Przedstawienie rocznego sprawozdania Trybunału Obrachunkowego - 2007
Przewodniczący
Następnym punktem posiedzenia jest przedstawienie rocznego sprawozdania Trybunału Obrachunkowego za rok 2007.
Vítor Manuel da Silva Caldeira
prezes Europejskiego Trybunału Obrachunkowego. - Panie przewodniczący! Możliwość uczestniczenia w państwa debacie na temat rocznego sprawozdania Trybunału Obrachunkowego za rok finansowy 2007, które przedstawiłem już Komisji Kontroli Budżetowej w dniu 10 listopada, to dla mnie zaszczyt.
Ogólnie opinia Trybunału po kontroli rozliczeń jest obecnie bez zastrzeżeń - czy też, jak państwo wolą, pozytywna - ale opinia na temat operacji leżących u ich podstaw jest zasadniczo zbieżna z opinią wydaną za rok ubiegły.
W kwestii rozliczeń Trybunał stwierdza, że odzwierciedlają one w sposób rzetelny, we wszystkich zasadniczych aspektach, sytuację finansową Wspólnot Europejskich oraz stan przepływów pieniężnych na zakończenie roku. Z uwagi na poprawę, jaka się dokonała, wyrażone w ubiegłym roku zastrzeżenia nie są już konieczne.
Co się tyczy legalności i prawidłowości operacji leżących u ich podstaw, Trybunał wydaje opinię bez zastrzeżeń w odniesieniu do dochodów, zobowiązań oraz płatności w zakresie "spraw gospodarczych i finansowych” oraz "wydatków administracyjnych i innych”.
W kwestii "wydatków administracyjnych i innych”, które wyniosły w 2007 roku 8 miliardów euro, Trybunał przyjmuje do wiadomości decyzje i działania podjęte przez odpowiednie instytucje, w tym przez Parlament Europejski, mające na celu dalszą poprawę zarządzania finansowego w oparciu o zalecenia Trybunału. Trybunał oceni ich wpływ w kolejnych latach.
Trybunał stwierdza jednakże, że płatności w obszarach "rolnictwa i zasobów naturalnych”, "spójności”, "badań naukowych, energii i transportu”, "pomocy zewnętrznej, rozwoju i rozszerzenia”, a także "edukacji i obywatelstwa” są nadal, choć w różnym stopniu, w istotnym zakresie obciążone błędami. Systemy nadzoru i kontroli obejmujące te dziedziny zostały ocenione co najwyżej jako jedynie częściowo skuteczne, chociaż w obszarze "badań naukowych” oraz - na szczeblu Komisji - "pomocy zewnętrznej, rozwoju i rozszerzenia” Trybunał odnotował pewną poprawę działania systemów nadzoru i kontroli.
Co się tyczy obszaru "spójności”, na który przypadły wydatki budżetowe w kwocie 42 miliardów euro, Trybunał szacuje na podstawie kontroli reprezentatywnej próbki operacji, że co najmniej 11% kosztów objętych wnioskami nie powinno zostać zwróconych. Najczęstszymi przyczynami powstawania błędów były koszty niekwalifikowalne, zawyżone zadeklarowane kwoty wydatków, a także poważne uchybienia w zakresie stosowania się do zasad udzielania zamówień.
W odniesieniu do "rolnictwa i zasobów naturalnych”, gdzie w 2007 roku wydano kwotę 51 miliardów euro, Trybunał ustalił, że na "rozwój obszarów wiejskich” wciąż przypada niewspółmiernie wysoki odsetek błędów, natomiast odsetek błędów w zakresie wydatków w ramach EFRG szacuje się nieco poniżej progu istotności.
Dlaczego jednak sytuacja ta nadal utrzymuje się i dlaczego sytuacja związana z operacjami leżącymi u podstaw jest zasadniczo zbliżona do tej, jaka miała miejsce w ubiegłym roku? Otóż istotne poziomy błędów utrzymują się z powodu wysokiego ryzyka nieodłącznego związanego z wieloma obszarami wydatków ponoszonych przez Unię Europejską, a także z powodu słabości systemów nadzoru i kontroli.
Większość budżetu, w tym w obszarach objętych zarządzaniem dzielonym, przydzielana jest milionom beneficjentów w całej Unii, często w ramach skomplikowanych zasad i przepisów, na podstawie własnych deklaracji tych, którzy otrzymują środki. Te nieodłącznie ryzykowne okoliczności prowadzą do powstawania błędów zarówno po stronie otrzymujących, jak i wypłacających środki.
Ograniczeniu tego rodzaju ryzyk służy kilka poziomów nadzoru i kontroli: po pierwsze, na poziomie beneficjentów; po drugie, zapewnienie, aby ustalenia dotyczące sprawdzania wniosków były opracowane i działały w sposób skuteczny; i wreszcie nadzór ze strony Komisji, mający na celu dopilnowanie, aby wszystkie systemy działały sprawnie jako całość.
Ponieważ większość błędów występuje na poziomie beneficjentów końcowych, często możliwe jest ich wykrycie w sposób wiarygodny jedynie w drodze szczegółowych kontroli na miejscu. Tego rodzaju kontrole są kosztowne, w związku z czym zwykle obejmują tylko nieznaczny odsetek indywidualnych wniosków.
Prace kontrolne Trybunału dotyczące roku finansowego 2007 wykazały ponownie, że państwa członkowskie nie zawsze wykazują się skutecznością w wykrywaniu niedociągnięć w zakresie systemu sprawowania kontroli indywidualnych wniosków. Trybunał stwierdził również pewne słabości jeśli chodzi o sprawowaną przez Komisję kontrolę zgodności rozliczeń w dziedzinie rolnictwa.
W wielu dziedzinach budżetu funkcjonują mechanizmy pozwalające odzyskiwać od beneficjentów nieprawidłowo wypłacone kwoty lub, w przypadkach niewłaściwego zarządzania programami wydatkowania przez państwa członkowskie, "niezezwalające” na dokonywanie określonych wydatków, tj. uniemożliwiające ich finansowanie ze środków budżetowych.
Wciąż brak jest jednak wiarygodnej informacji na temat rezultatów działań naprawczych, a Trybunał stwierdził, że działań naprawczych nie można jeszcze uznać za skuteczne w eliminowaniu błędów.
Biorąc powyższe pod uwagę należy sprawiedliwie przyznać, że Komisja poczyniła od roku 2000 znaczące starania w celu wyeliminowania słabości w dziedzinie nadzoru i kontroli, głównie poprzez opracowanie i wdrożenie programu reform wewnętrznych oraz uruchomienie w 2006 roku planu działań na rzecz udoskonalenia systemów nadzoru i kontroli w całej Unii.
Roczne sprawozdania z działalności i deklaracje, stanowiące kluczowy element programu reform, w tym a obszarze spójności i rolnictwa, przedstawiają obecnie obraz bardziej zgodny z własną oceną Trybunału, przy czym jednak niektóre zastrzeżenia wciąż wydają się lekceważyć wagę problemów.
W kwestii przyjętego w 2006 roku planu działań, pomimo odnotowanego przez Komisję postępu Trybunał stwierdza, że wciąż jest jeszcze zbyt wcześnie na to, aby ich wpływ na legalność i prawidłowość operacji leżących u podstaw rozliczeń mógł być odczuwalny. Przykładowo, rok 2007 był dopiero pierwszym rokiem, za który państwa członkowskie miały obowiązek sporządzić roczne podsumowania dostępnych audytów i deklaracji. Mogą one z czasem, jak stwierdzono w opinii Trybunału nr 6/2007, przyczynić się do poprawy zarządzania funduszami Unii Europejskiej oraz ich kontroli. Jednakże nie mogą one być jeszcze traktowane jako podstawa wiarygodnej oceny funkcjonowania i skuteczności systemów kontroli.
Tak wygląda obecna sytuacja. Wybiegając w przyszłość musimy jednak zadać pytanie, co jeszcze należy zrobić i jakie środki na przyszłość należy rozważyć. Trybunał sugeruje, aby wszelkie tego rodzaju środki uwzględniały następujące kwestie.
Po pierwsze, starania zmierzające do zmniejszenia odsetka błędów muszą być odpowiednio wyważone z ich kosztami.
Po drugie, wszystkie podmioty uczestniczące w procedurze budżetowej winny uznać, że pewne ryzyko błędu jest nieuniknione.
Po trzecie, odpowiedni poziom ryzyka w odniesieniu do poszczególnych obszarów budżetu winien zostać uzgodniony na szczeblu politycznym w imieniu obywateli przez władze budżetowe/organy udzielające absolutorium.
Po czwarte, jeżeli dany program nie może zostać zrealizowany w sposób zadowalający z zachowaniem akceptowalnego poziomu kosztów i ryzyka, należy ponownie rozważyć jego zasadność.
I wreszcie należy rozważyć wprowadzenie uproszczeń, zwłaszcza w takich dziedzinach jak rozwój obszarów wiejskich i badania naukowe, bowiem dobrze opracowane zasady i przepisy, które poddają się jednoznacznej interpretacji i są proste w stosowaniu, zmniejszają ryzyko błędów i umożliwiają efektywne, opłacalne zarządzanie oraz wprowadzenie ustaleń dotyczących kontroli.
Trybunał zachęca zatem Komisję do przeprowadzenia analizy kosztów kontroli oraz poziomów nieodłącznego ryzyka w poszczególnych obszarach wydatkowania. Trybunał zaleca ponadto, aby Komisja kontynuowała starania na rzecz udoskonalenia jej systemu monitorowania i sprawozdawczości, w tym w ramach współpracy z państwami członkowskimi, tak aby możliwe było efektywne wykorzystanie rocznych podsumowań w rocznych sprawozdaniach z działalności, a także kontynuacja działań Komisji zmierzających do udoskonalenia systemów odzyskiwania środków.
Poza uproszczeniem i zastosowaniem koncepcji tolerowanego poziomu ryzyka Trybunał w swojej odpowiedzi na komunikat Komisji "Reformowanie budżetu, zmienianie Europy” sugeruje stosowanie w rozwiązaniach dotyczących wydatkowania środków UE zasad jasności celów, realizmu, przejrzystości i rozliczalności. Trybunał zachęca również władze polityczne do zbadania możliwości przeformułowania programów wydatków pod kątem ich wyników oraz do krytycznego przeanalizowania właściwego stopnia swobody działania w zakresie zarządzania programami na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym.
Reasumując, odnotowując dokonujący się postęp Trybunał podkreśla, że dalsza poprawa w dziedzinie zarządzania finansowego w Unii Europejskiej będzie zależeć od powodzenia bieżących i przyszłych działań mających na celu obniżenie ryzyka do akceptowalnego poziomu oraz opracowanie opłacalnych systemów zarządzania nimi.
W czasach finansowych zawirowań i gospodarczej niestabilności rola Trybunału staje się jeszcze ważniejsza i istotniejsza. Naszym obowiązkiem jako zewnętrznego kontrolera Unii Europejskiej jest występowanie w charakterze niezależnego strażnika interesów finansowych obywateli Unii. Przedstawienie przedmiotowego sprawozdania ma na celu przyczynienie się do zwiększenia przejrzystości i wspieranie rozliczalności, które to oba cele uważane są za zasadnicze warunki zaufania obywateli Unii Europejskiej do jej instytucji zapewniających funkcjonowanie UE i nadających kierunek jej działaniom w przyszłości.
Przewodniczący
Panie prezesie Silva Caldeira! Chciałbym podziękować panu za pańskie sprawozdanie, a także za niezmiennie konstruktywną współpracę pomiędzy panem, Trybunałem i Parlamentem Europejskim.
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Panie przewodniczący! Komisja z zadowoleniem przyjmuje roczne sprawozdanie Trybunału. Pragnę podkreślić naszą niezwykle konstruktywną współpracę z Trybunałem. W przedmiotowym sprawozdaniu zawarta jest jedna naprawdę dobra wiadomość: Trybunał wydał całkowicie pozytywną opinię dotyczącą rozliczeń, audytorzy nazywają to "opinią bez zastrzeżeń”. To doniosłe osiągnięcie w zaledwie trzecim roku obowiązywania nowego systemu rachunkowości.
Jest jeszcze druga bardzo dobra wiadomość: Trybunał stwierdza, że wzmacniamy nasze systemy nadzoru. W 2007 roku po raz pierwszy nie ma ani jednego rozdziału przyznającego czerwoną kartkę od zewnętrznego kontrolera w sprawie systemów kontroli. Podejmowanych jest wiele wysiłków w tej dziedzinie. Chciałbym tu podkreślić roczne podsumowania dotychczasowych kontroli dotyczących funduszy strukturalnych, przedłożone przez państwa członkowskie po raz pierwszy ostatniej wiosny.
Trybunał dostrzega te wysiłki, nawet jeśli ich wyniki nie przekładają się jeszcze na znaczne zmniejszenie odsetka błędów w praktyce. Dla Komisji jest to duża zachęta.
Faktem jest, że w kwestii poszczególnych operacji obraz pozostaje zróżnicowany. W wypadku Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji, na który przypada największa część wydatków na cele związane z rolnictwem, Trybunał uznał, że w tym roku ponownie odsetek błędów znajduje się poniżej poziomu istotności. Nie można tego jednak powiedzieć o pozostałej części rozdziału poświęconego zasobom naturalnym, gdzie rozwój obszarów wiejskich jest szczególnie podatny na dużą ilość błędów. Również w wypadku funduszy spójności Trybunał wciąż odnotowuje zbyt wiele błędów.
Komisja uznaje za najważniejszy priorytet obniżenie tych odsetków błędów i nie zawaha się przed zajęciem, w razie potrzeby, twardego stanowiska. W 2008 roku zastosowaliśmy już korekty finansowe w zakresie EFRR i EFS - funduszy spójności - na kwotę 843 milionów euro, a w planie jest kolejna kwota szacowana na 1,5 miliarda euro.
Pozwolę sobie przypomnieć, że jeśli chodzi o błędy w zakresie operacji leżących u podstaw rozliczeń, to poprzeczka została ustawiona bardzo wysoko. Co najmniej 98% musi być wolne od błędów. Tym niemniej przybliżamy się do celu: audytorzy stwierdzają obecnie, że we wszystkich obszarach budżetowych z wyjątkiem jednego aż 95% lub więcej płatności jest wolnych od jakichkolwiek poważnych błędów finansowych.
W wypadku pomocy zewnętrznej i polityk wewnętrznych, jak np. w zakresie transportu i energii, jak również edukacji i obywatelstwa, Trybunał odnotował poprawę. Sytuacja w zakresie administracji oraz spraw gospodarczych i finansowych przedstawia się jeszcze lepiej. Obszary te są zarządzane bezpośrednio przez Komisję, co może częściowo tłumaczyć, dlaczego podejmowane starania mają szybciej odczuwalny skutek. Tak więc, podsumowując: w opinii Komisji roczne sprawozdanie Trybunału Obrachunkowego za rok 2007 wskazuje na stały, stopniowy postęp.
W ciągu ostatnich pięciu lat przeszliśmy długą drogę. Patrząc na dokonany postęp mogę zapewnić, że Komisja w najmniejszym stopniu nie żałuje wyznaczenia sobie celu w postaci uzyskania pozytywnego poświadczenia wiarygodności w odniesieniu do operacji leżących u podstaw rozliczeń. Mamy nadzieję, że Parlament Europejski dostrzeże pozytywne rozwiązania i będzie nadal wspierał działania na rzecz uproszczenia, poprawy zarządzania oraz lepszej rozliczalności ze strony państw członkowskich.
Jean-Pierre Audy
w imieniu grupy PPE-DE. - (FR) Panie przewodniczący, panie wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej, panie prezesie Trybunału Obrachunkowego, panie i panowie! Na wstępie pragnę podziękować panu, panie prezesie Trybunału, za wykonanie wraz z kontrolerami Trybunału ogromnego zadania; sądzę, że jest to ważny dokument do naszej informacji.
Jak wiemy, przedmiotowe absolutorium jest pierwszym udzielonym w odniesieniu do perspektywy finansowej 2007-2013. Jest też pierwszym absolutorium w ramach nowego systemu zarządzania, poświadczania i kontroli audytowej, wprowadzonego przez Komisję. I wreszcie jest ostatnim w zmierzającej ku końcowi kadencji, jako że rozpoczynamy sześć miesięcy pracy i będziemy głosować w kwietniu, przed wyborami europejskimi, w czasie, gdy Komisja obiecała uzyskanie pozytywnego poświadczenia wiarygodności. Mija właśnie 14 lat odkąd uzyskaliśmy pozytywne poświadczenie wiarygodności, co jest dla Parlamentu Europejskiego powodem do niepokoju.
Po pierwsze, co się tyczy rozliczeń, powiedziano, że jest to opinia bez zastrzeżeń. Dlaczego Galileo nie został skonsolidowany? I nie mogę kryć faktu, że nigdy nie przywykłem do rozliczeń z ujemnym udziałem kapitałowym rzędu 58 miliardów. To jedna z kwestii budzących mój niepokój.
Tak więc są to dobre wiadomości. Musimy cieszyć się, że w odniesieniu do wydatków administracyjnych uzyskaliśmy pozytywną opinię przy niskim odsetku błędów i - jak nam powiedziano - bez przypadków oszustw. Państwa członkowskie posiadają jednak słaby system zarządzania dzielonego w dziedzinie rolnictwa, spójności i funduszy strukturalnych, gdzie pojawia się zbyt wiele błędów - odsetek ten sięga niekiedy ponad 60% w niektórych państwach członkowskich. Nie ma tutaj przedstawicieli Rady, a byłoby interesujące dowiedzieć się, co o tej sytuacji, gdzie państwa członkowskie nie podpisują deklaracji krajowych sądzą one same i Rada, zwłaszcza że z uwagi na obecne trudności w dziedzinie finansów publicznych obywatele będą wymagający.
Sądzę, że pan przewodniczący ma rację i powinniśmy rozważyć przedmiotową procedurę udzielania absolutorium wraz z komisjami, Komisją Europejską, Radą, Parlamentem, parlamentami krajowymi, a także krajowymi trybunałami obrachunkowymi, których nieobecność podczas tej debaty jest bardzo widoczna.
Chciałbym, za pana pozwoleniem, panie przewodniczący, skorzystać z przysługującego mi jako sprawozdawcy 30-sekundowego wystąpienia, aby wyrazić moje zdumienie, podobnie jak to uczynili koledzy i koleżanki posłowie, faktem nieobecności przedstawicieli Rady. Zrozumiałem jednak, panie prezesie Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, że ma pan zamiar przedstawić pańskie sprawozdanie za kilka dni na forum Rady Ecofin oraz że tym samym Rada nie może wyrazić swojej opinii zanim nie nastąpi wymiana poglądów pomiędzy poszczególnymi państwami członkowskimi.
W takiej sytuacji, skoro uwaga jest zwrócona teraz na państwa członkowskie w kwestii zarządzania dzielonego, myślę, że powinniśmy szybko otrzymać opinię Rady i pozwolę sobie, panie przewodniczący Parlamentu Europejskiego, poprosić o możliwość zadania pisemnego pytania podczas tury pytań z prośbą o szybką opinię Rady niezwłocznie po tym jak będzie miała możliwość dokonania wymiany poglądów w sprawie tego znakomitego sprawozdania Europejskiego Trybunału Obrachunkowego.
Herbert Bösch
w imieniu grupy PSE. - (DE) Panie przewodniczący! Chciałbym serdecznie pogratulować Trybunałowi Obrachunkowemu pracy, którą przedstawił Parlamentowi w postaci rocznego sprawozdania za 2007 rok. Spośród szeregu wciąż coraz lepszych sprawozdań rocznych moim zdaniem jest to najlepsze sprawozdanie dotychczas przedstawione przez Trybunał Obrachunkowy. Ma lepsze walory informacyjne, jest - że tak powiem - barwniejsze i bardziej przejrzyste.
Zwracam się do członków Trybunału Obrachunkowego, zauważyłem z zadowoleniem, że oparli się państwo pokusie dodania do tegorocznego sprawozdania szczypty populizmu.
Na podstawie wielu różnych sprawozdań specjalnych i, w szczególności, przedmiotowego sprawozdania będziemy musieli ocenić, czy prace dokonane przez Komisję w 2007 roku z wykorzystaniem pieniędzy europejskiego podatnika były zadowalające, czy też nie. Dotychczas mieliśmy szereg budujących wystąpień, zwłaszcza komisarza ds. Funduszu Spójności. Komisarz ds. badań naukowych również zauważył, że krytyka ze strony tej Izby, a także ze strony Trybunału Obrachunkowego zawarta w ubiegłorocznym sprawozdaniu padła na podatny grunt.
Obszarem, który wciąż nie działa dobrze jest współpraca związana z kontrolą budżetu europejskiego, z której państwa członkowskie wycofują się. Cztery państwa członkowskie - Dania, Holandia, Wielka Brytania i Szwecja - dają zachęcający przykład aktywnej współpracy. Z zadowoleniem można odnotować fakt, że krajowy trybunał obrachunkowy, jak ten działający w Niemczech, zaczyna interesować się na szczeblu krajowym europejskimi środkami wydatkowanymi w Niemczech i mamy nadzieję, że odbędzie się na ten temat polityczna debata.
Od czasu sprawozdań posłów Wynna i Muldera staramy się zapełnić lukę, jaka powstała w traktacie pomiędzy zapisami artykułów 274 i 5 poprzez wprowadzenie właśnie owego wymogu krajowych poświadczeń wiarygodności. Skoro już mowa o tej sprawie, to byłoby dobrze, panie komisarzu Kallas, gdyby Komisja odgrywała bardziej pomocną i aktywną rolę w procesie normalizacji tego rodzaju sprawozdań. To cel, który pana pozytywne podejście powinno kiedyś pomóc osiągnąć.
Wydając w ramach naszego absolutorium opinię na temat jakości pracy Komisji poinformujemy podatników, czy jakość ta jest pod względem ogólnym możliwa do przyjęcia, czy też nie. Jeżeli oczekujemy profesjonalizmu od innych instytucji, to sami również musimy przyjąć bardziej profesjonalne podejście. Wydaje mi się zarówno niedopuszczalnym, jak i niedorzecznym prowadzenie w tej Izbie debat na temat tego, czy ta komisja może być nadal tak zwaną komisją neutralną czy nie. Jest nie do przyjęcia, aby komisja kontroli była uznawana jedynie za pewnego rodzaju komisję dodatkową, ponieważ jest to nieprofesjonalne. Czasy, kiedy budżet był przedmiotem uwagi w jednym miejscu przez mniej więcej sześć miesięcy, a następnie, przez pozostałą część roku, za kontrolę budżetową była odpowiedzialna inna komisja dawno minęły.
Jeszcze nawet nie przyjrzeliśmy się wszystkim agencjom, a oczekuje się od nas, abyśmy zapewnili naszych podatników, że wszystko funkcjonuje prawidłowo. Potrzebujemy profesjonalizmu ze strony innych instytucji, ale my, jako Parlament, również musimy podjąć wysiłek, w przeciwnym wypadku nie będziemy mogli stawić czoła podatnikom.
Jan Mulder
w imieniu grupy ALDE. - (NL) Panie przewodniczący! Chciałbym podziękować Trybunałowi Obrachunkowemu za przedmiotowe sprawozdanie; ja również zauważyłem dokonującą się corocznie poprawę w tym sensie, między innymi, że sprawozdanie to jest bardziej czytelne i sporządzone w wygodniejszym formacie. W istocie każdego roku następuje poprawa, aczkolwiek jedynie nieznaczna. Możemy teraz w pewnym stopniu wytrącić broń z rąk eurosceptyków mówiąc, że rozliczenia zostały po raz pierwszy zatwierdzone. Jeżeli jednak przyjrzymy się dokładniej poprawie w zakresie rozliczeń, to jest ona nieznaczna. Ledwo udało nam się ją osiągnąć. Jeśli przeczytamy to, co napisano w latach 2006 i 2007, to doprawdy nie zauważymy znaczącej różnicy, chociaż poprawa istnieje.
Komisja podkreśla, że z biegiem lat realizacja budżetu znacznie się poprawiła. Twierdzi ona, że w roku 2002 i 2003 zatwierdzono jedynie 4% wydatków, podczas gdy obecnie wskaźnik ten przekracza 45%. To istotnie znaczna poprawa, ale obawiam się, że nastąpiła ona w wyniku drastycznych zmian w zakresie polityki rolnej. Gdyby polityka rolna była kontynuowana w poprzednim kształcie, to szczerze wątpię, czy uzyskalibyśmy odsetek zatwierdzeń powyżej 40%. To kwestia budząca poważny niepokój, bowiem podstawowe techniki stosowane przez Komisję nie spełniają jeszcze międzynarodowych standardów i wciąż wymagają znacznego udoskonalenia. W moim odczuciu postęp w okresie minionych czterech lat następuje zbyt powoli.
Szkoda, że nie możemy jeszcze zmierzyć rezultatów planu działań. Początkowo Komisja włożyła weń bardzo wiele starań. Była to doskonała metoda, jak wszyscy przyznaliśmy, ale, niestety, nie zobaczyliśmy wystarczających rezultatów.
Podzielam rozczarowanie posła Böscha tym, co Komisja zrobiła w kwestii deklaracji krajowych. Jest to tym bardziej zaskakujące, że w ubiegłym roku Komisja całkiem jasno stwierdziła, że nie zamierza wdrażać porozumienia. Na szczęście Komisja zawróciła z obranej drogi. Nie możemy jednak zapominać, że jest to porozumienie, które zostało podpisane przez Radę, Komisję i Parlament. Ostatecznie stwierdzanie braku zamiaru realizacji porozumienia przez jedną z jego stron jest niemożliwe do przyjęcia. Nie mogę doczekać się aż usłyszę wytyczne, jakie Komisja wydała w odniesieniu do realizacji przedmiotowego porozumienia. Jakie są dotychczasowe wyniki dyskusji z państwami członkowskimi na temat wykonania postanowień artykułu 44? W nadchodzących miesiącach będziemy musieli poświęcić tej sprawie sporo naszego czasu i energii. Tak samo będzie, gdy będziemy musieli w kwietniu zadecydować, czy chcemy udzielić Komisji absolutorium, czy też odroczymy tę decyzję o sześć miesięcy.
Bart Staes
w imieniu grupy Verts/ALE. - (NL) Panie przewodniczący! Ja również pragnę podziękować Trybunałowi Obrachunkowemu, a zwłaszcza jego pracownikom. Po raz kolejny wykonali świetną pracę. Chciałbym przypomnieć panu komisarzowi, że to prawda, iż na początku okresu obowiązywania pańskiego mandatu jako komisarza ds. zwalczania nadużyć finansowych obiecał pan i zobowiązał się do uzyskania do końca pana kadencji oświadczenia, które potwierdzi rzetelność rozliczeń, jak również prawidłowość i legalność wszystkich rozliczeń.
Czy osiągnęliśmy już ten cel? Najwyraźniej nie. Po raz 14. z rzędu tego rodzaju oświadczenie nie urzeczywistniło się. Czy podążamy we właściwym kierunku? Bez wątpienia tak, a przynajmniej tak twierdzi Trybunał Obrachunkowy, a pana zadaniem jest bronić tego stanowiska za wszelką cenę. Czy powinniśmy się niepokoić? Sądzę, że tak. Pozostał panu jednak jeszcze rok na spełnienie pańskiej obietnicy, pańskiego zobowiązania, a wciąż pozostaje jeszcze wiele do zrobienia, jak już powiedzieli moi koledzy i koleżanki posłowie.
Co dostrzegł Trybunał Obrachunkowy? Istnieją nieprawidłowości w systemie księgowania, częściowo przypisywane skomplikowanym ramom prawnym i finansowym. W opinii Trybunału Obrachunkowego istnieje ryzyko jeśli chodzi o jakość oraz informacje finansowe. Co stwierdza Trybunał Obrachunkowy w odniesieniu do prawidłowości i legalności płatności? Czy usankcjonowuje wydatki administracyjne? Istnieją poważne problemy w dużych sekcjach budżetu, w tym w rolnictwie, Funduszu Spójności, funduszach strukturalnych, Funduszu Regionalnym, polityce społecznej, rozwoju obszarów wiejskich, badaniach i rozwoju, energii, transporcie, pomocy zewnętrznej, rozwoju i rozszerzeniu, edukacji i obywatelstwie. Przygotowano reprezentatywną próbkę wszystkich obszarów związanych ze spójnością, a mianowicie samego Funduszu Spójności oraz funduszy strukturalnych. Zauważamy, że w swoim sprawozdaniu Trybunał Obrachunkowy stwierdza, iż w 11% przypadków płatności w ogóle nie powinny zostać dokonane. To bardzo poważne spostrzeżenie i coś, czemu będzie trzeba poświęcić wiele uwagi w procesie udzielania absolutorium.
Rok 2007 był pierwszym rokiem - na co już wskazywało wielu kolegów i koleżanek posłów - w którym państwa członkowskie zostały poproszone o sporządzenie rocznego podsumowania dostępnych kontroli i oświadczeń, ale, jak stwierdza Trybunał Obrachunkowy, mechanizm ten nie sprawdza się. Podsumowań nie da się porównać i nie zawierają one wszystkich informacji, jakie potrzebujemy. Pomimo tego, jak słusznie zauważył pan poseł Mulder, podjęte zostało zobowiązanie, zawarte polityczne porozumienie. To coś, nad czym ciężko pracowaliśmy w Parlamencie. I co teraz widzimy? Cała rzesza państw członkowskich nie jest skłonna współpracować. Co ciekawe, to eurosceptyczne kraje wywiązują się z tego zadania: Wielka Brytania, Dania i w dużym stopniu Holandia. Z pewnością tak być nie może? Powinniśmy naprawdę przypomnieć Radzie o jej odpowiedzialności w tym zakresie.
Na zakończenie, w imieniu Grupy Zielonych/Wolnego Przymierza Europejskiego chciałbym podkreślić spoczywający na państwach członkowskich polityczny obowiązek, a mianowicie fakt, że powinny one faktycznie wywiązać się z ich politycznej odpowiedzialności za wydatki, którymi pomagają zarządzać. To ich przeklęty obowiązek! Ponadto chcielibyśmy widzieć większą przejrzystość w kwestii beneficjentów końcowych. Mogą istnieć atrakcyjnie prezentujące się strony internetowe, ale zauważyłem, że wiele państw członkowskich, nie wyłączając mojego własnego, Belgii, zamieszcza na nich informacje, które są żałośnie nieodpowiednie i całkowicie nieprzejrzyste. Zatem również w tej dziedzinie pozostaje wiele do zrobienia i będziemy musieli o to powalczyć podczas debaty nad udzieleniem absolutorium.
Esko Seppänen
w imieniu grupy GUE/NGL. - (FI) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie prezesie Europejskiego Trybunału Obrachunkowego! Pan wiceprzewodniczący Komisji Siim Kallas, ogólnie mówiąc, wykonał dobrą pracę w celu poprawy kontroli budżetowej, a zwłaszcza zwiększenia przejrzystości administracyjnej. Świadomość publiczna dotacji rolniczych jest tego dobrym przykładem.
Europejski Trybunał Obrachunkowy częściowo podziela to stanowisko. Istnieją oczywiście obszary wymagające komentarza, w szczególności dotyczące wykorzystania pomocy w dziedzinie rolnictwa i rozwoju regionalnego. Odpowiedzialność za nie spoczywa głównie na państwach członkowskich. W sprawozdaniu Trybunału Obrachunkowego można dostrzec coś w rodzaju pewnego podziału: nieco bardziej prawidłowo działający północni płatnicy netto przeciwstawieni południowym beneficjentom, którzy są raczej bardziej skłonni do nadużyć. Na podział taki ma niewątpliwie wpływ także ilość zaangażowanych środków. Na południu środków do podziału i kontrolowania jest więcej niż na północy. Aby zapewnić, że nie dochodzi do błędnych uogólnień ważne jest, aby Trybunał Obrachunkowy wykazał dokładnie w swoich sprawozdaniach, gdzie dane nadużycia miały miejsce, tak aby uniknąć w ten sposób zamieszania i niesłusznych generalizacji.
Chciałbym skupić uwagę na czymś, co wykracza poza zakres kompetencji Europejskiego Trybunału Obrachunkowego i co stanowi również szarą strefę z krajowego punktu widzenia. Chodzi tu o ustanowiony w 2004 roku Fundusz Athena, który wchodzi w zakres kompetencji państw członkowskich, ale już nie UE. Państwa Członkowskie wpłacają do Funduszu z własnych budżetów środki na cele obronne z przeznaczeniem na wspólne operacje wojskowe, które nie leżą w gestii Wspólnoty Europejskiej. Operacje te powadzone są z jednej strony zgodnie z obowiązującą w NATO zasadą przypisywania kosztów do miejsca ich powstania. Z drugiej zaś strony istnieje ów program Athena, którego system finansowania jest tajny. Tego rodzaju operacje wojskowe prowadzone przez kraje UE winny znaleźć się pod kontrolą demokratyczną.
Podczas rozpatrywania sprawozdania Europejskiego Trybunału Obrachunkowego nasza grupa zwróci szczególną uwagę na legalność budżetu Rady, który z punktu widzenia Parlamentu aż do dziś pozostaje szarą strefą.
Godfrey Bloom
w imieniu grupy IND/DEM. - Panie przewodniczący! No cóż, wydaje się, że pan komisarz Kallas czytał zupełnie inny dokument. Mogę go zapewnić, że jako sprawozdanie przedłożone przez brytyjską spółkę akcyjną dokument ten po prostu nie zostałby w ogóle zaakceptowany. Gdyby jakakolwiek brytyjska spółka akcyjna składała przez 14 lat tego rodzaju sprawozdanie, które jest całkowicie nie do przyjęcia, i ponownie w tym roku - i nie uważam przy tym wcale, aby Trybunał Obrachunkowy wydał w tym zakresie pozytywną opinię, a czytałem przedmiotowy dokument - to gdyby Komisja była zarządem takiej brytyjskiej spółki akcyjnej, to muszę powiedzieć, że jej członkowie siedzieliby teraz w więzieniu!
Mamy tu sytuację, gdzie ten Parlament, o ile można w ogóle nazwać Parlamentem gremium, które spędza większą część roku dyskutując o zakrzywionych bananach, guzkowatym pasternaku, normalizacji wymiarów butelek, a we wtorek głosowaliśmy nawet nad normalizacją siedzeń w ciągnikach; a zatem ta absurdalna organizacja poświęca większość czasu w roku nie robiąc nic, co miałoby jakąś większą wartość. Mamy tylko jeden poważny obowiązek, a jest nim pociąganie Komisji do odpowiedzialności sprawozdawczej w zakresie budżetu. To najpoważniejsze zadanie, jakie możemy wykonywać; i znów, w kolejnym, 15. już roku, przejdzie to bez problemu.
To ciężki wstyd i chcę, żeby brytyjscy posłowie do PE wiedzieli, że przyglądam się bacznie jak głosują. Dopilnuję, aby w Wielkiej Brytanii było wiadomo, co robią tutaj w kontekście tego, co faktycznie mówią wracając do ojczyzny.
Ashley Mote
Panie przewodniczący! Wszyscy wiemy, że rozliczenia Komisji Europejskiej nie mogą być nigdy zaaprobowane do czasu aż - i o ile - dwa najważniejsze leżące u podstaw problemy nie zostaną ostatecznie rozstrzygnięte. Żaden z tych problemów nie jest nowy. Po pierwsze, brak jest pewności w kwestii sald otwarcia w systemie rachunkowości, który został zmieniony w 2005 roku, ponieważ rok później dokonano ogromnych korekt, przez co stało się oczywiste, że żadne uzgodnienie sald nie było - i nie jest - możliwe.
Po drugie, istnieje problem zarządzania dzielonego, o którym już była tutaj mowa, czy też, innymi słowy, rozdziału środków publicznych na rzecz odbiorców, którzy są następnie odpowiedzialni zarówno za ich wykorzystanie, jak i rozliczenie. Nawet wewnętrzni audytorzy w państwach członkowskich przyznają, że ten system nie jest w stanie funkcjonować.
Od lat wszystko, co słyszeliśmy - i usłyszeliśmy to samo znów ze strony Trybunału i pana komisarza - to podyktowana najlepszymi intencjami mowa o mającej wkrótce nastąpić poprawie, zarządzaniu ryzykiem, odsetkach błędów - błahostki! Rzeczywistość jest taka, że nic znacząco się nie zmienia, a opinia publiczna traci cierpliwość, całkiem słusznie zresztą. Majstrowanie przy leżakach na tym Titanicu w żaden sposób nie pomaga załatać dziur w dnie.
Jeśli wierzyć greckim danym, wciąż mamy gaje oliwne na Morzu Egejskim. Wskazuje się na wymykające się spod kontroli wykorzystywanie środków niezgodnie z przeznaczeniem w Bułgarii. Na należącym do Turcji Cyprze Północnym przekazano 259 milionów euro na rozwój gospodarczy, ale biuro UE w Nikozji otwarcie przyznaje, że nie jest w stanie monitorować ani kontrolować tych środków po prostu dlatego, że nie uznajemy tureckiego reżimu. Część tych pieniędzy została przeznaczona na sfinansowanie nowych chodników w kwitnącym kurorcie wakacyjnym Kyrenia, gdzie przez całą dobę świetny interes robią kasyna. Lokalny reżim decyduje się nie podwyższać podatków do wystarczającego poziomu i stoi na stanowisku, że jeśli UE jest wystarczająco głupia, aby za nich płacić, to oni nie mają nic przeciwko temu. Jednak tego rodzaju środki mogłyby zostać spożytkowane na użyteczny cel.
Nie tylko rozliczenia są niemożliwe do zaakceptowania, ale również nie do przyjęcia są niektóre opinie na temat sposobu wykorzystywania środków publicznych.
Christofer Fjellner
(SV) Chciałbym na wstępie podziękować Trybunałowi Obrachunkowemu za konstruktywne sprawozdanie, które jest niezwykle łatwe do zrozumienia. Posłuży ono z pewnością jako solidna podstawa naszych bieżących prac w Komisji Kontroli Budżetowej.
Pomyślałem, że ograniczę się głównie do niezależnych organów UE, jako że jestem ich sprawozdawcą. Niektóre instytucje oczywiście rozrastają się pod względem liczebności, zakresu obowiązków, a także ilości środków posiadanych do dyspozycji. Chciałbym zatem zwrócić uwagę, że zbadanie tych instytucji także staje się sprawą coraz wyższej wagi.
W każdym roku mojego pobytu tutaj, w Parlamencie Europejskim, komentowaliśmy problemy, jakie napotykają niezależne organa w zakresie planowania, realizacji budżetu, zamówień publicznych, sprawozdawczości itd. i, niestety, wydaje się, że znów czeka nas to samo w tym roku. Znów powtarza się problem żądania przez nie coraz większej ilości środków, pomimo faktu, że miały trudności z ich wydatkowaniem w latach ubiegłych. Sądzę, że rodzi to szereg istotnych pytań, bowiem sytuacja taka wydaje się być powtarzającym się problemem. Przynajmniej w moim przekonaniu powstają tu pytania o odpowiedzialność i kontrolę. Uważam więc, że fakt, iż w tutejszej debacie nie uczestniczy żaden przedstawiciel Rady, jest szczególnie niefortunny, myślę bowiem, że mamy wspólny obowiązek zapewnić, aby tego rodzaju zdecentralizowane organa były kontrolowane i monitorowane.
Poza tymi ogólnymi uwagami, które w większości dotyczą znacznej liczby - choć nie wszystkich - zdecentralizowanych organów, istnieją cztery organa, co do których - jak sądzę - mamy podstawy, aby zbadać je w tym roku bardziej skrupulatnie. Pierwszym z nich jest Europejskie Kolegium Policyjne, CEPOL, które ponownie w tym roku otrzymało uwagi odnośnie prowadzonych przez nie zamówień publicznych i jest to powtarzający się problem, który nie został rozwiązany. Ponadto, co nawet jeszcze bardziej znaczące, Trybunał Obrachunkowy wskazał, że środki zostały przeznaczone na pokrycie prywatnych wydatków. Kolejną instytucją jest Galileo, w odniesieniu do której Trybunał Obrachunkowy nie był jeszcze w stanie wydać oświadczenia na temat tego, czy wyda zwykłe poświadczenie wiarygodności, po prostu z powodu zbyt dużej niepewności co do związków pomiędzy Galileo i Europejską Agencją Kosmiczną a innymi zaangażowanymi podmiotami. W którym miejscu zaczyna się i kończy Galileo? I wreszcie mamy Frontex i Europejską Agencję Kolejową; obie są ewidentnymi przykładami instytucji, które przeszacowują swoje koszty i żądają zbyt wielu środków, przy czym co roku zwracają się o coraz większe kwoty. To są zagadnienia, którym zamierzam przyjrzeć się uważniej w procesie udzielania absolutorium. Mam nadzieję na dalszą konstruktywną współpracę zarówno z Trybunałem Obrachunkowym, jak i Komisją, i jestem rozczarowany nieobecnością tutaj przedstawicieli Rady, którzy powinni włączyć się do tej dyskusji.
Bogusław Liberadzki
(PL) Panie przewodniczący! Pan prezes Caldeira mówił o ryzyku jako o ważnym czynniku błędu przy sporządzaniu tego sprawozdania. Chciałem skoncentrować się na chwilę na zagadnieniach Europejskiego Funduszu Rozwoju. Dotyczy on Afryki, Karaibów i Pacyfiku. Ryzyko jest tam odmienne niż w państwach członkowskich, jest ono większe niż w państwach członkowskich. Ważne jest, że Trybunał stwierdził, iż transakcje leżące u podstaw dochodów i zobowiązań za rok budżetowy są legalne i prawidłowe. To generalne stwierdzenie daje nam podstawę do tego, aby myśleć pozytywnie o całym sprawozdaniu.
Natomiast występuje istotny poziom błędów w transakcjach leżących u podstaw płatności. Zastrzeżenie Trybunału budzi dokonana przez Komisję tzw. dynamiczna interpretacja kryteriów kwalifikowalności. Trzeba się zgodzić ze stanowiskiem Trybunału, że ta interpretacja jest wadliwa. Chodzi o to, że nie daje ona państwom członkowskim możliwości spełnienia norm wiarygodnego zarządzania finansami publicznymi. Komisja powinna jak najszybciej zweryfikować swoje stanowisko. Zresztą Parlament zwracał się już o to do Komisji.
Współpraca z ONZ jest kolejnym problemem podnoszonym w sprawozdaniu, mianowicie niechęć ONZ, bądź zaniedbania w przekazywaniu stosownych dokumentów związanych z płatnościami. Trybunał wskazał na trzy główne obszary obciążenia istotnym poziomem błędów. Należą do nich: kwalifikowalność wydatków, rozliczenie prefinansowania oraz wypłacanie niepoprawnych kwot. Te błędy winny być i mogły być wykryte i poprawione przez urzędników zatwierdzających znacznie wcześniej. Zatem nie przekonuje tłumaczenie Komisji, że koszty kontroli są bardzo wysokie, na co wskazuje stosunek tych kosztów do skuteczności. Trudno jest się zgodzić z tym stanowiskiem. To raczej Komisja powinna zwiększyć swoją efektywność, a także liczbę pracowników. Zresztą my, jako Parlament, już rok temu zwracaliśmy się o to do Komisji.
Podsumowując, w tej części informacja Trybunału Obrachunkowego jest zrównoważona. Wskazuję na tą generalną poprawność, ale także na obszary występowania istotnych błędów. Trybunał zawarł także swoje zalecenia, z którymi w dużym stopniu należy się zgodzić.
Jean Marie Beaupuy
(FR) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Chciałbym i ja podziękować Trybunałowi Obrachunkowemu za jego wspaniałą pracę. Wielu posłów do Parlamentu w tej właśnie chwili buntowało się przeciwko ogólnemu wykorzystaniu środków europejskich.
Chciałbym powiedzieć, że mam nadzieję, iż media, relacjonując nasze debaty oraz wyniki prac Trybunału Obrachunkowego, nie zrobią tego, co robią zwykle i nie będą mówić o pociągach, które przyjechały z opóźnieniem nie wspominając nic o tych, które przybyły o czasie, ponieważ większość budżetu Unii Europejskiej została wydatkowana w sposób przemyślany. Nie wolno nam mylić drewna z drzewami.
Co powiedziawszy zauważyliśmy, że odnotowaną w przedmiotowym sprawozdaniu tendencją jest zmierzanie w kierunku poprawy. To bardzo dobra wiadomość. Powiedzieli państwo również, że istnieją miliony beneficjentów, co już samo w sobie świadczy o skali trudności i zakresie zadania.
Ze swojej strony pragnę podkreślić dwa rodzaje odpowiedzialności. Nie chcę oskarżająco wskazywać palcem żadnej konkretnej organizacji. Chcę tylko powiedzieć, że w przyszłości oczekujemy lepszych wyników, a ci, na których spoczywa zasadnicza odpowiedzialność w tej kwestii muszą odpowiednio działać.
W moim przekonaniu istnieją dwie kategorie podmiotów odpowiedzialnych. Jest Komisja - i Trybunał Obrachunkowy właśnie nam powiedział, zaznaczywszy, że istnieje kilka milionów beneficjentów, że pierwszym zadaniem, jakie powinno zostać zrealizowane jest uproszczenie zasad. Oczekujemy zatem, zanim będzie mowa o kontrolach, zanim będzie mowa o deklaracjach, że faktycznie zostaną wprowadzone odgórne uproszczenia dla tychże beneficjentów - w szczególności stowarzyszeń, osób fizycznych i tak dalej.
Drugą kategorią podmiotów odpowiedzialnych są oczywiście państwa członkowskie. Ja i moje koleżanki i koledzy w Komisji Rozwoju Regionalnego nie zaprzestaniemy wskazywania na obowiązki państw członkowskich w ramach funduszy strukturalnych. To właśnie one często zwiększają stopień administracyjnej złożoności i zamiast działać w charakterze rad komplikują sprawy i tylko wydają oceny.
W związku z tym, niezależnie od przedmiotowego sprawozdania Trybunału Obrachunkowego, naprawdę oczekujemy od każdego z państw członkowskich ułatwienia dostępu do funduszy europejskich i, oczywiście, wprowadzenia w nadchodzących latach bardziej odpowiednich kontroli.
Ingeborg Gräßle
(DE) Panie przewodniczący, panie prezesie Trybunału Obrachunkowego, panie komisarzu, panie i panowie! Po 14 latach udzielania poświadczeń wiarygodności w następnym roku przypadać będzie już swoisty jubileusz. Musimy rozważyć, co powinniśmy z tej okazji zrobić.
Sądzę, że stopniowo sami zaczynamy się ośmieszać. Jednym z największych ryzyk jest to, że stanie się to rutyną, że nikt nie będzie już traktował poważnie ani nas, ani wyników, jakie będziemy przedstawiać. Sprawozdanie Trybunału Obrachunkowego jest ciekawym sprawozdaniem - zasada wymieniania z nazwy i publicznego piętnowania okazała się słuszna - i chciałabym zwrócić się do Trybunału Obrachunkowego, aby nadal wypowiadał się z tego rodzaju jasnością.
Musimy jednak odpowiedzieć teraz na pytanie, co zrobić z państwami członkowskimi, które są częścią UE od 1981 roku, a wciąż nie stosują konsekwentnie unijnego prawodawstwa. Chciałabym poprosić Komisję - i jest to jeden z wniosków, jakie z tego wyciągnęłam - aby przyjęła do wiadomości, że im bardziej konsekwentne są działania Komisji, tym szybciej pojawią się rezultaty w postaci poprawy. Chciałabym również, aby tego rodzaju konsekwentne podejście zostało przyjęte w dziedzinie, za którą odpowiedzialność ponosi sama Komisja. Jestem rozczarowana tak nieznacznym postępem w zakresie bezpośredniego zarządzania. Oczekiwałam, że Komisja da dobry przykład dowodząc, że jest to możliwe i wskaże, w jaki sposób należy to robić.
Jeden aspekt przedmiotowego sprawozdania zainteresował mnie w szczególności, a mianowicie stanowisko nowych państw członkowskich, ale niezbyt wiele informacji na ten temat podano. Nie rozumiem niektórych liczb, na przykład państwa danych odnośnie do dwóch nowych państw członkowskich, Bułgarii i Rumunii oraz wyników dochodzeń prowadzonych tam w 2007 roku przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF). OLAF zbadał losowo wybrane próby w odniesieniu do wszystkich funduszy, które to próby wykazały, że odsetek nadużyć i nieprawidłowości w obu tych państwach sięga 76%. Jest to znacząca wartość i nadszedł czas, abyśmy podjęli konsekwentne działania i pomogli tym dwóm krajom uzyskać lepsze wyniki, w przeciwnym wypadku nigdy nie poczynimy postępów.
Przedmiotowe sprawozdanie roczne jest ostatnim odnoszącym się do Komisji za czasów kadencji przewodniczącego Barroso i pierwszym w nowym okresie finansowania. Chciałabym pogratulować panu komisarzowi Kallasowi i Komisji pod przewodnictwem pana przewodniczącego Barroso ich pracy w dziedzinie kontroli finansowej. Ta Komisja osiągnęła znacznie więcej niż którakolwiek z jej poprzedniczek. Daje do myślenia fakt, że pomimo wszystkich tych działań nie uzyskaliśmy lepszych, czy też szybszych rezultatów. Oczekuję bardzo wiele od nowego systemu sprawozdawczości w odniesieniu do kwot odzyskiwanych i mam nadzieję, że w przyszłym roku nie będziemy już w tej samej sytuacji wzruszania ramionami i mówienia, że poprawa powinna nastąpić do następnego roku.
Przewodniczący
Panie komisarzu Kallas, tak wiele pochwał ze strony pani poseł Gräßle to naprawdę powód do dumy!
Dan Jørgensen
(DA) Panie przewodniczący! Nasze dyskusje mogą być niekiedy nieco abstrakcyjne, sądzę więc, że powinniśmy zacząć od przypomnienia sobie, o czym faktycznie mówimy. Otóż mówimy o pieniądzach podatników. Mówimy o pieniądzach europejskich obywateli. Pieniądzach, które są przeznaczane na całkiem rozsądne - a czasami niezbyt rozsądne - cele. Wspólnym wymogiem w odniesieniu do wszystkich środków wykorzystywanych w imieniu UE jest konieczność ich wykorzystania w sposób właściwy i uczciwy. Kolejną kwestią wspólną dla wszystkich wydatkowanych pieniędzy jest obowiązek stosowania się do określonych zasad, a jeśli zasady te nie są stosowane, musi zostać zapłacona kara.
Niestety w tym roku musimy po raz kolejny odnotować, że Trybunał Obrachunkowy nie był w stanie zatwierdzić realizacji budżetu UE, innymi słowy zatwierdzić rozliczeń. Jest to oczywiście coś dalece, dalece nie do przyjęcia. Powstaje pytanie, do kogo powinna zostać skierowana krytyka, na kogo powinniśmy wskazać palcem? Niewątpliwie największy problem leży w państwach członkowskich. Niestety, nie ma też wątpliwości, że gdy państwa członkowskie otrzymują od UE worek pieniędzy, to nie są już skłonne poddawać takich pieniędzy na tyle ścisłej kontroli i tak wielu zasadom, jakie obowiązywałyby, gdyby środki te pochodziły ze źródeł krajowych. Traktat stanowi wyraźnie, że to Komisja Europejska ponosi odpowiedzialność, czyli to Komisja Europejska odpowiada za wywieranie zbyt małej presji na państwa członkowskie w sprawie wprowadzenia niezbędnych kontroli. W tym kontekście szkoda, że Komisja nie osiągnęła swojego celu w postaci zatwierdzenia przez nas rozliczeń przed końcem bieżącego okresu. Nie osiągniemy tego celu.
Chciałbym również jednak zwrócić uwagę, że dokonał się wielki postęp, na przykład dzięki naciskom ze strony Parlamentu Europejskiego. W ubiegłym roku wprowadzono plan działań obejmujący wiele bardzo konkretnych inicjatyw, których efekty oczywiście zobaczymy - naturalnie nie w tegorocznym sprawozdaniu, ale w przyszłorocznym. Możemy być z tego zadowoleni. W ramach tegorocznej procedury będziemy oczywiście pracować w sposób ściśle ukierunkowany w obszarach, w których wciąż istnieją problemy. Szczególny niepokój budzi naturalnie fakt, że w sferze rolnictwa, gdzie poza tym obserwowano pozytywne tendencje, w tym roku niestety ocena obniżyła się, ponieważ nie mieliśmy właściwej kontroli nad działaniami w ramach funduszy związanych z rozwojem obszarów wiejskich.
Bill Newton Dunn
Panie przewodniczący! Pragnę podziękować Trybunałowi Obrachunkowemu za jego sprawozdanie oraz panu komisarzowi i jego zespołowi za pracę, jaką wykonują.
Jest to tak istotny temat, ponieważ w różnych częściach świata jest tak wiele podupadających i upadłych krajów - nie będę ich wymieniał, bowiem są oczywiste - i to właśnie tam kwitnie przestępczość i rozprzestrzenia się na resztę z nas. Tak więc musimy zająć się tymi problemami i cieszę się, że stopniowo podążamy we właściwym kierunku.
Głęboko żałuję, że nie ma tu dziś nikogo z Rady, bowiem to właśnie państwa członkowskie nie wywiązują się ze swojego zadania w tej dziedzinie. Nie ma tu ani jednej osoby i powinniśmy postarać się to zmienić w przyszłym roku.
Chcę powiedzieć jedno słowo nieobecnemu tu teraz panu posłowi Bloomowi z mojego kraju, który wygłosił niemądre przemówienie o "guzkowatych marchewkach” czy czymś podobnym, a następnie wyszedł i nie był na tyle uprzejmy, aby wysłuchać pozostałej części debaty. Gdyby tutaj był, mógłby usłyszeć moje przypomnienie mu faktu, że jeden potężny resort brytyjskiego rządu zajmujący się emeryturami nie zdołał uzyskać zatwierdzenia swoich rozliczeń w ciągu ostatnich 14 lat. Tak więc my w Wielkiej Brytanii też nie mamy powodów do dumy. Jedną z rzeczy, które wprawiają mnie w zdumienie w odniesieniu do Wielkiej Brytanii jest to, że rząd brytyjski odmawia współpracy z OLAF, co wydaje się zupełnie pozbawione sensu i wymaga poprawy. Bardzo chciałbym usłyszeć ze strony rządu brytyjskiego odpowiedź w tej kwestii.
Ostatnia sprawa, którą chcę poruszyć, skierowana jest bezpośrednio do pana, panie przewodniczący: sądzę, że opracowując zalecenia dla komisji w nowym Parlamencie w przyszłym roku powinniśmy poważnie zastanowić się, w jaki sposób wzmocnić Komisję Kontroli Budżetowej - przyznać jej dodatkowe uprawnienia i obowiązki, tak abyśmy mogli nadal bardzo intensywnie pracować nad rozwiązaniem tego problemu.
Przewodniczący
Dziękuję, panie pośle Dunn. Przewodniczący, jak zawsze, zrobi co w jego mocy.
Markus Ferber
(DE) Panie przewodniczący, panie prezesie Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, panie wiceprzewodniczący Komisji, panie i panowie! Stało się już tradycją, że po raz kolejny niemożliwe jest wydanie poświadczenia wiarygodności odnośnie do powiązań pomiędzy wydatkami ponoszonymi na szczeblu europejskim a administracją na szczeblu krajowym. Pamiętam dyskusje z poprzednim prezesem Trybunału Obrachunkowego, profesorem Friedmannem, który niegdyś powiedział mi, że z uwagi na określone struktury wydanie poświadczenia wiarygodności jest niemożliwe. Z tego powodu powinniśmy rozważyć, w jaki sposób ten instrument może być wprowadzony w życie, tak aby w sytuacji, gdy jest to zasadne, wystawienie poświadczenia wiarygodności było możliwe.
Ważne jest rozróżnienie pomiędzy kilkoma odmiennymi kwestiami w tym względzie. Po pierwsze, budżet, na który w około 95% składają się dotacje jest znacznie bardziej podatny na nadużycia niż budżet organów krajowych, regionalnych, czy lokalnych. Tego rodzaju budżet dotacji jest w dużym stopniu zarządzany przez państwa członkowskie, które żądają od nas w nowym okresie finansowania znacznie większej niezależności, ponieważ w minionym okresie finansowania narzekały one na zbyt rozległą kontrolę centralną. Oczywiście oznacza to również, że odpowiedzialność za środki budżetowe musi zostać przeniesiona na szczebel regionalny i krajowy.
O trzecim obszarze chcę jedynie wspomnieć. Musimy nauczyć się rozróżniać pomiędzy nadużyciem a niegospodarnością. Są to kwestie, które często wrzuca się do jednego worka. Irytuje mnie również, gdy projekty finansowane są ze środków UE w sytuacji, gdy nie są one bezwzględnie konieczne. Nie jest to jednak nadużycie, ale niegospodarność. Z tego powodu podmioty odpowiedzialne za projekty, w szczególności w dziedzinie operacji strukturalnych, czyli państwa członkowskie, winny przyjąć na siebie także odpowiedzialność za dopilnowanie, aby środki nie były marnotrawione i aby dotacje otrzymywały jedynie te projekty, które zapewniają autentyczną wartość dodaną dla regionu. Tym samym powinniśmy również rozważyć przesunięcie części operacji strukturalnych do obszaru objętego nieoprocentowanymi pożyczkami. Jeżeli państwa członkowskie będą musiały spłacić otrzymane środki, wówczas będą dofinansowywać jedynie projekty, których naprawdę potrzebują.
Paulo Casaca
(PT) Panie przewodniczący! Na wstępie pragnę pogratulować Trybunałowi Obrachunkowemu jego znakomitej pracy, a także uczynienia jej znacznie bardziej przystępną dla nas wszystkich tutaj, a nawet dla ogółu europejskich obywateli.
Brakuje mi jednak w sprawozdaniu Trybunału bardziej szczegółowych informacji, wraz z podaniem nazw i wskazaniem analizowanych przypadków. To nie kwestia czegoś, co niektórzy posłowie nazywają "wymienianiem z nazwy i publicznym piętnowaniem”, ale raczej "wymieniania z nazwy i zrozumienia”. Bowiem tylko dzięki opisowi konkretnych przypadków możemy zrozumieć istotę problemu. Z tego, co widzę, zwłaszcza w odniesieniu do funduszy strukturalnych, posiadamy ramy prawne, które często wymagają rzeczy absurdalnych. Ponieważ leży to w gestii zarówno państw członkowskich, jak i nas samych, musimy przyjrzeć się tym ramom prawnym w sposób jak najbardziej szczegółowy.
Będziemy także dyskutować na temat realizacji budżetu Parlamentu Europejskiego w 2007 roku. Budynki tutaj, w Strasburgu, zostały nabyte w 2007 roku i kupując je byliśmy zapewniani z całkowitym przekonaniem, że nie ma w nich azbestu. Dopiero już po sfinalizowaniu transakcji kupna odkryliśmy, że w około 50 pomieszczeniach w tym budynku jest azbest. To poważna sytuacja, której musimy w pełni poświęcić uwagę.
Panie i panowie! Nie oznacza to toczenia batalii z tymi, którzy chcą lub nie chcą przyjechać do Strasburga. Nie możemy odwoływać się do kwestii zdrowotnych w celach, które ściśle rzecz ujmując nie mają znaczenia. Kwestia zdrowia jednak istnieje i chciałbym, aby pan Sekretarz Generalny udzielił jednoznacznych gwarancji, że proponowany plan usunięcia azbestu współgra z możliwością nieprzerwanego użytkowania tych budynków.
Po upływie kilku miesięcy wciąż czekam na tego rodzaju gwarancje. Przeczytałem setki stron sprawozdań i oglądałem niezliczoną liczbę zdjęć, z których część była bardzo interesująca, ale nie otrzymałem tych gwarancji; a naprawdę ich potrzebujemy, ponieważ bez nich nie możemy być pewni, czy możemy pracować tutaj w pełni bezpiecznie.
Chciałbym zatem zwrócić uwagę, że podczas rozważania udzielenia absolutorium z realizacji budżetu Parlamentu Europejskiego ta kwestia musi zostać w pełni wyjaśniona, w przeciwnym bowiem wypadku nie będziemy mogli zagłosować za jego udzieleniem.
Marian Harkin
Panie przewodniczący! Ja również chciałabym podziękować Trybunałowi Obrachunkowemu. Po zapoznaniu się z przygotowanym przezeń sprawozdaniem i wysłuchaniu debaty, jaka odbyła się tutaj dziś rano, zadaję sobie pytanie: czy szklanka jest do połowy pusta, czy też do połowy pełna?
Pierwsze zdanie we wnioskach Trybunału mówi, że w 2007 roku Trybunał odnotował dalszy postęp w zakresie zarządzanych przez Komisję systemów nadzoru i kontroli, tak więc przynajmniej podążamy we właściwym kierunku. W niektórych obszarach nastąpiła poprawa, ale odsetek błędów nadal jest zdecydowanie zbyt wysoki w niektórych sektorach, o których wspominano tutaj dzisiaj rano.
Niezwykle ważnym aspektem jest fakt, że zgodnie z danymi OLAF, podejrzenie nadużyć finansowych w odniesieniu do funduszy strukturalnych dotyczyło 0,16% płatności dokonywanych przez Komisję w latach od 2000 do 2007, oraz że jest to bardzo znacząca liczba. Jednakże jako polityk bezpośrednio zaangażowany w sprawę dostrzegam drugą stronę tej sytuacji. Wciąż słyszę od grup działających w lokalnych społecznościach, od grup społecznych, czy organizacji pozarządowych o ogromnych trudnościach, jakie napotykają w związku ze składaniem wniosków o dofinansowanie i koniecznością stosowania się do ścisłych zasad na każdym kroku. Jestem wciąż bombardowana zarzutami dotyczącymi brukselskich wymogów formalnych i brukselskiej biurokracji, a gdzieś pomiędzy obywatelami a tą debatą mamy państwa członkowskie - wśród których wiele musi poważnie poprawić swoje działania - Komisję, która nadal ma sporo pracy do wykonania, Parlament oraz Trybunał Obrachunkowy.
Jestem jednak przekonana, że zalecenia Trybunału przyniosą pozytywną zmianę, w szczególności jeśli chodzi o uproszczenie podstawy obliczania kosztów kwalifikowalnych i zastosowanie na szerszą skalę płatności ryczałtowych. Robimy postępy, ale są one zbyt powolne.
A zatem czy szklanka jest do połowy pusta, czy pełna? Biorąc pod uwagę pełne oddziaływanie europejskiego dofinansowania, dokonującą się poprawę i, mam nadzieję, wdrożenie zaleceń, uważam, że szklanka jest do połowy pełna.
José Javier Pomés Ruiz
(ES) Panie przewodniczący! W myśl artykułu 274 Traktatu WE Rada w takim samym stopniu jak Komisja ponosi odpowiedzialność za wydatki. Jesteśmy organem budżetowym.
Panie przewodniczący! Czy zaprosiliśmy przedstawicieli Rady na dzisiejszą debatę? Nie widzę tu nikogo. Czy przeprosili za swoją nieobecność? Czy podali jakiekolwiek przyczyny, dla których ich tu dzisiaj nie ma?
Nie rozumiem tego. Czy tak się stało dlatego, że nie chcą usłyszeć po raz czternasty, że Trybunał Obrachunkowy stwierdza, iż konieczna jest poprawa, zważywszy na fakt, że to właśnie oni wydają ponad 80% europejskich pieniędzy? Czy też może dlatego, że jako państwa członkowskie są zadowoleni ze sposobu, w jaki wydatkują środki, podczas gdy my tutaj, w Parlamencie, mamy czelność zarzucać błędy nieobecnemu gościowi, ponieważ zakładam, że zostali oni zaproszeni?
(FR) Powiem to po francusku. Jesteśmy we Francji. Gdzie jest francuska prezydencja? Gdzie jest pan Sarkozy? Gdzie są wasi przedstawiciele na dzisiejszej debacie?
(ES) Będziemy musieli sprawdzić, czy - używając słów Molièra - niebawem nie przybędą.
To nie do zaakceptowania. Wszyscy moi koledzy i koleżanki z Komisji Kontroli Budżetowej zgadzają się ze mną, że taka sytuacja nie powinna mieć już nigdy więcej miejsca. Sądziłem, że wspaniała prezydencja francuska poprawi również ten aspekt ponoszenia konsekwencji. Albowiem to właśnie tutaj musimy stawić czoła konsekwencjom. Nie może być tak, że najpierw wydają środki, a następnie nie pojawiają się tutaj. Bo to również Rada, nie tylko same państwa członkowskie, podlega naszej kontroli. Nigdy się tu jednak nie pojawiają, ponieważ nie chcą wciąż słyszeć tego samego.
Rozwiązaniem byłoby wprowadzenie krajowych deklaracji.
Chciałbym poruszyć dwie kwestie.
Gratulacje, panie Silva Caldeira. W tej ostatniej debacie w bieżącej kadencji parlamentu przygotował pan bardzo dobre sprawozdanie. Trybunał Obrachunkowy, którego jest pan prezesem, jest częściowo odpowiedzialny za zaistniałą poprawę. Jak już kilkoro moich koleżanek i kolegów posłów powiedziało, proszę o przekazanie naszych gratulacji wszystkim członkom Trybunału.
Panie komisarzu Kallas! Komisja tej kadencji doprowadziła do znaczącej poprawy. Niestety, nie osiągnęliśmy ostatecznego celu w postaci uzyskania pozytywnego poświadczenia wiarygodności, ale idziemy w dobrym kierunku.
Mam jedną małą sugestię: musimy wprowadzić uproszczenia. Musimy wprowadzić uproszczenia i przekazać odpowiedzialność państwom członkowskim, które następnie będą musiały stawić się tutaj i ponieść konsekwencje. Uproszczenie i wyeliminowanie nadmiernych wymogów formalnych będzie metodą poprawy sposobu, w jaki wydawane są pieniądze Europejczyków.
Szabolcs Fazakas
(HU) Panie przewodniczący! Dziękuję za możliwość zabrania głosu. W mojej opinii posła z jednego z nowych państw członkowskich, których nieobecności żałowała pani poseł Gräßle, obecne absolutorium jest istotne z dwóch względów. Z jednej strony, jest to pierwszy rok okresu 2007-13, tym samym wszelkie poczynione teraz uwagi będą miały wpływ na działania w przyszłości. Po drugie, jest to rok, za który Parlament Europejski i Komisja po raz ostatni udzielą absolutorium, w związku z czym warto jest przygotować ocenę.
Być może koleżanki i koledzy posłowie nie zgodzą się ze mną, ale jestem zdania, że wprawdzie główny cel, czyli pozytywne poświadczenie wiarygodności, nie został osiągnięty, jednak możemy spojrzeć za siebie dumni z naszych wspólnych osiągnięć. Komisja pod przewodnictwem jej wiceprzewodniczącego, pana Siima Kallasa, oraz Parlament, po przywództwem Komisji Kontroli Budżetowej, nie tylko dopilnowały, aby ich własne faktury i wydatki były całkowicie w porządku, ale znaczącym, konsekwentnym wysiłkiem doprowadziły do tego, że państwa członkowskie, których wydatki stanowią 80% ogółu wydatków, są coraz lepiej przygotowane do współpracy w zakresie kontroli.
Wiem, że w obszarze funduszy rolnych i spójności wciąż mamy przed sobą poważne zadania w tym zakresie, tym niemniej realizując je nie możemy ignorować zmieniających się okoliczności w światowej gospodarce. W czasach obecnego kryzysu sprawą zasadniczej wagi zwłaszcza dla nowych państw członkowskich jest możliwość wykorzystania środków UE jak najszybciej, przy czym im mniej demokracji, tym lepiej. Ten cel musi zostać osiągnięty bez jednoczesnego zwiększania ryzyka związanego z płatnościami. Z tego względu z zadowoleniem przyjmuję fakt, że Europejski Trybunał Obrachunkowy również proponuje uproszczenia w tej dziedzinie. Teraz wdrożenie tych zaleceń należy do Komisji i państw członkowskich. Dziękuję bardzo.
Anneli Jäätteenmäki
(FI) Panie przewodniczący! Pragnę podziękować Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu oraz panu komisarzowi Siimowi Kallasowi za ważną pracę wykonaną dla dobra europejskich podatników.
W rozliczeniach unijnych dopuszczalny jest 2-procentowy margines błędu. Powiedziałabym, że powinna istnieć możliwość ostatecznego rozliczania kosztów sklasyfikowanych jako odnoszące się do wynagrodzeń, czynszów i innych wydatków administracyjnych ze znacznie większą dokładnością. Nie powinno być żadnych niejasności w tej kwestii. Są jednak inne grupy kosztów, w których uzyskanie dokładności w granicach 2% może być trudne. Przykładowo, wiele mówi się obecnie o wyższych kwotach kosztów polityki regionalnej. Być może powinniśmy zdobyć się na odwagę i uznać, że uzyskanie tolerancji na poziomie zerowym w tych grupach kosztów jest nierealne.
W przyszłości musimy znacznie zwiększyć poziom opłacalności, procedura składania wniosków musi zostać uproszczona i powinna istnieć także możliwość przesunięcia odpowiedzialności i kompetencji na szczebel krajowy. Leżałoby to w interesie europejskich podatników i mam nadzieję, że Trybunał Obrachunkowy podejmie w tym zakresie skuteczne działania.
Véronique Mathieu
(FR) Panie przewodniczący! Nie zamierzam zabierać głosu w imieniu prezydencji, chciałabym tylko odpowiedzieć koledze posłowi, panu Pomésowi Ruizowi. Sądzę, że nie było go wówczas w tej Izbie, gdy przemawiał sprawozdawca. Rada nie chciała być obecna w Izbie przed posiedzeniem Rady Ecofin. Było to działanie zamierzone. Uważam, że nie powinna mieć miejsca wymiana poglądów zanim odbędzie się wspomniane posiedzenie.
W kwestii sprawozdania kluczowym słowem jest, jak sądzę, uproszczenie. Uważam jednak, że istotnie źródło komplikacji na poziomie funduszy europejskich stanowi zarządzanie dzielone, a stopień skomplikowania jaki mamy nie jest we wszystkich przypadkach skutkiem nadużyć, zwłaszcza w sektorze rolnictwa. To, co dzisiaj zauważyliśmy, w szczególności w odniesieniu do rozwoju obszarów wiejskich, wynika niestety ze skrajnie złożonego systemu zarządzania funduszami europejskimi.
Wczoraj głosowaliśmy w sprawie WPR i musimy zdać sobie sprawę z tego, że np. współzależność w zakresie ochrony środowiska jest niezwykle skomplikowana. Posłowie do PE wzywają do uproszczenia zasady współzależności w zakresie ochrony środowiska, ponieważ rolnicy naprawdę ciężko pracują, aby zapewnić zgodność z tą zasadą. Fundusze europejskie - a zwłaszcza zarządzanie funduszami strukturalnymi - musi zostać uproszczone i to polityczne przesłanie musimy przekazać dalej. Uproszczenie europejskich funduszy jest dziś słowem kluczowym i musi zostać usłyszane.
Marusya Ivanova Lyubcheva
(BG) Gratuluję sprawozdania, które może służyć jako instrukcja postępowania w złożonych procedurach, w ramach których w Unii Europejskiej refundowane są wydatki. W odniesieniu do przedmiotowego sprawozdania nasuwa mi się szereg wniosków: jasność i łatwość zrozumienia - odzwierciedla ono nowe metody działania wprowadzone przez Trybunał Obrachunkowy; analiza, która daje podstawy do sformułowania istotnych zaleceń, chociaż są to zalecenia, o których mówi się już od lat; i ukierunkowanie na rezultaty. Spójrzmy jednak poza właściwości samego sprawozdania i oceńmy wyniki w zakresie prawidłowości i oddziaływania wydatków pokrywanych ze środków Unii Europejskiej. Wyłaniają się tu następujące wnioski: słabości systemów kontroli w państwach członkowskich i, do pewnego stopnia, skutecznego nadzoru ze strony Komisji Europejskiej; rozkład terytorialny błędów związanych z dokonanymi płatnościami jest dość duży, podobnie jak odnośne kwoty. Musimy przyjąć do wiadomości znaczny poziom błędów w poszczególnych obszarach. Nastąpił istotny postęp, ale wciąż nie jest on wystarczający. Główne wnioski sformułowane w sprawozdaniu zawarte są w zaleceniach, które powinny udoskonalić system zarządzania wydatkami w ramach europejskich funduszy: poprawa systemów kontroli na różnych szczeblach - pierwszym, drugim i trzecim - oraz powiązań między nimi, co jest szczególnym obowiązkiem państw członkowskich; oraz uproszczenie procedur, co ułatwi kontrolę nad nimi, a także ich realizację w sposób wolny od ryzyka. I ponieważ często kwestie te dotyczą nowych państw członkowskich, sądzę, że konieczna jest lepsza współpraca z nowymi członkami i pomoc im, tak aby umożliwić im ustanowienie jasnych i precyzyjnych krajowych mechanizmów kontroli.
Mairead McGuinness
Panie przewodniczący! Chciałabym podziękować Trybunałowi Obrachunkowemu za jego wystąpienie dziś rano, które było niezwykle szczegółowe i bardzo przydatne. Tak, odsetek błędów jest zbyt wysoki - i wszyscy dążymy do doskonałości - ale dokonał się pewien postęp i UE ogólnie uczyniła postępy, tak więc należy to przyjąć z zadowoleniem.
Chciałabym poruszyć pewną ogólną kwestię. Otóż państwa członkowskie są być może ostrożniejsze w przypadku własnych środków niż środków europejskich i musimy zmienić ten rodzaj mentalności. Jednakże, jak już powiedzieli inni, nie musimy nadmiernie komplikować zasad i przepisów dotyczących zgodności, ponieważ to ludzi zniechęca, a zwłaszcza tych, którzy mogą potrzebować dostępu do dofinansowania.
Mam tutaj w ręku - jeszcze ciepłą - ocenę funkcjonowania wspólnej polityki rolnej, uzgodnioną dziś z samego rana. Jedna sprawa, która uderzyła mnie bardzo wyraźnie podczas dzisiejszego porannego wystąpienia to fakt, że powiedziano jednoznacznie, iż w kwestii rozwoju obszarów wiejskich istnieją poważne problemy pod względem zgodności z zasadami, podczas gdy zgodnie z oceną funkcjonowania, zabieramy obecnie więcej środków z puli płatności jednolitych, aby przekazać je na cele związane z rozwojem obszarów wiejskich. To zagadnienie wymaga wyjaśnienia. Ostatecznie przeznaczenie środków na realizację programów rozwoju obszarów wiejskich w celu łagodzenia zmian klimatu, wspomagania różnorodności biologicznej i gospodarki wodnej jest, teoretycznie, bardzo słuszną koncepcją, ale jak można zmierzyć te rzeczy i ocenić ich opłacalność? To sprawa, której musimy się bardzo uważnie przyjrzeć.
Obawiam się, że przedmiotowe sprawozdanie, podobnie jak to miało miejsce w przeszłości, zostanie wykorzystane w celu przesadnego obwiniania UE - mówienia o niej złych rzeczy - zamiast w sposób, w jaki powinno być wykorzystane, czyli jako podstawa do stwierdzenia: spójrzcie, poczyniliśmy postępy i wskazujemy na obszary, gdzie musimy dokonać dalszej poprawy, tak abyśmy wydatkowali europejskie pieniądze w sposób, który będzie korzystny dla europejskiego obywatela i abyśmy uniknęli nadmiernego skomplikowania tego procesu.
Najczęściej używanym dziś rano w tej Izbie słowem było "uproszczenie”. Gdyby było to tak proste, to już byśmy to robili. Wprawdzie nie sądzę, aby było to aż takie łatwe, ale być może gdyby ci, którzy kontrolują i przeprowadzają inspekcje byli lepiej zorientowani w tym, co dzieje się w praktyce, to mogłoby to ułatwić realizację tego procesu. Tak więc pochwalam wystąpienie i pozostaje nam mieć nadzieję, że będziemy nadal wydatkowali środki w sposób właściwy.
Jan Olbrycht
(PL) Panie przewodniczący! Chciałem przede wszystkim wyrazić uznanie Trybunałowi za sprawozdanie, które potwierdza konsekwencję w działaniu Trybunału.
Chciałbym również powiedzieć, że to sprawozdanie zawsze analizowane jest w określonym kontekście. Kontekst jest aktualnie bardzo istotny, bo po pierwsze, pracujemy nad nowym kształtem polityk po roku 2013. Po drugie, toczą się debaty na temat sposobu kontrolowania i sposobu oceniania efektywności polityk. Po trzecie wręcz, pracujemy wszyscy nad reakcją Unii Europejskiej na kryzys finansowy i jakby dostosowaniem narzędzi, metod i instrumentów do nowych wyzwań.
W związku z tym, jeżeli przyglądamy się efektom sprawozdania - skupia się to na polityce spójności - to zwraca uwagę fakt, że tam gdzie Komisja sama odpowiada za pewne działania, tam sprawozdanie stwierdza ewidentną poprawę. Natomiast tam, gdzie mamy do czynienia z wieloszczeblową kontrolą i odpowiedzialnością państw członkowskich, efekty jak na razie - co stwierdza sprawozdanie - są niewielkie, ponieważ nie widać jeszcze bezpośrednich rezultatów wdrażanych właśnie reform.
Chciałbym zwrócić uwagę, że gdy pracujemy nad nowymi politykami, trzeba jednak wyraźnie rozróżnić - o czym mówił pan Ferber - błędy, nadużycia i niegospodarność, i w jaki sposób odnieść to do efektywności polityk. Moim zdaniem nie można jednoznacznie utożsamiać błędu czy poziomu błędu z nieefektywnością określonej polityki. Zbyt proste wyciągnięcie wniosków może powodować, że zaprzestaniemy polityk, które w nowej sytuacji są absolutnie niezbędne.
Esther de Lange
(NL) Panie przewodniczący! Ja również chciałabym dołączyć się do podziękowań kierowanych do Trybunału Obrachunkowego za jego prezentację rocznego sprawozdania oraz do Komisji za jej reakcję na nie. Pomimo pozytywnych sygnałów w dziedzinie księgowości właściwie mamy do czynienia z taką samą sytuacją jak w latach poprzednich. To prawda, że podjęto działania w sferze spójności, w tym w ramach przygotowanego przez Komisję Europejską planu działań, a odsetek błędów nieznacznie się zmniejszył z 12% do 11%, ale to oczywiście wciąż jest wynik mniej niż zadowalający. Jeśli chodzi o rolnictwo i pozostałe największe obszary po stronie "winien” w budżecie, to wyłania się tutaj dwojaki obraz. Odsetek błędów w odniesieniu do samej polityki rolnej wynosi poniżej krytycznej granicy 2%, w szczególności dzięki zintegrowanemu systemowi kontroli. Zdecydowanie uważam jednak, że powinniśmy wymierzać surowsze kary wobec tych krajów, które nie stosują w sposób skuteczny tego zintegrowanego systemu kontroli od ponad dziesięciu lat, oraz że powinniśmy czynić to w drodze stopniowych korekt finansowych.
Z drugiej strony, w dziedzinie rozwoju obszarów wiejskich sytuacja przedstawia się mniej różowo. W moim odczuciu był to, jak już zauważyła pani poseł McGuinness, wyraźny apel do Rady Ministrów Rolnictwa, którzy ostatnio się spotkali, aby nie działali zbyt pośpiesznie jeśli chodzi o przenoszenie środków z polityki rolnej do polityki rozwoju obszarów wiejskich. Dowiedziałam się później, że wprawdzie Rada nie zadziałała na tyle szybko, jak by sobie tego życzyła Komisja, jednak proponowana modulacja jest znaczna.
Tak przedstawiają się problemy. Teraz przejdźmy do rozwiązań. Słyszałam, jak pan prezes Trybunału Obrachunkowego ogólnikowo mówił o wyważaniu kosztów kontroli, uproszczeniu i jasnych celach. To wszystko są słuszne spostrzeżenia, ale zarówno Komisja Europejska, jak i Trybunał Obrachunkowy wiedzą aż nazbyt dobrze, że problem tkwi w fakcie, że 80% rozchodów jest zarządzanych przez państwa członkowskie. Rozumie się zatem samo przez się, że rozwiązania należy szukać częściowo za pośrednictwem tychże państw członkowskich. Proszę sobie więc wyobrazić moje zdumienie, gdy zobaczyłam, że ani Trybunał Obrachunkowy, ani Komisja Europejska nie wspomnieli o krajowych deklaracjach dotyczących gospodarowania środkami. Chciałabym przypomnieć panu komisarzowi, że w kontekście poprzedniego absolutorium obiecał, że zaangażuje się w sprawę tego rodzaju deklaracji i chciałabym dowiedzieć się, czy wywiązał się z tego zobowiązania i w czym się to przejawia, albowiem ja nie dostrzegłam na to żadnych dowodów. Ponieważ w kwestii deklaracji tych wciąż się uczymy, sądzę, że ważne byłoby z naszego punktu widzenia, gdybyśmy przyjrzeli się dokładniej temu jak obecne roczne podsumowania i deklaracje krajowe są sporządzone w sensie jakościowym i wyciągnęli z tego konieczne wnioski. Ja w każdym razie przyjmuję za pewnik, że Komisja Europejska pomoże nam w tym w nadchodzących miesiącach.
Rumiana Jeleva
(BG) Opublikowanie rocznego sprawozdania Europejskiego Trybunału Obrachunkowego jest dobrą okazją do przeanalizowania celów, na jakie przeznaczany jest budżet Unii Europejskiej oraz sposobów jego wykorzystania. Celem budżetu UE jest przede wszystkim poprawa jakości życia blisko pięciuset milionów obywateli Unii. Służy on finansowaniu projektów, które mają bezpośredni wpływ na życie codzienne naszych obywateli, takich jak projekty związane z drogami i autostradami. Jak państwo wiedzą, jesteśmy obecnie w krytycznym czasie, kiedy to eurosceptykom udało się wprowadzić część obywateli w błąd pustymi obietnicami i nieprawdziwymi twierdzeniami. Obarczanie Europy winą za wszystko, co nie funkcjonuje właściwie jest jedną ze stosowanych przez nich metod. Musimy jednak zrobić wszystko, co w naszej mocy, aby pozwolić obywatelom Unii Europejskiej odnosić korzyści z członkostwa w niej. Musimy wysłać w ich kierunku komunikat, że my, jako prawodawcy Europy, chcemy, aby Unia Europejska funkcjonowała sprawniej i skuteczniej. Tylko w ten sposób uniemożliwimy eurosceptykom odniesienie sukcesu.
W tym względzie chciałabym powiedzieć o mojej ojczyźnie, Bułgarii. Od wielu lat jej obywatele niecierpliwie czekali na chwilę, kiedy będą mogli nazywać siebie równymi obywatelami Unii Europejskiej i czerpać korzyści z członkostwa. Teraz jednak, jak zauważono w europejskich sprawozdaniach dotyczących różnych zagadnień, pomimo przystąpienia do Unii Europejskiej, wielu moich rodaków zostało pozbawionych korzyści płynących ze wspólnotowej solidarności z powodu złego zarządzania i słabości rządu. Wzmianka na ten temat znajduje się również w ostatnim sprawozdaniu Komisji Europejskiej z lipca 2008 roku, co, niestety, doprowadziło do częściowego zamrożenia europejskich funduszy dla Bułgarii. Sytuacja ta mocno mnie niepokoi, bowiem na niczym innym mi nie zależy jak tylko na tym, by moi rodacy żyli w zamożnej Bułgarii, która ma należne jej miejsce w zjednoczonej Europie, bez oskarżeń o korupcję na wysokich stanowiskach i bez zorganizowanej przestępczości.
Podsumowując, wzywam wszystkie europejskie i krajowe instytucje do kontynuowania ich wysiłków na rzecz naprawienia błędów wskazanych w rocznym sprawozdaniu ETO oraz do stałej walki o poprawę jakości życia obywateli Unii Europejskiej.
Lambert van Nistelrooij
(NL) Panie przewodniczący! Przykuwanie uwagi. Myślę, że jest to temat, który przykuwa uwagę wielu ludzi. Z pewnością brak zatwierdzenia można przypisać do pewnego stopnia poziomowi błędów. Nawet po tylu latach trzeba się zastanawiać, czy to może system jest nieudolny i wymaga naprawy. Pan poseł Ferber zwrócił uwagę, że wobec krajów, które notorycznie nie wywiązują się z obowiązku przejrzystości i własnych zobowiązań musi zostać zastosowana inna metoda finansowania. Można to zrobić, jego zdaniem, przekazując środki pod warunkiem, że nie zostaną one definitywnie wydatkowane do określonego terminu w przyszłości. Przemawia to do mnie. Poszczególne państwa muszą dokonać wyboru, zwłaszcza jeśli chodzi o fundusze strukturalne, rolnictwo i innowacje na obszarach wiejskich.
Gerard Batten
Panie przewodniczący! Jak już wcześniej powiedział całkiem słusznie mój przyjaciel Godfrey Bloom, po prostu nieprawdą jest, że rozliczenia zostały w pełni zaaprobowane przez kontrolerów. Wygląda na to, że około 6 miliardów euro nie można prawidłowo rozliczyć. Według obecnych kursów walut odpowiada to kwocie około 4,7 miliarda funtów brytyjskich. Składka netto Wielkiej Brytanii do budżetu UE w 2007 roku wyniosła 4,3 miliarda funtów. Kwota netto nie obejmuje już brytyjskiego rabatu ani naszych własnych środków wydatkowanych w naszym kraju. Oczywiście nie istnieje coś takiego jak "pieniądze UE”. Kwota pieniędzy przekraczająca składkę netto brytyjskiego podatnika do budżetu UE całkiem prawdopodobnie znalazła się w kieszeniach oszustów.
To zgrabnie podsumowuje brytyjskie członkostwo w Unii Europejskiej: to kompletna, zupełna i całkowita strata pieniędzy. Coraz więcej brytyjskich obywateli zaczyna zdawać sobie sprawę, że Unia Europejska...
(Przewodniczący wyłączył mikrofon.)
Dushana Zdravkova
(BG) Chciałabym przyłączyć się do gratulacji z powodu przedmiotowego sprawozdania. To dla mnie bardzo ważne, że podkreśla ono znaczenie udoskonalenia systemów monitorowania i kontrolowania funduszy europejskich, i zaleca uproszczenie tych procedur. W pełni zgadzam się z wnioskami i zaleceniami skierowanymi do Komisji Europejskiej, jako że są one wyjątkowo trafne. Chciałabym tutaj wspomnieć o niechlubnym przykładzie nieskutecznego systemu kontroli, o którym była mowa w odniesieniu do Bułgarii. Mój kraj nadal jest obiektem krytyki z powodu nieprawidłowości w zakresie zarządzania funduszami w ramach programów przedakcesyjnych przez kilka agencji wykonawczych. To jednoznacznie dowodzi, że niewłaściwe zarządzanie przez bułgarski rząd doprowadziło do przypadków wykorzystania pomocy niezgodnie z przeznaczeniem, a zakładane cele mechanizmów przedakcesyjnych nie zostały osiągnięte. Jestem jednak przekonana, że gdyby Komisja przyjęła i wdrożyła wymagane skuteczne mechanizmy kontroli, to sytuacja taka nie miałaby miejsca. Wprawdzie jest o tym mowa w odpowiedzi Komisji na stronie 51 przedmiotowego raportu, ale nie jest dla mnie jasne, jakie konkretnie środki muszą zostać podjęte.
Christopher Heaton-Harris
Panie przewodniczący! Celem określonym przez pana komisarza Kallasa na początku okresu sprawowania przez niego mandatu było uzyskanie pozytywnego poświadczenia wiarygodności, ale patrząc na poszczególne sprawozdania, jakie otrzymywaliśmy od Trybunału Obrachunkowego w tym czasie, niewiele, szczerze mówiąc, się zmieniło. Obawiam się, panie komisarzu Kallas, że z pańskiej relacji i pańskiego ujęcia wymowy przedmiotowego sprawozdania przebija doświadczenie Petera Mandelsona. Jest w panu coś z Mandelsona - mówienie, że wszystko jest w najlepszym porządku i przekonywanie, że rozliczenia są prawidłowe jest obłudne i po prostu niezgodne z prawdą.
Obarczanie winą państw członkowskich nie jest uczciwą linią obrony, bowiem artykuł 274 Traktatu mówi, że odpowiada za to Komisja. Kto najpierw przekazuje środki państwom członkowskim? Kto, wiedząc gdzie tkwią problemy - a mówi to panu corocznie dżentelmen siedzący obok pana - mógł przytrzymać rękę na kasie albo odciąć dopływ środków na finansowanie niektórych programów? Panie komisarzu Kallas, to pan za to odpowiada. Obawiam się, że poniósł pan porażkę.
Vítor Manuel da Silva Caldeira
Trybunał Obrachunkowy. - Panie przewodniczący! Pragnę na wstępie podziękować wszystkim za miłe słowa pod adresem osób pracujących w Trybunale Obrachunkowym, a także wszystkich osób, które miały swój wkład w ostateczny kształt sprawozdania będącego przedmiotem naszej debaty tutaj dziś rano. W imieniu wszystkich pracujących w Europejskim Trybunale Obrachunkowym dziękuję paniom i panom posłom za docenienie tego, co robimy, aby pomóc Parlamentowi Europejskiemu, jak przewiduje Traktat. To nasz mandat. To nasza rola.
Z uwagą odnotowujemy komentarze i sugestie, jakie skierowali państwo do Trybunału, aby w jeszcze większym stopniu udoskonalił sposób, w jaki przedstawia wyniki swoich prac i wyciągnięte wnioski, i w jaki przekazuje je państwu oraz obywatelom Unii Europejskiej. Dołożymy wszelkich starań, aby ściśle stosować międzynarodowe standardy rewizji finansowej we wszystkich dziedzinach, w tym uwzględniając prace innych kontrolerów, czyli osób zaangażowanych w państwach członkowskich w prowadzenie kontroli funduszy Unii Europejskiej.
Na zakończenie powiem krótko, że będziemy nadal służyć pomocą Parlamentowi Europejskiemu oraz jego Komisji Kontroli Budżetowej podczas procedury udzielania absolutorium, oraz że ponownie będziemy zabiegać o pełną współpracę ze wszystkimi instytucjami. Ostatecznie ważne jest, aby wynik naszej pracy, jak powiedziałem w moim wystąpieniu, był znakiem, że instytucje europejskie są rozliczalne i przejrzyste, i że można mieć zaufanie do Unii Europejskiej.
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Panie przewodniczący! Poczyniono tu wiele uwag. Mamy przed sobą długi proces udzielania absolutorium i dyskusji, podczas którego na wszystkie te uwagi powinny zostać udzielone odpowiedzi i/lub komentarze.
Chciałbym poczynić tylko jedną uwagę na temat uproszczenia, o którym była tu wielokrotnie mowa. Każdy twierdzi, że opowiada się za uproszczeniem, ale tak naprawdę mamy do czynienia z dwiema opiniami w tej kwestii. Pierwsza jest taka, że odbiorcy środków chcą mieć w większym stopniu wolną rękę, natomiast ci, którzy wnoszą owe środki chcą bardzo dokładnie wiedzieć, na co środki te są przeznaczane. Istnieje tu więc stała sprzeczność. Po drugie, do tej pory - chociaż ostatnie około dwa lata były inne - zawsze zakładaliśmy zerową tolerancję dla jakichkolwiek błędów. Opracowano zatem zasady mające na celu zapobieganie wszelkim błędom w milionach operacji, jakie są dokonywane. Przyczyniło się to również do powstania pewnego rodzaju mitycznego pojęcia o słynnym poświadczeniu wiarygodności, twierdząc, że operacje leżące u podstaw wszystkich rozliczeń obarczone są błędami. W istocie, jak wskazuje sprawozdanie Trybunału Obrachunkowego, 95% wszystkich wydatków jest wolne od błędów, z wyjątkiem funduszy strukturalnych, gdzie poziom błędów jest wyższy. Tak więc zdecydowana większość wydatków była zgodna z zasadami.
Niemniej zerowa tolerancja błędów jest kwestią, którą wkrótce się zajmiemy. Również zagadnienie tolerowanych ryzyk było tutaj wielokrotnie podnoszone; tutaj także niebawem przedstawimy Parlamentowi komunikat w sprawie intensywnych dyskusji, jakie toczą się w tej chwili na forum Komisji. Dysponujemy modelami, które jednoznacznie wskazują na przykład, że jeśli chcemy stosować zerową tolerancję - 100-procentową wolność od błędów - to będziemy ponosić ogromne koszty kontroli. Gdzieś znajduje się punkt, w którym przecinają się błędy, koszty i ryzyka. W tym względzie wysoko cenimy podejście Trybunału Obrachunkowego, przede wszystkim w odniesieniu do wprowadzenia tego rodzaju ilościowego złagodzenia zasad, co daje znacznie lepszy obraz sytuacji. I wówczas pójdziemy dalej i przekonamy się - jak powiedział jeden z szanownych panów posłów - że być może w niektórych dziedzinach próg istotności powinien być niższy, a w innych wyższy. A wtedy będziemy mogli stosować bardziej rozsądną interpretację wymogu legalności i prawidłowości operacji.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
