Programma "Jeugd in actie" (2007-2013) (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing, namens de Commissie cultuur en onderwijs, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van het besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het programma "Jeugd in actie" voor de periode 2007-2013 (06236/3/2006 C6-0273/2006 (rapporteur: Lissy Gröner).
Lissy Gröner 
rapporteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, het aantal aanwezige afgevaardigden tijdens deze plenaire vergadering is beslist geen graadmeter voor het belang van het onderwerp dat we vandaag behandelen. Het actieprogramma "Jeugd in actie" voor de periode 2007-2013 is wel degelijk een mijlpaal voor onze jonge Europese medeburgers. Ik bedank de Commissie en de Raad voor de zeer constructieve samenwerking.
We hebben in eerste lezing 58 amendementen behandeld die grotendeels in het ontwerp zijn verwerkt. Met dit resultaat van de informele onderhandelingen komen we nu tot het gemeenschappelijk standpunt dat we straks kunnen aanvaarden en waarover wij het in tweede lezing eens kunnen worden.
De drie instellingen hebben erg hun best gedaan om samen met en voor de jongeren in de Europese Unie tussen de 15 en 18 jaar - de circa 170 miljoen burgers die de voornaamste doelgroep vormen - een oplossing te vinden die Europa voor hen concreet maakt, die bijdraagt aan een vermindering van de bureaucratie in het programma en die de toegang tot het programma voor kansarme jongeren moet vergemakkelijken.
We streven met het programma de volgende algemene doelen na: in de eerste plaats het bevorderen van burgerschap. We willen het voor jonge mensen gemakkelijker maken om zich te organiseren en hun ook de mogelijkheid bieden om op Europees niveau samen te werken, waardoor bijvoorbeeld verkiezingsmoeheid kan worden tegengegaan en belangstelling voor politiek kan worden gewekt.
In de tweede plaats willen we de onderlinge solidariteit en verdraagzaamheid onder jongeren bevorderen, vooral met het oog op de versterking van de sociale samenhang in de Europese Unie. Op deze wijze kunnen jongeren gezamenlijk nieuwe levensstijlen en modellen ontwikkelen om met elkaar samen te leven.
We willen het wederzijds begrip tussen jongeren bevorderen en ook de multiculturele verscheidenheid, die wij in Europa als een kostbaar bezit beschouwen. We willen daarnaast systemen ter ondersteuning van jongerenorganisaties bevorderen, maatschappelijke organisaties op jeugdgebied steunen en de samenhang tussen jongeren stimuleren, waarbij ook jongeren buiten de grenzen van Europa moeten worden betrokken. Voor dat doel hebben we in de onderhandelingen een budget van 885 miljoen euro kunnen vrijmaken.
Als rapporteur heb ik voorgesteld een minimumbudget vast te stellen voor elk van de vijf volgende acties: van de beschikbare financiële middelen moet 30 procent gaan naar "Jeugd voor Europa" - de traditionele uitwisselingen van jongeren.
Het "Europees vrijwilligerswerk" houdt in dat men gedurende een periode van minimaal twee en maximaal twaalf maanden een activiteit van algemeen nut en zonder winstoogmerk verricht in een ander land dan waar men woont. Voor deze actie moet minstens 23 procent van de middelen beschikbaar zijn.
"Jeugd voor de wereld" is een nieuwe actie die het begrip voor andere volkeren wil stimuleren door te pleiten voor een open blik op de wereld. Dat is op verschillende niveaus erg belangrijk. Daarvoor moet 6 procent van de totale middelen worden gereserveerd.
Voor de actie "Jongerenwerkers en ondersteuningssystemen" moet minstens 15 procent worden uitgetrokken. Daarmee moeten onder meer het Europees Jeugdforum en de oprichting van netwerken van jongerenorganisaties en jongerenwerkers worden gesteund.
Tot slot moet 4 procent van de middelen gaan naar de stimulering van de Europese samenwerking op het terrein van het jeugdbeleid. In totaal wordt dus 76 procent van het budget aan de acties besteed. Dat biedt de Commissie voldoende ruimte om naargelang de behoefte verdere activiteiten te ondernemen.
De beste benadering is dat we de uitdagingen aangaan. We hebben de middelen om het speciale initiatief "Europese jeugdweek" te financieren. We willen dat aan het Europees pact voor de jeugd, dat in 2005 door de Raad werd gesloten, handen en voeten wordt gegeven.
We kunnen niet werkeloos toezien wanneer er onder jongeren onlusten uitbreken of wanneer jongeren in de Europese Unie geen werk en geen perspectieven hebben. We moeten ervoor zorgen dat jongeren een perspectief wordt geboden. We willen dat de lidstaten deze acties krachtig steunen. Wij alleen kunnen het probleem niet oplossen.
Daarom doe ik een beroep op de lidstaten om zich actief voor het programma in te zetten. Ik adviseer het Parlement om met het bereikte compromis in te stemmen en het gemeenschappelijk standpunt zonder wijzigingen goed te keuren.
Ján Figel'
Mijnheer de Voorzitter, het komt niet zo vaak voor dat we een dergelijke krachtige consensus bereiken als nu het geval is. Ik wil degenen die dat mogelijk hebben gemaakt, bedanken want het is geen automatisme. Dankzij deze consensus kunnen we in de komende weken waarschijnlijk het programma "Jeugd in actie" officieel goedkeuren. Ik wil in het bijzonder mevrouw Gröner, de rapporteur voor het programma, en de Commissie cultuur en onderwijs bedanken, die zich tijdens de procedure zeer constructief hebben opgesteld. Ik betuig mijn dank aan de commissie en haar voorzitter, de heer Sifunakis, voor hun steun.
Door deze consensus en de gemaakte vorderingen is volledige continuïteit, zonder onderbreking, tussen het huidige en het toekomstige programma "Jeugd" mogelijk. Dat is heel anders dan zeven jaar geleden, toen het vorige programma "Jeugd" verscheidene maanden voor een groot deel werd opgeschort.
Het nieuwe programma is een gedeeltelijke maar belangrijke reactie op de prioriteiten van de Unie: burgerschap, groei en vrede. Ten eerste, wat burgerschap betreft, helpt het jonge Europeanen uit te groeien tot behulpzame, verantwoordelijke, actieve en tolerante burgers in een pluralistische samenleving. Het is voor onze samenlevingen een grote uitdaging jongeren meer te betrekken bij het leven van plaatselijke, nationale en Europese gemeenschappen en actief burgerschap te bevorderen. Ook moeten jongeren bewuster worden gemaakt van het feit dat zij bij Europa horen, en dient hun besef van Europees burgerschap te worden vergroot.
Ten tweede is het evenzeer noodzakelijk jongeren te helpen hun ambities te verwezenlijken door ze de mogelijkheid te bieden hun kennis en vaardigheden op minder formele wijze te verrijken. Niet-formele onderwijsactiviteiten dienen op Europees niveau te worden ondersteund en erkend, omdat zij bijdragen aan de groei van Europa. Daarom ben ik erg blij dat er meer ruimte voor Europees vrijwilligerswerk komt.
Tot slot willen jongeren graag nieuwe relaties met andere jonge Europeanen en jongeren over de hele wereld aanknopen en streven zij naar wederzijds begrip, verdraagzaamheid en openheid. Deze houding vormt een belangrijke bijdrage aan de wereldvrede.
Of de onderhandelingen over dit programma zouden vorderen, was afhankelijk van het feit of er afgelopen mei overeenstemming over de financiële vooruitzichten kon worden bereikt. Na de goedkeuring van dit begrotingskader en het besluit om 885 miljoen euro in lopende prijzen aan het programma "Jeugd in actie" toe te kennen, hebben de instellingen aangetoond dat zij snel en constructief kunnen reageren zodat er zonder enig verder uitstel een nieuw programma kon worden vastgesteld. Volgens mij hebben de Europese instellingen daarmee vandaag een zeer krachtig signaal aan de jongeren afgegeven.
Rolf Berend
namens de PPE-DE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, in de aanbeveling betreffende het gemeenschappelijk standpunt is een groot aantal amendementen van het Parlement uit de eerste lezing verwerkt.
De begrotingsmiddelen voor het programma "Jeugd in actie" bedragen, zoals mevrouw Gröner al zei, voor de periode 2007-2013 885 miljoen euro. Dat bedrag is gebaseerd op het Interinstitutioneel Akkoord over de financiële vooruitzichten voor de periode 2007-2013. Toch wil ik in herinnering roepen dat in het oorspronkelijke voorstel van de Commissie was uitgegaan van 913 miljoen euro. Het Europees Parlement wilde dat bedrag verhogen tot 1,1 miljard euro. We zijn nu in het gemeenschappelijk standpunt uitgekomen op 885 miljoen euro. Dat komt weliswaar niet overeen met onze wensen, maar we weten nu wel waar we de komende jaren aan toe zijn. Het is goed dat we het programma in deze vorm vandaag of morgen kunnen goedkeuren.
De belangrijkste doelgroep voor "Jeugd in actie" is de categorie jongeren tussen de 15 en 28 jaar, ook al staan bepaalde acties ook open voor 13- en 30-jarigen. Mijn fractie juicht het toe dat belangrijke onderdelen van het gemeenschappelijk standpunt op initiatief van het Europees Parlement meer prioriteit konden krijgen, zoals de participatie van jongeren in het democratische bestel, het propageren van fundamentele waarden als menselijke waardigheid, mensenrechten, verdraagzaamheid en non-discriminatie, het beschermen van de deelnemers door middel van een behoorlijke verzekering - wat een heel belangrijk punt is -, de Europese jeugdweken, jeugdseminars en gestructureerde dialogen tussen jongeren, uitwisselingen van jongeren in Europa en de aangrenzende landen en niet in de laatste plaats de financiële ondersteuning van het Europees Jeugdforum met 2 miljoen euro.
Ik wil mevrouw Gröner bedanken en namens mijn fractie de hoop uitspreken dat het gemeenschappelijk standpunt van de Raad morgen zonder wijzigingen door een grote meerderheid van het Parlement wordt aangenomen.
Christa Prets
namens de PSE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, in een tijd waarin wij discussiëren over de demografische uitdagingen van de eenentwintigste eeuw, waarin sprake is van rellen onder jongeren in Frankrijk en waarin nationalistische partijen steeds meer steun verwerven, is het enorm belangrijk om jongeren te betrekken bij initiatieven die zijn gericht op het bevorderen van het begrip voor andere opvattingen en culturen. Daarmee wordt de basis gelegd voor meer solidariteit binnen Europa.
Juist voor jongeren die niet in het kader van een officiële opleiding via programma's als Erasmus, Comenius of Leonardo mobiel worden of kunnen worden, moet er een mogelijkheid zijn om waardevolle ervaringen op te doen met interculturele contacten. Daartoe moeten de rol en de betekenis van informeel leren veel meer worden onderkend. Naar mijn overtuiging is het terecht dat in het programma prioriteit wordt gegeven aan de actie "Jeugd voor Europa", die zich richt op uitwisselingen en initiatieven van jongeren. We zouden ook het Europees Jeugdforum moeten uitnodigen om in de commissie regelmatig verslag te komen doen van de activiteiten die het onderneemt, zodat alle leden kennis kunnen nemen van dit waardevolle werk en daarmee hun voordeel kunnen doen.
Tijdens de verschillende discussies met jongerenorganisaties kwamen allerlei problemen aan de orde, waaronder de verschillende procedures voor het verstrekken van visa en het gebrek aan reflectie op de vraag waarom die verschillen er zijn. Ik verzoek u de jongeren meer bij dit soort kwesties te betrekken.
Jolanta Dičkutė
namens de ALDE-Fractie. - (LT) Ik juich het verslag van mevrouw Gröner en het gemeenschappelijk standpunt dat we hebben weten te bereiken, toe. Ik ben blij dat jongeren in de landen die aan de Europese Unie grenzen - Rusland, Wit-Rusland, Oekraïne en de landen van de noordelijke Kaukasus - volgend jaar al van het nieuwe programma kunnen profiteren.
Het lidmaatschap van de Europese Unie heeft een positieve invloed op tal van aspecten van het leven in de lidstaten. Met hun hedendaagse en toekomstige uitdagingen en problemen vormen jongeren hierop geen uitzondering. De 75 miljoen jongeren in de Europese Unie hebben op veel manieren geluk. Ze kunnen zich vrij verplaatsen, studeren en werken in uiteenlopende EU-landen, hun vreemdetalenkennis verbeteren, deelnemen aan culturele uitwisselingen, enzovoort. Desalniettemin zijn deze voordelen ook meteen de uitdagingen en taken waarvoor de steeds sterker vergrijzende bevolking van het Europa van nu staat. Dat ik het heb over een vergrijzend Europa is geen toeval; ik doel hiermee op de omstandigheid dat we ons terdege bewust moeten zijn van het belang van jongeren, dat niet onderschat mag worden; we moeten alles in het werk stellen om hen actief te betrekken bij de politieke en ontwikkelingsprocessen in de Europese Unie.
Er wordt zeer nadrukkelijk op gewezen dat het realiseren van de doelstellingen van de Lissabon-strategie een factor van groot belang is voor jongeren; we mogen echter niet vergeten dat jongeren ook zelf een uiterst belangrijke rol spelen in het bereiken van deze doelstellingen. Investeren in jongeren is een van de hoekstenen van snellere ontwikkeling en meer werkgelegenheid in Europa. Het is uiteraard ook zeer belangrijk dat de lidstaten zelf de aanbevelingen van de Raad op de juiste wijze ondersteunen en specifieke maatregelen treffen. We kennen een heleboel voorbeelden van goede programma's, die desondanks toch niet volledig zijn uitgevoerd. Hiervoor is nauwere dialoog en samenwerking tussen jongeren en politici op nationaal en Europees niveau nodig. We moeten jongeren beschouwen als een bron van positieve energie, niet als last.
Ons doel is het vertrouwen van jongeren in de doelstellingen van deze belangrijke Europese instelling en de lidstaten te versterken om alle mogelijke twijfel weg te nemen over de in brede kring aanvaarde rol van jongeren bij de groei, ontwikkeling en stabiliteit van de Europese Unie.
Helga Trüpel
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mevrouw Gröner bedanken voor het werk dat ze voor dit verslag heeft verricht. We vinden allemaal dat Europa voor jonge mensen de kans bij uitstek moet zijn om zich vrij in Europa te bewegen, hun horizon te verbreden, meer talen te leren en hun kwalificaties door onderwijs en opleiding te verbeteren. Doel van dat alles is dat ze zich ontwikkelen tot betrouwbare en verantwoordelijke mensen die kunnen functioneren in de open Europese samenleving.
Daarnaast is het natuurlijk ook van belang dat we bij jongeren een draagvlak creëren voor Europa. We moeten ons ervan bewust zijn dat het de jongeren zijn die Europa moeten opbouwen en in de toekomst verder moeten ontwikkelen. Met andere woorden: zij moeten vooral zelf ontdekken wat zij in de toekomst met Europa willen.
Willen we slagen in onze missie om de kansen voor jongeren te verbeteren, dan zijn daarvoor ook initiatieven op andere beleidsterreinen nodig. Met name het economisch beleid is van belang, maar dat geldt ook voor het onderwijsbeleid en het sociaal beleid en natuurlijk ook voor de doelstellingen van de strategie van Lissabon die zojuist werden genoemd. Ik hoop van harte dat we het belang van dit beleidsterrein onderkennen en niet veronachtzamen, want de toekomst van Europa ligt in de handen van jongeren.
Ljudmila Novak
(SL) Het verslag over "Jeugd in actie" is heel belangrijk om reeds bij de jeugd een Europees bewustzijn en een Europees burgerschap te creëren. We weten allemaal dat onze burgers zich soms moeilijk identificeren met de Europese dimensie en dat de Europese instellingen tamelijk ver van hun bed zijn, ergens daar in Brussel.
Aan de hand van dit verslag wilden we methoden zoeken om het Europese burgerschap concreter te maken door solidariteit, initiatief en creativiteit te bevorderen. Omdat vooral de jeugd openstaat voor vernieuwing, hebben we ons gericht op jongeren tussen dertien en dertig jaar. Het is goed dat we jongeren, die steeds vaker ook in de politiek hun verantwoordelijkheid nemen, middelen en omstandigheden bieden om hun aandacht ook op de gemeenschappelijke doelstellingen van Europa te richten.
Van de vijf acties die het programma omvat, wil ik de tweede belichten, namelijk "Europees vrijwilligerswerk". Vrijwilligerswerk is van groot belang voor de ontwikkeling en de toekomst van de maatschappij. Het draagt bij tot de ontwikkeling van bestaande systemen en solidariteit, sociale vooruitgang en andere ontwikkelingen in de samenleving. Daarom moeten we vrijwilligerswerk stimuleren en het de gepaste erkenning geven. Jongeren die in dat kader werken, zijn een schitterend voorbeeld in deze verder zo commerciële wereld die maar al te vaak gericht is op geld en het genot van het individu en waarin we te weinig aandacht schenken aan de mensen om ons heen, wier levens we met een beetje moeite heel wat mooier kunnen maken.
Ook de politiek is een soort vrijwilligerswerk, tenminste in het begin. De meesten van ons zijn waarschijnlijk in hun jeugd via vrijwilligerswerk in de politiek beland. Ik steun dit verslag en hoop dat de jeugd de idealen die erin beschreven staan, zo veel mogelijk realiseert en gebruikt voor haar eigen persoonlijke ontwikkeling en voor het welzijn van de samenleving.
Piia-Noora Kauppi
(EN) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik onze rapporteur, mevrouw Gröner, bedanken voor het uitstekende verslag dat zij heeft afgeleverd. Ik weet zeker dat we het er allemaal over eens zijn dat de inbreng van jongeren essentieel is om de toekomst van Europa vorm te geven. Mijns inziens hoeven we niet te discussiëren over de vraag of jongeren via EU-programma's moeten worden ondersteund. Het is duidelijk aangetoond dat werkelijke integratie in de burgermaatschappij het best tot stand kan worden gebracht door middel van programma's voor jongeren en studenten. Niettemin wil ik enkele zaken aan de orde stellen.
Ten eerste lijkt de begroting voor het programma nog steeds ontoereikend. Ik weet dat de commissaris goed zijn best heeft gedaan, maar ik hoop dat in de definitieve begroting voor de komende jaren meer geld voor dit programma wordt gereserveerd.
Ten tweede ben ik er een groot voorstander van de leeftijd voor deelname te verlagen tot dertien jaar. Iemand op jonge leeftijd kansen bieden, stimuleert de ondernemingszin in latere jaren. Volgens mij is dertien jaar niet te jong om aan het programma "Jeugd in actie" deel te nemen.
Daarnaast kan het programma worden verbeterd door de lijst van landen waarmee jongerenorganisaties mogen samenwerken, zo sterk mogelijk uit te breiden. Landen als China en Rusland zijn belangrijke spelers in de wereldpolitiek en de wereldeconomie. Op jonge leeftijd nauwe banden met deze landen aanknopen, kan alleen maar voordelen opleveren.
Waar we ook naar moeten kijken, is het belang van verhoogde mobiliteit. Het zou een flinke stap in de goede richting zijn als de huidige visumregelingen in landen buiten het Schengengebied werden versoepeld. Maar al te vaak moeten studentenuitwisselingen, programma's voor werken in het buitenland en schooluitstapjes worden afgelast omdat het moeilijk is visa te verkrijgen. Soms wordt een project niet eens opgestart vanwege de ingewikkelde procedures en hoge kosten. Om dit wat eenvoudiger te maken, stel ik voor in alle EU-lidstaten gestandaardiseerde documentatie over het verkrijgen van visa in te voeren. We moeten ook proberen de campagne "Get Visible" te steunen, waarin wordt gepleit voor een apart visum voor vertegenwoordigers van ngo's. Daardoor zouden jongeren veel meer mogelijkheden krijgen om deel te nemen aan programma's voor vrijwilligerswerk, uitwisselingsprogramma's en activiteiten binnen jongerenorganisaties.
Het programma "Jeugd in actie" loopt in 2013 af. Het zou van kortzichtigheid getuigen als ik zou zeggen dat we dan klaar zijn. Het is echter wel een goed begin. Commissaris, ik wil u hartelijk bedanken voor al uw inspanningen in verband met dit onderwerp.
Ján Figeľ
lid van de Commissie. (SK) Ik wil alle deelnemers aan het debat bedanken, dat op een iets andere manier, in opeenvolgende fasen, zal worden voortgezet, met name waar het gaat om de uitvoering van het programma. Ik denk dat de consensus voor zich spreekt. Ik wil niet al te ver meer uitweiden, maar vind het wel van groot belang dat de samenwerking in verband met jongeren in de EU en de aandacht voor hen groeiende is, niet alleen als reactie op demografische kwesties, maar ook met het oog op de algemene vooruitzichten voor Europese samenwerking, solidariteit en integratie.
Onlangs is het Europees pact voor de jeugd aangenomen, een paar jaar na het witboek. We hebben nu de kans een nieuw programma voor jongeren te introduceren, dat zowel kwantitatieve als kwalitatieve verbeteringen zou inhouden. Dit is uiterst belangrijk, onder meer omdat de leeftijdsgroep is verruimd en de begroting aanzienlijk is gegroeid.
Natuurlijk hebben we méér voorgesteld, maar dit thema moet ook worden bezien in het licht van de beperkingen en reikwijdte van de financiële vooruitzichten. Bovendien bieden het programma op het gebied van een leven lang leren en het programma inzake burgerschap of burgersamenwerking, samen met een aantal externe programma's en maatregelen van de Gemeenschap, jongeren duidelijk meer kansen. Ik ben bijvoorbeeld in Canada geweest voor een bilaterale overeenkomst tussen de EU en Canada, die niet alleen betrekking zal hebben op universitaire samenwerking, maar ook op jongeren.
Deze specifieke samenwerkingsverbanden met partnerschapslanden op het gebied van jongeren nemen toe en worden intensiever. Ik heb er alle vertrouwen in dat ze vruchten zullen afwerpen.
Ten derde is het van groot belang niet alleen beleid voor, maar ook samen met jongeren te formuleren, aangezien dat meer effect zal sorteren, meer succes zal opleveren en van grotere rijpheid zal getuigen in termen van het maatschappelijk middenveld in het gemeenschappelijke Europa van de toekomst.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.30 uur plaats.
Bijlage - Verklaring van de Commissie
De Commissie wil de wetgevingsautoriteit erop wijzen dat het in het basisbesluit genoemde financieel pakket uiterlijk op de datum van de definitieve bekendmaking ervan in het Publicatieblad, in lopende prijzen dient te worden uitgedrukt. Dit sluit aan bij de normale begrotingspraktijk en zal er, mede vanuit het oogpunt van transparantie, toe bijdragen dat het besluit van de wetgevingsautoriteit wordt nageleefd. Voor het programma "Jeugd in actie" bedraagt de totale som in lopende prijzen 885 miljoen euro.
