Działalność Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich (2008) (debata) 
Przewodniczący
Następnym punktem posiedzenia jest sprawozdanie pani poseł Chrysouli Paliadeli w sprawie sprawozdania rocznego dotyczącego działalności Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w roku 2008, przygotowane w imieniu Komisji Petycji.
Chrysoula Paliadeli
Panie przewodniczący, panie i panowie, pani komisarz! 21 kwietnia 2009 r. Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich przedłożył ustępującemu Przewodniczącemu Parlamentu Europejskiego, Hansowi-Gertowi Poetteringowi, sprawozdanie roczne dotyczące swojej działalności w roku 2008. Dnia 14 września tegoż roku pan Nikiforos Diamandouros przedstawił treść wspomnianego sprawozdania Komisji Petycji, która już wcześniej zleciła mi sporządzenie sprawozdania, które członkowie Komisji Petycji przyjęli jednogłośnie w dniu 1 października 2009 r.
Pisemne sprawozdanie składa się z dwóch dokumentów: krótkiego, sześciostronicowego przeglądu oraz wersji obszernej, która mając na celu udoskonalenie procedur i najlepszej praktyki przedstawia działalność Rzecznika Praw Obywatelskich i dane statystyczne wraz z ich szczegółową interpretacją.
Dane i wnioski zawarte w obu dokumentach przedstawione są w sposób czytelny, z użyciem przykładów ułatwiających czytelnikowi zrozumienie, ocenę i korzystanie z tekstu.
Nowa prezentacja danych statystycznych i wniosków czyni przedmiotowe sprawozdanie bardziej zrozumiałym, a przede wszystkim bardziej przydatnym niż poprzednie wersje sprawozdań, gdyż wykracza poza granice zwykłego raportu, odnosząc się do kwestii dotyczących polityki i metod wprowadzania usprawnień.
W roku 2008 odnotowano niespotykaną wcześniej liczbę przeprowadzonych postępowań. Większość z nich dotyczyła Komisji Europejskiej, znacznie mniej natomiast odnosiło się do administracji Parlamentu Europejskiego. Najczęstszym rodzajem niewłaściwego administrowania był brak przejrzystości. Jedną trzecią spraw załatwiono polubownie ku zadowoleniu składających skargi. Mniej było przypadków, w których Rzecznik Praw Obywatelskich zmuszony był do kierowania krytycznych uwag pod adresem określonych instytucji administracyjnych. Jeszcze mniej było próśb o szczegółową opinię, a w jednym przypadku Parlamentowi przedstawiono specjalne sprawozdanie, co doprowadziło do przyjęcia specjalnej rezolucji na korzyść wnioskodawcy. W 2008 roku Rzecznik Praw Obywatelskich podjął z własnej inicjatywy dochodzenie w sprawie opóźnień w płatnościach Komisji, w wyniku którego podjęto działania ograniczające opóźnienia płatnicze i ogłoszono nowe dochodzenie. Dbałość o przestrzeganie praw obywateli w celu zwiększenia zaufania obywateli Europy do instytucji europejskich była dla Rzecznika Praw Obywatelskich najważniejszym priorytetem.
W tym celu Rzecznik Praw Obywatelskich postanowił poprawić jakość informacji przekazywanych obywatelom za pośrednictwem Europejskiej Sieci Rzeczników Praw Obywatelskich i dotyczących ich praw. Jednocześnie, w ramach zwykłej praktyki rozwiązywania sporów wpisanej w jego rolę, Rzecznik Praw Obywatelskich wzmocnił kontakty z członkami i przedstawicielami instytucji europejskich, promując w ten sposób kulturę służenia obywatelom w służbach administracyjnych Unii, co z pewnością wpisuje się w ogólny cel, jakim jest wzajemny szacunek obywateli i instytucji europejskich. Namacalnym rezultatem takiej kampanii był wzrost liczby petycji w 2008 roku, co pokazuje, że większa liczba obywateli Europy została poinformowana o instytucji Rzecznika Praw Obywatelskich i zdecydowała się z niej skorzystać, by złożyć skargę w sprawach dotyczących dobrej administracji i działania służby administracyjnej oraz innych służb Unii Europejskiej.
Strona internetowa Rzecznika Praw Obywatelskich była regularnie aktualizowana przez cały rok 2008 w celu przekształcenia jej w nowoczesny, dynamiczny i interaktywny serwis. Kończąc tę pierwszą część ustnego sprawozdania w sprawie sprawozdania rocznego Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, chcę powiedzieć, że oczekujemy dalszej konstruktywnej działalności Parlamentu Europejskiego, propagowania wśród krajowych organów administracji działalności tej instytucji jako modelu dobrej administracji oraz dalszego funkcjonowania tej instytucji jako kanału komunikacji pomiędzy instytucjami europejskimi a obywatelami Europy.
Nikiforos Diamandouros
Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich. - Panie przewodniczący! Dziękuję za możliwość omówienia w Parlamencie mojego sprawozdania rocznego za rok 2008.
Dziękuję Komisji Petycji, a szczególnie jej przewodniczącej, pani poseł Mazzoni, oraz sprawozdawczyni, pani poseł Paliadeli, za pomocne i konstruktywne sprawozdanie. Cieszy mnie znakomita współpraca z komisją. Komisja zapewnia mi cenne wsparcie i udziela porad, a jednocześnie w pełni szanuje mój obowiązek, jako Rzecznika Praw Obywatelskich, dotyczący zachowania bezstronności i niezależności.
Praca Parlamentu i Rzecznika Praw Obywatelskich służy dbałości o to, by obywatele i mieszkańcy UE mogli w pełni korzystać ze swych praw. Dbamy o to na różne sposoby. Mandat Rzecznika Praw Obywatelskich jest bardziej ograniczony. Ja mogę zajmować się jedynie skargami na instytucje i organy UE, natomiast Komisja Petycji może badać także działania państw członkowskich. Ponadto Parlament jest suwerennym organem politycznym i może rozpatrywać petycje w sprawie wprowadzenia zmian ustawodawczych lub nawet nowych ustaw. Moja rola natomiast polega na rozpatrywaniu skarg, pomocy w ujawnianiu i naprawianiu przypadków niewłaściwego administrowania.
Formą niewłaściwego administrowania są wszelkie zachowania niezgodne z prawem, o ile są objęte moim mandatem. Nie wystarczy jednak, by instytucje i organy UE jedynie przestrzegały prawa. Muszą także postępować konsekwentnie i w dobrej wierze. Muszą działać zgodnie z zasadami, które same przyjęły, oraz pokazywać, że są nastawione na służenie obywatelom, np. poprzez uczciwe, rozsądne i uprzejme działanie. Tworzenie i utrzymywanie kultury służenia obywatelom jest faktycznie sednem zasady dobrego administrowania.
Uprzywilejowane relacje Rzecznika Praw Obywatelskich z Parlamentem odgrywają kluczową rolę w skutecznym załatwianiu spraw obywatelskich. W przeciwieństwie do orzeczeń sądowych decyzje Rzecznika Praw Obywatelskich nie są prawnie wiążące. Mogę tylko wykorzystywać siłę perswazji, by przekonywać instytucje i organy UE do stosowania się do moich zaleceń. W przypadku odmowy niezwykle ważna jest możliwość zwrócenia się Rzecznika Praw Obywatelskich do Parlamentu w celu uzyskania poparcia.
Mogę na przykład wystosować specjalne sprawozdanie do Parlamentu, kiedy instytucja nie przestrzega zalecenia w sprawie, która budzi podstawowe wątpliwości dotyczące zasad. Przykładem z 2008 roku była odmowa Komisji dotycząca zmiany jej stanowiska w sprawie dyskryminacji ze względu na wiek. Z zadowoleniem przyjąłem fakt, że Parlament szybko zajął się tym sprawozdaniem i że sprawozdanie pana Martíneza przyjęte bez jakiegokolwiek głosu sprzeciwu na sesji plenarnej w maju 2009 roku w pełni odzwierciedlało wymienione przeze mnie obawy.
Moje sprawozdanie roczne pokazuje postępy w rozpatrywaniu skarg, promowaniu dobrego administrowania i informowaniu o roli Rzecznika Praw Obywatelskich. Zgodnie z wyjaśnieniem na pierwszych stronach podjęto intensywne starania zmierzające do uproszczenia sposobu korzystania ze sprawozdania, tak by odbiorcy mogli łatwo uzyskać jasne i zrozumiałe informacje o pracy Rzecznika Praw Obywatelskich.
Obecnie możliwe jest także opublikowanie sprawozdania dużo szybciej niż dawniej. Ponadto sporządzono nowy, sześciostronicowy przegląd. Ta nowa publikacja obejmuje najważniejsze wyniki postępowań i naświetla główne aspekty polityki, jakie były przedmiotem działania rzecznika w minionym roku.
W roku 2008 Rzecznik Praw Obywatelskich zamknął rekordową liczę postępowań, ściśle mówiąc 355, z których większość trwała mniej niż rok. Cieszę się, że instytucje i organy UE pokazały swą ogólną gotowość do rozstrzygania kwestii, które polecam ich uwadze. Pozytywnym i godnym pochwały zjawiskiem jest rosnąca liczba przyjaznych rozwiązań i rozstrzygnięć zgłaszanych spraw.
Osiem spraw zamkniętych w 2008 roku jest przykładem stosowania w instytucjach i organach najlepszej praktyki w reagowaniu na podnoszone przeze mnie kwestie. Instytucjami, o których mowa, są: Komisja, Rada, Trybunał Sprawiedliwości, EPSO, OLAF i Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego. Tych osiem modelowych przypadków ująłem w sprawozdaniu jako wzór dobrych praktyk administracyjnych dla wszystkich instytucji i organów.
Pozwólcie państwo, że pokrótce omówię dwa z tych przypadków.
Komisja w sposób konstruktywny uczestniczyła w procedurze dotyczącej sporu płatniczego. Dzięki temu zainteresowana firma otrzymała ponad 100 tysięcy euro zaległych płatności.
Europejski Urząd Doboru Kadr (EPSO) zgodził się ujawnić kandydatom, na ich prośbę, kryteria oceny stosowane w procedurze doboru oraz poszczególne oceny cząstkowe.
W 2008 roku Rzecznik Praw Obywatelskich odnotował łącznie 3 406 skarg. A zatem 6 % więcej niż w roku 2007.
Niemal w 80 % odnotowanych przypadków składający skargę uzyskali pomoc w postaci wszczęcia postępowania, przekazania skargi do właściwego organu lub udzielenia porady. Często taka porada dotyczy kontaktu z członkiem Europejskiej Sieci Rzeczników Praw Obywatelskich, która obejmuje obecnie około 95 urzędów w 32 krajach; należy do niej także Komisja Petycji. Jednym z jej celów jest wspomaganie szybkiego przekazywania skarg do właściwych organów. Na przykład w 2008 roku 191 osobom doradzono skierowanie petycji do Parlamentu lub przekazano ich skargi bezpośrednio do Komisji Petycji.
Oczywiście znacznie lepiej jest, gdy składający skargę potrafią rozróżnić najwłaściwszą drogę do rozstrzygnięcia sprawy przy pierwszym podejściu. Pomaga to uniknąć frustracji obywateli dowiadujących się, że organ, do którego się zwrócili, nie może im pomóc. Oznacza to także, że skargi rozpatrywane są znacznie szybciej i skuteczniej, dzięki czemu obywatele mogą w pełni korzystać ze swych praw należnych na mocy prawodawstwa UE.
Na początku tego roku pojawiła się bardzo ważna inicjatywa w tym zakresie. Mianowicie mój urząd uruchomił całkiem nową stronę internetową z interaktywnym przewodnikiem we wszystkich 23 językach, by pomóc obywatelom dotrzeć bezpośrednio do organu najbardziej kompetentnego w rozpatrzeniu danej skargi. Organem tym może być mój własny urząd, Komisja Petycji, krajowy urząd rzecznika praw obywatelskich w państwie osoby składającej skargę lub transgraniczny system online, SOLVIT. W tym roku z przewodnika skorzystało dotychczas w celu uzyskania porady ponad 23 tysiące osób.
W 2008 roku najczęstszym zarzutem, z jakim się spotykałem, była kwestia braku przejrzystości w administracji UE. Zarzut ten pojawił się w 36% wszystkich spraw i wiązał się z odmową udzielenia informacji lub udostępnienia dokumentów. Odnotowałem tak wysoki odsetek z pewnym niepokojem.
Odpowiedzialna i przejrzysta administracja UE ma i musi nadal mieć kluczowe znaczenie w budowaniu zaufania obywateli do UE. Szczególnie ważny w kontekście przejrzystości w roku 2008 był wniosek Komisji dotyczący poprawy rozporządzenia (WE) 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów.
Komisja zaproponowała zmiany w tym rozporządzeniu, niektóre bardzo korzystne. W mojej ocenie jednak niektóre z proponowanych zmian spowodowałyby mniejszy, a nie większy dostęp obywateli do niektórych dokumentów.
Traktat lizboński zmienia prawny i polityczny kontekst tego rozporządzenia, dając obywatelom więcej możliwości uczestnictwa w działaniach Unii. Jego wejście w życie będzie dobrą okazją, by Komisja przedstawiła nowy wniosek, który odzwierciedlałby tę nową rzeczywistość i wzmacniał fundamentalne prawo dostępu do dokumentów instytucji i organów UE.
Kluczowe dla weryfikacji statutu Rzecznika Praw Obywatelskich w 2008 roku było poparcie Parlamentu. Wprowadzone zmiany zwiększyły uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w zakresie prowadzonych postępowań, dając w ten sposób obywatelom pełne zaufanie, co do możliwości przeprowadzenia przez Rzecznika Praw Obywatelskich wnikliwej i nieograniczonej analizy ich skarg.
Na koniec przypomnę, że moim zadaniem jest propagowanie dobrej administracji w instytucjach i organach UE. Dla wykonania tego zadania kluczowe znaczenie ma maksymalizowanie przejrzystości i odpowiedzialności oraz propagowanie i utrwalanie kultury służenia obywatelom.
Wierzę, że obie nasze instytucje będą nadal współpracować na rzecz dążenia do wspólnego celu, jakim jest pomaganie obywatelom i mieszkańcom w korzystaniu z ich praw w całkowicie przejrzystej i odpowiedzialnej Unii Europejskiej.
Margot Wallström
Wiceprzewodnicząca Komisji. - Panie przewodniczący! Przede wszystkim chcę podziękować sprawozdawczyni, pani poseł Paliadeli, za bardzo dobre sprawozdanie, a także Komisji Petycji za jej nieustanną i ważną pracę. Oczywiście podziękowania należą się także Rzecznikowi Praw Obywatelskich, panu Diamandourosowi, za jego szczegółowe sprawozdanie roczne.
Ważnym zadaniem jest budowanie zaufania obywateli do UE, co wykazał Rzecznik Praw Obywatelskich, przedstawiając swoje sprawozdanie roczne w kwietniu tego roku. Nie będzie więc zaskoczeniem stwierdzenie, że całkowicie się z tym zgadzam. A ponieważ nie mam do dyspozycji dużo czasu, skoncentruję się tylko na kilku ważnych sprawach.
Sprawozdanie pani poseł Paliadeli daje jasny, wyczerpujący przegląd działań Rzecznika Praw Obywatelskich w minionym roku, a nowy sposób prezentacji danych statystycznych i nowy układ sprawia, że sprawozdanie jest jasne i zrozumiałe. W 2008 roku Komisja wyraziła swą opinię w negocjacjach na temat przeglądu statutu Rzecznika Praw Obywatelskich. Czynnie uczestniczyliśmy w międzyinstytucjonalnych pracach, by osiągnąć zadowalające rozwiązanie. Możemy być dumni z rezultatu, tj. z nowego statutu. Uważam, że jest to rezultat bardzo korzystny dla obywateli.
Jeśli chodzi o skargi składane do biura Rzecznika Praw Obywatelskich, to było ich o 6 % więcej niż w roku 2007. Jak państwo wiedzą, 66 % spraw dotyczyło Komisji. Szczególnie mnie to nie dziwi. W końcu Komisja jest całkiem sporą instytucją odpowiadającą za dużo więcej obszarów, które mogą stać się przedmiotem skarg, ale oczywiście statystyki te mogą i powinny się poprawić. To samo dotyczy faktu, że najczęstsze zarzuty niewłaściwego administrowania odnoszą się do braku przejrzystości - 36 % wszystkich postępowań. Wszystkie instytucje muszą zadbać o zmniejszenie tego odsetka.
Inną, choć związaną z tym zagadnieniem sprawą, jest traktowanie tajemnic handlowych i informacji poufnych. Ostatnio doświadczyliśmy pewnych trudności w odniesieniu do akt konkurencji. Dlatego musimy określić warunki dotyczące obchodzenia się z informacjami tajnymi, dokumentami i innymi informacjami objętymi obowiązkiem zachowania tajemnicy zawodowej. Komisja pracuje nad tym z zaangażowaniem i wkrótce będziemy mogli przedstawić Rzecznikowi Praw Obywatelskich stosowny wniosek.
Inną, pozytywną zmianą jest wzrost liczby przyjaznych rozwiązań, o czym już słyszeliśmy. W 2008 roku 36 % wszystkich postępowań rozstrzyganych było przez instytucję, której dotyczyła skarga, albo kończyło się rozwiązaniem polubownym. W imieniu Komisji mogę powiedzieć, że cieszy mnie ta tendencja, która zdecydowanie rozwija się we właściwym kierunku. Pokazuje to zarówno świadomość, jak i uznanie dla działań Rzecznika Praw Obywatelskich, a także na szacunek dla osób składających skargi.
Moja przedostatnia uwaga dotyczy zawartego w projekcie rezolucji wezwania do przyjęcia wspólnego stanowiska w sprawie kodeksu dobrej praktyki administracyjnej. Jak państwo wiecie, Komisja ma własny kodeks, który w dużej mierze pokrywa się z wymaganiami Rzecznika Praw Obywatelskich. W tej ważnej sprawie najlepiej by było, gdyby wniosek legislacyjny poprzedziła konstruktywna debata międzyinstytucjonalna i dialog.
Moja ostatnia uwaga dotyczy komunikacji w praktyce. Chcę tu pochwalić Rzecznika Praw Obywatelskich za nową stronę internetową jego urzędu. Tak jak sprawozdanie roczne, jest dokładna, wyczerpująca i łatwa w nawigacji. Jestem przekonana, że ta znakomita nowa strona jest odpowiedzią na problem dotyczący interaktywnego przewodnika pomagającego obywatelom w określeniu najodpowiedniejszego forum dla zgłaszanych przez nich problemów. Pracy nie należy powielać, ale należy ją wyeksponować. Komisja starała się do tego przyłączyć i nowa strona internetowa Europy właśnie tak funkcjonuje. Zwiększa dostępność informacji i pozwala obywatelom na szybkie i łatwe znalezienie przewodnika Rzecznika Praw Obywatelskich.
Koniec końców, w 2008 roku zarówno odnotowaliśmy postęp, jak i dostrzegliśmy możliwości wprowadzania dalszych usprawnień w naszych instytucjach. Chcę raz jeszcze podziękować panu Diamandourosowi za jego osiągnięcia i ważne działania, a także pani Paliadeli za jej wspaniałe sprawozdanie.
Pascale Gruny
Panie przewodniczący, pani komisarz, panie Diamandouros, panie i panowie! Przede wszystkim chcę, w imieniu Grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci) szczerze pogratulować sprawozdawczyni pracy, jaką wykonała oraz ducha współpracy, jakiego wykazała w toku przygotowywania tego sprawozdania.
Dziś wydajemy nasz werdykt w sprawie sprawozdania dotyczącego działalności Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, przedstawionego dnia 21 kwietnia.
Rzecznik Praw Obywatelskich mianowany przez Parlament Europejski daje nam w sprawozdaniu obraz wszystkich rezultatów postępowań prowadzonych przez niego w następstwie skarg dotyczących przypadków niewłaściwego administrowania w naszych europejskich instytucjach i agencjach. Jego rolą o najwyższej dla nas wadze jest gwarantowanie przestrzegania zasad przejrzystości i dobrego administrowania; jest to więc autentyczna forma ochrony naszych współobywateli w przypadkach niesprawiedliwości, dyskryminacji, nadużycia władzy, zaległych odpowiedzi i zwłoki w udzielaniu informacji.
W sprawozdaniu tym zauważamy rosnącą liczbę skarg składanych na ręce Rzecznika Praw Obywatelskich. Większość z nich dotyczy Komisji Europejskiej, instytucji, która z pewnością skupia najwięcej urzędników, natomiast są to sprawy dotyczące rzekomego braku przejrzystości. Faktem pozostaje to, że Komisja jest strażnikiem traktatów.
Wracając do sprawozdania, 1 października Komisja Petycji przyjęła je znaczną większością głosów. Nasz Rzecznik Praw Obywatelskich wykonał swe zadanie dotyczące analizy i rozpatrywania skarg w sposób aktywny i wyważony. Przede wszystkim zawsze był on w stanie utrzymać dobre stosunki z instytucjami i pomiędzy nimi, co, poza nielicznymi wyjątkami, pomaga tym instytucjom i agencjom akceptować polubowne rozwiązania i rozstrzygać niektóre spory.
Ponadto Rzecznik Praw Obywatelskich jest punktem odniesienia dla wspomnianych instytucji. Pomaga im usprawniać działania, zwracając uwagę na obszary wymagające poprawy, mając na celu usprawnienie służby na rzecz naszych współobywateli.
Sprawozdanie, które przyjęliśmy w komisji, podkreśla wagę przyjęcia kodeksu dobrej praktyki administracyjnej przez wszystkie instytucje i agencje europejskie. Kodeks ten został przyjęty przez Parlament Europejski już osiem lat temu. To ponawiane przez naszą komisję wezwanie nie może pozostawać bez odpowiedzi. Europa na to zasługuje.
Prawo do dobrego administrowania ze strony instytucji i organów Unii Europejskiej jest fundamentalnym prawem określonym w Artykule 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej zawartej w części II traktatu lizbońskiego, który nie jest już fantazją, tylko rzeczywistością.
Kończąc, chcę podkreślić, że Rzecznik Praw Obywatelskich zastrzega sobie prawo do analizy prac Komisji i musi mieć pewność, że Komisja właściwie korzysta ze swej władzy dyskrecjonalnej w zakresie wszczynania postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego lub proponowania sankcji.
Victor Boştinaru
Przede wszystkim chcę pogratulować sprawozdawczyni, pani poseł Paliadeli, znakomitego sprawozdania.
Po drugie, jako koordynator Komisji Petycji i członek tejże komisji z kilkuletnim stażem, chcę wyrazić swe zadowolenie i wspomnieć o nieodmiennie znakomitej współpracy z Europejskim Rzecznikiem Praw Obywatelskich, panem Nikiforosem Diamandourosem.
Muszę natomiast, jako koordynator Grupy Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w Parlamencie Europejskim dla celów Komisji Petycji, wyrazić obawy dotyczące ilości spraw, w których zarzut niewłaściwego administrowania był wynikiem braku przejrzystości w instytucjach europejskich.
Muszę podkreślić, że rozwiązanie tego problemu jest obowiązkiem zarówno Parlamentu Europejskiego, jak i komisji. Naszym obowiązkiem jest przywrócenie zaufania obywateli Europy do europejskich instytucji.
Skargi składane na ręce Rzecznika Praw Obywatelskich wraz z petycjami składanymi w Komisji Petycji należy postrzegać jako okazję do naprawienia błędów i braku jasności co do tego, jak funkcjonują europejskie instytucje i europejskie prawodawstwo, dla dobra obywateli Europy.
Mając to na uwadze, grupa S&D zorganizowała w zeszłym tygodniu spotkanie informacyjne dotyczące prawa do składania petycji jako sposobu na przybliżenie Unii Europejskiej jej obywatelom, na które przyszła spora grupa dziennikarzy.
Chcę poprzeć wysuniętą w przedmiotowym sprawozdaniu sugestię dotyczącą założenia wspólnej strony internetowej instytucji europejskich, która pomogłaby obywatelom określić bezpośrednio instytucję, której kompetencje pozwalają na rozstrzygnięcie danej skargi.
Kończąc, chcę poprzeć inicjatywę Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącą wzmocnienia współpracy z krajowymi rzecznikami praw obywatelskich i podobnymi instytucjami we wspólnym wysiłku na rzecz zwiększenia zaufania obywateli Europy.
Anneli Jäätteenmäki
Panie przewodniczący, panie Diamandouros, panie i panowie! Chcę podziękować Rzecznikowi Praw Obywatelskich i całemu jego urzędowi za cenną pracę włożoną w propagowanie dobrego sprawowania rządów i przejrzystości. Chcę także podziękować sprawozdawczyni za jej znakomitą pracę.
Funkcja Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich już od samego początku okazała się nieodzowna, a teraz, kiedy wchodzi w życie traktat lizboński i kiedy zacznie obowiązywać Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, rola Rzecznika Praw Obywatelskich będzie jeszcze bardziej istotna. Dlatego w przyszłości będziemy musieli bardziej zadbać o to, by Rzecznik Praw Obywatelskich dysponował niezbędnymi środkami i by jego uprawnienia odpowiadały wymogom obecnych czasów. To oznacza, że będzie on musiał mieć wszystkie niezbędne informacje oraz że urzędnicy UE będą musieli mówić to, co wiedzą, a nie to, co chcą powiedzieć na dany temat. W przeciwnym bowiem razie nie będziemy mogli mówić o praworządności, o której tak chętnie mówimy i której chętnie uczymy innych. My także musimy przestrzegać zasad praworządności. Dopiero wówczas możemy o niej opowiadać innym.
Sprawozdanie roczne Rzecznika Praw Obywatelskich jest znakomitym przykładem tego, jak i my powinniśmy prezentować naszą pracę opinii publicznej. Sprawozdanie jest jasne, zwięzłe i rzeczowe. Przejrzystość jest kluczowa dla demokracji europejskiej i stanowi jej główny budulec - a co ciekawe, aż 36 % skarg dotyczy właśnie kwestii braku przejrzystości. To bardzo znamienne i trzeba się tym zająć.
Zgodnie z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej każdy obywatel ma prawo, by jego sprawy załatwiane były przez właściwe instytucje bezstronnie, uczciwie i w rozsądnym czasie. Jest to sprawa, o której wspomina się często i która nakłada na nas wszystkich stosowny obowiązek; obowiązuje to oczywiście także urząd Rzecznika Praw Obywatelskich. Dlatego chcę podkreślić, że musimy zadbać o odpowiednie zasoby, tak, by nasi obywatele nie musieli czekać na decyzję latami. Wszystko będzie zależało najbardziej od dostępnych zasobów. Chcę podziękować Rzecznikowi Praw Obywatelskich za cenną pracę, jaką wykonał, i życzyć mu wszelkich sukcesów w tej bardzo wymagającej i często także bardzo niedocenianej pracy. Dbałość o prawa obywateli to jedna z najważniejszych ról i funkcji w Unii Europejskiej.
Margrete Auken
Panie przewodniczący! Dziękuję pani poseł Paliadeli za znakomite sprawozdanie. Chcę się przyłączyć do pochwał, jakie otrzymał Rzecznik Praw Obywatelskich za swój konstruktywny i przejrzysty przegląd omawianych w sprawozdaniu kwestii.
Nie mam wiele czasu, więc ograniczę się do trzech uwag. Po pierwsze chcę wspomnieć o monitorowaniu przez Rzecznika Praw Obywatelskich jego umowy z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym. Była to inicjatywa podjęta przez naszą grupę w związku z rezolucją Parlamentu w sprawie sprawozdania rocznego za rok 2006. W związku z tym słuszne wydawałoby się zwrócenie uwagi na poprawę współpracy Banku z organizacjami pozarządowymi i podmiotami społeczeństwa obywatelskiego, które ułatwiają tę współpracę i czynią ją bardziej przejrzystą. Doceniamy to.
Po drugie, chcę wspomnieć poprawkę zaproponowaną przez Grupę Zielonych/Wolne Przymierze Europejskie wzywającą Komisję Spraw Konstytucyjnych do opracowania procedur ułatwiających wnoszenie spraw do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, w odniesieniu do której Parlament poprze zalecenia Rzecznika Praw Obywatelskich. Dzięki temu nastąpi wyraźne wzmocnienie pozycji Rzecznika Praw Obywatelskich, a co za tym idzie statusu prawnego obywateli. W tej sprawie uzyskaliśmy już zasadniczo poparcie Parlamentu. Teraz mamy nadzieję, że w trakcie obecnej sesji plenarnej Parlament poprze komisję i zagłosuje za tym usprawnieniem.
Moja trzecia uwaga dotyczy przedstawionej dzisiaj poprawki odnoszącej się do wyjaśnienia uprawnień Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawach złego administrowania, czyli niewłaściwego administrowania. Obawiamy się, że tak otwarte sformułowanie może powodować poważne problemy interpretacyjne. Choć nasz wniosek wygląda na dość techniczny, z prawnego punktu widzenia jest znacznie bezpieczniejszy niż sformułowanie użyte w sprawozdaniu. Cieszy nas, że pani poseł Paliadeli popiera wniosek i mam nadzieję, że poprze go również cały Parlament.
Ryszard Czarnecki
Panie przewodniczący, panie rzeczniku! Jest pan bardzo zręcznym politykiem, który potrafi pozyskać sobie poparcie wielu środowisk politycznych w naszym Parlamencie. Można powiedzieć, że szereg polityków w naszym Parlamencie mógłby się od Pana uczyć. Mam nadzieję, że Pana głównym sukcesem nie będzie stworzenie nowej strony internetowej, na którą łatwo wejść.
Myślę, że powinien Pan zwrócić uwagę na współpracę z rzecznikami praw obywatelskich w różnych krajach, nie tylko w państwach członkowskich Unii Europejskiej, ale także Rady Europy, którzy czasami bywają rzecznikami bardziej państwa wobec obywateli niż obywateli wobec państwa. Wreszcie myślę, że stworzenie podręcznika pisania skarg to wręcz zachęcanie obywateli do tego, aby skargi pisali. Wydaje mi się, że naszym instytucjom potrzebna jest kontrola. W moim przekonaniu pomysł ten, choć przewrotny, jest tym zakresie udany.
Chciałbym podkreślić, że przejrzystość, o której tutaj mówimy, jest absolutną podstawą pewnego zaufania wobec Unii Europejskiej i instytucji unijnych. W ostatnim czasie naszym obywatelom brakowało zaufania wobec Unii, co może potwierdzić przewodnicząca Komisji. To w ramach planu D (demokracja, dialog, debata) należy pokazywać obywatelom, że Unia Europejska i instytucje są przejrzyste i służą obywatelom. Inaczej deficyt demokracji będzie się niestety powiększał.
Marie-Christine Vergiat
Panie przewodniczący, panie i panowie! Rola Rzecznika Praw Obywatelskich, a zatem i badanie jego sprawozdania jest dla instytucji europejskich bardzo ważne. Jest to jeden ze wskaźników mówiących o tym, w jaki sposób nasi współobywatele postrzegają nasze instytucje.
W kilka miesięcy po wyborach do Parlamentu Europejskiego, w których, jak z przykrością stwierdziliśmy, uczestniczyło niewielu wyborców i wzrosła liczba przypadków wstrzymania się od głosu, Parlament przykłada wielką wagę do tego sprawozdania, a tym bardziej do działań będących wynikiem zawartych w sprawozdaniu zaleceń.
355 skarg (o 6 % więcej niż w ubiegłym roku) to niewiele. To bardzo mało w stosunku do liczby mieszkańców Europy, która wynosi 500 milionów. Można by się z tego cieszyć i postrzegać to jako oznakę zadowolenia naszych współobywateli. My jednak wiemy, że tak nie jest.
Z tego punktu widzenia znamienny jest także fakt, że większość skarg dotyczy braku przejrzystości w naszych instytucjach. Po kampanii wyborczej wiemy, o co w tym wszystkim chodzi. Nasi współobywatele słabo rozumieją nasze instytucje i nie wiedzą, jak one funkcjonują. Obywatele nie rozumieją dążeń UE i nie dziwi nas, że większość skarg dotyczy Komisji, gdyż w oczach naszych współobywateli Komisja to Unia Europejska.
A przecież - przesadzę tu, ale tylko trochę - na komunikację przeznaczyliśmy znaczne środki i od czasu wyborów mówi się nam, że "musimy usprawnić komunikację, musimy ją poprawić, aby zwiększyć świadomość naszych współobywateli”.
To prawda, musimy usprawnić komunikację, ale uważam, że zbyt dużo komunikacji zagłusza informację. Chętnie poprę przedstawiony właśnie przez szanownego posła z partii socjalistycznej wniosek dotyczący wspólnej strony internetowej, która ułatwi obywatelom wyszukiwanie różnych dostępnych informacji.
Przedmiotowe sprawozdanie jest wskaźnikiem prawidłowego funkcjonowania naszych instytucji, wskaźnikiem dobrego administrowania. To już powiedziano. Jest też odzwierciedleniem naszego sposobu sprawowania rządów. Dlatego trzeba dopilnować, by przedstawione w sprawozdaniu zalecenia były wykonywane, nie tylko ze względu na przedmiotowe sprawozdanie i na sprawozdania specjalne, ale także ze względu na naszą codzienną praktykę.
Panie Diamandouros! Bardzo panu dziękuję za pracę na rzecz naszych współobywateli. Dziękuję pańskiemu zespołowi. Możecie liczyć na nasze poparcie w zakresie propagowania i ułatwiania waszej pracy.
Nikolaos Salavrakos
Panie przewodniczący! Na początku chcę powiedzieć, że popieramy sprawozdanie Rzecznika Praw Obywatelskich i sprawozdanie pani poseł Paliadeli. Oba sprawozdania są wyczerpujące. Gratulujemy. Historia uczy nas, że czasami, szczególnie w czasie kryzysu gospodarczego, obywatele wyrażają otwarcie swe rozczarowanie systemami politycznymi w odniesieniu do rozdzielenia wymiaru sprawiedliwości, a jednocześnie da się zauważyć, że im większy wpływ ma państwo na sprawy gospodarcze i społeczne, tym większa liczba sporów pomiędzy obywatelami a organami państwowymi.
Chodzi o to, że system polityczny musi - zawsze, ale najbardziej w takich czasach - stwarzać okazje do odbudowy zaufania obywateli do administracji, państwa i różnych unii. Powiedziałabym nawet, że przeciwwagą dla wzrostu korupcji i niewłaściwego administrowania jest zwiększenie moralności poszczególnych instytucji i bezstronności instytucji kontrolnych.
W związku z tym nietrudno zauważyć, że uważam instytucję Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich za niezwykle ważną w przywracaniu zaufania obywateli Europy do instytucji i organów Unii Europejskiej. Dlatego popieramy każdy wysiłek zmierzający do wzmocnienia tej instytucji, rozszerzenia jej kompetencji i poprawy jej publicznego wizerunku.
Proszę zatem, abyśmy podjęli wysiłek zapewnienia Europejskiemu Rzecznikowi Praw Obywatelskich wszelkiej pomocy w jego działaniach i zatwierdzili wszystkie aspekty jego działania dla uzyskania podejścia zorientowanego na obywatela. Panie Diamandouros, gratuluję!
Martin Ehrenhauser
(DE) Panie przewodniczący! Młodzi studenci poprosili mnie o opisanie tu, na plenarnej sesji Parlamentu Europejskiego, bieżących wydarzeń w Austrii oraz w niektórych częściach Niemiec. Zwracam się do Rzecznika Praw Obywatelskich: przepraszam, ale teraz postaram się spełnić tę prośbę.
Od wielu tygodni w Austrii kształtuje się ruch społeczny o nazwie Die Uni brennt, "Uniwersytet płonie”. Jest to ruch, jakiego w Austrii i innych częściach Europy nie było od dziesięcioleci. Tysiące studentów demonstrują, wychodzą na ulice i okupują sale wykładowe. Domagają się kształcenia akademickiego, a nie zawodowego. Nawołują do demokratyzacji uniwersytetów, a przede wszystkim domagają się bezpłatnego dostępu do edukacji.
Jedną z najbardziej krytykowanych przez nich kwestii jest proces boloński. Na przykład na Uniwersytecie Wiedeńskim wisi transparent z bardzo trafnym według mnie hasłem: "Wytoczcie Bolonii proces!”. Tradycyjni politycy od lat wychwalają proces boloński jako ważny krok w kierunku europejskiego obszaru szkolnictwa wyższego i mówią nam, że mógłby się on przyczynić do wzrostu naszej konkurencyjności. Jednak to, co obserwujemy, to bardzo nieelastyczne i schematyczne podejście, częściowo sprywatyzowane uniwersytety i próby planowania wyników edukacyjnych.
Podejście naukowe nie wpisuje się jednak w ramy procesu możliwego do zaplanowania. Jest to sposób, w jaki oświeceni ludzie komunikują się ze sobą i w jaki się wyrażają. Naukowej ciekawości i kreatywności też nie da się zaplanować - wspomniany ruch dowiódł tego po raz kolejny. Dlatego powinniśmy go poprzeć - to demokracja w praktyce.
Erminia Mazzoni
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Chcę jako przewodnicząca Komisji Petycji oraz w imieniu jej członków podziękować Rzecznikowi Praw Obywatelskich za jego pracę i za dokładne sprawozdanie. Chcę podziękować pani poseł Paliadeli za jej wspaniały wkład w pracę naszej komisji, a także wszystkim uczestnikom debaty, którzy wykazują swe zainteresowanie przedmiotowym tematem i którzy troszczą się o to, by te instrumenty demokracji i partycypacji zostały wdrożone i służyły celowi, jaki został im przypisany w traktatach.
Analizując sprawozdanie Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich za rok 2008, widzimy niestety, że cel dotyczący stosowania zasad ujętych w Artykule 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej wciąż nie jest osiągany. Fakt, że z prawa kierowania przypadków niewłaściwego administrowania do Rzecznika Praw Obywatelskich w 2008 roku skorzystało 3 406 europejskich obywateli, podczas gdy w roku 2007 skorzystało z niego 3 211 osób, wskazuje na rosnące niezadowolenie. Uważam, że liczbę tę należy odnosić do poziomu wiedzy i świadomości, dlatego utrzymuję, przeciwnie do mojego przedmówcy, że liczby te świadczą o wysokim niezadowoleniu Europejczyków. Pewnym pocieszeniem może być to, że tylko część z tych skarg okazała się wchodzić w zakres kompetencji Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, a znaczna część skarg, których rozstrzygnięcia nie podjął się Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich, została przekazana do innych organów, włącznie z Komisją Petycji, której przewodniczę.
Instytucje europejskie, a Parlament w szczególności, muszą moim zdaniem przyjąć odpowiedzialność za to, jak postrzegana jest przez społeczeństwo uczciwość administracyjna, na ile postrzega się nasze instytucje jako uczciwe. Choć potwierdziło się, że funkcja Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich jest bardzo ważna, zważywszy na rosnącą liczbę skutecznie rozwiązanych spraw, podczas gdy do nas, do Parlamentu skierowano około 10 % skarg, a do komisji 60 %...
(Przewodniczący przypomniał pani poseł o ograniczonym czasie wypowiedzi)
Panie przewodniczący! Skoro innemu mówcy dał pan nieco więcej czasu, pomyślałam, że mogę sobie pozwolić na kilka sekund więcej, jako że też jestem przewodniczącą. W takim razie dodam tylko, że wspomniane instytucje mają obowiązek podjąć kroki zmierzające do udoskonalenia tych instrumentów demokracji i partycypacji także ze względu na traktat lizboński, który wprowadza prawo inicjatywy ustawodawczej. Uważam, że musimy usprawnić, ale nie zmieniać, funkcje tych organów; jeżeli naprawdę chcemy pomóc budować Europę narodów, mamy obowiązek zwiększyć skuteczność i produktywność instrumentów, które daliśmy obywatelom.
Kinga Göncz
(HU) Jako członek Komisji Petycji ja także chcę powiedzieć kilka słów. Pod jednym względem w pełni popieram kwestię przyjęcia sprawozdania Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich. Widzę także jako członek komisji , że wykonał on swoją pracę w bardzo wyważony sposób.
Uważam, że próba ograniczenia przez rzecznika czasu potrzebnego na rozwiązywanie zgłaszanych spraw ma niezwykłe znaczenie. Wiemy bowiem, że jeśli ktoś ma jakąś skargę, to im szybciej sprawa będzie w toku, tym szybciej składający skargę uzyska odpowiedź, co jest bardzo ważne z punktu widzenia zaufania. Wiemy również, że większość skarg to sprawy, którymi Rzecznik Praw Obywatelskich nie może się zająć. Dlatego w najbliższej przyszłości bardzo ważne będzie, abyśmy zapewnili obywatelom Unii Europejskiej jak najwięcej informacji o tym, z którą instytucją należy się kontaktować w jakiej sprawie.
Współpraca między komisją a Rzecznikiem Praw Obywatelskich była bardzo dobra i mam nadzieję, że tak samo będzie w przyszłości.
Marian Harkin
Panie przewodniczący! Chcę pogratulować sprawozdawczyni jej wyczerpującego sprawozdania. Chcę też pogratulować Rzecznikowi Praw Obywatelskich i jego personelowi, którego praca poprawia się z roku na rok. Dobra robota!
Kiedy jednak czyta się sprawozdanie i zgadza z jego treścią, a następnie w uzasadnieniu widzi się obszerny akapit, który dotyczy adresata, nie można tego nie zauważyć.
Oczywiście odnoszę się do ustępu, w którym Rzecznik Praw Obywatelskich krytykuje Parlament z powodu odrzucenia w 2005 roku wniosku o udzielenie informacji na temat diet wypłacanych maltańskim posłom do PE. Oczywiście naprawdę chodziło o to, że gdyby ujawniono tę informację, wówczas trzeba by było ujawnić informacje dotyczące wszystkich naszych diet.
Jeśli o mnie chodzi, opinia publiczna ma prawo wiedzieć, jak wydawane są środki publiczne. Podaliśmy kwoty wypłacone rolnikom w ramach WPR, ale nie publikujemy naszych własnych kosztów delegacji i innych diet. Moim zdaniem są to koszty uzasadnione, ponoszone w związku z wykonywaniem naszej pracy w imieniu obywateli. Także moje diety związane z personelem, utrzymaniem biura, delegacjami itp. w ramach reprezentowania moich wyborców są w pełni uzasadnione i nie muszę za nie przepraszać ani ich ukrywać.
Nie sugeruję tu jakiegokolwiek narażania na szwank prywatności mojego personelu. To nie jest konieczne. Mówię natomiast jasno, że dopóki nie dajemy dostępu do informacji na temat naszych diet i wydatków, obywatele będą postrzegać Parlament jako instytucję, która naucza o przejrzystości, a sama jej nie stosuje.
Wiem, że poszczególni posłowie mogą publikować swe wydatki na stronach i że to robią, ale na nas, jako na Parlamencie, spoczywa zbiorowa odpowiedzialność za udostępnianie informacji. Może to brzmi jakbym zaczynał moralizować, ale tak nie jest. Mówię tylko, że informacje te będą udostępniane i lepiej by było, gdyby Parlament to ułatwił, zamiast czekać, aż okoliczności go do tego zmuszą.
Oriol Junqueras Vies
(ES) Panie przewodniczący! Chcę, jako członek Komisji Petycji, dodać kilka uwag na temat poprawki przedstawionej przez naszą grupę w związku ze sprawozdaniem pani poseł Paliadeli w sprawie rocznego sprawozdania z działalności Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.
Naszym zdaniem, które nie wyolbrzymia i nie wzmacnia roli Rzecznika Praw Obywatelskich, definicja niewłaściwego administrowania, która pojawia się w rezolucji może mieć skutek dokładnie odwrotny. Po pierwsze dlatego, że zaproponowana definicja jest zbyt nieprecyzyjna i niejasna, co utrudnia określenie przypadków, w których Rzecznik Praw Obywatelskich może lub powinien interweniować, utrudniając mu w ten sposób podejmowanie działań. Po drugie, być może jeszcze ważniejsze, według tej definicji Rzecznik Praw Obywatelskich jest uprawniony do interwencji, co inne instytucje mogą uznać za uprawnienie dyskrecjonalne, gdyż nie jest ono właściwie określone i uregulowane.
Dlatego uważamy, że definicja niewłaściwego administrowania zawarta w poprawce przedstawionej przez moją grupę, Grupę Zielonych/Wolne Przymierze Europejskie, jest bardziej szczegółowa i zwięzła, i stanowiłaby znacznie stosowniejszą podstawę czynnej i skutecznej interwencji. Byłaby także bardziej zrozumiała dla instytucji i obywateli.
Oldřich Vlasák
(CS) Panie przewodniczący, panie Rzeczniku Praw Obywatelskich, panie i panowie! Doceniam działania obrońcy praw europejskich obywateli, ale muszę powiedzieć, że widzę trzy poważne problemy w działaniach tego urzędu. Pierwszym problemem jest informacja. W rzeczywistości znaczna część obywateli UE nie wie, że istnieje ktoś taki jak Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich, a co dopiero, czym się on zajmuje i jakie sprawy można mu zgłaszać. Fakty są stosunkowo jasne. Prawie 90 % skarg złożonych przez obywateli mojego kraju, Republiki Czeskiej, nie znalazła się w zakresie kompetencji Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich. Nie inaczej jest w pozostałych państwach członkowskich. Parlament Europejski proponuje zatem rozległą kampanię informacyjną. Nie jestem jednak pewien, czy w ten sposób leczymy właściwą chorobę.
Drugim problemem są koszty. Każda instytucja publiczna pociąga za sobą określone koszty. Z każdą nową instytucją rośnie biurokracja, z jaką radzić sobie muszą obywatele. Dlatego musimy rozważyć, czy pieniądze zainwestowane przez podatników przynoszą pożądane rezultaty. W zeszłym roku na niemal 800 skarg z całej UE, które wchodziły w zakres kompetencji Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, obywatele mojego kraju skierowali do urzędu europejskiego obrońcy praw obywatela 66 skarg. Problemami tymi zajmowało się 70 urzędników, co kosztowało podatników 9 milionów euro. Każda sprawa kosztuje zatem ponad 10 tysięcy euro. Moim zdaniem to za dużo.
Trzecim problemem jest pomocniczość. Jako były burmistrz zaniepokoiłem się, gdy przeczytałem, że jeden z nielicznych przypadków, jakimi zajął się Rzecznik Praw Obywatelskich, dotyczył dokumentu planistycznego w sprawie szybkiej komunikacji dla małej miejscowości Břeclav. Uważam to za działanie zupełnie zbędne, ponieważ lokalne problemy powinny w pierwszym rzędzie być załatwiane na szczeblu lokalnym, a nie tu, w Brukseli czy Strasburgu. Panie i panowie! Gdybym ja stał na czele tej instytucji, zadbałbym o jej sensowne działanie, najniższe możliwe koszty działania, a szczególnie o to, by nie nadużywała ani sztucznie nie rozszerzała swych uprawnień i biurokracji. W tym względzie chciałbym życzyć sukcesów Rzecznikowi Praw Obywatelskich.
Nikolaos Chountis
(EL) Panie przewodniczący! Popieram sprawozdanie pani poseł Paliadeli i będę głosował na jego korzyść. Chcę także pogratulować panu Diamandourosowi pracy, jaką wykonał. Chcę podkreślić, że wielu obywateli europejskich często staje w obliczu tego, co eufemistycznie nazywamy aktami niewłaściwego administrowania pozbawiającymi ich podstawowych praw. Moim zdaniem nie wynikają one z biurokracji ani z zaniedbania, ale często są skutkiem błędnej lub złej polityki przyjętej przez instytucje Unii Europejskiej. Co za tym idzie, możliwość szukania pomocy u Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich daje obywatelom Europy szansę egzekwowania poszanowania ich praw.
Dlatego Parlament Europejski, jedyny bezpośrednio wybierany i reprezentatywny organ Unii Europejskiej, powinien zagwarantować polityczne poparcie dla prac Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, aby w miarę możliwości ograniczyć tego typu akty. Chcę powiedzieć, że ze sprawozdania i z poszczególnych działań obecnego Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich wynika jasno, że z takim poparciem ze strony Parlamentu Europejskiego będzie on w stanie w następnym okresie skuteczniej wykonywać swą pracę.
Na zakończenie chcę powiedzieć, że moim zdaniem trzeba podjąć wysiłek dostarczenia obywatelom Europy więcej informacji o roli i uprawnieniach Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, tak by mogli szybko szukać u niego pomocy, kiedy naruszane są ich podstawowe prawa.
Carlos José Iturgaiz Angulo
(ES) Panie przewodniczący! Chcę najpierw pogratulować pani poseł Paliadeli sprawozdania, które przedstawiła przede wszystkim w Komisji Petycji, a także tu, podczas sesji plenarnej.
Chcę także poprzeć bardzo rozsądne uwagi pani Gruny i pani Mazzoni z mojej Grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańskich Demokratów), ale muszę dodać, panie przewodniczący, że rola Rzecznika Praw Obywatelskich jest rolą kluczową dla demokratycznej instytucji. Do takiego wniosku doszliśmy w Komisji Petycji podczas licznych wizyt pana Diamandourosa, przedstawiającego nam swe roczne sprawozdania takie jak to, które jest przedmiotem naszej dzisiejszej debaty, czy innych sprawozdań w ramach jego kompetencji.
Panie i panowie! Nie chcę was zasypywać liczbami. Jednak mimo rozwoju roli Rzecznika Praw Obywatelskich, nie mam wątpliwości, że gdybyśmy mieli przeprowadzić wśród obywateli Europy badanie opinii na temat roli Rzecznika Praw Obywatelskich, jego pracy i działalności, stwierdzilibyśmy niestety, że obywatele postrzegają go jako oddalonego i że często nie są nawet świadomi jego istnienia. Być może dzieje się tak dlatego, że decyzje Rzecznika Praw Obywatelskich nie są wiążące, jak sam nam tu przypomniał, a może dlatego, że jego praca jest bardzo ograniczona jeśli chodzi o państwa członkowskie, jak podkreślił pan Diamandouros w tej Izbie.
Jeśli jednak chcemy służyć obywatelom, to ta instytucja - Parlament Europejski - oraz Komisja Petycji muszą spróbować wzmocnić i wesprzeć pracę Rzecznika Praw Obywatelskich. Choć na pewno, jak powiedziano, petycji jest wiele, szczególnie w sprawie braku przejrzystości, jestem pewien, że odpowiedni dostęp do informacji - takich jak te o nowej stronie, która już działa, co mnie bardzo cieszy - byłby istotniejszym krokiem do celu, który, jak sądzę, jest naszym wspólnym celem, tj. do tego, by wszyscy obywatele Unii Europejskiej mieli świadomość istnienia Rzecznika Praw Obywatelskich i możliwość kontaktu z nim. I dlatego życzę Rzecznikowi Praw Obywatelskich powodzenia i sukcesów, ponieważ jego sukcesy będą sukcesami europejskich obywateli.
Alan Kelly
Panie przewodniczący! Przede wszystkim chcę pogratulować pani poseł Paliadeli znakomitego sprawozdania. Wszyscy tu, w tej Izbie, odgrywamy rolę w procesie, który możemy nazwać procesem "budowania zaufania obywateli”. Niezwykle ważne jest jednak, byśmy budowali nasze europejskie instytucje na wizjach i ideach tychże obywateli i na ich wyobrażeniu demokracji.
Funkcja urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich nigdy nie była ważniejsza niż dziś i należy pochwalić prace tego urzędu. Musimy jednak przyznać, że brak przejrzystości i opinia naszych obywateli na ten temat wciąż pozostaje poważnym problemem, szczególnie w Komisji. Choć cieszy mnie utworzenie nowej strony internetowej, nie wierzę, by rozwiązywała ona wszystkie problemy.
W końcu ponad jedna trzecia skarg dotyczących instytucji europejskich wiąże się z kwestią braku przejrzystości. Jeżeli obietnica złożona Irlandczykom i wszystkim obywatelom Europy w związku z traktatem lizbońskim ma być dotrzymana, to każda instytucja Europy musi być bardziej przejrzysta i nie może mieć nic do ukrycia.
Przedmiotowe sprawozdanie jest krokiem w kierunku osiągnięcia tego celu, choć musimy dołożyć więcej starań, szczególnie w kwestii współpracy z krajowymi urzędami rzeczników praw obywatelskich i w kwestii sposobu funkcjonowania Parlamentu.
Csaba Sógor
(HU) Ja także pragnę podziękować Europejskiemu Rzecznikowi Praw Obywatelskich za jego pracę. Gdybym to teraz powiedział po grecku, posłowie w tej Izbie pomyśleliby, że greckie lobby zaczęło współpracować z Rzecznikiem Praw Obywatelskich, sprawozdawczynią i mówcami.
Jednak właśnie ze względu na zaufanie i przejrzystość dobrze będzie skoncentrować się na sprawozdaniu w sprawie działalności Rzecznika Praw Obywatelskich jeszcze przed kampanią wyborczą na ten urząd. Mamy nadzieję, że Rzecznik Praw Obywatelskich, czy będzie to pan, czy też inna osoba, która będzie kontynuować te prace, odbędzie podróż do więcej niż tylko dwóch regionów w Europie, co być może pozwoli poprawić wspomniane wcześniej statystyki. Wszyscy chcemy, by nasze działania były bardziej przejrzyste, działania Parlamentu także.
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg
(PL) Szanowny panie przewodniczący, panie Diamandouros! Jak co roku rzecznik przedstawił bardzo rzeczowe sprawozdanie ze swojej działalności, z którego wynika, jak ważna jest jego misja dla obywateli Unii Europejskiej.
Nowym elementem w sprawozdaniu z 2008 roku jest działalność rzecznika dotycząca Europejskiego Banku Inwestycyjnego. EIB to najważniejsza instytucja udzielająca pożyczek na inwestycje w Unii, a także w krajach kandydujących. Mimo znacznej autonomii, jaką cieszy się EIB w ramach struktury instytucjonalnej Unii, musi on przestrzegać standardów dobrej administracji. Dlatego z zadowoleniem przyjęłam wiadomość o dialogu, który wywiązał się pomiędzy rzecznikiem a Europejskim Bankiem Inwestycyjnym w 2008 roku oraz o popisaniu porozumienia w sprawie przestrzegania zasad dobrej administracji. EIB zobowiązał się w nim do stworzenia wewnętrznej procedury rozpatrywania skarg, której do tej pory brakowało. Cieszę się również, że bank zobowiązał się stosować te same standardy w zakresie dobrej administracji w stosunku do obywateli Unii, jak i do osób nie będących jej obywatelami, które ubiegają się o pożyczki. Liczę, że Parlament Europejski będzie na bieżąco informowany o rozwoju współpracy między rzecznikiem a EIB. Jeszcze raz gratuluję Panu sprawozdania.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich wykonał niezwykłą pracę. To przekonanie podziela także Komisja Petycji, a ja popieram ponowne wybranie go na ten urząd. Jednym z powodów jest to, że rzecznik wykazał się otwartością w tak delikatnej sprawie, jaką są mniejszości narodowe. Chcę tu zwrócić państwa uwagę na fakt, że relacje Unii Europejskiej z mniejszościami narodowymi są całkowicie niejasne.
Nareszcie wspomniano o mniejszościach narodowych w traktacie lizbońskim, w liczącym 100 tysięcy stronic wspólnotowym dorobku prawnym. Jednak relacje z mniejszościami są niejasne, gdyż np. w Słowacji akceptowane jest szkodliwe prawo językowe, co pokazuje, że sprawy mniejszościowe nie są częścią kompetencji Wspólnoty. Z drugiej strony nowe państwa członkowskie mają obowiązek przy akcesji podpisać i ratyfikować Europejską kartę języków regionalnych lub mniejszościowych oraz Konwencję ramową o ochronie mniejszości narodowych regulujące sprawy mniejszości. W tym temacie funkcjonują zatem dwa sprzeczne komunikaty, które sprawiają, że Unia Europejska ma dwa oblicza. Trzeba to wyjaśnić, ponieważ 15 % obywateli Europy to mniejszości tubylcze lub mniejszości imigrantów, które obejmują także 12 milionów Romów.
To niezwykle ważny i poważny problem w Europie. Byłoby idealnie, gdyby Rzecznik Praw Obywatelskich w ramach swych przyszłych prac - mam nadzieję, że te działania będą kontynuowane - mógł poświęcić tej sprawie wiele uwagi.
Peter Jahr
(DE) Panie przewodniczący, panie i panowie! Mam cztery uwagi na temat przedmiotowego sprawozdania.
Po pierwsze, urząd Rzecznika Praw Obywatelskich jest nieodzowną częścią demokratycznej Unii Europejskiej, a co najważniejsze, jest on bliski obywatelom.
Po drugie, po początkowych problemach współpraca między Komisją Petycji a Rzecznikiem Praw Obywatelskich rozwinęła się znakomicie.
Po trzecie, Komisja Petycji i Rzecznik Praw Obywatelskich łącznie są kluczowym miernikiem tego, na ile Europa jest przyjazna swoim obywatelom.
Po czwarte, jako członek Komisji Petycji, nadal oczekuję krytycznego dialogu z obywatelami Unii Europejskiej. Szczególnie teraz, kiedy w życie wszedł nowy traktat. Unia Europejska jest dla obywateli, a nie odwrotnie, więc musimy wspólnie dążyć do utrzymania i doskonalenia tego stanu.
Metin Kazak
(FR) Panie przewodniczący! Po pierwsze, chcę pogratulować Europejskiemu Rzecznikowi Praw Obywatelskich rekordowej liczby postępowań zamkniętych w 2008 roku. Jestem pewien, że nowy statut pozwoli mu działać jeszcze skuteczniej i szybko odpowiadać na skargi obywateli, a także wzmocnić wzajemne zaufanie łączące Rzecznika Praw Obywatelskich i obywateli.
Dla Rzecznika Praw Obywatelskich priorytetem musi być zapobieganie niewłaściwemu administrowaniu. Przykro mi, ale poczyniliśmy bardzo nikłe postępy w tym względzie. Mam jednak nadzieję, że wraz z wejściem w życie Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i traktatu lizbońskiego ta sytuacja się poprawi.
Drugim wyzwaniem będzie dalsze promowanie przejrzystości w instytucjach europejskich. Trzecim wyzwaniem w nadchodzących latach będzie wprowadzenie kampanii informacyjnych, aby dać naszym obywatelom stuprocentową świadomość ich praw.
Na zakończenie chcę powiedzieć, że Europejska Sieć Rzeczników Praw Obywatelskich jest ważną platformą współpracy i wymiany najlepszych praktyk między krajami. Bułgaria aktywnie w niej uczestniczy. W ostatnich latach instytucja ta nie tylko zdobyła niezbędne doświadczenie, ale także zwiększyła swój wpływ.
Heidi Hautala
(FI) Panie przewodniczący! Chcę podziękować Rzecznikowi Praw Obywatelskich, panu Diamandourosowi, szczególnie za jego zdecydowane wpieranie wysiłków Parlamentu zmierzających w kierunku zwiększenia przejrzystości w procesie decyzyjnym. Panie i panowie! Tę pracę, jak wiemy, trzeba kontynuować. Wiąże się z nią kilka wyzwań. Pani komisarz Wallström wspomniała o kodeksie dobrego postępowania administracyjnego, a ja chcę zapytać zarówno ją, jak i pana Diamandourosa, czy nie pora teraz, gdy nowa Komisja zaczyna prace, złożyć wniosek legislacyjny, który dotyczyłby wszystkich instytucji i obligował je do przestrzegania zasad dotyczących dobrego sprawowania rządów. O ile wiem, wszystkie państwa członkowskie mają takie ustawodawstwo.
Angelika Werthmann
(DE) Panie przewodniczący! Jako członek Komisji Petycji uważam, że należy zadbać o jeszcze lepsze niż obecnie reprezentowanie interesów obywateli. Chciałabym, aby więcej ludzi wiedziało o możliwości skierowania swych problemów do Parlamentu. To właśnie umożliwia wejście w życie traktatu lizbońskiego. Panie rzeczniku! Tak czy inaczej życzę panu jeszcze większych sukcesów w przyszłości.
Georgios Papanikolaou
(EL) Panie przewodniczący! Dziękuję pani poseł Paliadeli za jej sprawozdanie. Rola Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich to rzeczywiście rola szczególna, zwłaszcza teraz, kiedy przy pomocy traktatu lizbońskiego próbujemy stworzyć Europę bardziej przyjazną obywatelom. W takiej sytuacji rola Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich jest ważna i decydująca. Uważam, że pan Diamandouros jest skuteczny i konsekwentny, pracuje na rzecz przejrzystości i zajmuje się sprawami dotyczącymi jej braku. Co więcej, działa na rzecz zapewnienia skutecznych środków odwoławczych, zarówno w Unii Europejskiej, jak i w samych państwach członkowskich.
Ogólnie rzecz biorąc, podejście to ukazuje ogólny duch służby obywatelom, panujący w instytucjach europejskich. Dzięki temu całemu procesowi i staraniom, które musimy nadal czynić obywatele mają większe zaufanie do nas wszystkich, do wszystkich instytucji Unii Europejskiej.
Na zakończenie chcę powiedzieć, że moim zdaniem pan Diamandouros odniósł sukces w swej pracy i sądzę, że dzisiejsza debata i przedstawione sprawozdanie są dobrym powodem do wybrania go na Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich na kolejną kadencję.
Nikiforos Diamandouros
Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich. - Panie przewodniczący! Chcę przede wszystkim serdecznie podziękować wszystkim posłom, którzy wyrazili bardzo konstruktywne i pozytywne uwagi co do działalności Rzecznika Praw Obywatelskich. Bardzo to doceniam. Dziękuję także tym, którzy zgłosili konstruktywne uwagi krytyczne w odniesieniu do działalności Rzecznika Praw Obywatelskich. Moim zadaniem jest właśnie uczenie się na podstawie państwa sugestii i krytyki, abym w przyszłości lepiej służył obywatelom jako Rzecznik Praw Obywatelskich.
Jak rozumiem, główne obawy, które tu państwo wyrazili, dotyczą krótko mówiąc potrzeby większej przejrzystości. W przypadku ponownego wyboru z pewnością postaram się podwoić moje wysiłki w kierunku promowania przejrzystości i dobrej administracji w Unii, za co czuję się szczególnie odpowiedzialny.
Traktat lizboński otwiera przed nami wiele nowych możliwości i z pewnością zamierzam w największym stopniu je wykorzystać, aby lepiej służyć obywatelom, współpracując zawsze z parlamentarną Komisją Petycji i z dostojnym zgromadzeniem.
Chcę także krótko podziękować pani komisarz Wallström za jej pracę, uwagi i ciepłe słowa wsparcia. Powtórzę także i potwierdzę, że skoro Komisja reprezentuje 66 % wszystkich służb cywilnych Unii, to nieuniknione, że większość skarg będzie dotyczyć Komisji. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia.
Chciałbym się wypowiedzieć na temat poruszony przez pana posła Boştinaru i pana posła Czarneckiego w sprawie większej współpracy z krajowymi rzecznikami praw obywatelskich, szczególnie poza granicami UE. Trzeba tu wspomnieć o dwóch kwestiach. Zapewniam, że utrzymuję kontakty ze wszystkimi rzecznikami z państw kandydujących, które są poza granicami UE. Poza tym ściśle współpracuję z Komisarzem Paw Człowieka Rady Europy, który został wyznaczony w swej instytucji jako osoba kontaktowa dla wszystkich rzeczników w ramach Rady Europy.
Osobiście uważam, że próbując wychodzić poza tę strefę, wchodziłbym w zasadzie w strefę stosunków międzynarodowych, które są wyraźną domeną Komisji, dlatego próbowałem zachować równowagę w tej mierze. Zdaję sobie jednak doskonale sprawę z potrzeby większej współpracy we wszystkich obszarach i do tego zmierzam.
Jeśli chodzi o czas potrzebny do rozpatrzenia sprawy, o czym wspomniała pani poseł Göncz, chcę tylko powiedzieć, że udało nam się znacznie ten czas skrócić i średnio 50 %, około 55 % wszystkich spraw jest obecnie rozstrzyganych w ciągu roku lub w ciągu około 12 miesięcy. Zważywszy, że musimy pracować w 23 językach, co wymaga wielu tłumaczeń, nie sądzę, by był to zbyt długi czas. Podaję tu wartości średnie, gdyż proste sprawy rozstrzygane są zwykle w ciągu trzech do czterech miesięcy. Tyle gwoli wyjaśnienia.
Mimo nieobecności pani poseł Harkin, chcę wyrazić swe podziękowania za jej poparcie dla mojego stanowiska w sprawie większej przejrzystości, nawet w trudnych sytuacjach, że tak to ujmę.
Odpowiadając na uwagi pana posła Vlasáka na temat Rzecznika Praw Obywatelskich, biorę je sobie bardzo do serca. Chcę jednak podkreślić, że Rzecznik Praw Obywatelskich nie powinien być osądzany tylko w kategoriach liczby skarg lub postępowań, jakimi się zajmuje. Oprócz rozpatrywania skarg odpowiadamy rocznie na ponad 11 tysięcy wniosków o udzielenie informacji. Bardzo dużo podróżuję po państwach członkowskich. W trakcie swej kadencji odbyłem ponad 350 podróży po całej Unii, a także spotykałem się z różnymi wyborcami i przemawiałem w bardzo wielu miejscach.
Zatem środki wydatkowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich w służbie obywatelom wykraczają znacznie poza liczbę rozpatrywanych skarg i chciałbym, aby dostojne zgromadzenie miało to na uwadze. Jestem pewien, że większość z państwa to wie, chcę jednak złożyć takie wyjaśnienie.
Ponieważ to ostatni raz, kiedy przemawiam w tej Izbie w trakcie obecnej kadencji, na zakończenie, chcę wyrazić swe najszczersze podziękowania dla wszystkich tłumaczy za pracę wykonaną dla mnie w ciągu minionych pięciu lat.
Chrysoula Paliadeli
Panie przewodniczący! Dziękuję posłom za ich konstruktywne uwagi i uprzejme słowa na temat mojego sprawozdania wyrażone w trakcie tego posiedzenia.
Komisja Petycji i ja osobiście miałam szczególny zaszczyt przygotować sprawozdanie w sprawie sprawozdania rocznego jednej z najważniejszych instytucji Unii Europejskiej, Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich. Wspólnie doszliśmy do wniosku, że działalność pana Nikiforosa Diamandourosa w 2008 roku służyła tej instytucji oraz obowiązkom z niej wynikającym w sposób konsekwentny, poważny i skuteczny.
Dzięki swemu bezstronnemu i obiektywnemu stanowisku wobec silnych instytucji i biurokratycznych postaw Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich wzmocnił swą pozycję nie tylko dlatego, że pomagał obywatelom europejskim w sprawach dotyczących administracyjnych zaniedbań lub nieskuteczności, lecz głównie dlatego, że wzmocnił zaufanie obywateli do Unii Europejskiej i do jej instytucji.
Uważamy, że w roku 2008 Rzecznik Praw Obywatelskich pełnił swą rolę z szacunkiem dla zasad praworządności i z głęboką świadomością społeczną, wyznaczając w ten sposób wysokie standardy na nadchodzące lata. Ufamy, że właściwe wykonywanie przez Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich związanych z tą funkcją zobowiązań i praw w nadchodzących latach będzie sprzyjało jeszcze efektywniejszemu propagowaniu dobrej administracji w instytucjach Unii Europejskiej i jeszcze bardziej przyjaznej postawie instytucji UE wobec obywateli. Uważamy, że w ten sposób poprawi się nastawienie nie tylko do instytucji Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, ale pośrednio także do rzeczników w państwach członkowskich, i że wzrośnie rola Parlamentu Europejskiego, który rzecznika mianuje.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Oświadczenia pisemne (art. 149 regulaminu)
Petru Constantin Luhan  
Sprawozdanie za rok 2008 przedstawione przez Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich jest niezwykle wyważone i wszechstronne. Chcę przy tej okazji pogratulować panu Nikiforosowi Diamandourosowi i jego zespołowi wykonanej przez nich pracy.
Zauważyliśmy przede wszystkim wzrost liczby skarg zgłaszanych do urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich w roku 2008 - 3 406 skarg w porównaniu z 3 211 skargami w roku 2007. Można ten fakt interpretować zarówno pozytywnie, jeśli myślimy w kategoriach korzystania przez obywateli europejskich z ich demokratycznego prawa dostępu do informacji, jak i negatywnie, jeśli zapoznamy się z treścią tych skarg.
W roku 2008 najczęściej wymienianą w skargach formą rzekomego niewłaściwego administrowania był brak przejrzystości, włącznie z odmową udzielenia informacji i nadużywaniem władzy. Fakt, że 36% postępowań wynikało ze skarg dotyczących braku przejrzystości w naszych instytucjach uważam za alarmujący, gdyż administracja europejska jest kluczowym elementem budującym zaufanie obywateli w ramach projektu europejskiego. Uważam też, że musimy dołożyć starań, by zwiększyć przejrzystość procesów decyzyjnych i administracyjnych w naszych instytucjach.
Andreas Mölzer  
UE to dżungla - i to nie tylko ze względu na dotacje, ale także w odniesieniu do kompetencji, procesów decyzyjnych, a nawet obecności w Internecie. Krótko mówiąc, dla przeciętnego obywatela UE pozostaje zaszyfrowaną zagadką. To zagadnienie mogło zostać odzwierciedlone w traktacie lizbońskim. Traktat mógł zapewnić większą przejrzystość, mógł zmierzać w kierunku Europy złożonej z różnych kultur, narodów i historycznych państw narodowych będących równouprawnionymi partnerami, Europy różnorodnej, połączonej, stosującej zasadę pomocniczości, a przy tym zjednoczonej i silnej na zewnątrz, kiedy chodzi o reprezentowanie europejskich interesów. Zainteresowanie przejrzystością wydaje się jednak nikłe - decyzje Rady zapadają za zamkniętymi drzwiami, podobnie jak mianowanie przewodniczącego Komisji. Powszechna obecność w Internecie wymaga konsekwentnego stosowania języków roboczych UE, niemieckiego, angielskiego i francuskiego, dzięki którym można dotrzeć do większości obywateli UE. Obecna prezydencja Rady powinna to wziąć pod uwagę. Ustanowienie urzędu Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich oraz jego działalność stanowią krok we właściwym kierunku, ale jeśli chcemy zmniejszyć dystans pomiędzy UE a jej obywatelami, musimy podjąć większy wysiłek. Najważniejszym krokiem byłoby przeprowadzenie referendów w sprawach, które wskazują dobre rozwiązania, a wyniki tych referendów musiałyby być przestrzegane. Dekrety Benesza absolutnie nie mogą uzasadniać niesprawiedliwości. Nawet Rzecznik Praw Obywatelskich niewiele pomoże obywatelom drugiej kategorii.
Krisztina Morvai  
Sprawozdanie Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich nie odzwierciedla doświadczeń, które zdobyłam jako prawnik zajmujący się prawami człowieka na Węgrzech. Nie wspomina się w nim o tym, że jesienią 2006 roku napuszczona przez rząd policja raniła, uwięziła i poddała pozorowanemu postępowaniu karnemu kilkaset pokojowo nastawionych przechodniów i demonstrantów upamiętniających szczególne wydarzenie. Unia Europejska to przemilczała. UE nie mówi też nic o tym, że od tego czasu policja regularnie w sposób niezgodny z prawem sprawdza dokumenty tych demonstrantów, nagrywa ich na wideo, bezprawnie ich nęka i często samowolnie aresztuje.
To także "dzięki” szokująco pasywnej postawie Unii Europejskiej miesiącami przetrzymuje się w areszcie 16 opozycyjnych aktywistów podejrzewanych o "działania terrorystyczne”. Ich "grzechem głównym” jest założenie ruchu na rzecz ujawniania aktów korupcji popełnianych przez rząd. Sposób, w jaki przeszukiwano ich domy i konfiskowano mienie, a także rażące pogwałcenie praw przysługującym im jako zatrzymanym, całkowicie przeczy europejskim normom dotyczącym praw człowieka.
Na przykład losowe, upokarzające przeszukania domów prowadzone były przez wieloosobowe zamaskowane grupy komando, którym nie towarzyszył nikt upoważniony, godny zaufania ani dający jakąkolwiek inną gwarancję. Konfiskowano komputery, całkowicie lekceważąc instrukcje prawne i nie zabezpieczano bieżących danych, co pozwoliło władzom na fałszowanie dowodów i wyrównywanie rachunków z przeciwnikami politycznymi. Oczekujemy od UE zdecydowanej interwencji.
Siiri Oviir  
Artykuł 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej stanowi, że "Każdy ma prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia swojej sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii”. Jednak zaznajomiwszy się ze sprawozdaniem Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich za 2008 rok, musimy dziś niestety znowu przyznać, że najczęstszym rodzajem niewłaściwego administrowania w instytucjach UE cytowanym w skargach jest brak przejrzystości (36 % wszystkich postępowań).
Bardzo mnie niepokoi fakt, że choć w 2001 roku Parlament Europejski zatwierdził w drodze rezolucji kodeks dobrej praktyki administracyjnej Rzecznika Praw Obywatelskich, pozostałe instytucje Unii nie w pełni dostosowały się do wniosków Parlamentu.
W pełni popieram wnioski sprawozdawczyni, że niewłaściwe administrowanie powinno być odtąd szerzej interpretowane, aby w dodatku do bezprawnych działań administracyjnych i naruszeń wiążących norm i zasad, obejmowało ono także przypadki, w których instytucje administracyjne dokonały zaniedbania, działały w sposób nieprzejrzysty lub złamały inne zasady dobrego administrowania. Apeluję także osobiście do instytucji UE i do przyszłego Rzecznika Praw Obywatelskich o zwiększenie przejrzystości procesów oceny i struktur administracyjnych UE oraz o opracowanie kodeksu, który będzie skutecznie funkcjonował w celu ograniczenia niewłaściwego administrowania w EU.
Jarosław Leszek Wałęsa  
na piśmie. - (PL) Szanowny panie przewodniczący, koleżanki, koledzy! Na początku chciałbym podziękować sprawozdawczyni pani CHRYSOULI PALIADELI za bardzo wszechstronne i przejrzyste sprawozdanie oraz Rzecznikowi i jego zespołowi za swoją ustawiczną pracę na rzecz zwalczania niewłaściwego administrowania oraz podnoszenia standardów administracji w Unii Europejskiej. Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich odgrywa istotną rolę interweniując zgodnie z zasadą podejmowania "decyzji tak otwarcie, jak to tylko możliwe i możliwie najbliżej obywatela”. Z zadowoleniem przyjmuję sprawozdanie, z którego wynika, że Rzecznik w aktywny i zrównoważony sposób kontynuuje wykonywanie swojego mandatu rozpatrując skargi oraz utrzymując budujące stosunki z instytucjami Europejskimi. Z zaniepokojeniem patrzę jednakże na fakt, iż ilość skarg w porównaniu z 2007 rokiem wzrosła, na szczęście tylko o 6 %, powinno to być jednak ostrzeżeniem dla naszych instytucji. Administracja powinna wyciągnąć wniosek, z tego faktu i w przyszłości unikać błędów oraz wadliwych działań poprzez stosowanie zaleceń prezentowanych w sprawozdaniu! Popieram sprawozdawczynię w jej apelu do instytucji i organów Unii Europejskiej o dostosowanie swoich praktyk do postanowień kodeksu dobrego postępowania administracyjnego. Szanowni Państwo od czasu przyjęcia przez Parlament Europejski rezolucji zatwierdzającej ten kodeks minęło już 8 lat. To bardzo długo! Adaptacja postanowień kodeksu pomoże nam na szerszą współpracę i synergię na rzecz efektywniejszej odpowiedzi na potrzeby naszych obywateli.
