
De Voorzitter.
   Aan de orde zijn de verklaringen van de Hoge Vertegenwoordiger voor het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid en van de Commissie over het Midden-Oosten. 
Solana,
    Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik dank u nogmaals voor uw uitnodiging om hier vandaag ten overstaan van de plenaire vergadering van het Parlement te spreken over een zeer actueel thema dat u allen sterk bezighoudt, namelijk de situatie in het Midden-Oosten.
Het Midden-Oosten baart ons andermaal ernstige zorgen. Gisteren heeft de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid van het verslag van de heer Menéndez del Valle aangenomen, hetgeen opnieuw een signaal was dat het Parlement actief wil bijdragen aan de vredesinspanningen. Dat verslag zal ongetwijfeld van groot nut zijn bij ons streven naar vrede. Sterker nog, het heeft zijn nut al dubbel en dwars bewezen.
Ik heb verschillende keren de gelegenheid gehad om met de heer Menéndez del Valle van gedachten te wisselen. We hebben er samen voor gezorgd dat het verslag de nodige ingrediënten bevat om een oplossing te vinden vanuit Europees perspectief.
Na enkele weken van rust en kalmte van gespannen rust en een helaas veel te broze kalmte hebben de ontwikkelingen van de laatste dagen ons weer op dramatische wijze herinnerd aan de harde realiteit waarmee de regio wordt geconfronteerd: spanning, geweld, vernieling en doodslag.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ook ik wil mijn gevoel van teleurstelling niet onder stoelen of banken steken. Teleurstelling omdat het Midden-Oosten langzaam doodbloedt, omdat dit onstuitbare, druppelsgewijze verlies van mensenlevens volkomen zinloos is.
Teleurstelling ook omdat de Israëliërs en de Palestijnen de plechtige beloften die zij slechts enkele weken geleden gedaan hebben in Akaba niet hebben kunnen of willen nakomen. Teleurstelling omdat de regionale spanningen weer verontrustende proporties hebben aangenomen. Teleurstelling ook omdat steeds minder mensen geloven dat de routekaart van het Kwartet uitkomst zal bieden. Teleurstelling, ten slotte, omdat de wanhoop die zich van zovele Arabieren en zovele Israëliërs heeft meester gemaakt ook ons, politici, en de Europese burgers kan overvallen.
Dit gevoel van frustratie mag ons echter in geen geval verblinden, mijnheer de Voorzitter. Integendeel. Onze bezorgdheid en de ernst van de situatie moeten ons aanzetten en aansporen om waakzaam te blijven en onze plichten en verantwoordelijkheden na te komen.
De vraag die wij ons allen stellen is wat wij nog meer kunnen doen. We vragen ons af wat de Unie nog kan doen en of de routekaart nog haalbaar is. We zijn ook bezorgd dat de huidige situatie uitmondt in een regionaal conflict. Dat zijn de vragen die wij ons in het openbaar en ongetwijfeld ook bij onszelf stellen.
Tijdens de volgende minuten zal ik enkele elementen bespreken die ons kunnen helpen om op deze vragen een antwoord te formuleren.
Laten wij beginnen met de routekaart. Ik denk dat deze vraag volkomen gerechtvaardigd is. Het is logisch dat mensen zich afvragen wat voor zin een stappenplan heeft dat volgens een welbepaald tijdschema moet worden uitgevoerd als degenen die de stappen moeten zetten daartoe niet bereid zijn. Het spreekt vanzelf dat wij zonder de medewerking van de betrokken partijen maar weinig vooruitgang zullen kunnen boeken. Ik wil echter ook duidelijk onderstrepen dat er mijns inziens, gezien de enorme moeilijkheden waarmee wij geconfronteerd worden, geen alternatief voor de routekaart bestaat. De door beide staten Israël en Palestina beoogde doelstelling van vrede en veiligheid mag niet overboord worden gezet vanwege de tragische gebeurtenissen van de jongste dagen. Met de routekaart wordt een ambitieus doel nagestreefd dat in 2005 verwezenlijkt moet worden en de coëxistentie van de twee voornoemde staten moet waarborgen. Dat vergt een nog sterkere betrokkenheid van de internationale gemeenschap, en met name van het Kwartet.
Geachte afgevaardigden, de routekaart is tot stand gekomen op initiatief van Europa. Wij hebben ook deelgenomen aan de ontwikkeling en de oprichting van het Kwartet. Dankzij het nieuwe politieke forum dat wij in het leven hebben geroepen, zijn wij erin geslaagd de Verenigde Staten rechtstreeks bij de acties te betrekken in het kader van een gezamenlijk optreden. Op die manier is het debat over wie er als bemiddelaar zou kunnen optreden, overbodig geworden.
Enkele dagen geleden zijn de leden van het Kwartet opnieuw bijeengekomen in New York. Ondanks de onheilspellende vooruitzichten is het Kwartet niet uitgeteld. Integendeel, het is nog steeds het brandpunt van de vredesinspanningen. Aan het einde van de bijeenkomst hebben wij formeel toegezegd nog voor eind dit jaar een nieuwe vergadering te beleggen. Op aandrang van Europa hebben wij tevens afgesproken dat de speciale gezanten op gezette tijden bijeen zullen komen. Zij zijn immers degenen die permanent ter plekke aanwezig zijn. Op die manier zullen alle leden van het Kwartet over een goed onderbouwde visie op de situatie beschikken en zullen wij gezamenlijke maatregelen kunnen aannemen, zodat onze inspanningen beter kunnen worden gecoördineerd.
Geachte afgevaardigden, het volstaat echter niet te verklaren dat de routekaart van kracht blijft. Om uit de huidige impasse te raken moeten er concrete stappen worden gedaan en welbepaalde acties worden ondernomen om elk van de partijen te doen inzien dat de ander bereid is enige vooruitgang te boeken. Die maatregelen moeten erop gericht zijn in elk geval een minimum aan vertrouwen te wekken en ze moeten controleerbaar zijn. De lessen uit het verleden hebben ons er bij de opstelling van de routekaart toe aangezet een controlemechanisme in te voeren. Nu komt het erop aan dit mechanisme zo spoedig mogelijk in de praktijk te brengen.
Abu Ala, de nieuwe premier van de Palestijnse Autoriteit, vormt op dit moment, wellicht in extreme omstandigheden, een nieuwe Palestijnse regering of is daar misschien net mee klaar. Ik ken Abu Ala al sinds jaren en hij boezemt mij respect in. Bovendien heeft hij ruime ervaring opgedaan in moeilijke situaties. De nieuwe regering zal zich snel van haar verantwoordelijkheden moeten kwijten.
Ik spreek hem bijna dagelijks per telefoon. Hij moet beginnen met orde op zaken te stellen in de Palestijnse veiligheidsdiensten, zoals minister Salam Fayad overigens met succes op financieel vlak heeft gedaan. Geachte afgevaardigden, de gruwelijke terroristische aanslagen die de Israëlische bevolking keer op keer op dramatische wijze treffen zijn volkomen onaanvaardbaar. De aanslag in Haifa, aan de vooravond van Jom Kippoer, is nog maar eens een voorbeeld van iets dat nooit meer mag gebeuren. De Palestijnse regering moet deze plaag een halt toeroepen. Dat is ook in het belang van de Palestijnen zelf.
Er moet tevens voortgang worden gemaakt met de economische en sociale hervormingen ten behoeve van de Palestijnse bevolking. Abu Ala en zijn regering kunnen daarbij op onze hulp rekenen. Europa zal hun inspanningen actief en energiek steunen.
De inspanningen van de nieuwe Palestijnse regering kunnen echter alleen maar resultaat opleveren als zij ook en vooral gesteund worden door de Israëlische regering. De routekaart legt immers ook aan Israël essentiële verplichtingen op. Er moet een einde komen aan het nederzettingenbeleid, de aanleg van de scheidingsmuur die buiten de grenzen van 1967 wordt gebouwd, de selectieve moorden en andere acties die in onze ogen strijdig zijn met het internationaal recht. Israëliërs en Palestijnen moeten een nieuwe kans krijgen om hun samenwerking te hervatten.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik kan deze gelegenheid niet laten voorbijgaan zonder iets te zeggen over de regionale stabiliteit. De Europese Unie, haar burgers, haar lidstaten en haar instellingen bestrijden en veroordelen het terrorisme zonder enig voorbehoud. Daaraan mag niemand twijfelen. De Israëlische regering heeft overigens niet alleen het recht maar ook de plicht om haar burgers te beschermen tegen terroristische aanslagen. Terrorismebestrijding is echter slechts doeltreffend als de internationale rechtsorde wordt geëerbiedigd. Pogingen om die rechtsorde te omzeilen zijn tot mislukking gedoemd. In een onstabiel geografisch gebied als het Midden-Oosten is het van wezenlijk belang dat de acties van de betrokken partijen niet tot een toename maar tot een afname van de spanning leiden.
Ook onze Arabische vrienden moeten hun verplichtingen ten aanzien van de vredesinspanningen nakomen. Zij moeten met name een nieuwe impuls geven aan het initiatief van Saoedi-Arabië dat in maart vorig jaar bekrachtigd is tijdens de bijeenkomst van de Arabische Liga in Beiroet. Dit initiatief, dat nog steeds van toepassing is, geniet de steun van het Kwartet.
Het is duidelijk dat de komende weken doorslaggevend zullen zijn. Op dit moment is het werkelijk onontbeerlijk dat alle leden van het Kwartet en de Verenigde Staten in het bijzonder actief bij het proces betrokken blijven. De weg naar de vrede zal lang en bochtig zijn. Net zoals in het verleden. Het einddoel is ons bekend en wij zijn ons bewust van de moeilijkheden die ons allen te wachten staan.
De Europese Unie moet haar actieve, energieke optreden in het Midden-Oosten voortzetten. Wij moeten er echter ook voor zorgen dat onze acties creatief en coherent zijn. Zoals ik al zei, zijn de komende dagen en weken van cruciaal belang. Als de regering van premier Abu Ala zich van zijn verantwoordelijkheden en plichten kwijt en het veiligheidsprobleem aanpakt en als de Israëlische regering erin slaagt de nodige zelfbeheersing en grootmoedigheid aan den dag te leggen, zodat de druk van de ketel kan worden genomen, zal de vrede een nieuwe kans krijgen. De sleutel tot de onderhandelingen mag in geen geval in handen van de terroristen worden gegeven.
Wij zullen van onze kant alles blijven doen wat in onze macht ligt om het proces in de door u allen gewenste richting te sturen en de vicieuze cirkel waarin het zich thans bevindt te doorbreken. Dat is de wens van alle manen en vrouwen van goede wil. Wij onderhouden permanent contact met de partijen. Wij plegen elke dag overleg. De persoonlijke vertegenwoordiger van de Europese Unie is steeds ter plekke aanwezig. Wij doen al het mogelijke om te voorkomen dat de spiraal van geweld doorgaat of nog versterkt wordt.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, wij weten allemaal hoe moeilijk deze taak is, maar desondanks moeten wij dag en nacht blijven werken om te vermijden dat de situatie volkomen uitzichtloos wordt.
Monti,
   .– Meneer de Voorzitter, dames en heren, zoals de Hoge Vertegenwoordiger Javier Solana reeds heeft uitgelegd, heeft de politieke situatie in het Midden-Oosten een dieptepunt bereikt. Buiten de problemen bij het uitvoeren van de routekaart, om zo te proberen een eind te maken aan de verschrikkelijke situatie waarin het Midden-Oosten zich al tijden bevindt, dreigen er aan de horizon al nieuwe gevaren. In plaats van dit te betreuren, moeten we echter vooruitkijken, zoeken naar de oorzaken van ons falen en proberen deze situatie te verhelpen. Als je uitgaat van de veronderstelling dat de twee-statenoplossing door de meerderheid aanvaard wordt, ondanks de bouw van de muur, ondanks het probleem van de nederzettingen en ondanks de aanslagen van Hamas, moet de routekaart weer op de rit gezet worden. Misschien moet er nog eens nagedacht worden over de gekozen geleidelijke benadering, waarbij de netelige kwesties als laatste aangepakt worden. De moeilijke problemen eerst oplossen, zoals het probleem van de vluchtelingen en van de verdeling van het gebied, kan helpen bij het uit de weg ruimen van de obstakels die de vooruitgang van het vredesproces in de weg staan. De beste praktijken zoals die voorkomen over de hele wereld, zouden ons een indicatie geven over hoe de kwesties waarover niet onderhandeld kan worden, aangepakt kunnen worden.
Zoals de heer Menéndez del Valle heeft opgemerkt in zijn ontwerpverslag, is de verwezenlijking van welk vredesplan dan ook afhankelijk van de oprechte bereidheid van de partijen – en, zou ik willen toevoegen, van de internationale gemeenschap – dat vredesplan ten uitvoer te leggen. Het is deze bereidheid die op dit moment lijkt te ontbreken, dus moet de politieke wil om de twee-statenoplossing te laten prevaleren opnieuw opgebouwd worden.
Aan de Israëlische kant geven onderzoeken aan dat de meerderheid van de bevolking voor de twee-statenoplossing is terwijl, volgens veel waarnemers, een groot deel van de huidige Israëlische regering de oprichting van een echte Palestijnse staat op de Westelijke Jordaanoever niet accepteert. Aan het verwerpen van de twee-statenoplossing en het niet invoeren van de routekaart lijken ideologische motieven of veiligheidsredenen ten grondslag te liggen. De bouw van de muur, van de begrenzing, de veiligheidsbarrière die tot ver langs de Westelijke Jordaanoever loopt, is een weerspiegeling van beide gedachtegangen, maar het lost de problemen niet op die aan de wortel ervan liggen. Aan beide kanten van de scheidslijn zullen zich namelijk Palestijnen en Israëli's bevinden. Veel Palestijnen zullen groot humanitair leed moeten verdragen en een deel van de nederzettingen zal aan de andere kant van de muur liggen.
De Europese Unie heeft altijd het recht van Israël op zelfverdediging erkend, maar veiligheid bestaat er niet alleen uit terroristen te beletten hun afschuwelijke daden ten uitvoer te brengen. Het gaat vooral om de harten en het verstand van de bevolking te veroveren. Het bouwen van een muur kan een aanvaardbare maatregel zijn, op voorwaarde dat deze muur alleen op Israëlisch grondgebied staat. Nu is het aan Israël om een voldoende aantal maatregelen te treffen om het vertrouwen te versterken. De buitengerechtelijke executies en de sloop van huizen als strafmaatregel, moeten ophouden. Alle vooruitgeschoven nederzettingen op Palestijns gebied, gebouwd na september 2000, moeten worden gesloopt en alle activiteiten die daar plaatsvinden moeten ophouden, aangezien ze de twee-statenoplossing belemmeren. Aan de Palestijnse kant lijkt de regering te geloven in de twee-statenoplossing, bestaande uit het aanvaarden van de oprichting van een Palestijnse staat op het gebied van 1967. Desondanks groeit het verzet tegen deze oplossing onder de bevolking en de oppositie. Hamas en anderen erkennen het bestaansrecht van Israël niet, zoals de verschrikkelijke zelfmoordaanslagen en andere terroristische daden aantonen. Bovendien wordt het gebrek aan capaciteit, vermogen en wil om efficiënte instellingen te creëren steeds duidelijker, vooral op het gebied van veiligheid.
De nieuwe regering onder leiding van de eerste minister Abu Ala moet de Palestijnse gebieden effectief besturen, zichtbare daden stellen tegen de bedenkers en plegers van gewelddadige aanslagen tegen de Israëlische bevolking, en publiekelijk opnieuw opkomen voor het bestaansrecht van Israël. Even belangrijk is het om vastberaden de voorbereidingen voor de verkiezingen, de uitwerking van de grondwet en de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld bij de hervormingen voort te zetten.
Het is begrijpelijk dat de aandacht van de internationale gemeenschap zich concentreert op het probleem van de veiligheid, maar de versterking van de instellingen en de hervormingen mogen niet vergeten worden. Het gaat hier om een belangrijk aspect dat niet uit het oog verloren mag worden. Het bestaan van instellingen die goed functioneren is de basis voor stabiliteit en veiligheid op de lange termijn, zowel voor Palestina als voor Israël.
De internationale gemeenschap moet vastberadener zijn in het bepalen van referentiepunten waaraan de door de partijen behaalde resultaten getoetst kunnen worden, vastberadener in het doeltreffend uitoefenen van toezicht op alle gebieden en niet alleen op het gebied van veiligheid en vastberadener in het aanbieden van een snelle en doeltreffende ondersteuning door donoren.
Is er nog enige hoop? De Israëli's en Palestijnen moeten ervan overtuigd zijn dat zij erbij gebaat zijn als de huidige verschrikkelijke situatie wordt overwonnen. De partijen hebben ingestemd met de oprichting van een Palestijnse staat op de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook en met de garantie voor veilige grenzen voor de staat Israël, alsmede de volledige erkenning van Israël door alle landen in het gebied. Nu moet de internationale gemeenschap er alles aan doen om de partijen over te halen, ze tevreden te houden en druk op ze uit te oefenen zodat ze zich houden aan de afgesproken verplichtingen.
Poettering (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Solana, mijnheer de commissaris, beste collega’s. We hebben in het Midden-Oosten met een tragische situatie te maken. We geloofden allemaal dat de oorlog in Irak ertoe zou leiden dat er meer zou worden gedaan om een oplossing te vinden voor dit schijnbaar uitzichtloze conflict. Die hoop is helaas niet bewaarheid. De toestand lijkt hopeloos – de botsingen escaleren en er komt geen einde aan de geweldspiraal. Onze fractie ziet elke zelfmoordaanslag als een misdaad: een misdaad jegens de jongelingen die deze aanslagen plegen en een misdaad jegens de Israëli’s die er bij omkomen. Dat willen we eerst duidelijk stellen.
We willen ook duidelijk maken dat het beleid van “selectieve moord”, zoals de heer Solana al gezegd heeft – de strategie van “oog om oog, tand om tand” – niet bijdraagt tot vrede. Ik wil commissaris Monti graag bedanken voor hetgeen hij over de muur gezegd heeft. Dat heeft hij heel scherpzinnig gedaan. Wij weten dat hij ook andere kwaliteiten heeft, maar ik wil hem graag bedanken over de wijze waarop hij zich over dit onderwerp heeft uitgesproken. Als u mij toestaat een persoonlijke ervaring in herinnering te roepen, dan kan ik u vertellen dat mijn politieke betrokkenheid te herleiden valt tot 1962, toen ik zag dat er in mijn land een muur werd opgetrokken. Dat is een gebeurtenis die iemands hart en ziel beroert. Ik ben er daarom heilig van overtuigd dat de bouw van deze muur een heel tragische beslissing is. Ook voor Israël. De haat en de afkeer zullen zo immers alleen maar toenemen, en dat betekent dat deze muur niet tot vrede zal bijdragen. De veiligheid van Israël wordt door zo’n muur volgens mij al evenmin bevorderd.
Verder moet duidelijk gezegd worden dat de illegale nederzettingen een vreedzame oplossing in de weg staan. Met wat ik nu ga zeggen spreek ik niet alleen voor mijzelf of voor mijn fractie: als men daar een muur optrekt die tot meer haat en vernedering aanleiding geeft, dan is dat een extra argument voor het zenden van internationale vredestroepen om de strijdende partijen uit elkaar te houden. Ik had graag dat daarover nu een discussie op gang werd gebracht, om vast te stellen of het geen goed idee zou zijn om Europeanen …
… in te zetten bij zo’n internationale vredesmacht. Voor ons is dit duidelijk: Israël moet veilige grenzen hebben. Maar een Palestijnse staat moet ook veilige grenzen hebben. Dat moet het einddoel zijn. We dringen er bij de verantwoordelijken – premier Sharon, president Arafat en de nieuwe eerste minister Abu Ala – op aan de vrede een kans te geven en hun persoonlijke afkeer te overwinnen. Men moet met elkaar praten, en ik wil u van harte bedanken, mijnheer Solana, voor uw inspanningen. Ik geloof dat u werkelijk doet wat u beschreef, namelijk dat u zich dag en nacht inzet en voortdurend met de betrokken partijen onderhandelt.
Het is zaak dat er nu een verdere ontwikkeling volgt. Hoe hopeloos de situatie ook moge schijnen, in het menselijk bestaan en in de politiek is er altijd enige hoop – anders zouden we onze inspanningen beter staken. De Europese Unie, de Verenigde Staten, de Verenigde Naties en Rusland zullen zich dus opnieuw moeten inzetten om ervoor te zorgen dat de strijdende partijen weer een dialoog aanvangen.
Onze Amerikaanse vrienden hebben hier wellicht de belangrijkste taak. We verlangen wel steeds heel veel van de Amerikanen. We leveren kritiek als ze iets doen, maar we leveren ook kritiek als ze in gebreke blijven iets te ondernemen. We moeten nu als Europeanen eindelijk eens iets doen. Onze Amerikaanse vrienden zullen immers spoedig door de presidentsverkiezingen in beslag worden genomen, en we weten hoe belangrijk het is om de steun van bepaalde groepen te winnen teneinde gekozen te worden. Europa kan nu dus een serieus initiatief nemen.
Tot slot wil ik een paar woorden wijden aan iets dat voor de menselijke waardigheid van het grootste belang is, en dat is dat er geen tweederangs mensen bestaan. Alle mensen zijn gelijk en dragers van gelijke waardigheid. Dat geldt voor de Amerikanen, dat geldt voor de Europeanen, dat geldt voor de Palestijnen, dat geldt voor de Israëli’s, dat geldt voor de Tsjetsjenen – dat geldt voor iedereen, waar ook ter wereld.
In de Europese Unie staan we op het punt voor onszelf een Grondwet op te stellen, en dat is een proces dat door waarden onderbouwd wordt. Ik geloof dat we de mensen in het middelpunt moeten stellen. Daarom moeten wij het initiatief overnemen om de waarden van de Palestijnen en de Israëli’s te garanderen, opdat beide volkeren een kans krijgen in de toekomst in een democratische context samen te werken en in vrede te leven. Wij moeten het initiatief naar ons toe trekken en in dit proces een belangrijke rol spelen. Ik wil de heer Solana hartelijk danken voor de bijdrage die hij tot nu toe geleverd heeft, en ik hoop dat we in de toekomst meer succes zullen hebben dan tot nu toe het geval is geweest.
Barón Crespo (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb net kennis genomen van het trieste nieuws dat de persattaché van de Spaanse ambassade in Bagdad, de heer José Antonio Bernal Gómez, is vermoord. Ik verzoek u, mijnheer de Voorzitter, namens dit Parlement onze oprechte condoléances aan te bieden aan de Spaanse regering.
Tevens wil ik hier namens de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten de aanslag in Haifa veroordelen die overigens heeft plaatsgevonden op een bijzonder dramatisch moment in de geschiedenis van Israël, namelijk aan de vooravond van Grote Verzoendag, ofwel Jom Kippoer. Wij betuigen ook ons medeleven aan alle Israëlische en Palestijnse gezinnen die het slachtoffer zijn van deze nieuwe escalatie van het geweld, nadat de hervatting van de dialoog op 30 april de deur op een kier had gezet en er weer een straaltje hoop gloorde.
Wij onderschrijven het verslag van de heer Menéndez del Valle. Wij, Europeanen, discussiëren over allerlei thema's en houden er vaak zeer uiteenlopende meningen op na, maar met betrekking tot het Midden-Oosten heerst er sinds de Verklaring van Venetië van 1980 consensus en overeenstemming tussen alle lidstaten van de Europese Unie. De voorstellen ter zake kunnen ook in het Europees Parlement op brede steun rekenen.
Naar aanleiding van de verklaringen van de heer Solana en commissaris Monti zou ik willen stellen dat we het er eveneens duidelijk over eens zijn dat wij onze politieke, diplomatieke en economische inspanningen in elk geval moeten voortzetten. Het is niet de vraag of de routekaart al dan niet bruikbaar is, mijnheer de Voorzitter. Zaak is dat de weg naar de vrede wordt afgelegd, hoe moeilijk en gevaarlijk die ook is. Per slot van rekening is de routekaart slechts een middel om vrede te bereiken.
In die zin moeten wij onze Israëlische vrienden ervan overtuigen dat terrorismebestrijding noodzakelijkerwijs gepaard moet gaan met de eerbiediging van de internationale rechtsorde. De aanval op Syrië als antwoord op de terreuractie vormt een regelrechte aanslag op de internationale rechtsorde en is derhalve onaanvaardbaar. Het gaat hier immers duidelijk om een schending van de territoriale integriteit van een derde land. Bovendien heeft deze reactie tot een toename van de spanning geleid in een regio die daaraan absoluut geen behoefte heeft.
Ik denk dat wij de Israëlische regering en de heer Sharon er tevens op moeten attenderen dat de toepassing van de wet van vergelding niet tot de oplossing van het conflict leidt. Evenmin is de situatie gebaat bij oproepen tot het vermoorden of verwijderen van de door de Palestijnse bevolking gekozen vertegenwoordiger. Onlangs heb ik de viering bijgewoond die op de Universiteit van Tel Aviv was georganiseerd ter gelegenheid van de tachtigste verjaardag van Shimon Peres. Als wij de uitspraken van de heer Peres en andere vooraanstaande Israëlische leiders mogen geloven, en ook verklaringen van Arafat en de Palestijnse Autoriteit, dan wordt er thans van beide zijden een en ander erkend. Ten eerste is er de erkenning van het recht op bestaan van Israël – niet alleen door ons, maar ook door de Palestijnse Autoriteit. Ten tweede wordt erkend dat vrede uitsluitend door middel van onderhandelingen kan worden bereikt. Ten derde wordt algemeen aanvaard dat die onderhandelingen gevoerd moet worden op grond van de grenzen van 1967. Dit alles strekt de Palestijnse Nationale Autoriteit tot eer. Deze benadering wordt met name verdedigd door Abu Abas, een van de onderhandelaars bij de akkoorden van Oslo, die dit Parlement onder het Voorzitterschap van mevrouw Fontaine heeft toegesproken. Sterker nog, de Palestijnse Nationale Autoriteit zou wat democratie betreft een rolmodel kunnen worden voor de gehele Arabische wereld. Ik denk dan aan de huidige activiteiten van de Palestijnse Nationale Autoriteit, en niet in de laatste plaats aan de mogelijkheid dat er nieuwe verkiezingen gehouden worden, als dat wordt toegestaan. Anders gezegd, absolute onverzettelijkheid leidt alleen maar tot een radicalisering van het fanatisme en de antidemocratische en agressieve gevoelens.
Wat de aanleg van de muur betreft, kan ik mij vinden in de argumenten die de heer Poettering hier vanuit zijn persoonlijke ervaring op sprekende wijze heeft uiteengezet. Ik zou er tevens op willen wijzen dat tot dusver alle muren, van de Chinese muur tot de Berlijnse muur, volkomen nutteloos zijn gebleken. Ik ben dan ook van oordeel dat wij een beroep moeten doen op het gezond verstand van het Joodse volk, juist omdat dit volk zijn voortbestaan te danken heeft aan het feit dat er destijds geen muren bestonden. Wij moeten er met andere woorden voor zorgen dat Israël afstapt van zijn krankzinnige voornemen om een muur te bouwen zonder zelfs ook maar de grens van 1967 te eerbiedigen. Dit bouwwerk maakt het bovendien onmogelijk te bereiken wat wij in de Europese Unie bereikt hebben, namelijk samenwerkingsverbanden waarbinnen gemeenschappelijke belangen gezamenlijk worden behartigd. Dergelijke verbanden zijn precies waaraan het Midden-Oosten behoefte heeft; zij zouden resulteren in minder wapens, meer samenwerkingsmogelijkheden, meer economische ontwikkeling en meer mogelijkheden tot verzoening.
Om kort te gaan, ik steun het optreden van zowel de Hoge Vertegenwoordiger als onze gezant in het Midden-Oosten. Bovendien ben ik ervan overtuigd dat het Kwartet zijn werkzaamheden moet voortzetten. Wij moeten tevens de mogelijkheid overwegen om een internationaal mandaat in te stellen en internationale troepen, namelijk een interventie- en vredesmacht, naar de regio te sturen om de inspanningen van beide partijen kracht bij te zetten. Mijnheer de Voorzitter, om te eindigen nog dit: wij kunnen ons niet veroorloven dat de routekaart een fiasco wordt. Wij mogen niet dulden dat het fanatisme, het terrorisme en de onverdraagzaamheid de overhand krijgen op het gezond verstand en een rechtvaardige en waardige vrede in de weg staan. Daarom verzoeken wij u door te zetten. U kunt ervan op aan dat uw acties onze volle steun genieten.
Vallvé (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb zeer aandachtig geluisterd naar de toespraak van de Hoge Vertegenwoordiger. Het spreekt vanzelf dat de situatie in het Midden-Oosten ons ernstige zorgen baart. Vanmorgen nog heb ik in de editie van de , een krant uit Zürich met internationale faam, een artikel gelezen waarin wordt aangedrongen op een snellere toekenning van de steun voor de slachtoffers van de holocaust. U zult zich wellicht afvragen wat dit met het huidige debat te maken heeft. Het heeft er alles mee te maken, aangezien beide verband houden met een gebeurtenis die in Europa heeft plaatsgevonden en waarin de oorzaak is gelegen van het conflict in het Midden-Oosten waarover wij vandaag debatteren.
In dezelfde krant wordt meegedeeld dat het Amerikaanse Congres sancties tegen Syrië voorbereidt. Dergelijke acties dragen uiteraard niet bij aan een ontspanning van de situatie. Dat zijn overigens niet de enige heikele punten. Twee dagen geleden heeft een van de ministers van de nieuwe regering van Abu Ala, uitgerekend de minister van Binnenlandse Zaken, Nasser Youssef, geweigerd trouw te zweren aan Yasser Arafat.
Bovendien heeft Ariel Sharon enkele dagen geleden verklaard dat alles in gereedheid is gebracht om vijandelijke doelwitten, waar dan ook, aan te vallen. Dat is een bedreiging en een gevaar voor wat de Hoge Vertegenwoordiger als de stabiliteit van de regio heeft aangemerkt. Ook deze uitspraak, die een regelrechte bedreiging vormt voor de stabiliteit van de regio, zal natuurlijk niet onbeantwoord blijven. Gisteren stond er in de te lezen dat Syrië vanzelfsprekend gereed is om zich tegen een eventuele aanval te verdedigen.
Wij bevinden ons met andere woorden in een bijzonder moeilijke en bijzonder complexe situatie. Het Europees Parlement bereidt zijn standpunt voor via het op handen zijnde verslag van de heer Menéndez del Valle.
Ik wil met name uw aandacht vestigen op het eerste gedeelte van het verslag, waarin gesteld wordt dat de toepassing van de routekaart de enige mogelijke oplossing voor het huidige conflict is. Er wordt tevens aangedrongen op een andere essentieel element dat meer aandacht verdient: vredesonderwijs. Bestaat er aan Palestijnse en Israëlische zijde überhaupt wel vredesonderwijs? Of zet het onderwijs aan tot haat? Dat leidt uiteraard nergens toe. Daarom denk ik dat ook dit element onderstreept moet worden.
Eerst moet de routekaart worden toegepast en moet er een vredesconferentie gehouden worden. Wat er daarna te gebeuren staat, zijn zorgen voor later. Ik vind het voorbarig om nu al over Jeruzalem, de terugtrekking van Israël tot de grenzen van 1967 en het vluchtelingenprobleem te spreken. Op dit moment zijn er andere, dringendere kwesties aan de orde. In dit verband wil ik nog iets zeggen over de bouw van de muur: als Israël daarbij de grenzen van 1967 niet respecteert, maakt het zich schuldig aan regelrechte agressie; als het die grenzen wel respecteert, begaat het wellicht een fout, maar als daarmee kan worden voorkomen dat er ook maar één slachtoffer valt, lijkt de aanleg van de muur mij een goede zaak.
Ik eindig mijn discours met de woorden van Samuel Hadas, de eerste ambassadeur van Israël in Spanje en in Vaticaanstad. Hij is ervan overtuigd dat de routekaart van het Kwartet voor het Midden-Oosten de enige mogelijke uitweg is, al lopen wij momenteel nog schijnbaar doelloos rond in een labyrint. Hij sluit het artikel af met de opmerking dat tovermiddelen niet bestaan. In zijn ogen zijn de Verenigde Staten de enige mogendheid die de partijen kunnen helpen of, anders gezegd, onder druk kunnen zetten om het vredesproces weer op de rails te krijgen. Tussen haakjes, mijns inziens is het in feite aan het Kwartet om druk uit te oefenen op de partijen. De heer Hadas stelt verder dat zolang de Verenigde Staten en de internationale gemeenschap niet begrijpen dat de Israëliërs en de Palestijnen in de huidige omstandigheden niet zelf in staat zijn het vredesproces weer op gang te brengen, beide volkeren aan de rand van de afgrond zullen blijven bungelen. Ik ben van oordeel dat de verantwoordelijkheid bij de internationale gemeenschap berust, en met name bij het Kwartet. Daarom moet dit Parlement de bijdrage van het Kwartet en de Europese Unie aan het vredesproces in het Midden-Oosten ten volle steunen. 
Morgantini (GUE/NGL ).
   – Meneer de Voorzitter, eigenlijk had ik vanochtend niets willen zeggen; ik had er het zwijgen toe willen doen, op dezelfde manier als de Israëlische vrouwen die vanaf 1988, zwijgend, gekleed in het zwart, protesteren tegen de Israëlische bezetting. Maar ik heb teveel respect voor mijn fractievoorzitter de heer Wurtz, die mij gevraagd heeft het woord te voeren, en voor mijn collega's en bovendien zou een symbolisch gebaar hier misschien niet werken. Ik zal dus woorden moeten gebruiken. Ik moet zeggen, meneer Solana, dat ik me gefrustreerd, verbitterd maar vooral diep verontwaardigd voel. Dit is politieke verontwaardiging, het is geen gemoedstoestand, en ik ben verontwaardigd omdat ik me iedere dag gevangen voel in een spinnenweb waar iedere dag recht, rechtvaardigheid, vrijheid en waarheid in verstrikt raken en doodgaan. Ze sterven in de lugubere dans tussen de regering van Sharon, Hamas en de Islamitische Jihad Aan de ene kant – en het is niet dom of nutteloos dit te herhalen – staat een leger dat een land bezet; aan de andere kant is er de internationale rechtsorde die constant genegeerd wordt en waar wij krampachtig aan blijven vasthouden. De internationale rechtsorde moet gerespecteerd worden, maar aan geen enkele resolutie wordt gevolg gegeven.
Op dit moment aarzel ik niet Hamasen Jihadals vijand te bestempelen, ook al hanteer ik het begrip vijand eigenlijk niet meer omdat ik geweldloos ben. Het is ronduit misdadig om jongeren eropuit te sturen om zichzelf en anderen te doden. Degene die dat doen zijn verantwoordelijk voor die slachtoffers en ik beschouw het als een misdaad. Maar laten we ons alsjeblieft ontworstelen aan deze traagheid, aan deze diplomatie die ieder dag tot meer doden leidt en bijdraagt aan deze misdaad. Ik voel me verantwoordelijk, samen met u, met u allen, voor wat er in dat land gebeurt. Want het is niet voldoende om erop te hameren dat de internationale rechtsorde gerespecteerd moet worden. Natuurlijk, het is goed om er naartoe te gaan, en ook ik ben de heer Solana en de heer Moratinos daarvoor zeer dankbaar. Maar toen het Kwartet bijeenkwam was Marc Otte, de speciale EU-gezant voor het Midden-Oosten, afwezig als gevolg van de chantage van Sharon. En dat net op het belangrijkste moment, toen de besprekingen over de routekaarthervat werden. Wij waren op dat moment dus niet bij de besprekingen, omdat wij terecht erkenden dat Sharon wettelijk gekozen is. Maar Yasser Arafat is eveneens wettelijk gekozen, en je kunt hem niet alle schuld in de schoenen schuiven. Hij is niet mijn leider – ik ben onafhankelijk, zelfstandig en vrij – maar feit is dat Arafat al drie jaar lang als een gevangene leeft, en dat moeten we niet bagatelliseren. Hij leeft al drie jaar als een gevangene en hij is beslist niet in staat militaire controle uit te oefenen over het gebied van Jenin, waar Israëlische tanks en bulldozers rondrijden en Israëlische soldaten rondlopen. Hij is daartoe niet in staat. Hij kan alleen datgene doen wat de regering, eerst onder Abu Mazen en nu onder Abu Ala, geprobeerd heeft te doen, namelijk een politieke overeenkomst te sluiten met alle strijdkrachten, inclusief Hamas en Jihad, de gematigde vleugel, laten we zeggen de vleugel die vrede accepteert of die het totale staakt-het-vuren accepteert. Maar iedere keer – en dit is niet zomaar een afgezaagde opmerking: het is de realiteit – plegen de leiderszelfmoord. Dit is niet onbelangrijk, en ik ben de heer Poettering zeer dankbaar. Ik zou niet willen dat hij zich in verlegenheid gebracht voelde, omdat hij vandaag zoveel bijval van links krijgt of omdat ik problemen gewoonlijk partijoverschrijdend benader. Ik vond de interventie van de heer Poettering geweldig, ter zake en perfect, en dat geldt zelfs voor wat hij over de muur heeft gezegd. Commissaris Monti, u zou de muur eens zou moeten gaan bekijken. Zoals de heer Poettering zei, zorgt de muur voor scheiding en vernietiging, vermoordt hij de vrijheid en ondermijnt hij de mogelijkheid tot communicatie. Dit is niet de staat van de Palestijnen en de Israëli’s die we willen oprichten: we willen een staat waarin de Palestijnen en de moslims met elkaar communiceren. Die muur is een obsceniteit, iedereen kan dat constateren, ik heb hem gezien, ik ben er afgelopen zaterdag naartoe gegaan. Bij Adudis loopt hij dwars door het dorp. In het Israëlische dagblad , beschrijft Gideon Levi, een zeer goede journalist, hoe kinderen door spleten in het beton moeten kruipen om aan de overkant van de straat te komen. Hun tengere lichamen kunnen erdoor, maar hun schooltassen niet en dus gooien ze die eroverheen. Deze obsceniteit moet stoppen.
Welnu, ik ben ervan overtuigd dat er veel dingen zijn die gedaan kunnen worden. Ik ben er ook van overtuigd dat ons Parlement zichzelf serieuzer moet nemen bij het opstellen en uitvaardigen van resoluties. Ik ben het zat om resoluties op te stellen en te bemiddelen. De resoluties moeten uitgevoerd worden. We zeggen al sinds jaar en dag dat er een embargo op wapens ingesteld moet worden, dat de toepasbaarheid van de associatieovereenkomst getoetst moet worden; bovendien hebben we een besluit genomen over een delegatie op hoog niveau (ik rond af) van het Parlement. Ik geloof dat die er moet komen, en we moeten zeker doorgaan met de routekaart en er is hoop ... mijn excuses meneer de Voorzitter, mijn excuses aan iedereen; ik heb mijn speech niet opgeschreven en ben dus de tijd uit het oog verloren, maar ik wil nog één ding zeggen. Er is veel hoop voor Palestina en voor Israël: er zijn duizenden Palestijnen die iedere dag standhouden en het niet eens zijn met de bommen en de aanslagen, en honderden en duizenden Israëli's die fantastisch zijn, zoals die twee piloten die vorige week het bevel kregen Nablus te bombarderen en dat geweigerd hebben. Ze waren boven Nablus; de jonge mannen hadden medelijden met de mensen en zijn omgekeerd. Natuurlijk zijn ze geschorst. Dit is extreem belangrijk, het toont aan dat er een besef van menselijkheid groeit en wij moeten deze menselijkheid in ons, in anderen, tussen de Palestijnen en Israëli's laten groeien.
Cohn-Bendit (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, beste collega’s, ik geloof dat we allemaal hetzelfde denken. Dat blijkt uit het betoog van de heer Poettering, dat van de heer Barón Crespo, en alle andere interventies, tot die van mevrouw Morgantini aan toe. Dat om te beginnen.
Ten tweede dit: als je luistert naar de heer Solana, dan hoor je de wanhoop, de ontmoediging, de woede en het gevoel van onmacht. Ik geloof dat we in dit Parlement de moed moeten opbrengen – en daarmee ga ik verder op de door de heer Poettering ingeslagen weg – om het nu volgende opnieuw ter discussie te stellen. Zoals de heer Solana al heeft aangeven gaat de routekaart uit van een stapsgewijze vooruitgang die moet uitmonden in vrede. Dat is ook het onderliggende idee van de akkoorden van Oslo en de basis voor alles wat men hier heeft bedacht. Ik geloof dat zo’n stapsgewijze aanpak niet meer kan functioneren. Welk politiek alternatief kunnen we tegenover deze stapsgewijze benadering stellen?
Ami Ayalon, voormalig hoofd van de Israëlische veiligheidsdienst, en Sari Nusseibeh, rector van de Palestijnse universiteit, gaan uit van het idee dat je eerst moet zeggen wat je wilt bereiken en dan een politieke schok teweeg moet brengen. Wat kan de Europese Unie voorstellen om zo’n schok teweeg te brengen? Volgens mij kan dat op de volgende wijze. De Europese Unie – en daarmee bedoel ik hier de Europese landen die in de Veiligheidsraad vertegenwoordigd zijn – moeten de Algemene Vergadering van de VN voorstellen om een stemming te houden over het oprichten van een Palestijnse staat, precies zoals dat met oprichting van Israël gegaan is. Bij die stemming zou dan besloten worden dat er een Palestijnse staat moet komen met dezelfde rechten en plichten als Israël.
Is dat besluit eenmaal genomen, dan moet de Europese Unie via haar vertegenwoordiging in de Veiligheidsraad voorstellen om tussen de Israëlische staat en de Palestijnse staat troepen te stationeren. De Veiligheidsraad moet dan eerst, op initiatief van de Europeanen, besluiten dat alle gewapende troepen die niet tot het Palestijnse leger behoren maar zich wel in Palestina bevinden ontwapend moeten worden. Als grenzen van die laatste staat moeten die van 1967 aangehouden worden. Daarna geeft de Veiligheidsraad de Israëlische en de Palestijnse staat twee, drie of vier maanden om alle Israëlische kolonisten die zich buiten de grenzen van 1967 gevestigd hebben te ontwapenen en terug te trekken uit het Palestijnse grondgebied. Vervolgens neemt de Veiligheidsraad een besluit waarin aangegeven wordt dat over alle aanpassingen van de grenzen onderhandeld moet worden tot de partijen overeenstemming hebben bereikt. In datzelfde besluit wordt de internationale gemeenschap belast met de taak om alle kolonisten die zich ophouden op plaatsen waar ze niet behoren te zijn uit te wijzen. De internationale gemeenschap moet bovendien alle Palestijnse gewapende groepen die niet door de Palestijnse Nationale Autoriteit ontwapend zijn alsnog ontwapenen. Tot slot dient de VN te besluiten dat voor de terugkeer van vluchtelingen geldt dat Palestijnen alleen maar naar de Palestijnse staat kunnen terugkeren en dat Israëliërs – Joden – alleen maar naar de Israëlische staat kunnen terugkeren.
Ik stel dus voor heuse politieke schok teweeg te brengen. Anders blijven we steken waar we zijn – moreel gezien hebben we gelijk, maar we zijn verder volstrekt machteloos. We moeten nu eens en voor altijd een initiatief nemen. Dat initiatief kan voor ons heel ernstige politieke en militaire gevolgen hebben, maar het is de enige manier om de Palestijnen en de Israëliërs te helpen.

Belder (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wie waagt het de Palestijnse-islamitische terreurorganisaties Hamas en Jihad te trotseren, laat staan te ontmantelen? In elk geval niet, naar eigen zeggen, Ahmed Qurei, de nieuwe premier van het dinsdag ingezworen Palestijnse crisiskabinet. Wat is hierop uw reactie, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, of zwijgt de Raad over zijn uitdrukkelijke eis aan de Palestijnse Autoriteit betreffende de ontmanteling van terroristische organisaties binnen het eigen machtsbereik? En wie waagt het de externe stokebranden van het Palestijns-Israëlisch conflict, Syrië en Iran voorop, metterdaad de wacht aan te zeggen? In plaats van Israël hierin te steunen, vallen prominente EU-lidstaten juist languit over de Joodse staat heen. Let wel, Europese adhesiebetuigingen aan Syrië, nota bene een lid van de Veiligheidsraad, dat sinds jaar en dag voor Libanese en Palestijnse terreurnetwerken als trainingskamp en uitvalsbasis fungeert! Gaat de Europese Unie werkelijk met dit Syrië een associatieakkoord aan, zoals Commissaris Patton zeer recent in dit Huis voorstelde? Mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, deelt u mijn mening dat Brussel daarmee een volstrekt verkeerd politiek signaal zou verstrekken aan deze zo gewelddadige regio? Denk aan Haifa! 
Dell'Alba (NI ).
   – Meneer de Voorzitter, geachte collega's, de routekaartvan de heer Cohn-Bendit zou een fantastische oplossing zijn, als leden van dit Parlement niet zulke eenzijdige standpunten zouden innemen. Erg vaak, met name ten aanzien van deze Israëlisch-Palestijnse kwestie, worden de problemen maar van één kant bekeken. De andere kant wordt daarbij dan vaak vergeten. Er wordt bijvoorbeeld vergeten dat in de Palestijnse grondwet het bestaan van Israël ontkend wordt. Er wordt vergeten dat er in de Palestijnse schoolboeken staat dat Israël niet bestaat en dat zijn volk niet bestaat en dat het nooit bestaan heeft. Er wordt vergeten dat in 1999 of 2000 de poging tot het vinden van een oplossing in Camp David mislukte door het gestuntel van Arafat tijdens de onderhandelingen en doordat hij er niet in slaagde een compromis te sluiten dat misschien tot een heel andere situatie zou hebben geleid. Ook worden al die dingen vergeten waarover wij terecht verontwaardigd zijn – terecht, omdat wij veel vragen van Israël, een democratisch volk, en wij ook het recht hebben om veel te vragen van een volk dat niet democratisch is maar waarvan we hopen dat het dat zal worden. Het is echter duidelijk dat we slechts kunnen concluderen dat wat er gebeurt een antwoord is op aanvallen die een samenleving normaal gesproken niet zou kunnen tolereren, maar die voor de Israëlische maatschappij wel dagelijkse kost worden.
Geachte collega's, Europa schiet te kort in het vervullen van zijn taak en is niet in staat zijn werk te doen, ondanks de inspanningen van onze Hoge Vertegenwoordiger en ondanks de inspanningen van het Kwartet. Het lijdt geen twijfel dat Europa een stapje terug doet en heel vaak is dat achteraf gezien positief, zoals bijvoorbeeld het afgelopen halfjaar het geval was. De routekaart werd immers niet helemaal unaniem geaccepteerd, naar ik meen, door veel Europese regeringen die wellicht tweedracht wilden zaaien opdat niet de gedragslijn van de VS zou worden gevolgd. Als dit waar is, moeten wij Europeanen ons dan ook eens achter de oren krabben. Als onze visie evenwichtiger, pragmatischer en objectiever zou zijn, zouden wij niet door een van de betrokken partijen gezien worden als een te verwaarlozen factor in de oplossing van het Israëlisch-Palestijns conflict. 
Galeote Quecedo (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij aan bij al diegenen die het Voorzitterschap hebben verzocht solidariteit met de slachtoffers van de aanslag in Haifa te betuigen. Een zelfde blijk van medeleven moet uitgaan naar de familie van José Manuel Bernal Gómez, de in Bagdad geposte Spaanse ambtenaar. Alle terrorisme is immers verwerpelijk – waar het ook vandaan komt.
Deze week hebben we in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid gestemd over het verslag van de heer Menéndez del Valle over de toestand in het Midden- Oosten. Ik wil al vooruitlopen op de stemming die tijdens de volgende reeks zittingen zal plaatsvinden en u vertellen dat ik heel blij ben dat alle fracties hebben meegewerkt aan het vinden van compromisamendementen. Als die in de voltallige vergadering ongewijzigd blijven zullen we deze tekst met een ruime meerderheid kunnen goedkeuren.
Ik weet niet in welke mate die tekst de situatie zal beïnvloeden – minder dan we zouden wensen, dat is zeker. Ik ben er echter van overtuigd dat resoluties van het Europees Parlement alleen zin hebben als ze door een grote meerderheid worden gesteund.
Ik ben er ook van overtuigd dat de opvallende bereidheid van de verschillende parlementaire fracties om tot een akkoord te komen indicatief is voor de ernst van de situatie. Na drie jaar intifada zijn er alleen maar verliezers. De enigen die erbij gewonnen hebben zijn de meest radicale elementen. Die hebben bereikt dat hun taal gesproken wordt – die van het geweld.
We zijn het erover eens dat zowel Israëliërs als Palestijnen er slechter aan toe zijn dan drie jaar geleden, welke parameter je bij de vergelijking ook gebruikt. Sociaal welzijn, veiligheid en vrijheid – iedereen heeft hier moeten inleveren, zowel Israëliërs als Palestijnen.
Volgens mij getuigt het van simplisme om de schuldige in het ene of het andere kamp te zoeken. Beide partijen zijn schuldig aan de situatie waar we nu in zijn beland. Mevrouw Morgantini heeft dat heel juist opgemerkt. Intussen is het wel zo dat wij in dit Parlement erg verschillende standpunten innemen met betrekking tot dit conflict. Ik geloof echter wel dat we het over één ding eens zijn, en dat is dat we niet van muren houden. Ik heb het dan natuurlijk over de zogenaamde veiligheidsmuur.
Uiteraard heeft de Israëlische regering de plicht om de eigen burgers tegen het terrorisme te beschermen, maar dit is beslist niet de meest geëigende wijze om dat te doen. We zijn het verder eens in onze veroordeling van de zogenaamde selectieve moorden. En we zijn heel bang dat dit conflict naar de buurlanden kan overslaan. We zouden allemaal willen dat er de Palestijnse Autoriteit een premier had die bereid – en in staat – was op te treden tegen terroristische groeperingen. Voor dat doel moet een premier op de veiligheidstroepen kunnen rekenen. Abu Mazen kon dat heel duidelijk niet, en daarom heeft hij niets kunnen bewerkstelligen. Of de regering die nu door Abu Ala wordt aangesteld de veiligheidstroepen wel in de hand heeft weten we niet zeker. Omdat zijn vroegere optreden daarop lijkt te wijzen geniet Abu Ala echter het vertrouwen van dit Parlement.
Ik zou mijn collega’s willen vragen eens na te denken over de vraag hoe zij het zouden vinden als er in hun eigen land de afgelopen drie jaar bijna elke week een aanslag was geweest en deze aanslagen bijna vijfhonderd burgerslachtoffers hadden gemaakt. Dat is de reden waarom ik geloof dat het Kwartet de beste kansen biedt. Er is op dit moment eenvoudigweg geen alternatief voor de routekaart. We moeten het buitenlands beleid van de Europese Unie dus blijven steunen – en we moeten in onszelf geloven. Natuurlijk zouden we graag willen dat we voor dit buitenlands beleid over meer middelen konden beschikken. Het zou ook een goede zaak zijn als dit beleid wat zichtbaarder was en we het konden ondersteunen met een gemeenschappelijk diplomatiek corps. Desalniettemin heeft ons buitenlands beleid soms meer invloed dan we zouden denken. Dat is in het bijzonder het geval in het Midden-Oosten. 
Menéndez del Valle (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Solana was zo vriendelijk te zeggen dat hij veel tijd aan mijn verslag besteed heeft. Daar wil ik hem allereerst voor bedanken. Verder wil ik commissaris Monti graag bedanken voor zijn woorden. Tot slot wil ik natuurlijk aangeven dat ik het helemaal eens met de opmerkingen van de heer Poettering. Die zijn indicatief voor de consensus die we hebben bereikt.
Ik heb het verslag dat ik heb mogen opstellen met opzet de titel “Vrede en Waardigheid in het Midden-Oosten” meegegeven. Ik geloof dat die twee woorden heel duidelijk aangeven hoe de toestand er nu uitziet en wat we hopen te bereiken.
De Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid heeft dit verslag met een ruime meerderheid goedgekeurd. Als ik over deze tekst spreek doe ik dat dus niet uitsluitend als socialist, maar ook namens de commissie – en dat doet me deugd.
We hebben met betrekking tot dit verslag een brede consensus bereikt en daarbij een aantal punten besproken. Een aantal daarvan zal ik hier iets verder toelichten. We vinden – om een voorbeeld te noemen – dat de routekaart ten uitvoer moet worden gelegd. Daarom vragen we beide partijen om de routekaart niet als dode letter te verwerpen.
Uiteraard veroordelen we het terrorisme, maar we dringen er wel op aan dat het vredesplan niet op de lange baan mag worden geschoven vanwege het terrorisme. Dat is namelijk precies wat de terroristen willen. Wij stellen voor dat het Kwartet en de strijdende partijen Jeruzalem een cultureel en religieus erfgoed voor de mensheid verklaren. Die stad moet de hoofdstad worden van twee staten: van Israël en van de Palestijnse staat, en we hopen dat die laatste staat er zo spoedig mogelijk komt.
We dringen er daarom op aan dat de internationale gemeenschap hier vertegenwoordigd is. Er moet – met instemming van de partijen – een internationale troepenmacht gestuurd worden. We vinden uiteraard dat Israël het recht heeft zich te verdedigen en voor de veiligheid van zijn burgers te waken, maar dat recht moet wel worden uitgeoefende binnen het kader van het recht. Er dient dus ook rekening te worden gehouden met de rechten van de Palestijnse burgers.
We vragen de Palestijnen om de veiligheidstroepen te reorganiseren en een concrete en zichtbare inspanning te doen om alle terroristische organisaties te ontmantelen. Van Israëlische zijde moet daar tegenover staan dat de troepen uit de autonome gebieden worden teruggetrokken. Israël moet verder een einde maken aan de selectieve moorden, alle activiteiten ten behoeve van de nederzettingen staken en de bouw van de veiligheidsmuur – waarover hier terecht al een aantal dingen is gezegd – stilleggen.
Tot slot wil ik nog verwijzen naar een door de rapporteur gesteund amendement. Daarin wordt een aanbeveling gedaan voor het geval de routekaart nergens toe leidt, al hopen we natuurlijk dat dit niet gebeurt. Dat zou leiden tot nog meer leed voor zowel Israëliërs als Palestijnen. Er moeten echter wel plannen worden opgesteld voor het geval de routekaart mislukt. Van belang is vooral het idee om een internationaal mandaat voor Palestina op te zetten, onder verantwoordelijkheid van het Kwartet. Er zal dan ter plaatse een internationale troepenmacht moeten worden gestationeerd.
Ik sluit af, mijnheer de Voorzitter, met een persoonlijke opmerking, en dat is dat ik hoop dat de oorlogshandelingen die Israël afgelopen zondag tegen Syrië heeft ondernomen – in strijd met het internationaal recht en elke politieke werkelijkheidszin – niet de aanzet zullen zijn tot nog erger. 
Andreasen (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de Hoge Vertegenwoordiger graag bedanken voor zijn uiteenzetting. Tot ons verdriet moeten wij vaststellen dat de grote sympathie die Israël altijd heeft genoten in Europa, het laatste jaar aanzienlijke schade heeft opgelopen. Dat kan men concluderen uit het debat van vandaag, en men kan het ook constateren als men volgt wat de media erover schrijven en wat de Europese regeringen en parlementen hierover verklaren. Onder andere heeft Europa zich zeer duidelijk gedistantieerd van het besluit van het Israëlische veiligheidskabinet om Yasser Arafat uit de Palestijnse gebieden te verwijderen.
Evenzo moeten wij de Israëlische aanval op Syrië veroordelen, een daad die in strijd is met het internationaal recht. Het feit dat de Verenigde Staten momenteel overwegen sancties in te stellen tegen Syrië draagt al evenmin bij aan een oplossing voor het conflict in het Midden-Oosten.
De jongste ontwikkeling ziet men hier in het Europees Parlement uiteraard weerspiegeld, en dus ook in het verslag waarover wij net hebben horen spreken en dat met een grote meerderheid is aanvaard door de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid. Daarin staat denk ik de scherpste kritiek op Israël die we hier ooit in het Parlement hebben meegemaakt.
De Israëlische regering moet zijn militaire troepen uit de bezette gebieden terugtrekken. Ze moet ophouden met de terechtstellingen en ze moet een eind maken aan alle activiteiten rond de nederzettingen en de bouw van de schandelijke zogenaamde veiligheidsmuur. Ik wil de heer Poettering graag bedanken voor zijn zeer duidelijke opmerkingen over die muur.
De Palestijnse autoriteiten moeten duidelijke en voortdurende steun verlenen aan het streven van de nieuwe regering om de veiligheidstroepen te reorganiseren. Ze moeten de openbare orde herstellen en duidelijk concrete en zichtbare inspanningen laten zien in de strijd tegen de terroristische bewegingen, en ze moeten de reeds voorgestelde hervormingen uitvoeren en waar mogelijk vrije, rechtvaardige en open verkiezingen organiseren
Wij delen weliswaar de frustraties van de Hoge Vertegenwoordiger, maar wij moeten vasthouden aan de door het Kwartet opgestelde routekaart voor vrede in het Midden-Oosten. We moeten een definitief vredesakkoord zien te bereiken tussen twee evenwaardige, democratische en soevereine staten, die vreedzaam samenleven achter veilige en erkende grenzen, op grond van VN-resolutie 242 van 22 november 1967. Israël en Palestina kunnen het conflict niet oplossen zonder hulp van buiten, en de internationale gemeenschap moet pressie blijven uitoefenen op beide partijen. Het kan ook noodzakelijk worden om een internationale interventie- en observatiemacht naar het gebied te sturen, een troepenmacht die door het Kwartet moet worden samengesteld en die onder auspiciën van de VN de ontwikkeling in de gaten moet houden en vervolgens kan garanderen dat de definitieve vredesovereenkomst door de partijen wordt gerespecteerd. 
Vachetta (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de muur die de Israëlische regering aan het bouwen is verkleint het toch al minuscule grondgebied van de westelijke Jordaanoever met 58 procent. In economische en humanitaire termen is het een aberratie, maar het is ook een politieke provocatie. Men stelt alle inwoners van Palestina zo gelijk aan terroristen. Deze muur zal de Israëlische maatschappij niet beschermen tegen het barbaarse geweld van de zelfmoordaanslagen tegen burgers. Door zo’n muur te bouwen slaat Israël elke hoop op een Palestijnse staat de bodem in. Het is onwaarschijnlijk dat deze twee volkeren ooit nog veilig zullen kunnen leven – de hoop op vrede in het Midden-Oosten is nu verdwenen. Sharon wil nu op de aanslag in Haifa reageren door Syrië aan te vallen, zulks in strijd met elke regel van internationaal recht. Het is dus zijn schuld als de hele regio in vuur en vlam komt te staan.
Deze moordpartijen zullen niet ophouden door het betrachten van terughoudendheid. De Europese Unie heeft de middelen om in te grijpen – als ze daartoe durft te besluiten. De Raad moet nu eindelijk de associatieovereenkomst bevriezen en wel zolang de bezetting voortduurt. De Europese Unie moet verder eisen dat deze illegale muur wordt afgebroken en ze moet daarbij verwijzen naar de routekaart. De Europese Unie moet bovendien verhinderen dat de bedreigingen aan het adres van president Arafat ten uitvoer worden gelegd. Maar helaas, de Europese Unie zal al deze dingen pas doen als de volkeren in onze landen genoeg krijgen van de vernedering, de ellende en de wanhoop van de Palestijnen en massaal hun solidariteit met dit volk betuigen. 
Queiró (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wat het conflict in het Midden-Oosten betreft, worden wij nog steeds geconfronteerd met standpunten waarin partij wordt gekozen voor Israël tegen Palestina of waarin de Israëliërs veroordeeld worden ten voordele van de Palestijnen. De voorstanders van beide opties hebben uiteraard elk hun eigen redenen. Het onvervreemdbare recht op zelfverdediging van de onschuldige Israëlische burgers en het natuurlijke verlangen van de Palestijnen om in alle vrijheid vorm te geven aan hun toekomstige staat zijn in dit verband twee volkomen gerechtvaardigde argumenten. Hetzelfde kan echter niet gezegd worden van de terreur waarvan beide volkeren uit de regio het slachtoffer zijn. Onzes inziens biedt de routekaart nog een laatste houvast voor het herstel van de vrede tussen Israëliërs en Palestijnen. Ofschoon dit initiatief, waarbij niet alleen de oorlogvoerende partijen maar ook de Verenigde Staten, Rusland, de Verenigde Naties en de Europese Unie betrokken zijn, voor verbetering vatbaar is, mag het niet zomaar overboord worden gezet. De beoogde doelstellingen zijn immers nog steeds van toepassing: beëindiging van het conflict en uitbanning van alle geweld en terrorisme in 2005 en vreedzame coëxistentie van Israël en de toekomstige Palestijnse staat die zijn wortels moet hebben in een effectieve democratie en gegrondvest moet zijn op verdraagzaamheid en vrijheid. Het is belangrijk dat deze Palestijnse staat nu reeds erkend wordt, ofschoon hij nog niet bestaat.
Het is van vitaal belang dat er opnieuw vorderingen worden gemaakt, waarbij het principe van geven en nemen gevolgd wordt en van beide partijen wordt verwacht dat zij in elke fase hun beloften nakomen. De huidige realiteit is volkomen onaanvaardbaar. Er worden niet alleen bitter weinig positieve daden gesteld, maar bovendien worden die enkele hoopgevende initiatieven beantwoord met geweld. Als de voorwaarden voor een duurzaam herstel van het wederzijds vertrouwen uitblijven, zullen er nog meer onschuldige burgers worden gedood en zal er een dag komen waarop het allerlaatste greintje hoop verdwijnt.
De huidige status-quo is derhalve onaanvaardbaar. Daarom moet de Europese Unie, samen met de andere relevante partners, de druk opvoeren zodat het vredesproces definitief hervat kan worden. In tegenstelling tot andere collega’s die hier voor mij het woord hebben gevoerd, vragen wij ons af of het wel zin heeft een militaire interventiemacht bestaande uit strijdkrachten van diverse landen naar de regio te sturen. Het spreekt vanzelf dat wij niet akkoord gaan met de bouw van een scheidingsmuur tussen beide grondgebieden. Het voorstel om deze te vervangen door een menselijke barrière lijkt ons echter nog minder aanvaardbaar, zelfs al gaat het om een goed bewapende en goed georganiseerde troepenmacht onder auspiciën van de internationale gemeenschap. Deze klassieke militaire benadering biedt overigens geen oplossing voor stadsguerrilla-activiteiten. Onzes inziens moeten wij de Palestijnse autoriteiten duidelijk maken dat er voor eens en altijd een einde moet komen aan de verwerpelijke zelfmoordaanslagen tegen de Israëlische civiele bevolking. Wij zijn van oordeel dat de Europese diplomatie alle beschikbare pressiemiddelen moet aanwenden om deze doelstelling te verwezenlijken. Anderzijds moeten wij voorkomen dat de Israëlische democratie haar toevlucht neemt tot disproportionele reacties en moeten wij de buurlanden uit de regio waarschuwen dat zij geen terroristische bewegingen op hun grondgebied mogen toelaten en steunen waarvan de achterban zich schuldig maakt aan het aanzetten tot en het uitvoeren van criminele acties.
Zoals wij al zo vaak hebben gezegd, bestaat er geen goed en geen slecht terrorisme. Geen enkele vorm van terrorisme is ooit gerechtvaardigd of te rechtvaardigen. Wij mogen geen enkel argument aanvaarden dat wordt aangehaald om terreuracties goed te praten, aangezien we dan zouden erkennen dat de doelstellingen ervan legitiem zijn. Waar het terrorisme ook op de loer ligt, waar het ook maar de kop opsteekt en in welke vorm het zich ook uit, het is de plicht van de Europese Unie om het met vaste hand te bestrijden. Omdat wij er ten volle van overtuigd zijn dat een machtige ideologische pijler onder het internationale terrorisme zou worden weggeslagen als het conflict in het Midden-Oosten werd opgelost. 
Sandbæk (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, uiteraard veroordeel ook ik de aanslag in Haifa ten sterkste, maar ik ben zeer verheugd over de verklaring van de heer Solana dat Israël ook zijn deel van de verantwoordelijkheid op zich moet nemen voor het feit dat dergelijke aanslagen plaatsvinden.
De verantwoordelijkheid die Israël op zich moet nemen is geconcretiseerd in de eisen aan Israël zoals we die vinden in het verslag-Menéndez del Valle, en daar kan ik mij volledig bij aansluiten. Maar eigenlijk zou ik zou hier vandaag graag willen vernemen wat de EU heel concreet van plan is te doen om Israël ertoe te dwingen om al deze eisen in te willigen, zoals de eis dat het stopt met zijn staatsterrorisme, dat immers veel meer Palestijnen heeft gedood dan dat er Israëli’s zijn gedood. Want zolang wij als EU Israël niet dwingen om aan deze voorwaarden te voldoen, heeft Abu Ala niet de geringste kans om de Palestijnse zelfmoordcommando’s te stoppen.
Gollnisch (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, hoe weerzinwekkend de terroristische aanslagen in het Midden-Oosten ook mogen zijn - of het nu gaat om Palestijnse zelfmoordaanslagen tegen Joden of selectieve aanslagen van Israël tegen Palestijnen -, ze kunnen de kern van het probleem niet verdoezelen. Het is beslist waar dat er zonder veiligheid nooit vrede zal komen, maar het is ook waar dat er nooit vrede zal heersen als er geen gerechtigheid komt. Wat is in het licht van deze gedachte nu de kern van de zaak? De kern van de zaak is dat Israël na een hele reeks conflicten 72 procent van het vroegere Britse mandaatgebied Palestina bezet en dat het bereid is de resterende 28 procent in handen van de Palestijnen te laten zodat deze daar een vrije en soevereine staat kunnen stichten. Is Israël na 35 jaar militaire bezetting van deze gebieden nu wel of niet bereid ze te evacueren en de macht aan de Palestijnse Autoriteit terug te geven?
Als dat niet het geval is – en tot op heden lijkt alles er helaas op te wijzen dat dit de stand van zaken is – , dan zullen de aanslagen voortduren. Op die aanslagen zullen represailles volgen, en op die represailles aanslagen. Er zullen nederzettingen worden gevestigd, er zal een muur worden gebouwd en er zullen nieuw oorlogen worden ondernomen – alles in naam van de vergelding. Wij zijn van mening dat zowel Israël als Palestina recht hebben op veiligheid binnen erkende en gegarandeerde grenzen, maar het heeft weinig zin tranen te laten over het aantal slachtoffers als we geen politieke oplossing voorstellen. Je kunt het oneens zijn met wat de heer Cohn-Bendit heeft voorgesteld – en dat ben ik – maar het is ten minste een voorstel. Laten we duidelijk aangeven wat we willen bereiken. Dat is voor de oplossing van dit conflict een basisvoorwaarde. 
Von Wogau (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Hoge Vertegenwoordiger heeft zojuist gesproken over de hoge tol aan mensenlevens die in deze regio door zowel Israëliërs als Palestijnen steeds weer betaald moet worden. We moeten ons in Europese Gemeenschap afvragen welke bijdrage wij kunnen leveren om ervoor te zorgen dat op de lange termijn in deze gekwelde regio weer vrede komt te heersen. De vraag luidt dus: wat voor bijdrage kan de Europese Gemeenschap hier leveren? Sterker nog, is de Europese Gemeenschap wel machtig genoeg om hier werkelijk iets bij te dragen? De Europese Gemeenschap is in economische zin heel machtig, en de wijze waarop de Gemeenschap in het verleden economisch heeft bijgedragen tot stabilisering van deze regio is ongetwijfeld van meer belang geweest dan de economische bijdragen van andere landen.
Als het er echter om gaat de noodzakelijke en doorslaggevende bijdrage aan een langdurige vrede in de regio te leveren en zo ieders veiligheid te garanderen, is de Europese Gemeenschap op dit moment overduidelijk nog niet sterk genoeg. De Hoge Vertegenwoordiger zet zich in deze regio heel actief in en ik wil hem nu graag de volgende vraag stellen: wat is precies de betekenis van de veiligheidsstrategie die nu door de Europese Unie ontwikkeld wordt? Ik weet, mijnheer Solana, dat de onder u ressorterende diensten heel hard aan deze strategie werken. Een dergelijke strategie houdt ook in dat de Europese Unie een kring van vrienden om zich heen verzamelt. Nu wil ik graag weten hoeveel prioriteit in dit kader aan dit conflict wordt gegeven, en of het verschrikkelijke conflict waarover we het nu hebben bepalend is voor de wijze waarop deze vriendenkring wordt opgebouwd. 
Howitt (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik sluit me aan bij de afgevaardigden uit alle geledingen van het Parlement en spreek mijn diepe bedroefdheid uit over de doden die aan alle zijden gevallen zijn bij de recente aanslagen in het Midden-Oosten. De intifada duurt nu al meer dan duizend dagen en in die tijd zijn er drieduizend mensen omgekomen. Het wordt tijd dat het moorden stopt. Terrorisme valt niet goed te praten en daarbij kunnen de legitieme nationale ambities van de Palestijnen niet door middel van geweld bereikt worden. De Europese en wereldwijde steun voor hun zaak verliest met elke zelfmoordaanslag aan kracht.
Tegelijkertijd moet ook Israël zijn verplichtingen nakomen door de nederzettingenpolitiek stop te zetten, de bewegingsvrijheid van de Palestijnen te herstellen, het uitvoeren van doelgerichte moordaanslagen te beëindigen en ervoor te zorgen dat de veiligheidsmuur niet op Palestijns grondgebied wordt gebouwd. In het Europees Parlement begrijpen we beter dan wie ook het vooruitzicht van het generatie na generatie gescheiden van elkaar en in angst leven die deze nieuwe Berlijnse muur belichaamt.
Ik sta volledig achter de herhaalde uitspraak van de heer Solana vanochtend dat de strijd tegen het terrorisme zich moet afspelen binnen het domein van de internationale rechtsorde. Ik roep hem op zich hard te maken voor de onbetwiste zaak dat Israëls behandeling van de Palestijnen in de bezette gebieden op grond van de Vierde Geneefse Conventie illegaal is. Ik juich de beslissing van de EU-ministers van Buitenlandse Zaken om de tegoeden van Hamas te bevriezen toe, maar vind het jammer dat hun besluit zo lang op zich heeft laten wachten.
Commissaris, ik ben er trots op dat het grootste EU-programma voor buitenlandse hulp haar bijdrage aan de Palestijnse Autoriteit is.
Gisteren heb ik echter gesproken met vrienden en collega’s die werken voor , een NGO die actief is in de regio. Zij hebben mij verteld dat men ontwikkelingsprojecten die door de EU worden betaald heeft moeten stopzetten vanwege de crisissituatie in het Midden-Oosten. Het Britse ministerie van Internationale Ontwikkeling heeft officieel verklaard dat ontwikkeling ter plekke afhankelijk is van het versoepelen van de avondklok, de afsluitingen en de controleposten en uiteindelijk van de terugtrekking van Israël.
We moeten verder ronduit het feit veroordelen dat bij aanvallen van het Israëlische leger sinds 2001 voor 25 miljoen euro aan EU-ontwikkelingsprojecten is verwoest. Ik hecht geen geloof aan de beschuldigingen dat de EU de bezetting onbewust zou subsidiëren, maar Israël moet gedwongen worden een flinke schadevergoeding te betalen voor deze ongerechtvaardigde verwoestingen. 
Alavanos (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik heb enkele vragen aan de heer Solana, die secretaris-generaal van de NAVO was toen de interventie in het voormalig Joegoslavië plaatsvond.
Mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger,
- Wat voor een verschil is er tussen Milosevic en Sharon?
- Wat voor een verschil is er tussen de autocratische regering van het voormalig Joegoslavië en de regering van Israël, wier leden officieel spreken over het vermoorden van Arafat?
- Wat voor een verschil is er tussen de UCK en de Jihad?
- Wat voor een verschil is er tussen de Kosovaren en hun rechten en de Palestijnen en hun rechten?
- Hoelang nog zal er met twee maten worden gemeten en zal deze hypocrisie voortduren?
- Waarom leggen wij de elektriciteitscentrales van Iran onder de loep en kijkt niemand naar de kernwapens van Israël?
- Waarom werd er een internationaal bondgenootschap gesmeed en een “ ” op touw gezet toen Saddam Hoessein Koeweit binnenviel en nemen wij genoegen met wat nietszeggende mededelingen als Israël Syrië aanvalt?
- Waarom zeiden wij bij de Berlijnse muur “en zeggen wij bij de Palestijnse muur “ ?
- Hoever zullen wij nog gaan?
- Waar is Europa?
- Waarom is Europa verlamd?
- Waarom heeft Europa geen stem terwijl de Verenigde Staten wel een stem hebben?
- Waarom neemt Europa geen concreet initiatief binnen de Verenigde Naties, opdat een internationale troepenmacht wordt gestuurd naar het spanningsgebied tussen Israël en Palestina? 
Kuntz (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de neoconservatieven waarschuwden ons dat Bagdad nog maar het begin van hun weg was. We hebben de Amerikaanse oorlog tegen Irak niet kunnen verhinderen. Erger nog: de meeste Europese regeringen hebben deze oorlog gesteund. We wisten dat we de kans op nog meer onveiligheid in de regio alleen maar zouden doen toenemen. En we wisten ook dat na Bagdad de volgende etappe wel eens Damascus zou kunnen zijn. Daarvoor hoefde je de afgelopen maanden alleen maar te luisteren naar de verwijten die de Amerikaanse en Israëlische leiders het Syrische regime maakten: steun voor de Iraakse leiders van de Baath-partij, bezit van massavernietigingswapens, programma’s voor chemische wapens, onderdak voor terroristen. Precies dezelfde ongegronde argumenten die gebruikt zijn om de Amerikaanse bezetting van Irak te rechtvaardigen worden nu tegen de Syrische leiders ingezet. Het Amerikaanse congres bereidt een preventief embargo voor tegen Syrië en zie: Israël voert preventieve bombardementen uit op Syrisch grondgebied.
Alle sprekers hebben hier de aanslag in Haifa veroordeeld. Uiteraard sluit ik me bij hen aan. Maar ik had het wel prettig gevonden als ik niet tot de interventie van de heer Barón Crespo had hoeven wachten om Israëls schending van de territoriale integriteit van Syrië te horen veroordelen. Ik had ook graag gehoord hoe moeilijk het is te spreken over een Europees buitenlands beleid op een moment waarop bepaalde Europese landen betrokken zijn bij de militaire bezetting van Irak. 
Souchet (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, na de inval van Israël in Syrië – de eerste van deze omvang sinds de Jom Kippoer-oorlog – als vergelding voor de vreselijke, door een jonge vrouw gepleegde zelfmoordaanslag in Haifa, is de eerste vraag die we ons moeten stellen de vraag of dit een nieuwe bedreiging voor de vrede in het hele Midden-Oosten vormt.
President Assad neemt een onbuigzame houding aan en is derhalve verplicht met drastische maatregelen te reageren op deze aanval op Syrisch grondgebied. Het is immers een ernstige provocatie. En premier Sharon meent wellicht dat hij ongestoord zijn gang kan gaan – de Amerikaanse verkiezingen zullen over dertien maanden gehouden worden. Er zijn dus onmiskenbaar genoeg factoren die tot een zodanige toename van de spanning kunnen leiden dat de hele regio in lichterlaaie komt te staan. We zien nu dat de eerste reactie van Syrië vrij bescheiden en beslist niet overhaast is. Dat is ongetwijfeld een weerspiegeling van de vrij zwakke positie van dat land. Syrië heeft in de Veiligheidsraad een kleine triomf geboekt, maar daaruit is toch gebleken hoezeer het internationaal gezien geïsoleerd is geraakt, terwijl het binnen een regionale context al in een isolement was komen te verkeren vanwege de oorlog in Irak en het feit dat Damascus militair aan kracht heeft ingeboet nu het niet langer de modernste wapens op krediet kan aanschaffen. De kloof tussen de militaire macht van Syrië en die van Israël is aanzienlijk wijder geworden, en het is dus niet erg waarschijnlijk dat Syrië bereid is het risico te lopen van militaire escalatie op de Golan-hoogte. Het antwoord van Syrië zal zich dus op de blauwe lijn doen voelen, via acties van de sjiietische Hezbollah.
Zo’n indirect antwoord is niet zonder risico’s. In deze zeer gevoelige fase kan de Europese diplomatie dus een nuttige rol spelen als bemiddelaar tussen de twee protagonisten om te helpen voorkomen dat het geweld in de regio opnieuw escaleert. 
Sacrédeus (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, secretaris-generaal Solana, de minister-president van Palestina, Ahmed Qurei, sluit categorisch uit dat er van Palestijnse zijde wordt opgetreden tegen de terreurgroepen die de broze en uiterst betrekkelijke vrede in het Midden-Oosten systematisch saboteren. Daarmee verstrekt hij wel de allerbeste argumenten voor pessimisme aan al diegenen die vinden dat er geen toekomst voor het Midden-Oosten is en dat vrede daar onmogelijk is.
Mijnheer Solana, ik wil dat u deze kwestie bij de Palestijnse minister-president aan de orde stelt. Een noodzakelijke voorwaarde voor vrede in het Midden-Oosten is dat de Palestijnse terreurgroepen worden ontwapend en dat hun terroristische activiteiten niet langer worden voortgezet. Als de Palestijnse regering niet tegen terreurgroepen in het Midden-Oosten wil optreden of daartoe niet effectief in staat is, zal Israël dat doen.
Ongeveer een week geleden zijn negentien mensen omgekomen bij een zelfmoordaanslag in Haifa. In een democratisch land als Israël, dat voor de rest van de wereld een teken is dat er democratie bestaat in het Midden-Oosten, zal elke soortgelijke aanslag van terreurgroepen de Israëlische publieke opinie minder compromisbereid maken tegenover de Palestijnse Autoriteit en minder bereid om land af te staan aan de Palestijnen.
Geen enkel land, ook Israël niet, is verplicht om te blijven accepteren dat buurlanden grond ter beschikking stellen van terroristen die aanslagen uitvoeren, of nalaten om in te grijpen tegen dergelijke bewegingen op hun grondgebied. Het onvermogen van de Palestijnse minister-president Ahmed Qurei tegenover het terrorisme is misschien op zich heel begrijpelijk. Het is moeilijk om op te treden tegen grote en bewapende groeperingen. Toch moet hij in zijn beleid en in zijn handelen duidelijk aangeven dat dat zijn ambitie is. De president van de Palestijnse Autoriteit, Yasser Arafat, heeft ook niet krachtig durven optreden tegen de terreurgroepen, ondanks het feit dat Hamas, de Islamitische Jihad en andere terreurgroepen het vredesproces saboteren – het vredesproces met de daaraan verbonden twee-statenoplossing, waar de Palestijnse regering officieel achter staat.
Ik wil een en ander graag samenvatten voordat ik overga op een ander onderwerp. De Palestijnse minister-president moet duidelijk, in woord én in daad, aangeven dat er in een toekomstige twee-statenoplossing geen plaats is voor terroristische activiteiten, het minst van al op het grondgebied van de Palestijnse Autoriteit.
De andere kwestie die ik hier graag aan de orde wil stellen, is het misbruik van religie. Ik heb het dan over de betrekkingen tussen de westerse wereld en de door de islam gedomineerde wereld. Ik vind het beangstigend dat religieuze moslimleiders niet veel duidelijker aangeven dat zelfmoordaanslagen onverenigbaar zijn met de godsdienst van liefde, verzoening en goedheid. Godsdienst moet staan voor liefde en medemenselijkheid. Godsdienst moet staan voor verzoening, voor het goede, en niet voor de dood van onschuldige mensen, zoals bij de zelfmoordaanslag in Haifa.
Souladakis (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, telkens als wij een debat voeren over het Midden-Oosten na geïnformeerd te zijn door de Hoge Vertegenwoordiger, de heer Solana, bekruipt mij het gevoel dat de heer Solana heen en weer zwenkt tussen de kwelling van Tantalus en die van Sisyphus, of dat hij enerzijds water giet in het bodemloze vat van de Danaïden, maar anderzijds vervuld is van optimisme, een optimisme dat heen en weer zwenkt tussen utopie en realisme. Hoe dan ook, voordat de zon weer kan schijnen, moet er nog heel wat werk worden verricht.
Dames en heren, de crisis in het Midden-Oosten escaleert. Crises waarvan wij dachten dat ze overwonnen waren, komen weer terug in Libanon en Syrië. Helaas is de verantwoordelijke daarvoor dezelfde als toen, de huidige premier van Israël. Elke vorm van terrorisme is onaanvaardbaar en moet veroordeeld worden, maar terrorisme mag geen voorwendsel zijn om olie op het vuur te gooien. Ik verwijs naar de heldere standpunten van commissaris Monti en de zeldzame eensgezindheid onder de sprekers.
Het beeld is duidelijk. De Europese Unie moet vastberaden initiatieven nemen om uitbreiding van het conflict te voorkomen. Zij moet concrete oplossingen en uitvoeringswijzen voorstellen. Er is behoefte aan een vastberaden en krachtig optreden van een derde. Het volstaat niet voor scheidsrechter te spelen tussen de Israëliërs en de Palestijnen. Scheidsrechter spelen betekent neutraal zijn, maar neutraliteit is niet altijd de beste keuze in crises. Wij zijn geen geschiedenisschrijvende journalisten, maar politici. Nu moeten wij beslissen. Nu moet de routekaart, moeten de akkoorden van Rabin en Arafat inhoud krijgen door ze ten uitvoer te leggen, en eventueel moeten er VN-troepen worden gezonden. U kent toch de zegswijze: je kunt geen omelet maken zonder eieren te breken. 
Zimeray (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, onze geschiedenis is er een van grenzen die overschreden worden en muren die na te zijn opgetrokken weer worden neergehaald. Een muur, mijnheer de Voorzitter, kan immers herbouwd worden – een leven niet. Ik ben het daarom met mevrouw Morgantini eens dat het niet volstaat om aan te dringen op nakoming van de regels van het internationaal recht. Is het volgens internationaal recht toegestaan dat een staat onderdak biedt aan terroristische groeperingen die aanvallen ondernemen op de burgerbevolking van een andere staat? Dat zou ik wel eens willen weten. Ik ben het met mevrouw Morgantini eens dat we verplicht zijn in te grijpen. Verder deel ik haar verontwaardiging: ook ik vind dat we geen genoegen kunnen nemen met het innemen van een moreel standpunt. Dat doen we maar al te vaak. Dat stelt ons geweten gerust, beste collega’s, maar weet wel dat een gerust geweten nu juist geweten is. Inderdaad, mijnheer Cohn-Bendit, we hebben behoefte aan een politieke schok.
Er is zojuist gezegd dat de muur in Israël vergelijkbaar is met de Berlijnse Muur. Tegen die voorstelling van zaken wil ik protest aantekenen. Ik ben zelf tegenstander van deze muur, maar dan omdat ik vind dat hij het verkeerde tracé volgt. Je kunt die muur echter niet vergelijken met de Muur die één en hetzelfde volk in tweeën deelde. Deze muur is als grens bedoeld en ook al is die grens volstrekt discutabel, het gaat hier toch om iets anders. Ik wil hier graag aan toevoegen dat ook ik mijn handtekening heb gezet onder de petitie tegen het tracé van de muur, met name in Abou Dis.
Iedereen dringt er hier vandaag op aan dat de grenzen van 1967 gerespecteerd worden. Dat verbaast me: niet zo lang geleden was men ook daar heftig tegen. Wat de meest gematigden onder ons verlangen is niet anders dan een terugkeer tot de voorstellen van Clinton – diezelfde voorstellen die onlangs nog verworpen zijn.
Commissaris Monti heeft er terecht op gewezen dat Hamas en Jihad het bestaansrecht van Israël niet erkennen. De zelfmoordaanslagen zijn daar het bewijs van. Daarmee komen we bij de kern van het probleem. Het gaat hier in werkelijkheid niet om één conflict – het zijn er vier. De Palestijnse Autoriteit voert een oorlog voor het tot stand brengen van een Palestijnse staat. Dat is een legitiem verlangen. We steunen hen daarin. Daarnaast is er de oorlog die Israël voert omwille van zijn veiligheid. Daar kunnen we het ook mee eens zijn. We moeten echter ook erkennen dat een aantal Israëli’s in een koloniale oorlog verwikkeld is. En wat we zeker niet mogen vergeten is dat er door sommige Palestijnse groeperingen een oorlog wordt gevoerd om de staat Israël te vernietigen. Als men geen oog heeft voor het feit dat hier sprake is van vier conflicten begrijpt men niet wat zich daar afspeelt. 
Gahrton (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is gemakkelijk om zelfmoordaanslagen te veroordelen, maar wat zouden wij doen in dezelfde situatie? Wat deden diegenen onder onze ouders die zestig jaar geleden in bezette landen leefden? Die boden verzet.
In Berlijn zag ik in 1961 voor het eerst van mijn leven een dergelijke muur. Nu bouwt Israël een muur van schande. Saddam Hoessein is ten val gebracht omdat hij ervan verdacht werd dat hij massavernietigingswapens had. Het apartheidsregime in Zuid-Afrika is gevallen omdat het zich schuldig maakte racistische onderdrukking. We weten dat de hele constructie van Israël op racistische onderdrukking gebaseerd is. De militaire junta in Chili is onder andere gevallen omdat politici werden vermoord. We weten dat Israël de hele tijd politici laat vermoorden.
De DDR, Saddam Hoessein, de apartheid en de Chileense junta zijn verdwenen, maar Sharons onderdrukkingsregime bestaat nog steeds. En wat doen wij? Wat doet de EU? Wij doen niet veel. Wij passen niet eens de associatieovereenkomst toe. We verbreken niet eens de handelsverbindingen. Waarom kunnen wij onze fantastische vredestroepen niet naar Palestina sturen om het Palestijnse volk te beschermen?
Israël zal niet blijven bestaan wanneer de huidige ontwikkeling doorgaat. Het Midden-Oosten wordt vaak vergeleken met het rijk van de kruisvaarders, dat tweehonderd jaar bestond. Een kwart van die tijd is al voorbij. Mogelijk bestaat Israël nog honderd jaar dankzij geld en wapens uit de Verenigde Staten en dankzij de passiviteit van de EU, maar als niemand ingrijpt zullen onze kleinkinderen misschien de ondergang van Israël meemaken. Dat is niet iets wat ik wens. Ik kan u verzekeren dat het geen gezellige toestand wordt. Laten we proberen het te verhinderen. 
Solana,
   – Mijnheer de Voorzitter, het Reglement geeft me vijf minuten spreektijd, en ik zal proberen in dat korte tijdsbestek een antwoord te geven op de belangrijkste vragen die hier tijdens de zitting van vanmorgen zijn gesteld. Ik zal daarbij opnieuw aangeven welk standpunt we namens de Europese Unie in dit conflict innemen.
Ik wil om te beginnen een aantal dingen duidelijk stellen. Ik heb naar een groot aantal interventies geluisterd, en ik zie dat we het erover eens zijn dat de situatie heel ernstig is. We mogen die ernst inderdaad niet te licht nemen. De toestand wordt steeds problematischer en dat betekent dat we onze inspanningen als Europese Unie zullen moeten verdubbelen.
Ik wil verder benadrukken dat uit uw interventies een hoge mate van overeenstemming blijkt. Iedereen – vrijwel iedereen – vond dat de routekaart het beste mechanisme was om het einddoel te bereiken. Het gaat erom binnen een redelijke – volgens de routekaart: korte – termijn een Palestijnse staat op te richten naast de Israëlische, opdat Israëliërs en Palestijnen in vrede en welvaart naast elkaar kunnen leven. Ik geloof dat dit voor iedereen onder ons het einddoel is.
Ik geloof ook dat er ook overeenstemming bestaat over het risico dat de spanning in de regio toeneemt als gevolg van de meest recente gebeurtenissen in Syrië en Libanon. We willen allemaal dat de temperatuur in de regio niet verder stijgt, maar juist daalt.
Verder is iedereen, of in elk geval de meerderheid van de afgevaardigden, het erover eens dat de betrokkenheid van de Verenigde Staten wel eens zouden kunnen afnemen en dat dit de situatie ongunstig zou kunnen beïnvloeden. Zoals de heer Poettering heeft uitgelegd is de verkiezingscampagne in de Verenigde Staten zojuist begonnen, en dat kan leiden tot – als u mij toestaat de Engelse term te gebruiken – van de zijde van de Amerikanen. We moeten al het mogelijke ondernemen om nu juist het tegenovergestelde te bereiken: de Verenigde Staten moeten nauw bij dit hele proces betrokken blijven, precies zoals de Europese Unie dat van plan is. We kunnen niet als toeschouwers blijven toekijken terwijl de situatie verergert. Dit proces verloopt steeds moeizamer en we kunnen daarbij niet passief blijven.
De heer Poettering heeft het ook gehad over Irak. Ik wil daar graag iets over zeggen. Ik heb namelijk alle landen in de regio bezocht, en begrepen dat de kwestie-Irak ook een weerslag heeft op het Palestijnse probleem. Als je nu met om het even welke Arabische politieke leider spreekt, dan merkt je dat deze hele geschiedenis in de Arabische wereld gezien wordt als een door de Westerse wereld gevoede anti-Arabische campagne. We moeten heel voorzichtig zijn en ervoor zorgen dat deze ontwikkelingen bij de Arabische leiders niet uitgelegd worden als een actie van het Westen tegen de Islam en de Arabische wereld. Daarom moeten we er steeds weer op wijzen dat het hier niet gaat om een strijd tussen beschavingen of religies, maar dat wij ons inzetten voor een reeks waarden – vrede, stabiliteit – die voor ons allemaal gelijke gelding hebben.
De heer Cohn-Bendit heeft terecht opgemerkt dat de nu gevolgde strategie er een van kleine stapjes voorwaarts is. Dat is sinds de akkoorden van Oslo het geval. Ook de routekaart is gebaseerd op het idee van kleine stapjes voorwaarts. Het idee om een soort schok teweeg te brengen – zoals de heer Cohn-Bendit het noemt – zou een goede oplossing kunnen zijn. Ik weet echter niet, dames en heren, of er in beide kampen en in de internationale gemeenschap momenteel genoeg politieke energie aanwezig is voor een krachtige elektroshocktherapie.
We hebben afgelopen nacht in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties een lastig debat gevoerd om tot overeenstemming te geraken met betrekking tot de ontwikkelingen in Syrië. En we hebben niets bereikt. Ik geloof daarom niet dat er voldoende energie aanwezig is om ten behoeve van het Palestijnse probleem zo’n schok teweeg te brengen, al geloof ik wel dat we het moeten proberen. Wie weet is daar een taak weggelegd voor ons, Europeanen.
Wat volgens mij het belangrijkste is, is dat we een verificatieprocedure in gang zetten. De routekaart zal niet zomaar geïmplementeerd worden. Er moet een verificatieprocedure worden uitgevoerd – anders zal de routekaart nergens toe leiden. Daarom is het van belang dat we een verificatiemechanisme uitwerken en dat zo snel mogelijk gaan toepassen. Ook daarover hebben we het tijdens onze bijeenkomst in New York gehad.
Dan zou ik nu willen ingaan op de situatie die vanochtend waarschijnlijk zal ontstaan. Ik neem aan dat Abu Ala nu toch wel geïnstalleerd zal zijn als premier van de Palestijnse regering. Wij zullen zijn regering steunen als deze doet wat wij van haar verlangen. We moeten er dus op aandringen dat deze regering serieus de strijd aanbindt met het terrorisme en dat ze de hervormingen doorzet. Die hervormingen zijn voor het opbouwen van een staat immers onontbeerlijk. We doen al het mogelijke om ervoor te zorgen dat er binnen een zo kort mogelijke termijn een Palestijnse staat komt – alles binnen de grenzen van het redelijke. Of een staat levensvatbaar is hangt ervan af of hij over eigen financiën beschikt. Daartoe zijn de noodzakelijke inspanningen verricht en de minister van Financiën is hierin geslaagd. Van belang is echter ook of een staat alle gewapende groeperingen in de hand heeft. Dat is voor een staat van fundamenteel belang. We moeten er dus bij premier Abu Ala op aandringen dat zijn regering al het mogelijke in het werk stelt om de veiligheidstroepen onder controle te houden en uitsluitend legale wapens toestaat.
We moeten ons echter ook tot de Israëlische staat richten en er bij Israël op aandringen dat het de levensomstandigheden van de Palestijnse burgers verbetert. En dan niet door het optrekken van een muur. De heer Poettering heeft zich zeer emotioneel en welsprekend uitgelaten over wat het betekent om door een muur gescheiden te worden. Israël moet ook aangespoord worden de kwestie van de nederzettingen serieus aan te pakken. Dat laatste is ook al terug te vinden in de routekaart en in het Mitchell-rapport van enige jaren geleden.
Dat is wat we volgens mij op dit moment kunnen doen om de huidige crisis proberen te bezweren. In december zouden we in de positie moeten zijn om een definitieve evaluatie uit te voeren. Dan zullen we weten aan welke basisvoorwaarden de oplossing moet voldoen en kunnen bekijken welke stappen we het komende jaar het best kunnen zetten. Ik ben ervan overtuigd dat die basisvoorwaarden een ieder bekend zijn. Zij stemmen voor een goed deel overeen met hetgeen de afgevaardigden hier vandaag hebben voorgesteld.
Ik wil u daarom bedanken voor uw medewerking. Wij moeten allemaal onze ogen openhouden en vastberaden blijven. Alleen dan zal het mogelijk zijn de situatie onder controle te krijgen die zich helaas afspeelt in dit land dat ons zo na aan het hart ligt.
Men heeft mij gevraagd op welke wijze we binnen het kader van de veiligheidsstrategie moeten omgaan met deze gebeurtenissen in het Midden-Oosten. Het gaat hier om onze buren. Hun land grenst aan onze landen. Deze kwestie moet dus een van onze hoogste prioriteiten blijven.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik dank u voor het feit dat u mij vandaag de gelegenheid heeft gegeven hier mijn betoog te houden. Zodra ik over meer informatie beschik zal ik die met u delen.
Monti,
   . Mijnheer de Voorzitter, ik wilde enkele korte opmerkingen maken over een aantal punten dat tijdens dit debat aan de orde is gekomen. Met betrekking tot de kwestie van een vredesmacht – waar de heer Poettering het in zulke fraaie bewoordingen over had en die ook in een ander verband door de heer Cohn-Bendit en anderen genoemd werd – steunen wij alles wat uitzicht biedt op hoop. Het is echter duidelijk dat beide partijen het met elkaar eens zullen moeten worden. Helaas zien we dit om een aantal redenen niet gebeuren: het wantrouwen van de Israëli’s ten aanzien van internationale inmenging, het feit dat de twee partijen onmogelijk van elkaar gescheiden kunnen worden vanwege de nederzettingen en het gebrek aan garanties dat zo’n internationale vredesmacht niet betrokken zal raken bij het conflict.
Met betrekking tot de associatieovereenkomst met Syrië, die genoemd werd door de heer Belder: deze overeenkomst zal bijdragen aan een constructievere relatie met Syrië, wat ons de mogelijkheid geeft om in discussie te gaan over zaken van wederzijds belang. Het is overigens duidelijk dat alle landen actief moeten voldoen aan resolutie 1373 van de VN-Veiligheidsraad. De associatieovereenkomst zal een clausule bevatten over de gezamenlijke bestrijding van het terrorisme.
Wat betreft de kwestie die aan de orde werd gesteld door mevrouw Vachetta en anderen over de sancties tegen Israël moet ik helaas zeggen dat economische sancties in het verleden nauwelijks succes hebben gehad. Ze werken simpelweg niet. Wat wel werkt is betrokkenheid en dialoog en dat is precies waarin de associatieovereenkomst met Israël voorziet. Die politieke dialoog stelt ons namelijk in staat al onze zorgen aan de orde te stellen. Wij zijn van mening dat we door het opschorten van de overeenkomst deze mogelijkheid zouden kwijtraken.
De heer Von Wogau noemde de “kring van vrienden”. Ons beleid is een beleid van openheid en inclusiviteit. Dit is geen politieke voorwaarde, maar het is duidelijk dat onze partners door het voortdurende conflict niet kunnen profiteren van ons nieuwe initiatief.
Tot slot noemde de heer Howitt de situatie van de EU-programma’s ter plekke. Onder de gegeven omstandigheden is het inderdaad zeer moeilijk en vrij duur geworden voor ons om hulp te bieden, met name in het geval van infrastructuurprojecten en humanitaire hulp. We boeken meer succes bij het draaiende houden van onze softwareprojecten, met name op het gebied van het versterken en hervormen van de instellingen.
Ik wil hierbij de waardering van de Commissie uitspreken voor dit buitengewoon interessante debat.
De Voorzitter.
   Hartelijk dank, mijnheer Monti. 
Gollnisch (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, op de agenda stond dat we een debat gingen voeren over de toestand in het Midden-Oosten. Met uitzondering van mevrouw Kuntz is er steeds over Palestina gesproken. Voor mij ligt Palestina niet in het Midden-Oosten. In het Frans spreken we van het Nabije Oosten. Het lijkt wel of één land uit het Midden-Oosten geheel uit de belangstelling is verdwenen – Irak. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat ik u hier een debat over Irak ga opdringen, maar ik had zelf wel een interventie over Irak voorbereid. Nu wil ik graag een vraag stellen die voor een Parlement dat zich over de mensenrechten zoveel zorgen maakt volgens mij heel interessant moet zijn: wie weet er wat in de context van het internationaal recht gebeurd is met de heer Tariq Aziz, het voormalig hoofd van de Iraakse diplomatieke dienst? Ziehier een uiterst interessante vraag – misschien kunnen we daarover tijdens de volgende zitting debatteren. 
De Voorzitter.
   Mijnheer Gollnisch, wij nemen nota van uw woorden. U weet dat de afgevaardigden spreken naar eer en geweten, en het lijkt erop dat men vandaag onder die titel het probleem van Israël en Palestina wilde bespreken.
Het debat wordt gesloten.
Figueiredo (GUE/NGL ),
    – Zoals ik onlangs tijdens een bezoek aan Palestina heb kunnen vaststellen, maakt de Israëlische regering, ondanks de kritiek en het protest, geen aanstalten om een einde te maken aan haar nederzettingenbeleid, de aanleg van de muur der schaamte, de militaire bezetting, de vernieling van infrastructuren, woningen en andere installaties, de selectieve moorden, de opsluiting in Israëlische gevangenissen van meer dan zevenduizend Palestijnse gevangenen, onder wie ongeveer 340 kinderen, en de voortdurende schending van de meest elementaire rechten van de Palestijnse bevolking. Bovendien heeft Israël Syrië aangevallen. Het gaat hier om onmiskenbare uitingen van staatsterrorisme.
Het is dan ook niet verwonderlijk dat de verklaringen van de Europese verantwoordelijken, die steeds weer aandringen op de eerbiediging van de rechtsorde, teleurstelling en verontwaardiging teweegbrengen. Hoe kunnen wij in hemelsnaam van president Arafat en de Palestijnse regering eisen dat zij maatregelen nemen tegen de terreuracties als Palestina bezet wordt door het Israëlische leger?
De Europese Unie moet praktische initiatieven en maatregelen ten uitvoer leggen. De Euro-mediterrane associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Israël moet worden opgeschort in navolging van de resolutie van het Europees Parlement van 10 april 2002, over de situatie in het Midden-Oosten.
Bovendien moeten de Commissie en de Raad in het kader van de Verenigde Naties een initiatief ontwikkelen om te waarborgen dat de volgende doelstellingen worden verwezenlijkt: afronding van de VN-onderhandelingen, erkenning van het recht van de Palestijnen op waardigheid en op een eigen onafhankelijke staat en aanwezigheid ter plaatse van internationale waarnemers en een interventie- en vredesmacht onder de bescherming van de Verenigde Naties. 
Korakas (GUE/NGL ),
    Ook vandaag weer hebben de hypocriete “voorstanders” van de mensenrechten en “beschermheren” van de onderdrukten gezwegen. Afgezien van enkele holle verklaringen is er geen woord van steun gesproken voor het Palestijnse volk, dat vecht voor de menselijke waardigheid van heel de mensheid, tegen de imperialistische onmenselijkheid. Zij verwerpen elk voorstel tot beëindiging van de financiering en bewapening van Sharon, de afslachter. Zij vermijden angstvallig druk uit te oefenen op Israël en Israël ertoe aan te zetten een einde te maken aan de bezetting en de aanvallen, die de enige oorzaak zijn van al de ellende tussen beide volkeren.
Solana, als , heeft het Palestijns verzet aan de kaak gesteld en vraagt Israël blijk te geven van zelfbeheersing en generositeit. Hij haalt ook de beroemde routekaart aan - die door de Palestijnse Autoriteit werd ondertekend met het pistool op de slaap en door Israël met voeten wordt getreden - om nieuwe druk te kunnen uitoefenen op de Palestijnen en hen te kunnen chanteren, opdat zij nieuwe concessies doen, hetgeen echter in feite een Palestijnse burgeroorlog zou betekenen.
Er wordt met geen woord gerept over de duivelse muur die Palestina zal verstikken, noch over de criminele nederzettingen en de cynische dreigementen aan het adres van de gekozen president Arafat.
Wij veroordelen dit beleid en betuigen onze onvoorwaardelijke steun aan het Palestijns verzet en aan president Arafat. Wij geven eveneens steun aan de communisten van Israël en aan al degenen in dit land - zoals de 27 piloten en honderden Israëlische soldaten en officieren - die een einde willen maken aan de mensenvretende machine van Sharon.
Wij willen ook hier oproepen tot een front van solidariteit voor de vrede in het Midden-Oosten en een vreedzame samenleving tussen de twee volkeren in twee onafhankelijke en soevereine staten. 

(1)

Maes (Verts/ALE )
   . – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, dit is geen politiek controversieel onderwerp, maar het is een onderwerp dat de veiligheid van de luchtvaart betreft en dat dus in ons aller belang en in het belang van alle reizigers is. Wij zijn geen deskundigen, maar wij zijn ervaringsdeskundigen op het gebied van de luchtvaart. Als ervaringsdeskundigen weten wij dat niet alle luchtvaartmaatschappijen en niet alle vliegtuigen even veilig zijn. Vandaag de dag kan het nog gebeuren dat sommige maatschappijen het niet zo nauw nemen met de veiligheid, omdat ze kunnen uitwijken naar andere luchthavens, waar minder strenge controles gelden. Dat toont het belang aan van een communautair veiligheidsbeleid voor luchthavens. Ook als de kans op ongevallen gelijk blijft aan die in 1996, zou - bij de verwachte groei in het vluchtverkeer - volgens een raming van de Commissie tot gevolg hebben dat in 2015 elke week een ernstig ongeval zou plaatsvinden. De kans op ongevallen varieert sterk in de verschillende regio's en continenten. Weet u dat de luchtvaartmaatschappijen waarmee u in Afrika, Azië, Zuid- en Centraal-Amerika vliegt, veel meer kans hebben op ongevallen - minstens twee maal het wereldgemiddelde? West-Europa en Australië hebben de laagste kans, terwijl Oost-Europese landen de hoogste kans op ongevallen kennen, 50 maal hoger dan in West-Europa! Deze richtlijn is dus absoluut nodig om de internationaal aanvaarde veiligheidscontroles ook te harmoniseren. Helaas hebben wij nog geen communautair beleid. Dit is nog altijd de taak van de lidstaten. Helaas zijn ook de lidstaten en de luchtvaartmaatschappijen bang om de informatie, die wij nodig achten, aan het publiek te verstrekken. 

Medina Ortega (PSE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten vraagt – met een verwijzing naar artikel 144, lid 2 van het Reglement – of dit verslag kan worden teruggestuurd naar de commissie. De reden daarvoor heb ik gisteren als rapporteur reeds uiteengezet: het verslag moet worden aangepast aan het interinstitutioneel akkoord. 
De Voorzitter.
   – Op grond van artikel 144 zal ik derhalve een beroep doen op een spreker vóór en een spreker tegen. 
Frassoni (Verts/ALE ).
   – Meneer de Voorzitter, ik ben voor terugverwijzing, maar ik zou willen benadrukken dat hiermee een precedent geschapen is, omdat we in dit Huis gedebatteerd hebben over een verslag dat nog niet up-to-date was en toen teruggestuurd is naar de commissie voor stemming. Dit lijkt me op zijn minst een bizarre procedure die, naar ik hoop, niet nog eens plaats zal vinden. 


Attwooll (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het gaat om een hele simpele kwestie. Zowel in paragraaf 11 als in ons amendement in zijn oorspronkelijke vorm gaat het over de mogelijke budgettaire consequenties van “de” uitbreiding van het aantal akkoorden in de nabije toekomst. Het probleem hiermee is dat wij, in de eerste plaats, niet weten of er sprake zal zijn van een uitbreiding en zelfs als we dat konden voorspellen, dan zouden we nog niet weten hoe groot deze zou zijn. Het is dan ook niet meer dan logisch het woord “de” te veranderen in “een eventuele”, zodat er staat: “pleit ervoor bij de Commissie om een degelijk financieel hoofdstuk voor de financiering van de visserijakkoorden te formuleren, waarbij rekening dient te worden gehouden met de mogelijke budgettaire consequenties van een eventuele uitbreiding van het aantal akkoorden in de nabije toekomst”.
Ik hoop dat dit duidelijk is voor het Parlement.
De Voorzitter.
   – Ik dank de collega’s die aan de stemming hebben deelgenomen. Ik verzoek u in de vergaderzaal te blijven, omdat het Parlement over enkele ogenblikken in plechtige vergadering bijeenkomt ter gelegenheid van het bezoek van de president van de Republiek Letland, een land dat binnenkort zal toetreden tot de Europese Unie.
De stemverklaringen vinden na de plechtige vergadering plaats.

Foster (PPE-DE ),
   . Het is veel te dicterend om voor een hele reeks voertuigen snelheidbegrenzers verplicht te stellen, waardoor in de praktijk in de hele EU een maximumsnelheid van honderd kilometer per uur of minder wordt opgelegd.
De hoofddoelen van het voorstel – het verbeteren van de verkeersveiligheid en het terugdringen van milieuvervuiling – zijn loffelijk, maar er is onvoldoende bewijs dat dit de beste manier is om deze doelen te bereiken.
Conservatieve afgevaardigden vrezen verder dat het onvermijdelijk is dat er, te zijner tijd, ook aangedrongen zal worden op de introductie van snelheidsbegrenzers voor privé-auto’s, wat echt veel verder zou gaan dan wat voor de meeste mensen acceptabel is. 
Marques (PPE-DE ),
    Snelheidsbegrenzers voor voertuigen die gebruikt worden voor het vervoer van passagiers en goederen zijn bijzonder nuttig gebleken voor zowel de verhoging van de veiligheid op de weg als de daling van het aantal zwaargewonden bij ongevallen en de vermindering van de luchtverontreiniging en het brandstofverbruik.
Daarom krijgt dit voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad mijn volle steun. Doel van het voorstel is de werkingssfeer van de geharmoniseerde voorwaarden voor snelheidsbegrenzers en soortgelijke begrenzingssystemen uit te breiden tot alle motorvoertuigen van de categorieën M2 en M3 die gebruikt worden voor het vervoer van passagiers. Dit zal bijdragen aan een veiliger en duurzamer wegvervoer, hetgeen van fundamenteel belang is voor de tenuitvoerlegging van vervoersbeleid in de toekomst.

Musumeci (UEN ).
   – Meneer de Voorzitter, wij steunen het voorstel middelen uit het solidariteitsfonds beschikbaar te stellen ten behoeve van door natuurrampen getroffen landen en regio’s en hopen daarbij het volgende, of, anders gezegd, doen daarbij de volgende twee aanbevelingen.
Allereerst hopen wij dat het fonds, nu het begrotingsjaar 2004 nadert, tot een passend niveau kan worden aangevuld, of in ieder geval geïndexeerd kan worden - collega Turchi verzekerde mij dat hij dit zou voorstellen. De geringe omvang van het fonds in aanmerking genomen, is het absoluut ontoereikend om aan de behoeften van de ontvangende lidstaten tegemoet te komen, zoals dit jaar al gebleken is.
Een tweede advies: de vorming van het fonds is de eerste concrete stap, maar het is niet voldoende. Het is niet voldoende om de landen die getroffen zijn door natuurrampen financieel te helpen als er niet ook gedacht wordt aan een serieus prognose- en preventiebeleid. Wij vinden dat het tijd is dat de Unie overweegt een Europees agentschap voor burgerbescherming op te richten, met als taak het beleid in de lidstaten ten aanzien van risicopreventie en noodsituaties te coördineren. Recente en pijnlijke voorbeelden in Europa laten zien hoe calamiteiten en rampen ook een supranationaal karakter kunnen hebben, en men kan niet uitgaan van de gulheid van vrijwilligers of op de deskundigheid en middelen in uitsluitend het direct getroffen land. Europa moet kunnen beschikken over menselijke, financiële en technische middelen om prompt te kunnen ingrijpen.
Misschien is het een ambitieuze doelstelling, maar daarom nog niet onhaalbaar. Alle burgers, en niet alleen Europese burgers, hebben immers recht op veiligheid, niet zozeer vanuit constitutioneel als wel vanuit fysiologisch oogpunt. We leggen het probleem dus voor aan de Commissie en het Europees Parlement in de hoop medestanders te vinden. 
Bastos (PPE-DE ),
    Dit verslag, waarin wordt bevestigd dat Portugal in aanmerking komt voor de beschikbaarstelling van middelen uit het solidariteitsfonds, heeft uiteraard mijn steun gekregen. Mijn land krijgt 48,539 miljoen euro toegewezen - dat is precies het bedrag waarom de Portugese regering heeft verzocht - om het hoofd te bieden aan de gevolgen van de verwoestende bosbranden van de afgelopen zomer. De toegekende middelen zullen de Portugese regering in de gelegenheid stellen noodmaatregelen ten uitvoer te leggen voor de bevolking die het hoofd moet bieden aan de gevolgen van het vuur dat aan achttien personen het leven heeft gekost en meer dan 403.000 hectare bos heeft verwoest. Op die manier kunnen de sociale kosten die voortvloeien uit het verlies van banen en inkomensbronnen en de milieuschade ten gevolge van de bosbranden enigszins verlicht worden en kan een eerste aanzet worden gegeven tot het herstel van het productiepotentieel van de getroffen regio’s.
De procedure voor het aanvragen van steun is zeer ingewikkeld. Daarom is het van wezenlijk belang dat de Commissie de voorwaarden voor toekenning van middelen uit het solidariteitsfonds herziet en de administratieve communautaire procedures vereenvoudigt en versoepelt, te meer daar dit fonds in de eerste plaats bedoeld is om efficiënt te reageren op noodsituaties.
Tenslotte maak ik van de gelegenheid gebruik om hier nog even in herinnering te brengen dat er ook maatregelen moeten worden vastgesteld om toezicht te houden en bosbranden te voorkomen en dat er meer middelen beschikbaar moeten komen voor het programma . 
Carrilho, Casaca, Lage, Marinho, Santos, Sousa Pinto, Torres Marques en Vairinhos (PSE ),
    De delegatie van de Portugese socialisten stelt met voldoening vast dat het Europees Parlement zich gunstig heeft uitgesproken over het voorstel om 48,5 miljoen euro uit het solidariteitsfonds toe te wijzen aan Portugal als bijdrage aan het herstel van de enorme bos- en landbouwgebieden van ons land die dit jaar ten prooi zijn gevallen aan de vlammen. Wij voegen hier echter onmiddellijk aan toe dat dit bedrag absoluut ontoereikend is om de gevolgen van deze immense tragedie te dekken.
Wij herinneren u er overigens aan dat de delegatie van de Portugese socialisten tijdens de begrotingsdebatten van na 1999 herhaaldelijk heeft voorgesteld een dergelijk fonds in het leven te roepen. Tevens onderschrijven wij het voornemen van commissaris Barnier om de bestaande verordening te herzien, zodat er een meer doeltreffend antwoord kan worden geboden op grootschalige natuurrampen.
Het budget van het solidariteitsfonds is uitermate bescheiden. Daarom roepen wij de Commissie op zoveel mogelijk gebruik te maken van de flexibiliteitsclausule, aangezien dit een geval van overmacht is. Op die manier kunnen de middelen die bestemd zijn voor de structuurfondsen en plattelandsontwikkeling geherprogrammeerd worden en ten dienste worden gesteld van het Portugese platteland in het kader van een geïntegreerd programma voor het herstel van de schade die deze ramp heeft aangericht. 
Coelho (PPE-DE ),
    Ik stem voor het verslag van de heer Colom i Naval, dat mijn absolute steun geniet. Dit initiatief zet immers het licht op groen voor de betaling uit het solidariteitsfonds van noodhulp voor Portugal.
Gelet op de reikwijdte en de ernst van de tragedie die ons land geteisterd heeft, is het niet meer dan rechtvaardig dat wij een beroep doen op de solidariteit van Europa. In het eerste Commissievoorstel was er slechts sprake van 30 miljoen euro. Gelukkig heeft commissaris Barnier zelf erkend dat die som "geheel niet voldeed aan de verwachtingen en de behoeften".
Ik ben bijzonder ingenomen met de solidariteit van het Europees Parlement, dat Portugal heeft gesteund. Ook het onderhandelingstalent van de Portugese regering, en met name van de staatssecretaris voor Europese Zaken, dr. Carlos Costa Neves, verdient een woord van lof. In vergelijking met het oorspronkelijke voorstel is het bedrag ten belope van 48,5 miljoen euro waarover wij hier vandaag stemmen beter toegesneden op de behoeften. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
    De gevolgen van de bosbranden die Portugal de afgelopen zomer hebben geteisterd, zijn nog lang niet voorbij. De hevige regenval veroorzaakt aardverzakkingen en overstromingen die de omvang van de ramp nog dreigen te vergroten, om nog maar te zwijgen van de gevolgen voor het milieu, en met name voor de bodemerosie, en de ernstige sociaal-economische problemen van het Portugese binnenland, waar de bosbouw de voornaamste economische activiteit was.
Ofschoon de cijfers geen volledig beeld geven van de problemen waarmee de bevolking wordt geconfronteerd, geven zij inzicht in de omvang van de ramp. De bosbranden hebben aan 20 mensen het leven gekost en zij hebben 5 procent van het nationale grondgebied en 11 procent van het beboste areaal verwoest. Maar liefst 45.000 mensen zitten zonder inkomsten en de totale directe schade wordt geschat op 1,3 miljard euro, dat is ongeveer 1,12 procent van het Portugese bruto nationaal inkomen.
Wij juichen het dan ook toe dat 48,5 miljoen euro uit het solidariteitsfonds beschikbaar wordt gesteld ten behoeve van Portugal, na de laatste wijziging door de Commissie in het licht van de nieuwe gegevens, overeenkomstig ons rechtstreekse verzoek in de Begrotingscommissie. Desalniettemin zijn wij van oordeel dat men veel verder had moeten gaan, conform onze suggesties. Het steunbedrag staat immers in schril contrast met de omvang van de tragedie. Daarom is het onontbeerlijk dat de huidige criteria voor de beschikbaarstelling van middelen uit het solidariteitsfonds geëvalueerd en herzien worden. 
Miguélez Ramos (PSE ),
   – De zozeer uiteenlopende bedragen uit het solidariteitsfonds die de Commissie in haar voorstel toekent zijn gebaseerd op de uitermate verschillende schadebeoordelingen die de betrokken regeringen hebben uitgevoerd en bij de Commissie hebben ingediend. De regio’s die door de ramp met de zijn getroffen zouden minder dan een vijfde deel ontvangen van het bedrag dat Portugal en Italië zal worden toegekend naar aanleiding van de bosbranden en de aardbeving.
De Spaanse regering heeft daarbij een verkeerde strategie gevolgd. Ze probeert de omvang van de ramp te bagatelliseren, als gevolg waarvan de getroffen regio’s veel minder communautaire middelen ontvangen dan hun rechtens toekomt.
De voorgestelde 8,6 miljoen euro vormen de enige aanvullende betaling die Spanje vanwege de ramp met de ontvangt. De middelen die ze tot nu toe heeft ontvangen zijn middelen die reeds aan Spanje waren toegewezen waren en die nu zijn hergeprogrammeerd.
Het gaat hier om een bespottelijk bedrag als je bedenkt dat de schade volgens een onderzoek van – bijvoorbeeld – de stichting Barrié de la Maza op tussen de vier miljard en zes miljard euro wordt begroot. Voor een vergelijkbare ramp, die met de , werd de schade door de VS op 10 miljard dollar geraamd. 
Piscarreta (PPE-DE ),
    Zoals u weet, is het Portugese grondgebied tijdens de afgelopen zomer van noord tot zuid ten prooi gevallen aan ongekende, alles verwoestende bosbranden. De totale verbrande oppervlakte bedraagt meer dan 400.000 hectare. Behalve het economisch verlies, dat op 1,372 miljard euro wordt geraamd, zijn er achttien dodelijke slachtoffers gevallen en zitten 45.000 personen zonder inkomsten of woning. Deze tragedie heeft niet alleen gevolgen voor de mens en de economie. Zij heeft ook op maatschappelijk en milieugebied aanzienlijke schade aangericht.
Nu komt het erop aan steun te verlenen voor dit voorstel van de Europese Unie om als blijk van solidariteit middelen uit het fonds vrij te maken ten behoeve van de getroffen bevolking. Samen met staatssecretaris Costa Neves dank ik de Europese Commissie en het Europees Parlement van harte voor de snelle en efficiënte afhandeling van het verzoek van Portugal om steun uit het solidariteitsfonds. De toegekende middelen belopen 48,5 miljoen euro. Ik kan evenwel niet nalaten te onderstrepen dat dit bedrag slechts 8,5 procent van de totale aangerichte schade vertegenwoordigt.
Tenslotte ben ik het met de rapporteur eens dat de schade die deze ramp heeft veroorzaakt gedeeltelijk voorkomen had kunnen worden met passende en naar behoren uitgevoerde preventieve maatregelen. Daarom onderschrijf ik het voorstel om het budget van het preventiebeleid in het kader van het programma te verhogen. 
Vairinhos (PSE ),
    Het solidariteitsfonds verschilt wezenlijk van de andere fondsen en dient een deel van de overheidsuitgaven ten gevolge van de ramp te compenseren.
De financiële steun die wordt verleend om het hoofd te bieden aan grootschalige natuurrampen, zoals de bosbranden waarvan de bevolking in Zuid-Europa het slachtoffer is geworden, dient bij te dragen aan het snelle herstel van de normale levensomstandigheden in de getroffen regio’s.
Het is van wezenlijk belang dat het financiële beheer van deze steun gedecentraliseerd wordt, aangezien de lokale autoriteiten direct met de gevolgen van de ramp in aanraking komen. In het concrete geval van de bosbranden in mijn regio, in de bergen van de westelijke Algarve, zou het bijzonder nuttig zijn als de respectieve lokale overheden, in samenwerking met de actoren van het maatschappelijk middenveld, zouden deelnemen aan de programmering en het beheer van deze fondsen.
Maatregelen die gericht zijn op ruimtelijke ordening, herbebossing met inheemse planten, mobilisatie van kleine investeerders met behulp van fiscale en andere voordelen, steun voor de installatie en het onderhoud van preventiesystemen in beboste arealen behoren tot de mogelijkheden. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
    In dit verslag wordt de beschikbaarstelling van middelen uit het solidariteitsfonds ten behoeve van Portugal concreet vastgesteld op ongeveer 48,5 miljoen euro, naar aanleiding van de tragische bosbranden die Portugal de afgelopen zomer hebben geteisterd.
Ik ben bijzonder ingenomen met de snelle inzet van het solidariteitsfonds en de al even snelle goedkeuring van deze gewijzigde begroting, in één enkele lezing. Op die manier worden de aanvragen sneller afgehandeld en is de communautaire steun sneller ter plaatse. Desalniettemin staat het thans goedgekeurde bedrag in geen verhouding tot de omvang van de directe schade, die meer dan 1,3 miljard euro bedraagt, en met name tot de totale schade, die ongeveer 104,3 miljoen euro beloopt.
Ik herinner u eraan dat commissaris Schreyer zich ten overstaan van de Begrotingscommissie, die haar over deze kwestie een vraag heeft gesteld, bereid heeft verklaard de steunbedragen voor Portugal te herzien via een gewijzigde begroting indien uit latere ramingen zou blijken dat de schade hoger uitvalt. De commissaris is haar belofte nagekomen. Op grond van de nieuwe gegevens die de Portugese regering haar heeft doen toekomen, heeft zij de onderhavige gewijzigde begroting opgesteld. Nu is het aan de Portugese autoriteiten om de huidige situatie te evalueren. Daarbij moet niet alleen rekening worden gehouden met de gevolgen van de bosbranden, maar ook met de consequenties van de hevige regenval in de verbrande gebieden. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Als Portugees kan ik het niet nalaten hier met diepe droefheid de vreselijke ramp in herinnering te brengen die ons grondgebied van noord tot zuid heeft geteisterd. De bosbranden hebben een twintigtal doden veroorzaakt en zij hebben honderdduizenden hectaren bos- en landbouwgrond verwoest. Maar liefst 45.000 mensen hebben hun bezittingen en hun baan verloren.
De directe schade die Portugal ten gevolge van deze ramp heeft ondervonden, bedraagt bijna 946,489 miljoen euro en ligt derhalve veel hoger dan 0,6 procent van het bruto nationaal inkomen, dat gelijk is aan 718,12 miljoen euro.
Op 4 augustus 2003 hebben de Portugese autoriteiten, naar aanleiding van de dramatische branden die de afgelopen zomer in Portugal hebben gewoed, hun voornemen bekendgemaakt om een aanvraag voor steun uit het solidariteitsfonds van de Europese Unie in te dienen. De officiële ontvangstdatum van de steunaanvraag dateert van 13 augustus. Later, op 22 augustus, heeft Portugal het verzoek verder aangevuld met nieuwe informatie. Tijdens een openbare hoorzitting in de maand september heeft mijn land meegedeeld dat het 48,5 miljoen euro uit het solidariteitsfonds wenste te ontvangen.
Gelet op het feit dat het Europees Parlement in zijn resolutie van de maand september over de gevolgen van de hete zomer heeft voorgesteld de bijdrage uit het solidariteitsfonds in het geval van Portugal op te trekken, zodat het steunbedrag iets dichter bij de voor steun in aanmerking komende kosten komt te liggen, die op 94 miljoen euro worden geraamd …

Bernié (EDD ),
   – Dit verslag en het interinstitutioneel akkoord “beter wetgeven” zitten vol goede intenties, maar overtuigend zijn ze niet.
De verklaringen aangaande subsidiariteit contrasteren namelijk wel erg sterk met de door het Europees Parlement aanvaarde voorstellen van de Conventie om de controle op het subsidiariteitsbeginsel aan het Hof van Justitie over te laten. In een democratie is het onaanvaardbaar dat het Hof beslist of het verzet van de nationale parlementen tegen een voorstel van de Commissie al dan niet gegrond is.
Daar komt bij dat het systeem van het interinstitutioneel akkoord, waarvan de naleving afhankelijk is van de goede wil van de betrokken instellingen, op zich al een inbreuk is op de legitimiteit en de rechtszekerheid die men door middel van zo’n akkoord zogenaamd beoogt te bereiken.
De CPNT-afgevaardigden binnen de Fractie voor een Europa van Democratie en Diversiteit kunnen deze teksten dus niet goedkeuren. 
De Veyrinas (PPE-DE ),
   . - Ik heb voor het verslag-Frassoni over "beter wetgeven" gestemd. Zolang de Europese Grondwet - die ongetwijfeld een vooruitgang zal betekenen voor de transparantie van de communautaire procedures en de naleving van de verdeling van de bevoegdheden en het subsidiariteitsbeginsel - nog niet van kracht is, lijkt het mij noodzakelijk de wetgevende praktijk in het kader van de thans geldende verdragen te verbeteren. In dit opzicht is het interinstitutioneel akkoord dat tussen de Commissie, de Raad en het Europees Parlement gesloten is goed nieuws, aangezien het voor meer duidelijkheid en coherentie zorgt, terwijl tegelijkertijd rekening wordt gehouden met de bevoegdheden, procedures en algemene beginselen van ons positief recht. Het gebeurt nog te vaak dat de teksten die wij in het Parlement aannemen moeilijk toegankelijk zijn voor niet-ingewijden. Dit is voor verbetering vatbaar. Het interinstitutioneel akkoord baant de weg voor een dergelijk streven, dat ook al werd genoemd in het Witboek over de governance. Nu moet het alleen nog concrete vorm krijgen. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Ik ben van oordeel dat een betere coördinatie van het wetgevingsproces onontbeerlijk is. Daarom verleen ik over het geheel genomen mijn steun aan het interinstitutioneel akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie dat erop gericht is de kwaliteit van de wetgeving te verbeteren met behulp van een reeks nieuwe initiatieven en procedures.
In dit verband zij erop gewezen dat er een indicatief tijdschema zal worden opgesteld voor de verschillende fasen die moeten leiden tot de uiteindelijke goedkeuring van een voorstel en dat er gestreefd zal worden naar een betere synchronisatie van de behandeling van de dossiers door de voorbereidende organen van de afzonderlijke takken van de wetgevingsautoriteiten.
Ook de verwijzing naar “zelfregulering” moet worden toegejuicht. Deze zelfregulering, die niet onder de bevoegdheden van de Unie valt, biedt particuliere partners de mogelijkheid onderling en voor henzelf gemeenschappelijke richtsnoeren op Europees niveau vaststellen.
In het ontwerpakkoord wordt tevens aangedrongen op een betere omzetting van het gemeenschapsrecht in nationale wetgeving. De instellingen zullen ervoor zorgen dat alle richtlijnen een zo kort mogelijke bindende termijn bevatten voor de omzetting ervan in nationaal recht.
Mijns inziens staat dit akkoord borg voor een vrij evenwichtig resultaat en voldoet het aan de beoogde doelstelling, namelijk het verbeteren van de communautaire wetgeving.
Daarom heb ik voor het verslag gestemd. 

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL ),
   . - Doordat de ruimtevaartindustrie uitsluitend beschouwd wordt in termen van verbetering van de concurrentiepositie, voornamelijk ten opzichte van de Verenigde Staten, is dit een heel symbolisch verslag. Uiteraard wordt er in het verslag voor gepleit om een groter beroep te doen op overheidsfondsen - oftewel het geld van de belastingplichtigen - om de Europese ondernemingen te steunen bij het behouden of verwerven van marktaandeel in deze sector. Om de kans op welslagen nog te verhogen wordt aangedrongen op orders uit de militaire sector, waardoor de industrie zou kunnen profiteren van de reeds verworven kennis op dit gebied en hetgeen het instellen van een Europese krijgsmacht, onafhankelijk van die van de Verenigde Staten, dichterbij zou brengen. Sommigen vinden deze krijgsmacht noodzakelijk voor het uitvoeren van wat zij "operaties ter handhaving van de vrede" noemen, die echter niets anders zijn dan operaties om de belangen van de Europese industriëlen en geldmagnaten te verdedigen.
Omdat het zo duidelijk is, lijkt dit verslag op een bekentenis: het enige doel van de Europese instellingen is het mobiliseren van overheidsgelden en -kennis in het belang van het Europese particuliere kapitaal, zowel in de ruimtesector als in de overige sectoren. Als een verslag zo doortrokken is van enkel en alleen deze bedoelingen, dan kunnen wij natuurlijk niet anders dan tegen stemmen. 
Caudron (GUE/NGL ),
   . - Ik heb mijn steun en mijn stem gegeven aan dit verslag, waarin erkend wordt dat wij dankzij de inspanningen van bepaalde Europese landen momenteel in Europa over een ruimtevaartbeleid beschikken. De resultaten die behaald zijn, zijn indrukwekkend.
Als wij nu echter willen voorkomen dat zich grote problemen voordoen en dat op termijn alleen het recht van de sterkste geldt, dan moeten wij snel vorderingen maken in de richting van een beheerste communautarisering, zoals ook op het gebied van onderzoek gebeurt. We moeten niet kiezen voor "in de plaats van ...", maar de voorwaarden scheppen voor een Europese toegevoegde waarde.
De ruimte zal een steeds grotere plaats gaan innemen in het dagelijks leven van de burgers in al zijn aspecten. Europa moet deel uitmaken van de ruimte. De ruimte zal altijd een stimulans voor industriële innovatie zijn. De toekomst van de Europese industrie is dus mede afhankelijk van onze investeringen in de ruimtevaart. Om deze en andere redenen heb ik dit verslag gesteund en heb ik voor gestemd. 
De Veyrinas (PPE-DE ),
   . - Ik heb met tevredenheid en opluchting voor het uitstekende verslag van mijn collega de heer Bodrato over het Groenboek inzake het Europees ruimtevaartbeleid gestemd. Tevredenheid omdat de Europese autonomie op het spel staat: een soeverein Europa op strategisch gebied moet over zijn eigen militaire en ruimtepotentieel beschikken. Opluchting omdat deze stemming aangeeft dat de Europese instellingen zich bewust worden van de zorgen van de industrie en de verantwoordelijke politici over de recente economische verslechtering van deze sector en over de opmars van onze internationale concurrenten. Als Europa de uitdaging waar de ruimte voor staat wil aannemen, dan moeten er krachtige maatregelen worden getroffen naar aanleiding van de presentatie van het Witboek in december en moet de industrie een herstructurering doorvoeren om concurrerender te worden. Dit vereist dat de overheidsinvesteringen weer op gang komen. Gebeurt dit niet, dan kunnen onze grote concerns hun personeelsbestand en technische kennis niet op peil houden en gaan wij er in capaciteit op achteruit. Na de doorslaggevende steun voor het GALILEO-programma en Ariane V, toont deze stemming van het Europees Parlement aan dat de Europese Unie haar fundamentele strategische belangen weet te verdedigen en bovendien wil bijdragen aan de kennis van het universum, waarvoor het mensdom zich niet mag afsluiten. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
    Wij zijn van oordeel dat een ruimtebeleid dat berust op de samenwerking tussen de lidstaten duidelijk en ondubbelzinnig moet steunen op de volgende drie pijlers: non-proliferatie van wapens, verbod op het gebruik van de ruimte voor militaire doeleinden en preventie van een wapenwedloop in de ruimte. Daarom hebben wij het Amerikaanse voorstel voor de bouw van een antiraketschild van meet af aan veroordeeld en bekritiseerd. Hiermee openen de Verenigde Staten immers de weg naar een militarisering van de ruimte en geven zij het startschot voor de wapenwedloop, met alle gevolgen van dien voor de mensheid in haar geheel.
In dit verslag wordt geen enkele kritiek geuit op de militarisering van de ruimte. Integendeel, er wordt een speciale rol toebedeeld aan het Europees Bureau voor bewapening, onderzoek en militaire vermogens. Doel is een partnerschap tussen het voornoemde bureau en het Europees Ruimtevaartagentschap te ontwikkelen teneinde "het tweeledige karakter van de [...] civiele en militaire ruimteactiviteiten" te benadrukken.
Anderzijds wordt in de resolutie gewezen op het belang van het militair gebruik van satellietsystemen voor het uitvoeren van "operaties ter handhaving van de vrede", zoals het eufemistisch wordt genoemd. Hiermee wordt het licht op groen gezet voor oorlogsoperaties, hetgeen een regelrechte inbreuk betekent op Resolutie 49/74 van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, die is aangenomen op 15 december 1994, over de preventie van een wapenwedloop in de ruimte, en met name op artikel 4.
Daarom hebben wij tegen het verslag gestemd. 
Sacrédeus (PPE-DE ),
   – Als gevolg van de achteruitgang in de telecomsector en de harde concurrentie rond draagraketten, bevindt de Europese ruimtevaartindustrie zich vandaag in zo’n ernstige economische toestand, dat het voortbestaan ervan wordt bedreigd.
Dit, plus het feit dat de EU voor de grootste uitbreiding uit haar geschiedenis staat, namelijk een uitbreiding met tien nieuwe staten, en het feit dat de middelen beperkt zijn, toont aan dat de EU zich op haar kernactiviteiten moet concentreren en zich met minder terreinen moet bemoeien. Om die reden heb ik tegen het verslag gestemd. 

Andersson, Färm, Hedkvist Petersen, Karlsson en Theorin (PSE ),
   In artikel 2 van de verordening (EEG) nr. 4064/89 van de Raad betreffende de controle op concentraties van ondernemingen worden de richtsnoeren aangegeven waarmee de Commissie moet beoordelen of een concentratie van ondernemingen verenigbaar is met de gemeenschappelijke markt of niet. In plaats van het huidige model, dat zich hoofdzakelijk concentreert op de vraag of de ondernemingen een dominante positie krijgen, pleiten wij voor een flexibeler model (de zogenaamde SLC-test), volgens welk een concentratie van ondernemingen moet worden verboden als deze kan leiden tot verzwakking van de concurrentie of het ontstaan van een monopolie. 
Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL ),
   . - Het is vermakelijk om de Raad, de Commissie, het Parlement en de nationale staten te zien worstelen in hun pogingen hun heilige concurrentiemarkt te reguleren. De concentraties die allen onder controle beweren te hebben, zijn in feite niet meer dan een logisch gevolg van deze concurrentie, waarbij het volkomen natuurlijk is dat de grootste vissen de kleintjes opeten. En of het nu om de Commissie of de nationale staten gaat, die doen alsof ze deze strijd tussen de haaien van het geldbedrijf onder controle hebben, dat maakt voor de werknemers niets uit. Hoe het ook zij, de kapitalistische concerns beheersen reeds de economie en slagen erin invloed uit te oefenen op de marginale besluiten van de Europese instellingen en - in het ergste geval - deze te negeren of omzeilen.
Wat in het verslag de "controle op concentraties van ondernemingen" wordt genoemd, heeft uitsluitend ten doel de belangen van bepaalde kapitalisten tegenover die van andere te verdedigen. Dat controle op concentraties ertoe moet leiden dat de samenleving baat heeft bij deze concentraties en dat werknemers en consumenten er geen nadeel van ondervinden, komt nergens in het verslag ter sprake. Evenmin wordt er gezinspeeld op de dramatische gevolgen die deze fabriekssluitingen, herstructureringen en sociale plannen waarmee de concentraties gepaard gaan, voor de werknemers hebben.
Om duidelijk te maken dat wij de preoccupaties van dit verslag absoluut verwerpen, hebben wij tegen gestemd. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
    Het kapitalistische systeem wordt gekenmerkt door een toenemende concentratie en centralisatie van kapitaal. Die tendens is het gevolg van het primaat van de concurrentie en de toenemende liberalisering en internationalisering van het kapitaal.
Ten gevolge van de suprematie van de op die manier tot stand gekomen interkapitalistische concurrentie en de daarmee verbonden permanente revolutie van de productieprocessen, die gestuurd wordt door de technologische ontwikkeling en de schaaleconomieën, wordt de wet van de sterkste tot regel verheven. Ten gevolge daarvan worden sommige concurrenten van de markt uitgesloten en ontstaan er sterk oligopolistische of zelfs monopolistische markten.
Het mededingingsbeleid, met name de controle op concentraties, is een poging tot zelfregulering van het systeem. Het is bedoeld om de wisselvalligheden van de economische cycli op te vangen en de negatieve externe gevolgen van machtsposities of afspraken tussen ondernemingen voor markten tegen te gaan. Het is echter zonneklaar dat de algemene tendens hiermee niet doorbroken wordt.
Desalniettemin is er, gelet op de huidige liberaliseringsprocessen en het integratieniveau van de markten, sterk aangedrongen op een wijziging van verordening (EG) nr. 4064/89 aangezien de oorspronkelijke tekst beschouwd wordt als een obstakel voor de noodzakelijke oprichting van sterke economische concerns die in staat zijn te concurreren op internationaal niveau. In het Commissievoorstel worden nieuwe definities van concentratie op communautair niveau vastgesteld. De rapporteur gaat nog verder. Hij pleit voor een striktere definitie van het begrip concentratie en wil de controle op of het verzet tegen concentraties tot een minimum beperken. Ook daarom verwerpen wij dit verslag. 
Krivine en Vachetta (GUE/NGL ),
   . - Het verslag-Della Vedova is kenmerkend voor de ideologie van de Commissie, waaraan de liberale meerderheid van dit Parlement een eigen invulling geeft. De werkelijke problemen die ontstaan zijn door de toegenomen wereldwijde tendens dat ondernemingen zich in concentraties aaneensluiten, worden namelijk uitsluitend behandeld vanuit het oogpunt van bedreigingen voor de concurrentie. Waar geen rekening mee wordt gehouden zijn de gebleken risico's voor de consumenten (zoals prijsstijgingen en ondoorzichtigheid) of voor de werknemers van deze ondernemingen (zoals ontslagen om de beurs positief te beïnvloeden, het afstoten van activiteiten en het overbrengen van de productie naar de goedkoopste bedrijven). Alsof vrije concurrentie een adequaat antwoord op deze risico's is gebleken! In Frankrijk hebben de concentraties van ondernemingen van de laatste tijd - van Vivendi tot Air France en van Alstom tot Péchiney - aangetoond dat wat de nationale en Europese instellingen van belang vinden in schril contrast staat met wat nodig is. Als het om het algemeen belang gaat, vinden wij echter dat deze behoeften op de eerste plaats moeten komen. Indien er rekening werd gehouden met deze behoeften, zou een herziening van de Europese controleprocedure inzake concentraties beslist interessant zijn, maar bij de hier gekozen benadering volgt men blindelings het dogma van de "gezonde concurrentie". Om die reden hebben wij tegen deze resolutie gestemd, die door haar omissies een klap in het gezicht is van de werknemers en - meer in het algemeen - van alle burgers. 
Marchiani (UEN ),
   . - De Commissie gaat verder met de herziening van het mededingingsrecht en stelt nu voor de EG-concentratieverordening ingrijpend te wijzigen. Dit initiatief verdient alle lof.
De Europese ondernemingen, waar het rechtscollege van de Europese Gemeenschap zich nu bij aansluit, hameren al jaren op de tekortkomingen van verordening (EEG) nr. 4064/89. Te lange onderzoeksprocedures inzake concentraties, een onduidelijke definitie van het begrip "machtspositie": deze aspecten - om er slechts twee te noemen - waren duidelijk niet bevorderlijk voor het ontplooien van die activiteiten die steeds noodzakelijker werden om de concurrentiepositie van de Europese ondernemingen op mondiaal niveau veilig te stellen.
Het voorstel van de Commissie, aangevuld met de door het Parlement goedgekeurde amendementen, zou de grote Europese industriële concerns normaal gesproken in staat moeten stellen hun positie te behouden en met gelijke wapens tegen hun Amerikaanse concurrenten te strijden. Maar dan moet de Commissie bij de toepassing van de nieuwe tekst wel blijk geven van een echte Europese ambitie en haar strikt boekhoudkundige benadering, op basis waarvan zij onlangs nog bepaalde industriële fusies verbood, terzijde schuiven.
Een juridische tekst staat of valt met de wijze waarop hij geïnterpreteerd wordt. Ik hoop dan ook dat de Commissie een begin maakt met haar eigen culturele revolutie en - met name - dat zij afstand doet van haar procedure-ijver, waarvan de Europese ondernemingen en werknemers zo veel schade hebben ondervonden. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Evenals de rapporteur ben ik bijzonder ingenomen met het voornemen van de Europese Commissie om het communautaire antitrust- of concurrentiesysteem te onderwerpen aan een grondige herziening. Dit voorstel voor een verordening vormt een belangrijk onderdeel van het beoogde herzieningsproces.
Uit diverse recente beschikkingen van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen was al gebleken dat de mededingingsregels verduidelijkt en vereenvoudigd moesten worden, vooral met het oog op de concurrentiesfeer in andere delen van de wereld. Over het algemeen achten zowel de rechtbanken als de bedrijfswereld het van wezenlijk belang dat er rekening wordt gehouden met de vereisten van een vrije en dynamische markt. Zij onderstrepen dat ondernemingen niet gebukt mogen gaan onder een haast ondraaglijke last van eindeloze, vervelende procedures voor de uitvoering van volkomen legitieme operaties, die eigen zijn aan het normaal functioneren van de vrije markt.
In de verschillende onderdelen van het communautaire mededingingsrecht - met name wat betreft de regelgeving inzake overheidssteun en marktverstorende operaties zoals ongeoorloofde concentraties en misbruik van machtsposities of overeenkomsten tussen ondernemingen - moet een evenwicht worden gevonden tussen enerzijds de vereisten van een open en vrije economie die aan bepaalde regels onderworpen is en anderzijds de gewenste interventiegraad van de Gemeenschap ten overstaan van de bedrijfswereld en de lidstaten die, zoals u weet, wordt vastgesteld op grond van het proportionaliteitsbeginsel. Ik heb voor het verslag gestemd omdat de rapporteur beide elementen in zijn verslag heeft verwerkt. 
Sacrédeus (PPE-DE ),
    De Commissie heeft het Europees Parlement gehoord inzake het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de controle op concentraties van ondernemingen. De Commissie wil zich ervan verzekeren dat er geen concurrentievervalsing op de gemeenschappelijke markt ontstaat. Dominerende posities en oligopolies moeten daarom worden tegengegaan, omdat het gevaar bestaat dat daardoor de prijzen stijgen, de productie wordt gereguleerd en de kwaliteit daalt. Het voorstel van de Commissie in dezen was duidelijk en krachtig.
Veel amendementen van de rapporteur waren er echter op gericht om de voorstellen van de Commissie te verzachten, met als motivering dat concentraties van ondernemingen volstrekt wettig zijn en niet kunnen worden vergeleken met kartelactiviteiten. De rapporteur vond dan ook dat de Commissie op het punt van ondernemingsconcentraties niet dezelfde onderzoeksbevoegdheden moet krijgen als met betrekking tot kartels.
De Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese Democraten vindt de scherpere formuleringen van de Commissie beter dan de hoofdlijn in de door het Parlement aangenomen amendementen. Daarom heb ik bij de eindstemming tegen gestemd. 

Alavanos (GUE/NGL ),
    In de resolutie wordt weliswaar kritiek uitgeoefend op de situatie in verband met de gegevensdoorgifte aan de VS, maar ook toegegeven dat deze legaal is.
Er waren al maatregelen van een internationale politiestaat, maar daar komt nu een nieuwe maatregel bij. De Raad Justitie heeft besloten politie die verdachten in de gaten houdt op het eigen grondgebied, ook toe te staan deze mensen in de gaten te houden op het grondgebied van andere lidstaten. Terwijl dit tot nu toe alleen was toegestaan voor delicten waarvoor iemand kon worden uitgeleverd, mag dat nu ook voor een reeks andere misdrijven. Daaronder komen niet alleen terrorisme, moord, ontvoering, gijzeling, mensenhandel, vervoer van explosief materiaal en giftig afval voor, maar ook “diefstal”, “ernstige overtredingen van seksuele aard” en “illegale handel in verdovende en psychotrope middelen”.
De Franse of Duitse politie hoeft de Griekse autoriteiten enkel om een vergunning te vragen of deze op de hoogte te stellen van het toezicht.
Binnenkort zullen dus de caféterrasjes op het Omonia- of het Syntagmaplein - zeer zeker nu de Olympische Spelen op til zijn – aan scènes uit een boek van Ian Fleming of John Le Carré doen denken. De Franse politie zal een zakkenroller schaduwen, de Duitse politie een heroïnespuiter en de Griekse politie zal toekijken.
Dat hebben wij gezien in de duistere Van-zaak, die in verband werd gebracht met de 17de November en waarin buitenlanders politietoezicht uitoefenden. Dat zullen wij nu dus vaker zien, maar dan “legaal”. Er zal een volledige chaos en een Europese politiestaat ontstaan die korte metten zal maken met de nationale soevereiniteit. 
Berthu (NI ),
   . - Ik heb mij van stemming onthouden inzake de resolutie over de overdracht van persoonsgegevens door luchtvaartmaatschappijen aan de Amerikaanse autoriteiten bij transatlantische vluchten ten behoeve van de opsporing van terroristen of verdachten van "ernstige misdrijven en delicten".
In naam van privacybescherming vraagt het Europees Parlement namelijk om opschorting van deze gegevensoverdracht, totdat er een adequaat internationaal akkoord gesloten is. De bedoeling is goed, maar de motieven zijn overdreven en het resultaat buiten proporties.
Er is sprake van overdreven motieven, omdat in deze resolutie de risico's overschat worden (zo persoonlijk zijn deze gegevens niet, aangezien de betrokkenen ze reeds doorgegeven hebben aan de luchtvaartmaatschappijen), en omdat beoogd wordt het aantal categorieën van gezochte criminelen te beperken (waarom zou je wel met gegevensoverdracht instemmen voor het opsporen van terroristen en niet voor het opsporen van moordenaars of verkrachters?).
Het gevolg van de Europese terughoudendheid is dat het luchtvaartmaatschappijen verboden wordt om de betreffende gegevens over te dragen, waardoor hun positie onhoudbaar zou worden. Een ander gevolg is dat de noodzakelijke strijd tegen het terrorisme bemoeilijkt zou worden. Ik vind dus dat wij onze voorstellen hadden moeten omdraaien: instemmen met de overdracht van persoonsgegevens gedurende een overgangsperiode, waarna een rechtvaardig en transparant internationaal akkoord zou moeten worden gesloten. 
Coelho (PPE-DE ),
    Als reactie op de aanvallen van 11 september 2001 heeft de Europese Unie zich solidair verklaard met de Amerikaanse doelstellingen van het voorkomen en bestrijden van terrorisme. Het gaat hier ongetwijfeld om zeer nobele doelstellingen, maar dat wil uiteraard niet zeggen dat het doel de middelen heiligt.
De Verenigde Staten hebben talloze maatregelen ter verscherping van de grenscontrole ingevoerd, waaronder de verplichte overdracht van persoonsgegevens door luchtvaartmaatschappijen.
In maart dit jaar heeft het Europees Parlement nadrukkelijk verklaard dat een dergelijke gegevensoverdracht onaanvaardbaar is als er geen garanties worden geboden voor een adequate bescherming en een correcte naleving van de vigerende communautaire regelgeving.
Uit de conclusies van de Commissie blijkt dat de gegevens niet op passende wijze worden beschermd (gebrek aan duidelijkheid van de doelstelling die wordt gehanteerd om de verzameling en opslag van deze gegevens te rechtvaardigen, het aantal opgeslagen gegevens is buitensporig en disproportioneel, de gegevens worden te lang bewaard, de Verenigde Staten hebben geen enkele verplichting en de passagiers en de Europese Unie kunnen geen beroep instellen).
Daarom moet elke overdracht van gegevens die niet aan de communautaire regelgeving voldoet geweigerd worden. Wij moeten bepalen welke gegevens mogen worden overgedragen en wij moeten ervoor zorgen dat er geen discriminatie ontstaat en dat de gegevens slechts bewaard worden gedurende de periode van verblijf van de passagier. Bovendien moet de passagier vooraf worden ingelicht en moet hij, indien gewenst, snel en doeltreffend beroep kunnen instellen. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   . Het is onaanvaardbaar dat de autoriteiten van de Verenigde Staten, zoals momenteel het geval is, toegang hebben tot persoonsgegevens en geautomatiseerde boekingssystemen (PNR - "Passenger Name Record" - en APIS - "Advance Passenger Information System") die betrekking hebben op passagiers van transatlantische vluchten. Deze situatie vormt een inbreuk op het recht op bescherming van persoonsgegevens en de huidige communautaire richtlijn, zoals in de resolutie terecht wordt onderstreept:
- aangezien de doelstelling onduidelijk is, bestaat het risico dat de gegevens voor andere doeleinden worden gebruikt en dat zij worden overgedragen aan andere Amerikaanse administratieve diensten;
- het aantal gegevens dat moet worden overgedragen (39 elementen) slaat nergens op en is buiten verhouding;
- de voorgeschreven bewaarperiode (6-7 jaar) is ongerechtvaardigd;
- er wordt niet voorzien in een doeltreffende buitengerechtelijke controle- of beroepsprocedure ten behoeve van de passagiers;
De dreigementen van de Verenigde Staten om de luchtvaartmaatschappijen die hun eisen niet inwilligen het gebruik van de Amerikaanse luchthavens te ontzeggen zijn al even onaanvaardbaar. Wij verlangen dat het recht op bescherming van persoonsgegevens ten volle wordt geëerbiedigd. Wij mogen niet capituleren voor de Verenigde Staten, die ons willen dwingen de bestaande Europese wetgeving af te schaffen.
En dan hebben wij het nog niet eens gehad over de vraag of het voorstel tot invoering van de zogenaamde paspoorten van de Europese Unie die zijn uitgerust met wel in overeenstemming is met die regelgeving. 
Kirkhope (PPE-DE ),
   . Het is essentieel om in de strijd tegen het terrorisme en de zware criminaliteit alles te doen wat binnen onze mogelijkheden ligt en dit houdt in dat er een zorgvuldig evenwicht moet worden gevonden tussen registratie en de vrijheid van het individu. Onze bondgenoten in de Verenigde Staten is veel gelegen aan de strijd tegen het terrorisme en we moeten al het redelijke doen om hen te steunen.
Deze resolutie zou hun inspanningen kunnen belemmeren en om die reden kunnen de Britse conservatieven deze niet steunen. 
Korakas (GUE/NGL ),
    - De Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland hebben tegen de resolutie gestemd omdat het amendement is verworpen waarin werd aangedrongen op een verbod op inzameling en doorgifte aan derden van persoonlijke gegevens, zoals de burgers willen en deels ook beoogd wordt in artikel 6, lid 2 van verordening 2299/98 van de Raad.
In de resolutie worden weliswaar twijfels geuit over deze maatregel en over de opneming van biometrische gegevens in de nieuwe paspoorten van de EU-burgers en de door het Grieks voorzitterschap van de EU met de VS ondertekende antiterreurakkoorden, maar daarvoor worden slechts bijkomstige en nietszeggende correcties voorgesteld. Zo vraagt men zich af of de gegevens drie of zes jaar moeten worden bewaard, of het er minder dan 39 moeten zijn, en of de passagiers op de hoogte moeten worden gebracht en hun instemming moeten geven met de opslag van hun gegevens. Het lijkt wel alsof de bescherming van het privé-leven een individuele zaak is en geen sociale en politieke aangelegenheid.
Dit is de zoveelste poging om dergelijke maatregelen van een pseudo-democratisch laagje te voorzien en illusies te creëren over de rol die de EU en het Europees Parlement spelen in het mondiaal imperialistisch bestel. Belangrijk voor de volksbeweging is echter niet de vraag of de EU de eerste of tweede viool speelt, maar het feit dat zij samen met de VS een goed opgezette aanval doet op de fundamentele mensenrechten en de democratische vrijheden. 
Meijer (GUE/NGL ),
   . Dictatuurstaten houden kritische bezoekers van buiten graag al aan hun grens tegen of sturen ze vanaf hun luchthavens meteen terug. Ook de Verenigde Staten hebben een traditie waarin vermeende vijanden of vertegenwoordigers van het verderf worden geweerd. De meest effectieve manier om als verdacht persoon de VS binnen te komen, is een gedwongen bezoek door middel van uitlevering ten behoeve van een veroordeling door de Amerikaanse rechter. Het vrijwillig bezoek wordt nu al in de praktijk getroffen door het verzoek om bij transatlantische vluchten vooraf 39 privé-gegevens van elke passagier te leveren, waaronder de maaltijdvoorkeur (als middel om vast te stellen of iemand islamiet is). Op 20 mei heb ook ik deelgenomen aan het protest hiertegen op de Nederlandse luchthaven Schiphol. Europa kan niet verhinderen dat de VS aan bezoekers van buiten de toegang weigeren, maar dat betekent niet dat de EU zelf enige medewerking moet gaan verlenen aan het binnen Europa inzamelen van dergelijke gegevens ten behoeve van de VS. Die medewerking is en blijft strijdig met de Europese normen inzake bescherming van privacy. Ik ben blij met de unanieme steun van de Commissie vrijheden, rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken voor een verbod op de overdracht van gegevens door luchtvaartmaatschappijen en geautomatiseerde boekingssystemen, indien niet-VS-burgers hierbij worden gediscrimineerd, de gegevens langdurig worden bewaard en informatie- of beroepsprocedures ontbreken. 

Berthu (NI ),
   . - De resolutie van het Europees Parlement over de massale sterfte onder bijen is nogal teleurstellend, omdat er - eens te meer - uitsluitend sprake is van een mógelijk verband tussen deze sterfte en het gebruik van bepaalde pesticiden, zoals Gaucho en Regent, voor de behandeling van zaaigoed. In de resolutie wordt verzocht nieuw onderzoek uit te voeren en een comité van deskundigen op te richten. Wat urgentiemaatregelen betreft, blijft de resolutie beperkt tot een uiterst vaag verzoek om "preventieve maatregelen met betrekking tot het gebruik van nieuwe generaties van producten met een neurotoxische werking die niet afgebroken worden in het milieu".
Tijdens het debat van 25 september dat aan deze resolutie voorafging, had ik gedacht dat in de laatste onderzoeken, in overeenstemming met de praktijkervaring van de bijenhouders, tegenwoordig het bestaan van een rechtstreeks verband tussen de bijensterfte en het gebruik van deze insecticiden wel zou worden aangetoond. Dat betekent niet dat andere oorzaken, zoals de algehele vervuiling van het platteland en de steden, geen invloed kunnen hebben. Deze oorzaken mogen echter niet worden aangegrepen om het effect van deze insecticiden te verdoezelen. Bij wijze van voorzorgsmaatregel moet het gebruik van deze insecticiden dus - op zijn minst voorlopig - opgeschort worden.
Aangezien ik mij met mijn stem niet wilde aansluiten bij de voorstanders van een afwachtend beleid, heb ik desalniettemin voor deze resolutie gestemd, die overigens dankzij een amendement van de heer Souchet nog verbeterd werd. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
    Over het geheel genomen verdient de ontwerpresolutie onze steun. Zij biedt een antwoord op de moeilijkheden waarmee de bijenhouders van de Europese Unie al jarenlang geconfronteerd worden. Met name de massale bijensterfte en het daaruit voortvloeiende inkomensverlies vormen een ernstig probleem dat nog wordt aangescherpt door de klimatologische beperkingen, de aanwezigheid van ziekten, onder andere de varroamijtziekte, en ongunstige marktomstandigheden.
Bovendien kan de bijensterfte worden afgebakend in tijd en ruimte. Wellicht houdt zij verband met het gebruik van systemische neurotoxische werkzame stoffen bij het vervaardigen van zaden voor bepaalde gewassen. Daarom moeten wij ervoor zorgen dat bijenhouders die grote aantallen bijen verliezen schadevergoeding ontvangen.
Deze problemen van de Portugese bijenhouders zijn dit jaar nog verergerd ten gevolge van de hevige bosbranden die het land geteisterd hebben. Het vuur heeft naar schatting 5000 bijenkorven verwoest, met name in de regio’s Algarve, Beira en Trás-os-Montes. Dat komt neer op een directe schade van bijna 500.000 euro, om nog maar te zwijgen van de schade die voortvloeit uit het verlies van toekomstige inkomsten en de verwoesting van de omliggende gronden, waardoor de bijen moeilijk aan voedsel kunnen komen. In die zin verheugt het mij dat ons voorstel is goedgekeurd en dat de Commissie zich bereid heeft verklaard een algemene evaluatie van de schade op te stellen en de nodige communautaire steunmaatregelen uit te vaardigen. 
Lulling (PPE-DE ),
   . - Ik wil mijn dank uitspreken aan alle collega's van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling die ertoe hebben bijgedragen dat wij overeenstemming hebben bereikt, zodat we vandaag - in aansluiting op de mondelinge vraag aan de Commissie en het debat van 25 september in Straatsburg - in de plenaire vergadering een ontwerpresolutie konden indienen over de moeilijkheden die de Europese bijenhouderij ondervindt.
Deze resolutie is bijzonder evenwichtig, getuige het feit dat zij unaniem is aangenomen door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. Ik hoop dat deze unanimiteit de Europese Commissie eindelijk zal aansporen om gevolg te geven aan de verzoeken die wij in onze resolutie hebben geformuleerd; ik hoop dat zij eindelijk zal inzien dat bijenhouders al jaren te kampen hebben met ernstige problemen, enerzijds door de bijensterfte, die soms meer dan tachtig procent van de bijenvolken treft, en anderzijds door een sterke daling van de honingopbrengst, hetgeen een aanzienlijke inkomstenderving betekent.
In alle regio's van de Europese Unie houden steeds meer bijenhouders het voor gezien. Jongeren zijn niet bereid om van de bijenhouderij - een interessant, maar moeilijk vak - hun beroep te maken. Bovendien is de bijenhouderij - waar veel burgers zich altijd mee bezighielden, niet alleen vanwege de inkomsten maar ook als hobby - minder aantrekkelijk geworden, met name vanwege de problemen die nieuwe ziekten met zich meebrengen.
Martinez (NI ),
   . - Bijenhouders luiden voortdurend de noodklok: al jaren gaat de bijenstand dermate achteruit dat de bestuiving in gevaar komt.
Wat is de verklaring voor deze ramp voor de bijengezondheid? Ongetwijfeld speelt de varroamijt een rol, zoals in Duitsland, waar deze parasiet in 2002 veertig procent van de bijenpopulatie heeft weggevaagd. Voor een zeer groot deel is deze extreme sterfte echter te wijten aan het door Bayer geproduceerde pesticide Gaucho (Imidaclopride) en het door BASF geproduceerde Regent (Fipronil).
Hoewel de Duitse firma Bayer de euvele moed had om in juni 2003 een lastercampagne tegen de vice-voorzitter van de Franse bond van bijenhouders te voeren, spreken de feiten voor zich: wanneer nectarproducerende gewassen, zoals zonnebloem, maïs of koolzaad, in de nabijheid van bijenvolken met deze pesticiden worden behandeld, leidt dit tot ernstige gedragstoornissen en massale sterfte onder deze bijen.
In naam van het voorzorgsbeginsel moet het gebruik van in ieder geval deze twee neurotoxische pesticiden dus met spoed worden opgeschort, in afwachting van gericht onderzoek - dat in vivo en niet in vitro moet worden uitgevoerd - waarbij biologen die gespecialiseerd zijn in het leven van bijen betrokken zijn, alsmede vertegenwoordigers van de bijenhouders.
Wij moeten de getroffen bijenhouders nu al schadeloos stellen en ophouden met de onzinnige importen van buitenlandse - soms aangelengde - honing, waarbij het altijd om dumping gaat. 
Patakis (GUE/NGL ),
    Wij hebben voor de resolutie gestemd omdat daarin een poging wordt gedaan de problemen van de bijenteelt aan te pakken.
Het is niet uitgesloten dat de nieuwe generatie pesticiden - die voornamelijk worden gebruikt met de zaadimpregnatiemethode - schadelijk is voor het milieu en de volksgezondheid, vooral ook omdat deze middelen in een aantal landen ook worden gebruikt om planten na het opkomen te behandelen tegen ongedierte. Het gevolg daarvan is dat de hoeveelheid residuen van deze stoffen toeneemt, niet alleen in de bloeiende planten maar ook in het eindproduct.
Daarom moet er ook controle worden uitgeoefend op het sproeien nadat de planten zijn opgekomen, opdat wij meer kennis krijgen over de effecten van deze middelen en de gepaste beschermingsmaatregelen kunnen nemen voor het milieu en de volksgezondheid. 
Souchet (NI ),
   . - Ik ben erg blij dat de resolutie die mevrouw Lulling en ik hebben opgesteld na de alarmerende berichten die ons van de Europese bijenhouders bereikten, met een grote meerderheid door ons Parlement is aangenomen.
Dankzij deze resolutie worden de ernstige gevolgen voor de bijengezondheid en de menselijke consumptie van de nieuwe generaties stoffen met een krachtig neurotoxisch effect, die gebruikt worden bij het vervaardigen van pillenzaad voor bepaalde grootschalig verbouwde gewassen, duidelijk aan de orde gesteld.
Met het indienen van twee belangrijke verzoeken spoort het Parlement de Commissie aan haar apathische houding te laten varen.
In de resolutie wordt erkend dat de huidige goedkeuringsprotocollen voor gewasbeschermingsmiddelen beslist niet meer passen bij de nieuwe soorten stoffen die nu op de markt komen. Er wordt dan ook om aanpassing van deze protocollen verzocht door nieuwe, specifieke tests uit te voeren naar de gezondheid van de bijenstaat en de risico's van verontreiniging van voedingsmiddelen, aangezien in wetenschappelijk onderzoek wordt vermeld dat deze stoffen mogelijkerwijs in de gehele voedselketen terechtkomen.
In de resolutie wordt eveneens verzocht bijenhouders die een groot deel van hun bijenpopulatie hebben verloren, schadeloos te stellen en hen te helpen deze weer op de bouwen. Het is nu de beurt aan de Commissie, die zich ten doel zou moeten stellen de Europese honingproductie te versterken. 

Andersson, Färm, Hedkvist Petersen, Karlsson en Theorin (PSE ),
   Wij zijn verheugd over de ontwikkeling waarbij de Europese Unie de traditionele visserijakkoorden verlaat ten voordele van nieuwe partnerschapsovereenkomsten op visserijgebied met derde landen. De oude visserijakkoorden waren veel te weinig genereus tegenover landen die visserijrechten overdroegen aan de Unie. Het nieuwe partnerschap zal er hopelijk toe leiden dat er een duurzamere visserij ontstaat, die rekening houdt met de lokale behoeften van derde landen, en dat deze landen bovendien de kans krijgen om in de toekomst zelf over hun visserij te beschikken.
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Ik heb voor het uitstekende initiatiefverslag van de heer Arlindo Cunha namens de Commissie visserij gestemd. De rapporteur onderstreept het belang van een actief communautair beleid dat gericht is op de ondertekening van internationale visserijovereenkomsten. Op grond van deze overeenkomsten krijgt de communautaire vloot toegang tot de wateren van derde landen, wat voor Portugal met name uit economisch oogpunt van wezenlijk belang is. Ook de gunstige gevolgen van deze overeenkomsten voor de perifere en ultraperifere Europese regio’s in het algemeen verdienen bijzondere aandacht. Zoals in het verslag wordt onderstreept, bieden zij directe werkgelegenheid aan maar liefst 30.000 mensen en voorzien zij in nog veel meer indirecte werkgelegenheid in de verwerkende industrie en aanverwante sectoren.
Deze overeenkomsten, die 20 procent van de totale vangsten van de Europese Unie vertegenwoordigen, hebben ook een nieuwe impuls gegeven aan de ontwikkeling van de lokale visserijsector. Bovendien dragen zij bij aan de versterking van de economische activiteit en het handelsvolume van de partnerlanden - waarbij het meestal gaat om ontwikkelingslanden - en kunnen zij uitgroeien tot complementaire, waardevolle instrumenten voor samenwerking en overleg met de Europese Unie.
Evenals de rapporteur acht ik het van essentieel belang dat de criteria die gelden voor activiteiten in communautaire wateren ook worden toegepast op deze overeenkomsten. Ik denk dan niet alleen aan de doelstellingen van duurzaamheid en instandhouding van de visbestanden en het voorzorgsbeginsel, maar vooral ook aan de Gedragscode voor een verantwoorde visserij (Voedsel- en Landbouworganisatie – 1995). 
Vairinhos (PSE ),
    De samenhang, complementariteit en coördinatie tussen het gemeenschappelijk visserijbeleid en het beleid voor ontwikkelingssamenwerking van de EU moeten ervoor zorgen dat beide beleidsonderdelen voldoen aan de beginselen van duurzame ontwikkeling en bijdragen aan de vermindering van de armoede in derde landen.
De traditionele visserij van kustgemeenschappen moet beschermd worden en in stand worden gehouden aangezien zij onontbeerlijk is voor een harmonieuze ontwikkeling en een sterke impuls geeft aan andere activiteiten, waaronder het toerisme en de werkgelegenheid. 
Wieland (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil nog eens terugkomen op het feit dat ik tijdens de vorige vergaderweek in Straatsburg tweemaal het woord heb gevoerd over de kwestie vande vrije toegang van leden tot de gebouwen van het Parlement. Iedereen weet hoe de situatie ervoor staat met de begrotingslijnen betreffende de vervoersdienst. Menig afgevaardigde zit in tijdnood, krijgt geen voertuig en moet daarom een taxi nemen. Beneden aangekomen wordt de taxi dan aangehouden, en hoewel de inzittende zegt dat hij een afgevaardigde is, kan hij niet naar boven rijden. Zo gaat er nog meer tijd verloren. Dit was de reden dat ik vandaag bij de eerste hoofdelijke stemming niet aanwezig was. Ik verzoek het Bureau met klem het probleem vande toegang van leden tot de gebouwen van het Parlement aan te pakken, ongeacht of dat probleem ontstaat door betogingen of door andere oorzaken. Dit is een belangrijke kwestie. Ik neem regelmatig de notulen van het Bureau door en ik kom daarin collega’s tegen die brieven hebben geschreven met een min of meer belangrijke inhoud. Ik heb echter niet de indruk dat er iets gedaan wordt met de interventies van bijvoorbeeld de heer Posselt en van mij en dat er van het Bureau een zinnig en aanvaardbaar antwoord komt. 
De Voorzitter.
   – Dank u wel voor uw informatie, waarde collega. Niet het Bureau, maar het College van quaestoren is met deze vraagstukken belast. Vanzelfsprekend zal ik uw opmerking aan de quaestoren en de Voorzitter van het Parlement overbrengen. 

De Voorzitter.
   –Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.
(1) 

 Het is voor mij een groot genoegen en een voorrecht om mevrouw Vaira Vike-Freiberga op deze ochtend welkom te heten. Zij is de eerste president van Letland die in dit Huis een toespraak zal houden.Mevrouw de president, bij de opening van onze laatste plenaire vergadering in Straatsburg, op 22 september 2003, hebben we in het Europees Parlement het succes gememoreerd van het referendum in uw land over de toetreding tot de Europese Unie. We hebben niet alleen de positieve uitkomst verwelkomd, maar ook het hoge opkomstcijfer en de overweldigende meerderheid die ‘ja’ heeft gestemd. Er is gekozen voor onderlinge afhankelijkheid van de burgers en niet voor geïsoleerde onafhankelijkheid; een verstandige keuze die we samen met u vieren.Ik wil dit moment aangrijpen om u te bedanken voor uw persoonlijk leiderschap en toewijding in de aanloop naar het referendum. Toen wij voor het laatst bijeenkwamen in uw bureau in Riga op 9 september 2003 – nog vóór het referendum – vertelde u mij hoe u tijdens bijeenkomsten met gepensioneerden, studenten, boeren en vele andere burgers te werk bent gegaan en dat u daarbij een positieve boodschap van betrokkenheid op hen heeft overgebracht. Wij danken u voor uw leiderschap.Mevrouw de president, begin deze maand was het 64 jaar geleden dat uw land gedwongen werd zich te schikken naar de voorwaarden van een cynische en geheime overeenkomst tussen twee machten uit die tijd, een overeenkomst die de drie kleine Baltische republieken van hun vrijheid beroofde. Voor Letland en de andere Baltische republieken braken er toen donkere tijden aan met massale deportaties, onderdrukking en bezetting.Ik wil zeggen dat onze voormalige collega’s Otto von Habsburg en Sir James Scott-Hopkins en hun collega’s in de Politieke Commissie van het eerste rechtstreeks gekozen Europees Parlement grote lof verdienen. Zij waren het die op 13 januari 1983 een resolutie indienden waarin werd opgeroepen de onafhankelijkheid van Estland, Letland en Litouwen te herstellen, een resolutie die door het Huis werd aangenomen. Toentertijd was dat natuurlijk een symbolisch gebaar......maar ik geloof dat deze resolutie, die getuigde van een vooruitziende blik, een bijdrage heeft geleverd aan de gebeurtenissen die het vuur van de revolutie hebben aangewakkerd.Uzelf, mevrouw de president, heeft een toonaangevende rol gespeeld in wat ik de ‘veranderende generatie’ zou willen noemen van politici in de toetredingslanden. U heeft uw land geholpen bij de vervulling van zijn Europese roeping.In november van dit jaar zal het Parlement de controleverslagen van de Europese Commissie met betrekking tot alle toetredingslanden nauwlettend bestuderen. Ik twijfel er niet aan dat uit deze verslagen zal blijken dat opmerkelijke vooruitgang is geboekt, ook door Letland. Ik weet ook dat Letland, dat zult u met me eens zijn, vooral veel te winnen heeft bij vorderingen met het opzetten van een hoogwaardige bestuurlijke en juridische capaciteit en bij een vastbesloten voortzetting van de door de regering geleide strijd tegen misdaad en corruptie. De inspanningen van de regering op dit vlak moeten verder uitgewerkt en voortgezet worden. Er moet nog een klein stukje worden afgelegd, en wij zullen u daarbij terzijde staan.Mevrouw de president, u verhaalt in uw biografie, die drie dagen geleden gepubliceerd is, over een lange, lange weg en over uw uiteindelijke terugkeer naar uw geboorteland. In zeker opzicht zie ik in uw verhaal een parabel voor vele gebeurtenissen en reizen naar het nieuwe Europa van morgen. U bent opgegroeid in vluchtelingenkampen in Duitsland, u bent in Marokko naar school geweest en in Canada was u verbonden aan een universiteit. Op een zeer humane, persoonlijke manier haakt uw queeste aan bij de reis die het Europa van nu heeft ondernomen en dat geeft me dus enige permissie – ik hoop dat ik daarbij geen auteursrechten schend, iets waar we in dit Huis zeer alert op zijn – om te zeggen: mevrouw de president, in naam van de vrijheid heten wij u welkom. 
Vike-Freiberga,
   .(1) Ik wil u bedanken, mijnheer de Voorzitter, voor het warme welkom en voor de uitnodiging u allen hier in het Europees Parlement toe te spreken. Het verheugt mij vooral dat ik kan spreken in mijn moedertaal, die binnenkort een van de officiële talen van de Europese Unie zal zijn. Ik zal het eerste deel van mijn toespraak dus in het Lets houden.
Dit is de eerste keer dat een Lets staatshoofd het Europees Parlement toespreekt. Ik beschouw het als een grote eer voor Letland dat we op een zo belangrijk en historisch moment deze mogelijkheid krijgen om onze ideeën over de toekomst van ons werelddeel met u te delen. Ik zie dit als een erkenning van alles wat het Letse volk heeft bereikt sinds het in 1991 zijn onafhankelijkheid heeft herwonnen. Verder wil ik ook de leden van dit Parlement bedanken voor de overtuiging waarmee zij hun steun hebben uitgesproken voor de toetreding van Letland tot de Europese Unie. Dit was een belangrijke stap in de richting van de langverwachte hereniging van Europa.
Letland heeft op zijn beurt volmondig “ja” gezegd tegen de Europese Unie; 67 procent van de bevolking sprak zich uit voor toetreding. Ons referendum op 20 september 2003 was het laatste van alle nieuwe lidstaten van de Europese Unie. De positieve uitkomst van deze stemming betekent dat we kunnen blijven samenwerken aan het herstel van de tweedeling van Europa die het resultaat was van de Tweede Wereldoorlog. Voor de inwoners van Letland was de dag van het referendum zeer bijzonder. Wij namen verantwoordelijkheid voor onze eigen toekomst en we deden dat onder het toeziend oog van onze buren. Wij gaven antwoord op de vraag van alle landen van de Europese Unie, die aan ons, de tien kandidaat-landen, tijdens de Top van Kopenhagen de volgende boodschap hadden meegegeven: “Laten we samen bouwen aan de toekomst van Europa”. Of zoals Anders Fogh Rasmussen, de minister-president van Denemarken het verwoordde “Ons nieuwe Europa is geboren”.
Letland heeft altijd deel uitgemaakt en zal altijd deel uit blijven maken van Europa – in culturele, historische en geografische zin. Wij leven en werken volgens dezelfde waarden die onze westerse buurlanden koesteren – democratie, vrijheid van meningsuiting, de rechtsstaat en respect voor het individu. Wij hebben dezelfde kijk op de wereld wat betreft het leven, het milieu en sociale kwesties. Om die reden bevinden de belangrijkste bondgenoten van Letland zich in Europa. Wij zijn teruggekeerd om samen met de andere Europese landen aan de slag te gaan en ons in te zetten voor de visie, de spirituele waarden en de wereldorde die wij als Europeanen met elkaar delen.
We keren terug in Europa om met onze kennis en ervaring een bijdrage te leveren. Kennis in combinatie met een innovatieve instelling en het vermogen om wetenschappelijke ontdekkingen om te zetten in producten met een grote toegevoegde waarde, daar heeft Europa vandaag de dag behoefte aan, teneinde op mondiaal niveau te kunnen concurreren. De huidige generatie Letse wetenschappers kan bogen op ontdekkingen van het hoogste niveau op het gebied van natuur- en scheikunde. In Letland bevinden zich enkele topcentra van Europees niveau op het gebied van de nanofysica, de bestudering van de eigenschappen van diverse materialen, de chemie en de natuurwetenschappen. We hebben altijd zeer begaafde wiskundigen gehad en beschikken over een groot potentieel op het gebied van de computerwetenschappen en de informatietechnologie. Sinds 1999 werken Letse wetenschappers als gelijkwaardige partners samen met hun collega’s in de lidstaten van de Europese Unie. Zij zijn actief geweest binnen het vijfde en zesde kaderprogramma van de Europese Unie voor onderzoek en technologische ontwikkelingen staan klaar om een bijdrage te leveren aan de oprichting van een gemeenschappelijke Europese onderzoeksruimte.
Men kan zich afvragen wat Letland van Europa verwacht. Binnen de Europese Unie zien de Letten de mogelijkheid hun soevereiniteit onomkeerbaar te verstevigen en hun eigen identiteit, cultuur en taal te handhaven. De Europese Unie is een grote familie van Europese democratische naties, waarbinnen de belangen van elke natie afzonderlijk worden gerespecteerd en solidariteit de hoeksteen vormt voor samenwerking.
Het Letse volk acht veiligheid en stabiliteit essentieel voor zijn ontwikkeling. Hand in hand met de andere landen van de Europese Unie zullen wij in staat zijn bedreigingen als de georganiseerde misdaad, corruptie en het smokkelen van goederen en drugs beter te bestrijden. Letland wordt verantwoordelijk voor de bescherming van de buitengrenzen van de EU en dit is een bijzonder belangrijke taak. Wij waarderen de samenwerking met de Europese Unie op dit terrein dan ook zeer, die eraan zal bijdragen dat het innen van accijnzen en belastingen en het bestrijden van smokkel effectiever zal verlopen. Verder zullen wij een betere positie verwerven om onze belangen te verdedigen ten opzichte van tot derde landen.
Letlands lidmaatschap van de Europese Unie zal een verandering teweegbrengen in de houding en de manier van denken van mensen. De Letten zullen in hun dagelijks leven steeds meer worden blootgesteld aan de talloze culturen en identiteiten die er binnen de Europese Unie bestaan. Hierdoor zullen zij zich meer openstellen voor andere naties en een beter begrip ontwikkelen van de belangen van andere landen. De Europese Unie zelf is tot stand gekomen doordat Frankrijk en Duitsland na de oorlog aan een nieuw en beslissend hoofdstuk in hun relatie zijn begonnen. De EU zal Letland helpen zich meer op de toekomst te richten, om vooruit te kijken in plaats van stil te blijven staan bij een verleden dat gekarakteriseerd wordt door verlies, lijden en onrecht. Niemand kan het verleden veranderen; alleen de toekomst kan worden veranderd.
Letland moet een modern en economisch ontwikkeld land worden en de Europese Unie zal ons talloze groeimogelijkheden bieden. Ten eerste zullen we bijvoorbeeld kunnen werken en studeren in het hele Europese grondgebied. Dit zal unieke ervaringen opleveren die we vervolgens in Letland kunnen toepassen. Het is uiteraard wel van belang dat diegenen die dergelijke ervaringen hebben opgedaan ook terugkeren naar Letland. Op dit punt zal het EU-beleid op het gebied van wetenschap en technologie van onschatbare waarde zijn, met name als het gaat om het versterken van de zwakkere regio’s en het voorkomen van een ‘brain drain’.
De financiële pretoetredingssteun van de EU, samen met de toekomstige steun uit de structuurfondsen van de EU voor projecten op terreinen als hoogwaardige productie en de ontwikkeling van wetenschap en onderzoek werpt zijn vruchten al af en zal het opzetten van een kenniseconomie in Letland helpen bevorderen. Dit zal ook helpen bij het stimuleren van getalenteerde mensen om in Letland te blijven werken.
Een betere infrastructuur, met name in de nieuwe lidstaten, is van groot belang voor de ontwikkeling van een uitgebreide Europese Unie. Het is dan ook cruciaal om de nieuwe lidstaten zo snel mogelijk met de bestaande te verbinden. Er wordt voorzien dat het -project van grote invloed zal zijn op de ontwikkeling van Letland. Wij hopen dan ook dat dit project zo snel mogelijk zal worden uitgevoerd. De steun van de EU voor dit immense project is cruciaal voor de uitvoering ervan. Ook verdere modernisering van het -wegennet is van groot belang.
Het is essentieel dat Letland zorgt voor een gelijkmatige ontwikkeling in al zijn regio’s, inclusief zijn plattelandsgebieden. Wij zouden graag speciale aandacht besteden aan onze oostelijke regio Latgale, die zeer dringend behoefte heeft aan ondersteuning. Wij zijn van plan een beroep te doen op de structuurfondsen van de EU om de genoemde kwesties aan te pakken. De agrarische sector en de plattelandsgebieden van Letland zullen direct profiteren van onze toetreding tot de EU. Verder zijn we van plan een moderne agrarische productie te ontwikkelen, zonder de traditionele landschappen van het Letse platteland aan te tasten. 

 Dames en heren, ik zal nu verdergaan in het Engels.
De expansie van de EU in oostelijke richting zal niet alleen de economische ongelijkheid binnen de eigen nationale grenzen van Letland helpen verminderen, zij zal in combinatie met de toetreding van de drie Baltische staten tot het NAVO-bondgenootschap volgend jaar een enorme politieke en economisch invloed hebben op de gehele Baltische regio en zal het algemene investerings- en handelsklimaat aanzienlijk verbeteren. Het samengaan van oude en nieuwe democratieën, van volwassen markten en groeimarkten, van gevestigde structuren en nieuwe allianties zal onze kracht worden in plaats van een zwakte.
Toch krijgt de Europese Unie te maken met één grote uitdaging – namelijk het verkleinen van de grote economische verschillen die nog steeds bestaan tussen de huidige en de toekomstige EU-lidstaten en het zo snel mogelijk resultaat boeken op dat terrein. Want pas als het onderscheid tussen het oude en het nieuwe Europa is verdwenen, in ieder geval met betrekking tot economische ontwikkeling en welzijn, zal de Europese Unie daadwerkelijk en volledig voltooid zijn.
Eén vorm van actie die de kandidaat-landen van de EU kunnen ondernemen om de verschillen tussen ‘oud’ en ‘nieuw’ te verkleinen is het gebruiken van ontwikkelingsmodellen die zich in de praktijk reeds hebben bewezen. Zij kunnen leren van zowel de successen als de fouten die de huidige EU-lidstaten hebben gemaakt, teneinde de beschikbare hulp vanuit Brussel optimaal te benutten. De mechanismen die de EU tot haar beschikking heeft voor het verkleinen van regionale verschillen zijn ontegenzeggelijk effectief. Haar programma’s ter bevordering van gelijkheid en haar ontwikkelingsfondsen hebben levensvatbare en tastbare resultaten opgeleverd, en hebben in belangrijke mate bijgedragen aan het verhogen van de levensstandaard van de ene nieuwe lidstaat na de andere, waaronder Ierland, Spanje, Portugal en Griekenland.
De toekomstige leden van de EU, inclusief Letland, hebben in de afgelopen jaren opvallend hoge groeipercentages laten zien, evenals een gezonde toename van de handels- en investeringsstromen. Desalniettemin moeten de meeste nieuwe lidstaten gedurende de eerste jaren van hun Europese integratie zware inspanningen blijven leveren om hun instellingen te hervormen, hun administratieve capaciteit op te bouwen, EU-normen in te voeren en de corruptie te bestrijden. Dit zal ook van hun regeringen serieuze, geconcentreerde en voortdurende inspanningen vergen. De snelheid waarmee vooruitgang wordt geboekt zal afhangen van de intensiteit van de geleverde inspanning en de politieke wil die iedere nieuwe EU-lidstaat aan den dag legt.
Dames en heren, nu de Intergouvernementele Conferentie net van start is gegaan, doet het mij werkelijk deugd om te zien dat de nieuwe lidstaten van de EU als volwaardige leden deelnemen en dat ook Bulgarije, Roemenië en Turkije als waarnemers aan de onderhandelingstafel zitten. Wij in Letland zien dit belangrijke gebaar als een teken dat het gelijkheidsbeginsel de primaire basis zal blijven voor de samenwerking tussen de landen van de Europese Unie. Europa kan niet worden onderverdeeld in kleine en grote, oude en nieuwe of rijke en arme lidstaten.
Voor Letland ligt een fundamenteel aspect van het gelijkheidsbeginsel besloten in het recht van ieder land om een lid van de Europese Commissie te leveren. Wij vinden dat alle commissarissen, zonder uitzondering, in ieder opzicht gelijk moeten zijn en dat zij allemaal over stemrecht moeten beschikken.
Hoe zou de Commissie anders een collegiale instelling kunnen blijven die de gezamenlijke belangen van alle lidstaten vertegenwoordigt?
Een andere uiting van het diepgewortelde gelijkheidsbeginsel in de EU is het roterende voorzitterschap van de Raad van ministers, dat volgens Letland een van de voornaamste kenmerken van de Raad moet blijven. Het roterende voorzitterschap biedt iedere lidstaat immers, ongeacht zijn grootte, de mogelijkheid het werk van de EU te leiden en te coördineren.
Het beginsel van gelijkheid tussen de EU-lidstaten is eveneens zichtbaar in diverse andere vormen van diepgaande Europese integratie, zoals het monetair beleid – ik denk aan de invoering van de euro – en het beleid ten aanzien van binnenlandse zaken en justitie – het Schengen-akkoord. Deze aspecten van het EU-lidmaatschap moeten toegankelijk blijven voor alle lidstaten, ongeacht het aantal inwoners van een lidstaat of de financiële middelen waarover deze beschikt.
Letland heeft in dit verband de voorstellen van de Conventie met betrekking tot een gemeenschappelijk Europees defensiebeleid goed overwogen. Wij vinden dat alle lidstaten evenveel zeggenschap moeten hebben over het goedkeuren van besluiten die betrekking hebben op de veiligheid van ons werelddeel. Letland is van mening dat het niet bevorderlijk is voor de samenhang van de Europese Unie om de leden die deel uitmaken van de EU in te delen op basis van hun militaire capaciteit.
Letland deelt de gemeenschappelijke wens van de huidige en toekomstige lidstaten van de EU om een sterke en verenigde Europese Unie te creëren. Het is dan ook essentieel dat de EU op een zo effectief mogelijke manier functioneert, haar bestaande instellingen volledig worden benut en de functies van iedere nieuwe instelling die wordt opgezet precies worden gedefinieerd. De afbakening van de bevoegdheden van de voorzitter van de Europese Raad, de voorzitter van de Europese Commissie en de minister van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie moet duidelijk en volstrekt ondubbelzinnig zijn. Anders bestaat het gevaar dat het bestaande evenwicht tussen de instellingen van de EU wordt ondermijnd. Mocht er uiteindelijk voor een permanente voorzitter van de Europese Raad worden gekozen, dan is Letland van mening dat zijn of haar mandaat in eerste instantie het coördineren van het interne werk van de Raad moet zijn, evenals het voorbereiden van de agenda van de vergaderingen van de Raad. Met andere woorden, de nieuwe voorzitter van de Raad zou die taken moeten verrichten die tot nu toe worden uitgevoerd door de minister-president van het land dat het voorzitterschap bekleedt.
Omdat zowel de voorzitter van de Europese Raad als de minister van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie de Unie op internationaal vlak zullen vertegenwoordigen, moeten we ervoor zorgen dat hun mandaten niet overlappen. Het moet volstrekt duidelijk zijn wanneer de minister van Buitenlandse Zaken op eigen initiatief kan handelen en wanneer hij of zij moet overleggen met de Raad van ministers.
Om de Europese Unie met maximale efficiëntie te laten functioneren, moet zij worden uitgerust met eenvoudige en duidelijke besluitvormingsprocedures. Letland steunt het voorstel van de Conventie om een stelsel van dubbele meerderheid in te voeren voor de besluitvorming in de Europese Raad en de Raad van ministers. Dit eenvoudige stelsel, waarin ieder land één stem heeft, is ook gemakkelijk te begrijpen voor de inwoners van de EU, dit in tegenstelling tot het systeem voor besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid zoals gedefinieerd in het Verdrag van Nice.
Letland is echter van mening dat het stelsel van dubbele meerderheid het best uit de verf zou komen als er sprake is van pariteit tussen de meerderheid van het aantal landen en de meerderheid van het aantal inwoners, zodat een besluit wordt goedgekeurd wanneer dit wordt gesteund door op zijn minst de helft van het aantal EU-lidstaten die samen tevens minstens de helft van het aantal inwoners van de EU vertegenwoordigen.
Met betrekking tot het toekomstige aantal leden van het Europees Parlement is Letland ervan overtuigd dat het niet wenselijk is het minimumaantal afgevaardigden dat een bepaald land vertegenwoordigt te verlagen van vijf naar vier. Een dergelijke maatregel zou de mogelijkheden van Letland en andere kleinere EU-lidstaten om een rol te spelen in het besluitvormingsproces in het Europees Parlement aanzienlijk beperken.
Letland zou graag zien dat een sterk, geïntegreerd en verenigd Europa een prominentere rol gaat spelen binnen de internationale gemeenschap. Wij hopen dat de minister van Buitenlandse Zaken van de EU succesvol zal blijken in het versterken van een gemeenschappelijk Europees buitenlands en veiligheidsbeleid, terwijl tegelijkertijd Europa’s nauwe partnerschap met Noord-Amerika gehandhaafd blijft. Ondanks de meningsverschillen die zijn ontstaan tussen de diverse Europese landen en de Verenigde Staten over de crisis in Irak en andere kwesties, delen we dezelfde fundamentele waarden en idealen, die we moeten beschermen door gezamenlijk te opereren. Het is tenslotte juist aan dit nauwe transatlantische partnerschap te danken dat vrede en stabiliteit in Europa gehandhaafd zijn sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog.
De uitgebreide Europese Unie van 25 lidstaten zal alleen kunnen floreren en gedijen als de democratieën van deze wereld verenigd blijven in de verdediging van hun gemeenschappelijke idealen.
Letland pleit er oprecht voor dat de EU een grotere verantwoordelijkheid op zich neemt bij het waarborgen van mondiale vrede en veiligheid en is van mening dat de nieuwe Europese veiligheidsstrategie een stap in de goede richting betekent. Uit EU-operaties op het gebied van conflictpreventie is reeds gebleken dat de Europese Unie in staat is een bijdrage te leveren aan multilaterale inspanningen om de veiligheid te vergroten. Desalniettemin moeten verregaande en serieuze maatregelen ter verbetering van de Europese veiligheid zoveel mogelijk genomen blijven worden in samenwerking met de Verenigde Staten en Europa’s andere NAVO-bondgenoten.
De verraderlijke bedreigingen van de veiligheid die het terrorisme, de proliferatie van massavernietigingswapens, ineenstortende staten en interne conflicten met zich mee brengen vragen om een gezamenlijk antwoord van die landen die zich laten leiden door de beginselen van democratie en mensenrechten. De EU- en NAVO-lidstaten hebben, samen met hun bondgenoten, aanzienlijke successen geboekt bij het uitvoeren van gezamenlijke vredesmissies en hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan het herstellen van vrede en stabiliteit op de Balkan. De ontwikkeling van een gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid zou de EU extra mogelijkheden bieden om haar samenwerking bij internationale vredes- en andere operaties te verbeteren.
De op stapel staande uitbreiding van de Europese Unie onderstreept het belang van de betrekkingen van de EU met haar huidige en toekomstige oosterburen. Het buitenlands beleid van de nieuwe en uitgebreide Unie moet dan ook tot doel hebben de veiligheid te verbeteren en de welvaart in de grensgebieden van de EU te vergroten. Letland, Estland, Litouwen en Polen zullen weldra directe speerpunten worden in de handelsbetrekkingen met Oekraïne, Wit-Rusland en Rusland. Bij de ontwikkeling van relaties met deze drie landen moeten we zo veel mogelijk ondersteuning bieden aan democratische hervormingsprocessen aldaar.
De betrokkenheid van Rusland bij Europese processen is essentieel zowel voor de Baltische regio als voor Europa als geheel. Hoewel de verhoudingen tussen Letland en Rusland in het verleden soms gespannen waren, zijn de positieve veranderingen die zich reeds hebben voorgedaan in de vorm van de uitbreiding van de EU en het NAVO-bondgenootschap naar de Baltische regio een goede basis voor verdere toenadering tussen Rusland en haar directe westelijke buren. Letland zal in ieder geval proberen intensievere samenwerking tussen de EU en Rusland op een praktisch en pragmatisch niveau te bevorderen. 

 Dames en heren, om ervoor te zorgen dat Europa in het huidige wereldbestel haar betekenis en slagkracht behoudt zullen we de belangrijkste troef van het werelddeel dat wij bewonen goed moeten beheren. Ik heb het dan over Europa’s rijk geschakeerde nationale mozaïek, met sterk van elkaar verschillende culturen en talen. De linguïstische en culturele verscheidenheid van ons continent is een niet te overschatten bron van rijkdom; het vormt de kern waaromheen Europa nu wordt opgebouwd. Deze verscheidenheid is één van de belangrijkste bestaansredenen van de Unie, en dat wordt ook tot uitdrukking gebracht in het nieuwe devies zoals de Conventie over de toekomst van Europa dat heeft voorgesteld: “verenigd in verscheidenheid”.
Letland heeft een halve eeuw lang onder een totalitair regime moeten leven. De Letten weten dus maar al te goed wat burgerrechten en een vrije keuze betekenen. We zullen dus alles wat in ons vermogen ligt ondernemen om ervoor te zorgen dat tolerantie, begrip en wederzijds respect de basis blijven vormen voor het samenleven van de volkeren op ons continent. Wij zullen deze beginselen bij de samenwerking steeds indachtig zijn.
De Letse staat is in 1918 opgericht. Het was een open en democratische staat. De droom van het Letse volk om in vrijheid te leven, in een stabiel en welvarend land, werd echter helaas al snel wreed verstoord. Hitler en Stalin sloten in 1939 een geheim verdrag – het beruchte Molotov-von Ribbentrop-pact – dat Midden- en Oost-Europa in een Duitse en een Russische invloedssfeer verdeelde. Daarmee werd het startsein gegeven voor de meest vernietigde oorlog die de mensheid ooit gekend heeft en verdwenen de namen van de drie Baltische staten van de politieke kaart.
In de daarop volgende vijftig jaar heeft Letland tweemaal een wrede bezetting ondergaan, eerst door de nazi’s, daarna door de sovjets. Het inwonertal is daardoor met eenderde geslonken (vergeleken bij de vooroorlogse bevolking). De Letse taal is in het openbare leven van alledag langzaamaan verstikt door een andere taal: het Russisch. Het heeft niet veel gescheeld of de Letten waren een minderheid in eigen land geworden.
Letland heeft aan de sovjetbezetting dus een loodzware erfenis overgehouden. Het taalbeleid dat Moskou gedurende een halve eeuw heeft opgelegd was erop gericht onze nationale identiteit te vernietigen en Letland volledig te russificeren. Dit onzalige beleid heeft ernstige en duurzame consequenties gehad. Wij zijn vastberaden deze nefaste ontwikkelingen de eerstvolgende jaren ongedaan te maken, via een overheidsprogramma voor de integratie van de Letse maatschappij. We zullen daarbij ieders recht om de eigen taal, de eigen cultuur en de eigen etnische identiteit te behouden respecteren – elk democratisch land heeft immers de plicht om burgers in de gelegenheid te stellen op een volwaardige wijze aan het economische en politieke leven deel te nemen. Ik geloof echter niet dat er in deze wereld ook maar één staat is waar een dergelijke betrokkenheid van de burgers verwezenlijkt kan worden zonder het overkoepelend kader van een nationale taal. En die taal is bij ons het Lets.
Ik wil graag benadrukken dat minderheden een belangrijke rol hebben gespeeld bij het tot stand brengen van de Letse staat in 1918 en het herwinnen van de onafhankelijkheid in 1991. De Letse staat zelf heeft zich een aanzienlijke inspanning getroost om deze minderheden in staat te stellen hun cultuur, hun identiteit, hun taal en hun tradities te behouden. Mijn land telt slechts 2,3 miljoen inwoners, maar toch ontvangen meer dan honderd culturele organisaties voor nationale culturele minderheden financiële steun van de zijde van de staat.
Na het herwinnen van de onafhankelijkheid in 1991 heeft de Letse staat een nationaal, door de overheid gefinancierd, onderwijssysteem opgezet. Kinderen kunnen lager onderwijs ontvangen in het Lets, maar ook in acht andere talen – Russisch, Pools, Wit-Russisch, Hebreeuws, Romani, Ests en Litouws. Weinig landen ter wereld zullen zich kunnen beroemen op zulk een verscheidenheid.
Het Letse beleid is gebaseerd op de reeds genoemde overtuiging dat taal- en cultuurverscheidenheid tot de belangrijkste bronnen van rijkdom van ons continent behoren. Het is dus ook logisch dat de Letse staat een bijzondere verantwoordelijkheid voelt voor de Letse taal – één van de twee overlevende leden van de Baltische taalfamilie. Het Lets wordt over de gehele wereld door minder dan twee miljoen mensen gesproken en vormt daarmee een uniek onderdeel van het Europees cultureel erfgoed.
De belangrijkste uitdaging van het Letse onderwijssysteem bestaat er op dit moment in de nieuwe generatie een kans te geven zich te ontplooien. De door de overheid geplande onderwijshervorming houdt vast aan het idee dat lager onderwijs hetzij in het Lets, hetzij in één van de acht reeds genoemde minderheidstalen talen moet worden gegeven. Vanaf september 2004 zullen middelbare scholen echter ten minste 60 procent van de aangeboden vakken in het Lets moeten onderwijzen, waarbij ze zelf kunnen uitmaken welk vak in welke taal wordt gegeven. Ik wil er in dit verband graag op wijzen dat het Lets minderhedenbeleid voldoet aan de internationale criteria. Dat is de afgelopen jaren herhaaldelijke malen bevestigd – niet alleen door de Europese Commissie, maar ook door de Raad van Europa, de OESO, de Verenigde Naties en een hele reeks andere internationale organisaties.
Dames en heren, we willen allemaal een inspanning doen om het totalitaire verleden van ons af te werpen, maar we kunnen daar pas in slagen als we precies weten wat de verschillende verschijningsvormen van een dergelijk systeem zijn. Letland betuigt daarom zijn steun aan de ontwerp-resolutie die op 25 september jongstleden aan de parlementaire vergadering van de Raad van Europa is voorgelegd. In deze resolutie wordt gewezen op de noodzaak om het totalitaire communisme internationaal te veroordelen. Verder zou er een politiek onafhankelijke commissie moeten worden ingesteld om een onderzoek te verrichten naar de misdaden die de communistische regimes in de landen van Midden- en Oost-Europa vijf decennia lang hebben bedreven.
Een dergelijke internationale veroordeling van het totalitaire communisme, met zijn moordpartijen, deportaties en andere vormen van repressie die in naam van deze ideologie uitgevoerd zijn moet op objectieve informatie en vaststaande feiten worden gebaseerd. Het zou dan een onschatbare bijdrage kunnen leveren aan het vastleggen van de waarden die op ons continent de koers bepalen.
De ervaringen in het Duitsland aan het einde van de Tweede Wereldoorlog lijken erop te wijzen dat de inspanningen van de antifascistische mogendheden vergeefs zouden zijn geweest als de overwinning beperkt was gebleven tot het slagveld. Pas door het overwinnen van de nazistische ideologie, waarmee miljoenen mensen waren geïndoctrineerd, is het mogelijk geweest de constructie op te zetten die uiteindelijk de Europese Unie is geworden. Om de hereniging van het tot voor kort verscheurde Europa tot een goed einde te voeren zullen we nu voor eens en voor altijd moeten afrekenen met dat andere waanidee dat tientallen miljoen mensen decennia lang onzegbaar lijden heeft doen ondergaan.
Ons continent heeft eeuwen – millennia – lang een nimmer eindigende reeks bloedige oorlogen en conflicten overleefd, met als dieptepunt de twee wereldoorlogen en de etnische zuiveringen van de twintigste eeuw. We hebben nu voor het eerst in onze geschiedenis de gelegenheid volgens onze eigen inzichten een nieuw, verenigd, stabiel en welvarend Europa te scheppen, waar vrede heerst. Ik hoop van ganser harte dat we deze uitdaging aankunnen. Ik hoop ook dat we in staat zullen blijken te zijn om alle voordelen en hulpmiddelen die de geschiedenis ons ter hand heeft gesteld volledig te gebruiken.
De Voorzitter.
   Ik bedank de president voor haar toespraak. Uw respons, collega’s, spreekt boekdelen. Mevrouw de president, u zei dat uw land een nachtmerrie heeft moeten doorstaan. We zijn verheugd dat we nu samen op reis kunnen van de nacht naar de dag en een nieuwe toekomst kunnen opbouwen: één Europa – zoals u opmerkte – zonder nadruk op groot of klein, zonder nadruk op oud of nieuw, of op rijk of arm, maar één gemeenschappelijk Europa.
