Goedkeuring van de Notulen
De Voorzitter
De Notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Kellett-Bowman
Mevrouw de Voorzitter, in de bijlage bij de notulen wordt de uitslag vermeld van de hoofdelijke stemmingen die wij houden, en dat zijn er vele. Bij de stemmingen van gisteren heeft U -wanneer om hoofdelijke stemming was verzocht- niet vermeld door wie dat verzoek was ingediend. Het kan wellicht geen kwaad om in de notulen van vandaag te vermelden hoeveel een hoofdelijke stemming doorgaans kost en zo mogelijk ook hoeveel bomen wij jaarlijks verbruiken, vaak voor zaken die niet echt belangrijk zijn.

De Voorzitter
Ik neem kennis van uw opmerking. Ik kan u zeggen waarom ik niet elke keer heb aangegeven wie het verzoek om hoofdelijke stemming had ingediend: ik denk dat bijna alle fracties verzoeken om hoofdelijke stemming hebben ingediend en ik wilde gezien de lengte van de voorziene stemming telkens enkele seconden winnen. In de Notulen wordt echter altijd vermeld welke fractie om een hoofdelijke stemming verzocht heeft. Ik neem echter kennis van uw opmerking.
(De Notulen worden goedgekeurd)

Jaarverslag Europese ombudsman (Toelichting)
De Voorzitter
Aan de orde is de toelichting van de Europese ombudsman bij zijn jaarverslag voor 1995.

Söderman
Mevrouw de Voorzitter, geachte leden van het Europese Parlement, om te beginnen wil ik U dankzeggen voor het feit dat U op de overvolle parlementaire agenda tijd hebt kunnen inruimen voor de presentatie van het jaarverslag van de ombudsman. Met het besluit om de ombudsman persoonlijk zijn verslag te laten toelichten, sluit het Europese Parlement aan bij de meest waardevolle parlementaire tradities van de landen waar al een ombudsman is geïnstalleerd. Ik ben ervan overtuigd dat deze werkwijze ons gemeenschappelijk ideaal van een open en democratische Unie ten goede zal komen.
Ik heb gemerkt dat niet alleen de Commissie verzoekschriften zeer bedacht is op de rechten van de Europese burgers, maar ook het Parlement in zijn geheel. Dit is een gunstig voorteken voor een vruchtbare en doeltreffende samenwerking tussen de ombudsman en het Europese Parlement - en de Commissie verzoekschriften in het bijzonder -, hetgeen de belangen van de Europese burgers ten goede zal komen.
Voor U ligt het eerste jaarverslag van de Europese ombudsman. In deze beginfase van het ombudsbureau hecht ik er veel waarde aan om van U als leden van het Europese Parlement te horen wat U van mijn werkzaamheden tot nu toe vindt en hoe het volgens U in de toekomst zou moeten. Bovendien heeft U de mogelijkheid commentaar te geven op mijn verslag en op dat van de Commissie verzoekschriften. Uw opmerkingen zullen voor mijn toekomstige taakinvulling van grote waarde zijn.
Er wordt hier en daar beweerd dat mijn werkzaamheden niet tot tastbare resultaten hebben geleid. Het onderhavige jaarverslag heeft echter maar betrekking op een korte periode, namelijk van september 1995, toen ik als ombudsman begon, tot december 1995. Verder zijn enkele gegevens opgenomen over de eerste drie maanden van dit jaar. Daarna heeft de situatie zich drastisch gewijzigd. Wij zijn nu volop bezig met de afhandeling van klachten. Er zijn tot gisteren in totaal 647 klachten binnengekomen. Bij 599 daarvan, dat is in ruim 90 % van de gevallen, is al onderzocht of zij al dan niet ontvankelijk zijn. In 132 gevallen is een onderzoek in gang gezet en 16 onderzoeken zijn inmiddels afgerond, wat in zes gevallen heeft geleid tot een gunstige uitslag voor de indiener van de klacht en in een geval tot een berisping voor de betrokken instelling. Verder is er een klacht door de reclamant ingetrokken en in de overige 8 gevallen bleek de klacht niet gegrond.
Met de echte afhandeling van de klachten kon pas begin dit jaar een aanvang worden gemaakt. De instelling waarop de klacht betrekking heeft, krijgt doorgaans drie maanden de tijd om te reageren. Deze termijn is statutair vastgelegd. Daarop heeft de indiener van de klacht weer een maand de tijd voor een reactie zijnerzijds. Vandaar dat de eerste gevallen pas vorige maand konden worden afgehandeld.
Ook is er kritiek geuit op het grote aantal niet-ontvankelijk verklaarde klachten. Hierbij zij aangetekend dat de taakomschrijving "wanbeheer door de organen en instellingen van de Gemeenschap" een beperkte reikwijdte heeft. Van de ingediende klachten valt slechts ongeveer 40 % onder deze definitie. Bovendien stelt het statuut van de Europese ombudsman een aantal bijkomende eisen alvorens een nader onderzoek mag worden ingesteld. De restrictieve taakomschrijving als geformuleerd in het Verdrag, en de opgelegde beperkingen in het door het Parlement vastgestelde statuut, verklaren waarom er slechts bij circa 20 % van de klachten een nader onderzoek volgt. Ik heb mij aan deze bepalingen te houden. Het jaarverslag geeft een overzicht van de gevolgde procedures en bevat enige statistische gegevens. De cijfers in het volgende jaarverslag zullen zonder enige twijfel veel gunstiger uitvallen.
Artikel 8 D van het EG-Verdrag waarborgt twee belangrijke rechten voor de Europese burgers, namelijk het recht tot indiening van een verzoekschrift bij het Europese Parlement en het recht tot indiening van een klacht bij de Europese ombudsman. Burgers genieten beide rechten en hebben de keus tussen een verzoekschrift aan het Parlement en een klacht bij de ombudsman. Wat in een bepaald geval het beste is, is wellicht niet altijd duidelijk. Daarom hebben mijn dienst en de Commissie verzoekschriften gezamenlijk gewerkt aan een betere omschrijving van de respectieve functies en hebben wij de onderlinge samenwerking verbeterd. Zo kunnen de Commissie verzoekschriften en de ombudsman nu zaken naar elkaar doorverwijzen, met goedvinden van de indiener of de reclamant.
De ombudsman neemt in de regel geen zaken in behandeling, die bij de Commissie verzoekschriften aanhangig zijn gemaakt, tenzij de commissie de zaak naar de ombudsman doorverwijst. De ombudsman behandelt evenmin zaken waarover de commissie zich al heeft uitgesproken, tenzij er nieuwe relevante elementen worden aangedragen, die een heropening door de ombudsman rechtvaardigen.
Klachten over besluiten van de Commissie verzoekschriften zijn niet-ontvankelijk, omdat deze besluiten, evenals die van het Parlement, politieke besluiten zijn. Het recht van petitie, als omschreven in het Verdrag, heeft betrekking op het Europese Parlement. De Commissie verzoekschriften treedt namens het Parlement op. Het Parlement heeft een toezichthoudende taak en moet er bijvoorbeeld voor zorgen dat de commissie voldoende middelen heeft om de aan haar toevertrouwde taken te kunnen uitvoeren.
De taken van de Commissie verzoekschriften en de ombudsman zijn verschillend en vullen elkaar aan. Samen bieden zij een unieke mogelijkheid om voor de rechten van de Europese burgers op te komen. De samenwerking met de Commissie verzoekschriften ervaar ik als zeer positief. Ik ben bereid toezicht te houden op de vastgestelde samenwerkingsprocedure en te zoeken naar mogelijkheden om de samenwerking verder uit te breiden ten einde de rechten van de Europese burgers nog beter te kunnen beschermen.
De werkwijze van de ombudsman moet zo doorzichtig mogelijk zijn, niet alleen opdat de Europese burgers precies kunnen volgen wat hij doet, maar ook om zelf het goede voorbeeld te geven. Daarom is besloten dat het klachtenregister in beginsel openbaar is. De klacht, het eerste advies van de betrokken instelling en het besluit waarmee de klacht wordt afgesloten, zijn eveneens openbaar. Het onderzoek dat volgt op het eerste advies van een instelling, is evenwel vertrouwelijk om te bewerkstelligen dat alle betrokken partijen ten volle meewerken aan een bevredigende oplossing.
De reclamant heeft echter recht op privacy. Als om een vertrouwelijke behandeling wordt verzocht, zullen zowel de klacht als alle daarop betrekking hebbende documenten vertrouwelijk worden behandeld. Dan worden in het klachtenregister, in het besluit waarmee de klacht wordt afgesloten alsmede in eventuele verslagen of aanbevelingen aan het Europese Parlement geen namen vermeld, zodat de identiteit van de reclamant niet bekend wordt.
Maar de ombudsman hoort meer te doen dan alleen doorzichtigheid in eigen huis na te streven. Een van zijn taken is ook om de betrekkingen tussen de communautaire instellingen en organen enerzijds en de Europese burgers anderzijds te verbeteren. Met de installatie van een ombudsman wilde de Europese Unie haar streven naar een open, democratisch en verantwoordelijk systeem benadrukken. Mevrouw Ahern wijst in haar verslag op de noodzaak om te komen tot een grotere doorzichtigheid in de Unie en dit wordt ook in de ontwerpresolutie van de Commissie verzoekschriften bepleit.
In mijn eerste maanden als ombudsman heb ik een aantal klachten ontvangen over de toegankelijkheid voor het publiek van documenten van communautaire instellingen en organen. Commissie en Raad hebben reeds een gedragscode opgesteld ten aanzien van inzage in hun documenten. Mij is evenwel niet bekend dat ook de andere communautaire instellingen hiervoor gedragsregels hebben vastgesteld. Ik heb hun daarom verzocht mij te informeren over hun standpunt ter zake. Hierbij zijn alle instellingen en organen benaderd, met uitzondering van de Commissie en de Raad. Zo heb ik me bijvoorbeeld gewend tot het Parlement, het Hof van Justitie, maar dan wel alleen voor de administratieve documenten, de Rekenkamer, de Europese Investeringsbank en het Europees Monetair Instituut. Ik hoop dat dit initiatief met instemming wordt begroet en dat het tot een grotere doorzichtigheid binnen deze instellingen en organen zal leiden.
Het opzetten van een nieuw orgaan kost tijd. Tot dusver verloopt de oprichting van het Europees ombudsbureau zonder noemenswaardige problemen. Een en ander is in hoge mate te danken aan de bereidwilligheid en medewerking van het Europese Parlement en zijn diensten, van de Commissie en de Raad en van andere communautaire instellingen en organen. Ik heb relatief veel niet-ontvankelijke klachten ontvangen. Het vergt enige tijd om de Europese burgers goed voor te lichten over wat de ombudsman wel en niet voor hen kan doen.
Daarom is er een brochure gemaakt over het indienen van een klacht bij de Europese ombudsman. De brochure bevat een standaardformulier voor het inzenden van een klacht. Zij wordt op grote schaal verspreid via de nationale bureaus van het Parlement en de Commissie, via de nationale ombudsmannen en vergelijkbare instanties en via een groot aantal organisaties die zich met Europa bezighouden. Sinds vorige week staat de tekst van de brochure ook op Internet.
Dat er niet-ontvankelijke klachten binnenkomen, is op zich helemaal niet vreemd. Ombudsmannen op alle niveaus krijgen stapels niet-ontvankelijke klachten. Telkens als ik een klacht niet in behandeling kan nemen, probeer ik de indiener te verwijzen naar een instantie waar hij wel terecht kan. In veel gevallen is dat het Europees Parlement, maar soms ook de Commissie als hoedster van de Verdragen. De klachtenprocedure van de Commissie biedt goede mogelijkheden om via het Gemeenschapsrecht Europese burgers te helpen voor hun rechten op te komen bij geschillen met nationale autoriteiten. Ik hoop dat dit belangrijke aspect van de Commissie meer bekendheid onder het publiek zal gaan genieten.
Tot slot hecht ik veel waarde aan de samenwerking met de nationale ombudsmannen en vergelijkbare instanties. Deze samenwerking op basis van het subsidiariteitsbeginsel zal van grote betekenis zijn voor het uitdragen van de Gemeenschapswetgeving op alle niveaus van de Unie. In september zal hier in Straatsburg een symposium worden gehouden om gezamenlijk de uitgangspunten voor een dergelijke samenwerking te bespreken en bepaalde activiteiten in de toekomst te coördineren.
Het werk van de Europese ombudsman is slechts een onderdeel van het proces om te komen tot een open, democratisch en verantwoordelijk systeem. De Europese ombudsman kan alleen succesvol zijn als de communautaire instellingen en organen volledig achter deze uitgangspunten staan en nauw met de ombudsman willen samenwerken. Mijn ervaring tot nu toe is, dat zij hiertoe bereid zijn. Ik heb er alle vertrouwen in dat de samenwerking met de andere communautaire instellingen en organen kan worden voortgezet en uitgebreid ten einde de rechten van de Europese burgers te beschermen. Ik dank U, mevrouw de Voorzitter, en U, als leden van het Europese Parlement, voor Uw aandacht.
(Levendig applaus)

Jaarverslag Europese ombudsman (Debat)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0176/96) van mevrouw Ahern, namens de Commissie verzoekschriften, over het jaarverslag van de ombudsman van de Europese Unie (Europese ombudsman) over 1995 (C4-0257/96).

Ahern
Mevrouw de Voorzitter, ik onderschrijf van harte de verklaring die de Europese ombudsman hier vandaag heeft afgelegd, en ik wil hem dankzeggen voor de wijze waarop hij in het afgelopen jaar met dit Parlement, en met name met de verantwoordelijke commissie, de Commissie verzoekschriften, heeft samengewerkt en ondertussen het ombudsbureau op poten heeft gezet.
Het Verdrag inzake de Europese Unie heeft de nieuwe functie van ombudsman van de Europese Unie in het leven geroepen en geeft de verzekering dat het nieuwe orgaan op onafhankelijke wijze de rechten van burgers kan beschermen tegen wanbeheer door communautaire instellingen en organen. Desalniettemin is de ombudsman een parlementaire ombudsman en zijn aanwezigheid hier vandaag duidt daar ook op. Hij is door het Parlement aangesteld, hij brengt verslag uit aan het Parlement en hij werkt uiteraard met het Parlement samen, een samenwerking die wij heel graag wederzijds zien. Het is een goede zaak dat de ombudsman de bevoegdheid bezit om zelf klachten te onderzoeken. Dit kan nuttig zijn als het erom gaat de burgers van Europa te beschermen tegen gevallen van wanbeheer door de Raad, de Commissie en het Parlement.
Er wordt terecht gezegd dat de instellingen gesloten, elitair en voor burgers ondoordringbaar zijn. Het is nu aan de ombudsman om de Commissie, de Raad en trouwens ook het Parlement daarop te wijzen en de EUinstellingen doorzichtiger te maken.
Binnen de Europese Unie is sprake van allerlei conflicterende tendensen. Enerzijds is er het ideaal van een Europa als samenwerkingsverband van soevereine staten en anderzijds het ideaal van een federaal Europa. Dit is niet bevorderlijk voor de ontwikkeling van moderne, democratische en laagdrempelige instellingen binnen de Europese Unie. Als we een democratisch Europa tot stand willen brengen, moeten de instellingen zich er uitdrukkelijk toe verbinden om informatie voor de burger toegankelijk te maken volgens de grondslagen van de gedragscode inzake inzage in documenten. Dit moet ons eerstvolgende streven zijn.
In het verslag dat vandaag voor U ligt, vragen wij U om ons bij dit streven te steunen en erop toe te zien dat de instellingen zich ook aan hun woord houden. De verantwoordelijke commissaris, mevrouw Gradin, heeft al toegezegd dat zij zich op de intergouvernementele conferentie sterk zal maken voor een betere toegankelijkheid van informatie.
De Commissie verzoekschriften is het parlementaire orgaan waaraan de ombudsman zijn verslagen voorlegt en waarmee hij een complementaire werkverhouding moet aangaan met het oog op hun uiteenlopende taken op het gebied van verzoekschriften en klachten van burgers. In de praktijk betekent dit dat de Commissie verzoekschriften een aanvullende rol speelt door controle uit te oefenen op de werkzaamheden van de ombudsman met betrekking tot het Europese Parlement.
Ik wil nu graag nader ingaan op het verslag van de ombudsman. Het eerste deel is bijzonder nuttig, omdat daarin de voorwaarden worden beschreven waaronder een klacht kan worden ingediend, alsmede de procedurele besluiten die de ombudsman neemt bij het afhandelen van de klachten. Zo wordt in het verslag aangegeven wie een klacht kan indienen -burgers of inwoners-, tegen wie de klacht gericht kan zijn -de instellingen en organen van de Gemeenschap- waarbij opgemerkt zij dat de ombudsman zelf ook een orgaan van de Gemeenschap is, alsmede waarover de klacht kan gaan. Er wordt wijselijk geen poging gedaan om een definitie te geven van wanbeheer. Ik weet zeker dat we te zijner tijd nog heel belangwekkende verslagen onder ogen zullen krijgen over wat precies onder wanbeheer moet worden verstaan, wanneer de ombudsman ons concreet verslag komt uitbrengen over zaken die hij niet tot een oplossing heeft kunnen brengen. Het behoeft geen betoog dat de bemiddelende rol van de ombudsman bij de oplossing van klachten van groot belang is.
De procedure is dat klachten die ontvankelijk en a prima vista gegrond worden verklaard, naar de instelling of het orgaan in kwestie worden gezonden voor een eerste advies. Nadat dit advies is behandeld, tezamen met eventueel commentaar van de indiener, wordt gepoogd de twee partijen tot elkaar te brengen. Indien na de nodige ontwerp-aanbevelingen van de ombudsman geen oplossing in zicht is, brengt de ombudsman verslag uit aan het Europese Parlement, dat vervolgens de nodige stappen onderneemt en daarmee hopelijk ook de desbetreffende instelling tot de nodige stappen beweegt.
De bevoegdheid van de ombudsman om op eigen initiatief een onderzoek in te stellen is van wezenlijk belang voor het doorzichtiger maken van de instellingen. Zo kan hij U, mevrouw de voorzitter, vragen om inzage in Uw dossiers en hetzelfde kan hij vragen aan de heer Santer, aan voorzitter Hänsch en aan elk willekeurig lid van het Parlement of de Commissie, al naar gelang hem dat goeddunkt. Het is goed mogelijk dat deze vorm van onderzoek in de komende jaren een veel grotere rol zal gaan spelen, waarmee het democratisch functioneren van de Unie, maar ook van het Parlement en de burgers, gediend zal zijn.
We hopen dan ook dat de bijzondere werkrelatie die wij met de ombudsman hebben opgebouwd, in de komende jaren kan worden voortgezet.

Marín
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de ombudsman, mevrouw de rapporteur, overeenkomstig het Verdrag is het Parlement de bestemmeling van het verslag dat de ombudsman elk jaar voorlegt. Ik wil jullie toch namens de Commissie - en in het bijzonder namens mijn collega, mevrouw Gradin, die ik hier mag vertegenwoordigen - het standpunt van de Commissie geven over deze instelling en het werk dat de ombudsman verricht heeft.
Het spreekt vanzelf dat, met de instelling van de Europese ombudsman, het Europese burgerschap aanzienlijk verrijkt is aangezien het goede beheer van de Europese instellingen, de transparantie en rechtvaardigheid van hun werking fundamentele rechten van de Europese burgers zijn. De Europese ombudsman kan ertoe bijdragen om de effectieve uitoefening van deze rechten te waarborgen.
Wat het standpunt van de Commissie betreft, wij zijn ervan overtuigd dat de controle die de burgers via de ombudsman op de werking van onze administratie kunnen uitoefenen ons er alleen maar toe kan aanzetten om beter te werken, onze fouten en tekortkomingen te verbeteren en, uiteraard, onze transparantie te verhogen.
In het verslag van de ombudsman wordt er terecht op gewezen dat harmonieuze relaties tussen de Commissie en de ombudsman van fundamenteel belang zijn, o.a. omdat - zoals de ombudsman ook stelt in zijn verslag - een groot deel van de klachten, die de ombudsman ontvangt, betrekking hebben op het werk van de Commissie. De Commissie heeft al geantwoord op vragen om informatie naar aanleiding van klachten over de administratie of het dagdagelijkse beheer van de Commissie. Ik meen namens de Commissie te mogen stellen dat zij zonder terughoudendheid, in een geest van transparantie en met respect voor de prerogatieven van elke instelling geantwoord heeft.
Hoewel zich in een beperkt aantal gevallen problemen stellen - vooral in verband met de antwoordtermijn waarover de Commissie beschikt - kan ik jullie verzekeren dat de Commissie er zich toe verbonden heeft deze problemen onverwijld op te lossen. Ik weet dat de ombudsman, de heer Söderman, bijzonder gevoelig is voor het probleem van de termijnen en ik wil hem meedelen dat in de Commissie de nodige maatregelen getroffen zijn opdat de antwoordtermijnen, die voorzien zijn wanneer een klacht wordt ingediend bij de ombudsman, daadwerkelijk gerespecteerd worden.
Tenslotte wil ik de heer Söderman, de rapporteur en het Europees Parlement feliciteren namens de Commissie. Ik wens de heer Söderman uiteraard alle succes toe in zijn opdracht om de rechten van de burgers te verdedigen en verzeker hem de volledige medewerking van de Commissie. U kan er van op aan dat wij de tekortkomingen, die u in uw verslagen beklemtoond heeft en die ons inziens inderdaad gemakkelijk te corrigeren zijn, zullen rechtzetten.

Newman
Mevrouw de Voorzitter, namens de fractie van de Partij van de Europese SociaalDemocraten wil ik de Europese ombudsman, de heer Söderman, complimenteren met zijn voortreffelijk verslag, het eerste dat hij aan ons uitbrengt. Ook wil ik de ondervoorzitter en tevens rapporteur van de Commissie verzoekschriften, mevrouw Ahern, een compliment maken voor het uitstekende verslag dat zij namens de commissie heeft opgesteld.
De ombudsman heeft zich laten kennen als een serieus, volhardend en vastberaden man die er alles aan doet om de rechten van de burgers van de Europese Unie te beschermen. In de afgelopen maanden heb ik als voorzitter van de Commissie verzoekschriften inmiddels een uitstekende werkrelatie met de heer Söderman opgebouwd en ik weet zeker dat deze goede samenwerking met elke toekomstige voorzitter kan worden voortgezet.
De Commissie verzoekschriften is, zoals reeds is opgemerkt, de parlementaire commissie die de betrekkingen met de Europese ombudsman onderhoudt en tegelijk belast is met de controle op zijn werkzaamheden. De Europese ombudsman is onafhankelijk en wij als Commissie verzoekschriften bemoeien ons dan ook niet met lopende onderzoeken naar klachten. Wanneer aan de commissie in de toekomst verslagen worden voorgelegd over gevallen van wanbeheer die na onderzoek van individuele klachten aan het licht zijn gekomen, zullen wij die aandachtig bespreken. Wij ondersteunen zijn oproep om openbare documenten van de Europese instellingen voor het publiek beter toegankelijk te maken.
De werkzaamheden van de Europese ombudsman en de Commissie verzoekschriften zijn complementair. De ombudsman houdt zich bezig met gevallen van vermeend wanbeheer door communautaire instellingen en organen en de Commissie verzoekschriften met zaken die tot de werkterreinen van de Europese Unie behoren, met name gevallen van niet-uitvoering van de communautaire wetgeving en communautaire beleidslijnen op nationaal niveau.
De socialistische fractie zal geen enkel amendement steunen, omdat wij vinden dat het verslag, zoals het nu voor ons ligt, geen wijziging behoeft. Met name de amendementen van de heer Pex betekenen geen verbetering en zij zijn dan ook terecht door de Commissie verzoekschriften verworpen. Zij maken van een verslag over het verslag van de ombudsman een verslag over de betrekkingen tussen de ombudsman en de Commissie verzoekschriften. Vooral amendement 4 moedigt de ombudsman aan om besluiten van de Commissie verzoekschriften die op zogeheten onjuiste gronden zijn genomen, aan te vechten. Hoe moet uitgemaakt worden of een besluit binnen de Commissie verzoekschriften op onjuiste gronden is genomen? Waarschijnlijk als een lid het niet eens is met een meerderheidsbesluit van zijn collega's of als hij wegens tijdsgebrek niet heeft kunnen meebeslissen over een besluit van de commissie, waarmee hij het oneens is.
Tot besluit een meer positieve opmerking, namelijk dat wij als socialistische fractie de werkzaamheden van de Europese ombudsman zullen steunen. Wij zullen zijn onafhankelijkheid respecteren en waar nodig behoedzaam kritiek leveren, maar we zullen hem in beginsel steunen en hem bijstaan in zijn pogingen om uitvoering van de door hem gegeven aanbevelingen af te dwingen, met name in gevallen waarin sprake was van wanbeheer. Wij als democratisch gekozen volksvertegenwoordigers kunnen hem helpen om voor het terugdringen van gevallen van wanbeheer binnen de Europese Gemeenschap een stevig draagvlak te creëren.

Perry
Mevrouw de Voorzitter, namens de Europese Volkspartij is het ook mij een genoegen de heer Söderman te feliciteren met zijn eerste verslag aan het Parlement en mevrouw Ahern met haar verslag. De functie van Europese ombudsman is een van de meest waardevolle en minst omstreden voortbrengselen van het Verdrag van Maastricht. Gezien het feit dat in Scandinavië als eerste nationale ombudsmannen werden geïnstalleerd, hebben wij het bijzonder getroffen met een ombudsman in de persoon van de heer Söderman, die niet alleen heel ervaren is, maar ook precies weet welke ervaringen in Finland bij het ombudswerk zijn opgedaan.
Het is belangrijk dat de instellingen van de Unie er zijn ten dienste van de Europese burgers en niet andersom. Dat maakt de functie van ombudsman juist zo waardevol. Burgers moeten weten dat er iemand is, iemand van vlees en bloed, die het voor hen opneemt als de rechten van de burgers in de molen van de bureaucratie dreigen te worden vermalen.
Ervaren parlementariërs in dit Huis zullen geen moeite hebben met de interpretatie van het begrip wanbeheer en zullen moeiteloos aanvoelen wat tot de taken van de ombudsman behoort. Parlementsleden kunnen de taken van respectievelijk de nationale ombudsmannen, de Europese ombudsman en de Commissie verzoekschriften wel onderscheiden, maar dit is niet voor iedereen zo eenvoudig. Daarom moeten er op zo groot mogelijke schaal eenvoudige en full colour informatiefolders worden verspreid, waarin in eenvoudige bewoordingen wordt uitgelegd hoe de ombudsman burgers kan helpen en in welke opzichten hij van de Commissie verzoekschriften verschilt. De heer Söderman verwees naar de folder "Hoe een klacht in te dienen bij de Europese ombudsman" . Als ik voor eenvoud en kleurstelling in totaal tien punten zou mogen geven, zou deze folder een twee scoren. De belastingformulieren die ik heb gekregen, zijn nog kleurrijker en inspirerender dan dit document. Vergelijk het bijvoorbeeld maar eens met het foldertje dat ik gisteravond op een promotiefeestje voor Provençaalse wijnen heb meegenomen. Die folder doet mij verlangen naar een glas Provençaalse wijn, maar ik weet zo net nog niet of deze folder van de Europese ombudsman de mensen veel zegt. Zijn er binnen de Europese Gemeenschap geen betere grafici te vinden die dit foldertje zo flitsend kunnen maken dat het de mensen aanspreekt?
Ten aanzien van het verslag van mevrouw Ahern ben ik ingenomen met amendement 1 over het gebruik van nieuwe technologieën om zich tot de ombudsman te wenden. Gebruik van moderne en gemakkelijke communicatiemiddelen is een must, maar laten wij dat alsjeblieft niet als excuus gebruiken voor fantasieloze promotiefolders en klachtenformulieren. Een goede samenwerking en communicatie tussen de ombudsman en de Commissie verzoekschriften is eveneens van grote betekenis, als we de rechten van onze burgers beter willen beschermen. In dit opzicht ondersteunen de amendementen 2, 3 en 4 het verslag door de complementariteit tussen de ombudsman en de Commissie verzoekschriften te benadrukken. Ik wil daar nog aan toevoegen dat dit Huis, als een van de instellingen van de Europese Gemeenschap, een onderzoek van de ombudsman onder geen beding mag schuwen.
Alles overziend geef ik de ombudsman een 9 (op een totaal van 10) voor zijn eerste verslag, maar zijn folder is mij bij nader inzien niet meer dan een 1 waard. Een en ander moet veel attractiever, opdat de burger weet dat hij de ombudsman en het Parlement aan zijn zijde heeft.

Santini
Mevrouw de Voorzitter, dit verslag van mevrouw Ahern heeft vele verdiensten. In de eerste plaats gaat het met grote nauwgezetheid in op de inhoud van het verslag van de ombudsman. Ook de ombudsman zelf heeft ons een eenvoudig samenhangend en voor iedereen begrijpelijk verslag voorgelegd.
Dit verslag heeft, zoals hier al is op gemerkt, inderdaad ook en pedagogische functie. Het legt immers uit wat de ombudsman is en vooral wat hij voor alle burgers van de Europese Unie doet.
Het verslag van mevrouw Ahern is bovendien prijzenswaardig beknopt. Ik meen echter dat de tekst nog kan worden verbeterd en daarom zal mijn fractie voor alle ingediende amendementen stemmen. Die maken de tekst immers doorzichtiger en brengen hem beter in overeenstemming met wat de burgers verwachten, namelijk doorzichtigheid en participatie.
Wat de burgers betreft, zou ik echt een ietwat moderner middel willen vinden om deze instelling meer bekendheid te geven. Met burgers bedoel ik natuurlijk niet alleen zij die in de Unie zijn geboren, maar ook allen die naar de Unie zijn gekomen om er te wonen en te werken en die over veel minder faciliteiten beschikken om zich tot deze instelling te richten. Ik feliciteer de ombudsman met zijn werk.

Dybkjær
Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil de ombudsman danken voor zijn jaarverslag en mevrouw Ahern voor haar verslag. We noemen het weliswaar een jaarverslag, maar in feite is het slechts een kwartaalverslag, aangezien de ombudsman nog niet zo lang bezig is. Toch vind ik dat hij op zo korte tijd veel bereikt heeft. Ik vind ook dat hij het juiste standpunt heeft ingenomen, door zich te buigen over de klachten van de burgers in plaats van zich politiek te profileren ten nadele van de instellingen en de Unie als dusdanig, hoewel dit zeer gemakkelijk zou zijn maar het begrip voor de werkzaamheden van de Unie op termijn hoogstwaarschijnlijk niet ten goede zou komen. Dit gezegd zijnde, geef ik de heer Perry gelijk dat we op een iets meer verheerlijkende manier over de ombudsman zouden moeten spreken. Wij kunnen dit in het komende jaar misschien proberen te doen.
Nu zal ik de amendementen, de begroting en het probleem van het kantoor in Brussel becommentariëren. Wij kunnen stemmen voor de amendementen 1, 2, 4 en 5. Ik ben er niet van overtuigd dat ze werkelijk noodzakelijk zijn, maar aan de andere kant schaden ze evenmin. Wat amendement 3 betreft, vind ik het jammer dat de conservatieve fractie dit amendement niet wat duidelijker heeft opgesteld. Wij zijn het eigenlijk eens met de toepassing van artikel 169, maar we vinden een samensmelting van de Commissie verzoekschriften en de ombudsman niet zinvol en zullen ons daarom voor dit amendement van stemming onthouden.
Wat de begroting betreft, heeft de ombudsman zoals iedereen uiteraard hevige discussies gehad met de Begrotingscommissie. Dit zal waarschijnlijk zo blijven en ik zal de ombudsman aanraden om in de mate van het mogelijke uiteen te zetten waarom meer personeel noodzakelijk is en welke taken met de huidige middelen niet uitgevoerd kunnen worden.
Om terug te komen op de discussie over het kantoor in Brussel, begrijpen wij het standpunt van de ombudsman betreffende de noodzaak van een kantoor in Brussel en de vraag of dit zijn werk in Straatsburg efficiënter zal maken. Wij zijn bereid om in het komende jaar te bespreken welke mogelijkheden er zijn voor de oprichting van zo'n kantoor, zonder de vestiging in Straatsburg in gevaar te brengen, aangezien de ombudsman zelf immers het liefst hier zou blijven.

Gutiérrez Díaz
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, het jaarverslag van de ombudsman van de Europese Unie, de heer Söderman, over 1995 vertoont twee kenmerken die mijns inziens vermeldenswaard zijn. Ik heb het over het feit dat dit het eerste verslag is dat de ombudsman aan het Europees Parlement voorlegt en dat de periode die het behandelt erg kort is.
Deze twee kenmerken verlenen dit document eigenlijk vooral een pedagogische rol, waarvan de ombudsman zich ongetwijfeld bewust was toen hij dit jaarverslag opstelde. Dit verslag biedt dus informatie en maakt een balans op maar we moeten eveneens oog hebben voor de belangrijke bijdrage die de heer Söderman in dit verslag levert tot de kennis van de nieuwe instelling, haar doelstellingen en de toegangsmechanismen om de tussenkomst van de ombudsman te bekomen.
Hoewel het verslag dus slechts een korte periode behandelt, kan de heer Söderman ons, dankzij zijn ervaringen als ombudsman in Finland, een aanzienlijke casuïstiek van tussenkomsten geven. Dit brengt mevrouw Ahern er terecht toe om de heer Söderman met zijn interessante en gedetailleerde jaarverslag te feliciteren in het uitstekende verslag dat zij namens de Commissie verzoekschriften voorlegt.
De bedenkingen die de Europese ombudsman formuleert inzake zijn betrekkingen met de Commissie verzoekschriften, op grond van een duidelijke definitie van hun respectieve bevoegdheden, verdienen een speciale vermelding. Hiermee wordt de basis gelegd voor een vruchtbare samenwerking die reeds gestart is in de praktijk, zoals de heer Newman ons met meer autoriteit dan ikzelf gezegd heeft.
Mevrouw de Voorzitter, alles wijst erop dat deze nieuwe parlementaire instelling, die is ingesteld in het Verdrag van Maastricht, in de juiste richting gaat. Nu moet in de herziening van de Verdragen, waartoe de huidige Intergouvernementele Conferentie moet leiden, vooruitgang geboekt worden naar een opener en democratischer werking van alle Europese instellingen, zoals mevrouw Ahern ook stelt in de conclusies van haar verslag.
Tenslotte, mevrouw de Voorzitter, dient erop gewezen dat een ruime verspreiding van het verslag van de heer Söderman er niet alleen zal toe bijdragen om de Europese burgers een doeltreffend instrument te bieden in geval van mogelijke gevallen van wanbeheer op Europees vlak maar tevens zal helpen om de identiteit van het Europese burgerschap te verruimen en te verstevigen.
Ik ben dan ook van oordeel dat het Europees Parlement zijn volledige instemming moet betuigen met de inhoud van het eerste jaarverslag van de Europese ombudsman en de heer Söderman moet aansporen om met dezelfde gevoeligheid en dezelfde inzet voort te werken.

Tamino
Mevrouw de Voorzitter, in de allereerste plaats wil ik, mede namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, de Europese ombudsman, de heer Söderman, met zijn voortreffelijk verslag feliciteren. Ik feliciteer ook mevrouw Ahern met het uitstekende verslag dat zij mede namens de Commissie verzoekschriften heeft voorgesteld.
Dit eerste verslag van de ombudsman maakt, hoewel hij nog maar een jaar aan het werk is, duidelijk welke problemen de Europese burgers ondervinden wanneer zij zich tot dit nieuwe orgaan van de Europese Unie willen wenden. Ik wij op het belang van de interactie tussen de Europese ombudsman en de Commissie verzoekschriften van het Europees Parlement om de burgers de rechten te garanderen met de bescherming waarvan wie die twee organen zijn belast. Dit is een belangrijke stap naar het Europese burgerschap en ook een middel om de transparantie en de goede werking van de Europese instellingen te garanderen.
Het Europees burgerschap is, zoals bekend, ook een van de onderwerpen waarmee de Intergouvernementele Conferentie zich bezighoudt. Om dat Europees burgerschap concrete inhoud te geven, is het volgens mij belangrijk dat ook de Intergouvernementele Conferentie aan het verslag van de ombudsman de nodige aandacht besteedt. Daarom vind ik dat wij een inspanning moeten doen om alle Europese burgers te laten weten dat zij zich tot de ombudsman kunnen wenden door hem een klacht voor te leggen, of tot het Parlement door aan de daartoe opgerichte commissie een verzoekschrift te richten. Ik vind het belangrijk dat aan de Europese burgers wordt uitgelegd in welke gevallen het goed is dat zij zich tot de ombudsman of tot de Commissie verzoekschriften richten. Wij moeten ons daarvoor allen inspannen. Daarom zullen wij, groenen, dit verslag met overtuiging goedkeuren.

Leperre-Verrier
Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil de ombudsman feliciteren met dit eerste verslag.
Drie maand is ongetwijfeld een heel korte periode om een eerste balans op te maken van een volledig nieuwe activiteit in het kader van onze instellingen. Ik ben niettemin van oordeel dat wij een aantal punten moeten onderstrepen die er klaar en duidelijk op wijzen dat de burgers van de Unie over een onafhankelijke, transparante maar discrete instelling zullen beschikken, waartoe ze zich kunnen richten wanneer ze in een conflict met de Europese administratie verwikkeld zijn en ze zich in hun rechten geschaad voelen.
Mevrouw Ahern geeft in haar uitstekende verslag een nauwkeurige analyse van deze drie voorwaarden. Ik ben het volledig met haar werk eens, in het bijzonder wanneer zij de samenwerking schetst die tussen de Commissie verzoekschriften en de ombudsman moet bestaan.
Blijft, mijnheer de ombudsman, het enorme probleem van de informatie en de sensibilisering van de burgers inzake deze nieuwe instelling die u vandaag als pionier incarneert. Dat lijkt mij het belangrijkste element.
Eerst en vooral een suggestie. Bent u ook niet van mening dat het voor degenen, die zich tot u willen richten, gemakkelijker zou zijn wanneer zij gebruik kunnen maken van de mogelijkheden die de nieuwe technologieën bieden? Mijn fractie heeft een amendement in die zin ingediend en ik vraag de collega's dit te steunen. Ik ben inderdaad van oordeel dat wij, wanneer wij de burgers en inwoners van de Unie de mogelijkheid bieden om zich met behulp van de telematica tot de ombudsman te richten, de praktische voorwaarden voor de uitoefening van hun rechten zullen verbeteren. Dit zou een stap vooruit zijn. De informatie voor de Europese burgers over de instelling die u vertegenwoordigt blijft één van de belangrijkste aspecten. Ik geef toe dat ik graag meer informatie zou hebben over de manier waarop u de bekendheid, die deze instelling moet genieten, ziet.
Mijnheer de ombudsman, u heeft inderdaad een zekere ervaring met deze functie opgedaan in eigen land. Uw troeven mogen echter geen handicap worden, aangezien de Europese burgers in eigen land nog geen ervaring hebben kunnen opdoen met de instelling van een ombudsman en hier dan ook niet mee vertrouwd zijn. De instelling van een ombudsman en zijn erkenning vormen een heel belangrijk element in het ontstaan van het Europese burgerschap dat wij wensen. Artikels 8D, 138D en E zullen slechts zinvol zijn wanneer de Europese burgers er zich van bewust zijn dat hun instellingen, die ze overigens heel slecht kennen, eveneens een garantie kunnen vormen tegen wanbeheer of onrecht. U heeft dan ook een uiterst belangrijke rol te spelen. Vergeet niet dat u de eerste ombudsman bent en dan ook de zware taak heeft het eerste beeld van deze nobele instelling te geven. Mijnheer de ombudsman, wij zijn er echter van overtuigd dat u zich ten zeerste bewust bent van deze verantwoordelijkheid.

Striby
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de ombudsman, geachte collega's, het eerste verslag van de Europese ombudsman behandelt slechts een periode van drie maand maar geeft ons toch heel nuttige aanwijzingen over dit nieuwe orgaan en over de manier waarop de heer Söderman zijn mandaat denkt te vervullen, hierbij steunend op zijn ervaring als nationale ombudsman in Finland. Ik verheug mij met name over de nauwe samenwerking tussen de ombudsman en de Commissie verzoekschriften van ons Parlement.
Ik wil echter een kwestie aan de orde stellen die mij nauw aan het hart ligt en wil het met name hebben over de zetel van waaruit de ombudsman zijn opdracht vervult. De heer Söderman heeft bij zijn verkiezing duidelijk het voornemen uitgesproken om zijn secretariaat in Straatsburg, de zetel van het Europees Parlement, te vestigen. Deze beslissing was conform de geest van de teksten. Wij hebben enkele dagen geleden echter vernomen dat de ombudsman de Begrotingscommissie om een verhoging van zijn werkingsmiddelen met 150 % heeft verzocht en dat zijn organogram bijna verdubbeld is, van 10 naar 17 banen. Wij zouden deze toename kunnen begrijpen als ze paste in het kader van de normale ontwikkeling van zijn activiteiten maar het ziet ernaar uit dat dit verzoek eigenlijk tot doel heeft vanaf 1997 een bijkantoor in Brussel te openen en de zetel van de ombudsman geleidelijk over te brengen naar de Belgische hoofdstad.
Ik weet dat de heer Söderman straks een persconferentie zal houden en zou willen weten of hij dit inderdaad zijn bedoeling is en welke de redenen hiervoor zijn. Geachte collega's, als dit voornemen bevestigd wordt, zou dit andermaal een afwijking zijn van de kwestie van de zetel van de instellingen en organen van de Europese Unie. Mijn fractie zou zich hier sterk tegen verzetten.

Paakkinen
Mevrouw de voorzitter, de Europese ombudsman Jacob Söderman stelt in de slotopmerkingen van zijn jaarverslag over 1995 dat we nu behandelen, dat het mandaat en de bevoegdheden slechts één element vormen in het proces dat ertoe moet leiden dat de Europese burgers de voordelen kunnen genieten van een open, democratisch en verantwoord bestuur. Hij is van mening dat het bureau van de ombudsman alleen succes kan boeken als de communautaire instellingen en organen zich krachtig inzetten voor deze grondbeginselen en voor samenwerking met de ombudsman. Bij het lezen van deze documenten kreeg ik de indruk dat de ombudsman zelf van mening is dat een dergelijke inzet al aanwezig is, hoewel de periode van zijn werkzaamheden nog maar heel kort is om er al een oordeel over uit te kunnen spreken.
De Europese ombudsman behandelt vooral gevallen van wanbeheer. Op deze manier heeft hij de mogelijkheid om invloed uit te oefenen op de ontwikkeling van een goed bestuur. Elke burger van de Unie heeft het grondwettelijk recht om bij de ombudsman een klacht in te dienen over een handeling van een communautaire instelling of orgaan, als de indiener van mening is dat hij het slachtoffer is geworden van nalatigheid, verzuim, machtsmisbruik, bestuurlijke onregelmatigheden, discriminatie, vermijdbare vertraging of onwettelijke procedures. In het jaarverslag wordt duidelijk beschreven hoe het bureau van de ombudsman werkt en hoe burgers moeten handelen om hun klacht te laten behandelen. De manier waarop de ombudsman raad geeft en de burgers de weg wijst is positief en in de beginfase van deze nieuwe instelling van zeer groot belang.
Het voorstel van de rapporteur om het jaarverslag breed te verspreiden moet worden gesteund. De door de ombudsman geschreven folder is ook met dit doel samengesteld. Het is goed dat deze folder zo snel is gepubliceerd en ik vind het ook inhoudelijk een goede folder. Ik vind dat we de Europese burgers, de andere in Europa verblijvende burgers, ondernemingen, verenigingen en andere groepen moeten aanmoedigen om zich op de hoogte te stellen van het bestaan van het instituut ombudsman en zo nodig van zijn diensten gebruik te maken. Ik zou nog willen zeggen dat dit jaarverslag de bereidheid tot samenwerking van de ombudsman weerspiegelt. Bij zijn werkzaamheden moet de ombudsman onafhankelijk zijn. Dit is een onontbeerlijke voorwaarde voor zijn betrouwbaarheid, maar er moet ook samenwerking plaatsvinden. Het Parlement moet de ombudsman steunen. Ik wil de commissie feliciteren en de ombudsman danken voor zijn waardevolle inzet.

Toivonen
Mevrouw de Voorzitter, het eerste jaarverslag van de Europese ombudsman, de heer Jacob Söderman, is, zoals al wordt gesteld in het verslag-Ahern, zeer interessant en informatief. Dit jaarverslag moet echt op zo breed mogelijke schaal worden verspreid, omdat het een helder beeld geeft van de bevoegdheden van de Europese ombudsman en daarom voor de burgers een belangrijke bron van informatie vormt.
Aangezien een brede verspreiding van het jaarverslag om praktische redenen misschien niet mogelijk is, is het heel goed dat de ombudsman als een van zijn eerste werkzaamheden ter verspreiding onder de burgers de folder "Hoe kan een klacht worden ingediend bij de Europese ombudsman" heeft gepubliceerd. De folder is gepubliceerd in alle talen van de gemeenschap en is verspreid over de bureaus van de nationale ombudsmannen en de communautaire voorlichtingsbureaus.
Door de betere informatievoorziening zal het aantal ingediende klachten snel stijgen. Hiermee moet bij de vaststelling van de middelen rekening worden gehouden. Om de rechtszekerheid te waarborgen, moet de indiener binnen redelijke tijd antwoord krijgen. Daarom moet het bureau van de ombudsman over een voldoende hoeveelheid medewerkers beschikken, in overeenstemming met de hoeveelheid ingediende klachten. De ombudsman is gevestigd in Straatsburg, maar hoopt een klein bijkantoor met de bijbehorende medewerkers in Brussel te krijgen. De statistieken betreffende de klachten vanaf maart 1996 laten zien dat van de 86 onderzochte klachten er 78 betrekking hebben op de Europese Commissie. Tegen deze achtergrond lijkt het logisch dat het bureau van de ombudsman in Brussel gevestigd zou zijn, hoewel het Parlement officieel in Straatsburg is gevestigd.
Bij de opsomming van de taken van de ombudsman wordt gesteld dat hij verplicht is om te streven naar enerzijds doeltreffende tenuitvoerlegging van de rechten van de burgers op alle bestuurlijke niveaus van de Unie en anderzijds transparantie in het optreden van de communautaire instellingen en organen. Dit eerste jaarverslag is op beide gebieden veelbelovend.

Barros Moura
Mevrouw de Voorzitter, ik geloof werkelijk dat het verslag van onze ombudsman belangrijk is. Ik vind echter dat zijn initiatief ten behoeve van transparantie niet volstaat om de problemen op te lossen die het belang van zijn acties ten behoeve van de Europese burgers in gevaar kunnen brengen.
Het eerste punt heeft te maken met beperkingen die uit het Verdrag voortvloeien. De ombudsman is immers niet bevoegd om het optreden van de lid-staten te beoordelen, wat erop neerkomt dat het gemeenschapsrecht slecht wordt beheerd.
Het tweede punt heeft betrekking op de openbare zichtbaarheid van de huidige ombudsman, de heer Soederman, en zijn relatie ten opzichte van de nationale ombudsmannen en de nationale parlementen. Het is noodzakelijk dat de burgers weten dat er een ombudsman bestaat bij wie zij met hun klachten terecht kunnen. Het is belangrijk dat dit gebeurt. Ik denk dat het feit dat de ombudsman en zijn diensten, zoals momenteel het geval is, in Straatsburg zitten, ver van de Europese instellingen af voor zijn normale werking en ver van de gespecialiseerde Europese pers af voor communautaire zaken, de zichtbaarheid ervan sterk op de helling zet. Mijnheer Soederman, ik wens u succes toe bij de uitoefening van uw ambt en als Portugees parlementslid hoop ik in het bijzonder dat u uw eerste Portugese gevallen goed afhandelt, want de manier waarop u deze afhandelt zal voor mijn landgenoten belangrijk zijn om uit te maken of het zin heeft een beroep te doen op uw diensten.

Blak
Mevrouw de Voorzitter, ik vind dat het besluit in het Verdrag van Maastricht om een ombudsman te benoemen een verbetering van de democratie in de Europese Unie en een garantie voor de rechten van de burger betekent. De Europese ombudsman speelt een doorslaggevende rol in het proces om de burgers dichter bij de Unie te betrekken, als persoon bij wie ze klacht kunnen indienen wanneer zij vinden dat zij onrechtmatig behandeld werden. Met de benoeming van de Fin Jakob Södermann heeft het Europees Parlement naar mijn gevoel de juiste persoon voor deze taak gekozen. De heer Södermann oefent zijn functie nog niet zo lang uit. Van de 298 klachten die hij in 1995 ontving, heeft hij er 131 behandeld. Ik vind het daarentegen zorgwekkend dat hij 80 % van de 131 klachten niet ontvankelijk heeft moeten verklaren, omdat ze niet onder zijn bevoegdheid vallen. Het is van groot belang dat de burgers van het bestaan van de ombudsman afweten. Daarom steun ik het voorstel van de rapporteur om het verslag van de ombudsman op grote schaal te verspreiden.
Tenslotte doe ik een oproep tot alle EU-instellingen en andere om respect te tonen voor de ombudsman en de noodzakelijke bereidheid tot samenwerking aan de dag te leggen.

Papakyriazis
Mevrouw de Voorzitter, ook ik feliciteer en dank op mijn beurt de heer Söderman. Ik feliciteer hem met zijn gedetailleerd, uitvoerig, analytisch en zinvol verslag dat hij ons toegelicht heeft, eerst aan de Commissie verzoekschriften en vandaag hier. Ik zal evenmin nalaten de bijdrage te benadrukken van onze rapporteur in de Commissie verzoekschriften, mevrouw Ahern, aan het verslag dat we hier unaniem aangenomen hebben.
Sta me toe dit verslag enigszins epigrammatisch als "historisch" te bestempelen, omdat het dit eerste verslag is dat door de eerste Europese ombudsman aan het Europees Parlement voorgelegd wordt. Ik meen dat dit verslag, samen met de initiatieven, de toelichting en de weerklank die de Europese ombudsman in deze ruimte vond, de keuze van het Parlement op grond van het gestelde vertrouwen rechtvaardigt en bevestigt, terwijl het terzelfdertijd de beste waarborgen biedt voor de toekomst van de instelling. Een instelling die ik werkelijk als fundamenteel voor en strokend met de Europese Unie beschouw, omdat we per slot van rekening spreken over de Europese Unie en niet over verschillende losstaande deelinstellingen. Staat u mij toe erop te wijzen dat de twee pijlers het bewijs zijn van het fundamentele recht van de Europese burger om een verzoekschrift in te dienen, en terzelfdertijd, van de reële mogelijkheid voor rechtstreekse deelname van en beïnvloeding door de burger, die de ervaringen uit zijn eigen leven aan de Europese Unie doorgeeft, met de bedoeling de Unie te wijzigen en te ontwikkelen.
Ook ik ben het ermee eens dat om deze redenen de verbondenheid met, de visie op en de toenadering van de burger tot de instelling noodzakelijk zijn. Niet om over te gaan tot een maskerade, maar om met overtuiging aan te tonen dat wij op die manier ijveren voor volledige democratie in de Europese Unie.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt te 12.00 uur plaats.

Illegale handel in radioactieve stoffen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0066/96) van de heer Schulz, namens de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement (COM(94)0383 - C4-0227/94) inzake de illegale handel in nucleaire materialen en radioactieve stoffen.

Schulz
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, voor mij komt er vandaag met de presentatie van dit rapport een eind aan een zeer omvangrijk stuk werk. Ik heb dit rapport uitgewerkt als aanvulling op een mededeling van de Commissie over de illegale handel in nucleaire substanties in de Europese Unie. Laat u me maar meteen zeggen dat het verslag van de Commissie onvolledig is. Het is tendentieus en komt niet overeen met de werkelijke bedreigende situatie waarin de illegale handel met nucleaire substanties in de Europese Unie zich bevindt.
Deze handel komt immers niet alleen in de Europese Unie voor, maar over de hele wereld, zo veronderstelt en beweert men. Mijn taak was het - en ik heb me intensief met deze kwestie beziggehouden - om te bepalen hoe de werkelijkheid eruit ziet. Klopt het dat er uit alle atoominstallaties van de GOS- en de Midden- en Oosteuropese staten voortdurend nucleair materiaal wordt gestolen? Klopt het dat de georganiseerde misdaad, dat terroristen de grootste belangstellenden en kopers zijn die deze nucleaire substanties afnemen? Klopt het dat er een levendige handel in deze substanties is waaraan de georganiseerde misdaad veel geld kan verdienen? Het antwoord daarop luidt dat het mogelijk is, maar het is nauwelijks te bewijzen dat het zo is. Dat zeg ik van tevoren omdat we bij de beoordeling van het onderwerp illegale handel in nucleaire substanties een onderscheid moeten maken tussen legende en waarheid. We moeten een onderscheid maken tussen sprookje, tussen science-fiction- roman, tussen misdaadroman en beschrijving van de werkelijkheid. Het eerste gebied, de science-fiction- roman, is natuurlijk interessanter dan de prozaïsche werkelijkheid. Ik wil vandaag echter de laatstgenoemde speciale aandacht geven. Er is een reëel bedreigend potentieel dat niet mag worden genegeerd, maar dat serieus moet worden genomen. Er zijn steeds weer criminele elementen, er zijn steeds opnieuw pogingen van onbetrouwbare zakenlui om plutonium, uranium, welke nucleaire substanties dan ook te bemachtigen en ze aan welke belangstellenden dan ook te verkopen om er geld mee te verdienen.
Is dat echter wel zo zonder meer mogelijk? Kan een Spaanse, Duitse, Italiaanse crimineel snel even naar Rusland rijden, een koffer vol plutonium laden, snel even ermee naar een ander land vliegen en op de een of andere zwarte markt zijn koffer openmaken en zeggen: komt dat zien, ik heb 400 gram plutonium, die kunt u kopen voor 2 miljoen mark? Dat kan niet! Waarom niet? Wie hier in deze zaal, met uitzondering misschien van de heer Gmelin, is in staat om in een oogopslag plutonium van huisstof te onderscheiden? Ik niet! Wie is in staat om zo even uit de losse pols als wapensmokkelaar zonder wetenschappelijke kennis, zonder technische uitrusting te zeggen: Dat is sterk verrijkt uranium dat gebruikt kan worden voor wapens? Wie is in staat om dergelijke zaakjes zo te regelen dat de daarvoor benodigde uitrusting en de benodigde wetenschappelijke kennis ook aanwezig zijn?
De normale georganiseerde misdaad als doelgroep - die wij moesten onderzoeken - die heeft geprobeerd om binnen de Europese Unie met dergelijke substanties te handelen, was daartoe niet in staat omdat ze niet de noodzakelijke wetenschappelijke opleiding had noch over de noodzakelijke technische know-how beschikte die men nodig heeft om dergelijke transacties rond te krijgen.
Dat leidt tot een belangrijk inzicht. De handel met dergelijke substanties is alleen maar interessant voor kopers die echt aan de technische en wetenschappelijke voorwaarden kunnen voldoen om met het materiaal dat ze hebben gekocht vervolgens een doel te bereiken. Daarop moeten we onze aandacht richten want zulke belangstellenden zijn er.
Er zijn natuurlijk landen die door het Non-proliferatieverdrag te ontduiken atoomwapenprogramma's willen realiseren. Natuurlijk zullen zij proberen om op allerhande manieren aan materiaal te komen om hun illegale atoomwapenprogramma's te realiseren. Het is mogelijk dat ze dit kopen in een schemergebied tussen legaal overheidshandelen en illegaal crimineel handelen. In dit schemergebied zijn gewoonlijk de geheime diensten actief. Dat wil ik eens heel duidelijk stellen! Ik vraag me alleen af wat een land dat een illegaal wapenprogramma opzet, ertoe kan brengen om criminelen opdracht te geven om in de MOEL of in de GOSstaten plutonium aan te schaffen en dit uitgerekend via een land als de Bondsrepubliek Duitsland weg te smokkelen, waar uitgebreide technische voorzorgsmaatregelen zijn getroffen op de luchthavens, in de havens en aan de grenzen, waar instanties zijn, waar instellingen zijn die over het technische materiaal beschikken om te controleren of iemand nucleair materiaal in zijn bezit heeft, als tegelijkertijd op de grens tussen Afghanistan en Rusland een mensenleven maar een paar schamele dollars waard is. Het zou voor een land als Irak of Iran veel gemakkelijker zijn om zulk materiaal over de Kaiber-pas te smokkelen dan via een Duitse luchthaven. Dat verschaft ons een belangrijk inzicht: deze handel bestaat! Hij bestaat ongetwijfeld op het niveau van de geheime diensten, anders zouden landen als Pakistan of India niet door ontduiking van het Non-proliferatieverdrag in het bezit van kernwapens zijn gekomen! Deze handel bestaat echter waarschijnlijk niet in de vorm zoals hij in de Commissiemededeling, zoals hij door regeringen van lid-staten en door belangstellende journalisten wordt geschetst.
Natuurlijk is er sprake van een bedreiging als criminelen in het bezit komen van plutonium of uranium of wanneer terreurorganisaties dit spul aanschaffen om er een staat mee te bedreigen. Natuurlijk is er sprake van een bedreiging wanneer sekten als de Aum-sekte in Japan bijv. met hun fantasieën over de ondergang van de wereld stoffen aanschaffen waarmee het grondwater van een miljoenenstad zou kunnen worden vergiftigd of die door dispersies in de lucht of door vuur een grote bedreiging kunnen vormen. Daarom moet er alles aan worden gedaan om de potentiële bronnen van gevaar te elimineren; dat zijn inderdaad de kerncentrales in de voormalige MOEL en GOS-staten, waarin atoomwetenschappers voor een deel sinds twee jaar geen salaris meer hebben gekregen en daardoor gevoelig zijn voor corruptie. Dat zijn tegelijkertijd natuurlijk ook de mensen die weten over hoeveel substanties ze beschikken en hoe men ermee moet omgaan en hoe men ze aanbiedt. Daarom moeten we er alles aan doen om deze bron droog te leggen. Als we er echter alles aan moeten doen om deze bron droog te leggen, dan vraag ik me af - en dat heb ik in mijn rapport beschreven -, waarom de Commissie aan de ene kant een mededeling doet waarin deze scenario's terecht ook zo worden beschreven, we echter tegelijkertijd in het ontwerp voor de begroting lezen dat er op de personele, financiële en technische standaards die dringend moeten worden uitgebreid met 30 % moet worden bezuinigd! Dat moet de Commissie toch eens uitleggen. Dat is beslist bezuinigen op de foute plaats.
We hebben tegelijkertijd echter ook een realistische inschatting nodig van wat er aan de hand is. Daarom heb ik in mijn rapport een statistiek gezet waarvan ik weet dat vooral de rechter vleugel van dit Huis zal proberen om deze statistiek vandaag niet in mijn verslag op te nemen, waarbij ik enigszins verbaasd ben over het feit dat er niet eens meer statistieken mogen worden genoemd. Maar ik noem u er één: het Transuraneninstituut, d.w.z. de instelling voor analyse van Euratom in Karlsruhe, heeft 34 gevallen van in beslag genomen nucleair materiaal onderzocht. Sinds 1991 heeft de politie in 34 gevallen nucleair materiaal in beslag genomen en vervolgens aan het Transuraneninstituut gegeven om het te analyseren. Eén niet al te dramatisch geval werd in België geregistreerd, 3 gevallen in Italië en 30 gevallen in de Bondsrepubliek Duitsland. Dat wil zeggen dat er in 12 lid-staten van de Europese Unie tot nu toe geen enkel geval van in beslag genomen nucleair materiaal is voorgekomen.
De 30 gevallen in de bondsrepubliek zijn ten dele zo dramatisch dat ik er eentje wil beschrijven. Een koffer wordt gecontroleerd met een geigerteller en de controlerend ambtenaar zegt: " Hier slaat ie uit, dit is radioactief" . De koffer wordt opengemaakt en men ontdekt rookmelders uit sprinklerinstallaties van de voormalige DDR. Die werden namelijk gedeeltelijk met plutonium uitgerust voor de voorbereiding van het atoomwapenprogramma. Dan staat er met grote koppen in de krant: Weer nucleair materiaal gevonden, weer een geval van smokkel! Daar heeft zo'n onguur type zo'n rookmelderstaafjes te pakken gekregen, er een groot aantal in een koffer gestopt en gedaan alsof hij wat had aan te bieden.
Even gevaarlijk als het negeren van een reële bedreiging is het om een verkeerd beeld te schetsen van een reële bedreiging. Daarom is het dringend noodzakelijk dat de Commissie, wij als Parlement, maar ook de regeringen van de lid-staten de werkelijke staat van bedreiging schetsen. Het heeft geen zin dat, zoals in München, de Duitse geheime dienst in samenwerking met het Kriminalamt van de deelstaat Beieren criminele Spanjaarden de opdracht geeft om naar Rusland te vliegen en vervolgens plutonium de Bondsrepubliek in te smokkelen opdat dezelfde politie-agenten die de criminelen deze opdracht hebben gegeven deze vervolgens zelf kunnen arresteren om tegen de burgers te kunnen zeggen: " Zie maar, we hebben de illegale nucleaire markt onder controle" . Dat is absoluut contraproductief, dat is niet in het belang van de echte voorlichting. Wat in het belang is van echte voorlichting, is te laten zien hoe het in werkelijkheid is. Dat heb ik geprobeerd.
We kunnen echter niet toestaan dat een regering van een lid-staat met een dergelijk serieus onderwerp zo nonchalant omspringt zoals dat nu is gebeurd. Er zijn namelijk mensen met 400 gram plutonium in een Samsonite-koffer met een vliegtuig van de Lufthansa waarin een paar honderd passagiers zaten van Moskou naar München gevlogen en niemand heeft tegen de mensen in München of tegen de passagiers van dat vliegtuig gezegd in wat voor gevaarlijke positie ze zich bevonden, want plutonium is nu eenmaal geen huisstof. Plutonium is een uiterst gevaarlijke stof en ik kan niet begrijpen waarom aan een regering die Euratom niet op het juiste moment heeft ingelicht over deze zaak, hoewel ze dat had moeten doen, en daarna ook nog beweert dat ze Euratom wel heeft ingelicht, niet eens door de Commissie moet worden gevraagd: " Wat hebben jullie daar gedaan? Hebben jullie werkelijk door overtreding van het Europees recht vele honderden mensen in gevaar gebracht, alleen opdat jullie politieke berekening van de slechts schijnbaar juiste voorstelling van een reële bedreiging opgaat?"
Ik heb geprobeerd om een uitvoerig verslag in te dienen over de werkelijke stand van de bedreiging met uitgebreide voorstellen wat men ertegen kan doen. Ik verzoek u mijn verslag en de amendementen goed te keuren.

Chichester
Mijnheer de Voorzitter, de illegale handel in radioactieve stoffen en nucleaire materialen is zonder enige twijfel een kwalijke en tegelijk een verontrustende zaak, waarvoor in dit verslag terecht aandacht wordt gevraagd. Toch is het betreurenswaardig dat het verslag zich niet uitsluitend tot de hoofdzaken beperkt, maar het debat probeert te verbreden door uit te wijden over bepaalde aspecten van het defensiebeleid van de lid-staten, welke niet onder de bevoegdheden van dit Parlement vallen, door insinuerende opmerkingen te plaatsen bij de justitiële competentie van een bepaalde lid-staat en door opnieuw een poging te doen om een meer algemene anti-atoomdiscussie te ontketenen.
Het onderhavige verslag bevat enkele zeer twijfelachtige uitspraken op zowel wetenschappelijk als juridisch terrein. Ik ben blij met de amendementen die zijn ingediend om een en ander recht te zetten, maar bovenal juich ik de amendementen toe die een streep halen door bepaalde uitspraken over militaire voorraden en bevoegdheden van de EU-landen op defensiegebied. Zelfs in dit verslag wordt niet gesuggereerd dat er binnen de EU sprake zou zijn van illegale handel met nucleair materiaal afkomstig uit in de lid-staten opgeslagen voorraden. Het probleem komt van buiten de EU en ligt daarmee trouwens buiten onze bevoegdheden. Het lijkt dan ook onzinnig om externe problemen te relateren aan het defensie- en veiligheidsbeleid dat onder de competentie van de lid-staten valt.
De in het verslag gedane uitspraken op wetenschappelijk terrein zijn naar mijn mening in sommige gevallen tamelijk tendentieus, zoals bijvoorbeeld de in overweging C gedane uitspraak. En binnen de atoomsector zijn zeker niet veel medestanders te vinden voor de uitspraak in paragraaf 3 inzake de MOX. In een van de aanbevelingen die in het verslag worden gedaan, wordt de Commissie opgeroepen over te gaan tot een interne reorganisatie van de met nucleaire aangelegenheden belaste diensten. Ik vraag me af hoe vaak de roep om reorganisatie al heeft geklonken in het kader van andere kwesties en wat voor chaotische situatie zou zijn ontstaan als aan al die oproepen gehoor was gegeven.
Ik wil tot besluit nogmaals wijzen op het risico dat wij als Parlement lopen als wij ons niet zozeer op de hoofdpunten concentreren, maar ons onophoudelijk bemoeien met zaken die onze bevoegdheden te buiten gaan. Het risico is dan dat wij als Parlement nog steeds niet echt serieus zullen worden genomen en niet hoeven te rekenen op uitbreiding van onze bevoegdheden binnen de IGC.

Grossetête
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik wil eerst en vooral zeggen dat ik het met de voorgaande spreker, de heer Chichester, eens ben. Ik ben inderdaad ook van oordeel dat we de problemen van het nucleaire-defensiebeleid niet mogen opnemen in dit dossier en ben ervan overtuigd dat wij de landen, die over een soortgelijke defensie beschikken, kunnen vertrouwen.
Ik zou daarentegen zeggen dat het, in het licht van het ontstaan van de illegale handel in gevaarlijk radioactief materiaal, dat op frauduleuze manier verworven wordt en clandestien wordt doorverkocht - de heer Schulz heeft overigens een aantal voorbeelden gegeven in België, Italië of Duitsland - inderdaad belangrijk is dat de Commissie een mededeling heeft opgesteld. Ik ben echter verbaasd dat zij op 19 april 1996 een nieuwe mededeling heeft voorgesteld. Ik juich het wel toe dat zij in deze nieuwe mededeling het begrip bescherming tegen radioactieve straling heeft geïntroduceerd.
Mijns inziens is het nuttig eraan te herinneren dat deze illegale handel een globaal en gecoördineerd optreden van de Europese Unie vergt. De aanpak van de problemen in verband met deze illegale handel werd tot op heden aan de bereidheid van de lid-staten overgelaten. Deze problemen moeten echter het voorwerp uitmaken van een communautaire regelgeving. Overigens maakt de Commissie terecht een onderscheid tussen nucleaire materialen en radioactieve stoffen aangezien de gevolgen van de handel verschillen. In het geval van nucleaire materialen - uranium, plutonium, thorium - gaat het om nucleaire proliferatie. Deze handel vormt een rechtstreeks gevaar voor de vrede en de veiligheid.
De handel in radioactieve stoffen is daarentegen veel gevaarlijker op het vlak van besmetting aangezien de handel in handen is van individuen die geen wetenschapper zijn en zich niet bewust zijn van de gevaren die zij lopen. Deze stoffen leiden tot een indirecte besmetting door verspreiding in het milieu en worden, zoals we hebben vastgesteld, soms opgenomen in de voedselketen. Ik denk hierbij aan het beruchte geval van de besmette pistachenoten die men heeft teruggevonden aan de Duits-Poolse grens.
Preventie in de vorm van technische bijstand aan de vroegere Sovjetunie is dus belangrijk om opnieuw doeltreffende controles in te voeren op de installaties van de voormalige Sovjetunie. We dienen tevens te zorgen voor politieke samenwerking via partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten met de betrokken landen. Deze samenwerking tussen de lid-staten van de Unie en de betrokken industriële milieus moet gericht zijn op douane, politie en gerecht.
Ik sluit mij dus aan bij de maatregelen die de Commissie voorstelt, in het besef dat het belangrijk is artikel 5 van Euratomrichtlijn 80/863 van 15 juli 1980 te versterken, ten einde de bevolking tegen ioniserende straling te beschermen en de buurlanden op de hoogte te brengen.

Gahrton
Mijnheer de Voorzitter, ik heb de eerdere sprekers met een zekere verbazing aangehoord, gezien het feit dat de parlementaire commissie die de grootste verantwoordelijkheid heeft voor het buitenlands beleid en het veiligheidsbeleid, haar advies met algemene stemmen heeft aangenomen. In dit eenstemmige advies zeggen wij o.a. dat de aansporing om af te zien van nucleaire wapens natuurlijk nog groter zou zijn als de landen die nucleaire wapens bezitten zich ertoe zouden verbinden om hun eigen nucleair arsenaal te vernietigen. Wij zeggen ook dat alle staten zich natuurlijk zouden moeten onthouden van proeven met kernwapens in afwachting van internationale overeenstemming over een algeheel verbod op dergelijke proeven. Wat nucleaire energie betreft zeggen wij bovendien dat daarnaast het hele energieproduktieproces moet worden veranderd, gezien de risico's van nucleaire energie voor het milieu. Dat wordt de grote uitdaging van de komende eeuw.
Dit komt dus van een commissie die niet in eerste instantie verantwoordelijkheid draagt voor milieu- en energievraagstukken, maar die verantwoordelijkheid draagt voor aspecten van buitenlandse politiek. Met grote belangstelling kijk ik naar de presentielijst van de bijeenkomst waar wij ons eenstemmig achter dit advies hebben geschaard. Op deze lijst staan de leden Matutes, Carrère d'Encausse, Aelvoet, Bertens, Caccavale, Colajanni, Goerens, von Habsburg, König, Lenz, McGowan, Poettering, Sakellariou, Viola en ikzelf. Het gaat om een flink aantal leden, die in ander verband misschien andere standpunten hebben ingenomen.
Als ik daarna zie dat het hoofdverslag van de heer Schulz is aangenomen met slechts 12 stemmen vóór en 2 tegen en 16 onthoudingen, begin ik mij enigszins af te vragen hoe de besluitvorming in dit Parlement werkt. Men moet er toch van uitgaan dat leden die deelnemen in een eenstemmig advies niet hebben zitten slapen, maar erachter staan. Ik hoop dat ze dat hier bij de stemming van vandaag blijven doen.

Smith
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Schulz graag een compliment maken, niet alleen vanwege de kwaliteit van zijn verslag, maar ook vanwege zijn uitstekende inleiding vanmorgen.
Het welzijn van toekomstige generaties valt wel degelijk binnen de bevoegdheden van dit Parlement. Ik wil dat de wereld die ik voor mijn kleindochter achterlaat, er beter uit ziet dan op dit ogenblik. Wij moeten iets doen aan de bedreigingen waarmee wij worden geconfronteerd.
Het is zonder meer een feit dat, zoals de heer Schulz aangaf, het aantal geregistreerde gevallen van illegale handel in nucleaire materialen een verontrustende en spectaculaire stijging vertoont. En we kunnen slechts gissen naar het aantal gevallen dat niet is gemeld of niet bekend geworden is. Duidelijk is wel dat wij indringende vragen moeten opwerpen over de doelmatigheid van internationale controles op nucleaire materialen. Ik heb heel aandachtig geluisterd naar wat de Commissie zei over de aanbevelingen die in het verslag-Schultz worden gedaan.
Ik wil deze gelegenheid aangrijpen om terug te komen op een vraag die ik onlangs aan de Commissie heb gesteld naar aanleiding van beweringen dat beveiligd nucleair materiaal uit de ITREC-verwerkingsinstallatie bij Rotondella in Zuid-Italië zou zijn ontvreemd. Dit is een zaak die nu niet eens in de voormalige Sowjet Unie speelt, maar binnen de Europese Unie zelf! Ik ben heel benieuwd of de Commissie mij kan zeggen hoe het nu met deze zaak staat, vooral omdat dit incident illustratief is voor enkele van de bezwaren die wij tegen de nucleaire industrie hebben.
Ten eerste zij hierbij gewezen op het belang van informatie naar het publiek toe. Een goed geïnformeerd publiek is een van de beste veiligheidsmaatregelen die er zijn. Informatie over opslag, transport of verwerking moet dan ook openbaar zijn.
Ten tweede zij gewezen op de nauwe en dubieuze band tussen de civiele en de militaire nucleaire sector. De civiele nucleaire sector is voortgekomen uit de nucleaire sector en het argument van de nationale veiligheid weegt op dit punt nog steeds zwaar. We zouden hier naar meer openheid van zaken moeten streven.
Ten derde wil ik wijzen op de risico's verbonden aan radioactieve stoffen waarvoor geen veiligheidscontroles gelden. Er zou een nieuw onderzoek moeten worden gestart naar de controles op deze specifieke stoffen.
Tot slot wil ik aandringen op intensivering van de internationale samenwerking en aanscherping van de internationale controles om het hoofd te bieden aan een van de grootste bedreigingen van ons bestaan.
Het verslag van de heer Schulz heeft ons hierop gewezen en het is nu aan ons om onze conclusies daaruit te trekken.

Posselt
Beste collega's, de charme van het betoog van onze collega Schulz ligt in de tegenstrijdigheid ervan. Aan de ene kant heeft de heer Schulz er terecht op gewezen dat er op het gebied van de internationale criminaliteit sprake is van één van de grootste gevaren van deze tijd en van de toekomst, aan de andere kant probeert hij deze om reden van binnenlandse politiek op onuitstaanbare wijze te bagatelliseren.
Ik ben van mening dat zijn betoog dit vandaag ook heel erg duidelijk heeft gemaakt, want hij haalt steeds opnieuw de brandweer en de brandstichter door elkaar. Natuurlijk opereren geheime diensten in het schemergebied omdat ze alleen in dat schemergebied in staat zijn om de daar opererende criminele elementen op te pakken. De door u genoemde statistiek is daarom zeer verhelderend en daarom ben ik blij dat u die erbij hebt gezet, ook al ben ik het niet eens met de formulering van uw voorstel. Verhelderend omdat wordt aangetoond dat het midden van Europa, d.w.z. de landen langs het voormalige IJzeren Gordijn, op een bijzondere manier te lijden heeft onder de grensoverschrijdende criminaliteit van bendes en van nucleaire criminaliteit. Daarom moeten we blij zijn dat de Duitse en Oostenrijkse veiligheidsdiensten, maar ook de Hongaarse, Tsjechische en Poolse veiligheidsdiensten op een bijzondere manier proberen om deze criminaliteit in hun greep te krijgen en we moeten er dankbaar voor zijn dat de Beierse politie en de minister van binnenlandse zaken van Beieren, Beckstein, deze uitdaging hebben aangenomen en daarmee de hele Europese Unie een dienst bewijzen.
Beieren neemt hier voor de hele Europese Unie op een heel beslissende manier een voorvechterspositie in in de strijd tegen de georganiseerde misdaad en als u probeert om hier de veiligheidsdiensten aan te vallen, dan zou dat alleen maar kunnen leiden tot twijfels bij deze uitstekend functionerende politie-afdelingen, zoals ze in uw deelstaten Noordrijn-Westfalen en Nedersaksen allang schering en inslag zijn, wat we aan de toestand van de binnenlandse veiligheid daar ook wel kunnen zien. Het onderwerp is van groot belang. Het is een Europees thema en daarom betreur ik het dat u het met uw voorstellen op dit gebied van het binnenlands beleid naar beneden hebt gehaald.
Het is een bedreiging! Attali had het in zijn verslag voor de Verenigde Naties over honderden gevallen van nucleaire smokkel. De Verenigde Naties gaan ervan uit dat Rusland en veel nieuwe republieken van het GOS niet in staat zijn om op juridisch en personeel gebied tegen deze om zich heen grijpende criminaliteit op te treden. Daarom moeten wij ons daarvoor inzetten. Het zijn niet zomaar wat fantasieën die de Raad, de lidstaten en de Commissie ertoe hebben bewogen om nog meer pogingen te ondernemen, ze te coördineren en ook de discussie over de verhoging van de middelen aan te zwengelen. Daarom steunen we ook uw operatieve voorstellen die lijnrecht tegenover datgene staan wat u hier om demagogische redenen te berde brengt. U weet heel goed dat het noodzakelijk is om de internationale criminaliteit op Europees niveau te bestrijden en daartoe dienen onze amendementen en die van onze collega Caccavale.

Caccavale
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de eerste plaats dank ik de heer Schulz voor zijn verslag en voor het vele werk dat hij met betrekking tot deze kwestie heeft verricht. Dat hij het probleem grondig heeft onderzocht blijkt uit de feiten en cijfergegevens die hij ons heeft voorgelegd en die de omvang van het probleem illustreren.
Ik sluit mij echter ten dele ook aan bij de bezwaren die enkele van de vorige sprekers hebben geopperd. Ik meen dat het verslag de bevoegdheden van het Europees Parlement en van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken enigszins te buiten gaat. Volgens het opschrift is dit een verslag over de illegale handel in nucleaire materialen en radioactieve stoffen, maar in werkelijkheid gaat het ook over het energie- en defensiebeleid.
Dat betekent natuurlijk niet dat die problemen met elkaar geen verband houden. Ik besef dat het probleem, zoals ook de heer Schulz zegt, niet alleen het nucleair materiaal als dusdanig is, maar ook het feit dat deskundigen, vooral uit de voormalige Sovjetunie, hun kennis en technologie overal in de wereld illegaal verkopen.
Volgens mij hebben wij ook geen volledig overzicht van het probleem. Wij weten immers niet hoeveel of welke mensen voor deze grote bedreiging voor de gehele wereld verantwoordelijk zijn. Vele landen waar geen echte democratische controle bestaat, dreigen immers voor ons en voor de toekomst van de mensheid een ernstig gevaar te worden doordat het radioactief materiaal ook daar wordt verhandeld en die landen aldus nucleaire mogendheden kunnen worden.
Anderzijds mogen wij ons ook niet verschuilen achter het feit dat het nu om big business gaat. Wij mogen niet denken dat wij het probleem door bekendmaking kunnen oplossen. Wij moeten beseffen dat het hier om een ingewikkelde handel gaat en dat kopen en verkopen minder gemakkelijk gaat dan bij voorbeeld in de drugshandel. Het is dan ook duidelijk dat de geheime diensten hier een belangrijke rol spelen. De democratische landen die in het Europees Parlement vertegenwoordigd zijn en wij, leden van het Parlement, moeten zorgen voor een scherpe controle op de schemerzone waarin de geheime diensten opereren. Het probleem is niet alleen dat van de georganiseerde criminaliteit.

Wiebenga
Voorzitter, er zijn tot nu toe nog geen echte ongelukken gebeurd naar aanleiding van de smokkel van kernmateriaal maar stelt u zich eens voor als kernmateriaal in handen komt van een dictator of van een terroristische groep die kwaad wil, dan is de ramp ook niet te overzien. Dat betekent dat wij er dus alles aan moeten doen om de smokkel in kernmateriaal te voorkomen en zonodig ook te bestrijden.
De liberale fractie vindt dat het debat daarover vandaag moet gaan en dat het debat dus niet moet gaan en ook de resolutie, niet moet gaan over de voors en de tegens van kernenergie als zodanig, zoals ik zojuist uit de groene hoek heb gehoord.
Voorzitter, het spreekt vanzelf dat wij steun aan de Oosteuropese landen moeten geven om de problemen die er daar zijn op te lossen. Terecht vraagt de resolutie aan de Europese Commissie om de financiële gevolgen van die steun aan Oosteuropa, om die aan te geven en het Parlement heeft er recht op om ingelicht te worden.
Voorzitter, bij de bestrijding noem ik alleen het woord Europol, het is natuurlijk een schandaal dat Europol nog steeds niet goed kan werken. In de Commissie binnenlandse zaken leek het erop of wij een interne Duitse politieke discussie aan het voeren waren en ook nu moet ik eerlijk zeggen bevalt de hoge toon van de Duitse geachte afgevaardigde, de bevriende collega's, mij niet erg. Daar is dit onderwerp veel te belangrijk voor. Wij moeten ons als Europees Parlement niet in de interne Duitse politieke discussie mengen maar er moet wel een resolutie van dit Europees Parlement komen omdat, als er geen resolutie zou komen, dan staat dit Parlement met lege handen en daar is het onderwerp veel te belangrijk voor.

Bloch von Blottnitz
Mijnheer de Voorzitter, bij de discussie over de illegale handel met nucleair materiaal zijn er eigenlijk veel meer vragen dan we tot nu toe antwoorden hebben. Ten eerste is er steeds alleen maar sprake van aanbieders. Wie en waar zijn de kopers? Waar aanbieders zijn, zijn ook kopers. Ten tweede is onduidelijk, waarom in godsnaam van de 35 gevallen - de pas geleden in Beieren in een garage in beslag genomen 277 kilo sterk verrijkt uranium moeten er ook bij worden geteld - er 30 gevallen in Duitsland zijn opgetreden? Betekent dat dat de Duitse politie heel erg goed of de markt daar bijzonder groot is? Of is de politie in andere landen slechter?
Derde vraag: waarom zegt de Duitse bondsregering dat ze Euratom op 27 juli in kennis heeft gesteld, terwijl Euratom verklaard dat het op 10 augustus in kennis werd gesteld, namelijk toen het vliegtuig aankwam. Daar klopt iets niet. De eis dat we nu Europol nodig hebben gaat voorbij aan de feiten. Ik wil u er nog eens aan herinneren dat nucleair materiaal voor de wet onder controle van Euratom valt. Euratom-safeguards moeten dus eindelijk op personeel en financieel gebied in staat worden gesteld om eindelijk naar behoren controles te kunnen uitoefenen. We maken ons nu terecht druk om 400 gram plutonium, maar we hebben tonnen plutonium in Engeland en Frankrijk. In Frankrijk hebben we 265 installaties met nucleair materiaal, maar 116 kunnen door Euratom worden gecontroleerd, waarvan er 30 zogenaamde " mixed" -installaties zijn, dat wil zeggen installaties die zowel voor civiele als voor militaire doeleinden worden gebruikt, die we daar ook nog van af moeten trekken, waarbij Frankrijk kan zeggen: " Nee, vandaag niet" . En we hebben 103 installaties waarin alleen maar vreemd materiaal, d.w.z. nucleair materiaal uit niet-EU-landen is opgeslagen. En dan nog iets: de IAEA kan maar 1 installatie per jaar in Frankrijk controleren. Dat is toch het eigenlijke schandaal!
Onze eis moet dus zijn: het vrijgeven van al het civiele en militaire nucleaire materiaal van alle kernwapenlanden en natuurlijk een absolute stop op het verdere gebruik van plutonium en een stop van deze zinloze transporten van het ene land naar het andere. Dat is het reële en werkelijke gevaar in Europa, waarbij ik het nog helemaal niet heb gehad over de GOS-staten. Van dit gevaar hebben we allemaal slechts een vaag vermoeden. Voor dit terrein hadden we al veel meer geld moeten uittrekken om de afdelingen van de Euratomsafeguards aan de actuele stand van zaken aan te passen. Deze moeten het doen met kruimels waarmee ze onmogelijk controles kunnen uitoefenen.

Blokland
Voorzitter, in de mededeling van de Commissie wordt op evenwichtige wijze weergegeven hoe door het uiteenvallen van de Sovjetunie een gevaarlijke situatie is ontstaan met betrekking tot de handel in illegale nucleaire stoffen. Op gestructureerde wijze wordt gezocht naar instrumenten waarmee de Unie deze problematiek te lijf kan gaan.
Ronduit teleurstellend is vervolgens het verslag dat de heer Schulz ons presenteert. In plaats van een verslag met waardevolle aanbevelingen voor de Commissie, ligt er nu een chaotisch document voor waarin allerlei hier niet ter zake doende politieke stokpaardjes worden uitgevochten. De eis van nucleaire ontwapening, stopzetting van het kernenergiebeleid, insinuerende opmerkingen aan het adres van met name de Duitse politie overheersen. Dit heeft ertoe geleid dat het verslag in de Commissie openbare vrijheden slechts met minimale steun is aangenomen, hetgeen in principe niet nodig zou moeten zijn bij dit onderwerp. Tekenend was dat de socialistische fractie pas besloot voor het verslag te stemmen toen bleek dat de christen-democraten zich van stemming zouden onthouden.
Want, zeg nu, wie wil in dit Parlement de illegale handel in nucleaire stoffen nu eigenlijk niet bestrijden? Een breed gesteunde resolutie zou geen probleem moeten zijn en zou zeker ten goede komen aan de geloofwaardigheid van dit Parlement.
Tot mijn spijt moet ik zeggen dat de onderhavige resolutie daaraan absoluut niet voldoet. Ik hoop dat er met de amendementen nog een en ander recht gezet kan worden, zoniet, dan zal ik zeker tegen dit verslag stemmen.

Stirbois
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het verslag-Schulz bevat een aantal interessante punten. De handel in nucleair materiaal is inderdaad levensgevaarlijk en is inderdaad enorm toegenomen na het uiteenvallen van de Sovjetunie. We mogen hieruit echter niet besluiten dat de USSR Europa beschermde tegen de gevaren van het atoom. Kerncentrales die dreigen te ontploffen, atoomduikboten in de Noordzee en tonnen radioactief afval die in de oceanen gestort zijn, zijn inderdaad een erfenis van de communisten die tot 1991 aan de macht waren.
Vandaag verwerven een aantal nieuwe landen atoomwapens. Met name Iran - een terroristische staat - wordt hierbij geholpen door de vroegere communistische nomenclatuur. De Amerikaanse overheid heeft hier eveneens schuld aan aangezien de Golfoorlog Irak gebroken heeft, de enige macht in de regio die een tegengewicht kon vormen voor de macht van de ayatollahs in Teheran.
De omvang van het gevaar is dus niet te verwaarlozen en het Front National was de eerste partij in Frankrijk die de regeringen al in de jaren zeventig waarschuwde voor hun beleid om alles op kernwapens af te stemmen. In een steeds gevaarlijker wereld, waar nieuwe kernmachten verschijnen, moet de verdediging van onze landen echter steunen op een geloofwaardige nucleaire vergeldingsmacht, een systeem voor civiele bescherming dat vergelijkbaar is met het systeem waarover Zwitserland beschikt en het herstel van de grenscontroles.
De heer Schulz dringt in zijn verslag aan op de nucleaire ontwapening van Frankrijk en Groot-Brittannië. Dit heeft echter weinig te maken met de handel in nucleair materiaal. Hij is ook gekant tegen civiele bescherming en verstaat onder grenzen uiteraard alleen die van het Europa van Maastricht.
Overigens steunt de bereidheid om uitgebreide bevoegdheden aan de Commissie, aan Euratom te geven op dezelfde filosofie. Onder het voorwendsel dat er geen gevaar van wereldwijde omvang bestaat, moeten de landen afstand doen van hun bevoegdheden ten voordele van supranationale instellingen.
De crisis rond de dolle-koeienziekte, die vooral een mislukking van de Commissie is, toont echter op dramatische wijze het onvermogen van onze instellingen aan om onze bevolking te beschermen en wijst op de gevaren die de opening van onze grenzen tot iedere prijs inhoudt.

Mombaur
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, een van de belangrijkste uitdagingen voor alle lid-staten van de Europese Unie is het monster van de internationale georganiseerde misdaad. Tot nu toe ging het om mensen- en drugshandel en nu in toenemende mate ook om handel met nucleair materiaal die natuurlijk ook wordt bevorderd door landen die op illegale wijze aan kernwapens willen komen. Het probleem is heel ernstig. De Commissie heeft een goede mededeling doen uitgaan. De discussie wordt echter in diskrediet gebracht als ze wordt gebruikt voor doelen op het gebied van de binnenlandse politiek en vervreemd in de vorm van een sprookjesuurtje of in de zin van een wereldvreemd energiebeleid. Dat is natuurlijk volledig wereldvreemd en houdt geen rekening met het feit dat er aan de energiebehoefte van de wereld - die dagelijks met 260.000 mensen groeit - volgens de wil van de meeste landen in de wereld zonder kernenergie nu eenmaal helemaal niet kan worden voldaan. Daarom zijn er momenteel ook 55 kerncentrales in aanbouw.
Daar gaat het hier echter niet om. Het Parlement heeft al in 1992 internationale controleplannen, het aanmerken van deze daden als ernstige vorm van internationale criminaliteit en het opleiden van deskundigen voorgesteld. In deze lijn liggen ook de aanbevelingen van de Commissie en de discussies van het Parlement: veilige opslag, nauwkeurige controle, vroegtijdige ontdekking, identificatie en vervolging, vakinhoudelijke en technische hulp voor de landen die er voornamelijk mee te maken hebben, inventarisatie, administratie en controle. Met andere woorden: transparantie van het systeem, bovendien veiligheidstechnische samenwerking tussen de lid-staten en natuurlijk ook versterking van de positie van Europol.
Ik wil u echter nog speciaal wijzen op de punten 11 en 14 van de conclusies van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie die er natuurlijk op wijst dat het erom gaat om de verleidingen te verminderen door wetenschappers de mogelijkheid te bieden hun vakkennis voor vreedzame doeleinden in te zetten. Het plutonium moet vooral ook onschadelijk worden gemaakt door het te verwerken tot MOXverbrandingselementen. In de komende jaren is er waarschijnlijk 100 ton wapenplutonium uit de ontwapening te verwachten. Dat moet worden verwerkt en onschadelijk worden gemaakt.

Fitzsimons
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag de heer Schultz complimenteren met zijn verslag dat hij vanmorgen aan het Parlement heeft gepresenteerd, en hem dankzeggen voor zijn uiteenzetting van de problematiek op dit terrein. Het is afschuwelijk te bedenken dat stoffen als hoogwaardig plutonium in verkeerde handen terecht kunnen komen, zoals bijvoorbeeld bij terroristische en criminele organisaties, en de nucleaire explosieven die zij met behulp daarvan kunnen vervaardigen, roepen een waar schrikbeeld op.
Wij in Ierland zitten met het gegeven dat er in het Verenigd Koninkrijk miljoenen tonnen plutonium beschikbaar zijn en daar zijn we natuurlijk niet gerust op. Daarnaast is het geen geheim dat landen als Irak en Noord-Korea bezig zijn met de ontwikkeling van een eigen atoombom. Het is dan ook van belang om overzicht te hebben over de controleregelingen voor nucleair materiaal. In de afgelopen twee jaar zijn er -volgens de gegevens die Duitsland op de Internationale Conferentie naar buiten heeft gebracht- 19 gevallen van diefstal van nucleair materiaal aan het licht gekomen. Al dit materiaal is in Rusland ontvreemd. Daarnaast hebben de Duitse autoriteiten in 1994 267 gevallen opgespoord, waarin sprake was van indirecte handel met of bedrieglijke aanbiedingen van nucleaire stoffen. Het meest spectaculair was natuurlijk de inbeslagname van een hoeveelheid plutonium in München.
De Commissie heeft in dit verband afdoende gereageerd met haar voorstellen om de veiligheidsinspectie van EURATOM te versterken en nauwer te gaan samenwerken met het internationale onderzoek- en technologiecentrum in het kader van het TACIS-programma. Daarnaast moeten de landen van de Europese Unie en de republieken van de voormalige Sowjet Unie nauwer met elkaar gaan samenwerken op het gebied van justitie en politie ten einde de illegale handel in nucleair materiaal een halt toe te roepen. Een en ander zou door Europol, de Europese politie-organisatie in Den Haag, moeten worden gecoördineerd. Verder zouden de controles aan de grenzen met Oost-Europa kunnen worden verscherpt en zouden wij moeten bezien hoe de verschillende partnerschapsovereenkomsten met de Oosteuropese landen kunnen worden aangepast om aan deze problematiek een einde te maken. Gezamenlijke maatregelen ter bestrijding van dit steeds groter wordende probleem zouden eveneens kunnen worden getroffen in het kader van het gemeenschappelijk buitenlandsen veiligheidsbeleid van de Europese Unie.

Heinisch
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil allereerst benadrukken dat mijn fractie en ik nog steeds heel erg bezorgd zijn over de mate van onveiligheid van de reactoren in de voormalige SovjetUnie en ook over de geringe effectiviteit van de controle van het nucleair materiaal. Daarom zijn we ook bezorgd over de smokkel van nucleair materiaal en van andere radioactieve stoffen. Maar in elk geval moeten we dit probleem door samenwerking met de Russische autoriteiten proberen op te lossen en niet door een confrontatie.
Mijn fractie vindt een aantal argumenten echter onbegrijpelijk en niet te volgen. Ten eerste haalt het rapport de kwestie van de proliferatie van kernwapens en de kwestie van de smokkel van nucleair materiaal door elkaar. De verschillen tussen deze twee kwesties moeten heel erg duidelijk worden uitgewerkt. Ook is het onbegrijpelijk dat het rapport aan de ene kant de afschaffing van kernenergie voorstaat, maar tegelijkertijd ook wijst op het nut van plutonium voor vreedzame doeleinden in de Europese Unie. Dit is volgens mij klinkklare onzin, want waarom moeten in de voormalige Sovjet-Unie de reactoren veiliger worden, het nucleair materiaal beter gecontroleerd worden en de smokkel ophouden als de veilige reactoren in ons land worden gesloten?
We hebben hier uitsluitend te maken met problemen in de voormalige Sovjet-Unie, met problemen die inderdaad dramatische proporties hebben aangenomen. De landen van de voormalige Sovjet-Unie, met name Rusland, hebben dringend energie nodig om te kunnen overleven, daarom kan kernenergie daar niet worden afgeschaft. Zo ook moeten hun controlesystemen dringend worden gemoderniseerd omdat ze niet meer in staat zijn om een afdoende controle van het nucleair materiaal en van de radioactieve stoffen te garanderen. Ik kon me daar twee weken geleden in Novosibirsk persoonlijk van op de hoogte stellen omdat ik daar deelnam aan een conferentie in het kader van de samenwerking tussen Rusland en Euratom op het gebied van de controle van nucleair materiaal en bovendien in de gelegenheid was om een Russische fabriek voor verbrandingselementen te bezichtigen. De situatie is dramatisch!
Wat de kwestie van de bestrijding van het gevaar van smokkel van nucleair materiaal betreft eist mijn fractie dat binnen de Unie alle mogelijke moeite wordt gedaan om de verschillende uitvoerende instanties met elkaar te verbinden en daardoor eindelijk een omvangrijke samenwerking te realiseren. Bovendien eisen we ter voorkoming van de smokkel van nucleair materiaal dat de samenwerking met Rusland wordt versterkt. De daarvoor benodigde middelen moeten worden opgebracht en zijn - zo menen wij - welbesteed. Want het is ongetwijfeld goedkoper en beter om de bevoegde Russische instanties volledig te ondersteunen bij hun pogingen om hun controlesystemen te moderniseren resp. op te zetten, dan dat we hier in de Europese Unie het nucleair materiaal en andere radioactieve stoffen apart inzamelen.

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, gezien vanuit het oogpunt van een lid-staat die geen kerncentrales heeft, lijken de door de rapporteur geschetste zakelijke - de nadruk ligt op "zakelijk" - feiten dubbel zwaar te wegen. We hebben hier te maken met een Europees en internationaal mega-probleem bij uitstek. De bestrijding van de illegale handel met radioactieve stoffen en nucleair materiaal betreft natuurlijk alle landen en zou daarom ook in het kader van de Verenigde Naties moeten worden besproken en evenals volkerenmoord in de Conventie van de Verenigde Naties van 1948 als misdaad tegen de mensheid moeten worden opgenomen.
Met het oog op de ontwikkeling in de illegale handel in nucleair materiaal lijkt de vraag desondanks legitiem of pogingen om de atoomindustrie stil te leggen niet een urgentere taak van de Europese Unie zou moeten zijn. In ieder geval zal bij toetredingsonderhandelingen met nieuwe lid-staten het veiligheidspolitieke aspect van hun kerncentrales uiterst nauwkeurig moeten worden onderzocht.

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, ik heb geen twee minuten spreektijd nodig. Ik wil u vragen om me de kans te geven iets duidelijk te maken. Klinkklare onzin of dergelijke interpretaties leg ik nog naast me neer, maar de uitspraak "demagogie" voor mijn spreekbeurt niet! Ik wil daarom zakelijk iets vaststellen zonder demagogisch te zijn.
Twaalf lid-staten van onze Unie kennen het probleem van de illegale handel met nucleair materiaal niet, drie wel. De politie-autoriteiten van alle drie landen hebben mij als rapporteur bevestigd dat in geen enkel geval activiteiten van de georganiseerde misdaad konden worden vastgesteld. Dat is een uitspraak van de Duitse, de Italiaanse en de Belgische politie. Tot zover het onderwerp "georganiseerde misdaad" en "demagogie" .

Marín
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, in afwezigheid van mijn collega, de heer Papoutsis, zal ik namens de Commissie antwoorden inzake de uiterst ingewikkelde problematiek van de handel in nucleaire materialen, die gebruikt kunnen worden om atoomwapens en andere radioactieve stoffen aan te maken. De heer Papoutsis diende zeker en vast aanwezig te zijn op de Raad voor Energie die momenteel in Luxemburg gehouden wordt aangezien vandaag misschien een belangrijke beslissing valt om de energiemarkt in een eerste fase te liberaliseren.
Zoals jullie weten, heeft de Commissie dit probleem van bij het begin - en ons inziens op een ernstige manier - behandeld, zoals blijkt uit de mededeling van 7 september 1994 aan het Parlement en de Raad, waarop het verslag van de heer Schulz betrekking heeft.
Sinds de eerste mededeling in september 1994 heeft de Commissie geen moeite gespaard om het probleem op te lossen. Zij heeft jullie herhaaldelijk op de hoogte gebracht van de initiatieven en de maatregelen die genomen worden, zowel in de plenaire vergadering als in de bevoegde parlementaire commissies. Na de indiening van het verslag van de heer Schulz op 1 maart 1996 heeft de Commissie op 19 april in het kader van de Top van de G7 in Moskou over nucleaire veiligheid een tweede mededeling aan de Raad en het Europees Parlement goedgekeurd inzake de toepassing van de richtsnoeren, die zijn vastgelegd in de vorige mededeling en in de besluiten van de Europese Raad van Essen van december 1994.
Ik wil er terzake aan herinneren dat de G7 het op de Top van Moskou eens geworden zijn over een ambitieus programma om de illegale handel in nucleaire materialen te voorkomen en te bestrijden en een oproep gericht hebben aan de regeringen van andere landen om zich bij de G7 aan te sluiten voor de uitvoering van dit programma. De Commissie past het programma, zoals het is vastgelegd op de Top van de G7 in Moskou, reeds toe in het kader van haar bevoegdheden. Jullie zullen in het licht hiervan dan ook begrijpen dat de Commissie het verslag, dat de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken heeft goedgekeurd, met veel belangstelling bestudeerd heeft.
De Commissie wil het Parlement eerst en vooral danken voor zijn grote belangstelling en steun terzake en feliciteert met name de rapporteur, de heer Schulz, voor het belangrijke werk dat hij verricht heeft bij de voorbereiding van dit verslag. De Commissie waardeert de enorme inspanning die jullie met zijn allen geleverd hebben om de diverse aspecten van een ingewikkeld probleem van internationale omvang te gronde te analyseren. Ik wil terzake een aspect benadrukken, dat de heer Schulz en een aantal andere collega's ook al vermeld hebben: de Commissie is uiteraard heel gevoelig voor de kwestie van de illegale handel in nucleaire materialen; natuurlijk hebben wij hier oog voor en natuurlijk baart de criminaliteit of het verschijnsel van de georganiseerde misdaad op wereldvlak ons zorgen - natuurlijk baart dit ons zorgen! De Commissie keurt het compromis van het Parlement dan ook goed en is het eens met de meeste boodschappen die vervat liggen in het verslag van de heer Schulz en oproepen tot samenwerking, coördinatie van de maatregelen, het doeltreffende gebruik van de middelen en de rationalisering van de inspanningen. Ik kan jullie zeggen dat de Commissie de jongste jaren binnen haar financiële limieten - en binnen de beperkingen van haar bevoegdheden - intensief getracht heeft deze richting uit te gaan.
De Commissie wil toch haar bezorgdheid uitspreken over een aantal opmerkingen in het voorliggende verslag: eerst en vooral moeten wij, ongeacht de ideologische of politieke positie van ieder van ons, erkennen dat de Europese Unie een eersterangsrol speelt op nucleair vlak. Men kan voor of tegen de nucleaire sector zijn, zoals een aantal afgevaardigden gezegd hebben, maar de Commissie wil alvast duidelijk stellen dat de Europese Unie toch zeker op nucleair vlak internationaal een belangrijke rol speelt.
Een ander kenmerk van de Europese Unie is dat er, zoals jullie weten, naast de kernenergie of de nucleaire sector die overwegend van civiele aard is, ook een nucleaire sector van militaire aard bestaat. Alle civiel nucleair materiaal is onderworpen aan de veiligheidscontrole van de Commissie en valt in de 13 landen, die niet over kernwapens beschikken, grotendeels ook onder de controle van de Internationale Organisatie voor Atoomenergie. Alleen militair nucleair materiaal is uitdrukkelijk van deze controle uitgesloten, overeenkomstig het Euratomverdrag en de desbetreffende akkoorden met de IAEA.
Toch dient erop gewezen dat, overeenkomstig het Euratomverdrag, alle nucleair materiaal, dat uit de militaire sfeer verdwijnt, automatisch onder de veiligheidscontroles van Euratom valt. De Commissie is van oordeel dat het systeem goed werkt en dat de geschiedenis aantoont dat deze illegale handel niet is ontstaan als gevolg van het gebruik van plutonium en hoogverrijkt uranium in de Europese Unie. De Commissie is het uiteraard eens met het standpunt van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken dat we de nucleaire ontwapening en de omzetting van nucleair materiaal van grote strategische waarde in minder gevaarlijk materiaal moeten blijven aanmoedigen. De Commissie moet echter alle opties overwegen en kan de mogelijkheid, om plutonium of hoogverrijkt uranium van militaire oorsprong te recycleren en met name in civiele kernreactoren te gebruiken, niet uitsluiten.
Het is interessant op te merken dat, welke de uiteindelijke opties ook zijn - vitrificatie, transmutatie, recyclage of MOX - de desbetreffende controles behouden moeten blijven en zelfs nog versterkt moeten worden. Mijnheer Schulz, de Commissie neemt kennis van uw bezorgdheid over de mogelijke rol van de geheime diensten bij het organiseren van gevallen van smokkel. Zonder te gronde in te gaan op deze kwestie, die al uitgebreid aan bod gekomen is in de parlementaire commissies, wenst de Commissie te benadrukken dat de van kracht zijnde akkoorden met de nationale autoriteiten steeds nauwgezet gerespecteerd zijn. Los van dit concrete incident onderstreept de Commissie, in het licht van de voortdurende toename van het aantal gevallen van smokkel in het algemeen, die aanzienlijke gevaren inhouden voor de bevolking en het milieu, dat wij en ook het Europees Parlement een volgehouden inspanning moeten leveren.
Op grond van alle gegevens waarover de Commissie beschikt, is zij ervan overtuigd dat deze handel vooral het gevolg is van de ernstige economische situatie in de vroegere Sovjetunie. Hoewel dit een grote inspanning vergt - met voldoende menselijke en financiële middelen - en hoewel er vele praktische moeilijkheden bestaan, blijft de Commissie van oordeel dat preventie nodig is via samenwerking.
Ook hier wil ik een opmerking van politieke aard maken, mijnheer Schulz. Als samenwerking tussen alle lidstaten, om niet alleen de illegale handel in nucleair materiaal maar ook drugs en terrorisme te bestrijden, de basis vormt, moeten we ons de vraag stellen hoe het mogelijk is dat wij, gezien deze duidelijke nood aan samenwerking, het definitieve statuut van Europol nog altijd niet hebben goedgekeurd. Wij kunnen immers veronderstellen dat Europol precies het mechanisme zou zijn dat de samenwerking tussen de lid-staten doeltreffend zou maken. Ik ben dan ook van mening dat we het over de doelstellingen eens kunnen zijn en dat we ervoor moeten zorgen dat de instrumenten voor samenwerking zo snel mogelijk worden gestart.
Tenslotte nog een overweging van interne aard inzake de Commissie. Velen van jullie hebben duidelijk gesteld dat dit probleem, gezien zijn delicate karakter en zijn belang, meer materiële, menselijke en financiële middelen vergt. Nemen jullie van mij aan dat de Commissie uiterst tevreden zou zijn als het Europees Parlement, dat toch de tweede tak van de begrotingsautoriteit is, het initiatief neemt om, binnen de begrotingsmarges, de beschikbare middelen te verhogen en de Commissie meer mensen, meer logistieke middelen en meer financiële armslag te geven.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt te 12.00 uur plaats.

Stemming
Novo
Mijnheer de Voorzitter, met betrekking tot lid 4 is er een amendement, amendement 5, dat overeenkomstig de mondelinge wijziging van mijn collega's als volgt luidt: " Is van mening dat de vermindering van de visserij-inspanning niet uitsluitend door vlootinkrimpingen moet worden bereikt, maar door een actief beleid ter behoud van de visbestanden" . Dit is de tekst van het amendement dat ik en mijn fractie voorstellen.

Péry
Mijnheer de Voorzitter, dit mondelinge amendement wijzigt de betekenis van deze paragraaf niet. Wij hebben dan ook besloten dit amendement te verwerpen, niet omwille van de inhoud maar omdat dezelfde ideeën al herhaaldelijk voorkomen in het verslag.

Baldarelli
Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten verzoek ik u het mondelinge amendement niet in stemming te brengen.
(Het Parlement neemt de ontwerp-resolutie aan)

Hoff
Mijnheer de Voorzitter, we zijn nu al over tijd en we hebben nog vier amendementen te gaan vóór het verslag-Schulz. Dit verslag is heel belangrijk en met het oog op de afnemende presentie hier dien ik namens mijn fractie het verzoek in om in de volgende vergaderperiode over het verslag-Schulz te stemmen. Ik vraag u hierover te laten stemmen.

Oomen-Ruijten
Voorzitter, als ik naar de stemlijst kijk zie ik dat wij op dit moment niet zo verschrikkelijk veel stemmingen meer hebben en dat wij met een beetje goede wil om 13.30 uur klaar zouden kunnen zijn. Onze fractie geeft er derhalve de voorkeur aan de stemmingen af te werken.

De Vries
Voorzitter, ik vind het jammer dat wij er telkens niet in slagen de stemmingen zo te organiseren dat wij op een zinnige manier met onze vergadertijd omgaan. In de afgelopen maanden is het iedere keer opnieuw zo dat stemmingen tot ver in de middagpauze duren. Ik denk dat wij ons beter moeten organiseren. Ik zou in dit geval dus de suggestie van de socialistsche fractie willen ondersteunen en het verslag-Schulz de volgende keer over twee weken in Brussel in stemming brengen.

Roth
Mijnheer de Voorzitter, het is toch al zo laat. Ik wil me aansluiten bij het voorstel van mevrouw Hoff en mijnheer De Vries, want dit is echt veel te belangrijk om het nu nog even hap-snap te behandelen. Ik ben er ook voor om tijdens de volgende vergadering over dit verslag te stemmen.

Gutiérrez Díaz
Mijnheer de Voorzitter, als ik het goed begrijp, bepaalt de agenda, die men ons heeft voorgesteld, dat de stemming van deze morgen vanavond om 18.00 uur wordt voortgezet. Ik ben dan ook van oordeel dat deze stemming inderdaad plaats moet vinden vanaf 18.00 uur.

De Voorzitter
Aan de orde is de stemming over het voorstel dat de stemming over het verslag van de heer Schulz niet deze middag of morgenochtend plaatsvindt, maar tot Brussel uitgesteld wordt.
(Het Parlement neemt het voorstel aan)

Hoff
Mijnheer de Voorzitter, voor het verslag-Titley geldt natuurlijk hetzelfde als voor het verslagSchulz. Ik zou er echter niets op tegen hebben om de stemming nu af te maken.

De Voorzitter
Aan de orde is de stemming over het voorstel dat we nu nog stemmen over de verslagen van de heer Giansily en van de heer Titley.
(Het Parlement neemt het voorstel aan)

Posselt
Wat er vandaag weer van ons werd verlangd, namelijk urenlang werken en dan niet stemmen, wil ik als aanleiding nemen om te vragen eindelijk weer het stemmingsuurtje op donderdagavond in te voeren. Zonder deze stemming kunnen we hier geen behoorlijk parlementair werk leveren. Ik verzoek u dit voor te leggen aan het Bureau en aan de Conferentie van voorzitters.

Gahrton, Holm, Lindholm en Schörling
De Noordse vrijstelling van paspoortplicht, die al meer dan veertig jaar bestaat, functioneert uitstekend. De Noordse landen hebben de paspoortverplichting voor hun burgers afgeschaft, maar de grenscontrole niet. De Noordse vrijstelling van paspoortplicht moet niet op het spel worden gezet voor het grote waagstuk dat lidmaatschap van het Akkoord van Schengen met zich meebrengt.
Als Noorwegen in de toekomst om verschillende redenen niet kan deelnemen aan de Schengen-samenwerking, of wordt gedwongen tot uittreding, belandt Zweden in een zeer moeilijke en praktisch onmogelijke situatie bij het bewaken van de lange landsgrens met Noorwegen.
Een Zweeds lidmaatschap van Schengen bedreigt de Noordse vrijstelling van paspoortplicht en schept nieuwe grenzen met de Baltische landen, Oost-Europa en de rest van de wereld. Zweden dreigt deel te gaan uitmaken van een Europese veiligheidsstaat, die zijn Unieburgers registreert en controleert en anderen belet om "Vesting Europa" binnen te komen.
In zowel Zweden als Noorwegen wordt Schengen gepresenteerd als een uitbreiding van de Noordse Pasunie. Dat is een onjuiste beschrijving, aangezien de Noordse landen de paspoortverplichting hebben afgeschaft, maar de grenscontrole niet.
Als de grenscontrole wordt afgeschaft, zijn "controlemaatregelen" nodig in de vorm van gemeenschappelijke politiële inspanningen. Dat vereist een enorm controlesysteem, Schengen Information System (SIS) in Straatsburg, en Europol, dat de richting opgaat van een federale politie met de Amerikaanse FBI als voorbeeld. Ook bestaat het risico dat de vrijstelling van paspoortplicht wordt vervangen door de verplichting om altijd en overal speciale identiteitskaarten bij zich te hebben. Schengen betekent ook dat het asiel-, visum- en vluchtelingenbeleid wordt aangescherpt met uitbreiding van de visumplicht voor Zweden ten opzichte van meerdere landen. De kans op wapen- en drugssmokkel neemt ook toe wanneer de grenscontroles geheel worden afgeschaft.
Wij hebben tegen deze resolutie gestemd aangezien er te veel vraagtekens voor Zweden zijn. Wij wijzen invoering van het Akkoord van Schengen in het Verdrag van de EU geheel af.

Wibe
De Noordse Pasunie heeft altijd goed gefunctioneerd en mag niet op het spel worden gezet voor het grote waagstuk waarop het lidmaatschap van het Akkoord van Schengen in meerdere opzichten neerkomt.
Als Noorwegen om verschillende redenen niet kan deelnemen aan de Schengen-samenwerking, of in de toekomst wordt gedwongen tot uittreding, belandt Zweden in een precaire en praktisch onmogelijke situatie bij het bewaken van de lange landsgrens tussen Zweden en Noorwegen.
Een andere reden om voorlopig af te zien van een Zweeds lidmaatschap van het Akkoord van Schengen zijn de compenserende maatregelen die Zweden dient in te voeren als de grenscontroles ten aanzien van de Schengenlanden vervallen. Wat voor compenserende maatregelen dat moeten zijn, is nog niet duidelijk gemaakt. Daarom is het onmogelijk om vóór deze resolutie te stemmen, aangezien er te veel vraagtekens voor Zweden zijn. Zo zal Zweden door het Akkoord van Schengen deel uitmaken van een gemeenschappelijk gebied van vrij verkeer van goederen en personen. Het delen van een dergelijk gemeenschappelijk gebied met Nederland, dat een heel andere visie heeft op het telen van gewassen voor de productie van drugs, betekent voor ons een ongehoord risico.
Verslag-Pery
McKenna
Mijnheer de Voorzitter, ik ben uiterst verbaasd over de gang van zaken met betrekking tot het verslag-Perry. Wij hebben een amendement ingediend over hoe lid-staten het meerjarig oriëntatieprogramma omzeilen door hun schepen naar derde landen over te brengen of door ze onder goedkope vlaggen te laten varen. Ik verbaas me erover dat er maar 47 stemmen voor dit amendement waren, ondanks het feit dat zelfs mijn eigen land, Ierland, zich over deze situatie heeft beklaagd. De Britten klagen bijvoorbeeld altijd over de goedkope vlaggen en over het feit dat hun eigen regering geen saneringsbeleid heeft gevoerd, maar in plaats daarvan de goedkope vlaggen heeft verkocht aan landen als Spanje en Frankrijk.
Dit is gewoon verbijsterend, want op deze manier wordt min of meer ontkend dat de Europese vloot veel te groot is en moet worden ingekrompen. Lid-staten moeten de noodzaak daarvan inzien. Er zijn echter lid-staten die deze situatie uitbuiten, maar de afgevaardigden uit de lid-staten die van deze praktijken het slachtoffer worden, hebben dit niet eens in de gaten.
Het is schandalig dat slechts 47 leden voor mijn amendement hebben gestemd, waarin lid-staten worden veroordeeld voor het overbrengen van schepen naar landen als Groot-Brittannië of naar derde landen waar als gevolg van de bestaande visserijovereenkomsten al van overbevissing sprake is. Deze schepen varen onder goedkope vlaggen en ingeval van overtredingen proberen sommige lid-staten, zoals bijvoorbeeld Spanje, de zaak daarop af te schuiven, terwijl het wel degelijk om Spaanse schepen gaat. De lid-staten die zich van deze praktijken bedienen, moeten inzien dat zij in strijd met hun verplichtingen handelen.

Cushnahan
Iedereen is wel overtuigd van de dringende noodzaak van een inkrimping van de vloot ten einde de visstand op peil te houden, maar over de mate waarin en de wijze waarop verschillen de meningen nog steeds.
Zolang Ierland lid is van de EEG, zijn wij er bij de toewijzing van de totale toegestane vangsten altijd bekaaid afgekomen. Wij bezitten 20 % van de Europese kustwateren, maar hebben slechts 4 % van de visquota toegewezen gekregen. Bij de voorgestelde inkrimping van de Europese vissersvloot zou deze situatie moeten worden rechtgetrokken en daarom zou Ierland moeten worden ontzien bij een evenredige inkrimping van de vloot in de lid-staten.
Als wij de visserijactiviteiten sterk aan banden willen leggen, moet er wel streng worden gecontroleerd op mogelijke illegale visserijpraktijken. Ierse vissers maken zich terecht zorgen over het openstellen van de Irish Box voor Spaanse vissers. De EU moet dan ook de nodige middelen uittrekken voor de controle op de visserij in dit en in andere gebieden.

Howitt
Ik wil aandacht vragen voor de zaak van de vissers in Southend, Leigh en Canvey in mijn kiesdistrict, die door de jongste bekendmaking van de Commissie nog verder in hun bestaan worden bedreigd. Deze vissers zijn actief in de wateren van Kent en Essex, zij vissen met relatief kleine schepen van minder dan 17 meter en hebben hun vangsten in de aflopen tien jaar al met meer dan de helft terug zien lopen. Grotere schepen uit België, Nederland en andere delen van het Verenigd Koninkrijk vangen hun deel weg.
De visbestanden in onze wateren zijn in vergelijking met andere gebieden van de Noordzee nog redelijk op peil gebleven, en daarom dreigen er door de jongste quotaverlagingen nog meer schepen van buiten de regio naar onze wateren toe te komen en de lokale vissers hun middelen van bestaan te ontnemen. Vandaar onze oproep nu om vissers zelf meer bij het geheel te betrekken en het amendement dat ik mede heb ondersteund om quota-hopping met Britse bestanden door andere Europese schepen te verbieden, is in dit kader volkomen gerechtvaardigd.
Wij in Essex willen toe naar een eigen regionale visserij met een eigen producentenorganisatie ten einde deze traditionele en belangrijke sector weer zeggenschap te geven over onze wateren en daarmee over onze toekomst.

Nicholson
De vissers uit Noord-Ierland hebben zich nog nooit zo geïsoleerd gevoeld. De recente aankondiging van de Commissie dat zij de Europese vissersvloot met 40 % wil terugdringen, kwam keihard aan. Dit zou desastreus zijn voor de sector en voor de van de visserij afhankelijke gebieden, aangezien er geen alternatieve werkgelegenheid voorhanden is.
Deze dictatoriale aanpak zonder overleg met de sector en de vissers is onverteerbaar en zal tot het bittere einde op verzet stuiten.
De Commissie beweert dat er minder vis voor de visvangst beschikbaar is, maar volgens de vissers uit mijn gebied is dat onzin. Onderzoekers hebben nimmer contact met hen gezocht of naar hun mening gevraagd. Dit is voor de Commissie en voor de vissers een onhoudbare situatie. Brussel ligt op grote afstand en daarom zou er een geloofwaardiger systeem moeten worden ontwikkeld met meer taken voor instanties die dichter bij de mensen staan.
Er moet iets worden gedaan aan quota-hopping en aan het uitvlaggen, want deze ontwikkelingen brengen binnen de visserij grote onvrede teweeg.
Het huidige gemeenschappelijk visserijbeleid werkt niet en vindt noch bij de vissers noch bij de sector begrip. Er moeten positieve voorstellen worden gedaan om de visserij weer nieuw leven in te blazen en geleidelijk het vertrouwen terug te geven, wil het voortbestaan van deze sector verzekerd zijn.

Theonas
De benadering van de visserijsector door de Unie, zowel met betrekking tot de uitwerking als tot de uitvoering van een beleid, is ontoereikend en ondoeltreffend en draagt in geen geval bij tot de ontwikkeling van de visserij. Integendeel, ze leidt tot de ondermijning en de verlamming van een traditioneel dynamische en productieve sector, in het bijzonder voor de afgelegen kust- en eilandgebieden waar overleven vaak enkel en alleen van de visserij afhangt.
Het opleggen van communautaire richtlijnen die geen rekening houden met de specifieke nationale eigenschappen en die een steeds grotere en drastischere inkrimping van de visserijvloot bevelen in plaats van deze te moderniseren, het gebrek aan infrastructuur en de povere financiering van het visserij-onderzoek waardoor de visserijsector geen technische en wetenschappelijke steun krijgt, hebben de sector in een impasse gebracht die onoverkomelijk dreigt te worden. De tekenen zijn reeds verontrustend, ook in landen zoals Griekenland met een grote visserijtraditie en -ervaring en met natuurlijke troeven waar het gaat om geografische eigenschappen en visserij.
Wij menen dat het noodzakelijk is de lid-staten de mogelijkheid te bieden de bestanden te beheren, distinctieve beperkingen in te voeren om kostbare reserves te behouden, en bepaalde technische maatregelen te treffen (criteria en controles voor het toekennen van visvergunningen, bescherming en studies ter bescherming van gebieden met hoge kweekconcentraties, maatregelen om de zeeën te zuiveren van toxisch en schadelijk afval, enz.).
Naar onze mening is de overbevissing en de overexploitatie van de zeerijkdommen niet zozeer te wijten aan het grote aantal kustvissers die relatief weinig vis vangen; zij zijn er sinds mensenheugnis (maar nemen ieder jaar in aantal af) en dragen bij tot het ecologisch en economisch evenwicht in hun gebieden. Het probleem ontstond bij en tekent zich nog steeds scherper af de grote industriële vissersschepen - fabrieksschepen - die de wereldmarkt bevoorraden, de prijzen bepalen en de visgronden aan de kust verwoesten tot ze volledig uitgeput zijn, wat tot economische, sociale en ecologische ontwrichting leidt. En dit met de tolerantie/bijdrage van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid van de Unie dat, vooral in de Middellandse Zee, het beheer van de zeerijkdommen door multinationals in de hand werkt, zowel in de visserij als in de zee-exploitatie, en die het visserijbeleid volgens hun belangen lijken uit te stippelen.
Wij zijn van oordeel dat de visserij-activiteit kan en moet worden versterkt door een ander visserijbeleid, dat de juiste exploitatie van de zeerijkdommen bevordert, serieus rekening houdt met het evenwicht van het maritiem ecosysteem, doeltreffende maatregelen neemt ter bestrijding van de vervuiling die de belangrijkste oorzaak is van de visdaling, en de werknemers in deze sector een bevredigend inkomen en een waardige levensstandaard waarborgt.
Verslag-Arias Cañete
Berthu
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Arias Cañete over de visserijproblemen in het noordwestelijk deel van de Atlantische Oceaan wordt ons midden een brandende actualiteit voorgelegd, vermits de Europees-Canadese verklaring, die de Raad vorige week had moeten aannemen, nog altijd onderzocht wordt. Als één van de obstakels moeten we wijzen op de wens van de Commissie om overal vrijhandel in te voeren, zelfs wanneer de Raad hier niet van wil weten. Bovendien is het vreemd dat de Commissie alle verworvenheden van de betrekkingen tussen de lid-staten van de Europese Unie en de Canadese provincies heeft weggelaten. Laten we hopen dat deze fouten worden rechtgezet. Blijft ook het netelige probleem van de visserij, waarover we het vandaag hebben.
De Europese Gemeenschap vraagt Canada terzake het bilaterale visserijakkoord van 1992 te ratificeren, dat met name, maar niet alleen, voorzag in de heropening van de Canadese wateren en havens voor communautaire schepen. Het verslag-Arias Cañete, zoals het is goedgekeurd, steunt dit verzoek volmondig en wij steunen het eveneens.
Wij stellen naar aanleiding van dit visserijdossier een institutionele eigenaardigheid vast die de duidelijke zwakte van de Unie in het dagelijkse beheer van haar problemen kan helpen verklaren. In het kader van de organen van de NAFO, net als in het kader van vele andere internationale organisaties in de visserijsector, beschikt de Europese Unie slechts over één stem en niet over één stem per lid-staat. Zo heeft de Europese Unie in haar geheel beschouwd evenveel gewicht als Cuba in de NAFO. De Commissie moet echt wel de wens koesteren om zich als enige regering van Europa op te werpen om zo'n anomalie te dulden. Dit moet in de toekomst zeker en vast gecorrigeerd worden.

Holm
Het onderhavige verslag over de visserij bevat passages waarop speciaal de aandacht moet worden gevestigd.
Het gaat speciaal om de volgende bemerkenswaardige zinnen:
J), inzake de Canadese wetgeving die voor de Europese Unie onaanvaardbaar is. De EU heeft op het punt van visserij niets met deze wetgeving te maken. De EU moet leren om de soevereiniteit van afzonderlijke staten te respecteren op het punt van een bedrijfstak die belangrijk is voor die staten. V), inzake het feit dat Canada een nul-quotum voor kabeljauw wil, hetgeen de EU niet gerechtvaardigd acht voordat nieuwe wetenschappelijke gegevens op dit gebied zijn gepresenteerd. Wij vinden dat er inzake visquota voorzichtigheidsmaatregelen nodig zijn opdat de bestanden niet verminderen/verdwijnen. De EU moet de opvatting van Canada inzake het nul-quotum respecteren als een ecologische voorzichtigheidsmaatregel.
Verslag-Mather
Blak
De Deense sociaal-democraten stemmen voor het verslag over de minimumnormen voor werknemers die door explosieve omgevingen gevaar kunnen lopen. De werknemers moeten een zo groot mogelijke bescherming genieten.
Het verband tussen deze ontwerp-richtlijn en andere gelijkaardige ontwerp-richtlijnen inzake chemische agentia ontbreekt echter. Het is merkwaardig dat een speciale regeling in voege zou treden wanneer de brede basis betreffende chemische agentia nog niet gelegd is. De reikwijdte van de richtlijn is daarom onduidelijk. Wij hopen bijgevolg dat de Commissie snel werkt maakt van de voorstellen inzake chemische agentia.
Verslag-Stenius-Kaukonen
Holm
Ook al is benzeen een zeer gevaarlijke stof, die bovendien zeer veel voorkomt, onthoud ik mij van stemming inzake die eisen uit dit verslag, die het verst gaan. Natuurlijk hoop ik dat ook de meerderheid van het Europees Parlement goede eisen durft te stellen inzake de bescherming van werknemers.
Ook bij een grenswaarde van 1 ppm, zoals voorgesteld in het verslag, is het risico groot om te worden getroffen door leukemie. Daarom is het redelijk dat de grenswaarde wordt verlaagd na 1 januari 2001, hetgeen wordt voorgesteld in amendement 20 van De Groenen. Deze grenswaarde is ook de waarde die nu wordt gepresenteerd in o.a. Denemarken.
Het is in dit verband van belang dat helder en duidelijk blijkt dat deze bepaling bindend is en dat er geen uitzonderingen mogen worden gemaakt. De amendementen waarin deze eisen staan, steun ik uiteraard.
Verslag-Baron
Caudron
Moeten wij de dwingende noodzaak van het MEDA-programma voor hulp aan de landen van het Middellandse-Zeegebied andermaal bevestigen? Natuurlijk! Ik wil onze vriend en collega, de heer Barón Crespo, van harte feliciteren met de kwaliteit van zijn werk.
In december ll. hebben wij voor doeltreffende hulp aan de landen van de Middellandse Zee gepleit aangezien de vrede en stabiliteit in aanzienlijke mate afhangen van de economische ontwikkeling van dit gebied, dat op bepaalde plaatsen erg getroffen wordt door de crisis. Wij zijn ons ook bewust van de rol die wij moeten spelen in het herstel van de dialoog tussen de landen van deze regio. Deze dialoog kan ertoe bijdragen om het terrorisme uit te roeien en overal de democratie te ontwikkelen.
In december hebben wij dus twee voorwaarden gesteld voor de inwerkingtreding van het programma: een grotere transparantie bij de toekenning en de aanwending van de middelen. Deze voorwaarde lijkt mij heel miniem maar onontbeerlijk en ze moet soms ook wel gesteld worden voor andere communautaire hulp. De tweede voorwaarde hield verband met het respect voor de mensenrechten van de mogelijke begunstigde landen. Dit heeft geleid tot talrijke debatten over de procedures voor de opschorting van de hulp wanneer de mensenrechten geschonden worden. Of hoe een echt debat ten gronde schuil kan gaan achter tal van steriele debatten!
De mensenrechten moeten inderdaad geëerbiedigd worden en ik ben oprecht van oordeel dat de MiddellandseZeelanden een inspanning leveren, hoewel die voor sommigen misschien nog onvoldoende is. Ik wil hoe dan ook wijzen op het ongelooflijk subjectieve karakter van de schendingen van de mensenrechten en misschien moeten we wel convergentienormen vastleggen.
Maar ernstiger, ik wil niet denken dat achter de debatten over de mensenrechten terughoudendheid inzake hulp aan het Middellandse-Zeegebied schuil gaat. In deze budgettair moeilijke tijden moeten we ongetwijfeld keuzes maken. Mijns inziens is het echter niet verstandig de ontwikkeling van bepaalde partners te bevoordelen in vergelijking met andere!
De Europese Unie moet het middelpunt vormen van een gebied dat van het Oosten tot de Middellandse Zee strekt.
Laten we moed betonen en laten we niet het risico lopen het Middellandse-Zeegebied uit te sluiten. Wij weten allemaal dat de problemen van de Middellandse-Zeelanden vroeg of laat een weerslag zullen hebben op Europa.
Laten we ons bewust zijn van de kans die ons geboden wordt om veelzijdige relaties te ontwikkelen en te versterken met landen met een rijk erfgoed en talrijke tradities.
Verslag-Titley
Lang, Carl
Het verslag-Titley over hulp voor de wederopbouw van het voormalige Joegoslavië staat vol van goede voornemens. Spijtig genoeg is deze bezorgdheid niet eerder gebleken, toen verschillende staten van het vroegere Joegoslavië zich vijf jaar geleden voor onafhankelijkheid en soevereiniteit uitspraken. Indien de Europese Unie toen de onafhankelijkheid van deze landen erkend had, hadden we ongetwijfeld een oorlog kunnen vermijden waarvan we vandaag letterlijk de vernielingen betalen.
Wij zullen dit verslag om deze reden en om tal van andere redenen dan ook niet steunen. Bosnië is momenteel immers het enige begunstigde land terwijl Kroatië de toegang tot het PHARE-programma ontzegd wordt, hoewel een derde van zijn grondgebied door de gevechten getroffen is. Bovendien worden de onderhandelingen voor een samenwerkingsakkoord met de Europese Unie opgeschort en slaat de Raad van Europa de deur toe voor Kroatië, hoewel hij kort daarvoor nog de grote Russische "democratie" had verwelkomd. Ondanks de beloften van de overige donoren, staat Europa in voor één derde van de theoretische giften en voor twee derden van de werkelijke giften. Wij hebben echter niet de indruk dat de politieke rol van Europa is toegenomen terwijl het financieel gezien de gevolgen draagt van het internationale politieoptreden van de Verenigde Staten onder de vlag van de heel mondialistische Verenigde Naties. Maar misschien zijn jullie van oordeel dat Europa zijn internationale politieke dimensie slechts kan uiten in de schaduw van de Clinton-administratie.
Verslag-Pex
Schroedter
In het verslag-Pex gaat het erom hoe de Raad het Europees Parlement bij de laatste concerteringsprocedure heeft behandeld. En hier rijst de vraag: wat schiet de Raad ermee op om de wijzigingsvoorstellen van het Europees Parlement zo te negeren. Het gaat het Parlement in eerste instantie toch niet om geschillen over bevoegdheden zoals steeds wordt verondersteld, maar om de zaak op zich. Het verordeningsvoorstel van de Raad gaat een stuk minder ver dan de mogelijkheden tot steun voor de GOSlanden tot nu toe. Bovendien houdt het geen rekening met de nieuwe feiten, namelijk dat de EU thans een lange grens met Rusland heeft. En tenslotte wordt door het zogenaamde compromispakket quasi alleen maar geregeld hoe de TACIS-middelen beter kunnen terugvloeien naar de Europese landen en wel zo dat alle EUlanden hun deel krijgen.
Dat de benadeelden daarbij de mensen in de GOS-landen zijn, wordt volledig genegeerd. Met het feit dat juist kleine projecten nu nauwelijks nog kunnen worden toegestaan, wordt ook geen rekening gehouden. Juist het wegvallen van de gehele sociale dimensie en grotendeels ook van de milieu- en de gezondheidszorgsector heeft grote nadelen voor het transformatieproces in deze landen tot gevolg. Uit de houding van de Raad blijkt dat ze ook deze inhoudelijke verbeteringen niet wil en zich daarom verstopt achter de argumentatie van het compromispakket.

De Voorzitter
Einde van de stemmingen.
(De vergadering wordt te 13.40 uur onderbroken en te 15.00 uur hervat)

Actualiteitendebat
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.

De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende zeven ontwerp-resoluties:
B4-0735/96 van de heer La Malfa, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, over de verkiezingen in Albanië; -B4-0774/96 van mevrouw Green en anderen, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten, over de verkiezingen in Albanië; -B4-0783/96 van de leden Pasty en Caligaris, namens de Fractie Unie voor Europa, over het verkiezingsproces in Albanië; -B4-0791/96 van de heer Dell'Alba, namens de Fractie Europese Radicale Alliantie, over de verkiezingen in Albanië; -B4-0794/96 van de heer Puerta en anderen, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links - Noords Groen Links, over de verkiezingen in Albanië; -B4-0813/96 van mevrouw Aelvoet en anderen, namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, over het verkiezingsproces in Albanië; -B4-0826/96 van mevrouw Pack en anderen., namens de Fractie van de Europese Volkspartij, over het verkiezingsproces in Albanië.
Daskalaki
Mevrouw de Voorzitter, in het debat van vandaag gaat het concreet gesproken er niet om of wij het er al dan niet over eens zijn of de verkiezingen in Albanië ondemocratisch verlopen zijn. Spijtig genoeg is iedereen het erover eens, ook diegenen die proberen de toestand mooier voor te stellen dan hij is, dat we moeten vaststellen dat er een orgie van geweld geweest is waarvan de oppositie het slachtoffer was. Sommigen koesteren de illusie dat aan de ene kant de goede westersgezinden staan, en aan de andere kant de gewezen aanhangers van het oude regime, en dat wordt gecontroleerd, zeker als we de rol kennen van iedereen, vroeger en nu. Maar het zijn hoe dan ook allemaal afstammelingen van het oude regime. Het feit echter dat negen partijen van de oppositie de tweede ronde van de verkiezingen boycotten, dat de Albanese toezichtscommissie verplicht was zelf de resultaten in 17 kiesgebieden ongeldig te verklaren en dat de herverkiezingen in die 17 kiesgebieden plaatsvonden zonder internationale waarnemers, zijn tekenen aan de wand die niet pleiten voor het goede verloop van het democratiseringsproces in Albanië.
Dit land is lid van de Raad van Europa. Het streeft ernaar zijn banden met de Europese Unie nauwer aan te halen. Het is waar dat het zijn weg zoekt in Europa, net zoals het waar is dat de weg van de democratie niet gemakkelijk is, vooral wanneer een land geen traditie heeft op het vlak van democratie.
De recente gebeurtenissen stemmen beslist niet tot optimisme. Als het Europees Parlement en de Europese Unie daadwerkelijk het Albanese volk willen helpen om de weg van de democratie te vinden, dan moeten ze de heer Berisa ernstig waarschuwen en duidelijk een houding veroordelen die op middellange termijn wellicht bepaalde belangen in de regio kan dienen, maar op lange termijn nog meer spanning teweeg zal brengen. En dit in een regio die reeds bijzonder kwetsbaar is en waar het kwaad hand over hand toeneemt door onverholen spelletjes die jammer genoeg gespeeld worden door de sterken en de invloedszones die zich opnieuw proberen te doen gelden.

Bertens
Mevrouw de Voorzitter, in Albanië, dat lid is van de Raad van Europa, hebben ondemocratische verkiezingen plaatsgevonden. Het ontbreken van vrije media, het uitsluiten van bepaalde oppositiepartijen van de verkiezingen en het voorkomen van grove onregelmatigheden hebben de Albanese verkiezingen tot een farce gemaakt. Het rapport van de OVSE is daarover zeer duidelijk.
Wij moeten alles doen om Albanië zo snel mogelijk te doen terugkeren op de weg naar volwaardige democratie. Daar hebben zij recht op, maar daar hebben wij ook recht op. De verkiezingen moeten daarom volledig overgedaan worden, de politieke gevangenen vrijgelaten en de omstandigheden voor de nieuwe verkiezingen drastisch verbeterd worden.
De Unie moet met dat doel druk uitoefenen op de Albanese autoriteiten en de samenwerking met Albanië opschorten. Het Europees Parlement moet een duidelijk signaal laten horen. Daarom zal de liberale fractie de amendementen van de socialistische fractie steunen want iedere halfslachtige uitspraak zal president Berisha aanmoedigen om zijn ondemocratisch optreden voort te zetten. Hij moet begrijpen dat democratisch onder de huidige voorwaarden niet bestaat, met andere woorden hij moet niet luisteren naar ons maar hij moet luisteren naar de democratische wil van zijn eigen volk dat eindelijk vrij is van datgene waaronder zij geleden hebben.

Hoff
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, hoewel de verkiezingen pas een kleine maand geleden zijn gehouden, is het publiek de gebeurtenissen rond deze verkiezingen al weer bijna vergeten. Maar deze gebeurtenissen mogen door de instellingen van het Europees Parlement niet over het hoofd worden gezien. Volgens meldingen van alle internationale waarnemers vonden er bij deze verkiezingen zeer ernstige schendingen van het principe van vrije en democratische verkiezingen plaats. Intimidatie van de kiezers en regelrechte fraude werden op meerdere plaatsen waargenomen en wel zo massaal dat de internationale mensenrechtenorganisatie Helsinki-Watch in een rapport over deze verkiezingen erop heeft gewezen dat de uitslagen van deze verkiezingen niet mogen worden erkend omdat de plaatselijke en de internationale regels systematisch zijn overtreden.
Al in de aanloop tot de verkiezingen werden door president Berisha en zijn regering talloze maatregelen getroffen die de kansen van de oppositiepartijen aanzienlijk verkleinden. Het was voor de oppositie nauwelijks mogelijk om zichzelf en haar programma in de media te presenteren.
Ook hebben schendingen van het democratisch verkiezingsproces zelf alle oppositiepartijen ertoe gebracht om zich terug te trekken uit de tweede verkiezingsronde. Waar geen oppositie is, is ook geen democratische staat. President Berisha heeft nu echter één ding bereikt: in tegenstelling tot 1994 - weet u het nog - toen een door hem voorgesteld ontwerp voor de grondwet door een duidelijke meerderheid van de bevolking werd afgekeurd, heeft hij nu de kans om de Albanese staat naar zijn eigen ideeën in te richten en de gebeurtenissen in het land te dicteren.
Onder internationale druk werden de verkiezingen zonder deelname van de oppositiepartijen in 17 kiesdistricten herhaald. Het spreekt vanzelf dat de democratie in Albanië daarmee niet is gered. Alleen nieuwe algemene verkiezingen die aan de internationale regels voldoen en deze respecteren, kunnen het democratisch proces in Albanië weer op het juiste spoor zetten.
Geen enkele democratische partij binnen de Europese Unie kan het zich veroorloven om nog langer samen te werken met een partij die zo weinig respect voor de democratie opbrengt en alleen maar geïnteresseerd is in het behouden van de macht. Doen alsof er niets gebeurd is, is huichelarij!
Het beroep dat de christen-democraten in hun thans ter tafel liggende voorstel doen op de regeringspartij om, ik citeer: " ... haar opnieuw bevestigde positie als meerderheidspartij verantwoordelijkheidsbewust en bedachtzaam te gebruiken, om waar dat maar mogelijk is brede afspraken mogelijk te maken..." , dat is te weinig. Dat is de legitimering van fraude en een bedreiging voor de democratie. Voor de Europese sociaaldemocraten is de kleur van de regeringspartij niet belangrijk. Voor ons telt alleen maar het respect voor de democratie. Een algehele of gedeeltelijke erkenning van deze verkiezingen komt overeen met het loochenen van democratische principes voor Albanië. We roepen daarom de Ministerraad en de Commissie ertoe op om de betrekkingen met Albanië te bevriezen totdat er in dat land nieuwe verkiezingen volgens internationale democratische regels hebben plaatsgevonden.

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Marín, dames en heren, in deze vrijwel lege zaal als gevolg van de normalisatie die zich van het Parlement meester heeft gemaakt en waardoor de politiek wordt uitgehold, houden wij ons terecht met Albanië bezig. Dat land maakt moeilijke tijden door. Vele, maar niet alle waarnemers zeggen dat bij de verkiezingen in het gehele land of in een groot deel van het land grove onregelmatigheden zijn voorgekomen.
Wij staan nu voor de eigenaardige situatie dat de twee grote fracties in het Europees Parlement, die samen 400 of nog meer leden tellen, een tekst over Albanië niet ondertekenen. Ze blijven dus bij hun oorspronkelijk standpunt en stemmen niet in met het compromis waarover nochtans ook met de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten en de Fractie van de Europese Volkspartij is onderhandeld. Die tekst van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, de Fractie Europese Radicale Alliantie, de Fractie De Groenen in het Europees Parlement en de Confederale Fractie Europees Unitair Links - Noords Groen Links is een evenwichtige maar krachtige oproep. In tegenstelling tot wat mevrouw Hoff schijnt te suggereren is die tekst niet onevenwichtig. Ik zou kunnen instemmen met wat mevrouw Hoff heeft gezegd indien de filosofie van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten zou worden toegepast op alle situaties waarin dit feit zich voordoet. Ik vind het daarom vreemd dat de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten ten aanzien van Albanië een standpunt wil innemen dat lijnrecht staat tegenover dat van het andere deel van het Parlement en dat ze dat, zoals ik al heb gezegd, alleen ten aanzien van Albanië en niet van andere landen doet.
Om die reden verzoek ik de schaarse leden van de voormelde fracties na te denken, opdat onze volgens mij ook krachtige maar aanvaardbare compromistekst zonder overdrijving in een of andere richting kan worden aangenomen.

Novo
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden. De verkiezingsfraude bij het recente pseudo-verkiezingsproces in Albanië is internationaal erkend. De schendingen van de politieke en mensenrechten van ontelbare leiders, partij- en vakbondsmensen en mensen uit de Albanese burgermaatschappij die voor, tijdens en na de uitvoering van dit pseudo-verkiezingsproces hebben plaatsgevonden, zijn internationaal erkend.
In deze context neemt het Europees Parlement ofwel een duidelijk standpunt ter zake in, ofwel riskeert men een ernstig precedent te creëren voor de toekomst in gelijksoortige situaties. Het Europees Parlement moet een duidelijk standpunt innemen en mag zeker geen standpunt innemen dat het op een akkoordje gooit met democratische farce. Om dit standpunt duidelijk te maken, hebben wij samen met de sociaaldemocratische fractie wijzigingsvoorstellen ingediend, waarin duidelijk wordt gesteld dat de verkiezingen in hun geheel moeten worden overgedaan in overeenstemming met internationaal erkende regels op straffe waarvan de economische en politieke samenwerking kan worden opgeschort.

Tamino
Mevrouw de Voorzitter, zoals ik tijdens de vorige vergaderperiode in Brussel al heb gezegd hebben vrijwel alle waarnemers op onregelmatigheden bij de verkiezingen in Albanië gewezen. Voor de verkiezingen, tijdens de verkiezingscampagne zelf, hebben niet alle kandidaten de mogelijkheid gekregen om campagne te voeren. Op de dag van de verkiezingen heeft niet iedereen kunnen stemmen en heeft men niet op de kiesverrichtingen kunnen toezien. Na de verkiezingen was een democratische controle op de verkiezingsuitslag onmogelijk en werden protestacties van de oppositie gesmoord.
De normale democratische regels zijn dus niet nageleefd. De vraag is dan ook hoe het op dit ogenblik met het democratiseringsproces in Albanië staat. Misschien voor de eerste keer dreigt in dat land een omkering van het normale democratiseringsproces. De vorige verkiezingen verliepen correcter dan deze. Dat wil zeggen dat de internationale gemeenschap, met inbegrip van de Europese Unie, er minder aandachtig hebben op toegezien dat vooruitgang werd geboekt. Tegen die achtergrond vind ik het jammer dat de heer Dini gisteren, tijdens het debat over de zes maanden Italiaans voorzitterschap, het probleem van Albanië niet heeft behandeld.
Ik vind dat in Albanië in elk geval nieuwe democratische verkiezingen moeten worden gehouden. Wij moeten de Albanese regering ertoe aanzetten een ander beleid te voeren en ons garanties in die zin te geven. Wij moeten echter ook aandringen op een toenadering tussen de regering en de oppositie om in Albanië een nieuwe dialoog op gang te brengen. Daarbij moeten wij ook rekening houden met het feit dat het akkoord van 1992 over de economische samenwerking moet worden vernieuwd en dat wij dus over een pressiemiddel beschikken.
Ten slotte wil ik erop wijzen dat wij ten aanzien van alle landen waar een democratiseringsproces aan de gang is, voortaan dezelfde methodes en criteria moeten toepassen.

Pack
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, ik wil me houden aan de feiten en niet aan dingen die iemand ergens heeft gelezen. Ten eerste: aan de eerste verkiezingsronde in Albanië namen aanvankelijk alle partijen deel. De oppositie voorzag op dat moment naar eigen zeggen geen onoverkomelijke problemen voor haar deelname aan de verkiezingen.
Ten tweede: de oppositiepartijen onder leiding van de socialistische partij trokken twee uur voor het einde van de verkiezingen, maar na de bekendmaking van de uiterst ongunstige prognoses over de verkiezingsuitslagen van een Amerikaans bureau voor opinie-onderzoek hun kandidaten en zelfs hun leden van de stemcommissies terug.
Ten derde: dat laatste leidde blijkbaar tot onregelmatigheden in enkele stemlokalen. Ten vierde: de onafhankelijke verkiezingscommissie constateerde in 17 kiesdistricten onregelmatigheden en gewelddadigheden en afgelopen zondag vond daar de naverkiezing plaats.
Ten vijfde: de oppositie weigerde toen aan deze tweede verkiezingsronde deel te nemen. Niemand, beste collega Bertens, werd uitgesloten! Ten zesde: de oproep tot een boycot door de oppositie heeft ertoe geleid dat het aantal kiezers maar met 18 % was afgenomen. Ten zevende: de grote mate van goedkeuring van de Democratische Partij is daarom ook bij de tweede verkiezingsronde bevestigd. Ten achtste: de verschillende waarnemers van de eerste verkiezingsronde kwamen niet tot unanieme beoordelingen. Ik herinner u bijvoorbeeld aan de Helsinki Human Rights Group . En aangezien er maar één rapport werd bekeken, het ODIHR-rapport van de OSZE, moet men werkelijk twijfelen aan de verkiezing. De samenstelling van de groep waarnemers is uiterst dubieus. Ik heb alleen al 14 van deze waarnemers als Jongsocialisten herkend, rasechte Jongsocialisten en geen parlementariërs. Bovendien waren er twee marxisten bij die in de tijd van Hoxha in hoog aanzien stonden in Albanië. Deze 14 mensen waren eerst als waarnemers van de communisten uitgenodigd en werden pas later door de ODIHR-groep voor de waarneming van de verkiezingen gerecruteerd.
Voorts moeten we bedenken dat de EU-ambassadeurs en de Amerikaanse ambassadeur in Tirana gisteren een schrijven hebben opgesteld waarin ze geen spaander heel hebben gelaten van het ODHIR-rapport. En ze hebben zich strikt ertegen uitgesproken dat deze conclusies hier aanvullend mogen worden gebruikt. We moeten ook dit constateren en niet alleen maar datgene wat in ons politieke straatje past.
Ten negende: de Albanezen hebben naar hun eigen ideeën gestemd en niet volgens de wensen van de linker vleugel van dit Huis, hetgeen mij persoonlijk erg deugd doet. Ten tiende: wat de eis tot vrijlating van politieke gevangenen betreft, moet ik constateren dat ik geen politieke gevangenen in Albanië ken. Ik ken alleen het geval van een prominente linkse politicus die echter wegens belastingfraude gevangen zit - een juridisch probleem dus, waar ik me niet mee bemoei. Ten elfde: Ik verwacht van de Albanese regering dat ze met haar grote meerderheid, zoals mevrouw Hoff al zei, met beleid omgaat en de oppositie - die zich teruggetrokken heeft - toch bij het werk betrekt. Van deze oppositie hoop ik dat ze een constructieve houding aanneemt want ze representeert ook haar medeburgers en haar land.
Ten twaalfde: Albanië moest in vijf jaar tijd de weg van de middeleeuwen naar de moderne tijd resp. van de extra beveiligde gevangenis van het communisme naar de democratie afleggen. Dat is verdraaid moeilijk en zal nog lang vergezeld gaan van fouten. Laten we toch niet zo arrogant zijn en zo eenzijdig in ons oordeel! Ook wij moesten onze democratische normen in een moeizame strijd verwerven. We kunnen er trots op zijn, maar we moeten Albanië nu helpen om deze normen verder te nuanceren. Dat is onze taak, niet de afwijzing!

Wiersma
Voorzitter, Ik wil graag reageren op datgene wat al voor mij gezegd is door andere sprekers. Ik sluit me graag aan bij wat de heer Bertens heeft gezegd over de opstelling van zijn fractie en het duidelijke signaal dat ook zijn fractie wil geven in de richting van de Albanese regering dat de situatie die daar ontstaan is voor ons niet acceptabel is. Als ik luister naar mevrouw Pack van de christen-democratische fractie dan denk ik dat wij in de beoordeling over de situatie daar behoorlijk ver uit elkaar liggen. Het gaat ons niet om een partijpolitieke beoordeling van de situatie daar maar vooral om de vaststelling dat er zoveel onregelmatigheden zijn gepleegd met die verkiezingen dat je niet kunt spreken van een betrouwbare uitslag en als er zoveel onzekerheid is, twijfel, dan vinden wij dat die verkiezingen overgedaan zouden moeten worden. Dat is op zich geen partij-politieke keuze. Het gaat er om een objectief oordeel te vellen over wat er in Albanië aan de hand is. Er zijn zoveel onregelmatigheden geconstateerd door waarnemers, ook door andere waarnemers dan die geciteerd door mevrouw Pack, en waar geen waarnemers waren kan ook van alles gebeurd zijn zodat men in feite kan spreken van een systematische fraude.
In zo'n situatie, als er zoveel twijfel bestaat, vinden wij dat verkiezingen overgedaan moeten worden en dat we als Parlement daarover ook een duidelijke uitspraak zouden moeten doen. We kunnen lang twisten over wie schuldig was of is voor de ontstane situatie maar dat is niet relevant voor de vraag of de verkiezingen eerlijk waren. Voor het democratisch besef van de Albanezen is het beter wanneer fouten erkend worden en de verkiezingen helemaal opnieuw worden gehouden. Dat is beter dan het eindeloos discussiëren over in welke districten precies onregelmatigheden zijn gepleegd en waar herhaling van de verkiezingen noodzakelijk zou zijn.
Ik meen ook, ten slotte, dat we Albanië net zoals we dat bij andere landen proberen, moeten behandelen volgens de normen die in de Raad van Europa gangbaar zijn en die kunnen we niet per politieke situatie gaan aanpassen. Mijn fractie heeft daarom ook via de amendementen op de gezamenlijke resolutie dit standpunt duidelijk verwoord. Kort gezegd, het maakt duidelijk dat we achter de geschoffeerde kiezer in Albanië staan.

von Habsburg
Mevrouw de Voorzitter, toen ik naar mevrouw Pack zat te luisteren, kreeg ik eigenlijk het gevoel dat ik mijn twee minuten spreektijd ook nog aan haar moest afstaan omdat haar uiteenzetting zo interessant, zo duidelijk en zo zakelijk was en het bovendien een goed antwoord was op de gewetenloze demagogie waarmee we tegenwoordig te maken hebben. De waarheid is immers dat dit een tijd is van de achteruitgang van de democratie.
Wie Albanië een beetje kent - helaas kennen veel te weinig mensen dit land - die moet zich weer eens voor ogen houden vanuit welk punt dit land is vertrokken. Ik was er kort na de val van het communistische regime en heb gezien wat voor een vreselijke toestand er in dat land heeft geheerst. Dat daar nog geen democratie kan heersen zoals in Zwitserland of in Engeland is natuurlijk volkomen duidelijk. Er is echter ongetwijfeld al een grote vooruitgang geboekt. In Albanië wordt echt wat gedaan voor de bevolking. Het land heeft een regering die echt het goede wil doen en dat moeten we erkennen. Dat er onregelmatigheden zijn geweest bij de verkiezingen valt niet te ontkennen. Het bewijs daarvoor is ook dat in 17 kiesdistricten de verkiezingen moesten worden herhaald. In de meeste kiesdistricten verliepen de verkiezingen echter volgens de voorschriften. Ik betreur het ten zeerste dat de oppositie - die overigens bijna alleen maar uit communisten bestond - haar waarnemers heeft teruggetrokken voordat de verkiezing was afgelopen. Ze wilden gewoon niet weten wat de waarheid is omdat ze uit de opiniepeilingen tijdens de verkiezingen precies wisten dat ze op een zware nederlaag aanstuurden. Ik ben daarom van mening dat we alles moeten doen zodat Albanië bereikt wat het verdient, namelijk te worden opgenomen in de gemeenschap van de Europese democraten, ook al duurt dat nog een tijd.

Caccavale
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Marín, dames en heren, over het feit dat de verkiezingen in Albanië niet volkomen democratisch zijn verlopen of, sterker nog, dat de meest elementaire beginselen van de democratie daar ernstig zijn geschonden valt niet te discussiëren; dat is nu eenmaal een feit.
Ik heb echter de indruk dat wij, zoals gewoonlijk, van het ene uiterste in het andere vervallen. Wij hebben alles in het werk gesteld om de verkiezingen in Albanië vanuit Europa min of meer te beschermen om de overgang naar de democratie in dat land zonder geweld te laten verlopen. Nu echter vragen wij alles ongedaan te maken, nieuwe verkiezingen te houden, het land opnieuw in een chaos te storten. Wij moeten dat afwijzen. Wij moeten sterke druk uitoefenen op de Albanese regering die de verkiezingen heeft gewonnen, hoe ondemocratisch die ook in vele opzichten zijn verlopen. De verkiezingen moeten alleen worden overgedaan in de kiesdistricten waar duidelijke onregelmatigheden zijn vastgesteld. Ik meen dat Europa de overgang in Albanië nu aandachtig moet volgen zonder nog meer ravages aan te richten. Het gaat om de democratie, maar vooral om het vreedzaam samenleven van de volkeren in de gehele Balkan.

Marín
Mevrouw de Voorzitter, het eindrapport van de OVSE over de verkiezingen in Albanië bevestigt eerdere rapporten over onregelmatigheden bij de verkiezingen en geeft een aantal gevallen waar de nieuwe Albanese kieswet, die in februari jl. werd goedgekeurd, overtreden is.
De Europese Unie heeft een vastberaden verklaring afgelegd over deze feiten en gevraagd dat de verkiezingen zouden worden overgedaan in de kiesdistricten waar zich onregelmatigheden hebben voorgedaan. Zij heeft er tevens op gewezen dat de voortzetting van het verkiezingsproces overeenkomstig internationale democratische normen essentieel is voor een voorspoedige verdere ontwikkeling van de betrekkingen tussen Albanië en de Europese Unie.
Wij hebben ook het gewelddadige optreden van de politie tijdens de manifestatie van 28 mei veroordeeld. De Commissie heeft de leiders van de Albanese oppositiepartijen ontvangen in Brussel om hun mening en opmerkingen te vernemen over de manier waarop de verkiezingen verlopen zijn. Het bleek duidelijk dat de verkiezingen in heel wat kiesdistricten moeten worden overgedaan. De beslissing van de Albanese regering om de verkiezingen over te doen in 17 kiesdistricten is een stap in de goede richting. Wij betreuren het echter dat zij ons niet de tijd gegund heeft om het eindrapport van de OVSE door te nemen en te evalueren en opdat waarnemers deze nieuwe verkiezingen zouden kunnen bijwonen.
Gisteren is in Wenen nog een informele bijeenkomst gehouden van de permanente raad van de OVSE en een Albanese delegatie om het OVSE-verslag te bespreken. Vertegenwoordigers van de OVSE zijn uitgenodigd naar Tirana om de aanbevelingen en technische aspecten van het verslag te behandelen. Het OVSE-verslag bevat een aantal aanbevelingen over de manier waarop de verkiezingsprocedure en het houden van de verkiezingen kunnen worden verbeterd. Het formuleert geen enkel oordeel over de algemene geldigheid van de verkiezingen en vermeldt evenmin het precieze aantal kiesdistricten waar de verkiezingen dienen overgedaan. Het is duidelijk dat het respect voor de democratische beginselen en de wet van doorslaggevend belang zal zijn voor de verdere ontwikkeling van onze betrekkingen met Albanië.
Zoals een aantal afgevaardigden gezegd heeft, vormt Albanië ongetwijfeld een belangrijk element van stabiliteit in een uiterst onstabiele regio. Het lijdt ook geen twijfel dat de jongste jaren heel wat vooruitgang geboekt is op economisch vlak. We moeten deze interne ontwikkeling dan ook blijven steunen die - ik herhaal het - in de goede richting gaat.
De Commissie heeft de afgelopen maanden aan de voorbereiding van een onderhandelingsmandaat voor een nieuwe handels- en samenwerkingsovereenkomst met Albanië gewerkt. De Commissie wil voorlopig afwachten om te zien hoe de toestand in Albanië evolueert en of, via het optreden van de partij die aan de macht is en de dialoog tussen president Berisha en de oppositiepartijen, de rust kan worden hersteld in het politieke leven in Albanië en geleidelijk een normale democratische werking kan worden bereikt.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Marín!
Het debat is gesloten.
De stemming vindt te 17.30 uur plaats.

De Voorzitter
Aan de orde is de ontwerp-resolutie (B4-0734/96) van de heer La Malfa en anderen, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, over de verkiezingen in Bosnië-Herzegowina.

Bertens
Mevrouw de Voorzitter, het is van het grootste belang dat er democratische verkiezingen plaatsvinden in Bosnië. De datum is vastgesteld en daaraan moeten we vasthouden. Uitstel, hoe legitiem dat ook zou kunnen lijken onder de huidige omstandigheden, bergt vele gevaren in zich, zoals bijvoorbeeld het verder uit elkaar vallen van Bosnië en het verlengen van de periode dat we met de warlords van de afgelopen jaren moeten onderhandelen. Bosnië heeft behoefte aan een stabiel en legitiem gezag, gebaseerd op democratische verkiezingen. Daarom zullen we er alles aan moeten doen om de omstandigheden waaronder die verkiezingen zullen plaatsvinden, te verbeteren.
Punt één: het mandaat van IFOR moet daarom worden uitgebreid tot arrestatie van oorlogsmisdadigers en begeleiding van de terugkeer van de vluchtelingen. Vrije media moeten worden bevorderd. Tegen separatistische krachten moet hard worden opgetreden. Niet alleen moeten Mladic en Karadzic achter de tralies, ook moeten we de onafhankelijkheid van de Bosnische Kroaten verwerpen en de aanslag op Silajdzic scherp veroordelen. De aankondiging dat de Bosnische Serviërs zelf hun tribunaal gaan oprichten en hun oorlogsmisdadigers gaan berechten, is de zoveelste slag in het gezicht van het vredesproces. Ons verzet tegen deze ontwikkelingen moet zeer resoluut en duidelijk zijn. Alle instrumenten moeten ons daarbij ter beschikking staan.

Oostlander
Mevrouw de Voorzitter, ik ben zeer ingenomen met de resolutie die van liberale zijde is geprepareerd. Ik lees daarin in punt c, iets wat mij niet zo bevalt in dit geheel, " whereas holding elections, is better than not holding elections, even if conditions leave much to be desired " . Ik heb begrepen dat dat niet op Albanië slaat, maar op Bosnië-Herzegowina. Er zijn dus eigenlijk een beetje verschillende normen die worden gehanteerd, maar ik zou het toch liever niet in een resolutie zetten. Ik zou de collega's van de liberale fractie willen vragen om deze overweging c terug te nemen, op z'n minst het tweede gedeelte, omdat het eigenlijk een uitnodiging is aan diegenen die er een rotzooi van willen gaan maken; die krijgen van ons eigenlijk al van tevoren te horen: nou ja, we accepteren het wel. Het is waar, maar we moeten het maar liever niet zeggen. Dat wil ik eigenlijk met aandrang beweren in de richting van de liberale fractie.
We hebben nog een paar andere amendementen die bij hen wel in de smaak zullen vallen, denk ik. Ik denk ook dat het juist is dat deze resolutie erop aandringt om alles te doen wat deelname bevordert. Ook van de vluchtelingen die op afstand of persoonlijk willen gaan stemmen, en die niets in de weg mag worden gelegd, en ook geen enkel voordeel mag worden ontnomen, omdat ze zijn gaan deelnemen. Ook om te voorkomen dat de verkiezingen tegelijkertijd een soort bevestiging van de etnische deling zouden kunnen worden, wat wel terdege één van de gevaren is die we kunnen verwachten.
Mevrouw de voorzitter, afrondend zou ik willen beklemtonen dat het een onaanvaardbare zaak is dat de vertegenwoordigers van de zogenaamde Republiek Srpska spreken over Bosnië-Herzegowina als de zogenaamde Republiek Bosnië-Herzegowina. Die dienen zij volledig te erkennen, anders horen zij bij ons niet thuis. Hetzelfde geldt voor de Kroaten die in Herceg-Bosna opnieuw zo'n quasi regering aan het maken zijn. Dat zijn zaken die we hier absoluut niet kunnen verdragen. Beide verschijnselen moeten we met kracht bestrijden." overwegende dat het houden van verkiezingen beter is dan het achterwege laten daarvan, ook al laten de omstandigheden veel te wensen over" .

Marín
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de resolutie van het Europees Parlement over het houden van verkiezingen in Bosnië-Herzegowina geniet de volledige steun van de Commissie. Deze verkiezingen zijn van doorslaggevend belang voor het vredesproces en zullen de basis vormen voor de grondwet van Bosnië-Herzegowina, die op haar beurt legitimiteit zal verschaffen aan de instellingen. De voorbereiding van deze verkiezingen was één van de hoofdthema's op de Raad voor de tenuitvoerlegging van de vrede in ex-Joegoslavië, die vorige week in Firenze gehouden is. Hoewel de voorwaarden lang niet ideaal zijn, was men het eens dat het van cruciaal belang is de datum van 14 september te handhaven. Uitstel van de verkiezingen zou de verdeeldheid in Bosnië-Herzegowina versterken en zou het land de nodige instrumenten onthouden om aan zijn toekomst te werken. De OVSE moet erop toezien dat de voorwaarden voor het houden van verkiezingen vervuld zijn en een datum vaststellen. We kunnen ervan uitgaan dat de beslissing eind deze maand zal worden genomen.
Er zal dus nog een enorme inspanning geleverd moeten worden tot de verkiezingen ten einde de huidige moeilijke situatie te verbeteren. De trage terugkeer van vluchtelingen en ontheemden, die te wijten is aan het gebrek aan bewegingsvrijheid, bemoeilijkt ongetwijfeld de voorbereiding van de verkiezingen. Deze bewegingsvrijheid bestaat in theorie maar in de praktijk blijven talrijke problemen bestaan die een klimaat van angst en wantrouwen creëren, dat nog verergerd wordt door de aanwezigheid in de republiek Srpska van mensen als Karadzic en Mladic, die worden aangeklaagd door het Tribunaal voor oorlogsmisdaden in Den Haag. De betrekkingen tussen de bevolkingsgroepen worden gekenmerkt door separatistische tendensen en ook binnen de federatie van moslims en Kroaten is onvoldoende vooruitgang geboekt.
Ook de toegang van alle politieke partijen tot de media blijft beperkt. Sinds januari werkt de OVSE, die in de akkoorden van Dayton de opdracht gekregen heeft toe te zien op de voorbereiding en het houden van verkiezingen, op het terrein in de moeilijke politieke en praktische omstandigheden die ik hier schets. Om toezicht te houden op het verkiezingsproces is een voorlopige verkiezingscommissie opgericht. Er zijn tevens een aantal regels opgesteld inzake de registratie van kiezers, het stemrecht - dat ook voor de vluchtelingen moet gelden - en de toegang tot de media. Er is ook een aantal programma's gestart om de inwoners meer burgerzin bij te brengen.
De lid-staten van de Unie en de Commissie staan volledig achter de activiteiten van de OVSE. De lid-staten en ook de Commissie hebben in aanzienlijke mate bijgedragen tot het vrijwillige OVSE-fonds dat wordt gebruikt om de voorbereiding van de verkiezingen te financieren. De bijdrage van de communautaire begroting voor materiaal om de burgerzin te bevorderen en voor de produktie van stemhokjes en stembussen bedraagt 2 miljoen ecu. Via een gezamenlijke actie van de Europese Unie zullen wij de ontplooiing van de waarnemers, die zullen toezien op de adequate voorbereiding van de verkiezingen, met 3 miljoen ecu financieren. Er wordt tevens aanzienlijke steun gegeven aan de onafhankelijke media. De Commissie zal terzake het voorstel van de heer Bildt, om een onafhankelijke televisiezender op te richten, met 2 miljoen ecu steunen. De Europese Unie zal als zodanig natuurlijk ook deelnemen aan het toezicht op de verkiezingen, volgens modaliteiten die bestudeerd zullen worden met de OVSE-coördinator voor het toezicht op de verkiezingen.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Marín!
Het debat is gesloten.
De stemming vindt te 17.30 uur plaats.

De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende 35 ontwerp-resoluties:
Oost-Timor en Indonesië
B4-0776/96 van de leden De Melo en Cunha, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, over de situatie op Oost-Timor; -B4-0782/96 van de heer Marinho en anderen, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten, over de situatie op Oost-Timor; -B4-0784/96 van de heer Vieira en anderen, namens de Fractie Unie voor Europa, over de gebeurtenissen in Bacau (Oost-Timor); -B4-0785/96 van de leden Pradier en Vandemeulebroucke, namens de Fractie Europese Radicale Allinatie, over de situatie in Oost-Timor en de gebeurtenissen in Bacau; -B4-0806/96 van de heer Ribeiro en anderen, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links - Noords Groen Links, over Oost-Timor; -B4-0819/96 van de heer McKenna en anderen, namens de Fractie de Groenen in het Europees Parlement, over de toestand van de mensenrechten op Oost-Timor en in Indonesië; -B4-0831/96 van de heer Lucas Pires, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, over de onderdrukking en opsluiting van Timorese demonstranten in Bacau door de Indonesische autoriteiten; -B4-0764/96 van mevrouw d'Ancona en anderen, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten, over de veroordeling van een voormalig lid van het parlement van Indonesië; -B4-0777/96 van de heer Pimenta, namens de de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij ELDR-Fractie, over de schending van de fundamentele vrijheden in Indonesië; -B4-0800/96 van de heer Ribeiro en anderen, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links - Noords Groen Links, over de mensenrechten in Indonesië; -B4-0817/96 van de leden Telkämper en McKenna, namens de Fractie de Groenen in het Europees Parlement, over de situatie op het terrein van de rechten van de mens in Indonesië; -B4-0825/96 van de heer Moorhouse, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, over de rechten van de mens in Indonesië; Nigeria
B4-0737/96 van mevrouw André-Léonard en anderen, namens de de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, over de moord op mevrouw Abiola in Nigeria; -B4-0787/96 van de heer Macartney en anderen, namens de Fractie Europese Radicale Alliantie, over de moord op de echtgenote van het lid van de Nigeriaanse oppositie Moshood Abiola; -B4-0799/96 van de heer Pettinari en anderen, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links - Noords Groen Links, over de moord op mevrouw Kudirato Abiola in Nigeria; -B4-0815/96 van mevrouw Müller en anderen, namens de Fractie de Groenen in het Europees Parlement, over de moord op mevrouw Abiola in Nigeria; -B4-0827/96 van de leden Moorhouse en Maij-Weggen, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, over de mensenrechten in Nigeria; Birma
B4-0740/96 van de leden André-Léonard en Bertens, namens de de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, over Birma; -B4-0801/96 van de leden Vinci en Sierra González, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links - Noords Groen Links, over het verbod op de NLD in Birma; -B4-0822/96 van de leden Telkämper en Aelvoet, namens de Fractie de Groenen in het Europees Parlement, over de schendingen van de mensenrechten in Birma; -B4-0832/96 van de heer Moorhouse en anderen, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, over de mensenrechten in Birma; Turkije
B4-0769/96 van de heer Newens en anderen, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten, over de mensenrechten en de situatie in Turkije; -B4-0797/96 van de heer Carnero Gonzáles en anderen, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links - Noords Groen Links, over de toestand van de mensenrechten en de gevangenisomstandigheden in Turkije); -B4-0820/96 van mevrouw Roth en anderen, namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, over de schendingen van de mensenrechten in Turkije; -B4-0828/96 van de heer Moorhouse en anderen, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, over de mensenrechtensituatie in Turkije; Chili
B4-0762/96 van de heer Kreissl-Dörfler, namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, Pradier, namens de Fractie Europese Radicale Alliantie, Gasòliba i Böhm, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratie Partij, Fernández-Albor, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, Sornosa Martínez, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links - Noords Groen Links, Pons Grau en Miranda, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten, over amnestie voor de vermoedelijke ontvoerders van Carmelo Soria; -B4-0795/96 van mevrouw Sornosa Martínez en anderen, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links - Noords Groen Links, over de amnestie voor de vermoedelijke ontvoerders van Carmelo Soria; -B4-0811/96 van de leden Kreissl-Dörfler en Telkämper, namens de Fractie de Groenen in het Europees Parlement, over de amnestie voor de vermoedelijke ontvoerders van Carmelo Soria; Raghbir Singh Johal
B4-0780/96 van de leden Tomlinson en Murphy, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten, over de gevangenhouding van Raghbir Singh Johal; Verbod op de herdenking van tien jaar Tsjernobyl
B4-0829/96 van de leden Reding en Moorhouse, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, over het door de Witrussische autoriteiten verbieden van de herdenking van tien jaar Tsjernobyl, alsmede van medische steun aan de kinderen die het slachtoffer zijn door onafhankelijke NGO's; China
B4-0772/96 van de leden Sauquillo Pérez del Arco en Kinnock, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten, over de ernstige toestand van Wei Jingshen en het ontbreken van mensenrechten in China; -B4-0778/96 van de leden Larive en Gredler, namens de de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, over Wei Jingshen en de schendingen van de mensenrechten in China; -B4-0792/96 van de heer Dupuis en anderen, namens de Fractie Europese Radicale Alliantie, over de ernstige toestand van Wei Jingshen en de schendingen van de mensenrechten in China; -B4-0816/96 van de heer Ripa di Meana en anderen, namens de Fractie de Groenen in het Europees Parlement, over de schendingen van de mensenrechten in China en de toestand van Wei Jingshen.
Costa Neves
Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, collega's, nogmaals veroordelen wij hier het optreden van de Indonesische autoriteiten die militaire onderdrukking van de Oosttimorese bevolking en met name van de jongeren blijven gebruiken. De Indonesische autoriteiten hebben deze maand immers voor de zoveelste keer jonge Timorese burgers gedood, verwond en gevangen genomen terwijl zij vredelievend aan het betogen waren in Baucau voor vrijheid van godsdienst na daden van religieuze provocatie en intolerantie die hun hoogtepunt hebben bereikt met de heiligschennis van een katholiek religieus beeld.
In Djakarta heeft de Indonesische politie voor de zoveelste keer een Timorese jongere doodgeschoten. In de gevangenissen van Oost-Timor en Indonesië zitten nog steeds honderden politieke gevangenen vast. De Indonesische regering blijft alle standpunten van de internationale gemeenschap, die de eerbiediging van de mensenrechten en het recht van het Oosttimorese volk op zelfbeschikking eisen, naast zich neerleggen. Dat is onaanvaardbaar.
Het is belangrijk dat dit Parlement nogmaals de Indonesische autoriteiten veroordeelt omdat zij de bevolking op Oost-Timor militair onderdrukt, dat het de onmiddellijke vrijlating eist van alle politieke gevangenen, in het bijzonder verzetsleider Xanana Gusmao en dat het zich schaart achter de strijd van de Oost-Timorezen voor zelfbeschikking en stopzetting van de illegale bezetting van hun grondgebied. Wij mogen het niet bij woorden laten. Wanneer wij uiting geven van onze solidariteit met de slachtoffers en hun familieleden kunnen we niet anders dan nogmaals alle lid-staten oproepen dat zij de wapenverkoop en de militaire hulp aan Indonesië staken.

Marinho
Mevrouw de Voorzitter, de gewelddadige met bloedvergieten en dood gepaard gaande incidenten die worden beschreven in de consideransen van de gezamenlijke resolutie maken duidelijk dat de overgrote meerderheid van de leden van dit Parlement zich niet meer laat bedotten door pro-Indonesische propaganda en dat de strijd van het Oosttimorese volk voor de naleving van de VN-resoluties en de eerbiediging van de mensenrechten bekend is en wordt gesteund en geëerbiedigd door de meeste politieke fracties in dit Parlement, evenals door de lid-staten in de Raad.
Deze resolutie bevestigt alleen dat de zaak van het Oosttimorese volk steeds bekender wordt en op meer internationale politieke steun kan rekenen naarmate de repressie door de Indonesische dictatuur vasthoudt aan geweld. Daarom onderstreep ik, naast de gemeenschappelijke standpunten die de Raad terecht heeft ingenomen en die dankzij het Britse standpunt zoals bekend te lijden hadden onder problemen inzake de publikatie ervan, standpunten die Indonesië voor de eerbiediging van de VN-resoluties plaatsten, onderstreep ik de gemeenschappelijke wil van dit Parlement dat Indonesië snel en duidelijk ingaat op het initiatief tot dialoog van de Portugese premier, als eerste belangrijke stap naar een politieke oplossing van de Oosttimorese kwestie.

Vieira
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden. De onwettelijke, illegale en bloederige bezetting van Oost-Timor door Indonesië is één van de ernstigste en gewelddadigste conflicten van de afgelopen decennia. Twintig jaar oorlog en militaire repressie hebben al enorm veel doden, gewonden, invaliden en gevangenen geëist, evenals aanvallen op de cultuur, de geschiedenis en de gevoeligheid van het telkens meer geteisterde Oosttimorese volk.
De gebeurtenissen van vorige week in Baucau tonen nogmaals aan hoe vals de vredesbeloften en hoe bedrieglijk de eerbiediging van de mensenrechten en van de vrijheid van godsdienst op Timor waren. De Indonesische autoriteiten hebben deelgenomen aan deze eerloze provocatie van de gevoelens van de bevolking, waarvan de meerderheid katholiek is. Men heeft zonder reden godsdienstbeelden geschonden waarvoor men eerbied dient te hebben, men heeft gedood, verwond en zonder onderscheid gevangen genomen wie terecht heeft gedurfd te protesteren.
Al deze feiten dienen krachtig te worden veroordeeld, maar jammer genoeg leveren bepaalde landen die praten over vrede en eerbiediging van de mensenrechten wapens, steun en logistieke middelen aan Indonesië, zodat de oorlog en het geweld hoogtij blijven vieren.
Zoals in december is gezegd, wakkert de internationale hypocrisie de afgrijselijke misdaden die constant worden gepleegd aan en dit - dat mag worden gezegd - in litis consortio . Daarom zal het ook nergens toe dienen dat wij in dit Parlement, in de Verenigde Naties of in gelijk welk forum veroordelende resoluties blijven aannemen, als er niet een sterk verlangen, een echte wil bestaat om Timor te bevrijden van het Indonesische juk en zijn bevolking opnieuw vrede en veiligheid te geven. Want de waarheid is dat als vele van de staten en naties die zich zogenaamd inzetten voor vrijheid en rechten van de mens dit werkelijk wensten, men sneller dan men denkt een oplossing zou kunnen vinden. Het is tijd dat wij zeggen: genoeg! Het is tijd om te handelen in plaats van te praten. Het is tijd dat wij zeggen dat deze barbaarsheid onhoudbaar is en dat het een schande is voor de mensheid in haar geheel. Om alles wat wij gezegd hebben nog erger te maken, mijnheer de Voorzitter en geachte afgevaardigden, vermeld ik dat er vandaag in de perskamer van dit Parlement een mededeling ligt waarin Portugal hard wordt aangevallen - een land van de Europese Unie dat slechts opkomt voor de vrijheid van Timor - , die van 3 juli 1995 dateert, ik herhaal van 3 juli 1995, hetgeen duidelijke taal spreekt over de houding en de voortdurende inflexibiliteit van de opstellers daarvan. In deze materie is een jaar zonder zelfs maar een komma te veranderen een eeuwigheid.

Ribeiro
Mevrouw de Voorzitter, nogmaals Timor. Wat bij sommige collega's verveelde reacties teweegbrengt, waaruit een zekere vermoeidheid blijkt.
Zelfs als het Timorese volk ook moe zou zijn - hetgeen niet het geval is, wat hun tot ere strekt - of indien Indonesië erin zou slagen de volkerenmoord tot een eind te brengen terwijl de internationale gemeenschap tegen haar eigen standpunten in toekijkt, zelfs dan zouden wij niet verveeld of moe kijken. Onze verontwaardiging zou alleen nog groter zijn.
Zou er iets nieuws aan de hand zijn? Jazeker. De altijd nieuwe en hernieuwde agressies en provocaties naar aanleiding van de militaire bezetting en de altijd verschillende en hernieuwde betogingen van een volk dat zelfbeschikking eist.
Maar daar is ook het nieuwe feit dat wij, al navelstarend, aan het beraadslagen zijn over mensenrechten in Indonesië en de voortdurende bezetting en onderdrukking op een nog niet-gedekoloniseerd grondgebied. Dezelfde origine voor twee verschillende situaties. Met de volgens ons doorslaggevende waarschuwing dat men de illusie moet vermijden dat de internationale politieke kwestie van Timor automatisch zal worden opgelost met de vooruitgang van de democratisering in Indonesië. Wat erop zou neerkomen dat wij stilzwijgend aanvaarden dat Timor een deel van Indonesië is.
Vertegenwoordigers van het Timorese volk ontmoeten Indonesische democraten. Een positief signaal dat wij toejuichen. Maar zij hebben elkaar ontmoet om verschillende strijden te coördineren en niet om alles te doen samenvloeien in een zelfde strijd "in" Indonesië.
En dat niemand, die ten dienste staat van het huidige Indonesische regime, - en hieruit profijt maar zeker geen eer trekt -, Portugal ervan beschuldigt een kolonisator te zijn als een manier om te ontkennen dat wij met een onafgemaakt dekoloniseringsproces te maken hebben en als een manier om de aandacht af te leiden van het feit dat de Indonesische regering - nog - niet is ingegaan op het Portugese initiatief voor onderhandelingen onder de auspiciën van de Verenigde Naties.
Met eigenbelang, manoeuvres en oneerlijke praktijken onderhandelen wij niet. Die wijzen we af. Het gaat om het recht van een volk op zelfbeschikking, waarvan het wordt onthouden door de militaire bezetting die ook religieuze, culturele en fysieke volkerenmoord is .

McKenna
Mevrouw de Voorzitter, ik hoop dat tijdens het Ierse voorzitterschap de kwestie Oost-Timor bovenaan de agenda voor het buitenlands beleid zal staan. De beste manier om Oost-Timor te helpen is volgens mij om openlijk kritiek te uiten op EU-partners die wapens leveren aan het Indonesische dictatoriale regime dat zich al 20 jaar schuldig maakt aan moord, verkrachting, marteling en onderdrukking van het Oosttimorese volk. We moeten niet bang zijn om onze EU-partners voor het hoofd te stoten door hun steun aan het tirannieke bewind aan de kaak te stellen. Dit is een van de problemen die aan dit compromisvoorstel kleven, namelijk dat de resolutie op dit punt te zwak is.
Dit jaar waren er ten minste drie EU-landen betrokken wij wapenverkopen aan het bewind van generaal Soeharto. Groot-Brittannië leverde in april twee Hawk gevechtsvliegtuigen aan Indonesië, de eerste van de in totaal 24 bestelde toestellen. Met de order aan British Aerospace is in totaal 2 miljard pond gemoeid. De piloten voor deze toestellen moeten in Wales worden opgeleid. Zweden heeft besloten om de wapenleveranties aan Indonesië te hervatten en Finland verleende in maart een vergunning voor de export van 60 gepantserde troepentransportwagens naar Jakarta.
Het is vandaag een passend moment om deze kwestie te bespreken, aangezien het de vijftigste verjaardag is van Xanana Gusmao, de Timorese verzetsleider die een twintigjarige gevangenisstraf uitzit voor verzet tegen het Indonesische regime. In de ogen van de Timoresen is hij de Nelson Mandela van Oost-Timor. Vele regeringen en tal van mensenrechtenorganisaties hebben aangedrongen op zijn vrijlating en op de vrijlating van alle politieke gevangenen. Wat de Indonesiërs ook moeten inzien, is dat Oost-Timor moet kunnen worden bezocht. Mij is dat niet gelukt. Het Parlement moet Indonesië ertoe dwingen mensen tot Oost-Timor toe te laten om te zien wat daar werkelijk gebeurt.

Lucas Pires
Mevrouw de Voorzitter, het verveelt sommigen dat hier in het Europees Parlement vaak over de Timorese kwestie wordt beraadslaagd. Dit probleem kan echter heel gemakkelijk worden opgelost: het volstaat dat Indonesië ophoudt met het systematisch schenden van de grondrechten, met inbegrip van het zelfbeschikkingsrecht, het recht te leven en in het specifiek geval van Bacau het recht op vrijheid van godsdienst. Sommigen vinden dat deze zaken minder belangrijk zijn dan de straten die de Indonesiërs wellicht hebben aangelegd op Timor. Gevangenissen hebben zij in ieder geval genoeg gebouwd. Gelukkig zijn er ook degenen die vrijheids- en identiteitswaarden niet inruilen voor betonwerken. Dit kunnen wij alleen maar appreciëren.
Waarom eigenlijk bestaat er in het Europees Parlement consensus over deze kwestie sinds een jaar of tien, min of meer sinds de toetreding van de Portugezen? Waarom eigenlijk erkennen de Verenigde Naties de Indonesische bezetting niet? Omdat zij allemaal blind zijn? Waarom eigenlijk zijn er kogels in plaats van verkiezingen op Timor? Waarom bereikt het cynisme een hoogtepunt wanneer president Soeharto een nieuwe auto Timor noemt, hij die de Timorezen de meest elementaire vrijheid van verkeer binnen en buiten het land ontzegt?
Portugal wijst, ondanks het feit dat het door de Verenigde Naties officieel is aangewezen als bestuursmacht, unilaterale oplossingen af en stelt Indonesië een oplossing via dialoog en overleg voor. De Portugese premier heeft onlangs een concreet voorstel in deze richting gedaan. Maar het ergste is dat Indonesië niet op dit voorstel ingaat, maar met bastonnades antwoordt. Zolang Indonesië geweld boven dialoog verkiest, zullen wij hier om de veroordeling van dit land door het Europees Parlement blijven vragen, aangezien deze instelling en Europa in zijn geheel één van de grote behoeders van de grondrechten in de wereld moeten zijn. Wij zullen dit zo vaak doen als nodig is. Dat is wel het minste dat wij kunnen doen voor het langste en meest onbekende onderdrukte volk ter wereld.

D'Ancona
Mevrouw de Voorzitter, dat een land als Indonesië waarvoor we best ook vaak bewondering hebben niet in staat is om een aantal structurele problemen met betrekking tot de mensenrechten op te lossen is bedroevend. Het is nog ernstiger dat de zinloze en uitzichtloze repressie, beknotting van de persvrijheid, het toepassen van geweld op weerloze burgers zoals de gevangenneming van dokter Sri Bintang Pamungkas door Indonesië zelf niet serieus wordt opgepakt en er niet naar een politieke oplossing wordt gezocht. Er zijn bij ons hier mensen te vinden die zich zouden willen inzetten om samen met de Indonesiërs naar zo'n oplossing te zoeken. Dat zou beter zijn, mevrouw de Voorzitter, dan het produceren van resoluties waarvoor Indonesië doof is maar kennelijk de lid-staten ook want de militaire hulp en de export van wapens gaan ondertussen gewoon door. Voorzitter, die patstelling moet worden doorbroken.

Telkämper
Mevrouw de Voorzitter, er zijn drie onderwerpen die ons hier steeds weer bezighouden als het gaat om het recht op zelfbeschikking van een volk, onderwerpen die de lasten van de koloniale tijd zijn. Het zijn de bezetting van de West-Sahara, Mururoa en steeds maar weer Oost-Timor. Wij hebben daarbij een speciale verantwoordelijkheid voor dit conflict. We moeten tegen de Indonesiërs zeggen dat ze de mensenrechten moeten respecteren. Het gaat hier om het recht op zelfbeschikking van het volk van OostTimor. We hebben echter ook de verantwoordelijkheid als Parlement en als EU in zijn geheel.
Jarenlang hebben we het gehad over de conflicten van Dili. Nu zijn er weer demonstraties en ongeregeldheden geweest. Op 9 en 11 juni zijn in Bacau 2 mensen gedood. Gewonden, arrestaties en verdere onderdrukking zijn steeds het gevolg. Het gaat hier niet om een religieus conflict maar om vormen van systematische onderdrukking. Zelfs in Jakarta is de 25-jarige Imanuel Suares geëxecuteerd. We hebben de onderdrukkingen in Irian Jaya en één van de toppunten is dat Sri-Bantang Pamungkas, voormalig parlementslid, werd gearresteerd omdat hij in Duitsland een voordracht had gehouden. Men beschuldigde hem ervan in Duitsland demonstraties tegen Indonesië te organiseren. Dat is absurd, dat kunnen we zelf. Maar we hebben hem ook de vrijheid van meningsuiting gegarandeerd. Dat moet in acht worden genomen. Daarom eisen we zijn vrijlating.
We hebben echter gehoord dat er nog steeds wapens worden geleverd vanuit Groot-Brittannië, Zweden en de bondsrepubliek. Dat mag de EU niet toestaan. Dit is een taak voor de Commissie. En wij als Parlement moeten de delegatie die we in 1991 reeds wilden sturen en die we in talloze spreekbeurten hebben opgeëist, eindelijk inzetten. Daarop verwacht ik een antwoord van u, mevrouw de Voorzitter, resp. van de heer Hänsch. Wanneer komt deze delegatie van het Parlement er? Hoe vaak moeten we het er hier nog over hebben? Zijn het alleen maar mooi praatjes die we hier houden of wordt dit Parlement als parlement actief? Dit antwoord kunt alleen u van het Bureau geven. Ik hoop dat dit onderwerp tijdens de volgende vergadering van de Conferentie van voorzitters wordt besproken.

André-Léonard
Mevrouw de Voorzitter, ik wil het over Nigeria hebben waar de moord op mevrouw Abiola de al weinig schitterende politieke toestand nog verder verduistert. Deze moord doet ons terugdenken aan de overwinning die haar echtgenoot, de heer Abiola, precies drie jaar geleden behaalde bij de presidentsverkiezingen en de annulering van de stembusgang door de militairen. Sindsdien hebben aanhoudingen en ballingschap de oppositie gedecimeerd. De heer Abiola wordt beschuldigd van verraad, hij zit in eenzame opsluiting en riskeert de doodstraf.
Wij eisen enerzijds dat een internationale onderzoekscommissie wordt ingeschakeld bij het nodige onderzoek opdat de verantwoordelijken voor de moord op mevrouw Abiola gestraft worden en willen anderzijds dat sancties getroffen worden tegen het regime in Lagos. De junta had ingevolge de internationale druk na de terechtstelling van de Ogoni's beloofd dat zij zich geleidelijk zou terugtrekken en de macht zou overdragen aan een burgerregering in oktober 1998. In afwachting hiervan en opdat zo'n normalisering er zo snel mogelijk komt, moeten de sancties versterkt worden en in overleg getroffen worden door het Gemenebest, de Verenigde Naties, de Verenigde Staten en de Europese Unie.

Taubira-Delannon
Mevrouw de Voorzitter, de toename en de versnelling van de schendingen van de mensenrechten door de Nigeriaanse regering plaatsen ons op een kruispunt van wegen. Het gaat hier om allerlei schendingen van de mensenrechten: beperking van de vrijheid van meningsuiting en vereniging, misbruik van aanhoudingen zonder proces, het lastig vallen van opposanten, vervolging van intellectuelen, banalisering van de doodstraf en collectieve terechtstellingen.
Op dit kruispunt hebben we twee mogelijkheden: de weg van de onverschilligheid of berusting, waarbij de Europese Unie zou toegeven aan een realpolitik , die gedicteerd wordt door de olierijkdommen van Nigeria. Op die manier zou Europa afstand doen van de mensenrechten en de democratische idealen die het hoog in het vaandel voert.
De tweede weg is die van de moed en de waardigheid, waarbij wij de vrijlating van de politieke gevangenen, eerst en vooral van de heer Abiola, eisen. Via deze weg zouden wij een internationale onderzoekscommissie kunnen instellen om licht te werpen op de moord op mevrouw Abiola. Deze weg zou ons er tenslotte toe brengen vastberaden politieke en economische maatregelen te nemen die onze eisen zouden ondersteunen. Alleen dan zullen wij fier zijn ooit een nieuw Nigeria te kunnen begroeten, zoals wij terecht fier waren op onze actie toen wij het nieuwe Zuid-Afrika konden begroeten.

Pettinari
Mevrouw de Voorzitter, ons Parlement moet eens te meer in een resolutie tegen een door de Nigeriaanse regering gepleegde moord protesteren. De moord op mevrouw Abiola is slechts de meest recente en ernstigste van een lange reeks schendingen van de democratie en de mensenrechten in Nigeria. Het ogenblik is gekomen om ons af te vragen - ik richt mij hier tot de Commissie - of wij nog langer moeten wachten dan wel of wij nu tussenbeide moeten komen.
Ik meen dat deze laatste gebeurtenis ons ertoe kan aanzetten eindelijk te vragen dat de daders van de moord worden opgespoord. De enige manier waarop dat kan gebeuren is door een internationale enquêtecommissie op te richten. Wij mogen immers niet verwachten dat de moordenaars een onderzoek naar zichzelf gaan instellen. Zijn wij daartoe bereid? Willen wij dat doen? Ik meen vervolgens ook dat wij niet langer kunnen wachten om het Nigeriaanse regime in Afrika te isoleren. Als Europese Unie beschikken wij over de middelen om dat te doen. Nigeria is immers lid van de ACS-Vergadering. Wij moeten op internationaal niveau maatregelen nemen. Europa kan dat via zijn handelsbetrekkingen. Het ogenblik is gekomen om voorbeeldige strafmaatregelen te treffen. Wij kunnen dat niet langer uitstellen.

Telkämper
Mevrouw de Voorzitter, we zijn gechoqueerd over de moord op mevrouw Abiola, wier man in de gevangenis zit, hoewel hij rechtmatig gekozen is. We zijn gechoqueerd over de manier waarop de Nigeriaanse regering ons behandelt. Na de moord op Ken Saro-Wiwa braken er heftige internationale protesten los. Er kwamen resoluties en discussies. De regering van Nigeria gedroeg zich arrogant tegenover ons in de Commissie ontwikkelingssamenwerking of bij de APK-conferentie en tenslotte bestond de hoop dat men een dialoog zou kunnen aangaan en dat we hier tot een stuk democratisering zouden kunnen komen. Deze hoop ontstond ook doordat we economische betrekkingen onderhouden met Nigeria en doordat er nieuwe verdragen werden gesloten.
Een paar dingen zijn intussen door deze moord weer teniet gedaan. Door de handelsbetrekkingen, door het opkopen van olie in plaats van een embargo en tot slot nog door wapenverkopen van de Europese Unie wordt deze dictatuur gesteund.
We moeten hier niet langer onze handen aan vuilmaken. We moeten nu stoppen en van de regering van Nigeria een democratiseringsproces, de onmiddellijke vrijlating van de heer Abiola, de weg naar nieuwe verkiezingen en een gerechtelijke vervolging van de moordenaars van mevrouw Abiola eisen. Alleen dat kan een teken zijn voor een democratisering en voor de werkelijke eerbiediging van de mensenrechten.

Maij-Weggen
Voorzitter, de militaire junta in Nigeria regeert het land met het geweer in de hand en arresteert en vermoordt politieke tegenstanders en vertegenwoordigers van de burgermaatschappij zonder enig pardon. Het laatste meest in het oog springende slachtoffer is mevrouw Abiola, de vrouw van de democratisch verkozen president Abiola. Mevrouw Abiola verdedigt alleen maar de zaak van haar echtgenoot die gearresteerd is omdat hij de presidentsverkiezingen in 1993 heeft gewonnen en de militaire junta wilde deze overwinning niet erkennen. En om de democratische oppositie de mond te snoeren, worden politieke tegenstanders geterroriseerd en desnoods omgebracht.
Nigeria is een grootmacht in Afrika. Nigeria heeft het hoogste inwonersaantal van Afrika en bindt heel veel Afrikaanse landen aan zich door de olievoorraden. De Nigeriaanse militaire junta denkt dat die kennis en dat hebben van die olievoorrraden maakt dat men kan doen wat men wil. Wij moeten eigenlijk vaststellen dat die arrogante houding kan worden volgehouden omdat het internationale protest wel luid is maar maatregelen uitblijven.
Hoe de Nigerianen te werk gaan hebben wij in de afgelopen ACS-vergadering gezien waar vijftien diplomaten met een speciaal vliegtuig kwamen om de andere Afrikaanse landen zodanig te intimideren dat men niet meer voor een kritische resolutie aan het adres van Nigeria durfde te stemmen. En alleen een noodgreep van onze kant om tot een geheime stemming te komen, heeft gemaakt dat uiteindelijk die kritische resolutie wel door een grote meerderheid was doorgestemd.
Wij klagen nu al maanden over het gedrag van de Nigeriaanse overheid en ik denk dat het tijd is om maatregelen te treffen. Ik zou eigenlijk de commissaris willen uitnodigen om nu toch eens een vuist te maken, ook met de lijnen die bijvoorbeeld de heer Mandela heeft uitgezet en dat betekent dat je eigenlijk alleen maar kunt overgaan tot een diplomatieke boycot, tot een olieboycot of tot een wapenboycot. Ik geloof dat het Nigeriaanse bewind nergens anders gevoelig voor is dan voor harde maatregelen na alles wat zij gedaan heeft. Ik nodig de Commissie uit om zo te reageren.

André-Léonard
Mijnheer de Voorzitter, de militaire junta heeft onlangs nieuwe repressiemaatregelen getroffen tegen mevrouw Aung San Suu Kyi en haar partij. Bedoeling is uiteraard de oppositie zware straffen, die tot 20 jaar gevangenis kunnen gaan, op te leggen en haar zo te muilkorven. Dit belet echter niet dat de Birmaanse oppositie zich met duizenden verzamelt voor de bewaakte woning van mevrouw Aung San Suu Kyi. Haar aanhangers weten dat zij de militaire machthebbers uitdagen met deze samenkomsten.
De verslechtering van de toestand in Birma verontrust de ASEAN, die de junta krediet had gegeven in antwoord op zijn oproep. Daarom aarzelen de ASEAN-landen om sancties te nemen tegen de junta, die tot een brutale onderdrukking van de activiteiten van de NLD, de partij van mevrouw Aung San Suu Kyi, zouden kunnen leiden.
Het is betreurenswaardig dat een aantal Aziatische landen omwille van commercieel opportunisme begrip getoond hebben voor de militaire junta. Wij vragen hen de SLORC, het letterwoord voor de militaire machthebbers, politiek en economisch te isoleren.
De Birmaanse oppositie beschikt over weinig maneuvreerruimte en het is dan ook aan Europa om te antwoorden op de oproep tot openheid en dialoog die zij gelanceerd heeft om het Birmaanse vraagstuk op te lossen zonder nieuw bloedvergieten.

Telkämper
Mijnheer de Voorzitter, ook bij het derde onderwerp over de mensenrechten gaat het om een controverse tussen de Europese Unie en een dictatoriaal regime oftewel om de verhouding tussen politiek en economische macht.
Deze keer gaat het om Birma. Het gaat om de Nationale Liga voor Democratie, om mevrouw Aung San Suu Kyi, het gaat daar om de oppositiebeweging. De nieuwste maatregelen die in Rangun worden getroffen ter onderdrukking van de oppositiebeweging die wij steunen, schokken ons. De vraag is: wat kunnen we daaraan doen? Volgens mij kunnen we politiek protesteren, maar we moeten eigenlijk ook in onze lid-staten in verband met de economische macht druk uitoefenen op de bedrijven, opdat daar wordt geïmplementeerd wat wij politiek eisen, namelijk: de mensenrechten moeten worden gerespecteerd. De bedrijven zouden bij hun onderhandelingen met de politieke leiding in zulke landen onze eisen praktisch moeten steunen. Als BMW uit Duitsland, Heineken uit Nederland, Total uit Frankrijk nu naar Birma gaan, dan hoort bij een dergelijke economische samenwerking ook de politieke dialoog. Daarbij mag de verwijzing naar de democratie niet ontbreken! Dat moet natuurlijk ook in de onderhandelingen voorkomen die de Commissie voor de Europese Unie voert en die we voeren met de ASEAN-landen opdat daar de mensenrechten ook daadwerkelijk worden gerespecteerd en de oppositie zich vrijelijk kan bewegen en uiten.

Moorhouse
Mijnheer de Voorzitter, vorige maand hebben wij een resolutie over de mensenrechtensituatie in Birma aangenomen, die gezien de situatie in dat land op dat moment adequaat leek. Helaas lijkt de politieke situatie verder te verslechteren met de recente dreigementen van de SLORC aan het adres van mevrouw Aung San Suu Kyi en haar medestanders.
Een ieder die de wekelijkse toespraak van mevrouw Kyi wil komen beluisteren, kan daarvoor tot 20 jaar gevangenisstraf veroordeeld worden. Momenteel wordt gevreesd voor de persoonlijke veiligheid van mevrouw Kyi en haar medestanders. Daarom vragen wij in onze resolutie twee dingen. Ten eerste of de Commissie een onderzoek wil instellen naar de algemene situatie van de mensenrechten in Birma. En ten tweede of de commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid wil nagaan of er geen delegatie van het Europese Parlement naar Birma kan worden afgevaardigd voor gesprekken met de SLORC. Daarnaast zouden wij graag zien dat de Commissie ons informeert over de situatie inzake kinderarbeid in Birma en ons mededeelt of zij Birma nog langer in aanmerking wil laten komen voor de algemene communautaire preferenties.

Newens
Mijnheer de Voorzitter, sinds het Parlement vorig jaar december zijn goedkeuring hechtte aan de oprichting van een douane-unie met Turkije is het met de mensenrechten, de rechten van Koerden en de situatie in Zuid-Oost-Turkije niet bergopwaarts, maar juist bergafwaarts gegaan, ondanks alle beloften en verwachtingen in de periode voorafgaande aan onze goedkeuring in december. Leila Zana en drie andere voormalige parlementsleden zijn niet vrijgelaten, maar in hongerstaking gegaan, samen met Koerdische gedetineerden in vele andere Turkse gevangenissen.
Folterpraktijken komen nog steeds voor en een ieder, zowel van Turkse als van Koerdische afkomst, die zich uitspreekt voor meer vrijheid, wordt vervolgd, gevangen gezet en mishandeld. Militaire acties zijn geïntensiveerd en opnieuw is het Turkse leger in Iraaks Koerdistan actief, ondanks het op 15 december door de PKK afgekondigde staakt-het-vuren. Wij doen een dringend beroep op de nieuwe Turkse regering om een einde te maken aan deze eindeloze geschiedenis van onderdrukking en interne conflicten, om de politieke gevangenen vrij te laten en het conflict in het Zuid-Oosten niet met militair geweld, maar met vreedzame middelen tot een oplossing te brengen.
Daarnaast vragen wij de Raad en de Commissie dringend al het mogelijke te doen om deze tragische situatie zonder verder menselijk lijden en bloedvergieten te beëindigen. Vandaag werd bekend dat de door de gevangenisdirectie aangestelde arts belast met de zorg voor de hongerstakers gearresteerd is in verband met een rapport van zijn hand waarin hij eigenlijk stelde dat de hongerstakers in acuut levensgevaar verkeren. Ik hoop dat de hongerstakers er bijtijds toe kunnen worden overgehaald hun actie op te geven en dat er verbetering komt in de bijzonder slechte situatie van de mensen daar. Zij zijn per slot van rekening allemaal Turkse onderdanen.
Wij allen willen de banden met Turkije en de mensen daar aanhalen, maar ik hoop dat wij de Turkse autoriteiten met deze resolutie duidelijk kunnen maken dat, als de situatie van de Koerden en de mensenrechten niet verbetert en er geen einde komt aan het menselijk lijden, onze onderlinge betrekkingen grote schade zullen oplopen.

Pailler
Mijnheer de Voorzitter, het democratische verflaagje, dat de Turkse autoriteiten hadden aangebracht voor de organisatie van de internationale conferentie HABITAT II in Istanboel, is snel afgebladderd. Betogingen worden opnieuw onderdrukt en intellectuelen worden opnieuw vervolgd voor de rechtbanken.
Leyla Zana - ik herinner jullie eraan dat zij de Sacharov-prijs ontvangen heeft van ons Parlement - en drie andere DEP-afgevaardigden zitten nog altijd in de gevangenis in onaanvaardbare omstandigheden. Het leger heeft zijn offensief in de Koerdische provincies opgevoerd, waarbij al meer dan 3000 dorpen van de kaart geveegd zijn, en weigert in te gaan op de oproep voor een staakt-het-vuren van de PKK van 15 december 1995.
Deze toestand, die reeds al te lang aanhoudt, is onaanvaardbaar. De goedkeuring van de douane-unie was een slechte oplossing omdat die door de Turkse autoriteiten beschouwd werd als een aanmoediging om verder te doen. Degenen die ons vroegen, bijna smeekten om in te stemmen met deze douane-unie beweerden dat die ertoe zou bijdragen om de situatie te verbeteren en dat wij zo meer invloed zouden kunnen uitoefenen. Welnu, vóór de douane-unie kon ik nog een bezoek brengen aan Leyla Zana en de andere afgevaardigden in de gevangenis, vandaag kan dat niet meer.
We moeten dus opnieuw allerlei initiatieven nemen op alle niveaus om de mensenrechten te doen eerbiedigen en te komen tot onderhandelingen met de Koerdische organisaties, dit met het oog op een vreedzame oplossing van het Koerdische vraagstuk, waar zij al lang om vragen. Laten we dus niet onverschillig blijven voor degenen die in hongerstaking zijn voor steun aan de politieke gevangenen.
De aanneming van onze resolutie kadert in deze campagne die opnieuw gelanceerd moet worden bij de Raad en de Commissie, maar ook bij de regeringen die zich schuldig maken aan inschikkelijkheid of zelfs aan medeplichtigheid. Zo doen Frankrijk en de Franse regering al het mogelijke om de handelscontacten met Turkije te ontwikkelen, zonder zich te bekommeren om de mensenrechten of de rechten van het Koerdische volk. Wij hebben genoeg inschikkelijkheid betoond en Leyla Zana en alle andere politieke gevangenen moeten worden vrijgelaten.

Aelvoet
Collega's, wij hebben met eigen ogen in Istanbul kunnen zien hoe de koepel van de mensenrechtenorganisaties door de Turkse politie uit de lokalen werd gezet die ze hadden gehuurd ten tijde van Habitat II, hoe familieleden die naar hun vermisten vragen, worden geïntimideerd door de politie, hoe een medewerkster van onze eigen fractie werd aangehouden, gewoon voor het simpele misdrijf van een uitnodiging uit te delen voor het seminarie, georganiseerd door de Groenen, hoe de fractievoorzitster van de Groenen gedurende één uur door de politie is ondervraagd naar aanleiding van het geven van een persconferentie over Habitat II. Dit soort toestanden hebben we dus nu eens aan eigen lijf kunnen ervaren; wat ernstiger is, is wat de Turken, die vragen hebben bij het gevoerde beleid zelf moeten ondergaan in dergelijke omstandigheden. In dat verband is het mij ook bijzonder opgevallen hoe onbespreekbaar de hele Koerdische kwestie is. Je wordt onmiddellijk in de hoek gezet van sympathisant van terroristen en van separatisten. We zijn dus ten zeerste verontrust op dit ogenblik over de hongerstakers, waaronder Leila Zana die de Sacharow-prijs kreeg van het Parlement. Wij vragen dus dringend aan de Commissie dat een interimrapport over de mensenrechtensituatie aan het Parlement zou worden overgemaakt. De mensenrechtensituatie in Turkije uiteraard.

Moorhouse
Mijnheer de Voorzitter, onze fractie betreurt het ten zeerste dat wij ons opnieuw gedwongen voelen om met een resolutie over de mensenrechtensituatie in Turkije te komen, maar naar mijn mening zijn wij dat moreel verplicht. Toen wij als Parlement vlak voor Kerstmis instemden met de oprichting van een douane-unie met Turkije, deden wij dat onder de strikte voorwaarde dat maatregelen zouden worden genomen om de vrijheid van meningsuiting en de mensenrechten te garanderen. Het ziet er helaas naar uit dat er op dit punt weinig of geen vooruitgang is geboekt. Om die reden zullen wij als Parlement blijven weigeren onze goedkeuring te geven aan het financiële protocol en ik zie geen aanleiding om op dit punt van gedachten te veranderen.
De berichten over gevallen van mishandeling in de gevangenissen van Istanbul, waarnaar enkele collega's verwezen, vind ik bijzonder verontrustend. Dan is er ook nog de zaak van het voormalig parlementslid Leila Zana en enkele anderen, die nog steeds vastzitten, terwijl de beroemde schrijver Yasar Kemal onophoudelijk wordt lastiggevallen. Nieuwe initiatieven zouden wellicht uitkomst kunnen bieden, en vandaar dat wij in de resolutie vragen om de Koerdische kwestie en de situatie in Turkije op de agenda van de OVSE te plaatsen. Wij zouden graag van de commissaris vernemen hoe hij hierover denkt en ook hoe wij wellicht verder nog steun kunnen verlenen. In ieder geval verzoeken wij de Commissie om ons het toezegde verslag over de mensenrechten in Turkije te doen toekomen.

Miranda de Lage
Mijnheer de Voorzitter, de heer Carmelo Soria, een Spaans staatsburger die als VN-ambtenaar actief was in Chili, is op 14 juli 1976 vermoord. Hij is gefolterd en vermoord door majoor Salinas Torres en onderofficier San Martín, beiden leden van de DINA.
Het is paradoxaal dat op de symbolische verjaardag van de Franse Revolutie, 14 juli, een democraat vermoord werd door medewerkers van generaal Pinochet, de man die een einde gemaakt heeft aan de vrijheid in Chili.
De familie Soria en de families van alle slachtoffers van deze afschuwelijke periode willen gerechtigheid. De waardigheid die zij verdienen is de waardigheid die zij voor hun verwanten eisen. Noch Carmelo Soria, noch degenen die hetzelfde tragische lot gekend hebben, zullen die waardigheid herwinnen zolang de schuldigen niet berecht zijn. Niemand wil een afrekening, wij willen alleen dat degenen, die deze wreedheden begaan hebben, berecht worden - met een aantal waarborgen die hun slachtoffers niet hadden - en veroordeeld worden.
De overgang naar democratie verloopt niet gemakkelijk in Chili. De militairen blijven te sterk aanwezig in het sociale en politieke leven van het land. De grondwet kent Pinochet het recht toe senatoren te benoemen, een recht waarvan hij ook gebruik maakt. Dit toont aan hoezeer de Chileense democratie door Pinochet gecontroleerd wordt. Dit laat hem toe degenen die meewerkten aan folteringen of moorden begingen de hand boven het hoofd te houden.
Dit debat wil geen kritiek leveren op de huidige regering maar is eenvoudigweg een pleidooi voor de mensenrechten. Het is een eis voor waardigheid en moet een steun zijn opdat de rechtbanken hun werkzaamheden kunnen voortzetten. Het kan zelfs een steun zijn opdat de Chileense justitie in vrijheid en zonder angst kan werken. Het is een morele veroordeling van de moordenaars en moet de herinnering aan de heer Carmelo Soria en de andere slachtoffers levend houden.

Gutiérrez Díaz
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, zonder rechtvaardigheid is er geen democratie. De democratie moet begripsvol, genereus en toegeeflijk zijn voor wie misdaden begaan heeft en zich na zijn berechting bereid toont om zich in de democratische samenleving te integreren. Dit heeft echter niets te maken met de schuldige stilte die het gerecht belachelijk maakt en de democratie in diskrediet brengt. Wij vragen dan ook dat, met het oog op de versterking van de democratie in Chili, het Europees Parlement zijn stem verheft en de pogingen, om de werking van het gerecht in de zaak van de politieke moord op de Europese burger, de heer Carmelo Soria, op een schandalige manier te verhinderen, aan de kaak stelt.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, zoals mevrouw Miranda de Lage ook al gezegd heeft, worden wij uiteraard niet bewogen door wrok of zelfs niet door onze afschuw voor deze misdaad. Wat ons beweegt is het basisprincipe dat ik al aan het begin van deze bijdrage vermeld heb: zonder rechtvaardigheid is geen democratie mogelijk. En wij wensen in het Europees Parlement dat Chili in volledige democratie leeft.

Kreissl-Dörfler
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, nog steeds is men in Chili de vreselijke erfenis van de dictatuur van Pinochet niet te boven. Nog steeds zijn meer dan duizend gevallen van vermisten niet opgelost, zijn de folteraars en moordenaars niet gevonden en veroordeeld, zijn de misdaden niet bestraft! Nog steeds geldt er voor de periode van 1973 tot 1987 een amnestiewet die in strijd is met het volkerenrecht! Helaas, moet ik eraan toevoegen, wordt er in de gevangenissen nog steeds gefolterd! Vijf politieke gevangenen vrezen nog steeds dat ze een doodvonnis zullen krijgen en het zojuist verschenen jaarverslag van Amnesty International schetst een schrikbarend duister beeld.
Het gaat vandaag om het geval van een in 1976 door de Chileense geheime dienst vermoorde Spaanse medewerker van de ECLA. Zijn akte werd ten onrechte gesloten. Maar in feite gaat het om veel meer dan dat, want de moord op Carmelo Soria is geen geval apart. Dringend geboden zijn de opheffing van de door moordenaars aangenomen amnestiewet en een grondige zuivering van het regerings-, leger- en politie-apparaat van iedereen die zich tijdens de militaire dictatuur schuldig heeft gemaakt. De families hebben het recht om te weten wie hun familieleden heeft gedood en de daders moeten daarvoor worden bestraft.
Folteren mag in Chili niet meer, nooit meer voorkomen! Met de op handen zijnde ondertekening van de kaderovereenkomst EU-Chili zal president Frei dat verzekeren.

Tomlinson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de aandacht vestigen op de zaak Raghbir Singh Johal, een journalist en uitgever van een krant voor Punjab, die al jarenlang een rustig bestaan in mijn kiesdistrict leidt en een bekende van mij is. Hij zit sinds 29 maart 1995, dat is al ruim 15 maanden, vast zonder enige vorm van tenlastelegging of proces. Afgelopen februari is Amnesty International met een rapport gekomen onder de titel: " De onrechtmatige vasthouding van asielzoeker Raghbir Singh" . Hij is momenteel in afwachting van zijn uitwijzing om -en ik citeer- "redenen van nationale veiligheid en andere politieke redenen, namelijk de bestrijding van het internationale terrorisme" .
Dit Huis heeft vele malen verklaard dat iemand onschuldig is, zolang zijn schuld niet is bewezen. Het heeft er alle schijn van dat in dit specifieke geval internationaal erkende mensenrechten met voeten worden getreden. Wij doen dan ook een beroep op de Britse regering om ofwel bewijzen voor de betrokkenheid van Raghbir Singh Johal bij het internationaal terrorisme over te leggen ofwel hem onmiddellijk in vrijheid te stellen.

Reding
Mijnheer de Voorzitter, er bestaat in ons Europa een enorm idealisme. Mannen en vrouwen geven hun vrije tijd, energie en financiële middelen om de door straling aangetaste kinderen, die het slachtoffer waren van de ramp in Tsjernobyl, te helpen. Ze zijn met honderden, met duizenden in onze landen die ongetwijfeld geven van hetgeen zij teveel hebben maar zich ook opofferingen getroosten om deze kinderen te helpen. Zij zenden konvooien naar Wit-Rusland, ze zenden technische en medische hulp en geneesmiddelen. Ze bieden deze getroffen kinderen de kans hun vakantie bij ons door te brengen in Europa, in onze rijke gezinnen waar men lekker eet, waar men het goed heeft, waar men vrijheid en gezondheid kent.
Dit heeft tot vandaag uitstekend gewerkt maar wat stellen we nu vast, mijnheer de Voorzitter? We zien - en vernemen - dat de autoriteiten in Minsk niet-gouvernementele organisaties, die geregeld geneesmiddelen leverden voor de door straling aangetaste kinderen, de toegang tot het land weigeren als zij hen de levering van de geneesmiddelen niet toevertrouwen. Deze geneesmiddelen zouden dus niet langer rechtstreeks naar de behoeftigen, hun dokters en hospitalen gaan maar afgeleid worden via andere kanalen. Uiteindelijk weten we niet meer of de geneesmiddelen bij de kinderen zullen terecht komen.
Deze situatie is schandalig. Ik ben van mening dat dit moet ophouden en wij vragen de autoriteiten in Minsk, de autoriteiten van Wit-Rusland dat zij hun tegenwerking laten varen en toestaan dat de niet-gouvernementele organisaties, zoals in het verleden, zelf instaan voor de verdeling van hun zo kostbare hulp voor de ongelukkige bestraalde kinderen van Tsjernobyl.

Bertens
Voorzitter, de mensenrechtensituatie is en blijft zorgwekkend. Rond de herdenking van het Tienanmen-plein werden 50 dissidenten even vastgenomen om demonstraties te voorkomen. Nog steeds zitten 9 van hen vast. Ondertussen blijkt uit nieuwe gegevens van onder andere Amnesty dat meer dan 2000 executies hebben plaatsgevonden in 1995 en dat er meer dan 3000 nieuwe terdoodveroordelingen waren het jaar daarvoor. Er zijn honderden redenen waarom China een mondiale veroordeling voor de grove schendingen van de mensenrechten verdient. De schandalige behandeling van de heer Wei Jingsheng en de honderdduizenden burgers die in werkkampen vastzitten, zijn er maar twee van. Begin maart is China na veel machinaties, ondanks grote inzet van de Unie, erin geslaagd een zeer kritische resolutie van de VNmensenrechtencommissie niet aangenomen te krijgen. Het scheelde echter maar één stem. Mijnheer de voorzitter, ik sluit af, de Unie moet doorgaan China op zijn slechte reputatie te wijzen en te lobbyen voor wereldwijde veroordeling van China. Dat zijn wij aan onze normen en onze eer voor de democratie verplicht. Daar mogen geen economische belangen ons van weerhouden. Brede samenwerking met andere partners moet worden gezocht om een zo groot mogelijke druk uit te oefenen.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, geachte collega's, het ontbreken van elk beleid van de Unie en de lid-staten tegenover de Volksrepubliek China is in feite maar schijn. Dit beleid bestaat wel degelijk, het is het klassieke beleid van het "staatsbelang" en van louter commerciële belangen. Alleen ons Parlement schijnt dit te willen aanklagen. Sommigen zullen zeggen dat dit nog een bewijs is van het marginale karakter van onze Vergadering maar ikzelf ben overtuigd van het tegendeel.
Ik ben van mening dat ons Parlement, hoewel nog te schuchter, de grondslagen legt voor een echt beleid tegenover een land dat één van de belangrijkste inzetten van de volgende eeuw zal zijn. Zowel de regeringen van de lid-staten als de Commissie blijven dit land, dit continent hardnekkig beschouwen als een land dat commercieel veroverd moet worden. Het is steeds meer ieder voor zich en zij verliezen hierbij niet alleen de redenen, die de grondslag van hun unie vormen, uit het oog maar vergeten ook, en ik zou zeggen vooral, dat dit zogenaamde beleid een prijs heeft: vrijheid en democratie voor 1, 2 miljard mensen, of het nu om Han, Uyguren, Tibetanen, Mongolen of Manchoes gaat.
Ik ben van oordeel dat dit onderscheid ons Parlement tot eer strekt. De recente standpunten die het Deense en Luxemburgse Parlement, de Belgische Commissie voor Buitenlandse Zaken en 200 Franse Parlementsleden hebben ingenomen en die rechtstreeks geïnspireerd zijn op de resoluties die ons Parlement heeft aangenomen over de invasie en de bezetting van Tibet door de Volksrepubliek China, zijn hier allemaal welsprekende bewijzen van.
Wij staan op het punt om vandaag nog een belangrijke tekst aan te nemen. Wij willen aan de hand van de veroordeling van de situatie van de heer Wei Jingsheng, voorbeeld en centrale figuur van de democratische en geweldloze oppositie tegen het communistische regime in Peking, wijzen op de toestand van honderdduizenden gevangenen in de lao gai , op de toestand van duizenden die tot de doodstraf veroordeeld zijn, op het lot van de tienduizenden slachtoffers van folteringen.
Wij richten deze herhaling van de feiten uiteraard aan de Chinese autoriteiten maar nog meer aan de Unie en haar lid-staten, opdat Europa eindelijk breekt met dit beleid van feitelijke medeplichtigheid met dit regime en tegenover China niet hetzelfde toegeeflijke beleid voert dat het tegenover de Sovjetunie gevoerd heeft.

Orlando
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Marín, dames en heren, eens te meer moeten wij de aandacht van de publieke opinie op een ernstig probleem vestigen. Ik heb het over het toenemende aantal terechtstellingen in China, ook wegens opiniedelicten of economische of fiscale misdrijven in verband met de sluikhandel in menselijke organen voor transplantaties. Daarbij tonen de autoriteiten openlijk misprijzen voor de fundamentele rechten en de normale rechtsprocedures.
Daarbij heeft ook het verzoek om onmiddellijke sluiting van de werkkampen, beter bekend als de laogoi , een grote symbolische waarde. Een grote symbolische waarde heeft ook het verzoek om de zaak-Wei Jingshen te heropenen en het proces onder toezicht van internationale waarnemers over te doen om een einde te maken aan de vervolging van de bekendste Chinese dissident, die op dit ogenblik in uiterst ongezonde omstandigheden wordt vastgehouden. In dat scenario past ook ons verzoek aan de Commissie om het Europees Parlement een verslag over het huidige beleid van de Unie ten aanzien van China voor te leggen. Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Marín, de Chinezen zijn een groot volk en China is een groot land, maar China is ook een interessante economische en consumentenmarkt. Mijnheer Marín, dat betekent nog niet dat men mag denken dat Europa zich in stilte medeplichtig maakt aan een onaanvaardbare handel in mensenlevens en fundamentele rechten.

Van Bladel
Voorzitter, ik wil u even terugnemen naar een ander treurig land op de wereld, met name Nigeria. De ontwikkelingen in Nigeria gaan ondanks de internationale druk nog steeds de verkeerde kant op en er is ook werkelijk geen enkel signaal van de kant van de machthebbers dat duidt op enige bereidheid om aan de oppositie speelruimte te geven. Integendeel. De maatregelen waartoe het Europees Parlement in voorgaande resoluties heeft opgeroepen, zijn kennelijk niet voldoende om dictator Abacha tot rede te brengen. Daarnaast merk ik, helaas, ook té weinig van serieuze kritiek en maatregelen vanuit Afrika zelf met name van de organisatie van Afrikaanse Eenheid. Voorzitter, ik noem die organisatie omdat de zaak van Nigeria ook een verantwoordelijkheid van de Afrikaanse staten is.
In de ontwerp-resolutie die nu voorligt - en het is de derde op korte termijn - wordt gesproken over verscherping van de sancties. Dat lijkt mij inderdaad de enige meest logische conclusie en daarbij zouden wij nieuw initiatief kunnen introduceren, mevrouw Maij-Weggen heeft het genoemd, de boycot van diplomaten. Anders gaat het niet werken.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst even zeggen dat ik niet namens de EVP-fractie spreek, want ik representeer hier een minderheid binnen deze EVP. De meerderheid werd reeds door de heer Moorhouse vertegenwoordigd. Ik wil namens deze minderheid maar één ding zeggen: we zijn een liberale partij waarin men verschillende opvattingen erop na kan houden. Enkele landen zijn bij ons systematisch de zondebokken van de wereld waarover van alles en nog wat wordt beweerd; dat daartoe ook Turkije behoort is volkomen duidelijk. En dat terwijl Turkije onze vriend zou moeten zijn, dat zou in Europees belang zijn. Ik ben tenminste van mening dat we hier zijn gekozen om Europa te vertegenwoordigen en niet allerlei wereldwijde excursies te maken die misschien heel mooi zijn, maar die geen enkel effect sorteren.
We zijn er gewoon als Europeanen toe verplicht om het een en ander duidelijker te stellen, dat is in ons belang. Mijnheer de Voorzitter, ik zal deze onzinnige resoluties zeker mijn stem onthouden.

De Voorzitter
Mijnheer von Habsburg, ik dank u. Ik meen echter dat de 626 personen hier vrij voor hun mening mogen uitkomen. Ik wil er u alleen aan herinneren dat u als woordvoerder van uw fractie op de sprekerslijst staat.

Caccavale
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Marín, dames en heren, jammer genoeg moeten wij het hier vandaag alweer over China, de schendingen van de mensenrechten, de werkkampen, de laogoi en de dagelijkse terechtstellingen hebben. Er zal echter niets veranderen. De zaken met China gaan immers gewoon door omdat die reusachtige markt nu eenmaal belangrijk is voor de internationale handel en omdat Europa en wij, dames en heren, volstrekt niet bij machte zijn daaraan iets te doen.
Mijnheer Marín, ik geloof dan ook dat het ogenblik gekomen is om iets concreets te doen en niet te blijven zeuren over wat wij allen weten, namelijk dat de eerbiediging van de mensenrechten in China op dit ogenblik volkomen utopisch is.
Mijnheer de Voorzitter, nog kort iets over Nigeria. De heer Marín kent het probleem van de samenwerking met de ontwikkelingslanden zeer goed. Ten aanzien van Nigeria beschikken wij over een machtig wapen. Mijnheer Marín, laten wij Nigeria uit de Overeenkomst van Lomé stoten.

Bertens
Voorzitter, wat betreft Nigeria, de heer Caccavale was me voor, is het duidelijk dat de terreurcampagne van dit regime doorgaat. De moord op mevrouw Abiola is voldoende belicht. Ik wou nog de aandacht vestigen op de gevangenneming van een nieuwe activist voor democratie en milieu, de heer Nwimmo Bassey, die uit vrees dat hij een nieuwe Ken Saro-Wiwa zou worden in de gevangenis is gezet. Duidelijk alle druk op de militairen, dat is niet gemakkelijk maar wij hebben een aantal instrumenten en wij hebben een aantal resoluties waarin die instrumenten worden aangereikt anders kunnen wij niet zorgen dat de Abacha-boys de oppositie blijft uitroeien.
Uit de aangekondigde opening van de registratie van politieke partijen voor de verkiezingen voor 1998 blijkt dat Abacha niet bereid is democratische verkiezingen te zullen houden. De voorwaarden maken het oppositiepartijen nagenoeg onmogelijk zich te registreren. Nogmaals, de Europese Unie moet hard aan de bel trekken en in overleg met andere landen alle instrumenten gebruiken om maximale druk op het militaire regime van Nigeria uit te oefenen.
Mijnheer de Voorzitter, ik wou naar aanleiding van de orde spreken. Ik zal het niet hebben over Nigeria. Maar dit lijkt mij toch een goede gelegenheid om het volgende te benadrukken. Als ik op de tribune zou zitten of een journalist zou zijn zou ik hier geen touw aan kunnen vastknopen. Waarom is het toch niet mogelijk dat wij onderwerp voor onderwerp nemen en niet ondanks de mondiale instelling van de commissaris van Nigeria, naar China, naar Oost-Patagonië. Dat moeten wij niet doen. Dat is de zaak niet waardig.

De Voorzitter
Mijnheer Bertens, zoals u weet, is dat probleem hier al vaker aangekaart. U heeft er beslist goed aan gedaan naar het Reglement te verwijzen, maar dat lost de zaak niet op. Het beste wat u kunt doen is, zoals sommigen al hebben gedaan, er bij uw eigen fractievoorzitter op aan te dringen dat de Conferentie van fractievoorzitters voor dit probleem, dat wij allen aanvoelen, een oplossing vindt.

Gutiérrez Díaz
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Bertens op het volgende wijzen. Ik genoot de eer één van deze bijeenkomsten voor te zitten toen mevrouw d'Ancona en mevrouw Lenz de aandacht vestigden op het feit dat de bijdragen tijdens het debat over de mensenrechten van de hak op de tak sprongen. Ik heb deze bezorgdheid overgemaakt aan de Voorzitter en de diensten bieden ons nu een geordend debat, waarbij de verschillende onderwerpen in verband met de mensenrechten afzonderlijk behandeld worden.
De heer Bertens heeft het misschien nog niet gemerkt maar de onderwerpen worden nu afzonderlijk vermeld in de agenda. Uiteindelijk hebben een aantal bijdrages nog onderwerpen door elkaar gehaald maar de bijdrages waren tijdens het volledige verloop van het debat gescheiden. Mijnheer de Voorzitter, laten wij de keizer geven wat de keizer toekomt en God wat God toekomt.

De Voorzitter
De heer Bertens heeft van de heer Gutiérrez Díaz reeds een gedeeltelijk antwoord gekregen. Wellicht schenkt hem dat niet helemaal voldoening en daarom herhaal ik mijn verzoek u tot uw respectieve fractievoorzitters te wenden.

Sierra González
Mijnheer de Voorzitter, ik betreur het dat ik, zoals een aantal andere collega's in deze Vergadering dat ook al gedaan hebben, andermaal onze bezorgdheid over de herhaalde en aanhoudende schendingen van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden in Turkije moet herhalen. Dit land heeft nochtans het Europees Verdrag ter bescherming van de rechten van de mens ondertekend en er zich toe verbonden dit na te leven. Deze toezegging heeft echter niet belet dat er nog altijd politieke gevangenen zijn, dat gevangenen mishandeld worden - dit is des te erger omdat zij volledig weerloos zijn - en het geweld tegen het Koerdische volk nog is opgevoerd na de ondertekening van de douane-unie.
Zoals al gezegd, schendt Turkije op die manier de geest van de douane-unie. Tot onze spijt moeten wij de Raad en de Commissie in het licht van deze situatie vragen dat zij er bij de Turkse autoriteiten op aandringen dat zij maatregelen nemen en waarborgen dat deze mishandelingen ophouden, de politieke gevangenen worden vrijgelaten en er een einde komt aan het geweld tegen het Koerdische volk.

Holm
Mijnheer de Voorzitter, helaas moeten wij in het Europees Parlement voor de zoveelste keer de kwestie-Indonesië aan de orde stellen. De onderdrukking van de bevolking door de Indonesische krijgsmacht gaat maar door en heeft de laatste tijd zelfs jongeren getroffen, jongeren die slechts om minimale mensenrechten en humanitaire vrijheden vragen, die eigenlijk de hele wereldbevolking zou moeten hebben. De Indonesische overheid heeft ook massa's mensen om politieke redenen gevangen gezet en wij eisen natuurlijk dat deze zo snel mogelijk worden vrijgelaten.
Zolang het Indonesische regime doorgaat met deze onderdrukking moeten de lid-staten van de EU natuurlijk stoppen met export van wapens en militaire steun aan Indonesië. Tot ieders verbazing is men weer begonnen met wapenexport uit o.a. Zweden en Finland en is de export van kanonnen en ammunitie hervat. Dit gebeurt dan met formuleringen over "naleveranties" . Maar kanonnen zijn geen reserve-onderdelen en ook geen naleverantie. Dit is daarom volstrekt onaanvaardbaar en moet zo snel mogelijk worden gestopt.

Pradier
Mijnheer de Voorzitter, hier in Europa weet iedereen dat straffeloosheid voor misdadigers een factor voor recidivisme is. Ieder van ons weet ook dat de strijd tegen de straffeloosheid een teken en bewijs van democratie is.
In Chili lopen de moordenaars van VN-ambtenaar Carmelo Soria nog altijd op vrije voeten. Ik wil toch hun namen geven: het gaat om commandant Salinas Torres en sergeant Riós San Martín, die indertijd sergeant en kapitein waren maar nu, na zo'n schitterende carrière, wellicht tot generaal en kolonel bevorderd zijn. Zij slapen nog altijd in hun eigen bed en wij moeten ervoor zorgen dat zij eindelijk berecht worden.
Laten wij terzake ook voor een minimum aan samenhang van onze acties zorgen, anders zullen al onze verklaringen terecht op drukdoenerij lijken waarmee tirannen nog altijd de spot drijven.

Le Rachinel
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, onze Vergadering besteedt vandaag o.a. aandacht aan Oost-Timor. Wij kunnen dit enkel toejuichen.
De compromistekst bevat een aantal positieve punten, zoals met name de veroordeling van de bezetting van Oost-Timor door Indonesië. Het valt helaas te vrezen dat dit debat en de daaropvolgende stemming het lot van dit kleine katholieke volk helemaal niet zullen verbeteren. Daarvoor zouden onze regeringen concrete maatregelen moeten nemen opdat Indonesië het internationale recht respecteert, des te meer daar Oost-Timor onder de soevereiniteit van een lid-staat, Portugal, valt.
Na de anjerrevolutie is het Portugese bestuur inderdaad in elkaar gestort en is het gebied in handen gevallen van twee rivaliserende partijen, de communisten van het Fretilin en de moslimbewegingen die door Indonesië werden gesteund. De eenzijdige uitroeping van de onafhankelijkheid van Timor op 28 november 1975 is echter even ongeldig als de aanhechting van deze katholieke gebieden bij Indonesië op 31 mei 1976. Noch de bevolking van Oost-Timor, noch Portugal, een soevereine staat, zijn terzake geraadpleegd.
Sindsdien ondergaan de 500.000 katholieke Timorezen, die een minderheid geworden zijn in een land met 160 miljoen moslims, het lot dat alle christelijke gemeenschappen in moslimlanden kennen: vernietiging. Het alternatief van de communistische beweging is zeker niet meer bemoedigend. Het is aan ons om, in het licht van deze twee vormen van totalitarisme die ook onze landen bedreigen, de Timorezen een ander perspectief te bieden: het herstel van de Portugese soevereiniteit.

Murphy
Mijnheer de Voorzitter, ik heb enkele maanden geleden met de vrouw van Raghbir Singh Johal gesproken tijdens een van de grootste Sikh-bijeenkomsten van Europa in de Tempel in Sedgely Street in Wolverhampton, waar enkele duizenden mensen op af waren gekomen. Ze was volkomen van de kaart. Echt met mij praten kon ze niet, omdat zij zo inzat over de vasthouding van haar man, dat zij voortdurend in snikken uitbarstte. Het is anno 1996 een volstrekt kwalijke zaak dat in een democratisch land een man al meer dan 15 maanden lang, zonder enige vorm van tenlastelegging of proces, wordt vastgehouden.
Ik wil mijn waardering uitspreken voor de Britse Sikh federatie en voor de nationale journalistenvakbond, die onophoudelijk actie hebben gevoerd voor de heer Singh Johal. Wij in dit Parlement, dat -laten we wel wezende belichaming is van de democratie in 15 afzonderlijke Europese landen, moeten evenwel naar de Britse regering een duidelijk signaal doen uitgaan: ofwel er worden duidelijke bewijzen voor de betrokkenheid van Raghbir Singh Johal bij het internationale terrorisme overgelegd ofwel hij wordt onmiddellijk in vrijheid gesteld. Dat moet onze simpele, krachtige en duidelijke boodschap zijn.

Dimitrakopoulos
Mijnheer de Voorzitter, ik betreur het ten stelligste dat ook ik voor de zoveelste keer moet terugkomen op de kwestie Turkije, in het bijzonder zelfs na de goedkeuring van het Akkoord voor de Douane-unie.
Er zijn ten minste twee belangrijke gebieden waarop dit land definitief zijn houding moet wijzigen. Ten eerste de mensenrechten: daden en tekortkomingen blijven voortbestaan die indruisen tegen alle internationale bepalingen inzake de eerbiediging van de mensenrechten. Ten tweede de tactiek van Turkije, niet alleen tegen een lid-staat van de Europese Unie, maar ook tegen andere buurlanden aan de Middellandse Zee, een tactiek die strijdig is met de filosofie en de beginselen van de procedure van Barcelona en met het internationaal recht.
Mijnheer de Voorzitter, het beleid van Turkije in de regio schept problemen en brengt de veiligheid en de stabiliteit van de zuidoostelijke vleugel van de Europese Unie in gevaar. Daarom moet er van hieruit aan dit land een signaal gestuurd worden waarmee rekening dient te worden gehouden.

Kaklamanis
Mijnheer de Voorzitter, in mijn oren weerklinken nog steeds de zogenaamde argumenten van de vertegenwoordigers van de Europese Commissie en de Raad om het Europees Parlement zes maanden geleden te overhalen om voor de Douane-unie te stemmen. En wat zeiden ze ons? Dat we ja moeten zeggen tegen de Douane-unie, omdat op die manier het islamitisch gevaar, en in het bijzonder de partij van de heer Erbakan, ingedamd zal worden. Ze zeiden ons dat we op die manier de democratie en de mensenrechten zullen bevorderen, en ten slotte, dat het een groot economisch voordeel zal opleveren voor het Turkse volk. Zes maanden later is de partij van de heer Erbakan als overwinnaar uit de verkiezingen gekomen, met een grote voorsprong ten opzichte van de andere partijen. De mensenrechten en de democratie zijn erop achteruit gegaan, zoals blijkt, mijnheer de Voorzitter, uit het verslag van de heer Lake dat in uw bezit is. De vertegenwoordiger van de Unie in Turkije heeft een verslag naar de Commissie gestuurd, waarin hij zegt dat de mensenrechten erop achteruit gegaan zijn. Wat de economische voordelen betreft, wel dat moet u maar eens aan het Turkse volk zelf vragen.
Er is echter nog iets anders wat me enorm verontrust heeft. Alle grote Turkse kranten schreven dat de heer Gilmaz in een toespraak tot de parlementaire fractie van zijn partij verklaard heeft dat mevrouw Ciller op de vraag van de heer Demirel, namelijk waar de 6, 5 miljard dollar geheime fondsen terecht zijn gekomen die na haar val verdwenen zijn, antwoordde dat ze deze gebruikt heeft om de Douane-unie te "kopen" ! Wat bedoelde ze hiermee, mijnheer de Voorzitter? Wat bedoelde ze met "om de Douane-unie te kopen" ? Wie heeft zij voor de Douane-unie omgekocht?
De Commissie moet beslist reageren op deze beschuldiging van mevrouw Ciller! Want ook wij moeten een antwoord kunnen geven aan diegenen die ons horen en zien vanaf de tribunes, aan het Europese volk dus.

Goerens
Mijnheer de Voorzitter, de huidige lijst van de schendingen van de mensenrechten in Turkije is lang: mishandeling van gevangenen, verdwijning of dood van gevangenen. De gelaakte feiten zijn bijna altijd dezelfde, een vrij eigenaardig feit in een land dat lid is van de Raad van Europa en de waarden van vrijheid en respect voor de menselijke waardigheid onderschreven heeft.
Eigenaardig, ja en neen, want zolang Turkije blijft weigeren om echt de strijd aan te binden tegen foltering zal de hoop, om een einde te kunnen maken aan deze schande, ijdel zijn. Zolang Turkije zich kan verschuilen achter de bepalingen van artikel 11 van de conventie tegen foltering - en zich zo kan verzetten tegen de publikatie van rapporten waarin de controlecommissie de schendingen van de mensenrechten aanklaagt, hetgeen overigens haar taak is - zullen de mensenrechten geschonden worden in de anonimiteit of algemene onverschilligheid.
Hoeven we de collega's, die de douane-unie tussen de Europese Unie en Turkije al te voorbarig geratificeerd hebben, eraan te herinneren dat deze douane-unie heel ontgoochelende resultaten oplevert in het licht van de charme-offensief dat Turkije vóór december 1995, vóór de ratificatie van de douane-unie gevoerd heeft?
Mijnheer de Voorzitter, laten we tenminste de moed hebben transparantie te eisen inzake het respect voor de mensenrechten.

Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, wie net als ik Wit-Rusland en de mensen daar kent, liefheeft en waardeert, ziet met grote zorg dat de schendingen van de mensenrechten in dit land ondertussen bij ons een steeds terugkerend onderwerp van gesprek zijn geworden. De berichten die van de teruggang van democratie in dit land getuigen, blijven binnenstromen. Wit-Rusland isoleert zichzelf steeds meer. Brede bevolkingsgroepen daar, niet alleen het Witrussische Volksfront, maar ook de niet-gouvernementele organisaties en de liberaaldemocratische evenals de sociaal-democratische machten binnen het Witrussische parlement proberen dit transformatieproces in de richting van hervormingen te sturen. Maar de eigenzinnige koers van de regering doet dit steeds weer teniet.
We moeten de democratische krachten in dit land blijven steunen door consequent aan onze besluiten vast te houden. We moeten de Witrussische regering er steeds weer aan herinneren dat ze met haar interimverdrag ook de democratieclausule heeft ondertekend, en deze geldt voor ons. Het is onbegrijpelijk dat de Witrussische regering de beslissing van de Commissie buitenlandse zaken van dit Parlement bagatelliseert en als persoonlijke vijandigheden afdoet.

Camisón Asensio
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het nogmaals over Chili hebben. Wij zijn van oordeel dat dit debat niet alleen passend maar ook noodzakelijk is. Het Europees Parlement mag immers niet onverschillig blijven voor de onderwerping van het gerecht en het internationaal recht aan kunstgrepen met amnestie of gratie. Die leiden er in feite toe dat onaanvaardbare feiten, zoals de moord op deze Spaanse staatsburger, de heer Carmelo Soria, in juli 1976 in de doofpot gestopt worden. Des te meer omdat in Chili een nog jonge maar respectabele democratie is gevestigd.
De Chileense democratie is inderdaad nog jong maar dat belet niet dat we moeten erkennen dat zij - gelukkig - al tot de stevigste democratieën in Latijns-Amerika behoort. In het licht van deze situatie kan men niet langer de andere kant op kijken wanneer de mensenrechten in Chili jaren geleden met voeten getreden werden en nog altijd geen gerechtigheid geschied is.

Eisma
Voorzitter, een enkele opmerking over de resolutie met betrekking tot het optreden van de autoriteiten in Minsk, in Wit-Rusland. In deze resolutie constateren wij dat in Minsk medische steun door onafhankelijke NGO's wordt geboden, medische steun aan kinderen die het slachtoffer zijn van Tsjernobyl. Het zijn inderdaad onafhankelijke NGO's. Ze willen medicijnen leveren voor de door de straling aangetaste kinderen in Wit-Rusland, en door de autoriteiten in Minsk wordt deze NGO's gewoon de toegang geweigerd. Zij moeten de leveranties aan de regering toevertrouwen zegt men daar. Dat vinden wij erg merkwaardig. Wij vragen aan de commissaris of hij begrijpt waarom de autoriteiten zich zo opstellen. Wat zit erachter is onze vraag. Wij vragen ook aan de commissaris of hij de bestaande betrekking met Wit-Rusland wil gebruiken om zich op de hoogte te stellen van de situatie daar met betrekking tot dit onderwerp.

McMillan-Scott
Mijnheer de Voorzitter, ik wil aandacht vragen voor China en in het bijzonder voor de zaak Wei Jingsheng. Tijdens het bezoek dat een delegatie van het Parlement vorige maand aan China bracht, werd ons telkens gevraagd: waarom zoveel resoluties? Tot dusverre zijn er in het Parlement 24 over China en de mensenrechten behandeld. De reden daarvoor is heel eenvoudig. Het Europese Parlement handelt naar het Verdrag en bovendien heeft de Raad op 4 december 1995 verklaard dat de hoofddoelstellingen van de EU in haar betrekkingen met China zijn, het bevorderen van de democratie, het uitdragen van de beginselen van de rechtsstaat en de eerbiediging van de mensenrechten.
In de zaak Wei Jingsheng wordt juist in strijd met de beginselen van de rechtsstaat gehandeld. Niet de rechtsbeginselen van de Europese Unie, maar die van China zelf, gezien het feit dat Wei nu al veertien jaar wordt vastgehouden zonder dat er een aanklacht tegen hem is ingediend. Onze kritische houding komt doordat China zich niets aantrekt van de fundamentele mensenrechten en evenmin van de eigen zogenaamde rechtsbeginselen. Ik hoop dat het Parlement de resolutie over deze kwestie zal steunen evenals het ingediende amendement, waarin de Commissie wordt gevraagd of de schendingen van de mensenrechten in China gevolgen zullen hebben voor de Chinese aanvraag voor het lidmaatschap van de Wereldhandelsorganisatie.

Marín
Mijnheer de Voorzitter, wat eerst en vooral Indonesië betreft, moet ik zeggen dat de Commissie en de lid-staten herhaaldelijk geprotesteerd hebben bij de Indonesische regering omwille van de toestand van de mensenrechten in dit land. Deze protesten bevatten niet alleen verzoeken opdat een rechtvaardige overeenkomst bereikt wordt die rekening houdt met de verzuchtingen van het volk van Oost-Timor, maar ook de veroordeling van niet te rechtvaardigen acties en de eis voor onpartijdige vonnissen, een adequate juridische vertegenwoordiging en toegang tot de gevangenen in het algemeen.
Het Voorzitterschap heeft in december 1995 stappen gezet bij de Indonesische regering in verband met de straffen die tegen een aantal journalisten waren uitgesproken. Zoals jullie weten, is de kwestie van de mensenrechten ook aan de orde gesteld tijdens de jongste Euro-Aziatische top, die in maart 1996 in Bangkok gehouden is. De slotverklaring van de voorzitter stelde duidelijk dat de dialoog gebaseerd moet zijn op wederzijds respect, gelijkheid en verdediging van de mensenrechten. Op deze Euro-Aziatische ontmoeting is tevens de toezegging herhaald om het Handvest van de Verenigde Naties, de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en het actieprogramma van de Wereldconferentie over de mensenrechten nauwgezet na te leven.
De Commissie steunt het voorstel - in antwoord op een vraag van de heer Telkämper - dat een delegatie van het Europees Parlement naar Indonesië zou worden gezonden. De Commissie zal de mensenrechten en de fundamentele vrijheden uiteraard blijven verdedigen in haar betrekkingen met de Indonesische regering.
Dan wil ik het vervolgens over de bijdrages inzake Nigeria hebben. De Commissie deelt ongetwijfeld de droefenis van alle sprekers over de recente moord op mevrouw Abiola. De omstandigheden van haar dood blijven tot op zekere hoogte onopgehelderd. De Commissie is onlangs gestart met een onderzoek van de maatregelen die de Europese Unie tegen Nigeria genomen heeft na de ophanging van Ken Saro-Wiwa in november 1995.
De Commissie is inderdaad van oordeel dat nieuwe maatregelen getroffen moeten worden, dat met name meer steun moet worden gegeven aan groepen in Nigeria die zich actief inzetten voor democratie en mensenrechten en dat bijkomende sancties moeten worden overwogen die gericht zijn op de bevriezing van de financiële activa en tegen de petroleumindustrie. Deze maatregelen moeten tot doel hebben de vreedzame terugtrekking van de militairen van de machtsposities in de Nigeriaanse regering te versnellen. Ze moeten streven naar de verkiezing van een coalitieregering en het herstel van de mensenrechten en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht bevorderen. De Commissie kan de geachte afgevaardigden verzekeren dat zij in het kader van haar bevoegdheden al het mogelijke doet om de vreedzame overgang naar een democratisch gekozen regering in Nigeria te versnellen.
Terzake wordt onderzocht hoe de dialoog met de Nigeriaanse autoriteiten over deze kwesties kan worden opgevoerd. De mogelijkheid is geopperd om Nigeria uit te sluiten van de Overeenkomst van Lomé. Gezien onze ervaringen in eerdere gevallen, die ik niet hoef te vermelden, toen de Commissie dit ook geprobeerd heeft maar mislukte, moeten we echter voorzichtig zijn vooraleer we soortgelijke maatregelen treffen. Ik heb jullie er wel al op gewezen dat de Commissie hoe dan ook voorstander is van bijkomende sancties.
In verband met Birma, deelt de Commissie jullie bezorgdheid over de recente aanhouding van 262 leden van de oppositie en de voortdurende dreigementen aan het adres van de democratische bewegingen door de regering - de militaire junta van Myanmar - nadat deze junta de ontluikende democratie in 1990 in de kiem smoorde. De Commissie blijft de interne situatie in Birma op de voet volgen en zij heeft, naast de vrijlating van mevrouw Aung San Suu Kyi in juli vorig jaar, geen enkele belangrijke verbetering vastgesteld op het vlak van de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden. Er zijn evenmin maatregelen getroffen om de democratie te herstellen. Wij kunnen dan ook stellen dat de toestand in Birma zorgwekkend blijft en dat geen evolutie merkbaar is vanwege de autoriteiten van dit land.
De Commissie heeft daarom voorgesteld alle voordelen van het algemeen preferentiestelsel voor dit land op te schorten. Dit is het eerste geval waar de nieuwe modaliteiten, die in het algemeen preferentiestelsel voorzien zijn wanneer de mensenrechten niet worden nageleefd, zullen worden toegepast.
In verband met Turkije moeten we rekening houden met het feit dat het land een ernstige politieke crisis doormaakt sinds de algemene verkiezingen van december 1995. In maart jl. nam de toenmalige premier, de heer Yilmaz, de versterking van de democratie in Turkije duidelijk op in zijn investituurtoespraak en zijn regeerprogramma. De toenmalige premier legde ook een aantal positieve verklaringen af over de culturele rechten van de Koerdische bevolking van Turkije.
Tijdens het bezoek dat mijn collega, de heer van den Broek, in april jl. aan Turkije gebracht heeft en ook tijdens het bezoek van premier Yilmaz aan Commissievoorzitter Santer heeft de Commissie onze Turkse gesprekspartners andermaal gewezen op het belang dat zij - net als het Europees Parlement - aan de voortzetting van de vorig jaar gestarte hervormingen en de concretisering van de verklaringen van de heer Yilmaz terzake hecht. Het is geen geheim dat de regeringscoalitie in Turkije niet lang stand gehouden heeft en het spreekt vanzelf dat de toezeggingen van de toenmalige premier Yilmaz moeilijk kunnen worden nagekomen.
Niet alleen is dit proces van de tweede jaarhelft van vorig jaar onderbroken - alvast wat de verklaringen betreft - maar we moeten tevens betreuren dat zich in Turkije opnieuw een aantal twijfelachtige praktijken hebben voorgedaan die onze bezorgdheid inzake de mensenrechten doen toenemen.
Wij weten hoeveel belang het Europees Parlement hieraan hecht en zijn hoe dan ook voornemens de dialoog over deze kwesties voort te zetten zodra in Turkije een nieuwe regering aan de macht is.
De heer Moorhouse heeft gevraagd dat de Commissie een jaarverslag voorlegt over de toestand van de mensenrechten en de ontwikkeling van het democratiseringsproces in Turkije. Dit jaarverslag zal in oktober aan het Europees Parlement worden voorgelegd.
Wat Chili betreft, is de Commissie het met jullie eens dat de heer Carmelo Soria inderdaad vermoord is. De vertegenwoordiging van de Commissie in Santiago de Chili heeft in het licht hiervan talrijke stappen gezet om de bevoegde Chileense autoriteiten te sensibiliseren. Ik kan jullie tevens meedelen dat, in de lijn van wat in de resolutie gezegd wordt, de trojka op 5 juni jl. nauwelijks twee weken geleden - stappen gezet heeft in Santiago de Chili en het Ministerie van Buitenlandse Zaken erop gewezen heeft dat in deze zaak een voorbeeld kan worden gegeven van de manier waarop het recht moet worden toegepast en dat deze zaak dan ook moet worden herzien. Zoals ik jullie al gezegd heb, gaat het hier immers eenvoudigweg om een politieke moord.
In verband met Tsjernobyl en Wit-Rusland is de Commissie op de hoogte van de beperkingen die de Witrussische regering aan de onafhankelijke niet-gouvernementele organisaties heeft opgelegd. Dit moet ons uiteraard zorgen baren maar we moeten ons hier ook tegen verzetten. Geen enkele beslissing van de regering mag inderdaad de verdeling van humanitaire hulp in Wit-Rusland, of om het even waar, verhinderen.
De Commissie wil jullie toch meedelen dat de communautaire hulpprogramma's voor Wit-Rusland zich normaal ontwikkelen en dat alvast de NGO's die met de Europese Unie samenwerken geen klachten hebben of geen melding gemaakt hebben van tussenkomsten van de Witrussische regering. Een andere kwestie zijn de mensenrechten. De Commissie heeft premier Chygir in maart 1996 en meer recent de minister van Buitenlandse Zaken, de heer Syanko, ons standpunt terzake overgemaakt. Ook de ambassadeurs van de lidstaten hebben op 13 juni diplomatieke stappen gezet ten einde uiting te geven aan onze bezorgdheid.
De Commissie zal de toestand van de mensenrechten en ook van de persvrijheid in Wit-Rusland op de voet blijven volgen als basis voor de voortdurende herziening van de bilaterale samenwerking tussen de Europese Unie en Wit-Rusland.
Tenslotte is er nog de kwestie China. De toestand van de mensenrechten in China wordt stelselmatig behandeld in het kader van de politieke dialoog met dit land en is ook aan bod gekomen tijdens de jongste bijeenkomst op 14 juni in Peking. Hoewel een aantal belangrijke hervormingen zijn doorgevoerd - zoals de nieuwe wetgeving die de Chinese wet inzake strafrechtelijke procedures wijzigt - blijft de toestand van de mensenrechten een reden tot bezorgdheid voor de Europese Unie. De onderwerpen die aan bod komen in de resoluties die de geachte afgevaardigden hebben ingediend, maken met name deel uit van de kwesties die de Europese Unie prioritair aan de orde zal stellen bij China. De Commissie zal het Europees Parlement naderhand op de hoogte brengen van de ontwikkeling van deze contacten.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt te 17.30 uur plaats.

De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerp-resoluties:
B4-0736/96 van de leden Bertens en Larive, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, over kernproeven; -B4-0768/96 van de leden Malone en d'Ancona, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten, over het verdrag inzake een algemeen verbod op kernproeven en China; -B4-0788/96 van de leden Mamère en Dupuis, namens de Fractie Europese Radicale Alliantie, over de kernproeven in China; -B4-0805/96 van de heer Picquet en anderen, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links - Noords Groen Links, over de nieuwe Chinese kernproef en de onderhandelingen over het Verdrag houdende een verbod op kernproeven; -B4-0812/96 van mevrouw McKenna en anderen, namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, over de Chinese kernproeven en de onderhandelingen over het Verdrag inzake een algemeen verbod op kernproeven; -B4-0830/96 van de leden Fabra Vallés en Oostlander, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, over de Chinese kernproeven.
Bertens
Voorzitter, de tijd dringt voor de afronding van de onderhandelingen over het Comprehensive Test Ban Treaty. Eind volgende week moeten die onderhandelingen worden afgerond, anders kan in de volgende Algemene Vergadering van de VN in september de ondertekeningsceremonie niet plaatsvinden. Compromissen over verificatiemechanismen en de voorwaarden voor de inwerkingtreding van het Verdrag zijn in de maak. China heeft er eindelijk mee ingestemd om de mogelijkheid te scheppen dat het geen vreedzame kernproeven meer zou nemen. Dat is in ieder geval wat. Het slechte nieuws is inmiddels dat India vandaag heeft aangegeven niet tot het Comprehensive Test Ban Treaty toe te treden. Internationale druk moet India op andere gedachten brengen. De moeizame onderhandelingen worden bovendien constant doorkruist door de praktijk op de grond. De recente Chinese kernproef en de aankondiging dat er voor september nog een proefje zou plaatsvinden, is een klap in het gezicht van de onderhandelaars.
De Amerikaanse aankondiging overigens, mijnheer de voorzitter, om subkritische kernproeven dit jaar uit te stellen naar het volgend jaar, is ook niet bepaald bemoedigend en ondermijnt de geloofwaardigheid van het aanstaande CTBT. Zowel Amerika, China als India moeten beseffen dat ze het gehele bouwwerk van de nucleaire ontwapening op het spel zetten.

Malone
Mijnheer de Voorzitter, het is nu precies een jaar geleden dat, zoals U zich nog wel zult herinneren, de hele wereld te hoop liep tegen de Franse kernproeven en het Parlement president Chirac hier in deze vergaderzaal in klare taal duidelijk maakte wat wij van het optreden van zijn regering vonden. Ik betreur het ten zeerste dat de Volksrepubliek China, na de afronding van de conferentie over het Nonproliferatieverdrag, weer een nieuwe kernproef heeft uitgevoerd.
In de resolutie die nu voor ons ligt roepen wij de Chinese regering op om zich te houden aan het moratorium waartoe op internationaal vlak is besloten. China moet inzien dat voortzetting van kernproeven niet verenigbaar is met een verdrag inzake een algeheel verbod op kernproeven. De Chinese regering stelt zich op het standpunt dat de zogeheten vreedzame kernexplosies mogelijk moeten blijven. Dit soort proeven kunnen deel uitmaken van een atoomonderzoek- en ontwikkelingsprogramma en de Chinese belangstelling hiervoor wordt volgens Greenpeace in belangrijke mate aangewakkerd vanuit het militaire onderzoek in zowel Rusland als de Verenigde Staten. Vreedzame kernexplosies zijn in die landen niet mogelijk om milieutechnische en financiële redenen.
Verder wil ik nog graag opmerken dat ik niet bij de formulering van overweging E van de compromistekst betrokken ben geweest en ik vraag me af of wij de tekst niet op de een of andere manier kunnen aanpassen om een onnauwkeurigheid te herstellen. De feitelijke situatie is namelijk dat China de mogelijkheid van vreedzame kernexplosies wil heroverwegen op een toetsingsconferentie die tien jaar na de inwerkingtreding van het verdrag inzake een verbod op kernproeven zou moeten worden gehouden, tenzij een meerderheid onder de betrokken partijen zich tegen toetsing uitspreekt. Is het niet mogelijk om ten aanzien van overweging E een stemming in onderdelen te houden?
Vorig jaar waren wij - en met ons vele miljoenen mensen in de hele wereld - bezorgd over de gevolgen voor de volksgezondheid en het milieu van de kernproeven bij Mururoa in de Stille Oceaan. Velen onder U zullen zich nog wel de openbare hoorzitting herinneren die hier in het Parlement is gehouden en waar uitvoerig is gesproken over de volksgezondheid en de openbare veiligheid. Ik weet niet wat de gevolgen van de recente proeven zullen zijn voor de gezondheid van de bevolking in de regio van Lop Nor en ik heb de kennis ook niet om daarover te kunnen oordelen. Maar er bestaat duidelijk ongerustheid op dat punt en het is terecht dat het Parlement daarop wijst. Ik vraag alle leden van het Parlement om deze resolutie te steunen.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, geachte collega's, nu onze Vergadering een resolutie gaat aannemen die China vraagt een einde te maken aan zijn kernproeven - die onze volledige fractie uiteraard zal steunen - zoek ik tevergeefs naar mensen als Fausto Bertinotti, Carlo Ripa di Meana, de vrienden van de socialistische fractie, de vrienden van unitair links, de vrienden van de Groenen. Zij waren enkele maanden geleden nochtans heel actief en vastberaden, toen ze met minachting voor de meest elementaire beleefdheid president Chirac aanvielen op een manier die iedereen zich nog herinnert.
Ik zoek hun vlaggen en spandoeken maar zie niets. Zouden de kernproeven van de Volksrepubliek China ongevaarlijk zijn of verschillen van de Franse kernproeven?

Pailler
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn geachte collega erop wijzen dat ikzelf en enkele andere leden van unitair links toch aanwezig zijn. Ik zie ook leden van de Groenen maar zie geen vlaggen of spandoeken.
Ik ben van oordeel dat mijn bijdrage hier begint maar misschien moesten we de ogen en oren van onze vriend openen, zodat hij ze kan horen.
Vlak nadat China had aangekondigd dat het vanaf september een moratorium op kernproeven zou naleven, heeft het op 8 juni zijn 44ste ondergrondse kernproef gehouden. We moeten toegeven dat dit niet de beste manier is om de onderhandelingen, die momenteel in Genève gevoerd worden over het verdrag inzake een verbod op kernproeven, tot een goed einde te brengen.
Ik sluit mij namens mijn fractie aan bij het internationale protest en veroordeel de Chinese kernproef, zoals ik recent ook de reeks Franse kernproeven veroordeeld heb. Een verbod op kernproeven, ook in laboratoria, is een eerste, onontbeerlijke stap op de weg naar ontwapening, non-proliferatie en het verdwijnen van alle kernen massavernietigingswapens.
Onze fractie roept alle partijen, die momenteel onderhandelen in Genève, en met name de lid-staten op alles in het werk te stellen opdat deze onderhandelingen voor de einddatum van 28 juni tot een akkoord leiden. Dit akkoord moet de nuloptie bevatten, een verbod op alle proeven met kernwapens of alle andere kernexplosies, en moet worden aangevuld met een doeltreffend internationaal toezicht- en controlesysteem.
Ik juich het dan ook toe dat de compromisresolutie de essentie van deze voorstellen heeft overgenomen. Wanneer wij deze resolutie aannemen, kunnen wij een duidelijk signaal zenden aan de onderhandelaars in Genève en de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties opdat er een verbod op kernproeven komt en een verplichte kalender voor nucleaire ontwapening wordt vastgesteld met het oog op de volledige verwijdering van alle kernwapens.
Tenslotte wil ik de heer Dupuis erop wijzen dat ik geen visum gekregen heb om de intergouvernementele vrouwenconferentie in Peking bij te wonen, misschien omdat ik China in deze Vergadering al te vaak tegen mij in het harnas gejaagd heb. Ikzelf of mijn fractie hebben dan ook geen lessen te krijgen van u.

Aelvoet
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe dat ik persoonlijk antwoord op de vrij provocerende woorden van onze jonge collega. Mijn fractie heeft wel degelijk met vlaggen en spandoeken geprotesteerd voor de Chinese ambassade, aangezien deze acties moeten gericht zijn tegen China. Overigens zouden wij op dezelfde manier reageren als de Chinese president hier aanwezig zou zijn en ik hoop dat de heer Dupuis zich dan bij ons zou aansluiten.

De Voorzitter
Mevrouw Aelvoet, u had het niet over een persoonlijk feit maar leverde politieke commentaar op de woorden van de vorige spreker. Hoe dan ook, de Chinese president kan niet als fungerend voorzitter van de Raad naar het Parlement komen. Dat is uitgesloten.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, dank zij uw wijsheid kan ik van mijn spreektijd afzien. Ik wil alleen zeggen dat ik akte neem van wat mevrouw Aelvoet heeft gezegd. Ook volgens mij betrof dat echter beslist geen persoonlijk feit.

McKenna
Wat mij betreft heeft de heer Chirac hier zijn verdiende loon gekregen. Als het aan mij had gelegen, was hij niet eens in het Parlement toegelaten. Wij hebben het houden van kernproeven altijd scherp veroordeeld.
Ten aanzien van het verdrag inzake een algeheel verbod op kernproeven, waarover nu in Genève onderhandeld wordt, wil ik nog opmerken dat dit verdrag geen enkele zwakke plek mag vertonen waarlangs het verbod kan worden omzeild. Als het verdrag niet waterdicht is, zullen bepaalde landen zeker mogelijkheden vinden om toch kernproeven te houden en daarbij absurde argumenten aanvoeren in een poging aan te tonen hoe cruciaal deze wel niet voor de wereldvrede zijn, net zoals de heer Chirac deed tijdens het debat over de Franse proeven bij Mururoa vorig jaar.
De opmerking van mevrouw Malone is volkomen juist: overweging E is inderdaad misleidend. China pleit al heel lang voor een uitzonderingspositie binnen dat verdrag voor de zogeheten vreedzame kernexplosies. Dit begrip stamt uit de VS waar het in 1957 werd geïntroduceerd voor atoomonderzoek voor niet-militaire doeleinden. Dit hele idee is eigenlijk een farce, aangezien de onderzoekresultaten met betrekking tot deze "vreedzame explosies" voor hetzelfde geld kunnen worden aangewend voor de ontwikkeling van oorlogstuig. Zo omschreef bijvoorbeeld India de enige door dat land uitgevoerde kernproef als een "vreedzame kernexplosie" , maar gebruikte ondertussen de resultaten voor een militair programma.
Het valt daarnaast te betreuren dat dit Parlement, na ons falende optreden inzake de Franse kernproeven, geen echt moreel overwicht meer heeft wat de veroordeling van kernproeven aangaat. Dat geldt ook voor de Commissie, die niets ondernam, terwijl zij wel iets had kunnen ondernemen. En de lid-staten die Frankrijk zijn gang lieten gaan, zijn evenmin brandschoon. Wij kunnen hier dan ook geen moreel overwicht laten gelden.

Dimitrakopoulos
Mijnheer de Voorzitter, het lijdt geen twijfel dat de kernproeven strijdig zijn met de letter en de geest van de Verdragen ter beperking van de nucleaire uitrusting, omdat die proeven gericht zijn op de kwalitatieve verbetering van de kernwapens. Dit punt is immers belangrijker dan de kwantitatieve toename en dan de geografische verspreiding ervan. Er bestaat evenmin twijfel over dat China onmiddellijk zijn kernproeven moet stopzetten.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, bestaat er geen enkele twijfel over dat wij China onder druk moeten blijven zetten opdat dit land hetzelfde zou doen als wij aan Frankrijk gevraagd hebben, namelijk de kernproeven onmiddellijk stopzetten, zodat wij geen houding aannemen waarin met twee maten wordt gemeten.

Marín
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de geachte afgevaardigden omdat zij, na de kernproeven die China in de woestijn van Lop Nor heeft gehouden, in hun ontwerp-resolutie het belang en de hoogdringendheid van een verdrag inzake een algemeen verbod op kernproeven hebben beklemtoond. Nadat in mei 1995 de verlenging voor onbepaalde tijd van het non-proliferatieverdrag voor kernwapens - waarvoor de Europese Unie een diplomatieke activiteit zonder voorgaande ontwikkeld heeft - is goedgekeurd, is dit een nieuwe kans in het kader van de multilaterale nucleaire ontwapening, die de leden van de internationale gemeenschap volgens de Commissie niet mogen laten liggen.
De ondertekening van een verdrag inzake een volledig verbod op de verspreiding van kernwapens, dat de nuloptie bevat, is één van de belangrijkste doelstellingen van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. De Commissie heeft zich dan ook aangesloten bij de verklaring van de Europese Unie van 22 april 1995. In deze verklaring wordt het belang onderstreept van onderhandelingen met het oog op de ondertekening van dit verdrag in de herfst, precies bij de opening van de 51ste Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Er dient tevens naar gestreefd dat het verdrag een universeel karakter heeft en dat de toepassing op internationaal vlak daadwerkelijk kan worden gecontroleerd.
De komende acht dagen zijn dan ook enorm belangrijk en ik ben ervan overtuigd dat alle lid-staten van de Europese Unie en de landen, die zich bij hen hebben aangesloten, een inspanning zullen leveren opdat, zoals ik al zegde, dit verdrag inzake een volledig verbod op de verspreiding van kernwapens inderdaad kan worden ondertekend tijdens de komende opening van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt te 17.30 uur plaats.

De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerp-resoluties:
B4-0770/96 van mevrouw Sauquillo Pérez del Arco en anderen, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten, over de moord in Burundi op humanitaire hulpverleners; -B4-0779/96 van de heer André Léonard en anderen, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, over Burundi; -B4-0786/96 van de heer Pradier, namens de Fractie Europese Radicale Alliantie, over de moord op drie leden van het IRK in Burundi; -B4-0789/9 van mevrouw Baldi en anderen, namens de Fractie Unie voor Europa, over de moord op drie afgevaardigden van het IRK in Burundi; -B4-0798/96 van de heer Pettinari, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links - Noords Groen Links, over de moord op drie afgevaardigden van het ICRK in Burundi; -B4-0821/96 van de leden Aelvoet en Telkämper, namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, over Burundi; -B4-0824/96 van mevrouw Günther en anderen, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, over de toestand in Burundi.
Sauquillo Pérez del Arco
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst en vooral een mondeling amendement indienen op de gezamenlijke ontwerp-resolutie. Bedoeling is aan het einde van punt 5 het verzoek toe te voegen opdat de Commissie haar kantoor in Burundi openhoudt. In de week die is verstreken sinds de indiening van deze resolutie over de dood van een aantal humanitaire-hulpverleners in Burundi zijn nog eens 70 burgers, met name Hutu's, vermoord. Alle doden zijn gelijk maar de moord op drie leden van het Internationaal Comité van het Rode Kruis is toch een belangrijke fase in de escalatie van het conflict. Voor de eerste maal is de internationale aanwezigheid aangevallen, die met haar humanitaire hulp een fundamentele rol speelt in de beheersing van het conflict.
Bij elk van de mijlpalen in deze oorlog heeft het Europees Parlement een resolutie met concrete voorstellen aangenomen. Nu we nog maar eens zo'n resolutie gaan aannemen, moeten we ons vragen stellen over het nut van soortgelijke acties. Politiek heeft enkel zin wanneer hij een weerslag heeft op de werkelijkheid en niet wanneer steeds hetzelfde discours herhaald wordt dat steeds minder impact heeft.
We moeten in verband hiermee ook wijzen op de aanhoudende contradictie tussen onze voorstellen en de behaalde resultaten, die tot dit menselijk drama, in dit geval voor de Burundese bevolking, geleid heeft. We moeten in het licht hiervan echter ook onze eigen rol en de doeltreffendheid van onze instelling, het Europees Parlement, in vraag stellen.
In Burundi is enkel vrede mogelijk als we het internationaal eens worden over een daadwerkelijk wapenembargo en sancties voor wie dit niet naleeft, over toezicht op de ontwapening van alle betrokken partijen, milities en strijdkrachten en over de bevordering van onmiddellijke officiële onderhandelingen onder het toezicht van een internationaal gezag en in aanwezigheid van waarnemers.
Deze onderhandelingen moeten streven naar de hervorming van het leger en de politie, de oplossing van het probleem van vluchtelingen en ontheemden onder internationale controle, de creatie van een doeltreffend rechtsstelsel en de invoering van een systeem ter bescherming van de humanitaire hulp en de hulpverleners. Noch de Commissie, noch de Raad, noch de afzonderlijke lid-staten hebben echter de middelen ter beschikking gesteld opdat deze maatregelen kunnen worden toegepast en er vrede zou heersen in Burundi.
Wij klagen deze moorden andermaal aan maar willen ook de nalatigheid aan de kaak stellen wanneer deze maatregelen niet worden getroffen.

Pradier
Mijnheer de Voorzitter, in het licht van wat zich sinds meerdere maanden in Burundi afspeelt, twijfelen wij inderdaad tussen de verleiding van een vrij sombere berusting en de wil om de wapens en degenen die ze bedienen het zwijgen op te leggen.
Wij hebben in deze Vergadering al tientallen min of meer geruchtmakende teksten en allerlei verklaringen aangenomen, wij hebben tonnen papier en hectoliters inkt aan Burundi besteed maar de moordpartijen gaan onverminderd door in Burundi en eisen elke week honderden slachtoffers.
Mijnheer de Voorzitter, wij beschouwen onszelf zeker niet als onschuldig en we moeten toegeven dat wij gedeeltelijk verantwoordelijk zijn voor de vrachtwagens met lijken, die de massagraven in dit land vullen. Nu het Internationaal Comité van het Rode Kruis en gespecialiseerde VN-organisaties zoals PAM, CNUD en OMS vertrekken, nu ook de niet-gouvernementele organisaties vertrekken, kunnen wij als Europese Unie minstens twee gebaren trachten te stellen. Wij moeten eerst en vooral ter plaatse blijven en moeten ten tweede een snelle interventiemacht, die op enkele uren kan worden ontplooid, klaarhouden aan de grenzen.

André-Léonard
Mijnheer de Voorzitter, ook ik ben geschrokken door de voortdurende verslechtering van de toestand in Burundi. De onderhandelingsmissies van de heer Nyerere en de heer Ajello zitten vast als gevolg van het wantrouwen tussen de verschillende partijen en met name als gevolg van de houding van de extremisten; de Belgische en Franse school in Bujumbura zijn gesloten; de Franse samenwerking op militair en burgerlijk vlak is opgeschort; een aantal NGO's hebben hun activiteiten opgeschort; de nationale politieke dialoog is op een dood punt beland en het geweld in het binnenland neemt toe; er is het geweld van het leger tegenover de burgers, laten we geen schrik hebben om de dingen te zeggen zoals ze zijn, mijnheer de Voorzitter.
Het ontbreekt nochtans niet aan internationale diplomatieke en vredesinitiatieven. Men heeft echter het gevoel dat aan elk van deze initiatieven een aantal voor- en nadelen verbonden zijn zodat het status quo geldt voor al deze initiatieven. De onverzettelijkheid van beide zijden is gevaarlijk want ze dreigt het land in de wanhoop te storten en de weg vrij te maken voor afrekeningen. Dat is wat de extremisten, die steeds moeilijker onder controle kunnen worden gehouden, al lang wensen.
Mijnheer de Voorzitter, wanneer komt er dan ook eindelijk een wapenembargo?

Aelvoet
Voorzitter, collega's, als er een onderwerp is waarvan ik het gevoel heb dat alles is gezegd en zo dikwijls gezegd maar niets adequaats is gedaan, dan is het wel van de situatie in Burundi. We zitten volop in een bijzonder soort van burgeroorlog waar men ten onrechte alleen maar spreekt over extremistische groepen omdat het een algemeen bekend feit is dat het Burundees leger zelf betrokken partij is. Ik heb vorige vrijdag nog een delegatie parlementsleden uit Burundi ontvangen. Ik heb een hele lijst gekregen van de moorden in een bepaald bisdom, het bisdom van Muinga, waaruit dus duidelijk blijkt dat in de helft van de gevallen het leger zelf verantwoordelijk wordt gesteld. Als je daar aan toevoegt dat de drie leden van het Rode Kruis naar aanleiding waarvan de urgenties hier geprogrammeerd zijn, dat daarvan ook bekend is dat die medewerkers van het Rode Kruis vermoord zijn door het Burundees leger, dan is er meer aan de orde dan alleen maar extremistische groepen die misdaden begaan. Dan hebben het wel degelijk over het fundamenteel politiek probleem waarvoor we hier staan. Wat dat betreft moeten er twee dingen gezegd worden.
Ten eerste, dat de politieke dialoog waarvoor Nyerere zich zo sterk heeft ingezet op dit ogenblik is geblokkeerd geraakt in Tanzania naar aanleiding van de weigering van UPRONA om het bereikte akkoord dat er was te ondertekenen waarmee zij dus de politieke zaak verder op de helling plaatsen. Ten tweede, moet er op gewezen worden dat op dit ogenblik alle internationale organisaties bezig zijn met zich terug te trekken met inbegrip van de vertegenwoordiging van de Europese Commissie. Wat dat laatste betreft zou ik er sterk willen voor pleiten dat op hun eigen vraag die mensen daar zouden kunnen vragen maar uiteraard met een adequate bescherming. Bovendien denk ik dat het onvermijdelijk is te zeggen in dit geval dat alleen een internationale interventiemacht in de buurt moet aanwezig zijn om te kunnen optreden indien de zaak verder escaleert en dat dat gevaar reëel is daarvoor kan niemand nog de ogen sluiten.

Pettinari
Mijnheer de Voorzitter, de vorige sprekers hebben het klimaat van geweld in Burundi reeds op passende wijze aan de kaak gesteld. Ik beperk mij dan ook tot een vraag aan de Commissie over het feit dat het geweld in Burundi zich de jongste dagen en weken tegen de in het land aanwezige humanitaire organisaties heeft gekeerd.
Het lijkt mij duidelijk dat de meest gewelddadige groepen met hun aanvallen op die organisaties een van de weinige overblijvende steunpunten willen ontnemen aan allen die in Burundi naar vrede en vreedzame coëxistentie streven. Ik zou dan ook willen weten of en op welke wijze de Europese Unie tracht te voorkomen dat die organisaties Burundi in de steek laten. Ik vind het ook uiterst belangrijk dat wij er uitdrukkelijk voor pleiten dat die humanitaire organisaties in het land blijven. In de eerste plaats moeten wij ervoor zorgen dat de door Europa verleende hulp rechtstreeks bij de bevolking komt. In de tweede plaats moeten wij de leden van de humanitaire hulporganisaties voldoende bescherming bieden. Ik meen dat de Commissie meer kan doen om die mensen beter te beschermen.

Günther
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissaris, beste collega's, in deze gezamenlijke resolutie eisen wij drie dingen: de oprichting van een internationale strijdmacht, het onverminderd vasthouden aan het plan van Carcassonne en de ondersteuning van de opbouw van een effectief rechterlijk systeem.
Ik wil daar nog een paar andere vragen aan vast knopen. Wat is er terecht gekomen van onze eisen om de bewapende milities te ontbinden? Wat kwam er terecht van onze eis om de OAE te steunen zodat ze dit globale actieplan mede kan uitvoeren? Wat kwam er terecht van onze eis om misdadigers strafrechtelijk te vervolgen en hulp bij het herstel van de rechtszekerheid te verlenen? Wat kwam er terecht van het sturen van mensenrechtendeskundigen onder auspiciën van het UNHCR? Wat kwam er bijvoorbeeld terecht van onze eis om de Veiligheidsraad een beetje onder druk te zetten zodat hier de strijdende partijen uit elkaar worden gehouden? Deze eis hebben we vorige maand al gesteld! Wat kwam er terecht van de eis van het Parlement dat de Raad en de lid-staten noodplannen moeten uitwerken voor het geval dat het geweld escaleert, en veiligheidszones moeten inrichten om de burgerbevolking te beschermen? Ook dat hebben we al in mei van dit jaar geëist! Wat is er terecht gekomen van onze eis om de bijzonder gevolmachtigden van de Verenigde Naties te steunen, regionale conferenties voor vrede en veiligheid te beleggen of omvangrijke financiële directe hulp ter stabilisering van de Burundische staat ter beschikking te stellen voordat het tot deze escalatie kwam? Wat is er geworden van het door de Raad aangenomen schrijven over de preventieve diplomatie van december vorig jaar? Wat kwam er terecht van de maatregelen die we ter bescherming van het humanitaire personeel hadden geëist en wat gaat er nu gebeuren met onze eisen van vandaag?

Caccavale
Mijnheer de Voorzitter, tijdens de slachtpartijen in Ruanda zei men dat Europa daarop niet voorbereid was en zich geen rekenschap had gegeven van de grote gevaren die in de regio van de Grote Meren dreigden. Met betrekking tot Burundi kan niemand dat nog zeggen. Niemand kan zeggen dat wij ons niet bewust waren van de gevaarlijke situatie in die door etnische rivaliteit en diepgewortelde haat geteisterde regio, die uiteindelijk is ontaard in onvoorstelbare slachtpartijen zoals die de jongste jaren in dat gebied niet meer waren voorgekomen.
Onlangs zijn enkele afgevaardigden van het Rode Kruis vermoord, maar ook de Burundese burgerbevolking is dagelijks het slachtoffer van banditisme en geweld. Daarvoor mogen wij niet onverschillig blijven. Wij moeten nu ingrijpen. Ik verzoek de Commissie een initiatief te nemen voor de oprichting van een internationale troepenmacht die bereid is in Burundi ook militair in te grijpen in het kader van een algemene actie van de Europese Unie om in de betrokken regio tot een doeltreffend gemeenschappelijk beleid te komen.

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, vandaag moeten wij wederom vaststellen dat de wereld een kans laat lopen om, door middel van actieve, preventieve diplomatie, een escalatie van een conflict te voorkomen. Het bloedbad dat heeft plaatsgevonden in Burundi onder leden van het Rode Kruis en andere NGO's zal zijn gevolgen doen voelen. Hoe lang denkt de internationale gemeenschap dat de NGO's zullen voortgaan met humanitaire hulpverlening als ze de schietschijf blijven van losgeslagen jongeren en groepen. Wanneer zullen wij eindelijk beslissen om onze eigen verantwoordelijkheid te dragen? Wij lijken tegen dovemansoren te spreken als wij vragen om uitvoering van het actieplan van Carcassonne. De instelling van een internationale troepenmacht voor Burundi lijkt niet van de grond te komen. Srebrenica mag toch niet het gevolg hebben dat wij niet meer onder anspiciën van de VN aan vredesoperaties willen deelnemen. Wij moeten onze verantwoordelijkheid nemen, al was het alleen maar door de training en assistentie bij de instelling van een Afrikaanse troepenmacht. Daarnaast, ook op politiek front, verder werken. De inzet van Nyerere - het is al gezegd - en de Europese speciale afgezant is zeer te verwelkomen.

Van der Waal
Mijnheer de Voorzitter, de stammenoorlog tussen Hutu's en Tutsi's escaleert opnieuw, maar nu in Burundi. Daar hebben extremisten aan beide zijden de overhand gekregen. Het Tutsi-leger verliest de greep op het platteland en verschillende Hutu-guerrillabewegingen voeren in diverse streken steeds frequenter aanvallen uit. De burgeroorlog krijgt bovendien steeds meer een regionaal karakter.
Er moet voorts ook gewezen worden op de uiterst dubieuze rol die president Mobutu van Zaïre speelt. Hij zegt de terugkeer van de Rwandese en Burundese vluchtelingen naar hun vaderland te steunen, maar in werkelijkheid steunt hij de Hutu-rebellen. Er zijn zelfs aanwijzingen dat het Zaïrese leger de Hutu's behulpzaam is bij etnische zuiveringen. Ook de media spelen een belangrijke rol in de etnische oorlog. Er is zelfs sprake van een Hutu- en een Tutsi-pers.
De vorige keer dat de strijd in het gebied van de Grote Meren besproken werd, kon nog gepleit worden voor een regionale conferentie. Die tijd is nu voorbij. Het doen ophouden van bloedvergieten moet nu de eerste prioriteit hebben. Daarom is een internationale interventie in Burundi urgent. De vraag is wel of door een interventie die zich beperkt tot Burundi de strijd niet slechts verplaatst wordt naar de buurlanden Rwanda en Zaïre.
De grote vraag is welk land het voortouw moet nemen bij een interventie in de Grote Meren-regio. De Verenigde Staten hebben met de ingreep in Somalië in het achterhoofd al te kennen gegeven dat zij wel materiaal maar geen troepen willen leveren. Of Frankrijk de leiding zal nemen is eveneens twijfelachtig gezien het feit dat dit land nauw betrokken is bij de partijen in de regio.
De vrees lijkt daarom gerechtvaardigd dat pas na een ramp zoals die zich in Rwanda heeft voorgedaan de bezwaren tegen een interventie opzij gezet zullen worden. Maar dan is het voor duizenden mensen te laat.

Marín
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie betreurt ten zeerste de recente moord op drie medewerkers van het Rode Kruis in Burundi en de bedreigingen aan het adres van hun collega's. Dit is een tragisch bewijs dat de veiligheidssituatie snel verslecht. Het toont tevens welke gevaren het personeel loopt dat momenteel in Burundi aan hulpprogramma's meewerkt. Deze gevaren hebben ons inziens een peil bereikt dat we nog moeilijk kunnen aanvaarden.
De Commissie heeft dan ook in nauw overleg met de lid-staten beslist om de gezinnen en het personeel, dat niet als essentieel wordt beschouwd, te evacueren uit Burundi. De Commissie blijft echter aanwezig op het terrein en blijft de inspanningen steunen om de vrede en stabiliteit in de regio en met name in Burundi te herstellen. Een aantal zendingen van de trojka hebben een bezoek gebracht aan Burundi, er zijn heel wat diplomatieke stappen gezet en zowel de Unie als het Europees Parlement hebben verschillende resoluties aangenomen.
De Europese Unie tracht een actieve rol te spelen in deze inspanningen, hetgeen klaar en duidelijk blijkt uit de benoeming van de heer Ajello tot speciaal gezant van de Europese Unie voor dit gebied. De heer Ajello wordt reeds gewaardeerd om zijn medewerking aan de vredesinspanningen. Zijn mandaat bestaat erin de aan de gang zijnde initiatieven te steunen - in het bijzonder de inspanningen van de voormalige president van Tanzania, de heer Nyerere - en het houden van een regionale conferentie onder auspiciën van de OAE en de VN te bevorderen. De boodschap van al deze diplomatieke en politieke initiatieven is dezelfde: het geweld moet onmiddellijk ophouden; er moet een dialoog van nationale verzoening worden gestart; een militaire oplossing kan niet en de vrede en de stabiliteit in Burundi - en in de volledige regio - kunnen slechts hersteld worden aan de onderhandelingstafel.
Wij stellen grote hoop op de lovenswaardige inspanningen van de heer Nyerere om de betrokken partijen - opnieuw - rond de onderhandelingstafel te brengen in Tanzania. De Commissie van haar kant heeft al het mogelijke gedaan om dit initiatief te steunen, evenals deze van andere belangrijke personaliteiten, die al hun talent en ervaring inzetten in de zoektocht naar een vreedzame regeling van de conflicten in de regio. Sinds het begin van de crisis in het gebied van de Grote Meren heeft de communautaire begroting meer dan 700 miljoen US dollar uitgetrokken voor humanitaire hulp en wederopbouw. Er zijn nog altijd aanzienlijke sommen beschikbaar en de Commissie is bereid deze in te zetten indien de politieke toestand van de mensenrechten en de veiligheid dit toelaat.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt te 17.30 uur plaats.

Stemming
Newman
Mijnheer de Voorzitter, er is een probleem met de Engelse versie van amendement 4 van de heer Pex. Kunt U de opsteller van het amendement vragen om een nadere toelichting op de woorden "besluiten die op onjuiste gronden genomen zijn" . Ik kan er in het Engels geen wijs uit worden.

Oomen-Ruijten
Mijnheer de Voorzitter, de heer Pex heeft mij opgedragen om te zeggen dat de Nederlandse tekst uitgangspunt is en de Nederlandse tekst kan helaas niet gelezen worden door de voorzitter van de Commissie verzoekschriften, maar die is volstrekt helder.

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, ik ben tegen dit amendement. Het is onjuist in het Engels en druist in tegen het Verdrag. Dit amendement is in zijn huidige vorm niet aanvaardbaar. De heer Pex weet dat en heeft dat tegenover mij ook toegegeven.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de ombudsman feliciteren met het succesvolle eerste jaar van zijn mandaat. Een zeer belangrijke taak van de ombudsman van het Europees Parlement is om mee te werken aan de ontwikkeling van het burgerschap van de Europese Unie, dat momenteel nog maar een fractie vormt van wat het ooit kan worden.
Zeer verheugend is dat de ombudsman, de heer Söderman, een voor de burgers zo wezenlijke zaak als openheid in de Europese Unie nastreeft. Openheid is een van de hoekstenen van de democratie en de heer Söderman heeft bij de communautaire instellingen navraag gedaan over de manier waarop burgers de hand kunnen leggen op documenten waarover de betreffende instellingen beschikken. De hoop is gerechtvaardigd dat dit ten goede zal komen aan de openheid en transparantie in de Europese Unie.
De bevoegdheden van de ombudsman zijn heel sterk gebonden aan de feitelijke grondwettelijke positie van de burger binnen de Europese Unie. Ik ben van mening dat wanneer de ombudsman eenmaal gevestigd is, er snel overleg gepleegd moet worden over de uitbreiding van de grondrechten van de Europese burger. Hierdoor zouden dan ook de bevoegdheden van de Europese ombudsman uitgebreid moeten worden en zich moeten ontwikkelen tot volwaardige bevoegdheden.
Op die manier kunnen we zeggen dat de Europese ombudsman een wezenlijke factor is bij de ontwikkeling van de Europese Unie tot een daadwerkelijke gemeenschap van de burger.

Krarup
De Europese ombudsman heeft als instelling zowel positieve als negatieve kanten. Hetzelfde geldt voor het verslag van Jakob Söderman.
Tot de positieve punten behoort het feit dat elke klachteninstantie kan bijdragen tot een betere rechtszekerheid. Uit de vele uitspraken van Jakob Söderman blijkt ook dat hij een ernstig jurist is, die de Commissie en de Raad in meerdere gevallen een gebrek aan openheid heeft verweten.
Aan de andere kant is de benoeming van de ombudsman zoals vastgelegd in artikel 138 E in het Verdrag van de Unie, een duidelijke federale stap die bedoeld is om de Unie en het Europees Parlement een - valse - democratische legitimiteit te verlenen. Het is de symbolische en feitelijke vertaling van "meer unie" . Helaas heeft de heer Söderman deze functie al in zijn openingstoespraak bij zijn benoeming in september 1995 aanvaard. Het doet pijn in de oren wanneer men hem hoort zeggen dat de bevordering van het Unieburgerschap de idee achter de Europese ombudsman is.
De EU heeft geen tekort aan controle-instellingen. Zij hebben de neiging zich te ontwikkelen tot zelfstandige bureaucratische apparaten. Indien de ombudsman op dezelfde manier als de nationale ombudsmannen inderdaad de hoeder van de rechtszekerheid zou zijn, zou dit een enorm bureaucratisch apparaat met zich meebrengen. De Deense ombudsman bijvoorbeeld heeft 25 juristen in dienst.

Titley
Ik wil graag mijn steun voor de nieuwe ombudsman uitspreken, aangezien deze nieuwe functie bijdraagt tot een betere toegankelijkheid van de EU voor de gewone burger.
Als gekozen volksvertegenwoordiger vind ik het van vitaal belang dat de mensen uit mijn kiesdistrict zich met hun klachten tot iemand kunnen wenden op het hoogste niveau.
De ombudsman speelt nu al een vooraanstaande rol als het gaat om de verdediging van de belangen van gewone burgers. Gezien evenwel het feit dat het om een geheel nieuwe functie gaat, moeten wij er in het Parlement zorg voor dragen dat de ombudsman kan rekenen om de volle medewerking van zowel de Raad als de Commissie. Alle verlangde gegevens om vragen van burgers te beantwoorden moeten door de Raad en de Commissie zonder omwegen worden verstrekt.
Nu wij deze belangrijke nieuwe functie in het leven hebben geroepen om onze burgers meer inzicht te geven in de door de EU genomen besluiten, moeten wij, als hun vertegenwoordigers, ervoor zorgen dat zij niet teleurgesteld worden. Er mag geen informatie worden achtergehouden, als het om klachten van mijn kiezers gaat.

De Voorzitter
Einde van de stemming.

Witwassen van geld
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0187/96) van de heer Lehne, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over het eerste verslag van de Commissie (COM(95)0054 - C4-0137/95) over de toepassing van richtlijn 91/308/EEG tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld.

Lehne
Mijnheer de Voorzitter, het gaat hier om een verslag dat de Commissie heeft ingediend over de tenuitvoerlegging van de witwasrichtlijn van 1991. Wij als Parlement bepalen onze houding tegenover deze richtlijn. Er kan absoluut geen enkele twijfel over bestaan dat de bestrijding van het witwassen van geld één van de meest doorslaggevende strafrechtelijke taken van deze tijd is. Er bestaat een heel nauw verband tussen het witwassen van geld en de georganiseerde misdaad die - zoals we allemaal weten - juist ook op Europees gebied constant bezig is met witwassen en die enorme proporties dreigt aan te nemen.
In dit verband heeft de Europese Gemeenschap in 1991 een richtlijn ter bestrijding van het witwassen van geld aangenomen die zich richtte tot alle lid-staten met het doel dat de lid-staten een bepaalde minimumnorm ter bestrijding van het witwassen van geld moeten aanhouden. Deze richtlijn uit 1991 is inderdaad vergeleken met het grote aantal wetgevingen in de afzonderlijke lid-staten van een relatief laag niveau.
Ik zal het heel eenvoudig uitdrukken: in principe is het zo dat deze richtlijn vooral van toepassing is op de drugscriminaliteit die een deelaspect is van de georganiseerde misdaad. Wat de beroepsgroepen betreft die uiteindelijk onder de nationale wetgeving moeten vallen, is er zogenaamd alleen maar een minimumnorm die in principe op de bankwereld van toepassing is, maar op veel andere gebieden zoals bijvoorbeeld casino's en wat er verder nog voor ondernemingen zijn die te maken hebben met financiële dienstverlening, in onvoldoende mate van toepassing zijn.
De afzonderlijke lid-staten werd nu weliswaar de vrije keuze gelaten om buiten dit minimale kader van de richtlijn eigen nationale wetten te maken, maar dit is nu juist - en dat is het gevolg van een dergelijke vrijstelling - in de afzonderlijke lid-staten heel verschillend gebeurd. Groot-Brittannië is hier veruit het verst in gegaan. Daar heeft men vrijwel alle zware delicten in de strafregisters opgenomen en vrijwel elke beroepsgroep die iets met geld te maken heeft, gerekend tot de beroepsgroepen die een eigen verantwoordelijkheid dragen bij de bestrijding van het witwassen van geld ook in strafrechtelijke zin. Het andere uiterste - als ik daarvan een voorbeeld mag noemen - is Luxemburg dat vergeleken hiermee een zeer liberale wetgeving heeft met betrekking tot het witwassen van geld en dat in principe met zijn wetgeving niet boven de minimumnorm van de richtlijn uitkomt.
De Commissie binnenlandse zaken en de Commissie juridische zaken van dit Huis hebben in december van het afgelopen jaar een hoorzitting georganiseerd over dit verslag dat de Commissie aan ons heeft voorgelegd. Daarbij is vanuit het standpunt van de beide commissies duidelijk geworden dat er wel degelijk tekortkomingen zijn op het gebied van de bestrijding van het witwassen van geld in Europa en wel vooral mede omdat de binnen het Europese kader plaatsgevonden harmonisatie volgens deze twee commissies alles bij elkaar genomen ontoereikend is.
De vertegenwoordiger van de City of London Police heeft er bijvoorbeeld op gewezen dat er voortdurend problemen optreden bij de samenwerking tussen de gerechtelijke autoriteiten van de landen onderling, juist omdat zaken die in Groot-Brittannië onder de wetgeving op het witwassen van geld vallen, bijvoorbeeld bij onderling geldverkeer met andere lid-staten in die landen niet ook per definitie onder de wetgeving op het witwassen van geld vallen en dit leidt daarom tot voortdurende problemen bij de samenwerking.
Dezelfde problemen doen zich zoals uit de hoorzittingen is gebleken - we hebben tevens een vertegenwoordiger van het Bundeskriminalamt uit Wiesbaden gehoord - blijkbaar ook voor bij de registratie van verschillende beroepsgroepen. Hier werd van de kant van de deskundigen de eis gesteld om tot een sterkere harmonisatie - anders gezegd een aanscherping van de richtlijn voor het witwassen van geld - te komen om de grensoverschrijdende bestrijding van de misdaad in Europa te vereenvoudigen.
Een verder aspect dat bij de hoorzitting duidelijk werd, was dat er een reeks nieuwe vormen van financiële dienstverlening is. Ik noem als voorbeeld het direct banking dat volgens de deskundigen door de bestaande wetgeving voor het witwassen van geld in de meeste lid-staten blijkbaar niet afdoende wordt gedekt en natuurlijk ook niet wordt gedekt door deze richtlijn. We waren hier in beide commissies, in de Commissie binnenlandse zaken en in de Commissie juridische zaken, van mening dat het heel zinvol zou zijn om ook hier de richtlijn aan te passen aan de nieuwe stand van zaken en natuurlijk als gevolg daarvan ook de nationale wetgeving daaraan aan te passen.
Een laatste aspect dat duidelijk is geworden, is het probleem dat een groot deel van het witwassen van geld helemaal niet meer in West-Europa gebeurt, maar vooral in Oost-Europa. Dat er tegenwoordig juist in Rusland, maar ook in andere Oosteuropese landen een nauwe verstrengeling is tussen het bankwezen en de georganiseerde misdaad. De eis die bij de hoorzitting duidelijk werd en die we in de commissies ook hebben overgenomen was deze: we moeten ook hier artikelen opnemen in de overeenkomsten die met deze landen worden gesloten dat de norm die zij voor het witwassen van geld hanteren, in principe gelijkwaardig is aan de norm die we onszelf opleggen.
Dat zijn in essentie de eisen die in het thans ter tafel liggende verslag staan en waarvoor we het Parlement om toestemming vragen. Er is een reeks twistpunten die er natuurlijk altijd zijn en waarnaar ik ook meteen wil verwijzen: één van de twistpunten was de vraag of je nu alleen moet kijken naar de georganiseerde misdaad of dat je daarnaast ook alle "zware delicten" erbij moet betrekken. Ik ben als rapporteur ertegen om meer erbij te betrekken dan alleen de georganiseerde misdaad omdat ik vind dat anders een differentiatie nauwelijks nog mogelijk is. Bij het tweede probleem gaat het om het volgende: we maken door de wetgeving voor het witwassen van geld in heel sterke mate ook inbreuk op de vertrouwensrelatie tussen banken of financiële instellingen en klanten. Deze inbreuk op deze vertrouwensrelatie vereist inderdaad ook een heel bijzonder belang van de staat om hier adequaat te werk te gaan.
Daar gaat het in dit verslag om. Ik vraag het Parlement in te stemmen met dit verslag.

Miller
Mijnheer de Voorzitter, het witwassen van geld is vandaag de dag misschien wel de meest geraffineerde en gecompliceerde financiële transactie die er bestaat. De tijden waarin een of andere onbeduidende crimineel een bank binnenliep met een koffer vol geld, liggen definitief achter ons. De ontwikkelingen in het elektronisch bankieren hebben persoonlijke contacten overbodig gemaakt en de door criminelen gecontroleerde financiële circuits voorzien in legale kanalen om geld te kunnen witwassen.
Het witwassen van geld is een wereldwijd probleem dat over alle internationale grenzen heen gaat. De Europese Unie moet een vooraanstaande rol spelen bij de internationale inspanningen om aan deze wijdvertakte criminele activiteiten een einde te maken.
De Verenigde Staten lopen duidelijk voorop bij de aanpak van witwaspraktijken. Maar de Amerikaanse inspanningen kunnen alleen succesvol zijn met steun en medewerking van andere landen. Het strekt ons dan ook voor eeuwig tot schande dat Europol nog niet volledig operationeel is noch de nodige middelen toegewezen heeft gekregen. De obstructiepolitiek die een bepaalde lid-staat momenteel voert, is in zekere zin even misdadig als het witwassen van geld.
De wetgevingen van de lid-staten met betrekking tot het witwassen van geld moeten verder op elkaar worden afgestemd ten einde eventuele zwakke plekken in de regelgeving binnen de EU te ondervangen.
Wij moeten eveneens kijken naar de situatie in landen buiten onze grenzen waar de Europese Unie een zekere rol speelt, met name in Midden- en Oost-Europa. Na de ineenstorting van het communisme is de zichtbare criminaliteit toegenomen. Financiële instellingen in deze landen worden tegenwoordig regelmatig gebruikt voor het witwassen van zwart geld. Om dit tegen te gaan moeten we een lijst maken van schone banken, maar we moeten ook met spoed de overeenkomsten met onze partnerlanden aanscherpen ten einde hen ertoe te bewegen om voor het toezicht op en de doorzichtigheid van financiële transacties soortgelijke regelingen vast te stellen als de lid-staten van de Europese Unie.
Witwaspraktijken hebben niet uitsluitend betrekking op drugsgelden, maar ook op geld dat verdiend is met wapenhandel, prostitutie, vervalste kunst en vele andere criminele activiteiten. Door het witwassen van onrechtmatig verkregen gelden aan te pakken, kunnen we ook iets doen aan de terugdringing van de criminaliteit. Misdaad mag in Europa niet lonend worden.

Hlavac
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, de Commissie heeft een eerste verslag over de tenuitvoerlegging van de richtlijn betreffende het witwassen van geld ingediend die heel nuttig en verhelderend is. Hij biedt ons de kans om ons uitgebreid bezig te houden met het fenomeen van het witwassen van geld en de zwakke punten in de bestrijding van dit delict bloot te leggen. Zwakke punten die ontstaan doordat de richtlijn niet ver genoeg gaat, maar die ook ontstaan doordat de georganiseerde misdaad steeds sluwer wordt en zowel gebruik maakt van nieuwe technieken als van nieuwe beleggingsmogelijkheden. We weten allemaal dat de grote misdaadorganisaties die we onder de noemer Georganiseerde Misdaad niet erg nauwkeurig op een hoop gooien net zo georganiseerd en opgebouwd zijn als bedrijven en daarom in hun activa het meest effectief kunnen worden getroffen. Maatregelen die verhinderen dat opbrengsten uit de misdaad in de legale economische kringloop kunnen worden ingebracht, zijn daarom heel waardevol en doeltreffend.
In de ontwerp-resolutie staan enkele zinvolle eisen aan de Commissie voor een uitbreiding van het toepassingsgebied. Vooral het in de nationale paragrafen definiëren van het witwassen van geld als strafbaar feit moeten worden uitgebreid. Het is onverklaarbaar waarom daar alleen de drugshandel en niet ook andere vormen van georganiseerde of beroepsmatige misdaad toe worden gerekend.
Er werd hier al gezegd dat de georganiseerde misdaad zich bezighoudt met een hele reeks misdrijven, van mensenhandel en wapenhandel tot chantage in ruil voor bescherming, kansspelen en nog veel meer. Het is daarom van groot belang al deze verschillende vormen van misdaad en alle opbrengsten uit deze sector hierbij te betrekken.
Ook lijkt het mij noodzakelijk dat andere beroepsgroepen onder het toepassingsgebied gaan vallen. De misdaadorganisaties zijn inventief en de oplettendheid binnen het bankwezen verhoogt het risico.
Over het bankwezen wil ik maar één ding kwijt. De heer Lehne stelt in de toelichting van zijn verslag dat spaarrekeningen in Oostenrijk mogelijkerwijs voor het witwassen van geld zouden kunnen worden gebruikt. Ik wil wat dat betreft alleen maar vaststellen dat er in Oostenrijk geen spaarrekeningen bestaan, alleen maar spaarbankboekjes. Op spaarbankboekjes kun je geld storten en je kunt er ook weer geld van afhalen. Je kunt er echter geen geld op overmaken. Volgens mij is het belangrijk om dat vast te stellen. Ook lijkt me het aantal van ongeveer 26 miljoen spaarbankboekjes in werkelijkheid geen al te groot aantal als men de aard van de spaarcultuur in Oostenrijk in aanmerking neemt en weet dat iedere gepensioneerde voor elk van zijn kleinkinderen minstens één spaarbankboekje opent en ook alle anderen voor verschillende spaardoelen verschillende boekjes hebben.
Ik wil daarbij uitdrukkelijk benadrukken dat bankrekeningen niet anoniem zijn, salarisrekeningen noch andere rekeningen, en dat ook bij de waardepapierrekeningen die anonimiteit werd afgeschaft. Oostenrijk acht het van groot belang niet als draaischijf voor het witwassen van geld te dienen.
Maar terug naar de inhoud van de resolutie. Het is inderdaad duidelijk dat maffia-organisaties en zakenlui met dubieuze geldmiddelen steeds vaker opereren op het gebied van het onroerend goed, het kansspel, sieraden en kunst. Er moet daarom worden nagegaan of beroepsgroepen als juweliers, eigenaren van casino's, advocaten en notarissen niet in grotere mate erbij betrokken moeten worden en er bij de bestrijding van de georganiseerde misdaad gebruik moet worden gemaakt van hun hulp.
Ook de technische ontwikkeling in de financiële sector brengt nieuwe problemen met zich mee. Van groot belang is een betere samenwerking tussen de met de bestrijding van de georganiseerde misdaad belaste instanties en het voortdurend in de gaten houden van de ontwikkeling. De misdaadorganisaties anticiperen heel snel op nieuwe maatregelen en methoden. Het is van groot belang om hier steeds de vinger aan de pols te houden en zo snel mogelijk te reageren op veranderingen.
Het standpunt van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken wijst in dezelfde richting als de ontwerp-resolutie die de Commissie juridische zaken en rechten van de burger indient. Ook hier wordt een vernieuwing van de richtlijn en een uitbreiding van de te op te nemen criminele handelingen geëist.
De bestrijding van de internationaal opererende misdaadorganisaties vormt een grote uitdaging voor de Europese Unie en haar lid-staten. De burgers van Europa verwachten van ons een succesvolle bestrijding van de misdaad. De strijd tegen het witwassen van geld is zeker een belangrijk middel ter bestrijding van de internationale criminaliteit.

Howitt
Mijnheer de Voorzitter, in mijn kiesdistrict, in Essex in het Verenigd Koninkrijk, is het gevaar van drugsmisbruik op wrange wijze duidelijk geworden. Het afgelopen jaar werd onze gemeenschap getroffen door de tragische dood van de teenager Leah Betts, na het gebruik van XTC in een nachtclub in Basildon. Drie drugsmoorden die in de buurt van Rettendon werden gepleegd, blijven vooralsnog een raadsel en een zakenman uit Billericay werd in zijn auto doodgeschoten met 5000 pond aan drugsgelden op het dashboard. We beseffen maar al te goed dat er in het drugsmilieu heel veel geld omgaat, en dat is een droeve constatering. Onderzocht wordt nog of de tweedehands-autohandel van de betreffende zakenman als dekmantel diende voor drugsverkoop, waarmee het met deze verderfelijke handel verdiende geld gemakkelijk kon worden witgewassen.
Daarom pleiten wij vanavond voor een aanscherping van de regels, nu niet tegen de drugsmaffia, maar tegen heren in maatkostuums en met diplomatenkoffertjes, die achter de drugshandel schuilgaan, waarin wereldwijd naar schatting in totaal 500 miljard dollar omgaat. Na het schandaal met Nick Leeson en Barings en de affaire van de vorige week met de heer Hamanaka en de Sumitomo Corporation weten we dat gevallen van grootscheepse fraude en verduistering vandaag de dag ook binnen deze grote internationale financiële instellingen voorkomen. En sinds een grootmoeder van 59 jaar, die 30 jaar actief is geweest binnen de Britse conservatieve partij, is veroordeeld tot een gevangenisstraf van vijf jaar voor het witwassen van een bedrag van 400.000 pond in naam van de voortvluchtige Azil Nadir, geldschieter van diezelfde regerende conservatieve partij, is het eveneens duidelijk dat deze criminelen op de meest onwaarschijnlijke plaatsen kunnen worden aangetroffen.
Plaatselijke autoriteiten, politie en gezondheidsinstellingen willen er op lokaal niveau alles aan doen om drugshandel en drugsmisbruik tegen te gaan, maar zij kunnen de strijd tegen de drugs niet winnen zolang wij op Europees niveau niet zorgen voor de nodige samenwerking tussen overheden, anti-fraudediensten en banken om het financiële circuit achter de drugshandel te ontmantelen. Met het blokkeren van zwarte dollars en onrechtmatig verkregen gelden kunnen wij daadwerkelijk een einde maken aan de reeks zinloze drugsslachtoffers.

Mosiek-Urbahn
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, geld stinkt niet, zegt een oud spreekwoord, behalve wanneer het gewassen wordt, wil ik eraan toevoegen. Dat brengt me midden in het verslag van mijn collega Lehne, wiens zorgvuldigheid ik vooral wil benadrukken.
Het witwassen van geld is zoals u weet slechts de laatste schakel in een lange reeks criminele activiteiten die veelal door de georganiseerde misdaad worden gecoördineerd. Het gaat hier - zoals u allen weet - om grensoverschrijdende verschijnselen die net als de algemene fraudebestrijding een intensieve samenwerking van de lid-staten van de Europese Unie zowel op het gebied van het binnenlands beleid als op het gebied van justitie noodzakelijk maken. Gevolg daarvan is dat er een alomvattend wetgevend handelen nodig is om te komen tot een betere coördinatie van de nationale juridische en politionele autoriteiten. In dit verband wordt er vooral gewezen op de noodzaak van geschikte procedurele voorschriften in de lid-staten. Alleen zij kunnen een succesvolle opsporing en vervolging van criminele geldwassers mogelijk maken, bijvoorbeeld door een eenvoudiger controle van de internationale telecommunicatie of de voorlopige inbeslagname van activa. De rapporteur wijst er terecht op dat de criminelen heel goed met computers en de nieuwste techniek weten om te gaan. Met het oog op de enorme technische ontwikkeling is daarom de eis om het reeds bestaande Europese systeem ter bestrijding van het witwassen van geld aan te passen aan technische vernieuwingen zoals direct-banking en prepaid-card en dit in geen geval te verzuimen, geheel gerechtvaardigd. Dat er bij hoogontwikkelde controlevoorzieningen en -technieken natuurlijk ook speciaal geschoold personeel hoort, spreekt vanzelf.
Belangrijk is ook de eis om de bestrijding van het witwassen van geld niet alleen op opbrengsten uit de drugshandel, maar op alle opbrengsten uit de georganiseerde misdaad van toepassing te laten zijn. Juist in de huidige tijd moeten we in het Europees Parlement signalen geven aan de burgers en hun vertrouwen in een consequente en succesvolle Europese bestrijding van de misdaad versterken. In deze zin is het verslag-Lehne een grote stap vooruit.

Caccavale
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de eerste plaats dank ik de heer Lehne voor zijn schitterend verslag. Wij stemmen met dat verslag in omdat het de Commissie verzoekt grotere inspanningen te doen bij de verzameling van gegevens en informatie, de voorlichting van het Europees Parlement en het stimuleren van een betere samenwerking met de nationale autoriteiten via de wijziging van de richtlijn over het witwassen van geld.
Hiermee gaan wij natuurlijk akkoord, zoals wij het er ook mee eens zijn dat het Europol-Verdrag zo snel mogelijk moet worden goedgekeurd. Dat verdrag kan een belangrijk instrument worden in de strijd tegen het witwassen van geld. De openstelling voor andere landen, zoals Rusland, kan echter uiterst gevaarlijk worden als wij met betrekking tot het witwassen van misdaadgeld niet over de nodige waarborgen beschikken.
Het is duidelijk dat het witwassen van misdaadgeld het belangrijkste wapen van de georganiseerde criminaliteit is. Wij moeten goed beseffen dat de georganiseerde misdaad daarmee over een dodelijk wapen beschikt dat haar steeds meer greep geeft op de economisch-produktieve zenuwcentra van de grote, middelgrote en kleine economische bedrijvigheid in Europa. Ik meen echter niet dat men dat probleem kan oplossen door middel van controles of politie-acties tegen bij voorbeeld de banken. Zoals de heer Howitt zoëven opmerkte, geldt hetzelfde voor het drugsprobleem. Ook dat is uitsluitend het resultaat van een verkeerde, repressieve aanpak die de drugsmarkt alleen maar groter maakt.
Ik meen daarentegen dat wij de georganiseerde criminaliteit in haar economische belangen moeten treffen. Ik bedoel daarmee het witwassen van geld. Wij moeten de georganiseerde criminaliteit bestrijden door beslag te leggen op haar inkomsten. Wij moeten op die manier niet alleen de georganiseerde criminaliteit, maar ook de natuurlijke personen aanpakken die zich aan die misdrijven schuldig maken.

Sierra González
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst en vooral stellen dat het verslag over de toepassing van deze richtlijn duidelijk aantoont dat we oog moeten hebben voor nieuwe vormen van financiële operaties opdat de strijd tegen het witwassen van geld doeltreffend zou verlopen. Terzake moeten dan ook nieuwe juridische maatregelen getroffen worden die kunnen reageren op de complexiteit van deze operaties.
Ten tweede wil ik erop wijzen dat de huidige richtlijn herzien moet worden ten einde bepaalde beroepsgroepen en bedrijfscategorieën, die met het witwassen van geld te maken kunnen hebben, in het toepassingsgebied op te nemen. We moeten de richtlijn ook herzien om de interventiemaatregelen en de voorlopige inbeslagneming van goederen, waarvan vermoed wordt dat ze illegaal zijn, te versoepelen.
Tenslotte wil ik eraan herinneren dat de doeltreffendheid van de strijd tegen het witwassen van geld zowel afhangt van de uitbreiding van het toepassingsgebied van de richtlijn als van betere informatie over de kapitaalstromen, zodat we hun oorsprong en de monetaire gevolgen van de transacties hiermee kennen. Hoe kunnen we anders weten of ze legaal zijn of niet? De voorgestelde maatregelen zijn positief en verdienen te worden goedgekeurd maar mijns inziens zullen we er zonder dit streven naar transparantie niet in slagen een einde te maken aan met misdaad vergaarde rijkdom, die zo lucratief en dan ook zo verleidelijk is.

Ullmann
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, het was meer dan de kwadratuur van de cirkel die de rapporteur moest oplossen en meer dan het ei van Columbus dat hij moest vinden. Want door de richtlijn uit 1991 zag hij zich ertoe genoodzaakt om een zaak op legislatief niveau te behandelen, hoewel deze eigenlijk in principe van financiële en economische aard is. Hij moest zich met strafbare feiten gaan bezighouden, terwijl er op dat gebied nog helemaal geen strafrecht van de Unie bestaat. Hij moest een politiemacht inzetten waarvoor geen wettelijke basis bestaat noch een democratische of gerechtelijke controle. Hij moest tenslotte met de lijst van schone banken de geldwassers laten zien waar ze hun geld het veiligst kunnen beleggen en hij moest, terwijl hij toch met ons allemaal samen het witwassen van geld wil bestrijden, bewijzen eisen voor het feit dat de praktijk van het witwassen van geld zich uitbreidt en haar invloed in het netwerk van criminele organisaties groeit.
De rapporteur is zeker niet verantwoordelijk voor de foute filosofie die ten grondslag ligt aan de gehele wetgeving voor het witwassen van geld. Want de kardinale fout ervan is dat het witwassen van geld wordt beschouwd als een voldongen feit in plaats van de economische voorwaarden ervoor weg te nemen, en dat er ten tweede op het gebied van de wetgeving wordt ingegrepen in de beschermde privésfeer in plaats van aan diegenen de bescherming te onttrekken die deze gebruiken als dekmantel voor hun criminele activiteiten.
Dat het "wassen van banken" , het oprichten van schone banken, een sterk wapen tegen het witwassen van geld zal zijn, durf ik in meer dan één opzicht te betwijfelen.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de rapporteur, de heer Lehne, brengt inderdaad een aantal verbeteringen aan het verslag van de Commissie aan maar ze zijn, gezien de omvang van het probleem, lang niet voldoende.
In tegenstelling tot de rapporteur ben ik van oordeel dat een verslag, dat eenvoudigweg een opsomming zonder cijfers geeft en bovendien is ingekort, kortom een verslag dat niemand ergert, geen goed verslag kan zijn. Er wordt inderdaad nergens gewag gemaakt van cijfers, noch over de klassieke netwerken, noch over de nieuwe netwerken voor het witwassen van geld, hoewel het witwassen van kapitaal in totaal op 500 miljard ecu kan worden geraamd.
Erger nog, het verslag geeft een blanco cheque aan de 12 lid-staten die de richtlijn ondertekend hebben. De realiteit is nochtans helemaal anders. Hoe kunnen we bijvoorbeeld uitleggen dat de banken op het eiland Guernsey, dat afhangt van de Britse kroon en vroeger bekend was om zijn runderen, op een schat van 27 miljard pond sterling zitten? Hoe kunnen we anders verklaren dat Nederland een fiscaal akkoord met de gebieden van de Nederlandse Antillen geratificeerd heeft dat enig is in zijn soort?
Dan wil ik het nog niet hebben over de belastings- en bankwetgeving in het Groothertogdom Luxemburg. Ik stel mij al de formele ratificatie van richtlijn 91/308 door Oostenrijk voor. Hoe valt inderdaad te verklaren dat een land met 8 miljoen zielen meer dan 20 miljoen anonieme spaarboekjes telt?
Men denkt blijk te geven van vastberadenheid door soortgelijke richtlijnen te ratificeren maar intussen blijft men de vuile was binnenshuis wassen; men wil voor politieman spelen zonder ooit de dief te lijken in de ogen van de publieke opinie, wat een hypocrisie! Moeten we wachten tot één van onze staatshoofden betrokken is bij duistere witwaspraktijken in verband met één of andere handel in wapens of drugs? Is een Europese Samper nodig om onze bestuurders opnieuw tot rede te brengen? Laten we om te beginnen het probleem bij de wortels aanpakken. Laten we om te beginnen onmiddellijk alle drugs reglementeren en legaliseren.
In afwachting hiervan zal onze fractie zich onthouden.

Malone
Mijnheer de Voorzitter, in het eerste verslag van de Commissie over de uit 1993 daterende richtlijn inzake het witwassen van geld, wordt gewezen op de sterke verschillen tussen de lid-staten wat de toepassing van de wetgeving op dit punt aangaat. Zo kan zwart geld nog steeds zonder noemenswaardige problemen door heel Europa circuleren.
De Ierse regering heeft verklaard dat zij tijdens haar voorzitterschap prioriteit wil geven aan de drugsbestrijding. Ik deel de zorg van de heer Howitt dat de bestaande wetgeving de verdiensten uit misdaad niet adequaat aanpakt. En op een grote internationale conferentie over de misdaad, deze week in Dublin, is duidelijk geworden hoe stroef de samenwerking tussen narcoticabrigades uit de Europese landen en de drugseenheid van Europol in Den Haag verloopt. Sommige landen wachten bijvoorbeeld heel lang met het verstrekken van vitale informatie.
De huidige richtlijn inzake het witwassen van geld is kennelijk niet effectief, gezien de omvang van het drugsprobleem in de genoemde steden en in andere gebieden alsmede het ogenschijnlijke gemak waarmee geld uit het informele circuit via legale bedrijven wordt witgewassen. Er moet dan ook een veel flexibeler juridisch kader worden opgezet om de technologische ontwikkelingen in het bankwezen bij te benen. De heer Miller heeft ook al op enkele aspecten hiervan gewezen. We moeten toe naar een situatie waarin wij criminelen, of het nu drugsdealers, IRA-leden, bankovervallers of witte-boordencriminelen zijn, alle mogelijkheden ontnemen om hun onrechtmatig verkregen geld binnen Europa wit te wassen. Ik wil eveneens pleiten voor een veel nauwere samenwerking tussen politie, justitie, fiscus en financiële instellingen.
Ik heb gesproken met enkele accountants die zich beroepshalve met deze zaken bezighouden. Zij bevelen aan om civiele procedures te koppelen aan strafrechtelijke procedures, zodat onrechtmatig verkregen gelden bij veroordeling kunnen worden geconfisqueerd. Ook Al Capone kwam uiteindelijk wegens belastingontduiking in de gevangenis terecht.
De richtlijn zou ook van toepassing moeten worden verklaard voor fraude met EU-subsidies. Er is in Ierland een affaire ontstaan rond uitvoerrestituties voor rundvlees en er komt nog steeds grootschalige douanefraude voor, zoals bijvoorbeeld met sigaretten. Zo worden grote sommen geld achterover gedrukt, geld dat wij in de Europese Unie heel goed zouden kunnen gebruiken.

Toivonen
Mijnheer de Voorzitter, ik wil afgevaardigde Lehne danken voor zijn uitstekende verslag. Het witwassen van geld vormt in alle lid-staten van de Unie een groeiend probleem.
De overheden moeten voorkomen dat het geld van criminelen in het financiële stelsel terecht komt. Dit moet absoluut gebeuren, want het geld van criminelen bedreigt de betrouwbaarheid en de stabiliteit van het hele financiële stelsel. In Europa zullen er financiële inspanningen moeten worden verricht om maatregelen te ondersteunen ter voorkoming van het witwassen van geld en om de uitwisseling van informatie tussen autoriteiten die meldingen ontvangen te vergemakkelijken, want de uitwisseling van informatie is op communautair niveau zeer lastig, vooral tussen bestuurlijke overheden en politiediensten.
Er moet een stelsel in het leven worden geroepen waarmee het witwassen van geld voorkomen kan worden door maatregelen te steunen die het witwassen voorkomen op plaatsen waar de dreiging daartoe bestaat en waarmee bovendien het witwassen van geld kan worden geregistreerd, opgespoord en onderzocht. Dit stelsel moet op twee niveaus functioneren. Ten eerste op preventief niveau, wat inhoudt dat er controle en scholing plaatsvindt, dat de witwas-methodes worden geanalyseerd en dat er wetgevingsinitiatieven worden genomen. Ten tweede op onderzoeksniveau, wat inhoudt dat vermoedelijke gevallen van witwassen onderzocht worden, want als er geld tussen de veiligheidsmaatregelen is doorgeglipt, moet dit geld worden geïdentificeerd, opgespoord en geconfisqueerd en moeten de daders ter verantwoording worden geroepen.
Het witwassen van geld kan op zeer veel manieren plaatsvinden. Daarom moet de meldingsplicht van transacties voor meer instellingen gaan gelden. Dit jaar zullen ook handelaren in waardepapieren en geldwisselkantoren verplicht worden om transacties te melden. In de toekomst zullen ook gokinstellingen, makelaars, handelaren in waardevolle voorwerpen, accountants en verleners van financiële diensten meldingsplichtig worden. Op het gebied van de problematiek van het witwassen van geld is een groot aantal internationale instellingen werkzaam. Het is duidelijk dat al deze instellingen hun werkzaamheden op Europees niveau moeten gaan coördineren, om te voorkomen dat er dubbel werk wordt verricht.

König
Mijnheer de Voorzitter, mijn collega Lehne heeft als rapporteur terecht geëist dat de bestrijding van het witwassen van geld zich niet mag beperken tot drugsgelden maar natuurlijk moet gelden voor geld uit alle criminele delicten die door de georganiseerde misdaad worden gepleegd. Het Europees Parlement heeft daarom ook de eerste onderzoekscommissie ingesteld om de transitotransacties te onderzoeken omdat de lid-staten en de Europese Unie hierdoor miljarden mislopen door belastingontduiking, vooral bij gevoelige producten als sigaretten, alcohol en bepaalde levensmiddelen. Ook hier is de georganiseerde misdaad actief. Daarom is het nodig dat dat alomvattend wordt geregeld.
Het is echter ook noodzakelijk dat ook de fraude met begrotingsmiddelen van de EU in alle EU-landen daaronder valt en wordt gecriminaliseerd. Dat is tot nu toe slechts in enkele landen het geval, en het is helemaal niet te begrijpen waarom er hier gaten worden gemaakt die de bestrijding bemoeilijken resp. zelfs onmogelijk maken.
Daarentegen is het - en dat wil ik tegen de heer Dupuis zeggen - een beetje naïef om te geloven dat anonieme spaarbankboekjes met kleine spaartegoeden van minder dan 15.000 ECU die in de richtlijn als grens zijn vastgesteld, of dergelijke banktransacties waarbij men zich niet hoeft te legitimeren in andere lid-staten van de EU, bijvoorbeeld in Italië of Duitsland, gebruikt worden voor het witwassen van geld. Dat heeft heel andere redenen. Zoals mijn collega Hlavac terecht benadrukte, is het gewoon een feit dat veel mensen kleine spaarbankboekjes openen voor hun kinderen, kleinkinderen en het hele gezin. Voor het witwassen van geld is dat niet geschikt.
De georganiseerde misdaad gebruikt schijnfirma's, schijntransacties en verhulling op grote schaal. Daarom is een gecoördineerd optreden van de Gemeenschap nodig evenals een uniform informatiesysteem dat ook wordt uitgebreid naar de Visegrad-landen als ze bij ons systeem worden betrokken.

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, namens de Commissie bedank ik het Parlement en in het bijzonder de verantwoordelijke rapporteur, de heer Lehne, voor het grondige overzicht van de werkzaamheden van de Unie ter bestrijding van het witwassen van geld en over de vraag hoe we gezamenlijk deze inspanning kunnen versterken.
We zijn ons allemaal bewust van de schade die de drugshandel en andere vormen van georganiseerde misdaad onze maatschappij berokkenen. Als wordt voorkomen dat criminelen hun zwarte geld wassen, gebruiken en investeren is dit een effectief middel tegen de bestrijding van de misdaad. Zwart geld, dat weten we allemaal, corrumpeert alles, inclusief het financiële systeem. Dit was ook het uitgangspunt van de werkzaamheden van de Gemeenschap op dit gebied, met name ter voorkoming van misbruik van het financiële systeem om geld wit te wassen.
Volgens de richtlijn van 1991 moet de Commissie verslag uitbrengen aan het Parlement en de Raad over de tenuitvoerlegging ervan. Dit hebben we gedaan, ons verslag is onderwerp van het verslag van het Parlement dat hier vanavond voor u ligt. De Commissie is ervan overtuigd dat de richtlijn alleszins aan haar taak voldoet en over het algemeen in de lid-staten goed is geïmplementeerd. Dat betekent echter nog niet dat we effectieve middelen hebben om tegelijkertijd ook de oorzaken van de georganiseerde misdaad te bestrijden.
Zoals uit ons verslag blijkt, is het witwassen van geld tegenwoordig in alle lid-staten een misdrijf. Dat was, zoals u weet, in 1991 eerst niet het geval. We hebben de afscherming door het bankgeheim doorbroken. Alle financiële instellingen moeten de autoriteiten actief inlichten over een verdachte transactie en mogen niet alleen maar afwachten tot hun iets wordt gevraagd. De strijd tegen het witwassen van geld kan desondanks nooit als gewonnen worden beschouwd. Zodra de ene maas in het systeem is gedicht, zoeken de witwassers alweer naar nieuwe zwakke plekken en gebruiken daarvoor, zoals hier al werd gesteld, de nieuwste technieken. We kunnen dit voor hen echter steeds moeilijker en steeds duurder maken en zo hun tactiek en strategie tenminste tot op zeker niveau tegenwerken. Dat deze strijd er een van lange duur zal zijn, wordt in beide verslagen erkend. Ik wil alleen maar een paar van de belangrijkste onderwerpen bespreken omdat er niet voldoende tijd is om over alle 20 punten apart iets te zeggen.
Veel van deze punten zijn immers, zoals u in uw mondelinge verslag zojuist hebt gezegd, mijnheer de rapporteur, niet gericht aan de Commissie maar aan de lid-staten. Veel ervan kunnen we ondersteunen, vooral de eis om een zo breed mogelijk spectrum van zware delicten als strafbaar feit te definiëren, de Europolovereenkomst weer op poten te zetten, evenals de verdragen van Wenen en Straatsburg door alle lid-staten te laten ratificeren. Ik wijs u er alleen maar op dat de uitbreiding van het toepassingsgebied en ook betere samenwerkingsmaatregelen deel uitmaken van zowel het verdrag van Wenen als dat van Straatsburg.
De Commissie zal elk afzonderlijk punt dat u hebt genoemd terdege onderzoeken en vooral met de lid-staten bespreken. Om deze reden heeft de Commissie de geplande zitting van het Contactcomité van de richtlijn naar de herfst verzet zodat het verslag van het Parlement daar naar behoren en uitvoerig kan worden besproken. Welke zijn de hoofdpunten?
Allereerst wordt de Commissie in het verslag gevraagd om meer gegevens over voorvallen en veroordelingen, over nieuwe vormen van het witwassen van geld en de monetaire gevolgen. Enkele van deze gegevens zijn, zoals u weet, uiterst moeilijk te achterhalen. Voor zover de Commissie beschikt over betrouwbare gegevens zullen we deze natuurlijk aan het Parlement verstrekken - maar u weet dat we daarbij ook zijn aangewezen op gegevens uit en de welwillendheid van de lid-staten.
De Raad heeft reeds verzocht om een tweede verslag over bepaalde aspecten van de richtlijn en we zullen opnieuw een verslag opstellen zowel voor het Parlement als voor de Raad. In het ingediende verslag staat ook de eis van een verandering van de richtlijn. Dit betreft vooral het gebied van de nieuwe financiële technieken maar ook van de andere betrokken beroepen en werkzaamheden en de gepaste controle daarvan. Eerlijk gezegd is de Commissie terughoudend om op dit tijdstip met een nieuwe richtlijn te komen. De richtlijn van 1991 bepaalt het doel en geeft de lid-staten een bepaalde speelruimte bij haar uitvoering. Het is geen technische maatregel en onderzoekt ook niet afzonderlijke financiële producten of technieken, maar is ook van toepassing op punten die daar niet uitdrukkelijk worden genoemd.
Het staat voor de Commissie bovendien niet onomstotelijk vast dat we gezien het feit dat het zwaartepunt van de maatregelen ter bestrijding van het witwassen van geld niet meer ligt bij de formele financiële sector, beschikken over een solide rechtsgrond voor verdergaande maatregelen. Zoals ook in uw verslag duidelijk werd gemaakt, is men het er in het algemeen over eens dat er momenteel vooral een intensievere samenwerking moet komen tussen de autoriteiten van de lid-staten die het witwassen van geld bestrijden. Daarop hebben meerdere sprekers hier gewezen. De samenwerking tussen politie en justitie is een terrein waarop de Commissie tot nu toe geen bevoegdheid heeft. We moeten ons er daarom toe beperken om op te roepen tot een intensievere samenwerking op dit terrein en hopelijk gezamenlijk ervoor pleiten dat er tijdens de gouvernementele conferentie meer wordt gedaan op het gebied van de derde pijler.
De Commissie werkt momenteel met het Contactcomité op een aantal gebieden samen. Hiertoe behoort ook het misbruik van wisselkantoren en het probleem van de niet-personele transacties, zoals bijvoorbeeld telefoonof computerbanking. Dit comité verricht zeer goed werk en de Commissie is vol vertrouwen dat in het kader van de bestaande richtlijn verdere vooruitgang kan worden geboekt. Alleen als dit mislukt zal de Commissie het opstellen van een verdere richtlijn overwegen en ook dan alleen maar als ze een solide rechtsgrond daarvoor heeft gevonden. In elk geval zal de Commissie het Parlement op de hoogte houden van zowel de vooruitgang als de problemen.
Staat u mij toe nog even kort in te gaan op de gewenste uitbreiding van deze maatregelen naar de Oosteuropese landen toe. Ik zou u er graag op willen wijzen dat clausules over het witwassen van geld al deel uitmaken van partnerschapsovereenkomsten en samenwerkingsovereenkomsten met deze landen en dat we bijvoorbeeld ook via PHARE op het gebied van technische steun de praktische mogelijkheden om op deze weg verder te komen, steunen, opdat de arm der wet over onze grenzen heen reikt.
Tot slot wil ik het Parlement opnieuw bedanken voor zijn uitgebreide en constructieve verslag. De Commissie zal de dialoog met u voortzetten en ik hoop dat we gezamenlijk tot verbeterde resultaten zullen komen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 9.00 uur plaats.

Taalverscheidenheid in de informatiemaatschappij
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0148/96) van mevrouw Mouskouri, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, over het voorstel voor een beschikking van de Raad (COM(95)0486 - C40152/96-95/0263(CNS)) tot vaststelling van een meerjarenprogramma ter bevordering van de taalverscheidenheid van de Gemeenschap in de informatiemaatschappij.

Mouskouri
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, dames en heren, dit voorstel van de Commissie past in het kader van de ontwikkeling van de informatiemaatschappij. Het is bedoeld om een meerjarenprogramma vast te stellen ter bevordering van de taalverscheidenheid in de Unie.
Dit voorstel houdt twee voordelen in, waarbij het tweede een uitvloeisel is van het eerste. Om te beginnen aanvaardt het een realiteit binnen de Europese Unie, met name de taalverscheidenheid, die momenteel lijdt onder het gebruik op de informatiesnelweg van één enkele taal - het Engels - die niet alleen de wereld van de technologie monopoliseert, maar ook de communicatie in het algemeen. Deze taal dreigt het denken te homogeniseren en een groot aantal burgers in de Unie uit te sluiten van toegang tot informatie, ontwikkeling en kennis. Om deze reden kan de goedkeuring van dit programma alleen maar van harte toegejuicht worden, omdat het ons taalerfgoed redt en bevordert, terwijl het eveneens bijdraagt tot en borg staat voor de absolute deelname van alle burgers in de Unie aan het informatieproces, zonder enige uitzondering.
Het tweede voordeel is van economische aard. Het is gebaseerd op het feit dat de ondernemingen, van wie de activiteiten voordien beperkt waren tot plaatselijke markten, in de toekomst dankzij meertalige producten nieuwe afzetmogelijkheden zullen vinden. Bij de toelichting van dit Commissievoorstel, met enkele wijzigingen van de Commissie Cultuur, zou ik uw aandacht willen vestigen op een belangrijk punt betreffende de juridische grondslag: het programma heeft tot doel het gebruik van technologieën en methoden te bevorderen die het mogelijk maken de kostprijs voor gegevensoverdracht tussen talen te verminderen, het herstel van de taalindustrie te bevorderen en de ontwikkeling van meertalige diensten aan te moedigen. We moeten ons hier dan ook afvragen of de bevordering van de taalverscheidenheid in de Unie een objectief doel op zich is, of een middel om de informatiemaatschappij op internationaal vlak te bevorderen.
De Commissie Cultuur heeft zich hier duidelijk over uitgesproken en meent dat het concrete programma het hoofddoel vormt en de geschikte middelen aanreikt om het te verwezenlijken. Bijgevolg had de culturele dimensie van dit programma voorrang op de industriële weerslag ervan, en was een wijziging van de juridische grondslag vereist. Daarom vragen wij de Raad en de Commissie ermee in te stemmen dat dit voorstel minstens ook in het kader van artikel 128 wordt geïntegreerd, en niet louter in artikel 130, wat voor dit probleem een heel beperkt perspectief zou bieden.
Het Europees Parlement is bereid de mening van het Europees Hof te vragen, niet alleen om in dit concreet geval zijn standpunt te ondersteunen, maar vooral ook om de belangrijke rol van de culturele waarden in de Europese infrastructuur te ondersteunen en te bevestigen.
De Commissie heeft drie actiemaatregelen vastgelegd: steun om een infrastructuur met Europese taalmiddelen uit te bouwen, versterking van de taal van de industrie, en bevordering van het gebruik van geavanceerde taalkunde in de Europese publieke sector. Het programma loopt ten einde in 1998 en heeft een begroting van 15 miljoen ECU.
Hieronder vermeld ik nu enkele van de belangrijkste amendementen van de Commissie Cultuur.
De amendementen 1, 2 en 7 hebben tot doel het voorstel van de Commissie in zijn culturele dimensie te plaatsen, waarbij ook artikel 128 als juridische grondslag dient. Evenzo benadrukken de amendementen 8, 9 en 10 het sociale aspect van de informatiemaatschappij, en de nood aan democratische toegang om bepaalde bevolkingscategorieën te beschermen zodat ze niet geïsoleerd raken.
Amendement 11 onderstreept het gevaar van de "dialectisering" die elke taal doorkruist en leidt tot marginalisatie in de informatiemaatschappij.
De amendementen 23 en 39 benadrukken het economische aspect. De ondernemingen die rechtstreeks belang hebben bij dit programma zijn het midden- en kleinbedrijf, en het is noodzakelijk dat ze beschermd en geholpen worden.
Amendement 25 stelt voor de structuurfondsen van de lid-staten aan te wenden om het behoud van ons taalerfgoed te steunen.
Veel amendementen vragen bijzondere aandacht te besteden aan de minder verspreide talen in de Unie, en dringen aan op meer samenwerking met andere communautaire programma's zoals bijvoorbeeld "Ariadne" . Gezien het grote belang van dit programma, wordt ten slotte voorgesteld de begroting ervan op te trekken van 15 naar 20 miljoen ECU.
Om af te ronden zou ik er nogmaals willen aan herinneren hoe belangrijk de overleving van het taalerfgoed van de Unie is, en in het bijzonder dat we er voor moeten zorgen dat het in de toekomst niet overspoeld wordt door informatiesnelwegen waarvan we de inhoud niet eens kunnen begrijpen.
Tot slot zou ik in het bijzonder de Commissie willen danken voor haar uitstekend initiatief, waarbij ik de wens uitspreek dat dit voorstel zo vlug mogelijk gerealiseerd kan worden en de culturele dimensie krijgt die het verdient.

De Voorzitter
Mevrouw Mouskouri, ik wil u niet alleen danken omdat de parlementaire hoffelijkheid dat gebiedt maar wil u ook en vooral danken omdat wij in deze instelling met een volledige meertaligheid werken en dit ondanks alle begrotings- en technische moeilijkheden. Hieruit spreekt tevens onze bezorgdheid om de ontwikkeling van de talrijke talen in de Europese Unie te bevorderen. Uw woorden, die zopas het belang van talen als element van cultuur hebben onderstreept, zijn ongetwijfeld belangrijk en ik kan u verzekeren dat uw bijdrage ons als één van uw mooiste melodieën in de oren klonk.

Theato
Meneer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, geachte dames en heren, staat u mij toe om te beginnen mijn collega, mevrouw Mouskouri, van harte geluk te wensen met haar zorgvuldig uitgewerkte, uitstekende verslag over het Commissievoorstel over de bevordering van taalverscheidenheid in de informatiemaatschappij.
Ik steun uw poging om dit driejarenprogramma boven de beperkte optiek van de Commissie vanuit uitsluitend economische aspecten uit te tillen. Taalverscheidenheid is immers niet alleen maar een economisch goed dat zelfs een belemmering vormt. Door de Commissie gebruikte begrippen als taalindustrie, taal als product en nog veel meer laten geheel buiten beschouwing dat taalverscheidenheid een culturele rijkdom is en een uitzonderlijk identiteitskenmerk.
Dit culturele erfgoed moet bewaard blijven. Daarom moet de voorkeur gegeven worden aan artikel 128 als rechtsgrond. Dat betreft de cultuur en geeft de voorkeur aan de niet-commerciële culturele uitwisseling. Het garandeert het Parlement dat het kan meebeslissen in plaats van alleen maar te mogen consulteren zoals in artikel 130 dat de Commissie voorstelt.
Aangezien ik het standpunt van de Begrotingscommissie verwoord, wil ik u wijzen op enkele financiële aspecten. De schaarse middelen van dit programma van in totaal 15 miljoen ECU zouden door een verandering van het financiële perspectief kunnen worden verhoogd, anders zouden ze ten laste gaan van andere gebieden van categorie 3. De middelen moeten steeds jaarlijks in de ontwerp-begroting worden beschermd, waarbij rekening moet worden gehouden met de voorgaande uitvoering van de begroting. Hieronder vallen ook de administratieve kosten. Met eventuele inkomsten door de deelname van niet-EU-landen is overigens geen rekening gehouden bij de begrotingsposten. Niet onderzocht is het aantal ambtenaren die reeds op dit gebied werken, geëist worden twee extra ambtenarenposten en twee nationale ambtenaren. Dubbel werk en kosten moeten in ieder geval worden vermeden. Daarom is een koppeling aan andere programma's te verwachten, bijvoorbeeld met INFO 2000 of TELEMATICS. Het valt te betwijfelen of de commissie van advies het inzicht kan opbrengen om niet alleen megaprojecten te steunen maar ook kleinschalige projecten. Deze twee kwesties "raadgevend comité" en "ambtenarenposten" moeten bij de jaarlijkse begrotingscontrole worden gecontroleerd. Ik bedank de rapporteur nog eens uitdrukkelijk voor het feit dat ze de amendementen van de Begrotingscommissie heeft overgenomen.

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie acht het van essentieel belang dat de Europese Unie een beleid ontwikkelt dat enerzijds haar culturele en taalverscheidenheid in de informatiemaatschappij waarborgt en ondersteunt en anderzijds haar evidente voorsprong qua vertrouwdheid en ervaring met meertaligheid in nieuwe economische mogelijkheden omzet, die ook de werkgelegenheid ten goede komen.
Doeltreffend optreden moet altijd uitgaan van een gedegen analyse van de feitelijke situatie. In dat opzicht is het verslag van de Commissie teleurstellend. Afgezien van een wel heel globaal financieel plaatje en enkele werkgelegenheidscijfers, die nergens worden gestaafd noch nader toegelicht, bevat het verslag geen enkele analyse van de in dit verband relevante markten. Dit lijkt ons een zeer kwalijke omissie.
De Commissie zou haar voorstel moeten aanvullen met een grondige analyse van de wereldmarkt en de Europese markt. Ook zouden de op deze markten opererende Europese bedrijven op hun sterke en zwakke punten moeten worden onderzocht. Een en ander is bevorderlijk voor het maken van gefundeerde keuzes en het voeren van een doelgericht beleid.
Het is duidelijk dat dit programma niet in verhouding staat tot de situatie die het beschrijft. Gezien de gunstige uitgangspositie die het bedrijfsleven in de Unie op dit punt bezit, moeten Europese bedrijven die op deze markt actief zijn, worden ondersteund. Dit programma is in zijn huidige vorm niet in staat de nodige bijstand te verlenen. Het is hoogstens voldoende voor terreinverkennende activiteiten.
De ontwikkeling van de internationale multimedia-communicatie kan de culturele verscheidenheid en de taalverscheidenheid in de Unie in het gedrang brengen. Er moet dan ook een beleid worden ontwikkeld voor de bescherming van de culturele en taalkundige identiteit, zoals die binnen de Unie bestaat en die trouwens veel meer talen omvat dan het aantal officiële talen van de Europese instellingen.
De invoering van nieuwe vertaal- en vertolkingstechnieken kan daarbij zelfs een gunstig uitwerking hebben op de zogeheten minderheidstalen. Maar daarnaast kan de technologische ontwikkeling, die nieuwe hulpmiddelen voor vertaling en vertolking mogelijk maakt, de Europese Unie helpen om haar van nature aanwezige kennis van meertaligheid op mondiaal niveau te gelde te maken. De markt voor deze nieuwe toepassingen van de taaltechnologie ziet er zeer veelbelovend uit, vooral wat de werkgelegenheid en de exportmogelijkheden betreft. De Unie moet daarom een krachtdadig en offensief beleid voeren om Europese bedrijven die zich op deze markt (willen) begeven, te begeleiden en te ondersteunen.
Ik wil de rapporteur nog namens de Groenen complimenteren met het door haar verrichte werk en daaraan toevoegen dat mijn nieuwe pc thuis kan zingen, maar niet die klankkleur en diversiteit heeft die de rapporteur zelf of de menselijke stem in het algemeen wel bezitten. De computer zal dan ook nooit de plaats van de mens kunnen innemen.
Ik ben het met haar eens dat we niet uit gemakzucht voor uitsluitend Engels moeten kiezen. We moeten concrete maatregelen nemen om de culturele en taalkundige verscheidenheid in het informatietijdperk te ondersteunen. Het recht op toegang tot de informatietechnologie in de eigen taal dient vergezeld te gaan van de mogelijkheid om verschillende talen te leren.
Sommige niet-officiële talen van de Unie, die op regionaal niveau een erkend statuut hebben, worden gebruikt als communicatiemiddel, zowel voor de overdracht van technische informatie als in onderwijs en cultuur. De verscheidenheid aan talen die in de Europese Unie worden gesproken, vormt een rijkdom die bewaard en verzorgd dient te worden, zowel uit cultureel oogpunt als met het oog op de daaruit voortvloeiende economische voordelen voor de taalbedrijven. De maatregelen in het kader van dit programma zouden moeten bijdragen tot een gunstig klimaat voor de versterking van de taalbedrijven.
Ik dank de rapporteur oprecht voor haar inspanningen. We moeten een klimaat scheppen dat bevorderlijk is voor de uitbreiding van de taalindustrie en we moeten de ontwikkeling van de meertalige dienstverlening ondersteunen.

Hawlicek
Mijnheer de Voorzitter, mijn gelukwensen aan collega Mouskouri voor haar verslag dat gaat over het bevorderen van de taalverscheidenheid in de informatiemaatschappij. Europa's rijke culturele erfgoed is nauw verbonden met zijn vele talen. De ontwikkeling van wereldwijd met elkaar verbonden informatieen communicatiediensten zou van grote invloed kunnen zijn op de talen die we gebruiken. Burgers die niet in staat zijn om in de gebruikelijke talen normaal te communiceren, zouden weleens gedeeltelijk kunnen worden uitgesloten uit aan onze steeds sterker op informatie gerichte maatschappij.
Omdat informatie alle lagen van de maatschappij betreft, is om de totale medewerking van iedereen te garanderen, gelijke kansen voor iedereen een eerste vereiste. Als we de informatierevolutie ongecontroleerd laten doorgaan, zou dit tot tweedeling van de maatschappij kunnen leiden. Veel van de minderheidstalen hebben het door de invloed van zich veranderende communicatiepatronen moeilijk. Als de nieuwe technologieën nog meer terrein winnen, kan dit nog leiden tot een versnelling van het proces en uiteindelijk tot de dreigende verdwijning van de taalkundige en culturele verscheidenheid van de Europese Unie.
Ik heb één dezer dagen een rapport van "Euromozaïek" doorgebladerd dat gaat over de minderheidstaalgemeenschappen en waarin erop wordt gewezen dat eerdere voorstellen zich richtten op emotionele traditionele activiteiten zoals bijvoorbeeld folklore, terwijl het er nu ook om gaat de sociale en economische uitsluiting van minderheidstaalgemeenschappen te voorkomen en dat het ook van doorslaggevend belang is of een bepaalde taal ook in de beroepswereld wordt gebruikt. Dat wil zeggen dat het nu niet alleen gaat om culturele maar ook om economische maatregelen.
Er is overigens ook kritiek op het feit dat er niet alleen te weinig middelen beschikbaar zijn, maar dat ze ook niet altijd efficiënt worden besteed. Er zijn duidelijke richtlijnen nodig om een evenwicht tussen de grote taalgroepen en die talen die in kleinere, nationale of regionale groepen in Europa worden gebruikt, in de zin van een gelijkheid van kansen te garanderen. Om communicatietechnologieën in verkoopbare producten om te zetten, hebben we hulpmiddelen nodig zoals elektronische woordenboeken, terminologische databanken, taal- en grammaticadatabanken.
Hier zal een gepaste inzet nodig zijn om investeringen van de particuliere sector evenals van kleine en middelgrote ondernemingen aan te trekken. Kleine ondernemingen - mevrouw Mouskouri heeft het daar ook al over gehad - die geconfronteerd worden met grote en diversifiërende markten moeten ook adequate steun krijgen. Er werden al aanzienlijke investeringen gedaan in de productie van taalhulpmiddelen van de kant van de lid-staten, de Europese Commissie en particuliere ondernemingen. Deze zijn echter voor het grootste deel ééntalig en bovendien zijn de huidige systemen niet compatibel genoeg.
De taalverscheidenheid in Europa is aanzienlijk als je deze bijvoorbeeld vergelijkt met de VS of Japan. Europa heeft de wetenschappelijke en technologische competentie en de economische macht, en het moet ook de politieke wil hebben om zijn taalverscheidenheid tijdens het informatietijdperk in stand te houden, zoals de burgers van Europa dat willen. Ik benadruk de wens van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media om de bescheiden financieringsbasis van 15 naar 20 miljoen ECU te verhogen. De burgers moet hun fundamenteel recht op toegang tot informatie in hun Europese moedertaal worden gegarandeerd. De Europese maatschappij mag niet worden opgesplitst in geïnformeerden en niet-geïnformeerden. De verscheidenheid binnen Europa is onze rijkdom. We moeten haar stimuleren en doordacht in haar investeren.

Thyssen
Voorzitter, vooraf mijn felicitaties aan collega Mouskouri voor haar uitmuntend werk en voor de kracht van haar overtuiging. Vervolgens mijn waardering voor het voorstel van de Commissie. De taalverscheidenheid in de Unie ligt mij nauw aan het hart. Ze is niet zomaar een economische last die we met technologie proberen te verlichten. Ze is vooral een culturele troef, een kostbare zaak en dus te koesteren.
Onze burgers hechten er belang aan, om heel veel redenen. Wij moeten hen daarin, ook vanuit Europa, steunen. In dit opzicht is het programma een stap in de juiste richting.
Ten derde en ten slotte, een punt van ongenoegen. Ik ben het absoluut niet eens met de rechtsgrond en steun de rapporteur in deze ten volle. Het heeft natuurlijk zin een programma als dit een plaats te geven in het industriebeleid. Het bevordert de economische integratie, de kansen van de KMO en de concurrentiepositie van de sector van de taalindustrie. Maar, het is juridisch en politiek een fout alleen artikel 130 als wettelijke basis te gebruiken. In de eerste plaats, omdat hierdoor het Comité van de Regio's en het Parlement geheel en gedeeltelijk buiten spel gezet worden. In de tweede plaats, en vooral, omdat dit een miskenning is van de culturele dimensie van deze aangelegenheid. Taal is tegelijk de basis en een uitingsvorm van cultuur. Ik had van de Commissie graag een antwoord gekregen, en het liefst een ja of een neen, op elk van de twee volgende vragen. Is volgens de Commissie taalverscheidenheid een aspect van culturele verscheidenheid in de zin van artikel 128 van het Verdrag? En twee, en daar sluit ik mee af: behoort de taalverscheidenheid in de ogen van de Commissie tot ons Europees cultureel erfgoed, in de zin van artikel 128 van het Verdrag?

Daskalaki
Mijnheer de Voorzitter, ik zou mijn waardering willen uitspreken voor het voorstel van de Commissie omdat het programma daarin wordt goedgekeurd betreffende de taalverscheidenheid in de informatiemaatschappij; op mijn beurt wil ik ook mevrouw Mouskouri van harte feliciteren.
Uiteraard is de koppeling en de interactiviteit van de diensten van archieven en informatiecentra een element van vooruitgang. We moeten er echter op toezien dat we de meer afgelegen gebieden niet verder marginaliseren, die omdat ze niet de geschikte infrastructuur en de technische kennis bezitten, grotere inspanningen moeten doen om zich aan te passen en dus meer behoefte hebben aan steun.
Ook de gevaren voor de minder verbreide talen in Europa en voor de toekomst van de meertalige Europese cultuur zijn hiermee verbonden. Wij moeten neen zeggen tegen een ééndimensionele culturele taaluiting, en dit wordt duidelijk onderstreept in het uitstekend verslag van mevrouw Mouskouri. Derhalve moeten wij de pogingen steunen voor het ontwikkelen van culturele producten die in de verschillende talen van de landen van de Europese Unie uitgebracht worden.
Met dezelfde redenering hebben wij overigens, via MEDIA II, de gunstige behandeling van meertalige audiovisuele werken gesteund. Hetzelfde deden we met INFO 2000, in het kader van de omschakeling van gedrukte naar elektronische publicaties, terwijl in dezelfde geest ook het programma "Ariadne" voor vertalingen uitgewerkt werd.
Nu moeten we de verhoging van de middelen steunen voor de financiering van de taalverscheidenheid in de informatiemaatschappij. Ook moet, zoals reeds gezegd werd, artikel 128 erbij betrokken worden, zodat dit samen met artikel 130 een dubbele juridische grondslag vormt voor het uitgesproken culturele karakter van het programma. Ten slotte moeten we erop aandringen dat alle landen, elk in hun eigen taal, toegang hebben tot de informatiecentra en tot de diensten van de informatiemaatschappij.
De gemakkelijkste oplossing van het Engels, zoals hier benadrukt werd - en ik ben blij dat ook collega's die zelf de Engelse taal spreken zich in dezelfde zin uitgesproken hebben -, van die taal dus die in beknopte en gecodeerde vorm gebruikt wordt, vertegenwoordigt op zich immers niet ons multicultureel Europa, maar beschermt het evenmin.

Vaz da Silva
Mijnheer de Voorzitter, de toekomst van de talen in Europa is een hoofdprobleem van het beleid van de Europese Unie, ook al lijkt zij dit gezien de kleine omvang van dit programma niet te beseffen. Over alle rijke en complexe aspecten daarvan dient te worden beraadslaagd, hetgeen tot nu toe niet is gebeurd om een oplossing te vinden met de bijdrage van alle instellingen van de Unie, de lid-staten, de gespecialiseerde instituten en de betrokken bedrijven.
Het verslag-Mouskouri is een uitstekende opsomming van problemen. Het getuigt van de open opstelling van de rapporteur. Ik had alleen graag gezien dat hierin duidelijkere prioriteiten werden gesteld. Er zijn vele niveaus betrokken bij het taalbeleid.
Ten eerste, de taal zelf. Elk land en elk taalgebied heeft er behoefte aan het onderwijs van de eigen taal op school te herkwalificeren. Dat is de basis, en deze basis bestaat vandaag de dag niet.
Ten tweede, functionele tweetaligheid. Iedere burger moet vanaf het basisonderwijs worden opgeleid met het begrip van de Europese veeltaligheid en moet effectief twee- en indien mogelijk drietalig worden. Dat is een goede grondvesting voor het Europees burgerschap.
Ten derde, de vertaling. De verspreiding van kennis in Europa, of die nu artistiek, literair of wetenschappelijk is, moet in alle talen kunnen gebeuren op grond van een coherent gemeenschappelijk beleid van taalmiddeleninfrastructuur tussen de lid-staten en, daar waar de subsidiariteit het vereist, door de Europese Unie. De problemen in verband met wetenschappelijke en technische vertalingen, met literaire vertaling en de vertaling van multimedia moeten elk afzonderlijk worden behandeld, aangezien hun verschillende aard dit noodzakelijk maakt.
Ten vierde, het officieel beleid van de Unie en de lid-staten. Het taalbeleid in Europa moet een adequate, hetgeen niet betekent een zelfde behandeling geven aan de nationale, regionale en minderheidstalen in Europa, maar ook aan de niet-Europese talen die worden gesproken door de in Europa wonende gemeenschappen.
Ik beëindig mijn betoog met een laatste punt en een voorstel. Dit laatste punt betreft de vertaling en vertolking in internationale organisaties. De toekomst van het gebruik van de talen in internationale organisaties verdient een hartstochtelijke en pragmatische bezinning, Voorzitter. Ik denk dat men een ernstige fout begaat door meteen het pistool te trekken wanneer men praat over het beperken van het aantal talen. Daarin ligt niet de sleutel voor onze identiteit. Tot besluit zeg ik dat de oprichting van dit communautair programma voor drie jaar het moment bij uitstek is om een grote internationale conferentie te beleggen over de toekomst van de talen in Europa, zodat wij duidelijkheid krijgen over de te volgen koers wanneer dit programma in 1998 afloopt. Dat is mijn voorstel aan de Commissie.

Pailler
Mijnheer de Voorzitter, ik zal voor dit verslag stemmen en dank mevrouw Mouskouri voor de duidelijke verbeteringen die zij aan de tekst van de Commissie heeft aangebracht, hetgeen eerlijk gezegd nodig was.
De Commissie ging inderdaad uit van een heel economische benadering, zoals blijkt uit de keuze van de rechtsgrondslag, artikel 130, lid 3. We krijgen een idee van de geest en de letter van het verslag-Bangemann wanneer sprake is van het verwezenlijken van schaalvoordelen, wanneer meertaligheid wordt beschouwd als een economisch goed, wanneer men het over de taalindustrie heeft en wanneer men taalverscheidenheid tenslotte als een hindernis beschouwt die kosten meebrengt en men voorstelt deze taalbarrières te overwinnen ten einde de voordelen van de interne markt te benutten. Ik heb hier herhaaldelijk het verslag van de Commissie geciteerd.
Zoals het verslag van mevrouw Mouskouri stelt, moet artikel 128 als rechtsgrond weerhouden worden en moeten we erover waken dat in het tijdperk van de binaire taal en de computertaal de Engelse eentaligheid niet overheerst op de netwerken en, hiermee samenhangend, de informatiemaatschappij niet leidt tot discriminatie en een nieuwe sociale tweedeling. Om dit te vermijden moeten alle talen hun plaats krijgen in het hart van de informatiemaatschappij. Wij moeten in het bijzonder de minderheidstalen en ook de regionale talen ondersteunen.
Vanuit dit standpunt zouden de structuurfondsen gebruikt kunnen worden om het taalkundig erfgoed van de lid-staten te beschermen en te ontwikkelen. We mogen echter niet alleen grootschalige projecten bevorderen maar moeten ook bescheidener projecten en zo de kleine en middelgrote ondernemingen, die meertalige instrumenten, methodes en diensten ontwikkelen, steunen. We mogen niet vergeten dat de ongelijkheden in onze samenlevingen een diep culturele dimensie vertonen en tot uitsluiting en vervreemding leiden.
Net als op andere culturele gebieden, moeten we, zoals Brecht over het theater zegde, ook op het vlak van de talen "de kring van de kenners uitbreiden" . De voorwaarden voor deze uitbreiding moeten nog gecreëerd worden en vergen tevens een budget dat met dit streven overeenstemt.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, ik houd eraan mevrouw Mouskouri te danken omdat zij zich uitstekend van deze bijzonder moeilijke taak gekweten heeft en erin geslaagd is het geheel van de culturele en economische uitdagingen te vatten die verbonden zijn aan het ontstaan van een nieuw soort maatschappij, de informatiemaatschappij.
Die houdt zowel kansen als gevaren in voor de landen van de Europese Unie. Kansen omdat de ontwikkeling van de taaltechnologie snelle overdracht van de ene naar de andere taal zal mogelijk maken en zo de mogelijkheid zal bieden om de kosten en lasten, die eigen zijn aan meertaligheid, te beperken. Gevaren omdat, als de gebruikers niet waakzaam en veeleisend genoeg zijn, de verleiding groot zal zijn voor de industriëlen om de taalkundige technologische vooruitgang te gebruiken ten voordele van één enkel standaardiserend communicatiemiddel op basis van elementair Amerikaans Engels. Dit zal leiden tot een monopolie voor een technologische taal, een vaktaal, een internationaal idioom, dat een verarming zal betekenen voor alle talen, ook voor het Engels.
Het onderzoek dat op het vlak van de taalindustrie verricht wordt, maakt dit tot één van de belangrijkste sectoren voor mogelijke industriële ontwikkeling. De landen van de Europese Unie hebben goede kansen om een plaats te veroveren op deze veelbelovende markt, op voorwaarde dat ze besluiten een voldoende krachtdadig beleid te voeren. Dit kan gebeuren in samenwerking met externe partners, met name uit NoordAmerika. Ik denk hierbij met name aan Québec, waar het onderzoek op het vlak van de communicatie-industrie bijzonder sterk staat. In Québec is men momenteel op zoek naar industriële en financiële partners ten einde een voldoende omvang te bereiken om de internationale concurrentie in goede voorwaarden aan te kunnen gaan.
Taalverscheidenheid is geen louter Europese uitdaging maar vormt een internationale uitdaging, die zowel ons continent als het Amerikaanse continent aanbelangt. Onze partners aan de overzijde van de Atlantische Oceaan hebben beter en sneller dan wij het belang van deze uitdaging ingezien. Zo heeft NAFTA ervoor gekozen haar meertaligheid te tonen door drie officiële talen te kiezen: Spaans, Frans en Engels.
Deze informatiemaatschappij kan eveneens reductionistische gevolgen hebben voor ons taalkundig erfgoed omdat het gebruik van nieuwe technologische instrumenten het gebruik van een nieuwe terminologie impliceert die door de gebruikers op een pragmatische manier gecreëerd wordt. Vandaag gebeurt dit op grond van verminkt Amerikaans Engels.
Het verslag van mevrouw Mouskouri wijst er terzake terecht op dat terminologieën gecreëerd moeten worden, ten einde standaardisering te vermijden en de eigen kwaliteiten van elke taal te bewaren en dus het verband met onze gemeenschappelijke cultuur. De nadruk die de rapporteur op steun aan technologieën legt, is eveneens heel belangrijk. We stellen inderdaad vast dat diensten die minder courante talen dan het Engels gebruiken op de informatienetwerken over materiaal beschikken dat doorgaans minder krachtig is zodat de toegang bemoeilijkt wordt. De gebruikers zijn daarom geneigd over te schakelen naar krachtiger servers die meestal Amerikaans Engels gebruiken.
Meertaligheid is één van de bouwstenen van Europa. Meertaligheid is geen handicap maar een rijkdom die we moeten behouden, respecteren en bevorderen. Voor een Europa, dat de volkeren en de naties respecteert die Europa vormen, moet dit ongetwijfeld een prioritair gebied voor samenwerking zijn. De Fractie Europa van Nationale Staten is mevrouw Mouskouri erkentelijk voor het feit dat zij hier met overtuiging en energie aan herinnerd heeft.

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, de verscheidenheid van onze talen is een integraal bestanddeel van ons culturele erfgoed en moet in stand worden gehouden en worden onderhouden. Het geplande actieprogramma zal dit belangrijke doel ondersteunen. Ik wil echter ook nog eens wijzen op een aspect dat misschien wat te weinig aandacht krijgt, en wel dat van de minderheidstalen. Ook zij zijn een kenmerk van de culturele verscheidenheid en ik ben daarom blij dat de rapporteur in verschillende amendementen constructief is ingegaan op deze kwestie.
Het rekening houden met minderheidstalen in de programma's is nodig, ook als het gaat om talen die alleen maar buiten de Unie landstaal zijn. Juist deze talen mogen niet van de informatiemaatschappij worden uitgesloten.
Zo woont er bijvoorbeeld in de meest zuidelijke deelstaat van Oostenrijk, in Karinthië, een aanzienlijke Sloveense minderheid, wier taalverzorging en wier inachtneming binnen het Oostenrijkse schoolsysteem op voorbeeldige wijze zijn gegarandeerd. Deze bewering kan echter helaas niet worden gedaan voor de Duitstalige minderheid in Slovenië. Maar afgezien daarvan zou het belangrijk zijn dat er juist voor zulke taalminderheden, zoals in amendement 29 wordt voorgesteld, pilot-acties zouden kunnen worden gepland en uitgevoerd. In verband met de uitbreiding naar het Oosten toe, die natuurlijk van grote invloed is in de Oostenrijkse grensregio's, zouden dergelijke acties tot een interessante synergie kunnen leiden.

De Esteban Martin
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, eerst en vooral wil ook ik mevrouw Mouskouri feliciteren met haar schitterende werk. Ik wil tevens het belang van de voorliggende kwestie onderstrepen, evenals de rol die het Europees Parlement moet spelen in alles wat verband houdt met de bescherming en de bevordering van de taalverscheidenheid in de informatiemaatschappij.
De informatiemaatschappij biedt ons de mogelijkheid om de belangrijkste Europese troef, die uit een rijke culturele, historische en taalkundige erfenis bestaat, te versterken omdat ze ons de mogelijkheid biedt nieuwe diensten te leveren die bestemd zijn voor een ruimer Europees publiek. Via de zogenaamde "informatiesnelweg" zullen cultuur en talen zich sneller en ruimer verspreiden binnen en buiten Europa.
Europa moet zich ontwikkelen vanuit het respect voor het culturele en taalkundige erfgoed van zijn burgers en initiatieven als deze dragen ertoe bij om deze verscheidenheid te bevorderen. We moeten de uitdagingen en de kansen, die de informatiemaatschappij ons biedt, benutten ten gunste van de Europese burgers en één van de basisprincipes van de communautaire wetgeving als gelijke kansen vrijwaren. Het gebruik van alle communautaire talen in de communautaire netwerken is van fundamenteel belang om te zorgen voor communicatie en informatie die voor iedereen toegankelijk is. Burgers, die niet in staat zijn te communiceren in de meest verspreide talen als het Engels, zouden anders van elke vorm van communicatie verstoken kunnen blijven of alvast slechter af zijn dan de overige burgers.
Het Parlement moet, als orgaan dat de belangen van de Europese burgers vertegenwoordigt, actief bijdragen tot de werking, de tenuitvoerlegging en de resultaten van dit programma. Het moet eveneens oog hebben voor mogelijke synergieën tussen dit programma en de overige programma's inzake de informatiemaatschappij. Het spreekt immers vanzelf dat coördinatie dubbel werk bespaart, dat helaas vaak een gewoonte is in de Europese Unie.
Om al deze redenen, mijnheer de Voorzitter, wil ik nogmaals mijn volledige steun betuigen aan het verslag van de rapporteur en haar uiteraard nogmaals van harte feliciteren met haar werk. Wij moeten communautaire initiatieven als dit programma ter bevordering van de taalverscheidenheid steunen, dat een volledige meertalige bescherming waarborgt bij het gebruik van elektronische informatie.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, ik steun het driejarig actieprogramma van de Commissie om via stimulering van nieuwe technologieën en ontwikkeling van meertalige diensten, de taalverscheidenheid van de Gemeenschap in de informatiemaatschappij te ondersteunen. Ik sta ook achter het amendement van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media om het beschikbare budget voor dit programma op te trekken van 12 miljoen ecu naar 16 miljoen ecu. De technologische ontwikkeling mag Europa's talenrijkdom niet aantasten, maar moet de taalverscheidenheid juist ten goede komen.
De toenemende invloed van voornamelijk Engelstalige internationale informatie- en communicatiediensten mag niet ten koste gaan van de Europese talen en culturen. Dit programma wil fabrikanten stimuleren om hulpmiddelen en handboeken in meer talen aan te bieden, geeft mogelijkheden aan voor meertalige online woordenboeken en terminologiebanken en bevordert de verspreiding van software. Aangezien het Engels als dè internationale high-tech-taal geldt, bestaat de vrees dat er voor niet-Engelssprekenden wellicht een te hoge drempel wordt opgeworpen, waardoor het onderwijs, het bedrijfsleven en de burgers in mindere mate kunnen deelnemen aan de informatiemaatschappij.
Men maakt zich terecht zorgen over het feit dat de taalverscheidenheid binnen de EU, waar op een bevolking van 270 miljoen, in totaal 45 nationale en regionale talen worden gesproken, ernstig zou kunnen worden aangetast in geval van overheersing door een of twee grote talen. We mogen nooit uit het oog verliezen dat 20 % van onze burgers een minderheidstaal spreekt. Deze talen mogen niet ten onder gaan als gevolg van overheersing door enkele grote talen. Tot de minderheidstalen behoort trouwens ook het Iers, de eerste taal in mijn land.
Toegang tot informatie moet mogelijk zijn in de eigen taal. Ik hoop dat de Raad van Ministers van Telecommunicatie, die 27 juni aanstaande bijeenkomt, de wijsheid en de visie bezit om deze innoverende voorstellen van het Europese Parlement te steunen.

Larive
Voorzitter, David en Goliath, kleine talen versus grote talen. Ik kies bewust voor deze vergelijking, omdat ik ervan overtuigd ben dat de kleine talen niet het loodje zullen leggen, ook niet door de revolutie in de informatiemaatschappij. De vele talen zijn onze rijkdom en informatie in eigen taal is een fundamenteel recht van de Europese burger. Maar de kleine talen worden wel onder druk gezet.
Begin 1995 lag ik nog in de clinch met Alain Lamassoure die de werktalen in de Europese Unie wilde beperken bij verdere uitbreiding. Drie weken geleden heb ik een vraag moeten stellen aan commissaris Cresson die in een brief instructies had gegeven aan haar DG's om alle correspondentie met de landen in Midden- en OostEuropa in het Frans te formuleren, zelfs antwoorden op brieven in het Engels of Duits. Ik vind dat niet erg vriendelijk en wie in Midden- en Oost-Europa begrijpt Frans.
Toch hoopgevend dat de Commissie in dit voorstel de taalverscheidenheid wil bevorderen in een Europese Unie waar de informatiemaatschappij onherroepelijk dominanter wordt en waar meestal voor het Engels wordt gekozen. Er bestaan nog talloze problemen met het invoeren van meertalige produkten en daarom is dit voorstel zo belangrijk. Wij moeten zoeken naar oplossingen om die taalbarrières af te breken. Als die oplossingen er zijn, zullen wij hele nieuwe vormen van economische activiteiten zien waar met name het middenen kleinbedrijf van kan profiteren.
Proficiat mevrouw Mouskouri. Ook is mijn fractie het eens met de amendementen van mevrouw Mouskouri om artikel 128 en niet 130 als rechtsgrond te kiezen. Het gaat om het doel taalverscheidenheid. De industrie speelt een belangrijke rol, technologieën ontwikkelen, taalindustrie uitbreiden maar het behoud van de eigen taal is toch primair een culturele aangelegenheid.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Larive. U weet heel goed dat de voorzittershamer niet wordt gebruikt om u het woord te ontnemen maar om u er integendeel aan te herinneren dat uw spreektijd is opgebruikt.

Mohamed Alí
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie beschouwt het voorstel voor een beschikking van de Raad tot vaststelling van dit programma als uiterst positief. Zij betreurt echter dat het in principe voorziene budget onvoldoende is om de doelstellingen, die de bevordering van de taalverscheidenheid in het kader van de nieuwe informatiemaatschappij stelt, te verwezenlijken.
Het Europese Handvest voor minderheidstalen stelt dat alle vormen van discriminatie in verband met het gebruik van deze talen moeten verdwijnen. De vrijwaring van dit principe kan in het gedrang komen door het ontstaan van nieuwe vormen van communicatie in bevoorrechte talen. Anderzijds onderschat de Raad misschien de te halen doelstellingen. Wanneer wij ons in deze programma's tot doel gesteld hebben de democratische toegang van de burger tot de informatie te waarborgen, is het van essentieel belang dat deze informatie beschikbaar is in zijn eigen taal. Wanneer we voldoende middelen voor dit programma voorzien, zouden we er mijns inziens overigens kunnen voor zorgen dat onze culturele verscheidenheid in de nieuwe informatiemaatschappij echt een verrijking zou zijn en dat deze rijke Europese verscheidenheid het belangrijkste kenmerk zou worden dat ons onderscheidt van het informatie-universum dat uit de Verenigde Staten komt en uitsluitend in het Engels bestaat.
Onze fractie is ervan overtuigd dat we de bevordering van de minderheidstalen van de Unie niet mogen vergeten, evenals de minderheidstalen die anderen, die we op ons grondgebied verwelkomen, ons brengen. Dit zal er ongetwijfeld toe bijdragen om de culturele verscheidenheid van deze pluralistische en democratische informatiemaatschappij, die wij voor Europa wensen, te verhogen.
Ik wil tenslotte verwijzen naar Spanje, waar talen als het Catalaans, het Gallego en het Baskisch een belangrijk deel van ons cultureel erfgoed vormen. Als zodanig hebben zij gezien hun officiële karakter recht op alle mogelijke maatregelen die genomen kunnen worden voor hun "goede gezondheid" en ontwikkeling.
Tenslotte wil ik ook nog wijzen op talen als het Berber. Deze taal wordt ook op het Spaanse grondgebied gesproken en is de taal van duizenden migranten, die eveneens bijdragen tot de verrijking van het Spaanse en Europese culturele erfgoed.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Mohammed Alí. Ik herhaal wat ik ook al tegen mevrouw Larive gezegd heb. Wanneer ik de voorzittershamer gebruik is dat alleen om jullie eraan te herinneren dat jullie jullie spreektijd hebben opgebruikt. Jullie kunnen die overigens zelf beheren op een zo interessante en rustige namiddag als deze en in zulk goed gezelschap.

Imaz San Miguel
Mijnheer de Voorzitter, in dit verslag wordt rechtgezet wat soms een onvergeeflijke vergetelheid van de Europese instellingen is. Men heeft het vaak over de officiële talen van de Unie maar vergeet dat vele miljoenen burgers talen spreken die dat niet zijn. Het zijn echter wel officiële talen in onze onderscheiden regio's.
Het zou sarcastisch zijn het over taalverscheidenheid te hebben zonder deze talen op hetzelfde niveau te plaatsen en het zou een discriminatie zijn van de taalkundige rechten van de Europese burgers. Ik zou zelfs zeggen dat deze talen extra steun nodig hebben omdat ze zwakker staan tegenover de uitdagingen die de informatiemaatschappij stelt.
De Commissie stelt dat de wetten van de markt op zich niet volstaan om de meertalige informatiemaatschappij in Europa te verwezenlijken en dat positieve actie nodig is. Dit geldt zo mogelijk nog meer voor de minder verspreide talen.
De actie van het Europees Parlement, dat dit aspect steunt in haar Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, is een belangrijke stap vooruit. Ik ben ervan overtuigd dat ook de definitieve goedkeuring dat zal zijn.
De steun voor de zwakkere talen, in het bijzonder in tweetalige gebieden, verdient een speciale vermelding. Tweetaligheid is een culturele rijkdom maar vertoont ook een interessant aspect van verdraagzaamheid en wederzijds respect. Wanneer we twee talen spreken, kan dit sommigen van ons helpen om het concept van respect voor de anderen iets beter te begrijpen, wanneer we beide talen als eigen talen beschouwen. We moeten voor de nodige mechanismen zorgen opdat deze talen zich kunnen ontwikkelen in de informatiemaatschappij, waar de communicatie radicaal zal veranderen.
Onze wereld kent twee verschillende fenomenen, die de twee zijden zijn van één en dezelfde medaille: enerzijds mondialisering met nieuwe technologieën en innovatie als motor en anderzijds een terugkeer naar het kleine, naar het eigene, naar datgene waarmee we ons identificeren. Beiden tendensen zijn positief en compatibel. Mijns inziens zorgt de steun voor meertaligheid in de informatiemaatschappij voor een mooi evenwicht tussen beide.
Mevrouw Mouskouri, ik dank u dan ook van harte voor uw verslag en ik ben ervan overtuigd dat dit hiertoe zal bijdragen.

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik wil mijn enorme enthousiasme en steun betuigen aan het verslag van mevrouw Mouskouri inzake de vaststelling van een meerjarenprogramma ter bevordering van de taalverscheidenheid in de informatiemaatschappij.
Het verslag - en de amendementen die de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media voorstelt - betoont een lovenswaardige gevoeligheid en een heel positieve houding tegenover de toepassing van de beginselen van het Verdrag inzake cultuurbeleid, het behoud en de bescherming van het culturele erfgoed van de Unie en de toepassing van het principe van eenheid in verscheidenheid.
Het verslag en de voorgestelde amendementen waarborgen deze beginselen, ze besteden speciale aandacht aan de niet-officiële talen van de Unie, die een erkend statuut genieten op regionaal vlak, en dringen aan op een beleid ter garantie en bevordering van de taalverscheidenheid in de Europese Unie. Ze verzekeren meertalige informatie, bevatten beschermings- en steunmaatregelen voor de zogenaamde minderheidstalen en keuren de nodige middelen goed voor een bedrag van 20 miljoen ecu, volgens de verdeling die amendement 2 voorstelt.
Vostè, senyor President, comprèn, com a català, l'especial importància del contingut d'aquest informe, atès el treball que realitzem per defensar llengües europees que, com la nostra, representan la identitat i la cultura de milions de ciutadans europeus, una riquesa espiritual a la qual Europa no pot renunciar, ans al contrari, hà de promoure i recolçar.
Voor degenen die de dialoog tussen de Voorzitter en mijzelf niet konden volgen, ik heb in een gezamenlijke taal, die miljoenen Europese burgers spreken, gezegd dat wij het belang van dit verslag begrijpen, met name omdat miljoenen Europese burgers zich kunnen uitdrukken in hun eigen taal, die een uiting is van hun identiteit. Wij wensen geen afstand te doen van deze geestelijke rijkdom.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Gasòliba. Waarde collega's, jullie hebben misschien een deel van de inhoud van de heel interessante bijdrage van de heer Gasóliba gemist. Ik vind het nochtans interessant dat wij gewoon raken aan de klankkleur van andere talen. Ik vond het op een dag als vandaag en tijdens een debat als dit passend dat we naar één van de talen konden luisteren die deel uitmaken van de culturele en meertalige rijkdom van de Europese Unie.

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, geachte leden van dit Huis, het volgende citaat uit een pas verschenen boek over televertaling raakt de kern van het ingediende voorstel. Er staat: nu we op het punt staan om de technische problemen in de greep te krijgen, komt het echte probleem van de communicatie te voorschijn en het is reusachtig. Verschillende talen liggen als struikelblokken aan de andere kant van de elektronische snelweg en leggen de problematische aard van communicatie dwars door verschillende culturen heen helemaal bloot.
Oplossingen te vinden, dat is de veel moeilijkere taak die de Commissie met dit voorstel voor een gezamenlijk Europees project op zich heeft genomen, samen met de lid-staten en de betreffende particuliere en publieke instellingen. Het verslag van de rapporteur, mevrouw Mouskouri, waarmee ook ik haar alleen maar van harte kan gelukwensen, deelt onze analyse van de uitwerkingen van de informatiemaatschappij op de Europese talen en omgekeerd.
Er is ook geen belangrijk verschil van opvatting over de acties, waarbij het Europees Parlement echter ambitieuzer is dan de Commissie op het moment verstandig vindt. Van begin af aan wil ik duidelijk maken dat het multilingual information society program deel uitmaakt van het uitgebreide actieprogramma "Op weg naar de informatiemaatschappij in Europa" en met andere in dit programma geplande acties wordt gecoördineerd en moet worden gecoördineerd.
Na een zorgvuldige analyse van de 59 amendementen heeft de Commissie besloten om 21 amendementen direct en 16 gedeeltelijk resp. met kleine wijzigingen in de tekst over te nemen. Ik zal deze gezien de tijd nu niet allemaal voorlezen. De Commissie ziet echter geen mogelijkheid om de resterende 22 amendementen over te nemen en ik zal hier ingaan op de belangrijkste en motiveren waarom.
Het Europees Parlement stelt voor om naast artikel 130 als aanvullende rechtsgrond artikel 128 op te nemen en verbindt daaraan als logisch gevolg nog enkele amendementen. De Commissie houdt vast aan artikel 130, lid 3 als rechtsgrond omdat het hoofddoel is om de industrie te motiveren om meertalige producten en diensten door het gebruik van geavanceerde technologische en taalhulpmiddelen te ontwikkelen en op de markt te brengen.
Ondanks het vasthouden aan deze rechtsgrond heeft de Commissie echter toch de Commissie regionaal beleid gevraagd om een uitspraak te doen die u ongetwijfeld ook kent. De Europese burgers gebruiken voor de communicatie veel talen en de informatiemaatschappij moet ervoor zorgen dat ze dat in de toekomst ook kunnen. De hoofdpersonen die ervoor moeten zorgen dat de burgers hun moedertaal kunnen blijven gebruiken, zijn de vele bedrijven, de publieke sector en de particuliere organisaties die informatie aan de burgers leveren resp. van de burgers ontvangen en de gespecialiseerde bedrijven en beroepen die dergelijke diensten in de diverse talen vergemakkelijken.
De door de Commissie voorgestelde acties richten zich in de eerste plaats aan hen om eerst een bewustzijn te creëren, samenwerking te stimuleren, de dienstverlening op het gebied van taal transparanter te maken. Deze concrete doelstellingen waren voor de Commissie reden om als enige rechtsgrond artikel 130, lid 3 voor te stellen, ook al erkent de Commissie de uitwerkingen van dit programma op andere aspecten van het leven en de maatschappij en vooral ook op de bescherming van het taalkundige erfgoed helemaal.
Het begrotingsvoorstel van de Commissie werd door het Parlement als te bescheiden beschouwd. De Commissie gaat ervan uit dat dit om redenen van subsidiariteit in eerste instantie de taak is van de lid-staten, maar dat er ook gerekend kan worden op investeringen door de particuliere sector. Het voorgestelde programma heeft een looptijd van maar drie jaar en begeeft zich op nieuw terrein. Een goede reden om in het begin bescheiden te zijn. Het begrotingsvoorstel van de Commissie van 15 miljoen ECU is inderdaad beperkt, maar - naar onze mening - toch voldoende om oriënterende acties te financieren, de sensibilisering te stimuleren, de betrokkenen te mobiliseren, de basis voor institutionele en taalkundige infrastructuren te leggen en het gebruik van meertalige hulpmiddelen te stimuleren.
Ik wil het Europees Parlement eraan herinneren dat de algemene financiële planning nieuwe begrotingsinitiatieven in hoge mate beperkt en de huidige beperkingen van het financiële perspectief van titel 3 zijn uiterst streng, daar heeft mevrouw Theato zojuist al op gewezen.
Ik wil er ook op wijzen dat overeenkomstig de gezamenlijke verklaring over financiële voorschriften van 6 maart 1995 de Commissie geen referentiekaders in rechtshandelingen vastlegt die geen deel uitmaken van de medebeslissingsprocedure.
Wat betreft de verdeling van de middelen, dus amendement 58, kan de Commissie de accentuering van de actiegebieden 1 en 2 goedkeuren, ook al mag de belangrijke rol van de publieke sector als demonstrateur van een meertalige praktijk niet worden onderschat. Wat synergie met andere programma's betreft, wil ik u erop wijzen dat zowel de Commissie als het Parlement van mening zijn dat succesvolle samenwerking een sleutelwoord voor dit programma is en moet zijn. Het potentieel van samenwerking en van synergie blijft echter niet beperkt tot Gemeenschapsinitiatieven. Het zou contraproductief zijn als dit initiatief zou worden afgezonderd van soortgelijke nationale of regionale initiatieven.
Multilingual information society kan in principe worden beschouwd als een oefening in Europese samenwerking, dat betekent echter dat het programma ook voor andere initiatieven een aantrekkelijke partner moet zijn. Een goed en doorzichtig management van het programma, brede politieke steun en afdoende financiële middelen zijn daarom noodzakelijk. Staat u mij toe op basis van mijn eigen dossier slechts te benadrukken dat we deels in ons INTERREG-programma juist ook minderheidstalen stimuleren om duidelijk te maken dat dit een wezenlijk bestanddeel is van Europese verscheidenheid. We zijn ons dus ook terdege bewust van de regionaalpolitieke betekenis van dit onderwerp.
Tot slot wil ik de commissies van het Parlement, in het bijzonder u, mevrouw Mouskouri, en de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media bedanken voor uw constructieve en creatieve voorstellen.
Ik vind het jammer dat we het niet eens zijn over de rechtsgrond. We kunnen echter desondanks een deel van de interpretatie van het programma van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media volgen. We geven toe dat het aanpakken van communicatieproblemen op het gebied van de taal culturele, sociale en ook politieke gevolgen heeft. Het programma richt zich volgens de Commissie echter vooral op de industrie en de taalindustrie, ook al vindt zeker niet iedereen dat woord bepaald bezielend.
Om juridische redenen kan de Commissie het voorstel van het Europees Parlement niet steunen. Desalniettemin gaan het Europees Parlement en de Commissie in dezelfde richting, waarbij het Parlement, en dat is zijn goed recht, een beetje verder en sneller naar voren kijkt. Ik ben ervan overtuigd dat tussen Parlement en Commissie het gezamenlijke begrip heerst dat de ontwikkeling van een meertalige informatiemaatschappij moet worden versneld op een praktische manier die de Europese verscheidenheid in zijn recht laat.

Thyssen
Voorzitter, ik had aan de Commissie twee heel concrete vragen gesteld. Ik kan er wel mee leven dat ik daar nu geen antwoord op krijg, maar ik vroeg me af of ik dat dan later schriftelijk kan krijgen of dat ik eerst nog eens zelf een schriftelijke vraag moet stellen om zeker te zijn van een antwoord. Dat had ik nog graag geweten.

Mouskouri
Hartelijk dank, mevrouw de Commissaris, voor de antwoorden die u ons gegeven heeft. Ik wilde enkel zeggen dat het heel moeilijk is om te aanvaarden dat de verscheidenheid van Europa geïndustrialiseerd zou worden. Dat is iets wat we niet kunnen aanvaarden. Europa moet zijn infrastructuur uitbouwen en baseren op die meertaligheid, op zijn meertalige rijkdom. Want deze vormt juist zijn eigen cultuur, waarmee alle landen verbonden zullen zijn om dat Europa gestalte te geven. Ik meen dat Europa's meertaligheid zijn identiteit is, en als we die enkel beperken tot haar industriële vorm, dan beperken we ze ook qua kwaliteit. We beperken de identiteit van Europa als we ze binnenleiden in de informatiesnelwegen, met een lagere kwaliteit dan wanneer ze uitgespreid wordt in de dimensie die ze nodig heeft, dit wil zeggen in haar culturele dimensie.
We zullen daar met klem op blijven hameren en we hopen dat u hier veel begrip voor heeft.

Wulf-Mathies
Heel kort even een woord tot u, mevrouw Mouskouri. We willen de verscheidenheid van Europa niet industrialiseren, maar omgekeerd de industrie maar ook de publieke diensten en de politiek gebruiken als instrumenten om deze culturele dimensie ook voor de burgers praktisch bruikbaar te maken. Dat moet toch ons doel zijn. Dat kunnen wij als instelling niet alleen, dat kan ook de Europese Unie niet alleen, daarvoor hebben we diegenen nodig die de middelen ter beschikking moeten stellen zodat de burgers op de informatiesnelweg daadwerkelijk in hun eigen taal kunnen communiceren. Volgens mij zijn we het helemaal eens over dit doel, ook al verschillen we over de kwestie van de rechtsgrond van mening.
Ik wil uw vragen graag beantwoorden, hoewel ik dacht dat ik ze in verband met de Commissie regionaal beleid al had beantwoord. Misschien kunnen we zo meteen nog eens achterhalen wat u in het bijzonder interesseert. Mijn antwoord is misschien toch te globaal uitgevallen. We willen er graag nog zorgvuldiger op ingaan als u dat op bepaalde punten wenst.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Wulf-Mathies.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 9.00 uur plaats.
(De vergadering wordt te 19.55 uur gesloten)

