Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, ik had het secretariaat van het Parlement gevraagd de namen van de leden van het orgaan dat belast is met het opstellen van het handvest, officieel aan het Parlement mede te delen en het secretariaat had mij dit ook toegezegd. Maar in strijd daarmee, heeft de waarnemend Voorzitter gisterenochtend - u was het niet zelf - de lijst van leden van dit orgaan echter niet voorgelezen. Toen heb ik de waarnemend Voorzitter verzocht dit alsnog te doen. Hij heeft dat later gedaan en de gewone leden van dit orgaan bekend gemaakt. Maar ik hecht er veel belang aan dat niet alleen de gewone leden bekend worden gemaakt en in de notulen van gisteren worden genoemd, maar ook de plaatsvervangende leden, zodat het hele Parlement en iedereen daarbuiten weet wie de leden en hun plaatsvervangers zijn. In de notulen vind ik nu echter alleen de namen van de gewone leden, die hier gisteren werden voorgelezen. Vandaar mijn verzoek om in de notulen van de vergadering van vandaag, die morgen rondgedeeld worden - het kan waarschijnlijk niet meer achteraf worden toegevoegd - het Parlement en de burgers ook de namen van de plaatsvervangende leden mede te delen.

De Voorzitter
Mijnheer Poettering, ik zie dat in de notulen inderdaad alleen de namen van de gewone leden zijn vermeld. Ik stel voor dat de namen van de plaatsvervangende leden om 15.00 uur bekend worden gemaakt. Zij worden dan in de notulen van morgen vermeld.

Ribeiro e Castro
Mevrouw de Voorzitter, ik wil het secretariaat erop wijzen dat er verwarring bestaat over wie nu precies op deze plaats zit. Volgens het overzicht dat is rondgedeeld zitten mijn collega, de heer Luis Queiró, en ikzelf, Ribeiro e Castro, op deze plaats. In de notulen en het volledig verslag wordt zowel in verband met de interventie over Macao als in verband met de interpellatie van het Bureau betreffende de resolutie over Tsjetsjenië verkeerdelijk de naam van Luis Queiró vermeld, mijn collega die op nummer 571 zit, in plaats van mijn naam, Ribeiro e Castro, en ik zit op nummer 662. Ik zou het appreciëren als dit kan worden rechtgezet en als ook het overzicht kan worden aangepast. Volgens dat plan zouden immers twee leden op dezelfde plaats zitten en dat kan natuurlijk niet.

De Voorzitter
Geachte collega, we zullen dit in orde maken. Hoe het ook zij, voor de stemmingen geldt uw kaart natuurlijk gewoon.

Martínez Martínez
Mevrouw de Voorzitter, ik heb vastgesteld dat in punt 38 van de notulen, dat betrekking heeft op het vragenuur van de Raad, althans in de Spaanse en Duitse versie, een fout gemaakt is: vraag 9 ontbreekt in deze versies en is blijkbaar overgeslagen bij het drukken, ook al wordt vermeld wie het woord gevoerd heeft over deze vraag. Dit moet worden rechtgezet, zodat we niet van vraag 8 naar vraag 10 gaan en de vraag die ik gisteren aan de Raad stelde, alsnog vermeld wordt. Nu wordt gezegd dat de heer Martínez Martínez het woord gevoerd heeft over vraag 8, terwijl ik natuurlijk het woord gevoerd heb over vraag 9, die evenwel niet vermeld wordt.

De Voorzitter
Mijnheer Martínez Martínez, ik kan u meedelen dat niet alleen de Spaanse versie deze fout bevat, maar ook de Franse. We zullen deze fout natuurlijk corrigeren en vraag 9 opnieuw toevoegen.

Van Hecke, Johan
Mevrouw de Voorzitter, ik stel vast dat in een aantal verslagen mijn naam vrij systematisch wordt verward met die van mijn collega Frank Vanhecke. Ik wou er u op wijzen dat mijn collega, net zoals ik, een Vlaming is maar dat voor het overige iedere verwantschap tussen ons ophoudt. Ik zou het waarderen dat in de toekomst de juiste voornaam wordt vermeld na de familienaam.

De Voorzitter
We zullen daar in het vervolg goed op letten.
Zijn er nog andere opmerkingen naar aanleiding van de notulen?

Cappato
Mevrouw de Voorzitter, net zoals andere collega's heb ik gisteren uw aandacht gevraagd voor het feit dat de kantoren van de afgevaardigden 13 dagen lang verstoken blijven van toegang tot het computersysteem.
Gisteren hebben wij bovendien nog de mededeling ontvangen dat het Parlement in Brussel van 27 december tot en met 2 januari zelfs volledig ontoegankelijk zal zijn. Zo'n lange onderbreking van de automatiseringsdiensten lijkt mij toch echt een beetje te ver gaan. Ik wilde dus vragen of hier niet iets aan gedaan kan worden, bijvoorbeeld door de werkzaamheden sector per sector te verrichten, om ervoor te zorgen dat de leden ook tijdens de kerstperiode toegang tot het Parlement hebben.

De Voorzitter
Geachte collega, het enige dat ik u op dit moment kan vertellen, is dat als hieraan specifiek behoefte is en een afgevaardigde in deze periode naar het Parlement wil komen, hij of zij dit moet laten weten, waarna ervoor zal worden gezorgd dat deze afgevaardigde toegang heeft tot het gebouw en zijn of haar kantoorapparatuur. Ik zal nagaan of er nog meer kan worden gedaan. Voor nu weet u echter dat indien u individueel wenst te komen en u hiervoor goede redenen heeft, dit geregeld kan worden.
(De notulen worden goedgekeurd)

Stemming
De Voorzitter
Wij gaan nu over tot de stemming over een aantal documenten en zullen even wachten met onze stemmingen over de begroting omdat we, zoals u weet, ieder moment de bevestiging kunnen krijgen dat er overeenstemming is bereikt met de Raad, die zich momenteel een laatste keer over dit onderwerp buigt. We hopen dat de Raad tot een verlicht besluit zal komen en we zullen pas daarna overgaan tot onze stemmingen over de begroting, zodat we onze positie kunnen bepalen in het licht van het antwoord van de Raad.
Verslag (A5-0090/1999) van mevrouw Theato, namens de Commissie begrotingscontrole, over de benoeming van acht leden van de Rekenkamer (C5-0231/1999, C5-0232/1999, C5-0233/1999, C5­234/1999, C5-0235/1999, C5-0236/1999, C5­0237/1999, C5-0238/1999 - 1999/0820(CNS))

Fabra Vallés
Mevrouw de Voorzitter, ik wil enkel vragen dat in de notulen vermeld wordt dat ik uiteraard niet aan deze stemming zal deelnemen, aangezien ze mij rechtstreeks aangaat. Ik wil echter niet alleen meedelen dat ik niet aan de stemming zal deelnemen, zoals ik al zei, maar ook dat ik de vergaderzaal zal verlaten.

De Voorzitter
Uitstekend, dank u, mijnheer Fabra Vallés. Wij wensen u veel succes.
(Het Parlement neemt bij opeenvolgende stemmingen de acht resoluties aan)
Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0099/1999) van de heer Murphy, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties (8790/1999 - C5-0125/1999 - 1998/0099(COD))

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, over dit verslag wil ik om principiële redenen het volgende zeggen: dit - uiterst belangrijke ­ verslag-Murphy, is afgelopen maandagavond hier in Straatsburg in de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie definitief aangenomen. Dat betekent, zoals iedereen weet, dat wij nog deze week hier in de plenaire vergadering erover zullen stemmen. Ik wil u erop wijzen dat het tijdsbestek dan zodanig is dat de fracties geen mogelijkheid meer hebben om zich naar behoren te beraden over de uitslag van de stemming in de commissie.
Ik wil u dit graag met een concreet voorbeeld toelichten. Als de commissie amendementen indient voor, bijvoorbeeld, de punten 18 tot 22 en wij in onze fractie pas vandaag daarover kunnen beraadslagen - en ik neem aan dat het in de andere fracties niet anders is - en als wij graag apart over de verschillende punten willen stemmen, dan is dat vanwege procedurele redenen niet meer mogelijk, oftewel, dan kan niet meer om een aparte stemming worden verzocht. Daarom is onze fractie er uitdrukkelijk voor - en dat zal ik ook zo in de Conferentie van voorzitters naar voren brengen - dat wij voortaan hier in Straatsburg alleen nog maar verslagen aannemen die daarvoor tijdens de normale vergaderweek van de commissies in Brussel behandeld zijn zodat de fracties voldoende tijd hebben om de verslagen ook te bespreken.

Dit is in het gemeenschappelijk belang van alle fracties. Ik breng dat nu hier naar voren omdat ik het niet alleen achter gesloten deuren op de Conferentie van voorzitters aan de orde wil stellen.
Het is niet mijn bedoeling om de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, of haar voorzitter te bekritiseren. Inhoudelijk gezien vinden wij namelijk dat wij in het belang van de kleine en middelgrote ondernemingen de amendementen, die en bloc in stemming worden gebracht, ook en bloc moeten aannemen zodat wij in de bemiddelingsprocedure resultaten boeken. Ik hoop, mevrouw de Voorzitter, dat wij deze zaak vanmiddag nog een keer tijdens de Conferentie van voorzitters kunnen bespreken zodat wij in het Europees Parlement een procedure hebben die elk lid van de fracties in staat stelt invloed uit te oefenen op het besluitvormingsproces in het Europees Parlement.
(Applaus)

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Poettering, ik vind uw interventie volstrekt gerechtvaardigd en plaats haar dan ook bijzonder graag op de agenda voor de Conferentie van voorzitters van vanmiddag.

Murphy
Mevrouw de voorzitter, ik heb geen commentaar. Dit was een procedurekwestie die eigenlijk niets te maken heeft met het verslag zelf. Ik vind dat we moeten stemmen.

De Voorzitter
Absoluut. De heer Poettering was overigens helemaal niet tegen stemming over dit verslag, maar aangezien u het woord wilde nemen, heb ik u de gelegenheid gegeven.

Ribeiro e Castro
Mevrouw de Voorzitter, ik wil u er naar aanleiding van de woorden van de heer Poettering op wijzen dat ik gisteren een soortgelijk probleem aan de orde gesteld heb in verband met de resolutie over Tsjetsjenië. Ik heb gezegd dat het Reglement nauwgezet nageleefd moest worden. Ik betreur het dat de heer Poettering nu niet dezelfde delicatesse toont...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

De Voorzitter
Mijnheer Ribeiro e Castro, dit alles zal tijdens de Conferentie van voorzitters worden besproken.

Swoboda
Mevrouw de Voorzitter, ik wil kort reageren op wat de heer Poettering gezegd heeft. In principe zijn wij min of meer dezelfde mening toegedaan. Ik wil er echter op wijzen dat wij, als wij dit principe strikt toepassen, tijdens de plenaire vergadering in januari grote problemen zullen krijgen, omdat in de commissies nog veel niet is goedgekeurd. Ik zou collega Poettering willen vragen om er in zijn fractie op aan te dringen dat men in de commissies op tijd tot stemming over kan gaan. Maar als uitgangspunt voor de komende tijd kunnen wij dit zonder meer steunen.

De Voorzitter
We zullen ons hier vanmiddag over buigen, tijdens de Conferentie van voorzitters.
Mevrouw de commissaris, uit hoofde van artikel 80, lid 5 van ons Reglement zou ik willen weten welk standpunt de Commissie inneemt met betrekking tot de door het Europees Parlement voorgestelde amendementen op het verslag-Murphy.

Schreyer
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, zoals mijn collega de heer Liikanen gisteren tijdens het debat heeft gezegd, kan de Commissie de volgende amendementen aannemen: 1, 3, 4, 5, 7-17, 19, 21, 22, 24 en 26. De amendementen 6, 20 en 25 kan de Commissie in principe accepteren. De Commissie is het niet eens met de amendementen 2, 18 en 23.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw de commissaris. Wij gaan nu dus over tot de stemming.
(De Voorzitter verklaart dat het aldus gewijzigde gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)

Verslag (A5-0101/1999) van de heer Papayannakis, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van verordening (EG) nr. 820/97 van de Raad tot vaststelling van een identificatie- en registratieregeling voor runderen en inzake de etikettering van rundvlees en rundvleesproducten (COM(1999) 487 - C5-0241/1999 - 1999/0205(COD))

Papayannakis
Mevrouw de Voorzitter, ik zou willen profiteren van de aanwezigheid van enkele vertegenwoordigers van de Raad want deze was gisteren niet vertegenwoordigd tijdens het debat, iets waar we toch om hadden verzocht.
Ik zou hun dus willen vragen de inhoud te preciseren van de besluiten die zij gisteren - of zelfs eergisteren - hebben genomen, dat wil zeggen voordat het Europees Parlement zich kon uitspreken over het verslag inzake de etikettering van rundvlees waarover we nu gaan stemmen. Uit de informatie waarover ik beschik, blijkt namelijk dat de Raad om te beginnen heeft besloten de invoering van verplichte etikettering een jaar uit te stellen, terwijl het Parlement eerder denkt in termen van maanden. Vervolgens heeft hij besloten dat het Europees Parlement geen medebeslissingsrecht heeft in dit dossier.
Ik zou de aanwezigheid van de Raad willen aangrijpen om hierover uitsluitsel te krijgen, want, mevrouw de Voorzitter, onze stemming lijkt inmiddels niet veel zin meer te hebben.

De Voorzitter
Absoluut, mijnheer Papayannakis. Ik vind dit een uitstekend voorstel en geef onmiddellijk het woord aan mevrouw Siimes.

De Voorzitter
Mevrouw Siimes, dat is weliswaar heel goed nieuws, maar daar zullen we het straks over hebben.
De vraag van de heer Papayannakis had betrekking op iets anders, namelijk op zijn verslag. Dit gaat over de registratie van runderen en de etikettering van rundvlees.

Papayannakis
Mevrouw de Voorzitter, staat u mij, ten behoeve van al onze collega's, toe zowel de Raad zelf als de collega's te informeren over de twee hoofdpunten van de gisteren genomen besluiten.
Nog voordat het Parlement zich heeft uitgesproken, heeft de Raad bij gekwalificeerde meerderheid van stemmen besloten de invoering van verplichte etikettering één jaar uit te stellen, iets wat commissaris Byrne ons, laten we zeggen, "niet formeel heeft meegedeeld". Mevrouw de Voorzitter, daarnaast zegt de Raad - ongelooflijk maar waar - in zijn tekst dat hij denkt te weten dat de Commissie naast het voorstel waarover wij hier van gedachten wisselen nog een derde voorstel heeft opgesteld, dat erop gericht is deze verordening buiten het Europees Parlement om te doen vaststellen. Dit voorstel is gebaseerd op een ander artikel uit hoofde waarvan de Raad en de Commissie samen een besluit kunnen nemen en het Europees Parlement dus buitenspel wordt gezet. Dat zijn de twee besluiten die gisteren zijn genomen.
Commissaris Byrne heeft gisteren heel duidelijk gezegd dat het hier alleen maar gaat om, laten we zeggen, richtsnoeren. Mevrouw, de tekst die ik heb gelezen, laat geen ruimte voor dergelijke nuances; hij is bijzonder categorisch.

De Voorzitter
Wil de Commissie opheldering geven?
(De aanwezige commissaris wenst niet het woord te voeren)

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, als de Raad en de Commissie niet in staat zijn dit op te helderen zal ik een poging wagen. De Raad heeft blijkbaar niet besloten de toepassing een jaar op te schorten, maar een conclusie aangenomen die als volgt luidt: als het Parlement op dit verslag over de etikettering een amendement aanneemt en als het voorstel van de Commissie er niet zonder amendement doorkomt, zal de Raad deze amendering niet aanvaarden en de vereenvoudigde procedure weigeren.
Als wij het dus wagen om een amendement aan te nemen, zal de Raad een voorstel van de Commissie volgen dat reeds in de Raad behandeld werd. Als dit dan volgens onze procedure als officieel voorstel van de Commissie wordt ingediend, zal de Raad dat voorstel goedkeuren. In dit voorstel staat inderdaad dat de verplichte etikettering zoals voorzien in verordening 820/97 weliswaar niet wordt uitgesteld, maar dat het bij de tenuitvoerlegging is toegestaan gedurende een jaar een vrijwillige registratieregeling toe te passen.
Dat betekent dat het Parlement praktisch omzeild is, terwijl men op grond van deze conclusie niet kan beweren dat er al een beslissing genomen is. Men heeft een gemene truc toegepast om ons buiten de medebeslissingsprocedure te houden. Dit is nu al de tweede keer, want in 1997 was dat ook al een keer het geval toen de Raad ons door een unaniem besluit uit de medebeslissingsprocedure heeft geknikkerd. Wij hebben de zaak toen bij het Europees Hof van Justitie aanhangig gemaakt. Door deze gang van zaken heeft de Raad ons een tweede maal buitenspel gezet, hoewel het deze keer op grond van artikel 152 van het Verdrag van Amsterdam vanzelfsprekend is dat de medebeslissingsprocedure moet worden gevolgd. Het is echter zeer waarschijnlijk dat wij zullen overwegen weer naar het Europees Hof van Justitie te stappen om tegen deze onrechtmatige handelwijze van de Raad te protesteren.

De Voorzitter
Mijnheer Graefe zu Baringdorf, dank u voor deze bijzonder duidelijke en tegelijkertijd erg verontrustende uitleg.
Mijnheer Papayannakis, vindt u dat we toch tot stemming kunnen overgaan of wilt u dat het verslag wordt terugverwezen naar de commissie? Wat is uw standpunt?

Papayannakis
Mevrouw de Voorzitter, wij kunnen ons geen terugverwijzing veroorloven, daar er vóór 31 december een besluit moet worden genomen. Als er op 1 januari geen besluit is genomen, krijgen we een juridisch vacuüm en chaos op de markt.
Er moet dus een besluit worden genomen. Dit zal waarschijnlijk buiten ons om gebeuren, maar het lijkt mij juist en - als ik het zo mag uitdrukken - politiek correct dat het Parlement tot een beslissing komt. De Raad doet daar vervolgens maar mee wat hij wil, maar wij zullen in ieder geval stemmen.

De Voorzitter
Daar ben ik het helemaal mee eens.

Whitehead
Mevrouw de Voorzitter, ik zou namens mijn fractie willen zeggen dat we protest hadden moeten aantekenen tegen deze stemming. We moeten nu wel stemmen, we zijn in een onmogelijke positie gebracht, maar we mogen deze stemming niet laten doorgaan voor een gewone stemming van het Parlement. Dit was een stemming onder protest, een proteststem van het Parlement.

Jackson
Het spijt me dat ik het debat wat vertraag, mevrouw de Voorzitter, maar er is een andere mogelijkheid. Ik heb begrepen dat de Visserijraad morgen bijeenkomt en dat men ons standpunt over het verslag-Papayannakis zal doen toekomen aan de Visserijraad. Met een beetje goede wil kan die Raad rekening houden met onze amendementen en het wetgevingsvoorstel met onze amendementen aannemen. Ik stel voor dat we stemmen over het verslag-Papayannakis en dat u dan uw pen scherpt en namens het Parlement een brief schrijft naar de Raad waarin u duidelijk maakt dat u verwacht dat de Visserijraad het wetgevingsvoorstel dat we gisteren zijn overeengekomen niet vluchtig doorkijkt, maar onze amendementen in aanmerking neemt.

De Voorzitter
Mevrouw Jackson, u kunt erop rekenen dat ik namens u allen in de pen zal klimmen.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0098/1999) van mevrouw Keppelhoff-Wiechert, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een beschikking van de Raad betreffende het op de markt brengen en het toedienen van boviene somatotropine (BST) en tot intrekking van beschikking 90/218/EEG van de Raad (COM(1999)544 - C5-0250/1999 - 1999/0219(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Gezamenlijke ontwerpresolutie over de Europese Raad te Helsinki
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Gezamenlijke ontwerpresolutie2 over Macao
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Vóór de stemming over de begrotingDe Voorzitter. Mevrouw Siimes, ik nodig u nu uit uw verklaring af te leggen. Dit is het goede moment, want we zullen nu overgaan tot de stemming over de begroting.

Siimes
Ik bevestig nogmaals dat de Raad het in de Begrotingscommissie ingediende compromis gisteren formeel en definitief heeft goedgekeurd.
(Levendig applaus)

De Voorzitter
Dank u, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad; ik geef meteen het woord aan onze rapporteur, mijnheer Bourlanges.

Bourlanges
Ik zou mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad willen bedanken voor deze bondige verklaring en ik zou er op willen wijzen dat de Raad door deze verklaring voortijdig af te leggen voor het eerst in de hele begrotingsprocedure niet alleen op tijd, maar zelfs te vroeg was. Ik moet namelijk zeggen dat ik zelden een dergelijke begrotingsprocedure heb meegemaakt, waarbij we tot op dit moment - en tot aan deze positieve verklaring die een akkoord mogelijk maakt - geconfronteerd werden met twee mogelijke stemlijsten, namelijk één lijst voor het geval er wèl en één voor het geval er niet overeenstemming met de Raad zou worden bereikt.
Geachte collega's, zodra we het verslag van de heer Colom i Naval hebben aangenomen en het flexibiliteitsinstrument dus kan worden toegepast, kunnen we vervolgens goedkeuring verlenen aan de lijst voor het geval er wèl overeenstemming met de Raad zou worden bereikt, en niemand verheugt zich daar meer over dan ik.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Bourlanges.

Verslag (A5-0103/1999) van de heer Colom i Naval, namens de Begrotingscommissie, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot herziening van de financiële vooruitzichten gevoegd bij het Interinstitutioneel akkoord van 6 mei 1999 over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure (SEC(1999)1647 - C5­0322/1999) en over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot toepassing van het flexibiliteitsinstrument (punt 24 van het Interinstitutioneel Akkoord van 6 mei 1999 over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure) (SEC(1999)1647 - C5­0314/1999)
(Het Parlement neemt de resolutie aan) 
Algemene begroting 2000, zoals gewijzigd door de Raad1

Verslag (A5-0095/1999) van de heren Bourlanges en Virrankoski, namens de Begrotingscommissie, over het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2000 zoals gewijzigd door de Raad (alle afdelingen) (C5­0600/1999) en over de nota's van wijzigingen nrs. 1/2000 (11568/1999 - C5-0313/1999) en 2/2000 (13482/1999 - C5-0311/1999) op het ontwerp van begroting 2000

Buitenweg
Voorzitter, aangezien er nu een akkoord is bereikt met de Raad zal de fractie van de Groenen/de Vrije Europese Alliantie haar drie amendementen terugtrekken. Het gaat om de amendementen 7, 8 en 9.

De Voorzitter
Dank u, dat is genoteerd.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Wynn
Ik had er niet op gerekend dat ik zou spreken, maar aangezien u het mij heeft gevraagd, zal ik het doen. Ten eerste, ik ben enorm opgelucht dat we de stemming erdoor hebben gekregen. Het was dit jaar een moeizaam proces voor alle betrokken partijen, maar vooral voor de rapporteurs, de heren Bourlanges, Virrankoski en Colom i Naval, wegens de akkoorden met de Raad. Bij momenten was het zenuwslopend, zoals de heer Bourlanges heeft gezegd. Nu we het erdoor hebben gekregen, zou ik de Raad willen bedanken voor de beslissing die hij heeft genomen en de Commissie voor haar steun.
Ter informatie van de leden: door de stemming van vandaag zullen de totale betalingen 1,11% van het Europees BNP bedragen, wat onder het plafond is van de financiële vooruitzichten voor het jaar 2000 van 1,13% en onder het plafond van de eigen middelen van 1,27%.

Bourlanges
Mevrouw de Voorzitter, ik zou even drie dingen willen zeggen.
Om te beginnen dat u deze stemming meer dan voortreffelijk hebt geleid. Mevrouw de Voorzitter, mag ik u er overigens voor bedanken dat u deze vergadering hebt willen voorzitten, terwijl uw gezondheidstoestand u eigenlijk gebood het bed te houden. Toch hebt u deze stemming voorgezeten en de begroting ondertekend, waarvoor ik u - en ik denk namens de hele Vergadering te kunnen spreken - wil bedanken.
Onze stemming is illustratief voor een gezegde dat vaak uitkomt: moeilijke procedure, gemakkelijke stemming. Hoe moeilijker de procedure, hoe beter de problemen zijn geregeld wanneer het moment van de stemming aanbreekt. Dat was ook nu het geval en ik moet zeggen dat al degenen die aan de procedure hebben deelgenomen, deze gemakkelijke stemming - na zo' n moeizame bemiddelingsprocedure - als nogal verwonderlijk hebben ervaren.
Wat de inhoud betreft, geloof ik dat het Europees Parlement bijna 75% van wat het wilde hebben, heeft gekregen. Dat lijkt me een redelijk percentage, aangezien het Parlement de helft van de begrotingsautoriteit vertegenwoordigt!
Aan mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad en aan mevrouw de commissaris zou ik willen zeggen dat ik hen bijzonder dankbaar ben voor de door "hun" instellingen geleverde inspanningen die - ook een beetje samen met onze inspanningen - dit resultaat mogelijk hebben gemaakt, hoe stroef en moeizaam de procedure bij momenten ook verliep. Het is het resultaat dat telt en we kunnen tevreden zijn dat we een akkoord hebben gesloten.
Tot slot zou ik willen herhalen wat ik na afloop van de eerste lezing heb gezegd, namelijk dat wij allen bijzonder veel waardering hebben voor de diensten van de Begrotingscommissie die zich echt enorm hebben uitgesloofd tijdens deze dubbele procedure - eerste en tweede lezing - en waaraan onze Vergadering volgens mij veel dank verschuldigd is.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Bourlanges.

Virrankoski
Mevrouw de Voorzitter, de gehele begrotingsprocedure heeft aangetoond, dat het Europees Parlement samen met de Raad in staat is constructief te werken en zich te houden aan een goede begrotingsdiscipline. Vooral de laatste dagen en de laatste uren hebben aangetoond, dat wij verantwoordelijkheidsgevoel hebben wanneer wij voor onze gemeenschappelijke Europese zaken zorgen. Ik wil vooral de voorzitter van de Begrotingscommissie, de heer Wynn, en hoofdrapporteur Bourlanges bedanken voor de zeer constructieve en geduldige samenwerking om het gemeenschappelijke doel te bereiken. Ik wil ook de geachte fungerend voorzitter van de Raad, mevrouw Siimes, en de verantwoordelijke commissaris, mevrouw Schreyer, bedanken voor de goede samenwerking met het Parlement. Tenslotte wil ik nog mijn dank uitspreken aan alle ambtenaren van de Begrotingscommissie die zeer lange dagen hebben moeten maken en tegelijkertijd bedank ik het hele Parlement en vooral mijn eigen fractie voor de krachtige en trouwe steun in alle fasen van dit dossier.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Virrankoski.
De geachte commissaris wil het woord tot ons richten. Ik geef haar graag het woord.

Schreyer
Dank u, mevrouw de Voorzitter. Ik wil u heel hartelijk danken voor iedereen' s buitengewone uithoudingsvermogen. Eigenlijk leek het er maandagavond nog op dat veel wensen niet in vervulling zouden gaan. Een zeer belangrijke verklaring van het Parlement stond op de wip, de garantie voor de financiering van de wederopbouw in Kosovo was niet voorhanden en de Raad zou nog veel meer hebben moeten betalen. Nu liggen de zaken zo dat de financiering van de kosten voor de wederopbouw van Kosovo gegarandeerd is, het Parlement zeer veel belangrijke doelstellingen bereikt heeft en het voor de lidstaten bovendien goedkoper geworden is. Wij hebben dus een situatie met verliezers snel kunnen veranderen in een situatie met winnaars. Iets beters hadden we ons voor de kerst niet kunnen wensen.

Colom i Naval
Mevrouw de Voorzitter, dit is de eerste keer in 14 jaar dat ik het woord voer als rapporteur in een begrotingsprocedure. Ik zal het kort houden. Ik wil mij alleen maar aansluiten bij de woorden van de vorige rapporteurs en een politiek criterium in herinnering brengen: voorzichtigheid is de moeder van de porseleinkast. Ik waardeer dan ook ten zeerste de solidariteit en de vastberadenheid van de Begrotingscommissie, waardoor wij de belangen van het Parlement als instelling konden vrijwaren.

Siimes
Mevrouw de Voorzitter, u heeft zopas uw tweede lezing van de ontwerpbegroting 2000 beëindigd. Er blijven nog enkele meningsverschillen tussen onze instellingen over de indeling van de uitgaven. Desalniettemin kan de Raad instemmen met uw amendementen op de nota van wijzigingen nr. 2/2000 alsook met het maximale stijgingspercentage dat u heeft vastgesteld in tweede lezing.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad.
Ik zou op mijn beurt de Begrotingscommissie en onze rapporteurs werkelijk bijzonder hartelijk willen feliciteren met het uitstekende werk dat zij hebben verricht.
Ik zou u willen zeggen dat dit de eerste begroting is dat ik als Voorzitter van het Europees Parlement onderteken en ik moet zeggen dat ik dolblij ben met het schitterende resultaat dat is bereikt. Nogmaals: mijn hartelijke gelukwensen en hartelijk dank aan degenen die hebben bijgedragen tot het bereiken van dit resultaat.

Gröner
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, ik weet niet of de collega's er zich van bewust zijn, maar dit is een groots moment in de begrotingsprocedure van de Europese Unie. Voor de eerste keer wordt elk van de drie instellingen door een vrouw vertegenwoordigd.

De Voorzitter
Dat had ik me nog niet gerealiseerd, maar dat is inderdaad zo.
Een goed einde van het millennium.
(Onmiddellijk hierna wordt overgegaan tot de ondertekening van de algemene begroting 2000)
(Applaus)
Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik heb voor het verslag van de heer Colom i Naval gestemd en ook voor het verslag over de begroting. De vertegenwoordigster van de Commissie heeft dit in haar conclusie een kerstcadeau genoemd. Ik hoop dus van harte dat wij ook het volgend jaar een paar dagen vóór Kerstmis over de begroting van 2001 kunnen stemmen, met een verhoging die op zijn minst even groot is als de verhoging voor de begroting van dit jaar. Laten wij dus hopen dat het een traditie wordt om altijd zo'n kerstcadeau te krijgen.
Begroting 2000

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, de ondertekening van de begroting bood een beeld van tevredenheid, bewieroking, vrede en vreugde; alles leek koek en ei. Vanwege een kleine besnoeiing van middelen, die ik hier aan de kaak wil stellen, ben ik niet zo erg gelukkig met deze begroting. Ik heb tijdens de laatste zittingsperiode verschillende malen tegen de begroting gestemd, omdat de Commissie gewoonweg niet bereid was financiële middelen voor de door ons geëiste maatregelen voor het behoud van de bijenteelt ter beschikking te stellen en dit ofschoon de verslagen over de zorgwekkende situatie van de bijenhouders in Europa met eenparigheid van stemmen zijn aangenomen. Sinds 1998 staat er een minipost van 15 miljoen euro op de begroting, waarmee 50% van de nationale programma's ter ondersteuning van de productie en verkoop van honing gefinancierd wordt. Dit op grond van een verordening die wij als ontoereikend hebben bestempeld. Nu moeten wij vaststellen dat deze minipost van 15 miljoen euro voor 15 landen met een derde naar 10 miljoen teruggeschroefd werd. Ik begrijp niet hoe dit kon gebeuren terwijl de Commissie zelf in de overwegingen van de verordening heeft aangegeven dat er 15 miljoen euro per jaar nodig is.
Ik wil de heer Görlach, rapporteur in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, bedanken omdat hij in zijn brief aan de voorzitter van de Begrotingscommissie deze vermindering eveneens heeft gehekeld. Ik wil ertegen protesteren, omdat de Begrotingscommissie hier geen aandacht aan besteed heeft. Ik hoop dat er in de Raad nog een weg gevonden kan worden om deze begrotingspost net als in 1998 en 1999 weer tot 15 miljoen euro te verhogen. Ik zal er natuurlijk met de mij typerende hardnekkigheid voor blijven ijveren dat de door dit Parlement verschillende keren unaniem geëiste maatregelen voor het behoud van de bijenteelt in Europa - zoals bestuivingspremies, opname van de bijenteelt in de structuurprogramma's - eindelijk door de Commissie worden voorgesteld...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken) ...en die 65 miljoen euro kosten. Dat zijn peanuts op een begroting van 90 miljard. Dat zou 0,072% zijn.
(De Voorzitter ontneemt spreekster het woord)

Carlsson
Mijnheer de Voorzitter, ik blijf hier, omdat ik heb begrepen dat indieners van stemverklaringen aanwezig moeten blijven in de zaal. Daarom verlang ik dat stemverklaringen van niet-aanwezige parlementsleden ongeldig worden verklaard.

De Voorzitter
Strikt genomen is dat waar. Gewoonlijk gaan we na of leden die een schriftelijke stemverklaring wensen af te leggen aanwezig zijn bij de stemming. Normaal zijn we ruim in onze interpretatie van het Reglement, op voorwaarde dat ze aanwezig zijn bij de stemming. Maar strikt genomen moeten ze hier zijn wanneer hun naam wordt afgeroepen.

Färm
Mijnheer de Voorzitter, ik wens een schriftelijke stemverklaring af te leggen namens zeven Zweedse en Deense leden. Men heeft ons nooit gezegd dat iedereen aanwezig moet zijn bij de indiening van stemverklaringen. Ik stel dus voor dat deze stemverklaring geldig is voor alle zeven leden.

De Voorzitter
In dit geval wil ik dat graag aanvaarden. Maar ik moet de leden erop wijzen dat ze technisch gezien in de vergaderzaal moeten zijn wanneer hun namen worden afgeroepen. De normale procedure is dat ik op het einde van de stemmingen de namen afroep van de leden die een schriftelijke stemverklaring wensen af te leggen. Ze hoeven de hele procedure niet uit te zitten, maar ze moeten hier blijven tot hun naam is afgeroepen.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, onze Voorzitter heeft zojuist deze begroting van meer dan 90 miljard euro ondertekend. Ik zou het op prijs stellen als zij haar handtekening zou kunnen zetten onder de weliswaar bescheiden betalingsopdrachten voor de taxichauffeurs die de afgevaardigden hiernaartoe hebben gereden.
Mag ik u eraan herinneren dat de taxichauffeur die een afgevaardigde hiernaartoe rijdt per zitting zo'n 10.000 Franse franc ofwel ongeveer 1500 euro verdient? Hij wordt echter pas drie tot vier maanden later betaald! Ondertussen betaalt hij een BTW van 20,6%, hetgeen inhoudt dat hij dit Parlement een voorschot geeft. Maar een voorschot van drie à vier maanden, van circa 5000 euro, betekent dat hij een bedrag in de orde van grootte van 1500 Franse franc per maand misloopt dat hij zou hebben gekregen als hij deze 5000 euro op de bank had gezet, dankzij het door ons goedgevonden vrije verkeer van kapitaal. Het deed mij plezier dat iedereen elkaar in de armen viel, mijnheer Colom i Naval, mevrouw Fontaine, maar onze chauffeurs hebben geen reden om elkaar te omhelzen. Ik herinner degenen die in november door zulke taxi- en andere chauffeurs hiernaartoe zijn gereden eraan, dat deze pas in maart zullen worden betaald.
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat dit onderwerp zowel u als ons allemaal aangaat. Ik wou dat de taxichauffeurs - mèt de bijenhouders - ook konden delen in de vreugde van mevrouw Fontaine en het Parlement dat, naar het schijnt, een overwinning heeft behaald op de Raad.

Andersson, Blak, Färm, Hedkvist Petersen, Lund, Schori en Theorin
Wij scharen ons achter de door het Parlement aanvaarde Begroting 2000, het Interinstitutioneel Akkoord en de overeenkomst van Berlijn over de langetermijnbegroting. Na de besluiten die vandaag in het Europees Parlement zijn genomen, is de EU-begroting voor het jaar 2000 een belangrijke stap in de goede richting, namelijk een richting waarbij de EU een steeds belangrijker verantwoordelijkheid voor haar burgers aanvaardt. De begroting houdt aanzienlijke inspanningen in op terreinen die wij belangrijk vinden.
Wij stellen tot onze vreugde vast dat het Parlement heeft gestemd voor ons voorstel inzake het opnemen van een speciale begrotingspost voor lokale en regionale maatregelen voor het Oostzeegebied en het gebied rond de Barentszzee.
Wij steunen de initiatieven die de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen tijdens de behandeling van de begroting heeft genomen inzake de financiering van het EU-programma voor gelijke kansen. Onder andere is het belangrijk dat NGO's zoals de European Women's Lobby niet worden gehinderd in de mogelijkheid om op Europees niveau actief te zijn.
Wij zijn verheugd over de extra middelen voor de sociale dialoog, vooral omdat het zo belangrijk is om te zorgen voor een goed functionerende arbeidsmarkt, met een sterke vakbeweging en goede sociale voorzieningen in de kandidaat-landen.
De via de begroting geleverde inspanningen om het gemeenschappelijk landbouwbeleid te hervormen en de kosten daarvan te verminderen, zijn stappen in de goede richting. Wij pleiten echter voor nog meer inspanningen om het landbouwbeleid meer af te stemmen op het milieu en op de consument, en om het meer aan te passen aan de markt. Wij bepleiten een diepgaande hervorming, vooral met het oog op de komende uitbreiding. Het landbouw- en het consumentenbeleid van de EU moeten beter op elkaar worden afgestemd, speciaal op het punt van maatregelen op veterinair gebied en op het gebied van gewasbescherming. De veiligheid van levensmiddelen moet in heel Europa gegarandeerd zijn.
Wij zijn ook beslist tegen de steun voor de tabaksteelt. De steun voor de tabaksteelt moet geleidelijk worden afgeschaft en vervangen door steun voor alternatieve gewassen.
Wat de reiskostenvergoeding voor leden van het Europees Parlement betreft, houden wij vast aan ons standpunt dat er alleen vergoeding moet worden gegeven voor feitelijke kosten van reizen in verband met parlementaire werkzaamheden.
Wij staan bijzonder positief tegenover de middelen die nu worden vrijgemaakt voor de wederopbouw in Kosovo, Turkije en Oost-Timor. Wij hebben ons ervoor ingespannen dat deze middelen gedurende het hele volgende jaar beschikbaar zijn. Om deze zo belangrijke inspanningen te financieren hebben wij in de eerste plaats gestreefd naar herziening van het begrotingsplan, vooral omdat de wederopbouw van Kosovo gedurende de komende jaren een aanzienlijke en meerjarige steun van de kant van de EU vereist.
Het begrotingsproces was echter zeer ingewikkeld en heeft de samenwerking met de Raad danig op de proef gesteld. Bij de onderhandelingen over de begrotingen van de volgende jaren is het van belang dat er op dit punt een betere samenwerking komt tussen het Parlement en de Raad. Een betere samenwerking tijdens de begrotingsonderhandelingen is een voorwaarde om de werkzaamheden van de Unie te optimaliseren.

Arvidsson, Carlsson, Cederschiöld en Stenmarck
Met het besluit van vandaag aanvaardt het Europees Parlement Begroting 2000. Dit gebeurt binnen de begrotingskaders die in mei van dit jaar zijn vastgesteld tijdens de Top van Berlijn. Dat was onze bescheiden doelstelling tijdens het hele begrotingsproces. Een ander besluit had mogelijk negatieve gevolgen voor de EU gehad. Dat zou het aanzien van de EU hebben geschaad. Een besluit inzake nieuwe financiële kaders was mogelijk ook te duur geworden voor de lidstaten.
Met de begroting kan men de wederopbouw van Kosovo in het jaar 2000 binnen het begrotingskader financieren. De Commissie komt uiterlijk in april terug met voorstellen voor de financiering van het opbouwwerk voor de lange termijn in Kosovo en in het westelijk deel van de Balkan.
Tijdens de eerste lezing van Begroting 2000 had de Raad een lineaire vermindering met 10 procent in rubriek 4 voorgesteld. Dat maakte de financiering mogelijk van de onvoorziene uitgaven voor Kosovo, Turkije en Oost-Timor. In bepaalde gevallen had dit echter negatieve gevolgen voor de begrotingsposten die verlaagd werden. In een aantal gevallen zijn deze verlagingen genuanceerd in de tweede lezing. Dat komt doordat de begrotingsautoriteiten tezamen de nodige prioriteiten hebben gesteld. Dat vinden wij een goede zaak.
Wij zijn geschokt over het feit dat er van verscheidene kanten wordt gevraagd om uitbreiding van de EU-begroting en om invoering van nieuwe begrotingsposten, terwijl de nood in Kosovo om opofferingen en doelgericht optreden vraagt.

Sacrédeus en Wijkman
Het door de instellingen van de Unie gesloten begrotingscompromis voor de EU-uitgaven voor het jaar 2000 is vrij evenwichtig en wij juichen het daarom toe. Een belangrijke stap vooruit is vooral dat men een oplossing heeft gevonden voor de kwestie rond de financiering van de wederopbouw in Kosovo. Eerder aanvaarde begrotingskaders worden gehandhaafd; hetzelfde geldt voor het Interinstitutioneel Akkoord. De bezuinigingen in rubriek 4, Externe maatregelen (vooral hulp), zijn nu aanzienlijk geringer dan in het oorspronkelijke voorstel van de Raad.
Het is echter te betreuren dat er een ingebouwde starheid in de begrotingsonderhandelingen zit, die het onmogelijk maakt om in deze fase de middelen te herverdelen tussen de verschillende rubrieken. Dat geldt ook als er onvoorziene en uitzonderlijke gebeurtenissen plaatsvinden in de rest van de wereld. Het was natuurlijk verstandiger geweest om de wederopbouw van Kosovo te financieren door te bezuinigen op andere uitgavenrubrieken dan Externe maatregelen. Wij moeten ons afvragen hoe het zit met onze solidariteit met de rest van de wereld, als we de hulp aan een buurland verhogen door de hulp aan andere behoeftige landen te verlagen.
Er waren aanzienlijke besparingen mogelijk geweest op het gebied van de landbouw, het structuurbeleid, het regionaal beleid en op andere gebieden die raakvlakken hebben met de interne markt, als men het preliminaire begrotingsvoorstel in ruimere mate gevolgd had.
Ondanks dit alles beschouwen wij het compromis als een oplossing waarmee alle partijen kunnen leven. Wij aanvaarden dat de begrotingskaders voor de lange termijn misschien moeten worden herzien in het voorjaar van 2000, wanneer er een grondiger en stabieler berekening is gemaakt van de kosten van de wederopbouw van Kosovo en de Balkan. Het is belangrijk dat begrotingsdiscipline dan wordt verenigd met een flexibiliteit waarmee de Unie solidair kan optreden bij onvoorziene gebeurtenissen in de rest van de wereld.
Verslag-Bourlanges/Virrankoski (A5-0095/1999)

Coûteaux
Voor de tweede keer dit jaar staat het krediet van de EU op het spel op de Balkan. De aan de wederopbouw van Kosovo gekoppelde begroting bleek het grootste struikelblok te zijn tijdens de tweede lezing van de begroting.
Het slepende conflict van de laatste weken tussen het Parlement en de Raad mag ons de nu volgende essentiële punten niet uit het oog doen verliezen. Ten eerste is het, wat de aan de provincie Kosovo verleende steun betreft, nogal verbazingwekkend dat hieraan niet de voorwaarde is verbonden van een definitieve terugkeer naar vrede, hetgeen - zoals blijkt uit een recent OVSE-rapport - helaas niet het geval is. Ten tweede, wat de toegewezen middelen betreft, zijn de leden van de Begrotingscommissie bij de ene na de andere commissie getuige geweest van een daadwerkelijk gemarchandeer, waarbij de instellingen jongleerden met miljoenen euro's zonder dat ook maar iemand echt de moeite had genomen om de behoeften van de regio te analyseren; iedereen was het erover eens dat Kosovo op dat moment niet in staat was dergelijke bedragen - het equivalent van de helft van het BNP van deze provincie - "op te nemen".
In dit opzicht is het betreurenswaardig dat de met de begroting belaste commissaris onvoldoende duidelijkheid heeft verschaft: tijdens ondervragingen door de Begrotingscommissie bleek deze commissaris alleen een raming van de benodigde bedragen in dollars te kunnen geven, niet in euro's.
Dit is allemaal niet zo erg en zou zelfs grappig zijn als het begrotingsbeleid van de Unie en het risico van een herziening van de financiële vooruitzichten niet tegelijkertijd zo strijdig zouden lijken met de nationale belangen. Zo is er sprake van een zeer strenge, aan de lidstaten voorgeschreven begrotingsdiscipline, terwijl de Unie zichzelf een dergelijke strenge discipline niet oplegt, en gaat deze Begroting 2000 de lidstaten heel veel kosten, waarbij de landbouwsector eens temeer zal moeten opdraaien voor de kosten van het grote aantal externe maatregelen.
De ongerustheid van de Europese landbouwers over de nieuwe, door alle instellingen gestelde prioriteiten is dan ook begrijpelijk. Want op wie kunnen zij rekenen? Waarschijnlijk noch op de Commissie, zoals deze in Seattle heeft aangetoond, noch op de Raad - die in de tweede lezing met een bedrag van 450 miljoen euro sterk heeft gesneden in de verplichte uitgaven - en helaas evenmin op dit Parlement dat, bij monde van zijn rapporteur, het bestaansrecht van de verplichte uitgaven opnieuw ter discussie wil stellen.
De begroting is een basisakte die politieke keuzes weerspiegelt. Daar wij het niet eens zijn met deze keuzes, zullen we tegen Begroting 2000 stemmen.

Kauppi
Het lijkt mij verstandig dat de financieringsbehoeften voor de Kosovo-crisis volgend jaar met behulp van het flexibiliteitsinstrument worden gedekt en dat er wat rubriek 4 betreft nog niet wordt begonnen met de herziening van de financiële vooruitzichten. Het is niet nodig het plafond van rubriek 4 op een andere manier blijvend te herzien dan door het flexibiliteitsinstrument volledig te benutten. Aan de andere kant houdt het vandaag bevestigde standpunt van het Parlement grote uitdagingen voor Portugal in, want de definitieve besluiten over de financiering van de externe maatregelen worden pas komend voorjaar genomen.
Verslag-Theato (A5-0090/1999)

Malmström, Paulsen en Schmidt
In verband met de verantwoording van het jaarverslag van de Rekenkamer bleek dat de huidige president van de Rekenkamer, Jan O. Karlsson, maatregelen heeft genomen tegen de persoon die de massamedia heeft voorzien van informatie over de inhoud van het jaarverslag.
Wij Zweden kunnen veel leren van het Europees Parlement. De EU kan ook een en ander leren van de manier waarop wij sommige zaken in Zweden aanpakken. Openheid en openbaarheid is zo'n zaak. Het is dan ook te betreuren dat Jan O. Karlsson, in plaats van onze tradities te handhaven, ervoor kiest om zich aan te passen aan hetgeen helaas de gewoonte is in Brussel.
Men denkt er blijkbaar verschillend over of het juist of onjuist was van een ambtenaar van de Europese Rekenkamer om van tevoren de inhoud van het jaarverslag te onthullen. Het is echter uiterst belangrijk dat wij ons samen inspannen voor het recht om dat te doen. Het gaat om de vrijheid van informatieverstrekking, waarvan de Zweedse regering zo vaak zegt dat ze die wil bepleiten in EU-verband.
Het is op zijn zachtst gezegd zorgelijk dat de Zweedse president van de Europese Rekenkamer ervoor kiest om zich aan te passen aan het slechtste van de administratieve EU-cultuur, namelijk de beslotenheid en de wraakzucht jegens werknemers die in de openbaarheid treden.
In de Zweedse grondwet en in de Zweedse maatschappelijke discussie wordt de vrijheid van informatieverstrekking gewaardeerd als een onmisbaar onderdeel van een effectieve controle van het democratische overheidsstelsel. Wij geloven dat deze vrijheid belangrijk is voor de democratie. Wij vinden het nodig dat meer EU-werknemers geknoei en onregelmatigheden onthullen. Iedere keer dat een EU-ambtenaar wordt gestraft voor zijn openheid, lijden wij verlies in de strijd voor een open EU.
Gezien het bovenstaande hebben wij geen steun kunnen verlenen aan herverkiezing van de leden die op dit moment in de Rekenkamer zitting hebben en die het blijkbaar juist vinden om op deze manier op te treden. Wij hebben er daarom voor gekozen om ons te onthouden van stemming inzake de benoeming van Giorgio Clemente, Jørgen Mohr, Aunus Salmi en Jan O. Karlsson.
Aanbeveling voor de tweede lezing/verslag­Murphy (A5-0099/1999)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het verslag-Murphy gestemd. Ik vind het heel correct dat het Europees Parlement probeert betalingsachterstanden bij handelstransacties te vermijden. Als vertegenwoordiger van de partij van gepensioneerden hoop ik evenwel dat het Parlement zich op een dag ook gaat interesseren voor de overheidsdiensten die belast zijn met de uitkering van pensioenen aan de pensioengerechtigden in de 15 lidstaten. In Italië verstrijken er 14, soms zelfs 20 dagen voordat een bejaarde het geld int waar hij recht op heeft, ook al is hij 90. Ik zou het echt niet betreuren als de overheidsdiensten van de 15 lidstaten dezelfde aandacht kregen als die waar particulieren nu voor in aanmerking komen.

Ferrer
Dit Parlement heeft altijd al geijverd voor steun aan het midden- en kleinbedrijf en voor maatregelen die het concurrentievermogen van deze ondernemingen kunnen helpen verbeteren. Zij spelen immers een essentiële rol bij het scheppen van banen en wij zijn van oordeel dat alle maatregelen die ten gunste van de kleine en middelgrote economische deelnemers genomen worden, de Europese economische groei in het algemeen bevorderen en vast en zeker aan de economische en sociale samenhang van de Unie bijdragen.
Het voorstel voor een richtlijn tot vaststelling van maatregelen ter bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties is in dit opzicht een goed middel om een einde te maken aan de al te lange en vaak buitensporige betalingstermijnen die voor een aantal basissectoren gelden en die de belangrijkste oorzaak zijn van faillissementen en van de financiële en investeringsmoeilijkheden waarmee de kleine en middelgrote ondernemingen kampen.
Ik vind het verslag-Murphy dan ook heel positief en ik heb voor het verslag gestemd. Een aantal aspecten die de Raad in zijn gemeenschappelijk standpunt geschrapt heeft, maar die ongetwijfeld nuttig zijn voor het midden- en kleinbedrijf, worden opnieuw ingediend. Zo zijn in het bijzonder de verplichting om bij wet dezelfde betalingstermijnen bij handelstransacties vast te stellen en de bepaling dat deze verplichting ook voor de overheid geldt, nuttig. Laten we hopen dat de Raad rekening houdt met de opmerkingen van het Parlement en dat eindelijk op Europees niveau een aantal geharmoniseerde spelregels inzake contracten worden opgesteld, zodat een einde kan worden gemaakt aan de betalingsachterstand en de dominerende positie van een aantal schuldeisers op het gebied van betalingstermijnen en het concurrentievermogen van het MKB kan worden verbeterd.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, ik sta volledig achter dit uitstekende verslag van mijn Labourcollega Simon Murphy. Het laat eens te meer zien dat Labour zich blijft inzetten voor een Europa waarin ondernemers en bedrijven zich kunnen ontplooien.
Het gebeurt vaak dat levensvatbare bedrijven in moeilijkheden komen door betalingsachterstanden, vooral kleine bedrijven. Veel bedrijven gaan hierdoor zelfs failliet, zonder daar zelf schuld aan te hebben. Ondernemers worden onnodig geruïneerd, banen gaan verloren, onnodig verloren, het economische leven wordt onnodig ontkracht.
Deze maatregel zal kleine bedrijven in staat stellen om terug te slaan. Schuldeisers zullen het recht hebben om een wettelijk vastgelegde rente te berekenen op hun uitstaande schulden, zodat schuldenaren er belang bij hebben om hun schulden op tijd te betalen. Bovendien zullen schuldeisers bij betalingsachterstanden een schadeloosstelling kunnen eisen voor de invorderingskosten.
Door handelstransacties veiliger te maken over de hele Gemeenschap zullen kleine bedrijven vlugger de stap wagen om hun handelsactiviteiten uit te breiden tot de hele interne markt, in plaats van zich te beperken tot Groot-Brittannië.
Het lidmaatschap van de interne markt, de grootste handelszone ter wereld, is van cruciaal belang voor de werkgelegenheid in het noordwesten van Groot-Brittannië. Bijna 40% van de kleine en middelgrote ondernemingen in dit gebied hebben handelsbetrekkingen met andere EU-lidstaten. Omdat ze deel uitmaken van de interne markt kunnen ze meer dan 370 miljoen potentiële klanten bereiken, meer dan zes keer zoveel als in Groot-Brittannië alleen. Over een paar jaar, met de uitbreiding van de Europese Unie, zullen ze een potentieel kunnen aanboren van 500 miljoen klanten. Dat is evenveel als de Amerikaanse en Japanse markten samen.
De Labourregering is vastbesloten om Engelse bedrijven de vruchten te laten plukken van de interne markt. Deze maatregel geeft Britse bedrijven het nodige vertrouwen om hun handelsactiviteiten uit te breiden tot de Europese markten, wat bevorderlijk is voor handel, groei en werkgelegenheid zowel in het noordwesten als in heel Groot-Brittannië.
Verslag-Papayannakis (A5-0101/1999)

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, als de Commissie had willen bewijzen dat Frankrijk zijn embargo op het Brits rundvlees terecht handhaaft, dan is dit dossier van vandaag over etikettering daarvoor het perfecte bewijsmiddel.
Er is namelijk wel eens gezegd dat een embargo niet echt noodzakelijk is en dat een goede etikettering van het rundvlees er wel toe zou leiden dat een verstandige consument het uit Groot-Brittannië afkomstige rundvlees links laat liggen. Dat is een enigszins vreemde redenering, aangezien dit zou betekenen dat de dood van de consumenten die de etiketten niet goed zouden hebben gelezen, op de koop toe zou worden genomen. Het zou natuurlijk onaanvaardbaar zijn als de overheid zich op zo'n manier zou onttrekken aan haar verantwoordelijkheden. Hoe het ook zij, door het dossier van vandaag is dit excuus ongeldig geworden, daar we nu vernemen dat de verplichte etikettering van rundvlees eens te meer zal worden uitgesteld.
Wat is er namelijk aan de hand? Begin 1997 - toen de gekkekoeiencrisis in volle gang was - heeft de Raad besloten een identificatieregeling voor runderen vanaf het fokbedrijf vast te stellen, alsmede te voorzien in een etikettering van het vlees, die in eerste instantie facultatief was, maar met ingang van 1 januari 2000 verplicht moest worden. Maar nu deze beslissende datum nadert, moet de Commissie ons bekennen dat er nog niets is geregeld en dat deze verplichte etikettering nog eens een jaar op zich zal laten wachten.
Dit betekent dat we vandaag, na jaren van nalatigheid, in de Europese Unie nog steeds niet in staat zijn ervoor te zorgen dat rundvlees daadwerkelijk kan worden getraceerd. Een Franse consument die Italiaanse ravioli invoert, kan absoluut niet zeker weten dat deze geen vlees van Britse gekke koeien bevatten.
Gezien deze onachtzaamheid is het verbijsterend dat de Commissie Frankrijk voor het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen durft te slepen omdat dit land zijn embargo handhaaft. Vandaag is het ons pas echt duidelijk geworden dat op de interne markt het vrije verkeer van goederen primeert boven ieder ander beginsel.
De Franse regering heeft zich in juridisch opzicht inderdaad laten vangen door het Verdrag van Amsterdam te onderschrijven, dat erop gericht is haar haar recht op zelfbescherming te ontnemen. Dit recht is echter heilig. We kunnen nog steeds in het geweer komen en dit recht terugnemen van de Commissie.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, het doet mij genoegen dat deze maatregel voor etikettering en identificatie van rundvee is goedgekeurd, maar het is mijn hartenwens dat ook de burgers, de gewone stervelingen, geëtiketteerd worden, vooral dan de gepensioneerden. Ik zou graag willen dat de overheid weet wanneer zij geboren zijn en hoe ze eruit zien, want ik merk zo vaak dat ze alleen maar als nummers worden beschouwd. Ja, de bureaucratie beschouwt bejaarde burgers die om pensioen vragen als nummers: dit is een verschijnsel dat ik als vertegenwoordiger van de partij van gepensioneerden menigmaal heb kunnen constateren. Daarom hoop ik dat op de betreffende dossiers een foto van elke burger wordt geplakt en dat onze burgers geëtiketteerd worden, zodat ze tenminste niet inferieur aan het runderras hoeven te zijn.

Schnellhardt
De verordening, waarvoor de Commissie een wijziging voorstelt, werd twee jaar geleden vanwege de BSE-crisis bestempeld als cruciaal, respectievelijk als een belangrijke beslissing met het oog op de bescherming van de Europese consument.
De verordening beoogt de bescherming van de gezondheid van mens en dier te waarborgen en het vertrouwen van de consument in de kwaliteit van rundvlees en rundvleesproducten te vergroten of te herstellen.
Wat heeft de Raad er destijds toe gebracht deze verordening goed te keuren? Was het wellicht een poging om de burger te tonen, dat alles in het werk werd gesteld om een einde aan de BSE-crisis te maken, terwijl men toen net zo min als nu niet eens serieus van plan was - dat staat helaas buiten kijf - de verordening ook werkelijk toe te passen? Maar, dames en heren, dat is burgerbedrog en bovendien wordt de Europese consumentenbescherming van de wal in de sloot geholpen. Het is waar dat in sommige discussiebijdragen tijdens de eerste en tweede lezing al de zorg werd geuit dat de wetstekst wellicht te streng is en er moeilijkheden bij de omzetting in het nationale recht zouden kunnen ontstaan. Men was dus gewaarschuwd. Als dat de oorzaak is, dan zou men de mogelijkheid gehad hebben om er iets aan te doen. Deze kans heeft men echter niet gegrepen. Het falen van verschillende lidstaten - het interesseert mij trouwens wel, welke lidstaten dat zijn - is één kant van de medaille; het onverantwoordelijke gedrag van de Commissie is de andere. Wat dit betreft, wil ik de Commissie graag herinneren aan een aantal termijnen die al vastliggen: op 31.12.1999, dus al over 16 dagen, moet de Commissie over een elektronische gegevensbank beschikken. Is deze gegevensbank dan al klaar voor gebruik? Dezelfde vraag rijst met betrekking tot de verslagen van de lidstaten over de tenuitvoerlegging van het etiketteringssysteem voor rundvlees; deze verslagen moesten voor 1 mei 1999 bij de Commissie ingediend worden. Zijn deze verslagen er?
Het blijkt dat de vertraging in de tenuitvoerlegging bij al deze stappen niet van vandaag op morgen ontstaan is. De Commissie had aan het begin van het jaar al kunnen vaststellen dat de vastgestelde termijnen niet haalbaar zouden zijn. Ik vraag mij derhalve af, waarom het Parlement niet al eerder - in juli zou dat toch reeds mogelijk geweest zijn - van deze ontwikkeling op de hoogte gesteld werd.
Vandaag hebben wij het over het uitstellen van het tijdstip waarop de verordening van kracht moet worden, zonder informatie over de stand van de omzetting in de afzonderlijke lidstaten en zonder te weten hoeveel tijd er nog voor de omzetting zal zijn en vooral, welke stappen er eigenlijk nog ontbreken.
In vergelijking met het oorspronkelijke doel van de verordening, namelijk om vertrouwen in de Europese consumentenbescherming te wekken, bereikt deze maatregel precies het omgekeerde. Het onderhavige voorstel van de Commissie is naar mijn mening confuus en biedt geen informatie over de echte achtergronden. Om deze redenen kan ik het niet eens zijn met de voorstellen van de Commissie.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, ik sta volledig achter de etikettering van rundvlees. De na de BSE-crisis tot stand gebrachte hervormingen in de rundvleesproductie hebben ervoor gezorgd dat het Britse rundvlees nu behoort tot het beste en veiligste ter wereld. Ik ben ervan overtuigd dat op termijn niet alleen de Britse consumenten, maar ook de consumenten in de hele EU dit zullen inzien en bij voorkeur Brits rundvlees zullen kopen. Britse rundvleesproducenten zijn dus gebaat bij een volledige etikettering.
Als deze maatregel, die in de eerste plaats bedoeld is om het vertrouwen van de consument te herstellen, ook de opheffing van het illegale Franse embargo op Brits rundvlees helpt te bespoedigen, zoveel te beter.
Op den duur zullen de burgers van de Europese Unie wel weten wat goed rundvlees is. Ze weten ook wanneer er wetten worden overtreden en wanneer er hypocrisie in het spel is. Behalve de Franse regering is iedereen het erover eens dat het Franse rundvleesembargo illegaal en volkomen ongerechtvaardigd is. Het Franse rundvleesembargo is hypocriet en een schande voor de Franse regering, die zich graag opwerpt als pleitbezorger van de Europese zaak. Daarom hebben de Labourleden besloten om bij de officiële opening van het nieuwe Parlementsgebouw op dinsdag de zaal op een waardige manier te verlaten. Afgevaardigden horen geen EU-wetten te maken in een land dat EU-wetten overtreedt.
Daarentegen verdienen de boeren in het noordwesten van Engeland en in heel Groot-Brittannië alle lof voor de zelfbeheersing en de gehoorzaamheid aan de wet die zij tijdens de hele crisis hebben getoond. Ik roep ze op deze verantwoordelijkheidszin te blijven tonen.
Ik roep ook de Commissie op zo spoedig mogelijk snelle procedures in te stellen tegen de Franse regering. Bovendien roep ik de Commissie op om de mogelijkheid te onderzoeken van compensaties voor Britse rundveehouders, die onder zware druk staan. Velen van hen staan op het randje van de afgrond door het rundvleesembargo. In dit verband verwelkom ik de voorstellen van mijn collega's van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten voor een Europees Hof voor kleine schadeclaims. Hierdoor kunnen in de toekomst mensen worden geholpen die dreigen failliet te gaan ten gevolge van politieke geschillen in de EU.
We mogen echter nooit vergeten wie uiteindelijk verantwoordelijk is voor deze crisis. Het waren de Tories, de Britse conservatieven, die door hun lakse regelgeving de crisis hebben veroorzaakt. Het waren de Tories die door hun belachelijke rundvleesoorlog de crisis hebben laten escaleren. En het zijn de Tories die nu oproepen tot onverantwoordelijke vergeldingsacties in de vorm van illegale boycots, waarmee ze de crisis nog willen verergeren voor hun eigen partijpolitieke belangen. Terwijl de Tories doorgaan met hun partijpolitieke spelletjes, blijft Labour zich, met de steun van de NFU, inzetten voor de opheffing van het embargo.
Europese Raad te Helsinki

Maes
Mijnheer de Voorzitter, de leden van de Vrije Europese Alliantie hebben de tekst in verband met de Top van Helsinki mede goedgekeurd. Toch wil ik hierbij, bij wijze van stemverklaring, een paar opmerkingen maken. Het Parlement neemt er nota van dat Turkije als kandidaat-lid werd opgenomen. Deze uitdrukking duidt zeer goed aan dat daarover vele kritische stemmen zijn in dit Parlement. Namens de Vrije Europese Alliantie wil ik mij bij deze kritische stemmen uitdrukkelijk aansluiten. Wij meenden dat het absoluut nog niet het goede moment was, gezien het feit dat de Koerdische kwestie allerminst naar een oplossing toegaat in het licht van het recht op zelfbeschikking voor de Koerden en er allerminst een einde komt aan de schendingen van de mensenrechten. Het feit dat de winnaar van de Sacharovprijs, Leyla Zana, zelf nog in de gevangenis zit, duidt zeer goed aan dat er met het recht op vrije meningsuiting in Turkije en met de mensenrechten slecht wordt omgesprongen. Daarom was het niet het goede moment. Het is nog maar de vraag of het überhaupt het goede moment kan worden.
Een tweede opmerking heeft te maken met onze ontgoocheling over de institutionele hervorming. Wij menen dat de regio's die constitutioneel kracht van soevereiniteit hebben deze ook moeten kunnen uitoefenen in het kader van Europa. Europa bestaat niet alleen uit lidstaten. De democratie in Europa moet verdiept worden.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, het meest opvallende kenmerk van de onlangs in Helsinki gehouden Europese Raad is, volgens ons, het feit dat de staatshoofden en regeringsleiders geen enkele politieke visie op lange termijn hebben, daar zij het groene licht hebben gegeven voor een ongekend grote uitbreiding met mogelijkerwijs 13 nieuwe lidstaten zonder ook maar op enig moment enige conceptie aan te dragen van de institutionele structuren die deze uitbreiding voor hun rekening zouden kunnen nemen.
De tegenstrijdigheid heeft dit keer haar hoogtepunt bereikt, en wel doordat Turkije op de lijst van officiële kandidaten is geplaatst. Ook al heeft de Turkse eerste minister de dag na de Top verklaard dat het lidmaatschap van de Europese Unie voor Turkije "een geboorterecht" is - hetgeen overigens een idee geeft van de ongepaste manier waarop hij de deur naar de Europese Unie wil openduwen -, toch staat het voor alle waarnemers die vrijheid van geest bezitten, vast dat deze toetreding de aard van de Unie ingrijpend zou veranderen.
Wat bijvoorbeeld te denken van een vrijwel ongecontroleerd vrij verkeer van personen tussen Turkije en de landen van West-Europa, iets waarmee we nu binnen de Unie al te maken hebben? De "verantwoordelijke" staatshoofden en regeringsleiders moeten wel èrg weinig werkelijkheidsbesef hebben om zich zoiets ook maar een moment in het hoofd te halen.
Zij blijven echter zweren bij een panacee voor bijna alle problemen, namelijk de uitbreiding van het stelsel van de gekwalificeerde meerderheid, zoals de president van de Franse Republiek, Jacques Chirac, eergisteren overigens nog eens heeft herhaald in deze Vergadering. Het hele confederalisme herhaalt zijn traditionele recepten, op een bezwerende en fantasieloze manier.
Wij hebben de indruk dat het institutioneel systeem op drift is en geen idee heeft van hoe het er in de toekomst moet gaan uitzien - al heeft de Raad dit misschien wel, maar durft hij er niet met ons over te praten - en dat het verstrikt is geraakt in de consequenties van een onbeheersbare uitbreidingsbeslissing.
De Turkse eerste minister ging er prat op dat hij bij de kandidaatstelling voor de Europese Unie werd gesteund door Washington, een bemoeienis die inderdaad effectief is gebleken. Hij voegde hier zelfs aan toe dat "Turkije eerder dan iedereen denkt een volwaardig lid zal zijn van de Unie". In dit tempo zal de Unie zichzelf, ook eerder dan iedereen denkt, te gronde richten.
(Applaus vanuit sommige banken)

Nassauer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de CDU/CSU-fractie heeft tot haar grote spijt kennis genomen van het besluit over de status van toetredingskandidaat voor Turkije. Wij vinden dit besluit van de Raad een fatale fout, omdat het de betrekkingen met deze belangrijke en betrouwbare partner op de lange duur eerder zal belasten dan bevorderen. Ook de Raad weet dat aan de criteria voor toetreding niet voldaan wordt en binnen afzienbare tijd ook niet voldaan zal worden, omdat Turkije niet eens van plan is fundamentele bepalingen van de grondwet, zoals bijvoorbeeld de invloed van het leger, te wijzigen. Vandaar dat de in Helsinki gewekte verwachtingen noodgedwongen tot teleurstellingen zullen leiden.
Daarom willen wij dat de betrekkingen met deze belangrijke partner niet gebaseerd worden op een lidmaatschapsperspectief, maar op partnerschap binnen een zo goed mogelijk afgebakend economisch kader en de naleving van de verplichtingen die voortvloeien uit de overeenkomst over de douane-unie.
De betrekkingen met Turkije zijn te belangrijk om het huichelachtige besluit van Helsinki als basis te hebben!

Blak en Lund
De Deense sociaal-democraten stemmen voor de resolutie over het resultaat van de bijeenkomst van de Europese Raad in Helsinki op 10 en 11 december.
Het belangrijkste resultaat van de Top was de bevestiging van de ambitieuze plannen van de EU met betrekking tot de uitbreiding, wat onder andere betekent dat er nu een nieuwe intergouvernementele conferentie bijeengeroepen wordt die het pad moet effenen voor de toetreding van nieuwe lidstaten. Tijdens de voorbereiding van de Top en met het oog op de intergouvernementele conferentie hebben wij altijd benadrukt dat er een realistische agenda moest zijn, die het mogelijk maakt voor het eind van het jaar 2000 resultaat te boeken. Wij zijn daarom uiterst tevreden met de conclusies die in Helsinki op dit gebied getrokken zijn. Het is belangrijk dat er tijdens de intergouvernementele conferentie geen nieuwe onderwerpen bijkomen, waardoor het strakke tijdschema in het gedrang zou komen. Het beste voorbeeld om aan te tonen hoe moeilijk het kan zijn om nieuwe onderwerpen toe te voegen, is het zogenaamde pakket fiscale maatregelen. Het is ergerlijk dat men in Helsinki op dit vlak nog geen oplossing vond, maar hopelijk komt er uiterlijk op de volgende top in Lissabon deze zomer een oplossing uit de bus.
In de periode die aan de Top voorafging hebben wij verschillende keren waarschuwingen geuit dat de EU zich niet tot een militaire alliantie mag ontwikkelen. Wij hebben daarom tevreden vastgesteld dat de Europese Raad duidelijk heeft gezegd dat er geen Europees leger wordt opgericht, maar dat de aandacht naar conflictpreventie en civiele crisisbeheersing gaat.

Figueiredo
Wij vestigen de aandacht op vier besluiten van de Europese Raad van Helsinki op 10 en 11 december jongstleden en willen, onder voorbehoud van latere opmerkingen, nu al het volgende zeggen:
Wij stellen met bezorgdheid vast dat het kader dat voor de komende intergouvernementele conferentie wordt vastgesteld, de deur kan openzetten voor echte "bestuurslichamen" en de Europese Unie verder in een federalistische richting kan duwen.
Wij betreuren het dat de Raad beslist heeft Turkije als kandidaat-lidstaat te aanvaarden en hopen dat zeker geen nieuwe stappen gezet worden zolang de Turkse regering niet het nodige doet op het gebied van de mensenrechten, het internationaal recht inzake de vaststelling van grenzen, de tenuitvoerlegging van de VN-resoluties over Cyprus en een politieke oplossing voor de Koerdische kwestie.
Wij hebben kritiek op de beslissing om in het kader van een versterkt gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid, dat als onderdeel van de ontwikkeling en versterking van de Europese pijler van de NAVO wordt beschouwd, communautaire middelen uit te trekken voor militaire crisisbeheersing. Wij verwerpen tevens de militaristische visie waarbij oorlogen gevoerd worden om internationale conflicten op te lossen. Er zijn integendeel nieuwe initiatieven met het oog op ontwapening en een verbod op kernproeven nodig.
Tenslotte vinden wij het uiterst belangrijk dat meer aandacht besteed wordt aan de kwaliteit van de werkgelegenheid, arbeidstijdverkorting en een grotere waardigheid van de werknemers, en dat men het niet almaar over arbeidsflexibiliteit en loonmatiging heeft.

Queiró en Ribeiro e Castro
Wij hebben tegen de gezamenlijke ontwerpresolutie over de Europese Raad van Helsinki gestemd omdat een aantal wijzigingen - die met name door de UEN-Fractie waren ingediend - en die verbeteringen aanbrachten aan de hoofdstukken "uitbreiding", "intergouvernementele conferentie" en "buitenlandse betrekkingen", verworpen zijn.
Wij zijn het evenwel uitdrukkelijk eens met de paragrafen 19 tot 27 (inzake een concurrerende economie en werkgelegenheid) en de paragrafen 28 tot 34 (over milieu, volksgezondheid en de bestrijding van de georganiseerde misdaad en drugs).
Wij verheugen ons erover dat de Europese Raad de intergouvernementele methode als kern van het institutioneel systeem van de Unie behouden heeft en dat klaarblijkelijk ook in de toekomst wenst te doen. Wij zijn het niet eens met de kortzichtigheid die velen ertoe aanzet alles voor het Europees Parlement op te eisen. Zij hebben geen waardering voor de rol van de nationale parlementen in het Europese eenwordingsproces en willen die beperken, en dat is een onaanvaardbare vergissing.
Wij zijn het evenmin eens met de overhaasting ten aanzien van Turkije.
Op buitenlands vlak betreuren wij het in het bijzonder dat nergens naar de heel ernstige situatie in Angola verwezen wordt en dat geen voorbehoud gemaakt wordt bij de verkeerde overeenkomst met Mexico. Die had alle NAFTA-landen ten goede moeten komen, en zal nu voor nog meer ongelijkheid tussen de landen op het gebied van de toegang tot elkaars markten zorgen en de belangen van een aantal Europese sectoren ernstig schaden. Wij betreuren het eveneens dat niets gezegd wordt over Rusland, dit om een aantal duidelijke overdrijvingen in de resolutie over Tsjetsjenië wat af te zwakken.

De Voorzitter
Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd.

Boekenprijzen in Duitsland en Oostenrijk
De Voorzitter
Aan de orde is de mondelinge vraag (B5-0038/1999) van de heer Rothley e.a. over vaste boekenprijzen in Duitsland en Oostenrijk.

Rothley
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, u bent er enigszins verbolgen over dat het Parlement zich met deze kwestie bemoeit. Is het dan werkelijk niet meer dan een administratieve handeling? Gaat het er echt alleen maar om het geldende recht toe te passen? Ik vind van niet. U had de mogelijkheid vrijstelling te verlenen. Dat heeft u niet gedaan! Dat is een politieke beslissing. In Frankrijk bijvoorbeeld heeft de wetgever na bittere ervaringen besloten vaste boekenprijzen wettelijk op te leggen. Dat is een politieke beslissing. Als wij het hebben over culturele diversiteit en vinden dat wij de literaire en wetenschappelijke productie moeten ondersteunen, dan hebben wij het over een politieke aangelegenheid. Als wij de indruk krijgen - en daarbij denk ik niet aan u, maar aan andere leden van de Commissie - dat sommige het Onze Vader voor het "Onze Shareholder value" willen inruilen, dan hebben wij het over een politieke kwestie.
Onze standpunten zijn in de tussentijd meer naar elkaar toegegroeid. Ik heb gezegd dat de beslissing om geen vrijstelling te verlenen te verdedigen valt. Wat wij dan echter nodig hebben, is een nationale vaste boekprijs die goed functioneert. Ik ben blij dat u het ermee eens bent dat men voor de uitvoer en herinvoer regels nodig heeft. Dat is in feite een algemeen rechtsprincipe, waarbij wettelijke bepalingen niet overtreden mogen worden. Wat wij echter ook nog nodig hebben, zijn voorschriften voor de invoer. Dat is een wezenlijk punt waar wij het nog over moeten hebben.
Hoe moeten de regels voor de invoer eruitzien zodat de nationale vaste boekenprijzen niet omzeild worden? Als wij het over dit punt eens worden, hebben wij het probleem naar mijn mening opgelost.
Mijn voorstel is het volgende: wij moeten een oplossing zoeken die uitgaat van de Franse wet. Het heeft geen zin in de Europese Unie een lappendeken van allerlei verschillende wettelijke regelingen te scheppen. Vandaar mijn verzoek aan de Commissie: er bestaat in Frankrijk een wettelijke regeling die functioneert. U moet ook de anderen, Duitsers en Oostenrijkers in staat stellen door een wet of een overeenkomst de basis te leggen voor een regeling die op vergelijkbare wijze functioneert!

Monti
Ik dank de heer Rothley voor zijn vraag en voor wat hij verder opgemerkt heeft en ik wijs erop dat ik al kans heb gehad met hem van gedachten te wisselen over dit vraagstuk.
Allereerst wil ik opmerken dat de Commissie begonnen is zich bezig te houden met de grensoverschrijdende prijsbinding voor boeken in Duitsland en Oostenrijk nog lang voordat de Oostenrijkse onderneming Libro, in 1996, aangifte deed. De Commissie heeft de betreffende procedure al in 1993 gestart, toen zij in kennis werd gesteld van de grensoverschrijdende akkoorden die Duitse en Oostenrijkse uitgevers met elkaar hadden gesloten. Daarop zijn respectievelijk in 1994, 1995 en 1996 aangiftes gevolgd van twee Duitse boekhandels en van de Oostenrijkse Federale Kamer van Koophandel, welke organisatie onder meer tot taak heeft de belangen van de consumenten te behartigen. De Commissie heeft het onderzoek van de betreffende gevallen nog niet afgerond en ik mag dus niet vooruitlopen op een eventueel besluit terzake van de procedures die momenteel nog aan de gang zijn. De Commissie heeft de plicht zich te onthouden van het bespreken van gevallen van mededingingsrecht als die nog hangende zijn, tenzij zulks met de betrokkenen zelf geschiedt. Wel kan de Commissie reageren op de algemene aspecten die in de mondelinge vraag naar voren zijn gekomen. Het is mij dan ook een genoegen om dit nu ten overstaan van u te kunnen doen.
Nationale afspraken over vaste boekenprijzen kunnen zich baseren op een nationale regelgeving of op akkoorden tussen ondernemingen, in dit geval uitgevers en boekhandels. Het is niet mogelijk om zo'n regelgeving en een akkoord tussen bedrijven precies met elkaar te vergelijken, omdat er namelijk verschillende bepalingen van het Verdrag op van toepassing zijn: afspraken die gebaseerd zijn op regelgeving moeten op grond van artikel 28 van het Verdrag onder de loep genomen worden, terwijl akkoorden tussen bedrijven overeen moeten stemmen met artikel 81 van het Verdrag. In beide gevallen moet uiteraard de rechtspraak van het Hof van Justitie gerespecteerd worden. De Commissie is van mening dat de nationale prijsbindingen die gebaseerd zijn op akkoorden tussen bedrijven, compatibel zijn met de communautaire mededingingsregels indien het handelsverkeer tussen de lidstaten niet noemenswaardig verstoord wordt. In die gevallen wordt artikel 81 niet toegepast. Wat betreft de prijsbindingen die gebaseerd zijn op regelgeving, is iedere lidstaat vrij om regelgeving aan te nemen, mits deze verenigbaar is met het beginsel van vrij verkeer van goederen zoals dat in het Verdrag staat. Dit is een keuze die de nationale autoriteiten zelf moeten maken.
De heer Rothley heeft verwezen naar de Franse wetgeving die indertijd is opgesteld. In het arrest van 10 januari 1995 in de zaak 229/83 Leclerc "Au blé vert" is door het Hof van Justitie het volgende bepaald: in het kader van een nationale wettelijke regeling voor een stelsel van vaste boekenprijzen worden de bepalingen "die voor de verkoop van boeken die in de betrokken lidstaat zijn uitgegeven en er, na uitvoer naar een andere lidstaat, weer zijn ingevoerd, de door de uitgever vastgestelde verkoopprijs verbindend verklaren, tenzij uit objectieve omstandigheden zou blijken dat die boeken enkel zijn uitgevoerd met het doel ze opnieuw in te voeren teneinde een dergelijke wettelijke regeling te ontduiken", over één kam geschoren met maatregelen van gelijke werking als kwantitatieve invoerbeperkingen, welke op grond van artikel 28 (ex artikel 30) van het Verdrag zijn verboden.
Tot slot wil ik nog opmerken dat dit soort wettelijke regelingen in Duitsland en Oostenrijk niet bijdraagt tot harmonisatie van het Europees recht. Er zijn namelijk diverse lidstaten die nooit een stelsel van vaste boekenprijzen hebben gehad, en er bestaan andere lidstaten die wel zo'n stelsel hadden maar het hebben afgeschaft, zoals België, Ierland en het Verenigd Koninkrijk: zoals bekend bezigen deze landen een taal die ook in een andere lidstaat wordt gebruikt.

Ebner
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, de kwestie van de vaste boekenprijzen is een bij uitstek culturele en politieke aangelegenheid. Alleen al het feit, mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dat ik mij hier en nu in het Duits tot u richt toont aan dat de vaste boekenprijs niet slechts een nationaal probleem is, maar een grensoverschrijdende aangelegenheid die ook buiten Duitsland en Oostenrijk talrijke taaleilandjes betreft.
Het boek is een cultureel goed, het schrift is de tastbare vorm van het gesproken woord, van de identificatie met taal. En hoe belangrijk de naleving van mededingingsvoorschriften ook moge zijn, het culturele aspect moet volgens mij evenveel belang en gewicht toegemeten krijgen. Ook al staan de huidige wettelijke mogelijkheden van de Europese Unie grensoverschrijdende regelgeving op dit vlak nog niet toe, dan hoop ik toch dat wij in de toekomst dergelijke regelingen kunnen verwezenlijken, met name nadat de Oostenrijkse en Duitse ministers van Cultuur vorig jaar februari het grensoverschrijdend belang van dit onderwerp beklemtoond en zwart op wit vastgelegd hebben.
Ik vind dat auteurs en uitgevers door een regeling beschermd moeten worden, misschien niet door grensoverschrijdende afspraken in de huidige vorm, maar door nationale regelingen. De problematiek van de invoer, die hetzij door afspraken, hetzij door wettelijke regelingen gekarakteriseerd kan worden, vormt wat dit betreft de kern van de zaak. Ik hoop dat de toenadering die nu tot stand gekomen is tussen de Commissie en het Europees Parlement - dat dit onderwerp tijdens de afgelopen zittingsperiode verschillende keren in de cultuurcommissie en in de plenaire vergadering heeft behandeld - ook in de toekomst zal worden voortgezet. Of zoals onze collega Rothley het reeds gezegd heeft: het mag niet zo zijn dat wij in Europa in de toekomst een lappendeken hebben, want wat wij nodig hebben is een zinvolle regeling, die ongetwijfeld niet optimaal zal zijn, maar tegemoet komt aan de wensen van de betrokken beroepsfederaties. Het Franse model zou een bruikbare, haalbare oplossing voor de komende tijd kunnen bieden.
In deze zin hopen wij, mijnheer de commissaris, dat u en de Commissie kunnen voldoen aan de wens van het Parlement zoals die hier en in de documenten van deze zittingsperiode tot uitdrukking is gebracht.

Prets
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil mij tot drie punten beperken. Er valt hierover heel veel te zeggen, maar de collega's hebben reeds veel over het onderwerp van de prijsbinding gezegd. Het eerste punt waar het voor mij om draait, is dat men het belang van de vakboekhandel onderstreept, dat wij streven naar kwaliteit en niet naar kwantiteit, dat wij het vakkundig advies, het speciale literaire aanbod voor wetenschap en vakliteratuur en ook de persoonlijke bediening en adviezen hard nodig hebben. Ik geloof ook dat het van belang is ter ondersteuning van de KMO' s, omdat hun behoud een belangrijke factor in de Europese Unie is en de vakboekhandel is daarvan een heel goed, praktisch voorbeeld.
Ten tweede vind ik het belangrijk om op het grensoverschrijdende taalgebied te wijzen. Wij hebben het steeds weer over de diversiteit van de Europese cultuur, over de verscheidenheid aan talen, die naar elkaar toegroeien, maar toch tegelijkertijd hun eigen identiteit moeten bewaren. Daarom is het onontbeerlijk dat boeken zonder problemen over de grens heen gedistribueerd kunnen worden.
Het allerbelangrijkste punt is naar mijn mening de culturele missie van het boek en de maatschappelijke verplichting ten aanzien van literatuur en kunst, want juist in een tijdperk van nieuwe media moet het boek speciaal bevorderd en ondersteund worden. Kunst en cultuur zijn, zoals wij weten, een zeer belangrijke economische factor en dat geldt ook voor het boek. Als wij kijken naar drukkers, uitgevers, vertalers, de handel en alles wat er zoal bij komt kijken dan weten wij hoe belangrijk de handel in boeken, hoe belangrijk de kunst is voor de werkgelegenheid. Dat wil echter niet zeggen dat wij kunst en cultuur als een zuivere economische factor moeten beschouwen. Kunst en cultuur moeten maatschappelijke ondersteuning krijgen. Zij zijn een noodzaak, wij dragen hiervoor de nodige verantwoordelijkheid en wij kunnen niet in elk opzicht volgens de normale mededingingsregels te werk gaan.
Ik verzoek u derhalve, mijnheer de commissaris, cultuur, culturele diversiteit, maar ook de belangen van de vakhandel zwaarder te laten wegen dan de belangen van de grote ondernemingen, uw beslissingen in de zaak "Libro" te baseren op de principes van de Franse regeling en de Duitse en Oostenrijkse boekhandel voldoende tijd te gunnen om de vaste boekenprijzen aan deze principes aan te passen. Ik geloof dat daarmee een zeer belangrijke culturele taak wordt vervuld, waarbij de economie misschien alleen in eerste instantie het nakijken heeft. Ik denk dat het ook een winstpunt is.

Sanders-ten Holte
Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik vind het buitengewoon plezierig dat u naar het Parlement bent gekomen om deze zaak met ons te bespreken. In mijn opvatting, en ik denk in die van allen hier aanwezig, is de beschikbaarheid van informatie essentieel voor onze democratie en, het is al eerder gezegd, ook voor ons cultuurbehoud. Ik denk dat ik vooral dat cultuuraspect, dus het culturele belang van het boek zou willen benadrukken. Dat is ook precies de reden waarom boeken een uitzonderingspositie moeten hebben in het cultuurbeleid.
In verreweg de meeste landen ontvangen boeken geen subsidie, in tegenstelling tot andere vormen van cultuur, maar dat hoeft ook niet. De overheid moet in mijn opinie vooral een voorwaardenscheppende rol spelen. Daarom is in een groot aantal landen in Europa, waaronder ook Nederland en daarvan ben ik een vertegenwoordiger, de vaste boekenprijs ingesteld. Op deze manier wordt voorkomen dat de onderlinge concurrentie zodanig oneerlijk is dat het brede en gedifferentieerde aanbod zou verschralen en dat de laagdrempelige toegang tot informatie verloren zou gaan.
U hebt zojuist zelf ook al opgemerkt dat lidstaten zelf moeten aangeven welke maatregelen zij treffen, of zij afspraken maken of wetgeving aannemen, maar, mijnheer de commissaris, taal stoort zich niet aan grenzen. Daarom wil ik u ook nog een drietal vragen stellen over die grensoverschrijdende vaste boekenprijs. Het is voor meerdere landen in Europa een urgente zaak. Zojuist is over Duitsland en Oostenrijk een en ander naar voren gekomen, maar ook in Nederland worden de verrichtingen op dit terrein nauwlettend gevolgd. Het is voor het Nederlandse taalgebied van belang en het is natuurlijk ook voor andere taalgebieden van belang.
De eerste vraag betreft de grote mobiliteit van mensen en de nieuwe ontwikkelingen via e-commerce die maken dat de grenzen aan het vervagen zijn. Bent u niet met mij van mening dat het ontbreken van een grensoverschrijdende prijsbinding, of de opheffing ervan bijvoorbeeld, vooral voor kleinere bedrijven, en daarmee kom ik ook weer terug op de werkgelegenheid, het gevaar inhoudt dat de nationale regelingen door de omvangrijke invoer buiten werking worden gesteld? Het gevaar dat de kleine boekhandels verdwijnen, vooral op het platteland en in kleinere steden, en dat daarmee de toegankelijkheid verminderd wordt.
Een tweede vraag die ik u zou willen stellen betreft het grote belang, het staat ook in de inleiding van de mondelinge vragen, van de culturele integratie. Ik meen eigenlijk dat dat aspect onvoldoende wordt meegewogen. De culturele integratie over de nationale grenzen heen wordt belemmerd wanneer de vaste boekenprijs zou wegvallen en het is nu juist belangrijk om deze te bevorderen in landen die behoren tot eenzelfde taalgebied. Ik denk dat juist de vaste boekenprijs daar een goed instrument voor is. Ik ben het geheel eens met mijn collega's. De regels die nu worden opgesteld moeten geen lappendeken zijn. Elk land voor zich doet maar wat, maar het is beter om daar betere oplossingen voor te vinden. Ik wil er ook bij u op aandringen dat er nu eens snel wat wordt gedaan. Het is een zeer slepende zaak. Ik heb daar vanuit mijn eigen vak al jaren en jaren mee te maken gehad. Ik denk dat het tijd wordt om eens wat knopen door te hakken.
Een derde vraag betreft mijn zorg over die omwegen, want denkt u niet dat vanwege die omwegen vanuit andere lidstaten in hetzelfde taalgebied de vaste boekenprijs gemakkelijk kan worden ondermijnd en dat het weinig effectief is om de speciale waarde van het boek als cultuurobject en de bijzondere betekenis van de boekenmarkt voor de cultuur te beschermen?
Dat zijn de drie punten waarvoor ik nog eens extra aandacht wil vragen. Ik denk dat de consument helemaal niet geïnteresseerd is in die lagere prijs. De consument is geïnteresseerd in kwaliteit. Die moet goed en breed toegankelijk zijn.

Echerer
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, voor een lid van de groene fractie zijn zeven en een halve minuut spreektijd zoiets als een donderslag bij heldere hemel - zo veel spreektijd hebben wij, geloof ik, nog nooit gekregen. U ziet hoe belangrijk dit onderwerp is. Ik zal niet alles herhalen wat al gezegd is, en daarom misschien die zeven en een halve minuut niet helemaal gebruiken. Dat zult u misschien zelfs een pluspunt vinden.
Voor mij persoonlijk zou de grensoverschrijdende vaste boekenprijs een mogelijk antwoord op de mogelijke vraag kunnen zijn: "Wat is eigenlijk Europees cultuurbeleid? Wat behelst het en wat zou het kunnen bereiken?" Afgezien van de markt en de concurrentie bestaat er ook nog zoiets als artikel 151. Dit artikel druist, zoals bekend, in tegen artikel 81. De heer Rothley heeft al gezegd dat een vrijstelling mogelijk geweest zou zijn. Er was een overgangstermijn, maar er kwam geen vrijstelling. Ik vraag mij af: was dat een politieke of een zuiver juridische beslissing? Is het Europa van de regio's, zijn de leuzen "culturele diversiteit" en "het Europa van de gemeenschappelijke taalgebieden" slechts verkiezingsbeloften? Wordt daar niet echt serieus werk van gemaakt? Zuiver juridisch gezien, mijnheer de commissaris, moet u in dit geval, bij de grensoverschrijdende prijsbinding, ingrijpen. Maar ik begrijp niet waarom voor cultuur artikel 81 van kracht is, terwijl voor mededinging artikel 151 niet van toepassing zou zijn. De paragrafen leggen blijkbaar een verschillend gewicht in de schaal, juridische teksten worden geïnterpreteerd, en natuurlijk heeft de kant die zwaarder weegt ook meer rechten. Zo is het leven nu eenmaal.
Ik beschouw de politiek echter als een poging dingen te compenseren, als een streven een evenwicht te bereiken. Ik ben noch tegen de markt, noch tegen concurrentie, ook al lijkt het misschien zo. Uitgerekend ik als kunstenaar werd dagelijks met concurrentie geconfronteerd en word dat nu nog steeds, en vaak gaat het zuiver en alleen om overleving. Misschien ben ik juist daarom voor concurrentie. Maar ik ben ook een voorstander van een Europees cultuurbeleid.
Nu heb ik echter een probleem, geachte commissaris. Wij hebben het vaak niet over dezelfde dingen, want wij gaan uit van verschillende onderzoeken. U heeft zojuist gezegd dat u ons eraan wilt herinneren dat Engeland in tegenstelling tot Ierland geen vaste boekenprijzen kent, hoewel het om hetzelfde taalgebied gaat. Daarbij heeft u over het hoofd gezien dat er in Amerika een grote markt is, die veel invloed uitoefent op deze twee landen. U vergeet ook dat de toegang tot het boek cultureel verschilt omdat deze nu eenmaal in elke lidstaat anders is. Ik dien u van repliek aan de hand van argumenten uit een Frans onderzoek, dat de Commissie slechts gedeeltelijk of zelfs helemaal niet accepteert. Gisteren was u zo vriendelijk mij een lijst te beloven met de onderzoeken waarop u uw informatie en beslissingen baseert. Zolang wij namelijk niet over dezelfde onderzoeken beschikken, praten wij over twee verschillende dingen en kunnen wij niet het niet met elkaar eens worden.
Naar mijn mening hebben noch de Raad, noch de Commissie hun culturele taak in de Europese Unie in volle omvang op zich genomen. Daarbij wil ik absoluut geen afbreuk doen aan het belang van de steunprogramma's. Zij zijn uitstekend, zij zijn een grote stap in de goede richting. Dat is een frase die heel vaak gebruikt wordt, maar ik meen het echt. Het is echter te weinig, ik mis een Europees cultuurbeleid. In het boek is de Europese dimensie van de voor steun in aanmerking komende cultuurprogramma's zeker in hoge mate aanwezig, en het kost de Unie zelfs niets, alleen de consument. En dan zou ik de consument, met uw welnemen, graag "beste lezer" willen noemen.
Het boek is dus niet slechts een product voor de verkoop, het heeft ook een culturele waarde, daar zijn wij het allemaal over eens. Maar wat wordt er in de Commissie aan gedaan? Ook ik mag u, mijnheer de commissaris voor mededinging, niet van verantwoordelijkheid voor het cultuurbeleid ontslaan. Het mag toch niet zo zijn dat wij allemaal strak in één richting besluiten nemen zonder naar links en naar rechts te kijken om te zien hoe wij de dingen kunnen laten sporen! Ik heb begrepen dat het boek geen auto is en ik dacht dat wij daar een wettelijke basis voor hadden. Dat schijnt echter niet zo te zijn.
Daarom verzoek ik u, mijnheer de commissaris, samen met ons over onze resolutie na te denken. Wij zijn het er allemaal over eens dat dit ook een teken kan zijn dat concurrentie niet tegen cultuur behoeft in te druisen, maar als partner van de cultuur en ook ten gunste van een cultuurbeleid kan fungeren. Het kan ook een teken zijn dat de vaste boekenprijs - laten wij in navolging van de Franse wet over de "Europese" vaste boekenprijs hebben - een duidelijke aanwijzing is voor de nationale staten om hiervoor de verantwoordelijkheid op zich te nemen en niet met de gebruikelijke zinsnede te reageren: "Dat zal Brussel wel regelen". Daarmee zou u ook een grote stap in de goede richting kunnen doen!

Boudjenah
Mijnheer de Voorzitter, in het jaar 1998 heeft de Europese Commissie een procedure ingeleid met betrekking tot de grensoverschrijdende overeenkomst tussen Duitsland en Oostenrijk over de boekenprijs.
Met deze procedure, die gebaseerd was op de naleving van de Europese mededingingsregels, wilde de Commissie in werkelijkheid het systeem van de vaste boekenprijs op de helling zetten, dat het met name mogelijk maakt de literaire schepping te steunen en het voortbestaan van kleine uitgeverijen en kleine boekwinkels te garanderen. Het Europees Parlement heeft daarop indertijd heftig gereageerd door op 20 november 1998 met vrijwel algemene stemmen een resolutie aan te nemen waarin de vaste boekenprijs werd verdedigd en de Commissie werd verzocht haar communautair beleid met betrekking tot de overeenkomst over de boekenprijs aan te passen aan de culturele eisen.
Hiertoe aangezet door de Franse en Duitse regering, heeft de Raad zich gebaseerd op het standpunt van het Europees Parlement toen hij op 8 februari 1999 een resolutie aannam die met name de continuïteit van de bestaande systemen voor boekenprijzen beoogde. De vastberadenheid van de Raad en het Parlement heeft de Commissie doen erkennen dat de mededingingsregels niet automatisch konden worden toegepast op de boekenbranche. Zij bevestigde dus noch van plan te zijn de contractuele afspraken in bepaalde lidstaten ter discussie te stellen, noch te zullen tornen aan de nationale wettelijke regelingen, zoals de wet-Lange in Frankrijk. Een paar maanden later - nadat de nieuwe Commissie was geïnstalleerd - zet het Directoraat-generaal Concurrentie de Commissie er nu echter opnieuw toe aan in het geweer te komen tegen de grensoverschrijdende overeenkomsten en de vaste boekenprijs.
Dit nieuwe offensief van de Commissie - die maar aan het dereguleren wil blijven - moet bijzonder snel worden gepareerd. Ik ben dan ook erg blij met dit debat en het feit dat het Europees Parlement opnieuw zijn standpunt heeft bepaald in deze aangelegenheid. Mijn fractie benadrukt in haar ontwerpresolutie dat boeken in de eerste plaats cultuurgoederen zijn en dus niet net als alle andere goederen mogen worden onderworpen aan de mededingingsregels. Hun specifieke karakter moet ten volle worden erkend in het kader van het cultuurbeleid van de Europese Unie, dat wij graag verder ontwikkeld zouden zien. Wij hopen dan ook dat het Europees Parlement zijn standpunt van november 1998 zal bevestigen, dat de grensoverschrijdende overeenkomsten en de vaste boekenprijs gehandhaafd moeten blijven. Waarom zou de Commissie niet instemmen met ons voorstel om de mogelijkheid van het systeem van de vaste boekenprijs uit te breiden tot alle lidstaten? Om rekening te kunnen houden met de ontwikkeling van de technologie zou het bovendien een goede zaak zijn als de richtlijn met betrekking tot de elektronische handel de vereisten zoals vastgelegd in de verschillende nationale wetgevingen op het gebied van de vaste boekenprijs zou omvatten, teneinde te voorkomen dat er van deze prijs wordt afgeweken.
Ter afsluiting hoop ik dat de Raad net zo vastberaden als het Europees Parlement zal ijveren voor de handhaving en bevordering van het systeem van de vaste boekenprijs dat, zoals in onze resolutie wordt opgemerkt, meer dan welk systeem dan ook de productie en distributie van literaire werken bevordert, met behoud van mededinging.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, "Alles van waarde is weerloos", zo schreef de Nederlandse dichter Lucebert. In het debat over de vaste boekenprijs zijn deze woorden van grote waarde.
Bij de vaste boekenprijs gaat het nadrukkelijk niet om een "heilige koe" van bibliofielen. Met woorden van gelijke strekking heeft de toenmalige commissaris Van Miert zich eens zeer kritisch uitgelaten over degenen die een pleidooi voeren voor handhaving van de vaste boekenprijs. Voor het gemak zag hij even over het hoofd dat de tegenstanders van de vaste boekenprijs hoogst waarschijnlijk het marktmechanisme tot "gouden kalf" hebben gekozen.
Het instrument van de vaste boekenprijs en de eraan gekoppelde beperking van het benutten van de mogelijkheden van parallel-import reduceren de mededinging. Er treedt kruissubsidiëring op tussen goedlopende en slechtlopende uitgaven. Afschaffing van de vaste boekenprijs resulteert in grotere concurrentie en lagere prijzen. Dat zou in het belang zijn van de consument.
Deze redenering lijkt sluitend. Maar zij gaat op twee belangrijke punten mank. In de eerste plaats is de overheid geroepen om de samenleving als geheel te besturen. Bij het invullen van die verantwoordelijkheid is het voor de maatschappij als geheel genomen onaanvaardbaar wanneer zij eenzijdig bepaalde specifieke belangen honoreert en andere negeert. In deze discussie kan de overheid niet alleen letten op het deelbelang van consumenten.
In de tweede plaats berust de redenering op de verzwegen vooronderstelling dat voor de consument alleen de prijs telt. Dat is wel erg eenzijdig. Zo'n beperkt ontwikkelde consument ben ik op straat nog nooit tegengekomen. Die bestaat alleen in theorie. Voor de reële consument telt namelijk ook de kwaliteit, diversiteit, bereikbaarheid en adequate distributie van het totaalaanbod van boeken. Dat de vaste boekenprijs alleen maar in het voordeel is van uitgevers en boekhandelaren is dus een fabeltje. Iedereen die wel eens uit een kinderboek heeft voorgelezen weet dat fabeltjes niet helemaal waar zijn.
Wie pleit voor afschaffing van de vaste boekenprijs, moet zich ook rekenschap geven van de gevolgen daarvan. De diversiteit in het aanbod van de boekhandels zal zeer waarschijnlijk afnemen. De massacultuur wordt bevorderd. Dat is op termijn funest voor de culturele vorming van burgers. In mijn land, Nederland, is daarnaast de overweging van belang dat de vaste boekenprijs ons relatief kleine taalgebied beschermt.
Nu zou iemand hier tegenin kunnen brengen dat de overheid haar burgers niet moet bevoogden of stimuleren tot culturele vorming en daarom geen verantwoordelijkheid heeft ten aanzien van de rijkdom aan variatie in het boekenaanbod. De overheid dient zich te onthouden van invloed en het marktmechanisme zorgt voor een evenwicht tussen vraag en aanbod. Dit klinkt neutraal, maar is het niet. Impliciet verklaart deze stellingname het resultaat van marktwerking als de enig juiste uitkomst. In onze samenleving lijkt het introduceren van marktwerking op vrijwel alle beleidsterreinen het hoogste streefdoel te zijn. Deze opvatting is een regelrecht gevolg van de omkering van doel en middel. De uitkomsten van een liberaal, strikt marktconform beleid zijn per definitie niet waardevrij. De overheid doet met zo'n beleid evenzeer een uitspraak over wat zij goed of verkeerd vindt. Juist in de culturele sector is het van belang dat andere dan financiële factoren beslissend zijn, omdat de dingen van grote waarde nu eenmaal zeer kwetsbaar zijn.
Wanneer de krachten van de vrije markt het voor het zeggen krijgen, zullen we op termijn de woorden van de dichter Lucebert moeten herschrijven tot "Van alles is weer waardeloos". Die situatie moeten we tot elke prijs vermijden.

Inglewood
Mijnheer de Voorzitter, in mijn eigen land, het Verenigd Koninkrijk, hebben we een lang politiek debat gehouden over het nut van prijsbinding bij de wederverkoop van boeken. Het debat eindigde met de afschaffing van de vaste boekenprijzen. Niets wijst erop dat in het Verenigd Koninkrijk de keuze verschraalt, de prijzen stijgen en het aantal gespecialiseerde boekhandels afneemt. Integendeel, het aantal uitgeverijen en verkochte boeken lijkt toe te nemen. Dat is beslist een goede zaak. Zo denk ik er toch over, want volgens mij zijn boeken er om gelezen te worden. Dat was in ieder geval mijn conclusie toen ik Engelse literatuur studeerde op de universiteit.
Zeker, volgens het subsidiariteitsbeginsel mag een lidstaat een systeem van verticale prijsbinding opleggen. Twee of meer lidstaten kunnen zelfs een interne ruimte creëren voor gezamenlijke vaste boekenprijzen. Maar dit moet wel verenigbaar zijn met de interne markt.
Dergelijke regelingen mogen geen effect hebben op de verkoop van boeken buiten het rechtsgebied van deze lidstaten. Ze mogen ook geen invloed hebben op de invoer of wederinvoer van boeken via elektronische handel, een populaire en wijdverspreide vorm van boekenverkoop die voortdurend toeneemt en volledig in overeenstemming is met de principes van de interne markt. Deze handel schept bovendien enorme mogelijkheden voor kleine gespecialiseerde bedrijven.
Iedere poging om dit te verhinderen is anti-liberaal. Het is strijdig met de principes van de interne markt en ik beschouw het als een vorm van censuur, omdat men het boekenaanbod kunstmatig beperkt tot een welgesteld publiek. Bovendien doet het afbreuk aan een positief en legitiem aspect van de intra-Europese handel, doordat het vrij verkeer van literatuur wordt teruggebracht tot het niveau van pornografische postzendingen in ongemerkte, bruine manilla enveloppen, zoals ik uit betrouwbare bron heb vernomen, en doordat de legitieme handel in boeken in het vrije Westen wordt teruggebracht tot het niveau van de smokkel naar en vanuit Oost-Europa van zogenaamde subversieve literatuur. Ik althans ben daar op tegen, want ik vind het ouderwets, onliberaal, reactionair, en op termijn leidt het alleen maar tot cultuurvervlakking.

Junker
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, u mag van mij, als dochter van een boekhandelaar, aannemen dat ik weet waar we hier over praten. Mijn ouders hadden een kleine boekhandel in een kleine stad. Het was geen vetpot, maar toch. Ik kan u echter de verzekering geven dat wij zonder vaste boekenprijzen geen bestaansgrond hadden gehad. Daarom heb ik uw uiteenzetting, mijnheer de commissaris, ook als zeer teleurstellend ervaren. Uit uw verklaring is op te maken dat de kwestie van de grensoverschrijdende boekenprijsbinding een gebed zonder einde dreigt te worden.
Bovendien is het een waarheid als een koe dat boeken niet op een lijn te stellen zijn met producten als boter, kaas en eieren. Een boek is een cultuurgoed en kan daarom ook qua mededingingswetgeving niet op dezelfde manier worden behandeld als boter, kaas en eieren. Het feit dat er ook boeken worden uitgegeven die niet bepaald als cultuurgoed kunnen worden omschreven, doet daaraan niets af. De uitzondering mag zeker in dit geval nooit tot regel worden. Het feit dat bepaalde boeken bijzonder winstgevend zijn, mag in dit verband evenmin tot norm worden verheven. Ook bestsellers vormen namelijk uitzonderingen op de regel.
Het is niet legitiem om boeken uitsluitend als economisch goed te beschouwen. Overigens was uw voorganger deze opvatting wel toegedaan, maar klaarblijkelijk en gelukkig heeft hij daarvoor niet genoeg steun kunnen vinden. Er is dus nog hoop, hoewel het gevaar nog geenszins geweken is. Om die reden doen wij dan ook een dringend beroep op de commissaris om zich duidelijk uit te spreken ten gunste van het boek als cultuurgoed. Gelukkig staan de nationale prijsbindingsystemen niet ter discussie. Willen we consequent blijven, dan dient voor gemeenschappelijke, grensoverschrijdende taalgebieden ook dezelfde mogelijkheid tot regelgeving te worden gecreëerd. In de afgelopen eeuw is er op Duits taalgebied tussen Oostenrijk, Duitsland en Zwitserland veel bereikt. Dat heeft tot een blijvend groot aanbod aan boektitels geleid zonder dat dit ten koste is gegaan van het concurrentieprincipe. Bovendien kon er een evenwichtige spreiding van kleine en grote boekhandels in het gehele taalgebied blijven bestaan. Dergelijke verworvenheden mogen niet worden uitgeleverd aan de nimmer aflatende pressie van de machtige partijen in de markt; dat geldt zowel op het terrein van de boekhandels en distributiekanalen als op dat van de elektronische handel.
Het boek als cultuurgoed heeft recht op gelijke kansen op alle gebieden, ook wat de verkoopkanalen ten behoeve van de lezers betreft. Mogelijk dat de Franse regeling uitkomst kan bieden. Deze regeling kent naast een nationaal prijsbindingsysteem ook bepalingen op het gebied van invoer, uitvoer en wederinvoer. Dit systeem heeft in de praktijk zijn nut bewezen en is in overeenstemming met de EU-regelingen. Dat is ook de reden dat binnen alle fracties de verwachting heerst, en die conclusie, mijnheer de commissaris, is niet moeilijk te trekken, dat het Europees Parlement het groene licht zal geven voor een vergelijkbare wettelijke regeling of verdragsregeling om eindelijk een keer een punt achter deze eindeloze kwestie te kunnen zetten. Of zou u er graag van beschuldigd willen worden dat de Commissie eigenlijk een college van cultuurbarbaren is? Deze trieste reputatie wilt u toch hopelijk niet krijgen. U zult een keuze moeten maken tussen cultuur en commercie. Kies voor de cultuur!

Langen
Mijnheer de commissaris, wij hebben dit onderwerp in de Economische en Monetaire Commissie al vaker besproken. Gezien het verloop van het debat van vandaag moet ik constateren dat er nog in het geheel niet is gereageerd op de afspraken die gemaakt zijn tussen de Oostenrijkse en Duitse boekhandel enerzijds en de Commissie anderzijds. Ik concludeer, mede op basis van mededelingen eerder deze week, dat er in dit verband blijkbaar wel sprake is van een toenadering op basis van een erkenning van de nationale systemen voor vaste boekenprijzen en een regeling die aansluit op het Franse recht. Ik maak hieruit op, geachte commissaris Monti, dat u bereid bent een afweging te maken tussen de culturele aspecten - die immers sinds het Verdrag van Maastricht deel uitmaken van het EG-Verdrag - aan de ene kant en artikel 85 van het EG-Verdrag aan de andere kant. Als commissaris voor het concurrentiebeleid bent u op grond van artikel 85 verplicht om voor gelijke mededingingsomstandigheden te zorgen en eraan bij te dragen dat de consumenten in de betreffende concurrentiekwesties niet het kind van de rekening worden.

De vraag is of dit zal lukken. Ik ben er in ieder geval van overtuigd dat we op de goede weg zijn. Wij hoeven de commissaris niet als cultuurbarbaar af te schilderen, want hij doet alleen maar zijn plicht als hoeder van de Verdragen. Wanneer er een economisch verstandige oplossing wordt gevonden waarmee de uitgeverijen akkoord kunnen gaan, een oplossing die de culturele taalgebieden accepteert en die tegelijkertijd krachtens het afwegingsverbod van artikel 85 niet tot de grootste concurrentiebeperking leidt, kortom, wanneer een dergelijke oplossing wordt gevonden, ben ik ervan overtuigd dat dat de juiste manier is om tot een weloverwogen regeling te komen.
In principe steun ik de ontwerpresolutie van collega Rothley. Ik wil daarbij echter aantekenen dat ik hierin geen enkel aanknopingspunt aantref met betrekking tot de verplichting van de Commissie om de mededingingsregels in acht te nemen. Als wij in deze leemte niet voorzien, komen wij ongeloofwaardig over en wordt de heer Monti in een hoek gezet waar hij met zekerheid niet thuishoort. Ik heb er echter alle vertrouwen in dat u een verstandige beslissing zult nemen!

Karas
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij hebben al vaak over deze kwestie gesproken en onze standpunten uitgewisseld. Daarbij is ook rekening gehouden met de meest recente ontwikkeling. Daarom wil ik slechts kort enkele zaken nogmaals benadrukken.
In de eerste plaats geldt dat politiek vormgeving is, vormgeving van de menselijke leefomgeving en samenleving. In de tweede plaats wil ik benadrukken dat de boekhandel voor ons meer is dan alleen maar een verkoopnetwerk voor boeken. De boekhandel creëert identiteiten, net zoals het boek een identiteit creëert. Het uitgangspunt in deze kwestie is de grensoverschrijdende handel tussen Oostenrijk en Duitsland, maar dat is niet het enige wat ons inziens van belang is en daarmee kom ik bij mijn derde punt. Voor ons staat de rol van de taalgebieden, de cultuurgebieden centraal. Wat het boek betreft, houdt de relevante markt niet op bij de landsgrenzen. Die markt wordt naar onze mening gevormd door een taal- en cultuurgebied en daarom is de grensoverschrijdende prijsbinding van boeken ook zo belangrijk. Het is ook duidelijk dat alleen een nationale regeling voor Oostenrijk niet voldoende is omdat ons taal- en cultuurgebied namelijk onze landsgrenzen overschrijdt. Een in- en uitvoerclausule en aansluiting bij het Franse model zijn dan ook absolute noodzaak.
Mijnheer de commissaris, u heeft gezegd dat u geen aanleiding ziet voor een conflict tussen de cultuur en de markt. Ik deel die mening, echter op voorwaarde dat wij duidelijkheid scheppen over wat er met de markt wordt bedoeld en wat wij verstaan onder de doelstelling van het concurrentiebeleid. Tijdens uw hoorzitting heeft u gezegd dat uw streven erop is gericht om het concurrentiebeleid en de markt zodanig te ontwikkelen dat er een sociale markteconomie zal ontstaan. Een sociale en ecologische markteconomie impliceert een bescherming van het cultuurgoed en is zich tevens bewust van de grenzen van de markt. Dat is nu precies de kern van dit debat. Daarom doe ik een beroep op u om de relevante markt in dit verband expliciet als een taal- en cultuurgebied te definiëren, om de mogelijkheid te creëren voor een invoerclausule naast eventuele nationale regelingen en om het Franse recht als uitgangspunt te nemen bij uw overwegingen en uw beslissing.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik ben waarschijnlijk een van de weinige aanwezigen hier die Louise Weiss, naar wie dit prachtige gebouw is genoemd, nog persoonlijk heeft gekend. Na de eerste rechtstreekse verkiezingen voor het Europees Parlement heeft Louise Weiss een fenomenale openingsspeech gehouden. Zij memoreerde daarin dat er niet uitsluitend Europese varkens en koeien op de agenda zouden moeten staan - overigens staan die koeien op dit moment toevallig wel weer in de schijnwerpers - maar dat de aandacht zich vooral ook moet richten op de Europese mensen. De Europese mens is geen eenheidsmens, de Europese cultuur is gebouwd op een gevarieerd fundament. En juist die verscheidenheid staat hier centraal. De politiek begeeft zich altijd op glad ijs, wanneer zij zich niet bewust is van de feitelijke situatie.
Wat de boekhandel betreft, is er nu eenmaal sprake van een andere realiteit dan die van de interne markt en de afzonderlijke lidstaten; in de boekhandel regeert de realiteit van de taalgebieden. Het zou onvergeeflijk zijn om die realiteit van de taalgebieden buiten beschouwing te laten. Mijnheer de commissaris, ik sta hier als vertegenwoordiger van Beieren. En Beieren heeft met het Oostenrijk van de heer Karas en met het Zuid-Tirol van de heer Ebner beduidend meer gemeen dan met vele regio's in Noord-Duitsland. Desondanks behoren al deze gebieden tot hetzelfde, gemeenschappelijke Duitse taalgebied. Dit gemeenschappelijke Duitse taalgebied kan zich niet uitsluitend op de nationale markt of op de EU-markt concentreren, er is sprake van een werkelijkheid die over de grenzen heen gaat.
Het erkennen van deze realiteit betekent ook een erkenning van Europa zoals het werkelijk is. Aan deze voorwaarde moet eerst worden voldaan, wil de integratie een kans van slagen hebben. Dat de meerderheid van dit Parlement zich al jarenlang zo intensief met deze kwestie bezighoudt, komt niet voort uit een of andere rare hobbydrang, maar geeft aan hoe sterk dit debat onder de bevolking leeft. Ik zou de Commissie graag willen waarschuwen dat zij, vanwege haar terechte bezorgdheid over de marktwetten, als het ware dreigt te vergeten dat de Europese burgers meer verwachten; zij verwachten een cultureel Europa. Ik ben dan ook een sterk voorstander van een compromis in deze kwestie: de Oostenrijkse en Duitse boekhandel dienen de tijd te krijgen om de zich aftekenende oplossing ook daadwerkelijk te realiseren. Die extra tijd is van wezenlijk belang. Ik ben van mening dat het hier in de kern gaat om de legitimiteit en de toekomst van de Europese eenwording. Waar het eigenlijk simpelweg om gaat, is of mensen in de toekomst in het Latijn - overigens ook een bedreigde minderheidstaal - kunnen zeggen: Civis europaeus sum.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, ik dank alle deelnemers aan dit debat, dat ik politiek en cultureel interessant heb gevonden. Ik wil de deelnemers aan het debat verzekeren dat de Commissie en ikzelf net zo goed als u groot belang hechten aan de cultuur, aan het boek. Wij onderkennen de culturele waarde van het boek en zijn bereid rekening te houden met deze specifieke aspecten. De heer Karas heeft gezegd dat ik al verklaard heb dat ik het mededingingsbeleid wil inpassen in een soziale Marktwirtschaft: ik bevestig dat en pleit er bij u allen voor om de mededinging niet te zien als iets abstracts, als iets vijandigs voor de burger.
De mededinging is namelijk de voornaamste bondgenoot van de burger. Het essentiële doel van mededinging is de belangen van de consument te beschermen qua prijzen en qua kwaliteit, en in veel gevallen ook om het MKB in bescherming te nemen tegen de excessen van grote ondernemingen. Net zoals ik bereid ben het belang van cultuur volledig te onderschrijven, verzoek ik u dan ook om uw denkpatroon niet te oriënteren op de gedachte dat mededinging verre van een bondgenoot van de burger is. De mededinging is er juist op uit om kartels te bestrijden, om misbruik van dominante posities tegen te gaan, om concentratievorming tegen te werken en de economische vrijheid de ruimte te geven. Wij weten dat economische vrijheid dikwijls hand in hand gaat met burgervrijheid, zoals de ervaring toont van landen die in het verleden geen economische vrijheden hadden. Ik geloof dus dat er ruimte is voor een harmonieuze samenwerking tussen cultuurbeleid en mededingingsbeleid, zonder steriele en kunstmatige contrasten in het leven te roepen.
De door de heer Inglewood aangevoerde bewijzen, die ook in andere landen te vinden zijn, laten zien dat de afschaffing van vaste boekenprijzen niet noodzakelijk nadelige gevolgen heeft in termen van prijs en kwaliteit. Desalniettemin wens ik te benadrukken dat de Commissie niet streeft naar de afschaffing van vaste boekenprijzen als zodanig. Eerlijk gezegd, mevrouw Junker, vraag ik mij af of we in dezelfde zaal waren toen ik heb gesproken, want het verbaast mij dat u zegt dat de Commissie het systeem van prijsbinding wil afschaffen. Mag ik letterlijk herhalen wat ik in het Italiaans heb gezegd:
"De Commissie is van mening dat de nationale prijsbindingen die gebaseerd zijn op akkoorden tussen bedrijven, compatibel zijn - consistent, compatible - met de communautaire mededingingsregels indien het handelsverkeer tussen de lidstaten niet noemenswaardig verstoord wordt". Ik heb eveneens gezegd: "Wat betreft de prijsbindingen die gebaseerd zijn op regelgeving" - dus het gaat om de andere mogelijkheid, niet de akkoorden tussen bedrijven maar de regelgeving - "is iedere lidstaat vrij om regelgeving aan te nemen, mits deze verenigbaar is met het beginsel van vrij verkeer van goederen zoals dat in het Verdrag staat". Dus schildert u alstublieft de Commissie niet af als een instelling die dingen wil doen die zij helemaal niet van plan is te doen. Ik heb herhaaldelijk gezegd dat wij ons niet zullen verzetten, en ons ook niet kunnen verzetten, tegen nationale stelsels van vaste boekenprijzen. Wij moeten alleen trachten te voorkomen dat er concurrentievervalsing optreedt gezien het grensoverschrijdend aspect.
Ik heb reeds gezegd dat ik helaas in dit bestek niet in detail kan treden wat betreft het specifieke Duits/Oostenrijkse geval, waarover een procedure is geopend. Ik kan u echter wel verzekeren dat ik mij in de eerste drie maanden van mijn mandaat grote inspanningen heb getroost om te overleggen met de verschillende partijen en zicht op een positieve oplossing te krijgen. In dit verband moet ik zeggen dat ik de redevoering van de heer Langen constructief vond, omdat hij kennelijk inziet dat dit perspectief bestaat.
(EN) Tenslotte, mevrouw Echerer heeft er ons allemaal op gewezen dat we verschillende achtergronden hebben. Ze heeft gelijk. Ik heb jammer genoeg geen achtergrond als acteur. Ik zou mezelf geen gecultiveerd mens durven noemen, verre van dat. Maar tot vijf jaar geleden was ik professor aan een universiteit en ik heb mijn hele leven doorgebracht temidden van boeken. Ze zijn voor mij altijd een belangrijk instrument geweest bij mijn werk en ik houd enorm veel van boeken. Ik meen te mogen zeggen dat ik even bewust ben van het belang van boeken, van cultuur, als om het even wie hier. Het is gewoon mijn taak om ervoor te zorgen dat alle positieve waarden die in boeken vervat zijn, bewaard blijven. Tezelfdertijd moeten we excessen vermijden die nadelig zijn voor de lezer.
Ik dank u voor uw aandacht.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vanavond plaats.
(De vergadering wordt om 12.40 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.

Indonesië
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0339/1999 van de heer Titley, namens de PSE-Fractie, over de situatie in Indonesië en Oost-Timor;
B5-0350/1999 van mevrouw Lynne, namens de ELDR-Fractie, over Indonesië;
B5-0366/1999 van de heer Nassauer en anderen, over Indonesië en Oost-Timor;
B5-0377/1999 van mevrouw Hautala en anderen, namens de Verts/ALE-Fractie, over de situatie in Indonesië en Oost-Timor;
B5-0382/1999 van de heer Miranda en anderen, namens de GUE/NGL-Fractie, over Indonesië.

Titley
Ik zou op een positieve toon willen beginnen. Ik denk dat we moeten erkennen dat er nu een democratisch verkozen regering is in Indonesië en dat voor de eerste keer in 40 jaar de minister van Defensie een burger is. Daarom moeten we als internationale gemeenschap deze democratische regering in Indonesië ondersteunen. Maar we hebben deze week ook de Sacharovprijs toegekend aan de heer Gusmão, en we weten dus dat we op onze hoede moeten blijven. We mogen niet vergeten dat het Ministerie van Defensie in Indonesië nog steeds in hoge mate gemilitariseerd is, ook al is de minister van Defensie zelf een burger. We hechten er veel belang aan dat het Ministerie van Defensie in Indonesië verder wordt gedemocratiseerd.
We moeten ook erkennen dat het leger in sommige delen van Indonesië nog steeds heel gewelddadig optreedt tegen personen die opkomen voor meer autonomie. Het is duidelijk dat zolang deze vervolgingen door het Indonesische leger voortduren, we dit op geen enkele manier willen ondersteunen of de indruk willen wekken dit te ondersteunen.
We weten ook dat het Indonesische leger de milities in West-Timor nog altijd niet heeft ontwapend of ontbonden. De ongeveer 200.000 Oost-Timorese vluchtelingen die vastzitten in West-Timor worden nog altijd door deze milities geterroriseerd. De milities blokkeren de pogingen van de VN om deze mensen te repatriëren naar Oost-Timor. We willen dat ze zo snel mogelijk worden ontwapend en ontbonden. We weten ook dat het Indonesische leger niet wil samenwerken met de internationale onderzoekscommissie die door de VN is opgericht om misdaden tegen de menselijkheid in Oost-Timor te onderzoeken. We willen dat het Indonesische leger volledig meewerkt aan de onderzoeken van de VN. Daarom moet de EU ook het vier maanden oude wapenembargo tegen Indonesië handhaven, want als we het embargo opheffen, geven we een verkeerd signaal aan het Indonesische leger, namelijk dat we door de vingers zien wat ze doen en dat ze gerehabiliteerd zijn, wat, zoals ik zo-even heb uitgelegd, allerminst het geval is.
Men kan natuurlijk zeggen dat als wij ze geen wapens leveren, ze wel ergens anders wapens zullen kopen, in China of Rusland bijvoorbeeld. Desalniettemin is het belangrijk dat we de Indonesische autoriteiten duidelijk laten weten dat we een hervorming van het Indonesische leger willen. We willen meer burgerlijke en democratische controle en we willen meer respect voor de mensenrechten in Indonesië. Dat is vooralsnog niet het geval en daarom is dit niet het moment om het wapenembargo op te heffen.

Lynne
Ik dien deze resolutie in namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij omdat ik van mening ben dat het wapenembargo van de EU tegen Indonesië op 17 januari niet mag worden opgeheven. Het wapenembargo moet juist worden verlengd. Het zou volkomen onaanvaardbaar zijn om het op te heffen. Het leger heeft bijna niets gedaan om de milities te ontwapenen of te ontbinden. Deze hebben de voorbije maanden honderd- à tweehonderdduizend vluchtelingen in West-Timor geterroriseerd. Ze laten geen hulpverleners toe in de vluchtelingenkampen. In een van de kampen zijn er al 160 mensen gestorven. 90% daarvan waren kinderen onder de vijf jaar. Zoals reeds is gezegd, weigeren ze samen te werken met de internationale onderzoekscommissie voor misdaden tegen de menselijkheid, en ze begaan ook misdaden en wreedheden in Atjeh en West-Irian. Ik heb onlangs gehoord van een geval waarbij de politie en het leger samen een jonge man mishandelden. Hij wilde een bezoek brengen aan zijn moeder. Ze hebben hem afgeranseld, ondervraagd en tegen de grond geslagen. Daarna hebben ze benzine over hem heen gegoten en hem levend verbrand. Dat was in Noord-Atjeh. Zulke dingen gebeuren nog steeds. Het Indonesische leger, de milities en de politie begaan nog steeds deze gruweldaden. De opheffing van het embargo zou een totaal verkeerd signaal zijn.
Ik heb onlangs ook iets gehoord over een geheim rapport van de Australische veiligheidsdiensten. Sommige EU-lidstaten wilden aanvankelijk niet instemmen met het wapenembargo. Sommige EU-lidstaten hechten meer belang aan financieel gewin dan aan mensenrechten en dat vind ik onaanvaardbaar. Zolang het Indonesische leger zich schuldig maakt aan gewelddaden moet het embargo gehandhaafd worden.

Nassauer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in september van dit jaar heeft de Raad besloten restrictieve maatregelen tegen Indonesië te nemen. De centrale vraag is nu of het wapenembargo, waartoe binnen het kader van die maatregelen is besloten, ook na januari van het komende jaar gehandhaafd dient te blijven. Na afweging van alle argumenten, ben ik van mening dat het embargo inderdaad van kracht moet blijven. Op die manier geven we twee verschillende signalen af. In de eerste plaats geven we de democratische ontwikkeling in Indonesië een steuntje in de rug. Zonder twijfel heeft deze ontwikkeling na de democratische machtswisseling in Indonesië nieuwe impulsen gekregen, en daarom willen en moeten wij de democratische krachten in Indonesië stimuleren. In de tweede plaats moeten wij echter ook eenduidig vaststellen, dat de rol van het leger - op zijn zachtst gezegd - nog steeds zeer problematisch is. Niet alleen in Oost-Timor, dat nu op weg is naar onafhankelijkheid, hebben zich gruwelijke taferelen afgespeeld, maar bijvoorbeeld ook in Atjeh en in andere delen van Indonesië.
Van groot belang is daarom dat het leger duidelijk wordt gemaakt dat de hele wereld, en met name ook de EU, de gang van zaken nog steeds nauwlettend blijft volgen. De militairen moeten zich ook realiseren dat wij tevens de vrijheid nemen om consequenties te verbinden aan hun optreden. Op dit moment is de enig mogelijke conclusie dat wij niet bereid zijn om wapens aan het leger te leveren. Dit staat los van het feit of de vrees bewaarheid wordt dat die wapens dan door China zullen worden geleverd. Wij mogen ons in geen geval schuldig maken aan een dergelijke wapenleverantie. Na zorgvuldige afweging pleit ik met nadruk voor het instandhouden van het wapenembargo, omdat dit ook weer een signaal is aan het adres van het Indonesische leger. Tegelijkertijd hopen wij dat de democratische krachten in Indonesië zich door dit signaal gesterkt zullen voelen.

McKenna
Zoals de vorige sprekers, zou ik de oproep tot handhaving van het wapenembargo willen ondersteunen. Zoals reeds is gezegd, zou het volkomen onaanvaardbaar zijn om het wapenembargo op te heffen, vooral gezien het feit dat het Indonesische leger de milities nog altijd niet heeft ontwapend.
We moeten een duidelijk signaal afgeven dat het optreden van de Indonesische strijdkrachten onaanvaardbaar is. Ik kan maar één reden bedenken om het embargo op te heffen en dat is winstbejag. Verscheidene lidstaten van de Europese Unie dragen een enorme verantwoordelijkheid voor wat er gebeurt in Oost-Timor, omdat ze in het verleden de Indonesische autoriteiten hebben ondersteund terwijl deze de bevolking van Oost-Timor onderdrukten, en omdat deze landen en hun wapenindustrieën enorme winsten hebben gemaakt ten koste van onschuldige slachtoffers en van mensen die het recht hebben om in vrijheid te leven zonder dat ze worden onderdrukt en hun mensenrechten worden geschonden.
Wat er in Oost-Timor gebeurt met de hulpverleners is onaanvaardbaar. We moeten het optreden van de Indonesische autoriteiten aan de kaak stellen. Zoals mevrouw Lynne heeft gezegd, is het onaanvaardbaar dat hulpverleners geen toegang krijgen tot vluchtelingenkampen waar mensen aan het sterven zijn. Na het referendum hebben we te lang werkloos toegezien. We hadden veel eerder iets moeten doen. Er waren duidelijke tekenen dat dit zou gebeuren. We hebben niets gedaan om de moordpartijen te verhinderen, maar nu moeten we er op zijn minst voor zorgen dat we voortaan geen enkel signaal van ondersteuning doen uitgaan naar de Indonesische autoriteiten zolang ze dit beleid voortzetten. Ze hebben maling aan de wensen en standpunten van de internationale gemeenschap inzake het recht van mensen om in vrede te leven, om niet te worden onderdrukt, om niet te worden vermoord met wapens die afkomstig zijn uit westerse landen. Als China wapens wil leveren aan Indonesië is dat nog geen excuus voor de Europese Unie om het wapenembargo op te heffen. Het ene kwaad rechtvaardigt het andere niet.
We moeten ook protesteren tegen het feit dat China overweegt om wapens te leveren. Dit is ook onaanvaardbaar. China kan zich veroorloven om ongestraft een heleboel misdaden te begaan en het wordt tijd dat we ook een vuist maken tegen China. We moeten een duidelijk signaal geven aan de Indonesische autoriteiten dat we niet langer aanvaarden dat ze de roep van de internationale gemeenschap om vrede en mensenrechten aan hun laars lappen.

Costa Neves
Mijnheer de Voorzitter, net als de collega's die voor mij het woord voerden, wil ik zeggen dat er in Indonesië duidelijke tekenen zijn die op verandering wijzen. De regering van de heer Wahid is op zoek naar nieuwe wegen die bepaald worden door de universele waarden die eigen zijn aan een rechtsstaat, en de internationale gemeenschap moet die inspanningen naar waarde schatten.
Het is echter nog te vroeg om de doeltreffendheid van deze voornemens te beoordelen. Een aantal essentiële vragen is nog niet beantwoord. Hoe zal Indonesië de problemen in Atjeh, de Molukken en West-Irian aanpakken? Hoe zal het land het vraagstuk van de Timorese vluchtelingen, die nu door de pro-Indonesische milities als pasmunt gebruikt worden, oplossen? Welke houding zal het aannemen met betrekking tot misdaden die Indonesische militairen op Oost-Timor, waar zij de bezettingsmacht waren, en in een aantal Indonesische provincies begaan hebben? Welke rol is weggelegd voor de Indonesische strijdkrachten? Zal het leger een rol spelen die in overeenstemming is met de rechtsstaat of zal het een staat binnen de staat blijven?
Voorlopig is het in het kader van de relaties van de Europese Unie en de verschillende lidstaten met Indonesië enkel zinvol de besluiten van de Raad van 16 september en 11 oktober te handhaven, toen een aantal beperkingen zoals een verbod op de verkoop van wapens aan Indonesië werden opgelegd.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, sinds zijn officiële aantreden, ruim anderhalve maand geleden, heeft president Wahid reeds vijftien buitenlandse bezoeken afgelegd. Pas begin deze week daarentegen deed het Indonesische staatshoofd één van de diverse acute brandhaarden binnenslands aan. In Ambon moest de nationale politieke top bovendien een omweg maken om per oorlogsschip de residentie van de provinciegouverneur te bereiken. Blijkbaar reist president Wahid veiliger in het buitenland dan binnen de eigen archipel. Een veeg teken!
Zo'n onbestaanbare situatie vraagt om politieke daadkracht. De gevolgen kennen wij immers. Alleen dit jaar al naar schatting zevenhonderd doden op de Molukken. Voeg daar de meer dan duizend slachtoffers op Oost-Timor aan toe. En dan laten wij de grote onrust en het bloedvergieten in Atjeh, Sulawesi en Irian Jaya nog buiten beschouwing.
Drie elementaire handelingen mogen redelijkerwijs van de nieuwe Indonesische regering worden verwacht: herstel van de openbare orde, vervolging en bestraffing van degenen aan wier handen bloed kleeft en het voeren van een politieke dialoog met de tegenstanders. Want botte militaire repressie van oppositiekrachten leidt slechts tot een schier uitzichtloze geweldsspiraal.
De voorliggende resolutie doet dan ook een krachtig beroep op de Indonesische autoriteiten. Vandaar dat wij haar graag steunen.
Inmiddels bereiken ons berichten dat één van de hoofdschuldigen van de Oost-Timorese tragedie, de militieleider Tavares, plotsklaps opteert voor de ontbinding van de moorddadige bendes en de weg van de verzoening wenst te bewandelen. Het tijdstip van deze "ommekeer" oogt bijzonder verdacht. Vandaag immers start in Japan de internationale donorconferentie voor Oost-Timor. Het kan toch niet zo zijn dat de brandschatters van gisteren de subsidianten van morgen zijn!

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik zou graag willen benadrukken dat de Commissie blij is met dit debat en met de bijdragen die we tot nu toe hebben gehoord. Hieruit blijkt namelijk dat de Europese Unie zich bewust is van haar verantwoording met betrekking tot de ontwikkelingen in Indonesië en dat de EU zich ook in de toekomst zal beijveren voor een stabiel, democratisch systeem aldaar. Dat is het uitgangspunt van ons beleid en dat zal ook in de toekomst zo blijven.

Ik ben het eens met degenen die erop gewezen hebben dat er naast alle zorgwekkende gebeurtenissen ook positieve ontwikkelingen in Indonesië hebben plaatsgevonden. Deze ontwikkelingen verdienen onze steun. De nieuwe regering is democratisch gekozen en wij hebben de indruk dat zij zich zal inzetten om de nijpende problemen op te lossen. De regering spant zich in om de eerder genoemde regionale onlusten in Atjeh en West-Irian en de etnische spanningen op de Molukken op te lossen middels een vreedzame dialoog en grondwettelijke herzieningen. Ik hecht er zelf bijzonder veel waarde aan dat er ook een nationale mensenrechtencommissie wordt geformeerd die zich over de mensenrechtenkwesties zal gaan buigen.
Volgens de Commissie kunnen de regionale spanningen en de roep om meer autonomie of onafhankelijkheid maar op één manier opgelost worden: er dient in Indonesië een regime, een systeem te worden ingevoerd met duidelijke politieke verantwoordelijkheden en een transparant staatsbestuur, een systeem dat tegemoet komt aan de verwachtingen van de grote, democratisch gezinde meerderheid van het Indonesische volk.

De Commissie is zich ervan bewust dat Indonesië nog voor enorme uitdagingen zal komen te staan. In denk hierbij allereerst aan de noodzakelijke hervorming van het leger en de invoering van een stabiele rechtstaat. Dat betekent ook het tegengaan van corruptie, het oplossen van de sociale problematiek als gevolg van de economische crisis in Azië en de noodzaak om de door die crisis sterk verzwakte Indonesische economie weer in het goede spoor te krijgen.
In dit verband zou ik graag, voordat ik inga op het wapenembargo, nog enkele opmerkingen willen maken met betrekking tot Oost-Timor. Ik ben van mening dat de wederopbouw van Oost-Timor voor de internationale gemeenschap een grote uitdaging betekent. De situatie in Timor wordt gekenmerkt door de grote omvang van de schade en het geweld en de aparte politieke toestand. Binnen het kader van de Verenigde Naties willen en moeten wij derhalve bijdragen aan een zo breed mogelijke oplossing van deze situatie. De wederopbouw van dit land en het garanderen van de mensenrechten dienen een onderdeel te zijn van die oplossing.
De Commissie heeft al steun toegezegd en zal die in de toekomst nog uitbreiden. De ondersteuning van Oost-Timor heeft voor ons namelijk een hoge prioriteit. Mijn collega Nielson heeft dat ook enkele weken geleden tijdens zijn bezoek aan Oost- en West-Timor tot uitdrukking gebracht. De Commissie heeft tot nu toe in totaal 33,5 miljoen euro ter beschikking gesteld voor de wederopbouw en voor humanitaire hulp. De Commissie neemt ook deel aan de donorconferentie in Tokio die morgen begint en waarnaar reeds eerder werd verwezen. Gedurende deze conferentie dient een concreet programma te worden opgesteld. De Commissie is voornemens om voor de aanwezigheid van technische medewerkers in Dili te zorgen zodat ook een effectieve uitvoering van dat programma gegarandeerd kan worden.
Naar mijn mening heeft Oost-Timor op dit moment het meest dringend behoefte aan een efficiënte uitvoering van de noodzakelijke humanitaire maatregelen. De repatriëring van de vluchtelingen is inmiddels begonnen. De Indonesische regering heeft de verzekering gegeven dat de vrijwillige repatriëring op korte termijn voltooid zal zijn. Wij zullen dat nauwlettend in de gaten houden en de regering in geval van vertragingen om opheldering vragen.

De leidinggevende rol bij de coördinatie van de inspanningen van de donoren is ons inziens weggelegd voor de Verenigde Naties. De Commissie is van mening dat alle donoren daarbij nauw met de UNTAET dienen samen te werken. Bovendien zouden de bewoners van Oost-Timor bij alle aspecten van het wederopbouw- en ontwikkelingsproces ingeschakeld dienen te worden. Ook ziet de Commissie een belangrijke rol weggelegd voor de adviesraad waarin ook verschillende politieke groeperingen zijn vertegenwoordigd. Al met al zijn er in Indonesië en Oost-Timor aan de ene kant positieve ontwikkelingen waar te nemen, maar aan de andere kant is er ook nog genoeg reden voor ongerustheid en bezorgdheid. Daarom vindt het Europees Parlement dit debat ook noodzakelijk, en dat komt volledig overeen met de intenties en beweegredenen van de Commissie.
U weet dat de Raad de uitsluitende bevoegdheid heeft om te beslissen over het wapenembargo, een kwestie die hier al een aantal keren aan de orde is geweest. Ik mag hier mijn boekje dus niet te buiten gaan. Het navolgende, dunkt mij, mag ik echter wel zeggen: de Commissie hoopt dat de hier aangevoerde argumenten niet alleen ter kennisgeving worden aangenomen door de leden van de Raad, maar dat zij er daadwerkelijk rekening mee zullen houden.

De Voorzitter
Ik dank u, mijnheer de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt vanmiddag om 17.30 uur plaats.

Vredesproces in Sierra Leone
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0333/1999 van mevrouw Lucas en anderen, namens de Verts/ALE-Fractie, over Sierra Leone;
B5-0340/1999 van mevrouw Kinnock en de heer Howitt, namens de PSE-Fractie, over het vredesproces in Sierra Leone;
B5-0352/1999 van mevrouw Thors en anderen, namens de ELDR-Fractie, over het vredesproces in Sierra Leone;
B5-0367/1999 van mevrouw Ferrer en anderen, namens de PPE/DE-Fractie, over de situatie in Sierra Leone.

Maes
Mijnheer de Voorzitter, na acht jaar infernale burgeroorlog gaat het helemaal niet goed in Sierra Leone. Er werd in juli weliswaar een vredesverdrag getekend in Lomé, maar we moeten vaststellen dat een onderzoeksteam van de Verenigde Naties op 22 november alweer een aanzienlijke verslechtering van de toestand heeft vastgesteld. De terreur tegen de burgerbevolking in bepaalde delen gaat door, de moorden, het verkrachten, kinderen in gevangenissen en kinderen met wapens. Ik kom hier tot twee precieze vragen, mijnheer de Voorzitter, die wij ons in geweten moeten stellen als Commissie, mijnheer de commissaris, en als Unie. Kunnen wij toelaten dat deze wapenhandel nog steeds doorgaat? Wij weten dat diamant, en meer bepaald gesmokkelde diamant, daarbij een zeer belangrijke rol speelt. Kunnen wij onze ogen daarvoor blijven sluiten?
Ten tweede, voor de instandhouding van het vredesverdrag werd beloofd dat er VN-vredestroepen zouden worden ingezet. Is het mandaat van deze troepen sterk genoeg of moeten we niet dringend nagaan wat daar in de praktijk meer van in huis komt dan het betalen van een aantal huurlingen die zich in veilige zones bevinden?

Nicholson of Winterbourne
De situatie in Sierra Leone blijft bijzonder onstabiel. Het vredesakkoord is enkel ten goede gekomen aan een kleine groep binnen het RUF. Nu er een einde is gekomen aan de zware regenval in Sierra Leone, zijn het geweld en de terreur tegen de burgerbevolking opnieuw begonnen.
Om de toestand te verbeteren moeten we zorgen voor een betere kwaliteit op het niveau van de regering. Sierra Leone is een land dat bekend stond om zijn goed opgeleide en ordelievende burgers. Internationale witwaspraktijken hebben het land aan de rand van de afgrond gebracht: men kan internationaal gemakkelijker diamanten inwisselen dan geld. Maar de armen hechten nog steeds veel belang aan onderwijs, humanitaire waarden en democratie. Er zullen binnenkort weer algemene verkiezingen plaatsvinden. We moeten deze aanzet tot meer democratie ondersteunen. Ze krijgen eindelijk de kans om te stemmen en dat hebben ze verdiend. Ik roep het Europees Parlement en de Commissie op om onmiddellijk financiële middelen beschikbaar te stellen voor onderwijs en voor de ontwikkeling van het rechtssysteem en de democratie.

Ferrer
Mijnheer de Voorzitter, nadat er acht jaar lang een bloedige burgeroorlog had gewoed, bood - zoals al gezegd werd - het vredesakkoord van 7 juli jongstleden een kans om deze tragische periode af te sluiten en dit conflict, dat onnoemelijk veel leed onder de bevolking veroorzaakt heeft, op een vreedzame en duurzame wijze op te lossen. De verwachtingen die wij op grond van dit akkoord mochten koesteren, worden evenwel niet bewaarheid. We moeten vijf maanden later immers met grote bezorgdheid en spijt vaststellen dat de aanvallen van de rebellen op burgers en de moordpartijen en verkrachtingen niet zijn verminderd, maar toegenomen.
Wij willen als christen-democraten, die altijd al voor dialoog en verzoening gepleit hebben, het aanhoudende geweld en de voortdurende aanslagen op de mensenrechten dan ook nogmaals krachtdadig veroordelen en de vertraging bij de ontwikkeling van het vredesproces betreuren. Wij willen de strijdende partijen echter vooral met aandrang verzoeken eens en voor altijd de wapens neer te leggen en de verbintenissen die zij in het vredesakkoord zijn aangegaan, na te leven. Aangezien woorden niet volstaan en daden nodig zijn, vragen wij met klem om maatregelen en middelen voor de tenuitvoerlegging van dit akkoord. Zo moet met name de VN-Veiligheidsraad beslissen een internationale troepenmacht te ontplooien. Daarnaast moeten de nodige financiële middelen voor de uitvoering van dit akkoord worden uitgetrokken. Zoals al gezegd werd, moeten in het bijzonder ontwikkeling en onderwijs bevorderd worden en moeten alle mogelijke maatregelen getroffen worden die ertoe kunnen bijdragen dat de bevolking van Sierra Leone eindelijk zichzelf hervindt en in vrede, vrijheid en democratie kan leven.

Van Hecke, Johan
Voorzitter, wat er zich op dit ogenblik in Sierra Leone afspeelt is, denk ik, een gevaarlijk precedent, niet alleen voor Afrika maar voor heel de wereld. In juli is er een vredesakkoord gesloten tussen de regering en de rebellen van het RUF. Lovenswaardig, ware het niet dat het hier gaat om één der wreedste rebellengroepen ter wereld zonder politiek project behalve het verwerven van de controle over de diamant. Het vredesakkoord voorziet onder meer in algehele amnestie, ook voor misdaden tegen burgers. Het biedt de rebellen verscheidene ministersposten aan en ook het belangrijke voorzitterschap van een commissie bevoegd voor de exploitatie en de export van mineralen. Dit is een verontrustend signaal. Een signaal dat terreur werkt, dat het verminken en vermoorden van burgers niet alleen ongestraft blijft, maar zelfs rendeert. Dat om het even welke krijgsheer de wapens kan opnemen tegen een democratisch verkozen regering en op de koop toe beloond wordt. Het vredesakkoord is voor de regering een pragmatische oplossing. President Kabbah beschikt immers niet over een eigen leger. Hij is volledig afhankelijk van de West-Afrikaanse vredesmacht ECOMOG en vooral van de Nigerianen. Maar die hebben inmiddels aangekondigd zich uit deze bloedige oorlog te willen terugtrekken. Het betekent dat de president nu met de rug tegen de muur staat. Daarom moet de Europese Unie bij de VN aandringen op een snelle ontplooiing van de vredesmacht, om een einde te maken aan de terreur. Daarom moeten er meer middelen gaan naar het programma voor de ontwapening van de rebellen.
Tenslotte moeten we blijven pleiten voor een vorm van gerechtigheid voor de duizenden slachtoffers van deze terreurbeweging. Zo niet, dan dreigt er een scenario zoals in buurland Liberia, waar mensen voor een krijgsheer kiezen uit vrees dat hij anders opnieuw naar de wapens grijpt. Zoiets is, denk ik, totaal onaanvaardbaar.

Van den Bos
Voorzitter, wie de voortgaande wreedheden in Sierra Leone beestachtig noemt, beledigt de beesten. Na acht jaar burgeroorlog leek eindelijk de weg naar vrede ingeslagen maar de weerzienwekkende wreedheden, vooral tegenover vrouwen en kinderen, gaan rustig door. Kindsoldaten worden op grote schaal misbruikt voor de malafide doeleinden van volwassenen. Het is onmogelijk het land te stabiliseren en op te bouwen zolang het afslachten van burgers voortgaat. Europa moet financieel bijdragen aan de uitvoering van het DDR-programma. Diamantsmokkel moet efficiënt worden aangepakt. Ook is Europese steun voor de rehabilitatieprogramma's essentieel. Een goede geestelijke en lichamelijke begeleiding van de slachtoffers is immers dringend gewenst. Voor een duurzame vrede is het verder absoluut noodzakelijk dat de schuldigen worden gestraft en niet tot minister worden benoemd. Wanneer gaan de beesten terug in hun kooi?

Thors
Mijnheer de Voorzitter, zoals vele voorgaande sprekers al hebben gezegd, is Sierra Leone het allerergste voorbeeld van wat er gebeurt als een land gebruik maakt van kindsoldaten. In onze Finse kranten konden we enige weken geleden lezen over een achttienjarig meisje, dat onder dwang was gerekruteerd, en vervolgens geamputeerd en verkracht. Ze zag geen enkele toekomst voor zichzelf en had geen hoop meer. Voor mij staat zij model voor alle slachtoffers van gruweldaden. Zij dwingt ons erover na te denken wat wij kunnen doen. Daarbij moeten wij in gedachten houden dat een derde van de in Sierra Leone gerekruteerde kindsoldaten meisjes zijn.
Wij moeten eisen - en ik hoop dat de Commissie dat eveneens doet - dat de president de ooit met UNICEF gesloten overeenkomst eerbiedigt. Dat betekent dat UNICEF toestemming moet krijgen om kinderen met psychisch letsel te revalideren. Volgens mij is UNICEF de organisatie met verreweg de meeste ervaring op dit gebied. Ik vind dat wij daarom juist deze organisatie voortaan op alle mogelijke manieren onze steun moeten geven. De kinderen hebben namelijk het meest te lijden van psychisch letsel, dat velen van hen ertoe aanzet om terug te keren naar de strijdkrachten. Dat is een van de ernstigste bedreigingen die ons te wachten staan.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik zou ook met betrekking tot deze kwestie graag willen benadrukken dat de Commissie blij is dat het Europees Parlement vanmiddag dit debat voert. Ik vind het uiterst belangrijk dat wij duidelijk maken dat zulke afschuwelijke schendingen van de mensenrechten als in Sierra Leone hebben plaatsgevonden en nog steeds plaatsvinden, een zaak van alle Europeanen zijn. Voor ons gevoel vormen de mensenrechten en de menselijke waardigheid in de hele wereld één ondeelbaar geheel. Bovendien accepteren wij geen selectieve waarneming waarbij gewelddadigheden in onze directe nabijheid als veel erger worden ervaren dan geweldsexplosies zoals die nu al jaren in Sierra Leone aan de gang zijn.
Ik ben het eens met degenen die gezegd hebben dat er maar weinig conflicten ter wereld zijn die zo barbaars, zo bloeddorstig en wat de politieke oplossing betreft, helaas ook zo weinig hoopvol verlopen als het huidige conflict in Sierra Leone.
Het in juli gesloten vredesakkoord werd toentertijd met instemming door de Europese Unie ontvangen. Wij hebben alle partijen opgeroepen om aan de uitvoering ervan mee te werken en hebben ons daartoe ook zelf bereid verklaard. Voor ons was echter wel al duidelijk dat die uitvoering erg moeilijk zou worden. Ook waren wij ons ervan bewust dat alle voorwaarden voor een goed functionerende, stabiele en democratische rechtstaat in principe opnieuw gecreëerd dienden te worden en dat de bereidheid tot samenwerking maar mondjesmaat aanwezig was. Evenals het Parlement maken wij ons dan ook grote zorgen over de meest recente schendingen van de wapenstilstand. Ook vrezen wij dat het tempo waarin het vredesakkoord uitgevoerd zal worden, als dit al ooit gebeurt, bijzonder traag zal zijn.
Desondanks moeten wij ons afvragen hoe we de getroffen slachtoffers van dit conflict kunnen helpen. Met alleen de conclusie dat er in Sierra Leone afschuwelijke toestanden heersen, schieten we niets op. Daarom bieden wij in eerste instantie concrete hulp bij het reïntegratieproces in het kader van het programma voor ontwapening, demobilisatie en reïntegratie.
De Commissie financiert door middel van het herstelprogramma al sinds 1997 de wederopbouw van de sociale en economische infrastructuur, die als gevolg van de oorlog helemaal is ontwricht. Dankzij dit programma kunnen gezinnen die zich ergens vestigen, worden voorzien van werk en inkomen. Dit geldt ook voor voormalige strijders. Op dit moment wordt er ook gewerkt aan een grootschaliger programma ter ondersteuning van de wederopbouw en reïntegratie. Het bedrag dat hiermee gemoeid is, bedraagt circa 20 miljoen euro. Dat programma komt in de plaats van het huidige programma dat medio volgend jaar wordt beëindigd.
Hulp voor de hervestiging van plattelandsgemeenschappen wordt verleend in de vorm van agrarische productiemiddelen die worden gefinancierd uit de begrotingslijn voor voedselzekerheid.

Ook ECHO zal humanitaire hulp blijven verlenen. In 1999 ontvingen non-gouvernementele en VN-organisaties 14 miljoen euro voor hulpverlening aan oorlogsslachtoffers. Dat geld is ook bedoeld voor Sierra Leone, voor vluchtelingen in de buurlanden Liberia en Guinee en, zoals net gememoreerd, voor de non-gouvernementele organisaties. Deze NGO's bieden psychosociale hulp in de vluchtelingenkampen, ontwikkelen hulpprogramma's voor gedemobiliseerde kindsoldaten en besteden aandacht aan het afschuwelijke probleem van de verminkte kinderen door te trachten hen alsnog enig levensperspectief te verschaffen. De geachte afgevaardigde heeft zojuist gezegd dat deze kinderen geen perspectief hebben. Ik geloof niet dat wij daarin gewoon moeten berusten. Ik ben van mening dat wij alles in het werk moeten stellen om deze kinderen alsnog een zo menswaardig mogelijk bestaan te bieden.
Ik wil hierbij in herinnering brengen dat de omvang van de humanitaire hulp in Sierra Leone niet afhankelijk is van de beschikbare middelen, maar van de veiligheidssituatie in het land zelf.
De werkzaamheden van de hulporganisaties zijn op dit moment erg beperkt door de onveilige situatie in de noordelijke en oostelijke provincies van Sierra Leone. Of er deze maand een extra impuls aan het ontwapeningsproces gegeven kan worden waardoor de toestand in het land veiliger wordt, is afhankelijk van de aankomst van de UNAMSL-troepen, dat is de VN-missie voor Sierra Leone.
De Commissie is bezig met de voorbereidingen voor uitbreiding van de hulpverlening in 2000. Op dit moment zijn er besprekingen gaande met UNICEF en het Ministerie van Sociale Zaken over meer steun aan de kinderen die het slachtoffer van de oorlog zijn geworden. Ook diverse maatschappelijke groeperingen worden bij die gesprekken betrokken. In dat verband wil ik benadrukken dat de Commissie altijd bereid is om voorstellen van deze groeperingen op het gebied van de mensenrechten te onderzoeken. De Commissie is eveneens bereid om te onderzoeken of er financiële steun uit de begrotingslijn voor de mensenrechten en de democratie kan worden verleend aan de waarheids- en verzoeningscommissie die momenteel wordt geformeerd.

De Voorzitter
Ik dank u, mijnheer de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt vanmiddag om 17.30 uur plaats.

Mensenrechten
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties.
Doodstraf (Virginië, Jemen)
B5-0335/1999 van mevrouw Frassoni, namens de Verts/ALE­Fractie, over het geval van de Italiaanse staatsburger Derek Rocco Barnabei die in Virginië, Verenigde Staten, ter dood is veroordeeld;
B5-0341/1999 van mevrouw Díez González en anderen, namens de PSE­Fractie, over de terdoodveroordeling van de Europese staatsburgers Nabil Nanakli in Jemen en Derek Rocco Barnabei in Virginië, Verenigde Staten;

B5-0347/1999 van mevrouw Malmström, namens de ELDR­Fractie, over de terdoodveroordeling van twee Europese staatsburgers, Rocco Barnabei en Nabil Nanakli;
B5-0368/1999 van de heer Gemelli en mevrouw Grossetête, namens de PPE/DE­Fractie, over het geval van de Italiaanse staatsburger Derek Rocco Barnabei die in Virginië, Verenigde Staten ter dood is veroordeeld;
B5-0369/1999 van mevrouw García Orcoyen Tormo en de heer Salafranca Sánchez-Neyra, namens de PPE/DE­Fractie, over de terdoodveroordeling van de Spaanse staatsburger Nabil Nanakli in Jemen.
Stemrecht voor vrouwen in Koeweit - B5-0342/1999 van mevrouw Gröner en anderen, namens de PSE­Fractie, over het stemrecht voor vrouwen in Koeweit;
B5-0351/1999 van mevrouw Thors, namens de ELDR­Fractie, over de verwerping van het wetsontwerp voor het stemrecht voor vrouwen door het Parlement van Koeweit;
B5-0370/1999 van mevrouw Maij-Weggen en anderen, namens de PPE/DE­Fractie, over het stemrecht voor vrouwen in Koeweit;
B5-0379/1999 van mevrouw Jillian Evans en anderen, namens de Verts/ALE­Fractie, over het stemrecht voor vrouwen in Koeweit;
B5-0383/1999 van mevrouw Eriksson, namens de GUE/NGL­Fractie, over het stemrecht voor vrouwen in Koeweit.
Situatie van vrouwen in Afghanistan-B5-0343/1999 van mevrouw Díez González en anderen, namens de PSE­Fractie, over de situatie van vrouwen in Afghanistan;
B5-0346/1999 van mevrouw Malmström, namens de ELDR­Fractie, over de situatie in Afghanistan;
B5-0371/1999 van mevrouw Ferrer en anderen, namens de PPE/DE­Fractie, over de situatie van vrouwen in Afghanistan;
B5-0378/1999 van mevrouw Jillian Evans en anderen, namens de Verts/ALE­Fractie, over de situatie van vrouwen in Afghanistan;
B5-0384/1999 van mevrouw Morgantini en anderen, namens de GUE/NGL­Fractie, over de situatie van vrouwen in Afghanistan;
De omstandigheden waaronder politieke gevangenen in Djibouti worden vastgehouden- B5-0348/1999 van de heer Haarder, namens de ELDR­Fractie, over de omstandigheden waaronder politieke gevangenen in Djibouti worden vastgehouden;
B5-0372/1999 van de heer Bushill-Matthews en anderen, namens de PPE/DE-Fractie, over de situatie in de gevangenissen in Djibouti;
B5-0385/1999 van de heer Sylla en anderen, namens de GUE/NGL­Fractie, over de situatie in Djibouti.
Gevangenhouding van de voorzitter van de Rekenkamer in Nicaragua- B5-0375/1999 van de heer Liese en anderen, namens de PPE/DE­Fractie, over de gevangenhouding van Agustín Jarquín, voorzitter van de Rekenkamer van Nicaragua.
Doodstraf (Virginië, Jemen)
Messner
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat we in Europa kunnen zeggen dat de doodstraf is afgeschaft. De afschaffing van de doodstraf maakt als het ware deel uit van onze cultuur. Helaas bleek het in 1999 niet mogelijk deze afschaffing in de Verenigde Naties schriftelijk vast te laten leggen. Wij weten allemaal dat de doodstraf in Iran, in Turkije, in China en in Jemen nog steeds bestaat. Ik vind het bijzonder tragisch dat de doodstraf ook in Amerika nog steeds wordt gehanteerd. Dat is toch een land dat vrijheid en mensenrechten hoog in het vaandel heeft staan. Op dit moment zijn er twee burgers uit de EU in afwachting van hun doodvonnis: een Spanjaard in Jemen en een Italiaan in de VS. Het vonnis van laatstgenoemde, de heer Barnabei, zou in het jaar 2000 voltrokken moeten worden. De heer Barnabei, voorheen een man van onbesproken gedrag, wordt ervan beschuldigd een jonge vrouw te hebben vermoord. Deze zaak gaat mij aan het hart, omdat wij allebei Italiaanse staatburgers zijn.
Ik zou de Commissie, en uiteraard ook het Parlement, willen vragen om al het mogelijke te doen om ervoor te zorgen dat die doodstraf wordt omgezet in een levenslange gevangenisstraf, of dat in ieder geval de voltrekking van het vonnis wordt uitgesteld. Niet alleen omdat vooraanstaande Amerikaanse rechtswetenschappers erop hebben gewezen dat er in dit geval sprake zou kunnen zijn van een justitiële dwaling, iets wat wel vaker is gebeurd, maar ook omdat het hier om een burger uit de EU gaat.

Díez González
Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement moet zich andermaal tegen de doodstraf, tegen de ergste schending van de mensenrechten uitspreken. Die wordt nog altijd toegepast, vaak en tot schande van ons allen in het kader van wetten die zijn opgesteld door mensen die de soevereiniteit van het volk vertegenwoordigen.
Wij hebben het hier vandaag over twee Europese staatsburgers, een Spanjaard en een Italiaan, die, zoals al gezegd werd, respectievelijk in de Republiek Jemen en de Verenigde Staten ter dood veroordeeld zijn.
Bovendien beschikken wij in het concrete geval van de Spaanse onderdaan, Nabil Nanakli, over onvoldoende informatie over het proces, de opsluiting en de huidige situatie van de beklaagde, hetgeen overigens de hele moslimgemeenschap op de been gebracht heeft.
Wij hebben vroeger ook al vanaf dit spreekgestoelte gezegd dat de doodstraf nooit gerechtvaardigd is, dat geen enkel mens het recht heeft een ander mens ter dood te veroordelen en terecht te stellen, dat men zich voor deze aanslag op het leven zelf op geen enkele wet noch op de soevereiniteit en de onafhankelijkheid van de nationale staten kan beroepen. De verdediging van de mensenrechten vormt de essentie van onze Unie. Ons hoofddoel moet zijn dat de mensenrechten overal ter wereld gerespecteerd worden. De verklaring die ik hier afleg - en die het Parlement andermaal aflegt - is geen humanitaire verklaring. Dit is een politieke verbintenis en het gaat hier om een beleid met hoofdletters, het Buitenlands Beleid van de Unie.
Ik wil dan ook de aandacht vestigen op paragraaf 5 van onze resolutie, waarin wij de Raad andermaal verzoeken in de overeenkomsten met - alle - derde landen de afschaffing van de doodstraf als clausule in het kader van respect voor de mensenrechten op te nemen. Wij hopen op een positief antwoord van de Raad. Wij hopen niet alleen op een antwoord in die zin, maar ook op een politieke verbintenis.
Ik heb een boek gekregen dat is uitgegeven ter gelegenheid van de 50ste verjaardag van de Raad van Europa, met als titel "Europa, met zijn allen onder één dak". Laten we ambitieus zijn, laten we het Europese dak verruimen, laten we onze beschaving uitdragen, laten wij een uitspraak toepassen die gelukkig ook in dit boek is opgenomen: zoals Albert Camus al zei, zal "noch in de harten van de mensen, noch in de zeden van de samenleving vrede heersen zolang de doodstraf niet buiten de wet gesteld is".

Gemelli
Mijnheer de Voorzitter, voor een christen is vragen om een moratorium op de doodstraf en afschaffing ervan niet alleen een plicht, het is tevens een ethische keuze: daaruit spreekt dat men respect heeft voor degene die een fout heeft begaan en dat diegene een kans moet en mag hebben tot boetedoening om zo weer met een schone lei te kunnen beginnen. Wij zijn tegen elke vorm van doding die door mensenhand geschiedt, zoals abortus en euthanasie.
Dit verzoek staat los van het oordeel of iemand wel of niet schuldig is bevonden. Ook als de veroordeelde schuld zou bekennen zouden wij om een moratorium vragen, en wij pleiten daar nog harder voor als er redelijke twijfels bestaan omtrent de schuld van die persoon. Wij zijn gewoon op grond van plechtige verklaringen over burgerrechten te pleiten voor menswaardige omstandigheden in de gevangenissen, dus reden te meer om tegen de doodstraf te zijn. Wij begrijpen dan ook helemaal niet dat landen die bekend staan om hun beschaving, zulke barbaarse en onbeschaafde regels in huis kunnen hebben.
Tenslotte wil ik nog onderstrepen dat in de moderne opvattingen over de gevolgen van bestraffingsmethoden, de straf een heropvoedingswaarde moet hebben. De burger die een misstap heeft begaan, moet dus de kans krijgen tot rehabilitatie, zodat hij mettertijd zijn plaats in de samenleving weer kan innemen. Geïnspireerd door deze waarden hernieuwen wij met klem ons verzoek om een moratorium op de doodstraf voor de twee personen die in Virginia en in Jemen zijn veroordeeld.

Sacconi
Mijnheer de Voorzitter, vandaag pleiten wij niet voor een of ander abstract beginsel, maar staan wij op de bres voor een jonge, 33-jarige Amerikaan van Italiaanse afkomst, Rocco Derek Barnabei. Hij zit al zes jaar in de dodengalerij van een gevangenis in Virginia, waar hij met de dagelijkse bedreiging wordt geconfronteerd te moeten sterven voor een misdrijf dat hij naar alle waarschijnlijkheid niet begaan heeft. Hoeveel mensen verkeren niet in diezelfde omstandigheden? Hoeveel anderen als hij hebben niet het geld om een advocaat te betalen of om dure proeven te laten verrichten waardoor ze misschien wel volledig vrijgepleit zouden kunnen worden?
Het is onze plicht om de doodstraf onophoudelijk aan de kaak te stellen. Wij moeten blijven vragen, zoals ook de paus afgelopen zondag deed, dat men in ieder geval een moratorium afroept, zoals Italië heeft voorgesteld aan de VN-landen. Wij blijven hopen dat het derde millennium ingeluid wordt met de inwilliging van dit voorstel.
In de tussentijd moeten wij ook concreet actie blijven voeren en initiatieven steunen als die van de regio Toscane, die geld inzamelt om Rocco Barnabei in de gelegenheid te stellen een DNA-proef te laten doen, waarmee hij kan aantonen dat hij onschuldig is. Ik verzoek u, Voorzitter, om alle middelen die u ter beschikking staan aan te wenden en ervoor te zorgen dat de stem van het Parlement en van de Europese instellingen tot de Amerikaanse autoriteiten doordringt.
Stemrecht voor vrouwen in Koeweit

Karamanou
Mijnheer de Voorzitter, het is werkelijk betreurenswaardig dat er aan het einde van deze, door de vreedzame revolutie van de vrouwen gekenmerkte 20ste eeuw, nog landen zijn als Koeweit en Afghanistan waar de helft van de bevolking, de vrouwen, zelfs de meest fundamentele mensenrechten moet ontberen.
In Koeweit werd eind november, met 30 stemmen voor en 32 stemmen tegen, het voorstel voor actief en passief kiesrecht van vrouwen verworpen. Dit is niet enkel een schending van de mensenrechten van de vrouw en een verachtelijke politieke daad, maar tevens een schending van de grondwet van Koeweit zelf, hoe vreemd dit ook moge klinken. In artikel 29 van de grondwet van Koeweit staat namelijk dat alle burgers gelijk zijn voor de wet, ongeacht geslacht, godsdienst, ras of etnische afkomst. Bovendien heeft Koeweit de internationale overeenkomst van de Verenigde Naties inzake afschaffing van elke vorm van discriminatie jegens vrouwen medeondertekend. Blijkbaar lappen de leden van de Wetgevende Vergadering van Koeweit - allemaal mannen natuurlijk - hun grondwet, wetten en internationale verplichtingen aan de laars en laten zij zich zelfs niets gelegen liggen aan de politieke wil van het politiek leiderschap van hun land, waarvan het desbetreffende decreet afkomstig was. Dit besluit is niet alleen een uiting van middeleeuwse vrouwenhaat en diepgewortelde antidemocratische opvattingen, maar tevens een duidelijk signaal van verzet tegen elke poging tot modernisering en democratisering van het land.
Daarom moet het Europees Parlement de vrouwen van Koeweit, de voor hun grondrechten strijdende vrouwen, vandaag een duidelijke boodschap sturen en hen steun en solidariteit toezeggen. Wij verzoeken tevens de vertegenwoordiger van de Volksvergadering van Koeweit alles in het werk te stellen om dit vraagstuk opnieuw aan de orde te stellen, de vrouwen recht te doen wedervaren en ervoor te zorgen dat de vrouwen van Koeweit tijdens de komende verkiezingen in 2003 kunnen beschikken over alle politieke rechten, over actief en passief kiesrecht.

Nicholson of Winterbourne
Mijnheer de Voorzitter, in Koeweit hebben bekwame vrouwen tegenwoordig een heleboel kansen om carrière te maken. Dr. Rasha Al-Sabah, die al sinds lange tijd staatssecretaris van Hoger Onderwijs is, krijgt nu het gezelschap van dr. Fayezah Al-Khorafi, hoofd van de universiteit van Koeweit, Hare Excellentie Nabila Al-Mulla, de nieuwe ambassadrice van Koeweit in Oostenrijk, Siham Ruzuqi, de adjunct-staatssecretaris bij het Ministerie van Olie, Sarah Duwaisan, adjunct-staatssecretaris bij het Ministerie van Ruimtelijke Ordening; en in de burgermaatschappij: Shaikha Hussah Al-Salim Al-Mubarek Al-Sabah, de directrice van Dar Al-Athar Al-Islamiya, het islamitisch museum van Koeweit.
Met zoveel succesvolle vrouwen in Koeweit is het ook niet te verwonderen dat Zijne Koninklijke Hoogheid de prins van Koeweit op 16 mei 1999 een officieel decreet heeft uitgevaardigd om vrouwen in Koeweit het recht te geven om te stemmen en zich verkiesbaar te stellen bij de parlementsverkiezingen. Maar het parlement heeft dit decreet verworpen. Desalniettemin verschilt het Koeweitse parlement van de andere parlementen in de Arabische Golf. De 50 leden van het parlement worden direct verkozen, en niet benoemd zoals in andere landen van de Arabische Golf.
De parlementsleden kunnen ministers op ieder moment ondervragen in het parlement. Deze ondervragingen kunnen zelfs leiden tot het ontslag van ministers. Het parlement controleert ook de jaarlijkse begroting van de regering.
Ik denk dat er binnen niet al te lange tijd opnieuw een stemming zal plaatsvinden, misschien binnen twee of drie maanden, want dit is een democratisch verkozen parlement. Het is ondenkbaar dat er in een democratie uiteindelijk geen universeel kiesrecht zou komen. Als parlementslid roep ik bijgevolg mijn collega-parlementsleden, zowel hier als in onze nationale parlementen, op om de Koeweitse parlementsleden dringend te verzoeken vrouwen actief en passief stemrecht te geven. Dat zou een historische stap voorwaarts zijn, en ze zouden hier volgens mij geen spijt van krijgen.

Martens
Voorzitter, ik spreek over de resolutie inzake het stemrecht van vrouwen in Koeweit, een buitengewoon zorgelijke situatie. Het raakt de fundamentele rechten van de mens. Dit recht is ook vastgelegd in de Koeweitse grondwet zoals de resolutie ook bepaalt en het is natuurlijk te prijzen dat de Koeweitse regering en het parlement tot implementatie zijn overgegaan. Alleen is het op een buitengewoon ongelukkige wijze gebeurd. Het wetsvoorstel heeft het niet gehaald om twee redenen. Het is niet ingediend op een juiste wijze. De emir heeft het tijdens het reces gedaan. Een andere reden is dat de achterban het niet deelt, er ligt dus ook een probleem bij de achterban. De emir heeft het wetsvoorstel dus tijdens het reces ingediend. Daarom hebben parlementariërs die het met de inhoud eens waren, tegengestemd uit protest tegen de procedure. Dat gold ook voor de vijftien ministers die in het parlement daar stemrecht hebben.
Het tweede probleem dat hierbij aan de orde is, zijn vooral de lokale overheidsbestuurders. Het zijn allemaal mannen en zij voelen er niets voor als vrouwen mee deel gaan uitmaken van het lokale overheidsbestuur. Daarom hebben de parlementsleden veelal uit vrees voor hun eigen achterban - er is daar geen partijstructuur maar mensen worden direct verkozen - en uit vrees voor hun eigen positie ook tegengestemd.
Vandaar mijn pleidooi, Voorzitter. Als in de resolutie bij paragraaf 4 wordt opgenomen dat een delegatie naar Koeweit gaat, dient ook de problematiek van het lokale bestuur besproken te worden alsmede de procedurekwestie want het is buitengewoon onhandig als een dermate belangrijk wetsvoorstel door een procedurefout het niet zou kunnen halen. Ik ben blij als over deze resolutie positief gestemd kan worden.

Evans, Jillian
Mijnheer de Voorzitter, iedere keer dat we in dit Parlement horen over landen die weigeren fundamentele mensenrechten te erkennen, zoals het actief en passief stemrecht, moet dit ons nog meer motiveren om de democratie te bevorderen en te verbeteren in alle delen van de wereld. Dus hoewel de stemming van het Koeweitse parlement in die zin een grote teleurstelling was, dat men geweigerd heeft deze rechten toe te kennen aan vrouwen, kunnen we er ook hoop uit putten. Het kleine verschil bij de stemming in november heeft de Koeweitse vrouwen en mannen die ijveren voor een wijziging van de kieswet extra gemotiveerd. Ze hebben gezworen om de campagne voort te zetten. Ze hebben zich als doel gesteld om bij de parlements- en gemeenteraadsverkiezingen van 2003 vrouwen voor de eerste keer in de geschiedenis van Koeweit te laten stemmen. Ze zullen vanaf nu ieder jaar een wetsvoorstel voor vrouwenrechten indienen in het parlement totdat ze hun doel hebben bereikt.
Terwijl we de beslissing van het Koeweitse parlement van 30 november afkeuren, moeten we ook onze positie als verkozen parlementsleden gebruiken om de hervormers aan te moedigen en te ondersteunen. Het is immers nog niet zo lang geleden dat vrouwen in een heleboel landen van de Europese Unie na jarenlange campagnes en protestacties het recht hebben verworven om te stemmen en zich verkiesbaar te stellen. Alleen hierdoor zijn deze veranderingen er gekomen.
In het Verenigd Koninkrijk, bijvoorbeeld, is de beweging voor het vrouwenstemrecht opgericht in 1860. Pas in 1918 kregen sommige vrouwen, niet allemaal, het recht om te stemmen. Pas sinds 1928 hebben alle vrouwen in het Verenigd Koninkrijk stemrecht. We hebben deze campagnes dus ook in andere landen moeten voeren. Als we de internationale situatie bekijken, hebben vrouwen sinds 1990 stemrecht in bijna alle landen waar ook mannen stemrecht hebben. Alleen Koeweit heeft het stemrecht enkel verleend aan mannen en niet aan vrouwen.
Hoewel de meesten van ons zich een dergelijk systeem niet eens kunnen voorstellen, hebben we een verantwoordelijkheid tegenover de mensen die dit willen veranderen en moeten we ze op alle mogelijke manieren ondersteunen.
Situatie van vrouwen in Afghanistan

Sornosa Martínez
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de overige fracties danken voor hun steun en bijdragen aan dit initiatief ten gunste van de vrouwen in Afghanistan. Ik denk dat iedereen op de hoogte is van hun situatie en daarom ook dit initiatief gesteund heeft. Door de rechten van deze vrouwen te verdedigen, verdedigen we ook onze rechten.
De voorliggende resolutie is eens temeer bedoeld om iets te doen aan de situatie van de vrouw in Afghanistan, waar het Talibanregime met zijn autoritaire aanpak terreur zaait onder de bevolking en voor bezorgdheid bij de internationale gemeenschap zorgt. De openbare terechtstelling van Zaarmeena, de verplichting om de burka te dragen, het feit dat vrouwen het recht op gezondheidszorg en onderwijs ontzegd wordt: het zijn slechts enkele voorbeelden van de flagrante schendingen van de rechten van de mens in Afghanistan. De rechten van de vrouw worden voortdurend geschonden omdat de regering repressie en foltering van vrouwen duldt en aanmoedigt en deze schendingen onbestraft laat.
Dit Parlement, het Europees Parlement, heeft de morele plicht zijn solidariteit te betuigen met de vrouwen in Afghanistan; wij moeten de Verenigde Naties verzoeken actiever op te treden en de lidstaten vragen het Talibanregime niet te erkennen tot het ermee instemt de mensenrechten te respecteren en een einde maakt aan de discriminatie van de vrouw. De aanneming van deze resolutie kan een stap - zij het een kleine stap - in die richting zijn.
Wij vrouwen maken momenteel 52% van de wereldbevolking uit en toch zijn wij een van de groepen die het meest in de marginaliteit geduwd worden en het meest van discriminatie te lijden hebben. De situatie van de vrouw in Afghanistan is een illustratie van het feit dat overal ter wereld en ook in ons eigen Europa de rechten van de mens voortdurend geschonden worden. Wij weten allemaal dat vrouwen verhandeld, vermoord en mishandeld worden. Wij kunnen misschien niet veel doen vanuit dit Parlement, maar het is onze plicht druk uit te oefenen op de Verenigde Naties en onze landen.

Nicholson of Winterbourne
Ik sta op om te spreken over de vrouwen in Afghanistan. Nu de kersttijd bijna is aangebroken, is dit een gelegenheid voor christenen en moslims om in deze tijd van wereldwijde mensenrechtenschendingen de handen ineen te slaan en samen de strijd aan te binden tegen het kwaad in de wereld. Want zowel de islam als het christendom erkennen de rechten van vrouwen, en de mensenrechtenschendingen die thans plaatsvinden in Afghanistan en die al een hele tijd aan de gang zijn, zijn strijdig met de ethiek van de islam. Geen enkele echte moslim in de wereld kan instemmen met de manier waarop vrouwen worden behandeld door de wreedaardige sadisten en beulen in Afghanistan. Het is een verschrikkelijke situatie, maar het is ook een gelegenheid om de handen ineen te slaan en de krachten te bundelen om de Taliban onder druk te zetten en deze arme vrouwen vrij te krijgen.
Waarom hebben we zo weinig gedaan? Ik schaam me hiervoor. Ik roep islamieten, christenen, joden en de hele wereld op om tussenbeide te komen in Afghanistan. We kunnen niet wachten tot het nieuwe millennium: deze vrouwen moeten nu vrij komen.

Ferrer
Mijnheer de Voorzitter, wij leven in een tijdperk vol contrasten en tegenstrijdigheden. Terwijl vrouwen in de Europese Unie alle rechten die zij genieten ten volle kunnen uitoefenen, wordt hun in sommige landen zelfs het recht op leven, het bestaansrecht ontzegd. Terwijl een collega hier vanmorgen onderstreepte dat de drie instellingen van de Europese Unie die verantwoordelijk zijn voor de ondertekening van de begroting, vandaag door vrouwen worden voorgezeten, en hierin de bevestiging zag van wat het derde millennium voor de consolidering van gelijke rechten en kansen voor mannen en vrouwen kan betekenen, stellen wij vast dat het Talibanregime in Afghanistan vrouwen - miljoenen vrouwen - de uitoefening van hun meest elementaire rechten - zoals het recht op onderwijs, gezondheidszorg of het uitoefenen van een beroep - ontzegt. Het regime maakt zich niet alleen schuldig aan geweld tegen vrouwen gewoon omdat zij vrouw zijn, maar ontzegt hun ook deze rechten en zodoende niet alleen de vrijheid om hun eigen leven te leven maar ook hun bestaan als mens.
Het Europees Parlement, dat altijd oog heeft voor de mensenrechten, mag niet onverschillig blijven voor de ergste schending van deze rechten: de stelselmatige discriminatie en het geweld waarvan vrouwen momenteel het slachtoffer zijn in Afghanistan. De openbare terechtstelling van Zaarmeena is hier slechts een tragisch voorbeeld van.
Wij willen het Talibanregime dan ook andermaal krachtdadig veroordelen. Wij eisen van de internationale gemeenschap, in het bijzonder van de Verenigde Naties, maar ook van de Europese Unie en haar lidstaten dat zij al het mogelijke doen om een einde te maken aan de situatie van extreme discriminatie van de vrouwen in Afghanistan. Wij willen ook en vooral onze solidariteit betuigen met de vrouwen in Afghanistan en hun de belofte doen dat wij er tezamen met hen voor zullen blijven ijveren dat zij hun opperste menselijke waardigheid terugkrijgen.

Evans, Jillian
Mijnheer de Voorzitter, ik deel de gevoelens van de vorige twee spreeksters en ik ondersteun dan ook de ondubbelzinnige veroordeling in deze resolutie van de talrijke mensenrechtenschendingen die werden begaan door het Talibanregime in Afghanistan, met name de vervolging van Afghaanse vrouwen in naam van religie en cultuur.
De vrouwen hebben het ergste te lijden gehad onder de jarenlange oorlog in Afghanistan. Ze zijn het slachtoffer geworden van talrijke mensenrechtenschendingen: verkrachting, seksuele mishandeling, gedwongen huwelijken en prostitutie. De intimidatie van vrouwen is als middel gebruikt om hele gemeenschappen te vernederen en te ontmenselijken.
Sinds de Taliban in 1996 de macht heeft overgenomen is er geen einde gekomen aan de lijdensweg van Afghaanse vrouwen. Er werd een barbaarse sociale code opgelegd, gebaseerd op intimidatie, vernedering en onderdrukking van de vrouwelijke bevolking, die men alle fundamentele mensenrechten heeft ontnomen. Vrijheid van meningsuiting, vrijheid van beroep, vrijheid om deel te nemen aan programma' s voor gezondheidszorg en geboortebeperking, toegang tot onderwijs, al deze rechten die wij normaal vinden, bestaan gewoon niet voor hen. Toch heeft het tot 15 oktober van dit jaar geduurd voordat de Europese Raad heeft besloten om een luchtverkeersembargo in te voeren en financiële middelen voor de Taliban te blokkeren. Deze maatregelen zijn niet ingegeven door de apartheidspolitiek van het regime tegenover vrouwen, maar door het feit dat de Taliban bescherming bood aan de heer Bin Laden. Niettemin moet deze maatregel volgens mij worden gehandhaafd totdat er een einde komt aan de onaanvaardbare discriminatie van vrouwen in Afghanistan.
De eerste spreekster had groot gelijk toen ze zei dat deze resolutie een rol kan spelen in dat proces. Het is misschien een kleine rol, maar het is zeker onze verantwoordelijkheid als Parlement om ook ons steentje bij te dragen zodat er een einde komt aan dit regime en zijn onmenselijke politiek.

Morgantini
Mijnheer de Voorzitter, een fantastisch Afghaans meisje van 21 jaar, dat op wonderbaarlijke wijze is ontsnapt aan de onmenselijkheden van de Taliban en momenteel vluchteling is, samen met honderdduizenden andere vrouwen, heeft in Islamabad tegen mij gezegd: "Nu zit jij in het Europees Parlement, praat dus over ons! Hier, pak deze burka van mij. Laat die zien, toon de wereld het symbool en de realiteit van ons miskende en gevangen bestaan, van onze verkrachte, vermoorde, gestenigde lichamen". Daarom zal ik vandaag, nu ik in dit Parlement het woord heb, heel even deze burka aantrekken. Dit is een gebaar uit naam van alle vermoorde, verkrachte, miskende vrouwen in Afghanistan en de wereld.

Op ieder moment worden de rechten van de vrouwen in Afghanistan geschonden. De vrouwen van Afghanistan en hun verzet hebben onze solidariteit en ons engagement nodig. Daarom vragen wij aan het Parlement, de Raad, de Commissie en de Verenigde Naties om het regime van de Taliban niet te erkennen en een actieplan te bevorderen ten bate van de NGO's die in Afghanistan ijveren voor de fundamentele vrijheden van de Afghaanse vrouwen, die hun economische en maatschappelijke emancipatie helpen bevorderen, die de gevluchte Afghaanse vrouwen te hulp schieten. Maar er is nog iets anders dat wij tezamen moeten doen: het asielrecht toekennen en het recht op bijstand aan de vrouwen die gedwongen worden uit Afghanistan weg te vluchten.

Boudjenah
Mijnheer de Voorzitter, waarom moet de situatie van de vrouwen in Afghanistan worden besproken in het kader van het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties? Omdat, in de woorden van één van die moedige vrouwen die weerstand bieden en het uitschreeuwen teneinde de wereld op de hoogte te brengen van alle gruwelijkheden, dat wat de vrouwen in Afghanistan momenteel doormaken ongeëvenaard en nog nooit vertoond is, ook al is discriminatie van vrouwen in deze wereld een alledaags probleem geworden.
Ja, er is dus meer dan haast geboden! Sinds 1996 is er al haast geboden. Sinds het verschijnen van de Taliban gaat dit land gebukt onder terreur en fanatisme. De vrouw is hun zwarte schaap en de haat jegens haar is er één van een onmenselijke intensiteit. Zowel vrouwen als meisjes hebben zwaar te lijden onder een segregatieregime. Zij hebben geen vrijheid van meningsuiting, geen recht op gezondheidszorg of werk. Zij zijn verplicht zich van top tot teen te bedekken, dat wil zeggen in een mobiele gevangenis te leven. Op straat worden ze geslagen, enkel en alleen omdat ze hun gezicht en haar niet correct hebben bedekt. Afgezien van het fysiek geweld wijst alles erop dat bijna alle vrouwen in Afghanistan onder zware psychische druk staan, hetgeen kan leiden tot depressie of zelfmoord. En de situatie wordt alleen maar slechter aangezien meisjes maar tot hun tiende jaar naar school mogen gaan. De rechtstreekse gevolgen voor alle kinderen zijn dramatisch: één op de vijf kinderen wordt nog geen vijf jaar.
Deze leefomstandigheden zijn des te onaanvaardbaarder daar de Afghaanse vrouwen in het verleden deelnamen aan het openbaar leven, als studenten, beoefenaars van een vrij beroep, ambtenaren of zelfs parlementsleden. Deze - voor een mens gewoonweg onvoorstelbare - behandeling is noch een religieus probleem, noch een kwestie van culturele traditie, zoals sommigen willen doen geloven. Het betreft hier een barbaars systeem dat vrouwen veroordeelt tot deze status van minderwaardige wezens. Deze apartheid vraagt om een reactie van onze kant. Er moet een halt worden toegeroepen aan deze fanatici, die belust zijn op macht en niet alleen heimelijk worden gesteund door het regime van Pakistan en zijn koranscholen, maar helaas ook door de Amerikaanse veiligheidsdiensten.
Meerdere vrouwenorganisaties roepen al lange tijd alle landen op de druk op de Taliban op te voeren. De VN en de Europese Unie verbinden aan hun steun terecht de voorwaarde dat de mensenrechten worden gerespecteerd. Net zoals in onze resolutie wordt gedaan - die naar zowel mevrouw Morgantini als ik hopen massaal door u zal worden aangenomen - roep ik de Raad ertoe op geen enkel regime in Afghanistan te erkennen zolang daar op grond van sekse wordt gediscrimineerd en krachtiger te reageren, ten minste net zo krachtig als in de kwestie-Bin Laden. In een deel van het land bevinden zich bovendien NGO's. Zij moeten worden bijgestaan, er moet een echt actieplan komen ter ondersteuning van hun activiteiten. De Afghaanse vrouwen die zich in Europa bevinden - waar zij zich organiseren - moeten overigens worden bijgestaan: wij moeten hen steunen en helpen.
Omstandigheden waaronder politieke gevangenen in Djibouti worden vastgehouden:

Khanbai
Mijnheer de Voorzitter, Djibouti heeft een half miljoen inwoners en bestaat uit twee moslimstammen, de Issa en de Afar. Djibouti heeft twee belangrijke troeven: zijn haven en zijn strategische ligging in de hoorn van Afrika. Westerse machten, waaronder Frankrijk, buiten deze strategische ligging uit. Ethiopië gebruikt de haven van Djibouti. Het land gaat gebukt onder het conflict tussen de Afar en de Issa en onder de problemen van de buurlanden, en het is de dupe van de ambities en de machtspolitiek van landen die zijn strategische ligging uitbuiten. Al deze factoren hebben ertoe geleid dat Djibouti nu gebukt gaat onder een schrijnende armoede en, dat behoeft geen betoog, een ondemocratisch bestuur.
De huidige politieke leider in Djibouti begaat allerlei gruweldaden. De leider van de Afar zit in de gevangenis, zonder proces, en zijn aanhangers leven in verschrikkelijke omstandigheden. Hij dreigt blind te worden. Dit is wat er op dit ogenblik gebeurt in Djibouti, en daarom vind ik dat we ons beleid opnieuw moeten bezien, want het land valt onder de Overeenkomst van Lomé, het krijgt ontwikkelingshulp van de EU en een van onze lidstaten, Frankrijk, heeft een heel strategische en bijzonder invloedrijke positie in Djibouti.
Dit soort dictatuur, dit soort terreur tegen de burgerbevolking en dit soort onnodige verspilling van de rijkdommen van zo'n klein land voor de aankoop van wapens, zijn volkomen onaanvaardbaar. Djibouti zou in feite het Singapore of Hong Kong van Afrika moeten zijn. Het zou eigenlijk een heel welvarend land moeten zijn. Dus ik hoop dat u deze resolutie, waarin de abominabele omstandigheden van gevangenen en burgers in Djibouti worden veroordeeld, allemaal zult ondersteunen.

Sylla
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, gisteren hebben wij allen tijdens een bijzonder emotionele plechtigheid de Sacharovprijs toegekend aan de heer Gusmão, die door het autoritair regime van Jakarta gevangen was gezet. Via hem is deze Sacharovprijs een eerbetoon aan al degenen die, verspreid over de hele wereld, strijden voor grotere rechtvaardigheid, meer democratie en meer vrijheid.
Ik zou u dan ook erkentelijk zijn als er bijzondere aandacht zou worden besteed aan de schendingen van de mensenrechten in Djibouti en met name aan de situatie van de politieke gevangenen, temeer omdat - zoals reeds is opgemerkt - een groot aantal lidstaten van de Unie bijzonder nauwe betrekkingen onderhoudt met Djibouti. Een groot aantal organisaties heeft gisteren in Frankrijk heftig geprotesteerd toen Frankrijk zich opmaakte om opnieuw steun te verlenen aan dit land.
We mogen niet vergeten dat het grootste deel van de eigen begrotingsmiddelen van Djibouti al negen jaar lang wordt aangewend voor de financiering van de burgeroorlog. Salarissen en pensioenen worden al zeven maanden niet meer betaald. Machtsmisbruik, vernederingen en schendingen van de lichamelijke integriteit van het individu zijn schering en inslag in de gevangenissen in Djibouti - met name in die van Gabode -, ondanks eerdere resoluties van het Parlement, dat zich baseerde op het verslag van de Internationale Vereniging voor Mensenrechten, waarin wordt bevestigd dat de politieke gevangenen onder barre omstandigheden gevangen worden gehouden. In de gevangenis van Gabode hadden in mei 1999 45 hongerstakers geen toegang tot medische zorg. Als gevolg hiervan is een aantal van hen overleden. Er wordt voortdurend druk uitgeoefend op de families van de gevangenen en zij worden constant bedreigd, vrouwen worden verkracht en gemarteld. Leger, politie en rijkspolitie voeren militaire operaties uit in de districten van Tadjoura en Obock en zij hebben in het noorden van het land een fatale voedselblokkade voor de bevolking opgeworpen.
Ik herinner eraan dat Djibouti de Overeenkomst van Lomé heeft ondertekend, waarin, in artikel 5, wordt bepaald dat ontwikkelingshulp afhankelijk is van de naleving van de mensenrechten. Ik ben er vast van overtuigd dat dit tegenwoordig inhoudt dat er sprake is van vrijheid van meningsuiting, eerlijke en rechtmatige processen, toegang van gevangenen tot basiszorg en de terugkeer van vluchtelingen of ontheemden naar hun regio van herkomst.
Ik vind dat de Raad en de Commissie alles in het werk moeten stellen opdat Djibouti de door dit land ondertekende conventies naleeft. Ook ben ik van mening dat er zo snel mogelijk een politieke en vreedzame oplossing moet worden gevonden.
Ter afsluiting zou ik slechts willen zeggen dat het belangrijk is dat ons voorzitterschap deze resolutie doet toekomen aan de Raad, de Commissie en de Paritaire Vergadering ACS-EU. Geachte collega's, deze eeuw begon met de Eerste Wereldoorlog en eindigde met de afschuwelijke beelden van de etnische zuiveringen in het voormalige Joegoslavië en in Rwanda. Ik hoop van harte dat wij vandaag blijk zullen geven van onze onverzettelijkheid wanneer het gaat om alle dagelijkse schendingen van de mensenrechten, want het zijn die "kleine" laffe daden die uiteindelijk leiden tot genociden.

Boumediene-Thiery
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de situatie van de mensenrechten in Djibouti baart ons grote zorgen. Politieke gevangenen worden gevangen gehouden onder zorgwekkende omstandigheden: overbevolkte piepkleine cellen, eenzame opsluiting, slechte hygiëne en het ontbreken van medische zorg. Er is meer dan eens een tbc-epidemie uitgebroken. Twee gevangenen zijn al overleden doordat ze geen medische zorg kregen. De politieke gevangenen zijn in hongerstaking gegaan om te protesteren tegen de omstandigheden waaronder zij gevangen worden gehouden, om toegang te krijgen tot medische zorg en om vrijlating te krijgen bij gebrek aan een eerlijk proces.
We mogen niet vergeten dat de meeste gevangenen zich in preventieve hechtenis bevinden, zonder dat er een vooronderzoek heeft plaatsgevonden. Eén van de zieke gevangenen is Mohamed Kadamiousouf, vertegenwoordiger in Europa van het Front voor het Herstel van de Eenheid en Democratie, die in 1997 onrechtmatig is uitgeleverd door Ethiopië en nu, door het uitblijven van medische zorg, blind dreigt te worden. Aangezien de naleving van de mensenrechten een essentieel onderdeel is van de ontwikkelingssamenwerking tussen de Europese Unie en de Republiek Djibouti, eisen wij uit hoofde van dit beginsel dat alle politieke gevangenen worden vrijgelaten, dat alle gevangenen toegang krijgen tot medische zorg - en dat er met name onmiddellijk medische zorg wordt verleend aan de heer Mohamed Kadamiousouf, die blind dreigt te worden -, dat er zowel vrijheid van meningsuiting als politiek pluralisme komt, beide onontbeerlijk voor elke democratie, en dat tegenstanders niet langer de mond wordt gesnoerd. Tot slot verzoeken wij de Commissie te doen wat in haar vermogen ligt om ervoor te zorgen dat in Djibouti de mensenrechten worden gerespecteerd.

Bordes
Mijnheer de Voorzitter, ik ben weliswaar verontwaardigd over de omstandigheden waaronder politieke gevangenen in Djibouti gevangen worden gehouden, maar ik ben net zo verontwaardigd over de hypocrisie van de leiders van de Franse staat die, als zij dit echt zouden willen, onmiddellijk een eind zouden kunnen maken aan het autoritarisme en het machtsmisbruik van het regime van Djibouti. Want iedereen weet toch dat het regime van Djibouti door Frankrijk overeind wordt gehouden. Zonder de financiële steun van Parijs en als zich in Djibouti niet één van de belangrijkste bases van het Franse leger in het buitenland bevond, zou dat regime nog geen maand in het zadel blijven.
De leiders van de Franse staat oreren in Parijs, overigens ongeacht hun politieke kleur, over de rechten van de mens en steunen tegelijkertijd in Afrika of in Azië regimes die de meest fundamentele rechten en vrijheden met voeten treden.
Wanneer dus alleen de regering van Djibouti verantwoordelijk wordt gesteld, wordt op zijn zachtst gezegd voorbijgegaan aan de verantwoordelijkheden van de Franse regering; want eigenlijk wordt zo een beleid ter ondersteuning van een regime met een sterk autoritaire en repressieve inslag goedgekeurd.
Aan het protest tegen de omstandigheden waaronder personen in Djibouti gevangen worden gehouden, voegen wij dan ook duidelijk toe dat hoewel de gevangenisbewaarders in Djibouti te vinden zijn, degenen die ècht verantwoordelijk zijn zich in een aantal officiële paleizen van de Franse Republiek ophouden.
Gevangenhouding van de voorzitter van de Rekenkamer in Nicaragua:

Liese
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris Verheugen, geachte dames en heren, de arrestatie van de heer Agustín Jarquín, voorzitter van de Rekenkamer van Nicaragua, vervult ons met grote zorg. Die bezorgdheid wordt ook gevoed door de daaropvolgende institutionele veranderingen die niets anders kunnen betekenen dan een uitholling van de positie van de Rekenkamer. Wij zitten wat dat betreft op dezelfde lijn als de vertegenwoordigers van de lidstaten in de Raad en - als ik mij niet vergis, commissaris Verheugen - ook op dezelfde lijn als de Europese Commissie. Wij hebben zojuist gehoord dat de ambassadeur van Nicaragua in Brussel zijn ontslag heeft ingediend omdat hij de regering in Nicaragua vanwege de gebeurtenissen in de afgelopen weken niet meer wil vertegenwoordigen. Agustín Jarquín is een overtuigd democraat en hij heeft zijn werk als voorzitter van de Rekenkamer altijd zeer deskundig en onafhankelijk uitgevoerd. Dat is niet alleen de opvatting van diegenen onder ons die hem persoonlijk kennen, maar ook de mening van zijn collega's uit Midden-Amerika en het Caribische gebied, die hem als voorzitter van de OCCEF hebben gekozen. Ook de vertegenwoordigers van het IMF en van de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank hebben soortgelijke, positieve geluiden laten horen.
Zijn werkzaamheden waren blijkbaar zo efficiënt dat zij niet in goede aarde vielen bij een aantal leden van de huidige en van de voormalige regering van Nicaragua. De regering heeft de positie van de Rekenkamer de afgelopen maanden op systematische wijze verzwakt. Het trieste hoogtepunt daarvan was dat er door de regering een pact met een voormalige regeringspartij werd gesloten. Dit pact voorziet in de afschaffing van de functie van voorzitter van de Rekenkamer. Daarvoor in de plaats komt vervolgens een commissie die gedomineerd wordt door partijpolitieke invloeden. Op 10 november van dit jaar vond de arrestatie plaats van Agustín Jarquín, tot op dat moment voorzitter van de Rekenkamer. De gebeurtenissen die aanleiding voor de arrestatie waren, zouden dat naar ons idee nooit en te nimmer rechtvaardigen.
De Europese Unie, en met name het Europees Parlement, kan niet aanvaarden dat de positie van de Rekenkamer systematisch wordt verzwakt. Wij, als Europees Parlement, hebben de Europese Commissie tot aftreden gedwongen omdat zij niet in staat was om de beschuldigingen van de Rekenkamer en van andere Europese critici te weerleggen dat zij de financiële middelen niet efficiënt had beheerd. Probeert u zich voor te stellen, geachte dames en heren, dat de president van de Rekenkamer of een kwetsbare vertegenwoordiger van een controlerende instantie op basis van ongeloofwaardige argumenten gearresteerd zou worden. De verontwaardiging zou geen grenzen kennen!
Naar wij vernomen hebben, geeft de gezondheidstoestand van de heer Jarquín geen aanleiding tot bezorgdheid. Wij zullen echter nauwlettend in de gaten houden dat hij fatsoenlijk wordt behandeld. Daarnaast zijn wij zeer bezorgd over het feit dat wij gehoord hebben dat zijn familie, met name zijn dochter, fysiek is aangevallen. Ik vraag de Commissie dan ook om dit zorgvuldig in de gaten te houden.
Sta mij toe, dat ik mij nu verder in het Spaans richt tot Dr. Arnoldo Alemán, president van Nicaragua.
Mijnheer de president van Nicaragua, wij willen uw volk helpen. Het Nicaraguaanse volk heeft na alle natuurrampen dringend hulp nodig, maar samenwerking tussen de Europese Unie en de Nicaraguaanse regering is enkel mogelijk als de fundamentele regels van de democratie en de mensenrechten in acht worden genomen en als gewaarborgd wordt dat de middelen op rechtmatige wijze beheerd worden. Daartoe is een sterke en onafhankelijke Algemene Controledienst, zoals u de Rekenkamer noemt, nodig.
Mijnheer de president, houdt u, als u zich bekommert om het welzijn van uw volk, ermee op de Algemene Controledienst en zijn leden stelselmatig te verzwakken en herroept u het besluit om de post van Algemeen Controleur te schrappen, het zogenaamde "Pact".
Dames en heren, hartelijk dank voor uw aandacht!
(Applaus)

Casaca
Mijnheer de Voorzitter, de mensenrechten, de vrijheid en de werking van de democratische staat zijn essentiële en onaanvechtbare waarden. Wij kunnen bijgevolg niet aanvaarden dat deze waarden beknot worden op grond van de nationale soevereiniteit of omdat het geostrategisch evenwicht in acht genomen moet worden. Wij beschouwen de oprichting van internationale straftribunalen, het niet-verjaren van misdaden tegen de menselijkheid en het feit dat het mensenrechtenbeleid niet ondergeschikt mag zijn aan nationale economische belangen, als essentiële principes en doelstellingen.
De mogelijkheid dat een rechtszaak voor politieke doeleinden gebruikt wordt, is een reden tot bezorgdheid en wij moeten dan ook speciale aandacht besteden aan de situatie in Nicaragua. Wij zijn van oordeel dat het Europees Parlement dit proces op de voet moet volgen en dat wij, als dit vermoeden door ons of door gerenommeerde en geloofwaardige mensenrechtenorganisaties bevestigd wordt, al het mogelijke moeten doen om een einde te maken aan deze situatie.
Dit gezegd zijnde moeten wij overeenkomstig de beginselen waarvoor wij ons inzetten zorgvuldig en voorzichtig te werk gaan vóór wij een gerechtelijke beslissing van een soevereine staat ter discussie stellen. Overigens mogen wij ons niet mengen in de manier waarop het stelsel van onverenigbaarheid van bepaalde belangen met politieke ambten in Nicaragua wordt toegepast.
Wij mogen ons niet baseren op peilingen naar de populariteit van de verschillende presidentskandidaten en mogen ons niet mengen in de belangrijkste verkiezingsthema's die in dit soevereine land aan bod komen. De Nicaraguaanse kiezers moeten zich hier binnenkort over uitspreken en zij zijn de enigen die dit mogen doen. Wij zouden wel eens willen weten hoe u zoudt reageren als wij op grond van opiniepeilingen een resolutie zouden indienen waarin wij eisen dat een voormalig premier van een lidstaat een inkomensverklaring aflegt omdat hij misschien steekpenningen ontvangen heeft bij de verkoop van wapens en wij aldus de instellingen van dat land zouden passeren.
Zo'n resolutie over een lidstaat van de Unie zou meer zin hebben dan een resolutie over een derde land, maar ook dan zou ze een aanslag zijn op de werking van de instellingen van dat land en op het vermogen van de burgers om dit probleem intern op te lossen. Om deze redenen roepen wij de EVP-Fractie op deze stemming tot onze volgende vergadering uit te stellen en, als intussen bevestigd wordt dat de arrestatie van de heer Agustín Jarquín inderdaad een politiek karakter heeft, dienovereenkomstig te handelen.

Maaten
Voorzitter, de liberale fractie had grote aarzeling deze resolutie tot urgentie te verklaren. Immers, de problematiek rond de behandeling van de president van de Nicaraguaanse Rekenkamer, Agustin Jarquín, door de Nicaraguaanse regering speelt al meer dan een jaar. Het is natuurlijk een ernstige materie die een serieuze discussie verdient, maar wat ons betreft liever in de bevoegde commissie en niet op deze haastige wijze.
Het is een politieke materie. Immers, er is de vraag: was de Rekenkamer politiek gemotiveerd toen zij de democratisch verkozen regering van corruptie beschuldigde? Dat zou kunnen. Immers, Agustin Jarquín, nu gearresteerd, is een mogelijke kandidaat voor het presidentschap.
Er is de andere vraag. Is er die corruptie in de Nicaraguaanse regering zoals Jarquín meent? Ook dat zou kunnen, want velen zeggen dat Jarquín een persoon is die onkreukbaar is. Het is niet aan ons om een partijpolitieke keuze in Nicaragua te maken.
Voorzitter, de zaak ligt nu waar zij hoort te liggen, namelijk bij de rechter in Nicaragua en moet daarom niet liggen waar zij niet hoort, namelijk bij dit Parlement.

Knörr Borràs
Mijnheer de Voorzitter, als lid van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie en als vertegenwoordiger van het Baskenland wil ik er allereerst op wijzen dat de Europese Unie zich al op 18 november jongstleden via diplomatieke weg tot de Nicaraguaanse regering gewend heeft. Zij heeft gevraagd dat dit probleem snel wordt opgelost en dat de belemmeringen die voor de Rekenkamer van de Republiek Nicaragua worden opgeworpen, uit de weg geruimd worden, en heeft tevens klaar en duidelijk gezegd dat Nicaragua de financiering van de Europese Unie dreigt te verliezen als dit niet op transparante wijze geregeld wordt.
Wij kunnen natuurlijk vraagtekens zetten bij de methoden die de heer Jarquín voor een heel legitiem doel gebruikt heeft. Hij wilde een onderzoek instellen naar de almaar toenemende corruptie in Nicaragua, aangezien ook de hoogste magistraten zich laten omkopen en het vermogen van de president van Nicaragua bijvoorbeeld bijna verduizendvoudigd is. Voor een onpartijdig waarnemer is het evenwel overduidelijk dat men absoluut wil vermijden dat er een onderzoek naar de corruptie wordt ingesteld, overigens met medeweten van de sandinisten, en dat men wil afraken van de toekomstige leider van de oppositie in de Republiek Nicaragua.
Ik hoop dat de Europese Unie in deze zaak in de gewenste zin ingrijpt.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, eens te meer blijkt uit dit debat over de mensenrechten de noodzaak om als Europese Unie alert te blijven bij dergelijke kwesties. Alle onderwerpen die hier vanmiddag zijn besproken, duiden op fundamentele schendingen van de mensenrechten. Bij de doodstraf in de Verenigde Staten en in Jemen staat het fundamentele recht op leven centraal. Bij de discriminatie van vrouwen in Koeweit en Afghanistan draait het om het recht op gelijke behandeling voor alle staatsburgers. In Djibouti gaat het om het recht op vrije meningsuiting, de vrijheid om politiek actief te zijn. Wat Nicaragua betreft, wijkt mijn standpunt echter af van dat van enkele afgevaardigden. In dat land gaat het heel duidelijk om de rechtstaat an sich en om het feit dat de burgers in een rechtstaat beschermd dienen te worden tegen de willekeur van het hoogste regeringsgezag.

Gezien het gebrek aan tijd zal ik slechts enkele opmerkingen namens de Commissie maken over de verschillende kwesties. Wat de doodstraf betreft, is iedereen het erover eens dat deze niet te verenigen is met onze Europese normen. De doodstraf dient dan ook zo scherp mogelijk te worden veroordeeld. Het voltrekken van het doodvonnis is een onmenselijke daad die in een beschaafde maatschappij niet thuishoort.
Als in een land een doodvonnis wordt uitgesproken of erger nog, zelfs wordt voltrokken, dan weten wij wat ons te doen staat. Per geval moet telkens weer onderzocht worden wat de mogelijkheden zijn om te voorkomen dat het doodvonnis daadwerkelijk wordt uitgesproken of voltrokken. Dat gebeurt ook in de gevallen die hier zijn besproken. De Europese Unie heeft duidelijke regels vastgelegd voor de aanpak van situaties waarin zelfs de meest minimale zorgvuldigheidsnormen niet in acht zijn genomen.
Twee situaties waarin die minimale normen niet in acht worden genomen, zijn: een doodvonnis voor personen die op het moment van de uitspraak jonger dan 18 jaar zijn en de doodstraf voor personen die geestelijk gehandicapt zijn.
Over de kwestie van de vrouwen in Koeweit kan ik zeggen dat de Commissie, net zoals de afgevaardigden van het Europees Parlement, zwaar teleurgesteld is over het resultaat van de stemming van 30 november in Koeweit. Maar, zoals hier eerder werd gememoreerd, Koeweit kent wel een rechtstreeks gekozen parlement en is daarmee een van de meest democratische landen in de Golfregio. Desondanks blijft het feit dat deze uitslag in tegenspraak is met het verdrag van de Verenigde Naties om elke vorm van discriminatie af te schaffen. De uitslag is eveneens in tegenspraak met het Internationale Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten. Beide verdragen zijn door Koeweit ondertekend. De Commissie is zeer bezorgd over het feit dat Koeweit deze internationaal geratificeerde verdragen niet nakomt.
Geconcludeerd moet worden dat deze ontwikkeling met name verbijsterend is omdat het staatshoofd, de emir van Koeweit, in een moedig besluit heeft voorgesteld om vrouwen actief en passief kiesrecht te verlenen. Dit voorstel is uiteraard met instemming begroet door de EU. Nu is in Koeweit dus de merkwaardige situatie ontstaan dat een autoritair staatshoofd vooruitstrevender is dan de gekozen volksvertegenwoordiging. De Europese Unie zal, binnen het kader van haar mogelijkheden, trachten om een doorbraak in deze kwestie te bewerkstelligen.
Het standpunt over Afghanistan is al geruime tijd bekend. De Europese Unie heeft op 25 januari 1999 in een gemeenschappelijk standpunt de duidelijke en niet mis te verstane eis vastgelegd dat de mensenrechten in Afghanistan gerespecteerd worden. Daarbij hebben wij ons met name ook sterk gemaakt voor de rechten van de Afghaanse vrouwen. Dit gemeenschappelijke standpunt is aan alle politieke groeperingen in Afghanistan medegedeeld. De Europese Unie heeft bij voortduring benadrukt dat de seksediscriminatie in het beleid van de Talibanbeweging niet acceptabel is.
Helaas moet geconstateerd worden dat de wijze waarop vrouwen worden behandeld het meest betreurenswaardige aspect van het Talibanregime vormt. Niet alleen omdat de complete vrouwelijke bevolking geen onderwijs of opleiding mag volgen, maar ook omdat vrouwen in Afghanistan niet mogen werken. In alle contacten met de Taliban, en u weet dat de mogelijkheden daartoe zeer beperkt zijn, hebben wij onmiskenbaar benadrukt dat deze handelwijze door ons wordt veroordeeld. Dit standpunt zullen wij ook in de toekomst uitdragen.
De Commissie volgt de mensenrechtensituatie in Djibouti zeer nauwlettend en met grote bezorgdheid. De conclusie is dat de fundamentele mensenrechten van de oppositie tegen het huidige regime in Djibouti continu worden geschonden. De Commissie zal al het mogelijke blijven doen om de overheidsinstanties in Djibouti ervan te overtuigen dat de fundamentele rechten van de arrestanten gerespecteerd moeten worden. In de contacten met de overheidsinstanties hebben wij bij voortduring gewezen op het belang dat wij hechten aan de eerbiediging van de fundamentele rechten van mensen. In het kader van de Overeenkomst van Lomé is het respecteren van de mensenrechten een van de belangrijke aspecten bij de samenwerking met Djibouti.
Wanneer de mensenrechten niet worden gerespecteerd, dient de regering van Djibouti, als medeondertekenaar van de Overeenkomst van Lomé, zich ervan bewust te zijn dat daar consequenties aan verbonden zijn. Dat geldt ook voor de samenwerking tussen de Europese Unie en Djibouti. Alle initiatieven die erop gericht zijn om de regering van Djibouti ertoe te bewegen de mensenrechten en de fundamentele rechten te respecteren, kunnen dan ook op onze steun rekenen.
Mijn laatste opmerkingen betreffen Nicaragua. De gebeurtenissen die tot de arrestatie en gevangenhouding van de heer Jarquín, voorzitter van de Rekenkamer van Nicaragua, hebben geleid, vervullen de Commissie met grote zorg. Wij hebben in dit verband dan ook ingestemd met het initiatief van 18 november van de Trojka van de Europese Unie. Ik heb natuurlijk begrip voor de politieke achtergrond van de discussie die hier is gevoerd. Maar zelfs al zouden er aan de activiteiten van de heer Jarquín politieke motieven ten grondslag hebben gelegen, dan is dat absoluut nog geen reden om hem te arresteren. Ik hoop dat wij het daar nu in ieder geval allemaal over eens zijn. De bezorgdheid richt zich in deze situatie met name op het feit dat een politiek meningsverschil - of dit al dan niet terecht is, laat ik in het midden - ertoe leidt dat de hoogste autoriteit in het land ertoe overgaat om de hoogste controleur van dat land in de gevangenis te gooien. De Commissie is van mening dat het Europees Parlement haar mening hieromtrent kenbaar moet maken.
Ik wil graag in herinnering brengen dat de Europese Unie al jaren donor is van niet-terugvorderbare financiële steun aan Midden-Amerika in het algemeen en aan Nicaragua in het bijzonder. Tijdens de San-José-conferentie in 1996 in Florence is de samenwerking tussen de EU en Midden-Amerika vernieuwd. In 1999 is een strategiedocument aangenomen inzake de samenwerking tussen de EU en Nicaragua. Als gevolg van deze nieuwe afspraken komt met name de Europese Unie de taak toe om zich in het kader van de ontwikkelingssamenwerking met Nicaragua te richten op het versterken van de rechtstaat en het ondersteunen van een rechtvaardig sociaal beleid.
Om deze samenwerking zo effectief mogelijk te laten verlopen en de doelstellingen te verwezenlijken, moeten er gezamenlijke afspraken gemaakt worden over de democratische spelregels die in acht genomen dienen te worden. Daartoe behoort in ieder geval ook het respect voor onafhankelijke instanties zoals ook in de grondwet is vastgelegd. De Commissie vertrouwt erop dat de Nicaraguaanse autoriteiten rekening zullen houden met de argumenten van de Europese Unie en van andere leden van de internationale gemeenschap en dat de maatregelen die tegen de Rekenkamer en tegen de voorzitter persoonlijk zijn genomen, ongedaan worden gemaakt.

De Voorzitter
Dank u, mijneer de commissaris. Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

Internationaal Straftribunaal
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0337/1999 van de heer Wuori e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over de ratificatie van het Verdrag van Rome tot oprichting van een Permanent Internationaal Strafgerechtshof;
B5-0344/1999 van mevrouw Sauquillo Pérez del Arco, namens de PSE-Fractie, over de ratificatie van het Verdrag van Rome tot oprichting van een Permanent Internationaal Strafgerechtshof;
B5-0349/1999 van mevrouw Malmström e.a., namens de ELDR-Fractie, over de ratificatie van het Verdrag van Rome tot oprichting van een Permanent Internationaal Strafgerechtshof;
B5-0373/1999 van de leden Oostlander en Grossetête, namens de PPE/DE-Fractie, over de ratificatie van het Verdrag van Rome tot oprichting van een Permanent Internationaal Strafgerechtshof;
B5-0381/1999 van mevrouw Muscardini, namens de UEN-Fractie, over de ratificatie van het Verdrag van Rome tot oprichting van een Permanent Internationaal Strafgerechtshof;
B5-0386/99 van de leden Puerta en Di Lello Finuoli, namens de GUE/NGL-Fractie, over de ratificatie van het Verdrag van Rome tot oprichting van een Permanent Internationaal Strafgerechtshof.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, het was een historische gebeurtenis toen het statuut van het Internationaal Straftribunaal in juli 1998 tijdens een bijeenkomst in Rome kon worden aangenomen. Dankzij dat statuut kon een onafhankelijk gerecht personen veroordelen die zich schuldig hadden gemaakt aan oorlogsmisdaden, volkerenmoord en misdaden tegen de menselijkheid. Wij weten dat er helaas behoefte is aan een dergelijk straftribunaal. Negentig staten hebben het statuut van Rome ondertekend, maar tot nu toe hebben slechts zes landen het geratificeerd. Daar zit hem het probleem. Willen wij vorderingen kunnen maken en wil het straftribunaal echt aan het werk kunnen gaan, dan moeten tenminste 60 landen het statuut ratificeren en het werk overlaten aan de Verenigde Naties.
Wij moeten er allen naar streven dat het doel, een goed functionerend tribunaal, binnen enkele jaren bereikt wordt. Mijn fractie roept de Raad en de Commissie op om hun uiterste best te doen, zowel langs politieke als diplomatieke weg, om dit streven te verwezenlijken. Tegelijkertijd mogen wij de kandidaat-landen niet vergeten, want die hebben volgens mij aanzienlijke steun nodig om zover te komen. Verder is paragraaf 5 van de resolutie zeer belangrijk, want daarin wordt gesteld dat men de ontwikkelingslanden financiële steun moet geven, opdat die kunnen deelnemen aan het proces om een straftribunaal op te richten.

Martínez Martínez
Mijnheer de Voorzitter, volkenmoord, oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en agressie in de vorm van een aanvalsoorlog zijn de vier soorten misdrijven waarover het Internationaal Straftribunaal zal kunnen oordelen.
De vier Conventies van Genève van 1949 ter bescherming van slachtoffers van gewapende conflicten leggen landen al de verplichting op daders van dergelijke misdaden te vervolgen en te berechten. Het voorstel voor een Internationaal Straftribunaal is een stap vooruit in het internationaal humanitair recht.
Ik breng in herinnering hoe lang en intens het rijpingsproces voor het statuut van het Internationaal Straftribunaal is geweest. Als toenmalig voorzitter van de Interparlementaire Unie en vertegenwoordiger van de internationale parlementaire gemeenschap had ik de eer aan dit proces mee te mogen werken. Ik kan dan ook getuigen dat onze aanvankelijke aspiraties niet volledig zijn verwezenlijkt en dat in deze uiterst ingewikkelde onderhandelingen heel wat concessies gedaan moesten worden om tot een tekst te komen waarvoor de vereiste consensus aanwezig was, zodat uiteindelijk een aanvaardbaar instrument in werking kon treden.
Het zou onverantwoord zijn nu niet openlijk te erkennen dat we teleurgesteld zijn omdat na anderhalf jaar slechts 91 landen de tekst ondertekend hebben en slechts vijf of zes landen de tekst ook geratificeerd hebben. Zoals mevrouw Schörling ook al zei, moet de tekst door 60 landen geratificeerd worden vóór het Internationaal Straftribunaal in werking treedt.
Met de resolutie die wij zullen aannemen, blijft het Europees Parlement dan ook dit initiatief steunen, zoals wij dat altijd al gedaan hebben. In deze laatste debatten van dit jaar en van deze eeuw erkennen wij openlijk en formeel dat deze zaak nog niet geregeld is. Dit betekent dat wij moeten beloven onze inspanningen voort te zetten tot het doel bereikt is dat wij ons met de goedkeuring van het statuut van het Internationaal Straftribunaal gesteld hebben. Wij moeten tevens druk blijven uitoefenen op de Raad en de Commissie opdat zij zich hier eveneens voor inzetten.
Wij socialisten laten ons bij dit alles leiden door het besef dat wij in een wereld die gemondialiseerd wordt, ook moeten ijveren voor en streven naar de mondialisering van de rechtsstaat.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, de EU heeft de facto in allerlei verbanden te maken met ratificaties door een aanzienlijk aantal landen. Ik ben vooral verheugd over het feit dat commissaris Verheugen hier vandaag aanwezig is, en ik hoop dat hij zijn invloed kan aanwenden om de kandidaat-landen en andere landen die willen samenwerken, ertoe te krijgen om samen met ons een flink aantal ratificaties te verwezenlijken. Het is ook een schande dat wij moeten vaststellen dat slechts zes lidstaten dit statuut hebben ondertekend. Als wij echter meer lidstaten, kandidaat-landen en geassocieerde landen ertoe krijgen om in deze actief te worden, dan maken wij vorderingen. Weliswaar is er dan sprake van een compromis, maar men moet ergens beginnen.
Verder hoop ik dat wij ervoor kunnen ijveren dat de middelen beschikbaar komen die nodig zijn om het statuut werkelijk te doen functioneren. Volgens mij heeft dat hoge prioriteit voor ons in dit Parlement, en ik hoop dat de parlementsleden zich in de desbetreffende werkgroepen even betrokken blijven betonen als voorheen.

Oostlander
Voorzitter, het gaat hier over verzoening tussen volkeren. Het is tegelijkertijd een rechtsinstrument om die verzoening ook te verzekeren. We weten dat verzoening niet mogelijk is als er geen recht wordt gedaan. Dat inzicht vormt mede de basis voor het internationaal tribunaal voor ex-Joegoslavië, rechtdoen, niet als overwinnaar maar vanuit een bovennationaal standpunt en met het oog op toekomstig samenleven. Onze fractie juicht het dan ook van harte toe dat nu een internationaal gerechtshof ontstaat dat een universelere bevoegdheid heeft, complementair op nationale hoven indien deze te kort schieten. Lidstaten en kandidaat-lidstaten van de Europese Unie moeten natuurlijk voorop lopen. Ook het dertiende kandidaat-lid, mijnheer de Voorzitter, Turkije. U kunt een glimlach bijna niet onderdrukken als je het daarover hebt in dit verband.
Druk uitoefenen op andere landen om tot ratificatie van het Verdrag van Rome over te gaan, ik denk dat dat bij Commissie en Raad hopelijk ook in goede handen is. Financiële steun om het mogelijk te maken dat arme landen ook deel kunnen nemen aan die activiteiten van het hof. Het zal een belangrijke preventieve rol hebben, los van politieke overwegingen van amorele aard en ontoegankelijk voor politieke chantage. De grote criminelen kunnen nu niet meer verwachten dat hun misdaden ongestraft blijven. De Milosevicen, de Karadicen, de Mladicen, zij zullen het weten. Het Internationaal strafgerechtshof betekent een doorbraak in de politiek. Het bevestigt dat politiek niet een kwestie is van macht waarbij recht als schaamlap in dienst wordt genomen maar omgekeerd, dat de centrale taak van de politiek is: het scheppen van recht waarbij macht dienstbaar is.
Mijnheer de Voorzitter, dit Parlement zal het in alle duidelijkheid moeten beseffen. Ook bij het laatste debat over Nicaragua. Het is toch eigenlijk een buitengewoon schandelijke zaak als uit partijpolitieke overwegingen, zaken die niet door de beugel kunnen op gebied van mensenrechten, verdoezeld worden. Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat dit Parlement en de fracties die zich vanuit hun eigen visie kunnen opwekken tot een beter standpunt, zich op dat gebied ook duidelijker zullen uitspreken.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens is dit straftribunaal uitzonderlijk belangrijk. Ik wil mevrouw Thors trouwens zeggen dat de lidstaten van de Europese Unie eigenlijk eerst zelf hun huiswerk moeten maken, voordat wij anderen daartoe gaan manen. Dat betekent natuurlijk niet dat anderen hun huiswerk niet hoeven te doen. Ik bedoel hiermee echter alleen maar te zeggen dat dit straftribunaal zo spoedig mogelijk aan de slag moet kunnen gaan.
Daar zijn twee redenen voor. De eerste reden is preventie. Ik was enkele dagen geleden in Banja Luka bij een conferentie van onze fractie. Wat wij daar hebben gezien, heeft ons moet gegeven. De Servische oppositie heeft momenteel de wind in de zeilen en dat verheugt ons zeer. Ik heb echter ook een man getroffen die mij bibberend van angst vertelde wat voor misdaden hij in de Republiek Srpska heeft begaan. Ik vond dat een zeer interessant gesprek tijdens hetwelk ik de indruk kreeg dat als die man van tevoren had geweten dat hij ooit nog eens voor een internationaal straftribunaal gedaagd zou kunnen worden, hij zich waarschijnlijk anders had gedragen.
Mijns inziens is deze preventie uitzonderlijk belangrijk. Ik heb het dan niet over de misdadigers aan de top, want die beschikken over onstuitbare criminele energie, maar over de misdadigers in de lagere gelederen, op de tweede of derde trap. Die moeten weten dat zij uiteindelijk hun straf niet kunnen ontlopen, ook indien zij zichzelf enkel als uitvoeringsorganen van een machtig man beschouwen.
Daarom is dit straftribunaal belangrijk voor preventie. Afgezien daarvan is er echter nog een tweede reden. Recht is recht en onrecht is onrecht, het doet er niet toe wie het onrecht begaat. Het probleem met specifieke straftribunalen is dat zij altijd enigszins de indruk wekken in dienst te staan van het recht van de overwinnaar. Daarom is het zeer belangrijk dat er een voor heel de wereld geldend, uniform strafrecht inzake volkerenmoord en misdaden tegen de menselijkheid komt en er een gemeenschappelijk straftribunaal wordt ingesteld. Iedereen weet dan dat, ongeacht de motieven, de ideologie en de nationaliteit, onrecht onrecht is en als dusdanig moet worden vervolgd. Op die manier kan ook worden vermeden dat men, terwijl men met het ene oog kijkt, het andere toedrukt. Op die manier kan men tevens de opvattingen inzake recht, die ten grondslag liggen aan de Europese Unie, in heel de wereld tot gelding doen komen. Daarom vormen de inspanningen ten behoeve van het Internationaal Straftribunaal een van de belangrijkste opgaven voor de Europese Unie in de komende jaren.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Commissie geeft onvoorwaardelijke steun aan het met de onderhavige resolutie beoogde doel. Voor ons is dit een nuttig initiatief. Ook wij zijn namelijk van mening dat belangrijke stappen noodzakelijk zijn om tot verwezenlijking van het Internationaal Straftribunaal te komen. Het verheugt de Commissie dat steeds meer verdragsluitende partijen het in Rome overeengekomen statuut ondertekenen en enkele landen dit ook reeds hebben geratificeerd. De eerlijkheid gebiedt ons echter hierbij te vermelden dat in bepaalde landen die het verdrag hebben ondertekend - en daaronder bevinden zich ook lidstaten - de grondwet het veelal niet mogelijk maakt eigen staatsburgers uit te leveren en dat daar dus voor de ratificatie van dit verdrag grondwetswijzigingen noodzakelijk zijn. Dit geldt onder andere voor Duitsland en dit is dan ook de reden voor de vertraging.
Ik ben graag bereid, mevrouw Thors, de kandidaat-lidstaten te attenderen op de noodzaak van ondertekening en ratificatie. Mijns inziens sloeg echter de heer Posselt met zijn opmerkingen de spijker op de kop. Inderdaad zal mijn standpunt ten aanzien van dit vraagstuk veel geloofwaardiger worden als de ratificatie in de 15 lidstaten in kannen en kruiken is. Deze ratificatie is een belangrijke opgave evenals de opneming van het statuut van Rome in het nationale rechtsbestel. De Europese Unie is zich ervan bewust dat daarmee ingewikkelde vraagstukken verband houden. Ik heb reeds gewezen op de grondwettelijke problemen. Wij zijn echter bereid onze ervaringen met ratificatieprocedures en onze vakkennis terzake met belanghebbende landen te delen.
De lidstaten van de Europese Unie hebben de andere landen reeds financiële en technische steun aangeboden bij de ratificatie van het statuut en dit aanbod blijft overeind. Afgezien daarvan hebben de lidstaten van de Unie en de Europese Commissie een reeks andere initiatieven genomen, respectievelijk gesteund, ter bevordering van de ratificatie van het statuut. Wij hebben eveneens waardering voor de belangrijke inspanningen van niet-gouvernementele organisaties die proberen het statuut van Rome ingang te doen vinden en de ratificatie ervan te bespoedigen.
De lidstaten van de Europese Unie en de Europese Commissie hebben nauw samengewerkt met de internationale tribunalen voor de oorlogsmisdaden in Rwanda en het voormalig Joegoslavië en daarmee duidelijk bewezen dat zij zich inzetten voor het Internationaal Straftribunaal. Wij bevestigen nogmaals dat wij bereid zijn te onderzoeken hoe wij via samenwerking, hulp en ondersteuning op welk gebied dan ook, een bijdrage kunnen leveren aan de toekomstige werkzaamheden van het Permanent Internationaal Straftribunaal. De Commissie deelt de hier in het debat naar voren gebrachte mening dat dit straftribunaal geenszins van slechts symbolische belang is, maar inderdaad rechtstreekse preventieve invloed kan uitoefenen en dat het er misschien mede voor zal zorgen dat in de toekomst de ergste misdaden niet meer voorkomen.

De Voorzitter
Dank u voor deze verklaring, mijnheer de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

Natuurrampen
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
Frankrijk - B5-0334/1999 van de heer Piétrasanta, namens de Verts/ALE-Fractie, over de overstromingen in Zuid-Frankrijk op 12 en 13 november 1999;
­ B5-0338/1999 van de heer Pasqua e.a., namens de UEN-Fractie, over de rampzalige overstromingen in Zuid-Frankrijk;
­ B5-0345/1999 van mevrouw Berès, namens de PSE-Fractie, over de overstromingen in november 1999 in Zuid-Frankrijk;
­ B5-0374/1999 van mevrouw De Veyrac, namens de PPE/DE-Fractie, over de overstromingen in Zuid-West-Frankrijk;
B5-0387/1999 van mevrouw Ainardi, namens de GUE/NGL-Fractie, over de zware overstromingen in Zuid-West-Frankrijk.
Denemarken, Duitsland, Verenigd Koninkrijk en Zweden- B5-0376/1999 van de heer Rovsing e.a., namens de PPE/DE-Fractie, over de orkaan in Denemarken, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Zweden.
Vietnam- B5-0336/1999 van mevrouw McKenna, namens de Verts/ALE-Fractie, over de overstromingen in Vietnam.

Savary
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het hebben over de natuurrampen die het zuiden van Frankrijk in de nacht van 12 op 13 november 1999 hebben getroffen en die gepaard gingen met extreem natuurgeweld en waarvan de gevolgen uitzonderlijk ernstig waren: 35 slachtoffers en zo'n 3 à 4 miljard franc schade.
Ik weet dat de begroting van de Europese Unie geen kredietlijn omvat voor zich op het grondgebied van de Unie voordoende natuurrampen. Hier voeg ik overigens aan toe dat het mij niet ontgaat dat het Parlement dit zèlf heeft gewild. Ik zou u desalniettemin willen verzoeken actie te ondernemen en ervoor te zorgen dat de Europese Unie toch haar steentje bijdraagt, aangezien zij de mogelijkheid hiertoe heeft.
Zij kan dit op twee manieren doen. Enerzijds door Frankrijk toe te staan de saldi van de structuurfondsen waarvoor geen betalingsverplichtingen zijn aangegaan uit hoofde van de programmaperiode 1994-1999 een nieuwe bestemming te geven. Er zijn, zoals bekend, nog heel wat middelen beschikbaar waarvoor geen betalingsverplichtingen zijn aangegaan: 54% van de middelen voor LEADER, 38% van de middelen voor INTERREG, 49% van de middelen voor URBAN en 88% van de middelen voor RETEX. Om zeer snel actie te kunnen ondernemen, hoeft de Commissie Frankrijk op dit moment alleen maar toestemming te geven een deel van deze middelen te herschikken. Anderzijds kan zij een bijdrage leveren door zich ervan te verzekeren dat, voor de nieuwe programmaperiode van de structuurfondsen 2000-2006, de voor de wederopbouw vereiste zonering een feit is en dat de zwaarst getroffen gebieden onder doelstelling 2 vallen.
Ter afsluiting zou ik willen opmerken dat het enigszins tegenstrijdig is dat onze Europese Unie wèl in actie kan komen in niet tot de Unie behorende landen - hetgeen volkomen legitiem is -, maar dat zij noch de middelen, noch de mogelijkheid heeft om dit op haar eigen grondgebied te doen. Op een moment waarop iedereen - en met name Voorzitter Fontaine - vindt dat deze zittingsperiode in het teken moet staan van toenadering tussen de burgers en de Unie, lijkt het mij belangrijk dat deze laatste iets concreets kan doen wanneer onze medeburgers in moeilijkheden verkeren.

De Veyrac
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, als wij willen dat de Europese burgers zich betrokken voelen bij de Europese Unie, dan moet deze blijk geven van haar solidariteit wanneer die burgers - zoals in het zuiden van Frankrijk het geval is - in de ellende zitten. In de nacht van 12 op 13 november is dit gebied namelijk getroffen door stortbuien en overstromingen die slachtoffers hebben gemaakt en het dagelijks leven, de economie en de landbouw in dit gebied hebben ontwricht.
Direct na deze gebeurtenissen heb ik er al op aangedrongen dat ons Parlement blijk zou geven van zijn solidariteit met de slachtoffers door op 15 november een dringende resolutie in te dienen. Daar de procedureregels deze resolutie onnodig hebben vertraagd, heb ik mijn voorstel tegelijkertijd ingediend met de tijdens deze vergaderperiode door andere fracties ingediende voorstellen met betrekking tot hetzelfde onderwerp. Ik hoop dat deze resolutie concrete gevolgen zal hebben en ik verzoek de Commissie na te gaan bij welke maatregelen de bevolking van de departementen Tarn, Aude, Pyrénées orientales en Hérault gebaat zou kunnen zijn. Ik vind vooral dat bij de zonering van de steunverlening van de Europese Unie rekening moet worden gehouden met deze situatie.
In de toekomst zal ik uiteraard voor eventuele dringende resoluties stemmen die door onze collega's ingeval van vergelijkbare drama's worden ingediend. Ik hoop natuurlijk dat dergelijke drama's zich nooit meer zullen voordoen, maar mocht het wèl gebeuren, dan denk ik dat wij, de gekozen afgevaardigden van de volkeren van Europa, blijk moeten geven van onze solidariteit en menselijkheid.

Stenmarck
Mijnheer de Voorzitter, volgens mij moeten wij de zaken in de juiste proporties zien. Overal in de wereld vinden natuurrampen plaats. Dat is de laatste jaren een groot aantal malen gebeurd. Duizenden mensen zijn omgekomen en dakloos geworden als gevolg van orkanen, vulkaanuitbarstingen en aardbevingen - dat zijn natuurrampen! Er is voor de EU reden om te proberen in al deze gevallen hulp te bieden.
Ik was in Zuid-Zweden tijdens het etmaal waarover we het hier hebben. Het klopt dat het woei en dat het af en toe stormde. Dat gebeurt af en toe in Zuid-Zweden. Dat is iets waar het Europees Parlement niets aan kan doen. Er is een aantal mensen omgekomen en de natuur heeft eronder geleden, maar het was geen natuurramp. Het is een zaak voor Zweden en voor Zweedse verzekeringsmaatschappijen, en niet iets waar het Europees Parlement tijd aan moet besteden.

Piétrasanta
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijn interventie heeft dezelfde strekking als die van mevrouw De Veyrac, daar de recente catastrofale overstromingen in het zuiden van Frankrijk een groot aantal, namelijk 39, mensenlevens hebben gekost. De ontreddering in dit gebied is groot. In de vier door de overstromingen van 12 en 13 november getroffen departementen - Aude, Hérault, Pyrénées orientales en Tarn - zijn de kosten bijzonder hoog. Zij overschrijden de 0,7 miljard euro en de schadevergoedingen aan particulieren zullen in totaal 0,5 miljard euro bedragen. De in de overheidssector geleden schade bedraagt meer dan 1 miljard franc, waarbij het vooral gaat om schade aan wegen en spoorwegen, elektrische en telefoonkabels en overheidsgebouwen en -voorzieningen. Geen enkele sector is gespaard gebleven, meer dan 200 ambachtelijke ondernemers zijn getroffen, 260 bedrijven hebben veel schade geleden en 1518 werknemers zijn benadeeld.
Ik wijs de afgevaardigden erop dat het hier echt gaat om een natuurramp, dat deze watermassa's en stortbuien 20 keer zo hevig waren als onder normale weersomstandigheden. Deze overstromingen zijn dan ook niet, zoals door sommigen wordt beweerd, het gevolg van een ondoordachte ruimtelijke ordening van het gebied. Het gaat hier echt om een natuurramp. Ik wijs het Parlement dan ook op de noodzaak deze departementen te hulp te komen.

McKenna
Ik zou de aandacht van het Parlement willen vestigen op de problematische situatie van de mensen in Vietnam ten gevolge van de overstromingen. Het Internationale Rode Kruis heeft gezegd dat honderdduizenden mensen in Vietnam waarschijnlijk te kampen zullen hebben met voedseltekorten in de komende negen maanden. Er zijn ook berichten over gewelddadige protesten van kleine boeren in de provincie Thai Binh.
Dit lijkt in nauw verband te staan met het feit dat de Vietnamezen het land proberen te moderniseren en de kosten van deze modernisering vooral worden gedragen door de boeren. Dit probleem moet worden aangepakt, want de belastingen die de boeren moeten betalen zijn de laatste tijd enorm toegenomen wegens de noodzaak tot modernisering. De boeren bevinden zich in een heel kritieke situatie, omdat ze te kampen hebben met een extreem voedseltekort en daarenboven nog buitensporige belastingen moeten betalen, waardoor de situatie alleen maar erger wordt. We moeten luisteren naar het Internationale Rode Kruis en ons bezighouden met het lot van deze bevolking, die in het verleden al te maken heeft gehad met massale sterfte, onder andere door Agent Orange, het chemische oorlogswapen van de Verenigde Staten. Nu veroorzaken natuurrampen nog grotere problemen.

Esclopé
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, waarde collega's, ik sluit mij natuurlijk aan bij de door mijn collega's ingediende gezamenlijke ontwerpresolutie en ik zou nogmaals de aandacht willen vestigen op de recente overstromingen waardoor mijn regio van herkomst - het zuiden van Frankrijk - is getroffen. Het lijdt geen twijfel dat het hier gaat om een natuurramp, één waarbij bijna 40 mensen om het leven zijn gekomen en waarvan de gevolgen ook nu nog het leven van een aantal van onze medeburgers in hoge mate bemoeilijken.
Toen het water na een maand weer was gezakt, toonden de verwoestingen de ware omvang van de ramp aan, dit nog afgezien van het verlies aan mensenlevens; een en ander maakt het noodzakelijk dat de maatregelen om dergelijke rampen te voorkomen, opnieuw onder de loep genomen worden. Zowel op het niveau van het particulier en het openbaar eigendom - in termen van openbare werken en zware infrastructuur - als op dat van het productieapparaat is de financiële nood bijzonder hoog; zoals reeds gezegd in de orde van grootte van 6 miljard Franse franc.
Deze dringende behoefte aan bijstand heeft heel Frankrijk in beweging gebracht - de staat, lagere overheden en organisaties. Zo zal onder andere de Algemene Raad van het departement Pyrénées orientales - één van de vele voorbeelden - steun verlenen ten bedrage van 42 miljoen franc en zullen de regio Languedoc-Roussillon 50 miljoen, de Senaat 400.000 en de Franse regering tenslotte 1,2 miljard franc bijdragen.
U bent naar alle waarschijnlijkheid op de hoogte van de door commissaris Barnier op het gebied van het structuurbeleid gedane voorstellen. Door deze voorstellen kan er op lange termijn weliswaar beter worden gezorgd voor risicobeheersing, maar toch doe ik de Commissie vandaag eens te meer het verzoek te laten zien dat zij geneigd is solidariteit ten toon te spreiden in dit dringende geval. De legitimiteit van onze instelling in de ogen van de Europese burgers staat hier op het spel, een legitimiteit waaraan zowel mevrouw de Voorzitter als wij allemaal sterk hechten.
Tot slot wijs ik u op de zoveelste dreigende vervuiling van de Bretonse kust, die - eveneens op zeer korte termijn - aanvullende financiering door de Europese instellingen zal vereisen.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mijn collega, de heer Barnier, heeft hier reeds op 16 november jongstleden duidelijk gemaakt dat de Commissie de problemen in verband met de overstromingen in de vier departementen van Zuid-Frankrijk op de voet volgt. De Commissie betreurt het ten zeerste dat deze overstromingen mensenlevens hebben gekost. Zij zal in het kader van haar bevoegdheden en mogelijkheden haar best doen om de getroffen gebieden geschikte steun te verlenen. Aan solidariteit zal het zeker niet ontbreken, alleen zullen wij de mogelijkheden en de bevoegdheden moeten hebben om deze solidariteit ook daadwerkelijk te beoefenen.
In de ontwerpresoluties wordt de Commissie gevraagd veelsoortige maatregelen te treffen voor het herstel van de aanzienlijke schade. Dit strookt ook met de wensen die de verantwoordelijke politici uit het getroffen gebied recentelijk aan voorzitter Prodi en de heer Barnier hebben voorgelegd.
Ik moet u zeggen dat buitengewone spoedhulp voor de gezinnen in het getroffen gebied niet mogelijk is. Ik hoef niet in het Parlement uit te leggen waarom dit zo is, want het is immers het Parlement dat hierover op grond van zijn begrotingsbevoegdheden beslist. U weet dat er al jarenlang op de Gemeenschapsbegroting geen specifieke lijn meer voorkomt voor het herstel van door natuurrampen in de landen van de Unie aangerichte schade. Ik geloof niet dat wij, juist gezien de rechten van het Parlement, die situatie mogen negeren.
Op grond van artikel 33 van verordening (EG) nr. 125/99 van 17 mei 1999 betreffende de bevordering van de plattelandsontwikkeling via het Europees Ontwikkelings- en Garantiefonds kan men echter wel aanvragen voor steun aan door natuurrampen getroffen landbouwers onderzoeken. Daarentegen kan van benutting van de in de programmaperiode 1994-1999 niet-bestede kredieten van de structuurfondsen eigenlijk geen sprake zijn. De betrokken kredieten zijn namelijk al toegewezen aan specifieke maatregelen en bij die toewijzing is wat dit concrete geval betreft nauw overleg gepleegd met de Franse autoriteiten. Men heeft op verzoek van de Franse autoriteiten de planning herzien en volgens de bevoegde diensten van de Commissie en Frankrijk zullen nu dankzij deze nieuwe planning alle beschikbare communautaire kredieten besteed kunnen worden.
In de nieuwe programmaperiode vanaf 2000 kunnen de vier betrokken Franse departementen, die als gebieden van doelstelling 2 en 5 voor de programmaperiode 1994-1999 steun krijgen of onder de nieuwe gebieden van doelstelling 2 vallen, financiële middelen uit de structuurfondsen krijgen.
Aldus kan de Commissie in de komende programmaperiode 2000-2006, waar binnenkort met de Franse autoriteiten besprekingen over worden gevoerd, het herstel van infrastructuur en uitrusting financieel ondersteunen en eveneens geld beschikbaar stellen voor de landbouwstructuren. Ik moet er in dit verband evenwel op wijzen dat voor de bouw of de reparatie van huizen en woningen helaas geen steun uit de structuurfondsen kan worden gegeven.
Bovendien moeten wij rekening houden met het feit dat overeenkomstig de verordeningsvoorschriften alle steunmaatregelen van de structuurfondsen moeten worden onderworpen aan een ex ante-beoordeling van het milieueffect van de maatregelen. Ook hier zou het Parlement, dat altijd zozeer de klemtoon legt op milieu, er waarschijnlijk weinig begrip voor hebben als wij van iets dergelijks zouden afzien.
Dan wil ik hier nog iets aan toevoegen in verband met de problemen in de risicogebieden. Zodra de Franse autoriteiten de schadetaxatie hebben afgerond, kan de Commissie in het kader van de programmaperiode 2000-2006, via cofinanciering van investeringen, specifieke steun toekennen aan de bescherming tegen risico's in verband met natuurrampen. Het gaat daarbij met name om bodembescherming, regulering van waterlopen en lokale watervoorziening.
Dan wil ik ter afsluiting nog een korte opmerking maken over Vietnam. Mijns inziens is er een groot verschil of een belangrijk industrieland door een natuurramp wordt getroffen of een van de armste ontwikkelingslanden van de wereld. De Europese Commissie weet dat de slachtoffers van de overstromingsrampen in Vietnam zich in een dramatische situatie bevinden. Deze overstromingen waren de ergste van de afgelopen 40 jaar. De Europese Unie heeft noodhulp ter beschikking gesteld. ECHO onderzoekt momenteel de situatie in de betrokken gebieden en evalueert de omvang van de aangerichte extra schade en de behoeften in de betrokken provincies. Daarna zal men een antwoord kunnen geven op de vraag of de Europese hulp aan Vietnam moet worden verhoogd. De Europese Unie heeft met alle internationale organisaties die zich bezighouden met de situatie in Vietnam een opbouwende en vertrouwensvolle samenwerking. Wij proberen te zorgen voor een zo goed mogelijke coördinatie van de noodhulp.

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, het is niet mijn bedoeling deze vergadering lang op te houden. Ik wil alleen maar zeggen tegen de bezoekers die hier aanwezig zijn en die tot onze vrienden behoren, dat het geen kwaad opzet van ons is dat de vergadering net op het moment van hun aankomst een kwartier wordt onderbroken.

De Voorzitter
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.
(De vergadering wordt om 17.10 uur onderbroken en om 17.30 uur hervat)

Liese
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u verzoeken om bij de resolutie over Nicaragua, als de collega's dat tenminste goedvinden, over alle amendementen en bloc te stemmen. Deze gaan namelijk allemaal dezelfde richting uit. Ik wil u enkel kort uitleggen waarom hier geen gezamenlijke ontwerpresolutie is opgesteld en waarom de EVP amendementen heeft ingediend op haar eigen resolutie. Op dinsdag hadden wij een vergadering voor de opstelling van een gezamenlijke resolutie. Bepaalde fracties, met name de liberalen en de sociaal-democraten, lieten ons toen weten dat zij niet konden instemmen met bepaalde zinnen in de EVP-resolutie. Daarom zeiden wij dat wij die omstreden punten eruit zouden nemen en alleen het echt belangrijke zouden laten staan. Hierin staan werkelijk alleen dingen waar iedereen in het Parlement het mee eens kan zijn. Ook commissaris Verheugen heeft zonder meer duidelijk gemaakt dat het Parlement zich over dit vraagstuk moet uitspreken.
Aangezien echter de liberalen en de sociaal-democraten desondanks niet in staat waren hun handtekening te zetten onder de gezamenlijke resolutie waarover wij onderhandeld hebben, besloten wij amendementen in te dienen op onze eigen resolutie om deze wat af te zwakken en aldus de collega's de mogelijkheid te geven hier uiteindelijk voor te stemmen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Liese. Zijn er geen bezwaren tegen dit voorstel om hier en bloc over te stemmen?

Markov
Neemt u mij niet kwalijk, mijnheer de Voorzitter, mijn fractie heeft bezwaren tegen stemming en bloc.

De Voorzitter
Ik heb daar nota van genomen. Dan gaan wij over elk amendement apart stemmen.
Na de stemming over de ontwerpresoluties inzake het Internationaal Straftribunaal:

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen maar zeggen dat wij liberalen niet aan deze stemmingen over natuurrampen zullen deelnemen, omdat wij van oordeel zijn dat deze problemen niet in het Parlement thuishoren. Wij dachten dat wij gezamenlijk besloten hadden om dergelijke zaken niet meer in het Parlement te behandelen.

De Voorzitter
Collega Haarder, ik heb daar nota van genomen. Ik wil u echter verzoeken dat vraagstuk in de Conferentie van voorzitters aan de orde te stellen. Daar hoort dit immers thuis.

Na de stemming over de ontwerpresoluties inzake de natuurrampen in Frankrijk:

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, vóór de stemming had ik het woord gevraagd om te zeggen dat onze fractie een specifieke ontwerpresolutie heeft ingediend over de natuurrampen in Frankrijk en dat wij de gezamenlijke resolutie uiteraard onderschrijven. U hebt daarvan geen melding gemaakt. Ik hoop dat dit kan worden gerectificeerd.

De Voorzitter
Waarde collega, dat zal worden gecorrigeerd. Neemt u mij niet kwalijk dat ik u niet zag. Dat was een misser.

