Hervatting van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op 26 juni 1997 werd onderbroken, te zijn hervat.

Verklaring van de Voorzitter
De Voorzitter
Dames en heren, de brute moord, nauwelijks 48 uur geleden, op Miguel Angel Blanco, gemeenteraadslid in Ermua, heeft de meest diepe gevoelens en overtuigingen geschokt van de rechtschapen vrouwen en mannen van Baskenland en de rest van Spanje. Dezer dagen zijn miljoenen van die mannen en vrouwen in een indrukwekkende uiting van solidariteit de straat op gekomen, met de boodschap "Neen aan het geweld" en "Ja aan vrijheid, vrede en verdraagzaamheid" .
In overeenstemming met zijn overtuiging veroordeelt het Europees Parlement met klem niet alleen deze afschuwelijke aanslag op de samenleving, maar ook de poging zelf om te trachten de wil van een minderheid op te leggen aan die van een democratisch verkozen meerderheid. Evenmin mogen wij tolereren dat het louter bekleden van een bepaalde post, middels verkiezing door de burgers, een motief is om om het leven gebracht te worden. Al te vaak hebben wij in Spanje het duistere gelaat van de dictatuur en van de onverdraagzaamheid gezien, zodat we het o zo goed herkennen in diegenen die zaterdag een van onze medeburgers hebben vermoord. Wij bieden de familie van Miguel Angel Blanco onze diepste gevoelens van medeleven aan, alsmede onze steun op deze zo moeilijke momenten.
Aan de democratische politieke machten die unaniem hebben gevraagd om isolering van ETA en van Herri Batasuna in Spanje en daarbuiten, geven wij onze uitdrukkelijke steun. Als vertegenwoordigers van de Europese burgers, verzoek ik u een minuut stilte in acht te nemen ten overstaan van deze uiting van droefenis, maar ook van hoop, die spontaan uit het volk is opgeweld. Ook wij zijn Miguel Angel.
(Het Parlement neemt een minuut stilte in acht)

Goedkeuring van de Notulen
De Voorzitter
De Notulen van de vergadering van 26 juni 1997 zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Van Bladel
Voorzitter, in de Handelingen van 25 juni is iets verkeerds terecht gekomen. Wij hebben die avond het debat gehad over de besteding van de PHARE-gelden. Daarbij heb ik gezegd dat het beter zou zijn de personele bezetting van de Commissie uit te breiden om die PHARE-gelden beter te besteden. Ik heb daar het woord "bestaffing" bij gebruikt, maar helaas is in de Handelingen het woord "bestraffing" terecht gekomen. Dat is bijzonder onjuist. Onjuist is ook dat PHARE-gelden gebruikt worden voor geschiedenisboekjes in Slowakije waar xenofobe opmerkingen instaan en betreurenswaardig is het dat de Raad überhaupt mijn vragen niet beantwoordt.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw van Bladel. Ik wil evenwel wel opmerken dat dit niet met de Notulen van de zitting te maken heeft, maar met het volledig verslag, waarin alle betogen letterlijk zijn opgenomen. Maar we hebben er akte van genomen.
Het woord is aan mevrouw Bloch von Blottnitz.

Bloch von Blottnitz
Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u na te gaan hoe het mogelijk is dat de vertegenwoordiger van het Nederlandse voorzitterschap van de Raad in Zimbabwe naar aanleiding van een vraag van daar aanwezige NGO's en regeringen heeft gezegd wat het standpunt van het Parlement ten aanzien van CITES-overeenkomst is. Het Parlement had een week eerder in het kader van het actualiteitendebat een resolutie aangenomen die ongeveer drie bladzijden beslaat. De Nederlandse vertegenwoordiger heeft woordelijk beweerd dat het Europees Parlement daarover geen standpunt heeft. Ik vind dat een schande. Wij doen hier niet alsof wij een parlement zijn maar zijn dat effectief. Dat moeten de vertegenwoordigers van de Raad eindelijk eens inzien. De vertegenwoordiger van de Raad kan niet zeggen dat het Parlement geen standpunt heeft als dat een week eerder in het kader van het actualiteitendebat daarover een resolutie van drie bladzijden heeft aangenomen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Bloch von Blottnitz, ik verzeker u dat wij zullen natrekkenn wat er precies gebeurd is en wat het Nederlandse Voorzitterschap gezegd heeft. Zonodig zal ik mij tot het Nederlandse Voorzitterschap richten om zijn aandacht daarop te vestigen.
(De Notulen worden goedgekeurd)

Plooij-Van Gorsel
Voorzitter, op 12 mei heb ik u hier een vraag gesteld over een openbare aanbestedingsprocedure en dat ging over meubilair voor dit Parlement. Toen zei u: dat moet u schriftelijk doen. Dat heb ik toen ook op 14 mei gedaan. Het is nu negen weken geleden en ik heb nog steeds geen antwoord gehad. Ik heb u op 26 juni tijdens de plenaire zitting in Brussel gevraagd wanneer ik antwoord kreeg en toen heeft u gezegd: nog voor de volgende vergaderperiode in Straatsburg. Welnu, die is vandaag begonnen maar ik heb nog steeds geen antwoord ontvangen. Ik begrijp niet hoe u zo met bedrijven kunt omgaan in onze Unie, want daar had ik een vraag over. Is dit nu een voorbeeld van de transparantie van ons Parlement? Ik zou dus graag uiterlijk morgen antwoord vanuit uw bureau op die vraag ontvangen.

De Voorzitter
Mevrouw Plooij-van Gorsel, ik heb inderdaad gezegd dat u het antwoord vóór deze week zou hebben, maar er moeten heel veel vragen beantwoord worden en de diensten stellen de antwoorden op zodra zij daartoe in de gelegenheid zijn. Bovendien dienen deze vragen aan het Bureau te worden voorgelegd; ik formuleer ze niet persoonlijk. Maar daar het Bureau vanmiddag bijeenkomt en donderdag nogmaals, hoop ik dat u het antwoord nog deze week krijgt.
Het woord is aan de heer Gallagher.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het hebben over een zeer ernstig ongeval dat tijdens het weekeinde heeft plaatsgehad in mijn kiesdistrict in County Mayo. In de dorpen Glencullen, Glenamoy en Bangor Erris, zijn veel gezinnen dakloos geworden toen plotselinge overstromingen hun huizen teisterden, rivieren buiten hun oevers traden, overstromingen grondverschuivingen veroorzaakten, wegen onbegaanbaar maakten en boerderijen en huizen verwoestten. Schapen en runderen gingen verloren, oogsten werden vernield en het mag alleen maar een wonder heten dat er geen mensen zijn omgekomen.
Deze gebeurtenissen zullen voor de hele regio ernstige economische en sociale gevolgen hebben. Ik verzoek het Parlement een oproep aan de Commissie te steunen om fondsen beschikbaar te stellen, teneinde deze mensen, die zoveel geleden hebben ten gevolge van deze natuurramp, te helpen. Ik besef best dat het niet de enige regio in Europa is die schade heeft geleden - ook in andere gebieden hebben zich rampen voorgedaan - en ik hoop dat het Parlement een oproep aan de Commissie zal steunen om de regio Mayo de nodige fondsen ter beschikking te stellen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Gallagher. Deze kwestie heeft evenwel geen betrekking op de Notulen. Normaliter worden deze zaken besproken in het kader van het actualiteitendebat.
Het woord is aan de heer Titley.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, een week geleden is een bus met leerlingen van St. James's School uit Bolton in mijn kiesdistrict, betrokken geraakt bij een ernstig ongeval in de Franse Alpen. Ten gevolge van dat ongeluk zijn drie jonge mensen om het leven gekomen. Ik weet dat deze Vergadering mijn droefenis over dit tragische ongeluk deelt, en ik zou u dankbaar zijn, mijnheer de Voorzitter, als u de school de deelneming zou willen betuigen van het gehele Parlement.
Dit ongeluk heeft eens te meer de nadruk gevestigd op de kwestie van veiligheidsgordels in bussen, vooral bussen die kinderen vervoeren. Het is vooral tragisch omdat St James's School altijd bussen gebruikt met veiligheidsgordels. Jammer genoeg kreeg hun bus stukken en moest men een plaatselijke Franse bus huren die geen veiligheidsgordels had.
Deze tragedie toont duidelijk aan dat er een efficiënte, voor heel Europa geldende wetgeving moet komen om onze burgers die binnen de lidstaten reizen, te beschermen. Ik zou u dan ook willen verzoeken, mijnheer de Voorzitter, om een schrijven te richten aan zowel de voorzitter van de Commissie, als de fungerend voorzitter van de Raad, om dit tragische verlies aan mensenlevens te onderstrepen en om er bij hun op aan te dringen om te bekijken op welke manier de EU-wetgeving inzake veiligheidsgordels in bussen verder verbeterd kan worden.
Tot slot wil ik mijn dank te kennen geven aan de commissaris voor vervoer, mijnheer Kinnock, voor de snelle en sympathieke manier waarop hij mij inzake deze kwestie geantwoord heeft.

Plooij-Van Gorsel
Voorzitter, ik moet u helaas zeggen dat ik geen genoegen kan nemen met het antwoord dat u mij zojuist hebt gegeven. Ik heb al twee keer eerder van u gehoord dat u zo snel mogelijk zou zorgen dat ik het zou krijgen. Het is een simpel feit dat het hoofd van uw aanbestedingsdienst deze vraag kan beantwoorden. Als het zo moeilijk is om inzicht te geven in het feit of bedrijven in de verschillende lidstaten gelijke kansen hebben bij aanbestedingen dan vraag ik mij af hoe transparant dit Parlement is.

De Voorzitter
Mevrouw Plooij-van Gorsel, u heeft uw standpunt nu al twee keer duidelijk gemaakt. Dit is geen punt van orde. Er is een weg om deze zaak aan de orde te stellen en een weg om daarop te reageren. Ik verleen u niet meer het woord over deze kwestie.

Samenstelling van het Parlement
De Voorzitter
Dames en heren, ik deel u mede dat mevrouw Pery mij schriftelijk in kennis heeft gesteld van het feit dat zij per 15 juli 1997 aftreedt als ondervoorzitter, en per 16 juli als afgevaardigde van het Europees Parlement.
Overeenkomstig artikel 12 van de Akte betreffende de rechtstreekse verkiezing van de leden van het Europees Parlement, stelt de Vergadering vast dat deze post vacant is en zal zij de desbetreffende lidstaat hiervan in kennis stellen.
Persoonlijk geloof ik, hoewel ik meen de gevoelens van deze Vergadering weer te geven, dat wij onze dank te kennen moeten geven aan mevrouw Pery voor de vele jaren waarin zij ondervoorzitter van deze Vergadering is geweest, waarbij zij een grote efficiëntie aan de dag heeft gelegd en de instemming heeft gekregen van alle leden van de Vergadering.
De Franse overheden hebben mij in kennis gesteld dat de heer Philippe de Villiers met ingang van 17 juni 1997 vervangen zal worden door de heer Eric Pinel.
Ik heet onze nieuwe collega welkom en herinner eraan dat krachtens lid 4 van artikel 7 van het Reglement elke afgevaardigde zitting neemt in het Parlement en zijn organen, ook al zijn de geloofsbrieven nog niet onderzocht en is over ingebrachte bezwaren nog niet beslist.

Regeling van de werkzaamheden
De Voorzitter
Aan de orde is de regeling van de werkzaamheden.
Overeenkomstig artikel 95 van het Reglement heeft de Conferentie van voorzitters op haar bijeenkomst van 10 juli 1997 de definitieve ontwerpagenda van de plenaire vergaderingen van juli 1997 rondgedeeld en hierop zijn de volgende wijzigingen voorgesteld:
Maandag, dinsdag, woensdag: (geen wijzigingen) Mevrouw Baldi vraagt het woord.

Baldi
Mijnheer de Voorzitter, mijn verzoek heeft betrekking op woensdag, op de verklaring van de Commissie over de Topconferentie "Planeet Aarde" , oftewel de Top van New York. Aangezien we een overvolle agenda hebben bestaat het risico dat deze belangrijke verklaring pas om middernacht behandeld wordt, en dat is veel te laat; vandaar mijn vraag of het mogelijk is de verklaring ofwel naar de vergadering van dinsdag te verplaatsen ofwel tot de vergadering van donderdag uit te stellen. Anders krijgt ze misschien helemaal niet de aandacht die ze verdient; Europa moet toch een belangrijke plaats voor deze verklaring inruimen.

De Voorzitter
Mevrouw Baldi, ik herinner u eraan dat wijzigingsvoorstellen kunnen worden ingediend tot één uur voor het begin van de vergadering. Het voorstel dat u nu formuleert voldoet niet aan deze eisen. Daarom is uw verzoek niet ontvankelijk, hoezeer ik dit ook betreur.
Het woord is aan de heer Blot.

Blot
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u graag een vraag stellen over de agenda.
Zoals u weet is het vandaag 14 juli, nationale feestdag en voor de Fransen een officiële vrije dag. Is het voorzitterschap voornemens om een hoffelijkheidsformule te richten tot de parlementsleden, het personeel van de fracties, het personeel van het Parlement of mensen die voor de diensten van het Parlement werken en die de Franse nationaliteit hebben - namens iedereen, uiteraard. Ik denk dat onze vrienden dat zeer op prijs zouden stellen, dat wij het zeer op prijs zouden stellen. Ik vind dat voor het goed functioneren van een instelling als de onze, hoffelijkheid deel uitmaakt van de meest fundamentele parlementaire gewoonten.
Mijnheer de Voorzitter, ik ben u dankbaar als u iets in deze zin zou kunnen doen of zeggen.

De Voorzitter
Mijnheer Blot, u weet dat iedere oproep tot hoffelijkheid altijd een gunstige weerklank zal vinden bij de Voorzitter van het Europees Parlement. U heeft zelf gezegd wat de boodschap moet behelzen en dus wil ik die boodschap hierbij uitzenden en alle Fransen, afgevaardigden en leden, verzoeken deze in ontvangst te nemen. Dank u.

Green
Mijnheer de Voorzitter, ik zou u willen vragen om hier in deze plenaire vergadering te bevestigen dat woensdag gestemd zal worden over het verslag-Rothley. Volgens de agenda is dat het geval, maar er schijnt nogal wat verwarring over te bestaan. Gezien het gevoelige karakter van deze kwestie, is het belangrijk dat iedereen uit uw mond verneemt wanneer de stemming plaatsvindt.

De Voorzitter
De stemming vindt inderdaad plaats op woensdag en wel om 12.00 uur.
Donderdag:

De Voorzitter
De Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links verzoekt om inschrijving van een verklaring van de Commissie over frauduleuze export van rundvlees uit het Verenigd Koninkrijk.
Het woord is aan de heer Novo om dit verzoek te verdedigen.

Novo
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, zoals u weet heeft commissaris Emma Bonino een paar dagen geleden in een persconferentie meegedeeld dat er gevallen waren van frauduleuze uitvoer van rundvlees uit het Verenigd Koninkrijk.
Ik geloof dat er meerdere redenen zijn om dit onderwerp te bespreken in de Plenaire Vergadering. In de eerste plaats was de informatie van de commissaris onnauwkeurig en onvolledig, wat heeft bijgedragen tot een verergering van de informatieve speculatie en ook tot een algemene toename van de verontrusting bij de bevolking. De Europese consumentenbeschermingsvereniging heeft het hier trouwens over gehad.
Daarnaast en in de tweede plaats kwam de informatie van de Commissie te laat, aangezien het Permanent Veterinair Comité twee maanden vóór de persconferentie de Commissie al had ingelicht over de verspreide feiten.
Ten derde, indien mevrouw Bonino onvolledige en weinig gedetailleerde informatie aan de media meedeelt, dan is dat een reden te meer om dit ook in het Parlement te doen. Hier indien mogelijk op een meer nauwkeurige wijze.
Ten vierde, het waren dergelijke situaties die ertoe hebben bijgedragen dat de gekke-koeiencrisis zulke grote proporties heeft aangenomen. Het is van belang dat wij de fouten uit het verleden niet herhalen en onverwijld beraadslagen over deze situatie.
In de vijfde plaats ben ik van mening dat deze door commissaris Emma Bonino te berde gebrachte materie niet ressorteert onder de bevoegdheden van de BSE-commissie. Deze zaken staan niet met elkaar in verband!
Om al deze redenen heb ik alle collega's verzocht in te gaan op ons voorstel om een verklaring van de Commissie over de frauduleuze uitvoer van rundvlees uit het Verenigd Koninkrijk op de werkagenda van donderdag te zettten.

De Voorzitter
Het woord is aan mevrouw Roth-Behrendt om dit verzoek te weerleggen.

Roth-Behrendt
Mijnheer de Voorzitter, ik heb aandachtig naar de woorden van de vorige spreker geluisterd. Tot besluit verklaarde hij dat de mededeling van mevrouw Bonino niets met BSE te maken heeft. Na zijn inleiding heeft mij dat verbaasd. Mijn fractie en ikzelf zijn ertegen dat deze week een verklaring van mevrouw Bonino op de agenda wordt ingeschreven. Het Parlement heeft immers een tijdelijke commissie ingesteld die op de werkzaamheden van de Commissie na de Enquêtecommissie BSE moet toezien. Die tijdelijke commissie vergadert openbaar. Deze week komt ze vandaag, morgen en donderdag bijeen. Alle leden van dit Parlement kunnen aan de vergaderingen deelnemen en daar horen wat de Commissie te zeggen heeft. Vandaag komt de heer Fischler. Mevrouw Bonino en mijnheer Novo, de Commissie wordt vriendelijk verzocht de verklaring die de heer Novo donderdag op de agenda wil plaatsen, vandaag al in de tijdelijke commissie af te leggen.
Als de heer Novo zegt dat de Commissie te laat informatie heeft verstrekt, beschikt hij over andere informatie dan ik. Niet het Wetenschappelijk comité maar de fraudebestrijdingsdienst van de Commissie heeft de Commissie advies gegeven. Als de Commissie verantwoordelijk handelt, verstrekt ze informatie wanneer iedereen - officier van justitie, politie en douane - hun maatregelen hebben genomen. Tot nu toe heb ik geen redenen om te betwijfelen dat de Commissie dat heeft gedaan. Vanavond horen wij de heer Fischler en mevrouw Bonino. Morgen horen wij de heer Cunningham, de Britse minister van landbouw, en donderdag de heer Boden, de Luxemburgse minister van landbouw en voorzitter van de Raad. Daarmee zal het Parlement via zijn commissie volledig voorgelicht zijn. Het is dan ook niet nodig dat de Commissie in plenaire vergadering een verklaring aflegt.

(Het Parlement verwerpt het verzoek)

Gutiérrez Díaz
Mijnheer de Voorzitter, het spijt me u te moeten verzoeken nog even terug te komen op de agenda van woensdag. U heeft gezegd dat de agenda van woensdag ongewijzigd is. Moet ik daaruit begrijpen dat het Vragenuur voor vragen aan de Raad zoals gebruikelijk plaats zal vinden van 17.30 tot 19.00 uur?

De Voorzitter
Dat is inderdaad het geval. Ik dank u dat u mij de gelegenheid geeft dit toe te lichten. De Conferentie van voorzitters heeft het Vragenuur voor vragen aan de Raad een half uur verzet om tijd in te ruimen voor een extra verklaring van de Raad. In de Spaanse versie is echter een foutje geslopen, omdat er staat van 17.30 tot 19.00 uur, in plaats van 18.00 tot 19.00 uur.

Gutiérrez Díaz
Mijnheer de Voorzitter, met alle parlementaire respect, niet alleen ten overstaan van u, maar ook ten overstaan van de Conferentie van voorzitters, wil ik u eraan herinneren dat volgens een ongeschreven recht de Raad op woensdag gedurende anderhalf uur antwoord geeft op de vragen van de leden. Volgens mijn informatie hebben de leden 37 vragen geformuleerd en hopen zij hier van de Raad antwoord op te krijgen. Ik vind niet dat het inkorten of uitstellen van het Vragenuur een blijk is van het grote belang van de dialoog tussen de leden van deze Vergadering en de vertegenwoordigers van de Raad. Ik wil dan ook met alle respect te kennen geven dat ik het oneens ben met deze wijziging van het tijdstip en met de inkorting van het Vragenuur.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Gutiérrez Díaz. Wij hebben deze week een zeer drukke agenda. De fracties waren van mening dat de Raad drie verklaringen moest afleggen, wat eveneens een vorm is van parlementaire dialoog en daarom heeft men bij wijze van uitzondering deze wijziging doorgevoerd in de agenda.
Het woord is aan de heer Posselt.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij bij deze kritiek aan. Dit is al vaak gebeurd om de eenvoudige reden dat men het Vragenuur, dat vele jaren van 21.00 tot 22.30 uur werd gehouden, naar de namiddag heeft verschoven. Men had ontdekt dat de Raad 's avonds te moe is en heeft het Vragenuur daarom naar de namiddag verplaatst. Sedertdien wordt het om de twee of drie keer ingekort of verschoven. Ik vind dat men het Vragenuur opnieuw om 21.00 uur op de agenda zou moeten inschrijven. Dan zou het probleem opgelost zijn.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Posselt. Ik heb reeds uiteengezet wat de redenen zijn voor deze wijziging van de agenda. Als men het hier niet mee eens was, dan had een ieder dat in zijn parlementaire fractie te kennen moeten geven, aangezien de fracties met deze wijziging hebben ingestemd.

Jaarverslag voor 1996 van de Europese
ombudsman (indiening)
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het jaarverslag voor 1996 van de Europese ombudsman.

Söderman
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mag ik u allereerst danken dat u in het drukke programma van de zitting van juli tijd heeft gevonden om de ombudsman zijn jaarverslag te laten inleiden.
De praktijk dat de ombudsman zelf zijn verslag voorlegt betekent dat het Europees Parlement de beste parlementaire tradities volgt van die lidstaten die zelf een nationale ombudsman hebben benoemd.
Ik ben ervan overtuigd dat dit gunstig zal blijken te zijn voor onze gemeenschappelijke idealen voor een open en democratische Europese Unie. Het jaarverslag voor 1996 over de werkzaamheden van de ombudsman beslaat voor de eerste keer een volledig kalenderjaar. Het verslag concentreert zich op het werk naar aanleiding van de behandeling van gevallen, hoewel er nog steeds flink wat administratieve inspanningen nodig waren om de instelling van de ombudsman af te ronden en een informatiecampagne op te starten. In de toekomst zal het naar ik hoop mogelijk zijn een groter deel van de tijd te besteden aan klachten en initiatieven. Ik ben er zeker van dat de resultaten vanuit het standpunt van degene die de klacht indient, steeds beter zullen worden.
Gedurende 1996 heeft de ombudsman 1014 gevallen behandeld. Van deze 1014 gevallen waren 842 nieuwe klachten die men in 1996 ontving. De meeste van deze klachten werden ingediend door particulieren, slechts 86 klachten waren afkomstig van bedrijven en ondernemingen; 29 klachten werden doorgegeven door de leden van het Europees Parlement en er werden gedurende het jaar 3 onderzoeken op eigen initiatief gestart. In totaal werden in 1996 210 onderzoeken ingesteld. De betrokken instellingen waren de Europese Commissie in 187 gevallen, het Europees Parlement in 19 gevallen en de Raad van de Europese Unie in 4 gevallen. Deze aantallen geven weer dat de Commissie de instelling is die op administratief vlak het vaakst rechtstreeks te maken heeft met de Europese burgers. De onderzoeken werden in 102 gevallen afgesloten. De onderzoeken leidden ertoe dat in 82 gevallen geconcludeerd werd dat er geen sprake was van wanbeheer. In 2 gevallen werd de klacht ingetrokken en in 12 gevallen werd de zaak geregeld door de instelling op een voor de indiener van de klacht bevredigende wijze. In 34 gevallen werd wanbeheer vastgesteld, waarvan er 32 afgesloten werden met een berispende opmerking aan de desbetreffende instelling of orgaan. Eén klacht en één initiatief resulteerden in twee ontwerpaanbevelingen aan deze instellingen of organen. De eerste ontwerpaanbeveling werd door het orgaan in kwestie onmiddellijk aanvaard, en de andere, die het resultaat was van het eigen initiatief over regels inzake de openbare toegang tot documenten, lijkt in het algemeen gesproken goed onthaald te zijn.
Tot dusverre heeft er zich geen gelegenheid voorgedaan om een speciaal verslag voor te leggen over een geval van wanbeheer aan het Europees Parlement. Ten dele komt dit omdat de meeste communautaire instellingen en organen een coöperatieve houding hebben aangenomen naar de ombudsman toe, vooral door te zoeken naar een minnelijke schikking rechtstreeks met degene die de klacht indient. Bovendien nemen de vastgestelde procedures om gevallen af te sluiten noodzakelijkerwijze nogal wat tijd in beslag en vele onderzoeken zijn wellicht nog niet in een stadium waarop een speciaal verslag op zijn plaats zou zijn. De eerste gelegenheid om een speciaal verslag in te dienen zal zich waarschijnlijk later dit jaar voordoen.
In de discussie vorig jaar heb ik het gehad over het feit dat vele klachten buiten het mandaat vielen van de ombudsman, zoals dat is vastgelegd in het Verdrag. Gedurende het eerste jaar valt 35 % van de klachten blijkbaar binnen het mandaat. Hoewel vele nationale ombudsmannen ditzelfde probleem hebben, vind ik het aantal klachten dat buiten het mandaat valt, nog steeds vrij hoog.
Men zou ook kunnen aanvoeren dat het grote gedeelte klachten dat geacht wordt buiten het mandaat te vallen, aantoont dat de ombudsman de term wanbeheer te eng geïnterpreteerd heeft.
In ons verslag voor 1995 stond dat "er sprake is van wanbeheer als een communautaire instelling of orgaan nalaat te handelen in overeenstemming met de voor hen bindende Verdragen en Gemeenschapswetten, of nalaat de rechtsregels en -beginselen in acht te nemen die het Hof van Justitie en de Rechtbank van Eerste Aanleg hebben opgesteld" . Bovendien stelde men dat "de Europese ombudsman rekening moet houden met de bepalingen van artikel F van het Verdrag betreffende de Europese Unie, dat communautaire instellingen en organen de fundamentele rechten dienen te respecteren" . Een lijst voorbeelden van wanbeheer werd aan deze definitie toegevoegd. Tegelijkertijd stelde men dat de ervaring van nationale ombudsmannen aantoont dat het beter is om geen te strakke definitie van wanbeheer te hanteren. Het verslag van de Commissie verzoekschriften over het jaarverslag van de ombudsman over 1995, waarvoor mevrouw Ahern rapporteur was, merkte op dat het verstandig en goed was om in dat stadium een te strakke definitie van wanbeheer te vermijden. Nu is er meer ervaring om de bepalingen betreffende de Europese ombudsman toe te passen.
Aangezien de kwestie van de definitie van de term wanbeheer nu ter sprake is gekomen, zal ik een nauwkeurigere definitie geven in mijn jaarverslag voor 1997. Dit zal het Europees Parlement en zijn verantwoordelijke commissies de mogelijkheid verschaffen om opmerkingen te maken over deze kwestie en de situatie verder te verduidelijken.
Vorig jaar werd er nog een belangrijke kwestie aan de orde gesteld in de beraadslagingen over het jaarverslag voor 1995. Het betrof de bevoegdheid van de ombudsman om onderzoeken op eigen initiatief in te stellen. Ik heb aangevoerd dat de primaire taak van de ombudsman erin bestaat klachten te behandelen en daarbij benadrukt dat de bevoegdheid van het eigen initiatief niet te gemakkelijk gebruikt diende te worden. Het kon gebruikt worden als een reeks klachten de aandacht hadden gericht op een specifiek orgaan of op een specifiek soort administratieve activiteit. Het Ahern-verslag benadrukt dat onderzoeken op eigen initiatief een belangrijk instrument dienen te zijn voor de ombudsman. Het stelde dat "deze vorm van onderzoek wellicht een veel groter belang zal krijgen in de jaren die voor ons liggen, ten voordele van het democratisch functioneren van de Unie en daarom van het Parlement en de burgers" .
In het debat van vorig jaar werd aangedrongen op een frequenter gebruik van eigen initiatieven dan ik had aangekondigd. Men scheen de mening te zijn toegedaan dat de activiteiten van de ombudsman een hoger profiel moesten hebben.
In 1996 had een derde van de klachten die tot een onderzoek hebben geleid, betrekking op de manier waarop de Europese Commissie als hoedster van de Verdragen haar verantwoordelijkheden uitoefende. Dit betrof het toezicht op de naleving van de verplichtingen die de lidstaten krachtens het Gemeenschapsrecht hebben. Zoals wordt toegelicht op pagina 67 en 68 van het jaarverslag, bleek op basis van deze klachten dat de procedures van de Commissie voor aardig wat ontevredenheid onder de Europese burgers zorgde. Daarom ben ik op eigen initiatief een onderzoek in die materie gestart. Het resultaat is dat de Commissie zelf moet overwegen of zij de situatie van de afzonderlijke indieners van klachten in de procedure moet vergroten als een zaak van goed administratief gedrag. Het initiatief gaat niet in op de discretionaire bevoegdheid van de Commissie om te beslissen een inbreuk al dan niet voor het Hof van Justitie te brengen.
Gebrek aan doorzichtigheid was ook vaak een onderwerp voor klachten die tot een onderzoek hebben geleid. Zoals wordt uitgelegd op pagina 82 van het jaarverslag, waren deze klachten een belangrijke overweging in het besluit om het onderzoek op eigen initiatief te beginnen in de regels voor de toegang door het publiek tot documenten. Het onderzoek was gericht op 15 communautaire instellingen en organen. Er werd geconcludeerd met een aanbeveling om binnen drie maanden regels op te stellen over de toegang door het publiek tot documenten. Hoewel de instellingen en organen in het algemeen gesproken positief stonden tegenover deze aanbeveling, bleek de tijdslimiet niet realistisch te zijn en deze werd dan ook verlengd tot einde juli 1997. Rekening gehouden met het belang hiervan zou dit echt een kwestie kunnen zijn om later dit jaar aan het Parlement als eerste bijzondere verslag voor te leggen.
Hetzelfde beleid voor het gebruik van de bevoegdheid tot eigen initiatief ligt ten grondslag aan het volgende onderzoek van de ombudsman. Dit heeft betrekking op wat schijnbaar het frequente en routinematige gebruik is van leeftijdsgrenzen als toelatingseis voor de instellingen en organen van de Gemeenschap. Dit onderwerp heeft aanleiding gegeven tot een reeks klachten bij de ombudsman. Een groot aantal van deze klachten kwam uit de lidstaten die in 1995 tot de Unie zijn toegetreden en daarin wordt aangevoerd dat het gebruik van leeftijdsgrenzen een vorm is van ongerechtvaardigde discriminatie.
Het gebruik van het eigen initiatief in kwesties die zorgvuldig overwogen zijn, verschaft een goede gelegenheid voor zowel de desbetreffende instelling of orgaan, als de ombudsman om het probleem uitgebreid en op een bevredigende manier te behandelen.
Ik zou graag van deze gelegenheid gebruik maken om alle communautaire instellingen en organen te danken voor een jaar van constructieve samenwerking. Men name u, mijnheer de Voorzitter, als ook uw voorganger, de heer Hänsch, dank ik voor uw steun en uw begripvolle houding ten overstaan van het werk van de ombudsman, alsmede de vele leden en ambtenaren van het Europees Parlement die hebben geholpen bij dat werk. Ook wil ik mij tot de commissie richten en tot het verantwoordelijke lid, mevrouw Gradin, en haar danken voor haar grote betrokkenheid bij een open en verantwoordelijk beheer. Een speciale ode breng ik aan de secretaris-generaal van de commissie, de heer David Williamson, voor zijn rol in de opzet van de grondbeginselen voor samenwerking met het bureau van de ombudsman. Aangezien hij de dienst spoedig zal verlaten wil ik graag benadrukken hoe belangrijk zijn rol geweest is bij het garanderen van een goed resultaat van ons gemeenschappelijke werk voor de Europese burger.
Ook wil ik mijn dank te kennen geven aan de voorzitter van de Commissie verzoekschriften, de heer Fontana; aan zijn voorganger, de heer Newman, en aan alle leden van de commissie voor hun duidelijk tot uiting gebrachte interesse en hun coöperatieve houding in hun contacten met het bureau van de ombudsman.
Mijn speciale dank gaat naar mijnheer Papakyriazis, die een ernstige en grondige houding aan de dag heeft gelegd bij de opstelling van het bondige verslag dat nu voor ons ligt, met vele nuttige opmerkingen en voorstellen om de samenwerking tussen de Commissie verzoekschriften en de ombudsman verder uit te bouwen, met behoud van de onafhankelijkheid van beide organen.
Het recht om het Europees Parlement te petitioneren en het recht dat men heeft zich te wenden tot de Europese ombudsman, vormen samen een unieke mogelijkheid om de rechten van de Europese burgers te bevorderen. De opmerkingen en voorstellen in het verslag-Papakyriazis verschaffen een basis om te zoeken naar efficiënte manieren om dat edele doel te dienen. Ik hoop dat in de nabije toekomst de gelegenheid zich zal voordoen om deze ideeën in haalbare en praktische maatregelen om te zetten om voor soepele verhoudingen te zorgen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Söderman.

Jaarverslag van de ombudsman van de Europese
Unie voor 1996
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0211/97) van de heer Papakyriazis, namens de Commissie verzoekschriften, over het het jaarverslag van de ombudsman van de Europese Unie voor 1996 (C40293/97).

Papakyriazis
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer Söderman, geachte collega's, ik heb de eer u het verslag van de Commissie verzoekschriften over het Jaarverslag van de ombudsman van de Europese Unie voor 1996 voor te stellen, waarbij zij benadrukt dat het eigenlijk de eerste keer is dat het verslag over de werkzaamheden van de ombudsman een volledig kalenderjaar beslaat, wat ons in staat stelt de Europese ombudsman en zijn werkzaamheden grondiger en uitvoeriger te leren kennen. Ik herinner eraan dat het gaat om een nieuwe instelling die in het Parlement een lange geschiedenis achter de rug heeft, zijn definitieve gestalte heeft gekregen en twee jaar geleden werd goedgekeurd.
Een Europa dat dicht staat bij de burgers is ondoenlijk, zolang de Unie de Europeanen niet vertrouwd maakt met haar instrumenten en haar poorten niet openstelt voor de burgers waarvoor ze werd opgericht. Welnu, de ombudsman is een van degenen die tot het Europa van de burgers bijdragen door zich geduldig, volhardend en krachtig in te zetten om toestanden uit de wereld te helpen welke tegen het behoorlijk beheer en de goede werking van de Europese instellingen indruisen, zonder daarbij moeilijkheden en conflicten uit de weg gaan.
Hoewel de functie van ombudsman in onze landen een lange traditie kent, is de Europese ombudsman een jonge instelling met een vers dynamisme en nieuwe behoeften. De Commissie verzoekschriften verheugt zich evenwel over zowel het uitvoerig en gedetailleerd jaarverslag van de ombudsman als de resultaten die hij vorig jaar in het kader van zijn werkzaamheden heeft bereikt, met name bij de behandeling van bepaalde concrete klachten - wat onder meer blijkt uit de vaststelling dat ze het onderhavige verslag met algemene stemmen heeft goedgekeurd. Opgemerkt zij overigens dat ook de wijze waarop de betrokken Unie-instellingen tot dusver met de ombudsman hebben samengewerkt ons optimistisch stemt voor de toekomst - wat niet betekent dat hij bij zijn onderzoeken niet op enige tegenstand is gestuit, zodat hij de behandeling van sommige klachten nog niet heeft kunnen afronden.
Het Parlement moet zich solidair tonen met de ombudsman en moet het politiek gewicht dat de uitoefening van parlementaire controle met zich brengt, in de schaal leggen om hem bij te staan, als hij geen gehoor vindt bij de andere Europese instellingen, wat echter niet wil zeggen dat het Parlement de autonomie en onafhankelijkheid van de ombudsman mag aantasten of in twijfel trekken. Daarom moet de samenwerking tussen de ombudsman en het Parlement voortdurend worden verdiept, waardoor we er zullen in slagen de verwezenlijking van onze gemeenschappelijke doelstelling dag aan dag een stap naderbij te brengen.
De ontwerpresolutie van de Commissie verzoekschriften bevat dan ook praktische aanbevelingen voor nauwere samenwerking tussen de ombudsman en het Parlement en de coördinatie van hun werkzaamheden. Ik wil er in dit verband alleen op wijzen dat vooral de inspanningen om de burger beter voor te lichten moeten worden versterkt. Het lijdt immers geen twijfel dat de burgers - in alle lidstaten - zich nog geen duidelijk beeld kunnen vormen van de bevoegdheden en mogelijkheden van het Parlement enerzijds en die van de ombudsman anderzijds.
Over de problemen waaraan de heer Söderman zo-even heeft herinnerd, wil ik enkel benadrukken dat ik het volledig eens ben met wat hij gezegd heeft over de onderzoeken op eigen initiatief, alsook met de pragmatische benadering van het begrip wanbeheer die ons ongetwijfeld het verst zal vooruithelpen. Dat laatste vereist evenwel dat we preciezer omschrijven wat het begrip behoorlijk beheer inhoudt.
Tenslotte wil ik nog opmerken dat het Verdrag van Amsterdam een extra dimensie geeft en bijkomende perspectieven biedt aan de Europese ombudsman, die met het Verdrag van Maastricht officieel werd ingesteld. We moeten derhalve toezien op de nieuwe instelling en alles in het werk stellen om ze te versterken, wat zeker ten goede zal komen aan de Europese burgers die we vertegenwoordigen.

Newman
Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie van de Partij van de Europese SociaalDemocraten wil ik de Europese ombudsman, mijnheer Söderman, gelukwensen met zijn uitstekende jaarverslag voor 1996. Ik beveel het aan alle leden van het Parlement aan. Ik weet dat het deze week in alle talen beschikbaar zal zijn. Diegenen onder ons die al de kans hebben gehad het verslag te bestuderen, weten hoe bijzonder grondig het is opgezet. Mijnheer Söderman licht toe hoe zijn eerste jaar geweest is, het eerste volledige kalenderjaar, en hij geeft ook uitleg bij de vermeende gevallen van wanbeheer die hij heeft onderzocht.
Het is belangrijk dat de heer Söderman in zijn toespraak heeft gewezen op de onderzoeken op eigen initiatief die hij verricht, omdat die onderzoeken op eigen initiatief voortkomen uit belangrijke kwesties. Hij heeft ze niet zelf bedacht; ze zijn het gevolg van klachten waarover hij zich heeft gebogen, en van klachten die algemene problemen onder zijn aandacht hebben gebracht, waarvoor zijn bemoeienis vereist is. Zoals we hebben gehoord, hebben klachten betreffende milieu-evaluaties in verband met de ringweg rond Newbury en de autoweg M40, allebei in mijn eigen land, het Verenigd Koninkrijk, bij de ombudsman geleid tot de overtuiging dat de Commissie in bepaalde opzichten in gebreke bleef, en dat er beter een algemeen onderzoek zou komen van de procedurele positie van de afzonderlijke personen die klachten hadden ingediend, in het kader van de procedure van artikel 169, en ook zijn onderzoek op eigen initiatief naar aanleiding van klachten om de publieke toegang tot documenten van communautaire instellingen te bevorderen. Dit zijn allemaal zaken die wij van harte toejuichen.
Het is belangrijk dat de rechten van de burger om een klacht in te dienen bij de ombudsman over vermeend wanbeheer over een veel breder publiek worden verspreid, alsook het recht van de burger en ingezetene om een verzoek in te dienen bij het Europees Parlement over andere zaken die betrekking hebben op de verantwoordelijkheidssfeer van de Europese Gemeenschappen en de respectieve verantwoordelijkheden en plichten van de ombudsman en de Commissie verzoekschriften.
Ter afronding wil ik gaarne onze rapporteur van de Commissie verzoekschriften, de heer Papakyriazis, gelukwensen. Hij heeft een zeer evenwichtig verslag opgesteld dat het werk van de ombudsman, de heer Söderman, onder de loep neemt. Hij wenst hem terecht geluk met zijn werk en komt naar voren met steun en positieve voorstellen voor de toekomst.

Fontana
Mijnheer de Voorzitter, na het verslag van de heer Perry over de werkzaamheden van de Commissie verzoekschriften, dat in de plenaire vergadering van juni is behandeld, en na het verslag van de heer Papakyriazis over de werkzaamheden van de Ombudsman, sluit ik me aan bij het advies van de heer Newman aan alle leden om het mooie verslag van de heer Södermann te lezen. Met deze twee verslagen wil het Europees Parlement de cruciale kwestie van het Europees burgerschap concreet aanpakken. Dit burgerschap vloeit voort uit het feit dat alle Europese burgers beseffen tot een Gemeenschap te behoren waarin de soevereiniteit niet aan de heersers van deze tijd - bureaucraten dus - is overgedragen, maar aan de wet; een wet waaraan de burgers zelf via hun vertegenwoordigers in de nationale parlementen en het Europees Parlement meewerken. Jammer genoeg heeft het Europees Parlement geen volledige legislatieve initiatiefbevoegdheden, maar alleen medebeslissingsbevoegdheden, ook al zijn deze op de recente Top van Amsterdam uitgebreid. Dit is toch een ernstige, structurele handicap voor een parlement: de belangrijkste taak van het Parlement zou moeten zijn wetten uitvaardigen, maar dat behoort niet tot de mogelijkheden.
Deze handicap heeft twee gevolgen: ten eerste: omdat de burgers zich niet bij de opstelling van wetten betrokken voelen is er een fors democratisch tekort in de betrekkingen tussen de burgers en ons Parlement ontstaan. Ten tweede wordt de Europese integratie niet aan een inductief proces toevertrouwd dat van feit tot wet, van het bijzondere tot het algemene leidt, maar aan een abstract deductief proces, dat van wet tot richtlijn en tot de bijzondere werkelijkheid leidt, van het algemene tot het bijzondere. En wie de geschiedenis van ons werelddeel kent, is ook op de hoogte van de pluraliteit van de specifieke geschiedenissen, culturen en talen daarvan.
Dat is de reden waarom de nationale gemeenschappen de communautaire richtlijnen van de hand wijzen en niet of nauwelijks in staat zijn ze om te zetten. Anders gezegd: de Unie dreigt te mislukken omdat de burgers zich niet het onderwerp, maar het voorwerp voelen van de besluiten van de communautaire instellingen, of zelfs in bepaald opzicht het slachtoffer van de communautaire besluiten. Anderzijds moet de Commissie waken over de tenuitvoerlegging van de wet: zij moet de hoedster van de Europese eenwording zijn. De oude Romeinen zeiden echter al: Quis custodiat custodes? Wie zal de bewakers bewaken? De burgers zelf, de Europese burgers die op grond van het Verdrag van Maastricht slechts twee echte middelen kunnen inzetten ingeval de wet wordt overtreden: ze kunnen zich via de Commissie verzoekschriften - het fameuze petitierecht - tot het Europees Parlement wenden, en ze kunnen in geval van wanbeheer door de communautaire instellingen een beroep doen op de Europese ombudsman, wiens optreden hier door de heer Papakyriazis is toegelicht. Deze twee instellingen treden weliswaar gescheiden op - de een is politiek, de ander administratief -, maar werken wel samen en streven dezelfde doelen na. Enerzijds proberen ze een eenvoudig, functioneel en kosteloos niet-justitieel systeem ter bescherming van de Europese burgers op te zetten, anderzijds de talloze leemten op te sporen en aan te vullen; deze staan de overgang van een abstract, algemeen en vaak ongenaakbaar voorschrift naar de concrete toepassing ervan in de weg. Door hieraan te werken kunnen we het Europees burgerschap volledig verwezenlijken, en dat is wat wij graag willen.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, geachte parlementsleden, geachte Ombudsman, ik kom uit het Noorden. Vandaar dat ik gewend ben te zeggen wat ik vind. Ik vind dat wij hier een goed jaarverslag van de Ombudsman hebben, en ik hoop dat dit verslag navolging krijgt bij het opstellen van toekomstige verslagen. Er staat in wat van wezenlijk belang is en het bevat de belangrijkste bevindingen, en niet alle details. Ik vind dat dit verslag ons duidelijk maakt wat goed beheer inhoudt en dat wij recht hebben op betere en redelijker behandelingstermijnen en betere motiveringen van besluiten, en op een niet-discriminerend beleid, iets wat de Ombudsman ook zelf aan de orde heeft gesteld. Voor de toekomst hopen wij bovendien op een grotere doorzichtigheid op basis van het onderzoek op eigen initiatief.
Ik vind ook dat deze periode van anderhalf jaar heeft aangetoond dat de Ombudsman nodig is als "Hoeder van de Hoedster" , zoals hij het formuleerde inzake artikel 169. Wij steunen de inhoud van het parlementaire verslag, maar er staan zaken in het commentaar van de commissie verzoekschriften die mijn fractiegenoten zullen behandelen, en waar wij het niet echt mee eens kunnen zijn.

Gutiérrez Díaz
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Papakyriazis feliciteert in het eerste punt - en dat is geen formaliteit - de Europese ombudsman met zijn uitvoerige en samenhangende jaarverslag voor 1996. Ik vind deze felicitatie terecht. Maar terugkijkend vind ik dat wij deze felicitatie moeten uitbreiden tot het uitstekende idee om deze instelling binnen het Europees Parlement in de akkoorden van Maastricht in het leven te roepen. Voorts vind ik dat wij gelukkig mogen prijzen met de goede samenwerking tussen de ombudsman en de Commissie verzoekschriften. Ik wil er hier op wijzen dat de persoon van de heer Söderman van invloed is geweest op deze goede samenwerking, alsmede die van de twee voorzitters die gedurende deze periode aan het hoofd stonden van onze Commissie verzoekschriften, te weten de heer Newman en de heer Fontana.
In zijn betoog heeft hij gezegd dat de Europese burger zich begint te realiseren dat men zich ten overstaan van een slecht bestuur tot de ombudsman kan wenden, een ombudsman die heeft aangetoond dat hij initiatief aan de dag legt, en die onze gelukwensen verdient omdat hij bewezen heeft te waken over deze essentiële functie van de Commissie, namelijk het houden van toezicht op de naleving van de Verdragen. Ook verdient hij onze gelukwensen omdat hij op eigen initiatief gereageerd heeft op de wijd verbreide bezorgdheid over de transparantie van onze instellingen.
Om al deze redenen vind ik dan ook dat de heer Söderman onze gelukwensen verdient met zijn verslag en met zijn werk, en de heer Papakyriazis omdat hij het voor ons zodanig heeft geïnterpreteerd dat men het verslag in de Commissie verzoekschriften unaniem heeft aangenomen. Ik heb de indruk dat het verslag ook in deze plenaire vergadering diezelfde weg zal afleggen.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de ombudsman, geachte collega's, het is mij een genoegen om namens de Groene fractie de ombudsman te mogen feliciteren met zijn uiterst geslaagde werkjaar. Tijdens dat jaar heeft hij zich in hoge mate kunnen profileren, zoals het Europees Parlement vorig jaar van hem verlangde.
In het bijzonder wil ik de ombudsman feliciteren met zijn onderzoeken op eigen initiatief, in de eerste plaats het onderzoek naar aanleiding van klachten over de communautaire wetgeving. Het is van zeer groot belang om de indiener van de klacht in staat te stellen de behandeling van zijn klacht nauwgezet te kunnen volgen. Hij moet recht hebben op informatie inzake de dialoog die wordt gevoerd tussen de lidstaat en de Commissie. Er kan immers aanleiding bestaan om zijn klacht aan te vullen op basis van nieuw verkregen informatie. Het tweede initiatief, betreffende de toename van de openheid in de instellingen, is verstrekkend en van fundamenteel belang voor de democratie in de Europese Unie. We wachten met interesse op het eerste afzonderlijke verslag van de ombudsman over deze kwestie. In het Verdrag van Amsterdam wordt de nadruk gelegd op grotere openheid, maar ik ben ervan overtuigd dat de ombudsman alleen al door zijn aanwezigheid een sterke stimulans is voor het vergroten van de openheid.
Mijnheer de ombudsman, vorige week heeft het Bureau van het Europees Parlement zijn goedkeuring verleend aan de regels betreffende openheid voor het Parlement. Helaas gebeurde dit achter gesloten deuren. Zelfs voor de afgevaardigden was het onmogelijk om inbreng te hebben in het opstellen van deze regels. In veel opzichten zijn deze regels helaas minder vergaand dan die van de Raad. Voor mij is dat een grote teleurstelling, want het Europees Parlement wil graag op politiek vlak optreden als voorvechter van openheid. Het gaat hier in het bijzonder om openheid van administratieve documenten en het Parlement zou ook op dit gebied een voorbeeldfunctie moeten vervullen.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur graag gelukwensen met zijn uitstekende verslag. Maar vooral wil ik de ombudsman feliciteren met zijn uitstekende werk en met deze functie, die voor de Europese Unie van fundamenteel belang is en waaraan hij een zekere betekenis heeft weten te geven. En die functie is van fundamenteel belang omwille van een reden die hier misschien onvoldoende benadrukt is, namelijk het feit dat de ombudsman de nationale regeringen een aantal alibi's ontneemt. Deze vertonen namelijk altijd de neiging om de grootste moeilijkheden inzake het functioneren van de communautaire instellingen te ontwijken. Daarmee brengen zij de problemen die zij op nationaal niveau niet weten op te lossen, op Europees niveau.
Uiteraard weten wij best dat de ombudsman alléén geen oplossing kan aandragen voor een probleem dat veel fundamenteler is, namelijk het probleem van de democratie van de Europese Unie, een democratie die zo weinig geëerbiedigd wordt dat als de Europese Unie zou moeten toetreden en daarbij aan dezelfde criteria zou moeten voldoen als de kandidaatlanden die tot de Europese Unie willen toetreden, zij dan zonder enige twijfel afgewezen zou worden. Dingen van dat niveau verwacht men zeer zeker niet van de ombudsman, maar in elk geval kan hij wel een aantal alibi's uit de wereld helpen en kan hij ervoor zorgen dat de Europese instellingen wat minder de zondebok zijn van de nationale regeringen.
Ik wil nog graag enkele woorden zeggen over de onderwerpen waarvan mijn fractie graag zou zien dat de ombudsman er wat intensiever aan werkt. Het gebruik van Internet zou verder versterkt moeten worden - hij heeft daar reeds aan gewerkt - door de burgers in staat te stellen klachten in te dienen via Internet, door Internet meer bekendheid te geven met name middels het gebruik van traditionele informatiemedia en ik denk hierbij aan de nationale en regionale dagbladen. Misschien kan men hem ook voorstellen om te bekijken of het niet mogelijk is om samen met het Comité van de Regio's het bestaan van Internet, de rol ervan en de fundamentele functies tot in de meest achtergebleven regio's van de Europese Unie te propageren.

Chanterie
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de ombudsman oefent zijn ambt volkomen onafhankelijk uit. Zo staat het in het artikel 138 E van het Verdrag en datzelfde artikel zegt dat de ombudsman jaarlijks bij het Europees Parlement verslag uitbrengt over het resultaat van zijn onderzoeken.
Ik zou 4 kleine elementen willen aanbrengen naar aanleiding van het verslag van de heer Papakyriazis dat ik ten zeerste begroet en ik feliciteer de rapporteur dan ook. De ombudsman heeft daarnet in zijn toelichting over de definitie van wanbeheer gezegd, dat er eigenlijk geen strikte definitie bestaat. Ik zou het inderdaad ten zeerste begroeten wanneer de ombudsman voor het volgende jaarverslag daar nader zou willen op ingaan en dat wij tot een betere omschrijving kunnen komen.
Tweede element, dat van de eigen initiatieven. De eigen initiatieven van de ombudsman moeten uiteraard inspelen op de herhaaldelijk voorkomende klacht. Natuurlijk zou de ombudsman daarin ook contacten moeten nemen met de andere instellingen en dat doet hij ook. De ombudsman heeft alle andere instellingen gefeliciteerd maar ik zou er bij willen zeggen: laten we niet naïef zijn in dit onderzoek naar de andere instellingen toe. Natuurlijk zal de Europese Commissie schriftelijk alle toelichting geven maar dat wil nog niet zeggen dat de zaken daarom opgelost zijn. Denken we aan het voorbeeld van de BSE, de dolle-koeienziekte. Indien dit via een klacht bij de ombudsman zou terecht gekomen zijn, vraag ik mij af wat ermee zou gebeurd zijn. Ik denk dus dat daar waar een wanbeheer is er meer en degelijker controle moet kunnen doorgevoerd worden en dat het Parlement daarin ook een rol moet spelen.
Mijnheer de ombudsman, u hebt in uw verslag aangegeven dat ongeveer 65 procent van de ingediende klachten buiten het mandaat vallen. Het zou voor ons en het publiek, de bevolking, zeer nuttig zijn om te kunnen vernemen wat er met die bijna 65 procent is gebeurd. Hebben die mensen een brief gekregen om te zeggen: uw klacht komt niet in aanmerking en daar laten we het dan bij? Ik denk dat er ook moet onderzocht worden in hoeverre die klachten als verzoekschrift naar de Commissie verzoekschriften kunnen worden doorgeleid zodat de burger dan tenminste niet alleen een negatief antwoord krijgt, maar een mogelijke oplossing voor de klacht. Dus het zou ons zeer interesseren om in het jaarverslag niet alleen de 32 gevallen te hebben zoals dit jaar, maar ook te weten wat er met de rest is gebeurd en waarom die klachten werden afgewezen.
Laatste element, verschillende collega's hebben het al aangeduid, is de informatie naar de Europese burger. Er is een nieuw recht ontstaan voor de Europese burger, maar de Europese burger weet het niet. En het is niet zijn schuld dat hij het niet weet. Maar we hebben voorlichtingsbureaus. Het Europees Parlement heeft voorlichtingsbureaus in alle hoofdsteden, de Europese Commissie heeft voorlichtingsbureaus in alle hoofdsteden. Wat doen deze voorlichtingsbureaus om de bevolking te informeren over een essentieel recht, namelijk klachten te kunnen indienen? Ik vind dat dit nader moet onderzocht worden.

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben nu het eerste echte jaarverslag van de ombudsman. Hij is wat bescheiden in zijn optreden, maar ik vind wel zijn recente aanval op het gebrek aan openbaarheid van de Raad een positieve ontwikkeling. Ik vind dat de ombudsman geleidelijk aan moet groeien in zijn rol en daartoe moet het Europees Parlement hem ook de ruimte laten. De juridische en de reglementaire relatie met de ombudsman is een moeilijke. Hij is onafhankelijk maar rapporteert aan dit Parlement. Om dit instrument van het Europa van de burger tot zijn recht te doen komen, moeten wij ons niet te krampachtig opstellen en de ombudsman niet als een concurrent zien in zijn werk.
Het verslag dat nu voorligt van de heer Papakyriazis zit vol met nodeloze kritiek op de ombudsman en geeft hem tal van taken die hij niet heeft. De ombudsman is niet verantwoordelijk voor het handhaven van het institutionele evenwicht. Het is ook overdreven om iedere klacht op te nemen in zijn jaarverslag.
De liberale fractie heeft daarom een aantal amendementen ingediend en zal ook proberen een aantal paragrafen verworpen te krijgen om de ombudsman de ruimte te geven die hij nodig heeft en verdient, niet als kleine broer van de Commissie verzoekschriften maar om onafhankelijk de klachten van de burgers ten aanzien van de instellingen te onderzoeken.
Tot slot mijn volledige akkoordverklaring met hetgeen mijn collega Chanterie heeft gezegd.

Aelvoet
Om volledig verder te gaan in de lijn van collega Bertens denk ik inderdaad dat het Europees Parlement bij dit eerste volledige jaarverslag het juiste politieke signaal moet geven. Dat juiste politieke signaal kan er niet in bestaan dat het Europees Parlement gaat zeggen: ombudsman let op, zorg dat je het evenwicht niet verstoort tussen de Instellingen en in dat opzicht vind ik ronduit, collega's, dat paragraaf 4 van dit verslag het slechtste ding is, dat er absoluut zou uit moeten, want anders geven wij aan de burger een volkomen verkeerd signaal. De functie van de ombudsman moet kunnen groeien, moet in de feiten kunnen beoordeeld worden en in dat opzicht lijkt het mij ook een waanzinnige opdracht om een definitie te geven van wat we dan wel verstaan onder een wantoestand, wanbeheer of dergelijke meer. Het is uit de praktijk dat dergelijke zaken groeien en laten we de dingen niet omdraaien.
Dus mijn eerste punt is, laten we er vooral voor zorgen dat er een positief signaal komt vanuit het Europees Parlement dat de functie ondersteunt en niet dat er afbreuk gaat aan doen. Ten tweede, moet duidelijk gemaakt worden dat de uitbreiding van de competenties van de Unie, onder andere op het vlak van de derde pijler die fundamentele grondrechten van burgers raken, tot gevolg zou moeten hebben dat de bevoegdheid van de ombudsman ook wordt uitgebreid. Daarvoor hebben wij amendementen neergelegd waarvoor ik hoop alsnog van een meerderheid in het Parlement steun te kunnen krijgen.

Perry
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil zowel de rapporteur, de heer Papakyriazis, als de Europese ombudsman, de heer Söderman, gelukwensen. Diegenen van ons die betrokken waren bij de oorspronkelijke benoeming van de ombudsman, weten dat zijn benoeming geen gemakkelijke bevalling was, maar de instelling van ombudsman is nu een blozende baby aan het worden. De Europese instellingen krijgen niet altijd zo'n goeie pers en eerlijk gezegd verdienen ze dat ook niet altijd - het Parlement incluis. Maar we moeten wel erkennen dat bureaucratieën en administraties geen gemakkelijke taak hebben. Daarom is het belangrijk dat wij een ombudsman hebben die de burgers helpt met de aanpak van de specifieke problemen waarmee zij geconfronteerd zouden kunnen worden als ze te maken krijgen met de Europese bureaucratie.
De burgers van Europa die twijfels en reserves hebben over het bestuur moeten weten dat de ombudsman bestaat en dat hij de man is van het volk. We hebben het vaak over een Europa van de burgers en dat betekent verschillende dingen voor verschillende mensen. Maar voor mij is een Europa van de burgers een Europa waar het individu telt. De rol van de ombudsman, en overigens ook van de Commissie verzoekschriften, zijn belangrijke institutionele manieren om het individu op de eerste plaats te stellen en ervoor te zorgen dat hun rechten beschermd worden. En we moeten er als Parlement voor zorgen - en hier ben ik het eens met mijn collega's - dat we de ombudsman helpen bij het nakomen van zijn verantwoordelijkheid en dat we de interpretatie van de ombudsman van zijn mandaat niet te eng moeten interpreteren.
Ik heb twee laatste punten. Regelmatig wordt er een oproep gedaan om duidelijke informatie en om meer publiciteit. Dat punt komt aan de orde in het verslag van de heer Papakyriazis en ik steun dat. Weet 1 % dat er een ombudsman bestaat of weet 100 % het? Ik vrees dat het eerder het eerste dan het laatste percentage is. Maar ik wil de ombudsman gelukwensen met het gebruik van nieuwe technologie. Eerlijk gezegd loopt hij al op ons vooruit. Hij maakt in zijn werk beter gebruik van databanken, e-mail en Internet en de Commissie verzoekschriften zou zijn voorbeeld zeker moeten volgen.
Tot slot, als het nog niet is gezegd, wil ik mijnheer Söderman danken voor wat hij doet voor de burgers van Europa.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de ombudsman graag feliciteren met zijn eerste volledige jaarverslag. Het feit dat vier leden van de Liberale Fractie vandaag het woord hebben gevraagd, bewijst welk belang wij aan de ombudsmanfunctie hechten. De ombudsman en de Commissie verzoekschriften vormen samen namelijk een zeer belangrijk, misschien zelfs het belangrijkste - met alle respect voor het Europees Parlement - democratische instrument in heel de Unie. Het is voor de burgers een direct middel om verkeerde beslissingen te doen veranderen. Het veronderstelt uiteraard dat de burgers de mogelijkheid hebben om de dingen te volgen en daarom ben ik zeer blij met het initiatief dat de ombudsman heeft genomen om na te gaan in hoeverre de burgers werkelijk inzage in de documenten kunnen krijgen. De ombudsman kan helaas niet anders - had ik bijna gezegd - dan tot het besluit komen dat de Unie op dit vlak te wensen overlaat en daarom ben ik zeer tevreden dat hij de andere instellingen verzoekt om regels vast te stellen voor de inzage van documenten, anders kunnen de burgers zoals ik reeds zei, immers niet volgen wat er gebeurt.
Naar mijn mening toont dit eerste verslag aan dat we met de ombudsman op de juiste weg zijn en dat er met de beschikbare middelen een mooi resultaat is bereikt. Ik wil de heer Jacob Söderman dan ook feliciteren met dit jaarverslag.

Frischenschlager
Mijnheer de Voorzitter, aansluitend bij de woorden van de heer Bertens, die ook tot mijn fractie behoort, zou ik willen onderstrepen dat de ombudsman een bondgenoot van het Parlement is in de strijd tegen het gevoel van hulpeloosheid tegenover de Europese instellingen dat bij vele Europeanen heerst. Dat is uiterst belangrijk.
In de tweede plaats is het niet alleen belangrijk dat de individuele burger kan worden geholpen, maar ook dat alle Europese ambtenaren en instellingen voelen dat een sterke ombudsman hen op de vingers ziet en hun fouten als misstand aan de kaak stelt. Dat is het preventieve effect van de ombudsman.
In de derde plaats houdt de doeltreffendheid van de ombudsman verband met de voorlichting van de bevolking. Daarom verzoek ik u alle middelen aan te wenden om de publieke opinie te informeren en bijzonder krasse gevallen in geheel Europa bekend te maken.
Het laatste punt is voor mij zeer belangrijk. In mijn land, Oostenrijk, dat nog niet lang tot de Europese Unie behoort, weet vrijwel niemand dat er een ombudsman bestaat. Dat moet veranderen. Daarom verzoek ik u naar de verschillende landen te gaan, u daar ook persoonlijk ter beschikking van de burgers te stellen en de bevolking zo goed mogelijk voor te lichten. Op die manier kan dit belangrijke ambt, in het belang van de Europese democratie, meer aandacht krijgen en daardoor doeltreffender worden.

Blak
Mijnheer de Voorzitter, het was op sterk aandringen van Denemarken in het kader van het Verdrag van Maastricht en op initiatief van het Europees Parlement dat het ambt van ombudsman toen werkelijkheid werd. Wij hebben dan ook met spanning uitgekeken naar het eerste volledige jaarverslag van de ombudsman, dat in het verslag van de heer Papakyriazis wordt behandeld. Zoals hier meermaals is herhaald, is het zeer belangrijk dat de EU-burgers beter ingelicht worden over het bestaan en de bevoegheden van de ombudsman. Tot nog toe is er te weinig informatie gegeven omtrent de mogelijkheden waarover particulieren en ondernemingen beschikken om bij de ombudsman klacht in te dienen. Het is daarom belangrijk dat de ombudsman garant staat voor de openheid van de EU-instellingen ten opzichte van de burgers.
Bovendien is het belangrijk dat de ombudsman bij de behandeling van klachten inzage van documenten en toegang tot informatie bij de verschillende EU-instellingen krijgt. De vele klachten die hij tot nog toe ontvangen heeft, gaan veelal om de toegangelijkheid van documenten. Dit bewijst dat de doelstelling van het Verdrag van Maastricht om meer openheid te creëren moeilijk in de praktijk om te zetten is. De Europese Ombudsman betekent duidelijk een verbetering van de democratie in de EU en zal kunnen bijdragen tot een transparanter EUsysteem door de burgers de mogelijkheid te bieden klacht in te dienen wanneer ze zich slecht behandeld voelen. Het is daarom belangrijk de burgers op het bestaan van de ombudsman en de klachtenprocedure te wijzen. Het is de enige manier om een EU tot stand te brengen die niet tegen de burgers gericht is, maar hun rechten verdedigt.
Ik vind het een uitstekend verslag en feliciteer ook de ombudsman met het goede resultaat van zijn eerste werkjaar.

Gradin
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag allereerst zowel de Ombudsman, Jacob Söderman, als het parlementslid Papakyriazis gelukwensen met hun respectieve verslagen. Ik heb ze alle twee met veel belangstelling gelezen.
De Europese Ombudsman is in 1995 begonnen en 1996 is dan ook het eerste volledige jaar dat hij in functie geweest is. Dat maakt zowel het jaarverslag als deze discussie bijzonder belangrijk. De taak van de Ombudsman is erop toe te zien dat onze Europese instellingen zich op een correcte wijze gedragen, en ten behoeve van de burgers de schijnwerper op eventueel wanbeheer te richten.
Meer dan 80 procent van alle klachten betreffen ons, de Europese Commissie. Dat is niet ongewoon als men bedenkt dat vooral de Commissie besluiten neemt die de burgers direct aangaan. Ik wil graag benadrukken dat wij het werk van de ombudsman zeer waarderen. Het helpt ons om in de Commissie te komen tot een verbetering van onze procedures en routines. Ieder bestuur heeft er baat bij te weten dat het nauwlettend wordt gevolgd. Uiteindelijk gaat het er natuurlijk om dat de Europese burgers er recht op hebben te weten dat hun instellingen zich behoorlijk gedragen, en dat de belastinggelden op een juiste en verstandige manier worden besteed.
Persoonlijk stel ik het erg op prijs dat ik binnen de Commissie verantwoordelijk ben voor de contacten met de ombudsman, de heer Söderman en ik wil hem graag bedanken voor onze prettige samenwerking. Wij van de Commissie streven ook naar een goede samenwerking met de ombudsman. Wij doen ons best om de termijnen in acht te nemen en om hem zo volledig mogelijk te antwoorden. Daarom zijn wij er natuurlijk ook verheugd over dat de ombudsman in zijn verslag vermeldt dat de Commissie zich positief tegenover zijn werk opstelt. Het vorige jaar hebben wij er aan gewerkt om een goede samenwerkingsvorm te vinden. Het eerste jaar bestonden er natuurlijk wat startproblemen en we hebben een aantal malen gediscussieerd over de vraag hoe de rol van de Ombudsman volgens het Verdrag en de Statuten moet worden geïnterpreteerd. Ik vind echter dat wij over het algemeen de problemen goed hebben opgelost.
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de Heer Papakyriazis behandelt twee kwesties, zowel in de ontwerpresolutie als in de toelichting waar ik graag iets over wil zeggen. Paragraaf 4 van de ontwerpresolutie en de paragrafen 13 tot 16 van de toelichting behandelen de verhouding van de onderzoeken tot de discretionaire bevoegdheden van de instellingen. Ik denk in dat verband dan vooral aan de bevoegdheid van de Commissie om op grond van artikel 169 een verdragsschendingsprocedure te beginnen of te beëindigen, d.w.z. infringement cases . Hier benadrukt de resolutietekst, ik citeer, " dat de rol van de ombudsman een ondersteuning moet betekenen van het door de Verdragen ingestelde institutionele evenwicht, en in het bijzonder de juiste uitvoering [...] van de discretionaire bevoegdheden van de Europese Commissie [...].
De ontwerpresolutie vermeldt verder dat het noodzakelijk is een duidelijke omschrijving van wanbeheer te geven. Dit geeft aan dat dit evenwicht op de een of andere manier in gevaar zou zijn. Wij hebben in 1996 een aantal zaken gehad die net met artikel 169 te maken hadden, en daar deed zich een aantal onduidelijkheden voor. Wij hebben hierover een grondig debat in de Commissie gevoerd, waarbij wij tot een duidelijke stellingname zijn gekomen. Ik zie op het ogenblik op dit punt geen problemen wat onze verhouding met de ombudsman betreft. Volgens mij hebben zowel de Commissie als de ombudsman deze kwesties op een evenwichtige en verantwoordelijke manier aangepakt. Ik ben dan ook blij met het op eigen initiatief van de ombudsman verrichte onderzoek naar de aanpak van deze zaken, vooral wat betreft de informatie aan en het overleg met de klagers. Wij verwachten voor het eind van deze maand de ombudsman onze standpunten en voorstellen te doen toekomen.
De ombudsman heeft ook het initiatief genomen voor een ander onderzoek, namelijk naar de doorzichtigheid en de toegang tot documenten. Ook dit initiatief juich ik toe. Hierdoor worden de instellingen aangespoord om de doorzichtigheid zo ver mogelijk door te voeren. De onlangs afgesloten Top van Amsterdam maakt ook duidelijk dat dit gebied zich snel ontwikkelt, en dat er veel verwacht wordt van alle instellingen van de Europese Unie.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, ben ik het ook eens met de paragrafen 8 en 10 van de ontwerpresolutie dat burgers informatie moeten krijgen over hun recht om niet alleen verzoekschriften in te dienen bij de Europese ombudsman, maar ook bij het Europees Parlement.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Visserij voor de Senegalese kust en in de wateren van Mauritius
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0220/97 van mevrouw Pery, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een besluit van de Raad inzake de sluiting van de overeenkomst in de vorm van een briefwisseling over de tijdelijke verlenging, voor de periode van 2 oktober 1996 tot en met 1 november 1996, van het protocol bij de overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de regering van de Republiek Senegal over de visserij voor de Senegalese kust (COM(96)0611 - C4-0032/97-96/0287(CNS)); -A4-0224/97 van mevrouw Pery, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de sluiting van het protocol tot vaststelling van de vangstmogelijkheden en de financiële tegenprestatie bedoeld in de overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de regering van de Republiek Senegal, voor de periode van 1 mei 1997 t/m 30 april 2001 (COM(97)0324 - C4-0322/97-97/0179(CNS)); -A4-0229/97 van de heer Gallagher, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de sluiting van het protocol tot vaststelling, voor de periode van 1 december 1996 t/m 30 november 1999, van de visserijrechten en de financiële bijdrage waarin is voorzien in de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de regering van Mauritius inzake de visserij in de wateren van Mauritius (COM(97)0043 - C4-0136/97-97/0035(CNS)).
Pery
Mijnheer de Voorzitter, het doet mij zeer veel genoegen u hier een visserijovereenkomst te kunnen voorleggen die van een nieuwe spirit getuigt. In de overeenkomst wordt beter rekening gehouden met niet alleen de belangen van de Europese Unie, maar ook met die van de autochtone vissers van Senegal en met de staat van de visbestanden.
Ik herinner kort nog eens aan de feiten. Het vorige protocol, met een duur van twee jaar, liep af op 1 oktober 1996, terwijl de onderhandelingen tot verlenging niet waren afgerond. Dit protocol was gedurende de onderhandelingen over een nieuw protocol voor een maand verlengd. De verlenging beoogde vermijding van de onderbreking van de visserijactiviteiten. Vervolgens zijn de onderhandelingen onderbroken en werden de visserijactiviteiten van onze schepen opgeschort. Ik herinner in dit verband aan een debat hier tijdens de vergaderperiode van november 1996, waarbij het Parlement een resolutie aannam over het opschorten van deze onderhandelingen en waarin de termijnen voor een hervatting van de dialoog werden gepreciseerd.
Wij vonden dat meer rekening gehouden diende te worden met de verarming van de visbestanden in de Senegalese wateren, de moeilijke betrekkingen tussen de ambachtelijke en de industriële visserij en de ontwikkeling van de inheemse visserij. In december 1996 ben ik namens het Europees Parlement zelf naar Dakar gegaan, niet om de onderhandelingen weer op gang te brengen, omdat wij daar niet de bevoegdheid voor hebben, maar om een politieke dialoog op te zetten.
De boodschap is goed overgekomen, want er is een nieuwe overeenkomst gesloten, die ik positief vind. De duur van de overeenkomst is vier jaar in plaats van twee en de looptijd is van 1 mei 1997 tot en met 30 april 2001, waarmee de stabiliteit voor beide partijen is toegenomen. Het betreft hier een gemengd protocol dat drie soorten visserij mogelijk maakt: trawlervisserij, pelagische visserij en tonijnvisserij, waarbij een gedeelte van de vangst door de plaatselijke visverwerkende industrie wordt verwerkt.
De visserijzones zijn veranderd met het oog op de bescherming van de ambachtelijke visserij ter plaatse. Daarom moeten de communautaire vaartuigen van meer dan 150 brt - die het grootste deel uitmaken van de communautaire vloot in Senegal - buiten een zone van 12 zeemijl in plaats van 6 zeemijl vissen. Het protocol is makkelijker in het gebruik voor de Europese reders, aangezien de licenties van drie tot zes maanden kunnen lopen, waarbij de data wel strikt moeten worden nageleefd. Daarentegen worden de door de reders in Senegal betaalde heffingen gedurende vier jaar met 10 % per jaar verhoogd. De controle en technische keuringen van Europese vissersschepen worden strenger.
Voor de eerste keer hebben de Senegalese autoriteiten gevraagd om een biologische rustperiode. Deze periode duurt twee maanden en betreft de demersale trawlervisserij, zowel in de kustwateren als op volle zee, en geldt zonder onderscheid voor alle vaartuigen, zowel Senegalese, Europese als andere. Dit verzoek is door de Europese Unie geaccepteerd. De maaswijdten zijn van 65 tot 70 mm, met name voor koppotigen. De kosten van de overeenkomst bedragen 18 miljoen ecu per jaar en 48 miljoen voor de gehele overeenkomst. Het is dus het geheel dat ik positief vind.
Ik wil graag nog wijzen op een verklaring van de regering van de Republiek Senegal die bij het protocol is gevoegd. In die verklaring staat "dat een significant percentage van het bedrag van de financiële tegenprestatie zal worden besteed in de visserijbedrijfstak, in overeenstemming met de doelstellingen voor een duurzame ontwikkeling van de visserijsector en met name van de kleinschalige visserij" . Deze verbintenis van de Senegalese overheden is concreet vastgelegd in een brief van de minister van Visserij aan commissaris Emma Bonino, waarbij de Senegalese autoriteiten het besluit kenbaar maken om 50 % van de totale tegenprestatie in de schatkist te laten vloeien en 50 % van het resterende bedrag te besteden aan de visserijsector, op basis van de doelstellingen van duurzame ontwikkeling, zoals bedoeld in de rubrieken van het protocol. Het betreft hier dus daadwerkelijk een nieuwe spirit en een voor beide partijen evenwichtige vooruitgang.
Ik wil afronden met erop te wijzen dat bepaalde collega's, met name van de Begrotingscommissie, graag zouden zien dat deze overeenkomst halverwege de looptijd wordt geëvalueerd. Ik denk dat dit een redelijk verzoek is en de twee partijen er alleen maar toe aan kan zetten om deze nieuwe overeenkomst naar de geest toe te passen.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, in 1989 werd tussen de Gemeenschap en Mauritius een visserijovereenkomst gesloten. Het eerste protocol bij deze overeenkomst was van kracht van 1990 tot 1993 en het tweede protocol van 1993 en 30 november 1996. Daarom is er een nieuw protocol geparafeerd voor de periode december 1996 tot november 1999 en het Parlement is daarover geraadpleegd. In afwachting van de standpunten van het Parlement deze week, van het standpunt van de Raad en ook van de ondertekening van het protocol door Mauritius, wordt de overeenkomst toegepast op een voorlopige basis, krachtens een akkoord daaromtrent in de vorm van een briefwisseling. De eerste tranche van de financiële compensatie aan Mauritius is eind mei 1997 betaald.
Het is een typisch protocol dat een regeling biedt voor toegang tot de visbestanden in ruil voor financiële compensatie. Het protocol voorziet in visserijrechten voor 43 vaartuigen. Het aantal is meer dan verdubbeld, zodat ook Spaanse scheepseigenaren van de overeenkomst kunnen profiteren. De grens van de vangstcapaciteit is vastgesteld op 100 brt.
De financiële bijdrage bedraagt in totaal 1.746.750 ecu, dit is gemiddeld 582.250 ecu per jaar. Dat is een stijging vergeleken met het vorige protocol, waar het bedrag op 1.455.000 ecu lag, wat overeenkomt met 485.000 ecu per jaar. De prijsstijging is te verklaren door een aanzienlijke vermeerdering van de visserijrechten. Gedeelten van de financiële bijdrage zijn bedoeld voor wetenschappelijke en technische programma's en voor het vergroten van de vakbekwaamheid en de kennis van de onderdanen van Mauritius die bij de zeevisserij zijn betrokken.
In de lente van 1996 meldde de Commissie dat de vaartuigen voor de zegenvisserij op tonijn voor 85 % gebruik hadden gemaakt van de van Mauritius verkregen visserijrechten en de vaartuigen die met lijnen vissen voor 10 %.
De Commissie visserij heeft een aantal richtsnoeren voorgesteld die zouden moeten worden toegepast op visserijovereenkomsten en -protocollen. Zo wordt het mogelijk om aan de hand van deze richtsnoeren elke overeenkomst en elk protocol te toetsen aan de doelstellingen van het gemeenschappelijk visserijbeleid, aan de desbetreffende doelstellingen van het regionaal en het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid van de Gemeenschap en aan de verplichtingen en verbintenissen die de Gemeenschap is aangegaan in het kader van verdragen, gedragscodes en op internationaal vlak aangenomen verklaringen.
Er is nog steeds geen passend kader voor de visserijovereenkomsten en de beoordeling van deze overeenkomsten wordt bemoeilijkt doordat er geen vaste gewoontes zijn voor het verzamelen van alle relevante informatie en het uitbrengen van verslag hierover aan het Parlement. Er is onlangs wel vooruitgang gemaakt in de manier waarop de visserijcommissie verslagen opstelt over het gebruik van visserijrechten en over de uitvoering van de desbetreffende begrotingslijnen en ook worden nieuwe protocollen sneller doorgezonden, maar deze verbeteringen zijn verre van voldoende. Zij kunnen niet goedmaken dat er een blijvend gebrek is aan een geïntegreerd evaluatiesysteem, dat noodzakelijk is om aan de acties van de Commissie, de standpunten van het Parlement en de besluiten van de Raad een betere grondslag te geven.
Ik wil verwijzen naar de lokale gemeenschappen. Zij ondervinden kennelijk geen negatieve gevolgen van de activiteiten van de communautaire vloot. Deze gemeenschappen doen blijkbaar niet aan tonijnvisserij en de communautaire vaartuigen mogen niet vissen binnen de 12-mijlszone van Mauritius.
De gevolgen van het protocol op de economie van Mauritius zullen naar alle waarschijnlijkheid positief zijn. In deze context valt op te merken dat het BNP per hoofd van Mauritius in feite hoger ligt dan dat van Portugal en net iets lager dan dat van Spanje.
Het nieuwe protocol met Mauritius moet worden goedgekeurd. De Commissie moet echter inspanningen leveren om het verzamelen van de relevante informatie te verbeteren en deze informatie voor te leggen aan het Parlement. Daarvoor zou zij een eenvormige procedure moeten uitwerken zoals die welke staat beschreven in het initiatiefverslag van de Commissie visserij over de visserijovereenkomsten 1997.
Ik rond af met de opmerking dat het Parlement niet retroactief gevraagd dient te worden een protocol goed te keuren. Als de informatie er op tijd was geweest, dan zouden de Commissie visserij en het Parlement het verslag afhandelen en dit zonodig samen met de instemming beschikbaar stellen voordat er betalingen plaatsvinden.
Ik wil aan een specifiek amendement refereren, waarin wordt voorgesteld om, gezien het belang van de tonijnvisserij in dit gebied en het feit dat een aantal staten aan de Indische Oceaan grenzen, dit op regionale basis te benaderen.

Sandbæk
Mijnheer de Voorzitter, de EU koopt visrechten in derde landen, omdat de visbestanden in onze eigen wateren dalen en de visserijvloot aan overbevissing doet. Men zou zich kunnen afvragen of de EU eigenlijk niet bezig is de overbevissing door de EU-kotters ten allen koste gewoon naar de arme landen te verschuiven. We moeten ervoor zorgen dat de visserijactiviteit in de EU economisch gezond is, maar dat geldt evenzeer en nog meer voor de ontwikkelingslanden, want hier vormt vis een van de weinige hulpbronnen die toegankelijk zijn voor de arme landen. In Senegal zijn ca. 250.000 mensen werkzaam in de visserijsector en vooral de niet-geïndustrialiseerde visserij in de kustgebieden is bijzonder kwetsbaar. De Senegalese vissers zijn bezorgd over de visserij die de EU in hun wateren wil doen. Het gaat om hun vis, hun overlevingsbron en kostwinning, hetgeen de afgevaardigden van de Senegalese vissers bij hun bezoek in de Commissie ontwikkelingssamenwerking duidelijk hebben gemaakt. Het is zeer moeilijk om deze bezorgdheid te negeren en de Senegalese vissers hebben de Commissie ontwikkelingssamenwerking gevraagd om tegen de overeenkomst te stemmen.
Wij kunnen het ongebreidelde enthousiasme van mevrouw Pery voor de nieuwe overeenkomst met Senegal daarom moeilijk delen. Ik moet toegeven dat de visserijovereenkomst met Senegal op enkele punten verbeterd is, maar het is onvoldoende. Ik betreur dat er niet meer rekening is gehouden met het advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking. Dat wij de overeenkomst met Senegal niet verworpen hebben, maar integendeel een tussentijdse herziening hebben ge-eist, is onder andere te wijten aan het feit dat de overeenkomst reeds in werking is getreden. Het meest onrustwekkende is dat een klein aantal vaartuigen ondanks de principiële uitbreiding van de visserijzone van 6 tot 12 zeemijlen toch nog steeds toegang heeft tot de kustwateren ten nadele van de Senegalese vissers. Zelfs indien de vangst op soorten die in de kustwateren leven voor EU-vaartuigen beperkt wordt, is deze toch nog hoog genoegom voor de lokale vissers een probleem te vormen. Het centrum voor maritiem onderzoek heeft immers vastgesteld dat zowel de bestanden als de gemiddelde grootte van de vissen waarop voor commerciële doeleinden gevist wordt, gedaald zijn. Het is daarom onaanvaardbaar, zowel voor de ontwikkeling van de niet-geïndustrialiseerde visserij als voor de bestrijding van de armoede dat EU-vaartuigen het recht krijgen om op demersale soorten in kustwateren te vissen.
Verder staat het protocol voor de eerste keer het vissen op pelagische soorten in de kustwateren toe. De pelagische soorten, vooral sardines, vormen een belangrijke bron van goedkope proteïnen voor de arme bevolking. De visserij door EU-vaartuigen geeft dan ook aanleiding tot bezorgdheid. De visserijovereenkomst is beslist geen goede zaak voor de lokale vissers in Senegal. Integendeel. Een groot deel van de financiële compensatie van de EU zal weliswaar worden aangewend voor de ontwikkeling van de lokale visserijsector, maar dat is een magere troost indien er niet genoeg vis voorhanden is die gevangen kan worden.
Ik doe daarom een dringende oproep tot de leden om te stemmen voor de amendementen 6 en 7 en vooral amendement 5, waarin gepleit wordt voor een tussentijdse evaluatie. Alleen op deze voorwaarde kan ik voor het voorstel stemmen.

Cunha
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de aandacht vestigen op drie fundamentele punten in het verslag van collega Pery over de visserijovereenkomst met Senegal. Ten eerste wil ik benadrukken dat deze overeenkomst voor het eerst betrekking heeft op een periode van vier jaar, wat een min of meer stabiele periode is voor de reders, de vissers en de met de sector verbonden bedrijfsleiders, aangezien zij op deze manier een planning op middellange termijn kunnen maken.
Ten tweede wil ik opmerken dat deze tekst een overeenkomst van een bepaalde omvang is, waardoor trawlervisserij, pelagische en tonijnvisserij met in totaal 150 vaartuigen mogelijk wordt en waarbij 48 miljoen ecu compensatie betrokken is. Hoewel het een overeenkomst van middelgrote omvang is, wordt erkend dat zij van aanzienlijke betekenis is voor de vloot van de Europese Unie.
Ten derde wens ik te onderstrepen - volgens mij is dit het belangrijkste punt - dat ondanks het feit dat de visserijovereenkomsten hoofdzakelijk op de handel zijn gericht, deze tekst het bewijs vormt dat deze visserijovereenkomsten, indien hierover goed wordt onderhandeld, ook een belangrijk middel kunnen vormen voor ontwikkelingssteun aan deze landen en de visserijsector.
Eigenlijk gaat in dit concrete geval ongeveer de helft van de communautaire betaling naar de ontwikkeling van de sector, gaande van onderzoek tot controle, ambachtelijke visserij, omschakeling van de sector in zijn geheel en zelfs biologische bescherming van de bestanden. Ik denk dat dit interessant en innoverend is en ons inderdaad zelfs een paar ideeën kan geven om in de toekomst andere visserijovereenkomsten met een zelfde dimensie en evenwicht te sluiten.
Tot besluit wil ik collega Nicole Pery feliciteren met haar uitstekende verslag en vind ik het jammer dat de afgevaardigden van het Europees Parlement een zo waardevolle collega verliezen. Ik wens haar het beste voor de toekomst!

Teverson
Mijnheer de Voorzitter, ik schijn in deze debatten altijd de heer Cunha te volgen. Over tal van zaken zijn wij dezelfde mening toegedaan, maar als het op internationale visserijovereenkomsten aankomt, dan lopen onze meningen vaak iets uiteen. De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij heeft twee amendementen ingediend op de overeenkomst met Senegal en een op die met Mauritius. Het amendement op de overeenkomst met Mauritius lijkt op amendementen die we al eerder hebben ingediend op internationale overeenkomsten, en behelst eigenlijk de beschuldiging dat het helemaal geen handelsovereenkomsten zijn. Het zijn in feite zeer gesubsidieerde overeenkomsten en naar ons gevoel is dat heel moeilijk te billijken, behalve als je zegt dat als wij, belastingbetalers, geen geld toeleggen op deze overeenkomsten, we dan de duimen moeten leggen tegen belangrijke visserijlanden, zoals Korea, Japan of vroeger de Russische Federatie. Maar dat is een vals en ook moeilijk argument.
Deze visserijovereenkomsten dienen allereerst door de industrie zelf afgesloten te worden. Er is niet echt een reden voor dat de staat hierbij betrokken moet zijn. Meer nog, door subsidie te geven, wakkeren wij een wereldwijd probleem van overproductie en overcapaciteit in de internationale visserij aan, die op zichzelf al en economisch gezien onvermijdelijk overbevissing van de visbestanden op wereldvlak veroorzaakt.
Hoe moeten we dit aanpakken? Een van de manieren die men in het kader van de FAO en het WWF heeft voorgesteld is dat deze kwestie behandeld dient te worden door de Wereldhandelsorganisatie. Deze heeft de bevoegdheden en zou het komende jaar moeten trachten om overheidssubsidie op visserijgebied af te schaffen, net zozeer als zij dat op andere gebieden nastreeft. Het ligt helemaal niet anders. Daarom hebben wij deze amendementen dus ingediend.
Bovendien heeft de heer Eisma, die zeer betrokken is bij internationale milieuzaken, een amendement ingediend waarin hij vraagt om de overeenkomst met Senegal halverwege de looptijd te evalueren, om te controleren of deze al dan niet correct werkt voor wat betreft de gevolgen voor de plaatselijke visserij en de situatie van de visbestanden. Wij als fractie ondersteunen dat ten volle.

Novo
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, mevrouw Pery, onze fractie houdt vast aan de noodzaak en de bilaterale voordelen van de vaststelling van duidelijke voorschriften en beginselen, ten einde een continue toegang van de visserijvloten van de Europese Unie tot de bestanden van derde landen mogelijk te maken.
Als belangrijkste richtsnoer pleiten wij ervoor dat de 12-mijlszone uitsluitend dient te worden voorbehouden aan de plaatselijke ambachtelijke en kustvisserij, die de economische en sociale basis vormt van vele regio's in alle aan zee liggende landen en die in bepaalde gevallen, zoals in het geval van Senegal, ook de essentiële basis is voor de voeding en de overleving van de bevolking.
Wij zien bepaalde positieve aspecten die dit akkoord invoert, zoals de bijvangsten of de hogere financiële tegenprestatie voor de ontwikkeling van de plaatselijke visserijsector, niet over het hoofd, maar hechten hier in tegendeel veel belang aan. Er zij evenwel op gewezen dat wij enige twijfels hebben over het feit dat men, ook al is het op een kwalitatief beperkte manier, voorstelt dat trawlervaartuigen toegang krijgen tot de visserijbestanden van Senegal die in de territoriale wateren van 12 mijl liggen. Wij hopen dat dit aspect naar behoren wordt verbeterd, zodat wij volledig in harmonie kunnen zijn met de geest van de overeenkomst.
Tot besluit groet ik collega Pery, die ons jammer genoeg verlaat, en op wie wij spijtig genoeg niet langer kunnen rekenen voor toekomstige verslagen en werkzaamheden, waarbij wij een collega verliezen die zich heeft doen opmerken door de hoge kwaliteit van het werk dat zij aan dit Parlement voorlegt. Ik wens haar persoonlijk en in naam van mijn fractie het allerbeste met haar toekomstige bezigheden.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, ik weet zeker dat iedereen hier weet dat de Groenen fundamentele problemen hebben met de manier waarop de Europese Unie visserijovereenkomsten benadert. Wij zijn niet tegen visserijovereenkomsten in se, maar wij hebben wel groot bezwaar tegen de manier en de basis waarop ze afgesloten worden.
Toen ik aan het verslag over Madagascar werkte, hebben wij een gedetailleerde studie over de visserijovereenkomst met Madagascar gemaakt, en deze overeenkomst kreeg een dikke onvoldoende. Sedertdien hebben we tegen overeenkomsten gestemd. De overeenkomst met Mauritius lijkt zeer veel op die met Madagascar; Mauritius is immers een buurland. Senegal laat een ander probleem zien. Het is een verlenging van de overeenkomst met vier jaar en voor het eerst krijgen EU-schepen toegang tot de pelagische bestanden. Deze bestanden zijn voor de grote, belangrijke ambachtelijke visserijsector een zeer belangrijk doel, en de vissers maken zich grote zorgen over de invloed die dit kan hebben op hun middelen van bestaan en op de voedselvoorraad van de kustdorpen.
Daarom hebben wij, samen met de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten en de heer Macartney, een amendement voorgesteld waarin gevraagd wordt om halverwege de looptijd van de overeenkomst een evaluatieverslag voor te leggen. We zouden graag zien dat hierin de gevolgen bekeken worden van de EU-visserij voor zowel de visbestanden, als de ambachtelijke vissersgemeenschap. Dit is een voorstel dat de ambachtelijke vissers in Senegal krachtig steunen. De evaluatie dient te worden uitgevoerd door een onafhankelijke instantie en niet door diegenen die er belang bij hebben dat de Europese Unie haar visserijactiviteiten voortzet. Als de gevolgen negatief blijken te zijn, dan willen wij dat over de overeenkomst opnieuw onderhandeld wordt om die visserijactiviteiten die voor problemen zorgen, stop te zetten.
Ik heb een zeer simpele vraag voor de Commissie en zou graag vanavond een antwoord willen hebben. Ik zou willen weten of, als het Parlement ons amendement voor een evaluatieverslag halverwege de looptijd van de overeenkomst goedkeurt, de Commissie een dergelijke evaluatie dan zal aanvaarden.

Macartney
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mevrouw Pery graag gelukwensen met haar verslag. Zij en ik hadden het geluk om samen naar Senegal te gaan en met de vissers zelf te spreken. Wellicht is dat een van de redenen waarom de overeenkomst met Senegal een verbeterde uitgave is van sommige vroegere overeenkomsten. Een van de fouten in het systeem is niet alleen dat we vaak voor een voldongen feit worden gezet, maar dat we niet de kans krijgen om naar het desbetreffende land te gaan. In elk geval is er in de commissiebegroting geen bedrag voor uitgetrokken. Voor de rapporteur is dit een zeer ongunstige factor. Maar voor wat betreft Senegal zijn er mensen voor de commissie verschenen en dat heeft het een beetje goedgemaakt.
We hebben nog steeds problemen met de timing van de overeenkomsten in het algemeen, maar ook in dit verband zie ik enige vooruitgang in de overeenkomst met Senegal, in tegenstelling tot sommige andere. Er zijn nog steeds debatten over de kosten en de baten. Ik zal daar direct op terugkomen en zou daar graag enig commentaar op krijgen van de commissaris.
Een andere reden voor tevredenheid is het feit dat de EU-schepen een stuk verder uit de kust moeten varen voordat ze kunnen gaan vissen. De grote zorg in al deze landen is dat de inheemse, traditionele, kustschepen nooit de kans zullen krijgen zich te ontwikkelen of dat men zal moeten vaststellen dat de vangsten van die landen ingepikt worden door de grote EU-vloten.
Voor wat betreft de kosten van deze overeenkomsten, ben ik het niet eens met mijn collega Teverson van de Commissie visserij. Ik zou deze overeenkomst eerder zien als een kans voor de Europese vissersschepen. De kritiek die uit vele hoeken van de Unie komt is: waarom profiteren alleen bepaalde landen van deze overeenkomst? Waarom zijn het vooral Spanje, Portugal, Frankrijk en Griekenland? De vraag die ik graag aan de commissaris wil stellen is: brengt het problemen met zich mee als vissers uit andere landen erbij komen? Wat is de procedure? Dit is een vraag die nu gesteld wordt. Ik zou graag een antwoord krijgen op die vraag.

Souchet
Algemeen gesproken, dienen internationale visserijovereenkomsten te beantwoorden aan twee doelstellingen. Enerzijds moeten ze het voor de Europese Unie mogelijk maken dat de communautaire vloot haar visserijactiviteiten op volle zee kan voortzetten en er aldus voor zorgen dat de werkgelegenheid die de visserij voor de gehele bedrijfstak betekent, gehandhaafd blijft. Anderzijds moeten de internationale visserijovereenkomsten voor de derde landen bijdragen tot de duurzame ontwikkeling van hun economie. Deze twee doelstellingen zijn niet in strijd met elkaar en dienen samen te worden nagestreefd. Globaal gesproken is dat het geval met de overeenkomst die men ons voorstelt.
Voor wat Senegal betreft dient eraan herinnerd te worden dat het land over een kustlijn van 700 kilometer beschikt en dat 500.000 mensen rechtstreeks of zijdelings in de visserijsector werken, welke alleen al 11 % van het primaire BBP vertegenwoordigt en 2, 5 % van het totale BBP. Senegal heeft als eerste land een visserijovereenkomst met de Europese Unie ondertekend. Vandaag hebben wij hier een overeenkomst van de derde generatie.
Onze fractie stelt met voldoening vast dat deze overeenkomst een belangrijkere plaats inruimt voor de traditionele visserij, waaraan, volgens de verbintenissen van de Senegalese regering, tot het jaar 2001 een belangrijk deel van de door de Europese Unie te betalen financiële tegenprestatie ten goede zal komen. De belangrijke inspanning die men wil doen op het stuk van opleiding, met name voor de vrouwen van vissers die het commerciële beheer van de visbedrijven op zich nemen, lijkt ons absoluut op zijn plaats. Overal moet de ambachtelijke visserij in zijn geheel ontwikkelen, voorafgaand aan de productieketen en daarna.
In die optiek betreurt onze fractie het feit dat er een kloof bestaat tussen een structureel visserijbeleid en het ontwikkelingsbeleid. Zou het in die zin niet beter zijn om, in plaats van regelmatig grote happen te halen uit de Europese vissersvloot - wat een spektakel geeft dat moeilijk te verteren is voor diegenen onder ons die daar getuige van zijn geweest - niet beter zijn om deze schepen te verkopen aan de ambachtelijke vissers van de partnerlanden van de Europese Unie, uiteraard tegen een schappelijke prijs? Dergelijke operaties zouden de ambachtelijke vloot van derde landen in staat stellen om vooruit te komen, met name op het vlak van de veiligheid op zee en op dat van bepaalde vistechnieken.
Wij vinden dat dit voorstel goed aansluit bij de vraag van tal van ACS-landen, waaronder natuurlijk Senegal. Wij zijn voor het voorstel, zoals wij overigens ook voor het verzoek zijn om halverwege de looptijd van de overeenkomst een evaluatie uit te voeren. Een van de grote verdiensten van deze overeenkomst is dat deze een langere periode beslaat dan haar voorgangers.

Martinez
Wij moeten een besluit nemen over twee overeenkomsten, namelijk over de overeenkomst met Senegal en die met Mauritius, of liever gezegd, daar een advies over geven. U vindt het hopelijk goed dat ik het wat meer over de overeenkomst met Mauritius zal hebben, omdat dit vroeger een eiland was van Frankrijk en wel van 1715 tot 1810. In dat verband zult u begrijpen dat ik even de datum van 14 juli in herinnering breng, omdat als deze overeenkomsten worden goedgekeurd, dat dan is omdat Senegal en Mauritius onafhankelijke staten zijn.
Het beginsel van zelfbeschikking heeft dus gespeeld, het recht van mensen om zelf te beschikken, het beginsel van de nationaliteiten. Deze beginselen hebben gespeeld en Frankrijk heeft ze op 14 juli 1789 uitgevonden. Dat betekent dat het vandaag niet alleen maar om een nationale feestdag gaat, maar om een feest met een universele dimensie. Jammer dat mijnheer Faure, die zo begaan is met de rechten van de mens, niet aanwezig is. Het is niet zomaar de Bill of Rights van 1689 of de 10 amendementen van 1787 op de Grondwet van Jefferson, maar het is ook de Verklaring van 1989 die ze een universele dimensie heeft gegeven.
Wij als werknemers werken dus zelfs op een universele feestdag!
Deze overeenkomst past in een kader van meer overeenkomsten. De overeenkomst met Marokko is met de grootste moeite tot stand gekomen. Om de Spaanse vissers van Andalusië en elders, alsmede een handvol Portugese vissers te helpen, hebben wij naar aanleiding van deze overeenkomst grote sommen geld betaald op een moment - en collega Souchet heeft daar zojuist nog aan herinnerd - dat de Europese vissers hun eigen schepen moesten slopen.
Deze regels dienen dan ook geharmoniseerd te worden, zoals de Commissie visserij in april in een initiatiefverslag heeft benadrukt, omdat dezelfde problemen steeds weer terugkeren en dezelfde oplossingen eveneens.
Voor wat Mauritius concreet betreft: het is een overeenkomst, het is een soort tolrecht om toegang te krijgen tot de economische zone, waar de exclusieve rechten gelden van het eiland Mauritius sedert de overeenkomst van Montego Bay over het zeerecht, een overeenkomst overigens waar het eiland Mauritius en Senegal niet echt in de voorhoede zaten, omdat het vooral om de Latijns-Amerikaanse landen en de landen van Oost-Afrika ging.
Wij hebben dus een tolrecht in de orde van grootte van 20 ecu per ton die bij overschrijding van de hoeveelheden op naar ik meen 50 ecu per ton kan worden gebracht, met natuurlijk een financiële tegenprestatie van 1, 7 miljoen ecu. Hetgeen overigens het probleem stelt van de kosten-batenverhouding, het probleem van het verband tussen het evenwicht tussen de twee medecontractanten: als het BBP per hoofd van de bevolking in Mauritius hoger is dan dat van de Portugezen en bijna even hoog als dat van de Spanjaarden, in welke mate moet men dan cadeaus blijven geven aan mensen, die op zijn minst even rijk zijn als degenen van wie de cadeaus afkomstig zijn?
Het meest interessante aspect is evenwel de samenwerking met de ontwikkelingslanden: het standpunt van het verslag-Rocard. Zeker, er is daar een manier om immigratie te voorkomen door plaatselijke bemanningen op te leiden, door de vis plaatselijk af te zetten of door gemengde bedrijven op te richten.
Persoonlijk ben ik blij dat men in deze overeenkomst met het eiland Mauritius 110.000 ecu heeft uitgetrokken voor de opleiding van de plaatselijke vissers. Vanuit die hoek kunnen wij een dergelijke soort overeenkomsten alleen maar onderschrijven, welke op een termijn van 3 of 4 jaar, zijnde de looptijd van de overeenkomst met Senegal en met Mauritius, interessante perspectieven kunnen openen. In dat opzicht treedt ik de heer Souchet bij. Het zijn overeenkomsten van de derde generatie, of van de derde golf en wij onderschrijven ze.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, dit is het eerste visserijdebat sedert Amsterdam. Het Parlement hoopte dat in Amsterdam op het gebied van het gemeenschappelijk visserijbeleid vooruitgang zou worden geboekt en dat men er een inspanning zou doen om de wetgevingsprocedures minder bureaucratisch en democratischer te maken door het Parlement een grotere verantwoordelijkheid te geven. Dit is een volstrekt normale politieke eis van een democratisch gekozen vergadering in een democratische samenleving. Met onze bijdragen tot Amsterdam is evenwel volstrekt geen rekening gehouden.
Wij naderen nu het jaar 2002. Het is onbegrijpelijk dat het Parlement niet in grotere mate mede kan beslissen. Voor de gehele interne markt geldt de codecisie. Het is daarom nog onbegrijpelijker dat de visserij, nu aan een periode van tijdelijke maatregelen een einde is gekomen, wordt uitgesloten.
Wij moeten het gebrek aan aandacht van de Europese Raad compenseren door ons werk in het Parlement nog beter te organiseren en strenger te controleren en door een grotere openheid aan de dag te leggen. Wij moeten de uitdaging zelf aangaan. Het Parlement moet de Commissie visserij de nodige bevoegdheden verlenen. Daarom moeten wij de ons in het kader van de medebeslissingsprocedure toegekende bevoegdheden zoveel mogelijk benutten. Wij mogen niet toestaan dat de veterinairrechtelijke aangelegenheden en soortgelijke aangelegenheden, zoals de oprichting van specifieke laboratoria voor visserijproducten, aan de Commissie visserij wordt onttrokken. Men mag immers rustig stellen dat die commissie van vakmensen de zaken het best kent.
Zoals wij hebben gehoord behandelen wij vandaag ook de internationale visserijovereenkomsten met Senegal en Mauritius. Ik feliciteer de rapporteurs met hun verhelderende verslagen. Ook hier moet ik evenwel zeggen dat wij voortaan een grotere stiptheid van de Commissie en de Raad, meer transparantie en meer bevoegdheden eisen. De commissie is bereid tot een dialoog en staat open voor constructieve bijdragen. Ik ben er echter zeker van dat ze zich niet als een instrument laat behandelen en zich niet wil laten meeslepen in confrontaties, ook niet met andere commissies van het Parlement, die schade kunnen toebrengen aan hen die van de visserij moeten leven. Ten slotte wens ook ik mevrouw Pery met haar nieuwe opdracht het allerbeste toe.

Crampton
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alle loffelijke opmerkingen steunen die over Nicole Pery zijn gemaakt en er nog een extra aan toevoegen: haar ervaring was voor de Commissie visserij zeer waardevol omdat ze ook in de Commissie ontwikkelingssamenwerking zit, en de twee aspecten zijn aan elkaar gekoppeld in een verslag waarvan ik rapporteur was en dat dit Parlement in mei goedgekeurde. We moeten met grote aandacht de verbanden bekijken tussen ontwikkeling en internationale visserijovereenkomsten.
Het doet mij zeer veel genoegen te weten dat de Commissie dit daadwerkelijk begint te doen, waarschijnlijk onder invloed van mevrouw Pery, met de overeenkomst met Senegal. Dit is duidelijk een betere overeenkomst dan de overeenkomsten die we in het verleden hadden.
Aan de drie beginselen die in dat verslag over internationale visserijovereenkomsten van mei vorig jaar geformuleerd worden, lijkt ten dele aandacht te zijn besteed, hoewel niet volledig. Duurzaamheid: ja, we hebben daar kennis van genomen, maar toch laten we de trawlers erin. Ik hoop dat het werkt en dat er halverwege een evaluatie komt. Samenwerking: er was duidelijk sprake van veel meer samenwerking en inderdaad zijn de ambachtelijke vissers in dit geval geraadpleegd - een proces dat moet worden voortgezet en in de toekomst wellicht versterkt moet worden. Samenhang: het idee om een groot deel van het geld in de overeenkomst met Senegal uit te geven aan ontwikkeling, bevalt me. Ik hoop dat het toezicht op de besteding van dat geld streng zal zijn en we de komende vier jaar resultaten zullen zien.
Ter afronding merk ik op dat ik verheugd ben over de verbeteringen in de overeenkomsten. Ik onderschrijf de opmerkingen van mevrouw Langenhagen over het Parlement in verband met de overeenkomsten. Dat was in het verslag waar ik eerder aan refereerde. We dienen te benadrukken dat dit Parlement meer te zeggen wil hebben over wat er in deze overeenkomsten gebeurt.

Fraga Estévez
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil uiteraard mijn dank te kennen gegeven voor het belangrijke werk dat de twee rapporteurs, mevrouw Pery en de heer Gallagher, hebben verricht. Vooral echter wil ik mijn erkenning uitspreken voor het werk dat mevrouw Pery heeft verricht, niet alleen in verband met dit verslag, maar voor de inzet die zij in onze Commissie visserij steeds aan de dag heeft gelegd.
Wij zullen de grondigheid van haar werk, haar kennis en haar toewijding voor de visserijsector sedert haar komst in onze commissie, heel erg missen. Mevrouw Pery, ik wens u veel succes met uw nieuwe verantwoordelijkheden. Wij zullen u erg missen. Uw prachtige werk zal evenwel altijd tot onze beschikking blijven, evenals uw prachtige verslagen die zoals u weet niet altijd over eenvoudige onderwerpen gingen.
Voorts zou ik nu ook de nadruk willen leggen op en de Commissie willen bedanken voor de nieuwe fase van samenwerking die tussen Commissie en Parlement van start is gegaan, een start die gekenmerkt wordt door de overeenkomst met Senegal. De tekst van de overeenkomst met Senegal werd naar onze commissie gestuurd de dag nadat deze werd ondertekend, waardoor het Parlement in deze plenaire vergadering zijn instemming heeft kunnen geven, voordat de eerste betaling van de financiële compensatie plaatsheeft.
Ook de overeenkomst met Mauritius heeft kunnen profiteren van deze verbintenis tussen Commissie en Parlement. Bovendien wil ik er de aandacht op vestigen dat de overdracht van informatie de laatste maanden zo soepel is gaan lopen, dat ik de commissaris daar duidelijk voor wil prijzen.
Het zijn twee degelijke overeenkomsten en wij zijn blij met de grotere visserijmogelijkheden voor de communautaire vloot die de overeenkomst met Mauritius behelst, en met de verlenging van twee tot vier jaar van de overeenkomst met Senegal, wat voor een grotere stabiliteit zal zorgen.
En juist daarom begrijp ik niet waarom men hier op middellange termijn om herzieningen heeft gevraagd, terwijl Senegal zelf daar helemaal niet om gevraagd heeft. Ik herhaal nog eens dat de verlenging van twee tot vier jaar een grote stabiliteit te zien zal geven voor de vloot die daar vist.
Ik blijf er evenwel bij dat het meest belangrijke van dit debat volgens mij de toegenomen samenwerking is tussen de instellingen. Als voorzitter van de Commissie visserij erken ik hier openlijk dat dit de weg is - en natuurlijk moet er in de toekomst nog het een en ander aan worden bijgeschaafd - die ons in staat zal stellen om te blijven handelen.
En neemt u mij niet kwalijk, maar ik heb een paar dingen gehoord waarover ik graag een aantal zeer precieze vragen wil stellen, zodat de commissaris ze kan beantwoorden. Ik bedoel concreet de vraag of de overeenkomsten alleen door Spanje en Portugal gebruikt zullen worden. Ik wil graag dat de commissaris - nu we het toch over Senegal hebben - mij ten eerste vertelt welke vloten van de lidstaten van deze overeenkomst gebruik gaan maken. Bovendien zou ik graag willen dat zij mij het onderwerp uitlegt van de pelagische visserij, die er de oorzaak van is dat de kosten van deze overeenkomst zo gestegen zijn, en welke lidstaten gevraagd hebben om pelagische visserij.

Morris
Mijnheer de Voorzitter, ik ben van mening dat er voor de nieuwe en de verlengde overeenkomsten met de ACS-landen een nieuwe houding nodig is. Niet in de laatste plaats moet er sprake zijn van een zo groot mogelijke samenhang tussen het handelsbeleid en het beleid voor ontwikkelingssamenwerking. Ook moet er mijns inziens een uitermate groot engagement zijn voor de instandhouding van de visbestanden en moeten er in die zin veel acties worden ontplooid, zodat er een duurzaam visserijbeleid gevoerd kan worden.
Artikel 130u van Titel XVII verplicht de Europese Unie ervoor te zorgen dat er samenhang is tussen de beleidsmaatregelen op het stuk van ontwikkelingssamenwerking en de visserijovereenkomsten. De overeenkomst die men evenwel met Senegal heeft gesloten ondermijnt tot op zekere hoogte duidelijk de doelstelling van het ontwikkelingsbeleid, te weten het verlichten van de armoede. Immers, de overeenkomst geeft de EU-vloot en naar ik vermoed andere vloten toegang tot de demersale en pelagische soorten, die de voornaamste bron van proteïne zijn voor niet alleen het Senegalese volk, maar ook voor die volkeren in Afrika die niet aan zee wonen. Voorts heb ik de indruk dat in de overeenkomst bijzonder weinig aandacht wordt geschonken aan de groter wordende behoeften van de ambachtelijke vissersvloot en aan waarschuwingen over de afname van de visbestanden.
Senegal verschaft ons een voorbeeld van de gevaren, van wat er kan gebeuren als wij visserijovereenkomsten op een bekrompen manier benaderen. Naar mijn mening dient de Europese Unie, als onderdeel van de EUovereenkomsten, assistentie te verlenen aan de ACS-landen in de vorm van wetenschappelijk toezicht, opleidingsfaciliteiten, het verschaffen van inspecteurs, en bij de schepen zelf om ze in staat te stellen de vangsten van de ACS- en EU-landen te inspecteren, en natuurlijk moet de doelstelling bestaan in een duurzaam visserijbeleid.
Ik wil het verslag-Pery graag aan u en de Vergadering aanbevelen en een beroep doen op de Vergadering om haar volledige steun en instemming te geven. En, als medevoorzitter van de ACS-onderzoekscommissie, wil ik mevrouw Pery, niet alleen namens deze Vergadering, maar ook namens een hele reeks leden van de ACSlanden, alle succes toewensen voor de toekomst. We zullen u missen.

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mevrouw Pery graag danken voor haar verslag en voor de vele belangrijke bijdragen die zij in deze Vergadering door de jaren heen heeft geleverd, met name op het gebied van de visserij, maar ook in het algemeen.
Ook mijnheer Gallagher is een echte expert op het gebied van de visserij, mag ik wel zeggen, maar wij willen hem nog niet al te zeer de hemel in prijzen, omdat hij nog niet het voornemen aan de dag legt hier op te stappen en wij toch niet zouden willen dat we het op een later tijdstip moeten terugnemen.
In beginsel heb ik helemaal niets tegen de hele kwestie van deze visserijovereenkomsten. Ik steun dit als een normale commerciële activiteit tussen de Europese Unie en de bevoegde overheden van de lidstaten, die het recht hebben dit soort overeenkomsten met ons af te sluiten. Ik ben het niet eens met de mensen die menen dat dit een mengeling moet zijn van ontwikkelingssamenwerking en een handelsovereenkomst. Ik denk dat het voor ons toch wat zinloos is om naar een onafhankelijke staat toe te stappen, een deal met ze te sluiten, ze een prijs aan te bieden, om ze vervolgens te vertellen wat ze met het geld moeten doen.
Ik vind het nogal zinloos, omdat, tenzij we daar hun economie voor ze gaan beheren, wij er niet volkomen zeker van kunnen zijn dat wat zij volgens ons met het geld moeten doen, het beste voor ze is of dat ze dat ook inderdaad zullen doen. Mijn bezorgdheid geldt de kwestie van een kosten-batenanalyse op dit gebied. Ik vind dat al het geld dat wij hieraan uitgeven naar de regio's moet gaan die het nodig hebben, die gebieden die extra capaciteit hebben en die die capaciteit via deze overeenkomsten willen gebruiken. Maar anderzijds, als we al het geld dat we gebruiken nu eens bij elkaar zouden leggen en er een soort PESCA-programma mee zouden organiseren dat we aan deze specifieke regio's wijden - het kan me niet schelen of het Spanje, of Portugal is, of delen van Frankrijk zijn - dan zouden we ons af kunnen vragen of, via de ontwikkeling van aquicultuur en het creëren van efficiëntere structuren binnen hun industrie en binnen de verwerking en marketing, de hoeveelheid geld die wij uitgeven in dat geval niet veel meer zou doen voor het stimuleren van de economische welvaart van deze regio's. Dit is de vraag die ik in dit debat graag aan de orde wil stellen.

Jöns
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou de zaak vanuit een totaal andere hoek willen bekijken. In de eerst plaats worden wij over deze overeenkomsten voor het eerst overeenkomstig de gedragscode geraadpleegd. Die gedragscode is samen met de begroting in december aangenomen. In deze gemeenschappelijke verklaring, die de Raad, het Parlement en de Commissie hebben ondertekend, verbindt de Commissie zich ertoe het Parlement beter en vooral tijdig over de internationale visserijovereenkomsten voor te lichten. Bovendien verbinden de drie instellingen zich ertoe het wetgevingsproces zo snel mogelijk af te wikkelen om te verhinderen dat de Commissie, zoals dat al is gebeurd, aan derde landen betalingen doet zonder dat wij ons daarover als begrotingsautoriteit hebben kunnen uitspreken.
Jammer genoeg moet ik echter vaststellen dat wij, ondanks dat akkoord, over de overeenkomst met Senegal en de overeenkomst met Mauritius respectievelijk pas na 3, 5 en 4, 5 maanden zijn geraadpleegd. Dat betekent dat de eerste betalingstermijn voor Mauritius sedert anderhalve maand is verstreken. Om ons over de overeenkomst met Senegal uit te spreken, hebben wij in theorie nog twee weken tijd vooraleer de eerste tranche in juli moet worden uitgekeerd.
Bij de ondertekening van de gedragscode hebben wij ons heel wat anders voorgesteld. Tot de Raad zou ik het volgende willen zeggen: dat wij vandaag over Senegal kunnen debatteren, danken wij uitsluitend aan het feit dat de Commissie ons, zij het pas een maand geleden, de tekst van de overeenkomst en uiteindelijk ook de financiële regeling heeft voorgelegd. Ik vind dat de Commissie ook hier sneller moet werken. Ik heb evenwel vooral kritiek op de Raad.
De Commissie heeft over de nieuwe onderhandelingen over de overeenkomst met Senegal, in het bijzonder wat de financiële aspecten betreft, overigens volstrekt ontoereikende informatie verstrekt.
De Begrotingscommissie heeft drie amendementen op de overeenkomst aangenomen. Ik verzoek u die goed te keuren. Ze betreffen zoals altijd de indeling. De middelen voor internationale visserijovereenkomsten zijn uiteraard niet-verplichte uitgaven. Met twee andere amendementen wil men ervoor zorgen dat de voorlichting eindelijk beter wordt.

Imaz San Miguel
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik Nicole Pery met haar verkiezing gelukwensen. Ik ben ervan overtuigd dat de Europese vissers een uitstekend vertegenwoordigster in de Commissie visserij van het Europees Parlement hebben verloren. Maar de Franse vissers hebben het geluk er in de Assemblée Nationale een onschatbare steun bij te krijgen.
Hartelijk gefeliciteerd, Nicole.
Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik als lid van de Commissie visserij en van de Begrotingscommissie van dit Parlement de Commissie graag gelukwensen - zoals mevrouw Fraga al heeft gedaan - met de snelheid waarmee zij deze overeenkomsten met Mauritius en met Senegal aan het Parlement heeft doen toekomen. Het is duidelijk dat dit de deur opent naar een belangrijke fase van samenwerking, en ik denk dat de commissaris daarvoor onze gelukwensen verdient. In concreto wil ik de Commissie feliciteren met de overeenkomst met Mauritius. Het is een goede overeenkomst. Het protocol voorziet een belangrijke verhoging van de visserijrechten - voor 43 vaartuigen voor de visserij op tonijn - waardoor de rechten niet alleen naar de Franse scheepseigenaren, maar ook naar de Spaanse gaan. Daarom zal een belangrijk deel van de communautaire vloot van de overeenkomst profiteren.
De overeenkomst geldt voor 3 jaar, hetgeen dus voor een belangrijke stabiliteit zorgt. De financiële compensatie van 1.746.000 ecu - tegenover de 1.455.000 ecu daarvoor - betekent een logische extra stijging, gezien de verhoging van de viscapaciteit die deze overeenkomst met zich meebrengt.
Bovendien is de overeenkomst evenwichtig omdat de vissoorten, waarop in het kader van de overeenkomst met Mauritius door de communautaire vaartuigen wordt gevist, niet overgeëxploiteerd lijken te zijn. Daarom denk ik dat dit ook vanuit het oogpunt van een duurzame en stabiele visserij een goede overeenkomst is.
Als we bovendien rekening houden met het feit dat de herziening van het protocol voor de periode 1993-1996 positieve resultaten te zien geeft, denk ik dat wij naar aanleiding hiervan mogen aannemen dat dit een evenwichtige overeenkomst is, die gunstig is voor de communautaire vloot en stabiel is met betrekking tot de visbestanden. Als lid van de Begrotingscommissie wil ik de Commissie dan ook gelukwensen met de snelheid waarmee zij deze overeenkomst aan het Parlement heeft voorgelegd.

Bonino
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, ik ga de belangrijke punten van de visserijovereenkomst hier niet herhalen. Uw rapporteur, mevrouw Pery, heeft deze uitstekend uiteengezet. Ik wil me liever beperken tot een paar algemenere opmerkingen op verschillende kwesties die in de loop van het debat naar voren zijn gekomen.
Allereerst wil ik elk risico op dubbelzinnigheid uit de wereld helpen en opmerken dat, tenzij ik de vertaling niet goed gehoord heb, het hier inderdaad om 48 miljoen ecu gaat, dus om 12 miljoen ecu per jaar. Dat gezegd zijnde zou ik van deze gelegenheid gebruik willen maken om voor eens en voor altijd de balans nog eens op te maken met betrekking tot visserijovereenkomsten. Zelfs vandaag heb ik nog vooroordelen en gemeenplaatsen gehoord, en eerlijk gezegd word ik daar wanhopig van, omdat ik niet meer weet op welke manier ik orde moet scheppen in de informatie.
Allereerst, mijnheer Gallagher: het spijt me, maar deze overeenkomst heeft niets te maken met de Spaanse vloot. Het is een overeenkomst die met name de Fransen betreft. Het gaat om een vergunning waarom de noordelijke landen hebben gevraagd, met name de Duitsers en de Nederlanders. Dus om duidelijk te kunnen zijn, moeten we wel weten waarover we praten.
Ten tweede kom ik nog eens terug op de armoede. Het spijt me dat mijnheer Morris niet aanwezig is, omdat men mij telkens dezelfde vragen stelt. Ik probeer er antwoord op te geven, en dan begint men weer opnieuw.
De ambachtelijke visserij, mijnheer Crampton, is een debat dat wij hier in mei ook al hebben gevoerd met hetzelfde gevoel van frustratie, omdat afgevaardigden me eerst vragen stellen en dan weg zijn als ik antwoord geef. Ik weet maar al te goed dat iedereen het erg druk heeft, maar daarom moet ik in herhaling vallen. Dus, de ambachtelijke visserij in Senegal heeft betrekking op een vissoort die "djaboï" heet, en de overeenkomst waarover wij hier spreken biedt de mogelijkheid om 25.000 ton te vissen. Ik herinner eraan dat de Senegalese ambachtelijke vissers, zonder enige controle- noch beheersmaatregel voor de visstand, 400.000 ton djaboï vissen. Laat ons dus ophouden met te doen alsof 25.000 ton extra djaboï de visstand zal vernietigen, of de Senegalese ambachtelijke vissers tot de hongersnood zal veroordelen. Zelf vissen ze namelijk 400.000 ton van die vis, zonder enige controle en zonder enig beheer van de visstand. Ik zou maar al te graag willen dat de plaatselijke vissers dezelfde regels van controle en goed beheer in acht zouden nemen die voor de Europese schepen gelden.
Overigens betreur ik die zeer lange en zeer eenzijdige reportage op de RTBF - en ik heb daar zelf een brief over geschreven - die ik ronduit een aanfluiting vond van de waarheid. Ik vind dat als je een reportage maakt en daarbij beschuldigingen uit aan het adres van een instelling, het normaal is dat de betrokken instelling dan ook het woord krijgt. Het spreekt voor zich dat de vertegenwoordiger van de ambachtelijke vissers het volste recht heeft om naar Brussel te komen en om zijn zaak te verdedigen, maar ik zou willen dat de andere instelling die deel uitmaakt van de onderhandelingen - in dit geval de Commissie - de kans krijgt haar eigen versie te geven.
Ik kom nog even terug op de armoede. Gezien mijn loopbaan, stuit het mij tegen de borst ervan beschuldigd te worden dat ik de ontwikkelingslanden zou uitbuiten. Laten we de inhoud van de overeenkomst nog eens doornemen. De overeenkomst bepaalt dat 33 % van de zeelieden uit Senegalezen bestaat. Deze overeenkomst bepaalt dat minstens 16.000 ton tonijn aan land moet worden gezet voor verwerking door de plaatselijke industrie, die anders geen werk zou hebben omdat de ambachtelijke prauwen natuurlijk niet op tonijn vissen. Die vissen op djaboï die niet verwerkt hoeft te worden. Voorts moet er krachtens de overeenkomst een wetenschappelijk waarnemer aan boord zijn. De overeenkomst bepaalt dat 50 % van de financiële tegenprestatie door de regering van Senegal wordt toegewezen aan een visserijsector. Maar, mijnheer Jöns, we hebben het hier wel over een overeenkomst met soevereine landen.
Men kan dus met hen onderhandelen en discussiëren over wat zij goed vinden voor de ontwikkeling van hun land. Maar het is evident dat wij hun niet gaan opleggen wat zij moeten doen, noch over aquicultuur, noch over andere dingen. Er is een discussie aan de gang en het gaat hier wel degelijk om onderhandelingen met een soeverein land.
Tweede element. Het is de taak van het land om de visstand in zijn eigen wateren te evalueren. Je kunt het ook samen doen als het desbetreffende land dat wenst, maar in eerste instantie is dat aan het land zelf. Wij hebben niet het recht het land op te leggen om ons zijn visbestanden te laten evalueren. Als het land dat niet wil omdat het zijn wateren zijn, dan heeft het land het recht om ons de toegang te ontzeggen.
Derde element. Als de vloten, de lidstaat of het partnerland dat wensen, is het mogelijk om met het FIOV nieuwe schepen van onze vloot te verkopen aan de ambachtelijke vissers en zulks voor een zeer speciale prijs. Al die elementen zijn mogelijk, maar de vloten en onze reders moeten het wel willen.
Mevrouw McKenna, voor wat de evaluatie halverwege betreft, kan ik u zeggen dat ieder jaar de overeenkomst evalueren - hetgeen wij reeds doen - één ding is, maar een evaluatie halverwege is iets anders. Dit aspect maakte geen deel uit van het onderhandelingsmandaat en het is niet iets dat wij met de Senegalese autoriteiten hebben afgesproken, die er trouwens niet eens om hebben gevraagd. Als u me dan vraagt om de overeenkomst over twee jaar te herzien, om eventueel opnieuw te onderhandelen, dan antwoord ik: neen, omdat er over de overeenkomst al onderhandeld is en het voor beide partners een belangrijk element is van stabiliteit. Ik vind het eerlijk gezegd bijzonder verbazend dat men nu een herziening halverwege verlangt, hoewel het geen deel uitmaakte van de overeenkomst, terwijl niemand erom heeft gevraagd, zelfs de Senegalezen niet.
Bovendien heb ik hier gehoord dat de Senegalese autoriteiten tegen deze overeenkomst waren. Dat verbaast mij, omdat ik in alle contacten die ik heb gehad met de Senegalese autoriteiten, vanaf de premier, via alle andere ministers, tot en met de minister voor visserij - en mevrouw Pery weet dat zeer goed - precies het omgekeerde heb vastgesteld. Voor wat betreft diegenen die uiting hebben gegeven aan hun bezorgdheid, gaat het om de vertegenwoordiger van de ambachtelijke visserij. Ik herinner eraan dat wij 25.000 ton djaboï vissen, terwijl de totale ambachtelijke visserij goed is voor 400.000 ton. Als deze sector bepaalde maatregelen oplegt ten behoeve van een goed beheer van de visserij met prauwen, dan kan dat de sector helpen. Wij vissen de djaboï - namelijk 25.000 ton - alleen maar als bijkomende vangst, om deze niet weg te hoeven gooien. De djaboï is de vis die de Senegalezen eten - de enige die zij eten - en deze wordt gevangen met prauwen, voor een hoeveelheid van 400.000 ton, zonder enig beheer van de visbestanden. Ik geef deze cijfers, zodat de zaken voor iedereen volkomen duidelijk zijn.
Ik denk dat ik hiermee zo'n beetje iedereen geantwoord heb, terwijl ik getracht heb een en ander nogmaals uit te leggen. Anderzijds kom ik niet terug op de overeenkomst met Mauritius, omdat in dat verband alles al gezegd is. Ik ben evenwel bijzonder verheugd over de betere samenwerking met het Parlement waarvan de laatste tijd sprake is. Er zijn altijd moeilijke momenten in de betrekkingen met andere instellingen, en soms zelfs tussen de verschillende commissies van het Parlement, maar ik denk dat de positieve weg die wij tot op heden hebben bewandeld, ons de hoop kan geven om vooruit te komen en te kijken naar de positieve aspecten en positieve zaken die wij gedaan hebben, in plaats van het omgekeerde.
Het feit dat het om een nieuwe overeenkomst gaat, die tot stand is gekomen in overeenstemming met artikel 130 van het Verdrag, is een bewijs dat zelfs op het niveau van de diensten van de Commissie, tussen DG XIV en DG VIII, er sprake is geweest van een nauwe samenwerking ten behoeve van een gemeenschappelijk doel, namelijk om billijke overeenkomsten af te sluiten, en geen overeenkomsten die ten koste van een van beide partijen gaan.

Sandbæk
Mevrouw Bonino heeft niet goed begrepen wat ik heb gezegd. De Commissie ontwikkelingssamenwerking kreeg het bezoek van een delegatie van de vissers en zij waren het die ons vroegen om de handelsovereenkomst te verwerpen. Ze zijn immers bezorgd over het feit dat EU-vaartuigen toegang krijgen tot de 12-mijls-zone. Daarom vragen wij ook dat er een tussentijdse evaluatie plaatsvindt, indien mocht blijken dat hun bezorgdheid gegrond is.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, het is zeer belangrijk dat de commissaris deze Vergadering de insinuatie bevestigt dat de informatie in mijn verslag, waaraan ik vele weken gewerkt heb, niet met de feiten overeenstemde. Ik ben het helemaal niet eens met de kritiek van de commissaris waar zij zei dat het niets met Spanje te maken had en zij suggereerde dat ik er niet naar had mogen verwijzen. Ik zou haar willen voorstellen de verslagen over Mauritius en Senegal eens goed door te nemen. Ik wil de feiten even op een rijtje zetten. Ik wilde niet tegendraads zijn en stelde u alleen maar op de hoogte van een feit. Ik gaf niet mijn eigen standpunten weer maar die van de Commissie visserij.
In het verslag staat dat door de stijging van het aantal vaartuigen voor de zegenvisserij op tonijn, Spaanse schepen van de overeenkomst kunnen profiteren. Ik verzoek de commissaris dan ook om de feiten hier en nu op een rijtje te zetten en om geen smet te werpen op mijn integriteit in deze Vergadering.

Macartney
Mijnheer de Voorzitter, dit sluit aan bij het punt van mijnheer Gallagher. Ik heb de commissaris een directe vraag gesteld. Ik dank haar voor haar antwoord maar zij heeft het niet gehad over dit toch vrij essentiële punt over hoe mensen toegang krijgen tot deze overeenkomsten. Is er een procedure en zou zij die kunnen schetsen?

Bonino
Het was helemaal mijn bedoeling niet een discussie op gang te brengen over integriteit. Er was gewoon een misverstand. Ik verwees alleen maar naar de overeenkomst met Senegal. Ik weet zeer goed dat de overeenkomst met Mauritius over tonijn, enz. gaat. Het was helemaal niet mijn bedoeling om de integriteit van wie ook in twijfel te trekken. Toen ik met mijn betoog begon, heb ik gezegd dat het over de overeenkomst met Senegal ging en dat deze met name voor de Fransen is en dat er een visvergunning voor pelagische vis gevraagd was door Duitsland, Nederland en Frankrijk.
Voor wat uw verzoek betreft, mijnheer Macartney, dit zijn open overeenkomsten. Nieuwe lidstaten kunnen erbij komen. De procedure is als volgt: normaliter worden de lidstaten geïnformeerd van de nieuwe mogelijkheden en zij brengen hun eigen sector hier dan van op de hoogte. Het zijn dus de lidstaten, of het COREPER, of de ambassadeurs, die hun eigen regering op de hoogte brengen die verondersteld worden op hun beurt hun eigen sector in kennis te stellen. Dit is de normale procedure. Natuurlijk kunnen we ook informatie geven via de leden van het Europees Parlement. Maar de procedure verloopt op deze manier.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, commissaris Bonino.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Groenboek van de Commissie over commerciële communicatie
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0219/97) van mevrouw Larive, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het Groenboek van de Commissie over de commerciële communicatie in de interne markt (COM(96)0192 - C4-0365/96) Rapporteurs voor advies () De heer Lehne, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming De heer Arroni, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media De heer Anoveros Tria de Bes, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger ( "Hughes" -procedure)

Larive
Het opheffen van onnodige belemmeringen voor grensoverschrijdende reclame, direct marketing, sponsoring, vele commerciële communicatie is en blijft nationaal en dat betekent dat ze slechts aan nationale regels gebonden is. Europa's rijkdom is haar culturele verscheidenheid en daarom bemoeien we ons terecht niet met verschillen in nationale regels op voorwaarde, mijnheer Blokland, dat deze regels proportioneel zijn en de grensoverschrijdende commerciële communicatie niet discrimineert en belemmert. Door de Hughes-procedure die is toegepast zijn in de EMAC-resolutie de adviezen van de juridische commissie, de cultuurcommissie en de commissie milieu en consumentenbescherming ter harte genomen. Gezamenlijk hebben we een ernstige fout uit het Groenboek rechtgezet, namelijk grotere consumentenbescherming is nodig en één kwart van de resolutietekst van de economische commissie is daar nu aan gewijd.
Essentieel is daarbij ons voorstel voor de samenstelling van het Comité dat klachten moet beoordelen. Niet een club van uitsluitend ambtenaren die achter gesloten deuren de zaak bedisselen zoals de Europese Commissie voorstelt, nee, een tripartite comité waar overheid, industrie en consumentenorganisaties gezamenlijk, op gelijke voet zich over de klachten buigen.
De resolutie vormt een drieluik. Ten eerste, in de streepjes vindt u alle gedetailleerde Europese wetgeving over consumentenbescherming, over minderjarigen. Al die wetgeving waar commerciële communicatie ook aan moet voldoen, overigens ook op internet want wat off-line illegaal is, is op on-line illegaal. Ten tweede, de consideransen. Daar worden de basisbeginselen van de interne markt uiteengezet. In de paragrafen ten slotte, staan de concrete voorstellen ter versterking en aanvulling van het Groenboek. Een Groenboek dat wij overigens een goed boek vinden, een goeie aanzet voor actie.
Naast dat tripartite comité willen wij dat het voorgestelde toetsingsmechanisme voor evenredigheid wordt beschermd. Wij willen een databank, een Europees contactpunt, de SLIM-procedure op de sector en de Commissie dient in haar rol als hoedster van de Verdragen veel serieuzer en consequenter artikel 169 toe te passen. Onze resolutie is systematisch en evenwichtig. Enerzijds streven we de interne markt na, anderzijds hebben we voldoende oog voor culturele verschillen. Ook de industrie dient haar eigen verantwoordelijkheid te nemen en te zorgen voor goede, nationale zelfreguleringscodes in alle Europese landen en liefst uiteindelijk één Europese code. De industrie dient ook haar acties voor de grensoverschrijdende klachtenprocedures voor consumenten te versterken.
Voorzitter, groot was dan ook mijn verbazing toen er jongstleden donderdag een hele stapel amendementen verscheen die de interne markt in mijn ogen ondermijnen. Wat mij ook verbaasde was dat groenen, Europa van de Naties en socialisten letterlijk op een aantal amendementen precies dezelfde tekst hebben ingediend. Ik vraag mij af of het toeval is dat het ook de letterlijke teksten zijn die de BEUC, de Europese Consumenten Organisatie, in haar brief van 8 juli voorstelt. Wij wijzen allen dergelijke beïnvloeding van de multinationals af. Ik herinner me nog hoe boos dit Huis zich daarover gemaakt heeft. Ik wijs dergelijke beïnvloeding van álle belangengroepen af.
Ten slotte, de controverse tussen land van oorsprong en land van ontvangst, wat steeds in die amendementen naar voren komt. Artikel 59 van het Verdrag zegt dat beperkingen op het vrij verrichten van diensten binnen de Gemeenschap geleidelijk worden opgeheven. Verdrag: áls een dienst voldoet aan de regels van het oorsprongland, en toch wordt onderworpen aan andere regels in het land van ontvangst, dan is dat een beperking op het vrije verkeer. Artikel 59 beoogt dergelijke barrières op te heffen zodat controle door het land van oorsprong de norm wordt. Betekent dat dan dat controle door het land van ontvangst altijd in strijd met het Verdrag is? Nee, want de beperking kan in overeenstemming met het Verdrag zijn als ze proportioneel is en dat betekent dat de extra maatregel evenredig moet zijn met het gestelde doel en dat dat doel niet met minder beperkende maatregelen kan worden bereikt. Dan is controle door het land van ontvangst toegestaan. In dat geval is harmonisatie de enige manier om het vrij verkeer te bereiken. Zo men dat niet wil dan bestaat er voor die speciale dienst geen interne markt. Als echter de maatregel disproportioneel wordt gevonden, omdat het bijvoorbeeld alleen maar de lokale industrie beoogt te beschermen dan is hij onverenigbaar met het Verdrag. Dan moet controle door het land van oorsprong worden toegepast. Daarbij moet, indien nodig, artikel 169 worden ingeschakeld. Het Europese Hof heeft vorige week nog in de zaak d'Agostino het land van oorsprong-beginsel bevestigd. Het Europees Parlement heeft dat gedaan in de richtlijn "Televisie zonder grenzen" . Het is de as waar de interne markt om draait. En vergeet u niet het land van oorsprong-beginsel geeft de consument een betere toegang tot efficiënte klachtenprocedures. Want dan alleen kan meteen het juridisch systeem worden toegepast van het land waar aangeklaagde media en adverteerders gevestigd zijn.
Concluderend, wij zoeken een evenwichtige aanpak enerzijds de vervolmaking van de interne markt, anderzijds rekening houden met de culturele verschillen.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, ik vervang mijn collega Añoveros en wil namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger allereerst onderstrepen dat dit Groenboek zeer gelegen komt en dat de Commissie de toepassing van het Gemeenschapsrecht op dit gebied dringend aan de orde dient te stellen.
Algemeen gesproken deelt de Commissie juridische zaken en rechten van de burger de criteria die in het Groenboek zijn opgenomen en onderschrijft zij, eveneens algemeen gesproken, de krachtlijnen van het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid.
Er is een aspect waarop mevrouw Larive veel nadruk heeft gelegd en waarop ik, wellicht ten overvloede, ook nog eens wil wijzen. Mevrouw Larive zegt geheel terecht dat de controlemaatregelen - dat wil zeggen restrictief - die door het land van ontvangst zijn goedgekeurd, in beginsel in strijd zijn met het vrije verkeer. Daarom zijn ze in strijd met het beginsel van wederzijds vertrouwen, dat de essentie vormt van de interne markt, en dientengevolge in strijd met het Verdrag. Daarom zijn deze maatregelen alleen bij wijze van uitzondering in overeenstemming met het Verdrag.
Sinds het bekende Legia-vonnis van 1986 is de jurisprudentie in deze zin inderdaad eenvormig geworden en roept deze twee vereisten in het leven: ten eerste, evenredigheid met het gestelde doel, zoals reeds is opgemerkt; en ten tweede dat het niet mogelijk is dit zelfde doel te bereiken met andere, voor het vrije verkeer, minder restrictieve maatregelen, dat wil zeggen die beter bij de opvatting van de interne markt passen. Wij moeten ons aan beide aspecten houden.
En men mag ons ook niet wijsmaken - zoals mevrouw Larive zeer terecht heeft opgemerkt - dat deze maatregelen te rechtvaardigen zijn vanuit het oogpunt van de bescherming van de consument. Want laat ons duidelijk zijn: als wij geloven in de bescherming van de consument; als we een Europa willen bouwen dat daadwerkelijk geïntegreerd is; als in een lidstaat een bepaalde maatregel te billijken is vanuit het oogpunt van de bescherming van de consument, is het dan in zo'n geval logisch om het over te laten aan de willekeur van de lidstaat? Neen, maar wel de regelgeving van 14 andere landen harmoniseren, zodat deze bescherming van de consument kan worden uitgebreid tot de gehele interne markt, in plaats dat het een uitzondering in een bepaalde lidstaat is.
Daarom moeten wij het erover eens zijn dat deze controlemaatregelen - opgesteld door het land van ontvangst - uitzonderlijke maatregelen zijn, overgangsmaatregelen, totdat de harmonisatie plaatsvindt.

Lehne
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou willen beginnen met wat mij meteen is opgevallen toen ik dit Groenboek van de Commissie voor het eerst in handen kreeg. De titel van het Groenboek "Commerciële communicatie" is volgens mij misleidend omdat niemand, zeker niet de consument, daaruit meteen kan opmaken waarover het Groenboek handelt.
Daarom zou ik willen voorstellen dat andere Groenboeken in de toekomst een begrijpelijker titel krijgen. Met "Commerciële communicatie" bedoelt men dat de Commissie zich met het probleem van de reclamewetgeving in de Europese interne markt heeft beziggehouden. Concreet gaat het om de vraag in welke omstandigheden men in welk land en voor welk product reclame mag maken om de verkoop te bevorderen. In de lidstaten wordt die vraag zeer uiteenlopend beantwoord. Zo bestaan in Duitsland, maar ook in vele andere landen - de Commissie geeft daarvan in haar Groenboek een uitstekend overzicht - een groot aantal uiterst merkwaardige regelingen. In de Duitse wetgeving bestaan bijvoorbeeld een kortingwet en een toegiftverordening zoals die nergens anders bestaan. Dat heeft ook tot gevolg dat de vrije dienstverlening op het gebied van de reclame steeds opnieuw wordt gehinderd.
Daardoor kan de consument, als hij verschillende reclameboodschappen krijgt, niet altijd juist weten hoe hij die moet begrijpen omdat er verschillende wettelijke bepalingen bestaan over wat al dan niet geoorloofd is. Ik steun dan ook de inspanningen van de Commissie om deze problematiek eindelijk in het algemeen aan te pakken en hoop dat ze uit het Groenboek ook verdere voorstellen voor de harmonisering van de reclamewetgeving zal ontwikkelen.
In het verleden heeft men zich altijd met afzonderlijke aspecten, zoals dat van de vergelijkende reclame, beziggehouden. Ik vind het veel beter dat men, zoals in dit Groenboek wordt voorgesteld, het probleem van de reclamewetgeving in zijn geheel aanpakt. Ik wens de Commissie daarbij veel succes. Ze mag daarbij op de steun van het Parlement rekenen. Dat blijkt uit het standpunt van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en uit de adviezen van de andere commissies.

Ettl
Mijnheer de Voorzitter, over de vraag of mevrouw Larive ons een evenwichtige ontwerpresolutie heeft voorgelegd kan men uiteraard van mening verschillen. Dat hangt af van het standpunt dat men inneemt. Ik zou echter niet zover gaan te veronderstellen dat men, als men hier iets voor de consumentenbescherming doet, dat aan een of andere lobby kan toeschrijven. Ook u komt, zoals ik, uit een bepaalde denkrichting: ook ik ben voor de bescherming van de consument opgekomen.
Wat de begrippen betreft, kan men natuurlijk zeggen dat het begrip "commerciële communicatie" betrekking heeft op alle vormen van reclame, directe verkoop, sponsoring, bekendmaking en verkoopbevordering. Het omvat ook het gebruik van alle commerciële communicatiediensten door de consumentengoederenindustrie en de dienstensector. Daardoor is commerciële communicatie een buitengewoon belangrijke maatschappelijke factor geworden.
In principe sta ik open voor elk streven naar liberalisering dat nieuwe vormen van economische bedrijvigheid mogelijk maakt. Wij mogen de consumentenbescherming echter niet verwaarlozen. Mevrouw Larive wijst er zelf op dat de consumenten in alle stadia bij dit proces moeten worden betrokken. Ik onderschrijf die eis vooral omdat de consumentenbescherming in het liberale en op eigen verantwoordelijkheid berustende systeem van de belangenvertegenwoordiging veel meer is dan een kwestie van loyale concurrentie en gelijke kansen op de interne markt, waarop het bedrijfsleven bij elke nieuwe liberalisatie aandringt.
In de door mijn fractie ingediende amendementen gaat het om het fundamentele probleem van de participatie van en het respect voor de consument en in het bijzonder om het recht van onze kinderen om niet door de reclame te worden gehersenspoeld. Dat is consumentenbescherming. Zelfs in ons waardesysteem is dat een kwestie van democratische minimumnorm, ook en vooral omdat het een reusachtig economisch potentieel gaat. De burger in de Europese Unie mag niet het gevoel hebben dat hij in de geliberaliseerde Europese Unie zonder enige bescherming aan lobby's en hun belangen is uitgeleverd. Wij willen immers niet dat de burger dat gevoel op lange termijn op de Europese Unie zelf overdraagt. Consumentenbescherming is een kwestie van vertrouwen en vertrouwen wekken. Voor mij is het duidelijk dat elke onderneming en elk bedrijf de eigen spelregels op de markt wil toepassen. Wij moeten echter beseffen dat de consument, met andere woorden de koper, het recht heeft dat de normen en wettelijke bepalingen in zijn eigen land worden toegepast.
De amendementen van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten beogen voor de consumenten een betere communicatie, een betere toegang tot het recht, een betere controle op de commerciële communicatie en een versterking van het consumentenvertrouwen. Wij willen de zwakkeren beschermen en wensen geen nieuwe vorm van protectionisme. Ook daarmee moet bij de stemming rekening worden gehouden.

Peijs
Voorzitter, ik constateer naar de heer Ettl toe dat alle protectionisten door de eeuwen heen dat altijd gezegd hebben. Commerciële communicatie is in de huidige maatschappij van bijna doorslaggevend belang voor het succes van een product. De grote nationale verschillen in regelgeving moeten worden weggenomen om voor het bedrijfsleven de grootste, koopkrachtigste markt ter wereld, onze eigen Europese thuismarkt, bereikbaar te maken. De komst van dit Groenboek is dan ook met groot enthousiasme ontvangen door het bedrijfsleven dat uiteindelijk gediend is met helderheid. Het woud aan bestaande nationale regels moet hoognodig herzien worden in het licht van de Europese regelgeving en de bredere doelstellingen van het Verdrag. Verschillen in nationale regelgeving vormen naast de cultuurverschillen de grootste obstakels voor het goed functioneren van de interne markt. Misschien vormen cultuurverschillen inderdaad een groot obstakel, maar naar wij hopen, zal dat ook zo blijven.
Als de consument zich niet kan vinden in een product omdat de manier waarop het op de markt wordt gebracht geen rekening houdt met zijn specifieke culturele achtergrond, zal dat product terecht mislukken op die markt. De consument is naar mijn mening degene die bepaalt of de fabrikant voldoende rekening heeft gehouden met zijn culturele achtergronden. Daar is geen extra regelgeving voor nodig.
Wel vinden wij als christendemocraten dat de nieuwe geest die spreekt uit het Verdrag van Amsterdam over het respect van de Europese Unie ten overstaan van de kerken en religieuze overtuigingen en het nondiscriminatiebeginsel voluit moet worden beleefd in de toekomstige richtlijnen op dit gebied. We zullen amendementen in deze geest ondersteunen.
Bij de beoordeling van regelgeving op dit gebied kan volgens mijn fractie slechts van het principe van het land van oorsprong worden uitgegaan. Dit is de enige manier om in de praktijk handelsbelemmeringen die voortkomen uit verschillen in nationale regelgeving op te heffen of te voorkomen. Zodra er een combinatie wordt gemaakt tussen het land van oorsprong en het ontvangende land, ontstaat er een onwerkbare situatie waarbij het bedrijfsleven nog steeds 15 lidstaten langs moet om toelating. Dat gezegd hebbend herhaal ik dat de interne markt belangrijk is maar de belangen van de consumenten, met name van de kinderen, moeten ook goed beschermd kunnen worden tegen overmatig agressieve reclame. Daarom staan wij voor 100 procent achter het tripartiete comité dat de rapporteur voorstelt om de klachten af te handelen die bij de Commissie worden ingediend. Overigens kan het Parlement geen deel uitmaken van dit comité. Het Parlement spreekt de Commissie aan op haar verantwoordelijkheid, maar onze functie is louter een controlefunctie.
Voorzitter, samengevat is mijn fractie vóór alle basisprincipes zoals deze door de rapporteur in het uitstekende verslag zijn ingebracht. Dat wil zeggen dat we het principe van het land van oorsprong, het evenredigheidsprincipe en het tripartiete comité zonder EP en mét het bedrijfsleven onder voorzitterschap van de Europese Commissie ondersteunen. We zullen dan ook tegen alle amendementen stemmen die deze heldere principes beogen te ondergraven.

Ribeiro
Mijnheer de Voorzitter, indien "commerciële communicatie" per definitie alle vormen omvat die ertoe dienen om producten, diensten en imago's van ondernemingen, groepen of organisaties bij de distributeurs en/of de consumenten te bevorderen, kan men stellen dat zij alles bestrijkt, gaande van serieuze en wetenschappelijke informatie tot bedrieglijke reclame, tot de brainwashing waar collega Ettl het over had.
In het verslag van collega Larive wordt de bekommernis om de bescherming van de consumenten erkend, wat wij toejuichen. Wij wensen evenwel van de heel korte tijd waarover ik beschik gebruik te maken om een opmerking te onderstrepen die ons allerbelangrijkst lijkt: het is noodzakelijk de commerciële communicatie te reglementeren, zodat wordt vermeden dat zij onterecht wordt gebruikt als een middel om de concurrentie weg te werken door het gebruik van middelen waarover alleen grote bedrijven beschikken, dat is de concurrentie die niet in staat is deze middelen te gebruiken.
Wanneer er zo veel over concurrentievermogen wordt gepraat, is het de vraag of eerlijke concurrentie en bescherming van de zwaksten reële en haalbare doelstellingen moeten of kunnen zijn in het licht van de polarisatie van de middelen, met inbegrip van of vooral de commerciële communicatiemiddelen?

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, grensoverschrijdende commerciële communicatie is geen probleemloos verschijnsel. De rapporteur wijst op de belemmeringen die dienstverleners in deze sector ondervinden, wanneer zij de hele interne markt willen bestrijken. Iedere lidstaat heeft eigen normen voor wat betreft toelaatbaarheid van commerciële communicatie.
Zijn deze nationale wetten de boosdoeners? Een onderzoek wees uit van niet. Het zijn juist de verschillen in culturen en marktstructuren die ten grondslag liggen aan de diversiteit in wetgeving. Dit gegeven wordt in het verslag van mevrouw Larive onvoldoende gehonoreerd. Bovendien leidt een rigoureuze toepassing van het beginsel van het land van herkomst ertoe dat het beschermingsniveau van consumenten en kinderen zakt naar het laagste peil.
Een ander aspect betreft het recht op vrijheid van meningsuiting. Deze vrijheid brengt plichten en verantwoordelijkheden met zich mee, zo stelt artikel 10, lid 2 van het EVRM. De vrije meningsuiting dient beschermd te worden, maar ze mag geen schade berokkenen aan derden. In mijn amendementen 19 en 26 heb ik een - overigens niet uitputtende - opsomming gegeven welke grenzen dienstverleners van commerciële communicatie daarom in acht dienen te nemen. Ik hoop van harte dat de rapporteur deze voorstellen zal steunen.

Gradin
Mijnheer de Voorzitter, het verslag dat wij nu bespreken draagt op een opbouwende en wel overwogen wijze bij aan de follow-up van het Groenboek. Het parlementslid mevrouw Larive belicht op een verdienstelijke wijze de belangrijke rol die reclame, marketing, sponsoring, verkoopbevordering en public relations op de interne markt spelen. Dat geldt zowel voor de interne markt als bij de inspanningen op de markten buiten Europa. De snelle ontwikkeling van de elektronische handel maakt de commerciële communicatie steeds belangrijker. Doelmatige commerciële communicatie maakt het voor de individuele consument steeds gemakkelijker grensoverschrijdend zaken te doen, maar dat vereist dat illegale marketing actief wordt tegengegaan. Dat wordt in het verslag ook benadrukt.
Het verslag komt met een aantal toevoegingen op de voorstellen van de Commissie. Dat geeft weer hoe waardevol het door de rapporteur en de vier betrokken commissies verrichte werk is. De voorstellen van het Parlement worden door ons toegejuicht en wij zullen hier vanzelfsprekend rekening mee houden bij het opstellen van de mededeling die de Commissie voor de herfst gepland heeft.
Er bestaan op dit gebied uiteenlopende regels in de verschillende lidstaten. In dit stadium kan een allesomvattende harmonisatie nauwelijks een geschikte methode genoemd worden om alle mogelijke problemen op te lossen. Dat blijkt ook duidelijk uit het Groenboek. Wij bepleiten in plaats daarvan een stapsgewijze benadering, waarbij van geval tot geval naar oplossingen wordt gezocht. Dat kan gebeuren via een gestructureerde dialoog met de betrokken belanghebbenden en de lidstaten. Dat vereist op zijn beurt nauwe contacten tussen alle betrokkenen en een gemeenschappelijk standpunt over de wijze hoe de verschillende problemen aangepakt moeten worden. Het verheugt mij dat in het verslag van het Parlementslid mevrouw Larive deze benadering gesteund wordt.
Het verslag steunt en versterkt de centrale voorstellen uit het Groenboek over de wijze van beoordeling van de evenredigheid inzake nationale maatregelen die de interne markt kunnen belemmeren. Dat geldt ook voor de voorstellen voor een toekomstige doelgerichte communautaire harmonisatie die wij nader zullen bestuderen.
De Commissie is ook verheugd over de steun en de voorstellen van het Parlement met betrekking tot het voorgestelde comité voor commerciële communicatie, dat zal bestaan uit een lid uit elke lidstaat, met de Commissie als voorzitter. Wij zullen een nadere studie verrichten naar de voorstellen om belanghebbende partijen niet alleen toegang tot dit forum te geven, maar hier zelfs deel van te laten uitmaken. Het voorstel van het Parlement dat het comité transparante procedures hanteert moeten zijn en dat het met strikte tijdslimieten moet werken, is zowel logisch als opbouwend.
Ten slotte wil ik het Parlement graag verzekeren dat de Commissie de adviezen van de vier parlementaire commissies nauwkeurig zal bestuderen. Wij zullen zeker niet aarzelen om voorstellen te doen voor een doelgerichte harmonisatie, als dat noodzakelijk zou blijken te zijn.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, commissaris Gradin.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt te 20.05 uur onderbroken)

