Moeilijke monetaire, economische en sociale situatie in landen van de eurozone (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie: Moeilijke monetaire, economische en sociale situatie in landen van de eurozone.
Diego López Garrido
fungerend voorzitter van de Raad. - (ES) Mevrouw de Voorzitter, wij staan voor een ongekende situatie in de eurozone, omdat we sinds de invoering van de euro niet eerder met een mondiale financiële crisis te maken hebben gehad. En hoewel de crisis, zoals we weten, niet in de Europese Unie maar in de Verenigde Staten is ontstaan, hebben de eurozone en de Europese Unie als geheel er evenzeer onder geleden als dat land.
Het is duidelijk dat de situatie van de huidige overheidstekorten het resultaat is van enerzijds deze mondiale financiële crisis en anderzijds de positieve acties die de regeringen hebben genomen, onder andere om de totale ineenstorting van het financieel stelsel te voorkomen. Dat deze tekorten de regeringen beperkingen opleggen ten aanzien van het begrotingsbeleid dat ze kunnen voeren, is onvermijdelijk.
Dit debat gaat over de economische, monetaire en sociale situatie. Wat de economische situatie betreft, moet worden opgemerkt dat de hele eurozone al uit de recessie is en men heeft weten voorkomen dat het risico van deflatie werkelijkheid werd, hoewel er onmiskenbaar verschillen in groeitempo zijn en bovendien nog niet echt sprake is van aanhoudende groei. De groei moet duurzaam worden gemaakt, moet worden bestendigd. Dat is een essentiële doelstelling van het economisch beleid in de hele eurozone. Maar we zijn ten minste uit de recessie. De situatie waarin de hele eurozone in een recessie verkeerde, ligt achter ons.
Het is echter waar dat de banengroei achterblijft. Dit jaar zal in de hele eurozone nog sprake zijn van grote werkloosheid, maar met economische groei gaan we ten minste in de goede richting. Dit is een van de punten die donderdag tijdens de informele bijeenkomst van de Europese Raad aan de orde zullen komen: het belang van economische groei om weer in een fase van duurzame groei te komen, om het Europees sociaal model in stand te kunnen houden en opnieuw banen te creëren, banen van kwaliteit.
Wat de monetaire situatie betreft, zijn er weliswaar spanningen op de effectenmarkten, maar kunnen we toch zeggen dat de Europese Unie en haar instellingen juist hebben gehandeld. De Europese Centrale Bank (ECB) heeft haar werk goed gedaan, en doet haar werk nog steeds goed, door het gradueren van de exitstrategieën. Het is daarom redelijk dat de economische prikkels in 2010 blijven bestaan. De ECB is feitelijk begonnen met het geleidelijk afbouwen van deze prikkels, waarbij enkele van de maatregelen die eerder zijn vastgesteld - bijvoorbeeld de liquiditeitsvoordelen voor banken - nu al worden ingetrokken, omdat de kredietmarkten weer normaal gaan functioneren.
Anderzijds moet ook worden opgemerkt dat de Eurogroep en Ecofin de crisis goed hebben aangepakt en bovendien een toezichtsarchitectuur voor het financieel stelsel hebben ontwikkeld waarover in het Parlement zal worden gedebatteerd en waarvan we hopen dat het een van de hoofdpunten van het politieke debat tijdens het Spaanse voorzitterschap zal worden.
Wat de sociale situatie betreft, hebben we onmiskenbaar te lijden onder de gevolgen van de verhoogde werkloosheid in de eurozone, die weliswaar niet in alle eurolanden even hoog is, maar toch maakt dat werkgelegenheid op dit moment het hoofdthema voor Europeanen is. De economie moet weer groeien zodat banen worden gecreëerd, banen van kwaliteit, en niet de tijdelijke of onzekere banen zoals die mogelijk in enkele eurolanden hebben bestaan.
Er moet ook op worden gewezen dat juist door het verhoogde werkloosheidscijfer de zogenoemde "automatische stabilisatoren" in werking zijn getreden, waardoor bijstand en werkloosheidsuitkeringen zijn verstrekt, wat weer invloed heeft gehad op het tekort dat de lidstaten hebben als gevolg van ons politiek en sociaal stelsel, dat bescherming biedt aan de allerzwaksten, waartoe ook de mensen behoren die hun baan zijn kwijtgeraakt.
In de toekomst - en dit is een ander thema dat de Europese Raad donderdag tijdens zijn informele bijeenkomst zal behandelen - moeten we een inzetbaarheidsbeleid volgen, wat we "Europa 2020" noemen, als model voor groei en het scheppen van kwalitatief goede banen.
Concluderend, mevrouw de Voorzitter, geloof ik dat de crisis heeft aangetoond dat de coördinatie binnen en versterking van de eurozone absoluut onmisbaar zijn geweest, dat de eurozone nog steeds belangrijk is als een ruimte die monetaire en economische bescherming biedt, dat de eurozone verder moet worden versterkt en dat uitbreiding van de eurozone pas mogelijk is wanneer er landen zijn die aan de vereisten voldoen, maar dat uitbreiding zeker ook positief is.
Verder - en hiermee eindig ik - is het absoluut noodzakelijk dat we in de Europese Unie toewerken naar meer economische integratie en convergentie. Op economisch vlak is er nog steeds sprake van onevenwichtigheden binnen de Unie. We moeten de overstap maken van een monetaire unie naar een werkelijke economische unie, zoals in de Verdragen staat. De Verdragen spreken over "economische en monetaire unie", maar de monetaire unie werd vóór de economische unie gecreëerd.
De coördinatie van het economisch, werkgelegenheids- en sociaal beleid is in de Verdragen geregeld: het is een verplichting die in de Verdragen is neergelegd en het is ook een van de beginselen, een van de ideeën die het Spaanse voorzitterschap heeft geopperd. Overheidsbeleid is effectief gebleken wanneer het daadwerkelijk tussen de lidstaten werd gecoördineerd, zoals is gebeurd bij het maken van het Europees economisch herstelplan, bij het maken van fiscale beleidsplannen voor het behoud van de geloofwaardigheid van het stabiliteits- en groeipact - wat van essentieel belang was, of bij het maken van een gecoördineerd financieel beleid voor, bijvoorbeeld, bankgaranties of de verhoging van de depositogarantiefondsen. Kortom, het gaat erom dat wat economen "schaalvoordelen" noemen, ook op beleidsniveau bestaat en dat beleidsmakers daar gebruik van moeten maken, omdat ook op beleidsniveau coördinatie tot goede resultaten leidt.
Dit is het standpunt van de Raad ten aanzien van deze moeilijke situatie. We geraken daar nu uit, maar het moet op een veel doortastendere en meer bestendige manier gebeuren. Dit wordt ongetwijfeld een van de hoofddoelstellingen van de informele bijeenkomst van de Europese Raad die donderdag in Brussel wordt gehouden.
Joaquín Almunia
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, de Commissie maakt zich zorgen over de grote economische en fiscale uitdagingen waar Griekenland voor staat. De moeilijke situatie in Griekenland is een punt van gemeenschappelijke zorg voor de eurozone en voor de EU als geheel, aangezien een aanhoudende zeer onevenwichtige situatie op binnenlands en buitenlands gebied de macrofinanciële stabiliteit van het land in gevaar brengt en het ernstige risico met zich meebrengt dat het probleem overslaat naar andere delen van de eurozone.
De Griekse autoriteiten en de Griekse bevolking zijn zich bewust van de uitdaging waarvoor ze zich gesteld zien. Op 15 januari heeft de regering een ambitieus stabiliteitsprogramma gepresenteerd gericht op de aanpak van deze kwesties. Het programma voorziet in een vermindering van het tekort van naar schatting 12,7 procent in 2009 tot onder de 3 procent in 2012, te beginnen met een bijstelling van vier punten van het bbp dit jaar. Het is een "front-loaded"programma waaruit, gezien de omvang van de noodzakelijke consolidatie, een passende ambitie blijkt. Meer in het bijzonder hebben de Griekse autoriteiten een pakket concrete maatregelen aangekondigd voor 2010. Een aantal van deze maatregelen is al ingediend bij het Griekse parlement en wordt binnenkort ten uitvoer gelegd. De plannen voor de volgende jaren van het programma zijn in dit stadium nog niet zo scherp omlijnd.
Vorige week, op 3 februari, heeft de Commissie een geïntegreerde benadering en een toezichtmechanisme aangenomen op basis van onze beoordeling van het stabiliteitsprogramma, een aanbeveling over de procedure bij buitensporige tekorten bedoeld om het begrotingstekort in 2012 onder de 3 procent te krijgen, zoals de regering in het programma heeft bepaald, en een andere aanbeveling waarbij voor het eerst gebruik gemaakt is van artikel 121, lid 4, van het EU-Verdrag om ervoor te zorgen dat het economisch beleid van Griekenland wordt afgestemd op onze brede economische beleidsrichtsnoeren en op het behoorlijk functioneren van onze Economische en Monetaire Unie. We hebben ook een inbreukprocedure in gang gezet om erop toe te zien dat Griekenland zich buigt over de problemen die verslaglegging op grond van betrouwbare begrotingsstatistieken tot op heden in de weg hebben gestaan, en de Commissie heeft een onmiddellijk initiatief inzake de controlebevoegdheden van Eurostat aangekondigd.
Wat het stabiliteitsprogramma betreft: de Commissie steunt Griekenland volledig bij zijn inspanningen om het hoofd te bieden aan de moeilijke economische en fiscale situatie. De maatregelen en beleidsvoornemens die in dit programma worden omschreven, zijn een belangrijke stap in de goede richting. De geslaagde grootschalige uitgifte van staatsleningen op 25 januari lijkt aan te geven dat marktdeelnemers deze opvatting delen, al zij het tegen een hoge renteopslag en ook al blijkt uit de spreiding tijdens de periode daarna dat ze voorzichtig blijven.
De doelstellingen van het programma en de fiscale aanpassing voor de middellange termijn brengen echter ook risico's met zich mee. Er wordt een behoorlijk optimistisch macro-economisch scenario in het programma geschetst en er bestaat enige onzekerheid over de onderliggende ontvangstenprognoses, met name het geschatte effect van inspanningen om belastingontduiking tijdens een economische neergang aan te pakken. Gezien de recente marktontwikkelingen lijken de rente- en ontvangstenprognoses ook aan de lage kant. Wat de aanbeveling over de procedure bij buitensporige tekorten betreft: onze aanbevelingen met betrekking tot dit jaar te nemen maatregelen hangen volledig af van de maatregelen die de Griekse autoriteiten in hun stabiliteitsprogramma hebben aangekondigd. Het betreft onder andere in het eerste kwartaal van dit jaar te nemen maatregelen, zoals loonkostenbesparingen, het terugbrengen van het aantal werknemers in overheidsdienst, vooruitgang op het gebied van de gezondheidszorg en pensioenhervormingen, belasting- en accijnsverhogingen en hervorming van het belastingstelsel. Een aantal van de begrotingsconsolidatiemaatregelen zijn al bij het Griekse parlement ingediend en zouden binnenkort ten uitvoer moeten worden gelegd. De Griekse autoriteiten worden in het voorstel van de Commissie aan de Raad uitgenodigd om half maart een gedetailleerd tenuitvoerleggingsverslag te presenteren waarin melding wordt gemaakt van de aangenomen maatregelen en waarin de kalender voor de aangekondigde maatregelen is opgenomen. Er moet ook een risicobeoordeling worden uitgevoerd zodat desgewenst compensatiemaatregelen kunnen worden genomen in het geval dat risico's werkelijkheid worden.
In dit verband verwelkomt de Commissie de op 2 februari gedane aankondiging van verdere maatregelen, met name een nominale bevriezing van de ambtenarensalarissen en een verhoging van de accijnzen op brandstof bedoeld om de begrotingsdoelstelling voor dit jaar te waarborgen, alsook het feit dat de Griekse autoriteiten bereid zijn om, waar nodig, aanvullende maatregelen aan te nemen en deze snel ten uitvoer te leggen.
Wat de volgende jaren van het programma betreft, vinden we verdere aanpassingen van definitieve aard, verdere hervorming van het belastingstelsel en een verbetering van het begrotingskader wenselijk. Uiteraard wordt Griekenland ook verzocht om de verkrijging en verwerking van algemene overheidssteun verder te verbeteren. Aangezien de plannen hieromtrent minder gedetailleerd zijn, stellen we voor om een strak rapportagesysteem op te zetten door middel waarvan de Griekse autoriteiten per kwartaal verslag doen over de ten uitvoer gelegde maatregelen, de behaalde resultaten en de nog te nemen maatregelen. Met behulp van een dergelijk strak rapportagesysteem kan worden gewaarborgd dat de plannen worden uitgevoerd zoals gepland. We hebben de aanbeveling ook aangenomen om een eind te kunnen maken aan de inconsistentie ten opzichte van de globale richtsnoeren van het economisch beleid en om te voorkomen dat het behoorlijk functioneren van de economische en monetaire unie in gevaar komt, gezien het voortdurende verlies van concurrentievermogen van de Griekse economie en de verbreding van de onevenwichtige situatie op buitenlands gebied en ook de grote spreiding op de financiële markten wat betreft benchmarkobligaties.
Bovendien blijkt uit vergelijkbare verschuivingen in de spreiding in andere landen dat er een duidelijk risico bestaat dat het probleem overslaat naar andere lidstaten. In dit verband wordt van Griekenland verwacht dat het een alomvattend structureel hervormingsprogramma aanneemt gericht op verhoging van de doelmatigheid van het openbaar bestuur, intensivering van pensioenhervormingen en de hervorming van de gezondheidszorg, het beter functioneren van de arbeidsmarkt en grotere doelmatigheid van het stelsel voor loononderhandelingen, een verbetering van de werking van de productmarkt en het ondernemingsklimaat en behoud van de stabiliteit van het bankwezen en de financiële sector.
Wat zijn de volgende stappen van dit zeer uitgebreide proces van toezicht? Onze aanbevelingen worden volgende week door de Eurogroep en Ecofin besproken. Vervolgens moet er half maart een eerste verslag komen waarin de kalender voor de tenuitvoerlegging is uitgewerkt zodat de doelstellingen voor 2010 zijn gewaarborgd. Vervolgens moet Griekenland vanaf mei per kwartaal verslag doen van de wijze waarop het invulling geeft aan het besluit en de aanbeveling van de Raad. Ieder verslag wordt door de Commissie beoordeeld. Het is duidelijk dat er aanvullende maatregelen zullen moeten worden genomen zodra de tekenen erop wijzen dat risico's werkelijkheid worden. Het is derhalve van groot belang dat de Griekse regering erop voorbereid is zonodig aanvullende maatregelen te nemen, zoals ze hebben aangegeven.
Tot slot: we hebben nooit eerder in een dergelijke situatie verkeerd maar we bieden haar het hoofd. Griekenland heeft een ambitieus programma aangenomen om zijn tekort weg te werken en zijn openbaar bestuur en de economie te hervormen. Griekenland verdient alle steun bij deze moeilijke taak en de Commissie biedt deze steun. Het geïntegreerde toezichtmechanisme moet, samen met de bereidheid van de autoriteiten om de problemen aan te pakken, zorgen voor een geslaagde tenuitvoerlegging van de begrotingsconsolidatiemaatregelen en structurele hervormingen die Griekenland weer op het duurzame pad moeten helpen. Een tijdige en rigoureuze tenuitvoerlegging van de begrotingsmaatregelen en structurele hervormingen - het programma dat de Griekse autoriteiten hebben aangenomen bevat zowel fiscale maatregelen als structurele hervormingen - is, samen met streng toezicht op de situatie, de sleutel tot een adequate oplossing voor de huidige spanningen op onze markten.
Corien Wortmann-Kool
namens de PPE-Fractie. - De EVP heeft het initiatief genomen voor dit debat, want de problemen in de eurozone-landen maken een krachtige Europese aanpak zeer urgent. Daar hebben wij zorgen over.
In de afgelopen jaren hebben lidstaten te vaak afstand genomen van het stabiliteits- en groeipact. Daarom wil ik vandaag de Raad oproepen, niet alleen als het om Griekenland gaat, om zich breder en voluit te committeren aan een veel sterkere coördinatie van het monetaire beleid komende donderdag op de informele top alsook volgende week in de Ecofin.
Het Spaans voorzitterschap kan in eigen land ook het goede voorbeeld geven, want ook daar is de situatie urgent.
Voorzitter, namens mijn fractie wil ik de aanpak van de Europese Commissie ten aanzien van Griekenland van harte ondersteunen. Weliswaar maanden te laat, maar heel hard nodig. En die moet ook gelden voor andere landen in de gevarenzone. De oplossing ligt niet in meer geld vanuit de Europese begroting, maar in het daadwerkelijk uitvoering geven aan die hervormingsplannen.
Ik hoop dat u ook werkt aan een noodscenario, mocht dat nodig zijn, en daarvoor alle opties onderzoekt, inclusief samenwerking met het IMF. Tegelijkertijd moeten wij het hoofd koel houden, want de reacties op de financiële markten zijn, gezien de omvang van het budgettaire probleem, zwaar overtrokken. Dit onderstreept de urgentie om snel de Europese regulering van de financiële markten te versterken.
Udo Bullmann
namens de S&D-Fractie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Almunia, met name in deze overgangsfase wil ik u danken voor uw toewijding aan uw vorige mandaat en ik wens u geluk in uw nieuwe rol. Ik wil tevens uw opvolger, de heer Rehn, geluk wensen. Ik wens hem moed en geluk toe voor de belangrijke taken die hij op zich neemt.
We kunnen drie dingen leren van de huidige situatie. Ten eerste mist hetgeen de heer Barroso ons als Europa 2020 heeft voorgesteld inhoud. Dit zal verre van voldoende zijn om de samenhang in de Europese Unie te bewerkstelligen die wij hard nodig hebben om te voorkomen dat de situatie waarin wij ons op dit moment bevinden zich herhaalt. Deze strategie moet inhoud hebben en ik hoop dat de beoogde mijlpalen volgende week de mogelijkheid tot verbetering bieden. We hebben dringend een betere coördinatie van het economisch beleid nodig. Het Spaanse voorzitterschap benadrukt dit terecht. Het voorzitterschap mag zich in dit verband niet laten intimideren.
De tweede les die we uit deze situatie kunnen trekken is het feit dat in enkele lidstaten uiteraard modernisering vereist is en de cijfers dienaangaande zullen ongetwijfeld juist zijn. De noodzaak tot modernisering bestaat echter in meer dan één land. Bovendien zijn er landen die meer moeten doen omdat ze ook meer kunnen doen. Ik twijfel er niet aan dat de nieuwe Griekse minister van Financiën, de heer Papakonstantinou, uitstekend werk zal verrichten en ik ken geen enkele oprechte politicus die dit zal tegenspreken. Hij verdient ons vertrouwen en wij moeten hem steunen.
De derde les die we uit deze situatie kunnen trekken is het feit dat de Europese Unie gewapend moet zijn. Als de markten de eurozone op de proef stellen, dan moet Europa in staat zijn hierop te antwoorden en dat moet ook een onconventioneel antwoord kunnen zijn. Als er verder wordt gespeculeerd tegen afzonderlijke landen, moeten wij in staat zijn om kredieten tegen gemiddelde Europese ratingvoorwaarden ter beschikking te stellen. Dat moet geregeld worden. Wij weten ons voor dit soort maatregelen gesteund door het Verdrag van Lissabon. Tegen de Raad en de Commissie zou ik willen zeggen: wees er klaar voor als er moet worden onderhandeld.
Guy Verhofstadt
namens de ALDE-Fractie. - Ik denk dat ik, in tegenstelling tot de vertegenwoordigers van de PPE-Fractie, niet echt voorstander ben van de tussenkomst van de Commissie.
Ik denk eerst en vooral dat wij moeten erkennen dat wat wij meemaken met Griekenland ook het gevolg is van het mislukken van de Lissabon-strategie. De landen zijn de voorbije tien jaar namelijk uit elkaar gegroeid. Het verschil tussen Duitsland en Griekenland is de afgelopen tien jaar niet verminderd, maar juist toegenomen. En dat is het gevolg van het feit dat wij een veel te zwakke Lissabon-strategie hebben gevolgd.
Ten tweede denk ik ook dat er een tactische, strategische vergissing is begaan door de Europese instellingen, de Europese Commissie en de Europese Centrale Bank, door niet onmiddellijk op te treden. Men is veel te laat opgetreden. Zes weken lang zijn allerlei verklaringen afgelegd door Europese leiders die zeggen dat de Griekse leiders maatregelen moeten nemen, dat de maatregelen niet sterk genoeg zijn, of juist wel, dat zij geen vertrouwen in de capaciteit van de Griekse leiders hebben, enz. Wij hebben alles gehoord. Ik zeg u dat wij voor een stuk zélf verantwoordelijk zijn voor de reactie van de financiële markten ten opzichte van Griekenland. Want hoe wil je nu dat de financiële markten vertrouwen hebben in een club, als de leden van die club zelf geen vertrouwen meer hebben in Griekenland en in de maatregelen die door Griekenland werden voorgesteld. Ik denk dus dat er een verkeerde aanpak is geweest. Men had vanuit de Europese Centrale Bank en de Europese Commissie veel sneller vanaf het begin Griekenland een pakket moeten opleggen, dan hadden wij nu geen infectie van de eurozone gehad zoals wij die vandaag meemaken.
En men moet niet zeggen dat men niet op de hoogte was van de Griekse problemen. In de wandelgangen van de Europese Commissie wordt al drie, vier maanden gepraat over het Griekse dossier en gezegd dat er op een bepaald ogenblik een probleem zou komen met Griekenland. Dat is trouwens de enige reden, collega's, voor de verklaring dat er een rate is op Griekenland met 12,7 procent deficit, terwijl er op Engeland met 12,9 procent deficit geen rate is. Dus het gaat hier wel degelijk niet meer om de naakte cijfers, het gaat hier om de financiële markten die zich, door het feit dat wij zelf onvoldoende cohesie, vertrouwen en solidariteit uitstralen, op Griekenland werpen, hetgeen had kunnen worden voorkomen door een zeer sterke tussenkomst van de Europese Commissie en de Europese Centrale Bank.
Een strategie of één advies, mijnheer de commissaris: laten wij het zelf oplossen! Ik ben absoluut tegenstander van het feit dat wij het IMF, het Internationaal Monetair Fonds, binnenhalen om de problemen in de eurozone op te lossen. Wij gaan zelf die problemen in de eurozone oplossen, daar hebben wij het IMF niet voor nodig.
Tenslotte, het laatste punt, dat over meer gaat dan Griekenland. De huidige situatie is een testcase voor de cohesie en de interne saamhorigheid van de euro.
Pascal Canfin
namens de Verts/ALE-Fractie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, namens de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie zou ik tegen het Spaanse voorzitterschap willen zeggen, dat wij het volledig eens zijn met zijn analyse inzake de politieke bereidheid nieuwe bestuurlijke mechanismen toe te passen en stappen te zetten in de richting van een economische unie, in plaats van alleen een monetaire unie, zoals ook de heer Bullmann heeft aangegeven. U hebt hierin de volledige steun van onze fractie.
In feite gaat het hier, als we de situatie in Griekenland buiten beschouwing laten, naar mijn mening om een heroverweging van het geheel van economische bestuursmaatregelen van de eurozone, en met name van het stabiliteits- en groeipact. Het stabiliteits- en groeipact wordt door meer dan de helft van de lidstaten in de eurozone niet meer nageleefd.
Laten we overigens niet vergeten dat Spanje tot vrij recente datum - tot aan het begin van de crisis - volledig voldeed aan de criteria van het stabiliteits- en groeipact, maar dat hiermee niet kon worden voorkomen dat het land zich twee jaar later in een totaal andere situatie bevindt - met een werkloosheidscijfer van 20 procent - en dat het nu helemaal niet meer aan deze criteria voldoet.
Wat wil dat zeggen? Dat wil zeggen dat Spanje, met een stabiliteits- en groeipact waarvan de criteria hoofdzakelijk zijn gericht op de overheidsfinanciën, wat beslist noodzakelijk maar niet voldoende is, tot recente datum de staatsschuld en de overheidstekorten beheerste, maar tegelijkertijd toestond dat de particuliere schuldenlast de pan uitrees. De particuliere schuldenlast was torenhoog, de onroerendgoedmarkt was een economische zeepbel, de recessie was veel omvangrijker dan elders, en dit alles resulteerde in de noodzaak tot het geven van omvangrijke financiële injecties met overheidsgeld. Dit bewijst dan ook dat we door een te beperkte visie op het stabiliteits- en groeipact en een eurozone waarin de controle uitsluitend is gericht op de staatsschuld, het grote geheel niet meer zien. Alleen als we een totaalbeeld hebben, kunnen we anticiperen op een volgende crisis en deze mogelijk voorkomen.
Ik zou dan ook willen weten welke voorstellen het Spaans voorzitterschap en de Commissie ter tafel hebben gelegd om het stabiliteits- en groeipact, uiteraard, opnieuw te bevestigen en dit bovendien in een groter geheel te plaatsen.
Voorts zegt u - en daar hebt u gelijk in - dat het noodzakelijk is de overheidsfinanciën beter te beheersen, dat het noodzakelijk is om terug te keren naar een meer stabiele schuldenlast. Moet dat volgens u uitsluitend gebeuren middels een verlaging van de overheidsuitgaven of is het ook mogelijk dat daarvoor bepaalde belastingen worden verhoogd? Zo ja, welke? En welke rol kan de onderlinge fiscale samenwerking spelen om staten weer een zekere speelruimte te geven zodat ze uit de rode cijfers kunnen komen? En dan bedoel ik niet alleen door te korten op de uitgaven maar ook door ze weer enige speelruimte te geven om hun inkomsten te verhogen.
Kay Swinburne
namens de ECR-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, de staatsschuld is voor sommige eurolanden de afgelopen maanden gigantisch gestegen en dat heeft op de markten geleid tot heel veel speculaties over wanbetalingen, financiële reddingsoperaties en zelfs de levensvatbaarheid van bepaalde lidstaten binnen de eurozone.
De EU kan deze lidstaten, via de ECB, geen fiscale criteria opleggen. Toch hebben de gevolgen van deze crisis gevolgen voor de EU en de ECB in die zin dat ze met een oplossing zullen moeten komen en zullen moeten zorgen voor internationaal vertrouwen in het euromodel en voor een soepele werking van de markten voor staatsleningen in euro's in de toekomst.
We hebben het afgelopen jaar heel veel tijd en energie gestoken in het onderzoeken van procedures, toezicht, transparantie en doeltreffend risicobeheer van deelnemers aan de internationale kapitaalmarkt. Deze maatregelen zijn van invloed op de secundaire obligatiemarkt, maar ik ben van mening dat er veel voor te zeggen is om dezelfde beginselen toe te passen voor de primaire markt, met name in het unieke geval van eurolanden die staatsleningen uitgeven.
In het Verenigd Koninkrijk raakte Northern Rock in betalingsproblemen toen deze bank geld aantrok op korte-termijnmarkten om verplichtingen op lange termijn te kunnen financieren. Toen de markt vraagtekens zette bij het bedrijfsmodel en weigerde geld te lenen, stortte het bedrijfsmodel feitelijk in. Sommige eurolanden worden nu met dezelfde problemen geconfronteerd. Hoewel begrotingen en het aantrekken van kapitaal niet onder de bevoegdheid van de ECB vallen, stel ik voor dat de ECB bij het bepalen van het looptijdprofiel van de schulden wordt betrokken als ze het idee heeft dat een lidstaat te kwetsbaar wordt door schommelingen op de korte-termijnmarkt.
Griekenland moet de komende weken 31 miljard euro aantrekken. Portugal moet een bestaande schuld ter hoogte van 17 procent van zijn bbp verlengen op een moment dat Frankrijk ook een schuld ter hoogte van 20 procent van zijn bbp moet verlengen. De lidstaten bepalen het looptijdprofiel van de schuld, maar als verschillende landen op hetzelfde moment geld aan de markt onttrekken, heeft dit een cumulatief effect, waardoor de EU in tijden van crisis kwetsbaar wordt en moeilijkheden ontstaan bij het aantrekken van kapitaal op de markten.
Misschien zou de ECB in de eurozone toezicht moeten houden op cumulatieve emissieprocedures en lidstaten moeten adviseren over een verantwoord beheer.
Tot slot: het zou voor de EU, en met name voor de eurolanden, een eenvoudige eerste stap zijn om in deze tijd een duurzame looptijdstrategie te hanteren aangezien de absolute hoogte van de schuld minder belangrijk is dan het schuldbedrag dat moet worden verlengd.
Nikolaos Chountis
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, de nieuwe Commissie gaat aan de slag met een grote leugen: niet alleen hebben het Verdrag en de strategie van Lissabon ons geenszins geholpen bij onze bescherming tegen de crisis, maar zijn ze er zelfs een van de oorzaken van dat het zover kon komen. Ze zijn faliekant mislukt.
De wereldwijde crisis heeft aangetoond wat de grenzen, het weerstandsvermogen en de structurele problemen van het Europees mondiaal ontwikkelingsmodel zijn. Het Stabiliteitspact bestaat niet langer; het is onderuit gehaald door de crisis, zoals blijkt uit het deficit en het tempo waarmee de overheidsschuld van Duitsland, Spanje, Italië, Portugal, het Verenigd Koninkrijk en Griekenland toeneemt.
De crisis gaat dus niet alleen Griekenland aan. Door de genomen beslissingen gaat deze de hele Europese Unie, de hele eurozone aan. Links, dames en heren, had hiervoor gewaarschuwd. Wij waren gekant tegen dit beleid maar helaas bleven rechts en de sociaaldemocraten aandringen op de aanpak van de crisis met dezelfde instrumenten.
De strategie van Lissabon heeft ons ertoe gebracht de verzorgingsstaat af te breken. Over welk Europa van de samenwerking spreken wij eigenlijk als de Europese Centrale Bank handelsbanken leningen verstrekt tegen 1 procent rente maar toelaat dat lidstaten op de financiële markten lenen tegen 6 procent? De Europese Unie stapt in het voetspoor van de Verenigde Staten en volgt diens model en militaire diensten. Hoe kunnen wij aanvaarden dat Amerikaanse ratingbureaus zoals Moody's, enzovoort, optreden als officiële beoordelaars van het economisch beleid van de lidstaten en het economisch beleid ervan bepalen?
Daarom moet het Stabiliteitspact worden veranderd. Het moet worden vervangen door een groei- en werkgelegenheidspact. De Europese Unie kan en mag op wereldniveau niet concurreren op basis van de arbeidskosten. Tot slot moet concurrentie op basis van steeds slechter wordende arbeidsverhoudingen en -rechten worden ontmoedigd.
Nikolaos Salavrakos
Mevrouw de Voorzitter, wij hebben zojuist de verklaring van de heer Barroso gehoord over zijn programma en dat van het nieuwe team van commissarissen.
Persoonlijk heb ik de indruk gekregen dat alle leden van dit Parlement in hetzelfde schuitje zitten maar niet in dezelfde armada. Het verschil daartussen is enorm.
Ik ga dus uit van deze programmaverklaring van de heer Barroso en kijk uit naar hoe de toekomst van de Unie zal worden vorm gegeven, hoe deze zal worden opgebouwd op sterkere banden tussen de lidstaten, met name op economisch, sociaal en ontwikkelingsniveau. Ik vrees echter, mevrouw de Voorzitter, dat het "zwerf"kapitaal, het "nomadisch" kapitaal dat de markten in beweging brengt en door de markten in beweging wordt gebracht, enorm zal toenemen. Door lokale markten eerst te bevorderen en daarna in de steek te laten, als een voorbijtrekkende storm, worden reële economieën kapot gemaakt en winsten geboekt zonder dat reële investeringen zijn gedaan. De euro heeft natuurlijk wel de mogelijkheden voor "zwerf"kapitaal om met wisselkoersen te speculeren verminderd.
Dat is dus het vertrekpunt voor de aanval op Griekenland, dat bijzondere steun moet krijgen. Overwegende dat de Europese Unie op grond van de gegevens van 2008 ongeveer 38 procent van de wereldrijkdom produceert ben ik van mening, mevrouw de Voorzitter, dat in de huidige monetaire crisis de Europese Unie gefaald heeft of haar economische interventiemacht niet heeft willen uitoefenen op de mondiale financiële markten.
Mevrouw de Voorzitter, ik wil een boodschap meegeven aan dit Parlement en aan alle collega's: de boodschap van Schumpeter. Er is een creatieve destructie gaande waaruit Europa, de Europese munt en Griekenland zonder kleerscheuren te voorschijn zullen komen, mits de lidstaten zich solidair betonen met zowel Griekenland als de andere landen.
Jean-Marie Le Pen
(FR) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, wat er gebeurt in Griekenland, in Portugal en morgen in Spanje of in Ierland is schandalig. Dezelfde Angelsaksische bureaus die zelfvoldaan achterover leunden toen de schurken giftige activa uitgaven en daarin handelden, en die niets hebben zien aankomen, oordelen vandaag het hardst over de lidstaten die hulp boden aan een financiële sector die dat niet heeft verdiend.
De crisis, die is veroorzaakt door het onverantwoordelijke gedrag van de financiële markten en de banken, vormt samen met deze omvangrijke steunmaatregelen de directe oorzaak van de toename van de overheidstekorten en de overheidsschulden die deze zelfde markten vandaag proberen af te straffen.
Zie daar de ethiek van het kapitalisme zoals dat wordt voorgestaan door de heer Sarkozy, de Europese Unie en de G20. De enige les die de banksters uit de crisis hebben getrokken, is dat de belastingplichtige een onuitputtelijke bron is van resources, winsten en garanties, want het gerucht gaat dat de omvang van deze paniek te wijten is aan een grote Amerikaanse bank, die steun heeft ontvangen van de Amerikaanse regering, en twee hedgefondsen, eveneens uit de Verenigde Staten, die zowel willen profiteren van het exorbitante rentetarief dat aan Griekenland wordt opgelegd, als van de markt voor kredietverzuimswaps, de verzekeringen op staatsleningen die zelf ook weer speculatieobjecten zijn.
Het reguleren van de hedgefondsen - iets waar u voor terugschrikt - of van de derivatenmarkten, zoals de heer Barnier voorstelt, volstaat niet. Het is zinloos een Europese economische regering te vormen. De 27 lidstaten zitten hoe dan ook in hetzelfde schuitje en solidariteit is geen optie. Het is het mondiale vrije verkeer van kapitaal waar we vraagtekens bij moeten zetten, anders is er geen sprake van herstel, maar van een herhaling van de crisis.
Jean-Paul Gauzès
(FR) Mevrouw de Voorzitter, voorzitter, commissaris, in navolging van mevrouw Wortmann-Kool wil ik u natuurlijk eerst zeggen dat wij de door de Commissie ingenomen standpunten inzake de aanpak van de huidige situatie in Griekenland steunen.
Wat het Spaanse voorzitterschap betreft, hebben wij met tevredenheid kennis genomen van uw doelstelling de coördinatie van het economisch beleid te verbeteren. Deze sterke politieke wil moet ook worden getoond voor het doorzetten van twee actuele en belangrijke projecten: de opzet van een werkelijke vorm van toezicht op financiële activiteiten en de regulering van hedgefondsen.
Uiteraard mag Europa geen zwaar bewaakt fort worden, maar het mag ook geen vergiet zijn. Op deze twee gebieden moet het voorzitterschap een reële speelruimte hebben om vruchtbare besprekingen te kunnen voeren met het Parlement. Wij verwachten dat de Raad tijdens zijn volgende bijeenkomst een krachtig signaal afgeeft aan de burger en aan de markt: aan de burger om het vertrouwen in de euro te herstellen en aan de markt om te laten zien dat de Raad solidair is met Griekenland. De Raad moet duidelijk laten blijken niet onder de indruk te zijn van pogingen om de euro te destabiliseren, doordat bepaalde speculanten niet aarzelen misbruik te maken van staten die momenteel in economische en sociale moeilijkheden verkeren.
Pervenche Berès
(FR) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer López Garrido, commissarissen, dit is een belangrijk debat, niet alleen omdat de euro onder druk staat, maar ook omdat donderdag de eerste top onder leiding van voorzitter Van Rompuy zal plaatsvinden.
Ik constateer dat de Europeanen vandaag volledig overtuigd zijn van het feit dat we het IMF niet in Griekenland moeten laten ingrijpen. Daar ben ik blij om, want dat zou betekenen dat we de deur sluiten voor alles waar we al zoveel jaren voor pleiten, namelijk een economisch bestuur van de eurozone.
Wanneer we pleiten voor economisch bestuur van de eurozone betekent dat, gezien de volatiliteit van de markten, dat we ons met de juiste middelen moeten wapenen om snel te kunnen reageren op de veranderingen van de markt. Het is duidelijk dat we op dit moment nog niet zover zijn.
Ik constateer eveneens dat de situatie binnen ons Europese stelsel zodanig is, dat landen die zich buiten de eurozone bevinden, kunnen worden "geholpen", terwijl dat voor landen die zich binnen deze zone bevinden veel moeilijker ligt. Ik heb bij de eurozone nooit het beeld gehad van een zone waarin geen solidariteit is. Het hele idee van de eurozone is immers gebaseerd op het concept van solidariteit.
Geen enkele lidstaat binnen de eurozone, ongeacht zijn exportstrategie, ongeacht de hoogte van zijn begrotingstekort, ongeacht de hoogte van zijn staatsschuld, kan de crisis te boven komen als een van de schakels onder vuur ligt.
Wat zien we vandaag echter? We zien een mechanisme dat zodanig functioneert dat de financiële markten de verschillende partijen tegen elkaar uitspelen, dat ons vermogen tot solidariteit op de proef stelt, dat ons vermogen het concept van de eurozone overeind te houden op de proef stelt. Want het concept van de eurozone houdt in, als we onszelf wat speelruimte willen geven en speculatie niet langer als het enige beschikbare mechanisme willen zien, dat we onze eigen strategie moeten ontwikkelen.
Echter, dit vermogen om ons eigenlijk wat af te schermen van de manier waarop de wisselmarkten voor de invoering van de euro functioneerden, met de mechanismen voor de beoordeling van de overheidsschuld, is binnen de eurozone zelf opnieuw ingevoerd.
Dat is waar we onze aandacht op moeten richten. Dat gaat veel verder dan de voorstellen die vandaag op tafel liggen, en het is de taak van voorzitter Van Rompuy hier aanstaande donderdag een begin mee te maken, want dat is uitermate belangrijk.
Peter van Dalen
Griekenland gaf pas onlangs inzicht in de daadwerkelijke omvang van de schulden. Die omvang blijkt groter dan tot nu toe werd gedacht. Het begrotingstekort gaat naar de 13 procent. Ook Spanje, Portugal en Italië scoren helaas hoog qua begrotingstekort.
Europa moet geen Trojaans paard binnenhalen. Dat zou het wel doen, wanneer aan deze landen steun zou worden verleend, zoals sommigen wensen. Dat moet niet gebeuren, want dan zouden wij slecht beleid met een bonus belonen. Het stabiliteits- en groeipact geeft duidelijk aan hoe in geval van crisis moet worden opgetreden en dat pact geeft vooral aan hoe moet worden gehandeld, vóórdat een crisis optreedt, namelijk door op tijd te zorgen voor een strak begrotings- en uitgavenbeleid. Nederland is daar al een jaar geleden mee begonnen. De Zuid-Europese lidstaten hebben dat te laat gedaan. Gelukkig zijn zij nu begonnen - beter laat dan nooit - om orde op zaken te stellen.
Ik kijk met veel belangstelling uit naar de effecten van die maatregelen. En mochten ondertussen de beurskoersen en de euro wat zakken, dan is dat noch voor beleggers, noch voor exporterende bedrijven een ramp, integendeel.
Charalampos Angourakis
(EL) Mevrouw de Voorzitter, het gepraat over speculatieve druk op de eurozone en de euro en de onheilsvoorspellingen dat de economie van Griekenland en andere Zuid-Europese landen zal bezwijken onder de begrotingsproblemen, de buitensporige schuldenlast en de tekorten, worden keer op keer door de Europese Unie, de bourgeoisregeringen en de andere imperialistische organisaties als voorwendsel aangegrepen om meer vaart te zetten achter de kapitalistische hervormingen en deze uit te breiden, en de arbeiders- en volksklassen nog meer uit te buiten.
Mevrouw de Voorzitter, de Europese Unie en de regeringen chanteren en terroriseren de werknemers om hen te dwingen in te stemmen met de regels van de markteconomie, met het Europese bouwwerk van het grootkapitaal en om loons- en pensioenverminderingen, flexibele arbeidsvormen, drastische beperkingen van de sociale uitkeringen en een stormvloed van keiharde belastingmaatregelen erdoor te drukken en de arme boeren van hun grond te verdrijven.
Het is een leugen, mevrouw de Voorzitter, dat de kapitalistische crisis enkel te wijten is aan slecht beheer, of alleen aan corruptie. De schuld en de tekorten zijn schepsels van het kapitalistisch systeem, van het Verdrag van Lissabon en zeer zeker van de strategie van Lissabon. Daarom roepen de bourgeoisregeringen en de Europese Unie, die de volledige verantwoordelijkheid dragen voor de ontstane situatie, de arbeidersklasse en de lage bevolkingsgroepen op om gedwee hun schouders te zetten onder de genomen maatregelen. De werknemers moeten deze echter de rug toedraaien. We leven in een kapitalistische samenleving en hun belangen hebben dus niets gemeen met die van de plutocratie.
De werknemers demonstreren massaal tegen de door het kapitaal ontketende oorlog. Wij juichen dat toe en geven hun onze steun.
Barry Madlener
Griekenland dreigt misschien zelfs failliet te gaan en ook andere landen, dankzij het jarenlange slappe linkse beleid van de linkse politici die in Europa de dienst hebben uitgemaakt: Gordon Brown, Barroso, Schulz, Cohn-Bendit, Guy Verhofstadt. Mijnheer Verhofstadt, kunt u alstublieft ook naar mij luisteren? Miljarden zijn er gevloeid naar zwakke lidstaten en al bij toetreding bleek Griekenland met de cijfers te knoeien. Maar nee, u was daar blind voor. Europa moest en zou uitbreiden. Dankzij falende politici als u zijn deze economieën kunstmatig opgeblazen. En nu lopen ze leeg.
En wat gebeurt er nu? U gaat gewoon verder met uw rampzalige beleid. Wie klopt er op de deur van de Europese Unie? Nog meer arme landen: Albanië, IJsland, Macedonië, Kroatië, Servië, Kosovo, zelfs Turkije. Arme landen die ook lijden onder een enorme corruptie. En dan Spanje dat ondanks een hoge werkloosheid ook nog eens 700.000 illegalen heeft gelegaliseerd, die ook hun families hierheen hebben gehaald. En nu is er 20 procent werkloosheid in Spanje!
Voorzitter, dit beleid van immigratie moet stoppen.
Anni Podimata
(EL) Mevrouw de Voorzitter, het lijdt geen twijfel dat Griekenland evenals andere landen van de eurozone grote begrotingstekorten en schulden heeft, en zoals u weet heeft de Griekse regering - zoals ook de commissaris al zei - een ambitieus, goed onderbouwd maar tegelijkertijd ook realistisch programma voor de aanpak hiervan ingediend.
Het is echter ook onbetwistbaar dat Griekenland evenals andere landen van de eurozone het epicentrum waren - en zijn - van gecoördineerde speculatieve druk, waarvan het hoofddoel is de euro en de economische samenhang van de eurozone aan te tasten. Dit is geen Grieks, Portugees of Spaans probleem, maar een Europees probleem en wij hebben de plicht om te wijzen op de werkelijke oorzaken achter deze situatie.
Reeds een jaar geleden hebben wij beklemtoond dat de wereldwijde financiële crisis verband houdt met het ongebreideld functioneren van de financiële markten. Nu moeten wij met dezelfde oprechtheid verkondigen dat het ongebreideld functioneren van speculatief kapitaal een fundamentele factor is in de huidige crisis in de eurozone en dat het geld van de Europese belastingbetaler daar het slachtoffer van is.
Onze eerste verantwoordelijkheid nu is ervoor te zorgen dat de euro en de eurozone beter beschermd zijn tegen speculatieve druk. Ten tweede moeten wij wel beseffen dat wij niet vast kunnen blijven zitten aan een enge monetaire eenmaking, dat, als wij er niet in slagen echte economische convergentie tot stand te brengen tussen de landen van de eurozone, niet alleen de zogenaamde "tweede snelheid-economieën" getroffen zullen worden, maar ook de geloofwaardigheid van heel de eurozone en de stabiliteit van de euro.
Burkhard Balz
(DE) Mevrouw de Voorzitter, het is mij nog niet vaak overkomen dat ik over het hoofd word gezien. Desalniettemin wil ik nu graag het woord tot u richten.
Wij weten allemaal dat niet alle lidstaten in de eurozone even sterk getroffen zijn door de economische en financiële crisis. Mijns inziens moeten landen die met name hard getroffen zijn uitgebreidere maatregelen nemen dan de landen die er minder last van hebben.
De stabiliteit van de euro moet daarbij uiteraard het wezenlijke en overkoepelende doel blijven. Dat geldt ook voor de maatregelen ter consolidering van de begroting van de afzonderlijke lidstaten van de eurozone. Deze maatregelen zijn niet alleen in het belang van de landen zelf, maar natuurlijk ook van landen die niet zo sterk getroffen zijn.
Overigens moeten we zorgvuldig afwegen welke maatregelen noodzakelijk zijn en welke maatregelen wellicht minder doeltreffend zijn om landen uit deze crisis te helpen. Wij kunnen weliswaar de landen met de grootste economische problemen in de monetaire unie helpen om onder gunstige voorwaarden geld te krijgen, bijvoorbeeld door middel van een communautaire lening aan verschillende landen van de eurozone, dit gunstige externe krediet kan echter nauwelijks de acute problemen verminderen en zal ook niets aan de oorzaken kunnen veranderen.
Mijns inziens hebben deze landen in het verleden verzuimd belangrijke hervormingen door te voeren en daarvoor krijgen ze nu de rekening gepresenteerd. De problemen zijn daarom grotendeels door henzelf veroorzaakt en moeten daarom in de toekomst door de betreffende landen zelf worden opgelost. Om die reden moeten we strenge bezuinigings- en hervormingsprogramma's ten uitvoer leggen, zoals de commissaris heeft aangekondigd. Het zou mijns inziens desastreus zijn als de rekening uiteindelijk altijd op het bordje van de belastingbetaler terechtkomt.
Patrick Le Hyaric
(FR) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, er worden hier veel interessante dingen gezegd, maar ik denk dat we de moed moeten hebben de criteria die vandaag ten grondslag liggen aan de Europese Unie ter discussie te stellen. Het Verdrag van Lissabon en het Verdrag van Maastricht bevatten zelfs een artikel dat de Europese Unie verbiedt Griekenland te hulp te komen.
Het feit dat we de speculanten ruim baan hebben gegeven, bijvoorbeeld doordat we de totale vrijheid van kapitaalverkeer hebben toegelaten, en het feit dat we de belastingconcurrentie hebben gestimuleerd, wat heeft geresulteerd in een nultarief voor kapitaal en ondernemingen, hebben er langzaam maar zeker toe geleid dat de nationale budgetten opdrogen. En dan vragen we de bevolking vandaag om het gelag te betalen, zoals de heer Almunia zojuist heeft gedaan, door de salarissen te verlagen, de pensioenleeftijd te verhogen en de socialezekerheidsstelsels om zeep te helpen.
Daarom moeten we deze criteria stuk voor stuk aanpassen. We moeten het stabiliteits- en groeipact vervangen door een pact voor menselijke ontwikkeling, dat staat voor werkgelegenheid en scholing. En we moeten besluiten de rol en de taken van de Europese Centrale Bank zodanig te wijzigen, dat de euro een solidaire, gemeenschappelijke munt wordt in plaats van een speculatiemunt zoals vandaag de dag het geval is. We moeten besluiten nieuwe initiatieven te nemen tegen belastingfraude en kapitaalvlucht, en we moeten de belastingparadijzen sluiten, zoals we hadden beloofd. En, we moeten, tot slot, de moed hebben speculatieve kapitaalbewegingen te belasten.
Andrew Henry William Brons
(EN) Mevrouw de Voorzitter, er bestaat een natuurlijke relatie tussen de staat waarin de economie van een land op een bepaald moment verkeert en de waarde van de valuta van het land. Als de economie groeit, zou de waarde van de valuta dat ook moeten doen zodat het land kan profiteren van het feit dat de goederen en diensten die het importeert, goedkoop zijn. Omgekeerd zal bij een stagnerende of zelfs dalende economie met de waarde van de valuta hetzelfde gebeuren, wat leidt tot een sterke groei van de export en herstel van de economie, uiteraard ervan uitgaande dat de fabricage- en dienstenindustrie niet door de mondialisering is kapotgemaakt.
De valuta van een natie die gevangen zit in de dwangbuis van de euro kan zich echter niet aanpassen aan de behoeften van de economie en de bevolking. Hierdoor raakte Groot-Brittannië tussen 1990 en 1992, toen we in het wisselkoersmechanisme zaten, verlamd. Nu houdt het probleem Griekenland en andere landen die afhankelijk zijn van de euro, in zijn greep.
Dit zou een waarschuwing moeten zijn voor ieder land dat zich buiten de eurozone bevindt. Toetreding is op eigen risico. Op de korte termijn zult u zien dat de behoeften van uw economie worden verwaarloosd. Wanneer u besluit eruit te stappen, wordt u geconfronteerd met een schuld ten opzichte van de eurozone die ten gevolge van de devaluatie van uw eigen valuta enorm is toegenomen.
José Manuel García-Margallo y Marfil
(ES) Mevrouw de Voorzitter, wij zijn hier vandaag voor de eerste keer in de geschiedenis van de euro bijeen om te praten over de financiële situatie van een handvol landen, met de klemtoon op het woord 'landen', omdat je bij het horen van het Spaanse voorzitterschap zou kunnen denken dat hij over het heelal praat en commissaris Almunia heeft het alleen over Griekenland. Ik zou graag van de commissaris willen weten of hij bij zijn afscheid nog steeds volhoudt dat de problemen van Spanje en Portugal vergelijkbaar zijn met die van Griekenland en zo ja, wat hij dan zou doen.
Maar we zijn hier vandaag bijeengekomen om over overheidsfinanciën te praten, omdat de staat van de overheidsfinanciën van slechts een handjevol landen de geloofwaardigheid van de munt van alle landen kan ruïneren en de deur kan openen naar een Europa van twee snelheden - een kloof die nog groter zou worden wanneer de door het Spaanse voorzitterschap bedoelde exitstrategie wordt toegepast - omdat een situatie zou kunnen ontstaan waarin de landen met de grootste achterstand zich gesteld zien voor de grootste monetaire moeilijkheden, het hardste monetair beleid en, wat nog erger is, van alle landen verreweg het meeste geld aan schuldaflossing moeten besteden en daardoor het minste geld over hebben voor het scheppen van banen. Gelooft u mij, zonder werk, zonder duurzame economie, zal het onmogelijk zijn de overheidsfinanciën op orde te brengen. Zonder werk zullen de belastinginkomsten blijven dalen en de werkloosheidsuitkeringen blijven stijgen.
Dit is een vertrouwenscrisis, en in een vertrouwenscrisis is het eerste wat je moet doen, de waarheid vertellen. We moeten vertellen hoe we in deze situatie terecht zijn gekomen. Wat doen de getroffen landen om uit de moeilijkheden te geraken? Is het stabiliteitspact wel of niet geloofwaardig? En vooral, wat doen die landen om hun economieën weer op gang te brengen? Want, zoals ik al eerder heb gezegd, zonder duurzame groei zijn er ook geen duurzame economie en duurzame financiën.
Elisa Ferreira
(PT) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in een Monetaire Unie worden er geen aanvallen gedaan op Griekenland, of op Spanje of Ierland of Portugal, maar worden er aanvallen gedaan op de Unie en op de euro. Men maakt gebruik van de signalen van kwetsbaarheid en van de scheuren die het blok vertoont. In dat verband moet ik u zeggen, mijnheer de commissaris, dat uw uitspraken erg ongepast en gevaarlijk waren. Maar komende van iemand met uw ervaring en staat van dienst, kunnen ze slechts voortkomen uit frustratie jegens de hardnekkigheid en het gebrek aan daadkracht van de Commissie waar u deel van uitmaakt, want een Monetaire Unie is, zoals u weet, heel wat meer dan een eenheidsmunt, een stabiliteitspact of een gemeenschappelijke Centrale Bank.
Wil de Monetaire Unie op termijn behouden blijven, dan mag ze zich niet beperken tot nominale kortetermijnindicatoren, dan mag ze de reële economie niet negeren, of de economische groei, of de werkgelegenheid, en dan mag ze de ernstige interne verschillen - regionaal én sociaal - niet negeren die er bestaan en die de Commissie - gelukkig - signaleert in haar werk over de EMU@10.
Daarom heeft elke lidstaat zijn verplichtingen. Maar wie denkt dat de Monetaire Unie een afgerond project is, begaat een onvergefelijke fout. We moeten ophouden met praten en overgaan op handelen. De Lissabon-strategie heeft niet gefunctioneerd omdat er geen middelen en instrumenten aan gekoppeld waren. Als we een - sterke - Monetaire Unie willen behouden, moeten we nu termen als "solidariteit" en "coördinatie van het economisch beleid" vervangen door concrete middelen en instrumenten die we tot nu toe niet hadden.
De Commissie is zojuist aangetreden, niet om op dezelfde manier door te gaan, maar om lering te trekken uit het verleden en een nieuwe fase te beginnen. Dat is wat ik hoop, en ik heb daar vertrouwen in.
Ilda Figueiredo
(PT) Mevrouw de Voorzitter, het was van groot belang geweest als we in dit debat bereikt hadden dat de Europese Unie breekt met haar monetaristische beleid en met de blinde criteria van het stabiliteitspact. Het was van groot belang geweest als er was ingezet op sociale vooruitgang, om prioriteit te geven aan de oplossing van het probleem van werkloosheid en armoede, om de productie te ondersteunen en banen met rechten te scheppen, om de economische en sociale cohesie te waarborgen en om maatregelen in het leven te roepen ter ondersteuning van de begroting van de landen die het zwaar hebben, in concreto door middelen ter beschikking te stellen waarvoor geen medefinanciering van de landelijke regering gevraagd wordt. Maar helaas heb ik hier helemaal niets in die geest gehoord.
De heer Almunia houdt vast aan hetzelfde beleid, aan dezelfde neoliberale recepten, en probeert zo de gevolgen van het slechte EU-beleid af te wentelen op dezelfde groepen als altijd. Daaronder versta ik ook uw eigen verantwoordelijkheid, mijnheer de commissaris, in concreto uw treurige en betreurenswaardige uitspraken over Griekenland, Spanje en Portugal, wat in mijn land, Portugal, bijvoorbeeld geleid heeft tot aanvallen van speculanten. Die hebben garen gesponnen bij uw uitspraken. Mijn land en andere landen zijn echter door uw uitspraken, en door het hier gevoerde beleid, gedupeerd. Daarom zeggen wij u dat het tijd wordt het beleid te wijzigen.
Othmar Karas
(DE) Mevrouw de Voorzitter, commissarissen, de euro is ons schild en heeft zich als een stabiliserende kracht bewezen. Daaruit blijkt eveneens dat de criteria van Maastricht en het stabiliteits- en groeipact de wezenlijke basis moeten vormen voor de buitensporigtekortstrategie en de exitstrategie. Maar zij moeten niet alleen de basis vormen. Beide strategieën moeten gekoppeld zijn aan een duurzaam groei- en werkgelegenheidsbeleid. Wij moeten de Europa 2020-strategie combineren met de andere strategieën. We hebben een innovatieovereenkomst, een investeringsovereenkomst en een samenwerkingsovereenkomst nodig in de Europese Unie, waar alle lidstaten bij betrokken worden.
Ik pleit er derhalve voor dat de ministers van Financiën zo spoedig mogelijk het driepuntenplan uitvoeren dat commissaris Almunia op 22 december 2004 heeft voorgesteld ter versterking van Eurostat. Deze verstandige en broodnodige maatregelen zijn vijf jaar lang tegengehouden. Wij moeten de status van Eurostat opvijzelen, de statistieken van de lidstaten nader bekijken en we moeten de statistieken van de ECB en de Europese Unie coördineren. We hebben een openingsbalans voor de Europese Commissie nodig, we moeten de financiën van de lidstaten opnieuw bekijken op basis van gemeenschappelijke criteria die de Commissie moet opstellen en we hebben een steering committee nodig tussen de Commissie, Eurostat, de ECB, de EIB en de lidstaten voor nationale actieplannen.
Verantwoordelijkheid, eerlijkheid en transparantie zijn vereist - de lidstaten en de ministers van Financiën moeten geen verstoppertje of kat-en-muisspel spelen.
Antolín Sánchez Presedo
(ES) Mijnheer de Voorzitter, door de economische crisis weten we de euro en economische coördinatie nu naar waarde te schatten.
Het staat vandaag buiten kijf dat de eurozone en de Europese Centrale Bank, als stabilisatoren en als antwoord op de kredietkrimp, en de gecoördineerde actie op Europees en internationaal niveau, waarbij u, commissaris Almunia, een belangrijke leidersrol heeft vervuld, er beslissend toe hebben bijgedragen dat de crisis geen ernstigere, zelfs catastrofale effecten heeft gehad.
De crisis heeft geleid tot een bijzonder sterke teruggang in de economische activiteit, een enorm verlies aan arbeidsplaatsen en een aanzienlijke verslechtering van de overheidsfinanciën. Hoewel er aanwijzingen lijken te zijn voor een begin van herstel, duiden de voorspellingen voor dit jaar op een verdere afname van de werkgelegenheid en een verdere stijging van de overheidsschuld in de Europese Unie.
De crisis heeft ook de uiteenlopende situaties van landen en de grote verschillen tussen lidstaten aan het licht gebracht. Er zijn spanningen aan de oppervlakte gekomen, die - laten we niet naïef zijn - niet in alle gevallen aan economische beginselen beantwoorden of een economische basis hebben. Maar die spanningen mogen ons niet doen vergeten hoe groot onze onderlinge economische afhankelijkheid is en welke belangrijke verbintenissen we jegens elkaar zijn aangegaan.
De Europese Unie staat voor de grootste uitdagingen sinds haar oprichting. Iemand beschreef internationaal herstel met de letters L-U-V, waarbij L staat voor Europa, U voor de Verenigde Staten en V voor de opkomende landen.
Europa kan niet achterblijven. Het is tijd voor hervormingen, verbeeldingskracht en integratie. Hoofdprioriteit moet zijn het groeipotentieel van onze economie te versterken.
Alfredo Pallone
(IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de zwakheid van en de recente crisis in een aantal eurolanden zijn niet alleen een gevolg van de probleemsituatie in Griekenland, Portugal en Spanje, maar ook van het probleem van de Unie zelf.
Het is niet alleen een kwestie van economische middelen, het gaat hier ook om een politiek probleem. Voordat Europa de zieke landen geneest, moet het eerst zichzelf genezen, want het werkelijke probleem van deze crisis zit hem ook in de zwakheid van de Unie. Er moeten gemeenschappelijke en doeltreffende regels en instrumenten worden aangenomen.
In de eerste plaats moet sneller voortgang worden gemaakt met de hervorming van het toezicht. Daarbij moet echter een stelsel worden gecreëerd dat werkelijk functioneert en uitstijgt boven de bureaucratische manier van denken waarmee tot nu toe het hoofd werd geboden aan de systeemcrises. Het mag niet alleen maar een kopie zijn van al bestaande autoriteiten, die weinig effectief zijn gebleken in het voorzien en aanpakken van de recente crises.
In de tweede plaats moet voorts het fiscaal beleid worden gecoördineerd en geharmoniseerd, ook als we daarvoor minder bereidwillige landen achter ons moeten laten. Volgens sommigen zou het een goed idee zijn als het Internationaal Monetair Fonds ingreep, waarbij ze voorbijgaan aan het rampzalige signaal dat daarmee zou worden afgegeven aan de financiële markten over de richting waarin de eurozone zich beweegt. In de huidige crisissituatie waarin enkele eurolanden zich bevinden, heeft de Europese Unie een politieke, sociale en morele plicht om in te grijpen.
George Sabin Cutaş
(RO) Bepaalde landen in de eurozone hebben op dit moment ernstige financiële problemen, geïllustreerd door de omvang van de staatsschuld en begrotingstekorten, die veel hoger zijn dan de grenswaarden in het Stabiliteits- en groeipact. Het belangrijkste argument achter het Stabiliteits- en groeipact was het vermijden van meeliftgedrag, door het stellen van grenzen aan staatschulden. Hierbij werd echter geen rekening gehouden met de noodzaak om de staatsschuld te vergroten als de macro-economische financiële situatie verslechtert. Een andere factor van invloed is de exponentiële stijging van de private schuldenlast.
De snelle verslechtering in de financiële situatie van bepaalde lidstaten is een bedreiging voor de stabiliteit van de euro en van cohesie op Europees niveau. Om dergelijke gevolgen te vermijden moet er solidariteit worden getoond tussen de lidstaten, door het aannemen van gezamenlijke steunmaatregelen voor landen in moeilijkheden. Daarnaast moeten de criteria van het Stabiliteits- en groeipact worden verzacht, hetgeen een bestaande optie is op basis van een verklaring bij de Slotakte van het Verdrag van Lissabon.
Daarom moeten wij een eensgezinde politieke wil tentoonspreiden en een hervorming van het Pact uitvoeren; dat is nu een noodzaak geworden.
Theodoros Skylakakis
(EL) Mevrouw de Voorzitter, velen hebben het over de hulp die Griekenland nodig heeft. Dat is een verkeerde boodschap. Die vruchteloze debatten over steunverlening brengen ons niet veel verder. Het lijdt geen twijfel dat Griekenland grote begrotingsproblemen heeft, maar die kan het zelf aan. Ten aanzien daarvan is er een ruime consensus onder de politieke krachten en met name onder het Griekse volk.
Ik heb eveneens horen zeggen dat de speculanten het grote probleem voor de euro zijn. Toen de euro echter alsmaar sterker werd, wat waren de speculanten toen? Euro-liefdadigers? Laten wij niet tegen windmolens vechten maar kijken naar wat we niet goed doen.
Er wordt ook gesproken over de Griekse statistieken, maar laten wij daarbij niet vergeten dat de Griekse statistieken ook Europese statistieken waren. Wisten Eurostat, de Europese Commissie en de Ecofin dan helemaal niet dat de Griekse schuld niet groter kon worden zonder dat er een overeenkomstig tekort was? Is die schuld - en ik heb het niet alleen over de Griekse schuld - ooit constant omlaag gegaan, richting 60 procent? Mijns inziens is het fundamentele probleem van de eurozone dat de regels ervan vooral met politieke criteria werden toegepast en dat degenen die controleren ook degenen zijn die gecontroleerd moeten worden.
Er is nog een tweede probleem waar wij niet voldoende over spreken, namelijk het totaal verlies aan concurrentiekracht en de steeds groter wordende verschillen in concurrentiekracht tussen het Noorden en het Zuiden. Er kan van een eurozone, van een monetaire zone geen sprake zijn als de kloof in concurrentiekracht tussen de leden van deze zone alsmaar groter wordt. Dat is op lange termijn een levensgroot gevaar voor de samenhang in de Eurozone, en een vraagstuk waar wij ons geheid mee bezig moeten houden.
Robert Goebbels
(FR) Mevrouw de Voorzitter, met deze grootscheepse aanval van enkele internationale banken op de euro wordt de wereld opnieuw geconfronteerd met de domheid en de hebzucht van de kapitaalmarkten.
Het is waar dat de Engelstalige landen nooit hebben staan juichen over de euro. Toch is de euro de meest betrouwbare munt ter wereld geworden. In feite vormen de dollar en de euro een duopolie. Een duopolie is altijd instabiel. Er zullen altijd verschuivingen plaatsvinden tussen de twee valuta. Als de markten echter ook maar enigszins nadenken, zouden ze zien dat de tekorten in de eurozone als geheel vele malen kleiner zijn dan die van de Verenigde Staten of Japan.
Hoewel het waar is dat de nieuwe Griekse regering een begrotingssituatie heeft geërfd die niemand zal benijden, is het duidelijk dat zelfs een, overigens volkomen onmogelijk, faillissement van Griekenland niet het einde van de eurozone zal betekenen. De Amerikaanse regering heeft onlangs een begroting voorgesteld met een tekort van 1 600 miljard dollar. Om dat tekort aan te vullen, moet Washington elke dag meer dan 5 miljard dollar lenen. De bijkomende jaarlijkse schuld van Griekenland komt overeen met minder dan een week van de bijkomende schuldenlast van de Amerikanen. Welk land brengt nu de financiële stabiliteit van de wereld in gevaar? Griekenland of de Verenigde Staten?
Mevrouw de Voorzitter, gezien de domheid van de speculanten moet Europa zorgen voor meer transparantie en een meer effectieve regulering van de markten, die beslist te hebzuchtig zijn.
Diogo Feio
(PT) Mevrouw de Voorzitter, in een debat over de economische situatie van bepaalde lidstaten is er maar één oplossing: wat we nodig hebben is meer economische en monetaire Unie, meer concurrentiekracht en meer solidariteit. Hier spreekt, mijnheer de commissaris, iemand die als Portugees heel goed bekend is met de problemen van een groeiende overheidsschuld, een overheidstekort dat moeilijk onder controle gehouden kan worden en extreem hoge overheidsuitgaven. Wat deze landen nodig hebben, is solidariteit en de juiste signalen. Helaas waren de signalen die de heer Almunia onlangs afgaf, niet de juiste, toen hij in zijn uitspraken de Portugese en de Spaanse situatie vergeleek met de Griekse. Dat waren uiterst ongelukkige en onvoorzichtige uitspraken die onmiddellijk een effect op de markt hadden. De beurzen van Lissabon en Madrid zakten enorm in. Je moet de problemen niet verergeren.
De manier waarop de politiek hiermee omgaat is van uitermate groot belang. Wat ik wil weten is of u hier lering uit trekt voor de toekomst, omdat we daardoor een betere economische unie krijgen, en ons inzetten voor méér Europa, zodat we solidariteit tot stand kunnen brengen en kunnen inzien dat de situaties van de verschillende lidstaten volkomen anders zijn en niet met elkaar vergeleken kunnen worden. Als we hier díe les uit trekken, zal dat absoluut bijdragen aan een betere toekomst voor de eurozone.
Frank Engel
(FR) Mevrouw de Voorzitter, de volgende constatering dringt zich op: de Economische en Monetaire Unie is dan wel monetair, maar nauwelijks economisch. De monetaire zorgen van Europa zijn in strijd met de economische en begrotingssoevereiniteit van de lidstaten.
Op dit moment kunnen speculatieve aanvallen op de euro desastreuze gevolgen hebben. In de eerste plaats voor Griekenland, Portugal, Ierland en Spanje. Daarna loopt echter de hele eurozone gevaar.
Om het ergste te voorkomen, is het dringend noodzakelijk in Europa te komen tot een gemeenschappelijk bestuur van het economisch beleid en het begrotingsbeleid. Dat is uiteindelijk wat een economische unie inhoudt. Alleen op die manier hebben we, samen, een realistische kans de overheidsfinanciën in de eurozone en daarbuiten te consolideren.
Met de huidige instrumenten, en door vast te houden aan de begrotingssoevereiniteit van de lidstaten, vrees ik dat die consolidatie een illusie is, met alle gevolgen van dien.
Edward Scicluna
(EN) Mevrouw de Voorzitter, we moeten de vinger op de zwakke plekken in de eurozone leggen en deze grondig aanpakken, omdat de alternatieven te akelig zijn om bij stil te staan. Een flagrante zwakheid is het ontbreken van een sterke gecentraliseerde controlefunctie gericht op de economie van de gehele eurozone.
Om te beginnen moet er speciale aandacht uitgaan naar EU-lidstaten die het kasbeginsel loslaten en naar hun financiën. Ten tweede moeten de overheidsfinanciën en de verslaglegging worden gecontroleerd op basis van door de EU goedgekeurde normen. Ten derde moet er toezicht zijn op economische voorspellingen die in het verleden tot onnodige en misleidende prognoses over overheidsfinanciën hebben geleid. Ten vierde moeten de resultaten van stresstests door de EU regelmatig worden gepubliceerd. Tot slot vind ik dat we landen van de eurozone moeten ontmoedigen te kiezen voor een makkelijke uitweg in de vorm van financiële instrumentering en eenmalige financiële ingrepen, waardoor ze reële aanpassingen uitstellen terwijl we allemaal weten dat die moeten komen van geloofwaardige en duurzame bestedingsprogramma's.
Olle Schmidt
(SV) Mevrouw de Voorzitter, wat in Griekenland gebeurt, belangt niet alleen degenen aan die lid zijn van de eurozone, maar belangt de hele EU aan. Daarom is het belangrijk dat deze moeilijke situatie door de EU op een verantwoorde manier wordt aangepakt. Griekenland moet zijn deel doen, zijn beloften nakomen en zijn beleid hervormen. Ik zet me er met grote ijver voor in om Zweden zo snel mogelijk toe te laten treden tot de eurozone en daarom is het voor mij van het allergrootste belang dat wij in de EU deze moeilijke situatie oplossen. Het dient immers te worden gezegd dat de euro ongelofelijk succesvol is geweest tijdens de zwaarste financiële crisis. Wie kan zeggen dat zestien valuta's beter zouden zijn geweest dan één sterke valuta? Niemand.
Griekenland sloop via de achterdeur de eurozone binnen, waaruit nu blijkt hoe belangrijk het is dat de toetredingsregels streng maar rechtvaardig zijn. Een economie die goed in orde is, is een voorwaarde voor groei en welvaart, ook voor wie geen lid is van de eurozone, en natuurlijk in even grote mate voor wie er wel lid van is. Degenen die het over speculatie hebben, mogen niet vergeten dat het een gezonde economie en gezonde overheidsfinanciën zijn, die daarvoor de basis vormen.
Michail Tremopoulos
(EL) Mevrouw de Voorzitter, er wordt heel veel gesproken over Griekenland, maar het probleem van Griekenland wordt niet alleen gevormd door zijn begroting. Het hele model dat de afgelopen vijftien jaar is toegepast staat op instorten. Dit model vereiste dat de Griekse economie gebaseerd werd op continue stijging en expansie van de particuliere consumptie.
Bovendien beweren sommigen al jaren lang dat de defensie-uitgaven de economische groei ten goede komen. Volgens SIPRI verspilt Griekenland 3,3 procent van het bbp. Dat is op één na - de Verenigde Staten - het hoogste percentage in de NAVO. Griekenland is op vier na het land dat de meeste wapens invoert: 4 procent van de wereldhandel. Natuurlijk zijn op de begroting 2010 de uitgaven voor defensie verminderd; voor het ministerie van Defensie is nu 6 miljard euro uitgetrokken, wat een vermindering met 6,63 procent betekent.
Laten wij hopen dat de wapendiplomatie verandert want die heeft ons in een impasse gebracht. Griekenland heeft geen kolonies die het kan uitbuiten, maar Griekenland heeft wel moed. Afgezien daarvan moet de Europese solidariteit worden geactiveerd maar moeten tevens internationale initiatieven worden ontplooid voor een mondiale groene new deal.
John Bufton
(EN) Mevrouw de Voorzitter, wat is de toekomst van de euro in het licht van de problemen in Griekenland en trouwens ook die in Spanje, Italië, Portugal en Ierland? Het moet het Verenigd Koninkrijk enige geruststelling bieden dat wij nooit tot de eurozone zijn toegetreden. Het lijkt erop dat we met de belofte dat solidariteit een bron van kracht is, de plank volledig misslaan.
Het probleem voor de zestien landen van de eurozone is: wie heeft de financiële touwtjes in handen? Doordat er weinig fiscale coördinatie plaatsvindt en er geen ministerie van Financiën is, is het lidmaatschap van de euro zeker geen wondermiddel voor een goede economische gezondheid. Het blijkt dat niemand je te hulp schiet wanneer het helemaal mis gaat. In plaats daarvan maken anderen van de gelegenheid gebruik om meer macht naar zich toe te trekken terwijl jij op je knieën ligt. Het is de vraag hoe Griekenland ertegenover staat om een economisch protectoraat van de Europese Unie te worden en of dat niet tot civiele onrust leidt. Is dit nu werkelijk de Europese droom? Wat is het volgende land? Spanje, Portugal, Italië of Ierland? Misschien moeten de lidstaten, en met name de landen van de eurozone, eens heel goed nadenken over het hier en nu voordat ze zich buigen over het economisch beleid na 2020, want misschien is er tegen die tijd niet eens een euro meer om te beschermen.
De heer Barroso sprak vanochtend over de Europese droom: voor de brave bevolking van Griekenland is het omgeslagen in een Europese nachtmerrie.
Andreas Mölzer
(DE) Mevrouw de Voorzitter, zoals we weten, heeft de Europese Commissie Griekenland onder curatele gesteld vanwege zijn extreme begrotingstekort. Deze ingrijpende inbreuk op de nationale soevereiniteit kan in wezen alleen worden gerechtvaardigd door het feit dat we ook de gemeenschappelijke munt moeten redden en het risico op schade voor andere deelnemende landen moeten voorkomen. De grondslag, de wezenlijke voorwaarde voor de invoering van de euro, namelijk het stabiliteitspact, bestaat klaarblijkelijk echter alleen op papier. Vele lidstaten en de Raad hebben hun energie de afgelopen jaren minder in begrotingsdiscipline gestoken dan in het oprekken van deze belangrijke overeenkomst. De Commissie heeft deze ontwikkeling van halfslachtige procedures tegen begrotingszondaars met de armen over elkaar gadegeslagen.
Wij moeten er nu dus op aandringen dat de toenemende nettoschuld van de lidstaten drastisch wordt verlaagd als we willen voorkomen dat onze munt en onze economische ruimte ernstig in gevaar worden gebracht. Daartoe zijn uiterst cruciale en krachtige maatregelen noodzakelijk.
Elena Băsescu
(RO) Ik ben van mening dat iedere lidstaat voorbereid moet zijn om toe te treden tot de eurozone, om mogelijk zeer ernstige negatieve effecten op de nationale economie te voorkomen. De economische instabiliteit waarin bepaalde landen in de eurozone verkeren moet onder controle worden gehouden, ter voorkoming van de gevolgen die in de gehele Europese Unie worden gevoeld. In Griekenland, Spanje en Portugal waren grote begrotingstekorten in 2009, niet alleen vanwege de mondiale economische crisis, maar ook vanwege de inadequate maatregelen van hun eigen nationale regeringen.
Roemenië zal eind februari het convergentieplan voor de eurozone presenteren, conform de onderhandelingen met het IMF en de Europese Commissie. Mijn land heeft de suggestie gedaan om toe te treden tot het systeem van wisselkoersen in 2012, de fase voorafgaand aan toetreding tot de eurozone. Dit betekent dat ons begrotingstekort moet dalen naar minder dan drie procent.
Stavros Lambrinidis
(EL) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik dank u voor uw vriendelijke opmerkingen over de maatregelen van de Griekse regering. De regering heeft inderdaad harde maatregelen genomen en inderdaad heeft de Commissie het programma van de regering goedgekeurd en ook een keihard programma voor toezicht op de toepassing van de maatregelen goedgekeurd. De regering had op dat toezicht ook aangedrongen, en ze wil dat toezicht.
Toch gaan de spreads omhoog. Het probleem is niet zozeer dat de markten terughoudend zijn, zoals u zei, maar dat de markten speculeren en zelfs ongebreideld speculeren. Dezelfde mensen die de crisis veroorzaakt hebben verdienen nu aan de ruïnes die zij hebben veroorzaakt. En de Europese Commissie?
Ik wil u het volgende vragen: ten eerste, zult u nu maatregelen nemen, niet voor een keihard toezicht op de landen maar voor keihard toezicht op de markten, en zo ja, welke maatregelen?
Ten tweede is het onaanvaardbaar dat nu al maandenlang gepraat wordt over het Internationaal Monetair Fonds in de eurozone. Het Internationaal Monetair Fonds doet echter één ding: het legt keiharde maatregelen op maar daarna geeft het goedkope leningen. Zo laat het de speculanten geen enkele armslag. Bent u van plan om maatregelen te nemen ter financiële ondersteuning van de landen die nu een hard begrotingsprogramma toepassen?.
Czesław Adam Siekierski
(PL) De situatie die is ontstaan in sommige landen van de eurozone vraagt om grondige bezinning. Het zoeken van de oorzaken in de economische crisis is slechts ten dele gerechtvaardigd. Veel van de oorzaken liggen ergens anders. Ten eerste is geen rekening gehouden met de grote verschillen in economisch ontwikkelingsniveau tussen de verschillende landen van de eurozone. Ten tweede zijn de regels van het stabiliteits- en groeipact niet nageleefd. De begrotingsdiscipline is niet op verantwoorde wijze gehandhaafd waardoor een grote stijging van het overheidstekort kon ontstaan. Ten derde ontbrak het aan voldoende toezicht op banken en andere financiële instellingen - en dat geldt niet alleen voor die landen. Hoe kunnen we dit bestrijden? Volgens het solidariteitsbeginsel moet het herstelprogramma dat de individuele landen voorbereiden, steun krijgen van de Europese Unie, waardoor de Europese Commissie en de Europese Centrale Bank het recht krijgen om toezicht te houden op de uitvoering. Het is namelijk ook niet acceptabel dat de kosten van de crisis hoofdzakelijk gedragen worden door de armsten; de protesten van Griekse boeren waren daar een voorbeeld van.
Georgios Papanikolaou
(EL) Mevrouw de Voorzitter, ongeveer tien jaar na de totstandbrenging van de eurozone blijkt dat de Europese Unie weliswaar bestaat maar dat wij helaas nog ver verwijderd zijn van een economische unie. Wij zien dat de aanval op de euro via de zwakste nationale economieën de omvang van een epidemie begint te krijgen en dat Europa toeschouwer is, niet zozeer omdat het overrompeld is maar omdat het niet de financiële instrumenten heeft om te reageren.
Met uitzondering van het mededingingscomité is er geen enkele instelling die de interventies en activiteiten van de nationale economieën kan coördineren in tijden van economische recessie. Er is helaas geen unanimiteit en er is geen gemeenschappelijke vastberadenheid onder de lidstaten, ofschoon er wel een gemeenschappelijke munt bestaat.
Mijns inziens staat er geen nationaal naambordje op de huidige beproeving: de euro wordt beproefd. Ik hoop te mogen geloven dat wij, toen wij besloten een gemeenschappelijke munt in te voeren, reeds hadden besloten met één stem te zullen spreken en eensgezind op te zullen treden.
Mairead McGuinness
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik dank u dat u zoveel tijd heeft uitgetrokken voor de spreektijd van één minuut over deze kwestie. De nieuwe Commissie is, naar ik aanneem, blij dat ze is geïnstalleerd, maar ze moet meteen aan de bak vanwege de problemen waarover we hier spreken.
Er zijn er ook die zwelgen in de problemen van de eurozone, maar ik denk dat de meesten van ons willen dat er een oplossing komt. Ik vind dat we na tien jaar niet de baby met het badwater moeten weggooien. Dat gezegd hebbende: er komt duidelijk uit dit debat naar voren dat sommige lidstaten met ernstige problemen te kampen hebben. De ernst van de problemen in die lidstaten - waar Ierland er een van is - varieert. De regels zijn naar mijn mening echter niet effectief geweest. We moeten preventief handelen in plaats van reageren: wanneer zich een crisis aandient, is het te laat. We moeten de markten vóór zijn. We kunnen niet tegen de markten ingaan zoals sommigen hebben gesuggereerd, dus moeten we streng en tijdig toezicht houden en controle uitoefenen en vervolgens meteen handelen. Ik wens u het beste.
Hans-Peter Martin
(DE) Mevrouw de Voorzitter, ondanks alle kritiek die mensen zoals ik op concrete misstanden in de Europese Unie hebben geuit, zijn we altijd grote voorstanders van de invoering van de euro geweest. Toen ik nog correspondent was voor Der Spiegel, heb ik gezien hoe er tegen bepaalde munten werd gespeculeerd en de euro heeft ons daartegen beschermd.
Wat we nu echter zien is dat spaarders en met name burgers in landen waar de begrotingscriteria nog enigszins zijn nageleefd, massaal hun vertrouwen verliezen. Mijn vraag aan u, commissaris, is de volgende: is het u de afgelopen jaren niet overduidelijk geworden dat Griekenland ons heeft bedrogen? Er waren toch geruchten in overvloed. Het was ons toch al bekend dat Griekenland van het begin af aan al niet aan de criteria voldeed. Waarom is dit niet intensiever gecontroleerd? Hoe denkt u in de toekomst om te gaan met dergelijke lastige kwesties? Ik vraag dit zonder meer ook met mijn eigen land, Oostenrijk, in het achterhoofd, waar dezelfde geruchten de ronde doen als enkele jaren geleden in Griekenland het geval was.
Arturs Krišjānis Kariņš
(LV) Mevrouw de Voorzitter, de aanvallen door speculanten op Griekenland, Spanje of Portugal zijn niet de oorzaak van het probleem, maar het gevolg. Wij weten maar al te goed dat geen gezin het zich kan veroorloven meer geld uit te geven dan dat er binnenkomt. Hetzelfde geldt voor regeringen. Geen regering kan zich veroorloven meer geld uit te geven dan wat er via de belasting wordt geïnd. Het resultaat is dan het faillissement van de overheid of, wat wij momenteel kunnen zien, aanvallen op de valuta door speculanten. Wat deze landen moeten doen is wat Letland, dat al ruim een jaar geleden door een crisis werd getroffen, de afgelopen anderhalf jaar heeft gedaan. Dat wil zeggen, om de overheidsuitgaven drastisch terug te brengen aan de hand van zogeheten interne devaluatie. Ik zou de Griekse regering willen voorstellen zich door de Letse regering te laten adviseren over hoe dergelijke besluiten moeten worden genomen. Dit soort besluiten zal namelijk moeten worden genomen en is in Europa in het verleden al genomen. Ik dank u.
Diego López Garrido
fungerend voorzitter van de Raad. - (ES) Mevrouw de Voorzitter, we hebben hier vandaag een zeer uitvoerig debat gevoerd, met veel gevoel voor de economische situatie en waarin ook een grote bezorgdheid over deze situatie tot uitdrukking werd gebracht. Een debat ook dat zeer constructief was. Wat de beoordeling van de situatie betreft, zijn we het op een aantal punten met elkaar eens zijn.
Op de eerste plaats denk ik dat er een algemeen vertrouwen in de eurozone bestaat. De eurozone zal ongetwijfeld sterker worden van deze episode van scherpe marktschommelingen, die losstaan van de toestand van de reële economie, en net als de afgevaardigden Karas, Sánchez Presedo en Goebbels, die hebben gesproken over de betekenis van de eurozone als "beschermend schild", zoals iemand het heeft genoemd, zijn wij ervan overtuigd dat de Europese landen zónder eurozone veel zwaarder door de crisis waren getroffen.
Bovendien geloven we niet dat het stabiliteits- en groeipact in een "crisis" verkeert. Het bewijs daarvan is de gedetailleerde procedure waar commissaris Almunia naar verwijst voor het toezicht op de uitvoering van het Griekse saneringsprogramma.
De problemen van de eurozone zullen binnen de eurozone zelf worden opgelost - de eurolanden beschikken immers over de geëigende instrumenten daarvoor - in een situatie waarin, zoals ik tijdens mijn voorgaande inbreng zei, Europa duidelijk uit de recessie komt, een recessie die de zwaarste van de laatste honderd jaar is. En Europa doet dat in een betrekkelijk korte periode, waaruit niet alleen de economische kracht van de Europese Unie blijkt, maar ook dat de regeringen onmiddellijk ingrepen toen de totale ineenstorting van het internationale financiële stelsel dreigde. Die onmiddellijke ingreep had natuurlijk tot gevolg dat er tekorten ontstonden. Op dit moment kampen 21 EU-landen met een begrotingstekort, wat een logisch gevolg is van een onvermijdelijke ingreep, onder andere omdat, zoals ik eerder heb gezegd, enkele Europese landen een socialezekerheidsstelsel hebben dat de meest kwetsbare personen hulp uit de staatskas garandeert.
Afgevaardigde Canfin vraagt welke voorstellen het Spaanse voorzitterschap in dit verband heeft. Er zijn de kortetermijnmaatregelen van de regeringen, die ik al heb genoemd. Op dit moment wordt gewerkt aan een strategie om ons uit deze situatie te halen, maar het is duidelijk dat het Spaanse voorzitterschap voor het beëindigen van de crisis op de middellange termijn duidelijk pleit voor een economische unie. Het stelt voor om naast de monetaire unie, binnen de Europese Unie ook een belangrijke plaats in te ruimen voor een economische unie, wat trouwens ook in het Verdrag van Lissabon staat.
In artikel 5 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie staat het heel duidelijk: "De lidstaten coördineren hun economisch beleid". "De Unie neemt maatregelen om te zorgen voor de coördinatie van het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten". En "(d)e Unie kan initiatieven nemen ter coördinatie van het sociaal beleid van de lidstaten".
Dat staat in het Verdrag van Lissabon, en daarom ben ik het zeer eens met degenen die zich uitspreken voor meer coördinatie. Dat doet bijvoorbeeld afgevaardigde Wortmann-Kool, net als de afgevaardigden Feio en Papanikolaou. Afgevaardigde Bullmann spreekt over de noodzaak van coördinatie op sociaal-politiek terrein, evenals afgevaardigde Podimata. En ook afgevaardigde Canfin, van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie, doet dat in zijn standpunt, net als de afgevaardigden Pallone en Gauzès wanneer ze spreken over de noodzaak van regulering van de financiële markten. En afgevaardigde Verhofstadt heeft het over de noodzaak van een grotere interne cohesie van de Unie. Dit alles kunnen we onder de noemer "economische unie" of "interne economische cohesie" brengen.
Dat is waar we ons op moeten richten, onder de duidelijke politieke leiding van de Unie, die zich al manifesteert. We moeten onze gedachten laten gaan over het feit dat overmorgen, wanneer het Spaanse voorzitterschap nog maar net is begonnen, de Europese Raad voor een informele top bijeenkomt om ten aanzien van deze situatie de politieke touwtjes in handen te nemen en - daar ben ik zeker van - om het publiek in het algemeen, en de economische en sociale partijen in het bijzonder, een krachtige Europese boodschap te brengen, een boodschap van Europese eenheid, van vertrouwen in de Europese regeringen - ook in de Griekse - en van vertrouwen in onze mogelijkheden.
Dit wordt een belangrijke Europese Raad, die al vroeg wordt gehouden, om de Unie snel in de richting van een strategie van groei en werkgelegenheid te sturen, een strategie die we "Europa 2020" noemen, waarvoor in deze Raad, daar ben ik van overtuigd, al meteen de basis zal worden gelegd. Dat betekent dat men op een moment dat dat nodig is, ook inderdaad politiek leiderschap wil tonen en daar niet mee wacht.
Joaquín Almunia
vicevoorzitter van de Commissie. - (ES) Mevrouw de Voorzitter, ik dank alle afgevaardigden die aan dit debat hebben deelgenomen voor hun opmerkingen ten aanzien van het beleid, de standpunten en de voorstellen van de Europese Commissie, waarvan zowel ik als collega Olli Rehn goede nota hebben genomen.
Ik zou graag een viertal opmerkingen willen maken. Tal van afgevaardigden hebben het woord gevoerd. Hoewel ik niet op alle bijdragen afzonderlijk kan reageren, denk ik op de essentie ervan te kunnen reageren door mijn antwoord onder te verdelen in vier punten.
Op de eerste plaats ben ik het volstrekt eens - en ik heb dit gedurende de bijna zes jaar die ik nu commissaris voor Economische en Monetaire Zaken ben, tal van keren in het Parlement gezegd - met de noodzaak van het versterken van de coördinatie binnen de Europese Unie in het algemeen en de Economische en Monetaire Unie in het bijzonder, omdat alle leden van de Unie die nog geen lid van de eurozone zijn - van de Economische en Monetaire Unie in haar laatste fase - dat wel zullen worden, behalve twee, die nog steeds gebruik maken van de 'opt-out'-mogelijkheid, hoewel ik denk dat ze daar in de loop van de komende jaren van af zullen stappen en ook lid van de Economische en Monetaire Unie zullen worden.
Voor goede coördinatie is een uitbreiding en intensivering nodig van het toezicht en van de analyses en debatten op het terrein van fiscaal en ander macro-economisch en structuurbeleid, alsook van de aanbevelingen op basis van deze analyses en debatten.
U herinnert zich wellicht dat dit een van de eerste conclusies was van het verslag over de eerste tien jaar van de Economische en Monetaire Unie dat ik hier in de eerste helft van 2008 - dus nog vóór Lehman Brothers - namens de Commissie presenteerde. Sindsdien hebben we in de Commissie, in de Eurogroep, in de Raad en ook hier in het Parlement gedebatteerd over de vraag hoe dat toezicht kan worden verbeterd, hoe het kan worden geïntensiveerd, maar ook uitgebreid, via wat vandaag de kern van dat toezicht en het referentiekader voor de begrotingsdiscipline vormt: het stabiliteits- en groeipact.
Ik ben het eens met degenen die zeggen dat het er niet alleen om gaat een fiscaal en begrotingsbeleid uit te voeren dat conform de regels is, maar dat we verder moet gaan, omdat de groei, de werkgelegenheid en de overheidsfinanciën nog door andere onevenwichtigheden worden bedreigd.
Ik ben het eens met degenen die zeggen dat we voor dit alles niet het Internationaal Monetair Fonds hoeven te roepen. Het is waar dat alle landen van de Europese Unie lid van het Internationaal Monetair Fonds zijn, maar we kunnen en moeten het zelf doen.
Als we ons beleid voldoende coördineren, als we de politieke wil hebben, als we gebruik maken van de instrumenten waarin het Verdrag voorziet en als we onze intentieverklaringen en onze geweldige doelstellingen tot het uiterste doorvoeren, hebben we meer dan voldoende capaciteit en instrumenten om te doen wat nodig is voor het oplossen van moeilijke situaties zoals die waarvoor we op dit moment staan.
In het geval van Griekenland wil ik ingaan op twee kwesties die onderwerp van debat zijn geweest, waarover ik eerder al uitvoerig heb gesproken. Afgevaardigde Verhofstadt, die helaas al vertrokken is, zei dat de Commissie laat ingreep. Ik weet niet hoe snel België de Commissie om begrotingsmaatregelen vroeg toen afgevaardigde Verhofstadt nog premier van dat land was, maar ik herinner hem eraan dat begin oktober in Griekenland verkiezingen werden gehouden en de nieuwe regering twee weken nadat ze aan de macht was gekomen, de kennisgeving corrigeerde die we enkele dagen voor de verkiezingen hadden ontvangen. Het tekort bleek in een periode van drie weken (!) te zijn opgelopen van 6 naar 12,7 procent.
En het betrof niet alleen statistische correcties. Deze enorme stijging van het tekort in Griekenland is in belangrijke mate te wijten aan een volstrekt gebrek aan controle op het begrotingsbeleid. Dit is geen kwestie van statistiek die met de hulp van Eurostat kan worden opgelost, maar van beheer, te wijten aan een regering die de inkomsten liet dalen, dan wel naliet stappen te ondernemen toen de inkomsten daalden, en tegelijkertijd de uitgaven liet stijgen, dan wel zelf bijdroeg aan die stijging omdat de verkiezingen voor de deur stonden. Dat is feitelijk was er is gebeurd.
Wat de statistische problemen betreft, en in antwoord op de vraag van afgevraagde Martin - ik geloof dat afgevaardigde Karas dit in herinnering heeft gebracht - deed ik de Raad eind 2004 namens de Commissie het voorstel de capaciteit van Eurostat te versterken voor het verrichten van audits ingeval sprake was van statistische problemen die niet via een standaardkennisgeving konden worden opgelost. Eurostat verzamelt geen data, maar ontvangt kennisgevingen van de lidstaten. Om verder te kunnen kijken dan de kennisgevende autoriteit, heeft Eurostat aanvullende bevoegdheden nodig. De Commissie vroeg de Raad Eurostat deze bevoegdheden te geven, maar de Raad gaf deze bevoegdheden niet. Ik heb de Raad gezegd dat de Commissie om die bevoegdheden zou blijven vragen. Collega Olli Rehn, die gereed is met de transities en vanaf morgen de verantwoordelijke commissaris voor Economische en Monetaire Zaken is, heeft een voorstel opgesteld dat de nieuwe Commissie tijdens haar eerste formele vergadering ter goedkeuring zal worden voorgelegd, als het tenminste vandaag door het Parlement wordt aangenomen.
Na bedoelde kennisgeving overlegde de Griekse regering haar begroting voor 2010, die niet vóór de verkiezingen was voorgelegd. Niet alleen de Commissie maar ook de Eurogroep en Ecofin gingen gezien de nieuwe situatie akkoord met het buitensporige tekort. Samen met ons akkoord gaven we een aantal aanbevelingen, die echter pas opgesteld konden worden nadat de Griekse regering ons op 15 januari haar programma had toegezonden. Op basis van dat programma gaven we op 3 februari onze aanbevelingen.
Als we een toverstokje hadden gehad, waren we nog op de avond van de verkiezingen in actie gekomen. Ik geloof echt dat de Griekse regering, de Commissie, de Eurogroep en Ecofin snel hebben gereageerd - de twee laatstgenoemden gingen zelfs nog voordat ze onze aanbevelingen hadden ontvangen in debat over de situatie. Sneller handelen had echt niet gekund, als je de problemen tenminste echt wilt oplossen. Als je alleen een verklaring wilt afgeven, kan het natuurlijk nog sneller.
Tot slot ben ik het er volledig mee eens dat het vertrouwen in de euro en de Economische en Monetaire Unie moet worden versterkt. Dat is ieders verantwoordelijkheid, van de lidstaten, van de Commissie, van de Raad en van het Parlement.
Overigens, aangezien sommigen van u hebben verwezen naar enkele opmerkingen die ik bij de presentatie van de aanbevelingen voor het Griekse programma heb gemaakt, verzoek ik u, ter wille van het vertrouwen dat we in elkaar moeten kunnen stellen, om mij correct te citeren en mij niet iets te laten zeggen dat anderen dénken dat ik heb gezegd. Dat is het enige waar ik om vraag.
Tot slot, de Europese Raad van 11 februari, overmorgen dus, waar onder meer door afgevaardigde López Garrido naar is verwezen, wordt heel belangrijk. Het is een bijzondere Raad omdat er niet veel punten op de agenda staan. Nadat de voorzitters van respectievelijk de Commissie en de Europese Raad hebben gesproken, zal een open politiek debat worden gevoerd. Deze bijeenkomst is zo belangrijk omdat ze gebeurt op een moment dat de spanningen op de financiële markten hoger zijn dan ooit sinds de oprichting van de eurozone en de invoering van de eenheidsmunt en er sprake is van een crisis zoals we die de afgelopen tachtig jaar niet meer hebben gekend en waarop we moeten reageren, niet alleen met een exitstrategie, maar ook met een strategie voor de middellange termijn, zodat dit decennium een decennium van groei en werkgelegenheid wordt.
Geeft u mij nog een minuut om mijn laatste woorden als commissaris voor Economische en Monetaire Zaken te zeggen. Wat zou ik graag aan het slot van deze Europese Raad willen horen? Ik zou graag willen horen dat van alle lidstaten, om te beginnen Griekenland, in niet mis te verstane bewoordingen wordt geëist dat ze hun verplichtingen nakomen en de maatregelen uitvoeren waaraan ze zich als leden van de Economische en Monetaire Unie hebben verbonden, alsook de aanbevelingen van de EMU-autoriteiten. Van de lidstaten moet worden geëist dat ze allemaal de regels toepassen die we gezamenlijk hebben vastgesteld.
Op de tweede plaats zou ik graag willen dat men zich op het hoogste politieke niveau verbindt tot meer en betere coördinatie en versterking van de Economische en Monetaire Unie als economische zone, die meer omvat dan een centrale bank en meer doet dan het geven van aanbevelingen.
Zowel binnen als buiten onze grenzen moeten de EMU-autoriteiten en de vertegenwoordigers van de eurozone duidelijk, overtuigend en geloofwaardig praten, omdat daarmee zowel het vertrouwen van de burgers van de eurolanden als het vertrouwen van de overige burgers van de EU en van de rest van de wereld in onze munt en in ons project wordt versterkt, dat niet alleen een economisch project is, maar veel verder gaat.
Tot slot zou ik de Europese leiders graag het volgende aan de Griekse autoriteiten horen zeggen: "In ruil voor uw inspanningen, heeft u onze steun". Die steun kan niet gratis zijn. Dat zou de condities creëren voor toekomstige onevenwichtigheden en toekomstige crises. Over de inhoud van die steun mogen geen misverstanden bestaan. We hebben de instrumenten om de steun te verlenen, maar daar moet wel tegenover staan dat iedereen zich er ondubbelzinnig toe verbindt de op hem rustende verantwoordelijkheden te nemen.
Voorzitter
Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
José Manuel Fernandes  
schriftelijk. - (PT) Er mag verwacht worden dat Europese commissarissen een stabiliserende factor zijn en duidelijke en goed gefundeerde uitspraken doen, maar daarvan was geen sprake bij de uitspraken die commissaris Almunia gedaan heeft. Daar bleek eerder een gebrek aan voorzichtigheid uit, en deze uitspraken hebben tot verliezen op de beurzen geleid en tot verlies van het vertrouwen van internationale investeerders ten aanzien van Portugal en Spanje.
De lidstaten van de EU hebben, om de crisis het hoofd te bieden, herstelplannen gelanceerd en de economie gestimuleerd, waardoor de overheidstekorten zijn toegenomen. Daarnaast zijn er lidstaten die, door onkunde of met opzet, de tekorten verkeerd becijferd hebben. De laatste ontwikkelingen dwingen de Europese Unie de voorstellen voor toezicht een nieuwe impuls te geven, en een nog sterkere strategie op het gebied van economische coördinatie door te voeren.
Daarnaast wordt voorgesteld een systeem vorm te geven waarmee de hoogte van het begrotingstekort van alle lidstaten gemonitord kan worden, zodat er snel corrigerende maatregelen genomen kunnen worden en zodat voorkómen kan worden dat er onomkeerbare situaties ontstaan. Zo'n systeem moet nagenoeg in real time functioneren. Ook is het van belang dat er een formule wordt vastgesteld voor de berekening van het tekort, zodat voorkómen wordt dat er verhulling plaatsvindt van de overheidsfinanciën en dat er keer op keer debudgettering plaatsvindt om de hoogte van het tekort te camoufleren.
João Ferreira  
schriftelijk. - (PT) De campagne die naar aanleiding van de situatie in Griekenland is losgebarsten, en die sommigen nog willen uitbreiden naar andere landen, is stuitend en zegt veel over de werkelijke motieven van de mensen die deze aanvoeren, waaronder de Europese Commissie zelf en enkele van de belangrijkste economische grootmachten van de EU.
De druk die wordt uitgeoefend op landen als Griekenland, Portugal en Spanje om hun tekorten terug te dringen, kan niet los worden gezien van de belangen van het speculatieve financiële kapitaal en van zijn streven om terrein voor de euro te veroveren op de dollar. Dat zijn de belangen die men probeert te verdedigen, zelfs ten koste van de belangen van de bevolkingen van deze landen.
Enkele vragen dringen zich op:
Welke objectieve redenen zijn er aan te voeren om de tekorten per se vóór 2013 terug te dringen tot onder de 3 procent (ongeacht de daadwerkelijke economische groei)?
Waartoe dient een Economische en Monetaire Unie die in de praktijk helemaal niets onderneemt in het kader van solidariteit en cohesie?
Als de ECB regelmatig geld kan lenen aan nationale banken, tegen rentetarieven die lager zijn dan die op de internationale markten, waarom kan de ECB dan niet hetzelfde voor regeringen doen?
Waarom worden er geen instrumenten ontwikkeld waardoor landen die in de problemen zitten financiering kunnen krijgen tegen lagere rentetarieven, die dichter in de buurt van die van andere landen liggen?
Ivari Padar  
De financiële situatie van sommige landen in de eurozone, waarover wij ons vandaag hebben gebogen, geeft maar al te duidelijk aan wat het gevaar is als wij te ver afwijken van de overeengekomen bepalingen van het stabiliteits- en groeipact. In het licht van het algehele probleem kunnen wij nu zien hoe belangrijk het is betrouwbare statistieken te hebben. Wij moeten daarom uit dit probleem ernstige conclusies trekken, en in elk land, zowel binnen als buiten de eurozone, zal de uitweg erin bestaan eerlijk alle problemen te erkennen en de eigen maatregelen te nemen voor het oplossen van de moeilijkheden. Dit kan dan worden aangevuld met solidariteit van de Europese Unie. Tegelijkertijd kunnen de omschreven problemen niet worden opgelost door de uitbreiding van de eurozone te vertragen. Het is duidelijk dat als landen aan de noodzakelijke criteria hebben voldaan, zij ook moeten worden toegelaten tot de eurozone. De tijd heeft ons geleerd dat een enkele valuta een extra garantie van betrouwbaarheid vormt in deze complexe tijden.
Jarosław Leszek Wałęsa  
schriftelijk. - (PL) Mijnheer Almunia, Polen bereidt zich voor op toetreding tot de eurozone, we observeren daarom nauwlettend de problemen van de lidstaten van de eurozone. Helaas raken steeds meer landen in de problemen en de Europese valuta staat nu voor de grootste uitdaging sinds het begin van haar bestaan. Dames en heren, Griekenland kan dit niet alleen aan. Ik ben het eens met vorige sprekers dat krachtiger coördinatie van het economisch beleid van de lidstaten nodig is. De wereldwijde economische crisis heeft vele economieën gedestabiliseerd en de mondiale beurzen, geconfronteerd met een - weliswaar lichte - opleving, vrezen dat de regeringen van de lidstaten onverantwoorde maatregelen gaan nemen om het instorten van de euro-valutamarkten te voorkomen. De enige realistische uitweg uit deze situatie, de enige manier om het instorten van de valutamarkt te voorkomen, is daarom zowel noodhulp aan Griekenland, als geplande langetermijnmaatregelen om de positie van de euro te stabiliseren.
(De vergadering wordt enkele minuten onderbroken)
