer jong werden door van een speciaal soort water te drinken.
Ik acht het dan ook van het grootste belang dat alle aandacht wordt geschonken aan ons drinkwater, en wij altijd onze goedkeuring hechten aan maatregelen die verbetering daarvan beogen.
Daarom heb ik dit voorstel gesteund. Ik wil er echter tevens met klem op wijzen dat men bovenal ervoor moet zorgen dat het water dat onze huizen binnenkomt, zo zuiver mogelijk is.
Ik constateer namelijk dat de voorgestelde maatregelen niet voorzien - ofschoon ik erop vertrouw dat dit in de toekomst wordt goedgemaakt - in steun aan degenen die in eigen huis water zuiveren.

Alavanos
Ondanks de verbeteringen die het Europees Parlement met zijn amendementen op het gemeenschappelijk standpunt van de Raad kon aanbrengen aan de oorspronkelijke ontwerprichtlijn betreffende het waterbeleid, laat de richtlijn nog veel te wensen over.
Daarbij moet men met name de volgende belangrijke vraagstukken voor ogen houden:
men moet de nieuwe indicatoren voor water verplicht stellen;
men moet voorzien in bescherming tegen vervuiling van ondergrondse waterbronnen;
men moet regels uitvaardigen voor zuivering van vervuilde ondergrondse waterbronnen;
men moet het lozen in water van ongeveer 400 gevaarlijke stoffen verbieden, waarop nu nauwelijks enige controle wordt uitgeoefend;
men moet zeer snel met een systeem komen voor de identificatie van vervuilende stoffen in water;
men moet in de kosten van watervoorziening ook de met deze voorziening verband houdende milieukosten doorberekenen;
meer algemeen moet de waterprijs beantwoorden aan de kosten van de watervoorziening, maar er moeten uitzonderingen worden gemaakt voor de door permanente of langdurige droogte getroffen gebieden, waarbij ook hun sociaal-economische situatie in ogenschouw dient te worden genomen (bijvoorbeeld arme gebieden of arme sociale groepen);

men moet het tijdschema voor de inwerkingtreding van de richtlijn inkorten.

Aparicio Sánchez
Afgezien van amendement 76, waarbij ik mij heb vergist - het was namelijk mijn bedoeling voor te stemmen - kan ik mijn stemgedrag aan de hand van het volgende verhaaltje toelichten:
Zie hier een denkbeeldig voorstel voor een milieurichtlijn: "Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad, houdende de verplichting om 's winters de straten, pleinen en parken van alle steden in Europa op een temperatuur van tenminste achttien graden Celsius te houden." Hoofdlijnen van deze richtlijn: a) iedere stad moet worden uitgerust met de nodige technische middelen en de verwarmingscapaciteit om deze doelstelling in het jaar 2012 te kunnen verwezenlijken; b) de kosten hiervan zullen volledig worden doorberekend aan de inwoners van iedere stad door aanpassing van de elektriciteitsprijzen.
De mening van een parlementslid uit Noord-Europa: "Deze richtlijn is onrechtvaardig omdat bijvoorbeeld de kosten voor een inwoner van Stockholm ruim tweehonderd maal hoger zouden uitpakken dan voor iemand uit Napels."
De mening van een parlementslid uit Zuid-Europa: "Ja, maar het bevordert de concurrentie en gelijke kansen."
(Tot zover de fictie.)
Het parlementslid dat deze stemverklaring aflegt, vindt het een goede zaak dat er een communautaire waterrichtlijn wordt opgesteld, maar meent dat milieumoralisme niet bijdraagt aan de Europese eenwording. Het leidt veeleer tot een schertswetgeving. Landen die met overstromingen en droogte te kampen hebben, zoals de Middellandse-Zeelanden, kunnen niet over een kam worden geschoren met landen die een noordelijk klimaat en de daarbij behorende regenval hebben. Daarnaast zou er van Europese solidariteit geen sprake zijn indien men het in de toekomst praktisch onmogelijk maakt water van het ene stroomgebied naar het andere over te hevelen. Laten wij nogmaals bedenken dat wij werken aan een politieke unie die een heel continent omvat.

Carlotti
Drinken, eten, wassen, gewassen kweken: bij alles wat we doen komt water te pas. We denken dat water een onaantastbare en onuitputtelijke hulpbron is, maar dat is een vergissing. We draaien de kraan open zonder er verder bij na te denken. Maar de bron waaraan dat water ontspringt dreigt op te drogen.
Alle wetenschappelijke studies wijzen uit dat de watervoorziening de komende jaren hét grote probleem gaat worden. Het is nu al bijna zover. We mogen onze maatregelen niet tot morgen uitstellen. Nu is het moment om de spelregels op te stellen, voordat we allemaal verliezen.
Door op woensdag 16 februari de richtlijn voor het waterbeleid aan te nemen, bevestigt het Parlement zijn streven het oppervlaktewater, de kustwateren, de binnenwateren en het grondwater te beschermen.
Europa beschikt vanaf nu over een kader om de verslechtering van ons water tegen te gaan, duurzaam watergebruik te bevorderen, ecosystemen te beschermen, bij te dragen tot de bestrijding van overstromingen en droogtes en de lozing van gevaarlijke stoffen uit te bannen. We werpen het water een reddingsboei toe.

Caudron
Ik ben buitengewoon tevreden met dit ambitieuze voorstel voor een kaderrichtlijn betreffende het waterbeleid.
De milieuramp op de Donau herinnert ons, voor zover dat nodig was, aan het feit dat menselijke onachtzaamheid onze natuurlijke hulpbronnen in gevaar brengt. Water is zo'n hulpbron.
Dit voorstel voor een richtlijn dateert van 1997. Het is bedoeld om een einde te maken aan de versnippering die de waterwetgeving tot nu toe heeft gekenmerkt en beoogt ons oppervlaktewater, onze kustwateren, onze binnenwateren en ons grondwater te beschermen. Het biedt een kader om elke verdere aantasting van ons water te voorkomen, ecosystemen te beschermen, een duurzaam gebruik van ons water te bevorderen, bij te dragen tot het bestrijden van overstromingen en droogtes en geleidelijk de lozing van gevaarlijke stoffen uit te bannen. Vervolgens zullen er specifieke richtlijnen worden aangenomen die dit kader zullen invullen.
De procedure om deze tekst op te stellen heeft lang geduurd. Het voorstel voor een richtlijn is twee keer gewijzigd, een eerste keer in 1997, en een tweede keer in 1998. Een technische werkgroep bestaande uit vertegenwoordigers van de Raad en het Parlement, is in januari 1999 samengekomen in een poging de standpunten van onze twee instellingen nader tot elkaar te brengen. Toch heeft de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid nog een groot aantal amendementen ingediend, die ik voor het merendeel steun.
Wat betreft de termijnen en de doelstellingen: volgens de Raad moet het oppervlaktewater binnen maximaal 16 jaar na het van kracht worden van de richtlijn van goede kwaliteit zijn. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid zou willen dat die termijn tot 10 jaar werd teruggebracht. Onze commissie wil eveneens dat er een einde wordt gemaakt aan alle lozingen of lekkages van gevaarlijke stoffen tegen 2020. Het einddoel moet zijn dat de vervuiling tegen 2020 praktisch tot nul is herleid.
De Raad hoopt binnen 16 jaar tot een goede kwaliteit van het grondwater te komen, maar de Commissie wil dat er een einde komt aan de chemische vervuiling van grondwater, zodat er binnen tien jaar sprake is van goede waterkwaliteit. Alle normen en doestellingen voor de beschermde zones moeten binnen tien jaar gehaald worden, en niet binnen 16 jaar. Ik vind die kortere termijnen geen slechte zaak, ook al omdat er sprake is van afwijkingen.
Wat betreft de prijs keur ik het voorstel goed volgens welke de lidstaten tot het jaar 2010 een waterprijsbeleid moeten voeren waarmee een meer doordacht watergebruik kan worden gestimuleerd. In dezelfde geest verwacht ik van de Europese Commissie een duidelijke toezegging dat zij een voorstel zal indienen om tegen 2012 de waterprijs in overeenstemming te brengen met de milieukosten en de waterkosten als zodanig.
Tot besluit wil ik een van de amendementen aanhalen die de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid heeft ingediend. Dit behoeft verder geen commentaar: "Water is geen gewone handelswaar, maar een erfgoed dat de volkeren van de Europese Unie toebehoort en dat als zodanig beschermd, verdedigd en behandeld moet worden"

Crowley
 - (EN) Ik wil graag dat er officieel nota word genomen van mijn twijfels over het verslag-Lienemann en van mijn stemverklaring.
Iedereen is het erover eens dat het noodzakelijk is in adequate controle te voorzien teneinde zowel onze watervoorraden als de watergebruikers te kunnen beschermen. De oplossing die de rapporteur voorstelt voor het probleem heeft veel positieve kanten.
De vraag of het watergebruik fiscaal belast moet worden of betaald moet worden via de waterprijs, kan echter - als gevolg van het subsidiariteitsbeginsel - uitsluitend beantwoord worden door de lidstaten. Ik vind het onjuist om een grof middel als een gemeenschappelijk Europees prijsstelsel voor deze kwestie te gebruiken.
In Ierland betalen alle commerciële, industriële en agrarische grootverbruikers van water al voor dat watergebruik. Een dergelijk besluit wordt door de centrale overheid of door lagere overheden genomen en de verantwoordelijkheid voor toekomstige besluiten dient ook aan die instanties voorbehouden te blijven. Dit zijn de belangrijkste overwegingen voor mijn stemgedrag.

Figueiredo
 - (PT) Wij vinden het een goede zaak dat een poging wordt ondernomen om de ronduit alarmerende verslechtering van de waterkwaliteit tegen te gaan, aangezien de regeringen dit probleem doorgaans veronachtzamen. Wij weten allemaal dat de mens zonder water niet kan leven en dat de kwaliteit van het water dringend moet worden beschermd. Wij moeten echter ook goed beseffen dat de verschillende onderdelen van het waterbeleid onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden, hetgeen logischerwijs inhoudt dat een initiatief op dit gebied een weerslag op alle andere terreinen heeft.
Zowel in het debat als in de voorstellen heeft het thema van de "fysisch-chemische en ecologische kwaliteit van het water" de meeste aandacht gekregen terwijl de negatieve weerslag hiervan op de andere dimensies slechts terloops aan bod kwam. Er moet echter rekening worden gehouden met de sterk uiteenlopende realiteit van de verschillende lidstaten, de specifieke klimatologische omstandigheden, de hydrologische situatie en de veranderingen die zich in dit opzicht in de loop van het jaar voordoen. Ook moet men de sociale, economische en ecologische gevolgen van de toepassing van de regelgeving, en van het uitblijven van deze toepassing in acht nemen.
Wegens de twijfels die deze kwesties bij ons oproepen kunnen wij met een aantal voorstellen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid onmogelijk akkoord gaan. Zo vinden wij het voorgestelde tijdschema veel te restrictief en kunnen wij niet instemmen met de verwaarlozing van de sociale aspecten en de landbouwsituatie. Dit zijn immers twee factoren die voor een land als Portugal, waar waterschaarste heerst en de sociaal-economische ontwikkeling maar moeizaam verloopt, bijzonder belangrijk zijn.
Anderzijds zijn wij van oordeel dat de voorstellen van de Commissie en de Raad in vele gevallen te terughoudend zijn. Daarom hebben wij getracht binnen het referentiekader van de ingediende voorstellen tot een evenwichtige stemming te komen.

Grossetête
Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad over dit voorstel voor een kaderrichtlijn heeft ons teleurgesteld. Op tal van punten is het minimalistisch. Zo worden er te lange invoeringstermijnen gehanteerd voor te veel bepalingen, en worden er te veel afwijkingen op de regels toegestaan onder te ruime voorwaarden.
Het voornaamste probleem zit niettemin in de omschrijving van de doelstelling die de Europese Unie met deze tekst wil nastreven. Het doel is uiteraard in de eerste plaats een algemeen kader te scheppen waarbinnen we de bestaande wetgeving nu eindelijk eens kunnen vereenvoudigen. Maar daarbuiten moet de Unie de ambitie koesteren de kwaliteit van het oppervlakte- en het grondwater te verbeteren. Wat op het spel staat is de volksgezondheid, de beschikbaarheid van drinkwater, de biologische kwaliteit en diversiteit en het behoud van landschappen en dieren- en plantensoorten. In dat opzicht is het gemeenschappelijk standpunt zwak.
Ik zou willen dat ons Parlement een ambitieuzer uitgangspunt verdedigde dan dat van de Raad, maar ik zou ook willen dat dit een realistisch standpunt was.
De eis van een "nullozing" en "nulvervuiling", ook voor stoffen die van nature al in het water aanwezig zijn, is niet realistisch. Ik behoor niet tot het kamp van afgevaardigden die vinden dat bij de tweede lezing absoluut "extremistische" amendementen moeten worden ingediend om als pasmunt te dienen bij eventuele onderhandelingen met de Raad. Integendeel, ik verwerp deze strategie, die tegenwoordig systematisch wordt toegepast. Zij schaadt ons Parlement. Onze boodschappen voor de burger en de Raad raken erdoor vertroebeld en verliezen hun geloofwaardigheid. Te strakke milieudoelstellingen die geen rekening houden met de realiteit zullen niet in de praktijk gebracht worden, omdat ze nooit gehaald kunnen worden. Is dit de boodschap die we willen uitsturen?
Er is nog een ander punt dat mij na aan het hart ligt: lidstaten moeten desgewenst water aan elkaar kunnen leveren. Een dergelijk project past binnen de principes van regionale cohesie en solidariteit die wij altijd hebben verdedigd, en daarom zou het ruimschoots op de steun moeten kunnen rekenen van de Europese Unie in het kader van de bevordering van trans-Europese netwerken en het regionaal beleid (met inschakeling van de structuurfondsen). Ik wil u nog eens in herinnering brengen dat ons Parlement twee jaar geleden een initiatiefverslag heeft aangenomen over de technische haalbaarheid van trans-Europese waterbouwkundige netwerken, en ik zou het fijn vinden als de Europese Commissie het Europees Parlement binnen afzienbare tijd zou kunnen informeren over de gevolgen die zij aan dit verslag gegeven heeft.

Marset Campos
Wij hebben gezien hoe een verslag waarin bezorgdheid over de waterkwaliteit in Europa wordt geuit, is veranderd in een commercieel wapen. Wij zijn het er allemaal over eens dat het bewaken van de waterkwaliteit een uiterst belangrijke doelstelling is, vooral vanwege de nadelige gevolgen die de ontwikkeling van het versneld industriële ontwikkelingsmodel voor de natuur heeft. Het is duidelijk dat de om particuliere winst draaiende logica die eigen is aan dit model, rampzalige gevolgen heeft gehad. Het is daarom terecht dat het beginsel "de vervuiler betaalt" wordt toegepast om die gevolgen te bestrijden. Naast dergelijke beginselen telt echter ook de overweging dat water een gemeenschappelijk bezit is dat niet aan de tucht van de markt mag worden onderworpen. Verrassenderwijs, en naar ik aanneem met de beste bedoelingen, is deze ecologische doelstelling in een commercieel strijdmiddel veranderd: men wil de consumenten, en met name die in de landbouwsector, de volle prijs laten betalen van de installaties en de procédés die noodzakelijk zijn om zuiver water te leveren. Feitelijk wordt water daarmee een product als ieder ander dat aan de marktwerking is onderworpen. Daarmee wordt ook het water definitief aan het heersende neoliberale model onderworpen.
Als geen onderscheid wordt gemaakt tussen landen en regio's waar water ten overvloede aanwezig is en geen enkel probleem vormt, en regio's waar water door droogte en beperkte regenval een schaars goed is - waardoor men nauwelijks uitzicht heeft op een minimale economische en sociale ontwikkeling - wordt dat ecologische principe al geschonden en veranderd in een wapen. Het is dan ook wat ironisch dat het moeilijker wordt gemaakt om water te delen terwijl water in sommige gebieden een schaars artikel is, en dat degenen die in gebieden wonen waar er meer dan genoeg water is, de bewoners van droge gebieden aanraden er zuinig mee te zijn. Op grond van dit gebrek aan gevoeligheid en solidariteit kon ik als parlementslid uit Murcia, dat een van die mediterrane landbouwgebieden is die droog zijn maar perspectief hebben, niet anders dan mijn stemgedrag dienovereenkomstig aanpassen.

Miller
 - (EN) Namens de labourafgevaardigden in het Europees Parlement wil ik opmerken dat wij weliswaar het grootste gedeelte van het verslag-Lienemann steunen, maar ook bepaalde twijfels hebben.
Het in het verslag aangegeven tijdpad tot het jaar 2020 is onrealistisch en onpraktisch. Aan de andere kant is het tijdschema van de Commissie, dat in 2034 eindigt, veel te lang. Wij zijn van mening dat er via een bemiddelingsprocedure een realistischer termijn vastgesteld kan worden.
Wij hebben tegen de amendementen 25 en 72 gestemd omdat die gebaseerd zijn op een minimale antropogene vervuiling in alle grondwater. Wij vinden een dergelijke eis onrealistisch vanwege de hoge kosten en extreem lange tijdsduur die gemoeid zijn met de maatregelen om weer een bijna ongerepte situatie te creëren.
Dat is de reden van ons stemgedrag.

Souchet
Water is een natuurlijke, hernieuwbare maar schaarse hulpbron. Een goed waterbeheer is van essentieel belang.
Deze kaderrichtlijn wordt de hoeksteen van het communautaire waterbeleid. De doelstellingen die erin worden geformuleerd zijn helder en ambitieus, en wij delen ze. Een ervan is dat het gehalte aan vervuilende stoffen praktisch tot nul gereduceerd moet worden. Ons lijkt het echter verstandiger geen irreële termijnen op te leggen die noch onze lidstaten, noch onze bedrijven kunnen naleven. Er is zeker een tijdschema nodig, maar dan wel een met geleidelijke termijnen.
De wettelijke verplichting om tot een nullozing te komen, om te zorgen dat er binnen twintig jaar geen lozingen meer plaatsvinden, zou in feite inhouden dat alle geïdentificeerde stoffen verboden moeten worden. Dat soort voorschriften zou wel eens voor grote problemen kunnen zorgen bij grensoverschrijdende waterbekkens of bij de kandidaat-lidstaten, en zou de uitbreiding kunnen bemoeilijken.
Ik wil het uiteraard ook nog hebben over een sector die ik van zeer nabij volg, de landbouw, de grootste waterverbruiker. Die moet als vervuiler zijn deel van de kosten gaan dragen, wat hij ook al begint te accepteren, maar we moeten wel rekening houden met een aantal bijzonderheden en beperkingen, met name in droge gebieden.
Wat betreft de amendementen met betrekking tot radioactieve stoffen, ben ik natuurlijk voorstander van controle, maar er is een probleem met de rechtsgrondslag, die in het Euratom-Verdrag gezocht moet worden.
Verslag-Andersson (A5-0033/2000)

Krarup
De EDD-Fractie kan niet voor het verslag-Andersson stemmen. Het bevat enkele fraaie beschouwingen, bijvoorbeeld op pagina 15 van de toelichting staat "dat op grond van de verschillende ontwikkelingsniveaus en tradities op het gebied van de sociale bescherming van de diverse lidstaten een uniforme harmonisatie van deze stelsels niet mogelijk is". Het begrip uniforme harmonisatie is een van die verwarrende uitdrukkingen, die het integratieproces totaal camoufleren. In de toelichting wordt terecht opgemerkt dat harmonisatie bovendien schadelijk kan zijn, "omdat op grond daarvan hogere eisen aan zwakkere lidstaten zouden kunnen worden gesteld terwijl de meer sociaal ontwikkelde staten om concurrentieredenen gedwongen zouden kunnen worden om op de sociale beschermingsstelsels te besnoeien. Niemand zou bij een dergelijke harmonisatie gebaat zijn". De Unie creëert echter wel een sociaal model, wat in feite overeenkomt met harmonisatie en dan nog wel een uniforme harmonisering. In paragraaf D staat dat "de Unie voor een meerwaarde kan zorgen door vaststelling van de juiste bindende en doeltreffende convergentiecriteria": Verder staat in het verslag dat de ontwikkeling van dit convergentieproces via een gemeenschappelijke discussie tussen de ECOFIN-Raad, de Raad Sociale Zaken en de Raad Werkgelegenheid bevorderd moet worden en tot slot wordt in paragraaf 7 benadrukt dat "het sociale-convergentieproces vergezeld moet gaan van een doeltreffende en ambitieuze fiscale coördinatie". Dit brengt ons bij de kern van de zaak. Dit project van sociale harmonisatie is geen sociaal beleid, het maakt deel uit van het EMU-project van de EU, wat een bijzondere betekenis heeft voor de drie landen die niet aan de EMU deelnemen en dus kunnen ontkomen aan deze Titanic, namelijk Groot-Brittannië, Zweden en Denemarken. Daarom vinden wij het belangrijk te onderstrepen dat wij een verslag waarin de ontwikkeling van het EMU-project de belangrijkste beweegreden is, niet kunnen steunen.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het Commissievoorstel betreffende de modernisering van de sociale bescherming gestemd omdat het streeft - zonder hierin echter al volledig te slagen - ten langen leste een Europese regelgeving op sociaal terrein en op het vlak van de pensioenvoorzieningen tot stand te brengen.
Ik betreur de teneur van de stemverklaring van de vorige spreker. Ik heb namelijk de indruk dat uit het onderhavige verslag wel degelijk een streven spreekt naar een betere bescherming van ouderen, zelfs indien wij ons bewust zijn van de in alle vijftien lidstaten bestaande tendens tot een zo groot mogelijke reducering van de omvang van de pensioenen.
Hopelijk krijgt het Parlement op korte termijn de bevoegdheid tot het vaststellen van wetgeving met betrekking tot pensioenen. De ouderen verwachten dat het Europees Parlement hen in staat stelt in goede en waardige omstandigheden te leven, beter dan nu het geval is. De op dit vlak achterblijvende landen dienen zich te bewegen in de richting van het niveau dat geboden wordt door de landen die binnen de Europese Unie de hoogste sociale bescherming bieden.

Blak en Lund
De Deense sociaal-democraten in het Europees Parlement stemmen voor het verslag van onze Zweedse sociaal-democratische collega Jan Andersson over de mededeling van de Commissie inzake een gemeenschappelijke strategie voor de modernisering van de sociale bescherming. De Commissie neemt de EMU als uitgangspunt, omdat de eis inzake stabiliteit en groei de noodzaak doet ontstaan tot behoud van een goede sociale bescherming in de lidstaten. In het verslag staat dat modernisering geen niveauverlaging van sociale bescherming betekent, maar een betere aanwending van de bestaande instrumenten. Wij vestigen de aandacht op de vaststelling in het verslag dat modernisering ook geen harmonisatie van de socialezekerheidsstelsels betekent en dat harmonisatie zelfs schadelijk zou zijn, omdat aan zwakkere lidstaten hoge eisen zouden worden gesteld, terwijl de meer sociaal ontwikkelde lidstaten om concurrentieredenen gedwongen zouden zijn hun sociale beschermingsstelsels af te bouwen. Met zo'n situatie is niemand gebaat.
Zowel in de mededeling van de Commissie als in het verslag-Andersson wordt onderstreept dat de verantwoordelijkheid voor de socialezekerheidsstelsels bij de lidstaten ligt. Communautaire samenwerking bij deze aangelegenheden moet een meerwaarde brengen, gebaseerd op ervaringsuitwisseling en wederzijdse evaluatie van de beleidsontwikkeling om uiteindelijk te kunnen vaststellen welk concreet beleid het beste is.

Eriksson, Frahm, Schmid, Herman Schmid, Seppänen en Sjöstedt
Wij vinden dat het verslag vele goede en praktische voorstellen bevat, die wij dan ook steunen, maar wij staan zeer kritisch tegenover het overheersende convergentieperspectief in het verslag. In het bijzonder keren wij ons tegen de passages over belastingharmonisatie en tegen de opvatting dat de Commissie het gedrag van de lidstaten moet sturen (zie bijvoorbeeld paragraaf 7). Wij wijzen er met nadruk op dat het beleid op het gebied van de sociale bescherming in de eerste plaats een aangelegenheid van de lidstaten moet zijn, ook al zal de uitbreiding van de EU meer coördinatie dan voorheen vereisen.

Lang
De huidige problemen met onze sociale zekerheid komen vooral voort uit een gebrek aan inkomsten dat te wijten is aan werkloosheid, armoede en vergrijzing, en niet uit te hoge uitgaven. De Europese Unie draagt met haar beleid in deze trouwens een zware verantwoordelijkheid.
De sociale zekerheid moet inderdaad worden aangepast. Met name in Frankrijk moeten we de kosten voor ziekteverzekering en pensioenen niet meer op de schouders van de werkenden laten neerkomen. De archaïsche beheersstructuur van de sociale zekerheid leidt tot onrechtvaardigheden, wanbeheer en verspilling. Die structuur is aan hervorming toe. We moeten bovenal een gezinsbeleid voeren dat gericht is op demografische groei. We moeten een economisch, monetair en fiscaal beleid voeren dat gericht is op groei en op de herovering van onze interne markt, zodat we nieuwe banen kunnen creëren.
Wat de Commissie en het verslag-Andersson voorstellen is geen sociaal beleid, maar een manier om Brussel een exorbitante beslissingsbevoegdheid toe te kennen op het vlak van financiering, en dus op het vlak van de organisatie en de prestaties van de sociale zekerheid in de naties van Europa. Daarom hebben wij tegen deze tekst gestemd.
De sociale zekerheid moet in de eerste plaats een uiting zijn van solidariteit op nationaal vlak. Zij ressorteert in de eerste plaats, of eigenlijk uitsluitend, onder de nationale staat. De sociale zekerheid moet gefundeerd zijn op het principe van nationale en communautaire preferentie, anders doet zij niet meer dan op kosten van de Europese burgers de financiële gevolgen dragen van de onaanvaardbare sociale toestanden die het gevolg zijn van de immigratie.

Malmström, Paulsen en Olle Schmidt
Wij hebben ons onthouden van stemming over het verslag-Andersson waarin sprake is van een gemeenschappelijke strategie voor de modernisering van de sociale bescherming.
Onze houding ten aanzien van de Europese Unie is in principe gunstig. Als Zweedse liberalen zien wij de Europese integratie als een mogelijkheid om oplossingen te vinden voor grensoverschrijdende problemen in verband met bijvoorbeeld milieu, handel, vrij verkeer van personen, mensenrechten en conflictbeheer. De Europese democratieën moeten de kans te baat nemen om de wereld te laten zien dat samenwerking tot vrede en meer welvaart leidt.
Wij geloven ook in het subsidiariteitsbeginsel. Dit wil zeggen dat besluiten zo dicht mogelijk bij de betrokkenen moeten worden genomen. Daarom dringen wij aan op een grondwet van de Europese Unie, waarin een duidelijke verdeling van de verantwoordelijkheden is opgenomen. Het moet alle burgers volstrekt duidelijk zijn dat de EU zich alleen bezig moet houden met grensoverschrijdende vraagstukken, omdat de EU daar het meest geschikt voor is. Alle andere vraagstukken dienen op lokaal, regionaal of nationaal niveau te worden aangepakt.
Het sociaal beleid is een voorbeeld van een gebied waarop de EU slechts beperkte bevoegdheden moet hebben, namelijk alleen voor zover het gaat om het vrije verkeer van personen binnen de Unie. Iedere lidstaat moet de volledige verantwoordelijkheid dragen voor zijn socialebeschermingsstelsel, en het recht hebben om hier zelf over te beslissen. Ziekenzorg, kinderopvang en ouderenzorg zijn duidelijke voorbeelden van terreinen die niet direct grensoverschrijdend zijn. Hetzelfde geldt voor het beleid op het gebied van de arbeidsmarkt. Wij geloven niet dat een gemeenschappelijke Europese wetgeving op deze gebieden een oplossing is voor problemen rond de socialebeschermingsstelsels. De EU kan zich volgens ons beter concentreren op een beperkt aantal gebieden waar ze werkelijk van nut kan zijn. Dit verhindert overigens niet dat de lidstaten met elkaar samenwerken en ideeën uitwisselen op het gebied van de sociale bescherming.
Vraagstukken in verband met sociale bescherming en gelijke kansen staan van oudsher hoog op onze liberale agenda. Wij sluiten ons van ganser harte aan bij de ideeën die in het verslag-Andersson worden gepresenteerd, mits deze worden verwezenlijkt op nationaal niveau.

Nobilia
Met belangstelling kijken wij uit naar een gemeenschappelijk afgesproken strategie voor de modernisering van de sociale zekerheidsstelsels in Europa. Deze modernisering mag echter niet los staan van een dienovereenkomstig cohesieproces. Modernisering dus, maar ook cohesie, zoals tot uiting komt in het verslag van de rapporteur, wiens mening wij onderschrijven.
Op veel beleidsterreinen is men - zij het dikwijls moeizaam - deze weg reeds ingeslagen. Vele andere beleidsterreinen zullen echter moeten volgen vooraleer in Europa, zij het dan met inachtneming van de subsidiariteit, sprake kan zijn van een werkelijk gemeenschappelijk huis van alle burgers, van niet alleen de burgers van de huidige lidstaten maar ook die van de kandidaat-lidstaten. De Europese socialezekerheidsstelsels hebben overigens steeds een opbouwende rol gespeeld in het ontwikkelingsproces van de samenleving en de democratie van elk land. Indien wij willen dat deze socialezekerheidsstelsels ook vandaag de dag, met al de veranderingen die zich voltrekken in de economie, de arbeidsmarkt en de samenleving, hun ondersteunende rol in de ontwikkeling blijven vervullen, moeten zij grondig worden gemoderniseerd. Dat staat het buiten kijf.
Hierbij willen wij echter drie punten onderstrepen. Ten eerste moeten er nauwe banden bestaan tussen het economisch beleid, het arbeidsmarktbeleid en het socialezekerheidsbeleid. Deze banden moeten in het teken staan van absolute evenredigheid.
Het tweede punt betreft het beheer van de socialezekerheidsstelsels en de met de tenuitvoerlegging belaste instanties. Aanvullende voorzieningen worden tegenwoordig steeds belangrijker en ook efficiënter. Hierbij mag naar onze mening echter geen afbreuk worden gedaan aan de rol van de overheid, zowel voor wat betreft de algemene toepasbaarheid als, zo hopen wij, de kwaliteit van de basisvoorzieningen van de sociale bescherming. Het gaat hier hoofdzakelijk om een beginsel van rechtvaardigheid met betrekking tot de gezondheidszorg, de pensioenregelingen en de bijstand. Voor deze laatste sector blijft de strategische, zij het op nieuwe leest geschoeide, coördinatie door de overheid beslist noodzakelijk.
Het derde punt betreft het subsidiariteitsbeginsel waarop Europa is gegrondvest. Tot op heden ontbreekt het ons aan een gemeenschappelijke strategie voor sociale bescherming en sociale zekerheid, terwijl de bestaande systemen hoofdzakelijk berusten op het optreden en de solidariteit binnen elke lidstaat. Bij een moderniseringsproces van deze systemen kan niet worden voorbijgegaan aan de op het vlak van de economie, de arbeidsmarkt en de sociale bescherming bestaande verschillen tussen zowel lidstaten als kandidaat-lidstaten.
Het is dan ook van belang dat de modernisering, met een daarmee gepaard gaand cohesieproces, zich ondanks de verschillende uitgangspunten blijft bewegen in de richting van het hoogste beschermingsniveau, en niet andersom. Het betreft hier trouwens een kwestie van beschaving, van vooruitgang en van gemeenschappelijke waardigheid van de huidige Europese Unie en de toekomstige, die meer lidstaten zal tellen.

Sacrédeus
De gemeenschappelijke waarden van de lidstaten van de Europese Unie zijn gebaseerd op democratie, persoonlijke vrijheden, mensenrechten en sociale markteconomie. Deze waarden moeten tot uitdrukking komen in de solidariteit met de zwakkere groepen van onze eigen samenleving en in de rest van de wereld.
Krachtens het subsidiariteitsbeginsel geven de lidstaten zelf vorm aan hun socialezekerheidsstelsels. Wel moet er een sociaal vangnet voor de burgers van de Europese Unie zijn, ongeacht in welk land ze wonen.
Volgens het verslag is er een "doeltreffende en ambitieuze fiscale coördinatie" nodig, zonder dat de inhoud hiervan nader wordt gedefinieerd. Een dergelijke coördinatie is naar onze opvatting een te grote ingreep in het nationale fiscale beleid. Wij steunen dit voorstel dan ook niet en stemmen dus tegen paragraaf 7 van het verslag.
In het verslag wordt de nadruk gelegd op de sociale dimensie van de Europese samenwerking, en dat juichen wij toe. Het is echter wel van belang dat volstrekt duidelijk is welke rol de EU al dan niet speelt op het gebied van de sociale bescherming. In het verslag wordt dat helaas niet duidelijk gemaakt.

Theonas
De mededeling van de Commissie over sociale zekerheid wordt gekenmerkt door o zo goede bedoelingen, maar als men die leest, vraagt men zich onmiddellijk af of de auteurs hiervan en de Europese burgers wel op hetzelfde continent leven, in dezelfde sociale werkelijkheid. Ook vraagt men zich af of deze "gecoördineerde moderniseringsstrategie" niet een van de talrijke vermommingen is van de gecoördineerde en frontale aanval op de sociale zekerheid, de sociale bescherming en de verworven rechten van de werknemers.
Wij zijn het eens met vrij veel opmerkingen van de rapporteur, maar wij delen absoluut niet zijn optimisme ten aanzien van de intenties en de plannen die de Commissie en de Raad koesteren voor de sociale zekerheid. Er kan geen enkele twijfel bestaan over de daadwerkelijke doelstellingen en intenties van deze nieuwe strategie. Daarvoor is het voldoende een blik te werpen op de algemene richting van het huidig economische beleid, op het Stabiliteitspact en de strenge convergentiecriteria, waarmee de werkgelegenheid wordt aangetast en inzetbaarheid en soepelheid in de arbeidsrelaties en de arbeidsorganisatie worden bevorderd, op de besluiten van de Commissie en de ECB betreffende loonmatiging, op de beklemtoning van strenge begrotingsdiscipline en verzekering tegen elke prijs van de beruchte monetaire stabiliteit. Men wil maar één ding en dat is het terrein effenen en geschikte omstandigheden creëren voor de vermindering van de overheidsuitgaven voor sociale zekerheid en de versoepeling van de sociale bescherming.
Herhaaldelijk hoort men bij monde van de verantwoordelijken dat de sociale zekerheid "kosten" en een "hinderpaal" zijn voor de versterking van het mededingingsvermogen. Men zoekt naar methoden om deze kosten van de bedrijven over te hevelen naar de werknemers - altijd natuurlijk onder het mom van werkgelegenheidsschepping - en daarom zou het ons ten zeerste verbazen indien het huidige, door bandeloosheid gekenmerkte model van markteconomie, dat maar één criterium kent: geld, en volstrekt afhankelijk is van de monopolistische belangen, zich bereid zou verklaren de zorg voor de burgers en de bescherming van zijn fundamenteel recht op sociale zekerheid op zich te nemen.
Het lijdt geen enkele twijfel dat men de georganiseerde socialezekerheidsstelsels van de overheidssector wil overhevelen naar particuliere instanties. Die zullen nieuwe winst kunnen garanderen voor het kapitaal en een nog zwaardere last leggen op de schouders van de werknemers. De werknemers zullen niet alleen een groter deel van de kosten moeten dragen, maar ook genoegen moeten nemen met steeds povere sociale uitkeringen. Men spreekt over oneerlijke concurrentie tussen openbare en particuliere socialezekerheidsstelsels en tussen de stelsels van de verschillende lidstaten. Men gebruikt dit als een argument, maar in feite is dit slechts een van de vele onverbloemde uitingen van de waarachtige politieke doelstellingen en een bewijs van de ondraaglijke druk die op de socialezekerheidsstelsels zal worden uitgeoefend om hen te dwingen het mes te zetten in de uitkeringen of zelfs de hekken te sluiten, ten voordele van de particuliere sector en de wet van de winst.
Wij weten allen dat het niveau en de kwaliteit van een werkkring ook de kwaliteit bepalen van de sociale zekerheid. Hoe kunnen wij dan spreken van gezonde en economische levensvatbare socialezekerheidsstelsels als wij geconfronteerd zijn met miljoenen werklozen, miljoenen armen en gemarginaliseerden, met de "arme werknemers" van het deeltijdwerk en de door het huidige arbeidstijdenbeleid kapot gemaakte werknemers.
De sociale zekerheid is een van de grootste verworvenheden die de werknemers in Europa zich hebben weten te veroveren met hun jarenlange strijd tegen de plannen van het grote kapitaal en dankzij de onophoudelijke solidariteitsbetuigingen die zo kenmerkend zijn voor werknemers. In het huidige Europa van de werkloosheid en het tekort aan werkgelegenheid, moet men absoluut zorgen voor een breed opgezette sociale bescherming en voor versterking van de rechten van de werknemers. Daarvoor is echter een ander model van economische en sociale ontwikkeling noodzakelijk en daar kan de EU, gezien haar aard en haar karakter, nooit voor zorgen.
Daarom zijn wij vierkant tegen de "modernisering" van het socialezekerheidsstelsel dat de Commissie in haar mededeling voorstaat en wij kunnen derhalve ook niet voor het verslag van de commissie werkgelegenheid stemmen.

De Voorzitter
Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd.

(De vergadering wordt om 13.55 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Volgende vergadering "Mensenrechten" van de UNO (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Raad over de vaststelling van de prioriteiten van de Unie voor de volgende zitting van de VN-Commissie voor de rechten van de mens (20 maart 2000), met inbegrip van de toestand in China.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het betreurenswaardig dat de fungerend voorzitter van de Raad afwezig is: het betreft hier een verklaring van de Raad, en het was misschien nuttig geweest als het voorzitterschap bij de voortzetting van het debat aanwezig was geweest.
Het lijkt me nuttig erop te wijzen dat dit punt op de agenda is gezet omdat alle fracties van mening waren dat het Parlement nog voor de aanstaande vergadering van de commissie mensenrechten van de Verenigde Naties in Genève een debat moest houden om zijn stem te laten horen over dit gevoelige onderwerp, dat het Parlement na aan het hart ligt.
Ik denk dat wij het er, na de verklaring van het voorzitterschap van de Raad en de Commissie, allemaal over eens kunnen zijn dat de huidige mensenrechtensituatie nog veel te wensen overlaat. Ook met betrekking tot de Unie moet gezegd worden dat de situatie niet optimaal is. Alle lidstaten zijn weliswaar partij bij de Europese Conventie ter Bescherming van de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden (ECRM), maar niet alle protocollen zijn door alle lidstaten ondertekend of geratificeerd.
Het is ook een duidelijk probleem dat de Europese Unie als zodanig de ECRM niet heeft ondertekend, met alle gevolgen van dien. Ik hoop dat al deze problemen zullen worden behandeld in het kader van de discussie over het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie die op het ogenblik wordt gevoerd.
Wat de externe situatie betreft, denk ik dat het merendeel van de punten die wij in de resolutie hebben opgenomen een tamelijk getrouw beeld van de werkelijkheid geeft. Dat beeld noodt niet direct tot optimisme, mijnheer de Voorzitter. Zaken als de afschaffing van de doodstraf, de martelpraktijken die nog steeds plaatsvinden in zogenaamd democratische landen of de situatie van minderheden op veel plaatsen op aarde, vragen om een duidelijke, zichtbare en doeltreffende reactie van de Europese Unie.
Deze resolutie bevat naar mijn mening heel wat belangrijke punten, maar ik wil slechts bij één specifiek punt stilstaan: de noodzaak van een betere coördinatie tussen de Europese Unie en de Verenigde Naties.
Mijnheer de Voorzitter, de wereld wordt in toenemende mate beheerst door de mondialisering, en niet alleen op economisch gebied. Wij moeten daarom onze reacties coördineren en deze op elkaar afstemmen, willen ze doeltreffend zijn. Om doeltreffend op te kunnen treden, is er behoefte aan praktische coördinatie, maar die bestaat momenteel niet. Daarom vindt het Parlement het principieel noodzakelijk dat wij zitting hebben in de VN-commissie mensenrechten en in andere internationale fora waar deze materie wordt behandeld. Het Parlement wil zo spoedig mogelijk aan dit soort vergaderingen kunnen deelnemen, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad.
De Europese Commissie denkt binnenkort, in mei, een mededeling te presenteren over de ontwikkeling van de rol van de mensenrechten en de democratisering in de externe betrekkingen van de Unie. Ik wil van de gelegenheid gebruikmaken om de Commissie dringend te vragen rekening te houden met de behoefte aan coördinatie waar ik het zojuist over had. Tevens wil ik de Commissie vragen naar nieuwe formules te zoeken om de rol te versterken die de Europese Unie, en met name het Parlement, op het gebied van de mensenrechten spelen. Dat moet op een coherente manier gebeuren, en de goede wil van derde landen die bereid zijn de clausule inzake democratie te aanvaarden, moet op alle mogelijke manieren worden beloond - met name ook via de begroting.
Tenslotte wil ik niet onvermeld laten dat de burgermaatschappij op dit gebied belangrijke bijdragen kan leveren. Ook de vaak ondergewaardeerde rol die in de praktijk door talrijke niet-gouvernementele organisaties wordt gespeeld, verdient erkenning. De Unie moet zich inzetten om hen al de steun te verlenen die zij nodig hebben om hun belangrijke taak te kunnen vervullen.

Fava
Mijnheer de Voorzitter, geachte vertegenwoordigers van de Commissie, telkens wanneer dit Parlement gevraagd wordt over mensenrechten te spreken, loopt het een groot risico, een risico dat ook duidelijk spreekt uit de sfeer waarin wij over dit uiterst belangrijke thema moeten discussiëren.
Uit de afwezigheid van de Raad en van bijna alle afgevaardigden moge blijken hoe groot bij het thema van de mensenrechten de kloof nog is tussen de officiële nobele, hoogdravende en nuttige verklaringen en de concrete toepassing daarvan in de politieke praktijk van alledag.
Mijns inziens is het de taak van dit Parlement om deze kloof te overbruggen. De bijdrage die de Europese Unie tijdens de vergadering van Genève zal leveren zal een begin daarvoor kunnen zijn. Wij mogen ons daarom niet beperken tot een opsomming van beginselen, maar moeten ook de waarheid spreken en, waarom niet, loyaliteit betuigen.
De mensenrechten mogen niet alleen worden ingeroepen op momenten dat er sprake is van schendingen of van sancties. Het is onze taak, als Parlement, om bij het thema mensenrechten vooral preventie hoog in het vaandel te schrijven. Dat wil zeggen dat wij in staat moeten zijn een cultuur uit te dragen van wettigheid, een cultuur van recht, van een op recht gestoelde norm.
Ik geloof dat we aan het eind zijn gekomen van een lange periode waarin het ene verdrag op het andere en de ene ondertekening op de andere volgde. Momenteel hebben wij veel, misschien te veel, verdragen die het thema van de mensenrechten raken. Als deze verdragen beperkt blijven tot even zoveel verklaringen zullen zij niet meer dan nutteloze gedachtespinsels zijn. Het is thans zaak naar het volgende stadium over te gaan, naar het stadium van de dagelijkse en bindende toepassing van hetgeen in onze verdragen geschreven staat, al moeten wij bedenken dat enkele fundamentele verdragen nog hangende zijn. Ik doel hier op de Conferentie van Rome en op het feit dat 14 van de 15 EU-landen het verdrag betreffende het Internationaal Strafhof nog niet geratificeerd hebben.
Enkele van de beleidsinstrumenten die wij gebruiken voor het toetsen van de mensenrechten op onze planeet zijn naar mijn mening aan herziening toe. Wij hebben dikwijls instrumenten ingezet die formeel gezien op hun plaats leken maar waarmee geen enkel politiek resultaat werd behaald. Ik verwijs hier naar het gebruik, en dikwijls het misbruik, van de handelsboycot in de afgelopen jaren, en daarnaast naar het al te behoedzame hanteren van de schorsingsclausule in de akkoorden tussen de Europese Unie en derde landen, in gevallen waarin deze laatste zich schuldig maken aan schending van mensenrechten.
Bovenal is het onze taak in de bescherming van de mensenrechten de bakens te verzetten. De mondialisering dreigt in veel gevallen vooral in negatieve zin te worden opgevat. In talrijke landen wordt op dit moment getwijfeld aan de universele geldigheid van de mensenrechten. Men gaat er vanuit dat veel van de mensenrechten en met name het recht op leven, dat door de doodstraf met voeten wordt getreden, afhangen van de omstandigheden. Daarnaast lijkt de mondialisering, die dikwijls negatief geïnterpreteerd wordt, het enige net te zijn waarbinnen de rechten, activiteiten en de politiek van alle landen nog bij elkaar worden gehouden.
Wij moeten ons actieterrein met betrekking tot de aan de mensenrechten te geven werking dus trachten uit te breiden. Ik denk hierbij aan de sociale rechten, de rechten van werknemers, de kwaliteit van de arbeid, de noodzaak om alle door de Internationale Arbeidsorganisatie genoemde criteria te respecteren. Voorts denk ik aan het recht op verdraagzaamheid, op respect, een recht dat toebehoort aan alle minderheden, vooral die binnen de Europese Unie. Ik bedoel verder het recht op ontwikkeling, een recht van volkeren die op hun beurt de som zijn van individuen. Elk individu binnen het volk waarvan het deel uitmaakt heeft recht op ontwikkeling, op een toekomst die uitzicht biedt op hoop en groei. Dit alles maakt deel uit van een redenering, een debat, een bijdrage die de Europese Unie dient te leveren op het gebied van de mensenrechten.
Ik hoop dat de deelname van het Europees Parlement aan de vergadering te Genève niet een zuiver representatief karakter zal dragen en niet alleen benut wordt om te luisteren en te spreken, maar bovenal om met kracht te betogen dat deze dimensie van de mensenrechten voor ons de centrale dimensie is waarin de identiteit van de Europese Unie, van het Europese volk verankerd ligt, en voorts om te bevestigen dat het beginsel van mensenrechten universeel is en uitstijgt boven tijd en plaats. Dit is het dringend verzoek dat wij - al gaan wij hierin wellicht wat ver - richten tot onze regeringen.

Malmström
Mijnheer de Voorzitter, hoewel er op dit moment maar weinig leden aanwezig zijn in de zaal, profileert het Parlement zich nadrukkelijk op het gebied van de mensenrechten. Wij parlementsleden hebben onze verontrusting en onze afkeuring uitgesproken over regimes die hun burgers onderdrukken, martelen, terechtstellen en discrimineren. Onze bemoeienis leidt tot onrust bij de regimes en heeft dus effect. Daar hebben we verscheidene keren voorbeelden van gezien. Twee weken geleden kreeg ik een brief van de Chinese ambassade in Brussel. Deze brief, waarin men uiting gaf aan ontsteltenis over het feit dat het Parlement kritiek had op China, bevatte tien bladzijden om te verklaren dat onze kritiek op misverstanden berust.
Deze brief is slechts één voorbeeld waaruit blijkt dat ons optreden niet onopgemerkt blijft, maar met grote aandacht door de rest van de wereld wordt gevolgd. Dat is een goede zaak. Het laat zien dat het Europees Parlement een belangrijke rol speelt in de meningsvorming. Daarom moeten we een consequent, duidelijk en samenhangend mensenrechtenbeleid voeren. Op dit moment is er, ondanks de brief van de Chinese ambassade, werkelijk reden om ongerust te zijn over de ontwikkeling in China. De kwestie-China zal over een paar weken samen met vele andere kwesties worden besproken op de bijeenkomst in Genève. Wij als liberale fractie vinden het zeer belangrijk dat de EU bij die gelegenheid het vaandel hoog houdt en krachtig optreedt. Ik ben zeer ingenomen met de bijdrage van commissaris Patten over China, maar de twijfel van de voorzitter van de Raad verontrust mij.
Met een krachtige resolutie over China zouden wij een belangrijk signaal afgeven aan een land waar de mensenrechten systematisch worden geschonden. Opnieuw zijn leden van de geestelijke en uiterst vreedzame, maar thans verboden beweging Falun Gong op grote schaal gearresteerd. Er zijn berichten dat zij worden gemarteld, geïsoleerd en zelfs terechtgesteld. Zonder enige vorm van proces krijgen zij gevangenisstraffen van vele jaren. Honderden leden worden naar kampen gestuurd om te worden 'omgeprogrammeerd.' Dat is volstrekt onaanvaardbaar. Ook andere groepen, zoals protestanten en katholieken, wordt het leven zuur gemaakt. China beweert de vrijheid van godsdienst te eerbiedigen, maar de vele gevallen van geweld en gechicaneer tegen religieuze leiders bewijzen het tegenovergestelde. Er zijn ook geen tekenen dat de situatie in Tibet verbetert. Uit dat land komen nog steeds alarmerende berichten dat andersdenkenden worden getreiterd, gedetineerd en gemarteld. Grondrechten worden in China niet aanvaard.
Ook de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vereniging en vergadering worden niet gerespecteerd. Op dit moment is bovendien de informatievoorziening aan banden gelegd. China heeft de laatste weken al het mogelijke gedaan om de toegang tot internet af te sluiten en om te voorkomen dat burgers via internet of e-mail communiceren met andere landen en informatie uit die landen verkrijgen.
Uit dit alles blijkt dat de situatie zorgwekkend is. Er zijn nog steeds verscheidene strategieën die wij kunnen hanteren. Bilaterale dialogen zijn een mogelijkheid, maar daarmee kunnen wij niet volstaan. We moeten ons niet in de luren laten leggen door het feit dat China op het allerlaatste ogenblik een symbolische handeling verricht om de schijn te wekken dat de situatie verbetert. De bijeenkomst in Genève is een belangrijke gelegenheid voor de rest van de wereld om China te laten weten dat systematische schendingen van de mensenrechten onaanvaardbaar zijn.

Wuori
Mijnheer de Voorzitter, een van de kenmerken die voor dit Parlement een redding zijn is dat hier een consequent en actief mensenrechtenbeleid wordt gevoerd en, zoals mevrouw Malmström al zei, wij het vaandel hoog houden. Tegelijkertijd sluiten wij echter onze ogen voor de eigen problemen in de Unie: voor geweld en ongelijkheid, voor de werkelijkheid van de vierde wereld als onderdeel van de dagelijkse praktijk in de Europese Unie. Het is zeer terecht dat wij ernstig rekening houden met de schendingen van de mensenrechten waarover in Genève gesproken gaat worden. De retoriek die wij gebruiken bevat echter vaak een zelfgenoegzaamheid die in de buurt komt van het Noord-Amerikaanse mensenrechtennarcisme. Het is gewoonweg schijnheilig gruwelijke mensenrechtenschendingen in derde landen te veroordelen als wij niet bereid zijn onze hand uit te steken naar de echte vluchtelingen en asielzoekers wiens positie in de Europese Unie nu moeilijker wordt. Ik vestig vooral de aandacht op de uitvoering van het terugstuurverdrag, de re-admission clauses, die de Conventie van Genève in gevaar brengt en die verworpen moet worden. Als wij niet in staat zijn dit hoge niveau van mensenrechten ten opzichte van vluchtelingen en asielzoekers te handhaven zijn wij de Europese normen niet waard. Deze vormen, zoals Vaclav Havel vandaag zei in zijn toespraak, de Europese identiteit. Daarbij legde hij de klemtoon op met name solidariteit en eerbiediging van de mensenrechten.
Ik ben enkele jaren in de Zuid-Afrikaanse waarheids- en verzoeningscommissie werkzaam geweest en het was treffend om te zien onder welke moeilijke omstandigheden dit land een opener "Europese" pluralistische democratische maatschappij probeert te creëren. Ik ben bang dat wij nu de tegengestelde kant opgaan, namelijk richting Europese geslotenheid en apartheid.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, de kwestie die volgens mij dit jaar in Genève aan de orde gesteld moet worden is zeker niet de doodstraf. We hebben in Genève al drie resoluties laten aannemen over de doodstraf. We zijn vorig jaar gestrand in de Algemene Vergadering onder een vals voorwendsel - artikel 2, lid 7 - dat we trouwens in alle andere teksten doodgemoedereerd blijven gebruiken. De kwestie van de doodstraf moet dit jaar dus in de Algemene Vergadering besproken worden, en beslist niet op de bijeenkomst in Genève.
Het cruciale punt, zoals de heer Patten heeft gezegd, is China. Ik dank hem trouwens voor de standpunten die hij heeft verdedigd. Helaas is er nauwelijks enig verschil te bespeuren tussen de standpunten van de Commissie en de Raad, of althans van het voorzitterschap. Dat is een kwalijke zaak, als we kijken naar de stoere standpunten die de Raad heeft ingenomen met betrekking tot Oostenrijk.
Mijn mening is als volgt. Het Chinabeleid van de Europese Unie is een compleet fiasco. De zogenaamde constructieve dialoog heeft niets opgeleverd, of erger nog, deze heeft de Chinezen nieuwe argumenten in handen gegeven om de onderdrukking nog verder op te voeren, om de religieuze vervolging en de onvrijheid op alle vlakken nog te verergeren, ook in Tibet, Binnen-Mongolië en Oostelijk Turkestan, zoals mevrouw Wallström op internet heeft verklaard. De Chinese samenleving is er over de hele lijn op achteruitgegaan.
Het staat als een paal boven water: China vormt een grote bedreiging, een grote bedreiging voor ons, een bedreiging waaraan we het hoofd moeten bieden. China is een bedreiging voor de vrede. Het is de antithese van democratie, en u weet net als ik dat de Chinese leiding in de eerste plaats communistisch is en daarna pas Chinees. China spreekt graag met gespleten tong. Zolang we geen krachtig standpunt innemen, zullen we niets van de Chinese autoriteiten gedaan krijgen. Ik geloof dan ook dat we het ijzer moeten smeden zolang het heet is. We moeten ons bij het Amerikaanse initiatief voegen. We moeten een harde tekst opstellen. Er moet over die tekst gestemd worden. We moeten aan de slag. De Vijftien moeten meteen de handen ineenslaan met de lidstaten van de Verenigde Naties om nu eindelijk eens tot een krachtige veroordeling te komen en om op basis van die veroordeling een marge voor dialoog te creëren.

Newton Dunn
Mijnheer de Voorzitter, ik zou dit onderwerp graag vanuit een ander perspectief willen benaderen. Zoals u weet, is afgelopen maandag een onbemand ruimtevaartuig gelanceerd. Dit ruimtevaartuig bevindt zich nu, niet al te ver van de aarde, in een baan om een pindavormige asteroïde met de naam Eros. Uit foto's blijkt dat er op die kleine planeet geen leven voorkomt. Op veel grotere afstand in onze Melkweg bevinden zich nog 300 miljard sterren, vaak ook met planeten eromheen. Achter de Melkweg bevinden zich nog eens 300 miljard andere sterrenstelsels met ontelbare sterren en planeten. Het is dan ook waarschijnlijk dat er zich ergens in die onmetelijke ruimte andere levensvormen bevinden die vaak verder in hun ontwikkeling zullen zijn dan wij.
De eerste tv-uitzendingen van de aarde zijn nu al meer dan 50 jaar onderweg in de ruimte en ze zijn de dichtstbijzijnde sterren al lang gepasseerd. Tegen die achtergrond verzoek ik u zich voor te stellen wat de levende wezens in de sterren zouden denken als ze die beelden bekijken. Wat krijgen ze eigenlijk te zien? Ze zien een prachtige planeet waar het krioelt van het leven. Tegelijkertijd zien ze dat de atmosfeer op aarde meer en meer vervuilt en steeds warmer wordt. Ze zien bossen die weggekapt worden en woestijnen die almaar groter worden. Wat de levende wezens betreft, zien ze dieren die wreed behandeld worden en zeldzame diersoorten die voorgoed uitsterven. En welk beeld krijgen ze van de overheersende soort - van de mens? Zij zullen zien dat de hulpbronnen en rijkdommen ongelijk over de planeet verdeeld zijn. Zij zien dat er gevochten wordt om grondgebieden. Zij zien medicijnen tegen ziekte, maar ze zien geen medicijnen in die delen van de wereld waar ze het meest nodig zijn. Ze zien beelden van schoolboeken, maar niet in de minst ontwikkelde gebieden van onze wereld. Vijftig procent van de wereldbevolking zal overigens gedurende hun hele leven geen enkele keer telefoneren.
En welke indruk krijgen ze van de relaties tussen mensen? Zij zien dat wij elkaar vermoorden. Zij zien dat wij elkaar in onze vrijheid beperken. Zij zien een onophoudelijke stroom oorlogen. Zij zien kinderen die als soldaten moeten vechten, of die als prostituees of slaven worden behandeld. Zij zien een ongelijke behandeling van vrouwen en mannen, van mensen van verschillende leeftijden, van minderheden, van mensen met een andere huidskleur, geloofsovertuiging of ander ras, van immigranten en zelfs van buren. Dat soort beelden kennen wij allemaal.
Vijftig jaar geleden probeerde men met het VN-Verdrag inzake de mensenrechten dit beeld te corrigeren. Daar moeten we blij mee zijn - en vermoedelijk is dat ook zo. De mensenrechten zijn alleen in Europa in de wet verankerd. Sommige leden van dit Europees Parlement willen niet dat het thans ter discussie staande Handvest van de grondrechten wetkracht krijgt. Ik vind dat ze zich moeten schamen! De mensenrechten zouden in elk land bij wet vastgelegd moeten worden. Dat is de doelstelling waar we naar moeten streven. Zoals commissaris Patten al eerder heeft opgemerkt, moet er nog veel werk worden verzet.
Als u mij ten slotte zou vragen: "Maar als er nou eens geen leven in die sterrenstelsels bestaat, stel dat we helemaal alleen zijn" ? - overigens een gedachte die net zo ontzagwekkend is - dan zou ik antwoorden: "Is het niet onze verantwoordelijkheid om onze kinderen te leren dat ze zich correct moeten gedragen voordat we hen erop uitsturen om andere planeten te bevolken" ?

Swiebel
Mijnheer de Voorzitter, mensenrechten zijn universeel, ondeelbaar, onderling samenhangend en verweven. Deze beroemde slogan, ontleend aan de conclusies van de VN-Wereldconferentie over de mensenrechten van 1993, kunnen velen uit hun hoofd opzeggen. Dat is mooi. Maar hoe zit het met het mensenrechtenbeleid in de EU zelf? Wordt daarin deze visie van samenhang weerspiegeld? Heeft de Europese Unie eigenlijk wel een mensenrechtenbeleid? Met deze vraag doel ik niet op de moeite die het de lidstaten kost hun standpunten inzake de buitenlandse politiek op elkaar af te stemmen en één lijn te trekken tegenover schendingen van de mensenrechten elders, bijvoorbeeld in China. Nee, mijnheer de Voorzitter, ik doel op het ontbreken van een mensenrechtenbeleid binnen de Europese Unie zelf.
In Oostenrijk is een nieuwe regering tot stand gekomen waaraan een politieke partij deelneemt die steeds een boodschap van racisme en onverdraagzaamheid jegens minderheden heeft uitgedragen. Er dreigt hier dus een gevaar voor de mensenrechten die de EU in haar vaandel voert, maar de reacties op deze gebeurtenissen hebben duidelijk gemaakt dat het ontbreekt aan een samenhangend kader waarbinnen een passende reactie geformuleerd kan worden. Het alom geciteerde artikel 7 van het Verdrag, dat voorziet in ontneming van lidmaatschapsrechten aan een lidstaat waar ernstige en voortdurende schendingen van de mensenrechten zijn geconstateerd, is natuurlijk alleen een paardenmiddel, een ultimum remedium, dat in het geval van Oostenrijk alleen bij gebrek aan beter en als waarschuwing geciteerd wordt.
Er is daarom behoefte aan een volwaardig mensenrechtenbeleid voor en van de Europese Unie, een beleid voor de bevordering en handhaving van de mensenrechten binnen de EU zelf. Zo'n beleid zou moeten bestaan uit verschillende elementen.
Ten eerste: er moet een normatief kader zijn, waarin klip en klaar staat beschreven welke rechten de EU voor haar inwoners veilig wil stellen. Met het opstellen van een dergelijk handvest is nu een begin gemaakt, maar de vraag naar de juridische status en de strategische betekenis van dit document kunnen wij niet langer voor ons uitschuiven of uitbesteden aan geleerde vakjuristen. Dit is een politieke vraag die een spoedig antwoord verlangt van de IGC en van dit Parlement.
Ten tweede: er moet een scala van instrumenten ontwikkeld worden dat een flexible respons mogelijk maakt en ons niet in de situatie brengt te moeten kiezen tussen een paardenmiddel en een slag in de lucht. Ik denk in dit verband aan systematische documentatie en informatieverzameling, professionele vormen van waarneming, het ontwikkelen van voorlichtingsacties, het aanwenden van geldstromen voor de ondersteuning van democratische krachten in het betrokken land, het meer creatief inzetten van de middelen van de multilaterale diplomatie, zoals georganiseerde dialoog en fact finding missions en wat dies meer zij.
Ten derde: binnen de verschillende EU-instellingen zal duidelijk moeten worden bepaald waar de verantwoordelijkheid voor het mensenrechtenbeleid binnen de Europese Unie ligt en welke taken en bevoegdheden dat met zich meebrengt. De Commissie en de Raad moeten wat dit betreft ieder voor zich orde op zaken stellen. Voor dit Parlement is dat niet meer nodig, aangezien ons Reglement bepaalt dat de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken deze bevoegdheid heeft. Maar dan is het toch wel merkwaardig dat de resolutie die dit debat over de mensenrechten moet afsluiten is voorbereid in de buitenlandsector van dit Parlement en dat de commissie die ik zo-even noemde en waarvan ik zelf deel uitmaak, er niet aan te pas is gekomen.
Mijnheer de Voorzitter, dit Parlement is verknipt en verkokerd. Ter wille van onze geloofwaardigheid zullen wij, als het over de mensenrechten gaat, met één mond moeten spreken en niet moeten doen alsof mensenrechten binnen de EU iets anders zijn dan mensenrechten elders in de wereld. Ik denk dat dit ook onze geloofwaardigheid in de VN-mensenrechtencommissie ten goede zou komen.

Gollnisch
Mijnheer de Voorzitter, wat is ervoor nodig om het verhaal over de mensenrechten te veranderen van een ideologisch instrument voor de onderdrukking van hele volkeren in een instrument om de vrijheid van het individu te garanderen? Om te beginnen moeten we de mens laten voor wat hij is, want de mens heerst niet over het heelal. We moeten op zoek naar de bron van het ware recht en de waarden die aan de beschaving ten grondslag liggen, want als mensen altijd alleen maar rechten opeisen en deze waarden niet respecteren, mondt dat onveranderlijk uit in tirannie, zelfs bloedige tirannie. Met onze eeuwenoude en middeleeuwse Europese traditie zouden wij terug moeten naar de natuurlijke orde van het heelal, de Schepping, en de plannen van onze Schepper. Dan zouden wij inzien dat de rechten van het kind alleen maar kunnen worden gerespecteerd binnen een echt gezin, dat de rechten van de werkenden alleen maar kunnen worden gerespecteerd binnen de bemiddelende organisaties die destijds zijn ontmanteld, en dat de rechten van de burger alleen kunnen worden gerespecteerd binnen soevereine staten.
Ten tweede zou de mensenrechtendoctrine niet meer gebruikt mogen worden als instrument van de ideologische oorlog die wordt gevoerd door een kaste die zich het recht toe-eigent eenzijdig te bepalen wie de mensenrechten vertegenwoordigt en wie niet. Die kaste deinst er niet voor terug alle legitimiteit en zonodig ook vrijheid te ontzeggen aan degenen die volgens het heersende dogma als politiek incorrect gelden. Geen vrijheid voor de vijanden van de vrijheid, riepen twee eeuwen geleden de initiatiefnemers van de terreur tijdens de Franse revolutie, een revolutie die helaas het prototype is geworden van alle moderne totalitaire regimes. Geen mensenrechten voor de vijanden van de mensenrechten, roepen vandaag de lofzangers van de nieuwe wereldorde, die de dienst uitmaken in de financiële kringen, de internationale instellingen, de media, de culturele sector, het onderwijs etc. etc.
Wat rest er bijvoorbeeld nog van het fundamentele recht van de Oostenrijkers om hun eigen toekomst in vrijheid te bepalen, als anderen in hun plaats gaan uitmaken wat behoorlijk is en wat niet, en als de wettig verkozen leiders van het Oostenrijkse volk op een beledigende manier worden ontvangen, zoals dat onlangs bij u het geval was, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de minister uit Portugal. Ik weet niet of hij hier is en mij kan horen. Of neem het Vlaams Blok. Het Vlaams Blok is een van de grootste partijen van het Vlaams Gewest. Zijn voornaamste politieke concurrent, de Volksunie, heeft nu een wetsvoorstel ingediend om zijn rivaal regelrecht te verbieden. Wat blijft er in zo'n geval over van de mensenrechten voor hen die het Vlaams Blok steunen, als het Belgische parlement morgen dat ongelofelijke, onfatsoenlijke en schandelijke wetsvoorstel aanneemt? Wat blijft er over van het recht de geschiedenis kritisch te bestuderen als auteurs en uitgevers vervolgd worden? Gisteren nog moest in mijn stad Lyon een jonge historicus, Jean Plantin, voor het hof van beroep verschijnen. Plantin is het slachtoffer van absurde, arrogante en kwetsende aantijgingen van advocaat-generaal Jean-Olivier Viout, een zelfingenomen vertegenwoordiger van het dogmatische gedachtegoed en het intellectuele conformisme.
Er heerst een eigenaardige opvatting over mensenrechten, volgens welke vreedzaam patriottisme op bedrieglijke gelijkgesteld wordt met oorlogszuchtig nationalisme, legitiem protest tegen het immigratiebeleid met weet ik veel wat voor xenofobie, en de noodzaak de identiteit van onze bevolking te beschermen met racisme! Hoe zit het met de mensenrechten van de miljoenen Franse kiezers die hun stem op het Front National hebben uitgebracht? Zij blijven verstoken van elke politieke vertegenwoordiging en worden dag in dag uit verketterd door de staatstelevisie, die ze zelf met hun belastingcenten moeten betalen. Maandag nog waagde een van onze collega's, de heer Le Pen, het uiting te geven aan zijn gerechtvaardigde ergernis, en dit gaf ogenblikkelijk aanleiding tot allerlei hoogst onrechtvaardige, onwettige, onbillijke en immorele veroordelingen. Bovendien is men nu van plan deze vertegenwoordiger van miljoenen medeburgers, in strijd met de wetteksten die overigens niets aan duidelijkheid te wensen overlaten, zijn verkiezingsmandaat af te nemen, een mandaat dat hij ontleent aan de stem van die miljoenen en niet aan de gunsten van de machthebbers.
Kortom, waarde collega's, ik geloof pas in uw verhaal over de Europese mensenrechten als u uw politieke tegenstanders dezelfde rechten toekent als uzelf. Ik geloof pas in uw verhaal over de mensenrechten in China als u de ware wortel van het kwaad aanwijst, het communisme. Luister naar de stem van de grote Solzjenitsyn in zijn brief aan de Amerikanen. Hij zegt ons dat de zwakte van de samenlevingen in het Westen voornamelijk te wijten is aan een verstikkend juridisch individualisme, een individualisme dat niet leidt tot de ontplooiing van de mens, maar dat de weg plaveit voor een dictatuur, voor de ergst denkbare dictatuur, omdat degenen die eronder gebukt gaan niet eens beseffen hoe groot hun slavernij is.

Van Hecke
Voorzitter, het principe van de universele mensenrechten is ongetwijfeld één van de belangrijkste politieke erfenissen van de 20ste eeuw. De holocaust was de aanleiding, vijftig jaar geleden, voor het vastleggen van een aantal elementaire rechten en vrijheden. Sinds het einde van de koude oorlog is naleven van de mensenrechten ook een voorwaarde geworden voor internationale samenwerking. Leiders die deze principes schenden, worden nu geconfronteerd met internationale kritiek, sancties of zelfs berechting zoals oud-dictators als Pinochet mochten ervaren.
Deze ontwikkelingen zijn hoopgevend. Maar zij nemen niet weg dat de toestand van de mensenrechten in de wereld zeer zorgwekkend blijft. Vooral in oorlogssituaties worden burgers steeds minder ontzien. Het lijkt contradictoir. Nooit eerder in de geschiedenis was het humanitaire recht zo goed uitgebouwd. Nooit eerder waren er zoveel internationale verdragen geratificeerd door zoveel landen. Toch worden de meest elementaire gedragsregels massaal met voeten getreden en vallen er meer burgerslachtoffers dan een eeuw geleden.
Vrouwen worden systematisch verkracht. Kinderen worden onder dwang gerekruteerd en ingezet in de strijd. Excessen zijn niet langer de uitzondering, zij zijn helaas de regel geworden. Dat geldt vandaag voor niet minder dan dertig conflicten wereldwijd. Te laat, te selectief en te versnipperd zo zou je het mensenrechtenbeleid van de internationale gemeenschap kunnen omschrijven. Te laat. Zowel in Rwanda als in Kosovo bleken de VN ondanks de vele waarschuwingen achter de feiten aan te hollen als machteloze toeschouwer van de moordpartijen, zoals president Havel het hier deze middag heeft gezegd.
Maar ook vijftig jaar later slagen wij er niet in genocides te voorkomen. Er moet dus dringend veel meer aandacht gaan naar monitoring en naar conflictpreventie. De beheersing van de wapenhandel en een betere controle van de media zijn ter zake essentieel.
Het mensenrechtenbeleid is ook te selectief. De maandenlange NAVO-bombardementen op Kosovo en de bemiddelingspogingen in het Midden-Oosten staan in schril contrast tot de internationale onverschilligheid ten aanzien van de conflicten in Afrika. Ik kan mij niet van de indruk ontdoen als het over mensenrechten gaat, dat alle retoriek ten spijt, Afrika niet bovenaan de agenda staat van het Portugese voorzitterschap. Dat is iets wat ik sterk betreur.
Niet zonder reden krijgen Afrikanen de indruk dat zij minderwaardige wereldburgers zijn. Ik zou willen waarschuwen voor een normvervaging in de beoordeling van mensenrechtensituaties in Afrika waarbij men schendingen aldaar als iets onvermijdelijk gaat beschouwen. Maar het mensenrechtenbeleid is vooral te versnipperd. Wij slagen er binnen de internationale gemeenschappen en zelfs binnen Europa niet in een gemeenschappelijke strategie te bepalen.
Neem nu Soedan. De internationale gemeenschap stuurt tegenstrijdige signalen naar dat land. Engeland heropent zijn ambassade in Khartoem. Canada nodigt de Soedanezen uit voor vredesgesprekken. Europa zet de rebellen in het zuiden onder druk om te onderhandelen en tegelijk gaan de Amerikanen het regime isoleren en de rebellen militair steunen.
Er is nood aan meer coördinatie, aan meer uitwisseling van informatie en meer coherente aanpak waarbij ieder opbod wordt vermeden. Alleen dan kunnen wij consequent de grondleggers van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens volgen.

Cashman
Mijnheer de Voorzitter, ik wil beginnen met de opmerking dat we allemaal onze koffers zouden kunnen pakken en naar huis kunnen gaan als woorden in staat zouden zijn om problemen op te lossen. De werkelijkheid is helaas anders. Terwijl wij vandaag in de veilige beslotenheid van dit Parlement dit debat voeren, worden overal in de vrije wereld mensenrechten geschonden. Soms lijkt het erop dat wij, hoe meer wij praten, des te minder wij horen - resoluties: woorden, conventies: woorden, verdragen: woorden. Als we niet oppassen, gaan woorden de plaats innemen van daadwerkelijke actie. Woorden worden vervat in veelomvattende en bevrijdende documenten en groeien uit tot verdragen en conventies die door landen trots worden gepresenteerd als een bewijs van respect voor en naleving van de mensenrechten.
Gesproken, geschreven of ondertekende woorden alleen zijn echter niet voldoende. Kijkt u maar eens naar een aantal landen dat de verdragen betreffende mensenrechten en minderheden heeft ondertekend en vergelijkt u dat vervolgens met de manier waarop die minderheden, groeperingen en individuen in die landen behandeld worden: de lijst is schandalig en beschamend.
Is er iemand die vol overtuiging kan beweren dat vrouwen eerlijk en gelijkwaardig worden behandeld, dat kinderen ook mensenrechten hebben of dat mensen niet gediscrimineerd worden vanwege hun religie, overtuiging, sekse, handicap, leeftijd, seksuele geaardheid, mening, politieke opvatting en dergelijke? De manier waarop minderheden in kranten en in ander media worden belasterd, is olie op het discriminatievuur. Zelfs binnen de EU worden burgers geconfronteerd met schendingen van hun mensenrechten en de niet-naleving van onze verdragen. Elke dag verschijnt er in de pers verkeerde informatie en wordt een verdraaide voorstelling van zaken gegeven om sommige minderheden het recht op wettelijke gelijkheid te ontzeggen en om etnische minderheden te denigreren. Er is, kort gezegd, een onderdrukkingshiërarchie gecreëerd. En zo lang mensen niet door het recht als gelijkwaardig worden erkend, zal deze ongelijkheid tot discriminatie leiden en worden de mensenrechten uitgehold.
In het uitbreidingsproces van de EU hebben we terecht de nadruk gelegd op mensenrechten en bescherming van minderheden. Wij mogen daarbij geen water in de wijn doen, maar wij moeten onszelf ook een spiegel voorhouden en onze eigen tekortkomingen erkennen. Natuurlijk zijn er verdragen ondertekend, maar wat we nodig hebben is actie. Ik zou doorlopende controle op de naleving van de mensenrechten willen aanbevelen, continue waakzaamheid, niet alleen buiten onze grenzen, maar ook daarbinnen. Daarom zou ik ook blij zijn met een jaarverslag van en over elke lidstaat, waarin melding wordt gemaakt van de schendingen van de mensenrechten en de daartegen genomen maatregelen. Wat er namelijk in elke lidstaat gebeurt, overkomt ook ieder van ons afzonderlijk. Wat in een ander deel van de wereld gebeurt, raakt ons namelijk ook hier. Pinochet in Chili is even relevant als Haider in Oostenrijk. Mensenrechten en burgerlijke vrijheden zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Mensenrechten zijn geen geïsoleerd verschijnsel. Ze zijn verbonden met ons ontwikkelingsbeleid, ons economisch beleid, ons binnenlands beleid. Eigenlijk staan mensenrechten centraal in al onze democratische processen. Ik wil graag herhalen wat de heer Patten zei: we moeten actief zijn, we moeten voorlichting geven en het bewustwordingsproces stimuleren, opdat echte en blijvende veranderingen mogelijk worden.

Sacrédeus
Mijnheer de Voorzitter, Europa vertegenwoordigt bepaalde idealen, waarden en beginselen. Er moet meer aandacht komen voor de spirituele geschiedenis van Europa. Wij moeten de geestelijke waarden die Europa verenigen in ere herstellen. Geestelijke waarden zijn vanuit Europa over de hele wereld verspreid. Wij moeten leven met ons geweten. Dat is de kern van de toespraak die president Vaclav Havel van Tsjechië drie uur geleden in deze zaal hield. In zijn bijzonder constructieve redevoering, waarin hij blijk gaf van mensenkennis, wijsheid, historisch besef en inzicht in het geestelijke en christelijke erfgoed van Europa, noemde hij datgene wat een bron van inspiratie kan zijn voor onze inspanningen ten behoeve van de menselijke waardigheid en de mensenrechten. Wij moeten dankbaar zijn dat er in Europa staatshoofden als Vaclav Havel zijn.
Ik wil twee zaken aan de orde stellen. Ten eerste wil ik het hebben over de burgermaatschappij. Vaclav Havel vermeldde dat de communistische regimes in Oost-Europa de burgermaatschappij systematisch vernietigd hebben: de volksbewegingen, de kerken en de onafhankelijke vakverenigingen. Dat gebeurt ook in China met de Falun Gong-beweging en de katholieke en protestantse kerken, en in Tibet met het lamaïsme. Wij mogen de verdediging van de burgermaatschappij nooit uit het oog verliezen.
Ten tweede wil ik het hebben over de doodstraf. Net als mijn land, Zweden, baseert ook de EU haar mensbeeld op de gelijke, unieke en onaantastbare menselijke waardigheid. Krachtens dit beginsel moet iedere mens de kans krijgen om een nieuw leven te beginnen. Dat is de boodschap die moet uitgaan naar de regeringen van de Verenigde Staten, Rusland en China!

Cushnahan
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik vind dat de lidstaten van de EU in Genève prioriteit moeten geven aan de toestand in Kosovo, Mexico, Saoedi-Arabië, Sierra Leone en China. Wat China betreft mogen we ons er niet van laten weerhouden de kwestie ter sprake te brengen uit angst dat de dialoog wordt afgebroken. Het is echter wel noodzakelijk dat de EU één stem laat horen en als één man optreedt. Een dreiging met handelssancties moet onze vastberadenheid eerder vergroten dan verminderen.
Als eventueel besluiten worden genomen in Genève, moeten we er tevens voor zorgen dat het Hoge Commissariaat voor de rechten van de mens de beschikking krijgt over de benodigde middelen om die besluiten volledig uit te voeren. De financiële middelen van de Verenigde Naties zijn echter zeer beperkt. Dat betekent dat de uitvoering van veel essentiële programma's alleen maar mogelijk is met behulp van vrijwillige bijdragen.
Er is ook behoefte aan financiële middelen voor het stimuleren van een effectieve samenwerking op het gebied van de mensenrechten, voor strategische planning, het opstellen van prioriteiten en het verbeteren van de communicatie tussen de donorgemeenschap en de lidstaten van de Verenigde Naties. De Hoge Commissaris heeft onlangs een verzoek ingediend voor een jaarlijkse bijdrage van 53 miljoen Amerikaanse dollar om haar Commissariaat in staat te stellen deze taken uit te voeren. De Europese Unie en haar lidstaten moeten hierbij een voortrekkersrol spelen en een aanzienlijk deel van dit bedrag ter beschikking stellen. Als wij dat doen, brengen wij de Verenigde Staten misschien in verlegenheid en zetten wij dit land ertoe aan de verantwoordelijkheid op zich te nemen en zijn bijdrage aan de fondsen van de Verenigde Naties te storten. Bovendien laten we dan zien dat onze betrokkenheid bij het verdedigen van de mensenrechten uit meer bestaat dan alleen maar loze woorden.

Maij-Weggen
Voorzitter, het gaat bij dit debat vooral om de voorbereiding van de jaarlijkse VN mensenrechtenbijeenkomst binnenkort en over de inzet van Commissie en Raad daarbij. Laat ik in de eerste plaats zeggen dat ik heel tevreden ben over datgene wat tot nog toe door de heer Patten en door de minister is ingebracht, en ik vind het ook goed dat zowel China als Cuba ter discussie worden gesteld.
Cuba is nog altijd de laatste dictatuur in Zuid-Amerika en dat mogen wij niet vergeten, met alle sympathie die hier en daar voor Cuba geldt. Het is een dictatuur en het is dus geen democratie. Ik wil in mijn twee minuten aandacht vragen voor twee landen waar ik een bijzondere band mee heb.
Het is in de eerste plaats Indonesië. Wij zijn natuurlijk heel blij dat Indonesië een nieuw bewind heeft en dat daar de heer Wahid en mevrouw Soekarnopoetri het presidentschap en het vice-presidentschap beheren. Wij zijn ook blij dat de situatie in Timor zo langzamerhand de goede richting opgaat. Maar ik meld u dat op de Molukken, een gebied dat vlak boven Timor ligt, het geweld nog steeds niet onder de knie is. Daar zijn duizenden doden gevallen de laatste twee jaar. Er zijn tienduizenden mensen op de vlucht. Men heeft de zaak niet goed in de hand. Ik weet dat er morgen of overmorgen een groot programma op de Nederlandse televisie verschijnt en men smeekt daar om waarnemers, alleen maar om waar te nemen wat daar precies gebeurt, zodat in ieder geval wordt geregistreerd, ook voor later, voor de mensenrechtencommissies, wat er aan de hand is geweest. Mijn dringende verzoek is, en het is ook een punt dat verschillende keren hier in resoluties is neergelegd: kunt u niet overleggen zodat waarnemers naar de Molukken worden gestuurd. Duizenden doden, duizenden gewonden, tienduizenden vluchten is toch wel genoeg.
Mijn tweede land, en ik zal daar heel kort over zijn, want de heer Patten kent het heel goed, Birma. Het kan toch niet zo zijn dat wij zwijgen over Birma. Ik heb het gevoel dat dat land zo langzamerhand in de vergetelheid raakt. Al tien jaar lang is daar een gekozen president die in huisarrest zit. Al tien jaar lang functioneert het parlement niet. Tal van parlementsleden zijn omgebracht of zijn gevlucht en er wonen er maar enkele meer in Birma. Er zijn honderdduizenden vluchtelingen in Thailand en India vanuit Birma en toch lijkt het of dat land geen aandacht meer krijgt. Ik vind, zeker in het verlengde van de ommekeer in Indonesië, dat ook Birma weer op de agenda moet worden gezet. Het kan toch niet zo zijn dat mevrouw Aung San Sui Kyi zich volledig in de steek gelaten voelt, ook door Europa. Mijn verzoek is eigenlijk om ook dat land weer hoog op de agenda te zetten.

Costa Neves
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, de rol van de Europese Unie in de wereld mag niet uitsluitend worden bepaald door haar economische machtspositie. De systematische verwijzing naar de mensenrechten door onszelf of door de partners waarmee wij betrekkingen aanknopen, is een duidelijk teken van wat ons onderscheidt. De bevordering en de verdediging van de mensenrechten moet bovenal op naam van het Europees Parlement worden geschreven. Het Parlement is er immers in geslaagd de grenzen van het egoïsme en de "nationale belangen" te overstijgen, twee elementen die meer dan eens in de standpunten van de lidstaten en zelfs in de houding van de overige instellingen van de Unie tot uiting komen.
Zo heeft het Europees Parlement onder meer belet dat de situatie op Oost-Timor in de vergeethoek raakt. Daarmee heeft het ongetwijfeld de grootste vijand van een rechtvaardige oplossing voor de Timorese bevolking, die zich steeds tegen de Indonesische bezetting heeft verzet, uit de weg geruimd. Daarom hebben wij ons onlangs nog tegen de verkoop van wapens aan Indonesië gekant. Helaas heeft de Raad met dit standpunt geen rekening gehouden. Het volstaat echter niet dat wij de weerzinwekkende agressie van bepaalde personen en instellingen tegen de zwakkeren trachten te verhinderen of tegen te gaan. Het is van fundamenteel belang dat degenen die deze gewelddaden hebben gepleegd niet ongestraft blijven, wie zij ook zijn en waar zij zich ook bevinden, zij het in Indonesië of in Angola, op Cuba, in China of in Birma, en ongeacht het feit of de dader een burger of een militair, een soldaat, een generaal of een minister is. In Indonesië moet recht worden gedaan. Op Oost-Timor moet recht worden gedaan. President Wahid heeft onze steun nodig om de moeilijke situatie waarin het land verkeert het hoofd te bieden. Het is een goede zaak dat deze op initiatief van de EVP totstandgekomen resolutie uitdrukkelijk naar Oost-Timor verwijst. De verantwoordelijken voor de gebeurtenissen daar, die ik als vertegenwoordiger van dit Parlement ten dele van dichtbij heb meegemaakt, moeten worden opgespoord. Zij mogen niet ongestraft blijven. Wanneer wij over Oost-Timor spreken, mogen wij overigens ook de situatie van de tienduizenden Timorese vluchtelingen die zich op Indonesisch grondgebied bevinden niet vergeten. Deze vluchtelingen verkeren in mensonwaardige omstandigheden. Zij worden bewaakt door Indonesische militairen en milities en als ruilmiddel gebruikt. Aan deze onaanvaardbare situatie moet dringend een einde komen.

Amado
Mijnheer de Voorzitter, ik zal namens het voorzitterschap van de Raad even kort op dit thema ingaan. In de eerste plaats wil ik u eraan herinneren dat het voorzitterschap vooral een coördinerende functie heeft. Het moet er namelijk voor zorgen dat een gemeenschappelijk standpunt wordt bereikt met betrekking tot de initiatieven die de vijftien in de Raad nemen. Uit de vorige vergaderingen van de commissie mensenrechten blijkt overigens dat de Europese Unie binnen deze commissie een eigen beleid volgt en als zodanig een belangrijke rol speelt. Dit is onder meer te danken aan de coördinatie van de werkzaamheden door het voorzitterschap en wij moeten ervoor waken dat wij ook in de toekomst deze positie kunnen handhaven.
Ik zou er tevens op willen wijzen dat de deelname van het Europees Parlement aan de voorbereidende werkzaamheden onontbeerlijk is voor een coherente vertolking van de door de Europese Unie over de meest uiteenlopende situaties ingenomen standpunten. Daarom neemt het voorzitterschap alle suggesties in dankbaarheid aan, en met name de bijdragen die in de resoluties tot uiting komen. Zoals reeds vele afgevaardigden voor mij hebben gedaan, wil ook ik beklemtonen dat het mensenrechtenbeleid de kern van de Europese identiteit vormt. De eerbiediging van de mensenrechten moet worden beschouwd als het basisbeginsel van de internationale samenwerking van de Europese Unie. Vandaar dat wij een zo coherent mogelijk Europees mensenrechtenbeleid ten uitvoer moeten leggen. Dit houdt dan weer in dat wij duidelijke, ondubbelzinnige standpunten moeten innemen over situaties die naar onze mening onaanvaardbaar zijn en dan denk ik bijvoorbeeld aan de situatie in China waarnaar verschillende afgevaardigden hebben verwezen. Wij hebben echter ook nota genomen van de bezorgdheid die velen onder u hebben uitgesproken over de situatie in andere landen, of het nu Indonesië, de situatie op Timor, de Molukken of Birma betreft.
Ik kan natuurlijk niet eindigen zonder kort commentaar te geven op een concrete opmerking van de heer Van Hecke. Hij verwees naar de mensenrechten in Afrika en de rol en de prioriteiten van het Portugese voorzitterschap terzake. Mijn commentaar is des te noodzakelijker daar de heer Van Hecke de oprechtheid van onze keuzes betreffende de prioritaire behandeling van de betrekkingen met de Europese Unie in twijfel trekt. Ik wil in dit verband slechts onderstrepen dat het Portugese voorzitterschap in minder dan twee maanden tijd een eerste, weliswaar informele, maar daarom niet minder belangrijke bijeenkomst van de Raad van ministers voor Ontwikkelingssamenwerking heeft belegd. Op de agenda stonden uitgerekend de betrekkingen tussen de Europese Unie en Afrika centraal en het was overigens dit thema dat de ministers voor Ontwikkelingssamenwerking van de Vijftien ertoe heeft gebracht in Lissabon bijeen te komen om van gedachten te wisselen over de nieuwe dimensie die aan deze betrekkingen moet worden gegeven. Tevens kan ik niet nalaten te benadrukken dat wij de belangrijke onderhandelingen in het kader van de nieuwe overeenkomst ter vervanging van de Overeenkomst van Lomé tot een goed einde hebben weten te brengen en dat wij er via bijzonder moeizame en complexe gesprekken in zijn geslaagd de eerste top tussen de Europese Unie en Afrika te verwezenlijken, of althans voor te bereiden. Daarom zag ik mij genoodzaakt de heer Van Hecke rechtstreeks van antwoord te dienen.

Patten
Mijnheer de Voorzitter, dit debat is erg nuttig geweest. In een paar toespraken werd verwezen naar specifieke kwesties en wij zouden er goed aan doen om daarover zorgvuldig na te denken. Mevrouw Maij-Weggen sprak bijvoorbeeld over Indonesië en Birma. Zij maakte enkele belangrijke opmerkingen over beide landen en de situatie van de mensenrechten aldaar.
Ik zou me graag willen concentreren op enkele thema's die tijdens het debat steeds weer terugkwamen. Een van de eerste sprekers, de heer Wuori, refereerde aan de opmerkingen die eerder vandaag door de heer Havel zijn gemaakt. Het was een opmerkelijke toespraak en ik hoop dat de heer Gollnisch, die helaas niet langer bij ons kan vertoeven, deze toespraak ook heeft gehoord. Ik hoop trouwens dat, als er ergens in de ruimte andere levensvormen zouden bestaan, zoals de heer Newton Dunn speculeerde, zij ook hun antennes hebben gericht op de speech van de heer Havel. De heer Havel herinnerde ons eraan dat de Unie veel meer is dan alleen markten of groei van het BNP. De Unie staat ook voor normen en waarden die verankerd zijn in de Verdragen en in onze verplichtingen op het terrein van de buitenlandse steun, normen en waarden die duidelijk tot uiting komen in de ons opgedragen taken. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat de woorden in de Verdragen over de programma' s voor ontwikkelingssteun ook in daden worden omgezet?
Twee geachte afgevaardigden, de heer Ferber en de heer Cushnahan, spraken over die kloof tussen woorden en daden. De heer Cashman zei dat woorden nooit de plaats van echte daden in kunnen nemen en in zekere zin is dat waar. Woorden kunnen echter wel een verschil maken, was het argument van mevrouw Malmström. Zij vertelde dat ze een brief had ontvangen van de Chinese ambassadeur, een zeer aimabele en uiterst intelligente vertegenwoordiger van zijn land. Hij schreef dat het standpunt van zowel mevrouw Malmström als het Europees Parlement inzake de mensenrechten in China volledig verkeerd was. Ik vermoed dat ze als gevolg van haar toespraak een lawine aan brieven van de Chinese autoriteiten zal ontvangen. Zij kan dan waarschijnlijk een hele archiefkast vullen met brieven die beweren dat ze de feitelijke situatie in China beschrijven. Ik denk echter dat zij de visie wilde weergeven van veel non-gouvernementele organisaties en van veel mensen die weliswaar de Chinese beschaving bewonderen, maar die zich tegelijkertijd ook zorgen maken over de huidige ontwikkelingen in China.
Uiteraard is het volkomen terecht dat we de nadruk leggen op concrete acties die we kunnen ondernemen. In het allereerste betoog noemde de heer Salafranca, naast Genève, twee andere voorbeelden van acties. Het eerste voorbeeld ging over de begroting van ongeveer 100 miljoen euro die we kunnen besteden aan mensenrechtenactiviteiten. Deze begroting is natuurlijk te danken aan de vrijgevigheid van het Europees Parlement, uit naam van de Europese belastingbetalers. Dit geld wordt besteed via programma's die onder mijn verantwoording vallen. Het grootste gedeelte wordt gebruikt om via non-gouvernementele organisaties de mensenrechten en de democratisering te bevorderen. Voor de komende jaren willen we graag met het Parlement onze inzichten delen, zoals dominees dat plegen te zegen, over hoe en waar dat bestedingsprogramma ter ondersteuning van de mensenrechten het beste kan worden ingezet om een maximaal effect te bewerkstelligen.
De heer Salafranca was helaas niet in staat om het einde van dit korte, maar nuttige debat bij te wonen. Zijn vraag over ons algemene beleid inzake de mensenrechten en de relatie tussen de mensenrechten en het buitenlandse beleid verdient echter beantwoording. Ik wil het Parlement eraan herinneren dat de Commissie nog vóór medio 2000 een veelomvattend, doordacht voorstel zal publiceren om de mensenrechten een centrale rol te laten spelen in de ontwikkeling van het gemeenschappelijke buitenlandse en veiligheidsbeleid. Dat is van enorm groot belang. Als ik me dat zelf nog niet gerealiseerd had, zou ik die conclusie zeker hebben getrokken na het beluisteren van de opmerkelijke toespraak van de heer Havel.
Het was een nuttig debat en ik hoop dat we meer van dit soort debatten zullen voeren. Ik hoop met name dat we zullen spreken over de mogelijkheden die er zijn om onze goede bedoelingen in daden om te zetten in gebieden waar de nood het hoogst is, waar mensen nog steeds worden gemarteld, waar mensen nog steeds worden verkracht en waar mensen geen enkele aanspraak kunnen maken op de burgerrechten die dit Parlement, evenals ikzelf, als vanzelfsprekend beschouwen.

De Voorzitter
Ik heb 7 ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement ontvangen ter afsluiting van het debat over deze verklaring.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag plaats.

Cyprus en Malta
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over:
de verklaring van de Raad over het standpunt van de Europese Unie met betrekking tot de ontwikkelingen in de kwestie Cyprus;
het verslag (A5-0029/2000) van de heer Brok, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de tenuitvoerlegging van acties in het kader van de pretoetredingsstrategie voor Cyprus en Malta (COM(1999) 535 ­ C5­0308/1999 ­ 1999/0199(CNS)).
Ik geef het woord aan de vertegenwoordiger van de Raad, de heer Seixas da Costa.

Seixas da Costa
 Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, namens het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie wens ik u in te lichten over de hervatting van de onderhandelingen tussen de twee gemeenschappen van Cyprus en de laatste ontwikkelingen terzake.
Het is wellicht voor iedereen duidelijk dat met de conclusies van Helsinki van eind vorig jaar en de nieuwe wending in de betrekkingen tussen de Europese Unie en Turkije, het communautaire kader ingrijpend is gewijzigd. Dit heeft ook een sterke weerslag op de betrekkingen tussen de twee gemeenschappen op Cyprus.
Ik zou hier willen onderstrepen dat de onderhandelingen tussen de noordelijke en de zuidelijke gemeenschap op Cyprus, na verschillende jaren van stilzwijgen, begin december vorig jaar in New York voor het eerst weer zijn hervat. Tijdens deze eerste indirecte gespreksronde trad de speciale vertegenwoordiger van de Verenigde Naties, Álvaro de Souto, als bemiddelaar op. In januari van dit jaar, op 31 januari om precies te zijn, werd een begin met de tweede onderhandelingsronde gemaakt. Verwacht wordt dat de derde ronde op 23 mei in New York van start zal gaan. De mogelijkheid bestaat - ook al is hierover tot dusver geen uitsluitsel gegeven - dat de betrokken partijen in het kader van deze permanente gesprekken rechtstreeks met elkaar zullen onderhandelen. De werkzaamheden zullen in september van dit jaar worden afgerond.
De inhoud van de besprekingen wordt gevormd door vier essentiële punten: de veiligheidsproblematiek, de regeringsstructuur, de territoriale aanpassingen en de vluchtelingen- en schadevergoedingsproblemen die ontstonden na de deling van het eiland. Er werd echter afgesproken dat de agenda kon worden uitgebreid. Zo heeft de vertegenwoordiger van het noordelijke deel van het eiland, Rauf Denktash, drie nieuwe thema's aan de orde gesteld: soevereiniteit, vertrouwenwekkende maatregelen en opheffing van het embargo op producten afkomstig uit het noorden van het eiland.
Tot dusver hebben de gesprekken twee resultaten opgeleverd. Enerzijds tekent zich een mogelijkheid af om een rechtstreeks informatiekanaal tussen de Europese Unie en de noordelijke kant van het eiland tot stand te brengen. Dit betekent echter niet noodzakelijkerwijs dat het desbetreffende gedeelte van het eiland op internationaal vlak als een onafhankelijke entiteit, met een eigen rechtspersoonlijkheid wordt erkend. Het initiatief heeft tot doel de overname van de communautaire verworvenheden te bevorderen met het oog op een eventuele toetreding van het eiland in zijn geheel, mits mettertijd een globale oplossing voor het probleem van de deling van het eiland wordt gevonden.
De tweede ons inziens belangrijke ontwikkeling betreft de verklaring die de secretaris-generaal van de Verenigde Naties aan het einde van de eerste dag van de onderhandelingen heeft afgelegd. Hij heeft met name onderstreept dat de eigen kenmerken van het noordelijke gedeelte van het eiland moeten worden onderkend, wil men een uitweg uit de huidige impasse vinden. Zo luidt het standpunt dat de secretaris-generaal van de Verenigde Naties heeft ingenomen en dat is uiteraard een element dat in onze verdere analyse aanwezig moet zijn.
De verwachtingen met betrekking tot de derde onderhandelingsronde zijn gespannen. Dit is onder meer toe te schrijven aan het feit dat momenteel in samenwerking met vertegenwoordigers uit de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk scenariovoorstellen worden uitgewerkt, met name op het gebied van de veiligheid en de constitutionele structuur. Naar verluidt zullen de desbetreffende voorstellen tijdens de gespreksronde door de vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties worden gepresenteerd, meer bepaald na afloop van de voor 18 april geplande verkiezingen in het noorden van het eiland.
Het Portugese voorzitterschap van de Europese Unie heeft bovendien naar voorbeeld van de vorige voorzitterschappen besloten een vertegenwoordiger te benoemen die de contacten met de verschillende, bij het proces betrokken partijen moet onderhouden. Deze vertegenwoordiger heeft ondertussen reeds met alle partijen overleg gepleegd en hij heeft de werkzaamheden van de verschillende rondes in nauwe samenwerking met de vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties begeleid. Hiermee willen wij vooral bereiken dat de Europese Unie de ontwikkelingen terzake op de voet kan volgen, hetgeen natuurlijk in de huidige situatie niet verwonderlijk is. Cyprus is immers een van de kandidaat-landen voor toetreding tot de Europese Unie en bovendien bevinden de toetredingsonderhandelingen met dit land zich reeds in een ver gevorderd stadium. Dit wekt uiteraard bepaalde verwachtingen en verklaart waarom de Europese Unie in deze context een vrij relevante rol speelt.
De koers die wij in deze discussie hebben gevaren en de houding die wij in het debat hebben ingenomen, werden vooral ingegeven door de vaststelling dat wij de eerste tekenen van ontspanning ten volle moesten benutten. Deze nieuwe situatie kwam voort uit de naar onze mening vrijwel door iedereen gedeelde overtuiging dat de onderhandelingen hoe dan ook moesten worden voortgezet en dat de voortzetting van de onderhandelingen en de handhaving van het geplande tijdschema op zich de kans op een definitieve oplossing aanzienlijk kunnen vergroten.
Er is nog een ander belangrijk punt waarnaar ik reeds aan het begin van mijn verklaring heb verwezen, namelijk de inspanningen van Turkije om het noorden van het eiland op de toetreding voor te bereiden. Wij moeten niet enkel nauwgezet de conclusies van de Europese Raad van Helsinki lezen, maar tevens de nodige aandacht besteden aan de bereidheid van de Turkse autoriteiten om aan de oplossing van het probleem bij te dragen.
Tijdens mijn bezoek aan Ankara heb ik de gelegenheid gehad hierover met premier Bülent Ecevit van gedachten te wisselen. Ondanks de moeilijkheden, de gevoeligheid van deze kwestie en de idiosyncratische aanpak ervan door de Turkse overheid meen ik te mogen besluiten dat zich hier een weliswaar minieme, maar tegelijkertijd unieke gelegenheid voordoet die wij beslist niet mogen laten voorbijgaan. De deur staat op een kier. Het welslagen van deze onderneming berust echter op een samenspel van verschillende factoren, waaronder niet in de laatste plaats de dynamiek van de betrekkingen tussen Turkije en de Europese Unie zelf. Het heeft geen zin dat wij dit punt trachten te verdoezelen, aangezien het voor de toekomst van deze kwestie van fundamenteel belang is.
Gezien de wijze waarop de Europese Unie de kern van dit probleem benadert, achten wij het verder ook belangrijk dat de informatie-uitwisseling tussen de Commissie en de noordelijke Cyprioten wordt bevorderd. Dit houdt uiteraard geen officiële erkenning van welke aard dan ook in. Wij zijn echter van oordeel - en ik geloof dat de Commissie deze mening deelt - dat de noordelijke gemeenschap van het eiland zo spoedig mogelijk bij het proces moeten worden betrokken. Dit is werkelijk onontbeerlijk voor de goede afloop van het op overname van de acquis communautair geschraagde toenaderingsproces, in het kader van het algemene integratieproces van het hele eiland en de toekomstige toetreding tot de Europese Unie. Op deze manier krijgt de Europese Unie met het oog op de evaluatie van de toetredingsvoorwaarden ook toegang tot de elementen die haar in staat moeten stellen het toetredingsproject nieuw leven in te blazen.
Dit houdt anderzijds ook in dat de Raad, en mijn inziens ook het Parlement de inspanningen van de Commissie op dit gebied moeten steunen. Naar mijn mening moeten wij de Commissie een boodschap sturen waarin wij haar ons volste vertrouwen schenken met betrekking tot de rol die haar in dit proces toekomt.
Anderzijds ben ik van mening dat wij ook de actieve samenwerking met de Verenigde Naties onverminderd moeten voortzetten. Dat is trouwens ook de bedoeling van het voorzitterschap. Zowel de secretaris-generaal als de structuur van de Verenigde Naties hebben immers op handige, intelligente en competente wijze aan het gunstige verloop van dit debat bijgedragen. Zij hebben met name voor toenadering tussen de betrokken partijen gezorgd. Zoals ik reeds aan het begin van mijn betoog heb opgemerkt, is het meer dan duidelijk dat de conclusies van de Europese Top van Helsinki van december jongstleden een belangrijke weerslag op de ontwikkeling van de standpunten van de betrokken partijen hebben gehad. De regering van Nicosia heeft haar voldoening over de conclusies van Helsinki uitgesproken. Deze bieden uitzicht op een toekomstige toetreding tot de Europese Unie zonder dat eerst een oplossing voor de deling van het eiland moet worden gevonden. Er dient nochtans ook onderstreept te worden dat diezelfde autoriteiten vrezen dat zij onder druk zullen worden gezet om de door de deling van het eiland veroorzaakte problemen te verhelpen. Hiertoe zullen logischerwijs toezeggingen moeten worden gedaan. Het betreft met name de problemen die voortkomen uit de migratie van de bevolking en de mogelijkheid deze situatie recht te zetten ingeval een alternatief voor de huidige situatie van het eiland wordt gevonden.
De Turkse Cyprioten van hun kant vrezen - ook dit mag niet verdoezeld worden - dat het kandidaat-lidmaatschap van Turkije tot een versoepeling van de houding van Ankara in deze kwestie zou kunnen leiden. Ik betwist zeker niet dat de onzekerheden waarmee de twee gemeenschappen in deze toenaderingspoging hebben af te rekenen voor beide partijen een aanleiding kunnen zijn om de toekomst pessimistisch tegemoet te zien. Anderzijds is het echter evengoed mogelijk dat dit juist een reden is om de hoop op een definitieve oplossing niet op te geven.
Indien deze definitieve oplossing er komt, moet zij ongetwijfeld mede worden toegeschreven aan een belangrijke factor die de betrekkingen in de regio de afgelopen tijd grondig heeft beïnvloed. Ik denk dan uiteraard aan de bijzonder gunstige ontwikkelingen in de betrekkingen tussen Athene en Ankara en de fundamentele rol die de Griekse minister van Buitenlandse Zaken, George Papandreou, en de Turkse minister van buitenlandse Zaken, Ismail Cem, daarin hebben gespeeld. Wij zijn van oordeel dat deze context de voorwaarden voor een gunstige evolutie van het proces heeft gecreëerd. Wij zullen deze ontwikkeling als voorzitterschap van de Raad nauwgezet volgen en wij zullen onze samenwerking met de secretaris-generaal en zijn persoonlijke vertegenwoordiger onverminderd voortzetten. Tevens zullen wij de communautaire instellingen inlichten over de acties die wij kunnen ondernemen en die ondernomen kunnen worden om een betere coördinatie te garanderen, niet enkel op politiek vlak maar ook met betrekking tot de vorderingen die de Commissie op het gebied van de tenuitvoerlegging van het toetredingsproces maakt. Wij zullen met name informatie verstrekken over de mate waarin beide partijen tot toezeggingen bereid zijn.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het debat van vandaag betreft een in twee opzichten zeer belangrijke kwestie: de financiering van Cyprus en Malta. De bedoeling is beide landen volop te betrekken bij de pretoetredingsstrategie. Het gaat echter met name ook om het vredesproces op Cyprus en dus om de stabiliteit en vrede in het Middellandse-Zeegebied.
Ik zou eerst kort iets willen zeggen over de verordening die de Commissie in oktober vorig jaar voor de financiering voor Cyprus en Malta heeft voorgesteld. Ik dank de heer Brok, de rapporteur en voorzitter van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, voor zijn verslag. Dit is een uitstekende basis voor dit debat. Wij hebben dit instrument nodig. Dit vervangt de in 1999 verstreken financiële protocollen en helpt ons bij het nakomen van onze financiële verplichtingen in het kader van de pretoetredingsstrategie voor Malta en Cyprus.
Ik ben het Parlement dankbaar voor zijn steun aan de pogingen van de Commissie om de ontwerpverordening zo snel mogelijk te laten goedkeuren. De Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid en de Begrotingscommissie hebben amendementen ingediend. De Commissie kan een aantal daarvan overnemen. Ik wil echter nog iets zeggen over twee andere punten waarvan ik weet dat ze het Parlement na aan het hart liggen.
Het eerste punt betreft de financiering zelf. Hoeveel geld willen wij eigenlijk uitgeven? De Commissie zal 95 miljoen euro voorstellen. Ook de Raad is het over dat bedrag eens. Ik weet dat het Parlement meer wil en begrijp ook waarom. Als bevoegd commissaris zou ik daarvoor ook graag meer geld ter beschikking hebben.
Over een hoger bedrag kan op dit ogenblik echter geen consensus worden bereikt, en uiteindelijk moet de begrotingsautoriteit het definitieve bedrag vaststellen.
Het tweede punt betreft de overschrijving van de kredieten naar rubriek 7 van de begroting. Dat is slechts ogenschijnlijk een technische kwestie. In werkelijkheid is het namelijk een zaak van de bovenste politieke plank. Ik heb al eens eerder gezegd dat ik het hiermee eens ben. Hoewel de Commissie nog geen formeel besluit heeft genomen, meen ik te mogen zeggen dat ze bereid is het Parlement hierin te volgen.
Dat besluit kan echter niet in deze verordening worden genomen, maar moet wachten tot de geplande herziening van de financiële vooruitzichten. Deze verordening geldt voor de periode 2000-2004 en voorziet in technische en financiële steun aan de twee kandidaat-landen bij de omzetting van het acquis communautair, bij deelname aan gemeenschappelijke programma's en bepaalde instrumenten van de Gemeenschap, en bij de uitbouw van hun administratie en justitie.
Van de 95 miljoen euro gaat 57 miljoen euro naar Cyprus en 38 miljoen euro naar Malta. Voor Cyprus voorziet de ontwerpverordening ook in de financiering van maatregelen ter ondersteuning van de verzoening tussen de twee bevolkingsgroepen. Een derde van het totale bedrag is daarvoor beschikbaar.
Namens de Commissie kan ik u garanderen dat de middelen al in de komende weken in overeenstemming met de prioriteiten van de toetredingspartnerschappen zullen worden geprogrammeerd.
Ik wil nu nog enkele korte opmerkingen maken over de ontwikkelingen in de kwestie-Cyprus sedert de Raad van Helsinki. Ik sluit mij aan bij wat de heer Seixas da Costa namens het Portugese voorzitterschap heeft gezegd. Wij werken op dit terrein goed en nauw samen. De Unie heeft altijd gezegd dat de toetredingsonderhandelingen met Cyprus aan de oplossing van het politieke probleem moeten bijdragen. Wij hebben altijd gezegd dat de onderhandelingen over een oplossing voor het politieke probleem onder de auspiciën van de Verenigde Naties moeten plaatsvinden en dat de oplossing in een uit twee zones en twee gemeenschappen bestaande federatie moet worden gezocht.
De Europese Unie wil nog altijd een verenigd Cyprus in de Europese Unie opnemen. De Raad van Helsinki heeft nogmaals onderstreept dat een oplossing van het politieke conflict de toetreding van Cyprus tot de Europese Unie gemakkelijker zou maken. Zoals het voorzitterschap daarnet heeft gezegd, is dat voor de Raad echter geen voorwaarde voor een succesvolle afsluiting van de onderhandelingen.
Als aan het einde van de toetredingsonderhandelingen nog geen politieke oplossing voor Cyprus is gevonden, zal de Raad, rekening houdend met alle op dat ogenblik relevante factoren, over de toetreding van Cyprus tot de Europese Unie een besluit nemen. Dat is op dit ogenblik de politieke situatie.
Het besluit van de Raad van Helsinki over de toekomstige betrekkingen tussen de Europese Unie en Turkije heeft heel wat in beweging gebracht. Ik wijs erop dat hier verschillende politieke processen naast elkaar, maar in nauw onderling verband aan de gang zijn.
Het gaat om de betrekkingen tussen de EU en Turkije, om de ontwikkeling in de betrekkingen tussen Griekenland en Turkije en het vredesproces in Cyprus.
Er werd al gewezen op de window of opportunity, op het venster van mogelijkheden dat zich na Helsinki, mede dankzij de ontspanning in de Grieks-Turkse betrekkingen, heeft geopend. Hoe kunnen wij met betrekking tot Cyprus van die mogelijkheden gebruikmaken? Wij moeten voor een wijze en terughoudende aanpak kiezen. Als wij te hard van stapel lopen, zouden wij onvervulbare verwachtingen wekken. Ik ben daarom voorstander van een wijze, harmonieuze en stapsgewijze aanpak. Eerst willen, en kunnen wij de dialoog tussen de beide gemeenschappen op Cyprus versterken. Onze Griekse en Turkse partners zijn het daarmee eens.
Wij willen dus de activiteiten tussen beide gemeenschappen, en vooral tussen jongeren, nieuw leven inblazen. Wij willen ook de Turks-Cypriotische gemeenschap beter over de doelstellingen van de Europese Unie informeren. Ik ben ervan overtuigd dat een beter begrip van het Verdrag en de inhoud en doelstellingen van de Europese Unie eigenlijk veel angst en vooroordelen kan wegnemen. Medio maart reis ik naar Cyprus. Mijn doel is een bijdrage te leveren aan de inspanningen die worden ondernomen om beide gemeenschappen van de voordelen van een nieuwe samenwerking te overtuigen.
In de nieuwe financiële verordening trekken wij daarvoor opnieuw kredieten uit. Die kredieten zijn niet onbeduidend. Wij moeten beide partijen ertoe aanzetten het verleden eindelijk te vergeten en stapsgewijs een nieuwe vorm van samenwerking en uiteindelijk ook van coëxistentie te ontwikkelen.
In december in New York en begin februari in Genève waren er besprekingen in het kader van de Verenigde Naties. In mei begint de wellicht beslissende derde ronde. Er moet worden onderhandeld tot een oplossing gevonden is of tot er tenminste grote vooruitgang is geboekt met betrekking tot de grote problemen waar het voorzitterschap het al over had.
Wat is in dit alles de rol van de Commissie? Het is interessant vast te stellen dat alle betrokkenen vinden dat de Europese Unie een hoofdrol moet spelen. Zij zoeken allemaal contact met ons en willen met ons samenwerken. Zij vinden allemaal dat het vredesproces en de overname van het acquis communautaire onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en dat beide niet met elkaar in botsing mogen komen.
Ook ik hecht zeer veel belang aan de samenwerking met de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en zijn speciaal gezant. Die samenwerking verloopt soepel en getuigt van wederzijds vertrouwen.
Wij mogen dus concluderen dat sinds Helsinki meer vaart in de oplossing van de kwestie-Cyprus is gekomen. Veel verder wil ik op dit moment niet gaan. Het besluit van de Unie om toetredingsonderhandelingen te openen en daar vaart achter te zetten, om aldus als katalysator voor de oplossing van het politieke probleem te dienen, lijkt mij nog altijd gerechtvaardigd. Ik zie alleszins geen alternatief dat ook maar bij benadering even goed is. Ik kan daarom alleen maar zeggen dat de Commissie tot het einde van de toetredingsonderhandelingen aan de oplossing van het politieke probleem mee zal werken en dat ze daarbij de toetredingsonderhandelingen zelf als een belangrijk instrument voor de oplossing van het conflict zal gebruiken.

Brok
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik dank de heer Verheugen voor zijn twee mededelingen en zijn verklaringen over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de tenuitvoerlegging van acties in het kader van de pretoetredingsstrategie.
Wij moeten Malta en Cyprus beschouwen als twee kandidaat-landen die in politiek opzicht en wat de pretoetredingsstrategie betreft, op gelijke voet staan met de tien andere landen waarmee wij bilaterale onderhandelingen hebben geopend. In het Parlement twijfelt niemand eraan dat een oplossing voor de kwestie-Cyprus ons heel wat vooruit zou helpen. Dat de Europese Unie daaraan moet bijdragen is al even duidelijk. Als wij na de onderhandelingen, zoals de heer Verheugen zegt, een verenigd Cyprus tot de Europese Unie kunnen laten toetreden, zou dat een groot succes zijn.
Er zijn natuurlijk ook andere opties, die niet het gevaar inhouden dat wij uiteindelijk door onhandigheid in de problemen komen en in de hele kwestie van de uitbreiding onze slagvaardigheid verliezen.
Uit deze verschillende opties blijkt duidelijk dat in heel de kwestie van de uitbreiding dit een van de neteligste, zo niet het neteligste probleem is en wij hier wellicht de grootste politieke moeilijkheden mogen verwachten.
Ik vind het buitengewoon belangrijk dat de pretoetredingsstrategie zo ten uitvoer wordt gelegd dat daarmee ook de twee Cypriotische gemeenschappen nader tot elkaar kunnen worden gebracht. Net zoals Malta is ook Cyprus, in vergelijking met de andere kandidaat-landen, relatief rijk. Toch moeten wij alle landen min of meer op dezelfde manier behandelen. Wij moeten er eveneens voor zorgen dat de economische en sociale verschillen tussen het Griekse en het Turkse deel niet nog groter worden. Dat zou hereniging nog moeilijker maken. Daarom vind ik deze pretoetredingsstrategie zo belangrijk.
Daarom zal ik nogmaals kort de punten noemen die voor het Parlement belangrijk zijn. Ik dank de Commissie dat ze - in de mate waarin zij daartoe op grond van de huidige besluiten de mogelijkheid had - een duidelijk standpunt heeft ingenomen met betrekking tot de indeling in categorie B-7.
Ik hoop dat ook de Raad die stap zal doen en daarover een verklaring zal afleggen. Voor het Europees Parlement is dit immers duidelijk een politieke kwestie. Door de kredieten in categorie B-7 op te nemen zorgen wij ervoor dat alle landen in de pretoetredingsstrategie op dezelfde manier en op voet van gelijkheid worden behandeld. Wij moeten er ook voor zorgen dat wij cijfers voor de gehele periode tot 2004 kunnen noemen. Zo garanderen wij de betrouwbaarheid en de duidelijkheid van de begroting. Wat tot nu toe is gebeurd, is niet met een normale begrotingsprocedure in overeenstemming te brengen. Het Europees Parlement heeft voor dit jaar goed meegewerkt. Wij willen deze landen immers niet benadelen. Wij waren daarom bereid voor de begroting 2000 de nodige besluiten te nemen. Dat kan echter alleen voor dit jaar. Daarom moet de voorzitter van de Raad tijdens het debat over dit verslag met een mededeling komen die ons ertoe in staat stelt het probleem in een normale procedure te behandelen. Zo kan aan deze onnodige strijd een einde komen.
Ik besef dat Agenda 2000 en de beschikbare gelden hier voor mathematische problemen kunnen zorgen. Over het cijfer in mijn verslag, 130 miljoen, kan worden onderhandeld. Het Parlement heeft voor morgen ook een amendement ingediend waarin een ander bedrag wordt voorgesteld. Deze landen hebben immers een relatief hoog ontwikkelingspeil. Toch moeten ze in de nabije toekomst enige zekerheid hebben en weten wat ze echt kunnen verwachten. Dat moet zich ook in de plannen van het Europees Parlement als tak van de begrotingsautoriteit weerspiegelen.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik weet dat u altijd bereid bent om met het Europees Parlement samen te werken. Ik hoop dat de andere leden van de Raad daartoe eveneens bereid zijn en dat u ons in deze zaak de juiste antwoorden zult kunnen geven.

Giannakou-Koutsikou
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben geluisterd naar de verklaringen van de Raad en de Europese Commissie en ik zou daar de volgende opmerkingen op willen maken.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik erken de gevoeligheid waarmee u dit vraagstuk benadert en de inspanningen die u onderneemt om contact te leggen met de Turks-Cyprische kant. Het zou echter beter zijn geweest indien ook de door u gebezigde taal duidelijker was geweest en geen verdenkingen had doen rijzen dat u misschien toch via een achterdeurtje tot erkenning wilt komen, in weerwil van al uw verklaringen van het tegendeel.
Ik zou bijvoorbeeld niet hebben gesproken over de regering van Nicosia. Het gaat om de Cyprische regering, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, en niet om de regering van Nicosia. Deze regering heeft een voorstel gedaan voor de manier waarop de Turks-Cyprische kant kan deelnemen en mijns inziens moeten nu de Raad en de Commissie de Turks-Cyprische kant aanzetten tot institutionele deelneming in het kader van de onderhandelingen met de Cyprische republiek.
Bovendien hebben wij twijfels over de manier waarop tot nu toe het vraagstuk van de protocollen en de pre-toetredingsstrategie werd behandeld. Ik begrijp niet waarom voor de twee kleine landen een uitzondering moest worden gemaakt, of waarom daarvoor een conflict tussen de instellingen moest ontbranden. Waarom moest het Parlement druk uitoefenen opdat de hoofdstukken opgenomen konden worden in categorie 7 van de pretoetredingsstrategie? Hoe is het mogelijk dat die grote Europese Unie twee kleine perifere landen op een dergelijke manier behandelt? De Unie heeft die landen nodig en die landen voldoen aan alle voorwaarden om deel te nemen aan de werking van de Unie. Men is zelfs van mening dat deze landen nu al zouden kunnen deelnemen aan de Economische en Monetaire Unie.
Zoals de commissaris al zei, is dit een politiek besluit en ik ben het met hem eens. Dit is echter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, een klein politiek besluit waar grote voordelen tegenover staan, onder andere hulp bij de pogingen om van de twee gemeenschappen één staat te maken, om te zorgen voor daadwerkelijke toenadering - er was namelijk vroeger toenadering tussen de twee gemeenschappen - en de Cyprische republiek daadwerkelijk te bevrijden van de militaire bezettingslegers.

Poos
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, wij moeten ons in het kader van de raadplegingsprocedure uitspreken over dit voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de tenuitvoerlegging van acties in het kader van de pretoetredingsstrategie voor Cyprus en Malta. Dit voorstel vertoont veel gelijkenis met de voorstellen voor andere kandidaat-lidstaten. Als dit eenmaal in werking treedt, zal het de reeds verstreken financiële protocollen vervangen.
De pretoetredingsinstrumenten zijn bedoeld om de kandidaat-lidstaten technisch en financieel te ondersteunen bij hun inspanningen om te voldoen aan de verplichtingen van het acquis communautaire. Uit de analyses van de Commissie is immers gebleken dat Cyprus en Malta, ofschoon ze door de Wereldbank worden gerangschikt onder de landen met een hoog nationaal inkomen, evenveel problemen ondervinden bij de omzetting van het communautaire recht als de landen van Midden- en Oost-Europa. Deze problemen zijn het gevolg van hun gebrekkige administratieve en justitiële structuren. Tijdens de behandeling van het uitstekende verslag van de heer Brok in de commissie heeft men ons gezegd dat beide landen eveneens recht hebben op steun uit de MEDA-begrotingslijn die bestemd is voor horizontale acties in het kader van regionale ontwikkeling. Ik zou op dit punt graag een uitdrukkelijke bevestiging krijgen van de commissaris.
Wat Cyprus betreft, moet worden benadrukt dat een deel van de technische en financiële hulp bestemd is voor acties die bijdragen tot de toenadering van de Griekse en Turkse gemeenschappen en tot een definitieve oplossing van het door de deling van het eiland veroorzaakte probleem. De verklaringen van Raad en Commissie over de kwestie-Cyprus komen dus op een heel goed moment en daarvoor zou ik de fungerend voorzitter van de Raad en commissaris Verheugen willen bedanken.
Sinds 4 juli 1990, de dag waarop Cyprus zijn toetredingsaanvraag heeft ingediend, heeft het Europees Parlement in talrijke resoluties aangedrongen op een politieke oplossing in overeenstemming met het internationaal recht en de resoluties van de VN-Veiligheidsraad.
In april 1999 heeft het Parlement nogmaals zijn standpunt bevestigd, volgens welke de toetreding van Cyprus ten goede moet komen aan heel het eiland en moet bijdragen tot een politieke oplossing, zonder dat dit evenwel als voorwaarde mag worden gesteld voor de toetreding van Cyprus. Met andere woorden, het uitblijven van een politieke oplossing mag geen beletsel vormen voor toetreding. Het gaat om twee afzonderlijke processen.
Niet iedereen was het met dit ondubbelzinnige standpunt van het Parlement eens. Daarom kunnen we tevreden zijn dat de Europese Raad van Helsinki alle twijfels heeft weggenomen door in zijn conclusies te verklaren, en ik citeer: "Indien op het moment waarop de toetredingsonderhandelingen worden afgesloten geen overeenstemming is bereikt, zal de Raad het besluit betreffende de toetreding nemen zonder dat het bovenstaande daarbij als voorafgaande voorwaarde geldt."
Nu we weten hoe de vork in de steel zit, moeten we hopen dat de verbetering in de betrekkingen tussen de Europese Unie en Turkije en in de Grieks-Turkse betrekkingen een gunstige invloed zal hebben op de Turkse gemeenschap in Cyprus en deze niet langer zal weigeren om vertegenwoordigers te sturen naar de toetredingsonderhandelingen.
Hun deelname zou een definitieve politieke oplossing geenszins in de weg staan. Integendeel, hun aanwezigheid zou de gezamenlijke belangen van alle Cyprioten duidelijk in het licht stellen, op een moment dat Cyprus, door zijn toetreding tot de Europese Unie, zich klaarmaakt voor een belangrijk keerpunt in zijn geschiedenis.

Jensen
Mijnheer de Voorzitter, ook ik deel de vreugde van de andere sprekers over de gunstige vooruitzichten die voor Cyprus zijn ontstaan dankzij de verbetering van de betrekkingen tussen Turkije en de EU, alsook tussen Turkije en Griekenland. Ik vind echter dat de EU nu een constructieve bijdrage moet leveren. Zoals hier reeds is gezegd, zijn er problemen met de financiële verordening die opgelost dienen te worden. Het gaat hier immers om pretoetredingssteun en deze hoort in categorie 7 thuis. Gisteren stemde het Parlement bij wijze van uitzondering in met indeling van deze steun in categorie 4. Deze beide kandidaat-landen krijgen dus een andere behandeling dan de kandidaat-landen in Centraal- en Oost-Europa, hetgeen strijdig is met de in Helsinki gemaakte afspraken. Er moeten dus middelen worden uitgetrokken in categorie 7 en daarvoor moeten de financiële vooruitzichten worden herzien. Dit is een cruciaal punt. Belangrijk is dat de pretoetredingssteun voor Cyprus en Malta uit categorie 7 komt en dat er een herziening van de financiële vooruitzichten plaatsvindt. Als de Raad het hier niet mee eens is, handelt hij in strijd met zijn eigen in Helsinki genomen beslissingen. Met betrekking tot de 130 miljoen euro in het verslag-Brok vindt de Liberale Fractie dat het bedrag via onderhandelingen moet worden vastgesteld. Het belangrijkste is echter dat er een meerjarenprogramma komt met middelen uit de juiste categorie, zodat Cyprus en Malta met de voorbereidingen kunnen starten.

Wurtz
Mijnheer de Voorzitter, in het licht van de dialoog tussen de twee gemeenschappen van Cyprus onder de auspiciën van de VN, zou ik even de invasie van 26 jaar geleden door het Turkse leger in herinnering willen brengen. Turkije bezet nog steeds 40% van het eiland, met 35.000 soldaten en zware militaire middelen. Ook gaat het door met de vestiging van meer dan 50.000 nieuwe kolonisten. Dit is volledig in strijd met de resoluties van de VN-Veiligheidsraad.
Wat kan de Europese Unie - zonder zich te bemoeien met kwesties die enkel de Cyprioten aangaan - doen voor een rechtvaardige en duurzame oplossing van dit dramatische probleem, dat een al 30 jaar met de Europese Gemeenschap geassocieerd land aangaat, een land dat in de komende jaren zal toetreden tot de Unie?
We wachten nog altijd op een duidelijk standpunt van de Europese Unie. Met name de Raad hult zich in stilzwijgen of doet onduidelijke voorstellen. Deze voorstellen moeten gepreciseerd worden. Volgens mij moeten we ons in de eerste plaats richten naar de resoluties van de Verenigde Naties, die op dit gebied het belangrijkste referentiepunt zijn voor de internationale gemeenschap. Volgens de VN-Veiligheidsraad moet de oplossing van de kwestie-Cyprus gezocht worden in een federatie, bestaande uit twee regio's en twee gemeenschappen. Het zou dus gaan om één enkele staat - de heer Verheugen heeft hierop gezinspeeld - waarbinnen de twee gemeenschappen worden vertegenwoordigd door twee lokale overheden. De soevereiniteit, de internationale rechtspersoonlijkheid en het burgerschap zijn echter één en ondeelbaar. Voorts moet het land worden gedemilitariseerd. De internationale gemeenschap geeft hiermee te kennen dat zij weigert zich neer te leggen bij de huidige, door geweld afgedwongen situatie.
Ten tweede zou de Europese Unie er volgens mij goed aan doen zo min mogelijk ruimte open te laten voor interpretatie van het standpunt van de Europese Raad van Helsinki. De oplossing van het probleem op Cyprus mag geen voorwaarde zijn voor de toetreding van Cyprus tot de Unie, zoals ook de heer Poos heeft onderstreept. Anders zou men Turkije een soort vetorecht geven over de toetreding van Cyprus tot de Europese Unie, en dat is natuurlijk onaanvaardbaar.
Tenslotte mag dit standpunt van de Europese Raad van Helsinki er ons niet van weerhouden te blijven streven naar een oplossing van de kwestie-Cyprus alvorens dit land toetreedt tot de Unie. In dit opzicht heeft de andere grote beslissing van Helsinki, namelijk de toekenning aan Turkije van de status van kandidaat-land voor toetreding, de vijftien lidstaten met een nieuwe taak belast, maar tegelijkertijd ook nieuwe mogelijkheden geopend. De Unie kan en moet in haar dialoog met Ankara de eis opnemen dat Turkije een constructieve houding aanneemt ten aanzien van de dialoog tussen de twee Cyprische gemeenschappen, het internationale recht eerbiedigt en een opbouwende bijdrage levert aan de hereniging van Cyprus, en aan de vrede in het oosten van het Middellandse-Zeegebied.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, over het belang van financiële hulp aan Cyprus en Malta bestaat weinig verschil van mening. De grote vraag is echter uit welke begrotingscategorie deze hulp gefinancierd moet worden.
Raad en Commissie stellen voor de protocollen onder categorie 4 te laten vallen. Dat spoort met het begrotingsbesluit van het Parlement van december jl. De rapporteur komt daar op terug en stelt nu voor om Cyprus en Malta in categorie 7 onder te brengen. De Begrotingscommissie stelt zelfs voor om de goedkeuring van het verslag Brok uit te stellen totdat de Raad met een toezegging komt om de financiële plafonds voor categorie 7 te verhogen. Dat is een uiterst riskante strategie. Zonder stemming in het Parlement kunnen de financiële protocollen immers niet van start gaan. Cyprus en Malta worden zo de dupe van een politiek spel tussen Raad en Parlement over de hoogte van de plafonds. Bovendien, wat zijn financiële plafonds waard als ze bij iedere nieuwe actie worden verhoogd? Ik zou er daarom voor willen pleiten om de 15 miljoen euro conform het voorstel van de Commissie onder categorie 4 te laten vallen. Over de kredieten voor de komende jaren kan een meerjarenbegroting van de Commissie, later in het jaar, uitsluitsel geven.

Villiers
Mijnheer de Voorzitter, overal in de wereld werkt men aan oplossingen voor langdurige conflicten en aan verzoening van gemeenschappen die verdeeld zijn geraakt in de loop van de geschiedenis, door eeuwenoude stammenoorlogen en haatgevoelens. Dit is het moment om tijd en energie te besteden aan de ondersteuning van de Cyprioten aan beide kanten van de "groene lijn" en hen te helpen bij het oplossen van een eigenlijk al veel te lang durend conflict.
Wij weten allemaal dat we extra inspanningen zullen moeten leveren om een geslaagde toetreding van Cyprus tot de EU mogelijk te maken. Door de besluiten die in Helsinki zijn genomen, heeft dit debat een extra dimensie gekregen omdat Turkije sindsdien als kandidaat-land geaccepteerd is. Ik hoop dat de besluiten die in Helsinki zijn genomen ook tot vooruitgang in de kwestie Cyprus zullen leiden, en dat er een nieuw tijdperk van hoop voor Cyprus aanbreekt. Ik hoop eveneens dat Turkije daarbij een constructieve rol zal spelen. Ik ben zeer verheugd over de opbeurende woorden van de Raad en de Commissie en over de informatie met betrekking tot hun activiteiten ter bevordering van de besprekingen tussen de twee gemeenschappen. Het doel daarvan is toenadering en herstel van het wederzijdse vertrouwen tussen deze bevolkingsgroepen. Ik ben ook erg blij met het feit dat de Commissie steun geeft aan een bizonaal, federaal Cyprus dat plaats biedt aan beide gemeenschappen. De VN propageert een dergelijke oplossing al geruime tijd en de Griekse en Turkse Cyprioten zouden hun uiterste best moeten doen om die oplossing gezamenlijk te realiseren. Ik verwelkom eveneens de verbeterde betrekkingen tussen de Griekse en de Turkse regering. Ik hoop dat dit een positief effect zal hebben op de besprekingen over Cyprus. Ik hoop ook dat de financiële middelen die voor de pretoetreding van Cyprus ter beschikking staan, deels ook gebruikt zullen worden om wederzijdse toenadering tot stand te brengen en het onderlinge vertrouwen te herstellen. Hopelijk zullen de twee verdeelde gemeenschappen dat geld accepteren en gebruiken in de geest waarin het gegeven is.
De Europese instellingen - het Parlement, de Raad en de Commissie - dienen alles in het werk te stellen om Cyprus te ondersteunen bij het realiseren van een vreedzame oplossing die de twee, reeds veel te lang verdeelde gemeenschappen weer bij elkaar kan brengen.

Rothe
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de eerste plaats dank ik het voorzitterschap van de Raad, de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Seixas da Costa, en commissaris Verheugen voor wat zij over Cyprus hebben gezegd. Tot mijn genoegen hebben beiden onderstreept dat de Europese Unie zich meer voor de oplossing van de kwestie-Cyprus zal inspannen.
Het is immers voor ons allen onaanvaardbaar dat Cyprus sedert 1974 verdeeld is en dat Turkije al meer dan 26 jaar lang ongeveer 38% van het eiland bezet houdt. In het verleden heeft de koppige houding van Turkije en de Turks-Cypriotische leiders alle pogingen doen mislukken om in Cyprus tot een vreedzame oplossing te komen. Zoals u echter al zei, is de situatie nu, in het begin van het jaar 2000, anders en bieden de omstandigheden ons misschien nieuwe kansen.
Nu worden nieuwe inspanningen ondernomen door de Verenigde Naties, waarover hier al is gesproken. Ook worden nieuwe pogingen gedaan door de Amerikaanse regering en is er een duidelijke toenadering tussen Turkije en Griekenland. Vooral na de besluiten van de Raad van Helsinki kan een doorbraak niet meer uitblijven. De Unie heeft Turkije in Helsinki in de kring van toetredingskandidaten opgenomen en gezegd dat de oplossing van de kwestie-Cyprus geen voorwaarde voor toetreding van Cyprus tot de Unie is. Zoals de heer Poos al zei, was dat ook voordien al het standpunt van de Unie en het Parlement en heeft in verschillende resoluties beslag gekregen.
Turkije weet sedert Helsinki dus zeer goed dat het geen vetorecht heeft ten aanzien van de toetreding van Cyprus en dat de verdere verdieping van zijn betrekkingen met de Europese Unie nauw verbonden is met een oplossing voor Cyprus. Wij hopen dat wijze politici in Ankara zich bewust zullen zijn van de mogelijkheden die de beëindiging van de bezetting van Cyprus Turkije kan bieden. Ik hoop dat wij Turkije die mogelijkheden zullen aanbieden en dat de vertegenwoordigers van de Raad en de Commissie zich daarvoor ook in Ankara zullen inspannen. Ik ben het niet met mevrouw Frassoni eens dat de kwestie-Cyprus alleen een probleem is van volksgemeenschappen. Ook de politieke houding van Turkije is zeer zeker een probleem.
Wij kunnen ervan uitgaan dat het proces van toetreding van Cyprus tot de Europese Unie onomkeerbaar is. Wij hopen allemaal dat een verenigd Cyprus zal kunnen toetreden. Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik wil u nog iets vragen. U had het over deelname van de Turks-Cyprioten aan de besprekingen. Zijn er signalen dat de Turks-Cyprioten willen ingaan op het aanbod van de regering van Cyprus of op dat van de Commissie en aan besprekingen willen deelnemen?
In de tweede plaats vind ik het goed dat wij ons deze week, aan de hand van het verslag van de heer Brok, die ik daarvoor dank, ook over de financiële aspecten van de pretoetredingsstrategie voor Cyprus en Malta buigen. Nu de financiële protocollen met Cyprus en Malta zijn verstreken, moet immers dringend financiële steun voor de aanpassing aan het acquis communautaire beschikbaar worden gesteld. Cyprus en Malta zijn zeker niet de armste kandidaat-landen. De aanpassing is echter ook voor Cyprus en Malta een zware taak. Cyprus verwacht dat de aanpassing tussen 1999 en 2002 ongeveer 850 miljoen euro of 12% van zijn bruto binnenlands product zal kosten. De Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid heeft daarom gevraagd meer dan de voorgestelde 95 miljoen euro beschikbaar te stellen. Ik hoop dat wij dat bedrag kunnen verhogen.
Wij hopen, in het belang van zowel de Griekse als de Turkse Cyprioten, dat aan de door de heer Verheugen vermelde maatregelen voor samenwerking tussen de twee gemeenschappen veel geld kan worden besteed, opdat beide gemeenschappen zich met elkaar kunnen verzoenen. Tenslotte wil ik de heer Verheugen nog vragen of er aanwijzingen zijn dat de contacten tussen de twee gemeenschappen op Cyprus nu gemakkelijker verlopen dan in de periode sedert Luxemburg. Toen zat alles muurvast omdat Denktash alle contacten verbood.

Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer Verheugen, dames en heren, de verordening over de toetredingssteun is niet bepaald een toonbeeld van samenhangend werk van de Commissie. Dit samenraapsel van steunmaatregelen maakt op mij een eerder amateuristische indruk, zowel inhoudelijk als financieel-technisch. De werkzaamheden van de Europese Unie in verband met de toetreding zullen de burgers van Cyprus en Malta niet van de voordelen van toetreding kunnen overtuigen. Vaclav Havel heeft vandaag terecht gezegd dat de Europese Unie in politiek opzicht beoordeeld wordt naar wat ze de mensen biedt. Voor de burgermaatschappij is vooral belangrijk wat een verordening oplevert. Welnu, deze verordening levert weinig of niets op. Ze bevat vreemde bepalingen en is voorlopig. Schitterend is dat niet. Een maatstaf voor de kwaliteit van steun is de mate waarin die steun gedecentraliseerd, transparant, op de burger betrokken en doeltreffend is.
Voor het verdeelde eiland Cyprus houdt deze toetredingsstrategie ook een grote politieke uitdaging in. De Europese Unie moet daarom met alle middelen aan een politieke oplossing van het conflict op het eiland bijdragen.
Ik vind ook het amendement van het Europees Parlement zeer belangrijk. De Commissie en de Raad hebben vandaag hoopgevende verklaringen afgelegd. Het verheugt mij zeer dat wij op dezelfde koers zitten. Het beste zou zijn dat een vreedzame oplossing wordt gevonden voordat wij Cyprus in de Europese Unie opnemen.

Alyssandrakis
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, de Communistische Partij van Griekenland is van mening dat het belangrijkste probleem voor Cyprus niet de toetreding tot de Europese Unie is, maar de nu al 26 jaar durende militaire bezetting van 40% van het Cyprisch grondgebied door Turkije. De toekomst van het Cyprische volk valt of staat met de eenheid van dit kleine land, los van de nationale herkomst van elke Cyprioot. Er is maar één aanvaardbare oplossing voor Cyprus en dat is één federale Cyprische staat, overeenkomstig de resoluties van de VN-veiligheidsraad. Dat is de enige oplossing die de toekomst garandeert en geen mogelijkheid biedt tot buitenlandse interventies, tot hetzelfde soort interventies waardoor al de problemen van de laatste vijftig jaar zijn ontstaan. De sleutel voor de oplossing van de kwestie Cyprus is in handen van de Turkse regering die de Turks-Cyprische leider, Rauf Denktash een hart onder de riem steekt en in zijn onverzettelijkheid aanmoedigt.
De Europese Unie met haar schijnheilige belangstelling voor vrijheid en mensenrechten, is nooit echt kapot geweest van het drama van het Cyprische volk, van het probleem van de Grieks-Cyprische en Turks-Cyprische vluchtelingen, van de met geweld opgelegde verandering van de bevolkingssamenstelling in Noord-Cyprus, van de omvangrijke overbrenging van kolonialisten naar de bezette gebieden door Turkije. Ook hier in deze zaal heeft de vertegenwoordiger van de Raad nog gesproken over het noordelijk deel van Cyprus, in plaats van over de bezette gebieden.
Het recente besluit van Helsinki om Turkije de status van toetredingskandidaat te verlenen, zonder dat van de kant van Turkije ook maar de geringste concessies zijn gedaan in verband met de bezetting van Cyprus - Turkije had bijvoorbeeld een vermindering van de militaire aanwezigheid kunnen aankondigen of Famagousta terug kunnen geven - kan de Turkse onverzettelijkheid alleen maar groter maken. De verklaring die de Turkse premier Bülent Ecevit onmiddellijk na Helsinki heeft afgelegd - hij zei dat het Cyprisch probleem in 1974 was opgelost - komen niet als een donderslag bij heldere hemel. De aanmoediging van de Turkse onverzettelijkheid zal zeker niet bijdragen aan de toenadering tussen de twee gemeenschappen in de rechtstreekse besprekingen onder auspiciën van de secretaris-generaal van de VN. Het Cyprische volk heeft al veel verloren op de weg naar toetreding, maar zal nog meer verliezen. De toepassing van het acquis communautair heeft reeds grote problemen veroorzaakt in de Cyprische economie, vooral in de landbouw. De overheidssector moet worden verkocht tegen uitverkoopprijzen en het goed ontwikkelde stelsel van sociale solidariteit van het land wordt uit zijn hengsels gelicht en vernietigd.

Wurtz
Mijnheer de Voorzitter, neemt u mij niet kwalijk, maar er is een kleine fout gemaakt in de Franse vertaling van hetgeen de heer Alyssandrakis zo-even zei. Het gaat eigenlijk om het belangrijkste woord van heel het debat en ik wil niet dat daarover enig misverstand zou ontstaan. In de Franse vertaling heeft men de heer Alyssandrakis laten zeggen: "de confederale oplossing is de beste". Maar de heer Alyssandrakis heeft natuurlijk gezegd: "de f-e-d-e-r-a-l-e oplossing is de beste". Het is buitengewoon belangrijk dat dit wordt rechtgezet, mijnheer de Voorzitter.

De Voorzitter
Mijnheer Wurtz, ik dank u voor deze verduidelijking.

Farage
Mijnheer de Voorzitter, Malta en Cyprus zijn niet te vergelijken met landen op het Europese vasteland. Met name de Maltezers zijn meesters in het overleven in vijandige geografische en geopolitieke omstandigheden. Hun succes is voor een groot deel te danken aan hun ondernemingslust, dynamisme en flexibiliteit. Malta kent een levendige lichte en zware industrie, een groeiende financiële dienstverlening, een goede agrarische sector, een bloeiend toerisme en verbazingwekkende mogelijkheden op het gebied van de werkgelegenheid. Daarbij moet men bedenken dat dit eiland nauwelijks over natuurlijke hulpbronnen beschikt. Ik ben er dan ook van overtuigd dat er op een eiland zoals Malta, met een bevolking van 340.000 mensen, weinig plaats is voor de rigide economische en wettelijke structuren van het vasteland met een bevolking die duizend keer groter is.
Als ik naar het huidige voorstel kijk, zie ik daar geen poging in om twee volkeren een zachte landing te laten maken in de schoot van Moeder Europa. De situatie lijkt veel meer op een zwart gat in de ruimte dat massa zo krachtig opslokt dat er zelfs geen licht meer kan ontsnappen. Wij moeten deze eilandbewoners niet proberen om te kopen om ze aan hun eigen ondergang te laten meewerken. We moeten ze geen geld geven om wetten te accepteren die net zo ver van hun cultuur verwijderd zijn als een zwart gat van Moeder Aarde. De EU moet Cyprus en Malta met rust laten. Ik heb de indruk dat eigenlijk alleen de politici op Malta voorstander van de toetreding zijn. Ik zal ervoor duimen dat de bevolking van Malta ook deze keer als overwinnaar uit de strijd zal komen.

Souladakis
Mijnheer de Voorzitter, het komt niet vaak voor dat de leden van dit Parlement, van welke vleugel dan ook, een dergelijke eensgezindheid aan de dag leggen. Hier gaat het om de kwestie Cyprus, evenals om de pretoetredingsprocedure voor Cyprus en Malta. Deze eensgezindheid toont aan dat iedereen zich bewust is van het politieke probleem dat de naam Cyprus draagt. Deze eensgezindheid moeten de Raad en de Commissie nu een hart onder de riem steken. Zij moeten deze krachtige wilsuiting van alle Europese partijen, van alle Europese volkeren hoog in het vaandel schrijven van hun eigen beleid, van hun eigen aanpak.
Dames en heren, Helsinki was een mijlpaal, een historische ommezwaai, een nieuwe baken. Als er mensen zijn die, om wat voor redenen dan ook, het daar bewerkstelligd evenwicht beschouwen als een uitgangspunt voor nieuwe onderhandelingen elders, als er mensen zijn die met hun houding dit evenwicht en deze nieuwe situatie willen destabiliseren, moet hen duidelijk worden gemaakt dat zij zich schromelijk vergissen. Nu zijn de omstandigheden rijp. Nu moet blijk worden gegeven van rustige vastberadenheid door de Europese Commissie, de Raad, en door eigenlijk iedereen. Rustige vastberadenheid is nodig om de toetredingsonderhandelingen met Cyprus en Malta zonder strubbelingen voort te kunnen zetten. Cyprus en Malta zijn eigenlijk beter beslagen ten ijs dan welk ander kandidaat-land dan ook. Deze rustige vastberadenheid moet een baken zijn voor iedereen, vooral voor degenen die misschien een andere mening koesteren dan wij allen hier. Het verslag-Brok is daarvoor een goed instrument en daarom is het een beetje vervelend dat dit debat gepaard gaat met politieke verklaringen van de Raad en de Commissie, waardoor wij niet veel kunnen zeggen over dit goede verslag zelf.
Hoe dan ook, de ontwikkelingen zijn nu van u afhankelijk. De ontwikkelingen zijn nu van ons afhankelijk, met dien verstande dat wij u kunnen wapenen met besluiten, met mogelijkheden. Inhakend op het verslag-Brok moet ik zeggen dat Cyprus en Malta de laatste eilanden zijn van de Middellandse Zee - en als ik mij niet vergis ook van Europa - die niet zijn opgenomen in de Europese Unie. Dit heeft een semiotische waarde, daar de Middellandse Zee en zijn eilanden - ook ik kom van een eiland - gezien worden als vakantieoorden bij uitstek, zowel door de Noord-Europeanen als door de inwoners zelf. Cyprus is het eiland van Venus en Malta is het pirateneiland, zoals de Maltezen zelf zo liefdevol van hun eiland zeggen. Dit zijn twee diamanten van eilanden die snel in de Europese Unie moeten worden opgenomen. Hun economische prestaties zijn uitstekend en hun economische relaties staan op een hoog niveau. In dit gebied zal de Europese Unie kunnen laten zien dat zij haar politieke wil weet door te zetten.
Gezien de eensgezindheid hoef ik hier echter niet lang over uit te weiden en daarom wil ik tot slot slechts een korte opmerking richten aan de fungerend voorzitter van de Raad. In uw toespraak zaten her en der wat eigenaardigheden. Hopelijk was dit te wijten aan de vertaling, en zult u dit straks in uw antwoord rechtzetten.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, ik ben de laatste spreker en daarom wil ik een vraag stellen aan de heer Seixas da Costa en de heer Verheugen, als de heer Verheugen zijn koptelefoon tenminste op wil zetten en interesse heeft voor hetgeen alle sprekers te zeggen hebben.
Dit is inderdaad een vraagstuk van twee gemeenschappen, maar het is niet in eerste instantie een vraagstuk van twee gemeenschappen. Zoals veel sprekers al zeiden, hebben wij hier een bezetting, een bezetting door Turkije, door een kandidaat-land voor toetreding tot de Europese Unie, van een gedeelte van een ander kandidaat-land voor toetreding tot de Europese Unie. Er is een bezettingsleger van 40.000 man en in Nicosia staat nog steeds een muur van Berlijn. Wij kunnen ons dan ook niet beperken tot het vermelden van hetgeen in de besprekingen tussen Denktash en de president van de Republiek Cyprus wordt gezegd.
Ik wilde derhalve met name de heer Seixas da Costa, maar ook de heer Verheugen, vragen wat de Raad desbetreffend aan de orde zal stellen in de besprekingen met de Turkse regering met het oog op de Associatieraad. Wat zult u aan de orde stellen in verband met de terugtrekking van het leger en de bijdrage van de Turkse regering aan de oplossing van de kwestie Cyprus?
Ik wil u eraan herinneren dat het Hof van de rechten van de mens de Turkse regering heeft veroordeeld - en niet Denktash, niet de juridisch onbestaande "Turkse Republiek van Noord-Cyprus", maar de Turkse regering - vanwege onteigening van Griekse bezittingen.
Daarom vraag ik u welke vraagstukken u aan de orde zult stellen met het oog op de Associatieraad, welke bijdrage zult u van Turkije verlangen met het oog op een oplossing voor de kwestie Cyprus?

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik heb oplettend geluisterd naar wat hier is gezegd. Vooral de emotioneel geladen verwijzingen naar de kwestie-Cyprus, en met name de oproep tot eerbiediging van de op Cyprus geldende legaliteit, hebben mijn aandacht getrokken. De Europese Unie erkent deze legaliteit aangezien zij de resoluties van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties terzake onderschrijft. Mijnheer Wurtz, de Raad bewaart geen dubbelzinnig stilzwijgen op dit punt. Integendeel, de wijze waarop de Raad de huidige situatie op Cyprus interpreteert, geeft blijk van een uitgesproken verantwoordelijkheidszin. Het waren uitgerekend deze situatie en deze interpretatie die de Raad er eind 1997 in Luxemburg toe aanzetten een aanvang met het toetredingsproces van de Republiek Cyprus te maken.
U begrijpt wellicht dat de regeringen - en hiermee bedoel ik alle regeringen, zonder enige uitzondering - in het kader van concrete internationale onderhandelingen verplicht zijn de meer of minder emotionele benadering van dit soort problemen ter zijde te schuiven en meer flexibiliteit aan de dag te leggen. De emotionele aanpak zorgt er ongetwijfeld voor dat wij de menselijke dimensie van het probleem niet uit het oog verliezen, maar wij moeten tegelijkertijd wel goed beseffen dat een rationele verwoording van de politieke standpunten en een flexibele houding bij de onderhandelingen de beste garantie bieden om oplossingen te vinden waarmee schijnbaar onverzoenbare tegenstellingen kunnen worden overbrugd. Het zijn overigens deze meningsverschillen die in het verleden voor talrijke tragedies hebben gezorgd.
Wie ook de schuldigen mogen zijn - en het ligt niet in onze bedoeling een lijst van verantwoordelijken op te stellen, daar de resoluties van de Verenigde Naties wat dat betreft duidelijk genoeg zijn - wij moeten mijns inziens nu onze emoties op zij schuiven en resoluut voor een rationele aanpak kiezen, zodat wij de kansen die deze nieuwe situatie biedt ten volle kunnen benutten. De Europese Raad van Helsinki heeft de moed gehad een reeks beslissingen te nemen en mijns inziens heeft hij met een aantal onderdelen van deze beslissingen duidelijk tot uiting gebracht dat hij deze kansen wil benutten. De deur naar een oplossing staat derhalve reeds op een kier, zoals ik aan het begin van mijn eerste betoog heb gezegd. Als wij in deze bijzonder delicate en gevoelige onderhandelingsfase gaan zoeken naar de oorzaak van de spanningen, zullen wij beslist geen concrete resultaten bereiken. Wij moeten daarentegen voor een discreet optreden kiezen dat de speciale vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties steunt in zijn taak. De Europese Unie heeft op dit punt een eenduidig standpunt in genomen. Geachte afgevaardigden, volgens mij moet u geen bijbedoelingen zoeken achter bepaalde uitspraken die de Raad tijdens zijn betoog of in ongeacht welke andere omstandigheden heeft gedaan. Dat is zinloos. Het gaat er ons hier in dit Parlement niet om wat al dan niet politiek correct is. Het gaat ons er om wat op internationaal vlak rechtvaardig is. Het gaat ons om de concrete standpunten die de Raad hierover in de loop der tijd op coherente wijze heeft ingenomen en die de Commissie nauwgezet, aandachtig en pragmatisch heeft opgevolgd.
Op dit moment wordt gewezen op de noodzaak de Noord-Cyprische gemeenschap tot op zekere hoogte te betrekken bij de informatie-uitwisseling, en wel met het oog op de toekomstige toetreding tot de Europese Unie van de Republiek Cyprus. Wij moeten echter goed begrijpen dat dit voorstel enkel tot doel heeft een praktische formule te vinden die ons toelaat de weg naar een politieke oplossing vrij te maken. Het ligt zeker niet in onze bedoeling uitvluchten te bedenken of via praktische oplossingen modellen in het leven te roepen die een politieke erkenning mogelijk maken. Ik meen te mogen stellen dat de Raad van de Europese Unie in de loop der tijd duidelijk heeft bewezen dat hij zich met dit standpunt niet kan verzoenen. De Raad heeft bij het nemen van zijn beslissingen steeds blijk gegeven van een enorme verantwoordelijkheidszin. Helsinki is hiervan naar onze mening een duidelijk voorbeeld. De wijze waarop wij in het kader van het toetredingsproces betrekkingen met de Republiek Cyprus hebben aangeknoopt, wordt overigens door de autoriteiten van de Republiek Cyprus zelf als opbouwend ervaren. Het heeft derhalve geen zin bijbedoelingen achter onze intenties te zoeken.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik dank u voor dit bemoedigende debat. Hieruit blijkt dat de meeste afgevaardigden het met het beleid van de lidstaten en van de Commissie eens zijn. Ik wil kort nog enkele punten belichten waarover verduidelijking is gevraagd.
In de eerste plaats is er de kwestie van de rubrieken 4 en 7. In Berlijn is tijdens de onderhandelingen over Agenda 2000 een speciale rubriek, de bekende rubriek 7, gecreëerd. Ze betreft uitsluitend de zich in een overgangsfase bevindende landen van Oost- en Midden-Europa. Malta, Cyprus en Turkije horen daar niet bij. Mevrouw Schroedter noemt dat een gebrek aan samenhang. U moet de toenmalige voorzitter van de Raad, die u toch zeer goed kent, eens vragen wat de oorzaak van dat vermeende gebrek aan samenhang is. Ook ik was bij die zaak betrokken.
Ik geloof niet dat het om een gebrek aan samenhang gaat. De reden voor dat besluit was dat er voor de Oost- en Midden-Europese landen een bijzonder instrument moest zijn, omdat het toetredingsproces voor die landen in andere omstandigheden verloopt dan voor Malta en Cyprus.
Toch heb ik begrip voor de hier naar voren gebrachte argumenten. De Commissie zal proberen met uw wensen rekening te houden. Aangezien het hier echter om Agenda 2000 en de financiële vooruitzichten gaat, is daarvoor een wijziging van de financiële vooruitzichten nodig. Die is nog niet mogelijk geweest. Ter verduidelijking: als wij het geld van rubriek 4 naar rubriek 7 overhevelen, heeft dat voor de begroting uiteindelijk geen gevolgen. Rubriek 4 wordt dan kleiner, rubriek 7 in dezelfde mate groter. Rubriek 7 kan onmogelijk worden verhoogd zonder dat rubriek 4 wordt verlaagd. Ook het Parlement kan niet uitgeven wat het niet heeft, tenminste niet zolang er geen drukpers voor eurobiljetten in de kelder staat!
Het vredesproces in Cyprus was altijd al met de toetredingsonderhandelingen verbonden. De Commissie en de Raad hebben altijd al voor gemeenschappelijke projecten van de twee Cyprische gemeenschappen geijverd. Zoals u weet, hebben ze op dat punt nog geen succes geboekt. Mij werd gevraagd of er nu aanwijzingen in die richting zijn. Mevrouw Rothe, laat ik het zo uitdrukken: ik ben ervan overtuigd dat de kadervoorwaarden voor zulke akkoorden sterk zijn verbeterd. Beloftes werden nog niet gedaan. Ik verwacht die ook niet voor het begin van rechtstreekse besprekingen. Die volgen later.
De kadervoorwaarden zijn veranderd omdat met de besluiten van Helsinki enkele nieuwe mogelijkheden zijn ontstaan, maar vooral ook omdat de betrokkenen hun politieke strategieën ingrijpend hebben gewijzigd. De zwakheid van het oude standpunt, volgens welke Cyprus alleen kon worden opgenomen als het politieke conflict was opgelost, was dat de Turkse gemeenschap op Cyprus daardoor niet werd aangespoord om mee te werken. Ze hoefde alleen maar onderuit te zakken en af te wachten. Dan had Cyprus lidmaatschap wel op zijn buik kunnen schrijven. Nu moet de Turkse gemeenschap ernstig rekening houden met het risico dat Cyprus in de Europese Gemeenschap wordt opgenomen en dat de Griekse gemeenschap daarvan op het gebied van welvaart en veiligheid de vruchten plukt, terwijl de op die terreinen toch al ver achterliggende Turkse gemeenschap nog verder terugvalt. Ik ben ervan overtuigd dat er na Helsinki veel meer redenen zijn dan vroeger om het toetredingsproces te koppelen aan het streven naar een oplossing van het conflict. Dat was ook de bedoeling. Mevrouw Rothe, sedert Helsinki zijn nog maar enkele weken verstreken en het is dus nog te vroeg om een oordeel uit te spreken. Er is echter geen reden om aan te nemen dat deze nieuwe aanpak zal mislukken. Er is geen reden voor mislukking. Ik kan nog niet met zekerheid zeggen dat wij zullen slagen, maar de voorwaarden voor een volgende stap zijn beslist beter dan vroeger.
Een laatste punt is dat de kwestie-Cyprus in onze besprekingen met Turkije zeker een rol speelt. Ik heb de Turkse minister van Buitenlandse Zaken tijdens onze ontmoeting enkele weken geleden in Brussel verzocht in deze kwestie een constructieve houding aan te nemen. Ik wil er alleen op wijzen dat wij er niet honderd procent zeker van kunnen zijn - ik ben dat in elk geval niet - dat het voor Ankara bij wijze van spreken voldoende is op de knop te drukken om de situatie in Cyprus ten goede te keren. Zo eenvoudig is het allang niet meer. Wij zullen in dialoog met de twee gemeenschappen grote inspanningen moeten doen om ze tot een vergelijk te brengen. Wij beschikken over de middelen en programma's om dat te doen.
Ik moet u duidelijk zeggen dat ik deze financiële verordening, die u ter goedkeuring wordt voorgelegd, nodig heb om aan de slag te kunnen gaan. De verordening vormt het rechtskader om de prioriteiten van het toetredingspartnerschap met Malta en Cyprus te kunnen uitvoeren. Zonder rechtsgrondslag kan ik niets beginnen. Als het gehekelde gebrek aan samenhang hiermee iets te maken heeft, moet ik erop wijzen dat deze verordening niets meer dan een rechtskader is. De invulling ervan vindt u in de vorig jaar door de Commissie en de Raad vastgestelde prioriteiten van de toetredingspartnerschappen, die nu in de programma's en het beheer van de projecten concrete gestalte krijgen. Het Europese beleid vertoont op vele terreinen een gebrek aan samenhang. Op dit terrein hebben de Commissie en de Raad echter een duidelijk, transparant en samenhangend beleid ontwikkeld.

Brok
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, nu de heer Verheugen ons op uiterst samenhangende wijze heeft uitgelegd dat het gebrek aan samenhang te wijten was aan de bevoegdheid van de toenmalige voorzitter van de Raad en zijn staatssecretaris voor Europese zaken, kunt u ons en de heer Verheugen misschien helpen bij het nemen van dit besluit hier.
Het zou nuttig zijn als de voorzitter van de Raad mijn vragen over de financiële vooruitzichten tot 2004 en over rubriek B-7 positief kon beantwoorden, of tenminste kon zeggen dat het Portugees voorzitterschap van de Raad iets aan het gebrek aan samenhang zal proberen te doen. De heer Verheugen zal zich daarvoor in de Commissie inspannen.

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, de kwestie die hier door mijn vriend, de heer Elmar Brok, is opgeworpen, zal door de Raad worden onderzocht. Ik ben nochtans van oordeel dat de kritiek op het vorige voorzitterschap onterecht is. Mijns inziens heeft het desbetreffende voorzitterschap bij de vaststelling van de financiële vooruitzichten uitstekend werk verricht, ongeacht de personen die bij deze werkzaamheden betrokken waren. Hoe het ook zij, het gaat hier ongetwijfeld om een belangrijke kwestie en wij zullen dan ook niet nalaten in de Raad steun te geven aan de voorstellen van de Commissie.

De Voorzitter
Mijnheer de voorzitter van de Raad, de heer Brok had het eigenlijk over een voorzitterschap van nog langer geleden.

Poos
Mijnheer de Voorzitter, ik heb de heer Verheugen een concrete vraag over het financieringsinstrument MEDA gesteld. Hij heeft die niet beantwoord. Ik verzoek hem dat alsnog te doen, omdat onze houding bij de stemming over verschillende amendementen van zijn antwoord afhangt.

Verheugen
Mijnheer Poos, ik bied u mijn verontschuldigingen aan. Toen u uw vraag stelde, was er enige verwarring. Wat MEDA betreft, kunnen Malta en Cyprus aan de transregionale programma's deelnemen, maar niet aan de programma's voor de afzonderlijke landen, omdat hun inkomsten te hoog zijn.

De Voorzitter
Mijnheer Verheugen, ik dank u.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag plaats.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Raad (B5-0009/2000).

Manuel Medina Ortega
Vraag nr. 1 van (H-0022/00):
Betreft: Controle op de toegang van olietankers tot de communautaire wateren Na het ongeluk met de olietanker ERIKA zijn de Franse kusten ernstig verontreinigd door olievlekken. Welke maatregelen wil de Raad nemen om controle uit te oefenen op de toegang tot de communautaire wateren van olietankers die onder goedkope vlag varen en niet aan de communautaire veiligheidsnormen voldoen?

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Raad heeft op 24 januari jongstleden de gevolgen van het ongeluk met de vorige maand vergane olietanker Erika onderzocht. De Raad heeft toen, in aansluiting op de algemene ontsteltenis die de rampzalige gevolgen van dit ongeval heeft veroorzaakt, zijn bezorgdheid geuit over de veiligheid van olietankers en het vraagstuk van de milieubescherming dat daarmee verband houdt.
De Raad is niet ongevoelig voor dit soort problemen en hij heeft dan ook gewezen op de noodzaak aanvullende maatregelen te treffen. Tevens werd onderstreept dat de Raad dringend nieuwe maatregelen op communautair vlak moet nemen, alsmede maatregelen in de context van de in internationale organisaties verrichte werkzaamheden.
Zoals u weet, verplicht de huidige communautaire wetgeving de havenautoriteiten ertoe inspecties aan boord van alle buitenlandse schepen uit te voeren, met inbegrip van de schepen die onder goedkope vlag varen, en de afvaart te beletten van alle schepen die niet aan de internationale normen voldoen. Er bestaat een richtlijn uit 1995 over deze kwestie.
Met het oog op de toekomst heeft de Raad erop gewezen dat het overleg in de Commissie spoedig tot een mededeling over de veiligheid van olietankers en tot nieuwe voorstellen ter versterking van de controle en ter verbetering van de door de controleorganen geleverde diensten moet leiden.
Wij zijn tevens voornemens de regelgeving betreffende de structuur van olietankers die communautaire havens aandoen te verscherpen. Deze dossiers vallen onder de bevoegdheid van de Raad van ministers van Vervoer. Ik kan u derhalve namens de Raad verzekeren dat wij absolute voorrang zullen verlenen aan de voorstellen die de Commissie op dit gebied naar alle waarschijnlijkheid zal indienen. Op deze manier willen wij de bescherming van het milieu bevorderen. Uiteraard zal ook dit Parlement de gelegenheid krijgen zich over de desbetreffende voorstellen uit te spreken aangezien op deze kwestie de medebeslissingsprocedure van toepassing is.

Medina Ortega
Het verheugt mij dat de Raad over deze kwestie nadenkt. De voorzitter van de Raad komt uit Portugal, en dat land loopt direct gevaar iets dergelijks mee te maken. Als we te lang nadenken, zou het kunnen gebeuren dat er nog voor de zomer een tanker in soortgelijke omstandigheden voor de kust van de Algarve vergaat, waardoor het zomertoerisme in Portugal in elkaar zou storten. Als de stroming een beetje meewerkt, zou de olievlek ook nog bij Madera terecht kunnen komen - want de zeestroom gaat die kant op - en zou ook het toerisme op de Canarische Eilanden kapot kunnen worden gemaakt.
Vindt de voorzitter van de Raad niet dat er genoeg is nagedacht en dat we, aangezien we tegenwoordig over de middelen beschikken om dit soort tankers op volle zee te controleren, op dit vlak harde maatregelen moeten gaan treffen?
Het verhaal van de Erika is haast komisch: een Frans schip dat onder de goedkope Maltese vlag vaart, met een Hindoe-bemanning, een bewijs van zeewaardigheid dat is afgegeven door Italië, in Sicilië, en dat de laatste maal geloof ik in Bulgarije was geïnspecteerd. Het schip was zinkende, en de kapitein zag dat het schip zonk en dat het geeneens de volgende haven zou bereiken.
Dit soort dingen mogen we niet toelaten, mijnheer de voorzitter. Zowel uw land als het mijne - Spanje - kunnen er vreselijke schade door lijden.

Seixas da Costa
Mijnheer de afgevaardigde, ik deel uiteraard uw bezorgdheid en moet toegeven dat de huidige situatie voor een kuststaat, zoals het land dat momenteel het voorzitterschap bekleedt, uiteraard bijzonder verontrustend is, temeer daar wij zelf geen olietankers hebben.
Wij beschikken echter in dit opzicht over een wetgevend referentiekader en daarmee moeten wij leven. Het gaat hierbij om de richtlijn van 1995 en het geheel van regels dat daarvan deel uitmaakt. Misschien is het mogelijk de speelruimte die deze regelgeving biedt beter te benutten. Wij moeten ons op dit gebied afstemmen op de realiteit, hetgeen wil zeggen dat wij moeten inspelen op de feiten. Gelet op de ernst van de situaties die zich in dit opzicht voordoen, mogen we al blij zijn dat de autoriteiten reageren en besloten hebben de bestaande wetvoorschriften aan een grondige analyse te onderwerpen. Ook de intenties van de Commissie in dit verband zijn positief. Zij wil immers de toepassing van de richtlijn van 1995 versterken. De Raad van zijn kant is voornemens deze kwestie in de Raad van Vervoer prioritair te behandelen. Het ligt met name in onze bedoeling de afwikkeling van dit dossier te bespoedigen. Wij hopen van harte dat ook het Europees Parlement in het kader van de medebeslissingsprocedure haast zal maken met de afhandeling van deze kwestie.

Korhola
Mijnheer de Voorzitter, in Kotka, Finland, ligt momenteel een schip dat chemicaliën vervoert en onder buitenlandse vlag vaart. Het schip ligt buiten de haven voor anker, omdat de staat waarin het verkeert een veiligheidsrisico vormt voor de haven en zijn directe omgeving en omdat de controle op de toestand van dit schip niet kan worden voltooid bij gebrek aan een betaler. Heeft de Europese Unie mogelijkheden om een uniform controlesysteem in te voeren, waarmee ook kan worden gegarandeerd dat de inspectie van schepen die onder buitenlandse vlag varen en die niet in staat zijn zelf voor de kosten op te draaien, wordt betaald uit communautaire middelen?

Seixas da Costa
Mevrouw de afgevaardigde, u begrijpt wellicht dat ik momenteel niet over de nodige informatie beschik om u een concreet antwoord te geven. De informatie die ik tot mijn beschikking heb, heeft betrekking op de richtlijn van 1995, die niet in dit soort maatregelen voorziet. U mag er echter zeker van zijn dat de Raad u specifieke informatie zal verstrekken over de mogelijkheden die op het door u genoemde geval van toepassing zijn.

De Voorzitter


Anna Karamanou
Vraag nr. 2 van (H-0024/00):
Betreft: Hoge kindersterfte in Kosovo Volgens de meest recente cijfers die de Wereldgezondheidsorganisatie aan de VN heeft doorgegeven heeft Kosovo de hoogste kindersterfte in Europa. Bijna de helft van de premature baby's sterven en als gevolg van de oorlog is er een sterke stijging van het aantal miskramen. Zelfs voldragen baby's worden dysmatuur geboren. Kan de Raad, in het licht van de humanitaire hulp die de Europese Unie verleent en de inspanningen van de heer B. Kouchner, zeggen welke maatregelen hij heeft genomen om voor de vrouwen van Kosovo het recht op moederschap te verzekeren alsook de gezondheid van de zwangere en pas bevallen vrouwen en baby's?

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Karamanou heeft hier een bijzonder ernstige zaak te berde gebracht die wij niet zomaar kunnen verdoezelen. Wij zijn ons terdege bewust van de complexe, ronduit dramatische humanitaire situatie die Kosovo in haar greep houdt, alsmede van het probleem in verband met de uit Kosovo zelf afkomstige ontheemden. Dit alles heeft uiteraard een zeer ongunstige weerslag op de gezondheid van de kinderen en op het sterftecijfer.
De Europese Unie heeft een aanzienlijke bijdrage aan de door de internationale gemeenschap verleende humanitaire hulp geleverd. Zoals u weet, heeft de Europese Gemeenschap alleen voor de provincie Kosovo een totaal van 378 miljoen euro uitgetrokken. Aan dit bedrag moeten de nationale bijdragen van de verschillende lidstaten worden toegevoegd.
De toegekende hulp omvat verschillende projecten op het gebied van de gezondheid en de gezondheidszorg en op het vlak van de waterzuivering. Bovendien levert de Europese Unie, zoals u weet, een bijdrage aan het Hoge Commissariaat van de Verenigde Naties voor vluchtelingen. In 1999 bedroeg deze 66,3 miljoen euro. Ik veronderstel dat de geachte afgevaardigde weet dat de internationale donors het werk hebben verdeeld en dat de heropbouw van de gezondheidssector in Kosovo in handen van de Wereldgezondheidsorganisatie is. Zoals blijkt uit haar verslagen, is deze organisatie zich ten volle bewust van de alarmerende situatie met betrekking tot de gezondheid van moeder en kind en stelt zij alles in het werk om de elementaire omstandigheden in de kraamklinieken en de ziekenhuizen te verbeteren.
Wij beseffen echter maar al te goed dat de huidige situatie sterk te wensen overlaat en dat de dynamiek en de omvang van de bestaande problemen een weerslag hebben op andere gebieden van de gezondheidssector, niet enkel op de gezondheid van het kind. Het gaat in wezen om een politieke kwestie, niet om een louter technische kwestie. Zij heeft immers alles te maken met het uitblijven van een oplossing voor de politieke situatie. Bepaalde aspecten, ook dat moet gezegd worden, zijn te wijten aan het feit dat de internationale gemeenschap er tot dusver nog steeds niet in is geslaagd in Kosovo een multi-etnische samenleving tot stand te brengen. Dit onvermogen heeft uiteraard nefaste gevolgen voor de wederopbouw van het gezondheidsstelsel in de regio.

Karamanou
Ik dank u voor uw antwoord, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad. Dat was een aanvulling op hetgeen gisteren commissaris Patten over dit onderwerp zei. U noemde het bedrag van 378 miljoen euro voor het jaar 1999. In de praktijk is gebleken dat dit absoluut onvoldoende was om de mensen in Kosovo een enigszins fatsoenlijke situatie te garanderen, vooral op het gebied van de gezondheidszorg.
Bent u niet van mening dat het hoge sterftecijfer onder kinderen op zich al een schande is voor het Europees vasteland? Is dit op zich al niet voldoende om ons allen in het geweer te doen komen en te zorgen voor zo een efficiënt en omvangrijk mogelijke hulp?
Voor de bombardementen was de situatie absoluut niet ideaal, integendeel, maar na de NAVO-interventie is de situatie wel duidelijk verslechterd, zowel wat het natuurlijk als het menselijk milieu betreft. Zijn wij derhalve niet om morele redenen gedwongen menselijke omstandigheden te creëren voor de zwaar beproefde inwoners van Kosovo en vooral onze beloften gestand te doen?

Seixas da Costa
Mevrouw de afgevaardigde, ik geef grif toe dat alle inspanningen die op dit gebied in Kosovo zijn geleverd tot dusver ontoereikend zijn gebleken, en ik veronderstel dat niemand van ons daaraan ook maar enigszins twijfelt. Ik wil deze kwestie niet in verband brengen met uw commentaar over de periode "voor" en "na" de interventie van de NAVO. Waarschijnlijk zal dit thema later in het vragenuur aan bod komen. Ik wil u er echter wel op wijzen dat de Europese Unie ervan overtuigd is dat zij op financieel gebied voor Kosovo de middelen heeft uitgetrokken die binnen haar mogelijkheden liggen. Wij moeten begrijpen dat wij onze verantwoordelijkheid ten aanzien van de regio delen met de rest van de internationale gemeenschap. Binnen deze algemene verantwoordelijkheid is voor de Europese Unie een bepaalde rol weggelegd. Wij kunnen echter niet pretenderen in een ijltempo structuren te herstellen die, zoals mevrouw de afgevaardigde terecht heeft opgemerkt, ook tijdens de periode vóór de militaire actie in Kosovo te wensen overlieten.
Ik denk overigens niet, mevrouw de afgevaardigde, dat de militaire acties in Kosovo zulk een vernielende weerslag op de structuren van de gezondheidszorg hebben gehad dat men deze acties rechtstreeks verantwoordelijk kan maken voor de huidige omstandigheden. Mijns inziens zijn deze voornamelijk toe te schrijven aan de dramatische situatie van de vluchtelingen, een samenspel van economische factoren en de algemene ontwrichting van de administratieve organisatiestructuur in Kosovo, waardoor niet in de basisbehoeften van de gezondheidszorg kan worden voorzien. Dat is de fundamentele kwestie en daaruit vloeit de huidige situatie voort. Zolang wij er niet in slagen een oplossing voor het politieke probleem te vinden, hetgeen op grond van de resolutie van de Verenigde Naties moet gebeuren, zullen wij noch de gezondheidsproblemen van de kinderen, noch de andere ontwikkelingsproblemen van de regio kunnen oplossen.

Staes
Ik wil het debat toch even uitbreiden naar de toestand in Mitrovica. Daar heeft de internationale gemeenschap ook met medewerking van Europa het ziekenhuis opnieuw opgebouwd maar het ligt in het noordelijke gedeelte van de stad, zodat de toegang tot dat ziekenhuis voor de Albanese Kosovaren bijzonder moeilijk is.
Dit betekent dus dat de Albanese Kosovaren verstoken blijven van enige medische hulpverlening. Dat gebeurt ook elders in het land, zodat er spanning is tussen Albanese Kosovaren en Serviërs, dat niemand niemand meer vertrouwt en dat Albanezen niet door Serviërs wensen verzorgd te worden en omgekeerd.
Ik begrijp inderdaad dat u zegt, en u zegt het terecht, dat de Europese Unie in een groter internationaal samenwerkingsverband moet werken. Maar waar zal u uw gewicht leggen? Wat zal u doen om ervoor te zorgen dat ook de Albanese Kosovaren in een ziekenhuis, onder meer in dat van Mitrovica, verzorgd kunnen worden?

Seixas da Costa
Het probleem van Mitrovica, mijnheer de afgevaardigde, heeft reeds veel stof doen opwaaien. De door u genoemde stad verkeert in een uitzonderlijke situatie en gelukkig vinden de extreme interetnische spanningen die zich daar voordoen geen navolging in andere delen van het grondgebied van Kosovo.
Ik begrijp de bezorgdheid van de geachte afgevaardigde volkomen. Toch zou ik u erop willen wijzen dat met de initiatieven van Bernard Kouchner de onderliggende gedachte van de resolutie van de Verenigde Naties wordt geëerbiedigd. Zij hebben tot doel de voorwaarden te creëren die nodig zijn om multi-etnische structuren tot stand te brengen die de verschillende gemeenschappen dienstig kunnen zijn, met inbegrip van de diverse administratieve structuren. Ik ben van mening dat wij in dit opzicht niet overhaast mogen oordelen over mogelijke verantwoordelijkheden, aangezien hier verschillende factoren in het spel zijn. De situatie in Mitrovica is bijzonder betreurenswaardig en de spanning is er buitengewoon groot. Daarom beschouw ik de maatregelen die tijdens de afgelopen uren zijn genomen om de nodige veiligheidsvoorwaarden te creëren als een positieve stap. Ik geeft echter toe dat wij niet over voldoende politie-eenheden beschikken - hetgeen wij overigens ten zeerste betreuren - om de voor de periode na de militaire interventie geplande acties uit te voeren. Wij zijn er tot dusver immers niet in geslaagd interetnische mechanismen te ontwikkelen die de veiligheid van alle bevolkingsgroepen kunnen garanderen, met name wat de toegang tot de ziekenhuizen betreft.

De Voorzitter


Alexandros Alavanos
Vraag nr. 3 van (H-0027/00):
Betreft: Verwijzing van de NAVO naar het Internationaal Strafgerechtshof Mensenrechtenorganisaties, zoals het Waarnemingscentrum voor de mensenrechten van de VS, hebben al veel belastend materiaal tegen de NAVO verzameld over misdaden die verband houden met de bombardementen op Kosovo en Servië en zij willen een zaak aanhangig maken bij het Internationaal Strafgerechtshof in Den Haag. Op grond van deze gegevens, waarvan er al een aantal zijn overgemaakt aan hoger genoemd gerechtshof, wordt de NAVO beschuldigd van "ernstige schendingen van het internationaal humanitair recht" en van "opzettelijke doodslag".
Is de Raad van oordeel dat dergelijke beschuldigingen voor het Internationaal Gerechtshof moeten worden gebracht en dat een uitvoerig gerechtelijk onderzoek moet worden ingesteld? Indien een gerechtelijk onderzoek wordt ingesteld naar de beschuldigingen die de NAVO ten laste worden gelegd, wat zal er dan gebeuren met de Hoge vertegenwoordiger voor het GBVB, die tijdens de periode in kwestie secretaris-generaal van de NAVO was? Bestaat er een procedure om hem uit deze functie te schorsen totdat het gerechtelijk onderzoek naar de beschuldigingen is afgerond?

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, de vraag van de heer Alexandros Alavanos roept eerst en vooral een beschouwing van algemene aard op. De Raad heeft reeds verschillende malen zijn overtuiging uitgesproken dat de strenge maatregelen van de NAVO noodzakelijk en volkomen gerechtvaardigd waren, gezien de extremistische en onverantwoorde acties die een duidelijke schending van de resoluties van de VN-veiligheidsraad inhielden. Ik begrijp dat de interventie van de NAVO en de legitimiteit van deze actie voor verschillende interpretaties vatbaar zijn. Iedereen is vrij om zich hierover een eigen mening te vormen. Ook in mijn land hebben de verschillende parlementaire fracties uiteenlopende standpunten ingenomen. Gedane zaken nemen echter geen keer.
Één ding is duidelijk. De Raad is van oordeel dat de luchtaanvallen van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie op de Federale Republiek Joegoslavië tot doel hadden een einde te maken aan de door het regime van Belgrado in Kosovo veroorzaakte humanitaire catastrofe. Deze doelstelling werd uitdrukkelijk geformuleerd in het standpunt dat op 8 april in Luxemburg formeel door de Raad Algemene Zaken werd vastgesteld. De door de NAVO getroffen maatregelen zijn allerminst het gevolg van een lichtzinnige beslissing. Daar dient op gehamerd te worden. Zij waren onze laatste toevlucht toen bleek dat alle diplomatieke mogelijkheden waren uitgeput en de autoriteiten van Belgrado hun strijdkrachten begonnen te verzamelen om de Albanezen van Kosovo uit hun land te verdrijven. De geachte afgevaardigde is wellicht op de hoogte van het feit dat officier van justitie Del Ponte tijdens haar recente bezoek aan het hoofdkwartier van de NAVO heeft onderstreept dat het Internationale Strafgerechtshof verplicht is alle ingediende beschuldigingen te onderzoeken, met inbegrip van de met name door Canadese pacifistische groeperingen geuite beschuldigingen aan het adres van de NAVO. De bedoeling is dat telkens wanneer een beschuldiging wordt ingediend een onderzoek volgt. Hoe het ook zij, ik heb hier een verklaring van de officier van justitie bij me waarin zij te kennen geeft dat er momenteel in het bureau van de officier van justitie van het Internationale Strafgerechtshof voor het voormalige Joegoslavië geen onderzoek naar de NAVO loopt en dat er geen formeel gerechtelijk onderzoek naar de acties van deze organisatie in het conflict-Kosovo is ingesteld. De officier van justitie heeft alle informatie geregistreerd die tijdens de afgelopen zes maanden werd ingediend door particulieren of groepen die een onderzoek naar de acties van de NAVO tijdens het conflict in Kosovo eisten. Uiteraard zal ook ongeacht welke andere informatie worden bestudeerd. De officier van justitie zal dan te zijner tijd meedelen of er al dan niet voldoende reden is om een gerechtelijk onderzoek in te stellen. Tot dusver heeft de officier van justitie besloten op crimineel gebied geen enkele van de tegen de NAVO geuite beschuldigingen in aanmerking te nemen.

Alavanos
Ik dank de fungerend voorzitter, maar ik ben het niet met hem eens als hij zegt dat de NAVO-interventie tot doel had een humanitaire ramp te stoppen. Nu voltrekt zich namelijk ook een humanitaire ramp in Kosovo: na de hel van Milosevic is de hel van de UCK en de NAVO-legers losgebarsten.
Als de fungerend voorzitter goed kijkt, ziet hij dat de helft van de vragen waar hij vandaag op moet antwoorden, over Kosovo gaan. Dat belette de fungerend voorzitter niet te zeggen dat de kwestie in verband met het gerechtelijk onderzoek door het Internationaal Strafgerechtshof voor oorlogsmisdaden naar de beschuldigingen van Canadese en andere pacifistische organisaties aan het adres van de NAVO, nog hangende is.
De fungerend voorzitter heeft niet geantwoord op mijn vraag. Deze was als volgt: laten wij ervan uitgaan dat dit gerechtelijk onderzoek van start gaat. Daarin is de belangrijkste, of in ieder geval een van de belangrijkste ondervraagden, en mogelijk schuldigen, de heer Solana, die nu hoge vertegenwoordiger is van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie. Laten wij er eveneens van uitgaan dat de officier van justitie van de rechtbank, besluit tot opening van een gerechtelijk onderzoek. Moet de heer Solana dan niet als hoge vertegenwoordiger voorlopig worden geschorst, tenminste zolang niet is gebleken dat hij vrijuit gaat?

Seixas da Costa
Mijnheer de afgevaardigde, indien een dergelijke actie tegen de NAVO wordt ondernomen en indien deze actie tegen de persoon van Javier Solana wordt gericht, moeten wij ervan uitgaan dat Javier Solana toentertijd een bepaalde functie uitoefende en nu een bepaalde functie uitoefent. De functies die hij nu uitoefent, hebben niets te maken met de functies die hij op dat moment als secretaris-generaal van de NAVO uitoefende. Het spreekt vanzelf dat de Europese Unie geen maatregelen zal treffen zolang geen enkele internationale gerechtelijke instantie aantoont dat de beschuldigingen aan het adres van Javier Solana gerechtvaardigd zijn. Het ziet er vooralsnog niet naar uit dat dit zal gebeuren.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat de heer Alavanos de NAVO voor de heer Milosevic neemt en omgekeerd. De heer Milosevic hoort te verschijnen voor het oorlogstribunaal en de NAVO verdient de Sacharovprijs! Ik wil de Raad echter iets heel anders vragen. Hoe staat het met de administratie, justitie en vooral politie in Kosovo? Zoals u al zei, staan wij voor een catastrofe en doet niemand daar wat aan. Wij moeten onverwijld maatregelen nemen.

Seixas da Costa
Ik zou willen beginnen met te zeggen dat ik het ten volle eens ben met de prioriteiten die de heer Posselt in verband met de identificatie van de persoonlijke verantwoordelijkheid stelt. Wat de rechtsstructuur in Kosovo betreft, hebben wij Bernard Kouchner meermaals de grote moeilijkheden horen beschrijven die de oprichting van een administratieve structuur en een rechtssysteem in de weg staan. De eerste stappen hiertoe werden, zoals wij allen weten, reeds een aantal maanden geleden gezet. De problemen waarmee Bernard Kouchner tijdens de totstandbrenging van deze administratieve structuur te kampen heeft, en dan vooral de financiële problemen, zijn ons allen bekend. De grootste moeilijkheid wordt echter gevormd door de aanwerving van politiemachten die in het dagelijkse leven voor de openbare veiligheid moeten instaan. Het betreft hier een verantwoordelijkheid, mijnheer de afgevaardigde, waarover binnen de Europese Unie druk overleg wordt gepleegd. Zo werd deze kwestie afgelopen maandag tijdens de behandeling van de kwestie-Kosovo door de Raad Algemene Zaken herhaaldelijk onderstreept. Er werden verschillende verklaringen afgelegd en de lidstaten die zich ertoe verbonden hebben politiemachten beschikbaar te stellen, werden ertoe aangemaand hun belofte na te komen. Sommige lidstaten argumenteerden dat zij reeds militaire strijdkrachten ter plekke hebben en dat zij de beloofde politie-eenheden niet zo snel kunnen aanvullen als wenselijk is. Desondanks is iedereen zich er volkomen van bewust dat de genoemde omstandigheid de werkzaamheden van Bernard Kouchner en de regulering en normalisering van de administratieve organisatie in Kosovo aanzienlijk hindert. Deze vaststelling geldt vooral voor het rechtssysteem en de politiemacht. Ook de pogingen om interetnische structuren tot stand te brengen worden hierdoor uiteraard bemoeilijkt. Wij allen beseffen eveneens dat dringend maatregelen moeten worden getroffen om te vermijden dat de spanningen die zich enkele uren geleden hebben voorgedaan, de regel worden en naar andere delen van Kosovo overslaan.

Seixas da Costa
Hoewel dit punt uiteraard in de context van de NAVO thuishoort, kan de Europese Unie zich zonder problemen met deze kwestie identificeren aangezien zij het standpunt van de NAVO terzake ten volle deelt. Om misverstanden te vermijden is het belangrijk dat de houding van de Raad op dit punt voor iedereen duidelijk is. De geachte afgevaardigde is zich er wellicht van bewust dat het bijzonder moeilijk is tijdens een militaire actie specifieke doelwitten te selecteren, vooral dan vanuit de lucht. Hij weet wellicht ook dat er afgezien van de militaire doelen nog een reeks andere doelwitten wordt geviseerd, de zogenaamde infrastructurele doelwitten, teneinde de werking van het militaire materieel te belemmeren. Uiteraard zijn we hiermee op een punt aangekomen of beter gezegd in een schemerzone beland waarin de afgevaardigde mij zal zeggen dat bruggen, wegen en spoorlijnen civiele doelwitten zijn, terwijl anderen in dit verband van militaire doelwitten spreken omdat zij de militaire eenheden, zoals de strijdkrachten van de heer Milosevic in Kosovo, in hun aanvalsacties steunen. Het is dit verschil in interpretatie van bepaalde doelwitten dat ons scheidt.
Helaas werden er tijdens de luchtaanvallen van de NAVO ook civiele sectoren getroffen, met name sectoren die grensden aan rechtstreeks door de bevolking bezochte infrastructurele zones, en zelfs residentiële wijken. Iedereen heeft dat tijdens de militaire acties in Kosovo toegegeven. Het is een bekend neveneffect van oorlog in het algemeen en de oorlog in Kosovo was geen perfecte oorlog, het was geen voorbeeldige oorlog, het was de enige mogelijke oorlog. En het was een noodzakelijke oorlog. Het was niet alleen de enige mogelijke oorlog, het was ook een noodzakelijke oorlog aangezien de internationale gemeenschap dringend een einde moest maken aan een volkomen onaanvaardbare en afkeurenswaardige agressie. Mijnheer de afgevaardigde, ongeacht de interpretaties die men achteraf aan de feiten kan geven - het is overigens gemakkelijk a posteriori te oordelen wanneer men werkeloos toeziet - denk ik dat wij de negatieve gevolgen van de militaire actie van de NAVO in Kosovo moeten relativeren. Hiertoe volstaat het even terug te blikken op de ontwikkelingen in Bosnië-Herzegovina en de straffeloosheid die uit de daar gecreëerde situatie en de voortzetting van deze straffeloosheid is gegroeid.

De Voorzitter


Ursula Schleicher
Vraag nr. 4 van (H-0028/00):
Betreft: Turkse blokkade van Armenië De Europese Unie bevordert actief de sociale, economische en politieke betrekkingen met Armenië met behulp van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst die op 12 oktober 1999 werd ondertekend. Welke stappen neemt de Raad om de Turkse regering ertoe over te halen de economische blokkade van Armenië op te heffen?
Is het moment gekomen dat de Turkse regering de economische blokkade van Armenië zou moeten opheffen?

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, de vraag van de geachte afgevaardigde heeft betrekking op een regionaal conflict en op het eerste gezicht beperkt het probleem zich tot de bilaterale betrekkingen tussen Armenië en Turkije. Het spreekt nochtans vanzelf dat hier sprake is van een dieper liggend probleem, namelijk de kwestie-Nagorny Karabach en het conflict tussen Armenië en Azerbeidzjan dat, gezien de goede betrekkingen tussen Azerbeidzjan en Turkije, uiteraard in dit alles een rol speelt. Wat de betrekkingen tussen de Europese Unie en Armenië betreft, want daar gaat het uiteindelijk toch om, wil ik hier onderstrepen dat de inwerkingtreding van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst in juli 1999 en de in dit kader in oktober gehouden bijeenkomst, aantonen dat de Europese Unie uitzonderlijk belang hecht aan de betrekkingen met Armenië. Het ligt onder meer in onze bedoeling de economische betrekkingen uit te breiden, vooral op het gebied van de handel en de investeringen, en een bilaterale politieke dialoog op te starten met dit land dat in de subregionale context een belangrijke positie bekleedt.
Zoals ik reeds heb gezegd, is het probleem van Nagorny Karabach nog steeds niet opgelost, hetgeen uiteraard de stabiliteit in het zuiden van de Kaukasus allerminst ten goede komt. Ons inziens moeten wij eerst en vooral alles in het werk te stellen om een oplossing voor dit conflict te zoeken. De Europese Unie heeft reeds stappen ondernomen om dit proces te bevorderen. Wij beseffen anderzijds ook dat Turkije in dit opzicht een constructieve houding moet aannemen en een belangrijke rol heeft te vervullen. In december 1999 is Turkije, zoals u allen weet, tot de groep van kandidaat-landen toegetreden. In het kader van deze nieuwe situatie zal de politieke dialoog met Turkije worden verdiept. Onmiddellijk nadat wij het licht voor Turkije op groen hebben gezet, heeft het voorzitterschap van de Europese Unie, via mijn bemiddeling, een bezoek aan Ankara gebracht. In onze boodschap aan de Turkse autoriteiten wordt duidelijk onderstreept dat de politieke dialoog moet worden versterkt en dat de belangrijke positie van Turkije binnen de regio ten volle dient te worden benut, met name met betrekking tot Centraal-Azië en de Kaukasus. Zoals ik al zei, ligt Turkije in een belangrijke regio en neemt het een uitzonderlijke geostrategische positie in. Daarom zullen wij in het kader van de geplande bevordering van onze politieke betrekkingen met Turkije gemeenschappelijke standpunten trachten te bereiken over internationale kwesties. Wij hopen dat Turkije een constructieve en positieve houding zal aannemen. Wij hopen met name dat Turkije in het kader van het politieke overleg dat aan het proces ter voorbereiding van de opening van toetredingsonderhandelingen voorafgaat zijn steun zal verlenen aan de verklaringen die de Europese Unie op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid heeft afgelegd. In dit geval zal Turkije, in aansluiting op ons standpunt terzake, de noodzaak onder mogen moeten zien dat een aanvaardbare oplossing voor het conflict in Nagorny Karabach wordt gevonden die zowel de legitieme aspecten van de houding van Armenië als de legitieme aspecten van de houding van Azerbeidzjan in zich verenigt.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de vertegenwoordiger van het voorzitterschap van de Raad voor zijn antwoord. Ik vind het een beetje jammer dat er nu een driehoeksverhouding bestaat, hoewel wij van een bilaterale situatie zijn uitgegaan. Wij steunen Armenië als partner en er zijn samenwerkingsakkoorden. Onze steun helpt echter niet omdat Turkije het land economisch boycot en Armenië geen vooruitgang kan boeken. Wij onderhandelen met Turkije over een eventuele toetreding. Het is in ons aller belang dat iedere kandidaat-lidstaat vriendschappelijke betrekkingen onderhoudt met zijn buurlanden. Kunt u Turkije niet meer onder druk zetten om een vreedzame oplossing mogelijk te maken en de Armeniërs uitzicht op samenwerking te bieden?

Seixas da Costa
De geachte afgevaardigde merkt terecht op dat wij onze betrekkingen met Turkije moeten benutten om ervoor te zorgen dat dit land in deze context een constructieve rol speelt. In plaats van een deel van het probleem te zijn moet het met name een deel van de oplossing worden.
Nu de betrekkingen tussen Turkije en de Europese Unie een nieuwe weg zijn ingeslagen, wordt Turkije ertoe gedwongen een antwoord te geven op de standpunten die de Europese Unie op het vlak van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid inneemt. Op deze manier - het heeft geen zin dit te verdoezelen - kunnen wij nagaan in hoeverre Turkije bereid is de prioriteiten van de Europese Unie op het gebied van de buitenlandse betrekkingen te respecteren. Het spreekt vanzelf dat de betrekkingen met Armenië hiervan deel uitmaken. Dat blijkt onder meer uit de overeenkomst die wij vorig jaar met dit land hebben gesloten. Wij zijn van oordeel dat Turkije zich in het algemeen, los van de bilaterale standpunten die het ten aanzien van andere landen inneemt, aan de richtsnoeren van het buitenlands beleid van de Europese Unie moet houden, wil het de weg van de fundamentele waarden en het referentiekader van de buitenlandse betrekkingen van de Europese Unie bewandelen. Bovendien zijn wij ervan overtuigd dat deze kwestie in de nabije toekomst een van de prioritaire punten zal zijn waaraan aandacht zal worden geschonken in de bilaterale betrekkingen tussen de Europese Unie en Turkije.

De Voorzitter
Omdat de vragen 5 en 6 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld.

Efstratios Korakas
Vraag nr. 5 van (H-0031/00):
Betreft: Verslechtering van de situatie in Kosovo In Kosovo wordt de volkerenmoord op de Servische bevolking en leden van andere etnische groepen voortgezet en nog uitgebreid, en alleen de Albanese bevolking ontsnapt hieraan. De heer B. Kouchner heeft onlangs nog verklaard dat de politieke toestand en de veiligheid in het gebied veel te wensen overlaat. Er zijn ook klachten over het feit dat resolutie 1244 van de VN niet wordt toegepast: enerzijds worden de bepalingen geschonden inzake het verlenen van waarborgen aan alle inwoners van Kosovo en anderzijds worden extremistische afscheidingsbewegingen aangemoedigd, niet in het minst door de aanstelling van de voormalige UCK-leider Hachim Thaçi als "premier ad interim" van Kosovo, alsook door het feit dat het UCK is uitgeroepen tot "beschermingskorps voor Kosovo".
Wat zal de Raad in het licht hiervan doen om de resoluties van de VN en met name resolutie 1244 te doen naleven en te voorkomen dat de provincie Kosovo zich afscheidt van Servië?

Pedro Marset Campos
Vraag nr. 6 van (H-0122/00):
Betreft: Etnische zuiveringsacties tegen Serviërs in Kosovo Sinds het einde van de bombardementen die de NAVO en de EU op Joegoslavië hebben uitgevoerd om een einde te maken aan de etnische zuiveringsacties tegen Albanese Kosovaren door Servië, en sinds de KFOR op 12 juni 1999 Kosovo is binnengetrokken, zijn 200.000 Serviërs uit de provincie verjaagd en 768 vermoord. De etnische zuivering tegen Serviërs is uiteindelijk groter dan in omgekeerde richting het geval was.
De laatste tijd worden regelmatig Serviërs vermoord door de Albanees-Kosovaarse maffia. Deze moorden blijven ongestraft.
Welke maatregelen wil de Raad treffen om een definitief einde te maken aan deze etnische zuivering en om de eerbiediging van de mensenrechten van alle inwoners van Kosovo, ongeacht hun ras of geloof, te waarborgen?

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, zoals ik reeds naar aanleiding van een van de vorige vragen heb opgemerkt, is de situatie in Kosovo reden tot bezorgdheid. Vandaar dat de Raad Algemene Zaken zich afgelopen maandag over dit probleem heeft gebogen. De Raad heeft uitdrukkelijk zijn steun uitgesproken aan de inspanningen van de UNMIK en de vertegenwoordiger van de secretaris-generaal, de heer Bernard Kouchner, met name wat de totstandbrenging van een voorlopige administratieve structuur in Kosovo betreft. Het is de bedoeling dat alle krachten in deze voorlopige structuur vertegenwoordigd zijn, ook zij die tot dusver hebben geweigerd er deel van uit te maken.
De hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de Unie, de heer Javier Solana, heeft op de voornoemde bijeenkomst van de Raad van ministers van Algemene Zaken een evaluatieverslag voorgelegd. Het is aan hem om voorstellen terzake te doen. Hij dient met name maatregelen voor een interne reorganisatie te treffen die niet enkel een zekere versoepeling van de interetnische betrekkingen in de hand werken, maar tevens - zoals ik reeds naar aanleiding van een andere vraag heb opgemerkt - de inrichting van nieuwe politiestructuren en -systemen bevorderen. Er dient met name vermeden te worden dat de situatie in Kosovo wat machtsmisbruik, drughandel en criminaliteit betreft volledig uit de hand loopt. De aanwezige krachten zijn er tot dusver namelijk niet in geslaagd de toestand onder controle te krijgen.
Het spreekt dan ook vanzelf, mijnheer de afgevaardigde, dat de huidige situatie in Kosovo, en met name de vlucht uit Kosovo van de Servische bevolking en de overige etnische en religieuze minderheden, de Raad van ministers bijzonder verontrust. Deze minderheden worden overigens maar al te vaak over het hoofd gezien wanneer de discriminatie in Kosovo aan de orde wordt gesteld. De Raad heeft duidelijk zijn ontsteltenis en bezorgdheid uitgesproken over het intense interetnische geweld dat maar niet afneemt.
Zoals ik reeds met betrekking tot een van de voorgaande vragen heb gezegd, is de hervatting van de vijandelijkheden in Mitrovica weer eens een voorbeeld van het onvermogen om het gedurende vele decennia gevoede wantrouwen te overwinnen. Wij bevinden ons momenteel in een van de fases van een proces dat in het verleden reeds talrijke andere fases heeft gekend en ik ben van oordeel dat wij de situatie steeds in het licht van de geschiedenis moeten bekijken.
De Raad van ministers van de Europese Unie heeft meermaals gepleit voor de totstandbrenging van een democratisch en multi-etnisch Kosovo overeenkomstig de bepalingen van resolutie 1244 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, en vooral voor een probleemloze en veilige terugkeer van alle vluchtelingen.
Voor ons, mijnheer de afgevaardigde, blijft resolutie 1244 in het kader van ons optreden in de regio een spilfunctie uitoefenen. Ik wil graag dat dit voor iedereen duidelijk is, los van alle twijfels die deze resolutie kan oproepen. Wat de schending van de resolutie betreft, kan ik u verzekeren dat de Raad elke uiting van geweld, vervolging en onverdraagzaamheid, ongeacht de daders, met klem veroordeelt.
Teneinde een antwoord te kunnen geven op de huidige situatie heeft de Raad de oprichting van de missie van de Verenigde Naties voor Kosovo, de UNMIK, ten volle gesteund. De Raad heeft bijgedragen aan de begroting en heeft de verantwoordelijkheid voor de zogenaamde "IV pijler van de UNMIK" met betrekking tot de wederopbouw en het economische herstel op zich genomen.
Bij de evaluatie van de tot dusver door de UNMIK geboekte vooruitgang moet rekening worden gehouden met de bijzonder moeilijke omstandigheden waarin deze instantie werkzaam is. Ik denk dan met name aan het immense aantal vluchtelingen en ontheemden dat opnieuw moet worden ondergebracht, de vernietiging van het grootste gedeelte van de infrastructuur, de radicale houding die nog steeds duidelijk in alle bevolkingsgroepen van Kosovo aanwezig is, de ineenstorting van de economie, de absolute afwezigheid van interne inkomsten en de implosie van de administratieve structuren, zowel op lokaal gebied en op het niveau van de districten, als wat het rechtsstelsel en het politiesysteem betreft. Deze situatie is het resultaat van de oorlog en van tien jaar nalatigheid ten gevolge van de afschaffing door Belgrado van de autonomie in Kosovo. Het betreft hier een fundamenteel gegeven. Iedereen moet goed beseffen dat de toename van de etnische spanningen die tot de huidige situatie hebben geleid hun oorsprong vinden in de wijziging die de status van Kosovo binnen de Republiek Joegoslavië heeft ondergaan. Dat is een kwestie die wij onder geen beding uit het oog mogen verliezen als wij althans willen vermijden dat de voorbije acties van de historische verantwoordelijken in de vergetelheid geraken.
In deze omstandigheden meen ik te mogen besluiten dat de UNMIK in samenwerking met de overige betrokken internationale instanties en organisaties een aantal vorderingen heeft gemaakt overeenkomstig de in resolutie 1244 vervatte doelstellingen, ook al is de situatie nog steeds verre van bevredigend.
De Raad steunt ook het besluit van de speciale vertegenwoordiger Bernard Kouchner om - zoals ik reeds heb gezegd - een voorlopige administratieve raad in te richten waarin alle etnische dimensies van Kosovo gezamenlijk vertegenwoordigd zijn. De Europese Unie heeft de Serviërs van Kosovo ertoe opgeroepen de boycot van deze structuur te staken. Zij moeten meewerken aan de totstandbrenging van een multi-etnische zone en binnen deze nieuwe administratieve structuren een eigen plaats innemen.
Anderzijds heeft de Europese Unie tevens de inspanningen van de UNMIK gesteund om in Kosovo een civiele politiemacht op de been te brengen. Deze hebben tot doel het multi-etnische geweld te bestrijden en het nodige veiligheidsklimaat te creëren om te vermijden dat de niet-Albanese Kosovaren de provincie verlaten. Ondanks de aanzienlijke bijdrage die de Europese Unie heeft geleverd, moeten wij helaas erkennen, zoals ik overigens reeds heb opgemerkt, dat de lidstaten er niet in zijn geslaagd agenten voor deze politiemacht ter beschikking te stellen, hetgeen uiteraard een nefaste weerslag op de organisatie van de openbare veiligheid heeft.
Ik heb ook reeds vermeld dat de lidstaten, overeenkomstig de conclusies van de Raad Algemene Zaken van 24 januari, momenteel alle mogelijke middelen aanwenden om extra politie-eenheden in te schakelen. De Raad Algemene Zaken heeft dit standpunt overigens tijdens zijn laatste bijeenkomst bekrachtigd. De versterking van de politiemacht speelt tevens een belangrijke rol in het kader van de toenemende dreiging die van de georganiseerde misdaad uitgaat. De Commissie is voornemens de bestrijding van de georganiseerde misdaad op te nemen in haar hulpprogramma voor Kosovo voor het jaar 2000 en zij nodigt de lidstaten uit de specifieke hulp die zij in dit opzicht kunnen verlenen duidelijk te definiëren.
Voorts zijn wij van oordeel dat een groot gedeelte van de moeilijke situatie in Kosovo - ook hieraan kan nauwelijks worden getwijfeld - is toe te schrijven aan het gebrek aan stabiliteit van de omliggende landen. Wij mogen niet verwachten dat wij de problemen in Kosovo kunnen oplossen zonder aan deze factor de nodige aandacht te besteden. Indien wij er niet in slagen de politieke situatie in Albanië te stabiliseren - in verband hiermee is voorgesteld de Commissie de mogelijkheid te laten onderzoeken een stabilisatie- en associatieovereenkomst met Albanië te sluiten - indien wij er niet in slagen de situatie in de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië te stabiliseren en indien in de overige gebieden van het voormalige Joegoslavië geen geïntegreerde modellen totstandkomen, zullen wij ook geen autonome oplossingen voor Kosovo vinden. De oplossing van de situatie in Kosovo is immers afhankelijk van de algemene situatie in de regio en van de algemene context waarin de toepassing van het stabiliteitspact plaatsvindt.

Korakas
Mijnheer de Voorzitter, neemt u mij niet kwalijk, maar als men de vertegenwoordiger van de Raad hoort spreken, vraagt men zich wanneer er een einde zal komen aan al die schijnheiligheid en medeplichtigheid. Hoe lang blijft men nog alles door de vingers zien? Ik weet wel dat men doet alsof zijn neus bloedt, maar Joegoslavië was een vreedzaam land, een belangrijke factor in de stabiliteit en de vrede. Wij weten allen wat gebeurd is na de interventie van de NAVO, en aanvankelijk van Duitsland: het hek was van de dam. Daarom is niet de regering van Belgrado verantwoordelijk, mijnheer de fungerend voorzitter, maar de NAVO zelf. Verantwoordelijk zijn de imperialisten met hun interventies. En wat gebeurt er nu? Wij zien dat resolutie 1244 van de Veiligheidsraad van alle kanten wordt geschonden. Deze resolutie blijkt een val te zijn. 350.000 Serviërs, zigeuners en andere etnische groepen, met uitzondering van Albanese Kosovaren, zijn verdreven, 900 mensen zijn vermoord, 800 mensen zijn ontvoerd, 8 maanden na de interventie wordt de resolutie van de Veiligheidsraad constant en op brutale wijze geschonden. De UCK werd niet in drie maanden tijd ontwapend, zoals in deze resolutie was gevraagd. Maar dat niet alleen, de UCK heeft zich, dankzij de uitlatingen van de heer Kouchner in het Europees Parlement, met de meest moderne wapens kunnen uitrusten, en zichzelf uitgeroepen tot het "Corps ter bescherming van Kosovo" . Aangezien de minister over de heer Kouchner sprak, moet ik tot slot zeggen dat de heer Kouchner met zijn 25 decreten zowel de soevereiniteit van Joegoslavië als de resolutie van de Veiligheidsraad schendt. Hij heeft een aparte munt, een aparte rechtsspraak......
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Wij moeten de werkelijkheid onder ogen zien, mijnheer de Voorzitter!

Seixas da Costa
Mijns inziens heeft de geachte afgevaardigde geen vraag gesteld, maar zekerheden geuit. De eerste zekerheid die ik hier voor dit Parlement wil aankaarten, is dat Belgrado niet verantwoordelijk zou zijn voor de in Kosovo ontstane situatie. Ik wil dat dit voor iedereen duidelijk is. Dit is een belangrijke verklaring aangezien deze impliceert dat de situatie in Kosovo het gevolg is van de imperialistische actie van de NAVO.
Dit is een wat zonderlinge interpretatie - maar anderzijds ook weer niet zo zonderling, aangezien ook door de Servische autoriteiten deze huldigen - hoewel ik veronderstel dat de afgevaardigde zich ervan bewust is dat er verschillende interpretaties mogelijk zijn en dat de internationale gemeenschap en de Raad van ministers van de Europese Unie er een andere mening op na houden.
Indien u resolutie 1244 als een valstrik beschouwt, mijnheer de afgevaardigde, begrijp ik niet waarom u alle schendingen van deze valstrik negatief interpreteert. Het is best mogelijk dat resolutie 1244 niet perfect is, maar het is wel de resolutie die ons in de gelegenheid heeft gesteld een einde aan een welbepaalde situatie te maken. De toepassing van deze resolutie wordt waarschijnlijk bemoeilijkt door het feit dat zij een zekere stabiliteit behoeft en daartoe hebben de heer Milosevic en zijn regime geenszins bijgedragen.
Ik geef grif toe, iets wat trouwens iedereen doet, dat het gedrag van bepaalde Albanees-Kosovaarse strijdkrachten in Kosovo sterk te wensen overlaat. Maar mijns inziens heeft de heer Bernard Kouchner deze situatie en dit gedrag met klem veroordeeld.
Mijnheer de afgevaardigde, laten we er niet van uitgaan dat een van de partijen alle schuld draagt en laten we niet denken dat we tijdens de analyse van actuele situaties het verleden mogen vergeten. Met name in het geval van de Balkan houden deze situaties - en dat weet de geachte afgevaardigde beter dan ik - grotendeels verband met het verleden en met de opeenstapeling van historische gebeurtenissen. Niemand is hier onschuldig. Deze situaties zijn, althans naar mijn mening, bijzonder duidelijk en wij moeten allen de nodige conclusies trekken en de verantwoordelijkheid voor ons stilzwijgen ten aanzien van het gedrag van de heer Milosevic op ons nemen. Hij is immers een hele tijd lang ongestraft zijn gang kunnen gaan in Kosovo, met name vanaf het moment waarop hij deze provincie haar autonomie heeft ontnomen.

Marset Campos
Ik wil de minster bedanken voor zijn antwoord, maar ik wil er ook op wijzen dat er, statistisch gezien, op dit moment meer geweld wordt gepleegd in Kosovo dan voor de NAVO-bombardementen. Het is zorgwekkend dat de situatie door de bombardementen is verergerd, en het moet worden erkend dat de NAVO en de Europese Unie zich in deze maatregel hebben vergist. De minster had het - volkomen terecht - over de schuld van de Joegoslavische regering, maar we moeten ook bedenken dat de geheime diensten van de VS, Duitsland, Frankrijk, Italië en Groot-Brittannië wapens en geld hebben verstrekt aan de UCK, aan een maffia, om zo de problemen in de regio aan te wakkeren. Wij delen daarom allen in de schuld.
Ik wil u in dit verband een aanvullende vraag stellen: denkt u niet dat het goed zou zijn om de boycot tegen Servië op te heffen zodat de economische toestand in het gebied wordt genormaliseerd? Kosovo zou daar als provincie van Servië ook van profiteren.

Seixas da Costa
Geachte afgevaardigde, ik heb moeite om een oordeel te vellen op basis van veronderstellingen van het type "wat zou er gebeurd zijn indien een bepaalde gebeurtenis niet had plaatsgevonden" . Noch de geachte afgevaardigde, noch ikzelf weet hoe de toestand er momenteel in Kosovo zou uitzien, of wat er in Kosovo zou zijn gebeurd indien de NAVO geen bombardementen zou hebben uitgevoerd, en of de gevolgen van de agressieve en progressieve acties van Milosevic en zijn regering, die steeds ernstigere vormen begonnen aan te nemen, niet nog veel nefaster zouden zijn geweest voor Kosovo dan het huidige resultaat ...
Wat de opheffing van de sancties betreft, geachte afgevaardigde, zijn wij van mening dat de Europese Unie ten aanzien van Joegoslavië een houding heeft aangenomen die op een stapsgewijze evaluatie van de situaties berust. Wij hebben een programma ter bevordering van de democratie ten uitvoer gelegd dat steun verleent aan de door democratische krachten bestuurde Joegoslavische gemeenten. Tevens hebben wij afgelopen maandag tijdens de bijeenkomst van de Raad Algemene Zaken positief gereageerd op de door de democratische krachten van Servië ingediende eis om het luchtembargo op te heffen, zowel voor internationale vliegtuigen als voor vliegtuigen van de Joegoslavische luchtvaartmaatschappij. Uit deze initiatieven blijkt de goede wil van de Europese Unie ten overstaan van de situatie in Servië.
Wij moeten goed beseffen dat wij geen vooruitgang zullen boeken door de Servische autoriteiten bepaalde faciliteiten toe te kennen, of door signalen zonder tegenprestaties uit te zenden, zolang het gedrag van de Serviërs te wensen overlaat, met name wat de interne eerbiediging van de mensenrechten en de werking van het intern Servisch politieke stelsel betreft. Ik hoop dat de afgevaardigde met deze beschrijving van de democratische situatie in Servië kan instemmen. Wij zullen Servië de nodige signalen inzake faciliteiten en opheffing van sancties toezenden, zodra het land op internationaal vlak, in het kader van de betrekkingen met de buurlanden en binnen zijn eigen grenzen een gedrag vertoont dat overeenkomt met wat wij verstaan onder de fundamentele beginselen van de internationale gemeenschap en het internationale optreden van een "rechtschapen land".

Tannock
Mijnheer de Voorzitter, ik ben geen vriend van Milosevic of van zijn regering, maar ik heb wel grote twijfels over de legitimiteit van de acties van de NAVO tegen Joegoslavië in verband met Kosovo. Deze twijfel is een gevolg van zowel het gebrek aan autoriteit van de VN-veiligheidsraad, als het feit dat die acties voorkomen hadden kunnen worden als er in Rambouillet geen onacceptabele voorwaarden waren verbonden aan de soevereiniteit van Servië. De huidige situatie in Kosovo, die nu volledig etnisch gezuiverd is van Serviërs en Roma, spreekt voor zich. Zou de NAVO niet op zijn minst moeten erkennen dat het fout was om bewust de tv-toren in Belgrado als doelwit te kiezen waardoor twintig burgerjournalisten zijn omgekomen? Deze actie werpt een grote morele smet op de wijze van oorlogsvoering en leidt tot de beschamende situatie dat onze westerse regeringsleiders mogelijk in staat van beschuldiging worden gesteld vanwege oorlogsmisdaden.

Seixas da Costa
Mijnheer Tannock, wij hanteren in de door de Europese Unie ingenomen standpunten geen selectieve visie, interpretatie en analyse van de doelstellingen van militaire aard, en in het bijzonder van de acties die ondernomen werden tegen infrastructuur die gebruikt werd om het politieke systeem en de propagandamachine van Milosevic te steunen. Ik kan u dan ook niet zeggen of wij het al dan niet eens waren met welbepaalde NAVO-acties. Die maakten deel uit van een alomvattend plan, waarmee wij het eens waren. Een aantal van deze acties is misschien betwistbaar - de NAVO heeft overigens zelf erkend dat sommige acties betreurenswaardig waren - maar andere acties kunnen gerechtvaardigd zijn om tactische redenen, aangezien ze beogen te verhinderen dat Milosevic zijn binnenlandse propagandacampagne voortzet. Ik wil namens de Raad hoe dan ook geen waardeoordeel uitspreken over welbepaalde acties die de NAVO op militair vlak ondernomen heeft.

Alyssandrakis
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik ken de geschiedenis van de Balkan en daarom wil ik u eraan herinneren dat de Joegoslavische volkeren decennia lang vreedzaam hebben samengeleefd. De destabilisatie begon een tiental jaren geleden, met de vernietiging van Joegoslavië, waarin de Europese Unie een beslissende rol heeft gespeeld. De enige misdaad van Joegoslavië was dat het als enig land in de Balkan niet om het lidmaatschap van de NAVO of de Europese Unie heeft gevraagd. Wat overeind is gebleven na de luchtaanvallen, wordt nu met de grond gelijk gemaakt door de zogenaamde ontwapende UCK, onder het oog van de KFOR, die steeds meer als bezettingsmacht optreedt.
Dagelijks komen er nieuwe misdrijven aan het licht tegen de niet-Albanees sprekende bevolking, misdrijven ook tegen het cultureel erfgoed van Kosovo. Resolutie 1244 van de VN is al honderden keren geschonden.
Het beste dat de Raad kan doen is volgens mij een einde maken aan de bezetting van dit gedeelte van Joegoslavië en een voor alle partijen aanvaardbare oplossing te zoeken, een oplossing waarmee de etnische bijzonderheden van dit gebied maar vooral ook het beginsel van niet-inmenging in de interne aangelegenheden van een onafhankelijk land kunnen worden geëerbiedigd.

Seixas da Costa
Ik respecteer de visie van de geachte afgevaardigde en ik erken zijn kennis van de Balkan, maar ik begrijp eerlijk gezegd niet goed hoe respect voor de eigenheid van de regio een oplossing voor het probleem kan zijn en tot politieke stabiliteit kan leiden. Wanneer wij de democratische stabiliteit van de regio bekijken, zouden we kunnen zeggen dat de vernietiging van Joegoslavië tot de huidige situatie geleid heeft. Laten wij evenwel geen debat houden over uiteenlopende visies op een internationale ontwikkeling. Ik wil evenwel zeggen dat in Joegoslavië inderdaad een aantal etnische verschillen werden weggewerkt binnen een land, maar dat het politiek kader in dit land - dat dient duidelijk gesteld te worden - verre van ideaal was uit het oogpunt van de democratische vertegenwoordiging. De deling van Joegoslavië is waarschijnlijk een historische gebeurtenis waarbij wij ons moeten neerleggen, ook al zijn hier en daar misschien een aantal fouten gemaakt. De terugtrekking van de internationale troepenmacht lijkt ons momenteel zeker geen oplossing. Ze zou integendeel tot nog meer geweld leiden.

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, ik ben een beetje teleurgesteld over het antwoord dat de fungerend voorzitter aan mijn collega heeft gegeven. Als wij willen benadrukken dat Europa een Europa van waarden en normen moet worden, mogen wij niet gaan beweren dat het doel de middelen heiligt. Als burgerobjecten het doelwit waren en vernietigd zijn en er daarbij burgers om het leven zijn gekomen, mag dat door niets en niemand worden gewettigd. Het zou zelfs niet eens verdedigd mogen worden door degenen onder ons die het regime van Milosevic ten zeerste betreuren. Daar gaat mijn vraag echter niet over.
Mijn vraag betreft de huidige politieke gevangenen in Servië. Ik geloof dat er op dit moment in Servië ongeveer 5000 Kosovaren als politieke gevangenen worden vastgehouden. Mijn vraag aan de fungerend voorzitter is tweeledig: is de Raad volledig op de hoogte van en bezorgd over het lot van deze gevangenen? En wat denkt de Raad aan deze situatie te doen?

Seixas da Costa
Mijnheer MacCormick, ik wil allereerst op uw opmerking ingaan. Ik heb aanvallen op burgers niet verdedigd. Ik heb al in een eerder antwoord uitgelegd dat sommige burgerdoelen deel kunnen uitmaken van structuren die als militair doelwit gekozen worden. Zoals de geachte afgevaardigde even goed als ik weet, zijn bepaalde militaire acties niet uitsluitend tegen militaire doelen gericht, maar ook tegen burgerdoelen en -structuren die als aanvulling op militaire acties gebruikt kunnen worden. Het spreekt vanzelf dat de vraag welke doelen al dan niet gewettigd zijn, niet eenvoudig te beantwoorden valt. Zoals ik al zei, spreken wij geen waardeoordeel uit over welbepaalde acties. Wij spreken een algeheel waardeoordeel uit over het NAVO-optreden en dat algemeen waardeoordeel is positief; wij delen de algemene indruk over het NAVO-optreden.
Met betrekking tot de politieke gevangenen in Servië spreekt het vanzelf, mijnheer MacCormick, dat Milosevic zich niet houdt aan de internationale regels voor een fatsoenlijke samenleving, wanneer ik het over de huidige situatie in Servië heb. Ik heb het hier niet alleen over de houding van Milosevic jegens de eigen burgers, maar ook en vooral over de politieke gevangenen, de schendingen van de democratische rechten, de schending van het recht van de oppositie op toegang tot de media, het belemmeren van het werk van niet-gouvernementele organisaties, in het bijzonder bij de bescherming van de mensenrechten. Al deze zaken zijn uiteindelijk slechts een van de vele aspecten van het uiterst schadelijke optreden van Milosevic in de Joegoslavische samenleving, en de Europese Unie blijft zich uiteraard zorgen maken over deze situatie. Dat is ook de reden waarom de Europese Unie alle sancties tegen Joegoslavië handhaaft zolang het land zich niet behoorlijk gedraagt op internationaal vlak en de waarden die wij menen te moeten verdedigen, niet respecteert.

De Voorzitter


Rodi Kratsa-Tsagaropoulou
Vraag nr. 7 van (H-0035/00):
Betreft: Opstelling van een Handvest van fundamentele vrijheden De burgermaatschappij drukt haar voldoening uit over de opstelling van het Handvest van fundamentele vrijheden, maar ook de hoop dat dit Handvest een antwoord zal bieden op de uitdagingen van Europa in de 21ste eeuw. Kan de Raad in het licht hiervan antwoorden op de volgende vragen:
Wat is zijn standpunt over de inhoud van het Handvest? Voor welke burgers zal het Handvest gelden (zal het gelden voor de burgers van de Europese Unie of, in het vooruitzicht van de uitbreiding van alle Europese landen, zal het ook voor migranten gelden, enz.)?
Zal het Handvest een registratie zijn van de verworven sociale rechten of zal het een ruimer karakter hebben? Met behulp van welke middelen zal het Handvest de gelijkheid tussen man en vrouw duidelijk vastleggen? Wat is het standpunt van de Raad over het opnemen van het Handvest in het Verdrag betreffende de Europese Unie?

Seixas da Costa
Het Handvest van de grondrechten is een van de meest veelbelovende zaken waaraan we momenteel in de Europese Unie op institutioneel vlak werken. Zoals u weet, werd het besluit tot opstelling van dit Handvest genomen door de Europese Raad van Keulen. Dit lijkt ons van essentieel belang voor de totstandbrenging van wat als een soort ethische pijler van de Europese Unie beschouwd kan worden, zeer zeker nu de Europese Unie op weg is naar een unie van waarden en niet alleen intern, maar ook extern versterkt moet worden. Dan kan zij op grond van een aantal gezamenlijke waarden een belangrijke internationale rol spelen. Dat is natuurlijk heel belangrijk in de Unie van de Vijftien. Vier of vijf maanden geleden dachten wij waarschijnlijk niet dat dit zo belangrijk was in de Unie met Vijftien. Vandaag denken we hier misschien anders over, of denken alvast sommigen van ons hier al anders over. Dit is ook heel belangrijk in een uitgebreide Unie, vooral met het oog op de toekomstige politieke cultuur.
Zoals u weet, wordt de inhoud van het handvest nog besproken. De groep die het Handvest voorbereidt, en die nu de vergadering voor het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie genoemd wordt, is tot nu toe slechts tweemaal bijeengekomen. Er dienen heel wat vragen beantwoord te worden. We moeten ons allereerst de vraag stellen of het een verklarende of een bindende tekst zal zijn. Ten tweede is er de inhoud van het Handvest: of het Handvest nu bindend is of niet, de inhoud zal altijd een probleem zijn. Moet het Handvest een bundeling zijn van alle principes die de lidstaten van de Europese Unie verdedigen en in hun nationale grondwettelijke stelsels hebben vastgelegd, of moet het een nieuw corpus zijn dat in zekere zin het gemeenschappelijke model binnen de Unie kan zijn? Dan is er nog ander fundamenteel probleem, dat overigens ook aan de orde gesteld wordt in de vraag: moet dit Handvest enkel voor de burgers van de Unie, of ook voor de in de Unie verblijvende onderdanen van derde landen gelden? Dit lijkt mij een uiterste belangrijke vraag, die nog altijd niet beantwoord is en nog altijd op tafel ligt.
Tenslotte zijn ook de hiërarchie van de rechtsstelsels en de verenigbaarheid van de rechtsorde van het Hof van Straatsburg met die van het Hof van Luxemburg een belangrijk probleem. Dit probleem moet eveneens worden opgelost bij de opstelling van het Handvest van grondrechten.
Mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou heeft het ook over de sociale rechten. Hier moet een consensus gevonden worden. Ik kan u namens de Portugese delegatie zeggen dat wij van oordeel zijn dat economische en sociale rechten een essentieel aspect van het erfgoed van de Europese Unie zijn en moeten worden opgenomen in eender welk handvest van de Europese Unie en in eender welke tekst waarin de waarden van de Europese Unie gebundeld worden. Ik weet echter niet of iedereen het hiermee eens is.
In de laatste vraag wordt het probleem van de gelijkheid van mannen en vrouwen in de Europese Unie aan de orde gesteld. Ik ben ervan overtuigd dat deze kwestie zeker uiterst omzichtig in dit Handvest behandeld zal worden, des te meer daar wij hier tijdens de bespreking van het Verdrag van Amsterdam al een stelling over ingenomen hebben en het Verdrag van Amsterdam een belangrijke stap vooruit betekent vergeleken bij het Verdrag van Maastricht.
Wat tenslotte de opneming van het Handvest in het Verdrag betreffende de Europese Unie betreft, zit ik momenteel de werkgroep voor die leiding geeft aan de groep die de intergouvernementele conferentie voorbereidt. Het Portugese voorzitterschap is van oordeel dat, nadat degenen die het Handvest voorbereiden een consensus bereikt hebben en het Handvest klaar is (wij controleren dit proces niet en volgen het enkel via een ondervoorzitter van de vergadering, die tegelijkertijd de vertegenwoordiger van het voorzitterschap van de Europese Unie in deze groep is), het wenselijk is dat dit Handvest in het nieuwe Verdrag betreffende de Europese Unie wordt opgenomen en deze kwestie onmiddellijk aan de intergouvernementele conferentie wordt voorgelegd. Zoals u weet, wordt het Handvest echter niet in de Raad behandeld, maar in een vergadering met een gekozen voorzitter, met vertegenwoordigers van het Europees Parlement, de nationale parlementen, de regeringen van de lidstaten en de Commissie.

Kratsa Tsagaropoulou
Ik dank de fungerend voorzitter voor zijn opmerkingen, voor zijn zekerheden en onzekerheden over het verloop van de werkzaamheden. U zult wel begrijpen dat ik deze vraag welbewust stel. De Raad is immers een politieke instantie van de Europese Unie en de Europese burgers, mannen en vrouwen, willen weten welk ideaal de Raad nastreeft voor het democratisch en sociaal model van het Europa van de 21ste eeuw.
Ik wil u aanvullend vragen of u als Portugees voorzitterschap gedacht hebt aan de rechten van het kind, als zelfstandig wezen. Zult u daarmee rekening houden in de werkzaamheden en zult u deze opnemen in het Handvest van de grondrechten?

Seixas da Costa
Zoals ik al zei, mevrouw Tsagaropoulou, hebben wij geen controle op het proces van de opstelling van het Handvest van de grondrechten. De opstelling van dit Handvest komt degenen toe die deel uitmaken van deze groep, en deze kwestie zal slechts aan de Raad voorgelegd worden, als en wanneer een consensus bereikt is over de bepalingen van dit Handvest. Met betrekking tot de rechten van het kind wil ik evenwel zeggen dat deze kwestie heel actueel is en met name behandeld wordt in het kader van de Raad van Europa en in een aantal internationale documenten die wij onderschrijven. Deze kwestie moet in het Handvest van de grondrechten worden opgenomen. Mijn regering zal er vast en zeker voor pleiten dat kinderrechten in het Handvest van de grondrechten worden opgenomen. Wij zullen er eveneens op toezien dat aandacht besteed wordt aan een aantal andere door ons gedane voorstellen. Ik weet niet of deze voorstellen de nodige steun zullen krijgen, maar ik veronderstel dat er weinig betwisting zal bestaan. Ons inziens zal aldus eenvoudigweg een aantal rechten opgenomen worden waarover momenteel een consensus bestaat. Het lijkt ons niet meer dan rechtvaardig dat deze rechten in het Handvest worden opgenomen en door de gehele Unie gedeeld worden.

De Voorzitter
Ik wil mijn collega's eraan herinneren dat zij, volgens de richtsnoeren voor het vragenuur, beknopte vragen dienen te stellen, en deze zo te formuleren dat er een kort antwoord op kan worden gegeven. U weet dat er in het Parlement een delegatie onder voorzitterschap van de heer Méndez de Vigo en een Commissie constitutionele zaken bestaan, waarbinnen deze zaken uitgebreid kunnen worden behandeld. Daarom verzoek ik u om uw vragen en antwoorden kort te houden. Anders nemen we al een voorschot op het opstellen van het Handvest van de grondrechten. Ik stel vast dat de fungerend voorzitter van de Raad bereid is om overal op te antwoorden, maar ik moet erop toezien dat deze ronde van vragen en antwoorden goed verloopt.
Ik geef het woord aan de heer Rübig.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, veertien lidstaten hebben bilaterale sancties uitgevaardigd tegen een lidstaat waar een democratisch gekozen regering werd gevormd. Beide partijen hadden al van een regering deel uitgemaakt. De wet is nog niet overtreden. Kunnen preventieve sancties met de mensenrechten in overeenstemming worden gebracht? Zou een vetorecht van de voorzitter van de Raad tegen de vorming van een regering in een lidstaat met het Handvest van de grondrechten stroken? Strookt het oproepen tot gewelddadige demonstraties met dat handvest?

Seixas da Costa
Mijnheer Rübig, als fungerend voorzitter van de Raad kan ik u geen antwoord geven, en wel doodeenvoudig omdat het standpunt dat de Portugese premier namens de veertien staatshoofden en regeringsleiders van de lidstaten van de Europese Unie heeft ingenomen, werd genomen op bilateraal vlak en dus niet in zijn hoedanigheid van voorzitter van de Europese Unie. Ik wil evenwel zeggen dat alle preventieve maatregelen die louter bilateraal door deze lidstaten van de Europese Unie genomen worden, als het ware een aantal politieke voorzorgsmaatregelen zijn. Zij lijken ons volledig gerechtvaardigd en redelijk in het licht van het gedrag van een partij en haar leden, die deel uitmaken van een regering in de Europese Unie en die ons inziens geen garanties bieden dat zij de doelstellingen van de Unie kunnen verwezenlijken. Ik wil het hier niet verder over hebben namens het voorzitterschap van de Europese Unie, aangezien mijn regering hier niet als voorzitter van de Europese Unie maar op vraag van en in samenspraak met veertien lidstaten gehandeld heeft.

Martin, David W
Mijnheer de Voorzitter, ik heb de eer lid te zijn van de vergadering die het Handvest opstelt. Ik zal het voorzitterschap dan ook niet vragen om over de inhoud te speculeren of zijn mening te geven over de aard van het Handvest, of dit declaratoir van aard moet zijn dan wel rechtskracht moet bezitten.

Wat ik wel wil weten, is wat er straks gebeurt met het ontwerphandvest dat de genoemde vergadering aan het opstellen is. Zal de Raad dit ontwerp beschouwen als een document dat hij dient te aanvaarden zoals het wordt voorgelegd, of voelt de Raad zich vrij om wijzigingen in het document aan te brengen? Zal de Raad het ontwerp in zijn geheel aannemen of verwerpen, of heeft hij de mogelijkheid om een nieuwe versie van het ontwerphandvest op te stellen?

Seixas da Costa
Het antwoord op deze vraag is niet ja of neen. Ik weet het niet, mijnheer Martin, dit zal afhangen van het besluit dat op het niveau van de Raad genomen wordt.

De Voorzitter


Caroline Lucas
Vraag nr. 8 van (H-0042/00):
Betreft: Verlening van exportkredietgaranties en de implicaties daarvan voor de bouw van de Ilisu-dam in Turkije De G-8 deden tijdens hun bijeenkomst in Keulen een beroep op de OESO een proces op gang te brengen voor de totstandkoming van gemeenschappelijke normen voor de verlening van exportkredieten. Deze laatste kunnen worden gebruikt om de concurrentie te vervalsen en om dubieuze projecten te steunen. Zal de EU het voortouw nemen om dit proces voortgang te doen vinden? De noodzaak daartoe bleek onlangs uit de verklaring van de Britse regering dat zij "geneigd is" een exportkredietvergunning te verlenen aan een firma die betrokken is bij de bouw van de Ilisu­dam in Turkije. De Wereldbank heeft besloten dit project, dat 20.000 Koerden uit hun woonplaats zal verdrijven, de watervoorziening van Syrië en Irak mogelijkerwijze zal aantasten en schade zal aanrichten aan het milieu, niet te financieren. Wat is het standpunt van de Raad ten aanzien van de betrokkenheid van Europese regeringen en ondernemingen bij dit project?

Seixas da Costa
De kwestie waarover mevrouw Caroline Lucas het in haar vraag heeft, moet uit twee oogpunten beoordeeld worden: ze moet om te beginnen uit het oogpunt van het stelsel voor verlening van exportkredieten in het algemeen beoordeeld worden, en vervolgens moet men het bovengenoemde project aan een specifieke onderzoek onderwerpen.
Algemeen gezien zij erop gewezen dat de G 8 er niet bij de OESO op aangedrongen heeft om, zoals mevrouw Lucas in haar vraag suggereert, gemeenschappelijke normen voor de verlening van exportkredieten vast te stellen. Deze voorschriften bestaan al. De overeenkomst betreffende de richtsnoeren voor door de overheid gesteunde exportkredieten is al sinds 1978 van kracht in de OESO. Deze richtsnoeren beogen precies, via transparantie en discipline, een geordend gebruik van door de overheid gesteunde exportkredieten. Zoals u weet, hebben de meeste OESO-landen deze overeenkomst ondertekend en heeft ook de Europese Gemeenschap als zodanig, en dus niet de lidstaten, deze overeenkomst ondertekend, overeenkomstig artikel 133, ex-artikel 113 van het Verdrag betreffende de Europese Unie.
Deze overeenkomst wordt almaar verder verfijnd en geperfectioneerd, en de Europese Unie wil een sleutelrol blijven spelen in dit proces, dat voor ons van groot belang is voor de internationale economische relaties.
Met betrekking tot de G 8 wordt in paragraaf 32 van de conclusies van de Top van Keulen van juni 1999 gezegd dat wij met de OESO zullen samenwerken om een aantal gezamenlijke milieurichtsnoeren vast te stellen voor de instellingen die export trachten te bevorderen. Wij willen deze werkzaamheden afronden tegen de top van de G 8 in 2001. De G 8 erkent zodoende het belang van exportkredieten en milieu, en van de inspanningen die momenteel in de OESO geleverd worden.
De ministerconferentie van de OESO, waaraan ik heb deelgenomen, heeft in 1999 haar voldoening uitgesproken over de vooruitgang die geboekt werd bij de opstelling van een OESO-overeenkomst betreffende de uitwisseling van milieu-informatie over grote projecten in het kader van door de overheid gesteunde exportkredieten. Zij heeft er tevens op aangedrongen dat de werkzaamheden ter versterking van de gezamenlijke platformen werden voortgezet en verzocht om een voortgangsverslag voor de volgende ministerconferentie, die dit jaar plaatsvindt. Zoals u weet, spelen de lidstaten van de Europese Unie een sleutelrol in dit proces en in dit debat.
Wat concreet de bouw van de Ilisudam betreft, zijn besprekingen aan de gang tussen de Turkse autoriteiten en de autoriteiten wier exportkredietverlenende instellingen mogelijkerwijze exportkredietverzekeringen zullen verstrekken aan de leveranciers van het project. Zij hebben beslist dat terdege rekening gehouden zal moeten worden met de gevolgen voor het milieu en met de sociale en culturele gevolgen van het project. Een Brits vertegenwoordiger verklaarde in december 1999 overigens dat hij erop zou toezien dat de exportkredietverzekeringen afhingen van het feit of rekening gehouden werd met de aspecten die mevrouw Lucas in haar vraag vermeldt.
Er is geen sprake van het verlenen van exportkredieten in het kader van dit project. Er zij op gewezen dat een eventuele weigering van de Wereldbank om het project te financieren niet aan de orde is, aangezien geen verzoek om financiering is ingediend. Uiteraard zou deze financiering slechts geweigerd kunnen worden als er een aanvraag was ingediend. Het spreekt vanzelf dat de regeringen en de instellingen voor door de overheid gesteunde exportkredieten van de lidstaten, die bij het project van de Ilisudam betrokken zijn, de verplichtingen en de politieke en juridische verbintenissen in acht nemen die zij in het kader van de Europese Unie, de OESO en de G 8 zijn aangegaan.

Lucas
Het proces om over deze gemeenschappelijke normen overeenstemming te bereiken, is volgens mij al in 1978 begonnen. Het feit dat de Britse regering echter door lijkt te gaan met een grootschalig milieubeschadigend project, wekt de indruk dat dit proces tot nu toe niet erg succesvol verloopt.
Ik zou willen weten of u een vraag wilt beantwoorden over investeringen door EU-bedrijven in landen die een aanvraag hebben ingediend om tot de EU toe te treden. Ik vraag dit vanwege de kwestie van de beleidssamenhang, waar we vanochtend over gesproken hebben.
Wij verwachten dat kandidaat-landen het acquis met betrekking tot het milieu in acht nemen. De lidstaten van de EU ondersteunen en stimuleren tegelijkertijd echter investeringen in die kandidaat-landen die tot enorme milieubeschadigende effecten kunnen leiden. Kunt u aangeven of de specifieke kwestie van investeringen in kandidaat-landen aan de orde is geweest in de discussies waar u naar heeft verwezen?

Seixas da Costa
Mevrouw Lucas, ik heb het debat waarover u het hebt, niet bijgewoond. Ik wil u zeggen dat de Raad dit deel van uw vraag later schriftelijk zal beantwoorden.

De Voorzitter


Patricia McKenna
Vraag nr. 9 van (H-0044/00):
Betreft: Milieuproblemen veroorzaakt door het ontwikkelingsproject van het havenbedrijf van Drogheda en de rol van de Europese Rekenkamer In het mondingsgebied van de Boyne in Ierland is als gevolg van een ontwikkelingsproject van het havenbedrijf van Drogheda een groot conflict ontstaan tussen milieubeschermingsbelangen enerzijds en de belangen van structurele ontwikkeling anderzijds. Het betrokken gebied is aangewezen als speciale beschermingszone (SBZ) krachtens de vogelrichtlijn en wordt momenteel beoordeeld in verband met mogelijke aanwijzing als speciale beschermingszone krachtens de habitat-richtlijn, omdat het een gebied is van internationaal belang. Veel lokale en Europese organisaties hebben het ontwikkelingsproject zwaar bekritiseerd. Soortgelijke gevallen waarin EU-financiering voor ontwikkeling strijdig is met de ecologische duurzaamheid van de stimuleringsmaatregelen doen zich ook voor in andere regio's van de Unie. Is de Raad van mening dat de Europese Rekenkamer meer middelen ter beschikking zou moeten krijgen om soortgelijke ontwikkelingsmaatregelen waarbij milieuconflicten ontstaan te onderzoeken of te beoordelen? Welke maatregelen is de Raad voornemens te nemen om de onderzoeks- en evaluatiebevoegdheden van de Europese instellingen in soortgelijke gevallen te vergroten?

Seixas da Costa
Wat de vraag van de geachte afgevaardigde betreft wil ik allereerst onderstrepen dat de taak van de Rekenkamer is vastgelegd in het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap. Overeenkomstig artikel 246 van dit Verdrag verricht de Rekenkamer de controle op de rekeningen. Overeenkomstig artikel 248 van het Verdrag, controleert de Rekenkamer de rekeningen van alle ontvangsten en uitgaven van de Gemeenschap, onderzoekt zij de wettigheid en de regelmatigheid van de ontvangsten en uitgaven en gaat zij tevens na of een goed financieel beheer gevoerd wordt.
De Rekenkamer beschikt bijgevolg over alle nodige middelen om zich van haar taak te kwijten. Mevrouw McKenna suggereert dat de Rekenkamer meer middelen moet krijgen. De Raad is echter van oordeel dat alle instellingen van de Europese Unie in het kader van de communautaire begroting over de financiële middelen beschikken die hen in staat stellen hun respectieve opdrachten correct te vervullen. In een aantal gevallen zou een verhoging van de middelen waarschijnlijk wenselijk zijn, maar zoals de geachte afgevaardigde wel weet, zijn de financiële middelen beperkt. Ik maak van de gelegenheid gebruik om in herinnering te brengen dat de begroting van de Europese Unie door de Raad en dit Parlement tezamen wordt aangenomen. De Raad kan de taken die krachtens het Verdrag aan de Rekenkamer zijn toevertrouwd, bijgevolg onmogelijk wijzigen.

McKenna
Indien de Rekenkamer de beschikking zou krijgen over extra financiële middelen, zou dat geld goed besteed zijn. De Rekenkamer kan er namelijk voor zorgen dat Europese middelen niet besteed worden aan zaken die in strijd zijn met de milieubelangen. Al jaren blokkeert de Raad de evaluatie van de gevolgen van onze plannen en programma' s voor de strategische ontwikkeling. Ik zou u, als voorzitter van de Raad, willen vragen of u van plan bent om meer vaart te zetten achter dit uiterst belangrijke voorstel. Aangezien er in het huidige ontwerp niet over structuurfondsen gesproken wordt, zou ik u bovendien willen vragen of u ervoor wilt zorgen dat dat wel gebeurt.
Als fungerend voorzitter van de Raad zou ik van u graag willen weten wat uw plannen in dit verband zijn, gezien het feit dat de Raad deze kwestie al heel lang blokkeert. Dit is een zeer belangrijk onderwerp omdat de Rekenkamer dan in staat zou zijn om regelmatig de potentiële conflicten tussen milieubelangen en structurele ontwikkelingen te evalueren. Dat is erg belangrijk omdat de Rekenkamer namelijk erg goed en nuttig werk zou kunnen leveren. De verslagen van de Rekenkamer zijn uiterst gedetailleerd en erg belangrijk. Dit is de aangewezen manier om ervoor te zorgen dat dergelijke conflicten in de toekomst vermeden worden.

Seixas da Costa
Mevrouw McKenna, het probleem waarover u het hebt, houdt grotendeels verband met kwesties die onder de bevoegdheid van de Commissie vallen. Het is dan ook de Commissie die moet nagaan of bepaalde ontwikkelingsprojecten in overeenstemming zijn met de geldende milieubepalingen. Het is de Commissie die deze vragen moet beantwoorden. Ik denk niet dat ik u een vollediger antwoord kan geven inzake het concrete geval dat u aanhaalt.

De Voorzitter


Jonas Sjöstedt
Vraag nr. 10 van (H-0053/00):
Betreft: Statuut voor de leden van het Europees Parlement De Raad en het Europees Parlement gaan proberen tot overeenstemming te komen over een statuut voor de leden van het Europees Parlement. Een van de kwesties die geregeld moeten worden betreft de vraag of de leden gelijke salarissen moeten ontvangen en waar zij belasting moeten betalen. Volgens bepaalde berichten in de media is het Portugese voorzitterschap van mening dat alle leden dezelfde belasting dienen te betalen, en wel aan de EU. Dit is in strijd met de opvatting van bepaalde lidstaten, die het recht willen hebben de leden in het eigen land belasting te laten betalen. Kan het Portugese voorzitterschap toelichten wat zijn standpunt is op dit gebied?

Seixas da Costa
Mijns inziens hoeft het Portugese voorzitterschap van de Europese Unie zich ter zake geen zorgen te maken, want ik denk dat een oplossing voor het probleem van het statuut van de EP-leden voor de eerste maal als een van de prioriteiten van het werkprogramma van een voorzitterschap bestempeld wordt.
Het Portugese voorzitterschap beschouwt dit statuut als een van zijn prioriteiten, zoals de Voorzitter van het Europees Parlement overigens ook stelde tijdens de Europese Raad van Helsinki. Wij zijn het bijgevolg volledig met u eens en willen net als u een goed resultaat boeken.
In het licht van deze politieke bereidheid leveren wij inspanningen om de grote lijnen van een compromis uit te stippelen. Wij zijn al begonnen met de desbetreffende werkzaamheden. Er zij aan herinnerd dat dit compromis overeenkomstig artikel 190 met eenparigheid van stemmen door de Raad moet worden aangenomen en dat het Europees Parlement, dat zijn goedkeuring aan dit statuut moet hechten, zijn instemming moet verlenen.
Het voorzitterschap onderhoudt intensieve contacten met een aantal gesprekspartners in dit Parlement en met de groep die van het Parlement de opdracht gekregen heeft om met de Raad te onderhandelen. Zelf kon ik de werkzaamheden van deze groep voor de eerste maal bijwonen tijdens de vergadering van januari, en ik ben voornemens dit binnenkort nogmaals te doen teneinde deze contacten te onderhouden. Deze besprekingen werden ook intensiever hernomen in de bevoegde instanties van de Raad, en ik meen - in een geest van openheid en aangezien wij allen het belang hiervan erkennen, in het bijzonder voor de publieke opinie - te mogen stellen dat de opstelling van dit statuut van essentieel belang is om de waardigheid van de functie van EP-lid te verzekeren en de nodige transparantie en een goed beheer van de overheidsmiddelen te waarborgen.
Wat meer in het bijzonder de vraag van de geachte afgevaardigde betreft, wil ik onderstrepen dat een nieuw statuut enkel zin heeft als het een stap vooruit betekent vergeleken bij het huidige statuut en als het de grootst mogelijke eenvormigheid tussen leden met identieke taken verzekert. Dat is het uitgangspunt van het Portugese voorzitterschap.
In het licht van onze rol als bemiddelaar dienen wij evenwel oog te hebben voor alle gevoeligheden in de Raad, en de geachte afgevaardigde weet ook wel dat sommige lidstaten moeite hebben met het fiscale aspect. Dit gezegd zijnde ben ik van oordeel dat, welke oplossing ook gevonden wordt, ze altijd de democratische legitimiteit moet respecteren en voor alle lidstaten aanvaardbaar moet zijn, ongeacht de respectieve nationale gevoeligheden. Ik kan u evenwel beloven dat het Portugese voorzitterschap tot het einde van zijn ambtstermijn al het mogelijke zal doen, in een geest van een zo groot mogelijke transparantie en openheid ten aanzien van de parlementsleden. Wij zullen tezamen met de leden van de Raad, in het bijzonder met de lidstaten die het heel moeilijk hadden om het voorstel van vorig jaar te aanvaarden, ons uiterste best doen om een redelijk compromis te vinden dat tevens de nodige waardigheid aan het statuut van de leden van dit Parlement verleent.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de Raad voor dit antwoord. Ik heb nog twee aanvullende vragen over de belasting die wij als parlementsleden moeten betalen. Mijn principiële standpunt is dat iemand belasting moet betalen in het land waar hij woont, waar zijn familie woont en waar hij gebruik maakt van de publieke voorzieningen. Ik zou het voorzitterschap willen vragen of er eigenlijk een reden is om ons niet net als alle andere burgers belasting te laten betalen in het land waar wij wonen. Is er een reden waarom wij een speciaal voordeel moeten hebben omdat wij toevallig parlementsleden zijn? Dat is mijn eerste vraag.
De tweede vraag is of het Portugese voorzitterschap een oplossing kan aanvaarden die inhoudt dat de belastingkwestie op verschillende manieren voor verschillende nationaliteiten wordt opgelost, dan wel of het voorzitterschap een oplossing nastreeft die voor alle leden en nationaliteiten gelijk is.

Seixas da Costa
Mijnheer Sjöstedt, ik wil zeker niet onbeleefd zijn tegen dit Parlement en ik heb alle respect voor uw vragen, maar ik zou de gestelde vragen liever niet in detail willen beantwoorden. Wij zitten middenin delicate onderhandelingen, en dat moet blijken uit de wijze waarop het voorzitterschap van de Raad zich in een specifiek kader over bepaalde situaties uitspreekt. Hetgeen wij zeggen, heeft natuurlijk gevolgen, aangezien andere leden van de Raad dat lezen.
Ik verontschuldig mij omdat ik de concrete vragen die mij gesteld werden niet direct beantwoord in dit stadium van de onderhandelingen. Ik wil u evenwel verzoeken ons binnenkort op onze resultaten te beoordelen, wanneer wij een meer concrete oplossing trachten te bereiken. Dan zal ik met genoegen alle vragen in dit Parlement beantwoorden, uitleggen welke moeilijkheden zijn opgedoken als we geen resultaat geboekt hebben, of mij tezamen met alle parlementsleden over het bereikte resultaat verheugen.

Purvis
De fungerend voorzitter van de Raad heeft nu enkele uren ervaring in dit Huis achter de rug en heeft gezien hoe de leden van het Europees Parlement functioneren. Ik zou van hem graag willen weten of hij al kan beoordelen wat de parlementsleden, financieel gezien, eigenlijk zouden moeten verdienen?

Seixas da Costa
Mijnheer Purvis, dit debat over het salaris van de EP-leden wordt niet alleen in uw, maar ook in mijn land gevoerd, en ik weet dan ook precies hoeveel de leden van het Europees Parlement verdienen. Ik ben mij dan ook terdege van het probleem bewust.

Andersson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u danken voor uw eerdere antwoord. Ik wil een aanvullende vraag stellen, die een zekere gelijkenis vertoont met de vraag van de heer Sjöstedt. Wij komen allebei uit Zweden. Daar betaalt men vooral lokale belasting, omdat er een uitgebreid net van publieke diensten op lokaal niveau is. In Zweden hebben de burgers weinig vertrouwen in de politiek, en ze wantrouwen vooral de Europese politici hier in het Parlement.
Wat voor effect denkt u dat het zal hebben op dit toch al geringe vertrouwen, als wij het recht krijgen om gebruik te maken van de publieke diensten - onderwijs, sociale zorg enzovoort - in het land waar wij wonen, maar tegelijkertijd geen belasting betalen en dus geen enkele bijdrage leveren? Wat voor effect denkt u dat dat zal hebben op het vertrouwen in ons politici?

De Voorzitter
Ik weet niet of u wel verplicht bent deze vraag te beantwoorden, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, want het is eigenlijk een filosofische vraag. Maar als u zich op het gebied van de filosofie wilt begeven, gaat u dan gerust uw gang.

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, ik ben niet geneigd een filosofische discussie te beginnen. Deze fundamentele kwesties houden verband met de essentie van het statuut van parlementsleden en hun rol in de politieke samenleving. Ik wil geen soortgelijke discussies voeren omdat wij mijns inziens dan afbreuk zouden kunnen doen - préjuger heet dat in het Frans - aan het standpunt dat het Portugees voorzitterschap in het kader van de onderhandelingen over het statuut van de parlementsleden, waar het bij betrokken is, zal innemen. Ik hoop dan ook dat u het mij niet kwalijk neemt dat ik hier niets over zeg.

De Voorzitter
Aangezien de tijd voor het vragenuur voor vragen aan de Raad is verstreken, zullen de vragen 11 tot en met 35 schriftelijk worden beantwoord.
Het vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.05 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Toespraak van de heer Vaclav Havel, President van de Tsjechische Republiek
De Voorzitter
Mijnheer de president, geachte afgevaardigden, dames en heren, het doet mij bijzonder veel genoegen namens het Parlement de President van de Republiek Tsjechië, de heer Václav Havel, te kunnen verwelkomen.

Ik zou eveneens mevrouw Havel willen verwelkomen, die heeft plaatsgenomen op de officiële tribune. Hartelijk welkom, mevrouw Havel.
(Applaus)
Het is niet de eerste keer dat wij u mogen begroeten in ons Parlement, mijnheer de President. Zes jaar geleden heeft u reeds gesproken voor de plenaire vergadering in Straatsburg. Dat was in maart 1994, en bij velen van ons heeft deze toespraak een onuitwisbare herinnering achtergelaten, dat wil zeggen bij alle leden die toen reeds in het Parlement zaten.
Het Verdrag van Maastricht was pas in werking getreden, en u heeft toen gepleit voor een versterking van de Europese waarden, voor een Europa waarin de ethische dimensie een centrale rol speelt en voor de opening van de Unie naar de landen van Midden- en Oost-Europa. Het is dan ook niet te verwonderen dat u in de ogen van vele burgers, ook buiten uw eigen land, de belichaming bent van het Europa van de waarden, een ideaal waar ook wij voortdurend voor opkomen.
Na twee verkiezingen voor het Europees Parlement en een nieuwe belangrijke hervorming van de Verdragen van de Europese Unie, zijn de betrekkingen tussen de Unie en de Republiek Tsjechië in een stroomversnelling gekomen. De associatieovereenkomst is in werking getreden, er is een Gemengde Parlementaire Commissie EU-Republiek Tsjechië opgericht. In 1996 heeft uw land een officiële aanvraag ingediend om toe te treden tot de Unie. In 1998 tenslotte, werden de toetredingsonderhandelingen officieel geopend.
Het Europese integratieproces en de uitbreiding van de Unie zijn sinds de val van het IJzeren Gordijn in een stroomversnelling geraakt. Het einde van de kunstmatige scheiding van Europa heeft een nieuw tijdperk ingeluid. We staan voor een historische uitdaging en talloze perspectieven openen zich voor alle Europeanen.
U bent een markant symbool van deze ontwikkelingen, mijnheer de President. U bent oprichter en medeondertekenaar van Charta 77, een mensenrechtenbeweging die opkwam voor de fundamentele waarden in een donkere periode van de geschiedenis van uw land. Als pleitbezorger van de vrijheid en de menselijke waardigheid heeft het communistische regime u veroordeeld tot bijna vijf jaar gevangenis. Maar u heeft nooit de hoop opgegeven en de geschiedenis heeft u gelijk gegeven. Tien jaar geleden maakte de "fluwelen revolutie" een einde aan het communistische regime onder het motto "Havel na de dictatuur".
U bent nu al tien jaar president van een democratisch land, eerst Tsjecho-Slowakije en later de Republiek Tsjechië. De verzoening met uw buren is voor u altijd een essentieel doel geweest, en u blijft zich hier met hart en ziel voor inzetten. U bent een Europeaan van de eerste orde.
Thans bereidt Tsjechië zich voor om lid te worden van onze Unie. U zult het met mij eens zijn, mijnheer de President, en we weten dit ondertussen ook uit ervaring, dat het uitbreidingsproces van de Unie geen weg is zonder hindernissen, en dat geldt voor beide partners. Tsjechië heeft nog een lange weg te gaan voordat het voldoet aan alle toetredingsvoorwaarden.
Van haar kant moet de Europese Unie haar instellingen en haar beleid aanpassen met het oog op de uitbreiding. Ze heeft al een belangrijke stap gezet met Agenda 2000. De volgende stap is de institutionele hervorming. Daarmee zullen we dit jaar beginnen in het kader van de nieuwe intergouvernementele conferentie. Het Europees Parlement zal hier als volwaardige partner aan deelnemen.
Het is onze verantwoordelijkheid als afgevaardigden ervoor te zorgen dat het uitbreidingsproces gebeurt in alle openheid en transparantie, want alleen zo kunnen we ervoor zorgen dat de burgers van de Europese Unie en de burgers van de Republiek Tsjechië, bij monde van hun verkozen vertegenwoordigers, de toetreding van de Republiek Tsjechië tot de Europese Unie zullen goedkeuren.
Mijnheer de President, ik geef u met veel genoegen het woord.
(Applaus)

Václav Havel
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dames en heren, de vraag of Europeanen naast nationale gevoelens of een nationaal bewustzijn ook een Europese identiteit hebben, is vandaag de dag een veelbesproken thema. Met andere woorden, voelen Europeanen zich echt Europees, of gaat het veeleer om een abstract idee, een theoretische constructie die krampachtig probeert om een simpele geografische realiteit te voorzien van een geestelijke inhoud? Deze vraag doet zich onder andere voor bij het debat over welk deel van hun soevereiniteit nationale staten mogen en moeten overdragen aan de communautaire instellingen van de Europese Unie. Sommigen vrezen dat als diepgewortelde nationale gevoelens in te hoog tempo worden verdrongen door een zwak ontwikkeld, zelfs als denkbeeldig ervaren Europees identiteitsbesef, het integratieproces slecht zou kunnen aflopen.
We kunnen dan ook terecht de vraag stellen: hoe staat het met onze Europese gezindheid?
Als ik heel diep in mijn hart kijk en mij afvraag in welke mate ik mij Europeaan voel en wat mij precies met Europa verbindt, kom ik meteen voor een kleine verrassing te staan: ik had mezelf deze vraag nooit eerder gesteld. Nu pas, onder druk van de huidige politieke ontwikkelingen en mijn politieke verantwoordelijkheden, word ik gedwongen hierover na te denken. Waarom heb ik dat niet veel eerder gedaan, toen ik mijn eerste stappen zette in de wereld en over mijzelf en de wereld begon na te denken? Beschouwde ik mijn Europese identiteit als iets louter uitwendigs, dat weinig belang had en waar ik mij niet druk, laat staan zorgen over hoefde te maken? Of beschouwde ik het daarentegen als iets vanzelfsprekends, zo vanzelfsprekend dat ik er mij geen vragen bij hoefde te stellen, er niet verder over hoefde na te denken?
De tweede hypothese is waarschijnlijker: alles waarmee ik mij verbonden voelde was zo vanzelfsprekend Europees dat het nog nooit in me was opgekomen het als zodanig te erkennen. Ik vond het gewoon niet nodig om deze dingen als Europees te kwalificeren en, meer in het algemeen, om mijn ideeën te verbinden aan de naam van een of ander continent. Meer nog, ik denk dat ik me in mijn jeugd een beetje belachelijk zou hebben gevoeld door te verkondigen of te schrijven dat ik Europeaan ben, dat ik denk en voel als een Europeaan, of door mij op welke manier dan ook te beroepen op mijn Europese identiteit. Ik zou het ronduit pathetisch en aanmatigend hebben gevonden, een hoogmoedige versie van het nationale patriottisme, dat mij altijd een beetje gestoord heeft.
Met andere woorden: ik was Europeaan op zo'n vanzelfsprekende en natuurlijke manier dat ik er nooit over nadacht. Dit geldt ongetwijfeld voor de meeste Europeanen: ze zijn door en door Europeaan, maar ze beseffen het niet, ze zien zichzelf niet als Europeaan, en volgens de opiniepeilingen vinden ze het een beetje vreemd dat ze hun Europese gezindheid van de daken moeten schreeuwen.
Er bestaat in Europa geen grote denktraditie op het gebied van de Europese identiteit.
Ik betreur dit, en ik stel dan ook met tevredenheid vast dat onze Europese identiteit langzaam maar zeker opborrelt uit de zee van "vanzelfsprekende" concepten. Door onze Europese identiteit ter discussie te stellen, erover na te denken en het wezen ervan te omschrijven, dragen we op een belangrijke manier bij tot een beter begrip van onszelf. Dit is van kapitaal belang in onze multiculturele en multipolaire wereld, waar het vermogen om onze eigen identiteit te begrijpen de eerste voorwaarde is om goed te kunnen samenleven met andere culturen, andere identiteiten. Als Europa zich tot nu toe weinig heeft bekommerd om zijn eigen identiteit, komt dit natuurlijk vooral omdat het zichzelf ten onrechte aanzag voor de hele wereld of zich op zijn minst superieur waande aan de rest van de wereld. Het voelde niet de behoefte om zichzelf te definiëren in relatie tot anderen, met alle kwalijke gevolgen van dien voor onze houding in de praktijk.
Nadenken over onze Europese identiteit houdt in dat we ons afvragen voor welke waarden, idealen of principes ons continent staat. Met andere woorden, wat is eigen aan Europa? Meer nog, het betekent ook dat we deze waarden, idealen en principes grondig en kritisch onderzoeken. Dan zullen we snel begrijpen dat een heleboel Europese tradities, waarden en principes zich kenmerken door een grote ambiguïteit en dat ze voor het merendeel kunnen leiden naar de hel, als ze worden overdreven, uitgebuit of misbruikt.
Als Europa een nieuw tijdperk ingaat van zelfreflectie, betekent dit dat het zichzelf wil definiëren in relatie tot anderen, maar ook dat het in zichzelf zoekt naar wat goed is, wat zijn waarde heeft bewezen, wat perspectieven biedt voor de toekomst.
Toen ik zes jaar geleden de eer had om voor de eerste keer het woord te richten tot dit Parlement, heb ik gewezen op het belang van de geestelijke dimensie, het belang van de waarden van de Europese integratie. Ik heb toen mijn bezorgdheid uitgesproken over het feit dat de spirituele, historische, politieke en culturele aspecten van de Europese eenmaking dreigden te worden overschaduwd door technische, economische, financiële of bestuurlijke kwesties, wat de relatie met het publiek wel eens grondig zou kunnen verstoren. In die tijd klonk dit enigszins provocerend, en ik was ook een beetje bang dat het Europees Parlement mij zou uitfluiten. Dat was allerminst het geval, en vandaag constateer ik tot mijn genoegen dat deze woorden helemaal niet provocerend meer zijn.
Welnu, de dramatische evolutie die Europa in de voorbij tien jaar, sinds de val van het IJzeren Gordijn, heeft doorgemaakt, de steeds duidelijker wordende noodzaak om de Europese Unie uit te breiden, de steeds sneller verlopende economische integratie alsook de talloze nieuwe bedreigingen die deze periode met zich meebrengt, al deze elementen dwingen de Europese Unie tot een nieuw en diepgaander zelfonderzoek, een herdefiniëring van de waarden die haar verenigen en een zin geven aan haar bestaan.
Er wordt soms gezegd dat deze zelfreflectie te laat komt, dat de culturele en politieke integratie hadden moeten voorafgaan aan de economische integratie, dat men met andere woorden is begonnen bij het einde.
Ik geloof niet dat dit een billijk oordeel is. Na de Tweede Wereldoorlog werden de West-Europese democratieën geconfronteerd met de herinnering aan de verschrikkingen van de twee wereldoorlogen en de dreigende expansie van het totalitaire communisme. In die tijd was het bijna overbodig om te praten over de waarden die moesten worden verdedigd. Daar bestond toen geen twijfel over. Het kwam er vooral op aan Europa in technische zin - als ik het zo mag uitdrukken - te verenigen, en wel zo snel mogelijk, om de opkomst, ja zelfs de snelle uitbreiding van een nieuwe dictatuur tegen te gaan, maar ook om te vermijden dat oude nationale conflicten opnieuw de kop op zouden steken.
Hetzelfde geldt ongetwijfeld voor mijn Europese gezindheid: omdat deze jarenlang - zelfs decennialang - zo vanzelfsprekend was voor mij, voelde ik niet de behoefte er mij expliciet op te beroepen. Voor West-Europa lag het voor de hand welke waarden het moest verdedigen, zodat het niet de dringende behoefte voelde ze te definiëren, te analyseren, te verdiepen en te vertalen naar diverse politieke en institutionele realiteiten. En dus, zoals ik er zelf nu pas toe kom om mij af te vragen of ik mij Europeaan voel en wat dat precies inhoudt, zo wordt het democratische Europa, dat nog in volle ontwikkeling is, door de historische gebeurtenissen van het voorbije decennium gedwongen zich grondig te bezinnen over de diepere zin van de Europese eenmaking en over de doelstellingen ervan.
De fundamentele Europese waarden, zoals deze zich hebben ontwikkeld tijdens de veelbewogen politieke en spirituele geschiedenis van Europa en die andere delen van de wereld, voor een deel althans, hebben overgenomen, zijn denk ik gemakkelijk op te noemen: de erkenning van de unieke individualiteit van de mens, van zijn vrijheden, zijn rechten en zijn waardigheid, het principe van de solidariteit, de gelijkheid tegenover de wet en de rechtsstaat, de bescherming van alle etnische minderheden, de democratische instellingen, de scheiding van de wettelijke, uitvoerende en rechterlijke macht, het politiek pluralisme, de bescherming van privé-eigendom en vrije handel, de markteconomie en de ontwikkeling van de burgermaatschappij. In hun huidige vorm zijn deze waarden natuurlijk ook de afspiegeling van talloze ervaringen van het moderne Europa, zoals het feit dat ons continent zich momenteel ontwikkelt tot een belangrijk multicultureel kruispunt.
Ik zou even willen stilstaan - ik zal zo dadelijk uitleggen waarom - bij een van deze fundamentele waarden. Het gaat om de burgermaatschappij.
In de huidige westerse, dit wil zeggen Europees-Amerikaanse, wereld vormt een rijkelijk gestructureerde, open en gedecentraliseerde burgermaatschappij, gebaseerd op het vertrouwen en de onaantastbare soevereiniteit van de burgers en van hun talrijke organisaties, de basis van de democratie en de garantie voor politieke stabiliteit.
Als de Europese Unie binnen niet al te lange tijd haar deuren opent voor de nieuwe democratieën, wat volgens mij van vitaal belang is voor de Unie, is het heel belangrijk, misschien zelfs doorslaggevend, dat zij helpt bij de wederopbouw en de ontwikkeling van de burgermaatschappij in deze landen. Het is geen toeval dat communistische dictaturen, zodra ze de macht hadden veroverd, alles in het werk stelden om het fijne weefsel van de burgermaatschappij met geweld te verscheuren en uiteindelijk volledig te vernietigen. Ze wisten heel goed dat ze de bevolking nooit echt onder controle zouden krijgen zolang de verschillende structuren van de burgermaatschappij, die zich vormen aan de basis, bleven functioneren. De enige restanten van een waarachtige burgermaatschappij zijn levendig gehouden en tot ontplooiing gekomen in het actieve of passieve verzet. De Europese waarden zijn dus voort blijven leven in dit milieu, niet dankzij, maar ondanks het politieke systeem.
Het spreekt voor zich dat de zelforganisatie van een maatschappij niet van bovenaf kan worden opgelegd. Men kan echter wel de juiste omstandigheden creëren, een klimaat scheppen waarbinnen de burgermaatschappij kan gedijen.
De hulp aan de nieuwe democratieën moet dus in een ruimer kader worden opgevat: de verdieping en duurzame ontwikkeling van de burgermaatschappij op pan-Europese schaal.
Hoe meer diversiteit, gevarieerdheid en onderlinge verwevenheid er bestaat tussen de verschillende Europese civiele structuren, des te vlugger zullen de nieuwe democratieën bereid zijn de burgermaatschappij te ondersteunen, hun burgers te vertrouwen en het beginsel van de subsidiariteit toe te passen, wetende dat dit hun stabiliteit zal vergroten. Meer nog: ook de fundamenten van de Europese Unie als supranationale gemeenschap zullen des te steviger zijn.
Concreet betekent dit vooral, dat bepaalde taken op het gebied van maatschappelijke solidariteit moeten worden overgedragen aan lokale overheden en aan non-profitorganisaties of publiekrechtelijke instanties. Hoe lager het niveau waarop de herverdeling van middelen wordt uitgevoerd, des te transparanter en economischer het herverdelingssysteem zal zijn en des te beter het kan voorzien in de meest uiteenlopende behoeften van de maatschappij, die moeilijk kunnen worden geïdentificeerd vanuit het centrum. De maatschappelijke solidariteit zal ook veel authentieker zijn, wanneer zij duidelijker verbonden is aan bepaalde personen of organisaties. Deze authentieke solidariteit van de burgers, van maatschappelijke groeperingen, van gemeenten en regio's, vormt dus de beste voedingsbodem van de solidariteit, die onmogelijk kan worden verdeeld door slechts één enkele entiteit, te weten de staat. En in een zo grote supranationale entiteit als de Europese Unie, die moet fungeren als een solidariteitsinstrument, is het noodzakelijk dat de burgerlijke fundamenten nog steviger, nog rijker zijn. De levensvatbaarheid van de Europese Unie hangt dus onder andere en misschien wel vooral af van de mate waarin haar burgers zich verbonden voelen met het Europese burgerschap.
Een toenemende gevoeligheid voor alle symptomen of uitingen van nationaal egoïsme, vreemdelingenhaat of racisme is ongetwijfeld een essentieel bestanddeel van dit nieuwe gevoel van Europese verbondenheid. De toegeeflijke politiek die destijds, in München, uitmondde in een capitulatie voor het kwaad, is een van de donkerste bladzijden uit de moderne Europese geschiedenis. Deze ervaring roept op tot waakzaamheid. Men moet het kwaad in de kiem bestrijden, en het volstaat niet dat regeringen dit doen. De houding van regeringen moet voortvloeien uit de houding van de burgers.

Een ander aspect van maatschappelijke solidariteit is de veiligheid. Dit is een taak van de nationale staten of van supranationale organisaties. De Europese Unie is volop bezig een nieuwe inhoud te geven aan haar veiligheidsbeleid. Dit nieuwe beleid zou zich moeten kenmerken door de capaciteit om snel beslissingen te nemen en deze beslissingen ook snel om te zetten in daden. Dat lijkt me buitengewoon belangrijk. Het is trouwens de hoogste tijd. De recente gebeurtenissen in Joegoslavië spreken wat dat betreft voor zich.
Naar mijn mening heeft de interventie van de NAVO een aantal dingen min of meer duidelijk gemaakt. Ten eerste, met het oog op de bescherming van het leven en de menselijke waardigheid alsook in het belang van de Europese veiligheid zijn interventies buiten de grenzen van de Europese Unie in bepaalde gevallen noodzakelijk. Het is duidelijk dat hoe sterker het mandaat voor dergelijke interventies is, hoe beter. Maar men kan zich jammer genoeg ook situaties indenken waarbij de VN geen mandaat voor een internationale interventie wil geven, niettegenstaande de belangen van vele potentiële slachtoffers, Europa en de menselijke beschaving als geheel. Ik weet niet zeker of Europa bij de recente crisis in staat zou zijn geweest om in dat geval voet bij stuk te houden. Het is nu ongetwijfeld veel vastberadener geworden, alleszins op psychologisch vlak. Ik denk dat Europa van het huidige klimaat moet profiteren om zo snel mogelijk zijn slagvaardigheid te vergroten, ook op materieel en technisch gebied.
Ten tweede moeten er veel meer inspanningen worden geleverd op het gebied van conflictpreventie. In Kosovo en Servië, alsook in Bosnië-Herzegovina en andere delen van ex-Joegoslavië, hadden duizenden mensenlevens en talloze bezittingen gespaard kunnen worden als de internationale gemeenschap in staat was geweest om adequater en vroeger te reageren, dit wil zeggen helemaal in het begin van het conflict.
(Applaus)
Ondanks alle oproepen en waarschuwingen over de potentiële gevaren en naderende verschrikkingen, werd er niets gedaan. Ik noem enkele mogelijke oorzaken: de bezorgdheid over allerlei particuliere en materiële belangen en het onvermogen van regeringen om risico's te nemen voor een goed doel of voor het algemeen belang.
Ten derde hebben de Verenigde Staten in deze kwestie een doorslaggevende rol gespeeld en zonder hun inzet zat de internationale gemeenschap heel waarschijnlijk nog steeds machteloos toe te kijken bij de verschrikkingen die hebben geleid tot de interventie in Kosovo. Maar Europa kan niet eeuwig blijven rekenen op de Verenigde Staten, vooral niet wanneer het gaat om een Europees probleem. Het moet in staat zijn zelf een antwoord te vinden en probleemsituaties op eigen kracht op te lossen. In de wereld van vandaag, waar kleine entiteiten zich op goede gronden verenigen in internationale of supranationale gemeenschappen, is het ondenkbaar dat de Europese Unie zich lange tijd op het wereldtoneel zou kunnen handhaven als een respectabele mogendheid, als zij niet in staat is overeenstemming te bereiken over een middel om de mensenrechten te beschermen. Niet alleen op haar eigen grondgebied, maar ook binnen haar actieterrein, dit wil zeggen binnen de ruimte die haar in de toekomst zou kunnen toebehoren.
Zoals ik daarnet al zei, is de uitbreiding volgens mij van vitaal belang voor de Unie. Daarom zou ik dit nogmaals willen onderstrepen.
Misschien hecht ik zoveel belang aan de uitbreiding omdat ik veertig jaar communistische onderdrukking heb meegemaakt, voorafgegaan door de nazi-dictatuur, of omdat ik mij baseer op de specifieke ervaring van iemand die afkomstig is uit een land dat gelegen is in het hart van Europa en in de loop der eeuwen is uitgegroeid tot een kruispunt van verschillende Europese denktradities en geopolitieke belangen, en waar meer dan één Europees conflict is begonnen. Hierdoor ben ik tot de rotsvaste overtuiging gekomen dat Europa de enige politieke entiteit is waarvan de veiligheid ondeelbaar is. De idee van twee Europa's die naast elkaar leven, één Europa dat democratisch, stabiel, welvarend is en bezig is zich te integreren, en een ander, minder democratisch, minder stabiel en minder welvarend Europa, is in mijn ogen een absolute illusie. Men zou dit kunnen vergelijken met een kamer, waarvan de ene helft onder water staat en de andere droog is. Daarin kan men onmogelijk lange tijd samenleven. Hoe innerlijk verscheiden het ook is, Europa is ondeelbaar, en alles wat er in Europa aan ergs gebeurt, zal altijd gevolgen en repercussies hebben voor de rest van Europa.
Als politieke eenheid heeft Europa voor het eerst in zijn bewogen geschiedenis de unieke kans om zich op een werkelijk rechtvaardige en vreedzame manier te organiseren, volgens het principe van gelijkheid en samenwerking van allen. Gedaan met de gewelddaden van de machtigen tegen de minder machtigen. Algemene overeenstemming, algemene consensus: dat zou het basisprincipe moeten zijn van de politieke ordening van Europa en van zijn stabiliteit in het nieuwe millennium, hoe lastig het ook is en hoe lang het ook duurt om deze algemene consensus te bereiken. Met Europa bedoel ik hier het continent in zijn geheel.
We begrijpen allemaal dat het uitbreidingsproces van de Unie gepaard moet gaan met een even ingrijpende en continue hervorming van de instellingen. Ik ben ervan overtuigd dat de intergouvernementele conferentie met realistische voorstellen zal komen, die de Europese Unie op het goede spoor zullen zetten. Ik geloof echter niet dat het bij deze institutionele veranderingen binnen de Unie mag blijven. Integendeel, volgens mij is dit pas het begin van een heel lang proces, dat misschien tientallen jaren in beslag zal nemen. Dit hervormingsproces moet berusten op het continue streven om de besluitvorming binnen de Europese Unie sneller, eenvoudiger en transparanter te maken.
Ik zou graag twee concrete punten willen aankaarten die ik al meermaals aan de orde heb gesteld, en die volgens mij op termijn kunnen bijdragen tot de verwezenlijking van deze doelstellingen.
Ten eerste ben ik van mening dat de Europese Unie vroeg of laat een eigen grondwet moet opstellen, die beknopt, duidelijk en voor iedereen begrijpelijk is ...
(Applaus)
een grondwet die alle kinderen van Europa zonder al te veel problemen kunnen leren op school. Deze grondwet zou, zoals gebruikelijk, uit twee delen bestaan. Het eerste deel zou een beschrijving geven van de fundamentele rechten en plichten van de Europese burgers en staten, de fundamentele waarden waarop de Europese Unie berust, de zin en het hogere doel van de Europese eenmaking. In het tweede deel zou een beschrijving staan van de belangrijkste instellingen van de Europese Unie, hun essentiële bevoegdheden en hun onderlinge betrekkingen. De invoering van een dergelijke grondwet zou niet automatisch een radicale hervorming met zich meebrengen van de Unie van de staten, zoals we die nu kennen, naar de federale superstaat waar eurosceptici zo bang voor zijn. Het zou enkel de burgers van het Europa in wording in staat stellen zich een duidelijker beeld te vormen van de Europese Unie, zodat ze beter begrijpen wat de Unie inhoudt en er zich beter mee kunnen identificeren.
(Applaus)
Een belangrijke kwestie die vaak en terecht aan de orde wordt gesteld in verband met de institutionele hervormingen van de Unie, is het gewicht van kleine landen in het besluitvormingsproces. Met andere woorden, hoe kan men kleine landen de garantie geven dat ze niet in een minderheidspositie worden gedrukt door de grote landen en tezelfdertijd de grootte van de verschillende lidstaten op passende wijze laten doorwegen in de besluitvorming? Een mogelijke oplossing zou volgens mij kunnen bestaan in de oprichting van een tweede kamer van het Europees Parlement. De leden van deze kamer zouden uiteraard niet rechtstreeks worden verkozen, maar worden afgevaardigd door de verschillende parlementen, bijvoorbeeld drie per lidstaat. Terwijl de eerste kamer, dit wil zeggen het huidige Parlement, de grootte van de verschillende lidstaten zou weerspiegelen, zou de tweede kamer juist hun gelijkheid bevestigen: alle lidstaten zouden er een gelijk aantal zetels hebben. Men zou dan bijvoorbeeld bij de samenstelling van de Commissie geen rekening meer hoeven te houden met de nationaliteit van commissarissen en de nationale parlementen zouden op een veel directere en efficiëntere manier worden betrokken bij het besluitvormingsproces.
Hoe de institutionele hervorming of de door mij gesuggereerde hervorming ook mogen evolueren of aflopen, één ding lijkt me duidelijk: als er geen akkoord of consensus wordt bereikt over de institutionele hervormingen, mag dit de uitbreiding van de Europese Unie in geen geval afremmen. Want een al te grote vertraging van de uitbreiding zou oneindig veel gevaarlijkere gevolgen hebben dan een onvoltooide institutionele hervorming.
Dames en heren, de technologische beschaving die zich thans uitstrekt over de hele planeet is ontstaan op Europese bodem en heeft haar ontwikkeling in grote mate te danken aan de Europees-Amerikaanse beschaving.
Europa draagt dus een enorme verantwoordelijkheid voor de toestand van deze beschaving. Deze verantwoordelijkheid mag echter nooit de vorm aannemen van een agressieve verspreiding van zijn eigen waarden, ideeën of producten over de rest van de wereld. Integendeel, Europa zou eindelijk eens kunnen beginnen met zijn eigen huis op orde te stellen en als voorbeeld kunnen dienen voor anderen, zonder dat deze verplicht zijn dit voorbeeld te volgen.
De hele moderne levensopvatting, waarin groei en onophoudelijke materiële vooruitgang centraal staan en de mens zich zelfverzekerd opwerpt als de meester van het universum, is de spijtige keerzijde van de Europese denktraditie. Deze levensopvatting is ook de diepere oorzaak van het onheilspellende karakter van onze hedendaagse beschaving. Welk ander werelddeel dan Europa, dat deze grote historische beweging in gang heeft gezet, die heeft geleid tot de huidige problemen en zelfs tot de vrije val van onze beschaving, zou zich krachtig moeten verzetten tegen deze bedreigingen?
Op dit belangrijke keerpunt in de geschiedenis moet Europa volgens mij de moed hebben om zich te bezinnen over zijn ambivalente bijdrage aan de wereldbeschaving. Het moet begrijpen dat het de wereld niet alleen de mensenrechten heeft gegeven, maar ook de holocaust, dat het niet alleen de geestelijke vader is van de industriële revolutie en het informatietijdperk, maar ook van de verminking van de natuur, de plundering van natuurlijke hulpbronnen en de vervuiling van de atmosfeer, allemaal in naam van de onbeperkte uitbreiding van materiële rijkdommen. We moeten begrijpen dat we weliswaar de weg hebben bereid voor een gigantische ontwikkeling van wetenschap en technologie, maar dat we hier ook een bijzonder hoge tol voor moeten betalen: het teloorgaan van een hele reeks belangrijke en complexe menselijke ervaringen die zich in de loop van verscheidene millennia hebben ontwikkeld.
Europa moet beginnen met zichzelf. Het kan zuiniger leven, zich een aantal dingen ontzeggen, respect hebben - volgens zijn beste geestelijke tradities - voor de hogere kosmische orde als iets dat ons overstijgt, en ook de morele orde eerbiedigen als een uitvloeisel van deze universele orde. Bescheidenheid, vriendelijkheid, welwillendheid, respect voor hetgeen we niet begrijpen, een diep gevoel van solidariteit met de anderen, respect voor elk anderszijn, de bereidheid om offers te brengen of goede daden te stellen die alleen de eeuwigheid kan belonen, die ons zwijgend gadeslaat door het oog van ons geweten: dit zijn allemaal waarden die de grondslag zouden kunnen en moeten vormen van de Europese eenmaking.
Europa heeft, gedeeltelijk of volledig, de verschrikkelijkste gebeurtenissen van de 20ste eeuw op zijn geweten: de twee wereldoorlogen, het fascisme en het totalitaire communisme.
Maar tijdens de vorige eeuw zijn er in Europa ook drie positieve ontwikkelingen geweest, ook al zijn ze niet alleen door toedoen van Europa totstandgekomen: het einde van de koloniale heerschappij over de wereld, de val van het IJzeren Gordijn en het begin van de Europese eenmaking.
Volgens mij staat Europa nu voor een vierde grote opdracht: door zijn eigen verwezenlijking laten zien dat het mogelijk is de gevaren te trotseren die zijn van tegenstrijdigheden vervulde beschaving over de wereld heeft afgeroepen.
Ik zou heel gelukkig zijn als het land waar ik vandaan kom hier als volwaardige partner aan zou kunnen deelnemen.
(De leden verheffen zich van hun zetel en geven de spreker een warm en langdurig applaus)

De Voorzitter
Mijnheer de President, namens het Europees Parlement zou ik u heel hartelijk willen bedanken voor de krachtige boodschap die u hier heeft laten horen, en het applaus van mijn collega's laat ook duidelijk zien dat deze boodschap is aangeslagen. Ik zou u willen bedanken: u heeft er terecht op gewezen dat de Europese identiteit volkomen verenigbaar is met een nationaal identiteitsbesef. En, uitgaande van uw persoonlijke ervaring, heeft u laten zien dat men een Europees identiteitsbesef niet kan opleggen van bovenaf, maar dat het zich op spontane, natuurlijke wijze ontwikkelt. Ik heb aandachtig geluisterd naar uw woorden, en wij voelen er ons allemaal erg door aangesproken.
We hebben kunnen constateren dat u trouw bent gebleven aan uw principes, die u altijd consequent heeft toegepast en die berusten op uw geloof in de fundamentele waarden. U heeft uw toespraak van 1994 in herinnering gebracht en deze zelfs omschreven als enigszins provocerend, maar soms kunnen utopieën vruchtbaar zijn en we hebben samen kunnen vaststellen welke weg we hebben afgelegd. Ik zou hier nog aan toe willen voegen dat u terecht de nadruk heeft gelegd op de rol van de burgermaatschappij, niet alleen in de kandidaat-landen, maar ook in elk land van de Europese Unie. U heeft er terecht op gewezen dat de versterking van de burgermaatschappij noodzakelijk is om het vertrouwen van de burgers te herstellen en ze opnieuw te laten geloven in de maatschappelijke solidariteit, die onze samenleving hard nodig heeft. Maar wat mij misschien wel het meeste zal bijblijven van uw uiteenzettingen, is dat u ons eraan heeft herinnerd dat de Europese eenmaking, naast alle economische aspecten, vooral een werk is van de geest. Vanzelfsprekend zouden we dit werk heel graag samen met u voortzetten. Dank u, mijnheer de President.
(De plechtige vergadering wordt om 12.40 uur gesloten)

Paritaire Vergadering ACS-EU
De Voorzitter
Aan de orde is het jaarverslag (A5-0032/2000) van de heer Corrie, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over de resultaten van de werkzaamheden van de Paritaire Vergadering ACS-EU in 1999.

Corrie
Mijnheer de Voorzitter, ik had de inleiding van dit verslag graag om 9 uur 's morgens in plaats van om 9 uur 's avonds gehouden. Hopelijk is het aantal aanwezige leden in deze vergaderzaal niet een indicatie van de belangstelling die er voor het ontwikkelingswerk in de overzeese landen en gebiedsdelen bestaat. Desalniettemin is het een vaste gewoonte het verslag van de werkzaamheden van de Paritaire Vergadering ACS-EU aan de leden van dit Parlement voor te leggen en ik heb het genoegen dat vanavond te mogen doen.
Daarbij kan ik u wederom verslag doen van twee zeer succesvol verlopen bijeenkomsten van de Paritaire Vergadering, respectievelijk in Straatsburg en in Nassau. Zij vormden in veel opzichten de afsluiting van een tijdperk en het begin van een nieuwe periode. De Paritaire Vergadering ACS-EU is een unieke organisatie in de mondiale politiek. Waar anders zie je 86 landen gezamenlijk vergaderen over kwesties van wederzijds belang? De bijeenkomst in Straatsburg was de laatste onder voorzitterschap van Lord Plumb. Uit respect voor al het werk dat hij onder moeilijke omstandigheden heeft verricht, heeft het bureau van de Paritaire Vergadering besloten om hem in Nassau tot erevoorzitter te benoemen. Wij wensen hem ook na zijn pensionering alle goeds toe.
De twee bijeenkomsten van de Paritaire Vergadering stonden in het teken van de onderhandelingen over de vernieuwing van de Overeenkomst van Lomé. Ik zie uit naar de ondertekening van een nieuwe overeenkomst en ik hoop dat deze snel door alle betrokken landen zal worden geratificeerd. Ik weet nog dat de toenmalige commissaris Marin bij de vorige tussentijdse herziening, waarvoor ik rapporteur was, zei dat dat wel de laatste herziening zou zijn. Welnu, hij had het mis en ik wil Philip Lowe en zijn team lof toezwaaien voor het feit dat zij achter de schermen zo voortvarend hebben gewerkt aan een nieuwe overeenkomst, ook al waren de omstandigheden verre van gemakkelijk.
Ik was daarnaast zeer opgetogen over de verklaring vanmorgen van commissaris Nielson. Hij heeft er alles aan gedaan om de onderhandelingen tot een goed einde te brengen en daarvoor wil ik hem in het bijzonder hulde brengen. Ik wil ook mijn lof uitspreken voor mevrouw Kinnock die met haar werkgroep zo hard aan de toekomst van Lomé heeft gewerkt. Haar verslag en ook het verslag over de regionale samenwerking en integratie zijn naar mijn vaste overtuiging van grote invloed geweest op de uitkomst van deze onderhandelingen. Ik wil tevens de werkgroep "kleine eilandstaten/klimaatverandering" en de follow-up groep visserij bedanken voor hun voortreffelijke verslagen. Verder wil ik nog de Raad, de Commissie en de ACS-Raad danken voor de belangstelling die zij voor ons werk hebben getoond tijdens het vragenuur dat wij met elk van deze instellingen hebben gehad.
Bestrijding van de armoede was de rode draad van onze debatten op beide bijeenkomsten. In de aangenomen resolutie hebben wij armoede zelfs als een schending van de mensenrechten aangemerkt. Wij hebben daarin ook gepleit voor meer gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Als ik door Afrika reis en zie wat vrouwen allemaal doen, kan ik alleen maar hopen dat er meer vrouwelijke ministers en staatshoofden zullen komen. Misschien zou dat helpen een einde te maken aan de fraude, de corruptie en het wanbeheer die in sommige landen aan de orde van de dag zijn en waaraan een halt moet worden toegeroepen.
Wij hebben, zoals altijd, weer veel gediscussieerd over landen waar een oorlogssituatie heerst. Ik ben naar Ethiopië en Eritrea afgereisd om uit de eerste hand te vernemen hoe de situatie ter plekke is. De Organisatie voor Afrikaanse Eenheid werkt hard aan een vredesregeling, maar Ethiopië eist eerst duidelijkheid in een aantal kwesties, hoe zorgelijk de humanitaire situatie in beide landen ook is.
In Nassau hoorden wij tot onze grote vreugde dat er na vier jaar onderhandelen een handelsovereenkomst met Zuid-Afrika was bereikt. Het probleem hierbij was vooral het gebrek aan cohesie tussen de EU en de ontwikkelingslanden, dat tijdens de WTO-onderhandelingen in Seattle een dieptepunt bereikte. Er moet nog veel werk worden verzet om de ontwikkelingslanden te overtuigen van de voordelen die mondialisering en liberalisering van de wereldhandel kunnen hebben.
Wij hebben in Nassau twee interessante discussies gevoerd over Oost-Timor en Cuba. Cuba heeft de status van waarnemer, maar heeft nu - naar ik begrepen heb - te kennen gegeven tot de ACS-landen te willen toetreden. Alle landen binnen het ACS-gebied die de democratische uitgangspunten, de mensenrechten, de beginselen van een goed bestuur en een onafhankelijke rechtspraak in acht nemen, zijn zonder enige twijfel welkom. Ik wacht de ontwikkelingen in Cuba met belangstelling af. De Cubaanse onderminister van Buitenlandse Zaken Dalmau was, toen hij de Vergadering toesprak, heel duidelijk over zijn intenties op dit punt.
Ook aanwezig was de heer Da Costa van de Timorese Nationale Verzetsraad, die een ontroerend pleidooi hield voor de toetreding van zijn land tot de ACS-landen, zodra Oost-Timor een zelfstandige staat wordt met een eigen regering. Wij moeten Oost-Timor ten volle steunen in dit streven. De kwestie van de mensenrechten is binnen de Paritaire Vergadering ACS-EU zo'n belangrijk thema dat is besloten om een aantal ondervoorzitters te benoemen die specifiek moeten toezien op de naleving van de mensenrechten en hierover aan de Vergadering verslag moeten uitbrengen. In de discussies is speciale aandacht besteed aan onder meer de kwestie van de kindsoldaten in Soedan, die in veel gevallen in de buurlanden zijn ontvoerd en naar Soedan gebracht.
Mij viel de eer te beurt om aan het begin van deze vijfde zittingsperiode tot Europees covoorzitter te worden gekozen en de heer Clair uit Mauritius is de nieuwe covoorzitter voor de ACS-landen. Ik zou graag een aantal veranderingen in onze organisatie doorgevoerd zien, met name na de ondertekening van de nieuwe overeenkomst in mei. Er moet meer gelijkheid komen tussen onze ACS-partners en de EU-leden en ik wil af van het "zij versus wij"syndroom.
Daarnaast streef ik naar een Paritaire Vergadering van gekozen ACS-afgevaardigden in plaats van de ambassadeurs of ministers die daarin nu als gedelegeerden optreden. Dit ligt naar mijn mening in de lijn van de nieuwe overeenkomst. Voorts voorziet de nieuwe overeenkomst in de mogelijkheid van regionale bijeenkomsten van de Paritaire Vergadering in de zes regio's, waardoor wij veel gerichter kunnen werken. Van deze bijeenkomsten wordt verslag uitgebracht aan de Paritaire Vergadering. In Nassau (Caribisch gebied) hebben wij een regionale vergadering georganiseerd die uitermate productief was. Er staat nog een vergadering op het programma in het West-Afrikaanse Abuja. De Vergadering moet het in mijn ogen niet alleen bij woorden laten, maar ook tot daden komen waar alle mensen in de ontwikkelingslanden beter van worden. Ik wil de stem van de burgermaatschappij luider laten doorklinken. Dan moeten er echter wel meteen stappen worden ondernomen om de corruptie te bestrijden. Landen die de beginselen van een goed bestuur in acht proberen te nemen, moeten wij belonen. Evenzo moeten landen waar de corruptie welig tiert of waar de grondwet niet het door ons gewenste pluralistische staatsbestel toelaat, stevig worden aangepakt. Ik ben heel blij met de uitslag in Zimbabwe.
De Europese belastingbetaler pikt het niet langer dat er met zijn belastinggeld wordt gefraudeerd. Er moet een nieuwe wind van verandering door Afrika gaan, er moeten nieuwe criteria worden vastgesteld en nageleefd. De Paritaire Vergadering zou een vooraanstaande rol moeten spelen bij het toezicht op de naleving van de beginselen van een goed bestuur, de mensenrechten en de democratische uitgangspunten. Daarbij zou zij met de Commissie moeten samenwerken. Mijn mening is dat de gekozen EU- en ACS-afgevaardigden als gelijkwaardige partners deze taak wel degelijk aankunnen. Ik verzoek u met klem uw goedkeuring aan dit verslag te hechten.

Zimmerling
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik collega Corrie feliciteren met zijn uitstekende en uitgebreide verslag. Ontwikkelingssamenwerking moet steeds gebaseerd zijn op de eerbiediging van de mensenrechten en op armoedebestrijding. Het feit dat de Europese Unie en veel lidstaten de middelen voor ontwikkelingshulp terugbrengen, staat daarmee in schril contrast. Met het oog op de toekomst moet de Paritaire Vergadering juist extra financiële middelen krijgen, die bijvoorbeeld kunnen worden gebruikt om waarnemers naar verkiezingen te sturen als de ACS-landen daarom vragen. In de toekomst moet de EU zich bij de coördinatie van ontwikkelingsprojecten enerzijds breder oriënteren, en anderzijds betere afspraken maken met afzonderlijke landen om efficiënter te kunnen werken en de middelen doelmatiger te gebruiken.
Een voorbeeld daarvan is het onderwijs: het is niet alleen zeer de moeite waard, maar ook noodzakelijk om dat in de toekomst in de ACS-landen te stimuleren. Als we denken aan de razendsnelle ontwikkeling van de mogelijkheden om onderwijs en technologie via het Internet aan te bieden, is duidelijk dat daarmee nieuwe hulpmiddelen ter beschikking komen om ontwikkelingslanden, die momenteel nog maar over beperkte middelen beschikken, bij de wereld te betrekken in plaats van ze door de globalisering te laten overrompelen. Ik denk dat er op dat punt een taak voor de EU is weggelegd. De Unie kan op deze manier namelijk bijdragen aan de vorming van een middenklasse die mensen kan leren zichzelf te helpen. Een voorbeeld van deze problematiek is Nigeria, dat vanuit de hele wereld industriële eindproducten importeert, maar het onderhoud daarvan tegen aanzienlijke kosten aan buitenlandse vakmensen moet overlaten.
Passende scholing van de Nigeriaanse bevolking zou de aanzet kunnen geven tot de vorming van een middenklasse. In het verslag wordt duidelijk ingegaan op de voor de toekomst dringend noodzakelijke optimalisering van de werkmethoden. Met name de voorgestelde regionale conferenties zouden het mogelijk moeten maken beter in te gaan op de specifieke problemen van de ontwikkelingslanden. De hulpverlening van de EU zou daardoor doelgerichter kunnen worden voorbereid en uitgevoerd.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Zimmerling: als ik goed ben geïnformeerd dan is het de eerste maal dat u dit Huis toespreekt. Het is uw maidenspeech en daar wil ik u graag bij gelukwensen. Dat is prima verlopen.

Junker
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het kan niet vaak genoeg gezegd worden dat de Overeenkomst van Lomé sinds 1975 een van de hoekstenen van de Europese ontwikkelingssamenwerking is, en in veel opzichten een gidsfunctie vervult. De Overeenkomst gaat uit van partnerschap en gelijkwaardigheid, en voorziet in parlementaire begeleiding door de Paritaire Vergadering. Daarmee is de overeenkomst een model dat wereldwijd kan worden toegepast. Dit jaar vieren we het 25-jarige bestaan van de samenwerking in het kader van Lomé, en het is passend dat we in dit jubileumjaar op het punt staan een nieuwe en verder ontwikkelde partnerschapsovereenkomst te sluiten, waardoor ook de Paritaire Vergadering aan beide kanten tot een echt parlement wordt opgewaardeerd.
Ik wil daarom niet alleen op 1999 terugkijken; dat heeft de rapporteur, de heer Corrie, al voortreffelijk gedaan. Veel van wat ons vandaag bezighoudt, is het gevolg van fundamentele veranderingsprocessen die sinds het einde van de tachtiger jaren overal ter wereld plaatsvinden. Dat heeft ook in de ontwikkelingslanden grote schokken veroorzaakt, en de naschokken daarvan zijn nog niet voorbij. De samenwerking met de ACS is een dynamisch proces. Tussen Lomé I en Lomé VI is de inhoud van de overeenkomsten voortdurend verbeterd. Tezelfdertijd is het aantal partnerlanden aanzienlijk toegenomen, tot het huidige aantal van 71. Vooral de toetreding van Namibië en Zuid-Afrika was voor iedereen die daarbij betrokken was een ingrijpende gebeurtenis.
Zojuist heeft Cuba aan de deur geklopt. Als Cuba in de ACS/EU-gemeenschap wordt opgenomen, is dat een stap met grote gevolgen, die ook in Cuba tot veranderingen zal leiden. De samenwerking met de ACS blijft dus erg spannend, en niet alleen vanwege de nieuwe accenten in de nieuwe overeenkomst. Armoedebestrijding en de bevordering van duurzame economische, culturele en sociale ontwikkeling zijn belangrijke doelstellingen bij het streven een democratische, op eerbied voor de mensenrechten gebaseerde maatschappij op te bouwen in de ACS-landen. De versterking van democratische instellingen hoort daarbij.
De geschiedenis laat zien dat de Paritaire Vergadering wat dat betreft een indrukwekkend positieve ontwikkeling heeft doorgemaakt. Vroeger zaten er namens de ACS-landen vooral regeringsvertegenwoordigers of ambassadeurs aan tafel, maar tegenwoordig zijn tenminste 75% van onze gesprekspartners gekozen volksvertegenwoordigers. Wij zouden een groot feest moeten houden wanneer dat binnenkort 100% wordt, zoals in de nieuwe overeenkomst wordt voorzien.
De voortschrijdende democratisering, die in tegenstelling tot de diverse crisissituaties haast onopgemerkt plaatsvindt, krijgt helaas veel te weinig aandacht. De regionale samenwerking, dan wel integratie, is een sterk punt van de multilaterale samenwerking binnen de ACS.
Eén van de wensen die op de lange verlanglijst van het Europees Parlement staan, gaat in vervulling: de Paritaire Vergadering zal binnenkort ook regionale conferenties kunnen houden, zoals we al hebben gehoord. Een versterking van de regionale samenwerking kan het uitbreken van etnische, economische, sociale of religieuze conflicten helpen voorkomen, dus een preventieve werking hebben. Om diezelfde reden pleit het Europees Parlement sinds jaar en dag voor deelname van de burgermaatschappij aan besluitvormingsprocessen en aan het beheer van ontwikkelingsprojecten, en hebben wij steeds het belang van decentrale samenwerking onderstreept.
De intensivering van de contacten tussen de Paritaire Vergadering en de sociale partners die in de overeenkomst wordt voorzien, is nog een stap in de goede richting. De enige bittere pil is dat het Europees Ontwikkelingsfonds nog altijd niet in de Europese begroting is opgenomen. Ik hoop dat het niet nog eens 25 jaar zal duren voordat we ook op dit punt eindelijk succes boeken.

Lucas
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Corrie complimenteren met zijn verslag. De Overeenkomst van Lomé staat al meer dan 25 jaar lang voor een echt partnerschap tussen de EU en de ACS-landen. Dat de overeenkomst, ondanks de sterke druk die van vele kanten, de WTO incluis, is uitgeoefend, toch heeft standgehouden, is op zich al een soort overwinning. Maar het bestaan van de nieuwe overeenkomst zegt natuurlijk nog niets over de waarde ervan. Die moet worden getoetst aan de mate waarin zij kan bijdragen aan de inspanningsverplichtingen van de EU op het gebied van de armoedebestrijding en de verwezenlijking van de internationale ontwikkelingsdoelstellingen. Wanneer deze maatstaven worden gehanteerd, blijkt de nieuwe overeenkomst tal van ernstige tekortkomingen te vertonen. Zo valt zij bijzonder nadelig uit voor de ACS-landen waarvan de exportinkomsten kortstondige fluctuaties te zien geven.
Tijdens een marathonvergadering in december werd een compromis bereikt op grond waarvan de armste, volledig door land ingesloten staten alsmede de armste eilandstaten in aanmerking zouden komen voor steun, wanneer de gederfde inkomsten uit export een minimum van 2% zouden overschrijden. Voor de andere ACS-landen is deze schadedrempel vastgesteld op 10%. Bij de laatste gespreksronde beweerde de EU echter dat zij feitelijk nooit had ingestemd met het voorstel om dit soort staten toe te voegen aan de landen die aanspraak kunnen maken op steun op grond van de 2%-drempel.
Deze verandering pakt funest uit voor met name de Windward Islands, die er als gevolg van de nieuwe regeling en wellicht ook als enige van de ACS-landen fors op achteruitgaan. Dit is een bijzonder wrange consequentie, aangezien de Windward Islands tot de kleinste en kwetsbaarste ACS-landen behoren, maar nu wel de hoogste prijs dreigen te betalen voor dit nieuwe Lomé-akkoord.
Op handelsgebied heeft ondertussen het concept van de zogeheten regionale economische partnerschapsovereenkomsten of vrijhandelsakkoorden veel opgang gemaakt onder invloed van de WTO, die Lomé aan de WTO-regels wil onderwerpen. Dat kan ertoe leiden dat ontwikkelingslanden die niet tot de allerarmste behoren, dit soort akkoorden min of meer krijgen opgedrongen. Het is evenwel zonneklaar dat het voor een aantal landen, zelfs na een overgangsperiode, gewoonweg onmogelijk is hun markten nu al open te stellen voor de kille wind van de vrijhandel zonder daarbij hun eigen nationale economie de das om te doen. Wij moeten er daarom speciaal op letten dat voor landen die nog niet klaar zijn voor liberalisering, er ook daadwerkelijk nog andere opties openstaan. Wij moeten ervoor zorgen dat de bestaande strategieën ter bevordering van de regionale integratie van ACS-landen worden gecontinueerd.
Tenslotte zouden de EU en de ACS-landen in een nieuwe handelsronde gezamenlijk moeten aandringen op een wijziging van artikel 24 van de GATT om daarmee nadrukkelijk de mogelijkheid open te houden van regionale, niet-wederzijdse handelsakkoorden tussen groepen landen die in structureel en economisch opzicht van elkaar verschillen.
De Overeenkomst van Lomé is een uniek partnerschap. Wil de overeenkomst echter daadwerkelijk zoden aan de dijk zetten, dan moeten wij de onderhandelingscontext verbreden en toenadering zoeken tot de WTO en alle andere internationale onderhandelingsfora.

Laguiller
Mijnheer de Voorzitter, in dit debat wil ik aangeven wat we de arme landen van Afrika, de Caraïben en de Stille Oceaan hebben aangedaan, ook al durft men hier te beweren dat deze landen van de Overeenkomst van Lomé profiteren. Als we uitsluitend naar de handelsbetrekkingen kijken, moeten we constateren dat de Overeenkomst van Lomé deze landen geenszins bescherming heeft geboden. Hun toch al beperkte aandeel in de handel met Europa is met 50% afgenomen. Dit toont aan dat de verschillen tussen de EU-landen en de ACS-landen zijn toegenomen. Alleen enkele grote industriële en financiële consortia profiteren van de Overeenkomst van Lomé. Deze consortia blijven de ACS-landen leegroven en maken ze economisch steeds meer afhankelijk van met name hun oude koloniale machthebbers.
De zogenaamde ontwikkelingshulp schiet zijn doel overduidelijk voorbij. In de meeste ACS-landen neemt de onderontwikkeling juist toe. In vele gevallen is de ontwikkelingshulp immers niet meer dan een verhulde subsidie voor de grote Europese exportbedrijven. Ook de machthebbers in de ACS-landen pikken een graantje mee, terwijl de arme meerderheid van de bevolking in die landen er niet van kan profiteren.
Zelfs als de ontwikkelingshulp voor de juiste doelen zou worden aangewend, zou ze tekort schieten om de benodigde infrastructuur op het gebied van volksgezondheid, onderwijs en watervoorziening te bekostigen. Al jarenlang verlagen de grote mogendheden deze toch al niet noemenswaardige steun. Deze mogendheden voeren hier vaak als rechtvaardiging voor aan dat de desbetreffende regimes de mensenrechten niet naleven of corrupt zijn. Dat is toch wel het toppunt van cynisme. Wie beschermt immers deze corrupte regimes? De regeringen van de rijke landen! Wij sluiten onze ogen voor de daadwerkelijk corrupte organisaties, zoals de grote consortia op het gebied van olieverwerking, watervoorziening en openbare werken. We kunnen deze consortia overigens flink aanpakken, want hun hoofdvestigingen bevinden zich hier in Europa.
De keuze tussen enerzijds de verlenging van de Overeenkomst van Lomé met haar quota en protectionisme en anderzijds het geleidelijk laten verdwijnen van de bijzondere banden tussen de Europese Unie en de ACS-landen in naam van de vrijhandel, is niet reëel. Geen van beide opties voorkomt immers dat de ACS-landen worden leeggeroofd of verder verarmen. Ik ben tegen het laaghartige en onmenselijke systeem dat honderden miljoenen mensen letterlijk laat creperen om een kleine groep bedrijven te bevoordelen. Als deze arme landen slechts een fractie zouden bezitten van de enorme rijkdommen van de grote consortia, dan zouden ze de armoede achter zich kunnen laten. Maar zolang men deze grote kapitalistische consortia niet durft aan te pakken, gaat men de echte problemen uit de weg.

Gemelli
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Corrie, medevoorzitter van de Paritaire Vergadering ACS-EU, die de allesbehalve gemakkelijke taak heeft gehad een verslag op te stellen over een complexe instelling als de Paritaire Vergadering ACS-EU.
Ik wil vandaag slechts ingaan op enkele punten die ik van essentieel belang acht. Naar mijn mening zou het Europees Parlement er met klem op moeten aandringen dat de Paritaire Vergadering een werkelijk parlementair karakter krijgt. Het zou dus bij de ACS-landen moeten bepleiten zich te laten vertegenwoordigen door leden van de nationale parlementen, om juist in de ACS-landen de democratische samenhang te versterken.
Als verdere bijdrage aan dit debat wil ik ingaan op de globalisering en de WTO, die de ACS-landen als een grote bedreiging voor hun ontwikkeling ervaren. Voor de ACS-landen zal in een overgangsperiode moeten worden voorzien. Daarnaast dienen zij - in het kader van de nieuwe benaderingswijze van regionalisering van steunmaatregelen - te worden ondersteund bij de ontwikkeling van landbouw en visserij, en tevens bij het ontginnen van mineralen en delfstoffen, waarvan een gedeelte momenteel wordt geëxploiteerd met een slechts zeer geringe opbrengst voor de ACS-landen zelf.
Voorts zou het Europees Parlement - via een paritaire werkgroep binnen de Paritaire Vergadering - zich krachtig moeten inzetten voor de stabilisering van de begrotingen van de ACS-landen. Dit zou kunnen gebeuren door een gerichte selectie van de begrotingsposten, met het doel de economische maar vooral de maatschappelijke ontwikkeling te bevorderen, en door toezicht te houden op het in de diverse ACS-landen toegepaste inkomens- en fiscaal beleid. Wij moeten de bevolkingen in de ACS-landen te hulp komen via onze betrekkingen met hun leiders. Deze moeten zich terdege bewust zijn dat de door de Europese Unie geboden ontwikkelingshulp bestemd is voor het volk, en niet voor de regeringsklieken die in een aantal landen alle binnenlandse en buitenlandse hulpbronnen in beheer hebben.
Het laatste punt betreft het voorkomen van etnische conflicten en conflicten tussen staten. Dit verdient onze voortdurende aandacht en zou bevorderd kunnen worden door een krachtdadig optreden langs diplomatieke weg, dan wel door uitvoering te geven aan de voorstellen die ik in het voorgaande heb geformuleerd.

Martínez Martínez
Mijnheer de Voorzitter, ik deel het positieve oordeel dat mijn collega Karin Junker zojuist over dit verslag heeft uitgesproken. Ik voeg daaraan toe dat de heer Corrie onze volle waardering verdient voor het doeltreffende en onpartijdige optreden waarmee hij zijn werk als medevoorzitter van de Paritaire Vergadering ACS-EU is begonnen.
Ik wil mijn interventie beperken tot een concrete gebeurtenis van enkele dagen geleden, die ten dele voortkomt uit de ontwikkelingen waar in het onderhavige verslag naar wordt verwezen. Ik doel op het feit dat Cuba op 2 februari de wens heeft uitgesproken volwaardig lid te worden van de ACS.
Aan de laatste bijeenkomst van de Paritaire Vergadering ACS-EU in Nassau nam een Cubaanse delegatie deel, en de Cubaanse onderminister voor Buitenlandse Zaken, Dalmau, sprak de plenaire vergadering toe. Er ontspon zich een levendig debat met de minister, waarna velen van ons ook nog aparte gesprekken met hem hebben gevoerd. Na de vergadering in Nassau heeft een afvaardiging van ons Parlement Havana bezocht, onder leiding van de heer Corrie en de voorzitter van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de heer Joaquín Miranda. De gedachtewisseling die daar plaatsvond, was heel verhelderend.
Ik heb de indruk dat dit werkbezoek van het Europees Parlement het laatste duwtje was dat onze Cubaanse vrienden nodig hadden om hen ervan te overtuigen dat zij er goed aan doen een stap verder te gaan in de samenwerking met de Europese Unie.
Deze situatie is politiek van groot belang, en ik hoop dat wij vanuit het Europees Parlement de welwillende en ruimhartige houding zullen bevorderen die de Unie dient in te nemen. Praktisch houdt dat in dat de Unie zo spoedig mogelijk positief op het Cubaanse streven moet reageren. Er bestaan ten minste drie redenen waarom dat belangrijk is. In de eerste plaats is het belangrijk voor Cuba, voor de ontwikkeling en de welvaart van het Cubaanse volk, en om definitief de door de Verenigde Staten ingestelde blokkade te doorbreken, die herhaaldelijk door het Europees Parlement en de Verenigde Naties is veroordeeld. In de tweede plaats moeten we bedenken dat de kandidatuur van Cuba door alle ACS-landen wordt gesteund. Als de Europese Unie positief reageert op de aanbeveling van de landen waarmee wij zijn geassocieerd, getuigt dat van respect, wat een gunstig effect zal hebben op onze samenwerking met deze landen in het algemeen. Een positieve reactie zoals ik die voorstel, is bovendien een waardevol bewijs van de coherentie en de autonomie van de Europese Unie. Met zo'n reactie bewijzen we dat wij ons op geen enkele manier onder druk laten zetten. Door Cuba toe te laten tot de gemeenschap van ACS-landen, laten wij zien dat Europa zich niet bezondigt aan onwaardig paying but not playing-gedrag - "wel betalen maar niet beslissen" - en dat bijvoorbeeld onze verontwaardiging over de beledigende Helms/Burton-wet geen schijnheiligheid was, maar dat wij bereid waren om op te treden, ongeacht de gevolgen.
Over een paar weken komt de Paritaire Vergadering ACS-EU opnieuw bijeen, en ik ben ervan overtuigd dat dit onderwerp opnieuw aan de orde zal komen. Het is wenselijk dat de delegatie van het Parlement dan het lidmaatschap van Cuba ondersteunt, zoals onze parlementaire collega's uit de ACS-landen dat ongetwijfeld ook zullen doen. Cuba moet natuurlijk aan alle bestaande voorwaarden voldoen, net als ieder ander lid. De Cubanen weten dat, en ik weet zeker dat zij daarmee akkoord gaan. Er moet ook duidelijk worden gezegd dat van Cuba niet meer zal worden gevergd dan van andere partners.
Ik verwelkom het feit dat Cuba wil toetreden, en ik verwelkom Cuba van ganser harte in onze kring. De blokkade heeft niets dan ellende opgeleverd, wat onder de Cubanen tot spanning en ongevoeligheid heeft geleid. Ik ben er heilig van overtuigd dat de integratie die wij steunen, en de welvaart die daar in de toekomst uit voort zal komen, juist tot ontspanning en de openstelling van het land zullen leiden. Daar zullen wij allemaal, en met name het Cubaanse volk, van profiteren.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik rapporteur Corrie ook bedanken en feliciteren met zijn uitstekende verslag, dat de werkzaamheden van de Paritaire Vergadering ACS-EU in 1999 bijzonder goed beschrijft en samenvat. Mijn spreektijd is kort en ik wil slechts twee vragen te berde brengen.
De eerste vraag betreft de armoedebestrijding, die naar mijn mening voor zowel de EU als de lidstaten een pijnlijke zaak begint te worden. Hoewel men zich zowel in het Verdrag als op de vergaderingen van de VN in Rio en Kopenhagen heeft verplicht om zich in te zetten voor het uitroeien van de armoede in de wereld, snoeit men, in tegenstelling tot wat men van plan was, in feite op de begroting voor ontwikkelingshulp. We moeten deze trend doorbreken door het kwijtschelden van de schulden. We moeten de daad bij het woord voegen. Ik wil graag dat we hierin een voortrekkersrol spelen.
Ten tweede is er vaak gezegd dat de ACS-landen zich de democratische beginselen eigen moeten maken. In paragraaf 2 en 3 van de resolutie wenst men dat de werkmethoden in de nieuwe overeenkomst worden ontwikkeld en verbeterd. De ACS-landen wordt gevraagd om veel verschillende politieke strekkingen aan bod te laten komen. Dat vind ik een goede zaak, waar ik heel positief tegenover sta. We moeten ons echter ook afvragen hoe we zelf met de democratie omgaan. Hoe democratisch is de delegatie van het Europees Parlement in de Paritaire Vergadering ACS-EU? In tegenstelling tot het Europees Parlement en de commissies van het Parlement, waar rapporteurs voor verslagen worden voorgedragen en benoemd, zijn er voor deze delegatie van de Paritaire Vergadering helemaal geen regels. De twee grote fracties verdelen onderling de verslagen, de algemene verslagen enz. Om verandering te brengen in deze ondemocratische gang van zaken, hebben wij van de Verts/ALE-fractie amendement 6 ingediend. In dit amendement eisen we dat de rapporteur van het verslag, en de algemene verslagen, alsmede de leden van de werkgroepen gekozen moeten worden volgens duidelijke, democratische regels. Hierbij moet rekening gehouden worden met kleine fracties en representativiteit.

Vairinhos
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de rapporteur, geachte collega's, ook ik wil om te beginnen de heer Alexander Corrie feliciteren met de exacte en nauwkeurige synthese die hij in zijn verslag geeft. Het advies van het Europees Parlement over de activiteiten van de Paritaire Vergadering ACS-EU was heel belangrijk en heeft er ongetwijfeld toe bijgedragen dat de Europese Unie een samenhangend beleid voert en een coherente rol speelt op het gebied van ontwikkelingssamenwerking. Wij dienen de belangrijke, en almaar meer parlementaire, rol te onderstrepen die de Paritaire Vergadering gespeeld heeft in het versterken van de relaties tussen de Europese Unie en de ACS-landen. In het licht van deze positieve rol zou het heel nuttig zijn de Paritaire Vergadering de middelen te geven die overeenstemmen met de toegenomen kwaliteit van het werk dat zij presteert. In verband met de werking van de Paritaire Vergadering zijn wij het eens met het voorstel van de rapporteur om in de zes regio's van de Overeenkomst - de Caraïben, de Stille Oceaan en de vier Afrikaanse regio's - regionale parlementaire vergaderingen in te stellen. Deze regionale vergaderingen zouden toezien op de maatregelen die in de respectieve gebieden genomen worden.
Armoede is altijd al het sleutelwoord geweest in de debatten van de Paritaire Vergadering en de uitroeiing ervan is de prioritaire doelstelling van het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid van de Europese Unie. Wij brengen in herinnering dat de internationale gemeenschap overeenkomstig de tijdens de vergadering in Nassau aangenomen resolutie de concrete verbintenissen die zij is aangegaan om de armoede te verminderen, moet nakomen. Dit vergt samenhang en actie.
In de volgende Overeenkomst van Lomé moet duidelijk vermeld staan dat in onderwijs geïnvesteerd moet worden en dat de regionale samenwerking en de betrokkenheid van lokale gemeenschappen bevorderd moeten worden. De deelneming van plaatselijke gemeenschappen is van essentieel belang. Meer in het algemeen beschouw ik de omzetting van de schulden van de arme landen in programma's voor armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling, alsmede de controle op fraude en corruptie als prioriteiten. Wij moeten vorderingen maken met concrete en samenhangende acties. De bevolking van de arme landen is stilaan de wanhoop nabij.
Ik verzoek de Commissie het nodige te doen opdat Oost-Timor snel tot de Overeenkomst van Lomé kan toetreden. Dit is een van de manieren om de armoede uit te roeien en de economische, culturele en sociale ontwikkeling te bevorderen, en aldus de interne democratisering te versterken.
Tenslotte wil ik het voorzitterschap van de Raad ook feliciteren met de komende Europees-Afrikaanse top en wil ik alle deelnemers oproepen bij te dragen aan concrete maatregelen ten voordele van ontwikkeling, vrede, democratie en het uitroeien van de armoede in de onderontwikkelde landen in Afrika.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, ik maak van de gelegenheid gebruik om de rapporteur te danken voor het uitstekende verslag alsook de Paritaire Vergadering voor de werkzaamheden in 1999. Het verheugt mij u te kunnen bevestigen dat ik aan de volgende bijeenkomst van de Paritaire Vergadering, die in maart in Nigeria plaatsvindt, zal deelnemen. De Commissie zou graag willen dat de Paritaire Vergadering een grotere rol gaat spelen, vooral in het streven naar een betere politieke dialoog met onze partners in de ontwikkelingslanden. De Commissie is het met de rapporteur eens dat de armoedebestrijding nog steeds een centraal aspect van het ontwikkelingsbeleid is en deze hoofdrol zal blijven spelen. De ontwikkelingslanden kunnen zich maar ontwikkelen als ze actief bij de wereldeconomie worden betrokken. Wat de handel met de ontwikkelingslanden betreft, is de Commissie bereid te garanderen dat bij elk nieuw arrangement rekening wordt gehouden met de specifieke economische en sociale beperkingen van de ACS-landen. Mevrouw Lucas vindt dat de Stabex- en Sysminstelsels dienen te worden behouden. Ik ben het niet met haar eens. Het systeem blijkt niet efficiënt te zijn, omdat slechts enkele van de 71 landen er baat bij vinden. Het werkt te traag en daarom hebben de ontwikkelingslanden zonder aarzeling voor het nieuwe systeem geopteerd, omdat het soepeler zal werken.
Met betrekking tot de toetreding van nieuwe landen tot de Overeenkomst van Lomé, bijvoorbeeld Oost-Timor, kan ik alleen maar herhalen wat ik onlangs in de Commissie ontwikkelingssamenwerking heb gezegd, namelijk dat de deur openstaat. De kandidaten moeten zelf beslissen wanneer ze bij ons aankloppen. Zodra ze dat doen, nemen wij een standpunt in. Wat de aanvraag van Cuba betreft, stelt de Commissie vast dat de ACS-landen volgens een recente verklaring de toetreding van Cuba tot de Overeenkomst van Lomé steunen. De EU heeft altijd gepleit voor een constructieve houding ten opzichte van Cuba. Dit blijkt ook uit het gemeenschappelijk standpunt, maar we moeten toegeven dat de onderhandelingen niet van een leien dakje zullen lopen. Betreffende Ivoorkust kan ik u meedelen dat het totaalbedrag van 28 miljoen euro werd terugbetaald, zoals na het onderzoek van de economische onregelmatigheden was afgesproken. De financiering van het Europees Ontwikkelingsfonds uit de begroting wordt momenteel overwogen. De Commissie van haar kant kan dit idee steunen, maar ze kan nog geen details geven over wanneer en hoe.
Met betrekking tot artikel 366A kan ik meedelen dat wij tijdens de onderhandelingen over een nieuwe partnerschapovereenkomst een nieuwe behandelingsprocedure voor schendingen van de mensenrechten, de democratische principes en rechtsstaatbeginselen hebben vastgelegd. Zoals het er nu uitziet, zal het Parlement door de goedkeuring van het Verdrag van Amsterdam op basis van artikel 300 altijd op de hoogte worden gehouden van alle beslissingen en zal de Commissie in de toekomst steeds rekening houden met het advies van het Parlement op dit gebied. Het is niet de bedoeling voor deze beslissingen een medebeslissingsprocedure te volgen, omdat dit een wijziging van het recent goedgekeurde Verdrag van Amsterdam vereist.
Tot slot nog iets over de Overeenkomst met Zuid-Afrika, waarover de rapporteur het had. Het stemt mij blij en zelfs gelukkig dat ik als afronding van dit debat deze avond kan meedelen dat de Zuidafrikaanse president zich vandaag bereid heeft verklaard de oplossing voor de hangende problemen, die de Raad van ministers van Buitenlandse Zaken maandag heeft voorgesteld, te aanvaarden. De "Grappa-oorlog" is dus ten einde. De vrede is gevonden en wij kunnen nu uitkijken naar een samenwerking met Zuid-Afrika die gebaseerd is op onze gemeenschappelijke waarden en dromen. Ik vind dit een mooi einde van een debat, dat over de hele lijn zeer positief was en ik dank de rapporteur en het Parlement nogmaals voor de samenwerking rond deze aspecten van onze relatie met de landen in de derde wereld.

De Voorzitter
 Ik dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Stabilisatie- en associatieovereenkomst met de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0031/2000) van de heer Swoboda, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over de aanbeveling voor een besluit van de Raad houdende machtiging van de Commissie om te onderhandelen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst met de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië (SEC(1999) 1279 - C5-0166/1999 - 1999/2121(COS)).

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Patten, waarde collega's, wij hebben het vandaag over een land dat werkelijk moeilijke tijden heeft doorgemaakt. Het is echter ook een land dat op eigen kracht, uit eigen wil, en ongetwijfeld mede door de steun van de internationale gemeenschap, een zeer positieve ontwikkeling heeft doorgemaakt. De Europese Unie - de Raad en de Commissie, en ik neem aan dat het Parlement zich daar morgen bij aan zal sluiten - stelt nu voor een stabilisatie- en associatieovereenkomst af te sluiten met de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië (FYROM). Dit zou de eerste maal zijn dat een dergelijke overeenkomst wordt gesloten met een land in Zuidoost-Europa - een Balkanland, dat begrip durf ik gerust te gebruiken. Dat is een vorm van dank of erkenning voor het feit dat FYROM zelf een goede positie heeft weten te bereiken: in economisch, maar natuurlijk vooral in politiek opzicht, met betrekking tot de oorlog in de buurlanden en ten opzichte van de minderheid in eigen land. Mede gelet op de regio waarin dit land ligt, is het immers geen kleinigheid dat het zelf een minderheid heeft die 33% of zelfs 35% van de bevolking uitmaakt. Het land en de politici daar - hoewel die onderling beslist verschillen - hebben het altijd erg goed gedaan, en dat moet op waarde geschat worden.
De Commissie stelt voor dat wij samen met de Raad een overeenkomst sluiten. Ik wil in dit verband de inspanningen en de belangstelling van commissaris Patten voor FYROM en voor de hele regio benadrukken en daar mijn waardering voor uitspreken. Ik wil echter ook enkele opmerkingen maken over punten ten aanzien waarvan onze meningen misschien wat uiteenlopen.
In de eerste plaats, de regionale aanpak. Ik denk dat een regionale aanpak, zolang de bedoeling erachter niet misverstaan wordt, belangrijk en noodzakelijk is. Men moet bereid zijn tot samenwerking. Als samenwerking niet als een soort dwang wordt opgevat, maar als bereidwilligheid, als een mogelijkheid die door ieder land moet worden aangegrepen, dan is het de juiste aanpak. Als we echter naar FYROM kijken, zien we dat daar enkele landen in de buurt liggen waarmee die samenwerking heel moeilijk te verwezenlijken is. In economische opzicht is dat bijvoorbeeld met Kosovo of Albanië het geval, in politiek opzicht bijvoorbeeld met Joegoslavië. Aan de andere kant heeft de samenwerking met Bulgarije, en vooral ook met Griekenland, zich positief ontwikkeld. Dat moet ook worden erkend.
De Europese Unie moet zich in dit verband afvragen - en is daar begin deze week al mee begonnen - hoe het naburige Joegoslavië ondanks alles bij de regionale samenwerking kan worden betrokken, zonder ook maar iets van de kritiek op het vreselijke regime daar terug te nemen. Ik zal daarom morgen een amendement indienen waarin wij ervoor pleiten om de sancties toe te spitsen op het regime en tegelijkertijd door economische samenwerking de druk op de bevolking en de economie enigszins te verminderen.
Ik kom zelf uit een Donauland, en daarom ben ik de Commissie - dat wil zeggen, commissaris Patten, maar ook ondervoorzitter Palacio, met wie ik laatst in Boedapest was - dankbaar voor hun ideeën om de Donau weer bevaarbaar te maken. Daardoor maakt dat gebied weer een kans op een bescheiden economische opleving. Met name voor Roemenië zou dat natuurlijk belangrijk zijn.
Ik ben de mening toegedaan dat deze regionale aanpak, op voorwaarde dat hij goed wordt begrepen - namelijk als een methode om ook in de regio zelf wat aan het economisch herstel bij te dragen - de juiste weg is. Zoals gezegd, mag die aanpak echter niet als dwang worden ervaren, noch als voorwaarde vooraf worden gesteld.
In de tweede plaats wil ik heel duidelijk zeggen dat wij willen dat de deur van de Europese Unie voor FYROM openstaat. Wij denken dat het een illusie is te geloven dat het zinvol zou zijn om nu een toetredingsverzoek te doen, maar wij vinden het ook niet juist om te zeggen dat we het daar later nog wel eens over zullen hebben. Macedonië/FYROM wil nu van ons horen dat toetreding in principe tot de mogelijkheden behoort wanneer het daaraan toe is. Het land vreest in zekere zin op een zijspoor te worden gezet. Het denkt dat het door de reorganisatie van de stimuleringsinstrumenten het gevaar loopt niet langer de laatste wagon van de trein richting Europa te zijn, maar op een zijspoor te worden achtergelaten terwijl de trein verder rijdt door Europa. Ik denk echter dat commissaris Patten ook daar begrip voor heeft. Ik wil hem zeer nadrukkelijk vragen dat in de desbetreffende gesprekken duidelijk te maken.
In de derde plaats denk ik dat FYROM ook heeft bewezen - tot dusverre althans - dat het met die instrumenten weet om te gaan. Hoewel er op dit vlak natuurlijk het een en ander wordt gereorganiseerd, zal FYROM ook in het vervolg laten zien dat veel van de taken die nu nog in Brussel worden uitgevoerd, in de toekomst in Skopje, in het land zelf kunnen worden vervuld. Ik hoop dat mijn collega's bereid zijn om deze voorstellen als teken van goede wil tegenover FYROM aan te nemen.

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, vanaf het begin van de Joegoslavische oorlogen heeft de republiek Macedonië - ik gebruik het liefst deze afgekorte naam - een constructieve en vredebewarende rol gespeeld. Wij herinneren aan de voorstellen van de regeringen van Macedonië en destijds Bosnië-Herzegovina, die een geweldloze versoepeling, een geweldloze losmaking van de Joegoslavische federatiestructuur beoogden.
Onze Macedonische vrienden hebben dus altijd een heel positieve rol gespeeld, en om die reden moet hier worden uitgesproken dat Macedonië niet zomaar een voorwerp van ons zogenaamd stabilisatiestreven is, maar daar eigenlijk de oorsprong van vormt. De vorige president Gligorov mag dat als een bijzondere verdienste worden aangerekend, en ook de huidige president heeft zich reeds zo zeer als president van alle Macedonische burgers geprofileerd dat de Europese Unie zich slechts gelukkig kan prijzen met zo'n gesprekspartner op de Balkan.
Ondanks de voor de hand liggende redenen voor eventuele binnenlandse spanningen, hebben de beide bevolkingsgroepen een redelijke modus vivendi gevonden en de verdere perspectieven voor een verantwoorde oplossing van resterende problemen zijn gunstig. Met name heb ik juist in Macedonië destijds ook van de Roma-bevolkingsgroep gehoord dat zij het daar eigenlijk goed naar hun zin hadden. Dat had ik maar weinig gehoord van de Roma in Europa.
Bij de problemen van Macedonië verdient het hoger onderwijs voor de Albaneessprekende burgers bijzondere aandacht. Toegankelijk hoger onderwijs, waar je ook een zekere band mee hebt, is een belangrijk middel voor de emancipatie van bevolkingsgroepen - dat zeg ik uit eigen ervaring als bezoeker van een protestantse universiteit in Amsterdam. Anders had ik misschien nooit gestudeerd.
Zo'n band en zo'n opleiding in het hoger onderwijs is ook belangrijk voor de ontwikkeling van de rechtsstaat en ook voor het terecht genoemde maatschappelijk middenveld, dat versterkt moet worden in dergelijke landen. De overeenkomst met Macedonië moet mede voorzien in het compenseren van de schade die dit land op zich heeft genomen vanwege de door ons ingestelde boycot tegen Servië, welke ons niets kost maar de buurstaten van Servië des te meer. Indien wij dat zouden kunnen ombuigen zou dat goed zijn met name met het oog op de buurstaten. Het is niet meer dan billijk dat wij de bijstand aan Macedonië nu echt grondig gaan regelen.
Het amendement van de liberalen willen wij dan ook van harte steunen waar gevraagd wordt om de hulp niet te binden aan de belangen van de donorstaten, want met het hulpgeld voor de wederopbouw moeten wij zoveel mogelijk kansen geven aan het bedrijfsleven in Macedonië en de regio. Daar reken ik dan graag ook Bulgarije en Roemenië bij, want het lijkt mij een tactische en psychologische fout om alleen te spreken over de vijf van het voormalige Joegoslavië plus Albanië. Het gaat er ons om dat ook in de regio de economieën weer op hun eigen benen kunnen staan, dat kunnen wij met het hulpgeld ook goed doen.
De overeenkomst met Macedonië moet kunnen worden gezien als de opening van de deur van de Europese Unie voor een toetreding van het land, ook al zal dit nog slechts iets voor de heel lange termijn zijn. Intussen moeten wij in ons beleid voortdurend uitgaan van de wenselijkheid dat de wetgeving van Macedonië inderdaad gaat lijken op die van de lidstaten en ons beleid moet dat weerspiegelen tot in de naamgeving van hulpprogramma's voor Macedonië toe. Ik noem hier even het PHARE-programma.
De naam van de republiek, mijnheer de Voorzitter, is nog steeds een probleem vanwege de Griekse gevoeligheden. Ik ga ervan uit dat de lidstaten zich meer en meer vrij zullen gaan voelen om in hun eigen taal de titel te gebruiken die bij de republiek past. Als sommige landen de woorden voormalig-Joegoslavië wensen te handhaven dan is dat hun zaak, andere hoeven daar niet toe verplicht te zijn. Het gaat niet aan om ons voortdurend onder druk te houden. Vandaar mijn steun voor het verstandige verslag van de heer Swoboda; wij zijn niets anders van hem gewend, en vandaar ook mijn waarderende woorden over de respectabele republiek Macedonië.

Lavarra
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, op de eerste plaats wil ik mijn persoonlijke waardering uitspreken voor het goede werk dat verricht is door de rapporteur, de heer Swoboda.
Vandaag spreken wij ons uit voor de opening van onderhandelingen voor een stabilisatie- en associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en de Republiek Macedonië. Dit doen wij in het besef dat met deze stap, de eerste in zijn soort met betrekking tot dit gebied, een geheel nieuwe fase wordt ingeluid in onze betrekkingen met de Balkanregio. Het is juist deze nieuwe fase, dit beleid dat, door uitzicht te bieden op de inpassing van de regio binnen Europa, de enige mogelijkheid schept om een vreedzame oplossing te vinden voor de conflicten die er zich afspelen.
Onze instemming met de onderhandelingen, zoals deze in de toelichting door de rapporteur wordt bepleit, komt voort uit de overtuiging dat in het beleid van de Unie een regionale dimensie gecombineerd dient te worden met het op concrete wijze belonen en stimuleren van de inspanningen en resultaten van de afzonderlijke landen bij het zich eigen maken van het acquis communautaire.
Dit tweeledige doel moeten wij blijven nastreven. Enerzijds moet steun worden geleverd aan programma's voor bijvoorbeeld infrastructuur, moeten - al is dit nog wat voorbarig - de etappes voor het vrijmaken van het handelsverkeer worden voorbereid, en moeten economische en commerciële samenwerkingsprojecten tussen landen in de regio worden aangemoedigd. Anderzijds doen we er goed aan om thans reeds met de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië als voorbeeld, de voorwaarden te creëren voor een beleid van nauwere integratie.
Overigens kan ons advies om diverse redenen alleen maar positief uitvallen. Zoals wij tijdens ons bezoek aan Skopje, in de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, hebben kunnen constateren, is er aanzienlijke vooruitgang geboekt op economisch gebied, op het vlak van de democratische ontwikkeling en op het - vooral in de Balkan moeilijke en tegenstrijdige - terrein van de samenleving tussen verschillende bevolkingsgroepen. Anderzijds is er een hoge prijs betaald voor de oorlog in het naburige Kosovo, zowel door de logistieke steun die geleverd moest worden aan de NAVO-strijdkrachten als door de dalende uitvoer naar Noord-Europa.
Tot besluit, mijnheer de Voorzitter, kan ik niet anders dan onderstrepen dat de geboekte vooruitgang moeizaam, kwetsbaar en onzeker is en ons ertoe noopt voortdurend waakzaam te blijven en de diverse stadia van tenuitvoerlegging vergezeld te doen gaan van nauwgezette evaluaties.

Costa, Paolo
Mijnheer de Voorzitter, geachte commisaris, waarde collega's, ik wil hier graag uiting geven aan de vreugde en de hoop waarmee de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij de opening van de onderhandelingen met de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië begroet.
Ik heb er goede hoop op dat dit akkoord, langs de door de rapporteur, de heer Swoboda, geschetste weg, kan uitgroeien tot een model dat zo snel mogelijk wordt nagevolgd door andere landen, met name Albanië, Bosnië-Herzegovina, Kroatië, Montenegro, Kosovo en, zodra dit mogelijk is, Servië.
Wij zijn ervan overtuigd dat een snelle start en een zo spoedig mogelijke afronding van deze onderhandelingen de weg bij uitstek vormen om tot vrede in deze regio te komen - een vrede die met de beëindiging van de oorlog in Kosovo niet automatisch is ingetreden. Op deze wijze kan worden voorkomen dat zich opnieuw gebeurtenissen voordoen die tot desintegratie, chaos en geweld leiden, met alle gevolgen van dien en het risico van destabilisatie op ons continent en misschien zelfs op mondiaal niveau.
Terwijl het bewaren van de vrede en de veiligheid het onderliggende motief is voor het moedige proces van uitbreiding van de Unie tot de landen van Oost-Europa, zou dit motief des te sterker moeten gelden voor de betrekkingen met Albanië en de landen van de voormalige Joegoslavische Republiek. Dit vereist echter dat deze parallelle uitbreiding tot Zuidoost-Europa, waartoe de hier besproken akkoorden de aanzet geven, met vastberadenheid wordt voortgezet.
In die geest hebben wij, welhaast bij wijze van uitdaging, een amendement ingediend waarmee wordt voorgesteld de bevoegdheden voor Zuidoost-Europa van buitenlandse zaken over te dragen naar uitbreiding.
Omdat wij het noodzakelijk achten om Zuidoost-Europa sneller en op meer rechtstreekse wijze te betrekken bij het reilen en zeilen van de Europese instellingen, stellen wij tevens voor dat een beperkt aantal waarnemers door de nationale parlementen naar het Europees Parlement wordt afgevaardigd, en dat uit deze landen afkomstig personeel wordt tewerkgesteld bij het Hof van Justitie en de Commissie. Om echter te bevorderen dat de regio zich ontwikkelt in de richting van een democratischer en hoofdzakelijk op de markteconomie gefundeerde samenleving, dient naar onze mening vooral de nadruk te worden gelegd op concrete maatregelen om de corruptie te bestrijden en de internationale hulp voor wederopbouw en ontwikkeling op efficiëntere wijze in te zetten.
Wij hebben daarom enkele amendementen ingediend die, naar wij hopen, de steun van het Parlement zullen krijgen: ten eerste, moeten wij de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië een douanetarief gelijk aan nul aanbieden voor haar export naar de Europese Unie, alsmede een compensatie voor de geleidelijke verlaging van douanerechten die Macedonië heft op Europese producten, op voorwaarde dat wordt ingestemd met het beginsel van een gezamenlijke douanecontrole aan de grenzen van Macedonië. Ten tweede, dient de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië met adequate financiële steun te worden aangemoedigd haar nationale valuta geleidelijk in de richting van de euro te bewegen, als eerste stap in de richting van een europeanisering van de hele Macedonische economie en met het uiteindelijk doel elke mogelijkheid tot corruptie in het bankwezen weg te nemen. Ten derde, moet ervoor worden gezorgd dat de aan deze regio, en dus ook aan Macedonië, te leveren steun een duidelijk multilateraal karakter draagt en niet ertoe mag leiden dat het begunstigde land rechtstreekse verplichtingen krijgt ten opzichte van de donorlanden.
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, geachte commissaris, wij hopen dat het akkoord alle gestelde doelen zal bereiken. We mogen echter niet de illusie koesteren dat vrede, veiligheid en welvaart in Zuidoost-Europa tot stand kunnen worden gebracht zonder aandacht te besteden aan de veel bredere problemen die overwonnen dienen te worden. Ik doel op de toekomstige constitutionele staat Kosovo, op de noodzaak Servië te betrekken bij het proces van verzoening in de regio en - waarom niet? - op een heroverweging van de betrekkingen tussen de Europese Unie, de NAVO en de VN, tegen de achtergrond van het nieuw te vinden evenwicht tussen humanitaire interventie en nationale soevereiniteit, dat zal moeten uitmonden in een gewijzigde rol voor de Verenigde Naties.

Lagendijk
Voorzitter, mijnheer de commissaris, de Kosovo-oorlog heeft alles op scherp gezet. Dat geldt zeker en vooral voor de verhoudingen tussen de Europese Unie en de westelijke Balkan. Sindsdien zijn de verwachtingen hoog gespannen. Dat geldt voor daar en het geldt voor hier. Daar - omdat er, of wij het nu leuk vinden of niet, naast de vraag om directe steun ook de vraag is: wat wil Europa nu uiteindelijk met ons? Is er vooruitzicht op lidmaatschap; dat leeft sterk in al die landen.
Maar ook hier, in de Europese Unie, zijn de verwachtingen hoog gespannen. Als wij het goed doen, zou het de eerste proeve kunnen zijn van een echt gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Lukt het de Unie om voor de eerste keer gezamenlijk op te trekken en een gezamenlijke politiek voor een zo moeilijke regeling te ontwikkelen? Ook is het de vraag of de Europese Unie de lessen geleerd heeft uit de slechte ervaringen in Bosnië als het gaat om hulpverlening en de wat betere ervaringen in Kosovo. Kunnen wij het, op basis van de ervaringen in Macedonië en in vier andere landen, nog beter doen?
Tegen die achtergrond van zeer hoge verwachtingen denk ik niet dat ik overdrijf als ik zeg dat die eerste stap, de stabiliteits- en associatieovereenkomst met Macedonië, van cruciaal belang is. Het is niet de enige bijdrage van de Unie. Wij krijgen straks het debat over het Stabiliteitspact, het debat over het Cara-programma en de financiering op korte termijn. Wij hebben het nu over de stabilisatie- en associatieovereenkomsten, het uitzicht op de middellange termijn. Daarom is denk ik deze eerste overeenkomst met Macedonië zo cruciaal, want het is een model.
Ik ben ervan overtuigd dat de andere vier landen zich afvragen: wat gaat er gebeuren? Wat gaat de Europese Unie met Macedonië doen? Zullen ze wat ze met Macedonië doen ook met ons gaan doen? Vanwege dat model is deze eerste stap zo belangrijk.
Macedonië is ook in ander opzicht een model. De rapporteur heeft daar in zeer klare taal reeds duidelijk op gewezen. Het punt van de interetnische verhoudingen. Wij hoeven daar hier geen al te idealistische weergave van te geven. Bij de presidentsverkiezingen bleek dat het allemaal nog niet zo goed zit, maar vergeleken bij de rest van de regio zou je kunnen spreken van een Macedonisch model. Er zou heel wat gewonnen zijn als wij erin zouden slagen om samen met de Macedoniërs dat model te exporteren naar de rest van de westelijke Balkan.
Dat voorbeeldmodel geldt ook voor de regionale samenwerking. Ik ben het geheel eens met de rapporteur dat daar het evenwicht moet worden gevonden tussen enerzijds, aanmoedigen tot regionale samenwerking en aan de andere kant de openheid naar Bulgarije, naar Griekenland houden en die niet afsluiten.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, als wij deze eerste stap goed zetten dan is er heel veel gewonnen. Als wij dit verprutsen dan is er nog veel meer verloren.

Brie
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik zeggen dat ik dit goed onderbouwde verslag in principe steun. Ik wil alleen op een kwestie wijzen die naar mijn mening in het verslag ontbreekt en die niet alleen voor Macedonië, maar ook voor de effectiviteit van financiële en andersoortige steun van de EU een groot probleem is. Ik heb het over de sancties tegen Joegoslavië.
Om misverstanden te voorkomen: ik vind ook dat er een effectieve discussie met het regime van Milosevic moet worden gevoerd. Maar in de eerste plaats worden ook veel buurlanden, waaronder Macedonië, door deze sancties zwaar benadeeld, terwijl hun economische situatie toch al bijzonder moeilijk is. In de tweede plaats wordt op deze manier de hele Joegoslavische bevolking gestraft voor de daden van Milosevic en de zijnen, wat indruist tegen humanitaire principes en politiek averechts werkt. Ik vind daarom, zoals in amendement 10 staat, dat het onderwerp van vandaag voor ons aanleiding zou moeten zijn om een spoedige beëindiging van deze sancties te eisen.

Queiró
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, wij hoefden het einde van het conflict in Kosovo niet af te wachten om te besluiten dat, nadat op het grondgebied van het voormalige Joegoslavië tal van oorlogen gevoerd waren met uiterst negatieve gevolgen voor de stabiliteit in de Balkan, een alomvattende en duurzame strategie nodig was om vrede en stabiliteit in Zuidoost-Europa te verzekeren. In deze strategie, die vorm kreeg in het op 10 juni 1999 in Keulen aangenomen Stabiliteitspact, wordt Zuidoost-Europa als een geheel beschouwd, maar worden tegelijk de verscheidenheid en de ongelijke ontwikkeling van de verschillende landen van de regio erkend. De bijdrage die de Europese Unie levert in het kader van het Stabiliteitspact, dat in het zogenaamde "stabilisatie- en associatieproces" werd omgezet, bestaat uit de ontwikkeling van de regionale aanpak die de Europese Gemeenschap in 1996 voor de vijf landen van de regio - Bosnië-Herzegovina, Kroatië, de Federale Republiek Joegoslavië, de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en Albanië - heeft uitgewerkt; het hoofddoel hiervan was de noodzakelijke politieke en economische voorwaarden te creëren om de tenuitvoerlegging van het vredesakkoord van Dayton te steunen, en aldus bij te dragen aan de regionale stabiliteit.
Wanneer wij op een volledig nieuwe basis relaties met de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië aanknopen en dit land uitzicht bieden op volledige integratie in de structuren van de Europese Unie op grond van de in het stabilisatie- en associatieproces voorziene bepalingen, dragen wij in aanzienlijke mate bij aan de stabiliteit in de Balkan. Voorwaarde is echter wel dat deze landen bereid zijn een aantal voorwaarden te aanvaarden. De Balkanlanden verwachten dat wij ze een belangrijk politiek signaal zenden dat zij ooit lid van onze Unie kunnen worden, uiteraard met respect voor hun eigen soevereiniteit.
Wij wensen geen valse illusies te wekken, maar het mandaat dat wij hier vandaag aan de Commissie verlenen, kan, wanneer de overeenkomst gesloten is, een eerste belangrijke stap naar vrede en stabiliteit in deze getroffen regio zijn; deze volkeren hebben reeds bewezen dat zij terecht aanspraak kunnen maken op lidmaatschap van onze ruimte van vrijheid en ontwikkeling. Het leed onder het sovjetjuk en de prijs die zij naderhand betaald hebben omdat zij gedwongen werden deel uit te maken van het communistische blok zijn voldoende redenen om ze de hand te reiken.
Voor zover wij weten voldoet de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië uit politiek en economisch oogpunt aan de voorwaarden om nieuwe contractuele relaties met de Europese Unie aan te knopen en verder te gaan dan de samenwerkingsovereenkomst die sinds 1 juni 1998 van kracht is en die in het bijzonder de inachtneming van het communautaire acquis beoogt, vooral op een aantal sleutelgebieden van de interne markt. De voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië zal inderdaad nog zware inspanningen moeten leveren, maar aangezien in het kader van het samenwerkingsakkoord al een aantal politieke en economische hervormingen uitgevoerd zijn en op bepaalde gebieden overgangsperiodes aanvaard worden, kan dit land voldoen aan de voorwaarden voor een stabilisatie- en associatieovereenkomst. Wij zijn het ermee eens dat de ontwikkeling van dit land een factor van stabiliteit in de regio is, wij stellen het onderhandelingsmandaat vast zoals het ons wordt voorgesteld en onderstrepen dat het om een bilaterale overeenkomst met de Europese Unie gaat. Wij zijn het met de rapporteur eens wanneer hij beklemtoont dat dit de eerste concrete toepassing is van een alomvattende strategie op lange termijn voor Zuidoost-Europa en dat het vooral gaat om de vraag, hoe de Balkan op lange termijn gestructureerd moet worden om vrede en stabiliteit te verzekeren. In dit opzicht zijn de talrijke verwijzingen naar regionale samenwerking met de buurlanden politiek gezien inderdaad belangrijk. Deze overeenkomst kan en moet een voorbeeldfunctie hebben voor de overige landen van de regio. Ze is dan ook uiterst belangrijk. Heel dit proces moet evenwel gebaseerd zijn op de daadwerkelijke politieke wil van de Europese Unie om toenadering tot deze landen te zoeken. Wij weten wel dat in een aantal van deze landen processen van democratische stabilisatie lopen, dat een aantal andere landen het democratische gezag van de overheid nog moeten bevestigen of dat het evenwicht in nog andere landen afhangt van de militaire aanwezigheid in de regio, maar deze landen weten nu al dat zij, nadat deze moeilijkheden overwonnen zijn, over een brug beschikken die naar een echte band met de Europese Unie kan leiden.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik kan mij niet achter het unanieme standpunt van mijn collega's scharen. Ik vind dat dit verslag doorspekt is van hypocrisie. In punt 5 wordt gewag gemaakt van het modelkarakter van deze overeenkomst. Wij weten dat zich tussen de Litouwse noordgrens en Turkse zuidgrens 13 kandidaat-lidstaten bevinden en dat de Balkan buiten dit kader valt. Hoewel de Balkanlanden niet voor het kandidaat-lidmaatschap in aanmerking komen, willen we ze toch doen geloven dat dit een wonderbaarlijke overeenkomst is. In punt 11 staat dat symbolische maatregelen ter vervanging kunnen dienen van de politieke overeenkomst inzake het kandidaat-lidmaatschap.
Dit is niet alleen hypocriet, maar ook onjuist. Waarde collega's, als de onderhandelingen morgen aanvangen, zal deze overeenkomst over een jaar ondertekend en over drie jaar van kracht worden. Ik durf te wedden dat u ervan uitgaat dat Kroatië, Macedonië en Bosnië niet binnen drie jaar een keurig opgesteld verzoek tot toetreding zullen indienen. De heer Racan heeft echter enkele dagen geleden aangekondigd dat Kroatië nog dit jaar een formeel verzoek tot toetreding zal indienen. Ik ben ervan overtuigd dat het daar niet bij zal blijven. Dat zal het einde betekenen van dit prachtige intellectuele bouwwerk, dat door de feiten zal worden ingehaald. Zo hebben we met ons beleid jegens het voormalig Joegoslavië ook geen rekening gehouden met wat er de afgelopen 20 jaar heeft plaatsgevonden.
Dit alles zou niet zo erg zijn, als de u allen bekende problemen in deze regio van Europa zich niet hadden voorgedaan. Deze vraagstukken zijn nog niet door de nieuwe regering van Macedonië opgelost. Ik denk hierbij aan de spanningen tussen de Macedonische meerderheid en de Albanese minderheid, de problemen met betrekking tot het Kosovo-vraagstuk, de u allen bekende economische problemen, de problemen met de buurlanden en met name Servië waar de maffia zeer machtig is, en het vraagstuk inzake het veto van Griekenland. Door dit veto kan de echte naam van dit land al bijna tien jaar lang niet genoemd worden. Ik hoop dan ook dat de tolken niet de naam "Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië" gebruikt hebben toen ik over Macedonië sprak. Dit zou werkelijk absurd zijn. Ik denk namelijk dat we hiermee onze Griekse collega's en de Griekse burgers enorm zouden beledigen. Dit vraagstuk moet dus hoognodig opgelost worden.
Tenslotte heb ik door een gelukkig toeval een op 8 maart gedateerde brief van de president van Macedonië, de heer Georgievski, in handen gekregen. In deze brief, die aan de heer Fischler gericht is, verzoekt de heer Georgievski onder verwijzing naar artikel O - momenteel artikel 49 van het Verdrag - om toetreding van Macedonië tot de Europese Unie. Waarom heeft de Raad ons hiervan niet op de hoogte gesteld? Waarom heeft de Commissie ons niet ingelicht over dit formele verzoek van Macedonië?

Belder
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de Balkan is niet louter een duistere spelonk, politiek gesproken. Zie de opvallend positieve ontwikkelingen in de Republiek Macedonië van de afgelopen, kritieke jaren.
De gruwelijke etnische escalatie in het naburige Kosovo sloeg niet op haar grondgebied over. Paradoxaal, maar waar genoeg, sorteerde de oorlog op het Merelveld, Kosovo Polje, juist het tegenovergestelde effect: een duidelijke reducering van de gevaarvolle vertrouwenskloof tussen de Macedonische bevolkingsmeerderheid en de Albanese minderheid.
In de optiek van de eerste gedroeg de laatste zich loyaal versus de gemeenschappelijke staat tijdens de internationale explosie van het Kosovo-conflict. En in de zienswijze van de Albanese minderheid zijn de Macedoniërs alsmede de Macedonische staat hun nabuurverplichtingen jegens de tot het uiterste gekwelde Albanese bevolkingsmeerderheid van Kosovo in royale mate nagekomen.
Deze opmerkelijke resultante van de Kosovaarse krijgshandelingen kan daarom met recht de tweede, innerlijke staatkundige vestiging van de Republiek Macedonië worden genoemd.
Het evenwichtige, prijzenswaardige verslag van de heer Swoboda sluit op deze verrassende én verheugende uitkomst heel concreet aan. De Europese Unie weet, kortom, wat haar te doen staat in Macedonië. Help dit recente regionale toevluchtsoord voor massa's van oorlogsvluchtelingen zijn rol als stimulator van het beoogde Stabiliteitspact op de Balkan naar behoren te vervullen.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, ik houd mij al acht jaar met Macedonië bezig, en ik wil de heer Dupuis tegenspreken. Wat wij hier doen, is geen huichelarij. Dit is een goed moment, en ik denk dat de Macedoniërs er blij mee zijn. Weest u alstublieft niet zo hatelijk en doet u wat water bij de wijn. Ik vind dat we het positiever moeten aanpakken.
In Macedonië is geen oorlog gevoerd. Het land heeft echter wel onder de naburige oorlog en de sancties geleden, en het lijdt nog steeds onder de sancties die terecht aan de buurlanden zijn opgelegd. Het heeft tijdens de oorlog in Kosovo ook vreselijk geleden onder de vluchtelingenstroom. Daarom mag het verbazingwekkend heten dat de ontwikkelingen in Macedonië voortdurend democratisch zijn verlopen. Het is een land dat intern het hoofd moet bieden aan moeilijke etnische problemen, die het in toenemende mate succesvol weet op te lossen. Ik wil er nadrukkelijk op wijzen dat wij Macedonië kunnen feliciteren met een voorbeeldige minderhedenwetgeving en de handhaving daarvan. De consequente integratie van het Albanese bevolkingsdeel, dat 30% van het totaal uitmaakt, in het optreden en het beleid van de regering en in de maatschappij, is een voorwaarde voor de vreedzame coëxistentie in Macedonië.
Ik ben blij dat de wens die de heer Swoboda in zijn verslag heeft geuit, eind maart eindelijk in vervulling gaat. Dat wil zeggen: dat er daarginds eindelijk een EU-vertegenwoordiging komt, dat wij daar als Europese Unie eindelijk worden opgewaardeerd. Ik vind dat het begin van deze onderhandelingen over een stabiliteits- en associatieovereenkomst het logische vervolg is op de gunstige ontwikkelingen in dit land. In het kader van onze politieke betrokkenheid moet Macedonië nu eindelijk praktisch ondervinden dat de verheugende regionale samenwerking waar het land aan doet, door ons wordt beloond met het daadwerkelijk opstarten van regionale projecten. Ik wil hier slechts twee kleine projecten noemen: een snelle oplossing van het probleem met de grensovergang naar Kosovo in Blace, en de opening van corridor 8, die van Albanië door Macedonië naar Bulgarije loopt. Ik vind het verslag van de heer Swoboda voortreffelijk, en ik kan me er geheel bij aansluiten.

Wiersma
Voorzitter, ook van mijn kant graag complimenten voor het verslag van collega Swoboda. Ik denk dat het goed is dat wij hier met zo velen steun uitspreken voor de benadering die hij daarin kiest.
Het gaat om het op een structurele manier aanpakken van de stabiliteit in de regio en dat is ook de strekking van het voorziene akkoord met de republiek Macedonië dat wij vandaag behandelen. Terwijl de daadwerkelijke uitvoering van het Stabiliteitspact nog op gang moet komen, heeft de Commissie snel werk gemaakt van de ontwikkeling van het nieuwe instrument, dat stabilisatie- en associatie-akkoord heet. Daarmee wordt een begin gemaakt met het verdragsmatig stabiliseren van landen uit het voormalige Joegoslavië. Het gaat om de landen die nog niet voor een pre-toetredingsakkoord in aanmerking komen. Het voor ons liggende akkoord is eigenlijk een soort pré pré, maar wel in het perspectief van toekomstig lidmaatschap.
Dat binden van landen via actieve verdragen is een prima instrument, mits de daarin vastgelegde afspraken voortvarend worden uitgevoerd, zodat de gewenste stabilisering ook optreedt. Macedonië blijft een potentieel kruitvat, en heeft een geschiedenis als zodanig. Het heeft wel de ambitie om van die omschrijving verlost te worden. Daarvoor is interne stabiliteit nodig.
De nieuwe regering wil daarop aangesproken worden en het akkoord kan een agenda voor hervormingen zijn, met inbegrip van een directe rol en een gelijke positie voor de Albanese minderheid. Het land heeft nu vooral rust nodig om intern orde op zaken te stellen en de weg naar meer welvaart te vinden. Wij, met name de sociaal-democraten, doen een beroep op de oppositie zich naar deze opvattingen te gedragen. Zij moeten het hier zoveel geprezen Macedonië-model mede dragen.
Maar het land heeft ook en vooral externe stabiliteit nodig. Wat heb je aan interne stabiliteit als de omgeving instabiel is? Die stabiliteit is nodig in de relaties met Joegoslavië, Kosovo, Albanië en Bulgarije. De regio moet erkennen dat Macedonië bestaat en dat het zal blijven. Externe stabiliteit betekent open grenzen en regionale samenwerking. Minderheden en meerderheden moeten de ruimte krijgen voor menselijke en culturele uitwisseling.
De stabiliteit van Macedonië hangt sterk samen met de ontwikkelingen in de buurlanden. Het probleem-Kosovo is bekend, daar is de internationale gemeenschap massaal aanwezig. Het lijkt erop dat de factor Albanië wordt onderschat. De Unie acht de tijd nog niet rijp voor een stabiliteits- en associatie-akkoord met dit land. Maar wat dan wel? Juist de argumenten om met Macedonië wel een akkoord te sluiten en met Albanië nog niet wekken bij ons zoveel zorg dat een afwachtende houding van de Unie ten aanzien van Albanië eigenlijk niet aanvaardbaar is.
Wat doet de Commissie met deze afweging? Joegoslavië is evenzeer een zwakke stabiliteitsschakel en daarmee een bedreiging voor een stabiel Macedonië. Wij moeten afwachten wat daar gebeurt. De stemming in Belgrado wordt met de dag onvoorspelbaarder. Wij steunen evenwel het besluit van de Raad om de sancties een ander accent te geven. Daarmee wordt tenminste eindelijk serieus gepoogd de oppositie, die zich opmaakt voor een nieuwe ronde demonstraties, een steun in de rug te geven.
Wat zal de Unie nog verder in die richting ondernemen, mocht de eis van de oppositie - vervroegde verkiezingen - worden ingewilligd? Wat kunnen wij nog meer doen en ondernemen om die oppositie te steunen?

Schmidt, Olle
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de commissaris, hopelijk was het in Kosovo de laatste keer dat terwijl dictatoriale leiders minderheden op een weerzinwekkende manier vervolgden, ze zich konden verschuilen achter het internationaal recht verwijzend naar "het vindt plaats in eigen land". Toen de Verenigde Staten, de NAVO en uiteindelijk ook de EU reageerden, was het al te laat. Er had veel lijden voorkomen kunnen worden als onder andere de EU duidelijker en eerder had opgetreden. Wij, de Europese Unie, hebben daarom nu bij uitstek de plicht om te Balkan te helpen, te steunen en op te bouwen. Het moet onze eenduidige doelstelling zijn om op het gebied van economie, handel en politiek voorwaarden te scheppen voor alle landen in Zuidoost-Europa voor integratie met de rest van de EU.
Het creëren van een basis voor democratie in dit door oorlog geteisterde deel van Europa, kan het best met behulp van handel en door economische integratie. Wij liberalen zijn bereid om verregaande maatregelen te nemen en snel te handelen, zoals Paolo Costa al uiteen heeft gezet. Daarom begroeten we met grote tevredenheid het voorstel voor een stabilisatie- en associatieovereenkomst met Macedonië en bedanken we de heer Swoboda voor dit uitstekende verslag. Macedonië verdient onze steun, met name gezien het zelfopofferende, onbaatzuchtige optreden dat de Macedonische bevolking en haar leiders tijdens de Kosovo-oorlog aan de dag hebben gelegd. Nu Macedonië zich weet te ontworstelen aan de verwoestende greep van het communisme en nationalisme, is het onze plicht om duidelijk op te treden en steun te bieden. Hetzelfde moeten we doen voor de overige landen op de Balkan. Dat is de EU zonder meer verplicht.
Mijnheer de Voorzitter, nu we het hier toch over hebben, wil ik de afgevaardigden herinneren aan het feit - met name gezien een eerdere discussie vanavond - dat de man die de hoofdschuld heeft aan de oorlog, het vernederen van mensen, moord en doodslag en het verdrijven van onschuldige mensen uit hun huizen nog steeds aan de macht is in het overige deel van Joegoslavië: Servië. De man die aangeklaagd is voor genocide en voor het oorlogstribunaal in Den-Haag terecht zou moeten staan, loopt nog steeds vrij rond. Hiermee bedoel ik Milosevic. Zolang Milosevic aan de macht is en Servië niet democratisch is, vormt Servië een permanente bedreiging voor de vrede op de hele Balkan, waaronder Macedonië.

Korakas
Mijnheer de Voorzitter, de onderhavige overeenkomst is de eerste concrete tenuitvoerlegging van het Stabiliteitspact voor Zuidoost-Europa.
De daarin gestelde voorwaarden, waarmee in het verslag-Swoboda instemming wordt betuigd, hebben echter geen vrede tot doel. Integendeel, daarmee wil men het land enkel dwingen in economisch en politiek opzicht naar de pijpen van de Unie te dansen. Men wil de hand leggen op de rijke natuurlijke hulpbronnen van het land en het werknemerspotentieel tot het uiterste uitbuiten. Men wil dit land gebruiken als steunpunt voor acties tegen de buurlanden en tegen de volkeren in dit gebied die zich tegen de nieuwe orde verzetten. Als tegenprestatie biedt men toekomstige toetreding tot de Europese Unie aan. In het verslag wordt instemming betuigd met deze oriëntaties, evenals met het algemene beleid van de Europese Unie voor Zuidoost-Europa.
Het is tekenend dat in het verslag de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië (FYROM) wordt gelukgewenst met zijn opbouwende houding ten tijde van de NAVO-interventie. Men is vol lof over de vredesrol die het land heeft gespeeld door de NAVO-strijdmachten op zijn grondgebied toe te laten, maar men zwijgt natuurlijk over het grote ongenoegen van de FYROM-bevolking, die tijdens de NAVO-bombardementen massaal de straat is opgegaan om te demonstreren.
Wij zijn van mening dat het Stabiliteitspact en het stabilisatie- en associatieproces, dat de Europese Unie in de landen van dit gebied op gang heeft gebracht, nieuwe problemen zullen veroorzaken, nieuw leed zullen berokkenen aan de volkeren en de hegemonie van de Amerikaanse en Europese imperialisten alleen maar zullen versterken. Daarom stemmen wij tegen dit verslag. Wij willen aldus uiting geven aan onze solidariteit met de bevolking van FYROM.

Zacharakis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, een van de belangrijkste doelstellingen van de stabilisatie- en associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië (FYROM) is de versterking van de stabiliteit en de vrede in dit gebied, hetgeen natuurlijk ontwikkeling en behoud van goed nabuurschap tussen de betrokken landen veronderstelt.
Ik zal u niet lastig vallen met een gedetailleerde beschrijving van het probleem in verband met de naam van FYROM. U weet waarschijnlijk wel dat er over de naam van deze republiek een conflict met Griekenland bestaat, waarover nu al langer dan vier jaar wordt onderhandeld tussen de twee landen, onder auspiciën van de secretaris-generaal van de VN. Het kader voor deze onderhandelingen wordt gevormd door de desbetreffende resoluties van de Veiligheidsraad en de conventionele verplichting die beide partijen op grond van artikel 5 van de zogenaamde interim-overeenkomst van 1995 hebben.
Het is mijns inziens echter wenselijk erop te wijzen dat ter gelegenheid van de op til zijnde onderhandelingen over de sluiting van een associatieovereenkomst, Europa bij de regering van Skopje moet aandringen op de noodzaak van een gepaste en opbouwende politieke wil, van een daadwerkelijke bijdrage aan het welslagen van de besprekingen in New York. Ik hoop dat een dergelijk Europees verzoek - onder gelijktijdige verwijzing naar de eventuele moeilijkheden die bij aanslepen van het vraagstuk in verband met de naam zullen ontstaan voor de voltooiing en toepassing van de associatieovereenkomst - de noodzakelijke aandacht zal krijgen van de regering van Skopje en door haar op juiste manier zal worden ingeschat. Ik hoop eveneens dat de regering van Skopje dan dienovereenkomstig zal reageren en beantwoorden aan enerzijds de overduidelijke compromisbereidheid van Griekenland en anderzijds de meer algemene, praktisch aangetoonde bereidheid van alle partners in de Europese Unie, met inbegrip van Griekenland, tot versterking en vergemakkelijking van de toenadering tussen FYROM en het eengemaakte Europa.
Dankzij met name de in de interim-overeenkomst opgenomen praktische regelingen konden goed functionerende, dagelijkse betrekkingen, contacten en communicatie tussen Griekenland en FYROM worden bewerkstelligd, zowel op bilateraal als op multilateraal vlak. Ik geloof echter niet dat daarmee volledig is voldaan aan de voor onderhandelingen over de sluiting van een associatieovereenkomst noodzakelijke voorwaarden en criteria inzake goed nabuurschap. Integendeel, ik ben van mening dat aan deze eis pas is voldaan als ook de jure de betrekkingen van FYROM met al zijn buren ten volle zijn genormaliseerd. Als dan verder ook nog verbetering komt in bepaalde aspecten in verband met de interne situatie van het land - ik denk bijvoorbeeld aan minderheden en democratische instellingen - zal FYROM een afgerond beeld van politieke rijpheid tonen, van een politieke rijpheid waarvan FYROM reeds blijk heeft gegeven op andere terreinen en waardoor de versterking van zijn betrekkingen met de Europese familie een welkome zaak is geworden.

Souladakis
Mijnheer de Voorzitter, met de onderhavige overeenkomst, die de heer Swoboda zojuist heeft toegelicht en die wij hopelijk morgen zullen goedkeuren, wordt na het Stabiliteitspact voor dit gebied, de tweede, politiek opbouwende stap gezet.
Hieronder valt ook een kleine stap in verband met de recentelijke, gedeeltelijke opheffing van het embargo dat de 15 regeringen aan Joegoslavië hadden opgelegd. Waarde collega's, er heerst nu al meer dan tien jaar onrust in dit gebied. Alles is er in beweging. Tien jaar is een lang tijd, historisch, maar vooral ook politiek gezien. Objectief beschouwd moet men hier van een mislukking spreken. Daarom is de onderhavige overeenkomst, waar wij morgen over zullen stemmen en waarmee wij een praktische bijdrage zullen leveren aan de stabiliteit in het gebied, een stap in de goede richting. De voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië (FYROM) is in feite een micrografie van het voormalig Joegoslavië, of nu de ene minderheid de overhand heeft of de andere. FYROM heeft tot nu toe stand weten te houden en weerstand kunnen bieden aan de door het omringend gebied uitgeoefende invloeden. Dat is een goed teken. Daarom mag niemand onder ons, geen enkel land, geen enkel beleid of mening, in de verleiding komen om, met het oog op de oplossing van geheel andere vraagstukken, het vuur van de problemen in deze kleine republiek aan te wakkeren en interne verscheuring te veroorzaken. Ik wil hierbij duidelijk aantekenen dat dit land wel degelijk over uitbouwbare instellingen beschikt en een waarachtige democratie kan zijn.
Er zijn in dit gebied verschillende beleidsvormen toegepast. De Europese Unie moet derhalve oppassen en voorkomen dat zij door oppervlakkig handelen hulp verleent aan de totstandkoming van een - in bepaalde opzichten - bananenrepubliek. Wij moeten wel beseffen dat, als wij op zoek zijn naar bondgenoten in dit gebied, wij niet telkens degenen moeten uitkiezen die zich daarvoor aandienen. Wij moeten daarvoor krachten kiezen die gematigd zijn, die ruim van geest zijn en die weten wat vrede en stabiliteit betekenen voor dit gebied.
Ik hoop, ik wens en ben er eigenlijk van overtuigd dat de Europese Unie blijk zal geven van rijpheid en met de geleidelijk aan op gang gebrachte maatregelen in heel het gebied de omstandigheden zal weten op te bouwen die dit gebied nodig heeft. Laten wij geen illusies koesteren: als Europa een gebied omvat dat door allerlei wrijvingen, misverstanden, tegenstellingen en etnische conflicten achterop is geraakt, kan het niet datgene worden wat zij intern voor zichzelf verlangt.
Als Griek wil ik bepaalde collega's, die ik zojuist heb horen spreken, zeggen dat veel van hun opmerkingen uit de tijd en misplaatst zijn. Zij hebben blijkbaar geen flauwe notie van de geheel nieuwe omstandigheden, gunstige omstandigheden, die in dit gebied ontstaan. In veel gevallen zijn deze te danken aan het initiatief van Griekenland. U moet weten dat de beste betrekkingen van FYROM in dit gebied de betrekkingen met Griekenland zijn, en dat daardoor een heel belangrijke bijdrage kon worden geleverd tot de stabiliteit. Ik zeg dit enkel opdat iedereen weet hoe de vork in de steel zit.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, het betoog van de heer Souladakis leek mij veel verstandiger dan de uitspraken van andere collega's uit dezelfde lidstaat. Ik moet heel duidelijk zeggen dat degene die probeert om de overeenkomst met Macedonië afhankelijk te maken van een voor hem bevredigende benaming van dat land, niet alleen Macedonië, maar tevens alle andere lidstaten van de Europese Unie tegenover zich vindt. Ik wil ook heel duidelijk zeggen dat zo iemand daarmee de belangen van zijn eigen land reusachtig schaadt. Het is in ons belang dat er op de Balkan een stabiele vrede komt, en daar is kans op, ook al dreigt het Stabiliteitspact een doodgeboren kindje te worden. Ik hoop dat het dat niet zal zijn, maar dat gevaar bestaat. Juist daarom is het dringend noodzakelijk dat wij als EU bilateraal met afzonderlijke staten spreken en dat wij Macedonië een duidelijk Europees perspectief bieden. Daarom juich ik het uitstekende verslag van collega Swoboda toe, en met name punt 12 van dat verslag, dat Macedonië duidelijk uitzicht biedt op Europa, op de Europese Unie. Ik vind dat belangrijk, het is iets dat - zonder in illusies te vervallen - moet gebeuren.
Wij weten dat dit niet van vandaag op morgen gaat, maar het is heel belangrijk om duidelijk te zeggen dat Macedonië onmiskenbaar een Europees land is, en daarmee recht heeft op het lidmaatschap van de Europese Unie. Zo'n uitspraak schept vertrouwen. Ik denk dat wij een unieke kans hebben een democratie te versterken die niet alleen een multi-etnische regering heeft voortgebracht die in deze regio enig in zijn soort is, maar waarin ook de autonomie van de gemeenten wordt vergroot en de rechtspraak en de economie worden hervormd. Bovendien gebeurt dat onder bijzonder moeilijke omstandigheden, nadat het land nationalisme, communisme en oorlog achter zich heeft gelaten.
Een paar jaar geleden heb ik de huidige president en de huidige minister-president als privé-persoon uitgenodigd hiernaartoe te komen. Het was destijds nog erg moeilijk voor ze om hier contacten te leggen. Ik ben erg blij dat zij zich hebben gehouden aan wat ze destijds hebben beloofd: dat zij een volwaardige Europese democratie wilden opbouwen. Zoals gezegd, moeten wij hen bedanken omdat zij vorig jaar in een zeer kritieke periode, op een strategisch beslissend moment, een belangrijke rol hebben gespeeld in termen van vrede, stabiliteit en democratie. Daarom geven wij niet alleen, wij hebben ook wat gekregen. Wij zijn de Macedoniërs dank verschuldigd voor de cruciale Europese missie die zij destijds hebben vervuld. Het is daarom belangrijk dat de onderhandelingen en de ratificering van de overeenkomst snel verlopen, dat er snel een officiële vertegenwoordiging van de EU wordt geopend. Het is ook belangrijk dat onze commissaris er, naar ik heb gehoord, binnenkort naartoe gaat en dat wij dit land ondubbelzinnig uitzicht bieden op Europa, zoals dat in het verslag-Swoboda wordt gedaan.

Patten
Dit was een zeer interessant algemeen debat over de Balkan als geheel. Deze algemeenheid doet aan het debat niets af, maar met uw welnemen zou ik mij toch in hoofdzaak willen concentreren op het verslag, want daarin staan een paar uitermate belangrijke punten die ik niet onbesproken wil laten.
Het is mij een groot genoegen het standpunt van de Commissie over het onderhavige verslag te mogen uitdragen. Het is een zeer constructief verslag, een voortreffelijk stukje werk van de heer Swoboda en zijn collega's. Wij zijn zeer dankbaar voor het initiatief dat hij en nog een aantal leden - zoals onder meer mevrouw Pack en de heer Lagendijk die hier vanavond ook aanwezig zijn - in dezen hebben getoond.
Onze betrekkingen met de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië (FYROM) zijn over het geheel genomen heel goed en daar ben ik blij om. De heer Dupuis - en zijn tolk - zullen het mij wellicht niet euvel duiden als ik hiervoor de omschrijving entente cordiale hanteer. Deze goede verstandhouding is mede te danken aan onze voortreffelijke EU-gezant aldaar. Hij is een grote steun voor het Parlement geweest en heeft uitstekend werk voor de Commissie verricht.
De aanstaande onderhandelingen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst zijn wel het meest overtuigende teken van de goede wederzijdse betrekkingen. Ook de samenwerking met FYROM bij de wederopbouw van Kosovo getuigt daarvan. Ik ben de Macedonische autoriteiten dankbaar voor hun medewerking de afgelopen weken om de ernstige problemen met de elektriciteitsvoorziening in Kosovo te verhelpen. Ik ben mij, net als u, bewust van de stabiliserende rol die dit land tijdens de Balkancrisis heeft gespeeld, met name als het gaat om de integratie van de Albanese minderheid in het politieke en sociale leven van het land. Ik heb enkele weken geleden met de onlangs gekozen president Georgievski gesproken en ik was, evenals anderen, zeer onder de indruk van de grote waarde die hij hechtte aan een interetnische en pluralistische samenleving.
Ik wil u graag een beeld geven van de huidige stand van zaken met betrekking tot deze onderhandelingen, die - zoals de heer Lagendijk al zei - door de andere landen in de regio met veel belangstelling worden gevolgd.
Op 24 januari van dit jaar heeft de Raad de richtsnoeren vastgesteld voor de onderhandelingen over een stabiliteits- en associatieovereenkomst met de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. Dit besluit betekent een ongekende sprong voorwaarts in het hele stabilisatie- en associatieproces voor de westelijke Balkan, een proces dat in mei 1999 door de Commissie in gang is gezet.
Ik zal u de belangrijkste elementen van deze ontwerprichtsnoeren schetsen. Zij behelzen de totstandbrenging van een politieke dialoog met FYROM, waarvoor in de overeenkomst voorzieningen zouden moeten worden opgenomen. Zij behelzen een verbetering van de regionale samenwerking en de mogelijke vorming van vrijhandelszones tussen de verschillende landen in de regio, al wil ik hier wel bij aantekenen dat dit niet moet worden opgevat als een poging om de staat Joegoslavië te laten herrijzen. De richtsnoeren behelzen voorts de mogelijkheid van een vrijhandelszone tussen de Europese Unie en FYROM die binnen tien jaar na de inwerkingtreding van de overeenkomst een feit zou kunnen zijn. Zij behelzen bepaalde faciliteiten op het gebied van het vrije verkeer van werknemers, de vrijheid van vestiging, de dienstverlening en het betalings- en kapitaalverkeer. Zij behelzen het maken van afspraken met FYROM over de aanpassing van de nationale wetgeving aan de Europese wet- en regelgeving, met name op de elementaire gebieden van de interne markt. Bovendien behelzen zij de totstandbrenging van een betere samenwerking met FYROM op tal van gebieden, waaronder justitie en binnenlandse zaken.
Binnen de Commissie worden momenteel de nodige voorbereidingen getroffen om de onderhandelingen in maart van start te laten gaan. Zelf zal ik in de tweede week van maart een bezoek aan FYROM brengen. Ik hoop dan het hele proces in gang te kunnen zetten, ook al beginnen de onderhandelingen formeel kort daarna. Tijdens dat bezoek zal ik tevens gehoor geven aan het verzoek van onder meer het Parlement om de status van onze vertegenwoordiging in FYROM op te waarderen.
Wij streven ernaar de onderhandelingen in december van dit jaar af te ronden, maar dit zal in hoge mate afhangen van de goede wil en de vastberadenheid van de onderhandelaars. Vanaf nu gerekend zou de overeenkomst dan over drie tot vier jaar in werking kunnen treden, gezien de tijd die met de ratificatie door de nationale parlementen is gemoeid.
Ik wil nog graag kort ingaan op enkele andere punten van de ontwerpresolutie. Wij erkennen dat deze overeenkomst in zekere zin model staat voor andere soortgelijke akkoorden, ook al zal natuurlijk wel in aanmerking moeten worden genomen dat het hier verschillende landen betreft met elk hun eigen identiteit en hun eigen problematiek. Ik ben het met u eens dat wij erop bedacht moeten zijn dat ieder land op de eigen merites wordt beoordeeld en dat wij de ontwikkeling van de betrekkingen met de Unie niet laten afhangen van het langzaamste land. Dat is nooit onze bedoeling geweest. Alleen al het feit dat wij eerst met FYROM gaan praten en niet met al die andere landen, geeft al aan dat wij kunnen differentiëren en dat ook in praktijk brengen.
Op het punt van de regionale steun, die ook in het verslag aan de orde komt, delen wij uw mening dat onze technische en financiële bijstand voor een deel zou moeten worden besteed aan projecten met een grensoverschrijdende of regionale dimensie. Ook staan wij positief tegenover de opneming in de stabilisatie- en associatieovereenkomst van een ontwikkelingsclausule die uitzicht biedt op EU-lidmaatschap. Daarmee geeft de Europese Unie uiting aan haar visie op de betrekkingen met de landen in het westelijke deel van de Balkan, zoals in de conclusies van de Europese Raad van Keulen is aangegeven.
Wij zijn het zonder meer met u eens dat onze steunprogramma's zo veel mogelijk moeten worden gedecentraliseerd. U zult ongetwijfeld wel weten dat wij momenteel bezig zijn een nieuwe verordening op te stellen voor de Europese steunverlening aan de westelijke Balkan. Door alle steunmaatregelen onder één enkele verordening te laten vallen, willen wij het beheer ervan vereenvoudigen en beter stroomlijnen. Het is mij bekend dat er in FYROM en nog een aantal andere landen onrust is ontstaan over het naderende einde van het PHARE-programma in deze landen en met name over het verlies van de naam PHARE en de associatie die men daarmee heeft. Ik neem met de nodige zorg kennis van uw uitspraken op dit punt. Ik zal de zaak nogmaals bekijken, al moet ik wel zeggen dat het bestaan van twee PHARE-programma's volgens mij veel verwarring kan zaaien. Ik wil echter benadrukken dat, hoe het programma ook zal gaan heten, onze intentie om FYROM en de omringende landen in de Europese familie op te nemen nu serieuzer is dan ooit.
In het algemeen gesproken hoop ik dat de leden van dit Parlement net zo verheugd zullen zijn als ik over het betrekkelijk snelle tempo waarin Macedonië dit stadium heeft bereikt. Ik hoop dat de andere landen in deze regio dubbel hun best zullen doen om ook zover te komen. Ik zie uit naar nog veel meer van dit soort debatten in de komende jaren, die - naar ik hoop - tekenend zullen zijn voor het succes van onze inspanningen op de Balkan. Voor mij blijft dit de lakmoesproef bij uitstek als het erom gaat wat Europa kan doen aan de problemen pal voor haar deur.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Akkoord comitologie
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0021/2000) van mevrouw Frassoni, namens de Commissie constitutionele zaken, over het akkoord tussen het Europees Parlement en de Commissie over de modaliteiten van de toepassing van het nieuwe besluit van de Raad van 28 juni 1999 - "comitologie" (1999/0468/EG).

Frassoni
. (IT) Mijnheer de Voorzitter, met de goedkeuring van dit akkoord dat met de Commissie over de toepassingsmodaliteiten van het Raadsbesluit betreffende comitologie is bereikt, komt er een einde aan twee jaren vol wederwaardigheden. Deze wederwaardigheden hebben al die tijd het Parlement en de zeldzame personen binnen de Europese instellingen die warmlopen voor dit thema en die door sommigen ongetwijfeld als masochistisch worden bestempeld, beziggehouden.
Tot 1993 leidden de modaliteiten volgens welke de Commissie de haar verleende uitvoeringsbevoegdheden vervulde, en in het bijzonder de geheimzinnige en zelfs verdachte praktijk van de comités, tot conflicten en wantrouwen tussen de instellingen die ernstige gevolgen voor het wetgevingsproces dreigden te krijgen. Om die reden zijn de instellingen van de Unie, naar aanleiding van de aan het Verdrag van Amsterdam gehechte Verklaring 31, gestart met een ingewikkeld traject van raadpleging en onderhandelingen, dat geleid heeft tot het nieuwe besluit van de Raad, waarbij de oude regeling tamelijk grondig wordt herzien, zij het op een aantal punten nog niet tot onze volle tevredenheid. Met het besluit wordt in het bijzonder een aanzet gegeven tot een controlerende bevoegdheid van het Parlement, en dus tot de mogelijkheid de alarmklok te luiden wanneer een uitvoeringsmaatregel die voortvloeit uit een wetgevend besluit die volgens de medebeslissingsprocedure is goedgekeurd, in strijd is met de aan de Commissie toegekende uitvoerende bevoegdheid.
De langdurige interinstitutionele onderhandelingen - waarin het Parlement dankzij de inzet van de rapporteur, mevrouw Adelaide Aglietta, een actieve rol heeft gespeeld - waren gericht op een interinstitutioneel akkoord tussen het Parlement en de Commissie over de toepassingsmodaliteiten van enkele aspecten van het nieuwe besluit, enerzijds ter verdere uitwerking van die punten die de Raad niet in het besluit wenste op te nemen en, anderzijds, voor een betere organisatie van het informatie- en controlesysteem met betrekking tot de uitvoeringsmaatregelen.
Tijdens de triloog van 6 oktober 1999 te Straatsburg hebben de voorzitter van het Europees Parlement en de voorzitter van de Commissie toegezegd om binnen korte tijd te zorgen voor een dergelijk akkoord. We denken deze verplichting te zijn nagekomen, en dat was ook niet zo moeilijk, gezien het klimaat van vertrouwen en wederzijds respect waarin de onderhandelingen met de Commissie zich hebben afgespeeld.
Het akkoord omvat in hoofdzaak twee punten: enerzijds de informatie van het Europees Parlement, een absolute voorwaarde voor de uitoefening van zijn recht op interventie in de zin van artikel 8 van het besluit. Deze informatie werd tot nog toe verstrekt via toezending, op niet-systematische wijze, van schriftelijke documenten, die dikwijls - ook door toedoen van het Parlement zelf - onbruikbaar waren voor onze diensten. Van nu af aan zal de informatie lopen langs elektronische weg, een systeem genaamd CIRCA, waartoe het Parlement toegang zal krijgen en dat een echte innovatie betekent, niet alleen voor ons, maar ook - daar ben ik zeker van - voor de Commissie.
Anderzijds geeft artikel 8 van het Raadsbesluit niet aan op welke wijze of binnen welke termijn het Europees Parlement de alarmklok moet luiden, en dus zijn beperkte controlebevoegdheid moet uitoefenen. In artikel 6 en 7 van het akkoord wordt bepaald dat het Parlement over het algemeen zijn met redenen omklede resolutie ter plenaire vergadering zal aannemen, en dat het over een termijn van een maand beschikt om van zijn interventierecht gebruik te maken voordat het voorstel voor een uitvoeringsmaatregel door de Commissie wordt goedgekeurd. Het is echter niet altijd mogelijk een maand te wachten alvorens een uitvoeringsmaatregel te treffen. Daarvan zijn wij ons goed bewust. Het akkoord voorziet dan ook in een urgentieprocedure, die de bevoegde commissie in staat stelt op te treden.
Tot slot zou ik willen onderstrepen dat wij pas werkelijk kunnen beoordelen of dit een geslaagd akkoord is, als wij het in de praktijk hebben zien functioneren. Het Parlement moet de middelen zien te krijgen, die het momenteel niet heeft, om een doeltreffende controle op het uitvoerend proces te kunnen uitoefenen. De Commissie moet harerzijds sommige van haar werkmethoden veranderen om het Parlement in staat te stellen doeltreffende controle uit te oefenen en goed geïnformeerd te worden.
Tot besluit zij erop gewezen, dat voor het Parlement de enige echte oplossing voor de problemen van de comitologie een wijziging blijft van de door het Verdrag voorgeschreven procedure voor de uitvoering van de regelgeving, en daarnaast de geleidelijke ontmanteling van de comités, waarvan het bestaan zelf een abnormaliteit is, die de uitvoerende bevoegdheid van de Commissie sterk inperkt en die de wetgevende bevoegdheden van het Europees Parlement kan aantasten.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, comitologie is een begrip waar de meeste mensen niets mee kunnen beginnen. Slechts zeer weinigen weten wat eronder wordt verstaan. Het doet denken aan geheime genootschappen en samenzweringen, en zo was het vroeger ook. Er gaat echter niets meer achter schuil dan de vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden. De regeling van deze uitvoeringsbevoegdheden bestaat uit een beperkt aantal procedures voor verschillende soorten comités.
Tot het Verdrag van Amsterdam bestonden er ongeveer 20 varianten van deze procedures voor comités, wat noch aan duidelijkheid in de uitvoering van de wetgeving, noch aan transparantie voor de burger bijdroeg. Integendeel: zelfs het Europees Parlement werd lange tijd niet eens geïnformeerd. De eerste stap in de strijd voor meer transparantie in deze jungle van comités bestond er voor het Europees Parlement in dat het tenminste op de hoogte zou worden gesteld van wat de Europese Commissie door middel van de verschillende comités allemaal wilde regelen.
Dat gebeurde in 1988 in het kader van de briefwisseling Plumb/Delors. Een volgende stap op weg naar transparantie en een grotere betrokkenheid van het Europees Parlement was de zogenaamde modus vivendi van 20 september 1994, die inhield dat het Parlement niet alleen informatie, maar ook een zekere inspraakmogelijkheid kreeg. Daarmee kreeg het Parlement ook controlemogelijkheden. Door het Verdrag van Amsterdam is de situatie in zoverre aanmerkelijk verbeterd dat het aantal procedures voor verschillende comités - zoals het Parlement al lang eiste - drastisch werd teruggebracht tot drie, waardoor er nu nog maar drie soorten procedures bestaan: beheersprocedures, regelgevende procedures en raadgevingsprocedures.
Het recht op informatie en controle dat het Europees Parlement in het verleden is toegekend, moet na het Verdrag van Amsterdam opnieuw worden vastgelegd in een interinstitutioneel akkoord. Onze rapporteur, mevrouw Frassoni, heeft heel nauwkeurig werk verricht en heeft laten zien welke kwesties in het kader van dit interinstitutionele akkoord moeten worden opgelost, en welke beheersprocedures er binnen het Parlement eventueel moeten worden veranderd. Een van de hoofdproblemen is de factor tijd. Wanneer het Europees Parlement wordt geïnformeerd, moet het in de regel binnen de zeer korte termijn van vier weken advies uitbrengen, als het dat wil. Bij kwesties die de gezondheid en veiligheid van de mensen in de Europese Unie betreffen, moet de Europese Commissie, als hoedster van de Verdragen en als enige instelling met initiatiefrecht, in staat zijn op zeer korte termijn te reageren; in geval van nood zelfs binnen enkele uren of dagen. Desondanks moet het parlementaire recht op informatie, en in voorkomend geval ook op een reactie, gegarandeerd blijven. Onze rapporteur draagt daarvoor heel bruikbare oplossingen aan, die mijn fractie en ik slechts ten volle kunnen steunen.
Ik heb alleen nog een klein verzoek. In de Duitse tekst is iets onduidelijk vertaald, en ik wil met klem vragen om dat recht te zetten, ook als de tekst later wordt gedrukt. In plaats van "weitergeführt werden müssen" ("moeten worden voortgezet") zou daar volgens mij moeten staan: "erhalten bleiben müssen" ("behouden moeten blijven"). Dat is in de Duitse tekst niet zo duidelijk. Ik wil vragen om dat nog eens te controleren. Verder wil ik de rapporteur heel hartelijk bedanken. Dit is moeilijke materie, en ik hoop dat we die nu zo hebben geregeld dat we er voortaan beter mee uit de voeten kunnen.

Corbett
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur complimenteren met haar verslag. Ik moet zeggen dat ik de verzoeningsgezindheid die mevrouw Frassoni hier tentoonspreidt, en haar bereidheid tot het sluiten van compromissen met de andere instellingen als een welkome afwisseling ervaar. Als het om de IGC gaat, behoort zij tot "les pures et dures", zoals de Fransen zeggen, oftewel de hardliners, die niets willen weten van enig compromis of akkoord met de andere instellingen. Wij blokkeren liever het hele proces dan water bij de wijn te doen. Toch heeft mevrouw Frassoni zich in dit geval bereid getoond de geboekte vooruitgang te aanvaarden, ook al benadert het huidige compromis bij lange na niet het oorspronkelijke standpunt van het Parlement inzake comitologie.
Waar gaat het hier nu eigenlijk om? Het Parlement had vier belangrijke punten van kritiek op het systeem van de comitologie zoals dat bestond vóór het nieuwe besluit van de Raad waar nu het onderhavige interinstitutioneel akkoord nog bijkomt.
Ten eerste vonden wij het hele systeem uitermate ondoorzichtig, met honderden comités die maar vergaderen zonder dat iemand weet waarover het gaat en wie de leden van die comités zijn. Het nieuwe systeem dat nu is overeengekomen, betekent een grote vooruitgang op dit punt. Wij krijgen nu informatie over wie er in de afzonderlijke comités zitting hebben en wanneer deze bijeenkomen. Wij krijgen inzage in de agenda's en in de documenten die aan de comités worden toegezonden. Het hele systeem wordt opener en transparanter, al blijft het een tamelijk complex stelsel, maar de situatie gaat er in ieder geval wel op vooruit.
Ons tweede punt van kritiek was dat het systeem de Commissie heel erg aan banden legde. De wetgeving die wij in de Europese Unie vaststellen, moet door de Commissie ten uitvoer worden gelegd. En dan is er een systeem dat wel bedoeld lijkt om het werk van de Commissie te bemoeilijken. Ik doel hier met name op het zogeheten "contre-filet" -systeem, waarbij de Raad de Commissie met een gewone meerderheid kon tegenhouden, zelfs zonder een alternatief voor de uitvoeringsmaatregel in kwestie aan te dragen. Ook op dit punt is een zekere vooruitgang geboekt. De Raad mag, na een termijn van drie maanden, uitvoeringsmaatregelen niet langer blokkeren, tenzij daarvoor een gekwalificeerde meerderheid te vinden is. Dat wil dus zeggen dat de lidstaten die in de Raad vertegenwoordigd zijn, grote bezwaren hebben. Dat is veel redelijker en een hele verbetering ten opzichte van de oude situatie.
Op twee andere punten van kritiek hebben wij echter minder onze zin gekregen. Daarbij ging het ten eerste om het feit dat het toezicht, de controle zo u wilt, op de Commissie uitsluitend is voorbehouden aan een comité dat door de lidstaten of de Raad, en niet door het Parlement, wordt benoemd. De wetgevende organen, Raad en Parlement, moeten op voet van gelijkheid staan. Wij geven de Commissie bepaalde uitvoeringbevoegdheden, maar vervolgens kan alleen een door de Raad of de lidstaten benoemd comité de Commissie terugfluiten en de desbetreffende uitvoeringsmaatregel tegenhouden. Het Parlement is daartoe niet bevoegd.
Het is waar dat die bevoegdheid er in het nieuwe systeem wel aan zit te komen. Afgesproken is nu dat wij tegelijk met de leden van de comités alle ontwerpen van uitvoeringsmaatregelen ontvangen, die aan hen worden voorgelegd. Dat geeft ons de mogelijkheid deze te bestuderen, te bespreken en er vragen over te stellen. Wij hebben echter alleen het recht van een formeel protest tegen de Commissie, wanneer zij naar ons oordeel haar wettelijke uitvoeringsbevoegdheden heeft overschreden. Anders gezegd, wij kunnen een maatregel alleen aanvechten als zijnde onbevoegd genomen, maar niet de inhoud ervan. In een democratie moet een parlement een maatregel ook inhoudelijk kunnen aanvechten. Niet dat wij dat wekelijks willen gaan doen. Wij zijn heus niet van plan onszelf te overstelpen met uitvoeringsbesluiten. Het gaat hier echter om een middel van democratische controle waarop wij, de enkele keren dat dat echt noodzakelijk is, een beroep moeten kunnen doen. Deze mogelijkheid ontbreekt in het nieuwe systeem, of is althans slechts in embryonale vorm aanwezig.
Ons vierde punt van kritiek tenslotte betrof de terugverwijzing van een uitvoeringsmaatregel. Wanneer een uitvoeringsmaatregel via het systeem van de comitologie wordt geblokkeerd, wordt deze niet terugverwezen naar beide takken van de wetgevingsautoriteit, maar uitsluitend naar de Raad, die dan een alternatief kan aandragen. Dat is geen juiste gang van zaken. Raad en Parlement stellen gezamenlijk wetgeving vast, waarbij aan de Commissie de uitvoeringsbevoegdheden worden verleend. Als er dan uitvoeringsmaatregelen worden geblokkeerd, moeten zij worden terugverwezen naar beide instellingen, en niet slechts naar een daarvan.
Over het geheel gezien is het systeem er wel wat op vooruitgegaan. De aanvullingen die voortvloeien uit het interinstitutioneel akkoord met de Commissie juich ik toe, maar zij veranderen in wezen niets aan het basisbesluit van de Raad. Als onderdeel van het algehele compromis hebben wij zelfs uit eigen beweging - want dit gebeurde namelijk niet automatisch - afstand gedaan van de overeenkomst Plumb-Delors. Wij zijn bereid geweest dit op te geven, maar wij zullen wel goed bedacht moeten zijn op wat in die overeenkomst vroeger wel, maar in het nieuwe besluit niet meer volledig wordt gedekt. Op dit punt moeten wij heel waakzaam blijven.
Er is dus wel vooruitgang geboekt. Mijn fractie geeft dit met enige tegenzin toe. Wij zijn niet zo enthousiast over het sluiten van compromissen als mevrouw Frassoni. Wij erkennen dat niet alles mogelijk is, maar deze zaak zal over een paar jaar ongetwijfeld opnieuw aan de orde worden gesteld. Als wij een volledig democratische en transparante Unie willen, dan zullen wij op dit onderwerp terug moeten komen.

Solbes Mira
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de rapporteur, mevrouw Frassoni, feliciteren met haar werk. Comitologie is nooit een gemakkelijk onderwerp. Mevrouw Schleicher had het al over het waas van geheimzinnigheid dat rond de comités hangt. Het is inderdaad altijd een ingewikkeld gebeuren geweest, als gevolg van beslissingen die vroeger zijn genomen, en die op een gegeven moment toch moeten worden gerationaliseerd.
Het akkoord dat de Commissie en het Parlement hebben bereikt, leidt volgens mij tot een duidelijke stroomlijning van het proces en komt tegemoet aan de voornaamste wensen van het Parlement. De heer Corbett toonde zich bezorgd, en zei dat zijn zorgen slechts ten dele zijn weggenomen. Ik zou zeggen dat de kwesties waar de Commissie wat aan kon doen, zijn geregeld. De aspecten waar de heer Corbett het over had vallen niet onder het besluit van de Raad. Op die punten kunnen wij helaas niet verder gaan.
Wat is er verbeterd? Zoals mevrouw Frassoni al benadrukte, is het ongetwijfeld een fundamentele verbetering dat wij nu over een geautomatiseerd informatiesysteem beschikken. Dit systeem biedt twee mogelijkheden die voor het Parlement bijzonder belangrijk zijn. Ten eerste geeft men dankzij het systeem inzicht in de werking van de comités, de samenstelling, de agenda, omschrijvingen enz. Ten tweede kan het Parlement nu toezicht houden op de concrete beslissingen van de comités.
Ik denk dat wij goede afspraken hebben gemaakt, die de transparantie van het proces beslist ten goede komen. Het wordt allemaal wat makkelijker. Dat betekent echter niet dat het akkoord dat we vandaag bereikt hebben, een stap achteruit is in vergelijking met het plan-Delors, zoals de heer Corbett suggereerde. Het nieuwe model is juist veel complexer, aangepast aan de nieuwe situatie en, naar onze mening, veel samenhangender. Wij hebben een stap in de goede richting gezet, en we verwachten hierna een uitstekend resultaat.
Wij denken dat er nog meer dingen ten goede veranderd zijn. Wij zijn afgestapt van een aantal achterhaalde akkoorden, en we hebben geprobeerd om alle onopgeloste kwesties uit het verleden weg te werken door systematisch oude procedures aan de huidige omstandigheden aan te passen.
De Commissie vindt dit een goed akkoord, en wij willen de parlementsleden die eraan gewerkt hebben - mevrouw Frassoni in het bijzonder - daarvoor bedanken. Wij hopen dat wij er dankzij dit nieuwe klimaat in geslaagd zijn het doel te bereiken dat ons voor ogen stond: een grotere transparantie en een beter inzicht in de besluitvorming van de Commissie als uitvoerend orgaan.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Protocol betreffende de procedure bij buitensporige tekorten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0013/2000) van de heer Knörr Borràs, namens de Economische en Monetaire Commissie, over een voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van verordening (EG) nr. 3605/93 betreffende de toepassing van het aan het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap gehechte Protocol betreffende de procedure bij buitensporige tekorten (COM(1999) 444 - C5-0174/1999 - 1999/0196(CNS)).

Knörr Borràs
Mijnheer de Voorzitter, het doet me genoegen de Spaanse commissaris, de heer Solbes, te kunnen begroeten. Zowel binnen als buiten dit Parlement heb ik hem meer dan eens gecomplimenteerd met het voortreffelijke werk dat hij in Spanje voor de Europese eenwording heeft gedaan.
Wij behandelen hier het voorstel tot wijziging van de verordening inzake de toepassing van het Protocol betreffende de procedure bij buitensporige tekorten, dat als bijlage aan het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap is gehecht. In dit voorstel worden enkele vragen aan de orde gesteld in verband met de overgang naar het Europese rekeningenstelsel ESR 95, dat zoals u weet in de plaats is gekomen van het vorige rekeningenstelsel uit 1979. Het gaat met name om de invoering van nieuwe categorieën financiële producten, en de coherentie van de volgens het ESR 95 gemaakte berekeningen van de verhouding tussen het overheidstekort en het bruto binnenlands product. Tevens wordt het belang van de berekening van de rentelasten onderstreept, evenals het feit dat deze volgens de nieuwe methode moet worden uitgevoerd.
Naar mijn mening is de ontwerpverordening bedoeld om de definities en waarderingen van enkele van de economische factoren te actualiseren die komen kijken bij de berekening van het overheidstekort overeenkomstig het Verdrag van Maastricht. Daarin is vastgelegd dat het overheidstekort van de lidstaten een bepaald percentage van hun BBP, uitgedrukt in marktprijzen, niet te boven mag gaan.
Tot nog toe berekenden de lidstaten hun BBP volgens de methode van het ESR 79. De laatste raming waarover we beschikken, werd in september 1999 bekendgemaakt en heeft betrekking op het boekjaar 1998.
Als deze verordening wordt aangenomen, zal de eerste raming van het tekort over het boekjaar 1999, die in maart verschijnt, reeds met dit nieuwe systeem worden gemaakt.
Het is bekend dat de lidstaten zich van hun plicht hebben gekweten. Zij hebben hun nationale rekeningen overeenkomstig ESR 95 opgesteld, en de bijbehorende ramingen zijn al gepubliceerd. Zij hebben daarvoor niet alleen de nieuwe methodologie in moeten voeren, maar ook de meeste aggregaten nominaal moeten herzien en boekhoudkundige bewerkingen moeten aanpassen; niet alleen vanwege de genoemde methodologische veranderingen, maar ook omdat er betere statistische informatie in de ramingen is verwerkt. Deze veranderingen kunnen natuurlijk leiden tot wijziging van het overheidstekort dat op de nationale rekening van de lidstaten wordt vermeld.
Ik zal nu heel kort de vijf punten noemen waarop zich de belangrijkste wijzigingen kunnen voordoen.
In de eerste plaats wordt de definitie van het begrip "overheidssector" aangepast aan wat daar in ESR 95 onder wordt verstaan. Dat is belangrijk, omdat het overheidstekort betrekking heeft op alle geledingen van de overheid tezamen. Als er geen precieze criteria bestaan om de overheidssector te omschrijven, leidt dat tot verschillen in de ramingen van het overheidstekort van de lidstaten.
In de tweede plaats wordt het overheidstekort - dan wel overheidsoverschot, in voorkomend geval - gelijkgesteld aan de financieringsbehoefte, dan wel financieringscapaciteit, van de overheidssector als gedefinieerd in ESR 95.
In de derde plaats worden de overheidsinvesteringen gelijkgesteld aan de bruto-investering in vaste activa van de overheidsector als gedefinieerd in ESR 95.
In de vierde plaats wordt de overheidsschuld overeenkomstig ESR vastgesteld, evenals de gelden of rente die als kosten of baten uit de overheidsschuld voortkomen.
In de vijfde en laatste plaats is het aggregaat op grond waarvan de overheidsschuld wordt vastgesteld, het bruto binnenlands product tegen geldende marktprijzen, geschat volgens de definities van het Europees rekeningenstelsel 1995.
Samenvattend ben ik van mening dat dit voorstel van de Commissie een correcte en concrete aanpassing aan de in het Europees rekeningenstelsel 1995 vastgelegde criteria inhoudt. Ik keur het voorstel zoals dat door de Commissie is gedaan daarom volledig goed.

Karas
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik wil vooropstellen dat mijn fractie dit voorstel verwelkomt omdat de statistische basis van onze op stabiliteit en reële groei gerichte Economische en Monetaire Unie er verder door wordt geharmoniseerd. Dankzij dit voorstel worden de statistieken onmiddellijk vergelijkbaar en nauwkeuriger. De verschillende aspecten van het voorstel zijn al toegelicht. Persoonlijk vind ik het belangrijkste dat de statistische gegevens van nu af aan betrouwbaarder en beter vergelijkbaar zijn. Dat is nodig, omdat wij op elkaar moeten kunnen rekenen. Dat geldt zowel voor de organen van de Europese Unie als voor alle lidstaten binnen de monetaire unie.
Het is om twee redenen belangrijk dat de procedure wordt aangepast. In de eerste plaats is het belangrijk voor de interne markt. Betrouwbare en direct vergelijkbare gegevens en statistieken zijn in algemene zin voor een nauwkeurige beschrijving van de toestand en de ontwikkeling van een gemeenschappelijke markt van groot belang.
In de tweede plaats is het van belang voor de Economische en Monetaire Unie. De verordening uit 1993 over de toepassing van het Protocol moet in overeenstemming worden gebracht met het Europees stelsel van nationale en regionale rekeningen. Voor een correcte en betrouwbare bepaling van de tekorten is dat onontbeerlijk. Deze aanpassing maakt het mogelijk de tekorten en de schulden van de lidstaten nauwkeuriger te beoordelen. Deze technische aanpassing zal een heel concreet effect hebben op de feitelijk positie van de lidstaten, aangezien de gegevens automatisch aan de hoogte van het overheidstekort worden aangepast.
Het verheugt mij ook dat de raming van de tekorten over het boekjaar 1999, die in maart moet verschijnen, al volgens het nieuwe ESR verloopt, dat wil zeggen, dat de analyse op geconsolideerde en in economisch opzicht relevante aggregaten is gebaseerd.
Ik wil dit debat ook kort aangrijpen om alle regeringen en politieke partijen op te roepen hun uiterste best te doen om te voorkomen dat de procedure voor buitensporige tekorten ooit moet worden gebruikt. Het is goed dat de procedure bestaat. De procedure is nodig omdat onze criteria er het nodige gewicht en geloofwaardigheid door krijgen. De burgers vragen zich af: wat gebeurt er als niet aan die criteria voldaan wordt? Met een dergelijke procedure en met andere maatregelen kunnen we het bewijs leveren dat wij onze criteria en onszelf serieus nemen.
Een tweede punt van wezenlijke belang is dat wij niet alleen alles op alles moeten zetten om buitensporige tekorten te voorkomen, maar ook om de overheidstekorten verder terug te dringen.
Ik weet waar ik het over heb, en ik wil u tot slot vertellen waarom ik zo blij ben dat wij dit debat houden! In mijn eigen land, Oostenrijk, voeren we net een discussie over de vraag of de informatie die de vorige minister van Financiën over het overheidstekort verstrekt had, overeenkomt met de werkelijkheid. In Oostenrijk moesten in 1995 nieuwe verkiezingen worden uitgeschreven om aan de criteria van Maastricht te kunnen voldoen en de politieke partners op andere gedachten te brengen. Ik moet ook zeggen dat in het jaar 2000, nu er zoveel over ons wordt gesproken, de coalitiebesprekingen met de SPÖ - wat mij betreft, helaas - mislukt zijn, omdat het door onderhandeling bereikte besparings- en consolidatieprogramma door de socialistische partij werd verworpen. De nieuwe regering in Oostenrijk moest niet in de laatste plaats worden gevormd omdat de ÖVP borg wilde blijven staan voor een stabiele koers, omdat de ÖVP wil blijven garanderen dat de criteria van Maastricht worden gerespecteerd en dat het overheidstekort wordt teruggebracht, zoals wij dat hier hebben afgesproken.

Maaten
Voorzitter, het is een goede zaak dat statistische gegevens niet alleen betrouwbaar, maar ook vergelijkbaar zijn. Met name voor de Europese eenwording en de voltooiing van de interne markt is dat van groot belang. Daarom is dit verslag ook een politiek geladen verslag, waarmee wij de rapporteur van harte feliciteren.
Het geeft ook aanleiding tot een paar politieke opmerkingen. Het Stabiliteitspact is een gegeven in Europa. Alle aan de euro deelnemende landen hebben zich via dat Stabiliteitspact verplicht op middellange termijn te streven naar een begroting die in evenwicht is of een klein overschot vertoont. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat het als de conjunctuur wat tegenzit niet wat meer of wat minder zou mogen zijn, maar op de lange en middellange termijn moet er sprake zijn van evenwicht of een overschot.
Hoe sterker de positie van de deelnemende landen wordt, des te sterker zal de euro zijn. Hierdoor zal een overschrijding van de drieprocentsnorm zelden voorkomen, ook niet onder conjunctureel ongunstige omstandigheden, althans zo luidt de redenering. Wij zijn altijd van mening geweest dat er strikt aan deze criteria moet worden voldaan. Dat is van groot belang om de EMU ook in de toekomst tot een succes te maken. Strenge naleving van het Stabiliteitspact kan zo bijdragen tot het ontstaan van een cultuur van stabiliteit in alle EMU-lidstaten.
Verscheidene lidstaten hebben eenmalige maatregelen genomen om te kunnen voldoen aan de criteria. Wij zijn van mening dat er streng toezicht moet worden gehouden op het begrotingsbeleid van de lidstaten, zodat steeds de maatregelen in de geest van de gestelde criteria genomen blijven worden. Afzwakking mag niet worden toegestaan. Verder zijn wij van mening dat een verdere lastenvermindering en het terugbrengen van de staatsschuld tot de prioriteiten moet behoren. Immers, de lastenafwenteling op de toekomstige generaties is nog steeds niet gestopt.

Solbes Mira
. (ES) Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de rapporteur bedanken voor zijn voortreffelijke werk. Dit onderwerp is bijzonder technisch, en ik vind dat de heer Knörr Borràs het bijzonder nauwkeurig en professioneel heeft behandeld. Ik zou de inhoud van ons voorstel niet beter kunnen samenvatten dan hij. Bij wijze van aanvulling wil ik alleen nog zeggen dat er, naast de aanpassing aan het Europees rekeningenstelsel 95, nog twee kleine technische wijzigingen worden voorgesteld die de heer Knörr ook goed bekend zijn, in verband met de rente en de waardering van de schuld in buitenlandse valuta. Ik merk dat alleen op om een compleet beeld te geven van het proces.
In de tweede plaats wil ik de heer Knörr bedanken voor de snelheid. Hij heeft in bijzonder korte tijd werkelijk goed werk gedaan. Dat dit een belangrijk onderwerp is, blijkt wel uit de reacties die we erop hebben gekregen. Wij willen met deze verordening niet bereiken dat de statistieken betrouwbaar en vergelijkbaar worden - want dat zijn ze al - maar dat ze nog betrouwbaarder en nog beter vergelijkbaar worden. Dat het Parlement zo snel een beslissing heeft genomen, betekent natuurlijk dat we de cijfers van maart al op basis van deze nieuwe criteria kunnen berekenen.
Ik denk dat het eindresultaat daardoor beter zal zijn. De cijfers zullen betrouwbaarder en beter te vergelijken zijn, en ik denk dat de zorgen die enkele leden hadden over de uitvoering van het Stabiliteitspact beter kunnen worden gekwantificeerd.
Deze verordening is zuiver technisch van aard, en raakt niet aan de kern van het probleem dat enkelen van u hebben genoemd. Ik denk echter dat de kern van het probleem al is geregeld. Het Stabiliteitspact ligt er, en we zullen blijven controleren of het door de lidstaten wordt nageleefd. Dat doen wij zelfs in omstandigheden als de huidige, waarin de resultaten in alle lidstaten waarvan wij de stabiliteit van het overheidstekort hebben geanalyseerd duidelijk positief zijn. Toch vinden wij dat we op onze hoede moeten blijven. Het lijkt ons van fundamenteel belang om op dezelfde manier verder te gaan.
Tot besluit wil ik u daarom nogmaals bedanken voor uw hulp, die ons in staat stelt de mate van stabiliteit nauwkeuriger te meten en beter te vergelijken.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Versterking van het strafrechtelijke kader voor de bescherming tegen valsemunterij van de euro
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0020/2000) van mevrouw Cederschiöld, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een kaderbesluit van de Raad tot versterking van het strafrechtelijke kader voor de bescherming tegen valsemunterij, met het oog op het in omloop brengen van de euro (5116/1999 - C5-0332/1999 - 1999/0821(CNS)).

Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, beste enkelingen, maar daarom des te meer welkome collega's, je zou haast gaan denken dat er op dit tijdstip een onbelangrijke kwestie behandeld wordt, maar niets is minder waar. We behandelen een duidelijke en concrete kwestie. Het betreft onze gezamenlijke munteenheid. Hoeveel mensen hier weten dat deze valuta vervalst wordt en dat de situatie onaanvaardbaar is? We kunnen niet toelaten dat onze gezamenlijke valuta schade lijdt doordat hij wordt vervalst. Daarom hebben de ECB, ECOFIN, Europol, OLAF en de commissaris die verantwoordelijk is voor juridische kwesties ingezien dat er snel gezamenlijke tegenmaatregelen genomen moeten worden om de mazen in de wet te dichten.
Je bent geneigd om te vergeten dat de oude valuta's twintig jaar lang ingewisseld kunnen worden na de introductie van de nieuwe valuta. Daarom is het van belang om deze valuta's ook op te nemen in het strafrechtelijke deel van dit maatregelenpakket. Dit wilde het Parlement eraan toevoegen.
De Raad had het Parlement ook voor het laatste document in deze kwestie de bedongen termijn van drie maanden moeten geven. Maar we zijn er ons allemaal van bewust dat deze maatregelen zo snel mogelijk uitgevoerd moeten worden. Omdat de Raad in maart over deze kwestie een besluit neemt, moet het Parlement nu al een standpunt innemen over het voorstel, zodat de lidstaten de tijd hebben om ook de standpunten van het Parlement mee te laten wegen in het besluit dat in maart genomen moet worden.
Mocht een land door dwars te liggen een vertraging veroorzaken, dan is dat land moreel en economisch gezien verantwoordelijk voor de valuta. Een dergelijk optreden zou veel wantrouwen veroorzaken.
1 januari 2002 komt de euro in omloop. De hele Unie moet dezelfde bescherming krijgen, in de vorm van een verbod op vervalsing. Niet alleen voor valuta's die al in omloop zijn, maar ook voor valuta's die in omloop komen. Het is van belang dat er in alle landen bijtijds een vrijwel eenvormige, strafrechtelijke bescherming is. De Commissie heeft informatiemaatregelen, voorzorgsmaatregelen, het uitwisselen van ervaringen en strafrechtelijke maatregelen voorgesteld, die in feite een zekere noodzakelijke harmonisatie betekenen, namelijk dat de minimale maximumstraf voor valsemunterij acht jaar wordt. Ook handel in valse valuta en het bezit van werktuigen voor vervalsing wordt strafbaar. Er komt simpelweg een minimum voor de hoogste straf.
De nominale waarden van de euro zijn welbekend. Moderne computerapparatuur kan veel schade veroorzaken als we ons niet beschermen. Het Parlement heeft een aantal amendementen toegevoegd aan het huidige voorstel, onder andere met betrekking tot de rechtspraak. Dat houdt in dat je voor hetzelfde strafbare feit slechts in één land vervolgd en veroordeeld mag worden. Er zijn ook maatregelen opgenomen tegen bedrijven die betrokken zijn bij valsemunterij, iets wat we zeker aanmoedigen. De nieuwe kandidaat-landen worden ook aangespoord om zich aan te passen aan deze regels.
De Raad en de Commissie hebben er twee jaar over gedaan om dit voorstel in te dienen. Het is zonder meer noodzakelijk dat het besluit in maart wordt genomen. Er zijn geen redenen om het uit te stellen of schade aan de euro te riskeren. Het zou ook niet fair zijn tegenover de burgers, die de nieuwe, onbekende biljetten moeten gebruiken. Men denkt dat de vervalsers hun toevlucht zullen zoeken in landen buiten de eurozone, waar de nieuwe valuta minder bekend is. De beschermingsmaatregelen omvatten ook deze landen, en de standpunten van deze landen hebben zwaar gewogen. Daarom kan dit voorstel gekenschetst worden als solidair en wederkerig in het nemen van verantwoordelijkheid voor verschillende belangen. Op dit punt schept het bepaalde verplichtingen. De Raad moet in maart bijeenkomen om dit besluit nemen.
Collega's, bedankt voor het luisteren. Ook wil ik degenen bedanken die bijgedragen hebben aan een snelle behandeling van de kwestie. Daarmee doel ik met name op de PSE-Fractie.

Coelho
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, om te beginnen wil ik de rapporteur, mevrouw Charlotte Cederschiöld, feliciteren met dit verslag, dat een uitstekend uitgangspunt is voor de versterking van de strafrechtelijke bescherming tegen valsemunterij met het oog op het in omloop brengen van de euro. De euro komt op 1 januari 2002 in omloop en zal een van de belangrijkste internationale reservemunten zijn. Gezien zijn internationale belang zal de euro in het bijzonder blootstaan aan het risico van valsemunterij en namaak. In dit ontwerpkaderbesluit worden een aantal minimumnormen vastgelegd, wordt de onderlinge aanpassing van het strafrecht ter zake beoogd en wil men de toepassing ervan door de lidstaten eenvoudiger en doeltreffender maken. Het voorstel voorziet in de bescherming van de euro nog vóór de munt in omloop gebracht wordt, zodat een leemte in de wetgeving van een aantal lidstaten gevuld kan worden.
Ik wil de rapporteur uitdrukkelijk steunen wanneer zij zegt dat deze bescherming moet worden uitgebreid tot de nationale munten, die immers nog altijd omgewisseld kunnen worden nadat ze uit omloop genomen zijn. Alle lidstaten moeten dan ook zorgen voor doeltreffende en afdoende straffen die de praktijken die in het ontwerpkaderbesluit als misdrijven beschouwd worden, ontmoedigen.
Mijns inziens zal het voorstel om minstens een maximumstraf van acht jaar gevangenis op te leggen geen problemen opleveren voor mijn land; momenteel staat in het Portugese strafrecht wel slechts vijf jaar gevangenis op valsemunterij, maar mijn land heeft al blijk gegeven van de nodige bereidheid om deze bepaling te wijzigen. Ik wil de weinige lidstaten die nog bezwaren hebben met aandrang verzoeken deze opzij te schuiven, zodat snel een beslissing kan worden genomen, zoals onze rapporteur ook al vroeg, en dit om de redenen die zij heeft aangevoerd.
Mijnheer de Voorzitter, met dit ontwerpkaderbesluit wordt voor de eerste maal een gezamenlijk voorstel op het gebied van het strafrecht gedaan, met regels die tegelijkertijd in de vijftien lidstaten moeten worden toegepast. Wij zetten aldus stappen in de richting van de verwezenlijking van het doel van de ontwikkeling en de totstandbrenging van de Europese Unie als een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, waarvoor ook al in Tampere gepleit werd.

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik hoef niet te herhalen wat de rapporteur en collega Coelho al hebben gezegd. Hun opmerkingen zijn volkomen juist en gerechtvaardigd. De euro kan gemakkelijk worden vervalst. Wij bevinden ons in een gevaarlijke overgangsfase, waarin zich een fenomeen voordoet dat in de geschiedenis van het geldwezen vermoedelijk uniek is, namelijk dat een munt die nog niet eens in omloop is en alleen giraal gebruikt wordt, al wel vervalst kan worden, terwijl de delictsomschrijving van valsemunterij nog niet kan worden toegepast omdat de munt in kwestie nog niet in omloop is.
Een bijzonder ingewikkeld probleem. Dit betekent dat als we niet snel handelen - daar heeft collega Cederschiöld gelijk in - men nu al valse euro's kan maken en die in omloop kan brengen zonder daarvoor te worden gestraft. Voor menigeen - dit terzijde - kan dat wel eens een aantrekkelijk vooruitzicht zijn.
Wat doet de Europese Unie daartegen? Heel wat; mevrouw Cederschiöld heeft de maatregelen beschreven. Het Parlement moet zich in dit verband echter niet zozeer uitspreken over de inhoud van het kaderbesluit of over het verslag dat collega Cederschiöld daarover heeft opgesteld, maar over de procedure die moet worden gevolgd.
De Raad, veruit de meest ondemocratische instelling in Europa, heeft het Europees Parlement geraadpleegd op een manier die een aanfluiting van de democratie is. Wij hebben ter raadpleging een tekst toegestuurd gekregen waar de Raad zelf zeer lang aan had geknutseld - slechts met gedeeltelijk succes trouwens, daar kom ik zo nog op.
Het Europees Parlement wordt nu geacht binnen drie maanden advies uit te brengen over dit ingewikkelde, moeilijke en deels tegenstrijdige document van de Raad. Dat wij erin slagen binnen de door de Raad gewenste termijn advies uit te brengen, zodat er volgens de planning in maart een besluit kan worden genomen, is slechts aan twee dingen te danken: in de eerste plaats aan de buitengewone inzet van collega Cederschiöld, en in de tweede plaats aan het feit dat het Europees Parlement afziet van zijn democratische recht om met voldoende tijd en alle teksten in alle talen tot zijn beschikking de raadplegingsprocedure te doorlopen.
Bij een belangrijk onderwerp, zoals valsemunterij of de bescherming tegen valsemunterij en de daarvoor vereiste strafrechtelijke harmonisatie, kun je eigenlijk niet in zo'n ijltempo werken als de Raad van ons verlangt. Daarom wil ik hier namens mijn fractie heel duidelijk vermelden dat wij er met collega Cederschiöld lang over hebben gediscussieerd of het wel zinvol is om zo te werken. Wij zijn tot de slotsom gekomen van niet, maar gelet op het belang van het onderwerp hebben we afgesproken de procedure zo te accepteren.
Dit kaderbesluit is ongetwijfeld een stap vooruit. De rechtszekerheid waar het de Raad eigenlijk om te doen was, wordt uiteindelijk echter niet volledig bereikt, zoals collega Cederschiöld al opmerkte. Bij het vaststellen van de gewenste minimumnormen ten aanzien van de strafmaat, maar vooral ook met betrekking tot de toepassing van dezelfde strafrechtelijke normen in alle lidstaten - ook in de lidstaten die de euro nog niet hebben ingevoerd, maar waar wel vervalsingen kunnen worden gemaakt - zijn deze tekortkomingen namelijk niet verholpen. Ze zijn onder andere niet verholpen omdat de Raad, zoals gewoonlijk, niet uit zijn schulp is gekropen. Ook bij dit kaderbesluit, juist op het gebied van justitiële samenwerking, houdt de Raad het hardnekkig bij intergouvernementele samenwerking. Daarom is dit kaderbesluit - dat wil ik hier even vermelden - ook niet meer dan een aanvulling op een internationaal verdrag dat maar liefst 71 jaar oud is, namelijk het Verdrag ter Bestrijding van Valsemunterij van 20 april 1929 en de daarbij behorende protocollen. Dat betekent dat de rechtsgrondslag voor de bescherming van de euro waaraan wij nu werken, niet tot het Gemeenschapsrecht behoort zoals eigenlijk zou moeten, maar de vorm aanneemt van een aanvulling op een 71 jaar oud verdrag.
De vraag of dit het voorland van de justitiële samenwerking in de Europese Unie is, laat ik over aan het oordeel van de hier aanwezige feestelijke vergadering. Ik dank u voor de aandacht die u mij tijdens ons gezamenlijke nachtprogramma heeft geschonken.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, de introductie van de euro kan voor valsemunters een gouden tijd betekenen. De burgers, die ineens geheel nieuw geld in handen krijgen, lopen een groot risico valse euro's te accepteren omdat ze eenvoudigweg de echte niet van de valse kunnen onderscheiden. Uiteraard maakt de Raad zich hier zorgen over. Hij onderzoekt dan ook welke strafmaatregelen in alle Europese landen nodig zijn om valsemunterij te voorkomen.
De Raad had eenvoudigweg een resolutie kunnen aannemen waarin de lidstaten wordt aanbevolen nationale wetten op te stellen ter voorkoming van deze valsemunterij. Persoonlijk had ik hieraan de voorkeur gegeven. Maar de Raad, die op dit punt kennelijk weinig vertrouwen in sommige lidstaten heeft, zag meer in een meer bindend wetsinstrument op Europees niveau: het kaderbesluit. Hier beginnen de moeilijkheden, want het strafrecht valt onder de nationale soevereiniteit en in het Verdrag van Maastricht staat met betrekking tot dit vraagstuk niets over de euro vermeld. Men was immers bang de kiezer af te schrikken als er teveel zaken in dit Verdrag zouden worden vastgelegd.
In het ontwerpkaderbesluit dat ons vandaag is voorgelegd, probeert men deze tekortkoming te maskeren door te verwijzen naar artikel 31, sub e) en artikel 34, lid 2, sub b) van het Verdrag. Dit lijkt me echter ontoereikend. Artikel 31 voorziet slechts in zeer beperkte mate in gemeenschappelijke regels voor misdrijven, en deze regels gelden voor specifieke gevallen zoals georganiseerde criminaliteit, terrorisme en drugshandel. Valsemunterij valt hier niet onder. In artikel 34 van het Verdrag wordt het kaderbesluit enkel opnieuw geformuleerd, waarbij de bestaande bevoegdheden van de Unie als uitgangspunt blijven gelden. We zijn dus weer terug bij af. Met andere woorden: de Raad is er niet in geslaagd een geloofwaardige rechtgrondslag aan deze tekst te geven. De Raad krijgt zo alsnog de rekening gepresenteerd voor het feit dat hij indertijd, bij de presentatie van het Verdrag van Maastricht aan de kiezers, geen openheid van zaken heeft gegeven.
Ik heb nog een opmerking van meer algemene aard. Enige tijd geleden werden er bijna iedere vergaderperiode een of meerdere verslagen behandeld over zeer belangrijke, met de euro samenhangende vraagstukken. Sinds een jaar hoor ik hier niets meer over de euro, met uitzondering van enkele documenten over kleine technische vraagstukken, zoals dit verslag over de valsemunterij. In de mededeling van de Commissie over haar strategische doelstellingen voor de periode 2000-2005, waarover we deze week gedebatteerd hebben, staat niets over dit omvangrijke vraagstuk, alleen een regel waarin staat dat de bankbiljetten en munten op 1 januari 2002 in omloop moeten worden gebracht. Dat is wel heel erg mager.
Veel wezenlijke problemen blijven evenwel onopgelost. Zo bestaat er onder de publieke opinie een verontrustend gebrek aan belangstelling. Verder moeten de doelstellingen van het monetair beleid worden vastgesteld. Momenteel wordt immers ten onrechte alleen de strijd tegen de inflatie als doelstelling genoemd. Een ander probleem is dat op monetair gebied vreemd genoeg een federaal beleid wordt gevoerd, terwijl hiervan op budgettair of fiscaal gebied geen sprake is. Verder moet de status van de kandidaat-lidstaten ten opzichte van de eurozone worden vastgesteld, mochten deze landen daadwerkelijk lid worden. Verder bestaat er op de internationale markten verbazing over het feit dat het de euro ontbreekt aan een duidelijk maatschappelijk draagvlak. Zo kan ik nog wel even doorgaan. Moet ik u eraan herinneren dat de investeerders die hun dollars hebben ingeruild voor euro's sinds 1 januari 1999 20% verlies hebben geleden? Voor obligaties is dit verlies 40%, en investeerders die hun yens hebben ingewisseld voor euro's hebben maar liefst 55% verloren. Voor al deze beklagenswaardige investeerders, mijnheer de Voorzitter, vormen zelfs de echte euro's vals geld. Het gaat hier om wezenlijke problemen, maar die zijn hier kennelijk taboe.

Krarup
Ik neem graag de draad op van de vorige spreker. Er zijn enkele fundamentele vragen te beantwoorden, omdat het uitgangspunt is dat de strafrechtelijke regelgeving een nationale aangelegenheid is. Het strafrecht behoort tot de culturele traditie van elke samenleving en het is zeer moeilijk gemeenschappelijke definities op te stellen voor juridische basisbegrippen en wat daaronder verstaan wordt. Ik waardeer het werk van mevrouw Cederschiöld, die naar aanleiding van de Top van Tampere voorstellen heeft gedaan inzake gemeenschappelijke definities en regels voor strafbare feiten en inzake gemeenschappelijke sancties. Zij wil deze sancties graag gemeenschappelijk uitwerken om te komen tot een coherent strafrechtelijk systeem voor strafbare feiten, die betrekking hebben op de EU.
Het probleem is dat er hiervoor geen rechtsgrondslag is en wel om een goede reden, namelijk omdat het strafrecht tot de nationale bevoegdheden behoort. In dit verband wil ik de afgevaardigden van de Raad en de Commissie de volgende vragen stellen: is de aangegeven rechtsgrondslag voldoende? Naar mijn mening is dit in strijd met en gaat het veel verder dan artikel 34, lid 2, sub b), waarin een definitie wordt gegeven van de zogenaamde kaderbesluiten met een bindend karakter voor de lidstaten wat het resultaat betreft, maar waarbij de lidstaten zelf kunnen beslissen welke vorm en middelen ze kiezen voor de verwezenlijking ervan. Het onderhavige ontwerpkaderbesluit stelt echter reeds alle details vast inzake de verplichtingen van de lidstaten, die daardoor geen enkele vrijheid hebben om de middelen en de methode van tenuitvoerlegging te kiezen. Dit gaat naar mijn mening verder dan deze rechtsgrondslag toestaat. Ik hoorde graag het standpunt van de Commissie en de Raad, omdat het voor mij buiten kijf staat dat artikel 31 hiervoor geen rechtsgrondslag biedt.

Karas
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil in de eerste plaats de rapporteur van harte feliciteren en bedanken. Ik wil er op wijzen dat zij in haar verslag niet alleen het ontwerp voor het kaderbesluit gunstig heeft beoordeeld, maar ook enige wijzigingen heeft voorgesteld - die vandaag ook in diverse betogen aan de orde zijn gekomen - ter verbetering en aanvulling op de tekst. Die kunnen we hier echter niet allemaal behandelen.
Het is hoe dan ook belangrijk dat we het succesverhaal van de euro voortzetten. Wij moeten alles in het werk stellen om te vermijden dat dit succesverhaal door tekortschietende maatregelen tegen vervalsingen - en de eerste pogingen daartoe zijn al gemeld - wordt geschaad of in twijfel getrokken. Wij hebben er allemaal op gewezen dat de omschakelingsfase ook onzekerheid en gevaren met zich meebrengt. Naast de strijd tegen vervalsingen, naast een ordelijke uitvoering van de regels, is ook een belangrijke rol weggelegd voor de geplande voorlichtingscampagne, waar wij ons nog intensief mee bezig zullen moeten houden.
Het gaat echter ook om samenwerking. Wij hebben een definitie nodig van de precieze bevoegdheden die de ECB, de nationale centrale banken, de Commissie en Europol hebben in geval van vervalsing van de euro. Ik vraag me ook af of het niet nodig is een interinstitutioneel of EU-comité op te richten dat verantwoordelijk is voor de coördinatie van de samenwerking. In dit verband kan ook gedacht worden aan de oprichting van een snel waarschuwingssysteem dat rond de klok actief is, en aan het opzetten van een gemeenschappelijk informatiesysteem voor snelle gegevensuitwisseling tussen de bevoegde autoriteiten.
Wij juichen dit verslag toe, maar er zijn daarnaast veel problemen opgedoken die nog moeten worden opgelost. Ik hoop dat in dit debat nog menig punt zal worden opgehelderd.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de rapporteur, geachte afgevaardigden; hoe veilig is de euro? Dat is een vraag die door de bevolking zeer vaak gesteld wordt. Nu de datum van 1 januari 2002, de dag waarop men euro's in zijn portemonnee zal hebben, met rasse schreden dichterbij komt, zal deze vraag natuurlijk des te nadrukkelijker gesteld worden. De vraag hoe veilig de euro is, betreft nu eenmaal niet alleen de stabiliteit van de munt en de externe waarde ervan. Die vraag betreft mede de bescherming van de euro tegen vervalsingen. Ook dat houdt de bevolking bezig, omdat dit geld immers, zoals terecht werd opgemerkt, nieuw zal zijn voor de burgers; uiterlijk, maar ook in het gebruik. Het zal voor alle burgers van de lidstaten ook een nieuwe ervaring zijn dat met hun munt in een veel groter gebied betaald kan worden, en dat die zelfs buiten Europa een toonaangevende valuta is. Ook daaraan zal men aanvankelijk moeten wennen.
Het is dan ook logisch dat men zal vragen wat de Europese Unie onderneemt om de euro tegen namaak te beschermen. Daar gaat het op dit late uur immers om. Dit is werkelijk een kwestie die de burger direct aangaat, en wat dat betreft is het te betreuren dat dit debat zo laat plaatsvindt, maar dat is nu eenmaal zo.
De Europese Centrale Bank houdt zich vanzelfsprekend al heel lang met dit thema bezig. De centrale bank is immers verantwoordelijk voor de technische beveiliging tegen vervalsing. De Commissie heeft in de zomer van 1998 een mededeling gepresenteerd - daarop werd ook al gewezen - waarin de meest uiteenlopende gebieden werden opgesomd waarop maatregelen moeten worden getroffen: voorlichting, bijscholing - een erg belangrijk punt - samenwerking tussen de eurolanden, en natuurlijk ook bredere samenwerking op strafrechtelijk gebied. Daar gaat het in dit kaderbesluit om.
Mevrouw de rapporteur, ik wil u namens de Commissie heel hartelijk bedanken, en ik wil vooral ook het Parlement bedanken omdat u bereid bent geweest om in zo korte tijd advies uit te brengen. Ik waardeer dat bijzonder.
In het kaderbesluit staat centraal dat de lidstaten dezelfde definitie van valsemunterij dienen te hanteren. Het toepassen van dezelfde definitie is natuurlijk een eerste vereiste om ook op gelijke wijze te kunnen optreden. Zoals al is benadrukt, gaat het er in wezen om dat de bescherming van de euro al voor de fysieke invoering ervan is gegarandeerd.
Uiteraard is de Commissie ook dankbaar dat het kaderbesluit door de snelle beslissing van het Europees Parlement - ik hoop dat die bij de stemming wordt bekrachtigd - nu zo snel mogelijk van kracht kan worden, zodat de omzettingsfase kan worden ingeluid. Men verlangt immers van de Commissie dat zij verslag uitbrengt - en dat zullen wij in de eerste helft van volgend jaar doen - over de situatie in de lidstaten ten aanzien van de omzetting. Dan zal blijken of de ernst van het thema ook tot uitdrukking komt in de praktijk.
Er werd op gewezen dat dit kaderbesluit op het terrein van het strafrecht ligt. In die zin moet deze vernieuwing, deze stap worden gewaardeerd, ook al is die, zoals u zei, mijnheer Schulz, niet al te moedig omdat het een aanvulling op een tamelijk oud verdrag betreft. In antwoord op uw vraag of de Commissie van mening is dat het kaderbesluit op een toereikende rechtsgrondslag berust overeenkomstig het Verdrag, kan ik u zeggen dat de Commissie inderdaad van mening is dat hier de juiste rechtsgrondslag is gekozen.
In de toekomst zal het kaderbesluit evenwel door andere juridische instrumenten moeten worden aangevuld. De Commissie zal een voorstel voor een verordening betreffende de samenwerking tussen alle bevoegde autoriteiten en de samenwerking met Europol formuleren. Dat voorstel dient in een samenwerkingsplicht te voorzien en regels vast te stellen inzake de plicht van nationale autoriteiten om valsemunterij aan Europol te melden en in beslag genomen vals geld ter identificatie en classificatie voor te leggen aan de Europese Centrale Bank, zodat er vervolgens doeltreffende maatregelen kunnen worden genomen.
Wat de coördinatie van de verschillende maatregelen betreft, kan ik zeggen dat de Commissie - en in het vervolg ook OLAF - sinds 1998 met deskundigen uit de lidstaten, van de Europese Centrale Bank en van Europol samenwerken om vervalsingen van de euro reeds preventief te bestrijden. De heer Karas wees er net al op dat de Commissie enkele weken geleden een voorstel voor een informatiecampagne over de euro heeft gedaan, met een voorgesteld budget van 32 miljoen euro. Met die hoeveelheid middelen kan heel wat worden gedaan, het is een ruim budget; en in deze voorlichtingscampagne zal de bescherming van de euro tegen vervalsing natuurlijk een belangrijke plaats innemen.
Tenslotte denk ik dat dit debat, kort voor middernacht, er ook toe dient om alle valsemunters uit de droom te helpen die denken dat zij op dit late uur toe kunnen slaan omdat de EU wel niet meer zal waken!

De Voorzitter
Hartelijk dank, commissaris Schreyer.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.50 uur gesloten)

