Werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten
De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0187/2003) van de heer Herman Schmid, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten (COM(2003) 176 - C5-0180/2003 - 2003/0068(CNS)).

Vitorino
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, het is me een genoegen aan dit debat deel te kunnen nemen namens de Commissie en dan vooral namens mevrouw Diamantopoulou, die tot haar spijt vandaag hier niet aanwezig kan zijn omdat zij een vergadering bijwoont van de Raad Sociale zaken en Werkgelegenheid in Luxemburg.
We hebben nu de laatste fase bereikt in onze gezamenlijke inspanning om de Europese werkgelegenheidsstrategie te hervormen. Alle instellingen hebben samengewerkt om tot een goed compromis te komen, dat nu volledig in overeenstemming is met de conclusies van de Europese Raad, waarin de meeste standpunten van het Europees Parlement zijn overgenomen en dat, hoewel minder ambitieus, toch niet veel afwijkt van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie.
Onze ambities moeten in verhouding staan tot de uitdagingen waar we mee geconfronteerd worden. Ten eerste, volledige werkgelegenheid: om volledige werkgelegenheid te bereiken moeten we zo'n 22 miljoen banen creëren om als Unie van 25 lidstaten de Lissabondoelstelling voor 2010 te halen.
Wat kwaliteit en productiviteit betreft betekent dit dat we niet alleen voor meer banen moeten zorgen, maar ook voor betere banen. We moeten een positieve benadering kiezen van economische hervormingen en we moeten de afname van de productiviteitsgroei tegengaan.
Op het terrein van cohesie en sociale integratie moeten we de toenemende sociale ongelijkheid en de voortdurende regionale verschillen aanpakken. Dit zal binnen een uitgebreide Unie uiteraard een nog grotere uitdaging worden. We kunnen deze uitdagingen alleen het hoofd bieden als we ervoor zorgen dat alle relevante partijen nauw betrokken zijn bij de werkgelegenheidsstrategie en dat zij allemaal met elkaar samenwerken.
Wat zijn de belangrijkste bestanddelen van de hervormingen? Allereerst: stabiliteit. Door middel van deze hervormingen moeten we inspelen op de kortetermijnuitdagingen die gevormd worden door de groeivertraging in onze economieën en op de langetermijnuitdagingen die hervormingen met zich mee brengen. Met een stabieler pakket richtsnoeren voor de periode tot 2010, met een tussenbalans in 2006, moeten we beter in staat zijn de korte- en langetermijnuitdagingen het hoofd te bieden. In principe dienen deze richtsnoeren voor tenminste drie jaar onveranderd te blijven.
We zijn er verder in geslaagd om richtsnoeren te presenteren die gerichter, eenvoudiger en resultaatgericht zijn en die zich concentreren op een beperkt aantal hoofdprioriteiten waar duidelijk uit blijkt naar welke resultaten we streven. De gerichtheid op resultaten in plaats van op processen betekent dat er meer nadruk komt te liggen op het gebruik van streefcijfers en indicatoren om de voortgang bij te houden.
We hebben in dit opzicht aanzienlijke steun gekregen van het Parlement. Hoewel we verder hadden kunnen gaan, verheug ik mij toch over het feit dat er een aanzienlijk aantal gerichte streefcijfers overeind is gebleven. Nadruk op resultaten vereist overigens ook dat er meer belang gehecht wordt aan de aanbevelingen aan de lidstaten.
Bij het stroomlijnen van de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid en de globale richtsnoeren voor het economisch beleid is het ook van belang de voordelen in het achterhoofd te houden van het feit dat de beleidscoördinatieprocessen met betrekking tot werkgelegenheid en de globale richtsnoeren voor het economisch beleid nu op elkaar afgestemd worden. We moeten er zorg voor dragen dat de gelijkgetrokken tijdschema's voor de twee soorten richtsnoeren de complementariteit bevorderen en op Europees niveau leiden tot meer samenhang in de beleidscoördinatie.
Dan kom ik nu bij de nieuwe prioriteiten. Ik zal niet alle afzonderlijke richtsnoeren noemen, maar ik wil wel verwijzen naar de drie belangrijkste uitdagingen waaraan zij tegemoet komen.
Ten eerste moet het aanpassingsvermogen van mensen en ondernemingen worden bevorderd. Voor aanpassingsvermogen is een goed evenwicht vereist tussen flexibiliteit en zekerheid binnen de arbeidsmarkt. Verder is investeren in ondernemerschap een vereiste, evenals het helpen van mensen en bedrijven om beter om te gaan met de gevolgen van economische herstructureringen.
Ten tweede moeten we, om volledige werkgelegenheid te realiseren, bekijken hoe we het aantal arbeidskrachten verder kunnen vergroten. We moeten beter gebruik maken van het potentieel van alle bevolkingsgroepen. We moeten de arbeidsparticipatie van vrouwen en oudere werknemers op de arbeidsmarkt vergroten. We moeten immigranten volledig integreren in de arbeidsmarkt. We moeten zwart werk omzetten in reguliere arbeid. De steun van het Parlement was met name bij deze specifieke kwestie uitermate belangrijk voor het bereiken van overeenstemming. Nu geven we een duidelijk signaal af dat we niet alleen meer, maar ook betere werkgelegenheid willen.
Ten derde komt het investeren in mensen steeds meer centraal te staan bij de kwestie van het creëren van meer en betere banen. Dit is immers van cruciaal belang voor meer werkgelegenheid, meer productiviteit en tevens voor meer integratie en het is dan ook noodzakelijk om middelen beschikbaar te stellen voor investeringen in menselijk kapitaal.
Ik zal nu de standpunten van het Parlement behandelen. Het is jammer dat het Parlement onder zo'n grote tijdsdruk heeft moeten werken. Ik begrijp uw zorgen hierover en ik weet dat zowel de Raad als de Commissie hun uiterste best hebben gedaan rekening te houden met uw opvattingen. Ondanks de tijdsdruk hebben de standpunten van het Parlement duidelijk hun sporen nagelaten op de herziene richtsnoeren die ik hier vandaag presenteer. Sterker nog, uw opvattingen zijn van grote toegevoegde waarde op een aantal belangrijke terreinen.
Om te beginnen de verwijzing naar het terugdringen van de werkloosheid. Het Parlement heeft zich hard gemaakt voor het opnemen van een verwijzing naar de noodzaak de werkloosheid terug te dringen. Ik ben het met u eens dat het cruciaal is om aan de Europese burgers duidelijk te maken dat deze hervormingen tot doel hebben die aspecten aan te pakken die hun het meeste zorgen baren. Ik kan u gelukkig mededelen dat er nu een dergelijke verwijzing in de eerste alinea's van de richtsnoeren is opgenomen, hoewel het verzoek van het Parlement veel verder ging doordat daarin een nieuw streefcijfer werd gesuggereerd met betrekking tot volledige werkgelegenheid.
Het tweede terrein betreft dat van een vierde overkoepelende doelstelling voor gelijke kansen. Het advies van het Parlement heeft ertoe geleid dat we nu een beter pakket richtsnoeren hebben, waarin meer aandacht wordt besteed aan genderspecifieke kwesties. De herziene tekst gaat niet zover dat er een vierde overkoepelende doelstelling in is opgenomen, maar de richtsnoeren zijn op twee belangrijke terreinen versterkt: ten eerste wordt in de inleidende tekst nu duidelijk gemaakt dat gelijke kansen en gendergelijkheid van cruciaal belang zijn om vooruitgang te boeken ten aanzien van alle drie de doelstellingen; ten tweede beschikken we nu over een completer specifiek richtsnoer dat betrekking heeft op gendergelijkheid als zodanig.
Met betrekking tot het geven van meer prioriteit aan ondernemerschap verheugt de Commissie zich buitengewoon over de opmerkingen van het Parlement dat de reikwijdte van de richtsnoeren inzake ondernemerschap moet worden uitgebreid zodat hierin de steun aan alle bedrijven binnen het MKB is opgenomen, in plaats van alleen de steun aan nieuw gestarte ondernemingen. Dit voorstel heeft de Commissie dan ook overgenomen.
Als het gaat om een meer zichtbare rol voor lokale en regionale actoren komt het belang van het garanderen van nauwe betrokkenheid van lokale en regionale actoren bij de werkgelegenheidsstrategie in de nieuwe voorstellen beter uit de verf.
Overeenkomstig het verzoek van het Parlement hebben we nu een specifiek richtsnoer over regionale verschillen, waarin de cruciale rol wordt erkend die de lokale en regionale actoren spelen bij het aanpakken van die verschillen.
De besprekingen over beheer verliepen behoorlijk moeizaam. Het is duidelijk dat dit een zeer gevoelige kwestie is voor de lidstaten. Toch is het van belang te benadrukken dat het succes van de nieuwe Europese werkgelegenheidsstrategie uiteindelijk afhankelijk is van verbeterde tenuitvoerlegging en beter beheer. Dat is zelfs nog belangrijker als we de behoeften van de nieuwe lidstaten in aanmerking nemen, die openlijk het vitale belang van deze kwestie hebben onderkend. Ook op dit terrein juichen we de brede steun van het Parlement toe. Uit de richtsnoeren blijkt nu immers duidelijk de belangrijke bijdrage die parlementaire organen leveren aan het verbeteren van het beheer van de werkgelegenheidsstrategie. Ondanks het feit dat we minder ver gaan dan uw voorstel om de nationale parlementen de landelijke actieplannen te laten aannemen, is de belangrijke vooruitgang die geboekt is bij het zorgdragen voor een betere beheersstrategie toch nog duidelijk terug te vinden.
Ik ben van mening dat deze herzieningen, doordat veel van uw verwachtingen zijn overgenomen, nu een afspiegeling zijn van de gedeelde standpunten van alle partijen. In de herziene richtsnoeren zijn concrete doelstellingen, prioriteiten en streefcijfers opgenomen die de tenuitvoerlegging en het beheer van de strategie als geheel versterken. Zij vormen als zodanig een voortreffelijke basis ter ondersteuning van het nationaal beleid ten aanzien van werkgelegenheid en de arbeidsmarkt voor de komende jaren.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, commissaris Vitorino.

Schmid, Herman (GUE/NGL)
Mijnheer de Voorzitter, het was mij een genoegen om naar commissaris Vitorino te luisteren. Ons werk kan praktische resultaten opleveren, en dat is ook nodig. Op de arbeidsmarkten in de EU hebben we te maken met economische stagnatie en groeiende problemen. De hieruit voortvloeiende onenigheden over ?het juiste beleid? nemen toe, zoals we ook in dit Parlement gemerkt hebben.
Ik heb er gedurende mijn werk als rapporteur steeds uit alle macht naar gestreefd om te proberen het Parlement ondanks de moeilijkheden te verenigen achter een gemeenschappelijke aanpak. Het uitgangspunt voor deze aanpak was de strategie van Lissabon. Volgens die strategie moet de economische en technologische ontwikkeling worden gecombineerd met een streven naar hoogwaardig werk, samenwerking tussen de partijen, productie, en vooral ook solidariteit met de zwakke groepen in de samenleving. Met het oog daarop hebben we een aantal voorstellen ingediend. Ik kan hier volstaan met een zeer korte samenvatting van deze voorstellen, aangezien de commissaris er reeds enige heeft becommentarieerd.
Ten eerste hebben wij voorgesteld om meer aandacht aan de werkloosheid te besteden. Dat is belangrijk. Het is namelijk niet voldoende om de werkgelegenheidsniveaus te verhogen, zoals we in de goede tijden deden. Dat is niet hetzelfde als het bestrijden van werkloosheid. Men kan toegang hebben tot de arbeidsmarkt, terwijl tegelijkertijd de langdurig werklozen langdurig werkloos blijven. Aandacht hiervoor is noodzakelijk en vormt een belangrijk nieuw beleidsinstrument.
Ten tweede hebben wij zeer krachtig benadrukt dat er in een conjunctuur als de huidige nieuwe banen en nieuwe bedrijven nodig zijn. Ook dat vraagt om politieke initiatieven. Wij presenteren nu een veel uitvoeriger programma voor ondernemerschap en nieuwe werkgelegenheid dan in de richtsnoeren van de Commissie is vervat. Tegelijkertijd houden wij nadrukkelijk vast aan de eisen inzake kwaliteit, duurzaamheid en toekomstperspectief.
Ten derde ondersteunen wij het perspectief van gelijke kansen veel krachtiger dan in het Commissievoorstel gebeurt. Ons belangrijkste voorstel in dezen is dat de gelijkberechtiging een overkoepelend doel wordt naast de drie door de Commissie voorgestelde doelen. De Raad is er duidelijk nog niet klaar voor om dit voorstel over te nemen, maar wij zullen druk blijven uitoefenen. Het is niet de laatste keer dat wij daartoe de kans krijgen.
Ten vierde hebben we duidelijke eisen geformuleerd inzake regionale en lokale werkgelegenheidsstrategieën. Het verheugt mij dat deze eisen duidelijk worden gehonoreerd. Het zag er namelijk een ogenblik slecht uit toen dit element uit het laatste richtsnoer was verdwenen. Nu is het heringevoerd, en dat is belangrijk, want men moet mensen en ondernemingen van onderaf kunnen mobiliseren, als wij de 22 miljoen banen willen scheppen waarover de heer Vitorino het had.
Tenslotte zijn wij het eens geworden over de aanbeveling dat de parlementen van de lidstaten zich uitspreken over de nationale actieplannen. Daarmee kunnen die veel beter worden verankerd in nationaal beleid en met dat beleid worden gecombineerd. Het probleem was dat het Europese werkgelegenheidsbeleid niet gekoppeld is aan het nationale beleid van de diverse lidstaten, laat staan ermee geïntegreerd. Dat heeft geleid tot gebrek aan effectiviteit. Ik begrijp dat de Raad ook hiervoor nog niet klaar is. Misschien moeten wij de weg via de lidstaten bewandelen en aan bepaalde lidstaten vragen om deze kwestie af en toe in de Raad aan de orde te stellen. Daarbij kunnen zij dan rekenen op de steun van het Parlement.
We zijn het ook eens geworden over andere kwesties, en ik vind dat we daar trots op mogen zijn. We hebben in de parlementaire commissie maar liefst zestien compromissen gesloten en de meer dan honderdzestig amendementen tot een redelijk hanteerbaar aantal teruggebracht. Het stelt mij natuurlijk teleur dat de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten na al deze compromissen nog niet echt tevreden was. Er blijft dus enige onenigheid bestaan, en ik wil daar kort iets over zeggen.
Ten eerste wil de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten aanscherpen wat de Commissie schrijft over immigratie en geïmmigreerde arbeidskrachten en wil zij niet dat dit onderwerp aan de orde komt in de richtsnoeren. Dit ligt inderdaad gevoelig in een aantal lidstaten, maar daar is niets aan te doen. Of een lidstaat nu een grensland is of een land dat ernstig door dit probleem wordt getroffen, het is een feit dat alle landen in Europa worden geconfronteerd met de gemeenschappelijke, wereldwijde realiteit, namelijk met een stijgende immigratie over onze grenzen, en dat feit moeten we verdisconteren in een document over werkgelegenheidsbeleid. Om die reden ben ik tegen amendement 62.
Een ander punt van onenigheid is het belastingbeleid. Hierover zijn verschillende amendementen ingediend. Ik vind belastingstelsels in hoge mate een nationale kwestie. Willen wij ons daarover uitlaten, dan moet dat in zeer algemene bewoordingen gebeuren. We kunnen niet met concrete voorstellen over het belastingbeleid van 25 landen komen. Daarom verzet ik mij tegen amendement 66 van de PPE-DE-Fractie, dat zeer radicaal is en een algemene belastingverlaging voor personen en ondernemingen in alle lidstaten eist. Er wordt echter niets gezegd over de wijze waarop men naar de financiële situatie moet kijken. In mijn eigen land, Zweden, denkt men op dit moment volstrekt niet aan het verlagen van de belastingdruk, maar ik weet dat dit anders ligt in Duitsland en in andere landen.
Mijnheer de Voorzitter, tot slot wil ik nog even zeggen dat het amendement van de liberale fractie over belastingkwesties van heel andere aard is. Het is een interessant maar zeer drastisch voorstel. Het houdt in dat de belastingdruk wordt verplaatst van persoonlijke belasting naar verbruiks- en milieubelasting. Ik vind het een interessant voorstel, maar daarover kunnen we naar aanleiding van dit soort document geen besluit nemen.
Ter afsluiting wil ik nog zeggen dat wij het in grote lijnen eens geworden zijn. Het is heel belangrijk dat wij ons achter dit verslag kunnen scharen, zodat we antwoord kunnen geven aan de Raad, die vol verwachting zit te luisteren naar wat wij vandaag te zeggen hebben.
Mann, Thomas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, in te veel landen van de Europese Unie stagneert de economie en er zijn veel sectoren waarin nog geen hervormingen zijn doorgevoerd. Hierbij komt nog de uitdaging van de uitbreiding van volgend jaar van vijftien tot waarschijnlijk 25 lidstaten. De strategie van Lissabon is ambitieus en bij de tenuitvoerlegging dient met deze realiteiten rekening te worden gehouden. Wij hebben daarom voor de richtsnoeren voor het Europees werkgelegenheidsbeleid behoefte aan andere accenten. De arbeidsparticipatiegraad moet omhoog - commissaris Vitorino heeft hier reeds op gewezen. Bovendien moeten de hoogwaardigheid van de producten en de productiviteit worden opgevoerd. Er moeten hervormingen worden doorgevoerd in de verschillende belasting- en socialezekerheidsstelsels - dit is inderdaad, mijnheer Schmid, een zaak voor de lidstaten -, waarbij het evenwicht tussen flexibiliteit en zekerheid niet in gevaar mag komen. Wie wil en kan werken moet weer aan het werk, de betrokkenheid van lokale en regionale actoren moet worden vergroot en zwart werk moet veel stringenter worden aangepakt.
De heer Schmid was bereid om veel amendementen van mijn fractie over te nemen. Als schaduwrapporteur van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten wil ik u bedanken voor de goede samenwerking. Onze voorstellen hebben wij samengevat in zestien compromisamendementen waarvoor een meerderheid te vinden zou moeten zijn. Hierbij gaat het onder meer om het gebruik van onderwijs- en opleidingsmethoden om hoogwaardige arbeidsplaatsen te creëren, de verhoging van het niveau van de ondernemingsinvesteringen, strategieën voor levenslang leren overeenkomstig de behoeften en vaardigheden van de betrokkenen, het afschaffen van subsidies aan niet-levensvatbare sectoren en het creëren van werkgelegenheid in regio's met een hoge werkloosheid.
Er ontbreken echter enkele van onze kernpunten op het gebied van de oprichting van nieuwe ondernemingen, het monetair beleid en de belastingheffing. Ten eerste is een van de wezenlijke onderdelen van de Europese werkgelegenheidsstrategie de concrete bevordering van de oprichting van ondernemingen die verder gaat dan de vereenvoudiging van de procedures en de versterking inhoudt van de informatienetwerken voor starters. Om ervoor te zorgen dat er nieuwe ondernemingen komen en er zodoende nieuwe arbeidsplaatsen ontstaan, moet de toegang tot gunstige kredieten worden vergemakkelijkt en hebben wij een solidere financiering van het eigen kapitaal nodig - want op dit punt onderscheidt de Europese Unie zich duidelijk van de Verenigde Staten. Concurrentievermogen vereist voldoende liquiditeit.
Ten tweede: de pogingen om opnieuw het Stabiliteitspact te omzeilen zijn onaanvaardbaar. Dit Pact vormt de basis van het vertrouwen van de economische beleidsmakers en de consumenten in de eurozone. Hier mag niet aan worden getornd, ook al wagen ministers in sommige lidstaten te vechten voor uitzonderingen voor hun portefeuille. De ondermijning van het Stabiliteitspact zou logischerwijs een verlies van vertrouwen onder de burgers en een verzwakking van de - God zij dank - sterke euro tot gevolg hebben.
Ten derde: arbeid moet door wettelijke stimulansen voor werknemers en werkgevers aantrekkelijker worden gemaakt. Daarom moet de belasting op arbeid ingrijpend worden verlaagd, zodat het uiteindelijk goedkoper wordt om nieuwe arbeidsplaatsen te scheppen. Zo kan de bloeiende sector van het zwart werk veel doelmatiger worden bestreden. In het algemeen moeten wij streven naar een verlaging van de belastingdruk in de lidstaten, opdat de burgers zich weer meer kunnen veroorloven en de ondernemingen eindelijk weer kunnen ondernemen. Ik hoop dat deze amendementen van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten, die wij gisteravond nogmaals hebben besproken, vanmiddag door de plenaire vergadering worden aangenomen. Alleen dan, mijnheer Schmid, kan ik mijn collega's van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten een positief stemadvies geven. Anders niet!
Andersson (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik Herman Schmid bedanken voor de bijzonder goede samenwerking bij het opstellen van het onderhavige voorstel, dat ik zeer belangrijk vind. Het werkgelegenheidsbeleid is überhaupt belangrijk. We beschikken nu over een werkkader voor een sterkere coördinatie met de economische richtsnoeren, voor meer langetermijnbeleid en meer aandacht voor het resultaat van de implementatie in de lidstaten. Wij scharen ons volledig achter deze strategie. Ik wil benadrukken hoe belangrijk het is dat de werkgelegenheidsstrategie en de economische richtsnoeren op dezelfde voet komen te staan, zodat deze factoren in het proces even belangrijk worden.
Ik wil graag iets zeggen over de overkoepelende doelstellingen. We hebben de pijlerstructuur verlaten. Dat volledige werkgelegenheid nu ons doel is, is uiterst belangrijk. Zoals Herman Schmid terecht zegt, is het ook belangrijk dat dit werkgelegenheidsdoel wordt aangevuld met het doel van werkloosheidsbestrijding. Deze twee aspecten hangen weliswaar nauw met elkaar samen, maar niet voor honderd procent. Het kan zijn dat de werkgelegenheid groeit maar dat toch een groot aantal mensen werkloos blijft.
Een ander doel is werk van hoge kwaliteit. Europa zal in de toekomst niet concurreren met goedkope arbeidskrachten, maar met de kwaliteit van de geleverde producten en diensten. Daarvoor hebben wij goed opgeleide werknemers nodig. En de opleiding van de werknemers om Europa concurrerend te maken is nauw gekoppeld aan het levenslang leren.
Een derde belangrijke doelstelling is de integratie. Het gaat daarbij niet alleen om integratie van regio's, met als gevolg een hoog werkgelegenheidsniveau en volledige werkgelegenheid in heel Europa, maar ook om het feit dat er groepen zijn die zich op dit moment grotendeels buiten de arbeidsmarkt bevinden, zoals gehandicapten en immigranten. Ook de integratie van deze mensen is van belang.
Over het aspect van de gelijke kansen is reeds gesproken. Het is van belang dat wij hier op wijzen. In de vorige strategie vormden de gelijke kansen een eigen pijler. Het is ook belangrijk dat de nationale parlementen hierbij worden betrokken en dat de overkoepelende gemeenschappelijke doelen kunnen worden aangevuld met nationale doelen.
Ik wil in het kort iets zeggen over onze onenigheden. Deze moeten wij in de parlementaire commissie uitpraten. Wij hebben enigszins verschillende ideeën over flexibiliteit en sociale zekerheid, maar wij slagen er wel in om het op dit punt eens te worden. Het is nodig dat wij een evenwichtig besluit nemen.
Wat de belastingkwestie betreft, ben ik het niet eens met de opvatting van de heer Mann. We hoeven maar om ons heen te kijken in de Europese Unie: sommige van de landen met de laagste werkloosheid en de hoogste werkgelegenheidgraad kennen feitelijk ook de hoogste belastingdruk. Dat leert mij dat het belastingvraagstuk iets ingewikkelder is dan blijkt uit het door de heer Mann ingediende amendement. Het werkgelegenheidsniveau wordt door een groot aantal factoren bepaald. Je kunt niet eenvoudigweg stellen dat een belastingverlaging in het algemeen ook goed is voor de werkgelegenheid. Zo ligt de zaak niet.
Daarentegen zal ik op zodanige wijze stemmen dat de eensgezindheid hier bewaard blijft. Het zou heel erg zijn als het Parlement zich niet zou uitspreken nu het daartoe de gelegenheid heeft. Door die gedachte zal ik mij bij de stemming laten leiden.

Attwooll (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Schmid bedanken voor de moeilijke taak die hij heeft verricht en voor de manier waarop hij erin geslaagd is compromissen te smeden tussen de fracties. Zijn verslag wordt door ons breed gesteund.
Desondanks maken wij ons zorgen. Ten eerste denken we dat er zowel in het verslag zelf als in enkele amendementen die aan de plenaire vergadering worden voorgelegd te veel detail geslopen is. Ten tweede plaatsen we vraagtekens bij enkele bepalingen aangaande kinderopvang en het combineren van werk en gezin. Stroken die bepalingen wel volledig met een gezonde overheidsfinanciering? Wordt door te verwijzen naar openbare diensten niet voorbijgegaan aan andere manieren waarop dezelfde doelstellingen kunnen worden bereikt, zoals bijvoorbeeld via de sociale partners?
Wat de amendementen voor de plenaire vergadering betreft vinden wij dat de amendementen 65 en 66 verkeerde signalen kunnen afgeven, respectievelijk door een verlaging van de lonen te impliceren en door een aanpak te suggereren die altijd past. Wij geven de voorkeur aan ons eigen amendement 58.
Aan de positieve kant verheugen wij ons over de verwijzingen naar mensen met een handicap en we hopen dan ook dat we binnenkort een voorstel voor een horizontale richtlijn tegemoet kunnen zien. Wij onderschrijven de doelstelling van gendergelijkheid en erkennen met name de noodzaak van speciale ondersteuning voor herintredende vrouwen.
Ik voeg hier mijn persoonlijke bezorgdheid aan toe over de verschillen in beloning tussen mannen en vrouwen en ik roep op tot een gezamenlijke inspanning om aan deze verschillen een einde te maken.
Tot slot zijn we het er volledig mee eens dat alle belanghebbenden hierbij betrokken moeten worden, inclusief de parlementen in de lidstaten. Sommige zijn hier al bij betrokken en we juichen het initiatief van andere toe, zoals het Europees Comité van het Schotse parlement, om ook een rol te gaan spelen. Toch moet dit natuurlijk gewoon de norm worden. We dienen immers allemaal direct bij te dragen aan het creëren van meer en betere banen.

Figueiredo (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, het economisch beleid heeft een negatieve weerslag op zowel het sociale als het werkgelegenheidsbeleid. Een debat dat los van de economische richtsnoeren wordt gevoerd, heeft dus geen zin. En dat is wat er nu - helaas - gebeurt, ondanks alle pogingen van de rapporteur om dat te verhinderen.
Volgens de voorjaarsramingen van de Commissie zal de groei van het BBP in de eurozone in 2003 niet meer dan 1 procent bedragen. Dat zal negatieve gevolgen hebben voor de werkgelegenheid. Die zal met 0,1 procent afnemen, waardoor de werkloosheid zal stijgen tot - gemiddeld - 8,8 procent. Dat zou toch een aanleiding moeten zijn om het monetaire beleid van de Gemeenschap te wijzigen en met name het Stabiliteitspact te herzien teneinde alle prioriteit te geven aan overheidsinvesteringen en andere maatregelen ter bevordering van werkgelegenheid en sociale integratie. Maar men draagt steeds weer dezelfde oplossingen aan, en daardoor wordt het erg moeilijk een geloofwaardige werkgelegenheidsstrategie en doelstellingen op het gebied van sociale integratie vast te stellen.
We hebben dus onze twijfels over de mogelijkheden om de in dit verslag voorgestelde doelstellingen te behalen. We weten immers dat de Raad, de Commissie en de meeste regeringen van de lidstaten nauwelijks bereid zijn de economische richtsnoeren en het Stabiliteitspact te herzien, om zo prioriteit te geven aan het scheppen van meer hoogwaardige banen, met het recht op sociale integratie. Het verslag bevat echter ook positieve voorstellen ter verbetering van onze werkgelegenheidsstrategie, ook al gaan ze lang niet ver genoeg.
Het is heel goed dat er bij de lidstaten op aangedrongen wordt dat ze kwantificeerbare doelstellingen vastleggen, en dat die opgenomen worden in het eerste nationale werkgelegenheidsplan dat ze volgens de nieuwe richtsnoeren nu verplicht zijn op te stellen. Ze moeten daarover in de nationale parlementen een debat voeren en zo bijdragen tot het bereiken van betere resultaten - niet alleen bij het scheppen van banen, maar ook als het gaat om het terugdringen van de werkloosheid en het bevorderen van gelijke kansen en sociale integratie.
Om iets te doen aan de huidige toestand is echter veel meer nodig. We moeten een halt toeroepen aan de snelle groei van de werkloosheid. Die is het gevolg van de liberalisering en privatisering van essentiële overheidssectoren en de herstructurering en verplaatsing van multinationals. Bovendien ontvangen micro-ondernemingen en kleine en middelgrote ondernemingen niet voldoende steun. Het accent blijft liggen op een monetair beleid dat het heel moeilijk maakt openbare investeringen te doen, terwijl zo ook verhinderd wordt dat de koopkracht van werknemers en gepensioneerden toeneemt. De pensioengerechtigde leeftijd gaat omhoog, en dat betekent dat werknemers voor de crisis betalen, zonder dat daardoor banen voor jongeren worden geschapen. Die ontwikkelingen moeten we tegengaan. In het Parlement en de Raad is er voor voorstellen in deze richting echter geen meerderheid te vinden. Het is juist andersom. Er wordt steeds weer aangedrongen op een type beleid dat de huidige toestand alleen maar verergert. Dat hebben we in de vorige vergaderperiode gezien tijdens het debat over de richtsnoeren voor het economisch beleid en dat gebeurt nu opnieuw, als iemand iets verder probeert te gaan, zoals de rapporteur, Herman Schmid. Het is natuurlijk een goede zaak om te proberen de arbeidsomstandigheden te verbeteren, maar het is weinig ambitieus om te streven naar een vermindering van het aantal arbeidsongevallen in de lidstaten met 15 procent (25 procent voor de sectoren met verhoogd risico). Zeker in een land als Portugal, waar het percentage arbeidsongevallen hoger ligt dan in alle andere lidstaten van de Unie. Er komt daar gemiddeld elke werkdag iemand bij een arbeidsongeval om het leven. Voor het verwezenlijken van deze doeleinden is er meer nodig dan alleen maar een politieke inspanning - ook het economisch en monetair beleid zal radicaal gewijzigd moeten worden. En daar zijn we tot nu toe helaas niet in geslaagd.

Lambert (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur namens mijn fractie feliciteren met het vele werk dat hij binnen zeer korte tijd heeft verricht aangaande dit verslag. Toch betreuren wij het gebrek aan echte afstemming op de globale economische richtsnoeren door dit Parlement en we hopen dat we dat in de toekomst recht kunnen zetten.
We verheugen ons over de algemene strekking van het verslag en over de voorstellen van de Commissie inzake de afstemming op andere strategieën van de Europese Unie, bijvoorbeeld op het terrein van sociale integratie. Toch is er nog steeds sprake van ernstige onderschatting van het belang van de Europese duurzaamheidsstrategie binnen dit totale pakket.
Ook wij juichen echter de vergrote nadruk op de rol van vrouwen in het verslag toe, en dan met name de manier waarop de Commissie ons hierin is tegemoetgekomen. Toch betreuren we wel dat hier geen overkoepelende doelstelling van is gemaakt. Verder verheugen we ons over de toenemende nadruk op een betere verhouding tussen werk en gezinsleven. Mannen zullen zo'n verbetering echter niet kunnen realiseren totdat vrouwen echt gelijkwaardig behandeld zullen worden op de werkvloer en daar hoort ook een gelijk salaris bij.
We staan tot op zekere hoogte welwillend tegenover enkele opmerkingen over de kosten van werkgelegenheid in de zin van de kosten voor de werkgevers. Toch is ook het niveau van de lonen van belang en we weten allemaal dat in bepaalde lidstaten en in sommige toetredende landen zelfs het nationaal minimumloon in de praktijk een hongerloon is. Werkgevers moeten ook naar die aspecten kijken en niet alleen maar oog hebben voor hoeveel werkgelegenheid hun kost.
Om terug te komen op de afstemming op ander beleid, we zullen hierbij ook ons handelsbeleid moeten betrekken. We werken immers aan een handelssysteem dat de productiekosten effectief drukt en dat bedrijven aanspoort om zich op nieuwe locaties te vestigen om te profiteren van bepaalde concurrentievoordelen. Dat betekent dat we ook de doelstellingen van ons handelsbeleid en de invloed daarvan op het werkgelegenheidsbeleid tegen het licht zullen moeten houden. We zijn er namelijk niet van overtuigd dat die twee vormen van beleid verenigbaar zijn met elkaar.

Berthu (NI).
Mijnheer de Voorzitter, het voorstel betreffende de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid dat de Commissie aan het Parlement heeft voorgelegd, is doorspekt met goedbedoelde algemeenheden: de totale arbeidsparticipatie verbeteren, de participatie van vrouwen en ouderen verhogen, de kwaliteit van werk en de arbeidsproductiviteit verbeteren, de sociale samenhang en de integratie in de arbeidsmarkt bevorderen. Het zijn stuk voor stuk algemene doelstellingen die we al zo vaak hebben gehoord, waar we niets wijzer van worden en waar ook de regeringen van de lidstaten waarschijnlijk niets wijzer van worden.
De gecoördineerde strategie voor werkgelegenheid had weliswaar van nut kunnen zijn, maar daartoe had de Commissie dieper op de zaken moeten ingaan, over preciezere problemen moeten spreken en de verschillende landen met elkaar moeten vergelijken. Zo viel er bijvoorbeeld op te merken dat de werkloosheid in de landen van de eurozone rond de 9 procent ligt, terwijl die in de landen daarbuiten circa 5 procent bedraagt. Kan daaruit echt niets worden afgeleid? Ook tussen de eurolanden bestaan aanzienlijke verschillen. Laten we Luxemburg als uitzondering buiten beschouwing, dan zien we enerzijds Oostenrijk met een percentage van 4,2 procent en Ierland met 4,5 procent en anderzijds Frankrijk met 9,3 procent en Spanje met 11,9 procent. Als de cijfers dusdanig uiteenlopen, kunnen we dan wel richtsnoeren opstellen die voor alle landen gelden, zonder in een abstracte, en zelfs gekunstelde aanpak te vervallen? Ik denk dat we beter kunnen kiezen voor een open coördinatie, gebaseerd op diversiteit en het uitwisselen van goede praktijken. We zouden heel concreet moeten spreken over geslaagde vormen van aanpak die navolging verdienen.

Bushill-Matthews (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen de Commissie graag feliciteren met de inleidende woorden, waar ik het van harte mee eens ben. De punten ten aanzien van een verbeterd evenwicht tussen flexibiliteit en zekerheid en het belang van ondernemerschap zijn zeer belangrijke thema's in dit debat en ik zal daar in mijn conclusies nog op terugkomen.
Ik zal u om te beginnen een heel kort verhaal uit het Verenigd Koninkrijk vertellen, dat relevant is vanmorgen. Ik herinner me nog goed dat er in mijn vorige leven in het bedrijfsleven een groot bedrijf was dat marktaandeel verloor en daarover ruzie kreeg met zijn reclamebureau. Het reclamebureau had één simpele boodschap: 'Jullie geven niet genoeg uit aan reclame?; dat leek plausibel, dus werd er meer geld uitgegeven aan reclame. Het bedrijf bleef echter marktaandeel verliezen en het reclamebureau zei: 'Jullie geven nog steeds niet genoeg geld uit aan reclame?. Uiteindelijk zag het bedrijf het licht en brak met het reclamebureau.
De moraal van het verhaal is dat je soms niet alsmaar meer van dezelfde oplossing nodig hebt, maar dat er juist behoefte bestaat aan hele andere oplossingen. Dat is een probleem waar we binnen de EU en binnen het Parlement nu mee te maken hebben. We hebben al werkgelegenheidsrichtsnoeren zat. Het verslag van de Commissie was soms best nuttig, maar de lidstaten weten al precies wat hun te doen staat. Waar het hun aan ontbreekt is de politieke wil om beleid ook echt uit te voeren. Ik geloof niet dat we een nuttige bijdrage leveren door deze richtsnoeren nog gedetailleerder en nog prescriptiever te maken. Ik ben het met verschillende opmerkingen van de rapporteur eens en ik wil hem oprecht prijzen voor het moeilijke werk dat hij heeft verzet, het denkwerk dat heeft verricht en met name omdat hij dit alles in zo'n korte tijd voor elkaar heeft moeten krijgen. Ik ben het vooral eens met zijn opmerkingen over belastingen. Dat is zonder meer een nationale zaak en hopelijk blijft dat nog heel lang zo. Toch lijkt een aantal van de meer prescriptieve conclusies die hij trekt en met name het volgende idee dat - ik citeer -:'er meer alomvattende betrokkenheid dient te zijn van sociale partners die noch een meerderheid van de werkgevers, noch een meerderheid van de werknemers vertegenwoordigen? mij geen nuttige stap. Ik zie hun betrokkenheid zelfs als een stap achteruit.
Tot slot merk ik met betrekking tot de kwestie van flexibiliteit, zekerheid en ondernemerschap op dat de commissaris hier vandaag niet aanwezig is omdat zij, overigens geheel terecht, die andere belangrijke vergadering bijwoont, namelijk die van de Raad Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Ik hoop dat de Commissie die vergadering - waar onder andere de richtlijn betreffende de arbeidsvoorwaarden van uitzendkrachten ter sprake komt - aangrijpt om te laten zien dat zij bereid is een andere boodschap te verkondigen in plaats van de boodschappen die in het verleden verkondigd zijn te blijven herhalen. Hopelijk gelooft zij ook in ondernemerschap en flexibiliteit en wil zij niet in het verleden blijven steken.
Het is vandaag is een zeer belangrijke dag en ik verheug me erop dat die vergadering zal verlopen zoals ik hoop. Het spijt me de rapporteur te moeten mededelen dat, hoezeer ik ook achter bepaalde gedachten sta die ten grondslag liggen aan wat hij zegt, we zijn verslag als geheel vandaag toch niet kunnen steunen.

Hughes (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur bedanken voor het formidabele werk dat hij onder uiterst moeilijke omstandigheden heeft verricht om dit verslag vandaag aan ons te kunnen voorleggen. Verder wil ik de commissaris bedanken voor wat hij heeft gezegd en voor de moeite die de Commissie heeft gedaan om amendementen van het Parlement te accepteren. Ik weet dat de Raad hetzelfde doet en afwacht of we vandaag dit advies zullen aannemen, zodat hij verder kan gaan en het pakket richtsnoeren kan aanvaarden.
Daarmee lopen we echter vooruit op de vraag òf we dit advies vandaag zullen aannemen. Ik wil in dat verband graag een oproep doen aan de PPE/DE-Fractie omdat die fractie de neiging heeft revanche te willen nemen vanwege de verwerping van het verslag van de heer Mann over de Voorjaarstop zo'n twee maanden geleden. Die fractie heeft laten weten dat zij bepaalde amendementen beschouwt als sleutelamendementen en als die amendementen vandaag in dit Parlement worden verworpen, dan zal deze fractie tegen het hele pakket werkgelegenheidsrichtsnoeren stemmen. Dat zou bijzonder schadelijk zijn. We hebben het gestroomlijnde en gecoördineerde proces met betrekking tot de richtsnoeren voor het werkgelegenheids- en economische beleid namelijk al overhoop gegooid. Ik hoop dat we de hele operatie weer op de rails kunnen krijgen en ik hoop vooral dat die fractie een einde zal maken aan haar va-banquepolitiek.
Met de amendementen die door de leden van die fractie als sleutelamendementen worden beschouwd hebben wij juist bepaalde problemen. Amendement 64 bijvoorbeeld betreft het Stabiliteitspact. Zij leggen zeer veel nadruk op dat punt, wat eigenlijk vreemd is want zelfs de heer García-Margallo y Marfil van de Economische en Monetaire Commissie heeft dit punt in zijn verslag over de globale richtsnoeren voor het economisch beleid niet zo sterk benadrukt.
Amendement 66 roept op tot een algehele verlichting van de belastingdruk voor personen en bedrijven. Een aantal parlementsleden heeft dit amendement al genoemd.
Het gaat hier om een fundamenteel ideologisch punt waar verschillende leden van mijn fractie moeite mee hebben. De nadruk die de PPE/DE-Fractie hierop legt, lijkt erop te wijzen dat zij doelbewust niet streeft naar consensus, maar juist probeert problemen te creëren die het aannemen van dit pakket in de weg staan. Dit amendement over de algehele verlaging van de belastingdruk is onverenigbaar met het amendement dat zij hebben ingediend over het Stabiliteitspact en daarbij gaat het om een terrein waarop alleen de lidstaten zelf bevoegdheid hebben.
Ik geloof niet dat als dat amendement niet geaccepteerd zou worden, de PPE/DE-Fractie dan tegen het hele pakket zou stemmen, maar ik heb van de heer Mann de verzekering gekregen dat dit wel het geval is. Ik hoop dat de fractie deze houding laat varen. Ik verzoek mijn fractieleden met tegenzin zich te onthouden van stemming voor wat betreft amendement 66 in de hoop dat het amendement het haalt - hoewel ik er niet achter sta. Als ik niet in mijn opzet slaag en zij dat amendement verliezen, dan roep ik de PPE/DE-Fractie nogmaals op dat verlies te nemen en dus niet tegen het hele pakket te stemmen. Dat is het gewoon niet waard.
Mijn laatste punt is erg belangrijk en betreft amendement 23 over de sociale economie. Vorige maand heb ik in het debat over het statuut van de Europese coöperatieve vennootschap gezegd dat de sociale economie verdwenen was uit het pakket werkgelegenheidsrichtsnoeren. Ik hoop dat we deze in de vorm van dit amendement weer kunnen toevoegen.

Jensen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, een aantal sprekers heeft er vandaag reeds op gewezen dat het in veel landen de verkeerde kant opgaat met de werkloosheid: deze neemt toe. Dat komt doordat de conjunctuur in het algemeen slecht is, maar ook doordat er onvoldoende wordt gedaan aan het stimuleren van flexibiliteit op de arbeidsmarkt, en dat terwijl de vraag naar flexibiliteit de komende jaren niet zal afnemen. Opleiding speelt een belangrijke rol in dit proces en ik wil vandaag graag de oproep doen het werkgelegenheidsbeleid ook in samenhang te bezien met de initiatieven die door de ministers van Onderwijs in de EU in gang zijn gezet met het oog op een open coördinatie van de opleidingen om de kwaliteit daarvan te bevorderen. Dat is van groot belang voor ons concurrentievermogen op de langere termijn - er verschijnt dit najaar immers een samenvattend verslag, dat op de Voorjaarstop in 2004 zal worden besproken.
We zijn het er allemaal over eens dat de doelstelling volledige werkgelegenheid is en dat deze doelstelling niet gerealiseerd kan worden zonder een in wezen gezonde economie, gezonde overheidsfinanciën, een goed investeringsklimaat en een goed concurrentievermogen, de kernelementen bij het creëren van arbeidsplaatsen. Er bestaat daarover geen verschil van mening, hetgeen delen van dit Parlement wellicht schijnen te denken.
Ik vind dat de Raad met de vereenvoudiging van de werkgelegenheidsrichtsnoeren goed werk heeft verricht. Dat was ook nodig. Veel van de richtsnoeren waren zomaar wat in elkaar geflanst, zonder veel oog voor wat er werkelijk in moest staan zodat voor een groot aantal richtsnoeren het proces alleen maar onbegrijpelijker en minimalistischer is geworden. Daarom had ik graag gezien dat het Parlement iets terughoudender was geweest met de hoeveelheid amendementen, ook al heeft onze rapporteur bijzonder zijn best gedaan de zaken tot een begrijpelijk geheel in te dikken. Hoe meer richtsnoeren je in het werkgelegenheidsbeleid stopt, des te meer riskeer je dat ze niet als wezenlijk worden gezien. Het moet zo zijn dat we de nadruk leggen op het doel: meer werkgelegenheid en meer arbeidsplaatsen in Europa.

Bouwman (Verts/ALE).
Voorzitter, in aansluiting op wat mevrouw Lambert al gezegd heeft wil ik enkele korte opmerkingen maken.
Dat de heer Vitorino hier zit en niet mevrouw Diamantopoulou heeft te maken met het feit dat zij in de Sociale Raad zit. Maar goed, wij stemmen vandaag en het is heel prettig om te horen dat hetgeen wat wij in de Commissie al hebben besloten en waarvan wij hopen dat dat vandaag wordt goedgekeurd ik ondersteun dus de oproep van de heer Hughes aan de PPE , daar besproken wordt zodat we tot verdere besluiten kunnen komen. Ik zou willen oproepen tot een aantal dingen. Op de eerste plaats denk ik dat de general mainstreaming die wij vragen erg belangrijk is en dat deze eigenlijk nog verbreed zou kunnen worden, want ik denk dat de hele equality-poot zoals die vroeger in de werkgelegenheidsstrategie zat nog steeds als een soort doelstelling geformuleerd zou moeten worden.
Ik roep ook op tot het ontwikkelen van twee actieprogramma's. Het eerste is een actieprogramma tegen werkloosheid. Iedereen weet wat er aan de hand is: de werkloosheid neemt toe, de recessie neemt hand over hand toe en zal ook lang duren en daar moet iets aan gedaan worden. Er is geen balans tussen de langetermijnstrategie van bijvoorbeeld arbeidsparticipatievergroting en de kortetermijnstrategie op een aantal andere vlakken. Het tweede actieprogramma is een actieprogramma voor verbetering van de kwaliteit van de arbeid en verhoging van de productiviteit. Met name modernisering van de arbeidsorganisatie is absoluut hard nodig. Tot slot denk ik dat het belangrijk is dat we die lokale, regionale benadering en het betrekken van de nationale parlementen zeer serieus moeten gaan nemen.

Della Vedova (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ik moet zeggen dat ik er niet erg van overtuigd ben dat dit soort documenten wel zo nuttig zijn. Volgens mij biedt de situatie rondom de doelstellingen van Lissabon heel wat stof tot nadenken. Het ligt voor de hand dat wij akkoord gaan met het idee de werkloosheid vóór het jaar 2010 fors terug te dringen: ik denk niet dat u ook maar één Europees burger kunt vinden - van links, rechts of het centrum - die een dergelijk idee zou wegstemmen! Het ligt voor de hand dat wij akkoord gaan met het idee dat via specifieke beleidsvorming een bijdrage moet worden geleverd om de armoede vóór het jaar 2010 te halveren; wat dat betreft, hadden we net zo goed kunnen schrijven: 'afschaffen?. Volgens mij is het veel te gemakkelijk om dergelijke doelstellingen te omarmen. De schoen begint pas te wringen - en daar wordt niets aan gedaan - als gevraagd wordt precieze besluiten te nemen, als er knopen moeten worden doorgehakt. Zoals al is opgemerkt, groeit de werkgelegenheid als de economie groeit - en dat blijkt uit een reeks aanbevelingen waar absoluut niet aan te tornen valt, met betrekking tot de kwaliteit van de werkgelegenheid, gelijke rechten voor man en vrouw, banen, enzovoort. Indien men wil bewerkstelligen dat de arbeidsmarkt en het arbeidsmarktbeleid de groei van de economie en de werkgelegenheid in de hand werken, moeten er grootscheepse maatregelen worden genomen in de richting van arbeidsflexibiliteit en liberalisering van arbeid en arbeidsbureaus.
Wat de belastingdruk betreft, er moet hoognodig rekening worden houden met de premielasten voor de sociale zekerheid. Veel jongeren - Duitsers, Italianen en Europeanen in het algemeen - kampen met werkloosheidsproblemen omdat het geld opgaat aan pensioenen die veel te royaal zijn en aan mensen worden gegeven die veel te vroeg uittreden.

Bastos (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten moet zich concentreren op duidelijk geformuleerde prioriteiten, en daarbij moet rekening gehouden worden met de huidige economische omstandigheden en de behoeften van een uitgebreide Europese Unie. Bovendien moet de strategie van Lissabon beter ten uitvoer worden gelegd. Levenslang leren, werk voor ouderen en de bestrijding van zwartwerken moeten als prioriteiten worden beschouwd. De rapporteur wijst daar terecht op. Hij wijst verder op het belang van een aantal prioriteiten waarover we het allemaal wel eens zijn. Het verslag kiest met betrekking tot een aantal andere aspecten een minder correcte benadering. Ik noem de volgende punten:
Om te beginnen het Stabiliteitspact. Het is aan de lidstaten om de werkgelegenheidsstrategie toe te passen, en ze moeten daarvoor de nodige middelen vrijmaken. Ze moeten zich daarbij wel houden aan de normen voor een degelijk beheer van de openbare financiën zoals die zijn vastgelegd in het Stabiliteitspact en de richtsnoeren voor het economisch beleid. Het Stabiliteitspact is een essentieel instrument om te garanderen dat de lidstaten hun openbare financiën op een degelijke manier beheren. Het is ook van doorslaggevend belang voor het goed functioneren van de Economische en Monetaire Unie en het verwezenlijken van duurzame groei. Bij de Europese werkgelegenheidsstrategie moeten het Stabiliteitspact en de naleving van de bepalingen ervan dan ook steeds als referentiepunt gelden. 
Ten tweede: immigratie. Immigratie maakt deel uit van de strategie voor het scheppen van banen, maar die immigratie moet wel goed gereguleerd worden. De rekrutering van arbeidskrachten uit derde landen moet selectief geschieden. We moeten precies nagaan of wordt voldaan aan de voorwaarden die in de terzake dienende regelgeving zijn vastgelegd voor de toegang en het verkrijgen van een verblijfs- en werkvergunning. Zo vermijden we chaotische immigratie. De wetgeving inzake illegale immigratie verschilt sterk van lidstaat tot lidstaat, terwijl het verschijnsel als gevolg van de activiteiten van mensensmokkelaars en andere tussenpersonen de afgelopen jaren sterk is toegenomen. De lidstaten moeten bevoegd blijven om zelf vast te stellen hoeveel werknemers ze willen toelaten en welke kwalificaties deze mensen moeten hebben. Ze moeten zich daarbij laten leiden door de behoeften van hun arbeidsmarkt, de demografische ontwikkeling in hun land en hun vermogen immigranten te integreren. Er moet meer aandacht worden besteed aan de bestrijding van zwartwerken. Op die manier zullen de arbeidskosten afnemen, zodat het scheppen van banen minder geld kost.
Derde punt: het vaststellen van doelstellingen, zoals - bijvoorbeeld - het terugdringen van de werkloosheid of de participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt. Die doelstellingen moeten ambitieus zijn, maar tegelijkertijd realistisch. Er moet ook rekening worden gehouden met het feit dat de uitgangssituatie in alle lidstaten anders ligt. Daarom moeten deze doelstellingen niet worden vastgelegd als een te behalen niveau, maar veeleer in termen van te verwezenlijken vooruitgang. Anders zijn dit soort doelstellingen onaanvaardbaar: ze kunnen niet binnen het kader van de nationale werkgelegenheidsplannen worden gerealiseerd.
Tot slot wil ik commissaris Vitorino graag bedanken. Hij heeft heel duidelijk aangegeven dat er een evenwicht gevonden moet worden tussen zekerheid en flexibiliteit. Dat zijn voor de productiviteit en het concurrentievermogen van Europa de twee belangrijkste factoren.

Ghilardotti (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ook ik dank de Commissie voor haar voorstellen en de daarin vervatte richtsnoeren en de commissaris voor zijn woorden. De rapporteur verdient ook een dankwoord, omdat hij in korte tijd alle standpunten die in dit Parlement geuit werden in aanmerking heeft genomen, zonder dat daardoor bepaalde kwaliteitsdoelstellingen in het gedrang kwamen.
Ik wilde mijn betoog concentreren op een paar overwegingen. Rekening houdend met de economische situatie en met de ervaring die in de afgelopen jaren is opgebouwd met de Europese werkgelegenheidsstrategie, komt het me voor dat de Commissie reeds in haar voorstellen gepoogd heeft specifieke doelstellingen te bepalen. Deze doelstellingen leggen bijzonder veel gewicht in de schaal, omdat ze stroken met de aanbevelingen die de Commissie zelf had geformuleerd aan de hand van een evaluatie van de nationale werkgelegenheidsplannen. Ik heb dan ook de indruk dat deze werkgelegenheidsstrategie zich steeds meer specialiseert. Als de communautaire instellingen echter daadwerkelijk verder willen gaan met deze specialisering, dan moeten een aantal lidstaten heel wat meer enthousiasme aan de dag leggen.
In dit verband wilde ik een paar kwesties aankaarten. De Commissie, de rapporteur en de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken hebben het accent gelegd op een paar aspecten van de mededeling van de Commissie: bijvoorbeeld het feit dat geïnvesteerd moet worden in kwaliteit en dienstverlening, om de vrouwelijke arbeidsparticipatie echt mogelijk te maken. Dat is namelijk overal een knelpunt, maar vooral in bepaalde landen, waar die participatie soms erg laag is en de werkloosheid hoog. Een en ander kan verbeterd worden via opleiding van vrouwen en vorming van faciliteiten om de arbeidscontext vrouwvriendelijker te maken. Dat is dan ook de strekking van de amendementen die in commissieverband zijn goedgekeurd. Er is voorts behoefte aan een efficiënter partnerschap op het niveau van de lidstaten, waarbij regeringen, nationale parlementen en plaatselijke overheden in hun respectievelijke functies betrokken worden. Ik geloof dat dit concrete doelstellingen zijn. Wij staan daar allemaal achter, maar het is wel slecht te combineren met een algehele belastingverlaging, omdat het kiezen of delen is: òf we gaan investeren, òf de belasting mag omlaag.

Grönfeldt Bergman (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het Verdrag geeft aan dat er richtsnoeren moeten zijn voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten. Nu sta ik zeer sceptisch tegenover het nut van EU-richtsnoeren, maar het heeft geen zin om daar nu over te discussiëren. Ik zal mij daarom concentreren op het desbetreffende voorstel van de Commissie en vooral commentaar geven op het verslag-Schmid zoals dat er nu uitziet na de stemming in de parlementaire commissie.
Het voorstel van de Commissie bevat veel goede elementen, hoewel ook die goede elementen wat al te gedetailleerd zijn uitgewerkt. De behandeling door de parlementaire commissie heeft ertoe geleid dat er nog gedetailleerder eisen en maatregelen aan zijn toegevoegd. Willen richtsnoeren enige zin hebben, dan moeten ze kunnen rekenen op brede steun in de respectieve lidstaten. Het heeft geen zin om een oneindige hoeveelheid details en maatregelen op te nemen, zoals in het onderhavige verslag gebeurt. Vandaag gaat het om vijftien lidstaten, morgen om 25! Dat er voor tenminste 33 procent van de kinderen onder de drie jaar kinderopvang moet zijn, is een kwestie waar richtlijnen op EU-niveau volgens mij niets mee te maken hebben.
Behalve dit algemene manco van een te grote hoeveelheid details, vertoont dit verslag de fout dat het punten bevat waarvan ik zeer betwijfel of ze überhaupt bijdragen tot uitbreiding van werkgelegenheid. De rapporteur schrijft in zijn tekst dat de lidstaten de verantwoordelijkheid hebben om een succesvol werkgelegenheidsbeleid te voeren. Dat is volkomen juist. Zolang de regeringen niet bereid zijn om zelf de noodzakelijke maatregelen te nemen om de arbeidsmarkt te hervormen, zal de werkgelegenheid namelijk niet wezenlijk toenemen. Ik denk vooral aan hervormingen teneinde zowel het aanstellen als het ontslaan van personeel te vergemakkelijken. Helaas is het zo dat een klein bedrijf een extra werknemer alleen maar durft aan te nemen als het er zeker van is dat het zo nodig ook een werknemer kan ontslaan. De situatie in Duitsland is een voorbeeld van wat er gebeurt als een rigide arbeidsmarkt niet wordt hervormd. De werkloosheid is er krachtig gestegen, voor een deel vanwege het rigide arbeidsrecht. Hoe langer men wacht met het hervormen van de arbeidsmarkten, hoe moeilijker het wordt - dat is een feit.
Het komt misschien vreemd over dat ik als Zweedse conservatief in dit Parlement verwijs naar wat de Britse minister van Financiën onlangs zei, maar hij had gelijk. Hij zei dat er structurele hervormingen nodig zijn om de Europese economie weer op gang te brengen, dat de handel meer geliberaliseerd moet worden, en dat er vooral een liberalisering van de arbeidsmarkten moet komen door het aantal regels terug te brengen en de bescherming van werknemers tot een gezonder niveau terug te brengen. In de EU zijn er op dit moment dertien miljoen werklozen. Volgens minister Brown vormt flexibiliteit geen bedreiging voor de volledige werkgelegenheid, maar is het juist een voorwaarde daarvoor.
De richtsnoeren moeten dus meer overkoepelend van aard zijn en gericht zijn op maatregelen die samen met de richtsnoeren voor het economisch beleid werkelijk tot economische groei leiden en daarmee tot een grotere werkgelegenheid, die weer middelen genereert voor onder andere onderwijs en zorg.

Crowley (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur allereerst graag feliciteren met het geweldige werk dat hij verricht heeft met dit verslag. Gegeven de hoge tijdsdruk heeft hij op zeer verstandige wijze geprobeerd consensus te bereiken over een advies van het Parlement dat aan de Raadsvergadering kan worden voorgelegd. Uiteraard hebben we op basis van de bepalingen in het Verdrag het recht geraadpleegd te worden en we moeten dan ook altijd gebruik maken van dit soort mogelijkheden om die ideeën naar voren te brengen die wij als de vertegenwoordigers van de burgers van de Europese Unie graag gerealiseerd zouden zien.
Ik heb moeite met bepaalde aspecten van het verslag, met name wat betreft het opnemen van zaken die betrekking hebben op het Stabiliteits- en Groeipact. Ik denk niet dat we verder hoeven in te gaan op wat de commissaris eerder al heeft gezegd over deze kwestie. Uiteindelijk moeten onze taak en ons doel erin bestaan dat we proberen meer en betere banen voor mensen te scheppen en dat we ervoor zorgen dat de gepresenteerde richtsnoeren gerichter zijn; dat ze flexibel zijn in die zin dat ze ook kunnen worden toegepast als zich nieuwe mogelijkheden voordoen; en dat ze gebaseerd zijn op concurrentievermogen, wat tot doel heeft bedrijven aan te moedigen meer mensen in dienst te nemen en te voorkomen dat ze hun productie verplaatsen naar het buitenland of naar landen buiten de Europese Unie.
Een van de belangrijkste voorwaarden voor het scheppen van meer banen is altijd geweest - als je naar de proefondervinderlijke bewijzen kijkt - het instandhouden van een gezonde financiële situatie bij de overheid, met een goed belastingstelsel dat eraan bijdraagt dat mensen beter worden beloond voor hun werk, doordat ze het recht hebben meer geld in eigen zak te houden in plaats van dat ze gestraft worden door te gaan werken. Dit geldt niet alleen voor werknemers, maar ook voor bedrijven die mensen in dienst hebben. We moeten er zorg voor dragen dat het model voor sociaal partnerschap, dat zo succesvol is gebleken in het creëren van industriële harmonie, wordt gehandhaafd en versterkt. We moeten verder in dit jaar, het Europees jaar van mensen met een handicap, rekening houden met mensen met een handicap, van wie zo'n 70 procent werkloos is. Nieuwe innovatieve maatregelen en onderzoek moeten worden gestimuleerd om mensen met een handicap in de arbeidsmarkt te integreren.
Ik beveel dit verslag aan het Parlement aan en daarnaast bedank ik het voor het steunen van mijn amendementen erop.

Weiler (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik dank de rapporteur voor zijn voorstellen, die ook onze fractie steunt. Wij pleiten voor ambitieuze doelstellingen en pragmatische maatregelen, een nieuwe innovatieve aanpak en meer lokale en regionale initiatieven. In uw verslag komen al deze punten aan bod. Wij pleiten er reeds lang voor dat de nationale parlementen sterker bij dit beleid worden betrokken, niet alleen in Denemarken en Schotland, maar in de gehele Europese Unie. Dat het Europees werkgelegenheidsbeleid ruimte laat voor nationale doelstellingen en nationale beslissingen geeft aan hoe verstandig het is. Mijn Zweedse collega wil ik er in dit verband op wijzen dat de Duitse arbeidsmarkt misschien wel aan hervorming toe is, maar dat de inperking van de ontslagbescherming in geen enkele lidstaat van de Europese Unie meer arbeidsplaatsen heeft opgeleverd.
Ik wil echter niet verhelen dat wij op twee punten kritiek hebben op de christen-democraten. Op het eerste punt, amendement 62, is reeds gewezen. De Commissie heeft voorgesteld om het immigratiebeleid als instrument in te zetten om het door de immigratie ontstane potentieel aan arbeidskrachten te gebruiken. Mijns inziens wordt het tijd dat de christen-democraten dit feit onder ogen zien en mag dit niet via speciale bilaterale regelingen tussen de lidstaten tot iets absurds worden, terwijl een conservatief stilzwijgen de werkelijkheid negeert. Wij zijn geen voorstander van algemene belastingverlagingen en ik betreur dat aan dit amendement een sleutelfunctie wordt toegekend. De ondernemers in Europa verwachten iets anders, namelijk planningszekerheid op lange termijn, gekwalificeerde werknemers, een optimale infrastructuur, bevordering van wetenschap en onderzoek, minder regels en meer investeringen. Al deze maatregelen zijn noodzakelijk, maar met algemene belastingverlagingen niet haalbaar.

Koukiadis (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de goedkeuring van de richtsnoeren voor de werkgelegenheid is een zeer belangrijke zaak voor dit Parlement, zeer zeker nu de Commissie een herzien voorstel met een beperkt aantal doelstellingen op tafel heeft gelegd. Deze doelstellingen zijn de pijlers van het Europees sociaal model in de nieuwe economie. Daarom moet de plenaire vergadering het verslag van de rapporteur met grote meerderheid aannemen. Afgezien van het feit dat wij anders in een impasse terecht zouden komen, hebben wij verplichtingen jegens de Europese burgers, wier belangen wij hier behartigen.
Met het initiatief van de Commissie wordt naar het schijnt de prioriteit van de kwaliteitsmededinging bevestigd. Daaronder valt alles wat te maken heeft met de kwaliteit van het werk en de kwaliteit van de openbare diensten. De bevordering van goedkope, en zelfs steeds goedkopere banen, waar de amendementen van de PPE/DE-Fractie op doelen, is een uitzichtloos beleid. Niet alleen wordt daardoor de levensstandaard omlaag gehaald, maar worden, zoals de rapporteur terecht zei, ook bedrijven in leven gehouden die slechts een geringe productiviteit en geringe groeimogelijkheden hebben. In plaats van aan te dringen op een band met het Stabiliteitspact, dat interventies op de arbeidsmarkt beperkt evenals maatregelen tot modernisering van de openbare diensten - die zonder dergelijke maatregelen gevloerd en overgeleverd zouden worden aan particuliere exploitatie - zou op coherente wijze moeten worden gezocht naar andere oriëntaties. Zo zou men moeten streven naar een betere coördinatie met het Europees Handvest voor het midden- en kleinbedrijf waarin wordt aangedrongen op bevordering van op kennis en innovatie gebaseerde ondernemingen en op een sterkere afstemming van het industriebeleid op de vereisten van het Europees sociaal model. Het huidig industriebeleid gaat een andere richting uit. Daarin worden de vraagstukken in verband met de werkgelegenheid veeleer gemarginaliseerd.
Het zou jammer zijn indien de PPE/DE-Fractie vasthield aan haar aanvankelijke keuzes. In plaats van kwaliteitsmededinging na te streven - en kwaliteit is juist de troef van de Europese economie - wil zij goedkope arbeid steeds meer uitbuiten.
Ik wil tot slot de Commissie gelukwensen met het feit dat zij groot belang hecht aan een zo actief mogelijke deelname van de nationale parlementen en aan de mobilisatie van de lokale gemeenschappen, opdat concrete verbintenissen kunnen worden aangegaan voor de verhoging van de werkgelegenheid. Ook ik heb reeds in het verleden steun gegeven aan dat idee. Op die manier zal men niet alleen de verantwoordelijkheid voor de werkgelegenheid kunnen uitsmeren maar ook een gezonde mededinging tot stand kunnen brengen tussen de verschillende regio's van een land.

Pérez Álvarez (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, allereerst zou ik de heer Schmid willen gelukwensen met zijn uitstekende werk en met de moeite die hij heeft gedaan om punten van overeenkomst te vinden, ook al zijn we het niet in alle opzichten met elkaar eens.
De Europese Raad van Lissabon heeft een strategische doelstelling bepaald voor de Europese Unie, namelijk de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie ter wereld te worden, die in staat is om op duurzame wijze economische groei te genereren, met meer en betere banen en een sterkere sociale cohesie. De Raad van Stockholm in 2001 en die van Barcelona in 2002 hebben de verplichtingen van de Europese Unie ten aanzien van de werkgelegenheid geconsolideerd en versterkt. Nu de Europese economie in het slop zit en de uitbreiding voor de deur staat, vind ik het dan ook terecht als die bereidheid van Lissabon en Barcelona nog eens wordt bevestigd terwijl ze in een nieuw jasje wordt gestoken dat overeenstemt met de huidige economische situatie.
Anderzijds is in artikel 15 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie vastgelegd dat alle burgers van de Europese Unie recht hebben op werk. Economische activiteit, banen en omstandigheden die bevorderlijk zijn voor ontwikkeling staan niet op zich zelf en kunnen niet als een losstaand geheel worden behandeld. Daarom wil ik het belang onderstrepen van een aantal ideeën die in breed verband ten uitvoer zouden moeten worden gelegd, zonder daar natuurlijk uitputtend op in te gaan omdat mijn spreektijd beperkt is. Verder heeft onze collega Regina Bastos er al op gewezen dat de hand moet worden gehouden aan het Stabiliteitspact, dat het verschijnsel van de illegale immigratie moet worden aangepakt, en dat legale immigranten zo nodig moeten integreren.
Ik denk daarbij aan concrete ideeën, zoals de verplichting tot het bieden van meer en betere banen, waarbij de begrippen flexibiliteit en stabiliteit niet haaks hoeven te staan op de rechten van de werknemers. Nog een voorstel is de sociale beleidsvormen, zoals met betrekking tot arbeidsongevallen, horizontaal te maken. Ik bedoel dat er een cultuur van preventie moet komen en dat zulke ongevallen moeten worden bestreden; het onderhavige verslag bevat al concrete afspraken over het terugdringen van het aantal ongevallen. Verder zijn er voorstellen met het oog op het beleid voor gelijke kansen, dat niet alleen moet worden bevorderd door middel van gelijke beloningen en door het vergroten van de kans op werk voor de vrouw, maar ook - en dat lijkt me van vitaal belang - door het uitbreiden van de mogelijkheden tot het combineren van werk en gezinsleven. De nationale en de autonome parlementen, de nationale en lokale overheden hebben hier allemaal een rol te vervullen. Die kennen de bestaande behoeften namelijk beter, en zoals commissaris Vitorino al zei, zijn zij in de gelegenheid om in aanwezigheid van alle sociale partners nieuwe arbeidsbronnen af te tasten.

Santini (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zal ook de spreektijd van de collega's Andria en Mantovani benutten. Zij zijn namelijk tot hun spijt verhinderd, omdat ze nog in Italië zitten vanwege stakingen en andere ernstige zaken. Ik zal dus heel kort ook hun standpunt verwoorden, hopend dat mij dit goed afgaat.
De Europese leidende klasse, met name het Europees Parlement, heeft zich ertoe verbonden het model van de sociale markteconomie te herschrijven, op een nieuwe leest te schoeien, maar met volledig behoud van het sociaal engagement. De zekerheid van een baan is niet langer een kwestie van verworven rechten opeisen, maar wordt verkregen door kennis te vergaren, door speciale inspanningen te doen, door permanente opleiding te volgen. Een flexibele beloning moet daadwerkelijk worden nagestreefd door het Parlement: iedereen is het daar altijd volmondig mee eens, in theorie althans, want de praktijk blijkt nogal eens weerbarstig te zijn. Het Parlement moet dan ook duidelijk en vastberaden aangeven welk traject gevolgd moet worden om dat doel te verwezenlijken.
Deze hervormingsbereidheid zal vooral ondersteund moeten worden door de actieve partners, dat wil zeggen alle sociale partners. Zij moeten serieuze toezeggingen doen op het vlak van opleiding, innovatie en flexibiliteit, en het is niet de bedoeling dat men begint terug te krabbelen zodra het erop aankomt die toezeggingen in praktijk te brengen. Bij het overleg over de contractstructuur zal men moeten streven naar versterking van het bedrijfsniveau, maar ook naar een flexibele beloning. Een versterkt bedrijfsniveau vormt het kader waarin productiviteit wordt gecreëerd en de individuele bijdrage geëvalueerd. Het ligt voor de hand dat, om die doelstellingen te verwezenlijken, er niet alleen op nationaal niveau maar ook op bedrijfsniveau onderhandelingen moeten worden gevoerd. Om werkgelegenheid te creëren, moeten we - zoals al is gezegd - vooral de investeringen stimuleren, want dat is de manier om de arbeidssituatie aan te zwengelen, vooral wat betreft de toekomstige acties voor de landen van Midden- en Oost-Europa. Ook joint ventures zijn een element om kleine en middelgrote ondernemingen een nieuwe impuls te geven. Daarbij mogen we niet vergeten dat deze bedrijven in Europa meer dan 90 procent van de werkgelegenheid voor hun rekening nemen.
Bij het toepassen van flexibiliteit moet er voor worden gewaakt dat bepaalde bedrijven voor een dubbeltje op de eerste rij willen gaan zitten, dat zij dus flexwerk gaan uitbuiten om allerlei vormen van atypische arbeid in het leven te roepen. Dat soort arbeidscontracten biedt immers geen zekere toekomst, al helemaal niet voor jongeren. Als de bedrijven daar misbruik van maken, dreigt het risico dat we in de toekomst opgescheept worden met een generatie van klussers en ritselaars, maar vooral ook met een groot aantal arme gepensioneerden. Wij moeten dus zien te voorkomen dat in deze belangrijke hervormingen een bepaalde vorm van demagogie de overhand krijgt, wij moeten doelbewust te werk gaan en concrete stappen zetten.

Sacrédeus (PPE-DE).
Ook ik wil Herman Schmid bedanken voor zijn constructieve werk aan dit verslag.
Voor commissaris Vitorino wil ik een paar amendementen noemen die wij christen-democraten en ik persoonlijk hebben helpen opstellen. Het gaat om de demografische uitdaging die in maart 2001 in Stockholm werd uitgeroepen tot een van de allerbelangrijkste problemen voor de toekomst van de Europese Unie. Men heeft berekend dat de Unie in 2050 veertig miljoen meer gepensioneerden zal tellen dan op dit moment, en dus veertig miljoen minder werkenden. Dit gegeven is terug te vinden in amendement 1, een belangrijk onderdeel van het verslag-Schmid. Ik wil de heer Vitorino vragen wat zijn visie is op de crisis die deze ernstige demografische ontwikkeling met zich meebrengt voor het pensioenstelsel, voor de economische ontwikkeling en voor de overlevingskansen van hele gebieden in de Europese Unie.
Het is positief dat een aantal amendementen, onder andere de amendementen 28 en 38 over de combinatie van werk en gezinsleven, nu in het verslag zijn opgenomen. Dit is een uiterst belangrijke kwestie, maar het is geen goede zaak dat in amendement 43 wordt gezegd dat die combinatie van werk en gezinsleven vooral mogelijk moet worden gemaakt door het scheppen van kinderopvangfaciliteiten. Het zou meer moeten gaan om het recht van kinderen om meer tijd met hun ouders door te brengen dan om het scheppen van kinderopvangfaciliteiten waardoor de kinderen juist minder tijd met hun ouders doorbrengen.
Amendement 9 is ook belangrijk. Dat gaat over het verhogen van de belastingmoraal, over gelijke mededingingsvoorwaarden en een krachtiger bestrijding van zwart werk.
Tot slot wil ik nog een lans breken voor amendement 60, waarin de nadruk wordt gelegd op de waarde van het gezinsleven, de familiebedrijven en de generatiewisselingen. Willen wij werkgelegenheid voor de lange termijn scheppen, dan moeten we het probleem van de opvolging in familiebedrijven oplossen.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 11.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0172/2003) van de heer Hernández Mollar, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, met een aanbeveling van het Europees Parlement aan de Raad betreffende de overeenkomsten EU/Verenigde Staten inzake justitiële samenwerking in strafzaken en ter zake van uitlevering (2003/2003(INI)).

Hernández Mollar (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, in het parlementaire debat van 14 mei heb ik aangegeven welke ons inziens de positieve en de negatieve aspecten van de onderhavige overeenkomst waren.
Welnu, in de aanbeveling die ik vandaag aan u voorleg namens de door mij voorgezeten commissie, komen al deze aspecten precies tot uitdrukking.
In de eerste plaats dienen deze overeenkomsten als instrument te fungeren om tot een betere bescherming van de grondrechten te komen, op basis van het beginsel dat Europa heeft ontwikkeld aan de hand van onze grondwetten en van de rechtspraak van de gerechtshoven in Luxemburg en in Straatsburg. Het mag niet zo zijn dat de Europese Unie onderhandelingen aangaat waarvoor normen gelden die inferieur zijn aan haar eigen maatstaven. Dat lijkt ons vanzelfsprekend. Verder moeten we uitlevering of samenwerking in strafzaken van de hand wijzen indien de betrokkene het risico loopt de doodstraf of een onrechtvaardig proces te krijgen, wat bij militaire rechtbanken soms het geval is.
In de tweede plaats kunnen deze overeenkomsten beide partijen de mogelijkheid bieden om hun werkwijzen en zelfs hun wetgeving te verbeteren. Dat zou bij voorbeeld het geval kunnen zijn voor de gegevensbescherming die aan beide zijden van de Atlantische Oceaan moet worden toegepast.
In de derde plaats is een internationale overeenkomst zinloos als er geen wederkerigheidsbepaling van toepassing is op beide partijen. Daarom eisen wij dat er nu definitief een einde wordt gemaakt aan de situatie van de Europese burgers die worden vastgehouden in Guantánamo Bay. Ofschoon deze kwestie in de ogen van mijn fractie niet doorslaggevend is voor het al dan niet sluiten van de overeenkomsten, wil zij er toch geen twijfel over laten bestaan dat die situatie onverwijld moet worden beëindigd.
In de vierde plaats moeten deze overeenkomsten tevens worden aangegrepen om onze interne wetgeving te versterken door haar doelmatigheid te vergroten. Daarom moet prioriteit worden gegeven aan regels waarover de lidstaten al overeenstemming hebben bereikt, zoals het Europese arrestatiebevel. Verder dienen deze overeenkomsten zich niet te begeven op het terrein van de bevoegdheden van andere relevante verdragen, zoals dat van het Internationale Strafhof.
In de vijfde plaats is het zaak dat zulke belangrijke overeenkomsten als die met de Verenigde Staten door zowel de Raad als de Commissie worden gecontroleerd. Ook moeten ze op parlementair niveau worden gecontroleerd door een gemengde commissie bestaande uit leden van het Amerikaanse Congres en van het Europees Parlement. Het is in het belang van beide partijen dat die commissie zo spoedig mogelijk wordt opgericht.
Dan tenslotte het meest gevoelige punt, dat wil zeggen de procedure die de Raad ons heeft aangekondigd in het laatste debat in de plenaire vergadering. Op ons verzoek om officieel te worden geraadpleegd tussen het moment dat de overeenkomsten worden gesloten en het moment dat ze worden geratificeerd, hebben we geen bevestigend antwoord gekregen.
Het gaat om de eerste internationale overeenkomsten van de Europese Unie die zowel op de tweede als op de derde pijler berusten, en daarom is gewone raadpleging van het Parlement vereist. Er zijn vele argumenten die daarvoor pleiten.
Een daarvan is dat deze raadpleging gebruikelijk dient te zijn voor de besluitvorming op het niveau van de derde pijler, waaronder ook de besluiten vallen die tot de internationale overeenkomsten worden gerekend.
Een ander argument is dat het in alle lidstaten tot de regels behoort dat dergelijke overeenkomsten aan parlementaire controle onderworpen zijn, wat dan ook als een gemeenschappelijk beginsel moet worden beschouwd waardoor de Europese Unie zich overeenkomstig artikel 6 van het Verdrag moet laten leiden.
Om al deze redenen zijn wij van oordeel dat het raadplegen van het Parlement de enige procedure is waarmee de democratische beginselen en de rechtsstaat zoals vastgelegd in lid 1 van artikel 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie ten volle worden geëerbiedigd.
Mijnheer de Voorzitter, hoe moeten we het bij het opstellen van de nieuwe Europese grondwet aan de Europese burger uitleggen dat overeenkomsten die rechtstreeks van invloed zijn op zijn grondrechten, van kracht kunnen worden zonder dat het Europees Parlement daar controle op uitoefent?
Als de Raad zou besluiten om het Europees Parlement te raadplegen over de ratificatie van de overeenkomsten die zijn gebaseerd op de artikelen 24 en 38, dan zou dat naar ons oordeel volkomen in overeenstemming zijn met het Verdrag, en tegelijkertijd een adequate keus vanuit het oogpunt van het institutioneel beleid, zoals de Commissie al heeft voorgesteld.
Mijnheer de Voorzitter, om al deze redenen hopen wij dat de Raad Algemene Zaken van mening verandert. Het is zeker in zijn eigen belang en in dat van de Unie als hij zijn houding wijzigt en ervoor zorgt dat er geen ernstig democratisch tekort ontstaat.

Vitorino
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag om te beginnen het Parlement en in het bijzonder de heer Hernández Mollar, voorzitter van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken bedanken voor zijn verslag over dit belangrijke en gevoelige onderwerp. Ik verheug me over het feit dat de ontwerpovereenkomsten openbaar gemaakt zijn en dat het Europees Parlement de kans krijgt deze tegelijkertijd met de nationale parlementen in de lidstaten te bekijken.
Er moet worden onderkend dat over deze overeenkomsten op grond van de artikelen 24 en 38 door de Raad wordt onderhandeld. De Commissie is dus geen onderhandelingspartner geweest ten aanzien van deze overeenkomsten op extern terrein. Daarom neemt de Commissie slechts deel aan dit debat als partij die betrokken is geweest bij de onderhandelingen. Uiteindelijk heeft de Raad van ministers immers het laatste woord.
We zijn het Belgische, Spaanse, Deense en het huidige Griekse voorzitterschap erkentelijk voor de inspanningen die zijn verricht om deze overeenkomsten mogelijk te maken na het door de Europese Raad genomen besluit in de nasleep van de gebeurtenissen op 11 september. De Commissie verheugt zich erover dat de raadplegingsprocedure, die gebaseerd was op dit mandaat en op de richtlijnen voor de onderhandelingen die door de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken zijn aanvaard, op tijd is afgesloten voor de ondertekening van de overeenkomst door de Europese Unie en de Verenigde Staten tijdens de Top aan het einde van deze maand.
Overeenkomstig het mandaat dat het voorzitterschap in april vorig jaar van de Raad had gekregen om met de Verenigde Staten over deze overeenkomsten te onderhandelen, heeft de Commissie van meet af aan bij de onderhandelingen geassisteerd en zij verkeert derhalve bij uitstek in de positie om te oordelen over de echte problemen die tijdens de onderhandelingen speelden.
Wij zagen het als de taak van de Commissie een positief resultaat te helpen bereiken. Evenals het Parlement in zijn ontwerpresolutie, is de Commissie van mening dat sterkere oplossingen de voorkeur hadden verdiend ten aanzien van enkele punten waarop deze overeenkomsten betrekking hebben. Ik heb van de gelegenheid gebruik gemaakt om samen met de Griekse minister van Justitie een constructieve discussie te voeren over een aantal zorgen die het Parlement aan de orde heeft gesteld in de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken. Verder heeft de Griekse minister een aantal van deze zorgen ook behandeld in het debat dat tijdens de plenaire vergadering van vorige maand heeft plaatsgevonden over de overeenkomsten tussen de EU en de VS.
Ik wil benadrukken dat de Verenigde Staten op een aantal punten die voor hen van groot belang waren, maar waar de Unie zich sterk tegen verzette, hun zin niet hebben gekregen. Het gaat dan bijvoorbeeld over de uitlevering van onderdanen van de Europese Unie en de beperkingen op de uitzonderingsbepalingen omtrent uitlevering in geval van een politiek misdrijf.
We moeten ons nu een algemeen oordeel vormen over de onderhandelingsresultaten. Een van de criteria voor deze beoordeling is de toegevoegde waarde die een overeenkomst van de Unie heeft in vergelijking met de bestaande situatie die gekenmerkt wordt door bilaterale overeenkomsten tussen de afzonderlijke lidstaten en de Verenigde Staten van Amerika. Bij deze beoordeling moet men zich terdege bewust zijn van het feit dat dit, zoals de Voorzitter al zei, de eerste overeenkomst van de Unie is op het gebied van justitie en binnenlandse zaken en dat deze derhalve een historisch precedent zal scheppen.
Naast de onbetwistbare voordelen die de overeenkomsten met de Verenigde Staten over uitlevering en wederzijdse rechtshulp zullen bieden in de vorm van concrete justitiële samenwerking bij strafzaken en de strijd tegen de georganiseerde misdaad en het terrorisme, wil ik me richten op het volgende, namelijk het wegnemen van enkele van de belangrijkste zorgen die dit Parlement heeft geuit.
De bescherming tegen de doodstraf die in de ontwerpovereenkomst betreffende uitlevering wordt geboden komt overeen met de strengste anti-doodstrafbepalingen die in de bestaande bilaterale verdragen zijn opgenomen, of het nu gaat om overeenkomsten met lidstaten of met kandidaat-landen. Dit betekent dat, in vergelijking met alle andere betrokken bilaterale overeenkomsten, de anti-doodstrafbepaling in de huidige overeenkomst tussen de Europese Unie en de VS meer bescherming biedt dan de overgrote meerderheid van de andere overeenkomsten. Bovendien kunnen lidstaten zich beroepen op alle beschikbare gronden die er op basis van bilaterale uitleveringsverdragen tussen een lidstaat en de Verenigde Staten bestaan voor het weigeren van uitlevering en wordt de mogelijkheid tot overleg gecreëerd als grondwettelijke beginselen of vonnissen die bindend zijn voor de aangezochte staat de uitlevering in de weg staan. Deze bepaling biedt, in combinatie met de specifieke verwijzingen naar de rechten van het individu, het recht op een eerlijk proces en op een onpartijdig gerecht, die zijn opgenomen in de overwegingen, belangrijke garanties.
Ik dring erop aan dat de lidstaten zich houden aan het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en zijn protocollen. Er mag niets in deze ontwerpvoorstellen voorkomen dat afbreuk doet aan het voldoen aan deze internationale verplichtingen.
Verder is het mijn diepe overtuiging dat de Europese Conventie een positief besluit zal nemen over het opnemen van het Handvest van de grondrechten in de toekomstige grondwet, waardoor dit een bindende juridische en grondwettelijke status krijgt.
Met betrekking tot artikel 10 van de ontwerp-uitleveringsovereenkomst, en dan met name in geval een uitleveringsverzoek onverenigbaar is met een uitleveringsverzoek krachtens het Europees arrestatiebevel, dient een lidstaat die met een dergelijke situatie wordt geconfronteerd rekening te houden met een aantal criteria teneinde een beslissing te nemen die globaal in overeenstemming is met de lijsten voor dergelijke onverenigbare verzoeken, die reeds zijn opgenomen in het kaderbesluit betreffende het Europees arrestatiebevel.
Het aanwijzen van een bevoegde autoriteit wordt in deze overgelaten aan de aangezochte lidstaat. Dit kan een juridische autoriteit zijn, tenzij het geldende bilaterale verdrag tussen de betreffende lidstaat en de Verenigde Staten voorziet in een uitvoerende autoriteit.
Bovendien is de definitieve formulering van de overeenkomst zoals die onlangs is opgesteld tijdens de laatste onderhandelingsronde verbeterd in die zin dat er beter in wordt benadrukt dat het kaderbesluit betreffende het Europees arrestatiebevel gewijzigd kan worden binnen de globale context van verdere integratie van de Europese Unie. Dit zou er op termijn toe kunnen leiden dat de overeenkomst met de Verenigde Staten wordt aangepast overeenkomstig de natuurlijke ontwikkeling van de wetgeving betreffende het Europees arrestatiebevel.
Tot slot wil ik met betrekking tot de bepalingen over gegevensbescherming zeggen dat de relevante bepaling in de ontwerpovereenkomst over wederzijdse rechtshulp gebaseerd is op de twee meest recente Europese teksten: de Overeenkomst betreffende de wederzijdse rechtshulp in strafzaken van de Europese Unie uit 2000 en het Verdrag inzake cybercriminaliteit van de Raad van Europa.

Coelho (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de overeenkomsten waarover we het vandaag hebben zijn heel belangrijk. We gaan zo de goede kant op. U heeft daar reeds op gewezen, mijnheer de commissaris, net als de heer Hernández Mollar, die namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken een uitstekend verslag heeft afgeleverd. Zoals gezegd is het de eerste keer dat ertussen de Europese Unie en een derde land een verdrag betreffende uitlevering en justitiële samenwerking wordt gesloten. Het is een goede zaak dat de Europese Unie en de Verenigde Staten beter gaan samenwerken. Op die wijze kunnen we grensoverschrijdende misdaad beter bestrijden en onze democratische maatschappijen, onze burgers en onze gedeelde waarden beter beschermen.
Ik sluit me aan bij al degenen die kritiek geleverd hebben op het feit dat de onderhandelingen in een sfeer van geheimhouding zijn gevoerd, dat het Parlement niet bij deze onderhandelingen is betrokken, en dat de Raad geprobeerd heeft de tekst van de overeenkomsten geheim te houden. Die houding is onbegrijpelijk. Het gaat hier immers om zaken die rechtstreekse gevolgen zullen hebben voor de grondrechten van onze burgers. Gelukkig heeft de Raad dit absurde en onaanvaardbare idee opgegeven.
We hebben hier twee overeenkomsten waar we het grosso modo mee eens zijn. Er zijn echter wel zaken waarover we zekerheid willen hebben. Om te beginnen mogen de Verenigde Staten binnen de context van het Europese aanhoudingsbevel nooit dezelfde status krijgen als de lidstaten. De Verenigde Staten zijn immers niet gebonden aan de communautaire wetgeving, het Mensenrechtenverdrag en de Europese regels voor gegevensbescherming. Ten tweede moet het duidelijk zijn dat het Europees aanhoudingsbevel en een oproep om voor het Internationaal Strafhof te verschijnen voorrang hebben boven een uitleveringsverzoek van de zijde van de Verenigde Staten. Ten derde willen we zeker weten dat er geen uitlevering aan de Verenigde Staten kan plaatsvinden als de mogelijkheid bestaat dat daar de doodstraf wordt opgelegd, of wanneer de uit te leveren persoon berecht zal worden door militaire of bijzondere rechtbanken. Ten vierde moet er een duidelijke verwijzing worden opgenomen naar het Handvest van de grondrechten en naar artikel 6, lid 1, van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Ten vijfde moeten we verlangen dat er afdoende maatregelen worden getroffen ter bescherming van persoonsgegevens. Die moeten proportioneel en doeltreffend zijn en de garantie bieden dat het beschermingsniveau tenminste gelijk is aan het niveau dat door het Verdrag van de Raad van Europa gewaarborgd wordt.
Ik hoop dat al het nodige zal worden ondernomen om deze garanties vast te leggen in de overeenkomsten die op 25 juni aanstaande tijdens de Top Europese Unie/Verenigde Staten zullen worden ondertekend.

Terrón I Cusí (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, dit is inderdaad een belangrijke overeenkomst. Het is voor het eerst dat de Europese Unie over een dergelijke overeenkomst heeft onderhandeld, waarmee een precedent wordt geschapen. De bezorgdheid die de voorzitter van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, de heer Hernández Mollar, hier heeft geuit over de gang van zaken bij de onderhandelingen rond de onderhavige overeenkomst en de goedkeuring daarvan is terecht en ik deel die ten volle. Naar mijn mening heeft de heer Hernández Mollar goed werk verricht, en ik feliciteer hem met de manier waarop hij ons dit heeft toegelicht.
Wat de inhoud betreft vind ik een overeenkomst met de Verenigde Staten een bijzonder positieve ontwikkeling, maar we kunnen moeilijk de bestaande verschillen tussen onze rechtsstelsels negeren. Vooral moeilijk is het onze ogen te sluiten voor het bestaan van de doodstraf, en in dat verband valt onze terughoudendheid ten opzichte van uitleveringen goed te begrijpen, wat echter niet geldt voor de justitiële samenwerking. Ik vind artikel 9 dan ook ontoereikend.
Evenmin redelijk lijkt het dat het krachtens artikel 10 mogelijk is dat een verzoek om uitlevering door een lidstaat geen voorrang krijgt boven een verzoek door een derde land. Verder heb ik, net zoals bepaalde Europese landen, problemen met het standpunt van de Verenigde Staten inzake het Internationaal Strafhof, en ik vind dat in de artikelen van de overeenkomst moet worden vastgelegd dat een verzoek van het Internationaal Strafhof voorrang moet krijgen boven het verzoek van een derde land. Het zou absurd zijn als dat niet het geval was, temeer daar een Europees opsporings- en arrestatiebevel zelfs zwaarder weegt dan een verzoek van een lidstaat.
Tenslotte nogmaals de vraag of het politiek wenselijk is om deze overeenkomst te sluiten zonder de situatie van Guantánamo Bay aan de orde te stellen. Ik vind dat wij dat niet kunnen doen, en daarom zal ik mijn steun geven aan het voorstel om de ondertekening te laten afhangen van de oplossing van een probleem waarbij vele Europese burgers betrokken zijn - we weten niet eens hoeveel - alsook andere mensen van elders ter wereld, een situatie die mij volstrekt onaanvaardbaar lijkt.
Ik hoop dat de lidstaten en de communautaire instellingen werkelijk alles op alles zullen zetten. De habeas corpus vind ik echt een fundamenteel recht, dat trouwens in alle verdragen is opgenomen. Vanuit politiek opzicht mogen we geen bijzondere overeenkomst sluiten met een derde staat die mensen in dergelijke omstandigheden vasthoudt.

Ludford (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, uiteraard is het zinnig om de problemen aan te pakken die ontstaan als men probeert twee rechtssystemen samen te laten werken om criminelen en terroristen te kunnen pakken. Vaak waken de verschillende diensten op het terrein van wetshandhaving en inlichtingenvergaring angstvallig over hun werkterreinen en voorrechten en delen zij informatie slechts met tegenzin, omdat kennis nu eenmaal macht is. Bepaalde bureaucratische vereisten moeten dan ook kritisch tegen het licht gehouden worden. Het wordt echter een heel ander verhaal als het in naam van de oorlog tegen het terrorisme gerechtvaardigd wordt om wettelijke garanties, rechten van verdachten en privacyoverwegingen zomaar aan de kant te schuiven.
Wij hebben bezwaren tegen deze overeenkomsten, zowel op procedurele gronden als vanwege de inhoud. Zoals anderen al hebben gezegd is het ronduit schandalig dat de Raad deze onderhandelingen met zoveel onnodige geheimzinnigheid heeft omgeven. Ik vind het dan ook jammer dat de Raad hier vandaag niet aanwezig is. Er is totaal geen afdoende verklaring gegeven voor alle geheimzinnigheid. Als enige mogelijke verklaring blijft dan over dat de Raad probeert te vermijden dat er verantwoording moet worden afgelegd tegenover het Parlement. Het niet formeel raadplegen van het Parlement is een schande en de rechtvaardiging voor dit democratisch tekort - dat de overeenkomsten onder buitenlands en niet onder justitieel beleid vallen - is werkelijk flinterdun. Ik hoop van harte dat de nieuwe grondwet van de EU hier voor eens en altijd een einde aan zal maken omdat er anders in de toekomst meer van dit soort overeenkomsten zullen worden gesloten. Ik zou willen dat de Europese burgers begrepen - en op een dag zullen ze dat ook begrijpen - dat de echte bedreiging van hun rechten niet wordt gevormd door dit Parlement of door de Commissie - de communautaire instellingen - maar door de arrogante manier waarop de Raad met zijn uitvoerende bevoegdheid omspringt tijdens dit soort intergouvernementele onderonsjes.
Ik kan alleen maar hopen dat commissaris Vitorino gelijk heeft en dat de preambule en de tekst er inderdaad voor zullen zorgen dat geen enkele uitgeleverde Europese burger of inwoner van de Unie de doodstraf zal krijgen en dat er geen enkele Europeaan zonder aanklacht of proces in Guantánamo Bay terecht zal komen of hoeft te verschijnen voor een militaire rechtbank die bevoegd is de doodstraf uit te spreken, zonder dat de mogelijkheid bestaat daartegen in beroep te gaan. Verder hoop ik dat de tijd zal leren dat de verplichtingen van de lidstaten tegenover het Internationaal Strafhof niet in het gedrang zullen komen, want dan zullen de Europese burgers pas echt op hun achterste benen staan. We moeten een einde maken aan de schande dat er zich Europeanen zich bevinden in Guantánamo Bay, alvorens deze overeenkomst te ratificeren. Ik heb veel minder vertrouwen in de Raad dan in commissaris Vitorino en ik vind het dan ook jammer dat de Raad hier vandaag niet is om naar onze bezwaren te luisteren.

Buitenweg (Verts/ALE).
Voorzitter, mijn fractie maakt zich grote zorgen over het akkoord dat de Raad wil sluiten met de Verenigde Staten. Om politieke redenen worden problemen die ontstaan bij meer samenwerking op het gebied van politie en justitie met de mantel der liefde bedekt. Want natuurlijk, met meer samenwerking kunnen we beter boeven vangen en dat is goed. Maar die samenwerking moet wel aan strikte voorwaarden worden verbonden voor de rechten van verdachten omdat je anders het vertrouwen van de mensen in de overheid ondermijnt. We moeten ervoor waken grote gaten in onze rechtstaat te schieten om het Wilde Westen te plezieren.
Mijn zorgen over het Amerikaanse rechtstelsel gaan verder dan de uitwassen zoals de doodstraf of Guantánamo Bay. Mijn zorgen raken het hart van het Amerikaanse systeem. Ruim 92 procent van alle veroordelingen zijn plea bargains. Dat houdt in dat in ruim 92 procent van de gevallen het bewijs niet wordt getoetst, maar dat over de straf wordt onderhandeld met verdachten onder druk van angst voor absurd hoge straffen. Dat is geen eerlijk proces en ik ben al blij dat er in de resolutie een referentie is naar het EVRM, omdat het EVRM een eerlijk proces voorschrijft.
Een ander goed punt in het verslag van de heer Hernández Mollar is dat het benadrukt dat er andere oplossingen zijn dan het uitleveren van onze Europese onderdanen aan de Verenigde Staten, zeker als het gaat om misdaden die begaan zijn op Europees gebied. Laat de Verenigde Staten het bewijs tegen een verdachte maar overdragen aan de bevoegde EU-lidstaat. Dan kunnen wij onze burgers berechten volgens onze eigen tradities met onze waarborgen. Dan kunnen mensen dicht bij huis hun straf uitzitten. Dat zou nog eens getuigen van een goede samenwerking tussen gelijkwaardige partners.

Coûteaux (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Hernández Mollar staat vol goede bedoelingen en het zal vast door de stemming komen, maar het ademt ook een uiterst merkwaardige naïviteit uit.
Hoe kunnen we juridische akkoorden sluiten - of zelfs maar over recht spreken - met een staat als de Verenigde Staten, die de grondbeginselen van het recht niet eens kent, die het recht met voeten treedt? Hoe kunnen we overwegen Europese onderdanen uit te leveren aan een land, een staat, waardoor niet, of steeds minder, dezelfde rechtsnormen worden gehanteerd als door ons? Die vraag staat in dit verslag centraal. Want we hebben per slot van rekening te maken met een staat waar de doodstraf wordt toegepast, en waaraan wij eventueel onze onderdanen willen uitleveren; een staat die de grondrechten aan zijn laars lapt, met name waar het gaat om wetgeving ter bestrijding van terrorisme; een staat waarin steeds meer zaken aanhangig worden gemaakt bij de militaire rechtbanken, wat er wellicht toe zou kunnen leiden dat Europese onderdanen door een Amerikaanse militaire rechtbank worden veroordeeld; een staat waarin de regelgeving met betrekking tot de overdracht van persoonsgegevens volledig indruist tegen onze wetgeving, zodat we ons kunnen afvragen waarom we over wetten terzake stemmen, zoals overigens over vele andere, als we ons uiteindelijk verlaten op een staat waarin deze opzettelijk worden geschonden.
Een staat die te werk gaat zoals volksstammen lang geleden deden, door onderdanen uit onze landen te ontvoeren en gevangen te zetten zonder ook maar de moeite te nemen om hen van iets te beschuldigen. Ik denk hierbij uiteraard aan Guantánamo Bay, maar er zijn ook andere voorbeelden te noemen. Soms wordt marteling, helaas ver weg van het nieuwsgierig oog van journalisten, vermoedelijk niet geschuwd.
We hebben in feite te maken met een staat die het recht niet in acht neemt en mijns inziens hebben wij er dan ook geen enkele juridische relatie mee te onderhouden, in ieder geval niet op justitieel en strafrechtelijk gebied. Ik betwijfel echter of de Europese Unie in staat zal zijn zich krachtig op te stellen. Ze is zelf in deze val gelopen en legt tegenover de Verenigde Staten een soort passiviteit aan de dag die ons vroeg of laat zal meeslepen in zeer netelige situaties. Daarvan zijn overigens reeds een aantal voorbeelden zichtbaar.

Santini (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, complimenten voor onze voorzitter, de heer Hernández Mollar, omdat het hem heel wat wat kunst- en vliegwerk heeft gekost om deze tekst de Vergadering in te loodsen. Het viel allemaal niet mee. Om te begrijpen hoe belangrijk het akkoord is en vooral wat de draagwijdte ervan is, moet even gereconstrueerd worden hoe het allemaal gekomen is: niet zozeer de emotie na 11 september vormde de aanleiding, alswel de dringende behoefte om in het voetspoor van die dramatische dagen een netwerk op te zetten om terroristische organisaties overal ter wereld te controleren en te bestrijden. Zoals staat in de resolutie die dit Parlement in december 2001 heeft aangenomen 'moet elk akkoord dat de Europese Unie op het vlak van justitiële en politiesamenwerking ondertekent, het Verdrag van de mensenrechten eerbiedigen?.
Zoals al is gezegd, is onze primaire zorg dat er geen toestemming wordt verleend voor uitwijzing van gevangenen naar de Verenigde Staten als ze daar in aanmerking kunnen komen voor de doodstraf. Dat is dus een beginsel waar niet aan wordt getornd. Maar voor de rest zie ik niet in welke andere bekommernis er nog kan bestaan. Wij vinden het nogal ver gaan om aan de uitvoering van het akkoord de voorwaarde te verbinden dat ingegrepen wordt in de situatie rondom de basis Guantánamo. Van de Verenigde Staten mag men transparantie en duidelijkheid eisen over wat er op die basis gebeurt, maar een en ander mag geen belemmering vormen voor een akkoord dat een veel grotere draagwijdte heeft, dat in het belang van de mondiale, en niet alleen Amerikaanse, veiligheid is. Daarom hebben wij in de commissie tegen het amendement over Guantánamo gestemd en dit geval geschrapt met het idee de kwestie eventueel apart aan de orde te stellen. Wat betreft het feit dat de Verenigde Staten worden bestempeld als een land waar de mensenrechten niet worden geëerbiedigd: ik wil niet voor toegewezen advocaat spelen, maar wij mogen toch niet vergeten dat de Verenigde Staten de eerste echte democratie in de wereld en in de geschiedenis van de beschaving waren. Bepaalde opinies zijn dan ook op zijn minst partijdig.
Het akkoord is een belangrijke stap vooruit in de strijd tegen niet alleen terrorisme maar ook financiële criminaliteit, tegen de multinationals van de drugshandel, het witwassen van zwart geld, cybercriminaliteit en mensenhandel. Ogenschijnlijk zijn dit verschillende problematieken, maar ze zijn allemaal met elkaar verbonden, in die zin dat op al die terreinen doortastend, onvoorwaardelijk en op tijd ingegrepen moet worden.

Evans, Robert J.E. (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de heer Vitorino heeft aan het begin van het debat gezegd dat het hier om belangrijke en gevoelige wetgeving gaat en niemand zal dat betwisten. Tegelijkertijd zou ook niemand willen ontkennen dat er in het huidige klimaat behoefte is aan goede internationale samenwerking, het uitwisselen van ideeën, gedachten, gegevens en inlichtingen. Toch hoop ik dat de Raad het verslag van dit debat zal bekijken en deze wetgeving niet zal gebruiken om allerlei geaccepteerde waarden en praktijken in de Europese Unie zomaar om zeep te helpen.
De heer Hernández Mollar, de rapporteur, zei dat we niet akkoord kunnen gaan met normen die lager liggen dan de normen die we zelf in de Europese Unie zouden eisen. De heer Coûteaux sloot zich enkele minuten geleden bij deze ideeën aan. Ik denk echter niet dat we het in deze alleen over Europeanen hebben - we kijken ook naar de fundamentele rechten van de mensen in de Verenigde Staten. Een aantal leden van dit Parlement heeft daar ernstige bedenkingen over en daarom maken we ons ook zorgen over bepaalde elementen in deze wetgeving.
President Bush heeft beloofd dat de Verenigde Staten zich altijd sterk zullen maken voor gelijkberechtiging. Als dat waar is, dan zouden hij en anderen direct een halt moeten toeroepen aan het voltrekken van de doodstraf in de Verenigde Staten. In de afgelopen 25 jaar zijn ruim 840 mensen ter dood gebracht naar aanleiding van het grote aantal moorden dat in de Verenigde Staten plaatsvindt. Er worden evenveel moorden gepleegd door blanke als door zwarte Amerikanen en toch zijn er ongeveer vijftien keer zoveel zwarte Amerikanen ter dood gebracht als blanke. Zwarten worden vaak berecht door volledig blanke jury's en we moeten ons dus echt zorgen maken over Europeanen die aan de Verenigde Staten worden uitgeleverd. Bovendien moeten we onze vraagtekens plaatsen bij het Amerikaanse rechtssysteem als geheel, waarin dergelijke dingen worden toegestaan.
Mijn tweede punt gaat over Camp Delta in Guantánamo Bay, een soort Amerikaanse goelag voor buitenlandse gevangenen die daar tot in het oneindige vastgehouden kunnen worden zonder ooit in staat van beschuldiging te zijn gesteld. Volgens de heer Santini moeten we dit een andere keer bespreken. Mijnheer Santini, uw PPE/DE-Fractie heeft hier in de commissie tegen gestemd en u vertegenwoordigt nog wel de christen-democratische partij. Ik heb nog eens goed naar de zaak Guantánamo Bay gekeken, maar ik kan er geen christelijke of democratische principes in ontdekken. Het verbaasde me dan ook dat u er in de commissie tegen stemde. Ik hoop dat u er nog eens over zult nadenken als het uw beurt is hierover te stemmen tijdens de stemming van vandaag.

Boogerd-Quaak (ELDR).
Voorzitter, er moeten drie fundamentele vragen worden beantwoord: maakt deze overeenkomst de bestrijding van misdaad doeltreffender, zal ze de Europees Juridische Ruimte versterken, en is er sprake van toegevoegde waarde wat betreft de garanties voor verdachten?
Deze vragen kunnen naar mijn opvatting nog niet met ja worden beantwoord. Dat is mede te wijten aan de gevolgde procedure. Commissaris Vitorino zei dat dit het eerste akkoord van de Unie is. Het gaat hier om een mijlpaal. Ja, om een mijlpaal, maar dat vereist dan wel een andere procedure. Overleg in achterkamertjes, vertrouwelijke stukken en miskenning van het Europees Parlement en de nationale parlementen, dat is geen mijlpaal. Deze fout ligt geheel aan de Europese kant. De JBZ-Raad verdient een dikke onvoldoende. Het is te gek voor woorden dat hier in Europa een gevecht moet worden geleverd over democratische grondrechten zoals parlementaire controle.
De inhoud van de overeenkomst roept ook veel vragen op. Op zichzelf is dat normaal, maar dan moet je dan wel erover kunnen discussiëren. Bijvoorbeeld: wie neemt uiteindelijk de beslissing om uit te leveren, de rechters of de ministeries van Buitenlandse Zaken? Wie wordt uitgeleverd? Hoe gaan we om met het systeem van plea bargains? Mevrouw Buitenweg is daar ook al uitgebreid op ingegaan. Er ontbreekt bijvoorbeeld een belangrijke analyse van de invloed van de recente Homeland Security Act op gegevens die door de Unie of haar agentschappen worden verstrekt. Er is een risico van de ondermijning van het Internationaal Strafhof. Er is nog steeds geen duidelijkheid over rechtsbijstand en gebruik van data voor andere doeleinden.
Dan het punt van Guantánamo. Diverse sprekers en vooral voorzitter Hernández Mollar van de Commissie vrijheden hebben hier wijze woorden over gesproken. Hier moet echt iets aan gedaan worden.
Kortom, Voorzitter, een Verdrag dat er niet even doorheen gejaagd kan worden. De Raad is ruimschoots op tijd begonnen maar heeft systematisch met de rug naar zowel de nationale parlementen als het Europees Parlement gestaan, in tegenstelling tot de Verenigde Staten die tenminste nog hun Congres raadplegen.
Voorzitter, een mijlpaal? Nou, op dit moment nog niet.

Krarup (GUE/NGL).
De overeenkomsten tussen de EU en de VS betreffen in feite de integratie van strafrecht en strafrechtelijke procedures van de EU-landen en van de VS, in elk geval van wezenlijke elementen daarvan. Deze overeenkomsten zouden iedere serieuze politicus met kennis van het recht tot protest moeten aanzetten. Ze vormen het voorlopige dieptepunt in de ontwikkeling van het justitieel beleid van de EU. In de Noordse landen waren experts overigens van mening dat het dieptepunt bereikt was met de twee kaderbesluiten inzake het Europees aanhoudingsbevel en de maatregelen voor de bestrijding van terrorisme, maar het is dus nog erger. Vergeet niet dat het enige professionele onderzoek dat de instellingen van de EU naar deze cruciale thema's op het terrein van justitieel beleid hebben laten verrichten serieuze principiële punten van kritiek bevat vanwege het feit dat de EU-besluiten breken met een reeks van strafrechtelijke en strafrechtprocedurele basisprincipes inzake de rechten die een essentieel onderdeel van onze elementaire democratische waarden vormen.
Het betreft het zogenaamde EU-netwerk van onafhankelijke deskundigen op het gebied van fundamentele rechten, dat op 31 maart van dit jaar een uitgebreid rapport heeft gepubliceerd over het evenwicht tussen vrijheid en veiligheid, zoals dat heet. Heeft iemand binnen het EU-systeem zich de kritiek van deze deskundigengroep aangetrokken dat deze besluiten de rechtszekerheid compromitteren? Überhaupt niet.
Met deze overeenkomsten is het, zoals gezegd, nog erger gesteld. Het EU-systeem en de lidstaten gaan nu in de eerste plaats akkoord met de uitlevering van burgers van de lidstaten voor strafrechtelijke vervolging en het uitzitten van hun straf in de VS, een bananenrepubliek op het gebied van justitieel beleid. Een aantal sprekers heeft verwezen naar het schandaal van Guantánamo Bay, waar EU-burgers worden vastgehouden en mishandeld onder omstandigheden die op cruciale punten in strijd zijn met het internationaal recht en de elementaire rechtsprincipes.
Het is onbegrijpelijk dat men een overeenkomst kan sluiten met een bananenrepubliek op justitieel en politiek gebied. En daarnaast wil men de Amerikaanse inlichtingendiensten toestaan binnen de lidstaten te opereren. Voordien is er een jaar van geheime onderhandelingen verstreken, en in de woorden van de Raad: "het belang van bescherming van de onderhandelingen van de Raad weegt zwaarder dan het belang van democratische controle". Kunnen we nog dieper zinken? Ik verwijs verder naar het minderheidstandpunt bij het verslag, dat ik namens de Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links heb helpen indienen.

Maes (Verts/ALE).
Voorzitter, commissaris, ik betreur het dat de Raad hier niet is, want de Raad is degene die onderhandelt en hij zou toch op zijn minst naar het Parlement kunnen luisteren. Er is duidelijk reden om het internationaal georganiseerde terrorisme en de internationaal georganiseerde misdaad met samenwerking te lijf te gaan. Echter, de vraag die aan dit Parlement op dit ogenblik gesteld wordt, is: zijn de voorwaarden waaronder deze samenwerking verloopt voldoende vervuld?
Ik denk dat het Parlement bij monde van de voorzitter van de commissie, de heer Hernández Mollar, en zeer veel collega's gewezen heeft op de minimale voorwaarden die door het Parlement worden geëist en die echt vervuld moeten worden. Bijvoorbeeld: geen samenwerking met buitengewone rechtbanken of militaire rechtbanken en geen uitlevering als de doodstraf kan volgen. Parlementen moeten geraadpleegd worden bij de procedure tot sluiten van de overeenkomst en bij de controle op de uitvoering ervan.
Ik heb nogal wat vragen gehoord en ik sluit mij daar volledig bij aan. Bijvoorbeeld over het unilateralisme dat de Verenigde Staten tentoonspreiden in de buitenlandse politiek en dat wel eens tot gevolg zou kunnen hebben dat uitleveringen ook een unilateraal aspect gaan vertonen en dat de Europese landen daarbij heel weinig terug te verwachten hebben.

Blokland (EDD).
Voorzitter, het verslag-Hernández Mollar biedt een uitstekende toelichting op de inhoud van de uitleverings- en overnameverdragen tussen de VS en de EU. Terecht worden in het verslag de twee verdragen gesteund, maar de toonzetting van de resolutie ten aanzien van de Verenigde Staten is te kritisch. De rechtssystemen van de EU-lidstaten en de VS zijn inderdaad niet gelijk, maar ook de VS vormen een democratische natie waarin de mensenrechten gewaarborgd worden. Het eigen morele superioriteitsgevoel dat de resolutie en ook dit debat uitademt is dan ook misplaatst.
Tenslotte iets over de democratische controle, een ander punt van kritiek in de resolutie. Alle nationale parlementen moeten de verdragen goedkeuren voor tot ratificatie kan worden overgegaan. Stel dat de inhoud ervan in strijd is met de reeds bestaande bilaterale verdragen tussen individuele lidstaten en de VS of met de mensenrechtenverdragen, dan vertrouw ik erop dat de nationale parlementen mans genoeg zijn om hun democratische rechten te gebruiken. Controle is er dus zeker wel.

Swiebel (PSE).
Voorzitter, de voorliggende resolutietekst laat aan duidelijkheid niets te wensen over. De boodschap van het Europese Parlement is: de ontwerpverdragen moeten niet gesloten worden, tenzij de Raad enkele fundamentele bezwaren van het Parlement wegneemt. Ik blijf hopen dat het voorzitterschap deze bezwaren naar behoren in aanmerking zal nemen, zoals het trouwens verplicht is op basis van het Europees Verdrag.
Het is de eerste keer dat de EU als zodanig met een derde land een verdrag wil sluiten op het gebied van strafrechtelijke samenwerking, maar ze geeft het verkeerde voorbeeld. De Raad dient in de toekomst de gekozen volksvertegenwoordiging van de lidstaten en het Europees Parlement in een eerder stadium bij de onderhandelingen te betrekken. De teksten van de ontwerpverdragen zijn gedurende te lange tijd geheim gehouden. Dat is ontoelaatbaar, vooral omdat elementaire burgerrechten lijken te worden verkwanseld onder het mom van criminaliteitsbestrijding door de Verenigde Staten. Het heeft niets met moreel superioriteitsgevoel noch met anti-amerikanisme te maken om dit vast te stellen. De rechtsbedeling in de Verenigde Staten biedt onvoldoende garanties voor de rechten van verdachten. Door de veel voorkomende onderhandelingsprocedures in het strafproces is het niet uitgesloten dat verdachten onschuldig of zonder voldoende bewijs worden veroordeeld. Deze situatie is verergerd door nieuwe wetgeving en praktijken in de Verenigde Staten na 11 september. Als de Europese Unie de eigen rechtsbescherming serieus wil nemen dan moet ze de twee overeenkomsten met de Verenigde Staten pas sluiten nadat de waarborgen die het Parlement in overgrote meerderheid vraagt daarin zijn opgenomen.
De Raad moet zijn huiswerk overdoen en het is tekenend voor de zwakte van het democratisch bestel in Europa dat de Raad het zich tot nu toe heeft kunnen permitteren zich niets aan te trekken van de opvattingen van de gekozen volksvertegenwoordiging, maar we zijn natuurlijk niet gek, mijnheer de Voorzitter.

Boumediene-Thiery (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ondanks het belang van deze akkoorden voor samenwerking op het gebied van justitie en politie mag er niet worden voorbijgegaan aan onze waarden. Ik zou twee vragen willen stellen. De doodstraf bestaat nog in de VS. Ook al sluiten we een akkoord waarin is bepaald dat deze niet wordt toegepast, dan nog blijft het probleem dat de doodstraf in strijd is met onze waarden.
Bij misdaden is er sprake van een tweedeling tussen Amerikaanse burgers, die niet door het Internationaal Strafhof mogen worden berecht, en Europese burgers, die wel aan de VS mogen worden uitgeleverd om door de Amerikaanse gerechtelijke autoriteiten te worden vervolgd. Ook die discriminatie is in strijd met onze beginselen. Het voorbeeld van de gevangenen van Guantánamo Bay illustreert overduidelijk dat de VS de grondrechten niet naleven, aangezien deze mannen voor buitengewone rechtbanken worden gedaagd en hun recht op verdediging volledig wordt geschonden. Ze worden onmenselijk behandeld en vernederd, wat in strijd is met het internationale recht en de Universele Verklaring van de rechten van de mens. Denkt u werkelijk dat de Unie er in deze omstandigheden mee akkoord kan gaan dat personen ongeacht hun nationaliteit aan de VS mogen worden uitgeleverd?
Tot slot, hoe wordt gegarandeerd dat de VS zich daadwerkelijk zullen houden aan een met de EU gesloten akkoord, terwijl ze hun internationale verplichtingen niet nakomen, hun neus ophalen voor het internationale recht, zich boven de wet voelen staan en zich bevoegd achten unilateraal over alles te beslissen, zoals de aanval op Irak heeft aangetoond?

Sandbæk (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, de gebeurtenissen van 11 september waren tragisch en absoluut onvergeeflijk. Niemand wenst daar een herhaling van, maar het zou bijna net zo tragisch zijn als ze zouden worden misbruikt om te breken met fundamentele garanties inzake rechtszekerheid en mensenrechten, waardoor wij als EU-burgers normaliter worden beschermd.
Zoals het minderheidstandpunt terecht aangeeft, behelzen de overeenkomsten tussen de EU en de VS niet alleen een controversiële aanpak voor de bestrijding van terrorisme, maar deze overeenkomsten verworden tot een hellend vlak in de richting van uitlevering en justitiële samenwerking in strafzaken in het algemeen. Europese burgers die verdacht worden van een delict waarop een gevangenisstraf van één jaar of meer staat, kunnen volgens deze overeenkomsten worden uitgeleverd aan de VS - een land dat, zoals door velen is gememoreerd, nog steeds de doodstraf kan opleggen.
Ik kan op geen enkele wijze de gedachtegang in deze internationale overeenkomsten steunen en stem derhalve tegen het verslag, maar ik wil graag iedereen oproepen de amendementen te steunen die door de Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links zijn ingediend.

Alavanos (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, het is inderdaad ten hemel schreiend dat de Raad afwezig is bij een dergelijk debat, zeer zeker nu het Europees Parlement tijdens zijn vorige plenaire vergadering de Raad een schot voor de boeg heeft gegeven. Zowel de Commissie als de Raad doen er goed aan de waarschuwingen van het Parlement serieus te nemen, zeer zeker als het om zulke belangrijke vraagstukken gaat. Er zou maar één rechtvaardiging zijn geweest voor de afwezigheid van de Raad, namelijk dat de fungerend voorzitter zich ergens had opgesloten om het verslag 2003 van Amnesty International te lezen. Daarin staat namelijk dat het grootste gevaar voor de rechten tegenwoordig afkomstig is van de maatregelen die de Verenigde Staten onder het mom van de elfde september in heel de wereld nemen om de democratische en andere rechten van de burgers te ondermijnen en beknotten.
De overeenkomsten inzake uitlevering en justitiële samenwerking die wij vandaag bespreken, zijn een geval van export door de Verenigde Staten van rechtenbeknotting, zeer zeker wanneer het gaat om de kwestie van de doodstraf. De Verenigde Staten voeren rechtenbeknotting naar ons uit en wij voeren die met deze overeenkomst zonder blikken of blozen in, helaas onder Grieks voorzitterschap.
Ik wil graag commissaris Vitorino om zijn mening vragen. Mijnheer de commissaris, kunt u - zolang u nog hier zit en nog geen secretaris-generaal van de NAVO bent geworden - ons zeggen waarom in artikel 13 van de overeenkomst, waarin sprake is van het verzoek om uitlevering van iemand die het risico loopt de doodstraf te krijgen, de formulering staat: 'the request (van de Verenigde Staten) for extradition may be denied? door de Europese Unie en niet: ' will be denied?? Waarom staat dat hier zo? Kunt u ons dat uitleggen, zodat ook wij dat begrijpen?

Vitorino
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft in dit debat de rol van amicus curiae vervuld, aangezien zij geen onderhandelende partij is geweest, maar de verschillende voorzitterschappen slechts heeft bijgestaan tijdens de onderhandelingen. Daarom zal ik proberen enkele punten die aan de orde zijn gesteld te verhelderen en zal ik u ook het standpunt van de Commissie ten aanzien van die punten meedelen.
Ik zal beginnen met artikel 13. Ik zal proberen het duidelijk uit te leggen. De overeenkomst tussen de EU en de VS is een bilaterale overeenkomst waarin de relatie wordt geregeld tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika. De overeenkomst regelt niets ten aanzien van de relatie tussen de lidstaten van de Europese Unie onderling of ten aanzien van de verplichtingen die de lidstaten hebben op grond van internationale wettelijk instrumenten. Alle lidstaten hebben het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens ondertekend, inclusief het specifieke protocol waarin de doodstraf wordt verboden. Dit betekent dat lidstaten, handelend overeenkomstig hun internationale verplichtingen op grond van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, uitlevering zullen weigeren zodra de verdachte de kans loopt de doodstraf te krijgen.
Dit alles vloeit dus niet voort uit een verplichting van de Europese Unie ten opzichte van de Verenigde Staten, maar uit de verplichting van de lidstaten om zich te houden aan het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, inclusief het bijbehorende protocol en uit de verplichting zich te houden aan het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie dat, naar ik hoop, grondwettelijke status zal krijgen en wettelijk bindend zal zijn, zodra het in het nieuwe Grondwettelijke Verdrag zal zijn opgenomen.
Met betrekking tot het Internationaal Strafhof wil ik u graag wijzen op het feit dat artikel 10 van de overeenkomst niet van toepassing is op het Internationaal Strafhof, aangezien dat hof geen staat is en artikel 10 slechts de criteria bepaalt die moeten worden gehanteerd als er gelijktijdig, in de zin van dezelfde persoon betreffende, een onverenigbaar verzoek wordt gedaan door een derde staat - zoals de Verenigde Staten - en door een lidstaat van de Europese Unie. Het artikel heeft dus geen betrekking op verzoeken van het Internationaal Strafhof. Daarom staat het de lidstaten vrij te beslissen wat zij doen als het een geval betreft waarbij het Internationaal Strafhof betrokken is, ongeacht wat voor bilaterale overeenkomsten met de Verenigde Staten dan ook.
Als het gaat over het Europees arrestatiebevel als zodanig, dan kan ik het zelfs met het Parlement eens zijn. De Raad heeft echter, helaas, het voorstel van de Commissie aangaande de voorrang van het Europees arrestatiebevel niet aanvaard. Daar zit dan ook het probleem. We kunnen het vandaag niet hebben over een altijd geldende voorrang van het Europees arrestatiebevel boven ieder ander uitleveringsverzoek. Dat is er namelijk niet. In het kaderbesluit betreffende het Europees arrestatiebevel is al opgenomen dat als er een verzoek is op grond van het Europees arrestatiebevel en er tegelijkertijd een verzoek om uitlevering wordt ingediend door een derde land, er dan een aantal criteria in acht dienen te worden genomen om te bepalen welk verzoek voorrang heeft. We veranderen dus niets aan het rechtssysteem van de Europese Unie. De Commissie betreurt het echter wel dat er in het verleden, bij de vaststelling van het Europees arrestatiebevel, door de Raad niet voor is gekozen om hieraan voorrang te geven. Er is vandaag de dag dus geen sprake van voorrang en deze kan derhalve ook niet worden beïnvloed door de bepalingen in een bilaterale overeenkomst met de Verenigde Staten.
Wat we heel voorzichtig hebben gezegd was dat de mogelijkheid om in de toekomst de voorrang van het Europees arrestatiebevel te erkennen niet ondermijnd of beperkt kan worden door dit soort bilaterale overeenkomsten. Er is een specifieke bepaling opgenomen ten aanzien van de herziening van dit soort bilaterale overeenkomsten met de Verenigde Staten, mochten we besluiten in de toekomst het Europees arrestatiebevel wel voorrang te geven. Ik hoop dat we hier vroeg of laat toe zullen overgaan.
Tot slot moet over de kwestie van de speciale rechtbanken gezegd worden dat de belangrijkste kwestie voor mij - en dat heb ik ook altijd tegen het Parlement gezegd - niet de aard van zo'n hof is. Het gaat niet om speciale rechtbanken als zodanig - ook sommige lidstaten in de Europese Unie hebben speciale rechtbanken - maar om garanties ten aanzien van een behoorlijk en eerlijk proces, zodat uitlevering alleen plaatsvindt als er garanties bestaan dat de verzoekende lidstaat een behoorlijk en eerlijk proces zal voeren. Er zijn twee overwegingen in de overeenkomst opgenomen die hierover gaan. De eerste betreft het eerbiedigen van de rechten van personen en de rechtsstaat; de tweede heeft betrekking op de garanties en de rechtssystemen die het recht van een uitgeleverde persoon op een eerlijk proces moeten waarborgen.
Bovendien is er artikel 17 over non-derogatie, waarin onder lid 1 wordt bepaald dat lidstaten een beroep kunnen doen op alle weigeringsgronden die beschikbaar zijn onder een geldig bilateraal uitleveringsverdrag indien zich een aangelegenheid voordoet die niet geregeld wordt door deze overeenkomst. Verder wordt in lid 2 opgeroepen tot het voeren van overleg indien de grondwettelijke beginselen van de aangezochte staat het voldoen aan de uitleveringsverplichting in de weg staan. In mijn interpretatie kan alles dat gezien kan worden als een uitleveringsverzoek aan een hof waar het recht op een behoorlijk proces niet wordt geëerbiedigd aanleiding zijn voor het toepassen van artikel 17 over non-derogatie.
Tot slot hoop ik van harte dat in de toekomstige grondwet specifieke bepalingen zullen zijn opgenomen, niet alleen over de raadpleging van het Parlement bij dergelijke overeenkomsten - waar we in de toekomst vaker mee te maken zullen krijgen - maar ook ten aanzien van de bevoegdheid van het Europees Hof van Justitie om volledige overeenstemming te garanderen van deze overeenkomsten met de toekomstige grondwet van de Europese Unie.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 11.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0137/2003) van mevrouw Roure, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel van de Commissie met het oog op de aanneming van een richtlijn van de Raad betreffende de voorwaarden voor toegang en verblijf van onderdanen van derde landen met het oog op studie, beroepsopleiding of vrijwilligerswerk (COM(2002) 548 - C5-0502/2002 - 2002/0242(CNS)).
Voordat wij het debat beginnen, wil ik u verzoeken zich strikt aan de spreektijd te houden. Anders komen we bij de stemming in tijdnood.

Vitorino
 Commissie. (PT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil om te beginnen de rapporteur, mevrouw Roure, gelukwensen met haar werk. Ik wil haar ook bedanken voor de uitstekende samenwerking bij de voorbereiding van dit verslag.
Deze tekst is een aanvulling op drie andere voorstellen. Deze hadden betrekking op gezinshereniging, immigratie van werknemers voor het deelnemen aan economische activiteiten en de status van personen die langdurig verblijf houden in de Unie. De nu voor ons liggende tekst is het sluitstuk van het pakket wetgeving waarmee de Commissie de basis hoopt te leggen voor een gemeenschappelijk beleid voor legale immigratie. We hebben namelijk besloten geen voorstel in te dienen met betrekking tot al die categorieën personen die in de eerdere voorstellen niet aan bod zijn gekomen.
Ik ben heel blij dat het Parlement gehoor gegeven heeft aan de oproep van de Commissie en dit verslag snel heeft goedgekeurd. Dit voorstel heeft betrekking op de migratie van personen uit derde landen voor studiedoeleinden. Het gaat hier dus om een bijzonder soort immigratie, die tijdelijk is en in principe niet langer duurt dan de opleiding. Het is de bedoeling dat iedereen van deze regeling profijt ondervindt - het land van herkomst van de student, het gastland, en - uiteraard - de migrant zelf.
Dit voorstel maakt deel uit van het immigratiebeleid, maar het moet ook gezien worden vanuit het perspectief van de acties die de Commissie op het gebied van onderwijs onderneemt. Het is de bedoeling dat er een gunstig klimaat wordt geschapen voor migratie voor studiedoeleinden. We willen vooral zoveel mogelijk studenten uit derde landen aantrekken om hier hoger onderwijs te volgen. Dat is het onderliggende idee van deze richtlijn. De voorwaarden voor toelating zijn zo objectief mogelijk geformuleerd, teneinde de aanvragen snel en gemakkelijk te kunnen verwerken. Ze zijn bovendien heel duidelijk en strak geformuleerd. Dat moet de lidstaten in de gelegenheid stellen iets te ondernemen tegen pogingen om van dit systeem misbruik te maken. Ik geloof dat het hier om een heel innovatief voorstel gaat, dat goed past binnen de context van een steeds sterker internationaal gekleurd onderwijs. Ik denk dan in de eerste plaats aan de erkenning van het recht van studenten om zich, na toelating in een lidstaat van de Europese Unie, naar een andere lidstaat te begeven om daar de studie voort te zetten.
Dit voorstel heeft ook betrekking op beroepsopleidingen, met normen voor de toelating van stagiairs die geen betaling ontvangen, zoals, bijvoorbeeld, stagiairs die bij een bedrijf een opleiding komen volgen. Dat moet gezien worden als een aanvulling op de richtlijn voor de toelating van werknemers, waarin ook normen worden vastgelegd voor stagiairs die wel betaling ontvangen. Na overleg met non-gouvernementele organisaties zijn in dit voorstel ook bepalingen opgenomen aangaande leerlingen van het middelbaar onderwijs en vrijwilligers die naar de Europese Unie willen komen. We willen op die manier de uitvoering van de uitwisselingsprogramma's van het middelbaar onderwijs vergemakkelijken. Het is voor ons van groot belang dat deze categorie leerlingen onze cultuur ontdekt. Dan zullen ze later naar de Gemeenschap willen terugkomen om hier hoger onderwijs te volgen. In dit voorstel is nu ook een bepaling opgenomen voor de regeling van de toegang van vrijwilligers, om te verhinderen dat deze groep in een juridisch vacuüm geraakt. De Commissie heeft uiteraard ook gelet op aspecten van openbare veiligheid. Ons voorstel bevat een clausule inzake openbare orde en veiligheid. Die verschaft de lidstaten een instrument om zich te verdedigen, inzonderheid tegen terroristische dreigingen.

Roure (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, om te beginnen wil ik graag de schaduwrapporteurs van alle fracties hartelijk danken. Dankzij onze gezamenlijke inspanningen kunnen we op een uiterst moeilijk terrein een sterk signaal afgeven. Ook spreek ik mijn dank uit aan de Commissie voor haar luisterend oor, dat ik bijzonder heb gewaardeerd.
Buitenlandse studenten moeten in onze landen een goed onthaal vinden en daartoe moet een gemeenschappelijk beleid worden gevoerd. Zo leveren we een positieve bijdrage aan de opleiding van toekomstig kaderpersoneel in landen buiten de Unie en wordt de samenwerking met deze landen op onderwijsgebied versterkt, waarmee de internationalisering van het onderwijs een stap dichterbij komt.
Met het voorstel voor een richtlijn kan aanzienlijke vooruitgang worden geboekt die wij geheel kunnen ondersteunen. Eindelijk is er een rechtsgrond voor vrijwilligerswerk. Ook kunnen we met dit instrument wellicht onze achterstand op de VS inhalen, waar studieverblijven op grote schaal worden aangemoedigd en mogelijk gemaakt. Er is gekozen voor een strategie ter versterking van de samenwerking met derde landen op het gebied van onderwijs, zoals bijvoorbeeld ten grondslag ligt aan het programma ERASMUS WORLD.
Naar aanleiding van de stemmingen in de commissie zijn een aantal zaken verduidelijkt. Ik zal er enkele aanstippen. Wij willen onderzoekers graag in de richtlijn opgenomen zien. Zij zijn geen studenten meer maar vallen ook niet in het kader van betaalde arbeid. Onderstreept zij overigens dat we braindrain uit zuidelijke naar noordelijke landen hebben willen tegengaan. Het opnemen van onderdanen uit derde landen voor studiedoeleinden mag er niet toe leiden dat de braindrain uit deze landen verergert.
Voorts willen wij graag betere procedurele garanties. Hiertoe stellen wij voor beslissingen over aanvragen om toelating of verlenging niet binnen negentig maar zestig dagen aan de aanvrager mee te delen. Ook stellen wij voor flexibeler om te gaan met de verblijfsvergunning voor studenten. Wanneer het studieprogramma korter dan een jaar, maar langer dan negen maanden duurt, zoals bij veel programma's het geval is, zou door het niet-toekennen van een verblijfsvergunning van een jaar studenten de kans worden ontnomen tijdens de vakantie voor of na de studie te werken om een deel van hun verblijf te bekostigen, of een paar weken lang beter kennis te maken met het gastland.
In het voorstel voor een richtlijn krijgen studenten en stagiairs de mogelijkheid maximaal tien à twintig uur per week te werken. Dit recht is van groot belang omdat onderdanen uit derde landen zo voor meer inkomen kunnen zorgen om behoorlijk te kunnen rondkomen. Wat stagiairs betreft, lijkt het me overigens van groot belang dat vakbondsvertegenwoordigers op de hoogte worden gesteld van hun specifieke situatie, om de naleving van de bepalingen van de richtlijn te kunnen controleren. Maatregelen zoals een werkverbod gedurende het eerste jaar van verblijf en het intrekken van het recht op arbeid indien studenten onvoldoende voortgang boeken bij hun studie, zijn niet op hun plaats. Zij bevorderen juist clandestiene arbeid en uitbuiting van onderdanen uit derde landen. Mocht de onderwijsinstelling vaststellen dat er onvoldoende studievorderingen zijn gemaakt, dan kan de lidstaat eventueel de bevoegdheid krijgen het aantal toegestane arbeidsuren te verlagen zodat de betrokkene meer tijd aan zijn studie kan besteden. Het amendement van die strekking lijkt me dan ook toereikend.
We hebben gemerkt dat een aantal lidstaten vrezen dat het aan de studenten toegekende recht op mobiliteit en arbeid zou kunnen leiden tot misbruik. Ik begrijp deze zorg, maar het antwoord is in de tekst van het voorstel te vinden. Met name de mobiliteit van studenten is in artikel 7 met precieze voorwaarden zeer duidelijk omlijnd. Als het bijvoorbeeld gaat om de mobiliteit van een student die zijn status wil inruilen voor die van buitenlandse werknemer, is de onderhavige richtlijn niet van toepassing. Deze status, waarvoor een verblijfsvergunning voor werknemers is vereist, staat centraal in het verslag-Terrón I Cusí, dat wij afgelopen februari in de plenaire vergadering hebben aangenomen. Een student kan uiteraard overgaan op de status van buitenlandse werknemer, maar dat geval valt buiten het kader van de onderhavige richtlijn.
Wij merken op dat de Commissie graag een open beleid wil voeren wat betreft de toelating van studenten uit derde landen, zoals ook de wens is van de lidstaten, en tegelijkertijd krachtig wil optreden tegen personen en netwerken die moedwillig misbruik maken van het systeem. Dames en heren, ik denk dan ook dat we van de gelegenheid gebruik moeten maken om een sterk signaal af te geven aan de Raad en deze te verzoeken snel tot overeenstemming te komen over deze belangrijke kwestie, zodat we deze mensen een onthaal kunnen bieden, dat de lidstaten waardig is.

Oreja Arburúa (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de rapporteur, mevrouw Roure, bedanken voor haar enorme inspanningen, met name om met alle fracties samen een consensus te bereiken.
Zoals gezegd is dit initiatief van de Commissie een aanvulling op andere initiatieven voor regelgeving inzake immigratie in verband met werk - hetzij zelfstandig hetzij in dienstverband - en de richtlijn betreffende gezinshereniging. Het initiatief draagt dan ook bij tot de onderlinge aanpassing van de nationale wetgevingen op dit gebied, zoals erkend op de Europese Raad van Tampere.
De mobiliteit van studenten wordt steeds groter en de uitwisseling van studenten uit derde landen draagt bij tot de verrijking van onze cultuur. Ook al is het niet het doel van deze richtlijn, toch zouden we er daarom goed aan doen ook de uitwisseling van studenten van de Europese Unie naar derde landen te stimuleren. Het is ongetwijfeld een goede zaak dat studenten uit derde landen hier een deel van hun studie volgen. Europa vaart daar wel bij, maar het is ook van belang dat we ervoor zorgen dat deze studenten een zo goed mogelijke opleiding ontvangen, zodat ze naderhand kunnen bijdragen tot de ontwikkeling van hun land van herkomst.
Als we het over de immigratie uit ontwikkelingslanden hebben, komt steevast de noodzaak ter sprake om de groei en de ontwikkeling in die landen te bevorderen, omdat dat de beste strategie is voor het bestrijden van illegale immigratie. Ik sta dan ook achter het streven van de rapporteur en ik vind dat de Europese Unie immigranten moet toelaten om hier te studeren. Ik ben echter ook van mening dat diezelfde studenten wanneer zij hun studie hebben voltooid naar hun land van herkomst moeten terugkeren om de door hen verworven kennis daar te benutten. We moeten ervoor waken dat ontwikkelingslanden hun beste mensen verliezen.
Wat betreft de speciale toelatingsvoorwaarden voor het reguleren van deze vorm van immigratie met het oog op studie en vrijwilligerswerk, dienen de omstandigheden in elke lidstaat te worden gerespecteerd, zoals ook wordt gezegd in het Commissievoorstel. Verder moet er controle worden ingesteld om illegale netwerken van mensenhandel en uitbuiting op het werk tegen te gaan. Positief in het Commissievoorstel vind ik dan ook dat de lidstaten ruimte wordt gelaten om zelf te besluiten tot het uitzetten van een immigrant om redenen van openbare orde, of om de verlenging van een verblijfsvergunning te weigeren. Er moeten regels komen voor immigratie op grond van studie zodat er geen 'spookcentra' ontstaan die illegale immigratienetwerken in de hand kunnen werken.
Er moet duidelijk worden vastgesteld dat de instellingen voor hoger of beroepsonderwijs wettelijk erkend zijn, en dat zij over voldoende middelen beschikken om de leerling een goede opleiding te verschaffen. Wat de stagiairs betreft, die hun praktijk kunnen doen in gespecialiseerde instellingen of bedrijven, moeten we er verder voor waken dat de toelatingsvergunningen van onbetaalde stagiairs worden gebruikt als dekmantel voor zwart werk. Deze instellingen dienen dus over alle vereiste middelen te beschikken.
Wat de verblijfsvergunningen betreft is het ongetwijfeld een goede ontwikkeling de vergunning voor de uitwisseling van studenten te verlengen indien zij aan de vastgestelde vereisten voldoen, zodat ze meer dan één studiejaar aan dezelfde onderwijsinstelling kunnen volbrengen. De duur van het verblijf zou de duur van de studie zelfs kunnen overtreffen, waarbij dan echter wel, zoals mevrouw Roure al heeft opgemerkt, een tijdslimiet moet worden gesteld. Mijn fractie heeft een amendement ingediend waarin wordt voorgesteld de verblijfsduur eventueel tot een heel jaar te verlengen indien een hogere studie negen maanden duurt, wat meestal de duur is van het academische jaar.
Verder zou er een zekere controle of beperking moeten bestaan indien een student niet voldoende vorderingen maakt met zijn studie. Anders zou je de deur openen voor studenten die er alleen maar op uit zijn om te komen werken, en hen onvoldoende stimuleren in hun studie. Hiertoe heeft mijn fractie eveneens een amendement ingediend, dat de lidstaten de mogelijkheid biedt om de arbeidsperiode van een student te bekorten als deze onvoldoende vorderingen maakt met zijn studie.
De rapporteur heeft in haar verslag verschillende amendementen opgenomen teneinde ook ingezetenen uit derde landen die als onbezoldigde onderzoekers worden beschouwd onder deze richtlijn te laten vallen. Ik wijs dat idee niet af maar het zou misschien beter zijn als de Commissie hiervoor met een speciale maatregel kwam.
Overigens is het in zekere zin waar dat de positie van onbezoldigd onderzoeker kan worden vergeleken met iemand die een beroepsopleiding volgt.
Coelho (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, ik wil om te beginnen mevrouw Roure bedanken voor haar werk en herhalen wat de heer Oreja zojuist heeft gezegd: we moeten ervoor zorgen dat de bepalingen die we nu gaan goedkeuren gebruikt worden voor het doel waarvoor ze bedacht zijn - ze mogen niet op een cynische manier misbruikt worden.
Ik wil ook graag even herinneren aan de strategie van Lissabon, zoals die op 24 maart 2000 door de Europese Raad is goedgekeurd. Daarin wordt gesteld dat de uitdaging waarvoor de Unie zich gesteld ziet, bestaat in het tot stand brengen van een kenniseconomie. In de formulering van die strategie wordt reeds duidelijk gemaakt dat onderwijs, onderzoek en opleiding een ontwikkeling doormaken en dat de voorzieningen op dit gebied de geografische grenzen van de Europese Unie moeten overschrijden. We moeten er tegelijk voor zorgen dat deze sectoren overal ter wereld een aantrekkingskracht uitoefenen die aansluit bij het uitzonderlijke culturele en wetenschappelijk erfgoed van Europa.
De Europese Unie en de lidstaten moeten dus een beleid ten uitvoer leggen dat studenten uit derde landen kan aantrekken. We zijn daarom heel blij met dit voorstel, dat de nationale normen aangaande de toegang en het verblijf van personen uit derde landen nader tot elkaar brengt. Het is de bedoeling dat er uiteindelijk een compleet juridisch kader tot stand wordt gebracht, waarin de toelating van personen uit derde landen geregeld wordt op basis van het doel van hun verblijf.
Het onderwijs krijgt een steeds sterker internationaal karakter, en studenten worden steeds mobieler. Die ontwikkeling past in de doelstelling om kwaliteitsonderwijs te organiseren, zoals bedoeld in artikel 149 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap. Het zal bijdragen tot meer intercultureel begrip, een dynamischer systeem voor opleidingen in Europa, en hogere kwaliteitsnormen voor het Europees onderwijs. Ik geloof daarom dat het Commissievoorstel heel positief is. Het is een stap voorwaarts in de richting van meer samenwerking met derde landen bij het ontwikkelen van kwaliteitsonderwijs. Als we het hebben over de toelating van onderdanen van derde landen voor onderwijs, beroepsopleiding of vrijwilligerswerk, dan moeten we bedenken dat we hier met een heel specifiek soort toegang te maken hebben. Het gaat hier namelijk om een tijdelijk verblijf, dat geheel losstaat van de toestand op de arbeidsmarkt in het gastland.

Terrón I Cusí (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, we zijn het er op het ogenblik allemaal over eens dat er maar weinig programma's zijn die met zo weinig geld zoveel hebben bereikt voor de toekomst en voor de beeldvorming van Europa als het programma ERASMUS.
Jongeren uit derde landen de mogelijkheid bieden om een deel van hun jeugd in Europa door te brengen, dat moet ons aller doelstelling zijn want we zullen er allemaal de vruchten van plukken. Het succes van deze programma's is deels afhankelijk van het bestaan van duidelijke, welomschreven en algemeen geldende regels waardoor de studenten moeizame procedures bespaard blijven die bovendien vernederend op hen kunnen overkomen. De keuze van een studie-instelling of een instelling voor vrijwilligerswerk moet geschieden op basis van geschiktheid en van de goede kwaliteit van de instelling en niet op grond van andere criteria, zoals het bestaan van gunstige toelatings- of verblijfsomstandigheden.
Er is dan ook behoefte aan een duidelijke, soepele regelgeving die de student in de gelegenheid stelt om op een legale manier naar behoren geld te verdienen voor zijn verblijf. Hierbij moeten we gemeenschappelijke uitgangspunten hebben, zoals het voorstel van de Commissie, dat ik bijzonder positief vind. Het is waar dat er redelijke beperkingen moeten gelden, vooral om ervoor te zorgen dat deze studenten weer terugkeren naar hun eigen land om hun kennis daar te investeren en - wat zo mogelijk nog belangrijker is - om hun nieuwverworven capaciteiten en inzichten te ontplooien die zij aan een dergelijke ervaring kunnen ontlenen. Dat kan en mag niet alleen worden geregeld aan de hand van strenge normen.
Ik zou de Commissie willen zeggen dat dit voorstel dient te worden opgenomen in ambitieuze en ruimhartige acties die in de toekomst moeten worden opgezet voor de landen van herkomst van de studenten, acties die bijvoorbeeld projecten ter bevordering van de mobiliteit omvatten, teneinde het profijt van het verblijf van deze mensen hier voor de Unie te optimaliseren.
Hopelijk zullen er zich geen verdere problemen of motieven aandienen die de Raad er van weerhouden dit voorstel nu aan te nemen, zoals een of andere bedreiging van de Europese veiligheid bijvoorbeeld. Het voorstel moet snel door de Raad geloodst worden .
Ik verzoek u allen dit opbouwende verslag, waarmee ik de rapporteur, mevrouw Roure, gelukwens, op overtuigende wijze en vanwege zijn mogelijke precedentwerking te ondersteunen met een ruime meerderheid van dit Parlement.

Stirbois (NI).
Mijnheer de Voorzitter, de ons voorgelegde voorstellen zijn erop gericht de immigratie naar de Europese Unie steeds meer en meer in de hand te werken. Het recente verslag inzake het recht op gezinshereniging, het verslag-Fourtou, spreekt in dat opzicht boekdelen: de definitie van het gezin is daarin dermate uitgebreid en vertekend, dat zij niet eens meer is te herkennen.
In haar verwoede pogingen om alle noodlijdende buitenlanders ter wereld op te nemen in een Europa dat in haar ogen de mensenrechten moet hooghouden en een humanistische, om niet te zeggen humanitaire, inslag moet hebben, tekent de Commissie het doodvonnis van naties, die door deze toevloed worden verzwolgen en verstikt.
We kunnen echter niet anders dan vaststellen dat in dit verslag, hoewel het een aanvulling vormt op reeds gepresenteerde maatregelen op het gebied van immigratie met het oog op arbeid en gezinshereniging, niet dezelfde benadering is gekozen. Het is immers gericht op studenten en scholieren die in de Unie komen studeren. Toch zouden de duur van het verblijf, de controle op de studie en op het niet-verlengen van de verblijfsvergunning voor studenten in dit kader duidelijk moeten worden vastgelegd.
Deze uitwisseling en samenwerkingsvorm tussen Europa en derde landen is natuurlijk een intellectuele verrijking voor studenten uit het land van herkomst en het gastland. Maar kunnen we ons niet beter inspannen voor ontwikkelingssamenwerking in de minder bedeelde landen, zodat zij hun elite ter plekke kunnen opleiden en vervolgens weten vast te houden, om de braindrain te voorkomen, die voor dergelijke landen vaak de nekslag betekent?
Dat vraagt uiteraard om een echt samenwerkingsbeleid met achtergestelde derde landen en een volledige ommekeer in het migratiebeleid in Brussel. Spijtig genoeg is daarvan nog lang geen sprake.

Evans, Robert J.E. (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag komt op een zeer goed moment. We kennen het belang van het tijdelijk verblijf van onderdanen van derde landen met het oog op studie. Zowel het gastland als de studenten zelf hebben daar immers enorm veel voordeel van.
Het aantal studenten dat deelneemt aan dergelijke internationale uitwisselingen is groter dan ooit en de vraag blijft toenemen. Dit moet van alle zijden worden toegejuicht, maar dat is de vorige spreker kennelijk niet met mij eens. We moeten dan ook met maatregelen komen om ervoor te zorgen dat de EU voorop blijft lopen op dit terrein. Ik feliciteer de rapporteur met haar verslag. Er wordt namelijk een breed kader in uiteengezet dat onderdanen van derde landen moet aanmoedigen gebruik te maken van de best beschikbare onderwijsfaciliteiten, zonder te veel voorschriften en zonder te veel geregel. Gemeenschappelijke maatregelen om het verkeer van onderdanen van derde landen te vereenvoudigen zijn, mijns inziens, altijd goed nieuws.
Toch ben ik bang dat bepaalde elementen uit dit voorstel problematisch zijn voor mijn land, het Verenigd Koninkrijk. Collega's zullen zich ervan bewust zijn dat het Verenigd Koninkrijk en de Engelse taal als een magneet werken op grote aantallen studenten, niet alleen uit de landen van de Europese Unie, maar vanuit de hele wereld. Hoewel we dit toejuichen en het ook begrijpelijk is, brengt het ook bijzondere uitdagingen met zich mee, niet op de laatste plaats deze voorstellen hier en de gevolgen die ze hebben voor het nationaal minimumloon in het Verenigd Koninkrijk. Het nationaal minimumloon is een van de grootste stappen voorwaarts in het Verenigd Koninkrijk sinds 1997. Hierdoor mogen werkgevers geen onderdanen van derde landen meer aannemen, tenzij ze hun tenminste het gangbare loon betalen voor het werk dat ze verrichten. Jammer genoeg ondermijnen bepaalde aspecten van dit verslag, die betrekking hebben op vrijwilligerswerk, het minimumloon in het Verenigd Koninkrijk, dat juist tot doel heeft de rechten van zowel migranten als de eigen onderdanen te beschermen door ervoor te zorgen dat diegenen die op vrijwillige basis werken, zonder goede arbeidsvoorwaarden, niet de plaats innemen van een full- of parttimekracht.
De zorgen betreffen overigens alleen het Verenigd Koninkrijk. Over het algemeen is het verslag evenwichtig en doordacht. Ik zal er dan ook vóór stemmen in de hoop dat het Verenigd Koninkrijk zich, zoals in andere gevallen, later zal aansluiten.

Zrihen (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik kan op technische aspecten ingaan, maar wil liever een aantal opmerkingen van meer algemene aard maken. In het Europa van morgen moeten mensen ervaringen en momenten met elkaar kunnen delen en met elkaar kunnen optrekken. Wat is er belangrijker dan het kennen van je buren, hun taal en cultuur? In ieder geval dragen wij dit elke dag opnieuw uit. Al vijftig jaar werken we aan een multicultureel Europa, niet aan een eenzijdig Europa. Ons Europa, waarin culturen, talen en mensen met elkaar versmelten, wordt mogelijk dankzij vrij verkeer en studieprogramma's. Bovendien willen we een Europa van de kennis en van levenslang leren. Het Europa van de kennis kan echter alleen door uitwisselingen werkelijkheid worden, met name uitwisselingen met derde landen. Zoals Nobelprijswinnaar Octavio Paz zo mooi heeft geschreven: 'Alle culturen bestaan bij de gratie van mengeling, ontmoeting, botsing; geïsoleerde beschavingen daarentegen zijn ten dode opgeschreven.?
Dankzij het uitstekende verslag van mevrouw Roure hebben wij het voorrecht jongeren uit de gehele wereld in ons oude Europa te laten verblijven om een taal te leren, te studeren, zich bij te scholen en kennis te delen. Zoals mevrouw Roure terecht stelt, vormt het delen van kennis zowel voor de migranten als voor de landen van herkomst en van ontvangst een bron van verrijking. Door studenten, onderzoekers en vrijwilligers met open armen en volgens dezelfde criteria te ontvangen, kunnen ook Europa en onze medeburgers hun kennis en ervaringen verrijken en delen. Voor al deze mensen die niets liever willen dan leren, kennis opdoen en ervaringen delen, mogen we onze deuren niet sluiten. We moeten de juiste voorwaarden scheppen opdat onderdanen van landen buiten de Unie naar Europa kunnen komen om een opleiding of bijscholing te volgen. Kennis is namelijk het enige wat toeneemt als je het met anderen deelt.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik weet dat we te laat aan de stemming gaan beginnen, en ik zal het daarom heel kort houden. Ik wil om te beginnen mevrouw Roure bedanken voor haar uitstekende verslag. Ik wil verder graag opmerken dat de Commissie in deze richtlijn liever geen normen opneemt met betrekking tot onderzoekers. Want de heer Busquin en ik hopen in oktober van dit jaar een algemeen voorstel te doen aangaande de toegang en het verblijf van onderzoekers uit derde landen in de Europese Unie. Ik voeg daaraan toe dat de Commissie daarbij zal werken op basis van de voorstellen die de rapporteur heeft gedaan met betrekking tot een mogelijke braindrain, de standstill-clausule en het terugbrengen van de beslissingstermijn van negentig tot zestig dagen. Tot slot wil ik het Parlement graag aanmoedigen om een brede consensus te zoeken voor de aanneming van amendement 37 over de voorwaarden tot de toegang tot werk.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 11.30 uur plaats.
Hume (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Gisteren ben ik om zes uur 's ochtends van huis vertrokken om in Straatsburg te komen. Ik ben naar Dublin gevlogen, vandaar naar Londen, naar Parijs en vervolgens naar Straatsburg, waar ik om zes uur 's avonds aankwam.
Mijn punt is dat Air France de rechtstreekse vluchten van Groot-Brittannië naar Straatsburg heeft geschrapt. Dit betekent dat het zeer lastig is voor Britse en Ierse parlementsleden om hier te komen zonder daar een hele dag aan kwijt te zijn. Ik zou heen-en-weer naar Amerika kunnen vliegen in dezelfde tijd! Daarom is het tijd dat het Parlement bekijkt of het niet mogelijk is de directe vluchten naar Straatsburg weer terug te krijgen. Zoniet, dan moeten de plenaire vergaderingen verplaatst worden naar een andere locatie die wel rechtstreeks bereikbaar is, zodat we efficiënter kunnen werken.
De Voorzitter.
Mijnheer Hume, ik ben zeer blij dat u dit opmerkt, omdat ik ook met deze problemen te maken heb. En alsof dat nog niet erg genoeg is, werd ik deze week ook nog aangehouden door de politie wegens te hard rijden toen ik hier naartoe op weg was.

Voorzover ik weet houden de autoriteiten van Straatsburg zich nu met deze kwestie bezig. Ik hoop dat er binnen afzienbare tijd een oplossing komt. Hoe meer druk er wordt uitgeoefend, hoe beter het resultaat zal zijn.

Evans, Jonathan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. In verband met het zojuist aan de orde gestelde punt wil ik Voorzitter Cox namens mijn fractie bedanken. Zodra die vluchten werden geschrapt, heeft hij uit naam van het Parlement een brief geschreven, nadat de leiders van de drie grootste fracties uit het Verenigd Koninkrijk hierover een protest hadden ingediend. Het werk dat nu wordt gedaan door de autoriteiten van Straatsburg en ook door de Franse autoriteiten is in gang gezet door het zeer snelle optreden van de Voorzitter.
Mijn punt is echter dat we vandaag vergaderen op een dag dat er in Frankrijk een nationale luchtvaartstaking plaatsvindt. Ik kijk om me heen in het Parlement en ik zie dat er vele parlementsleden afwezig zijn. Onze democratische legitimiteit, in de zin van de stemmingen die plaatsvinden over belangrijke kwesties, wordt uiteraard ondermijnd als parlementsleden niet kunnen deelnemen aan het democratische proces ten gevolge van dit soort acties. Ik vraag u daarom de Voorzitter een verzoek van het Parlement te doen toekomen waarin wordt gepleit voor een analyse van de aanwezigheid hier tijdens vergaderperioden in die gevallen dat er - zoals helaas steeds vaker voorkomt - vakbondsacties plaatsvonden. Hierdoor is onze taak als vertegenwoordigers van de Europese burgers er namelijk enorm veel moeilijker op geworden.
(Tekenen van onrust)

De Voorzitter.
Mijnheer Evans, ik zal deze boodschap zeker doorgeven aan de Voorzitter. Ik hoop dat het Bureau hier nader naar kan kijken.

Wurtz (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de praktische kwestie die de heer Hume aan de orde stelt, namelijk de noodzaak om de luchtverbindingen te verbeteren, vind ik gerechtvaardigd en ik schaar me er dan ook achter. Daarentegen vind ik het schandalig dat een parlementslid van leer trekt tegen het stakingsrecht in de EU-landen.
Ik wijs erop dat dit niet alleen Frankrijk betreft. Op 13 mei vond in Oostenrijk tot mijn vreugde de eerste nationale staking sinds vijftig jaar plaats, en wel over hetzelfde onderwerp: het behoud van de pensioenen. Willen we de huidige kloof van wantrouwen tussen de Europese instellingen en de burgers dichten, dan moeten we het slechte voorbeeld van de heer Evans vooral niet volgen. We moeten ons juist solidair met onze medeburgers opstellen.

De Voorzitter.
Wij gaan over tot de stemming.
Verslag (A5-0178/2003) van Caroline F. Jackson, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 999/2001 wat betreft de verlenging van de geldigheidsduur van overgangsmaatregelen (COM(2003) 103 - C5-0068/2003 - 2003/0046(COD)) 
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0161/2003) van Carlos Westendorp y Cabeza, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over het voorstel voor een besluit van de Raad tot sluiting van de overeenkomst voor wetenschappelijke en technologische samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Chili (COM(2003) 82 - C5-0067/03 - 2003/0035(CNS)) 
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0149/2003) van Horst Schnellhardt, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad houdende intrekking van bepaalde richtlijnen inzake levensmiddelenhygiëne en tot vaststelling van gezondheidsvoorschriften voor de productie en het in de handel brengen van bepaalde voor menselijke consumptie bestemde producten van dierlijke oorsprong, en tot wijziging van de Richtlijnen 89/662/EEG en 91/67/EEG (COM(2000) 438 - C5-0379/2000 - 2000/0182(COD)) 
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0148/2003) van José Maria Gil-Robles Gil-Delgado, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over het ontwerp voor een besluit van de Raad tot wijziging van artikel 23 van het Statuut van het Hof van Justitie middels de bij Besluit 2002/653/EG van de Raad van 12 juli 2002 vastgestelde wijzigingen om deelneming van derde staten aan de prejudiciële procedure mogelijk te maken (6282/2003 - C5-0056/2003 - 2003/0804(CNS)) 
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0166/2003) van Marcelino Oreja Arburúa, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een beschikking van de Raad tot vaststelling van de criteria voor de compensatie van de verstoringen van het financiële evenwicht die voortvloeien uit de toepassing van Richtlijn 2001/40/EG van de Raad betreffende de onderlinge erkenning van besluiten inzake de verwijdering van onderdanen van derde landen (COM(2003) 49 - C5-0050/2003 - 2003/0019(CNS)) 
Vóór de stemming over de ontwerpaanbeveling:

Oreja Arburúa (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Parlement bedanken omdat het deze ontwerprichtlijn verworpen heeft, wat niet meer dan logisch is daar we ook de vorige ontwerprichtlijn hebben verworpen waaruit deze ontwerprichtlijn is voortgekomen.

Schmid, Herman (GUE/NGL)
. (SV) Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u om een mondeling amendement te mogen indienen dat behandeld en bediscussieerd is met de fracties. De in twee alinea's genoemde kwantitatieve omschrijving van de doelen, namelijk ?een halvering?, willen wij vervangen door enkel ?een significante reductie?. Dit is ook aangetekend op de stemlijst.

Schmid, Herman (GUE/NGL)
. (SV) Mijnheer de Voorzitter, dit amendement betreft het Stabiliteitspact. De fracties hebben hier gisteren lang over gediscussieerd. Het probleem is dat het Stabiliteitspact niet volledig bindend is voort alle lidstaten. Het gaat hier immers om een document met richtsnoeren voor 25 lidstaten. Van deze 25 doen er maar twaalf mee aan het Stabiliteitspact. We hebben daarom afgesproken dat we ter precisering een korte aanvulling op de tekst zouden geven. Na het woord ?Stabiliteitspact? moet worden toegevoegd: ?in de eurolanden?.

Rack (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, er werd vanmorgen reeds kritiek geuit op het feit dat de stakingen nogal wat zaken lamleggen in Frankrijk. Er is zowel begrip getoond als kritiek geuit. Ik begrijp evenwel niet waarom stakingen in Frankrijk tot gevolg hebben dat de airconditioning niet werkt. In de kantoren waar de zon op staat was het de gehele voormiddag onmogelijk om te werken.

Wat de temperatuur in deze zaal betreft, zouden wij waarschijnlijk van de vakbond onder deze omstandigheden niet mogen werken.
(Applaus)

De Voorzitter.
Ik zal het probleem dat u naar voren heeft gebracht aan de quaestoren voorleggen.

Roure (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, ik zou enkel iets willen verduidelijken met betrekking tot de stemlijst. Ik wil vragen tegen de amendementen 21 en 26 van de commissie te stemmen zodat we ons kunnen aansluiten bij de door de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten ingediende compromisamendementen.

Rothley (PSE)
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik heb een opmerking over de Duitse tekst. Er moet niet "übersetzt" staan, maar "gedolmetscht". De overeenkomstige term moet in alle taalversies van het oorspronkelijke artikel 12 worden overgenomen.

De Voorzitter.
De diensten weten dat dit probleem bestaat. Zij zullen ervoor zorgen dat de juiste definitie wordt gebruikt en dat de teksten onderling worden aangepast.
Vóór de stemming over amendement 10:

Rothley (PSE)
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, nu amendement 6 is aangenomen is er een technische correctie nodig in de artikelen 33, lid 1, en 34, lid 1. Ik ga ervan uit dat de plenaire vergadering ermee instemt dat deze technische correcties door de commissie ten principale worden uitgevoerd.

De Voorzitter.
De talen- en juridische diensten zullen hierop toezien.
Vóór de stemming over amendement 23:

Miller (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijn naam is toegevoegd aan amendement 23. Ik heb dat amendement echter niet ondertekend en steun het ook niet. Ik zal er derhalve tegen stemmen.

Cox (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur feliciteren. We hebben nu immers een meerderheid behaald. Het Parlement is verdeeld geweest en verschillende fracties hebben de gelegenheid gehad aan te geven naar welke optimale oplossing hun voorkeur uitging binnen de beschikbare mogelijkheden.
Ik heb vandaag met mijn collega's in de ELDR-Fractie gestemd. Slechts één keer ben ik van onze lijst afgeweken: om mijn steun te laten blijken voor wat haalbaar was. Morgen als we stemmen naar aanleiding van het advies van de Commissie wil ik de leden van dit Parlement in de sterkste bewoordingen oproepen een zo groot mogelijke consensus te bereiken. Ik begrijp dat veel mensen zeer grote bedenkingen hebben bij bepaalde aspecten die mogelijk in het definitieve Statuut worden opgenomen. De rapporteur en ik zullen echter naar de andere instellingen moeten en dat moeten we doen met een stevig mandaat van dit Parlement. We kunnen met 'ja? aankomen of met 'nee?, maar we kunnen het debat echt niet aangaan op basis van 'ja, maar...?
Ik wil iedereen vragen hierover vannacht na te denken en om morgen bij de stemming naar aanleiding van het advies van de Commissie diegenen die de taak hebben het Parlement te vertegenwoordigen een zo breed mogelijk gedragen en doortimmerd mandaat te geven, zodat we kunnen zeggen: 'Dit is er beschikbaar; dit is wat we voorstellen; en hier staat een grote meerderheid van het Parlement achter?.
Dat is mijn oproep - om hier vannacht over na te denken en om ons morgen collectief te scharen achter wat er beschikbaar is. Dat is namelijk de basis waar wij mee aan de slag zullen gaan.
Berthu (NI)
. (FR) Het Europees Parlement heeft zojuist het voorstel verworpen voor een beschikking van de Raad tot vaststelling van de uitvoeringsvoorschriften voor de toepassing van de richtlijn betreffende de onderlinge erkenning door de lidstaten van besluiten inzake de verwijdering van onderdanen uit derde landen. Gelukkig is het Parlement slechts voor advies geraadpleegd, zodat de goedkeuringsprocedure van dit ontwerp eindelijk kan worden voortgezet. De strekking van het voorstel lijkt ons namelijk geheel gerechtvaardigd. Het Europees Parlement zoekt spijkers op laag water.
De meerderheid van het Parlement is van mening dat artikel 63, lid 3, van het EG-Verdrag geen geldige rechtsgrondslag vormt: het gaat daarin weliswaar om gemeenschappelijke maatregelen voor de repatriëring van illegaal verblijvende personen, maar deze bepaling biedt de mogelijkheid inhoudelijke maatregelen te nemen, geen procedurele maatregelen. Het is een schijnonderscheid, dat zelfs de Commissie juridische zaken en interne markt niet heeft weten te maken.
In feite laat het Parlement hiermee eens te meer zien dat het op de bres staat voor immigratie. Het grootste bezwaar tegen dit ontwerp is dat repatriëring van illegale immigranten erdoor wordt vergemakkelijkt. Uiteraard hebben wij het Parlement niet gevolgd.

Coelho (PPE-DE)
De voltallige vergadering heeft op 11 december 2000 besloten een Frans initiatief te verwerpen, waarin werd voorgesteld een richtlijn aan te nemen betreffende de onderlinge erkenning van besluiten inzake de verwijdering van onderdanen van derde landen omdat er voor zo'n richtlijn geen rechtsgrond bestond. Ik wil graag consequent zijn en daarom geloof ik ook dit initiatief te moeten verwerpen.
Net als met betrekking tot de richtlijn destijds het geval was, gaat het ook hier niet om de essentie of de politieke inhoud van het voorstel. Die is positief te noemen, aangezien er regels en praktische modaliteiten zouden worden geïntroduceerd om te compenseren voor verstoringen van het financiële evenwicht die kunnen voortvloeien uit de toepassing van de richtlijn in kwestie. De lidstaat die het besluit tot uitzetting neemt moet de lidstaat die het besluit uitvoert een vergoeding betalen die gebaseerd is op de werkelijke kosten van de operatie (tot een zeker maximum, gebaseerd op overwegingen van billijkheid, vergelijkbaarheid en evenwichtigheid). Die vergoeding zou de kosten van het vervoer en onderdak moeten dekken, alsmede de administratieve kosten.
We hebben hier echter te maken met een initiatief dat verband houdt met de toepassing van richtlijn 2001/40/EG, die is verworpen, omdat er geen rechtsgrond voor bestond. We moeten het huidige initiatief dus logischerwijs verwerpen.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik aanvaard de benadering van de rapporteur. Hoewel hij het eens is met de inhoud van het voorstel, vindt hij dat we het toch moeten verwerpen, omdat het een degelijke rechtsgrond ontbeert. We moeten echter wel bedenken dat deze ontwerprichtlijn niet bedoeld is om criteria vast te leggen voor uitzetting. Het gaat hier juist om de wederzijdse erkenning van reeds genomen besluiten tot uitzetting. Het gaat dus niet specifiek om communautaire besluiten tot uitzetting op basis van een uit artikel 63 van het Verdrag voortvloeiende rechtsnorm, maar juist om besluiten tot uitzetting op basis van het nationale recht. We hebben hier te maken met een richtlijn over de toepasbaarheid van een besluit, en niet over een richtlijn die een materiële rechtsnorm vastlegt voor uitzetting. Artikel 63, lid 3, van het Verdrag laat alleen dat laatste toe. Het zegt niets over de wederzijdse erkenning van besluiten die genomen zijn op basis van het nationaal recht.

Pasqua (UEN)
. (FR) Zoals gebruikelijk met jaarlijkse verslagen legt ook dit document inhoudelijk slechts een beperkt gewicht in de schaal. Maar het geeft ons de kans om zoals we gewoon zijn openlijk en slaafs de loftrompet te steken over het juridisch federalisme waarin de communautaire rechter, de keurige executeur-testamentair van het politieke project van de grondleggers, een hoofdrol speelt.
Ik zal niet stil blijven staan bij de eeuwige complimenten aan de Commissie, het ongenoegen over de beperkte bevoegdheden van het Hof van Justitie op het gebied van justitie en binnenlandse zaken, of de herhaling van de grootse beginselen, ware stenen tafelen van het federalistische gedachtegoed, waarop het gezag van rechters op Europees niveau rust.
Opvallend daarentegen is de opmerking dat nationale parlementen en het Europees Parlement en de respectieve afgevaardigden meer moeten samenwerken. Helaas wordt hiermee niet bedoeld dat de parlementen daadwerkelijk moeten bijdragen aan het opstellen van het Gemeenschapsrecht, maar betekent het simpelweg dat de controle op de toepassing van dat recht moet worden versterkt.
Het moge duidelijk zijn: voor het Europees Parlement hebben de nationale parlementen enkel een aanvullende functie, namelijk een oogje houden op hun eigen regering!
Dit zal het goed doen bij democraten?
Ribeiro e Castro (UEN)
Ik heb tegen dit verslag gestemd, omdat ik vond dat het niets nieuws bijdraagt. Het bevat alleen een nogal tendentieuze visie op het communautair recht. Verder getuigt het van een expansionistische houding. Op zich is dat niet nieuw. Toch is de niets verhullende wijze waarop deze ideeën ontvouwd worden ietwat schokkend. De rapporteur vergeet namelijk dat er een grondbeginsel geldt voor alle niveaus waarop het communautaire recht - zowel van bovenaf als van benedenaf - intervenieert: het subsidiariteitsbeginsel. En op die manier geeft zij duidelijk aan dat de nationale rechtbanken een ondergeschikte rol vervullen.
De ideeën van de rapporteur zijn niet zozeer federalistisch als wel centralistisch. Zij degradeert de nationale wetgevingen en rechtsnormen tot een onaanvaardbaar ondergeschikt niveau en meent dat de universele toepassing van het Gemeenschapsrecht een wondermiddel is dat een oplossing biedt voor alle problemen in Europa.
Ik wijs verder op de ondergeschikte rol die de rapporteur de nationale parlementen - helaas - meent te moeten toedenken.
Ik heb ernstige twijfels aangaande deze interpretatie van de toepassing van het Gemeenschapsrecht. Die is niet goed en niemand heeft er belang bij. Een dergelijke visie kan alleen dienen om het subsidiariteitsbeginsel op z'n kop te zetten.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, vannacht heb ik gedroomd dat de Italiaanse, de Franse, de Duitse, de Portugese, en nog andere ministers van Financiën tegen mij zeiden: 'Zie je nu, Fatuzzo! Dit verslag van de heer Belder over macro-financiële bijstand aan derde landen bepaalt dat landen die krap zitten met hun begroting, te hulp worden geschoten. Dus als je het goed bekijkt, is een begrotingstekort een positief gegeven! Waarom zorgen wij daar in Europa dus niet voor en belonen wij niet degenen die een begrotingsgat hebben en beginnen we geen inbreukprocedure tegen landen die een sluitende begroting hebben??. Ik ben benieuwd wat het Parlement hierop te zeggen heeft.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik heb dit verslag gesteund, omdat het een herziening beoogt van de onderliggende filosofie van de Macro-Financiële Bijstand (MFB) van de Europese Unie aan derde landen. De bedoeling is dat er nu een meer gestructureerde aanpak wordt gevolgd en met name de democratische legitimiteit en de vervulling van de verantwoordingsplicht worden gegarandeerd. Het is namelijk vaak onbekend hoe de MFB gebruikt wordt, aangezien deze steun rechtstreeks op de begroting van de centrale bank van het ontvangende land terechtkomt. Dit type steun is vrij uitzonderlijk en zou dus niet al te vaak moeten worden gegeven, en zelfs dan alleen voor korte duur en eenmalig. Toch gebeurt dat in een aantal ontvangende landen. Ik geloof dat het een goed idee zou zijn om duidelijk vast te leggen dat deze bijstand uitsluitend in uitzonderlijke gevallen gegeven kan worden. Er moet een toezichtsmechanisme worden bedacht om de MFB om te vormen tot een systeem voor crisispreventie. Ik ben dus heel tevreden over de door de rapporteur gevolgde benadering en net als hij geloof ook ik dat de besluitvorming, begeleiding en beoordeling op transparantere wijze dienen te geschieden.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het verslag van de heer Schmid over de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid gestemd. Maar als vertegenwoordiger van de Partij van de Gepensioneerden en van alle gepensioneerden wil ik hier in deze Vergadering - die zo aandachtig luistert naar de stemverklaringen van alle afgevaardigden maar vooral naar de mijne, zoals iedereen duidelijk kan zien - benadrukken dat de overheidsbegrotingen ook gesaneerd worden door de pensioenen te verhogen. Het trucje is eenvoudig: wij hoeven er alleen maar voor te zorgen dat er beter wordt omgesprongen met het geld dat de bevolking tijdens haar werkende bestaan afdraagt aan de staat om het in de vorm van een pensioen terug te krijgen als men oud en bejaard is. Er wordt namelijk veel te veel geld verkwist, te veel mensen krijgen geld dat ze helemaal niet verdienen. Als wij onze financiële zaken wat meer op orde zouden brengen, zouden we lagere belastingen hebben, ook minder belastingen, we betalen dan minder premie en kunnen ons dan ook grotere pensioenen veroorloven.

Andersson, Färm, Hedkvist Petersen, Karlsson en Sandberg-Fries (EDD)
. (SV) Wij Zweedse sociaal-democraten steunen het voorstel inzake de werkgelegenheidsstrategie. Het is belangrijk dat het Europees Parlement een bijdrage levert aan deze strategie.
Het voorstel bevat vele positieve elementen. Zo wordt de nadruk gelegd op het aspect van de gelijke kansen, worden er verbeteringen voor gehandicapten geëist en wordt volledige werkgelegenheid als het overkoepelend doel aangegeven.
In een amendement van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten wordt gesteld dat een algemene belastingverlaging positief is voor de werkgelegenheid. Wij delen deze opvatting niet. De praktijk toont aan dat er geen verband is tussen het belastingniveau en de werkgelegenheid.
Wij hebben echter besloten om niet tegen dit amendement te stemmen, maar om ons van stemming te onthouden. De reden is dat wanneer de PPE/DE-Fractie dit amendement er niet door krijgt, die fractie tegen het hele verslag zal stemmen. Dat het hele verslag daarmee valt, is ernstiger dan dat dit afzonderlijke amendement wordt aangenomen
Dat is de reden waarom wij ons op dit punt van stemming onthouden.

Moraes (PSE)
. (EN) Ik heb vóór het verslag-Schmid gestemd omdat het naar mijn mening bijdraagt aan het realiseren van de drie belangrijkste doelstellingen van de Europese werkgelegenheidsstrategie en deze doelstellingen - volledige werkgelegenheid, een hogere productiviteit en meer sociale integratie binnen de samenleving van gemarginaliseerde en achtergestelde groepen - ondersteunt.
Ik vind de toevoeging van een vierde doel in het verslag, namelijk het benadrukken van de gelijkheid tussen man en vrouw, een loffelijk streven.
De tenuitvoerlegging van de richtsnoeren over de 'open coördinatiemethode? is de juiste weg voorwaarts, aangezien de nationale parlementen volledig betrokken zullen worden bij het bespreken en aannemen van nationale werkgelegenheidsplannen. Hierdoor zal het verslag van betekenis zijn voor kiesdistricten als het mijne, waar de werkloosheid zich concentreert in kleine armoedige kernen in Londen, ondanks de landelijk gezien lage werkloosheid in het Verenigd Koninkrijk.

Patakis (GUE/NGL)
De fundamentele richtsnoeren van de Commissie voor de werkgelegenheid zijn: uitbreiding van de flexibiliteit, atypische arbeidsvormen om de werkloosheid te kunnen verdelen, ondernemerschap, verlenging van het beroepsleven onder het voorwendsel van de vergrijzing, levensvatbaarheid van de pensioenfondsen en levenslang leren.
Met de relatieve maar ook absolute loonsverminderingen en de koppeling van het loon aan de productiviteit wordt tegelijkertijd gestreefd naar inkrimping van de verzorgingsstaat en de sociale bescherming, en naar niet-toepassing van de toch al ontoereikende veiligheidsvoorschriften op de werkplek.
De werkloosheid neemt voortdurend toe en bedraagt nu meer dan 10 procent, de verborgen werkloosheid niet meegerekend. Door deze situatie en door met name het grote aantal langdurig werklozen, jongeren en vrouwen, voor wie geen plaats meer is op de arbeidsmarkt, wordt op grote schaal armoede en sociale uitsluiting veroorzaakt.
De term 'werkgelegenheidsbeleid? is misleidend. Met de voorgestelde maatregelen worden namelijk steeds meer voorrechten toegekend aan het grootkapitaal dat steeds ongeremder wordt. Dit beleid is een escalatie van de aanval op de rechten van de werknemers en heeft tot doel de plannen voor goedkope arbeidskrachten, van arbeidskrachten zonder arbeids-, pensioen-, loons- en vakbondsrechten, te bevorderen en de winst te verhogen.
De werknemers zullen niet alleen weigeren in te stemmen met deze maatregelen maar zullen zich steeds heftiger en massaler gaan verzetten tegen de monopolistische keuzes.

Paulsen en Olle Schmidt (ELDR)
. (SV) Wij geloven in het subsidiariteitsbeginsel, dat wil zeggen dat besluiten zo dicht mogelijk bij de betrokkenen moeten worden genomen. Daarom dringen wij aan op een EU-grondwet waarin de verdeling van verantwoordelijkheden voor iedereen duidelijk is. Het moet voor alle burgers volstrekt duidelijk zijn dat de EU zich alleen moet bezighouden met de vraagstukken waar zij het meest geschikt voor is, namelijk de grensoverschrijdende vraagstukken. Alle andere vraagstukken moeten op lokaal, regionaal of nationaal niveau aangepakt worden.
Het sociaal beleid is een voorbeeld van een terrein waarop de EU slechts een beperkte bevoegdheid moet hebben, behalve als het gaat om het vrije verkeer van personen in de Unie. Iedere lidstaat moet de volledige verantwoordelijkheid en het volledige recht hebben om zelf te beslissen over zijn stelsel van sociale zekerheid. Gezondheidszorg, kinder- en ouderenzorg zijn duidelijke voorbeelden van gebieden die niet direct grensoverschrijdend zijn. Hetzelfde geldt voor het arbeidsmarktbeleid. Overigens verhindert dit niet dat landen kunnen samenwerken en ideeën op sociaal gebied kunnen uitwisselen.
Tegelijkertijd wijzen wij erop dat wij de betrokkenheid van onze collega, de heer Schmid, bij zaken als sociale samenhang, integratie en vooral gelijke kansen volledig delen.
Roure (PSE)
. (FR) In dit verslag wordt nader ingegaan op een aantal belangrijke thema's: levenslang leren, werk en ouderen. Het werkgelegenheidsbeleid verdient hoge prioriteit. We willen meer banen creëren die beter bij de tijd passen. Aan armoedebestrijding is veel gelegen. Het is onaanvaardbaar dat er tegenwoordig nog gezinnen zijn die onder de armoedegrens leven. Het is een kwestie van solidariteit. We moeten tot doelstellingen komen die daadwerkelijk te bereiken zijn.
Er moet worden geïnvesteerd in de kwaliteit van dienstverlening, zodat vrouwen gezinsleven en beroepsleven kunnen combineren. De lidstaten moeten doelmatiger met elkaar samenwerken. Willen we meer vrouwen laten deelnemen aan het sociale leven en de arbeidsmarkt, dan moeten we een reeks concrete maatregelen treffen. Er moet bijvoorbeeld kinderopvang worden aangeboden, maar er moet ook hulp komen voor gezinnen die de zorg voor iemand anders op zich nemen.
We moeten investeren in openbare dienstverlening waarmee kan worden ingespeeld op de behoeften van gezinnen en de maatschappij als geheel. Alle betrokkenen hebben een rol te vervullen bij de tenuitvoerlegging van de werkgelegenheidsstrategie. Voor het goed functioneren van dergelijke overheidsdiensten moeten overigens gepaste belastingen worden geheven.

Vachetta (GUE/NGL)
. (FR) De Commissie werkgelegenheid en sociale zaken vraagt ons groen licht te geven voor het ontwerpbesluit van de Raad betreffende een globaal werkgelegenheidsbeleid van de Europese Unie voor 2010. Dit beleid vloeit voort uit de strategie van Lissabon, waarmee wordt beoogd Europa tot de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie ter wereld te maken, waar duurzame economische groei hand in hand gaat met kwantitatieve en kwalitatieve verbetering van arbeid en met meer sociale samenhang.
De op deze wetgevingsresolutie ingediende amendementen vormen in sommige opzichten een verbetering van de oorspronkelijke tekst, met name waar het gaat om de gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen en de vermelding van kwalificaties en beroepsopleiding.
Toch laten deze amendementen de liberale benadering van belastingverlaging voor ondernemingen en flexibiliteit op de arbeidsmarkt intact. Nog belangrijker is dat het voornemen om de gemiddelde pensioengerechtigde leeftijd op Europees niveau tegen 2010 met vijf jaar op te trekken in de resolutie gehandhaafd blijft. En dit terwijl miljoenen mensen in Frankrijk en andere Europese landen hiertegen demonstreren en de straat opgaan voor behoud van hun pensioenstelsels.
Daarom heb ik niet voor het verslag gestemd.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik ben het op een aantal punten met de Commissie oneens, maar ik ben het wel met haar eens dat dit soort immigratie kan leiden tot wederzijdse verrijking - voor de migranten die van deze regeling gebruik maken, voor de landen van oorsprong en voor de gastlanden. Dat is ook het standpunt van de rapporteur. Deze regeling zal bijdragen tot meer intercultureel begrip, een dynamischer systeem voor opleidingen in Europa, en hogere kwaliteitsnormen voor het onderwijs. Bij de uitwisseling van informatie en best practices moeten ook de landen van buiten de Unie betrokken worden. De Unie probeert via associatieovereenkomsten en ontwikkelingsfondsen welvaart en informatie te verspreiden en de kwaliteit van het leven te verbeteren. De opleiding van studenten en onderzoekers neemt in dat beleid een bijzondere plaats in. Het is de bedoeling dat deze studenten en onderzoekers het geleerde ten behoeve van hun land van herkomst gebruiken. Daarom is het heel belangrijk dat de lidstaten dit voorstel vanuit het perspectief van hun eigen immigratiebeleid beoordelen.
De Unie wil proberen studenten en onderzoekers in hun land van herkomst in het beroepsleven te integreren. Een ander interessant aspect van dit voorstel is dat er ook een regeling voor vrijwilligerswerk in is opgenomen.
Ik heb voor dit verslag gestemd omdat de amendementen 36 en 37 zijn aanvaard. Daarmee wordt de regeling zoals die is opgenomen in artikel 11, lid 1, en artikel 18, lid 2 ?
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Zimeray (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, namens al mijn collega's van de Franse socialistische delegatie alsook op persoonlijke titel wil ik ons standpunt over het verslag inzake het Statuut van de leden van het EP toelichten. Nu het uitbreidingsproces op zijn einde loopt, moet dit Statuut dringend worden aangenomen. We staan achter de beginselen die eraan ten grondslag liggen, al tekenen we bezwaar aan tegen een aantal bepalingen betreffende de hoogte van en de belastingheffing op het inkomen van Parlementsleden.
Het systeem van vergoedingen voor de leden moest duidelijker worden, maar in de voorgestelde tekst is dit streven niet geheel terug te vinden. De Franse socialistische delegatie heeft dan ook samen met andere fracties amendement 8 op artikel 7 van het Satuut ingediend. Ons inziens kan dit beginsel alleen met verstand worden toegepast als de vergoedingen op basis van de verschillende levensstandaarden in de lidstaten worden bijgesteld, met correctie voor een aantal ongelijkheden. We betreuren het dat dit amendement het niet heeft gehaald.
In de huidige context worden hogere vergoedingen voor de leden van het Europees Parlement waarschijnlijk met grote scepsis begroet: inkomensverschillen tussen de economische en politieke elite en de rest van de bevolking liggen nu immers zwaar onder vuur.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, toen ik vanochtend wakker werd, verkeerde ik in de overtuiging dat ik de heer Willi Rothley was. Toen ik naar het Parlement reed met de auto die wij ter beschikking hebben, bedacht ik: 'Ik ga een amendement indienen op mijn eigen verslag? - ik praatte dus alsof ik Willi Rothley was - 'om ervoor te zorgen dat de leden van het Europees Parlement twee keer zoveel bezoldiging krijgen als de rechters?. Maar toen ik bij het Parlement aankwam, keek ik in de spiegel en zag ik dat ik Carlo Fatuzzo was. Ik had dus weinig kans om mijn amendement erdoor te krijgen! Ik moest dus wel overstag gaan en instemmen met het verslag: je kunt nu eenmaal beter een halve rechter zijn dan helemaal niemand.

Breyer (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik u verzoeken nota te nemen van de volgende correctie. Ik wilde eigenlijk voor amendement 8 op artikel 16 stemmen en niet tegen, want ik ben er uiteraard voorstander van dat de kosten van het levensonderhoud verschillend worden gewogen.
Nu mijn eigenlijke stemverklaring. Ik heb om de volgende redenen tegen het verslag-Rothley gestemd: ik begrijp niet waarom wij er vandaag niet in geslaagd zijn eindelijk voor transparantie te zorgen door de daadwerkelijk gemaakte kosten als uitgangspunt voor de reiskostenvergoeding te nemen. Totnogtoe fungeerde het feit dat wij geen Statuut hadden als dekmantel voor het ontbreken van een dergelijke regeling. Nu willen wij een Statuut, maar keren wij ons tegen transparantie en tegen de vergoeding van de daadwerkelijk gemaakte kosten. Dit is onoorbaar en dit kunnen wij niet uitleggen aan onze burgers, die voor hun dienstreizen uiteraard ook slechts de reële kosten vergoed krijgen. Voorts vind ik het niet juist dat wij de pensioengerechtigde leeftijd niet duidelijk hebben verhoogd. (Applaus) In Duitsland is thans een debat gaande over de verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd voor onze burgers en het lijkt mij niet meer dan logisch dat voor ons hetzelfde geldt. Tot slot ben ik van mening dat wij op dezelfde manier belasting moeten betalen als onze kiezers, om niet de indruk te wekken dat wij speciale privileges voor parlementsleden invoeren. Tegen mijn oorspronkelijke plan in heb ik derhalve helaas tegen het Statuut moeten stemmen. Ik denk dat het Parlement?
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken.)

Raschhofer (NI).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren. Ik ben het eens met mevrouw Breyer. Er wordt al jarenlang gewerkt aan een oplossing van het vraagstuk van de bezoldiging van de parlementsleden. Men kan bijvoorbeeld van mening verschillen over de vraag of het huidige nationale systeem te verkiezen is boven een uniform stelsel voor de gehele Europese Unie. De invoering van een nieuw Statuut mag er evenwel niet toe leiden dat er nieuwe privileges en regelingen ontstaan die wij moeilijk kunnen uitleggen aan onze burgers. Zo behelst een van de amendementen het voorstel om de parlementsleden op 60- of 63-jarige leeftijd met pensioen te sturen. Met het oog op het lopende debat over de veiligstelling van de Europese pensioenstelsels is dit de reinste provocatie.
Niet alleen in mijn land wordt de mensen momenteel voorgehouden dat zij langer moeten werken. In het Europees Parlement wil men echter tegen de vereisten van het sociaal beleid in, een vroege pensionering voor politici veiligstellen. Een Statuut voor de parlementsleden kan en wil ik in deze vorm niet goedkeuren.
Hetzelfde geldt voor de forfaitaire onkostenvergoedingen. In de toekomst mogen alleen onkosten worden vergoed ten belope van de daadwerkelijk gemaakte onkosten en het incasseren van bijkomende onkostenvergoedingen mag niet meer mogelijk zijn. Bovendien moet de reiskostenvergoeding op een transparante en begrijpelijke manier worden geregeld.

Wallis (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil namens de ELDR-Fractie een stemverklaring afleggen betreffende de definitieve stemming over het verslag van de heer Rothley aangaande het Statuut van de leden, waarbij wij ons grotendeels van stemming onthielden. We hebben het grootste respect voor de heer Cox en deze fractie heeft, onder zijn leiderschap, altijd gevochten voor hervormingen. We hebben op sommige gebieden compromissen kunnen accepteren, maar er zijn andere principiële terreinen waarop we geen genoegen konden nemen met een compromis.
Daarom hebben we ons over de volgende kwesties onthouden van stemming: wij wilden nu hervormingen, niet later op een onzeker tijdstip; wij wilden gelijkheid voor onze collega's uit de toetredende staten. Als we hier zelf als gelijken willen worden behandeld, waarom zouden we hun dan minder bieden? Wij waren voor de optie van nationale belastingen, zodat we gelijk behandeld zouden worden met de burgers die we vertegenwoordigen; wij wilden een duidelijk signaal afgeven dat de onkostenvergoedingen transparant moeten zijn. Voor die zaken was helaas kennelijk geen meerderheid te vinden in dit Parlement. Hoewel het Parlement nu zijn besluit genomen heeft, moet ik als parlementslid met pijn in het hart toch zeggen dat ik hoop dat de Raad er een steviger Statuut van weet te maken, dan dat wij ervan hebben gemaakt.

Andersen, Bonde, Frahm, Krarup, Sandbæk, Schmid, Herman, Seppänen en Sjöstedt (GUE/NGL)
. (EN) De leden van het Europees Parlement worden gekozen als vertegenwoordigers van de lidstaten en zij moeten derhalve salarissen ontvangen en belastingen betalen die vergelijkbaar zijn met die van de leden van de nationale parlementen.
Pogingen om onderscheid aan te brengen tussen leden van het Europees Parlement en leden van de nationale parlementen zullen de banden tussen de twee niet ten goede komen en extreme salarisverhogingen zullen in combinatie met EU-belastingen de afstand tot de kiezer alleen maar verder doen toenemen.
Wij staan volledig achter iedere poging om het beloningen- en vergoedingensysteem transparanter te maken en beter in overeenstemming te brengen met de normen ten aanzien van verstandig boekhouden. We vinden het hypocriet om wetgeving te maken over het bestuur van ondernemingen, terwijl we zelf niet in staat zijn dezelfde normen toe te passen op een instelling die uiteindelijk wordt gefinancierd met het geld van belastingbetalers.
We hebben tegen het verslag-Rothley gestemd ten gevolge van de poging die daarin wordt ondernomen het idee te doen postvatten dat de leden van het Europees Parlement simpelweg 'Europees? zijn en dus totaal buiten hun nationale context staan. Tevens zouden de salarissen aanzienlijk worden verhoogd zonder dat het vergoedingensysteem eerst grondig wordt herzien, zie artikel 27.

Andersson, Eriksson, Färm, Hedkvist-Petersen, Karlsson en Sandberg-Fries, (PSE)
Wij Zweedse sociaal-democraten willen onze motieven uiteenzetten om te stemmen tegen het ontwerpbesluit in het verslag over het Statuut van de leden van het Europees Parlement.
Wij kunnen het voorstel voor een ledenstatuut niet steunen, omdat ons amendement 30 over nationale belasting verworpen is. Voor ons Zweedse sociaal-democraten is het van cruciaal belang dat wij de nationale belasting kunnen behouden, omdat dat het systeem is waartoe wij behoren en waarvan wij gebruikmaken. Om het gemeenschappelijk beleid ten behoeve van de verzorgingsstaat te financieren is een solidaire financiering via het belastingbiljet nodig. Daarom vinden wij dat de leden van het Europees Parlement nationale belasting in hun land van herkomst moeten betalen. Gekozen volksvertegenwoordigers moeten zich aan dezelfde regels houden als alle andere burgers.
Een andere cruciale kwestie was die van de verantwoording van de reiskostenvergoedingen. Wij hebben geëist dat de nieuwe regels gebaseerd zijn op een open verantwoording, die eenvoudig gecontroleerd kan worden door de burgers. Daarom hebben wij ons ingespannen voor een open en rechtvaardig systeem voor reiskostenvergoeding. Op dit moment worden reiskosten en andere uitgaven automatisch en zonder toetsing vergoed. Wij willen een systeem waarin alleen feitelijke uitgaven vergoed worden.
Ook de bezoldigingsniveaus vinden wij aanstootgevend: de nieuwe niveaus liggen zeer hoog.
Berthu (NI)
Krachtens het nieuwe artikel 190, lid 5, van het EG-Verdrag, dat met het Verdrag van Nice in werking is getreden, heeft het Parlement een uniform ontwerpstatuut voor leden van het Europees Parlement opgesteld. Over dit ontwerp moet de Raad met een gekwalificeerde meerderheid, en niet meer met eenparigheid van stemmen, een besluit nemen.
In de tekst zijn een aantal technische zaken aan de orde die hoe dan ook geregeld moesten worden, en het Parlement draagt nu zelf de verantwoordelijkheid voor een goed intern functioneren. Maar het gaat veel verder: in het voorgelegde Statuut worden alle aspecten met betrekking tot de positie van de leden op één lijn gebracht, waarmee de fundamentele band met hun land van herkomst wordt doorgesneden, met name het salaris.
We hebben er uitentreuren op gewezen dat Parlementsleden, net zoals nu, door de burgers van hun land moeten worden betaald. Zij zijn immers door hun burgers gekozen en worden geacht hen te vertegenwoordigen.
Het Europees Parlement is impliciet bezig een superstaat in het leven te roepen, waarin zijn leden de Unie als geheel vertegenwoordigen, en niet meer het land dat hen heeft gekozen. Dat is een vérgaande en slinkse wijziging, waarvan onze kiezers zich eens te meer niet bewust zijn. Uit trouw aan onze kiezers hebben we ons niet achter dit verslag opgesteld.

Corbey (PSE)
. Voorzitter, enkele opmerkingen als toelichting op mijn stemgedrag wat betreft het Statuut van de leden.
Ten eerste, ik ben van mening dat onze salarissen gelijk moeten zijn aan de salarissen van de leden van de nationale parlementen. Ik beschouw mezelf als een Nederlandse politica, niet als een Europese ambtenaar. Daarom heb ik voor amendement 8 gestemd evenals voor amendement 5.
Ten tweede, kan ik niet instemmen met een netto-verhoging van ons salaris van minimaal 2800 EUR per maand. Dat bedrag kan nog oplopen indien voor Europese belastingheffing wordt gekozen. Een dergelijk aanzienlijke verhoging is onaanvaardbaar - te meer nu van alle kanten wordt benadrukt dat loonmatiging noodzakelijk is om werkgelegenheid te behouden.

Figueiredo (GUE/NGL)
De Raad zal over het 'Statuut van de leden van het EP? bij gekwalificeerde meerderheid beslissen (vóór het Verdrag van Nice zou dat bij unanimiteit moeten hebben geschieden). Het EP maakt van deze gelegenheid gebruik om aan te dringen op de goedkeuring van een voorstel dat elementen bevat waar wij het niet mee eens zijn.
We zijn het onder andere oneens met het idee om een voor alle afgevaardigden gelijke maandelijkse parlementaire bezoldiging in te stellen, om het even welk land ze vertegenwoordigen. De afgevaardigden voor het PE worden vanuit de lidstaten gekozen. Ze onderhouden dus een band met die lidstaat, en dat moet zo blijven. Het idee om iedereen dezelfde bezoldiging toe te kennen spruit voort uit een federalistische interpretatie van het mandaat van europarlementariërs. Wat nu nationale afgevaardigden bij het EP zijn, zouden in de toekomst 'Europese afgevaardigden? moeten worden. Wij zijn het daarmee niet eens.
We hebben er ook steeds op gewezen dat de sociale werkelijkheid in de EU van land tot land sterk verschilt. Als voornoemd idee aanvaard wordt, zal dat in landen als Portugal leiden tot een enorme kloof tussen de salarissen van werknemers en de bezoldiging van gekozen vertegenwoordigers en overheidsfunctionarissen. Dat is onaanvaardbaar. De bezoldiging van afgevaardigden bij het EP moet daarom gebaseerd worden op de bezoldiging van de afgevaardigden in het parlement van het land waar de EP-afgevaardigde is gekozen. Wij hebben dus tegen gestemd.

Lulling (PPE-DE)
. (DE) Een van de meest omstreden punten van het Statuut betreft de hoogte van de bezoldiging. Ik begroet het feit dat men op dit punt tot een overeenkomst is gekomen. Al decennia houd ik mij bezig met het vraagstuk van gelijke rechten voor mannen en vrouwen. Ons credo was altijd: gelijke beloning voor gelijk werk. Om ethische redenen is discriminatie op grond van nationaliteit net zo min te verdedigen als op grond van geslacht. Juridisch gezien verbiedt artikel 12 van het EG-Verdrag elke discriminatie op grond van nationaliteit. Het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen heeft dit artikel consequent in zijn rechtspraak toegepast, maar kon dat in het specifieke geval van de leden van het Europees Parlement niet doen.
Over de hoogte van de bezoldiging valt te twisten. Voor een Deens parlementslid is 50 procent van het salaris van een rechter van het Hof van Justitie veel. Anderen vragen zich af, waarom het werk van een lid van het Europees Parlement maar half zoveel waard is als het werk van een rechter. Hoe het ook zij, de leden van het Europees Parlement kunnen niet zelf hun bezoldiging vaststellen, maar zijn afhankelijk van de goedkeuring door de Raad van ministers. Bovendien geldt het nieuwe stelsel ten vroegste vanaf de volgende zittingsperiode, dat wil zeggen voor onze opvolgers.
Wat het ouderdomspensioen betreft verbaast het mij dat een pensionering vanaf de voltooiing van het zestigste levensjaar wordt voorgesteld.
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Meijer (GUE/NGL)
. Over het Statuut voor de EP-leden worden al jaren twee volstrekt tegenstrijdige discussies gevoerd. De ene, waaraan ik heb meegedaan, gaat over de wijze waarop we daarmee een eind kunnen maken aan de financiële bevoorrechting die EP-leden bij de kiezers verdacht maakt. De andere gaat over de wijze waarop de aantrekkelijkheid van het EP-lidmaatschap kan worden vergroot door hogere inkomens, lagere belastingen en maximale bescherming van de leden tegen rechtszaken. Ik ben altijd voorstander geweest van een eenheidssalaris voor alle EP-leden, op voorwaarde dat dit salaris een stuk lager ligt dan dat van Frankrijk, Engeland en vooral Duitsland en Italië. Dat eenheidssalaris moet onderworpen blijven aan de nationale, regionale en plaatselijke belastingen in de lidstaat van inwoning, net zoals dat geldt voor eenheidssalarissen bij werknemers van internationale bedrijven in verschillende landen. Garanderen van gelijke netto-inkomsten door een superlage Europese belasting is een volstrekt ongewenste bevoorrechting van EP-leden. Daarnaast moet immuniteit alleen het vrije woord van de gekozenen beschermen en niet leiden tot straffeloosheid voor andere zaken. Uitbreiding van de EU mag de politieke verscheidenheid niet aantasten. Toewijzing van steeds minder EP-zetels per lidstaat sluit kleinere stromingen uit van vertegenwoordiging. Anders dan voor sommige andere Nederlanders was een statuut voor mij nooit een hoofddoel maar slechts een middel. Omdat de eindtekst het tegendeel dient van wat ik verdedigd heb kan ik er niet meer mee instemmen.

Miller (PSE)
. (EN) De European Parliament Labour Party (EPLP) maakt zich zorgen over een aantal punten in het verslag zoals dat er nu ligt:
Wat de belasting betreft zijn wij van mening dat de lidstaten toestemming moeten hebben om de nationaal geldende belastingen te heffen.
Ten aanzien van de salarissen werd in het verslag van de groep van deskundigen een formulering gekozen die acceptabel was voor de meerderheid van de lidstaten en de leden van het Europees Parlement en wij zien dan ook niet in waarom er onterecht een verandering is aangebracht in de formulering over een bezoldiging die 50 procent bedraagt van het basissalaris van een rechter van het Europees Hof van Justitie.
Met betrekking tot de onkosten zijn we ervan overtuigd dat het Europees Parlement nu de kans heeft de langdurige onregelmatigheden de wereld uit te helpen door een systeem te introduceren voor het vergoeden van de werkelijk gemaakte reiskosten.
De opstelling in het verslag ten aanzien van immuniteiten zou wijzigingen van het primaire recht noodzakelijk maken en wij vinden dit niet het juiste verslag om dergelijke wijzigingen in op te nemen.
Tot slot kan de EPLP ten aanzien van de ingangsdatum in geen enkel geval een datum accepteren later dan 2004. De EPLP wil de verkiezingscampagne van 2004 ingaan terwijl deze kwestie helemaal geregeld is. Aangezien het Europees Parlement zojuist gestemd heeft voor een latere datum kunnen we dit verslag bij de definitieve stemming niet steunen.

Pasqua (UEN)
. (FR) De Europese volkeren staan momenteel voor een groot aantal problemen zoals werkloosheid, onveiligheid en onzekerheid. Ik ben er dan ook niet van overtuigd dat de verwoede pogingen van het Parlement om te komen tot een uniform statuut voor zijn leden, veel bijval zullen vinden.
Naar mijn oordeel is dit streven door materiële en ideologische motieven ingegeven en mag het naar de achtergrond worden verwezen.
Over het materiële aspect wil ik niet al te veel uitweiden, maar ik vind het onfatsoenlijk dat er van de gelegenheid gebruik wordt gemaakt om de leden van het Europees Parlement een reeks exorbitante sinecures en privileges toe te kennen.
Het ideologische aspect is zo klaar als een klontje: met dit Statuut wordt eerst en vooral beoogd de leden en hun staat van herkomst volledig van elkaar los te weken. Terwijl wij, vertegenwoordigers van onze respectieve volkeren, in rechte in dit Parlement zetelen, wil men het laten voorkomen alsof wij een mythisch Europees volk vertegenwoordigen, als hadden wij geen eigen oorsprong. Het is dezelfde logica volgens welke het Parlement onlangs zijn fiat heeft gegeven aan een uniforme verkiezingsprocedure, het beginsel van supranationale kiesdistricten en Europese politieke partijen.
Uit dit verslag blijkt eens te meer dat de idee van een federaal Europa ver af staat van de realiteit van Jan met de pet.

Raschhofer (NI)
. (DE) Er wordt al jarenlang gewerkt aan een oplossing van het vraagstuk van de bezoldiging van de leden van het Europees Parlement. Men kan daarover van mening verschillen, en zeker over de vraag of het huidige nationale systeem te verkiezen is boven een uniform stelsel voor de gehele Europese Unie.
De invoering van een nieuw statuut mag er evenwel niet toe leiden dat er nieuwe privileges en regelingen ontstaan die wij moeilijk kunnen uitleggen aan onze burgers.
Dat men de parlementsleden op 60- of 63-jarige leeftijd met pensioen wil sturen, zoals in het Statuut en in een amendement wordt voorgesteld, is met het oog op het lopende debat over de veiligstelling van de Europese pensioenstelsels een provocatie tegenover onze bevolking. Niet alleen in mijn land vertelt men de mensen thans dat zij in de toekomst langer moeten werken. In het Europees Parlement is men er klaarblijkelijk op uit om zich - tegen de mainstream van het sociaal beleid in Europa in - te vergewissen van een vroeg pensioen. Een statuut voor de parlementsleden kan en wil ik in deze vorm niet goedkeuren!
Hetzelfde geldt voor de forfaitaire onkostenvergoedingen. In de toekomst mogen alleen onkosten worden vergoed ten belope van de daadwerkelijk gemaakte onkosten en het incasseren van bijkomende onkostenvergoedingen moet worden uitgesloten. Een transparante en begrijpelijke regeling van de reis- en onkostenvergoedingen vormen voor mij een essentieel onderdeel van het Statuut.

Ribeiro e Castro (UEN).
Het idee om een statuut voor de leden van het Europees Parlement op te stellen lijkt op het eerste gezicht volkomen gerechtvaardigd. We zouden daarmee gelijkheid tussen de verschillende afgevaardigden garanderen en naar de burgers toe transparanter zijn. Die doelstellingen kunnen volgens de rapporteur het best verwezenlijkt worden door voor alle afgevaardigden éénzelfde juridisch en financieel regime te laten gelden. Er zou dus één, voor iedereen gelijke bezoldiging moeten komen, waarover iedereen Gemeenschapsbelasting zou betalen.
Als we dit Statuut aanvaarden zal dat voor de interpretatie van het parlementair mandaat verreikende gevolgen hebben, speciaal ten aanzien van de burgers van de staat waarin de parlementsleden gekozen zijn. Dat aspect lijkt alleen de rapporteur geheel ontgaan te zijn. Een gelijkvormig Europees regime voor alle afgevaardigden houdt in dat je hun een ander belastingregime oplegt dan het regime dat geldt voor de burgers die deze afgevaardigden gekozen hebben. Je ziet ze dan als de afgevaardigden van een - volstrekt hypothetisch - 'Europees volk?. Dat betekent dat je afbreuk doet aan hun betekenis als vertegenwoordigers van hun eigen volk terwijl zij immers precies dezelfde status hebben als de afgevaardigden in de nationale parlementen. Zo maak je de banden met de lidstaat waartoe ze behoren nog iets losser.
Hoewel ik vóór bepaalde aspecten heb gestemd, heb ik uiteindelijk tegen het verslag als zodanig gestemd. Daarmee wil ik opnieuw een principieel standpunt uitdragen. Ik geloof namelijk dat de institutionele hervorming de verkeerde kant opgaat, en dat is het gevolg van de inzet van autocratische methoden, vooral van de kant van de Conventie. Het evenwicht ?
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Sacrédeus en Wijkman (PPE-DE)
Wij hebben vandaag gestemd tegen het verslag van het Europees Parlement over een nieuw statuut voor de leden, dat overigens is aangenomen met 294 stemmen voor en 171 tegen bij 59 onthoudingen.
Zonder een systeem voor reiskostenvergoeding waarin alleen feitelijke kosten vergoed worden, in plaats van het huidige systeem waarin de kosten automatisch en zonder toetsing worden vergoed, leidt het nieuwe Statuut niet tot meer openheid. Weliswaar heeft het Bureau van het Parlement op 29 mei 2003 besloten om te onderzoeken of een nieuw systeem van reiskostenvergoeding mogelijk is, maar daarmee is de problematiek nog niet opgelost. Een besluit tot vergoeding van feitelijke kosten zou automatisch op hetzelfde moment van kracht moeten worden als het nieuwe Statuut.
Verder zou ik graag zien dat de bezoldiging voor leden van het Europees Parlement wordt afgestemd op het salarisniveau van de nationale parlementen.
De belastingen moeten ook in de toekomst een nationale aangelegenheid blijven, zodat er rekening kan worden gehouden met de kosten van levensonderhoud in de verschillende landen en met de nationale socialezekerheidsstelsels, omdat de leden in hun respectieve lidstaten wonen en deze lidstaten vertegenwoordigen.

Saint-Josse (EDD)
Sinds ik in het Europees Parlement ben verkozen, heb ik veel gehoord over het Statuut van de leden. Ik denk dat onze collega Rothley en de hele Commissie juridische zaken hierin veel tijd en energie hebben gestoken, te veel naar mijn mening. Net als bij het Statuut voor Europese politieke partijen heb ik de indruk dat het om groot geld gaat. Dat is toch niet de grote democratische vooruitgang die de Europese Unie en de burgers nader tot elkaar moet brengen.
Wat is eigenlijk de zin van deze voorstellen? Ze vormen een wijziging op een tekst met hogere juridische status en kunnen dus niet in praktijk worden gebracht.
Waarom moeten de zaken in het Statuut worden gelijkgetrokken? Het leidt tot discrepantie tussen volksvertegenwoordigers van de huidige vijftien lidstaten, of deze nu lang of kort in functie zijn, en die van de tien landen die over een jaar toetreden.
Velen willen een statuut waarmee een door misbruik aangetast imago wordt opgevijzeld. Jammer genoeg wijst niets in het Statuut in de richting van meer transparantie.
De kloof die we zo graag willen dichten wordt alleen maar groter als we volksvertegenwoordigers van de lidstaten een Europese regeling bieden die afwijkt van de nationale rechten.
Daarom heb ik tegen het ontwerpstatuut gestemd.

Walter (PSE)
. (DE) Hierbij verklaar ik dat ik voor het verslag-Rothley over het Statuut van de leden van het Europees Parlement heb gestemd, omdat ik het van wezenlijk belang acht dat er zo snel mogelijk een uniform statuut met gelijke voorwaarden voor alle leden van het Europees Parlement komt.
Het geeft geen pas om de grote verschillen in bezoldiging onder de parlementsleden uit verschillende lidstaten te laten voortbestaan. Op middellange termijn moet ook in het Europees Parlement gelden: gelijk loon voor gelijk werk.
Voorts ben ik van mening dat er dringend moet worden gezorgd voor inkomenstransparantie, want het is onaanvaardbaar dat parlementsleden hun inkomen moeten opvijzelen met hun reiskostenvergoeding.
Zelf zal ik evenwel geen gebruik maken van de nieuwe regeling. Ik ben onder het huidige stelsel met mijn werkzaamheden begonnen en zal dit blijven toepassen.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, toen ik vanochtend naar het Parlement reed, droomde ik even weg, en wegdommelend kwam ik de minister-president van Brazilië tegen, Inácio Lula. Hij zei tegen mij: 'Mijnheer Fatuzzo, wat is dat Europees Parlement toch geniaal! Wat een geweldig idee, dat van die regionale vrijhandelszones waarvoor mevrouw Erika Mann een reeks voorstellen heeft ingediend! Ik beveel je van harte aan daarvoor te stemmen! Het is heel belangrijk voor ons en voor de hele wereld dat deze procedure van vrijhandel, waar jullie mee begonnen zijn, nog verder wordt uitgebreid! Mijn droom is namelijk om de Prodi van de Mercosur te worden?. Dat zette mij wel even aan het denken: is Romano Prodi, voorzitter van de Commissie, de echte Prodi of is het Lula die denkt dat hij Prodi is? Maar zoals u weet, Voorzitter, was het maar een droom.

Berthu (NI)
. (FR) Wij hebben ons tegen het verslag van mevrouw Mann uitgesproken. Allereerst omdat daarin een volledige 'communautarisering? van het Europese handelsbeleid wordt voorgestaan. Zoals ik gisteren reeds heb gesteld, zou dat een schadelijke ontwikkeling zijn. Daarnaast tekenen wij bezwaar aan tegen de bepleite handelsstrategie, die ons inziens op tenminste twee belangrijke punten de plank misslaat.
Ten eerste wordt in het verslag beklemtoond dat markten moeten worden opengesteld voor internationale handel om alle landen te laten deelnemen in de wereldeconomie en te komen tot 'convergentie van regelgeving?. Er valt zeker wat te zeggen voor versterking van handelsbetrekkingen waarvan iedereen de vruchten kan plukken. Maar dan moet ieder land, of iedere regionale zone, wel het recht hebben zijn eigen maatschappijmodel te beschermen. En daarvan is in dit verslag geen sprake.
Ten tweede wordt in het verslag veel te gemakkelijk gedacht over het Europese handelsbeleid, vooral over het instellen van vrijhandelszones. Dergelijke zones zijn alleen op hun plaats als we bereid zijn deze beperkt open te stellen. Maar wat Europa betreft zijn het er zo veel en zijn ze dermate met elkaar verstrengeld, dat niemand écht weet wat voor effect ze sorteren. In feite verliezen we daarmee juist de controle over onze handelsbetrekkingen.

Boudjenah (GUE/NGL)
Aan een handelsstrategie ligt een bepaald wereldbeeld ten grondslag. Kiezen we voor pure liberalisering met meer ongelijkheid als gevolg, of zetten we ons in voor werkelijke ontwikkeling? Uit het verslag-Mann wordt opnieuw duidelijk dat regionale vrijhandelszones er voornamelijk toe dienen politieke en economische stabiliteit te creëren tussen de Europese Unie en de betrokken landen (de zogeheten 'strategische geopolitieke belangen?). Zo staat niets het heilige vrije verkeer van goederen, diensten en kapitaal in de weg. Maar zijn de grondrechten nog wel voor iedereen toegankelijk? Wordt er nog gekeken naar de gevolgen van deze liberalisering op sociaal, cultureel, economisch en milieugebied? Wat te denken van een ware samenwerking, op basis van gelijkheid, die tevens de specifieke omstandigheden van alle betrokkenen intact laat? De regels van de Wereldhandelsorganisatie mogen geen smet werpen op de nog bevoorrechte betrekkingen van de EU met haar partners.
De EU mag haar beleid ten aanzien van landen en hele regio's niet beperken tot vrijhandelszones, zoals maar al te vaak het geval is in bijvoorbeeld het Middellandse-Zeegebied. We moeten juist dringend een echte politieke dialoog aangaan en sociaal-economische samenwerking op touw zetten, zonder enige vorm van dominantie.

Figueiredo (GUE/NGL)
Dit verslag van de Industriecommissie gaat over het gebruik van vrijhandelszones (VHZ's) en bilaterale overeenkomsten als een soort paard van Troje, om aldus de wereldhandel te liberaliseren en onder het beheer van de Wereldhandelsorganisatie en de 'Agenda van Doha? te stellen, of nog verder te gaan, door het opnemen van politieke doelstellingen.
In dit verslag lezen we het volgende: '[er gaat] een zekere dwang uit van de noodzaak om een consensus tussen de WTO-leden te bereiken, die de multilaterale onderhandelingen bemoeilijkt en vertraagt.? Voorts staat erin dat 'VHZ's door sneller te evolueren dan het wereldwijde handelssysteem als katalysator kunnen fungeren voor verandering en verbetering, met behoud van dezelfde doelstellingen? en dat 'hoewel VHZ's het non-discriminatiebeginsel van multilaterisme ondermijnen, zij stimulansen en complementaire modellen voor nieuwe mondiale handelsinitiatieven vormen, zolang zij in overeenstemming met de WTO en WTO-plus zijn.? Vervolgens wordt de EU voorgesteld als model ter navolging. Waar slaat dit op?
In het verslag wordt bovendien de stelling verdedigd dat de instellingen van de EU exclusieve bevoegdheden zouden moeten hebben 'in alle sectoren van de handel', en dat 'over alle handelskwesties bij gekwalificeerde meerderheid gestemd zou moeten worden en dat daarbij steeds de medebeslissingsprocedure zou moeten gelden?. Portugal zou zijn eigen, nationale belangen dan heel moeilijk kunnen verdedigen.
We hebben daarom tegen gestemd.

Lucas (Verts/ALE)
. (EN) Dit verslag gaat over een buitengewoon belangrijk onderwerp. Daarom was de Verts/ALE-Fractie een van de drijvende krachten achter een eigen initiatiefverslag van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie over het onderwerp regionale integratie, met name in verband met de mogelijke gevolgen hiervan ten aanzien van multilateralisme en onze pogingen duurzame ontwikkeling te realiseren.
De definitieve titel en de reikwijdte van dit verslag waren echter veel minder nauwkeurig dan we hadden gehoopt, en de conclusies ervan verschillen aanmerkelijk met die van onszelf.
Hoewel er diverse amendementen zijn aangenomen die sommige van onze bezwaren ondervingen, zijn er ook veel niet aangenomen, en in een groot deel van het verslag wordt nog steeds onverdeelde steun uitgesproken voor alsmaar toenemende economische integratie.
Een van onze belangrijkste amendementen had tot doel het opzetten van vrijhandelszones (VHZ's) afhankelijk te maken van een van tevoren uitgevoerde, diepgravende duurzaamheidseffectrapportage om ervoor te zorgen dat de VHZ de verschillen tussen partners niet vergroot en dat er verplichte regels komen ter bevordering van sociale rechtvaardigheid en duurzaamheid. Omdat dit amendement - en andere van gelijke strekking - niet is aangenomen, zagen wij ons gedwongen ons te onthouden van stemming over dit verslag.

Ribeiro e Castro (UEN)
De rapporteur verwijst naar de manier waarop handelsovereenkomsten de afgelopen jaren zijn vormgegeven. Ze stelt dat het bevorderen van politieke stabiliteit bij het opstellen van dit soort overeenkomsten ook een motief is. En dat betekent dat handelsovereenkomsten deel moeten uitmaken van het buitenlands beleid van de Unie.
Het lijdt geen twijfel dat vrijhandelszones voordelen kunnen opleveren, maar ik geloof toch dat de WTO enige orde moet aanbrengen in de huidige toestand. Anders zullen deze zones zich ontwikkelen binnen een onduidelijk juridisch kader. Het is bovendien belangrijk te beseffen dat 'harmoniserende? strategieën zeer schadelijke gevolgen kunnen hebben voor minder ontwikkelde landen. Zij kunnen bij handelsbesprekingen maar zelden als volwaardige partner deelnemen. Als we rechtvaardige resultaten willen, mogen we dus niet al te veel van ze verlangen. Ik ben het dus grosso modo met de rapporteur eens. Ik geloof echter dat onze aanpak voorzichtiger en geleidelijker moet zijn. Daarom was ik van plan me bij de eindstemming van stemming te onthouden.
De wijze waarop paragraaf 21 uiteindelijk is geformuleerd heeft me echter bewogen tegen te stemmen. Dit is een heel gevoelig onderwerp, en het is daarom heel belangrijk dat de besluitvorming verloopt volgens de wijze die we in Nice zijn overeengekomen. Dat was ook de bedoeling van amendement 12. De meerderheid heeft echter gekozen voor de oorspronkelijke tekst. Het Parlement kiest daarmee opnieuw voor een benadering die ik onrealistisch en onaanvaardbaar vind. Uiteindelijk heb ik dus tegen gestemd.

Alyssandrakis (GUE/NGL)
Het verslag over de Euro-mediterrane maatregelen toont eens temeer aan hoe verwaand de EU is tegenover de mediterrane landen.
Het 'beschaafde? Europa is zo goed om zijn 'onbeschaafde? buren te onderwijzen in democratie en vrije markt. Het is de grote censor, met name wanneer het om de mensenrechten gaat, alhoewel in de EU zelf een heel web van autoritarisme en repressie wordt gesponnen en politiestaten ontstaan. Europa houdt er zijn eigen opvattingen over terreur op na en legt speciale clausules op in associatieovereenkomsten, maar zwijgt in alle talen over de staatsterreur van Israël. Het gebruikt zijn economisch overwicht niet om de ontwikkeling van de landen in Noord-Afrika en het Midden-Oosten te steunen maar om zijn voorwaarden op te leggen aan de handel en de interne aangelegenheden van deze landen. Het verslag deinst er zelfs niet voor terug de partnerlanden op te roepen 'een beleid tot convergentie met de euro? ten uitvoer te leggen en aan te dringen op de ontwikkeling van de particuliere sector!
In weerwil van alle verklaringen zijn en blijven de Euro-mediterrane betrekkingen gekenmerkt door ongelijkheid. Zij zijn en blijven een middel om zich te mengen in de interne aangelegenheden van de Middellandse-Zeelanden en hebben tot doel de economische, militaire en politieke belangen van de EU te behartigen. Dit beleid zal nog worden geïntensiveerd, aangezien na de uitbreiding de aandacht van de EU gevestigd zal zijn op de Middellandse Zee.
De Communistische Partij van Griekenland stemt tegen dit verslag en betuigt steun aan de volkeren van dit gebied en hun strijd, de enige weg naar vooruitgang.

Arvidsson, Cederschiöld, Grönfeldt Bergman, Stenmarck en Wachtmeister (PPE-DE)
. (SV) Wij Zweedse conservatieven steunen het verslag over het jaarverslag 2000 van het MEDA-programma. Wij vinden echter wel dat de EU onder de huidige economische omstandigheden, met grote problemen om binnen de vastgelegde begrotingskaders te blijven, de kostenverhoging voor deze activiteit niet voor haar rekening kan nemen.
Carlotti (PSE)
Op basis van het verslag van de heer Piétrasanta moet het Europees Parlement zich uitspreken over de betrekkingen tussen Europa en zijn mediterrane partners.
Er wordt ingegaan op fundamentele kwesties die aan het partnerschap ten grondslag liggen en er worden relevante oplossingen geboden die ik onderschrijf. Ik ben het ermee eens dat het accent moet liggen op de politieke dimensie van het Euro-mediterrane partnerschap, namelijk de bevordering van democratisering en vrede, en dat we het maatschappelijk middenveld daar moeten steunen. Voorts vind ik ook dat de mensenrechten systematisch in de follow-up moeten worden meegenomen en dat er tijdens de komende ministerconferentie Euromed te Napels in december 2003 een echte Euro-mediterrane parlementaire vergadering moet worden ingesteld.
Ik ga akkoord met het verslag opdat deze doelstellingen een plaats krijgen in het MEDA-programma. Maar de betrekkingen tussen de EU en haar mediterrane partners kunnen niet in één enkel programma worden vervat.
Zo worden er momenteel geen extra middelen beschikbaar gesteld (voor 2003 krijgt het regionaal financieringsplan MEDA 32 miljoen euro en de zogeheten 'Euro-mediterrane investerings- en partnerschapsfaciliteit? 25 miljoen euro). Niettemin is er een enorme, om niet te zeggen schandalige, discrepantie tussen de financiële inspanningen van Europa voor de tien nieuwe lidstaten en die voor de mediterrane landen: 185 euro per inwoner voor Oost-Europa en een halve euro per hoofd van de bevolking voor het Middellandse-Zeegebied.
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik heb voor dit uitstekende verslag gestemd.
In 1995 is via MEDA een hele reeks niet op elkaar afgestemde instrumenten vereenvoudigd en onder één noemer gebracht. Zoals bekend is MEDA vooral bedoeld om 'de economische en sociale structuren in het Middellandse Zeegebied te hervormen en een tegenwicht te bieden voor de gevolgen die de economische ontwikkelingen kunnen hebben op sociaal vlak en in de milieusfeer?. Het programma richt zich daarbij op drie hoofdpunten: 1. Versterking van de politieke stabiliteit en de democratie; 2. Het opzetten van een vrijhandelszone; 3. Aandacht voor de sociale en culturele dimensie.
Het MEDA-programma is daarmee het belangrijkste element geworden van de financiële samenwerking binnen het kader van het Euro-mediterrane partnerschap (via niet-terugvorderbare steun van de Commissie en andere, met de EIB verband houdende instrumenten). Met het MEDA I-programma zijn goede resultaten bereikt. Het MEDA II-programma loopt nu twee jaar, en ook hier zijn de resultaten gunstig. We moeten dit samenwerkingsmodel dus voortzetten en misschien zelfs uitbreiden. De rapporteur kiest voor de laatste mogelijkheid. De redenen daarvoor zijn dezelfde die ons in 2000 overtuigd hebben dit succesvolle programma met vijf jaar te verlengen om zo de doelstellingen van een hele reeks Europese Raden - Lissabon (1992), Korfoe (1994) en Essen (1994) - te verwezenlijken, te weten: de versterking van het mediterrane beleid van de EU om er zo voor te zorgen dat het Middellandse Zeegebied een samenwerkingsgebied wordt, waar vrede en veiligheid ?
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Berthu (NI)
. (FR) De overeenkomsten tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten inzake justitiële samenwerking in strafzaken en uitlevering zijn van cruciaal belang, zeker als wapen in de strijd tegen terrorisme. Voor het eerst rijst nu echter de vraag hoe de bij het Verdrag van Nice ingevoerde artikelen 38 en 24 van het EU-Verdrag moeten worden geïnterpreteerd. Deze artikelen hebben betrekking op het sluiten van overeenkomsten door de EU in het kader van de tweede en derde pijler.
Deze artikelen zijn met grove nalatigheid opgesteld en aangenomen, ondanks de waarschuwingen die ik in mijn tegenrapport over het Verdrag van Nice heb doen uitgaan. Nu zitten we met de gevolgen: voorheen hadden de nationale parlementen het recht dergelijke internationale overeenkomsten te ratificeren, maar dat zijn ze nu kwijtgeraakt, terwijl er voor het Europees Parlement geen gelijkwaardig recht tegenover staat.
De lidstaten doen nu wel hun uiterste best om dergelijke overeenkomsten weer naar de nationale parlementen te kunnen terugverwijzen, middels de bepaling dat de in een lidstaat geldende grondwettelijke procedure in acht moet worden genomen. Deze oplossing is echter verre van volmaakt.
Zo zien we waartoe slechte onderhandeling over verdragen kan leiden. In de Conventie over de toekomst van Europa dient dit te worden rechtgezet. De nationale parlementen moeten weer een stem in het kapittel krijgen. Het ziet er jammer genoeg naar uit dat de Conventie de andere kant op gaat.

Figueiredo (GUE/NGL)
Deze uiterst belangrijke materie valt onder de bevoegdheden van de lidstaten. Het is daarom onaanvaardbaar dat de Raad de tekst van de twee ontwerpovereenkomsten met de VS - de eerste overeenkomsten tussen de EU en een derde land op dit gebied - pas één maand voor de ondertekening ervan heeft vrijgegeven.
De politieke betekenis van deze overeenkomsten neemt nog eens toe als je bedenkt dat ze tot stand komen op een moment waarop zogenaamde veiligheidsmaatregelen een aanslag vormen op de rechten en vrijheden van de burgers en de VS op hun militaire basis in Guantánamo honderden personen zonder beschuldiging of proces vasthouden. De VS verlangen bovendien van andere landen dat deze hun volledige immuniteit verlenen ten aanzien van het Internationaal Strafhof.
De wijze waarop deze overeenkomsten zijn geformuleerd roept fundamentele vragen op. Het gaat hier immers om uitlevering aan een land waar de doodstraf wordt toegepast en waar wetgeving bestaat die onder het voorwendsel van 'terrorismebestrijding? de grondrechten van de burgers met voeten treedt. En dan is er nog de kwestie gegevensbescherming en het feit dat deze overeenkomsten met terugwerkende kracht kunnen worden toegepast. Er is bovendien onvoldoende controle, vooral als het gaat om de zogenaamde gemeenschappelijk onderzoeksteams.
In de aanbeveling van het EP wordt wat kritiek geleverd op bepaalde aspecten van deze overeenkomsten, maar tegen de hoofdlijnen ervan wordt geen verzet aangetekend. Wij hebben daarom tegen gestemd.

Korakas (GUE/NGL)
Het debat over dit thema is op zich al een regelrechte provocatie, nu de criminele invasie van Irak door het Amerikaanse en Britse leger nog maar net achter de rug is.
Met deze overeenkomst levert de EU de burgers van de lidstaten en hun persoonlijke gegevens zonder meer uit aan de rechtbanken van de Verenigde Staten, die ongestoord, zonder enige democratische controle, hun gang kunnen gaan. Gemengde opsporingsteams EU-VS kunnen ongecontroleerd hun werk doen in de EU, zonder zich iets aan te trekken van nationale grondwetten en interne rechtsregels.
Deze overeenkomstig is schadelijk voor de burgers van de EU-lidstaten maar laat het intern recht van de VS ongewijzigd. Er is bijvoorbeeld geen sprake van de afschaffing van de doodstraf of van de discriminatoire bepalingen uit de zogenaamde vaderlandswet op grond waarvan rechtsbijstand aan niet-Amerikaanse burgers niet is toegestaan. Evenmin worden de met het communautair recht onverenigbare wetgevingen van bepaalde staten van de VS veranderd of wordt er een einde gemaakt aan de onmenselijke gevangenschap van krijgsgevangenen en zelfs van burgers van EU-lidstaten in Guatánamo Bay.
Wij roepen onze volkeren op massaal te demonstreren tegen deze gevaarlijke overeenkomst waarmee onder het mom van de strijd tegen het terrorisme de vervolging van de anti-imperialistische volksbeweging wordt geëscaleerd en de meest actieve militanten, en meer in het algemeen al degenen die de VS verdacht voorkomen, worden uitgeleverd aan de VS. Wij roepen de volkeren op de legitimatie van de ongebreidelde activiteiten van de Amerikaanse justitie in de EU te voorkomen en hun regeringen te beletten een dergelijke overeenkomst te ratificeren.

Meijer (GUE/NGL)
. In het verleden leverde men onderdanen van het eigen land niet uit. Tegenwoordig functioneert de EU als één staat, met enige waarborgen om te voorkomen dat mensen gestraft worden voor iets dat in eigen land is toegestaan. Nòg verdergaande uitleveringen vanuit de EU naar andere landen zijn ronduit gevaarlijk. Dat geldt zeker als het gaat om landen met een ander systeem van straftoedeling, zoals de Verenigde Staten van Amerika. Daar worden krijgsgevangenen rechteloos opgesloten in een kamp dat niet valt onder Amerikaanse wetten en wordt het Internationale Strafhof niet erkend. Voor ons Europeanen is van belang dat daar de doodstraf bestaat en dat onschuldige verdachten eerst schuld moeten bekennen om vervolgens te kunnen onderhandelen over strafvermindering. Inwoners van Europa moeten worden beschermd tegen onderwerping aan dat Amerikaanse systeem. Wie niet vrijwillig en op eigen initiatief naar dat land reist of zich er vestigt moet de garantie hebben dat niemand je dwingt om er te komen. Ik wijs de op 8 mei in de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken besproken ontwerpovereenkomst met betrekking tot uitlevering en justitiële samenwerking daarom af. Ik steun de pogingen van de rapporteur om tenminste stelling te nemen tegen militaire rechtbanken, de Guantánamo-procedure en discriminatie van Europese burgers en ben het volstrekt met hem eens dat een eventuele toekomstige wijziging van dit verdrag niet buiten de normale parlementaire procedure om mag worden geregeld.

Pasqua (UEN)
Dit akkoord had een echte stap voorwaarts kunnen betekenen voor de bestrijding van zware criminaliteit en internationaal terrorisme. In plaats daarvan acht dit Parlement het gepast om aan zijn steun absurde voorwaarden te verbinden en te komen met overwegingen die vernederend zijn voor de Verenigde Staten.
De terughoudendheid over het gebrek aan democratische controle of de eis om te verwijzen naar het Handvest van de grondrechten lijken welhaast pittoresk, gezien de zware beschuldigingen die tegen de Verenigde Staten worden geuit.
Je wrijft je ogen uit, als je leest dat het rechtssysteem van sommige staten niet dezelfde garanties biedt als die welke het Europees Hof voor de Rechten van de mens en de EU voor de EU-lidstaten trachten te realiseren!
Dan wordt er nog gesteld dat het niet gepast is om een overeenkomst met de Verenigde Staten te sluiten terwijl diverse burgers van de Europese Unie nog steeds op de Amerikaanse militaire basis van Guantánamo Bay worden vastgehouden, hetgeen in strijd zou zijn met het recht, zonder dat zij ook maar de minste garantie op een eerlijk proces zouden hebben.
Terroristen kunnen toch niet op één lijn worden gesteld met andere gedetineerden? Als er dergelijke onzin wordt verkocht, hebben we het niet meer over engelentaal maar over stompzinnigheid.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik heb tegen dit verslag gestemd omdat ik geloof dat de rapporteur de bevoegdheden die de Verdragen aan het Europees Parlement toekennen te ruim heeft geïnterpreteerd. Hij probeert het aantal onderwerpen waarover het Parlement geconsulteerd dient te worden uit te breiden, en volgt daarbij een interpretatieve methode die ik niet aanvaard.
Ik geef aan artikel 21 van het Verdrag betreffende de Europese Unie een andere uitleg dan die welke in dit verslag gehanteerd wordt. In dat artikel wordt gesproken van 'de voornaamste aspecten en de fundamentele keuzen? van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Ik geloof niet dat we daaronder moeten verstaan 'concrete overeenkomsten? en 'specifieke landen?, ongeacht het belang van de andere partij en de reikwijdte van het onderwerp van deze overeenkomsten.
De rapporteur gaat ervan uit dat de Raad een concrete plicht heeft als de norm zwijgt. Uit die - vermeende - plicht zou een algemene regel voortvloeien, volgens welke het Parlement geraadpleegd zou moeten worden. Ik ben het met die interpretatie uiteraard niet eens.
Ik geloof niet dat je eigenschappen van het nationale model zomaar op de Unie kunt toepassen. De wijze waarop die Unie thans is vormgegeven laat dat niet toe. Je mag het Europees Parlement dus niet precies dezelfde bevoegdheden toedenken als die waarover de nationale parlementen beschikken. Daarvoor ontbreekt elke basis.
Ik vind het ook jammer dat in de oorspronkelijke ontwerpaanbeveling enige al te sterk ideologisch getinte overwegingen zijn opgenomen. Dat levert geen enkele bijdrage aan de sluiting van deze overeenkomsten tussen de EU en de VS, en dat is toch de aanleiding voor deze aanbeveling.

De Voorzitter.
Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd.
(De vergadering wordt om 13.30 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

De Voorzitter.
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
het verslag (A5-0197/2003) van de heer Cunha, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor regelingen inzake rechtstreekse steunverlening in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en tot vaststelling van steunregelingen voor producenten van bepaalde gewassen (COM(2003) 23 - C5-0040/2003 - 2003/0006(CNS));
het verslag (A5-0182/2003) van de heer Olsson, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1257/1999 inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw (EOGFL) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 2826/2000 (COM(2003) 23 - C5-0041/2003 - 2003/0007(CNS));
het verslag (A5-0174/2003) van de heer Souchet, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector granen (COM(2003) 23 - C5-0042/2003 - 2003/0008(CNS));
het verslag (A5-0175/2003) van de heer Souchet, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector gedroogde voedergewassen voor de verkoopseizoenen 2004/05 tot en met 2007/08 (COM(2003) 23 - C5-0044/2003 - 2003/0010(CNS));
het verslag (A5-0183/2003) van de heer Bautista Ojeda, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende een gemeenschappelijke ordening van de rijstmarkt (COM(2003) 23 - C5-0043/2003 - 2003/0009(CNS));
het verslag (A5-0177/2003) van mevrouw Jeggle, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van een heffing in de sector melk en zuivelproducten (COM(2003) 23 - C5-0046/2003 - 2003/0012(CNS));
het verslag (A5-0181/2003) van mevrouw Jeggle, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1255/1999 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector melk en zuivelproducten (COM(2003) 23 - C5-0045/2003 - 2003/0011(CNS));
het verslag (A5-0189/2003) van mevrouw Rodríguez Ramos, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over de multifunctionaliteit van de landbouw en de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (2003/2048(INI)).

Cunha (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik zal proberen duidelijk te spreken, ook al werkt mijn stem daarbij niet mee. De Commissie heeft in januari wetgevingsvoorstellen gedaan voor de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Voor een aantal sectoren worden belangrijke aanpassingen voorgesteld. De belangrijkste innovaties vinden we echter bij de ontkoppeling en modulatie van de rechtstreekse steun aan de landbouwers.
Met ontkoppeling wordt beoogd de bestaande subsidies te vervangen door één enkele steunbetaling per bedrijf. De omvang van die steun zou dan worden losgekoppeld van de geproduceerde volumes. Landbouwers zouden in het vervolg steeds hetzelfde steunbedrag ontvangen, wat ze in de toekomst ook verbouwen. Ze kunnen zelfs beslissen in het geheel niets te verbouwen - als ze er maar voor zorgen dat de grond in goede conditie blijft. Via modulatie hoopt de Commissie de steun terug te brengen. In 2012 zou de omvang van de steun met 19 procent moeten zijn teruggebracht. Tweederde van de aldus vrijgemaakte middelen zou worden gebruikt voor de financiering van toekomstige hervormingen. Het overblijvende derde deel zou gebruikt worden om de tweede pijler van het gemeenschappelijk landbouwbeleid - plattelandsontwikkeling - te versterken. Landbouwers die minder dan 5000 euro per jaar in steun ontvangen zouden niet onder de kortingsregeling vallen.
Het voorstel dat nu aan de voltallige vergadering wordt voorgelegd is in de commissie landbouw en plattelandsontwikkeling door een ruime meerderheid goedgekeurd. Dit voorstel is gebaseerd op een compromisvoorstel van de rapporteur. Daarover is met alle fracties onderhandeld. Het is de bedoeling dat het Europees Parlement dit compromis als zijn standpunt aanvaardt. De belangrijkste elementen van dit compromis zijn de hier volgende:
Om te beginnen staan we alleen achter een gedeeltelijke en geleidelijke loskoppeling van de steun en dit slechts voor akkerbouwgewassen en mannelijke runderen. Alle andere premies moeten ook in de toekomst volgens het bestaande model worden toegekend. Verder steunen we modulatie, maar dan wel in een veel beperktere vorm: 6 procent voor de meest achtergestelde regio's, en 8 procent voor de overige regio's. De aldus vrijgemaakte middelen moeten vooral worden ingezet voor de versterking van de tweede pijler. Landbouwers die jaarlijks minder dan 7500 euro steun ontvangen zouden moeten worden vrijgesteld van de modulatieregeling.
Door dit standpunt in te nemen brengt het Europees Parlement een aantal politieke boodschappen over. De eerste boodschap luidt dat het Parlement zijn ondubbelzinnige steun uitspreekt voor elke hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid die ervoor zorgt dat dit economisch gezien rationeler wordt en eenvoudiger valt toe te passen in een uitgebreid Europa alsook bijdraagt tot het weer op gang brengen van de onderhandelingen in het kader van de Wereldhandelsorganisatie.
De tweede boodschap luidt dat we bij het doorvoeren van zulke hervormingen realistisch en voorzichtig moeten zijn. Wij vinden dat een algehele loskoppeling van de steun zoals de Commissie dat voorstelt in theorie heel interessant kan lijken, maar in de praktijk aanzienlijke risico's met zich meebrengt. De Commissie houdt geen rekening met de werkelijke situatie in de landbouw en het feit dat de markten heel instabiel zijn. Vanwege die instabiliteit zullen we altijd behoefte hebben aan instrumenten voor het beheer en de bescherming van de grenzen. Bovendien is de landbouw in Europa uiterst heterogeen - er zijn enorme verschillen wat inkomens en concurrerend vermogen betreft. Loskoppeling zou dus heel verscheiden gevolgen teweeg kunnen brengen.
De derde politieke boodschap heeft betrekking op het risico dat loskoppeling van de steun zou kunnen leiden tot het opgeven van de productie, vooral in de meest achtergestelde en perifere regio's en de regio's waar de productiviteit laag ligt en het concurrerend vermogen gering is. Het Parlement stelt daarom voor een lager modulatiepercentage te laten gelden voor deze regio's. De ultraperifere regio's zouden buiten het loskoppelingssysteem moeten vallen. Er zal dus rekening moeten worden gehouden met de specifieke omstandigheden in de zwakkere regio's, teneinde te verzekeren dat de landbouwers in die regio's alternatieve productiemogelijkheden hebben.
Ten vierde wil het Parlement via dit standpunt aangeven dat het niet verantwoord is op dit moment reeds te besluiten tot zulk een ingrijpende korting op de steun om zo de volgende hervormingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid te financieren. We weten immers nog niet wanneer deze hervormingen zullen plaatsvinden en hoeveel ze zullen kosten.
Ten vijfde moeten we als Parlement benadrukken dat we veel belang hechten aan de versterking van de tweede pijler van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, inzonderheid de financiering van nieuwe acties op het gebied van voedselveiligheid en de kwaliteit van producten.
Het lijkt me verder nuttig erop te wijzen dat voorgesteld wordt om het loskoppelingssysteem vanaf 2007 niet langer te baseren op historische referentiecriteria. Na voornoemd jaar zou het systeem gebaseerd worden op twee hoofdcriteria: het areaal van de bedrijven en het aantal mensen dat er werkzaam is. Ter afsluiting zou ik graag willen zeggen dat het Europees Parlement op deze wijze een bijdrage levert tot de aanpassing van het gemeenschappelijk landbouwbeleid aan de veranderende omstandigheden en de nieuwe behoeften. We willen dat echter wel op een zodanige wijze doen dat het risico van het staken van de productie, met meer werkloosheid en grotere ongelijkheid zoniet vermeden, dan toch zoveel mogelijk beperkt wordt. Dat gevaar is maar al te reëel, vooral in de meest achtergestelde en perifere regio's. We hopen dus dat de Raad van Landbouwministers - dat is waar de uiteindelijke beslissing zal worden genomen - de bedenkingen van het Parlement begrijpt en er bij de Commissie op zal aandringen om haar voorstellen in de loop van deze onderhandelingen te wijzigen.
Olsson (ELDR)
Mijnheer de commissaris, weinig zaken zijn zo belangrijk in een toekomstige wereld als duurzame en milieuvriendelijke landbouw. Van het begin af aan heb ik mij geschaard achter commissaris Fischlers vooruitziende ideeën over nieuwe voorstellen voor de hervorming van het Europese landbouwbeleid. Deze ideeën zijn echter flink uitgehold en worden nog steeds verder uitgehold. Ik vond het een verslechtering toen president Chirac en bondskanselier Schröder het eens werden over een plafond, dat juist als bodem voor de kosten van het landbouwbeleid had moeten worden gebruikt. Ik moet helaas erkennen dat hetgeen wij in dit Parlement bereikt hebben, geen verbetering van het voorstel is, maar integendeel een verslechtering. Ik vrees dat de ministers het voorstel tijdens hun ontmoeting nog verder zullen uithollen.
Zelfs de boeren van Europa lijken niet te begrijpen wat in hun belang is. Dat de boeren, het Europees Parlement en de ministers van Landbouw zich zo tegen het Commissievoorstel inzake de landbouwhervorming verzetten, moet het gevolg zijn van het feit dat ze het grote verband niet willen zien. Mijnheer de Voorzitter, ik ben niet van plan om over details van het verslag te gaan praten, maar ik wil mijn betoog wijden aan dat grote verband.
We moeten nooit vergeten dar het grootste deel van de wereldvoedselproductie geproduceerd wordt tegen kosten die niet worden gedekt door de huidige lage prijzen op de wereldmarkt. De boeren van de meeste geïndustrialiseerde landen hebben daarom subsidies nodig om te kunnen produceren en de boeren van de ontwikkelingslanden moeten meer betaald krijgen. De productiesubsidie van de geïndustrialiseerde landen, de landbouwsubsidie, verhoogt de productie, en het overschot wordt met behulp van subsidies geëxporteerd. Daardoor dalen de wereldmarktprijzen. We moeten deze systemen veranderen om de wereldmarkt gezond te maken. De wereldmarktprijzen zouden moeten kunnen stijgen tot een niveau waarop de meesten kunnen produceren, en het spreekt dan ook vanzelf dat alle concurrentievervalsende steun moet verdwijnen. De EU kan deze veranderingen niet op zichzelf doorvoeren, maar samen met de Verenigde Staten zouden wij op dit gebied veel kunnen doen. De onderhandelingen in de WTO en het Commissievoorstel voor een landbouwhervorming zijn in dit verband stappen in de juiste richting.
We moeten echter wel bedenken dat de wereld niet zo eenvoudig in elkaar zit. Grote delen van de kleinschalige Europese landbouw zouden ook met redelijke prijzen op de wereldmarkt niet concurrerend zijn. Wij hebben te maken met hoge eisen op het gebied van milieu en dierenwelzijn; met eisen aan voedselveiligheid en voedselkwaliteit, en met eisen op het gebied van arbeidsomstandigheden. We willen het agrarische landschap behouden, evenals de natuur- en cultuurlandschappen, en we willen de sociale omstandigheden op het platteland verbeteren. In beginsel zouden dit soort kwaliteitswaarden door de markt betaald kunnen worden. Ze zouden betaald kunnen worden met directe steun van de overheid, bijvoorbeeld van de EU als het vooral om collectieve waarden gaat. De weg van hoge subsidies en verstoorde wereldmarktprijzen naar een gezonde handel en gezonde prijzen moet echter lopen via een wijziging van de huidige steun, namelijk door de steun los te koppelen van de productie.
Hier komt mijn verslag over de ontwikkeling van het platteland in beeld. Er was helaas te weinig geld beschikbaar toen de Commissie haar voorstel opstelde. Ik heb dankzij goede en vriendelijk gestemde collega's in het Parlement wat geld van de heer Cunha en van mevrouw Jeggle kunnen krijgen, en daarmee heb ik wat extra's voor de ontwikkeling van het platteland kunnen doen. In minder begunstigde gebieden brengt het ontkoppelingsvoorstel namelijk de grootste risico's met zich mee, en daar moeten we zo gauw mogelijk iets aan doen. Ik geloof dat het Parlement op dat punt een verbetering heeft aangebracht.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, als wij in de EU niet op tijd ons subsidiearsenaal voor de landbouw moderniseren, dat wil zeggen dat wij de steun van de blauwe box verplaatsen naar de groene box of hoe dat ook heet, dan kunnen de WTO-onderhandelingen - als die al tot iets leiden dat er vanuit mondiaal oogpunt positief uitziet - ons de wapens uit handen slaan wanneer het erom gaat de Europese landbouw en het Europese landbouwmodel te beschermen. Dan hebben we niets meer waartoe we onze toevlucht kunnen nemen. Voorkomen is beter dan genezen. Dat zouden wij Europeanen moeten begrijpen. Hopelijk beseffen de ministers van Landbouw tijdens hun onderhandelingen van volgende week dat het uitblijven van een besluit of het nemen van een slecht besluit in de praktijk kan uitlopen op een ramp voor de boeren, voor het platteland en ook voor de Europese consumenten, die goed voedsel willen hebben.

Souchet (NI)
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, als rapporteur van twee verslagen zal ik allereerst een toelichting geven op het verslag over de hervorming van de gemeenschappelijke marktordening in de sector granen, dat met overgrote meerderheid door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling is goedgekeurd. Vervolgens zal ik nader ingaan op mijn tweede verslag, dat eveneens met grote meerderheid is goedgekeurd, over de hervorming van de GMO in de sector gedroogde voedergewassen.
Om te beginnen dus de GMO in de sector granen. Het hervormingsvoorstel van de Commissie, dat geheel buiten het kader van de tussentijdse herziening van Agenda 2000 valt, behelst een plan waarin flink wordt getornd aan alle belangrijke basiselementen van de GMO. Wat houden de Commissievoorstellen eigenlijk in? Ten eerste een verlaging, een verdere verlaging zou ik moeten zeggen, van de interventieprijs tot een niveau dat onder de kostprijs ligt. Een oneconomisch voorstel, dat de tand des tijds niet zal doorstaan. Voorts wordt gesproken over afschaffing van de maandelijkse verhogingen. Ook wil de Commissie rogge van de interventieregeling uitsluiten, de minimumprijs van voor de productie van zetmeel geteelde aardappelen afschaffen en geen productierestitutie meer verlenen voor zetmeel.
De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling acht deze ontmanteling van de oudste en meest symbolische gemeenschappelijke marktordening niet opportuun en ongegrond. Als rapporteur had ik voorgesteld bij de berekening van de interventieprijs rekening te houden met de inflatie, die sinds de hervorming van 1992 25,5 procent bedraagt en waarmee de daadwerkelijke verlaging van de interne graanprijzen op 56 procent komt te liggen. Ik hoef u er niet op te wijzen dat de interventieprijs voor granen het inkomen bepaalt van honderdduizenden boeren.
Voor de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling is een verdere verlaging uit den boze. Er is geen enkele reden voor, zelfs niet de ontwikkeling van de wereldmarktprijzen, waarvan de Commissie zelf denkt dat die in de komende jaren waarschijnlijk zullen stijgen. Als de prijzen niet worden verlaagd, zoals de Landbouwcommissie voorstaat, zijn compensatiebetalingen overbodig, die dan ook niet hoeven te worden afgebouwd.
Wat de maandelijkse verhogingen betreft, wijst de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling erop dat deze een belangrijke economische en financiële rol spelen: zij dekken namelijk de opslagkosten, zodat silo's kunnen worden gemoderniseerd en aan de normen kunnen voldoen, met name op het gebied van veiligheid. Afschaffing van deze verhogingen komt neer op een verdere verlaging van de interventieprijs, zonder enige compensatie. Voor beide voorstellen van de Commissie, zowel die met betrekking tot de interventieprijs als die aangaande de maandelijkse verhogingen, hebben we dan ook dezelfde lijn gevolgd.
Ons voorstel is de interventieregeling voor rogge te beperken, aangezien er grote overschotten van bestaan. Zo zou deze graansoort in de toekomst enkel moeten worden verbouwd in regio's waar de landbouw anders zou doodbloeden omdat er geen enkel ander rendabel alternatief bestaat.
Met betrekking tot zetmeel en aardappelzetmeel begrijpen wij niet helemaal, mijnheer de commissaris, waarom de Europese Commissie met man en macht regelingen probeert af te schaffen die de Europese industrie juist in staat stellen met gelijke wapens te strijden tegen importproducten. Dat is koren op de molen van zetmeelproducenten in landen buiten Europa, terwijl er voor de Unie niets tegenover staat. De voorstellen van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling liggen dan ook niet in het verlengde van de negatieve maatregelen die de Commissie op tafel heeft gelegd. Deze bieden ons inziens geen positieve ontwikkelingsperspectieven voor de graansector.
Dan zijn we nu aanbeland bij de gemeenschappelijke marktordening in de sector gedroogde voedergewassen. Persoonlijk had ik tot dusver nog nooit een toelichting op een Commissievoorstel gezien dat op zulke zwakke argumenten was gebaseerd. Zo is de Commissie voornemens deze gemeenschappelijke marktordening met ingang van verkoopseizoen 2008-2009 eenvoudigweg in te trekken, en wel op basis van de volgende achterhaalde opmerking in een verslag van de Rekenkamer: 'Deze productie berust grotendeels op het gebruik van fossiele brandstof voor het drogen en, in sommige lidstaten, op het gebruik van irrigatie.? Mijnheer de commissaris, het getuigt van lichtzinnigheid om de toekomst van een hele sector met zo'n flinterdunne argumentatie op losse schroeven te zetten! En niet zomaar een sector: deze levert 15 procent van de in de EU geproduceerde voedereiwitten, beslaat 500.000 hectare land en biedt werk aan 150.000 producenten. Bij 350 verwerkingsinstallaties worden de voedergewassen gedroogd en verpakt. Het leeuwendeel daarvan is in handen van boeren, in de vorm van landbouwcoöperaties, en er zijn niet minder dan 15.000 arbeidsplaatsen mee gemoeid. Heeft u wel eens uitgerekend hoeveel overheidsgeld er aan plattelandsontwikkeling zou moeten worden uitgegeven als we de activiteiten en banen in plattelandsgebieden willen behouden die in het voorstel worden wegbezuinigd?
Voor de Landbouwcommissie was het dan ook niet zo moeilijk om in te zien dat afschaffing van de steun voor gedroogde voedergewassen, gezien het tekort aan voedereiwitten in de Unie, een volstrekt onverantwoordelijke keuze is. Neemt het Parlement het verslag van de Landbouwcommissie aan, dan spreekt het zich duidelijk voor dit standpunt uit, zoals het reeds in het kader van het verslag-Stevenson heeft gedaan. Daarin werd de Commissie gevraagd een oplossing te vinden en snel de benodigde middelen in te zetten voor het enorme tekort aan plantaardige eiwitten, dat meer dan 75 procent van onze behoeften bedraagt. Dat tekort vormt een zware handicap en creëert een strategische afhankelijkheid. Zonder enige scrupules of aarzeling hebben de Amerikanen na de Blairhouse-akkoorden een directe steun voor sojaproductie ingesteld, en de WTO gaf geen kik. Waarom zouden wij dan niet hetzelfde doen?
Tevens is de Landbouwcommissie van mening dat een beoordeling van de milieu-effecten van gedroogde voedergewassen zich geenszins mag beperken tot een vage, statische overweging over de consumptie van fossiele brandstoffen. Als we alle economische activiteiten zouden afschaffen waaraan fossiele brandstoffen te pas komen, had u te voet uit Brussel moeten komen, mijnheer de commissaris.
Luzerne daarentegen, die 80 procent uitmaakt van de productie van gedroogde voedergewassen in de Unie, biedt op twee belangrijke gebieden uitzonderlijke mogelijkheden: het gewas kan helpen bij bodemsanering en heeft slechts weinig fytosanitaire behandelingen nodig. Bovendien is geen enkele luzernevariëteit in Europa genetisch gemodificeerd. Dit gewas levert volledig traceerbaar veevoer op en vormt dus een vervanging voor ingevoerde producten, die veel vragen opwerpen wat betreft genetische modificatie.
Het gebruik van fossiele energie door drooginstallaties is de afgelopen jaren reeds aanzienlijk teruggedrongen. De installaties zijn echter nog voor enige verbetering vatbaar. In overleg met de sector komen wij dan ook met het voorstel 'vooruitgangscontracten? te sluiten waarmee drooginstallaties zich ertoe verbinden efficiënter te produceren, een hoger rendement te bereiken en het energieverbruik te verminderen. Het lijkt ons constructiever om voor deze sector milieuvoorwaarden in te voeren dan de producenten iedere vorm van steun te ontzeggen.
De Landbouwcommissie is tot slot van mening dat deze sector zich op landbouwkundig en milieugebied nog volop kan ontwikkelen. Ons voorstel is dan ook een onderzoekfonds in het leven te roepen en te financieren middels een kleine heffing op de subsidies aan de sector. Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dit lijkt ons de positieve richting die de Commissie zou moeten inslaan. Zo krijgt een uiterst gevoelige en strategische sector uitzicht op iets heel anders dan de doodsteek. Want daar zou het opheffen van een gemeenschappelijke marktordening, die tot dusver een van de zeldzame sectoren in de Unie op het gebied van plantaardige eiwitten in stand heeft weten te houden, op neer komen.

Bautista Ojeda (Verts/ALE)
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling bedanken omdat mijn verslag over rijst zo'n grote meerderheidssteun heeft gekregen, en voor de amendementen die op het verslag zijn ingediend en waarover in onze commissie een grote consensus bestond.
Commissaris, de open markten die het minst worden beschermd zijn ook de meest kwetsbare. De klimaatverandering, de steeds langer wordende droogteperioden, en de aanzienlijke druk van de planologie of van de overheden zelf waaraan de wetlands, beschermde gebieden, zijn blootgesteld, vormen een bedreiging voor deze traditionele landbouwgebieden met hun rijke biodiversiteit.
De grootste en belangrijkste habitat van vogels in Europa is juist in deze traditionele rijstbouwgebieden te vinden, en we hebben de plicht die tot elke prijs te beschermen.
In het kader van de mid term review van het gemeenschappelijk landbouwbeleid heeft de Commissie voorgesteld om de gemeenschappelijke ordening van de rijstmarkt te herzien met het oog op de huidige, onevenwichtige situatie van deze sector. Die is ontstaan door de sterke stijging van zowel de invoer als van de communautaire productie die, in combinatie met de beperkingen van de uitvoer met restitutie, tot grote overschotten heeft geleid. Die overschotten zullen met ingang van 2006 nog groter worden als gevolg van de geleidelijke verlaging van de douanetarieven in het kader van het programma 'alles behalve wapens?.
De Commissie zelf erkent dat de gevolgen van dat initiatief niet volledig kunnen worden ingeschat, maar desondanks verzekert zij ons dat de interventievoorraden vanwege de invoer uit derde landen niet langer te handhaven zijn.
Het uitgangspunt van de hele filosofie achter de hervorming van de GMO zoals voorgesteld door de Commissie is dat de interventie moet worden afgeschaft. Daarbij wordt echter voorbijgegaan aan het speciale karakter van de rijstbouw in Europa, en aan het feit dat de kleinschalige, regionale economieën die gebaseerd zijn op de verbouw van gewassen zoals rijst, in een geglobaliseerde, geliberaliseerde wereld meer dan ooit in hun voortbestaan worden bedreigd.
Het is zaak de gemeenschappelijke marktordening van rijst te herzien om haar af te stemmen op de nieuwe concurrentieomstandigheden van de markt, waarbij de producenten echter wel moeten kunnen rekenen op een redelijk inkomen. De hervorming mag geen barrière zijn voor rechtvaardige handel en moet de belangen van de minst ontwikkelde landen bevorderen. Daarnaast moet de Europese Unie een belangrijke rol op landschappelijk, sociaal, en ecologisch gebied blijven spelen.
Aan al deze aspecten is de Commissie in haar voorstel voorbijgegaan, zowel wat betreft het marktbeheer als wat betreft de speciale steunregeling voor rijst en de ontkoppelde steun. Zonder interventies, zonder bescherming aan de grenzen, en zonder de kwaliteits- en voedselveiligheidsgaranties die we van onze producenten eisen, is de sector ten dode opgeschreven.
In haar voorstel zadelt de Commissie de landbouwers op met de verantwoordelijkheid om oplossingen te vinden voor de honger in de derde wereld, en dat is onrechtvaardig. Het gaat immers om een gewas dat alleen onder speciale agro-klimatologische omstandigheden gedijt, wat met zich meebrengt dat de rijstbouw zich concentreert in bepaalde regio's waar het een monocultuur is, met als enige alternatieven dat de grond uitdroogt, verzilt, of wordt opgegeven als landbouwgrond.
In haar verslag steunt de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling het besluit van de Commissie om de interventieprijs van rijst te verlagen teneinde de prijs gelijk te trekken met de prijzen op de wereldmarkt. Het voorstel om een systeem voor particuliere opslag in te voeren voor wanneer de prijs van de rijst onder de feitelijke steunprijs komt, hebben wij echter verworpen.
Een nieuw begrip heeft dus zijn intrede gedaan: de feitelijke steunprijs, die wordt gebruikt voor het berekenen van de douanetarieven aan de hand van het stelsel van maximumprijzen. Dit wordt dan overgeheveld naar het systeem van marktbeheer. Deze steunprijs houdt dus geen enkele vorm van steun in aan de producent, zoals bij de interventieprijs, maar hij komt feitelijk neer op een stelsel dat wordt gebruikt om een andere, onduidelijke, niet nader omschreven regeling ten uitvoer te leggen, namelijk die van de particuliere opslag. Net zoals in andere sectoren is gebeurd zal het voorstel voor particuliere opslag ook in dit geval geen gunstig resultaat opleveren, en het zal de reeds zwakke financiële positie van de rijstboeren nog verder verslechteren, daar die zullen opdraaien voor de kosten van een aanzienlijk geïmmobiliseerd kapitaal en voor de hoge kosten van opslag en bewaring van het product.
Akkoord gaan met de speciale regeling van 120 euro - het voorgestelde vangnet - waardoor de prijzen op ongeveer 120 euro worden gestabiliseerd, betekent dat we de rijstboeren failliet laten gaan. De openbare interventie moet dus als reguleringsmechanisme worden gehandhaafd, met inbegrip van een institutionele prijs die het concurrentievermogen in stand houdt en zelfvoorziening garandeert.
Wat de bescherming aan de grenzen betreft is het handelsverkeer geregeld door de onfortuinelijke overeenkomsten van Marrakesj voor deze sector, daar er een stelsel van maximuminvoerprijzen wordt voorgesteld. Als gevolg daarvan zou de invoerprijs van cargorijst het plafond van 80 procent of 88 procent van de interventieprijs niet mogen overschrijden, voor respectievelijk langkorrelige of rondkorrelige rijst.
Dit stelsel houdt geen rekening met de kosten van de verwerking van padie tot cargorijst en leidt er bovendien toe dat er in de communautaire markt tegen lagere douanetarieven rijst van een hogere kwaliteit en met een hogere prijs wordt ingevoerd.
De Commissie heeft de Vijftien om een mandaat verzocht om in de Wereldhandelsorganisatie te onderhandelen over de vervanging van het huidige stelsel van variabele invoerrechten door een stelsel met vaste rechten, ofschoon hierover geen overeenstemming lijkt te bestaan.
De Landbouwcommissie heeft voorgesteld het stelsel van maximumprijzen af te schaffen waaraan de sector zijn huidige positie te wijten heeft. In dit verband zijn er vele amendementen ingediend op het verslag, waarin wordt gezegd dat er adequate controlemechanismen moeten worden ingesteld om eventuele onregelmatigheden te vermijden. Verder moet de herkomst van de ingevoerde rijst met zekerheid kunnen worden vastgesteld om sociale en milieudumping te voorkomen, alsook maatschappelijke ontwikkelingen zoals het 'driehoeksverkeer?. Voorts dient de voedselveiligheid volgens de amendementen te worden gewaarborgd door middel van strikte regels inzake de traceerbaarheid en etikettering.
Om al deze redenen acht de Landbouwcommissie het van het grootste belang dat er een evaluatierapport wordt opgesteld over de gevolgen van de verlagingen van de douanetarieven die zijn ingesteld in het kader van het initiatief 'alles behalve wapens?, een rapport waarin onze problemen en de economieën van derde landen in aanmerking worden genomen.
Mijnheer de Voorzitter, ik heb mijn twijfels over de vraag of de Commissie in haar voorstel voor losgekoppelde steun rekening houdt met de specifieke milieuaspecten van de rijstbouw, en of het opgeven van de rijstbouw de ecologische kwetsbaarheid van deze regio's niet zou vergroten. Verder hebben we een stelsel nodig van proportionele en niet van progressieve boetes, daar de beboeting van de rijstproducenten toch al onrechtvaardig is in vergelijking met die van andere landbouwers. Voorts moet bij het erkennen van arealen worden uitgegaan van de arealen zoals ze waren voor het herzieningsvoorstel. In dat verband steun ik het besluit van de heer Cunha om de ontkoppeling niet voor rijst te laten gelden.

Jeggle (PPE-DE)
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, toen wij aan het begin van het jaar de wetgevingsvoorstellen van de Europese Commissie over de tussentijdse herziening van Agenda 2000 met het bijbehorende tijdschema ontvingen, bleek dat wij onder aanzienlijke tijdsdruk stonden. Het Europees Parlement had tot deze week de tijd om een advies af te geven. Dit leek een ondoenlijke opgave. Niet veel mensen hadden er vertrouwen in dat wij hierin zouden slagen. Als rapporteur van dit verslag over de instelling van een heffing in de sector melk en zuivelproducten en over de gemeenschappelijke ordening der markten in de sector melk en zuivelproducten stel ik vandaag met grote tevredenheid vast dat het ons is gelukt.
Het feit dat wij op het terrein van de zuivelsector vanaf een vroeg stadium tussen de fracties hebben samengewerkt heeft vruchten afgeworpen. In mijn ontwerpverslagen kon ik vanaf het begin rekening houden met de wensen van mijn collega's van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten en die van andere fracties. In de Landbouwcommissie was het aantal ingediende amendementen daardoor te overzien en het resultaat is coherent en consistent. Het geringe aantal amendementen dat aan de plenaire vergadering wordt voorgelegd toont aan dat wij een grote mate van overeenstemming hebben bereikt, zoals ook reeds bij de stemming in de Landbouwcommissie tot uiting kwam. Ik wil alle collega's van harte bedanken die met hun goede wil, vakmanschap en bereidheid tot compromissen tot dit uitstekende resultaat hebben bijgedragen. Tevens wil ik het secretariaat van onze commissie bedanken dat op de achtergrond coördinerend heeft gewerkt en mij bij mijn werkzaamheden steeds heeft ondersteund.
Het wetgevingspakket van de Commissie omvat elementen die wij uitdrukkelijk begroeten, zoals de instandhouding van de melkquota tot 2015. Om te komen tot een WTO-conforme inrichting van de zuivelsector stelt de Commissie evenwel instrumenten voor die tezamen genomen grote problemen opleveren: verdere prijsverlagingen, verruiming van de quota en de ontkoppeling van de melkpremies van de productie. Wat zou dit nu tot gevolg hebben? Indien de geplande massale prijsverlagingen in combinatie met een verruiming van de melkquota ten uitvoer worden gelegd, zou dit het quotastelsel uithollen. Juist kleine en middelgrote melkproducenten in benadeelde gebieden zouden in een uitzichtloze concurrentiepositie komen te verkeren. De ontkoppeling van de steun zou de genadeslag betekenen. De melkproductie zou spoedig van de graslandgebieden en de benadeelde gebieden naar gunstiger oorden worden verplaatst. De negatieve structurele, sociale en ecologische gevolgen voor de getroffen gebieden zouden niet te overzien zijn. Om de melkproductie in de EU meer concurrerend en efficiënter te maken, ondermijnt de Commissie met deze voorstellen derhalve haar eigen structuur- en plattelandsontwikkelingsbeleid. Het kan toch niet de bedoeling zijn om vandaag, hetzij uit overhaaste slaafsheid tegenover de WTO, dan wel vanwege mogelijke ideologische principes, ondernemingen en arbeidsplaatsen in vooral benadeelde, structureel zwakke gebieden te vernietigen? Daarna moeten wij immers deze arbeidsplaatsen met veel moeite en overheidsgeld via de programma's voor de plattelandsontwikkeling vervangen of opnieuw creëren...
Wij moeten derhalve zorg dragen voor een aanvaardbare overgang, waarbij de verschillende doelstellingen niet met elkaar botsen. De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en ik stellen derhalve een andere aanpak voor. Onze doelstelling is het behoud van een duurzame, extensieve melkproductie, met name in graslandgebieden. Want één ding is duidelijk: wanneer de melkproductie in de graslandgebieden en de benadeelde gebieden wegvalt, zijn er van overheidswege aanzienlijke inspanningen nodig om het landschap te behouden dat wij allemaal waarderen als recreatie- of vakantiegebied. Daarom is de instandhouding van het stelsel van de melkquota tot 2015 juist en belangrijk. Bovendien willen wij een betrouwbaar beleid voeren, dus geeft het geen pas om de besluiten van Agenda 2000 vervroegd door te voeren!
Dankzij de stapsgewijze en gedeeltelijk reeds ingevoerde prijsverlagingen van Agenda 2000 beschikken wij reeds over meer speelruimte tegenover de WTO. Het was de bedoeling deze speelruimte bij de onderhandelingen te benutten. Mocht het onderhandelingsresultaat nopen tot ingrijpendere prijsverlagingen, dan geven mijn verslagen reeds aan hoe verdere prijsverlagingen eruit zouden kunnen zien.
Om de zuivelsector tenminste enigszins gelijke tred te laten houden met de graansector, eisen wij een hogere compensatie. De voorgestelde compensatie van ongeveer 50 eurocent is duidelijk te laag.
Voor de uitbreiding van de quota deugt het WTO-argument al helemaal niet, tenzij de Commissie erop uit is om door deze maatregelen de prijzen nog sterker onder druk te zetten. Dat heeft echter geen enkele Commissievertegenwoordiger mij zo verteld. Derhalve pleiten wij ervoor dat wij de quotahongerige lidstaten door de invoering van een flexibel systeem tegemoetkomen. Quotaverruiming ja, maar alleen naargelang de marktsituatie.
Wat betreft de ontkoppeling stellen wij een geleidelijke overgang voor. Op dit moment zeggen wij nee, maar de Landbouwcommissie stelt voor dat de situatie in 2008 opnieuw wordt bekeken als er ervaringen zijn opgedaan met de ontkoppeling of omkoppeling of vereenvoudiging in andere sectoren. Dan kunnen wij ook de gevolgen beter overzien en het instrument overeenkomstig vormgeven.
Het is van belang dat wij in de plenaire vergadering bij deze beide melkverslagen net zo'n goed resultaat behalen als in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. Laten wij gezamenlijk een duidelijk signaal zenden aan de Raad en de Commissie. Duurzame landbouw kan een aanzienlijk deel van het milieu-, sociaal en regionaal beleid vervangen. De Europese Unie staat voor extensieve, duurzame landbouw en in veel regio's in Europa is melkveehouderij hiervan het kernstuk.
Rodríguez Ramos (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, in juni jongstleden heeft u ons een document over de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid voorgelegd waarin u de doelstellingen aangaf die met deze hervorming werden beoogd: voedselkwaliteit en -veiligheid, versterking van de plattelandsontwikkeling en extensievere, milieuvriendelijke productiemethoden. Die doelstellingen waren voor iedereen aanvaardbaar, maar nu blijkt dat de instrumenten die u wilt gebruiken niet alleen de verkeerde zijn, omdat ze niet geschikt zijn om er de beoogde doelstellingen mee te verwezenlijken, maar ook, en dat is ernstiger, dat ze het tegenovergestelde effect zullen bereiken.
De ontkoppeling van de productiesteun - een van de kernpunten van de hervorming - zou wel eens heel anders kunnen uitpakken dan verwacht, als we er niet in slagen om die te wijzigen. De volledige ontkoppeling die voor bepaalde sectoren wordt voorgesteld als instrument om een nieuw landbouwmodel gestalte te geven, is volkomen zinloos als de Commissie vasthoudt aan het criterium van de historische referenties om de ontkoppelde productiesteun per bedrijf vast te stellen.
De regelingen voor rechtstreekse steun zijn geleidelijk aan ontstaan en zij beantwoorden aan de dynamiek van de markt, terwijl ze rechtstreeks verband houden met de geproduceerde hoeveelheden en het toegekende rendement. Volgens de gegevens van de Commissie zelf heeft 5 procent van de Europese boeren in het jaar 2001 50 procent van de rechtstreekse steun ontvangen. U kunt toch niet van ons verwachten dat we akkoord gaan met dat schrijnend gebrek aan evenwicht in de steunverdeling, om daar de tenuitvoerlegging van een nieuw gemeenschappelijk landbouwbeleid op te baseren.
In de akkerbouw, waarvoor de Commissie volledige ontkoppeling voorstelt, ontvangt 3 procent van de landbouwbedrijven 40 procent van de steun. Als we dat als uitgangspunt zouden nemen, als we akkoord zouden gaan met het voortbestaan van die situatie, commissaris, dan zouden we van alles veranderen opdat alles hetzelfde zou blijven.
Ik verzoek u nogmaals om de criteria te veranderen voor de toekenning van de ontkoppelde steun, en om multifunctionele criteria te gebruiken voor het vaststellen van daadwerkelijk multifunctionele steun per bedrijf. Multifunctionaliteit in de landbouw betekent dat de landbouw bijdraagt tot het instandhouden van de plattelandsbevolking door het creëren van werkgelegenheid, en tot het behoud van het milieu door de ontvolking en woestijnvorming van ons grondgebied te voorkomen.
Daarom zou u het territoriale criterium, het criterium van het landbouwareaal, het criterium van de gecreëerde werkgelegenheid en van de milieuvoordelen van de landbouw moeten invoeren. Dan pas kunnen we spreken van werkelijk multifunctionele steun. Dan pas zal de steun werkelijk zijn losgekoppeld van de productie, maar er zal wel een concrete koppeling zijn tussen de steun enerzijds en de producent en zijn bedrijf anderzijds.
U heeft zelf erkend dat dit voorstel tot ontkoppeling ertoe zal leiden dat vele kleine en middelgrote bedrijven in de minst begunstigde en minst productieve regio's ernstig in de problemen zullen geraken. Als dat zo is, commissaris, verandert u het voorstel dan, want anders zal een groot aantal kleine en middelgrote bedrijven in de Europese Unie door ons toedoen van de landbouw worden uitgesloten.
Een andere belangrijke spil van de hervorming is de modulering. In juni heb ik dat voorstel toegejuicht en ondersteund. Laten we de plattelandsontwikkeling versterken door middel van een belangrijke modulering, door middelen van de eerste pijler over te hevelen naar de tweede pijler. In het voorstel dat we nu krijgen voorgelegd na de Begrotingsraad van Brussel van 24 en 25 oktober jongstleden - die de communautaire begroting heeft gekort - staat echter dat maar 6 procent van de modulering naar plattelandsontwikkeling gaat, terwijl de overige middelen zijn bestemd voor het financieren van sectorale hervormingen in de eerste pijler.
Het is waar dat dit een akkoord van de Raad is en dat de politieke verantwoording bij de Raad ligt evenals bij degenen- zoals de leden van mijn regering - die dit akkoord hebben verwelkomd en de boeren hebben voorgelogen door te zeggen dat de begrotingsmiddelen tot 2013 toereikend zouden zijn. Dat is niet waar, want zoals u heeft erkend zullen er in 2008 al problemen ontstaan. Ik vraag u dan ook wat meer spierballen te laten zien, wat meer moeite te doen, als u echt gelooft dat de plattelandsontwikkeling moet worden bevorderd om tot een duurzamer en rechtvaardiger gemeenschappelijk landbouwbeleid te komen.
Ik ben tegen een rechtlijnige modulering waarin alle landbouwers in dezelfde mate worden gedupeerd door de korting op de rechtstreekse steun voor het financieren van de gaten in de begroting van het akkoord van Brussel. Ik ben tegen een modulering die allen gelijkelijk belast, die geen verschil maakt tussen begunstigde en minder begunstigde regio's, en die geen rekening houdt met het inkomen van de landbouwers. Ik ben er tegen dat we iemand die 5000 euro krijgt dezelfde behandeling geven als iemand die goed is voor 50.000 euro of meer. Dat is niet rechtvaardig, commissaris.
Om al deze redenen verzoek ik u met klem om enige soepelheid te betrachten, om de kleine en middelgrote landbouwbedrijven van de markt te verdrijven, want zij staan in voor de levensvatbaarheid van een plattelandsstructuur waartoe meer dan 80 procent van het Europese platteland behoort. Hoofdzaak is dat deze hervorming de cohesie op geen enkele manier bevordert, dat zij niet meer sociale rechtvaardigheid inbrengt in een landbouwbeleid dat op dit punt ten zeerste tekortschiet. Bezin u alstublieft, en wijzig dit voorstel.
Drys
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, toen de Griekse regering op 1 januari jongstleden het voorzitterschap van de Raad overnam, waren de hervormingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid op een cruciaal punt aanbeland. De afsluiting van dit dossier was een van de hoofddoelstellingen van het Griekse voorzitterschap, en daarvoor was natuurlijk de medewerking vereist van de Commissie en het Europees Parlement.
De Raad heeft tijdens zijn bijeenkomsten van februari, maart en april jongstleden de voorstellen van de Commissie besproken aan de hand van enkele door het voorzitterschap opgestelde vragenlijsten, waarin de aandacht was toegespitst op de belangrijkste vraagstukken van de hervormingen. Het voorzitterschap heeft positieve conclusies kunnen trekken uit deze procedure en besloten de onderhandelingen een extra impuls te geven met de oprichting van een groep op hoog niveau. Deze groep had voornamelijk tot taak de cruciale bijeenkomst van de Raad van juni voor te bereiden.
Tijdens de bijeenkomst van de Raad van 26 en 27 mei kreeg het streven naar een akkoord een nieuwe dynamiek. Commissaris Fischler en ik hebben toen bilaterale besprekingen gevoerd met de afzonderlijke ministers en geprobeerd te ontdekken waar de hoofdproblemen lagen en welke oplossingen tot een billijk compromis konden leiden. Zowel de commissaris als ik hebben toen met voldoening kunnen vaststellen dat wij, wat het tijdschema betreft, konden rekenen op de steun van de meerderheid van de ministers. Deze meerderheid is ervan overtuigd dat als wij een inhoudelijk juiste mix weten te bewerkstelligen, er nog voor het einde van het Griekse voorzitterschap, dat wil zeggen tijdens de Raad van juni, een akkoord over dit dossier mogelijk is.
Ik wil het Parlement erop wijzen dat de ministers van Landbouw van de tien nieuwe lidstaten hebben deelgenomen aan het tripartiete overleg. Het Europees Parlement is een zeer belangrijke factor in de vormgeving van het toekomstig gemeenschappelijk landbouwbeleid. Uw resolutie van november 2002 over de mededeling van de Commissie behelsde belangrijke indicaties aan het adres van de Commissie met betrekking tot de oriëntatie van haar wetgevingsvoorstellen.
Het advies dat het Europees Parlement zal uitbrengen over de wetgevingsvoorstellen van de Commissie voor de hervorming van het GLB is van cruciaal belang en wij kijken daar allen met grote belangstelling naar uit. Ik wil daarom alle rapporteurs, de voorzitter van de Landbouwcommissie en natuurlijk alle leden van de commissie van harte bedanken. Zij zijn er in geslaagd in heel korte tijd hun werk af te sluiten en te stemmen over deze inderdaad zeer interessante verslagen over het voorstellenpakket van de Commissie.
Dankzij het consequente werk van het Europees Parlement en vooral de Landbouwcommissie is de plenaire vergadering in staat tijdig advies uit te brengen over de Commissievoorstellen. Aldus krijgt de Raad de mogelijkheid een eerlijk en billijk compromis te bewerkstelligen. Dit compromis zal geen miskenning zijn van het Europees landbouwmodel, dat is gebaseerd op gezinsbedrijven en een multifunctionele landbouw. Evenmin zal daarin worden voorbijgegaan aan de behoeften van de benadeelde gebieden. De Europese Raad van Brussel van oktober 2002 heeft deze behoeften juist bevestigd.
Staat u mij toe kort in te gaan op de belangrijkste vraagstukken die wij moesten behandelen. Ten eerste de ontkoppeling. Dit is ongetwijfeld de kern van de hervorming en daar doen zich bij het streven naar een algemeen aanvaardbare oplossing ook de grootste moeilijkheden voor. Dit vraagstuk wordt op uiteenlopende wijze benaderd door de lidstaten en daarom zijn er tot nu toe ook nog steeds inhoudelijke reserves ten aanzien van een aantal specifieke vraagstukken.
Een van die vraagstukken is de inwerkingtreding van het nieuwe stelsel. Zeer belangrijk is het standpunt van bepaalde leden van de Raad, die een gedeeltelijke ontkoppeling voorstaan. Ofschoon een dergelijk standpunt in principe onderdeel zou kunnen zijn van een compromis moeten wij rekening houden met het feit dat de term 'gedeeltelijke ontkoppeling? zich leent voor uiteenlopende interpretaties. Er zijn ook lidstaten die zich wat de ontkoppeling betreft hebben uitgesproken voor een uitzondering voor bepaalde producten, terwijl weer andere lidstaten een groter aantal producten onder het ontkoppelingsstelsel willen brengen teneinde concurrentieverschijnselen tussen de verschillende productietakken te voorkomen. Ik hoop dat het advies van het Europees Parlement over dit cruciale punt ons zal helpen bij het vinden van een bevredigende oplossing.
Ten tweede de modulatie. De meeste lidstaten hebben voorbehoud geformuleerd ten aanzien van het niveau van 5000 euro voor de vrijstelling van de verplichting tot geleidelijke steunvermindering, terwijl een aantal lidstaten een tussenstap willen zetten opdat de geleidelijke vermindering progressief van toepassing kan worden op de grootste en concurrentiekrachtigste bedrijven.
Er zijn nog meer vraagstukken ten aanzien waarvan de lidstaten van mening verschillen, bijvoorbeeld de noodzaak van bescherming van de kleine en middelgrote producenten, de toepassing van de beginselen van sociale rechtvaardigheid en de wens tot vereenvoudiging van de administratieve rompslomp voor de landbouwbedrijven. Wij mogen niet uit het oog verliezen dat de regelingen gericht zijn op besparing van middelen en dat die middelen bestemd zullen zijn voor de financiering van de toekomstige hervormingen van de gemeenschappelijk marktordeningen. Aangezien op de begroting een bepaald kredietvolume is uitgetrokken voor de landbouw, moeten wij erop toezien dat ten eerste een eventuele verhoging van de vrijstelling of een andere soortgelijke regeling de financiering van de toekomstige hervormingen bij de zuivelproducten, de suiker en de mediterrane producten niet op de helling zet en ten tweede het plafond van de landbouwuitgaven niet wordt doorbroken.
Ten derde de cross compliance. Bijna alle lidstaten zijn voor het beginsel dat ten grondslag ligt aan deze maatregel. Het probleem is evenwel gelegen in de buitensporige administratie en de hoge kosten die naar men aanneemt deze maatregel met zich mee zal brengen. Men vindt deze kosten onevenredig hoog, gemeten aan het beoogde doel. Daarom moeten wij een middel zien te vinden om de vereisten tot een minimum terug te brengen en de lidstaten meer soepelheid te geven, waarbij gedacht kan worden aan een geleidelijke toepassing van het voorgestelde systeem.
Dames en heren, in het kader van het communautair beleid voor plattelandsontwikkeling zijn verschillende maatregelen voorgesteld. Deze hebben tot doel beter tegemoet te komen aan de zorgen van de samenleving met betrekking tot de bescherming van het milieu, de eerbiediging van de communautaire landbouwmodellen, de verbetering van het dierenwelzijn en strengere kwaliteitsvoorschriften voor levensmiddelen. Deze ideeën van de Commissie vinden ruime instemming.
In de verschillende stadia van de besprekingen over de nieuwe maatregelen is gebleken dat de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid het uitgangspunt moet zijn voor de vereenvoudiging van het sociaal beleid ten behoeve van de plattelandsontwikkeling. De voorstellen van de Commissie voor de verschillende sectoren moeten nog verbeterd worden voordat de Raad deze als één pakket kan aannemen. Tot slot moet de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid speciale maatregelen behelzen voor de jonge landbouwers, die de toekomst van de Europese landbouw zijn, en voor de benadeelde, perifere gebieden van de Europese Unie waaruit de bevolking neigt weg te trekken.
Dan wil ik nu kort iets zeggen over de begrotingsaspecten van de voorstellen tot hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. In de besprekingen in de Raad was de aandacht toegespitst op de te verwachten begrotingsgevolgen van de voorgestelde marktmaatregelen en op de begrotingsaspecten die bij de belangrijkste onderdelen van de hervormingsvoorstellen voortvloeien uit de gecombineerde maatregelen voor de steun, dat wil zeggen geleidelijke vermindering en modulatie. Uit de uitgavenramingen van de Commissie blijkt dat de moduleringsmaatregelen en de maatregelen tot geleidelijke vermindering nodig zijn om de door de Europese Raad van Brussel van oktober 2002 besloten begrotingsbeperkingen te eerbiedigen. Als voorzitterschap zullen wij proberen oplossingen te vinden die stroken met het begrotingskader van de Europese Unie.
Dames en heren, mijnheer de Voorzitter, de Raad is het er mee eens dat door de internationale omstandigheden een extra aanpassingspoging moet worden ondernomen voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Wij moeten wel beseffen dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid nooit statisch is geweest en altijd het hoofd heeft kunnen bieden aan de veranderingen, ofwel met de bestaande middelen ofwel met de inzet van nieuwe middelen. De desbetreffende besluiten waren gegrondvest op de communautaire methode, hetgeen samenwerking tussen de instellingen en compromissen tussen de lidstaten in het kader van de Raad betekende.
Wij bevinden ons vandaag op een cruciaal punt in het hele proces. Als de instellingen en de lidstaten zoals altijd blijk geven van realisme en goede wil, kan men mijns inziens optimistisch zijn en een politiek akkoord tijdens de komende weken verwachten. Ik verzeker u, geachte afgevaardigden, dat de Raad evenals de Europese burgers vol belangstelling uitkijkt naar de meningen van het Europees Parlement.

Fischler
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dames en heren, de verslagen van de afgevaardigden Bautista Ojeda, Cunha, Jeggle, Olsson, Rodríguez Ramos en Souchet almede de voorstellen van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling vormen mijns inziens een indrukwekkende getuigenis van de inzet waarmee het Parlement zich aan de dringende uitdagingen van de landbouw en de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid wijdt. Ik wil u hiervoor van harte bedanken!
Ten aanzien van de probleemanalyse en de algemene doelstellingen bestaat er mijns inziens een hoge mate van overeenstemming tussen het Parlement, de Commissie en de lidstaten. De gemene deler waarop deze consensus berust is zonder meer de doelstelling van een multifunctionele, duurzame landbouw, die wij allemaal willen behouden. Dat model is ons programma. Om het predikaat duurzaam te verdienen, moet het gemeenschappelijk landbouwbeleid consequent worden afgestemd op economische, sociale en milieudoelstellingen.
Als wij deze doelstellingen met de werkelijkheid vergelijken, dan zien wij wat er allemaal nog moet gebeuren. De maatschappelijke functie van de landbouw, het algemene economische kader, de stabiliteit van de internationale handelsbetrekkingen, milieubehoud, de instandhouding van waardevol cultuurlandschap en de productie van betrouwbaar voedsel van hoge kwaliteit - dit zijn de uitdagingen waar wij in het belang van de landbouwers en van alle burgers in Europa een antwoord op moeten vinden.
Tegen deze achtergrond heeft de Commissie dan ook de voorstellen opgesteld waar wij vandaag over debatteren. Wij willen de mechanismen van de marktordening aanpassen aan de vraag en het aanbod van de toekomst, om crises reeds in een vroeg stadium van hun ontwikkeling te kunnen voorkomen. Wij willen de directe betalingen in overeenstemming brengen met de markt en onze verplichtingen op het vlak van de internationale handel. Wij moeten de boeren voldoende zekerheid bieden en individuele directe betalingen vastleggen op het niveau van historische steunbetalingen. Wij mogen de verwachtingen van de huidige samenleving niet naast ons neerleggen en moeten de directe betalingen koppelen aan criteria op het vlak van milieu, dierenbescherming, voedselveiligheid en bedrijfsveiligheid. Wij willen extensieve landbouw mogelijk maken en een verzorgd cultuurlandschap instandhouden door landbouwactiviteiten, niet door wat voor activiteiten dan ook. Wij willen het instrumentarium voor het beleid inzake plattelandsontwikkeling uitbreiden met maatregelen om de kwaliteit te verhogen en dierenwelzijn te bevorderen. Wij zijn genoodzaakt, de financiering van nieuwe hervormingen veilig te stellen door de invoering van degressiviteit en door middel van modulatie kunnen wij het beleid inzake plattelandsontwikkeling versterken. Last but not least: wij willen bij deze hervorming ook waken over de coherentie.
Met de genoemde elementen bevind ik mij nog op het terrein, waarover wij het in grote lijnen eens zijn. Ik wil echter niet verhelen dat er gedeeltelijk ook grote meningsverschillen bestaan. Zo verschillen wij van mening over de keuze van de passende concrete instrumenten. Ik ben mij er uiteraard van bewust dat er nog een aanzienlijke weg moet worden afgelegd voor wij het met elkaar eens zijn. Maar zoals ook de voorzitter van de Landbouwraad heeft gezegd, komen wij op deze weg vooruit, zowel hier in het Parlement als in de Raad van ministers van Landbouw.
Als ik de verschillende elementen van het verslag-Cunha bekijk, moet ik toegeven dat hierin veel is opgenomen dat het overdenken waard is en ik wil de heer Cunha bedanken voor zijn duidelijke bekrachtiging van de noodzaak van een hervorming. Een bevoorrechte behandeling van de achtergestelde gebieden gaat ook mij ter harte. Of de differentiatie van de modulatiepercentages hiervoor het geschikte instrument is, kan ik noch bevestigen, noch uitsluiten.
Ook voor een uitzondering voor enkele kwetsbare productiesectoren - zoals zoogkoeien-, schapen- of geitenhouderij - zijn steekhoudende argumenten aan te voeren, niet in de laatste plaats de instandhouding van de landbouwproductie in probleemregio's.
Wij moeten evenwel ook stilstaan bij de schaduwzijden van een dergelijke benadering. Bijvoorbeeld het marktverstorende effect van gekoppelde steun en het feit dat dit de landbouwer verhindert om te doen wat voor zijn bedrijf economisch het zinvolste is. Ook het voorstel om groente en fruit uit te sluiten van het steunareaal is goed onderbouwd. Wij moeten er evenwel voor oppassen dat wij het niet zover doordrijven dat de voordelen van de ontkoppelde steun verloren dreigen te gaan.
In het verslag-Olsson en de amendementen bewonder ik de ambitieuze visie van de leden van het Europees Parlement op de verdere ontwikkeling van het platteland. Ik ben het voor honderd procent met de heer Olsson eens dat wij ons er allemaal voor moeten inzetten dat de voorstellen niet verwateren. Daarom sta ik sceptisch tegenover het grote aantal en de strekking van de ingediende amendementen. Ik ben van mening dat de op basis van verordening 1257 vastgestelde programmapakketten niet halverwege de programmeringsperiode volledig moeten worden opengebroken. Bovendien staat het begrotingskader geen fundamentele wijzigingen van de steunbedragen toe. Tot slot moet de Commissie ook waken over de consistentie van het gehele pakket. Dit geldt tevens voor de regels inzake staatssteun en de structuurfondsen.
Wij mogen niet vergeten dat het grote debat over het toekomstige structuurbeleid voor ons ligt. Aan het einde van het jaar zal de Commissie samen met het derde cohesieverslag haar voorstellen voor het structuurbeleid voor de periode na 2006 voorleggen.
Dan kom ik nu bij de verslagen over de marktordeningen. Om te beginnen wil ik ingaan op het verslag-Souchet over granen en aardappelzetmeel.
De ervaring heeft de afgelopen jaren uitgewezen dat wij in Agenda 2000 onvoldoende rekening hebben gehouden met de marktontwikkeling. Uit onze analyse van de langetermijnvooruitzichten blijkt duidelijk dat de Europese graanproducenten zonder nieuwe wijziging van de marktondersteuning een te kleine afzetmarkt voor hun producten zullen vinden. En daar gaat het uiteindelijk toch om. Dit dilemma wordt nog verergerd door de koersontwikkeling van de euro tegenover de dollar.
Daarom moeten wij de interventieprijzen helaas met de geplande 5 procent verlagen en de maandelijkse premies schrappen.
Daarnaast zijn er zoals bekend nog enkele specifieke problemen, zoals bij rogge. Daar is de interventieopslag intussen gestegen tot 5,3 miljoen ton. Dat is meer dan de normale jaarlijkse oogst. Deze onhoudbare toestand kan met de uitbreiding in 2004 zelfs nog erger worden. Deze structurele overschotten zijn vooral aan het interventiemechanisme te wijten. Daarom moeten wij het probleem bij de wortels aanpakken en niet, zoals de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling voorstelt, met een halve oplossing komen door nationale productieplafonds in te voeren. Volgens mij bestaat er voor de afschaffing van de interventie bij rogge geen alternatief.
In de sector van het aardappelzetmeel is de instandhouding van de productierestituties economisch gezien niet meer nodig, omdat de marktprijzen de prijzen op de wereldmarkt zullen benaderen. Ook een minimumprijs is met het oog op de maatregelen in de concurrerende sector van de granen dubieus. Met de instandhouding van een gekoppelde premie van 50 procent worden bovendien voldoende stimulansen gegeven voor de productie van zetmeelaardappelen.
Wat de gedroogde voedergewassen betreft wil ik voor een goed begrip van de houding van de Commissie nogmaals verwijzen naar de harde kritiek die enerzijds in onafhankelijke studies op deze regeling is geuit vanwege de negatieve gevolgen voor het milieu en anderzijds in het verslag van de Rekenkamer. De amendementen die de steunregeling willen toespitsen op de technische vooruitgang om met name het energieverbruik te verlagen, zijn interessant. Ik vraag mij evenwel af of het zinvol is dit te ondernemen in het kader van de marktondersteunende maatregelen. Zijn de programma's voor de plattelandsontwikkeling niet het aangewezen kader voor een dergelijk concept?
Met het oog op het sociale, economische en ecologische belang van de rijstsector wil ik niet tornen aan de noodzaak van een marktordening voor rijst. Een radicale hervorming is evenwel noodzakelijk, omdat wij anders worden geconfronteerd met reusachtige interventievoorraden die, afgezien van de kosten die daaruit ontstaan voor de begroting van de Gemeenschap, onverkoopbaar worden. Het doet mij genoegen dat de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling deze opvatting in grote lijnen deelt en een belangrijk deel van de door de Commissie voorgestelde oplossingen steunt. Sommige van uw amendementen, zoals de verhoging van de invoerhoeveelheden en de verplichte verslaglegging met betrekking tot de prijzen, steun ik volledig. Van andere amendementen ondersteun ik weliswaar de achterliggende gedachte, maar niet de concrete formulering. Maar ik ben ervan overtuigt dat uw suggesties bij de slotonderhandelingen in de Raad zeer nuttig zullen zijn.
Wat de invoerregeling betreft moet over elke wijziging van de vooraf vastgestelde douanerechten voor rijst worden onderhandeld in het kader van artikel 28 van het GATT-akkoord. De Raad moet de Commissie hiervoor nu eindelijk een mandaat geven. Bovendien ben ik van mening dat wij de invoerrechten voor padie afzonderlijk moeten bekijken. Als wij echter het interventiemechanisme voor rijst in stand zouden houden, dan zou dat zeer kostbaar worden, zelfs op een niveau van 150 euro per ton. Ik sta evenwel open voor de bestudering van een uniform mechanisme op een prijsniveau dat in overeenstemming is met de te verwachten marktsituatie en dat het aanzwellen van de voorraden verhindert.
Dat brengt mij bij de beide laatste marktordeningsverslagen, de verslagen-Jeggle. Ik stel vast dat de leden van de commissie zich uitspreken voor de verlenging van de quotaregeling voor melk tot 2015. Daarentegen staan zij kritisch tegenover de vervroeging van de in Agenda 2000 voorziene prijsverlagingen van 2005 naar 2004 almede tegenover verdere verlagingen van de interventieprijzen en de beperking van de interventiehoeveelheid voor boter. Ik ben er echter van overtuigd dat deze maatregelen noodzakelijk zijn om het concurrentievermogen van de Europese melksector te versterken. Daar komt nog bij dat wij als grootste exporteur van zuivelproducten ter wereld bij onze besluiten ook rekening moeten houden met de ontwikkeling van de wereldmarkten en de discussie in de WTO.
Een ander gevoelig punt is kennelijk de verhoging van de melkquota met telkens 1 procent in de jaren 2007 en 2008. Volgens onafhankelijk studies kunnen de markten deze bijkomende productie door een toenemende consumptie absorberen. Ik ben derhalve van mening dat dit een zinnig voorstel is. Als men echter eerst de daadwerkelijke ontwikkeling wil afwachten, dan wil de Commissie daar graag over discussiëren.
Daarentegen sta ik sceptisch tegenover de voorstellen voor hogere compenserende betalingen en deze nogmaals te verhogen in de achtergestelde gebieden, voor een differentiatie op basis van kwaliteitsnormen of de prijzen vast te leggen op basis van de productie- en arbeidskosten. Ik sta echter open voor voorstellen om de status te wijzigen van de producent die zelf de afzet van zijn producten verzorgt, alsmede voor de vraag in hoeverre de lidstaten een deel van de overgedragen quota kunnen optellen bij de nationale reserve.
Ik ben het met de leden van de commissie eens dat de melksector rendabel moet blijven en dat het inkomen van de producenten moet worden veiliggesteld. Ik beloof u dat wij al uw voorstellen nauwkeurig zullen bestuderen.
Tot slot wil ik ingaan op het initiatiefverslag over de multifunctionele landbouw en de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid van mevrouw Rodríguez Ramos. U heeft gezegd dat u niet tegen de doelstellingen van de hervorming kunt zijn. Dat is al heel wat! Wij willen allemaal het platteland juist in de achtergestelde gebieden versterken. Hiervoor worden middelen uitgetrokken op de begroting, is er de oriëntatie op de doelstellingen op het vlak van duurzaamheid evenals de betaling aan boeren voor het leveren van diensten aan de samenleving. Uiteraard moeten wij deze middelen zo doelmatig mogelijk gebruiken. Wij moeten ook rekenschap afleggen tegenover de belastingbetaler. Ons concept van plattelandsontwikkeling en de versterking ervan door de modulatie omvat concrete stappen ter verwezenlijking van de doelstellingen die u noemt. Er staat weldegelijk een beloning tegenover het bedrijven van multifunctionele landbouw. U verlangt een reusachtige herverdeling van de steun. Daar kan ik niet mee instemmen. Ik ben er niet van overtuigd dat het systeem daardoor automatisch rechtvaardiger zou worden. Wel heb ik er begrip voor dat wij uiteraard in onze overwegingen goed de cohesie in het oog moeten houden en daarom hebben wij bij de keuze van de verdeelsleutel voor de toekomstige bijkomende middelen voor de plattelandsontwikkeling een element van cohesie ingebouwd, en dat moet ook zo blijven.
Ik wil u allemaal nogmaals van harte bedanken. Ik ben benieuwd naar uw bijdragen en wil aan het einde van het debat graag ingaan op uw vragen.
Herranz García (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement is nu aan het debatteren over wat alleen een herziening van het gemeenschappelijk landbouwbeleid had moeten zijn, zoals voorzien in het kader van Agenda 2000, en waaraan de Vijftien in maart 1999 hun goedkeuring hebben gehecht. Het debat heeft echter een veel wijdere dimensie gekregen doordat de Commissie, voorbijgaand aan de wensen van de lidstaten en het Europees Parlement, een grondige hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid heeft willen afdwingen, die misschien wel de ingrijpendste is uit de hele geschiedenis van dit beleid. Daarbij is de Commissie er ook op uit geweest zich een aantal voorrechten toe te kennen die haar in budgettair opzicht in elk geval niet toekomen.
Enerzijds zou het Parlement deze week zijn verantwoording moeten nemen ten opzichte van de communautaire landbouwers, die voor hun investeringen een minimum aan stabiliteit nodig hebben. Anderzijds moet het Parlement ook proberen zijn bevoegdheden veilig te stellen.
Als rapporteur voor advies van de Begrotingscommissie inzake deze hervorming heb ik in het voorstel van de Commissie een aantal tegenstrijdigheden van boekhoudkundige aard ontdekt. Zo heeft de Commissie ons bij voorbeeld voorgesteld om de gemeenschappelijke marktordening van de melksector te wijzigen, wat niet meer inhoudt dan een hervorming van de hervorming van Agenda 2000 voor dit product. De kosten van die wijziging zouden in 2013 anderhalf miljard euro belopen, een bedrag dat op dat moment overeenkomt met het begrotingstekort zoals door de Commissie voorzien in haar financiële plaatje.
Gelukkig is uit de debatten in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling gebleken dat een meerderheid van de fracties tegen deze hervorming is waarvan de kosten op geen enkele wijze kunnen worden gerechtvaardigd. De in het kader van Agenda 2000 aangenomen bepalingen zijn immers nog niet van kracht.
De beslissing die we vandaag nemen in verband met de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zal trouwens gevolgen hebben die verder strekken dan de huidige financiële vooruitzichten. Daarom moeten we de vereiste voorzorgsmaatregelen treffen om ervoor te zorgen dat de budgettaire bevoegdheden van het Parlement niet worden ondermijnd.
Elk besluit dat een ingrijpende wijziging inhoudt van het gemeenschappelijk landbouwbeleid terwijl Agenda 2000 nog niet is afgerond, zou moeten worden herzien in het kader van de daarop volgende financiële vooruitzichten. Dit om te voorkomen dat er al te gemakkelijk maatregelen worden genomen waaraan we ook in de periode na 2006 gebonden zijn.
Naar mijn idee heeft het bij voorbeeld geen enkele zin om de middelen die vanaf 2006 zullen worden overgeheveld naar rubriek 1B nu al definitief en tot in percentages vast te leggen, als we nog niet eens hebben besloten wat de niet-verplichte uitgaven van de landbouwbegroting voor de volgende financiële programmeringsperiode zullen zijn. Het zou alleen maar leiden tot frustraties onder de Europese landbouwers die worden gekort in hun steun terwijl ze niet te horen krijgen waarvoor en hoe de bespaarde middelen zullen worden gebruikt.
Ik moet toegeven dat de tekst in het parlementaire debat wel is verbeterd, maar onvoldoende. Het punt waar het om gaat, is dat deze tekst niet garandeert dat de Europese landbouw en veeteelt zich op evenwichtige wijze kunnen ontwikkelen, terwijl hij evenmin garandeert dat het territoriale evenwicht in de Europese plattelandsregio's in stand wordt gehouden. Het Parlement zou ervoor moeten waken demotiverende en overbodige berichten aan de Europese landbouwers over te brengen.

Fiori (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, de doelstellingen van de Commissie zijn prijzenswaardig. In een macro-economische optiek valt er zeker begrip voor op te brengen, maar wij kunnen ons er moeilijk in vinden. De Commissie wil meer concurrerende prijzen, maar zij wil ook dat de behoeften van de samenleving, zoals duurzaamheid en kwaliteit, gerespecteerd worden. Wij vragen ons af hoe de Europese boeren gehoor kunnen geven aan de eisen van de maatschappij, die aandringt op zeer strenge voorschriften voor productiemethoden, nu ze gedwongen worden de prijzen te verminderen en de kosten te drukken, om concurrerend te kunnen blijven op de wereldmarkten.
De Commissie is voor vereenvoudiging. Volgens mij zal blijken, als de voorstellen eenmaal geanalyseerd zijn, dat hier sprake is van complexe maatregelen die de bureaucratie nog verder zullen opvoeren, in plaats van haar te verminderen. Men hoeft maar een blik te werpen op één element van de voorstellen, het stelsel van rechten in het kader van de ontkoppeling, om te begrijpen in hoeverre de bureaucratie in onze bedrijven zal toenemen. Wat dat betreft zie ik een doemscenario voor mij, maar hopelijk heb ik het bij het verkeerde eind. Dit scenario omvat simpelweg drie elementen. In de eerste plaats zal het voorstel voor een prijsvermindering samen met de ontkoppeling ertoe leiden dat in veel regio's en in veel bedrijfstakken de productie wordt gestaakt. Daardoor komen structurele veranderingen in een stroomversnelling en dat zal een ware uittocht uit de plattelandsgebieden tot gevolg hebben. Afgezien van het effect op de landbouwbedrijven, zal ontkoppeling zorgen voor versnippering van de agrarische voedselketen. Dat is bedreigend voor de werkgelegenheid en kan een ernstige weerslag op de landbouwcoöperaties hebben. In de tweede plaats zal de Europese markt sterk worden beïnvloed door de voornaamste wereldexporteurs: en dat zijn vast en zeker niet de ontwikkelingslanden. In de derde plaats zullen de enige nieuwe maatregelen die men zal nemen om de boeren te helpen bij het uitvoeren van strengere voorschriften en het bieden van kwaliteitsgaranties, gefinancierd moeten worden door de boeren zelf, via vermindering van de steun. Met zo'n scenario voor ogen vraag ik me af hoe de hervorming op enige instemming kan rekenen.

Goepel (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, uit het feit dat de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling van dit Parlement heeft gestemd over ongeveer 800 amendementen toont aan hoe omstreden de Commissievoorstellen over de toekomst van het gemeenschappelijke landbouwbeleid zijn. Het palet loopt van volmondige afkeuring tot voorwaardelijke goedkeuring. Desondanks zijn wij er in geslaagd om met een weergaloze krachtinspanning en onder grote tijdsdruk een compromis te formuleren dat in de Commissielandbouw en plattelandsontwikkeling is goedgekeurd en dat, zoals een Duits landbouwweekblad het formuleerde, een respectabele etappe naar het landbouwbeleid tot 2013 vormt.
De komende WTO-onderhandelingen en de uitbreiding die bijna een feit is, alsmede de evaluatie van Agenda 2000 vormden het strikt afgebakende kader, waarin de Commissie in opdracht van de Raad in januari 2003 haar voorstellen voor advies voorlegde aan het Parlement. Dat in de verslagen die nu in het Parlement ter stemming voorliggen veel werd afgezwakt, sommige werden elementen toegevoegd en een aantal punten als niet haalbaar zijn verworpen, heeft te maken met de druk van de kant van de landbouwsector, die wij hier moeten vertegenwoordigen.
Veel critici waren ervan uitgegaan dat het, overeenkomstig de uiteenlopende meningen in de Raad, ook in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling nu nog niet zou lukken tot een verstandige oplossing te komen. Wellicht had men in de Raad ook stiekem gehoopt dat het Parlement om inhoudelijke redenen of vanwege de tijdsdruk geen besluit zou nemen en dat dan niet de Raad, maar het Parlement de noodzakelijke landbouwhervorming zou afremmen. Die vlieger gaat mooi niet op, dames en heren ministers van Landbouw! Nog afgezien van de uitslag bij de stemming op donderdag zal het advies van het Parlement niet bindend zijn, want voor het landbouwbeleid geldt nog altijd niet de medebeslissingsprocedure. Hopelijk zal hier binnenkort verandering in komen. Het resultaat van de stemming zal evenwel hoe dan ook een belangrijk signaal zijn, dat u als Raad, als uiteindelijk beslissend orgaan, ertoe zal verplichten nog onder het huidige voorzitterschap eigen compromissen te formuleren. Wij als Parlement hebben ons huiswerk gedaan en ik kan de Raad namens mijn fractie alleen maar aanbevelen de evenwichtige voorstellen van het Parlement over te nemen..
Garot (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, van een tussentijdse herziening van het GLB van Agenda 2000 zijn we terechtgekomen bij een hervorming die tot 2013 gaat gelden, dus voor tien jaar. De fundamentele keuzes die we gaan maken, moeten dus goed doordacht zijn. Mijnheer de commissaris, u heeft twee belangrijke doelstellingen op papier gezet, namelijk multifunctionaliteit en concurrentievermogen van de landbouw. Een van de achterliggende bedoelingen is de Europese Unie bij de WTO-onderhandelingen meer speelruimte te bieden.
Namens mijn fractie wil ik me achter het plan van multifunctionele landbouw opstellen, waarmee wordt ingespeeld op de verwachtingen van de maatschappij. Middelen moeten hierop worden afgestemd, aan steun moeten speciale voorwaarden worden verbonden en maatregelen in het kader van de tweede pijler moeten worden versterkt. Ik wijs er echter op dat rapporteur Cunha het accent terecht legt op een grotere modulatie van steun en uw ingewikkelde combinatie van degressiviteit én modulatie niet heeft gevolgd. Deze leidt namelijk tot veel administratieve rompslomp en laat slechts weinig middelen over voor de plattelandspijler.
Naar uw oordeel moet het concurrentievermogen worden versterkt door een prijsverlaging voor graan en melk. Ik zou er echter op willen wijzen dat multifunctionaliteit zich in de praktijk zal vertalen in een stijging van de productiekosten, terwijl de directe steun aan landbouwbedrijven in de vijftien lidstaten wordt verminderd. Tegen deze achtergrond zou het op zijn minst onverstandig zijn uw aanbevelingen te volgen, des te meer omdat de exportmogelijkheden van Europese landbouwproducten mijns inziens in een nieuw licht moeten worden bezien, aangezien er binnenkort een nieuwe interne markt van 450 miljoen consumenten zal ontstaan.
Voor u, mijnheer de commissaris, vormt de ontkoppeling van steun een panacee. Toch kan deze beter gedeeltelijk en geleidelijk worden doorgevoerd. Daarmee zou de Unie niet alleen een betere positie krijgen in de WTO-onderhandelingen, maar heeft zij ook de mogelijkheid om na een eerste fase de balans op te maken alvorens te besluiten verder te gaan. Mijn fractie, de PSE, stelt in een amendement voor om direct bij de invoering de ontkoppeling voor de akkerbouw en mannelijke runderen op 50 procent te stellen. Dat voorstel paart durf aan voorzichtigheid en verdient de steun van alle Parlementsleden.
Tot slot is het gerechtvaardigd om bedrijfstoeslagen beter te verdelen tussen landbouwers, producties en regio's. Mijn fractie staat dan ook geheel achter amendement 61 in het verslag van de heer Cunha. Hierin wordt ervoor gepleit multifunctionele kredieten vanaf 2007 te baseren op de criteria areaal en werkgelegenheid.
Mijnheer de commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik denk dat wij hiermee een weloverwogen en verstandig advies hebben gegeven, aangezien we onze stem niet kunnen doen gelden in de medebeslissingsprocedure. Rest mij nog de heer Cunha te complimenteren met zijn uitstekende verslag waarop het debat is gebaseerd, evenals de andere rapporteurs, die er consequent op inhaken.

Olsson (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris en mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik zal vandaag spreken namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij. In mijn vorige interventie sprak ik voornamelijk op persoonlijke titel als rapporteur. Het verschil is overigens marginaal. Ik ben aanhanger van decentralisatie en ik ben vooral voor kleinschaligheid, maar ik wil mijn geachte collega's erop wijzen dat de globalisering ook oprukt in de landbouw. Het heeft geen zin dat wij als struisvogels onze kop in het zand steken en zeggen dat we niets gemerkt hebben en dat we niets willen veranderen. Als ik naar mijn collega's luister, vind ik dat velen van hen zich in de praktijk als struisvogels gedragen. Het merkwaardige is dat men in dit Parlement conservatiever lijkt te worden naarmate men linkser is.
Ik zou graag commentaar willen leveren op het standpunt van de commissaris inzake multifunctionaliteit en duurzaamheid. Zoals wij van de ELDR-Fractie te kennen hebben gegeven, is het van cruciaal belang dat de landbouw op de lange termijn wordt gedereguleerd, maar op dit moment gaat het erom dat we steun garanderen voor een multifunctionele en duurzame landbouw in de zeer nabije toekomst. Daar staan we achter. We proberen de systemen zodanig te veranderen dat we de nodige houvast krijgen in de wereld van nu.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil natuurlijk iedereen bedanken die in dezen een steentje heeft bijgedragen. Het is fantastisch dat we erin geslaagd zijn om alle amendementen in de Commissie Landbouw en plattelandsontwikkeling te behandelen. Als vertegenwoordiger van mijn fractie wil ik ook nog zeggen dat wij het compromis in het verslag-Cunha steunen, en wel omdat men zich in dit compromis positief opstelt tegenover het ontkoppelingsbeginsel. Dat is belangrijk: zelfs al gaat men met dit compromis niet tot het uiterste, toch komt men er een aardig eind mee.
Tot de fungerend voorzitter van de Raad wil ik het volgende zeggen. Nu wij een besluit genomen hebben, betreur ik het dat wij niet tevens medebeslissingsrecht hebben. Ik vind echter dat de fungerend voorzitter van de Raad en de Raad zelf gebruik moeten maken van een reëel aanwezige mogelijkheid, namelijk om niet te volstaan met naar het Parlement te luisteren, maar een stap verder te gaan. Als u dat zou doen, komt u wat meer tegemoet aan in elk geval mijn wensen en misschien ook die van de commissaris.

Jové Peres (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie vindt het Commissievoorstel voor de tussentijdse hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid onaanvaardbaar. Deze hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid is qua omvang zonder precedent. In feite gaat het om een radicale hervorming waarbij de begroting wordt gekort met het oog op de uitbreiding, en die vooral uit is op het ontmantelen van de marktordeningen. Deze hervorming komt in een periode waarin het handelsverkeer meer geliberaliseerd wordt, de concurrentie van de zijde van de Verenigde Staten sterker is geworden door de grotere subsidies in het kader van de Farm Bill, en de rijstimport is gestegen door toedoen van het initiatief 'alles behalve wapens?.
Als gevolg van de Commissievoorstellen voor vermindering van de steun en voor de hervorming van de gemeenschappelijke marktordeningen zal het concurrentievermogen moeten stijgen, wat echter alleen kan worden bereikt door de productie te intensiveren, wat weer zal leiden tot grotere risico's voor de voedselveiligheid en een grotere impact op het milieu. Met haar voorstel beoogt de Commissie de onderhandelingspositie van de Europese Unie in de Wereldhandelsorganisatie te verbeteren door vooruit te lopen op mogelijke eisen. Maar soms is het zo dat als je al concessies doet voordat de onderhandelingen zijn gestart, je uiteindelijk dubbele concessies doet. Het voornaamste probleem in het voorstel van de Commissie is de ontkoppeling. Wordt die daadwerkelijk ingevoerd, dat zullen de landbouwactiviteiten in de minst productieve bedrijven en regio's ter ziele gaan. Geconfronteerd met lagere marktprijzen en met steun die is losgekoppeld van de productie, zullen de bedrijven met de kleinste bruto marge de productiekosten niet langer willen dragen. In de regio's met het laagste rendement zal niet alleen de landbouw verdwijnen maar ook de economische bedrijvigheid die samenhangt met de landbouw, en zo zullen er enorme problemen ontstaan op economisch, sociaal en milieugebied en voor de ruimtelijke ordening. Het valt niet te verwachten dat de steunregelingen voor plattelandsontwikkeling - met al hun beperkingen - de ontstane leemten zullen kunnen ondervangen.
Naar mijn mening is de ontkoppeling in ethisch opzicht ontoelaatbaar. Zij zou alleen maar neerkomen op een soort betaling van het grondbezit, hetgeen naast de teruggang van de agrarische bedrijvigheid, zou leiden tot speculaties op de grondmarkt. Bovendien zou het toekennen van steun op basis van de gemiddelde steun die over de afgelopen drie jaar ontvangen is, de huidige onevenwichtige situatie tussen bedrijven, sectoren en regio's alleen maar bestendigen.
Een gemeenschappelijk landbouwbeleid dat gebaseerd is op ontkoppeling zou in tegenspraak zijn met de cohesie. Het zou namelijk leiden tot uitsluitend op historische basis toegekende steun, tot een afname van de bedrijvigheid in regio's die al niet bevoordeeld zijn door de natuur, en tot een concentratie van bedrijvigheid in regio's met een meer intensieve landbouw. De minst begunstigde regio's zouden geconfronteerd worden met het probleem van de ontvolking en van een achteruitgang van de economische bedrijvigheid.
Verder zou de ontkoppeling hogere grondprijzen en speculaties in de hand werken, waardoor een tweeledige markt zou ontstaan van percelen met recht en percelen zonder recht op subsidie. Hierdoor zouden jonge landbouwers het moeilijker krijgen zich te vestigen omdat de overname van het familiebedrijf hen extra kwetsbaar maakt, en zouden de kosten alleen maar toenemen. De grootste bedrijven zouden het als enige overleven. Het voorstel zou wel worden toegejuicht door bedrijven wier eigenaren bijna de pensioengerechtige leeftijd hebben bereikt, en die hun kans schoon zouden zien om steun te krijgen door hun bedrijvigheid tot een minimum te beperken.
Kortom, alle negatieve aspecten van het Commissie-voorstel zijn tot een financieel probleem te herleiden, dat voortkomt uit het plan om de uitbreiding zonder extra begrotingsmiddelen te verwezenlijken. Het Commissie-voorstel zou de levensmiddelenindustrie en de distributie ten goede komen, die hun marges zullen kunnen vergroten doordat ze goedkopere grondstoffen kunnen kopen. Het is zeer onwaarschijnlijk dat de consumentenprijzen naar beneden gaan, de consument zal er dus geen baat bij hebben en de gevolgen zullen voor de landbouwers en voor de samenleving als geheel alleen maar negatief zijn.
Het is irreël de landbouwers niet langer te beschermen bij het opheffen van de grenzen. Het is irreël van hen te eisen dat ze levensmiddelen met een hoge kwaliteit en een hoog voedselveiligheidsniveau produceren, dat ze waken over het milieu en de instandhouding van de plattelandsstructuren, zonder daar een adequate vergoeding tegenover te stellen. Een adequate vergoeding is noodzakelijk om hen in deze richting te laten doorgaan en hun werk niet op te geven.
Er moet een nieuw evenwicht worden gevonden voor de steun aan de verschillende soorten bedrijven, sectoren en regio's. De samenleving heeft een vitale landbouw nodig, met het juiste aantal landbouwers en bedrijven om een evenwichtige ruimtelijke ordening te garanderen, met gevarieerde economische activiteiten en producten die geen gevaar opleveren voor de consument.
Naar ons idee beogen de voorstellen van de Commissie helaas het tegenovergestelde.

Auroi (Verts/ALE).
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, dames en heren, de tussentijdse herziening is een heel avontuur gebleken. Ik denk dat de landbouwers best tevreden kunnen zijn met het compromisvoorstel dat wij, leden van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, hebben bereikt.
We wilden de beleidskeuzes voor iedereen begrijpelijk maken en hebben het verslag-Cunha dan ook van een heldere preambule voorzien. In het compromis wordt een lans gebroken voor plattelandsontwikkeling, wat wij, de Groenen, positief onthalen. Met de serieus bijgeschaafde tekst blijven de positieve aspecten van multifunctionaliteit voor de Europese landbouwers intact en wordt plattelandsontwikkeling versterkt, doordat het modulatiesysteem een overgang van de eerste naar de tweede pijler mogelijk maakt. Ik denk daarbij met name aan amendement 44 op artikel 12.
Hierin wordt voorgesteld in de nieuwe modulatieregeling bij de toepassing van de verschillende procentpunten een territoriaal criterium te hanteren, waarbij rekening wordt gehouden met achtergebleven regio's. Zoals de rapporteur in zijn motivering terecht stelt, moet de steun leiden tot consolidatie van de producentenorganisaties. Bovendien worden de lidstaten er met dit amendement toe gedwongen actief mee te werken aan plattelandsontwikkeling, omdat de bedragen uit het EOGFL-Garantie-instrument slechts volledig worden uitgekeerd als er sprake is van cofinanciering op nationaal niveau. Dat zal de lidstaten er vast toe aanzetten voldoende middelen beschikbaar te stellen voor sociale aspecten, de kwaliteit van levensmiddelen en het milieu. Het Franse model van territoriale contracten met landbouwbedrijven was in dat opzicht baanbrekend.
De lidstaten kunnen deze modulatie gebruiken om de nationale bijdrage te financieren waarmee jonge boeren een bedrijf kunnen opzetten, wat voor de toekomst cruciaal is. Ook kunnen de lidstaten ervoor kiezen daarmee de compenserende betalingen voor achtergestelde gebieden en voor gebieden met milieutechnische beperkingen alsmede milieumaatregelen voor de landbouw te financieren. Wat ons betreft moeten zij hiertoe worden verplicht. Geen van die gebruiksmogelijkheden heeft enige invloed op het totaalbedrag dat de lidstaat aan de tweede pijler besteedt.
Deze stimuleringvan plattelandsontwikkeling is dus om twee redenen een stap in de goede richting. Ten eerste worden goede landbouwpraktijken erdoor bevorderd en leidt het tot meer extensivering, wat positief uitwerkt op de gezondheid van de consument, op het milieu en de biodiversiteit en sociale meerwaarde oplevert. Ten tweede wordt het platteland ermee gevrijwaard tegen het grillige en agressieve liberalisme dat de WTO voorstaat. Zo kunnen de multifunctionele aspecten die eigen zijn aan de Europese landbouw en de exploitatie van specifieke regionale producten gesubsidieerd blijven in het kader van de tweede pijler. Dat biedt kleine producenten in achtergestelde gebieden de meeste zekerheid. Daar komt nog bij dat de geleidelijke verlaging van directe betalingen niet overal hetzelfde is: in kwetsbare gebieden bedraagt zij 6 procent en in de overige gebieden 8 procent.
Deze versterking van de tweede pijler kan pas zinvol zijn als de melkquota, die van nut zijn gebleken bij het behoud van veeteelt in berggebieden, behouden blijven. Ook moeten natuurlijke weilanden worden beschermd en versterkt. Bovendien moeten we steun blijven verlenen voor voedergewassen en meer in het algemeen voor eiwitrijke gewassen, die een gezonde en kwalitatief hoogstaande veeteelt mogelijk maken, zoals luzerne waarover de heer Souchet heeft gesproken, en de daarvoor benodigde voorzieningen intact laten. Het moet mogelijk worden op alle braakliggende gronden eiwitrijke gewassen te verbouwen, omdat daarvan een tekort bestaat in Europa en de teelt van plantaardige eiwitten de kwaliteit van zowel de grond en het milieu als die van diervoeder ten goede komt.
Voorts was er de netelige kwestie van de ontkoppeling, die volgens sommigen totaal moet zijn en volgens anderen niet moet plaatsvinden. Stapsgewijze ontkoppeling, zoals voorgesteld in het compromis, biedt ons inziens een voor iedereen aanvaardbaar perspectief.

Berlato (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het wetgevingsvoorstel van de Commissie bevat elementen van hervorming van het gemeenschappelijke landbouwbeleid die wij verontrustend vinden. De totale ontkoppeling die de Commissie voorstelt, zal ervoor zorgen dat men her en der het bijltje erbij neergooit en de productie in de steek laat, vooral in achtergebleven of als perifeer geclassificeerde gebieden. En de ontkoppeling zal hoe dan ook geen afdoende antwoord geven op de noodzaak van een grondige hervorming van het GLB. Weliswaar biedt een totale ontkoppeling van de productiesteun meer bewegingsruimte in de WTO-onderhandelingen, maar zij kan ook leiden tot ontmanteling van alle maatregelen voor marktbeheer.
Wij weten dat hervorming noodzakelijk is, maar dan moeten wel de in de Verdragen vastgelegde doelstellingen gerespecteerd worden en ook de beginselen van milieubescherming en vooral bescherming van de werkgelegenheid overeind blijven. Om de werkgelegenheid op te trekken, moet ervoor gezorgd worden dat de lidstaten de concrete mogelijkheid krijgen een deel van de rechtstreekse steun die in het kader van de eerste pijler wordt verstrekt, te spenderen voor de werkgelegenheid. Hoe je het ook wendt of keert, wij vinden dat de bescherming van ons landbouwstelsel en het garanderen van een zekere en waardige toekomst voor onze landbouwondernemers prioritaire doelstellingen moeten blijven. Het is te hopen dat deze prioritaire doelstellingen de eventuele onderhandelingen in WTO-verband zullen beïnvloeden, en niet omgekeerd.
Om al die redenen vinden wij dat een geleidelijke en verticale ontkoppeling van de steun mogelijk is, zodat deze tot specifieke bedrijfstakken wordt beperkt. Het is voorbarig nu al te denken aan uitbreiding van de ontkoppeling tot de veeteelt, tot de productie van rijst en durumtarwe, dit des temeer omdat het om een definitieve maatregel gaat. Verder kunnen wij ons niet vinden in de differentiatie van de steun die wordt voorgesteld en wij vinden dat de bedragen die worden bespaard met de modulering, in eerste instantie moeten worden besteed aan maatregelen voor plattelandsontwikkeling die ook kwaliteitssteun omvatten, zonder onderscheid te maken tussen gebieden die wel of niet achtergebleven zijn.
Dat zijn de voornaamste redenen die ons ertoe hebben gebracht een paar amendementen in te dienen namens onze fractie, amendementen die hopelijk op instemming van deze Vergadering stuiten. Tevens hebben wij namens de UEN-Fractie een paar amendementen ingediend om een evenwichtiger steunstelsel voor noten in te voeren: een stelsel dat rekening houdt met de verschillende productiesituaties in de Unie en op grond daarvan een eerlijker verdeling van de steun onder de verschillende lidstaten vaststelt en een hogere steun per hectare dan wat de Commissie oorspronkelijk had voorgesteld.
Wij zouden graag zien dat er een gedifferentieerd stelsel voor de veeteelt wordt ingevoerd, om de traditionele fokmethoden en de aanwezigheid daarvan op het EU-gebied te beschermen. Wij zullen vol overtuiging alle belangrijke amendementen steunen die, zoals de amendementen van onze eigen fractie, tot doel hebben een preferentiestelsel voor jonge boeren in te stellen, om de intreding van de jongere generaties in de productiesector te vergemakkelijken.
Dan tot slot de zuivelsector. Wij vinden dat het wenselijk is het quotastelsel los te laten. Er zijn twintig jaar verstreken sedert het provisorische quotastelsel werd goedgekeurd. Nu is het moment aangebroken om, door middel van een vastomlijnd maar in de tijd beperkt stelsel, een soepele overgang naar de normale marktdynamiek tot stand te brengen. Hoe dan ook, het principeakkoord dat is bereikt over de hoofdbeginselen van de hervorming, kan in onze optiek een goed uitgangspunt voor het toekomstige akkoord binnen de Raad vormen.

Mathieu (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik heb slechts twee minuten spreektijd. Ik zal dus met de deur in huis vallen, zoals u zult begrijpen. Mijnheer Fischler, twee minuten om u uit de doeken te doen wat ik vind van uw voorstel, dat in feite een totale hervorming van het GLB is, dat is wel erg kort.
Wat moet ik zeggen over de ontkoppeling die u ons oplegt? Zelfs de Amerikanen zijn ervan teruggekomen. Dat geeft stof tot nadenken. Ontkoppeling, of deze nou geheel, gedeeltelijk, volgens vaste percentages of degressief plaatsvindt, zal ten eerste leiden tot een kloof tussen boeren en burgers, en ten tweede zal deze extra administratieve rompslomp met zich meebrengen, en dan laat ik het door u toegevoegde bedrijfsadviseringssysteem nog buiten beschouwing. Ten derde werkt ontkoppeling grondspeculatie in de hand. Hoe zit het eigenlijk met de overdracht van rechten? Dat heb ik u nu al drie keer gevraagd! Tot dusver heb ik geen antwoord gekregen. Wellicht heb ik vandaag meer geluk.
Wat valt er te zeggen over het gebrek aan toekomstperspectieven, niet alleen voor jongeren, maar ook voor de bestaande boeren? Wat valt er te zeggen over uw stilzwijgen met betrekking tot de communautaire preferentie en de bescherming aan de grenzen? Wat valt er te zeggen over het gebrek aan informatie over de gevolgen van uw voorstellen? Onderzoek hiernaar is wel erg laat in gang gezet. Wat valt er te zeggen over de schaarse details die wij hebben gekregen over de tussenliggende en achtergestelde gebieden? Wat valt er te zeggen over de milieuvoorwaarden en de 38 richtlijnen, waarvan een aantal onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten vallen? Wat valt er te zeggen over de 1200 amendementen die zijn ingediend? Daaruit blijkt duidelijk dat niemand zich in uw voorstel kon vinden, ondanks de goede wil van de rapporteurs.
Mijnheer de commissaris, uw voorstel drijft de boeren tot wanhoop. Zij hebben blijkbaar aan dovemans deur geklopt. Ze hebben geen maatschappelijk werkster nodig. Het zijn gewoon mannen en vrouwen die graag fatsoenlijk van hun werk en hun producten willen leven.
Martinez (NI).
 Commissaris Fischler, u bent een getalenteerd man. Ten eerste heeft u uw hervorming prachtig verpakt. Wat u een tussentijdse herziening noemt, is in werkelijkheid een tussentijdse liquidatie. Als argumentatie komt u met populaire, ik durf haast niet te zeggen, populistische, clichés aandragen: welzijn van dieren, absoluut duurzame ontwikkeling, kwaliteit van levensmiddelen en milieubescherming. In werkelijkheid zal er geen duurzame plattelandsontwikkeling zijn omdat jongeren zich niet meer in dergelijke gebieden zullen vestigen. Verder zullen we ons richten op het prijsniveau van levensmiddelen op de wereldmarkt en dus op het bijbehorend kwaliteitsniveau.
Maar ook technisch steekt uw GLB 2004 talentvol in elkaar. U doet alsof het om iets nieuws gaat, met ontkoppeling als sleutelwoord. Maar in 1992 zijn de inkomens van de boeren al losgekoppeld van de landbouwprijzen, en nu wordt de directe inkomenssteun losgekoppeld van de landbouwproductie. De hervorming is kortom dit: u betaalt voor de zeis en zelfs voor het bot. Maar tot wanneer blijft u deze directe inkomenssteun betalen? Steun die is ontkoppeld, deels ontkoppeld, gemoduleerd, gecontroleerd, aan milieuvoorwaarden is verbonden? Daar komt uw talent om de deur kijken, een buitengewoon, machiavellistisch talent.
Het GLB bestaat nu veertig jaar. U bent van plan het nog tien jaar te laten bestaan, tot 2013-2014, en alle grafieken houden op in 2013. Het GLB wordt slechts tot 2012 gefinancierd. De melkquota houden in 2013-2014 op te bestaan. In 2013 zullen de meeste boeren die nu vijftig zijn, met pensioen zijn. In de tussentijd is hun bed nog tien jaar lang gespreid. Dat betekent dus dat ze nog tien jaar lang hun geld krijgen, maar dat geldt niet voor jongeren. Ze hebben dus geen enkele reden om te protesteren! Als ze niet protesteren, is er geen onrust op het land. Als er geen onrust is op het land, hebben de Fransen, die de voornaamste tegenstanders van de hervorming zijn, geen enkele reden om tegen te stemmen. Ook de Verenigde Staten zullen in Cancun met de vijftien lidstaten voor uw hervorming stemmen, omdat het een uitstel van executie is. Verder is in de Europese grondwet het onderscheid tussen verplichte en niet-verplichte uitgaven geschrapt. Het Parlement zal dan ook het laatste woord hebben over landbouwuitgaven, en hier zetelt een ultraliberale meerderheid. Dus tussen nu en 2013 zal een meerderheid besluiten de directe steun af te schaffen, ontkoppeld, deels ontkoppeld, gemoduleerd of niet. Dat wordt de doodsteek voor de Europese boeren, want ze bevinden zich op een markt waar hun Amerikaanse collega's flink worden gesubsidieerd.
Mijnheer de commissaris, wat er dan overblijft is een operette-achtige landbouw, op zijn Oostenrijks. Daarom bent u de perfecte man, mijnheer de commissaris, u heeft alles onder controle, u bent boerenkeizerin Sissi.

Drys
Mijnheer de Voorzitter, hartelijk dank dat u zoveel begrip hebt voor mijn verzoek. Hartelijk dank ook aan alle leden van het Europees Parlement. U weet dat momenteel de luchtverkeersleiders in staking zijn en het vliegtuig waarmee ik naar Athene terugkeer kan na 17.30 uur niet meer vertrekken. Ik zal proberen kort te antwoorden op de zeer pertinente opmerkingen van de rapporteurs en de leden die het woord hebben gevoerd.
Ik verzeker u dat ik van al uw voorstellen met belangstelling kennis heb genomen en ik er rekening mee zal houden bij de opstelling van het compromisvoorstel aan de Landbouwraad die op 11 en 12 juni in Luxemburg plaatsvindt.
Ik heb nota genomen van de pertinente voorstellen die u hebt gedaan met betrekking tot de gevolgen van een volledige ontkoppeling voor met name het midden- en kleinbedrijf, maar ook voor de bedrijven in de perifere en benadeelde gebieden. Ik neem aan dat de Raad bijzondere aandacht zal schenken aan deze voorstellen.
Wat de modulatie betreft heeft de heer Cunha een limiet voorgesteld die iets hoger ligt dan die in het voorstel van de Commissie. Ik verzeker u dat ik dit serieus in overweging zal nemen maar natuurlijk zal de Landbouwraad hierover moeten beraadslagen.
Ik sluit af met de kwestie van de cross compliance. Mijns inziens willen alle ministers meer transparantie bij de steunuitkering. Zij willen dat het geld van de Europese belastingbetalers echt zoden aan de dijk zet als het gaat om de ontwikkeling van de landbouwbedrijven en de bevordering van kwaliteitsproducten, van gezonde producten voor de Europese burgers en onze afnemers. Daarom willen wij de betalingsprocedures zo eenvoudig mogelijk houden.
Dit gezegd zijnde wilde ik u, mijnheer de Voorzitter, nogmaals hartelijk bedanken voor uw welwillendheid en u verzekeren dat het voorzitterschap alles in het werk zal stellen om ervoor te zorgen dat de Landbouwraad op 11 en 12 juni tot een eerlijk en billijk compromis zal komen ten behoeve van een dynamische en efficiënte Europese landbouw.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad. Ik ben ervan overtuigd dat uw medewerkers u, zij het beknopt, op de hoogte zullen brengen van hetgeen tijdens het debat wordt besproken in uw afwezigheid.

Schierhuber (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, geachte dames en heren, beste collega Martinez, ik kan u verzekeren dat ik heel trots ben op de Oostenrijkse landbouw en op de prestaties die de Oostenrijkse landbouw en de landbouwers en de mensen op het platteland leveren.
Om te beginnen wil ik alle rapporteurs van harte bedanken. Tevens wil ik alle medewerkers van het Parlement en van de Commissie van harte bedanken. Alleen met hun ondersteuning was het mogelijk om het in zo korte tijd eens te worden over de compromissen die brede steun hebben gevonden in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. 
Wij weten allemaal dat de landbouw nauw verbonden is met het platteland en de mensen die daar wonen en werken. Daarnaast is het platteland recreatiegebied voor de geïndustrialiseerde samenleving en draagt het bij tot de culturele en biologische verscheidenheid. De plattelandsontwikkeling moet derhalve verdergaan dan de veiligstelling van de voedselproductie, want het model van het Europese landbouwbeleid dat extensieve en multifunctionele landbouw nastreeft, stelt hoge eisen.
De eerste pijler, die de marktordening regelt en de productie bevordert, hangt nauw samen met de tweede pijler, die van de landbouwstructuren en de plattelandsontwikkeling. Het is derhalve van groot belang dat deze beide instrumenten altijd op elkaar worden afgestemd en elkaar aanvullen. Zij mogen niet met elkaar in tegenspraak zijn.
Doelstellingen en middelen voor het platteland kunnen centraal worden uitgewerkt, maar moeten op regionaal niveau effect sorteren. Het Europese platteland is uiterst gevarieerd, met uiteenlopende sterke punten en problemen. Het programma voor de plattelandsontwikkeling moet in veel gebieden derhalve een instrument zijn dat op regionaal niveau concreet wordt ingevuld. Bovendien moet de diepgaande betrokkenheid van de regio's worden aangemoedigd.
Het voorstel van de Commissie en het verslag vormen twee belangrijke stappen in de juiste richting. Mijns inziens is evenwel een ingrijpendere versterking van de tweede pijler en daarmee van de duurzame ontwikkeling van het platteland, wenselijk. Ik begrijp niet waar de in het verslag bepleite nieuwe vastlegging van objectieve criteria voor nodig is, want volgens mij volstaat de huidige definitie. Geïntegreerde plattelandsontwikkeling mag niet beperkt blijven tot de structuren van de landbouw, want een functionerende infrastructuur is een noodzakelijke voorwaarde voor het behoud en het functioneren van het platteland. Bij de verdeling van de middelen, bij de steun voor nieuwe infrastructuur voor andere nieuwe bedrijfstakken moet evenwel goed in de gaten worden gehouden dat de middelen van het EOGFL uitsluitend naar de landbouwers gaan.
Ik rond af. De extensieve, duurzame landbouw waarborgt dat in alle regio's wordt geproduceerd. Zo waarborgt een Oostenrijkse boer bijvoorbeeld drie arbeidsplaatsen in het economische voor- en natraject. Verder weten wij dat de landbouw de begroting van de Europese Unie niet zal uitputten, naarmate de uitbreiding voortschrijdt; integendeel, het regionaal beleid zal er een veel groter deel van opslokken.
(Ingehouden applaus)
Kindermann (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het vooral hebben over het verslag-Cunha. Wat betreft de andere verslagen wil ik alleen ingaan op de interventie bij rogge, die volgens de Commissievoorstellen volledig moet worden geschrapt. Ik steun in dit verband dus het voorstel met betrekking tot interventie waartoe wij in de commissie met het verslag-Souchet besloten hebben. Voor bepaalde gebieden waar vanwege de natuurlijke omstandigheden slechts in beperkte mate bedrijfseconomische alternatieven bestaan, moet de mogelijkheid van compensatie blijven bestaan.
Dan kom ik nu bij het verslag-Cunha, dat ik volledig ondersteun. Belangrijke elementen die wij als sociaal-democraten telkens weer hebben bepleit, zoals de verplichte modulatie en cross compliance of factoren zoals dierenwelzijn, hebben een plaats gekregen in het verslag. De preambule die aan artikel 1 voorafgaat weerspiegelt de prioriteiten van het Parlement: veiligstelling van de inkomens van de landbouwers, gekoppeld aan de bevordering van milieubescherming en werkgelegenheid op het platteland. 
Het is in dit verband van belang dat het Parlement er duidelijk voorstander van is dat er een begin wordt gemaakt met de ontkoppeling tussen steun en productie. In de in de commissie goedgekeurde versie blijft het evenwel bij een zeer zwakke en vage erkenning van dit beginsel. Ik ben van mening dat wij voor een formulering moeten kiezen die onze eisen duidelijker weergeeft. De Fractie van de Europese Sociaal-Democraten heeft daarom amendementen ingediend, waarin 50 procent wordt voorgesteld voor het begin van de ontkoppeling in 2005 en vervolgens na een verslag van de Commissie in 2007, een stapsgewijze verhoging van dit percentage en de uitbreiding van de ontkoppeling tot andere sectoren. Dit is van speciaal belang, omdat wij het in de compromisamendementen eens zijn geworden over de gedeeltelijke ontkoppeling in slechts twee sectoren. Na dit zonder meer welkome begin met de ontkoppeling mogen wij het perspectief op de langere termijn niet uit het oog verliezen. Ik hoop derhalve dat de amendementen 126 en 127 van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten worden aangenomen, aangezien wij hiermee als Parlement een duidelijkere boodschap aan de Raad zouden zenden.
Tot slot wil ik nog een belangrijk punt aansnijden, en wel dat van de hernieuwbare grondstoffen. Hier bestaat voor de landbouwers in talloze regio's een aanzienlijk potentieel aan zinvolle alternatieve gewassen, dat tegelijkertijd gunstige gevolgen heeft voor het milieu. Ik ben erg blij dat ons amendement, in tegenstelling tot het voorstel van de Commissie, in de toekomst de mogelijkheid kan blijven bieden om grond braak te leggen voor het verbouwen van hernieuwbare grondstoffen. 
Pesälä (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij behandelen hier een grote hervorming die op dit ogenblijk onvermijdelijk is. Onze commissie heeft in goede samenwerking een groot aantal amendementen op het voorstel van de Commissie ingediend. Met deze amendementen wordt de hervorming zodanig bijgeschaafd, dat ze goed is voor de boeren.
Als de ondergrens van de modulatie naar 7.500 euro wordt verhoogd en de achtergestelde regio's zeer zorgvuldig worden behandeld, kan de landbouw in de Unie ook in de armste regio's worden voortgezet: in het noorden, het zuiden en de berggebieden. Bij de verdeling van de middelen voor plattelandsontwikkeling moet met ongunstige omstandigheden rekening worden gehouden en daarom heeft mijn fractie een amendement ingediend om het aantal achtergestelde regio's aan de criteria voor de verdeling toe te voegen. Bij de melkproductie moeten wij niet te hard van stapel lopen als de marktsituatie dat niet verlangt. We mogen niet vergeten dat de productie van melk juist in de achtergestelde regio's van groot belang is en in die regio's kunnen prijsverlagingen de motivatie om te produceren ernstig in gevaar brengen.
Mijnheer de commissaris, in Finland neemt rogge een zeer speciale positie in. Daar wordt zeer hoogwaardige rogge gebruikt voor de productie van functionele levensmiddelen. De Commissie zou ook met dergelijke speciale omstandigheden rekening moeten houden. Voor ons is rogge geen inferieur gewas dat voor veevoeder wordt gebruikt, maar een lekker dagelijks ontbijtproduct en een hoofdbestanddeel van onze traditionele eetcultuur.

Fiebiger (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de rapporteurs en de leden van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling hebben hard gewerkt om de halfbakken en onredelijke voorstellen van de Commissie voor een hervorming van het landbouwbeleid in positieve zin bij te sturen. Ik heb het hierbij nadrukkelijk over de sectoren graan, gedroogde voedergewassen en melk, en ook over de beperking van de degressiviteit en van de volledige ontkoppeling van de directe betalingen. Met name met het oog op de uitbreiding is het positief dat de een meerderheid in de commissie mijn amendement heeft goedgekeurd ten gunste van een tijdelijke interventie voor rogge voor de gebieden waar geen alternatief voor deze teelt bestaat.
Over het geheel genomen ben ik echter ontevreden, omdat de tijdsdruk zo enorm was, dat het lopendeband-stemmen geen overtuigend resultaat heeft opgeleverd. Verder vind ik het in beginsel verkeerd dat de meerderheid het op een akkoordje gooit met de Commissie en via de ontkoppeling de weg inslaat van een volledige liberalisering. Laat ik het duidelijker stellen: ik ben niet uit op een primitieve autarkie, maar ik wens een landbouwbeleid waarbij de oriëntatie op de interne markt centraal staat en er weer grotere kansen zijn voor regularisering. De uitvoer zou moeten worden beperkt tot verwerkte landbouwproducten en de invoer zou moeten worden onderworpen aan een gedifferentieerde afscherming, die geen hindernis vormt voor de ontwikkelingslanden, maar tegelijkertijd de markt afsluit voor de goedkope producten van de niet multifunctioneel producerende grote landbouwexporteurs als de Verenigde Staten en de Cairns-groep. Daar moeten wij het allemaal over eens zijn.
Tot slot wil ik nog twee belangrijke redenen noemen voor mijn afwijzing van het verslag-Cunha: in de eerste plaats ben ik ertegen dat de middelen voor de modulatie tot een soort tweede cohesiefonds worden. In plaats daarvan moeten deze middelen worden ingezet ten gunste van de plattelandsontwikkeling van elke lidstaat. Ten tweede vind ik het verkeerd om reeds in een vroeg stadium te beginnen met de ontkoppeling. Daarnaast is de idee van de bedrijfspremie nog niet van tafel, terwijl het duidelijk is dat een horizontale geregionaliseerde premie veel progressiever is. Een voorstel dat verder gaat dan dat van Cunha is echter mijns inziens nauwelijks haalbaar.

Graefe zu Baringdorf (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het Europees Parlement heeft bewezen dat het in staat is om zijn deel van de verantwoordelijkheid te dragen. Ik hoop dat de Conventie zorgt voor een procedure die ons niet alleen formeel maar ook inhoudelijk het medebeslissingsrecht garandeert, en waardoor niet al te veel uitzonderingsgevallen dan toch weer aan de Raad worden overgelaten. Ik zou er nog begrip voor hebben wanneer alle besluiten aan de Commissie zouden worden voorgelegd, maar het Parlement moet zeker bij alle besluiten worden betrokken.
U heeft ons het werk aan dit dossier niet altijd gemakkelijk gemaakt. U heeft een goede analyse voorgelegd en een aantal perspectieven geopend die in onze preambule terug te vinden zijn, maar bij de uitvoering hebben we toch wel wat problemen gehad.
Kijkt u eens naar de audit. Hier staat dat ieder bedrijf een bedrijfsadviseur moet raadplegen. Dat wordt aangevoeld als een dwangmiddel dat de bedrijven wordt opgelegd. Kijkt u eens naar de gedifferentieerde bescherming naar buiten, waarmee de we multifunctionaliteit willen garanderen. Daar heeft de Commissie te weinig ruchtbaarheid aan gegeven. Ook bij de gedifferentieerde modulatie en bij het overhevelen naar de tweede pijler zijn er twee grote fouten gemaakt. Ten eerste is er te weinig geld beschikbaar en ten tweede is duidelijk gezegd dat er in de tweede pijler niet ontkoppeld wordt. Dat betekent dat er dus geld van de tweede pijler ter beschikking staat om compensatie te betalen aan de producenten van producten die op de tocht staan. Hier hadden we meteen iets aan moeten bieden voor de ontkoppeling, en daar kom ik later nog op terug. Het is niet de bedoeling om de gehele roggesector te steunen, maar bepaalde producties in bepaalde regio's, en dat kan nu eenmaal via de tweede pijler.
Bovendien zijn er geen voorstellen gedaan voor het beëindigen van de interventie en van de exportsubsidie. Bij zuivel volgt u de bekende weg, maar bij rogge heeft u bewezen hoe hard uw methodes kunnen zijn. Dat is allebei moeilijk te verkopen. We moeten voor alle gewassen op dezelfde manier stoppen met het oude beleid, binnen hetzelfde tijdsbestek en met kwantitatieve beperkingen, niet meer met prijsverlagingen.
Ik wil ook nog even iets zeggen over de ontkoppeling. Dat is geen eenvoudige zaak, en velen hebben het niet begrepen. Anderen hebben het wel begrepen, en het ten eigen bate aangewend. U heeft de mogelijkheid van een grotere vrijheid bij het maken van prijsafspraken voor de steun getorpedeerd door onmiddellijk terug te krabbelen toen de producenten van aardappelzetmeel zeiden te vrezen dat ze geen grondstoffen meer zouden krijgen. Waarom zouden die grondstoffen dan niet meer beschikbaar zijn? Daarover had uitgebreider en indringender moeten worden gediscussieerd. Waarom is de zuivelindustrie bang dat bepaalde productiegebieden verloren gaan wanneer de ontkoppeling van de zuivelpremie er komt? Nu zingt men in koor dat de zuivelproductie in de benadeelde gebieden veilig moet worden gesteld, maar is dat wel gegarandeerd? Bovendien blijft er evenveel geld beschikbaar. Daaraan hadden we meer ruchtbaarheid moeten geven, dan zouden de beroepsorganisaties die de belangen van deze sectoren behartigen minder mogelijkheden hebben gehad om te stoken.
Ik heb nog een laatste overweging. De tweede pijler moet de kern van de landbouwhervorming worden. Ook hier is de Commissie zeer terughoudend en voorzichtig. Misschien denkt u dat er niet genoeg geld beschikbaar is en dat de instrumenten onvoldoende ontwikkeld zijn, maar ook dat is veroorzaakt door de nalatigheid van de Commissie. Ik hoop dat er in de herfst een intensief debat komt tussen het Parlement en de Commissie. Dan kunnen we de tweede pijler echt opbouwen, dan kunnen we duidelijk maken dat dit ook de basis voor de ontkoppeling kan zijn.

Hyland (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, de voorstellen van de Commissie over een tussentijdse hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid hebben tot een zeer ingewikkeld debat geleid. Uit de 1200 ingediende amendementen blijkt wel hoe ernstig de meningen binnen de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling verdeeld zijn. Pogingen van de Commissie om vroegtijdige - en in het geval van melk onnodige - hervormingen te introduceren hebben geleid tot onzekerheid en onrust onder boeren.
Onze directe doelstelling dient het herstellen van het vertrouwen van de boeren te zijn in de politieke processen en het waarborgen van de integriteit van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, zonder welke de landbouw binnen de EU niet zou overleven. In de nu beschikbare tijd is het niet mogelijk de voorstellen te evalueren, anders dan door te zeggen dat een status quo geen optie is, dat het uitgangspunt van het GLB een duurzame winstmarge voor boeren moet zijn, en dat we garanties nodig hebben dat, wat de uitkomst ook zal zijn, de boeren volledige bescherming genieten in het kader van de WTO-besprekingen.
Hoewel er langzaam consensus lijkt te ontstaan over ontkoppeling, heb ik mijn bedenkingen over de langetermijngevolgen ervan op een commercieel ingestelde Europese landbouw. Ik stel de vraag, en niet voor het eerst, wat er zal gebeuren als de ontkoppeling een feit is en de voorziene prijsverhogingen op de markt uitblijven?

Andersen (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, de landbouwsteun van de EU discrimineert de ontwikkelingslanden, de nieuwe EU-landen, het milieu en de ecologische belangen. De grote, intensieve bedrijven krijgen de meeste steun, hetgeen tot schade aan het milieu en een geringer welzijn van dieren leidt. De boeren krijgen in de braakleggingsregeling betaald om niets te doen. Deze regeling bevordert het in cultuur brengen van marginale grond. De consument betaalt dubbel, hij of zij betaalt de steun via de belasting en hij of zij betaalt vervolgens de kunstmatig hoge prijzen voor de dagelijkse levensmiddelen. Een hervorming van de EU-steun voor de landbouw is derhalve noodzakelijker dan ooit.
De Junibeweging is van mening dat de enige reële manier het afschaffen van de discriminatie is door gelijke voorwaarden te creëren middels bezuinigingen op de landbouwsteun, tot uiteindelijk een volledige afschaffing daarvan.
De bezuinigingen moeten zo worden ingericht dat ze gelijke voorwaarden creëren. Gelijke voorwaarden voor de conventionele en de ecologische landbouwers. Dat kan worden bereikt door de grens op maximaal 70 procent van de steun voor de hectares, van de areaalbetalingen te stellen. Je kunt dat tevens bereiken door de hogere steun voor eiwithoudende gewassen te beëindigen, ook door een extensivering te stimuleren door de maximumgrens op 0,5 dier per hectare te stellen. Dat betekent dat men op die manier ook de steun voor braaklegging en de begeleidende maatregelen kan afschaffen. De bezuinigingen moeten paal en perk stellen aan de kunstmatige structurele ontwikkeling, waarin de grote, intensieve bedrijven de meeste steun krijgen. Dat kun je doen door een maximumgrens van 150 hectare en 75 dieren aan de steun te stellen. De bezuinigingen moeten tevens betere omstandigheden voor dieren creëren. Dat kun je doen middels het afbouwen van de steun voor de magere-melkpoeder van kistkalveren - en middels het afbouwen van de steun aan de afschuwelijke export van levende dieren naar derde landen. Betere voorwaarden voor de ontwikkelingslanden kun je creëren door afbouw van de subsidies voor suiker en van de rechtstreekse steun voor de export.
Tenslotte moeten ook tussen de landen van de EU onderling gelijke voorwaarden bestaan. In plaats van dat de steun voor de nieuwe landen in 2013 met 100 procent omhoog moet, moet de steun voor de oude in 2013 met 25 procent omlaag.

Della Vedova (NI).
Mijnheer de commissaris, ik geloof dat u gelijk hebt als u zegt dat er eindelijk sprake is van een hervorming van het GLB, maar uw hervorming is niet de hervorming waar wij op zaten te wachten; en dit zeker niet als wij, zoals het Parlement kennelijk wil, vragen om het effect ervan af te zwakken. Uw hervorming pakt de kwestie van het GLB niet bij de bron aan, dat wil zeggen het schandalige feit dat de Europese Unie ermee doorgaat de helft van haar begroting vast te pinnen voor steunacties en subsidies voor de landbouwmarkt, om een sector af te schermen die goed is voor 2 procent van het BBP van de Europese Unie. Men heeft de mond vol van de doelstellingen van Lissabon, nog vóór 2010 moet de economie van de Europese Unie tot de meest concurrerende, op kennis gebaseerde economie ter wereld gemaakt worden. Geloven wij nu echt dat dit doel haalbaar is als de helft van onze begroting opgeslorpt wordt om de landbouwproductie te beschermen en subsidiëren?
De hervorming van het GLB kan niet gerealiseerd worden door rekening te houden met de belangen van de boeren: zij moet gerealiseerd worden in het belang van de Europese Unie, dat wil zeggen in het belang van alle burgers en alle consumenten. Zij betalen voor hun melk 70 procent meer dan ze zouden betalen voor ongesubsidieerde melk op een open markt. De consumenten betalen voor het vlees 220 procent meer dan ze zouden kunnen betalen: maar ondertussen komen de Argentijnse boeren van honger om, en als ze niet van honger sterven, zitten ze in ieder geval in de houdgreep van de economische recessie, omdat wij de Argentijnen beletten hun vlees naar Europa te exporteren. De consumenten betalen voor de suiker 90 procent meer, terwijl Mozambique er maar niet in slaagt economisch overeind te krabbelen, dankzij het Europese protectionisme.
Het voorbeeld van Nieuw Zeeland, dat toch een klein land is, spreekt boekdelen: na de volledige eliminering van de steun en het landbouwprotectionisme, is het aandeel van de landbouw in het BBP gestegen. De werkgelegenheid is toegenomen, met name voor jonge boeren. De kwaliteit is erop vooruitgegaan. Wij kunnen het zeker hebben over milieubescherming, over bescherming van rand- en berggebieden. Maar als wij blijven eisen dat hoe dan ook de helft van de communautaire begroting wordt gebruikt om de productie en de uitvoer van de Europese landbouwproducten te beschermen en te subsidiëren, dan is dat heel iets anders. Wij ontzeggen ons dan de mogelijkheid afspraken te maken over de grote handelsakkoorden van de WTO, en vooral benadelen wij dan de Europese burgers, consumenten en belastingbetalers. Zo zit de vork in de steel. De hervorming voor de ontmanteling van het GLB moet dus zo gauw mogelijk op de agenda geplaatst worden.

Mayer, Xaver (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst zou ik een korte algemene opmerking willen maken. Ik zou de medewerkers van het commissiesecretariaat van harte willen bedanken, maar ook onze assistenten en de medewerkers van de fracties. Ze hebben allemaal onder enorme tijdsdruk gewerkt. Ik zou ook onze Franse collega Dominique Souchet willen bedanken. Hij heeft twee verslagen geschreven, één over granen en één over gedroogde voedergewassen; beide verslagen zijn goed onderbouwd en vanuit het oogpunt van de praktijk evenwichtig. Ik ben vooral dankbaar voor de werkelijk uitstekende samenwerking en de precieze coördinatie tussen de standpunten van alle fracties. Dat is van het begin af aan gelukt, en dat is niet bepaald de regel in dit Parlement. Wij zijn gekozen vertegenwoordigers van de burgers, daar mag ik nog wel een keer aan herinneren, en wij hebben vaak meer en preciezere kennis van de situatie in individuele bedrijven dan anderen, ook dan de Commissie.
Ik wil nu even ingaan op het verslag inzake granen van de heer Souchet. De voorgestelde verlaging van de interventieprijs lijkt ons niet nodig. De interventieprijs is in de afgelopen tien jaar voortdurend verlaagd, en ligt toch al ongeveer op het niveau van de wereldmarkt. Ja, mijnheer de commissaris, u heeft gelijk, maar ik heb toch 'ongeveer? gezegd? Ook de maandelijkse toeslagen zijn uiteindelijk bedoeld om de hoeveelheden beter over het jaar te verdelen.
Natuurlijk zijn er veel voorstellen gedaan over de beoogde situatie in de sector rogge, en we zijn daar dankbaar voor. Ook amendement 28 kunnen we echter beschouwen als een maatregel om de overschotten te beperken, en ik noem dit amendement in het bijzonder. Hier worden de mogelijkheden genoemd om de consumptie op verschillende niveaus te verhogen, en bovendien de productie van rogge te beperken tot marginale locaties; mevrouw Fiebiger heeft hierop al gewezen, het was overigens haar idee.
Voor aardappelzetmeel, dat zoals u weet valt onder de marktordening voor granen, willen we de productierestituties in principe handhaven. Voor granen krijgen we al met al waarschijnlijk toch ontkoppeling, of een gedeeltelijke en getrapte ontkoppeling.
Over gedroogde voedergewassen wil ik het volgende zeggen. Ik begrijp niet wat u wilt bereiken met het volledig afschaffen van de regeling voor gedroogde voedergewassen, mijnheer de commissaris. De coöperaties, de eigen organisaties van de boeren, hebben in veel groenvoergebieden drooginstallaties gebouwd, die een belangrijke bijdrage leveren aan de vraag naar eiwithoudend voer.
De heer Goepel heeft er al op gewezen dat het gevaar bestaat - en we zijn dat allemaal met hem eens - dat deze hervormingen bijna tegelijk plaatsvinden met de WTO-onderhandelingen en met de discussie over de landbouwstructuren in het toekomstige uitgebreide Europa. In ieder geval zijn deze discussie en deze conclusies belangrijk. We hebben bewezen dat we tegen onze taak opgewassen zijn, ook bij de medebeslissing.
Lavarra (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ook ik ga ervan uit dat het helemaal niet vanzelfsprekend was dat er in de Vergadering gestemd werd. Wij hebben hier te maken met een verantwoorde keuze van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling van het Europees Parlement. Deze commissie heeft keihard gewerkt en daarbij een methode gehanteerd waarmee meer dan 1000 amendementen konden worden afgewerkt en een redelijk evenwicht tussen alle voorstellen werd bereikt. Ik ben ervan overtuigd dat dankzij de kundigheid van de Landbouwcommissie - die hopelijk morgen in de stemming van de Vergadering bevestiging vindt, - de commissaris en de Raad meer aandacht zullen besteden aan het werk van dit Parlement.
Ik vind de verslagen evenwichtig, met name dat van de heer Cunha. Wij hebben erop gewezen dat een hervorming noodzakelijk is. Degenen die zich met allerlei argumenten tegen de hervorming verzetten, wil ik er simpelweg op wijzen dat het tegenhouden van de hervorming geen bescherming biedt aan het GLB: men haalt op die manier alleen maar het maatschappelijk draagvlak onder het GLB weg. Daarom hebben wij ons ingezet om corrigerende maatregelen in te voeren, om het risico te voorkomen dat ontkoppelde steun wordt verleend die ontaardt in bijstandsmaatregelen of ertoe leidt dat bepaalde producties in de steek worden gelaten. Dat is de strekking van de gedeeltelijke ontkoppeling die wij voorstaan.
Tot slot wilde ik de aandacht van de commissaris vragen voor de keuze die wij hebben gedaan om de steun aan durumtarwe ongemoeid te laten. Ik hoop ook dat er bijzondere aandacht wordt besteed aan de GMO's die momenteel aflopen: olie, tabak, groenten en fruit. Dit om te voorkomen dat de bezuiniging die met de komende besluiten wordt gerealiseerd, alleen voor bepaalde sectoren, dat wil zeggen melk en suiker, wordt gebruikt. Wij willen dus gewoon voorkomen dat het gebrek aan evenwicht tussen de producerende landen nog groter wordt.

Mulder (ELDR).
Voorzitter, ook mijn dank aan alle rapporteurs. Ook ik kan zeggen dat ik wat ontkoppeling betreft in grote lijnen instem met de voorstellen van de Commissie, maar op iedere regeling zijn er weer uitzonderingen. Ik zou twee uitzonderingen willen noemen.
Het mag niet zo zijn dat landbouwproducten zoals groenten, fruit, bloemen enzovoorts, waarvoor in het verleden geen subsidie werd gegeven, nu wèl op een indirecte wijze subsidie zouden ontvangen. Ik denk dus dat daarvoor in de regeling een uitzondering moet worden gemaakt. De tweede uitzondering moet gelden voor aardappelzetmeel. Ik denk dat de ontkoppeling van 50 procent die de Commissie voorstelt niet voldoende is en 75 procent moet blijven want anders zijn de sociale consequenties niet acceptabel.
Ook ik ben ervoor om de uitbetaling van premies te verbinden aan milieuvoorwaarden, maar wat zijn die milieuvoorwaarden? Die zijn zeer onduidelijk. Als iedere lidstaat zich zou houden aan de nitraatrichtlijn, dan wordt de landbouwpolitiek heel eenvoudig, maar dertien van de vijftien lidstaten houden zich niet aan die milieuvoorwaarden. We moeten dus duidelijkere parameters vaststellen.
Een derde opmerking heeft betrekking op de begroting in het algemeen. Ik weet niet wat de kosten zijn van de verslagen waarover wij nu gaan stemmen, maar ook met de huidige voorstellen is de begroting al uiterst krap. Wat gaat de Commissie straks doen als er hervormingsvoorstellen komen voor suiker, voor groenten en fruit, voor olijfolie en voor tabak? Kunnen wij dan andere kortingen, andere degressiviteitsnormen tegemoet zien? Dat is de vraag die ik aan de Commissie zou willen stellen.

Patakis (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de recente hervormingsvoorstellen van de Commissie zijn geen tussentijdse herziening en bijsturing van het GLB maar de genadeklap voor de kleine boerenbedrijven. Deze voorstellen tasten de kwaliteit en de concurrentiekracht van de landbouwproducten aan en vernietigen het milieu.
Met harde, gewelddadige maatregelen - die in geen enkel van de onderhavige verslagen worden verworpen maar alleen met enkele onnozele amendementen op specifieke thema's in een mooi jasje worden gestoken zonder het rampzalige effect daarvan te kunnen verbergen - wordt de communautaire landbouw gedwongen zich aan te passen aan de omstandigheden op de zogenaamde gemondialiseerde markt en worden de landbouwers - want zo wil de heer Fischler dat - gedwongen van producenten ondernemers te worden, zoals hij dat zelf pleegt te noemen, hetgeen natuurlijk betekent dat de landbouwers een gewillige prooi zullen worden van de marktwetten, de importeurs en de multinationals van de levensmiddelenindustrie.
De ontkoppeling tussen steun en productie, de betaling van rechtstreekse inkomenssteun, de modulatie via geleidelijke vermindering van de steunbedragen boven de 5000 euro per bedrijf, de volledige onderwerping van de steun aan de strikte eerbiediging van de milieuvoorschriften en de zogenaamde cross compliance zorgen ervoor dat het nu al rampzalige GLB een mechanisme wordt tot vernietiging van de landbouwers en de productiekaart van het platteland radicaal verandert.
De voorstellen van de heer Cunha zijn niet meer dan aspirientjes. Zo stelt hij voor een differentiatie aan te brengen in de ontkoppeling, met andere woorden geen totale ontkoppeling in één keer, maar een geleidelijke ontkoppeling, met een niet te groot aantal producten in het eerste jaar. Daardoor wordt echter geen enkele verandering gebracht in de bovengenoemde situatie. Op middellange termijn zullen de resultaten net zo catastrofaal zijn voor de economie van het platteland als met een totale ontkoppeling. Het doel dat met de hervorming van het GLB wordt nagestreefd is geldbesparing in de landbouw, opdat middelen beschikbaar komen voor andere beleidsterreinen, zoals de EMU en het GBVB. Een tweede doel is ervoor te zorgen dat de landbouw - overeenkomstig de wil van de WTO en de VS - zich aan de markt oriënteert en zich geheel onderwerpt aan de meedogenloze concurrentieregels, waarin van sociale maatstaven of ontwikkelings- en milieucriteria geen sprake is.
Constant wordt gewezen op de noodzaak van milieubescherming, maar dit is een smoes, want in feite wil men het mes zetten in de landbouwproductie. Hoe hypocriet dit alles is blijkt wel uit het feit dat men door de knieën is gegaan voor de eisen van de VS met betrekking tot de liberalisatie en het gebruik van genetisch gemodificeerde organismen, die onvoorspelbare gevolgen zullen hebben voor het milieu en de volksgezondheid. De vermaarde multifunctionaliteit van de landbouw en de herverdeling van de middelen ten gunste van de tweede pijler, oftewel de plattelandsontwikkeling, is slechts een vijgenblad om het daadwerkelijke doel te verbergen, te weten de marginalisatie van de landbouw en de ondermijning van de sociale en milieurol van de landbouw.
Als deze voorstellen worden verwezenlijkt zal er geen enkele ruimte meer overblijven voor de ontwikkeling van de landbouweconomie. De landbouwbedrijven zullen met geweld gedwongen worden zich aan te passen. Ook zal de kleinschalige akkerbouw verdwijnen en zal de boer in zowel de toetredingslanden als de huidige lidstaten worden veranderd in een pachter. De winst van de multinationals zal evenwel stijgen en de plundering van de ontwikkelingslanden en hun volkeren nog gemakkelijker worden.
De verslagen van het Parlement missen hun doel en wijken in geen enkel opzicht af van het rampzalige beleid van de Commissie. Integendeel, daarmee krijgt de Commissie koren op haar molen. Aangezien de landbouwers lak hebben aan een mooi jasje voor de tegen hun belangen indruisende hervormingen en zij deze ongedaan willen maken, stemmen wij tegen deze voorstellen. Wij scharen ons aan de zijde van de landbouwers en steunen hun krachtige strijd. Een andere oplossing hebben zij niet als zij hun bestaan willen handhaven en de kwaliteit van hun producten, de consument en het milieu willen beschermen.

Wyn, Eurig (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, we hebben het in dit Parlement vaak en uitgebreid over het GLB gehad. Ik hoop dat we deze keer ook eens wat echte resultaten boeken. Ik weet zeker dat ik in dat opzicht namens de hele boerengemeenschap spreek.
Ik kom uit een land, Wales, waar het inkomen van sommige boeren, met name die in achtergestelde gebieden - zo'n 80 procent van het land - nu gedaald is tot slechts zesduizend euro per jaar. Dit gebeurt in een periode waarin de grote supermarkten, waaraan zij hun producten leveren, hun hoogste winsten ooit behalen. Een dergelijke situatie is totaal onhoudbaar.
Het enorme aantal amendementen op de verslagen benadrukt nogmaals de tegenstrijdige standpunten die deze uitermate gevoelige kwestie oproept. We moeten zien te vermijden dat er een situatie ontstaat waarin een klein aantal grote lidstaten de toekomstige vorm van de Europese landbouw dicteert ten koste van meer representatieve en democratische besluitvormingsprocessen. Ook de kleinere regio's en landen in de Europese Unie, die kampen met het voortdurende probleem van jongeren die wegtrekken uit de plattelandsgemeenschappen, van de kleine familiebedrijven en uit de achtergestelde gebieden, moeten betrokken worden bij de belangrijke beslissingen die worden genomen.
De algemene tendens die nu bestaat ten gunste van gedeeltelijke ontkoppeling ondermijnt wat verder juist een stoutmoedige zet van de Commissie had kunnen zijn. Volledige ontkoppeling had op zijn minst een mechanisme kunnen bieden aan de lidstaten, en belangrijker nog, aan hun naties en regio's, om de steun te concentreren op eigen prioriteiten door nationale fondsen in te stellen. Om die reden is het cruciaal, zoals andere leden al hebben gezegd, om democratische vertegenwoordiging te hebben van de regio's in de Raad van ministers, evenals medebeslissingsrecht voor de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling.
Mijn probleem met een combinatie van het huidige subsidiesysteem voor vee en het nieuwe ontkoppelingssysteem is dat deze voor vele sectoren zou leiden tot ongelijke concurrentie en tot meer bureaucratie en meer hindernissen voor producenten die marktgericht willen werken. Als dit betekent dat mensen hun kleine familiebedrijven in achtergestelde gebieden moeten verlaten om elders werk te zoeken, bestaat het risico dat juist de fundamenten onder de plattelandsgemeenschappen worden aangetast. Ik weet dat dit een scenario is dat de commissaris graag zou vermijden.
Uit mijn uitgebreide discussies met de boeren uit Wales heb ik geconcludeerd dat zij zonder meer voorstander zijn van een eenvoudiger en marktgerichter beleid om hen te ondersteunen bij het opnieuw winstgevend maken van hun bedrijven.

Van Dam (EDD).
Voorzitter, Commissaris, een instrument dat zijn doel voorbijschiet, moet je aanpassen. Daarbij moet je wel het juiste doel voor ogen houden. Commissaris Fischler stelt ontkoppeling van steun en productie voor. De strijd om het Europese landbouwmodel binnen de WTO geeft hij al op voor die begonnen is. Zo schiet hij zijn doel voorbij. Volledige ontkoppeling moge dan al het streven naar handelsliberalisatie dienen, ze dient niet het Europese landbouwbeleid. Op andere continenten heeft de ontkoppeling als instrument gefaald. Moeten wij die fout herhalen?
Terecht wijst rapporteur Cunha op het grote verschil tussen de economische theorie, die wellicht heel rationeel is, en de praktische toepassing, die tal van risico's met zich brengt. De Europese boeren mogen niet opnieuw het slachtoffer worden van economische experimenten bedacht op Brusselse tekentafels. Ontkoppeling werkt niet waar stabiele interne markten ontbreken. Maatregelen die stabiliteit bevorderen, ontbreken in de plannen van de Commissie. Ik noem bijvoorbeeld bescherming aan de grenzen tegen grote fluctuaties in de wereldmarktprijs en regulering van de productie op de interne markt.
Zeker, ook ik zie graag een einde aan het interventiestelsel en de exportsubsidies, maar dan wel via begrenzing van de productie en niet via structurele daling van de prijzen. Het plattelandsbeleid benadrukt de multifunctionaliteit van de landbouw in de Europese Unie. Daarom behoort een aanzienlijk deel van de voorgestelde modulatie die tweede pijler te versterken. Zoals uit mijn amendement blijkt, vind ik het niet meer dan terecht dat de lidstaat die de besparing opbrengt, deze gelden binnen zijn grenzen mag aanwenden voor plattelandsontwikkeling.

Souchet (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ondanks een aantal reserves wordt in het verslag-Cunha ingestemd met het door de Europese Commissie voorgestelde ontkoppelingsbeleid en worden wij uitgenodigd tot een eerste stap in de verkeerde richting. Hoezo? Door de ontkoppeling wordt namelijk de koppeling tussen de beloning van de landbouwer en dat wat hij produceert, radicaal doorbroken en wordt de rechtstreekse steun omgezet in grondgebonden uitkeringen in de vorm van vaste bedragen. Het wordt een soort negatieve belasting die moeilijk uit te leggen is aan de burger en belastingbetaler en die de grond onnodig en op oneconomische wijze nog duurder maakt en waardoor het voor jongeren nog moeilijker wordt om zich als landbouwer te vestigen.
Ontkoppeling zal ook een negatieve invloed hebben op de regionale spreiding van teelten. Bedrijven zullen hun productie verplaatsen in plaats van te streven naar een functionele landinrichting.
Ontkoppeling heeft officieel tot doel onze onderhandelingspositie binnen de WTO te versterken, maar het is moeilijk te zien hoe de aankondiging van een hervorming vóór de onderhandelingen voor meer gewicht kan zorgen.
Tot slot, door elke koppeling tussen productie en overheidssteun af te schaffen, kunnen wij geen enkele invloed of controle meer uitoefenen op de markten, terwijl dat wel de basis is van al onze gemeenschappelijke marktverordeningen.
Wij moeten dan ook af van dit dwaze en nutteloze idee van ontkoppeling. Totale ontkoppeling zou helemaal fout zijn, gedeeltelijke ontkoppeling een onbegrijpelijk compromis, een bureaucratisch monster en een onhoudbaar systeem. Het gemeenschappelijk landbouwbeleid wordt er nog ingewikkelder door, terwijl het juist zo dringend aan vereenvoudiging toe is. Er komt een nieuwe indicator, het ontkoppelingspercentage, dat velen zullen proberen te verschuiven in de richting van totale ontkoppeling, ten koste van onze landbouw, onze onafhankelijkheid en onze voedselveiligheid.

Ayuso González (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de kernpunten van deze hervorming zijn de loskoppeling van de steun, en de modulering. De combinatie van beide regelingen zal een aanzienlijke impact hebben op de ontwikkeling van de minder begunstigde regio's, en dat vinden wij verontrustend. Studies hebben uitgewezen dat dit er in mijn land toe zou kunnen leiden dat anderhalf miljoen hectare graangebied verdwijnt, waarvan de helft in mijn regio, Castilla-La Mancha, een van de regio's met het laagste rendement in de hele Europese Unie.
De totale ontkoppeling van de steun lijkt me een overhaaste beslissing, vooral als je denkt aan de soortgelijke maatregel die de Verenigde Staten in 1996 hebben ingevoerd en die hun miljarden dollars aan noodhulp kosten om de verliezen van de landbouwers te verzachten.
Verder heeft de Europese Commissie het Parlement nog niet uitgelegd hoe het ingewikkelde systeem van douanerechten werkt dat zij heeft uitgedacht. Als excuus voert zij de onderhandelingen aan met de Wereldhandelsorganisatie, maar een bescheiden gedeeltelijke ontkoppeling zou al volstaan om een onderhandelingsmarge te creëren.
Wij zijn voor het versterken van de plattelandsontwikkeling, maar de Europese landbouwers zullen geen enkel begrip kunnen opbrengen voor bezuinigingen die niet ten behoeve van de plattelandsontwikkeling worden gebruikt. De steunverlaging die de Commissie voorstelt om andere financiële behoeften te dekken, zou dan ook moeten worden geschrapt. Bovendien is het zinloos om nu al beslissingen te nemen op grond van berekeningen en schattingen die in de komende jaren nog kunnen veranderen.
De rijstsector is de sector die er met deze hervorming het meest op achteruit gaat. Door, zoals de Commissie voorstelt, de interventieprijs met 50 procent te verlagen zonder volledige compensatie te geven, zal de communautaire productie, die ook wordt geconfronteerd met de gevolgen van de overeenkomst 'alles behalve wapens?, in gevaar komen. Ofschoon de verbintenissen tussen de Europese Unie en de betrokken landen onze steun verdienen, moet er ook gezocht worden naar een oplossing voor de problemen van een groot aantal Europese landen.
De huidige gemeenschappelijke marktordening voor rijst bevat onnatuurlijke elementen, met name het stelsel van boetes bij overschrijding van de maximum-garantiearealen. In de rijstsector zijn de sancties exponentieel, wat ertoe kan leiden dat de boetes oplopen tot 50 procent bij een overschrijding van slechts 8 procent. Dit in tegenstelling tot de graansector, waar de boetes gelijk opgaan met de overschrijding.
Volgens mij zijn het twee wensen van de rijstsector, dat het Europees Parlement, de Commissie en de Raad dit probleem oplossen, en dat zij de steun vaststellen op het niveau waarop de daling van de garantieprijs volledig gecompenseerd wordt, en ik vind dat de instellingen deze wensen moeten laten meewegen.
Ik wil nogmaals mijn volledige steun betuigen aan het verslag van de heer Bautista, die er bovendien bij de Raad op aandringt het voorstel van de Commissie aan te nemen om bij de onderhandelingen met de Wereldhandelsorganisatie een vast douanetarief te bedingen. En natuurlijk wil ik alle rapporteurs gelukwensen die het woord hebben gevoerd bij de behandeling van deze reeks verslagen.

Kinnock (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, voor mij - ik ben geen lid van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling - is het zeer bevreemdend dat de gevolgen van deze voorstellen voor de producenten en de markten in ontwikkelingslanden nog nauwelijks ter sprake zijn gekomen in dit debat. Daarom zal mijn bijdrage misschien wat uit de toon vallen binnen de context van wat we hier vanmiddag gehoord hebben.
Hoe kunnen deze belangrijke kwestie, een cruciale kwestie voor Cancun, en de gevolgen ervan voor de ontwikkelingslanden in dit debat zo naar de achtergrond verdrongen worden? Als lid van de Commissie ontwikkelingssamenwerking en van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU kan ik zonder meer bevestigen dat het huidige Europese landbouwbeleid direct in strijd is met verklaard EU-beleid op het terrein van de plattelandsontwikkeling in ontwikkelingslanden. In het debat moet daarom de noodzaak naar voren komen om de gevolgen af te wegen die deze hervormingen zullen hebben op de verklaarde doelstellingen van de EU ten aanzien van de uitroeiing van armoede en op onze duurzaamheidsdoelstellingen voor de armste landen ter wereld. Door onze landbouwsubsidies lopen die arme landen namelijk zo'n 50 miljard dollar per jaar mis aan inkomsten uit de export van landbouwproducten.
We hebben vandaag de bijzonder slappe verklaring gehoord van de G8 over handel en hervorming. Wij hadden op zijn minst een moratorium verwacht op exportsubsidies en het beëindigen van die nationale steunmaatregelen die in mijn ogen en die van anderen niks anders zijn dan verkapte subsidies. Laten we niet alleen kijken naar wat het beste is voor de Europese boeren en producenten, maar laten we nu eindelijk op zijn minst eens doen alsof we bereid zijn in onze beraadslagingen ook rekening te houden met mensen die in werelddelen wonen waar de armoede nog veel erger is dan hier. Ik verzoek de Landbouwcommissie en anderen die volledig terecht de Europese burgers en boeren een warm hart toedragen dan ook dringend met een veel bredere blik naar de landbouw in de wereld te kijken.

Procacci (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Fischler, geachte vertegenwoordigers van de Raad, dames en heren, allereerst wilde ik de rapporteurs danken voor het uitstekende werk dat is verricht. Ik wilde benadrukken dat wij ons kunnen vinden in de algehele opzet van de tussentijdse herziening van het gemeenschappelijke landbouwbeleid, gezien de financiële beperkingen die wij ons tot 2013 hebben opgelegd, en gezien ook de nieuwe uitdagingen van de uitbreiding. Toch blijven er genoeg punten van zorg over. Allereerst omdat wij de voorstellen voor alle sectoren niet kennen en dus geen algeheel overzicht hebben. In de tweede plaats omdat, als eenmaal het beginsel van ontkoppeling is bekrachtigd, de Commissie de mogelijkheid krijgt het naar eigen goeddunken toe te passen. Wij moeten dus vooral onze boeren geruststellen. Daarom vraag ik dat de Raad dit mechanisme zo veel mogelijk aan regels onderwerpt, om de verschillende producties en vooral het inkomen van de boeren te beschermen.
Een ander element van het voorstel van de Commissie dat mij zorgen baart is de stimulering van de werkgelegenheid. Het voorstel van juli had betrekking op het criterium van de werkunits. Dit criterium is daarna verdwenen en wij hebben getracht het weer in te voeren met de amendementen, omdat wij dat nodig vonden: men kan daarmee namelijk gedeeltelijk het gevaar bezweren dat de overgang van de steun van de productie naar het inkomen niet ten goede komt aan de akkerbouw. Wij moeten ons dus maximaal inzetten voor deze aspecten, en ook voor de kwaliteit, want door de kwaliteit te stimuleren wordt onze landbouw concurrerend op de markten.

Figueiredo (GUE/NGL)
Mijnheer de Voorzitter, de voorstellen van de Commissie dienen de belangen van de landbouw niet. Ze kunnen bovendien ernstige gevolgen hebben voor kleine en middelgrote landbouwers en familiebedrijven - tenzij de Commissie besluit een aantal van de onderliggende ideeën van deze hervorming te herzien. In plaats van verbetering te brengen in de onevenwichtige manier waarop de steun thans verdeeld wordt tussen landen, producties en producenten en rekening te houden met de specifieke omstandigheden in landen als Portugal, is het voornamelijk de bedoeling om de landbouwbegroting bij de uitbreiding op het huidige niveau te bevriezen en de liberalisering van de landbouwsector overal ter wereld verder door te voeren met het oog op de volgende onderhandelingsronde binnen de Wereldhandelsorganisatie.
Eén van de grondbeginselen van deze hervorming bestaat in het vaststellen van de hoogte van de steun op basis van historische referentiecriteria, dat wil zeggen de steun over de afgelopen jaren. Het is de bedoeling dat de steun wordt losgekoppeld van de productie. De grote producenten en de landen met de meest geavanceerde landbouw zullen dus het meeste profijt hebben bij deze hervorming, terwijl de minder ontwikkelde landen, de kleine landbouwers en de familiebedrijven geen andere keuze hebben dan op het huidige niveau te blijven steken. Deze voorstellen zullen de concentratie van de productie en het grondbezit in de hand werken en de huidige, ongelijke verdeling van de steun voortzetten. Dat is voor Portugal heel ongunstig. De plannen van de Commissie zullen bovendien leiden tot situaties waarin steun ontvangende bedrijven niets produceren. Er zal meer worden gespeculeerd met landbouwgrond, er zal oneerlijke mededinging ontstaan tussen producten die wel en producten die geen steun ontvangen en het zal steeds moeilijker worden om toegang te krijgen tot deze sector - en dat geldt in de eerste plaats voor jonge landbouwers.
Het huidige beleid, waarbij men steun ontvangt voor de productie, wordt dus vervangen door een beleid van sociale bijstand. We mogen dat niet aanvaarden. Wij willen dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid op een andere wijze hervormd wordt, en we betreuren het dan ook dat er van deze tussentijdse herziening geen gebruik is gemaakt om zo'n alternatieve hervorming door te zetten. Een aantal van de door de commissie landbouw en plattelandsontwikkeling goedgekeurde wijzigingen is positief; de meeste veranderingen zijn echter negatief. Het meest zorgwekkend is wel het verslag van Arlindo Cunha, dat wel heel dicht tegen het voorstel van commissaris Fischler aanleunt. De heer Cunha doet niet alleen serieuze voorstellen in de richting van modulatie, hij aanvaardt bovendien dat loskoppeling van de steun toegepast wordt op een aantal betalingen voor gewassen en rundvee. We moeten nu juist pleiten voor het behoud van instrumenten voor marktbeheer die garanderen dat landbouwers een eerlijke prijs voor hun producten ontvangen. Het principe van communautaire preferentie ter bescherming van de interne markt moet dus worden aangehouden. We moeten de consument beschermen en de voedselveiligheid en -voorziening zeker stellen en daarbij rekening houden met de bijzondere omstandige die in Portugal gelden. Wij zullen ons voor deze doelen blijven inzetten.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil mijn spreektijd graag gebruiken om een hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid voor te stellen die nu eindelijk eens rekening houdt met die regio's van de Unie waar de omstandigheden - klimaat, milieu, tradities - bijzonder geschikt zijn voor een multifunctionele plattelandsontwikkeling, met kleine en middelgrote familiebedrijven. Bij die bedrijven is veel ruimte om te grazen en er kan dus veel melk geproduceerd worden. Deze regio's hebben echter bij hun toetreding onvoldoende quota toegewezen gekregen, als gevolg waarvan er tienduizenden bedrijfjes zijn verdwenen - een soort Malthusiaanse modernisering. Ze ontvangen nu nauwelijks subsidies voor de productie, en ze zullen in de toekomst dus ook geen losgekoppelde steun ontvangen.
Diezelfde regio's maken deel uit van een staat waar de melkconsumptie veel hoger ligt dan de -productie. Ik doel nu op Galicië, maar ik heb het niet alleen over mijn eigen land. Ik heb het over al die landen die behoefte hebben aan meer melkquota om zo hun interne markt te voorzien zonder het evenwicht in Europa in gevaar te brengen. Ik hoop dat deze regio's bij de huidige hervorming van het landbouwbeleid niet vergeten zullen worden.

Daul (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, u moet zich vandaag uitspreken over verschillende ontwerpverslagen met betrekking tot de tussentijdse herziening van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Ik ga hier niet op de inhoud in, maar als voorzitter van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling ben ik mij bewust van het commentaar of zelfs de kritiek die sommigen van u geneigd zijn te leveren op de procedure die is gekozen voor de behandeling van al deze verslagen.
Wij hadden helaas weinig tijd en ik betreur dat ook zeer. Het voorzitterschap van de Raad wilde de opvatting van het Parlement graag vóór eind juni hebben. Dat betekende dat wij maar weinig tijd hadden. Toch hebben wij ervoor gekozen om aan de wens van de Raad tegemoet te komen zodat niet gezegd kon worden dat het raadplegen van het Parlement alleen maar leidt tot vertraging in de lopende discussies.
Want op het moment dat de discussie rond de ontwikkeling van de Europese instellingen zich juist toespitst op de bevoegdheden van dit Parlement, zou elke vertraging in de raadplegingsprocedure kunnen worden opgevat als de onmogelijkheid van de parlementsleden om een dossier rigoureus aan te pakken en zich er binnen de gestelde termijnen over uit te spreken.
Om die reden hebben wij binnen de Landbouwcommissie een procedure gevolgd die zowel recht deed aan het tijdschema van het voorzitterschap van de Raad dat vooruit wil met dit dossier, als het recht van leden van de Landbouwcommissie respecteerde om hun standpunt kenbaar te maken en amendementen in te dienen. Wij zijn daarin geslaagd dankzij de buitengewone inspanningen van de medewerkers van deze commissie en ook van de coördinatoren.
Mijnheer de Voorzitter, het leek mij noodzakelijk nader in te gaan op de keuze voor een werkmethode die werd opgelegd door het spoedeisende karakter van de situatie en voor versnelling van de werkzaamheden, zonder afbreuk te doen aan het recht van onze collega's om zich hierover uit te spreken.
Volgens mij is het resultaat van een compromis dat bereikt kon worden dankzij de inzet van de leden van Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling om wel de essentiële bepalingen met betrekking tot het beheer van de landbouwmarkten binnen de gemeenschappelijke landbouwpolitiek, te behouden, maar ook een ontwikkeling mogelijk te maken naar een landbouw waarin meer naar het algemeen belang wordt gekeken.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, het is nu aan u om de juiste beslissingen te nemen zodat onze boerengezinnen verzekerd blijven van een redelijk inkomen en een toekomst.

Campos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil om te beginnen duidelijk maken dat ik heel erg teleurgesteld ben door deze herziening van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Ik wil tot uw geweten spreken, mijnheer de commissaris, en u wijzen op het onrecht dat u met uw landbouwbeleid aanricht. Dat beleid discrimineert en zal bijdragen tot woestijnvorming. De Unie zal erdoor aan geloofwaardig inboeten.
Eerst het onrecht. U bent verantwoordelijk voor het wel en wee van ongeveer zeven miljoen landbouwers in de Unie. Slechts drie en een half miljoen daarvan hebben recht op rechtstreekse steun - ik herhaal: drie en een half miljoen. 52 procent van die drie en een half miljoen landbouwers ontvangt samen niet meer dan 4,5 procent van de steun. Is dat niet verschrikkelijk onrechtvaardig? In mijn land ontvangen honderd landbouwers - de honderd grootste bedrijven - meer dan de overige 60 procent van de landbouwers. Ik wil uw geweten met deze onrechtvaardige situatie confronteren.
En dan nu de discriminatie, mijnheer de commissaris. Twee producten, graan en rundvee, vertegenwoordigen tezamen 21 procent van de productie van de gemeenschap. Die twee producten ontvangen 60 procent van de steun - 60 procent van de steun wordt opgeslokt door 21 procent van de totale productie. Ik vind dat discriminatie, mijnheer de commissaris. Vooral omdat deze twee producten woestijnvorming in de hand werken. Door niets tegen dit beleid te doen, heeft u, mijnheer de commissaris, bijgedragen tot de enorme stijging van de werkloosheid in de Unie. U bevoordeelt iets wat tot verlies aan werkgelegenheid leidt in plaats van de producties die banen opleveren.
Tot slot is er de deuk in onze geloofwaardigheid. De instellingen zijn immers verplicht de zwakkeren te steunen. Ja, mijnheer de commissaris, ik zit vermoedelijk al net zo lang in de politiek als u. De belangrijkste functie van de instellingen bestaat in het verdedigen van de belangen van de zwaksten. En u verdedigt uitsluitend de belangen van de sterksten. Waarom heeft u het idee van een plafond afgewezen? Zelfs de Amerikanen, die bedrijven hebben die tweehonderd keer groter zijn dan de onze, hebben een plafond vastgelegd op 350.000 euro. U had aanvankelijk een plafond, maar toen bedacht u dat het te hoog was omdat het niet hoger mocht zijn dan 100.000 euro, waarop u het hele idee heeft laten varen. U zult samen met dit Parlement de geschiedenis ingaan als de plegers van onrechtvaardigheid en discriminatie. U ontneemt uw eigen beleid alle geloofwaardigheid.
Böge (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, in het afgelopen jaar moesten we het vertrouwen in Agenda 2000 opbouwen. Vandaag moeten we zorgen voor de verdere ontwikkeling van het gemeenschappelijk landbouwbeleid na 2006. Daarbij moeten we rekening houden met het wereldhandelsrecht en met de belangen van de toetredingslanden. Ik wil in alle duidelijkheid zeggen dat we nu een degelijk en duurzaam besluit moeten nemen over de toekomst van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Dat betekent echter ook, mijnheer de commissaris, dat we de parallel moeten zien tussen de besluiten over de landbouw en de voortzetting van de gesprekken over de wereldhandel. Dat kunnen we alleen maar op een redelijke manier met elkaar combineren wanneer de Commissie zich volledig houdt aan het totale onderhandelingspakket voor de WTO-onderhandelingen. Ze mag geen water in de wijn doen.
Wat mevrouw Kinnock over het landbouwbeleid heeft gezegd bewijst dat haar visie van twintig jaar geleden dateert, dat moet ik zo duidelijk zeggen. Als we het nodige evenwicht in het ontwikkelingsbeleid bereiken en alle geïndustrialiseerde landen zich daaraan houden, hoeven we ons niet achter anderen te verstoppen.
Mijnheer de commissaris, u heeft terecht altijd gezegd dat alleen financieel gezonde bedrijven duurzaam zullen blijken. Wat duurzaam is hoeven we niet telkens opnieuw uit te vinden, dat is internationaal gedefinieerd in de Agenda 21. Daarom moeten we nu de voorstellen van de Commissie aanpassen, we moeten ze realistischer en eenvoudiger beheerbaar maken, zonder te veel te eisen van de bedrijven en van de mensen. Juist met het oog op de vereenvoudiging van het landbouwbeleid, op de achtendertig genoemde verordeningen en op de mogelijkheden van de lidstaten om dit allemaal te beheren verzoek ik u om nog meer te doen om voor bepaalde probleemgevallen oplossingen te voorzien. Op die manier kunnen we het Europees landbouwbeleid vereenvoudigen en toch het principe van non-discriminatie volledig respecteren.

Fruteau (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, kan de Europese Unie doof blijven voor de verwachtingen van de samenleving die zozeer te lijden heeft gehad van de voedselcrises in de afgelopen jaren? Is het normaal dat 80 procent van de landbouwsteun naar slechts 20 procent van de landbouwers gaat? Moet er in Europa geen uitvoerige discussie worden gevoerd over een beleid dat bijna de helft van het budget opslokt, juist op het moment dat de Unie zich voorbereidt op de toetreding van tien nieuwe landen?
Natuurlijk, mijnheer de commissaris, kiest u voor beweging in plaats van status quo, voor anticiperen in plaats van afwachten. De voorgestelde hervorming is moedig, waar u pleit voor ontkoppeling als middel om te breken met een systeem waarin productie wordt gestimuleerd. De voorgestelde hervorming is ook ambitieus in de zin dat het multifunctionele karakter van de Europese landbouw erdoor wordt versterkt. De hervorming is relevant met het oog op de toekomstige afspraken binnen de WTO en de naderende uitbreiding van Europa. Maar gevreesd moet worden dat de hervorming ook onrechtvaardig is, omdat deze zich uitsluitend richt op continentaal Europa en onvoldoende rekening houdt met de verschillen tussen de regio's, met name met het oog op de productie in de ultraperifere gebieden. In deze gebieden is de oorspronkelijke doelstelling van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, dat wil zeggen een zekere mate van zelfvoorziening op landbouwgebied, nog niet bereikt. Hun markten zijn nog lang niet verzadigd. Zij hebben behoefte aan stimulerende maatregelen om hun bedrijven verder te ontwikkelen.
Wanneer de voorgestelde maatregelen automatisch op de ultraperifere gebieden worden toegepast, zal dit ongetwijfeld een rem zetten op de ontwikkeling die we daar de afgelopen jaren hebben gezien. De ultraperifere gebieden behoeven echt geen geheel aparte behandeling, maar wij moeten wel rekening houden met hun bijzondere situatie. De rechtsgrondslag hiervoor ligt in artikel 299, lid 2. Dan is er nog de politieke wil. De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling van het Parlement heeft haar verantwoordelijkheid genomen door op 21 mei een amendement aan te nemen dat door mij werd ingediend met het doel om de hervorming niet automatisch en systematisch van toepassing te laten zijn op de ultraperifere gebieden. Nu moeten de Commissie en de Raad nog hun verantwoordelijkheid nemen.
Natuurlijk moeten wij lessen trekken uit de geschiedenis en ons landbouwbeleid aanpassen aan de eisen van de 20e eeuw, maar het is ontoelaatbaar dat uit naam van nobele principes de doodsklok wordt geluid voor de meest kwetsbare landbouwers in de Unie.

Sturdy (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben bang dat ik een ietwat ander document heb bekeken dan de rest van het Parlement. Ik ben het van harte eens met de standpunten van de commissaris ten aanzien van ontkoppeling en ik steun die dan ook ten zeerste. Het is belangrijk dat we de zaken eenvoudig houden, dat we ons verre houden van gedeeltelijke ontkoppeling en dat we een einde maken aan bureaucratische rompslomp. Laten we volledig ontkoppelen. Dat zal namelijk betekenen dat het geld voor de verandering direct bij de boeren terechtkomt en dat zij ervan profiteren. Dat ligt misschien ook ten dele ten grondslag aan de uitgangspunten van de commissaris.
Een van de problemen die altijd heeft gespeeld in het gemeenschappelijk landbouwbeleid is dat de financiering ervan ten goede kwam aan multinationals zoals supermarktketens en dat de boeren er eigenlijk niet direct van profiteerden. Ik moet bevestigen wat mevrouw Kinnock heeft gezegd over de armste mensen die niet profiteren van de gelden. Uit een verklaring die onlangs in het Verenigd Koninkrijk is afgelegd bleek duidelijk dat de Britse boeren bijna onderaan stonden wat betreft hun inkomen: ze stonden derde van onderen. Laten we dus inderdaad hopen dat het geld terechtkomt bij die mensen die het echt nodig hebben.
Ik heb een vraag voor de Raad. Wil de Raad hervormingen vanwege de uitbreiding of vanwege de WTO? Ga niet in zee met de Verenigde Staten, want de Amerikaanse Farm Bill is absoluut in strijd met alle principes waar wij in de Europese Unie aan willen vasthouden. De Verenigde Staten interesseren zich niet voor en laten zich niets gelegen liggen aan de EU.
Ik heb ook nog drie korte vragen aan de commissaris, die hij hopelijk kan beantwoorden, misschien niet vandaag, maar dan toch zeker op een later tijdstip. Ze hebben betrekking op de problemen die voortvloeien uit het gebruik van 2002 als referentieperiode in het verslag van de Commissie. Als de nationale reserves voor de enkelvoudige bedrijfstoeslag, oftewel voor extra claims, verhoogd moeten worden van 1 naar 3 procent van de totale toewijzing, waar moet dat geld dan vandaan komen? De problemen in de groente- en fruitsector zijn groot. Waar halen we dan het geld nog vandaan voor terreinen als zetmeelaardappelen? De commissaris heeft hier zeer kort naar verwezen. Ik hoop dat hij kan bevestigen wat hij heeft gezegd.
Tot slot weet ik dat de commissaris van gedachten is veranderd ten aanzien van het verbouwen van biobrandstoffen op braakliggend land. Ik hoop toch dat hij eraan vasthoudt en de aanplant van biobrandstoffen op braakliggend land zal heroverwegen.

Izquierdo Rojo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de voorstellen die de Commissie heeft gedaan voor volledige ontkoppeling en modulering zullen op tal van sectoren en regio's een fatale impact hebben. In Andalusië bij voorbeeld, maar ook in andere regio's in Spanje, zou die volledige ontkoppeling bijzonder schadelijke gevolgen kunnen hebben. De degressiviteitsregeling houdt verder in dat middelen van de mediterrane landbouw worden overgeheveld naar de continentale landbouw. Wat de sociale cohesie betreft zou de situatie er nog verder op achteruit kunnen gaan.
Commissaris, het gemeenschappelijk landbouwbeleid heeft enkelen, waarvan sommigen zelfs niet eens landbouwer zijn, een schandalig hoog inkomen bezorgd. Gevolgen als deze, die in sociaal opzicht schadelijk zijn, hadden in deze hervorming moeten worden gecorrigeerd. Maar nee, deze voorstellen zijn er juist op uit om die maatschappelijke ongelijkheden blijvend te maken, mijnheer de Voorzitter, terwijl zij voorbijgaan aan de vrouwelijke landbouwers en werkneemsters in de sector, die zo'n aanzienlijke bijdrage aan de Europese landbouw leveren.
Commissaris, wat de minder begunstigde regio's betreft bent u het hier op allerlei punten met ons eens, maar in uw voorstellen wordt dat vervolgens weer ontkend. De minst begunstigde regio's verdienen onze speciale aandacht, met het oog op de impact die de volledige ontkoppeling van de steun op hen zal hebben.
Als we die zorg niet geven in de vorm van een actief beleid voor de afzet en distributie van landbouwproducten, dan zullen we naderhand de verantwoording op ons moeten nemen voor de ernstige schade als gevolg van het gebrek aan bedrijvigheid en het verdwijnen van gewassen.
Wat de modulering betreft, commissaris, stel ik voor dat er wordt overwogen wat tot de regionale bevoegdheden zou kunnen behoren in die lidstaten waar de landbouw onder de regionale bevoegdheden ressorteert.
Tenslotte nog een opmerking over de manier en het tijdstip waarop de hervorming wordt doorgevoerd. Wat betreft de wijze waarop de onderhandelingen worden gevoerd, loopt Spanje het risico in een isolement terecht te komen en het onderspit te delven, vanwege de extreme, blokkerende standpunten van zijn minister van Landbouw, die zulke ernstige onderhandelingsfouten zou moeten rechtzetten.
Wat het tijdstip betreft is er sprake van een zekere overhaasting, en als we zo overhaast te werk blijven gaan, dan zullen we binnenkort de hervorming weer moeten hervormen.

Santini (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, een voorstel voor een hervorming, hoe allesomvattend ook, kan uiteraard nooit bevredigend zijn voor alle uiteenlopende landbouwstelsels die Europa kent. Het was dus onvermijdelijk dat het debat verhit zou raken naargelang van de verschillende standpunten van de leden.
Maar laat ik maar met de deur in huis vallen en de kwestie aanroeren die mij interesseert. Ik kom uit een berggebied en ben dus geneigd om in dit debat de mening te vertolken van de mensen die in de bergen wonen en werken. Voor ons is de overgang van de markt, van de productie naar een bedrijfsaanpak, positief. Ook het voorstel om de door modulatie verkregen besparingen naar de plattelandsontwikkeling over te hevelen, klinkt ons goed in de oren. Ondanks de terughoudendheid die met betrekking tot de berggebieden op veel punten te bespeuren is, ondanks het feit dat de bergen nooit in deze hervorming genoemd worden, kunnen wij zeggen dat zich nu wat aan de horizon begint af te tekenen. Eindelijk is er nu, voor het eerst en op een serieuze manier, sprake van multifunctionaliteit, wat voor bepaalde achtergebleven randgebieden een onwrikbare eis is. De multifunctionaliteit is een ervaring waar de berggebieden van oudsher mee vertrouwd zijn. In de bergen worden van de boeren allerlei nevenactiviteiten gevergd: zij moeten de ontwikkeling van de bossen controleren, de loop van beken en rivieren regelen, voor het welzijn van de dieren zorgen en het milieu beschermen ten behoeve van het agro- en andere toerisme.
Dit impliceert ook een maximale zorg voor de kwaliteit van typische en niche-producten, die al een hele tijd veel succes oogsten en behoorlijk lonend zijn op de markt. Ook dit kan helpen om de jongeren ervan te overtuigen de bergen niet in de steek te laten. Maar dat is nog niet voldoende: de rol van multifunctionaliteit leidt tot een toegevoegde waarde voor de collectiviteit en het is dus terecht dit op adequate wijze te belonen. En dan moet men niet meer aankomen met belachelijke maaipremies: het gaat erom een vast en deugdelijk extra inkomen te garanderen voor wie in de bergen werkt en allerlei dienstverlening biedt voor de collectiviteit. Anders zal de uittocht doorgaan, met als onvermijdelijk gevolg de leegloop van de bergen.

Kreissl-Dörfler (PSE).
Mijnheer de commissaris, mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik ben blij met de resoluties van de Commissie Landbouw en plattelandsontwikkeling, hoewel ze in veel opzichten volgens mij lang niet ver genoeg gaan. Ik zou ook de leden van de commissie willen feliciteren met het enorme werk dat hier achter zit, ik heb dat zelf meegemaakt met het verslag over mond- en klauwzeer. Dat is een zware taak, maar er moet overeenstemming worden bereikt. Maar niet alle resultaten worden ook geïmplementeerd. Veel van de voorstellen van Franz Fischler, die volgens mij de goede kant op gaan, en die ik voor een heel groot deel steun, zullen helaas niet volledig worden omgezet. Dat weet hij zelf ook wel. We moeten echter stoppen met dat beleid van ontleden en ontrafelen, want uiteindelijk kunnen we alleen maar over een pakket onderhandelen. We hebben nu eenmaal de Wereldhandelsorganisatie, en in dat kader moeten we ons aan bepaalde spelregels houden. Als u bedenkt welke regeringen van 1986 tot 1994 hebben onderhandeld in de Marakesj-ronde en in de Uruguay-ronde en welke dan eind 1993 of in 1994 de verdragen hebben ondertekend, dan was er op veel gebieden onthouding van stemming.
Ik kom uit Opper-Beieren, en toch vind ik het verkeerd om de melkquota te verhogen. Ook bepaalde prijsinterventies, bijvoorbeeld bij rogge, moeten nog eens onder de loep worden genomen, die kan je niet van vandaag op morgen volledig omver halen. Zo gaat dat niet. Ik ben ook een voorstander van de cohesie in de Europese Unie en van de herverdeling van geld ten gunste van degenen die minder hebben en die hulp kunnen gebruiken, dat zeg ik in alle duidelijkheid. Ik begrijp echter niet waarom de bedragen die aan bedrijven worden onttrokken die in een hogere categorie zitten weer naar de Commissie terug zouden moeten gaan om dan weer aan andere te worden toegekend. Het is toch de bedoeling om het grootste deel van dit geld binnen de tweede pijler volgens het subsidiariteitsbeginsel in de regio's te gebruiken waar het vandaan komt? Anders betalen sommigen inderdaad twee keer, om dat maar eens botweg te zeggen.
De hervormingen van commissaris Fischler zijn nodig, ook zonder de toetreding van de tien nieuwe landen, ook zonder de Wereldhandelsorganisatie, want niemand in deze zaal zal toch serieus willen beweren dat het systeem zoals we het tot nu toe hebben toegepast, rechtvaardig is. Dat is het niet. De volledige ontkoppeling voor allerlei producten - en die komt er, dat weet u ook wel, dat is een kwestie van tijd - zal tot meer rechtvaardigheid leiden. Dan hebben we er niets aan wanneer iedereen voor zijn regio een uitzondering wil en zegt: 'hier mag niet aan getornd worden, en daar mag ook niet aan getornd worden, en daar mag al helemaal al niet aan getornd worden?. Zo komen we nooit uit de problemen.
Ik wil nog een opmerking maken over de ontwikkelingslanden. Ik ben echt blij dat die intussen ook zijn ontdekt. Het initiatief 'alles behalve wapens? zal niemand in het graf of aan de bedelstaf brengen. Kijkt u eens naar die landen die proberen het beetje te verkopen dat ze produceren, omdat ze dringend andere producten nodig hebben. Daar moeten we toch ook oog voor hebben. Wij hebben de overschotten van de Europese Unie tientallen jaren lang gedumpt op de wereldmarkt, we hebben veel boeren daar geruïneerd. Dat mogen we niet vergeten.

Maat (PPE-DE).
Voorzitter, wat ons betreft gaat commissaris Fischler de geschiedenis in als de commissaris van de ontkoppeling. Als we uit twee zaken moeten kiezen voor een succesvol WTO-akkoord, dan is dat wat ons betreft op basis van ontkoppeling en niet op basis van een prijsverlaging. Als de Raad en de Commissie goed geluisterd hebben, heeft het Parlement in ieder geval die richting ook aangegeven.
De CDA-delegatie in het Europees Parlement heeft met instemming meegewerkt aan een compromis in het Cunha-verslag. Een aantal punten daarin waren voor ons van belang en zijn door ons door middel van amendementen onderstreept. Om te beginnen de braaklegging. Wij vinden dat het moet kunnen rouleren op een bedrijf, dat de keus aan de boer is en niet voor tien jaar vaststaat. Het tweede is dat er op gronden die ontkoppeld zijn en waar eventueel andere producten worden geteeld, in ieder geval geen vrije producten kunnen worden geteeld zoals consumptieaardappelen en groenten. Het CDA heeft daarvoor een amendement ingediend dat door de EVP is overgenomen.
Ons derde punt, en dat geeft meer discussie, is dat wij blij zijn dat de franchise per bedrijf waarop wordt ontkoppeld, is verhoogd van 5.000 naar 7.500 EUR, maar dat is wat ons betreft te weinig. De Europese christen-democraten dienen op te komen voor het familiebedrijf en wat ons betreft, moet die grens omhoog naar 10.000 of 15.000 EUR. We hebben zelf als CDA samen met Britse collega's een amendement ingediend om te komen tot 10.000 EUR en er ligt een Spaans amendement voor 15.000 EUR. Beide zullen wij steunen.
Met betrekking tot de zuivelsector en de hervorming daarvan stemmen wij in met het verslag-Jeggle en mede op basis van een CDA-amendement is gekozen voor een veel minder verdergaande ontkoppeling en ook voor verandering. Wat ons betreft eerst 5 procent, een WTO-akkoord afwachten en eventueel maximaal het Akkoord van Berlijn uitvoeren. En iedereen die vindt dat de zuivelsector verder moet worden hervormd, ik kijk met name richting mevrouw Kinnock, moet zich realiseren dat de Europese Unie sinds 1983, 5 procent van de wereldmarkt heeft ingeleverd en dat die productie niet ten goede is gekomen aan de ontwikkelingslanden maar aan andere rijke landen. Het getuigt van salonsocialisme om te stellen dat we het Europees zuivelbeleid verder moeten afbreken zonder te kijken naar de effecten. Dat is een goedkope vorm van salonsocialisme. Ik ben vóór elke discussie met betrekking tot ontwikkelingssamenwerking, maar dan wel op basis van de akkoorden die Europa heeft gesloten met de 48 armste landen en nadat wij exact hebben bekeken wat dat betekent voor de Europese boeren en boeren in ontwikkelingslanden. Doen we dat niet, dan gebruiken we Europese boeren als kop van jut in de hele discussie over ontwikkelingssamenwerking. Daar pas ik voor als lid van dit Parlement.

Folias (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, en ik zou willen zeggen: mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, maar tot mijn spijt is de minister afwezig.
Ik wil allereerst alle rapporteurs gelukwensen die zich met dit zeer serieuze vraagstuk hebben beziggehouden. Ik wil echter met name de heer Cunha bedanken voor het gigantische werk dat hij heeft verricht. Ik moet zeggen dat ik hem niet benijd. Ik zou niet in zijn schoenen willen staan, maar ik ben hem dankbaar voor hetgeen hij heeft weten te produceren.
Staat u mij toe uiting te geven aan de zorgen en twijfels die de Griekse boeren koesteren omdat de mediterrane producten niet zijn opgenomen in de herziening van het GLB. Zij zijn zeer ongerust over hetgeen in de tweede pijler, tijdens de tweede onderhandelingsronde zal geschieden, wanneer na de onderhandelingsronde van Cancun in het kader van de WTO gesproken zal worden over de mediterrane producten. Wij zijn ongerust, zeer ongerust alhoewel ik vurig hoop dat deze ongerustheid ongefundeerd zal blijken te zijn.
Wij zijn van mening dat de limiet van 5000 euro veel te laag is. Die moet aanzienlijk worden opgetrokken als wij een echte productieverbetering willen en toezicht willen uitoefenen op alle voorwaarden die noodzakelijk zijn om de landbouwsector betere perspectieven te geven
Verder ben ik ervan overtuigd dat de benadeelde insulaire gebieden, die met name in mijn land talrijk zijn, en de berggebieden in heel de Europese Unie een speciale behandeling zullen krijgen. Wij moeten ervoor zorgen dat de mensen hun dorpen en landbouwgronden niet verlaten. Zij mogen geen werkloze stadbewoners worden.
Ik ben het ermee eens dat het landbouwbedrijf een onderneming moet worden. De vraag is echter hoe de boer ondernemer wordt.
Tot slot lijdt het geen enkele twijfel dat wij allen de uitbreiding van de Unie met tien nieuwe lidstaten verwelkomen. Daarbij moet echter wel worden voorkomen dat de boeren van de Europese Unie het gelag betalen voor de uitbreiding.

Doyle (PPE-DE).
Er spelen twee kwesties in verband met de tussentijdse hervorming die hier voor ons ligt. De eerste is de mate van detail van de voorstellen en de tweede is de timing ervan. Ontkoppeling speelt een centrale rol in de hervorming en is een revolutionaire ontwikkeling op zich. Hoewel er zeker zowel risico's als voordelen aan verbonden zijn, ben ik ervan overtuigd dat voorstellen voor gedeeltelijke ontkoppeling nog veel grotere risico's met zich mee brengen, terwijl die geen uitzicht bieden op het verminderen van de regelgeving. Pas op voor verschillende soorten ontkoppeling! Zelfs voor het voorstel van onze collega, de heer Cunha, voor het ontkoppelen van de steunmaatregelen voor stierenvlees, maar niet voor zoogkoeien in mijn land, Ierland, moet gewaarschuwd worden, omdat hierdoor de prijs van kalveren en pinken zal instorten. Pas dus op voor voorstellen voor gedeeltelijke ontkoppeling!
We moeten marktgerichter worden om de last van de regelgeving te verlichten en om te kunnen profiteren van de WTO-besprekingen. Toch ben ik er, ten aanzien van dat tweede punt, niet van overtuigd dat we, ondanks alle verklaringen van de commissaris bij diverse gelegenheden, onze WTO-kaarten wel juist hebben gespeeld. Kijk naar wat er is gebeurd tijdens de vorige GATT-ronde: de EU heeft toen op een principiële manier haar landbouwrechten geruild tegen rechten op andere terreinen. Wij hebben garanties gegeven over markttoegang, waar we ons in de EU aan hebben gehouden, maar we hebben er geen marktgaranties voor teruggekregen. De VS hebben 11 september zelfs gebruikt om de grootste toename van nationale steunmaatregelen in decennia door te voeren, terwijl wij in de EU onze productie terugbrachten en zij tijdens de volgende WTO-besprekingen duidelijk te kennen gaven op dezelfde voet verder te zullen gaan. Kopers opgepast! Uit niets dat zij hebben gezegd, of uit wat voor uitspraken van Harbinson dan ook, put ik de hoop dat we zullen profiteren van het te snel op tafel leggen van onze kaarten. In feite is de boodschap dat het precies andersom is. Hoe groot is de kans dat de importtarieven rond de 36 procent zullen blijven en niet dichter in de buurt zullen komen van de voorgestelde 60 procent? Die kans is klein. De jury heeft nog niets besloten en wij zijn nog voor Cancun aan het gokken met het belangrijkste onderdeel van Europa's economische beleid, het GLB.
De commissaris is zeer gevaarlijk bezig, sommigen zouden zeggen roekeloos, als het gaat om de timing van zijn voorstellen. De modulatie vanaf 5000 euro is onacceptabel, zelfs met de beloften van verdere investeringen in plattelandsontwikkeling. Het beroven van arme mensen om vervolgens andere arme mensen met dat geld te betalen is een soort omgekeerd Robin Hood-beleid dat op zijn zachtst gezegd verkeerd is. Het introduceren van degressiviteit ter ondersteuning - in het geval van Ierland - van een nieuwe Dairycom, met andere woorden gemeenschappelijke marktordening, is onlogisch, gezien het ontkoppelingsevangelie dat ten grondslag ligt aan de tussentijdse herziening.
Ieder land heeft zijn eigen lijst met speciale gevallen, of het nou om jonge landbouwers gaat, om ziekten, vervroegd pensioen voor boeren, opvolgingsrechten of diegenen die gedurende de referentieperiode veel hebben geïnvesteerd. We zullen rekening met hen moeten houden. We hebben ook de verplichting rekening te houden met boeren in de ontwikkelingslanden en die verplichting kunnen en zullen we ook nakomen binnen het kader van een eerlijk wereldwijd handelsklimaat, maar voor ons, Europese wetgevers, liggen de eerste prioriteiten toch bij onze eigen boeren en bij een duurzame toekomst voor de landbouw in de EU, de grootste landbouwproducent en de grootste economie ter wereld.

Keppelhoff-Wiechert (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, er is vanmiddag veel gezegd over de financiering van het landbouwbeleid van de EU. Ik vind dat de consumenten in de afgelopen jaren al met al veel meer hebben geprofiteerd dan de boeren. Ik zeg keer op keer dat het aandeel van de uitgaven van de burgers van de Europese Unie voor voedsel in de afgelopen decennia permanent is gedaald. Vroeger gaf men veertig procent van het inkomen voor levensmiddelen uit, nu is het nog ongeveer veertien procent, dat is overal zo. Levensmiddelen zijn dus geen overbodige troep. De boeren produceren levensmiddelen en beschermen het landschap met de ondersteuning van de EU, en ik denk dat ze dat veel goedkoper doen dan stedelijke organisaties.
Mijn visie op het Europese landbouwmodel is al jaren onveranderd. De Europese landbouwers hebben ook in de toekomst een dubbele taak: producten van hoge kwaliteit leveren en het cultuurlandschap verzorgen en beschermen. Daarom moeten we er in dit landbouwdebat volgens mij voor zorgen dat deze taak niet alleen in Duitsland, maar in alle Europese regio's - zelfs waar dat moeilijk is -, ook in de toekomst kan worden uitgevoerd.
Er is vandaag lang en breed gesproken over uw voorstellen, mijnheer de commissaris, maar wanneer ik u goed heb begrepen heeft u toch laten doorschemeren dat u wel bereid bent tot bepaalde compromissen in verband met de ontkoppeling. De landbouwmensen in mijn fractie eisen een duidelijk onderscheid tussen de landbouw en de veeteelt. Daarom vind ik het van het grootste belang om het landbouwbeleid consequent verder te ontwikkelen en ook het kwantitatieve marktbeleid voor zuivel voort te zetten.
Mijnheer de commissaris, ik ben ervan overtuigd dat we nu een keuze moeten maken, en dat heeft u zelf ook altijd al gezegd. De verslagen van het Parlement zijn voorgelegd en ik ben nieuwsgierig wat de Raad daarvan maakt. We moeten optimaal gebruik maken van de mogelijkheden die we hebben om te onderhandelen. Daarom wil ik u tot slot nog een hart onder de riem steken: ik hoop dat u rekening zult houden met onze voorstellen! Wanneer we één lijn trekken zal de landbouw daarvan profiteren, en ik sta pal achter u.

Ik kan me niet voorstellen dat u er belang bij heeft om halfslachtige voorstellen te verdedigen.
(Applaus)

Parish (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Commissie feliciteren met haar radicale voorstellen voor ontkoppeling. Ik vrees dat de voorstellen waar het Parlement mee komt veel te weinig vooruitstrevend zijn en ik denk dat ontkoppeling de juiste weg is. Als we slechts gedeeltelijk willen ontkoppelen, laten we dat dan sector voor sector doen en niet door middel van horizontale ontkoppeling in alle sectoren. Mijnheer Cunha, u weet dat ik een deel van uw voorstel absolute waanzin vind.
Boeren moeten precies weten waar ze aan toe zijn. Er is dringend behoefte aan een beslissing van de Raad van ministers, zodat boeren kunnen plannen met het oog op de toekomst. Wat we absoluut niet willen is een mengelmoes aan ontkoppelingsmaatregelen. Als we achtergestelde gebieden moeten helpen, dan zijn daar manieren voor. Dat hoeven we niet per se te doen via productiesubsidies. Het ontkoppelingssysteem dat u heeft voorgesteld, mijnheer de commissaris, zal ons helpen tijdens de WTO-ronde. Ook zal het ons helpen bij de uitbreiding. Laten we wel wezen, veel van de toetredende landen zouden alleen met heel veel moeite de productiesubsidies kunnen opbrengen die wij verstrekken. Wat heeft het voor zin om van hen te vragen eerst de systemen daarvoor op te zetten om die vervolgens een jaar of twee later weer totaal te veranderen?
We zullen de realiteit onder ogen moeten zien dat we met 25 lidstaten een ander landbouwbeleid zullen gaan voeren dan met de bestaande vijftien. Daarom moeten we voorzichtig te werk gaan.
Verder moeten we ervoor zorgen dat, wanneer Europa naar de WTO-ronde gaat, wij ons beleid kunnen verdedigen, niet alleen tegenover de Verenigde Staten, maar ook ten opzichte van de derdewereldlanden. We moeten onze boeren ondersteunen, maar niet ten koste van de derdewereldhandel. De voorstellen die u heeft gedaan zullen ons helpen de Europese landbouw en de Europese boeren te ondersteunen en daarbij de Europese belastingbetalers, die soms vergeten worden, waar voor hun geld te geven.

Fischler
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dames en heren, allereerst wil ik u van harte bedanken voor uw constructieve en rake opmerkingen, al hebben sommige sprekers hun kritiek niet onder stoelen of banken gestoken. Meerdere sprekers hebben erop gewezen hoe belangrijk het is dat het Europees Parlement het medebeslissingsrecht krijgt over landbouwkwesties. Ik kan u verzekeren dat de Commissie en ikzelf volkomen achter u staan.
Wie Europese politiek bedrijft weet dat het in ons gezamenlijk belang is om één lijn te trekken en compromissen te sluiten. Die compromissen moeten echter wel worden getoetst aan bepaalde criteria, en die criteria zijn de kern van de hervormingen, die moet blijven bestaan. Van dat principe kan en wil de Commissie niet afwijken.
Er wordt echter al vrij lang gediscussieerd over de aanpassing van bepaalde voorstellen van de Commissie. Een voorbeeld daarvoor is dat we de regeling voor de cross compliance zouden kunnen concentreren op de belangrijkste voorschriften. Dat zou allerlei voordelen hebben. We zouden het beheer kunnen vereenvoudigen. We zouden ervoor kunnen zorgen dat een iets hoger aandeel van het geld voor de cross compliance in de lidstaten blijft. We zouden wat meer tijd krijgen om het systeem van bedrijfsadvies in te voeren. Dat zou in het begin vrijwillig zijn en pas later verplicht gesteld worden. We zouden de lidstaten meer flexibiliteit geven voor het betalen van voorschotten op directe betalingen en voor de behandeling van speciale probleemgevallen bij de berekening en de verdeling van de vaste bedrijfstoeslag. We zouden de lidstaten de mogelijkheid geven om bepaalde fruitsoorten niet toe te laten op het subsidiabel areaal. We zouden de mogelijkheid kunnen handhaven van het rouleren van de braaklegging, daarbij zou het mogelijk blijven om op dit areaal ook hernieuwbare grondstoffen te verbouwen. We zouden de ontkoppeling van de melkpremie kunnen uitstellen om het beheer te vereenvoudigen. We zouden een flexibel percentage kunnen voorzien voor de cofinanciering van maatregelen ter bescherming van het milieu. We zouden de subsidie voor gebieden met milieuspecifieke beperkingen tijdelijk kunnen verhogen. Er zijn nog andere problemen waar we nog intensief over moeten discussiëren om oplossingen te vinden. Het voorzitterschap zal daar samen met de Commissie zeker alles aan doen, vooral met het oog op de vergadering van de Raad die volgende week plaatsvindt.
Een van die problemen is de ontkoppeling van de directe betalingen, met alles wat daar bij hoort. Ook daar hebben we zeker nog wel speling, maar ook daar moeten we het hoofddoel van de ontkoppeling bereiken. We willen ons subsidiebeleid vereenvoudigen, onzinnige stimulansen voor de productie vermijden, een marktgericht ondernemerschap bevorderen, en tot slot alles vermijden wat de handelsstromen vervalst. We mogen vooral niet vergeten dat de ontkoppeling ertoe leidt dat de boeren twee keer zoveel subsidiegeld overhouden als volgens het oude systeem. Dat heeft de OESO onlangs nog eens aangetoond.

Belangrijk is ook hoe we de ultraperifere en overzeese gebieden behandelen. Daarover moeten we het ook nog hebben. Ook daar is het van het grootste belang dat we de basisprincipes respecteren. Daarmee bedoel ik natuurlijk ook de mogelijkheid om rekening te houden met de kenmerken van die gebieden en met de doelstellingen van de POSEI-verordeningen, dat is allebei belangrijk! Ik wil ook even ingaan op de wens die velen hebben geuit om de tweede pijler van het gemeenschappelijk landbouwbeleid nog veel sterker te maken. Het zal u niet verbazen dat ik hier wel voor te vinden ben.
Ik wil nog even terugkomen op de ontkoppeling, want velen hebben voor een gedeeltelijke ontkoppeling gepleit. Wie gelooft dat de geleidelijke en stapsgewijze ontkoppeling mogelijk is, of dat iedere subsidie ook slechts gedeeltelijk kan worden ontkoppeld, die vergist zich. Een dergelijk gemengd systeem van gedeeltelijke ontkoppeling leidt er uiteindelijk toe dat de nadelen van het bestaande systeem blijven bestaan zonder dat we van voordelen van het nieuwe systeem kunnen profiteren. Daarom moeten we bijzonder voorzichtig zijn. Het grootste nadeel van het bestaande systeem is dat de boeren niet vrij kunnen beslissen hoe ze op hun bedrijven willen werken en dat ze steeds meer moeten uitgeven voor een steeds ingewikkelder wordende administratie. Bovendien verspelen ze hun vrijheid als ondernemer.
Ik wil ook nog iets zeggen over de interventieprijzen. Daarover heeft u ten dele zeer kritische opmerkingen gemaakt. Zijn ze wel nodig om de markt voor de komende jaren - en we denken al met al aan een periode van tien jaar - in evenwicht te brengen? Ze zijn nodig, en dat ziet u wanneer u de marktprognoses die de basis waren voor Agenda 2000 vergelijkt met de marktprognoses die nu door dezelfde instituten worden gepubliceerd, bijvoorbeeld door Fabri. Die instituten hebben hun zeer optimistische verwachtingen van toen heel drastisch moeten herzien. Voor graan verwacht men een prijsdaling van veertien procent, voor gerst van tien procent, voor maïs van zestien procent, voor boter van zevenendertig procent en voor magere melkpoeder van meer dan dertig procent.
Waarom is een daling van de interventieprijs van slechts vijf procent dan voldoende? Dat kan alleen maar omdat we indertijd veel voorzichtiger zijn geweest dan we op basis van die prognoses hadden kunnen zijn, daarom komt de klap nu niet zo hard aan. Als we echter niets zouden doen, zou dat ertoe leiden dat het evenwicht op de markten wordt verstoord, en dat leidt natuurlijk tot druk op de prijzen.
Tot slot wil ik nog iets zeggen over de mediterrane producten. Ook volgende week, wanneer de Raad een besluit moet nemen, zullen we er met nadruk voor pleiten dat de Raad van ministers van Landbouw samen met de Commissie op eigen initiatief een verklaring aflegt waarin wordt gegarandeerd dat de mediterrane producten in het toekomstige beleid op voet gelijkheid worden behandeld.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer Fischler.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het vragenuur (B5-0097/2003). Wij behandelen een reeks vragen aan de Commissie.
Ik betreur het dat het vragenuur door het tijdstip altijd, of bijna altijd, te laat begint. We beginnen vandaag met een vertraging van dertig minuten. Dat betekent dat we zo snel mogelijk te werk moeten gaan. Ik reken erop dat alle afgevaardigden hieraan zullen meewerken.
Eerste deel
De Voorzitter.
Vraag nr. 22 van Stavros Xarchakos, vervangen door de heer Folias (H-0317/03):

Betreft: Maatregelen tegen het dodelijke SARS-virus
Het dodelijke SARS-virus heeft gegronde ongerustheid gewekt over de gehele wereld. Welke onmiddellijk uitvoerbare maatregelen ter bescherming tegen dit virus stelt de Commissie aan de lidstaten voor?

Byrne
. (EN) De Commissie heeft een proactieve en leidinggevende rol gespeeld in reactie op de uitbraak van Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS). Zoals de Raad onlangs na afloop van de buitengewone Raadszitting over SARS op 6 mei 2003 verklaard heeft, is dit gebeurd via het EU-netwerk voor epidemiologische surveillance en beheersing van overdraagbare ziekten in de Europese Gemeenschap, dat opereert binnen het kader van beschikking nr. 2119/98/EG. Dit netwerk is een zeer effectieve basis gebleken voor de snelle uitwisseling van informatie binnen de EU en voor een gecoördineerde aanpak, waarbij de EVA- en kandidaat-landen in samenwerking met de WHO volledig betrokken waren.
Tijdens zijn buitengewone Raadszitting over SARS, bestond er in de Raad brede steun voor de benadering die door de Commissie, met assistentie van het netwerkcomité, is ontwikkeld. Hoewel het uitvoeren van maatregelen ter bescherming van de volksgezondheid onder de bevoegdheid van de lidstaten valt, zal de benadering van onmiddellijke en toekomstige acties gericht zijn op de volgende zaken: het snel ontdekken van alle mogelijke SARS-gevallen door middel van goede surveillance; bescherming van diegenen die het risico lopen geïnfecteerd te raken door middel van de effectieve isolatie van SARS-patiënten in ziekenhuizen, inclusief maatregelen ter bescherming van hun verzorgers; speciale aandacht voor het luchtvaartverkeer - dat immers een belangrijke factor is geweest bij de verspreiding van SARS - met name het op uniforme wijze screenen van passagiers afkomstig uit getroffen gebieden; het aan boord voorlichten van passagiers en effectieve voorlichting bij aankomst in getroffen gebieden; het voorlichten van zowel professionals als het publiek en het tijdig en zorgvuldig rapporteren en uitwisselen van informatie met andere landen, met name de EER- en EVA-landen plus de toetredende en kandidaat-landen, evenals met de WHO. Verder dient er ook samenwerking te worden ontwikkeld met andere partners, zoals luchtvaartmaatschappijen en de organisatoren van massabijeenkomsten.
De Raad heeft ook kennis genomen van de intentie van de Commissie om een voorstel in te dienen over het opzetten van een Europees centrum voor ziektebestrijding en preventie.

Folias (PPE-DE).
Ik wil de commissaris bedanken, namens de heer Xarchakos, die hier vandaag niet aanwezig kan zijn om redenen die buiten zijn macht liggen.

De Voorzitter.
Vraag nr. 23 van Lennart Sacrédeus (H-0314/03):

Betreft: Schending van de mensenrechten op Cuba
In maart van dit jaar werden 78 oppositieleden op Cuba gevangen gezet. In april werden verkorte processen gevoerd, zonder de mogelijkheid van een behoorlijke verdediging of de aanwezigheid van onafhankelijke personen, waarbij vonnissen van 15 tot 28 jaar gevangenisstraf werden uitgesproken. De veroordeelden zitten nu hun straf uit onder welhaast onmenselijke omstandigheden, in een isoleringscel of samen met zware criminelen, vaak zo ver weg van huis dat bezoek van familieleden onmogelijk is. De omstandigheden zijn zodanig dat er duidelijk van een schending van de mensenrechten kan worden gesproken.
Kan de Commissie, gezien het zojuist geopende bureau van de Commissie in Havanna en de eisen ten aanzien van de mensenrechten in de overeenkomst van Cotonou, mededelen wat zij denkt te doen om de politieke gevangenen op Cuba op vrije voeten te krijgen? Wat onderneemt de Commissie om de behandeling van de Cubaanse gevangenen te verbeteren en om te bereiken dat ze naar een plaats dichter bij huis worden overgebracht? Wat denkt men te doen om de gevangenen en hun familieleden te steunen? 
Tweede deel
Byrne
. (EN) De recente grootschalige arrestaties van dissidenten, de oneerlijke processen en de arbitraire en buitensporig zware vonnissen die zij opgelegd hebben gekregen, evenals het ter dood brengen van drie Cubaanse burgers die veroordeeld waren voor het kapen van een Cubaanse veerboot, hebben van de kant van de Europese Unie steeds geleid tot onmiddellijke, krachtige en niet-aflatende reacties. De Commissie heeft de acties die in dit verband zijn ondernomen steeds volledig en actief ondersteund.
De Commissie heeft, samen met de lidstaten, dergelijke arrestaties scherp veroordeeld in een verklaring die op 26 maart 2003 is verschenen en die gevolgd werd door een EU-demarche in Havanna die tot doel had de Cubaanse autoriteiten op te roepen de gevangenen onmiddellijk in vrijheid te stellen.
Een tweede EU-demarche in Havanna heeft plaatsgehad op 18 april, naar aanleiding van de verklaring van de ministers van Buitenlandse Zaken die op 14 april werd gepubliceerd. Er is recentelijk overeenstemming bereikt over verdere maatregelen, waaronder het beperken van het aantal bezoeken op hoog niveau. De Commissie heeft op 30 april besloten de behandeling van het Cubaanse verzoek om toetreding tot de Overeenkomst van Cotonou uit te stellen, waarmee zij te kennen gaf dat deze recente ontwikkelingen niet bevorderlijk zijn voor de samenwerking tussen de Europese Unie en Cuba. De Cubaanse autoriteiten hebben vervolgens op 16 mei besloten hun verzoek tot toetreding in te trekken.
De Commissie maakt zich ernstig zorgen over de behandeling van de gevangenen en is van mening dat de Cubaanse autoriteiten het Internationale Rode Kruis moeten uitnodigen voor een bezoek aan de gevangen om er zeker van te zijn dat ze humaan behandeld worden.

Sacrédeus (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil commissaris Byrne bedanken voor zijn antwoord. Circa 60 van de 75 in een summier proces veroordeelde gedetineerden hebben een gevangenisstraf van meer dan 20 jaar gekregen. Ze ervaren deze straf eenvoudigweg als levensbedreigend. Zulke harde vonnissen zijn op Cuba al tientallen jaren niet meer gewezen.
Mijn aanvullende vraag aan de commissaris is hoe wij onze protesten met praktische maatregelen kunnen aanvullen. Kunnen wij op wereldniveau actie voeren, bijvoorbeeld door in de Verenigde Naties te proberen het Rode Kruis tot actie te bewegen? Kunnen wij ageren via de kerken en dergelijke? Kunnen we met verschillende soorten sancties druk uitoefenen op het Cubaanse regime? Het gaat om mensen die voor hun strijd voor de democratie een zeer hoge prijs hebben moeten betalen.

Byrne
. (EN) Zoals ik al heb aangegeven is de Commissie van mening dat het Internationale Rode Kruis uitgenodigd moet worden om hun omstandigheden te onderzoeken en hier verslag over uit te brengen. Bovendien wordt er een nieuwe EU-demarche voorbereid voor begin juni, hoewel er nog geen overeenstemming bestaat over de tekst. De situatie is, kortom, zo dat de Commissie de zaak in de gaten houdt en dat zij zo veel mogelijk druk probeert uit te oefenen op de situatie.

Alyssandrakis (GUE/NGL).
Mijnheer de commissaris, degenen die door de Europese Unie worden gekenschetst als voorvechters van de mensenrechten zijn, zoals Cubaanse rechtbanken hebben aangetoond, niet anders dan geheime agenten van de Verenigde Staten. De Amerikanen hebben trouwens zelf toegegeven dat zij miljoenen dollars uitgeven om een interne oppositie in Cuba op te zetten. Welk land zou zich echter niet verdedigen tegen samenzwering van buitenaf?
Ik wilde graag van u, mijnheer de commissaris, commentaar horen op de activiteiten van de heer Cason en zijn kantoor in Cuba. Ik wilde eveneens uw commentaar op de boodschap van de heer Bush van 20 mei jongstleden waarin hij vrijheid voor Cuba beloofde. Kunt u verder iets zeggen over het feit dat de Verenigde Staten de luchtpiraten die met geweld vliegtuigen hebben gekaapt uit Cuba nog steeds niet hebben gestraft?
Wat is tot slot uw mening over het feit dat de Verenigde Staten vijf Cubaanse patriotten vasthouden, die nog geen 80 procent van de aanklacht onder hun ogen hebben gekregen, aangezien deze verondersteld werd geheim te zijn?

Byrne
. (EN) De kwestie waar het hier vanavond over gaat is er een van schendingen - zeer fundamentele schendingen - van de mensenrechten in Cuba. Naar welke zaken u ook precies verwijst, en of die nu kunnen worden geverifieerd of niet, zij zijn geen rechtvaardiging voor de mensenrechtenschendingen die zijn vastgesteld en als zodanig zijn erkend. Het gaat hier onder andere om de executie van de drie personen in kwestie, op basis van zeer korte processen die werden gehouden onder omstandigheden die door de internationale gemeenschap over het algemeen, en door de Commissie in het bijzonder, beschouwd worden als zeer onbevredigend.

De Voorzitter.
Bij ontstentenis van de vraagsteller komt vraag nr. 24 te vervallen.

De Voorzitter.
Vraag nr. 25 van Ward Beysen (H-0315/03):

Betreft: Parallelle handel
Is de Europese Commissie zich bewust van de aanhoudende bedreiging van de wettelijke parallelle handel in geneesmiddelen binnen de grenzen van de Europese Unie, een praktijk die voor de regeringen van de lidstaten en de patiënten in Europa een besparing van ettelijke miljoenen euro per jaar vertegenwoordigt?
Heeft ze overwogen om gebruik te maken van artikel 82 als juridische grondslag om te zorgen dat de fabrikanten van farmaceutische producten zich aan de regels van de interne markt houden?

Monti
De vraag van de geachte afgevaardigde is niet alleen van belang maar ook uiterst actueel. Het is een interessante kwestie, want de obstakels voor de parallelle handel in geneesmiddelen zijn allang een grote zorg voor de Commissie. In het verleden heeft de Commissie dan ook al talloze procedures op dit vlak geopend en dat gaat nog steeds zo door. Met name in de sector van de mededinging worden momenteel talrijke gevallen onder de loep genomen, op verzoek van zowel farmaceutische laboratoria als mensen die een klacht indienen. En, zoals ik al zei, dit is een hoogst actuele kwestie.
Zoals bekend beschikt de Commissie over twee juridische instrumenten om in te grijpen: de artikelen 81 en 82. Wat artikel 81 aangaat: een paar dagen geleden heeft de heer Tizzano, advocaat-generaal bij het Hof van Justitie, zijn conclusies in de zaak-Bayer gepresenteerd. Het ging om parallelle handel van een product van Bayer: een heel precieze juridisch-technische kwestie, waarvan ik u de details bespaar. Hoe dan ook, de conclusies van de advocaat-generaal vallen niet gunstig uit voor de Commissie en voor de stelling die zij in deze zaak huldigt. Het arrest van het Hof zal over enkele maanden worden uitgebracht maar vormt in ieder geval geen aantasting voor de andere besluiten van de Commissie met betrekking tot andere problematieken: bijvoorbeeld het besluit dat de Commissie op 8 mei 2001 heeft genomen met betrekking tot het systeem van dubbele prijzen dat het bedrijf Glaxo hanteert.
Voor wat artikel 82 betreft, de Commissie is inderdaad bezig deze weg te bewandelen. Dit werpt een reeks nieuwe vragen op, met name voor wat betreft de definitie van de markten of van gevallen van misbruik. Het Hof van Justitie heeft overigens in februari jongstleden een prejudiciële vraag ontvangen van de Griekse mededingingscommissie, die in Griekenland optreedt als mededingingswaakhond. Met deze prejudiciële vraag moet bepaald worden in welke mate de weigering van een in dominante positie verkerend farmaceutisch bedrijf om leveranties te verzorgen voor een grossier met het doel parallelle handel af te kappen, neerkomt op misbruik dat bij artikel 82 van het EG-Verdrag verboden is. De Commissie zal zoals altijd haar advies in de komende weken bij het Hof uitbrengen. Het arrest van het Hof kan echter pas over een flink aantal maanden verwacht worden.

Beysen (NI).
Voorzitter, ik dank de commissaris voor zijn uitvoerige antwoord met betrekking tot een inderdaad zeer actueel probleem dat, zoals de commissaris terecht heeft onderstreept, grote bezorgdheid veroorzaakt.
Ik denk dat artikel 82 inderdaad de enige juridische basis is waarop men verder kan werken en ik hoop dat er binnen afzienbare tijd meer duidelijkheid zal komen, omdat grote fusies binnen de geneesmiddelensector praktisch altijd een grote vermindering van werkgelegenheid tot gevolg hebben. Bovendien is de praktijk die men thans hanteert bijzonder nadelig voor de consument. Ik verwacht dan ook zo spoedig mogelijk een nader antwoord op de gestelde vraag.

Monti
. (EN) Ik onderschrijf zowel het belang dat u hecht aan dit onderwerp als de urgentie ervan. Ik zal u in het kort vertellen wat we gaan doen.
Zoals ik al zei, ligt onze prioriteit op het moment bij het afronden van onze bijdrage voor het Hof van Justitie in verband met het Griekse verzoek om een prejudiciële beslissing - dit moet voor half juli gebeurd zijn - in verband met de behandeling van zo'n dertig zaken die momenteel bij de Commissie aanhangig zijn gemaakt. U zult begrijpen dat ik u hiervoor geen exacte data kan geven. De beoordeling op grond van artikel 82 vindt momenteel plaats. U kunt hoe dan ook het standpunt van de Commissie - positief of negatief - ten aanzien van het quotasysteem voor de levering van medicijnen tegemoet zien voor het einde van dit jaar.

Rübig (PPE-DE).
 Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, in de farmaceutische sector maken we door het internet de laatste tijd een volledig nieuwe ontwikkeling mee, namelijk dat geneesmiddelen via het internet in heel Europa worden verhandeld. Aan de andere kant hebben we nog steeds apotheken met territoriale bescherming. Hoe zou de verdere ontwikkeling er volgens u uit kunnen zien?

Monti
. (EN) Het hele probleem dat wordt gevormd door de toenemende rol van het internet geldt ook voor andere aspecten die betrekking hebben op de interne markt en de concurrentie. Dit is een positieve uitdaging die de autoriteiten dienen aan te gaan, gegeven de voordelen die consumenten kunnen plukken van het toenemend gebruik van internet, en gegeven de voortdurende noodzaak om ervoor te zorgen dat, ongeacht welke technologie er ook gebruikt wordt voor een transactie, de basisprincipes waarop de rechtsorde van de Gemeenschap rust, niet worden omzeild.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer Monti, voor uw medewerking vanmiddag aan het Parlement. Wij gaan de komende twintig minuten over tot vragen aan commissaris Reding.
Vragen aan mevrouw Reding
De Voorzitter.
Vraag nr. 26 van Bernd Posselt (H-0301/03):

Betreft: Minderheidstalen
Hoe bereidt de Commissie de EU-uitbreiding met Oost-Europese landen voor wat betreft de beoefening en bevordering van minderheidstalen, en welke rol spelen bij deze overwegingen taalminderheden, wier talen in andere EU-lidstaten door een meerderheid worden gesproken?

Reding
In antwoord op de vraag van de heer Posselt, zou ik graag willen zeggen dat de Europese Commissie voor streektalen en talen van minderheden de definitie hanteert die de Raad van Europa gebruikt in het Handvest voor streektalen en talen van minderheden. Onder streektalen en talen van minderheden worden verstaan, ik citeer: "talen die van oudsher gesproken worden door een numerieke minderheid van de bevolking van een land, en die verschillen van de officiële taal van dat land." Die definitie omvat dus wel degelijk ook de talen die in één land door een minderheid worden gesproken, maar in een ander land door een meerderheid.
Wat betreft het bevorderen van streektalen en talen van minderheden binnen de Europese Unie, financiert de Commissie zowel het Europees Bureau voor minderheidstalen als de onderzoekscentra Mercator. Hun werkprogramma 2003-2004 voorziet voor de toekomstige lidstaten van de Unie in voorlichting over het Europese beleid op de betrokken gebieden. Over dit onderwerp zijn bijeenkomsten georganiseerd, zoals de conferentie van Bolzano op 26 en 27 mei rond het thema "Goede praktijken in de bevordering van taalkundige verscheidenheid in een uitgebreid Europa".
Het Europese Bureau voor minderheidstalen is ook begonnen met voorbereidingen om in de nieuwe lidstaten van de Unie, net als in de vijftien huidige lidstaten, nationale comités op te richten waarin taalminderheden zijn vertegenwoordigd. Daarbij moet gezegd worden dat wat betreft streektalen en talen van minderheden, de toekomstige lidstaten al over dezelfde mogelijkheden beschikken als de huidige vijftien, namelijk de financiering van initiatieven via bestaande programma's. Een aantal van die programma's, SOCRATES en LEONARDO DA VINCI, staan overigens open voor alle kandidaat-landen. Tot slot zal het Euromozaïek-rapport over productie en reproductie van minderheidstaalgemeenschappen binnen de Europese Unie, worden uitgebreid naar de nieuwe lidstaten.
De nieuwe lidstaten zijn ook uitgenodigd om deel te nemen aan de openbare raadplegingen die door de Commissie worden gehouden ten behoeve van de uitwerking van het actieplan voor taalkundige verscheidenheid en het aanleren van vreemde talen dat in juli aan de Raad en het Parlement wordt voorgelegd, alsook ten behoeve van het onderzoek naar een nieuwe serie SOCRATES-, LEONARDO DA VINCI- en YOUTH-programma's. Alle taalminderheden, met inbegrip van minderheden met een taal die in andere lidstaten van de uitgebreide Unie door een meerderheid wordt gesproken, hebben aan die raadplegingen kunnen deelnemen.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mevrouw de commissaris bedanken voor haar uitvoerige, heldere en concrete antwoord. Ik heb echter ook nog een aanvullende vraag. Ik weet niet of u die meteen kunt beantwoorden, anders kunt u dat na dit vragenuur schriftelijk doen.
De lidstaten steunen minderheden in de toetredingslanden. De Duitse minderheid in Polen en in de Tsjechische Republiek krijgt in overleg met die twee landen hulp van Duitsland, om maar twee voorbeelden te noemen. In die twee landen doet nu het gerucht de ronde dat tenminste een deel van die subsidies door een andere lidstaat na de toetreding tot de Europese Unie in strijd met het recht zou zijn. Ik kan me dat eigenlijk niet voorstellen, en daarom zou ik u heel concreet willen vragen hoe dat zit, want veel burgers maken zich op dit moment ernstige zorgen. Is het denkbaar dat het bevorderen van minderheidstalen door andere lidstaten tegen de regels van de EU zou kunnen zijn?

Reding
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik kan de heer Posselt geruststellen. De Unie is niet van plan om zich te bemoeien met onderwerpen die volgens het subsidiariteitsbeginsel onder de bevoegdheid van de lidstaten vallen. Daarom kan ik me helemaal niet voorstellen waarop die discussie gebaseerd is. Wanneer een lidstaat een andere lidstaat of een derde land op welke manier dan ook wil helpen en er culturele projecten wil uitvoeren, dan staat het die lidstaat vrij om dat te doen. Daar heeft de Unie niets mee te maken. Integendeel, ik vind het prachtig wanneer lidstaten culturele projecten uitvoeren in hun buurlanden.

Evans, Robert J.E. (PSE).
Ik was zeer benieuwd naar het antwoord van de commissaris en haar definitie van de betreffende talen, die in dit Parlement algemeen bekend is. Ik sta volledig achter het idee om minderheidstalen en weinig gesproken talen financieel te ondersteunen en zoals vele collega's ben ik bekend met de onderwijsprogramma's en het werk van het Bureau. Zoals de commissaris weet, is respect voor de taal van een ander, voor zijn of haar persoon en cultuur en gebruiken bevorderlijk voor de integratie van de gemeenschap waartoe die ander behoort.
Mag ik de commissaris vragen om uit dat oogpunt op zijn minst te overwegen, misschien in de vorm van een studie of een enquête, steun te verlenen aan het opnieuw vaststellen van een definitie en om daarbij ook andere talen te betrekken, die misschien van oorsprong niet Europees zijn, maar die desalniettemin gesproken en begrepen worden door veel mensen in veel landen van de EU - Urdu, Hindi, Bengali en Tamil, om er slechts enkele te noemen.
Ik ben me ervan bewust dat dit een vergaand voorstel is, maar ik vrees dat als we het niet op zijn minst in overweging nemen, we een signaal afgeven dat verkeerd kan worden uitgelegd door vele gemeenschappen van etnische minderheden, op een moment dat voor hun integratie van doorslaggevend belang is. In feite zeggen we namelijk dat talen die in sommige gevallen slechts gesproken worden door een paar honderd mensen - en ik vind ook dat die steun verdienen - belangrijker zijn voor de EU dan andere talen die gesproken worden door honderdduizenden mensen. Ik ben benieuwd of de commissaris bereid is dit in overweging te nemen?

Reding
. (EN) Mijn antwoord aan het geachte parlementslid is dat alle communautaire actie die wordt ondernomen op het gebied van talen inclusief is, niet exclusief. We hebben nog niet duidelijk gedefinieerd om welke talen het gaat omdat we in het actieprogramma dat ik in juli zal presenteren alle talen die worden gesproken in de uitgebreide Europese Unie in kaart willen brengen. We zullen zien, mijnheer Evans, of het mogelijk is om migrantentalen, zoals de talen die u net noemde, op te nemen. Ze worden in ieder geval in geen van onze teksten uitgesloten.

Ebner (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, wanneer we het hebben over het taalonderwijs in andere talen dan de officiële talen van de Gemeenschap, dus in de regionale talen, in de talen van minderheidsgroepen en ook in de talen van immigranten zoals daarnet ter sprake kwam, dan denk ik dat we twee dingen goed uit elkaar moeten houden. Aan de ene kant hebben we de officiële talen van de Gemeenschap, de regionale talen en de minderheidstalen, aan de andere kant hebben we de talen van immigranten.
Daarom zou ik van de commissaris graag willen horen wat ze vindt van het plan dat in verband met het Jaar van de Talen was opgesteld en dat een duidelijke definitie bevatte. Volgens mij hebben we slechts beperkte middelen, en de commissaris heeft voor dit project veel meer geld nodig dan ze nu ter beschikking heeft. Daarom moeten we prioriteiten vastleggen.

Reding
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, de geachte afgevaardigde heeft natuurlijk gelijk, we hebben nooit genoeg geld om alles te doen. Tijdens het Europees Jaar van de Talen hebben we echter niet alleen de officiële talen aan het woord laten komen, we hebben ook gezorgd voor subsidies voor de talen die ter plaatse worden gesproken, wanneer verenigingen of burgers daarom hadden gevraagd. We moeten een open oog hebben voor wat er op onze scholen en in de samenleving als geheel gebeurt. Op onze scholen is het vanzelfsprekend dat de moedertaal de officiële taal is, de eerste taal. Ik heb er altijd op aangedrongen, en dat hebben de staatshoofden en regeringsleiders ook aanvaard, dat we moeten proberen om les te geven in de basistaal en in twee vreemde talen. Dat is de ene kant van de medaille. De andere kant is dat we de multiculturele kant van onze samenleving moeten respecteren, de culturele diversiteit. Volgens mij horen de talen van migranten in bepaalde streken bij die cultuur. Wanneer we de situatie analyseren en de taalkundige verscheidenheid wetenschappelijk bestuderen, dan moeten we met dat aspect van de realiteit ook rekening houden. Allereerst moet onze aandacht volgens mij echter gaan naar het bevorderen van de traditionele talen en van de meertaligheid op onze scholen.

De Voorzitter.
Vraag nr. 27 van Joan Vallvé (H-0306/03):

Betreft: Geweld in voetbalstadions
Op 25 april 2002 nam de Raad een besluit betreffende de veiligheid bij internationale voetbalwedstrijden (2002/348/JBZ

Reding
In antwoord op de vraag van de heer Vallvé, laat de Commissie weten dat zij zich niet uitspreekt over zaken die buiten haar bevoegdheid vallen.
Welnu, de Europese Unie heeft op dit moment geen rechtstreekse bevoegdheden op het gebied van sportorganisaties, nog geen, moet ik zeggen want de Conventie werkt daar momenteel wel aan.
In dit opzicht heeft het Europees Hof van Justitie er herhaaldelijk op gewezen dat sportorganisaties over een grote mate van autonomie beschikken inzake de wijze waarop zij hun competities organiseren.
Zoals de geachte afgevaardigde in zijn vraag aangaf, betreft het officiële standpunt van de Europese Unie inzake de veiligheid tijdens voetbalwedstrijden ook het internationale voetbal. Het standpunt komt tot uiting in het besluit van de Raad van 25 april 2002. In dit document wordt op geen enkele wijze naar de in de vraag naar voren gebrachte kwestie verwezen.

Vallvé (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik dank mevrouw de commissaris voor haar antwoord en haar analyse van de toekomst van de sport in de Europese Unie. Zoals u weet omvat de Unie lidstaten die afzonderlijke landen vormen, maar ook lidstaten die uit meerdere landen bestaan.
In een aantal van de laatstgenoemde lidstaten kunnen meerdere landen een nationaal elftal hebben. Dit is het geval in Schotland en Wales. Dit geldt daarentegen nog niet voor Catalonië. Wij zouden graag zien dat onze nationale selecties in de toekomst aan officiële competities kunnen deelnemen.
Daarom danken wij u hartelijk mevrouw de commissaris voor uw antwoord en wij menen dat in de toekomst de Europese Unie met het oog op erkenning van de culturele identiteiten die in heel Europa bestaan, die culturen de kans moet geven om zich via sport uit te drukken.

Reding
Mijnheer de Voorzitter, de heer Vallvé weet hoe ik hecht aan de culturele verscheidenheid binnen de Europese Unie en de grote rijkdom die dit verschaft aan alle Europeanen. Uiteraard maakt Catalonië met zijn eigen taal, zijn geschiedenis en zijn grote cultuur, deel uit van die traditie van culturele verscheidenheid.
Wat betreft de sport moet ik mij helaas beperken tot wat ik zojuist heb gezegd omdat de zaken die door de geachte afgevaardigde aan de orde worden gesteld, onder de regie van de sportorganisaties vallen. De Europese Unie huldigt via het Hof van Justitie de autonomie van deze organisaties.

Moraes (PSE).
Hoewel ik geen fotograaf bij me heb, zoals de heer Vallvé, wil ik wel een ernstig punt aan de orde stellen over geweld bij voetbalwedstrijden. Zou de commissaris mij kunnen vertellen wat het standpunt van de Commissie is ten aanzien van georganiseerd racistisch geweld bij voetbalwedstrijden?
Mijn eigen land, Engeland, zal binnenkort een wedstrijd spelen tegen een kandidaat-land en loopt het risico om uit de betreffende competitie te worden gezet ten gevolge van racisme door zijn fans. Hoewel ik weet dat dit onder de bevoegdheid van de UEFA valt en niet direct een zaak is voor de Commissie, wilde ik u toch vragen naar de toename van racistisch geweld bij nationale en regionale voetbalwedstrijden, het feit dat dit geweld vaak georganiseerd is - vaak vanuit extreemrechtse hoek, maar niet uitsluitend - en of de Commissie niet op zijn minst een verklaring zou kunnen afleggen over deze toename. Sport is immers, zoals de vorige spreker al zei, een uiting van de cultuur en de manier van leven van de landen binnen de Europese Unie. Ik maak me vooral zorgen over die uiting in kandidaat-landen waar het racisme bij voetbalwedstrijden zal toenemen.

Reding
. (EN) Het geachte parlementslid heeft gelijk. Het is vreselijk dat iets dat een uiting van vreugde zou moeten zijn, wordt verdraaid tot een uiting waarbij andere mensen worden afgewezen. Om die reden heeft de Commissie, in samenwerking met het Europees Parlement, besloten om 2004 uit te roepen tot het Europees Jaar van opvoeding door sport.
We zouden graag de discussie over dit fenomeen willen stimuleren op scholen, clubs en in de samenleving in het algemeen en het willen hebben over de echte waarden van sport, waarbij het draait om fair play, respect voor de ander en het met elkaar sporten in plaats van tegen elkaar.
Ik zou graag willen dat alle Europeanen - waaronder de leden van het Europees Parlement - zich gedurende dat jaar inzetten om die boodschap over te brengen aan de jongeren in onze lidstaten en in het uitgebreide Europa.

Mayol i Raynal (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik dank mevrouw de commissaris voor haar antwoord aan mijn collega Vallvé. Ik wil mij graag aansluiten bij zijn verzoek inzake de nationale selecties, al heb ik uw boodschap wel begrepen mevrouw de commissaris.
Dit Parlement heeft op het gebied van culturele verscheidenheid al diverse resoluties aangenomen en één daarvan ligt mij bijzonder na aan het hart. Dat is de resolutie uit 1989 waarin aan het Catalaans onder de minderheidstalen een enigszins bijzondere rol wordt toegekend en waarin de Commissie wordt verzocht een aantal fundamentele teksten in onze taal, het Catalaans, te publiceren.
Mijn voorganger in dit mandaat, de heer Gorka Knörr, die op dit moment vicevoorzitter is van het Baskische parlement en die ik om die reden vervang, heeft de kwestie van het Baskisch aan de orde gesteld. Waarom wordt het Catalaans wel in enige mate als taal erkend en het Baskisch niet?
Graag zou ik u dan ook, op het moment dat de Spaanse autoriteiten de enige Baskische krant, Egunkaria, hebben gesloten, willen vragen naar de reden van het verschil in status tussen het Baskisch en het Catalaans.

De Voorzitter.
Mevrouw de commissaris, dit is geen aanvullende vraag bij de vraag over geweld in voetbalstadions. Dit heeft er niets mee te maken.

De Voorzitter.
Vraag nr. 28 van Theresa Zabell (H-0328/03):

Betreft: Artikel over sport in het toekomstige Verdrag
Kan de Commissie mededelen welke stappen zij aan het ondernemen is met het oog op de opneming van een artikel over sport in het toekomstige EU-Verdrag?
De berichten over dopingbestrijding in de sport zijn steeds zorgwekkender en de sportlui staan hulpeloos. Kan de Commissie informatie verschaffen over de nieuwe mondiale gedragscode? Wat is haar mening over deze gedragscode?

Reding
Soms is er ook in de politiek goed nieuws en ik denk dat we daarvan nu een voorbeeld hebben, zeker gezien het werk dat in het kader van de Conventie is geleverd. De opneming van een communautaire bevoegdheid op het gebied van sport wordt namelijk op dit moment door de Conventie behandeld in het kader van het ontwerp voor een Constitutioneel Verdrag. Nadat het voorzitterschap van de Conventie had voorgesteld om zo'n bevoegdheid op te nemen in het kader van gebieden voor ondersteunend optreden, heeft de Commissie besloten bij monde van haar vertegenwoordigers de heren Barnier en Vitorino bij de Conventie een voorstel voor een artikel in te dienen. Bij de opstelling van dit artikel hebben mijn diensten en ikzelf een grote inbreng gehad.
Het ontwerp voor een Constitutioneel Verdrag zoals dat nu op tafel ligt, volgt in beginsel het ontwerp van de Commissie. In deel III van het verdrag is in hoofdstuk V een bevoegdheid op sportgebied opgenomen. De Europese Unie mag op dit gebied coördinerende, aanvullende of ondersteunende activiteiten ontplooien: onderwijs, vakopleiding, jeugd en sport. Sport is dus aan dit rijtje toegevoegd. Lid 1 en 2 van dit artikel zijn speciaal aan sport gewijd en ik ben vooral zo ingenomen met dit voorstel omdat de Unie hierdoor een stimulerende rol kan spelen bij maatregelen ten behoeve van de sociale en educatieve functies van sport, zonder de harmonisatie van wetten en regelgeving van de lidstaten. Wanneer dit nieuwe artikel in het Verdrag wordt opgenomen, worden daarmee ook de gestelde vragen beantwoord.
Het tweede deel van de vraag heeft betrekking op de nieuwe internationale gedragscode tegen doping. Zoals u weet verwelkomt de Commissie elke inspanning in de strijd tegen doping. Het is echter niet zo dat er voor dit probleem zoiets als één oplossing bestaat of een of ander wondermiddel. De internationale gedragscode tegen doping kan zeker bijdragen aan de bestrijding van deze plaag, maar dan wel in samenhang met andere maatregelen.
De gedragscode is een repressief instrument dat vooral op topsport is gericht. Wij moeten ons echter realiseren dat de strijd tegen doping zich ook op de amateursport moet richten en dan met name op het terrein van preventie, educatie en onderzoek. De Commissie wil er graag op wijzen dat zij geen rechtstreekse bevoegdheid heeft voor de zaken die onder de code vallen, maar dat zij wel de ontwikkelingen daaromtrent nauwlettend volgt en dat zeker ook zal blijven doen.
De lidstaten steunen de code terwijl de Commissie, die vanwege het intergouvernementele karakter van de kwestie officieel geen standpunt inneemt, haar inspanningen verhoogt op vooral het gebied van onderwijs, preventie en regelgeving inzake voedingsmiddelen op sportgebied. Dat vormt dus een mooie aanvulling: wij helpen de lidstaten om het met elkaar eens te worden. Overigens zijn, nog vóórdat de grote vergadering in Kopenhagen over doping plaatsvond, op initiatief van de Commissie de ministers van Sport bijeengekomen, opdat Europa één geluid zou kunnen laten horen. Maar in dit soort zaken hebben de ministers het voor het zeggen en niet de Commissie.

Zabell (PPE-DE).
Ik bedank de commissaris voor haar antwoord. Tevens wens ik haar geluk met haar goede resultaten, want ik acht het van groot belang dat sport wordt opgenomen in het toekomstige EU-Verdrag. Het leek een moeilijk haalbare kaart maar alles wijst erop dat het toch gaat lukken.
Uw informatie stelt mij gerust omdat ik een aantal voorstellen van internationale sportorganisaties onder ogen heb gehad, en die maakten dat ik er een hard hoofd in had dat sport in het toekomstige Verdrag zou worden opgenomen, onder meer omdat we vanwege de eisen van die organisaties het risico liepen uiteindelijk helemaal niets te bereiken.
Wat de bestrijding van doping betreft heb ik het gevoel dat er sinds de oprichting van het Wereld Anti-Doping Agentschap nog minder controle op doping bestaat dan voorheen. Ik zou graag willen dat de commissaris mij hierover haar mening gaf , en dat ze mij zegt of zij het niet noodzakelijk acht om de teugels van de dopingbestrijding wat aan te halen, op Europees niveau en zo mogelijk op mondiaal niveau.

Reding
De geachte afgevaardigde is net zoals ik verheugd over het wijze besluit van de Conventieleden om sport nu echt in het Ontwerpverdrag op te nemen en daarbij rekening te houden met hetgeen de Unie en het Parlement al jarenlang over dit onderwerp zeggen. Wij praten al jaren over de sociale en educatieve rol van sport. Welnu, juist deze aspecten zijn in het Ontwerpverdrag opgenomen en gelukkig niet de overdreven eisen die enkele sportorganisaties stelden. Gelukkig waren de Conventieleden zo verstandig om zich niet te laten leiden door de eisen van enkele sportorganisaties.
Ik wil hier graag mijn hartelijke dank uitspreken aan alle sporters en sportorganisaties, inclusief de voorzitter van het Internationaal Olympisch Comité, die jarenlang met ons hebben geijverd om dit artikel in het Verdrag opgenomen te krijgen. Ook wil ik graag alle Conventieleden, parlementsleden en nationale politici bedanken die zich hiervoor hebben ingezet.
Wat het Wereld Anti-Doping Agentschap WADA aangaat, doen zich enkele probleempjes voor. Dit agentschap heeft namelijk geen grondslag in het internationale recht en de voorstellen van het agentschap derhalve ook niet. Het is een privaatrechtelijk orgaan en dat maakt de zaken er niet gemakkelijker op.
Wat betreft de controles weet ik niet of dat er tegenwoordig minder zijn dan voorheen. Ik krijg vrij vaak te horen dat er te veel controles zijn, dat iedereen maar lukraak controles uitvoert die elkaar overlappen en tegenspreken en dat deze controles beter gecoördineerd moeten worden en afgestemd op nationale rechtsregels.
Vóór het zover is, moeten er nog veel problemen worden opgelost. Met alleen een gedragscode van het WADA zijn we er niet. De nationale rechtsregels moeten worden gewijzigd of aangepast. Stel u voor dat een sportorganisatie een sporter voor twee jaar schorst en dat de sporter die schorsing aanvecht voor een nationaal gerechtshof en vervolgens blijkt de wetgeving van dat land niet conform de code van het Wereld Anti-Doping Agentschap te zijn: dan wordt de sporter vrijgesproken en wordt de situatie er alleen maar onduidelijker en onzekerder op.
Ik denk dat wij uiteindelijk moeten proberen een evenwicht te vinden tussen hervorming van de nationale rechtsregels over doping en een aanvullende rol van de Unie op het gebied van educatie en preventie, waaraan de Unie zich moet committeren.

Ebner (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat de commissaris zich hiervoor heeft ingezet, en ik zou haar daarmee willen feliciteren. Ik heb nog een heel specifieke vraag over doping. Telkens wanneer er gevallen van doping aan het licht komen, wordt erop gewezen dat de sporters niet wisten wat er in de producten zat. Er bestaat een vrij eenvoudige maatregel, al is die niet absoluut waterdicht, om hier iets aan te doen. We kunnen op de verpakking van deze dopingmiddelen een rode stip of streep plaatsen, om de koper erop te wijzen dat de inhoud voor doping kan worden misbruikt. Kan mevrouw de commissaris stappen in die richting zetten?

Reding
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, de heer Ebner heeft gelijk, wij zijn verantwoordelijk voor de etikettering van geneesmiddelen. Ik heb met mijn collega David Byrne al gesproken over hoe we de geneesmiddelen zodanig kunnen etiketteren dat we verhinderen dat dergelijke stoffen toevallig in het lichaam terechtkomen, al weten we best dat zoiets niet echt toevallig gebeurt. We weten echter ook dat niet alleen geneesmiddelen problemen veroorzaken, het zijn ook voedseladditieven. Dat maakt het hele probleem tamelijk ingewikkeld. Wanneer we echter een Europese dopingcontrole willen moeten we een uitvoerige lijst opstellen van geneesmiddelen en voedseladditieven, en die lijst moeten we in samenwerking met de sportclubs aan de man en aan de vrouw brengen. Daarom denk ik dat die informatie voor de sportartsen, maar ook voor de actieve sporters, heel belangrijk is.
Ik wil er echter ook nog op wijzen dat we niet alleen een probleem met beroepssporters hebben. We hebben bijvoorbeeld onderzoek verricht in fitnessclubs, en vastgesteld dat ook jongeren, vooral jonge mannen tussen de vijftien en de zeventien, verboden stoffen consumeren, omdat ze oudere sporters dat zien doen en omdat die stoffen in sommige fitnesscentra gewoon te koop zijn. Het is duidelijk dat dit een kwestie van volksgezondheid is, en daarom denk ik dat de politiek een actievere rol moet spelen dan tot nu toe.

Flemming (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik heb vandaag gehoord dat Frankrijk rugby verboden heeft. Mij lijkt dat een goed idee. Mijn vraag gaat echter over iets anders. Vindt u dat boxen een sport is die bevorderd moet worden? Denkt u dat boxen een goed instrument is voor de morele en ethische opvoeding van de jeugd?

Reding
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik heb mijn voorkeur voor bepaalde vormen van sport, en ik kan in alle duidelijkheid zeggen dat boxen daar niet bij hoort! Dat Frankrijk rugby verboden heeft hoor ik voor het eerst. Ik moet dat eerst laten natrekken, en dan zien waarom dat gebeurd is en wat daaraan ten grondslag heeft gelegen. Afgezien daarvan denk ik dat sport iets moois is, waar de mensen plezier aan hebben, dat sport een band schept, ook tussen de volkeren, tussen de burgers. Met sport willen we de problemen van de samenleving oplossen, en geen sociale problemen creëren. Dat is ook de gedachte achter het Europees Jaar van opvoeding door sport.

De Voorzitter.
Hartelijk dank voor uw medewerking, mevrouw de commissaris.
Vragen aan mevrouw Diamantopoulou
De Voorzitter.
Vraag nr. 29 van Alexandros Alavanos (H-0293/03):

Betreft: Tenuitvoerlegging door Griekenland van richtlijn 1999/70/EG van de Raad
Bij presidentieel decreet 81/2003 is, negen maanden na verstrijken van de daartoe gestelde uiterste termijn, richtlijn 1999/70/EG

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, inderdaad heeft Griekenland de richtlijn omgezet en de Commissie recentelijk in kennis gesteld van de toepassingswetgeving. De Commissie is momenteel bezig met de beoordeling van deze omzetting en zal na zorgvuldig onderzoek van het dossier een besluit nemen. Het is evenwel zonder meer duidelijk dat overeenkomstig artikel 5 van de richtlijn de lidstaten maatregelen moeten uitvaardigen om te voorkomen dat misbruik wordt gepleegd via een aaneengesloten reeks contracten van bepaalde tijd.
De richtlijn laat de lidstaten bepaalde keuzes wat de toepassing van dit artikel betreft. De lidstaten moeten tenminste een van de volgende maatregelen nemen: de vaststelling van objectieve redenen die een rechtvaardiging kunnen zijn voor de verlenging van contracten van bepaalde duur, de vaststelling van de maximaal toegestane duur van de contracten of de vaststelling van het aantal verlengingen. Uit een eerste onderzoek van het presidentieel decreet blijkt dat artikel 5 bovenstaande maatregelen behelst en daarnaast uitdrukkelijk bepaalt dat verlenging van arbeidscontracten van bepaalde duur is toegestaan als daarvoor een objectieve reden is. Bij wijze van indicatie worden enkele van die redenen genoemd. De lidstaten bepalen verder echter zelf wat onder 'objectieve redenen? moet worden verstaan. De maatregelen die worden genomen moeten evenwel volstaan om misbruik te voorkomen. Zo mag men bijvoorbeeld niet met het argument komen dat een baan bij de overheid op zich al een objectieve reden is voor een onbeperkte reeks van contracten van bepaalde duur. Er moet een objectieve motivering worden gegeven naargelang de aard van het geval. 
Zoals ik al zei zal de Commissie haar evaluatie van de uitgevaardigde toepassingswetgeving afsluiten en dan zo nodig de volgende stappen zetten.

Alavanos (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik waardeer het antwoord van de commissaris en haar standpunt, want zij komt uit hetzelfde land als ik.
Zij zal evenwel begrepen hebben dat de vraag niet ging over de objectieve redenen en de toepassingscriteria maar over de werkingssfeer. Ik heb genoteerd wat zij over banen bij de overheid zei, maar ik wilde haar het volgende vragen: wanneer zal volgens haar de Commissie klaar zijn met de beoordeling van de werkingssfeer van de richtlijn en van de mijns inziens onaanvaardbare uitzonderingen die worden gemaakt voor de overheid en bepaalde bedrijfstakken?
In Griekenland is er een juridische chaos. Er zijn reeds beslissingen genomen door rechtbanken van eerste aanleg in Patras en Larissa en door het Gerechtshof van Kreta die de richtlijn en niet het presidentieel decreet toepassen. Kan de commissaris mij zeggen wanneer volgens haar de Commissie een standpunt terzake zal hebben?

Diamantopoulou
Wij proberen dat zo spoedig mogelijk voor te leggen. Ik vermeld alleen dat wij deze wet ongeveer tien dagen geleden hebben ontvangen. Er zijn bepaalde juridische procedures en interne comitéprocedures, maar ik denk dat wij nog voor de zomer een evaluatie op tafel kunnen leggen.

De Voorzitter.
Vraag nr. 30 van Paul Rübig (H-0302/03):

Betreft: EU-seniorenpas
De senioren van vandaag de dag zijn actief, dynamisch en reizen graag, niet alleen binnen de grenzen van hun eigen land, maar in heel Europa. Daarom is de invoering van een voor heel Europa geldende seniorenpas zinvol en nastrevenswaardig. Met een dergelijke pas kunnen o.a. openbare instellingen, musea, manifestaties, enzovoort, tegen een speciaal voor senioren geldend tarief in heel Europa worden bezocht. Dit bevordert niet alleen de mobiliteit, maar tegelijkertijd ook de acceptatie van de Europese Unie. Een uniforme regeling op dit gebied zou zo ook het contact en het begrip tussen de diverse lidstaten vergroten.
Ziet de Commissie een mogelijkheid, respectievelijk een behoefte om een dergelijke voor de gehele EU geldende seniorenpas in te voeren?

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, een flink aantal jaren geleden, in 1989, heeft de Commissie een aanbeveling uitgevaardigd aan de lidstaten over de invoering van een Europese 60plus-pas. In die aanbeveling van de Commissie stond dat de lidstaten Europese ouderen toegang moeten geven tot alle faciliteiten die zij voor hun eigen ouderen beschikbaar stellen, van toegang tot musea en culturele activiteiten tot gratis vervoer.
De technische hinderpalen voor de invoering van een dergelijke pas zijn uiteindelijk enorm groot gebleken. Er zijn tot nu toe drie haalbaarheidsstudies verricht, waarin een inventaris is opgemaakt van zowel de bestaande stelsels en beperkingen als de hinderpalen in talrijke lidstaten. Het eindverslag van de laatste haalbaarheidsstudie werd voorgelegd aan een contactgroep van vertegenwoordigers van lidstaten die zich bezighouden met het ouderenbeleid en aan de verbindingsgroep van de ouderenorganisaties.
Geen enkele lidstaat en geen enkele Europese ouderenorganisatie heeft in de groep waaraan het eindverslag werd voorgelegd steun gegeven aan het idee van een pas of aan de voorstellen uit het verslag. Bijgevolg is de Commissie van mening dat de invoering van een dergelijke pas voor ouderen in de Europese Unie niet haalbaar is.

Rübig (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte mevrouw Flemming, dames en heren, een seniorenpas is eigenlijk een symbool voor de enorme koopkracht die de senioren in Europa hebben. We weten allemaal dat er op dit moment wordt gestaakt tegen de hervorming van de pensioenstelsels. Ook hier zouden we moeten werken met de methode van de best practice. We zouden moeten aantonen door welke voorbeeldige hervormingen het doel optimaal bereikt is. Daarom zou ik u willen vragen of de Commissie al ideeën heeft over de manier waarop we de koopkracht van de gepensioneerden in de toekomst kunnen verbeteren met behulp van best practice en van benchmarks.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, het is niet gemakkelijk om nu meteen een antwoord te geven op de vraag of er allesomvattende beleidsvormen zijn met maatregelen ter versterking van de koopkracht van ouderen. Ouderen zijn consumenten. Wij weten dat een groot deel van de Europese bevolking bestaat uit gepensioneerden en zelfs welgestelde gepensioneerden. Die kunnen ook mobiel zijn op Europees vlak en deelnemen aan de consumptie, maar de vraag was zeer concreet en ging over de noodzaak van een pas. Een pas is een goed idee. Ik ben het met u eens dat daarmee de mobiliteit van gepensioneerden nog meer zou worden bevorderd, maar ook anderen moeten daaraan meedoen, zowel degenen die dit idee in praktijk moeten brengen als degenen die de voordelen daarvan zullen genieten. Wij zien evenwel dat momenteel noch de lidstaten noch de ouderenorganisaties daar iets voor voelen. Als er beweging in deze zaak komt, zullen ook wij van onze kant het noodzakelijk doen, maar mijns inziens heeft de Commissie momenteel geen enkele mogelijkheid tot optreden.

Flemming (PPE-DE).
Mevrouw de commissaris, de toekomst van Europa ligt in de hand van de ouderen, en ik wens iedereen in deze zaal een mooie oude dag toe. Ik heb dat al bereikt, ik ben al zeventig, en ik ben er ook heel trots op dat de Europese Unie in artikel 13 van het Verdrag van Amsterdam discriminatie op basis van leeftijd verbiedt, want er is geen grondwet ter wereld die een dergelijke bepaling bevat. In het voorstel van de Conventie is dat echter niet meer voorzien. Mijn vraag aan u luidt: ziet u een mogelijkheid om ervoor te zorgen dat dit unieke verbod op discriminatie dat we nu in Europa hebben ook in de nieuwe grondwet komt te staan?

Diamantopoulou
Zowel in de tekst die momenteel voorligt in de Conventie als in het Handvest van de grondrechten komt dezelfde formulering voor van het verbod op leeftijdsdiscriminatie. Het gaat hierbij om artikel 13. Dat is niet veranderd. Deze formulering is onderdeel van het Handvest van de grondrechten en daarin wordt gesproken over leeftijd, ras, godsdienst en geslacht. De elementen die onder dit soort discriminatie vallen zijn niet veranderd.

De Voorzitter.
Vraag nr. 31 van Michl Ebner (H-0304/03):

Betreft: Jeugdwerkloosheid
De jeugdwerkloosheid is een serieus te nemen probleem, dat in de Europese Unie weliswaar als zodanig wordt onderkend, maar waaraan door de toetreding van tien nieuwe landen in het kader van de oostwaartse uitbreiding een nog grotere betekenis moet worden gehecht. De landen van de EU zullen in de toekomst worden geconfronteerd met een toestroom van werkzoekende jongeren uit de nieuwe lidstaten, waardoor het werkloosheidscijfer er zal stijgen.
Is de EU tegen deze aandrang gewapend? Werden er reeds concrete projecten uitgewerkt? Wat voor hulp biedt de Europese Commissie en welke doelen streeft zij na?

Diamantopoulou
Natuurlijk heeft de Commissie een onderzoek verricht naar de vooruitzichten met betrekking tot de werkloosheid van jongeren in het uitgebreid Europa en naar de daarmee verband houdende problemen.
Het eerste punt betreft de angst voor migratiestromen. De werknemers die zich verplaatsen zijn normaal gesproken jonge mensen. Wij hebben studies verricht waaruit blijkt dat de mobiliteit vanuit de tien toekomstige lidstaten naar de huidige Europese Unie van de Vijftien vrij beperkt zal zijn. Men verwacht dat er de eerste jaren een vrij sterke toeloop zal zijn, tot 250.000 mensen per jaar, waarvan de helft werknemers zullen zijn. Deze mobiliteit van werknemers zal echter tegen het einde van dit decennium afnemen tot minder dan 100.000 mensen.
De cijfers uit deze studies zijn natuurlijk prognoses. Ze zijn echter vrij overtuigend als wij rekening houden met alle omstandigheden die in elke lidstaat bestaan.
Uit de vorige uitbreidingservaringen in Europa en de studie van het migratieverschijnsel blijkt echter dat de mobiele, jonge werknemers uit de nieuwe lidstaten zich eerder zullen verplaatsen naar de rijkere gebieden in hun eigen land, naar steden waar het werkloosheidspercentage lager is en er zich betere werkgelegenheidskansen voordoen. De eerste keuze van de jongeren in deze landen is verplaatsing naar de centra van hun eigen land, naar de gebieden waar zich ontwikkelingskansen voordoen. Zij zullen niet in eerste instantie geneigd zijn zich te verplaatsen naar een ander land. Dat blijkt uit de studie van het verschijnsel van de migratiestromen.
Het tweede punt betreft de op Europees vlak afgesproken overgangsregelingen voor het vrij verkeer van werknemers. Zoals u weet is er een akkoord bereikt over het vrij verkeer van werknemers tijdens de eerste twee jaar. Na de toetreding kan een lidstaat besluiten tot vrij verkeer maar hij mag dit ook voor vijf jaar uitstellen. Dat is de 5 plus 2-regel.
Het derde punt betreft de werkgelegenheidstrategie, de toepassing van beleidsvormen waarbij de Europese Unie meerwaarde produceert. Hierbij wil ik duidelijk maken dat de Commissie sedert drie jaar een samenwerking heeft met elke kandidaat-lidstaat en via die samenwerking steun geeft aan de opstelling van geïndividualiseerde actieplannen voor de strijd tegen de werkloosheid. Er worden aanzienlijke inspanningen ondernomen om daaronder ook preventie van vroegtijdig schoolverlaten op te nemen, dat in veel van deze landen een ernstig probleem is. Ook willen wij via de samenwerking deze landen helpen bij de voorbereiding op de nieuwe generatie structuurfondsen, opdat vooral wordt geïnvesteerd in het menselijk potentieel.
Ik herhaal, mijn antwoord betrof drie fundamentele categorieën van vraagstukken: ten eerste de migratiestromen, de studie van dit verschijnsel en de ramingen, ten tweede het institutioneel kader zoals dit op Europees niveau tot stand is gebracht en ten derde de toepassing van de beleidsvormen voor werkgelegenheid.

Ebner (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ook ik zou nog graag wat meer willen horen over het laatste deel van uw interessante antwoord over het gebruik van de structuurfondsen voor onderwijs. U heeft het concreet gehad over de jongeren die de school zonder diploma verlaten. Het lijkt me heel belangrijk dat de Europese Unie sterker de nadruk legt op onderwijs en opleiding, want daardoor krijgen jongeren in de toetredingslanden de kans om in hun eigen land passend werk te vinden. Het is ook psychologisch belangrijk dat de jongeren in die landen zien dat ze in Europa een kans hebben, en dat Europa hun die kans garandeert. Daarom zou ik willen weten of het mogelijk is om hiervoor bijkomende middelen te vinden in de structuurfondsen.

Diamantopoulou
Mijnheer Ebner, momenteel wordt een eerste discussieronde gehouden over de volgende generatie van structuurfondsen. Het debat gaat ook over de vraag welke gebieden in aanmerking moeten komen voor Europese financiering en over de vraag welke prioriteiten in de te financieren sectoren moeten worden aangehouden. Er is algemene overeenstemming over het feit dat een grote prioriteit moeten worden toegekend aan het menselijk potentieel. Als geen aanzienlijke investeringen worden gebezigd in het menselijk potentieel zal er een probleem rijzen bij de besteding van de middelen, zelfs als het om projecten en bedrijfsondersteuning gaat. Daarom wordt in het debat de aandacht toegespitst op de voorbereidingen die de kandidaat-landen moeten treffen - en die zij ook reeds treffen - voor de structuren waarmee zij de werkgelegenheidsstrategie, de onderwijsinfrastructuur en de noodzakelijke hervormingen kunnen financieren. Dat zijn zeer belangrijke factoren voor hun ontwikkeling. Ik heb dan ook de indruk dat er dankzij deze overeenstemming voor de nieuwe landen aanzienlijke bedragen beschikbaar zullen zijn.

Bushill-Matthews (PPE-DE).
Zoals de commissaris weet, heeft ze mij vandaag zeer gelukkig gemaakt, en hopelijk geldt dat ook voor een heleboel andere mensen! Ik heb het over het werk in de Raad vandaag te Luxemburg en de richtlijn betreffende de arbeidsvoorwaarden van uitzendkrachten, die daar een halt is toegeroepen. Dat is zeer belangrijk voor de werkgelegenheid voor jongeren. Veel jongeren en studenten zijn immers afhankelijk van tijdelijk werk buiten het school- of collegejaar en zij zullen derhalve net zo blij zijn als ik met het uitblijven van vooruitgang vandaag.
Mijn vraag aan de commissaris is eigenlijk of zij wil overwegen - en ik vraag haar slechts dit te overwegen, niet om toezeggingen - definitief adieu te zeggen, in plaats van au revoir, tegen deze richtlijn? Dat zou namelijk niet alleen mij nog gelukkiger maken, maar een hoop jonge mensen ook.

Diamantopoulou
. (EN) Mijnheer Bushill-Matthews, zou u zich kunnen vinden in de titel: charmante provocateur?

Het klopt dat we vandaag niet bijster succesvol zijn geweest. Maar, zoals u weet, gaat de richtlijn voor uitzendwerkers over een buitengewoon moeilijk en ingewikkeld onderwerp. Het idee dat in deze richtlijn centraal staat is het vinden van een evenwicht tussen flexibiliteit en zekerheid.
Ik ben echter nog lang niet bereid adieu te zeggen. Zoals ik tijdens mijn persconferentie van vandaag heb gezegd gaat het om een au revoir en geen vaarwel. U kunt dus een nieuwe fase van onderhandelingen over deze richtlijn tegemoet zien.

Lage (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij alstublieft toe dat ik mij in dit debat meng en opmerk dat ik het eens ben met de antwoorden van de commissaris. Ik geloof echter wel dat de jongerenwerkloosheid in Europa eigenlijk geen probleem in de ware zin des woords is. Als we kunnen zorgen voor meer economische groei in Europa, zullen we meer banen scheppen. En voor die banen hebben we jongeren nodig. De jongeren uit de landen die nu toetreden zullen nu op de arbeidsmarkt van de huidige vijftien lidstaten kunnen concurreren. Dat is geen probleem - dat is juist heel goed. Kort gezegd komt het erop neer dat alles draait om economische groei. Die speelt een doorslaggevende rol bij het verschaffen van werk aan jongeren. Economische groei en economische ontwikkeling moeten dus onze prioriteit krijgen. Jonge immigranten zijn dus alleen maar goed. U weet zelf heel goed, mijnheer Bushill-Matthews, dat Portugese immigranten en Portugese jongeren een doorslaggevende bijdrage hebben geleverd aan de welvaart in uw land, Luxemburg.
Diamantopoulou
Ik ben het roerend met u eens. Ik zal u enkele cijfers geven. Om het doel van volledige werkgelegenheid tot 2010 te bereiken moeten er in de nieuwe landen 22 miljoen nieuwe arbeidsplaatsen worden gecreëerd. Dan zal het werkloosheidscijfer in heel Europa op 3,5 à 4 procent liggen. Is dat haalbaar? Zoals u terecht zei, hebben wij in het verleden kunnen vaststellen dat met de toenmalige groeicijfers en de afgesproken hervormingen binnen vier jaar tijd 5 miljoen nieuwe arbeidsplaatsen konden worden gecreëerd in enkel en alleen de vijftien landen. Als er dus een combinatie is van groei en hervormingen kunnen wij het gewenste resultaat bereiken.
Mijn tweede opmerking is dat het probleem duidelijk ligt in de landen van herkomst van de immigranten. Wij hebben daar het verschijnsel van de braindrain. Deze landen verliezen hun intelligentste en ondernemendste mensen op een leeftijd waarop deze het meest dynamisch zijn. Het is heel belangrijk dat zij deze mensen kunnen vasthouden. Daarom willen wij met de structuurfondsen vooral bijdragen aan investeringen in menselijk potentieel, zeer zeker als het om die leeftijd gaat.

De Voorzitter.
Vraag nr. 32 van Roy Perry (H-0316/03):

Betreft: Onjuiste toepassing van de richtlijn betreffende het behoud van rechten op Britse docenten
Het Verenigd Koninkrijk heeft in een schrijven aan de Commissie te kennen gegeven dat het geen deel meer uitmaakt van het toepassingsgebied van artikel 3, lid 2 van de richtlijn betreffende het behoud van rechten, 77/187/EEG

Diamantopoulou
. (EN) Ik kan u verzekeren dat de Commissie volledig overtuigd is van het belang en de ernst van de kwesties die op het spel staan in verband met de klacht over de veronderstelde onjuiste toepassing van richtlijn 77/187/EEG op de overgang naar de particuliere sector van twee scholen voor hoger onderwijs in Engeland en Wales in de jaren negentig.
Dit heeft sinds 1996 zelfs voor een voortdurende correspondentie met de diensten van de Commissie geleid. Het geachte parlementslid is waarschijnlijk op de hoogte van het feit dat de juridische analyse van de Commissie verschilt van die van de indieners van de klacht. Volgens onze informatie heeft het Verenigd Koninkrijk richtlijn 77/187/EEG nu op correcte wijze omgezet in nationale wetgeving. Om die reden zijn geschillen over incorrecte toepassing in principe een kwestie voor de nationale rechtscolleges. De diensten van de Commissie hebben dan ook bij diverse gelegenheden de afgelopen jaren benadrukt dat de nationale rechtscolleges het gepaste juridische kader bieden waarbinnen de kwesties behandeld moeten worden die in verband met de desbetreffende zaak aan de orde zijn gesteld.
Men moet overigens in dit verband niet vergeten dat de indieners van de klacht de nationale rechtscolleges hebben benaderd, maar zonder succes.
Wat betreft de juridisch bindende status van collectieve overeenkomsten in het Verenigd Koninkrijk, wil ik erop wijzen dat ook dit een kwestie van interpretatie is van de Britse wet, waarbij een beoordeling van de feiten noodzakelijk is. De richtlijn en met name artikel 3, lid 2, dwingt lidstaten er niet toe de juridische status van collectieve overeenkomsten te veranderen. Bovendien, zelfs als collectieve overeenkomsten over het algemeen juridisch niet bindend zouden zijn in het Verenigd Koninkrijk, dan kunnen ze toch bindend zijn als ze zijn opgenomen in een arbeidscontract, waardoor ze onderdeel worden van de contractvoorwaarden.
Of dit al dan niet het geval is, is vaak moeilijk vast te stellen en dit kan dan ook alleen maar gebeuren door alle feiten op een rijtje te zetten. In tegenstelling tot de conclusie die het Employment Appeal Tribunal in de zaak van de indieners van de klacht heeft getrokken, werd zo'n collectieve overeenkomst recentelijk in een vonnis wel van toepassing geacht in het geval van de National Health Service. In dat vonnis heeft het Europees Hof van Justitie expliciet erkend dat het de taak is van de nationale rechtscolleges om, indien nodig, vast te stellen of rechten die voortvloeien uit een collectieve overeenkomst bindend zijn na de overgang en dus ook bindend zijn voor de overgenomen werknemer overeenkomstig artikel 3, lid 2.
Dienovereenkomstig blijft een collectieve overeenkomst die niet in rechte afdwingbaar is dus ook na privatisering een collectieve overeenkomst die niet in rechte afdwingbaar is.

Perry (PPE-DE).
Ik ben u dankbaar dat u mij toestaat mijn vraag te stellen. Ik luister met grote interesse naar wat de commissaris te zeggen heeft, maar zij weet ook heel goed dat zij met haar antwoord een grote groep docenten in het Verenigd Koninkrijk volledig in de kou laat staan. Zij verkeerden immers in de veronderstelling dat de rechten die zij tijdens hun vorige aanstelling genoten, behouden zouden blijven. Zij dachten dat ze op grond van de richtlijn betreffende het behoud van rechten mochten hopen op de bescherming van hun rechten. Het resultaat is geweest dat diegenen die ervoor hebben gekozen zich te beroepen op die richtlijn te maken hebben gekregen met een bevriezing van het salaris en de loopbaan voor tien jaar en het verlies van hun opgebouwde pensioenrechten.
Zou de commissaris vanmiddag willen zeggen of ze de mening van de docenten deelt, wanneer deze tot de slotsom komen dat de richtlijn betreffende het behoud van rechten - waarvan zij dachten dat die hun bescherming zou bieden - een waardeloos stuk Europese wetgeving is gebleken?

Diamantopoulou
Zoals u heel goed weet, spelen er hier twee kwesties: ten eerste de omzetting van de richtlijn in nationale wetgeving en hoe wij tegen die omzetting aankijken en ten tweede de tenuitvoerlegging. Er is over deze zaak gedurende vele jaren een correspondentie van vele duizenden pagina's gevoerd. Wat de omzetting betreft ligt er nu een juridische beslissing volgens welke deze omzetting aanvaardbaar is. Er is dus geen geschil met de regering van het Verenigd Koninkrijk.
Ten aanzien van het tweede probleem, de tenuitvoerlegging, is het de taak van de nationale rechtscolleges om te beslissen of de wet al dan niet correct ten uitvoer is gelegd. Er ligt nu een uitspraak van de nationale rechtscolleges, dus de Commissie kan verder niets doen.

Howitt (PSE).
Ik ben de commissaris dankbaar voor wat zij zegt over het naleven van de wet door de Britse regering. Ik ben zelf in vergelijkbare gevallen benaderd, met name in verband met het feit dat de pensioenrechten op basis van de richtlijn betreffende het behoud van rechten niet volledig beschermd zijn, zoals in het geval van een bedrijf in Boreham Wood, in mijn kiesdistrict. Ik vraag me af of de commissaris, met het oog op de toekomst, lessen zou kunnen trekken uit de gevallen die mijn collega en ik aan de orde hebben gesteld als het gaat om toekomstige herzieningen van de richtlijn, ook al lijkt het ondernemen van verdere actie op grond van de huidige regels niet mogelijk.

Diamantopoulou
. (EN) Nee, er staat verder niets op stapel als het gaat om veranderingen in deze richtlijn.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw Diamantopoulou.
Aangezien de voor het vragenuur aan de Commissie gereserveerde tijd verstreken is, zullen de vragen nrs. 33 t/m 55 schriftelijk worden beantwoord.

Bouteflika
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dames en heren, met uw welnemen wil ik graag allereerst voorzitter Pat Cox bedanken voor zijn uitnodiging, voor de warme ontvangst die mijn afvaardiging en mijzelf ten deel is gevallen en voor de woorden die hij heeft gesproken jegens mij en jegens het Algerijnse volk; hieruit blijkt hoe goed de banden zijn die wij met het Europese volk onderhouden.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik richt me tot u terwijl het Algerijnse volk nog altijd worstelt met de naweeën van de dodelijke aardbeving die ons land in rouw heeft gedompeld en met het leed en het trauma´s die de ramp heeft achtergelaten, en op een moment dat onze burgers met vereende krachten proberen de ruïnes weer op te bouwen en de verwoeste steden en dorpen weer tot leven te brengen. Ik wil het Europees Parlement gaarne onze grote dankbaarheid betuigen voor zijn blijken van solidariteit en medeleven, en voor de hulp, in welke vorm dan ook, die de Europese landen onmiddellijk op gang hebben gebracht naar de plaatsen des onheils.
Deze spontane solidariteit is een grote troost geweest voor het Algerijnse volk en namens hen, namens de getroffen families, wilde ik hier nogmaals onze diepe erkentelijkheid betuigen jegens iedereen die ons terzijde heeft gestaan tijdens deze bittere beproeving.
Geachte Voorzitter, op 22 april 2002 zijn Algerije en de Europese Unie met de plechtige ondertekening in Valencia van hun associatieovereenkomst een nieuwe en duurzame relatie aangegaan waarin solidariteit en samenwerking centraal zullen staan.
Deze overeenkomst schept hechte economische banden tussen Algerije en de Europese Unie, en geeft als zodanig uiting aan ons permanente streven, evenals dat van onze Europese bondgenoten, om onze betrekkingen te baseren op essentiële waarden als wederzijds respect, gedeelde welvaart en vriendschap.
De afspraken die we in Spanje hebben gemaakt maken de weg vrij voor het uitbreiden van de politieke dialoog tussen Algerije en de Europese Unie en voor een brede samenwerking die beide partijen hopelijk tot voordeel zal strekken.
Was het geen veeg teken dat het Verdrag van Rome ondertekend werd door Frankrijk terwijl het volledige soevereiniteit uitoefende over een Algerije dat reeds drie jaar lang een nationale bevrijdingsoorlog voerde en niettemin verdeeld was in drie Franse departementen? Heeft een van de landen die partij waren bij het Verdrag van Rome toen de goede smaak en de tegenwoordigheid van geest gehad om een voorbehoud te maken ten gunste van ons bezette land dat vocht voor nationale bevrijding?
Deze overeenkomst past bij het beleid van mijn land dat voortdurend gericht is geweest op een geprivilegieerde samenwerking met Europa, zoals blijkt uit het feit dat Algerije het aangedurfd heeft Europa tot zijn grootste energiemarkt te maken, reeds vanaf het begin van de jaren zeventig. Met de aanleg van gastransportleidingen via Italië en Spanje heeft Algerije zich in een zeer vroeg stadium vastgelegd op langdurige samenwerking met Europa, een handelwijze waaruit tevens een rotsvast vertrouwen sprak in de totstandbrenging van een verenigd Europa en in toekomstige samenwerking met het Europese continent.
Dit zegt genoeg over het belang dat mijn land sinds jaar en dag hecht aan het bevorderen van de politieke dialoog en de economische samenwerking met de Europese Unie, en ik ben blij dat de ondertekening van onze associatieovereenkomst ons sterkt in deze overtuiging.
Van oudsher voeren we met de Europese Unie periodiek politiek overleg, een vruchtbare en constructieve dialoog waarbij talrijke delegaties van politieke partijen en parlementariërs bijeenkomen en waar vanuit de wederzijdse wens om elkaar beter te leren kennen om beter te kunnen samenwerken, geleidelijk steeds meer begrip voor elkaars standpunten ontstaat.
Voorzitter, nu de internationale betrekkingen zich in woelig vaarwater bevinden, wordt de euromediterrane regio geconfronteerd met grote en complexe uitdagingen die de instabiliteit en de breuklijnen tussen de twee kanten van de Middellandse Zee dreigen te accentueren. De zuidoever van de Middellandse Zee is de achilleshiel van Europa, zei ooit een eminent politicus uit de 20e eeuw. Juist om deze situatie het hoofd te bieden en ons te wapenen tegen deze gevaren, hebben we samen, zeven jaar geleden alweer, het proces van Barcelona gestart waarbij alle landen rond het Middellandse-Zeegebied zich zouden moeten aansluiten.
Een dergelijk proces blijft voor Algerije een strategisch referentiekader en een platform voor politieke dialoog en samenwerking, maar ook een waardevol instrument om de stabiliteit en de veiligheid in het hele Middellandse-Zeegebied te bevorderen. Door haar doelstellingen en de voorgestelde actiepunten heeft het proces grote verwachtingen gewekt onder de bevolking van de landen ten zuiden van de Middellandse Zee.
Deze verwachtingen worden des te betekenisvoller nu de uitbreiding van de Europese Unie naar Oost-Europa de aandacht van de Europese lidstaten dreigt te verleggen van het zuiden naar het oosten, waardoor ook het zwaartepunt van het proces van Barcelona verschuift.
Ik blijf er persoonlijk van overtuigd dat de uitbreiding van Europa een waardevolle bron van politieke inspiratie zou moeten vormen om gedurfde concepten te bedenken voor samenwerking tussen Europa en de landen ten zuiden van de Middellandse Zee, en de legitieme angst weg te nemen dat Europa 'zich distantieert? van zijn zuiderburen. Alles draait om evenwicht, en ik weet zeker dat de Europese Unie de gulden middenweg zal weten te vinden tussen deze uiteenlopende belangen die, laten we dat niet vergeten, tevens een voorwaarde zijn voor stabiliteit en veiligheid in Europa.
Tot twee keer toe is mijn land, geheel buiten zijn wil om, bij een wereldoorlog betrokken geraakt, met Europa als voornaamste strijdtoneel en sinds Sedan heeft Algerije deelgenomen aan alle oorlogen die Frankrijk heeft gevoerd. Het euromediterrane project waarin we ons vol overgave hebben gestort vereist de volledige inzet van alle betrokkenen om de in de verklaring van Barcelona genoemde doelstellingen te realiseren. Daarbij moeten we rekening houden met de belangen van alle partners en tegemoetkomen aan de zorgen bij ons allemaal leven. Onze benadering dient dan ook overkoepelend, evenwichtig en consensusgericht te zijn.
Geachte Voorzitter, met de opkomst van de mondialisering ontstond de hoop dat de economische groei en ontwikkeling hetzelfde tempo zouden volgen. De zuidelijke landen brachten vele offers, vaak onverantwoord, om aansluiting te vinden bij de wereldeconomie en zich aan te passen aan de nieuwe situatie middels pijnlijke hervormingen die de samenleving zwaar op de proef stelden.
Inmiddels moeten we constateren dat alleen de welvarende landen gekregen hebben wat hen in het vooruitzicht werd gesteld. De kloof tussen de rijke landen en de arme landen wordt alsmaar groter, en is vandaag de dag een bron van ellende, geweld, onverdraagzaamheid en ander maatschappelijk onheil, zoals de leegloop van het platteland en migratiestromen.
In het kader van de totstandbrenging van de euromediterrane vrijhandelszone zijn wij gedwongen binnen relatief korte tijd ingrijpende veranderingen door te voeren in ons economische en sociale stelsel. Een enorm karwei dat grote verstoringen van onze sociale en economische structuren met zich meebrengt.
Wij kunnen deze structuurwijzigingen alleen tot een goed einde brengen als de associatieovereenkomst de Algerijnse economie, die al tien jaar zwaar op de proef wordt gesteld door hervormingen, de middelen aanreikt om zich geleidelijk en op verantwoorde wijze een plaatsje te verwerven in de mondiale economie, en haar de vereiste kwaliteitsinjectie geeft om uit te groeien tot een volwaardige handelspartner die met name meer Europese investeringen weet aan te trekken.
Ondanks de moeilijkheden waarop ik zojuist heb gewezen, heeft Algerije een omvangrijk programma opgezet om de economie te stimuleren. Hiervoor hebben we over een periode van vier jaar zeven miljard dollar uitgetrokken.
Deze maatregel is nauwelijks toereikend gezien de omvang van de in gang gezette hervormingen. De bijdrage van de Europese Unie, met name door het toezeggen van gestage investeringsstromen, blijft juist in deze fase dringend noodzakelijk.
Helaas schiet de financiële steun die in het kader van het MEDA-programma is uitgetrokken voor het Euro-mediterrane partnerschap ernstig tekort ten opzichte van de geformuleerde doelstellingen, zoals blijkt uit de budgetten die aan Algerije zijn toegekend uit hoofde van de eerste en vooral de tweede tranche van het bilaterale MEDA-programma.
Voorzitter, de afgelopen twaalf jaar zijn een vreselijke nachtmerrie geweest voor het Algerijnse volk, dat niet alleen werd opgeschrikt door de gewelddaden van een meedogenloos terrorisme maar ook te maken kreeg met natuurrampen, jarenlange droogte, overstromingen en meerdere aardbevingen, waarvan de laatste onlangs Algiers en omstreken heeft verwoest. Hoewel de internationale solidariteit zich spontaan en ruimhartig heeft getoond tijdens de laatste twee natuurrampen, heeft het Algerijnse volk daarentegen het gevoel gehad er alleen voor te staan gedurende de jarenlange afpersingen, verwoestingen en massamoorden door terroristen die als toppunt van wreedheid religieuze motieven aanvoerden om hun daden te rechtvaardigen. De westerse wereld heeft lange tijd niet ingezien hoe groot de bedreiging is van dit fenomeen dat ideologische achtenswaardigheid claimt en zich ten overstaan van de Europese opinie beroept op de democratie om zich het recht toe te eigenen de Algerijnse samenleving te vernietigen.
Deze terroristische organisaties hebben zelfs onderdak en vrijheid van handelen gevonden in enkele Europese hoofdsteden, waar nog vraagtekens en twijfels bestonden over de massamoorden in Algerije, hetgeen laat zien dat men totaal onwetend was van de situatie waarin het land verkeerde en de bedreiging die deze vormt voor de rest van de wereld. Pas na de aanslagen van 11 september 2001 in de Verenigde Staten veranderde de perceptie van de wereld en werd het terrorisme gezien als een internationaal kwaad waartegen genadeloos en wereldwijd moest worden opgetreden. Ik denk dat eensklaps ook meer begrip ontstond voor de situatie in Algerije en dat de opofferingen die het Algerijnse volk zich moet getroosten in het juiste perspectief werden gezien.
Het terrorisme tast de grondslagen van de menselijke beschaving aan. We moeten dringend een halt toeroepen aan deze nihilistische terreurcultuur. Nog dringender is het echter om niet alleen de uitingsvormen maar vooral de oorzaken, de wortels en alles wat als voedingsbodem kan dienen te bestrijden. Onze wereld zal niets degelijks of duurzaams kunnen voortbrengen als dit doel niet resoluut en met voorrang wordt nagestreefd. Ellende brengt geweld met zich mee, en als u zich niet tegen armoede keert, keert armoede zich tegen u. En zullen we nooit ten volle het geluk van een vreedzame en veilige wereld smaken.
Na twaalf jaar burgeroorlog verbetert de veiligheidssituatie in ons land zich nu aanzienlijk, maar nog altijd moeten we op onze hoede zijn voor geïsoleerde gewelddaden die zich sporadisch voordoen. Het beleid van burgerlijke eendracht en nationale verzoening dat ik sinds mijn aantreden heb gevoerd heeft in hoge mate bijgedragen aan het terugdringen van de sociale onrust en het tegengaan van terroristisch geweld, dat steeds meer in hevigheid afneemt. Inmiddels staat dit geweld het herstel van de bedrijvigheid en economische groei niet langer in de weg, en schrikt het binnen- en buitenlandse investeerders niet langer af.
Ook het politieke leven wordt in ere hersteld en het afgelopen jaar kende belangrijke momenten, waaronder parlements- en gemeenteraadsverkiezingen die beide gekenmerkt werden door een glasheldere en volledige transparantie, en de grondwetswijziging waarmee het Amazigh werd opgewaardeerd tot nationale taal. Het tot stand brengen van een rechtsstaat waarin de regels van de democratie en het politieke pluralisme worden gerespecteerd, is door deze democratische vernieuwingen opnieuw iets dichterbij gekomen.
De Algerijnse regering blijft ervan overtuigd dat verdergaande democratisering en versnelde economische en sociale hervormingen de sleutel vormen tot de opkomst en versterking van een burgermaatschappij die in staat is bij te dragen aan de bloei van de Algerijnse samenleving waarin iedereen zijn rechten en plichten vervult. In dit verband zoekt de overheid stelselmatig de dialoog, als instrument om politieke en sociale regelgeving op te stellen, maar ook als een doeltreffende manier om het vereiste politieke en maatschappelijke draagvlak te verkrijgen.
In dit overlegmodel is een prominente plaats ingeruimd voor economische en maatschappelijke problemen en de talloze sociale eisen die daaruit voortkomen, niet in de laatste plaats vanwege de enorme druk op onze economie, die zich midden in de overgang naar een markteconomie bevindt. Het is voorwaar niet eenvoudig om over te stappen van een geleide economie naar een liberale economie, net zomin als het eenvoudig is over te stappen van politiek dirigisme naar democratische liberalisering. Bovendien zijn zowel de markteconomie als de democratie exponenten van een cultuur die niet van bovenaf kan worden opgelegd.
Om de rechtsstaat een solide basis te geven, moeten ook het onderwijssysteem, het staatsbestel en de rechtspraak hervormd worden. In dit verband beoogt Algerije door de wijziging van het wetboek van strafrecht en van het wetboek van strafvordering de bijzonder belangrijk geachte onafhankelijkheid van het rechtssysteem en de vrijheid van de pers beter te waarborgen, om zo de ethiek in de betreffende beroepsgroepen te versterken.
In onze landen leidt te veel staatsinvloed tot dwalingen. Wanneer de staat daarentegen totaal geen inbreng meer heeft, leidt dit onvermijdelijk tot ellende en anarchie.
De mensenrechtenkwestie is een van onze eerste prioriteiten. Mensenrechten maken deel uit van ons beleid dat gericht is op het tot stand brengen van een rechtsstaat. Wij zijn ons bewust van onze tekortkomingen op dit gebied, maar we weten allemaal dat elke samenleving een lange leerschool moet doorlopen om uiteindelijk een echte mensenrechtencultuur te verwerven. Wij zetten ons met veel toewijding en doorzettingsvermogen in voor het eerbiedigen van de mensenrechten. Het instellen van een nationale adviescommissie ter bevordering en bescherming van de mensenrechten geeft aan dat wij op dit terrein vooruitgang willen boeken.
Dankzij de associatieovereenkomst die ons nu bindt aan de Europese Unie kunnen we de contacten met de Europese lidstaten aanhalen en dit zal ons ongetwijfeld in staat stellen het democratiseringsproces nieuwe impulsen te geven en daarmee ook de mensenrechtencultuur verder vorm te geven.
Voorzitter, dames en heren, ik geloof dat dit een geschikt moment is om nogmaals de slachtoffers te herdenken van de ramp die ons land getroffen heeft, en hun familieleden vanaf deze plaats te verzekeren dat het gehele Algerijnse volk hun smart deelt. De internationale gemeenschap heeft eveneens haar deelneming en haar medeleven betuigd tegenover deze mensen.
Onmiddellijk na de vreselijke aardbeving die verschillende delen van het land deed schudden heb ik de Algerijnse autoriteiten opdracht gegeven onverwijld alle civiele en militaire middelen te mobiliseren om deze nationale ramp het hoofd te bieden.
De ministerraad heeft de volgende dag direct de vereiste noodbesluiten genomen, die de regering weldra ten uitvoer heeft gelegd. Zo hebben het nationale volksleger, het veiligheidskorpsen, de civiele verdediging, medici en paramedici, Sonalgaz, het Algerijnse waterleidingbedrijf en andere grote nutsbedrijven met een groot plichtsbesef alle beschikbare menselijke en materiele middelen ingezet en hun krachten gebundeld om de dramatische en tragische situatie waarmee het land plotsklaps werd geconfronteerd te bestrijden.
Hier wil ik vooral de enorme golf van solidariteit benadrukken die zich over het hele land verspreidde, waarbij de gehele natie en met name de jongeren in actie kwamen om hun broeders in nood te steunen.
Ik wil tevens de omvang van de internationale solidariteit onderstrepen, die aangeeft hoeveel achting Algerije momenteel in het buitenland geniet en hoezeer het Algerijnse volk gewaardeerd wordt. Alle landen, groot en klein, rijk en minder rijk, die ik zeer erkentelijk ben, hebben naast de telefonische en schriftelijke uitingen van deelneming en medeleven die ze aan me hebben gericht, alle mogelijke materiële hulp aangeboden waaraan ons land behoefte had en hun warme en broederlijke solidariteit betuigd via concrete gebaren, die de gehele Algerijnse bevolking bijzonder hebben geraakt.
Ik zou een speciaal woord van dank willen richten aan alle gespecialiseerde hulpploegen uit de broederlanden, bevriende landen die aan de zijde van het nationale volksleger, de burgerverdediging en Algerijnse medische teams bewonderenswaardig werk hebben verricht en die ons enorm gesteund hebben in deze moeilijke momenten. Het gros van de media heeft zich op voorbeeldige wijze aangesloten bij deze geweldige keten van nationale en internationale solidariteit. Ze hebben alles in het werk gesteld om als een echte openbare dienst hun communicatiemiddelen beschikbaar te stellen aan familieleden van de getroffen personen.
Ik kan niet onvermeld laten dat de overheid onder deze droevige omstandigheden haar plicht heeft vervuld: de regering heeft haar verantwoordelijkheden genomen, overheidsinstellingen en openbare diensten, civiele en militaire ambtenaren, lokale overheden en nutsbedrijven, allemaal hebben ze zich van hun taak gekweten. Ik zal persoonlijk toezien op het goede verloop van de hulpverlening aan de slachtoffers en op tenuitvoerlegging van de vele maatregelen die op dit punt zijn genomen; ook zal ik ervoor zorgen dat alle instanties van het land hiertoe gemobiliseerd blijven.
Tot slot gaan mijn gedachten uit naar de getroffen bevolking die deze verschrikkelijke beproeving met voorbeeldige moed en waardigheid heeft doorstaan; vanaf dit spreekgestoelte wil ik hen zeggen - met u als getuige - dat wij de wederopbouw van de door de aardbeving getroffen gebieden voor onze rekening zullen nemen. Het Algerijnse volk heeft eens te meer aangetoond dat solidariteit geen loos begrip is en dat het in zichzelf de kracht zal vinden om ook deze klap te boven te komen.

Voorzitter, dames en heren, het Afrikaanse continent zoekt naar een manier om zijn onderontwikkelde status achter zich te laten en probeert, naar het voorbeeld van de Europese Unie, de weg van de eenwording in te slaan om zijn beleid beter te coördineren en zijn hulpbronnen beter te benutten. Het is de bedoeling dat deze ambitieuze onderneming geschraagd wordt door een omvangrijk economisch programma dat inmiddels bekend staat onder de naam NEPAD en dat de Afrikaanse leiders opnieuw onder de aandacht hebben gebracht bij de staatshoofden van de G8 toen deze bijeen waren in Evian. Ik breng deze kwestie ter sprake omdat ik weet hoeveel belangstelling de Europeanen hebben voor alles wat te maken heeft met Afrika en hoeveel sympathie ze altijd hebben getoond voor de pogingen van de Afrikanen om bij te dragen aan de ontwikkeling van de wereld.
De ontwikkeling van Afrika, die is betiteld als de 'nieuwe naam van de vrede?, is lange tijd geremd door hardnekkige vormen van zelfzucht die een dynamische visie van vervlochtenheid tussen de Afrikaanse landen in de weg stonden.
De jaren die wel de 'verloren decennia' van de ontwikkelingslanden werden genoemd werden gevolgd door meer van hetzelfde, en armoede, honger en pandemieën steken telkens weer de kop op in Afrika.
De Afrikaanse landen hebben veel geleerd van hun mislukkingen en van hun fouten bij het maken van economische en sociale keuzes en bij het doorvoeren van buitensporige structuuraanpassingen. Als afsluiting van een leerrijk parkoers dient zich nu het perspectief van een verenigd Afrika aan, een zaak van lange adem die vele aspecten en invalshoeken kent en waarbij de steun van de buitenwereld onontbeerlijk is. Dit perspectief is ontstaan doordat Afrika een ingrijpende mentaliteitsverandering heeft durven ondergaan die uitzicht biedt op democratie, vrede en welvaart. Door op de top van Algiers een Afrikaanse doctrine goed te keuren waarmee politieke machtswisselingen die indruisen tegen de grondwet ongeldig worden verklaard, heeft de Organisatie van Afrikaanse Eenheid een historisch besluit genomen en een belangrijke stap gezet om Afrika op te stoten in de vaart der volkeren. In dezelfde geest ontwikkelt het Nieuwe Partnerschap voor de Ontwikkeling van Afrika (inmiddels bekend onder de naam NEPAD) specifiek Afrikaanse initiatieven waarin verantwoordelijkheid en solidariteit centraal staan, zoals de peer review, een systeem waarbij ieder Afrikaans staatshoofd zijn binnenlands beleid vrijwillig onderwerpt aan een onpartijdige en nauwgezette beoordeling door zijn ambtsgenoten. De institutionele architectuur van de Afrikaanse Unie bevat daarnaast bepalingen om het democratische karakter en functioneren van de nationale overheden te vrijwaren van ongewenste invloeden, zodat de gemeenschappelijke Afrikaanse politiek voldoet aan normen die door niemand kunnen worden geschonden.
Het is dan ook van cruciaal belang dat we samen de mondialisering aangrijpen om de zuidelijke landen te ontwikkelen, door innovatieve vormen van samenwerking te stimuleren die een dynamiek van duurzame groei en ontwikkeling op gang kunnen brengen. Vanuit dit gezichtspunt moet de mondialisering, waarbij de grenzen van tijd en ruimte meer dan ooit vervagen, een menselijker en democratischer aanzien krijgen. Want als sommige actoren worden uitgesloten van deelname aan de grote gebeurtenissen van de hedendaagse geschiedenis, dreigt de mondialisering vrij baan te geven aan gewelddadige elementen die zich keren tegen de cohesie van nationale samenlevingen en van de internationale samenleving.
De tragische en ongekend gruwelijke gebeurtenissen van 11 september 2001 laten zien dat veiligheid en welvaart utopieën zijn in een wereld die gekenmerkt wordt door kwetsbaarheid, chaos en gebrek.
Wanneer het internationale debat voorbij gaat aan legitieme zorgen en zich neerlegt bij voldongen feiten, wanneer machtsverhoudingen zwaarder wegen dan wederzijds begrip, wanneer de stem van de rede op het internationale podium wordt gesmoord of genegeerd, vinden extremisten een onuitputtelijke voedingsbodem in het onrecht, de teleurstellingen en de frustraties waar mensen dagelijks mee te maken hebben.
Het antwoord op de geweldsproblematiek ligt in gezonde internationale betrekkingen en in het bevorderen van ondeelbare en universele mensenrechten over de hele wereld. Dit veronderstelt dat de internationale gemeenschap afstapt van vroegere praktijken en zich openstelt voor nieuwe inzichten om de levenskwaliteit van het menselijk geslacht te verbeteren. Dit veronderstelt tevens dat ook Afrika de vruchten plukt van de groei van de wereldeconomie en de kapitaal- en technologiestromen weet aan te trekken die het schromelijk ontbeert. Alleen zo kan het zijn ontwikkeling in eigen hand nemen en bijdragen aan een evenwichtige structuur van de internationale gemeenschap in wording.
Wij hopen dat de top van Evian deze boodschap heeft versterkt en dat de G8 zijn geloof in het herstel van Afrika heeft bevestigd en vastbesloten is alle mogelijke hulp te bieden in het belang van ons allemaal.
Algerije behoort tot het handvol Afrikaanse landen dat aan de wieg stond van NEPAD, en zijn optreden in de Afrikaanse politiek weerspiegelt de voorname rol die ons land speelt bij het onderkennen en oplossen van problemen die zich op ons continent voordoen.
Een nieuwe dynamiek tekent zich af in Afrika, die tot uitdrukking komt bij conflictoplossing, verdergaande democratisering, bestuurlijke vernieuwing, het versterken van de institutionele capaciteit en meer aandacht voor de menselijke kant van de ontwikkeling.
Op kleinere schaal zetten wij ons samen met andere Noord-Afrikaanse partners in voor de Unie van de Arabische Maghreb, waarvan Algerije momenteel het voorzitterschap bekleedt. Persoonlijk zie ik de toekomst van de UAM met vertrouwen tegemoet. Ik heb getracht het van een gezond en degelijk fundament te voorzien en binnenkort wil ik een top organiseren om de subregionale samenwerking nieuw leven in te blazen. Algerije blijft zich inzetten voor dit doel, dat los zou moeten staan van het oplossen van de kwestie rondom het westelijk deel van de Sahara, een oplossing die gelegen is in het toepassen van internationale wetgeving en de tenuitvoerlegging van het VN-plan dat wij nog altijd volledig steunen. In deze zaak blijft de rol van de VN centraal en is een referendum over zelfbeschikking onontbeerlijk.
Wij zijn allemaal wakker geschud door de recente ontwikkelingen in het zo gevoelige en zo gehavende Midden-Oosten vanwege de ernstige dreiging die ervan uitgaat voor de stabiliteit en de veiligheid in het gebied en voor de vrede in de wereld.
Het van zijn meest elementaire rechten beroofde Palestijnse volk gaat al veel te lang gebukt onder een wrede bezetting en betaalt het een zware tol voor de onvermurwbaarheid van Israël en diens stelselmatige verzet tegen elk vredesinitiatief; bij het meest recente initiatief, de 'routekaart?, werden maar liefst veertien voorbehouden geplaatst, die niets heel laten van de - overigens zeer bescheiden - voorstellen.
Het is hoog tijd dat de internationale gemeenschap, met name de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, bij zinnen komt en tegemoetkomt aan de legitieme eis van het Palestijnse volk om eindelijk over een onafhankelijke staat te beschikken, ... (Applaus)... opdat alle in het gebied levende volken in vrede en veiligheid kunnen leven. Wij hopen dat de onaanvaardbare starheid en de vele voorbehouden van Israël deze laatste bemiddelingspoging van het Kwartet niet zullen doen sneuvelen, ook al gaat deze niet ver genoeg.
Ook is het tijd dat het Israëlische leger zich terugtrekt uit de bezette gebieden in Syrië en Libanon en dat deze worden teruggegeven aan hun rechtmatige eigenaren.
Ook de situatie in Irak is een grote bron van zorg in de Arabische wereld. Algerije heeft er in deze kwestie steeds op aangedrongen het recht en de internationale legaliteit strikt te eerbiedigen. Wij zijn van mening dat Irak alleen politieke stabiliteit kan verkrijgen wanneer de soevereiniteit van dit land wordt hersteld, ... (Applaus)... en dat de internationale gemeenschap, vertegenwoordigd door de Verenigde Naties, nauw betrokken moet worden bij de politieke rehabilitatie en wederopbouw van Irak.
(Applaus)
Voorzitter, dames en heren, ik heb geprobeerd u een beeld te geven van de situatie in Algerije en van enkele kwesties in binnen- en buitenland die ons zorgen baren. Ik heb getracht meer duidelijkheid te verschaffen over hoe het toegaat in Algerije, iets waarover de Europese afgevaardigden zich overigens zelf een oordeel kunnen vormen door een bezoek te brengen aan ons land, waar ze altijd welkom zijn en waar wij ze met open armen zullen ontvangen en zullen luisteren naar hun opmerkingen en vooral hun adviezen. Deze contacten, die blijk geven van een reeds gesloten vriendschap en berusten op wederzijds vertrouwen, zijn belangrijker dan ooit tevoren nu we verbonden zijn door een associatieovereenkomst die onze solidariteit versterkt.
Voorzitter, dames en heren, ik wil u nogmaals bedanken voor de ontvangst die u mijn delegatie en mijzelf bereid hebt, en voor de aandacht die u hebt gehad voor mijn woorden.
Met uw welnemen zeg ik vanaf deze plaats dat ook mijn land 'gemaakt is voor volmaakte voorspoed of exemplarische tegenspoed?. Op een dag, wanneer het vaderland alle Algerijnen weer met zichzelf verzoent, zullen de weiden weer groen worden en de boomgaarden weer bloeien. Tegenspoed en nationale verdeeldheid zullen ongetwijfeld overwonnen worden, dankzij de genade van God en dankzij de volharding van het door lijden gesterkte Algerijnse volk, en, in een wereld met steeds meer vervlochtenheid en solidariteit, dankzij de hulp en de steun van de internationale gemeenschap.
(Luid applaus)

De Voorzitter.
Mijnheer de president, ik dank u voor uw officiële bezoek aan het Europees Parlement. Zoals ik reeds heb aangegeven, is dit bezoek uniek en derhalve een première. Ik dank u voor uw vurige betoog waarmee u ons heeft geraakt en waarnaar wij geboeid hebben geluisterd.
Geachte afgevaardigden, de plechtige vergadering is gesloten.

De Voorzitter.
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0154/2003) van de heer Sjöstedt, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de grensoverschrijdende verplaatsing van genetisch gemodificeerde organismen (15546/1/2002 - C5-0081/2003 - 2002/0046(COD)).

Sjöstedt (GUE/NGL)
. (SV) Mijnheer de Voorzitter, toen men het in 2000 eens werd over het Protocol van Cartagena, betekende dat een aanzienlijke stap voorwaarts voor de Europese Unie. Het was ook een stap voorwaarts voor allen die willen dat milieuoverwegingen en eerbiediging van consumentenrechten de vrije handel aan banden kunnen leggen. In het Protocol worden de voorwaarden voor de wereldhandel in genetisch gemodificeerde organismen verduidelijkt. Op dit moment hebben 49 landen het Protocol geratificeerd. Nog slechts één land hoeft het Protocol te ratificeren voordat het in werking treedt.
Het wetsvoorstel waarover we nu zullen debatteren, stelt de regels van de EU vast voor de uitvoer van genetisch gemodificeerde organismen. Door het aannemen van deze regels voldoet de Europese Unie aan de eisen die in het Protocol van Cartagena worden gesteld. De nieuwe regels komen precies op tijd en kunnen eventueel als voorbeeld en inspiratie dienen voor landen die op dit moment aan hun regelgeving werken. Vergeleken met het door de Commissie gepresenteerde voorstel zijn de regels die wij morgen zullen aannemen wat strikter en helderder. Ze zijn meer in de geest van de voorschriften in het Protocol en gaan op bepaalde gebieden nog verder.
In het Parlement hebben wij ons erop toegespitst om het voorstel op bepaalde essentiële gebieden aan te scherpen. We hebben ervoor gezorgd dat de regels en definities niet zwakker worden dan de voorschriften in het Protocol en dat er altijd een uitdrukkelijke goedkeuring van het land van invoer nodig is voordat de uitvoer mag plaatsvinden. Dat staat nu glashelder in het wetsvoorstel. Hier staat duidelijk dat het uitblijven van een antwoord van het land van invoer nooit mag worden gezien als een stilzwijgende goedkeuring. De wetgeving van het land van invoer moet altijd worden geëerbiedigd. Uit het voorstel blijkt zonneklaar dat wij niets vanuit de EU mogen uitvoeren wat in de EU niet toegestaan is. Het is duidelijk er grote openheid moet worden toegepast en dat het grote publiek moet worden voorgelicht over de uitvoer die plaatsvindt. Uit het voorstel blijkt ook dat duidelijk moet zijn waar de verantwoordelijkheid ligt en dat het dus de feitelijke exporteur is die de uitvoer aanmeldt.
Samengevat houdt de thans door ons aan te nemen tekst in dat ongeveer 80 procent van de wensen die het Europees Parlement in eerste lezing vervuld wenste te zien, ook daadwerkelijk is vervuld. We hebben over dit voorstel ook met de Raad onderhandeld. Het Coreper heeft de morgen door ons aan te nemen tekst reeds aanvaard. Op die manier kunnen wij een bemiddelingsprocedure vermijden en zal de wetgeving klaar zijn wanneer het Protocol wereldwijd in werking treedt. Dit is mogelijk geworden dankzij een grote mate van eensgezindheid van de Raad en het Parlement. Er is ook een grote mate van bereidheid geweest tot het sluiten van compromissen, en bij de fracties bestond eveneens de wil om snel resultaten te bereiken. Een en ander was het resultaat van een goede samenwerking met de schaduwrapporteurs, die ik allemaal wil bedanken. Er is ook een zeer nauwe samenwerking geweest met eerst het Deense en daarna het Griekse voorzitterschap. Ook zij verdienen onze dank. Hetzelfde geldt voor de verantwoordelijke functionarissen van het Milieudirectoraat van de Commissie, die zeer veel hulp geboden hebben.
Door het aannemen van de onderhavige regels laten wij zien dat milieuoverwegingen en respect voor de wetgeving van ontwikkelingslanden sleutelbegrippen zijn in de visie van de EU op de wereldhandel in genetisch gemodificeerde producten. Dat is nodig, omdat de Verenigde Staten juist op dit moment binnen de Wereldhandelsorganisatie aandringen op een besluit in dezen. We hebben onlangs voorbeelden gezien van de manier waarop dit land genetisch gemodificeerd voedsel dumpt in landen waar de wetgeving dit soort voedsel niet toestaat. Dit toont duidelijk aan hoe belangrijk het is dat de EU juist nu regels aanneemt met het oog op een verantwoordelijker en geloofwaardiger langetermijnvisie op deze ingewikkelde en omstreden vraagstukken.

Wallström
. (SV) Mijnheer de Voorzitter, geachte leden van het Europees Parlement, om te beginnen wil ik de rapporteur, de heer Sjöstedt, in het Zweeds bedanken voor zijn uitstekende werk aan dit zeer ingewikkelde vraagstuk. Het gaat hier om een vraagstuk van grote betekenis, niet alleen voor ons Europeanen, maar ook voor de rest van de wereld en speciaal voor de ontwikkelingslanden.

Wallström
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, het voorstel dat hier vandaag op tafel ligt, houdt verband met de recente ratificatie door de Europese Gemeenschap van het Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid. Het algemene doel van dit VN-akkoord is, zoals reeds is gezegd, het vaststellen van gemeenschappelijke regels voor de grensoverschrijdende verplaatsing van genetisch gemanipuleerde organismen ter bescherming van de biodiversiteit en de volksgezondheid op mondiaal niveau.
De Europese Unie moet haar internationale verplichtingen vervullen en dat betekent dat de bepalingen van het bioveiligheidsprotocol dienen te worden overgezet naar onze eigen wetgeving. Dit is de doelstelling van het voorstel dat wij vandaag bespreken.
De Commissie heeft al blijk gegeven van haar bedenkingen ten aanzien van een aantal politieke aspecten van deze procedure, met name omdat het gemeenschappelijk standpunt dat bij de eerste lezing tot stand is gekomen op een aanzienlijk aantal punten een stuk verder gaat dan de bepalingen van het bioveiligheidsprotocol. Deze bedenkingen ten spijt, is de Commissie toch bereid om op basis van het pakket compromisamendementen dat hier vandaag op tafel ligt, mee te werken, dit om de kans dat er bij de tweede lezing overeenstemming wordt bereikt, te vergroten. Daarom zal de Commissie zich, in de geest van het compromis, niet verzetten tegen het pakket. Hoe dan ook, de Commissie gelooft nog steeds dat het beter was geweest als de bepalingen van het protocol beter waren gevolgd om te voorkomen dat er een te grote last wordt opgelegd aan de exporteurs in de Gemeenschap.
Desalniettemin hecht de Commissie groot belang aan een snelle voortgang, zodat de tenuitvoerleggingswetgeving zal zijn aangenomen voordat het protocol in werking treedt. Dit zal niet lang meer duren, zoals de heer Sjöstedt al zei, aangezien het al door 49 landen is geratificeerd en de neerlegging van 50 ratificatie-instrumenten is vereist om het protocol in werking te laten treden.
Ik wil onderstrepen dat de Europese Unie van begin af aan een van de belangrijkste partners is geweest in deze internationale onderhandelingen. Ik herinner mij dat begin nog levendig omdat het een van mijn eerste werkzaamheden was als kersverse commissaris. We moeten een duidelijk signaal sturen dat wij van plan zijn om onze beloften gestand te doen, door voor onszelf een positie te creëren waarin wij het protocol volledig ten uitvoer kunnen leggen op het moment dat het in werking treedt, hetgeen waarschijnlijk binnen een aantal maanden het geval zal zijn.
De Commissie verkeert in de positie om het pakket amendementen dat als onderdeel van het compromis is ingediend voor goedkeuring door het Parlement, te kunnen ondersteunen. Het pakket bestaat uit de amendementen 19-26. Laat ik kort commentaar geven op een aantal amendementen in het pakket om het standpunt van de Commissie toe te lichten.
In amendement 19 wordt onderkend dat het noodzakelijk is dat in overeenstemming met het protocol het regelgevend kader voor de bioveiligheid door partijen en niet-partijen wordt nageleefd. Dit is in overeenstemming met het standpunt dat de Commissie reeds meerdere malen heeft uitgesproken in internationale fora, namelijk dat het recht van landen om een vrije, geïnformeerde keuze te maken ten aanzien van genetisch gemanipuleerde organismen, dient te worden gerespecteerd. De Commissie kan amendement 19 dus aanvaarden.
De Commissie kan ook de amendementen 24-26 over betere openbare toegang tot informatie over grensoverschrijdende verplaatsing van genetisch gemanipuleerde organismen aanvaarden, aangezien deze in overeenstemming zijn met het algemene kader voor openbare toegang tot milieugegevens en met richtlijn 2001/18/EG inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu.
De amendementen 21 en 22 voorzien in de verplichting te wachten op schriftelijke toestemming voordat tot de uitvoer van genetisch gemanipuleerde organismen kan worden overgegaan. De Commissie is van mening dat deze maatregel verder gaat dan de bepalingen waarin het protocol voorziet, en het is dan ook de enige wijziging waarover zij enige ernstige bedenkingen koestert. Maar als onderdeel van het algemene compromis kan de Commissie beide amendementen aanvaarden.
Tot slot zou ik willen zeggen dat het Parlement op snelle en transparante wijze heeft samengewerkt met de Commissie en de Raad. Daarom wil ik de rapporteur, de heer Sjöstedt, nogmaals bedanken voor zijn inspanningen.

Sommer (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, waarde collega's, in de eerste plaats wil ook ik onze rapporteur, de heer Sjöstedt, heel hartelijk bedanken voor de goede en open manier waarop hij zijn werk heeft gedaan. Mijn dank geldt echter evenzeer de Commissie en het Deense en natuurlijk vooral ook het huidige Griekse voorzitterschap, dat zich met grote betrokkenheid heeft ingezet voor een compromis tussen het Parlement en de Raad.
We willen allen voorkomen dat er een bemiddelingsprocedure moet worden gestart in verband met dit verslag. Het gaat hier immers om de omzetting van het Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid, met als doel de biodiversiteit, die ons allen na aan het hart ligt, veilig te stellen. De EU heeft inderdaad een sleutelrol gespeeld bij de totstandkoming van het Protocol van Cartagena. Daarom is het heel belangrijk dat het snel wordt omgezet in Gemeenschapsrecht, als een duidelijk politiek signaal voor onze voortdurende betrokkenheid.
Het belangrijkste doel van de ingediende ontwerpresolutie is om een tot nog toe niet uitgewerkte regeling te geven voor de export van levende genetisch gemodificeerde organismen (ggo's) uit de EU naar derde landen. Daarbij is een eerste vereiste dat de regeling uitvoerbaar is. We moeten een realistische, toepasbare wetgeving tot stand brengen. Daarom ben ik blij dat een reeks amendementen die bij de eerste lezing zijn ingediend - bijvoorbeeld om ook ggo's die worden gebruikt als hulpstoffen onder de regeling te laten vallen - door de Raad niet zijn overgenomen in deze verordening. Het doel van die amendementen was namelijk om - via de omweg van het hier voorliggende verslag over de omzetting van het Protocol van Cartagena - in te grijpen in een nog niet afgerond wetgevingsproces. Ik doel hier op het wetgevingsproces betreffende genetisch gemodificeerde voedingsmiddelen en veevoeders en de wijze waarop deze geëtiketteerd en getraceerd moeten worden. We hebben daarover in de commissie nog niet eens twee weken geleden in tweede lezing gediscussieerd en gestemd. Daarbij staakten de stemmen vrijwel en dat betekent dat de meningen erover zeer uiteenlopen. Wat de beslissing van de plenaire vergadering in juli zal zijn, is op dit moment nog niet duidelijk. Het zou daarom onjuist zijn hierop te willen vooruitlopen.
Verder is ook over de ontwerprichtlijn betreffende milieuaansprakelijkheid zeer onlangs in eerste lezing gestemd. Een definitieve beslissing hierover is nog lang niet te verwachten. Daarom moet in het hier voorliggende verslag over grensoverschrijdende verplaatsing beslist niet worden vastgelegd hoe de regels moeten zijn voor de aansprakelijkheid met betrekking tot de aantoonbaarheid van ggo's en met betrekking tot hulpstoffen. Dat heeft niets te maken met de omzetting van het Protocol van Cartagena in Gemeenschapsrecht. Desbetreffende amendementen bij de eerste lezing hebben het ook niet gered tot deze tweede lezing.
Ik ben blij dat de Raad heeft besloten om mijn amendementen betreffende ontheffingsregelingen voor de documentatie- en kennnisgevingsprocedures voor ggo's in transit en in gesloten systemen in beginsel over te nemen. Deze ontheffingen zijn beslist noodzakelijk om het onderzoek niet te hinderen. Evenzo heeft de Raad duidelijk gemaakt dat de zogeheten AIA-procedure, de procedure voor voorafgaande geïnformeerde toestemming die in het Protocol van Cartagena wordt beschreven, alleen zal gelden voor de eerste grensoverschrijdende verplaatsing naar het derde land. Dat betekent omgekeerd dus een ontheffing van de kennisgevingsprocedure bij de uitvoer van een ggo naar een derde land, als dit land voor het betreffende ggo al aan een ander land toestemming tot invoer heeft gegeven. Deze ontheffingsregelingen zijn nodig omdat de AIA-procedure als kennisgevingsprocedure in deze gevallen geen verhoogde zekerheid biedt en dus de grensoverschrijdende verplaatsing nodeloos zou belemmeren.
Naar mijn mening is dit verslag, zoals het nu met alle door ons uitgewerkte compromissen bij ons voorligt, een goed verslag dat voldoende draagkracht zal hebben en ik verzoek u, waarde collega's, om in te stemmen met alle als compromis toegevoegde amendementen. Zo begeven we ons op de goede weg en kunnen we een tijdrovende bemiddeling voorkomen.

Lund (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil graag de heer Sjöstedt hartelijk danken voor zijn uitstekende werk ten behoeve van de implementatie van het Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid in Europa. De heer Sjöstedt heeft een grote openheid en een bijzonder grote wens om resultaten te bereiken aan den dag gelegd, maar ik vind ook dat de Commissie en de Raad - zowel onder het Deense als onder het Griekse voorzitterschap - een bijzonder positieve bijdrage hebben geleverd, zodat een langdurige behandeling door een bemiddelingscomité nu kan worden vermeden.
We krijgen nu een hoog beschermingsniveau wat betreft de regels voor uitvoer van ggo's vanuit de EU, en met name de ontwikkelingslanden worden mijns inziens op adequate wijze beschermd - zij kunnen aangaande de invoer van ggo-producten een reële keuze maken, ook al is het denkbaar dat zij aan een uiterst agressieve marketing vanuit delen van de industrie zullen worden blootgesteld.
Verreweg de meeste amendementen van het Parlement zijn aangenomen en dat betekent dat wij het Protocol van Cartagena zonder dat de bewoordingen ervan om politieke redenen worden afgezwakt - integendeel, in bepaalde opzichten zullen deze bewoordingen juist worden aangescherpt. Dat houdt onder meer in, en dat is naar mijn idee het allerbelangrijkste, dat er geen uitvoer van ggo's kan plaatsvinden zonder uitdrukkelijke instemming van het invoerende land. Het ontbreken van een reactie op zich is niet genoeg - dat kan niet worden uitgelegd als stilzwijgende instemming. Er dient sprake te zijn van een uitdrukkelijke instemming en dat is volgens mij bij deze onderhandelingen absoluut cruciaal geweest.
Naar mijn idee levert het resultaat een belangrijke bijdrage aan het totale pakket wettelijke maatregelen dat binnenkort rondom de ggo's tot stand gekomen zal zijn, ter bescherming van onze gezondheid, maar voornamelijk ter bescherming van de biologische diversiteit, ook al ligt, doordat wij in staat zijn de producten van de natuur genetisch te manipuleren, de weg open om dat ook daadwerkelijk te doen. Maar dit is een goede bijdrage aan het totale beeld.

Evans, Jillian (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur bedanken voor zijn uitstekende werk, waarmee het ons is gelukt om bij deze tweede lezing overeenstemming te bereiken. In een tijd waarin genetisch gemanipuleerde organismen het onderwerp zijn van een intens debat, en niet alleen in Europa, maar over de hele wereld, is het van cruciaal belang dat we het over ten minste een aantal aspecten van de regelgeving eens zijn.
Een aantal van de belangrijkste punten in dit verslag betreffen de plicht om, voordat tot grensoverschrijdende verplaatsing van ggo's kan worden overgegaan, uitdrukkelijke schriftelijke toestemming te ontvangen van het land waarnaar wordt geëxporteerd, de verplichting van de Commissie om kennisgevingen van de uitvoer van ggo's openbaar te maken, en de plicht voor de lidstaten om onbedoelde grensoverschrijdende verplaatsingen te voorkomen - waarbij het laatste aspect betrekking heeft op het voornaamste debat van het moment: coëxistentie.
Wij hebben het hier over de uitvoering van het Protocol van Cartagena, dat betrekking heeft op de uitvoer van ggo's naar landen buiten de EU. Dit protocol zal, zoals al eerder is gezegd, in werking treden wanneer het door vijftig landen is geratificeerd. Het deed mij genoegen de commissaris te horen zeggen dat 49 landen, plus de Europese Gemeenschap, dit nu reeds gedaan hebben. Aangezien acht lidstaten hiermee zullen wachten tot deze verordening wordt aangenomen, heeft een positieve uitslag van de stemming morgen als bijna rechtstreeks gevolg dat het Protocol van Cartagena in werking zal treden. Dit zal belangrijke gevolgen hebben, vooral voor de allerarmste landen, omdat zij nu zelf kunnen kiezen of ze ggo's binnen hun grenzen zullen toelaten. Dit is een keuze die mensen overal ter wereld moeten kunnen maken, ook die mensen die noodgedwongen afhankelijk zijn van hulp.

Flemming (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, zeer geachte mevrouw de Commissaris, ik ben zeer verheugd dat de Raad, de Commissie en het Parlement hierover tot een gezamenlijk standpunt konden komen. Het zou treurig zijn geweest, als over een dergelijk belangrijke kwestie geen overeenstemming bereikt had kunnen worden.
De heer Lund heeft al aangestipt dat de Raad het er met algemene stemmen over eens was dat uitvoerders over de toestemming van het invoerland moeten beschikken, voordat ze de eerste grensoverschrijdende verplaatsing verrichten. Maar om de Commissie tegemoet te komen hebben de Raad en het Parlement vervolgens ermee ingestemd dat de bedoelde toestemming enkel bij de eerste uitvoer van het ggo schriftelijk en op voorhand vereist is.
Overeenstemming tussen het Parlement, de Raad en de Commissie kon ook worden bereikt met betrekking tot de meldingsdocumenten van de exporteurs. De overeenstemming houdt in dat de uitvoerder de meldingsdocumenten samen met de ontvangstbevestiging door de bevoegde instanties van het invoerland tenminste vijf jaar moet bewaren. Bovendien is hij verplicht om deze documenten ook ter beschikking te stellen van de autoriteiten van de lidstaat waarvandaan de uitvoer van het ggo plaatsvindt, evenals van de Commissie. De Commissie maakt de informatie van deze documenten vervolgens openbaar in overeenstemming met de EU-voorschriften met betrekking tot de toegankelijkheid van milieu-informatie.
Deze uiteindelijk bereikte overeenstemming tussen de Raad, het Europees Parlement en de Commissie zal - naar mijn mening - het publiek de gelegenheid geven om op elk moment geïnformeerd te zijn over de dossiers. Ik ben in elk geval van de doeltreffendheid van deze voorschriften overtuigd. En ik hoop ten zeerste dat een groot deel van het wantrouwen van de bevolking in verband met ggo's door deze nieuwe EU-verordening kan worden overwonnen.

Bowe (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, zoals alle anderen juich ik dit verslag toe. Wij mogen het belang van de stap voorwaarts die wij morgen bij de stemming in dit Parlement nemen, niet onderschatten. Hiermee zullen alle landen van de EU zich schikken naar het Protocol van Cartagena en zullen zij in staat zijn om over te gaan tot de ratificatie. Door de ratificaties zal het protocol in werking treden. Vervolgens zullen er al snel andere landen komen die het protocol ratificeren, zodat zij volgend jaar april ook aanwezig kunnen zijn op de eerste conferentie van ondertekenaars, waarbij het Protocol van Cartagena in de praktijk zal worden gebracht in de vorm van een internationaal handelssysteem.
Ik ben hier erg ingenomen mee. Het is een waardevolle stap voorwaarts. Hiermee laten we zien hoe de nieuwe technologie van genetische modificatie kan worden geïntroduceerd. We kunnen haar controleren, gebruiken, de producten op de markt brengen en mensen zelf laten kiezen, waar ook ter wereld, arm of rijk.
Ik juich dit verslag toe omdat het ons de weg wijst voor de toekomst. Er mist nu nog slechts één stukje in de legpuzzel van de EU-wetgeving die nodig is om de controle en het gebruik van ggo's goed te regelen, en dat is wetgeving over de traceerbaarheid door middel van etikettering, welke hopelijk volgende maand aan dit Parlement zal worden voorgelegd.
Dit is een pragmatische en verstandige stap voorwaarts. Dit is een manier om nieuwe technologieën zó te gebruiken dat iedereen er beter van wordt. Ik hoop dat we wanneer we volgende maand de overige wetgeving behandelen, lering hebben kunnen trekken uit wat we morgen gaan doen.

Breyer (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ook van mijn kant wil ik veel lof toezwaaien aan de rapporteur. Deze verordening is een groot succes. Een gevolg ervan is dat de acht lidstaten die het protocol nog niet hebben geratificeerd, nu daarmee kunnen beginnen. Daardoor kan het protocol zeer spoedig in werking treden en zal een nieuw tijdperk van het internationale milieurecht beginnen: het tijdperk van het internationale gentechnologierecht.
Het protocol inzake bioveiligheid is de eerste volkenrechtelijke overeenkomst die gentechnologie aan regels bindt, en wel expliciet en exclusief. Het is te hopen dat nu eindelijk de stemmen zullen verstommen die nog steeds weigeren te erkennen dat er verschil bestaat tussen enerzijds genetisch gemodificeerde en anderzijds conventioneel gekweekte, geteelde of gefokte organismen.
Het Parlement heeft de ingediende verordening op veel punten aanzienlijk verbeterd, vaak ook in uitstekende samenwerking met de Raad. De verordening gaat op een aantal belangrijke punten veel verder dan wat het protocol inzake bioveiligheid zelf vereist. Daarom vormt het feit dat alle fracties het bereikte compromis ondersteunen, een aanmoediging die hoop geeft voor de omzetting van toekomstige milieuovereenkomsten.
Scheele (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, ik sta nu voor de zware, zo niet onmogelijke taak om nog iets nieuws aan het voorafgaande toe te voegen. Alles is al gezegd, maar nog niet door iedereen. Ik zal dus als laatste spreker geen uitzondering zijn en wil de rapporteur graag bedanken voor zijn goede werk en voor de in alle openheid verlopen samenwerking. Ik wil daarbij bovendien niet alleen mijn gelukwensen uitspreken voor het uitstekende inhoudelijke werk dat is verricht, maar ook voor het duidelijk merkbare vingertoppengevoel dat hij tentoonspreidde tijdens de beraadslagingen, waardoor we in staat waren om een compromis te bereiken tussen de fracties en ook tussen de Europese instellingen. Naar mijn mening is dat uiterst belangrijk.
Vandaag is al een aantal malen opgemerkt dat we allen natuurlijk graag willen dat het Protocol van Cartagena zo snel mogelijk in werking treedt. Ik wil op deze plek echter ook graag benadrukken dat ik het zeer betreur dat de grootste exporteur van levende genetisch gemodificeerde organismen, namelijk de Verenigde Staten, zich afzijdig houdt bij deze belangrijke kwestie, die multilateraal en mondiaal geregeld zou moeten worden. We staan voor de grote politieke opgave om onze collega's in de Verenigde Staten van de noodzaak van deze regeling te overtuigen.
Ook het gezamenlijke standpunt is een groot succes. De Raad heeft daarin inhoudelijk voor bijna 70 procent gevolgd wat het Parlement bij de eerste lezing naar voren heeft gebracht. We kunnen hier met grote tevredenheid constateren - en dat geldt zeker voor mij als rapporteur voor genetisch gemodificeerde voedingsmiddelen en veevoeders - dat het bij dit soort onderwerpen blijkbaar gewoonte is dat de Raad in aanzienlijke mate de mening van het Parlement volgt. Ik hoop dat de stemming morgen een belangrijke stap zal blijken te zijn op weg naar de ratificering van het Protocol van Cartagena.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0151/2003) van de heer De Roo, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 1999/32/EG betreffende het zwavelgehalte van scheepsbrandstoffen (COM(2002) 595 - C5-0558/2002 - 2002/0259(COD)).

Wallström
. (EN) Ten eerste wil ik de rapporteur, de heer De Roo, bedanken voor zijn verslag over het voorstel van de Commissie over het zwavelgehalte van scheepsbrandstoffen. Ik weet dat hij pas eind maart de taak van rapporteur overnam, en ik wil hem dan ook prijzen voor zijn efficiënte werkwijze. Ik zou de Raad willen aansporen zijn voorbeeld te volgen.
Het doel van het voorstel van de Commissie is om de uitstoot door schepen van zwaveldioxide en zwevende deeltjes te verminderen. Deze uitstoot is recht evenredig met het zwavelgehalte van scheepsbrandstoffen, dat momenteel gemiddeld 2,7 procent, of 27.000 deeltjes per miljoen, bedraagt, terwijl wegvoertuigbrandstof sinds kort een drempelwaarde kent van 10 deeltjes per miljoen. Daarom stellen wij twee nieuwe drempelwaarden voor het zwavelgehalte van scheepsbrandstof voor: een limiet van 1,5 procent voor alle schepen in de Oostzee, de Noordzee en het Kanaal, ofwel het internationaal erkende gebied met zwavelemissiebeheersing; dezelfde limiet van 1,5 procent voor passagiersschepen in lijndienst van of naar havens van de Europese Unie; en een limiet van 0,2 procent voor schepen op hun ligplaats in EU-havens.
Deze limieten zullen een aanzienlijke vermindering van de uitstoot teweegbrengen, wat de verzuring in Noord-Europa zal helpen beperken en de kwaliteit van de lucht in havens en kustgebieden zal verbeteren. Het zal de volksgezondheid eveneens ten goede komen: naar schatting zullen jaarlijks 2000 levens worden gered als gevolg van de verbeterde kwaliteit van de lucht.
Het voorstel is ook kosteneffectief, aangezien de besparingen meer dan twee maal zo hoog zullen zijn als de kosten. Het is ook praktisch en uitvoerbaar, want het is erop gericht om schepen in staat te stellen goedgekeurde brandstof aan te schaffen en veilig te gebruiken, en om effectief toezicht in havens mogelijk te maken. Gezien het feit dat de scheepvaart een wereldwijde industrie is, is het hoofdbestanddeel van het voorstel afgestemd op de internationale regels die zijn vastgelegd in bijlage VI inzake luchtvervuiling van het MARPOL-verdrag van de Internationale Maritieme Organisatie.
Bij de voorbereiding van dit voorstel heeft de Commissie nauw samengewerkt met de industrie en belanghebbende ngo's om er zeker van te zijn dat het resultaat zowel milieutechnisch ambitieus als politiek en praktisch haalbaar zou zijn. Wij zullen de amendementen van het Parlement in beschouwing nemen met hetzelfde doel voor ogen.

de Roo (Verts/ALE)
Voorzitter, Commissaris, collega's, ik wil beginnen met de schaduwrapporteurs te bedanken, mijnheer Goodwill van de christen-democraten, mijnheer Langen van de socialisten en mevrouw Thors van de liberalen. Wij hebben goed samengewerkt.
Zwavel in brandstof voor zeeschepen, het klinkt technisch en saai, maar het is heel belangrijk zowel wegens de verzuring als voor de gezondheid van mensen. In het jaar 2010 zal bijna evenveel zwavel afkomstig zijn van zeeschepen als van alle andere landbronnen samen. Dat komt omdat we al zoveel op het land hebben gedaan, bij de grote schoorstenen van fabrieken en elektriciteitscentrales, maar ook bij de auto's. In een paar jaar gaan we naar 10 ppm. Maar voor zeeschepen geldt 27.000 ppm, dat is bijna 3.000 keer zoveel voor zeeschepen als voor auto's.
Verzuring is nog steeds een groot probleem. In mijn eigen land, Nederland, bijvoorbeeld is slechts 10% van de natuur beschermd tegen verzuring. 90% is dat niet. Heidevelden veranderen nog steeds in grasvlakten. Kwetsbare natuur gaat nog steeds kapot. Daarom ben ik heel erg blij dat we met alle politieke fracties een compromis hebben gevonden dat veel verder gaat dan wat de Europese Commissie wil. We stellen namelijk voor om in twee stappen naar 0,5% te gaan. Pas dan pakken we het probleem van de verzuring serieus aan.
De andere reden waarom we zover willen gaan, is de volksgezondheid. De zeeschepen stoten zwarte kankerverwekkende deeltjes uit en die deeltjes worden door de wind over 50, 100, zelfs honderden kilometers vervoerd. Dit aspect heeft de Europese Commissie verwaarloosd. Daarom vinden wij het voorstel om slechts terug te gaan naar 1,5% te mager. Ik zou willen vragen, mevrouw Commissaris Wallström, duik echt in dit dossier en ga mee met wat het Europees Parlement voorstelt. Dan maken we die zeeschepen in één keer helemaal schoon en doen we geen half werk.
Hoe komen we bij die 0,5% grens? Dat is inderdaad ambitieus. Verlaging van het zwavelgehalte van 3 naar 1,5% kan door de olieraffinaderijen zonder al te veel extreme kosten gedaan worden. Doorgaan en verlagen tot 0,5% is technisch mogelijk, maar zal zeker meer dan drie keer zoveel kosten en uiteindelijk zullen de scheepseigenaren die extra kosten moeten dragen. De Commissaris zei het al: de scheepsvaartindustrie is een zeer concurrerende business. Daarom is het zeer verheugend dat een bedrijf als P&O één van haar grote veerboten al met een wasinstallatie heeft uitgerust, in het Engels een scrubber. En dat kostte slechts 1,5 miljoen EUR, een koopje. Daarmee wordt de zwavel voor 95% weggehaald en de kankerverwekkende deeltjes voor 80%, en ook de NOx-uitstoot gaat met 10 tot 20% omlaag. Dat ding heet een eco-silencer, dat komt omdat het ook het lawaai flink vermindert.
Ik denk dat deze techniek - wassen - goed werkt. Al in 1988 was er in Noorwegen een schip met zo'n installatie, de eerste in zijn soort. Maar we hebben in de amendementen van het Parlement ingebouwd dat er eerst een proef moet worden gedaan om zeker te zijn dat het systeem echt goed werkt. Pas als die proef geslaagd is, willen we deze weg openen, inclusief een systeem van emissiehandel zodat het voor bedrijven mogelijk wordt om het één na het ander van hun schepen met zo'n nieuw systeem uit te rusten in plaats van allemaal tegelijk. Als ze allemaal tegelijk zouden moeten worden uitgerust, of als we allemaal tegelijk naar 0,5% wat betreft de bunkerolie zouden gaan, dan is dat veel duurder. Zo'n emissiehandelssysteem is goedkoper. Kortom, ecologie en economie gaan hand in hand. Daarom Commissaris Wallström, duik er nog een keer in en ga mee met het Parlement tot 0,5%.
Er is nog een laatste reden waarom het belangrijk is om iets aan die deeltjes te doen. Veel klimaatwetenschappers zeggen dat die deeltjes ook een negatieve invloed hebben op het klimaat. Alle zeeschepen gezamenlijk zijn voor 20% van die deeltjes verantwoordelijk. Ook dit aspect moet meewegen. Dat is een derde reden om verder te gaan dan 1,5 en naar 0,5% te gaan.

Lange (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, in de Industriecommissie hebben we met name gediscussieerd over de vraag welke technische mogelijkheden er zijn om het zwavelgehalte van scheepsbrandstoffen te reduceren. Ook hier hebben we ons afgevraagd wat eigenlijk het effect zou zijn van een dergelijke reductie. Dat kunt u zich heel praktisch voorstellen. Als u naar een of andere haven van de Europese Unie gaat - bijvoorbeeld de haven van Hamburg - en daar op de kade gaat zitten, dan ziet u aan uw ene hand een autobus die aan de Euro-IV-norm voldoet en vrijwel geen schadelijke deeltjes meer uitstoot, en aan uw andere hand een schip - een barkas bijvoorbeeld - waarbij u met het blote oog kunt zien dat er deeltjes vrijkomen. Daar klopt technisch natuurlijk iets niet. Het is duidelijk dat we ons meer met schepen moeten gaan bezighouden dan tot nu toe. In Hamburg bijvoorbeeld is inmiddels 80 procent van de SO2-emissies en 20 procent van de emissies van zwevende deeltjes afkomstig uit de scheepvaartsector, terwijl er natuurlijk veel minder schepen zijn dan rijdende personen- en vrachtauto's.
Als we bedenken dat schepen in een betrekkelijk langzaam tempo worden vervangen en dat motoren lang meegaan, is duidelijk dat er met de technologie voor verbrandingsgassen van dieselmotoren op korte termijn relatief weinig te bereiken is. We concentreren ons in dit opzicht daarom op de technologie om het zwavelgehalte in de scheepsbrandstoffen te reduceren. Dat heeft direct effect. De heer De Roo heeft de cijfers al genoemd: op dit moment is het zwavelgehalte in brandstoffen voor schepen 2,7 procent en in brandstoffen voor het wegverkeer slechts 0,0001 procent. De aanpak van het zwavelgehalte biedt dus zeker perspectieven.
We moeten het eens worden over mate waarin we willen reduceren. Het doel is een zwavelgehalte van 0,5 procent, om daardoor een aanzienlijke reductie van de SO2- en deeltjesemissie te bereiken.
We hebben lang besproken hoe we dat doel op een praktische manier kunnen realiseren en hebben uiteindelijk gekozen voor het tweefasenmodel, dat ruimte voor ontwikkeling biedt. Ik wil ook u, mevrouw de Commissaris, graag verzoeken om mee te gaan met dit stapsgewijze tweefasenmodel, opdat we uiteindelijk bij de beoogde 0,5 procent kunnen uitkomen. Dit idee wordt, zoals u ziet, ook door de grote meerderheid van het Parlement gesteund.
Het zou natuurlijk beter zijn als we in dit opzicht in een internationaal forum het initiatief konden nemen, omdat schepen natuurlijk niet alleen in de Europese Unie brandstof innemen. Maar MARPOL is, zoals u weet, mevrouw de Commissaris, zelf een logge tanker die nauwelijks in beweging is te krijgen. Naar mijn mening - en het is ook aangetoond bij de onderhandelingen over andere voor milieu en veiligheid relevante kwesties - komt MARPOL wel in beweging als de Europese Unie de motor is. Als wij dus deze stap naar 0,5 procent zetten, hebben we volgens mij ook het vooruitzicht dat we op internationaal niveau krachtiger overeenkomsten over deze grenswaarde kunnen bereiken.
Het gaat ons er niet om een bepaalde techniek vast te leggen. Als de SO2- en deeltjesemissie ook op een andere manier gereduceerd kan worden dan door een vermindering van het zwavelgehalte, is dat natuurlijk ook welkom. Het doel is dat de uitstoot van SO2 en schadelijke deeltjes wordt verlaagd. Hoe dat wordt bereikt is niet onze zaak. In dit opzicht ben ik er ook voor dat alternatieve technologieën worden onderzocht en dat die, bij gebleken geschiktheid, worden geïmplementeerd. Daarom hebben we in ons voorstel ook de deur opengezet voor alternatieve technologieën.
De kwestie van de kosten heeft in de Industriecommissie natuurlijk ook een grote rol gespeeld. Zwavelarme brandstof is nu eenmaal duurder. Het gebruik van zwavelarme brandstof heeft echter als voordeel - zoals ook de ervaringen aan de Oostzee ons leren - dat het leidt tot minder onderhoud aan de dieselmotoren van de schepen en tot efficiënter brandstofgebruik, zodat de hogere kosten van zwavelarme brandstof uiteindelijk tot op zekere hoogte worden gecompenseerd door kostenbesparingen. Ik geloof in dit opzicht dat het aansturen op het doel van 0,5 procent de juiste stap is, zowel ten behoeve van het milieu als van de economie. Laten we die stap gezamenlijk maken.

Goodwill (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, zoals de heer Lange reeds zei, hebben we enorme vooruitgang geboekt bij de vermindering van emissies bij wegvoertuigen, door het gebruik van verbeterde technologieën, katalysators en motoren die op armere mengsels kunnen rijden, en door de beschikbaarheid van schonere brandstof - de diesel met tien ppm, zoals die door de Euro-IV-norm wordt voorgeschreven.
Tegelijkertijd is er het probleem van wat we moeten doen met het residu van olieraffinaderijen, want we halen immers het zwavel uit de brandstof die in wegvoertuigen wordt gebruikt, brandstof met 26.000 ppm zwavel. Die exporteren we uiteraard naar de derde wereld. De olietanker Prestige vervoerde zware zwavelrijke olie van Estland naar Singapore, maar veel van deze olie wordt gebruikt in de scheepvaart, met als gevolg dat er op zee vervuiling ontstaat die we te land hebben voorkomen.
Bijlage VI van het MARPOL-verdrag bevat een internationale afspraak om het zwavelgehalte van brandstof in gevoelige gebieden als het Kanaal, de Noordzee en de Oostzee te verlagen tot 1,5 procent. Zelfs deze kleine stap vooruit gaat jaarlijks één miljard euro kosten, een prijs die uiteindelijk wordt betaald door de consument die de goederen koopt die per schip worden aangeleverd.
Dit is gemakkelijk uit te voeren door het gebruik van zwavelarme olie of door menging. De tweede fase die de heer De Roo voorstelt zal duurder zijn en we zullen een nauwkeurige kostenraming moeten uitvoeren voordat we hiermee verder gaan. Er is natuurlijk nog een andere aanpak mogelijk, en dat is door niet alleen te kijken naar de brandstof zelf, zoals bij auto's, maar door het gebruik van emissiebestrijdingstechnologie, zogenaamde gaszuiveringsinstallaties. Ik ben blij dat het compromis ruimte bevat voor proeven met deze nieuwe technologie.
Op dit moment ondergaan twee veerboten van P&O, die opereren op de route Dover-Calais, een belangrijke verbinding tussen het oude en nieuwe Europa, een uitgebreide opknapbeurt in Duitsland. Een ervan, de Pride of Kent, wordt uitgerust met een katalysator, de Eco-Silencer. Haar zusterschip, de Pride of Canterbury, wordt hier niet mee uitgerust, hoewel zij wel zodanig wordt aangepast dat dit op een later tijdstip kan gebeuren. Ik heb er alle vertrouwen in dat deze proeven zullen aantonen dat de voordelen van deze technologie het effect van de richtlijn zullen overtreffen, omdat met deze techniek een vermindering van 95 procent van de zwaveldioxide-emissies kan worden bewerkstelligd, terwijl de aanpassing van de brandstof slechts een vermindering van 40 procent oplevert. Dit zal een grote verbetering ten opzichte van bijlage VI van het MARPOL-verdrag inhouden, te meer omdat de uitstoot van zwevende deeltjes met 80 procent wordt teruggebracht en er ook sprake is van een wezenlijke vermindering van vervuiling door stikstofoxiden.
De milieuaspecten die mevrouw Thors naar voren bracht, dienen in behandeling te worden genomen, met name het effect van de lozing van verdund zwavelzuur in de zee bij bepaalde havengebieden en de meest milieuvriendelijke manier om opgeslagen oliebezinksel te verwerken.
Ik zou de heer De Roo willen bedanken, en natuurlijk ook mevrouw Hautala, die met dit verslag is begonnen, alsmede de overige rapporteurs, voor de constructieve manier waarop we erin zijn geslaagd om binnen het Parlement overeenstemming te bereiken.

Thors (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het is niet mijn gewoonte om mederapporteurs te bedanken, maar deze keer wil ik de heer De Roo bedanken voor de goede samenwerking, evenals alle collega's. Wij hebben op een open en constructieve wijze samengewerkt
Mijn uitgangspunt was de wens om de milieuomstandigheden in de kustlanden te verbeteren. Als we kijken naar het Commissievoorstel en naar bijlage VI van het MARPOL-verdrag, dan zien we dat dit verdrag volgens de informatie die ik heb gekregen zeer binnenkort in werking treedt, aangezien 47,57 procent van het wereldtonnage erbij is aangesloten. Aan de andere kant moet ik zeggen dat ik het jammer vind dat zeer veel EU-landen het verdrag niet geratificeerd hebben, waaronder het land dat ik het beste ken. Maar volgens mij toont het voorbeeld van MARPOL aan dat het Commissievoorstel misschien niet zo ambitieus was als wij gewenst hadden. Daarom moeten wij verder gaan.
Als wij bijeenkomen om een maatregel te nemen op het gebied van de zeevaart, kunnen wij tegenwoordig zeer veel bereiken op het internationale vlak, zoals de heer Lange ook al zei. De EU-landen en de kandidaat-landen hebben samen zo'n grote vloot dat wij er vaak in slagen om onze regels erdoor te krijgen in de IMO. De richtlijn en de door ons aangebrachte verbeteringen zie ik dan ook in dat licht. Dat is de manier waarop wij moeten samenwerken.
We hebben een hele tijd gepraat over de nieuwe reductiemethoden. De heer Goodwill zei al dat ik mij daar zorgen over maakte. Ik wil feitelijk dat de Commissie de milieueffecten serieus en op grote schaal controleert. Het kan immers zijn dat iets positief is voor een bepaald milieuaspect maar negatief voor een ander milieuaspect. Er is dus een breed opgezet systeem nodig voor het meten van de effecten in de diverse ecosystemen in de verschillende soorten water. Men moet naar de totaaleffecten kijken.
Ten slotte deel ik u mee dat onze fractie zal verzoeken om een aparte stemming over de amendementen 20 en 21, om eventuele onduidelijkheden te verhelderen. Onze fractie zal overigens tegen deze amendementen stemmen, omdat ze volgens ons onuitvoerbaar zijn.
Moreira da Silva (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil om te beginnen de heer De Roo gelukwensen met zijn uitstekende verslag en hem prijzen voor zijn vermogen om met zijn collega's een compromis te bereiken. Volgens het Europees Milieuagentschap moeten we ons voor het terugbrengen van de kooldioxide-uitstoot vooral richten op het zeevervoer. Dat is een manier om klimaatverandering tegen te gaan, maar het mag niet betekenen dat er zo meer verzuring plaatsvindt als gevolg van de uitstoot van zwaveldioxide. Het gaat niet aan dat we wel iets ondernemen om de uitstoot van zwaveldioxide boven het vasteland terug te brengen, terwijl we niets doen tegen de uitstoot op zee. Ik ben daarom heel blij met dit initiatief van de Commissie, al geloof ik wel dat ze iets ambitieuzer had kunnen zijn.
Allereerst zou het maximum toegestane zwavelgehalte lager moeten liggen. Ik ben zelf voorstander van een waarde van 0,5 procent. Ten tweede zou het toepassingsgebied veel ruimer moeten zijn en niet alleen de door de MARPOL-overeenkomst bestreken gebieden moeten behelzen. Het is dus van het grootste belang dat de Commissie er in het kader van MARPOL op aandringt dat ook in het Middellandse-Zeegebied, het noordoosten van de Atlantische Oceaan en de Zwarte Zee de uitstoot van zwaveldioxide wordt teruggebracht. Het derde punt betreft onze maatregelen op het gebied van de klimaatwijziging om de economische kosten te beperken die verbonden zijn aan de naleving van het Protocol van Kyoto: mijns inziens is het belangrijk dat wij die maatregelen eveneens toepassen op het probleem van de zure regen. Als we de kosten van de naleving van het Protocol van Kyoto met 1,3 miljard euro kunnen terugbrengen, dan ligt het voor de hand dat we een vergelijkbaar systeem opzetten voor de handel in SO2-emissies. Zo kunnen we de kosten voor het bereiken van de doelstellingen op het gebied van de zwaveluitstoot nog verder terugdringen.

Wallström
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft de voorgestelde amendementen zorgvuldig overwogen. Wij kunnen driekwart ervan volledig, gedeeltelijk, of in beginsel aanvaarden. De meeste geven een nuttige verheldering en verbeteren de kwaliteit van het voorstel, zoals hier vanavond al door diverse sprekers is aangegeven.
De amendementen die we niet of slechts gedeeltelijk kunnen aanvaarden hebben betrekking op drie thema's.
Het eerste en voornaamste thema is het voorstel om de verscherpte drempelwaarden voor het zwavelgehalte van scheepsbrandstof te laten gelden voor een grotere maritieme zone. In het verslag wordt voor een gefaseerde benadering gekozen, te beginnen met de 1,5 procent die in het voorstel van de Commissie is vastgelegd. In een tweede fase zou deze limiet worden aangescherpt tot 0,5 procent. In latere stadia zou de zone waarin schepen zich aan deze limieten moeten houden, worden uitgebreid tot alle exclusieve economische zones en territoriale wateren van de Europese Unie.
Amendement 20 is hiermee in tegenspraak en gaat nog verder, met het voorstel om de limiet van 0,2 procent voor het zwavelgehalte bij schepen die zich op hun ligplaats bevinden, uit te breiden tot de schepen die zich binnen de 12-mijlszone van de territoriale wateren van de EU-lidstaten bevinden.
Wij geloven dat deze nieuwe, uitgebreide limieten te vroeg komen. Ik twijfel er niet aan dat er milieuvoordelen kunnen zijn. Deze zijn echter niet in getallen uitgedrukt, en de kosten evenmin, terwijl die wel degelijk ter zake doen. Anders dan bij de normale wetten van de economie, is het zo dat de relatieve kosten stijgen naarmate er meer zwavel met een laag zwavelgehalte moet worden geproduceerd. De reden hiervoor is dat raffinaderijen meer en meer zouden moeten investeren in ontzwavelingstechnologie om hun capaciteit te verhogen.
De voorgestelde nieuwe fasen gaan ook verder dan de internationaal overeengekomen limiet van 1,5 procent voor het gebied met zwavelemissiebeheersing in de Oostzee, de Noordzee en het Kanaal, maar het staat de lidstaten vrij om bij de Internationale Maritieme Organisatie nieuwe zones voor zwavelemissiebeheersing voor te dragen of om scherpere drempelwaarden voor te stellen.
De scheepvaart is een mondiale industrie. Gezien het feit dat er een internationale beleidsorganisatie bestaat, zijn wij van mening dat men zich in eerste instantie tot deze organisatie dient te wenden. Mocht het echter nodig zijn om strengere limieten op te leggen en het blijkt onmogelijk om een internationale oplossing te vinden, dan biedt de herzieningsclausule in het voorstel de Commissie de mogelijkheid om op een later tijdstip tot maatregelen op communautair niveau over te gaan.
De tweede kwestie heeft betrekking op het verrekenen of verhandelen van emissies. Het concept van emissiehandel voor conventionele luchtverontreiniging is momenteel niet goed ontwikkeld op EU-niveau, en dat geldt ook voor stationaire emissiebronnen op het land. Voor maritieme mobiele emissiebronnen - schepen dus - lijkt het ook nog enigszins te vroeg voor dit idee.
Handel is niet toegestaan volgens bijlage VI van het MARPOL-verdrag. Een ander probleem is dat emissies van vervuilende stoffen door schepen regionale of lokale effecten kunnen hebben waarmee mogelijk geen rekening kan worden gehouden binnen een regeling voor de handel in emissierechten.
Het is niet eenvoudig om te bedenken hoe en door wie een eventuele regeling zou worden opgelegd en gecontroleerd. Dat neemt niet weg dat wij momenteel actief de mogelijkheden van handel in emissierechten en andere economische instrumenten onderzoeken, als mogelijke aanvulling op de regelgeving in de toekomst.
Dit is de reden dat we amendement 44 in beginsel kunnen aanvaarden, wat inhoudt dat de Commissie een aantal economische instrumenten in overweging zal nemen en daarover verslag zal uitbrengen aan het Parlement en de Raad.
De laatste kwestie heeft betrekking op bepaalde voorwaarden die aan de Commissie worden opgelegd. Met de amendementen 32 en 44 wordt de Commissie voorgesteld om de datum voor het voor 2010 geplande verslag over de tenuitvoerlegging van de richtlijn te vervroegen. Tevens wordt de Commissie verzocht om nieuwe voorstellen, inclusief een verslag, in te dienen voor de herziening van de grenswaarden voor het zwavelgehalte en voor de invoering van economische instrumenten. De Commissie is van mening dat het te vroeg is om al in 2007 of 2008 verslag uit te brengen over de tenuitvoerlegging van de richtlijn, gezien het feit dat een aantal van de voorgestelde limieten pas in 2008 van kracht zullen zijn.
Wij geloven ook dat het voorbarig is om de inhoud van het verslag voor te schrijven en om te eisen dat dit vergezeld zal worden van wetgevingsvoorstellen. Hoewel we de amendementen 30 en 34 in beginsel kunnen aanvaarden, zijn we van mening dat ook deze te dicterend van aard zijn met betrekking tot de werkzaamheden van de Commissie. U weet hoe gevoelig we zijn voor dat soort zaken. We willen daarom in elk geval voorstellen om een andere formulering te kiezen.
Tot slot een paar woorden over de mogelijkheden die worden geboden door de techniek van uitlaatgasreiniging. De scherpere grenswaarden voor het zwavelgehalte in brandstof die in het verslag van vandaag worden voorgesteld, zijn gekoppeld aan de mogelijke toepassing van uitlaatgasreinigingstechnologie, ofwel uitwassen, als alternatieve methode om de regels na te leven. Deze methode is volgens het MARPOL-verdrag toegestaan, en het voorstel van de Commissie is reeds voorzien van een herzieningsclausule die uitwassen in de toekomst toestaat, vooropgesteld dat er geen schadelijk afvalwater in binnenwateren terechtkomt. Deze technologie lijkt aanzienlijke voordelen te bieden door de lagere uitstoot van zwaveldioxide, stikstofoxiden en zwevende deeltjes. De toepassing ervan is wellicht ook minder kostbaar dan het omschakelen tussen verschillende brandstoffen voor schepen die regelmatig de zeeën rond de EU bevaren. Anderzijds is het van groot belang dat er wordt bewezen dat deze technologie geen nadelig effect heeft op het mariene milieu, omdat we anders, zoals u ook al zei, het ene milieuprobleem zouden inruilen voor het andere.
In afwachting van de resultaten van de proeven op zee, geloven wij dat uitwassen inderdaad als een bruikbaar alternatief kan worden beschouwd voor zwavelarme brandstof, en niet alleen voor de voorgestelde tweede-faselimiet van 0,5 procent. Wij juichen de voorstellen van het Parlement voor een nieuwe tekst over uitwassen dus toe.
Ik wil nu graag een geschrift indienen waarin het standpunt van de Commissie over alle ingediende amendementen beknopt wordt weergegeven

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw Wallström.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
het verslag (A5-0168/2003) van de heer Hudghton, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad voor de instandhouding van de visbestanden via technische maatregelen voor de bescherming van jonge exemplaren van mariene organismen (COM(2002) 672 - C5-0026/2003 - 2002/0275(CNS));
het verslag (A5-0165/2003) van de heer Stevenson, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende het beheer van de visserij-inspanning voor bepaalde vangstgebieden en visbestanden van de Gemeenschap en tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 2847/93 (COM(2002) 739 - C5-0030/2003 - 2002/0295(CNS));
het verslag (A5-0162/2003) van de heer Fava, namens de Commissie visserij, over de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over het actieplan om de sociale, economische en regionale gevolgen van de herstructurering van de visserijsector in de Europese Unie tegen te gaan (COM(2002) 600 - C5-0073/2003 - 2003/2039(INI)).

Hudghton (Verts/ALE)
Toen de vertegenwoordiger van de Commissie zijn verslag indiende bij de Commissie visserij, zei hij dat het onderwerp zo technisch (en zelfs routineus) was dat we het wel eens saai zouden kunnen vinden. Ik ben het daar niet mee eens.
Het bedenken en uitvoeren van technische maatregelen voor de bescherming en instandhouding van jonge vissen is op lange termijn van cruciaal belang voor de visserijsector, alsmede voor de verduurzaming van de visgronden.
Als technische maatregelen mislukken of als blijkt dat deze niet op eerlijke wijze worden toegepast in de verschillende visserijnaties of in de verschillende takken van de visserij in een bepaalde regio, dan zal de uiteindelijke doelstelling niet worden bereikt.
Het tijdstip waarop dit voorstel komt, namelijk vlak na de Visserijraad van december en de daaruit voortvloeiende besluiten over de hervorming van het GVB en de voorlopige maatregelen voor het herstel van de kabeljauwstand, geeft de Commissie en de Raad de kans om hun geloofwaardigheid enigszins terug te winnen, die momenteel ernstig te wensen overlaat, zeker in noordelijk gelegen vissersnaties als Schotland en Ierland.
Onder de amendementen die door de commissie zijn goedgekeurd - en die morgen hopelijk door het gehele Parlement zullen worden gesteund - zijn er twee die simpelweg correcties vormen op onnauwkeurige verwijzingen in de tekst van de Commissie.
Van de overige amendementen is amendement 2 bedoeld om ervoor te zorgen dat de Raad invloed zal hebben op de nadere bepalingen inzake de voorwaarden waaronder combinaties van sleepnetten van meer dan één maaswijdteklasse mogen worden gebruikt. Dit is een terrein waarop, zoals de commissaris maar al te goed weet, zich aanzienlijke problemen hebben voorgedaan onder de huidige regelgeving. Wanneer de Commissie wordt toegestaan om geheel zelfstandig dergelijke belangrijke regels te herschrijven zal dit waarschijnlijk niet bijdragen aan het herstel van het vertrouwen in het proces.
Amendement 4 heeft betrekking op een in mijn ogen onaanvaardbare afwijking, namelijk de bepaling volgens welke het vissers die de allerkleinste maaswijdte hanteren, zoals bijvoorbeeld het geval is bij de industriële visserij op zandspiering, toegestaan zou zijn om te kleine vissen aan boord te houden. De redenering dat het op een of andere manier aanvaardbaar is om ondermaatse vis aan land te brengen zo lang deze niet wordt verkocht voor menselijke consumptie, valt volstrekt niet te rechtvaardigen tegenover vissers die werkzaam zijn in de witvissector, en die de grootste maaswijdteklasse hanteren terwijl ze tegelijkertijd te maken hebben met draconische verlagingen van hun visquota en zeedagen.
Een aantal amendementen die het in de commissie niet hebben gehaald, zijn door mijn fractie opnieuw ingediend. Ik hoop op volledige steun om ze morgen in het voorstel op te nemen. De voorgestelde oprichting van regionale adviesraden, waartoe, zij het in een afgezwakte vorm, was besloten als onderdeel van het hervormde GVB, zou een ideaal platform creëren om belanghebbenden bij de maatregelen te betrekken en om de aanwezige expertise te benutten. Maar alleen als de regionale adviesraden zinvol werk te doen krijgen, kan worden voorkomen dat ze al snel zullen worden afgedaan als nutteloze theekransjes.
Aangezien technische maatregelen bovendien moeten worden gesteund en uitgevoerd door vissers, is het van essentieel belang dat zij accepteren dat bepaalde maatregelen de beste manier zijn om de problemen aan te pakken. Het lijkt mij dat dit voorstel een ideale gelegenheid biedt om deze twee belangrijke doelstellingen te verwezenlijken - de zinvolle betrokkenheid van deskundigen via de regionale adviesraden, en als gevolg daarvan een grotere kans dat technische maatregelen effectief en toepasselijk zullen zijn voor een bepaald visserijgebied.
Andere amendementen hebben betrekking op de mogelijkheid van lidstaten om op te treden ten aanzien van hun eigen schepen op een wijze die verder gaat dan de minimale maatregelen die de EU-regelgeving eist.
In de huidige versie van de technische maatregelen is in deze mogelijkheid voorzien. Ik vind het een raadselachtige zaak dat deze bepaling zonder behoorlijke verklaring is verdwenen uit het nieuwe voorstel. Als instandhouding het doel is waarvoor technische maatregelen worden genomen, dan zouden de lidstaten toch de mogelijkheid moeten hebben om te proberen zelf aanvullende maatregelen te nemen als zij dit nodig achten? Bovendien zou deze bepaling door lidstaten ook moeten kunnen worden toegepast op schepen van hun eigen vloot die zich buiten de wateren van de Gemeenschap bevinden.
De uitdaging waarvoor het EU-visserijbeheer zich geplaatst ziet is het overwinnen van een ernstige vertrouwenscrisis. Van zo'n crisis is zeker sprake in Schotland, wat mijn eigen partij, de pro-Europese Scottish National Party, ertoe heeft bewogen campagne te gaan voeren voor de afschaffing van het GVB in zijn huidige vorm.
Deze week zal er in het Britse parlement een wetsvoorstel worden ingediend waarin wordt gepleit voor de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit het GVB.
Tenzij de houding drastisch verandert, zullen dergelijke uitingen van afkeer tegen het proces blijven voorkomen. Ik hoop dat de Commissie inziet dat zij nu initiatief moet tonen om te trachten het betweterige imago dat aan haar kleeft en dat tot zoveel wrevel kan leiden, te wijzigen.
Het huidige voorstel, waarin niet één keer melding wordt gemaakt van regionale adviesraden, is onaanvaardbaar. Ik hoop dat deze tekortkoming kan worden gecorrigeerd. Ik hoop dat het Parlement alle amendementen morgen zal steunen. En ik hoop dat ook de Commissie zal erkennen dat de zaken anders, en vooral beter, moeten worden aangepakt.

Stevenson (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, we weten in dit Parlement maar al te goed dat vele duizenden vissers, visverwerkers en mensen die werkzaam zijn in de toeleveringsindustrie, zeer zware tijden hebben moeten doorstaan als gevolg van de voorstellen voor het herstel van de kabeljauwstand, waarover de Raad het afgelopen december eens werd. Het zwaarst getroffen zijn de witvisvloten van Ierland en het Verenigd Koninkrijk, die gedurende de helft van iedere maand gedwongen worden hun boten binnengaats te houden en waarvan de visquota voor de dagen dat er gevist mag worden, met meer dan 50 procent zijn verlaagd. Deze voorlopige maatregelen zijn sinds 1 februari van dit jaar van kracht en toch is er nog geen cent vergoeding uitbetaald aan degenen die door de beperkingen zijn getroffen.
Het sierde commissaris Fischler dat hij het nodig achtte zelf de lidstaten op te roepen zich van hun verantwoordelijkheden te kwijten door aanvragen voor hulp uit de visserijbegroting in te dienen. Hij zei dat er van de 3,7 miljard euro in de begroting tot 2006 slechts 3 procent is gereserveerd voor sociaal-economische hulp, dit ondanks de ernstige problemen waarmee veel vissers duidelijk kampen. Het cijfer voor het Verenigd Koninkrijk is zelfs 0 procent, hetgeen de Britse regering tot schande strekt. Haar verzuim om deze steun aan te vragen of om een voorstel in te dienen voor noodhulp uit het fonds van 150 miljoen euro dat afgelopen maart door een overweldigende meerderheid in dit Parlement werd goedgekeurd, komt neer op een openlijke verloochening van onze visserijsector in een tijd van nood.
Geen wonder dat meer dan 230 Britse vissers hebben aangeboden om hun boten uit de vaart te halen. Maar een ontmanteling op zo'n grote schaal, bovenop de 20 procent van de vloot die vorig jaar is afgedankt, zou de Britse witvisvloot wel eens onder de kritieke capaciteit kunnen brengen die nodig is om de mensen van wie de vissers afhankelijk zijn aan het werk te houden, namelijk de havenwerkers en de mensen die werkzaam zijn in de visverwerking en toeleveringsbedrijven. Als het doek voor hen valt, dan stort de hele visserijsector in.
Tegen de achtergrond van deze feiten ben ik verbijsterd over het standpunt van de Commissie ten opzichte van de 'Irish Box'. Ik vind het uitermate paradoxaal dat de Commissie enerzijds een draconische regeling instelt om de kabeljauw en andere witvissoorten te laten herstellen, maar anderzijds pleit voor de feitelijke opheffing van de Irish Box.
De Irish Box is een van de belangrijkste paai- en kweekgronden in de Europese wateren. De zone is van cruciaal belang voor het natuurbehoud, zoals al in vele wetenschappelijke studies is bewezen, en toch lijkt de Commissie bereid het argument te aanvaarden dat beperkte toegang tot het gebied neerkomt op discriminatie. Laten we er geen doekjes om winden. Natuurlijk is de toegang tot de Irish Box beperkt. Daar is het een beschermd gebied voor. Maar er vissen al jaren Ierse, Britse, Franse en Spaanse boten in de Irish Box.
Nu weet ik wel dat onze Spaanse vrienden ontevreden zijn met de huidige regeling, waarin de toegang voor hen beperkt is tot slechts veertig trawlers. Maar hier moet wel bij gezegd worden dat de veertig Spaanse trawlers die op elk willekeurig moment in deze zone vissen, stuk voor stuk enorme schepen zijn van meer dan 25 meter, twee keer zo groot dan de meeste plaatselijke Ierse boten. Het probleem is dat er nog eens honderdtwintig Spaanse trawlers iets ten zuiden van de Irish Box liggen, klaar om het gebied binnen te varen, terwijl er in de hele omtrek toch geen Griekse of Italiaanse trawlers te zien zijn die toegang tot de zone eisen.
U moet ook weten dat als gevolg van hetzelfde voorstel voor een verordening van de Raad de economische exclusieve zone rondom de Azoren, in de westelijke wateren, opengebroken zal worden. Dit is ook een zeer kwetsbare zone die de broodwinning vormt van generaties plaatselijke Portugese vissers, die dikwijls de woeste Atlantische baren trotseren in kleine, open houten boten. Als deze wateren worden opengesteld voor reuzentrawlers uit Spanje, zou dat catastrofale gevolgen hebben voor zowel het behoud van de visstand als voor het behoud van de werkgelegenheid in de kwetsbare vissersvloot van de Azoren. Dat mogen we niet laten gebeuren.
Ik steun mijn Spaanse collega's in vele opzichten. Ik heb mij enorm ingespannen om vergoedingsgelden voor de schade aan de olietanker Prestige te vinden. Ik heb de akkoorden met derde landen gesteund, die van zoveel waarde en belang zijn voor de vissersvloten van Andalusië en Galicië. Maar ik kan niet werkeloos toezien terwijl belangrijke beschermingszones rond de Azoren en in de Irish Box worden vernietigd, simpelweg omdat onze Spaanse vrienden, en zij als enigen, meer vis willen vangen in deze wateren.
De aanvaarding van dat argument zou regelrecht indruisen tegen ieder beleid voor milieubehoud. Onze taak als parlementsleden, en mijn taak als voorzitter van de Commissie visserij, is ervoor te zorgen dat de visstanden de kans krijgen zich te herstellen. Daarom verzoek ik het Parlement dringend de amendementen die door de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten en door andere fracties zijn ingediend, te aanvaarden. Maar ik vraag u in het bijzonder om steun voor amendement 20, waarin opgeroepen wordt om de Irish Box voor een periode van tien jaar in stand te houden, waarna naar aanleiding van een evaluatie van ICES en STECF zal worden vastgesteld of het beleid van beperkte toegang heeft bijgedragen aan de doelstelling van het herstelplan voor de kabeljauw om bedreigde witvisgronden opnieuw op te bouwen.

Fava (PSE)
Mijnheer de commissaris, zoals vele collega's geloof ik in een sociale en culturele, en niet alleen economische, rol van de visserij. Dit geldt vooral voor de kleinschalige visserij, vanwege de functie die deze sector kan vervullen voor de sociaal-economische cohesie, met name in de afgelegen, perifere gebieden. Wij kijken dan ook positief aan tegen het actieplan van de Commissie waarmee getracht wordt in te spelen op de maatschappelijke gevolgen van de visserijhervorming, en wij staan achter het idee van een schadevergoedingsplan om deze gevolgen op te vangen.
Dit vooropgesteld, moet mij meteen van het hart dat er diverse elementen in het voorstel van de Commissie zijn die de nodige vraagtekens opwerpen. Bijvoorbeeld het feit dat de voorgestelde referentiegegevens niet zijn bijgewerkt en gebaseerd zijn op 2000. Er zijn inmiddels drie jaar verlopen en de Commissie zelf geeft toe dat haar evaluatie nogal theoretisch is. Er is nog geen serieus en diepgaand overleg gevoerd over welk model men nu denkt te kiezen: industriële visserij, wat neerkomt op een vloot bestaande uit een klein aantal grote, moderne en economische vaartuigen, ofwel een ambachtelijke visserij, met veel kleine en middelgrote boten die weliswaar minder winstgevend zijn maar zeker meer arbeidsplaatsen opleveren. Ten slotte ontbreekt ook een aangepaste versie van het actieplan van de Commissie, wat jammer is omdat het nuttig zou zijn geweest een paar punten te bekijken tegen de achtergrond van de conclusies van de Visserijraad van afgelopen december.
Daar komt bij, mijnheer de commissaris, dat een paar punten van het voorstel weinig overtuigend zijn. De Middellandse Zee wordt bijvoorbeeld volledig genegeerd. De Commissie houdt geen rekening met het specificieke karakter daarvan, maar neemt slechts een paar gebieden van de Noordzee en de Oostzee in aanmerking. Zodoende is het weer hetzelfde gebied dat aan het kortste eind trekt, en dat is te wijten aan een vorm van kortzichtigheid die zo ongeveer een vast patroon in het Europese integratieproces is: ons Europa richt zich altijd en eeuwig op het noorden. Zo was het in al die jaren dat men timmerde aan het gemeenschappelijk landbouwbeleid, en zo geschiedt het ook vandaag weer met het gemeenschappelijk visserijbeleid. Maar daar kleven wel de nodige risico's aan, vooral nu we over luttele tijd, in 2010, een mediterrane vrijhandelszone krijgen, waarmee van de Middellandse Zee één groot gebied van sociaal, economisch, menselijk en politiek handelsverkeer wordt gemaakt. Daar zouden wij ons dan toch wel goed op moeten voorbereiden!
Een ander belangrijk punt betreft het verlies van de arbeidsplaatsen. De Commissie verwacht kennelijk een verlies van 12.000 arbeidsplaatsen, en naar verluidt moeten die banen in vier jaar tijds teruggewonnen worden. Dat klinkt ons nogal optimistisch in de oren, want op die manier worden de gevolgen van de hervorming schromelijk onderschat. Zo houdt men geen rekening met de afgeleide productie noch met sectoren die daaraan gerelateerd zijn, zoals de verwerkingsindustrie. Alleen al in de Europese verwerkingsindustrie zijn naar schatting maar liefst 100.000 mensen werkzaam. Maar bovenal gaat de voorspelling van de Commissie voorbij aan het feit dat het nogal onwaarschijnlijk is dat mensen die in de visserijsector werken, omgeschoold kunnen worden. Die mensen zijn, vooral in bepaalde delen van Europa, veelal laaggeschoold en ze werken in gebieden die onder een uiterst hoge werkloosheid gebukt gaan. Het is een illusie te denken dat je die mensen kunt omscholen en kunt laten overschakelen op andere arbeidsmarkten. Dit geldt vooral voor landen als Spanje, Griekenland, Italië en Portugal. In vele landen ontbreken ook sociale vangnetten en de vissers riskeren dus restproducten te worden, overbodige burgers. Er is voorts een impliciet risico dat veel delen van de Unie afglijden naar maatschappelijke, culturele en economische woestijnvorming.
De steunacties zouden geconcentreerd moeten worden op de kleinschalige visserij, aangezien de helft van de vissers vandaag de dag in die sector werkt en 75 procent van de vissersboten ermee gemoeid is. Weliswaar levert de ambachtelijke visserij een geringe vangst op, maar voor de werkgelegenheidssituatie vervult zij een fundamentele rol. De Commissie geeft toe dat de financiële prikkels voor de kleine visserij tot nu toe niet veel zoden aan de dijk hebben gezet, zij erkent dat er andere acties nodig zijn, maar kennelijk zullen die op zich doen wachten, want men heeft het uitsluitend over langetermijnperspectieven.
Deze overwegingen roepen de vraag op welke middelen geïnvesteerd moeten worden om de economische en maatschappelijke gevolgen van deze hervorming op te vangen. Met de hermodulering van de structuurfondsen zijn wij het niet eens. Veel eerder vinden wij dat deze fondsen gekoppeld moeten blijven aan andere prioriteiten. Het feit dat 80 procent van de betrokken regio's onder doelstelling 1 en 2 valt, betekent dat de structuurfondsen vandaag de dag noodzakelijk zijn en een strategisch belang dienen, omdat zij prioriteiten aanpakken die niet verward mogen worden met wat in deze ontwerpresolutie voorgesteld wordt. Volgens ons zou er een ad-hocfonds moeten worden opgericht, een maatregel die ook provisorisch mag zijn, om praktische uitvoering te geven aan het herstel van de sector.
Een laatste opmerking nog, over vrouwen. Het feit dat 22 procent van degenen die in de visserij werken vrouw is, vindt geen enkele weerklank in het actieplan van de Commissie. In grote lijnen zijn wij het eens met de langetermijnconclusies, maar wij vinden dat het nuttig zou zijn een paar delen van het actieplan opnieuw te formuleren, en dat de economische en sociale gevolgen van deze hervorming nauwkeuriger onder de loep zouden moeten worden genomen.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, waarde afgevaardigden, ik wil in de eerste plaats de heren Hudghton, Stevenson en Fava bedanken voor hun verslagen over onze voorstellen en zal meteen ingaan op het verslag van de heer Hudghton.
Zoals u weet omvat het voorstel van de Commissie een groot deel van de verordening betreffende de technische maatregelen. U zegt dat het voorstel niet erg interessant is, omdat het zo technisch is. Maar dat kan nu eenmaal niet anders. Een voorstel voor technische maatregelen moet immers zeer technisch zijn. Bovendien is als gevolg van de problemen bij de kabeljauw- en heekbestanden door de Commissie, respectievelijk de Raad een reeks verordeningen vastgesteld die de verordening betreffende de technische maatregelen aanvullen of wijzigen. Daarom is een van de belangrijkste doelen van ons voorstel om al deze bepalingen, die in heel verschillende en van elkaar losstaande verordeningen zijn opgenomen, in één verordening samen te voegen en daardoor veel overzichtelijker te maken.
We hebben ons voorstel echter ook gebruikt om een aantal nieuwe elementen op te nemen. Daarbij gaat het vooral om drie punten. In de eerste plaats willen we de bepalingen voor de afzonderlijke vissoorten die met sleepnetten met een bepaalde maaswijdte mogen worden bevist, voor alle communautaire wateren in het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan harmoniseren. Daardoor willen we in de toekomst vermijden dat een vissersvaartuig dat bijvoorbeeld in de Golf van Biskaje heeft gevist en zijn visserijactiviteiten ten zuiden van Ierland wil vervolgen, daar te maken krijgt met andere vangstvoorwaarden. De harmonisering strekt zich ook uit tot de wateren van het Skagerrak en het Kattegat, waar op dit moment speciale bepalingen gelden. In de tweede plaats moeten de regels ook van toepassing zijn op schepen van minder dan twaalf meter om jonge heek beter te beschermen. En in de derde plaats willen we de bepalingen voor het sorteren van de vangsten wijzigen, om de teruggooi te reduceren. Verder stellen we voor om de details in Commissieverordeningen uit te werken, zoals percentages voor de samenstelling van de vangsten als een visserijvaartuig sleepnetten met verschillende maaswijdte aan boord heeft, of de afmetingen en de onderwatertijd van staande netten.
Wat uw vraag met betrekking tot de regionale adviesraden betreft, mijnheer Hudghton, is mijn antwoord dat deze adviesraden, zoals u weet, door ons in samenhang met de hervormingen opnieuw in het leven zijn geroepen. Ze zijn ook in de basisverordening opgenomen. Daarin is vastgelegd dat ze kúnnen worden geraadpleegd. We kunnen deze in de basisverordening voorziene mogelijkheid dus niet in een lagere verordening omzetten in een algemene verplichting - dat stuit op juridische bezwaren. Ik kan u echter verzekeren dat wij er zeer veel waarde aan hechten dat de adviesraden zoveel mogelijk zullen worden geraadpleegd.
Zoals we allen weten zijn alleen technische maatregelen allang niet meer voldoende om de visbestanden duurzaam te beheren. Wetenschappers eisen al meer dan een decennium dat ook de visserij-inspanning erbij wordt betrokken, als we een politiek van duurzame instandhouding willen kunnen bedrijven. En dat is precies wat we beogen met ons voorstel inzake de westelijke wateren, dat in het verslag van de heer Stevenson wordt behandeld. Zoals u weet hebben de bijzondere bepalingen over de toegang van Spaanse en Portugese schepen tot de Irish box en over de toegang tot de Portugese kustwateren met ingang van 1 januari 2003 hun wettelijke basis verloren. Aangezien de desbetreffende verordeningen van 1995 inzake de westelijke wateren echter geen begrenzing in tijd kennen, moeten we de hierdoor ontstane rechtsonzekerheid opheffen.
Daarom stellen we een nieuwe verordening voor, die de bestaande verordeningen moet vervangen en het volgende inhoudt. We willen de visserij-inspanning in de ICES-deelgebieden van de westelijke wateren voor alle lidstaten, zonder onderscheid, beperken. We stellen voor om de visserij-inspanning op zo'n manier vast te stellen, dat rekening wordt gehouden met de achteruitgang van de vangstmogelijkheden sinds 1995 en met de feitelijke visserijactiviteiten tussen 1998 en 2002. We willen verder de visserij-inspanning ook voor de pelagische visserij beperken en we willen de toegang tot de wateren van de uiterste randgebieden verder inperken.
Naar mijn mening moeten we hier geen doemscenario schetsen en hoeft niemand bang te zijn dat een nieuwe Spaanse Armada op komst is. Zoals we in de afgelopen maanden hebben kunnen zien, is dat absoluut niet het geval. We mogen niet uit het oog verliezen dat het erom gaat de visserij-inspanning in zijn totaliteit te beperken en dat de kwestie van de relatieve stabiliteit hierbij een rol speelt. Het is dan ook niet gepast te doen alsof de Spaanse visserijschepen deze wateren leegvissen.
Ik wil hier graag nog iets benadrukken: het ingediende voorstel is uitsluitend gebaseerd op wetenschappelijke inzichten, terwijl dat met betrekking tot de Irish box niet het geval was.
Tot slot wil ik nog kort iets zeggen over het verslag van de heer Fava, dat handelt over het actieplan om de sociale, economische en regionale gevolgen van de herstructurering van de visserijsector in de Europese Unie tegen te gaan. We hebben in overleg met de lidstaten geprobeerd een schatting te maken van het potentiële verlies aan arbeidsplaatsen en van de financiële middelen die nodig zijn om de sociaal-economische gevolgen te verzachten. We hebben daartoe bijeenkomsten met de lidstaten gehad - één in september van het vorige jaar en één in april van dit jaar - en we hebben in januari ook de visserijsector, de belanghebbenden, geraadpleegd. Uw verslag, mijnheer Fava, bevat vijftien aanbevelingen die ik grotendeels kan onderschrijven omdat ze in overeenstemming zijn met de algemene richtsnoeren van het gemeenschappelijk visserijbeleid en de langetermijndoelen van ons actieplan ondersteunen.
Dit is nog maar mijn eerste reactie. Ik ben natuurlijk graag bereid om aan het eind nogmaals op uw vragen in te gaan.

Dührkop Dührkop (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, als woordvoerder visserij van de Begrotingscommissie wil ik om te beginnen de rapporteur, de heer Fava, feliciteren met zijn uitmuntende verslag, waar ik het hier met name over zal hebben.
Ik wil graag benadrukken dat het gemeenschappelijk visserijbeleid bijna volledig wordt betaald uit de EU-begroting. Het gaat daarbij echter om nog minder dan 1 procent van de gehele begroting, en het GVB wordt gefinancierd door het Financieringsinstrument voor de Oriëntatie van de Visserij (FIOV), het Regionaal Fonds en het Sociaal Fonds.
Het actieplan heeft ten doel de gevolgen op de korte termijn voor vissers en de visserij, die voortvloeien uit de instandhoudings- en beschermingsmaatregelen, te verzachten door middel van herprogrammering van het FIOV voor sociale maatregelen en door alle bestaande steunmaatregelen opnieuw te beoordelen. Daarbij wordt ook gekeken naar de mogelijkheid om aanvullende fondsen aan te wenden.
Ik wil de rapporteur en de Commissie visserij graag bedanken dat zij de volgende punten van de begrotingscommissie in de resolutie hebben opgenomen:
In de eerste plaats wordt onderstreept dat de amendementen op het pakket van voorstellen van de Commissie inzake de hervorming van het GVB, welke de Raad op zijn vergadering van 16-22 december 2002 heeft aangenomen, de implementatie van deze hervorming en de geplande herprogrammering van de 611 miljoen euro van het FIOV waarschijnlijk niet zullen vergemakkelijken.
In het volgende punt wordt herinnerd aan de financiële middelen die onder rubriek 2 van de financiële vooruitzichten beschikbaar zijn voor de visserijsector en de gebieden die afhankelijk zijn van de visserij, welke voor de periode 2000-2006 kunnen worden geraamd op 28 miljard euro.
Ten slotte wordt onderstreept dat extra EU-middelen voor maatregelen ter compensatie van mogelijke verliezen in de visserijsector alleen kunnen worden toegekend hetzij onder de voorwaarde dat deze financiering in overeenstemming is met het maximum van rubriek 2 van de financiële vooruitzichten, hetzij door gebruik te maken van het flexibiliteitsinstrument zoals bepaald in artikel 24 van het interinstitutioneel akkoord van 6 mei 1999.

Miguélez Ramos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de rapporteurs van de drie verslagen die wij hier vanavond bespreken, de heren Fava, Stevenson en Hudghton, graag feliciteren met hun werk. Aan de heer Hudghton wil ik bovendien graag laten weten dat ik het eens ben met veel van de ideeën die hij hier net ter sprake heeft gebracht. Ook ik veroordeel de zelfingenomenheid van de Commissie, die achter de rug van de sector om beslissingen neemt, en het gebrek aan communicatie tussen wetenschappers en vissers. Ik ben het met de heer Hudghton eens dat dit niet bijdraagt aan de geloofwaardigheid van Europa onder de burgers.
De tijd voor dit debat is beperkt terwijl de onderwerpen die in deze verslagen aan de orde komen van groot belang zijn. Ik beperk mij hier daarom tot enkele korte opmerkingen over de drie verslagen. Ik denk dat deze drie verslagen, vooral nu ze hier tegelijkertijd worden besproken, de tegenstrijdige wijze aan het licht brengen waarop de Commissie haar de voorstellen inzake de herstructurering van het gemeenschappelijk visserijbeleid presenteert.
In zijn verslag over het actieplan om de sociale, economische en regionale gevolgen van de herstructurering van de visserijsector in de Europese Unie tegen te gaan wijst de heer Fava erop dat de Gemeenschap de verliezen - met name op het gebied van de werkgelegenheid - die deze hervorming van het GVB zal veroorzaken in de regio's die afhankelijk zijn van de visserij, met voldoende financiële middelen moet compenseren en niet zoveel onzekerheid moet laten bestaan.
De Commissie visserij vraagt om extra financiering om de gevolgen van deze hervorming te verzachten. De Commissie moet toezien op het behoud van de sociale en economische structuren in die gebieden. Het is goedkoper om het behoud van het bestaande sociale en economische netwerk te steunen dan met de armen over elkaar te wachten tot het verdwenen is en daarna te proberen om andere, vervangende economische activiteiten te creëren. Zoals de heer Stevenson al terecht aangaf, zijn deze regio's daar immers helemaal niet geschikt voor omdat ze perifeer gelegen zijn en achterstanden hebben op het gebied van opleidingen, nieuwe technologieën, infrastructuur en toegang tot de markten.
De commissaris weet dat elke baan op een vissersboot vier tot vijf banen aan land oplevert, en daarom kan het verdwijnen van de visserijsector grote schade toebrengen aan het sociale en economische netwerk in deze regio's.
Wat het verslag over het beheer van de visserij-inspanning voor bepaalde vangstgebieden en visbestanden betreft, denk ik dat wij als afgevaardigden bij het opstellen van resoluties rekening moeten houden met de werkelijkheid. En de werkelijkheid is dat de overgangsperiode na de toetreding van Spanje en Portugal is afgelopen. Er bestaan al meer dan genoeg uitzonderingen in het GVB zonder dat we ook nog eens de uitzonderingen die ooit niet meer dan overgangsregelingen waren herstellen en in stand houden. Mijnheer Stevenson, deze uitzondering, die nu niet meer van kracht is, is niet een gunst die zomaar vervangen kan worden door een andere. Als iemand u dat heeft doen geloven, dan spijt het me zeer, maar de overgangsperiode is voorbij. Het is in wezen een juridische kwestie en er is een einde aan gekomen, daar valt niets meer aan te doen. U hebt ons geholpen met betrekking tot Marokko en wij willen u waar mogelijk ook de helpende hand reiken, maar de uitzonderingssituatie is voorbij.
Tot besluit: mijn fractie steunt het voorstel voor de bescherming van jonge exemplaren van maritieme organismen. Er dient een aantal doeltreffende technische maatregelen te worden genomen om een evenwicht te bereiken tussen de vloot en de visbestanden. De uitgebreide sloop die sommigen voorstaan is oneconomisch en asociaal en kan er in enkele jaren toe leiden dat er wel genoeg vis is, maar dat er geen boten en vissers meer zijn om die vis te vangen. Als wij het dan concreet hebben over de Ierse box, vind ik het een schande om de visserij-inspanning over de jaren 1998-2002 als uitgangspunt te nemen, want dat is veel te weinig.
Ik ben het eens met de instelling van regionale adviesraden, maar ik wil wel graag duidelijkheid van de Commissie of alle lidstaten op dit moment in een gelijkwaardige positie zijn om dit nieuwe element in te voeren. Dat wil ik graag weten, want als dat niet zo is dan leidt dat opnieuw tot ongelijkheid, tot een ongelijke en onrechtvaardige behandeling, en de visserijsector in mijn land vindt dat er op dit moment nog geen sprake is van gelijkwaardigheid.
Vermeer (ELDR).
Voorzitter, rapporteurs, dank voor uw bijdrage en inzet, hoewel ik me kan voorstellen dat de heer Stevenson niet echt gelukkig is dat zijn naam verbonden is aan dit verslag. Dat heeft een achtergrond.
Ten aanzien van het verslag-Hudghton zou ik willen opmerken dat het buitengewoon belangrijk is regionale raadgevende comités er in de toekomst echt bij te betrekken om de mix van wetenschap en praktische kennis zo dicht mogelijk bij de visserij te houden en te gebruiken, zodat wij informatie hebben en het onderwerp vanuit een meer Europees oogpunt benaderd kan worden.
Ten aanzien van het verslag van de heer Fava zou ik een paar zaken willen zeggen. Natuurlijk zijn het zware tijden. Er moest flink gesnoeid worden. Dat is bepaald in de Visserijraad van december 2002. Er is een plan om de negatieve sociale en economische gevolgen van herstructurering op te vangen. Deze herstructurering is nodig en is ook niet te vermijden. Het is bijzonder sneu en jammer voor mensen die erdoor worden getroffen. Ik denk dat het heel waardevol is dat het plan zo goed mogelijk, met ondersteuning van de nodige middelen wordt uitgevoerd. Ik vind het belangrijk dat de sector zelf betrokken wordt bij de plannen die nodig zijn om deze mensen nieuwe kansen te bieden. Geld alleen is geen structurele oplossing voor vele jaren. De afgelopen jaren is continu subsidie verleend aan de kleinschalige visserij die in moeilijkheden zat, maar dit geld heeft niet geleid tot een goedlopende kleinschalige visserij. Als je dus middelen inzet, moet het de bedoeling zijn dat de sector uiteindelijk zichzelf zal kunnen bedruipen en zelf zijn toekomst in handen kan nemen. In het verleden heb ik daartoe al amendementen ingediend. Het belangrijkste is de structurele verandering, het bieden van alternatieven.
De lidstaten hebben ook een belangrijke rol. Dat is niet alleen door geld te geven maar ook door het beleid te veranderen, nieuwe taken te creëren, nieuwe kansen te scheppen voor de sector in de samenleving. Ik vind dat we inderdaad moeten leren van wat we nu allemaal meemaken en ik hoop dat we een evenwichtig beleid voort kunnen zetten.

Figueiredo (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, dit voorstel voor een verordening betreffende het beheer van de Atlantische Oceaan is bij de laatste Visserijraad gewijzigd overeenkomstig een compromisvoorstel van de huidige Raadsvoorzitter, en die wijziging is heel ongunstig uitgevallen. Het is de bedoeling dat de opdeling in een Spaanse en Portugese visserijzone verdwijnt. Daarbij wordt verwezen naar het non-discriminatiebeginsel en het feit dat de overgangsperiode voor de volledige integratie van Spanje en Portugal in het gemeenschappelijk visserijbeleid afgelopen is. Het zal zo heel moeilijk worden toezicht te houden op de activiteiten van de vissers, en dat kan kwalijke gevolgen hebben voor het behoud van de visstand in de Portugese wateren. Volgens het compromisvoorstel zouden Spaanse schepen vrij toegang moeten hebben tot de exclusieve economische zone, dat wil zeggen de zeestrook van 12 tot 200 mijl uit de kust. Er zou op die manier een groot visserijgebied zonder grenzen worden geschapen. Als je kijkt naar de omvang van de Spaanse vloot, dan begrijp je dat dit verschrikkelijke gevolgen zal hebben voor de visstand, en dus ook voor de Portugese vissers. Bovendien worden op deze wijze alle maatregelen die de Portugese staat ter bescherming van de visstand heeft genomen teniet gedaan.
Het is dus heel belangrijk dat de onderverdeling in de statistische viszones ICES IX en X aangehouden wordt, en datzelfde geldt voor de CECAF-onderverdelingen. Er is hier geen sprake van discriminatie. Je discrimineert juist als je specifieke en onderling verschillende omstandigheden een gelijke behandeling oplegt, en dat is hier met de Portugese visserij het geval. Daarom moet de geldende regeling voor de toegang tot Spaanse en Portugese wateren door vissersschepen uit deze twee landen gehandhaafd worden, zonder enige tijdsbeperking.
Ik wil er verder graag op wijzen dat in de ultraperifere regio's ook specifieke omstandigheden gelden, en dat de bestaande uitzonderingen voor toegang tot de exclusieve economische zone van deze regio's moeten worden gehandhaafd, precies zoals in dit verslag wordt voorgesteld.

McKenna (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, allereerst de technische maatregelen. Sinds 1985 bevat de verordening betreffende technische maatregelen een bepaling die het de lidstaten mogelijk maakt strengere maatregelen op te leggen aan hun vissers die zich in EU-wateren bevinden. Dit konden zij alleen doen jegens vissers uit eigen land, dus niet jegens anderen. Nu stelt de Commissie voor om deze bepaling uit de herziene versie van de verordening te schrappen. Wij hebben deze kwestie al vele malen ter sprake gebracht in de Commissie visserij. De Europese Commissie zegt dat de bepaling overbodig is, omdat artikel 10 in de nieuwe ontwerpverordening lidstaten nu ook in staat stelt om strengere maatregelen te nemen ten opzichte van hun eigen vloot.
Dat recht is echter beperkt tot hun eigen wateren, dat is tenminste wat de Commissie in januari verklaarde, toen zij Zweden min of meer dwong om de praktisch uitgeputte kabeljauwvoorraad in de Oostzee en Noordzee aan te spreken. Dus als de betreffende bepaling wordt geschrapt uit de verordening betreffende technische maatregelen, zoals de Commissie voorstelt, dan zullen de lidstaten niet meer de mogelijkheid hebben om buiten hun eigen wateren striktere maatregelen op te leggen. Ik zou graag van de Commissie willen weten waarom zij deze mogelijkheid nu opeens onwenselijk vindt, na bijna twintig jaar. Druist dit niet rechtstreeks in tegen de wens om lidstaten aan te sporen meer verantwoordelijkheid te nemen en om ze de mogelijkheid te geven zich daarnaar te gedragen?
Er is hier een hoop hypocrisie in het spel. Ik zou de mensen hier willen vragen om de amendementen van de heer Hudghton te steunen, zodat de verordening weer de vorm krijgt die hem oorspronkelijk voor ogen stond.
En nu over de 'Irish Box': het is volkomen onbegrijpelijk om ernaar te streven een groter aantal vissersboten toegang te geven tot een belangrijke paai- en kweekgrond als de Irish Box. Als de Commissie consequent een meer ecologisch en duurzaam beleid wil voeren in de visserij, dan is dit wel het laatste wat zij moet doen.
Er bestaat ook hypocrisie in dit Parlement ten aanzien van ICES, want met betrekking tot de kabeljauwstand wil zelfs de Commissie niet zo ver gaan als ICES zou willen. Daarom nemen sommigen het advies van ICES alleen over wanneer het ze uitkomt.
U kunt de plannen die er zijn voor de Irish Box niet door laten gaan. Deze druisen volledig in tegen de principes van natuurbehoud en duurzame visserij en ze missen ook iedere grond. We hopen van harte dat ons amendement morgen tijdens de stemming door u zal worden gesteund.

Ó Neachtain (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, de 'Irish Box' is een ecologisch kwetsbaar gebied. Het is geen politiek gebied. Helaas heeft de Commissie de Irish Box van begin af aan wel als zodanig behandeld. Naar mijn mening heeft de Commissie zich in haar benadering van dit probleem aan haar verantwoordelijkheden ten aanzien van het behoud en de verduurzaming van de visstanden onttrokken, en heeft zij alle voorwaarden geschapen voor een heus conflict.
Er zijn onlangs berichten geweest over agressiviteit tussen Spaanse en Ierse vissers en over vernieling van visuitrusting in de Irish Box. Dit is een nieuwe en zeer verontrustende ontwikkeling. En de Irish Box is niet alleen voor de vissers, maar ook voor het grote publiek in Ierland een bron van grote bezorgdheid. Het wordt gezien als een typisch geval van intimidatie van kleine landen als Ierland of Portugal door een van de grote lidstaten. De mensen in Ierland vragen zich af of dit een voorproefje is van wat kleinere landen te wachten staat in het Europa van na de Conventie.
Ik sluit me aan bij de mensen in Ierland. Laat me nog eens zeggen dat de zogeheten Irish Box een visrijk gebied is met een hoge concentratie jonge vissen en paaigronden. Het is van cruciaal belang dat de EU beperkingen oplegt aan de visserij-inspanningen in dit gebied. Het is van essentieel belang dat de Irish Box zijn status van ecologisch kwetsbare zone behoudt.
Het gaat alle verstand te boven dat de Commissie niet in staat is geweest om voor de dag te komen met een specifiek wetenschappelijk verslag dat zij heeft gebruikt bij de voorbereiding van dit voorstel. Nog ongelooflijker is het feit dat de Commissie in het huidige voorstel geen enkele verwijzing heeft opgenomen naar het ecologisch kwetsbare karakter van de Irish Box. De vraag is waarom. Ik wil de Commissie eraan herinneren dat de ecologische kwetsbaarheid van de Irish Box in verordening 1275/94 (EG) van de Raad uitdrukkelijk wordt vermeld. Toch heeft de Commissie dit belangrijke punt genegeerd.
In het herziene voorstel van de Commissie, dat in diplomatieke termen bekend staat als het compromis van de Raad en waarover wij niet worden geraadpleegd, keert het ecologisch kwetsbare karakter van de Irish Box weer terug. Vandaag worden niet alleen de Ierse wateren bedreigd maar ook de Portugese. En morgen zullen het de wateren rondom de Shetland-eilanden zijn. En daarna? God mag het weten.
Ik weet dat dit Parlement het behoud van de visstanden serieus neemt. Ik weet dat het de verduurzaming van de visgronden serieus neemt. Daarom heb ik amendementen voor de plenaire vergadering ingediend waarin beide kwesties aan bod komen.
Het is niet overdreven om te zeggen dat de toekomst van de gehele Ierse visserijsector en de overlevingskansen van de Ierse kustgemeenschappen kunnen afhangen van uw steun. Ik vraag u mijn amendementen voor de plenaire vergadering te steunen.

Paisley (NI).
Mijnheer de Voorzitter, de Ierse vissers uit zowel Noord-Ierland als uit de Ierse republiek, voor wie de Ierse Zee het thuiswater is, kijken momenteel met afgrijzen naar wat er met hun sector gebeurt. Het lijdt geen twijfel dat de kwestie van de Irish Box van het allergrootste belang is. Alle offers die de vissers in het verleden hebben gebracht waren onderwerp van discussie, maar nu blijkt plots dat alle offers voor niets zijn geweest, omdat de Commissie een andere koers is gaan varen en van mening is dat de Irish Box moet verdwijnen.
Dit Parlement moet zich gaan realiseren dat vissers uit het noorden en zuiden van Ierland zich, voor het eerst in de geschiedenis, hebben verenigd om dit specifieke probleem het hoofd te bieden. Het is een zeer ernstig probleem, zo ernstig dat sommige mensen die eerst voorstander van het Europees Parlement waren, zich er nu tegen gaan keren. Dit is een kwalijke zaak en ik vertrouw erop dat de commissaris deze kwestie vanavond ter harte zal nemen.
Wat de vissers willen is een fundamentele herziening van het huidige quotasysteem, een herziening van het beleid ten aanzien van het uitvaren van vissersboten, een herziening van de oriëntering van het gemeenschappelijk visserijbeleid en een herziening van de manier waarop het kabeljauwherstel en het herstel van andere vissoorten moet plaatsvinden. Dit zijn zaken die moeten worden aangepakt en niet zomaar van tafel mogen worden geveegd. Ik doe een beroep op de commissaris om naar Ierland te komen, het noorden en het zuiden, en de vissers persoonlijk aan te horen, en om tot actie over te gaan in hun belang en dat van de toekomst van deze sector.
Varela Suanzes-Carpegna (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, geachte commissaris, ik vind dit debat zeer teleurstellend, want er wordt enkel gekissebist over nationale belangen en ik hoor te weinig over Europa. De instandhouding van de visbestanden wordt door alle partijen enkel verdedigd uit eigenbelang.
Ik denk dat er een belangrijke taak voor de Commissie is weggelegd om de Europese belangen te verdedigen. Iedereen komt slechts op voor zijn eigen belang en dat is niet hetgeen wij beogen.
Ik wil de drie rapporteurs graag feliciteren. Eigenlijk gaat het om vier rapporteurs en wil ik ook de heer Ó Neachtain gelukwensen. Hij heeft het verslag immers opgesteld - het is nu slechts ingediend onder de naam van de voorzitter, de heer Stevenson, hoewel de amendementen in het verslag afkomstig zijn van de UEN-fractie en vaak ook weer uit eigenbelang zijn aangedragen.
Ik zal verder niets zeggen over het verslag van de heer Fava, omdat het weinig polemisch is en waarschijnlijk door ons allemaal zal worden goedgekeurd. Wat de verslagen van de heer Hudghton en de heer Stevenson betreft, wil ik graag zeggen dat ik alle plannen steun die afkomstig zijn van onze Commissie visserij, die ter zake kundig en bevoegd is. Wat hier vandaag verder nog ter tafel is gekomen, is weer een heel andere zaak.
Wij staan achter het verslag van de heer Hudghton. Wat betreft de regionale adviescommissies ben ik het met hem eens dat die raadgevend dienen te zijn. Er moet worden geluisterd naar de regio's en naar de sectoren. Dat hebben we in dit Parlement en in de Raad gezegd, maar het Parlement en de Raad blijven uiteindelijk het laatste woord hebben. Hoewel raadpleging is voorgeschreven, bestaat er immers ook een gemeenschappelijk Europees beleid en gemeenschappelijke Europese instellingen die besluiten dienen te nemen nadat zij naar alle sectoren in alle regio's geluisterd hebben.
Het verslag van de heer Stevenson gaat uit van twee basisprincipes: instandhouding van de visbestanden en gelijkheid van de lidstaten. Dat zijn twee principes waar de Commissie aan vast dient te houden. Wij zijn uiterst behoedzaam met instandhoudingmaatregelen. Wij willen een authentiek duurzaam visserijbeleid, een verantwoordelijke visserij met alle noodzakelijke maatregelen van dien, inclusief een visverbod. In paaigebieden waar jonge vis zwemt, mag niet gevist worden, laat dat duidelijk zijn. Dat is de manier om op een gezonde biologische wijze voor nieuwe aanwas te zorgen. De kwetsbare visgronden moeten dus als zodanig gehandhaafd blijven. Maar daarbij moet ook het tweede principe worden betrokken, namelijk het gemeenschapsprincipe dat geen enkele lidstaat op basis van nationaliteit mag worden gediscrimineerd. Al deze instandhoudingmaatregelen moeten dus gaan gelden voor iedereen, waarbij geen enkele lidstaat mag worden bevoordeeld of benadeeld. Dat zou immers niet-communautair zijn en in de rechtbank eindigen, in dit geval in het Hof van Justitie.
Ik hoop dat dat niet nodig zal zijn, zodat de lidstaten die tijdens de overgangsperiode van 17 jaar - de langste in de geschiedenis van de EU - minder rechten hebben gehad dan de andere lidstaten, eindelijk onder gelijke voorwaarden kunnen opereren. De instandhoudingmaatregelen moeten daarom voor iedereen gelden. Zoals de commissaris weet zijn er maatregelen gericht op de beperking van de totale toegestane vangst, op het aantal dagen dat gevist mag worden en op de inkrimping van de vloot. Dat zijn allemaal selectieve, technische maatregelen. Al die maatregelen moeten uiteraard voor iedereen gaan gelden.
Het voorstel is discriminerend omdat de jaren 1998-2002 als uitgangspunt worden genomen en in die jaren waren er twee lidstaten - Spanje en Portugal - die beperkte rechten hadden. Zij nemen dus niet onder gelijke voorwaarden deel als deze periode als uitgangspunt wordt genomen.
Wij zijn uiteraard tegen de amendementen die de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten en de Fractie de Groenen/Vrije Europese Alliantie morgen zullen indienen, omdat er onzes inziens andere manieren zijn om de visbestanden op peil te houden zonder sommige landen te discrimineren.
Mijnheer de commissaris, tot slot wil ik u graag vragen of u ons duidelijk kunt maken of wij hier spreken over het eerste voorstel dat u hebt gedaan of dat wij het hebben over het voorstel dat al bij de Raad ligt en waar al een akkoord over bestaat, zoals bepaalde afgevaardigden zeiden. Als dat zo is, wil ik u vragen om dit Parlement opnieuw te raadplegen, en als dat niet gebeurt, dan zullen wij al onze rechten gebruiken om te zorgen dat wij wel geraadpleegd worden.
De politieke besluiten die in dit Parlement worden genomen moeten in ieder geval worden gerespecteerd, maar ik wijs er nogmaals op dat tijdens het debat van vandaag enkel nationale belangen zijn verdedigd en dat is jammer voor de visserij en had ik als Europese afgevaardigde graag anders gezien. De Commissie toont niet genoeg leiderschap en moet duidelijker toezien op de instandhouding van de visbestanden in de kwetsbare gebieden van Europa, waarbij steeds moet worden uitgegaan van het gelijkheidsbeginsel.

Stihler (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij aansluiten bij wat er reeds is gezegd over het concept van regionale adviesraden. Deze zijn van essentieel belang om ervoor te zorgen dat alle belanghebbende sectoren deel kunnen nemen aan de dialoog. Ik wil mij nu echter concentreren op wat nu bekend staat als het verslag-Stevenson.
Ik zou de heer Ó Neachtain willen bedanken voor al het werk dat hij in dit verslag, dat oorspronkelijk van hem was, heeft gestoken. Ik betreur het feit dat hij zijn naam niet aan het verslag kon verbinden, maar ik begrijp ook dat hij geen andere keuze had.
Het voorstel van de Raad is bedoeld om een nieuw stelsel voor de visserij-inspanning in Atlantische wateren in te stellen, alsmede een nieuw systeem voor het beheer van visserij-inspanningen met betrekking tot bepaalde visgebieden en -voorraden in de Gemeenschap. Hoe het ook zij, het lijkt erop dat men met het voorstel een beheerinstrument zoekt om te garanderen dat de visserij-inspanning niet toeneemt. Tegelijkertijd is de kwestie van de eventuele toegang van Spaanse schepen tot de zogeheten Irish Box een zaak geworden die grote bezorgdheid teweegbrengt.
De hele zaak draait om de kwestie van toegang tot de Irish Box - de wateren die binnen een zone van 50 mijl van de Ierse kust liggen. Deze zone is een belangrijke paaigrond, die rijk is aan jonge vis. Dit biologisch kwetsbare gebied moet worden beschermd. Daarom is het van cruciaal belang dat de EU de visserij-inspanning in de Irish Box beperkt, zodat toekomstige generaties de vruchten kunnen plukken van een duurzame visserij.
De Irish Box is speciaal erkend als biologisch kwetsbare zone. Dit verslag zou in zijn huidige vorm echter deze zone openstellen voor overexploitatie, in weerwil van het beleid van duurzame ontwikkeling. Zoals wordt vermeld in berichten in de Irish Examiner, is de grootste zorg van de vissers dat de visstand zal worden gedecimeerd indien de Spaanse vloot onbeperkt toegang krijgt tot de Irish Box. Zelfs de Ierse minister van Scheepvaart gaf uiting aan zijn frustratie over het feit dat hij de Europese Commissie niet heeft kunnen bewegen haar standpunt te geven over de juridische status van de Irish Box. Ik heb begrepen dat er nu enige communicatie over deze kwestie heeft plaatsgevonden en dat er een voorzichtig compromis op tafel ligt, hoewel de Ierse en Spaanse ministers lijnrecht tegenover elkaar staan.
Ik deel de bezorgdheid van mijn Ierse collega's dat, zoals de heer Ó Neachtain al in de Irish Examiner zei, deze wateren binnen de kortste keren volledig zullen zijn leeggevist. Ik zou mijn collega's daarom willen vragen het belang van beschermingszones in biologisch kwetsbare gebieden te onderkennen. En ik begrijp dat dit niet slechts is een geschil is tussen noord en zuid. Mijn collega's uit Portugal weten ook hoe kwetsbaar bepaalde zones zijn, en dan denk ik natuurlijk aan de Azoren. Als we het gemeenschappelijk visserijbeleid echt serieus nemen, dan moeten we inzien dat beschermingszones een belangrijk instrument zijn voor de erkenning en het beheer van biologisch kwetsbare gebieden. Het gaat hier niet om discriminatie. Verre van dat. Het gaat hier om het garanderen van een duurzame visserij voor toekomstige generaties.
Ik hoop dat mijn collega's de ingediende amendementen zullen steunen, met name amendement 20, om er zo voor te zorgen dat het idee dat de heer Ó Neachtain voor ogen stond, in het verslag tot zijn recht komt.
Attwooll (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, onze toewijding aan de zaak van de duurzaamheid beweegt ons ertoe de amendementen 20 tot en met 30 op het verslag-Stevenson volledig te steunen. We moeten kwetsbare paai- en kweekgronden als de Irish Box veiligstellen. Voor duurzaamheid is ook de toepassing van technische maatregelen zoals beschreven in het verslag-Hudghton vereist, maar deze zijn het meest effectief wanneer ze op de volledige steun kunnen rekenen van degenen die daadwerkelijk bij de visserij betrokken zijn. De vissers kunnen op dit gebied zelfs een pioniersrol vervullen, zoals ook is gebeurd in Schotland, met het paneel met vierkante mazen. Daarom zijn we overtuigd voorstander van de deelname van regionale adviesraden in besluiten over technische maatregelen, en we hopen dat deze raden spoedig zullen worden opgericht.
Tot slot, over het verslag-Fava en de duurzaamheid van de visserijsector: de ontmanteling van vissersboten heeft misschien gunstige gevolgen voor de mariene hulpbronnen, maar als de vloten te veel inkrimpen kan de sector eenvoudig niet overleven. Zelfs een bescheiden afslanking heeft al ernstige gevolgen voor de gemeenschappen. Er moet dringend hulp komen. Vandaag nog hebben we gehoord dat de Commissie heeft verklaard dat een op het eerste gezicht volmaakt logische regeling in Schotland, niet in overeenstemming is met de regels van de interne markt.
Hoeveel meer klappen moeten onze vissersgemeenschappen nog krijgen voordat ze definitief alle vertrouwen in het project Europa verliezen? Kijkend naar wat er met hen gebeurt, beginnen zelfs de meest toegewijden onder ons te twijfelen. Laten we in godsnaam handelen in het belang van de duurzaamheid van hulpbronnen en van de visserij, en in het belang van de gemeenschappen. Als we dat niet doen, zou het in alle opzichten wel eens te laat kunnen zijn.
Gorostiaga Atxalandabaso (NI).
Mijnheer de Voorzitter, de drie verslagen hebben onderling het een en ander gemeen. Om verschillende redenen is geen van de drie optimistisch over de voorstellen van de Commissie voor de visserijsector. Over het algemeen volgen de voorstellen van de Commissie hun traditionele patroon door op geen enkele manier gebruik te maken van de kennis en ervaring van vissers. Als gevolg daarvan bevindt het vertrouwen in de kundigheid van de Commissie om een succesvol visserijbeleid te voeren, zich op een absoluut dieptepunt.
De heer Fava vermeldde dat de Commissie heeft toegegeven dat de hulpmaatregelen voor de kleinschalige visserij zijn mislukt en dat er geen directe actie wordt ondernomen om deze vissers te beschermen, ondanks het feit dat de kleinschalige visserij werkgelegenheid biedt aan 44 procent van alle vissers in de Europese Unie.
De oorspronkelijke adviesraden waarin het Groenboek over het gemeenschappelijk visserijbeleid voorziet, zijn enigszins verwaarloosd, terwijl de behoefte aan regionale adviesraden thans groter is dan ooit, omdat deze een ander gezichtspunt zullen bieden dan dat van het officiële overheidsbeleid van de lidstaten. Nu ik het daar over heb zal ik een verhelderend voorbeeld geven uit de afgelopen tijd. De voltallige vloot van de Golf van Biskaje is deze week binnengaats gebleven vanwege de grote terugval in de algehele visserijmogelijkheden door de vervuiling uit het wrak van de Prestige. De Spaanse autoriteiten hebben beloofd een wetenschappelijk rapport te publiceren over de gevolgen van de ramp met de Prestige. Tot op dit moment heeft er nog steeds geen wetenschappelijk of biologisch onderzoek van de visgebieden plaatsgevonden. De Spaanse autoriteiten beweren, en ik citeer, "dat men geen oorzakelijk verband heeft kunnen vaststellen tussen de olievervuiling van de Prestige en de magere visvangst".
Het is nogal teleurstellend en triest dat de Commissie in haar voorstellen volledig is voorbijgegaan aan wat commissaris Fischler in Londen zijn gehoor van vissers voorhield, namelijk dat zij "volwaardige partners in het proces van visserijbeheer zullen worden". Een prachtige boodschap, nietwaar?
Cunha (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, we moeten dit debat op een democratische wijze voeren, ook al ligt deze materie voor de betrokken partijen erg gevoelig. En dat is nu eenmaal niet eenvoudig. Uiteraard moeten we bij de exploitatie van de zee het beginsel van duurzaamheid hanteren, en ons daarbij laten leiden door wetenschappelijke criteria. Daar zijn we het allemaal over eens. We moeten echter ook het non-discriminatiebeginsel laten gelden, en dat beginsel moeten we dan weer aanvullen met een ander belangrijk beginsel, het beginsel van relatieve stabiliteit.
Ik wil graag al die collega's bedanken, die net als mevrouw Figueiredo voor mijn amendement aangaande de toegang tot de wateren rond de Azoren gestemd hebben. Zoals gezegd hebben we hier te maken met een heel bijzondere situatie en een buitengewoon kwetsbaar biologisch evenwicht. We moeten dus heel voorzichtig zijn met het verlenen van toestemming voor toegang tot deze wateren, aangezien de meeste vis zich maar in een heel klein gebied binnen deze wateren bevindt, en wel op die plaatsen waar de bergen uit de zee oprijzen.
Ik wil verder steun betuigen aan de plannen van de Commissie zoals die tot uitdrukking komen in dit ontwerpverslag. Volgens die plannen moet de bijzondere regeling voor de toegang tot de Spaanse en Portugese wateren gehandhaafd blijven. Deze twee landen hebben daartoe in 1995 al besloten en die overeenkomst heeft de steun van de Raad en de Commissie gekregen. We hopen dus dat deze regeling kan blijven gelden. Het is de beste garantie dat er verantwoordelijk gevist wordt, en het zal ertoe bijdragen dat er tussen de vissersgemeenschappen in beide landen vrede blijft heersen.

Casaca (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, voorzitter Stevenson van de visserijcommissie, geachte collega's, zoals gezegd maakt de autonome regio van de Azoren nu een moeilijke periode door. Wie het ook moeilijk hebben zijn al diegenen die geloven in duurzame ontwikkeling en ervan overtuigd zijn dat we een einde moeten maken aan overbevissing en het uitroeien van vissoorten. Dat is namelijk wat we op dit moment met onze oceanen aan het doen zijn. Voor de vissers betekent dit een ramp.
Zowel het oorspronkelijke Commissievoorstel voor de westelijke Atlantische Oceaan als het verslag-Stevenson riepen op tot handhaving en uitbreiding van de bestaande wetgeving ter bescherming van de visstand in de westelijke Portugese wateren. Zoals mevrouw Figueiredo al heeft aangegeven was het dan ook een enorme verrassing om vast te moeten stellen dat de Raad nu van plan is alle bestaande beschermende maatregelen opzij te zetten. Wat de Raad voorstelt is een uitnodiging om roofbouw te plegen in de westelijke wateren. Het druist in tegen alle wetenschappelijk verslagen; die dringen er juist op aan dat de toegang tot deze wateren zo snel mogelijk wordt beperkt - en dus niet uitgebreid. Dit standpunt van de Raad houdt verder geen enkele rekening met de belangen van de vissersgemeenschappen. Goedkeuring van deze plannen zal leiden tot een ramp van ongekende proporties.
Mijnheer de commissaris, ik wil u graag wijzen op een antwoord dat u op een schriftelijke vraag over de geldigheid van de bestaande verordeningen heeft gegeven. U heeft op schriftelijk vraag nr. 26 het volgende geantwoord: 'De Commissie heeft een duidelijke opvatting omtrent de geldigheid van Verordening (EG) nr. 685/95 (...) en Verordening (EG) nr. 2027/95. (...) De in de verordeningen vastgelegde voorschriften zijn van toepassing totdat zij door de communautaire wetgever worden gewijzigd of ingetrokken?. Dat staat haaks op hetgeen u zojuist gezegd heeft. Ik begrijp niet hoe u binnen nauwelijks drie maanden zo radicaal van mening kunt veranderen. Ik wil ook graag het volgende duidelijk maken: de overgangsnormen voor de toetreding van Spanje en Portugal zijn sinds 1995 niet langer van kracht. We zijn al lang niet meer in een overgangsfase. Er is in 1995 een nieuwe regeling goedgekeurd voor de periode na 1995. We zijn het daar allemaal over eens geworden. En nu wil men die regeling afschaffen om zo de Portugese wateren te kunnen plunderen. Dat is volstrekt onaanvaardbaar. Tot slot wil ik graag kwijt dat die 'gelijkheid? tussen volmaakt verschillende zaken een leugen is. Wij willen echte gelijkheid, tussen zaken die vergelijkbaar zijn, en niet een zogenaamde gelijkheid die uiteindelijk niets anders is dan een voorwendsel voor een beleid dat onze visstand zal vernietigen. Ik wil daarom de rapporteur steunen en iedereen oproepen om morgen voor amendement nummer 20 van dit verslag te stemmen.
Lisi (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zal ingaan op het verslag-Fava, en daarna zal ik een korte opmerking maken over deze boeiende discussie aangaande de Irish Box.
Mijnheer de commissaris, ik wilde u vragen om zo mogelijk enige opheldering te geven over het verslag-Fava. U hebt namelijk verklaard dat u het in grote lijnen eens bent met de voorstellen die daarin staan. In het verslag van de heer Fava, dat wij morgen zullen steunen, wordt beklemtoond dat de gegevens waarop u zich baseert niet aangepast zijn en dus niet bijzonder betrouwbaar: naar verwacht zullen 12.000 arbeidsplaatsen verloren gaan, maar kennelijk is die schatting aan de lage kant. De omschakeling waarover gerept wordt, is praktisch onmogelijk, aangezien de betrokken personen laaggeschoold zijn. Dit heeft de heer Fava vandaag allemaal gezegd, en toch beweert u dat u het daar in grote lijnen mee eens bent. Ik begrijp niet dat u zo positief kunt oordelen over het verslag, terwijl het toch wel heel sterk afwijkt van uw eigen voorstellen.
De Begrotingscommissie laat ons verder weten dat er geen geld is en dat er zoveel begrotingsverplichtingen zijn dat er absoluut geen extra middelen vrijkomen. Als u dus zoveel verbeeldingskracht hebt dat u iets nieuws kunt bedenken, dan horen wij dat graag van u. Gezien de begrotingsmoeilijkheden zou ik willen voorstellen om ook de lidstaten enige verantwoordelijkheid terug te geven. Daar zullen wij in een ander verslag om vragen en ik ben benieuwd wat u daarvan vindt. Men zou bijvoorbeeld de lidstaten moeten toestaan om ook in de visserij de 'de minimis-regel? toe te passen. U bent daar goed mee bekend, want die regel wordt ook in de landbouw toegepast.
Wat het andere thema aangaat dat ter bespreking staat: ik moet zeggen dat dit debat nogal teleurstellend is. Als ik de overdreven nationalistische toonzetting hoor, ga ik werkelijk geloven dat een gemeenschappelijk visserijbeleid geen zin meer heeft. Als men het heeft over Portugese zee, Ierse zee, Spaanse zee, dan wordt het duidelijk dat de discussieruimte toch wel erg krap is. In deze momenten van reële problemen - denk maar aan de ernstige kwesties waar de vissers en hun families door getroffen worden - is het recht het enige houvast. Door het recht te eerbiedigen kan men de behoeften van de milieubescherming in overeenstemming brengen met de rechten, verdragen en akkoorden: en dat is de enige garantie om niet af te glijden naar nationale beleidsvoering en om een gemeenschappelijk beleid in die sector voort te zetten.

Pérez Álvarez (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zal nagenoeg uitsluitend ingaan op de instandhouding van de Ierse box, omdat de meningen hierover nogal verdeeld zijn; desondanks heeft de Commissie visserij van dit Parlement een verslag kunnen opstellen waarin mijns inziens de belangen van alle partijen duidelijk verenigd zijn, omdat er aan de ene kant rekening wordt gehouden met de wens van de meerderheid om de kwetsbare zones te beschermen tegen onverantwoorde visserij, terwijl aan de andere kant wordt gewezen op de noodzaak om een einde te maken aan de discriminatie van de vloten van bepaalde lidstaten.
De instandhouding van de Ierse box is noch vanuit wetenschappelijk noch vanuit juridisch oogpunt gerechtvaardigd; het gaat om een politieke concessie die 18 jaar geleden is gedaan aan een land om een akkoord te kunnen bereiken over de toetreding van Spanje en Portugal tot de Europese Unie.
De gelimiteerde toegang tot een visserijzone kan niet tot in lengte van dagen worden gehandhaafd, vooral niet als dat gevolgen heeft voor een bepaalde vloot. Er zijn diverse vonnissen die duidelijk aangeven dat de regels voor gelijke behandeling die zijn vervat in de communautaire wetgeving, niet alleen expliciete discriminatie op basis van nationaliteit verbieden, maar ook elke verkapte vorm van discriminatie via de toepassing van differentiatiecriteria die in de praktijk dezelfde uitwerking hebben.
De overgangsperiode die gold sinds de toetreding van Spanje tot de EU is afgelopen in december 2002 en vanaf januari van dit jaar hadden alle beperkingen al verdwenen moeten zijn.
Vanuit wetenschappelijk oogpunt zijn alle instandhoudingmaatregelen van de visbestanden gerechtvaardigd, zolang zij maar niet discriminatoir zijn. De voorstellen over de Ierse box die nu door sommigen worden gedaan gaan zelfs nog verder dan de maatregelen die onlangs zijn doorgevoerd om de kabeljauw te beschermen, een vissoort die in een geheel andere situatie verkeert dan de zeeduivel, de heek en de scharretong in de Ierse box.
In de toetredingsakte van Spanje en Portugal staat heel duidelijk dat alle toegangsbeperkingen tot de communautaire wateren zouden worden opgeheven in december 2002; juridisch gezien kunnen de reglementen 94 en 95 de toetredingsakte niet vervangen, dat weet iedere leek.
Alle visgronden die als kwetsbaar worden aangemerkt, dienen zonder uitzondering en met dezelfde maatstaven via technische maatregelen en zelfs afsluiting beschermd te worden, maar zonder dat daarbij bepaalde landen worden achtergesteld. De afgevaardigden die morgen tegen amendement 20 stemmen, mijnheer de Voorzitter, willen duurzame visserij, maar ook gelijkheid voor alle landen, zonder discriminatie. Wij kiezen voor Europa.
Doyle (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijn opmerkingen hebben uitsluitend betrekking op het verslag-Stevenson. Ik heb geen problemen met de andere twee.
Door onze Ierse vloot failliet te laten gaan dwingt de commissaris de banken in ons land om zijn probleem van overtollige tonnage in EU-wateren op te lossen. Jazeker, zo komt u er wel, maar ik heb sterke twijfels of we deze methode in dit stadium zelfs maar moeten overwegen.
Als we de visserij-inspanning beperken tot een niveau waarbij vissers hun financiële verplichtingen niet meer kunnen nakomen, dan is er voor hen geen enkele toekomst. Ja, u zult uw doel misschien bereiken, maar wat zal de prijs zijn die deze belangrijke sector ervoor moet betalen?
Nu kom ik terug op de kwestie van de Irish Box. U hebt gelijk, commissaris, het is niet nodig om te doen alsof de Spaanse Armada terugkeert. Er zijn momenteel immers al veertig Spaanse fabrieksschepen aanwezig in de Irish Box. Die mogen daar nu al komen. De vraag is of er nu nog eens 120 toegelaten moeten worden in deze biologisch zeer kwetsbare zone, dus niet alleen de veertig die er nu zijn, maar nog eens drie of vier keer zo veel. Er is geen sprake van discriminatie tegen de Spaanse vloot. De Spanjaarden zitten er al, net als de Fransen, de Belgen en de Ieren. Maar het huidige aantal Spaanse schepen in de Irish Box haalt meer vis uit de zee dan de hele Ierse vloot bij elkaar. Er deugt iets niet aan een systeem dat zoiets toelaat in de kustwateren van Ierland. Zijn het onze wateren dan niet? Ik geef toe dat de naam 'Irish Box' emotioneel beladen is, maar dat neemt niet weg dat het recht moet zegevieren.
Als we onze discussie en ons debat baseren op het advies van onze wetenschappers, op ICES en anderen die volhouden dat we onze visserij-inspanningen op deze kwetsbare paai- en kweekgronden in het belang van de instandhouding moeten beperken, dan moeten we dit gewoon doen en het ook consequent volhouden. Je kunt de Fransen, de Belgen en de Ieren niet vertellen dat ze hun inspanning moeten beperken, en vervolgens tegen de Spanjaarden zeggen dat ze de hunne mogen verviervoudigen. Dat is onrechtvaardig. Het is absoluut niet de bedoeling om de Spanjaarden te discrimineren. Als we het wetenschappelijk advies volgen, laten we dit dan met wetenschappelijke nauwkeurigheid doen en laten we consequent en eerlijk blijven.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil u in de eerste plaats hartelijk bedanken voor al uw bijdragen aan het debat. Ik heb aandachtig naar uw argumenten geluisterd en wil nu graag ingaan op de afzonderlijke amendementen.
Ik begin met het verslag van de heer Hudghton. In de amendementen 1 en 3 wijst u op onjuiste verwijzingen in ons voorstel. Ik dank u daarvoor. We zullen ze vanzelfsprekend corrigeren. Wat amendement 2 betreft geven we er de voorkeur aan de bepalingen ten aanzien van het gebruik van combinaties van sleepnetten met verschillende maaswijdte in een Commissieverordening vast te leggen, omdat dat meer mogelijkheden biedt voor discussie en een technisch advies door deskundigen uit de lidstaten. Amendement 4 betreft de industriële visserij, waar onvermijdelijk bijvangsten van ondermaatse vissen en andere soorten plaatsvinden. Dat is inderdaad waar. Ik wil er echter in dit verband aan herinneren dat er bij deze visserij hoogstens vijf procent bijvangst van witvis mag zijn en dat voornamelijk door ICES uitgevoerde controles hebben aangetoond dat de bijvangst in de praktijk aanzienlijk onder deze 5-procentsgrens blijft.
De amendementen 5, 8 en 10 over de regionale adviesraden zijn naar mijn mening, zoals ik al eerder heb gezegd, op deze plek overbodig. In de nieuwe kaderverordening is al voorzien dat we deze regionale adviesraden kunnen raadplegen als een voorstel een regionale dimensie heeft.
De amendementen 6 en 7 zijn overbodig omdat hun strekking al is opgenomen in de nieuwe kaderverordening betreffende het gemeenschappelijk visserijbeleid. Amendement 9 kan ik in zoverre accepteren dat ik de verwijzing naar de nieuwe kaderverordening kan opnemen.
Tot slot wil ik nog iets verduidelijken met betrekking tot de vraag van de heer Varela Suanzes-Carpegna of ik hier spreek over het eerste of het tweede voorstel van de Commissie. Er is echter maar één Commissievoorstel. Verder zijn er het verslag over het voorstel en mijn verklaring. U bedoelt misschien een non-paper dat het Griekse voorzitterschap ter discussie heeft voorgelegd, maar dat is geen Commissievoorstel.
Ik kom nu bij het verslag van de heer Stevenson. De voorstellen hebben betrekking op de westelijke wateren. De amendementen 2 tot en met 5 wil ik graag overnemen, omdat ze volledig in overeenstemming zijn met de doelen van ons voorstel. Uw amendement 6 kan ik echter niet overnemen, omdat dan de overweging geschrapt zou worden waarin de gedachtegang achter de door ons voorgestelde regeling wordt uiteengezet, namelijk dat de visserij-inspanning in de westelijke wateren niet mag toenemen en dat de feitelijke visserijactiviteit het uitgangspunt vormt voor de berekening van de visserij-inspanning. Met amendement 10 kan ik in principe instemmen, maar de tekst hoort thuis bij de overwegingen en niet bij de bepalingen van de verordening. Amendement 17 is naar mijn mening niet nodig, want we garanderen het toezicht op de visserij-inspanning al met de andere bepalingen van de voorgestelde verordening. De opname van een wijzigingsclausule is echter aanvaardbaar en daarom stem ik in met amendement 19. De amendementen 20 tot en met 29 moet ik helaas afwijzen. Ik wil op deze plaats duidelijk stellen dat de Irish box verleden tijd is. Daarop kunnen we niet meer terugkomen. Vrije toegang tot de wateren buiten de 12-mijlszone is een fundamenteel principe van het gemeenschappelijk visserijbeleid en kan alleen worden beperkt als dat wordt gerechtvaardigd omdat er maatregelen moeten worden genomen om de visbestanden in stand te houden. Zulke beperkingen moeten dan echter zonder onderscheid voor alle lidstaten in dezelfde mate gelden.
Amendement 30 heeft betrekking op de relatieve stabiliteit. Dit beginsel is echter reeds vastgelegd in de nieuwe kaderverordening voor het gemeenschappelijk visserijbeleid en hoeft hier niet opnieuw ter sprake gebracht te worden. Wat de wateren in de uiterste randgebieden betreft kan ik de amendementen 8 en 13 in zoverre accepteren dat we de toegang ook moeten beperken voor andere visbestanden dan tonijn en verwante soorten, met als doel de belangen van de plaatselijke vissers beter te beschermen. Dit hoeft echter niet zonder meer voor de hele 200-mijlszone te gelden. Daar moet meer onderzoek naar worden gedaan.
Met betrekking tot de pelagische bestanden moet ik de amendementen 11, 12, 14, 15, 16 en 18 helaas afwijzen. Als zich namelijk praktische problemen zouden voordoen als gevolg van migratie van visbestanden tussen de verschillende ICES-gebieden of ICES-deelgebieden, kunnen de gebieden met een maximaal toegestane visserij-inspanning zonder probleem worden uitgebreid van een bepaald deelgebied naar een aantal deelgebieden of naar alle westelijke wateren. Zulke mogelijke problemen kunnen echter niet worden opgelost door de pelagische soorten geheel buiten de regeling te houden.
Uw amendement 1 met betrekking tot een aanpassing van de tekst waarin wordt verwezen naar de nieuwe kaderverordening betreffende het gemeenschappelijk visserijbeleid wil ik daarentegen graag overnemen. Dat geldt ook voor amendement 7, dat betrekking heeft op wetenschappelijk onderzoek, en voor amendement 9 over controle door middel van satellieten.
Dan kom ik nu op het verslag van de heer Fava over ons sociale actieplan. Met betrekking tot paragraaf 11 van de ontwerpresolutie, over het als doelstelling opnemen van werkgelegenheid en gezondheids- en veiliegheidsvoorwaarden, wil ik er graag op wijzen dat het gemeenschappelijk visserijbeleid reeds in deze doelstellingen voorziet. Paragraaf 5 van uw ontwerpresolutie kom ik graag in zoverre tegemoet dat we het actieplan altijd kunnen actualiseren als de lidstaten ons informatie doen toekomen over de sociaal-economische gevolgen van al hun toekomstige herstelplannen of meerjarig beheersplannen. Het verzoek in paragraaf 13 met betrekking tot het horen van de lidstaten en de sector hebben we al ingewilligd. Wat de paragrafen 7, 8 en 9 betreft wil ik u graag meedelen dat ik de lidstaten tijdens de bijeenkomst van de Visserijraad op 26 mei jl. eraan heb herinnerd dat ze tot uiterlijk 15 juni van dit jaar de tijd hebben om aan de Commissie exacte gegevens te doen toekomen over de aanvullende middelen die nodig zijn om het hoofd te bieden aan de sociaal-economische gevolgen van het plan om het kabeljauwbestand te herstellen. Tot nu toe heeft alleen het Verenigd Koninkrijk exactere gegevens verstrekt, maar het heeft er tegelijk op gewezen dat het ernaar streeft de bijkomende financiële verplichtingen uit de eigen nationale middelen te bekostigen. Alle andere lidstaten hebben daarentegen tot op heden nog geen gegevens verstrekt.
Verder heb ik verzocht ons mee te delen of en hoe de lidstaten hun oorspronkelijke programmering willen herzien, met als doel daardoor de sociaal-economische maatregelen te ondersteunen. Zonder deze informatie van de lidstaten zullen wij allen, zowel de Commissie als het Parlement, er niet gemakkelijk in slagen de resolutie van het Europees Parlement van dit jaar na te komen. We zullen de begrotingsautoriteiten er bovendien niet van kunnen overtuigen dat ze in het kader van het flexibiliteitsinstrument tot 150 miljoen euro aan aanvullende middelen beschikbaar moeten stellen om de crisis in de witvissector te verzachten, als er geen verzoeken daartoe zijn van de kant van de lidstaten.

Hudghton (Verts/ALE)
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de commissaris om opheldering willen vragen over zijn opmerkingen in verband met regionale adviesraden. In zijn eerdere verklaring zei hij dat de oprichting van regionale adviesraden in de basisverordening is vastgelegd, en dat deze geraadpleegd kunnen worden, maar dat hiertoe geen verplichting bestaat omdat er juridische obstakels zijn. Nu zegt hij dat regionale adviesraden geraadpleegd zullen worden wanneer een bepaald voorstel een regionale dimensie heeft.
Wie besluit er normaal gesproken wanneer en waarover de regionale adviesraden worden geraadpleegd? En meer specifiek, is de commissaris het met mij eens dat technische maatregelen, willen ze zinvol zijn, dienen te worden toegesneden op de regio, en daarom altijd een regionale dimensie hebben? En zullen de regionale adviesraden dus geraadpleegd worden over het verslag inzake technische maatregelen?
Casaca (PSE).
Hartelijk dank, mijnheer de Voorzitter. Ik geloof echter dat u ons zult moeten zeggen wat er nu precies waar is, mijnheer de commissaris. En dat is ofwel hetgeen u in antwoord op vraag 26 zegt - dat de verordeningen van kracht zijn - , ofwel hetgeen u zojuist gezegd heeft, namelijk dat de verordeningen niet meer van kracht zijn. U zult dus opheldering moeten verschaffen en aangeven wat waar is: uw eerdere verklaring of wat u zojuist gezegd heeft.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, ik zal in de eerste plaats ingaan op de vraag van de heer Hudghton met betrekking tot de adviesraden. De vraag of het zinvol en noodzakelijk is of als noodzakelijk wordt beschouwd om zo'n comité te raadplegen, hangt van de betreffende kwestie af. Ik heb echter op het volgende gewezen. In de basisverordening is voorzien in het optionele gebruik van de adviesraden en het is daarom niet mogelijk dit in een lagere verordening om te zetten in een plicht om ze te raadplegen. Ik kan u echter van de kant van de Commissie de plechtige toezegging doen dat altijd als zich specifieke kwesties voordoen die samenhangen met een bepaald gebied van de zee, we vanzelfsprekend de voor dat gebied bevoegde adviesraad zullen raadplegen. We hebben er immers zelf belang bij zoveel en zo duidelijk en gedetailleerd mogelijk informatie te verkrijgen over de manier waarop we op zinvolle wijze technische maatregelen kunnen nemen.
Tegen de heer Casaca zeg ik het volgende. Inderdaad, wat in het antwoord op de vraag staat blijft vanzelfsprekend gelden. U moet echter op één ding letten. U heeft namelijk gezegd dat de bepaling van het toetredingsverdrag automatisch blijft gelden. Misschien is hier een vertaalfout gemaakt. Het is in elk geval absoluut niet correct, want deze bepaling van het toetredingsverdrag is, zoals algemeen bekend is, afgelopen of verlopen. Nu is het - om hier heel precies te zijn - volgens de opvatting van de juridische dienst van Commissie zo gesteld dat weliswaar de rechtsgrondslag is weggevallen, maar dat een rechtsgeldige akte nodig is om de desbetreffende bepaling van de verordening - en daar hebben we het hier over - eveneens buiten werking te stellen. De rechtskracht ervan verdwijnt niet vanzelf. Aan de andere kant is er de rechtsopvatting van de juridische dienst van de Raad, die inhoudt dat de bepaling van de verordening op grond van het feit dat de rechtsgrondslag is weggevallen, automatisch haar rechtskracht heeft verloren. Er zijn hier dus twee verschillende rechtsopvattingen. Vanzelfsprekend heb ik u in mijn antwoord de rechtsopvatting van de Commissie laten weten.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
De gecombineerde behandeling is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats.

Krarup en Schröder, Ilka (GUE/NGL)
. (EN) Wij steunen het voorstel van de rapporteur om het initiatief te verwerpen, maar doen dit wel om totaal andere redenen.
Wij vinden dat uitzettingen en deportaties vanuit de lidstaten verkeerd zijn. Er wordt hierbij namelijk geen rekening gehouden met de achterliggende redenen waarom mensen gedwongen zijn hun land te ontvluchten en vaak worden mensen naar landen gestuurd waar moord, marteling en inhumane behandeling niet alleen dreigen, maar vaak een keiharde realiteit zijn. Het is ook geen geheim dat er, telkens weer, gedeporteerde mensen omkomen door toedoen van het veiligheidspersoneel. Uitzettingen en deportaties vanuit lidstaten zijn vaak wreed, inhumaan en onrechtvaardig.
Nog los hiervan zijn de asielprocedures in de EU vaak bijzonder onrechtvaardig en arbitrair, wat drastische verschillen in de erkenningspercentages tussen de landen tot gevolg heeft.
In zo'n situatie, en zolang de wereldwijde ellende blijft voortduren die wordt veroorzaakt door kapitalistische uitbuiting, oorlog en gewelddadige conflicten en het gebrek aan respect van de mensenrechten, mag er niemand gedeporteerd worden uit Europa en moet er geen wederzijdse erkenning komen van deportatiebevelen.
Dit alles in aanmerking genomen, eisen wij het volledig stopzetten van de deportaties, de onmiddellijke vrijlating van alle mensen die vastzitten in afwachting van deportatie en een permanent verblijfsrecht voor alle immigranten zonder papieren.

