Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

von Habsburg
Mevrouw de Voorzitter, ik zou graag een reactie van het Bureau willen hebben op het volgende probleem: we hebben gisteren de actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties behandeld. Een van die kwesties was de situatie in Georgië, een onderwerp dat door mij was ingebracht. Na de stemming hoorde ik tot mijn stomme verbazing dat verschillende parlementsleden - ikzelf natuurlijk niet - een door een ambtenaar van dit Parlement ondertekende brief met het officiële briefhoofd van het Parlement hadden ontvangen waarin zij werden opgeroepen niet voor de desbetreffende ontwerpresolutie te stemmen.
Ik wil alleen weten of het nu al zover is gekomen dat de bureaucraten kunnen bepalen hoe wij, parlementsleden, stemmen. Ik verzoek u deze kwestie te onderzoeken.

De Voorzitter
Beste collega, we nemen hier nota van en we zouden u dankbaar zijn als u ons deze brief zou kunnen geven.

von Habsburg
Mevrouw de Voorzitter, ik heb hem hier in mijn zak.

Kerr
Mevrouw de Voorzitter, op bladzijde 58 van de notulen staat een verslag van hoe de Voorzitter en bepaalde leden van het Parlement van gedachten wisselen over wie op dit ogenblik lid is van de Britse conservatieve fractie. Jammer genoeg heeft men in de tekst de opmerkingen van de Voorzitter aangepast en wordt in de notulen onvoldoende recht gedaan aan zijn geestigheid en gevoel voor humor. Zouden we een volledig verslag kunnen krijgen? Kan de conservatieve fractie ons met zekerheid zeggen of de heer Donnelly en de heer Stevens op dit ogenblik tot die fractie behoren of niet? Als ik het goed heb, zijn ze er gisteren verschillende keren in- en uitgegaan. Voor de goede orde zouden we moeten weten wat de huidige stand van zaken is.

De Voorzitter
Mijnheer Kerr, uw bijdrage heeft geen betrekking op de notulen maar op het volledig verslag van de vergadering. Wat wij hier goedkeuren, zijn de notulen!

Chichester
Mevrouw de Voorzitter, ik zou ook een opmerking willen maken over de notulen, want ik constateer dat de heer Martin als ondervoorzitter erin geslaagd is zijn opmerkingen te laten schrappen over hoe hij naar nummer 10 Downing Street moest bellen om te weten hoe hij moest stemmen. Als deze mogelijkheid bestaat voor ondervoorzitters - en des te beter voor hem - geldt dit ook voor andere leden? Tussen haakjes, de conservatieve fractie is sinds gisteren niet veranderd, mijnheer Kerr.

De Voorzitter
Dat maakt eveneens geen deel uit van de notulen maar van het volledige verslag van de vergaderingen.

Hallam
Mevrouw de Voorzitter, mijn opmerking heeft uiteraard betrekking op de notulen - bladzijde 21. De heer Cassidy is blijkbaar overgelopen naar een andere fractie. Ik zou enige opheldering willen krijgen van de Voorzitter, want in de Guardian , een Engelse krant, stond vandaag dat John Stevens en Brendan Donnelly, leden van de conservatieve oppositie, door de Britse conservatieve partij waren uitgesloten en vervolgens weer in ere hersteld; later namen ze dan zelf ontslag en na een haastig compromis werden ze overgehaald te blijven. Zou iemand de Britse kiezers kunnen zeggen of deze twee personen nu leden zijn van de conservatieve partij dan wel onafhankelijk zijn?

De Voorzitter
Beste collega's, u haalt momenteel steeds de notulen en het volledig verslag door elkaar. Wat wij goedkeuren, zijn de notulen. We hebben gehoord wat u gezegd heeft, maar over de notulen heeft schijnbaar verder niemand meer iets te zeggen.

McKenna
Mevrouw de Voorzitter, ik zou willen voorstellen dat als leden van dit Parlement zich willen gedragen als schooljongens, ze dit voortaan buiten het Parlement doen. Sommigen onder ons hebben ander werk te doen.
(Tekenen van onrust)

De Voorzitter
Iedereen bekijkt de dingen op zijn eigen manier.
(De notulen worden goedgekeurd)

Mosiek-Urbahn
Mevrouw de Voorzitter, u noemde zojuist het gemeenschappelijk standpunt met het oog op de richtlijn betreffende garanties voor consumptiegoederen. In het kader van de eerste lezing was de Commissie juridische zaken en rechten van de burger medeadviserend. Deze commissie zou ook in het kader van de tweede lezing medeadviserend moeten zijn, maar zij is niet genoemd.

De Voorzitter
We zullen het uitzoeken.

Stemming
Lulling
Mevrouw de Voorzitter, in het licht van de discussie die wij gisteravond gevoerd hebben met de commissaris zou ik mondeling een wijziging willen aanbrengen in amendement 7. Over de andere amendementen kan gezamenlijk gestemd worden. Wij hebben inderdaad gevraagd om een onafhankelijke evaluatie van een onafhankelijk evaluatieverslag van het programma en de commissaris heeft verklaard dat het aan de Commissie is een dergelijk rapport op te stellen, hetgeen ik begrijp. Ik zou, met uw goedvinden, willen voorstellen in de eerste alinea het woord "onafhankelijk" te schrappen, zodat hij als volgt klinkt "zorgt voor een tussentijdse evaluatie..." , en ook in de tweede alinea het woord "onafhankelijk" te laten vallen, de zin zou dan luiden " zorgt voor een passend evaluatieverslag over de tenuitvoerlegging van het programma" waaraan dan de toezegging van de commissaris zou worden toegevoegd via de woorden "daarbij rekening houdend met het advies van onafhankelijke deskundigen" .
Ik zou u willen verzoeken deze gerechtvaardigde mondelinge wijziging te aanvaarden en met uw instemming zouden dan, met deze wijziging, de amendementen 7 tot en met 14 en bloc in stemming kunnen worden gebracht.

Lindqvist
Het is zeer de vraag of de EU grote sommen moet steken in de fusie-onderzoeksinstallatie JET. Vergelijkbare sommen zouden eerder geïnvesteerd moeten worden in duurzame energiebronnen. Ik heb daarom tegen het verslag gestemd.

Varkensvlees
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over het onderwerp varkensvlees.

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren parlementsleden, om te beginnen wil ik heel duidelijk stellen dat de belangrijkste reden van de huidige problemen in de varkensvleessector gelegen is in het feit dat de twee voor de varkensvleesproductie buitengewoon gunstige jaren 1996 en 1997 voor de Europese boeren aanleiding zijn geweest hun varkensstapels aanzienlijk uit te breiden. Daarnaast is toen de varkenspest voorbij was, ook de Nederlandse productie weer in haar volle omvang op de markt gekomen. Beide factoren samen hebben ertoe geleid dat de Europese varkensvleesproductie dit jaar is toegenomen tot 17, 2 miljoen ton. Dat betekent een stijging met 1 miljoen ton ofwel 6 % ten opzichte van 1997.
Het is onvermijdelijk dat een dergelijke ontwikkeling een enorme druk uitoefent op de Europese varkensvleesmarkt. De situatie is echter de laatste weken door het bijna geheel wegvallen van de buitengewoon belangrijke export naar Rusland, door de afname van de vraag op de markten in het Verre Oosten en door de toenemende concurrentie van andere exportlanden, met name de Verenigde Staten en Canada, nog ernstiger geworden.
De Commissie heeft een aantal maatregelen genomen om de varkensvleessector te steunen. Half mei al werden de exportrestituties voor vers en bevroren varkensvlees met been weer ingesteld. Dat heeft de markt destijds wekenlang gestabiliseerd. Toen de prijzen verder begonnen te dalen, heeft de Commissie deze restituties eind juli met 50 % verhoogd en voor ontbeend vlees dezelfde restitutiepercentages ingesteld. Deze maatregel heeft eveneens een buitengewoon positief effect op de export gehad.
Maar toen, zoals ik al gezegd heb, de Russische export uiteindelijk drastisch terugliep en half augustus volledig wegviel, daalden de Europese marktprijzen binnen drie weken met bijna 10 ecu per 100 kilo. Om de exporteurs te behoeden voor directe schade, hebben we toen eerst de geldigheidsduur van de exportvergunningen naar Rusland met 60 dagen verlengd. Tijdens de laatste vergadering van het beheerscomité voor varkensvlees werd besloten snel over te gaan tot het verlenen van steun voor particuliere opslag. Deze wordt sinds 28 september inderdaad verleend.
Deze actie stelt de handel in staat op kosten van de Gemeenschap vlees van pas geslachte varkens in te vriezen en vier, vijf of zes maanden lang op te slaan. Maar de opgeslagen producten moeten dan na uitslag in ieder geval wel naar derde landen geëxporteerd worden. Een deel van de opgeslagen hoeveelheden en de uitgaven voor deze actie kunnen echter worden aangemerkt als voor de varkensvleessector vastgestelde WHO-exportverplichtingen.
In het kader van deze actie kan er in het begrotingsjaar 1999 ongeveer 70.000 ton vlees worden opgeslagen. Ik wil benadrukken dat de handelaars de opslag op passende wijze kunnen integreren in hun uitvoeractiviteiten. Dat zal ook bijdragen tot een verbetering van hun concurrentiepositie op de derdelandenmarkten.
Enkele parlementsleden pleiten voor een verdere verhoging van de restitutiebedragen en hebben een daartoe strekkend verzoek ingediend. In dit verband wil ik u erop wijzen dat een restitutieverhoging, in het bijzonder voor de export naar Rusland, geen zin heeft zolang de Russische markt compleet gesloten is en we daar geen partners hebben met wie we exportcontracten kunnen sluiten; en voor de andere derdelandenmarkten zijn hogere exportrestituties op dit moment niet nodig.
Natuurlijk zullen we de verdere ontwikkeling op de Europese varkensvleesmarkt bijzonder nauwlettend volgen en we zullen er in ieder geval in de volgende vergadering van het beheerscomité, die al op 14 oktober gehouden wordt, verder over praten en zodra de Russische markten weer opengaan, zullen we ook de restituties opnieuw in overweging nemen.
Ik wil eindigen met een opmerking die sommigen van u misschien niet zo welkom is. Ondanks de huidige crisis, die - zoals ik aan het begin van mijn betoog heb gezegd - vooral te wijten is aan de uitbreiding van de varkensstapels, zijn er nog steeds en juist nu officiële organisaties, adviesdiensten maar ook regionale overheden en zelfs regeringen die de landbouwers ertoe oproepen de varkensvleesproductie nu uit te breiden in plaats van te beperken. Ik vind dat eerlijk gezegd een slecht advies, want de Commissie kan weliswaar de gevolgen van een tijdelijke productieverhoging helpen afzwakken en verzachten, maar ze kan de sector niet beschermen tegen prijsdalingen die het gevolg zijn van structurele overproductie.

Fantuzzi
Mevrouw de Voorzitter, ik geloof dat de verklaringen van commissaris Fischler over de crisissituatie in de varkenssector verantwoord zijn en ik ben het grotendeels met hem eens. Onze fractie erkent dat de Commissie actie ondernomen heeft, ook op aandrang van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling van het Europees Parlement, via deze steunregeling voor de particuliere opslag van varkensvlees sinds 28 september en via de verhoging van de exportrestituties. Zeker, zoals de commissaris gezegd heeft, gaat het niet om maatregelen die een oplossing kunnen bieden, maar om maatregelen die een bijdrage vormen om een uiterst zorgwekkende crisis het hoofd te bieden. Toch zij erop gewezen dat er zich binnen deze crisis sterke asymmetrieën voordoen, want hoewel de varkenssector gekenmerkt wordt door een sterk geïnternationaliseerde markt, zijn er ook binnen de Europese markt segmenten die zich beter handhaven dan andere.
De situatie is ernstig, ook al zijn er de laatste jaren ook goede inkomsten geboekt voor de producenten in de sector, zoals u, mijnheer de commissaris, correct heeft opgemerkt, en het leek erop dat de crisis van de varkenspest, die een aanleiding gevormd heeft tot rationaliseringsmaatregelen, behoorlijk werd doorstaan. Vandaag hebben enkele heel belangrijke productiegebieden - in Frankrijk, Duitsland, Denemarken, Nederland en Groot-Brittannië - de prijzen zien dalen tot een historisch dieptepunt en dat is een reden tot grote bezorgdheid.
Het probleem nu maakt deel uit van een crisis van internationale omvang, die de wereldmarkt vooral in de landbouw- en levensmiddelensector aantast, en wij moeten hier kiezen uit vele mogelijke wegen. Ik geloof echter dat de juiste weg niet die is waarbij we het bijltje erbij neergooien en de voorstellen van Agenda 2000 en alle pogingen tot hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid aan de kant schuiven, omdat deze crisis op de wereldmarkt ons in moeilijkheden brengt. Ik weet heel goed dat er geruchten van de andere kant van de Atlantische Oceaan komen, waarin gesproken wordt over het opnieuw ter discussie stellen van de Farm Bill door de Verenigde Staten, omdat zij in deze crisis, die ook de Amerikaanse producenten treft, steunmaatregelen willen treffen, dat wil zeggen tijdelijke maatregelen met betrekking tot leningen en financiële garanties, die de regels van het spel op internationaal terrein kunnen veranderen en de producenten uit de Europese Unie in moeilijkheden kunnen brengen. Ik ben echter van oordeel dat wij daarom onze inspanningen niet mogen verminderen; integendeel, het gestarte hervormingsproces dient uitgediept en voortgezet te worden, ook door een verbetering van de interne markt. Ik geloof dan ook dat met de voorstellen tot verlaging van de graanprijzen ook de varkenssector betere mogelijkheden zal hebben tot herstel.
Wij moeten in deze crisis niet een aanleiding zien om alle bepalingen die het milieu betreffen af te zwakken, noch om af te zien van het aanbodbeleid dat, naar mijn mening, meer dan ooit noodzakelijk is.

Redondo Jiménez
Mijnheer de commissaris, u heeft ons zojuist een overzicht gegeven van de maatregelen die Commissie al heeft genomen om deze ernstige crisis in de varkenssector te bezweren en u heeft ook aangegeven dat die onder andere te wijten is aan de sterke groei die de sector heeft doorgemaakt. Maar die groei is niet in elk land even groot geweest, en dus kunnen voor een land met een overproductie van 104 % ook niet dezelfde oplossingen worden gebruikt als voor landen die voor meer dan 470 % zelfvoorzienend zijn.
De maatregelen die u heeft genoemd zijn voor verbetering vatbaar en bovendien zijn er nog andere die u niet heeft genoemd. Bij de exportrestituties heeft de Commissie wel een bijdrage geleverd door ook het uitgebeende vlees op te nemen - wat wij erg op prijs stellen - en er is ook wat gedaan op het vlak van de particuliere opslag, maar 70.000 ton is toch erg weinig, vooral als je bedenkt dat we nog een reserve van ruim 600.000 ton van vorig jaar hebben en dat ook de reserve voor dit jaar nog beschikbaar is.
Dan zijn er nog twee andere maatregelen die u niet heeft vermeld en waarop ik wil wijzen: de GMO is van toepassing op een vrije markt, en wij willen er nu bij u op aandringen om artikel 3 toe te passen, dat bepaalt dat er interventie-aankopen mogen worden gedaan in geval van buitengewone prijsdalingen. En de prijs mag daarbij niet als excuus worden gebruikt - zoals dat door ambtenaren van de Commissie is gedaan - omdat die is vastgelegd in artikel 5 door koppeling aan de communautaire basisprijs. Er kunnen dus interventie-aankopen worden gedaan.
Bovendien zijn er ook nog regelingen inzake Gemeenschapssteun en voedselhulp. Die kunnen worden gebruikt ten gunste van alle NGO's, liefdadige instellingen, de Dominicaanse Republiek - waar zich een reusachtige catastrofe heeft voorgedaan - en ook in Rusland.
Aan oplossingen is dus geen gebrek, mijnheer de commissaris. Laten we daarom niet terugschrikken om ze te gebruiken: bij een buitengewone marktsituatie passen tenslotte buitengewone maatregelen.

Mulder
Mevrouw de Voorzitter, ik wil in de allereerste plaats de heer Fischler bedanken voor zijn verklaring en ik denk dat de analyse die hij gegeven heeft in wezen correct is. Een varkenscyclus is niets nieuws. Een ieder hier in deze zaal die iets van economie gestudeerd heeft, weet dat deze cyclus in vrijwel ieder economieboek wordt behandeld. Wat de cyclus op het ogenblik bijzonder maakt, is dat hij samenvalt met de crisis in Rusland en met die in Azië.
Ik denk dat de varkenssector in het algemeen trots kan zijn op het feit dat hij zo weinig kost. Als wij zien dat op de begroting van 41 miljard de uitgaven in 1997 168 miljoen waren en nu in 1998 waarschijnlijk iets van 330 miljoen, dan is dat een uitstekende prestatie. Ik denk dan ook dat die extra maatregelen die genomen zijn volledig gerechtvaardigd zijn. In noodsituaties moet wat bijzonders gebeuren.
De Commissie stelt dat het een wezenlijk feit is dat de varkensproductie zo is toegenomen en daar ligt de eigenlijke oorzaak. Dat zal zeker zo zijn: als er meer aanbod is, dalen de prijzen. Maar komt het ook niet door de politiek van de Commissie van lage graanprijzen? En zal de problematiek in de komende jaren niet verergeren als met Agenda 2000 de graanprijzen nog verder verlaagd worden? Wat zal dan volgens de Commissie de invloed zijn op de productie van rundvlees? Want al die vleessoorten die met behulp van veel graan geproduceerd worden, zullen duidelijk een voordeel krijgen, denk ik, ten opzichte van andere vleessoorten. Heeft de Commissie een politiek op lange termijn in dit opzicht?
Een tweede vraag: als de berichten juist zijn, dan zal in het licht van de verkiezingen er iets van zes tot zeven biljoen dollar extra steun vrijkomen voor de Amerikaanse boeren. Wat gaat de Commissie daaraan doen? Gaat de Commissie daar een reactie op geven?
De laatste vraag: als ik de Nederlandse kranten mag geloven, heeft commissaris Fischler zich zeer lovend uitgesproken over het varkensbeleid in Nederland. Dat beleid houdt onder andere een systeem van varkensquota in. Is de commissaris er voorstander van dat dit in heel Europa wordt ingevoerd?

Poisson
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, sinds het einde van de zomer zijn wij getuige van een pijlsnelle daling van de varkensvleesprijzen zowel binnen de Europese Unie als op de wereldmarkt. De communautaire productieketen - en met name het kleine gezinsbedrijf - bevindt zich in een noodtoestand. Wat is er gebeurd? In de eerste plaats is er een overproductie ontstaan die, zoals u zegt mijnheer de commissaris, in grote mate te wijten is aan de onverantwoorde uitbreiding van bepaalde bedrijven. Het Europese aanbod is op die manier gestegen van 16 miljoen tot 17, 2 miljoen in de periode 1996-1998, oftewel een toename met 9 %. Tegelijkertijd heeft men in de Verenigde Staten een groei gekend van de varkensstapel van ongeveer 8 % in twee jaar, waardoor de Amerikanen, die scherp concurrerende prijzen hanteren, buitenlandse markten hebben kunnen veroveren ten koste van de Europese Unie: wij zitten midden in een economische oorlog. Een verklaring voor deze toestand is ook te vinden in de Aziatische en Russische crisissituaties, die de Europese Unie tegelijkertijd beroven van veelbelovende marktperspectieven. Er valt momenteel ook een stagnatie vast te stellen van de consumptie van varkensvlees in de Gemeenschap die veroorzaakt wordt door de sterke concurrentie van andere soorten wit vlees.
De Commissie moet nu paardenmiddelen gaan gebruiken - zo worden die bij ons tenminste genoemd - om verlenging en inworteling van de crisis te voorkomen. Het is tijd voor noodmaatregelen. In de eerste plaats dient het niveau van de exportrestituties te worden aangepast om markten, zoals die van Rusland, terug te kunnen winnen. In de tweede plaats moet er een intracommunautair promotieprogramma komen om interesse te creëren en de Europese consumptie weer op gang te brengen. Een derde stap zou erin bestaan de binnen de Europese Unie bestaande vleesvoorraden weg te werken via de invoering van het principe van humanitaire steun, met name voor Rusland, zonder echter de bestaande handelsstromen in gevaar te brengen noch het ontstaan van nieuwe te bemoeilijken. In de vierde plaats dient men meester te zijn over vraag en aanbod, evenals over productie, en op rationele wijze de varkenshouderijen te beheren. In de vijfde plaats moet ervoor gezorgd worden dat de varkenshouderij niet verwordt tot een grote business die niets meer te maken heeft met landbouw, plattelandsontwikkeling en het naleven van milieunormen. Wat dat laatste punt betreft ben ik echter bang dat het kwaad al is geschied.

Jové Peres
Mevrouw de Voorzitter, de huidige crisis in de varkenssector is ontstaan doordat vraag en aanbod ten gevolge van de groei van de intensieve varkenshouderij niet meer op elkaar aansloten. Later kwam daar nog de sterke vermindering van de export vanwege de crisis in Rusland bij, waardoor de markt in een crisis van ongekende omvang is beland.
Kleine en middelgrote bedrijven zullen van deze crisis het slachtoffer worden. De Commissie zou daarom maatregelen moeten voorstellen om deze situatie recht te trekken door het verlenen van specifieke steun aan kleine en middelgrote varkenshouders en door het ontmoedigen van de intensieve varkenshouderij.
Al met al schuilt het grootste probleem erin dat de crisis in Rusland hetzelfde effect kan hebben op andere sectoren. En het ernstigste daarbij is, naar mijn mening, dat de Commissie niet langer over de instrumenten zal beschikken om een crisis als deze het hoofd te bieden doordat zij nu voorstelt om voortaan alleen nog de particuliere opslag te gebruiken als enig interventiemechanisme in de meeste sectoren. Maar sociaal gezien kan de Europese landbouw zich niet veroorloven om de kleine en middelgrote bedrijven, die de basis van de sector vormen, te gronde te laten gaan, of om nog meer werkgelegenheid te verliezen. Bijgevolg rust op de Commissie de plicht om de sociale gevolgen van de structurele crisis in de varkenssector te corrigeren door steun te verlenen aan kleine en middelgrote varkenshouders en de intensieve varkenshouderij te ontmoedigen.
Ik wil ook herinneren aan de meest recente gebeurtenissen, omdat de Commissie als ze ook maar een minimum aan verantwoordelijkheidszin heeft een aantal van de voorstellen zal moeten herzien die zij met betrekking tot diverse GMO's op tafel heeft gelegd. Iedere GMO moet, om die naam te verdienen, beschikken over instrumenten om de markt te kunnen bijsturen en zo in elke sector periodieke productieschommelingen of conjuncturele crises op te kunnen vangen.
Mijn collega's in deze commissie vragen niet voor niets om een buitengewone ingreep, nu bestaande maatregelen telkens nuttelozer blijken te zijn.

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, met de opmerking die u aan het slot van uw betoog hebt gemaakt, had u moeten beginnen. Iedereen in de varkensvleessector weet hoe deze crisis is ontstaan. Ook nu zetten bij ons de boerenorganisaties en de beroepsverenigingen zich er nog steeds ijverig voor in de varkensvleessector uit te breiden en zetten zij ons er in hun publicaties toe aan er nu eindelijk eens voor te zorgen dat wij de marktaandelen van Nederland in handen krijgen die door de pest verloren zijn gegaan.
Datzelfde geldt natuurlijk voor Nederland en andere lidstaten. Er wordt geprobeerd de industrialisatie in de varkensvleessector te stimuleren en zo mogelijk dan ook nog met geld van de staat. De druk op de markt die daardoor ontstaat, wil men opheffen door verhoging van de exportsubsidies. De belastingbetaler, die dit moet financieren, de kleinere bedrijven en de diervriendelijke veehouderij zijn hier de dupe van.
Wij moeten ons tegen dit onaanvaardbare streven verzetten, en, mijnheer Pérez, ik spreek u op dit punt tegen - en dat betreft ook de gezamenlijke resolutie, die wij niet medeondertekend hebben - we mogen aan dit onaanvaardbare streven niet toegeven om een gemeenschappelijke marktordening voor varkensvlees in te stellen waarbij subsidie wordt verleend door de staat. Dit zal ertoe leiden dat we ook in deze sector voortdurend overschotten zullen hebben. We moeten ervoor zorgen dat de markt gesaneerd wordt en zich distantieert van diegenen die tot expansie zijn overgegaan, en we moeten er door het treffen van maatregelen voor zorgen dat de veehouders die het welzijn van hun dieren hoog in het vaandel hebben en op een ambachtelijke wijze varkens houden, daarbij niet in een slechte positie terechtkomen.
Dat betekent dat we de lidstaten op Europees niveau bindend moeten voorschrijven dat de industriële landbouwproductie niet behandeld mag worden als geprivilegieerde teelt en niet zoals andere landbouwproductie op het platteland mag plaatsvinden, maar dat deze behandeld moet worden als industrie en ondergebracht moet worden in industriegebieden en dat hiervoor dezelfde emissievoorschriften moeten gelden die ook andere industriële bedrijven moeten naleven. De privilegiëring moet betrekking hebben op en gerelateerd worden aan het landbouwareaal en datzelfde geldt voor de varkenshouderij.
Bovendien moeten we de regionale markt steunen. Ik heb met mijn varkensvleesproductie - ik geef toe, deze is wat klein - geen last van deze crisis omdat ik rechtstreeks verkoop. Ik heb ook geen last van het instorten van de markten in Rusland of Azië, maar mijn markten liggen dan ook voor de deur en de mensen die bij mij willen kopen, omdat ze zich niet bezighouden met Azië of Rusland, en ook niet vinden dat ze meer vlees moeten eten, omdat de agro-industriële productie zo snel is toegenomen, blijven bij hun normen, net zoals ik mijn normen niet verander. Ik heb ook niet uitgebreid. Daarom vind ik dat deze crisis door eigen toedoen is veroorzaakt. Maar die crisis toont ook aan dat het juist gevaarlijk is zich op de export en de wereldmarkt te richten, omdat kleine partijen er dan een janboel van maken, terwijl alles binnen de grote Europese interne markt eigenlijk uitstekend geregeld kan worden.
Daarom verzoek ik u het varkensvleesoverschot zichzelf te laten regelen en diegenen te beschermen die daarbij niet gedupeerd mogen worden, namelijk de ambachtelijke gezinsbedrijven, die anders aan het kortste eind trekken.

Nicholson
Mevrouw de Voorzitter, in de eerste plaats verwelkom ik de verklaring van de Commissie vanmorgen over de crisis in de varkenssector in heel Europa. Het feit dat we deze verklaring hebben gekregen, betekent dat de Commissie erkent dat de varkenssector in de Europese Unie met ernstige problemen kampt.
In mijn eigen kiesdistrict in Noord-Ierland is de situatie misschien nog ernstiger dan in andere delen van Europa. De toestand is nog verergerd door het wegvallen van een verwerkingsfabriek ten gevolge van een brand afgelopen juni. Ik weet dat de Commissie hier waarschijnlijk van op de hoogte is. Dit heeft in juli en augustus aanleiding gegeven tot een massale ophoping van varkens in landbouwbedrijven. Alle inspanningen van politici ten spijt kon geen oplossing voor dit probleem gevonden worden, noch in Noord-Ierland, noch in het Ministerie van Landbouw, Visserij en Voedselvoorziening te Londen, noch in Brussel. Waar we ook aanklopten, kregen we te horen: "Sorry, iedereen is op vakantie" . De varkens gingen jammer genoeg niet op vakantie. Ze moesten gevoed worden en we hadden een ernstig probleem. Het maakt geen goede indruk om naar je kiezers te gaan met de boodschap: "Het spijt me, maar in Brussel is iedereen met vakantie" . Al besef ik dat iedereen het recht heeft op vakantie, zou er in de toekomst in ieder kabinet te Brussel ten allen tijde een topfunctionaris moeten zijn die een politieke beslissing kan nemen in geval van een echte crisis in een deel van de Europese Unie. Dergelijke situaties doen het imago van de Europese Unie geen goed.
Ik besef dat er geen gemakkelijke oplossingen zijn. Ik besef dat de crisis in Rusland de toestand verergerd heeft, maar om het gewoonweg te laten bij exportrestituties en steun voor de particuliere opslag van varkensvlees is niet genoeg. We hebben een beter systeem nodig om de problemen te herkennen voordat ze zich voordoen. De varkenssector is belangrijk. Deze houdt jonge mensen op de boerderij die er anders misschien niet zouden kunnen blijven en zorgt ook voor een heleboel banen buiten het landbouwbedrijf. Ik ben bang dat de varkenssector in mijn eigen streek op het punt staat in de huidige crisis ten onder te gaan.
Ik zou de Commissie willen vragen een task force op te richten om de huidige toestand te evalueren en ervoor te zorgen dat deze situatie zich niet opnieuw voordoet en dat we een langetermijnbeleid kunnen ontwikkelen voor de toekomst van de varkenssector in de hele Europese Unie.

Paisley
Mijnheer de Voorzitter, zoals de commissaris weet, is de varkenssector in Noord-Ierland zwaarder getroffen dan alle andere landbouwsectoren die reeds een crisis doormaken. Op het hoogtepunt van de crisis werd de varkenssector in een nacht beroofd van 40 % van haar slacht- en verwerkingscapaciteit. Een nieuwe fabriek te Malton ter waarde van 10 miljoen Britse pond ging volledig in vlammen op. Een industrie die al in gevaar is en 40 % van haar capaciteit verliest staat aan de rand van de totale ondergang.
Welke voorstelling van zaken heeft de Britse regering de commissaris gegeven omtrent deze bittere noodtoestand? Welke voorstellen voor financiële steun zijn er gedaan? Als dit was gebeurd in om het even welke andere regio van de Unie en een sector 40 % van zijn capaciteit had verloren, zouden resolute maatregelen zijn geëist van de nationale regering en ook ten uitvoer gebracht.
De varkenssector is de parel op de kroon van de Noord-Ierse landbouw. Maar deze sector zal ten onder gaan, zoals mijn collega reeds gezegd heeft, en niet meer levensvatbaar zijn als er geen onmiddellijke hulp komt. Als varkenshouders zelfmoordneigingen krijgen en sommigen al zelfmoord plegen, is het duidelijk dat de situatie uitzichtloos is.
Ik zou de commissaris dringend willen verzoeken onmiddellijk een van zijn functionarissen te sturen naar Noord-Ierland om zelf te kunnen beoordelen hoe tragisch en ernstig de toestand is. Landbouw is de grootste economische sector van Noord-Ierland. De landbouwsector neemt 2, 28 miljard pond van de handel en 10 % van de totale werkgelegenheid voor zijn rekening. De hele sector gaat door een crisis. De inkomsten uit landbouw zijn drastisch gedaald. In 1997 zijn ze gedaald tot 203 miljoen pond, wat een daling betekent van 38 % ten opzichte van 1996. Dit jaar verwacht men nog een verdere daling van de inkomsten uit landbouw ten bedrage van 50 miljoen pond. Dat is de ernst van de situatie. We richten ons tot Europa voor hulp.

McCartin
Mevrouw de Voorzitter, ik heb als eerste deze kwestie aan de orde gebracht. Het verheugt me dat een heleboel mensen in het Parlement en jawel, ook de commissaris, zich bewust zijn van het probleem en de ernst ervan.
Het is niet alleen een kwestie van boeren die niet aan de kost komen. Het probleem is dat boeren in een mum van tijd een heleboel geld verliezen en zowel hun huis als hun hele bedrijf dreigen te verliezen.
In de ogen van alle Europese boeren is de Europese Unie verantwoordelijk voor de landbouwsector. Wij geven per jaar 17 miljard uit aan landbouwproducten. We geven jaarlijks 5 miljard uit aan rundvlees. We konden 2 miljard extra opbrengen toen de rundvleessector met problemen kampte terwijl de varkenssector twee keer zo groot is - in de Europese Unie wordt dubbel zoveel varkensvlees geconsumeerd als rundvlees. In de zuivelsector geven we 3 miljard uit. Voor varkensvlees reserveren we niet meer dan 300 miljoen, terwijl deze sector twee keer zo groot is als de rundvleessector.
Het is buitengewoon belangrijk dat we de ernst van de situatie juist inschatten en noodoplossingen trachten te vinden, want dit is een noodgeval. Ik zou de heer Graefe zu Baringdorf, die ernstig over deze zaken nadenkt, willen zeggen dat er industriële landbouwbedrijven bij betrokken zijn, maar het zijn juist deze die overblijven wanneer de crisis voorbij is. De eerste slachtoffers zullen de kleinste en kwetsbaarste boerenbedrijven zijn. We komen hier vandaag niet op voor de industriële landbouwbedrijven. We vragen om noodmaatregelen voor de gezinsbedrijven die in uiterste nood verkeren. Zij zullen het eerste slachtoffer zijn als de crisis aanhoudt.

Anttila
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, mijn dank aan commissaris Fischler voor de mededeling, waarin uitvoerig wordt uitgelegd hoe het tot overproductie in de varkenssector is gekomen. Het besluit van de Commissie om particuliere opslag te steunen is goed, maar dat alleen is niet genoeg. Het verkleinen van de varkensvleesbergen vereist verhoogde exportrestituties, zodat men het overschot op de wereldmarkt kan brengen. Hiervoor moet een financiering worden gevonden. Bovendien moet de varkensvleesproductie in de Europese Unie verkleind worden om beter overeen te komen met de consumptie en de bestaande exportmogelijkheden. De verantwoordelijkheid voor de inkrimping ligt bij de lidstaten die de afgelopen twee jaar hun productie meer hebben laten toenemen dan de consumptie is gegroeid. In deze situatie hebben de regeringen die de sector nu aanmoedigen de productie nog op te voeren, geen verantwoordelijkheidsgevoel.
Bij het verminderen van de productie moeten de gevolgen van de productie voor het milieu worden benadrukt en moet de productie vooral in gebieden die een risico voor het milieu vormen worden verminderd. Een vraag aan de Commissaris: is het mogelijk communautaire milieusubsidie te gebruiken ter vermindering van de varkensvleesproductie die het milieu te veel belast? Er is haast bij het in evenwicht brengen van de productie, omdat het anders gebeurt door middel van een grote faillissementsgolf.

Querbes
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, mijnheer de commissaris, de crisis in de varkensvleessector is onhoudbaar voor de kleine en middelgrote producenten. Deze crisis dient de aanleiding te vormen tot het treffen van doeltreffende financiële maatregelen op basis van overleg tussen de Commissie en de lidstaten om de boeren in staat te stellen zonder problemen deze catastrofe te boven te komen.
Maar hoe is het mogelijk dat op een moment waarop Europa te kampen heeft met een overschot van 600.000 ton de bouw van geweldig grote industriële bedrijven wordt toegestaan die op verzet stuiten van zowel de bevolking van de omliggende gebieden als van de landbouwers zelf? Dient er geen Europees moratorium te komen op dergelijke structuren? De huidige situatie die zich zowel in Europa als in de hele wereld voordoet dient immers te leiden tot een productiebeheersend beleid door middel van een waarachtige gemeenschappelijke marktordening. Dat is onontbeerlijk om gezinsbedrijven te verzekeren van een behoorlijk inkomen door middel van een productie op menselijke schaal, die werkgelegenheid schept, het milieu respecteert en zorgt voor harmonieuze ruimtelijke ordening.
Maar waar is er in de Europese instellingen de wil en de moed te vinden om een andere richting te geven aan het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de strijd aan te binden met het " buitensporige liberalisme " dat volgens de voorzitter van de COPA ten grondslag ligt aan deze crisis? Kan men de Commissie wel geloven wat betreft haar bereidheid in die richting doeltreffend op te treden en het hoofd te bieden aan het instorten van de varkensvleesprijzen als zij een prijsontwikkeling voorstelt gelijk aan die voor de sectoren granen, zuivel en rundvlees, als zij zonder enig echt evenwichtsmechanisme uitbreiding voorstelt naar landen waar de landbouwprijzen 30 tot 60 % lager liggen dan in de Unie en wanneer zij dit unilaterale beleid zonder oog voor consequenties voortzet door te onderhandelen over het openstellen van de Europese markt voor de Verenigde Staten en de Mercosur? Wordt het niet de hoogste tijd zich te ontworstelen aan dit marktdogma dat de markt regelt en de hele hervorming van het GLB en Agenda 2000 te hérdenken?
Wij beginnen tenslotte niet bij af. Ons Parlement heeft bij de goedkeuring van het verslag-Cunha betreffende de hervorming van het GLB een paar weken geleden het kader geschetst voor een ander landbouwbeleid dat zich veel meer bezig houdt met de behoeften van de samenleving inzake behoorlijke inkomens, werkgelegenheid, kwaliteit van levensmiddelen en van het milieu, evenwichtige ruimtelijke ordening en internationale samenwerking. De discussies die bij de Raad en bij ons Parlement gevoerd worden, zouden nu juist in die richting moeten gaan.

Hallam
Mevrouw de Voorzitter, zoals vele andere leden van het Parlement heb ik de afgelopen week contact gehad met varkenshouders in mijn kiesdistrict. Ik heb geconstateerd dat velen op de rand staan van het faillissement. Mensen die op lange termijn hebben geïnvesteerd om producten van topkwaliteit te kunnen leveren, worden nu plots geconfronteerd met de situatie dat varkens die eerst tegen een prijs van 34 tot 40 pond werden verkocht nu nog maar 10 tot 12 pond opbrengen.
Ze vragen niet om subsidies of liefdadigheid. Maar ze vragen om hulp. Er zijn verschillende manieren om onze varkenshouders te helpen. We zouden een stelsel van exportkredietgaranties kunnen invoeren. We kunnen premies toekennen aan varkenshouders die zich terugtrekken uit de markt. We kunnen manieren zoeken om de productie van nieuwe marktdeelnemers te contingenteren.
Ik zou willen aanknopen bij de opmerking van de heer Fischler over de Russische markt - zowel Rusland als onze varkensvleessector worden getroffen door een zware crisis. Dus waarom zouden we de minst waardevolle stukken vlees niet schenken aan het Russische volk. Laten we het weggeven; laten we het op de Russische markt brengen; laat de Russen dat vlees gebruiken om hun mensen te voeden; en laten we de druk op onze eigen markten wegnemen.
Er zijn nog andere problemen. Britse varkenshouders kampen met extra problemen die voortvloeien uit unilateraal vastgestelde voorschriften op het gebied van veeteelt. We moeten ervoor zorgen dat deze voorschriften dezelfde zijn in de hele Europese Unie. We moeten ook verzekeren dat producten die in de Europese Unie worden ingevoerd aan dezelfde voorschriften voldoen.
Tenslotte, er moeten strakkere voorschriften komen inzake etikettering zodat varkensvlees op termijn een eigen kwaliteitsuitstraling krijgt met het oog op klantenbinding. Dit zal de grote supermarktketens ervan afhouden op andere soorten vlees over te schakelen naargelang de grondstoffenprijzen lager zijn. Mijn varkenshouders willen geen liefdadigheid, maar ze willen wel een kans krijgen.

Santini
Mevrouw de Voorzitter, de oorzaken van deze crisis zijn nu uitgebreid besproken, maar ook ik zou mijn bescheiden bijdrage willen leveren om mogelijke oplossingen te zoeken. De eerste oplossingen zijn van institutionele aard, zijn het eenvoudigst en zijn al genoemd: allereerst dus het beroep op de particuliere opslagregeling en exportrestituties, maar de commissaris vermijdt deze maatregel, omdat hij het niet uitvoerbaar acht; als er geen vraag is, is er namelijk geen export, en dus komen dan ook de restituties automatisch te vervallen.
Welke andere maatregelen dan? Ten eerste bestaat het gevaar dat ieder aan zijn eigen problemen denkt, en in dat geval is er actie nodig om de regeringen van de lidstaten te sensibiliseren teneinde te voorkomen dat zij zich laten overhalen, hetzij door paniek, hetzij door demagogie, tot unilaterale interventies, ik zou zeggen interventies die gebaseerd zijn op eigenbelang, die hoe dan ook slechts de symptomen zouden bestrijden.
Een tweede voorstel aan de Commissie zou met klem de beheersing van het aanbod aan de orde moeten stellen om dit in evenwicht te brengen en te coördineren; bovendien, gezien het feit dat de Verenigde Staten de Europese Unie altijd zo angstvallig in de gaten houden omtrent alle problemen die onze internationale betrekkingen betreffen, waarom zouden wij deze keer niet in de tegenaanval gaan en nagaan of de Verenigde Staten werkelijk op ongeoorloofde wijze, volgens het WHO-panel, hun producenten helpen?
Verder dienen de diepere oorzaken van de crisis in Rusland en Japan zorgvuldig te worden bekeken, om te proberen verdere gevolgen te voorkomen; en tenslotte dient de medeverantwoordelijkheid van de grote levensmiddelenbedrijven te worden nagegaan. Wij mogen ons dan ook niet overgeven aan de bijbelse voorspelling van de zeven magere jaren en de zeven vette jaren: indien vier jaar hoge prijzen gevolgd zouden worden door vier jaar lage prijzen, mijnheer de commissaris, zou dat een ware ramp zijn!

Hardstaff
Mevrouw de Voorzitter, vrijdag laatstleden heb ook ik een ontmoeting gehad met landbouwers van mijn kiesdistrict. Ze zijn allemaal bijzonder ongerust over de drastische verlaging van hun inkomens, met name degenen die actief zijn in de varkenssector en die op de markt zulke lage prijzen krijgen dat ze op ieder varken verlies maken. Britse boeren zijn doorgaans heel flegmatieke en ordelievende burgers die veel minder geneigd zijn te demonstreren dan hun tegenhangers in sommige andere landen. Als ze op straat komen, zoals vorige week op de Labourconferentie in Blackpool, of een haven blokkeren om te verhinderen dat varkensvlees wordt ingevoerd in het Verenigd Koninkrijk, zoals een paar weken geleden in Immingham in mijn kiesdistrict, dan moet de situatie al bijzonder ernstig zijn.
Als ik door mijn kiesdistrict Lincolnshire reis, zie ik vaak varkens in de velden die een heel normaal en actief leven leiden dat beantwoordt aan hoge welzijnsnormen. Hun eigenaars zijn heel bitter over het feit dat de bijzonder lage prijzen die ze op dit ogenblik ontvangen voor hun varkens niet weerspiegeld worden in de vleesprijzen in supermarkten die varkensvlees importeren dat geproduceerd is volgens veel lagere welzijnsnormen.
Deze boeren hebben nu hulp nodig om kerstmis te halen. Een aantal kortetermijnmaatregelen kan vlug genomen worden om de ergste nood te lenigen. Exportrestituties kunnen goed zijn voor de markt doordat producenten worden geholpen bij het zoeken naar nieuwe markten buiten de Europese Unie. Door de particuliere opslagregeling kan op korte termijn gezorgd worden voor een vermindering van de overschotten op de markt. Maar als ze worden vrijgegeven moeten deze vleesoverschotten worden geëxporteerd of gebruikt als noodvoorziening buiten de Europese Unie - mogelijkerwijs naar Rusland, zoals reeds gezegd is - om te voorkomen dat er weer een overaanbod ontstaat.
Exportkredietgaranties kunnen exporteurs helpen risico's te verminderen en buiten de Europese Unie de concurrentie aan te gaan en met meer vertrouwen op zoek te gaan naar nieuwe markten. Een intensieve marketingcampagne in de hele Europese Unie, gelijkaardig aan die voor rundvlees twee jaar geleden waarvoor ik het verslag namens het Parlement heb geschreven, zou ook een belangrijke rol kunnen spelen om de consumptie te bevorderen en zo de overschotten te beperken. Er moeten ook steunmaatregelen komen voor boeren die zich willen terugtrekken uit de sector.
Dezelfde maatregelen moeten genomen worden in de hele Europese Unie om ervoor te zorgen dat geen enkele lidstaat oneerlijk wordt bevoordeeld. Met uw hulp wil ik de Commissie en de Raad ertoe aansporen beslissingen te nemen en dringende maatregelen te nemen na de vergadering van 14 oktober. De landbouwers van Europa hebben dringend hulp nodig. Ze kunnen niet meer twee of drie maanden wachten op maatregelen.

Funk
Mevrouw de Voorzitter, beste commissaris, alles is weliswaar al gezegd, maar nog niet door iedereen. Daarom zal ik het heel kort houden. Er zijn vier punten die ik ter sprake wil brengen. Ten eerste het feit dat de daling van de varkensvleesprijzen voor de boeren groter is dan de daling die door de handel wordt doorberekend. Daarop dient de aandacht gevestigd te worden. Ten tweede, mijnheer de commissaris, heeft u niets gezegd over de resultaten van de laatste varkenstellingen. U beschikt over betrouwbare cijfers, want uw referent op dit gebied is bij mij op de boerderij in opleiding geweest. Daardoor is hij zo'n capabel man, dat mag hier toch wel eens gezegd worden!
Ten derde zou de gelegenheid nu optimaal zijn - op dat punt ben ik het eens met de heer Graefe zu Baringdorf - om de nitraatrichtlijn om te zetten, eens na te denken over de veel te grote veestapels in de Gemeenschap en ervoor te zorgen dat deze weer worden teruggebracht tot normale proporties, dat het voederareaal en het areaal waarover de mest verspreid wordt, in een goede verhouding tot elkaar staan. Hiervoor wordt ons nu een uitstekende gelegenheid geboden. Bij mij gebeurt dat, dat is een ding dat zeker is. Wij hebben deze zaken allang gerealiseerd. Alleen de Niedersachsen liggen natuurlijk enorm achter. En toch is een van hen zelfs bondskanselier van Duitsland geworden. Zo ziet u wat er bij ons allemaal mogelijk is!
Ten vierde zou u onderzoek moeten doen naar de daling van de graanprijs, naar de invloed en het stimulerende effect van de sterke daling van de graanprijs op de veredelingsindustrie. De boeren willen een hogere toegevoegde waarde. Dat is volkomen duidelijk, maar dan is er helemaal geen uitweg meer uit het dilemma.
(Applaus)
Filippi
Mevrouw de Voorzitter, ik zou slechts twee dingen willen onderstrepen, na te hebben gezegd, om misverstanden te voorkomen, dat ik het eens ben met het feit dat we hier vanmorgen over dit onderwerp debatteren en dat er nog altijd maatregelen nodig zijn om ons te helpen door deze problematische fase te komen.
Maar ik zou heel eerlijk willen zeggen dat uw laatste verklaring, mijnheer de commissaris, mij niet heeft verrast en ik geloof dat wij onderscheid moeten maken tussen de structurele oorzaken die aan de basis liggen van deze crisis en de bijkomstige oorzaken die deze crisis hebben verergerd. De Russische markt bijvoorbeeld is de oorzaak van de verheviging van de crisis, die voortkomt uit een overmatige productie en een verkeerd beleid dat door sommige lidstaten is gevoerd.
Dit beleid moet gecorrigeerd worden omdat we het risico lopen dat ook de gebieden die traditioneel producenten zijn van varkensvlees, dat voornamelijk gebruikt wordt voor kwaliteitsproducten - voor verwerkte producten zoals ham, vleeswaren enzovoorts - worden benadeeld en de prijs dreigen te moeten betalen voor fouten die gemaakt zijn op het gebied van de vraag naar productie.
Ten tweede wil ik het volgende zeggen: we kunnen best ingrijpen met incidentele maatregelen, maar laten we proberen deze crisis niet te gebruiken om in de richting te gaan van regelgeving in een sector, die zich tot op heden gered heeft zonder bijstandsmaatregelen; laten we proberen te vermijden dat we in de traditionele richting van de bijstandsverlening gaan vanwege een conjunctuurcrisis in de sector.

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, ik wil u hartelijk danken voor dit debat, omdat mij gevraagd is of ik u kan laten zien hoe de productie zich ontwikkeld heeft. Hier ziet u de productie in het eerste halfjaar van 1998 vergeleken met de productie in het eerste halfjaar van 1997. In Nederland is de productie - dat heb ik verklaard, dat komt voornamelijk door de varkenspest die daar vorig jaar heerste - met 17, 9 % gestegen, in Spanje met 7, 8 % - daarmee is Spanje nu de op een na grootste varkensvleesproducent van de Europese Unie - en in Portugal eveneens met meer dan 7 %. Er zijn evenwel ook landen waar de productie is gedaald, bijvoorbeeld in Italië, Luxemburg en Finland. In Duitsland is de productie met 4 % gestegen.
Ik wil nu even heel kort ingaan op de door u gestelde vragen: over de zeer specifieke vraag over de brand in Noord-Ierland wil ik in de eerste plaats zeggen dat de Britse regering hiervoor een verzoek om staatssteun heeft ingediend dat momenteel beoordeeld wordt. In de tweede plaats is er, voor zover wij hierover geïnformeerd zijn, inmiddels door dit bedrijf een vervangend slachthuis aangekocht. In de derde plaats is het zo dat als er voor de wederopbouw structurele hulp nodig is, dit punt in het kader van het structuurprogramma afgehandeld moet worden. In de vierde plaats: zegt u niet dat wij niet ter beschikking hebben gestaan! Er hebben in augustus twee gesprekken met mijn diensten over deze kwestie plaatsgevonden.
Dan de vraag van de heer Hallam naar de mogelijkheid van voedselhulpprogramma's voor Rusland. Ik denk dat we hierover om te beginnen maar eens met de Russen zelf moeten praten. Het zou zeker contraproductief zijn een aanbod te doen - sommigen hebben dat ook al geprobeerd - terwijl de Russen dat helemaal niet willen. Tot nu toe heeft de Russische regering tegenover ons verklaard het in de allereerste plaats belangrijk te vinden dat de normale export naar Rusland hervat wordt. Bovendien zouden we, als we dat van plan waren, er natuurlijk eerst voor moeten zorgen dat de zaak op internationaal niveau duidelijk is om te voorkomen dat een voedselhulpprogramma als export wordt aangemerkt en we daardoor nog meer problemen krijgen. Maar we moeten vooral ook uitzoeken hoe we zo'n programma gaan financieren.
Wij zijn dus niet principieel, op voorhand en in ieder geval tegen een dergelijk programma, maar er moet eerst duidelijkheid komen over de voorwaarden. Bovendien vinden we het buitengewoon belangrijk dat we als er zulke hulp wordt verleend, ook garanties krijgen dat deze ook ten goede komt aan degenen die die hulp nodig hebben en niet aan willekeurig wie dan ook.
Vervolgens de vraag over de koppeling van de prijzen die de producenten ontvangen, aan die in de supermarkten: als u in uw land constateert dat die koppeling niet aanwezig is, dan is dat een zwak punt op het gebied van de concurrentie. Daarvoor kan de Gemeenschap echter niet verantwoordelijk gesteld worden, maar de consumentenorganisaties en andere instellingen moeten ervoor zorgen dat dit functioneert.
Dan kom ik nu toe aan de aspecten die eerder betrekking hebben op de lange termijn. We hebben ons in onze voorstellen in verband met Agenda 2000 intensief beziggehouden met de vraag hoe de concurrentieverhouding tussen varkensvlees en rundvlees zich in de toekomst zal ontwikkelen. Niet in de laatste plaats omdat we denken dat varkensvlees - zoals alle witte vleessoorten - in de toekomst veeleer voordelen dan nadelen zal hebben, zijn wij van mening dat er bij rundvlees sterker in de prijzen ingegrepen moet worden om ervoor te zorgen dat het evenwicht behouden blijft. Tendentieel is er eerder vraag naar varkensvlees. Ik denk dat u ook geen vergelijkende berekening moet maken waarbij u de miljarden die de Gemeenschap betaalt voor de akkerbouwgewassen, afzonderlijk beschouwt en doet alsof dat niets te maken heeft met varkensvlees. Logischerwijze zijn er veel varkensvleesproducenten die juist de akkerbouwpremies innen, omdat ze hun graan en hun voer zelf produceren.
Wat de steun aan de Amerikaanse producenten betreft, kan ik u vertellen dat president Clinton heeft aangekondigd de Amerikaanse landbouw - waar zich vooral de graanteelt op het moment in een flinke crisis bevindt - in zijn geheel meer te zullen gaan steunen. Maar natuurlijk moet wat voor ons geldt, ook voor de Amerikanen gelden, namelijk dat ze zich dienen te houden aan de overeengekomen GATT-verplichtingen. We zullen dat uiteraard ook heel goed in de gaten houden. Als we constateren dat dat op een bepaald punt niet het geval is, dan zullen we daarop op passende wijze reageren.
De kwestie van de oriëntatie op de wereldmarkt zie ik inderdaad iets anders dan deze eerder vandaag werd voorgesteld. We willen de lokale of regionale markten, die, zoals de heer Graefe zu Baringdorf heel indrukwekkend heeft beschreven, onafhankelijk van crises functioneren, zeker niet verstoren, maar we willen deze regionale markten versterken en ondersteunen. We kunnen de gehele Europese productie echter niet uitsluitend op regionale markten afzetten. Er zijn daarnaast ook nog andere markten en die mogen we niet simpelweg buiten beschouwing laten.
Op één punt geef ik u volledig gelijk en daarmee kom ik terug op de vraag van de heer Mulder. Wat er in Nederland is voorgesteld op het gebied van varkensquota, houdt direct verband met de nitraatrichtlijn. Het is een poging van Nederland de nitraatrichtlijn om te zetten in de varkensvleessector en zo is dat ook door de Nederlandse regering gepresenteerd. Maar we weten allemaal hoeveel lidstaten de nitraatrichtlijn nog niet hebben omgezet. Ik ben graag bereid om de verantwoordelijke instanties en mijn collega mevrouw Bjerregaard naar aanleiding van dit debat nogmaals te verzoeken jegens de lidstaten vanaf dit moment dienovereenkomstig op te treden, want dat is naar mijn mening de beste manier om de eigen productie in Europa te beschermen.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mijnheer Fischler.
Het debat is gesloten.
Wij gaan nu over tot de stemming.
Gezamenlijke ontwerpresolutie over de crisis in de varkensvleessector
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Van Dam
Mevrouw de Voorzitter, het beeld van sterk schommelende prijzen is bekend in de varkenshouderij. Niet voor niets spreken we in de economie van een varkenscyclus. Door het wegvallen van het belangrijke afzetgebied Rusland zijn de huidige problemen op de varkensmarkt zeer ernstig. Het is genoemd. Het is daarom goed dat het Europees Parlement zich heeft uitgesproken over dit onderwerp. De oproep aan de Commissie om met aanvullende maatregelen te komen, ondersteunen wij. Wij hebben dan ook voor de resolutie gestemd.
Maar wat verstaan we onder aanvullende maatregelen? De algemene formulering van de aanbevelingen geeft aan dat daarover in het Parlement nogal verschillend wordt gedacht. Er zijn ideeën om net als de Herodespremie voor kalveren een subsidieregeling in te voeren om biggen te doden. Daar zijn we absoluut tegenstander van. Zo'n regeling is ethisch onaanvaardbaar en doet het imago van de sector geen goed. Andere mogelijkheden die worden genoemd zijn interventie voor varkensvlees en het verlagen van het slachtgewicht. Wij hebben onze twijfels bij dergelijke regelingen. Daarvoor moet de marktordening voor varkensvlees worden gewijzigd, een zaak van lange adem. Het lijkt ons niet verstandig om vanwege de huidige crisis de lichte marktordening om te buigen in een zware.
Wij adviseren de Commissie in te zetten op een optimaal gebruik van de bestaande instrumenten, al zijn die beperkt in een lichte marktordening. Maar met de particuliere opslagregeling en een verhoging van de exportsubsidies kan de Unie wel degelijk een bijdrage leveren aan de oplossing van de problemen. Ook dient de Commissie er nauwkeurig op toe te zien dat de steunmaatregelen die verschillende lidstaten hebben ingesteld niet in strijd zijn met de Europese regels. Met name verdienen lidstaten die eenzijdige steunregelingen kennen een harde aanpak. Ik denk onder andere aan renteloze leningen en bijdragen aan de instandhouding van de overschotproductie. Dat is dweilen met de kraan open.

Barthet-Mayer
De ARE-Fractie heeft deze zogenaamde "gezamenlijke" resolutie, ingediend door de PSE-, PPE-, UPE- en GUE/NGL-Fracties, niet onderschreven. Deze resolutie heeft ons verrast door haar gebrek aan pit. Wij zien deze tekst als een weliswaar correcte maar toch vrij holle constatering van de huidige crisis in de varkensvleessector en in deze resolutie wordt ook geen lering getrokken uit de crisis noch enig concreet voorstel gedaan, waar de boeren, die zwaar getroffen zijn door deze crisis, toch dringend behoefte aan hebben.
Deze crisis was te voorspellen als consequentie van een combinatie van de volgende feiten: de niet te stuiten industrialisering van de varkenshouderij, het 4 jaar lang kunstmatig op een aantrekkelijk niveau houden van prijzen wat overproductie in de hand werkt, en het gebrek aan een werkelijk Europees beleid qua productiebeheersing. De ongenadige daling van de prijzen voor varkensvlees samen met het verlies van een aantal exportmarkten, met name door de crisis in Rusland, zijn slechts de uiterlijke symptomen van de structurele kwetsbaarheid van de sector die door een gebrek aan politieke wil en een zeker cliëntelisme veroorzaakt werd. Iedere nieuwe crisis in de varkenssector leidt tot het verdwijnen van de kleinste boeren ten gunste van de industriële bedrijven, die zelf in de eerste plaats verantwoordelijk zijn voor de huidige situatie.
De magere en bescheiden voorstellen in deze resolutie, die zich beperken tot het vragen om een blindelings voortzetten van het bestaande systeem zonder zelfs maar vraagtekens te plaatsen bij de grondslagen van het beleid dat tot op heden gevoerd werd, zullen zeker niet leiden tot een bevredigende reactie van de Gemeenschap op de bekommernissen van de boeren. De ARE-Fractie had voorgesteld heldere maatregelen te treffen voor het daadwerkelijk en permanent beheersen van de productie. Ook het extensiveren van de productie, waarbij kwaliteit voorrang krijgt op kwantiteit, maakt deel uit van onze prioriteiten.
In die geest steunt mijn fractie het handhaven door de Commissie van het subsidieverbod voor uitbreiding van de productiecapaciteit in gebieden met structurele overschotten. De Commissie zou ertoe moeten worden aangespoord vooral de steun te begunstigen die aan de boer wordt toegekend ter bevordering van extensieve veeteeltmethoden, die nog aan de bodem zijn gebonden en waarbij gebruik gemaakt wordt van veevoer van communautaire oorsprong.
Tenslotte is de ARE-Fractie van mening dat alle speciale steunmaatregelen aan de sector, in functie van de specifieke behoeften van elke regio, gekoppeld dienen te worden aan bepaalde voorwaarden inzake het in de handel brengen, de verwerking, de milieubescherming, het extensiveren van de productie en het omschakelen van bedrijven en moeten passen binnen een globale strategie van productiebeheersing en kwaliteitsverbetering.
Wij zullen echter toch voor deze resolutie stemmen als teken van onze bezorgdheid over de omvang van deze crisis en van onze solidariteit met de getroffen boeren.

Sindal
De Deense sociaal-democraten stemmen voor de gezamenlijke resolutie over varkensvlees. Wij doen dit omdat de resolutie alles bij elkaar genomen aanvaardbaar is. Bepaalde producten die onder andere naar het Verre Oosten worden uitgevoerd, krijgen geen exportsubsidies. Dit is discriminatie van de betreffende producenten. Daarom zijn wij er voorstander van om producten die geen exportsubsidies krijgen, door de landbouwers te laten opslaan. Op lange termijn is de beste manier om een marktevenwicht tot stand te brengen volgens ons uiteraard dat de dieren in degelijke omstandigheden gekweekt worden en dat rekening wordt gehouden met het milieu. Wij zijn voorstander van een aanpassing van de prijzen aan de wereldmarktprijzen en de afschaffing van de exportsteun.

Souchet
De varkensvleessector bevindt zich in een overschotsituatie. De uitvoer van de Europese Unie naar markten in Azië en Rusland bedraagt immers bijna 40 % van het totale volume aan uitvoer naar derde landen. Beide markten hebben te maken met bijzonder zorgwekkende economische situaties en kunnen niet meer dezelfde hoeveelheden aankopen als in het verleden.
Intern heeft er weliswaar de afgelopen twee jaar een besmettelijke dierziekte gewoed (varkenspest) in twee lidstaten: Nederland en Spanje. Maar dankzij het zo goed als volledig uitroeien van deze ziekte konden beide lidstaten opnieuw het productieniveau halen van voorgaande jaren.
Terwijl het ontstaan van een marktoverschot al te voorspellen was, heeft de Commissie de tekortkomingen van de GMO voor de sector varkensvlees niet geanalyseerd maar juist als voorbeeld gebruikt om haar hervormingsvoorstel voor de GMO rundvlees te rechtvaardigen (particuliere opslag, afschaffen van overheidsinterventie, verlaging van de producentenprijzen, enzovoort).
Zowel hier als elders is het mode geworden om systematisch het intensiveren van de landbouw te veroordelen en vooral de bedrijven waar de dieren op stal gehouden worden, zoals deze zich met name in de varkenshouderij ontwikkeld hebben. Maar laat ik erop wijzen dat het niet de boeren zijn die verantwoordelijk zijn voor deze situatie. Al vele jaren lang voert de Commissie een beleid dat een dergelijke intensivering bevordert in gebieden dicht bij de plaatsen van toevoer van veevoeder. Het is bekend dat om varkensvlees te kunnen produceren aan prijzen die op de wereldmarkt kunnen concurreren, men de voerkosten zo laag mogelijk moet houden. De Europese Unie is rechtstreeks verantwoordelijk voor de clustering van bedrijven rond de aanvoerhavens aan de westelijke zijde door het bevoordelen van de invoer van zowel plantaardige eiwitten zoals sojakoeken, maniok, enzovoort (de Europese Unie kan slechts voor 15 % voorzien in haar eigen behoefte aan plantaardige eiwitten) als van graansubstituten (corn gluten feed ) zonder enige invoerheffing. Het concurrentievoordeel voor de aan de kust gelegen productiegebieden was zo groot dat de Europese productie volledig gedelokaliseerd werd en zich is gaan concentreren in een aantal beperkte gebieden (Nederland, België, Bretagne, Denemarken) hetgeen de bekende gevolgen heeft gehad voor het milieu en het risico op het uitbreken van besmettelijke dierziekten.
Maar door deze intensivering komen ook de landbouwers zelf in de problemen. Dezen hebben immers grote investeringen moeten doen in supermoderne stalgebouwen. Als men bijvoorbeeld de situatie van de Franse landbouw analyseert, stelt men vast dat de varkenshouders deel uitmaken van de categorie landbouwers met de hoogste schulden. In de huidige gedrukte marktsituatie zijn zij verplicht te blijven produceren, zelfs met verlies, en hun product tegen heel lage prijzen te verkopen.
En hoe ziet de situatie er voor de consument uit? De consumptieprijzen zijn zelfs nu ongewijzigd gebleven na meerdere weken van prijzen van minder dan zes Franse frank per kilo levend gewicht. In werkelijkheid zijn het de tussenpersonen die van deze situatie profiteren en die de prijsdaling zoals die geldt voor de producenten niet doorberekenen aan de consument.
Ik zou niet willen eindigen zonder melding te maken van bepaalde ernstige consequenties voor de boeren ten gevolge van het slecht functioneren van de Commissie. Onze collega Jim Nicholson, afgevaardigde van Noord-Ierland, heeft ons op de hoogte gebracht van de dramatische situatie die in zijn regio deze zomer ontstaan is door het in gebreke blijven van de Commissie. In Noord-Ierland is er in de loop van de zomer in een van de twee abattoirs brand uitgebroken en kon dit bedrijf vervolgens geen varkens meer slachten. Het enige overgebleven abattoir kon ondanks het feit dat het op volle capaciteit draaide de behoefte niet aan en de boeren konden hun dieren niet laten slachten. Er moest toestemming komen van de Commissie om de Noord-Ierse varkens in de republiek Ierland te laten slachten. Maar de Commissie was op vakantie... Brussel zat zonder bevoegde ambtenaren. Niemand kon er een besluit uitvaardigen. Alles zat vast. En al die tijd werden de dieren zwaarder en kwamen zij boven hun optimale slachtgewicht. Een dergelijke tragische situatie maakt eens te meer duidelijk welke de negatieve gevolgen zijn van een technocratisch besluitvormingsstelsel dat ver af staat van de plaatselijke realiteit.
Tenslotte zou ik hier het belang willen onderstrepen van een voorstel dat werd ingediend door onze collega Edouard des Places. In zijn advies van vorig jaar over de mededeling Agenda 2000 wees hij op de noodzaak het beginsel van een inkomensverzekering in te voeren. Zo'n systeem heeft het voordeel dat het toegelaten is binnen de GATT-WHO akkoorden. Naarmate ons de Commissie-verordeningen worden voorgelegd in het kader van Agenda 2000 vinden wij dit voorstel nog steeds niet terug. Indien de varkenshouders echter gedurende de voorafgaande periode hadden kunnen inschrijven op een dergelijke verzekering, gecofinancierd door de Europese Unie, zouden zij beter het hoofd hebben kunnen bieden aan de huidige marktsituatie. In plaats van een hervorming van het GLB en van de belangrijkste gemeenschappelijke marktordeningen, gericht op prijsverlagingen en gedeeltelijke compensatie via vergoedingen, vragen wij de Commissie snel en serieus te gaan denken aan het in het leven roepen van nieuwe instrumenten die de landbouwers stabiele inkomens garanderen.
Is de Commissie in staat iets anders te bedenken dan het stukje bij beetje ontmantelen van het GLB waar zij zich nu mee bezig houdt? Is zij wel in staat de Europese boeren andere toekomstperspectieven voor te schotelen dan het louter lijdzaam ondergaan van de evolutie van de dollar en de wereldmarktprijzen van landbouwgrondstoffen? Als het antwoord nee is, dan is overdracht van bevoegdheden aan de Commissie niet meer gerechtvaardigd.

De euro en het GLB
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0320/97) van mevrouw Schierhuber, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over
I.het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van het agromonetaire stelsel voor de euro (COM(98)0367 - C4-0406/98-98/0214(CNS)) enII.een voorstel voor een verordening van de Raad houdende overgangsmaatregelen voor de invoering van de euro in het gemeenschappelijk landbouwbeleid (COM(98)0367 - C4-0407/98-98/0215(CNS)).
Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, de invoering van de euro in de Europese Unie brengt vele veranderingen, aanpassingen en herzieningen met zich mee. Dat geldt ook voor de landbouw en het tot nu toe gehanteerde agromonetaire stelsel. Het stelsel dat tot nu toe van toepassing was, had tot doel monetaire schommelingen die van invloed konden zijn op het inkomen van de landbouwers, te verzachten. Door middel van een fictieve omrekeningskoers, de zogenaamde "groene koers" , werd er op een uiterst gecompliceerde en kostbare manier geprobeerd de inkomens relatief stabiel te houden.
Na invoering van de ene munt zal dit compensatiemechanisme in de eurozone niet meer nodig zijn. Wanneer op 1 januari 1999 de wisselkoersen onherroepelijk worden vastgesteld, zal dit ingewikkelde systeem komen te vervallen. Er zal echter wel een agromonetair stelsel moeten blijven bestaan voor die lidstaten die de gemeenschappelijke munt niet invoeren. Daarom stelt de Commissie voor de bestaande verordeningen die betrekking hebben op het agromonetaire stelsel, op te heffen en deze te vervangen door twee nieuwe verordeningen. Ik ben van mening dat de Commissie een goed systeem heeft uitgewerkt, dat, zoals al eerder opgemerkt, veel gemakkelijker te hanteren is en uiteindelijk ook veel goedkoper zal zijn.
Het is de bedoeling dat deze twee verordeningen enerzijds de overgang van het huidige stelsel op het nieuwe regelen en anderzijds de verhoudingen tussen de "ins" en de "pre-ins" . Ik wil hier nog eens benadrukken hoe belangrijk de invoering van de euro is voor de Europese boeren, omdat juist voor hen een monetair stabiele omgeving een noodzaak is. Denkt u maar eens aan de enorme devaluatie van de lire in 1995, die onder andere tot grote verliezen bij de Oostenrijkse boeren heeft geleid.
Wanneer nu de inkomens niet langer blootstaan aan het gevaar van een koersschommeling binnen de eurozone, vergroot dat naar mijn mening zowel de zekerheid op de interne markt als op de derdelandenmarkt.
Staat u mij toe een paar woorden te zeggen over het nieuwe agromonetaire mechanisme van de "pre-ins" . De Commissie maakt een onderscheid tussen prijzen en andere steunvormen enerzijds en directe steun anderzijds. Omdat er niet bij iedere kleine koersschommeling meteen compensatie gegeven kan worden, is er een marge vastgesteld. Voor de prijzen werd bepaald dat een aanzienlijke revaluatie minimaal 2, 6 % moet bedragen, opdat er een zogenaamd inkomensverlies ontstaat dat dan uiteindelijk ook gecompenseerd dient te worden. Voor de directe steun bedraagt dit percentage 0, 5 %. Over het percentage van 2, 6 % wil ik nog opmerken dat dit ook in het huidige stelsel al geldt. De Raad heeft namelijk onlangs een verordening aangenomen waarin dit is vastgelegd.
Over de vernieuwingen in het financieringssysteem: ook hier is er een verschil tussen prijzen en overige steunvormen enerzijds en directe steun anderzijds. Aan de directe steun zal de Unie ook in de toekomst 50 % bijdragen, ook als de lidstaat van zijn bijdrage afziet. Maar bij de prijzen is het anders: deze zullen in de toekomst alleen gecompenseerd worden, als ook de lidstaat meebetaalt, en wel voor de helft.
De betalingen zijn degressief en lopen na drie jaar af. Dit stelsel geldt in grote lijnen ook voor de omschakeling van de "ins" op de euro, dat wil zeggen op het tijdstip waarop de wisselkoersen worden vastgesteld. Ten aanzien hiervan wil ik alleen benadrukken dat er voor de directe steun een compensatiebetaling door de Unie wordt gedaan van honderd procent, indien er een revaluatie van minimaal 0, 5 % plaatsvindt.
De invoering van de uniforme munt is een belangrijke stap en van grote betekenis voor de verdere ontwikkeling en integratie in Europa. Ik persoonlijk zie de Europese Unie niet alleen als een economische gemeenschap, maar ook als een solidaire gemeenschap. Daarom sta ik er ook achter dat de Commissie steun verleent aan de boeren in de lidstaten die niet deelnemen aan de gemeenschappelijke munt. Zij mogen daarvan geen voordeel maar ook geen nadeel hebben, want de boeren mogen uiteindelijk niet de verliezers zijn, omdat hun regeringen hebben besloten voorlopig niet aan de euro deel te nemen. Zoals gezegd, zal er met de nieuwe regeling voor de begroting van de Gemeenschap uiteindelijk zeer veel geld worden bespaard. Maar de financiering van een goede overgang moet voor de boeren gewaarborgd zijn.
Tot slot wil ik u zeggen dat ik verwacht en hoop dat de Commissie als er zich ten aanzien van het tijdstip van invoering van de euro nog onvoorziene problemen mochten voordoen, daarop snel en efficiënt zal reageren.

Wilson
Mijnheer de Voorzitter, de eenheidsmunt - de euro - zal natuurlijk een heleboel geld besparen: de meeste Europese landen zullen na 1 januari geen agromonetaire compensaties meer hoeven te krijgen.
De vertrouwde "groene koers" zal verdwijnen en voor de landen die niet behoren tot "euroland" zal er een einde komen aan de stapsgewijze valutaschommelingen van het huidige groene pond en in de plaats daarvan komt een wisselkoers op basis van de officiële dagkoers.
Voor de landen van de Europese Unie die niet behoren tot "euroland" komt er een compensatieformule tot het jaar 2002, dus voor de komende drie jaar. Ik vind het belangrijk dat we kunnen verzekeren dat de betaling van compensaties aan landbouwers die er behoefte aan hebben niet wordt uitgesteld. Als ons doel is hulp te bieden in geval van dalende inkomens in de landbouwsector zal onze hulp weinig uithalen als betalingen worden uitgesteld tot wanneer landbouwers al failliet zijn. Bij een revaluatie van meer dan een half procent moeten de boeren kunnen rekenen op de voorgestelde directe steun en niet pas als alle hulp te laat komt.
We moeten iets doen aan het volgende probleem: mijn land, het Verenigd Koninkrijk, lijdt thans onder de hoge wisselkoers van het Britse pond op de internationale valutamarkten. We worden overstelpt door goedkope invoerproducten en we hebben economische problemen. Hetzelfde probleem zou kunnen ontstaan in "euroland" als we de vrijhandel met Noord-Amerika verder ontwikkelen. We moeten bij de onderhandelingen ernstig nadenken over de kosten voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
Tot slot, ik kan mij aansluiten bij de amendementen. Ik denk dat we ermee in zullen stemmen. Ik feliciteer de rapporteur.

Funk
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik ondersteun de voortreffelijke uiteenzetting die collega Schierhuber hier gegeven heeft, natuurlijk volledig. Op een van de punten waarop zij heeft gewezen, zou ik hier wat dieper willen ingaan.
Het is aan geen enkele twijfel onderhevig dat de landbouw het meeste te lijden heeft gehad onder de monetaire koersschommelingen en daardoor ook aanzienlijke inkomensschommelingen en -dalingen voor lief heeft moeten nemen. Nu is mijn argwaan echter gewekt door een document dat gepubliceerd is door de Duitse bondsraad, waarin gesteld wordt dat de huidige compensatieregeling niet rechtvaardig is en ook niet geschikt is om landbouwers te beschermen tegen de verliezen waar ook de heer Wilson het al over gehad heeft.
Men is er in dit document van uitgegaan dat 1 % compensatie neerkomt op 600 miljoen mark en wij werken met een fluctuatiemarge van 2, 6 %. Er kunnen dus in een bepaald land waar deze fluctuatiemarge van 2, 6 % doorslaat, bij de landbouwprijzen, bijvoorbeeld in Duitsland - zo beweert de Duitse bondsraad - verliezen optreden van 1, 5 miljard.
Dat heeft mij natuurlijk wantrouwig gemaakt en ik heb tegen mezelf gezegd dat ik dit hier ter sprake moest brengen. Ik wil niet dat ik mijn mensen straks onder ogen kom en dat mij dan gevraagd wordt waarom niemand zijn mond heeft opengedaan. Ik wil u en uw mensen daarom nu vragen: kan dit gebeuren en moet er dan niet opnieuw over de compensatie onderhandeld worden?

Anttila
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, mijn complimenten aan mevrouw Schierhuber voor het belangrijke verslag. Volgens het voorstel van de Commissie betaalt de Gemeenschap in de vorm van directe steun aan alle lidstaten buiten de eurozone in het eerste jaar een compensatie van 100 % voor inkomensverliezen. Ik beschouw dit voorstel als een precedent. Als er nieuwe landen lid worden van de Unie, komen ze hoogstwaarschijnlijk niet meteen in de eurozone. Betaalt men ook aan deze landen die buiten de eurozone blijven automatisch in de vorm van directe steun een compensatie van 100 % voor de inkomensverliezen door de verschillen in valutawaarden in het eerste jaar?
De nationale valuta is een manier van bescherming van de eigen levensmiddelen geweest. Nu legt de euro de verschillen in concurrentievermogen en de prijsverschillen tussen de levensmiddelen binnen de Europese Unie bloot. De devaluatie van valuta's in EU-lidstaten buiten de eurozone, zoals bijvoorbeeld de zeer recente waardevermindering van de Zweedse en Deense kroon met 7 à 8 % ten opzichte van bijvoorbeeld de Finse mark, verschaft de productie van de betrokken landen een overeenkomstig groot concurrentievoordeel. Volgens het nu in behandeling zijnde verslag verdwijnt het door het agromonetaire stelsel veroorzaakte risico op concurrentievervalsing. Toch krijgen de landen buiten de eurozone door schommelingen in de valutawaarde een concurrentievoordeel dat bij de voorbereiding op de euro naar mijn mening onvoldoende is onderzocht. Ik vraag dan ook of de Commissie van plan is de schommelingen in de valutawaarde van landen buiten de eurozone en de gevolgen ervan voor het functioneren van concurrerende landen ofwel de eurozone te volgen. Tot slot deel ik mede dat de belangrijkste concurrerende en exportlanden van Finland met uitzondering van Duitsland juist deze landen buiten de eurozone zijn en in dat opzicht is deze kwestie uitermate belangrijk voor ons. Overigens vind ik de euro een goede zaak. Hij geeft de mogelijkheid ons te beschermen tegen de chaotische valutamarkten.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Anttila. Dames en heren, ik wil nu het woord geven aan de heer Hallam, maar allereerst wijs ik de heer Hallam erop dat de voorzitter op de vrijdag van de laatste plenaire vergadering zijn afwezigheid moest vaststellen.

Hallam
Mijnheer de Voorzitter, de reden van mijn afwezigheid was dat ik heb deelgenomen aan een selectieprocedure waarbij ik evenwel niet gekozen werd, en ik zal in de toekomst waarschijnlijk geen lid meer zijn van het Parlement. Het is wel intrigerend dat ik net op die vrijdag afwezig was. Maar er gebeuren wel meer mysterieuze dingen in de politiek.
Ik zou mijn instemming willen betuigen met wat de heer Wilson gezegd heeft en vooral ook met de opmerkingen van mevrouw Anttila over bepaalde onzekerheden die we in de pre-in-landen hebben over de wijze waarop het monetaire stelsel moet functioneren na de invoering van de eenheidsmunt. Ik zou ook mijn bezorgdheid aan de orde willen stellen over sommige dingen die u misschien gehoord heeft over het Britse beleid in verband met de manier waarop de conservatieve partij - de grootste oppositiepartij - besloten heeft de euro voorgoed vaarwel te zeggen.
Daar heb ik nog steeds mijn bedenkingen bij. Ik ben altijd van mening geweest dat het afwachtende beleid van John Major in feite een verstandig beleid was. Ik ben echt bang dat de conservatieve oppositie in Groot-Brittannië de werkgelegenheid in mijn kiesdistrict op het spel zet door de euro schijnbaar definitief uit te sluiten. We hebben behoefte aan buitenlandse investeerders in plaatsen als Telford, Hereford, Ross-on-Wye en Wyre Forest. Ik weet zeker dat het nieuws dat een belangrijke oppositiepartij voorgoed de deuren sluit voor de euro een schadelijke invloed heeft op toekomstige buitenlandse investeringen.
Het is duidelijk dat deze personen op dit ogenblik slechts een kleine minderheid vertegenwoordigen. Ik wil dat het Parlement duidelijk inziet dat het Britse volk geduldig afwacht en heel voorzichtig de situatie overziet en afweegt. De druk neemt toe, vooral van de kant van het Britse bedrijfsleven, om deel te nemen aan de euro.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, u heeft ons tijdig - een aantal maanden geleden al - voorstellen voorgelegd voor een fundamentele herziening van het agromonetaire stelsel. Na de invoering van de euro als uniforme munt zal dat immers noodzakelijk zijn. U hoefde daar niet op gewezen te worden door brieven van parlementsleden, die u deze alleen stuurden om indruk te maken op de landbouwsector en zich daar populair te maken.
Kenners van het inderdaad buitengewoon gecompliceerde stelsel van de agromonetaire compenserende steunbetalingen wisten dat dergelijke betalingen voor de landbouwers in euroland niet meer nodig zullen zijn, zoals onze rapporteur, mevrouw Schierhuber, dat op uitstekende wijze heeft toegelicht. Wel kunnen ze nog worden toegekend aan de boeren uit de lidstaten die "pre-ins" worden genoemd, als de valuta's in deze landen ten opzichte van de euro gerevalueerd worden.
Daar zit hem naar mijn idee de kneep. Ik vraag me af waarom lidstaten die bewust niet deelnemen aan de euro, uit de Gemeenschapskas 50 % van de eventuele compenserende steunbedragen moeten ontvangen en deze lidstaten zelfs kunnen afzien van betaling van het nationale gedeelte van de steun. Met de invoering van de euro zou immers de agromonetaire problematiek in één keer helemaal verdwijnen en we zouden nog veel meer geld kunnen besparen. Ik wil beslist niet dat de boeren uit de landen die niet aan de euro willen deelnemen, bestraft worden. Maar ik zie niet in waarom het besluit van deze landen om niet mee te doen, de andere lidstaten mogelijkerwijs honderden miljoenen moet kosten. Ik vind dat we dan moeten kijken hoe we in het kader van de financiering van de EU een oplossing kunnen vinden, want het is toch niet aanvaardbaar dat deze landen niet meedoen aan de euro maar er wel van profiteren.

Gillis
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de rapporteur, mevrouw Schierhuber, willen bedanken voor dit verslag. De invoering van de euro op 1 januari 1999 als Europese eenheidsmunt zal in ruime mate bijdragen tot de integratie van de Unie. Voor de deelnemende landen zal het een enorme stimulans betekenen en voor landen als Ierland, dat een hoog percentage van zijn totale landbouwproductie exporteert, zal de euro aanleiding geven tot een kostenverlaging aangezien er geen wisseltransacties meer nodig zullen zijn als de euro een op zichzelf staand betaalmiddel wordt en niet alleen maar een rekeneenheid als de ecu.
Het GLB zal veel gemakkelijker te runnen zijn en de boeren zullen er veel meer aan hebben. Exporteurs van levensmiddelen die actief zijn op de markten van de EU en van derde landen zullen hun contracten bevrijd zien van distorsies in de handel veroorzaakt door agromonetaire en conversiefactoren, waardoor hun risico's en kosten zullen dalen. Ik verwelkom het uitstekende voorbereidende werk van de Commissie en de reële mogelijkheid om meer dan een miljard euro per jaar te besparen op de begroting van de Europese Unie. Maar zoals het verslag laat zien, zijn er verschillende mechanismen nodig voor de in-landen enerzijds en de niet-deelnemende lidstaten anderzijds. Hieruit blijkt nogmaals duidelijk welke problemen Ierland zal ondervinden in de handelsbetrekkingen met het Verenigd Koninkrijk ten gevolge van de weigering van dit land deel te nemen aan de euro. Het is duidelijk dat des te vroeger het Verenigd Koninkrijk besluit mee te doen, en ik geloof dat dit onvermijdelijk is, des te beter voor ons allemaal.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, om te beginnen wil ik de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling maar vooral ook mevrouw Schierhuber als rapporteur hartelijk bedanken voor dit uitstekende verslag. Het verheugt mij dat de rapporteur en de commissie de belangrijkste doelstellingen die de Commissie bij de herziening voor ogen staan, eveneens positief hebben ontvangen. Deze doelstellingen zijn de volgende: in de eerste plaats willen we de bestaande regelingen sterk vereenvoudigen. In de tweede plaats willen we het bestaande stelsel op het moment van invoering van de euro aanpassen aan de nieuwe monetaire situatie die daardoor ontstaat. In de derde plaats willen we het systeem aanpassen aan de heersende marktsituatie en niet in de laatste plaats willen we inkomensnadelen voor onze boeren voorkomen.
Om deze doelen te realiseren, heeft de Commissie voorgesteld de groene koersen af te schaffen en deze voor de lidstaten die nog niet aan de euro deelnemen, te vervangen door de onherroepelijke omrekeningskoersen. Ook zal voor de "pre-ins" het systeem van de "ontstaansfeiten" worden voortgezet en het systeem van de agromonetaire compenserende steun zal met enkele kleine veranderingen gehandhaafd worden. Het verheugt mij dat al deze voorstellen door het Europees Parlement worden toegejuicht, zoals ook dinsdag tijdens het debat over het verslag-Langen al bleek.
De heer Funk heeft te kennen gegeven dat hij bedenkingen heeft tegen de fluctuatiemarge en de drempel voor steunverlening. De fluctuatiemarge van 2, 6 % is helemaal niets nieuws, maar maakt ook al deel uit van het huidige systeem en wordt ook nu al toegepast. Deze drempel is als het ware de tegenhanger van de globale benadering bij de berekening van inkomensverliezen die het gevolg zijn van een prijsdaling of de indirecte steun in nationale valuta. Door de globale berekening bestaat er een groter risico van overcompensatie en daarom hebben we gekozen voor deze 2, 6 %.
Maar dat heeft op zijn beurt niets te maken met de zogenaamde drempel voor steunverlening van 0, 5 %, die ook in het huidige stelsel al gehanteerd wordt. Deze drempel moet alleen voorkomen dat er al bij zeer kleine veranderingen een verplichting tot compensatie bestaat, want dat zou leiden tot de absurde situatie dat de administratiekosten hoger worden dan het bedrag dat de landbouwer kan krijgen.
Het voorstel van de Commissie als geheel illustreert hoe een op vereenvoudiging gericht concept tegelijkertijd ook de transparantie kan vergroten en ervoor kan zorgen dat een voorstel beter begrepen wordt.
Dan wil ik het nu hebben over de diverse amendementen, die op één uitzondering na allemaal betrekking hebben op de overwegingen. Met tevredenheid stel ik vast dat alle andere artikelen door de rapporteur ondersteund worden. Omdat de overwegingen van het voorstel evenwel strikt gerelateerd zijn aan de verschillende artikelen en ook met het oog daarop geformuleerd zijn, en omdat ze bovendien beperkt zijn gehouden tot het strikt noodzakelijke, geef ik er toch de voorkeur aan de huidige formulering te handhaven.
Staat u mij toe alleen even in te gaan op amendement 6, dat betrekking heeft op het gebruik van de euro door de nog-niet-deelnemerstaten. Dit is een belangrijk aspect van het voorstel. Het amendement beoogt een formulering die op dit moment nog niet in overeenstemming is met het betreffende artikel. De Commissie is echter zeer wel bereid de bezwaren die in het amendement naar voren worden gebracht, tijdens de besprekingen in de Raad ter sprake te brengen.
Wat amendement 8 op artikel 4 betreft, blijf ik erbij dat de wijziging van de criteria voor de aanpassing aan de marktsituatie bij de berekening van de korting op de agromonetaire steun een zaak van de Commissie en het agromonetaire comité moet zijn. Uiteindelijk betreft het hier zuiver technische aanpassingen, die vooral ook snel uitgevoerd dienen te worden, juist om te voorkomen dat datgene wat eerder al bekritiseerd werd, namelijk vertraging bij de berekening en uitbetaling van de steun, zich niet voordoet. Dat is de enige bedoeling die we daarmee hebben.
Ik wil mijn betoog eindigen met een woord van dank aan het Parlement en nogmaals bedanken voor de vriendelijke ondersteuning bij deze hervorming, die een volledige en onmiddellijke aanpassing van het gemeenschappelijk landbouwbeleid waarborgt aan de grote stap die in het kader van de Europese opbouw wordt gezet met de realisatie van de monetaire unie.

De Voorzitter
Heel hartelijk dank, mijnheer de commissaris. Ik wil u voorstellen om voordat we overgaan tot de stemming nog even te luisteren naar een interventie van één minuut van mevrouw Schierhuber, die als rapporteur om het woord heeft gevraagd.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik heb zeer aandachtig naar uw betoog geluisterd. De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, die alle amendementen eenstemmig heeft aangenomen, wilde de tekst, dat wil zeggen het voorstel van de Commissie, eigenlijk niet veranderen maar wilde alleen bepaalde punten wat meer detailleren. Ik verzoek u hier bij gelegenheid nog eens tegen deze achtergrond over na te denken.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Schierhuber.
Het debat is gesloten.
We gaan nu over tot de stemming.
(Het Parlement neemt beide wetgevingsresoluties aan)

Souchet
De I-EDN-Fractie heeft voor dit verslag gestemd daar de zes amendementen aan werden genomen, die zij op commissieniveau had ingediend.
Deze zes amendementen herinneren aan het feit dat een van de grondbeginselen van het GLB het beginsel van de gelijkstelling van de landbouwers van de EU-lidstaten is en beklemtonen de noodzaak erop toe te zien dat de invoering van de euro geen nadelen oplevert voor de landbouwers van de lidstaten en met name die van de "ins" .
Al te vaak reeds is er gezegd en herhaald dat de landbouwers baat zouden hebben bij de euro dankzij het verdwijnen van devaluaties uit concurrentieoverwegingen. Als wij echter de feiten beschouwen en de voorstellen van de Commissie lezen, stellen wij vast dat er volstrekt geen onderzoek gedaan is naar de invloed van de euro op het inkomen van de landbouwers. Wat nog meer tot verbazing stemt is het feit dat deze voorstellen bepalen dat geen enkele compenserende steun toegekend zal worden indien de revaluatie minder dan 0, 5 % bedraagt en dat de steunmaatregelen niet zullen gelden voor bedragen waarvoor een lagere koers gold dan de nieuwe koers in de laatste 24 maanden voor de inwerkingtreding van de betrokken verordening
Wat stellen wij echter op dit ogenblik vast? Wij zijn getuige van een financiële crisis op wereldschaal die deze zomer een aanvang nam. De repercussies van deze crisis zijn reeds aanzienlijk wat betreft de pariteit tussen de munten van de "ins" en de dollar.
Wij weten dat de wereldmarktprijzen voor landbouwproducten uitgedrukt worden in dollar. Een sterke euro zal dus nadelige gevolgen hebben voor de Europese landbouwuitvoer. Wat zullen onze landbouwers doen wanneer zij hun prijzen in euro zullen zien dalen zelfs indien de basisprijzen in dollar stabiel blijven?
In de Commissievoorstellen betreffende Agenda 2000 is er alleen maar sprake van prijsdalingen en dus van een sterke verlaging van het inkomen van de boer omdat de compenserende vergoedingen slechts in geringe mate gerevalueerd zullen worden in afwachting van de WHO-onderhandelingen.
Ik vrees dan ook, net zoals al mijn collega's van de fractie, dat de Europese landbouw door de invoering van de euro het zwaar te verduren zal krijgen. Hoe zal onder dergelijke omstandigheden de toekomst eruit zien voor het Europese platteland?
In plaats van zich echter die vraag te stellen wordt er in de Franse Nationale Vergadering op volstrekt surrealistische wijze gedebatteerd over een oriëntatiewet voor de landbouw die een stelsel van landexploitatiecontracten in het leven roept met als enig doel de landbouwer ertoe aan te sporen ambtenaar te worden bij de departementale landbouwdiensten. Maar dat is een ander verhaal! Ik maak mij in ieder geval ernstig zorgen over de toekomst van een sector die nog steeds het cement vormt van onze Europese samenleving.

Landbouwproducten en levensmiddelen
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0280/98) van de heer Mulder, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over een kwaliteitsbeleid voor landbouwproducten en levensmiddelen.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, als wij dezer dagen spreken over het Europees landbouwbeleid, dan zijn er eigenlijk twee hoofdstromen in de discussie. In de eerste plaats dat het landbouwbeleid moet veranderen. Ten tweede, het voedsel dat wij produceren, moet veiliger zijn en diervriendelijker. De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling van dit Parlement probeert met dit verslag een bepaalde richting te geven aan deze discussie. In de eerste plaats zegt de Commissie duidelijk dat wat er ook aan voorstellen over inkomenssubsidies moge komen, het toch altijd zo zal zijn dat de gemiddelde boer en tuinder liever een inkomen uit de markt heeft via de prijzen dan via het invullen van allerlei formulieren om subsidies te krijgen.
Eén van de mogelijkheden die wij zien om betere prijzen te verkrijgen, is om niet de nadruk te leggen op de kwantiteit van het voedsel maar op de kwaliteit. De Commissie heeft het ook al erkend. Het is niet een nieuwe gedachte. In het begin van de negentiger jaren kwam de Commissie met een voorstel voor biologische productie, biologische plantaardige productie en binnenkort komt er hopelijk een voorstel voor dierlijke biologische productie. Maar hoe wij het ook kunnen wenden of keren, of het goed of fout is, op het ogenblik bestaat ongeveer 2 procent van de Europese landbouwmarkt uit biologische producten.
Het tweede voorstel dat de Commissie gedaan heeft, is om meer nadruk te leggen op de regionale producten. Uitstekend, wij vinden als Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling dat ook dat veel meer nadruk moet krijgen, veel meer bevordering van de afzet van die producten, promotiefondsen en alles wat ermee te maken heeft. Dat kan zeker nog verbeteren. Ook dat is nog steeds een klein segment van de markt. Als de statistieken van de Commissie die ze ons gegeven heeft juist zijn, is dat op het ogenblik 8 procent. Dat betekent dat 90 procent van alle landbouwproducten die in Europa geproduceerd worden, in allerlei stadia van productie op de markt komen. De ene producent vervuilt sterk, de andere niet. De markt heeft er al een beetje op ingespeeld. Er is in Europa een veelheid van kwaliteitsaanduidingen. Ik geloof dat de Commissie zojuist een studie heeft laten verrichten. Er zijn op het ogenblik iets van een 1500 kwaliteitsaanduidingen. Eén segment van deze kwaliteitsaanduidingen steekt daar echter uit. Dat is het segment van de geïntegreerde productie die op het ogenblik in Europa overal begint. Het is het concept dat in het Engels heet: from the stable to the table . Iedere schakel in de productieketen wordt gecontroleerd. Wij vinden als Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling dat deze vorm van productie bevorderd moet worden.
De consument wil weten wat hij op tafel krijgt en voor de boeren is het aantrekkelijk om te weten aan welke maatstaven ze moeten voldoen om te produceren. Het betekent ook dat in het veelvoud van kwaliteitsaanduidingen er iets meer transparantie kan komen als er één gemeenschappelijk Europees kenmerk komt. Dat is het voornaamste onderdeel van het verslag. Wij pleiten voor een Europese kwaliteitsaanduiding voor de top van de markt van die 90 procent die nog overblijft. Dat betekent niet dat alle bestaande nationale, regionale of wat voor keurmerken ook komen te vervallen. Nee, iedereen mag produceren wat hij wil, vrijheid, blijheid, maar een bepaalde claim moet wel gecontroleerd worden.
Daar zal het systeem in de eerste plaats op moeten berusten: boeren en tuinders kunnen vrijwillig aan het systeem deelnemen. De technische maatstaven voor de criteria moeten volledig openbaar zijn en te controleren. Er moet een onafhankelijke controle plaatsvinden ofwel door een overheidsinstantie, ofwel door een instantie die door de overheid is goedgekeurd.
Tenslotte hoeft het geen extra kosten te betekenen voor het Europees budget. Het zal moeten gebeuren op kosten van de belanghebbenden. Het enige wat wij als Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling vragen van de Europese begroting is een beetje extra geld voor de promotie van dit soort producten. Waarom, mijnheer de Voorzitter, is dit kwaliteitsbeleid ook belangrijk? In de eerste plaats omdat de markt in Europa naar de wereldmarkt toe steeds vrijer wordt. Het lijkt mij absoluut onredelijk aan Europese boeren en tuinders te vragen om steeds milieuvriendelijker, steeds diervriendelijker te produceren en tegelijkertijd de markt open te stellen voor producten van boeren elders uit de wereld die niet aan dezelfde voorwaarden hoeven te voldoen. Dat is oneerlijke concurrentie en wij vragen dan ook aan de Commissie om dit soort kwalificatie van producten, dit soort keurmerken, aan de orde te stellen in de WHO.

Fantuzzi
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer collega Mulder: hij heeft een goed verslag geschreven. Maar dat verslag moet wel een werkbasis vormen voor de toekomst, en we mogen niet op dit punt stil blijven staan, tevreden met hetgeen de Commissie heeft gedaan. Ikzelf stel mij niet tevreden met dat wat de Commissie heeft gedaan, ondanks hetgeen enkele functionarissen van Directoraat-generaal VI ervan zeggen, dat wil zeggen dat met het kwaliteitsbeleid heel het gemeenschappelijke landbouwbeleid ondertussen niet meer georiënteerd is op standaardproductie, zoals eens het geval was. Ik geloof dat dit slechts gedeeltelijk waar is: we hebben nog steeds een gemeenschappelijk landbouwbeleid dat te sterk op kwantiteit gericht is. Als we niet beginnen met het invoeren van kwaliteitsconcepten in de gemeenschappelijke marktordeningen, door de financiële hulp los te koppelen van de tonnen producten, is de daadwerkelijke ruimte voor het kwaliteitsbeleid en het beleid betreffende de verantwoordelijkheid van de producenten nog te klein.
Dat neemt niet weg dat er positieve signalen gekomen zijn van de Commissie, bijvoorbeeld het logo, in augustus dit jaar, voor de producten met de aanduidingen BOB en BGA. Ik heb verder gezien dat er op de home page van DG VI, op Internet, een nieuwe site is gewijd aan de kwaliteitsproducten, en ik weet dat er nieuwe promotiemaatregelen in ontwikkeling zijn. Ik heb meer dan eens de verslagen van de BEUC, de organisatie van de Europese consumenten, aangehoord bij de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling in het Parlement: zij hebben iets tegen kwaliteitsproducten, ze begrijpen niet waarom er normen zijn die die richting uit gaan, zij zien deze als protectionistische maatregelen om de producenten een inkomen te garanderen en de consument om de tuin te leiden. Dat wil zeggen dat er nog veel terrein moet worden veroverd, er een cultuurstrijd moet worden gestreden, en ik geloof dat in deze zin de door de rapporteur gedane voorstellen met betrekking tot de kwaliteit, ook in verband met de milieucriteria, zeer interessant zijn.
Zeker, wij praten over deze zaken en vervolgens wordt er in Agenda 2000 onvoldoende plaats ingeruimd voor kwaliteit als milieubescherming. De verhogingen van verordening 2078 zijn te gering, en vooral is het idee om de milieufactoren in aanmerking te nemen bij het bepalen van de inkomenssteun naar uitsluitend oordeel van de lidstaten niet overtuigend. En dan zijn er de promotiemaatregelen, die niet genoeg groeien. We hebben intussen 500 typische producten met de aanduidingen BOB en BGA, die op Europees niveau geregistreerd zijn: welnu, ik geloof dat zij buitengewone ambassadeurs moeten zijn voor wereldwijde bevordering van de productie- en consumptiewijze van Europa, en zij dus een instrument moeten vormen om nieuwe promotionele acties op internationaal niveau te ondersteunen.
Ik ben het tenslotte eens met de heer Mulder: de Gemeenschap dient bij internationale gelegenheden veel aandacht te besteden aan de bescherming van het kwaliteitsbeleid. In de WHO wordt gesproken over vlees met hormonen en transgeen voedsel alsof het televisies zijn: ik geloof niet dat dat acceptabel is.

Filippi
Mijnheer de Voorzitter, de PPE-Fractie heeft het verslag van de heer Mulder ondersteund. Wij bedanken hem voor het werk dat hij gedaan heeft in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling; hij heeft ervoor gekozen geen amendementen meer te presenteren in het Parlement, juist omdat hij het eens was met wat de stemming in de commissie heeft opgeleverd en in onze stemlijst weigeren we wijzigingen, juist omdat het perfectionerende werk al gedaan was in de landbouwcommissie.
Ik zou slechts enkele zeer belangrijke aspecten van het verslag willen onderstrepen. Het eerste betreft de noodzaak om een allesomvattende strategie vast te leggen op het gebied van het kwaliteitsbeleid, via een specifiek toegespitste norm die het begrip "kwaliteit" ten volle herstelt. We spreken vaak over kwaliteit met de gedachte dat een product niet slecht mag zijn voor de gezondheid. Kwaliteit is echter iets ingewikkelders en we moeten proberen dit principe volledig terug te vinden. Het tweede punt betreft de verdediging van onze typische producten binnen de Wereldhandelsorganisatie. Het derde punt betreft - naar mijn mening - het ontwikkelen van nieuwe beroepskrachten, die tot taak hebben de kwaliteit te beschermen en te benadrukken, en de noodzaak om echt meer middelen te besteden aan de promotie van typische producten en kwaliteitsproducten. Vanuit dit gezichtspunt is er te weinig gedaan, moet er meer gedaan worden maar zonder een nieuwe bureaucratie te scheppen.

Anttila
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, allereerst mijn complimenten aan collega Mulder voor het belangrijke en deskundige verslag. De consumenten verbazen zich over een teveel aan kwaliteitskeurmerken, productetiketteringen en oorsprongsvermeldingen. Daarom steun ik ook van harte het in het verslag-Mulder genoemde gecoördineerde stelsel, waarin op communautair niveau de gebruikte kwaliteitsmerken en hun toekenningscriteria worden geregeld. Dit belemmert in geen geval een nationaal, regionaal of plaatselijk kwaliteitsbeleid, dat ook zeer noodzakelijk is. Ook in Finland zijn zojuist de criteria voor het kwaliteitsbeleid van nationale levensmiddelen opgesteld. Het is een samenwerking in de hele voedselproductieketen, kwaliteitscontrole van het veld tot aan het bord van de consument. Bij deze kwaliteitscontrole moet ook de winkel betrokken worden, die op dit moment in ieder geval in Finland alleen met de prijs van levensmiddelen concurreert en de betekenis van een hoge kwaliteit volledig vergeet. Kwaliteit moet een hogere prijs hebben, omdat de productie ervan ook duurder is.
Ik steun de door de heer Mulder in zijn verslag voorgestelde invoering van een Europees kwaliteitsmerk gebaseerd op milieu-eisen, omdat de Europese Unie het in de wereldwijde concurrentie alleen kan redden met een hoge kwaliteit en een hoge prijs hiervoor.

Rosado Fernandes
Mijnheer de Voorzitter, ik dacht dat ik vanwege de kwaliteit van mijn betoog wel over twee minuten zou mogen beschikken, maar kennelijk heeft men mij in naam van de Europese kwaliteitsaanduiding reeds beperkingen opgelegd. In elk geval zou ik willen zeggen dat wij met het standpunt van collega Mulder akkoord gaan, dat wij blijven opkomen voor de kwaliteitsnormen en de smaak van het product en dat wij blijven volhouden dat wij niet alleen de smaak moeten verdedigen maar ook de ethische context waarin het product wordt vervaardigd.
De Commissie alleen kan dit probleem niet oplossen: het betreft een cultureel probleem dat ook de consument aanbelangt. De consumentenorganisaties zouden ertoe moeten worden aangezet zelf controle uit te oefenen op de producten die zij consumeren. Anderzijds geloof ik niet dat het een kwestie van leven of dood is, aangezien de levensverwachting in het Westen aanzienlijk is toegenomen en zelfs een politiek probleem schept. Ik geloof derhalve niet dat wij elke dag vergif eten en ben niet vatbaar voor de collectieve hysterie volgens welke de producten die wij gebruiken giftig zijn. Maar vermits ik opkom voor de kwaliteit, vermits ik van mening ben dat de kwaliteit moet worden gewaarborgd en dat men alles in het werk moet stellen om de "macdonaldisering" van de wereld te vermijden, zou ik tegelijkertijd willen vragen dat dit proces niet al te zeer wordt gebureaucratiseerd en dat het principe van de smaak wordt verdedigd in de Wereldhandelsorganisatie om ons te beschermen tegen de voorkeuren van vele volkeren die om culturele redenen eten wat hun wordt voorgeschoteld. Ik verdedig de Europese kwaliteit als reële kwaliteit van hetgeen ik graag eet, en dat is wat ik onder kwaliteit versta.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Rosado Fernandes; ik kan u verzekeren dat de Voorzitter allerminst de bedoeling heeft om uw welbespraaktheid met 30 seconden in te korten. Daarom heb ik u ook niet met de hamer tot de orde geroepen, ook al was uw tijd volgens de klok bijna om. Ik zou graag gewacht hebben tot u de volle twee minuten had benut, want het is altijd een plezier om naar u te luisteren.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, ik breng de groeten over uit de noordelijkste gebieden van de Europese Unie. Het is paradoxaal dat wij ongunstige natuurlijke omstandigheden hebben, maar kwalitatief betere levensmiddelen produceren dan in gunstige natuurlijke omstandigheden worden geproduceerd. Dat komt omdat we familiebedrijven hebben en geen industriële productiemethode. Het is een ecologische productiemethode. We hebben winter, koude omstandigheden die ervoor zorgen dat er minder restanten van bestrijdingsmiddelen zijn dan in de zuidelijke landen. We hebben in tegenstelling tot landen met gunstige natuurlijke omstandigheden een verbod op het gebruik van hormonen en antibiotica. Door de vrijhandel binnen de Europese Unie is de kwaliteit van onze levensmiddelen omlaaggegaan en daarom steunen we alle kwaliteits-, milieu- en inhoudskeurmerken die de bescherming van de consument verbeteren en de keuzemogelijkheden voor de consument vergroten.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Fischler, u heeft straks gezegd dat je niet alles op de regionale markten kunt afzetten. Maar waarover we nu debatteren, is precies het tegendeel van wat we eerder hebben besproken. Eerder ging het erom geen kwaliteit op de wereldmarkt af te zetten maar overschotten, die we alleen kwijt kunnen raken door ze te dumpen en er geld op toe te leggen. Ik heb er niets op tegen kwaliteit op de wereldmarkt te brengen als er concurrentie in het spel is. Voor Oostenrijkse wijn, Franse wijn en parmaham moet dan op de wereldmarkt dezelfde logica worden toegepast als op de regionale markt.
Wat ik wil zeggen, is dat we naar kwaliteit toe moeten en niet naar het wegwerken van overschotten uit een gebied dat wat levensmiddelen betreft tot de grootste importgebieden ter wereld behoort. Wij hebben geen overschotten. We hebben ze alleen waar de interventie deze overschotten aantrekt. Daarom is dit verslag buitengewoon belangrijk: we moeten toe naar een op kwaliteit gerichte productie en dan kan er voor de wereldmarkt geproduceerd worden, maar dan graag niet met overheidssteun maar doordat er ook op de wereldmarkt klanten en gebieden worden gevonden die deze producten willen afnemen.
Tot slot nog een overweging, mijnheer Fischler. Natuurlijk zijn we met onze kwaliteitsproducten ook afhankelijk van de rest van de markt. Als de varkensvleesmarkt instort, is het natuurlijk veel moeilijker de prijzen op de regionale kwaliteitsmarkt op niveau te houden dan wanneer de prijzen over het geheel genomen stabiel zijn. Daarom hebben we niet helemaal afgehaakt en hebben we ook belangstelling voor een kwaliteitsontwikkeling van de markt in zijn geheel.

Barthet-Mayer
Mijnheer de Voorzitter, ons kwaliteitsbeleid voor landbouwproducten en levensmiddelen is, hoewel van recente datum, onvolledig. Het is gestoeld op drie verordeningen die sinds 1991 de biologische plantaardige producten betreffen, waarbij men bezig is deze verordening uit te breiden tot dierlijke producten, en sinds 1992 de beschermde geografische aanduidingen en de traditionele specialiteiten.
In het verslag van de heer Mulder, die ik trouwens mag feliciteren met een serieus stuk werk, worden twee interessante mogelijkheden voorgesteld om dit beleid verder uit te breiden. In de eerste plaats stelt de heer Mulder voor een regeling goed te keuren ter verbetering van de transparantie en de integriteit van kwaliteitskeurmerken. Hij preciseert dat controle uitgevoerd dient te worden door door de overheid aangewezen instanties die volledig losstaan van productie en handel. Vervolgens stelt hij voor om een Europees kwaliteitskeurmerk in het leven te roepen gebaseerd op milieucriteria.
Ik geloof, mijnheer Mulder, dat ik erop moet wijzen dat kwaliteit een globaal begrip is dat niet teruggebracht kan worden tot een enkel onderdeel ervan, of het nu de veiligheid betreft, de esthetische kenmerken, de smaak of de afwezigheid van residuen. Bij landbouwproducten heeft kwaliteit te maken met ras, productiesystemen, milieu en wijze van bewaren. Bij verwerkte producten gaat het om de kwaliteit van het oorspronkelijke product en de wijze van verwerken.
Om dit concept compleet te maken stelt mijn fractie voor er via amendement 8 de begrippen voedingswaarde en optimale gezondheid aan toe te voegen. Wat de controle betreft zien wij aan de hand van de ervaring opgedaan met de biologische landbouw dat deze streng moet zijn om concurrentievervalsing te vermijden wat betreft de invoer vanuit derde landen maar ook tussen lidstaten onderling. Vandaar amendement 8, waarin er sterk aangedrongen wordt op equivalente controle voor ingevoerde producten en harmonisatie van de controle voor de producten van de Gemeenschap.
Tot slot zou ik willen zeggen dat tussen de twee uitersten de biologische landbouw enerzijds en de industriële landbouw anderzijds, er inderdaad ruimte is voor een weliswaar heterogene tussenvorm, waarvoor er regels dienen te komen in het belang van de consument en van de landbouwers die met geïntegreerde productiesystemen werken. Een totaalverordening zou er de productiemodaliteiten voor moeten vastleggen evenals de toekenningsmodaliteiten voor een Europees kwaliteitskeurmerk, dat gewaarmerkt zou moeten worden via een enkel logo om zo het vertrouwen van de consument te wekken en waard te zijn.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, van het begrip kwaliteit heeft iedereen de mond vol maar in werkelijkheid dekt deze vlag heel verschillende ladingen. Sommigen bedoelen met kwaliteit de gezondheidsaspecten van een product en wat dat betreft heeft de BSE-crisis ons geleerd dat de consument daar steeds gevoeliger voor is. Anderen hebben het in dat geval over de organoleptische kwaliteit en weer anderen over kwaliteit verbonden met specialiteiten van weleer.
Onze rapporteur, die ik trouwens hartelijk wil bedanken voor zijn verslag, heeft heel goed de eerste twee invalshoeken geanalyseerd, die bijzonder gevoelig liggen bij de consumenten uit de lidstaten van het noordelijke gedeelte van de Unie. De Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten heeft van haar kant drie amendementen ingediend bij het verslag van onze collega, met als bedoeling de derde dimensie van het concept kwaliteit beter uit te doen komen.
Daar handel steeds meer in wereldkader plaatsvindt wordt de markt van landbouwproducten immers steeds meer beheerst door het element prijs. Ik ben van mening, mijnheer de Voorzitter, dat het kwaliteitsconcept "traditiegebonden" daarentegen beduidende kansen biedt aan het Europese platteland. De markt van landbouwproducten zal zich dan niet meer alleen laten leiden door het prijskaartje maar ook door de herkomst.
In Frankrijk kennen wij een lange traditie van producten met beschermde oorsprongsbenamingen. Dankzij het Nationaal Instituut voor Oorsprongsbenamingen heeft er zich kwaliteitswijnbouw ontwikkeld, werd de kwaliteit van bepaalde kaassoorten en vleeswaren opgebouwd en in stand gehouden, en kunnen wij vaststellen dat daar waar de landbouwproductie gekoppeld is aan een product met oorsprongsbenaming dit leidt tot aanhoudende valorisatie van de landbouw in de streek van productie.
Doordat deze valorisatie in de oorsprongsgebieden stand houdt, wordt zowel de werkgelegenheid in de sector beschermd als vermeden dat productiemethoden afdwalen ten koste van het milieu, en komt ook de biodiversiteit niet in het gedrang.
Voor bepaalde kazen met oorsprongsbenaming moet de melk afkomstig zijn van bepaalde koeierassen, in de wijnbouw mogen alleen traditionele wijnstoksoorten gebruikt worden. Deze voorbeelden tonen duidelijk aan dat de dimensie van traditionele kwaliteitsproducten kansen bieden voor bepaalde productiezones binnen het Europese plattelandsgebied.
Het wordt tijd dat wij in de Europese Unie, zoals het verslag ook zegt, een werkelijk kwaliteitsbeleid krijgen voor landbouwproducten en levensmiddelen. Dat beleid dient alle aspecten van het concept kwaliteit af te dekken. De drie verschillende dimensies moeten gecombineerd worden om in te spelen op de wensen van de consument en van de verwerkende industrie, maar ook op de behoefte van het platteland aan meer evenwicht.
Werkgelegenheid, mijnheer de Voorzitter, kan op het platteland alleen toenemen indien de landbouwsector laat zien dat hij zijn productie aan kan passen aan de eisen van de consument en van de verdere verwerkingsstadia en erin slaagt het produceren van meerwaarde zo dicht mogelijk in de buurt van de productiegebieden te houden.

Happart
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, een groot gedeelte van culturele eigenheid wordt niet zozeer bepaald door hoe men eet maar ook en vooral door wat men eet en drinkt. Oorsprongsbenamingen moeten gebaseerd zijn op heel nauwkeurige kwaliteitscriteria, zowel wat de herkomst als wat het productieprocédé betreft. Op die manier zorgen wij ervoor dat de aan verschillende culturen eigen producten blijven maar bovendien handhaven wij zo een belangrijk potentieel aan economische activiteit in plattelandsgebieden waar er geen andere productiemogelijkheden of alternatieven zijn. Al twee jaar sinds de conferentie van Cork hameren wij op de noodzaak de werkgelegenheid op het platteland te beschermen en zijn wij op zoek naar coherente middelen om dat doel te bereiken. Producten met oorsprongsbenaming of van specifieke kwaliteit vormen daar een concreet antwoord op.
Vanmorgen hebben wij het gehad over de crisis in de sector varkensvlees. Die was natuurlijk te voorspellen.Er is hier immers sprake van een cyclus. Welke alternatieven zijn er? Om bijvoorbeeld Ardeense ham te produceren moet het varken in de Ardennen gefokt en gemest zijn, met granen afkomstig uit dezelfde regio en dient het vlees een precieze bewerking te ondergaan waarbij er voor alle stadia, van de boerderij tot het bord van de consument, duidelijke regels gelden. Hetgeen natuurlijk niet wil zeggen dat bij massaproducten zonder oorsprongsaanduidingen alles mag. De veiligheid en de kwaliteit van levensmiddelen zijn zaken waar nooit laks mee om gegaan mag worden. De volksgezondheid is in de eerste plaats verbonden met wat geconsumeerd wordt en met name met de kwaliteit van de producten die in de handel worden gebracht.
Ik hoef u niet te herinneren aan de laakbare lakse houding van de Britse bevoegde autoriteiten betreffende de misdadige problematiek van de gekkekoeienziekte. Ik hoop dat alle Europese verantwoordelijkheidsdragers begrepen hebben dat het winstbejag van een kleine groep het nooit mag winnen van de gezondheidsvereisten van de hele bevolking. Nooit ofte nimmer mogen de specifieke kwaliteitsproducten die een valorisatie vormen van regionale tradities, geofferd worden op het altaar van de massaproductie, die door de vereisten van een wereldmarkt banaal en eenvormig is geworden. Het product voor massaconsumptie zal nooit zoveel werkgelegenheid creëren noch zoveel tevredenheid scheppen bij de consument als het in stand houden van de regionale specialiteiten.

Keppelhoff-Wiechert
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, over het kwaliteitsbeleid voor landbouwproducten en levensmiddelen heeft collega Mulder een zeer goed verslag ingediend. Het grote aantal van regionale goedkeuringen in de interne markt is voor de consument intussen erg ondoorzichtig geworden en daarom zouden wij het eigenlijk allen zeer begroeten dat ter aanvulling een Europese regeling wordt voorgesteld. Milieu- en dierenbescherming spelen bij de consument in Europa een steeds belangrijkere rol. Of bij een dubbele aanduiding - dus nu een regionaal en een Europees keurmerk - dan echter ook de bereidheid zal bestaan om voor deze levensmiddelen, die onder verscherpte voorwaarden worden geproduceerd, ook hogere prijzen te betalen, daarachter zou ik als vertegenwoordigster van een grote vrouwenorganisatie altijd nog een groot vraagteken willen zetten.
Mijn ervaring is dat de burger voor kleding, woning, auto's of reizen bereid is hogere prijzen te betalen dan uitgerekend voor levensmiddelen. Maar de dubbele aanduiding hoeft ook niet zonder meer tot prijsverhoging te leiden. Een Europese code voor een goede landbouwpraktijk in de geïntegreerde landbouw moeten we als Europees landbouwmodel bij de WHO-onderhandelingen aan de Amerikanen zeer duidelijk maken, dat is door vele sprekers hiervoor al gezegd.
Maar het moet de burgers wel duidelijk worden gemaakt, dat wie steeds meer milieubescherming en dierenbescherming verlangt, ook bereid moet zijn voor producten die onder deze hogere voorwaarden worden geproduceerd, een behoorlijke prijs te betalen. Met een Europees keurmerk willen we nu de Europese consumenten in de interne markt helpen nationale en regionale keurmerken uit andere lidstaten ook als zodanig te herkennen, omdat die iets zeggen over de bijzondere kwaliteit van deze levensmiddelen.
Op deze manier kan een Spaanse consumente bij een Duits product met een haar niet bekend keurmerk er eenvoudigweg zeker van zijn dat het voldoet aan strenge en duidelijke eisen. Erkende Europese keurmerken moeten aan zeer duidelijke eisen voldoen en ik denk dat we met dit voorstel van de heer Mulder voor deze producten ook een nog grotere markt kunnen openleggen.
Op dit moment bestaan er al twee Europese kwaliteitscategorieën voor landbouwproducten, de biologische landbouw en de communautaire bescherming van traditionele specialiteiten. Daaraan willen wij in het Parlement nog een derde categorie voor ecologisch verantwoorde producten toevoegen, die ook aan milieu- en dierenbeschermingscriteria voldoen. Op deze manier kunnen we aan de vraag van de consument naar milieuvriendelijke landbouwproducten voldoen en ook de veelbesproken, maar voor mij nog niet erg duidelijk afgebakende geïntegreerde productie extra aandacht geven.

Hardstaff
Mijnheer de Voorzitter, ook ik ben van mening dat de kwaliteit van voedingswaren niet alleen mag beoordeeld worden op criteria als grootte, vorm en uiterlijk aspect. Ik ben het in dit Parlement niet vaak eens met de heer Rosado Fernandes, maar ik ben het helemaal met hem eens dat smaak, aroma en voedingswaarde de echte maatstaven zijn van voedselkwaliteit.
Ik was onlangs in Polen voor de Gemengde Parlementaire Commissie. Na drie dagen bijzonder hard werken voelde ik mij opvallend goed en gezond. Toen ik erover nadacht, kwam ik tot de conclusie dat dit moest komen door de uitstekende kwaliteit van het voedsel dat ik tijdens die drie dagen had gegeten: vers fruit, verse groenten, vers vlees, verse vis, en het heerlijkste brood dat ik ooit geproefd heb. En dan te bedenken dat de Poolse landbouw in de EU als zeer inefficiënt te boek staat.
We moeten onze eigen landbouwmethoden in het Europa van de 15 kritisch bekijken, alsook de manier waarop we kwaliteit definiëren. Echte kwaliteit is iets anders dan intensieve-landbouwproducten die er goed uitzien maar nergens naar smaken, zoals zelfs de grote supermarktketens beginnen te erkennen. Producten die volgens biologische landbouwmethoden geproduceerd worden, niet bezoedeld zijn door buitensporig gebruik van pesticiden en andere middelen, met een echte smaak en een hoge voedingswaarde, dat is wat de Europese consumenten terecht steeds meer verlangen. De Europese boeren, voedselproducenten en supermarkten zouden zich moeten aanpassen om aan deze vraag te kunnen voldoen.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, zeer geachte dames en heren, mijn felicitaties aan de heer Mulder voor zijn verslag. Kwaliteitsbeleid is voor de Europese landbouw onmisbaar, hoewel we moeten vaststellen dat bij de definitie van kwaliteit altijd weer verschillen van opvatting blijken te bestaan. Kwaliteitsproductie moet ook in de prijs en in het inkomen van de boeren worden verdisconteerd. Ik wil er in dit verband op wijzen dat tijdens de BSE-crisis juist die producten die onder keurmerk waren geproduceerd en van een bewijs van herkomst waren voorzien, geen marktverlies hebben geleden.
Hoewel op dit moment een eenvormig Europees keurmerk niet mogelijk is, moet, zoals in paragraaf 8 van onze resolutie wordt aangevoerd, voortdurend in deze richting verder worden gewerkt. De meerderheid van de boeren in Europa leeft niet in bevoorrechte omstandigheden. Daardoor hebben ze niet de mogelijkheid door meer te produceren hun inkomen significant te verhogen. Daarom kan alleen de kwaliteitsproductie het hoogste criterium voor de landbouw en zijn unieke karakter zijn, en dit moet dan ook in de komende WHO-onderhandelingen absoluut veilig worden gesteld.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, zeer geachte dames en heren, ook ik heb met grote belangstelling kennis genomen van het verslag van de heer Mulder over het kwaliteitsbeleid voor landbouwproducten en levensmiddelen. Van mijn kant kan ik de daarin aan de orde gestelde overwegingen in beginsel alleen maar onderschrijven. Ook alle punten van uw ontwerpresolutie verdienen alleszins de bijzondere aandacht en waardering van de Commissie, maar ik wil mij hier concentreren op de twee belangrijkste hoofdstukken van uw verslag.
Ten eerste, met betrekking tot de invoering van een Europees kwaliteitsmerk, waardoor de bestaande keurmerken moeten worden gecoördineerd, wil ik in het bijzonder op een punt de aandacht vestigen. In beginsel moet bij iedere nieuwe wetgeving allereerst worden nagegaan of de aan de orde gestelde problemen binnen het bestaande wettelijke kader doelmatig kunnen worden opgelost of niet. Ik wil u in dit verband herinneren aan het uitgangspunt voor nieuwe wetgeving van de Commissie, zoals dat in het Witboek van 1985 over de voltooiing van de interne markt is neergelegd. Volgens dit concept worden sindsdien alleen nog geharmoniseerde gemeenschappelijke regels voorgesteld voor de bescherming van de gezondheid en van consumenten, voor de milieubescherming en voor correcte handelspraktijken. Wat niet onder deze geharmoniseerde regels valt, moet door wederzijdse erkenning van de regelingen, normen of technische voorschriften van de afzonderlijke staten worden geregeld.
Door de plicht om normen en technische specificaties aan de Commissie te melden kan worden beoordeeld of het nagestreefde doel, dat wil zeggen de opheffing van technische handelsbelemmeringen in de Unie, is bereikt. Als de kwaliteitskeurmerken in de verschillende lidstaten inhoudelijk sterk uiteenlopen, kunnen ze een niet onbelangrijke belemmering voor de handel binnen de Gemeenschap vormen. Dat blijkt uit de verschillende activiteiten van de diensten van de Commissie en uit diverse arresten van het Hof van Justitie.
Daarom heeft de Europese wetgever begin jaren "90 een wettelijk kader geschapen voor beschermde certificaten van oorsprong, beschermde geografische aanduidingen, gegarandeerd traditionele specialiteiten alsmede voor de biologische landbouw. Dit werd ook gerechtvaardigd door de hogere effectiviteit van een gemeenschappelijke maatregel dan van aparte maatregelen per lidstaat - door de Europese meerwaarde als u wilt.
Daarentegen werden ontwerpteksten met betrekking tot kwaliteitsaanduidingen of ter certificering van bijzondere eigenschappen, met uitzondering van de traditionele specialiteiten, verworpen. De Commissie kan op dit moment niet zien dat er aan de uitgangspunten die indertijd tot dat besluit hebben geleid, iets wezenlijks veranderd zou zijn. Ook de onbevredigende ervaringen met het Europese ecolabel wijzen daarop, wat nog niet wil zeggen dat we de ontwikkelingen niet nauwgezet zullen volgen.
Staat u mij thans toe, dat ik kort inga op het tweede hoofdvoorstel, dat voorziet in een nieuwe Europese kwaliteitscategorie op basis van milieucriteria. Zoals u weet bestaan er voor de geïntegreerde productie al diverse communautaire maatregelen, studies en programma's, bijzondere stimuleringsmaatregelen in het kader van de gemeenschappelijke marktordening zoals voor groente en fruit, alsmede de financiering van milieumaatregelen in de landbouw in het kader van verordening 2078. Deze beleidsterreinen moeten in het kader van Agenda 2000 zelfs nog worden geïntensiveerd.
We moeten ons overleg op dit niveau daarom voortzetten en bijvoorbeeld richtsnoeren ontwikkelen, waarin rekening wordt gehouden met de brede scala van producten, de verschillende marktbenaderingen, de lokale omstandigheden en de inzet van de gebruikte technologieën. Ik ben er vast van overtuigd dat de verdere ontwikkeling van de geïntegreerde landbouw een echte meerwaarde voor het milieu met zich mee kan brengen, ook ten aanzien van een duurzaam gebruik van de grond. Maar juist daarom is hier allereerst behoefte aan een duidelijke strategie. Als uit een dergelijke globale strategie zou voortvloeien dat een Europees keurmerk zinvol is en dat door gemeenschappelijke maatregelen voldoende samenhang wordt bereikt, dan kan de invoering van een Europees keurmerk wel degelijk een goede zaak zijn. Bij de huidige stand van zaken lijkt het me nog wat te vroeg om daarover een definitief standpunt in te nemen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
We gaan nu over tot de stemming.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

De Voorzitter
Wij feliciteren de heer Mulder met de aanneming van zijn waardevolle verslag.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, ik heb nog een vraag aan de heer Fischler, voordat hij vertrekt. In paragraaf 5 hebben we er nu voor gestemd dat de dierlijke producten in verordening 2092/91 over de biologische landbouw worden opgenomen en dat hiermee nu een begin wordt gemaakt. U weet, dat hierover al lange tijd een gemeenschappelijk voorstel van Commissie en Parlement ligt, dat echter door de Raad nog maar niet op de agenda wordt geplaatst. Ik roep u en het Parlement naar aanleiding daarvan nog eenmaal op, ten aanzien hiervan druk uit te oefenen, zodat het nu tenminste onder Oostenrijks voorzitterschap op de agenda wordt gezet, want de ecologische landbouw speelt immers in uw land een grote rol, waarmee ik u kan feliciteren.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, dames en heren, ik ben graag bereid deze felicitatie van het Parlement aan het fungerend voorzitterschap door te geven. Maar ik kan u ook zeggen dat het voorzitterschap mij reeds heeft gezegd, dat het voornemens is dit punt nog tijdens het huidige voorzitterschap te behandelen.

Gillis
Het grootste gedeelte van het plattelandsgebied van mijn kiesdistrict en veel van de mensen die ik in het Parlement vertegenwoordig zijn betrokken bij de productie, de verwerking en de afzet van levensmiddelen. Levensmiddelen voor de binnenlandse markt, maar ook voor export. Mijn kiezers zijn allemaal consumenten van levensmiddelen. Dus voedselveiligheid, -kwaliteit en -hygiëne zijn voor ons allemaal van primordiaal belang. Het is duidelijk dat de BSE-crisis en de bevindingen van de BSE-enquêtecommissie de aandacht hebben getrokken van zowel consumenten als producenten. Producenten beseffen meer dan ooit dat als zij levensmiddelen willen afzetten het absoluut noodzakelijk is dat zij de belangen van consumenten in acht nemen en tegemoetkomen aan hun verlangens. Van hun kant verlangen consumenten terecht transparantie en openheid - goede productiemethoden, hoge normen inzake veeteelt en dierenwelzijn. Ze eisen ook milieuvriendelijkere landbouwmethoden met het oog op een duurzame landbouw.
Ik sta volledig achter het principe van kwaliteitskeurmerken. Als producent heb ik vele jaren bijgedragen aan de ontwikkeling van een nationale kwaliteitsmarkt. Toch heb ik er mijn twijfels over of de invoering van een uniform EU-kwaliteitskeurmerk bovenop de bestaande kwaliteitskeurmerken mogelijk is zonder dat dit schadelijk is voor een van beide. Producenten en handelaars gebruiken kwaliteitskeurmerken om hun klanten gerust te stellen - niet alleen om ze te informeren over oorsprong en productiemethoden, maar ook als een belangrijk middel voor verkoops- en promotiedoeleinden.
Het plan voor een uniform EU-kwaliteitskeurmerk vereist een uiterst rigide controlesysteem om te waarborgen dat over de hele EU zeer hoge kwaliteitsnormen worden gehandhaafd. Het is ook belangrijk dat bestaande kwaliteitsmarkten afzonderlijk worden geëtiketteerd en een voordeel blijven opleveren ten opzichte van de hoge ontwikkelingskosten.
Een uniform EU-kwaliteitskeurmerk zou eveneens kunnen gebruikt worden in het kader van de WHO om te zorgen dat ingevoerde levensmiddelen in overeenstemming zijn met de gezondheidsnormen in de EU.

Sindal
De Deense sociaal-democraten stemmen voor het verslag-Mulder over landbouwproducten en levensmiddelen. Wij doen dit omdat het verslag alles bij elkaar genomen aanvaardbaar is. Wij steunen de invoering van een Europees kwaliteitslabel, dat rekening houdt met het welzijn van de dieren en het milieu. Wij vinden het echter belangrijk te preciseren wat met dierenwelzijn en milieu wordt bedoeld. Er moeten concrete regels worden vastgesteld en de landen die zich niet aan deze regels houden, mogen het recht niet krijgen om het kwaliteitskeurmerk te gebruiken. Vele lidstaten zien permanente kwaliteit nog altijd als iets wat te maken heeft met smaak. Wij vinden dat kwaliteit ook te maken heeft met dierenwelzijn en milieu. Het is belangrijk dat een dergelijk kwaliteitskeurmerk voor de consumenten doorzichtig is.

Van Dam
In verschillende lidstaten zijn keurmerken ontwikkeld voor producten afkomstig van de geïntegreerde landbouw. Om de transparantie voor de consument te vergroten pleit collega Mulder ervoor te onderzoeken of deze kunnen worden ondergebracht onder een overkoepelend Europees kwaliteitskeurmerk. Als Nederlandse subgroep staan wij sympathiek tegenover dat idee en we hebben daarom het verslag-Mulder gesteund. Daarbij willen wij wel enkele kanttekeningen plaatsen.
Enerzijds kan een Europees logo de bestaande nationale, regionale en plaatselijke kwaliteitslabels niet vervangen, maar hooguit aanvullen. Iedere regio heeft zo zijn eigen specifieke landschaps- en cultuurwaarden en milieuproblemen. Regelgeving voor de geïntegreerde landbouw en de daaraan gekoppelde keurmerken kunnen daarom maar voor een deel op Europees niveau geharmoniseerd worden. Daar komt bij dat het succes van een label staat of valt met het vertrouwen dat de consumenten erin hebben. De bestaande keurmerken hebben inmiddels een betrouwbaar imago opgebouwd. Of de consument net zoveel vertrouwen zal hebben in een Europees vlaggetje, is nog maar de vraag.
Anderzijds kunnen wij alleen instemmen met een Europees kwaliteitskeurmerk als het ook daadwerkelijk iets voorstelt. Dus niet alleen op het gebied van de intrinsieke kwaliteit, maar ook op het punt van de milieubescherming moeten de betreffende producten een duidelijke meerwaarde hebben ten opzichte van gangbare landbouwproducten. Anders is het Europese kwaliteitslabel niet meer dan een ordinaire verkooptruc.
Kortom, een onderzoek naar de mogelijkheden van een Europees kwaliteitslabel ondersteunen wij. Ons definitieve oordeel over een Europees keurmerk laten we afhangen van de concrete uitwerking. Daarbij zijn twee zaken van belang: er dient voldoende ruimte te blijven voor nationale en regionale keurmerken, en het moet gaan om producten die qua milieubescherming een duidelijke pré hebben in vergelijking met gangbare landbouwproducten.

Doelstelling 2: banengroei
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0213/98) van de heer Vallvé, namens de Commissie regionaal beleid, over de mededeling van de Commissie betreffende de nieuwe regionale programma's voor de periode 1997-1999 in het kader van doelstelling 2 van het structuurbeleid van de Gemeenschap: toegespitst op banengroei (COM(97)0524 - C4-0641/97).

Vallvé
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil vandaag met u dit aspect van doelstelling 2 in de programma's voor 1997-1999 bespreken.
Ik vraag me af of het veel zin heeft om een debat te houden over deze mededeling, die bijna een jaar geleden door de Commissie werd gepresenteerd - op 14 november 1997, om precies te zijn. Die mededeling beoogde namelijk een analyse van de periode 1997-1999 te geven, maar het document bereikte ons pas toen al bijna een derde van die periode was verstreken.
Bovendien vindt het debat over dit document juist plaats nu de Commissie regionaal beleid haar vijf verslagen over Agenda 2000 al heeft afgerond en deze volgende week zal bespreken binnen de commissie.
Desondanks denk ik dat het een goed idee is om dit debat aan te grijpen om met elkaar van gedachten te wisselen over regionaal beleid, want dat gebeurt niet al te vaak in dit Parlement, terwijl de Europese Unie daar toch 34 % van haar begroting aan besteedt.
Ik wil op deze plaats commissaris Wulf-Mathies bedanken voor haar aanwezigheid. De commissaris is speciaal voor dit verslag gekomen, geheel in lijn met de aandacht waarmee zij het werk van de Commissie regionaal beleid altijd heeft gevolgd.
Ik zal dit verslag over de jaren 1997-1999 niet gebruiken om in te gaan op de vraag hoe het regionaal beleid van de Europese Unie er in de toekomst uit zou kunnen of moeten zien, of om Agenda 2000 te analyseren. Dat is een onderwerp dat later apart aan de orde zal komen in een voltallige vergadering, misschien al in de vergaderperiode in november.
Wel wil ik ingaan op de wijzigingen die zijn aangebracht in de toepassing van doelstelling 2 gedurende de periode 1997-1999: deze wijzigingen zijn vooral van invloed op immateriële factoren zoals bedrijfsontwikkeling, vooral van het MKB, productontwikkeling en -vernieuwing, beroepsopleiding en beroepskwalificaties, alsook op de milieubeschermingsmaatregelen die noodzakelijk zijn gebleken.
Ik denk, mevrouw de commissaris, dat met deze veranderingen een einde komt aan het gebruik van de structuurfondsen - en met name die van doelstelling 2 - voor de aanleg van infrastructuur die min of meer als een aanvulling op doelstelling 1 fungeerde.
Doelstelling 2 betreft de herstructurering van industriegebieden, en het woord "herstructurering" wordt ook in Agenda 2000 gehandhaafd, maar het gaat dan wel om een ruimer toegepaste herstructurering, die niet langer beperkt is tot industriegebieden maar ook stedelijke en plattelandsgebieden omvat, en visserijgebieden.
De herstructureringsdoelstelling is een onmisbaar instrument voor het bevorderen en verbeteren van de sociale en economische cohesie binnen de Europese Unie. Het scheppen van werkgelegenheid heeft duidelijk de hoogste prioriteit in de periode 1997-1999 waarover wij het nu hebben, en dat is een doelstelling van fundamenteel belang nu in Europa - laten we dat niet vergeten - 18 miljoen mensen zonder werk zitten.
Het valt in dit verband te betreuren dat er in de evaluatie geen rekening is gehouden met de initiatieven die enkele lidstaten zelf al hadden genomen ter ondersteuning van groepen in de maatschappij die in de toekomst getroffen kunnen worden door langdurige werkloosheid.
Ik wil met nadruk herinneren aan de vier belangrijkste punten: concurrentiekracht, aanmoediging van onderzoek, opleiding en gelijke kansen, en milieubescherming. Deze factoren zijn van zeer groot belang voor de herstructurering en ontwikkeling van concurrerende regionale economische structuren.
Ik betreur het wel dat de geplande hogere uitgaven bijna allemaal onder het hoofdstuk onderzoek en ontwikkeling vallen en dat de uitgaven onder andere posten nauwelijks zijn gestegen.
De programma's voor 1997-1999 laten een duidelijke continuïteit zien ten opzichte van de programma's voor de periode 1994-1996. En het moet gezegd worden - dat is een van de voordelen van het met enige vertraging bekijken van een verslag - dat door de bijstelling van doelstelling 2 voor 1997 de beschikbare middelen volledig gebruikt konden worden. Toepassing van het additionaliteitsbeginsel en de toetsing daaraan op het moment dat een programma wordt goedgekeurd, blijven soms moeilijkheden opleveren. Dat vraagt om verduidelijking en definitie van de toekenningscriteria.
Ook het samenwerkingsbeginsel moet versterkt worden. De rol van regionale overheden en de sociale partners is daarbij van fundamenteel belang, en ik geloof dat de Commissie daar al rekening mee heeft gehouden voor de toekomst.
Tevens lijkt het mij van belang dat de geografische nabijheid van doelstelling 1- en doelstelling 2-gebieden als volwaardig criterium wordt gebruikt.
Tenslotte wil ik mijn dank uitspreken voor de amendementen die zijn ingediend, hoewel ik degene die betrekking hebben op Agenda 2000 niet op zal nemen.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heeft een gezamenlijk advies opgesteld inzake de verslagen van de leden Vallvé en Howitt. Dit advies werd vorige week reeds behandeld en heeft betrekking op de aanpassing van de programma's van de structuurfondsen tot eind 1999 en op de nieuwe regionale programma's voor de periode 1997-1999 in het kader van doelstelling 2. In beide verslagen wordt een voorstel gepresenteerd dat erop gericht is de structurele werkzaamheden van de Europese Unie op middellange termijn te herzien en, zoals de heer Vallvé terecht heeft opgemerkt, is de helft van deze termijn reeds verstreken.
Wij steunen de oproep van de heer Vallvé om de werkgelegenheid als prioritaire doelstelling van dit voorstel te beschouwen. In verband hiermee achten wij het van wezenlijk belang dat de vier door hem genoemde sectoren worden versterkt: het midden- en kleinbedrijf - de kleine en middelgrote ondernemingen nemen meer dan 80 % van de arbeidsplaatsen van de Europese Unie voor hun rekening - het milieu - ik ben lid van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming en weet maar al te best hoe belangrijk de ontwikkeling is van nieuwe arbeidssectoren die speciale aandacht aan het milieu besteden en het is dan ook fundamenteel dat hiermee rekening wordt gehouden - onderzoek en ontwikkeling en natuurlijk gelijke kansen, opdat de vrouwen voor eens en altijd dezelfde kansen krijgen als de mannen.
Ook wij uiten kritiek op het gebrek aan evaluatie van de voorafgaande periode, hetgeen ons in staat stelt voorstellen te doen voor een verbetering van deze situatie met het oog op de toekomst. In het verleden hebben wij het hoofd moeten bieden aan moeilijkheden betreffende de deelneming aan de verschillende programma's van de milieuverantwoordelijken en de sociale partners. Anderzijds heeft er evenmin een evaluatie plaatsgevonden van het aandeel van de nieuwe arbeidsmogelijkheden in de uitgaven van de voor het scheppen van werkgelegenheid bestemde structuurfondsen, en ik heb het dan vooral over de regio's die worden getroffen door industrieel verval zoals mijn regio, Asturias. Daarom denken wij dat het bijzonder belangrijk is dat in de toekomst, in de op gang zijnde hervorming die volgende week wordt behandeld, rekening wordt gehouden met de noodzaak de principes van doorzichtigheid, medezeggenschap, gelijke kansen, duurzame ontwikkeling - voor de duurzame ontwikkeling wordt slechts 5, 2 % uitgetrokken - horizontaal toe te passen en een evenwicht tot stand te brengen tussen beleidslijnen die erop gericht zijn werkgelegenheid te scheppen en economische beleidsopties geen arbeidsplaatsen vernietigen, omdat sommige economische maatregelen arbeidsplaatsen doen verdwijnen. Anderzijds zijn wij ook van mening dat er minder aandacht moet worden besteed aan de infrastructuurfondsen, aangezien deze werkgelegenheid op korte termijn scheppen, en dat er meer middelen moeten worden uitgetrokken voor de nieuwe arbeidsmogelijkheden, omdat die voor duurzame werkgelegenheid zorgen.

Howitt
Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten zou ik onze nadrukkelijke steun willen uitspreken voor het huidige programma van maatregelen ter bestrijding van de werkloosheid in Europese regio's die getroffen zijn door industrieel verval. We steunen het omdat de voornaamste prioriteit van onze structuurfondsprogramma's moet bestaan in de schepping van werkgelegenheid en de strijd tegen de plaag van de werkloosheid; we steunen het omdat de mensen die leven in onze kolen-, textiel-, staal- en wapenindustriegebieden nooit gevraagd hebben om de economische schokgolven die hun lokale gemeenschappen hebben ontwricht, en niemand van ze kan verwachten dat ze hun lokale economieën terug op de been helpen zonder overheidssteun; en we steunen het omdat de 9 miljard ecu die hiervoor worden uitgetrokken - meer dan 7 miljard Britse pond - een juiste weergave zijn van de prioriteiten die de bevolking stelt met betrekking tot de besteding van Europese middelen.
Ik wens de heer Vallvé te feliciteren met zijn verslag en constateer vele punten van overeenkomst met mijn eigen verslag over de richtsnoeren voor gebieden van doelstelling 1 en 5b voor dezelfde periode. We zijn het erover eens dat alle programma's meer moeten worden toegespitst op een beleid van gelijke kansen en milieudoelstellingen. Slechts 5 % van de middelen gaat naar milieu: dit betekent dat 95 % van de middelen schadelijk kan zijn voor onze natuurlijke hulpbronnen.
We zijn het eens over de ondersteuning van richtsnoeren die moeten waarborgen dat in alle lidstaten gemeenschappelijke beleidsdoelen ten grondslag liggen van de programma's en over de noodzaak van een volledige raadpleging over deze richtsnoeren door de Europese Commissie. Ik hoop dat de commissaris vanmorgen de gelegenheid te baat neemt om ons te garanderen dat de nieuwe reeks richtsnoeren tegen 31 december klaar zal zijn.
We zijn het erover eens dat de vertraagde goedkeuring van de programma's in de eerste periode - 12 % van de middelen werd overgedragen - onaanvaardbare schade berokkent aan regio's en gewesten die te lang moeten wachten en dan gedwongen zijn in een te korte tijdsspanne hun middelen te besteden.
Namens het Verenigd Koninkrijk zou ik mijn waardering willen uitspreken voor het feit dat mijn land de voornaamste begunstigde is van dit programma: zo'n 2, 7 miljard ecu - meer dan 2 miljard Britse pond. In Groot-Brittannië plukken thans meer dan 150.000 kleine en middelgrote bedrijven de vruchten van deze steun. Als we zien dat 14 % van de totale overheidssteun geïnvesteerd wordt in Franse grootsteden, dan blijkt zonder enige twijfel de waarde van het veiligheidsnet waar we met het oog op de volgende programmeringsperiode voor gepleit hebben om te vermijden dat deze zeer omvangrijke steun plots wegvalt. Ik wil de Commissie bedanken dat zij is ingegaan op onze suggesties.
De socialistische fractie zal vandaag het leeuwendeel van de amendementen steunen. We steunen met name de conclusies van de leden van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, namelijk dat meer geld moet worden toegewezen aan nieuwe bronnen van werkgelegenheid, met inbegrip van de coöperatieve sector, milieuprojecten en initiatieven op het gebied van lokale ontwikkeling. We zijn het met de commissieleden eens dat het totale gebrek aan evaluatie van het aantal gehandicapte begunstigden een uitgesproken tekortkoming is ten aanzien van het mainstream - beleid waar de Commissie altijd de mond van vol heeft.
Ik wil ook aangeven op welke punten we het niet eens zijn. Ten eerste, we kunnen amendementen waarin gestreefd wordt naar een voorkeursbehandeling van specifieke sectoren als zeevisserij of stadsgebieden niet steunen, ongeacht onze persoonlijke sympathieën, want het gaat hier om een evenwichtig beleidspakket waarin specifieke belangen geen voorkeur mogen krijgen op andere. Ten tweede, we kunnen geen voorstellen steunen voor de splitsing van de financiering of de criteria met betrekking tot de nieuwe structuurfondsverordening. Dit debat moet op commissieniveau plaatsvinden en het zou voorbarig zijn vandaag al een oplossing te zoeken voor deze problemen. Ten derde, we zullen de Commissie niet eenzijdig bekritiseren over te lage uitgaven of haar onvermogen om de horizontale doelstellingen voldoende in acht te nemen.
We delen deze bekommeringen, maar we verkiezen met de commissaris samen te werken om in de toekomst op een constructieve manier de oorzaken van deze problemen aan te pakken.
Tenslotte, in onze resolutie van 14 februari 1996 hebben we onze verlangens voor dit programma medegedeeld aan de commissaris. Het verheugt me dat deze voor het merendeel weerklank hebben gevonden. 14 februari is Valentijnsdag - een dag om boodschappen uit te wisselen tussen geliefden. Mijn respect aan mevrouw Wulf-Mathies, want al kunnen we nu niet garanderen dat het tot zo'n innige verstandhouding komt tussen Commissie en Parlement, we bedanken haar voor en feliciteren haar met de bijzonder belangrijke arbeid die in dit programma verwezenlijkt wordt.

Berend
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte dames en heren, ik ben bijzonder verheugd over de wijze, waarop de rapporteur, de heer Vallvé, richtsnoeren heeft opgesteld voor de prioriteiten van de Commissie. Zij moeten leiden tot een evenwicht tussen het economisch beleid, het scheppen en behouden van arbeidsplaatsen en de andere specifieke beleidsterreinen van de Unie. De laatste werden reeds genoemd: concurrentievermogen, ondersteuning van het MKB, milieu en duurzame ontwikkeling alsmede innovatie en gelijke kansen.
De maatregelen van de nieuwe doelstelling 2 blijven buitengewoon belangrijk bij het scheppen en consolideren van arbeidsplaatsen. Het is verheugend vast te stellen dat de nieuwe programma's continuïteit met de vroegere programmeringsperiodes vertonen. Daarbij moet echter wel de kritische kanttekening worden gemaakt, dat de programma's nog steeds niet de verwachte kwaliteit hebben en dat de resultaten van de tussentijdse evaluaties niet vroeg genoeg kunnen worden gebruikt voor toekomstige plannen.
Het additionaliteitsbeginsel en de evaluatie daarvan zorgen nog altijd voor problemen door de gebrekkige terbeschikkingstelling van de nodige documenten. De invoering van voorwaarden voor de tweede vooruitbetaling wordt door ons verwelkomd. Maar het is duidelijk dat de nieuwe bepalingen ten aanzien van de evaluaties moeten worden vereenvoudigd.
We steunen de Commissie in haar voornemen de lidstaten in de toekomst meer speelruimte te geven bij het verbinden van nationale criteria van de lidstaten met de Gemeenschapscriteria. De vrees van de rapporteur dat deze speelruimte door de lidstaten zou kunnen worden misbruikt, vinden wij eigenlijk niet gerechtvaardigd. De subsidiaire aanpak van de Commissie is naar mijn mening hier een stap in de goede richting.

Lindqvist
Mijnheer de voorzitter, mevrouw de commissaris, de vier gebieden: kleine en middelgrote ondernemingen, milieubescherming en duurzame ontwikkeling, gelijke kansen voor vrouwen en mannen, en investeringen in onderzoek en ontwikkeling, zijn gebieden waaraan terecht prioriteit wordt gegeven met het oog op het scheppen van banen.
Ik wil speciaal het milieugebied benadrukken, met nieuwe milieuproducten en nieuwe milieusystemen, een gebied waarvoor in de hele wereld goede algemene technologie en milieutechnologie nodig zal zijn. Daar moeten wij natuurlijk gebruik van maken, en ervoor zorgen dat we vooraan lopen op dit gebied.
Er zijn echter ook enige schaduwzijden. De middelen moeten beter worden gebruikt. Het mag niet zo zijn dat er gedurende verscheidene maanden tot een half jaar stoelen onbezet zijn en dat er gelden ongebruikt blijven. De evaluatie moet worden verbeterd door echte milieueffectrapportages en door beschrijvingen van rechtsgelijkheid in alle programma's, zodat men zich houdt aan de hoofdregels die zijn opgesteld met betrekking tot gelijke kansen, milieu en duurzame ontwikkeling.
Binnen de nieuwe doelstelling 2 wil ik speciaal steun geven aan de kustgebieden, de scheren en de eilanden, dat wil zeggen de oude doelstelling 5b-gebieden. Persoonlijk zal ik mijn steun geven aan amendement 4 inzake een grotere nationale invloed.

Donnay
Mijnheer de Voorzitter, er zijn in de Europese Unie bijna 20 miljoen werklozen, een bijzonder schrikbarende situatie. Op zo'n moment dient er hard gewerkt te worden aan werkgelegenheid. De resultaten van de vierde fase van het programma in het kader van doelstelling 2 zijn behoorlijk tevredenstellend. Maar is nog veel werk aan de winkel.
Op basis van het verslag kunnen zeker een aantal conclusies getrokken worden. Maar laten wij verder gaan dan het opmaken van een gedeeltelijke balans en het hebben over de voorstellen van de Commissie in het kader van de nieuwe doelstelling 2. De prestatiereserve kan volgens ons een nadelig effect hebben wat betreft de gevolgen van de verlenging van de programma's die nodig is om ze de vereiste continuïteit te bezorgen. Ook zijn wij sceptisch met betrekking tot het vastleggen van de indicatieve percentages voor de verdeling van de interventiebedragen van de programma's over de verschillende prioriteiten, alsook wat betreft de enorme verscheidenheid binnen deze doelstelling hetgeen nadelige gevolgen zou kunnen hebben voor coherentie en doeltreffendheid.
Het is per slot van rekening van vitaal belang substantiële steun te blijven verstrekken aan gebieden met industrieel verval om hen te helpen bij het uitbouwen van activiteiten die in de meeste gebieden al goed op gang zijn gekomen en die door afbouw van steun in het gedrang zouden kunnen komen.
Laten wij, tenslotte, trachten zoveel mogelijk te leren van de resultaten van de huidige doelstelling 2 om zo de effecten van steunmaatregelen van de nieuwe doelstelling te optimaliseren.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Donnay.
Waarde collega's, nu verleen ik het woord aan de heer Manuel Escolá Hernando namens de Fractie Europese Radicale Alliantie. Het is de eerste maal dat de heer Manuel Escolá Hernando in deze Vergadering het woord voert. Met uw welnemen zou ik hem willen verwelkomen en vermits ik hem persoonlijk ken en op de hoogte ben van zijn carrière ben ik zo vrij u te verzekeren dat zijn samenwerking hier op een bijzonder positieve manier zal bijdragen aan de gezamenlijke werkzaamheden van dit Parlement en de voortgang van de Europese Unie.

Escolá Hernando
Mijnheer de Voorzitter, zoals u terecht heeft opgemerkt, is het de eerste maal dat ik in dit Parlement het woord neem namens de Fractie Europese Radicale Alliantie teneinde onze steun uit te spreken voor het onderhavige verslag. Wij zouden in het bijzonder aandacht willen vragen voor het in punt 18 vervatte idee, dat wij ten volle onderschrijven en dat betrekking heeft op het door de Commissie gepresenteerde voorstel voor een nieuwe doelstelling 2. Wij delen met name de vrees dat een buitensporige toename van de manoeuvreerruimte van de lidstaten in willekeur kan ontaarden wanneer het voorstel om de communautaire criteria met nationale criteria te combineren bij het aanwijzen van de regio's die theoretisch gezien in aanmerking komen voor de in de nieuwe doelstelling 2 genoemde steun, gehandhaafd blijft.
Waarde collega's, deze formule kan door sommigen geïnterpreteerd worden als staat de Commissie haar verantwoordelijkheid af ten behoeve van de nationale politieke belangen. Wij zouden zelfs kunnen spreken van een zekere hernationalisatie van de structurele beleidsterreinen, hetgeen niet enkel een vervorming van de resultaten die de Commissie met het uitwerken van deze nieuwe doelstelling 2 voor ogen heeft tot gevolg kan hebben, maar ook de grondslag van de fundamentele doelstelling kan aantasten, met name de steun voor achtergebleven regio's met structurele moeilijkheden. Waarde collega's, gelet op deze situatie is het niet ondenkbaar dat regio's die in principe voor doelstelling 2 in aanmerking komen, worden uitgesloten en dat regio's die niet echt aan de vereisten voldoen, worden uitgekozen op basis van interne politieke belangen van de lidstaten.
Wij staan er dan ook op dat de Commissie in het kader van de toekomstige doelstelling 2 bij de keuze van de regio's objectievere criteria hanteert.

Porto
Mijnheer de Voorzitter, doelstelling 2 van de structuurfondsen verdient al onze aandacht. Het betreft namelijk een bijzonder belangrijke kwestie waarvan de tenuitvoerlegging allesbehalve gemakkelijk is.
Aangezien hier de regio's die te lijden hebben van industrieel verval ter discussie staan, komt het erop aan zorgvuldig na te gaan of de desbetreffende sectoren toekomstperspectieven hebben; men moet met name geval per geval onderzoeken of de bedrijven leefbaar zijn. Indien het antwoord bevestigend is, dient de nodige directe steun te worden verleend overeenkomstig de correcte toepassing van het "argument van de in onbruik geraakte industrieën" .
In het andere geval, met name wanneer het concurrentievermogen van de industriesectoren of de bedrijven op middellange of lange termijn te wensen overlaat, heeft iedereen, en niet in het minst de werknemers, er belang bij dat er waardevolle alternatieven worden gezocht in een wereld waarin het concurrentievermogen een centrale plaats inneemt en waarin het niet wenselijk is dat de grenzen opnieuw worden gesloten.
Aangezien doelstelling 2 nu ook betrekking heeft op de stadsrenovatie, mag men niet vergeten dat dit voorstel slechts dan haalbaar is wanneer de lidstaten een duidelijk en evenwichtig beleid ten uitvoer leggen. Indien, zoals in mijn land het geval is, wordt vastgehouden aan polariserende of in het beste geval bipolariserende beleidslijnen die de beste en meest dynamische initiatieven in een of twee steden concentreren, zullen er massale uittochten van de bevolking blijven plaatsvinden en zal er geen einde komen aan de genoemde sociale problemen van uitsluiting en onveiligheid. In deze omstandigheden, in deze "strijd tegen windmolens" is de financiële steun die de lidstaten of de Europese Unie voor dit aspect uittrekken onvoldoende.
We hoeven de situatie in de verschillende lidstaten slechts te vergelijken om tot de conclusie te komen dat de landen die over een evenwichtig stedennet beschikken van dit soort problemen gespaard blijven en erin slagen te vermijden dat de bevolking haar geboortestreek verlaat, hetgeen leidt tot een doelmatiger gebruik van de nationale hulpbronnen.
Het staat natuurlijk buiten kijf dat men gehoor moet geven aan de sociale problemen van burgers die tenslotte geen enkele schuld hebben aan het falen van het uitgestippelde beleid, maar anderzijds is het tevens onontbeerlijk dat men de diepere oorzaak aanpakt, aangezien dit in ons aller voordeel speelt.

Klaß
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, structuurbeleid is altijd tevens arbeidsmarktbeleid. Er is in de regio's sprake van een kringloop. De mensen wonen immers daar waar werk is. Ze werken echter ook het liefste in streken waar het milieu schoon is, dat wil zeggen een verzorgde, gezonde natuur, een goede infrastructuur en snelle verkeersverbindingen voor het woon-werkverkeer. De ideale plaats om te werken heeft ook op cultureel gebied iets te bieden. Er moeten scholen en nascholingsmogelijkheden zijn en er moet ook een interessant cultureel aanbod zijn voor de vrijetijdsbesteding. Als een van deze radertjes in de kringloop uitvalt, dan ontstaan onevenwichtigheden en hele streken bloeden leeg. Waar geen werk is, wonen geen mensen en andersom - waar geen mensen wonen is ook geen werk. Hier moet structuurbeleid op zijn gericht en we moeten oog hebben voor het totaalplaatje en niet uitsluitend en alleen voor de arbeidsplaatsen.
Als we kijken naar de wegenbouw, zien we grote machines en ter plaatse weinig arbeiders, maar deze weg is voor de regio een levensader. Uit de evaluatie van de diverse programma's is gebleken dat daar waar EU-geld naartoe gaat, ook aanvullende financiële middelen toestromen, maar ook in het bijzonder middelen uit de particuliere sector. Naast elk miljoen ecu cofinanciering van de EU leggen de lidstaten van hun kant 2 miljoen bij en 20 % van de totale middelen zijn uit de particuliere sector afkomstig. Er wordt dus een krachtige centrifugale beweging op gang gebracht. We moeten kijken naar de aanpak op lange termijn en ik onderschrijf de opvatting van de rapporteur, de heer Vallvé, dat een periode van drie jaar daar te kort voor is. We moeten een goed beeld van het geheel krijgen, zodat de mensen in Europa een leven kunnen leiden dat waard is om geleefd te worden.

Hatzidakis
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, alhoewel ons nog een jaar rest tot het einde van deze programmeringsperiode, kunnen wij in feite niet veel meer doen dan uit de opgedane ervaringen conclusies en leringen trekken voor de nieuwe programmeringsperiode.
Belangrijk is mijns inziens dat volgens de ramingen van de Commissie in de ter discussie staande periode 880.000 nieuwe arbeidsplaatsen in de gebieden van doelstelling 2 kunnen worden gecreëerd. Dit cijfer had groter, maar zeer zeker ook kleiner kunnen zijn. Daarom ben ik zelf tevreden over dit cijfer. Ten tweede ben ik voldaan over het feit dat wij onze inspanningen toespitsen op vier prioriteiten: mededingingsvermogen, milieubescherming, gelijkheid van man en vrouw en innovatie. Dit zijn mijns inziens belangrijke prioriteiten. Er zijn echter ook problemen en daar spraken de collega's al over. Deze betreffen met name de kwaliteit van de programma's en de voorafgaande raming van het aantal nieuwe arbeidsplaatsen. Deze problemen moeten bij de horens worden gevat.
Zoals u weet heeft de Europese Volkspartij heel wat twijfels over de inspanningen van de Commissie voor de nieuwe programmeringsperiode. De Commissie wil met de nieuwe doelstelling 2 de omschakelingsproblemen in de industrie- en landbouwgebieden tegelijkertijd aanpakken. Wij willen echter dat er in dat geval tenminste een garantie wordt gegeven, met dien verstande dat, over heel de Gemeenschap beschouwd, voor de industriegebieden in de verordening de maatstaf van 10 % van de bevolking wordt aangelegd en voor de landbouwgebieden 5 %.
Wij zijn tevens voor het voorstel van de Commissie om voor de selectie van de betrokken gebieden nationale en communautaire maatstaven te combineren. Daartoe verplicht ons het subsidiariteitsbeginsel. Ook aanvaarden wij het voorstel van de Commissie voor een veiligheidsnet, hetgeen inhoudt dat voor de gebieden die nu nog onder de doelstellingen 2 en 5b vallen er een maximale vermindering zal zijn van 33 %.

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik de heer Vallvé, maar ook alle anderen die aan het debat hebben deelgenomen, hartelijk danken voor de constructieve discussie en het buitengewoon constructieve verslag. Ik ben blij met de grote eensgezindheid tussen Commissie en Parlement met betrekking tot zowel de hoofdlijnen als de prioriteiten voor de stimuleringsmaatregelen voor de programmeringsperiode 1997-1999 van doelstelling 2. Het moet inderdaad ons belangrijkste doel zijn om regio's die zich in een veranderingsproces bevinden, te helpen bij het creëren van duurzame arbeidsplaatsen.
Het verheugt mij ook bijzonder dat u de hervormingsvoorstellen van de Commissie voor concentratie, decentralisatie en vereenvoudiging steunt en dat u in uw verslag uw instemming betuigt met het feit dat de Commissie zich reeds in de tweede stimuleringsperiode voor doelstelling 2 heeft ingespannen om de lessen uit het verleden onmiddellijk in de praktijk te brengen. Ik ben het dan ook geheel met u eens als u in uw ontwerpresolutie vaststelt dat concentratie door solidariteit moet worden bereikt. Ook de expliciete vermelding van de richtsnoeren van doelstelling 2 als middel om de ontwikkelingsplannen van de lidstaten te ondersteunen versterkt de argumenten van de Commissie om de structuurfondsen te hervormen. Ik wil hier graag ook nog eens naar voren brengen, dat we van plan zijn de richtsnoeren voor de nieuwe programmeringsperiode voor het eind van het jaar vast te stellen en u weet op grond van onze procedure voor de richtsnoeren van doelstelling 2, dat we dit ook altijd in nauwe samenspraak met de Commissie regionaal beleid en het Parlement doen, waardoor we het ook over de doelen eens zijn.
Met uw eis om de doelen voortaan meer te kwantificeren trapt u, zoals u weet, bij ons een open deur in. We hebben de lidstaten immers al voor de periode 1997-1999 een methodologisch kader gegeven voor de raming van de werkgelegenheidseffecten. We moeten echter vaststellen dat dit helaas niet erg intensief is gebruikt. Daarom is het nu belangrijk om de indicatoren en de evaluatie in de toekomst te verbeteren. Ik wil daarom juist ook naar aanleiding van de opmerking van een afgevaardigde benadrukken dat de prestatiereserve daartoe positieve stimulansen kan bieden, want er zijn niet te weinig indicatoren en ook niet echt te weinig stimuli van de Commissie om deze te benutten, maar er zijn te weinig mogelijkheden om daarmee ook een positief effect, bijvoorbeeld via dergelijke instrumenten, te bereiken.
De Commissie is het met u eens dat wij er ook op moeten letten dat de bevordering van de prioriteiten in de richtsnoeren - concurrentievermogen, kleine en middelgrote ondernemingen, innovatie, milieu en de bevordering van gelijke kansen - wordt verbeterd. We zijn echter van mening, dat onze voorstellen in de nieuwe structuurfondsverordeningen, namelijk het inbouwen van financiële stimulansen voor de gemeenschappelijke belangrijke prioriteiten zoals milieu en vrouwen, doeltreffender zijn dan quota, vooral omdat we er ook rekening mee moeten houden dat we niet zelf de bottom-up -aanpak die we in het regionaal beleid volgen, verstoren.
Ik wil met betrekking tot de coherentie van de nieuwe doelstelling 2 nog even kort op onze aanpak ingaan, want in de bijdragen aan het debat klonk toch de zorg door, dat deze zaken niet bij elkaar passen. Nogmaals, het gaat bij al die gebieden - industriegebieden, plattelandsgebieden, visserijzones, stedelijke probleemgebieden - steeds om dezelfde kwestie, namelijk om steun bij het omgaan met de structuurveranderingen en om het scheppen van arbeidsplaatsen in andere sectoren dan de crisissectoren, waar we met verlies van arbeidsplaatsen te maken hebben.
De in de ontwerptekst voor de verordening opgenomen tot 50 %-regeling voor soepele nationale criteria en de grotere flexibiliteit bij de keuze van de regio's geven de lidstaten de noodzakelijke speelruimte om op nationale en regionale bijzonderheden in te gaan en bovendien aanvullende criteria toe te passen, zoals zo vaak in het debat is geëist. Uw bezorgdheid dat de voorgestelde combinatie van Gemeenschapscriteria enerzijds en soepele nationale criteria anderzijds de lidstaten te veel speelruimte laat en tot misbruik zou kunnen leiden, wordt niet door de Commissie gedeeld. Ik wil echter benadrukken dat de Commissie alles zal doen om te verhinderen dat de regionale bottom-up -aanpak in gevaar wordt gebracht door nationale sectoralisering en versplintering. Ik geloof dat het van belang is om in deze kwestie ook op de steun van het Parlement te vertrouwen en op dat punt kunnen we de zorgen wegnemen die duidelijk door de heer Vallvé en een andere spreker werden verwoord. Ik denk dat het van belang is, dat we door de integratie van de gebieden die voor steun in aanmerking komen de beleidsconcurrentie tussen de sectoren, maar ook de concurrentie tussen stad en land kunnen voorkomen en synergieën kunnen benutten die tegenwoordig vaak onbenut blijven.
We zijn het eens over de kwestie van de betekenis van het partnerschap. Ik wil er hier nog eens uitdrukkelijk op wijzen dat zowel het betrekken van de lokale en regionale overheden en sociale partners als de deelname van niet-gouvernementele organisaties, dus ook milieuorganisaties en meer vrouwen in de toezichthoudende comités in de toekomst moeten leiden tot een grotere betrokkenheid van de burger, maar ook tot een breder draagvlak voor onze gemeenschappelijke doelstellingen. Daarom heeft het nieuwe partnerschapsbeginsel naar onze mening een sleutelrol, zowel voor de verbetering van de doelmatigheid als voor de zichtbaarheid van de communautaire steunmaatregelen.
Met betrekking tot de vereenvoudiging zijn we het in grote lijnen eens. Ik wil wel een misverstand uit de weg ruimen: ook bij een verschuiving van de zwaartepunten van de programma's moet in de toekomst het toezichthoudend comité het beslissende gremium zijn. Ook daar hebben we de invloed van de Commissie teruggedrongen om een einde te maken aan de ergernis over de bureaucratie.
Tenslotte wil ik nog iets over het aanvullende karakter zeggen. De problemen, die we met de toepassing van het additionaliteitsbeginsel hadden, zijn zowel in de mededeling van de Commissie als in het verslag van de heer Vallvé duidelijk geworden. Daarom willen we met de hervorming de zaak vereenvoudigen en de controleerbaarheid vergroten. Als additionaliteit in de toekomst onderdeel van het onderhandelingsproces voor de opstelling van het programma wordt, kunnen we er beter dan tot nu toe voor zorgen dat lidstaten en Commissie het over een gemeenschappelijke definitie van de betekenis van deze additionaliteit eens worden en de controleerbaarheid daarvan veiligstellen.
Daarenboven moet de naleving van het additionaliteitsbeginsel niet meer jaarlijks, maar gedurende de gehele periode nog slechts driemaal worden gecontroleerd. Dat leidt enerzijds tot minder bureaucratie en zorgt tegelijkertijd voor de nodige doelmatigheid, zodat we bereiken, dat structuursubsidie een aanvullend strategisch element voor de ontwikkeling van de regio's is en niet ter vervanging van nationale begrotingsmiddelen.
In deze zin wil ik u nogmaals hartelijk danken voor uw steun, niet alleen in het verslag, maar ook in het debat hier in de plenaire vergadering.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Wulf-Mathies.
Het debat is gesloten.
Alvorens tot de stemming over te gaan heeft de heer Kellett-Bowman het woord voor een motie van orde.

Kellett-Bowman
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Ik stel vast dat de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten voor deze stemming verzocht heeft om zes hoofdelijke stemmingen, met alle verspilling van tijd en middelen van dien. Ze hebben maar één lid hier gelaten om ons daartoe te verplichten.

De Voorzitter
Mijnheer Kellett-Bowman, er is op reglementaire wijze om een hoofdelijke stemming verzocht. Dit voorzitterschap kan niet anders dan de in het Reglement vervatte regels naleven. Ik beschik niet over de bevoegdheid om anders te handelen, maar uw woorden zullen in de notulen worden opgetekend.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, ik wil slechts met een zin reageren op de woorden van de heer Kellett-Bowman. Als wij de discussie en de stemmen bekijken zijn wij blij dat wij gevraagd hebben om hoofdelijke stemming. Een van onze amendementen werd aangenomen andere werden op het nippertje verworpen en wij geloven dat wij er goed aan gedaan hebben bij dat verzoek te blijven.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Berthu. Dit voorzitterschap heeft er reeds op gewezen dat het voorstel het Reglement respecteert, zodat geen wijzigingen kunnen worden aangebracht.
Wij gaan nu over tot de stemming.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Andersson
schriftelijk. (SV) Ik stem voor amendement 4, omdat ik graag meer flexibiliteit zie, vooral waar het gaat om overheidssteun.

Souchet
Men kan het verslag van de heer Vallvé zien als een soort tweeluik. Het eerste luik tracht de balans op te maken van doelstelling 2 in 60 regio's die in de periode 1989-1993 in aanmerking zijn gekomen. De rapporteur geeft eerlijk toe dat het hier gaat om tasten in de duisternis: de gegevens zijn "zelden te krijgen" en de indicatoren om de resultaten te meten "waren niet gestandaardiseerd" . Als de rapporteur zich ook maar een greintje bekommerd zou hebben om de juistheid van zijn verslag zou hij zich hebben moeten distantiëren van de van veel fantasie getuigende globale evaluaties die de Commissie in omloop heeft gebracht inzake het aantal gecreëerde of in stand gehouden arbeidsplaatsen die toegeschreven mogen worden aan programma's voor doelstelling 2.
Hij neemt echter uiteindelijk toch dat globale cijfer over, van 450.000 à 500.000 bijkomende arbeidsplaatsen dankzij programma's voor doelstelling 2, een cijfer dat heel duidelijk werd uitgewerkt voor propagandadoeleinden, daar het niet pertinent statistisch significant is. De werkelijkheid is dat niemand in staat is na te gaan wat de reële gevolgen zijn van deze structuurfondsen, die van groot belang zijn voor de werkgelegenheid. Wij hadden een amendement ingediend, waarin precies dezelfde gevoelens van twijfel naar voren werden gebracht als de rapporteur zelf aangeeft in zijn toelichting, maar dat hij, vreemd genoeg, niet heeft willen volgen...
Het tweede luik van het verslag van de heer Vallvé gaat over de toekomstperspectieven van de nieuwe doelstelling 2. De rapporteur plaatst vraagtekens bij het heterogene karakter van de nieuwe doelstelling en klinkt eufemistisch als hij zegt "zijn twijfels te hebben over het optimisme van de Europese Commissie dat ze in staat zal zijn om voor samenhang te zorgen in een doelstelling die zo sterk gediversifieerd is" . Verder vreest hij dat het bevolkingsplafond zoals bepaald door de Europese Commissie zou kunnen leiden tot het invoeren van onjuiste criteria voor de keuze tussen regio's die theoretisch in aanmerking komen.
Ik vind het jammer dat de rapporteur volledig het belang uit het oog verliest van de kust van de lidstaten van de Europese Unie, die toch een van de belangrijkste kenmerken vormt van de westelijke landen van ons continent. Een groot aantal van deze gebieden lopen concreet het risico leeg te lopen, met name die regio's waarvoor de perifere ligging nog een extra handicap betekent. Het toerisme gedurende de zomermaanden is alleen niet voldoende om te zorgen voor permanent leven aan de kust. Een louter regionale aanpak waardoor er grote systematische verschillen zouden ontstaan van kustgebied tot kustgebied kan zeer storend werken. De lidstaten dienen dus algemeen de toestemming te krijgen de nodige soepelheid te hanteren om zo te komen tot harmonieuze ruimtelijke ordening en het hoofd te bieden aan het risico dat bepaalde gebieden volledig leeglopen. Met dat doel voor ogen mag de voorgestelde geografische verdeling van respectievelijk 10, 5, 2 en 1 % niet al te strikt worden toegepast. Mijn fractie heeft een aantal amendementen in die richting ingediend.
Een dergelijke soepelheid is vooral van belang voor gebieden die afhankelijk zijn van de visvangst, waar het van essentieel belang is verder te kunnen gaan met het compenseren van de verschillende aan de vissers opgelegde maatregelen door middel van gerichte actie vanuit de structuursteun, een onontbeerlijke voorwaarde voor de doeltreffendheid en het blijvend karakter van een billijk gemeenschappelijk visserijbeleid. Anders hoeft men het niet eens meer een gemeenschappelijk visserijbeleid te noemen: dan is het slechts een lege dop.
Tenslotte is het interessant te zien hoe voorzichtig de liberale rapporteur Vallvé zijn terughoudendheid verwoordt ten aanzien van de koppeling werkgelegenheid-overheidssubsidies. Het is paradoxaal dat hij er niet aan gedacht heeft erop te wijzen dat de beste manier voor staten om banen te behouden of te scheppen gelegen is in het verlagen van de belastingdruk en het verminderen van de administratieve rompslomp die zij aan bedrijven opleggen en dat de beste aanpak door de Europese Unie het bevorderen van eerlijke handel is.
Om al deze redenen heeft onze fractie niet voor dit verslag kunnen stemmen.

ARIANE-programma - CALEIDOSCOOP-programma
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0355/98 van de heer Pex, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, over het besluit van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van besluit nr. 2085/97/EG tot vaststelling van een programma voor steun op het gebied van het boek en het lezen, met inbegrip van vertalingen (ARIANE-programma) (COM(98)0539 - C4-0544/98-98/0282(COD), -A4-0356/98 van de heer Pex, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, over het besluit van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van besluit nr. 719/96/EG tot vaststelling van een programma voor steun aan artistieke en culturele activiteiten met een Europese dimensie (CALEIDOSCOOP-programma) (COM(98)0539 - C4-0545/98-98/0283(COD).
Pex
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat ik vandaag kan en mag spreken over de voortzetting van de cultuurprogramma's ARIANE en CALEIDOSCOOP in het jaar 1999. ARIANE is een programma voor communautaire steun op het gebied van het boek en het lezen met inbegrip van vertalingen. Het programma was opgesteld voor de periode van 1 januari 1997 tot en met 31 december 1998. In totaal heeft de Europese Unie in die twee begrotingsjaren steun verleend aan de vertaling van circa driehonderd literaire werken, de verspreiding van literatuur na vertaling in de meest verbreide talen in Europa van zo'n tachtig auteurs uit de kleinere taalgebieden, de verwezenlijking van meer dan zestig samenwerkingsprojecten die zijn uitgevoerd door bibliotheken, culturele verenigingen enzovoort en de bijscholing van ruim 900 literaire vertalers. Kortom, ARIANE heeft zeer wel gefunctioneerd en derhalve dient het programma voortgezet te worden.
Het tweede cultuurprogramma, CALEIDOSCOOP, betreft de communautaire steun voor artistieke en culturele activiteiten met een Europese dimensie. Dit programma was opgesteld voor de periode van 1 januari 1996 tot en met 31 december 1998. In totaal heeft CALEIDOSCOOP gedurende deze periode steun verleend aan 420 culturele projecten. Bij het ontwerp en de uitvoering van deze projecten waren zo'n 1500 culturele instellingen uit de vijftien lidstaten van de Unie, de Europese Vrijhandelsassociatie en de landen van Midden- en Oost-Europa betrokken. Daarnaast heeft het programma bijgedragen tot de activiteiten van 50.000 scheppende of uitvoerende kunstenaars en andere in de culturele sector werkzame vakmensen. Het heeft geleid tot de toegang van 20.000 jongeren tot artistieke en culturele activiteiten, tot de verspreiding van bijna 10.000 schouwspelen en tentoonstellingen, tot 600 stageplaatsen en nog vele andere activiteiten. Kortom, CALEIDOSCOOP heeft een niet te onderschatten steun verleend aan de ontwikkeling en het behoud van de artistieke en culturele activiteiten in de Unie. Het zou derhalve een schande zijn als ARIANE en CALEIDOSCOOP per 1 januari 1999 stopgezet zouden worden en pas een jaar later per 1 januari 2000 met een nieuw programma te beginnen. De oplossing van de Europese Commissie, die overigens deze fout heeft veroorzaakt, om voor 1999 proefprojecten op te starten om het jaar te overbruggen, kon niet ten uitvoer worden gebracht vanwege het arrest van het Europese Hof van Justitie waarin werd gesteld dat er geen legale basis is voor dergelijke proefprojecten.
Maar in het weekend van 12 en 13 september werd in Linz in Oostenrijk een wonder verricht. Commissaris Oreja én de staatssecretaris van Cultuur van Oostenrijk, de heer Wittmann, wisten de Raad van ministers van Cultuur ervan te overtuigen dat voortzetting van de huidige programma's noodzakelijk is.
Dankzij de medewerking van alle leden van de cultuurcommissie en de Begrotingscommissie van dit Parlement is in recordtijd de begroting voor 1999 aangepast en is er een voorstel behandeld om een juridische basis te realiseren. Deze besluiten zijn unaniem genomen. Echter, om technische redenen staan er in het voorstel van de Europese Commissie, en ik betreur dat zeer, lagere budgetten dan in het interinstitutioneel akkoord is afgesproken. Besloten is namelijk tot voortzetting op basis van de budgetten van 1998. Vandaar dat de voorstellen van vandaag een amendement bevatten om de budgetten te verhogen tot het niveau van 1998. Het Parlement moet dus huiswerk van de Commissie doen en wij doen dat in dit geval met plezier. Voor de goede orde noem ik nog even de bedragen: bij ARIANE gaat het om 4, 1 miljoen ecu; bij CALEIDOSCOOP om 10, 2 miljoen ecu.
Met het besluit dat, hopelijk, binnenkort genomen zal worden, worden beide cultuurprogramma's volgend jaar voortgezet. In 2000 hopen wij te starten met een nieuwe combinatie van de programma's met wellicht een nieuwe structuur: het eerste kaderprogramma voor cultuur 2000 tot 2004. Het woord is nu aan de Raad. Het besluit dat unaniem genomen is door de ministers van Cultuur moet worden herbevestigd. Ongelukkigerwijs kan de Raad alleen bij unanimiteit besluiten. In de laatste COREPER-vergadering was men kennelijk niet op de hoogte van het besluit van de ministers van Cultuur, want er waren nog enige lidstaten die wat bezwaren maakten.
Ik dring er daarom bij de Raad en alle lidstaten op aan om dit besluit vóór de eerste begrotingslezing van het Parlement te nemen, zodat de bedragen op onze begroting, thans nog met een p.m.-vermelding, daadwerkelijk opgevoerd kunnen worden.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen kort iets zeggen over wat de heer Pex heeft gezegd. Voor ons is het allerbelangrijkste dat we eindelijk de regeringen ervan kunnen overtuigen dat we met de afsluiting van de voorbereidingen voor de euro in een nieuwe fase van de Europese ontwikkeling komen, waarin niet alleen de economie, maar ook de cultuur een belangrijke rol zal spelen. Dit schijnt in hogere kringen nog niet helemaal te zijn begrepen, vandaar al dit uitstel, al deze moeilijkheden die nog steeds bij de culturele programma's optreden. Ik wil de heer Pex hartelijk danken voor het feit, dat hij erop blijft aandringen dat we in ieder geval na de millenniumwisseling eindelijk cultuurprogramma's hebben waardoor de grote diversiteit van de Europese cultuur wordt behouden.

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, u weet dat de Commissie met de voorstellen ter verlenging van CALEIDOSCOOP en ARIANE de communautaire culturele actieprogramma's wil voortzetten. Daarmee wordt beoogd de periode tot de goedkeuring van het eerste cultuurkaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor 2000 tot 2004 te overbruggen. De Commissie had allereerst in het komende jaar als overgang tussen de eerste generatie van CALEIDOSCOOP en ARIANE en het voor het jaar 2000 geplande nieuwe kaderprogramma voorbereidende maatregelen voorzien, waarmee al op de hoofdpunten van het nieuwe kaderprogramma vooruit zou worden gelopen. Maar nadat het Hof van Justitie in zijn arrest van 12 mei had beslist dat iedere uitgave van de Gemeenschap een juridische grondslag moet hebben, heeft de Commissie er de voorkeur aan gegeven van de geplande maatregelen af te zien, de looptijd van de beide programma's te verlengen en daarmee althans voor continuïteit te zorgen.
Daarmee beoogde zij in het bijzonder het succes van de samenwerking tot nu toe op cultureel gebied, die heeft plaats gevonden in de vorm van partnerschappen en netwerken van culturele signatuur, niet in gevaar te brengen en ik bedank de rapporteur dat hij daarop heeft gewezen. Op 21 september hebben de drie bij het tripartiete overleg betrokken organisaties overeenstemming bereikt over de verlenging van de looptijd van CALEIDOSCOOP en ARIANE voor 1999 en wel onder de zelfde voorwaarden en met de zelfde begrotingsmiddelen als voor 1998.
Aangezien de Commissie bij haar voorstellen in het belang van de coherentie in het voorontwerp van de begroting 1999 van lage bedragen is uitgegaan, moeten de voorstellen nu in het kader van de wetgevings- en begrotingsprocedure worden gewijzigd en u zult zo dadelijk over uw deel daarover besluiten. Ik kan de oproep van de heer Pex en ook van de heer von Habsburg om dit hoofdstuk met een positief signaal af te sluiten, alleen maar onderschrijven.
Ik wil het Parlement en in het bijzonder de rapporteur en voorzitter van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, de heer Pex, hartelijk bedanken voor de constructieve samenwerking. Ook wil ik u bedanken voor het feit dat u deze wijziging in een zo korte termijn mogelijk heeft gemaakt, wat het culturele actieprogramma van de Gemeenschap voor 1999 ten goede zal komen. U heeft daarmee opnieuw bewezen welke plaats u toekent aan de cultuur in het kader van de Europese integratie en ik wil onderstrepen dat subsidiariteit en diversiteit bij elkaar horen, maar dat dit niet uitsluit dat wij ons gezamenlijk van deze subsidiariteit en diversiteit bewust zijn, die juist ook door de uitwisseling en de zichtbaarheid van onze communautaire actieprogramma's worden onderstreept.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de Voorzitter en de Vergadering mijn verontschuldigingen willen aanbieden voor het feit dat ik misbruik maak van het geduld dat de Voorzitter steeds heeft getoond. In dit geval staat mijn betoog, althans in mijn ogen, rechtstreeks in verband met de twee verslagen die wij hier behandelen: het CALEIDOSCOOP-verslag over steun aan artistieke en culturele activiteiten en het eveneens door de heer Pex opgestelde verslag over een steunprogramma op het gebied van het boek en het lezen, met inbegrip van vertalingen, het ARIANE-programma. Mijnheer de Voorzitter, ik zeg dit omdat het comité van de Nobelprijs gisteren de Nobelprijs voor literatuur heeft uitgereikt aan een belangrijke Europese schrijver, de heer José Saramago, die de Portugese nationaliteit heeft en in Spanje woonachtig is, pleegzoon van Lanzarote, mijn eiland, waar hij zich heeft gevestigd. Ik zou de Voorzitter van het Parlement dan ook willen verzoeken de heer Saramago, die ons trouwens heeft bezocht en heeft deelgenomen aan onze werkzaamheden, een boodschap vanwege het Parlement te sturen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Medina. U kent zeker het Spaanse spreekwoord: "Hoe meer heuglijke feiten, hoe beter" . Uw woorden zullen zeker in de notulen worden opgenomen. Dat neemt echter niet weg dat ik mij gisteren, onmiddellijk na het nieuws van de uitreiking te hebben vernomen, in min of meer dezelfde bewoordingen tot het Parlement heb gericht. Ik zal deze kwestie zeker niet uit het oog verliezen wanneer wij hier vandaag afscheid nemen. De woorden van de heer Medina worden derhalve zeker in de notulen opgetekend en ik twijfel er niet aan dat zij mijn betoog van gisteren kracht bij zetten en dat de Voorzitter van het Parlement inderdaad contact zal opnemen met de heer José Saramago.
Het gecombineerd debat is gesloten.
Wij gaan nu over tot de stemming.
(Het Parlement neemt de twee wetgevingsresoluties aan)

De Voorzitter
Waarde collega's, ik feliciteer de heer Pex met het uitstekende werk dat hij heeft geleverd in de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, waarvan hij de voorzitter is.

Hawlicek
Ik verheug mij zeer over het vandaag te behandelen voorstel tot wetgeving met betrekking tot de verlenging van de programma's CALEIDOSCOOP en ARIANE. De cultuurcommissie heeft al voor de zomer gewaarschuwd, dat het jaar 1999 zonder cultuurprogramma's en alleen met experimentele projecten een reductie van de begrotingsmiddelen voor cultuur van 40 % met zich mee zou brengen.
Dankzij de inzet van staatssecretaris Wittmann is het gelukt de Raad Culturele Zaken op zijn informele vergadering van 11 september te Linz het politieke besluit te doen nemen om beide programma's met een jaar te verlengen. Door de bijzondere inzet van de voorzitter van de cultuurcommissie Pex hebben we in de commissie al op 14 september 1998 de dienovereenkomstig gewijzigde begroting goedgekeurd en op 21 september volgde de politieke overeenkomst tussen Raad, Parlement en Commissie om de programma's CALEIDOSCOOP en ARIANE met een jaar te verlengen.
Krachtens deze overeenkomst worden de begrotingsmiddelen op het niveau van 1998 gehandhaafd, namelijk op 14, 3 miljoen ecu en niet op 10.9 miljoen ecu, zoals in het voorstel van de Commissie staat.
Ik weet zeker dat het Parlement dit gerechtvaardigde voorstel zal goedkeuren en dat het ook de voorzitter van de Raad, de heer Wittmann, zal lukken bij de Raad van ministers van Cultuur op 17 november 1998 het besluit over 14, 3 miljoen ecu te doen goedkeuren.
Deze verlenging van de programma's is een voortreffelijk voorbeeld voor de uitstekende samenwerking tussen het Europees Parlement en het Oostenrijkse voorzitterschap van de Raad.

De Voorzitter
Het Parlement heeft de agenda afgehandeld. De notulen van de huidige vergadering zullen aan het begin van de volgende vergadering ter goedkeuring aan het Parlement worden voorgelegd.
Waarde collega's, alvorens de lichten te doven heb ik het genoegen de zittingsdiensten te bedanken voor hun geduld en hun efficiënte samenwerking.
Met uw welnemen maak ik tevens gebruik van de gemoedelijke sfeer die hier op vrijdag heerst om uiting te geven aan een gevoel dat u allen ongetwijfeld toch zeker in grote lijnen met mij deelt. Ik wil maar zeggen dat deze week een week is geweest waarin het blauw van de vlag van de Europese Unie getint is met de kleur van het Iberisch Schiereiland, de kleur van de Portugese en de Spaanse vlaggen, aangezien zich twee gebeurtenissen hebben voorgedaan die mijns inziens hebben bijgedragen aan de verrijking van het culturele en politieke erfgoed, ook al bestrijken zij twee totaal verschillende gebieden. Op cultureel vlak - de heer Medina heeft het er net nog over gehad - is de Nobelprijs met alle recht aan de heer Saramago toegekend. Dit impliceert natuurlijk in de eerste plaats de erkenning van de literaire kwaliteit van zijn werk, maar is tegelijkertijd ook een eerbetoon aan de Portugese taal, een van de culturele dimensies van onze instelling. Het is een taal die niet alleen belangrijk is vanuit historisch oogpunt, maar die ook essentieel bijdraagt aan de werking van dit Huis, deze instelling. Wij moeten haar eveneens beschouwen als de linguïstische hand die wij, als blijk van solidariteit en samenwerking, aan Zuid-Amerika reiken. Ik geloof dan ook dat wij dit gebeuren moeten toejuichen.
Maar, waarde collega's, ook het andere voorval, dat ik van iets dichterbij heb kunnen meemaken, stemt ons blij. Deze week heeft het Spaanse staatshoofd, koning Juan Carlos, immers het voorzitterschap waargenomen. En ik denk dat alle leden van dit Parlement hem op een warm onthaal hebben voorzien en de waarde van zijn Europeesgezinde woorden met klem hebben onderstreept. Een oppervlakkig waarnemer zou zich hebben kunnen afvragen hoe het toch mogelijk is dat republikeinen en monarchisten er dezelfde opinie op nahouden. Juist daarom gebruik ik het woord "oppervlakkig" , waarde collega's, aangezien koning Juan Carlos een democraat is en geen passieve democraat, maar een democraat wiens positieve bijdrage aan de vreedzame overgang van de dictatuur naar de democratie in Spanje niet kan ontgaan aan al wie op de hoogte is van de recente geschiedenis en daar op een eerlijke manier tegenaan kijkt. Daar komt nog bij dat hij, na de Spaanse staatsgreep van 23 februari, de leiding nam bij de verdediging van onze democratische grondwet.
Waarde collega's, ik heb de voorafgaande bedenkingen willen maken omdat de culturele en politieke bijdrage van deze twee vooraanstaande figuren aansluit bij onze bescheiden dagdagelijkse werkzaamheden en omdat zij mijn vertrouwen in de toekomst van de Europese Unie sterkt.

Onderbreking van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.
(De vergadering wordt om 12.45 uur gesloten)

