Gelijke kansen voor mannen en vrouwen
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over:
de verklaring van de Raad over gelijke kansen; evenwichtige deelname van mannen en vrouwen;
het verslag (A5-0198/2000) van mevrouw Dybkjær, namens de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, over de jaarverslagen 1997, 1998 en 1999 van de Commissie over gelijke kansen voor vrouwen en mannen in de Unie (COM(1998) 302 - C5-0106/1999, COM(1999) 106 - C5-0289/2000, COM(2000) 123 - C5-0290/2000 - 1999/2109(COS)).

Péry
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, mevrouw de commissaris, sinds het begin van het Franse voorzitterschap is dit de derde keer dat ik het genoegen heb voor u te spreken. De eerste keer was een toelichting op 11 juli jongstleden in de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, en de tweede keer was een verklaring over de oprichting van een waarnemingscentrum voor industriële verandering op 5 september jongstleden.
Vandaag spreek ik over de evenwichtige deelname van vrouwen en mannen op alle maatschappelijke gebieden. De ontwerpresolutie over de verslagen van de Commissie, waarover u zich straks gaat uitspreken, bevat veel informatie. Met uw goedvinden wil ik drie aspecten noemen die door mevrouw Dybkjær zijn belicht, waarbij ik haar wil prijzen voor de kwaliteit van haar werk als rapporteur voor deze Vergadering.
Het eerste aspect betreft de noodzaak van regelmatige evaluatie van, en toezicht op de gelijkheid op elk niveau: werk, werkgelegenheid, onderwijs, scholing, gezinsleven, gezondheid, waardigheid van vrouwen. Alleen als we gewapend zijn met een zo uitgebreid mogelijke kennis van alle aspecten die aan de basis staan van discriminatie, kunnen we aanzienlijke vooruitgang boeken.
Het tweede punt heeft betrekking op nieuwe technologieën op het gebied van informatievoorziening en communicatie. Deze opkomende sector biedt vrouwen een grotere toegang tot de arbeidsmarkt. We moeten ervoor zorgen dat de kloof tussen mannen en vrouwen op dit gebied kleiner wordt. We moeten ervoor zorgen dat vrouwen van de afgeleide werkgelegenheid profiteren, waarbij we moeten voorkomen dat zich dezelfde ongelijkheden voordoen die ook in de meer traditionele sectoren voorkomen: banen voor minder geschoolden, tijdelijk werk dat niet altijd vrijwillig gekozen is, onzekere arbeidsomstandigheden en moeilijkheden bij het verkrijgen van leidinggevende posities.
Het derde punt tenslotte, waarbij wordt voorgesteld om de toepassing van het beginsel van gelijke behandeling tot criterium te maken voor alle communautaire hulp of financiering, lijkt me van wezenlijk belang voor het stimuleren van gelijkheid.
Deze gelijkheid is een belangrijk politiek thema en is daarom tijdens het Franse voorzitterschap meerdere keren naar voren gekomen. Het zijn natuurlijk deze situaties waarop ik vooral uw aandacht wil vestigen.
We hebben in Parijs een ministersconferentie belegd. Deze vindt plaats op 27 oktober. Uiteraard heb ik daar mijn waarde landgenoot, de heer Rocard, bij uitgenodigd als voorzitter van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, evenals mevrouw Theorin, voorzitter van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen. Op 24 november hebben we ook een Europees colloquium georganiseerd over gelijkheid in het werk. Aan dit colloquium zullen deskundigen, sociale partners en leidinggevenden uit het bedrijfsleven deelnemen, en gezamenlijk zullen we de carrièreproblemen voor vrouwen afbakenen. Ik wil hier vanochtend niet zozeer uitweiden over dit colloquium over de gelijkheid in het werk, maar meer over de onderwerpen die op de ministersconferentie op 27 oktober ter sprake zullen komen.
Er zijn drie onderwerpen uitgezet, die overigens ook behandeld worden in de belangrijke teksten van het voorzitterschap, zowel het vijfde actieprogramma als de sociale agenda. De evenwichtige deelname van vrouwen en mannen aan besluitvorming, de combinatie van gezin en werk en de integratie van gelijkheid in meerdere samenstellingen van de Raad van Ministers van de Unie, dat zijn de drie onderwerpen die op de agenda staan van de conferentie van ministers.
Het eerste onderwerp, de deelname van vrouwen aan de besluitvorming op alle gebieden, laat zien hoeveel achterstand vrouwen ook vandaag de dag nog hebben ten opzichte van mannen. Het gaat zelfs om een democratische achterstand, die tegenwoordig steeds minder aanvaardbaar is. Ik wil u herinneren aan de conferentie van Parijs in april 1999. Sommigen onder u kunnen zich misschien nog wel het moment herinneren waarop we het eens waren over een verklaring, maar het veel moeilijker eens konden worden, met vijftien ministers, over een actieplan met gekwantificeerde doelstellingen.
Daarom heb ik deze keer de mogelijkheid van de belangrijke teksten van het voorzitterschap aangegrepen om dit actieplan naar voren te brengen.
Met uw welnemen wil ik even zeggen dat mijn land voor wat betreft de deelname van vrouwen aan de besluitvorming een beslissende stap heeft gezet. Om dat proces heel kort samen te vatten: op 28 juni 1999 is in Frankrijk een grondwetswijziging aangenomen, die werd ondersteund door de premier en de president van Frankrijk. Onmiddellijk daarna is er een debat geweest over een wetsvoorstel betreffende de gelijkheid, en dit wetsvoorstel is op 3 mei 2000 aangenomen. Deze wet wordt toegepast bij alle volksraadplegingen, en vanaf 2001 bij alle gemeenteraadsverkiezingen.
Zo moeten politieke partijen stemlijsten opstellen waarop evenveel mannen als vrouwen voorkomen, die bovendien om en om op de lijst moeten staan, om te voorkomen dat vrouwen op onverkiesbare plaatsen terechtkomen. Partijen die dit niet doen, riskeren dat hun kieslijst ongeldig wordt verklaard of dat zij de gemaakte campagnekosten niet vergoed krijgen.
Ik ben ervan overtuigd dat we door de evenwichtige deelname van vrouwen aan de politieke besluitvorming een werkelijke vernieuwing van het politieke landschap kunnen verwachten. Deze scheiding van de macht heeft andere diepgaande wijzigingen tot gevolg voor het economische, sociale en culturele leven.
Het actieprogramma van Peking en de laatste aanbevelingen van juni jongstleden, voortvloeiende uit de speciale vergadering van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over Peking +5, volgen dezelfde lijn. Dat blijkt duidelijk uit het verslag van het Finse voorzitterschap over vrouwen en besluitvorming. De indicatoren die in dit verslag zijn opgesteld maken het mogelijk om de gerealiseerde voortgang te evalueren.
Ik verwelkom ook het initiatief van de Commissie die, naar men mij heeft gezegd, - en ik denk, mevrouw Diamantopoulou, dat die informatie juist is - een besluit heeft genomen over het evenwicht tussen mannen en vrouwen in de comités en groepen van deskundigen die door de Commissie worden samengesteld. We moeten ons allemaal inzetten om dit bemoedigende initiatief na te volgen en verder te ontwikkelen.
Het Franse voorzitterschap heeft zich tot taak gesteld op dit gebied vooruitgang te boeken, en wil zich tot haar partners wenden met voorstellen met gekwantificeerde doelstellingen op het gebied van toegang voor vrouwen tot besluitvorming op alle terreinen: in de politiek, daar had ik het al over, maar ook op economisch en sociaal gebied. De eerste besprekingen die onder leiding van het Franse voorzitterschap zijn gehouden, bevestigen dat dit onderwerp een centrale plaats inneemt bij alle lidstaten. Ik kan nog niet zeggen in hoeverre er al een overeenkomst bereikt is over de gekwantificeerde doelstellingen, maar u kunt ervan verzekerd zijn dat ik mijn uiterste best doe om tot een dergelijke overeenkomst te komen.
Het tweede onderwerp van deze ministersconferentie gaat over de combinatie van gezin en werk. In navolging van Finland is er een vragenlijst verspreid onder alle lidstaten en hierover zal zeer binnenkort verslag worden gedaan. De Raad zal beschikken over een voorstel voor indicatoren waarmee de voortgang op dit gebied kan worden gemeten.
Ik wilde dat dit onderwerp een belangrijk onderdeel zou zijn van het voorzitterschap, om zodoende de werkzaamheden te continueren die tijdens het Portugese voorzitterschap zijn uitgevoerd. Ik denk aan het colloquium Evora over het onderwerp moeder-/vaderschap en de resolutie over de evenwichtige deelname van mannen en vrouwen aan het gezin en aan het werk. We weten immers dat vrouwen alleen, of bijna alleen de lasten dragen van een dubbele dagtaak. Tegelijkertijd worden zij nog steeds geconfronteerd met een keuze tussen hun privé- en gezinsleven enerzijds, en een beroep en plaats in de maatschappij anderzijds. Beste vrienden, gewoonlijk zeg ik zelf in Frankrijk dat een wet om gelijkheid in de politiek op te leggen nog tot de mogelijkheden behoort, maar dat het veel moeilijker is om via wetgeving gelijkheid in het dagelijks leven en het huishouden op te leggen.
Net zomin als het maatschappelijk leven niet meer een monopolie van mannen moet zijn, moet het privé-leven niet meer het exclusieve domein van vrouwen zijn. Daarom moeten er nieuwe manieren worden bedacht om de tijd beter in te delen, zodat elke deelnemende partij, ouders, kinderen, burgers, gekozenen, ondernemingen, volledig op zijn of haar plaats is. Dit is een van de sterke punten van de ministersconferentie. En ik voeg daar nog aan toe dat ik dit punt opnieuw op de agenda heb gezet van het colloquium over gelijkheid in het werk op 24 november.
Het derde onderwerp van de ministersconferentie gaat over de toepassing van het gelijkheidsbeginsel bij de werkzaamheden van de verschillende Raden van de Unie. Ik wil een proces in gang zetten dat ik in Frankrijk heb toegepast, en dat werkt. Voor het eerst hebben meerdere Raden van ministers de gelijkheid van mannen en vrouwen behandeld in samenhang met een van de punten op hun eigen agenda. Ik geef u twee voorbeelden: de Onderwijsraad behandelde een punt betreffende de mobiliteit van studenten en onderwijzend personeel, omdat we ons ervan bewust zijn dat er een aanzienlijke ongelijkheid bestaat in die mobiliteit; en de Raad Interne markt, consumptie en toerisme behandelde een punt betreffende de ontwikkeling van de elektronische handel, teneinde deze toegankelijk te maken voor iedereen, omdat daar nog ongelijkheid bestaat tussen mannen en vrouwen, zoals iedereen weet.
Behalve deze ministersconferentie en het colloquium over de gelijkheid in het werk, moeten twee belangrijke teksten worden genoemd die specifiek aan gelijkheid zijn gewijd, maar die ook betrekking hadden op de Raad van ministers van Werkgelegenheid en Sociale Zaken. Ik denk dan aan het vijfde actieprogramma en de herziening van de richtlijn van 1976.
Ten aanzien van het vijfde programma wil ik allereerst mevrouw Theorin en de rapporteur, mevrouw Eriksson, hartelijk bedanken voor hun toewijding waardoor het hopelijk mogelijk wordt om dit programma eind dit jaar aan te nemen. Ik weet dat het Parlement voornamelijk aandacht heeft voor mainstreaming en de uitvoering van strategische doelstellingen die niet alleen betrekking hebben op de gelijkheid in het economische en sociale leven, maar ook, en ik kom nog maar een keer op dit onderwerp terug, op de evenwichtige deelname aan de besluitvorming. Van mijn kant zal ik ervoor zorgen dat de financiering gelijke tred houdt met onze ambities.
Het is ook in dat verband dat we de richtlijn uit 1976 opnieuw bekijken, 25 jaar nadat die is aangenomen. Deze richtlijn zorgt er niet alleen voor dat het recht in overeenstemming wordt gebracht met de talloze arresten van het Hof van Justitie, maar behelst ook andere uiterst belangrijke onderwerpen in de communautaire wetgeving. Ik denk bijvoorbeeld aan ongewenste intimiteiten als discriminatie op grond van geslacht. Het begrip indirecte discriminatie wordt nauwkeuriger gedefinieerd en de inbreuk op gelijke behandeling wordt beter in kaart gebracht. Dat is een vooruitgang die met name voor vrouwen van belang is, en mevrouw Hautala heeft zeker niet nagelaten daarop te wijzen toen zij haar verslag namens de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen aanbood aan de Vergadering.
Naast deze onderwerpen die specifiek tot de bevoegdheden van mijn ministerie horen, wil ik heel kort drie initiatieven aanstippen. Allereerst de richtsnoeren voor de werkgelegenheid, die deze keer zijn aangevuld met kwantificeerbare doelstellingen. Zo ligt er een voorstel om de werkgelegenheidsgraad voor vrouwen van nu tot 2010 te verhogen tot 60%. Ook de rol van de sociale partners wordt versterkt, wat me verheugt. Kortom, de vierde pijler die is gewijd aan gelijke kansen versterkt de integrale aanpak van de gelijkheid door gender mainstreaming en door specifieke richtsnoeren.
Het tweede initiatief dat ik hier wil noemen betreft de sociale agenda die op de Top van Nice, in december van dit jaar, zal worden ingebracht. Deze vormt een grote prioriteit voor het voorzitterschap. Met deze agenda wordt - dat is bekend - een groot actiegebied geopend op het terrein van de werkgelegenheid, en ook wordt de combinatie van gezin en werk beschouwd als een bijdrage daaraan. Zelf hoop ik dat dit onderwerp nog concreter op de sociale agenda komt te staan. Net als u doet het mij deugd dat de agenda een paragraaf bevat over de bevordering van gelijkheid tussen mannen en vrouwen, en ik hoop dat we ook op dat gebied kwantificeerbare doelstellingen kunnen formuleren.
Het laatste initiatief waarop ik wil aandringen, betreft het opstellen van het Handvest van de grondrechten. Zoals u weet is dit voorstel het resultaat van complexe onderhandelingen die op 26 september jongstleden hebben plaatsgevonden. Het document wordt over enkele dagen aan de Europese Raad van Biarritz voorgelegd. Ook wij hebben ons daarbij ingespannen om ervoor te zorgen dat in het Handvest eveneens de artikelen worden opgenomen met betrekking tot de gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Ik heb heel vaak vragen over dit onderwerp gekregen. Ik weet dat ik mijn spreektijd reeds overschreden heb, ik zal het dus kort houden, maar ik wil enkele zaken nog nader aanduiden.
Drie artikelen uit het Handvest zijn gewijd aan de gelijkheid tussen vrouwen en mannen. Het eerste artikel is gewijd aan het algemene beginsel van gelijkheid voor het recht voor iedereen. Het tweede artikel betreft het beginsel van non-discriminatie, waaronder de discriminatie op grond van geslacht. Het derde artikel bevestigt het beginsel van gelijke beloning en behandeling, met de mogelijkheid tot positieve acties ten gunste van het ondervertegenwoordigde geslacht.
Ook de combinatie van gezin en werk, het recht op betaald zwangerschapsverlof, de rechten met een meer algemene strekking zoals het recht op waardigheid, en het recht op de lichamelijke en geestelijke integriteit, komen in het Handvest voor. Al deze maatregelen zorgen er dus voor dat deze tekst een instrument is dat een aanvulling vormt op de steun voor gelijkheid. De maatschappelijke verwachtingen zijn hoog, en dit is de leden van de conferentie die een "genderly correct" Handvest hebben gewild, zeker opgevallen.
Tot besluit wil ik nogmaals zeggen dat het communautair niveau het juiste niveau is om samen vooruitgang te boeken op alle gebieden die ik hier heb aangeduid. Maar het is ook het juiste niveau om vooruitgang te boeken op andere gebieden die vrouwen aangaan. Ik denk dan met name aan geweld tegen vrouwen, een van de prioritaire actiepunten voor mij als staatssecretaris; ik weet dat dit onderwerp ook u zeer aanspreekt.
Elke stap vooruit die we binnen een lidstaat zetten, is een vooruitgang voor de andere lidstaten. Als het nationale beleid verrijkt wordt door communautair beleid, dan moet het communautair beleid zich ook laten inspireren door nationale ervaringen. Ik ben ervan overtuigd dat we samen vooruitgang kunnen boeken, Parlement, Raad, Commissie, maar ook lidstaten, sociale partners, en niet-gouvernementele organisaties, en ik weet, wij weten, dat de gelijkheid tussen mannen en vrouwen op de goede weg is.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen heet ik mevrouw Péry opnieuw welkom in het Parlement. Degenen die haar vroeger in het Parlement gehoord hebben, weten dat wij met haar als voorzitter van de Raad een fervent verdediger van de vrouwenrechten hebben en dat is ook nodig om onze plannen te verwezenlijken. In onze commissie hebben wij de drie jaarverslagen van de Commissie samen behandeld. Namens de commissie beloof ik dat wij de verslagen in de toekomst tijdig zullen afhandelen om bij de Commissie niet de indruk te wekken dat wij het vele werk dat zij heeft verricht niet serieus nemen door zo lang met onze eigen verslagen te wachten. Wij hebben ons voorgenomen dat dit in de toekomst niet meer zal gebeuren.
Ik zal in dit betoog nog terugkomen op de toespraak van de voorzitter van de Raad. In de drie jaarverslagen worden de artikelen van het Verdrag van Amsterdam beschouwd als een nieuwe en goede grondslag voor het gelijkekansenbeleid van de Commissie en wordt vastgesteld dat we nu over instrumenten beschikken voor de tenuitvoerlegging van dit beleid in de lidstaten. Vroeger hadden we die instrumenten niet. Daar moeten wij als vrouwen blij om zijn. Wij kunnen zeggen dat bijna alle vrouwen hard hebben geijverd voor een beter Verdrag wat de gelijke kansen voor mannen en vrouwen betreft. Wij mogen dan ook blij zijn dat vijftien mannen het Verdrag van Amsterdam goedgekeurd hebben en dus bijgedragen hebben tot de verwezenlijking van de principes inzake gelijke kansen, ook al kan men niet meteen zeggen dat hun groepje een voorbeeld is van gelijke kansen. Het is eigenlijk tegenstrijdig dat de EU enerzijds een voortreffelijke basis heeft voor gelijke kansen, vooral nu met het Verdrag van Amsterdam, en anderzijds dat alle beslissingen in de Europese Raad door vijftien mannen worden genomen, waarop ik verder geen commentaar zal geven. Hieruit blijkt op de een of andere manier dat principes en concrete tenuitvoerlegging twee verschillende dingen zijn. Ik zeg dit ook omdat het volgens mij ontzettend belangrijk is dat de EU een sterker vrouwenprofiel krijgt en wel om twee redenen.
Ten eerste blijkt uit het referendum in Denemarken dat er bij de vrouwen een grotere tegenstand bestaat dan bij de mannen, niet alleen tegen het euro-project, maar tegen het EU-project in het algemeen. In Denemarken hebben mannen en vrouwen op vele gebieden nu reeds gelijke kansen. De Deense vrouwen hoeven zich dus niet bedreigd te voelen. Op een groot aantal punten stellen wij bij de vrouwen echter een grotere weerstand vast dan bij de mannen. Er is dus een probleem en ik durf te beweren dat dit niet te wijten is aan een gebrekkige voorlichting over de voordelen van de EU. Het heeft te maken met de agenda van de EU, die teveel door mannen gedomineerd wordt en die door de vrouwen impulsief wordt afgewezen.
Ten tweede staan wij nu voor de uitbreiding en wij weten dat vooral vrouwen de dupe zijn van de omschakeling van overheidsbedrijven naar privé-bedrijven. Nu de meeste landen aangekondigd hebben volksraadplegingen te willen houden, is het onze taak de vrouwen in de kandidaat-landen duidelijk te maken dat de EU een goede zaak is. Indien we op dit gebied geen speciale inspanning doen, ben ik er heilig van overtuigd dat er weer gevoelsmatige reacties zullen komen, die niet direct gericht zijn tegen de EU-teksten zelf, maar wel tegen het feit dat dit project teveel door mannen gedomineerd wordt. Het risico bestaat dat het resultaat van de volksraadplegingen in de kandidaat-landen negatief uitvalt en de uitbreiding misschien in het gedrang komt. Daarom verzoek ik de voorzitter van de Raad, zowel de huidige als de volgende, en de commissaris dit aspect niet uit het oog te verliezen. Ik denk namelijk dat het fundamenteel is voor onze werkzaamheden dat we op dit gebied een speciale inspanning doen.
Zoals de voorzitter van de Raad naar aanleiding van de verslagen ook opmerkte, vormen de grote culturele verschillen uiteraard een van de problemen in de EU. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de voorzitter van de Raad moeite heeft haar actieplan erdoor te krijgen. Het toont aan dat de lidstaten niet allemaal hetzelfde belang aan dit thema hechten en wij moeten proberen te ontdekken op welk vlak wij in de afzonderlijke lidstaten actief kunnen zijn. Ik hoop dat wij voor de verschillende gebieden over een degelijke statistiek zullen kunnen beschikken, zodat wij weten hoe de situatie op het gebied van gelijke kansen eruit ziet wat de arbeidsmarkt, opleiding en andere aspecten betreft, zodat we meer concreet kunnen gaan werken. Ik stel voor dat we hetzelfde doen voor de kandidaat-landen. Het blijkt echter ontzettend moeilijk te zijn cijfers over de kandidaat-landen te verzamelen, met name over de verhouding tussen mannen en vrouwen op de verschillende gebieden. Om de uitbreiding tot een goed einde te brengen, moeten wij mijns inziens ook over dergelijke cijfers beschikken.
Ik zou het nog over duizenden andere dingen kunnen hebben, maar ik zie dat mijn spreektijd afgelopen is en ik zal hier dus stoppen. Ik wil de voorzitter van de Raad en de commissaris wel graag verzoeken de in het verslag aangegeven richting, die ik ook zojuist beschreven heb, te volgen.

Avilés Perea
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Péry, mevrouw de commissaris, de jaarverslagen 1997, 1998 en 1999 van de Commissie over gelijke kansen voor vrouwen en mannen in de Europese Unie zijn bijzonder belangrijke documenten. De verwijzing naar het Verdrag van Amsterdam is een grote vooruitgang. De artikelen 2 en 3, gelijke rechten voor mannen en vrouwen, alsmede artikel 141, positieve acties voor de werkgelegenheid, van het Verdrag van Amsterdam vormen een waarborg voor vrouwen die in alle beleidsvormen van de Europese Unie moet worden opgenomen.
Het is bekend dat vrouwen nog altijd niet genoeg deelnemen aan het besluitvormingsproces, noch in de politiek noch in het beroepsleven noch in de vakbeweging. Vrouwen zijn veel minder aanwezig in het beroepsleven dan mannen. In sommige met name Zuid-Europese landen is dit verschil nog groter. Er is nog altijd geen gelijk loon voor gelijk werk. In de privé-sector bedraagt dit loonverschil bijna 30%.
Het is bekend dat maatregelen voor het verenigen van beroepsarbeid en gezinsleven vooral vrouwen begunstigen. Studies over de huidige gezinssituatie en de rol van de vrouw in het gezin ontbreken echter. Daar de maatschappij enorm is veranderd en derhalve ook de gezinsstructuur de nodige veranderingen heeft ondergaan, is de rol van de vrouw in het gezin niet meer dezelfde als vroeger.
Studies over de werkelijke situatie van de vrouw in de diverse lidstaten zijn absoluut noodzakelijk om de beleidsvormen te kunnen ontwikkelen die tot een grotere gelijkheid tussen mannen en vrouwen moeten leiden. Voor een beleidsvoering die het genderaspect in alle beleidsprogramma's integreert, is het van essentieel belang de realiteit te kennen die wij als uitgangspunt nemen, alsook de doelstellingen die wij met bepaalde beleidsvormen nastreven. Uiteindelijk is het ons immers om de uitkomsten te doen, de vorderingen die gemaakt worden ten aanzien van de situatie van de vrouw.
Het is bekend dat vrouwen het meest te lijden hebben van de werkloosheid in de Europese Unie. Om tot volledige werkgelegenheid te komen, zullen wij dan ook positieve beleidsvormen ten gunste van vrouwen moeten ontwikkelen. Te denken valt aan het scheppen van arbeidsplaatsen en het opleiden van vrouwen voor nieuwe arbeidsmogelijkheden in bijvoorbeeld de informatie- en communicatietechnologie. Dat zijn sectoren waarin de rol van de vrouw absoluut gelijkwaardig aan die van de man kan zijn. De werkgelegenheidsgraad voor vrouwen ligt in de Europese Unie veel lager dan in de Verenigde Staten en Japan. Slechts enkele Noord-Europese landen hebben een vergelijkbaar cijfer voor vrouwelijke werkgelegenheid. Als wij de kandidaat-lidstaten in deze beschouwing betrekken, is de situatie nog veel minder rooskleurig. In die landen is de deelname van de vrouw nog veel geringer. Het is dan ook van groot belang dat in alle programma's de doelstelling van gelijkheid tussen mannen en vrouwen wordt opgenomen.
Vrouwen hebben besloten dat zij willen werken en dat zij hun werk met hun gezinsleven willen verenigen. Vrouwen willen aan het besluitvormingsproces deelnemen in zowel de politiek, het vakbondswerk als het bedrijfsleven. Wij weten dat deze deelname van de vrouw gunstig is voor iedereen en dat deze de vooruitgang van de maatschappij in haar geheel bevordert. De Europese beleidsvoering dient die deelname mogelijk te maken, zodat een grotere gelijkheid tussen mannen en vrouwen ontstaat.

Swiebel
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, mevrouw de commissaris, waarde collega's, het Europese emancipatiebeleid is niet drie jaar geleden begonnen, zoals je zou kunnen denken als je nu naar die jaarverslagen kijkt die we hier behandelen, maar gaat veel langer terug, minstens een kwarteeuw, vijfentwintig jaar geleden. Het is toen van start gegaan met buitengewoon veel juridische inventiviteit en lef en met veel politieke overtuigingskracht. Als je nu naar het emancipatiebeleid kijkt, dan lijkt het mij, nu we hier met zijn allen zitten, en dat zijn overwegend weer vrouwen die hier zitten en die aan de discussie deelnemen, dat we natuurlijk allemaal verschrikkelijk ons best doen, maar dat we ons ook ervan bewust zijn dat het Europese emancipatiebeleid zijn momentum dreigt te verliezen. Het is iets geworden waar je niet voor kan zijn en ook niet tegen. Het zit in een conceptueel en politiek vacuüm om het netjes te zeggen.
De verslagen die we hier behandelen geven daar ook een beeld van. Er is buitengewoon veel activiteit, er wordt redelijk wat geld aan besteed, er zijn fantastische conferenties, iedereen doet allemaal mooie en prachtige dingen, maar we weten niet waar het naar toe gaat. Is dit beleid succesvol? Helpt het om de doelen naderbij te brengen? Dat kunnen we niet nagaan, want zoals ook de rapporteur in haar stuk heeft gezegd, de doelen van het beleid zijn niet helder gedefinieerd, zijn niet meetbaar. Wat we dus moeten doen, is ons doel helderder formuleren, opdat we ook weten of we succesvol zijn, of de instrumenten die we inzetten succesvol zijn. Wat we ook moeten doen is het probleem helderder omschrijven : wat is het probleem dat het beleid beoogt op te lossen ? Vijfentwintig jaar geleden konden we praten over maatschappelijke achterstelling van vrouwen als groep en over discriminatie en ongelijke behandeling. Treft die doelomschrijving, die probleemdefinitie, treft die nog? Is dat nog passend? Voor welke groepen in de samenleving is die omschrijving passend? Hebben we niet te maken met het feit dat die maatschappelijke achterstelling ten dele is ingehaald voor bepaalde groepen en dat andere groepen juist heel goed vooruitkomen, dat er een soort schijnemancipatie is? Kortom, ik zou zo graag willen dat we opnieuw ons bezinnen over de vraag: wat is het vrouwenprobleem? Wat is het probleem dat het beleid beoogt op te lossen? Kunnen we dat vangen in een modernere aanpak en kunnen we dat met een theorie te lijf gaan en met een instrumentarium aan beleidsinstrumenten, dat ons opnieuw een schwung en een elan geeft, zodat we niet doorgaan op de ingeslagen weg?
Ik ben misschien wat kritisch, mijnheer de Voorzitter, maar misschien is het wel eens goed om ook het kaartenhuis dat het emancipatiebeleid in Europa toch lijkt te zijn, waarin we allemaal verschrikkelijk aardig tegen mekaar zijn en zeggen dat het zo fantastisch is, eens een beetje aan het schudden te brengen.

Olle Schmidt
Mevrouw de minister, mevrouw de commissaris, mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik onze collega Dybkjær bedanken voor haar uitstekende verslag en haar hartelijk welkom terug heten in het Parlement na de campagne van de afgelopen weken. We weten dat Lone Dybkjær haar uiterste best heeft gedaan.
Ik ben een man! In de EU hebben mannen en vrouwen niet dezelfde kansen. Dit kan niet vaak genoeg gezegd worden. Soms lijkt het alsof sommigen, waaronder collega's in dit Parlement, denken dat het wel zo is, maar niets is minder waar. Daarvoor hoef je alleen maar, zoals anderen ook al opgemerkt hebben, naar dit Parlement te kijken: de meerderheid bestaat uit mannen, de meerderheid die beslist, zijn mannen en de bijeenkomsten van de Europese Raad bestaan alleen maar uit mannen. Er is één vrouwelijk staatshoofd in Europa. Daarom ben ik blij dat het Europees Parlement in dit geval wordt vertegenwoordigd door een vrouw.
Er zijn meer vrouwen nodig in de besluitvorming, om de doodeenvoudige reden dat het onaanvaardbaar is dat zoveel menselijke capaciteit verloren gaat. Vrouwen zijn capabel, ook zonder quotumregelingen! Deze week hebben we een grote stap gezet in de richting van een herenigd Europa. We hebben de belangrijke taak om tijdens de huidige lidmaatschapsonderhandelingen de situatie wat betreft gelijkheid in de kandidaat-landen aan te kaarten.
Ik noem een paar probleemgebieden: vrouwen zijn vaak dubbel belast, de werkloosheid is hoger onder vrouwen, de kinderopvang is verslechterd, er zijn te weinig vrouwen in de besluitvorming, het geweld tegen vrouwen neemt in veel kandidaat-landen toe en meer kandidaat-landen zijn het middelpunt van toenemende vrouwenhandel.
Wat kan hier aan gedaan worden? Een snel lidmaatschap van de EU zorgt voor een betere economie, betere voorwaarden voor vrouwen en meer keuzevrijheid. Gelijkheid moet in de lidmaatschapsonderhandelingen evenveel gewicht krijgen als andere onderwerpen. Geen overgangsperioden! Het moet gecontroleerd worden dat richtlijnen betreffende gelijkheid daadwerkelijk in de wetgeving worden opgenomen. Beleidsintegratie is ook van groot belang in de binnenlandse politiek van de kandidaat-landen. Er moet, ook in de kandidaat-landen, een ombudsman komen voor gelijkheidskwesties. De EU moet campagne voeren tegen geweld tegen vrouwen in heel Oost- en Midden-Europa. De EU moet ook het initiatief nemen tot een VN-Verdrag tegen mensenhandel.
Ik begon met te zeggen dat ik een man ben. Ik denk dat daar in dit Parlement op gewezen moet worden. Door mijn eigen ervaringen - als ik zo persoonlijk mag zijn - ben ik ervan overtuigd dat paragraaf 15 in de resolutie veruit de belangrijkste paragraaf is voor het bereiken van gelijkheid en gelijke kansen voor mannen en vrouwen. Daarin staat dat de betrokkenheid van de mannen bij de zorg voor kinderen en een goede kinderopvang van groot belang zijn.
Ter afsluiting wil ik zeggen, mijnheer de Voorzitter, dat gelijkheid thuis begint. Als we de arbeidstaken en de verantwoordelijkheid in die kleine wereld niet eens eerlijk kunnen verdelen, zal er in de grote wereld nooit echte gelijkheid tot stand komen.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, ik waardeer het zeer dat het Franse voorzitterschap heeft besloten het Parlement een mededeling over gelijke kansen te doen. Dat is natuurlijk geen verrassing, omdat wij weten dat staatssecretaris Péry zich ook in Frankrijk uitermate actief met deze zaken bezighoudt. Zij heeft helemaal gelijk als zij zegt dat de vooruitgang op nationaal niveau ons op Europees niveau kan inspireren en dat aan de andere kant de vooruitgang op Europees niveau de lidstaten aanwijzingen kan geven over welke kant men uit moet gaan.
Het moet ook gezegd worden dat de grondwetswijziging in Frankrijk om de besluitvorming inzake gelijke kansen uit te voeren misschien een bron van inspiratie voor ons is, niet alleen in de lidstaten, maar misschien ook op communautair niveau. Ik weet dat wij hiermee op een zeer kwetsbaar gebied komen, omdat wij als het ware het competentieterrein van de lidstaten binnentreden.
We kunnen misschien zeggen dat, nu de Commissie al is begonnen een evenwichtige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen in haar eigen comités en deskundigengroepen te garanderen, het misschien niet zo'n erg grote stap is totdat wij net als mevrouw Dybkjær durven zeggen dat men er ook op het hoogste niveau van moet uitgaan, dat ook op topconferenties zowel vrouwen als mannen de Europese Unie vertegenwoordigen.
Wat het Handvest van de grondrechten betreft, is het voor mij misschien wel de grootste teleurstelling in deze kwestie dat daarin met geen woord wordt gerept over het feit dat wij de gedachte van een evenwichtige vertegenwoordiging van vrouwen en mannen bij de besluitvorming geaccepteerd moeten krijgen. Dat zou echter - in een moderne samenleving - vanzelfsprekend in het Handvest van de grondrechten moeten staan, maar dit werk moeten wij beslist nog voortzetten en verdiepen.
Mevrouw Péry sprak over de betekenis van het combineren van werk en gezin. Ik ben blij dat zij zei dat ook Frankrijk de door Finland gekozen procedure toepast, waarin zeer duidelijke indicatoren worden bepaald waarmee de situatie kan worden gemeten. Dat blijkt waarschijnlijk ook uit het antwoord aan mevrouw Swiebel die verlangt dat wij duidelijke doelen moeten kunnen stellen en dat de resultaten gemeten moeten kunnen worden. Ik geloof dat deze in Finland voor het eerst in gebruik genomen procedure op zeer veel terreinen geschikt is en dat men er veel van kan verwachten als ze onderdeel uitmaakt van de strategie voor gelijke kansen van de Commissie.
Ik wil ook een probleem op het gebied van werk en het gezinsleven noemen. Het lijkt erop dat het voor jonge gezinnen steeds moeilijker wordt de rechten te gebruiken die voor hen in de wet worden gegarandeerd, omdat de concurrentie op het werk zo hard is geworden. Wij moeten er zeer goed voor oppassen dat jonge moeders en vaders niet zelf vrijwillig van hun rechten afzien, omdat ze bang zijn voor problemen op het werk.
Hier werd in menig verband gewezen op mainstreaming en ik kan het alleen maar eens zijn met wat hierover is gezegd, bijvoorbeeld dat het in het economisch beleid uitermate belangrijk is om over de genderproblematiek na te denken. Het is immers een feit dat in Denemarken vrouwen bang zijn dat het hele Europese integratieproject de door vrouwen bereikte rechten en welvaart bedreigt. Ik denk dat dat zowel de Commissie als de Raad genoeg uitdaging biedt.

Fraisse
Mevrouw de minister, mevrouw de commissaris, geachte collega' s, ik prijs mij gelukkig met de twee verslagen die vandaag besproken zullen worden, zowel het verslag over de huidige stand van zaken van mevrouw Dybkjær als het verslag over de toekomst, van mevrouw Ericksson die mij alle twee bijzonder geboeid hebben. Om kort te gaan, ik zal hier vandaag spreken over de precieze inhoud van deze verslagen, namelijk onze Europese doelstelling, tegenover het vraagstuk van gelijke kansen. Wat uit deze verslagen duidelijk naar voren komt is dat de theorie moeilijk om te zetten is in de praktijk. Veel theorie, veel mooie woorden, wij zijn de eersten om dit te zeggen, de eersten die mooie woorden hebben, maar de praktijk laat op zich wachten.
Waarom baart me dit zorgen? Omdat ik denk dat we zijn aanbeland bij een zeer sterke tegenstrijdigheid en besluiteloosheid op het gebied van gelijke kansen in Europa. We willen specifieke acties, maar we willen ook mainstreaming. Deze twee wensen kunnen niet zo gemakkelijk met elkaar worden verenigd en op beide vlakken moeten we dan inleveren. Kijk bijvoorbeeld naar wat er straks gaat gebeuren als we vanmiddag gaan stemmen over de twee verslagen betreffende discriminatie en gelijke toegang tot werkgelegenheid. In beide verslagen wordt de gelijke behandeling niet genoemd omdat dit al wordt behandeld in ander beleid dan het beleid over discriminatie.
Ik vind deze houding besluiteloos en tegenstrijdig, en het lijkt me noodzakelijk is om de ontwerpteksten die u vandaag aan ons voorlegt, nader te overwegen, want het is niet zeker dat we uit zouden komen op een praktijk die hiermee afrekent. Ik neem een eenvoudig voorbeeld. We hebben in de commissie drie dagen geleden nog gesproken over de rechten van de vrouw: wil men de flexibiliteit verdedigen of wil men de strijd aanbinden met de armoede? Beide opties zijn mogelijk, maar sluiten elkaar wel uit. We weten immers best dat flexibiliteit meer armoede met zich meebrengt, de wereldmars van vrouwen van volgende week zou dit moeten bevestigen.
Er zijn dus tegenstrijdigheden in ons beleid van gelijke kansen, en ik denk dat we ons daar rekenschap van moeten geven, opdat we het vervolg van ons voorstel beter vorm kunnen geven. Een ander voorbeeld, dat ook bol staat van tegenstrijdigheden, is deeltijdwerk. Het wordt besproken in de verslagen van vandaag, als een van de sociale rechten. Is het recht op deeltijdwerk een sociaal recht? Ik weet het niet, ik betwijfel het. Daartegenover komt op hetzelfde niveau in de verslagen iets voor dat me erg belangrijk lijkt, en dat mevrouw Dybkjaer, evenals mevrouw Ericksson, terecht naar voren heeft gebracht: het feit dat er voortaan aandacht moet zijn voor de zogenaamde "afgeleide rechten" dat wil zeggen, autonome sociale rechten van vrouwen.
Wat doet een vrouw die twintig jaar heeft samengewoond met een man die haar verlaat? Waar kan zij naar toe? Is dit een goede vraag? Onder welk belastingstelsel valt zij? Er zijn geen gelijke kansen, er is geen werkelijke gelijkheid zonder autonomie en vrijheid voor wat betreft de sociale rechten, waardoor het voor hen mogelijk wordt hun eigen leven te leiden, hun hele leven lang. Ik zou willen dat dit onderwerp, dat in onze verslagen zo duidelijk naar voren is gekomen, centraal staat bij onze overwegingen.
Omdat ik me nu zorgen maak over de uitbreiding, wil ik het daar nog over hebben. We zijn allemaal enthousiast over het feit dat tijdens het Finse voorzitterschap indicatoren zijn vastgesteld, en ik weet dat het Franse voorzitterschap deze indicatoren in zijn beleid wil consolideren als een belangrijk instituut. Daar prijs ik mij gelukkig mee, ik ben er blij mee. Maar - en nu stop ik - het vraagstuk van de uitbreiding baart me grote zorgen. We hebben gisteren uiteraard positief gestemd over het verslag betreffende de uitbreiding met een hele reeks landen. Maar waar vinden we in die uitbreiding de voorwaarden en rechten van vrouwen en gelijke kansen terug? Ik maak me daar zorgen over, en ik wil het Franse voorzitterschap vragen zich daarvoor in te zetten.

Montfort
Mevrouw de minister, mevrouw de commissaris, mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, wij zijn het er hier allemaal over eens dat gelijke kansen voor mannen en vrouwen een doel moet zijn bij het door ons opgestelde beleid. Maar om het doel te bereiken, dient allereerst de methode bepaald te worden. We moeten zeker weten dat wat in Straatsburg besloten wordt een echte vooruitgang betekent. In naam van gelijke kansen hebben de Franse vrouwen dankzij Europa het recht verworven om ' s nachts te werken. Ik weet niet zeker of zij Europa hiervoor dankbaar moeten zijn.
De Europese standaardisatiemethode slaat de plank mis. Vooral omdat vrouwen, evenals alle burgers, niet dezelfde opvatting hebben over hun rol in de verschillende culturen van de Europese Unie, terwijl zij het roerend eens zijn over gelijke rechten of ongelijke rechten. De vrouw draagt door een keus van de natuur de toekomst van de mensheid in haar schoot. De eerste plicht van iedere gemeenschap is dan ook om de ontwikkeling van het leven te bevorderen en derhalve alles te doen om ervoor te zorgen dat vrouwen hun wettelijke rechten kunnen verenigen met persoonlijke en professionele ontplooiing en eventueel moederschap.
Op dit punt bestaat er geen gelijkheid. Alleen vrouwen kunnen kinderen krijgen. Er kan dus alleen maar sprake zijn van gelijke rechten, aangezien de rol van vrouwen en mannen op dit gebied duidelijk verschillend is.
De Franse regering zou in plaats van de mogelijkheden tot abortus te verruimen veeleer een beleid moeten ontwikkelen dat gericht is op het afschaffen van alle materiele en sociale redenen die een vrouw tot een dergelijke levensondermijnende daad bewegen. Iedere abortus is een aanklacht tegen onze maatschappij, maar nooit tegen een vrouw, tegen een individu.
Sinds ik lid ben van dit Parlement, heb ik niettemin het idee dat een aantal onder ons dit aspect van het leven van de vrouw liever wenst te vergeten. Erger nog, ik heb tevens het gevoel dat de instellingen van de Europese Unie de grootste moeite hebben om een globale visie te ontwikkelen op de maatschappij in de lidstaten. Uit de discussies en de regelgeving komt een versnipperde visie van onze maatschappij naar voren. In plaats van zich tot iedereen te richten, stoppen wij iedere minderheid of etnische groepering in een hokje. Als Franse burger komt deze wereldvisie op mij uiterst vreemd over. Ik ben een burger die, niet meer en niet minder, dezelfde rechten en dezelfde kansen moet hebben als iedere burger van het andere geslacht.
Soms moet ik ook wel glimlachen in dit Huis. Ik moet glimlachen als ik hoor dat de groep die het meest gekant is tegen het invoeren van de eenheidsmunt de vrouwen zijn, met name in Denemarken. Terwijl wij apart beleid opstellen voor gehandicapten en slechtzienden, en dat is niet meer dan normaal, voegen wij daar gemakshalve de vrouwen aan toe. Het is toch ook wel lastig, die vrouwen die zich van achter hun aanrecht of huishoudboekje verzetten tegen de stralende toekomst van de euro. Die moesten maar eens heropgevoed worden.
Het beeld van de Europese vrouw, dat bij het lezen van ons verslag en van onze richtlijnen naar voren komt, strookt niet met dat van deze Deense vrouwen die in meerderheid tegen de euro stemmen. Dus bij het schrijven van een nieuw verslag worden zij beschreven als slecht geïnformeerd, geïsoleerd en wereldvreemd. De Deense vrouwen zullen dit zeer op prijs stellen.
Ik wil hierbij van de gelegenheid gebruik maken om de Deense parlementariërs te begroeten en wel in het bijzonder Ulla Sandbaek en Pia Kjaersgaard, die ondanks een verschillende politieke achtergrond samen de moed hebben getoond die bij veel mannen ontbreekt. Ik ben ervan overtuigd geraakt dat in het sectorieel beleid, of zelfs het minderhedenbeleid, van dit Parlement een patroon te ontdekken is. Iedere vorm van nationale verbondenheid moet uitgebannen worden, de Europese samenlevingen moeten teruggebracht worden tot een geheel van geïsoleerde individuen, tot kleine etnische, seksuele, sociale of andersoortige minderheden; dit alles op afstand gestuurd door een Europese staat die vanuit haar ivoren toren de burger belerend toespreekt.
Met het oog hierop is het niet verwonderlijk dat het verslag van mevrouw Dybkjaer verwijst naar het actieplatform van Peking, dat de rechten van de vrouw aangrijpt om een nogal merkwaardige opvatting van de vrouw en haar rechten te verdedigen en deze op te leggen aan de hele wereld. De Poolse delegatie op de conferentie van New York had al eerder kennis gemaakt met de arrogante opstelling van een deel van de Europese delegatie, die geen oor bleek te hebben voor andere, minder extreme standpunten. Andere leden van dit Parlement waren gedwongen in de pen te klimmen om dit recht te zetten. Polen heeft hen hiervoor trouwens bedankt.
Ondanks deze opmerkingen zullen wij dit verslag aannemen, omdat wij natuurlijk voorstander van gelijke kansen zijn. Maar gelijke kansen is bovenal het respect voor ieder individu.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Raadsvertegenwoordiger, mevrouw de commissaris, in de laatste decennia zijn de posities van en de verhouding tussen man en vrouw in de samenleving aan grote veranderingen onderhevig. Het aantal gezinshuishoudens met tweeverdieners is aanzienlijk toegenomen. Gegeven deze ontwikkeling juichen wij een beleid toe dat bijdraagt aan een gelijkwaardige ontplooiing van mannen en vrouwen in overeenstemming met ieders aanleg en interesse.
Het voor ons liggende verslag berust echter op een geforceerde interpretatie van het gelijkheidsbeginsel. Er is nog onvoldoende oog voor de verscheidenheid dan wel het onderscheid tussen man en vrouw. Ook gaat men uit van de autonomie van het individu. Hierdoor kan de keuzevrijheid voor vrouwen, die men nastreeft heel makkelijk aanleiding geven tot frustratie en nieuwe vormen van onderdrukking.
Zo vind ik het tekenend dat het verslag erop aanstuurt dat in alle sectoren van de maatschappij, bijvoorbeeld de arbeidsmarkt, een numeriek evenwicht zou moeten worden bewerkstelligd tussen mannen en vrouwen. De eigen aard, aanleg en belangstelling van zowel vrouwen als mannen impliceert dat de keuze voor opleiding en beroep verschillend uitpakt. Het getuigt van werkelijkheidszin om dit onderscheid te respecteren en te waarderen.
De campagnes van de Nederlandse regering gericht op meisjes zodat zij meer voor exacte vakken en zogenaamde mannenberoepen zouden gaan kiezen, zijn op een grote mislukking uitgelopen. Een Europese herhaling van deze debacles lijkt mij volstrekt zinloos.
Het moet mij van het hart dat ik het schokkend vond dat de vertegenwoordigster van de Raad durft te spreken over het opleggen, nota bene opleggen van gelijkheid, in huis. Ik hoop toch dat zij het er mee eens is dat de overheid geen recht heeft om in de privé-sfeer te treden.
Uit het verslag spreekt ook een onderwaardering van de transductieve arbeid. De opvoeding van kinderen, met name de overdracht van normen en waarden is van levensbelang voor onze samenleving. Wie aan moeders de keuzevrijheid ontneemt om hun eigen kinderen onbetaald op te voeden, krijgt op termijn de rekening gepresenteerd in de vorm van jeugdcriminaliteit en vandalisme.
Het zogenaamde achterblijven van vrouwen in betaalde arbeid ten opzichte van mannen zou juist niet gezien mogen worden als ongelijkheid, want het berust op een eenzijdige bepaald vrouwonvriendelijke visie. Het is immers het kille rationele verlichtingsdenken dat de mens poneert als onafhankelijk autonoom wezen en de vrouw degradeert tot de tweede sekse. Wanneer je dit denken tot uitgangspunt neemt is het heel begrijpelijk dat je ervoor kiest om de vrouw gelijk te laten zijn aan de man.
Deze keus biedt echter geen garantie tegen het kwaad, tegen lijden en tegen onrecht. Het zet op z'n best andere vormen van onderdrukking voort. De mens is een afhankelijk en verantwoordelijk wezen geplaatst in relaties enerzijds tot God, zijn Schepper, anderzijds tot zijn medemens. Hieruit vloeit onder meer voort dat man en vrouw op elkaar betrokken zijn en elkaar nodig hebben om zo als vrouw en man tot hun recht te komen. Juist daarom is het een gemiste kans dat in dit verslag huwelijk en gezin volledig buiten beeld blijven.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de opstelling van een verslag over de jaarverslagen 1997 tot 1999 van de Commissie over gelijke kansen voor mannen en vrouwen in de Europese Unie was zeker een goed initiatief van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen. Deze verslagen bevestigen wat wij allemaal al wisten: in de lidstaten van de Europese Unie worden mannen en vrouwen nog lang niet gelijk behandeld en hebben ze nog geen gelijke kansen. Toch is de eerste richtlijn betreffende de gelijke behandeling van mannen en vrouwen op het gebied van loon al 25 jaar oud en voorzag artikel 119 van het Verdrag van Rome al in 1957 in de beëindiging van de discriminatie van vrouwen op het gebied van loon. Dat is nu meer dan veertig jaar geleden. Wij hebben het nu al over het vijfde actieprogramma voor de gelijkheid van vrouwen en mannen.
In het verslag van mevrouw Dybkjaer staat opnieuw een lange lijst eisen en verzoeken aan de Commissie, in het bijzonder op het gebied van onderzoek, die ik echter volstrekt niet onontbeerlijk vind. Wij weten allemaal waar de schoen wringt. Het gebrek aan politieke wil, vooral in de lidstaten, en aan bereidwilligheid van de sociale partners, de aarzeling van de politieke partijen om meer vrouwen in het besluitvormingsproces te betrekken en - laten wij dat toegeven - ook de mentaliteit van veel mannen en vrouwen zijn de oorzaak van de onbevredigende situatie. Dat wordt hier opnieuw heel duidelijk.
Mevrouw de commissaris, ik mis in dit verslag de eis dat de Commissie eindelijk een aantal concrete voorstellen van het Parlement verder behandelt. Wij hebben veel meer behoefte aan concrete wetgevingsvoorstellen van de Commissie dan aan studies, ronkende verklaringen en mooie woorden.
In de eerste plaats moeten de bestaande richtlijnen, bijvoorbeeld over gelijke behandeling op het gebied van de socialezekerheidsregelingen van de overheid en de bedrijven, worden verbeterd. Ik herinner in dit verband aan ons verslag over de splitsing van pensioenrechten in geval van scheiding, waarin wij vragen dat uitkeringen voor de langst levende partner en de pensioengerechtigde leeftijd eindelijk in de richtlijn van 1979 worden opgenomen. Verbeteringen moeten eindelijk ook worden aangebracht in de zwakke richtlijn van 1986 betreffende gelijke rechten voor zelfstandigen, met inbegrip van de meehelpende echtgenoot of echtgenote. Het gaat om miljoenen mensen in kleine en middelgrote ondernemingen en in de landbouw - vooral vrouwen - van wie het werk 'onzichtbaar' is en die geen sociale zekerheid genieten. Vijf jaar geleden hebben wij daarover eenparig een goed verslag aangenomen, waarin wij onder meer een kaderstatuut voor de meehelpende echtgenoot of echtgenote hebben gevraagd. Na twee door de Commissie georganiseerde rondetafelgesprekken hebben wij over dat onderwerp niets meer gehoord. Dat is nu al drie jaar geleden.
De Commissie moet ons eindelijk concrete wetgevingsvoorstellen voorleggen in plaats van met verslagen en onderzoek tijd en middelen te verspillen die beter aan goed wetgevend werk kunnen worden besteed. Hetzelfde geldt voor de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen.

Gröner
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Péry, ik dank u. U hebt ons vandaag hoop gegeven dat het Franse voorzitterschap van de Raad een en ander zal doen. De wet over de paritaire democratie is erg ambitieus. Een evenwichtige verdeling van mannen en vrouwen op de kieslijsten zou mooi zijn. Wij wachten echter nog op het besluit voor een formele Raad. Jammer genoeg worden wij alweer van het kastje naar de muur gestuurd.
Wij willen niet langer wachten. Zoals hier al werd gezegd, willen wij politieke actie. De artikelen 141 en 13 moeten worden toegepast. Voor gelijk werk moet ook gelijk loon worden betaald. Het Handvest van grondrechten mag geen dode letter blijven. Er moeten concrete maatregelen komen om het mogelijk te maken gezin en werk te combineren. Het vijfde actieprogramma zal ons helpen, maar ook het Europees Parlement heeft al een en ander gedaan. Wij hebben met onze vrouwelijke collega's van andere parlementen een netwerk van commissies voor gelijke behandeling uitgebouwd en komen in november met onze vrouwelijke collega's uit de lidstaten en kandidaat-landen bijeen.
Wij hebben dat op de Peking+5-Conferentie in New York trouwens ook al gedaan. In Peking was ik rapporteur, in New York co-rapporteur. De vrouwen in Polen waren ons zeer dankbaar dat wij duidelijk hebben gezegd dat de Poolse vertegenwoordiger hun standpunt niet heeft weergegeven. Ik heb ginds veel positieve reacties gekregen.
Ik herinner de heer Prodi, onze Commissievoorzitter, aan zijn grote redevoering hier in het Parlement. Wij kunnen Europa niet tegen de vrouwen tot stand brengen. Het Europees Parlement neemt met 30% vrouwen het voortouw bij de instellingen. De Commissie bestaat nu voor 25% uit vrouwen, daar zit tenminste een stijgende lijn in. In het Europees Hof van Justitie zijn slechts twee van de vijftien rechters vrouwen. Dat kan beter. Bij de Raad is er van gelijkheid nog geen sprake; daar is nog veel werk aan de winkel.
Onze bezorgdheid is gegrond. Het vorige voorzitterschap van de Raad heeft het Ministerie van Gelijke Kansen eerst hervormd en vervolgens opgeheven. Dat is zorgwekkend. Het gelijkheidsbeleid moet niet alleen in een stroomversnelling geraken, er moet ook concreet worden gehandeld.

Evans, Jillian
Mijnheer de Voorzitter, de verslagen van de Commissie over gelijke kansen zijn zeer welkom, maar, zoals de rapporteur al opmerkte, zijn ze in de praktijk helaas niet erg bruikbaar als feitelijke maatstaf voor succes, of als basis voor toekomstige programma' s, omdat ze te beschrijvend zijn, en omdat successen en mislukkingen niet voldoende geanalyseerd worden.
Een van de essentiële vereisten voor de verbetering van de positie van vrouwen is dat we eerst precies moeten weten wat de huidige situatie is. Dat betekent dat we accurate feiten en cijfers nodig hebben. Dan kunnen de evaluatieverslagen duidelijke criteria hanteren en ons een objectieve analyse voorleggen van de geboekte vooruitgang of het gebrek daaraan. Tenslotte is een van de belangrijkste kritiekpunten die ik te horen krijg van de vrouwenorganisaties aan de basis, dat ze voor het indienen van een aanvraag voor financiële steun van de Europese Unie zeer gedetailleerde prognoses moeten voorleggen over hun toekomstige werkzaamheden en de te verwachten resultaten. Maar in de verslagen waar we het nu over hebben vinden we dergelijke gedetailleerde informatie helemaal niet terug.
We moeten ervoor zorgen dat de informatie en de activiteiten terecht komen bij vrouwen in hun eigen leefomgeving, en een effectieve manier om dat te bewerkstelligen is het ontwikkelen en bevorderen van analyses van uit het leven gegrepen gevallen die een positief beeld geven. Ik probeer deze verslagen te bekijken vanuit het oogpunt van de vrouwen in Wales, de kiezers die ik hier vertegenwoordig, en te bedenken welke invloed dit soort vooruitgang op hen heeft, en op welke manier zij toegang kunnen krijgen tot, en gebruik kunnen maken van dergelijke informatie.
Ik zou graag het verzoek willen steunen van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen in dit verslag om een omvangrijke studie over de situatie van vrouwen in de EU en in de kandidaat-landen te ondernemen, als vertrekpunt voor toekomstige werkzaamheden. Er wordt al heel veel gedaan door vrouwenorganisaties, door overheden, door het Europees Parlement en de Commissie. We hebben de minister horen spreken over de vooruitgang geboekt in Frankrijk, en daar kunnen we veel van leren. Een grotere betrokkenheid van vrouwen op alle bestuurlijke niveaus en op alle vlakken van ons bestaan is essentieel voor een versterkte democratie en de totstandbrenging en handhaving van vrede. We zouden overal een betere dialoog met vrouwen moeten aanmoedigen - tenslotte wordt de Europese Unie beschouwd als een pionier op het gebied van regelgeving inzake gelijkheid. De verslagen zijn welkom en de vooruitgang die erin wordt beschreven is een stap vooruit, maar tot we daadwerkelijk beginnen met het uitwisselen van goede praktijken en ons werk baseren op feitelijke statistische gegevens, zijn we niet in een positie om te kunnen beoordelen of we op de goede weg zitten naar werkelijke gelijkheid tussen vrouwen en mannen.

Figueiredo
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mevrouw de minister, waarde collega's, uit de verslagen van de Commissie blijkt dat er op het gebied van de gelijkheid van mannen en vrouwen nog heel wat werk aan de winkel is. In nagenoeg alle economische sectoren heerst er nog steeds een schrijnende ongelijkheid. Hoewel de situaties in de verschillende lidstaten sterk uiteenlopen, ligt het aandeel van de vrouwen op de arbeidsmarkt doorgaans lager dan dat van de mannen. Zij zijn vaker het slachtoffer van werkloosheid, met inbegrip van langdurige werkloosheid, en van onzekere arbeidsomstandigheden zoals deeltijdwerk, atypische betrekkingen en onzekere en slecht betaalde banen. Er bestaan nog altijd loonverschillen: vrouwen verdienen gemiddeld ongeveer 28% minder dan hun mannelijke collega's. Deze situatie heeft tot gevolg dat de armoede vooral vrouwen treft. Bovendien bemoeilijkt zij de deelname van de vrouw aan het maatschappelijke en politieke leven.
Wij zijn ons ervan bewust dat de kwaliteit van de werkgelegenheid en de eerbiediging van de rechten van de werknemers absolute vereisten zijn om de gelijkheid van mannen en vrouwen te waarborgen en de autonomie van de vrouw gelijk te stellen met die van de man. Daarom is het van fundamenteel belang dat de oorzaken van de huidige situatie worden doorgelicht en dat de nodige maatregelen worden getroffen om deze te verhelpen, met name op het gebied van de werkgelegenheid, opleiding, onderwijs en infrastructuur ter ondersteuning van het gezin en de kinderen. Daarbij moeten wij bovenal oog hebben voor de praktische kant van de zaak. Wij mogen ons zeker niet beperken tot intentieverklaringen.
Vrouwen nemen nog altijd niet genoeg deel aan het besluitvormingsproces, noch in de politiek noch in het beroepsleven noch in de vakbeweging. Ofschoon deze situatie gedeeltelijk is toe te schrijven aan de moeilijkheden waarmee vrouwen op de arbeidsmarkt en thuis te kampen hebben, is het de taak van de politieke partijen om hun democratische verantwoordelijkheid op te nemen en een gelijke deelname van man en vrouw in het politieke leven en het dienovereenkomstige besluitvormingsproces te garanderen. Het is immers hoog tijd dat paal en perk wordt gesteld aan deze aanstootgevende situatie die ons bij het begin van het nieuwe millennium nog steeds in haar greep houdt.

Kratsa-Tsagaropoulou
Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, wij danken u hartelijk voor de interessante initiatieven van het Frans voorzitterschap. Ik wil met name stil staan bij het woord articulation tussen gezins- en beroepsleven en het begrip parité au quotidien. De inhoud van deze begrippen wint steeds meer terrein in de Franse samenleving en ik hoop dat die belangstelling ook naar de rest van Europa uitgevoerd zal worden. Ik wilde u ook gelukwensen met het initiatief om de verschillende Raden een vrouwelijke dimensie te geven. Wij stellen namelijk dagelijks vast dat met het vrouwenvraagstuk specifieke belangen verband houden, en het daarbij niet zozeer gaat om een dimensie die in elk beleid moet voorkomen.
Mevrouw de commissaris, wij hebben de verslagen van de Commissie met grote belangstelling ontvangen in de Commissie gelijke kansen en rechten van de vrouw. Ik wilde u er echter op wijzen dat wij niet voldaan zijn. Deze verslagen zijn in feite niet meer dan beschrijvingen. Wij hopen dan ook dat de volgende verslagen, die onder uw verantwoordelijkheid zullen vallen, kwalitatieve en kwantitatieve analyses zullen bevatten, analyses van de toepassing van indexen, analyses met vergelijkbare statistische gegevens over de situatie in de verschillende lidstaten en analyses van de culturele verschillen tussen de Europese samenlevingen. Ook hopen wij dat daarin zal worden aangegeven wat de hinderpalen zijn voor de door ons nagestreefde ontwikkeling en voor de bevordering van het Europees burgerschap onder vrouwen. Wij zien dagelijks dat dergelijke hinderpalen bestaan. Ook uit het recente referendum in Denemarken is weer gebleken dat dit een van de vraagstukken is waar wij het hoofd aan moeten bieden. Voor ons is tevens een kwalitatieve en kwantitatieve deelneming van de vrouwen in de lidstaten en, zo mogelijk, de regio' s van Europa belangrijk. Vrouwen moeten sterker betrokken worden bij de initiatieven en de programma' s van de Commissie. Wij zijn namelijk van mening dat er een groot gebrek is aan informatie tussen vrouwen onderling en tussen de georganiseerde vrouwengroepen, evenals er een gebrek aan evenwicht is in de deelneming van vrouwen tussen de verschillende gebieden van Europa.
Tot slot wil ik nog wijzen op de positie van de vrouw in de landen die zich voorbereiden op toetreding tot de Europese Unie. Op grond van onze geschiedenis en onze ervaringen met de reeds van toepassing zijnde beleidsvormen zijn wij verplicht deze landen te helpen. Daarom moeten de Commissie en de Raad de lidstaten dwingen de mechanismen in te voeren die noodzakelijk zijn om gelijke kansen in alle beleidsvormen op te nemen. Wij hebben niet alleen een politieke en morele verplichting jegens deze landen, jegens de landen die hun Europese weg zoeken, maar wij moeten ook zorgen voor samenhang in het uitgebreid Europa dat wij aan het voorbereiden zijn.

Theorin
Mijnheer de Voorzitter, welkom terug in het Parlement, mevrouw Péry. Bedankt voor uw grote betrokkenheid en uw weloverwogen werk voor gelijke behandeling. We zijn met name blij dat u erin zult slagen om een evenredige sekseverdeling door te voeren in de besluitvorming.
Dit is een heel goede zaak. Ik wil slechts een paar kwesties onder de aandacht brengen, waarvan ik vind dat de Raad ze in het achterhoofd moet houden bij zijn werkzaamheden. Het gaat niet alleen om vrouwen in de Europese Unie, maar ook om vrouwen in de kandidaat-landen. In de kandidaat-landen is de sociale uitsluiting onder vrouwen wezenlijk groter dan onder mannen. Vrouwen zijn dus het zwaarst getroffen. Velen van hen zijn hun werk kwijtgeraakt, met als gevolg geweld tegen vrouwen, seksediscriminatie en vrouwenhandel. Veel vrouwen worden naar West-Europa gelokt met de belofte van een beter leven, maar de realiteit is volkomen anders. Ze zijn vaak het slachtoffer van verkrachting en worden gedwongen tot prostitutie. Daarom moeten wij preventieve programma's en specifieke maatregelen eisen en steunen, zoals een strenge wetgeving, getuigenbescherming en voorlichtingcampagnes. Maar doordat de bestaande wetten niet worden nageleefd en er geen nieuwe wetten worden gemaakt, staan de Europese regeringen de maffia indirect toe om hun praktijken voort te zetten. Daarom is dit een zeer belangrijke kwestie die aangepakt moet worden.
De Raad, en met name de mannen in de Raad, heeft daarom de uiterst belangrijke taak om Europa te leiden in de strijd tegen de vrouwenhandelmaffia. Deze slavenhandel is namelijk niet iets waaraan de verantwoordelijke politici voorbij kunnen gaan, de schouders over kunnen ophalen of kunnen negeren. We hebben de politieke verantwoordelijkheid om deze moderne slavernij af te schaffen. Ter afsluiting wil ik iets zeggen over de mannen, en ik richt me tegelijkertijd tot de mannen. Met 'de mannen' bedoel ik de mannen met macht zoals Prodi, Chirac, Jospin, Schröder, Blaire, Persson e.d. Zij moeten hierbij betrokken worden, dat wil zeggen alle 15 staatshoofden.

Vachetta
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag brengt, in de considerans, bepaalde vormen van ongelijkheid tussen mannen en vrouwen naar voren. Vrouwen worden gedwongen in deeltijd te werken, hebben meer te lijden van onzekere arbeidsomstandigheden en werkloosheid, en verdienen gemiddeld 30% minder dan mannen.
Helaas bieden de verklaringen die volgen geen oplossing voor bovengenoemde problemen. Met name omdat het vooral gaat om analyses, statistieken en studies. De ongelijkheid tussen mannen en vrouwen is echter geen nieuw fenomeen dat net wordt ontdekt en nader onderzoek behoeft. Wanneer het om werk gaat, kan men niet voor gelijkheid zijn en tegelijkertijd onzekerheid, flexibiliteit en deeltijdwerk bevorderen. Deeltijdwerk waartoe vrouwen worden gedwongen, aangezien 70% van hen fulltime zou willen werken.
Vandaag de dag zien we dat de economische levensstandaard van de werkende vrouw in heel Europa afneemt; ook in Frankrijk, waar 15% van hen minder dan 3.650 FF per maand verdient. Sterker nog: de zogenaamde gelijkheid keert zich vaak tegen de vrouw, zoals momenteel het geval is in Frankrijk, waar, door de omzetting van een richtlijn, nachtdiensten voor vrouwen gelegaliseerd worden. Een vreemde kijk op gelijkheid. Men had beter andere keuzes kunnen maken en nachtdiensten voor mannen kunnen afschaffen voorzover deze sociaal gezien niet noodzakelijk zijn.
Kortom, veel mooie woorden en weinig concrete daden. Daarmee nemen we geen genoegen. En dat zullen wij op 14 oktober in Brussel bevestigen tijdens de wereldwijde mars van vrouwen die strijden tegen geweld en voor een volwaardige baan voor alle vrouwen. Dit zijn de absolute voorwaarden voor echte gelijkheid.

Valenciano Martínez-Orozco
Mijnheer de Voorzitter, ik ben mevrouw Péry en commissaris Diamantopoulou zeer erkentelijk voor hun aanwezigheid in deze Vergadering.
Uit de voor ons liggende verslagen en de betogen van vandaag kunnen wij concluderen - zoals velen van ons natuurlijk al wisten - dat het probleem van de gelijke kansen een structureel probleem is. Voor de oplossing ervan zijn algemene strategieën nodig, want vrouwen vormen nu eenmaal geen homogene groep of klasse en zijn ook geen collectief.
In de Europese Unie lopen wij thans het risico dat ons debat een elitedebat wordt en dat de vorderingen slechts een aantal goed opgeleide en bevoorrechte vrouwen ten goede zullen komen. Andere vrouwen zullen er geenszins bij gebaat zijn. Hierbij denk ik aan jonge vrouwen, migrantenvrouwen, alleenstaande moeders, slachtoffers van de handel in blanke slavinnen, enzovoort. Zij worden in meer dan een opzicht gediscrimineerd. Wij kunnen geen elitedebat blijven voeren. Wij kunnen niet bezig blijven met het uitsluitend bevoorrechten van vrouwen met de meeste kansen. Onze inspanning dient gericht te zijn op vrouwen die het minder goed hebben getroffen. Die zijn in de Europese Unie nog altijd in de meerderheid. Daarom moeten wij de situatie van de vrouw daadwerkelijk beoordelen aan de hand van daartoe vast te stellen indicatoren. Wij moeten zover zien te komen dat onze politieke actie verbindende kracht krijgt. Alleen dan zal de vooruitgang daadwerkelijk alle vrouwen bereiken en niet slechts een kleine minderheid.

Torres Marques
Mevrouw de commissaris, waarde collega's, allereerst wil ik het Franse voorzitterschap feliciteren. Dit debat is immers op initiatief van het voorzitterschap tot stand gekomen. Met uw welnemen zou ik tevens mijn oprechte felicitaties willen overbrengen aan onze voormalige ondervoorzitter die met de problemen van dit Parlement vertrouwd is en maar al te goed weet hoezeer de discussie over de gelijkheid tussen mannen en vrouwen ons ter harte gaat.
Zoals de minister terecht heeft opgemerkt, hebben wij het hier over een bijzonder belangrijke politieke kwestie. Het is derhalve van fundamenteel belang dat Europa zich er rekenschap van geeft dat het debat over gelijke kansen vanuit politiek oogpunt een bevoorrechte plaats inneemt. Ik feliciteer de minister met haar bijdrage aan de Franse politiek en de consequente houding die zij in haar eigen land heeft aangenomen. Zij heeft maar liefst de grondwet gewijzigd om de gelijkheid van mannen en vrouwen te waarborgen. Bovendien is zij er nadien in geslaagd de toepassing van het gelijkheidsbeginsel bij wet vast te leggen en af te dwingen. Lang niet alle landen hebben dit voor elkaar gekregen. Ik hoop dan ook van harte dat het voorbeeld van Frankrijk in de andere landen navolging zal krijgen.
Mevrouw de minister, ik acht het onontbeerlijk dat u bijeenkomsten van de Raad van ministers van Vrouwenzaken belegt en dat iedere regering van de Europese Unie een regeringslid telt dat verantwoordelijk is voor de gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Dat is immers de enige manier om het gelijkekansenbeleid in de hele regering te integreren en dit beleid een gezicht te geven. Om af te ronden zou ik u de volgende vraag willen stellen, mevrouw de commissaris. Aangezien het Portugese Ministerie van Gelijke Kansen is verdwenen, vraag ik mij af wie mijn land op de bijeenkomst van 27 oktober in Parijs zal vertegenwoordigen.

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de minister, mevrouw Péry, en de commissaris, mevrouw Diamantopoulou, bedanken voor het debat van vandaag. Ik bedank ook de rapporteur, die in haar verslag niet alleen de stand van zaken op het vlak van de gelijke kansen in de Europese Unie bespreekt, maar ook aangeeft wat er gedaan moet worden.
Ik wil met name de minister van Werkgelegenheid danken voor het werk dat zij in haar eigen land en als fungerend voorzitter van de Raad verricht. Ik zou graag het werk van het voorzitterschap van de Raad en dat van de Commissie met elkaar in verband brengen en stil blijven staan bij het volgende probleem: de werkgelegenheid. Volgens mij zijn dit belangrijke, synergische documenten; de richtsnoeren 2001 inzake gelijke kansen op het werk worden al wat punctueler, preciezer en doeltreffender.
Dit is de juiste weg. In haar advies heeft de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen de Commissie willen gelukwensen en enkele nog preciezere indicaties willen geven. Dit document is volgens mij, samen met het vijfde programma dat een strategie aangeeft, een stap in de juiste richting. Misschien is het nu zaak op te houden ons te beklagen, of beter nog, ons te beklagen maar tegelijkertijd de positieve stappen te erkennen die worden gezet op weg naar een betere toekomst.

Péry
Mijnheer de Voorzitter, ik zal niet iedereen persoonlijk antwoord geven, behalve mevrouw Torres Marques omdat haar vraag te direct en te persoonlijk is. Het is waar dat ik een beetje teleurgesteld was toen ik vernam dat Maria De Belém Roseira deze functie niet langer uitoefent. Zij is naar mijn mening gedurende het Portugese voorzitterschap wel erg actief geweest, maar u begrijpt dat het niet aan mij is om een dergelijk oordeel te vellen; dat laat ik graag over aan de minister van Werkgelegenheid, die wij hebben uitgenodigd voor de conferentie over gelijke kansen voor mannen en vrouwen. Ik zal dus in zeer algemene bewoordingen ingaan op de thema' s in plaats van iedereen afzonderlijk antwoord te geven.
Diverse afgevaardigden hebben het beleid van gelijkheid tussen man/vrouw aangehaald en gezegd dat deze kwestie niet één, twee, drie is ontstaan. Dat spreekt voor zich en als verenigingsmens - want net als velen van u heb ook ik een verenigingsverleden van dertig jaar achter de rug - weet ik natuurlijk hoezeer verenigingen, en feministische en intellectuele bewegingen zich hebben ingezet om dit onderwerp op de politieke agenda te krijgen. En vandaag zijn wij hier bijeen in onze rol van verantwoordelijken om ons hierover uit te spreken. De geschiedenis van de vrouwenbeweging is zelfs meer dan vijftig jaar oud; om dit te illustreren verwijs ik af en toe naar Olympe de Gouges, die een Verklaring van de rechten van de vrouw en de gelijkheid tussen mannen en vrouwen durfde te eisen en hiervoor in 1793 werd onthoofd. De geschiedenis van de vrouwenbeweging gaat waarschijnlijk nog wel verder terug.
Mijn tweede opmerking betreft de ongelijkheid op de arbeidsmarkt. Natuurlijk volstaat de politieke wil niet om van de ene op de andere dag alle sociale ongelijkheden die wij kennen uit te wissen, met name op de arbeidsmarkt. De sociale partners en de markt hebben hierin hun eigen taak, maar wij doen onze uiterste best om een politieke richting aan te geven. Wat ik op dit punt doe, zou ik in één zin willen samenvatten: ik heb niet getwijfeld om een wetsvoorstel in te dienen dat gericht is op meer gelijkheid op de arbeidsmarkt. Dit voorstel wordt momenteel besproken door het Parlement. Bovendien heb ik in dit voorstel een bepaling opgenomen die niet alleen mijn landgenoten gelukkig zal maken, maar die ieder bedrijf en iedere bedrijfstak verplicht iedere drie jaar in overleg te treden over aspecten van gelijkheid binnen het bedrijfsleven, zoals salariëring, arbeidsvoorwaarden, carrière en continue opleidingsmogelijkheden.
Mijn derde opmerking betreft uw vraag of er niet te veel wordt gesproken, geschreven en gerapporteerd zonder dat er concrete vooruitgang wordt geboekt en gekwantificeerde doelen worden gesteld. Het is een gegeven dat binnen de Europese Unie vijftien lidstaten beslissen, terwijl onze culturele achtergronden met betrekking tot de onderwerpen van elkaar verschillen. Desondanks geloof ik dat het nodig is om ons in te blijven zetten voor deze gekwantificeerde doelen en een beleid te voeren dat gestoeld is op indicatoren. Hoewel dit in mijn uiteenzetting niet ter sprake is gekomen, ben ik zeker van plan om tijdens de ministersconferentie een studie voor te stellen naar de haalbaarheid van een dergelijk statistisch instituut. Want wij hebben een instrument nodig om deze indicatoren te bewaken en van gedachten te wisselen over de gehanteerde methoden.
Vierde onderwerp: de toekomst. Twee leden van dit Parlement hebben nieuwe sociale en fiscale rechten aangekaart. Ik zou me willen beperken tot de constatering dat dit het centrale thema is van het Zweedse voorzitterschap; ik zal de ontwikkelingen op dit gebied nauwlettend volgen en er zeker actiepunten uit afleiden voor Frankrijk.
Vijfde punt: het Handvest. Wij hadden inderdaad gehoopt dat er meer dynamiek zou zitten in de besluitvorming, ook al is er veel werk verzet in vergelijking met de beginfase van dit document. Ik heb er echter alle vertrouwen in dat deze tekst nog verbeterd zal worden.
Zesde onderwerp: de uitbreiding van de Unie. Ik heb hierover in New York een duidelijk standpunt ingenomen namens mijn land. Vandaag zal ik net zo duidelijk zijn als voorzitter van de Raad. De kandidaat-landen hebben alle steun nodig om aan de toetredingscriteria te voldoen. Dit spreekt voor zich. Maar het kan niet zo zijn dat de gelijkheid tussen mannen en vrouwen niet tot de toetredingscriteria zou behoren en wij zullen op dit punt uiteraard net zo alert zijn als op andere punten.
Tot slot nog kort iets over geweld, prostitutie en de greep van de maffia. Als er Europese inspanningen zijn die mevrouw Diamantopoulou nieuw leven wenst in te blazen - want er is in communautair verband al het nodige gedaan in de strijd tegen geweld - kan ze rekenen op mijn steun.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, de vrouwenkwestie, zoals wij die nu al een eeuw lang noemen, wordt vanuit twee invalshoeken benaderd. Dat is ook vandaag weer duidelijk geworden in deze zaal.
De eerste invalshoek wordt bepaald door de overtuiging dat de bestaande ongelijkheid voortkomt uit de structuur van het sociaal en economisch bestel. Daarop is ook het beleid van de Europese Unie en van alle nationale regeringen gebaseerd. De tweede invalshoek is dat vrouwen zelf verantwoordelijk zijn voor de ongelijkheid in de samenleving. Deze laatste opvatting leidt soms tot de meest vreemde verdraaiingen. Dat hebben wij ook vandaag weer gehoord, toen werd gezegd dat de wijze waarop de vrouwen in Denemarken hebben gestemd verband houdt met een bepaald chromosoom dat vrouwen hebben en niet met de wijze waarop zij de sociale realiteit zien.
Geachte afgevaardigden, mevrouw Péry, de fungerend voorzitter van de Raad, heeft een uitstekende analyse gegeven van de prioriteiten van het Frans voorzitterschap. Iedereen zal het met mij eens zijn dat dit belangrijke prioriteiten zijn. In mijn korte toespraak zal ik mij echter beperken tot het verslag. De verslagen van de jaren 1997, 1998 en 1999 zijn niet enkel werkdocumenten: dat zijn politieke instrumenten. Ik wilde u eraan herinneren dat wij in de ontwerpwetgeving van de Commissie, die spoedig ter bespreking zal worden voorgelegd, de lidstaten vragen jaarverslagen uit te brengen over de positieve acties. Voor ons zijn deze verslagen absoluut politieke instrumenten, en wel om drie redenen. Ten eerste wordt daarin een duidelijk beeld gegeven van de situatie. U zult wel hebben vastgesteld dat in de verslagen tabellen voorkomen met gegevens voor alle lidstaten, evenals tabellen per sector. Ten tweede stellen de verslagen ons in staat de situaties in de lidstaten met elkaar te vergelijken en na te gaan hoe de Europese Unie in haar geheel zich in de loop der tijd heeft ontwikkeld. Ten derde zijn deze verslagen de grondslag voor de strategie van niet alleen de Europese Unie - ook in het Handvest van de grondrechten heeft het feit dat wij beschikten over een duidelijk beeld van de bestaande situatie een belangrijke rol gespeeld - maar ook de lidstaten. Ook de lidstaten kunnen immers de vergelijkingen gebruiken om nationale doelstellingen vast te stellen.
In de u ter beschikking staande verslagen wordt mijns inziens de aandacht toegespitst op drie belangrijke vraagstukken. Het eerste belangrijke vraagstuk is de deelneming van vrouwen aan de besluitvormingsinstanties. De gemiddelde deelneming van de vrouwen in Europa is 18,6%, in de regionale parlementen 28,9%, in het Parlement 30%. Naar het schijnt is er een kleine jaarlijkse verhoging van 0,6%. Het tweede interessante vraagstuk houdt verband met de loon- en salarisverschillen tussen mannen en vrouwen. In Europa zijn die verschillen onaanvaardbaar hoog: 23 à 24%, en in bepaalde gebieden van Europa zelfs 40%.
Het derde interessante gegeven houdt verband met geweld tegen vrouwen, met het geweld dat vrouwen ondergaan in het gezin, en wel op Europees niveau. Ik ben het roerend eens met hetgeen in het verslag hierover staat en met de opmerkingen van de geachte afgevaardigden die vroegen om een andere aanpak van de verslagen. Ik zal rekening houden met hetgeen u zei en ervoor zorgen dat in de verslagen analyses van gegevens zullen voorkomen, met name analyses van de resultaten die werden behaald met succesvolle strategieën en initiatieven op nationaal en Europees niveau. Dan zal het verslag een strategische inhoud krijgen. Ik heb daarbij wel uw hulp nodig. Mijn diensten ondervinden enorme problemen bij het inzamelen van gegevens die van de nationale regeringen moeten komen. Er zijn talrijke landen - maar wij hebben voorbeelden uit alle landen - waar wij geen statistische gegevens kunnen verkrijgen, waar wij binnen het vastgesteld tijdsbestek niet voldoende te weten kunnen komen over de ervaringen die men op nationaal niveau heeft opgedaan met innoverende beleidsvormen en over de resultaten daarvan. Ik geloof derhalve dat u, in samenwerking met uw nationale regeringen, in staat zult zijn de Commissie te helpen bij het snel inzamelen van de noodzakelijke gegevens. Dan zal de Commissie gehoor kunnen geven aan uw verzoek en een analyse kunnen opnemen in het verslag in zijn nieuwe vorm.
Dan heb ik tot slot nog een opmerking over de uitbreiding. Zoals mevrouw Péry ook al zei, gaat het hierbij om het acquis communautaire. Ik moet echter wel erop wijzen dat wij in onze samenwerking met de verschillende toetredingslanden speciaal toezicht uitoefenen op het gelijkekansenvraagstuk. Daarbij kijken wij niet alleen naar de wetgeving maar ook naar de oprichting van de instanties die noodzakelijk zijn om deze beleidsvormen toe te passen. U weet dat wij nu met elk toetredingsland gemeenschappelijke verslagen uitbrengen. Aan de hand daarvan kunnen wij op jaarbasis nagaan in hoeverre deze landen zich aanpassen aan het werkgelegenheidsbeleid waarin een heel hoofdstuk is gewijd aan de deelneming van vrouwen.
Ik wil nogmaals mevrouw Dybkjaer van harte bedanken. Zij heeft mijns inziens uitstekende en diepgaande werkzaamheden verricht met haar verslag. Dit zal uiterst nuttig zijn bij de opstelling van ons volgende verslag. Ook dank ik het Frans voorzitterschap en met name mevrouw Péry voor hun actieve inzet voor de vraagstukken inzake gelijke kansen.

De Voorzitter
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.

Communautair douanewetboek
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0254/2000), namens de Commissie juridische zaken en interne markt, betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 2913/92 van de Raad tot vaststelling van het communautair douanewetboek (6995/1/2000 - C5-0267/2000 - 1998/0134(COD)) (Rapporteur: Mevrouw Palacio Vallelersundi).

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, vanochtend hechten wij onze goedkeuring aan het gemeenschappelijk standpunt van de Raad waardoor deze wijziging van het communautair douanewetboek definitief wordt vastgesteld.
Daar het Parlement geen amendementen op het gemeenschappelijk standpunt van de Raad heeft ingediend, hebben wij misschien het idee dat de voor ons liggende tekst volmaakt is. Dat is niet het geval, maar het is wel een bevredigende tekst. Na rijp beraad en een uitvoerig debat heeft de Commissie juridische zaken en interne markt ervoor gekozen geen amendementen in te dienen. Ik zal u dit aan de hand van een klein stukje geschiedenis toelichten. De wijziging van het communautair douanewetboek stond in artikel 253 van het huidige wetboek. Daarin was bepaald dat het douanewetboek vóór 1 januari 1998 moest worden gewijzigd. Wij hebben dus al een behoorlijke vertraging opgelopen.
Deze wijziging is belangrijk omdat het communautair douanewetboek opnieuw wordt bezien in het licht van de totstandkoming van de interne markt en de vorderingen op het gebied van de administratieve technieken. Het gaat dus om een belangrijke spoedeisende wijziging in een sector die, dat zal niemand ontgaan, de absolute kern van het Europees bouwwerk vormt. Een gemeenschappelijke douane is een van de grootste verworvenheden voor de verwezenlijking van het Europees bouwwerk.
Het voorstel heeft tot doel de douaneformaliteiten te vereenvoudigen door middel van geautomatiseerde - of papierloze - aangifte, de douanewetgeving flexibeler te maken, de procedure voor de heffing van douanerechten te verbeteren, een solidere basis te verschaffen voor de toepassing van het beginsel van goede trouw bij import met toepassing van de preferentiële regeling, alsook wetgevingsinstrumenten op te zetten waarmee fraude kan worden voorkomen en een grotere rechtszekerheid kan worden geboden.
Tijdens de eerste lezing heeft het Parlement in het verslag-Paasilinna dertien amendementen van uiteenlopend belang opgenomen. Bij de behandeling in de Raad was het lot van deze dertien amendementen verschillend. De Raad heeft unaniem zijn definitieve gemeenschappelijk standpunt vastgesteld. Hij heeft acht amendementen overgenomen en vijf verworpen. Over de acht overgenomen amendementen zal ik het verder niet hebben, want daar stemmen wij allemaal mee in. Wel zal ik iets zeggen over de vijf amendementen die niet zijn overgenomen. Drie daarvan - de amendementen 4, 5 en 7 - waren verwijzingen naar de comitologieprocedure. Deze amendementen moeten begrepen worden in de nieuwe context van het interinstitutioneel akkoord. Het Parlement kan besluiten deze amendementen aangaande de comitologie te laten voor wat zij zijn, daar zij in zekere zin worden overvleugeld door het nieuwe interinstitutionele kader. Met amendement 15 beoogde het Parlement een overweging in te voeren, waarin erop wordt aangedrongen dat de douaneautoriteiten de douanewetgeving correct toepassen en voorzien in controlemaatregelen om een uniforme toepassing van deze wetgeving te garanderen en fraudebestrijding mogelijk te maken.
De Raad stelde in zijn motivering dat de fraudebestrijding buiten het kader van het communautair douanewetboek moet worden behandeld. Hij herinnerde aan het bestaan van het Groenboek - dat thans in de fase van wetgeving is - voor de specifieke bestrijding van fraude. Wij konden onderschrijven dat dit amendement niet opnieuw wordt ingediend.
Tenslotte had amendement 11 tot doel de datum van inwerkingtreding van deze wijziging van het communautair douanewetboek te vervroegen en vast te stellen op 1 januari 2000. Dit amendement is derhalve niet langer relevant.
Afgezien van deze amendementen is de oorspronkelijke, door het Parlement aanvaarde tekst door het gemeenschappelijk standpunt op twee belangrijke punten gewijzigd. De eerste wijziging betreft artikel 220. In dit artikel wilde de Commissie een langere periode invoeren voor het verrichten van onderzoek dat tot vervolging van fraude of een foutieve aangifte zou kunnen leiden. Na lange discussies is de Juridische Commissie echter tot de slotsom gekomen dat het niet verstandig was de rechtsonzekerheid zes jaar te laten duren. De Commissie vond de gestelde termijn van drie jaar uiteindelijk meer dan redelijk om met de juiste middelen en een gemiddeld werktempo te kunnen achterhalen of zich al dan niet onregelmatigheden in een aangifte voordoen.
De wijziging van artikel 215, lid 6 is veel ingrijpender. Deze komt erop neer dat de aanvullende aangifte op iedere willekeurige plaats in de Europese Unie kan worden gedaan, in het bijzonder op die plaats in de Europese Unie waar de hoofdzetel van een bedrijf is gevestigd. Gezien de administratieve en technische vooruitgang hebben wij het niet wenselijk geacht op dit punt een amendement op de wetgevingsresolutie in te dienen. Wij gaven de voorkeur aan een amendement op de ontwerpresolutie. Ik hoop dat de Commissie dit kan overnemen en dat het idee bij een volgende wijziging van het communautair douanewetboek kan worden meegenomen. Naar ons oordeel is het een belangrijk punt dat de steun van het Europees Parlement verdient.

Ferrer
Mijnheer de Voorzitter, in de steeds opener economische context waarin de Unie moet opereren is het, mede gezien de noodzaak van handelsbetrekkingen die het concurrentievermogen van bedrijven waarborgen, absoluut noodzakelijk een rechtskader vast te stellen waarbij voor iedereen dezelfde spelregels gelden.
In dit opzicht is het communautair douanewetboek een onmisbare steun voor de handelspolitiek van de Unie. Wij weten natuurlijk ook dat het tevens een essentieel instrument is met het oog op de bescherming van de financiële belangen van de Unie.
De vorderingen op het gebied van de interne markt, de geleidelijke groei van het handelsverkeer als gevolg van de toenemende openstelling van de markten, alsook de ontwikkelingen in de informatiemaatschappij noopten tot modernisering van het communautair douanewetboek in overeenstemming met de ontwikkelingen in de communautaire en internationale handel. Om aan de eisen van de zojuist genoemde nieuwe realiteiten te kunnen voldoen, werd met de destijds voorgestelde wijziging vereenvoudiging en stroomlijning van de douaneformaliteiten beoogd.
Anderzijds was het mijns inziens ook noodzakelijk om effectieve controlemaatregelen ter waarborging van een uniforme toepassing van de douaneformaliteiten in de hele Europese Gemeenschap in te voeren. Oneerlijke concurrentie en het in de hand werken van fraude moesten worden voorkomen. Daarom heeft het Parlement destijds enkele amendementen ingediend. Enerzijds wilde het Parlement daarmee de mogelijkheid van douaneformaliteiten door middel van de geautomatiseerde aangifte waarborgen, zonder daarbij de deur naar fraude open te zetten. Anderzijds beoogde het Parlement met die amendementen een juiste en uniforme toepassing van de douanewetgeving op het gehele Europese grondgebied te waarborgen, zodat oneerlijke concurrentie zou worden voorkomen.
Echter, de rapporteur heeft al opgemerkt dat noch de Raad noch de Commissie de amendementen in kwestie hebben overgenomen. Zij waren onder meer van oordeel dat deze amendementen niets aan de ontwerptekst toevoegden en dat fraudebestrijding buiten het communautair douanewetboek om behandeld moest worden. De rapporteur heeft ook reeds opgemerkt dat de Commissie juridische zaken en interne markt deze redenering heeft overgenomen en er daarom van heeft afgezien de amendementen opnieuw in te dienen.
Persoonlijk ben ik echter nog steeds van mening dat de destijds door het Parlement goedgekeurde tekst veel beter op de nieuwe realiteiten van de interne markt en de liberalisering van de markten was afgestemd. De niet overgenomen amendementen vormden wat betreft duidelijkheid en toezicht een betere waarborg dat de wetgeving zou worden nagekomen en dat bij de toepassing ervan dezelfde procedures zouden worden gevolgd. Daarom vind ik het spijtig dat zij niet zijn overgenomen. Toch begrijp ik ook het standpunt van de Commissie juridische zaken en interne markt en van de rapporteur om de amendementen niet meer in te dienen. Uiteindelijk gaat het er natuurlijk om dat de voorgestelde wijzigingen van het douanewetboek worden doorgevoerd en er een rechtskader wordt gecreëerd.
Laten wij hopen dat wij in de toekomst in ieder geval de bedoelde waarborgen kunnen krijgen.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat zowel de rapporteur als mevrouw Ferrer het belangrijkste over het standpunt van het Parlement ten aanzien van de tot nu toe gevolgde wetgevingsprocedure reeds gezegd hebben. Zij hebben naar voren gebracht hoe de Raad, het Parlement en de Commissie hebben samengewerkt om tot een voor iedereen aanvaardbare correcte tekst te komen. Ik denk dat de bemiddelingsprocedure, het akkoord tussen de instellingen, wederom goed werkt.
Er is echter een amendement dat de Raad terecht heeft verworpen. Dat is amendement 15 over de fraude. Een douanewetboek is inderdaad niet de plaats waar fraudevoorschriften moeten worden vastgelegd. Dat is iets dat met een goed functioneren van de administratie te maken heeft. Strikt genomen moet het bij een wetgevingsdebat niet over fraude gaan.
Ik grijp de aanwezigheid van de commissaris voor de interne markt, de heer Bolkestein, graag aan om eraan te herinneren dat het Europees Parlement een paar jaar geleden zijn eerste onderzoekscommissie heeft ingesteld. Dat was de onderzoekscommissie voor fraude in het goederenverkeer. In een door het Parlement aangenomen uitstekend verslag van de heer Bouwman werden belangrijke fraudegevallen naar voren gebracht, bijvoorbeeld fraude met tabak. Er waren goederen, vooral tabak, die een in de Europese Economische Ruimte gelegen niet-communautair land binnenkwamen, vervolgens naar een communautair land werden doorgesluisd en op papier de communautaire zone weer op mysterieuze wijze verlieten, terwijl zij feitelijk in de Unie bleven.
Op dit moment zijn de prijzen van bananen in de Europese Unie bijvoorbeeld volledig ingestort. De multinationals dumpen hun bananenoverschot, de bananen die niet in de Verenigde Staten en Europa worden verkocht, in Oost-Europa. Daarvandaan zorgen bepaalde "welwillende" organisaties ofwel maffia's ervoor dat die bananen bijna voor niets op de communautaire markt terechtkomen. Legale importeurs en communautaire producenten zijn niet tegen deze concurrentie opgewassen. Een ander voorbeeld is de constante fraude met tomaten, die ook tegen veel te lage prijzen worden afgezet. Via bepaalde communautaire havens komen partijen tomaten zonder toestemming Europa binnen.
Zoals de Raad en de Commissie hebben opgemerkt, is dit amendement hier dus inderdaad niet op zijn plaats. Toch maak ik nogmaals van de gelegenheid gebruik om eraan te herinneren dat de controleprocedures ten aanzien van importen in de Europese Unie niet goed functioneren, dat er fraude wordt gepleegd en dat deze fraude niet alleen ten koste gaat van de Europese belastingbetaler, maar ook van het functioneren van de interne markt en de loyaliteit ten opzichte van derde landen. Als wij willen dat derde landen met ons in zee gaan, moet de Europese Gemeenschap er als de kippen bij zijn als het om de naleving van haar eigen wetten gaat. Immers, als een land de mogelijkheid heeft om spullen via smokkelarij in de Gemeenschap te dumpen, waarom zou het dan nog moeite doen om met ons over een concessie te onderhandelen?
Ik ben dan ook verheugd dat hier een akkoord over is. Ik vind de wijzigingen zeer positief, maar maak toch ook van de gelegenheid gebruik om de Commissie te verzoeken een beter toezicht op de communautaire douaneautoriteiten uit te oefenen en strengere maatregelen ten aanzien van fraude te treffen.

Beysen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, alhoewel de tekst inderdaad niet volmaakt is, zoals de voorzitter van de Commissie juridische zaken en ook de rapporteur reeds heeft onderstreept, durf ik deze wetgevingsresolutie toch een voorbeeld te noemen van transparante, vereenvoudigde en efficiënte communautaire wetgeving. Met het communautair douanewetboek is men er immers in geslaagd om wetgeving op een transparante wijze te harmoniseren en te vereenvoudigen, hetgeen uiteindelijk toch altijd de bedoeling moet zijn. Het douanewetboek kan mijns inziens alleen maar toegejuicht worden, en ik ben dus iets positiever dan bijvoorbeeld mevrouw Ferrer, want het vormt inderdaad de onderbouw voor verschillende communautaire beleidsterreinen in het kader voor een gemeenschappelijk optreden van de nationale douaneadministraties. Het doel om met name vereenvoudigde doch kwalitatieve communicatie te bekomen met toch voldoende flexibiliteit van de basisverordening, met verbetering van de invorderingsprocedure en met een grotere aanpassing van de bepalingen inzake de aanbieding bij de douane, beantwoordt aan een van de eisen van de eengemaakte markt en die is hier bereikt, zodanig zelfs dat vele landen zich hierop hebben geïnspireerd om ook snel aan de internationale handel te kunnen deelnemen.
Het communautair douanewetboek is meer in het algemeen een van de belangrijkste rechtsinstrumenten om het bedrag van de verschuldigde rechten vast te stellen en vast te stellen wie deze rechten verschuldigd zijn. Het wetboek is de rechtsgrond voor de heffing van deze rechten en bijgevolg een van de voornaamste instrumenten voor de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap en voor de goede werking van het communautaire beleid op diverse gebieden. Kortom, ik denk te mogen zeggen dat de administratie thans beschikt over alle mogelijke hefbomen om op een efficiënte en in de tijd beperkte periode haar opdracht te kunnen vervullen, en ik ga ervan uit dat het Europees Parlement de administratie mag uitnodigen om zo snel mogelijk de resultaten van deze wetgevingsresolutie op het terrein te laten opmerken.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag de Commissie een standpunt in te nemen over het verzoek dat in de wetgevingsresolutie wordt gedaan om de nodige maatregelen te treffen tot wijziging van het communautair douanewetboek in de zin als de heer Beysen en ik hebben aangegeven.

Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, mag ik beginnen de Commissie juridische zaken en interne markt hartelijk te danken voor haar op basis van het verslag van mevrouw Palacio verricht werk, een verslag dat alle vragen de revue laten passeren welke onderwerp van debat zijn geweest tijdens de eerste lezing in maart van het afgelopen jaar.
Ik verheug mij over de belangrijke toenaderingen die bereikt zijn voor dit dossier, dat onderwerp is geweest van lange en intense discussies op het niveau van de Raad. Ik stel met voldoening vast dat de door het Parlement geuite reserves vanwege comitologieproblemen met betrekking tot de verschillende voorstellen konden worden opgeheven. Dit opent de deur naar een belangrijke hervorming van de economische douanestelsels, waarover het Parlement overigens de komende maanden voor de goedkeuring in detail zal worden geïnformeerd. Op dezelfde wijze zal het amendement van het Parlement betreffende de papierloze aangifte, overgenomen door de Raad, de douaneadministraties van de lidstaten in staat stellen zich uit te rusten met de meest moderne geautomatiseerde beheersinstrumenten.
Het meest gewenste resultaat van de zijde van de economische milieus was, dankzij het door het Parlement in eerste lezing genomen initiatief, het compromis betreffende de goede trouw waardoor een beter evenwicht zal kunnen worden bereikt tussen de behoeften van de operateurs aan juridische zekerheid en de vereisten voor een efficiënte bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap. Dat is zoals bekend de vrucht geweest van een lang debat in de Raad tijdens welk debat de Commissie haar standpunt met vastberadenheid heeft verdedigd. Het is niet verbazingwekkend dat dit punt een geheel vormt met de rest van het dossier en dat geheel met unanimiteit is goedgekeurd.
Rekening houdend met het delicate evenwicht waarin het dossier zich nu bevindt, ben ik van mening dat de uitkomst van een conciliatieprocedure, uitgaande van de veronderstelling dat het debat wordt verlengd, tamelijk onzeker zou zijn geweest. Het is waar dat de Commissie gewenst zou hebben nog een stap verder te gaan. Maar zij kan eveneens het bereikte resultaat valoriseren en een of ander punt van haar voorstel in reserve houden om er op het geschikte ogenblik weer over te kunnen spreken.
In deze geest kan de Commissie instemmen met de positieve balans van deze wetgevende operatie. Zij dankt het Parlement en in het bijzonder de commissie die wordt voorgezeten door mevrouw Palacio voor de inspanning en de belangstelling die door het Parlement en de commissie in dit dossier is geïnvesteerd.
Ten slotte, in direct antwoord op de vraag gesteld zowel door de heer Beysen als mevrouw Palacio kan ik namens de Commissie bevestigen dat wij gaarne op dat verzoek zullen ingaan en het uitvoeren.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 11.50 uur onderbroken en om 12.05 uur hervat)

STEMMING
Evans, Robert J
Mijnheer de Voorzitter, ik had vóór de stemming het woord willen voeren om uit te leggen waarom ik vond dat de leden tegen het amendement moesten stemmen. Gisteren is alles veranderd vanwege het standpunt van de Commissie over de rechtsgrondslag. Maar nu is het te laat want u hebt er net al over laten stemmen, en de leden hebben voor gestemd. Er zit niets anders op dan nu maar gewoon verder te gaan.

De Voorzitter
Dat spijt me.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Evans, Robert J
Mijnheer de Voorzitter, nog even in verband met die laatste stemming zou ik het Huis graag willen melden dat de Commissie gisteren een perscommuniqué heeft uitgegeven. Commissaris Reding heeft gisterenavond een uitspraak gedaan over dit verslag dat we net hebben aangenomen, en de afspraken die erin staan over de mobiliteit van leerkrachten, studenten, academici en andere bij het onderwijs betrokkenen, om het hun gemakkelijker te maken zich te bewegen door Europa om te studeren, te werken of wat dan ook te ondernemen op onderwijsgebied. De commissaris heeft iets gezegd dat er op neerkwam dat de Commissie geen amendementen zal accepteren waarin haar wordt gevraagd iets te doen aan het afdwingen van deze regelingen.
We waren het allemaal zo roerend eens over dit verslag en hebben de lidstaten gevraagd actie te ondernemen, maar de Commissie geeft nu aan dat zij, vanwege begrotingsbeperkingen en de redenen die ze al eerder naar voren heeft gebracht, niet bereid is de daad bij het woord te voegen. Zij is dus niet bereid toezicht uit te oefenen op de wijze waarop de maatregelen worden uitgevoerd in de verschillende landen, en dat maakt volgens mij een papieren tijger van dit hele verslag waar het Parlement zoveel tijd in heeft gestoken. Het is ook behoorlijk triest voor die duizenden studenten en anderen die betrokken zijn bij het onderwijs in heel Europa.

De Voorzitter
Ik ben ervan overtuigd dat de Commissie en het Huis nota hebben genomen van uw woorden.

Verwelkoming
De Voorzitter
Het is mij een groot genoegen om de voorzitter van het Internationaal Olympische Comité, de heer Juan Antonio Samaranch, welkom te mogen heten.
De 27ste Olympiade in Sydney, die net is afgesloten, wordt door iedereen beschouwd als een groot succes waar miljoenen mensen over de gehele wereld naar gekeken hebben. Mijnheer Samaranch, wij weten dat u al sinds 1980 voorzitter bent van het IOC, en dat u vele belangrijke hervormingen heeft doorgevoerd.
Sport zou de vrede en het begrip tussen mensen moeten bevorderen, en ik wil graag een paar belangrijke initiatieven noemen die zijn genomen onder uw voorzitterschap.
Allereerst, de integratie van China in de Olympische Spelen; het installeren van het Olympisch bestand; uw volharding inzake deelname aan de Spelen van alle landen ter wereld, ook landen in conflictsituaties, met als recent voorbeeld de deelname van atleten uit Oost-Timor; de deelname van vrouwen aan de Olympische Spelen en in de verschillende bestuursorganen is onder uw voorzitterschap aanzienlijk toegenomen; en uiteraard het feit dat de Olympische Spelen in Sydney werden gezien als dopingvrij.
Tenslotte wil ik graag de opening vermelden van het International Olympic Truce Centre in Athene in juli 2000, ontstaan uit het gezamenlijk initiatief van het Internationaal Olympisch Comité en het Griekse Ministerie voor Buitenlandse Zaken, met als doel het bevorderen van de Olympische idealen. Dit centrum is symbolisch gevestigd in Griekenland waar de allereerste Olympische Spelen plaatsvonden, en waar de volgende Olympische Spelen in 2004 zullen worden gehouden.
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn bijzonder verheugd u hier in het Europees Parlement te mogen verwelkomen en wij hopen dat uw bezoek aangenaam zal zijn.

STEMMING (voortzetting)
Verslag (A5-0264/2000) van de heer Thomas Mann, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in werkgelegenheid en beroep (COM(1999) 565 - C5-0068/2000 - 1999/0225(CNS))

Howitt (PSE). (EN) Mijnheer de Voorzitter, we gaan zo meteen stemmen over het verslag-Mann, en ik wil uw aandacht graag vestigen op iets dat een vertaalprobleem lijkt te zijn in amendement 63 van de TDI-Fractie. Ik zie dat het amendement in het Italiaans werd ingediend, maar in de Engelse versie staat dat "de discriminatie die mannen verplicht een das te dragen bij de wet verboden moet worden" .
Dat moet toch wel een vertaalprobleem zijn, want ik ben er zeker van dat de TDI-Fractie zo' n belangrijk stuk wetgeving over gelijke rechten niet wil bagatelliseren door zo' n onnozel en onnodig amendement voor te stellen.
Misschien zou u aan de betrokken dienst kunnen vragen dit even na te kijken.

De Voorzitter
We zullen dat controleren.

Gillig
Mijnheer de Voorzitter, er is nog een andere foutieve vertaling, die echter een andere strekking heeft dan de fout waar zojuist op gewezen is. De Franse versie van amendement 25 bevat met de woorden 'difficulté injustifiée' een tegenstrijdigheid. Ik hoop dat de betekenis van de uit te brengen stem daardoor niet gewijzigd wordt, maar de betekenis van de Franse vertaling moet echt worden nagekeken. De bewoordingen van de Engelse vertaling moeten als norm gelden.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0260/2000) van de heer van Hulten, namens de Commissie begrotingscontrole, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van het Financieel Reglement van 21 december 1977 tot scheiding van de functie van interne audit en de functie van financiële controle vooraf (artikel 24, alinea 5, van het Financieel Reglement) (COM(2000) 341 - C5-0293/2000) - 2000/0135(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0211/2000) van de heer Titley, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het jaarverslag 1999 van de Raad betreffende de uitvoering van de EU-gedragscode voor de wapenexport (11384/1999 - C5-0021/2000 - 2000/2012(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0258/2000) van mevrouw Angelilli, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, over de mededeling van de Commissie 'Studie over de controle van ouders op het gebied van televisie-uitzendingen' (COM(1999) 371 - C5-0324/1999 - 1999/2210(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0198/2000) van mevrouw Dybkjær, namens de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, over de jaarverslagen 1997, 1998 en 1999 van de Commissie over gelijke kansen voor vrouwen en mannen in de Europese Unie (COM(1998) 302 - C5-0106/1999, COM(1999) 106 - C5-0289/2000 en COM(2000) 123 - C5-0290/2000 - 1999/2109(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

STEMVERKLARINGEN- Aanbeveling voor de tweede lezing-Palacio Vallelersundi (A5-0254/2000)

Hager
De ervaring leert dat de deelnemers aan het handelsverkeer invoerrechten willen betalen in het land waar zich het hoofdkantoor van hun onderneming bevindt.
Wij, leden van de Oostenrijkse Vrijheidspartij, ondersteunen daarom - in de eerste plaats om het functioneren van de interne markt niet te belemmeren - het verzoek van de Commissie juridische zaken en interne markt aan de Commissie om een wetgevingsvoorstel betreffende de plaats van ontstaan van de douaneschuld uit te werken.
Verslag-Evans (A5-0255/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het verslag-Evans gestemd. Ik moet de rapporteur voor advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de heer Mantovani, gelukwensen met de belangrijke amendementen op de mededeling van de Commissie, een mededeling die onder andere jonge studenten en onderzoekers betreft die zich binnen de Europese Gemeenschap verplaatsen.
Ik heb "jonge" gezegd, en dus zou deze richtlijn niet van belang moeten zijn voor bejaarden en pensioengerechtigden, wier belangen ik vertegenwoordig. Maar de tijd verglijdt voor iedereen: de jongeren van vandaag worden oud, jonge onderzoekers worden bejaard en krijgen dan hopelijk pensioen. Daarom juich ik de amendementen toe die de Commissie uitnodigen burgers in de gelegenheid te stellen vrijwillige premies te betalen voor studie- en onderzoeksperioden, zodat studenten en onderzoekers een hoger pensioen opbouwen.

Kauppi
Mijnheer de Voorzitter, naar mijn mening is het verslag van Robert J. Evans zeer belangrijk en ik heb er voor gestemd.
Het recht van de Europese burgers op vrij verkeer wordt nog steeds op veel manieren geschonden. Vooral studenten stuiten in de lidstaten vaak op belemmeringen en problemen die volgens de communautaire regelgeving niet meer voor zouden mogen komen. De evaluaties van de Europese Commissie tonen aan dat het leven en de studie van studenten uit andere EU-landen door een onnodig grote bureaucratie wordt bemoeilijkt. Verblijfsvergunningen worden slechts voor zeer korte tijd gegeven en de verlenging ervan is lastig en duur.
Er doen zich betreurenswaardige gevallen voor. In Spanje wordt geëist dat studenten bepaalde bedragen aan borg deponeren - vooral bij een Spaanse bank - om een huurwoning te kunnen krijgen. Het overkomen van gezinsleden van de student wordt ook tegengewerkt. Onlangs kwam ook aan het licht dat bepaalde bemiddelaars van huurhuizen in Londen geen buitenlandse, bijvoorbeeld Finse borg accepteren die zich aansprakelijk stelt voor de betaling van de huur van een Finse student. De Europese burgerrechten lijken in die situatie niet zwaar te wegen.

Caudron
Het is niet de eerste keer dat ik mij uitspreek over de mobiliteit van studenten en onderwijzend personeel. Tijdens de vorige vergaderperiode heb ik reeds de financiële problemen waarmee ERASMUS-studenten te kampen hebben, aan de kaak gesteld.
Toch is iedereen het erover eens dat het van groot belang is om de mobiliteit, in naam van het vrij verkeer van personen, te bevorderen, vooral omdat de jeugdige Europese burgers en dus de Europese Unie er hun voordeel mee kunnen doen. Helaas blijven er in werkelijkheid allerlei belemmeringen bestaan! In het voorstel van de Commissie worden die belemmeringen nu juist veroordeeld, wat bevestigd wordt in het verslag-Evans!
Volgens de aanbeveling die is gebaseerd op de artikelen 149 en 150 van het Verdrag, is het nodig om in te grijpen en de lidstaten ervan te overtuigen om maatregelen te nemen, zodat de bestaande problemen stukje bij beetje worden opgelost en er een stevig fundament wordt gelegd voor de rechten van de burgers van de Unie, wat uiteindelijk moet leiden tot daadwerkelijke mobiliteit. Het genoemde voorstel is weliswaar een stap in de goede richting, maar het bevat niettemin talrijke onvolkomenheden, die door het verslag-Evans worden aangevuld.
Zo vallen onderzoekers eveneens onder het toepassingsgebied van de aanbeveling. Dat lijkt me onvermijdelijk, want er wordt voortdurend onderstreept hoe belangrijk dat is in het kader van de verwezenlijking van de Europese Onderzoeksruimte.
Het verslag laat verder zien dat degenen die gebruik willen maken van de onderzoeksprogramma' s beter geïnformeerd moeten worden over hun rechten op het gebied van de sociale zekerheid.
Men is het er over eens dat kennis van vreemde talen een noodzakelijke voorwaarde is voor mobiliteit. Ik herinner u er aan dat het jaar 2001 is uitgeroepen tot Europees Jaar van de talen. Daarom moet het aanleren van ten minste twee communautaire talen worden aangemoedigd, en moet ervoor gezorgd worden dat elke mobiliteitsactie wordt voorafgegaan door een voorbereiding op taalkundig en cultureel gebied.
Dat er belasting wordt geheven bij de verlenging van een verblijfsvergunning is gewoon schandalig. Die belasting moet worden beschouwd als een belemmering die moet worden weggenomen.
Het verslag onderstreept tevens de noodzaak om omstandigheden die de mobiliteit beperken, of het nu gaat om juridische, taalkundige, culturele, financiële of administratieve belemmeringen, op te heffen. Ik roep de lidstaten op om samen te werken op het niveau van de formaliteiten die vervuld moeten worden om zich in te schrijven voor instellingen in andere lidstaten. Ik denk vooral aan het vraagstuk van de termijnen. Om mijn opmerkingen te illustreren is het voldoende om te verwijzen naar een geval dat afgelopen vrijdag onder mijn aandacht is gebracht. Een jongeman die was geslaagd voor het toelatingsexamen zag zijn inschrijving in België geweigerd worden, omdat hij de termijn van drie dagen had overschreden!
Het is voor Franse kandidaten voor het toelatingsexamen echter zeer moeilijk om de inschrijfdatum van 15 juli te halen. Hun eindexamenresultaten zijn namelijk pas half juli bekend en vervolgens moeten zij het equivalent van hun diploma zien te verkrijgen (een equivalent dat volgens mij bovendien veel te duur is!). En dan heb ik het nog niet eens over de jongeren die herexamen moeten doen en die om die reden in bepaalde gevallen gestraft worden met een jaar extra! Dit is slechts één van de vele voorbeelden! Ik sluit af met één van mijn stokpaardjes, het onderling erkennen van bewijzen van bekwaamheid. Om niet in herhaling te vallen verwijs ik naar mijn eerdere interventies!

Darras
De mobiliteit binnen de Europese Unie is één van de belangrijkste voorwaarden waardoor de Europese burgers zich volwaardig lid kunnen voelen van het Europa dat wij stukje bij beetje aan het opbouwen zijn. Behalve een symbool levert de mobiliteit ook de motivatie, de drijfveer om deel uit te maken van de cultuur en het Europees maatschappijmodel waar wij aanspraak op maken.
Om die reden stem ik voor het verslag. Het zet de voorwaarden uiteen waaronder personen zich kunnen verplaatsen binnen de Europese Unie zonder het risico te lopen dat hun rechten beperkt worden of zij hun sociale zekerheid of andere uitkeringen verliezen. Het belang van het verslag is des te groter omdat het verschijnt op een kritisch moment voor de Europese Unie, namelijk het moment van de uitbreiding. Een van de fundamentele waarden van de Europese Unie is mobiliteit voor iedereen, ook voor de inwoners van derde landen die legaal op het grondgebied van de Unie verblijven, en voor studenten en professoren die onafhankelijk onderzoek doen (buiten de programma' s SOCRATES en LEONARDO om). Wij moeten de waarden van de Europese Unie duidelijk tot uitdrukking brengen, opdat de kandidaat-lidstaten terdege beseffen bij wat voor "soort" Unie zij zich gaan aansluiten.

Figueiredo
. (PT) Hoewel de Europese Unie de burgers van de lidstaten het recht op vrij verkeer, vrije dienstverlening en vrije vestiging toekent, bestaat er nog steeds een enorm verschil tussen de teksten en de dagdagelijkse realiteit. Voorbeelden hiervan zijn uiteenlopende normen inzake terugbetaling van medische verzorging, gevaar van dubbele belasting, onzekere sociale uitkeringen, niet-erkenning van beroepskwalificaties en enorme complexiteit van de wetteksten waardoor het voor de leek bijzonder moeilijk is na te gaan wat nu eigenlijk zijn rechten zijn.
De rapporteur heeft het ook al gezegd. Het ziet ernaar uit dat de Commissie begint te beseffen dat bepaalde door het Verdrag gewaarborgde fundamentele vrijheden, zoals het verblijfsrecht en het recht op vrij verkeer, in de praktijk wel eens tot loutere beginselverklaringen zouden kunnen worden gereduceerd indien concrete maatregelen uitblijven.
Het is derhalve noodzakelijk dat de Commissie ambitieuze acties onderneemt om het verblijfsrecht en de vrijheid van vestiging te garanderen, met inbegrip van onder meer het recht op werk, het recht op studie en het recht op erkenning van kwalificaties in andere lidstaten dan de eigen lidstaat.

Malmström, Paulsen en Olle Schmidt
Wij staan in beginsel positief tegenover de aanbeveling van het Europees Parlement en de Raad over mobiliteit binnen de Gemeenschap, maar we willen het volgende aanvoeren:
Uit het oogpunt van gelijkheid en rechtvaardigheid vinden wij het van groot belang dat burgers van derde landen die woonachtig zijn in de EU het recht moeten hebben om op dezelfde voorwaarden als de burgers van de Unie gebruik te kunnen maken van de bepalingen in de wetgeving van Unie.
Wij zijn ook van mening dat de lidstaten in grote lijnen zelf moeten kunnen beslissen welke belastingen geheven worden. Een gezonde concurrentie zorgt voor een lagere belastingdruk op werkzaamheden, wat ondernemerschap en daarmee werkgelegenheid stimuleert. Omdat dan meer mensen inkomstenbelasting betalen, wordt de inkomstenderving van de staat door belastingconcurrentie gecompenseerd. Om die reden zijn we tegen amendement 38 over het invoeren van gemeenschappelijke belastingregels voor vrijwilligers.

Martin, David
Ik onderschrijf met kracht dit verslag van mijn collega Robert Evans, gericht op het stimuleren van de mobiliteit onder studenten en anderen die betrokken zijn bij opleidingen in de gehele EU.
Hij heeft terecht benadrukt dat er verdere actie moet worden ondernomen om de bureaucratische problemen rondom verblijfsrechten op te lossen, net zoals hij terecht nadrukkelijk heeft gewezen op de behoeften van benadeelde groepen, zoals mensen met een handicap.
Ik ondersteun zijn wens om ook onderzoekers op te nemen in dit voorstel, evenals zijn opmerkingen over het belang van het hierbij betrekken van landen die zich voorbereiden op toetreding tot de EU.
Ik hoop dat, wanneer dit verslag terugkomt voor de tweede lezing, we zullen merken dat de Raad de zinnige amendementen van de rapporteur in de tekst heeft verwerkt.

Rübig
Alternerende opleiding en het examen voor het vakdiploma vormen de basis van de toekomst van onze economie. Mobiliteit en levenslang leren moeten hand in hand gaan met een gegarandeerde kwaliteitsnorm voor het opleidingsniveau van onze studerende en werkende jeugd.
Verslag-Cashman (A5-0259/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het verslag-Cashman gestemd omdat de voorzitter van de Associatie van gepensioneerden in mijn woonplaats Curno, in de Italiaanse provincie Bergamo, mij heeft gezegd: "Wij hebben geen enkel middel om de belangen van bejaarden te verdedigen. We zouden graag voorstellen doen om te voorkomen dat ze onrechtvaardig worden behandeld, zoals helaas zo vaak gebeurt, maar we hebben geen geld. De burgemeester organiseert elk jaar een bijeenkomst en serveert ons dan een schotel linzen, net als Esau in de bijbel. Met die schotel linzen moeten wij ons tevreden stellen, maar iets concreets kunnen we niet doen".
De financiële steun voor de acties tegen onder andere leeftijdsdiscriminatie die het verslag-Cashman in het vooruitzicht stelt, is dus meer dan welkom. Daarom heb ik voor gestemd.

Hager
Wij, leden van de Oostenrijkse Vrijheidspartij, begroeten het door de Commissie voorgestelde actieprogramma voor de bestrijding van discriminatie, maar verwerpen het voorstel van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken om nog maar eens een speciale eenheid op te richten om het programma uit te voeren. Discriminatie kan niet worden bestreden door nog meer administratieve instanties in te stellen, want het zit uitsluitend in de hoofden van de mensen. Het doorgeven van traditionele waarden als tolerantie en waardering voor verscheidenheid kunnen daaraan een veel grotere bijdrage leveren dan het meest uitvoerige jaarverslag over de meest uiteenlopende vormen van discriminatie.
Verslag-Mann (A5-0264/2000)

Mann, Thomas
Mijnheer de Voorzitter, namens van de Fractie van de Europese Volkspartij wil ik wijzen op twee punten die verduidelijking vergen.
In de eerste plaats is er amendement 15, dat de klemtoon legt op een procedure betreffende het communautaire acquis. In de gesloten en nog te sluiten associatieovereenkomsten tussen de Europese Unie en de kandidaat-landen moeten regels worden opgenomen die discriminatie van de door artikel 13 beschermde groepen verbieden. Deze procedure is zeker onontbeerlijk omdat in enkele kandidaat-landen minderheden leven die op het gebied van beroep en werkgelegenheid bescherming nodig hebben.
In de tweede plaats is er amendement 18, waarin erop wordt gewezen dat er in vele lidstaten voorschriften bestaan die discriminatie van homoseksuelen op het gebied van werkgelegenheid tot gevolg kunnen hebben. Het amendement heeft echter geen betrekking op strafrechtelijke bepalingen in verband met het gedrag van homoseksuelen. Het beveelt aan die bepalingen in de lidstaten op te heffen. Met deze formulering wordt het subsidiariteitsprincipe in acht genomen. Europa is hiervoor immers niet bevoegd.
Ik betreur een beetje dat wij geen meerderheid hebben gevonden voor de vaststelling van een verjaringstermijn voor het bewaren van documenten. Ik had een termijn van 6 tot 12 maanden voorgesteld. Ik heb vele jaren in ondernemingen gewerkt, en volgens mij komt dat overeen met de realiteit in de bedrijven. Wij zijn daarin niet geslaagd. In verband met religieuze groeperingen hebben wij tot mijn groot genoegen wel duidelijk kunnen maken dat er daarvoor speciale regelingen moeten komen. De mensen moeten zich immers met de ideeën en fundamentele doelstellingen van die groeperingen verbonden kunnen voelen. Op dat gebied hebben wij samen een groot succes geboekt. Tenslotte zijn wij er in geslaagd regelingen voor de gehandicapten te treffen. Het verheugt mij zeer dat er vandaag zoveel compromisbereidheid was, zoals ook bij de stemming is gebleken. Ik dank de afgevaardigden nogmaals van harte voor het uitstekende teamwerk.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik ben sinds vijftien maanden lid van het Europees Parlement. Deze dag, 5 oktober 2000, is voor mij niet goed begonnen, maar dit is het mooiste moment sinds ik lid ben van het Parlement: met het verslag van de heer Thomas Mann is namelijk het amendement 62, dat ik vurig heb gewenst, aangenomen. Dat amendement luidt: "geen enkele discriminatie [is] toegestaan bij de toegang tot de gezondheidszorg, sociale voorzieningen en economische bijstand op grond van de leeftijd van een gehandicapte persoon".
Dat is voor mij een zeer belangrijk resultaat: het bewijst dat ik hier niet voor niets zit, en daar ben ik bijzonder verheugd over, mijnheer de Voorzitter. Ik wil graag de volgende personen bedanken voor hun hulp en steun, want zonder hen zou me dit niet zijn gelukt: de heer Speroni van de Lega Noord, de heer Thomas Mann, rapporteur van de Europese Volkspartij, de heer Lambert van De Groenen en de heer Helmer van de Engelse conservatieve partij. Zij hebben laten zien dat zij een amendement steunen wanneer het juist is, ongeacht de politieke richting waartoe ze behoren.

Berthu
Ik heb niet voor het verslag-Mann gestemd, want hoewel het inderdaad noodzakelijk is om gelijke behandeling van personen op het gebied van werkgelegenheid en beroep na te streven, moeten we in onze ijver niet zo ver gaan dat we de bescherming van de vrijheden en het respect voor de rechtsstaat uit het oog verliezen.
Artikel 9, lid 1 van het voorstel voor een richtlijn schrijft bijvoorbeeld voor dat een persoon die zich als slachtoffer beschouwd van ongelijke behandeling op het werk en een klacht indient, voor de rechtbank slechts een vermoeden van discriminatie ten aanzien van zijn persoon hoeft vast te stellen; het is aan de verdedigende partij, dat wil zeggen de werkgever, om aan te tonen dat hij ten onrechte beschuldigd wordt. Dit artikel heeft een lichte wijziging ondergaan door een amendement van het Europees Parlement dat de leesbaarheid weliswaar niet ten goede komt maar de strekking van het artikel niet verandert.
Als de richtlijn definitief zou worden aangenomen, zou de beschuldigde werkgever voortaan het bewijs van zijn onschuld moeten leveren, terwijl de klager zijn beschuldigingen niet zou hoeven te bewijzen. Op deze manier worden de grondslagen van de rechtsstaat stukje bij beetje aangetast, op basis van een extreme opvatting van de strijd tegen discriminatie, waar het Europees Parlement en de Commissie maar al te graag mee hebben ingestemd, om zodoende hun neus in de nationale wetgeving te kunnen steken.
Wij kunnen opnieuw niet instemmen met deze afwijkende bepalingen, die door het project van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie nog meer gewicht zullen krijgen, aangezien het artikel zoals het nu geformuleerd is in feite een uitgebreide versie is van de anti-discriminatie clausule die door het Verdrag van Amsterdam reeds in het Europese recht was geïntroduceerd.

Caudron
Gedurende de onderhandelingen over het Verdrag van Amsterdam verheugden wij ons over het invoegen van artikel 13, dat betrekking heeft op discriminatie op basis van geslacht, ras, etnische afstamming, godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd en seksuele geaardheid. Een dergelijke bepaling getuigt van het engagement van de Gemeenschap om te komen tot een rechtvaardigere maatschappij met kleinere sociale verschillen en opent de weg naar een communautaire actie als bijdrage aan de strijd tegen discriminatie in het algemeen. De inspanningen die de Gemeenschap zich hiermee getroost om gelijkheid van mannen en vrouwen te bereiken, worden aangevuld met andere maatregelen om motieven voor discriminatie te lijf te gaan. De bepaling geeft een nieuwe, flinke impuls aan de communautaire actie op een terrein waarop al wetgeving bestaat en sprake is van een vruchtbare samenwerking met de burgermaatschappij.
Op deze basis zijn de maatregelen ter bestrijding van discriminatie aangenomen. De voorstellen bestaan uit twee ontwerprichtlijnen (met betrekking tot discriminatie op het werk en discriminatie op basis van ras en etnische afstamming) en een actieprogramma om de inspanningen van de lidstaten te ondersteunen.
Wat betreft de parallelle richtlijn over gelijke behandeling van personen zonder onderscheid te maken naar ras of etnische afstamming, is de Raad er in geslaagd om een politiek akkoord te bereiken nadat het Europees Parlement zijn advies over dit vraagstuk had herzien.
Wij hebben dus gestemd over de richtlijn met betrekking tot gelijke behandeling op het werk en over het actieprogramma 2001/2006.
Om mijn stem toe te lichten, merk ik in de eerste plaats op dat het recht op gelijke behandeling en de bescherming tegen discriminatie een grondrecht van de mens is. Hoewel dat recht erkend wordt zijn we echter nog ver verwijderd van een situatie waarin dat recht in praktijk wordt gebracht. Om die reden is het van belang om op vrijwillige basis maatregelen te nemen die op Europees niveau gecoördineerd worden.
Wat betreft het verslag-Mann over gelijke behandeling op het gebied van arbeid beperk ik mij ertoe mijn tevredenheid te benadrukken, omdat men erin geslaagd is om de derogatiemogelijkheden tot een minimum te beperken. Die zetten namelijk de deur naar misstanden open, wat geheel in tegenspraak was met de doelstelling van de richtlijn.
Ik moet toegeven dat sommige derogatiemogelijkheden die zijn gehandhaafd mij niet aanstaan. Zo bestaan er nog steeds derogatiemogelijkheden op het vlak van godsdienst. Daardoor ontstaat het risico op een al te ruime interpretatie van de bepaling volgens welke het begrip 'essentiële en doorslaggevende beroepseisen' de basis kan vormen voor derogatie om redenen van godsdienst. Als overtuigde leek heb ik mij daarmee niet kunnen verenigen.
Op dezelfde wijze ben ik verontrust over de toegestane derogatie op basis van leeftijd. Het oudere deel van de bevolking staat namelijk in het bijzonder bloot aan discriminatie op het gebied van de arbeid.
Het voorstel van de Europese Commissie betrof een actieprogramma voor bestrijding van discriminatie en was als zodanig grotendeels bevredigend. Er waren meerdere lacunes en onduidelijkheden te betreuren, die gecorrigeerd zijn en waaraan ik mijn steun heb gegeven. Het leek mij van essentieel belang om het toepassingsgebied van het programma uit te breiden om de tenuitvoerlegging van artikel 13 van het Verdrag te garanderen.
Het stemt mij eveneens tot grote tevredenheid dat ongewenste intimiteiten voortaan beschouwd zullen worden als een vorm van discriminatie en dat er ook rekening wordt gehouden met preventie en niet alleen met bestrijding van discriminatie.
Voorts was het van belang te benadrukken dat de kandidaat-lidstaten bij dit programma moeten worden betrokken. Iedereen is op de hoogte van de problemen van sommige minderheden in die landen. Mijn laatste opmerking betreft de begroting voor dit programma, namelijk 98,4 miljoen euro, een bedrag dat natuurlijk veel te laag is voor de voorgestelde acties.
Tot slot: ik sta achter de strekking van de voorstellen. In de meeste gevallen heb ik voor de voorstellen gestemd, met uitzondering van één punt dat in tegenspraak is met mijn neutrale levensovertuiging.

Hermange
Het onderhavige voorstel voor een richtlijn over gelijke behandeling wat betreft werkgelegenheid en beroep, beantwoordt aan een reeds lang geleden door het Europees Parlement en met name onze fractie gedaan verzoek.
Het voorstel is in feite één van de drie onderdelen van een pakket maatregelen gericht op de bestrijding van discriminatie, uitgaande van het nieuwe artikel 13 dat met het Verdrag van Amsterdam geïntroduceerd is, en wordt aangevuld met een communautair actieprogramma ter bestrijding van discriminatie.
Deze teksten voorzien in een grote lacune binnen de Europese eenwording: er moet rekening worden gehouden met de reële noden van mensen die uitgesloten of gemarginaliseerd zijn in onze maatschappij, vanwege een handicap, hun leeftijd of omdat ze tot een minderheid behoren. Zij maken bij uitstek deel uit van de aarzelende aanzet tot een Europa van de mensen, waar onze hoop al vele jaren op gevestigd is. Ik verleen dus met enthousiasme mijn steun aan het voorstel voor een richtlijn en aan de zeer positieve wijzigingen die onze rapporteur voorstelt om de helderheid van de tekst te verbeteren.
Ik zou in dit verband met name het belang willen onderstrepen van de amendementen die de bescherming van gehandicapten verbeteren door de termen "redelijke aanpassingen" van de werkplek en "onbillijke gevolgen" voor de werkgever te verhelderen. Door deze amendementen wordt het verbod op discriminatie jegens ouderen die uit vrije wil kiezen om een beroep uit te blijven oefenen (63% van de 55-64-jarigen in Europa werkt niet) aangescherpt. Andere amendementen verstevigen de noodzakelijke autonomie van de sociale partners en de zeer belangrijke rol van de sociale dialoog, wanneer het gaat om de concrete invulling van gelijke behandeling in bedrijven.
Het amendement waarin de uitzondering op het principe van non-discriminatie wordt uitgebreid tot de in algemene zin "sociale" activiteiten van religieuze organisaties - voor zover het gaat om discriminatie die uitsluitend gebaseerd is op religieuze overtuigingen en niet op een ander motief -, stelt ons in staat om het specifieke karakter en de eigen inbreng van dergelijke organisaties te versterken ten opzichte van overheidsdiensten en privé-instellingen.
Dan wat betreft de amendementen volgens welke bedrijven die het principe van gelijke behandeling niet naleven, gestraft moeten worden door ze uit te sluiten van openbare aanbestedingen. Die amendementen lijken me ongeschikt voor het doel dat men wil bereiken en daarnaast leiden ze tot verschillende interpretaties. Bovendien wordt daarmee de deur op een kier gezet voor oneigenlijke concurrentie tussen bedrijven in de verschillende landen van de Europese Unie. Om die reden wil ik enige reserves uitdrukken op dit punt, hoewel ik wel voor de tekst als geheel stem.

Hudghton
De SNP is blij met deze richtlijn die een halt wil toeroepen aan discriminatie op de werkvloer. De oneerlijke behandeling van werknemers op grond van ras, geloofsovertuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid kan op geen enkele manier worden gerechtvaardigd in een modern en sociaal rechtvaardig Europa. Deze richtlijn geeft de lidstaten een uitgelezen kans om de rechten van de werknemers in de gehele Europese Unie te versterken.
De SNP steunt deze regelgeving met genoegen. Het spoort met het beleid van onze partij om een einde te maken aan discriminatie in welke vorm dan ook, en om positieve ondersteuning te bieden van maatregelen gericht op gelijke behandeling van alle burgers.
Bovendien beschouwt de SNP deze regelgeving als middel om de onderliggende doelstellingen van de Europese Unie te verwezenlijken door te erkennen dat gelijkheid op het werk sociale uitsluiting helpt bestrijden, en als ondersteuning van het EU-streefdoel inzake het vrije verkeer van haar burgers.

Korhola
Amendement 18: De onderhavige richtlijn heeft betrekking op het algemene kader voor gelijke behandeling in werkgelegenheid en beroep en de in amendement 18 bedoelde vorm hoort niet in elk opzicht tot het bereik van deze richtlijn. Uit de motivering bij het amendement blijkt eenduidig dat het bedoeld is ook in te grijpen in de bepalingen van de lidstaten inzake leeftijd die echter om ontwikkelingspsychologische redenen volledig gerechtvaardigd zijn en geen enkele invloed op de arbeidsmarkt hebben. Om de voornoemde redenen heb ik tegen het amendement gestemd, hoewel discriminatie op het werk en in het beroep in al haar vormen bestreden moet worden.
Amendement 37: De door de commissie voorgestelde vorm voor artikel 4.2 van de richtlijn is goed en kan op een goede manier de voortzetting garanderen van het uitgebreide sociale werk van geloofwaardige organisaties dat de basis vormt voor het hele Europese sociaal beleid en nog steeds een belangrijk onderdeel vormt van de praktische uitvoering ervan. Bovendien versterkt de door de commissie voorgestelde vorm de levensvatbaarheid van de eigen cultuur en gebruiken van kleine gemeenschappen, bijvoorbeeld immigrantengemeenschappen. Om de voornoemde redenen heb ik voor het amendement gestemd.

Lulling
De heer Mann heeft hard gewerkt aan een verslag over het voorstel voor een richtlijn over de vaststelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling van mannen en vrouwen met betrekking tot werkgelegenheid en beroep, dat in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken eenparig werd goedgekeurd.
Nu liggen echter dertien nieuwe amendementen voor, naast de zestig amendementen op het voorstel voor een richtlijn van de Commissie in het verslag van de heer Mann. Als wij de over het algemeen goed doordachte voorstellen van de Commissie willen wijzigen, mogen we niet vergeten dat overdaad schaadt. Dat is eigenlijk een kwestie van gezond verstand.
In verband met verschillende van de ongetwijfeld goedbedoelde amendementen die nu voorliggen, moeten wij ons afvragen of het gezonde verstand wel heeft gesproken.
Om aanvaardbaar en uitvoerbaar te zijn, mag een richtlijn niet bol staan van fictie en wensdromen die in een wetgevende tekst niets te zoeken hebben.
Dat is zeer zeker het geval bij een amendement om in deze richtlijn een einde te maken aan een regel die discrimineert op grond van geslacht door alleen mannelijk personeel het dragen van een das op te leggen. Als spot dodelijk zou zijn, waren de indieners van dat amendement zeker niet meer onder ons.
Ik vind het ook overdreven van werkgevers te verlangen dat ze over alle aspecten van het werk van de mensen op wie deze richtlijn betrekking heeft, statistieken bijhouden. Voor de overheid is dat al moeilijk. Bovendien is er nog het goede principe dat je geen ijzer met handen kan breken.
Ik vind ook alles overbodig wat in het nieuwe artikel 12, sub a) staat. Rekening houdend met het subsidiariteitsprincipe heeft de Commissie de lidstaten terecht niet gevraagd nieuwe organen voor de controle op de toepassing van het principe van gelijke behandeling in te stellen, waartoe zich alle mogelijke en onmogelijke groepen van personen, verenigingen en zo meer zouden kunnen wenden, de kosteloze behandeling van klachten te eisen en die organen ook toegang tot vertrouwelijke persoonsgegevens te verlenen.
Ondanks de vele onzinnige en overbodige voorstellen, die de goede zaak niet dienen, wilde ik niet tegen het verslag stemmen. Minder was ook hier beter geweest. Het voorstel van de Commissie is zonder die overbodige amendementen een beter en adequater instrument om voor gelijke behandeling met betrekking tot werkgelegenheid en beroep te zorgen.

Martin, David W
Ik ben bijzonder blij met dit voorstel voor het creëren van een kader waarbinnen discriminatie bestreden kan worden en gelijke behandeling op het werk kan worden verzekerd.
De sectoren die onder het voorstel vallen zijn toegang tot werkgelegenheid en beroep, beroepsopleiding, promotie, arbeidsvoorwaarden en lidmaatschap van bepaalde organen.
Het voorstel richt zich op het aanpakken van zowel directe als indirecte discriminatie. Ook intimidatie valt onder de definitie van discriminatie.
Wat betreft handicaps houdt het principe van gelijke behandeling het identificeren en wegnemen van belemmeringen in voor personen met een handicap die, middels een redelijke aanpassing, in staat zijn om de essentiële functies van een baan te vervullen.
Weliswaar staat het voorstel nog steeds verschillende behandeling toe op grond van leeftijd, maar die moet wel objectief te rechtvaardigen zijn.
Het voorstel voorziet ook in positieve actie om de onevenredige verdeling tussen mannen en vrouwen recht te trekken.
Deze voorstellen verdienen de serieuze aandacht van de lidstaten en van de andere communautaire instellingen.

Moraes
De Labourafgevaardigden in het Europees Parlement hebben voor het verslag-Mann over gelijke behandeling in werkgelegenheid en beroep gestemd, omdat wij pal achter het beginsel van bestrijding van ongerechtvaardigde discriminatie staan, en omdat wij in ruime mate de globale doelstellingen die ten grondslag liggen aan dit voorstel, kunnen onderschrijven.
De labourafgevaardigden hebben echter ernstige bedenkingen aangaande de volgende punten.
Aangaande gehandicapten staan wij op zich positief tegenover het principe van de voorstellen, hoewel wij in het Verenigd Koninkrijk terecht trots kunnen zijn op onze eigen wetgeving inzake de discriminatie van gehandicapten, maar wij willen ons model niet opleggen aan andere lidstaten. Wij willen er echter wel van verzekerd zijn dat de richtlijn ons beleid terzake ongemoeid laat, hoewel wij erkennen dat er wellicht wat relatief minder belangrijke wijzigingen in moeten worden aangebracht.
Aangaande leeftijd zijn wij het eens met het principe van de bestrijding van discriminatie op grond van leeftijd voor werkgelegenheid en opleiding. Dit is een bijzonder ingewikkelde materie en de voorstellen zijn vergaand en ambitieus. Maar wij menen dat het belangrijk is dat de Gemeenschap beschikt over een duidelijke en bruikbare regelgeving.
Aangaande godsdienst/geloofsovertuiging zijn de labourafgevaardigden het eens met het principe van bescherming op grond hiervan. Dat zou voor het Verenigd Koninkrijk een einde maken aan de anomalie waardoor twee minder grote christelijke groeperingen (Joden, Sikhs) bescherming genieten tegen zowel directe als indirecte discriminatie op basis van de Britse wetgeving inzake rassenrelaties, omdat zij door het gerechtshof worden erkend als etnische zowel als religieuze groeperingen. Onder bepaalde omstandigheden genieten moslims ook wel bescherming, maar alleen in gevallen van indirecte discriminatie, terwijl Afro-Caribische moslims, blanke moslims en ook christenen, helemaal geen bescherming genieten. Maar het Verenigd Koninkrijk is een van de meest heterogene landen van de Europese Unie op het gebied van religie en bevolking, dus is het belangrijk dat de voorstellen goed zijn. De labourafgevaardigden willen er zeker van zijn dat de richtlijn paragraaf 60 van de uit 1998 daterende Britse norm- en kaderwet op scholen ongemoeid laat.
Aangaande seksuele geaardheid staan wij positief tegenover het principe van de voorstellen van de Commissie om discriminatie op grond hiervan te bestrijden.
Verdere punten van zorg:
Een groot deel van de tekst moet verder verduidelijkt worden voordat hij definitief wordt. Wij maken ons zorgen over de onduidelijke definities van 'redelijke aanpassingen' en 'onbillijke gevolgen' in artikel 2, lid 4, en de mogelijke contradictie met de richtlijnen inzake overheidsaanbestedingen in het amendement bij artikel 55. Een aantal passages die afwijken van de richtlijn inzake ras zouden geschrapt moeten worden, zoals bij voorbeeld de definitie van indirecte discriminatie in amendement 21, de verdediging van rechten in artikel 8, de tekst over het slachtofferschap in artikel 10, en artikel 11 over de verspreiding van informatie. Wij menen ook dat de richtlijn duidelijk zou moeten zijn over welke andere behandeling op grond van leeftijd wel toegestaan zou zijn en welke niet.
Wij maken ons zorgen over een aantal aspecten die onnodig zwaar lijken te zijn, met name de toepassing van de wetgeving op vrijwilligers werkzaam in liefdadigheidsinstellingen en openbare ambten, evenals de verplichte inzameling van, en de controle op statistische gegevens. Wij maken ons zorgen over het opnemen van gezondheid, sociale zekerheid en bijstand, aangezien er aanzienlijke nationale verschillen bestaan in de manier waarop dit soort zaken wordt aangepakt en of ze al of niet deel uitmaken van de relatie tussen werknemer en werkgever. Er zijn ook aspecten die volgens ons moeten worden overgelaten aan de lidstaten, zoals de globale tenuitvoerlegging, het voorzien van opleidingen voor bepaalde leeftijdsgroepen van werknemers, de aard van een bemiddelingssysteem, en op welke manier het midden- en kleinbedrijf deze richtlijn zou moeten interpreteren. Tenslotte moeten een aantal elementen facultatief zijn in plaats van verplicht, om rekening te houden met de praktijk in de verschillende lidstaten.
Wij menen dat de komende onderhandelingen gelegenheid zullen bieden om deze onderwerpen aan te pakken en we kijken uit naar de bekrachtiging van de richtlijn en naar de voordelen die dit op zal leveren voor de werknemers in het Verenigd Koninkrijk en in andere Europese landen.

Paisley
Ik heb tegen deze verslagen gestemd omdat er het principe in ligt verankerd van de verheffing van seksuele perversie tot het niveau van de heilige echt, waar de geslachtsdaad uitsluitend binnen de echtverbintenis plaatsvindt.
Ook worden mensen en organisaties gediscrimineerd die geloven dat de Heilige Schrift het woord van God is, de enige onfeilbare regel van geloof en beleving, want deze gelovigen worden gedwongen om personen in dienst te nemen die seksuele daden voorstaan en bedrijven die lijnrecht indruisen tegen de bijbelse ethiek.
Uitsluitend omwille van deze kwestie heb ik tegen gestemd.

Sacrédeus en Wijkman
De christen-democraten verwelkomen in grote lijnen het voorstel voor een richtlijn voor het instellen van algemene kaders voor gelijke behandeling in werkgelegenheid en beroep. We zijn echter van mening dat de amendementen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken aangaande een statistiek uitgesplitst naar doelgroep, dat wil zeggen gebaseerd op de bestaande discriminatiegronden zoals ras, etnische afstamming, leeftijd, godsdienst of geloofsovertuiging en seksuele geaardheid, een te grote inbreuk vormen op de integriteit. Daarom hebben we besloten om tegen dit amendement te stemmen. We steunen het verslag als zodanig echter wel.
Verslag-Van Hulten (A5-0260/2000)

Goebbels
Ik heb mij van stemming over het verslag-van Hulten onthouden omdat ik vind dat het aantal controle-instanties binnen de Europese instellingen niet moet worden uitgebreid. Door deze "controlehysterie" zullen functionarissen zich van hun verantwoordelijkheden willen ontdoen met als gevolg dat iedereen zijn of haar verantwoordelijkheden op de controleurs zal proberen af te schuiven, terwijl deze controleurs zich op hun beurt trachten te verschuilen achter andere controleurs.

Van Dam
De Europese Unie heeft bij veel burgers een slecht imago. Rapporteur Van Hulten citeert in een interview met een Nederlands weekblad de opvatting: "Het heet Europa, het zit in Brussel en het is corrupt." Dankzij het optreden van een "klokkenluider" en het Comité van Wijzen is de corruptie aan de kaak gesteld. Terecht merkt Van Hulten in het interview op, dat we pas met een positieve agenda kunnen beginnen als we problemen als fraude, verspilling maar ook gebrek aan efficiëntie en effectiviteit in de besluitvorming hebben opgelost.
De hervorming van het financieel reglement, meer concreet de instelling van een interne audit dienst, komt de effectiviteit van de Europese Unie ten goede. Rapporteur Van Hulten vult terecht de leemtes in het voorstel van de Commissie aan: een duidelijke omschrijving van de verdeling van de verantwoordelijkheden tussen financiële controle en interne audit is gewenst. Maar als Van Hulten zich in wil zetten voor een efficiënte en effectieve Unie, begrijpen wij net als de rapporteur voor advies van de begrotingscommissie niet waarom hij kleinere instellingen zoals het Comité van de regio' s wil vrij stellen van de plicht tot interne audit.
Dit gaat ten koste van de transparantie van het financieel reglement. Natuurlijk is het aantal transacties in de kleinere instellingen lager dan in de grote, de 800.000 transacties per jaar in de Commissie overschaduwen de 10.000 transacties per jaar in het Comité van de regio' s. Maar dit zegt slechts iets over de personele bezetting van een interne audit dienst en niets over het financiële belang en dus over het nut van zo'n dienst.
Het is om deze reden dat ik een gesplitste stemming heb aangevraagd over amendement 3, om de verplichting voor een interne auditdienst alsnog in het voorstel op te nemen. Hoewel de rapporteur het met mij eens is dat alle instellingen gelijk moeten worden behandeld, wil hij die gelijke behandeling uitstellen tot de definitieve herziening van het financieel reglement over anderhalf jaar. Ik vind, dat als er een mogelijkheid bestaat om de efficiëntie van de instellingen van de EU te verbeteren, elke dag die we wachten er één teveel is.
Natuurlijk kost het moeite om een interne audit dienst in de instellingen in te passen, maar die moeite blijft hetzelfde, nu of in de toekomst. Het imago van Europa is niet gediend met een efficiënte werking van alleen de grote instellingen van de Unie, het zijn, wellicht in meerdere opzichten, de kleintjes die het hem doen!
Verslag-Titley (A5-0211/2000)

Crowley
Ik ben er, net zoals al mijn collega' s, van overtuigd dat wij hier in de Europese Unie voor een correct beheer van, en toezicht op wapenexport zijn. We hebben vele voorbeelden van de wijze waarop een ongecontroleerde en gewetenloze wapenuitvoer vele conflicten in de afgelopen eeuw en zelfs nog heden ten dage, heeft verergerd. Wij in Europa moeten, samen met onze collega' s van over de gehele wereld, ervoor zorgen dat er geen herhaling komt van de fouten en de inhaligheid uit het verleden.
De redenen voor mijn stemgedrag inzake dit verslag hebben hoofdzakelijk te maken met de kwestie van de nauwere banden tussen de Europese Unie en de NAVO, en ook met de voortdurende race richting een gemeenschappelijk defensiebeleid.
Velen zullen de mond vol hebben over vrede en conflictoplossing, terwijl ze ondertussen onderhandelen over de verkoop van wapens aan strijdende partijen. Als er een halt zou worden toegeroepen aan dit schijnheilige beleid, zou er voor heel wat problemen een oplossing in zicht komen.
Zoals ik aan het begin al stelde ben ik voor een grotere controle op de uitvoer van wapens, maar deze kwestie mag niet verward worden met andere politieke initiatieven.

Frahm, Herman Schmid, Seppänen en Sjöstedt
Hoewel de idee van een politieke regeling van de Europese wapenproductie en -export ons niet ongenegen is, staan wij sceptisch tegenover het verslag-Titley, in de eerste plaats om de volgende redenen:
Er wordt geen enkel verband gelegd tussen de ontwikkeling van de wapenindustrie en de EU-samenwerking op het gebied van militair beleid. De EU heeft besloten een gemeenschappelijke militaire bevoegdheid te ontwikkelen om de zogenaamde Petersberg-taken te kunnen vervullen (crisisbestrijding en de oplossing van conflicten buiten het EU-gebied), maar ze heeft geen gemeenschappelijk defensiebeleid. De afzonderlijke lidstaten zijn lid van de NAVO en de WEU of ze zijn niet gebonden. Het wapenexportbeleid moet daarmee rekening houden en er moet een onderscheid worden gemaakt tussen de controle op politiek gemotiveerde wapenindustrieontwikkeling (voor crisisbestrijding) en de zuiver commercieel gerichte wapenexport, die naar onze mening zo drastisch mogelijk beperkt of volledig afgeschaft dient te worden.
Wij hebben in het bijzonder bezwaren tegen de formuleringen in overweging R en paragraaf 1, sub d) en e), waarin gesteld wordt dat de ontwikkeling van de wapenexport moet leiden tot de totstandbrenging van een defensie-identiteit binnen de NAVO en dat de wapenindustrie voordeel dient te halen uit de ontwikkeling van een gemeenschappelijke gedragscode voor wapenexport.

Gahrton en Schörling
Wij verwelkomen het initiatief voor gedragscodes voor de wapenexport. Het voorstel van de heer Titley en de opmerkingen in het verslag betekenen voor een groot deel een verbetering van het oorspronkelijke verslag van de Raad. Desondanks hebben we om de volgende redenen besloten om tegen het verslag-Titley te stemmen:
Het verslag betekent een blijvende erkenning van het belang van een sterke Europese militaire capaciteit, terwijl het accent zou moeten liggen op ontwapening en vrede. Het verslag ziet de controle van de wapenexport met name als een manier om ongemakkelijke situaties voor de Europese oorlogsindustrie te vermijden en niet als een manier om ontwapening en vrede tot stand te brengen. In het verslag wordt ook de Europese wapenexport besproken als een manier om toekomstige plaatselijke conflicten in de nabijheid van Europa op te lossen.
De rapporteur heeft ook consequent, ondanks het verzoek van de Fractie de Groenen, vermeden om Turkije te bespreken, dat door zijn lidmaatschap van de NAVO in de praktijk uitgesloten is van de gedragscodes.
Het verslag betekent verder dat de Europese oorlogsindustrie gezien wordt als een economisch belangrijke industrie, wat een onverdedigbare kijk is op een industrie die het doden en vernietigen van mensen als impliciete hoofdtaak heeft.
Zolang het Europees Parlement niet in staat is om het logische verband te leggen tussen de productie en de verkoop van wapens en de aanhoudende mondiale militaire vernietiging van het milieu en mensenlevens, kunnen we verslagen als deze niet steunen.

Martin, David
Ik ondersteun dit verslag van mijn collega, Gary Titley, en ben het met hem eens dat verantwoordelijke wapenhandelpraktijken deel uitmaken van het acquis communautaire, en dat om die reden kandidaat-landen actief betrokken zouden moeten worden bij de verdere uitwerking van de gedragscode inzake wapenuitvoer, en dat dit een juridisch bindend instrument zou moeten zijn.
Ik ben het met name met hem eens dat er behoefte bestaat aan het vastleggen van gemeenschappelijke regels en van een effectieve EU-controle ter bestrijding van illegale wapenhandel, en om toezicht te kunnen houden op de legale handel in kleine en lichte wapens.
Ik vertrouw erop dat de lidstaten zich hier zeer binnenkort aandachtig over zullen buigen.

Meijer
Zonder wapens zou de wereld heel wat veiliger zijn. Ik ben daarom voorstander van een gedragscode die wapenproductie en wapenexport onmogelijk maakt, en die ertoe leidt dat wapenfabrieken overschakelen op de productie van nuttige voorwerpen. Vanuit dat uitgangspunt heb ik de voorstellen van de heer Titley gelezen, en bekeken in hoeverre zijn tekst bijdraagt aan een vreedzame wereld zonder wapens. In het algemeen ondersteun ik kleine stappen vooruit, ook als die lang niet volledig leiden tot de door mij verdedigde oplossingen. Dat wordt anders als zo'n kleine stap vooruit een blokkade opwerpt voor de echte oplossingen. Ik denk dat de keuze vandaag niet gaat tussen een volledige vrijheid voor de wapenhandel en deze gedragscode. Als dat de keuze zou zijn zou ik gedragscode ondersteunen als het kleinste kwaad, want iets is beter dan niets. De echte keuze gaat echter tussen deze gedragscode en een algeheel verbod. De gedragscode gaat ervan uit dat de wapenhandel zal doorgaan en dat de Europese wapenproductie moet worden bevorderd. De uitwassen worden geregeld omdat zij de aandacht trekken en verontwaardiging oproepen. Het probleem van de wapenhandel zelf blijft buiten schot. Voor mij is dat een reden om de gedragscode niet te ondersteunen.

Theorin
Het is een goede zaak dat de Europese Unie een gedragscode voor een restrictieve wapenexport wil instellen.
Ik kan echter niet akkoord gaan met de eis voor een gemeenschappelijk defensiebeleid en een Europees veiligheids- en defensiebeleid binnen de NAVO. Zweden is een neutraal land en niet van plan om toe te treden tot een bondgenootschap. Om die reden kan ik deze standpunten niet steunen, noch die in overweging R, noch die in paragraaf 1, sub c), d) en e).

Vachetta
Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië zijn samen met de Verenigde Staten de belangrijkste wapenhandelaars die ervoor verantwoordelijk zijn dat conflicten op onze aardbol kunnen oplaaien. Zo wordt er in tien Afrikaanse oorlog gevoerd. In Azië woedt er een oorlog tussen India en Pakistan. De Europese landen hebben wapens verkocht aan het Indonesische leger, dat betrokken is bij de moordpartijen op Timor en de Molukken. De Franse staat verkoopt helikopters aan Turkije, dat oorlog voert tegen het Koerdische volk. Bovendien verkoopt Frankrijk helikopters aan China en Taiwan, en dan heb ik het nog niet over het schandaal omtrent de beruchte Taiwanese fregatten. Onlangs nog heeft de Franse staat een aandeel geleverd aan de genocide in Rwanda, door het bewind dat verantwoordelijk was voor de slachtpartijen te overstelpen met lichte wapens. Tot op de dag van vandaag heeft niemand de Europese Unie - Frankrijk in het bijzonder - voor dit feit ter verantwoording geroepen.
In de resolutie wordt niet gesteld dat de wapenverkopen drastisch aan banden moet worden gelegd om het ontwapeningsbeleid te stimuleren. Er wordt hooguit gepleit voor het reguleren van de wapenhandel, zodat de industriële consortia hun winsten verder kunnen vergroten.
Een oorlog zonder doden bestaat niet. Oorlogen maken altijd slachtoffers. In deze hypocriete resolutie wordt enerzijds beweerd dat er een "Europese gedragscode" moet worden opgesteld, terwijl men anderzijds stelt dat de wapenindustrie "vanuit economische en strategisch oogpunt belangrijk is voor de Europese Unie".

Van Orden
Wij zijn de mening toegedaan dat de herstructurering van de defensie-industrie niet gemotiveerd zou mogen worden door de politieke ambitie om een gemeenschappelijk defensiebeleid te creëren, maar door de strategische en industriële vereisten van de belangrijkste betrokken bedrijven en lidstaten.
Daar vanuit gaande moeten samenwerkingsverbanden tussen Europese en Noord Amerikaanse bedrijven net zo welkom zijn als tussen Europese bedrijven onderling. We kunnen wel een gedragscode steunen bedoeld voor het scheppen van gelijke voorwaarden voor alle betrokkenen, met spelregels die we allemaal op vrijwillige basis kunnen onderschrijven, maar we wensen de industrie niet op te zadelen met nog meer onnodige regelgeving. We steunen met name niet het voorstel in paragraaf 9 van de resolutie om de gedragscode juridisch bindend te maken.
Wij hebben daar een viertal bezwaren tegen: het creëert de mogelijkheid dat er wederom een reeks activiteiten zal worden toegevoegd aan de zaken die berechtbaar zijn door het Europese Hof van Justitie; de kans dat andere wapenexporterende landen buiten de EU een dergelijke gedragscode zullen onderschrijven wordt een stuk kleiner en onaantrekkelijker als het een juridisch bindende tekst is; als er sprake kan zijn van gerechtelijke sancties bestaat het gevaar dat sommige wapenhandelaren hun activiteiten veel minder openlijk zullen uitoefenen; en sommige landen zouden minder vlot wapens bestellen in Europese landen vanwege de strenge wetgeving, met name als het gaat om een product waarvoor na aankoop een langlopend servicecontract geldt.
Hoewel we kunnen instemmen met heel veel van de in deze resolutie genoemde punten, zitten er toch een aantal fundamentele gebreken in, en daarom hebben wij ons onthouden van stemming.
Verslag-Angelilli (A5-0258/2000)

Alyssandrakis
Kinderen zijn de eerste slachtoffers van geweld op televisie. Iedereen weet hoe schadelijk het dagelijks bombardement met geweld via televisieprogramma' s en soortgelijke multimedia-producten voor kinderen is. Kinderen zijn extra kwetsbaar omdat hun geest nog niet voldoende kritisch is ontwikkeld.
De mededeling van de Commissie en het verslag behelzen enkele pertinente opmerkingen over de nadelige gevolgen die het kijken naar dergelijke programma' s en het gebruik van dergelijke producten hebben voor de psyche en de persoonlijkheidsontwikkeling van kinderen. Zij spreken dus over de gevaren voor de toekomstige samenleving, maar als het op voorstellen aankomt, beperken zij zich tot vraagstukken in verband met tijden, classificatie van programma' s en hebben zij bijna alleen de digitale televisie en de kabeltelevisie in het vizier. Ook geven zij steun aan een studie van de universiteit van Oxford over apparaten waarmee televisieprogramma' s kunnen worden gefilterd. De ouders moeten die apparaten dan kopen om hun kinderen te beschermen.
Hier duikt dus weer het o zo subtiele en gevoelige vraagstuk van de bescherming van kinderen op, van de kinderen die de toekomstige samenleving vormen. Zelfs kinderbescherming wordt echter gecommercialiseerd en gebruikt om de winst omhoog te drijven.
Heel het gewicht van de kinderbescherming is uitsluitend op de schouders van de ouders gelegd. De ouders hebben echter geen enkel aanknopingspunt als zij iets te weten willen komen over de productie en distributie van programma' s die schadelijk kunnen zijn voor hun kinderen. Laten wij er eens van uitgaan dat de ouders zo' n filterapparaat kunnen bemachtigen. Hoe kunnen zij dan hun kinderen beschermen tegen de zogenaamde kinderprogramma' s die voor het merendeel bestaan uit geweldscènes die soms nog erger zijn dan die van thrillers? Hoe kunnen zij dan hun kinderen beschermen tegen al het geweld dat de multimedia en Internet overspoelt?
In de mededeling van de Commissie wordt het probleem erkend, maar worden geen concrete maatregelen voorgesteld. Deze mededeling kan zich namelijk niet losmaken uit de liberalisatie- en mededingingslogica. De daarin vervatte voorstellen laten in feite de - vooral voor kinderen - keiharde realiteit onberoerd, en die realiteit is dat multinationale ondernemingen ongeremd hun gang kunnen gaan in hun winstbejag en zich totaal niet bekommeren om de gevolgen van hun programma' s en producten, waarvoor zij alle verantwoordelijkheid afwentelen op de ouders. Zij proberen deze ouders zelfs over te halen nieuwe producten te kopen waarmee zij hun kinderen zogenaamd kunnen beschermen. In de mededeling wordt echter slechts aangedrongen op een zelfbeperkingscode voor de bedrijven.
Wij gaan akkoord met enkele interessante voorstellen uit het verslag-Angelilli over de bescherming van kinderen. Ook zijn wij het ermee eens dat een uitvoerige studie moet worden gemaakt van de morele en juridische aspecten van de minderjarigenbescherming.

Blak
Ik stem tegen het verslag-Angelilli over de mededeling van de Commissie betreffende controle van ouders op televisie-uitzendingen. De reden daarvoor is niet dat ik tegen het verslag als zodanig ben, maar ik wil de EU en de Commissie een duidelijk signaal geven dat zij zich op hun kerntaken moeten concentreren. Het komt niet de EU toe, maar de lidstaten om op dit gebied initiatieven te nemen. Er zijn genoeg andere, meer dringende zaken waaraan de Commissie energie moet besteden.

Caudron
Als vader van twee jonge kinderen ben ik bijzonder geïnteresseerd in de resultaten van de studie over het toezicht van ouders op televisie-uitzendingen.
Ik wil u in herinnering brengen dat krachtens artikel 22, lid 2 van de richtlijn "Televisie zonder grenzen" (Richtlijn 97/36 van 30 juni 1997 tot wijziging van Richtlijn 89/552/EG), de Commissie geacht werd een onderzoek uit te voeren naar de maatregelen waarmee het toezicht door ouders en opvoeders op televisieprogramma' s waar de minderjarigen naar mogen kijken, kan worden verbeterd. Het doet me genoegen dat de Commissie zich van deze taak gekweten heeft. Het wettelijk en ethisch kader waarbinnen de lidstaten zich kunnen bewegen, is afhankelijk van hun tradities en culturele gewoonten. Het begrip "minderjarige" wordt binnen Europa op verschillende wijzen opgevat en er bestaat verschil van mening over de vraag welke beelden wel en welke niet schadelijk zijn voor de televisiekijkende minderjarige.
Iedereen is het er echter over eens dat het algemeen belang erbij gediend is en het psychologische evenwicht van minderjarigen beter kan worden beschermd als de toenemende hoeveelheid geweld en andere voor onze jeugd gevaarlijke uitingen via televisie en via aan netwerken gekoppelde audiovisuele diensten krachtig worden bestreden. Minderjarigen kunnen niet met volwassenen vergeleken worden. Ze zijn kwetsbaarder, minder goed in staat om zich een kritisch oordeel te vormen en worden meer blootgesteld aan situaties die hen kunnen ontwrichten. In navolging van de rapporteur vind ik dat de maatregelen ter bescherming van jongeren niet beperkt moeten blijven tot de traditionele televisie, maar betrekking moeten hebben op alle media.
Ik ben van mening dat bij de opvoeding van kinderen goed gekeken moet worden naar de rol die de media daarin moet spelen. Daarom dient er meer campagne te worden gevoerd om de bevolking bewust te maken van de noodzaak minderjarigen te beschermen tegen de gevaren van de media op nationaal en op regionaal niveau. Bij deze bewustmaking dienen het gezin en de onderwijswereld te worden betrokken. Voorts moet elk gezin tegen een aanvaardbare prijs over apparatuur kunnen beschikken om televisieprogramma's te kunnen filteren.
Dit alles betekent natuurlijk niet dat de aanbieders van diensten zelf geen enkele verantwoordelijkheid dragen met betrekking tot de inhoud van de programma' s die ze verspreiden. Wat betreft de radio- en televisie-uitzendingen die onder de bevoegdheid van de lidstaten vallen, onderschrijf ik het aan deze lidstaten en de Commissie gerichte verzoek om in wettelijke bepalingen vast te leggen wat in dit opzicht de verantwoordelijkheden van de mediabedrijven moeten zijn. Voorts is het mijns inziens onontbeerlijk dat alle omroeporganisaties in de Europese Unie een zelfreguleringscode ter bescherming van minderjarigen opstellen.
Ik wil de rapporteur tenslotte feliciteren met het uitstekende werk dat ze heeft verricht.

Gallagher
Ik ben blij met de belangrijkste bepalingen in dit verslag, dat eens temeer duidelijk maakt hoeveel belang het Europees Parlement hecht aan de bescherming van onze jonge kinderen in Europa. Dit verslag bevestigt dat het in het openbaar belang is om kinderen te beschermen tegen buitensporig geweld op de televisie en tegen andere programma' s die schadelijke effecten zouden kunnen hebben.
Het onderwerp van dit verslag is zowel zeer specifiek als zeer complex. Elke verdere analyse van een specifieke technologie zoals filtersystemen, zal rekening moeten houden met de technologische vooruitgang van vandaag de dag. Dit verslag is gebaseerd op het beginsel van gezond verstand. Het gaat uit van de noodzaak om omroeporganisaties zelf verantwoordelijkheid te laten nemen voor de bescherming van minderjarigen middels een zelfreguleringscode die voor de gehele Europese Unie zou moeten gelden.
Er zal een deskundigencomité op Europees Gemeenschapsniveau worden ingesteld, met een mandaat voor het uitwerken van een memorandum waarin algemene beginselen worden geformuleerd inzake de bescherming van minderjarigen in mediaverband.
Nu is het aan de Europese Commissie en het Europees Parlement en alle belanghebbende partijen om de handen ineen te slaan en te bekijken op welke manier jonge mensen het best kunnen worden beschermd tegen het kijken naar buitensporig geweld op televisie. Ik zou eigenlijk de hoop willen uitspreken dat de belangrijkste omroeporganisaties, zowel in de commerciële als in de openbare sector in de Europese Unie, zich positief zullen bezighouden met dit proces.
We moeten ons in ieder geval realiseren dat de technologie binnen de televisiesector in Europa in een stroomversnelling zit. Digitalisering van oude analoge televisienetwerken grijpt overal in de deelnemende lidstaten van de EU om zich heen. Dat zal ook een grotere uitdaging inhouden voor wetgevers om de noodzakelijke beschermende maatregelen uit te werken die ervoor moeten zorgen dat jonge kinderen worden beschermd tegen het zien van volledig gewelddadige en ongeschikte televisieprogramma' s.
Ik zal nauw samenwerken met de mensen die zich hiermee bezighouden op Europees niveau om erop toe te zien dat de EU-overheden de noodzakelijke wetgeving zullen opstellen, om de eerder door mij genoemde noodzakelijke beschermende mechanismen te kunnen toepassen.

Mathieu
De televisie is ontegenzeggelijk deel gaan uitmaken van ons dagelijks leven. Met een gemiddelde kijktijd van drie uur per dag is televisiekijken, na slapen en werken (voor volwassenen), onze belangrijkste activiteit geworden.
Door veranderingen op het werk kunnen kinderen in toenemende mate zonder toezicht televisiekijken. Zo is de participatie van vrouwen in het arbeidsproces toegenomen en worden de werktijden steeds flexibeler. Er bestaan verschillende oplossingen voor dit vraagstuk, maar geen van die oplossingen is bevredigend.
Een zelfreguleringscode voor omroeporganisaties is daarentegen een uitstekende oplossing waar ik veel heil in zie.
De rapporteur heeft terecht benadrukt dat het toezicht van ouders verder moet reiken dan alleen de televisie. Kinderen zijn tevens grote consumenten van Internet en van videospelletjes. De benadering dient derhalve op alle visuele uitingen van toepassing te zijn.
Ik heb vol overtuiging voor het verslag van mevrouw Angelilli gestemd. In dit verslag wordt aangegeven welke problemen er op communautair niveau bestaan: ten eerste heeft ieder land een verleden en een bijzondere band met de nationale televisie; in de tweede plaats komen in de televisieprogramma' s specifieke culturele eigenschappen tot uiting; tenslotte verschilt de definitie van wat men onder een kind of minderjarige verstaat van rechtstelsel tot rechtstelsel.
Ik steun dan ook de amendementen van de ELDR-Fractie, omdat hierin duidelijk wordt aangegeven wie wat doet, en dat vind ik heel nuttig.

Papayannakis
Ik wil mevrouw Angelilli van harte gelukwensen met de voorstellen uit haar verslag over de ontwikkeling van controlemechanismen voor de bescherming van kinderen tegen het volgen van gewelddadige en andere, voor hun leeftijd ongeschikte programma' s. Ik stem volledig met deze voorstellen in. Ik wil er echter wel op wijzen dat deze zich beperken tot een minimum en het eigenlijke probleem onaangeroerd laten. Deze voorstellen zijn immers onderdeel van een niet-bindende mededeling van de Commissie. Er is een bindende richtlijn, de richtlijn "Televisie zonder grenzen" (97/36/EG) waarnaar ook in deze voorstellen wordt verwezen. Deze richtlijn wordt echter aan alle kanten en door bijna alle lidstaten overtreden. Daarom is het absoluut noodzakelijk dat alle lidstaten zich zo spoedig mogelijk conformeren aan de communautaire wetgeving.
Ik heb zelf een onderzoek verricht in de diensten van de Commissie en het resultaat daarvan was dat acht lidstaten (Oostenrijk, België, Denemarken, Finland, Portugal, Zweden, Spanje en het Verenigd Koninkrijk) de communautaire wetgeving toepassen, terwijl de andere landen (Frankrijk, Duitsland, Griekenland, Ierland, Italië, Nederland en Luxemburg) deze op verschillende wijze overtreden.
Ik ben het verder ook met mijn collega eens dat deze maatregelen niet beperkt mogen blijven tot de televisiesector, maar ook van toepassing moeten zijn op Internet. Internet doet in geen enkel opzicht voor televisie onder. Internet biedt namelijk ontzettend veel toepassingsmogelijkheden en daaronder valt ook het vertonen van films.
Als wij deze voorstellen hard willen maken en in praktijk willen brengen moeten wij mechanismen in het leven roepen voor het filteren van programma' s. Ook moet men de programma' s classificeren opdat ouders de voor hun kinderen geschikte programma' s kunnen uitkiezen. Van doorslaggevend belang hierbij is dat men de bedrijven aanmoedigt om via internationale samenwerking in die richting te gaan. Ook moet men echter zorgen voor betere voorlichting van ouders, leerkrachten en de kinderen zelf.
Verslag-Dybkjær (A5-0198/2000)

Caudron
In dit derde jaarverslag over gelijke kansen voor man en vrouw in de Europese Unie worden markante feiten en de successen van het jaar 1998 gepresenteerd.
Ondanks de verkondiging dat mannen en vrouwen over gelijke rechten beschikken, blijkt helaas uit de feiten dat de discriminatie van vrouwen nog altijd voortduurt en dat deze vrouwen veel moeilijkheden ondervinden.
Zo is de werkloosheid onder vrouwen groter dan die onder mannen. In het jaarverslag 1998 wordt met name een verband gelegd tussen enerzijds het verschijnsel werkloosheid en anderzijds de economische invloed van het tekort aan werkgelegenheid onder vrouwen. Voorts wordt in het jaarverslag onderzocht welke maatregelen er op het gebied van de werkgelegenheid getroffen moeten worden die uitsluitend gericht zijn op het integreren van vrouwen op de arbeidsmarkt. Bovendien moet worden onderzocht met welke maatregelen de discriminatie naar geslacht op de werkvloer kan worden bestreden (denk hierbij bijvoorbeeld aan discriminatie op het gebied van arbeidscontracten, functies en salariëring).
Vrouwen bekleden overigens vaak "flexibele" functies. Tijdelijke contracten en lage salarissen kenmerken de sectoren waarin overwegend vrouwen werkzaam zijn. De beroepscarrières van vrouwen zijn dus vaak instabiel, waardoor het hun moeite kost ervaring op te doen. Gevolg hiervan is dat vrouwen vaak weinig sociale bescherming genieten en in slechte levensomstandigheden verkeren.
Vrouwen zijn oververtegenwoordigd in typisch "vrouwelijke" beroepen, maar ondervertegenwoordigd in functies waarin men verantwoordelijkheid moet dragen. Ook in de vrije beroepen zijn ze ondervertegenwoordigd. Voorts is er sprake van een scheve man/vrouw-verhouding binnen snelgroeiende sectoren als de ICT-sector. Bovendien nemen vrouwen in dergelijke sectoren vaak lage posities in. Om het evenwicht te herstellen dient het (beroeps-)onderwijs zich met name tot jonge vrouwen te richten.
De ongelijkheid tussen man en vrouw is overigens ook in de salarissen waarneembaar. Uit beschikbare cijfers over 1995 blijkt dat in de gehele Unie vrouwen 73% verdienen van het salaris dat mannen voor vergelijkbaar werk krijgen.
Ik onderschrijf daarom volkomen het verzoek van mevrouw de rapporteur aan de Commissie om het "strategische" karakter van het verslag beter te benadrukken door meer aandacht te besteden aan het evalueren van de doeltreffendheid van de beleidsmaatregelen in plaats van ze alleen maar te beschrijven.
Verder denk ik dat de kandidaat-landen zich het acquis communautaire met betrekking tot de naleving van de rechten van de vrouw en de gelijkheid van kansen nog voor hun toetreding eigen moeten maken.
Tot slot wil ik de lidstaten verzoeken de op communautair niveau geprezen dubbele strategie te volgen. Ik doel hier enerzijds op de strategie van "mainstreaming" en anderzijds op specifieke maatregelen ten gunste van de vrouw.

Korakas
Het is interessant vast te stellen dat men nu pas voor het eerst inziet hoe noodzakelijk het is in de jaarverslagen van de Commissie een evaluatie op te nemen van de efficiëntie van de politieke initiatieven. Wij hebben nu een resolutie in handen gekregen waarin wel een hoop studies, maar in feite geen enkele praktische aanpak wordt voorgesteld, een aanpak die ons in staat zou stellen niet alleen de kritieke, onopgeloste problemen maar ook de nieuwe problemen op het spoor te komen, die een bedreiging kunnen vormen voor de rechten en de verworvenheden. Evenmin wordt hierin gekeken naar de oorzaken van deze problemen.
Vrouwen vormen nog steeds een van de meest gevoelige bevolkingsgroepen. Hun rechten worden door het huidig sociaal en economisch bestel met voeten getreden. Mijns inziens moeten wij eerst en vooral dit onder ogen zien, als wij tenminste geen genoegen willen nemen met een verslag dat enkel aanleiding is tot hoogdravende betogen en intentieverklaringen.
Gelijke kansen op de arbeidsmarkt, bij de deelneming aan de maatschappij, de gezondheidszorg en elders zijn gewoon ondenkbaar zolang wij opgescheept zitten met reactionaire beleidsvormen, met beleidsvormen die de menselijke waardigheid aantasten, geen gelijkwaardige maatschappelijke vooruitzichten en geen verzorgingsstaat mogelijk maken; met beleidsvormen die enkel een samenleving creëren waarin werkloosheid en onvoldoende werkgelegenheid heersen, waarin alleen wordt gekeken naar de kosten en zelfs de menselijke waardigheid als handelswaar wordt beschouwd.
De sociale rechten en de sociale verworvenheden worden steeds meer aangetast in plaats van uitgebreid. Men vindt ze te duur! De soepele vormen van werkgelegenheid die vrouwen met gulle hand worden aangeboden zijn niet de vrucht van ontwikkeling maar van de door de economisch sterksten geëiste soepelheid. Soepelheid is voor hen een soort compensatie voor de economische crisis. Daarmee kunnen zij hun concurrentievermogen veiligstellen en hun woekerwinsten handhaven. Dit gaat natuurlijk ten koste van de werknemers en in eerste instantie van de vrouwen. Zij zijn het slachtoffer omdat zij nog steeds minder loon ontvangen voor gelijke arbeid. Zij zitten nog steeds in de slechtst betaalde banen en doen het meeste ongeschoolde werk. Zij ondervinden de meeste problemen op de arbeidsmarkt waartoe hun geen gelijke toegangskansen worden geboden. Zij zijn de eerste slachtoffers van de bezuinigingen op de overheidsuitgaven en de privatisering in de gezondheidssector. Zij hebben geen recht op gelijke toegang tot de gezondheidszorg, om van het recht op preventie- en voorlichtingsprogramma' s maar helemaal te zwijgen. Vrouwen worden gedwongen onder omstandigheden te werken die funest zijn voor hun lichamelijke, psychische en geestelijke gezondheid. Dit heeft bijzonder nadelige gevolgen voor de vrouwen die meer dan een taak hebben en twee, of zelfs drie verschillende rollen met elkaar moeten combineren. Ook in het verslag wordt trouwens toegegeven dat: "in de verslagen niet alleen geen gewag wordt gemaakt van de resultaten van de beleidsvormen en de programma' s, maar zelfs geen aandacht wordt geschonken aan de factoren die verantwoordelijk zijn voor het nog steeds voortdurend gebrek aan gelijkheid" .
Kan men de problemen van de vrouw wel oplossen en kan men de vrouwen wel institutioneel beschermen tegen elke vorm van discriminatie zolang wij dit sociaal en economisch systeem hebben, een systeem waarin alles wordt gecommercialiseerd en onderworpen aan een keihard begrotingsbeleid en winstbejag? Met een dergelijk systeem kan men geen echt beschermingsbeleid voor de vrouw voeren, hoezeer men ook probeert het ontwikkelingsmodel van onze samenleving te heroriënteren en te herorganiseren. De vrouwen moeten zich verzetten tegen deze uitbuitings- en onderdrukkingspraktijken, tegen de tactiek van de discriminatie. Zij moeten samen met de mannen opkomen voor hun eisen en zich verenigen in een breed volksfront dat de strijd in elk land moet opnemen.
Ofschoon de resolutie enkele goede passages bevat, gaat zij in feite slechts vluchtig over het probleem heen. De verklaringen en de goede intenties daarin zullen, naar wij vrezen, voor de zoveelste keer slechts een voorwendsel zijn om recht te praten wat krom is.

De Voorzitter
Hiermee is de stemming beëindigd.
(De vergadering wordt om 13.06 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

ACTUALITEITENDEBAT
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.

Peru
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0777/2000 van de heer Medina Ortega e.a, namens de PSE-Fractie, over de crisissituatie in Peru;
B5-0780/2000 van de heer Di Pietro, namens de ELDR-Fractie, over de situatie in Peru;
B5-0784/2000 van de heer Salafranca Sánchez-Neyra, namens de PPE-DE-Fractie, over de crisissituatie in Peru;
B5-0790/2000 van de leden Lipietz en Nogueira Román, namens de Verts/ALE-Fractie, over de crisissituatie in Peru;
B5-0792/2000 van de leden Marset Campos en Di Lello Finuoli, namens de GUE/NGL-Fractie, over de crisissituatie in Peru.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, ik heb hier voor mij liggen een interventie van mijzelf van 9 april 1992. Die gaat over de staatsgreep die president Fujimori toen had gepleegd. Ik vond het onaanvaardbaar dat een democratisch gekozen president afstand deed van zijn legitimiteit en daarbij op de gewapende strijdkrachten steunde.
Sinds de schijnvertoning van de laatste verkiezingen heeft Fujimori zijn legitimiteit verloren. Daarbij is hij ook nog eens de politieke steun kwijtgeraakt die hij vroeger wel had. Thans staat het lot van Peru centraal. De vraag is of het land nog uit de moeilijke situatie kan komen waarin het door toedoen van Fujimori verzeild is geraakt.
Met diverse fracties hebben wij een gezamenlijke ontwerpresolutie ingediend. Daarin verzoeken wij president Fujimori zijn ontslag in te dienen. Wij vragen hem tevens om dat zodanig te doen dat de democratie in het land langs de weg van eerlijke, democratische verkiezingen kan worden hersteld.
Ten tweede verzoeken wij de instellingen van de Europese Unie om zoveel mogelijk hulp te bieden bij het overgangsproces naar de democratie in Peru. Dat is iets dat wij in Europa kunnen doen. Wij stellen ook voor een delegatie van het Europees Parlement naar Peru te sturen om ter plaatse inlichtingen over de stand van zaken in te winnen.
Wij hopen dat Fujimori niet overdrijft en dat hij die overgang mogelijk maakt. Dan hoeft er in Peru geen situatie te ontstaan die vergelijkbaar is met de situatie in Belgrado, waar op dit moment een heuse volksopstand aan de gang is. Ik ben dan ook van oordeel dat, als de Europese instellingen en het Europees Parlement het Peruviaanse volk in deze moeilijke tijden bijstaan, dit de stabiliteit in het land en de consolidering van de democratische instellingen in heel Latijns Amerika ten goede zal komen.

Ojeda Sanz
Mijnheer de Voorzitter, Peru beleeft thans tijden van grote onzekerheid. Wij koesteren allemaal de hoop dat het land de problemen te boven zal komen via een proces waarbij alle burgerlijke en politieke rechten gewaarborgd worden. Daardoor zouden de democratie en de vrede in Peru verstevigd en hersteld worden. Er zijn in Peru de afgelopen vijftien jaar al 25.000 doden gevallen.
De Europese Unie - belangrijkste handelspartner en grootste investeerder in Peru met bedragen die de laatste zeven jaar meer dan 6.000 miljoen dollar beliepen - moet de samenwerking voortzetten op grond van de democratische clausule als neergelegd in de akkoorden van de derde en vierde generatie die met de landen van het Andespact zijn gesloten. Deze zijn gebaseerd op de universeel erkende beginselen van eerbiediging van de pluralistische democratie, de rechtsstaat en de mensenrechten. Bovendien dient de Europese Unie alle Peruviaanse democratische krachten met de grootst mogelijke omzichtigheid uit te nodigen voor een onderlinge dialoog, teneinde te komen tot afspraken die de uitoefening van de burgerlijke en publieke rechten, alsook de vrijheid van meningsuiting waarborgen.

Lipietz
Mijnheer de Voorzitter, het doet ons bijzonder veel genoegen dat onze voorspellingen met betrekking tot deze stemming zijn uitgekomen. Het Europees Parlement heeft op duidelijke wijze de verkiezing van de heer Fujimori afgekeurd. Het verheugt mij dat de collega's van de twee belangrijkste fracties onomwonden hebben verklaard dat het Europees Parlement de democratiseringsbeweging in Peru moet steunen.
Wij zijn evenwel benieuwd naar wat er met de heer Montesinos gaat gebeuren. Het asielrecht mag niet worden misbruikt om criminelen bescherming te bieden. Het zal iedereen ongetwijfeld genoegen doen dat de internationale resoluties tegen de oud-dictator Pinochet hem eindelijk parten beginnen te spelen. Het is ontoelaatbaar dat de heer Montesinos zich in Panama schuil kan houden, of, zoals ook wel wordt beweerd, in Marokko. Iedere staat waar hij aanklopt voor een schuilplaats moet hem veroordelen voor onder meer zijn martelpraktijken en zijn betrokkenheid bij de drugshandel.

Marset Campos
Mijnheer de Voorzitter, het verlangen naar vrede, democratie, gerechtigheid en welzijn van het Peruviaanse volk kan met het ontslag van Fujimori werkelijkheid worden. De negatieve invloed van de Amerikaanse steun aan Fujimori behoeft tegenkracht. De Europese Unie kan daarvoor zorgen door juist een positieve invloed uit te oefenen op de mensenrechten en een volledige democratische ontwikkeling in Peru. Wij willen dan ook twee aspecten van onze gemeenschappelijke resolutie benadrukken.
In de eerste plaats mag de Europese Unie natuurlijk geen politiek asiel verlenen aan een figuur als Vladimiro Montesinos. De Unie mag daarover ook niet met derde landen onderhandelen. Montesinos is immers verantwoordelijk voor afschuwelijke misdrijven tegen de menselijkheid. In de tweede plaats dient er een delegatie van het Europees Parlement naar Peru te worden gestuurd om de vooruitzichten op democratische vooruitgang en een vreedzame oplossing van de huidige problemen te kunnen inschatten. Dat zal onze samenwerking zeker ten goede komen.

Linkohr
Mijnheer de Voorzitter, wij zouden het hier eens niet in verband met de ene of andere dringende ontwerpresolutie, maar na een goed voorbereid debat in de commissies over Latijns Amerika moeten hebben.
Wij bekijken de gebeurtenissen in Latijns Amerika los van elkaar en voeren een zeer terughoudend beleid. Dat is jammer, want dat continent verdient meer aandacht.
Andere sprekers hebben al gezegd dat het aangekondigde aftreden van president Fujimori Peru een kans op een nieuw begin biedt. Dat blijkt ook uit onze ontwerpresolutie. Ik ben er echter nog niet van overtuigd dat het zover zal komen. Wij hebben al een en ander meegemaakt. Ik zal pas echt overtuigd zijn, als de heer Fujimori daadwerkelijk is afgetreden of niet is herkozen. De Europese Unie moet de situatie in Peru daarom ook op de voet volgen en de dialoog met de oppositie organiseren.
De delegatie die wij naar de verkiezingen in Peru wilden zenden maar die om de bekende redenen niet is gegaan, moet dat nu doen om alle mensen te steunen die zich voor democratische hervormingen in dat land inzetten. Als wij dat vanmiddag kunnen bereiken, zal ik al zeer tevreden zijn.

Fava
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de gebeurtenissen in Peru laten zien welke kloof er soms gaapt tussen de formele betekenis van woorden en hun gewicht. Het gaat hier om het woord "democratie". Het parlement van Peru is gekozen door middel van algemene verkiezingen maar de president heeft het leger ingezet en schendt alle grondwettelijke bepalingen.
Deze resolutie is een significante stap in het politieke initiatief van dit Parlement. Hier wil ik kort ingaan op een deel van de resolutie: onze delegatie.
De Europese Unie moet hier werk van maken, en snel. Het democratisch proces moet geconsolideerd worden, snel en met behulp van politieke instrumenten en middelen en persoonlijke inzet. We moeten ervoor zorgen dat Peru een democratie wordt met kandidaten die tegen hun taak zijn opgewassen en die de wens van het Peruviaanse volk, politieke vernieuwing en een substantiële democratie, kunnen vervullen.
Daarom, mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, steun ik met kracht het verzoek om een delegatie te sturen, niet alleen om getuigenis af te leggen wanneer er iets onherstelbaars gebeurt, maar ook om voor één keer een land te helpen dat op zoek is naar een democratische weg.

Marinho
Mijnheer de Voorzitter, het feit dat wij ons ertoe genoodzaakt zien deze resolutie over de recente ontwikkelingen in Peru aan te nemen wijst op een dubbele frustratie. Enerzijds voelen wij ons gefrustreerd omdat wij opnieuw moeten waken over de eerbiediging van de democratie en de mensenrechten in Latijns Amerika, een probleem dat het Europees Parlement vooral in de jaren tachtig bezighield en in de jaren negentig, met de aantreding van democratische regeringen in het merendeel van de desbetreffende landen, enigszins geluwd leek te zijn. Frustratie ook omdat de pogingen tot agressief populisme niet tot Peru beperkt blijven, maar ook elders sluimerende dictaturen nieuw leven inblazen. Deze situatie rechtvaardigt ons wantrouwen en verplicht ons ertoe de ontwikkeling van de democratie in Latijns Amerika weer op de voet volgen. Laten we er geen doekjes om winden: de onderhavige resolutie toont aan hoe broos de invloed van Europa in dit subcontinent is. Afgezien van de adviezen inzake economische integratiemodellen heeft Europa zich onder voorwendsel van de democratische evolutie van de jaren negentig met een gerust geweten van deze landen afgewend. De openstelling van onze markten - met uitzondering van de invoer van vlees uit Argentinië uit vrees voor BSE-besmetting welteverstaan - had een louter symbolisch karakter. Ik hoef u niet te vertellen dat de technologische uitwisseling op een bijzonder laag pitje staat en dat de culturele en politieke betrekkingen geen tastbare resultaten hebben opgeleverd. De beroepsopleiding en de investeringen in toegevoegde waarde zijn nooit van de grond gekomen. Europa heeft zich niet van de opkomende democratieën bediend om in Latijns Amerika de maatschappelijke ontwikkeling en rechtvaardigheid te bevorderen en de enorme afhankelijkheid van deze landen van uit de drugshandel afkomstig kapitaal te doorbreken. Mijnheer de Voorzitter, de ontwikkelingen in Peru en de houding van Fujimori hebben nog geen rampzalige gevolgen, hoe groot onze ontgoocheling ook mag wezen. Zij zijn een oproep tot waakzaamheid. Om te vermijden dat wij van de regen in de drup komen, is het echter absoluut noodzakelijk dat Europa ook daar, in het Amerikaanse subcontinent, aan politiek doet.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de omstandigheden van de verkiezingen in Peru in mei van dit jaar waren onaanvaardbaar. De Commissie steunde daarom de afvaardiging van de Organisatie van Amerikaanse Staten, die moest toezien op de uitvoering van een aantal belangrijke democratische hervormingen waarover de regering een akkoord met de oppositie had bereikt.
Onlangs nog heeft de Europese Unie in een verklaring de nadruk gelegd op het feit dat president Fujimori met zijn besluit om nieuwe verkiezingen te organiseren, een initiatief heeft genomen. Als de heer Fujimori, zoals hij heeft aangekondigd, bij deze verkiezingen geen kandidaat meer is, kan dat initiatief een belangrijke stap op de weg naar de democratie zijn.
Om deze kans te kunnen grijpen, moet in korte tijd korte metten worden gemaakt met een aantal zwakke punten, die bij de vorige verkiezingen duidelijk zijn geworden. Als dat niet gebeurt, is het mogelijk dat ook de uitslag van de volgende verkiezingen uiterst betwistbaar is.
De Commissie steunt daarom de Organisatie van Amerikaanse Staten in de voortzetting van haar werk volgens het toen overeengekomen tijdschema. De organisatie werkt voort, ondanks de moeilijke omstandigheden en ondanks de grote onzekerheid die over de geplande nieuwe verkiezingen heerst.
De Commissie onderzoekt momenteel samen met de lidstaten hoe ze bij de voorbereiding van en het eventuele toezicht op pluralistische en democratische verkiezingen, het best concrete hulp kunnen bieden.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 18.00 uur plaats.

Afghanistan
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0776/2000 van de heer leden Van den Berg en Sakellariou, namens de PSE-Fractie, over de situatie in Afghanistan;
B5-0778/2000 van de heer Dupuis e.a., namens de TDI-Fractie, over de situatie in Afghanistan;
B5-0781/2000 van de leden Dybkjaer en Malmström, namens de ELDR-Fractie, over de situatie in Afghanistan;
B5-0785/2000 van de heer Morillon, namens de PPE-DE-Fractie, over de situatie in Afghanistan;
B5-0789/2000 van mevrouw Schroedter e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over de situatie in Afghanistan;
B5-0793/2000 van mevrouw Ainardi e.a., namens de GUE/NGL-Fractie, over de situatie in Afghanistan.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat we generaal Morillon, het brein achter deze resolutie, veel dank verschuldigd zijn. Het is een belangrijke resolutie omdat dit land veel meer aandacht van ons verdient dan nu het geval is. De bevolking ondergaat immers zware beproevingen: vaak trappen er kinderen op mijnen en de vrouwen worden op afschuwelijke wijze gediscrimineerd. Dankzij deze ontwerpresolutie, waarover een ruime consensus bestaat, kan ons Parlement een krachtig standpunt innemen.
In de resolutie wordt terecht benadrukt dat we politieke druk moeten uitoefenen op het grote buurland Pakistan. Op deze wijze kunnen we immers invloed uitoefenen op de situatie in Afghanistan. Voorts dienen wij politieke druk uit te oefenen op het andere grote buurland, de Volksrepubliek China, waarmee Pakistan op onder meer militair en nucleair niveau uitstekende banden onderhoudt. Wij weten bovendien dat de politieke nomenclatuur en de plaatselijke drugsmaffia van de Volksrepubliek China zeer nauw met die van Pakistan samenwerken.
Zoals iedereen weet bevindt Afghanistan zich vlakbij China en Pakistan en is Afghanistan de belangrijkste producent van opiumproducten ter wereld. We kunnen ons zonder veel moeite voorstellen welke rol de politieke maffia en andere criminele organisaties spelen in de groei van de drugshandel. Het is verder bekend dat het beleid van de Verenigde Naties desastreus is. Ik doel hierbij met name op het beleid van de UNDCP en de heer Arlacchi. Zo is er de afgelopen jaren miljoenen dollars in Afghanistan geïnvesteerd, terwijl de opiumproductie zich kon verdubbelen.
Kortom, ik denk dat we enerzijds druk op Pakistan en de Volksrepubliek China moeten uitoefenen en anderzijds de financiële steun aan de heer Arlacchi en de UNDCP moeten stopzetten. We kunnen immers niet een prohibitionistisch beleid voeren als we tegelijkertijd de drugproductie en -handel aanmoedigen. Dit is echter nu wel wat er gebeurt.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, eerder op de dag hielden wij een debat over de rechten van vrouwen in de Unie. Daarbij hadden wij het ook over de kandidaat-landen. Nu we een resolutie als deze over het Talibanregime voor ogen hebben, moeten wij toegeven dat wij ons hier met pure luxeproblemen bezighouden in vergelijking met de situatie in Afghanistan. Reeds toen ik de eerste keer over het Talibanregime hoorde, was ik geschokt. Ik vind het ongelooflijk dat zoiets in het jaar 2000 nog kan bestaan. Wij grijpen niet in, maar wij kunnen ook niet bijzonder veel doen.
Uiteraard treft een oorlog altijd veel onschuldige mensen, die lijden of sterven, en vaak zijn het vrouwen, kinderen en oudere mensen, die in verschillende situaties totaal weerloos zijn. Wat hier gebeurt, is echter nog veel erger. Het is een systematische onderdrukking, in veel ergere mate dan men gewoonlijk in oorlogssituaties ziet. Er wordt op een veel systematische manier geweld gebruikt tegen een groep vrouwen. Het lijkt alsof er een groep mannen bestaat, voor wie niets anders telt dan hun eigen onderlinge solidariteit en de onderdrukking van de vrouw. Het is dan ook goed dat de resolutie enkele duidelijke en ondubbelzinnige vaststellingen over de situatie van vrouwen bevat en de aandacht vestigt op de noodzaak te proberen de onderdrukking van de vrouw door het Talibanregime een halt toe te roepen.

Morillon
Moet Afghanistan afglijden naar een anachronistisch obscurantisme en langzaam bezwijken onder het juk van de Taliban? Er is zojuist al gezegd dat de met sluiers bedekte Afghaanse vrouwen zwaar onderdrukt worden. Hoeveel doden moeten er nog vallen en hoeveel ontheemden moeten we nog tellen alvorens we onze politieke onverschilligheid laten varen? Hoeveel ton drugs moet er nog in de aderen van jongeren over de gehele wereld worden gespoten alvorens we ingrijpen? Moet soms eerst het terrorisme diep in het land geworteld zijn, de jihad hebben gezegevierd en de gekken van god de gehele regio in hun macht hebben gekregen alvorens wij, leden van de Europese Unie, ons eindelijk met de situatie in de regio gaan bemoeien, zoals van ons verwacht wordt?
Door het lange offensief van de openlijk door Pakistan gesteunde Taliban is de bevoorradingsroute van de volkeren van de noordelijke alliantie afgesloten. Het is bekend dat deze volkeren die route nodig hebben om te kunnen overleven. De internationale gemeenschap kan niet langer de kop in het zand steken. Onze diplomatieke diensten moeten een actieve houding aannemen. Ik heb zojuist onze belangrijkste tekortkomingen uit het verleden genoemd. Wij mogen geen neutrale houding aannemen. Een dergelijke houding is weliswaar aanlokkelijk, maar maakt ons passief en blind.
Wij moeten ons tegen deze neutraliteit verzetten. Het is niet mogelijk dat we de verschillende partijen in dit conflict op gelijke manier behandelen en geen onderscheid maken tussen het machtsmisbruik van de Taliban en het gewapende verzet van commandant Massoud. Massoud wordt beschouwd als een van de leiders in deze oorlog, maar hoe kan het ook anders na zoveel gevechten? Voor de mensen die hem kennen en hem aan het werk hebben gezien, is hij echter ook de man van de dialoog die de mensen achter hem probeert te krijgen. Massoud is een fervent voorstander van een tolerante islambeoefening en heeft vrede hoog in het vaandel staan. Massoud heeft gezegd dat er geen militaire oplossing voor het Afghaanse vraagstuk bestaat. Hij heeft gelijk. Wij moeten snel op zoek naar politieke oplossingen, waarbij de waarden die aan onze Unie ten grondslag liggen als uitgangspunt moeten worden genomen.
Alle fracties hebben aan een resolutie gewerkt waarin met deze realiteit rekening wordt gehouden. Het doet mij genoegen dat ik deze resolutie hier mag verdedigen. Kern van de tekst vormt het verzoek aan het fungerend voorzitterschap van de Raad om zijn invloed aan te wenden om de buitenlandse inmenging in dit land een halt toe te roepen. Voorts wordt de Commissie verzocht de balans op te maken van de humanitaire hulpprogramma' s voor de Afghaanse volkeren. Geen van de Afghaanse burgers mag bij deze hulpprogramma' s over het hoofd worden gezien. Tenslotte wordt in de tekst benadrukt dat de Europese Unie haar beleid met dat van de buurlanden moet coördineren zodat een oplossing kan worden gevonden op basis waarvan de vrede, de stabiliteit, het internationaal recht en de meest elementaire mensenrechten in de regio kunnen worden hersteld.
Wij beseffen goed dat ons geen eenvoudige taak te wachten staat. Laat mij u in deze context herinneren aan het devies van het belangrijke Europese staatshoofd Willem van Oranje: "Je kunt ook zonder hoop actie ondernemen en zonder succes blijven volharden" .

Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, Afghanistan is het land waar de meeste en ernstigste schendingen van de mensenrechten voorkomen. De situatie van de vrouwen is daarvan een goed voorbeeld. Vrouwen kunnen hun beroep niet uitoefenen, kunnen zich op straat niet vrij bewegen en worden gestenigd, meisjes kunnen niet naar school. Dat zijn slechts enkele voorbeelden. In Afghanistan is geen enkele mensenrechtenorganisatie aan het werk.
Het is het land met het grootste aantal mijnen, een land zonder hoop voor de kinderen. Niet minder dan 75% van de jongens en 90% van de meisjes geniet geen onderwijs. Het is een van de armste landen, waar een vergeten oorlog woedt. Deze ontwerpresolutie is dan ook van het grootste belang. Als wij de balans opmaken, stellen wij vast dat de inspanningen van de internationale organisaties en de VN niet volstaan. Het conflict is zeer ingewikkeld. Er moet dringend een oplossing komen, maar die lijkt niet in zicht. Toch zijn wij het erover eens dat er iets moet gebeuren.
Dat is een belangrijke opdracht voor de Europese Unie. Ze kan gebruik maken van haar concepten voor niet-militaire crisisbeheersing. Ik vermeld hier slechts enkele punten: toezicht op wapenexporten en kleine wapens tot bij de eindgebruiker om te vermijden dat wij de conflicten ginds ongewild in de hand werken, en steun aan niet-gouvernementele en plaatselijke vrouwenrechtenorganisaties die zich niet door de uitzichtloze situatie laten ontmoedigen. Mensen die daar wegvluchten, moeten in onze landen uiteraard asiel krijgen.
Het zou goed zijn dat de Europese Unie in de Verenigde Naties een politiek initiatief neemt om een vreedzame oplossing van de conflicten in Afghanistan te bewerkstellingen.

Ainardi
Mijnheer de Voorzitter, uiteraard zijn we bezorgd over het recente offensief van de Taliban. Het conflict in Afghanistan gaat immers met groot lijden gepaard. Om die reden kan ik uiteraard de in de gezamenlijke resolutie genoemde voorstellen onderschrijven. In navolging van andere collega' s wil ik echter over twee kwesties mijn bezorgdheid uiten.
In eerste instantie maak ik mij uiteraard zorgen over de positie van de vrouw. We mogen de bestaande situatie niet voor lief nemen en als normaal beschouwen. De omstandigheden waarin de vrouwen er verkeren zijn nog altijd verschrikkelijk. Zo hebben ze geen toegang tot werk, gezondheidszorg en onderwijs. Ze leven in grote nood en voortdurende onzekerheid. Bovendien worden er regelmatig vrouwen gestenigd. Ze worden letterlijk de mond gesnoerd. De meest elementaire rechten van alle Afghaanse vrouwen, ongeacht hun leeftijd, worden stelselmatig geschonden. Ik ben dan ook van mening dat deze vrouwen gebruik moeten kunnen maken van het asielrecht. De Europese Unie moet zich opnieuw solidair tonen met de Afghaanse vrouwen die in zowel Afghanistan als het buitenland vechten tegen het bewind van de Taliban.
Voorts baart het mij zorgen dat de Taliban nu in vrijwel heel Afghanistan de dienst uitmaken. Het is duidelijk dat de Talibanstrijders uit zijn op internationale erkenning. Alleen als de rechten van de burgers worden erkend, kan de vrede en stabiliteit in het land terugkeren. De Europese Unie moet zich daarom meer met de situatie in Afghanistan bemoeien. Het is van buitengewoon belang dat de Raad hiertoe de restrictieve maatregelen waartoe hij besloten heeft aanscherpt. Geen enkel land mag het bewind van de Taliban erkennen zolang dit de schending van de mensenrechten tot beleid verheven heeft. Ik denk hierbij in het bijzonder aan de stelselmatige discriminatie van vrouwen.
De Commissie dient bovendien op korte termijn meer doeltreffende maatregelen ten behoeve van de Afghaanse bevolking te nemen en alles in het werk te stellen om de Afghaanse vrouwen via de NGO' s steun te verlenen. Ook moeten deze vrouwen meer betrokken worden bij de activiteiten die de NGO' s in deze richting nemen.

Paciotti
Mijnheer de Voorzitter, op dit moment zijn nog steeds honderdduizenden vrouwen in Afghanistan het slachtoffer van onderdrukking en wordt hun het recht op medische zorg, onderwijs, eigen inkomsten en bewegingsvrijheid ontzegd. Hun situatie wordt zelfs erger. Dat is het gevolg van het tragische militaire succes van de Taliban.
Ongeveer een miljoen Afghanen, vooral kinderen, zijn verminkt door antipersoonsmijnen. In de dringende resolutie waarover we vandaag stemmen wordt gevraagd de bezorgde woorden van het Parlement, meerdere malen herhaald, om te zetten in meer concrete initiatieven.
Een punt zou ik graag in het bijzonder onder de aandacht willen brengen. Er is al sinds jaren een begrotingslijn voor het ruimen van mijnen en voor preventie. In de begroting 2000 is daarvoor geld uitgetrokken, en ook voor 2001 zal dat weer het geval zijn. We moeten dringend in actie komen om te voorkomen dat duizenden kinderen verminkt worden omdat ze bij het spelen ongewild mijnen tot ontploffing brengen. Het kan, de interventies zijn voorzien, ze zijn uitvoerbaar, maar de middelen zijn geblokkeerd vanwege bureaucratische problemen, problemen bij de beoordeling van eerdere programma' s, bevoegdheidsconflicten tussen de instellingen.
Leden van de Commissie, kom tevoorschijn uit de dossiers, kijk wat er buiten de wereld van de documenten gebeurt: er zijn duizenden kinderen in gevaar. Weg met de vertragingen en onzekerheden! Controleer toch vooral alles wat u wilt controleren, maar geef ondertussen de financiële middelen voor 2000 vrij, red uw integriteit en het leven van talloze ongelukkigen.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, het is misschien onnodig en politiek onjuist om eraan te herinneren wie de Taliban aanvankelijk steunde in hun poging om in Afghanistan aan de macht te komen.
Enkele collega's hebben reeds verslag gedaan van een miljoen ontheemde Afghanen, een miljoen personen die door landmijnen zijn verminkt en duizenden vrouwen die van hun meest elementaire rechten zijn beroofd, zoals het recht op onderwijs, medische bijstand, werk en bewegingsvrijheid. Voor veel van die vrouwen, die aan onderwijs en een seculier leven waren gewend, moet het verschrikkelijk zijn dat zij nu zo in hun vrijheid zijn beperkt. Dit is iets wat wij vanuit de Europese instellingen wel degelijk onder ogen moeten zien, alsook het feit dat de opbrengsten uit de teelt van verdovende middelen worden gebruikt om wapens aan te schaffen.
Mijnheer de Voorzitter, tot slot merk ik op dat er een gedragscode is aangenomen met betrekking tot de wapenverkoop en -handel. Naar mijn oordeel is die gedragscode volstrekt zinloos als daarmee niet kan worden voorkomen dat mensen als deze, die de mensenrechten volledig aan hun laars lappen, wapens in handen krijgen.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, over de aard van het huidige regime in Kaboel behoeven wij, dat is genoegzaam bekend, geen enkele illusie te koesteren. Zie de gebeurtenissen in Afghanistan van deze zomer. De Taliban lanceerden een nieuw militair offensief contra hun noordelijke opponenten, midden in de ergste droogteperiode die het arme land sinds mensenheugenis trof.
Die droogte veroorzaakt ondertussen een oogstuitval van naar schatting 2,3 miljoen ton voedsel. Dat maakt een kwart van de totale Afghaanse bevolking in wezen afhankelijk van graanleveranties van het Wereld Voedselprogramma.
Uitgerekend in zo´n dramatische situatie keren zich 's lands radicale islamitische heersers tegen het zogenoemde broodprogramma van de VN in de hoofdstad Kaboel. Let wel, een project ten behoeve van 28.000 oorlogsweduwen. Het argument van de Taliban? Tal van bakkerijen verschaffen vrouwen werk.
Ongeacht dit, in westerse ogen althans, mensonterende beleid ijveren de Taliban voor internationale diplomatieke erkenning. Zij grijpen coöperatie bij de door de Verenigde Naties gesponsorde terugkeer van de miljoenen Afghaanse vluchtelingen aan voor een officiële mondiale acceptatie van hun ondraaglijke tirannie. Of deze religieuze barbarij werkelijk volstaat voor de vorming van een gesloten internationaal containment-front tegen de gastheren van jihad-complotteur Osama bin Laden blijft de zeer pijnlijke vraag.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de huidige verscherping van het gewapend conflict tussen de Taliban en de noordelijke alliantie is zeer onrustbarend. Steeds meer mensen gaan voor de strijd op de vlucht. Sommige bronnen schatten het aantal vluchtelingen op 90.000. Veel vluchtelingen zoeken nu bescherming in noodkampen in de bergen in het noordoosten van het land. Bij het begin van de winter zouden de omstandigheden daar dramatisch kunnen verslechteren.
ECHO, het bureau voor humanitaire hulp van de Commissie, spant zich daarom in om een noodhulppakket ter waarde van 3 miljoen euro samen te stellen en de vluchtelingen met medicijnen, voedselhulp en overwinteringsmateriaal te helpen. ECHO heeft dit jaar bovendien al 5,7 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de slachtoffers van de droogte in Afghanistan, het ruimen van mijnen in het noorden van het land en de huisvesting van vluchtelingen.
Over de suggestie van mevrouw Paciotti wil ik nog zeggen dat ik in de Commissie vandaag nog de vraag zal stellen wat er met de middelen voor de opruiming van mijnen al is gebeurd en nog moet gebeuren. Ik beloof u dat ik, als er, zoals u zegt, bureaucratische hinderpalen zijn, alles zal doen om die zo snel mogelijk op te ruimen.
Dames en heren, zoals u weet, zet de Commissie zich ook op lange termijn voor de Afghaanse vluchtelingen in. Van 1991 tot 2000 heeft de Commissie in totaal 400 miljoen euro voor hulp aan vluchtelingen, humanitaire noodhulp en voedselhulp beschikbaar gesteld. Een groot deel daarvan was voor de opruiming van mijnen en informatiecampagnes door VN-instellingen en Europese of Afghaanse niet-gouvernementele organisaties bestemd.
De Europese Unie steunt in haar gemeenschappelijk standpunt over Afghanistan de bijzondere missie van de Verenigde Naties in Afghanistan en in het bijzonder de vredesinspanningen van de bijzondere vertegenwoordiger van de secretaris-generaal. De Unie is vastbesloten bij te dragen aan het herstel van de vrede en stabiliteit in het land. Het is duidelijk dat dit pas mogelijk is als de mensenrechten en de fundamentele waarden in acht worden genomen.
Daarom worden in het gemeenschappelijk standpunt ook de aanhoudende discriminatie van de Afghaanse vrouwen en andere schendingen van de mensenrechten in dat land veroordeeld. Zolang de Taliban-leiders met betrekking tot de controle op de opiumteelt geen duidelijke uitspraken doen, zal de Commissie in Afghanistan geen drugsbestrijdingsprojecten steunen. Wel zal ze de buurlanden op het gebied van drugsbestrijding met overtuiging blijven steunen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 18.00 uur plaats.

Mensenrechten
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0794/2000 van de heer Medina Ortega e.a., namens de PSE-Fractie, over de ontvoering in Colombia van een bij de onderhandelingen met de guerrilla betrokken Spaanse jezuïet;
B5-0795/2000 van de heer Di Pietro, namens de ELDR-Fractie, over de affaire met vader Alejandroi Matos Castro in Colombia;
B5-0796/2000 van de heer Marset Campos e.a., namens de GUE/NGL-Fractie, over de ontvoeringen, gewelddadige verdwijningen en het vredesproces in Colombia;
B5-0797/2000 van de heer Salafranca Sánchez-Neyra, namens de PPE-DE-Fractie, over de ontvoering in Colombia van een bij de onderhandelingen met de guerrilla betrokken Spaanse jezuïet.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, ik bevestig dat de ontwerpresolutie over de ontvoering van de Spaanse jezuïet in Colombia in onderling overleg tussen de betrokken fracties is ingetrokken, aangezien deze persoon intussen is vrijgelaten. Ook twee andere Europese onderdanen zijn vandaag in vrijheid gesteld.
Ik zal het dus niet over de ontwerpresolutie hebben, want die is komen te vervallen.
Het is echter duidelijk dat Colombia wel degelijk onze aandacht verdient. Zoals de heer Linkohr reeds heeft opgemerkt, is het probleem met Latijns Amerika dat wij ons alleen met deze landen bezighouden als daar iets aan de hand is. Mijns inziens is dit een goed moment om eraan te herinneren dat het echt nodig is dat de Europese Unie een allesomvattend beleid met betrekking tot Latijns Amerika gaat uitstippelen. Daarmee kan misschien worden voorkomen dat deze landen op gezette tijden in crisissituaties terechtkomen zoals deze zich in sommige landen reeds hebben voorgedaan.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het volledig eens met de woorden die de heer Medina Ortega zojuist heeft gesproken.
Gelukkig mogen wij in dit concrete geval blij zijn dat de Spaanse jezuïet en andere Spanjaarden, alsook andere burgers in het algemeen, zijn vrijgelaten. Het is echter ook waar dat Colombia, een land waar wij het hier vaak over hebben, met verschillende problemen heeft te kampen.
Op dit moment bevindt zich bijvoorbeeld een Colombiaans priester, Oliveiro Medina, in Brazilië. Bij uitlevering aan Colombia loopt zijn leven wellicht gevaar. In het debat over onze laatste resolutie over Colombia hebben wij immers al gezien dat daar de afgelopen tijd meer dan 25 mensenrechtenactivisten zijn vermoord.
Het zou voor iedereen natuurlijk het mooiste zijn als wij het niet meer over Colombia zouden hoeven te hebben. Helaas is dat nog wel noodzakelijk. Net als de heer Medina Ortega ben ik echter van mening dat er in heel Latijns Amerika een belangrijke rol voor de Europese Unie is weggelegd. Het terugbrengen van begrotingsgelden voor Latijns Amerika is beslist een ondermijning van die belangrijke rol.

Ojeda Sanz
Mijnheer de Voorzitter, ik deel de vreugde van mijn twee landgenoten en collega's over de vrijlating van de Spaanse jezuïet Alejandro Matos en andere Europese burgers.
Wij mogen niet uit het oog verliezen dat er in Colombia dit jaar al 2.075 personen door de guerrilla zijn ontvoerd. Wij dienen hier onze bekommernis uit te spreken over de gewelddadige situatie die er met name in het noorden van Colombia - in Santander, een oerwoudgebied gelegen aan de zeer goed doordringbare grens met Venezuela - is ontstaan. Confrontaties tussen guerrillastrijders en paramilitairen zijn hier aan de orde van de dag. Daarbij doen zich om de haverklap wegblokkades en moordpartijen voor.
Mijns inziens dienen wij dan ook nogmaals onze steun te verlenen aan een vreedzame oplossing van het Colombiaanse conflict waarin ook de drugskartels zich bepaald niet onbetuigd laten. De Europese Unie moet de initiatieven van president Pastrana steunen om via onderhandelingen de vrede tussen zijn regering en de guerrillabeweging, de FARC en het nationale bevrijdingsleger ELN te bewerkstelligen.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, de kwestie-Colombia is eigenlijk nooit echt behandeld in de Europese Unie. Zelfs het Rode Kruis is bezig het land te verlaten omdat noch de paramilitairen, noch de guerrilla' s zich houden aan de internationale humanitaire rechtsregels. Hieruit blijkt duidelijk dat we inzake Colombia de verkeerde benadering hebben gekozen. Het ondertekenen van vredesakkoorden is allemaal prachtig natuurlijk, maar allereerst moet er respect bestaan voor humanitaire rechtsregels. Dat is hier niet het geval.
Nog niet zo lang geleden lag er een resolutie over de situatie van de vredesgemeenschap in San José de Apartado. Dat was nog geen maand geleden. Sindsdien is de situatie nog verder verslechterd voor die gemeenschap. Ten minste vijf mensen werden gedood. We moeten ons buigen over de rol van de paramilitairen en ook over de rol die de staat hierin speelt. Het is absoluut onaanvaardbaar dat mensen uit hun huizen, uit hun land worden verdreven, en dat de wereld werkloos toekijkt en dit laat gebeuren. Ook moet de betrokkenheid van de staat worden aangepakt.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Commissie en het Parlement zijn verheugd over de vrijlating, verleden week, van de Spaanse jezuïet Alejandro Matos Castro. Wij roepen de guerrillagroeperingen ertoe op ook de overige gijzelaars vrij te laten, in de toekomst niemand meer te ontvoeren en het humanitaire volkenrecht in acht te nemen.
De Commissie maakt zich zorgen over de escalatie van het geweld in Colombia, en in het bijzonder over het recente, door paramilitaire troepen aangerichte bloedbad in de zogenaamde vredesgemeenschap van San José de Apartado. Wij roepen de Colombiaanse regering opnieuw op om de precieze omstandigheden van die misdaad te onderzoeken.
De Commissie betreurt de recente schendingen van de mensenrechten in Colombia en roept de conflictpartijen dringend op de vredesbesprekingen voort te zetten en door onderhandelingen tot een duurzame vrede te komen. In dit verband wil ik beklemtonen dat de Commissie de vredesinspanningen van president Pastrana steunt en al het mogelijke zal doen om een duurzame vrede in Colombia te bevorderen.
De Commissie wil in het bijzonder een stem krijgen als de Europese Unie een hulppakket ter ondersteuning van het Colombiaanse vredesproces samenstelt. De Commissie heeft aangeboden de maatregelen van dat pakket te coördineren en is voornemens al in de komende dagen aanzienlijke middelen beschikbaar te stellen. Voorts heeft de Commissie voorgesteld in Brussel een vervolgconferentie van de Conferentie van donorlanden van 7 juli in Madrid te organiseren.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 18.00 uur plaats.
Verschillende sprekers hebben hier reeds gewezen op het nieuws dat de genoemde Spaanse jezuïet vrij is gelaten en dat de verschillende politieke partijen een akkoord hebben bereikt. Dankzij deze goede berichten uit Colombia konden de ontwerpresoluties over dit onderwerp worden ingetrokken.

Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0779/2000 van de heer Dupuis e.a., namens de TDI-Fractie, over Macedonië;
B5-0782/2000 van de heer Haarder, namens de ELDR-Fractie, over Macedonië: wetgeving betreffende het hoger en wetenschappelijk onderwijs;
B5-0786/2000 van mevrouw Pack e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over de FYROM: wetgeving betreffende het hoger en wetenschappelijk onderwijs;
B5-0788/2000 van de heer Lagendijk e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over de wetgeving betreffende het hoger en wetenschappelijk onderwijs in Macedonië.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil kort opmerken dat de afkorting "FYROM" enigszins in onbruik is geraakt. Ik wil de Griekse collega' s, die altijd van de partij zijn als er over Macedonië gesproken wordt, verzoeken nog meer druk op hun regering uit te oefenen zodat aan deze enigszins belachelijke situatie een einde kan worden gemaakt.
Mijnheer de commissaris, waarde collega' s, het gaat hier om een belangrijke resolutie. In de tekst wordt immers gewag gemaakt van het positieve besluit dat de regering van Macedonië met betrekking tot de wetgeving inzake het hoger onderwijs genomen heeft om jongeren uit minderheden het onderwijs in hun moedertaal te laten volgen. Ik denk hier in het bijzonder aan de Albanese minderheid. Ik wil de eerste minister, de heer Georgievsky, en het hoofd van de Albanese meerderheidspartij, de heer Xhaferi, van harte feliciteren. Zij hebben deze wet inzake het hoger onderwijs mogelijk gemaakt. Helaas hebben de oppositiepartijen zich niet achter deze wet geschaard.
Ik betreur het dat de namen van beide heren niet in de tekst van de resolutie zijn opgenomen. Met name de socialistische fractie heeft zich tegen een verwijzing naar deze politici verzet, om de reden dat politieke groeperingen gewoonlijk nooit in een resolutie worden genoemd. Ik wil onze socialistische vrienden laten weten dat ik dit geen goede zaak vind. In de ontwerpresolutie over het Midden-Oosten waarover vandaag gestemd wordt, gaat het immers om zeer specifieke situaties en worden de hoofdrolspelers met naam en toenaam genoemd. Er wordt hier dus met twee maten gemeten en dat is betreurenswaardig.
Ik wil de Commissie verzoeken dit vraagstuk zeer nauwlettend te volgen. Met de oprichting van deze universiteit is immers veel geld gemoeid. Met ons geld kunnen we op concrete wijze een project steunen dat een oplossing biedt voor het probleem van de twee grote en verschillende bevolkingsgroepen die op één grondgebied samenleven. Het is van buitengewoon groot belang dat de Commissie de steunverlening op de voet blijft volgen.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij aan bij de heer Dupuis. Als de toeschouwers op de tribune daarboven 'ARYM' horen, denken zij waarschijnlijk dat het om een ander land gaat. 'ARYM' staat voor Ancienne République Yougoslave de Macédoine, de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. Kort is dat Macedonië. De strijd om de naam is een strijd tussen dat land en Griekenland. Wij hopen natuurlijk allemaal, ook de Griekse afgevaardigden, dat deze strijd gauw wordt bijgelegd.
Wij hebben gezien hoe de moeilijke situatie met betrekking tot de behandeling van de Albanezen in Macedonië almaar moeilijker werd. Al wie het land goed kent, dringt al sedert lang op de oplossing van het probleem aan. Ik wil er echter op wijzen dat dit geen nieuw probleem is, maar een oude erfenis uit het Joegoslavische tijdperk. Ook toen werden de Albanezen steeds benadeeld, ook in Macedonië. Jammer genoeg werd dit probleem onder de laatste regering, vóór 1998, niet opgelost. Het verheugt ons dan ook allemaal dat voor het probleem van het hoger onderwijs nu wellicht eindelijk een goede oplossing zal worden gevonden.
De onwettige oprichting van de universiteit van Tetovo leidde jaren geleden tot grote spanningen in Macedonië. Die spanningen zijn in de laatste jaren jammer genoeg niet weggewerkt. Er moet ook een oplossing voor het probleem worden gevonden omdat de studenten nu diploma's hebben waarmee ze in de wereld niets kunnen beginnen. Wij zijn die jongeren dan ook een oplossing verschuldigd. De weg naar die oplossing is nu vrij.
Als delegatie hebben wij steeds op de oplossing van het probleem aangedrongen. Nu is het zover. Niet wij, maar de regering van eerste minister Georgievsky, de Albanese leider Xhaferi en vooral de vertegenwoordiger van de Europese Raad Max van der Stoel hebben daarvoor gezorgd. Deze samenwerking heeft tot een wetsvoorstel geleid dat in het Parlement door de meerderheid werd aangenomen.
Evenzeer als de heer Dupuis betreur ik dat de oppositiepartijen die tot 1998 in de regering zaten en het probleem hadden kunnen oplossen, dat wetsvoorstel hebben opgeborgen zonder zelf een betere oplossing voor te stellen. De houding van de Albanese oppositiepartij is onbegrijpelijk. Ze maakt de oplossing van een Albanees probleem in Macedonië bewust onmogelijk. De socialistische oppositie heeft zich beslist tegen beter weten in niet bij het voorstel aangesloten. In de oppositie gaat het echter wel vaker zo, en niet alleen in Macedonië.
Wij rekenen nu op de nodige steun om de universiteit van Tetovo om te vormen in een particuliere universiteit waarvan de diploma's worden erkend. Wie in het belang van de stabilisering een oplossing voor de interetnische betrekkingen in Macedonië wil, moet nu helpen om dit probleem op te lossen en ook werkelijk een particuliere universiteit tot stand te brengen. Dat is waar het vandaag in deze dringende ontwerpresolutie om gaat. Macedonië's interetnische samenleving moet slagen. Ze zou een goed model voor de buurlanden zijn en aan de stabiliteit in de gehele regio bijdragen.

Lagendijk
Voorzitter, het is prettig af en toe in dit Parlement op een positieve manier stil te kunnen staan bij ontwikkelingen in Zuid-Oost-Europa en vaak gaat het dan over Macedonië waar, met alle problemen die daarbij horen, de twee grootste bevolkingsgroepen vreedzaam samenleven, zelfs een coalitieregering vormen en nu inderdaad een nieuwe wet op het hoger onderwijs hebben aangenomen. Dat is een doorbraak in een kwestie die lange lange tijd voor een hoop problemen gezorgd heeft.
Eindelijk bestaat voor de Albanezen de mogelijkheid om in hun eigen taal, maar binnen het officiële onderwijs van Macedonië, een universitaire opleiding te volgen. Dat is een winst voor Macedonië. Dat is wat mij betreft vooral een goed voorbeeld voor alle buurlanden dat via het onderwijs niet alleen haat gezaaid kan worden, zoals nu zo vaak gebeurt, maar dat het onderwijs ook kan dienen als bakermat voor een vreedzame multi-etnische samenleving. Dat is een ontwikkeling die wat mij betreft alle steun van de Europese Unie verdient.
Tenslotte, Voorzitter, wil ik even stilstaan bij iets wat ik normaal gesproken niet vind dat hoort in een Europees Parlement, dat is namelijk de rol van een landgenoot. Ik ben er trots op deze keer, de rol van de Hoge Vertegenwoordiger voor de minderheden van de OVSE, Max van der Stoel, die in deze kwestie een zeer belangrijke rol gespeeld heeft.

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, achter de lof die Joost Lagendijk aan Van der Stoel toezwaait, wil ik mij graag scharen. Ik denk dat het ontzettend belangrijk is dat vanuit de buitenwereld positieve invloeden op Macedonië uitgaan. Niet dat de Macedoniërs zelf niet waaks genoeg zijn om iets te kunnen opleveren op dit gebied. De vorige president, Gligorov, was wat dat betreft al een voorbeeld van niet etnisch denken en ook de nieuwe president heeft het vertrouwen van alle bevolkingsgroepen in Macedonië. Ik denk dat het een buitengewone prestatie is van de Macedoniërs om het binnenslands met elkaar te kunnen klaren.
Samenwerking tussen de Slavische Macedoniërs en met name ook de Albaneessprekende Macedoniërs lijkt mij een buitengewoon belangrijk thema en dat kan zich uiten in de strijd over het belangrijke initiatief om in Tetovo een universiteit te stichten. Dat ligt al jaren boven de markt en nog steeds is er geen sprake van een officiële erkenning van het initiatief.
Gelukkig staat de parlementsmeerderheid daar nu wel achter, waarmee een heel belangrijk probleem in de interetnische verhouding uit de wereld wordt geholpen, niet alleen omdat het zo belangrijk is om in het Albanees les te geven op de universiteiten, maar met name ook omdat daardoor de maatschappelijke positie van Albanees sprekende Macedoniërs aanzienlijk wordt verbeterd. Het trekt nieuwe categorieën studenten aan voor het hoger onderwijs. Het is ook belangrijk voor de aanwezigheid voor de Albaneessprekenden in het ambtelijk apparaat, een aanwezigheid die op het ogenblik nog ver achter loopt bij wat eigenlijk zou moeten.
Dat diploma's van de universiteit van Tetovo nu worden erkend lijkt mij een belangrijke sprong naar voren. Ik denk dat het op den duur ook zo zou moeten zijn dat de universiteit gewoon uit de belastinggelden worden betaald, want ook de Albaneessprekenden leveren belasting op en hebben evenveel recht op een aandeel als het gaat om de bekostiging van het onderwijs.
Zelf ben ik opgeleid aan een universiteit die Vrije Universiteit heette, vrij van kerk en van staat, en toch betaald uit de staatskas. Ik moet zeggen dat ik dat nog altijd een buitengewoon voordeel vind, en dat daarmee ook bewezen wordt dat in een land de eigen sfeer van het onderwijs wordt erkend.
Laten wij vanuit de buitenwereld een bijdrage leveren zodat de identificatie van de Albaneessprekenden met hun staat een kans krijgt.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijn fractie zal deze door ons mede ondertekende ontwerpresolutie goedkeuren. De Europese Unie moet de in Macedonië zelf gevonden oplossing, die aan de Albanese bevolking tegemoetkomt, immers steunen.
Het is jammer dat geen oplossing werd gevonden waarmee alle partijen in het Parlement konden instemmen. Mevrouw Pack, de discussie over waar het is misgegaan kunnen wij maar beter aan de Macedoniërs overlaten. Ik heb vernomen dat het slechts om bijkomstigheden gaat, waarin de regering aan de oppositie had kunnen tegemoetkomen. Ik weet het niet. Ik geloof niet dat dit erg belangrijk is. Het belangrijkste is dat een oplossing werd gevonden waarbij wij ons kunnen aansluiten.
Ook al valt dit in het Parlement niet in goede aarde - hier is het motto eerder 'hoe kleiner de saamhorigheid, hoe verdeelder de systemen en hoe separatistischer de bewegingen, hoe beter' -, in de delegatie hebben wij ook uitvoerig met de Macedonische afgevaardigden overlegd. Het moet duidelijk zijn dat ook de Albaneestalige instellingen aan de samenhang, en niet aan de verbrokkeling van de Macedonische maatschappij moeten bijdragen. Dat is een belangrijk aspect, dat wij niet mogen vergeten.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, in verband met de Duits-Franse verzoening had generaal de Gaulle het over 'la paix des braves', de vrede van de dapperen. Hij bedoelde daarmee dat patriotten aan beide zijden een duurzaam evenwicht vonden. Ook in Macedonië is dat gebeurd. Ik geloof dan ook dat de verzoening duurzaam kan zijn. De regering, die met grote moed een oplossing voor de kwestie van de universiteit en vele andere heeft gevonden, heeft duidelijk zichtbare successen en krachtige steun nodig, want anders komt de vrede in de hele regio in gevaar.
Daarom is het belangrijk dat wij eerst een oplossing voor het probleem van de naam vinden. Als nu uitgerekend Griekenland opnieuw de naam Slavo-Macedonië voorstelt, is dat uiterst gevaarlijk omdat de Albanezen zich dan zeker weer uitgesloten zullen voelen. In de tweede plaats moet de stabiliseringsovereenkomst snel tot een goed einde worden gebracht. In de derde plaats moeten wij Macedonië als model voor de regio steunen. Zo kan het een stabiliserende invloed op de buurlanden uitoefenen. Ook in Kosovo kunnen dan zo snel mogelijk vrije nationale verkiezingen worden gehouden om te garanderen dat daar - niet alleen op lokaal niveau - democratisch gelegitimeerde krachten aan de macht komen die echt voor de Kosovo-Albanezen opkomen. Dat zou ook in Macedonië beslist heel wat problemen minder scherp maken.
Macedonië kan een soort Zwitserland van het Zuid-Oosten worden. Wij moeten het op die weg ondersteunen en alles afwijzen wat een terugkeer naar nationalisme en chauvinisme, die bepaalde machten in het land nu jammer genoeg om tactische redenen willen bewerkstellingen, tot gevolg zou kunnen hebben.

Karamanou
Mijnheer de Voorzitter, het is een feit dat hetgeen de afgelopen acht jaar in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië werd bereikt, bijna een wonder is. Dit kleine land is er niet alleen in geslaagd zich verre te houden van het oorlogsgeweld in het omringend gebied, maar heeft zich ook serieus ingespannen voor de economische en sociale modernisering, de versteviging van de democratische instellingen en de eerbiediging van de mensenrechten en de rechten van de minderheden.
Het lijdt geen twijfel dat de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië een opbouwende rol speelt in de bevordering van de veiligheid en de vrede in het gebied. Daarom hopen wij dat ook het laatst overgebleven probleem in de betrekkingen met Griekenland spoedig opgelost zal worden, en wel zodanig dat de waardigheid van beide landen wordt geëerbiedigd.
Wij zijn bijzonder voldaan over de nieuwe wet voor het hoger onderwijs. Daarmee worden de voorwaarden geschapen waaronder het ook voor de Albaneessprekende bevolking mogelijk wordt particuliere universiteiten op te richten.
Ik ben ervan overtuigd dat dit kleine land van de Balkan de onvoorwaardelijke steun verdient van de Europese Unie en ik hoop ervan uit te mogen gaan dat nog voor het eind van het Frans voorzitterschap de associatie- en stabilisatieovereenkomst zal worden ondertekend.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wij zijn het er allemaal over eens dat de stabiliteit en op lange termijn zelfs de overlevingskansen van Macedonië afhankelijk zijn van de vaardigheid van de Macedoniërs en Albanezen in dat land om uiteindelijk een vreedzame samenleving tot stand te brengen. Het is daarom in het belang van de Europese Unie dat alles wordt gedaan om die vreedzame samenleving op lange termijn te ondersteunen. De Commissie heeft de Macedonische autoriteiten dan ook opnieuw gevraagd de nog altijd niet opgeloste kwestie van het hoger onderwijs in het Albanees aan te pakken.
De Commissie begroet de aanneming van de nieuwe wet en werkt met Max van der Stoel, de Hoge Commissaris voor de nationale minderheden van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, samen om de toepassing van die belangrijke wet financieel te steunen. De Commissie heeft goede ervaringen met de samenwerking met de heer Van der Stoel.
Samen hebben wij een oplossing gevonden voor een vergelijkbaar probleem met Estland en Letland, twee andere Europese landen. Ik kan zeggen dat de samenwerking met de Hoge Commissaris van de OVSE buitengewoon constructief en waardevol was. Voor Macedonië zal dat ook zo zijn.
De Commissie is voornemens in het kader van het nationale programma voor Macedonië voor het lopende jaar 1 miljoen euro beschikbaar te stellen om de toepassing van de wet te ondersteunen. De toewijzing van de middelen is opgenomen in het financieringsvoorstel dat vandaag - misschien op dit moment - aan het PHARE-beheerscomité wordt voorgelegd. Als de lidstaten dat voorstel aannemen, wordt met de regering een financieringsovereenkomst ondertekend en wordt in de volgende weken in nauwe samenwerking met de heer Van der Stoel een gedetailleerd project uitgewerkt.
De PHARE-middelen die in het kader van het nationale programma voor het jaar 2000 beschikbaar werden gesteld, kunnen ook voor steun voor de universiteit in het volgende academisch jaar, dus in 2001 en 2002, worden gebruikt.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 18.00 uur plaats.

Schipbreuk van de Samina in Griekenland
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0783/2000 van de heer Katiforis e.a., namens de PSE-Fractie, over de schipbreuk van de Griekse ferry;
B5-0787/2000 van de leden Hatzidakis en Trakatellis, namens de PPE-DE-Fractie, over de schipbreuk van de "Express Samina" in Griekenland;
B5-0791/2000 van de heer Korakas e.a., namens de GUE/NGL-Fractie, over de schipbreuk van de "Express Samina" in Griekenland.

Hatzidakis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, alle fracties hebben uiteindelijk ingestemd met de bespreking van dit vraagstuk. Er is nu een gezamenlijke ontwerpresolutie ingediend van alle fracties, waarbij het voor mij vooral belangrijk is dat de socialisten hun aanvankelijk standpunt hebben gewijzigd. De schipbreuk van de Samina heeft immers niet alleen in Griekenland maar in heel Europa een schok teweeggebracht.
Wij voeren dit debat niet alleen om ons medeleven te betuigen. Wij voeren dit debat vooral om na te gaan wat er gebeurd is, waarom dit gebeurd is, en hoe wij de situatie kunnen rechtzetten, hoe wij als Commissie en als Europees Parlement dergelijke rampen in het vervolg kunnen helpen voorkomen. Het lijdt geen twijfel dat menselijk falen bij deze scheepsramp een factor van doorslaggevend belang is geweest, maar er zijn ook andere factoren in het spel waaruit volgens mij blijkt dat het communautair recht is overtreden. Zo is bijvoorbeeld de richtlijn betreffende passagiersregistratie overtreden. Niet alleen de minister maar ook de premier heeft dat gisteren in het parlement toegegeven, en ik hoop dat ook de socialistische fractie in het Europees Parlement dit zal toegeven. Eveneens is de richtlijn inzake reddingsmiddelen, zoals zwemvesten en reddingsboten, overtreden.
Mijnheer de Voorzitter, afgelopen zondag, drie uur voordat de termijn voor toepassing van richtlijn 98/18 verstreek, heeft het Grieks ministerie van Koopvaardij ongeveer 50 Griekse schepen aan de kabel gelegd. Het is echter onthutsend te moeten vaststellen dat de regering en de reder blijven volhouden dat de Samina aan alle veiligheidsvoorschriften voldeed. Met andere woorden, als hij niet gezonken was, zou hij nog in de vaart zijn. Dat zegt de regering zelf.
Wat vragen wij nu? Wij vragen vooral drie dingen. Ten eerste willen wij dat richtlijn 98/41 inzake passagiersregistratie volledig wordt toegepast. Ten tweede willen wij dat het tijdschema voor richtlijn 98/41 wordt ingekort en geen uitzonderingen meer aan de lidstaten worden gegeven, zoals tot nu toe het geval was voor Griekenland. Het Parlement heeft indertijd tijdens de tweede lezing toegegeven aan de druk van de Griekse regering en ingestemd met deze uitzondering. De heer Stenmark kan hier getuigenis van afleggen: hij zal zich nog wel herinneren hoe het eraan toe is gegaan. Ten derde vragen wij natuurlijk om afschaffing van de uitzondering voor Griekenland met betrekking tot cabotage. Cabotage is verantwoordelijk voor het monopolistisch en oligopolistisch karakter van het zeevervoer. De Griekse kustvaarders hebben nieuwe schepen, maar die gebruiken zij in de verbindingen met Italië waar concurrentie heerst; hun oude schepen bewaren zij voor de verbindingen in Griekenland zelf, waar zij geen concurrentie hebben te vrezen. Daarom ligt de veiligheidsstandaard daar ook veel lager.
Ik wil duidelijk maken dat alle Griekse leden van het Europees Parlement deze situatie nu aan de kaak stellen. Verre van ons om te zeggen dat er in Griekenland niets klopt. Integendeel, er zijn ook heel veel goede schepen en verreweg de meeste Griekse zeelieden doen hun werk uitstekend. Met de indiening van deze resolutie willen wij echter uiting geven aan niet alleen onze gevoeligheid voor dit thema, maar ook ons voornemen om met alle kracht te ijveren voor nog hogere veiligheidsnormen in Griekenland dan de Europese Unie voorschrijft. Dat is de enige manier om de slechte indruk die door deze ramp voor ons land is ontstaan, weer goed te maken.
Er zijn drie amendementen ingediend door de GUE/NGL-Fractie. Een daarvan gaat over het scheepsregister, een over de arbeidsomstandigheden en een over een onderzoek ter plekke door de Commissie regionaal beleid. Wij zijn het daar niet mee eens, en wel voornamelijk om technische redenen die ik vanwege tijdgebrek niet uit de doeken kan doen. Ik kan deze eventueel in een persoonlijk gesprek met de collega' s toelichten. Het gaat hierbij dus niet om de politieke strekking van deze amendementen maar veeleer om enkele technische moeilijkheden. Ik denk bijvoorbeeld aan de scheepsregisters. Daar wordt in de resolutie reeds naar verwezen en dat hoeft niet herhaald te worden.

Mastorakis
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, eergisteren zeiden wij dat wij niet konden instemmen met de toepassing van de urgentieprocedure voor de aanneming van een resolutie over de scheepsramp met de Expres Samina. Er is momenteel namelijk een diepgaand gerechtelijk onderzoek gaande en de Griekse regering heeft duidelijk verklaard dat te doen wat gedaan moet worden.
Volgens ons moet de mening van het Europees Parlement gewicht in de schaal leggen en niet zo maar voor de vuist weg worden gegeven. Zal het Europees Parlement nu voor elk soortgelijk gebeuren, hoe betreurenswaardig ook, hetzelfde doen? Eergisteren werd in deze zaal gezegd dat wij geen debat willen over de veiligheid van schepen. Kan men echter wel een inhoudelijk debat voeren met de urgentieprocedure, met een spreektijd van niet meer dan 2 à 3 minuten? Wij respecteren echter het besluit van dit Parlement en hebben daarom besloten rondom te tafel te gaan zitten en naar een compromis te zoeken. Uiteindelijk zijn wij ook tot een gezamenlijke tekst gekomen waaraan alle fracties - dat moet ik eerlijk toegeven - in goed vertrouwen hebben meegewerkt. In deze tekst brengen wij ons betreuren tot uitdrukking, zoals ook onze Voorzitter, mevrouw Fontaine, van meet af aan heeft gedaan. Tevens houden wij hierin rekening met de verklaringen van de Commissie en de eis van de Griekse regering dat volledig licht wordt geworpen over deze ramp. Een onderzoek naar de toedracht daarvan is reeds gaande. Tot slot wijzen wij hierin op het belang van de veiligheidsvoorschriften en op onze voorbehouden ten aanzien van elk soort uitzonderingen. Spreken wij daarmee echter niet over een zaak die juist onder de taken van onze actieve Vervoerscommissie valt? Daarvoor is - en dat weten wij allemaal - een serieuze en vaak tijdrovende dialoog nodig. Er is altijd een lange procedure nodig voordat wij kunnen besluiten wat in elk specifiek geval moet gebeuren. Is het echt zo gemakkelijk te zeggen wat voor de scheepvaart moet gebeuren, zodat wij daarvoor de urgentieprocedure kunnen gebruiken?
Daarom zien wij geen enkele gegronde reden - ook achteraf niet - voor de urgentieprocedure. Zelfs de passages die men zou kunnen uitleggen als oppositie tegen de Griekse regering komen niet meer in de gezamenlijke ontwerpresolutie voor, dankzij zoals ik al zei vooral de goede wil van alle betrokken partijen. De vraag blijft uiteindelijk echter overeind: wat winnen wij met de aanneming van deze tekst overeenkomstig de urgentieprocedure? Hebben wij nu meer winst dan wij normaal zouden hebben gehad?
Enfin, mijnheer de Voorzitter, wij hebben ingestemd met deze gezamenlijke ontwerpresolutie en gaan akkoord met de urgentieprocedure. Uit het bovenstaande zult u wel kunnen opmaken dat wij tegen de ingediende amendementen zijn. Wat de scheepsramp betreft, willen wij nogmaals ons medeleven betuigen met de slachtoffers en duidelijk maken dat wij, zonder stemmingkwekerij, het voortouw zullen nemen bij elk vraagstuk dat te maken heeft met de veiligheid van de mensen en de bescherming van het milieu.

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, natuurlijk ben ik diep getroffen en ook verontwaardigd over de scheepsramp waarbij zoveel mensen om het leven kwamen, ofschoon ik ervan uitga dat scheepsrampen zich ook in de toekomst zullen blijven voordoen. Wat ons echter zo woedend maakt zijn de fouten, de nalatigheden, de uitzonderingen en al de problemen die bij deze schipbreuk aan het daglicht zijn gekomen. Daarom moeten wij dit hier bespreken, inhoudelijk bespreken, misschien niet per se volgens de urgentieprocedure, maar in ieder geval wel zo snel mogelijk. Daarbij gaat het echter niet alleen om Griekenland.
Wij moeten spreken over de toepassing van de - sowieso niet toereikende - communautaire wetgeving. Wij moeten, zoals wij ook in de resolutie doen, aandringen op volledige toepassing, zonder enige uitzondering, en op aanvulling van de communautaire wetgeving. Wij moeten aandringen op modernisering en perfectionering van de haveninfrastructuur, op scholing van het personeel in de omgang met moderne reddingsmiddelen. Ik wil hierbij aantekenen, mijnheer de Voorzitter, dat dit personeel tot de meest ervaren equipes ter wereld hoort. Natuurlijk moet het een en ander worden gereorganiseerd en moet de bezem worden gehaald door de met toezicht, controle en sanctionering belaste administratieve mechanismen. De heer Papoutsis heeft reeds grote schoonmaak gehouden in een zeer belangrijke dienst van zijn ministerie, in de Inspectie Koopvaardijschepen. Dit is een eerste kleine, goede stap, maar er moet meer gebeuren.
Wat ik nu zei, betreft Griekenland, het land met de grootste scheepvaartsector in de Europese Unie. Het gaat hier in feite echter om de veiligheid van de scheepvaart in heel Europa. Daarom kijken wij vol ongeduld uit naar de manier waarop de recente besluiten die de Raad - eindelijk! - heeft genomen, hun beslag zullen vinden. Deze zullen in wetgevingsvorm aan ons, het Europees Parlement, moeten worden voorgelegd. Daarom is het volgens ons nuttig een commissie van het Parlement naar Griekenland te sturen om de problemen en moeilijkheden te bespreken met de autoriteiten, de verschillende instanties en beroepsorganisaties. Griekenland is immers het meest ervaren land op scheepvaartgebied. Dan zal het Europees Parlement een nuttige bijdrage kunnen leveren aan de verbetering en verscherping van de wetgeving voor de veiligheid in de scheepvaart in heel Europa.

Trakatellis
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil allereerst mijn diepe bedroefdheid tot uiting brengen en mijn solidariteit betuigen met de nabestaanden van de slachtoffers, maar ook met de overlevenden die zullen moeten leren leven met de herinneringen aan deze verschrikkelijke ramp.
Natuurlijk hebben zich altijd scheepsrampen voorgedaan en worden altijd fouten gemaakt. Heel belangrijk is echter na te gaan of, in geval van een menselijke fout, al hetgeen daaraan vooraf ging en daarop volgde wel overeenkomstig de regels was. Laten wij bijvoorbeeld deze ramp nemen. Hier moet men nagaan of de noodzakelijke inspecties wel op de juiste manier zijn verricht, of het schip over de nodige certificaten beschikte, of de zwemvesten op hun plaats waren en of de bemanning zich van haar taak heeft gekweten. Dergelijke dingen moeten onmiddellijk worden gecontroleerd. Daarbij moet worden nagegaan of misschien communautaire richtlijnen werden overtreden. Ik kan u bijvoorbeeld verzekeren dat het Grieks mededingingscomité nooit en te nimmer is opgetreden waar het moest optreden. Ik weet wel dat dit geen zaak is voor de Europese Commissie, daar de Commissie bevoegd is voor mededingingsvraagstukken op Europees niveau, maar ik vraag wel het volgende: hoe is het in hemelsnaam mogelijk dat een door de minister ingesteld mededingingscomité, bestaande uit benoemde leden, nooit iets gedaan heeft? Omdat men nooit iets gedaan heeft, is geleidelijk aan in de scheepvaart een bijna monopolistische situatie ontstaan. Wij weten dat monopolies, of dit nu particuliere of staatsmonopolies zijn, nooit goed zijn en, in dit geval, absoluut slecht zijn voor de koopvaardij en het vervoer van passagiers over zee.
Ik zou zelfs willen zeggen dat wij in het geval van deze verschrikkelijke scheepsramp moeten nagaan wat wij als Europese Unie moeten doen. Het allerbelangrijkste is immers de veiligheid van de scheepvaart in de Europese Unie. Wat nu de onderhavige ontwerpresolutie betreft, zou ik iets willen zeggen over de ingediende amendementen. Er is een amendement over het scheepsregister. Dit staat echter al in de resolutie. Het amendement over de arbeidsomstandigheden wordt reeds gedekt door een richtlijn. De formulering daarvan is trouwens minder bevredigend dan die van de wetstekst. Dan is verder nog sprake van een bezoek van de Vervoerscommissie. Ik geloof niet dat dit een vrome wens mag zijn. Het is immers de taak van de Europese Commissie na te gaan of de communautaire richtlijn is overtreden. De Commissie moet ook meer vaart zetten achter de gewenste wetgeving, opdat de scheepvaart veiliger kan worden. Ook moet zij de situatie onderzoeken van het reeds door mij genoemd mededingingscomité. Daar willen wij graag van de Europese Commissie een reactie op.

Watts
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil gaarne mijn innige deelneming betuigen aan de nabestaanden van hen die zo tragisch om het leven zijn gekomen bij de ramp met de veerboot, maar tegelijkertijd wil ik ook hulde brengen aan allen die betrokken waren bij de reddingspogingen, vooral natuurlijk de Royal Navy. Namens het vervoersteam van de socialistische fractie betreur ik het feit dat deze bespreking plaats vindt in het kader van het actualiteitendebat. Het had beter behandeld kunnen worden in de commissie volgende week, maar het Huis heeft daar anders over beslist en uiteraard respecteer ik dat.
Waar we in ieder geval geen behoefte aan hebben vandaag, en trouwens ook niet volgende week of op een ander moment in de toekomst, is dat onze Griekse collega' s proberen elkaar de loef af te steken in de aanloop naar de algemene verkiezingen in Griekenland. Daar heeft niemand baat bij. Dit is niet uitsluitend een probleem voor Griekenland. Dit gaat heel Europa aan. Het was slechts een kwestie van tijd voordat een dergelijk ongeluk zich zou voordoen.
Een aantal van ons houdt zich al vele jaren bezig met de veiligheid van veerboten, en dat heeft zeker te maken met het feit dat andere veerboten elders in Europa ook gezonken zijn, met een tragisch verlies van mensenlevens, of we het nu hebben over de Herald of Free Enterprise, de Scandinavian Star of, uiteraard, de meest beruchte van allemaal, de Estonia in de jaren negentig. Deze rampen tonen aan dat veerboten niet veilig genoeg zijn. Volgens ons zou deze tragedie zich heel goed kunnen herhalen. Niet omdat we niet over voldoende wetgeving beschikken in Europa, maar omdat er geen goed toezicht op naleving wordt gehouden. Het gaat niet alleen om Griekenland. Er zijn ook andere lidstaten die zich niet houden aan de bepalingen inzake veiligheid op zee, en met uw welnemen zal ik er een paar noemen: Italië, België, Denemarken, Ierland en het land van het voorzitterschap, Frankrijk, passen de richtlijn havenstaatcontrole niet toe.
Ik hoop dat we vandaag, en in de komende dagen en weken, van de Commissie te horen zullen krijgen welke actie zij van plan is te ondernemen tegen deze lidstaten, die veiligheid op zee niet serieus nemen.

Attwooll
Mijnheer de Voorzitter, Commissaris, ik wil graag de naam van mijn eigen fractie toevoegen aan de lijst van hen die hebben getuigd van hun deelneming en solidariteit met de nabestaanden van de omgekomen en de overlevende passagiers van de schipbreuk, en van hun dankbaarheid jegens de mensen die betrokkenen waren bij de reddingsoperaties.
Het is menselijk om zich meer getroffen te voelen hoe dichterbij een ramp plaatsvindt. Dus dat ik me met meer gevoel dan gebruikelijk uitdruk komt omdat Griekenland door de jaren heen voor mij een tweede thuis is geworden. Ik heb in het verleden vaak gelegenheid gehad om te observeren hoe vakbekwaam Grieks zeemanschap kan zijn. Maar de kwestie kan niet op een dergelijke manier gelokaliseerd worden. In de afgelopen paar jaar zijn er veel levens verloren gegaan op zee, in onze wateren, en niet alleen door grote rampen met veerboten, maar ook nog veel te vaak in onze vissersgemeenschappen. Daarom moeten wij kwesties die verband houden met veiligheid op zee veel algemener aanpakken, en op de constructieve manier die wordt voorgesteld in deze resolutie. Ook ik wil graag de nadruk leggen op de noodzaak om de regelgeving waar wij nu reeds over beschikken, correct na te leven. Ik zou willen verzoeken om nóg voorzichtiger te zijn dan ooit alvorens uitzonderingen toe te staan op toekomstige wetsbepalingen waar de veiligheid in het geding is.
En deze kwestie is ook niet uitsluitend van belang voor diegenen onder ons die uit gebieden komen waar de zee onze belangrijkste verkeersader is, of onze werkplek. Dit zijn zaken die ons allemaal aangaan, zelfs al hebben we er niet rechtstreeks mee te maken. Dat geldt alleen al omdat, in de woorden van de vroeg-Engelse dichter John Donne, de dood van ieder mens mij minder maakt dan ik was, omdat ik deel uitmaak van de mensheid.

Hudghton
Mijnheer de Voorzitter, uit naam van mijn fractie zou ook ik graag mijn deelneming willen betuigen met de families die geliefden hebben verloren in deze tragedie. Onze gedachten gaan naar hen uit op dit moeilijke moment.
Ik vertegenwoordig Schotland in dit Parlement, een feit dat mijn verdriet en bezorgdheid over deze gebeurtenissen nog versterkt. Hoewel Schotland en Griekenland uitersten zijn voor wat betreft hun ligging binnen de Europese Unie, delen zij desalniettemin een gemeenschappelijke topografische situatie. Onze landen tellen allebei vele eilandgemeenschappen rondom onze kusten, en daarom hebben de Schotse eilandbewoners ook met meer dan gewone gevoelens van schok de recente gebeurtenissen in Griekenland gevolgd.
Voor onze eilandgemeenschappen zijn veerboten absoluut een navelstreng. Deze schepen nemen het vervoer van passagiers en goederen voor hun rekening, en zorgen ervoor dat een aantal van Europa' s meest afgelegen en kwetsbare gemeenschappen kunnen blijven voortbestaan. Het is de plicht van de lidstaten ervoor te zorgen dat de eigenaren en exploitanten van veerboten zich bewust zijn van hun verantwoordelijkheden inzake het veilig vervoeren van mensen en goederen.
In Schotland hebben we het geluk gehad nooit rechtstreeks betrokken te zijn geweest bij het soort tragedie waardoor Griekenland nu is getroffen, maar we zijn ons er maar al te zeer van bewust dat onze wateren tot de meest gevaarlijke van Europa behoren. We maken ons veel zorgen over de aanbestedingsprocedure die in gang is gezet. Ik wil de Commissie graag vragen om enige garantie dat als er een aanbesteding wordt uitgeschreven voor veerbootdiensten op verbindingen die van vitaal belang zijn, of voor welke veerbootdienst dan ook trouwens, dat veiligheid de hoogste prioriteit krijgt. In de genadeloze wereld van de aanbestedingen kunnen bedrijven er maar al te gemakkelijk toe worden gebracht om kostenbesparende maatregelen te nemen, en ik zou niet graag zien dat veiligheidsmaatregelen zouden worden opgeofferd. Dat is eenvoudig onaanvaardbaar voor de noordelijke en westelijke eilanden van Schotland, en ook voor de mogelijke oversteek over de Noordzee naar het vaste land van Europa, die er hopelijk in de niet al te verre toekomst zal komen.
Onze burgers verdienen de beste veiligheidsmaatregelen die er zijn op het gebied van zeevervoer. De vakbonden die de mannen en vrouwen die op veerboten werken vertegenwoordigen horen, samen met de vertegenwoordigers van onze kustgemeenschappen, betrokken te worden bij de aanbestedingsprocedure voordat de inschrijving wordt geopend, zodat zij er mede voor kunnen zorgen dat de veiligheid niet wordt opgeofferd aan winstoogmerken.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst onze diepe bedroefdheid tot uiting brengen over deze verschrikkelijke scheepsramp en ons medeleven betuigen met de slachtoffers.
Ook hier weer hebben wij horen zeggen dat de verantwoordelijkheid voor de ramp bij mensen ligt, dat mensen fouten hebben gemaakt. Een dergelijke argumentatie kan echter niet door de beugel. Het betrokken schip was niet minder dan 34 jaar oud en stond - ten onrechte natuurlijk - niet op de lijst van schepen die uitgezonderd zijn van de aanvullende controlemaatregelen overeenkomstig richtlijn 98/18/EG. Daaruit blijkt hoe ongeremd het kapitaal in de scheepswereld zijn gang kan gaan. Het kapitaal vindt altijd middelen om - onder een hoedje spelend met de regeringen en de controle-instanties - de sowieso al ontoereikende reglementering te omzeilen, met alle gevolgen van dien voor de veiligheid van de passagiers en de scheepvaart.
De scheepvaartwetgeving in Griekenland en meer in het algemeen in de Europese Unie blijkt ontoereikend en zelfs gevaarlijk te zijn. Er is een nieuwe wetgeving nodig, een strengere wetgeving zonder uitzonderingen, vooral voor stokoude schepen. Ook de manier waarop de controleautoriteiten en het scheepsregister werken is gevaarlijk. Zij functioneren als een particulier bedrijf met winstoogmerk, dat weliswaar geacht wordt de reders te controleren maar in feite door de reders wordt gecontroleerd.
Zelfs deze rampzalige schipbreuk kon geen aanleiding zijn tot het trekken van een aantal nuttige conclusies. Integendeel, de onschuldige slachtoffers worden zelfs gebruikt om meer algemene doelstellingen van de reders te bevorderen. De versnelde afschaffing van cabotage in de Griekse wateren - waar alsmaar op wordt aangedrongen en waar ook in de gezamenlijke ontwerpresolutie op wordt gehamerd - zal de speculatieve concurrentie tussen de scheepvaartmaatschappijen nog meer aanwakkeren en nog meer gevaren veroorzaken voor de passagiers.
Wij nodigen het Europees Parlement uit niet in te stemmen met afschaffing van cabotage en de verwijzing daarnaar in paragraaf 5 van de gezamenlijke ontwerpresolutie te verwerpen. Onze fractie heeft daar een aparte stemming voor gevraagd. Wij willen dat het Europees Parlement instemt met de deelneming van vertegenwoordigers van de werknemers uit de scheepvaartsector in de controleautoriteiten en de scheepsregisters. Ook moeten wij aandringen op aanpassing van de samenstelling van scheepsbemanningen aan de daadwerkelijke behoeften van de kustscheepvaart. Daarvoor zijn amendementen ingediend en wij vragen om aanneming daarvan.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, ook mijn fractie wil medeleven betuigen met de getroffenen bij de ramp met de Samina Express. Zo'n ramp is altijd triest, maar zeker als hij voorkomen kon worden. Laten wij dan hopen dat het onderzoek naar de oorzaak een duidelijk beeld van de situatie zal scheppen om adequate maatregelen te treffen.
Afgaand op overlevenden en betrokkenen zijn nu al twee conclusies te trekken. Rampen op zee zijn vaak het gevolg van gebrek aan onderhoud en het ontbreken van personeel dat zowel bekwaam is als verantwoordelijkheidsbesef heeft. Dat is te meer tragisch omdat ontheffing van de wetgeving van de Europese Unie hieraan debet is.
Ik ben blij dat de Griekse regering deze ontheffing inmiddels ongedaan heeft gemaakt. De Europese Unie dient zeer terughoudend te zijn met uitzonderingen op de EU-wetgeving die met name de veiligheid van burgers betreft. Ik wijs daarbij op die twee andere zuidelijke landen die op termijn lid van de Europese Unie willen worden. De kwaliteit van zowel van schepen als personeel onder hun vlag is eerder berucht dan beroemd. Daar mogen wij niet dezelfde fout maken.
Afsluitend, groot menselijk leed dwingt ons te leren van deze tragedie. Helaas moeten wij nog steeds door schade en schande wijzer worden. Deze resolutie wijst ons de goede richting.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, zoals u weet is er in Beieren buitengewoon veel sympathie voor Griekenland. Dat is een gevolg van de vrijheidsoorlogen in de negentiende eeuw. De eerste Griekse koning was een Beier. Het gevolg is dat nog altijd bijzonder veel mensen uit Beieren naar dit wondermooie land op vakantie gaan. In Griekenland zijn er zeer veel Beierse toeristen. Daarom waren deze ontzettende beelden en berichten voor ons des te schokkender, niet alleen omdat families zeer zwaar werden getroffen en mensenlevens verloren gingen, maar ook omdat er op veiligheidsgebied duidelijke tekortkomingen waren.
Het gaat hier ook om de geloofwaardigheid van de Europese Unie. Wij leveren terecht steeds weer kritiek op de neiging tot centralisme op vele terreinen. Wij hebben kritiek op het feit dat sommigen een gemeenschappelijk Europees toerismebeleid willen. Het beleid inzake toerisme kunnen wij rustig aan de lidstaten overlaten. Volgens het subsidiariteitsprincipe moet het toerismebeleid op een lager niveau worden gevoerd. De mensen moeten echter in alle landen op even strenge veiligheidvoorschriften kunnen rekenen. De Europese Unie staat daarom voor de grote opgave ervoor te zorgen dat op veiligheidsgebied geen uitzonderingen meer worden gemaakt, zoals hier duidelijk wel is gebeurd. In deze tijd van massaal grensoverschrijdend verkeer is dat volstrekt onontbeerlijk. Denken wij maar aan de ongevallen in tunnels van vorige zomer en aan de vele ongevallen met schepen. De mensen gaan ervan uit dat zij in de Europese Unie op normen kunnen vertrouwen. Menselijke fouten gebeuren in alle landen. De kwaliteiten van Griekse zeelui zijn algemeen bekend. De technische normen in deze regio liggen jammer genoeg echter niet zo hoog. Dat is een directe verantwoordelijkheid van de Europese Unie en het Europees Parlement.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, met het gehele Griekse volk is de Commissie diep bedroefd en ontsteld over dit vreselijke ongeval. De Commissie heeft de families van de slachtoffers en de Griekse regering haar deelneming betuigd.
Dit is jammer genoeg niet het eerste soortgelijke ongeval in Europese wateren. Na het laatste zware ongeval met een passagiersschip, de ramp met de Estonia in 1994, heeft de Europese Unie krachtige maatregelen genomen. Een aantal zeer verregaande voorschriften werden uitgevaardigd om de veiligheid van passagiersschepen te verbeteren.
U herinnert zich nog wel de doelstellingen van die voorschriften. Eerste doelstelling was de registratie van de passagiers. In de tweede plaats kwamen er uniforme veiligheidsvoorschriften, ook met betrekking tot stabiliteit en reddingsmiddelen voor het binnenlandse verkeer in de Europese Unie. In de derde plaats kwamen er verplichte inspecties en werden ongevallen onderzocht. In de vierde plaats moeten aan boord sociale normen in acht worden genomen, en in de vijfde plaats moeten de exploitanten van passagiersschepen de internationale veiligheidscode hanteren.
Voor binnen- en buitenlandse reizen van passagiersschepen naar of vanuit havens van de Unie is er sedertdien een volledig wettelijk kader tot stand gebracht. In het kader van haar in het Verdrag toegewezen rol moet de Commissie de praktische toepassing van dit wettelijke kader controleren. Na het zinken van de Samina heeft de Commissie de Griekse regering dan ook onmiddellijk verzocht informatie over de toepassing van het geldende Gemeenschapsrecht te verstrekken.
De Commissie heeft de Griekse autoriteiten gevraagd te onderzoeken of de schepen, die voor 30 september aan de veiligheidsnormen van de Gemeenschap moesten voldoen, ook daadwerkelijk aan die normen beantwoorden. Op grond van deze door de Commissie gevraagde controle werden zestig schepen uit de vaart genomen tot vaststaat dat ze aan de normen voldoen.
De Commissie is het met het Europees Parlement eens dat de veiligheidsvoorschriften voor passagiersschepen strenger moeten worden. Mevrouw De Palacio, vice-voorzitter en terzake bevoegd lid van de Commissie, is daarom voornemens de herziening van de geldende richtlijn over veiligheidsnormen voor passagiersschepen in haar werkprogramma voor 2001 op te nemen.
De Commissie is ook voornemens grondig te onderzoeken of de wetgeving inzake aansprakelijkheid in het passagiersvervoer moet worden gewijzigd.
Tot besluit wil ik er nog op wijzen dat de Commissie ervan overtuigd is dat het probleem van de Europese voorschriften betreffende de veiligheid van passagiersschepen in de Europese Unie de hoogste prioriteit moet krijgen en dat wij ervoor moeten zorgen dat die voorschriften in heel de Gemeenschap streng en uniform worden toegepast. Alleen zo kan de kans op een herhaling van dergelijke ongevallen zo klein mogelijk worden gehouden.

De Voorzitter
Mijnheer Verheugen, ik dank u.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 18.00 uur plaats.

De Voorzitter
Dames en heren, het vorige debat is beëindigd. Er is nog een beetje tijd voor het begin van het debat en de verklaring van de heer Solana, de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, over de toestand in het Nabije Oosten en de verkiezingen in Joegoslavië. Ik onderbreek de vergadering daarom kort.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben, zoals gezegd, nog vijfentwintig minuten voor het debat met de heer Solana begint, terwijl een heel aantal dringende kwesties niet meer konden worden behandeld. Wij zijn de laatste tijd op donderdagmiddag wel vaker vroeger klaar. Vanavond staat na de stemming in plaats van het verslag-Plumb niets, en ook morgenochtend vrijwel niets meer op de agenda.
Dat is een merkwaardige evolutie. Dinsdag en woensdag wordt het regelmatig erg laat. Het vragenuur met de Commissie is bijna anderhalf uur te laat begonnen, terwijl op donderdag steeds minder op de agenda staat. Ik verzoek u met het Bureau na te gaan of sommigen na de vrijdag, nu ook de donderdag willen afschaffen.

De Voorzitter
Mijnheer Posselt, wij weten dat u een groot voorstander bent van onze aanwezigheid hier op vrijdag. Dat is geheel terecht. Uw vraag is ongetwijfeld een discussie waard. Wij nemen daarvan nota en ik zal er persoonlijk voor zorgen dat dit punt op de volgende vergadering van het Bureau grondig wordt besproken.
(De vergadering wordt om 16.36 uur onderbroken en om 17.00 uur hervat)

Situatie in het Midden-Oosten - Verkiezingen in Servië
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid over de situatie in het Midden-Oosten en de verkiezingen in Joegoslavië.
Ik geef onmiddellijk het woord aan de heer Solana. Het doet ons genoegen dat hij in ons midden is.

Solana
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mijn excuses voor het feit dat ik enigszins vertraagd ben. U weet wat de reden hiervan is. Ik zal een korte verklaring afleggen over de twee onderwerpen die op de agenda staan. Eerst komt de situatie in Belgrado en de voormalige Joegoslavische republiek in het algemeen aan bod. Vervolgens zal ik het hebben over de situatie in het Midden-Oosten. Helaas heb ik u vanavond niets positiefs over deze twee onderwerpen te melden.
Eerst de situatie in Servië. Ik zal met het allerlaatste nieuws beginnen. Zoals u weet, zijn in Belgrado nu ongeveer een miljoen mensen de straat op gegaan. Volgens de berichten neemt de spanning toe.
Vanuit de Europese Unie bezien is het besluit van het Constitutionele Hof naar mijn idee de zoveelste schending van alle basisprincipes in een land dat vrije verkiezingen behoort te hebben. Het besluit van het Constitutionele Hof is een poging om opnieuw de stem van het volk te stelen, alsook om de burgers die vrijelijk hun stem hebben uitgebracht en een meerderheid hebben behaald van hun vrijheid te beroven.
Namens de Europese Unie en de Raad deel ik u mede dat professor Kostunica voor ons de leider van de meerderheid van het Servische volk is. Wij steunen Kostunica en zullen dat ook blijven doen. Voor ons heeft hij de verkiezingen gewonnen, hebben zijn mensen de verkiezingen weten te winnen en verdient hij ons aller steun.
Ik mag u niet verhelen dat de situatie bijzonder lastig is. De komende dagen zullen er zeker spanningen zijn, maar wij moeten met zijn allen voldoende koelbloedigheid betrachten en de situatie niet in een ernstig conflict doen omslaan. Ik kan u ook vertellen dat de Europese Unie reeds mechanismen heeft opgezet om, zodra de wil van het Servische volk wordt geëerbiedigd, dat wil zeggen zodra er een regering is bestaande uit mensen die bij de verkiezingen op de heer Kostunica hebben gestemd, de sancties tegen Servië onmiddellijk te kunnen opheffen en het land een pakket economische hulp voor de wederopbouw ter beschikking te kunnen stellen.
Er is nog iets dat ik u wil laten weten. Ik heb hierover vanmorgen ook met de heer Kofi Annan gesproken tijdens een drie uur durend onderhoud. Zoals u weet, is het probleem nog steeds wat de opvolgende staat van ex-Joegoslavië moet zijn. Voor dat probleem is nog geen oplossing gevonden. Zolang er geen oplossing is, kunnen de internationale financiële instellingen - Internationaal Monetair Fonds en Wereldbank - het democratische Servië geen middelen beschikbaar stellen. Wij moeten de landen van het voormalig Joegoslavië dan ook op het niveau van de Verenigde Naties benaderen om zo spoedig mogelijk tot een akkoord te komen waardoor de economische hulp - via het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank - kan worden vrijgemaakt zodra het moment van vrijheid in Servië is aangebroken.
Zoals u weet, heeft het voorzitterschap een top in Zagreb georganiseerd. Wij hopen dat het een top zal zijn waaraan ook een democratisch ex-Joegoslavië kan deelnemen. Met zijn allen willen wij ons inzetten voor stabiliteit en voorspoed in de Balkanlanden. Wij hopen dat de Balkanregio de blik vanuit Europees perspectief op de toekomst houdt gericht.
(Applaus)Dit is hetgeen ik u op dit moment te melden heb. Aan het eind van de vergaderperiode is er misschien meer nieuws. Wel zeg ik u nogmaals - en ik vind dat wij daarop moeten blijven hameren - dat president Milosevic zijn volk van haar vrijheid heeft beroofd. Wij moeten alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat dit niet nog eens gebeurt.
(Applaus)U heeft mij gevraagd u te informeren over de laatste gebeurtenissen in het Midden-Oosten. Ook die berichten zijn helaas bepaald niet rooskleurig. Ik kan u vertellen dat de wil erg optimistisch is, maar dat het verstand helaas niet altijd volgt. Het is geen eenvoudige situatie. De Europese Unie moet alles in het werk stellen om de spanningen in het gebied dat ons zo na aan het hart ligt te verminderen en de partijen weer aan de onderhandelingstafel te krijgen. Degenen die van de zomer intensief hebben meegedaan aan de talloze besprekingen die beide partijen voor het eerst in de geschiedenis zeer dicht bij elkaar hebben gebracht, moeten nu wel heel verdrietig zijn als zij het leed van de mensen in die geliefde landen aanschouwen: doden in de straten, alsook veel mensen en gezinnen die er uiterst beroerd aan toe zijn.
Ik kan u melden dat het Frans voorzitterschap, met de Franse president aan het hoofd, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, mevrouw Albright en ik gisteren de hele dag hebben gewerkt aan een akkoord dat door de betrokken partijen kon worden ondertekend. Al die moeite is tevergeefs geweest. Er is geen akkoord ondertekend. In Egypte wordt nu verder onderhandeld, maar er is zelfs nog geen begin van een akkoord.
Zoals u weet, was premier Barak niet op de vergadering aanwezig. Hoewel het voorbereide akkoord uiteindelijk niet is gesloten, gaat het in de bezette gebieden wel iets beter. Ik moet echter bekennen dat er over geen der onderwerpen nog een akkoord op tafel ligt. Er is een ontwerpakkoord over de terugtrekking van een aantal militaire troepen. Er is een beginselakkoord over een tripartiete commissie die de toekomst van de veiligheid in het gebied moet gaan onderzoeken. Er is echter helemaal geen akkoord over een commissie die onderzoek gaat verrichten naar de oorzaken van de gebeurtenissen en degenen die daarvoor verantwoordelijk zijn.
Vanuit het Europees Parlement doe ik nogmaals een beroep op iedereen, heel in het bijzonder aan de betrokken politieke leiders, om alles in het werk te stellen om de spanning te verminderen en zo snel mogelijk naar de onderhandelingstafel terug te keren. De standpunten liggen namelijk niet zover uiteen dat er geen akkoord zou kunnen worden gesloten. Wij zien echter de ernst van de crisis in dat deel van de wereld dat ons zo na aan het hart ligt wel degelijk in. Laten wij hopen dat ik u de komende uren positiever nieuws kan bezorgen. Helaas is dat nu onmogelijk.
(Applaus)

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Solana.
Commissaris Verheugen zal net als de heer Solana het woord voeren over beide vraagstukken waarover hier vandaag gedebatteerd wordt: de situatie in het Midden-Oosten en de verkiezingen in Joegoslavië. Vervolgens zullen de leden aan het woord komen die zich voor dit debat hebben ingeschreven. De fracties hebben aangekondigd dat ze eerst het eerste thema, en vervolgens het tweede thema aan de orde zullen stellen.

Verheugen
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Solana, dames en heren, ik ben het met de opmerkingen van de heer Solana over de toestand in het Nabije Oosten en in Belgrado eens. Ik wil eerst iets over Servië zeggen. Bij de verkiezingen van 24 december heeft het Servische volk de heer Milosevic en zijn regime weggestemd. Het Servische volk heeft duidelijk voor een nieuw begin met nieuwe politieke leiders gekozen.
De Europese Unie heeft steeds duidelijk gezegd dat het Servische volk evenzeer tot Europa behoort als alle andere Europese volken. Wij hebben steeds benadrukt dat wij ons beleid tegenover Servië zouden wijzigen zodra het Servische volk bij de verkiezingen voor democratische veranderingen zou kiezen. Wij hebben duidelijk gezegd - ik beklemtoon dat - dat kiezen voor democratische veranderingen hetzelfde is als kiezen voor een terugkeer naar Europa. Het lijdt niet de minste twijfel dat deze boodschap in Servië is gehoord. Het Servische volk heeft gekozen.
Ondanks de grote inspanningen van het regime om dat te verhinderen, werd de overwinning behaald. In de straten van Belgrado wordt momenteel wellicht beslist of die democratische veranderingen er komen en of dat op een geweldloze manier gebeurt. Het moet duidelijk zijn dat Europa zich geheel aan de zijde van de democratische oppositie in Servië schaart.
De stem van het Servische volk moet worden gehoord en geëerbiedigd. Met het Servische volk verlangen wij dat Milosevic opstapt en dat er aan zijn bewind, dat zoveel mensen in Servië en andere landen veel leed en ongeluk heeft gebracht, een einde komt. Zodra aan de wil van het Servische volk gehoor wordt gegeven - en ik weet zeker dat dit zal gebeuren - wordt een echte en duurzame vrede in de Balkan mogelijk. Het Servische volk zal de kans krijgen weer deel van de Europese familie van volkeren uit te maken en samen met zijn buurlanden aan een vreedzame en stabiele toekomst te bouwen.
Zoals de Europese Unie dat al sedert lang heeft beloofd, kan de Federale Republiek Joegoslavië dezelfde voordelen genieten als haar buurlanden zodra het Servische volk democratische veranderingen bewerkstelligt. De Europese Unie zal met de Federale Republiek Joegoslavië dezelfde betrekkingen als met de andere landen onderhouden. Wij moeten klaar staan om die belofte na te komen zodra aan de wil van het volk gehoor wordt gegeven.
De heer Solana heeft gezegd dat deze hulp zal worden verleend zodra een democratische regering aan de macht is. Ik kan dat bevestigen. De Commissie werkt reeds aan steun voor de wederopbouw van economie en infrastructuur in Servië. Wij zijn bereid om de sancties op te heffen en voor de winter noodhulp te verstrekken.
De voorzitter van de Commissie noemde dat vorige week een enorme opgave die wij zonder verwijl moeten aanpakken zodra aan de wil van het volk gehoor is gegeven. Het signaal dat vandaag van dit debat naar Belgrado uitgaat, is van zeer groot belang. De boodschap van het Parlement moet een - wellicht laatste - dringend verzoek aan de heer Milosevic zijn om de signalen te herkennen, af te treden en de weg vrij te maken voor democratische veranderingen in Servië.
(Applaus)Ik heb enkele opmerkingen bij de dramatische, snel wijzigende toestand in het Nabije Oosten. Wij zijn diep bedroefd om de vele slachtoffers. De meeste slachtoffers van de laatste dagen in het opnieuw heviger oplaaiende conflict waren Palestijnen. Wij veroordelen met klem het buitensporige en blinde geweld. Wij veroordelen alle vormen van provocatie, in het bijzonder met betrekking tot de heilige plaatsen in Jeruzalem.
Wij begroeten en ondersteunen de inspanningen van de heren Chirac en Mubarak en van mevrouw Albright en hopen dat er een einde komt aan het geweld en dat rust en orde worden hersteld.
Met betrekking tot de onderzoekscommissie onderschrijft de Commissie het standpunt van het voorzitterschap. Het is duidelijk dat deze crisis gevaarlijke gevolgen voor het vredesproces kan hebben. Wij delen die bezorgdheid. Toch ben ik het er met de heer Solana over eens dat het te vroeg is om een verzoening tussen Israëli's en Palestijnen onmogelijk te noemen. Tot eind oktober blijft dat mogelijk. Daarna kan de stabiliteit van de regering van premier Barak in gevaar komen en kan de druk op president Arafat om een onafhankelijke staat uit te roepen enorm toenemen.
Ik hoop dat de ontmoeting tussen de heren Mubarak, Arafat en Barak in Sharm el Sheik een terugkeer naar constructieve onderhandelingen over duurzame vrede mogelijk maakt.
Wij moeten Israël ervan overtuigen dat de erkenning en eerbiediging van de rechten van de Palestijnen - en alle compromissen die daarvoor nodig zijn - de Israëlische nationale belangen op lange termijn het best dienen. Op lange termijn heeft Israël alle belang bij vrede. De Palestijnen moeten wij ervan overtuigen ze hun doelstellingen en rechten het best kunnen verdedigen door met Israël te onderhandelen.
Ik beklemtoon dat de Europese Unie het vredesproces ondersteunt, omdat dat het enige mechanisme is waarmee de vrede tussen Israël en het Palestijnse volk tot stand kan worden gebracht. Die vrede zal van beide zijden pijnlijke compromissen vergen, en precies daarom rechtvaardig en duurzaam zijn. De geschilpunten mogen dan al uiterst moeilijk zijn, de partijen moeten deze historische kans beslist aangrijpen. Het zou een vreselijke tragedie zijn, als ze dat niet zouden doen.
De onderhandelingen moeten uitgaan van de vooruitgang die in juli in Camp David werd geboekt. Die top was niet helemaal succesrijk en de vorderingen waren niet echt concreet. Camp David was echter ook geen mislukking. De kloof tussen beide partijen werd duidelijk kleiner en een groot taboe werd overwonnen.
Het standpunt van de Europese Unie ten aanzien van het vredesproces blijft hetzelfde. Wij steunen de inspanningen van de partijen om door onderhandelingen tot een akkoord te komen dat met de beginselen en het referentiekader van het in Madrid gestarte vredesproces in overeenstemming is. Wij zijn ervan overtuigd dat voor alle geschilpunten een compromis kan worden gevonden. Wij zijn ook bereid onze bijdrage te leveren. Als de partijen er, zoals wij hopen, in slagen een akkoord te bereiken, zal de Europese Unie, naast de inspanningen van de partijen, op basis van een eerlijke lastenverdeling politieke en financiële steun verlenen en op oordeelkundige wijze aan de eisen van de partijen voldoen.
Wij willen bijdragen aan stabiliteit en, op lange termijn, aan duurzame welvaart door duurzame economische groei en verbetering van de levensomstandigheden in de regio. Dan kan het vredesdividend de mensen in de gehele regio ten goede komen. Deze zienswijze is geheel in overeenstemming met de consolidatie van het Barcelona-proces Europa-Middellandse Zee, in het kader waarvan wij onze inspanningen zullen voortzetten.

De Voorzitter
Hartelijk dank, commissaris Verheugen

Morillon
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, mijnheer de commissaris, ik wil mij enigszins terughoudend in dit debat opstellen. Ik wil immers niet dat ons Parlement uitsluitend gezien wordt als de rechter die deze of gene partij sterk mag veroordelen nu de hoopvolle situatie in het Midden-Oosten van een maand geleden heeft plaatsgemaakt voor nieuwe geweldsuitbarstingen met alle dramatische gevolgen van dien.
Ik heb geaccepteerd om namens de PPE-DE-Fractie het woord te voeren omdat ik, net als de collega' s van mijn fractie, een verzoek wil richten tot de Raad, tot de Commissie en tot u, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, om een maximale bijdrage te leveren aan de hervatting van de vredesonderhandelingen. In de gehele wereld, Europa en met name het Midden-Oosten wordt reikhalzend naar deze vrede uitgekeken. U hebt zich reeds voorstander van dit verzoek getoond, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger.
Ik weet uit ervaring dat het voor een leger veel moeilijker is de vrede te handhaven dan de oorlog te winnen. Ook weet ik dat de overgang van oorlogsvoering naar orde- of vredeshandhaving alleen mogelijk is als het leger niet langer naar de wapens hoeft te grijpen om zijn doel te bereiken, maar het geweld juist onder controle kan krijgen. De soldaten van de legers van de Europese Unie worden stelselmatig voor orde- en vredeshandhaving getraind. Wij hebben immers het geluk dat we in vrede kunnen leven. De Israëlische en Palestijnse legers hebben dit geluk niet. Van ons wordt verwacht dat we in nauwe samenwerking met de Verenigde Naties en de Verenigde Staten van Amerika onverzettelijk onze steun blijven verlenen aan de mensen die zich vol overtuiging voor vrede inzetten en bereid zijn de daartoe benodigde concessies te doen.
Ik wil u daarom deze vraag stellen, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger: bent u ook niet van mening dat de tijd rijp is voor een intelligent en moedig initiatief van de Europese Unie ten aanzien van de status van Jeruzalem? Iedereen weet immers dat dat de kern van het probleem is. We hebben hierover in deze vergaderzaal al een aantal interessante voorstellen gehoord, die mijns inziens gesteund moeten worden.

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, volgens mij behoeft dit gezamenlijk debat, dat echt een debat over een actuele dringende kwestie is, in de eerste plaats een krachtige stellingname waarin de drie instellingen zich kunnen vinden. Wij moeten onze verantwoordelijkheden als Europese Unie op ons nemen, niet alleen als het gaat om de problemen die ons nu bezighouden, maar ook als het om grote vredesvraagstukken in het algemeen gaat.
Wij kunnen het hebben over hoe wij ons organiseren, want wij zijn tenslotte iets nieuws aan het opzetten. De belangrijkste gemeenschappelijke stellingname is echter dat wij een echt gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid nodig hebben.
De huidige stand van zaken is dat het parlement van Belgrado in brand staat. Vanuit de geschiedenis van Europa weten wij wat het in brand steken van een parlement betekent. Wij weten ook wat de verantwoordelijkheid is van de leiders die hun volk in rampspoed storten.
In dit verband moeten wij dan ook benadrukken - Milosevic hoort ons toch niet - dat wij niet tegen het Servische volk zijn, maar tegen de leiders die hun volk in de grootste rampspoed aller tijden hebben gestort.
Zoals de heer Solana heeft gezegd, is die vergadering in Zagreb een zeer symbolische handreiking. De verandering die zich voordoet wanneer de democratie in een land wordt geconsolideerd is daar duidelijk zichtbaar.
Wat betreft het Midden-Oosten heeft Europa pogingen gedaan. Denk aan Venetië, Madrid, Oslo en Stockholm. Wij hebben het vredesproces daadwerkelijk helpen bevorderen en ontwikkelen. Wij mogen niet toestaan dat de leiders die het proces en de extremistische krachten willen radicaliseren er een puinhoop van maken, zeker niet als het gaat om een symbolische provocatie op een van de heiligste plaatsen ter wereld. Dat hebben wij vorige maand bij het debat over de toekomst van Jeruzalem gezien.
Tevens moeten wij echter benadrukken dat wij in Europa niet alleen bereid zijn economische hulp te verstrekken. Wij zijn bereid onze volledige verantwoordelijkheid te dragen, met name indien het nodig is de spanning te verminderen en de strijdende partijen naar de onderhandelingstafel terug te brengen voor het zoeken naar een evenwichtige oplossing.
Ik ben van oordeel dat wij die toezegging hier vandaag eensgezind moeten benadrukken. Ik spoor de secretaris-generaal van de Raad, Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, en de Commissie aan om de moed niet op te geven en die eensgezinde wil van alle volkeren en vertegenwoordigers van de Europese Unie tot uitdrukking te brengen.
(Applaus)

Dybkjær
Mevrouw de Voorzitter, ik betuig mijn medeleven aan de gezinnen die getroffen zijn door de recente bloedige gebeurtenissen in dit gebied. Net zoals de andere sprekers druk ik mijn bezorgdheid uit over wat er daar gebeurt. Wanneer we het over dit gebied hebben, krijgt men de indruk dat we ons op een veld met landmijnen begeven en dat er niet veel nodig is om reacties uit te lokken, om het even wat gezegd wordt. Ik verzoek de commissaris en de heer Solana hun uiterste best te doen en aan te dringen op een wapenstilstand, zodat er een einde komt aan de bloedige toestand. Indien dit niet gebeurt, kan dit conflict naar de buurlanden overslaan en compleet uit de hand lopen. Een klein voorbeeld hiervan zijn de incidenten die gisteren in Kopenhagen plaatsvonden, waarbij een vreedzame demonstratie in geweld ontaardde, gelukkig zonder dat iemand gedood werd, maar wel met enkele gewonden. Wat de EU moet doen, is blijven onderhandelen en opnieuw onderhandelen, zodat de deuren die nu op een kier staan, niet weer dichtgaan alvorens we een resultaat bereikt hebben. Als er nu geen vredesakkoord komt, is de kans groot dat het mis gaat.

Lagendijk
Voorzitter, mijn bijdrage vandaag is gebaseerd niet op allerlei analyses van afstand, maar op mijn eigen ervaringen de afgelopen week, want ik was toevallig in Jeruzalem en in de Gazastrook toen daar de ongeregeldheden plaatsvonden. Op basis daarvan wil ik drie observaties maken. Ten eerste, de provocatie van de heer Sharon donderdag. Het was vanaf het begin duidelijk dat het ging om interne partijpolitieke redenen; de strijd tussen Sharon en Netanyahu. In mijn ogen is het veel kwalijker dat die provocatie werd toegestaan door premier Barak, die in mijn ogen de grote fout heeft gemaakt verkeerd in te schatten wat de gevolgen zouden zijn van het bezoek van Sharon, of bewust de boel op scherp heeft willen zetten.
Ten tweede, de ongeregeldheden op vrijdag in de Al Aqsa moskee. Ik heb de dag daarna met meerdere bezoekers van die moskee gesproken en het is werkelijk onbegrijpelijk dat meerdere mannen van vijftig, zestig jaar, dus niet de stenengooiers, beschoten zijn in de moskee. Als we het nu hebben over provocatie, vind ik het buitengewoon schokkend om te zien dat de Israëlische regering op de heilige dag van de moslims, op de Tempelberg, bezoekers die aan het bidden waren in de moskee beschoten heeft, en ik denk dat dat zeer terecht door de internationale gemeenschap veroordeeld is.
Ten slotte, een bezoek aan het ziekenhuis in Oost-Jeruzalem de dag daarna. Veel observaties wat dat betreft. Ik vond het buitengewoon schokkend om te zien dat er in de ongeregeldheden een ambulancechauffeur is neergeschoten en ten tweede, waar ik zelf bij ben geweest, een ambulancechauffeur van tien centimeter in de voet is geschoten omdat hij mensen te hulp wilde komen. Het meest schokkende is het feit dat er door de Israëlische politie en het leger gebruik is gemaakt van fragmentatiekogels, kogels die als ze het lichaam raken in tientallen stukken uiteenspatten, kogels die internationaal verboden zijn, zelfs in de strijd tussen soldaten, en die nu tegen burgers worden gebruikt.
Mijn conclusie is dat de Israëlische regering buitensporig geweld heeft gebruikt, dat zeer terecht, breed veroordeeld is. Mijn vraag aan de heer Solana en aan de Commissie is, wat de Europese Unie heel concreet zou kunnen doen om het internationale onderzoek naar die ongeregeldheden body te geven, en ten tweede wat de Europese Unie heel concreet zou kunnen doen om het vredesproces weer op orde te krijgen.

Morgantini
Mevrouw de Voorzitter, Mohammed is een van vele kinderen die door het Israëlische leger zijn gedood. Acht jaar nadat de vredesakkoorden zijn getekend, wordt nog steeds meer dan 80% van het gebied door het leger bezet.
De kolonisten schieten. Wat moeten we zeggen over deze nieuwe slachtingen en over de Palestijnse opstand? Nog steeds jongens die stenen gooien? Niet alleen dat. Het zijn de Palestijnse veiligheidstroepen die schieten. Deze uitbarsting zat er al enige tijd aan te komen: het is moeilijk te geloven in de vrede als sinds de sluiting van de vredesakkoorden het aantal kolonisten van 141.000 tot meer dan 200.000 is gegroeid; wanneer je geen werk hebt om de kinderen te voeden, zoals mijn vriend Talal, die metselaar is in de nederzettingen, misschien wel op het land dat van zijn familie was. Het is moeilijk te geloven in de vrede als soldaten je bewegingsvrijheid beperken. Ariel Sharon was de laatste druppel, maar ook de regering draagt verantwoordelijkheid, omdat ze het bezoek niet heeft verhinderd en de soldaten op de massa heeft laten schieten.
Ook tegenstanders van elke vorm van geweld kunnen het Israëlische geweld niet op een lijn stellen met het Palestijnse geweld. Aan de ene kant een staat met een leger dat een gebied bezet houdt in weerwil van elk internationaal recht, aan de andere kant een volk dat genoeg heeft van de vernederingen en het lijden. Het gaat niet om Hamas; het is de opstand van een volk dat genoeg heeft van onderdrukking, ontevreden is over zijn leiders en zelf wil beslissen. Het is de opstand van de Israëlische Palestijnen, niet alleen om solidariteit te betuigen met hun landgenoten maar ook voor volledige burgerrechten en tegen discriminatie.
Wij moeten het geweld proberen te stoppen en onderhandelen: mogen de wapens stilvallen, de Israëlische soldaten zich terugtrekken, laten we een internationaal onderzoek houden onder toezicht van Europa, laten we het Palestijnse volk beschermen. De Europese Unie en de VN hoeven alleen maar duidelijk te stellen dat de VN-resoluties, te beginnen met resolutie 338, 242 en 194 voor de terugkeer van de vluchtelingen, uitgevoerd moeten worden. Dat op zich zou al een doorbraak betekenen en de zo langzamerhand vaste overtuiging van de Israëli' s dat ze ongestraft kunnen handelen tegenspreken.
Het bestaansrecht en het recht op veiligheid van de staat Israël gaan ons zeer ter harte, net als de Israëli' s die op dit moment, samen met de Palestijnen, demonstreren om te laten merken dat ze genoeg hebben van de bezetting en van het geweld. Maar het recht van de Palestijnen op een eigen staat is niet minder belangrijk. Europa kan en moet in dat opzicht duidelijk en krachtig optreden. De vrede wordt gesloten door middel van een dialoog, maar met respect voor het recht, en hier worden rechten geschonden. Het gaat niet om concessies van de Israëli' s, maar om rechten die we moeten laten gelden.

Solana
. (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik zal zeer kort, zeer duidelijk en misschien enigszins emotioneel zijn. Volgens de laatste berichten die ik heb ontvangen - en ik zal tot mijn spijt misschien het Parlement moeten verlaten om onmiddellijk naar Parijs te gaan - is het parlementsgebouw ingenomen door de demonstranten in Belgrado, en het televisiegebouw nu in handen van de oppositie. Er heerst een buitengewone situatie in het centrum van Belgrado, en het zouden inderdaad wel eens de laatste ogenblikken van het oude regime kunnen zijn, zoals de Britse minister van Buitenlandse Zaken opmerkte.
Ik wil het Parlement op dit cruciale moment vragen een steunverklaring te richten tot die moedige mensen die vandaag hun vrijheid verdedigen in de straten van Belgrado, een echo van de steun die wij Europeanen nog niet zo lang geleden betuigden om mensen in andere hoofdsteden, die eveneens vochten voor hun vrijheid, een hart onder de riem te steken.
Dat heeft ertoe geleid dat wij in de Europese Unie met een nieuw proces konden beginnen, we konden de deuren openen voor die landen die om historische redenen geen deel uitmaakten van deze instelling. Wij zouden hen graag zo snel mogelijk hier in ons Parlement willen zien. Laten we hopen dat dit het uur van de waarheid is, en dat er snel vrijheid zal heersen in de straten van Belgrado.
Het voorzitterschap heeft mij gevraagd zo snel mogelijk naar Parijs te komen. Mag ik u vragen mij toe te staan om meteen te vertrekken: ik hoop dat u begrijpt dat het op dit moment mijn plicht is om samen met het voorzitterschap van de Europese Unie te pogen het hoofd te bieden aan de ingewikkelde situatie waar wij de komende uren mee te maken zullen krijgen.
(Applaus)

De Voorzitter
Mijnheer Solana, wij hebben er alle begrip voor dat u ons moet verlaten en wensen u veel succes. Hartelijk dank voor de zeer belangrijke verklaring die u zojuist hebt afgelegd.
Ik wil u verzoeken, waarde collega' s, de zitting kort te onderbreken zodat de fractievoorzitters overleg kunnen plegen met hun fracties. We moeten immers besluiten of we aan het verzoek van de Hoge Vertegenwoordiger gehoor willen geven om deze verklaring af te leggen.
Bent u het hiermee eens of wilt u het debat voortzetten?
(Het Parlement kiest voor voortzetting van het debat) Wij zullen het debat dus voortzetten. Denkt u in de tussentijd alvast na over het verzoek van de heer Solana.

Souchet
Mevrouw de Voorzitter, de bloedige confrontaties van de afgelopen dagen in Jeruzalem, in de Gazastrook en op de Westelijke Jordaanoever zijn bijzonder ernstig. Er zijn immers veel doden te betreuren en er wordt opnieuw in negatieve zin over de staat Israël gesproken op een manier die als achterhaald werd beschouwd en die van zeer weinig verantwoordelijkheidsgevoel getuigt.
Het geweld, de ontoelaatbare provocaties en de overtrokken reacties jegens het Palestijnse volk mogen niet als voorwendsel dienen om het fundamentele recht op een eigen nationale staat van zowel het Israëlische als het Palestijnse volk ter discussie te stellen. Er zijn hier en elders in dit opzicht overigens verklaringen afgelegd die mij zorgen baren, aangezien ze de onderhandelingen alleen maar zullen bemoeilijken.
Uit de gebeurtenissen van de afgelopen dagen kunnen we afleiden dat het vredesproces bijzonder fragiel is. We moeten derhalve alles in het werk stellen om de huidige brand zo snel mogelijk te blussen. Hierbij dient gebruik te worden gemaakt van de intergouvernementele methode, omdat deze de enige steekhoudende en doeltreffende manier is in het kader waarvan de Hoge Vertegenwoordiger, die ons zojuist verlaten heeft, een bijdrage kan leveren.
In dit opzicht wil ik mijn bewondering uitspreken over de daadkracht van met name de Verenigde Staten, Frankrijk en Egypte. De belangrijkste les die we kunnen leren uit deze ernstige ongeregeldheden, met als brandhaard Jeruzalem en in het bijzonder de Tempelberg en de Esplanade van de Moskeeën, is dat de vrede niet daadwerkelijk kan worden gewaarborgd als de onderhandelingen over Jeruzalem en de heilige plaatsen vooruit wordt geschoven. We moeten uit de impasse zien te geraken waarin beide vredespartners het ondenkbaar noemen dat de andere partij de soevereiniteit krijgt over de heilige plaatsen die voor beide wezenlijk zijn.
Tijdens de onderhandelingen moet daarom de mogelijkheid worden onderzocht om de meest gevoelige gebieden te depolitiseren. Waarom wordt er tijdens deze onderhandelingen niet gesproken over het voorstel dat de voorzitter van de Palestijnse Wetgevende Raad, de heer Abu Ala, hier op 5 september jongstleden heeft gedaan? Zoals u zich nog zult herinneren heeft hij toen verklaard dat de onderhandelingen in Camp David stuk zijn gelopen op het grote verschil van mening over Jeruzalem. Refererend aan met name resolutie 181 van de Veiligheidsraad heeft hij toen gezegd: "Wij kunnen ons vinden in de gedachte dat beide delen van Jeruzalem, dat wil zeggen West- en Oost-Jeruzalem, moeten worden verenigd tot een internationaal Jeruzalem, zodat deze stad niet alleen de hoofdstad is van Israël en Palestina, maar van de hele wereld" . Dit standpunt dient mijns inziens zo snel mogelijk te worden uitgewerkt. Zolang de kwestie-Jeruzalem onopgelost blijft, zullen er geregeld confrontaties plaatsvinden die kunnen ontaarden in tragische gebeurtenissen die vergelijkbaar zijn met die van vandaag.
Mevrouw de Voorzitter, de Europeanen zullen ongetwijfeld de gelegenheid willen aangrijpen die de voorzitter van de Palestijnse Wetgevende Raad ons heeft geboden om dit vraagstuk op te lossen.

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, ik heb zojuist een gesprek gehad met de voorzitter die zich op de eerste rij bevindt. Ik heb nog niet de kans gehad om met de voorzitters daarboven te spreken, maar ik wil u laten weten dat we ons geheel kunnen vinden in uw voorstel om een verklaring te richten tot het Servische volk. Ik denk dat alle leden zich hierin kunnen vinden. Dit is immers de meest directe manier om ons tot het Servische volk te richten. Ik hoop dat onze boodschap zal doordringen tot het Servische volk, dat momenteel in een heroïsche strijd gewikkeld is om de democratie in hun land een plaats te geven.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Barón Crespo, voor uw voorstel en uw vertrouwen.

De Gaulle
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega' s, in deze minuut die mij is toebedeeld om mijn standpunt uiteen te zetten over een vraagstuk dat mij sinds 1967 aan het hart gaat, wil ik kwijt dat de staat Israël overduidelijk niet van plan was en is om serieus met Palestina te onderhandelen. Voorts had en heeft Israël niet de intentie om Palestina als volwaardige soevereine en onafhankelijke natie te erkennen.
Deze conflictsituatie levert de staat Israël overigens veel voordelen op en die laat hij niet onbenut. Hoewel sommige Israëlische leiders zogenaamd van goede wil waren, is de situatie waarin de Palestijnen verkeren niet veranderd. De kolonisatie van de bezette gebieden gaat in verhoogd tempo door en de economische afhankelijkheid van Palestina groeit. De heilige islamitische plaatsen worden steeds moeilijker toegankelijk gemaakt. De Palestijnse leiders bevinden zich bovendien zelf in een impasse.
De Palestijnse leiders hebben de keuze: ze kunnen doorgaan met de eindeloze, meestal onder auspiciën van de Verenigde Staten gehouden onderhandelingen en zich bij het expansionistische beleid van de staat Israël neerleggen, of ze zorgen er met behulp van andere islamitische landen en met hun traditionele vrienden voor dat de krachtsverhoudingen in hun voordeel veranderen. Hiertoe dient onverwijld de Palestijnse staat te worden uitgeroepen. Voorts moet olie als wapen worden gebruikt en dient de verdediging van het Palestijnse grondgebied beter te worden georganiseerd, wat overigens geheel legitiem is.

Belder
Mevrouw de Voorzitter, het vredesproces in het Midden-Oosten is uiterst fragiel. Zo' n situatie vraagt fijngevoeligheid. Provocaties, zoals de actie van Ariel Sharon, dienen achterwege te blijven. Geweld is echter niet een legitieme reactie op een provocatie, en oproepen tot geweld al helemaal niet. Wil de Europese Unie een betrouwbare partner in het vredesproces zijn, dan zal zij zowel provocaties als oproepen tot geweld sterk moeten veroordelen. Hiertoe heeft mijn fractie twee amendementen van die strekking op de resolutie ingediend.
Het gaat niet aan alleen Israël te veroordelen als het Palestijnse leiderschap geweld nog steeds als optie in de onderhandelingen gebruikt. Het is vreselijk als kinderen worden opgeofferd in een strijd die aan de onderhandelingstafel uitgevochten moet worden. De positie van Jeruzalem is een moeilijk punt in de onderhandelingen. Ik roep dit Parlement op de Bijbelse lijn te volgen: bidt Jeruzalem vrede toe - opdat Jood en Arabier in vrede kunnen samenleven.

Sakellariou
Mevrouw de Voorzitter, de droom van vrede in het Nabije Oosten werd de voorbije dagen aan diggelen geschoten. De vreselijke beelden van kinderen die gedood worden terwijl ze beschutting zoeken en van ongewapende mensen die vanuit pantsers en helikopters onder vuur worden genomen, zijn maar een voorproefje van de verschrikkingen die beide volkeren en beide staten, Israël en Palestina, te wachten staan als ze het vredesproces niet zo snel mogelijk tot een goed einde weten te brengen. Op dit ogenblik is dat belangrijker dan wie schuldig is en wat moet worden veroordeeld. De Europese Unie moet alles doen om dat doel te helpen bereiken.
Ik ben echter niet bereid - zoals mij herhaaldelijk werd gevraagd - de dingen niet bij hun naam te noemen, louter vanwege de gulden middenweg. Ik wil aan beide partijen niet dezelfde eisen stellen, alsof beide partijen zich evenzeer schuldig maken aan provocaties en geweld. Moet ik sjeik Yassin, leider van Hamas, misschien vragen zijn eventuele voornemen te laten varen om op de sabbat door een bezoek aan de Klaagmuur de daar biddende joden te provoceren? Moet ik misschien het Palestijnse leger vragen zijn pantsers en helikopters uit de Israëlische steden en dorpen terug te trekken en niet op ongewapende Israëli's te schieten? Moet ik het Palestijnse leger misschien verzoeken geen Israëlische kinderen neer te schieten terwijl ze tegen een muur hurken en achter een vat beschutting zoeken? Tot dat soort evenwichtsoefening ben ik niet bereid. Ik wil de leden van het Parlement wel oproepen om de moed te hebben moord en provocatie bij naam te noemen en ze niet te vergoelijken, zoals mevrouw Albright heeft gedaan, om de kerk in het midden te houden. Wat dat betreft, ben ik de heer Lagendijk dankbaar voor zijn zeer duidelijk betoog.

Dupuis
Mevrouw de Voorzitter, uit deze resolutie blijkt overduidelijk dat Europa nooit als bemiddelaar tussen Israël en Palestina zal optreden. Nogmaals wordt een democratische staat, die zich onder bijzonder moeilijke omstandigheden met moeite staande kan houden, verward met de in het hart van Palestina genestelde instelling die al bij de minste provocatie direct vuurwapens gebruikt tegen de Israëlische ordetroepen. Ook nu herhaalt deze situatie zich en is Europa net als de afgelopen jaren niet in staat een bemiddelende rol in het Midden-Oosten te spelen. Deze rol wordt immers geheel aan de Verenigde Staten overgelaten.
Wat Servië betreft, wil ik de heer Barón laten weten dat hij en zijn fractie zo netjes moeten zijn dit vraagstuk niet aan de orde te stellen. De vorige zittingsperiode heeft zijn fractie immers iedere poging om Milosevic aan de schandpaal te nagelen onbenut gelaten. In dit opzicht trof iedere meerderheid in het Parlement de socialistische fractie tegenover zich.

Pack
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, met het oog op de gebeurtenissen van vandaag in Belgrado is het natuurlijk niet eenvoudig hier een betoog te houden dat werd voorbereid toen van die gebeurtenissen nog geen sprake was. Ik had eigenlijk verwacht dat die gebeurtenissen verleden maandag zouden plaatsvinden. Wij weten allemaal dat het volk het parlement en de geheel door het leger bezette televisiezender heeft bestormd en dat in het centrum van Belgrado nu zeer veel legervoertuigen en politie aanwezig zijn. Wij kunnen alleen maar hopen dat de soldaten en politiemannen, die eigenlijk allemaal het volk en niet de dictator Milosevic moeten dienen, zich bedenken en niet tegen de vreedzame demonstranten optreden.
Sedert vorige week maandag, de eerste stap in de richting van democratie in Servië, bestaat de mogelijkheid dat het land zich spoedig weer bij de Europese familie voegt. De verkiezingsuitslag van 24 september maakt de weg vrij voor democratische veranderingen. Mijn gelukwensen aan allen die daartoe hebben bijgedragen, aan de democratische oppositie, maar vooral aan het volk en de leider van de democratische krachten, de heer Kostunica. Hij is een man die zowel voor de Servische als voor onze wensen begrip heeft en met wie wij dan ook over een voorwaardelijke procedure voor de toetreding van Servië tot Europa kunnen spreken.
Sedert 24 september is de heer Milosevic geen gekozen machthebber meer. Het is nu voor iedereen, ook voor de Servische burgers, duidelijk dat hij een dictator is die de wil van het volk naast zich neerlegt en van alle brute methoden van de dictatuur gebruik maakt. Het gaat dan om bijzondere politie-eenheden, geknoei en bedrog en semi-legale procedures, waarmee hij tracht te verdoezelen dat het volk hem uitspuwt.
Jarenlang heeft hij de mensen van zijn land, en jammer genoeg ook veel mensen in de westerse wereld, met zijn propagandamachine en door druk op de media kunnen misleiden. Die tijd is eindelijk voorbij. De mensen in Servië hebben in democratische verkiezingen hun wens te kennen gegeven. Het is nu duidelijk dat de heer Milosevic die wens naast zich neerlegt en alleen maar zijn macht en zijn bewind in stand wil houden. Wij moeten daarom de vrijheidswens van de Serviërs ondersteunen.
Zij die zich sedert jaren voor de vrede in Zuid-Oost-Europa inzetten en met de situatie in de regio vertrouwd zijn, weten hoe moeilijk de strijd tegen autoritaire machthebbers in de meeste van die landen was en is. Wij hebben van de nieuwe leiders vaak te veel verwacht of hun onze meningen en zienswijzen, die niet in hun traditie pasten of niet met hun zienswijzen in overeenstemming konden worden gebracht, proberen op te dringen.
Ik wil er hier daarom op wijzen dat wij in Servië binnenkort nieuwe gesprekspartners zullen hebben die ons, door onervarenheid en culturele of structurele verschillen, niet dadelijk of misschien niet goed zullen begrijpen. Wij mogen in eventuele communicatieproblemen met de nieuwe president dan ook geen aanwijzing zien dat er tussen ons en de democratische krachten in Servië onoverkomelijke verschillen zijn. Die zijn er niet. Wij kunnen hen helpen op hun weg naar Europa.
Om na de komende machtswissel in Servië het stabiliteitspact snel uit te voeren en ook eindelijk de zogenaamde quick start packages snel te verwezenlijken, is meer nodig dan woorden. Daarom verzoek ik de Commissie en de Raad nu eindelijk een signaal te geven en enkele sancties tenminste gedeeltelijk op te heffen. Die sancties hebben in Servië immers 200.000 mensen rijker, en 10 miljoen mensen armer gemaakt. Ik verzoek u de mensen met de heer Kostunica een beetje hoop te geven, zodat wij allemaal onze hoop in Servië kunnen stellen.
(Applaus)
Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, het verheugt ons zeer te vernemen dat de Joegoslavische bevolking vooral in Belgrado, maar ook in andere steden, haar lot in eigen handen heeft genomen. Toch vrezen wij nog een beetje dat het tot bloedvergieten kan komen, dat niet iedereen zich bij de stem, de macht en de kracht van het volk wil en kan neerleggen.
Daarom moet alles worden ondernomen om bloedvergieten te voorkomen. Een burgeroorlog in Joegoslavië of Servië zou immers werkelijk een catastrofe zijn. Mijnheer Dupuis, u hebt dit historische moment voor politieke demagogie misbruikt. Ik zeg u heel duidelijk dat mijn fractie en ikzelf er voorstander van zijn dat de heer Milosevic voor het oorlogstribunaal in Den Haag verschijnt en dat gerechtigheid geschiedt. Dat was altijd al onze doelstelling. Wij hebben echter nog een belangrijkere doelstelling, namelijk bloedvergieten te voorkomen. Daarvoor zullen wij alles doen. De Commissie en de Raad zullen doen wat hun te doen staat. Dat is het belangrijkste op de Joegoslavische agenda en wat wij altijd al het belangrijkste hebben gevonden.
Wij zullen de Servische bevolking niet aan onze verheven morele doelstellingen offeren. Dat zou immers kunnen betekenen dat duizenden mensen in Servië en Joegoslavië daardoor sterven. Wij bevinden ons in een zeer moeilijke situatie, en hopen daarom dat er in Joegoslavië en Servië snel veranderingen komen. Zowel in Montenegro als in Kosovo is de situatie immers moeilijk. Hoewel wij in Kosovo en Montenegro het verzet van de bevolking tegen het brute geweld van de kant van de heer Milosevic hebben ondersteund, verdedigen wij in geen geval het concept van etnisch zuivere staten. Kosovo en Montenegro moeten in elk geval onafhankelijk worden, zodat Servië zwakker wordt.
Wij willen nog steeds - ik geef dat toe - een nieuw Joegoslavië met Kosovo en Montenegro als autonome staten, maar niet als dat opnieuw uit elkaar valt en er een nieuwe strijd, een nieuw conflict en nieuw geweld uit voortvloeien. Dat is niet onze bedoeling. Wij willen een nieuw, democratisch Joegoslavië waarin de volkeren niet onder dwang maar uit vrije wil bij elkaar blijven omdat ze ervan overtuigd zijn dat met andere leiders een federatie met een democratische toekomst kan ontstaan. Als dat mogelijk is, moet de heer Milosevic voor het oorlogstribunaal in Den Haag verschijnen. Wij willen immers gerechtigheid, maar alleen in vrede.

Duff
Mevrouw de Voorzitter, Milosevic wringt zich in alle bochten, maar het helpt hem niet: zijn dagen als machthebber zijn waarschijnlijk geteld. Hij heeft op cynische wijze misbruik gemaakt van die macht, en nu probeert hij de democratie te slim af te zijn. Wij zijn ervan overtuigd dat de heer Milosevic ten val zal komen, misschien vanavond al, maar in ieder geval binnenkort. Wat we zien op CNN is meer dan alleen de val van Milosevic. Het is het einde van een mistroostige opeenvolging van 20ste-eeuwse Europese tirannen. Servië lijdt onder de laatste stuiptrekkingen van het fascisme aan de rand van onze eigen Unie. We zullen allemaal blij zijn als dat lijden voorbij is.
Terwijl de laatste fase van het drama zich ontrolt, is het de taak van dit Parlement, als symbool van een verenigd vrij Europa, om de mensenmassa' s buiten het Joegoslavisch parlement te steunen, en om de heer Kostunica te helpen zijn mandaat te verwerven en te vervullen.

Lagendijk
Voorzitter, collega's, het is een beetje bizar om hier te praten over Servië terwijl op dit moment het parlement in Servië in brand staat en honderdduizenden mensen op straat zijn. Toch wil ik een poging wagen om uit te leggen waarom ik op dit moment positief en optimistisch ben over de uitkomst ervan. Natuurlijk is er door de massale steun van honderdduizenden mensen - er wordt zelfs gesproken van een miljoen - die op dit moment bereid zijn gevaar te lopen, maar die bereid zijn de oppositie te steunen, Kostunica te helpen tegen de wens van Milosevic in. Er zijn ook de laatste berichten over de rol van de politie, waarvan al langer duidelijk was dat zij twijfelde of ze nog langer het regime zou moeten steunen, en waarvan nu de eerste berichten erop lijken te duiden dat ze de kant van de demonstranten gekozen hebben; hetzelfde zou, volgens de laatste berichten, kunnen gebeuren met het leger. Er is ook het feit dat de directeur van de staatsomroep is afgetreden, daarmee denk ik aangevend dat deze niet langer op wil treden als verlengstuk en spreekbuis voor het Milosevic-regime.
Twee kanttekeningen als het gaat om de toekomst. Ik steun van harte het voorstel en de oproep van Doris Pack om snel, zo snel mogelijk te besluiten tot het opheffen van de sancties, omdat die veel meer kwaad hebben aangericht dan goed hebben gedaan. Ik wil ook zeggen - en dat is eigenlijk een oproep aan de Raad maar ik zeg het nu tegen de Commissie en tegen onszelf - laten we niet alleen mooie verklaringen afleggen over de steun die we straks aan Servië willen geven, maar laten wij er ook in ons eigen budget, het budget van de Europese Unie, ruimte voor maken zodat we straks niet moeten concluderen dat we Servië alleen maar kunnen helpen door geld weg te nemen bij andere te steunen projecten op de Balkan.
Ten slotte zou ik het voorstel willen doen, Voorzitter, om zo snel als het mogelijk is en zodra er een nieuwe Joegoslavische regering is met een delegatie van het Parlement, daarheen af te reizen om samen met die nieuwe Joegoslavische regering plannen te maken voor de opbouw van een nieuw Servië.

Papayannakis
Mevrouw de Voorzitter, ik zit mij af te vragen hoe wij behulpzaam kunnen zijn voor het democratisch Joegoslavië zoals dit zich nu aan het vormen is, of zoals wij hopen dat het zich zal vormen. Onze fractie heeft vertrouwen in onze Voorzitter en stemt in met de afgesproken verklaring. Wij hebben echter, mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, meer nodig dan mooie woorden. U mag niet heel algemeen zeggen: "Servië hoort bij Europa" ; dat hebt u trouwens pas heel recent ontdekt. Wij hebben het over Joegoslavië en wij helpen de heer Kostunica allesbehalve door op bijvoorbeeld afscheiding van Montenegro te zinspelen. Om het niet enkel bij mooie woorden te houden wilde ik u vragen of u van plan bent zo spoedig mogelijk het - democratisch natuurlijk - Joegoslavië op te nemen op de lijst van kandidaat-landen voor toetreding tot de Europese Unie? Wij hopen van wel.

Belder
Mevrouw de Voorzitter, de jongste stembusfraude van Slobodan Milosevic dient ons niet te verbazen, een electorale kunstgreep die nog eens ten overvloede herinnert aan een bar slechte politieke reputatie. Precies deze glasharde houding doet tegelijk het ergste vrezen - en de gebeurtenissen van dit moment onderstrepen deze woorden die een paar uur geleden door mij zijn opgetekend. Ruimt de Joegoslavische president werkelijk zonder bloedvergieten het veld voor zijn uitdager en hoogstwaarschijnlijk wettig gekozen opvolger, Vojislav Kostunica? Een prangende vraag.
Met de Servische bevolking zou de westerse wereld maar al te blij zijn met zo´n machtswisseling in Belgrado. Opluchting mag evenwel niet gepaard gaan met gevaarlijke zorgeloosheid. Daarvoor waarschuwen diverse stemmen uit de regio de Europese Unie en de Verenigde Staten. Zij beschouwen Kostunica qua denkbeelden als een even Groot-Servische nationalist als Milosevic, met alle gevolgen van dien voor de Montenegrijnen en Kosovaren.
Mocht Kostunica, kortom, Milosevic´ plaats innemen dan is het Westen geraden hulp strikt afhankelijk te maken van diens concrete streven naar het instellen van de rechtsstaat in Servië, respectievelijk Joegoslavië.

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, ik heb geaarzeld om nogmaals het woord te vragen, omdat ik uw persmedewerker u daarnet iets zag aangeven en ik dacht dat misschien ook u de nieuwste berichten had gekregen. Als dat niet zo is, zou ik graag het volgende bericht van 17.53 uur van het Duitse persbureau voorlezen. Hier staat dat in Belgrado vele leden van de bijzondere politiemacht zich aan de zijde van de demonstranten hebben geschaard. Alle politiemannen die het door tegenstanders van het bewind bestormde gebouw van de staatstelevisie moesten beschermen, hebben hun gevechtsuitrusting afgelegd. Daarna hebben ze met de demonstranten verenigd. Het bericht komt van Radio Index. Ook ten minste één politiebureau in de binnenstad zou zich bij het protest hebben aangesloten. Dit is een bericht van 17.53 uur.

Oostlander
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, het is duidelijk dat wij vandaag mogelijkerwijze een historische dag beleven in dit Parlement, het einde mogelijkerwijs van een van de laatste steunpilaren van een totalitaire dictatuur in Europa. Het is natuurlijk moeilijk om daarbij nu te bepalen hoe lang het Servische volk nog met gevechten zal moeten doorgaan voordat Milosevic inderdaad verdwenen is. Eensgezindheid in het optreden is buitengewoon belangrijk gebleken, en zal ook de komende dagen en weken nog zeker buitengewoon belangrijk zijn. Dat betekent tegelijkertijd dat ook de Europese Unie een heel duidelijke eensgezinde houding zal moeten hebben. In dat verband betreur ik het zeer dat de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken, gelukkig afgevallen door bijna alle partijen in de Tweede Kamer, plotseling een standpunt heeft ingenomen dat tegen de eenheid van de Europese Unie en tegen de wensen van de oppositie van Servië ingaat. Ik vind dat daar een gebrek aan ernst en belediging van zijn ambt naar voren komt, en een teveel aan profileringsdrift op een punt waar het kan gaan om levens van mensen. Ik denk dat het op dit moment ook van belang is om te beseffen op grond waarvan de Hoge Vertegenwoordiger en de Raad hun standpunt moeten bepalen. Zal dat zijn bij een grootste gemene deler, of op basis van een grote meerderheid bij de Raad - die ten aanzien van dit vraagstuk toch te vinden is.
Naast eenheid in de Unie gaat het natuurlijk ook om feitelijke erkenning van het feit dat Kostunica de presidentsverkiezingen gewonnen heeft. Ik vraag me af of de commissaris op dit punt al stappen plant om te laten blijken dat wij Kostunica werkelijk als de wettig verkozen vertegenwoordiger van het Servische volk beschouwen, en als de partner waar de Europese Unie vanaf vandaag mee te maken heeft.
Het is natuurlijk moeilijk om al over budgetten te spreken. De Hoge Vertegenwoordiger heeft dat straks al uiteengezet, maar wat wij kunnen doen is het selectief opheffen van sancties als signaal voor de Servische kiezersmeerderheid. Ook de omringende landen zullen zich daar buitengewoon voor interesseren. Ik hoop dat de Raad in samenwerking met de Commissie op dit punt snel duidelijke maatregelen neemt.
Het is geen gemakkelijke zaak om de toekomst van Servië te overzien. Rechtsstaat en democratie, zo hebben wij overal in Centraal-Europa gezien, komen niet automatisch tot bloei na een omwenteling. Nationalisme is niet automatisch verdwenen als een democratisch gekozen president gevonden kan worden. Wij moeten dus nuchter en doelbewust openingen scheppen voor een ontwikkeling die Servië ook moreel-politiek naar Europa brengt.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Ik heb drie ontwerpresoluties ontvangen overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement.
De stemming vindt straks plaats.

STEMMING
Caudron
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega' s, als vriend van Israël wil ik u vanavond laten weten waarom ik voor de gezamenlijke resolutie heb gestemd. Ik betreur het dat sommige aspecten niet duidelijk geformuleerd zijn. Voorts vind ik het ontoelaatbaar dat in de tekst geen gewag wordt gemaakt van de zeer talrijke Palestijnse groeperingen die alles in het werk stellen om de staat Israël en de Israëliërs door middel van geweld en oorlog te vernietigen. Als vriend van Israël en uit achting voor de Palestijnen wil ik de Israëliërs echter dringend verzoeken geen geweld tegen kinderen te gebruiken en alles in het werk te stellen om het vredesproces te doen slagen, ook al moeten beide partijen hiertoe zware concessies doen. De veiligheid en het voortbestaan van de staat Israël op middellange en lange termijn staat hier immers op het spel, terwijl op dit moment ongetwijfeld ook de wereldvrede gevaar loopt.

Beysen
Voorzitter, als u mij toestaat zou ik toch wel een verklaring willen geven over de reden waarom ik mij onthouden heb bij de stemming over de resolutie met betrekking tot het Midden-Oosten. Ik denk dat in delicate materies zoals dit dossier er ongetwijfeld één is, men de voorkeur moet geven aan een diplomatische houding en wat inzonderheid de inhoud van paragraaf 4 betreft, beantwoordt die mijns inziens niet aan de normen voor een evenwichtige resolutie. Vooral ook met betrekking tot de onderzoekscommissie, wil ik de nadruk leggen op het feit dat het om een internationaal samengestelde onderzoekscommissie moet gaan en dat de bevoegdheden van deze onderzoekscommissie duidelijk moeten worden afgebakend.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, in de Duitse versie van de dringende ontwerpresoluties zijn alleen de amendementen van de GUE-Fractie opgenomen, maar niet de ontwerpresoluties en zelfs niet de compromistekst. Ik weet niet of dat in de andere taalversies ook zo is. Dat is een zware tekortkoming. Als mevrouw Langenhagen, die zeer veel van scheepsbouw en veiligheid op het gebied van scheepvaart afweet, mij niet had voorgelicht, wist ik nu niet waarover ik moest stemmen. Ik verzoek u ervoor te zorgen dat zoiets niet meer gebeurt.

Verklaring van de Voorzitter over Joegoslavië
De Voorzitter
Het Servische volk heeft het lot in eigen hand genomen. Het Europees Parlement wil het zijn volledige solidariteit betuigen op dit historische moment waarop de tirannie aan het wankelen is gebracht en de democratie zegeviert.
De miljoenen Serviërs die de straat zijn opgegaan, verdienen onze bewondering voor hun politieke moed. Wij drukken de wens uit dat de gehele politiemacht zich bij hen aansluit.
De Europese Unie, het Europees Parlement in het bijzonder, zal alles in het werk stellen om aan het herstel van het democratisch proces bij te dragen.
In dit opzicht verlangen wij met name dat de sancties worden opgeheven en dat de Unie solidariteitsmaatregelen voorbereidt met het oog op een vrij Joegoslavië.
(Levendig applaus)

