Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Falconer
Mijnheer de Voorzitter, ik heb hier gisteren gesproken over een camera die zo geplaatst was dat het licht door een van de deuren van het Halfrond naar binnen scheen. Toen ik gistermiddag door de gang liep, stuitte ik ook nog eens op een cameraman die, achteruit lopend, een lid van dit Parlement aan het filmen was. Daarmee zette die cameraman niet alleen zijn eigen botten en beenderen op het spel, maar ook die van om het even welk parlementslid.
Ik weet, mijnheer de Voorzitter, dat u dit Parlement met respect bejegent - iets wat mij niet altijd lukt- en ik wilde u en het Parlement dan ook vragen deze zaken te onderzoeken en eventueel met voorstellen te komen over de wijze waarop we een einde kunnen maken aan deze praktijken.

De Voorzitter
Dank u wel voor uw informatie, mijnheer Falconer. Gelukkig schijnt het niet algemeen gebruikelijk te zijn onder parlementsleden en ambtenaren om achteruit te hollen, maar we zullen onderzoeken wat er precies is voorgevallen.

Posselt (PPE).
Mijnheer de Voorzitter, ik verwijs naar artikel 41, lid 1 van het Reglement. Maandag is blijkbaar een misverstand gerezen. Ik moet daarop nog even terugkomen. Ik heb maandag geprotesteerd tegen het voorstel om het vragenuur aan de Raad op de agenda voor vandaag, woensdag, te schrappen. U zei dat, aangezien geen enkele fractie daartegen bezwaar had, de agenda aldus was vastgesteld. In ons Reglement staat echter het volgende: "Tijdens iedere vergaderperiode wordt een vragenuur voor vragen aan de Raad en de Commissie gehouden" . Ik wil daar nogmaals op wijzen. Ik vind dat het Reglement ook moet worden nageleefd als geen enkele fractie tegen de regeling van de werkzaamheden protesteert.

De Voorzitter
Mijnheer Posselt, dit is een kwestie die altijd problemen oplevert omdat het Reglement ook vermeldt dat het vragenuur plaats moet vinden op tijdstippen die zijn vastgesteld door het Parlement op voorstel van de Conferentie van voorzitters. Als de Conferentie van voorzitters voorstelt om geen vragenuur te houden - en het is niet de eerste keer dat dit gebeurt, het is helaas vaker voorgekomen -, dan kan ik niet ingaan tegen de Conferentie van voorzitters noch de Conferentie dwingen om een ander voorstel te doen. In de praktijk van het Parlement is een en ander zo uitgelegd dat geprobeerd wordt om het vragenuur altijd plaats te doen vinden, maar dat het bij wijze van uitzondering en als de agenda het niet toestaat kan gebeuren, zoals deze keer het geval is, dat er geen vragenuur wordt gehouden. Desondanks zal ik uw opmerkingen doorgeven aan de commissie Reglement zodat die ons kan vertellen of deze uitleg, die tot dusverre steeds is gevolgd, correct is.
Daarnaast wil ik u erop wijzen dat onze mogelijkheden op dit punt bijzonder beperkt zijn doordat de Raad, normaal gesproken, slechts aanwezig is op één dag van de Straatsburgweek. Ik heb al stappen genomen om gedaan te krijgen dat bij een van de volgende gelegenheden dat er trilogen plaatsvinden de Raad een dag langer blijft zodat we het vragenuur kunnen houden, ook al vindt dat dan niet noodzakelijkerwijs op woensdagmiddag plaats.

Hardstaff (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een kleine aanvulling op wat mijn collega, mijnheer Falconer, net zei. Ik heb gisteren ook nog gezien hoe een cameraploeg een paar van onze medewerkers filmde die een kist aan het versjouwen waren. Wat daar zo belangrijk aan is, is mij niet geheel duidelijk. Ik vrees dat het programma niet ging over de geweldige dingen die het Parlement doet.

De Voorzitter
Ik zal DG 3 vragen dit uit te zoeken en het resultaat daarvan onmiddellijk aan u en mijnheer Falconer doorgeven.
Aangezien er verder geen opmerkingen zijn, worden de notulen goedgekeurd.

Imbeni
Mijnheer de Voorzitter, hierbij kan ik u en alle collega's mededelen dat het bemiddelingscomité voor het vijfde kaderprogramma gisteravond vrij laat zijn werkzaamheden heeft afgesloten. Het is nogal een krachttoer geweest - het was al de vierde vergadering - en ik moet zeggen dat de medebeslissing met een Raad die met eenparigheid van stemmen besluit, zoals gewoonlijk een ongelijke strijd is geweest. Een strijd die echter door alle leden van de delegatie en alle politieke fracties is aangegaan met intelligentie, volharding en veel wilskracht. In december zal het Huis worden verzocht zich uit te spreken over het werk van de delegatie, maar ik denk nu al te kunnen zeggen dat iedereen een erg positieve bijdrage heeft geleverd; het lijkt mij dan ook niet misplaatst om nu alvast niet alleen de opstelling van alle leden van de bij de bemiddeling betrokken delegatie te loven maar hen daarvoor ook te bedanken.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Imbeni. Dat is werkelijk goed nieuws, want deze onderhandelingen zijn bijzonder moeizaam verlopen. Onze dank gaat natuurlijk uit naar alle parlementsleden, maar ik denk dat we u in het bijzonder moeten bedanken voor het werk dat u heeft gestoken in een succesvolle afloop van de bemiddelingsprocedure.

De Clercq
Voorzitter, ik wou u meedelen dat gisteravond na zes uur ononderbroken stemming de juridische commissie het ontwerpstatuut voor de europarlementariërs heeft goedgekeurd met een quasi unanimiteit. Ik wens alle leden van de commissie die zich echt ingespannen hebben om de overeenkomst, bij de Conferentie van voorzitters aangegaan, na te leven en inzonderheid de rapporteur hiervoor te danken en hartelijk te feliciteren. Binnenkort zullen wij dus publiek debat hebben over het ontwerpstatuut van de europarlementariër.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mijnheer De Clercq.

Agenda 2000
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en van de Commissie over de richtsnoeren van Agenda 2000.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, een centraal thema voor het Oostenrijkse voorzitterschap, maar ook voor het Europees Parlement, is Agenda 2000. Voor Agenda 2000 is dit een belangrijke dag omdat het Europees Parlement tijdens deze vergaderperiode zijn standpunt bepaalt. Ik maak van deze gelegenheid dan ook graag gebruik om u aan het begin van het debat kort van de stand van de werkzaamheden in de Raad op de hoogte te brengen.
Ik zou eerst nogmaals willen onderstrepen dat het Oostenrijkse voorzitterschap in deze aangelegenheid veel belang hecht aan een constructieve samenwerking tussen de Raad en het Europees Parlement. Al onze instellingen hebben bij de uitvoering van deze grote hervorming een belangrijke rol te spelen. Alleen door een open gedachtewisseling en een doeltreffende coördinatie van onze werkzaamheden zullen wij het ambitieuze, door de Europese Raad van Cardiff opgestelde tijdschema in acht kunnen nemen.
Het voorzitterschap heeft al in juni van dit jaar beloofd dat het met het Parlement regelmatig contact zou onderhouden, aan de plenaire vergaderingen en vergaderingen van de parlementaire commissies zou deelnemen en aldus van de standpunten van het Europees Parlement kennis zou nemen. Het voorzitterschap heeft beloofd het Europees Parlement voortdurend over de stand van de werkzaamheden van de Raad te informeren en het resultaat van de debatten en de inhoud van de verslagen van het Parlement aan de Raad mee te delen, zodat die daarmee naar behoren rekening kan houden.
Ik stel nu met voldoening vast dat het Parlement en de Raad hebben afgesproken dat zij informele gesprekken over de algemene voortgang van de discussie over Agenda 2000 zullen voeren. Ook de Commissie zal aan die gesprekken deelnemen.
De eerste bijeenkomsten op politiek niveau over de pretoetredingsinstrumenten, de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en van het structuurbeleid zullen al eind november, begin december plaatsvinden. Daar zal het Parlement zijn standpunten ten aanzien van Agenda 2000, waarover het vandaag debatteert en morgen stemt, naar voren kunnen brengen. Om de continuïteit te garanderen zal daar ook het toekomstige Duitse voorzitterschap vertegenwoordigd zijn.
Het Oostenrijkse voorzitterschap beschouwt Agenda 2000 als een van de grote uitdagingen waarmee het wordt geconfronteerd. Vanaf het begin hebben wij de werkzaamheden in de verschillende werkgroepen en COREPER sterk opgevoerd. Op elke zitting van de Raad Algemene Zaken en ook voor de ministers van Financiën en Landbouw is Agenda 2000 een belangrijk onderwerp. Elke dag wordt intensief aan bepaalde elementen van het pakket gewerkt.
Ik wil nu kort toelichten hoever de onderhandelingen over de belangrijkste aspecten staan. Wat in de eerste plaats het financiële vooruitzicht 2000-2006 betreft, heerst grote eensgezindheid om bij de vaststelling daarvan zowel rekening te houden met de onontbeerlijke begrotingsdiscipline en efficiëntie van de uitgaven als met het feit dat middelen moeten worden vrijgemaakt om de beleidsvormen van de Unie op passende wijze verder te ontwikkelen. Wij hebben een consensus kunnen bereiken over de begrenzing van de uitgaven voor de pretoetreding en toetreding. De meeste lidstaten zijn het ermee eens dat uitgaven voor de pretoetreding en de nieuwe lidstaten in het financiële vooruitzicht apart worden vermeld, dat het financiële vooruitzicht voor zeven jaar (2000-2006) geldt en dat het wordt aangepast op het ogenblik dat de eerste landen toetreden, maar sommige lidstaten menen toch dat het financiële vooruitzicht bij elke toetreding opnieuw moet worden bekeken.
De door de Commissie gehanteerde gemiddelde groeipercentages zullen aan de hand van de meest recente economische gegevens voortdurend moeten worden getoetst daar de jaarlijkse groeipercentages in die periode van zeven jaar sterk kunnen schommelen. De Commissie gaat ervan uit dat de bovengrens voor de middelen van de Unie vanaf 2000 op 1, 27 % van het BNP van de EU moet worden gehandhaafd. Ook daarover bestaat een ruime consensus, maar de onderhandelingen zijn nog niet afgerond.
Over de totale bedragen in de verschillende uitgavenrubrieken zal wellicht pas in de eindfase van de onderhandelingen een akkoord worden bereikt. Op dit ogenblik wordt in de bevoegde organen ook intensief over het concept van de stabilisering van de uitgaven in het nieuwe financiële vooruitzicht gedebatteerd. Uiterst belangrijk worden de bijeenkomsten van de ministers van Financiën op 23 november en 1 december. Daar moet het debat over de grote vragen worden voortgezet en moeten mogelijke oplossingen worden geformuleerd.
Het verslag over het functioneren van het systeem van de eigen middelen werd door de Commissie op 7 oktober in het Europees Parlement en op 12 oktober in de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën gepresenteerd. Het verslag behandelt de verschillende mogelijkheden om het systeem van de eigen middelen verder te ontwikkelen en het probleem van de buitensporige budgettaire onevenwichtigheden op te lossen. In de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën en de Raad Algemene Zaken is tot nu toe weinig convergentie te bespeuren. Het zal nog heel wat inspanningen vergen om voor iedereen aanvaardbare oplossingen te vinden.
Wat het interinstitutioneel akkoord betreft, zijn de onderhandelingen over het standpunt van de Raad tegenover zulk een nieuw akkoord de voorbije weken goed opgeschoten. Zo konden wij op 12 november het technische onderzoek van het Commissievoorstel met het Europees Parlement aanvatten. Ik hoop dat die werkzaamheden goed zullen opschieten.
Onder het Oostenrijkse voorzitterschap zijn grote inspanningen gedaan voor de hervorming van het structuurbeleid. Ik meen dat wij hier over het algemeen goede vorderingen hebben gemaakt. Over de volgende punten en de desbetreffende technische regelingen is een principiële consensus bereikt.
In de eerste plaats heerst grote principiële eensgezindheid over het concept van de geografische concentratie, waardoor minder mensen in de Gemeenschap steun zullen krijgen. Het aantal doelstellingen zou van 7 tot 3 worden verlaagd.
In de tweede plaats moeten wij de planning en uitvoering van de programma's vereenvoudigen en bespoedigen. De besluitvorming moet verder worden gedecentraliseerd en het financiële beheer en de controle moeten worden verbeterd.
In de derde plaats moeten wij in het toekomstige structuurbeleid de klemtoon leggen op het creëren van werkgelegenheid, de verbetering van de beroepskwalificatie, het behoud van concurrentievermogen en duurzame ontwikkeling.
In de vierde plaats moet het aantal communautaire initiatieven drastisch worden beperkt en moet INTERREG voorrang krijgen.
In de vijfde plaats moeten overgangsregelingen worden uitgewerkt voor gebieden die niet langer tot doelstelling 1 of 2 zullen behoren.
Met betrekking tot de verordeningen betreffende het Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) en het Sociaal Fonds (ESF) heeft de Raad zijn standpunt al grotendeels bepaald. Wat het Cohesiefonds betreft, zijn de technische werkzaamheden ver gevorderd. Nog niet opgelost is de fundamentele kwestie van de subsidiabiliteit van de deelnemers aan de Economische en Monetaire Unie. Politieke knelpunten zijn op dit ogenblik de nauwkeurige omschrijving van en de criteria voor de verschillende doelstellingen en de kwestie van de overgangsregelingen. Daarnaast zijn er echter ook financiële knelpunten in verband met het structuurbeleid, die naar alle waarschijnlijkheid pas in de slotfase van de onderhandelingen zullen kunnen worden opgelost.
Tenslotte zou ik nog iets over de pretoetredingsinstrumenten willen zeggen. Bijzonder positief is voor ons de vooruitgang die tijdens de onderhandelingen is geboekt met betrekking tot de drie wetgevingsvoorstellen van de Commissie voor een coördinatieverordening en pretoetredingsinstrumenten voor het structuur- en het landbouwbeleid. In verband daarmee moesten moeilijke problemen worden opgelost, in het bijzonder de verdeling van de middelen na toetreding van de eerste kandidaatlanden, het garanderen van een krachtig financieel beheer en de controle op de aanwending van de middelen.
Wij stellen nu met voldoening vast dat de Raad Algemene Zaken op 9 november een politiek akkoord over de drie pretoetredingsinstrumenten heeft bereikt, met dien verstande dat wel voorbehoud is gemaakt met betrekking tot de bovengrens voor de steunpercentages. Daarmee heeft een eerste, belangrijk onderdeel van Agenda 2000 ook politiek zijn beslag gekregen. Ik merk wel op dat Agenda 2000 een geheel vormt en dat dit element dus van een volledig akkoord over de gehele agenda afhangt.
Deze vooruitgang is vooral een positief signaal voor de toetredingskandidaten, die van de Unie krachtige steun voor hun hervormingsinspanningen verwachten. Wat de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid betreft, zal ik de stand van de onderhandelingen niet toelichten daar mijn collega, minister van Landbouw Molterer, zoals u weet, daarover vanmiddag uitvoerig verslag uitbrengt.
Algemeen kan men zeggen dat in de voorbije vijf maanden op tal van punten van Agenda 2000 concrete vorderingen zijn gemaakt. Wij zullen ook in de komende weken nog inspanningen doen om een oplossing voor de knelpunten te vinden. Wij moeten tegen de Europese Raad van Wenen substantiële vooruitgang boeken om, zoals wij hebben afgesproken, begin 1999 de beslissende slotfase van de onderhandelingen over het gehele pakket te kunnen aanvatten.

Santer
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, geachte afgevaardigden, uw plenaire vergadering van vandaag is een belangrijke stap op de weg die vóór het einde van de huidige zittingsperiode tot de aanneming van alle in het kader van Agenda 2000 voorgestelde maatregelen moet leiden.
Nadat de Europese Raad van Cardiff dit ook al gedaan had, hebben de staatshoofden en regeringsleiders onlangs tijdens hun informele bijeenkomst in Pörtschach de politieke wil uitgesproken om de onderhandelingen over Agenda 2000 op een speciale top in maart eerstkomend af te ronden. Ik ben blij dat de nieuwe Duitse kanselier in Pörtschach klaar en duidelijk gezegd heeft dat hij vastbesloten is deze kwestie tot een goed einde te brengen.
Mijn collega's in de Commissie zullen onze reacties op uw verslagen in detail bespreken. Zelf wil ik nogmaals wijzen op het politieke belang van Agenda 2000. U kent de drie krachtlijnen van dit pakket: een wezenlijke hervorming van het beleid van de Unie, de voorbereiding van de meest ambitieuze uitbreiding in de geschiedenis van de Unie en tenslotte een adequate en redelijke financiering die onder het in de Akkoorden van Edinburgh vastgestelde plafond ligt.
Voor de Commissie was het altijd al duidelijk dat een hervorming van ons beleid en een akkoord over de financiering in het kader van de financiële vooruitzichten onontbeerlijk waren om het Europa van de 21ste eeuw voor te bereiden. Het vooruitzicht van de komende uitbreiding verhoogt nog het belang van de alomvattende hervormingen die in Agenda 2000 vervat liggen.
Mijnheer de Voorzitter, waarom moeten we deze kwestie in maart afronden? Daar zijn heel wat redenen voor: om te beginnen zullen de komende verkiezingen voor het Europees Parlement vanaf maart-april gevolgen hebben voor de activiteiten van uw Vergadering; vertraging zou tevens de geloofwaardigheid van en het vertrouwen in de Unie schaden; tenslotte zijn er een aantal praktische overwegingen in verband met de programmering van de structuurfondsen en de tenuitvoerlegging van het beleid, en kan eventuele vertraging bij de uitvoering van de pretoetredingsstrategie ook negatieve gevolgen voor het toetredingsproces zelf hebben.
Kunnen wij dit vanaf maart afronden? Mijn antwoord is ja. Ja, omdat alle gegevens inderdaad op tafel liggen: de 19 gedetailleerde voorstellen van de Commissie, die in uw verslagen behandeld worden, maar ook het verslag van de Commissie over de eigen middelen.
De Commissie is zich bewust van de problematiek van de financiering van de communautaire begroting en heeft daarom haar verslag over de werking van het stelsel van eigen middelen met een jaar vervroegd. Het college heeft dit verslag begin oktober aangenomen. Ik stel klaar en duidelijk dat de Commissie in dit document een aantal vernieuwingen invoert. Zij is bereid de budgettaire situatie van de Unie grondig te bestuderen, ook de gevoelig liggende kwestie van de nettobijdragen. Waarom hebben wij dit gedaan? Niet omdat wij zoveel van dit moeilijk te hanteren en verzwakkende concept houden, maar omdat wij naar objectiviteit en communautaire geest streven, zodat het debat op transparante wijze en op degelijke gronden gevoerd kan worden.
Welke rol kan het Europees Parlement in dit verband spelen? Om te beginnen is er natuurlijk een rol voor het Parlement weggelegd op wetgevend vlak. Het Parlement houdt vast aan een alomvattende benadering, maar wenst desalniettemin alle mogelijkheden te benutten om zijn standpunt te benadrukken en, waar dit in het Verdrag bepaald is, volledig gebruik te maken van zijn prerogatieven. Dankzij uw medewerking en uw bijdragen ten gronde zullen wij tijdens deze vergadering van vandaag aanzienlijke vooruitgang kunnen boeken inzake deze kwesties. De Commissie zal van haar kant aandachtig naar het Parlement luisteren en zal een antwoord trachten te geven op uw opmerkingen.
Wij weten allemaal dat het samenvallen van de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam en het einde van uw zittingsperiode een aantal problemen kan opleveren. Voor een aantal aangelegenheden die deel uitmaken van Agenda 2000 zal na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam de medebeslissingsprocedure gevolgd worden.
Ik doe een beroep op de verantwoordelijkheidszin van alle instellingen om snel een interinstitutioneel akkoord te sluiten, zodat deze overgang naar de medebeslissingsprocedure vlot verloopt. Zo'n akkoord is overigens in het algemeen nodig in alle gevallen waar niet langer de samenwerkings- maar de medebeslissingsprocedure gevolgd wordt.
Het Europees Parlement moet natuurlijk niet alleen een rol spelen op wetgevend vlak. Als een van de twee takken van de begrotingsautoriteit moet het Parlement een nieuw interinstitutioneel akkoord inzake de begroting ondertekenen. Het huidige akkoord is heel nuttig gebleken om de budgettaire vrede te bewaren en een gematigde groei van de uitgaven te verzekeren. Voor de Commissie maakt de sluiting van een nieuw interinstitutioneel akkoord dat de twee takken van de begrotingsautoriteit tevreden stelt, wezenlijk deel uit van Agenda 2000. Ik verheug mij erover dat de technische besprekingen van een eventueel nieuw akkoord eindelijk van start konden gaan.
Mijnheer de Voorzitter, laten we ons niet vergissen. Er rest ons niet veel tijd meer vóór maart 1999 en we moeten de besprekingen ten gronde opvoeren. De aanneming van Agenda 2000 is in het algemeen belang van de Unie. Iedereen moet zich bezinnen over de gevolgen die het uitblijven van een akkoord vóór de Europese verkiezingen voor het nieuwe elan van de Unie dankzij de invoering van de euro kan hebben.
Geachte afgevaardigden, ik roep iedereen dan ook op de werkzaamheden op te voeren tegen de Europese Raad van Wenen, zodat we over een stevige basis beschikken voor de besprekingen, die tijdens het Duitse voorzitterschap moeten worden afgerond.
Natuurlijk is er nergens een akkoord over zolang er niet over alles een akkoord bereikt is. Ondanks dit voorbehoud hoop ik dat wij er in Wenen in slagen drie doelstellingen te verwezenlijken. Ik hoop allereerst dat een akkoord kan worden bereikt over wat ik de technische aspecten van de wetgevingsteksten zou noemen; ik verheug mij in dit verband over de vorderingen die onlangs op het gebied van de structuurfondsen, het Cohesiefonds, de pretoetredingsstrategie en de trans-Europese netwerken gemaakt werden. Vervolgens moeten wij vooruitgang trachten te boeken op de meer politieke gebieden. Ik denk hierbij aan bepaalde aspecten van de landbouwhervorming en de plattelandsontwikkeling, van de structurele acties en de "omvang" van de financiële vooruitzichten. Tenslotte moeten wij de grote lijnen schetsen van het uiteindelijke pakket, dat vooral geconcentreerd moet zijn op de financiële gevolgen van de hervormingen en de hiermee samenhangende budgettaire kwesties.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het kort houden, maar ik heb toch getracht aan te geven waar het om gaat in de kwesties die ons de komende maanden wachten. De Commissie is zich terdege bewust van de belangrijke rol die het Parlement vóór het einde van zijn zittingsperiode terzake moet spelen. U hebt in het verleden herhaaldelijk de wens uitgesproken deze rol te willen spelen en u hebt hierbij blijk gegeven van de nodige ernst en zin voor verantwoordelijkheid. De werkzaamheden van vandaag passen in het kader van deze wens. De Commissie zal hier met al haar goede wil toe bijdragen.

Hänsch
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de besluiten over Agenda 2000 zijn de grote uitdaging waarmee de Europese Unie en dus ook het Europees Parlement in het komende halfjaar worden geconfronteerd. Voor wij nader op de details en de verschillende verslagen ingaan, wil ik namens mijn fractie enkele algemene opmerkingen maken. Waar komt het in werkelijkheid op aan?
In de eerste plaats moeten wij de Centraal- en Oost-Europese landen helpen om tot de Unie te kunnen toetreden. Wij zijn ingenomen met de steun die de Commissie voorstelt om die landen op hun toetreding voor te bereiden. Wij zijn het in grote lijnen ook eens met de instrumenten die daarvoor werden uitgewerkt. Die pretoetredingssteun is volgens ons geen geschenk of premie voor de Centraal- en Oost-Europese landen, maar is ook in ons economisch en politiek belang. Het is echter duidelijk dat vooral de kandidaat-lidstaten inspanningen moeten doen om tot de Unie te kunnen toetreden.
In de tweede plaats is de Europese Unie niet klaar voor de uitbreiding. Wij moeten nog grote inspanningen doen om ons daarop voor te bereiden. Wij beschouwen Agenda 2000, die de Commissie ons heeft voorgelegd, als het algemeen plan om de Europese Unie in de komende zes maanden voor de uitbreiding klaar te stomen. Wij denken daarbij aan de hervorming van de beleidsvormen en het financiële vooruitzicht tot 2006.
De voorbije weken en maanden heb ik in de lidstaten en het Europees Parlement - ook in mijn fractie - veel kritiek op bepaalde voorstellen in Agenda 2000 gehoord. Volgens mij is dat normaal. Ook vandaag zal kritiek worden geleverd. Aan het begin van dit debat zou ik echter duidelijk willen zeggen dat geen enkele lidstaat, geen enkel orgaan van de Unie of fractie een alternatief voorstel heeft geformuleerd dat even samenhangend en aanvaardbaar is als dat van de Commissie. Daarom zal mijn fractie de hoofdlijnen en essentiële punten van Agenda 2000 ondersteunen in de vorm waarin de Commissie ze heeft voorgesteld.
Ik wil daarbij enkele opmerkingen maken. Voor ons moeten nieuwe werkgelegenheid, een duurzame economische groei en het concurrentievermogen van de EU-regio's ons hoofddoel zijn bij de hervorming van de structuurfondsen en het Cohesiefonds, maar ook bij de onontbeerlijke hervorming van het EU-landbouwbeleid.
Wij onderstrepen dat de maatregelen in het kader van de structuurfondsen en het Cohesiefonds milieuvriendelijker moeten worden. Wij willen dat de regionale en plaatselijke organisaties, maar ook de burgers, sterker bij de planning en uitvoering van regionale programma's worden betrokken. Wij willen ook een grotere eenvoudig en verantwoordingsplicht bij het beheer van de fondsen en de uitvoering van de voorstellen van de Commissie. De Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten heeft over een aantal omstreden punten een duidelijk standpunt geformuleerd. Onze fractie steunt het voorstel van de Commissie voor de criteria voor doelstelling 1, maar vindt dat het Europees Parlement de nodige uitzonderingen zorgvuldig moet kunnen onderzoeken. Onze fractie is het ook eens met het voorstel van de Commissie om het Cohesiefonds te laten voortbestaan en het ongeveer 20 miljard ecu ter beschikking te stellen voor de ondersteuning van de minst ontwikkelde lidstaten. Onze fractie is het er volkomen mee eens dat het aantal communautaire initiatieven wordt teruggeschroefd en dat INTERREG daarbij voorrang krijgt. Wij willen evenwel dat het programma-URBAN blijft bestaan en dat er een initiatief komt voor de regio's die onverwacht met een ingrijpende economische en sociale omschakeling worden geconfronteerd.
Wij houden vast aan een geleidelijke vermindering van de steun voor de regio's die na 2000 hun recht op steun verliezen, maar zeggen ook dat de overgangsperiode zes jaar moet bedragen en dat daarbij geen onderscheid mag worden gemaakt.
Tenslotte vinden wij het goed dat de Commissie voor meer samenhang wil zorgen tussen de nationale steunmaatregelen en de EU-steun in het kader van doelstelling 2. Ook hier hebben wij echter meer flexibiliteit nodig.
Dat zijn de standpunten van de grote meerderheid van de leden van mijn fractie. Daarnaast zou ik nog de volgende fundamentele opmerking willen maken: als wij alleen maar debatteren over de vraag hoeveel sommige lidstaten betalen en sommige andere ontvangen, negeren wij het belang van het besluit dat het Parlement en de Raad moeten nemen. Niet alleen de institutionele hervorming, maar ook de hervorming van de beleidsvormen is voor ons niet alleen op de uitbreiding van de Europese Unie gericht, maar biedt ons ook de gelegenheid om het EU-beleid bij te stellen. Wij hadden die hervormingen eigenlijk ook zonder uitbreiding moeten doorvoeren. Nogmaals, bij deze hervormingen moeten wij volgens ons vooral aandacht hebben voor de concentratie van de inspanningen die wij als Gemeenschap en Unie kunnen doen. Wij willen geen kaalslag in de lidstaten of in het EU-beleid.
Mevrouw de Voorzitter, u had het over een constructieve samenwerking en de coördinatie van onze werkzaamheden. Daarover zou ik kort het volgende willen zeggen: ik heb niet de indruk dat alle lidstaten - of liever alle regeringen in de Raad - al hebben begrepen dat de rol van het Parlement is veranderd. Ik heb niet de indruk dat ze al hebben begrepen dat het Europees Parlement met de verordening betreffende de hervorming van de structuurfondsen en het Cohesiefonds moet instemmen en dat het daarover dus mee beslist. Dat wil zeggen dat het ook in het belang van de Raad is onmiddellijk na deze eerste lezing een interinstitutionele dialoog met het Parlement op gang te brengen, niet alleen over het financiële vooruitzicht - dat is routine en gebeurt altijd -, maar ook over de hervorming van het beleid en over de standpunten die het Europees Parlement en de Raad moeten innemen.
Mevrouw de voorzitter van de Raad, als de dialoog, waarover u het had, er alleen in bestaat dat het Parlement verslag uitbrengt en dat de Raad, zoals wij verwachten, wel luistert maar voorts zwijgt, kan ik u zeggen dat wij daarmee niet kunnen volstaan. U loopt dan het gevaar dat de onontbeerlijke hervormingen vastlopen.
Wij willen Agenda 2000 nog voor de verkiezingen afronden. Wij zijn bereid het tijdschema in acht te nemen. Ook de Raad moet dat doen. Wij willen dat de Raad tegen eind maart van volgend jaar zijn standpunt bepaalt. U hoeft er niet op te rekenen dat het Parlement u een voorwendsel bezorgt om uw eigen tijdschema niet in acht te nemen. Wij weten dat de politieke, economische, sociale en ecologische toekomst van geheel Europa in de handen van de Commissie, de Raad, maar ook van het Europees Parlement ligt. U moet zeer goed weten dat wij ons daarvan bewust zijn.

Poettering
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het succes van Agenda 2000 en de daaraan gekoppelde onontbeerlijke hervormingen is de noodzakelijke voorwaarde voor het welslagen van de Europese eenmaking in het begin van de 21ste eeuw. Op 1 januari 1999 wordt de Europese Monetaire Unie een feit. Dat is een historische gebeurtenis die velen in Europa nog maar enkele jaren geleden voor onmogelijk hielden. De monetaire unie bewijst dat Europa grote historische stappen kan ondernemen en vooruitgang kan boeken als de politici daartoe de nodige wil aan de dag leggen.
De vastberadenheid van de politici is evenwel onvoldoende. De mensen in Europa moeten in de besluiten van de Europese Unie vertrouwen kunnen stellen. De mensen willen eigenlijk niet minder, maar meer Europa. Zij willen een overtuigend Europa dat zowel intern als naar buiten toe slagvaardig is, dat vrij is van corruptie en machtsmisbruik en dat de belangen van de mensen dient. Op die basis moet Agenda 2000 een succes worden.
Ik zou vier opdrachten willen belichten. In de eerste plaats moet onze topprioriteit de uitbreiding van de Europese Unie met de Centraal- en Oost-Europese landen zijn. De onderhandelingen daarover moeten zo snel mogelijk worden gevoerd, zodat de tien volkeren uit Centraal-Europa tot de waardengemeenschap van de Europese Unie kunnen toetreden. Dat betekent dat het uitbreidingsproces soepel moet verlopen. De landen die er tijdens de eerste onderhandelingsronde nog niet bij zijn, moeten kunnen meedoen zodra ze de nodige vooruitgang hebben geboekt. Wij moeten de indruk vermijden dat de bevolking van enkele kandidaat-lidstaten van dit onderhandelings- en uitbreidingsproces wordt uitgesloten. Belangrijk is dat de wil tot hervorming aanwezig is en dat die volkeren weten dat ze weldra tot de waardengemeenschap van de Unie kunnen behoren.
Onze tweede grote opdracht is de hervorming van het landbouw- en structuurbeleid van de Gemeenschap. Het landbouwbeleid moet ervoor zorgen dat de goed presterende landbouwbedrijven zich tegen hun concurrenten in de wereld kunnen handhaven. Het landbouwbeleid staat echter niet alleen ten dienste van de landbouw, maar moet zich steeds meer tot het gehele platteland uitstrekken. In Europa zijn de omstandigheden anders dan in de Verenigde Staten. Agenda 2000 moet daarom ook bijdragen tot het behoud en de verdere ontwikkeling van het Europese landbouwmodel.
Het structuurbeleid geeft vorm aan de solidariteit met de structureel zwakke regio's. Ik ben het volkomen eens met de geografische en inhoudelijke concentratie van de steun op de structureel zwakke gebieden. Wij menen echter ook dat de gebieden in de zogenaamde rijkere landen, die niet langer voor steun in aanmerking komen, in het kader van een goed mededingingsbeleid op nationaal niveau nog altijd enige steun moeten krijgen omdat die structureel zwakke gebieden in die landen met de rijke regio's in diezelfde landen worden vergeleken.
Onze derde opdracht is de hervorming van de instellingen van de Europese Unie. Wij kennen allen het Protocol van Amsterdam. De nieuwe samenstelling van de Commissie en de nieuwe weging van de stemmingen in de Raad zijn eigenlijk niet doorslaggevend. Het allerbelangrijkst is de uitbreiding van de besluitvorming bij meerderheid in de Raad om de Europese Unie nu en na de uitbreiding slagvaardig te maken. Dat de Raad bij meerderheid beslist, is voor de wetgeving van de Europese Unie van het grootste belang.
Ik zou het nog over een vierde punt willen hebben. In de Duitse Bondsrepubliek is binnen de regering afgesproken dat de twee plaatsen in de Commissie aan de regeringspartijen toekomen. Nu stapt men af van het principe dat een post aan de oppositie toekomt. Als dat in de lidstaten van de Europese Unie navolging vindt, komt de politieke samenstelling van de Commissie in gevaar. Na het Verdrag van Amsterdam krijgt het Europees Parlement een nieuwe rol. De Commissievoorzitter wordt gekozen. In overleg tussen de Commissievoorzitter en de nationale regeringen wordt dan de Commissie samengesteld, die vervolgens in haar geheel het vertrouwen van het Europees Parlement moet krijgen. Als wij in 2000, aan het begin van Agenda 2000, een eenzijdige Commissie hebben, is dat geen goede start en dreigt een conflict met het Europees Parlement en in elk geval met mijn fractie. Daarom zeggen wij dat wij het evenwicht in de Commissie moeten behouden. In de Commissie moeten alle politieke strekkingen vertegenwoordigd zijn om aldus tot de stabiliteit en de vrede in Europa in de 21ste eeuw te kunnen bijdragen.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, wij geloven dat Agenda 2000 een treffend en actueel beeld geeft van de situatie en de sfeer in de Europese Unie en dat het ook een goede weergave is van de visie van het college van commissarissen op de ontwikkeling van het Europese project. Het is een degelijk voorstel, niet visionair. Agenda 2000 is weliswaar minimalistisch maar houdt daarmee de deur open voor een consensus. Het is een overgangsdocument, maar wel een waarin op het vlak van de noodzakelijke uitbreiding van de Unie een stap in de goede richting wordt gezet. De onmiddellijke financiële gevolgen van die uitbreiding worden aangestipt maar naar voren geschoven tot later datum. Agenda 2000 is, met al zijn beperkingen, het enige voorstel dat ter tafel ligt, en de ELDR-fractie vraagt de Raad dan ook met klem in Wenen snel vooruitgang te boeken zodat Agenda 2000 volgend jaar maart, in Keulen, in zijn geheel kan worden aangenomen.
Inhoudelijk gezien steunt de ELDR-fractie het streven naar meer economische en sociale cohesie, waarbij de nadruk ligt op het creëren van werkgelegenheid, op gelijke kansen en een duurzaam milieu. Het binnen deze context genoemde doel om 0, 46 % van het Europese BNP uit te trekken voor de structuurfondsen valt bij ons in zeer goede aarde.
De voorgestelde concentratie en vereenvoudiging van de fondsen onderschrijven wij, en wij pleiten voor een grotere betrokkenheid van regionale en lokale autoriteiten alsmede burgers, bij het partnerschapsproces. Voor doelstelling 1- en 2-regio's die niet langer in aanmerking komen voor steun, moeten de fondsen geleidelijk aan stopgezet worden, zodat de overgang niet te cru is. Ook steunen wij de oprichting van pretoetredingsfondsen voor de kandidaat-landen.
Alhoewel wij het ermee eens zijn dat de communautaire initiatieven zouden moeten inzoomen op een beperkter scala aan onderwerpen zoals INTERREG en het LEADER-programma, menen wij dat het bestaande URBAN-initiatief in stand gehouden moet worden. Wij omarmen het idee van een reservefonds dat een goed beheer en doelgericht gebruik van de structuurfondsen in de toekomst moet garanderen.
Verder is de ELDR-fractie voor handhaving van het Cohesiefonds voor die lidstaten waarvan het BBP minder dan 90 % van het communautaire gemiddelde bedraagt. Daar mogen geen extra eisen of voorwaarden aan worden toegevoegd.
Wat de hervorming van het GLB betreft is de ELDR-fractie de mening toegedaan dat het landbouwbeleid niet los kan worden gezien van de andere doelstellingen van de Unie. Het GLB moet betaalbaar zijn, het moet afgestemd zijn op de situatie op de wereldmarkten en het moet in kunnen spelen op de noden en behoeften die het gevolg zullen zijn van de uitbreiding. Bij de hervorming van het GLB moeten familiebedrijven en een overwegend Europees landbouwmodel als uitgangspunt worden genomen maar tegelijkertijd dient er rekening te worden gehouden met hoge kwaliteitsnormen voor voedselproducten, met het welzijn van dieren en met de duurzaamheid van het milieu terwijl ook de plattelandsontwikkeling gestimuleerd moet worden. Ook wij vinden dat het zwaartepunt van dit debat verlegd moet worden van grondstoffen, bezuinigingen en compensatie, wat bij de vorige generatie centraal stond, naar mensen en plaatsen, waar bij de komende generatie de nadruk zal liggen. De ELDR-fractie is bereid alternatieven te zoeken voor de financiering van het GLB maar stelt met klem dat dergelijke voorstellen niet mogen uitmonden in een gefragmentariseerde hernationalisering van het beleid.
Tot slot zijn wij mordicus tegen het concept van de juste retour evenwel zonder daarmee te willen ontkennen dat er sprake moet zijn van een eerlijke, evenwichtige lastenverdeling tussen de lidstaten. Wij vragen de lidstaten dan ook oog te hebben voor zowel hun nationale voorkeuren als hun Europese verantwoordelijkheden, aangezien dit project alleen uitvoerbaar is indien de financiële regelingen worden goedgekeurd.

Rosado Fernandes
Mijnheer de Voorzitter, ik moet in verband met Agenda 2000 zeggen dat ik er de historische waarden waarop de idee van de Europese Unie gebaseerd is, niet in terugvind. Het gaat om monetaire waarden, om één munt in plaats van om waarden; ik stel inderdaad vast dat wordt afgestapt van een aantal idealen, vooral op het gebied dat ik het beste ken, waarover ik het wil hebben en dat mijn fractie interesseert: het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
Agenda 2000 bevat inderdaad geen concrete voorstellen terzake en is een schaamteloze poging om, met behulp van nauwelijks verhulde voorstellen om het gemeenschappelijk landbouwbeleid met betrekking tot de nationale budgetten voor de rundvleesen melksector te hernationaliseren, een van de basisbeginselen en misschien wel het belangrijkste principe van het gemeenschappelijk landbouwbeleid te vernietigen, namelijk de financiële solidariteit, die ook een morele solidariteit is.
Ook de wens om de discriminatie van de minder productieve en minder ontwikkelde landbouw te handhaven wordt niet verhuld, aangezien de compensatiesteun berekend wordt op basis van de vroegere productiviteit. Aldus zal een schizofreen Europa blijven bestaan met enerzijds bijzonder arme landen en anderzijds landen die rijk zijn als gevolg van de natuur en hun respectieve nationale geschiedenis.
Alsof Agenda 2000 en de wetgevingsvoorstellen van dit pakket niet volstonden, valt de Commissie de Europese landbouw en de landbouwers, vooral de zwaksten, andermaal aan in haar verslag over het stelsel van de eigen middelen, aangezien zij een gedeeltelijke terugbetaling van de uitgaven voor directe steun van het gemeenschappelijk landbouwbeleid voorstelt.
Wij weten allemaal dat het GLB, als het enige echt gemeenschappelijke beleid dat gevoerd wordt, het cement van de Europese integratie is. Dan hebben we het nog niet over de uitbreiding naar de LMOE of de millenniumronde van de Wereldhandelsorganisatie, en zwijgen we nog over wat de voorzitter van de Rekenkamer hier gisteren zei. Hij ging zijn boekje als rechter te buiten toen hij zich uitsprak over de steun voor harde tarwe in de armste landen. Het gaat hier natuurlijk om een vermenging van machten, die volledig in strijd is met wat Montesquieu en Locke vroeger predikten ter bescherming van de democratie.
Wij stellen kortom vast dat de minst begunstigde gebieden nog altijd minst begunstigd zullen zijn in Agenda 2000 en dat de meest begunstigde gebieden almaar rijker zullen worden. Ik heb er niet de minste twijfel over dat de kloof nog dieper zal worden.

Puerta
Mijnheer de Voorzitter, de uitbreiding van de Europese Unie is een uitdaging die wij kunnen en moeten aangaan zonder afbreuk te doen aan de belangrijkste doelstellingen van het proces van Europese integratie, de economische en sociale samenhang in het bijzonder. Daarom zien wij ons gedwongen om zware kritiek te leveren op Agenda 2000, dat haastig is uitgewerkt, de vorm heeft van een onherroepelijke beslissing en geen duidelijke streefgetallen bevat. Het is uiterst paradoxaal dat er eerst een Agenda 2000 wordt opgesteld om de uitbreiding te bewerkstelligen en dat daar dan vervolgens nauwelijks rekening mee wordt gehouden in de voorstellen en betogen die erop volgen.
De publieke opinie in de lidstaten is nu getuige van een debat over de eigen middelen en het ontoereikende plafond aan die middelen van 1, 27 % van het BBP van de Gemeenschap, en over de omstreden solidariteitsbijdrage die wordt betaald uit de structuurfondsen. Dat levert een heel ander beeld op dan gedurende de periode-Delors, toen keer op keer werd voorgesteld om de financiële middelen en de structuurfondsen te verhogen.
Het debat is op een ongelukkige manier gesteld, zonder er rekening mee te houden dat het er niet alleen om gaat een interne markt tot stand brengen maar ook, en vooral, zorg te dragen voor economische en sociale samenhang. In plaats van het te hebben over nettobetalers of -ontvangers zou er een globale economische balans moeten worden opgemaakt die laat zien wie het meeste voordeel heeft bij de interne markt en hoe groot dat voordeel is, want uit de begroting valt niets af te lezen over de hoofdpunten van het economische beleid. En het valt toch niet te ontkennen dat sommige economieën ontzaglijk veel profijt hebben van deze grote interne markt terwijl andere er een economische en sociale prijs voor betalen.
Voor wat het gemeenschappelijk landbouwbeleid betreft, is ons voornaamste punt van kritiek dat een overkoepelende visie ontbreekt en dat er uitsluitend aandacht wordt besteed aan bepaalde productiesectoren. De hervorming van de GMO's zal sterke prijsdalingen met zich meebrengen die slechts zeer ten dele zullen worden gecompenseerd door inkomenssteun en subsidies voor de particuliere opslag. Let u op mijn woorden.
Wij maken ons zorgen over de sociale en werkgelegenheidseffecten die dit beleid zal hebben op de zwakste boerenbedrijven, en wij maken ons zorgen over de invoering van een systeem van cofinanciering dat de problemen niet zal oplossen. De oplossing moet worden gezocht in concrete voorstellen gericht op een evenwichtige verlening van voldoende directe steun om de onrechtvaardige verschillen die op dit moment bestaan te kunnen compenseren.
Maar naar ons oordeel is dit voorstel van de Commissie - met alle respect - niet meer dan een vorm van schijncompensatie die de bestaande inkomensverschillen alleen maar zal bevriezen. Om al deze redenen zijn wij ervan overtuigd dat er nog heel wat werk moet worden verzet om een solidaire uitbreiding te realiseren en om eerst, voor het zover is, de ernstige tegenstellingen en tekortkomingen weg te werken waarmee wij op sociaal-economisch en institutioneel vlak geconfronteerd worden.

Aelvoet
Voorzitter, collega's, na de plechtige verklaringen in Brussel, Luxemburg en Londen over de historische betekenis van de uitbreiding, lijkt het erop dat de Raad overschakelt naar een lagere versnelling. Er groeit blijkbaar een soort van sfeer die ertoe zou kunnen leiden dat het IJzeren Gordijn van vroeger vervangen wordt door een rookgordijn van mooie woorden, dat de echte bedoelingen van de Raad probeert te verbergen, namelijk de toetreding van nieuwe leden uitstellen. We zijn er ons terdege van bewust dat we hier met een uitbreidingsoperatie zonder voorgaande te maken hebben die bijzonder zware eisen stelt aan alle landen, zowel aan ons als aan de kandidaat-landen. De uitstekende voortgangsrapporten die de Commissie ons heeft overgemaakt begin november laten zien hoe zeer die kandidaat-landen zich hebben ingespannen om te beantwoorden aan de criteria van Kopenhagen. Maar voor deze omschakeling die daar moet gebeuren, wordt een zware prijs betaald. Namelijk grote groepen van de bevolking betalen die omschakeling met armoede en iedereen die daar geregeld komt, merkt dat. Vandaar dat wij er de aandacht op willen vestigen dat het scheppen van een goed functionerende markteconomie te vaak herleid wordt tot een vraag naar snelle privatisering alleen. De situatie in Rusland bijvoorbeeld leert toch dat een privatisering waarbij een beperkt aantal mensen de nationale rijkdommen inpikt absoluut geen gezonde basis vormt voor een sociaal-gecorrigeerde vrije markt. Commissie en Raad moeten dus niet eenzijdig aandringen op snelle privatisering maar op een verantwoorde privatisering die de nodige mechanismen voorziet voor politieke en sociale bijsturing.
Tegenover de zware inspanning van de kandidaat-landen staat naar onze smaak een te afwachtende Raad. Want waar staan wij zelf? De institutionele hervorming is op de lange baan geschoven. De landbouwhervorming is er nog niet en wat we ervan zien, wijst eerder op het blijven vastzitten op het oude spoor van productieprijsdalingen, export van structurele overschotten en veel te weinig op de aanpak van de geïntegreerde landelijke ontwikkeling. We blijven wat de financiering betreft een open houding bepleiten die het toelaat om het volume van de financiering, indien nodig, aan te passen. Maar naast dat volume zijn voor ons de sleutelwoorden: participatie en decentralisatie. De decentralisatie van de middelen is nu gelukkig een feit geworden maar de participatie van de vertegenwoordigers van de kandidaat-landen in de begeleidingscommissies waar beslissingen vallen over de projecten, is nog altijd niet geregeld. Het zo pas bekend geworden verslag van de Rekenkamer over de nucleaire veiligheid stelt het pijnlijk falen vast van de Commissie om de veiligheid van de centrales in de kandidaat-landen te verbeteren. In feite werden de zaken in handen genomen door onze westerse nucleaire lobby die de inzet van eigen peperdure experten en de export van eigen materiaal op het oog had, met desastreus resultaat op het terrein voor gevolg. De coördinatie-opdracht die de Commissie terzake had, kunnen we begrijpen, maar van alle initiatieven: TACIS, PHARE, BIRD, enzovoort werd helemaal niet voldoende opgenomen.
Wij steunen ten volle de positieve voorstellen om snel onderhandelingen te beginnen, ook met Letland, later met Litouwen en Slowakije. We zijn zeer verheugd en we konden onmiddellijk vaststellen in de gemengde paritaire commissie dat de opening naar Turkije resultaat oplevert. Men ziet dus nu al dat de Turkse vertegenwoordigers anders reageren ten aanzien van de Europese Unie. Wij moeten bovenal vermijden dat de Unie een gijzelaar wordt van Griekenland en Turkije want die landen gedragen zich niet als moeders maar als bemoeizieke schoonmoeders die de zaken alleen maar bemoeilijken. Iedereen weet dat de deblokkering van het politiek probleem in Cyprus een voorwaarde is zonder welke de toetreding zeer grote problemen zal kennen. Vandaar dat wij ervoor pleiten dat de Unie een Europees bemiddelaar zou aanstellen om een dynamisch beleid mogelijk te maken om deze kwestie tot een goed einde te voeren.

Hory
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben vandaag zin om wat ons debat over Agenda 2000 had kunnen opleveren te vergelijken met wat het nu bij gebrek aan politieke wil geworden is. De uitbreiding van de Unie bood ons een unieke gelegenheid om de beginselen die aan de basis van onze Gemeenschap liggen in hun geheel te evalueren, om ons te bezinnen over een nieuw institutioneel kader dat bruikbaar is voor 25 of 30 landen, en om de budgettaire hervormingen te plannen die betekenis gegeven zouden hebben aan de eenmaking van ons continent. Na deze inspanningen om de Unie grondig te herzien, maar pas daarna, hadden wij de technische gevolgen kunnen bestuderen die de uitbreiding bijvoorbeeld voor onze landbouw en ons regionaal beleid zou hebben.
In plaats van dit ruime debat zult u de hele dag kunnen luisteren naar klaagzangen van parlementsleden die, terecht, van oordeel zijn dat de voorliggende maatregelen niet in overeenstemming zijn met deze historische uitdaging. Om te beginnen hadden wij, de 15 lidstaten onderling en samen met de kandidaat-lidstaten, ongetwijfeld opnieuw de bijzondere waarden van humanisme, solidariteit, rechtvaardigheid en vrede moeten bevestigen, en niet alleen in retorische inleidingen, want deze waarden vormen het Europees model en zijn de doelstellingen die wij bij de uitbreiding beogen. Bij gebrek aan dit algemeen akkoord over de basisprincipes en de nieuwe grens ontstaat de indruk dat de enen met veel minachting en politiek imperialisme de kruimels van hun welvaart verdelen, terwijl de anderen denken dat ze in een supermarkt worden uitgenodigd.
Dienen we ook niet te wijzen op de gemiste kans van Amsterdam, waar wij alvast een institutioneel kader hadden moeten schetsen dat aangepast is aan ons continent, en waar wij resoluut voor een federaal model hadden moeten kiezen in plaats van vast te houden aan een constructie sui generis waarvan de beperkingen elke dag blijken? Moeten wij niet onderstrepen dat onze financiële verbintenissen leeg zijn en aldus onze politieke verbintenissen elke zin ontnemen, terwijl wij ook in ons eigen belang blijk hadden moeten geven van vrijgevigheid en verbeeldingskracht en ons bijvoorbeeld hadden moeten bezinnen over een directe communautaire fiscaliteit, die het Europa van de burgers een concrete dimensie en ons Parlement echte bevoegdheid zou gegeven hebben. Wij hebben niet eens alle financiële middelen gebruikt die wij overeenkomstig de Verdragen voor de uitbreiding mogen aanwenden.
Ik ken alle argumenten van economen, boekhouders en statistici. Zij voerden eerder ook al dezelfde argumenten aan tegen het voorstel voor de Duitse eenmaking. Wat de cijfers ook mogen beweren, het gezond verstand zal altijd zeggen dat Europa enkel kan verzwakken als het bij een uitbreiding van 15 tot 20, 25 of 30 lidstaten slechts over evenveel middelen beschikt en als nog altijd dezelfde regels gelden. Dit zal geen uitbreiding, maar een verzwakking, een verlies aan densiteit van de Europese Unie zijn, en dit verlies aan densiteit zal ons Europa overleveren aan het meest dogmatische economisch liberalisme en aan politieke onmacht die de weg effent voor andere belangen.
Ziehier waarom de Fractie Europese Radicale Alliantie, hoewel zij in het algemeen akkoord gaat met de hervormingen en de enkele "hervorminkjes" die ons worden voorgesteld, nog altijd wacht op het groot politiek debat over het Europees continent, dat wij niet eeuwig kunnen blijven uitstellen. Iedereen voelt aan dat de uitbreiding een historische kans is, maar iedereen kan ook zien dat ons Europees project heel wat inspiratie mist bij deze belangrijke gelegenheid.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.

Verwelkoming
De Voorzitter
Dames en heren, met uw welnemen zou ik nu twee vooraanstaande leden van de onlangs gekozen nationale raad van Slowakije willen verwelkomen in het Parlement. De heer Peter Weiss is voorzitter van de commissie voor buitenlandse zaken en, vanaf vandaag, medevoorzitter van de Gemengde Parlementaire Commissie; hij wordt vergezeld door de heer Frantisek Sebej.
Ik wens hun veel succes toe in hun werk om Slowakije vooruit te helpen op weg naar toetreding tot de Unie.

Pretoetredingsstrategie
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende vier verslagen:
A4-0397/98 van de heer Barón Crespo, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad betreffende de coördinatie van de bijstand aan de kandidaat-landen in het kader van de pretoetredingsstrategie (COM(98)0551 - C4-0606/98-98/0094(CNS)); -A4-0382/98 van de heer Walter, namens de Commissie regionaal beleid, over het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad tot oprichting van een pretoetredingsinstrument voor structuurbeleid (COM(98)0138 - C4-0301/98-98/0091(CNS)); -A4-0388/98 van de heer Tomlinson, namens de Begrotingscommissie, over het voorstel voor een verordening (EG, Euratom) van de Raad tot wijziging van verordening (EG, Euratom) nr. 2728/94 tot instelling van een garantiefonds (COM(98)0168 - C40302/98-98/0117(CNS)); -A4-0383/98 van de heer Sonneveld, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad inzake steunverlening door de Gemeenschap voor pretoetredingsmaatregelen op het gebied van landbouw en plattelandsontwikkeling in de kandidaat-lidstaten in Midden- en Oost-Europa gedurende de pretoetredingsperiode (COM(98)0153 - C4-0244/98-98/0100(CNS)).
Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie: de Raad heeft de vergadering verlaten. Ik zou dat graag genotuleerd zien.
Ik zal het verslag presenteren over het voorstel voor een verordening van de Raad over de coördinatie van de bijstand aan de kandidaat-landen in het kader van de pretoetredingsstrategie. Om te beginnen, mevrouw de Voorzitter, zou ik willen wijzen op een feit dat misschien voor de hand ligt, maar dat denk ik van doorslaggevende betekenis is, namelijk dat de uitbreiding een politiek project is dat niet alleen een centrale plaats inneemt binnen Agenda 2000 maar ook voor de Europese Unie van essentieel belang is. En dat project houdt niet in dat wij binnen de Unie maar wat landen onder de loep nemen die toe willen treden, alsof het om een medisch onderzoek ging, of ze via de achterdeur binnenlaten. Neen, het gaat om een proces van lange adem, een proces van gezamenlijke en gedeelde inspanningen om ervoor te zorgen dat deze landen kunnen voldoen aan de voorwaarden die worden gesteld door de Verdragen en die worden weerspiegeld in de zogenaamde criteria van Kopenhagen, die erop neerkomen dat de kandidaat-landen hun democratische stelsels moeten consolideren, hun economieën niet alleen moeten aanpassen aan ons acquis maar ook zodanig dat ze werken als markteconomieën, en moeten streven naar vriendschappelijke betrekkingen en solidariteit met hun buurlanden, onderling en met ons. Dat vereist politieke wil en duidelijke doelstellingen.
Ik hoop dat de Europese Raad van Wenen een politiek signaal zal geven in die richting, en vooral dat men het op toetreding gerichte en globale karakter van dit proces in gedachten zal houden, zonder nieuwe verschillen en verder onderscheid aan te brengen tussen de betrokken landen.
Ik wil ook even stilstaan bij een paar uitspraken van het Oostenrijks voorzitterschap die, zoals ik ze begrijp, betekenen dat men bezig is voorstellen van het Parlement over te nemen. Zo is bijvoorbeeld categorie 7 geaccepteerd, waarmee de pretoetreding van de hervormingen wordt losgekoppeld, wat de duidelijkheid meer ten goede komt dan de doorzichtigheid, omdat wat doorzichtig is niet zichtbaar is, maar wat duidelijk is wel, en ik denk dat er wat dat betreft onderhand meer over duidelijkheid zou moeten worden gesproken. Ook gaat men nu akkoord met een herziening van de financiële vooruitzichten - die 1, 27 % is immers niet heilig - en een zekere flexibiliteit. En dat kan dit proces denk ik ten goede komen.
Om mij te beperken tot de belangrijkste opvattingen van het Parlement in verband met de pretoetredingsstrategie: wij zijn van mening dat zo'n strategie rekening moet houden met de politieke dimensie van het proces in zijn geheel, en niet alleen moet draaien om die individuele onderzoeken. Er moet rekening worden gehouden met aspecten als politieke samenwerking en veiligheid, die van fundamenteel belang zijn. Wij vinden het belangrijk dat de strategie aansluit bij de inhoud van onze Verdragen. Om die reden dringen wij er ook op aan dat de strategie wordt uitgewerkt met gebruikmaking van onze instrumenten, vooral de gemeenschappelijke optredens en gemeenschappelijke standpunten. Het is belangrijk dat wij de normen respecteren die we onszelf hebben opgelegd, zonder dat het Hof van Justitie ons er bij tijd en wijle aan moet herinneren.
Wij hebben ook gezorgd voor de nodige coördinatie tussen de verschillende commissies die zich bezighouden met de drie basisinstrumenten die op dit moment worden gebruikt. Ik moet zeggen dat de Commissie, die de voorstellen voor de drie verordeningen gaandeweg heeft gedaan, van gedachten veranderd is en zichzelf heeft verbeterd, en naar het schijnt veel meer gewicht heeft toegekend aan het PHARE-programma. Ik denk dat het goed zou zijn als de Commissie op dat punt ook rekening zou houden met de opmerkingen en amendementen van het Parlement, in die zin dat de doelstellingen verduidelijkt moeten worden, en vooral dat er meer duidelijkheid moet komen over de uitvoering van het PHARE-programma, dat het risico loopt om in twee of drie verschillende programma's uiteen te vallen: een programma voor die landen waarmee wij al in onderhandeling zijn, voor degenen die op de drempel staan en graag aan de onderhandelingstafel zouden aanschuiven, en voor de landen die nog niet eens aan het PHARE-programma deelnemen en die buiten dit bestek vallen.
Om af te sluiten, mevrouw de Voorzitter, zou ik nog willen opmerken dat wij dankzij de coördinatie tussen de verschillende commissies volgens de Hughes-procedure amendementen hebben kunnen opstellen die de politieke en economische randvoorwaarden van het proces benadrukken, aandringen op cofinanciering, en voorstellen om de hulp gelijk te schakelen en aan te passen binnen de mogelijkheden van de begrotingsautoriteit. Verder wordt in de amendementen gevraagd om decentralisatie en controle op het hele proces, om een jaarverslag, en om het Europees Parlement te betrekken bij deze hele evolutie en de controle.

Walter
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, het Europees Parlement heeft zich al meermaals uitdrukkelijk voor de uitbreiding uitgesproken. De enorme uitdaging waarvoor wij nu staan luidt als volgt: hoe zorgen wij ervoor dat de kandidaat-landen kunnen toetreden en hoe bereiden wij de Europese Unie en haar structuren daarop voor? Het structuurpolitieke pretoetredingsinstrument voor de kandidaat-landen, ISPA, is een belangrijk verbindingselement tussen de landen binnen en buiten de Unie doordat het de kandidaat-landen bij dringend noodzakelijke investeringen helpt en ze geleidelijk met de wijze van functioneren en de mechanismen van het Europees structuurbeleid vertrouwd maakt.
Het succes van de pretoetredingsstrategie hangt vooral af van een optimale coördinatie van alle beschikbare instrumenten zoals ISPA, PHARE, de toenaderingssteun voor de landbouw en INTERREG voor de grensoverschrijdende samenwerking. Doublures kunnen wij ons niet veroorloven. Die zouden de kandidaat-landen, die ook nu al de handen vol hebben, nodeloos belasten. Met betrekking tot de coördinatieverordening en de eventuele toetredingspartnerschappen met de kandidaat-landen moet duidelijk worden afgesproken wie waar met welke instrumenten steun verleent.
Daarnaast plaatst het structuurpolitieke pretoetredingsinstrument ons voor een dilemma. Enerzijds hebben de kandidaat-landen een reusachtige behoefte aan investeringen op alle mogelijke terreinen. Alleen al op milieugebied bedragen de kosten van de noodzakelijke inspanningen voor de tien landen samen naar schatting meer dan 100 miljard ecu. De financiële bijdrage van de EU, waarover thans wordt onderhandeld, is nauwelijks meer dan een druppel op een gloeiende plaat. Dat is een reden te meer om het beschikbare geld doelgerichter te gebruiken. Ik meen dan ook dat, zoals ook bij de duidelijke stemming in de commissie is gebleken, de concentratie van de middelen op investeringen in milieu- en vervoersinfrastructuur het in die sectoren gemakkelijker moet maken om het communautaire acquis over te nemen. Wij mogen onze inspanningen niet versnipperen.
Aangezien onze financiële middelen beperkt zijn, moeten wij, zoals de Commissie voorstelt, onze steun op concrete projecten richten, zoals dat bij PHARE al het geval is. Dat betekent evenwel niet dat de plaatselijke actoren in de landen en regio's niet ten volle bij die werkzaamheden moeten worden betrokken. Naast die investeringen in infrastructuur zal in het kader van ISPA ook technische bijstand worden verleend. Het zou verkeerd zijn dat ISPA wordt toegespitst op de verbetering van het bestuur in de kandidaat-landen. Daarvoor gebruiken wij PHARE. Gelet op de nog steeds bestaande problemen en de achterstand op het gebied van het bestuur, vergt een doeltreffende uitvoering van de projecten evenwel ook op concrete projecten gerichte steun voor de betrokken bestuursorganen.
Wij moeten onze steun ook concentreren op een beperkt aantal projecten of groepen van projecten met een voldoende omvang. De Commissie stelt terecht voor ons tot investeringen van minimaal 5 miljoen euro te beperken, met dien verstande dat voor de kleinere kandidaat-landen en ook in andere verantwoorde uitzonderingsgevallen tot een bepaald percentage van de kredieten de mogelijkheid moet bestaan om kleinere investeringsbedragen toe te kennen. Wij hebben daar enige marge nodig. Doelgerichtheid bereiken wij bovendien ook door cofinanciering. Zo kunnen wij ervoor zorgen dat het Europese geld zinvol wordt gebruikt en dat, met de medewerking van de internationale financiële instellingen zoals de Europese Investeringsbank, de hefboomwerking ervan wordt versterkt.
Het structuurpolitieke pretoetredingsinstrument wordt telkens opnieuw met het Cohesiefonds vergeleken. Die vergelijking gaat op voorzover de middelen op vervoers- en milieuprojecten worden geconcentreerd. Zoals bij het Cohesiefonds komt het erop aan tussen beide terreinen een billijk evenwicht te vinden. Het milieu mag niet het slachtoffer van onze steun voor investeringen met het oog op de uitbreiding zijn. ISPA is echter meer dan een kloon van het Cohesiefonds. Wij moeten het instrument ook gebruiken om de kandidaat-landen aan het mechanisme van de structuurfondsen te gewennen. Daarom vragen wij dat op het gebied van de uitvoering, het beheer en ook elders zoveel mogelijk dezelfde regels gelden als ten aanzien van de structuurfondsen in hun huidige en toekomstige vorm. Het partnerschapsbeginsel moet vanaf het begin zo ruim mogelijk worden toegepast.
Met ISPA geeft de Unie het duidelijke signaal dat wij het pretoetredingsproces van de Centraal- en Oost-Europese landen ernstig opvatten. In verband met de uitbreiding is al veel over tijdschema's, data en jaartallen gesproken. Ik vind dat wij realistisch moeten zijn. Het heeft geen zin grote verwachtingen te wekken die wij niet kunnen inlossen. Wij moeten echter wel duidelijk maken dat wij onze instrumenten willen gebruiken en de kandidaat-landen ook daadwerkelijk financieel willen steunen. ISPA is wat wij aan financiële middelen ter beschikking kunnen stellen. Daarmee helpen wij de kandidaat-lidstaten zichzelf te behelpen, niet meer of minder. Wij zijn het dan ook eens met het voorstel van de Commissie, aangevuld met de door ons ingediende amendementen, en vragen dat daarmee tijdens het verdere beraad rekening wordt gehouden.

Sonneveld (PPE)
Mevrouw de Voorzitter, de kandidaat-lidstaten zijn alle bezig met aanpassingen op het terrein van de landbouw om te zijner tijd in staat te zijn om tot de EU toe te treden. Zij die spoedig wensen en denken toe te treden, zullen in deze sector aanwijsbaar aanmerkelijke resultaten moeten hebben geboekt om hun markten, hun administraties en hun institutionele infrastructuur zonder al te veel problemen te kunnen inpassen in die van de Europese Unie van de Vijftien. Als de EU zich dan ook op dit moment van een nieuw instrument gaat voorzien om deze kandidaat-lidstaten in dit pretoetredingsaanpassingsproces terzijde te staan dan moet die hulp sterk resultaatgericht zijn en wel op korte termijn. Daarom moet men hiervoor geen al te stringent keurslijf gaan ontwerpen, omdat de materie zeer complex is en de omstandigheden van land tot land sterk verschillen.
Het Commissievoorstel om de kandidaat-lidstaten prioritaire programma's te laten kiezen uit een lijst van in aanmerking komende beleidsterreinen is dan ook een juiste aanpak. Naar mijn mening is daarentegen het voorstel om van de kandidaat-lidstaten te verlangen dat zij voor 1 januari 2000 een plattelandsontwikkelingsplan hebben opgesteld waar al deze gekozen programma's in moeten passen, niet een juiste aanpak. Niet dat zulke plattelandsontwikkelingsplannen op zich niet nuttig en nodig zijn, maar zij kunnen onmogelijk op zo'n korte termijn op democratische wijze en voldoende integraal van opzet worden vastgesteld. Dit is een onnodige en zelfs riskante bemoeilijking van deze steunverlening.
Daarom heb ik mede namens de landbouwcommissie een voorstel aan de plenaire voorgelegd om deze plattelandsontwikkelingsplannen niet als prealabele conditie te stellen, maar voorshands een dergelijk planmatig kader te vervangen door een pragmatische aanpak die de financiering mogelijk maakt van een aantal maatregelen waarvan iedereen het nut inziet. Daarom bepleiten wij inschakeling van een raadgevend comité, bestaande uit deskundigen uit de EU-Vijftien en de kandidaat-lidstaten. Dit comité heeft een dubbele taak. Aan de ene kant moet het dit soort nuttige maatregelen helpen identificeren en tegelijkertijd moet het ervoor zorgen dat de indiening van de projecten en de behandeling door de diensten van de Commissie voortvarend verloopt. Dergelijke adviezen en ondersteuning moeten gebaseerd zijn op grondige kennis van het acquis communautaire en van het veranderingsproces waarin zich de kandidaat-lidstaten bevinden.
De dienstverlening van het comité zal beschikbaar moeten zijn, zowel in de richting van de administratie van de kandidaat-lidstaten als van de diensten van de Europese Commissie, dit uiteraard in nauwe samenwerking met de EU-vertegenwoordiging in de kandidaat-lidstaten. Dit garandeert een betere kwaliteit en een snellere procedure en dus een vergroting van meetbare resultaten op korte termijn.
De door de Commissie voorgestelde lijst van maatregelen waaruit de lidstaten bij voorkeur hun prioriteiten zouden moeten kiezen, werd door de landbouwcommissie onder meer uitgebreid met de oprichting van een systeem van landbouwkredietinstellingen en met een versnelde invoering van het op grote schaal bijhouden van een boekhouding op landbouwbedrijven. In de tekst van de landbouwcommissie werden bij een aantal van de mogelijke maatregelen ook voorwaarden gesteld met betrekking tot concurrentieverstoring en aansluiting op de communautaire wetgeving. Ik vind het logischer dat dergelijke voorwaarden vermeld worden in het daarvoor bestemde artikel 6, waarin met name ingegaan wordt op de verenigbaarheid en de voorwaarden die aan de steunmaatregelen gesteld moeten worden.
Wat de coördinatie betreft moet gestreefd worden naar zoveel mogelijke uniformiteit in de EU-regels voor de verschillende steunprogramma's. Dit geldt bijvoorbeeld voor de regels met betrekking tot budgettering en comptabiliteit. Verder moet zoveel mogelijk gebruik gemaakt worden van bestaande coördinatie en toezichtsstructuren. Daarom kan ik instemmen met het gewijzigde Commissievoorstel om voor deze landbouwsteun het PHARE-comité eveneens bevoegd te verklaren.
Ook het systeem van twinning tussen instellingen van bepaalde lidstaten van de EU en van sommige kandidaat-lidstaten, zoals bijvoorbeeld op het gebied van de veterinaire en plantenziektekundige diensten, verdient sterke ondersteuning. De daarvoor ingestelde commissie van toezicht kan ook in het nieuwe hulpkader met onze steun haar werk uiteraard voortzetten. Ook op deze wijze kan voortgebouwd worden op de lopende activiteiten van het PHARE-programma.

Titley
Mevrouw de Voorzitter, het is bijzonder toepasselijk dat we ons nu intensief bezighouden met de laatste uitbreiding van de Europese Unie, precies 50 jaar na de totstandkoming van de Berlijnse luchtbrug. In het belang van de vrede, stabiliteit en democratie in Europa werden toen internationaal de handen ineen geslagen. Het is nu al overduidelijk dat eenzelfde internationale inzet nodig is om van de uitbreiding van de Europese Unie een succes te maken. Zowel de lidstaten van de Europese Unie als de kandidaat-landen zullen zich daarbij onbaatzuchtig moeten opstellen. Het wordt ongetwijfeld een buitengewoon ingewikkeld en moeizaam proces. Wij moeten continu het uiteindelijke doel voor ogen houden, namelijk een stabiel en welvarend Europa.
Dat neemt niet weg dat alle geboden oplossingen gedragen moeten worden door het Europese volk, door onze kiezers en door de kiezers in de kandidaat-landen. Die oplossingen zullen dus concreet en acceptabel moeten zijn. Uit opiniepeilingen blijkt dat de burgers in de Europese Unie onverschillig dan wel vijandig staan tegenover de uitbreiding, wat betekent dat we met dit project de straat op moeten, zowel in de Unie als in de kandidaat-landen. We kunnen wel geld steken in de infrastructuur en in het milieu, maar we mogen de mensen zelf niet over het hoofd zien. Galbraith zei het al: "Money is not superior to democracy" .
Ik zou graag zien dat er meer aandacht uitgaat naar de sociale dialoog en naar ondersteunende programma's voor diegenen die in deze landen te lijden hebben onder de veranderde economische omstandigheden.
Ik denk net als de heer Barón Crespo dat wat dit specifieke instrument betreft, er meer duidelijkheid moet komen over de wijze waarop het geld wordt gebruikt en de opzet van de hiervoor verantwoordelijke comités. Gelet op de recente schandalen bij de Commissie moeten wij erop toezien dat de financiële afhandeling van dit project boven elke twijfel verheven is.

Oostlander
Mevrouw de Voorzitter, de verordening betreffende de coördinatie van de bijstand aan de kandidaat-landen in het kader van de pretoetredingsstrategie is een heel belangrijke stap op weg naar de uitbreiding van de Europese Unie. In feite zitten we in een proces dat het zelfbeeld van de Europese Unie aanzienlijk verandert. Voorheen hebben we elkaar voortdurend bekeken als leden van een Europese Economische Gemeenschap. Steeds meer, met name in het contact met de toetredingskandidaten komen wij tot de conclusie dat wij in de eerste plaats een bond van democratische rechtsstaten zijn. Dat heeft natuurlijk ook een stempel gedrukt op onze verhouding tot sommige kandidaat-lidstaten, met name de republiek Slowakije. We kunnen er dankbaar voor zijn dat de bemoeienis die we met Slowakije vanuit dat standpunt hebben gehad, misschien mede een klein beetje van invloed is geweest op de andere keuze die de bevolking daar heeft gemaakt. Wij zijn blij dat de nieuwe regering in Slowakije een totaal ander beleid voert dan haar voorgangers. Wij wensen dan ook dat Slowakije zeer spoedig kan profiteren van het perspectief van het komende lidmaatschap.
Mevrouw de Voorzitter, de Raad heeft oog gehad voor de procedurele wensen van het Parlement inzake zijn controlemogelijkheden op het hele proces. Dat is een goede zaak. De wijze waarop de hulpverlening georganiseerd wordt, is op zich een leerzaam voorbeeld van de politieke en administratieve mores van de Unie. Daarom zit hier een belangrijk element van vertrouwd raken met het komende lidmaatschap van de Unie. De kandidaten krijgen te maken met een drietal financieringsinstrumenten met welomschreven doelstellingen. Zo komt de specifieke sturing door de Europese Unie tot zijn recht en wordt tevens kennis gemaakt met de wijze waarop zij gecoördineerd wordt. Van groot belang is de onderstreping van de verantwoordelijkheid van de Commissie. Artikel 9, zoals het in de nota van de Commissie staat, is op dit punt heel duidelijk en uitvoerig en moet daarom zeker niet worden afgezwakt. Indien de lidstaten bij de coördinatie betrokken zijn, is het uiteraard ook logisch dat zij in dat kader hun eigen hulpverlening coördineren. Het lijkt me goed om daar toch nog eens een keer de nadruk op te leggen. In het toetredingsdebat dat we met het Britse voorzitterschap voerden, hebben we een procedure bedongen en verworven die de controle van het Europees Parlement en wijzigingen of aanvullingen van de toetredingsstrategie garandeert. Daar moeten wij zuinig op zijn. Mede daarom vind ik het toch geen goed idee om dit traject expliciet toe te wijzen aan de tweede zuil waar we immers momenteel weinig over te zeggen hebben. Het is heel goed dat we via onze begrotingsbevoegdheid bovendien een stevige vinger in de pap hebben. Mede daarom vind ik dat het amendement 15 op naam van Swoboda-Titley toch ontraden moet worden.
De EVP zal ook stemmen tegen amendementen die de zeggenschap van de kandidaat-lidstaten over de hulp versterken. Het is goed dat uiteindelijk de sturing in handen van de Europese Unie blijft. Het gaat uiteindelijk om de belastinggelden van onze burgers tegenover wie wij ons moeten verantwoorden. De bedragen van de hulp zijn niet buitengewoon hoog. Eerder kan men zeggen dat ze verrassend laag zijn. Het is een wonder dat we tegen een zo lage prijs een zo hoog ideaal kunnen realiseren.

Bertens
Mevrouw de Voorzitter, de liberale fractie steunt de amendementen van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid op het goede voorstel van de Commissie om de steunverlening aan de kandidaat-landen te stroomlijnen. Er is de Unie veel aan gelegen om efficiënt gebruik te maken van de fondsen voor hulpverlening. De budgettaire ruimte echter is beperkt en efficiency is natuurlijk dan geboden. Afstemming met de lidstaten en de internationale financiële organisaties is dan essentieel. Wij steunen de Commissie ook in het voorstel om tot decentralisatie van beslissingsbevoegdheid inzake microprojecten te komen en daar moeten dan wel personele en financiële middelen aan gekoppeld worden. Wij zijn tegen het voorstel om van het gehele uitbreidingsdossier een gemeenschappelijk optreden in het kader van buitenlands beleid te maken. Dat klinkt mooi aangezien de uitbreiding de grootste daad van het buitenlands beleid van de Unie zou zijn of is. Echter een gemeenschappelijke actie in het kader van het GBVB vereist unanimiteit in de Raad en verzwakt daardoor de positie van het Europees Parlement.
De voorbereiding op de uitbreiding moet met meer inzet worden voortgezet. Dat blijkt uit het progress-report van de Commissie. Er zijn grote verschillen tussen inzet en de resultaten van de lidstaten aangaande de voorbereidingen van die uitbreiding. Het is op de eerste plaats aan de kandidaten hun werk goed te doen maar daarnaast moet duidelijk zijn dat de kwaliteit maar ook de kwantiteit van de steunverlening een factor is. Niet de financiële portefeuille, de 1, 27 procent van het BNP, maar de kwaliteit van de voorbereiding op die uitbreiding moet bepalend zijn voor de hoogte van de hulpverlening. De liberale fractie is verheugd over de objectieve beoordeling van alle kandidaten. Terecht heeft de Commissie gesteld dat de twee groepen niet gesloten en definitief zijn. Inspanningen van de kandidaat-leden moeten worden beloond. Litouwen, Letland, Slowakije maken op hun eigen wijze goede vooruitgang. Tsjechië en Slovenië laten verrassenderwijs het kopje even hangen. We moeten nu nog niet beslissen tot overgang van groep II naar groep I van bepaalde landen. Dat komt het volgend jaar en niet over zes maanden want wij kunnen niet van de Commissie ieder half jaar een rapport verwachten.

Caccavale
Mevrouw de Voorzitter, commissarissen, geachte collega's, hierbij dank ik de heer Barón Crespo evenals de andere rapporteurs voor het verrichte werk - uiteraard is een beetje van wat in zijn verslag wordt gezegd het resultaat van werkzaamheden van de commissie buitenlandse zaken - en wij danken hem ten zeerste voor het feit dat hij een hele serie aanwijzingen en suggesties heeft overgenomen.
Het lijkt mij duidelijk dat wat de uitbreiding van Agenda 2000 moet worden, de grote uitdaging voor dit Parlement en de Europese instellingen zal zijn: een buitengewone, politieke uitdaging ten aanzien van landen die tot voor een paar jaar alleen de droom van Europa, de mythe van Europa, van het democratische Europa met zijn vrijheden en rechten, konden koesteren. En de gedachte dit alles te reduceren tot de simpele boekhoudkundige operatie van hoeveel geld van de een naar de ander moet worden overgeheveld om diegenen te helpen die deze grote droom van vrijheid en democratie waar willen maken, lijkt mij nogal beneden peil. Het is dus deze politieke uitdaging die bepalend zal zijn voor onze geloofwaardigheid in de komende jaren. Zeker, onze instellingen zijn er niet op voorbereid om deze grote uitdaging aan te gaan. Het is alsof we een auto hebben die voor zes passagiers was bedoeld, waarin we al 15 mensen hebben doen plaatsnemen en waarin we er uiteindelijk 25 willen zetten. We riskeren dan ook dat dit voertuig onder de druk zal bezwijken!
Dit is waarom we mijns inziens onze instellingen moeten uitdiepen in deze pretoetredingsstrategie; tegenover deze landen die toenadering zoeken tot de Europese Unie, mag het absoluut niet gaan om een kwantitatief probleem van economische hulp, maar gaat het daarentegen in essentie om de export van democratische modellen, van burgerrechten.
Mevrouw de Voorzitter, in deze landen wordt gewerkt aan de opbouw van de rechtsstaat. Als er een waarde is die Europa aan deze landen kan overdragen, dan is dit nu juist de notie van de rechtsstaat en de democratie alsmede van de burgerrechten en de mogelijkheid om deze in al hun vormen uit te oefenen.

Miranda
Mevrouw de Voorzitter, met het debat van vandaag komen we in een cruciale fase inzake de vaststelling van het volgende communautair kader en van de krachtlijnen en regels die een aantal beleidslijnen en een aantal van de belangrijkste instrumenten op dit gebied zullen bepalen.
Mijns inziens lijdt het geen twijfel dat het huidig debat van start gaat in omstandigheden die grondig verschillen van die bij de bespreking van de pakketten Delors I of II. Kort samengevat zou ik eigenlijk kunnen zeggen dat de tijd lang voorbij is dat economische en sociale samenhang als een nobel doel bestempeld werd en dat fel gediscussieerd werd over de middelen om onze ambities te verwezenlijken. Er is natuurlijk een doelstelling: de uitbreiding. Wij beschikken natuurlijk ook over instrumenten, zoals blijkt uit de verschillende voorstellen die gedaan worden. De middelen die onontbeerlijk zijn voor zo'n doelstelling en zulke instrumenten ontbreken evenwel. Wij maken geen enkel principieel bezwaar tegen de uitbreiding, maar zijn wel tegen de wegen die de Commissie kiest om die te bewerkstelligen.
De uitbreiding zal uiteraard hogere uitgaven meebrengen, die ongetwijfeld veel hoger zullen liggen dan hetgeen de kandidaatlidstaten aan de communautaire middelen kunnen bijdragen. De Europese Unie staat dan ook voor de keuze tussen slechts twee alternatieven: ofwel trekt zij de nodige bijkomende financiële middelen uit voor de uitbreiding, ofwel beperkt zij de uitgaven voor de huidige doelstellingen en het huidige beleid.
Wij van onze kant zijn klaar en duidelijk voorstander van de eerste mogelijkheid. De Commissie kiest evenwel voor de andere mogelijkheid en opteert voor de beperking van de uitgaven, aangezien zij het draconisch respect voor het stabiliteitspact als een prioriteit bestempelt. Dit blijkt duidelijk uit haar voorstellen om het plafond van de financiële vooruitzichten op het huidige peil van 1, 27 % van het communautaire BNP te houden, om dit plafond bijgevolg tot 1, 13 % te beperken voor de huidige lidstaten of om de structurele acties voor de uitgebreide Unie tot de huidige 0, 46 % van het BNP te beperken. Dit blijkt nu ook uit haar voorstel om de kosten van het gemeenschappelijk landbouwbeleid te hernationaliseren. Wij zijn het oneens met deze keuze van de Commissie en zijn van oordeel dat deze fundamentele kwestie niet kan worden weggemoffeld op dit ogenblik. Dat zou onvermijdelijk tot het opofferen van de economische en sociale samenhang leiden. Wij begrijpen niet dat in naam van een nieuwe vorm van solidariteit een andere vorm van solidariteit opgeofferd wordt, die bovendien in het Verdrag vervat ligt.

Schroedter
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, voor ons is de uitbreiding van de Europese Unie de grootste uitdaging sedert de koude oorlog. Samen met onze buren in het oosten kunnen wij nu voor een nieuwe stabiliteit in Europa zorgen. Mevrouw Ferrero-Waldner zegt dat onze buren voor hun hervormingen en de overname van het communautaire acquis op de steun van de Europese Unie rekenen.
Als wij echter naar de omvang van de financiële middelen kijken, stellen wij vast dat het hier slechts om wat zakgeld gaat. Het bedrag is beschamend laag. In werkelijkheid worden de kosten van de pretoetredingsstrategieën vrijwel uitsluitend door de kandidaat-lidstaten zelf gedragen. Daarom vind ik de betutteling van de kandidaat-lidstaten in de verordening onaanvaardbaar. Het gaat niet aan dat zij alleen maar het voorwerp van de beslissing zijn. Wij moeten ze eindelijk als onze partners erkennen. Ze zouden in elk geval in het coördinatiecomité vertegenwoordigd moeten zijn. De groenen wijzen een eenzijdige uitbreiding af en dringen aan op een uitbreidingsstrategie in partnerschap met de kandidaat-lidstaten.
Wat nu de amendementen betreft, vind ik de stemlijst verkeerd. Ook de heer Barón Crespo zal het er beslist mee eens zijn dat onze amendementen 17 en 19 zijn amendementen 7 en 9 aanvullen en niet vervangen.

Leperre-Verrier
Mevrouw de Voorzitter, op grond van mijn ervaringen als rapporteur voor de associatie van bepaalde LMOE bij het programma op het gebied van onderwijs, jeugd en cultuur wil ik enkele opmerkingen over deze pretoetredingsstrategie maken. Met uitzondering van de audiovisuele sector zijn dit gebieden waar het communautaire acquis beperkt is. Toch blijkt hieruit al dat er wat schort aan onze strategie.
Ik ben het om te beginnen volledig eens met het door onze rapporteur geformuleerde standpunt. In de eerste plaats kunnen wij deze pretoetredingsfase niet los zien van een aantal communautaire beleidslijnen en hun noodzakelijke ontwikkeling. Ten tweede moeten met het oog op samenhang en doeltreffendheid de politieke doelstellingen opnieuw bevestigd worden in het uitbreidingsproces. Het is dan ook jammer dat de tweede fase van het PHARE-programma meer op maatregelen van technische aard gericht is dan op meer politieke hervormingsmaatregelen, bijvoorbeeld op sociaal of cultureel vlak.
Bovendien vrees ik, mijnheer de commissaris, dat het bij schone schijn zal blijven in deze hindernisloop die de kandidaat-landen moeten afleggen en die eufemistisch "integratie van het communautaire acquis" genoemd wordt, en dat men zich niet altijd bewust is van wat de toetreding - in de ware betekenis van het woord - van deze landen en de overname van het communautair beleid inhouden op het gebied van principes, waarden en filosofie. Dat is met name het geval voor de gebieden milieu en vervoer, die het doel van dit nieuwe instrument, het ISPA, zijn. Ik moet toegeven dat ik er ook hier niet volledig van overtuigd ben dat dit instrument zal volstaan om de beoogde doelstellingen te verwezenlijken.

Blokland
Mevrouw de Voorzitter, tot onze tevredenheid konden we van de Europese Commissie vernemen dat er goede voortgang is geboekt in de aanloop naar de onderhandelingen met de kandidaat-lidstaten over toetreding tot de Europese Unie. Een aantal hoofdstukken van het acquis zijn gescreend en de resultaten zijn bemoedigend, hoewel er ook landen zijn die minder snel de goede weg weten te bewandelen.
Toch zijn er ook minder positieve geluiden te horen. Nu wordt duidelijk dat de aanpassing aan de EU-regelgeving een veel grotere taak is dan aanvankelijk werd gedacht. De verslagen die we vandaag behandelen, onderschrijf ik. Toch wil ik een aantal zaken benadrukken. Van nieuwe lidstaten worden tal van zaken vereist, die inderdaad nodig zijn voor toetreding, zoals respect voor fundamentele vrijheden. De eis van kwaliteit aan de aanpassingen mag in geen geval een excuus zijn om nieuwe lidstaten minder snel toe te laten treden.
Daarbij geven de verslagen blijk van het onvermogen van de Raad om de gevolgen van het besluit inzake de uitbreiding om te zetten in een politieke strategie. Is de politieke wil daarvoor wel aanwezig?
De onderhandelaars moeten zich realiseren dat de voormalige Oostbloklanden geringe ervaring hebben met de eerbiediging van de democratie, mensenrechten en minderheden. Dit is geen pleidooi om hen hiervoor te verontschuldigen. Als Europees Parlement moeten we echter ook de positieve kant bekijken dat veel kandidaat-landen verrassend genoeg al een eind op de goede weg zijn.
De lat voor toetreding van de landen uit Midden- en Oost-Europa moet niet te hoog worden gelegd. Deze landen horen bij West-Europa en zij leggen, na een periode van communistische overheersing, hun gerechtvaardigde verlangens op het gebied van veiligheid en welvaart aan de West-Europese landen voor. Toetreding tot stabiele veiligheidsstructuren van de Europese Unie en ook de NAVO kan het uitbreken van nieuwe conflicten tegengaan. Bovendien kan de jonge Oost-Europese democratieën een ontwikkelingslijn worden voorgehouden. Laten we deze mogelijkheden dan ook aangrijpen en ons inzetten voor een zo snel mogelijke toetreding.
Als er van de toetredingskandidaten aanpassingen worden verwacht, mogen de Europese instellingen zichzelf serieus nemen door ook het goede voorbeeld te geven.

Antony
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, de Europese Unie maakt zich voor de vijfde maal op om nieuwe lidstaten te verwelkomen: Cyprus en de tien landen van Midden- en Oost-Europa.
Deze uitbreiding zal veel belangrijker zijn dan de voorgaande. Het Europa van de vijftien wordt het Europa van de zesentwintig en krijgt er een miljoen km2 en 100 miljoen inwoners bij. Deze uitbreiding naar het Oosten heeft vooral een symbolische waarde, aangezien het IJzeren Gordijn, dat ons continent bijna een halve eeuw in tweeën deelde, definitief verdwijnt.
Het Front national heeft sinds zijn oprichting in 1972 voortdurend gestreden tegen dit IJzeren Gordijn, dat de communisten gebouwd hadden om de volkeren van Oost-Europa in één groot concentratiekamp op te sluiten. Jean-Marie Le Pen klaagde deze onderdrukking al aan in zijn eerste toespraak in het Europees Parlement. Wij hebben onze broeders in Oost-Europa jarenlang met heel weinig middelen proberen te helpen. Wij stonden bijna alleen. In Frankrijk gingen alle andere partijen volledig akkoord met deze feitelijke toestand: de communisten, wier leider, Marchais, tevreden was over de positieve balans van de democratische en volksrepublieken, en hun socialistische bondgenoten waren het hier natuurlijk mee eens, maar ook de RPR en de UDF gingen akkoord en Giscard d'Estaing en Chirac legden zelfs bloemen neer op het graf van Lenin, de grootste moordenaar uit de geschiedenis.
Ook in 1991 steunde onze fractie als enige de strijd van de Litouwers tegen de Sovjet-Unie en van de Kroaten tegen Joegoslavië. Op dat ogenblik veroordeelden Commissievoorzitter Delors, de Amerikanen en alle Europese leiders deze volkeren, die het waagden in opstand te komen tegen communistische en federale regimes.
Vandaag willen dezelfde mensen Oost-Europa afhankelijk maken van Brussel. Wij zijn tegen zo'n uitbreiding, die onze landen overigens heel veel geld zou kosten. De Commissie raamt de financiële kostprijs voor de periode 1999-2006 op meer dan 500 miljard frank. Dat hoeft ons helemaal niet te verbazen. De landen van Midden- en Oost-Europa zijn geruïneerd door meer dan veertig jaar communisme. Deze kosten zullen met name gedragen worden door Frankrijk. Hoewel wij meer dan 90 miljard frank bijdragen, krijgt Frankrijk weinig terug van Brussel en zal het nu nog minder krijgen. Er zal nog meer beknibbeld worden op het landbouwbeleid, waarop nu al zwaar bespaard worden. De regionale steun zal met 20 % verminderen. Corsica en Frans Henegouwen zullen niet langer steun ontvangen uit hoofde van doelstelling 1.
De financiële kant van de zaak is evenwel nog niet het ergste. Toen Lech Walesa enkele jaren geleden een bezoek aan Brussel bracht, zei hij mij: "maar u bent een nieuwe Sovjet-Unie aan het bouwen" . Hij had gelijk.

Pronk
Voorzitter, hoewel de heer Samland nog niet gesproken heeft, zal ik vooral reageren op het verslag van de heer Tomlinson.
Ik moet zeggen, Voorzitter, in dit hele debat blijkt eigenlijk dat de idealisten te weinig praktisch zijn en de practici te weinig idealistisch als wij met het probleem van de uitbreiding bezig zijn. Wij hebben hier een aantal ideeën gehoord zojuist die toch wel van een zeer groot idealisme blijk geven, zoals bijvoorbeeld het idee dat al door mijn collega Oostlander is aangegrepen om de hele uitbreiding onder het GBVB te brengen en daarmee dus naar een stelletje ruziënde diplomaten te verschuiven. Ik denk dat daar het GBVB veel te belangrijk voor is.
Dan wil ik dit fonds dat in het verslag-Tomlinson genoemd wordt als een voorbeeld naar voren brengen dat zowel praktisch is als toch ook idealistisch. Het gaat om steun aan landen, gegarandeerd door leningen en dan gaat het om de garanties die de Unie gegeven heeft. Ik denk dat dat zeer succesvol is gebleken.
Nu blijkt natuurlijk op een bepaald ogenblik dat er een aantal landen niet kunnen betalen. Dan komt de garantie die de Europese Unie gegeven heeft ter sprake. Dat is een belangrijk gegeven. Alleen kost dat geld. Natuurlijk had de Raad in zijn wijsheid daar niet aan gedacht. Die dacht dat die garantie op zichzelf natuurlijk een bepaald voordeel oplevert, maar op een bepaald ogenblik moet men opkomen.
Dankzij druk van het Europees Parlement is het gelukt een fonds te creëren dat die garanties min of meer zelf garandeert. Dat fonds moet aangevuld worden. Nu blijkt, gelukkig, dat iets minder nodig is dan oorspronkelijk gedacht en dat wij het bedrag terug kunnen brengen van 10 naar 8 procent. Dat is een voordeel.
Maar dat betekent dus dat de Unie een heel praktisch instrument heeft teweeggebracht, een instrument dat ook werkt, een instrument dat op een of andere manier direct in die landen toepasbaar is via die instellingen die de landen zelf met hun centrale banken hebben gecreëerd en dat dat voortgang boekt. Ik kan er zelfs aan toevoegen dat wij dit model gebruikt hebben bij de werkgelegenheidsprogramma's in Europa waar wij ook gebruik hebben gemaakt van garanties plus leningen. Het is een heel, heel goed model. Het is een veel beter model dan een heleboel andere dingen die zijn voorgesteld. Het is bovendien een model waarvan ik iedereen kan aantonen dat het alleen maar tot stand is gekomen door het dreigen en drukken van de Begrotingscommissie van het Europees Parlement en dat, als het op een andere manier tot stand was gekomen op de manier die sommige lidstaten gewild hadden, namelijk op de pof, er niets van terecht was gekomen, en dat wij uiteindelijk hier in dit Parlement weer geconfronteerd waren met allerlei verwijten vanuit onze bevolking dat er met geld gesmeten wordt. Dat is nu niet het geval. Ik denk dat wij ons hier in dit Parlement er heel goed rekenschap van moeten geven dat als het misgaat door de diplomaten niet zij verantwoordelijk worden gesteld, maar wij en dat wij daarom zowel idealistisch als praktisch moeten zijn.

Ryynänen
Mevrouw de Voorzitter, een doeltreffende concentratie en coördinatie van de steun die via drie verschillende wetgevingsinstrumenten aan de kandidaat-landen wordt gegeven, is noodzakelijk voor het bereiken van een zo groot mogelijke baat. Het uitgangspunt voor overig ontwikkelingswerk is het voldoen aan de criteria van Kopenhagen. Men moet er ook naar streven dat de aan de kandidaat-landen te geven steun in overeenstemming is met de programma's INTERREG en TACIS waar het gaat om de binnengrenzen overschrijdende en intergouvernementele samenwerking, zodat de steun een gecoördineerd geheel vormt. De steun ter verbetering van de nucleaire veiligheid moet geconcentreerd via één instrument worden gerealiseerd ofwel in overeenstemming met de PHARE-verordening.
Bij de toewijzing van landbouwsteun aan de kandidaat-landen is flexibiliteit nodig alsmede duidelijke prioriteiten op basis van de partnerschapsovereenkomst. Integratie in de interne markt en de normen van de Europese Unie vereist veel ontwikkelingswerk, waarvan de nadruk moet liggen op het kwaliteitsbeleid en de controle met betrekking tot levensmiddelen, de gezondheid van planten en dieren alsmede in ruimere zin het milieubeleid met betrekking tot duurzame productie. Met de gevolgen van een structuurverandering in de landbouw moet rekening worden gehouden door middel van een doeltreffend en uitvoerig landbouwbeleid, waarmee men nieuwe veelzijdige bedrijfsactiviteiten en nieuwe arbeidsplaatsen creëert. Daarom neemt hoogwaardige opleiding een centrale plaats in bij het benutten van de steun aan kandidaat-landen.
Ook is de decentralisatie van de administratie in de kandidaat-lidstaten onder toezicht van de Commissie een juiste maatregel. De deelname van ontvangende staten aan commissiewerk moet gesteund worden en hun eigen systematische deelname aan de financiering van projecten en het vinden van financieringsbronnen moet onderstreept worden.

Alavanos
Mevrouw de Voorzitter, aangezien wij een verslag over de toetreding behandelen van de commissie buitenlandse zaken wil ik een bij uitstek politiek vraagstuk aan de orde stellen dat de burgers in mijn land na aan het hart ligt en ten zeerste verontrust: de toetreding van de Republiek Cyprus tot de Europese Unie.
Wij zijn uiterst verontrust over de verklaring van Frankrijk, Italië, Duitsland en Nederland waarin de toetreding van de Republiek Cyprus tot de Europese Unie wordt gekoppeld aan de oplossing van de kwestie Cyprus. Van iets dergelijks is echter nooit sprake geweest in de standpunten die de Europese Unie tijdens de verschillende Europese Raden heeft ingenomen. Tot onze grote teleurstelling volgen de regeringen van de heren D'Alema, Schröder en Jospin een slechter beleid dan de regeringen van de heren Berlusconi, Juppé of Kohl en trekken zij zich weinig aan van de aangegane verbintenissen.
De beste manier om een oplossing voor de kwestie Cyprus tegen te houden is te zeggen dat deze oplossing een voorwaarde is voor de toetreding van Cyprus tot de Europese Unie. Dat zou koren op de molen zijn van Turkije. Turkije wil niet dat Cyprus toetreedt en als Turkije al bereid zou zijn bij te dragen aan een oplossing, zou een dergelijk gezegde van onze kant reden voor dat land zijn om helemaal niets te ondernemen. Daarom moeten wij mijns inziens dat doen wat de heer Van den Broek ooit eens als principe in deze zaal naar voren heeft gebracht. Hij heeft verklaard dat Cyprus en zijn toetreding geen gegijzelden mogen zijn van een ander land.

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, de uitbreiding van de EU met de Centraal- en Oost-Europese landen biedt mogelijkheden en houdt ook gevaren in, niet alleen voor de kandidaat-lidstaten, maar ook voor de EU.
Het komt er vooral op aan dat wij de vernietigende logica van ons landbouwbeleid van de laatste tientallen jaren niet aan de kandidaat-lidstaten opdringen. Wij moeten integendeel de bestaande regionale structuren ondersteunen en uitbouwen en de kandidaat-landen de gelegenheid bieden ze te moderniseren en doeltreffender te maken. Wij moeten weerstand bieden aan de neiging om te opteren voor een ontwikkeling die onder het mom van "structurele verbetering" eenzelfde negatief effect sorteert. Daarom ben ik het niet eens met de strekking van het verslag van de heer Sonneveld. Hij zegt dat plannen voor de geïntegreerde ontwikkeling van het platteland niet mogen worden gevraagd. Dat wil zeggen dat hij die positieve ontwikkeling, die wij moeten ondersteunen, niet wenst en dat hij de voorkeur blijft geven aan rationalisering van de structuren, vernietiging van de werkgelegenheid en een ontwikkeling in de richting van een niet-milieuvriendelijke productie.
Mijnheer Sonneveld, wij kunnen die amendementen, ook wegens de ontwikkeling van het landbouwbeleid in de EU zelf, daarom niet goedkeuren.

Martinez
Mevrouw de Voorzitter, het spreekt vanzelf dat de toetreding van de landen van Oost-Europa en met name van het grote christelijke Polen en van het Hongarije van het voormalige keizerrijk Oostenrijk-Hongarije een belangrijk en schitterend project is.
Ik wil de gevolgen van de uitbreiding bespreken uit het oogpunt van de landbouw en het SEAPARED-programma. De landbouwbevolking van het Westen zal met 50 % toenemen en onze gronden met 30 % - het is positief dat het grondgebied wordt uitgebreid. In de LMOE is 25 % van de actieve bevolking landbouwer en dit percentage zal moeten dalen tot 6 %, zoals in WestEuropa; de landbouwprijzen liggen er lager - 30 % voor vlees, 20 % voor granen, 15 % voor koren; deze landen kampen ook met problemen van overproductie en fytosanitaire problemen en zij moeten zich met name aanpassen aan de voorschriften op het gebied van voedselveiligheid. Over de kostprijs - 500 miljoen ecu per jaar - wil ik het niet eens hebben; dat probleem kan desnoods opgelost worden.
Het probleem is evenwel dat ook deze landen de echte kruisweg moeten volgen die wij in het Westen doorlopen hebben. Zij moeten gemeenschappelijke marktordeningen instellen, het eigendomsrecht hervormen, veterinaire en fytosanitaire aanpassingen doorvoeren en moeten vooral het aantal landbouwers zien terug te dringen. Het aantal Hongaarse landbouwers en wijnbouwers die tokay, de koning der wijnen, produceren, moet dalen. Het aantal Poolse landbouwers moet naar beneden. Heel wat mensen zouden werkloos worden. Er zouden structuurfondsen nodig zijn. Men zou het, helaas hyperproductieve, landbouwmodel van het Westen toepassen, met zijn, zeg maar, concentratie van dieren en de gevolgen die we in het Westen gezien hebben.
Wat ik evenwel het meeste vrees is dat de komst van de landen van Oost-Europa - waarmee wij het eens kunnen zijn omdat dat een strategisch plan is - slechts als voorwendsel dient voor drie zaken. Om te beginnen voor een daling van de prijzen in het Westen, en wel in het kader van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en ter voorbereiding van de onderhandelingen in de Wereldhandelsorganisatie. Ten tweede ben ik bang dat de uitbreiding wordt ingeroepen - en dat is wat nu gebeurt - om de financiering te hervormen, niet alleen van het GLB, maar van de gehele Europese Gemeenschap, omdat er problemen zijn met Frankrijk, dat teveel bijdraagt en Duitsland, dat nog meer bijdraagt. Ik vrees dat een deel van het GLB genationaliseerd zal worden onder het voorwendsel dat de komst van de landen van Oost-Europa veel geld kost. Ten derde mag de toetreding van de landen van Oost-Europa niet als excuus gebruikt worden om ons gemeenschappelijk landbouwbeleid opnieuw ter discussie te stellen. Ze mag niet gebruikt worden als wapen in de strijd tegen de landbouwers in West-Europa en om te stellen dat hun prijzen hoger liggen en dus naar beneden moeten.
Bovendien kan men niet tegelijk verschillende doeleinden nastreven. Kan men tegelijk ijveren voor de Mercosur, voor de transatlantische markt met al zijn kosten, en voor de openstelling naar het Oosten?
Dit is natuurlijk een belangrijk en strategisch project dat de mensen aanspreekt, maar wij hebben de indruk dat het voorbarig en slecht voorbereid is en dat het niet alleen voor de landen van Midden- en Oost-Europa, waarvan ik weet dat ze willen toetreden, maar ook voor ons meer negatieve dan positieve gevolgen zal hebben. Misschien moeten we hier verder over nadenken en overgangsfasen plannen? Iedereen weet dat de weg naar de hel geplaveid is met goede voornemens en dat alles beter kan.

Samland
Mevrouw de Voorzitter, in de eerste plaats dank ik u en het Parlement dat u mij nu als rapporteur het woord verleent. Ik kon hier jammer genoeg niet op het afgesproken tijdstip aanwezig zijn omdat ik op dat ogenblik met een van onze partners over het overleg van vanmiddag moest spreken. Dat was het probleem. Bovendien wil ik de heer Tomlinson verontschuldigen, die vandaag een belangrijke vergadering van het Britse Hogerhuis moest bijwonen. Zoals u weet, wordt daar een voor onze Britse collega's belangrijke beslissing verwacht.
Daarom zou ik nu het verslag van de heer Tomlinson over de wijziging van verordening 2728/94 tot instelling van een garantiefonds voor maatregelen op het gebied van buitenlandse zaken willen bespreken.
Zoals de heer Pronk zopas heeft opgemerkt, was dit garantiefonds al sedert vele jaren een doelstelling van het Europees Parlement. Wij konden het er immers niet eens mee zijn dat de lidstaten van de Europese Unie garanties boden zonder dat die garanties en vooral het wegvallen van mogelijke garanties door een fonds werden gedekt. De gehele begroting diende als dekking voor het eventueel wegvallen van bepaalde garanties. Daarom waren wij opgetogen toen in 1994 zulk een fonds werd voorgesteld en de Raad daarmee instemde, omdat aldus de basis werd gelegd voor het dekken van de garanties in Centraal- en Oost-Europa.
In het verslag dat de Commissie over de aanwending van dat fonds en over de daardoor te dekken risico's heeft voorgelegd, komt ze tot de conclusie dat de bijdragen van 10 % tot 8 % moeten worden verlaagd. De reden die de Commissie daarvoor opgeeft, is dat de eventueel riskante garanties op een niveau liggen waarop wij ook met minder bijdragen aan het fonds kunnen volstaan. Met hoeveel procent verlagen wij nu de bijdragen? Het voorgestelde percentage vergt een jaarlijks maximumbedrag van 150 miljoen ecu om het huidige niveau van leningen aan derde landen met een maximum van ongeveer 2, 5 miljard ecu te kunnen handhaven. Daarmee zijn de risico's door het fonds gedekt.
De rapporteur en de Begrotingscommissie zijn tot de conclusie gekomen dat de Commissie in haar verslag gelijk heeft en dat de riskante leningen met een verhoogd risico volgens het voorstel en de analyse van de Commissie op 1 juli 1998 in totaal ongeveer 1, 75 miljard ecu bedragen. U kunt dat ook afleiden uit het verslag, waar de bedragen worden opgesplitst volgens de landen van het GOS, Azië en Latijns Amerika. Op die datum beschikte het fonds over 1, 186 miljard ecu. Als het totale bedrag van de leningen met een verhoogd risico niet wordt terugbetaald, kan het fonds dat verlies inderdaad opvangen. Daarbij zouden wij niet eens moeten raken aan het bedrag dat op de begroting voor leningen - 338 miljoen ecu in 1998 - is ingeschreven. Het percentage werd dan ook terecht en op passende wijze verlaagd. De rapporteur en de commissie stemmen met het voorstel van de Commissie in.
Er zijn echter twee amendementen waarop wij voor de stemming over dit verslag graag een reactie van de Commissie zouden willen hebben. In het ene amendement stellen wij voor dat de Commissie ons regelmatig een verslag voorlegt om de parameters aan de ontwikkeling van het gebruik van de kredieten en fondsen te toetsen. Ik meen dat wij het op dat punt eens kunnen zijn en dat de Commissie daarmee zal instemmen. Dat is ons amendement 2. Ik zou graag hebben dat de Commissie bevestigt wat ik heb gezegd.
Veel belangrijker is evenwel amendement 1. Wie moet het fonds beheren? Hier zijn wij het volstrekt niet met de Commissie eens. Ik ben het veeleer eens met de heer Pronk dan met de Commissie. De Commissie zou het fonds van de Europese Investeringsbank willen losmaken en in een eigen beheersstructuur willen onderbrengen. Wij vinden dat totaal verkeerd. De rapporteur heeft in zijn toelichting daarover nogmaals gezegd dat hij niet gelooft dat de inschatting van risico's bij het verstrekken van leningen beter door ambtenaren van de Europese Unie gebeurt dan door een bank, die zich op het niveau van de andere banken moet handhaven en die de ernst van de risico's als een gebruikelijke bankverrichting moet inschatten voordat ze kredieten verstrekt. Wij willen daarom dat alles blijft zoals het nu is. Dat betekent dat amendement 1 moet worden aangenomen. Wat het financiële beheer van het fonds betreft, moet de Commissie dat deel schrappen. Ook daarop hadden wij graag een reactie van de Commissie.
Zoals ook de rapporteur voorstelt, zou ik u het volgende willen zeggen: als de Commissie die amendementen niet overneemt, zullen wij voorstellen het verslag naar de commissie terug te verwijzen. Als de Commissie ons op die punten niet tegemoet komt, kunnen wij haar voorstel immers niet aanvaarden.

Botz
Mevrouw de Voorzitter, de uitbreiding van de EU met de Centraal- en Oost-Europese landen en Cyprus vindt niet alleen bij het begin van de nieuwe eeuw plaats, maar is ook een grote opgave. Zulk een grote opgave vergt ook buitengewone inspanningen van alle betrokkenen. Iedereen beseft inmiddels ook dat die inspanningen vooral van de kandidaat-lidstaten zelf worden verwacht. Gelet op de reële verschillen, bijvoorbeeld op economisch en sociaal gebied, tussen onszelf en de kandidaatlidstaten meen ik nog altijd dat wij als Europese Unie ook financieel nog te weinig inspanningen doen om die uitdaging aan te gaan.
Toch meen ik dat de Commissie in de gegeven omstandigheden voorstellen heeft geformuleerd die grotendeels uitvoerbaar zijn en ons tenminste de mogelijkheid bieden het toetredingsproces van de Europese Unie te beheersen en positief vorm te geven. Ik zou op een enkel detail nader willen ingaan. Meer dan bij vroegere uitbreidingen moeten wij volgens mij de openbare besturen in de kandidaat-landen op elk niveau - niet alleen op het hoogste niveau, want daar gebeurt dat al, maar ook op de lagere niveaus - met de doelstellingen en procedures van het communautaire acquis vertrouwd maken.
Volgens mij onderschatten wij nog altijd de ernst van het feit dat de meeste van die landen uit een dictatoriaal systeem met dictatoriale besturen komen. Al te vaak vergeten wij ook dat in die besturen op de laagste niveaus nog altijd dezelfde personen te vinden zijn en dat die mensen zich inspannen om in het nieuwe systeem te werken. Wij moeten de financiële middelen voor de voorbereiding van de toetreding veel meer gebruiken om de mensen in die besturen bij te scholen. Waarschijnlijk hoeft WestEuropa daarover geen nieuw onderzoek te financieren. Ik meen dat wij over voldoende informatie over de situatie in die landen beschikken.
Kort nog iets over onze grootste opdracht van deze eeuw. Wij moeten op een zo eerlijk en billijk mogelijke wijze niet alleen met de belangen van de kandidaat-lidstaten, maar ook met onze eigen belangen rekening houden. Als Europese democraten moeten wij echter vooral dankbaar zijn dat wij aan dit historische proces mogen deelnemen.

Brok
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik sluit mij aan bij de laatste opmerking van de heer Botz. Wij hebben inderdaad geen behoefte aan nog meer haalbaarheidsstudies. Wij hebben nu operationele middelen nodig. Ik meen dat ook de Commissie sedert enige tijd die weg heeft gekozen. Wij zijn bereid de Commissie in die aanpak te steunen. Wij onderschrijven de nagestreefde doelstellingen, namelijk infrastructuur en milieu, steun voor de besturen, financiering van investeringen, bevordering van de democratie en de rechtsstaat, de totstandbrenging van werkbare beheersstructuren en een goede justitie.
Die middelen moeten nu snel en op niet-bureaucratische wijze worden uitgegeven, zodat ze spoedig vruchten kunnen afwerpen. Wij staan voor een zware opdracht, namelijk de totstandbrenging van een economisch en politiek evenwicht in een Europa dat zowel economisch als politiek was verscheurd. Oost en West opnieuw verenigen is de grote opgave van dit pretoetredingsproces. Wij moeten echter toegeven dat wij soms vergeten dat zogenaamde nationale belangen in werkelijkheid met die van de Gemeenschap samenvallen. Als wij het tegendeel van de soms als kortzichtig bestempelde nationale belangen nastreven, rijzen er op korte termijn misschien wel moeilijkheden, maar in feite willen wij de uitbreiding omdat die ook in ons voordeel en niet alleen in dat van de kandidaat-lidstaten is. Als wij ons daarvan bewust zijn en onze belangen op politiek en economisch gebied en op dat van de veiligheid duidelijk omschrijven, kunnen wij ook de nodige compromissen en het nodige evenwicht tot stand brengen om vooruitgang te boeken.
Het is duidelijk dat wij tot nu toe voordeel hebben gehaald uit de ontwikkeling van de handelsbetrekkingen tussen, enerzijds, Centraal- en Oost-Europa en, anderzijds, de Europese Unie. De bevolking heeft misschien de indruk dat de voorbereiding van de uitbreiding tot nu toe alleen maar veel geld heeft gekost, maar in werkelijkheid hebben wij daaraan al meer verdiend dan wij aan die landen hebben gegeven. Onze handelsbetrekkingen zijn immers nog altijd zeer onevenwichtig. Ik bedoel dat wij onze bevolking ook dat duidelijk moeten maken om bij haar politieke steun voor het toetredingsproces te vinden.
Daarbij moeten wij ook aan de tijd denken. Dat is belangrijk om te voorkomen dat de burgers in de kandidaat-lidstaten hun steun voor het proces intrekken. Daarom moeten de programma's van goede kwaliteit zijn. Mevrouw Schroedter, ik vind het schitterend dat u zegt dat wij beschamend weinig geld uitgeven. Ik verzoek u met klem uw minister van Buitenlandse Zaken en uw kanselier te vragen dat zij met uw woorden rekening houden en dus een beter beleid gaan voeren.

Amadeo
Mevrouw de Voorzitter, de rode draad die door de verslagen loopt die door de verschillende commissies in het kader van Agenda 2000 worden overgelegd, is slechts ragfijn. Toch wordt de aanvaarding van de voorgestelde hervormingen door iedereen afhankelijk gesteld van de instandhouding van de communautaire beleidslijnen die bijdragen tot de samenhang van de Vijftien en tot de maatregelen die de toetreding van de kandidaat-landen moeten vergemakkelijken.
Wat de verslagen betreft waarin de pretoetredingsstrategie wordt ontvouwd zijn wij het eens met de rapporteur en met degenen die stellen dat de in Kopenhagen omschreven criteria moeten worden gerespecteerd: rechtsstaat, democratisch gehalte, aanwezigheid van een markteconomie, eerbiediging van het acquis communautaire .
Wij zijn van oordeel dat de nieuwe toetredingen een historische kans bieden om ons continent te verzoenen met zijn verleden en dat ze nodig zijn om het Europa van de toekomst een gezicht te geven. De voorstellen van de Commissie blijven evenwel voorzichtig en pragmatisch, omdat immers rekening moet worden gehouden met de grote verschillen tussen de landen, verschillen die, zoals Alleanza Nazionale allang beweert, dus symptomatisch zijn voor een groot Europa, waarin de politieke unie de voorloper is van de economische unie, een politieke unie die nader zou en had moeten worden gedefinieerd alvorens met de pretoetredingsonderhandelingen te beginnen, juist om op die manier de nieuwe lidstaten een nauwkeurig en vastomlijnd totaalbeeld te kunnen voorschotelen. De voorstellen blijven dan ook gespeend van een politieke inleiding, die volgens ons noodzakelijk is en die het centrale probleem dat de nieuwe toetredingen aan de orde stellen, namelijk dat van de toekomstige financiering van Europa, zou hebben afgebakend. We moeten het dan ook betreuren dat de aan de zes landen voorgespiegelde opening niet beantwoordt aan duidelijke politieke keuzen en we hebben het bange vermoeden dat het hier slechts gaat om een zuivere boekhoudkundige berekening om de uitbreiding te kunnen realiseren met de handhaving van de communautaire begroting op de huidige basis van 1, 27 % van het BBP, zulks tot 2006.
De Europese opbouw kan niet compleet zijn zonder de unie van al haar volkeren. We moeten echter met enige spijt constateren dat de institutionele hervormingen, de toekomstige financiering van de begroting en andere problemen nog altijd achter de schermen blijven, terwijl een eenstemmige politieke wil alle regeringen zou hebben verplicht om de Europese zaken op een politieke manier te benaderen en niet als een zuiver economische en financiële transactie.

Berès
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ik bemerk in onze gecombineerde behandeling een zekere discrepantie tussen een nobele en heel ambitieuze pretoetredingsstrategie, enerzijds, en Agenda 2000, anderzijds, die de Unie in staat moet stellen de kandidaat-lidstaten te verwelkomen, maar die in feite ons gemeenschappelijk beleid opnieuw ter discussie stelt, ook al dient dit beleid hoe dan ook geëvalueerd te worden.
In verband met de pretoetredingsstrategie - waarover ik het vanmorgen wil hebben - ontbreekt het ons mijns inziens enorm aan een alomvattende visie, aangezien de uitbreiding waarop wij ons voorbereiden geen gewone optelsom van 1+1 is. De Unie moet onze kandidaat-partners hierop wijzen. Wij mogen geen bilaterale processen met elk van de kandidaat-lidstaten op gang brengen. Wij moeten de gevolgen ervan in hun geheel evalueren. Welnu, minder dan een jaar na de goedkeuring van een lijst van kandidaat-lidstaten die als eerste tot de Unie zouden kunnen toetreden, zien wij dat de situatie al gewijzigd is. Malta heeft zich opnieuw kandidaat gesteld. De Commissie overweegt de toetreding van Turkije onder nieuwe voorwaarden. En we zien dat opnieuw nagedacht wordt over de kandidatuur van twee Baltische kandidaat-landen.
Mijns inziens moet meer dan ooit een Europese conferentie gehouden worden die als forum voor deze alomvattende visie kan dienen. Naar mijn mening moeten we hierop terugkomen.
Ik heb het moeilijk met de kloof tussen het vooruitzicht van het alomvattend en volledig proces dat wij altijd wensten, en het ontbreken van een alomvattende benadering. Wij moeten een debat houden en een visie ontwikkelen over de grens van de Unie, over de politieke doelstellingen van de Unie, over de middelen om met meer dan 15 lidstaten te besluiten en te regeren, over de middelen om dit geheel te verdedigen en zijn stem te laten horen op het internationale toneel. De amendementen die onze collega Barón Crespo voorstelt gaan in die richting. Ik steun ze dan ook volledig. Laten wij echter met zijn allen waakzaam blijven: het gevaar zit misschien inderdaad in de details, maar wij lopen het gevaar bijziend te worden.

Van den Broek
Mag ik beginnen met mijn dank en waardering uit te spreken voor het werk van de rapporteurs. Met een positief advies van het Europees Parlement wordt, denk ik, een belangrijke stap gezet naar de goedkeuring van het versterkte steunpakket voor de integratie van de Centraal- en Oost-Europese kandidaat-landen in de Europese Unie. Ik zie het bredere debat over de uitbreiding en de voortgangsrapporten dat begin december door u is geagendeerd met grote belangstelling tegemoet en uiteraard zal ik dan heel graag de gelegenheid krijgen om op alle vragen in te gaan die daarmee direct verband houden. Vandaag zal ik mij dus concentreren op de pretoetredingsinstrumenten waarna ik aansluitend nog graag een aantal woorden wil zeggen over het Verslag-Tomlinson.
Voorzitter, wat is het politieke belang van die pretoetredingssteun? Ik herinner nog eens even aan de Europese Raad van Dublin die in december 1996 de Commissie verzocht om de pretoetredingssteun te versterken. In Agenda 2000 hebben we daartoe voorstellen gedaan. In financiële zin stelt de Commissie voor de steun aan de kandidaat-landen voor de periode 2000-2006 te verdubbelen tot drie miljard euro per jaar. Ik wil ook aan het adres van mevrouw Schroedter zeggen dat daartoe natuurlijk de steun vanuit de Unie en haar lidstaten niet beperkt blijft, er wordt uiteraard op het vlak van leningen zeer veel gedaan. Er wordt natuurlijk bilateraal door onze Europese lidstaten wat gedaan en ik geloof dat als je alles bij elkaar optelt en uitsmeert over de periode 2000-2006, je dan dichter in de buurt komt van de 70 miljard dan alleen maar vijf of zes keer drie miljard per jaar.
Inhoudelijk heeft de Commissie een aantal belangrijke vernieuwingen voorgesteld die deels reeds zijn doorgevoerd, zoals de partnerschappen voor toetreding en de deelname van de kandidaat-landen aan de communautaire programma's. Het PHARE-programma is geheroriënteerd en richt zich nog uitsluitend op de voorbereiding voor toetreding aan de hand van twee hoofdprioriteiten. Enerzijds de institution building en anderzijds investeringen voor de overname van het acquis. Naast PHARE heeft de Commissie echter voorgesteld twee nieuwe instrumenten in te stellen, namelijk een voor de landbouwontwikkeling en een voorloper van de structuurfondsen, aangeduid als SAPAR en ISPA. Via deze twee instrumenten zou de helft van de genoemde drie miljard euro per jaar worden besteed. De drie pretoetredingsinstrumenten stellen ons in staat een belangrijk deel van de adviezen van 1997 en later in de periodieke verslagen geïdentificeerde probleemgebieden, doelgericht aan te pakken. Dankzij deze instrumenten kunnen de aspirant-lidstaten bijvoorbeeld worden gesteund bij de voorbereiding op de tenuitvoerlegging van structurele programma's waarmee zij tot dusver weinig ervaring hebben. De sleutel tot het welslagen van het uitbreidingsproces is de koppeling tussen de pretoetredingsstrategie en de toetredingsonderhandelingen. Hoe meer problemen voor elke aspirant-lidstaat reeds voor de toetreding worden opgelost in het kader van die pretoetredingsstrategie, hoe kleiner de behoefte aan overgangsmaatregelen. Hoe meer bijstand de Unie nu kan verlenen aan de aspirant-lidstaten, des te soepeler en gemakkelijker verloopt de toetreding te zijner tijd.
Alleen op deze manier kunnen wij trachten te voorkomen dat de onderhandelingen onnodig worden belast door de vele verzoeken om overgangsperiodes die natuurlijk ook het toetredingsproces als zodanig weer zouden kunnen vertragen. Met de pretoetredingssteun helpen wij de aspirant-lidstaten uiteraard, maar zorgen er tegelijkertijd voor dat de impact van de uitbreiding voor de Europese Unie zelf ook wordt verzacht.
De geachte afgevaardigde Barón Crespo heeft in zijn verslag de mening van het Europees Parlement verwoord ten aanzien van de coördinatieverordening waarvoor ik hem van harte wil dankzeggen. De Commissie heeft deze coördinatieverordening voorgesteld om samenhang te brengen en overlapping te voorkomen tussen de drie pretoetredingsinstrumenten, ten eerste PHARE, ten tweede het structurele instrument ISPA en ten derde het instrument voor landbouwkundige ontwikkeling SAPAR.
Met betrekking tot de voorgestelde amendementen zou ik in het bijzonder het volgende willen benadrukken. In een aantal amendementen van het Parlement wordt voorgesteld verwijzingen op te nemen voor wat betreft algemene principes zoals die van rechtsstaat, respect voor de rechtsstaat, democratie en de mensenrechten. Naar onze opvatting zijn deze principes echter reeds omschreven in PHARE, ISPA en SAPAR-verordeningen zelf zodat naar het oordeel van de Commissie deze amendementen in feite overbodig kunnen worden genoemd.
In overeenstemming met de wensen van het Parlement én van de lidstaten definiëren en onderscheiden de artikelen 2, 3, 4 en 5 van de ontwerpverordening nu duidelijk wat de taken van de onderscheiden instrumenten zijn zodat er geen gevaar van overlapping aanwezig is.
De Commissie is zich vanzelfsprekend bewust van het belang dat het Parlement hecht aan cofinanciering door de begunstigde landen, artikel 7. Zij is echter van mening dat de tekst van het artikel zoals die in het voorstel staat daaraan adequaat uitdrukking geeft. Overeenkomstig de voorstellen van het Parlement en van de lidstaten wordt de coördinatie van de maatregelen uit hoofde van de drie instrumenten, met name de richtsnoeren per land voor de pretoetredingssteun toevertrouwd aan het PHARE-comité in zijn hoedanigheid van beheerscomité zoals voorzien in de nieuwe versie van artikel 9 die door de Commissie is opgesteld. Het is duidelijk dat de Commissie daarbij dus haar eerdere bezwaren opgeeft. Zij is van mening, overigens, dat deze zware structuur, want dat is het, kan leiden tot vertraging bij de programmering maar legt zich neer bij de wens van het Europees Parlement en van de lidstaten dienaangaande.
Teneinde te voldoen aan het verzoek van het Parlement dat voor het verlenen van kwijting voor de begroting van 1996 het decentraliseren van de PHARE-bijstand als voorwaarde had gesteld, is artikel 12 door de Commissie opnieuw geformuleerd. De herziene versie van dit artikel bevat nu alle nodige criteria en voorwaarden voor een gedecentraliseerd beheer en andere bepalingen die ertoe bijdragen dat de begunstigden alle EU-regels in verband met de selectie van projecten, van aanbestedingen en van contracten respecteren.
Het Parlement en de Raad zullen op de hoogte worden gehouden van de resultaten van de evaluatie en het toezicht op het beheer van de bijstand door de begunstigde landen door middel van de in artikel 13 genoemde rapporten.
Het volgende wil ik echter met klem benadrukken. Het initiatief voor het opstellen van regels voor het toezicht en de evaluatie berust bij de Commissie. Dat staat duidelijk in het Financieel Reglement. Zij kan dan ook moeilijk accepteren dat deze verantwoordelijkheid wordt gedeeld met andere autoriteiten zoals in het ontwerpamendement op artikel 12 wordt voorgesteld.
Ten einde te voldoen aan uw verzoek om regelmatig op de hoogte te worden gehouden is de Commissie bereid een aanpassing van artikel 13 in overweging te nemen opdat de rapporten aan Parlement en Raad over het functioneren van de verordening niet eens in de twee jaar, maar jaarlijks worden ingediend.
Mag ik dan nu overgaan op het verslag-Walter en ik stel er prijs op de heer Walter en anderen die aan zijn verslag over het ISPA hebben bijgedragen hier te complimenteren. Zeer positief vinden wij de nadruk die wordt gelegd op de noodzaak om de beschikbare ISPA-middelen zo doelmatig mogelijk te besteden en om zorg te dragen voor coherentie en coördinatie tussen het ISPA en de andere pretoetredingsinstrumenten die vandaag worden besproken.
Graag zou ik nu nader willen ingaan op de 67 amendementen die in het verslag worden voorgesteld. De meeste daarvan zijn in mijn ogen zeer constructief en ondersteunen de algemene doeleinden van het ISPA-voorstel van de Commissie. Voor meer gedetailleerde bespreking is het wellicht zinvol om de amendementen te groeperen al naar gelang van de conclusies die de Commissie van plan is hier uit te trekken.
De eerste groep omvat een aantal amendementen waarvan de Commissie overweegt deze in het voorstel op te nemen ofwel in de considerans ofwel in de artikelen van de verordening. Het betreft onder meer de volgende amendementen, de nrs. 56, 63 en 65; gevraagd wordt daarin expliciet rekening te houden met het aspect werkgelegenheid, met name door evaluatie van het effect dat het ISPA op de banengroei heeft. Het amendement 67, zelfde categorie dus, over het te maken onderscheid naar de soorten van vervoer wanneer wij de verslaglegging overhandigen over maatregelen in de vervoerssector. Het amendement 39 met betrekking tot het beter coördineren van activiteiten van het ISPA met bijvoorbeeld de bilaterale activiteiten van de lidstaten. In de vervoerssector zorg dragen voor coherentie met de richtsnoeren voor de trans-Europese netwerken en ook met het pan-Europese vervoersbeleid, te vinden in amendement 58. Tenslotte behoort tot de eerste groep amendement 19 inzake het beginsel van gelijke kansen.
De tweede groep amendementen omvatten door het Parlement voorgestelde amendementen waarvoor geldt dat de Commissie de overwegingen van het Europees Parlement kan steunen, maar dat waarschijnlijk ook gezien de opstelling van de Raad die waarschijnlijk bereid is die amendementen wel over te nemen maar graag een andere formulering zou zien. In dit stadium lijkt het mij dus niet wenselijk om deze amendementen formeel te onderschrijven, maar ik meen te mogen zeggen dat de algemene strekking ervan in de definitieve tekst terug te vinden zal zijn. Als voorbeeld zou ik de volgende amendementen willen noemen. Amendement 24, flexibiliteit met betrekking tot de minimumomvang van 5 miljoen euro per project; amendement 45 inzake gedetailleerde voorschriften op het gebied van het financiële beheer en de controle; amendementen 7 en 31 ten aanzien van de verbetering van de coördinatie tussen de verschillende instrumenten vooral met betrekking tot grensoverschrijdende activiteiten en amendement 11, streven naar een 50-50-verhouding tussen enerzijds milieuprojecten en anderzijds vervoersprojecten.
In de derde groep amendementen gaat het daarentegen om voorstellen die buiten de werkingssfeer van het ISPA vallen en daarom niet zullen worden geaccepteerd. Dat geldt bijvoorbeeld voor de amendementen betreffende de acties die zullen worden ondernomen in het kader van PHARE. In dit geval zou ik graag willen verwijzen naar mijn toelichting op het verslag-Barón Crespo. We moeten ons houden aan de regelingen in de coördinatieverordeningen die zorg dragen voor coördinatie en coherentie tussen alle vormen van steun die in het kader van de hele pretoetredingsstrategie worden verleend. Hierbij doel ik op de amendementen die betrekking hebben op de technische bijstand voor de institutionele ontwikkeling, amendement 26, op normering in de vervoerssector, amendement 28 of op de deelneming aan communautaire programma's zoals het vijfde onderzoekskaderprogramma en het milieuprogramma LIFE, amendementen 29 en 32.
Tenslotte is er een groep voorstellen van het Parlement waarbij de Commissie er de voorkeur aan geeft vast te houden aan haar oorspronkelijke voorstel. Zo lijkt bijvoorbeeld de toewijzing van twee procent voor technische bijstand ons toereikend. De Commissie wenst evenmin verandering te brengen in het steunpercentage dat in overeenstemming is met de aanpak bij het Cohesiefonds en wenst ook geen wijziging te brengen in de behandeling van Cyprus die een weerspiegeling is van het resultaat van de Top van Luxemburg. Het geheel samenvattend, mevrouw de Voorzitter, kan ik zeggen dat de Commissie kan instemmen met verwerking van de inhoud van de amendementen 19, 39, 43, 51, 55, 56, 58, 63, 65 en 67 in hetzij de voorgestelde artikelen, hetzij de preambule. Dan zijn er nog de voorstellen waarvoor het in dit stadium niet passend is ze formeel te onderschrijven. Het Parlement mag er dus zeker van zijn dat de algemene strekking van die amendementen die ik eerder heb genoemd in de definitieve tekst van de ISPA-verordening tot uitdrukking zal komen.
Voorzitter, het derde preadhesie-instrument naast PHARE en ISPA is SAPAR, dat staat voor de steunverlening door de gemeenschap voor pretoetredingsmaatregelen op het gebied van landbouw en plattelandsontwikkeling. Ik wil graag ook de heer Sonneveld van harte danken voor het werk dat hij aan dit verslag heeft besteed. Het ontwerpstandpunt van het Parlement als verwoord in het uitstekende verslag komt zeer gelegen nu in de Raad van 9 november aanzienlijke vooruitgang is geboekt. De situatie op het gebied van de landbouw en plattelandsstructuren in de LMOE, met name de voortschrijdende privatisering, het productiviteitsniveau, de omvang van de bedrijven en de kwaliteit van hun productie, de zelfvoorzieningsgraad en het deel van de beroepsbevolking dat in de landbouw werkzaam is, in sommige gevallen tot 35 %, onderstrepen stuk voor stuk het belang van dit instrument. Deze situatie vraagt om een compact maatregelenpakket dat toereikend is om in de prioritaire behoefte voor de implementatie van het acquis inzake het GLB te voorzien. Een pakket dat tevens de betrokken landen in staat stelt de meest acute problemen te verhelpen en de noodzakelijke ingrijpende en vaak harde hervormingen te vergemakkelijken door op het platteland alternatieve werkgelegenheid te scheppen teneinde ontvolking tegen te gaan en interne en externe migratie te voorkomen. De betrokken maatregelen zullen via operationele programma's ten uitvoer worden gelegd en door de kandidaat-lidstaten gedecentraliseerd worden toegepast. Deze werkwijze biedt de landen eveneens de mogelijkheid zich vertrouwd te maken met de werkmethode van de Gemeenschap, met het adequate nauwe toezicht van de Commissie en met de gedeelde verantwoordelijkheid voor en de controle op het beheer van de Gemeenschapsfinancieringen. De kandidaat-lidstaten zullen hierbij worden geassisteerd door een toezichtscomité. Tevens zullen alle nodige regelingen worden getroffen om te garanderen dat er doeltreffend wordt gecontroleerd, dat tegen onregelmatigheden wordt opgetreden en dat onrechtmatig betaalde bedragen worden teruggevorderd en dat de voorwaarden en restricties van het GLB alsmede de mededingingsregels worden nageleefd. Het cofinancieringspercentage dat wij met betrekking tot SAPAR voorstellen, is het percentage dat ook geldt voor de lidstaten die voor doelstelling 1 van de structuurfondsen in aanmerking komen. Ik ben van mening dat dit vanuit het oogpunt van doeltreffendheid van het beleid en om de kandidaat-lidstaten te verplichten de verstrekte middelen zorgvuldig te beheren en te besteden, de meest adequate bijdragevoet is.
Wat betreft de verdeling van de middelen over de kandidaat-lidstaten zou ik willen pleiten voor het voorstel voor concentratie op de landen met de grootste noden. Met betrekking tot de door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling aangenomen amendementen kan ik zeggen dat met de amendementen 6, 7, 16, 20, 25, 28, 37, 38, 39, 42, 43, 46, 47 en 50 en gedeeltelijk met de amendementen 3 en 33 reeds rekening is gehouden in de door de Raad gewijzigde tekst. Dat de amendementen 3, 13, 15, 19, 36, 40, 45 en 49 worden behandeld in andere verordeningen zoals de nieuwe coördinatieverordening. Daarnaast wordt aan een groot aantal amendementen rechtstreeks of zijdelings reeds tegemoet gekomen door het voorstel. Het betreft daar de amendementen 1, 2, 5, 8, 10, 11, 12, 14, 16, 17, 18, 19 gedeeltelijk, 21, 22, 29, 33 gedeeltelijk, 34, 35 en 44 en tenslotte zijn er ook enige amendementen die aan de inhoud van het voorstel raken en die de Commissie niet kan inwilligen. Het gaat daarbij om de amendementen 4, 9, 17, 24, 26, 27, 30, 32, 40, 41 en gedeeltelijk de amendementen 19, 23 en 33.
Tenslotte, mevrouw de Voorzitter, een enkel woord over het garantiefonds, het verslag-Tomlinson met dank voor de inbreng van de heer Samland. Na de uitvoerige interventie over de preadhesie-instrumenten wil ik enkele woorden daarover zeggen. In het kader van de evaluatie van de resultaten die sinds de oprichting van het garantiefonds zijn geboekt, heeft de Commissie voorstellen gedaan voor aanpassing van de verordening tot instelling van het fonds. Nu het fonds een aantal jaren werkt, heeft het voldoende omvang in verhouding tot de risico's die worden gedekt en stelt de Commissie voor de verschillende parameters voor het fonds naar beneden bij te stellen. Het handhaven van de oorspronkelijke parameters zou tot grote overschotten bij het fonds leiden en staat u me daarom toe even in te gaan op de amendementen in het verslag-Tomlinson om aan de hand van deze amendementen het standpunt over het beheer van het fonds kort toe te lichten.
In amendement 1 wordt de voorgestelde overdracht van het financiële beheer van het fonds van de Commissie geschrapt. Ten aanzien van het eerste amendement zou ik willen reageren dat de Commissie het eens is met de rapporteur, dat de Europese Investeringsbank haar opdracht geheel tot tevredenheid heeft vervuld. In de praktijk is echter gebleken dat de diensten van de Commissie daarin een belangrijk aandeel hebben gehad. Zowel met het oog op de vereenvoudiging van de administratieve procedures als vanwege de besparingen die kunnen worden gerealiseerd op de vergoeding van de Europese Investeringsbank acht de Commissie het van belang zelf het financiële beheer van het fonds op zich te nemen met inbegrip van het beheer van de belegging van de beschikbare middelen van het fonds. De Commissie aanvaardt tenslotte amendement 2 onder voorbehoud van redactionele wijzigingen. Zij steunt het principe dat het wenselijk is de geschiktheid van de parameters jaarlijks te onderzoeken in relatie tot de doelstellingen van het fonds in het kader van het jaarverslag over het garantiefonds.
Mevrouw de Voorzitter, met excuses voor dit lange betoog over een belangrijk onderwerp en met dank aan de rapporteurs beëindig ik hiermee de inbreng van de Commissie.

De Voorzitter
Geachte collega's, zoals u kunt vaststellen is de agenda voor deze voormiddag opgesteld met het oog op de plechtige vergadering. Dat is de reden waarom de stemming nu begint en waarom wij ons debat vanochtend jammer genoeg niet kunnen afronden, zoals we dat wel hadden kunnen doen als de stemming om 12.00 uur had plaats gevonden.

Verwelkoming
De Voorzitter
Geachte collega's, ik wil een delegatie van de nationale vergadering van de Islamitische Republiek Mauretanië verwelkomen die op de officiële tribune heeft plaatsgenomen.
De delegatie wordt geleid door zijn voorzitter, de heer Sid'ahmed Ould Baba, die de leider van de Mauretaanse delegatie is, en ik wijs erop dat dit de tweede interparlementaire ontmoeting met de terzake bevoegde delegatie van het Europees Parlement is. Onze relaties zijn gebaseerd op vriendschap, samenwerking en partnerschap, en ik hoop van ganser harte dat wij deze relaties verder kunnen verdiepen tijdens deze tweede ontmoeting.
Ik dank u en ik heet u van harte welkom in Straatsburg.
(Applaus)
Stemming
Howitt
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Ik zou u willen vragen samen met mij Helga Stevens, voorzitter van de Europese Unie van doven, te verwelkomen op de officiële tribune. Zij volgt deze stemming namens de 500.000 doven in de Europese Unie aangezien het hier gaat om een hernieuwde steunbetuiging van dit Parlement voor de officiële erkenning van hun taal - gebarentaal - in elke lidstaat van de Europese Unie.

(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Wijsenbeek
Mijnheer de Voorzitter, ik weet niet of onze machines de Schotse technologie gewoon niet kunnen bijbenen of dat u te snel gaat voor de machines maar deze hele rij hier doet het niet naar behoren.

De Voorzitter
Ik denk dat het te maken heeft met de liberalen. Mijnheer Watson - u bent een volbloed landgenoot - u heeft het vast wel kunnen bijhouden.

Watson
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat we een dergelijk destructief tribusgedrag buiten de deur moeten houden.
We hebben 12 amendementen in één keer in stemming gebracht. Telt dat volgens u wel of niet als 12 hoofdelijke stemmingen?
(Gelach)
De Voorzitter
Het is een kwestie van productiviteit, maar ik ben bang dat een vingerbeweging voor één telt.

Verwelkoming
Pompidou
Mijnheer de Voorzitter, als voorzitter van de delegatie voor de betrekkingen met Japan wil ik erop wijzen dat een grote delegatie van het Japans parlement en de Japanse senaat aanwezig is.
Zij komen van ver en ik vraag dan ook, mijnheer de Voorzitter, dat wij hen welkom heten.
(Langdurig applaus)

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Pompidou. Ik wilde deze begroeting eigenlijk aan de Voorzitter van het Europees Parlement overlaten maar ik zal deze taak met veel genoegen op mij nemen.
Het doet mij bijzonder veel genoegen een delegatie van de Japanse Diet onder leiding van de heer Taro Nakayama te kunnen verwelkomen die op de officiële tribune heeft plaatsgenomen. Dit is de 19e vergadering van onze respectieve delegaties en namens het Europees Parlement wil ik hen officieel welkom heten bij deze zitting van het Parlement en ik wens hen veel succes toe tijdens hun bezoek.

(De vergadering wordt onderbroken voor een plechtige vergadering en om 12.30 uur hervat)

Stemming (voortzetting)
Carlsson
Mijnheer de Voorzitter, het is rampzalig dat wij deze amendementen vandaag pas om ongeveer tien uur hebben gekregen. Ik vraag me af wat er in de liberalen gevaren is. In de Zweedse tekst wordt er namelijk gesproken over arbeidstijdverkorting , terwijl de liberalen flexibele arbeidstijd willen. Er wordt gesproken over een lage inflatie. Dit staat niet in de vertaling en dat is een bijzonder slechte zaak! Ik was namelijk tegen deze amendementen, die in het origineel echter juist zijn. Dit kan zo niet! Er moet iets aan de situatie rond de vertalingen gedaan worden!

De Voorzitter
U heeft gelijk. De enige zekerheid die we hebben, is dat de vertaaldiensten er altijd op toezien dat de amendementen in overeenstemming zijn met de oorspronkelijke versie. Het probleem is dat niet iedereen de amendementen op tijd krijgt.
Betreffende amendement 2
Van Velzen
Voorzitter, in het amendement 2 wil ik twee kleine maar voor sommigen belangrijke wijzigingen aanbrengen, na overleg met verschillende fracties. In het eerste deel dient "Europees investeringsprogramma" te worden gewijzigd in "Europese investeringsstrategie" , terwijl "te ontwikkelen" moet worden veranderd in "uit te breiden" . Dat laatste is vooral een feitelijke juistheid.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Verwelkoming
De Voorzitter
Voor we doorgaan met de stemming wil ik met veel genoegen een delegatie van het parlement van Zuid-Afrika welkom heten op de eretribune. De delegatie wordt geleid door mevrouw Frene Ginwala, voorzitter van het Zuid-Afrikaanse parlement, en is hier aanwezig naar aanleiding van de vierde interparlementaire vergadering met de desbetreffende delegatie van het Europees Parlement.
Dit is een historisch moment in de betrekkingen tussen Zuid-Afrika en de Europese Unie; er zijn onderhandelingen gaande over een handels-, ontwikkelings- en samenwerkingsakkoord die, naar wij hopen, binnenkort met succes zullen worden afgerond. Onze respectieve parlementen zullen hier vervolgens over worden geraadpleegd, waardoor onze landen en de volkeren die wij vertegenwoordigen, iets nader tot elkaar zullen komen.
Ik wens de Zuid-Afrikaanse delegatie veel succes en ik hoop dat u uw verblijf hier in Straatsburg als aangenaam zult ervaren.
(Applaus)
Stemming (voortzetting)
Mann, Erika
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het voorstel van de groenen is jammer genoeg ongerijmd. Luister nu toch eens naar wat ik zeg. Daarmee bereikt u helemaal niet wat u wil bereiken. Als u wil dat de Raad, de Commissie en ook de Amerikanen de stem van het Europees Parlement horen, moet u zich daarover vandaag uitspreken. Begin december vindt de volgende Top tussen de Verenigde Staten en Europa plaats. Daar zal over dit verslag worden gesproken. Als u het Parlement vandaag de mogelijkheid ontneemt om zich daarover uit te spreken, bereikt u volstrekt niets. Wees nu eens realistisch. De politieke werkelijkheid richt zich niet naar het standpunt van de groenen.
(Interrupties en applaus) Wij hebben alles aangepast. Wij spreken ons hier niet over een oud verslag uit. Ik heb uitdrukkelijk alles toegevoegd wat de Raad sedertdien heeft besloten. Ik heb gezegd dat het Parlement een nieuw verslag wenst. Ik heb gezegd dat deze verslagen door alle commissies moeten worden behandeld. De Commissie heeft daarmee ingestemd en de Raad heeft laten weten dat hij daar eveneens rekening mee wil houden. Dat is het enige wat u kunt doen. Zo kunt u ervoor zorgen dat wij in de toekomst opnieuw in het Parlement en de commissies over dit besluit kunnen debatteren. Als u het nu terugverwijst, ontneemt u ons de mogelijkheid om een politiek standpunt in te nemen. Ik vraag dat de afgevaardigden ermee instemmen dat wij hierover vandaag stemmen. Ik vraag hen ook voor mijn verslag te stemmen.

Hory
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie Europese Radicale Alliantie schaart zich volledig achter het door de groenen en de heer Lannoye ingediende verzoek en is het ook eens met de redenen die de heer Lannoye gaf. Wij hebben hier een uitstekende reden voor, die verband houdt met de huidige situatie. Het gaat namelijk om het geschil over bananen. De Europese marktordening voor bananen is gebaseerd op een aantal grondbeginselen van onze Gemeenschap op het gebied van interne en externe solidariteit, met name met de ACS-landen, en wij worden in deze zaak geconfronteerd met een Amerikaans dictaat waarop Europa nog geen passend antwoord gevonden heeft. Dat is de concrete reden waarom wij dit verzoek steunen.
Er zijn ook meer algemene redenen ten gronde. Ik wil mevrouw Mann zeker niet beledigen met haar uitstekende werk, maar wij zijn het niet met al haar a priori's eens, en met name niet met die welke vervat liggen in de eerste overwegingen van de ontwerpresolutie en die de gelijkheid van de samenlevingsmodellen aan deze en gene zijde van de Atlantische Oceaan bevestigen. Wij zijn daarentegen van mening dat deze modellen wel degelijk verschillen en dat het bananengeschil een perfecte illustratie is van het verschil tussen een samenlevingsmodel dat gebaseerd is op de regels van liberalisme en mededinging, en een ander model, dat gebaseerd is op de waarden van humanisme en solidariteit.

Kittelmann
Mijnheer de Voorzitter, dit zal hier in het Parlement beslist niet de regel worden, maar in dit geval is de Europese Volkspartij het volkomen met de sociaal-democratische rapporteur eens.
Wij hebben een zeer uitvoerig debat gehouden en daarbij terdege met de betrekkingen tussen de VS en de Europese Unie rekening gehouden. In het verslag staan uiterst kritische opmerkingen over het door de Amerikanen gevoerde beleid. Opdat onze kritiek op de Amerikaanse houding wordt gehoord, moet dit verslag nu worden aangenomen en niet pas wanneer het onmogelijk is geworden om onze mening naar voren te brengen. Daarom wijs ik de ideologisch gekleurde en buitensporig kritische houding van de groenen af en vraag ik u dit verzoek te verwerpen.

( Het Parlement verwerpt het verzoek om terugverwijzing naar de commissie)

Thors
Mijnheer de Voorzitter, het kostte me al moeite om de vertaling te begrijpen van de amendementen die de liberale fractie bij de vorige kwestie had ingediend, maar het is nog moeilijker amendement 1 van de Fractie Unie voor Europa te begrijpen. De Zweedse versie is namelijk geheel blanco. Wilt u het mij daarom niet kwalijk nemen, collega Pasty, dat ik hier niets van begrijp.

De Voorzitter
Dat ligt niet noodzakelijkerwijs aan de vertaling.

Pasty
Mijnheer de Voorzitter, ik beschouw de opmerking die u gemaakt hebt als een persoonlijk feit. U zei in antwoord op de woorden van mevrouw Thors dat dit misschien niet alleen aan de vertaling lag en dat het amendement 1 misschien gewoonweg een idioot of dom amendement was. Ik heb het amendement dan ook nauwgezet herlezen, maar er wordt enkel gezegd dat wij het communautaire acquis in acht moeten nemen in de onderhandelingen met de Verenigde Staten. Ik laat u en de plenaire vergadering eenvoudigweg oordelen of dit al dan niet een dom amendement is.

De Voorzitter
Mijnheer Pasty, mijn excuses als ik iemand beledigd heb met mijn opmerking. Het was luchtig bedoeld, op dezelfde toon als de motie van orde. Ik wilde uw fractie niet belachelijk maken. Het was een grapje. Sommige mensen kunnen daar beter tegen dan anderen.
(Tekenen van onrust)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Kestelijn-Sierens
Voorzitter, onze fractie ondersteunt ten volle de resolutie inzake de gebarentaal. Wij bepleiten twee doelstellingen in het beleid voor de doven. Eerst en vooral het vergroten van de toegankelijkheid. Daarmee bedoelen wij een gelijke toegang tot het onderwijs en de openbare diensten en gelijke kansen op deelname aan openbare vergaderingen en hoorzittingen. De Europese Unie telt zowat een half miljoen doven. Door de toegankelijkheid voor doven te verbeteren, versterken we de democratie.
Ten tweede, een betere integratie van de doven. Om deze doelstelling te bereiken, bepleiten wij vijf punten. Eerst en vooral een betere opleiding van de tolken. De integratie van de doven is perfect mogelijk via tolken. Er moeten genoeg opleidingsmogelijkheden komen voor horenden die de gebarentaal willen leren. Een algemene erkenning van de gebarentaal zal moeilijk zijn. In Zweden, Denemarken en Finland wordt de gebarentaal reeds erkend in het onderwijs. De andere lidstaten zouden dit voorbeeld moeten volgen. Verder dringt een erkenning van de gebarentaal zich op voor de contacten met de overheid en op het vlak van werkgelegenheid en cultuur, misschien naar het voorbeeld van de Verenigde Staten. Verder moeten wij ervoor zorgen dat de doven gelijke toegang krijgen tot de informatie. Zij hebben dezelfde rechten als de horenden. In de VS is dit een evidentie, bij ons in de Unie veelal niet. Een ander flagrant probleem is de incompatibiliteit van de tekst-telefoonsystemen. Alleen al in mijn land, in Vlaanderen, beschikken we over minimaal drie verschillende systemen die niet compatibel zijn. Dat zegt al genoeg over de incompatibiliteit in gans Europa. Dit is in het kader van de interne markt onaanvaardbaar. Er bestaat geen eenduidige norm voor deze communicatiesystemen. Daarom gebruiken de doven momenteel de fax, dit is echter geen tweewegscommunicatie. Nu onderzoeken de doven de mogelijkheden via Internet, dat voor hen enorme kansen biedt om de communicatie met horenden te verbeteren. De vraag is wederom of alle chat -systemen compatibel zijn en of de aankoop van de nodige apparatuur voor iedereen een haalbare kaart is.
Tot slot wil ik nog het belang van de multimediatoepassingen onderstrepen. Bij de uitbouw van dergelijke toepassingen moeten de doven volledig betrokken worden. Tenslotte nog dit, de bevoegdheid van de Gemeenschap is in deze materies gering. Toch meen ik dat we in dit Parlement als vertegenwoordigers van de Europese burgers de wensen van een half miljoen Europese slechthorenden moeten vertolken. Daar waar het echter gaat om de incompatibiliteit van de tekst-telefoonsystemen is het duidelijk een interne markt-probleem. Ik hoop dat we op dit vlak kunnen rekenen op een initiatief van de Commissie. In elk geval hoop ik dat deze resolutie meer impact heeft op het beleid van de lidstaten dan die van tien jaar geleden.

Howitt
Het verheugt mij dat ik met het Europees Parlement deze resolutie kan ondersteunen. Het is nu 10 jaar geleden dat wij voor het eerst in een resolutie vroegen om de officiële erkenning van gebarentaal voor de 500.000 doven in Europa.
In Portugal en Finland is het recht op het gebruik van gebarentaal tegenwoordig verankerd in de grondwet. In 4 andere lidstaten wordt gebarentaal echter nog in het geheel niet erkend en in weer andere landen blijft de kloof tussen het wettelijk recht op het gebruik van deze taal enerzijds, en de praktijk anderzijds, enorm.
Ik wil de Europese Unie van Doven feliciteren met de resultaten van het door dit Parlement met veel genoegen financieel gesteunde onderzoek naar het gebruik van gebarentaal. Op dit onderzoek kan overal in Europa worden voortgeborduurd.
Deze resolutie bevat een aantal speerpunten. Wij vragen om meer begrip voor het gebruik van gebarentaal, en om technische aanpassingen die het gebruik van gebarentaal op meer elektronische communicatiemiddelen mogelijk maken. Verder moeten er aanzienlijke fondsen komen voor de opleiding tot doventolk. In de Britse gebarentaal steek je voor "goed' gewoon je duim omhoog. Laten we onze duim opsteken voor onze dove medeburgers ter ere van hun recht op een door henzelf gekozen communicatievorm.
Verslag-Murphy (A4-0424/98)
Andersson en Sandberg-Fries
Wij willen de rapporteur danken voor het goed uitgewerkte en belangrijke verslag. De kwestie of er een richtlijn ingevoerd moet worden om te bepalen waaraan passagiersvoertuigen met meer dan acht zitplaatsen (die van de bestuurder niet meegerekend) moeten voldoen, is van groot belang voor gehandicapten om een volwaardig leven te kunnen leiden en om bijvoorbeeld gebruik te kunnen maken van het openbaar vervoer. Wij constateren met tevredenheid dat het verslag op grote schaal voorstellen doet waarbij rekening gehouden wordt met de speciale behoeften van gehandicapten, willen zij gebruik kunnen maken van het type voertuigen dat onder de richtlijn valt. Wij zijn van mening dat de rechten van gehandicapten vóór de belangen van de busfabrikanten moeten gaan. Het is ook goed om deze kwestie binnen de Unie te coördineren, want als de lidstaten hier zelf over mogen besluiten, of het probleem door de markt laten oplossen, dan is de kans kleiner dat er rekening wordt gehouden met de behoeften van de gehandicapten.

Eriksson, Seppänen, Sjöstedt en Svensson
Wij hebben voor het verslag gestemd. Wij houden echter vast aan de - in een eerdere stemverklaring uitgesproken - kritiek die wij hebben op de wetgevingsvorm die het verslag voorstaat. Wetgeving moet beginselen formuleren en algemene doelstellingen voor de diverse gebieden geven. Technische en vakspecifieke details horen tot de verantwoordelijkheid van deskundige autoriteiten en kunnen beter in speciale verordeningen of voorschriften geregeld worden.

Gahrton, Holm en Schörling
Het verslag-Murphy actualiseert een van de hoofdproblemen van de Europese Unie en de interne markt. Om het vrije verkeer van goederen te garanderen moeten goederen aan een minimumeis voldoen die voor alle lidstaten van toepassing is, of dienen de lidstaten tot een wederzijdse erkenning van elkaars goederen over te gaan. In beide gevallen kan een lidstaat die hoge minimumeisen stelt, gedwongen worden zijn eisen af te zwakken.
Wij zijn evenwel van mening dat de minimumeisen die in het verslag-Murphy gesteld worden hoog genoeg zijn, waardoor de kans niet erg groot is dat een lidstaat gedwongen zal worden zijn minimumeisen af te zwakken. Het verslag legt de lidstaten evenmin een verandering van de bestaande regels op, waardoor nu in gebruik zijnde bussen aangepast zouden moeten worden. Voldoet een voertuig daarentegen aan de eisen die in het verslag worden gesteld, dan wordt het ook automatisch in andere lidstaten goedgekeurd.
Op grond van het bovenstaande hebben wij besloten om voor het verslag te stemmen.

Lindholm
Het zou zeer vanzelfsprekend moeten zijn dat alle lidstaten, fabrikanten en marktdeelnemers zich inzetten voor de verkeersveiligheid, de veiligheid van de passagiers en de specifieke problemen van gehandicapten.
Is er in een land sprake van lacunes in de wetgeving dan dienen deze op nationaal niveau opgevuld te worden. Er is geen reden om op EU-niveau een richtlijn in te voeren om een volledige harmonisatie te bereiken en om alles tot in detail te kunnen regelen ten aanzien van de constructie van bussen, bijvoorbeeld hoe breed de zitplaatsen en hoe hoog de traptreden moeten zijn, dat de stopknopjes met de handpalm ingedrukt moeten kunnen worden, hoe groot de uitgangbordjes moeten zijn en waar ze moeten hangen.
Dat politici bovendien stelling moeten nemen ten aanzien van 143 bladzijden technische gegevens, tekeningen enzovoort, is belachelijk. Uit zowel de tekst van de Commissie als uit die van het verslag blijkt ook dat het primaire doel is de interne markt en de handel in bussen te beschermen en dat het verslag en het voorstel van de Commissie daaruit voortkomen. Onder verwijzing naar het bovenstaande stem ik tegen het verslag.
Ik had daarentegen graag gezien dat de Commissie met het oog op de verkeersveiligheid, de veiligheid van de passagiers en de problemen van de gehandicapten een aanbeveling had gedaan voor de lidstaten, die ertoe had kunnen bijdragen de veiligheid en toegankelijkheid te vergroten.

Lindqvist
Dit is zeker een belangrijk verslag. Maar het is buitengewoon verkeerd dat het Europees Parlement een zo gedetailleerde kwestie moet behandelen. De werkzaamheden in het Parlement moeten anders georganiseerd worden, zodat besluiten over principes, doelstellingen en richtlijnen genomen worden door de gekozen vertegenwoordigers en specialisten zich ontfermen over de besluitvorming over detailkwesties zoals stoelen, zitplaatsen, treeplanken en deuren.
Verslag-Soltwedel-Schäfer (A4-0401/98)
Andersson, Lööw en Sandberg-Fries
Wij willen met deze stemverklaring onderstrepen dat wij nog steeds van mening zijn dat bij de vormgeving van de euromuntstukken rekening gehouden moet worden met slechtzienden en ouderen. Ten aanzien van het voorstel om een muntstuk van 100 euro in te voeren, volgen we de beoordeling van onze fractie. Zelf nemen wij in deze kwestie een meer neutrale houding in.

Fayot
Dit verslag biedt mij de gelegenheid de aandacht te vestigen op een probleem dat de publieke opinie almaar meer zorgen baart: de enorme toename van het aantal euromuntstukken.
Het ziet er inderdaad naar uit dat, naast de euromuntstukken die door elk van de 11 landen van de eurozone geslagen worden, ook de landen die een monetair akkoord met een van de landen van de eurozone hebben, vragen munten met een nationale zijde te mogen slaan. In Italië hebben San Marino en Vaticaanstad zo'n verzoek ingediend en in Frankrijk heeft Monaco hierom verzocht.
Ik wil zeggen dat dit verzoek absurd is. Op die manier zouden landen die geen deel uitmaken van de eurozone en dus ook niet aan de heel strenge voorwaarden hoeven te voldoen, niet alleen het recht krijgen euro's uit te geven, maar zouden we, als dit verzoek ingewilligd wordt, ook een enorme toename van het aantal euromuntstukken krijgen. Dat zou voor nog meer verwarring bij de publieke opinie zorgen, die zo al groot genoeg zal zijn als we ook rekening houden met de talrijke herdenkingsmunten die tegen 2002 ongetwijfeld geslagen zullen worden om de invoering van de euro te vieren.
Zoals premier Jospin ook al zei, dreigen problemen van grondwettelijke aard te ontstaan in landen waar een strikte scheiding tussen kerk en staat bestaat, als Vaticaanstad de toestemming krijgt munten met de beeltenis van de paus op de nationale zijde te slaan.
Om al deze redenen moeten wij de uitgifte van euromuntstukken zoveel mogelijk beperken en moet de drie bovengenoemde staten het recht om zelf ook euromuntstukken te slaan geweigerd worden.

de Rose
Het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van de verordening betreffende de denominaties en technische specificaties van voor circulatie bestemde euromuntstukken heeft twee doelstellingen:
het gewicht van de 50-centmunten wijzigen om tegemoet te komen aan de vraag van de automatenbranche; -op verzoek van de Europese Blindenunie de rand van de 50-cent- en de 10-centmunten aanpassen zodat ze gemakkelijker herkenbaar zijn voor blinden.Wij stemmen ten gronde in met deze wijzigingen omdat ze ons heel pragmatisch lijken. Ze worden enerzijds geacht het dagelijkse leven van slechtzienden te vergemakkelijken, en ze moeten anderzijds fraude vermijden. Wij stellen ons echter wel vragen over de gevolgen die deze wijzigingen op het laatste moment voor de al aan de gang zijnde aanmaak van munten zullen hebben en over de kostprijs ervan. Het is inderdaad merkwaardig, om niet te zeggen onaanvaardbaar dat deze wijzigingen pas op het allerlaatste moment worden aangebracht, terwijl men al begonnen is met het slaan van munten, en wel nadat een uitgebreide campagne gevoerd werd om de euro in heel Europa te promoten, nadat tal van technische studies verricht werden en deskundigen gehoord werden!
Het paard wordt andermaal achter de wagen gespannen. Het is bedroevend dat nog altijd geen rekening gehouden wordt met de zwakkeren, terwijl de praktische modaliteiten nog altijd niet volledig zijn vastgelegd!
Iedereen - de Raad, de Commissie of het Europees Parlement - is hier gedeeltelijk verantwoordelijk voor. Iets meer nauwgezetheid vooraf zou de invoering van de euro zeker helpen vergemakkelijken.

Wibe
De rapporteur stelt voor dat de EMU een gouden munt van 100 euro zal invoeren. Al zal Zweden niet deelnemen aan de EMU, toch wil ik dit ten stelligste afraden, want dit muntstuk zal de goudprijs op geen enkele manier stabiliseren tot de nominale waarde van 100 euro per muntstuk. De goudprijs zal blijven fluctueren. Komt de prijs onder de 100 euro per munt (gewicht) te liggen, dan moeten er op grote schaal nieuwe, dat wil zeggen valse munten worden geslagen, en mocht de goudprijs boven de nominale waarde uitstijgen dan zou men de muntstukken uit de roulatie moeten nemen en moeten omsmelten.
Daarnaast is de waarde van de muntstukken zo hoog en zijn de muntstukken zo makkelijk te vervalsen dat een munt van 100 euro tot grootscheepse fraude zal uitnodigen.
Het voorstel dient daarom verworpen te worden.
Verslag-Hughes (A4-0381/98)
Amadeo
Het hoge werkloosheidspercentage alsmede een steeds teruglopend werkaanbod vormen de vaste variabelen waardoor de impact van het sociale beleid van onze Unie wordt beperkt. Het model wordt gecompliceerder, wanneer in ons onderzoek elementen mee gaan spelen zoals de toekomstige Economische en Monetaire Unie, de vergrijzing van de bevolking of de toekomstige uitbreiding met de LMOE.
De grondgedachte waarvan de Unie bij haar beleid op het gebied van de werkgelegenheid, de mobiliteit en de differentiaties van de arbeidscategorieën moet uitgaan, is een drieledige aanpak: in de eerste plaats het optreden zelf, dat moet worden geoptimaliseerd; in de tweede plaats de omvang van de financiële steun; in de derde plaats de wetgeving die het nieuwe programma van sociale maatregelen moet bekrachtigen.
Evenals de rapporteur, betreuren wij het bovenal dat de Commissie blijft volharden in een werkwijze die bestaat in het vaststellen van juridisch niet-bindende instrumenten, terwijl volgens ons het instrument van de richtlijn beter in staat zou zijn om sectoren zoals de organisatie van het werk te reglementeren, de individuele en collectieve rechten van de werknemers af te bakenen en de maatregelen vast te stellen die in het kader van de markteconomieën voor sociaal toezicht moeten zorgen.
Volgens ons zou de Commissie haar actie kracht bij kunnen zetten, indien zij in het nieuwe sociale programma een reeks bepalingen opnam, waarvan de belangrijkste er volgens ons op gericht zouden moeten zijn om de fiscale druk op het kleinbedrijf te verlichten en het loon van de werknemers omhoog te brengen door hen te laten meedelen in de bedrijfswinsten; dit zijn volgens ons concrete maatregelen die zeker vergezeld moeten gaan van initiatieven, waarmee de toekomst van de sociale dialoog precies wordt omschreven en de vaststelling van een Handvest van de fundamentele sociale rechten wordt bevorderd, dat overigens ook moet worden uitgebreid tot de partnerlanden die het nog niet hebben geratificeerd.

Andersson, Lööw en Sandberg-Fries
Wij willen de rapporteur danken voor zijn uitstekende verslag, zowel voor het opstellen van het verslag als voor de daarin opgenomen voorstellen. Wij zijn van mening dat het nieuwe sociale actieprogramma een zeer belangrijk document is voor de ontwikkeling van de Unie op het gebied van de sociale bescherming en werkgelegenheid.
De voorstellen van de Commissie zijn op zich goed, maar de aanbevelingen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken zijn zonder meer een verbetering. Wij stemmen in met de voorstellen uit het verslag die het belang onderstrepen van onder andere de sociale dialoog, de behoefte aan initiatieven die ervoor moeten zorgen dat er bepalingen in het Verdrag inzake de individuele rechten op sociaal gebied worden opgenomen, actieprogramma's om discriminatie te bestrijden, wetgeving inzake ongewenste intimiteiten, de behoefte stress op te nemen in de wetgeving ter bescherming van de werknemer en op het recht van de werknemers op informatie en vertegenwoordiging op het werk. Aan het verslag zijn een aantal amendementen toegevoegd die op zich belangrijke kwesties aanroeren, maar die waarschijnlijk beter op hun plaats zijn bij andere meer relevante verslagen.

Bonde en Sandbæk
Wij stemmen niet voor het verslag-Hughes over een nieuw sociaal actieprogramma voor 1998-2000, omdat het voorstellen voor richtlijnen bevat betreffende de individuele en collectieve rechten van de werknemers en de sociale regulering, die de Deense sociale dialoog op de helling zetten.

Eriksson, Seppänen, Sjöstedt en Svensson
Wij stemmen tegen het verslag aangezien wij vinden dat wetgeving op EU-niveau verkeerd is voor kwesties die de arbeidsorganisatie, de individuele en collectieve rechten van de werknemers betreffen. Het arbeidsrecht en alle kwesties die daarmee samenhangen, dienen in hoofdzaak te vallen onder de bevoegheden van de nationale regeringen.

Gahrton, Holm, Lindholm en Schörling
Wij verlenen onze steun aan een groot aantal van de voorstellen die de rapporteur doet om het nieuwe sociale actieprogramma te verbeteren, bijvoorbeeld de voorstellen om de deelname van werknemers aan het besluitvormingsproces binnen een organisatie verder te bevorderen en de rechten te versterken van de werknemersvertegenwoordigers en om de civiele dialoog (twee keer per jaar een forum is ontoereikend) te accentueren.
Wij menen daarentegen dat wetgeving via richtlijnen niet de meest aangewezen vorm is om de arbeidsorganisatie, de individuele en collectieve rechten van de werknemers te regelen, maar dat er meer vooruitgang geboekt zal worden als de sociale partners met elkaar onderhandelen en proberen afspraken te maken.
Wij hebben ook onze twijfels bij een bindende wetgeving inzake ongewenste intimiteiten.
Wij hebben ons daarom van stemming onthouden bij de eindstemming.

Lang
Vandaag wordt ons het sociaal actieprogramma of het SAP, zoals het in het technocratisch jargon van Brussel gewoonlijk genoemd wordt, ter goedkeuring voorgelegd. Dit actieprogramma herinnert ons aan de wel heel droevige actualiteit in Frankrijk, waar de Nationale Vergadering momenteel het reeds al te fameuze PACS bespreekt.
Wij hebben tegengestemd.
De redenen hiervoor zijn eenvoudig en talrijk. Zij houden vooral verband met onze opvatting van wat wij van het sociale Europa maken en hoe het er moet uit zien.
Het sociale Europa is niet het Europa van de bewonderaars van Maastricht of Amsterdam. Het is niet het Europa van een algemeen minimuminkomen of stemrecht voor migranten. Het is niet het Europa van de afschaffing van grenzen en bedrijfsverplaatsingen. Het is niet het Europa van ongebreideld liberalisme, vrijhandel en mondialisering.
Het sociale Europa is vooral het Europa van de vaderlanden, het Europa van de nationale preferentie en het Europa van de sociale bescherming. Als instrument van sociale vrede moet de sociale bescherming de nationale staten als ontwikkelingskader hebben en onder de bevoegdheid van de verschillende lidstaten vallen.
In tegenstelling tot de rapporteur zijn wij van oordeel dat in het kader van de interne markt unanimiteit van de lidstaten vereist moet zijn voor sociale kwesties. De op sociaal vlak genomen besluiten hebben zulke verstrekkende gevolgen voor het geheel van de arbeidsrelaties en voor het leven van de mensen dat alle bij gekwalificeerde meerderheid genomen besluiten die verplicht zijn en dus verplicht aan al onze lidstaten opgelegd worden, gevaarlijk zijn voor alle burgers, of zij nu werk hebben of werkloos zijn.
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, wij hebben dan ook zeker niet voor dit verslag gestemd, want het is niet alleen demagogisch, maar ook gevaarlijk.

Lindqvist
Dat er een hogere prioriteit wordt gegeven aan de werkgelegenheid is positief. De EMU, de gemeenschappelijke munt en het permanente anti-inflatiebeleid zullen de groei van de werkgelegenheid negatief beïnvloeden.
Het sociale actieprogramma dient in eerste instantie een niet-bindend instrument te zijn voor het analyseren van de problemen en de oorzaken van uitsluiting, armoede, werkloosheid en discriminatie.
De wetgeving voor sociale kwesties, de individuele rechten en dergelijke is in eerste instantie de verantwoordelijkheid van de lidstaten en dient niet geregeld te worden door bepalingen in de EU-verdragen.

Palm
Uit paragraaf 2 blijkt dat het Parlement het betreurt dat de Commissie blijvend de voorkeur geeft aan de toepassing van sturende instrumenten op het gebied van het arbeidsrecht. In het verslag wordt echter voorgesteld "dat regelgeving via richtlijnen toch de aangewezen weg blijft, ondere andere op het gebied van de arbeidsorganisatie, de individuele en de collectieve rechten van de werknemers..." .
Ik ben het geheel met het verslag eens dat een basiswetgeving voor het arbeidsrecht van belang is. Ik wil echter benadrukken dat deze wetgeving vooral een nationale aangelegenheid is en dat de EU alleen bevoegdheden heeft op het gebied van de arbeidsorganisatie en de arbeidsomstandigheden. Verder is het van belang rekening te houden met de verschillende culturen van de lidstaten. Zo kent Zweden geen wettelijk vastgesteld minimumloon, maar is een en ander via collectieve onderhandelingen en collectieve overeenkomsten opgelost.
Ik sta positief tegenover de invoering van EU-richtlijnen voor minimumniveaus op het gebied van organisatie en arbeidsomstandigheden. Dat kan in verschillende lidstaten een steuntje in de rug zijn voor werknemers en hun vertegenwoordigers om de sociale ontwikkeling op hun werk te stimuleren. Ik sta daarentegen zeer sceptisch tegenover sturende communautaire richtlijnen op het gebied van het arbeidsrecht.
Ik vind het ook van belang dat de huidige ontwikkeling, waarbij de Europese sociale gesprekspartners afspraken maken, voortgezet wordt. Het maken van onderlinge afspraken blijkt de beste manier te zijn om een goed functionerende arbeidsmarkt te creëren. De arbeidsmarkt wordt versterkt als de sociale partners zelf verantwoordelijk zijn om tot overeenstemming te komen. Wetgeving door het Parlement mag pas plaats vinden als de partners het niet eens kunnen worden.

Theonas
In haar nieuw sociaal actieprogramma geeft de Commissie enerzijds een overzicht van de recente ontwikkelingen in het sociaal beleid en anderzijds zet zij het algemene kader, de filosofie uiteen van haar toekomstige acties, waarbij zij tevens een beperkte lijst geeft van een aantal concrete acties.
In het overzicht geeft de Commissie toe dat de werkloosheid "hardnekkig" hoog blijft en de werkgelegenheidspercentages in talrijke lidstaten heel laag zijn. Desalniettemin houdt zij angstvallig vast aan de oude recepten van de afgelopen jaren. Zij blijft dus streven naar "een nieuw evenwicht tussen de behoefte aan soepelheid van het bedrijfsleven en de behoefte aan zekerheid van de werknemers" . Dit is een elegante manier om schoon schip te maken en het laatste restje werknemersrechten op te ruimen.
Volgens de Commissie zullen voor de sociale wetgeving drie factoren van doorslaggevend belang zijn: de EMU en de gemeenschappelijke munt, de vergrijzing van de bevolking en de uitbreiding van de EU. Hierop is de filosofie van de "soepelheid" en het "aanpassingsvermogen" gebaseerd. In feite gaat het hierbij echter om een directe aanval op de rechten van de werknemers.
De Commissie zegt dat het werkgelegenheidsbeleid van de EU en de lidstaten "goede resultaten" heeft opgeleverd. Een "goed resultaat" is volgens haar de uitbreiding van de inzetbaarheid, hetgeen inhoudt dat de verantwoordelijkheid voor het vinden van een baan op de schouders van de werknemer komt te liggen en niet van de overheid en het nationaal werkgelegenheidsbeleid. Goede resultaten zijn verder voor de Commissie de toepassing van deeltijdwerk, het gestadig toenemen van armoede en sociale uitsluiting en de verlaging van de levensstandaard van de werknemers. Het zijn de werknemers die de gevolgen van de recepten voor het "nieuwe werkgelegenheidsbeleid" aan den lijve moeten ondervinden.
De Commissie verwijst met name naar de alom bekende plaatselijke werkgelegenheidspacten. Deze zijn voor haar een middel om nieuwe arbeidsplaatsen te creëren. Zij vergeet daarbij echter te vermelden dat deze werkgelegenheidspacten een paard van Troje zijn en het in feite de bedoeling is korte metten te maken met de arbeidsrelaties. De toepassing van de nieuwe arbeidsrelaties gaat in Griekenland gepaard met Middeleeuwse toestanden in de arbeidsvoorwaarden: geen collectieve arbeidsovereenkomsten - de Griekse regering heeft met een recente wet de collectieve arbeidsovereenkomsten buiten werking gesteld - lagere lonen, overtredingen van de wetgeving inzake sociale voorzieningen en toepassing van soepele werktijden en atypische vormen van werk.
Eerlijk gezegd zijn wij met name verontrust over een aantal specifieke voorstellen. De Commissie zegt dat zij een nieuwe mededeling zal doen over de versterking van het "aanpassingsvermogen" , "gemakkelijk aanpasbare reglementeringen" zal aanmoedigen en zal streven naar "betere combinatiemogelijkheden voor beroeps- en gezinsleven" . Uit de ervaring is gebleken dat dergelijke uitspraken de voorbode zijn van nieuwe maatregelen en besnoeiingen. Nu zal de harde kern van het arbeidsrecht onder vuur worden genomen. Wij zijn dan ook ten zeerste verontrust over het feit dat in het verslag van de commissie sociale zaken wordt gevraagd om uitbreiding van de bindende communautaire wetgeving tot de arbeidsorganisatie en de individuele en collectieve rechten van de werknemers. Welke kant zal deze bindende communautaire wetgeving namelijk uitgaan? Dat is de vraag!
Wij ontkennen niet dat in dit document ook enkele goede voorstellen staan. Ik denk bijvoorbeeld aan de verbetering van de socialezekerheidsbepalingen voor mobiele werknemers. Wanneer het echter gaat om de kernvraagstukken, zoals arbeidsrelaties, bescherming van de gezondheid en de veiligheid en meer in het algemeen de sociale wetgeving, moeten wij vaststellen dat met de voostellen van de Commissie het niveau van sociale bescherming drastisch zal kelderen. Wij betreuren dat in het verslag van de commissie sociale zaken goedkeuring wordt gehecht aan het kader voor het sociaal beleid. Dit bestaat uit het drieluik: inzetbaarheid, aanpassingsvermogen en "zelfstandig ondernemerschap" van de werknemers die hun baan verliezen. Ondanks de goede voorstellen en overwegingen in het verslag zijn wij dan ook uiterst terughoudend ten aanzien hiervan.
Verslag-Van Velzen (A4-0417/98)
Andersson, Lööw en Sandberg-Fries
Wij willen de rapporteur danken voor het goede en zeer belangrijke verslag. Het verslag draagt op een voorbeeldige manier de aanpassingen aan die doorgevoerd moeten worden om het effect van de werkgelegenheidsrichtsnoeren te vergroten. Wij willen vooral benadrukken dat het belangrijk is om de werkgelegenheid in samenhang met het Europese macro-economische beleid te behandelen. Het is zeer welkom dat het verslag zich in dit opzicht breed opstelt en het sluit ook aan bij de mogelijkheden die geboden worden door de meerderheid van de sociaal-democraten in de Raad om een sterk werkgelegenheidsbeleid in het kader van de Europese samenwerking te voeren.
Amendement 1 van de rapporteur over de noodzaak oneerlijke concurrentie te verhinderen is vooral voor Zweden interessant met het oog op de opmerkelijke recent uitgevoerde winstoverdracht van Pharmacia & Upjohn naar Luxemburg.

Blak en Kirsten Jensen
De Deense sociaal-democraten stemmen voor het verslag over de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid in 1999. Wij zijn voorstander van de nieuwe Europese samenwerking op het gebied van werkgelegenheid. Uitwisseling van ervaringen en jaarlijkse evaluatierapporten over de lidstaten zullen hopelijk de gewenste vruchten afwerpen en meer mensen in de Unie aan werk helpen. Wij zijn ook tevreden met de nadruk die wordt gelegd op de continuïteit met de richtsnoeren voor 1998. Het duurt even vooraleer de gestarte initiatieven in de praktijk werken. De gelijke behandeling van mannen en vrouwen is een aspect waaraan in 1998 te weinig aandacht is besteed en dat in 1999 terecht naar voren geschoven wordt. Er moeten kwantitatieve normen worden opgesteld voor de gelijke behandeling van mannen en vrouwen. De voorgestelde BTW-verlaging in paragraaf 2 kunnen wij niet steunen.

Bonde, Lis Jensen, Krarup en Sandbæk
Het verslag-Van Velzen bevat een groot aantal richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten in 1999, die wij niet kunnen steunen. Uit het verslag blijkt dat het streven naar sociale samenhang een belangrijk element is in de integratiedynamiek van de Europese Unie. Tevens wordt erop gewezen dat de lidstaten zich aan het Stabiliteitspact moeten houden. Wij zijn van mening dat het sociaal en arbeidsmarktbeleid principieel geen aangelegenheden voor de Unie zijn. Elke lidstaat moet de richtsnoeren binnen deze beleidssectoren soeverein kunnen bepalen. De reguleringsbevoegdheid moet dus een nationale zaak blijven, zo dicht mogelijk bij de burger.
Het verslag wijst op de noodzaak om het kwalificatieniveau van werknemers te verbeteren, de gelijke behandeling van mannen en vrouwen in het beleid te integreren en politieke initiatieven ten gunste van gehandicapten te stimuleren. Het is belangrijk dat deze gebieden prioriteit krijgen, vooral omdat er bijvoorbeeld nog steeds een grote groep vrouwen is die minder betaald worden dan hun mannelijke collega's, hoewel ze hetzelfde werk doen. Wij hebben het er echter moeilijk mee dat de EU deze initiatieven koppelt aan een poging om de lidstaten gemeenschappelijke Europese richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid op te dringen en de sociale samenhang in de EU te bevorderen. Wij vinden het belangrijk dat het EU-systeem de verschillende tradities op het gebied van sociaal en arbeidsmarktbeleid in de lidstaten respecteert. De totstandbrenging van sociale samenhang is daarom een stap in de verkeerde richting, omdat een aantal van de voorstellen van de Commissie voor bepaalde landen op lange termijn een geleidelijke afbouw van hun socialezekerheidsstelsel betekent, waardoor de situatie van bijvoorbeeld gehandicapten en sociaal zwakke groepen verslechtert.
In de mededeling van de Commissie van 14 oktober 1998, COM(574/98), staat dat de lidstaten "... de totale belastingdruk moeten verlagen en waar nodig, ... de belastingdruk op arbeid en de indirecte loonlasten geleidelijk verlagen..." . Wij denken dat deze economische strategie in combinatie met het monetair beleid, dat in het groei- en stabiliteitspact is vastgelegd en bepaalde eisen stelt aan het begrotingsbeleid van de lidstaten, het Deens sociaal model op termijn in het gedrang zal brengen.

Fourçans
Ik verheug mij erover dat onze rapporteur de coördinatie van het economisch beleid en meer in het bijzonder de belastingharmonisatie vermeldt als hoofdlijnen in de strijd tegen de werkloosheid. Ik ben ook blij dat beklemtoond wordt dat de ondernemingszin bevorderd moet worden en dat de structuurfondsen doelmatiger gebruikt moeten worden ten behoeve van de werkgelegenheid.
Men had evenwel beter afgezien van een aantal weinig realistische en economisch betwistbare oplossingen. Zo maak ik mij zorgen over de verbetenheid waarmee onze rapporteur meermaals aandringt op arbeidstijdverkorting via een gecentraliseerde procedure. Niets belet dat men een beroep doet op soepeler arbeidstijden als dit mogelijk is voor een onderneming. Het heeft echter niet de minste zin dat men tot elke prijs wil dat dit besluit op het hoogste niveau van onze Europese instanties genomen wordt.
Een ander voorstel lijkt mij eveneens bijzonder verontrustend: men wil de reserves van de Europese nationale banken gebruiken om de investeringen opnieuw op gang te brengen. Men wil een soort Europese "New Deal" creëren! Ik wil mij niet uitspreken over de zin of onzin van een Keynesiaanse aanpak om de economische groei te bevorderen, maar zo'n maatregel zou de daling van de dollar alleen maar versnellen en bijgevolg het economisch herstel in Europa hinderen. Ik denk niet dat dit onze bedoeling is.

Gahrton, Holm en Schörling
In dit verslag inzake ontwerprichtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid 1999 worden aanbevelingen gedaan voor het actieprogramma van de lidstaten.
Iedereen vindt het belangrijk dat de lidstaten samenwerken en met een gezamenlijke strategie proberen om blijvende arbeidsplaatsen te scheppen. Hier en daar is het Europees Parlement bevoegd de lidstaten "aan te sporen" , maar soms gaat het hierin te ver . Volgens ons gaat het voorstel van paragraaf 6 uit het verslag-Van Velzen over een Europees pact dat het economische en financiële beleid moet coördineren, te ver.
Hoewel wij tegen deze paragraaf stemmen en ons bij andere punten van stemming hebben onthouden, stemmen we toch voor het verslag omdat de strekking positief is en de bevordering van de werkgelegenheid voorop staat.

Habsburg-Lothringen, Pirker en Rübig
In het verslag van de heer Van Velzen staan een aantal voortreffelijke voorstellen voor het werkgelegenheidsbeleid. Ik vind evenwel dat wij minder steun moeten verlenen en de belastingen moeten verlagen.
Ik heb er volstrekt geen begrip voor dat alleen steun zou worden verleend aan werkende vrouwen, terwijl vrouwen die hun kinderen zelf opvoeden worden gediscrimineerd. Wij moeten de moeilijke taak van de opvoeding van de kinderen in het gezin als volwaardige arbeid erkennen en die ook vergoeden. Uit onderzoek blijkt duidelijk dat een grote meerderheid van de moeders hun kinderen zelf willen opvoeden, maar door materiële omstandigheden gedwongen zijn te gaan werken en dus voor hun kinderen opvang moeten zoeken. Wij moeten de opvoeding in het gezin als beroepsactiviteit erkennen. Uiteindelijk wordt daardoor - om het eens in bedrijfseconomische termen uit te drukken - waardevol menselijk kapitaal geproduceerd.

Lienemann
Ik zal voor het verslag-Van Velzen stemmen. Het Europees Parlement had evenwel duidelijker moeten zijn over de macro-economische manoeuvreerruimte die gecreëerd moet worden voor een herneming van de groei; het had met name tezamen met de Franse en Duitse regering de noodzaak van een nieuwe daling van de interesten in de landen van de eurozone moeten onderstrepen en het had zich achter het pleidooi van de Italiaanse premier moeten scharen om de duimschroeven van het in Dublin gesloten stabiliteitspact losser te draaien om met name investeringen te bevorderen.
Men had in dit verslag duidelijker moeten beklemtonen dat dringend grote infrastructuurwerken moeten worden uitgevoerd, en men had dan ook termijnen en financieringswijzen (bijvoorbeeld een grote Europese lening) moeten vaststellen.
Het valt te vrezen dat het bij woorden blijft voor deze vaak herhaalde idee, dat daden uitblijven of dat de beoogde doelstellingen - het scheppen van werkgelegenheid - niet gehaald worden omdat de middelen verspreid worden in de tijd en de financiële kritische massa niet groot genoeg is.
Tenslotte wordt slechts een schuchter pleidooi voor arbeidstijdverkorting gehouden en worden geen streefcijfers of termijnen aangegeven (zo wordt de 35-urenweek niet duidelijk vermeld). Erger is de titel van paragraaf 19, die arbeidstijdvermindering aan flexibiliteit koppelt. Welnu, iedereen weet dat flexibiliteit geen banen schept, maar arbeidsplaatsen vernietigt, dat zij kenmerkend is voor atypische arbeid en tot de ontwikkeling van gedwongen deeltijds werk en onzekerheid leidt. Ik zal dan ook tegen deze paragraaf stemmen.
Zolang de Europese Unie niet over een verdrag beschikt dat echt de basis voor een sociaal Europa legt, zolang werkgelegenheid een nationale bevoegdheid blijft, en zolang Europese initiatieven aan banden gelegd worden door het stabiliteitspact valt te vrezen dat Europa geen beslissende maatregelen kan nemen die de massale werkloosheid kunnen terugdringen.
De huidige groei is natuurlijk een troef, maar moet geconsolideerd worden, en zelfs in de veronderstelling dat de economie in het huidige tempo blijft groeien, zullen tientallen jaren nodig zijn om de massale werkloosheid die wij kennen te verminderen. Dan hebben we het nog niet over werkgelegenheid voor iedereen, wat nochtans het enige echte doel van de pleitbezorgers van een Europees sociaal model moet zijn!

Palm
Het verheugt me zeer dat de werkgelegenheidsvraagstukken duidelijker op de agenda aanwezig zijn. Dit verslag is daar een bewijs van. Het verslag bevat verschillende goede ideeën over hoe we de massale werkloosheid moeten aanpakken, maar er ontbreekt ook nog heel wat.
Ik ben van mening dat volledige werkgelegenheid bereikt kan worden door gezamenlijke en effectieve inspanningen. Het belangrijkst daarbij is het voeren van een economisch beleid waardoor er volledige werkgelegenheid ontstaat en het voeren van een economisch stimuleringsbeleid dat als hoogste doel de bestrijding van de werkloosheid heeft.
Behalve dat er in het economisch beleid voortaan vooral prioriteit gegeven dient te worden aan de werkloosheidsbestrijding, zijn er volgens mij drie andere onderwerpen van belang om een volledige werkgelegenheid te kunnen bereiken: opleiding, zekerheid en een solidair loonbeleid.

Seillier
De Europese Unie en de lidstaten hebben zich er herhaaldelijk toe verbonden een gecoördineerd beleid ter bestrijding van de werkloosheid te voeren; de al zo vaak gegeven richtsnoeren worden in het verslag-Van Velzen nogmaals in herinnering gebracht en onderstreept:
verbetering van de onderwijssystemen; -een uitgebreid investeringsprogramma; -de oprichting en ontwikkeling van kleine en middelgrote ondernemingen steunen; -de ondernemingszin bevorderen; -het potentieel van de "sociale economie" benutten om arbeidsplaatsen te scheppen.Dit zijn allemaal heel lovenswaardige doelstellingen, maar ze dreigen vrome wensen te blijven als men twee, overigens samenhangende, elementen uit het oog blijft verliezen die belangrijk zijn voor de welvaart in Europa: het gezin en de demografische ontwikkeling.Het mislukken van kinderen en jongeren op school, een echte plaag in Europa, is niet alleen te wijten aan onderwijssystemen die er niet in slagen jongeren algemene cultuur bij te brengen en een aangepaste beroepsopleiding te geven, maar ook en vooral aan problemen op onderwijsgebied als gevolg van de crisis van het gezin, van het egoïsme en de onverantwoordelijkheid van volwassenen: jongeren worden niet langer voldoende gevormd op geestelijk vlak om het hoofd te kunnen bieden aan allerlei moeilijkheden in het menselijk bestaan. Uit dit oogpunt wordt het met elkaar combineren van het gezins- en beroepsleven in dit verslag andermaal beschouwd als een probleem van volwassenen die moeilijk "opvang voor hun kinderen vinden" . Welnu, de kwaliteit van de opvoeding die men tijdens de vroege kinderjaren en de adolescentie krijgt, is heel belangrijk om later op professioneel en sociaal gebied te slagen. Dienen wij, aangezien wij de oprichting van KMO's moeten aanmoedigen, een gezin met kinderen niet als een kleine onderneming te beschouwen, waar kinderen een basis- en een voortgezette opleiding krijgen? Moeten wij de moeder "zonder beroep" , die het leven van deze kleine gemeenschap beheert en organiseert, niet beschouwen als een echte bedrijfsleidster die waardering en een loon verdient omdat zij het meest waardevolle kapitaal van een land - het menselijk kapitaal - kwantitatief en kwalitatief verrijkt?
Wanneer zullen de economische en politieke verantwoordelijken eindelijk eens willen inzien dat vaders en moeders de belangrijkste economische investeerders van een land zijn en aanmoediging verdienen, terwijl ze nu worden uitgebuit, in de marxistische betekenis van het woord?
Er kan geen sprake zijn van duurzame economische groei en dus evenmin van een daling van de werkloosheid als het geboortecijfer van een samenleving instort. Men herhaalt voortdurend dat "het economisch beleid niet los mag staan van het sociaal beleid" ; inderdaad, op voorwaarde dat men eraan toevoegt dat in elk van onze landen een gedurfd gezinsbeleid gevoerd moet worden om uit de economische en sociale crisis te raken die, zoals het er nu naar uitziet, naar een stille dood (euthanasie) van het verouderende Europa leidt. Zo'n beleid volstaat niet om banen te scheppen en om heel wat andere, nog belangrijkere zaken te bewerkstelligen, maar is wel een noodzakelijke voorwaarde.

Theorin
Er wordt in het verslag gesproken over het vergroten van de werkgelegenheid, dit is een goede zaak. Ik wil er echter op wijzen dat er geen verband bestaat tussen de verlaging van de belasting op arbeid en de werkgelegenheidsgroei. Uit theoretische en empirische studies is gebleken dat een algehele verlaging van de belasting op arbeid niet zonder meer zal leiden tot groei van de werkgelegenheid. Uitgebreide en onafhankelijke onderzoeken hebben uitgewezen dat het maar zeer de vraag is of belastingverlaging de werkgelegenheid zal beïnvloeden. Vooral in Scandinavië is uit onderzoek gebleken dat een dergelijk verband niet aangetoond kan worden.

Titley
Ik stem met genoegen voor dit verslag, alleen al omdat het vermeldt dat er het afgelopen jaar 750.000 banen zijn bijgekomen in de Europese Unie.
Maar zoals iedereen weet, staan andere banen op de tocht. Bij het traditionele tekort aan adequaat geschoolde arbeidskrachten voegen zich de problemen die voortvloeien uit de crises op de financiële markten in Oost-Azië en elders in de wereld.
Het feit dat meer dan de helft van alle werklozen van 25 jaar en ouder als ongeschoold staat aangemerkt, spreekt boekdelen. Het geeft wel aan hoe groot de inspanning is die we ons allen moeten getroosten om het opleidingsniveau in de Unie naar een hoger plan te tillen en onze concurrentiepositie in de wereldeconomie te verbeteren. Ik ben blij dat de regering van mijn land haar "New Deal'-initiatief voor jongeren met dit doel gaat uitbreiden tot oudere werklozen. We zijn verwikkeld in een langdurige strijd tegen de werkeloosheid en om te zegevieren moeten wij het probleem van de scholing aanpakken.
Het verslag vraagt terecht om meer goede kinderopvangplaatsen zodat ouders die willen werken, ook echt kunnen werken en zo daadwerkelijk hun eigen gezin onderhouden. Ik zou ook op dit vlak bij de andere lidstaten willen pleiten voor het radicale kinderopvangplan van de Britse regering. Natuurlijk opteert ieder land voor een beleid dat afgestemd is op de eigen werkeloosheidsproblematiek, maar ik geloof dat het Britse beleid, in de vorm van de New Deal en het nationale kinderopvangplan, een Brits antwoord is op het gemeenschappelijke Europese probleem van het opleidingsniveau en van ouders die niet kunnen werken door ontbrekende kinderopvang.

Wibe
In het verslag wordt de gangbare opvatting (de paragrafen 2 en 3) van het Parlement aangehaald dat een verlaging van de belasting op arbeid de beste manier zou zijn om de werkgelegenheid te bevorderen. Volgens de rapporteur is dit vooral het geval als tevens de belastingen voor milieuvervuilende factoren en bijvoorbeeld grondstoffen worden verhoogd. Deze bewering wordt door geen enkele economische theorie of door empirische bevindingen bevestigd. Ik keer me vooral tegen de bewering dat er door een verlaging van de belasting voor arbeidsintensieve diensten meer banen zullen ontstaan. Deze zienswijze is gebaseerd op een zeer beperkte analyse van de economie en laat buiten beschouwing dat belastingopbrengsten bepaald worden door de vraag.
Daarnaast sta ik terughoudend tegenover de beweringen (bijvoorbeeld in paragraaf 21) dat een verkorting van de arbeidstijd tot meer banen zal leiden. Arbeidstijdverkorting is om verschillende redenen prima, maar het is geen effectief wapen in de strijd tegen de werkloosheid.
Verslag-Peter (A4-0392/98)
Andersson, Lööw en Sandberg-Fries
Wij willen de rapporteur danken voor zijn goed uitgewerkte en belangrijke verslag. Wij zijn van mening dat het bevorderen van de sociale dialoog van het grootste belang is om het gemeenschappelijk beleid ten aanzien van de werkgelegenheid, de arbeidsmarkt, de ontwikkeling van het arbeidsproces en de sociale vraagstukken te versterken. Het voorstel van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken verduidelijkt de rol die de sociale dialoog speelt bij informatieuitwisseling, het overleg en de intensivering van onderhandelingen, en tevens wordt het belang van de sociale dialoog voor samenwerkingsverbanden voor werkgelegenheid op een bredere manier benaderd.
Wij willen benadrukken dat wij geen steun verlenen aan amendement 3 over de bijdrage van de CEMR aan het sectoriële gedeelte inzake informatie, overleg en onderhandeling. Wij nemen een principieel standpunt in. Wij zijn van mening dat EU-instellingen niet hoeven te bepalen welke vertegenwoordigers er nu precies zullen deelnemen aan de onderhandelingen in het kader van de sociale dialoog op sectorieel niveau. Over deze kwestie dienen de sociale partners zelf te besluiten en noch de Raad, noch het Parlement of de Commissie mogen de partners deze rol ontnemen. Wij zijn er ook van overtuigd dat de sociale partners, indien nodig en uitsluitend op eigen initiatief, de CEMR bij de onderhandelingen in het kader van de sociale dialoog zullen betrekken.
Wij willen het belang benadrukken van paragraaf 13 van het verslag inzake het aantal vertegenwoordigers in de herziene versie van het Permanente Comité voor arbeidsmarktvraagstukken. Het aantal vertegenwoordigers terugbrengen tot 12 (niet minder) lijkt onvermijdelijk, maar wil de nationale vertegenwoordiging voldoende zijn dan is het nodig verdere voorzieningen in het leven te roepen. Dit wordt in paragraaf 13 naar voren gebracht, maar de Commissie moet verder bekijken hoe dit in de praktijk geregeld kan worden.
Tot slot wil ik erop wijzen dat het van belang is dat het Permanente Comité voor arbeidsmarktvraagstukken behalve over de richtsnoeren voor het gemeenschappelijk werkgelegenheidsbeleid ook de mogelijkheid geboden wordt de richtlijnen voor het gemeenschappelijk economisch beleid te bespreken. Het werkgelegenheidsvraagstuk in Europa heeft, los van de werkgelegenheidsrichtsnoeren, ook duidelijk een economisch aspect. Het is daarom vanzelfsprekend dat het Permanente Comité voor arbeidsmarktvraagstukken ook de mogelijkheid moet krijgen om de economische richtsnoeren te bespreken.

Bonde, Krarup en Sandbæk
Wij kunnen het verslag over de aanpassing en bevordering van de sociale dialoog op communautair niveau niet steunen, omdat wij van oordeel zijn dat een dialoog tussen de sociale partners op EU-niveau op lange termijn zal leiden tot echte EU-cao's. Wij hebben het ook moeilijk met het voorstel om de sociale partners in het kader van de EMU bij het economisch beleid te betrekken. Denemarken heeft een uitzondering bedongen voor de derde fase van de EMU. Wij vinden deze uitzondering belangrijk, omdat wij het niet eens zijn met het economisch beleid van de Unie, dat de inflatiebestrijding belangrijker vindt dan initiatieven die werkgelegenheid creëren.
De arbeidsmarkt is vooral de laatste jaren een centraal thema in de EU-regulering geworden. Deze regelgeving heeft steeds grotere gevolgen voor de Deense sociale dialoog, waardoor de Deense traditie op dit gebied in het gedrang komt. Wij vinden het belangrijk dat we het Deense model van sociale dialoog kunnen behouden, omdat de vakverenigingen een aanzienlijke invloed hebben in de onderhandelingen over de cao's, in tegenstelling tot het systeem in de EU, dat gebaseerd is op bij wet vastgelegde individuele rechten. Door de nationale bevoegdheid aan de EU te geven, pleegt men een fundamentele breuk met de traditionele sociale dialoog, die van doorslaggevend belang is geweest voor de totstandkoming van het Deense sociaal model. Deze ontwikkeling kan op lange termijn dan ook gevolgen hebben voor het Deense arbeidsmarkt- en sociaal systeem.

Carlsson
De arbeidsmarkt verandert snel. De sociale dialoog is gebaseerd op een corporatistische zienswijze en het risico bestaat dat oude structuren gehandhaafd blijven en dat er op EU-niveau onnodige regels in het leven worden geroepen.
Ik (en mijn fractie) staan daarom sceptisch tegenover de bevordering van de sociale dialoog. De sociale dialoog geeft de sociale partners een bijzondere positie binnen de Europese wetgeving en ze kunnen ten onrechte veel directe invloed uitoefenen op het beleid - dit in een tijd waarin minder mensen bij de vakbeweging betrokken zijn, veel mensen buiten de arbeidsmarkt staan en het aantal aannemers, kleine ondernemers, adviseurs en alternatieve arbeidsovereenkomsten toenemen.
De gekozen politici dragen de verantwoordelijkheid om nu een hervorming van de wetgeving voor de arbeidsmarkt door te voeren en ze dienen de sociale partners niet het recht te geven nog meer te regelen.
Ik heb daarom besloten mij bij de eindstemming van stemming te onthouden.

Deprez
De Europese integratie is een geheel waar alle Europese mannen en vrouwen bij betrokken moeten worden. Met het oog op meer samenhang moet de bouw van de economische Unie gepaard gaan met sociale dialoog. Ik kan in dit verband enkel mijn tevredenheid uitspreken over de opneming van het protocol betreffende de sociale politiek in het Verdrag van Amsterdam. Wij moeten evenwel beklemtonen dat de rol die het Europees Parlement in dit verband toebedeeld krijgt, zeker niet volstaat, aangezien in het protocol het algemeen beginsel van het communautair recht dat bepaalt dat het Parlement ter zake instemming moet verlenen, in acht genomen wordt.
Ik verheug mij dan ook over de verklaring van de Commissie, die zegt dat ze het Parlement te gelegener tijd volledig op de hoogte wil brengen, zodat het advies kan uitbrengen vóór de Raad zijn besluit neemt. Net als onze rapporteur ben ik van oordeel dat deze positieve houding van de Commissie moet worden gezien als een eerste stap op de weg naar een volledige en algehele deelneming van het Parlement aan de procedure.
Dit gezegd zijnde dienen wij erop te wijzen dat een echte dialoog natuurlijk alleen maar mogelijk is tussen autonome partners die vrijwillig rond dezelfde tafel plaatsnemen en als alle betrokken gesprekspartners ook daadwerkelijk rond de tafel gaan zitten. Geen enkele van de actoren van het economisch en sociaal leven mag tegen zijn zin van de sociale dialoog uitgesloten worden. Het MKB moet dan ook net als de overige partners bij de sociale dialoog betrokken worden.
Deze dialoog moet overigens bevorderd worden als wij de belangrijke sociale en economische vragen die tot op heden onopgelost blijven, natuurlijk ook en vooral de kwesties op het gebied van werkgelegenheid, op harmonieuze wijze en in het algemeen belang willen oplossen. De jongste cijfers die Eurostat over de werkloosheid in de Unie gepubliceerd heeft, zijn natuurlijk bemoedigend, maar ze mogen niet gebruikt worden om de aanhoudende omvang van dit probleem te verhullen.
Dit alles geldt evenzeer voor kwesties in verband met de uitbreiding van de Europese Unie tot de kandidaat-lidstaten. Wij kunnen het dan ook alleen maar toejuichen dat de Commissie de wens heeft uitgesproken om de sociale dialoog in deze landen te ontwikkelen.

Lang
De sociale dialoog tussen de partners van de arbeidswereld moet inderdaad aangepast en bevorderd worden, en wij zijn het terzake dan ook eens met het verslag-Peter. Deze tekst bevat overigens een aantal belangrijke en schitterende principeverklaringen over de rol en de taken die aan de sociale partners moeten worden toebedeeld en wij kunnen ons hier enkel over verheugen.
Wij hebben evenwel tegen dit verslag gestemd omdat een aantal aspecten niet ter zake doet en omdat het verslag een aantal leemten en tekortkomingen vertoont.
Zo wordt in het verslag-Peter inderdaad geen aandacht geschonken aan de vervolging van de nationale vakbonden in Frankrijk. Werknemers kunnen in Frankrijk geen nieuwe vakbonden oprichten en kunnen zich niet vrij kandidaat stellen bij verkiezingen voor de vakbond of op het werk, tenzij zij natuurlijk lid zijn van een behoorlijk erkende en door de wet beperkte vakbond. De aantasting van de vakbonds- en verkiezingsvrijheid van de werknemers is ernstig en ontoelaatbaar. In feite zijn de officiële vakbonden, die almaar minder representatief zijn, alleen nog goed om elke concurrentie te doen verbieden.
Wil mijn collega Peter de sociale dialoog aanpassen en bevorderen? Dat hij zich dan om te beginnen interesseert voor de herhaalde schendingen van de vakbondsvrijheden en voor wat echt in de landen van de Unie gebeurt. Dan en alleen dan kan sprake zijn van dialoog en onderhandelingen tussen werkgevers en werknemers zonder valse schijn, zonder hypocrisie en zonder de dictatuur van wat politiek correct is.

Lindqvist
De sociale dialoog moet in eerste instantie gericht zijn op overleg en het maken van afspraken tussen de partners van de arbeidsmarkt. De wetgeving mag geen doel op zich zijn, noch op nationaal noch op Europees niveau.
De nationale autoriteiten en de EU-instellingen moeten de nadruk leggen op het stimuleren van de onderhandelingen tussen zelfstandige en onafhankelijke partners en niet op de wetgeving.

Palm
De macht op de arbeidsmarkt is ongelijk verdeeld. De werkgeversvertegenwoordigers hebben nog steeds meer macht dan de werknemersvertegenwoordigers. De intentie van het verslag is goed en er spreekt de wil uit om een reële dialoog tussen de betrokken partijen tot stand te brengen, maar de analyse van de machtsverdeling op de arbeidsmarkt ontbreekt. Als we deze analyse niet maken en de machtsverhoudingen niet in kaart brengen, kunnen we nooit een reële dialoog tot stand brengen over de sociale verhoudingen op de arbeidsmarkt als geheel.

Theonas
Het is nog niet zo lang geleden dat wij voor het laatst in het Europees Parlement hebben gesproken over het vraagstuk van de sociale dialoog. Bij deze gelegenheid willen wij nogmaals onderstrepen dat wij instemmen met een serieuze, vruchtbare discussie op communautair niveau over de doelstellingen, de inhoud, de resultaten en meer in het algemeen de toekomst van de sociale dialoog, mits daarbij concrete maatregelen voor de versterking van de sociale dialoog uit de bus komen en mits het door de EU en de lidstaten gevolgde beleid in de tegenovergestelde richting wordt omgebogen. Met dit beleid wordt immers gepoogd paal en perk te stellen aan de sociale dialoog. Men gebruikt de sociale dialoog als alibi voor maatregelen tegen de werknemers of zelfs als schokbreker voor het opvangen van de sociale onrust en het verzet van de werknemers tegen het gevoerde economische en sociale beleid.
Punten van doorslaggevend belang zijn voor ons enerzijds de representativiteit van de bij het overleg betrokken vertegenwoordigers van de sociale partners en anderzijds de mate waarin bij de besluitvorming in de communautaire instellingen en de lidstaten rekening wordt gehouden met de standpunten van de werknemersvertegenwoordigers. Het feit dat het MKB bij geen enkele vorm van dialoog op communautair niveau is betrokken spreekt boekdelen.
Wij zijn ten zeerste verontrust over de manier waarop de sociale dialoog in de meeste gevallen wordt gevoerd. Vaak wordt helemaal niet gesproken over de echte problemen waarmee de werknemers in de EU, in de verschillende sectoren en regio's zijn geconfronteerd. Ook wordt geen poging gedaan daarvoor concrete oplossingen te vinden, de individuele en collectieve rechten van de werknemers uit te breiden, initiatieven te nemen voor de bestrijding van de diepe crisis in de EU en een progressieve oplossing aan te bieden als alternatief voor de liberalisering en de mondialisering van de economie overeenkomstig de door de multinationale ondernemingen gedicteerde voorwaarden.
De bestrijding van de werkloosheid en de bevordering van de werkgelegenheid vormen de hoeksteen voor de sociale dialoog. Natuurlijk kunnen wij deze vraagstukken niet aanpakken à la Thatcher. Zij verdeelde de werkloosheid door "arbeidsplaatsen" te creëren onder dumpingvoorwaarden qua arbeidsrelaties en sociale zekerheid. In een echte sociale dialoog steekt men niet de kop in het zand voor de dramatische gevolgen van de liberalisatie van de markten, van het beleid en de criteria voor de EMU en het Stabiliteitspact. Een echte sociale dialoog kan niet doen alsof er niets aan de hand is wanneer een poging wordt gedaan om een eind te maken aan zelfs de meest elementaire verworvenheden van de vakbondbewegingen, zoals collectieve arbeidsovereenkomsten.
Als men de sociale dialoog werkelijk een rol wil geven, moet men ervoor zorgen dat in het kader daarvan onderhandelingen kunnen worden gevoerd over collectieve arbeidsovereenkomsten. Alleen dan kunnen de werknemers worden beschermd tegen individualisering van de arbeidsrelaties, tegen beknotting van hun rechten in naam van de "versterking van het mededingingsvermogen" . Uit de ervaring blijkt immers dat de surrogaten die bij tijd en wijlen worden voorgesteld enkel tot doel hebben het onderhandelingsvermogen en de macht van de vakbonden aan te tasten, hen te desoriënteren en te verdelen, hun verzet te breken en de - valse - indruk te wekken dat samenwerking tussen de verschillende klassen mogelijk is en de arbeidersbeweging dus beter kan afzien van zijn historische rol die de strijd tegen de klassenverschillen is.
Het onderhandelingsvermogen van de werknemers en de vakbonden op zowel communautair als nationaal niveau moet worden versterkt. De werknemers moeten hun krachten bundelen met al degenen die zich ondanks alles blijven inzetten voor collectieve arbeidsovereenkomsten, het middel bij uitstek voor de werknemers om hun eisen hard te maken. Samen met hen moeten zij de strijd aanbinden tegen elke poging tot ondermijning van een collectieve, gestructureerde en doelgerichte dialoog.

Wibe
Ik ben het niet eens met de opvatting uit overweging G, namelijk dat de rol van het Europees Parlement bij de wetgevingsprocedures (volgens het Verdrag van Amsterdam) onbevredigend zal blijken te zijn. Gezien de overwegend niet-socialistische samenstelling van het Parlement, denk ik dat het voor de werknemers goed is dat dit Parlement zo weinig mogelijk invloed krijgt.
Het valt me ook op dat er in paragraaf 17 wordt voorgesteld om een aantal nieuwe "adviserende comités" in te stellen. Als er voortdurend nieuwe bureaus en comités op EU-niveau worden ingesteld, zal dit volgens mij alleen maar tot meer bureaucratie leiden en de inwoners en werknemers van Europa zullen daar weinig profijt van hebben.
Verslag-Erika Mann (A4-0387/98)
Berthu
Mijnheer de Voorzitter, de commerciële onderhandelingen over het transatlantisch economisch partnerschap die binnenkort beginnen, zullen verlopen volgens een procedure die helemaal niet vanzelfsprekend is.
Daar enerzijds onderhandeld zal worden over sectoren die onder de communautaire bevoegdheid vallen - goederen en markten voor overheidsopdrachten - en anderzijds over sectoren die onder de nationale bevoegdheid vallen - diensten en intellectuele eigendom - hadden wij gedacht dat de vertegenwoordigers van de lidstaten de onderhandelingen tezamen met de Commissie zouden voeren. Men heeft evenwel een andere methode gekozen. De Commissie krijgt een alomvattend mandaat en zal zowel namens de Gemeenschap als namens de lidstaten met de Verenigde Staten onderhandelen. Naar verluidt zullen de lidstaten "bij de onderhandelingen betrokken worden" voor de sectoren die onder hun bevoegdheid vallen, maar het valt te vrezen dat de lidstaten de onderhandelingen niet zullen leiden, zelfs niet voor de eigen sectoren. Het lijkt mij ongepast dat voor deze procedure gekozen werd, terwijl wij heel goed wisten dat de Commissie een vrijhandelszone met de Verenigde Staten wil bevorderen en dat het Frankrijk al de grootste moeite gekost heeft om de vorige poging, gekend onder de naam NTM, nieuwe transatlantische markt, te verijdelen.
Deze werkwijze werpt een interessant licht op het nieuwe artikel 133, lid 5 van het Verdrag van Amsterdam, dat momenteel ter ratificatie voorligt in Frankrijk. In dit artikel is bepaald dat de Raad op voorstel van de Commissie en met eenparigheid van stemmen kan besluiten de internationale onderhandelingen betreffende diensten en intellectuele eigendom tot een communautaire bevoegdheid te maken. Ik wijs er terloops op dat deze procedure, die het Franse parlement het recht onthoudt om, zoals in artikel 53 van de Franse grondwet bepaald is, verdragen te ratificeren, even verwerpelijk is als de volledig gelijkaardige procedure van artikel 67 op het gebied van het verkeer van personen, die door het Frans grondwettelijk hof al veroordeeld werd in zijn besluit van 31 december 1997.
Wanneer we weten in welke geest de Commissie de onderhandelingen over goederen in het kader van de Uruguay-ronde gevoerd heeft, kunnen we het ongepast vinden dat haar nu ook de onderhandelingen over diensten en intellectuele eigendom toevertrouwd worden. De voor de onderhandelingen over het transatlantisch economisch partnerschap gekozen methode toont evenwel duidelijk aan dat, als wij het Verdrag van Amsterdam nu geen halt toeroepen, de lidstaten wel degelijk in dezelfde problemen dreigen verzeild te raken als voorheen.

Caudron
De inhoud van het verslag van collega Erika Mann roept heel wat vragen op, zowel op economisch vlak als op het vlak van de veiligheids- en defensierelaties.
Ik ben net als mevrouw Mann van oordeel dat de parlementen zoveel mogelijk bij het onderhandelingsproces betrokken moeten worden. Ik hoop dat we niet opnieuw terechtkomen in een situatie als met de MOI, toen de wettelijk verkozen politieke verantwoordelijken pas op het allerlaatste ogenblik geraadpleegd werden als, zeg maar, "quantité négligeable" .
Wij moeten dan ook nauwgezet toezien op de inhoud van dit toekomstige akkoord, en met name op de bepalingen inzake overheidssteun. Wij kunnen niet dulden dat sommige van onze partners ons draconische voorwaarden opleggen terwijl zij die zelf niet hoeven na te leven.
De Europese Unie moet in deze onderhandelingen als één machtsblok optreden, dat in staat is zijn stem te laten horen en dat zich geen unilaterale beslissingen wil laten opdringen. Dit is waarschijnlijk een van de grootste zwakheden. Ik breng voor de vorm de richtlijn inzake de scheepsbouw in herinnering, waar wij overhaast maatregelen genomen hebben die tegen onze belangen indruisen omdat wij ze als enigen toepassen.
Ik vind het in dit verband nadelig dat de Commissie niet geprotesteerd heeft tegen de middelen die het IMF ter beschikking gesteld heeft om de Koreaanse scheepswerven, die al veel overheidssteun krijgen, te redden.
Ook al deel ik de in de tekst vermelde bekommeringen op het gebied van volksgezondheid, consumentenbescherming en milieu, ik ben veel terughoudender en ik maak mij veel meer zorgen over het voorstel om de basisnormen voor arbeid tezamen met de Verenigde Staten te bevorderen. Ik geef toe dat ik dit enthousiasme niet deel voor een land dat al jaren de lof zingt van een ongebreideld ultraliberalisme, dat elke dag opnieuw zijn onmenselijk gelaat toont.
De Europese Unie is voor velen een baken van een vrij evenwichtige ontwikkeling, die economische dynamiek en sociale rechtvaardigheid tracht te combineren. Laten we deze aspecten dan ook combineren!

Leperre-Verrier
Het Amerikaanse dictaat over de Europese invoer van bananen bewijst hoe voorbarig de instelling van een economisch partnerschap tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten is. Eerst moeten niet alleen de hangende geschillen geregeld worden, maar moet ook ons vermogen om alomvattende en evenwichtige relaties te ontwikkelen bevestigd worden.
Uit recente ervaringen is gebleken dat dit soort onderhandelingen moet openstaan voor de gehele internationale gemeenschap, met name in de Wereldhandelsorganisatie, en het lot van de MOI en van het voorstel voor een NTM moet de Commissie tot meer voorzichtigheid aanzetten.
Welke waarden en belangen de Europese Unie en de Verenigde Staten ook gemeen hebben, de sterk verschillende benadering van ontwikkeling, sociaal beleid en milieubescherming, alsmede de noodzaak om de soevereiniteit van de cultuur in al haar onderdelen te behouden, maken het principe zelf van bevoorrechte transatlantische relaties tot een illusie.
Om al deze redenen heeft de Fractie Europese Radicale Alliantie om terugverwijzing van dit verslag naar de commissie verzocht en zich tijdens de eindstemming onthouden.

Lienemann
Ik zal niet voor het verslag van mevrouw Mann stemmen, ook al heeft onze rapporteur uitstekend werk geleverd om een wenselijk kader voor de bilaterale relaties tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten te creëren. Jammer genoeg ziet de situatie er in werkelijkheid heel anders uit, en het Europees Parlement moet klaar en duidelijk stellen dat het het niet eens is met de houding van de Verenigde Staten en in het bijzonder met een aantal unilaterale besluiten die het land onlangs genomen heeft.
De houding van de VS inzake de bananenmarkt, de uitvaardiging van ongefundeerde protectionistische voorschriften en de heffing op staal wegens zogenaamde dumping bewijzen dat de Verenigde Staten openstelling van de markten positief vinden als die hun ten goede komt, en negatief als hun belangen geschaad dreigen te worden.
Er is sprake van bedrog want dit land verbindt zich niet echt tot evenwichtige bilaterale relaties. De Amerikanen willen eigenlijk zoveel mogelijk profijt slaan uit hun internationale dominantie en uit de zwakte van Europa, dat niet in staat is doeltreffend te reageren of op zijn beurt beschermende maatregelen te nemen die in zekere zin de idee van gedeelde vooruitgang inhouden.
Zo zou Europa bijvoorbeeld sociale heffingen kunnen instellen en producten kunnen weigeren die door kinderen of zonder het minste respect voor de IAO-normen vervaardigd worden. De kwestie van de milieuvoorschriften is al even belangrijk. De onaanvaardbare houding van de Verenigde Staten op de jongste klimaatconferentie in Buenos Aires is een bewijs van hun minachting voor het algemeen belang van onze planeet en geeft aan welke risico's de akkoorden voor een transatlantisch economisch partnerschap voor de Europese wetgeving ter bescherming van de volksgezondheid en het milieu zullen inhouden.
Europa zal inderdaad overspoeld worden met producten die genetisch gemodificeerde organismen bevatten of vervaardigd worden met behulp van procédés die onze milieuvoorschriften niet in acht nemen. Europa kan schade lijden als het niet even strenge milieuvoorschriften voor ingevoerde producten oplegt als die welke in de Unie zelf gelden. Tenslotte heeft de dubbelzinnige houding van de Commissie en commissaris Sir Leon Brittan de Europese Unie verzwakt in haar relaties met de Verenigde Staten.
Gelukkig heeft de Raad de MOI en de NTM afgewezen, maar omdat hij zich tegen nieuwe problemen wilde beschermen, heeft hij een bindend kader voor het toezicht op de Commissie vastgesteld dat het Europees Parlement eigenlijk buitenspel zet, en dat is heel ernstig voor de toekomst. Het Europees Parlement moet hier vandaag dan ook stellen dat het zo niet verder kan. Er moet een einde komen aan de Amerikaanse overheersing en de Amerikanen moeten voortaan de spelregels naleven. Europa moet tegenmaatregelen nemen. Wij kunnen niet langer aanvaarden dat sociale en milieunormen ontbreken in de wereldhandel. Er mogen geen multilaterale of bilaterale akkoorden meer gesloten worden waarin dergelijke voorschriften niet zijn opgenomen. Het Europees Parlement mag niet langer uitgesloten worden van deze onderhandelingen.
Het Europees Parlement mag niet langer van deze onderhandelingen uitgesloten worden, zodat zijn stem gehoord wordt. Het Europees Parlement had dan ook plechtig het uitstel van het verslag moeten steunen. Het heeft dat echter niet gedaan. Ik stem dan ook tegen dit verslag en ik wil op die manier mijn enorme ontevredenheid uitspreken over het feit dat Europa altijd terugkrabbelt en voor de Verenigde Staten zwicht.

Linser
De FPÖ verwerpt het verslag over de nieuwe transatlantische markt omdat eerst een algemeen en openbaar debat over de doelstellingen en gevolgen van een dergelijk partnerschap moet plaatsvinden.

Theonas
De verwerping van het plan-Brittan was zand in de ogen van de tegenstanders van de nieuwe transatlantische markt, die inzagen dat door de totstandkoming daarvan de positie van de werknemers nog meer zou worden aangetast. In de kern is het plan ondanks de huidige ontwikkelingen hetzelfde gebleven. Alleen het tijdschema is wat veranderd en er is meer soepelheid gebracht in de toepassing. Ook in de nieuwe overeenkomst worden dezelfde principes gehuldigd: bescherming van het grote kapitaal, onbelemmerd kapitaalverkeer, onbeperkte handelingsvrijheid voor de monopolies, liberalisatie van de markten en beperking van de controle- en interventiemogelijkheden van de nationale overheden en zelfs de communautaire instellingen. Men is van mening dat deze maatregelen onontbeerlijk zijn voor de voorbereiding van zowel de nieuwe multilaterale onderhandelingsronde in het kader van de WHO als de besprekingen over de Multilaterale Overeenkomst inzake Investeringen in het kader van de OESO. Daarmee wil men nieuwe voldongen feiten creëren.
Het politieke akkoord dat tijdens de laatste topontmoeting van beide partijen werd gesloten en het actieplan van de Commissie voor het Transatlantisch Economisch Partnerschap baren ons grote zorgen. Wij zetten hier talrijke vraagtekens bij. Zeer belangrijke vraagstukken zoals volksgezondheid, arbeidsrelaties, rechten van de werknemers, consumentenbescherming, vrije dienstverlening, liberalisatie van de overheidsopdrachten, bevordering van de samenwerking op het gebied van de wetgeving en opheffing van technische handelsbelemmeringen zullen besloten worden zonder enige democratische, politieke controle. Tekenend is dat de Commissie ter voorkoming van eventuele reacties heeft besloten sectorale overeenkomsten voor te stellen. Daarvoor hoeft zij het Europees Parlement alleen maar om - niet-bindend - advies te vragen, terwijl voor een kaderovereenkomst instemming van het Parlement is vereist. Op die manier boort zij elke controle- en interventiemogelijkheid de grond in.
Het is trouwens geen toeval dat de voor het handelsbeleid van de EU vastgestelde procedures ongewijzigd zijn gebleven. Deze geven de Raad en de Commissie de mogelijkheid om met de juiste manoeuvres en zonder al te veel te worden "lastiggevallen" , zeer belangrijke overeenkomsten te sluiten. Die weg werd ook gekozen na de hevige reacties die op zowel nationaal als communautair niveau werden ontketend door de publicatie van het ontwerp voor een multilaterale overeenkomst van de OESO inzake bescherming van investeringen en het plan-Brittan. Daaruit kunnen wij niet anders concluderen dan dat de werknemers en de volksbeweging angstvallig een oogje in het zeil moeten houden en zich hiertegen vastberaden moeten verzetten. Het gevaar is nog lang niet bezweken. Integendeel, dit is zelfs gegroeid. De verschillende surrogaten die nu worden voorgesteld, lijken "verstandiger" , minder ambitieus te zijn qua formuleringen en tijdschema, maar gaan precies dezelfde kant uit. Ook deze treden de belangen van het volk met voeten.
De Overeenkomsten inzake Wederzijdse Erkenning vormen een vast bestanddeel van de nieuwe overeenkomst. Het doel hiervan is de handelsstromen te vergemakkelijken. Daarbij spelen uit technocraten bestaande comité's een doorslaggevende rol. Dat betekent dat geen democratische controle mogelijk is. Aldus krijgen die mensen gelijk die beweren dat de wetgevingen ter bescherming van de volksgezondheid en het milieu dan zullen worden aangeklaagd als technische handelsbelemmeringen en men dus een poging zal doen dergelijke veiligheidsvoorschriften af te schaffen.
Wij zijn tevens uiterst verontrust over de mogelijke verdere liberalisatie van de overheidsopdrachten en de diensten en over een eventuele coördinatie in het kader van de multilaterale onderhandelingsronde voor investeringen, landbouw en intellectueel eigendom.
Nergens staat ook maar iets over de sociale rechten, over de noodzaak de bescherming van de werknemers te verbeteren of de fundamentele overeenkomsten van de IAO als een verplicht onderdeel van het WHO-stelsel te beschouwen. Integendeel, steeds vaker leest men dat de arbeidswetgeving geen protectionistisch instrument mag zijn. Daarom zijn wij er rotsvast van overtuigd dat na de liberalisatie van de goederen en de diensten, de deregulering van de arbeidsrelaties en de beperking van overheidsbemoeienissen op dit gebied aan bod zullen zijn en wel via de WHO. Met andere woorden, men past de bepalingen van de Multilaterale Overeenkomst inzake Investeringen ondanks alles toe en wel via het multilaterale handelsstelsel.
Ons inziens wordt in het actieplan voor het Transatlantisch Economisch Partnerschap in geen enkel opzicht rekening gehouden met de belangen van de werknemers aan deze en gene zijde van de oceaan. Integendeel, dit plan steunt de belangen van de grote multinationale ondernemingen die reeds sedert 1995 in het kader van de "Transatlantische Zakendialoog" verwoede pogingen ondernemen om de bepalingen die hun activiteiten belemmeren, afgeschaft te krijgen. Uit deze overeenkomst blijkt eens te meer dat de EU voor de VS door de knieën gaat en zij met de VS samenspant in de aanval van het grote kapitaal op de rechten van de werknemers. Dit blijkt ook overduidelijk uit de afspraak over de extraterritoriale wetten Helms-Burton en D'Amato en uit hetgeen daarin is opgenomen voor de landbouw en de audiovisuele industrie.
In deze overeenkomst komt in volle glorie de ware aard van de zogenaamde gelijkwaardige internationale handelsonderhandelingen naar voren. Het onderhavige verslag van de Commissie externe economische betrekkingen behelst weliswaar enkele goede overwegingen, maar stemt over het geheel genomen in met het voorgestelde kader en daarom stemmen wij hier tegen.

Theorin en Wibe
Wij delen de aspiraties van de rapporteur om de handelsbetrekkingen tussen de EU en de VS te verbeteren. Het verslag is goed uitgewerkt en dekt uitgebreid de gebieden van de nieuwe transatlantische markt. Wij zijn het echter niet eens met de beweringen uit de overwegingen B en C en paragraaf 1, dat de EU en de VS dezelfde waarden hebben ten aanzien van het veiligheids- en defensiebeleid, de economie, de politiek, de cultuur en het milieu. Dit geldt niet in de laatste plaats voor de betrekkingen op het gebied van het veiligheids- en defensiebeleid, aangezien Zweden als neutraal en alliantievrij land geen lid van de NAVO is.
Wij zijn blij dat in paragraaf 25 benadrukt wordt dat de Helms-Burton-wet en de D'Amato-wet onaanvaardbaar zijn en wij steunen het voorstel er bij de VS op aan te dringen deze wetten onmiddellijk af te schaffen.

Titley
Ik ondersteun dit verslag van mijn collega Erika Mann ten volle. Meestal tellen nauwe banden met andere landen vooral op het moment dat er geschillen ontstaan. Dat bleek deze week eens te meer toen het Congres van de Verenigde Staten een handelsoorlog leek te willen ontketenen met de Europese Unie over onze steun aan bananenproducenten in de voormalige Britse en Europese kolonies in het Caribisch gebied.
Net als vele anderen ben ik de mening toegedaan dat het internationale handelssysteem zo vrij en open mogelijk moet zijn, zonder concurrentievervalsingen. Maar vrijhandel moet dan wel gelijk staan aan eerlijke handel, zoals in het voorbeeld van de Caribische bananenproducenten. Dat beetje steun aan de uitvoer naar de Europese Unie vormt geen enkele bedreiging voor de Amerikaanse bananenproducenten in de Unie en elders, die sowieso het leeuwendeel van de markt in handen hebben.
We moeten zo snel mogelijk beginnen met de intensieve dialoog zoals die besproken is tijdens de Europees-Amerikaanse Top in Londen eerder dit jaar. Deze dialoog biedt de beide partijen van de nieuwe transatlantische gemeenschap de mogelijkheid dit soort geschillen te sussen en in de toekomst hopelijk te voorkomen. Daarom vraag ik collega parlementsleden met klem het gematigde verslag van Erika Mann vandaag aan te nemen. Laten we ons niet laten uitdagen door de Republikeinse fanatici in het Amerikaanse Congres die niets liever willen dan dat we hun oorlogsgeroffel met gelijke munt betalen. Regulier EuropeesAmerikaans overleg stelt ons in staat te wijzen op de misvattingen van het Congres inzake onze steun aan de Caribische bananenexport naar Europa. Door deze steun aan een eerlijk product blijven hun economieën draaien en komen de boeren niet in de verleiding nog meer hard drugs te verbouwen - en zowel Amerikaanse als Europese politici weten wat voor ravage die drugs in onze straten aanrichten onder de jeugd.
(De vergadering wordt om 13.25 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Pretoetredingsstrategie (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het gecombineerd debat over de pretoetredingsstrategie.

Féret
Mijnheer de Voorzitter, de titel alleen al van het verslag-Barón Crespo over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de coördinatie van de bijstand aan de kandidaat-landen in het kader van de pretoetredingsstrategie is een goede samenvatting van de gebreken en de onvolkomenheden waarmee de Europese integratie kampt, die aan de vooravond van de 21ste eeuw pas op de plaats maakt. Er wordt andermaal prioriteit gegeven aan economische in plaats van aan politieke aspecten en het streven naar Europese eenmaking lijkt niets meer te zijn dan een regionale vorm van de mondialisering van de economie. De Europeanen worden verdeeld door economische aspecten. Politiek en cultuur zijn factoren van samenhang. Welnu, de politieke eenheid van Europa raakt almaar verder weg naarmate we dichterbij komen. Zoals ik al gezegd heb, is dit een moderne versie van de tantaluskwelling.
Op economisch vlak begaan wij mijns inziens ook een fout door het gevecht uit de weg te gaan in de internationale economische oorlog en door het principe van de communautaire preferentie, dat door Maurice Allais verdedigd wordt en waarvoor ik hier al zo vaak gepleit heb, af te wijzen.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, kom ik terug op de essentie en herhaal ik dat de politiek moet primeren boven de economie. Europa mag niet langer leven om te eten en moet eindelijk eten om te leven.

Rehder
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik heet ook onze toehoorders uit de Centraal- en Oost-Europese landen op de tribune van harte welkom. De taak van de Europese Unie is niet zozeer dat ze zich moet uitbreiden, maar dat ze de Centraal- en Oost-Europese landen moet integreren. De Europese Unie moet werken aan de integratie van mensen die ook Europeanen zijn en die nog niet de gelegenheid hebben gekregen om tot onze Gemeenschap toe te treden.
Zij zijn dus partners met wie wij samenwerken. Als wij de huidige ontwikkelingen op bijvoorbeeld het gebied van de economische betrekkingen bekijken, stellen wij jammer genoeg een dramatisch gebrek aan evenwicht ten koste van de kandidaatlanden vast. Wij moeten dat gebrek aan evenwicht wegwerken omdat wij pas partners kunnen zijn als wij ook op economisch gebied op gelijke voet kunnen samenwerken.
De Poolse president deed vanmorgen een opmerkelijke uitspraak, die voor beide zijden geldt: je renoveert een huis niet alleen als er gasten komen. Dat wil zeggen dat de Europese Unie en haar vijftien lidstaten vooraf hun huiswerk moeten maken, vooral op het gebied van de landbouw, waar men liever niet aan denkt. In dat opzicht bevinden de Centraal- en Oost-Europese landen zich in een absurde situatie. Enerzijds moeten zij het communautaire acquis en de regels van de Europese Unie overnemen, maar anderzijds heeft de Europese Unie nog niet veel gedaan om het landbouwbeleid te hervormen en op een nieuwe leest te schoeien.
Als wij onszelf kritisch bekijken en als het tempo waarmee de uitgekookte landbouwlobby de onontbeerlijke hervormingen aanpakt voor de Centraal- en Oost-Europese landen als voorbeeld moet dienen, zal de integratie van die landen nog enkele decennia uitblijven. Ook dat moeten wij goed beseffen. Wij moeten tot die lobbyisten durven zeggen dat zij, als zij geen hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid willen, logischerwijs ook geen uitbreiding van de Europese Unie willen of alleen maar een uitbreiding naar middeleeuws model, waarbij die gebieden afzetgebieden of kolonies worden. Dit is geen democratische uitbreiding.
Bij die uitbreiding speelt het sociale beleid een belangrijke rol. Wij moeten tegenover onze partners en ook in het debat duidelijk beklemtonen dat alle lidstaten van de Europese Unie zelf een sociaal beleid moeten voeren en dat dus ook de landen die tot de Unie willen toetreden een sociaal beleid, bijvoorbeeld met betrekking tot het arbeidsmarktbeleid, moeten ontwikkelen. Zo nemen zij geen extra last, maar eigenlijk een deel van het communautaire acquis op zich.

Linser
Mijnheer de Voorzitter, in zestig seconden spreektijd kan ik geen uitvoerige analyse maken. Ik beperk mij dan ook tot een enkel aspect van het verslag van de heer Barón Crespo. De rapporteur wil met PHARE-middelen ook maatregelen op het gebied van de ontwikkeling van de landbouw financieren. Het Parlement heeft onlangs nog 200 miljoen ecu uit het PHARE-programma voor 1999 aan andere aspecten van onze externe betrekkingen toegewezen. De reden daarvan was dat de Centraal- en Oost-Europese landen niet meer middelen kunnen opnemen. Is het dan zinvol enkele weken later 1.560 miljoen ecu extra PHARE-steun goed te keuren? Als ik zie welke onregelmatigheden in verband met PHARE zijn vastgesteld, vind ik niet dat wij middelen uit dat programma moeten gebruiken om de landbouw in de Centraal- en Oost-Europese landen te steunen terwijl de boeren in de EU als gevolg van Agenda 2000 massaal moeten inleveren.

Ettl
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, zoals mijn voorganger kan alleen iemand spreken die denkt dat hij de klok kan terugdraaien. Het Europese integratieproces gaat voort, zij het misschien minder snel dan president Kwasniewski het hier vandaag voorstelde. Hij beschreef op schitterende wijze de dynamiek van het Poolse ontwikkelingsproces en zei dat Polen waarschijnlijk geen overgangstermijnen nodig zal hebben. Ik ben het niet met hem eens. Volgens mij zal Polen op economisch en milieugebied en dus niet alleen op dat van het vrije verkeer van werknemers wel degelijk overgangsregelingen nodig hebben.
Daarop wil ik echter nu niet nader ingaan. Ik neem aan dat wij dit integratieproces allemaal wensen, maar de kwaliteit van het uitbreidingsproces van de EU hangt in grote mate af van de wijze waarop het wordt voorbereid. Daarom is de coördinatie van de steunmaatregelen en structuurpolitieke instrumenten van groot belang. Voor de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken zijn vooral de sociale aspecten en de werkgelegenheid belangrijk. Wij moeten het sociaal-politieke beleid mainstreamen. Daarom moeten niet alleen de beheersstructuren worden versterkt, maar moet ook de sociale dialoog worden verbeterd.
De betrekkingen tussen werknemers en werkgevers moeten in het Europese beleid worden versterkt, geregeld en bevorderd. Dat is onontbeerlijk om het Europese beleid begrijpelijk te maken en te kunnen uitvoeren. Daarvoor zijn de sociale partners het best geplaatst. PHARE, dat in de eerste plaats de totstandbrenging van goede instellingen beoogt, biedt het kader om de sociale dialoog op passende wijze te bevorderen. Gisteren heeft mevrouw Wulf-Mathies daarover gesproken toen wij het over de sociale dialoog in Europa hadden. Ook de heer Flynn heeft dat beklemtoond. Als dat in Europa geldt, geldt het ook voor het integratieproces. Daarom moet de sociale dialoog ook in het kader van de uitbreiding worden ondersteund en bevorderd.

Pimenta
Mijnheer de Voorzitter, als EP-lid en vertegenwoordiger van de Portugese kiezers wil ik hier enkele zaken klaar en duidelijk stellen:
wij zijn voor de uitbreiding van de Unie en het lopende onderhandelingsproces; -wij zijn voor de institutionele hervorming die nodig is om Europa op intern vlak en op het gebied van de externe vertegenwoordiging en aanwezigheid te versterken; -wij nemen actief deel aan de bespreking van Agenda 2000, de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, het nieuwe kader voor het beleid voor samenhang en regionale ontwikkeling, de eigen middelen, enzovoort.Wij kunnen evenwel niet aanvaarden dat sommigen op eigen houtje het contract van interne solidariteit trachten te breken dat de verschillende regio's en landen van Europa - met name die welke een achterstand hebben en met ontwikkelingsproblemen kampen - in staat stelt volwaardig deel te nemen aan het Europees project en hun burgers gewettigde hoop te bieden op vooruitgang in een politieke en economische ruimte waar geen eerste- en tweederangsburgers bestaan.
Ik wil er hier voor waarschuwen dat wijzigingen zoals die welke onze collega Berend voorstelt, die het Cohesiefonds ter discussie stellen, een breuk betekenen en dat wij zo een weg inslaan waar geen terugkeer mogelijk is en die heel ernstige gevolgen kan hebben. Er zijn nog heel wat andere punten die wij in de onderhandelingen hopen te verduidelijken en waarover onderhandeld kan worden, maar over dit punt kan niet onderhandeld worden.
Mijn land en een aantal andere lidstaten hebben enorme inspanningen geleverd om, tegen alle aanvankelijke verwachtingen in, te voldoen aan de voorwaarden om volwaardig aan de euro te kunnen deelnemen. Zij kunnen en mogen niet bestraft worden, overigens op een wijze die in strijd is met wat in de Verdragen bepaald is.
Wij zullen zeker bijdragen aan de financiering van de uitbreiding. Het kan echter niet dat de armste landen de uitbreiding betalen!

Virgin
Mijnheer de Voorzitter, in dit debat gaat het er zoals bekend om wat wij in Europa kunnen doen om de uitbreiding, een kwestie die ons allemaal na aan het hart ligt, te vergemakkelijken. In een wereld die eerst verdeeld was, hebben we nu de kans om te laten zien dat we in staat zijn buitengewoon belangrijke politieke stappen te nemen om zo de moeilijkheden te overbruggen. Uit het verslag-Sonneveld blijkt duidelijk dat er een aanzienlijk bedrag, 3 miljard ecu per jaar, gereserveerd wordt om de kandidaat-landen te helpen om zich op verschillende manieren aan te passen zodat ze in de toekomst kunnen deelnemen aan de EU. Volgens mij gaat het hierbij niet om een "zakcentje" . Ik deel de opvatting van de rapporteur dat het belangrijk is dat wij de beschikbare middelen concentreren op strategische inspanningen.
In de resolutie waarover wij later vandaag zullen debatteren, staat dat het nodig is de financiële situatie in de EU na de aansluiting van landen uit Midden en Oost-Europa verder in kaart te brengen. Het is vanzelfsprekend dat wij besluiten moeten nemen op basis van harde feiten. Ik wil echter ook het dynamische effect van de uitbreiding van de Unie benadrukken. Ik ben ervan overtuigd dat de positieve kanten al gauw de negatieve gevolgen voor de begroting zullen overstemmen.
Ik ben van mening dat de landbouwhervorming die de Commissie heeft voorgesteld in Agenda 2000 een stap in de goede richting is. Hierdoor zal de wereldmarkt waarschijnlijk gezonder worden en kunnen de landbouwbedrijven binnen de Europese Unie actiever aan deze markt deelnemen. Door de hervormingen zal het makkelijker worden om ervoor te zorgen dat de druk op de EU-begroting niet al te zeer toeneemt bij eventuele uitbreiding. Het proces kan ook vergemakkelijkt worden door de invoering van overgangsregels. Los van alle moeilijkheden die wij nog zullen tegenkomen is het van belang dat wij het hoofddoel niet uit het oog verliezen, namelijk het nog beter en harmonischer maken van Europa.

Papakyriazis
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie zette een historisch stap toen zij de weg van de werkelijke integratie insloeg en besloot Cyprus en een aantal Midden- en Oost-Europese landen, de tien plus een toetredingskandidaten, in haar midden op te nemen. Dit besluit en de daarvoor te Kopenhagen vastgestelde criteria worden dan ook door niemand betwist. Daarmee heeft de Unie geen doel gesteld dat vroeg of laat moet worden bereikt. Zij heeft veeleer een kolossale onderneming op touw gezet en daarvoor een duidelijk tijdpad aangegeven. Met het huidig debat over de voorstellen van de Commissie tonen wij aan dat:
ten eerste een dergelijk historisch besluit waar kan worden gemaakt, mits daarvoor een concrete, multidimensionele, samenhangende, harmonische en, in de mate van het mogelijke, gedetailleerde strategie wordt uitgewerkt, waarin duidelijke mechanismen, procedures en rechtsgrondslagen voorkomen;
ten tweede het Europees Parlement vastberaden is bij dergelijke vraagstukken zijn bevoegdheden te gebruiken en zijn verantwoordelijkheden waar te maken.
Steun bij de voorbereiding op de toetreding - hetgeen al naar gelang de behoeften van een land ook sterke steun kan betekenen - en tegelijkertijd interne hervormingen in de Europese Unie: dat moet de boodschap zijn van het Europees Parlement aan de Europese burgers van het jaar 2000, aan de burgers in de lidstaten en van de tien plus een kandidaatlanden.

Friedrich
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, het is voor ons onaanvaardbaar dat de Commissie nog altijd het recht opeist om zelf te bepalen wat wij met regionale en nationale financiële middelen moeten steunen. Tot mijn vreugde heb ik vorige week in de Frankfurter Allgemeine gelezen dat u bereid bent ons op dit punt tegemoet te komen. Ik verzoek u dat ook te doen. Landen zoals Duitsland en regio's zoals Beieren moeten ook in de toekomst in de steunverlening eigen accenten kunnen leggen. In amendement 47 van de heer Schiedermeier wordt op de volgens ons vanzelfsprekende mogelijkheid aangedrongen om met eigen geld naar eigen inzicht steun te kunnen verlenen. Het gaat niet op dat iemand ons belet met ons eigen geld steun te verlenen waar wij dat op basis van onze eigen structuurpolitieke analyse nodig achten.
De Commissie mag ons op dat punt niet aan handen en voeten binden. Wij zijn bereid tot solidariteit met structureel zwakkere gebieden, maar verwachten ook een minimum aan solidariteit om onze eigen problemen te kunnen aanpakken, temeer daar het niet om geld van de EU maar om ons eigen geld gaat. Ik weet dat het besluit daarover nog moet worden genomen, maar wij willen nu al duidelijk zeggen dat wij een verband zien tussen de verslagen die wij vandaag behandelen en die welke nog aan de beurt moeten komen. Mijn collega's van de CSU en ikzelf vinden dat zo belangrijk dat wij onze houding bij de stemming over het verslag van de heer Hatzidakis van de aanneming van amendement 41 zullen laten afhangen. Ik dank u voor uw aandacht en merk op dat ik tien seconden minder lang heb gesproken dan ik mocht.

Piha
Mijnheer de Voorzitter, bij het creëren van een pretoetredingsprogramma was de doelstelling van de Raad van Europa het creëren van een flexibel stelsel. Bij het opstellen van steunprogramma's moet rekening worden gehouden met de verschillende achtergronden en behoeften van de kandidaat-landen. Al in deze fase van de screenings- en onderhandelingsprocedure in de eerste ronde, is duidelijk geworden dat via het PHARE-programma in alle kandidaat-landen moet worden geïnvesteerd in vooral de ontwikkeling van het bestuur zowel wat betreft het vermogen om de communautaire wetgeving te implementeren als wat betreft de modernisering van de rechtsstelsels. Deze doelstelling heeft weer multiplicatoreffecten op onder andere de bestrijding van de corruptie en de strijd tegen de georganiseerde misdaad.
Terwijl we debatteren over de vraag of de steun van de Europese Unie voldoende is, is het goed te beseffen dat de belangrijkste kracht in het uitbreidingsproces niet is en ook niet mag zijn een eindeloze financiële investering van de huidige Unie, maar de wil van de kandidaat-landen zelf om zo snel mogelijk het voor het EU-lidmaatschap vereiste niveau te bereiken. De kandidaatlanden moeten zelf het merendeel van de noodzakelijke veranderingen financieren. Dit is de enige manier om zowel de goedkeuring van de burgers van de huidige Unie als de duurzaamheid van de politieke besluiten, rekening houdend met het hele uitbreidingsproces, te garanderen.
De doelstelling van flexibiliteit bij het pretoetredingspartnerschap betekent ook dat de Unie nieuwe beleidsvormingsinstrumenten nodig heeft om de samenwerking met de kandidaat-landen te intensiveren. Als een van de belangrijkste initiatieven moet de op initiatief van Finland op de top van Wenen naar voren te brengen Noordse dimensie van de Unie worden beschouwd. Via de Noordse dimensie is het mogelijk samenwerkingsverbanden te creëren onder andere op het gebied van milieu- en nucleaire veiligheid tussen de Oostzeelanden alsmede Rusland te betrekken bij uitgebreide regionale veiligheidsprojecten.

Karamanou
Mijnheer de Voorzitter, de essentie van ons beleid en van de luisterrijke, politieke onderneming die Europese Unie heet, komt het beste tot uitdrukking in de politieke, economische en sociale samenhang, in de daadwerkelijke solidariteit met de minder bevoorrechte landen. Voor de politieke en economische ontwikkeling van de Unie is een strategie noodzakelijk die het mogelijk maakt alle gebieden van het Europees vasteland zekerheid en hoop te bieden, de scheidslijnen uit het verleden weg te werken, alle groepen van de samenleving een waardig leven te bieden en de idealen van het Europees humanisme en de waarden van vrede, gelijkheid, democratie en solidariteit in praktijk toe te passen. De verwezenlijking van de uitbreiding vergt gulheid en waardigheid, planning en snelheid, fantasie en idealisme, participatie van de burgers en vrijwaring van het Europees cultureel erfgoed.
Ik wilde hier met name aantekenen dat elke verandering in de voor toetreding van de Republiek Cyprus vastgestelde koers een aantasting zal betekenen van het prestige en de geloofwaardigheid van heel de Unie. Als wij tot slot over uitbreiding spreken, mogen wij niet vergeten dat alle landen van de Atlantische Oceaan tot het Oeralgebergte deel uitmaken van het Europees vasteland. Als wij daadwerkelijk de scheidslijnen uit het verleden willen vergeten en een sterk Europa willen opbouwen, mogen wij geen van deze landen uit het oog verliezen.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, sedert enkele dagen wordt officieel onderhandeld over de toetreding van zes of, zoals wij altijd zeggen, 5+1 landen tot de Europese Unie. Wij hebben het acquis in zeven hoofdstukken doorgelicht. Wij stellen vast dat wij, als wij onze inspanningen consequent voortzetten, ook op dit gebied grote vorderingen kunnen maken.
Jaren geleden hadden wij in Europa problemen met dictaturen, werd in Europa oorlog gevoerd en hebben wij met de oprichting van de Europese Unie in Europa democratie, markteconomie en veiligheid willen brengen. Die doelstelling moeten wij volgens mij altijd centraal stellen. Dat heeft ook de paus tijdens zijn bezoek aan Wenen gedaan. Hij zei dat wij de Unie niet willen uitbreiden, maar dat wij Europa zijn en ons moeten inspannen om in ons gemeenschappelijk Europa onze gedeelde principes voortdurend te verfijnen.
Volgens mij is een algemeen concept voor de toetredingsstrategieën volstrekt onontbeerlijk om de toetredingskandidaten op de interne markt en de politieke Unie te kunnen voorbereiden. Ikzelf ben ondervoorzitter van de delegatie van het Europees Parlement met Slowakije. In dat land hebben wij kunnen vaststellen dat ons beleid ertoe heeft bijgedragen dat het systeem er verandert, dat daar nu duidelijke standpunten worden ingenomen en dat Slowakije zeker in aanmerking komt om toe te treden. Wij moeten telkens opnieuw herhalen dat wij niets willen opdringen, maar dat de deur naar Europa openstaat. De landen hebben het echter zelf in de hand hoe snel ze de duidelijk geformuleerde voorwaarden kunnen vervullen.

Lambrias
Mijnheer de Voorzitter, niemand betwist dat de uitbreiding een historische uitdaging is en met de uitbreiding een historische stap wordt gezet. De uitbreiding brengt echter ook enorme verantwoordelijkheden met zich mee voor de Europese Unie. Het spijt mij dan ook ten zeerste dat in de verslagen van de collega's weliswaar sprake is van de voorwaarden die elk van de kandidaat-landen moet vervullen, maar nergens wordt gesproken over de verantwoordelijkheden die de Unie en haar vijftien lidstaten op zich hebben genomen.
Wij willen ons bouwwerk uitbreiden. Daarom moeten wij zorgen voor stevige fundamenten en een goede werking. Hoe kan men echter van een goede werking spreken als het belangrijkste beleid van de Europese Unie, het gemeenschappelijk buitenlandsen veiligheidsbeleid, sedert het Verdrag van Maastricht op geen enkele manier vooruit wordt geholpen en zelfs voortdurend gevaarlijke wonden wordt toegebracht. Ik zal u een voorbeeld geven. Vier lidstaten van de Unie hebben enkele dagen geleden meningen verkondigd over de toetreding van Cyprus die regelrecht indruisen tegen de door de Europese Unie aangegane verplichtingen en die een waarachtige provocatie vormen voor een andere lidstaat. Welk voorbeeld geven wij de landen die onze assistentie nodig hebben bij hun toetreding, wanneer wij als Europese Unie laten zien dat wij zelfs onze eigen politieke en institutionele verplichtingen niet nakomen?

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.30 uur plaats.

Structuurfondsen
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over:
interim-verslag A4-0391/98 van de leden McCarthy en Hatzidakis, namens de Commissie regionaal beleid, over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende algemene bepalingen inzake de Structuurfondsen (COM(98)0131 - C4-0285/98-98/0090(AVC)); -interim-verslag A4-0395/98 van de heer G. Collins, namens de Commissie regionaal beleid, over het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad houdende wijziging van verordening (EG) nr. 1164/94 tot oprichting van een Cohesiefonds (COM(98)0130 - C4-0289/98-98/0104(AVC)) en over het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad houdende wijziging van bijlage II van verordening (EG) nr. 1164/94 tot oprichting van een cohesiefonds (COM(98)0130 - C4-0312/98-98/0118(CNS)); -verslag A4-0393/98 van de heer Varela Suanzes-Carpegna, namens de Commissie regionaal beleid, over hetvoorstel voor een verordening van de Raad met betrekking tot het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (COM(98)0131 - C4-0286/98-98/0114(SYN)); -verslag A4-0380/98 van de heer Kellett-Bowman, namens de Begrotingscommissie, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van verordening (EG) nr. 2236/95 tot vaststelling van de algemene regels voor het verlenen van financiële bijstand van de Gemeenschap op het gebied van trans-Europese netwerken (COM(98)0172 - C4-0283/98-98/0101(SYN)); -verslag A4-0398/98 van mevrouw Jöns, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over hetvoorstel voor een verordening van de Raad betreffende het Europees Sociaal Fonds (COM(98)0131 - C4-0287/98-98/0115(SYN); -verslag A4-0406/98 van de heer Arias Cañete, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de structurele acties in de visserijsector (COM(98)0131 - C4-0288/98-98/0116(CNS)).
Hatzidakis
Mijnheer de Voorzitter, ik val meteen maar met de deur in huis en leg opnieuw een belangrijk begrip op tafel dat reeds lang en breed is besproken, maar nogmaals in dit debat moet worden verduidelijkt.
Ik heb het over het begrip economische en sociale samenhang. Dit houdt rechtstreeks verband met dit debat. De economische en sociale samenhang is een van steunpilaren van de Europese Unie en houdt rechtstreeks verband met de interne markt en mijns inziens ook met de invoering van de gemeenschappelijke munt. De interne markt kan onder bepaalde omstandigheden de rijke landen rijker en de arme landen armer maken. Daarom besloot de Europese Gemeenschap in de jaren tachtig terecht de structuurfondsen in het leven te roepen om de zwakke gebieden te helpen.
Hetzelfde geldt ook voor de gemeenschappelijke munt. Nominale convergentie is niet voldoende om de doelstellingen van de Europese Unie te bereiken en een werkelijk sterke euro te krijgen. Daarvoor is ook reële convergentie nodig en daaraan leveren de beleidsvormen voor economische en sociale samenhang een belangrijke bijdrage.
De structuurfondsen spelen hierin een fundamentele rol. Het zou van mijn kant niet eerlijk zijn als ik de bijdrage van de structuurfondsen zou minimaliseren. De structuurfondsen hebben wel degelijke een essentiële bijdrage geleverd aan alle gebieden, regio's en landen die steun hieruit hebben ontvangen. Zij hebben geholpen bij de convergentie, de beroepsopleiding en de scholing van het menselijk potentieel. Maar dit betekent natuurlijk niet dat zij niet voor verbetering vatbaar zouden zijn of niet nog efficiënter zouden kunnen werken.
Daarmee raak ik meteen de kern van deze discussie. Deze herziening valt samen met de uitbreiding, met het begin van het volgend millennium. Wij zijn dus op een knooppunt aanbeland. Daarom moeten wij uiterst behoedzaam zijn en een les proberen te leren uit het verleden om uiteindelijk de klemtoon te kunnen leggen op bepaalde sectoren. Het staat als een paal boven water dat het aantal door de structuurfondsen gedekte gebieden moet worden verminderd. Wij kunnen met de structuurfondsen niet 52 % van de bevolking van de Unie dekken. De klemtoon moet worden gelegd op de armste gebieden. Het accent moet komen te liggen op het probleem van de werkloosheid, op het gelijkekansenbeleid en natuurlijk moeten wij ook zoeken naar andere methoden voor het beheer van de fondsen. Wij moeten de procedures vereenvoudigen en de particuliere sector nauwer betrekken bij de acties van de structuurfondsen. Wij zouden namelijk met hetzelfde bedrag van de Europese Unie veel meer kunnen doen.
Dan wil ik nu ingaan op een aantal belangrijke punten uit het verslag dat ik samen met mevrouw McCarthy heb opgesteld.
Volgens mij moeten wij onze aandacht in eerste instantie toespitsen op doelstelling 1. Doelstelling 1 moet volgens ons precies - en niet ongeveer - 2/3 van de middelen krijgen. Wij zeggen bijvoorbeeld ook dat voor structurele maatregelen 0, 46 % van het BNP van de EU moet worden uitgetrokken. Welnu, als wij dan spreken over het bedrag voor doelstelling 1 moeten wij net zo precies zijn.
Verder ben ik van mening dat voor de arme gebieden van de Europese Unie, dat wil zeggen voor de gebieden waar het BNP per inwoner lager is dan 70 % van het communautaire gemiddelde, een hoger cofinancieringspercentage moet worden vastgesteld. Dit moet zelfs kunnen oplopen tot 85 %, zoals nu het geval is voor de ultraperifere gebieden.
Tevens moet men in het INTERREG-initiatief een subprogramma opnemen voor de samenwerking tussen eilanden onderling en de samenwerking tussen eilanden en vasteland. Aldus kunnen wij inhoud geven aan het besluit van Amsterdam tot opneming in het Verdrag van een specifieke verwijzing naar de eilanden.
Tot slot wilde ik er nog op wijzen dat wij gekant zijn tegen het voorstel van de Commissie voor de invoering van een prestatiereserve van 10 % van de middelen. 10 % is 20 miljard ecu. Dat is hetzelfde bedrag als voor heel het Cohesiefonds. Wij zijn hier tegen omdat daardoor onzekerheid ontstaat bij de planning. Ook krijgt daardoor de Commissie de mogelijkheid om zonder enige controle een groot bedrag te beheren. Dit kan volgens ons niet door de beugel. Evenmin is het Commissievoorstel aanvaardbaar volgens welke de kredieten die twee plus een jaar na vastlegging worden vrijgemaakt, aan een andere lidstaten worden gegeven. Volgens ons moet dit geld tenminste in de huidige fase in de lidstaat zelf blijven.
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

McCarthy
Mijnheer de Voorzitter, als corapporteur voor de algemene bepalingen inzake de hervorming van de structuurfondsen ben ik blij met het debat van vandaag en met de mogelijkheid voor het Parlement zich in een eerste lezing uit te spreken over het voorstellenpakket van Agenda 2000.
Het enthousiasme voor de Europese idee is vaak het grootst daar waar burgers de tastbare resultaten kunnen zien van een Europees beleid dat arme gemeenten en regio's in staat stelt de vruchten te plukken van het lidmaatschap van de Unie via opleidingsprojecten, ontwikkeling van de handel, infrastructuur en nieuwe initiatieven. Europa gaat niet over geld, Europa moet mensen ertoe aanzetten hun eigen potentieel te ontwikkelen en een actieve rol te spelen bij het herstel van hun eigen leefomgeving. Het regionaal beleid van Merseyside en van Noord Ierland, regio's waar ik aan verknocht ben, heeft bijvoorbeeld geleid tot een nieuw samenwerkingsverband tussen gemeenten. Deze vernieuwing heeft als katalysator gewerkt. Dat is het Europa van de burger dat wij willen creëren; een Europa waarin we mensen opnieuw betrekken bij het politieke proces, waarin beleid en beleidsinstrumenten een zichtbare impact hebben op het dagelijks leven, waarin we gemeenten weer zelf een stem geven in hun revitaliseringsproces.
In het nieuwe millennium wachten ons talrijke uitdagingen: de uitbreiding, de EMU, de globalisering. Sommige regio's zullen hier wel bij varen en andere zullen betrokken raken in een proces van structurele aanpassingen. Het is onredelijk te verwachten dat de Europese Unie deze problemen gaat oplossen. Maar dit is zeker niet het moment om te gaan afdingen op het regionaal beleid. Wij moeten hameren op de positieve rol die wij kunnen spelen bij het revitaliseren van benadeelde gebieden en het bevorderen van de werkgelegenheid.
Maar hervormingen zijn noodzakelijk. Het publiek zal alleen akkoord gaan met hervormingen die eerlijk, betaalbaar en transparant zijn en leiden tot meer doelmatigheid. In grote lijnen steunen wij dan ook de voorstellen van de Commissie hieromtrent.
Maar laat ik ingaan op een paar uitgangspunten van onze tekst die, naar wij aannemen, als basis zullen fungeren tijdens toekomstige discussies met zowel de Raad als de Commissie. Wat de selectiecriteria van doelstelling 1- regio's betreft begrijpen wij het probleem met de concentratie. Veel van de discussie ging over de vraag of een willekeurig getrokken lijn bij 75 % van het BBP, waarbij geen rekening wordt gehouden met onderliggende tendensen, resulteert in een correcte lijst van prioriteitsgebieden. De Commissie is voor een strikte toepassing van de 75 %-regel, maar neemt wel uitzonderingen op in haar beschikking. Lid 5 van onze tekst is een tussenweg; wij pleiten niet voor flexibiliteit maar behouden ons wel het recht voor om, voorafgaand aan onze goedkeuring, een verzoek te doen tot opname in de bijlage van een door ons bestudeerde uitzondering.
Wat doelstelling 2 betreft vinden wij het een goede zaak dat de Commissie in haar voorstellen aangeeft dat het herstel duurzaam moet zijn. De diepgewortelde structurele problemen van kolen-, staal-, en textielgebieden, zoals in mijn regio, de East Midlands, kunnen niet op stel en sprong worden opgelost. Wij ondersteunen de bovengrens inzake bevolkingsdaling die valt onder de steun uit hoofde van doelstelling 2. Wij geloven echter dat de overgangsregeling voor regio's die het zelf moeten gaan rooien, van 4 naar 6 jaar moet worden uitgebreid, zoals ook geldt voor doelstelling 1-gebieden.
We moeten voor de invulling van het steunprogramma niet alleen kijken naar globale indicatoren. Een flexibel beleid van de lidstaten moet hand in hand gaan met een nauwkeurige diagnose van de problemen. Werkloosheid is natuurlijk een zeer belangrijke maatstaf, maar ook met factoren als armoede en een laag BBP dient rekening te worden gehouden.
Wij vragen in ons verslag om twee bijkomende communautaire initiatieven. Wij willen vasthouden aan het URBAN-initiatief. De Commissie en de Raad merken het stedelijk beleid aan als prioritair in het programma van actieplannen dat tijdens de komende top in Wenen besproken zal worden. Als dit punt thuishoort op de regionale beleidsagenda en een prioriteit is voor de lidstaten, dan verdient het een afzonderlijk communautair initiatief. Verder willen wij een crisisinitiatief dat regio's en sectoren in geval van plotse crisis bijstaat en innovatieve reacties ontwikkelt. Hierdoor krijgt het structuurfonds een meer toekomstgericht imago wat voor de volgende financieringsronde van belang kan zijn. Het is niet bedoeld als invulling van artikel 49c van de Commissie.
In het Verenigd Koninkrijk verheugen wij ons op de nieuwe kansen die onze regio's dankzij de Europese fondsen geboden worden. Wat de prestatiereserve betreft spreken wij ons uit voor een verbetering van de prestaties. Wij willen niet alleen dat overheidsgeld besteed wordt, we willen ook dat dat op een efficiënte manier gebeurt. Wij willen onze lokale ambtenaren als partners steunen, maar we zijn nooit voor een Europese loterij geweest waarbij de Commissie 23 miljard achter de hand houdt om die in een latere fase opnieuw toe te kennen. Na het verslag, gisteren, van de Rekenkamer en de daarin geuite kritiek op de administratieve handel en wandel van de Commissie is de publieke opinie, terecht of niet, misschien niet meer zo geporteerd van een gecentraliseerde aanpak door de Commissie. We zouden als regel moeten decentraliseren.
We hebben de kans onze Europese fondsen te optimaliseren en de opleving van benadeelde regio's te stimuleren. Het is nu aan de regio's om hun plannen uit te werken. Ik vraag de Commissie en de Raad om een partnerschap aan te gaan tussen het Parlement, de Commissie, regeringen en onze regio's zodat de termijnen nageleefd kunnen worden. Wij verheugen ons op de komende samenwerking en discussie. Wij zijn vast van plan onze termijnen niet te overschrijden en ervoor te zorgen dat de regio's de resultaten van de nieuwe financieringsronde optimaal kunnen benutten.

Collins, Gerard
Mijnheer de Voorzitter, het is me een waar genoegen dit verslag over het Cohesiefonds namens de Commissie regionale zaken te mogen presenteren. De Commissie heeft haar voorstellen omtrent de komende programmaperiode van 2000 tot 2006, in maart jongstleden aan het Parlement voorgelegd. Het gaat hier om een reeks ontwerpverordeningen waarop de Commissie voor wat het Cohesiefonds betreft, twee groepen amendementen heeft ingediend.
De eerste groep betreft de artikelen van de verordening zelf en de tweede reeks heeft betrekking op bijlage II van de verordening waarin in detail wordt uitgewerkt hoe de basisprincipes moeten worden toegepast. In mijn verslag over het Cohesiefonds onderschrijven wij de hoofdlijnen van de Commissievoorstellen en spreken onze voldoening uit over het feit dat er nauwelijks getornd wordt aan het fonds. Zoals in het verslag staat, komen landen waarvan het BNP per capita onder de 90 % van het communautair gemiddelde ligt, in aanmerking voor steun uit het Cohesiefonds. Dit wordt expliciet vermeld in Protocol 15 over de economische en sociale cohesie van het Verdrag. Ondanks het feit dat de cohesielanden veel profijt hebben gehad van dit fonds en ondanks de sterke economische groei van de afgelopen jaren hebben de cohesielanden naar mijn mening nog steeds te kampen met een zeer gebrekkige infrastructuur. Deze landen - Spanje, Griekenland, Ierland en Portugal - beschikken eenvoudigweg niet over dezelfde infrastructurele basisvoorzieningen als de rest van Europa. Er bestaat nog steeds een kloof tussen deze landen en de meer ontwikkelde regio's in Europa. Het fincancieringsvoorstel van de Commissie stuurt dan ook aan op langetermijngroei en de bevordering van economische en sociale cohesie. De Europese steun moet worden voortgezet om de tot dusver gemaakte vooruitgang te consolideren. Het is een goede zaak dat we deze opvatting ook terugvinden in Agenda 2000.
Ondanks commentaar uit een bepaalde hoek wijs ik iedere koppeling tussen de Economische en Monetaire Unie en het Cohesiefonds categorisch van de hand. Ik was als Ierse minister van Buitenlandse Zaken betrokken bij de onderhandelingen en de ondertekening van het Verdrag van Maastricht waar het akkoord over de Economische en Monetaire Unie deel van uitmaakt. Toentertijd werd besloten dat er voor Ierland, Spanje, Portugal en Griekenland extra steun uit de structuurfondsen moest komen om hun economische achterstand ten opzichte van het Uniegemiddelde weg te werken. Er werd toen hoegenaamd geen verband gelegd tussen de monetaire unie en de bijdragen uit het Cohesiefonds en ik zie geen enkele reden daar nu verandering in te brengen.
Een aantal van de nieuwe maatregelen die de Commissie in haar voorstellen introduceert, is in principe juist. Het is goed dat de Commissie de werking van het fonds probeert te verbeteren. Maar er moet wel meer uitleg komen over de wijze waarop de nieuwe maatregelen in de praktijk moeten worden toegepast. Het "de vervuiler betaalt" -principe dat leidt tot milieuvriendelijke projecten, is een voorbeeld van zo'n juiste maatregel. Maar de toepassing van dat principe moet dan wel worden toegelicht, waarbij uiteraard rekening gehouden dient te worden met de specifieke omstandigheden van de vier cohesielanden.
Wat de projectfinanciering betreft is een enkel voorschot van 10 % als eerste betalingsverplichting te beperkt. Voor de kwaliteit van een project is de beginfase van doorslaggevende betekenis en meestal is een aanzienlijk percentage van de totale begroting nodig om een project op te starten. Bovendien kunnen dergelijke kleine voorschotten nadelig werken voor die regio's die niet genoeg startsubsidies uit de eigen middelen kunnen betrekken. Alhoewel ik alle begrip heb voor het streven van de Commissie om enerzijds de totale projectkosten en de jaarlijkse deelbedragen te verrekenen volgens planning en om anderzijds de uitbetaling van voorschotten af te stemmen op daadwerkelijk verrichte arbeid, blijf ik erbij dat een voorschot van 10 % te mager is. De aanloopfase van een project vormt op deze manier een te zware belasting voor de benadeelde regio's.
Gelet op de problemen tijdens de vorige programmaperiode op het vlak van financiële correcties en meer bepaald het verminderen, schorsen of opzeggen van steun in geval van onregelmatigheden, denk ik dat het het beste is dergelijke sancties alleen toe te passen op het voorschot dat rechtstreeks verband houdt met de onregelmatigheid. Onregelmatigheden kunnen zonder probleem worden opgespoord en rechtgezet zonder het gehele project te onderbreken. Zo zal ook de automatische intrekking van steun, met andere woorden de intrekking van elk vastleggingskrediet waarvoor aan het eind van het tweede jaar nog altijd geen betalingstoepassing is ingediend, de lidstaten ongetwijfeld stimuleren tot het op tijd uitvoeren van hun projecten. Het afgevoerde bedrag zou echter opnieuw aan dezelfde lidstaat moeten worden toegekend zodat niet het hele land maar alleen de regio of, nog beter, alleen het project gesanctioneerd wordt.
Tot slot maak ik mij zorgen over de gevolgen die een strikte toepassing van de bepalingen inzake het interim-verslag zullen hebben. In mijn verslag wijs ik op de wenselijkheid een overgangsregeling op te stellen voor die gevallen waarin uit het interimverslag blijkt dat een lidstaat niet langer in aanmerking komt voor steun uit het Cohesiefonds. Zo'n regeling wordt op dit moment ook voor de structuurfondsen overwogen.
Het wel of niet in aanmerking komen voor steun uit het Cohesiefonds wordt uiteraard bepaald aan de hand van de relevante statistieken. Dat neemt niet weg dat het plots wegvallen van steun voor een land dat die steun altijd goed benut heeft, een te zware wissel kan trekken op de economie van zo'n land.

Varela Suanzes-Carpegna
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, het gecombineerd debat dat wij vandaag houden is ongetwijfeld uitermate belangrijk, omdat wij als democratische vertegenwoordigers van de Europese bevolking zullen bespreken waar het beleid van de Commissie voor de komende zeven jaar op gericht dient te zijn.
Ik denk dat het Europees Parlement, en de Commissie regionaal beleid in het bijzonder, steeds de vinger aan de pols heeft gehouden. Onze bijdragen, die morgen zullen worden overgenomen door de voltallige vergadering, nuanceren en verbeteren de voorstellen van de Commissie. In al deze voorstellen is het regionale financieringsinstrument bij uitstek het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, waaraan artikel 130 C van het Verdrag de rol toebedeelt van een correctie-instrument dat bedoeld is om de belangrijkste onevenwichtigheden binnen de Gemeenschap ongedaan te maken.
Door zijn specifieke karakter sluit het EFRO goed aan bij de kern van het cohesiebeleid zoals dat wordt ingevuld door artikel 130 A van het Verdrag, cohesie dus in de zin van het verkleinen van de verschillen in ontwikkelingsniveau tussen diverse regio's en van de achterstand van de minder begunstigde regio's, reden waarom meer dan 50 % van de financiële middelen die waren uitgetrokken voor het cohesiebeleid in 1998/99 is besteed via het EFRO.
Het voorstel van de Commissie bevat weinig nieuws voor een fonds dat zo veelomvattend en veelzijdig is als het EFRO, en dat in het algemeen bovendien uitstekend heeft gewerkt. Naar mijn mening heeft het Europees Parlement het voorstel verrijkt door de prioriteiten nader in te vullen en door de technische voorstellen in een gevarieerd politiek kader te plaatsen dat het resultaat is van de amendementen die de verschillende parlementaire fracties en commissies hebben ingediend. Tegelijkertijd heeft het geheel toch een coherente structuur gekregen, en komt het ongetwijfeld beter tegemoet aan de problemen waar de burger en de minst ontwikkelde regio's van Europa mee te kampen hebben.
Het verslag van het Europees Parlement legt het verband tussen de economische en sociale samenhang en de ruimtelijke samenhang van Europa door te pleiten voor een betere ruimtelijke ordening. Want "ruimtelijke ordening" betekent ook betere verbindingen, gunstige vestigingsvoorwaarden om bedrijven aan te trekken, betere groeikansen. Kortom: meer ontwikkeling, werkgelegenheid en welzijn.
Ruimtelijke samenhang betekent vechten om het permanente geografische nadeel van perifere regio's en eilanden ongedaan te maken, en het bevorderen van verbindingen tussen deze regio's onderling en met de centraal gelegen gebieden van de Gemeenschap. Het EFRO kan een belangrijke bijdrage leveren op dat gebied, en om de ontwikkeling van deze achtergebleven gebieden te stimuleren, wil het Europees Parlement dat het zeevervoer - een ondergeschoven kindje binnen de Gemeenschap - wordt bevorderd, omdat dit het vervoer over land zou ontlasten en het milieu ten goede zou komen, en zodoende bij zou dragen aan de ontwikkeling van achtergebleven gebieden.
Ons verslag pleit ook voor het expliciet opnemen van investeringen in de culturele sector die banen opleveren en die gericht zijn op de bescherming van het culturele of natuurlijke erfgoed of op de ontwikkeling van duurzame vormen van toerisme, zoals ecotoerisme of cultuurtoerisme. Wij hebben het voorstel van de Commissie aangevuld door ook expliciet die investeringen te noemen die worden gedaan om het industriële draagvlak van een regio te behouden of te herwinnen of specifiek gericht zijn op plaatselijke ontwikkeling.
Ons verslag spreekt zich uit voor het handhaven van het communautaire initiatief URBAN, dat samen met INTERREG heeft bewezen een duidelijk communautaire toegevoegde waarde te bezitten. INTERREG kon op algemene bijval rekenen, en ook van INTERREG III heeft men hoge verwachtingen, zowel van de traditionele component van grensoverschrijdende samenwerking, die het Europees Parlement nu expliciet uitgebreid wil zien met samenwerking tussen eilanden en kuststreken, als van het nieuwe lid c) dat ingaat op de transnationale samenwerking tussen grote Europese ruimtes - een aspect dat ook nauw verbonden is met ruimtelijke ordening.
Tenslotte besteedt het verslag ruime aandacht aan maatregelen ten gunste van het bedrijfsleven, die met name gericht zijn op bevordering van het MKB en de samenwerking tussen bedrijven, de zakelijke dienstverlening, het gebruik van duurzame energiebronnen en respect voor het milieu. De Commissie zal misschien zeggen dat haar voorstel de lidstaten al de mogelijkheid geeft om met deze en andere aspecten rekening te houden, maar het Parlement, dat rekening houdt met diverse politieke gevoeligheden, wil deze zaken toch duidelijk noemen om uitdrukking te geven aan het gevoelen van de burgers en de volken die wij vertegenwoordigen, en zo niet alleen de algemene richting aangeven maar ook prioriteiten stellen ten aanzien van de acties die te zijner tijd zouden moeten worden opgenomen in de programma's die door het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling worden gefinancierd.
We beschikken nu dus niet alleen over een goed technisch document, maar ook over een goed politiek document. Ik denk dat we in de eerste lezing goed werk hebben geleverd, en ik zou willen afsluiten door de leden van alle fracties en commissies te bedanken die met hun amendementen hebben meegewerkt en bijgedragen aan het verrijken van dit verslag waarvan ik rapporteur mocht zijn.
Tot slot zou ik nog willen ingaan op de structurele aspecten van de visserij. Ik wil hier vandaag in het Parlement vooral mijn stem laten horen als vertegenwoordiger van gebieden die afhankelijk zijn van de visserij, onder welke doelstelling ze ook vallen, om mijn nadrukkelijke steun uit te spreken voor de binnen de Commissie visserij van het Europees Parlement algemeen aanvaarde opvatting over de toekomstige FIOV-verordening. Ik wil met name wijzen op punt 13 van het verslag over de algemene verordening en de vraag stellen waarom de visserij ongelijk behandeld wordt ten opzichte van de landbouw. Mevrouw de commissaris, de visserij heeft een serieuze en strikte structuurverordening nodig, een enig en horizontaal document dat alle relevante maatregelen omvat en rechtszekerheid biedt aan de mogelijke begunstigden van de regeling. Ik hoop dat u het standpunt van het Parlement zult aanvaarden en nog kans ziet om uw voorstel daaraan aan te passen.

Kellett-Bowman
Mijnheer de Voorzitter, dit debat is eigenlijk een soort eerste lezing onder de Hughes-procedure en ik moet wel zeggen dat ik reikhalzend uitkijk naar de vernieuwde versie van de Hughes-procedure waar, naar ik hoop, de tweede lezing onder zal vallen.
Ik presenteer namens de Begrotingscommissie een verslag en vijf adviezen.
Het verslag heeft betrekking op de nieuwe financieringsregels voor trans-Europese netwerken. Het is een tamelijk technisch verslag over de manier waarop de Commissie fondsen tracht te vinden ter financiering van reeds goedgekeurd beleid. Nogmaals, het is een technisch verslag, en ik zal dan ook proberen die amendementen die over het beleid gaan, en dus niet over het onderwerp van dit verslag, tegen te houden. De stemming hierover vindt morgen plaats.
Het zou te veel tijd vergen om hier in te gaan op de vijf resoluties waarover de Begrotingscommissie onder mijn naam een advies heeft uitgebracht. Het is geenszins de bedoeling van de Begrotingscommissie in te grijpen in het door de financierende commissies uitgewerkte beleid. Voor de Begrotingscommissie zijn echter twee zaken van bijzonder belang. Een daarvan werd gisteren door de voorzitter van de Rekenkamer aangehaald. Hij zei dat het aantal onregelmatigheden bij de structuurfondsen twee jaar achtereen was gestegen terwijl dat aantal bij de landbouw, toch lang het probleemgebied bij uitstek, in diezelfde periode was gedaald. Het tweede punt betreft de jaarlijks terugkerende onderbesteding van de structuurfondsen. Bij ons, Begrotingscommissie, vallen de nieuwe Commissieregels hieromtrent dan ook in goede aarde.
De amendementen hebben betrekking op alle vijf de verslagen en zijn technisch van aard. Zij hebben geenszins tot doel het besluitvormingsproces van de betrokken commissies te beïnvloeden. De enige uitzondering op deze regel is wellicht de steun van de Begrotingscommissie voor de prestatiereserve. Een ander woord voor prestatiereserve is efficiëntiereserve. En ik vraag u, welke Begrotingscommissie gaat niet door de knieën bij het woord efficiëntie? Ik ben ook lid van de regionale commissie, vandaar dat ik weet dat deze commissie een voorstander is van de prestatiereserve. De Begrotingscommissie meent echter wel dat als de Commissievoorstellen inderdaad van kracht worden, er een flankerende financiële regeling moet komen. De besluitvormingsrol van het Parlement mag onder geen beding omzeild worden via het prestatieoverzicht, hoe verleidelijk het gegeven ook moge zijn voor een Begrotingscommissie.
Grote delen van het Parlement hebben negatief gereageerd op de amendementen. Dat is heel erg jammer en ik zou de leden toch willen vragen die amendementen door te lezen. Een verwijzing naar het Financiële Reglement zou niet tot weerstanden moeten leiden. Een opmerking over het naleven van de financiële regels zou mensen niet van slag moeten brengen. Ik heb echter begrepen dat meerdere leden zich hier zorgen over maken en ik zou die mensen willen vragen de amendementen vóór de stemming van morgen te lezen.

Jöns
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de commissaris, dames en heren, de hervorming van het Sociaal Fonds is veel minder omstreden dan die van de andere fondsen. Toch rijzen ook hier problemen. Vooraf wil ik toch opmerken dat het Sociaal Fonds het enige arbeidsmarktinstrument is waarover wij op Europees niveau beschikken. Bovendien vertegenwoordigt het niet minder dan 10 % van de begroting. Juist omdat het Sociaal Fonds ons enige instrument is om de Europese werkgelegenheidsstrategie te begeleiden, moeten wij het aanpassen om de nieuwe, grote uitdagingen voor het arbeidsmarktbeleid te kunnen aangaan. Dat betekent dat wij met het Sociaal Fonds nieuwe werkgelegenheidsmogelijkheden moeten ontsluiten, vooral in de tertiaire sector, de sector van openbaar nut. Ik denk dan aan milieu, cultuur en sociale dienstverlening.
Daarnaast moeten wij door middel van plaatselijke werkgelegenheidsinitiatieven ook meer werkgelegenheid creëren. Voorts moeten wij met behulp van het Sociaal Fonds niet alleen nieuwe vormen van arbeid ontwikkelen, maar die ook veel meer uittesten. Dat geldt vooral voor twee groepen. In de eerste plaats moeten wij het voor vrouwen gemakkelijker maken om gezin en beroep te combineren en in de tweede plaats moeten wij het voor oudere werknemers gemakkelijker maken om van hun beroepsactiviteit naar hun pensioen over te stappen. Voorts moeten wij ons meer concentreren op een nieuwe probleemgroep, namelijk de werknemers tussen veertig en vijftig, die meestal als eerste hun baan verliezen. De ervaring wijst uit dat mensen die in het kader van maatregelen van het Sociaal Fonds een opleiding volgen, ongeacht hun leeftijd 33 % meer kans hebben om een nieuwe baan te vinden dan mensen van dezelfde leeftijd zonder opleiding van het Sociaal Fonds.
Nieuw is ook dat voortaan maatregelen op het gebied van het onderwijs, die tot nu toe alleen in regio's van doelstelling 1 mogelijk waren, in de gehele Unie kunnen worden gesteund. Ik ben zeer gelukkig dat ook de Fractie van de Europese Volkspartij gisteren met een compromis heeft kunnen instemmen. Zo kunnen wij honderdduizenden jongeren in Europa door een beter onderwijs betere beroepsperspectieven bieden. Ik vind dat uiterst belangrijk omdat bijvoorbeeld alleen al in Portugal 600.000 jongeren in het onderwijs steun uit het Sociaal Fonds genieten. In Spanje gaat het om 152.000 jongeren en in Ierland wordt in de lopende steunperiode 380 miljoen ecu uit het Sociaal Fonds aan het onderwijs besteed.
Niet alleen arme lidstaten hebben die steun echter nodig. Ook het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Italië hebben zulke maatregelen genomen. Dames en heren van de Europese Volkspartij, het is dus goed dat u op het laatste ogenblik bent bijgedraaid. Wij zijn het er nu over de fractiegrenzen heen over eens dat op die nieuwe terreinen steun moet worden verleend. Er zijn echter ook twee amendementen van de Fractie van de Europese Volkspartij, die de commissie al heeft verworpen en die ook mijn fractie onmogelijk kan goedkeuren. Wij verschillen grondig van menig over het preventieve arbeidsmarktbeleid en natuurlijk ook over de steun voor de vrouwen.
Een eerste discussiepunt is de besteding van 15 % van de gelden van het Sociaal Fonds voor het preventieve arbeidsmarktbeleid in alle lidstaten. Dat beleid wordt door het Sociaal Fonds sedert 1994 met zoveel succes in Europa gevoerd dat het bijna vanzelf in de Luxemburgse richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid is opgenomen. Ik begrijp dan ook met de beste wil van de wereld niet waarom u zich daartegen verzet. Ook nu al geldt dezelfde verdeling van de middelen tussen doelstellingen 3 en 4. Ook nu al geldt een 80/20-verhouding tussen de middelen voor de bestrijding van de langdurige werkloosheid en die voor aanpassing aan de industriële veranderingen.
Wat nu het tweede meningsverschil betreft, weet iedereen dat mainstreaming onvoldoende is om de discriminatie van vrouwen op de arbeidsmarkt weg te werken. Als wij op het gebied van gelijke kansen echt vooruitgang willen boeken, moet Europa ook hier het voortouw nemen en moet 50 % van de gelden van het Sociaal Fonds voor extra steunmaatregelen voor de vrouwen worden aangewend. Dames en heren van de Fractie van de Europese Volkspartij, ik hoop dat u op dat punt nog bijdraait. U hebt daarvoor nog tot morgen de tijd.

Arias Cañete
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de commissaris, dames en heren, in 1994 deed de visserij zijn intrede in de structuurfondsen en werd het Financieringsinstrument voor de oriëntatie van de visserij - FIOV - in het leven geroepen. Dit instrument was bovenal bedoeld om orde te scheppen in de chaotische situatie waarin de financiering van het structuurbeleid in de visserijsector zich toentertijd bevond. Die financiering was voor een deel afkomstig uit de structuurfondsen, terwijl een ander deel uit het zogenaamde Europees Oriëntatiefonds voor de visserij kwam.
Die situatie leidde tot ernstige beheersmoeilijkheden, bureaucratie, en een gebrek aan samenhang en doorzichtigheid. Men probeerde daarom de financiering van structurele maatregelen in de visserijsector anders te regelen door de bestaande regelingen te vereenvoudigen en zodoende de tekortkomingen van het oude systeem weg te werken.
De hervorming die plaatsvond in 1994 had betrekking op alle gebieden binnen de Europese Unie die afhankelijk zijn van de visserij omdat men een gemeenschappelijk beleid wilde voeren. In het kader van deze hervormingen zagen ook de eerste communautaire initiatieven het licht, waaronder het visserij-initiatief, dat bedoeld was als een aanvulling op de structuurfondsen.
Het lijkt er echter op dat de Commissie inmiddels is vergeten om welke redenen zij destijds de aanzet gaf voor die hervorming, want met het model dat de Commissie ons nu voorstelt lopen wij het risico dat het structuurbeleid in de visserijsector weer zal ontaarden in een complete chaos, nog afgezien van het onsamenhangende karakter van het voorstel voor een nieuwe verordening dat de Commissie heeft gedaan.
Met dit voorstel van de Commissie wordt de weg die is ingeslagen met de hervorming van 1994 niet verder gevolgd. Het is onbegrijpelijk dat men ons een document voorlegt waarin nog niet eens de maatregelen uiteen worden gezet die men denkt te treffen, en waarin niet duidelijk wordt aangegeven wat structurele actie in de visserijsector inhoudt. Het gevolg van dit gebrek aan inhoud is dat niet de visserij, maar de Commissie gebaat is bij dit voorstel, omdat de Commissie hier haar discretionaire bevoegdheden uitbreidt op een manier die ondenkbaar zou zijn in andere sectoren zoals de landbouw of regionale ontwikkeling. Of is het visserijbeleid soms niet net zo gemeenschappelijk als het landbouwbeleid?
Wat het Parlement nu voorstelt als alternatief voor de onsamenhangendheid, de tegenstrijdigheden en de discriminatie die wij in het voorstel van de Commissie aantreffen, is eenvoudigweg één enkel juridisch kader, een horizontale verordening die aansluit bij de nationale programma's en zo de samenhang handhaaft die nodig is om de doelstellingen van het gemeenschappelijk visserijbeleid te bereiken. Zo'n regeling zou de uitkomst moeten zijn van de reorganisatie en vereenvoudiging van alle instrumenten die gebruikt kunnen worden voor het treffen van structurele maatregelen in de visserijsector, en zou moeten gelden voor alle gebieden die afhankelijk zijn van de visserij.
Deze meer pragmatische aanpak zou alle structuurmaatregelen omvatten, en alle gebieden die deze maatregelen werkelijk nodig hebben, en afzien van ideeën zoals dat van de Commissie om gebieden die onder de nieuwe doelstelling 2 vallen te selecteren op basis van werkgelegenheidscriteria en niet op basis van de bedrijvigheid in de visserijsector. Zo'n benadering zou onvermijdelijk leiden tot een sterk vertekend beeld omdat men daarmee de grondslag van het structuurbeleid voor de visserijsector uit het oog verliest, dat gericht is op gebieden die afhankelijk zijn van de visserij, en niet uitsluitend op gebieden die kampen met werkgelegenheidsproblemen in de visserijsector. Dat zijn twee totaal verschillende begrippen die niet verward mogen worden. En bovendien is er nog het feit dat in de regio's die afhankelijk zijn van de visserij het werkloosheidscijfer over het algemeen niet buitengewoon hoog is. De problemen die zich voordoen in die gebieden zijn gewoonlijk van andere aard.
Wij stellen een verordening voor die ervoor zorgt dat de visserijsector kan rekenen op het structuurbeleid als een hulpmiddel om concurrerend te blijven, en op basis waarvan de lidstaten interne kwesties op kunnen lossen met aandacht voor de specifieke eigenschappen van bepaalde sectoren.
In dit stelsel zou ook de programmering er aanzienlijk eenvoudiger op worden doordat een flink aantal verordeningen die op dit moment bestaan, en die ingewikkeld en onderling niet altijd even samenhangend zijn, zouden verdwijnen.
Kortom, het gaat erom om één enkel juridisch kader te scheppen waarbinnen alle communautaire regelingen op het gebied van de visserij samenkomen, waarbinnen alle maatregelen passen die betrekking hebben op de modernisering en vernieuwing van de vloot, gemengde bedrijven, verwerking en afzet, sociaal-economische maatregelen, aquacultuur, enzovoorts. Kortom, maatregelen waardoor de vloot concurrerend kan blijven op een open wereldmarkt.
Wij behoren te vermijden, geachte collega's, dat wat tot dusverre is bereikt verloren gaat door een onsamenhangende hervorming die zou leiden tot chaotische en achterhaalde toestanden. Laten we niet vergeten hoe belangrijk het was dat de Europese Raad van Edinburgh besloot om de structurele acties in de visserijsector onder te brengen in het kader van de structuurfondsen. Het voorstel van de Commissie gaat juist de andere kant op, want het beoogt een deel van de structurele actie uit de structuurfondsen te halen ten koste van de Europese visserijsector.
Ik zal afsluiten door kort in te gaan op het Cohesiefonds. Net als mijnheer Collins wil ik benadrukken dat het Cohesiefonds uitsluitend bedoeld is om de economische en sociale samenhang te versterken, en niet als een middel voor nominale convergentie om te kunnen voldoen aan de toetredingseisen van de monetaire unie. Het is een instrument dat uitsluitend gericht is op cohesie en dat wordt geregeld in de laatste titel over het cohesiebeleid en niet in de titel over de Economische en Monetaire Unie. Daarom ben ik het volkomen eens met de ideeën van de heer Collins en de voorstellen van de Commissie, omdat alleen die ons geheel lijken overeen te stemmen met de geest van het Verdrag.

Berend
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissarissen, dames en heren, in de eerste plaats dank ik namens mijn fractie de rapporteurs voor hun verslagen over de structuurfondsen. Ik vermeld daarbij in het bijzonder mevrouw McCarthy en de heer Hatzidakis, die het leeuwendeel van het werk hebben verricht.
Als wij willen dat het Europese regionaal beleid doeltreffend blijft, moeten wij ons tot onze hoofdopdrachten beperken. Wij moeten de economische probleemgebieden helpen en daarom zijn wij het eens met het voorstel van de Commissie om de steun toe te spitsen op de regio's met een ontwikkelingsachterstand: de doelstelling 1-gebieden, die zowel om geografische als andere redenen twee derde van de middelen van de structuurfondsen moeten krijgen.
Wat de afbakening van de toekomstige gebieden van doelstelling 1 betreft, pleiten wij met klem voor de strikte toepassing van het criterium van het regionale bruto binnenlands product per capita van minder dan 75 % van het communautaire gemiddelde. Dat is voor ons bij de beoordeling van het gehele verslag zeer belangrijk.
Wie op dat punt op flexibiliteit aandringt, brengt de consensus in de Gemeenschap in gevaar en verhindert dat de structuurfondsen in hun geheel worden hervormd. Daarnaast verzoek ik echter ook de Commissie ervoor te zorgen dat de gebieden van doelstelling 1 bij de verdeling van de middelen op dezelfde manier worden behandeld. Bij de toewijzing van de middelen ook met het criterium van de nationale welvaart rekening houden is volgens mij, gelet op het regionale karakter van doelstelling 1, geen goede manier om een gelijke behandeling te garanderen. Zo creëert men immers een nieuwe onrechtvaardigheid en daarom wijzen wij dat uitdrukkelijk van de hand.
Over het Cohesiefonds lopen de meningen in mijn fractie uiteen. Vooral collega's uit de Zuid-Europese landen staan achter het voorstel van de rapporteur en de Commissie om het Cohesiefonds in zijn huidige vorm te handhaven. Anderen, onder wie ook ik, menen dat het Cohesiefonds voor de landen van de Economische en Monetaire Unie zijn hoofddoel heeft bereikt en krachtig tot de nominale convergentie heeft bijgedragen. Volgens ons is er dan ook geen enkele reden om het Cohesiefonds in zijn huidige vorm te behouden. Zulke Europese steun is een tijdelijke maatregel. Als het doel bereikt is, mag die niet als verworven worden beschouwd. Een basiskenmerk van een solidaire Gemeenschap is dat de solidariteit niet uitsluitend de ontvangende landen ten goede komt, maar dat ze op geven en nemen berust. Anders wordt die Gemeenschap van solidariteit, waarvoor wij uitdrukkelijk pleiten, al te zwaar op de proef gesteld.

Vallvé
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij onderschrijft het beginsel dat de economische en sociale samenhang in alle gebieden, in alle lidstaten en regio's van de Europese Unie moet worden versterkt. Wij bevestigen nogmaals onze opvatting dat het nodig is om 0, 46 % van het bruto binnenlands product te reserveren voor de structuurfondsen.
De Europese Unie bevindt zich in een uitbreidingsfase, en wij moeten de kosten van die uitbreiding zien te dekken. Daarvoor rekenen wij op de economische groei van de Unie. De voornaamste doelstelling van de structuurfondsen zou daarom naast het versterken van de economische en sociale samenhang ook het bevorderen van werkgelegenheid moeten omvatten, met name door stimulering van het midden- en kleinbedrijf.
Wij zijn het eens met het Commissievoorstel om de structuurfondsen te concentreren zodat ze efficiënter kunnen werken, en we zijn er ook voor om de procedures te vereenvoudigen met de bedoeling het beheer van de fondsen doorzichtiger te maken. Wij onderschrijven het subsidiariteitsbeginsel en de erkenning dat regionale en lokale overheden een belangrijke taak vervullen, met name in de lidstaten die regio's hebben met wetgevende bevoegdheden. Wij zijn voor het raadplegen van de bevolking en nietgouvernementele organisaties bij het opstellen van de programma's. Wij zijn ook voorstander van decentralisering en versoepeling van het beheer van de fondsen, maar daarvoor moeten wel de controlemechanismen worden versterkt zodat voldoende toezicht is gegarandeerd.
Wij steunen ook de voorgestelde vermindering van het aantal doelstellingen van zeven naar drie, en denken dat ervoor moet worden gezorgd dat de staatssteun die het Verdrag noemt in artikel 92, lid 3, sub c) verenigbaar is met de structuurfondsen; dat geldt in het bijzonder voor doelstelling 2-gebieden.
Ook willen wij opnieuw aandacht vragen voor de situatie van plattelandsgebieden - ik heb het punt al een paar keer genoemd op onze commissievergaderingen, mevrouw de commissaris - waar werkloosheid en teruglopen van de bevolking een aanzienlijk probleem vormen. Wij ondersteunen het voorstel van de Commissie voor een phasing-out systeem. We zijn het ook eens met de vermindering van het aantal communautaire initiatieven, en wijzen op de belangrijke rol van INTERREG bij de grensoverschrijdende samenwerking, die een werkelijk Europese dimensie krijgt door dit initiatief, dat dan ook meer gewicht zou moeten krijgen in de betrekkingen met de kandidaat-landen.
Onze fractie is er zonder meer voor om de doeltreffendheid te koppelen aan een percentage, om voor iedere doelstelling en voor iedere lidstaat een percentage te reserveren om een efficiëntere toepassing te bevorderen.
Wij denken, mevrouw de commissaris, dat het reservefonds een goed idee is dat gesteund moet worden. Over het percentage kan misschien verschillend gedacht worden, maar wij vinden de toepassing hoe dan ook belangrijk.
Tenslotte zijn wij ook voorstander van het Cohesiefonds voor lidstaten met een bruto binnenlands product dat minder dan 90 % van het communautaire gemiddelde bedraagt.

Baggioni
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, in het verslag-McCarthy-Hatzidakis wordt met reden de heel terechte doelstelling van de Commissie toegejuicht, die de regels op het gebied van het structuurbeleid wil vereenvoudigen.
Ons Parlement moet de Commissie en de Raad erop wijzen dat er een nauw verband moet bestaan tussen de doelstelling van economische en sociale samenhang en het streven naar samenhang van de Europese ruimte, zoals uitstekend gesteld wordt in het verslag-Varela.
Wij mogen niet alleen oog hebben voor het Europese vasteland, maar moeten ook rekening houden met de maritieme dimensie en moeten bijgevolg een afdoend antwoord geven op de specifieke behoeften van eiland-, perifere of ingesloten gebieden. Wij mogen niet dulden dat Europa verzwakt in de periferie. Deze regio's lopen jammer genoeg dat risico en wel als gevolg van hun sociaal-economische kenmerken en de economische krachtlijnen van de Europese markt, die vooral op de as Londen-Parijs-Bonn gericht zijn.
De nieuwe definitie van doelstelling 1-gebieden die in het verslag over de algemene verordening gehanteerd wordt, biedt, hoe streng ze ook is, lidstaten nog altijd de mogelijkheid om de samenhang tussen hun nationale regio's te verbeteren. Er worden immers beperkte uitzonderingen toegestaan indien de procedure doorzichtig is en de lijst van de regio's die in aanmerking komen als bijlage aan de verordening gehecht wordt. Aldus kan uit hoofde van doelstelling 1 van de structuurfondsen toch nog rekening gehouden worden met belemmeringen voor de economische en sociale ontwikkeling van regio's die met permanente structurele handicaps kampen. Ik stel tevens met tevredenheid vast dat in het verslag over de algemene verordening een speciaal INTERREG-onderdeel gepland wordt dat gewijd is aan de regionale samenwerking met en tussen de eilandgebieden. De Commissie had zich hier eerder toe verbonden, maar was deze belofte tot op heden niet nagekomen.
Tenslotte lijkt het mij belangrijk dat iets gedaan wordt aan het gebrek aan voorstellen van de Commissie over het verband tussen de structuurfondsen en het ontwerpplan voor de ontwikkeling van de communautaire ruimte. Met het oog hierop wil ik uw steun vragen voor de twee amendementen die wij op het verslag-McCarthy-Hatzidakis ingediend hebben, opdat in de kaderverordening aandacht geschonken wordt aan de inspanningen die geleverd worden om een samenhangende strategie voor het beheer van de Europese ruimte uit te werken.

Novo
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, de fundamentele vraag waar het verslag over de structuurfondsen om draait, is of het Europees Parlement er al dan niet mee instemt dat de financiële middelen voor structurele acties tijdens het volgend communautair bestek dalen van 0, 46 tot 0, 34 % van het BNP van de Gemeenschap. Wie akkoord gaat met deze vermindering en bijgevolg instemt met een beperking van de structuurfondsen - hetgeen voor mijn land een verlies van honderden miljarden escudo's zou betekenen - zal voor het verslag stemmen. Wie evenwel van oordeel is dat niet alleen de huidige cohesielanden de uitbreiding moeten financieren, zal niet voor dit verslag stemmen. Zo zullen ook wij dit verslag niet steunen, tenzij dit Parlement een aantal wijzigingen aanbrengt die tot doel hebben deze grote lijnen te verwerpen.
Hoewel het verslag een aantal positieve aspecten bevat - zoals onder andere het krachtdadig verzet tegen de instelling van een reserve, zogezegd voor doeltreffendheid, de overweging dat de krachtlijnen van de Commissie voor structurele acties slechts indicatief mogen zijn voor de toekenning van twee derde van de kredieten uit hoofde van doelstelling 1, of het hernemen van het URBAN-initiatief - mogen wij de essentie niet uit het oog verliezen.
Het verslag over het Cohesiefonds bouwt van zijn kant voort op wat juridisch gezien ook al bepaald is in het Verdrag betreffende de Europese Unie en wat in Agenda 2000 enkel bevestigd wordt, namelijk dat alle lidstaten met een BNP dat lager ligt dan 90 % van het communautaire gemiddelde in aanmerking moeten komen voor steun uit hoofde van het Cohesiefonds, ongeacht of zij behoren tot de groep van landen die aan de eenheidsmunt deelnemen.
In navolging van wat wij altijd al verdedigden, verzet het verslag zich er tevens tegen dat het Cohesiefonds afhankelijk gesteld wordt van de naleving van de voorwaarden van het stabiliteitspact, zoals de Commissie voorstelt.
Wij hopen dat de inhoud van dit verslag niet ingrijpend gewijzigd wordt door de amendementen van de heren Walter en Berend en van de socialistische en christen-democratische fractie, want die zijn een bewijs van een totaal gebrek aan solidariteit met de huidige cohesielanden en ze willen verhinderen dat landen die zoals Portugal deel uitmaken van de Economische en Monetaire Unie, steun kunnen blijven ontvangen uit hoofde van het Cohesiefonds.
Tenslotte willen wij hier nog aan toevoegen dat de voortzetting van het Cohesiefonds voor deze landen niet als bijkomend drukmiddel gebruikt mag worden, zoals collega Berend nu doet, of geen eventuele en reële verliezen in de structuurfondsen mag verhullen, aangezien het principe van dit fonds in het Verdrag is vastgelegd en misschien wel een van de weinige positieve elementen van Agenda 2000 is.
Tenslotte zij nog gezegd dat wij het in het algemeen met de overige verslagen eens zijn, aangezien het hier vooral om operationele verordeningen gaat. In verband met het FIOV steunen wij de strategie van het verslag, die tot doel heeft de verordeningen betreffende de activiteit van de sector op elkaar af te stemmen, ook al lijkt het ons niet nodig of zelfs passend dat nu al zo'n volledig document wordt voorgelegd, waardoor alle mogelijke gevolgen onvoldoende besproken konden worden.

Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, het zal u ongetwijfeld verbazen dat juist ik hier als eerste en enige opmerk dat het voorstel van de Commissie, gelet op onze krappe financiële middelen, vrij evenwichtig is. Het is zinvol dat de gelden op de zwakste regio's worden geconcentreerd. De groenen zijn het eens met de voorstellen van de Commissie, hoewel wij natuurlijk wel moeten vaststellen dat de Commissie zelf niets heeft gedaan om de middelen voor haar eigen werkterreinen te beperken. Ze is er niet in geslaagd coherente structuren tot stand te brengen.
Ik stel vast dat er geen eenvormige structuur voor de ondersteuning van het platteland bestaat en dat geen oplossing wordt voorgesteld voor de problemen van de Europese regio's aan de grenzen met de kandidaat-landen en dus ook niet in de mogelijkheid van grensoverschrijdende steun wordt voorzien. Het gemeenschappelijke fonds is de enige zinvolle oplossing, maar de Commissie maakt daarvan nog altijd geen werk.
Niemand kan natuurlijk ontkennen dat vooruitgang is geboekt. In de structuurfondsenverordening is eindelijk de duurzame ontwikkeling als centrale doelstelling opgenomen. Economie, ecologie en sociale zekerheid moeten opnieuw met elkaar in evenwicht worden gebracht om te voorkomen dat regio's eeuwig steun moeten krijgen en om ervoor te zorgen dat ze zich op stabiele manier kunnen ontwikkelen. Doorslaggevend voor die stabiliteit is uiteraard dat de plaatselijke en regionale actoren en maatschappelijke groepen bij de ontwikkeling worden betrokken.
De structuurfondsen volgen die democratische aanpak. Het Parlement heeft in de Commissie regionaal beleid belangrijke verbeteringen voorgesteld. Die mogelijkheden kunnen de maatschappelijke actoren ertoe aanzetten bij de opstelling van de plannen een beslissende rol te spelen. Jammer genoeg blijft het bij "kunnen" , daar iedereen weet dat de nieuwe rechtsgrondslag veel te laat komt en de plannen al lang klaar zijn. Mevrouw de commissaris, daarom verwacht ik dat u ons een voorstel voorlegt en uitlegt hoe een democratische participatie, zoals die in de structuurfondsen wordt voorgeschreven, in die omstandigheden tijdig kan plaatsvinden.
Ter attentie van de afgevaardigden zou ik nog kort willen zeggen dat het geen zin heeft oude verworvenheden te willen behouden. De structuurfondsen zijn geen zelfbedieningszaak voor de lidstaten. Wij moeten het voornemen van de Duitse regering steunen om Agenda 2000 in maart af te ronden. Dat is de uiterste datum om de regio's in januari nog echt te kunnen steunen.

Escolá Hernando
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik spreek hier niet alleen voor mijzelf, maar ook namens 60 andere leden van dit Parlement, afkomstig uit de socialistische fractie, de Europese Volkspartij, de liberale fractie, de Fractie Unie voor Europa, de Confederale Fractie, de fractie De Groenen en de Fractie Europese Radicale Alliantie. Samen hebben wij amendement 49 ingediend vanwege een concreet punt dat buiten beschouwing is gelaten in het verslag dat nu aan de orde is. Ik doel op het moeilijk te verteren feit dat de Commissie voor gelijksoortige problemen kennelijk niet alleen verschillende, maar zelfs ronduit discriminerende oplossingen kan aandragen. Want als we nagaan wat in het voorstel van de Commissie over doelstelling 1 wordt gezegd, blijkt dat hier helaas het geval te zijn.
Zoals u allen weet, stelt de Commissie drie wegen voor die naar de doelstelling 1-status leiden.
A) Ten eerste: een laag inkomen per hoofd van de bevolking. Alle regio's van Europa met een inkomen per hoofd dat lager is dan 75 % van het Europese gemiddelde vallen - zonder uitzondering - onder doelstelling 1.
B) Ten tweede: een ultraperifere ligging. Alle ultraperifere regio's van Europa vallen - ik zeg het nogmaals: zonder uitzondering - onder doelstelling 1.
C) Ten derde: op dit moment onder doelstelling 6 vallen. Dat wil zeggen, geplaagd worden door een bijzonder lage bevolkingsdichtheid. Maar in dit geval geldt het criterium uitsluitend voor de Noordse landen.
Logischerwijs rijst onmiddellijk de vraag: waarom beschouwt de Commissie een lage bevolkingsdichtheid als een handicap die ernstig genoeg is om onder doelstelling 1 te vallen, maar alleen in een bepaald gebied van de Unie? Wat zou u ervan denken als de Commissie ons voorstelde om slechts een paar willekeurige ultraperifere gebieden onder doelstelling 1 te laten vallen, of maar een paar regio's die minder dan 75 % van het Europese gemiddelde verdienen? Het is een elementair democratisch beginsel dat voor dezelfde problemen dezelfde oplossingen gebruikt worden. Het is niet consequent dat sommige gebieden binnen de Unie onder doelstelling 1 zouden vallen vanwege hun geringe bevolkingsdichtheid, en andere niet. In amendement 49 stellen wij een oplossing voor die wel consequent is, en die inhoudt dat het criterium van lage bevolkingsdichtheid direct wordt opgenomen onder doelstelling 1.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik alle rapporteurs van de vandaag behandelde verslagen feliciteren. Het staat buiten kijf dat de structuurfondsen jarenlang waardevolle steun hebben geboden aan perifere en arme gebieden in talrijke delen van de Europese Unie. We zijn nu in de noodzakelijke fase van de hervormingen aanbeland. De fondsen zijn uiterst succesvol gebleken en menig project dat anders niet van de grond was gekomen, heeft doorgang kunnen vinden.
De steun die mijn gebied in moeilijke en zware tijden heeft ontvangen van de Europese Unie heeft ons hoop gegeven op een betere toekomst en stelt ons al zo'n 30 jaar in staat stand te houden.
Ik begrijp waarom er een 75 % benchmark moet zijn. Ik wil de Commissie wel zeggen dat er een zekere mate van flexibiliteit moet worden ingebouwd zodat speciale gebieden steun kunnen blijven ontvangen. Ik ben afkomstig uit Noord-Ierland en voor mij betekent het schrappen van doelstelling 1 dat er op een uiterst cruciaal moment een verkeerd signaal wordt afgegeven.
Het verslag van het Parlement is evenwichtig, goed onderbouwd en pragmatisch. Het kan leiden tot een verbetering van het huidige voorstel.
In principe ben ik het eens met de prestatiereserve, maar het percentage is te hoog: het zou moeten gaan om hooguit 4 of 5 %. Er zijn niet genoeg Europese lead projecten. Ik zou graag zien dat het URBAN-programma en andere door Europa gedomineerde initiatieven - vijf, maximaal zes - in stand worden gehouden zodat iedereen kan zien dat dit uit de Europese Unie komt.

Blot
Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen in verband met overweging C van het verslag verduidelijken dat de structuurfondsen en het Cohesiefonds de belangrijkste instrumenten voor economische en sociale samenhang in Europa zijn. Het zou natuurlijk interessant geweest zijn als men systematischer een onderscheid gemaakt had tussen de samenhang tussen de verschillende lidstaten, enerzijds, en de interne samenhang binnen de lidstaten en met name de samenhang tussen plattelandsen stedelijke gebieden, anderzijds. In verband met de eerste kwestie, de samenhang tussen de lidstaten, kunnen we het moeilijk oneens zijn met de rapporteurs, aangezien de kredieten inderdaad op enkele landen geconcentreerd moeten worden om doeltreffend te zijn. We mogen evenwel de noodzaak van grensoverschrijdende samenhang niet uit het oog verliezen, want op dit gebied is nog veel werk aan de winkel. Er mag niet beknibbeld worden op de kredieten voor deze grensoverschrijdende samenhang omdat de doelstellingen gewijzigd worden. In dit verband wordt op bladzijde 14 inderdaad terecht naar de INTERREG-programma's verwezen.
Ook de interne samenhang binnen de lidstaten, waarover misschien minder gesproken wordt, lijkt mij heel belangrijk, want de samenhang tussen plattelands- en stadsgebieden is van essentieel belang in de ontwikkelingsfasen die wij op dit ogenblik doormaken en die grotendeels ten koste van de plattelandsgebieden gaan. Doelstelling 5b verdwijnt; dat is ongetwijfeld jammer en het dreigt tot een terugtrekking uit de plattelandsgebieden te leiden; ik denk bijvoorbeeld aan een regio die ik goed ken, het noord-westen van de Elzas, de Vogezen, Sundgau. Op die manier wordt bovendien onvrijwillig de verstedelijking van minder begunstigde gebieden in de hand gewerkt. Het zou interessant zijn om te weten welk percentage van alle fondsen tezamen respectievelijk voor plattelands- en stads gebieden wordt uitgetrokken. Zo zijn bijvoorbeeld de sociale fondsen en de fondsen voor industriële omschakeling voornamelijk op de steden gericht. Ik ben het volledig eens met paragraaf 3 van de rapporteurs, waarin zij terecht stellen dat een andere benadering nodig is met het oog op een coherente ontwikkeling van de plattelandsgebieden in het kader van doelstelling 2. Ik hoop dat rekening gehouden wordt met deze wens en dat de plattelandsgebieden niet het slachtoffer worden van de aan de gang zijnde herstructurering van de fondsen.

Baldarelli
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, wat de visserijsector betreft willen wij als Parlement één globale programmering van de sector. Het voorstel van de Commissie heeft veel weg van de theorie van de verkavelaar: het wil de sector voornamelijk verdelen volgens de territoriaal bestaande situaties en er is geen ruimte voor een unitair beheer met name ten aanzien van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, het Europees Investeringsfonds, het Europees Garantiefonds en het Europees Sociaal Fonds.
Wij willen één globale programmering omdat we van oordeel zijn dat er geen discriminatie mag plaatsvinden tussen de verschillende visserijgebieden en we zijn ervan overtuigd dat dit tot stand kan komen via een verordening waarmee voor de visserijsector wordt gezorgd voor een unitaire programmering van de maatregelen van doelstelling 1 en doelstelling 2 en ook voor de gebieden die nu juist buiten doelstelling 1 en doelstelling 2 vallen. Zonder zo'n unitaire aanpak zouden wij het risico van discriminatie lopen; om deze reden hebben wij alles in het werk gesteld om een serieuze en strikte verordening voor te stellen, daarmee vooruitlopend op het voorstel van de Commissie. Daarom hebben wij de visserij niet alleen beschouwd vanuit het exclusieve gezichtspunt van de productiviteit, van de markt, maar hebben wij ook andere aspecten geëvalueerd, zoals milieuoverwegingen, inachtneming van de sociale aspecten, het herstel ook van de sector-gerelateerde economische en sociale activiteiten en hebben wij daarnaast ook aandacht besteed aan de markt. Verder hebben wij gediscussieerd over de mogelijkheid om gemengde ondernemingen op te richten die derde landen betreffen, met benutting van de NGO's en ook van de bedrijvigheid van de ambachtelijke visserij.
Om kort te gaan, ons voorstel was serieus, doelgericht en nauwgezet en wij hadden gehoopt dat de Commissie spontaan met een voorstel zoals het onze zou zijn gekomen. In werkelijkheid neemt de Commissie de tijd, maar we zijn in bepaalde opzichten ook blij over het feit dat de Visserijraad nogal consequent is ten aanzien van de denkwijze van het Parlement en we zijn ons er dan ook van bewust dat de Commissie een verordening zal voorstellen waarin ook rekening wordt gehouden met de eigen voorstellen van het Parlement die door de Visserijraad nauwgezet zijn beklemtoond. Daarom kan een dubbele lezing, waarbij nu dit verordeningsvoorstel wordt goedgekeurd en vervolgens in april de wetgevingsresolutie, waarbij het nieuwe voorstel van de Commissie op zijn merites wordt getoetst, ons in staat stellen een unitair antwoord en een unitaire behandeling te geven aan de visserijsector en iedere discriminatie te vermijden, die echt negatief zou werken.

Glase
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, zoals mevrouw Jöns opmerkte, gaat het in haar verslag over de inhoud van het Europees Sociaal Fonds. In de kaderverordening moeten een aantal belangrijke zaken worden geregeld. Het is evenwel nog niet duidelijk of bepaalde punten ook niet in de tekst van de verordening betreffende het ESF kunnen worden opgenomen. Die afbakeningsproblemen zouden zich in de toekomst niet meer mogen voordoen. Tijdens het debat over de inhoud waren er oorspronkelijk grote meningsverschillen tussen mijn fractie en de sociaal-democraten. In talrijke constructieve gesprekken en onderhandelingen - tot gisterenmiddag - werden compromissen gevonden.
Ik dank mevrouw Jöns voor haar bereidheid om met mij te spreken en voor haar grote inzet. Ik waardeer die ten zeerste. Fundamenteel zijn wij het eens. Het ESF is het structuurpolitieke instrument om de werkloosheid te bestrijden. Bestrijding van de werkloosheid is het beste sociaal beleid. De werkloosheid is ons grootste economische en sociale probleem en de middelen van het ESF zijn beperkt. Als wij de bereikte compromissen bekijken, moeten wij daarvan uitgaan. Dat is ook onze boodschap aan de Commissie als ze de tekst toepast. Het onderwijs behoort dan ook niet tot de terreinen waarop het ESF steun moet verlenen. Het is uiteraard wel de voorwaarde voor een betere beroepskwalificatie en voor het levenslang leren.
Ook Europa moet daaraan uiteraard bijdragen. Op grond van de ervaringen die wij in de voorbije programmeringsperiodes hebben opgedaan, hebben wij echter afgesproken het woord concentratie niet alleen in de mond te nemen omdat het goed klinkt, maar dat principe ook consequent toe te passen. Dat geldt ook voor de aanwending van de ESF-middelen: wij moeten die op de actieve bestrijding van de werkloosheid concentreren. Daarbij moeten wij ons allemaal op alle niveaus door de richtsnoeren over de werkgelegenheid laten leiden.
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

De Voorzitter
Ik moet streng zijn gezien het aantal sprekers. U hebt nog 30 seconden om af te ronden.

Glase
Mijnheer de Voorzitter, tot besluit wil ik nog aanhalen wat de rapporteur daarover zegt: het ESF moet in de toekomst de Europese werkgelegenheidsstrategie en de in het kader daarvan opgestelde nationale meerjarenprogramma's voor de werkgelegenheid ondersteunen. Daarmee ben ik het volkomen eens.

Teverson
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de commissaris allereerst willen complimenteren met het feit dat zij een voorstel in elkaar heeft gezet dat noch tussen de 15 lidstaten, noch bij dit Parlement tot grote controverses heeft geleid. Dat is een huzarenstukje. ik wil het vooral hebben over drie punten; tijdschema's, de criteria voor doelstelling 2 en de toegang tot de fondsen.
We hebben, wat die tijdschema's betreft, net een informele top achter de rug over de verwezenlijking van het "Europa van de burger'. Structurele steun staat of valt met het op tijd afgeven van de fondsen. De geloofwaardigheid van de Europese Unie stoelt voor een belangrijk deel op dit beleidsterrein. Natuurlijk moeten we ook de rest van Agenda 2000 afwerken maar we moeten voor de top in maart klaar zijn.
Dan zou ik ook nog willen wijzen op de enorme bottleneck die ons aan het begin van het jaar 2000 te wachten staat en die de goedkeuring van deze programma's zal bemoeilijken. Ik zou de commissaris willen vragen hoe zij denkt dat haar personeel zich gaat kwijten van de welhaast onmogelijke taak alle SPD's en CFS's op tijd goedgekeurd te krijgen om de programma's van start te laten gaan.
Ten tweede de criteria. We beschikken over een zeer goede, waterdichte definitie voor het wel of niet in aanmerking komen voor doelstelling 1 waarbij het BBP de doorslag geeft. Bij doelstelling 2 is het BBP echter geen criterium. Zou de Commissie het BBP kunnen aanvaarden als extra kwalificatiecriterium voor doelstelling 2? Het is de beste armoede-index die er bestaat, dus laten we er gebruik van maken.
Ten derde de toegang tot de fondsen. Ik hoor keer op keer van mijn kiezers dat het zo moeilijk is om geld uit de structuurfondsen te bemachtigen, vooral voor kleine vrijwilligersorganisaties of bedrijfjes. Ik weet dat dit vooral een nationaal probleem is maar hoe kunnen we ervoor zorgen dat organisaties de weg naar de Europese fondsen moeiteloos kunnen vinden, zonder al te veel bureaucratische beletsels?

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de heer Arias Cañete lof toezwaaien naar aanleiding van de presentatie van zijn uitstekende verslag. Ik wil al mijn collega's van de Commissie visserij complimenteren met hun reeks bijzonder realistische voorstellen. De hervorming uit 1994 resulteerde in een gemeenschappelijke aanpak van alle van de visserij afhankelijke gebieden in de Unie. In veel van die gebieden is de visserij de enige bron van werkgelegenheid.
Deze maatregelen werden aangevuld met de sociaal-economische maatregelen uit 1995, zoals ik dat beschreven heb in mijn verslag namens de Commissie visserij. Tijdens de Top in Edinburgh werd het voorstel van het Parlement om te komen tot een afzonderlijke doelstelling voor visserij, niet overgenomen. Door de druk van het Parlement werd er in Edinburgh echter wel besloten dat er afdoende fondsen moesten worden uitgetrokken voor de van de visserij afhankelijke kustgebieden. Dit Commissievoorstel is een stap achteruit. Het doet niets om het lot van de visserijgebieden te verbeteren.
Het voorstel is te algemeen. Het doet een grote leemte ontstaan die niet door dit Parlement maar door de Commissie moet worden opgevuld. De Commissie wil dat wij ons fiat hieraan geven. Ik zou willen voorstellen dat pas te doen wanneer we de details kennen. Krachtens de huidige voorstellen wordt het grootste deel van het visserijbeleid voltooid onder de afdeling Garantie van het EOGFL. Ik betwijfel ten zeerste of deze afdeling gebruikt mag worden voor de financiering van structurele maatregelen. De landbouwfondsen worden op jaarbasis omgeslagen terwijl de visserijfondsen een meerjarige budgettering kennen. Zelfs als we zouden instemmen met de grondgedachte van het Commissievoorstel, dan zou er in ieder geval sprake moeten zijn van duidelijk voor de visserij afgebakende fondsen.

Sierra González
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, in de eerste plaats zou ik willen opmerken dat in het interim-verslag over de verordening inzake de structuurfondsen belangrijke stappen worden gezet - die wij steunen - ter versterking van het samenwerkingsbeginsel door de kring van gesprekspartners uit te breiden die deel nemen aan de voorbereiding, uitvoering en begeleiding van de programma's. Ook is er vooruitgang geboekt met het vergroten van de doorzichtigheid en op het gebied van steunverlening aan perifere en ultraperifere gebieden en eilanden.
Maar met andere belangrijke punten ben ik het beslist oneens, zoals de goedkeuring van het voorstel van de Commissie om de middelen die worden uitgetrokken voor de structuurfondsen te beperken tot 0, 46 % van het bruto nationaal product van de Europese Unie. Er zijn redenen te over om te vrezen dat dit percentage in alle opzichten onvoldoende zal zijn om meer economische en sociale samenhang te verwezenlijken. En als dit voorstel wordt goedgekeurd, zal de solidariteit tussen regio's daar zwaar onder lijden.
Daarnaast bevat het verslag zelfs tegenstrijdigheden. Men spreekt zich in het verslag uit tegen de prestatiereserve die de Commissie voorstelt, maar tegelijkertijd zet men toch de deur open voor de aanleg van deze reserves, zij het met een grootte van minder dan 10 %. Dus waar zijn we nu aan toe? Is men nu wel of niet tegen de prestatiereserve?

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, ik ben in algemene zin ingenomen met de voorstellen van de Commissie, maar zou graag een aantal concrete aandachtspunten willen noemen.
Zoals de heer Collins al heeft aangegeven moeten de cohesiefondsen niet aan monetaire eenwording gekoppeld worden. De cohesiefondsen kunnen worden omgevormd tot een nuttig en structureel instrument, dat niet rechtstreeks aan de trans-Europese netwerken is gekoppeld. We hebben in dit opzicht een globaal amendement opgesteld dat de structuur- en cohesiefondsen in overeenstemming houdt met de begrotingsvoorstellen zoals die door dit Huis zijn geformuleerd. De heer Kellet-Bowman heeft hier al naar verwezen. We geven prioriteit aan de infrastructuur van de spoorwegen. In mijn eigen land, Ierland, bevinden de spoorwegen zich in een gevaarlijk slechte staat van onderhoud; het grootste deel van het geld is aan het wegennet besteed.
In onze amendementen wordt daarnaast de nadruk gelegd op grensoverschrijdende koppelingen. Ik zou de commissaris willen vragen in haar antwoord het belang te onderstrepen van de democratische betrokkenheid van de plaatselijke regio's, vooral regio's die de doelstelling 1-status hebben aangevraagd.

Ewing
Mijnheer de Voorzitter, ik zou een beroep willen doen op de barmhartigheid van de commissarissen en de parlementsleden die hier aanwezig zijn, en hen en hopelijk ook hun fracties ertoe willen bewegen amendement 49 te steunen, dat namens mijn collega de heer Escolà Hernando en 60 anderen is gepresenteerd en waar bijna 200 leden van dit Parlement zich inmiddels voor hebben uitgesproken, evenals amendement 85 namens de heer Miller, dat door vrijwel alle leden van de Britse Labourfractie is ondertekend.
Deze amendementen hebben betrekking op afgelegen en dunbevolkte gebieden. Dit zijn termen die de Schotse Hooglanden en eilanden inderdaad goed beschrijven, met hun bevolkingsdichtheid van 8, 9, zoals iedereen inmiddels waarschijnlijk weet. Het BNP ligt volgens de informatie die mij momenteel ter beschikking staat op 76 % van het gemiddelde.
Ik zou over twee eerdere opmerkingen graag wat willen zeggen. De eerste betreft een opmerking die Gus McDonald, een van de ministers in het kabinet, onlangs tot mij richtte. Hij gaf toe dat het BNP ver onder de 75 % zou liggen als we het loon van de arbeiders op de booreilanden, die in overgrote meerderheid van buiten mijn regio komen, niet zouden meerekenen. Deze situatie is naar mijn oordeel bijzonder onrechtvaardig.
Schotland is het land van de whisky. Van de vele miljarden die dit oplevert aan inkomsten voor de Britse schatkist, zien we in Schotland echter maar weinig terug.
Mijn kiesdistrict wordt nogal eens omschreven als de laatste wildernis van Europa, maar deze wildernis is door de mens gemaakt en het resultaat van volkerenmoord. Wij Schotten hebben de vlakten van Canada bevolkt omdat we in ons eigen land plaats moesten maken voor schapen, die meer geld opleverden.
De Commissie had met haar steun voor de Schotse Hooglanden en eilanden haar geld nauwelijks beter kunnen besteden. We hebben het geld ten volle benut, en de Commissie zal het ermee eens zijn dat we er zorgvuldig mee zijn omgesprongen. Desalniettemin mogen we niet verwachten dat 150 jaar verwaarlozing en onderdrukking in 5 jaar ongedaan kan worden gemaakt. Juist nu we dankzij de inspanningen van de Commissie de uittocht van onze beste en hoogst gekwalificeerde jongeren uit de Hooglanden en de eilanden kunnen tegenhouden, zou het wel erg ironisch zijn als die uitstroom vanzelf al tot stilstand zou komen door de gebrekkige infrastructuur. Er zijn nog altijd veel eenbaanswegen in mijn eigen streek, waar je 80 kilometer moet rijden om bij de eerste benzinepomp te komen, waar de benzine bovendien duurder is dan waar dan ook in de EU. Er zijn mensen die op 160 kilometer afstand wonen van het dichtstbijzijnde ziekenhuis: zo zou ik nog lang door kunnen gaan. Dan hebben we nog het klimaat - ik denk dat iedereen dat probleem wel zal onderkennen. We werden onlangs zelfs bezocht door de orkaan Mitch, als enige deel van Europa dat daar nog een staartje van mee pikte. In mijn eigen streek werden windsnelheden tot 240 kilometer per uur gemeten. "s Winters daalt de temperatuur tot ver beneden het vriespunt. Twee derde deel van het jaar is alles vochtig. De huizen moeten stevig gebouwd zijn, de grote afstanden veroorzaken enorme kosten. We hebben 90 bewoonde eilanden - tezamen zijn die langer dan Engeland en groter dan België of Denemarken. Het isolement van die eilanden brengt gigantische kosten met zich mee. Ik doe dus een beroep op de barmhartigheid van allen die hier aanwezig zijn. Schrijf het nu vast op zodat uw coördinator het straks niet vergeet: amendementen 49 en 85 alstublieft.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Arias Cañete is een voorbeeldige stap. Uit dit verslag, waarin het advies van mevrouw Fraga en mijzelf over het regionaal beleid en plattelandsontwikkeling is opgenomen, blijkt onze grote vastberadenheid en blijkt ook dat de drie commissies - de Commissie regionaal beleid, de landbouwcommissie en de Commissie visserij - het erover eens zijn dat een omvangrijk gemeenschappelijk visserijbeleid behouden moet blijven, dat gebaseerd is op belangrijke structurele maatregelen die op het gehele grondgebied van de Unie kunnen worden toegepast en die betrekking hebben op de visserij, de kweek van vis, aquacultuur, ook continentaal, en de verdere activiteiten - de verwerking en het in de handel brengen van visserijproducten.
Dit unanieme standpunt, dat de Commissie visserij na overleg met de visserijverantwoordelijken van de lidstaten heeft ingenomen, had de aandacht moeten trekken van de Commissie en in het bijzonder van commissaris Bonino. Wij hadden de Commissie ook al gewaarschuwd in het advies dat ik over de mededeling "Agenda 2000" had opgesteld en dat eveneens unaniem door de Commissie visserij was goedgekeurd. Wij wezen hierin op de gevaren van intracommunautaire bedrijfsverplaatsingen die de gehele visserijsector bedreigden als de oorspronkelijke doelstellingen van de Commissie, die tot ontwrichtingen leidden, niet gewijzigd werden door een verordening waarin bepaald werd dat het gehele grondgebied van de Unie in aanmerking kwam voor structurele maatregelen.
Op het gebied van de landbouw is een specifieke verordening inzake de plattelandsontwikkeling opgesteld. Men heeft er streng over gewaakt dat zij voor het gehele grondgebied van de Unie geldt, zodat het gemeenschappelijk landbouw op een eerlijke manier wordt toegepast. Waarom is niet hetzelfde gebeurd voor de visserijsector, waarvoor net als voor de landbouw een gemeenschappelijk beleid bestaat?
Wat zal er van het GVB resten bij ontstentenis van een alomvattende horizontale verordening die alle structurele maatregelen die op het gehele grondgebied van de Unie van toepassing zijn op de visserijsector, bundelt en die gefinancierd wordt door één enkel instrument dat aangepast is aan de behoeften van de sector? Een pak verplichtingen, maatregelen om de vloot in te krimpen en enkele palliatieve zorgen - dit restant verdient zeker niet meer de naam "gemeenschappelijk beleid" . De sector mag niet verwaarloosd worden en wij wensen dat een ambitieus en toekomstgericht beleid gevoerd wordt dat oog heeft voor de maritieme dimensie van de Unie, toch een van de essentiële kenmerken van de Unie. Mijnheer de Voorzitter, dat is met name het doel van de amendementen die onze fractie ingediend heeft.

Cellai
Mijnheer de Voorzitter, de delegatie van Alleanza Nationale is van oordeel dat bij de doelstelling versterking van de economische en sociale samenhang absoluut rekening moet worden gehouden met de werkelijk bestaande, specifieke gevallen van gebieden met structurele handicaps, zoals de eilandgebieden. De eilanden hebben te lijden onder structurele nadelen die op de lange termijn hun economische en sociale ontwikkeling negatief beïnvloeden en onder de verschillende gebieden, die zullen worden uitgesloten van de programma's van doelstelling 1, bevinden zich veel eilanden. Dit betekent dat de eilandgebieden zullen worden beschouwd als regio's die geen bijzondere structurele steun behoeven. Dit gaat tegen iedere rede in. De nieuwe verordening kan niet om de aanwijzingen van het nieuwe Verdrag van Amsterdam heen dat - in artikel 130 A en de verklaring over de eilanden, - het specifieke karakter van deze gebieden typeert en onderstreept. Het is dan ook wenselijk dat er plaats wordt ingeruimd voor de eilanden in het kader van doelstelling 1, via een grotere flexibiliteit van de criteria met betrekking tot het BBP. Dit omdat een zorgvuldig en nauwgezet onderzoek van de situatie duidelijk zou moeten maken, dat hierbij niet alleen macroeconomische motieven een rol spelen maar vooral diverse redenen van geo-economische aard.
Met betrekking tot doelstelling 2 nemen wij er nota van dat het voorstel van de Commissie, dat de verschillende lidstaten een bepaald bevolkingsplafond toekent, bepaalde regio's kan benadelen. In het geval van Italië zou het voorstel van de Commissie, om regio's die worden uitgesloten van doelstelling 1 op te nemen in doelstelling 2, in het nadeel uitvallen van de regio's van Midden- en Noord-Italië. De concentratie van de structuurfondsen via een reductie van de gesteunde bevolking moet daarentegen evenwichtig zijn en billijk worden gespreid over alle lidstaten.
Wat betreft de overgangssteun, vinden wij dat de periode op zeven jaar moet worden gesteld voor de regio's die worden uitgesloten van doelstelling 1, 2 en 5b. Wij dringen niet aan op een hogere toewijzing van middelen voor de regio's die tot dit segment behoren, maar alleen op steun van de structuurfondsen gedurende de gehele programmeringsperiode. Ik wil hier preciseren dat één Italiaanse regio, namelijk Abruzzen, voor deze overgangssteun in aanmerking moet kunnen komen, ondanks het feit dat zij in 1996 is uitgesloten van doelstelling 1, anders zou voor deze regio opname onder doelstelling 2 moeten worden overwogen, waardoor het gebied van Midden- en Noord-Italië nog verder zou worden benadeeld.
Tenslotte gaan wij wat de communautaire initiatieven betreft akkoord met vermindering van hun aantal van 13 tot 3, maar wij achten het van essentieel belang dat het URBAN-initiatief in stand wordt gehouden, opdat er over het gehele grondgebied een homogeen beleid ten uitvoer kan worden gelegd.

Fayot
Mijnheer de Voorzitter, de initiatieven INTERREG, URBAN en LEADER zijn laboratoria voor economische en sociale vernieuwingen die absoluut beschermd moeten worden. INTERREG zal de grensoverschrijdende ruimtelijke ordening in Europa bevorderen. Het gaat niet alleen om de perifere regio's, maar ook om het hart zelf van Europa.
Wat het hart van Europa betreft, hebt u ooit de trein genomen tussen Brussel, Luxemburg en Straatsburg? Die is traag en oncomfortabel en hij rijdt niet op tijd, om van de rest maar te zwijgen. De trein is nochtans het ideale en meest milieuvriendelijke vervoermiddel voor zulke afstanden. Wat het symbolische traject zou moeten zijn - de trein van de toekomst naar het hart van Europa - is een verouderd, amechtig en ouderwets vervoermiddel.
En hier kom ik bij INTERREG. Een spoorlijn die al 100 jaar stagneert, zou juist regio's als Wallonië, Lotharingen en Luxemburg over de grenzen heen moeten ontsluiten en uit hun isolement halen. Wat tot grensoverschrijdende ruimtelijke ordening zou moeten bijdragen, is voorbijgestreefd. Laten we ons dan ook, mijnheer de Voorzitter, ernstig bezighouden met grensoverschrijdende regio's als deze, die niets liever willen dan zich te integreren en te ontwikkelen.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat u ook bij mij niet op uw klok zult kijken. Wij hebben vanochtend al veel over de uitbreiding gehoord. Wij hebben ook gehoord dat het er niet zozeer op aankomt een historische gelegenheid aan te grijpen, maar dat wij ons ook moeten inspannen om dat inderdaad te kunnen doen. Wij hadden het over een pretoetredingsstrategie om het proces van economische en politieke toenadering tot de Europese Gemeenschap in de kandidaatlanden zoveel mogelijk te bevorderen.
Niet alleen de kandidaat-landen moeten echter grote inspanningen doen, maar ook wij moeten ons huiswerk maken. In dit verband zeggen wij vaak dat wij de instellingen moeten hervormen. Dat is een belangrijk, maar niet het enige thema. Ook in de Unie zijn er nog heel wat economische omschakelingsmogelijkheden om onze eigen toekomst veilig te stellen. Uiterst belangrijk daarbij is voor mij dat Oostenrijk, waarschijnlijk het land met de langste buitengrens met de kandidaat-landen, er alle belang bij heeft dat wij ervoor zorgen dat de overgang en de openstelling van de gemeenschappelijke grenzen zo wordt geregeld dat de mensen aan beide zijden daarvan voordeel ondervinden en dat niemand daardoor wordt geschaad.
Tijdens de lange debatten in de Commissie regionaal beleid werd heel veel bereikt. Ik dank in het bijzonder mevrouw WulfMathies, die met het regionaal beleid belast is. Gisteravond hebben wij tijdens het vragenuur al kort over dit thema kunnen spreken. Alle fracties van het Parlement hebben ook vandaag terecht op die bereidheid tot samenwerking gewezen. Die samenwerking heeft al vruchten afgeworpen, maar kan nog beter worden.
Als wij over geld beschikken en als de regio's vele goede ideeën hebben, kan en moet het nog beter worden. Wij mogen niet altijd wachten tot Europa ons iets voorstelt. Wij moeten ons lot in eigen handen nemen. In dat verband hadden wij in de voorstellen van de Commissie, waarmee wij inhoudelijk instemmen en die wij ook zullen steunen, een en ander graag anders gezien. Wij hadden graag een aparte doelstelling voor het platteland gehad. Wij nemen echter genoegen met de zekerheid dat het platteland met vaste bevolkingsaandelen op passende wijze zal worden ondersteund.
Bijzonder belangrijk voor de volgende jaren en voor de overgang zijn ook de overgangsperiodes, die lang genoeg moeten zijn, voor de regio's die volgens de nieuwe criteria niet langer steun kunnen genieten omdat ze die niet meer nodig hebben.

Ryynänen
Mijnheer de Voorzitter, het is gemakkelijk zich aan te sluiten bij de belangrijkste doelstellingen van de hervorming van de structuurfondsen om de steun te concentreren en doeltreffender te maken, de bureaucratie te verminderen en het financieel beheer te vereenvoudigen. Het is nu naar mijn mening noodzakelijk ook in de praktijk te zorgen voor het realiseren van deze richtsnoer. Bij het toepassen van het partnerschapsbeginsel moet een duidelijke verdeling van verantwoordelijkheden gemaakt worden, de besluitvorming mag niet bemoeilijkt worden, en het horen en verplichten van verschillende instanties moet op flexibele wijze georganiseerd worden.
Ik steun het voorstel van de Commissie over de toewijzingscriteria en de financiële bijdrage van doelstelling 1. De meeste steun moet gegeven worden aan de zwakste regio's, de regio's met een BBP van 75 % of minder dan het gemiddelde, en de al bij de toetredingsonderhandelingen vastgestelde huidige doelstelling 6-regio's, de noordelijke en dunbevolkte regio's. Bij de bevolkingsdichtheid en de criteria van doelstelling 2 hoop ik op flexibiliteit wat betreft de specifieke omstandigheden. Bijvoorbeeld in Finland, het Europese land met de meest uitgestrekte plattelandsgebieden, maken de problemen van de noordelijke landbouw en de lange afstanden duidelijk dat er een doeltreffend landbouwbeleid moet worden gevoerd. De werkloosheidscijfers en het emigratieoverschot geven de noodzaak aan van ontwikkelings- en steunmaatregelen.

Girão Pereira
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, uit het eerste verslag over de samenhang blijkt welke uiterst nivellerende werking het structuurbeleid had. Vooral het Cohesiefonds heeft een fundamentele rol gespeeld in de convergentie tussen de lidstaten, ook al ligt het BNP van sommige landen nog altijd onder 90 % van het communautaire gemiddelde.
Een aantal cohesielanden kampt inderdaad nog altijd met aanzienlijke tekorten op het gebied van infrastructuur. Het conflict tussen de noodzaak van investeringen in deze infrastructuur en de noodzaak van volgehouden begrotingsdiscipline, zowel voor de landen die aan de euro deelnemen als voor die welke er niet aan deelnemen, rechtvaardigt het behoud van dit fonds.
Daarnaast is het Cohesiefonds van fundamenteel belang voor een duurzame ontwikkeling uit milieuoogpunt, zoals in Amsterdam bepaald werd. Wij verheugen ons dan ook over het besluit van de Commissie om het fonds te behouden, ook al nemen drie van de cohesielanden deel aan de euro. Het zou niet eerlijk zijn de armste landen, die veel meer inspanningen geleverd hebben om aan de convergentiecriteria te voldoen en die hebben afgezien van uitgaven in heel belangrijke sectoren, nu het cohesie-instrument te ontnemen.
Wij mogen nominale en reële convergentie niet door elkaar halen. Het Cohesiefonds is echter niet alleen een blijk van generositeit. Wij mogen niet vergeten dat dankzij dit fonds en ter compensatie financiële stromen naar de meest ontwikkelde lidstaten terugvloeien in de vorm van kennis en kapitaalgoederen, die in bepaalde gevallen, zoals in Portugal, 50 % bedragen.
Het besluit van de Commissie is dan ook niet alleen in overeenstemming met de Verdragen, maar ook met de geest van Edinburgh, waar voor een samenhangend en solidair Europa gepleit werd.

Moreau
Mijnheer de Voorzitter, hoewel hun aandeel in de communautaire begroting toeneemt, konden de structuurfondsen de regionale onevenwichtigheden niet fundamenteel wijzigen. Dankzij deze fondsen konden enkel de negatieve gevolgen van de tenuitvoerlegging van de interne markt en van de voorbereiding van de eenheidsmunt gecompenseerd worden.
De doelmatigheid van de structuurfondsen moet worden verhoogd. Ze moeten bijgevolg geconcentreerd worden op de minst begunstigde gebieden en het scheppen van werkgelegenheid tot doel hebben. De deelneming van de gekozenen, van organisaties, van de burgers, kortom democratie, is onontbeerlijk voor de doelmatigheid van de fondsen. Naast de structuurfondsen is er de vraag van de toekomstige financiering van de Europese Unie. Ik heb heel wat bezwaren bij de grote lijnen van het recente document van de Commissie, die de nationale bijdragen opnieuw in evenwicht wil brengen onder druk van Duitsland, dat minder wil betalen, maar wel zal profiteren van de nieuwe markten in de landen van Oost-Europa.
Ik zou in dit verband willen zeggen dat de zogenaamde theorie waarbij men evenveel terugkrijgt als men betaalt, mijns inziens ingaat tegen alles waarvoor de Europese integratie staat, want ze is in strijd met de solidariteit zonder welke geen Europa mogelijk is. Solidariteit met de armste regio's en met sectoren in moeilijkheden, solidariteit tussen de Europese volkeren, solidariteit met de kandidaat-lidstaten en met de landen van het Middellandse-Zeegebied op de weg naar gezamenlijke ontwikkeling.
Zouden wij ons in plaats van over de nationale bijdragen te ruziën niet beter bezinnen over een beter gebruik van de communautaire kredieten en het zoeken naar nieuwe middelen, bijvoorbeeld op de financiële markten, via de invoering van een heffing op financiële transacties, die in dit geval een terechte compensatie zou zijn en niet...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissarissen, dames en heren, in de eerste plaats dank ik mevrouw Jöns dat zij ook met de aanbevelingen van de groenen rekening heeft gehouden. Zoals zij hier duidelijk heeft gezegd, mogen wij inderdaad niet minder doen dan vroeger. De 15 % strookt met onze ervaringen in Europa. Specifieke steun voor de vrouwen weerspiegelt de stand van het beschavingsproces. Dames en heren van de Europese Volkspartij, willen wij werkelijk minder doen? Ik meen dat de christen-democraten in dit Parlement duidelijk moeten weten of zij in de toekomst het risico van een roodgroene meerderheid in het Europees Parlement willen lopen dan wel of zij zich bij goede voorstellen willen aansluiten.
(Interruptie van de heer Schiedermeier) Wij zullen wel zien! Mevrouw Glase, concentratie is iets anders dan terugschroeven van de inhoudelijke doelstellingen. Het gaat om het arbeidsmarktbeleid, het proces van Luxemburg en vooral om het werkgelegenheidsbeleid in de derde sector. Daarnaast gaat het ook om sociale reïntegratie, aangevuld door een bestrijding van de armoede die naam waardig.
Ik moet nu afronden. Ik wil echter nog zeggen dat wij de synergie met de andere fondsen hebben verankerd...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, u zult zich wellicht herinneren dat de heer Hänsch naar aanleiding van het verslag van de heer Oostlander heeft gezegd dat velen heel anders zouden spreken als zij van bepaalde dingen afstand moesten doen. Welnu, op dat punt zijn wij nu gekomen. Wie de standpunten tegenover de structuurfondsen en het Cohesiefonds kent, weet dat de heer Hänsch volkomen gelijk had. Zoals vaak zijn wij het allemaal wel principieel eens, maar als wij in detail treden en het over eenwording en afstand van bevoegdheden hebben, spreken velen een heel andere taal.
Nu iets over de verschillende punten, te beginnen met het Cohesiefonds. Ook ik vind dat de landen die aan de Economische en Monetaire Unie deelnemen op die gelden geen aanspraak meer kunnen maken.
Wat in de tweede plaats doelstelling 2 betreft, stelt de Commissie voor het thans geldende criterium te handhaven. Ik pleit ervoor dat dit criterium strikt in acht wordt genomen en niet...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, met de inlassing van een hoofdstuk "werkgelegenheid" in het nieuwe Verdrag is de aanzet gegeven voor een proces dat in november verleden jaar in Luxemburg is uitgemond in de goedkeuring van werkgelegenheidsrichtsnoeren. Een van de pijlers van die richtsnoeren is nu juist de inzetbaarheid, die gebaseerd is op een preventief en actief beleid van interventie in het aanbod van arbeidskrachten, waarbij het aspect van de opleiding een fundamentele rol vervult.
De ontwerpverordening van het Sociaal Fonds, die hier vandaag ter discussie staat, past in deze nieuwe logica. De Commissie heeft zich ongetwijfeld aanmerkelijke inspanningen getroost om van het fonds een zo flexibel mogelijk instrument te maken, zonder echter uit het oog te verliezen dat dit in dienst moet staan van de verwezenlijking van Europese doelstellingen.
Ik zou deze doelstellingen willen samenvatten: ontwikkeling van een actieve beleidsvoering op de arbeidsmarkt, bevordering van sociale integratie, ontwikkeling van systemen voor onderwijs en beroepsopleiding om het proces van levenslang leren te bevorderen, ontwikkeling van arbeidsorganisatiesystemen- en modellen die zijn gericht op het creëren van een gekwalificeerde beroepsbevolking die de uitdagingen van de verandering aankan, steun aan het ondernemerschap en aan de wereld van het wetenschappelijk en technisch onderzoek, ontwikkeling van activiteiten die gelijke kansen op de arbeidsmarkt moeten bevorderen.
Nu zou ik een paar kanttekeningen willen zetten bij enkele aspecten van het voorstel van de Commissie, die nader zijn uitgewerkt in het uitstekende verslag van mevrouw Jöns. De waaier van de te financieren maatregelen maakt het mogelijk de opleiding in te passen in het pakket geïntegreerde acties, die de intreding of de herintreding in het beroep moeten vergemakkelijken. Hierbij dient de nadruk te worden gelegd op de invoering van een gehele reeks maatregelen op het gebied van vooropleiding, die categorieën mensen moeten bereiken die anders voor de arbeidsmarkt onherroepelijk verloren zouden zijn. Zo wil men een oplossing aandragen voor problemen die veel verder reiken dan het aspect werk alleen, maar die daarentegen de gehele persoon betreffen, iets wat ik als belangrijk meen te moeten aanmerken. In deze context is derhalve het voorstel van belang om 1 % van de middelen van het Sociaal Fonds uit te trekken voor de financiering van kleine projecten die door niet-gouvernementele organisaties worden beheerd, en die volgens vereenvoudigde procedures worden toevertrouwd aan intermediaire organen.
Ik zou erop willen wijzen dat de Commissie al is begonnen met een belangrijk experiment op dit gebied. Evenzeer van belang is het de ontwikkeling van nieuwe bronnen van werkgelegenheid te bevorderen via de benutting van de derde sector en de gemeenschapseconomie, speciaal voor de bevordering en de ondersteuning van de plaatselijke ontwikkeling. In dit verband is het voorstel essentieel om het partnerschap uit te breiden, dat een verplicht procedureonderdeel moet worden in nationaal verband, zowel voor de regeringen als voor de regio's.
En als laatste punt: er moet worden gegarandeerd dat vrouwen met gelijke rechten deel hebben aan de door het Sociaal Fonds bevorderde maatregelen, en dit niet alleen door het beginsel van mainstreaming te verankeren in de verordening maar ook via specifieke maatregelen. In het verslag-Jöns wordt daarom voorgesteld een minimale financiering van 15 % van de middelen van het Sociaal Fonds vast te leggen om te garanderen dat de prioriteit van het bevorderen van de gelijke kansen tussen vrouwen en mannen ook in het kader van de toepassing door de nationale en regionale diensten gehandhaafd blijft.

d'Aboville
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik kom uit Bretagne, een regio waar de visserij een levensbelangrijke en dynamische economische activiteit, een hoeksteen voor de ontwikkeling en de werkgelegenheid, en een factor van evenwicht in de ruimtelijke ordening is. Bij ons in Bretagne is men al eeuwenlang visser van vader op zoon. Onze levenswijze en onze tradities zijn doordrongen van de visserij, en als er ondanks het harde bestaan nog zoveel vissers zijn, is dat omdat de visserij een fundamenteel element van onze identiteit is. Ziehier waarom wij, mevrouw de commissaris, de voorstellen voor een verordening betreffende de structurele acties in de visserijsector onaanvaardbaar vinden. Zoals onze rapporteur ook al beklemtoonde, zouden deze voorstellen in hun huidige vorm de innerlijke samenhang van de visserijsector ter discussie stellen door een versnippering van de structurele acties in het kader van de verschillende verordeningen, de bestaande maritieme schijnlogica vernietigen, de toegang tot steun voor de uiteindelijke begunstigden bemoeilijken, en vooral onvermijdelijk aanzetten tot de verplaatsing van de activiteit van bepaalde regio's naar andere gebieden die in de toekomst meer voordelen zullen genieten. Zoals in alle gebieden die van de visserij afhankelijk zijn, moeten wij ook in Bretagne over de middelen beschikken om nieuwe en veiliger schepen te bouwen, de inspanningen voor de modernisering van havens en de visserijsector voort te zetten, onze productie te bevorderen en jongeren op te leiden voor een nobel beroep dat, wat men ook moge beweren, nog altijd een beroep met toekomst is.

Tamino
Mijnheer de Voorzitter, mijn interventie betreft het verslag van de heer Arias Cañete over de visserijsector. De groenen zijn het eens met veel van de kritiek die door de rapporteur is geuit op het voorstel van de Commissie, dat beslist als onvoldoende moet worden bestempeld. Mevrouw McKenna heeft tijdens het debat in de Commissie visserij ons standpunt reeds kunnen verwoorden en de verschillende amendementen die door de groenen zijn voorgesteld zijn door die commissie aanvaard.
Toch kunnen wij ons niet achter alle voorstellen van de heer Arias Cañete scharen: ik verwijs hier speciaal naar de nieuwe bijlage III, waarin maatregelen worden voorzien ten behoeve van de bouw van nieuwe visserijvaartuigen. De groenen zijn van mening dat de financieringen in het kader van het FIOV beperkt moeten blijven tot vaartuigen van niet meer dan 24 meter lengte. In ons voorstel wordt zowel rekening gehouden met milieuaspecten - een duurzame visserij is onverenigbaar met een vloot grote vissersvaartuigen - als met de aspecten van de werkgelegenheid, omdat er met grote schepen beslist minder vissers te werk worden gesteld. We hopen dat het Huis ons amendement kan aanvaarden.

Moretti
Mijnheer de Voorzitter, dit voorstel tot hervorming van de structuurfondsen is in het algemeen positief in zijn intenties. Van de zeven doelstellingen van nu gaan we over op drie. Deze besnoeiing zal zeker maken dat de middelen beter kunnen worden beheerd, zowel door de Commissie als door de regio's. Ten behoeve van een betere praktische toepassing wordt gepleit voor een grotere beslissingsbevoegdheid en een grote autonomie, ook van de zijde van de provincies die de organen vertegenwoordigen die het best bekend zijn met de plaatselijke realiteit.
Ten aanzien van doelstelling 2 denk ik dat er veel aandacht moet worden besteed aan de toelaatbaarheidscriteria. In deze doelstelling zijn vier afzonderlijke en geheel verschillende maatregelen ondergebracht, waarvan een met name ten gunste van de stedelijke gebieden, een ten gunste van de industriële gebieden, een ten gunste van de plattelands- en berggebieden en een ten gunste van de visserij.
Wanneer de toelaatbaarheidscriteria worden verwaarloosd dreigt een dergelijke rangschikking in het nadeel te werken van regio's waarin sterke verschillen in ontwikkeling bestaan tussen de diverse sectoren. Ik noem bij voorbeeld de regio Lombardije. Deze heeft een bijzonder rijk stramien van industriële productiviteit, hetgeen vaak doet voorbijgaan aan de realiteit van de arme en achterlijke berggebieden. De zich voltrekkende ontvolking en het staken van de beweiding zijn ernstige symptomen van een onomkeerbaar kwaad dat het gevolg is van onze ongevoeligheid voor het berggebied. Dat het communautair initiatief LEADER het veld heeft moeten ruimen voor een initiatief ten gunste van de plattelandsgebieden, is een duidelijk voorbeeld van het gebrek aan interesse voor de berggebieden en hun bevolking. Ik vraag mij af hoe de Commissie deze realiteit op een rechtvaardige manier denkt te kunnen bestieren. Nog steeds wat betreft het LEADER-programma, is er gezegd dat de tot nu toe hierdoor gesteunde acties na de hervorming van de financieringen zullen worden bekostigd via doelstelling 2. Ik ben er nieuwsgierig naar hoe de middelen in de praktijk zullen worden beheerd. Ik ben ervan overtuigd - en dan sta ik niet ver van de werkelijkheid af - dat de plaatselijke actiegroepen, die nog steeds door het LEADER-programma worden gefinancierd en daarin een plaats hebben, weliswaar ten dele opnieuw door de nieuwe doelstelling 2 zullen worden gefinancierd, maar ik vrees helaas ook dat veel ervan gedoemd zijn te verdwijnen, samen met zo veel andere steun- en stimuleringsmaatregelen voor de plattelandsontwikkeling. Wij staan weer eens voor een mooie hervorming van.....
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Myller
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, zowel de leden van de Commissie als de parlementsleden hebben elkaar gewezen op het tijdschema dat in Cardiff is overeengekomen. Tegelijkertijd is vastgesteld dat in ieder geval de instelling die de spreker vertegenwoordigt zich aan dit tijdschema houdt. We hebben dus aangetoond dat we hierin eensgezind zijn. Nu moeten we ook eensgezind kunnen afspreken dat als de besluiten van de Raad uiterlijk op de top van Brussel in maart worden goedgekeurd, het Parlement hierna volledig aan de besluitvorming kan deelnemen. We weten dat ook hierbij tijdslimieten meespelen en dus moet afgesproken worden hoe dit concreet gebeurt.
De mededeling van de Commissie over Agenda 2000 heeft een goede en evenwichtige basis gecreëerd voor de hervorming van het regionaal en structuurbeleid. Vooral belangrijk is het vereenvoudigen van het financieel beheer van de structuurfondsen, het vertrouwen op regionale en plaatselijke autoriteiten alsmede het concentreren van de middelen op regio's met de grootste ontwikkelingsproblemen. De voorrang van het werkloosheidsvraagstuk moet als zeer belangrijk worden beschouwd. Het voorstel van de Commissie is gebaseerd op de principes van het Verdrag van Amsterdam, waarin onder andere de voor de burgers belangrijke milieukwesties beter dan voorheen naar voren komen. De integratie van milieuvraagstukken in de regio-, structuuren cohesiefondsen is in het voorstel van de Commissie niet tot het uiterste doorgevoerd. Deze kwestie is wat dit betreft bij de behandeling door het Parlement verbeterd.
Het belangrijkste is dat de milieu-instanties een volwaardige rol spelen bij de voorbereiding en keuze van regionale projecten. Ook de rol van NGO's moet worden erkend als onderdeel van het concrete streven naar meer openheid en openbaarheid. Een zichtbare en echte partnerschapsrol van milieu-instanties en NGO's maakt het de burgers makkelijker deel te nemen aan projecten van het regionaal en structuurbeleid.

Schiedermeier
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, kort iets over de belangrijkste punten. De bovengrenzen van 1, 27 % van het bruto nationaal product aan de inkomstenzijde en van 0, 46 % voor de structuurfondsen aan de uitgavenzijde mogen ook in de toekomst niet worden overschreden en met betrekking tot doelstelling 1 moeten wij streng vasthouden aan de 75 %.
De perifere en eilandregio's, gebieden van doelstelling 6, worden in het Verdrag vermeld, maar dat is dan ook alles; een phasing out van slechts zes en in geen geval van zeven jaar, want anders blijven wij daar eeuwig mee zitten.
Wat doelstelling 2 betreft, ben ik het niet met u eens. Uw goulash-doelstelling bevalt mij niet omdat het platteland waarschijnlijk in de kou zal blijven staan. Ik vrees dat werkloosheid als enige criterium te streng is. Daarom vind ik de zachte criteria belangrijk, zodat wij op nationaal niveau mee kunnen beslissen. Dan wil ik een phasing out , maar niet van vier jaar maar om redenen van billijkheid eveneens van zes jaar zoals voor doelstelling 1.
Veiligheidsnet: ja.
Doelstelling 3: akkoord met horizontale steun. Ik ben het ook met betrekking tot de drie communautaire initiatieven met u eens. Als u meer initiatieven toestaat, komen wij ongetwijfeld spoedig weer bij dertien uit, wat ook ik niet wil.
Reserves: mevrouw de commissaris, ik wil geen reserves. Dat spelletje gun ik u niet. Nationale steun: ik ben daar voor. Vooral moet het in het kader van de subsidiariteit mogelijk blijven dat wij eigen middelen aanwenden zonder dat de Commissie zich daarmee voortdurend bemoeit. Daarom moet de de minimis -regel, zoals u al beloofde, worden verhoogd. Ik zou graag een miljoen ecu hebben; daarmee kunnen wij het doen en succes boeken.
Mevrouw de commissaris, ook als u nu al over een roodgroene meerderheid hoort spreken, hoop ik toch dat u goede voorstellen van de overkant zult aanvaarden. Als vakbondsman hoop ik dat wij het althans op dit niveau eens kunnen worden.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ik zou beide commissarissen graag welkom willen heten in dit Huis en hen willen danken voor de tijd en de steun die ze ons willen geven.
Ik zou het in het bijzonder willen hebben over de regelingen voor het sociaal fonds en dank daarbij mevrouw Jöns voor haar vooruitziend en vooruitstrevend verslag. We moeten niet vergeten dat er in het Verdrag van Amsterdam, als het eenmaal is geratificeerd en ten uitvoer wordt gelegd, een hoofdstuk over werkgelegenheid zal worden opgenomen. Gezien de omvang van het werkloosheidsprobleem in Europa, met name dat van de langdurige werkloosheid, moeten we ten bate van de langdurig werklozen niet alleen stappen ondernemen om de actuele problemen te verhelpen, maar ook preventieve maatregelen nemen om het probleem op lange termijn de baas te kunnen.
Daarom hoop ik dat de nadruk die momenteel wordt gelegd op het levenslange leerproces gehandhaafd blijft. Gezien de voortdurende technologische en financiële veranderingen die onze wereld kenmerken, is het van het grootste belang dat de vaardigheden van de burgers worden geactualiseerd. Ook moeten we ervoor zorgen dat de scholen en opleidingsinstituten door middel van gerichte trainingsprogramma's inspelen op de eisen die over een jaar of 10 aan studenten zullen worden gesteld.
Het belangrijkste onderdeel betreft de ontwikkeling op plaatselijk niveau, waar we steeds meer hulp kunnen bieden en vaste banen kunnen scheppen voor minder geld dan de kosten van de huidige nationale steunfondsen en -programma's. Het verheugt me dat binnen het programma voor sociaal-economisch kapitaal 1 % van de nieuwe voor bijstandsverlening beschikbare kredieten uit het ESF voor dit doel is gereserveerd.
Tenslotte moeten we nooit vergeten dat dit alles aan geen enkele rigide structuur is onderworpen: we moeten de zaken flexibel houden zodat we ons kunnen aanpassen aan omstandigheden.

Lage
Mijnheer de Voorzitter, commissarissen, geachte collega's, wij zijn het in het algemeen met de vijf voorliggende verslagen eens en feliciteren de rapporteurs. Wij juichen in het bijzonder het verslag-Collins toe, dat trouw blijft aan de geest en de letter van de Verdragen en dat het voorstel van de Commissie om het Cohesiefonds te behouden voor de landen met een BNP dat lager ligt dan 90 % van het communautaire gemiddelde, versterkt. Dat is niet meer dan billijk. Ook het verslagMcCarthy gaat in de goede richting en verbetert en vervolledigt de voorstellen van de Commissie. Wij hebben evenwel een aantal bezwaren:
wij zijn het eens met de toekenning van 0, 46 % van het BNP van de Europese Unie aan structurele acties, maar kunnen er niet mee akkoord gaan dat de kosten van de uitbreiding van dit bedrag afgaan; -wij vrezen de blinde toepassing van het subsidiabiliteitscriterium van 75 % voor de regio's van doelstelling 1. Ondanks deze bezwaren en twijfels steunen wij toch het verslag-McCarthy. De financiële vooruitzichten zijn echter nog heel vaag. Wij weten niet zeker hoeveel middelen wij in de toekomst te verdelen hebben. Deze vraag bepaalt alle andere kwesties. Onze steun voor dit verslag is dan ook voorlopig, zoals ook het verslag zelf maar voorlopig is. Wij zullen een definitief standpunt innemen tijdens de tweede lezing.
Camisón Asensio
Mijnheer de Voorzitter, het is niet meer dan terecht erop te wijzen dat de lidstaten die steun uit de structuurfondsen hebben ontvangen deze tijdens hun korte maar reeds toereikende bestaan doeltreffend hebben aangewend. De Europese instellingen hebben dan ook de plicht om te trachten deze te verbeteren en versterken, zonder uit het oog te verliezen dat er onherroepelijk een kapitaalstroom naar de meer geïndustrialiseerde lidstaten zal gaan. Wordt de reglementering verbeterd? Daar hebben wij onze twijfels over. Door de voorwaarden voor het toepasbaar verklaren van doelstelling 1 te versoepelen, zal de essentie van het opheffen van ongelijkheden, met name vanuit sociaal en solidair oogpunt, verloren gaan.
Ook mogen we niet vergeten dat het advies van de juridische dienst van de Raad zeer overtuigend is geweest. Het Verdrag van Maastricht verstrekt de rechtsgrond voor landen die ruimschoots klaar zijn voor de derde fase van de monetaire unie, zoals Spanje, om een beroep te blijven doen op het Cohesiefonds.
Wanneer een prestatiereserve van 10 % wordt aangehouden, zoals in het onderhavige voorstel van de Commissie het geval is, zou deze in de praktijk een overbodig en ook contraproductief politiek instrument worden. Er zou ook rekening gehouden moeten worden met aanvullende indicatoren, zoals ongelijkheden op het gebied van gezondheidszorg, teruggang van de actieve bevolking of milieufactoren. We zijn dan ook blij dat het werkloosheidscriterium als essentieel wordt aangemerkt.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, wil ik erop wijzen dat er weinig aandacht wordt besteed aan een duurzame ontwikkeling van beschikbare energiebronnen en territoriale investeringen.

Donnay
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, niemand betwist het principe of de noodzaak van de hervorming die ons wordt voorgesteld, maar de modaliteiten roepen wel vragen op en zijn een reden tot bezorgdheid. Ik denk bijvoorbeeld aan mijn regio, Nord-Pas-de-Calais, die momenteel onder de doelstellingen 1, 2 en 5b valt en een groot deel van de steun die hij tot nu toe kreeg, dreigt te verliezen.
In sommige delen van deze regio bedraagt de werkloosheid 25 %. Er heerst een diepe crisis en de omschakeling van bijvoorbeeld de mijnbouw is nog lang niet achter de rug. Met behulp van de Europese steun konden wij een belangrijk ontwikkelingsproces op gang brengen, maar elke plotse stopzetting van de begeleidende maatregelen dreigt dit proces in het gedrang te brengen. Er is natuurlijk een overgangsmechanisme voor steun gepland, maar zoals elders blijven ook hier heel wat vragen onbeantwoord. Ik beklemtoon dan ook dat deze tijdelijke steun absoluut noodzakelijk is. Wij zijn blij met deze geplande steun, maar wij willen dat hij uitgebreid wordt tot alle regio's die niet meer in aanmerking komen voor steun uit hoofde van de doelstellingen 1, 2 en 5b, en dat hij voor de gehele programmeringsperiode, dus van 2000 tot 2006, geldt.

Walter
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het Parlement heeft vandaag voor het eerst de gelegenheid om de voorstellen van de Commissie voor de hervorming van de structuurfondsen te bespreken en duidelijke bakens uit te zetten. Als Duitse sociaal-democraten vragen wij ons daarbij met grote ongerustheid af of het Parlement wel de kracht heeft om eensgezind duidelijke principes te formuleren. Tijdens de debatten is al wel gebleken dat wij allemaal principieel willen dat de middelen worden geconcentreerd op wat belangrijk is en dat ze doelgerichter worden aangewend. Dat betekent dat prioriteit moet worden verleend aan de regio's met de grootste ontwikkelingsachterstand, maar dat ook verder steun moet worden verleend aan regio's met omschakelingsproblemen in de rijkere lidstaten.
Wij zijn het erover eens dat wij de structuurfondsen vooral moeten aanwenden om werkgelegenheid te creëren, het structuurbeleid te vereenvoudigen en dat wij voor de regio's die niet meer voor steun in aanmerking komen overgangsregelingen moeten treffen om de schok op te vangen. Uit de debatten van de laatste weken is echter gebleken dat er redenen zijn om te vrezen dat sommigen ook hier in het Parlement hun nationale belangen verdedigen en daarom bereid zijn te sjacheren, wat wij tot nu toe alleen van de Raad gewoon waren.
Het Parlement loopt het gevaar zijn reputatie nodeloos in het gedrang te brengen. Wij zullen amendementen indienen en morgen voorleggen. Aan de hand van twee voorbeelden zou ik willen uitleggen wat wij willen. Als wij al in eerste lezing met betrekking tot doelstelling 1 de deur voor afwijkingen van de 75 %-regel openzetten, geven wij de Raad het ondubbelzinnige signaal dat een koehandel mogelijk is. De tol daarvoor zou een lange lijst van uitzonderingen zijn en minder geld voor de regio's die dat echt nodig hebben. Wij kunnen de rekenkunde niet buiten werking stellen. Als wij de koek, die wij willen verdelen, niet groter maken en toch in meer stukken willen snijden, krijgen zij die het nodig hebben uiteraard minder. De koek die wij willen verdelen, wordt niet groter met de honger.
Anderzijds mag het Cohesiefonds niet tersluiks worden omgevormd tot een onbeperkt financieel compensatiemechanisme voor alle lidstaten die een bepaald welvaartspeil niet halen. Zover staat de integratie van de Europese Unie nog niet. De structuurfondsen zijn de uitdrukking van de Europese solidariteit. Het Cohesiefonds moet zich concentreren op de lidstaten die problemen hebben om de strenge criteria te halen. Ik vraag dat de flexibiliteit...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Peijs
Voorzitter, ik zal mij beperken tot de communautaire initiatieven. Het Parlement moet nu een uitspraak gaan doen. Ik ben voorstander van het reduceren van het aantal initiatieven. Ik pleit echter voor het terugbrengen van dertien naar vijf, nog steeds een zeer aanzienlijke vereenvoudiging. Dat zijn INTERREG, dat inderdaad een zeer duidelijke Europese meerwaarde heeft, LEADER om de plattelandsontwikkeling veilig te stellen, de communautaire initiatieven tegen het discrimineren bij de toegang tot de arbeidsmarkt, allemaal prima. Maar ook URBAN acht ik van zeer groot belang. Dat aan steden in doelstelling 2 aandacht wordt besteed is een goede zaak. Het is echter niet genoeg. Ook de middelgrote steden die buiten de doelstellingsgebieden vallen, dienen een kans te hebben. Dit is binnen het kader van URBAN, dat overigens zijn doelmatigheid heeft bewezen, mogelijk. Wij weten allemaal dat de ontwikkeling van de steden en de opeenstapeling van problemen aldaar bijna een wereldwijd probleem is. Het is goed om in evenwicht en samenhang met de ontwikkeling van het platteland intensief aandacht te besteden aan de problemen van de steden.
Samen met mevrouw McCarthy heeft de EVP uit naam van de socialistische fractie en de EVP een compromisamendement ingediend, waarvoor ik nadrukkelijk de steun van dit Parlement vraag. In dit amendement pleiten wij voor de mogelijkheid om een instrument te creëren op EU-niveau dat flexibel kan worden ingezet in regio's die de gevolgen ondervinden van bedrijfsprocessen die tegenwoordig aan een voortdurende snelle verandering overhevig zijn. Er zijn minstens drie zaken die die veranderingen veroorzaken: ten eerste, de toenemende globalisering; ten tweede de geweldige verandering die de informatie- en communicatietechnologieën met zich meebrengen en tenslotte de uitbreiding naar Centraal- en Oost-Europa.
Om onszelf niet de mogelijkheid van flexibel reageren uit de hand te slaan, hebben wij gemeend dit amendement te moeten indienen. Bovendien, binnenkort leven wij in euroland; zou zich een werkelijke crisis voordoen, dan is er op dit moment in de structuurfondsen niets wat kan helpen om dat voor de landen in de EU op te vangen. In navolging van dit amendement pleit ik logischerwijze ook voor een verhoging van de bijdrage tot 7 % om de andere initiatieven niet tekort te doen.

David, Wayne
Mijnheer de Voorzitter, ik zou om te beginnen willen zeggen dat het regionaal beleid in de huidige ontwikkelingsfase van de Europese Unie waarschijnlijk belangrijker is dan ooit tevoren. Een van de bemoedigende ontwikkelingen waar we de afgelopen jaren getuige van zijn geweest is de afname van de kloof tussen de rijke en arme lidstaten. Helaas zijn de verschillen in welvaart tussen de Europese regio's juist gegroeid. Dit laat duidelijk zien dat we meer dan ooit behoefte hebben aan een actief regionaal beleid op basis waarvan alle regio's in de Europese Unie kunnen profiteren van ten eerste de interne markt en ten tweede de invoering van de eurozone.
Ik zou met betrekking tot het verslag graag twee punten willen benadrukken. Ten eerste geloof ik dat er tussen de Commissie en het Parlement en, naar ik aanneem, de Raad wel consensus bestaat over de noodzaak de regels voor de structuurfondsen te vereenvoudigen. Daarnaast is er echter ook dringend behoefte aan intensivering van het partnerschap tussen alle partijen die bij het economisch ontwikkelingsproces zijn betrokken. Ik doel daarmee op de sociale partners, de gemeentelijke of regionale overheden maar ook de Commissie en de centrale overheden. We moeten veel intensiever samenwerken op basis van nauwkeurig omschreven doelstellingen.
Mijn tweede punt betreft het principe van concentratie. Er is veel voor te zeggen de concentratie te bevorderen. We willen ervoor zorgen dat de structuurfondsen een optimaal economisch effect kunnen sorteren. Daarvoor is het noodzakelijk dat we ons met grote omzichtigheid richten op de gebieden waar de nood het hoogst is.
Ik zou in dit opzicht graag willen verwijzen naar mijn eigen land, Wales, waar deze nood duidelijk aanwezig is. Er is nu een redelijke kans dat een groot deel van Wales in aanmerking komt voor financiering uit hoofde van doelstelling 1. Deze middelen zouden op die manier inderdaad zeer goed worden aangewend, op basis van het principe van concentratie en partnerschap.

Fraga Estévez
Mijnheer de Voorzitter, het komt zelden voor dat de verschillende rapporteurs van een commissie zo eensgezind samenwerken als de rapporteurs van de Commissie visserij hebben gedaan voor de hervorming van de structuurfondsen, waarbij ze hebben willen voorkomen dat de structurele acties in de visserijsector min of meer aan de willekeur van de Commissie worden overgelaten en de tegenstrijdigheden en grote problemen bij de programmering die het onderhavige voorstel met zich meebrengt, hebben willen wegnemen.
Als rapporteur voor advies van de Commissie visserij inzake de kaderverordening, heb ik dan ook voorgesteld één enkel juridisch kader te creëren zodat er een reglementering voor de structuurfondsen ten aanzien van de visserij uitgewerkt kan worden, het FIOV, dat door zijn horizontale karakter alle structurele acties in de visserijsector samenbrengt, zoals de desbetreffende commissie ook heeft gedaan voor de landbouwsector.
De noodzaak van één enkel juridisch kader met een sectoraal karakter werd onmiddellijk door de verschillende commissies van het Parlement erkend en de voorgestelde wijziging zal naar ik hoop tijdens deze eerste lezing worden toegevoegd. De visserijsector heeft nood aan een aantal maatregelen van structurele aard die hetzelfde moeten zijn voor de gehele sector, ongeacht de regio waarin een visserijbedrijf zich bevindt.
Het juridisch kader dat ze omvat, moet dan ook een horizontaal karakter hebben. Dit onmisbare horizontale karakter wordt tenietgedaan door de regionale programmering waar het voorstel van de Commissie in voorziet voor de regio's van doelstelling 2. Dit heeft naast grote problemen bij de programmering in de visserijsector ook tot gevolg dat er een grote kans bestaat dat bedrijven zich gaan verplaatsen, aangezien deze zich in die streken zullen vestigen waar regionale programma's zijn of waar de regionale programma's aantrekkelijker zijn.
Het is dan ook noodzakelijk om deze tendens tegen te gaan, zodat de lidstaten de benodigde flexibiliteit hebben om het juiste niveau van programmering voor de visserijsector te bepalen zonder te hoeven kijken naar de verschillende regio's.
Mevrouw de commissaris, u hebt kunnen zien dat veel afgevaardigden over de visserij hebben gesproken. De visserijsector heeft erg te lijden onder...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Van Lancker
Voorzitter, collega's, mevrouw en mijnheer de commissaris, ik denk dat zowel voor dit Parlement als voor de Commissie nu wel duidelijk is dat structuurfondsen veel meer dan vroeger zullen moeten worden gebruikt om de prioriteiten van het communautair beleid te versterken. Één van die belangrijke prioriteiten is voor ons gelijke kansen tussen mannen en vrouwen in werkgelegenheid, in sociaal beleid en regionaal beleid. Structuurfondsen zouden dan ook een zeer sterke troef kunnen zijn om die gelijke kansen te versterken als we tenminste dit willen duidelijk maken in de reglementering. Vroeger voorzag die reglementering al in een verwijzing naar gelijke kansen maar die was zo bijzonder zwak dat er in de praktijk niet altijd veel van in huis gekomen is. In opleidings- en werkgelegenheidsinitiatieven werd wel aandacht gegeven aan vrouwen maar veel minder enthousiasme was er bij de lidstaten als het ging om infrastructuur, om regionaal beleid. Ik zou trouwens wel eens willen weten hoeveel er, in cijfers dan, gespendeerd is aan vrouwelijk ondernemerschap, aan sociale infrastructuur, aan verzoenen van gezin en beroep of aan ondersteuning van plattelandsvrouwen.
De Commissie heeft haar best gedaan. Ze heeft twee conferenties georganiseerd. Ze organiseerde informatie over good practice . De Raad heeft er zelfs een resolutie over gestemd in december 1996 maar ik denk dat dit alles niet heeft volstaan. We zijn dan ook bijzonder blij met de inspanningen van de Commissie om het gelijkekansenbeginsel te versterken in de reglementering. Ook met de tweesporenaanpak die in het voorstel van de Commissie zit: enerzijds gelijke kansen dwars door alle structuurfondsen maar anderzijds ook specifieke aandacht voor gelijke kansen tussen mannen en vrouwen. Maar toch, mevrouw en mijnheer de commissaris, zijn wij van oordeel dat die aandacht nog kan worden versterkt en serieus moet worden versterkt. Ik ben de hoofdrapporteurs en zeer bijzonder Karin Jöns bijzonder dankbaar omwille van het feit dat ze de vragen van de Commissie rechten van de vrouw wat dit betreft zeer ter harte genomen hebben.
Wij willen versterking op twee sporen. Ten eerste, mainstreaming moet een duidelijkere zichtbaarheid en meetbaarheid krijgen. Dat wil zeggen: gelijke kansen moet vertaald worden in duidelijke doelstellingen, duidelijke statistieken, opgesplitst naar geslacht, goede indicatoren en goede evaluaties. Dat wil zeggen, organisaties moeten kunnen aantonen of en hoe ze hun geld gebruikt hebben voor gelijke kansen voor vrouwen. Structuurbeleid doen werken betekent trouwens ook vrouwen beter betrekken. Dat wil zeggen dat vrouwen in de toezichtscomités moeten. Dat betekent ook dat verantwoordelijken voor gelijke kansen moeten deelnemen in alle fasen van de implementatie van de structuurfondsen. Ten tweede, naast mainstreaming willen we specifieke beleidsmaatregelen om ongelijkheden uit de wereld te helpen. Daarom vinden we het nodig dat de goede initiatieven die uit het communautair initiatief nauw werden opgestart, dat die ook in de toekomst een plaats zullen krijgen in de nieuwe communautaire initiatieven. Ten tweede, wat Karin Jöns al gezegd heeft, staan we erop dat 15 % van het Sociaal Fonds gebruikt wordt voor gelijke kansen. Ik moet zeggen dat ik de weerstand van de EVP-collega's niet begrijp. De Commissie stelt het zelf voor, we zien allemaal in dat specifieke actie nodig is.

Banotti
Mijnheer de Voorzitter, met de structuurfondsen heeft Europa in Ierland een goede beurt gemaakt. Het overgrote deel van de gelden is bijzonder zinvol besteed, hoewel er ook enkele voorbeelden zijn van Europese middelen die werden aangewend voor projecten die ons milieu bedreigen en ondermijnen. Desalniettemin kan er in slechts een paar maanden heel wat veranderen. Het ziet ernaar uit dat het pakket dat de Ierse regering heeft samengesteld niet voor financiering uit de structuurfondsen in aanmerking komt, omdat die vereisen dat het BNP van de betreffende regio's op minder dan 75 % van het Europees gemiddelde ligt.
De structuurfondsen voor Ierland lopen dus het gevaar het slachtoffer te worden van dit specifieke plan. We hadden de partijpolitiek terzijde moeten schuiven en prioriteiten moeten formuleren voor bevordering van de werkgelegenheid op basis van de behoeften van probleemgebieden, zowel op het platteland als in de steden. In het plan hadden ook maatregelen ten behoeve van de integratie van immigranten en vluchtelingen kunnen worden opgenomen. De enige bijdrage die dit plan echter levert aan het toekomstig regionaal beleid is een programma dat zo extravagant is dat het er de opstellers erom te doen lijkt het te laten mislukken. We hadden al dat partijpolitieke gekonkel moeten voorkomen. De strategie van de Ierse regering kan op haar best worden omschreven als een partijpolitieke deal die uit puur opportunisme is gesloten, en op haar slechtst als een wrede poging het Ierse volk te misleiden. Het is duidelijk dat de Ierse regering erop uit was op het allerlaatste moment een plan in te dienen dat bij voorbaat al kansloos was, zodat ze vervolgens Brussel de schuld zou kunnen geven. Ik zou de beide commissarissen die hier aanwezig zijn willen danken voor hun persoonlijke bijdrage aan het succes dat in Ierland is geboekt.
Desalniettemin hebben achterstelling en onderontwikkeling geleid tot omvangrijke en acute problemen in Ierland, met name in het westen en in bepaalde probleemwijken in Dublin en andere steden. Ook zijn er nog altijd veel mensen die niet behoorlijk kunnen lezen of schrijven. We hebben een gewijzigd structuurfonds nodig om deze en andere problemen te kunnen aanpakken, en daarnaast meer politieke consensus bij het zoeken naar efficiënte oplossingen. Ik kan alleen maar hopen dat de Commissie en dit Huis welwillend genoeg zijn om het geweifel en wanbeleid van de Ierse regering te kunnen negeren.

De Voorzitter
Geachte collega's, ik moet het debat onderbreken. Ik verontschuldig mij voor mijn onverzettelijkheid, maar het debat zou nog een uur duren en er zijn 50 sprekers ingeschreven.
Het debat wordt dus onderbroken. Het wordt vanavond om 21.00 uur voortgezet.

Situatie in Midden-Amerika en acties van deEuropese Unie
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in Midden-Amerika en de acties van de Europese Unie.
Allereerst heeft mevrouw Ferrero-Waldner het woord namens de Raad.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, sommige rampen zijn tegenwoordig voorspelbaar. Dat biedt ons de mogelijkheid maatregelen te nemen om ze te verhinderen of het effect ervan te beperken. Sommige rampen zijn echter niet voorspelbaar en kunnen niet met menselijke middelen worden voorkomen. Zulk een ramp was de orkaan Mitch in Centraal-Amerika. Mitch behoort tot categorie 5. Het was de zwaarste wervelstorm van deze eeuw in het Caribische gebied. De gevolgen zijn, voor zover ze nu al kunnen worden ingeschat, u allen bekend. Ik dank het Europees Parlement voor zijn initiatief om dit onderwerp vandaag in plenaire vergadering te behandelen.
Wij staan eens te meer voor een zo ernstige situatie dat alle internationale actoren intensief moeten samenwerken, hun inspanningen moeten coördineren en alle beschikbare middelen moeten inzetten. De gevolgen van de orkaan Mitch maken maatregelen op twee niveaus onontbeerlijk. Het eerste niveau is dat van de humanitaire spoedhulp, het tweede dat van de hulp voor de duurzame wederopbouw van de betrokken landen. Mitch heeft immers zoveel schade aangericht dat geen enkel van de betrokken landen - en waarschijnlijk ook geen enkel ander land - die op eigen kracht kan herstellen.
Het ziet ernaar uit dat de economische ontwikkeling van de getroffen landen vele jaren en misschien zelfs tientallen jaren is teruggedraaid. Zonder edelmoedige en doeltreffende steun van de internationale gemeenschap kunnen de getroffen landen de gevolgen van de ramp op korte, middellange en lange termijn onmogelijk opvangen. Wij hebben het over de getroffen landen, maar die landen zijn ook onze rechtstreekse partners, onze vrienden in het kader van San José.
Wij beschouwen de Europese Unie vooral als een gemeenschap van waarden en solidariteit, waarvan de lidstaten niet alleen onderling, maar vooral ook met alle andere landen en de bewoners daarvan solidair moeten zijn. Het mag niet bij holle woorden blijven, zoals ook is gebleken uit de snelle reactie van de lidstaten en de diensten van de Commissie toen het bericht van de natuurramp ons bereikte.
Op wens van Spanje, waarop het Oostenrijkse voorzitterschap met veel genoegen is ingegaan, heeft de Raad Algemene Zaken zich al op zijn zitting van 9 en 10 november met de kwestie van de humanitaire hulp aan de getroffen landen beziggehouden. Alle delegaties hebben dat initiatief en het voorstel voor spoedhulp begroet. Uit een tijdens de zitting van de Raad uitgevoerde enquête bleek dat de Unie in totaal 100 miljoen ecu ter beschikking stelt: 70 miljoen ecu rechtstreeks door de lidstaten en 30 miljoen ecu door de Gemeenschap.
Ik houd voortdurend contact met mevrouw Bonino, die op dit ogenblik het rampgebied bezoekt. Ze heeft er contact met de regeringen, internationale en niet-gouvernementele humanitaire organisaties en heeft zich ter plaatse een beeld van de omvang van de schade en van de nodige hulp kunnen vormen.
ECHO zal een nieuw globaal humanitair plan voorleggen, zodat wij weten welke extra middelen nodig zijn. Belangrijk is echter niet alleen over hoeveel middelen wij beschikken, maar ook hoe die worden gebruikt. Wij moeten hongersnood, ziekten en epidemieën in de zwaarst getroffen gebieden verhinderen en voor een minimale bevoorrading in levensmiddelen, drinkwater, geneesmiddelen en noodverblijven zorgen.
Wij moeten streng op de aanwending van de steungelden toezien. De hulpgoederen moeten zo snel mogelijk rechtstreeks aan de noodlijdende bevolking worden uitgedeeld. Volgens mij moet dat om drie redenen gebeuren: om de humanitaire hulp zoveel mogelijk onmiddellijk te doen renderen, omdat wij dat onze belasting- en premieplichtigen verschuldigd zijn en omdat zij er recht op hebben dat hun geld goed wordt gebruikt. Een correcte aanwending van de gelden is ook de beste garantie om te verhinderen dat de mensen het beu worden hulp te verlenen. In dat verband mogen wij niet vergeten dat ook andere gebieden in de wereld, zoals Kosovo en Bangladesh, humanitaire hulp nodig hebben.
Een derde reden is tenslotte het behoud van de sociale vrede en politieke stabiliteit in de ontvangende landen. Ellende en vertwijfeling bij de noodlijdende bevolking, een gebrekkige aanpak van de crisis door de overheid en ontoereikende, trage en slecht georganiseerde hulpverlening zijn, zoals wij allen weten, een sociaal kruitvat dat gemakkelijk kan exploderen. Uit vergelijkbare ervaringen in het recente verleden moet daarom lering worden getrokken. Verduistering van steungelden en sociale onrust zijn na zulke natuurrampen jammer genoeg veeleer regel dan uitzondering.
Voorts moeten wij nu al ernstig nadenken over de wederopbouw en verdere ontwikkeling. Wij zullen bijvoorbeeld ook aan de kwestie van de herbebossing bijzondere aandacht moeten besteden omdat de gevolgen van de orkaan door de ontbossing duidelijk werden versterkt. In Nicaragua schijnt de ramp, ondanks de traditionele politieke tegenstellingen, tot een zekere politieke consensus over de aanpak van de problemen te hebben geleid. Humanitaire hulp is ontoereikend en onlogisch als niet tegelijkertijd tenminste een groot deel van de schulden wordt kwijtgescholden van de zwaarst getroffen landen, namelijk Honduras en Nicaragua, die tegelijkertijd ook de landen met de grootste schuldenlast van de regio zijn. De buitenlandse schuld van Honduras bedraagt immers 92 % van zijn BBP, die van Nicaragua 300 %.
Daarom wordt veel belang gehecht aan het bij de Interamerikaanse Ontwikkelingsbank en het Internationaal Monetair Fonds op te richten trustfonds voor de multilaterale schulden van de getroffen landen. Dat moeten wij allemaal steunen. In Oostenrijk wordt op mijn initiatief aan een desbetreffende wet gewerkt.
De hulp van de internationale gemeenschap is al op gang gekomen. Het aandeel van de Europese Unie daarin - lidstaten en Gemeenschap samen - is aanzienlijk en weerspiegelt het gewicht en de betekenis van de Unie op humanitair gebied. Wij moeten vooral laten zien dat wij uit onze ervaringen met humanitaire acties lering hebben getrokken. Wij zullen echter ook nauw met de betrokken regeringen samenwerken. Tijdens de wederopbouw hebben die immers de gelegenheid om hun structuren op economisch, technisch maar ook op sociaal, ecologisch en politiek niveau te verbeteren. Wij zullen ook eisen dat de regeringen een passende bijdrage leveren.
Ik heb het thema daarom op de agenda doen plaatsen van de volgende zitting van de Raad van ministers van Ontwikkelingssamenwerking, die ikzelf op 30 november zal leiden. Ik verwacht dat daar over concrete voorstellen voor steunmaatregelen op lange termijn zal worden gesproken. Ik dank u voor uw aandacht en ben uiteraard bereid de vragen te beantwoorden die tijdens het debat zullen worden gesteld.

Van den Broek
Zoals u van mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad heeft kunnen horen, maakt mevrouw Bonino op dit moment een reis door het rampgebied om zich persoonlijk namens de Commissie op de hoogte te stellen van de situatie aldaar. Het is duidelijk dat, naast initiatieven die ook het voorzitterschap heeft genomen, de Commissie gemeend heeft allereerst prioriteit te moeten geven aan spoedhulp voor de meest kwetsbare bevolkingsgroepen in de regio. Uit een eerste gedetailleerde beoordeling blijkt dat er een zeer urgente behoefte bestaat aan zaken als voedsel, dekens, geneesmiddelen, chloor, maar ook aan zaken als keukengerei en dergelijke. In afwachting van een volledigere analyse van die behoefte is door de Commissie met gebruikmaking van de noodprocedure van artikel 13 van de verordening inzake humanitaire hulp een hulpprogramma van bijna 7 miljoen ecu goedgekeurd. De Commissie kon al op 4 november een vroegtijdige en forse bijdrage aan de internationale hulpactie leveren. Dat eerste rampenplan wordt uitgevoerd door het Duitse en Spaanse Rode Kruis in samenwerking met hun zusterorganisaties in de getroffen landen en elf Europese NGO's die reeds ECHO-projecten in het gebied uitvoeren. Meer in detail ziet die eerste fase er als volgt uit. In de eerste plaats rechtstreekse ondersteuning van nationale rampenplannen, in het veld worden grote coördinatie-inspanningen verricht tussen nationale en internationale organisaties, de organen van de Verenigde Naties, de Internationale Ontwikkelingsbank, de Wereldbank, USAid en die van de Europese Commissie, want coördinatie is inderdaad de sleutel voor een zo efficiënt mogelijke gebruikmaking van al het menselijke potentieel en alle financiële middelen die in de regio zijn ingezet. Dan maken hier enkele acties onderdeel van uit, geconcentreerd op hetzij regionale, hetzij sectoriële aanpak, zoals het redden van slachtoffers, het organiseren van evacuaties door het Rode Kruis maar ook ondersteuning van watervoorziening en met name ook maatregelen om de volksgezondheid te beschermen, en waterzuiveringstabletten om epidemieën te voorkomen, enzovoort. Artsen zonder Grenzen is daar buitengewoon actief en wordt door ons ondersteund. De internationale federatie van het Rode Kruis wordt ondersteund bij het trachten herstellen van het kwetsbare en beschadigde communicatienetwerk, wat vitaal is voor de distributie van de eerste noodhulpgoederen. Dan zijn ook lopende humanitaire hulpprojecten van NGO's in de regio omgevormd om te voorzien in de dringendste noodbehoeften. Die NGO's bevonden zich al ter plekke en kunnen daardoor nu reeds spoedhulp bieden. Ze hebben voor ongeveer een bedrag van 3 miljoen ecu hun projecten omgevormd of aangepast aan de huidige situatie.
De spoedhulp waar wij dus over spreken in ECHO-verband bedraagt tot dusver een tien miljoen ecu, het totale bedrag inclusief voedselhulp ligt in de orde van grootte van 30 miljoen ecu. Thans zijn de ECHO-medewerkers op zoek naar aanvullende middelen met het oog op een verder hulpprogramma en dat aanvullend programma waaraan in de komende weken de laatste hand kan worden gelegd, zal waarschijnlijk van de zelfde orde van grootte zijn als het voorgaande.
Maar die spoedhulp, dus die tweede fase, zal ook een herstelcomponent moeten omvatten ter voorbereiding van de overgang naar meer gestructureerde herstelwerkzaamheden en hulp voor de economische wederopbouw.
Dat brengt mij op een enkele opmerking over de vooruitzichten voor herstel- en wederopbouwprogramma's op de korte maar ook de middellange termijn. Er moet uiteraard nog een volledige analyse worden gemaakt van de gevolgen van deze ellendige natuurramp voor de Midden-Amerikaanse economieën. Maar er bestaat geen twijfel over dat er voor enkele van de betrokken landen sprake is van enorme structurele schade. De eerste ramingen hebben het vooral over schade aan sleutelsectoren als de landbouw, het wegennet, de bevoorradingssystemen.
De Commissie bestudeert van haar kant alle potentiële financiële middelen die ter beschikking kunnen worden gesteld om een forse en vroegtijdige bijdrage aan de internationale wederopbouwinspanning te kunnen leveren. Van nu af aan is er sprake van een benadering die er als volgt uitziet. Op korte termijn, dat wil zeggen in december van dit jaar, zal de Commissie door middel van een spoedprocedure aan de lidstaten een financieringsvoorstel voorleggen waarin een kader voor toekomstige acties wordt opgezet. Het voorstel is erop gebaseerd om nog in 1998 resterende begrotingstoewijzingen voor herstel en technisch- financiële samenwerking vast te leggen. Zodra de omstandigheden toegang tot de getroffen gebieden toestaan, zal er een multidisciplinaire technische evaluatiemissie in nauwe coördinatie met onze lidstaten en in coördinatie met de nationale autoriteiten en andere donoren worden uitgezonden naar het getroffen gebied.
De voor 1999 voorziene ontwikkelingsprogramma's zullen in nauw overleg met de begunstigde landen per geval worden bekeken en aangepast. Lopende projecten kunnen worden versterkt of omgevormd ten dienste van herstel of wederopbouw. In aanvulling op deze initiatieven kan een strategische aanpak op de middellange termijn vragen om de oprichting van bijvoorbeeld een regionaal wederopbouwfonds. De Commissie kan na raadpleging van alle betrokken partijen inclusief andere donoren en regeringen van begunstigde landen daartoe strekkende voorstellen bij de Raad indienen. Grootste knelpunt voor deze strategie is het thans nog wat lage niveau van financiële middelen, voorzien onder de begrotingslijn die herstel en wederopbouw ten behoeve van Latijns-Amerikaanse landen dient, dat is begrotingslijn B7-313. Thans is er slechts sprake van een zeer klein bedrag op deze begrotingslijn voor 1999, namelijk van 4, 25 miljoen.
Uiteraard kan de begrotingsautoriteit nog een besluit nemen over eventueel aanvullende financiële toewijzingen, met name ter versterking van deze zojuist genoemde begrotingslijn.

Linkohr
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de eerste plaats dank ik de Raad en de Commissie voor de spoedhulp die ze verlenen. Het is hier niet altijd vanzelfsprekend dat wij elkaar danken, maar nu zou ik de Raad en de Commissie toch uitdrukkelijk willen feliciteren. Ik vind het ook goed dat mevrouw Bonino de Europese Unie in Midden-Amerika door haar aanwezigheid zichtbaar maakt.
Mijn tijd is beperkt en ik zal dus kort zijn. Ik zou willen vragen dat wij, aangezien dit zeker niet de laatste natuurramp is, ook eens nadenken over de vraag of wij niet voor een soort rampenhulp kunnen zorgen. Een aantal landen heeft zelfs een ministerie van rampen dat over eigen vervoermiddelen, vliegtuigen en soms ook satellieten beschikt om rampen te voorspellen.
In de tweede plaats merk ik op dat de hulp voor de wederopbouw niet zomaar aan de landen in de regio wordt geschonken, maar dat die ook tot de integratie van de regio bijdraagt. Infrastructuurvoorzieningen, wegen, telecommunicatie en energienetwerken kunnen, nu zoveel vernield is, bijdragen tot de integratie van die regio met meer dan 30 miljoen inwoners. Als Europees Parlement hebben wij er, met de steun van de Raad en de Commissie, politiek altijd voor geijverd dat de regio een geheel wordt.
In de derde plaats hebben wij altijd gezegd dat hulp op niet-bureaucratische wijze moet worden verleend. De hulpverlening moet wel goed doordacht, op lange termijn gepland en zoveel mogelijk door middel van openbare aanbestedingen worden verleend. Ik weet dat dit de kwadratuur van de cirkel is. Wellicht kunnen wij eens debatteren over de vraag hoe wij van de cirkel een vierkant kunnen maken, want anders krijgen wij opnieuw last met de Rekenkamer.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, er zijn natuurlijk rampspoeden waar niet over in detail getreden hoeft te worden, en ik denk dat het drama van de orkaan Mitch hier een van is.
Het gaat er nu om actie te ondernemen, en dit heeft de Commissie tot zover ook snel en efficiënt gedaan. Dit moeten we wel erkennen en hier kunnen we ook heel tevreden over zijn. Het komt er nu op aan te kiezen voor een ambitieus en strategisch programma voor de wederopbouw. Niet alleen de keuze hiervoor is belangrijk, maar vooral ook de toewijding om deze keuze tot een succes te brengen. En dit programma, mijnheer de Voorzitter, moet naar mijn mening verschillende componenten in zich hebben.
Om te beginnen de begroting, en het antwoord van de Europese Unie moet van hetzelfde kaliber zijn als het antwoord dat de lidstaten hebben gegeven. Ik moet zeggen dat ik heel trots ben op het antwoord van mijn vaderland, Spanje, het antwoord van de Spaanse regering en het antwoord dat de Spaanse samenleving in zijn geheel heeft gegeven. Ik denk, mijnheer de Voorzitter, dat het Europees Parlement als begrotingsautoriteit een voorbeeld moet stellen van generositeit en flexibiliteit en zoveel mogelijk middelen ter beschikking moet stellen. Dit heeft de vertegenwoordiger van de Commissie, de heer Van den Broek, zojuist ook gezegd. Het programma moet ook een belangrijke commerciële component in zich hebben. Deze Vergadering smeekt al twee jaar om de Midden-Amerikaanse landen de mogelijkheden van het Stelsel van Algemene Preferenties te geven waar de Andeslanden van genieten, ook voor industriële producten. En dit, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, moet onmiddellijk en onvoorwaardelijk doorgevoerd worden, want ik moet zeggen dat de dubbele norm die de Commissie in haar voorstel hanteert, rekening houdend met de omstandigheden, ontoelaatbaar en discriminerend is en bovendien in strijd met de filosofie achter de genoemde maatregelen.
Ook, mijnheer de Voorzitter, moet er een component zijn die zich richt op het krediet, en ik denk dat de Commissie moet proberen om binnen dit strategisch programma een reeks maatregelen voor te stellen, rekening houdend met de omvang van deze tragedie, die gericht zijn op de vergroting van de kredieten van de Europese Investeringsbank aan deze regio. Er moet uiteraard ook een component zijn die zich richt op de schuld, en in deze kan niet gezegd worden dat de Europese Unie hier niet toe bevoegd is, want, mijnheer de Voorzitter, het moge duidelijk zijn dat niets de Commissie of dit Parlement ervan kan weerhouden de lidstaten te vragen duidelijke concessies te doen ten aanzien van de schuldenlast.
Ik wil erop aandringen, mijnheer de commissaris, dat de Commissie niet alleen aandacht schenkt aan de componenten die ik zojuist heb genoemd, maar daarnaast ook haar fantasie gebruikt. Want in de strijd tegen onheil en rampspoed en vaak ook tegen de harde realiteit, zijn de voornaamste wapens niet, hoewel dit ogenschijnlijk wel zo lijkt, de middelen die efficiënt en gecoördineerd moeten worden toegepast, waar mevrouw Ferrero-Waldner over heeft gesproken. Vaak speelt ook de fantasie een belangrijke rol in dergelijke situaties.
Ik wil het voorzitterschap van de Raad verzoeken, mijnheer de Voorzitter, de mechanismen van de politieke dialoog in werking te stellen door op te roepen tot een buitengewone vergadering van de Conferentie van San José op ministerieel niveau. Ik denk dat deze ministersconferentie hoe dan ook een impuls zal kunnen geven aan de conferentie of eventuele conferentie met de donoren waar de vertegenwoordiger van de Commissie, mijnheer Van den Broek, over sprak. Ik ben van mening, mijnheer de Voorzitter, dat we ons nu op de toekomst moeten richten en dat deze tragedie een goede gelegenheid zou kunnen zijn om de saamhorigheid van de bevolking van Midden-Amerika te versterken, zodat deze meer inspanningen zal doen voor de regionale integratie en waardoor de solidariteit bovendien zal toenemen.
Tot besluit, mijnheer de Voorzitter, wil ik de Commissie verzoeken alle middelen in te zetten en alle mogelijke inspanningen te leveren. En u kunt er zeker van zijn, mijnheer de commissaris, dat de Commissie, en ik wil u verzoeken dit precies zo aan de verantwoordelijke commissaris, de heer Marín, over te brengen, de steun heeft van deze Vergadering, omdat we degenen die alles doen wat ze kunnen nooit zeggen dat ze niet doen wat ze zouden moeten doen.

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het volkomen eens met de vele argumenten die mijn collega's van de sociaal-democratische en christen-democratische fractie hebben gegeven ten aanzien van de nu dringende acties - evenals latere acties - die de Europese Unie in de door de ramp getroffen gebieden moet uitvoeren, zowel op het niveau van de Raad als van de Commissie.
Ik heb de gelegenheid gekregen in juli de getroffen landen te bezoeken en ik heb kunnen constateren dat de wederopbouw na de binnenlandse onlusten en ernstige conflicten goed op gang is gekomen en dat ze op weg zijn naar een werkelijk herstel, waarbij sprake is van een heuse wil om samen te werken.
De natuur heeft op brute wijze in enkele uren alle arbeid van de laatste jaren tenietgedaan. Ik denk dat wij ons vanuit onze bevoorrechte positie in Europa zo solidair mogelijk moeten tonen met de getroffen samenlevingen en volkeren en de urgentie niet uit het oog mogen verliezen. Het spreekt vanzelf dat de ambtelijke apparaten - op alle niveau's, van die van de Europese Unie en de regeringen van de lidstaten tot de overige besturen die hiermee te maken hebben - samen met de niet-gouvernementele organisaties hier een zeer actieve rol in moeten spelen. Ik wil benadrukken dat het van essentieel belang is om de schuldenlast te herzien, zodat dit geen struikelblok kan worden voor een mogelijk herstel en, zoals wij in onze gezamenlijke resolutie ook stellen, het is ook heel belangrijk om de basis te leggen voor een herstel op middellange en lange termijn dat het proces van wederopbouw, waarvan ik zoals ik al zei in juli persoonlijk heb kunnen vaststellen dat dit er is, zal versterken en ondersteunen.

Guinebertière
Mijnheer de Voorzitter, de cycloon Mitch heeft een ravage aangericht in Midden-Amerika en heeft alles op zijn weg verwoest. Dit zou slechts een feit van voorbijgaande aard zijn ware het niet dat achter dit alles een onmetelijk menselijk drama schuilgaat, dat jammer genoeg nog lang een gapende wonde zal blijven. Wij hebben altijd natuurrampen gekend, maar die treffen helaas al te vaak al arme gebieden, zodat de mensen niet alleen met financiële onzekerheid, maar ook met onmenselijk leed, verdriet, verslagenheid, verlies van geliefden, ziekten en angst voor de toekomst te maken hebben.
Als lid van de interparlementaire delegatie voor de betrekkingen met de landen van Midden-Amerika kon ik in mei jongstleden tezamen met enkele collega's een bezoek brengen aan Honduras. Wij konden toen, vóór de doortocht van de cycloon, al zien dat zelfs in de hoofdstad, Tegucigalpa, de uitgestoken hand van de Unie een steun voor de bevolking was. Vandaag hebben wij niet alleen een plicht tegenover hen, maar ook een echte morele schuld, die wij moeten nakomen in een verbintenis op lange termijn.
De gehele internationale gemeenschap heeft onmiddellijk hulp geboden en deze spontane reactie is zeker niet onbelangrijk wanneer we weten dat aldus voor voedsel, kleding, vervoermiddelen, waterfilters, geneesmiddelen en veldhospitalen gezorgd werd. Net als mijn collega ben ik fier Française te zijn. Ik erken natuurlijk het enorme belang van noodhulp voor deze landen en ik breng hulde aan de mannen en vrouwen die zich in het veld inzetten en al het nodige doen om opnieuw een minimum aan infrastructuur op te bouwen voor de opvang van een bevolking die have en goed verloren is, maar mijns inziens zou het ergste zijn dat we deze landen vergeten na deze noodhulp.
Nadat zij deze solidaire inspanningen geleverd hebben, moeten de rijke landen niet alleen de schulden van deze landen kwijtschelden, maar ook tezamen en in overleg met de regeringen van deze landen een plan voor de wederopbouw van het gebied opstellen. Wij mogen evenwel niet de fout begaan in hun plaats te beslissen, want mijns inziens is dit een uitstekende gelegenheid om de ontwikkeling van democratische praktijken in deze landen te steunen. Laten we deze plannen niet alleen in nauw overleg met de regeringen uitvoeren, maar ook met de bevolking en de maatschappelijke organisaties, die wij de middelen moeten geven om zelf voor de wederopbouw te zorgen.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, ik was het volkomen eens met mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, mevrouw Ferrero-Waldner, toen zij zei dat de orkaan verschrikkelijk is geweest, want het was er een van de vijfde categorie. Er moet echter ook rekening mee worden gehouden, en ik denk dat veel niet-gouvernementele organisaties hier ook op wijzen, dat als de behuizing niet uit krotten had bestaan, als er een netwerk was geweest dat had kunnen voorzien wat er zou gebeuren en als er, kort gezegd, meer zou zijn geweest op het gebied van mensenrechten in deze regio, de gevolgen van de orkaan minder erg zouden zijn geweest. Ik ben het tevens eens met de vragen die de heren Salafranca en Linkohr opwerpen wat betreft het Stelsel van Algemene Preferenties voor deze landen.
In de korte tijd die mij nog rest, zal ik echter vertellen wat enkele afgevaardigden en organisaties uit Midden-Amerika vorige week tijdens een seminarie in Brussel hebben gezegd. Ik zal hun zorgen uiteenzetten:
Op de eerste plaats moeten in dit geval de samenwerkingsovereenkomsten worden herzien en zoals andere collega's reeds hebben gezegd, gericht worden op de middellange en lange termijn, om tot een goede wederopbouw te komen.
Op de tweede plaats zou gecontroleerd moeten worden of de hulp ook bij de slachtoffers terechtkomt. In het verleden is helaas gebleken dat dit niet altijd het geval is.
Op de derde plaats moet er bij de verdeling van de hulp rekening worden gehouden met de gemeentes. Er zijn kleine gemeentes die met erg veel problemen te kampen hebben en slechts weinig middelen tot hun beschikking hebben om deze te bestrijden.
Op de vierde plaats moet er worden gevraagd om kwijtschelding van de schulden, die zoals wij allen weten in Nicaragua 300 % van het bruto nationaal product bedraagt, maar die ook in andere landen aanzienlijk is.
Op de vijfde plaats tenslotte, moet de kwijtschelding van de schulden niet de problemen van de regeringen verlichten, maar die van de bevolking. Het is dan ook noodzakelijk dat het bedrag van de schulden aangewend wordt voor concrete projecten gericht op de wederopbouw van de regio.
Net als de heer Salafranca ben ook ik trots, en niet alleen op het optreden van de Spaanse regering, maar vooral ook op dat van het Spaanse volk, dat blijk heeft gegeven van een groot gevoel van solidariteit. Maar dat is nu. We moeten nog afwachten wat er in januari en februari gebeurt. Het is noodzakelijk dat we ook nadat de eerste emoties om wat er in Midden-Amerika is gebeurd zijn weggeëbd, blijven handelen.

Kreissl-Dörfler
Mijnheer de Voorzitter, een ramp van deze omvang vergt uitzonderlijke maatregelen. Duizenden mensen zijn omgekomen of hebben alles verloren, ook omdat tegen de aanstormende orkaan geen voorzorgsmaatregelen waren genomen en omdat de armsten op de gevaarlijkste plaatsen moeten wonen en grote gebieden voor industriële landbouw werden ontbost. Midden-Amerika is verwoest en de wederopbouw zal tientallen jaren duren. Om die wederopbouw te doen slagen hebben de getroffen landen echter niet alleen efficiënte hulp nodig. Er moet een herstelplan op lange termijn worden opgesteld en wij mogen ons niet beperken tot allerlei losse giften die, zoals dat al vaker is gebeurd, in twijfelachtige of de regering goed gezinde kanalen verzanden.
Een goed gecoördineerde wederopbouw moet vooral op de verbetering van de situatie van de bevolking gericht zijn. De grootste prioriteit moet daarbij worden verleend aan gezondheid, onderwijs, huisvesting en een grondige landbouwhervorming. De getroffen mensen moeten daarbij inspraak en een controlerecht krijgen. Midden-Amerika heeft nood aan een volledige kwijtschelding van zijn bilaterale schulden. Frankrijk heeft hier het goede voorbeeld gegeven. De andere EU-landen moeten dat onverwijld volgen. Het gaat er echter niet alleen om schulden kwijt te schelden die toch niet meer kunnen worden terugbetaald. Ook de multilaterale schulden moeten worden kwijtgescholden. Het IMF en de Wereldbank zullen kredieten verstrekken, maar die mogen niet aan structurele aanpassingen worden gekoppeld.
De Europese regeringen moeten hun invloed bij het IMF en de Wereldbank aanwenden om te beletten dat aan de kredieten voorwaarden worden verbonden. Vandaag staat in de Guardian dat de toekomst voor Chiquita rooskleurig is. De internationale bananenmaatschappijen zullen de wederopbouw van hun installaties door hun verzekeringsmaatschappijen laten betalen, maar hun arbeiders staan op straat. Multinationale ondernemingen, die bijvoorbeeld in Honduras al jarenlang vrijwel geen belasting betalen, willen zich nu aan hun verantwoordelijkheid onttrekken. Verwoestingen als gevolg van een orkaan zijn niet zomaar een natuurramp die de mensen overvalt. De ramp is mede veroorzaakt door de vernietiging van de ozonlaag, de ongebreidelde exploitatie van natuurlijke rijkdommen en de snelle vergiftiging van ons milieu. Als wij in de industrielanden niet radicaal anders gaan denken, zal dit beslist niet de laatste ramp zijn.

Escolá Hernando
Mijnheer de Voorzitter, met iedere dag die voorbijgaat en naar gelang de slachtoffers en materiële schade die de orkaan Mitch heeft veroorzaakt zich opstapelen, beseffen we de ware omvang van de ramp beter. In dit geval heeft de natuur de landen in Midden-Amerika niet ontzien, maar we mogen ook niet vergeten erop te wijzen, zoals het Parlement ook doet, dat het de mens zelf is die er door zijn nalatigheid voor heeft gezorgd dat de verandering van het klimaat rampen zoals deze veroorzaakt. We moeten ons ervan bewust zijn, met name de geïndustrialiseerde landen, dat wanneer wij ons gedrag niet veranderen, er na de orkaan Mitch nog meer orkanen zullen volgen met dezelfde desastreuze gevolgen.
Dames en heren, zoals meestal het geval is, zijn het de zwaksten in Midden-Amerika die het het zwaarst te verduren hebben gekregen. Het is dan ook absoluut noodzakelijk dat wij ons ervan verzekeren dat de hulp op een zo gecoördineerd, effectief en efficiënt mogelijke manier wordt verstrekt, zodat deze allereerst terechtkomt bij degenen die het het hardst nodig hebben en geen haard van corruptie wordt, zoals in andere, gelijkaardige situaties helaas wel is gebeurd.
Tot slot willen wij publiekelijk uiting geven aan onze tevredenheid over de buitengewone blijken van solidariteit van zowel de burgers van de Europese Gemeenschap zelf als de instellingen die ze vertegenwoordigen, in het bijzonder de Europese instellingen. Wij zijn zeer tevreden met de snelle reactie op een situatie die snel ingrijpen vereist. Wij hebben ons zo vaak beklaagd over de bureaucratische traagheid waarmee Europa op problemen reageert, dat wij vandaag ook onze tevredenheid moeten kunnen tonen. Nu rest ons alleen nog een kwijtschelding van de schuld van de getroffen landen.

Blokland
Voorzitter, we zijn geschokt door de ramp die in Midden-Amerika heeft plaatsgevonden. Als zulke natuurkrachten vrij spel krijgen en een golf van vernielingen, doden en gewonden nalaten, komt er een gevoel van grote machteloosheid over ons. Ook in deze moderne samenleving met haar vele technische mogelijkheden komen wij voor verrassingen in de natuur te staan. Het was geen totale verrassing, want korte tijd ervoor heeft men de orkaan Mitch al aan zien komen.
De gevolgen van deze orkaan konden echter niet uitblijven. De omvang van de ramp is ernstig toegenomen door de inrichting van het gebied. Arme boeren werden door rijkere grootgrondbezitters verdreven naar hoger gelegen berghellingen om daar hun beroep uit te oefenen. Dit heeft tot desastreuze gevolgen geleid. De orkaan heeft vrij spel gehad op de ontboste berghellingen en nam alles mee in de vorm van een verwoestende stroom modder.
Op dit moment is echter het belangrijkste dat er adequate hulp geboden wordt. Veel is er al gedaan door landen overal ter wereld, inclusief Europese landen. Het kwijtschelden van schulden door verschillende landen, zoals Frankrijk en Nederland, verdient navolging van de andere Europese landen. Hetzelfde geldt voor het uitstel van betaling door de financiële instellingen en de internationale financiële organisaties.
Voor de langere termijn is het nodig dat er een sociaal-ecologisch verantwoord programma wordt opgesteld om de boeren te helpen en de natuur te herstellen. Daarbij dienen ook de grootgrondbezitters mee te werken aan een werkelijk duurzame ontwikkeling, wat onder andere een adequate erosiebestrijding inhoudt. Het is raadzaam om de NGO's hierbij actief te betrekken.

Amadeo
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het hier hebben over de herschikking van de schulden om de economie van de door de ramp getroffen landen weer nieuw leven in te blazen. Niet alle landen kunnen met een zelfde maatstaf worden beoordeeld: Guatemala en El Salvador lijken rijkere landen te zijn dan Nicaragua en Honduras, of althans minder arme landen. Nu het criterium van het kwijtschelden van de schulden vaststaat, zou juist het verschil tussen de diverse nationale inkomens aanleiding kunnen zijn voor een gedifferentieerde behandeling, al naar gelang van de economisch-financiële situatie waarin een bepaald land zich bevindt. Zo zouden op de landen waar de situatie het minst ongunstig is, de clausules kunnen worden toegepast die in Napels in de marge van de vergadering van de G7 van 1993 zijn vastgesteld en die voorzagen in het kwijtschelden van 66 % van de schuld, terwijl op de landen die zich in de meest ongunstige positie bevinden het akkoord van Lyon van de G7 van 1996 zou kunnen worden toegepast: kwijtschelding tot 80 % van de schuld.
In Nicaragua wordt, evenals in Honduras, nu rekening gehouden met een verslechtering van de al moeilijke economische situatie, met rampzalige repercussies op de armoedegrens die nu is berekend op 60 % van de bevolking, met een toenemend werkloosheidspercentage, dat momenteel 53 % bedraagt voor Nicaragua en 30 % voor Honduras.

Manzella
Mijnheer de Voorzitter, de snelle reactie van de communautaire instellingen en de beschaafde samenleving wijst erop dat we goed zijn begonnen. Maar het is nog maar een begin; al het overige blijft nog te doen en dit Parlement wacht met veel belangstelling het verslag af van commissaris Bonino en de voorstellen die zij zal formuleren. De ramp die zich in Midden-Amerika heeft voltrokken is in feite niet alleen een natuur- en menselijke ramp, maar ook en vooral een politieke.
In al deze achter ons liggende jaren hebben wij het steeds gehad over de politieke eenheid van Midden-Amerika. We hebben in die termen geredeneerd toen het ging om het proces van het herstel van de vrede in de regio na de oorlogen die het continent hadden verscheurd en nu bestaat de mogelijkheid nog steeds dat er zich opnieuw een sociale breuk voordoet. Wij hebben onze steun gegeven aan PARLACEN, het Parlement van Midden-Amerika. Wij hebben ons steeds op het standpunt gesteld dat er regionale onderlinge afhankelijkheid moet zijn. Welnu, het moment is aangebroken waarop wij deze onderlinge afhankelijkheid moeten proberen te reproduceren in de tweede fase die in onze steunverlening is aangebroken. Wij moeten het idee van die onderlinge afhankelijkheid hoog houden, zowel bij het plan om de onmiddellijk opgetreden, massale werkloosheid te lijf te gaan, als op het vlak van de infrastructuur en van de financiering; in dat laatste verband moet het probleem van de bilaterale en multilaterale kwijtschelding van de schulden enerzijds door de afzonderlijke lidstaten en door de eurozone als zodanig effectief aan de orde worden gesteld bij de getroffen landen en bij de internationale organisaties en anderzijds worden aangepakt via het multilateraal overleg tussen de donorlanden die natuurlijk, zoals daarnet door de geachte afgevaardigde Salafranca is gezegd, in overleg met de Conferentie van San José te werk moeten gaan, zodat een voortdurende aanwezigheid van de Unie waarneembaar blijft, die zich niet tot deze noodsituaties beperkt.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, ook ik zou de inwoners van Midden-Amerika mijn oprechte medeleven en verslagenheid willen betuigen. Ik ga verder in het Duits.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, zoals wij al vaak hebben gehoord, is de omvang van de ramp enorm en hebben de mensen in de regio nog nooit zoiets meegemaakt. Daarom moeten wij alles in het werk stellen om zo goed en zoveel mogelijk te helpen. Er mogen geen taboes zijn. Ik heb dat al op een vergadering van onze delegatie gezegd. Als Parlement moeten wij samen met de Raad onverwijld onderzoeken hoe wij op de begroting de nodige gelden beschikbaar kunnen stellen. De financiële middelen waaraan nu wordt gedacht, mogen echter maar een begin zijn, want in de loop van de volgende jaren zal voor de wederopbouw zeer veel geld nodig zijn. Nicaragua en Honduras behoorden al tot de armste landen van de wereld en zijn nu nog armer geworden. Wij hebben dus veel geld nodig en moeten daarom op zeer onconventionele manier te werk gaan. Daarom zou ik nogmaals willen voorstellen wat ik op de vergadering van de delegatie al heb gezegd. Wij moeten ons ernstig afvragen of wij, gelet op de nijpende situatie, voor deze ramp geen geld uit het Europees Ontwikkelingsfonds beschikbaar kunnen stellen. Honduras en Nicaragua zijn wel geen ACS-landen, maar wij moeten hier anders denken dan wij gewoon zijn. Als bijvoorbeeld middelen door de ACS-landen niet worden opgenomen, kunnen wij die misschien voor hulp bij rampen en voor de wederopbouw gebruiken.
Op lange termijn meen ik dat die landen tot de Overeenkomst van Lomé moeten toetreden. Welk recht hebben wij immers om die armste landen van de wereld, die nu nog armer zijn geworden, de preferenties en financiële middelen van Lomé te onthouden? Daarvoor hebben wij geen enkele reden. Als wij eerlijk willen zijn, moeten wij alles doen wat wij kunnen. Ook dat is daarvan een aspect.

Linser
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de situatie in Midden-Amerika is afschuwelijk: er zijn 12.000 doden en 18.000 vermisten. In Honduras is 90 % van de bananenoogst en 70 % van de wegen verwoest. De ontwikkeling van de meeste Midden-Amerikaanse landen is vele jaren teruggedraaid; de humanitaire hulp van de Europese Unie is levensnoodzakelijk, ook om de dreigende escalatie van de politieke situatie in Nicaragua te verhinderen. Een efficiënt gebruik van de hulpbronnen, zoals die in de ontwerpresolutie wordt gevraagd, is uiteraard een goede zaak.
Naast de humanitaire hulp, waarmee wij hier allen instemmen en waartoe wij de Commissie blijven aansporen, zou ik, ter aanvulling van wat de heer Kreissl-Dörfler heeft gezegd, nog een ander aspect willen behandelen. Vele experts nemen aan dat de uitstoot van broeikasgassen een van de grote oorzaken van deze milieuramp is. Ik begrijp dan ook niet dat men op de klimaattop van Buenos Aires de maatregelen om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen alweer twee jaar heeft uitgesteld. In het licht van zulke natuurrampen is het volgens mij onontbeerlijk dat de Unie nadrukkelijk voor een snelle en wereldwijde vermindering van de CO2 -uitstoot ijvert.

Cabezón Alonso
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Commissie en de Raad bedanken voor hun aanwezigheid.
Er zal zeker een generatie overheen gaan voor Midden-Amerika alle nadelige gevolgen van de orkaan Mitch heeft overwonnen, deze vervloekte orkaan die een nog veel rampzaliger weerslag heeft dan we in eerste instantie voor mogelijk hadden gehouden. Het getroffen gebied is enkele decennia teruggegaan in zijn ontwikkeling en de inspanningen die het heeft gedaan om zich te ontdoen van de diepe wonden van het recente verleden zijn in één klap tenietgedaan.
De getroffen landen zijn met hun neus op de feiten gedrukt: ze hebben een minimaal incasseringsvermogen en een zeer zwakke staatsstructuur waarmee ze de schade het hoofd zullen moeten bieden. Dit zijn samenlevingen die ondanks alles niet de hoop laten varen na deze ramp waar ze zwaar onder lijden, alsof ze een collectieve Sisyphus zijn die ziet hoe zijn werk wordt vernietigd op het moment dat het bijna klaar is.
Ik wil de Commissie van harte feliciteren met haar snelle reactie, met name op het gebied van humanitaire hulp, en ook de lidstaten die al even snel gereageerd hebben. Onze samenlevingen - het Spaanse antwoord is bekend - hebben zich solidair en genereus getoond en hebben in sommige gevallen zelfs het antwoord van de regering overtroffen, maar de tot nu toe genomen maatregelen, hoe belangrijk ook, zijn niet toereikend. De regeringen moeten het probleem van de schuldenlast van deze landen op een rechtvaardige manier oplossen en de schulden aanwenden als een nuttig middel om te helpen bij het opbouwen van de economie van deze landen.
Ik zou willen dat mijn regering, de Spaanse regering, deze landen hun schulden kwijtscheldt, dat de andere lidstaten dit ook doen en dat deze schuld wordt aangewend voor het opbouwen van de infrastructuur en voorzieningen op het gebied van gezondheidszorg, onderwijs en milieu. Zoals is vastgesteld moet er in januari of februari een programma voor hulpverlening en wederopbouw op gang komen, en de instellingen van de Europese Unie moeten hun financieel en begrotingsbeleid zonder voorbehoud versoepelen om dit programma voor de wederopbouw te steunen. De orkaan heeft veel leed veroorzaakt en vele slachtoffers gemaakt en het is onze plicht, die van ons allemaal, om de gevolgen hiervan draaglijker te maken en te helpen bij het opbouwen van een nieuwe toekomst voor deze landen.

Robles Piquer
Mijnheer de Voorzitter, als ondervoorzitter van de Fractie van de Europese Volkspartij, belast met de betrekkingen met Latijns Amerika, zou ik kort blijk willen geven van de solidariteit van mijn fractie met de slachtoffers en tevens van onze tevredenheid over het feit dat de solidariteit van zowel het volk als de officiële instanties zo groot is. Wij zijn ook zeer tevreden met de snelheid waarmee de werkgroep voor betrekkingen met Midden-Amerika en Mexico van dit Parlement samen is gekomen, op initiatief van de heer Salafranca, de grote opkomst bij deze buitengewone vergadering en de aanwezigheid van de vice-voorzitter van de Europese Commissie, de heer Marín en van mevrouw de commissaris Bonino. Ook de overvloedige Europese hulp, niet van de lidstaten afzonderlijk maar van alle lidstaten samen, is verheugend. Symbool van deze hulp zijn misschien wel de bezoeken aan de regio door de prins van Spanje, Felipe de Borbón, president Chirac en ook mevrouw de commissaris Bonino. Deze drie namen geven de aard van de Europese hulp, die in de toekomst natuurlijk niet zal ontbreken, waarschijnlijk het beste weer.

Newens
Mijnheer de Voorzitter, de landen van Midden-Amerika die zo zwaar zijn getroffen door de orkaan Mitch hadden het al zwaar te verduren door de nasleep van de jarenlange burgeroorlog. Al deze landen hadden al te kampen met analfabetisme, schrijnende armoede en een loodzware internationale schuldenlast, zoals diegenen van ons die het gebied hebben bezocht zullen beamen. Nu zijn ze ook nog eens getroffen door de meest verwoestende storm van de eeuw, waarin ontelbare dorpen, sloppenwijken, bruggen en wegen door de vloed zijn weggeslagen. Oogsten zijn vernield, de veestapel is gedecimeerd, de drinkwatervoorraden onbruikbaar geworden. Er zijn duizenden slachtoffers gevallen. De Europese Unie en alle andere organisaties die noodhulp hebben geboden, verdienen al onze lof.
Ook de stappen die zijn genomen om de schuldenlast te verlichten zijn van essentieel belang. De economische wederopbouw van de getroffen landen, die toch al zo verschrikkelijk arm waren, zal echter nog jaren gaan duren. We moeten het feit onder ogen zien dat er een dringende behoefte bestaat niet alleen aan uitstel van betaling maar ook aan kwijtschelding van de schulden. Honduras en Nicaragua zullen nooit de rente op hun schulden kunnen betalen; daarom biedt uitstel van hun betalingsverplichtingen geen soelaas. Bovendien is het ontoelaatbaar dat de ontwikkelingshulp voor de middellange en lange termijn zou worden teruggeschroefd, omdat we in met name de sociale behoeften van deze landen moeten blijven voorzien.
Wat het grondbezit betreft spelen er allerlei problemen inzake de pachtregelingen. De behoefte aan landhervorming is dan ook groter dan ooit tevoren. De Europese Unie houdt zich al lange tijd intensief bezig met de ontwikkeling van Midden-Amerika: het San José-proces is daar een voorbeeld van. We moeten onze hulp intensiveren. De Raad, de Commissie en het Parlement moeten het mogelijk maken dat de nog niet uitgegeven middelen in de begroting voor steunmaatregelen voor dit doel worden aangewend.
Door deze ramp worden we ook weer herinnerd aan de noodzaak van vergaande internationale maatregelen ter beperking van de milieuschade die door klimaatverandering wordt veroorzaakt. Als we niets doen zullen er zich steeds meer natuurrampen gaan voordoen, waarvan sommige nog ernstiger zullen zijn dan de catastrofe waar we het vanavond over hebben.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou graag nog kort het volgende willen zeggen. In de eerste plaats dank ik de sprekers voor hun steun en voor hun vele aanbevelingen en opmerkingen, die zeker voor mij een aansporing zijn in het vooruitzicht van de Raad van ministers van Ontwikkelingssamenwerking op 30 november.
Samenvattend kunnen wij zeggen dat in eerste instantie het probleem rijst van de coördinatie van de humanitaire hulp, de hulp voor de wederopbouw en de ontwikkelingshulp. Wij zullen met de partners eerst de hulp coördineren. Het voorzitterschap zal dat vooral ter plaatse doen. In de tweede plaats is het uiterst belangrijk dat wij de kwestie van de kwijtschelding van de schulden onderzoeken. Ook dat werd in de Raad Algemene Zaken al besproken. Wij zullen het daarover vooral in de Raad van ministers van Ontwikkelingssamenwerking hebben, maar bovendien wordt ook een conferentie van donorlanden voorbereid. Die vindt op 10 en 11 december in Washington plaats. Daar zal vooral in het kader van de Interamerikaanse Ontwikkelingsbank bovendien worden bepaald welke bedragen nog kunnen worden gevraagd. Een volgende conferentie zal in maart van volgend jaar in Stockholm plaatsvinden om de wederopbouw voor te bereiden.
Wat de schulden betreft, moeten wij uiteraard een duidelijk onderscheid maken tussen de bilaterale schulden - ontwikkelingsen uitvoerkredieten - en de multilaterale schulden, vooral het HIPC-initiatief, in het kader waarvan wordt gestreefd naar de oprichting van een nieuw fonds, wat het voorzitterschap zal steunen en stimuleren, of de aanwending van bij de Wereldbank al beschikbare middelen, waarvoor wij eveneens zullen pleiten.
Voorts is tijdens het debat alles besproken wat ik daarstraks al heb gezegd. Misschien nog kort iets over het klimaatverdrag: wij weten allemaal dat de Europese Unie hier een pioniersrol speelt, maar dat het niet gemakkelijk is om ook de andere grote spelers erbij te betrekken.

Van den Broek
Ook mijnerzijds en ook namens de Commissie en de afwezige Emma Bonino en Manolo Marín die zeker graag deze gedachtewisseling hadden meegemaakt, dank voor de enorme eensgezindheid en solidariteit die wij hier met zijn allen kunnen betonen ten opzichte van deze onmenselijke natuurramp die zoveel mensen en zoveel landen in Midden-Amerika heeft getroffen. Ik ga nog even heel kort op een paar punten in, onder andere naar aanleiding van de interventie van de heer Salafranca. Inderdaad, de Commissie heeft natuurlijk geen competentie ten aanzien van deze schuldenproblematiek, maar ik denk naar het Raadsvoorzitterschap luisterende, dat het iedereen duidelijk is dat het niet bij een humanitaire inspanning kan blijven. Dat er ook door de internationale gemeenschap iets zal moet worden gedaan om deze geweldige schuldenlast te verlichten en waar mogelijk zelfs kwijt te schelden onder de omstandigheden die zich thans voordoen.
Tweede punt, de heer Salafranca heeft eerder gewezen op de dialoog van San José. Ik herinner mij die nog uit een veel langer verleden, het Contadora-proces en dergelijke. Ik kan mij voorstellen en ik ben ervan overtuigd dat dat ook voor de heer Marín geldt en trouwens ook voor het Raadsvoorzitterschap, dat, wanneer de situatie in Midden-Amerika eenmaal wat overzichtelijker is geworden en financiële beslissingen zijn gevallen en er daadwerkelijk ook een wederopbouwprogramma tot stand is gekomen, dan zeker gedacht zal worden aan het entameren van een dialoog tussen de Europese Unie en de landen van Midden-Amerika in deze San José-context. Dat lijkt me op zich een buitengewoon constructieve gedachte.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Van den Broek.
Ik heb een ontwerpresolutie ontvangen tot besluit van dit debat.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen plaats.

Stand van het vredesproces in het Midden-Oosten
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over de verklaring van de Raad over de stand van het vredesproces in het MiddenOosten.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Europese Unie heeft altijd op de noodzaak van een algemene, rechtvaardige en duurzame vrede in het Nabije Oosten gewezen. Die moet onder meer op de duidelijke resoluties van de VN-Veiligheidsraad steunen. Ik verwijs in dat verband naar het recht van alle staten in het Nabije Oosten op een bestaan binnen veilige, internationaal erkende grenzen, maar ook op het recht van het Palestijnse volk op zelfbeschikking, waarbij geen enkele optie mag worden uitgesloten.
De Unie heeft daarom de akkoorden van Madrid en Oslo, die het huidige vredesproces in het Nabije Oosten op gang hebben gebracht, inhoudelijk ten volle ondersteund. Sedert begin 1997 maken wij ons echter almaar meer zorgen over het feit dat die ontwikkeling is stilgevallen. De Verenigde Staten en de Europese Unie voeren in deze moeilijke situatie hun bemiddelingspogingen op, waarbij vooral de speciale EU-gezant voor het Nabije Oosten, Miguel Moratinos, de conflictpartijen al herhaaldelijk voorstellen heeft voorgelegd om hun meningsverschillen te overbruggen.
Op 23 oktober van dit jaar ondertekenden eerste minister Netanyahu en president Arafat, na moeizame onderhandelingen, in Wye Plantation bij Washington eindelijk een akkoord, waaraan de Verenigde Staten en president Clinton, maar ook koning Hoessein een grote bijdrage hebben geleverd. Die overeenkomst moet de langverwachte doorbraak worden die het vredesproces na anderhalf jaar opnieuw op gang moet brengen.
Met de ondertekening van het akkoord zetten de conflictpartijen het proces van Oslo voort: een verdere terugtrekking van de Israëlische troepen van de Westelijke Jordaanoever in ruil voor uitgebreide Palestijnse veiligheidsgaranties. Beide partijen zijn het eens geworden om de onderhandelingen over de definitieve status spoedig aan te vatten en geen eenzijdige maatregelen te nemen. Met hun inspanningen voor de totstandbrenging van een overeenkomst hebben de Verenigde Staten de rol van scheidsrechter op zich genomen en zich garant gesteld.
Het akkoord van Wye Plantation dreigt echter door het geringe vertrouwen tussen de verdragspartners in gevaar te komen. In de huidige omstandigheden lijkt het dan ook uiterst belangrijk dat beide partijen afzien van eenzijdige acties die het resultaat van de onderhandelingen over de definitieve status in het gedrang kunnen brengen. Anderzijds is het positief dat de huidige Israëlische regering door de ondertekening van de overeenkomst voor het eerst uitdrukkelijk met het principe "land in ruil voor vrede" heeft ingestemd.
De Europese Unie heeft de in Wye Plantation bereikte doorbraak uitdrukkelijk toegejuicht, maar ook opgemerkt dat het succes ervan afhangt van de snelle uitvoering van het akkoord. Dat het Israëlische parlement het akkoord gisteren heeft goedgekeurd, is een belangrijke stap in die richting.
De Europese Unie zal de uitvoering van het memorandum van Wye ondersteunen op alle terreinen waar ze een positieve bijdrage kan leveren. Ik denk dan in het bijzonder aan een aantal aspecten van de Israëlisch-Palestijnse interim-overeenkomst, zoals de opening van de luchthaven, de bouw van de haven van Gaza en de veilige wegverbinding tussen de Westelijke Jordaanover en de Gazastrook. De Europese Unie voert nu al een antiterrorisme- en ondersteuningsprogramma voor de Palestijnen uit en werkt in het kader van het veiligheidscomité EU-Palestijnen aan een ander soortgelijk programma.
Onafhankelijk van de vooruitgang bij de uitvoering van het akkoord van Wye Plantation verstrijkt de eerste periode van vijf jaar van de EU-hulp voor de Palestijnen op het einde van dit jaar. De Verenigde Staten hebben ons uitgenodigd voor een nieuwe donorconferentie op ministerieel niveau op 30 november 1998 in Washington om de steun voor de Palestijnen voort te zetten. De EU heeft al principieel besloten haar steun voor het Palestijnse volk ook in de volgende vijf jaar op het huidige hoge niveau te handhaven.
De Oostenrijkse minister van Buitenlandse Zaken Schüssel heeft als Raadsvoorzitter, in het gezelschap van speciaal gezant Miguel Moratinos en van een vertegenwoordiger van de Europese Commissie, van 12 tot 15 november het Nabije Oosten bezocht en in Jordanië, Israël, de Palestijnse gebieden, Syrië, Libanon en Egypte politieke gesprekken gevoerd. Bedoeling van de reis was de mogelijkheden te onderzoeken voor een actieve deelname van de Europese Unie aan de uitvoering van het akkoord van Wye Plantation. Onmiddellijk na de ondertekening van dat akkoord was daarvoor een bijzonder geschikt ogenblik. De gesprekken met alle partijen in de regio verliepen in een zeer open en goede sfeer. Daarbij werd vastgesteld dat iedereen de rol van de Europese Unie in het vredesproces waardeert en dat velen wensen dat de Europese Unie nog meer doet, uiteraard ook speciaal gezant Moratinos.
In Israël wil men echter dat dit in het kader van concrete samenwerkingsprojecten gebeurt en werd uitdrukkelijk gezegd dat het politieke terrein is uitgesloten. Tegen de uitvoering van het memorandum van Wye rijst niet alleen aan Israëlische, maar ook aan Palestijnse zijde krachtig verzet. Israël schijnt nog altijd een onwrikbare houding aan te nemen in verband met Jeruzalem, de veiligheidszones rond Jeruzalem en in de Jordaanvallei en de uitbreiding van de bestaande nederzettingen. Israël lijkt daarentegen wel bereid tot een pragmatische samenwerking met de Arabische zijde op het gebied van de watervoorziening en de infrastructuur, bijvoorbeeld de aanleg van spoorwegen.
De gesprekspartners in Egypte, Syrië en Libanon lieten zich vaak sceptisch uit over het memorandum van Wye en over de bereidheid van Israël om het uit te voeren. Ook bij de Palestijnen was een zeker pessimisme duidelijk merkbaar. Vooral Israël wenst de onmiddellijke stimulering van de multilaterale componenten van het vredesproces, maar de Arabische gesprekspartners wijzen dat af zolang het akkoord van Wye niet is uitgevoerd en de vredesgesprekken met Syrië en Libanon niet zijn hervat.
In het licht van de door het akkoord van Wye Plantation op gang gebrachte nieuwe ontwikkelingen en de indrukken die de Raadsvoorzitter op zijn reis in het Nabije Oosten heeft opgedaan, wachten ons met betrekking tot het vredesproces in het Nabije Oosten op dit ogenblik enkele dringende opdrachten, maar dienen zich ook nieuwe mogelijkheden aan. Wij moeten die opdrachten vervullen en die mogelijkheden benutten om het vredesproces te ondersteunen en de Europese aanwezigheid in de regio te versterken. Zo moeten wij, in het vooruitzicht van de donorconferentie op 30 november in Washington, dringend een gezamenlijk EU-standpunt formuleren dat de Unie daar met klem kan verdedigen.
Aangezien Europa ongeveer 60 % van alle economische hulp aan de Palestijnen voor zijn rekening neemt, moeten de Europeanen op die conferentie hun invloed kunnen doen gelden. Als belangrijke aanzet voor ondersteunende maatregelen bij de gesprekken over de definitieve status menen wij dat vierzijdig overleg tussen de Europese Unie, de VS, Israël en de Palestijnen een goede zaak zou zijn om ondersteunende maatregelen op het gebied van watervoorziening, vluchtelingen en infrastructuur te kunnen bespreken. Positief zou ook de oprichting van een bilaterale werkgroep tussen de Europese Unie en Israël over de regionale waterproblemen en -projecten zijn.
De Unie zal zich ook meer moeten inspannen om de onderhandelingen met Syrië en Libanon te intensiveren. De speciale EUgezant, de heer Moratinos, zal zijn initiatief voortzetten. Raadsvoorzitter en minister van Buitenlandse Zaken Schüssel brengt op 7 december in de Raad Algemene Zaken verslag uit over zijn reis naar het Nabije Oosten en zal bij die gelegenheid concrete voorstellen doen om de EU een grotere rol in het vredesproces in het Nabije Oosten te doen spelen.
In het kader van dit buitengewoon moeilijke en ingewikkelde proces mogen wij ons niet door elke nieuwe tegenslag laten afschrikken. Wij moeten zowel op politiek gebied als op alle andere terreinen zoveel mogelijk concrete samenwerkingsmaatregelen nemen, coördineren en ondersteunen. Zo kunnen wij het vertrouwen versterken, de bestaande en potentiële conflicten onschadelijk maken en voorkomen dat het proces stilvalt. Dat zou immers het begin kunnen zijn van een nieuwe spiraal van geweld en confrontatie in het Nabije Oosten, wat wij allemaal, ook in ons eigen belang, willen verhinderen.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, ik dank u voor uw uiteenzetting. Er zijn inderdaad maar weinig lichtpunten. Toch moeten wij die toejuichen, onder meer ook het feit dat de Knesset het akkoord gisteren heeft goedgekeurd. Wij moeten erkennen dat belangrijke stappen worden gedaan op het ogenblik zelf dat bomaanslagen worden gepleegd, wat voor de Israëlische regering en het Israëlische parlement tot nu toe altijd een reden was om geen stappen naar vrede meer te doen. Aan dat besluit worden echter wel voorwaarden verbonden en er is ook de actie van de regering in verband met Jeruzalem, vooral Har Homa. Ik zou hier nog duidelijker en uitdrukkelijker dan mevrouw Waldner willen zeggen dat het voor ons in Europa en in elk geval voor mijn fractie volstrekt onaanvaardbaar is dat de Israëlische regering telkens opnieuw probeert geheel Jeruzalem tot Israëlisch grondgebied te maken. De Israëlische regering moet hier meer respect opbrengen, ook voor de Palestijnen en de wereldgodsdiensten.
In de tweede plaats is het volgens mij uiterst belangrijk - ik beschik over informatie waaruit blijkt dat men ook aan Arabische en Palestijnse zijde die mening deelt - dat de Europese Unie op de terugtrekking van de troepen toeziet. Dat is de eis van mijn fractie.
Ik ben het volledig eens met wat mevrouw Ferrero-Waldner over de investeringen heeft gezegd. Wij willen en moeten die ondersteunen. Het Parlement is daartoe ook bereid. Ook als het om geringe bedragen gaat, zou ik de commissaris willen verzoeken daarvan werk te maken, opdat ook de Israëlische en Palestijnse NGO's, die door middel van persoonlijke contacten grensoverschrijdend goed werk verrichten, tijdig voldoende steun krijgen. Mijnheer de commissaris en vertegenwoordigers van de Commissie, kijk eens hoe lang de organisaties op de hun toegezegde financiële middelen moeten wachten. Dat is volkomen onaanvaardbaar.
Een laatste en uiterst belangrijk punt is dat 4 mei 1999 snel nadert. Hoezeer mijn fractie ook erkent dat de Palestijnen het recht hebben om eenzijdig de onafhankelijkheid uit te roepen als er geen akkoorden met Israël komen, toch willen wij dat over onafhankelijkheid of over uitstel akkoorden worden gesloten als Israël het beginsel van een Palestijnse staat erkent. De Europese Unie moet zich in de komende weken en maanden inspannen om te voorkomen dat op 4 mei 1999 een nieuwe crisis uitbreekt en om ervoor te zorgen dat tegen die datum een eensgezinde verklaring over onafhankelijkheid wordt afgelegd of, als die later wordt uitgeroepen, interim-akkoorden worden gesloten en de Israëlische regering het principe van een Palestijnse staat erkent.

Provan
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de commissaris en de fungerend voorzitter van de Raad willen danken voor hun verklaringen. Ik spreek u vandaag met een zekere mate van terughoudendheid toe aangezien ikzelf, en zonder twijfel al mijn collega's met mij, hadden gehoopt dat we al veel verder gevorderd waren op het pad naar vrede voor het Midden-Oosten. We verheugen ons over de verklaring van Jasser Arafat dat hij zijn doelen niet met geweld zal proberen te bereiken, maar tegelijkertijd lijkt er aan de gewelddadigheden in het gebied geen einde te komen.
We moeten erkennen dat Jasser Arafat in zekere zin veel moed heeft getoond door enkele Hamas-leiders te laten arresteren. Dit Huis is dan ook buitengewoon blij met deze belangrijke stap voorwaarts. Ook doet het me deugd dat de Knesset het akkoord van Wye Plantation heeft goedgekeurd en dat we dankzij dat akkoord het vredesproces hopelijk onder betere veiligheidsomstandigheden kunnen voortzetten. De besprekingen over de uiteindelijke status vormen echter de grootste uitdaging waar we voor staan. Ik onderschrijf de mening van de heer Swoboda dat begin mei in dit opzicht een keerpunt zal zijn. Het is van het allergrootste belang dat we dit onderkennen. Als het ontbreken van een vredesproces en een akkoord in de besprekingen over de uiteindelijke status zou leiden tot UDI zou dat een ramp zijn voor alle betrokkenen. We moeten doen wat we kunnen om dat te voorkomen. Helaas worden de contacten tussen de partijen nog altijd door conflicten gekenmerkt. Ik hoop dat we Syrië, Jordanië, Egypte en Libanon bij het proces kunnen betrekken om op zijn minst uitzicht te krijgen op een einde aan deze verschrikkelijke conflicten. We hopen met name op dat gebied resultaten te kunnen bereiken.
Het is van essentieel belang dat de bestaande akkoorden ten uitvoer worden gelegd. Dit wordt dan ook benadrukt in de resolutie die het Parlement morgen zal gaan aannemen. We moeten terug naar de oorspronkelijke Oslo-akkoorden; hopelijk is er dankzij Wye Plantation voldoende in beweging gezet om die akkoorden nu zonder verdere vertraging uit te gaan voeren. We moeten allemaal proberen de nieuwe impuls die van het akkoord van Wye Plantation uitgaat ten volle te benutten.
Ik heb de indruk dat Israël liever met de Verenigde Staten dan met de Europese Unie praat. Dit berust op een tragisch misverstand. We hebben de reputatie verworven alleen de belangen van de Palestijnen te willen behartigen. We moeten dit misverstand uit de weg proberen te helpen door in overleg te treden met de Israëlische regering, om haar duidelijk te maken dat we beide partijen in het conflict gelijk behandelen en dus absoluut geen partij hebben gekozen.

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, de liberale fractie is zeer ingenomen met het akkoord van Wye Plantation. De Clinton-administratie verdient alle lof voor haar inzet. Eindelijk is er weer iets positiefs te melden uit dat Midden-Oosten. Ik moet eerlijk zijn, dat nieuws is nog steeds schaars. Sinds het aantreden van premier Netanyahu is het vredesproces, laten wij eerlijk zijn, op sterven na dood geweest. Het was alleen dankzij de grote Amerikaanse druk dat een akkoord kon worden bereikt. Ik ben het eens met collega Provan dat Amerika een rol speelt, zogenaamd pro-Israëlisch en wij pro-Palestijns, maar toch zijn het de Amerikanen die de Israëliërs over de streep hebben getrokken, tenminste zo lijkt het..
Wij zijn ook blij dat de Israëlische regering uiteindelijk schoorvoetend heeft ingestemd met de teruggave van een extra 13 % en dat de Palestijnen akkoord zijn gegaan met een intensieve samenwerking met de Amerikanen inzake veiligheidsgaranties. De verschrikkelijke aanslagen daarna tonen aan dat legitieme veiligheidseisen van de Israëliërs gerechtvaardigd zijn. Indien wij daar geen rekening mee houden, zal er nooit vrede komen. Mensenrechtenorganisaties hebben er terecht op gewezen dat de ordehandhaving niet mag leiden tot grootschalige mensenrechtenschendingen met negatieve gevolgen voor beide partijen.
Sinds de ontwikkeling van 23 oktober is het duidelijk dat er een constante externe druk nodig is om dat vredesproces te handhaven. De uitspraken van Arafat en Sharon zijn slechts olie op het vuur geweest. De extra-condities, out of the blue van premier Netanyahu waren onaanvaardbaar en onaangenaam, ook voor ons liberalen. Ook de beslissing om toch weer toestemming te geven voor de bouw van meer huizen in Har Homa en in Hebron was een verkeerd signaal. Het ondermijnt het wederzijdse vertrouwen dat noodzakelijk is voor duurzame vrede.
Ik wou aan de commissaris vragen hoe het zit met de Palestijnse luchthaven en met de zeehaven? Kan de commissaris ook zeggen wat de stand van zaken is rond het ziekenhuis in Gaza waar met Europees geld is gebouwd? En wat is er waar van de geruchten dat de zogenaamde Brusselse bureaucratie de opening van dit ziekenhuis ophoudt? Het spijt mij dat ik deze twee vragen iets te snel heb gesteld, maar wij zijn voor vrede en wij zijn voor gerechtigdheid.

Van Bladel
Voorzitter, het was de afgelopen dagen in het Midden-Oosten een oorlog van woorden. Een oorlog van woorden tussen Israëli's en Palestijnen die tot vrede moet leiden. Voorzitter, ik ben van mening dat je vooral in dit gebied van de wereld op de daden moet letten en dan zie ik tussen woorden en regels door dat men toch dichterbij komt bij het naleven van de akkoorden van Wye Plantation. Het is goed dat het Europees Parlement daaraan vandaag in een speciaal debat nog eens zijn kritisch-positief ondersteunende bijdrage levert. Ik feliciteer hiervandaan de collega's in de Israëlische Knesset omdat ze in meerderheid hun steun hebben gegeven aan het akkoord van Wye Plantation. Ook de Palestijnen hebben een grote inzet getoond, dat hebben we allemaal kunnen zien. Dat moet op termijn beloond worden. Ik spreek naar hun toe de wens uit dat in december, als de Palestijnse nationale raad in Gaza vergadert, zij definitief die paragraaf over de vernietiging van Israël uit hun handvest halen.
Voorzitter, plannen voor een zeehaven in Gaza, een luchthaven, krijgen weer perspectief. Maar ik heb begrepen dat het wat betreft de luchthaven stuit op technische problemen. Ik ben er onlangs geweest, ik heb gezien dat de gebouwen perfect zijn maar de techniek is er niet. Kan de voorzitter van de Raad of de commissaris iets meer opheldering geven over de problemen die er zijn? De economisch-financiële rol van de EU in het Midden-Oosten is onontbeerlijk en zal met de dag groter worden. In de resoluties worden specifieke gebieden genoemd waaraan wij onze steun kunnen geven. Daarmee ben ik het absoluut eens. Als vice-voorzitter van de subcommissie rechten van de mens, Voorzitter, zou ik uw aandacht vooral willen vragen voor de vredeseducatie en voor de programma's voor burgers die onderling begrip tussen Israëli's en Palestijnen beogen.
Met onze enorme financiële en mentale inzet in het Midden-Oosten zal onze invloed in het gebied toenemen. Mijn fractie heeft geen probleem met het voorstel dat de resolutie in paragraaf 12 doet, met name het monitoren en zo nodig een rol van scheidsrechter op zich nemen door de EU; maar men gaat verder en wil zich bemoeien met de finale status van de vredesakkoorden en dat vind ik bijzonder verwarrend. Want dit is nu eenmaal een taak die de Verenigde Staten deels op zich heeft genomen in de Wye Plantation-akkoorden. De voorzitter van de Raad gaf al een beetje aan dat Israël deze bemoeienis ook liever niet ziet, maar graag onze rol op economisch gebied ziet verstevigd. Begrijpelijk, een land dat nog altijd in zijn bestaan wordt bedreigd laat zijn bestaan nu eenmaal liever niet afhangen van een partner die op buitenlands politiek gebied niet met één stem kan spreken. Dat kan dit land zich niet veroorloven, zeker niet zolang er nog geen vredesakkoorden zijn met Libanon en Syrië. Voorzitter, het gaat langzaam in het vredesproces, maar het gaat wel vooruit.

Moreau
Mijnheer de Voorzitter, de akkoorden van Wye Plantation hebben de verdienste dat ze het vredesproces, waarvan kon worden gevreesd dat het op sterven na dood was, opnieuw op gang gebracht hebben. Dit zijn natuurlijk beperkte akkoorden, aangezien het grootste deel van de Palestijnse gebieden bezet blijft. Ze bevatten een aantal verderfelijke aspecten, zoals de rol die de CIA toebedeeld wordt. Ze zijn desalniettemin een stap vooruit. Uiteraard op voorwaarde dat ze worden toegepast, kunnen ze positieve gevolgen hebben voor het leven van duizenden Palestijnen en tot de vrijlating van honderden gevangenen leiden. Het is positief dat de Knesset het akkoord heeft goedgekeurd. Jammer genoeg werpen heel wat extremisten belemmeringen op. Ook de Israëlische regering voert zelf opnieuw een provocerende strategie met de nieuwe nederzettingen. Dat is niet in het belang van de vrede en evenmin in het belang van het Israëlische volk. Het vredesproces dreigt hierdoor opnieuw in het gedrang te komen.
De Europese Unie moet blijk geven van vastberadenheid en gebruik maken van de middelen waarover zij beschikt om op doeltreffende wijze bij te dragen aan de tenuitvoerlegging van deze akkoorden en een einde te helpen maken aan al wat tegen deze akkoorden kan ingaan. Wye Plantation mag niet als een eindpunt beschouwd worden en is slechts een beginpunt met het oog op een duurzame en vreedzame regeling en respect voor het recht van de Palestijnen op een eigen staat, in de geest van de akkoorden van Oslo.

Ullmann
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, het is voor mij een persoonlijk genoegen hier namens mijn fractie de collega's van de Knesset te mogen feliciteren met de goedkeuring van het akkoord van Wye Mills, dat premier Netanyahu en president Arafat van het Palestijnse Bestuur hebben gesloten.
Dit akkoord bewijst dat het telkens opnieuw geschonden Verdrag van Oslo en het daardoor op gang gebrachte vredesproces onomkeerbaar zijn. Tegelijkertijd moet ik evenwel het Israëlische volk, zijn parlement en zijn regering wijzen op onze bekommering over de recente terroristische aanslagen. Ik zeg dat in het besef dat het vredesproces in het Nabije Oosten niet alleen een kwestie van buitenlands beleid en associatieovereenkomsten met de Europese Unie is, hoe belangrijk die twee vooral in het kader van het Barcelona-proces ook mogen zijn.
In het vredesproces in het Nabije Oosten gaat het om een belangrijk aspect van onze politieke en religieuze cultuur. Wij moeten een antwoord geven op de vraag hoelang terroristen en fundamentalisten aan beide zijden er nog in zullen slagen hun agenda aan de beschaafde wereld op te dringen door van een fundamenteel verbod van zowel de joodse, christelijke als islamitische traditie, namelijk "gij zult niet doden" een gebod te maken.

Pradier
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, dit is nog maar het begin van een nieuwe etappe op de weg naar vrede in het Midden-Oosten. De hoop verrijst als een feniks uit haar as en toch lijken de protagonisten, eerlijk gezegd, helemaal niet enthousiast. We kunnen niet zeggen dat ze elkaar in de armen vallen en met bloemen overstelpen. Onder druk van de Amerikaanse president vordert de Israëlische regering slechts node, terwijl ze al het vertrouwen van de helft van haar parlementaire meerderheid is kwijtgeraakt. De vertegenwoordigers van de Palestijnen van hun kant zijn het beu voor de gek gehouden en in de maling genomen te worden en geloven niet echt meer in de zin van dialoog. De aangegane verbintenissen moeten desalniettemin daadwerkelijk nagekomen worden. Er moet inderdaad een einde komen aan de aanslagen en moorden van alle zijden, extremistische kolonisten mogen niet langer tot provocaties aangespoord worden, Israëli's en Palestijnen mogen elkaar niet langer naar het leven staan en moeten elkaar eindelijk in de ogen kijken, naar elkaar luisteren en elkaar respecteren.
Los van de Israëlische regering en de Palestijnse Autoriteit moeten wij, parlementsleden, een oproep richten aan onze collega's in de Knesset en de Wetgevende Vergadering, en via hen aan het Israëlische volk, de erfgenamen van mensen die de gehele wereld culturele en geestelijke boodschappen van een nooit geëvenaard niveau gebracht hebben, en aan het Palestijnse volk, waar christenen en moslims samenleven in de smeltkroes van een natie in wording, waarvan de bevalling bijzonder pijnlijk is. Wij moeten hun zeggen: "Vrees niet, heb geen schrik van uw buren of van de wereld, die naar u kijkt. Europa is jammer genoeg nog altijd niet betrokken bij de diplomatieke vorderingen, maar is wel heel actief en nauw betrokken bij de opbouw van dit land, en dit bevriende Europa wil u als actieve partners zien" .

Van Dam
Voorzitter, vertegenwoordigers van de Raad en van de Commissie in het bijbelboek Psalmen zegt koning David in de 122ste psalm: Bidt om de vrede van Jeruzalem . Hoewel hij dit duizenden jaren geleden opschreef, blijft zijn oproep uiterst actueel. Steeds weer blijken vredesovereenkomsten stuk te lopen, door onderling wantrouwen en het wederzijds schenden van afspraken.
Zelfs na de onlangs gesloten Wye-overeenkomst tussen Netanyahu en Arafat lijkt de vrede in Israël verder weg dan ooit. Deze week laaide de strijd weer in alle hevigheid op. Beide partijen beschuldigen elkaar van het schenden van afgesloten overeenkomsten, waarbij ze wellicht beiden in hun recht staan. Gelukkig heeft de Knesset gisteravond de overeenkomst goedgekeurd, maar helaas is daarmee de vrede nog niet binnen handbereik. Integendeel, na goedkeuring door het Israëlische parlement moet de inhoud van deze overeenkomst concrete naleving krijgen. En dat is nog maar een deel van het probleem, want vooral is het herstel van vertrouwen tussen de volkeren nodig en dat gebeurt niet met het sluiten van een overeenkomst.
De uitgangspunten voor een duurzame vrede in het Midden-Oosten zijn in mijn optiek: veilige en erkende grenzen voor Israël en erkenning van het zelfbeschikkingsrecht van het Palestijnse volk. Pas als de Arabische landen volledige diplomatieke betrekkingen met Israël aangaan, kan een duurzame vredesregeling tot stand komen. De Europese Unie moet zich daarbij politiek terughoudend opstellen en haar eventueel optreden in elk geval coördineren met de Verenigde Staten.
Bij alle vredesonderhandelingen blijft het gevaar van terroristische aanvallen, zoals ook vorige week nog op een markt in Jeruzalem. Terrorisme is het grootste gevaar voor een duurzame vredesregeling en moet door internationale afspraken, intensieve grenscontroles en maatregelen ter bestrijding van armoede worden tegengegaan. De hulp van de Europese Unie moet zich hier dan ook op richten, terwijl dit ook bij het afsluiten van handelsovereenkomsten een belangrijk onderdeel moet vormen. De steun van de Europese Unie moet hechte economische samenwerking stimuleren op gebieden als watervoorziening, infrastructuur, toerisme en veiligheid.
Tot slot: laat de landen in het Midden-Oosten de afspraken serieus nemen. Alleen op die manier kan er resultaat worden geboekt. Verder moeten buitenstaanders zich terughoudend opstellen, dus ook de Europese Raad en het Europees Parlement. Voor een goed verloop van de vredesbesprekingen is het niet gewenst dat het Europees Parlement zich mengt in deze kwestie. Zij kàn daarbij trouwens niet meer optreden als neutrale bemiddelaar, doordat zij in het verleden openlijk de kant van de Palestijnen heeft gekozen. Het is contraproductief om één van beide partijen te beschuldigen, waar van beide kanten fouten zijn gemaakt.
Aan het begin van mijn bijdrage citeerde ik de Bijbelse oproep om te bidden voor de vrede van Jeruzalem. De grondtekst spreekt over "shalom" . Dit woord heeft een rijke betekenis en houdt onder meer in: het goede, het welzijn van de stad. Laten we dat welzijn met ons beleid inzake het Midden-Oosten zoeken.

Antony
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het akkoord van Wye Plantation is een halfvol of een halfleeg glas. Wij kunnen het als een stap vooruit beschouwen, maar wij kunnen ook, zoals ikzelf, een gevoel van onbehagen hebben en denken dat de betrokkenen slechts een situatie willen bestendigen die reeds al te lang aansleept. Wye Plantation komt neer op een enclavebeleid en de "bosnificatie" van het conflict en is een belachelijk akkoord dat met confetti overstelpt wordt.
Ik weet dat dit geen gemakkelijke kwestie is. Ze is niet gemakkelijk omdat wij oog moeten hebben voor de situatie in Israël. Ik heb gisteren al geprotesteerd tegen een, hopelijk foutief, bericht dat in de belangrijke links-radicale krant van mijn regio, La Dépêche du Midi, verschenen is en dat was overgenomen uit de Sunday Times. Volgens dit artikel zou in Israëlische laboratoria gewerkt worden aan, ik citeer, "de fabricage van een etnisch bacteriologisch wapen dat genetisch gemodificeerde microorganismen bevat die de Arabieren zouden treffen maar niet de Joden. De onderzoekers van de Hebreeuwse staat zouden de typische genen van Arabieren proberen te isoleren, teneinde een virus of bacterie te ontwikkelen waardoor enkel deze bevolkingsgroep getroffen zou worden" . Ik hoop dat dit bericht ontkend wordt en dat de Sunday Times op de hoogte gebracht wordt door de Israëlische ambassade en meedeelt dat dit niet klopt.
Overigens is de interne situatie in Israël tragisch, en ik erken dan ook dat Benjamin Netanyahu zeker geen gemakkelijke taak heeft. Zo verscheen in het belangrijke dagblad van Tel Aviv, Yediot Haronot, een artikel waarin de grote schrijver Seffei Rachlevsky de kaballistisch-messiaanse revolutie aanklaagt die, ik citeer uit de Yediot Haronot, "onverbiddelijk schijnt te vorderen op weg naar de volledige controle over het beloofde land" . Jean Kahn, de polipresident en rapporteur van de enquêtecommissies voor de toename van racisme en vreemdelingenhaat, beschrijft in Tribune Juive de ontmoetingen die Sefarden in Israël houden, waar de sprekers zeggen dat Hitler zijn werk jammer genoeg niet voltooid heeft en helaas niet alle Asjkenazen uitgeroeid heeft.
Tenslotte lees ik in de Israëlische pers dat de Falasja's door de straten trekken en "dood aan de blanken" schreeuwen. De feitelijke toestand is dan ook niet eenvoudig: er heerst een sfeer van haat en koude oorlog. De situatie is evenmin eenvoudig in Palestina, waar Jasser Arafat de situatie niet goed onder controle heeft en zijn dagen soms geteld lijken te zijn.
Mijns inziens kan men slechts met positieve voorstellen en heel duidelijke ideeën uit zo'n situatie raken. Ofwel gelooft men in een groot-Israël en dan krijgen we Milosevic-toestanden en een burgeroorlog; ofwel staat men een seculiere republiek tussen Israël en Palestina voor naar het voorbeeld van het huidige Zuid-Afrika, aangezien er ook moslims en christenen in Israël wonen, en waarom ook niet? Een andere mogelijkheid is een vrij, soeverein en levensvatbaar Palestina dat beschikt over het zelfbeschikkingsrecht dat de Verenigde Naties aanbevelen. Dat is het standpunt van onze fractie en ons inziens kan dit, als de mensen verstandig zijn, op termijn tot een Israëlisch-Palestijnse confederatie leiden. Naar mijn mening zal echter geen definitief vredesakkoord gesloten worden wanneer nogmaals beknibbeld wordt op belachelijke delen van het grondgebied.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, geachte collega's, als voorzitter van de delegatie voor de betrekkingen tussen Europa en Israël wil ik op mijn beurt ronduit en onvoorwaardelijk mijn tevredenheid uitspreken over de sluiting van het akkoord van Wye Plantation. Na maanden van stagnering en problemen is dit akkoord, dat ondanks twee aanslagen vandaag door de Israëlische regering en een grote meerderheid van de Knesset geratificeerd werd, heel belangrijk. Natuurlijk is niet alles geregeld, maar er is toch een nieuwe stap op weg naar vrede gezet. Laten we niet vergeten dat dit akkoord gesloten werd door een rechtse Israëlische regering, die verkozen werd op basis van een programma dat vijandig stond tegenover het proces van Oslo, zodat op dit moment een nooit eerder gekende electorale basis voor dit proces aanwezig is in Israël.
Ik wil dan ook de moed van de heer Netanyahu en zijn regering toejuichen. Ik wil ook Jasser Arafat en zijn seculier team van Palestijnse leiders feliciteren, want zij hebben blijk gegeven van rijpheid en koelbloedigheid en hebben bewezen dat ze in staat zijn hun zware verantwoordelijkheden op zich te nemen. Nu moet dit akkoord heel snel en volledig door beide zijden ten uitvoer gelegd worden. Tevens moet de volgende fase zo snel mogelijk op gang gebracht worden, zodat de definitieve grenzen van de toekomstige Palestijnse staat en haar mogelijke banden met Israël, Jordanië en Egypte, alsmede de Syrische kwestie besproken kunnen worden. Zolang moet worden vermeden dat nieuwe hindernissen worden opgeworpen, mogen de Palestijnen niet dreigen met het eenzijdig uitroepen van onafhankelijkheid en mogen de Israëli's niet langer nederzettingen bouwen, want deze nederzettingen zijn echte tijdbommen, zowel voor de Israëli's als voor de Palestijnen.
De Europese socialistische partij heeft vorige week ontmoetingen tussen Israëli's en Palestijnen georganiseerd in Brussel. Wij konden vaststellen dat aan beide zijden goede wil bestaat en dat bijna de grondslagen aanwezig zijn voor een akkoord over de doelstellingen op lange termijn. Wij konden ook vaststellen dat nog een lange weg dient afgelegd te worden en dat er nog heel wat hindernissen overwonnen moeten worden. Wie had in mei 1943, toch een verschrikkelijk jaar voor Europa, evenwel kunnen denken dat vijf jaar later de oproep van Den Haag voor een verenigd Europa gelanceerd zou worden en dat nog eens acht jaar later het Verdrag van Rome ondertekend zou worden, waarin de EEG en de Euromarkt opgericht werden.
Waarde Europese collega's, laten wij in het licht van onze recente geschiedenis dan ook verdraagzaam en oplettend zijn en laten wij ons, wanneer in het Midden-Oosten een nieuw probleem opduikt of zal opduiken, vooral afvragen wat wij kunnen en moeten doen om Israëli's en Palestijnen te helpen om het probleem op te lossen en dus nog verder te gaan op de weg naar vrede en samenwerking, in plaats van ons altijd de vraag te stellen wie de schuldige is.

De Esteban Martín
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, het valt te betreuren dat er slechts enkele weken na het akkoord van Wye Plantation weer een reeks schendingen en bedreigingen door beide partijen zijn geweest, die ik, hoewel ze op het laatste moment wel zijn ingetrokken, als zeer gevaarlijk en vruchteloos zou willen aanmerken, alhoewel we hier allemaal verheugd zijn over de ratificatie van dit akkoord door Israël.
Het is duidelijk dat de grootste vijanden van het vredesproces op dit moment de radicale groeperingen van beide partijen zijn, die de kleine vorderingen die zoveel van de Palestijnen en Israëli's vergen, voortdurend teniet proberen te doen. Bewijs hiervan is het feit dat Netanyahu de steun van de oppositionele arbeiderspartij nodig had voor de ratificatie van de akkoorden van Wye Plantation en ook de toenemende moeilijkheden die Arafat ondervindt bij het in bedwang houden van de meer fundamentele en radicale groeperingen.
Ondanks dit alles mogen we niet vergeten dat de meerderheid van de bevolking, zowel aan Palestijnse als aan Israëlische zijde, het vredesproces openlijk steunt, wat de beste garantie is voor het welslagen van dit proces, en ik hoop dat het proces zeker in Gaza zal slagen. Het Europees Parlement, zoals dit zich vandaag over mogelijke oplossingen buigt, verleent dan ook zijn steun aan de akkoorden van 23 oktober jongstleden en wil er nogmaals op wijzen dat het noodzakelijk is dat de Europese Unie een politieke invloed uitoefent die in overeenstemming is met de rol van economische en financiële hulpverlener die ze op dit moment in de zone heeft, met name wat betreft de naleving van de zojuist genoemde akkoorden en de nieuwe voorstellen die het vredesproces kunnen ondersteunen.
Ik wil niet nalaten op het belang te wijzen dat beide partijen verbale aanvallen die op geweld aansturen, zoals die van de voorbije dagen, proberen te vermijden, aangezien deze de toenadering tussen beide partijen en de zoektocht naar compromissen niet ten goede komen en alleen maar zorgen voor een grotere verwarring en wanhoop in de regio en ook in de rest van de wereld.
De Israëlische regering moet zijn beleid ten aanzien van de nederzettingen wijzigen, zoals al is gezegd, en ook alle nodige inspanningen leveren om de akkoorden van Oslo en Wye Plantation na te leven, zonder toe te geven aan de druk van de extremistische orthodoxe groeperingen die alleen ten doel hebben het vredesproces te saboteren.
Tevens moet de Palestijnse Autoriteit alle mogelijke inspanningen leveren om de extremistische groeperingen die tegen het vredesproces zijn onder controle te houden, vooral met betrekking tot het tegengaan en voorkomen van terroristische aanslagen, die betreurenswaardig genoeg zo berucht zijn geworden in de loop der jaren, en Israël de veiligheidsgaranties geven die het eist.
In dit gehele proces moet de Europese Unie een belangrijke rol spelen - en ik verheug me over de woorden en voorstellen die mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad hierover heeft uitgesproken - en dus niet alleen als verstrekker van geldmiddelen. Er is momenteel een hevig debat tussen de vijftien lidstaten gaande over hoe het zo felbegeerde doel bereikt kan worden van een Unie die op het gebied van de internationale politiek met één stem spreekt die bovendien zo krachtig is dat ze in de rest van de wereld wordt gehoord.
Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de Voorzitter, ik denk dat dit een unieke kans is om de stem van de Europese Unie in het vredesproces te laten horen.

Gahrton
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het uiteraard met de oproep van mijn partijgenoot Ullmann eens om geen geweld te gebruiken. Vooral daarom heb ik negatief gereageerd op het totale gebrek aan evenwichtigheid in de reacties van de wereldgemeenschap de afgelopen weken op het verbreken van de afspraken in het Midden-Oosten. In de kwestie-Irak maakte men zich op voor zware militaire represailles, die volgens The Washington Post tienduizenden Irakezen het leven gekost zouden hebben als ze waren uitgevoerd. Maar als de Israëlische regering, slechts een paar dagen na de overeenkomst van Wye Plantation, de afspraken niet nakomt en de minister van buitenlandse zaken, Ariel Sharon, de kolonisten ertoe aanzet om Palestijns grondgebied te bezetten, wat gebeurt er dan? Ja, niet veel - op z'n hoogst vaardigen wij hier in het Parlement een resolutie uit.
Nu wens ik niet dat Israël op dezelfde manier als Irak behandeld zal worden. Ik wil niet dat tienduizenden Israëlische kinderen met hun leven moeten betalen voor de zonden die hun leiders begaan. Maar een of andere vorm van politieke en economische pressie zouden we toch op korte termijn moeten overwegen als we het serieus menen met onze resoluties, waarin wij stellen dat de Palestijnen recht hebben op een eigen staat.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, collega's, ik voeg mij bij alle sprekers die hun steun hebben uitgesproken voor de ratificatie van het akkoord van Wye Plantation door de Knesset, onder hetzelfde voorbehoud: het feit dat er bepaalde voorwaarden zijn die het akkoord in zekere zin haast tenietdoen.
Maar het feit dat de steun zo groot is, is een teken dat er goede hoop is voor de toekomst. Dit geldt ook voor de reacties op het bereikte akkoord, dat wil zeggen, beide partijen hebben het hoofd moeten bieden aan hun extremisten, wat meestal nodig is om een akkoord dat voor beide partijen even onbevredigend is te kunnen laten werken.
Wat dit betreft is er nog iets waar naar mijn mening op gewezen moet worden, en dit geeft ook mijn persoonlijke visie weer: men mag terroristen, van welke aard dan ook, nooit de kans geven een sleutelpositie in een proces te verwerven.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou mij verder willen concentreren op een punt waar mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad ook over heeft gesproken: de rol van Europa. Wij staan voor een uitdaging. Ik denk dat we met het grootst mogelijke geduld aan onze Israëlische vrienden moeten proberen uit te leggen dat het niet gewoon is, zoals vaak is gezegd - hoewel er nu meer subtiliteit lijkt te zijn - dat wij met geld over de brug komen en verder niets. Ik denk dat de welwillendheid van Europa, die tot uiting is gekomen in het proces dat gaat van Venetië, Madrid en Oslo tot nu, voortkomt uit de wens deel te nemen omdat we ons moreel en politiek verantwoordelijk voelen en omdat we veel te bieden hebben. En we hebben niet alleen veel te bieden op financieel gebied, maar ook op het gebied van ervaring.
Ik ben dan ook van mening dat we niet alleen de initiatieven van onze bemiddelaar, de heer Moratinos, moeten steunen, maar dat het noodzakelijk is dat de Europese Unie haar positie versterkt.

Spencer
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de fungerend voorzitter van de Raad voor haar verklaring willen danken. Het is me altijd een groot plezier naar haar te mogen luisteren. Ik hoop dat ze zich met name zal laten inspireren door de woorden van de heer Caudron.
Ik denk dat we ons in deze context niet voor de ene of voor de andere partij moeten uitspreken, maar ons slechts moeten inzetten voor een succesvol resultaat. Beide partijen worden geconfronteerd met de onvermijdelijke terroristische aanslagen van extremisten, en we moeten ons daarom met beide solidair verklaren. Daarnaast moeten we op beide partijen druk uitoefenen om ervoor te zorgen dat ze hun verplichtingen nakomen. Boven alles moeten we beide partijen blijven aanmoedigen te volharden in hun streven naar een weliswaar niet volstrekt onhaalbare, maar politiek wel zeer ambitieuze doelstelling.
Ja, er is een rol voor ons weggelegd inzake vraagstukken zoals water, handel en infrastructuur. Er is dringend behoefte aan onze ervaring op deze terreinen en de financiële steun die we kunnen bieden. Toch denk ik dat we ook een unieke bijdrage kunnen leveren op een nog veel moeilijker punt, namelijk de kwestie Jeruzalem.
Hier in Europa hebben we 50 jaar lang geworsteld met het probleem van samenleven in een dichtbevolkte ruimte. We hebben geleerd creatief om te gaan met ons erfgoed aan soevereiniteit en symbolen. De Europese fascinatie voor Jeruzalem is niet zomaar een bevlieging. Volgend jaar vieren we de negenhonderdste verjaardag van de inname van Jeruzalem door de Christelijke legers, in 1099. Een tijd van Middeleeuwse pracht en praal, maar gedrenkt in moordlust. Deze stad, Jeruzalem, is voor alle volkeren van de Bijbel altijd heilig geweest en vertegenwoordigt het centrum van hun geloof. We moeten deze rol van de stad dan ook vastleggen op basis van een juridische en constitutionele creativiteit die we ook hier in Europa aan de dag hebben gelegd met betrekking tot onze interne aangelegenheden binnen de Unie.
Ik zou iedereen die een positieve bijdrage aan de onderhandelingen wil leveren willen zeggen dat voor het succes hiervan twee belangrijke deugden zijn vereist. Ten eerste moeten we waakzaam zijn voor allerlei onverwachte gevoeligheden. Tijdens een reis naar Ramallah werd me duidelijk dat onze diplomaten zullen moeten gaan eten en slapen en onderhandelen met een stadsplattegrond van Jeruzalem en omgeving in hun zak. Ze zullen de implicaties van ieder afzonderlijk woord zorgvuldig moeten inschatten. Zo is bijvoorbeeld een hoofdstad in Jeruzalem wat anders dan Jeruzalem als de hoofdstad of als de hoofdstad. De tweede en nog belangrijkere voorwaarde is dat ze er absoluut van overtuigd moeten zijn niet naar huis te zullen gaan zonder succes te hebben geboekt. Dit vereist een vastberadenheid van het type dat president Clinton in Wye Plantation heeft getoond.
Ik vind dat de Europese Unie tegenover het Heilige Land verplicht is niet alleen in economische maar ook in intellectuele zin te investeren in de uiteindelijke oplossing van het conflict. Dit is een taak waar we het toch al zo zwaar belaste voorzitterschap niet alleen mee kunnen opzadelen. Ook de Commissie, dit Parlement en wij allemaal, als individu, worden uitgedaagd een creatieve bijdrage te leveren. Ik hoop dat we onze verwachtingen niet te hoog gespannen hebben als we ervan uitgaan dat op 4 mei van het volgend jaar het eeuwenoude gebed zal weerklinken, "volgend jaar in Jeruzalem" , dat uitdrukking geeft aan onze hoop op een millennium van vrede voor de navel van de wereld.

Delcroix
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte collega's, de sluiting van het akkoord van Wye Plantation heeft nieuwe hoop gewekt dat de huidige situatie vlot getrokken kan worden en dat aanzienlijke vorderingen gemaakt kunnen worden op de weg naar vrede in dit deel van de wereld. De Europese Unie moet alle diplomatieke middelen inzetten en al het mogelijke doen om dit heel broze begin van een vredesproces te steunen. Wij kunnen enkel vaststellen dat de burgerbevolking in Israël en de Palestijnse gebieden andermaal het slachtoffer is van het blinde geweld dat tot doel heeft elke vooruitgang naar een via onderhandelingen bereikte oplossing.
Het Nabije en Midden-Oosten kennen tal van conflicten en speciale belangen die hierin een voedingsbodem vinden. Elk conflict in deze regio heeft zijn eigen oorzaken en kenmerken en vergt specifieke oplossingen. Die kunnen echter slechts gevonden worden in algemeen overleg, dat het resultaat is van een grondige analyse en tot een evenwichtig akkoord voor de gehele regio leidt.
Wanneer we alle conflicten afzonderlijk trachten op te lossen, vlakken we alle historische, etnische, religieuze en culturele kenmerken uit die de voedingsbodem voor nationalisme of fundamentalisme vormen, en verliezen we de internationale strategieën uit het oog die tot doel hebben de grondstoffen te controleren en via militaire allianties invloedssferen te behouden. Met het oog op alle problemen die in deze regio opgelost moeten worden, moet er een einde komen aan het bezetten van grondgebied, moeten gevangenen worden vrijgelaten en moeten vluchtelingen vrij kunnen terugkeren, moeten de rechten van nationale minderheden erkend worden, moeten de embargo's opgeheven worden, moet er een einde komen aan militaire operaties, moet gezorgd worden voor samenwerking tussen de landen van de regio, moeten handel en uitvoer genormaliseerd worden en moet er streng toegezien worden op de aanmaak van en de handel in wapens.
Mijns inziens is hier een taak weggelegd voor de Europese Unie. Ik heb gedroomd dat wij vastbesloten waren de uitvoering van zo'n proces, dat tot veiligheid en samenwerking tussen alle landen van het Midden- en Nabije Oosten leidt waarbij iedereen gebaat is, te steunen, alsook alle vormen van toenadering die in de richting gaan van regionale oplossingen, de kern van het Euromediterrane partnerschap.

Dimitrakopoulos
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, mijns inziens is het akkoord van Wye Plantation erg belangrijk. Belangrijk is ook de uitslag van de stemming over dit akkoord die gisteren in de Israëlische Knesset heeft plaatsgevonden. Belangrijk zijn tot slot ook de activiteiten van het Oostenrijks voorzitterschap dat ik van harte wil gelukwensen met zijn ondersteuning van het vredesproces. Anderzijds is het evenwel ook spijtig dat dit akkoord in de Verenigde Staten, onder het beschermheerschap van de Verenigde Staten werd gesloten en niet in Salzburg of in Wenen onder het beschermheerschap van de Europese Unie. Het lijdt geen twijfel dat het vredesproces beter en vollediger zou verlopen, indien hierbij ook de Europese Unie zou worden betrokken. De Europese Unie mag zich niet beperken tot omvangrijke economische en technische bijstand. Zij moet tevens zorgen voor een permanente politieke aanwezigheid in dit gebied en helaas is van een dergelijke aanwezigheid op dit moment - en wat dat betreft ben ik het, mevrouw de fungerend voorzitter, niet met u eens - geen sprake. Hoe kan de Europese Unie aanwezig zijn, indien zij slechts wordt vertegenwoordigd door ambassadeur Moradinos, die niet bepaald overloopt van activiteiten.
Ik wilde u derhalve twee dingen voorstellen. Ten eerst zouden wij de vertegenwoordiging van de Europese Unie op een hoger plan moeten zetten. Wij zouden een in hoog aanzien staande persoonlijkheid hiervoor moeten aanwijzen, zoals wij bijvoorbeeld Felipe González naar Bosnië hebben gestuurd. Die afgezant zou de steun moeten hebben van een groep deskundigen. Ten tweede moet de Europese Unie ervoor zorgen dat zij aanwezig is bij alle procedures voor toepassing van en toezicht op het akkoord van Wye Plantation en deze aanwezigheid een institutioneel karakter krijgt.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik heb dit uiterst interessante debat met grote aandacht gevolgd en meen te mogen zeggen dat eensgezindheid heerst over een belangrijk punt, namelijk de rol die de Europese Unie in het vredesproces moet spelen.
Wij weten dat het bijzonder moeilijk zal zijn om het akkoord van Wye Plantation uit te voeren, maar toch zou ik nogmaals willen onderstrepen dat dit een nieuwe, hoopvolle start kan zijn. Ik vind het uiterst belangrijk dat wij, Europese Unie, nu geduldig, moedig en, zoals hier werd gezegd, creatief aan de uitvoering van het akkoord voortwerken en aan de conferenties deelnemen. Ik had het daarstraks al over de conferentie van de donorlanden die op 30 november in Washington plaatsvindt. Uiteraard hadden wij die conferentie graag in Wenen willen houden. Wij hebben dat ook voorgesteld. Wij hebben daarover met de Amerikanen en de Noren onderhandeld omdat wij de conferentie mee wilden voorzitten. Jammer genoeg hebben onze inspanningen niets opgeleverd.
Wij kunnen nu natuurlijk zeggen dat wij dat jammer vinden en ons ietwat beledigd voelen. Dat is volgens mij echter, ondanks alles, niet de goede houding. Wij moeten integendeel een belangrijke factor in het vredesproces worden. Wat is voor beide zijden op dit ogenblik belangrijker dan dat wij aan de conferentie van donorlanden in Washington deelnemen en dat de Unie daar haar gewicht in de schaal werpt?
Wij staan niet in concurrentie met de Verenigde Staten. Belangrijk is dat op de weg naar vrede vooruitgang wordt geboekt. Als het niet anders kan en als de ene zijde meer naar de Amerikanen en de andere meer naar de Europese Unie luistert, moeten wij de handen in elkaar slaan. Dat is volgens mij wat wij allemaal moeten doen.
Wij moeten goed weten op welke manier wij onze specifieke bijdrage kunnen leveren. Ik heb willen aantonen dat wij een reeks follow-up-maatregelen moeten nemen. Wij kunnen onze politieke en economische rol niet helemaal scheiden. Ook de opening van de luchthaven is in werkelijkheid een politieke aangelegenheid omdat het nu eenmaal de volgende stap naar vrede is. Hoelang is de luchthaven al klaar en waarom is hij nog altijd niet open?
Principieel is de opening van de luchthaven gepland op 20 november. De luchthaven is inderdaad nog niet volledig afgewerkt. De luchthaven moet zo snel mogelijk worden voltooid, maar met de opening geven wij een politiek signaal dat er eindelijk vooruitgang wordt geboekt.
Wat in de tweede plaats de haven betreft, heeft minister van Buitenlandse Zaken Sharon in zijn gesprekken met Raadsvoorzitter Schüssel zelf gezegd dat binnen twee maanden niet meteen een nieuwe overeenkomst, maar toch wel nieuwe stappen mogen worden verwacht. Een akkoord lijkt mijzelf ietwat te hoog gegrepen. Wij moeten voorzichtig zijn. Een ander punt dat hier terecht is aangekaart, is de vraag wat op 4 mei 1999 kan gebeuren. Op dat ogenblik dreigt inderdaad een zware crisis en een nieuwe explosie van geweld als niet vooraf onderhandelingen worden aangevat om die crisis - de eenzijdige uitroeping van de onafhankelijkheid en de reactie daarop - af te wenden. De Raad is daarover met intern overleg begonnen en heeft daarover ook met de Verenigde Staten contact opgenomen.
Het allerbelangrijkst is volgens mij echter dat wij concrete stappen blijven ondernemen. Na de conferentie van donorlanden hebben wij het initiatief genomen voor een ontmoeting - ik heb dat daarstraks al gezegd - tussen de vier betrokken partijen, waar de EU, de VS maar ook Israël en de Palestijnen over alle belangrijke politieke en economische aangelegenheden zullen kunnen spreken. Alles bij elkaar genomen vind ik dit een belangrijke stap op de lange en moeilijke weg naar vrede in het Nabije Oosten.

Spencer
Mijnheer de Voorzitter, er is in dezen een belangrijke rol weggelegd voor de Commissie. Het is me een mysterie waarom commissaris Flynn, met zijn legendarische welbespraaktheid, zich nu, aan het einde van dit debat, niet geroepen voelt een bijdrage te leveren. Ik zou u daarom willen verzoeken hem nogmaals hiertoe uit te nodigen.

Dimitrakopoulos
Mijnheer de Voorzitter, ook ik steun het voorstel van de heer Spencer.
Ik heb geluisterd naar hetgeen de fungerend voorzitter zei en ik vrees dat er een misverstand is gerezen. Ik zei weliswaar dat de overeenkomst niet in Wenen of Salzburg is gesloten, maar ik wilde daarmee geen kritiek uiten op het Oostenrijks voorzitterschap. Ik heb alleen gezegd dat ik tevredener zou zijn geweest, indien dit akkoord in Wenen of Salzburg was gesloten en daar blijf ik bij. Ik herhaal nogmaals dat de activiteiten van het Oostenrijks voorzitterschap ter ondersteuning van het vredesproces in het Midden-Oosten zeer belangrijk waren. Dat wilde ik alleen maar verduidelijken.

Flynn
Omdat ik de heer Spencer niet wil teleurstellen zal ik ook even het woord voeren. Ik voel me gevleid door zijn opmerking over mijn welbespraaktheid.
Ik heb dit debat met grote aandacht gevolgd. Het lijkt erop dat het tussentijdse Akkoord van Wye River tussen Israël en de Palestijnen het vredesproces eindelijk weer een opening biedt. We moeten niet vergeten dat het op sterven na dood was; des te belangwekkender is de vooruitgang die nu is geboekt. Welbeschouwd is het vredesproces het enige middel dat de internationale gemeenschap momenteel ter beschikking staat om vrede te bewerkstelligen in het Midden-Oosten. Het noodlijdende proces is de enige werkelijke kans voor het Midden-Oosten en verdient daarom onze volledige steun. We zijn dan ook buitengewoon verheugd dat de Knesset recentelijk de noodzakelijke stappen heeft genomen.
Er zullen wat het Akkoord betreft nog heel wat hindernissen moeten worden genomen. Om het proces op gang te houden dienen alle partijen van zowel politieke als economische steun verzekerd te zijn. Dit is een van de cruciale punten die uit dit debat te voorschijn zijn gekomen. Maar de tenuitvoerlegging van het akkoord is de uiteindelijke toets. Ik onderschrijf de opmerkingen van de heer Spencer, die zelf overigens ook heel welbespraakt is, van harte. Hij zei dat alle betrokkenen erg subtiele vaardigheden zullen moeten hebben om de grillige situatie in dit uiterst gevoelige deel van de wereld te begrijpen. Ik heb het gebied zelf bezocht en ben me er ten volle van bewust hoe een enkel ongelukkig gekozen woord op een ongelegen moment het hele proces in gevaar kan brengen. Dat is iets waar we absoluut rekening mee moeten houden.
Ook wij kunnen een bijdrage leveren. We moeten onze activiteiten toespitsen op een beperkt aantal gebieden waar ze veel effect kunnen sorteren. Enkele daarvan zijn al aan de orde geweest. Zo is het ziekenhuis een interessant aandachtspunt. Het is er wel, maar het staat leeg. Het ziet ernaar uit dat de Palestijnen vooralsnog niet voldoende capaciteit hebben om het in gebruik te nemen. De Commissie heeft nu echter een managementteam gestuurd om het operationeel te maken. Dit is dus duidelijk een positieve ontwikkeling die onze steun verdient.
Wat de luchthaven betreft heeft Israël laten weten dat het nog deze week operationeel kan zijn. We moeten nu afwachten wat er de komende weken gaat gebeuren, en of die toezegging inderdaad wordt nageleefd.
De problemen rond de toegang tot de haven zijn nog altijd niet opgelost. We moeten beseffen dat er bij de aanleg van de haven sowieso al een vertraging van drie tot vier jaar zal optreden. De obstakels hier zijn dus nog niet geslecht.
We zijn het er in dit Huis echter over eens dat de hoop op succes de moeite van onze inspanningen waard is. We willen het Oostenrijkse voorzitterschap en mevrouw Ferrero-Waldner van onze volledige steun verzekeren voor alle inspanningen die zijn verricht om het proces te doen slagen. Het lijdt geen twijfel dat ook de Commissie deze doelstelling onderschrijft.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Over dit vraagstuk heb ik, overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement, 7 ontwerpresoluties ontvangen.
De stemming vindt morgen om 9.30 uur plaats.
(De vergadering wordt om 19.40 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Structuurfondsen (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het gecombineerd debat over de structuurfondsen.

Hernández Mollar
Mevrouw de Voorzitter, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan het verslag van de heer Hatzidakis en mevrouw McCarthy. Wij zijn thans op een moment gekomen dat beslissend is voor de toekomstige evolutie van het Europees Sociaal Fonds aangezien de toepassing van de nieuwe doelstelling 3 die in de verordening wordt voorgesteld volledig voor rekening van het Europees Sociaal Fonds komt en de overeenkomstige maatregelen nauw verbonden zijn met de tenuitvoerlegging van de nationale actieprogramma's voor de werkgelegenheid. Wij beschouwen de vereenvoudiging en concentratie die het resultaat zijn van de voor de komende zeven jaar geplande samensmelting van doelstellingen 3 en 4 in doelstelling 3 als bijzonder positief. Zowel de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken als de Commissie regionaal beleid zijn voorstander van het horizontaal karakter omdat zij van mening zijn dat dit beginsel in overeenstemming is met de functie van de nieuwe doelstelling 3 als drijvende kracht achter het beleid ter ontwikkeling van de menselijke hulpbronnen bij het beheer van de overige doelstellingen en omdat de nauwe band tussen het horizontaal karakter en de nationale actieprogramma's voor de werkgelegenheid de toepassing van actieve beleidsmaatregelen garandeert op het hele grondgebied van de Unie, niet enkel in de regio's die niet onder doelstellingen 1 en 2 vallen, zoals de Commissie voorstelt, teneinde te vermijden dat de rijkere gebieden uit de minder ontwikkelde regio's, die in principe niet onder de paraplu van doelstelling 3 vallen, worden gediscrimineerd.
Onze commissie is het tevens eens over de noodzaak de planning en tenuitvoerlegging van de structuurfondsen op alle niveaus te garanderen en het principe van gelijke kansen te bevorderen, op voorwaarde dat dit op evenwichtige wijze gebeurt. Het is een feit dat vrouwen en gehandicapten op de arbeidsmarkt met ernstige ongelijkheden te kampen hebben.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik zou eveneens willen onderstrepen dat wij akkoord gaan met het feit dat de middelen op een doelmatige manier moeten worden aangewend, maar anderzijds zijn wij in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken van mening - en de Commissie regionaal beleid denkt er net zo over - dat de door de Commissie voorgestelde formule om de kredieten automatisch vrij te maken te strak is en wij geloven dan ook dat het bevoorrechte karakter van de kredieten uit de structuurfondsen gehandhaafd moet blijven. Ik denk dan aan de uitgavendoelstelling, niet aan het uitgavenplafond. En in voorkomend geval dienen de niet-uitgegeven kredieten te worden herverdeeld onder andere regio's van dezelfde lidstaat, zoals ook de Commissie regionaal beleid heeft voorgesteld.
Tot slot zou ik met betrekking tot de communautaire initiatieven nog willen opmerken dat het uitermate belangrijk is dat een duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen de acties en de doelstellingen van deze initiatieven en het is tevens noodzakelijk dat de Commissie zich uitspreekt over de criteria die zij denkt te handhaven voor de nieuwe generatie initiatieven, zoals in het verslag zelf wordt aangegeven.

Napoletano
Mevrouw de Voorzitter, volgens mij heeft het debat van vandaag aangetoond dat er een wezenlijke overeenkomst bestaat tussen de oriëntaties van de Commissie en het standpunt van het Parlement, een overeenkomst over de concentratie, de vereenvoudiging, de doeltreffendheid, het partnerschap. Toch geloof ik dat er in de visie van het Parlement enkele punten zijn waarmee de Commissie rekening moet houden bij een confrontatie die moet plaatsvinden in de geest die vanmorgen door de heer Hänsch is geschetst, en niet de vorm moet krijgen van een dialoog tussen twee mensen die elk een andere kant op willen.
Het lijkt me dat we over de beginselen belangrijke akkoorden hebben bereikt; nu moeten er nog enkele punten worden geperfectioneerd. De Commissie is - naar het mij toeschijnt - al bereid om het voorstel over de reserve te herzien. Volgens een bepaalde redenering over de communautaire initiatiefprogramma's moet INTERREG daarin zeker het hoofdprogramma zijn, maar wij dringen zowel aan op het behoud van het URBAN-programma als op een betere omschrijving van de rol van de steden binnen de verordeningen, en dit zowel in het kader van doelstelling 1 als in de andere communautaire initiatieven, zoals het INTERREG-programma zelf.
Wat doelstelling 2 betreft kan er op twee manieren samenhang worden verkregen met de overheidssteun: of door een grotere flexibiliteit, of door de concurrentie eventueel te verzoeken om er rekening mee te houden dat er waar de structuurfondsen worden toegepast, een probleem moet worden afgebakend en dat de twee bestekken derhalve mogelijk moeten samenvallen. Maar het is toch de structurele steun die de noodzaak aan het licht moet brengen van eventuele verlichtende maatregelen in verband met een zekere achterstand of een bepaald probleem van het desbetreffende gebied.

Cushnahan
Mevrouw de Voorzitter, ik had het graag wat algemener gehouden, maar gezien de recente ontwikkelingen in mijn eigen land zal ik mij in mijn betoog concentreren op onze toekomstige strategie. Ongetwijfeld is de commissaris op de hoogte van het besluit van de Ierse regering om Ierland in twee regio's te verdelen: een groep van 15 graafschappen in het westen, langs de grens en in het centrum, waaronder twee graafschappen in mijn eigen kiesdistrict, Kerry en Clare, die aangewezen wordt als nieuwe regio die onder doelstelling 1 valt. Het is de bedoeling dat de resterende 11 graafschappen een gebied worden dat gedurende een overgangsperiode onder doelstelling 1 valt.
Ik heb begrepen, mevrouw de commissaris, dat u de Ierse regering al duidelijk heeft gemaakt dat deze strategie niet zal resulteren in extra fondsen voor Ierland. U laat het in elk geval aan Eurostat over om te beslissen of de nieuwe regio's al dan niet in aanmerking komen, op basis van de beschikbare statistieken. Kunt u bevestigen of Eurostat de komende dagen inderdaad met de economische indicatoren voor 1996-1997 komt? Indien, zoals ik vrees, deze cijfers een grote verbetering te zien geven van de economie van Ierland, is er dan geen reëel gevaar dat een belangrijk deel van de nieuwe onder doelstelling 1 vallende regio niet langer in aanmerking komt? Het gebied zal boven de drempel liggen en dat zou onze huidige strategie in duigen doen vallen.
Het hanteren van het BBP-criterium overschat de positie waarin Ierland in werkelijkheid verkeert. Daaronder vallen namelijk ook winsten van multinationals die niet in onze economie blijven en ik verzoek de Commissie daar rekening mee te houden bij de behandeling van het Ierse dossier. Het BNP als criterium zou veel eerlijker zijn.
Tot slot zou ik van de Commissie graag een verduidelijking krijgen met betrekking tot de voorgestelde overgangsregeling in verband met doelstelling 1. Zal de verandering in de cofinanciering van 75 % naar 50 % ook van toepassing zijn op EOGFLprojecten en op de ESF- en EFRO-projecten? Hoe zal de situatie zijn in verband met de steun per hoofd? Zal het niveau van de steun per hoofd onder doelstelling 1 worden voortgezet in de gebieden die gedurende een overgangsperiode onder doelstelling 1 vallen?

Howitt
Mevrouw de Voorzitter, mijn complimenten aan de commissarissen voor hun aanwezigheid op dit marathondebat en voor de aandacht die zij eraan schenken. Ik vrees evenwel dat ik mijn beperkte tijd zal moeten gebruiken om de punten te bespreken waarop de Commissie zich mijns inziens vergist: ten eerste in het terechte streven naar concentratie en vereenvoudiging. De verlagingen in het initiatief van de Gemeenschap gaan gewoon te ver. De Commissie moet ons niet komen vertellen dat de bedragen te laag zijn om ze administratief te kunnen verantwoorden. Zeg dat maar eens tegen de mensen in mijn regio waar de laatste vijf jaar 30 miljoen ecu is gebruikt, oftewel 25 miljoen pond. Doelgerichte kleinere programma's kunnen uiteindelijk zelfs beter werken.
Hoewel wij het communautaire initiatief URBAN steunen, willen we niets horen over overlapping. Wat denkt u van innovatie en transnationale verbindingen voor de 60 % van de mensen die in kleine en middelgrote steden wonen? Een nieuw communautair initiatief kan precies op deze behoeften worden afgestemd. Laat het inzake doelstelling 2 duidelijk zijn dat hulp aan de armste regio's niet hetzelfde is als hulp aan de armste mensen. Laat ons iets doen aan de armoede. De regel "één regio - één plan" is goed, maar het moet doelgerichte hulp zijn vanuit doelstelling 2 binnen de regio onder het niveau van NUTS III.
Wat betreft de kwestie van de diensten: een werkloze bankbediende of receptionist in een hotel is net zo werkloos als een werkloze fabrieksarbeider. Ik ben blij dat de Commissie onze protesten hierover steunt, maar de verordening moet nog wel worden verduidelijkt.
Het was fout van de Commissie om de milieuautoriteiten uit te sluiten van deelname aan de besluitvorming. En de beginselen van non-discriminatie moeten net zozeer gerespecteerd worden in de regionale fondsen als in de sociale fondsen.
Tot slot wil ik het nog even hebben over de zaak waarvoor ik rapporteur ben geweest, te weten de richtsnoeren. Ik hoop dat de commissaris ons een duidelijke verzekering zal geven dat ze voor het einde van het jaar gepubliceerd worden en dat ze niet gebruikt zullen worden om in plaatselijke projecten laattijdige veranderingen aan te brengen. Hieruit zal blijken of de Commissie zich daadwerkelijk inzet voor vereenvoudiging. Laat ons het erover eens zijn dat dit pakket er op tijd moet liggen. Alles wat minder is betekent voor de komende zeven jaar vertragingen in de betalingen, korte deadlines en haastige projecten. De kans om dat te voorkomen krijgen we maar één keer. We moeten nu optreden.

Imaz San Miguel
Mevrouw de Voorzitter, het cohesiebeleid is een vorm van solidariteit met de minst ontwikkelde regio's. De regio's die volgens de definitie van de Commissie voorrang krijgen bij de steunverlening zijn de regio's van doelstelling 1, die is gebaseerd op het criterium dat het inkomen minder dan 75 % van het Europese gemiddelde moet bedragen. Bij deze definitie wordt de autonome regio of de regio zonder meer als referentiepunt beschouwd. Deze werkwijze mag dan rechtvaardig lijken, zij behoeft toch wel degelijk een correctie. Er bestaan immers gebieden die, zonder dat zij de dimensies van een regio hebben, objectieve behoeften vertonen en over een inkomen beschikken dat ongelukkig genoeg onder het vereiste niveau ligt. Het is daarom belangrijk in beperkte mate uitzonderingen te maken en ervoor te zorgen dat deze gebieden in doelstelling 1 worden ondergebracht en in het kader van de steunverlening een prioritaire behandeling krijgen. De Europese Unie telt verschillende gebieden die onder deze noemer vallen. Ik zal u een voorbeeld uit Baskenland geven, het gebied dat de linkeroever van de Nervión-rivier en Ayala beslaat. Dit gebied heeft 350.000 inwoners, een inkomen van minder dan 75 % van het Europese gemiddelde, een werkloosheidscijfer van meer dan 20 %, een sociaal-economische structuur waarin dringend nieuw leven moet worden ingeblazen en bovendien betreft het een gebied dat grenst aan twee autonome regio's die momenteel onder doelstelling 1 vallen, namelijk Castilla-León en Cantabria.
Indien de linkeroever van de Nervión-rivier en Ayala in doelstelling 1 zouden worden ondergebracht, zou er bij het in kaart brengen van de steun in Europa geen enkel eiland meer te vinden zijn. Dit zou een blijk van solidariteit zijn naar de bewoners toe en een noodzakelijke voorwaarde om de investeringen en de economische activiteit in het gebied te doen heropleven en werkgelegenheid te scheppen. Het is derhalve noodzakelijk de mogelijkheid te overwegen uitzonderingen te maken met betrekking tot de geografische kaart van doelstelling 1 opdat de concrete en objectieve behoeften aan bijstand in het kader van de structuurfondsen kunnen worden ingevuld ongeacht de politieke en administratieve beperkingen.
Wij zien ons genoodzaakt nog een ander aspect van het voorstel van de Commissie te wijzigen. Het is goed mogelijk dat de regio's van doelstelling 2, de industriegebieden, geen aanspraak kunnen maken op de steun inzake opleiding en werkgelegenheid die in de nieuwe doelstelling 3 wordt vastgesteld. Dat zou toch absurd zijn. Waar is de behoefte aan opleiding van personen en arbeidskrachten groter dan in de gebieden waar een omschakeling van de industrie aan de gang is? Enkel uit hoofde van deze titel, van deze wijziging, zou Baskenland, en nog andere Europese industriegebieden, jaarlijks ongeveer 8 miljoen peseta kunnen blijven ontvangen.
Ik hoop dan ook van harte dat het Parlement morgen zijn goedkeuring zal hechten aan het voorstel dit fonds voor opleiding ook aan te wenden voor de regio's van doelstelling 2, die hun industrie moeten omschakelen. Immers, indien er ergens in Europa behoefte bestaat aan opleiding ter bevordering van de werkgelegenheid is het toch wel in de gebieden waar men ondanks het hoge werkloosheidscijfer alle krachten bundelt om een industriële en technologische omschakeling te bewerkstelligen.

Pérez Royo
Mevrouw de Voorzitter, ik wil het over het voorstel voor een verordening betreffende de structurele acties in de visserijsector hebben. In principe kunnen wij niet anders dan een kritische houding aannemen tegenover dit voorstel. Een kritische houding die wordt gerechtvaardigd door de huidige situatie van de visserijsector en de in de genoemde verordening geformuleerde voorstellen, ook al zijn deze nog niet concreet uitgewerkt.
Het is belangrijk te onderstrepen - u weet dat maar al te goed - dat het gemeenschappelijk visserijbeleid momenteel nagenoeg uitsluitend steunt op de structuurfondsen. In verband hiermee zien wij ons genoodzaakt een kritische houding aan te nemen, zowel vanuit kwantitatief als vanuit kwalitatief oogpunt.
Op dit moment maakt de communautaire visserijsector een diepgaande verandering door die erop gericht is de overlevingskansen van de sector te verhogen en het concurrentievermogen in het kader van een globale economie te versterken. Voor de maatregelen die daartoe ten uitvoer worden gelegd, dienen voldoende middelen te worden uitgetrokken om de financiering veilig te stellen van de verschillende onderdelen die tezamen het gemeenschappelijk visserijbeleid in al zijn facetten uitmaken: behoud en bescherming van de visgronden, internationale akkoorden, markten, structurele acties, sociale aspecten, enz.
Een gebrek aan voldoende financiële middelen zou de verdwijning in de hand werken van een sector die voor de kustgebieden van wezenlijk belang is en die zowel in de visserij zelf als in de verwerkende industrie een groot aantal arbeidskrachten tewerkstelt. Dit verlies zou ongetwijfeld gepaard gaan met aanzienlijke overheidsuitgaven. Vanuit kwantitatief standpunt doemen een reeks onzekerheden op die het voortbestaan van deze sector in de toekomst kunnen bemoeilijken.
Op kwalitatief gebied - en hiermee ben ik bijna aan het einde van mijn betoog gekomen - zou ik een punt willen aanstippen dat meermaals in de Commissie visserij ter sprake is gekomen: de ontwikkeling van een nieuw structuurbeleid waarbij het horizontale karakter van de visserijdoelstelling uit het oog wordt verloren. De visserij heeft behoefte aan een verordening, of toch minstens een specifieke doelstelling, van horizontale aard en een enkel rechtsinstrument, een fonds zoals het huidige FIOV, dat aan de hand van de criteria waarop de Commissie zich baseert in haar voorstel voor de oprichting van een fonds voor plattelandsontwikkeling zou moeten worden versterkt. Dat is wat wij in onze amendementen vragen, mevrouw de Voorzitter.

Porto
Mevrouw de Voorzitter, in het debat betreffende het Cohesiefonds nemen de wijzigingsvoorstellen die de tot de euro toetredende landen het recht op dit fonds willen ontzeggen een centrale plaats in en juist daarom verdienen zij al onze aandacht. Deze voorstellen zijn volkomen ongerechtvaardigd, aangezien het een structuurfonds betreft dat de reële convergentie beoogt van de landen waar het BBP per hoofd van de bevolking minder dan 90 % van het communautaire BBP per hoofd van de bevolking bedraagt.
Aangezien deze convergentie, gezien het door de nominale convergentie vooropgestelde restrictieve beleid, allerminst probleemloos zal verlopen, hebben wij er alle belang bij dat aan het werkelijke toenaderingsproces extra steun wordt toegekend. Aan de noodzaak om de minst ontwikkelde landen de opgelopen achterstand te doen inhalen, komt met de toetreding tot de euro nog geen einde. Het betreft inderdaad, zoals hier vandaag herhaaldelijk is gezegd, een tijdelijk mechanisme, maar het mag pas worden stopgezet wanneer de genoemde 90 % is bereikt (het is dus echt van voorbijgaande aard). Anderzijds zijn de landen met een ontwikkelingsachterstand ertoe verplicht hun bezuinigingsbeleid voort te zetten overeenkomstig de in hun stabiliteits- en groeipact vervatte afspraken.
Bovendien zou de voorgestelde verwijdering uit het fonds paradoxaal genoeg tot gevolg hebben dat wie zijn plicht nakomt, gestraft wordt, terwijl de landen die een minder strak beleid voeren en derhalve niet voldoen aan de vereisten om tot de euro toe te treden, zouden worden beloond.
Maar los van deze fundamentele argumenten staat ook onze geloofwaardigheid op het spel ten aanzien van een Verdrag dat, zonder daaromtrent ook maar enige twijfel te laten bestaan, de voorwaarden vaststelt om voor het fonds in aanmerking te komen: een BBP per hoofd van de bevolking van minder dan 90 % van het communautaire BBP en de opstelling van een programma voor nominale convergentie. Dit Verdrag heeft de onvoorwaardelijke steun van dit Parlement gekregen en is door alle landen van de Unie bekrachtigd. Wat voor indruk zouden de politici of, in voorkomend geval, de leden van dit Parlement wel niet maken wanneer dit Verdrag zonder enige reden - in dit geval tegen de Commissie - op ons initiatief met voeten zou worden getreden?
De Verdragen dienen om te worden nageleefd - net zoals men een gegeven woord moet nakomen - niet enkel door de landen uit het zuiden maar ook door onze noorderburen die, zoals begrijpelijk is, bij de opstelling van dit Verdrag een beslissende rol hebben gespeeld.

Izquierdo Collado
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de commissaris, wij bespreken hier vandaag een gedeelte van Agenda 2000 dat van wezenlijk belang is voor de Europese identiteit, aangezien het rechtstreeks met de cohesie in verband staat.
Ik heb in dit debat naar een hele reeks sprekers geluisterd en ik zou durven stellen dat zij, mogelijkerwijze beperkt door tijdgebrek, een beeld hebben opgehangen waarmee ik het niet eens ben. Zij hebben de Commissie duidelijk willen maken dat haar voorstellen allesbehalve consistent zijn. Ik zou echter van de weinige tijd waarover ik beschik gebruik willen maken om het tegengestelde aan te tonen. Wij hebben immers van de Commissie bijzonder positieve documenten in handen gekregen die werkelijk doordrongen zijn van het streven naar samenhang en ons in de mogelijkheid hebben gesteld de desbetreffende kwestie te bestuderen en wijzigingen voor te stellen. Ik heb echter niet de pretentie te beweren dat onze amendementen een verbetering van de teksten van de Commissie inhouden. Ik ga ervan uit dat de maatschappij uitermate complex is en ik sluit niet uit dat onze wijzigingen de tekst van de Commissie ingewikkelder maken. Dat is een noodzakelijk kwaad omdat wij nu eenmaal parlementsleden en volksvertegenwoordigers zijn, maar dat neemt niet weg dat wij daarmee het technische niveau en de weloverwogen tactiek van de documenten van de Commissie schaden.
Ik weet dat de leden van de Commissie positief en moedig zijn geweest. Zij zijn zo moedig geweest om structuur in het cohesiebeleid te brengen, om een Cohesiefonds voor te stellen en daarbij de juiste keuze te maken wat het juridische advies betreft, om dit Cohesiefonds van een evenwichtig en doordacht financieringskader te voorzien.
Mevrouw de commissaris, ik richt mij speciaal tot u met het verzoek ons in verband met de kaderverordening een nieuw document te doen toekomen waarin deze bijzonder verrijkende gedachtewisseling die hier in het Parlement heeft plaatsgevonden en die u, zoals ik weet, ook in de Raad voortzet, wordt verwerkt. Het zou een goede zaak zijn als de bestaande verordening, waarover uiteindelijk al heel wat overleg is gepleegd, vervangen wordt door een andere verordening die de schriftelijke eindfase zou zijn van het vruchtbare debat dat hier heeft plaatsgevonden.

Sisó Cruellas
Mevrouw de Voorzitter, de door de Commissie voor de periode 2000-2006 vastgestelde financiële bijstand op het gebied van trans-Europese netwerken bedraagt bijna dubbel zoveel als de middelen die voor de periode 1995-1999 werden uitgetrokken. Het verheugt mij dat er meer middelen worden uitgetrokken, maar anderzijds mag men niet vergeten dat de periode 2000-2006 langer is dan de vorige periode, dat de cijfers op een constante en niet op een lopende basis moeten worden vergeleken en dat de investeringen in infrastructuur binnen de Unie de afgelopen jaren van 1, 5 % van het BBP tot 0, 9 % zijn gedaald.
Ik ben dan ook van mening dat het gehanteerde cijfer relatief gezien even mager uitvalt als dat van de verordening van de Raad waarin wij op dit moment wijzigingen aanbrengen en waarvoor ik rapporteur was. Ik heb toen reeds aan deze Vergadering gezegd dat de voor trans-Europese netwerken uitgetrokken financiële bijstand slechts 0, 6 % van de financiële middelen uitmaakte die nodig waren om de voor de periode 1994-1999 geplande infrastructuureenheden op te bouwen. Ondanks het feit dat de bijstand in lopende termen is verdubbeld, verkeren wij momenteel in dezelfde situatie en is het bijgevolg onmogelijk dat er een einde komt aan de onmiskenbare tegenstelling tussen de behoeften aan een echt communautair infrastructuurbeleid en de door de Unie vrijgemaakte middelen.
En aangezien ik ook rapporteur voor advies voor het Cohesiefonds ben geweest, zou ik nog graag de volgende opmerking willen maken. Volgens de overeenkomstige bepalingen zal een lidstaat die steun uit hoofde van het Cohesiefonds ontvangt deze steun niet meer ontvangen wanneer zij niet aan de convergentiecriteria zoals overheidsschuld en overheidstekort voldoet. Zo luiden de voorschriften. Anderzijds worden er voorstellen gedaan - we hebben dat hier vandaag kunnen vaststellen - om een lidstaat die steun uit hoofde van het Cohesiefonds ontvangt en aan de convergentiecriteria voldoet dit recht op steun te ontzeggen. Met andere woorden, alle lidstaten, ongeacht of ze al dan niet aan de convergentiecriteria voldoen, zullen gestraft worden door hun te ontnemen wat hun uit hoofde van het Cohesiefonds toekomt. Een incongruentie van dit kaliber behoeft geen verdere commentaar.
Ik zou enkel nog willen toevoegen dat dit volledig in strijd is met de geest van de tijdelijke commissie die te zijner tijd werd ingesteld om het Cohesiefonds van de nodige instrumenten te voorzien. Ik zeg dit met kennis van zaken omdat ik de eer had van deze tijdelijke commissie deel uit te maken.

Darras
Mevrouw de Voorzitter, het document dat ons vandaag wordt voorgelegd is het resultaat van vele uren besprekingen en compromissen; het werd opgesteld door onze twee corapporteurs, Mc Carthy en Hatzidakis, en ik dank hen voor hun inspanningen.
Wij kunnen ons vinden in de algemene strekking van het verslag en in de door de Commissie voorgestelde beginselen, namelijk concentratie, vereenvoudiging en decentralisatie. Toch kunnen wij de eindresolutie niet goedkeuren.
Ons advies blijft negatief ondanks de positieve punten in het verslag: horizontale toepassing van doelstelling 3, behoud van het URBAN-initiatief waarbij voor de eerste keer kleine en middelgrote steden in aanmerking worden genomen, noodzaak van een nieuw initiatief om tegemoet te komen aan economische en sociale crises die banenverlies meebrengen en de door de Commissie geplande herschikking van de prestatiereserve.
Wat doelstelling 1 betreft, herhalen wij dat de steun in de eerste plaats naar de zwaksten moet gaan. Wij vragen een strikte naleving van het 75 %-criterium. Wij kunnen in geen geval aanvaarden dat kredieten van de garantieafdeling van het EOGFL, die in het kader van doelstelling 2 worden gebruikt, als niet-verplichte uitgaven worden beschouwd. Wij hebben tenslotte een amendement 46 ingediend waarin wij, met het oog op meer transparantie, vragen dat de structuurfondskredieten in de diverse betrokken regio's op een niet-discriminerende manier worden benut. Mocht de plenaire vergadering dit amendement niet aannemen, dan vinden wij dat schadelijk voor onze democratie.
Mevrouw de Voorzitter, daarom zal de Franse socialistische afvaardiging in het Europees Parlement die eerste lezing niet goedkeuren.

Pirker
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de commissaris, een belangrijke doelstelling in de verordening van de Raad is dat de middelen uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling in grote mate voor werkgelegenheidsbevorderende maatregelen worden gebruikt. Ik vind dat bijzonder belangrijk en dat was ook het onderwerp van onze discussie in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken.
Ik wil enkele essentiële punten naar voren brengen waarover wij in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken eensgezind van mening waren dat deze beslist gerealiseerd dienen te worden. Ten eerste weten wij dat nieuwe vormen van arbeidsplanning, van arbeidsorganisatie en flexibele modellen in de regel ook tot meer werkgelegenheid leiden. Wij weten echter ook dat deze flexibele modellen veelal niet worden toegepast, vaak ook niet omdat de kleine en middelgrote ondernemingen niet in staat zijn deze modellen praktisch vorm te geven. Derhalve wensen wij dat met voorbeelden wordt ondersteund hoe deze nieuwe, flexibele modellen ook in kleinere ondernemingen gerealiseerd kunnen worden.
Ten tweede kunnen veel kleine en middelgrote ondernemingen het zich niet veroorloven over te schakelen op nieuwe technologie, zij kunnen niet alle nieuwe ontwikkelingen in hun onderneming toepassen. Ik stel dan ook voor innovatiebeurzen te organiseren, waar innovatieve jonge ondernemers de noodzakelijke kennis en de noodzakelijke instructies kunnen verkrijgen om nieuwe arbeidsplaatsen in nieuwe ondernemingen te creëren.
Ten derde vinden wij het belangrijk dat vanaf het begin bij alle projecten in aanmerking wordt genomen hoe de menselijke hulpbronnen in dit verband optimaal ontwikkeld kunnen worden. Het vierde punt lag ons allen na aan het hart: bij de planning van de infrastructuurmaatregelen moet bijzondere aandacht worden besteed aan de behoeften van gehandicapten. Er zijn nog talrijke andere punten, maar ik ben van mening dat deze een wezenlijke bijdrage tot meer werkgelegenheid kunnen leveren. Ik vraag dan ook dat deze punten, waarover wij het unaniem eens zijn, gerealiseerd worden.

Langenhagen
Mevrouw de Voorzitter, geachte leden van de Commissie, amper een week geleden heb ik in mijn woonplaats Cuxhaven, de belangrijkste vissersplaats van Duitsland, een conferentie georganiseerd over de hervorming van de structurele acties in de visserijsector. De kritiek van het regionale visserijschap weerspiegelde de grote bezorgdheid die momenteel in de visserijsector heerst. In december 1992 is de Europese Raad het in Edinburgh eens geworden over het beginsel dat van de visserij afhankelijke gebieden preferentiële steun ontvangen in het kader van het structuurbeleid. In de nieuwe verordening betreffende de structuurfondsen houdt de Commissie zich nu echter niet meer aan dit beginsel. Door de gedeeltelijke verschuiving naar het landbouwfonds dreigt de visserijsector weer in directe concurrentie met de landbouw terecht te komen. Tijdens mijn conferentie bleek dit de grootste bron van bezorgdheid te zijn.
Overeenkomstig de plannen van de Commissie worden voortaan dezelfde maatregelen in de verschillende doelgebieden uit verschillende fondsen gesteund, waarbij regio's van doelstelling 1 duidelijk bevoordeeld worden. Beseft de Commissie dat bedrijven uit een regio van doelstelling 2 zullen overwegen zich in een regio van doelstelling 1 te vestigen, enkel en alleen vanwege het feit dat de voorwaarden daar beter zijn?
Van onze oorspronkelijke eis voor een eigen doelstelling 4 voor de plattelandsgebieden met een afzonderlijke vastlegging van de van visserij afhankelijke gebieden moeten wij afzien, maar wij hebben wel behoefte aan een uniforme structuurmaatregel met horizontaal karakter, om de doelstellingen van het gemeenschappelijk visserijbeleid veilig te stellen. Dat is de enige goede aanpak. Wij mogen niet overgaan tot de orde van de dag. In deze gevoelige kwestie zou een verkeerde beslissing het vertrouwen in de Europese Unie alleen maar verder ondermijnen. Dat mag niet het resultaat van het nieuwe Europese structuurbeleid zijn.

Viola
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, vandaag buigt het Parlement zich over de eerste aanzet tot hervorming van de structuurfondsen die het cohesiebeleid van de vijftien tot en met het jaar 2006 zullen beheren. Vanaf dat ogenblik denk ik dat alles fundamenteel zal veranderen, zowel het GLB als de opzet en het beheer van de structuurfondsen en het Cohesiefonds zelf.
Om de periode die ons rechtstreeks naar de uitbreiding van de Unie zal voeren te kunnen beheren, wijzen de financiële vooruitzichten theoretisch op de handhaving van 0, 46 % van het BBP voor categorie 2 van de begroting, terwijl de Commissie ons in feite een concentratie en een vereenvoudiging in het vooruitzicht stelt die in reële termen zullen leiden tot een aanzienlijke vermindering van het bestek van de regio's en van het percentage van de Europese bevolking dat onder de doelstellingen 1 en 2 zal vallen.
Als het percentage van het BBP inderdaad 0, 46 % zou blijken te zijn, dan zou deze poging tot concentratie begrijpelijk zijn. Maar dat zal het niet zijn, omdat de middelen voor het cohesiebeleid ook zullen worden gebruikt voor de financiering van de pretoetreding waardoor er een halve punt afgaat van het percentage van de uitgaven dat in Edinburgh was voorzien en in Agenda 2000 opnieuw is bevestigd voor het cohesiebeleid van de vijftien.
Aan de kant van de communautaire initiatieven is de beperking van 13 tot 3 aanvaardbaar indien de overblijvende communautaire initiatieven werkelijk die toegevoegde waarde ten opzichte van de reeds bestaande middelen vertegenwoordigen en dat transEuropese regionale karakter vertonen dat aan de basis van dergelijke initiatieven moet liggen.
Ik stem geheel in met de opmerking dat het binnen de algemene verordening inzake de structuurfondsen niet wenselijk is om een en ander aan het mededingingsbeleid te verbinden. Van speciaal belang is dan ook in de verslagen over de algemene verordening en over het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling de verwijzing naar het verzoek om het eilandcriterium in te lassen zowel voor doelstelling 1 als voor de communautaire initiatieven, waarbij speciaal binnen het nieuwe INTERREG nieuwe ruimte wordt voorzien, die duidelijk bestemd is voor de samenwerking tussen de eilanden.
Het Europees Parlement blijft consequent met zichzelf - gezien de stemming over mijn verslag in mei - en met het Verdrag dat in Amsterdam is ondertekend en dat in het basisartikel over het cohesiebeleid bepaalt dat alle Europese eilandgebieden onder de probleemgebieden zullen worden gerangschikt.
Tot slot hoop ik dat de Commissie hetzelfde consequente gedrag zal kunnen aannemen dat sedert Amsterdam aan de dag is gelegd door de Raad en dit Parlement.

Ojala
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik mevrouw Jöns bedanken voor haar uitstekende werk. Ik wil het hier namelijk hebben over het Europees Sociaal Fonds. Ik wil met name drie zaken uit het voorstel van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken naar voren brengen. Allereerst de noodzaak de werkzaamheden van het Europees Sociaal Fonds deel te laten uitmaken van de uitvoering van de gemeenschappelijke werkgelegenheidsrichtsnoeren. Hierover zijn we het met de Commissie eens. Ten tweede het verbeteren van de positie van de vrouw en ten derde de mogelijkheid van het ESF te fungeren als uitvoerder van artikel 13 van het Verdrag van Amsterdam ofwel het non-discriminatieartikel. De commissie stelt immers voor het artikel te wijzigen en er de verklaring aan toe te voegen dat het fonds de activiteiten bevordert ter bestrijding van discriminatie op grond van geslacht, ras, etnische afkomst, geloof of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid. Ik hoop echt dat de Commissie het commissievoorstel serieus neemt. Dit is namelijk enorm belangrijk, want zonder financiële middelen blijft het non-discriminatieartikel waarschijnlijk een dode letter. Ik hoop dat de Commissie echt begrip heeft voor de opvattingen van de commissie.

Botz
Mevrouw de Voorzitter, geachte commissarissen, een van de belangrijkste doelstellingen van deze hervorming is de concentratie. Als men dit doel wil bereiken, moet men de beschikbare middelen concentreren op regio's die er werkelijk behoefte aan hebben. Hoe meer regio's ingedeeld worden bij de hoogste categorie van doelstelling 1, ofwel omdat men de 75 %-drempel niet wil aanvaarden ofwel omdat men manieren vindt om deze drempel niet te hoeven aanvaarden, des te moeilijker wordt het deze belangrijke gemeenschappelijke doelstelling te bereiken.
Met het oog op het huidige Europa van de 15 is dat niet aanvaardbaar en met het oog op de komende uitbreiding evenmin. Mijns inziens is de door de Commissie voorgestelde phasing out op zich een zeer eerlijke procedure voor de omgang met regio's die de 75 %-drempel hebben bereikt. Ter verduidelijking een voorbeeld: een regio die in 1999 bij 74 % is gekomen, valt dan nog zes jaar onder de hoogste categorie bijstandsverlening en vervolgens wordt de steun tot aan 2011 geleidelijk beëindigd.
Laat mij het eens op deze manier zeggen: degene die zo goed behandeld wordt, kan niet met een goed geweten beweren dat er in de EU een gebrek is aan solidariteit. Integendeel. Ik wil eraan herinneren dat wij vandaag een belangrijke gast hadden, een president van een van de kandidaat-lidstaten en ik hoop dat als het ooit zo ver komt - ik weet natuurlijk niet wanneer dat zal zijn, dat weet niemand van ons - dat de Republiek Polen de 75 %-drempel tijdens het lidmaatschap bereikt, onze Poolse vrienden er dan niet op zullen staan vanaf dat tijdstip nog langer dan 12 jaar in aanmerking te komen voor de hoogste categorie van bijstandsverlening. Tot slot wil ik de volgende conclusie trekken: als Parlement moeten wij beseffen - en ik hoop dat de beslissing morgen ook zo uitvalt - dat wij echt duidelijk en exact moeten definiëren aan welke voorwaarden een regio moet voldoen om onder doelstelling 1 te vallen.

Wulf-Mathies
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren afgevaardigden, allereerst wil ik alle rapporteurs bedanken voor hun omvangrijke werk en de uitstekende verslagen: mevrouw McCarthy en de heer Hatzidakis voor de algemene verordening, de heer Varela Suanzes-Carpegna voor de EFRO-verordening, de heer Collins voor de verordening betreffende het Cohesiefonds, de heer Kellett-Bowman voor de verordening betreffende de trans-Europese netwerken en tenslotte de heer Arias Cañete voor de verordening betreffende de structurele acties in de visserijsector.
Uit deze verslagen blijkt mijns inziens dat het Parlement vastbesloten is de werkzaamheden voor Agenda 2000 nog voor het einde van deze zittingsperiode af te sluiten en ik ben dankbaar voor de vele bijdragen aan dit debat waaruit blijkt dat het Parlement deze verantwoordelijkheid op zich wil nemen. Mevrouw de Voorzitter, bij vijf voorstellen en ten dele zelfs wetgevingsvoorstellen zal mijn betoog helaas iets langer duren, want ik ga ervan uit dat u er recht op heeft ook te horen hoe wij tegenover de amendementen staan. Derhalve wil ik hier ons standpunt duidelijk maken, maar ik vraag om begrip dat dit langer zal duren dan de gebruikelijke tien minuten.
Allereerst enkele opmerkingen over de algemene verordening betreffende de structuurfondsen: het verheugt mij dat de Commissie en het Parlement in de meeste principiële kwesties inzake de hervorming van de structuurfondsen dezelfde lijn volgen. Dat geldt in het bijzonder voor het financiële kader van 0, 46 % van het bruto nationaal product, het concentreren van de middelen op de meest achtergestelde regio's, het verminderen van het aantal doelstellingen en communautaire initiatieven, de versterking van het partnerschapsbeginsel en het belang van toezichtcomités in het gedecentraliseerde programmeringsproces en voor de zwaartepunten gelijke kansen en duurzame ontwikkeling. Het thema gelijke kansen in verband met het Europees Sociaal Fonds wordt straks nog uitvoeriger behandeld door collega Flynn.
Ik zou het echter ten zeerste betreuren als het Parlement bij de belangrijkste punten, in het bijzonder wat de noodzakelijke concentratie betreft, niet de moed opbrengt om de als juist erkende beginselen te eerbiedigen, ook ten opzichte van de afzonderlijke belangen van lidstaten, regio's of sectoren. Een aantal in het verslag gedane voorstellen in verband met de uitvoering kan de Commissie dan ook niet aanvaarden.
Allereerst wat de geografische concentratie betreft van de bijstandsverlening in het kader van doelstelling 1 en doelstelling 2. Dit is de kern van de hervorming en veel sprekers hebben daar in dit debat al op gewezen. Zonder concentratie zullen onze inspanningen om de steunbedragen doeltreffender te gebruiken, op niets uitlopen en alleen maar een prachtig voornemen blijven. Zonder concentratie worden de positieve effecten voor de armere regio's genivelleerd en wordt het cohesiebeleid zelf tenslotte ondermijnd.
De Commissie kan derhalve geen voorstellen steunen die resulteren in een verwaterde concentratiedoelstelling. Bij doelstelling 1 geldt dit voor de gevraagde uitzonderingen op de strikte toepassing van het 75 %-criterium, en bij doelstelling 2 voor het voorstel om het bevolkingsplafond van 18 % op te trekken omdat dit slechts als richtwaarde wordt beschouwd. Tegen de Ierse spreker wil ik graag zeggen dat de cijfers voor doelstelling 1 in de loop van deze week beschikbaar zullen zijn. U begrijpt dan ook dat ik nu geen commentaar wil geven op het besluit van de Ierse regering.
Wat doelstelling 2 betreft vormt de ontwikkeling van de werkloosheid de belangrijkste reden om de structuurmaatregelen aan te passen en dat komt in uw advies ook veelvuldig naar voren. Het voorstel van de Commissie geeft de lidstaten echter wel de mogelijkheid de keuze van steunregio's in het kader van de uitgebreide flexibiliteit te funderen op een reeks zogenaamde zachte criteria. In het licht van de discussie van vandaag vind ik het aanvaardbaar enkele door u gewenste bijkomende criteria in te lassen in de formulering van artikel 4, lid 9, maar het Europese bevolkingsplafond van 18 % en de verdeling van de plafonds over de lidstaten op basis van de voorgestelde Europese criteria moeten worden gehandhaafd. De Commissie kan evenmin het voorstel steunen om het bruto nationaal product als referentiemaatstaf voor doelstelling 2 te hanteren. Dit zou namelijk betekenen dat er achter de façade van doelstelling 2 een doelstelling 1 voor de rijke lidstaten wordt opgezet. Dit zou een tegenstrijdigheid bevatten en vanuit ons standpunt inzake het cohesiebeleid zou dit niet te rechtvaardigen zijn.
Desondanks zullen de plattelandsgebieden niet worden benadeeld, want in het kader van de zachte criteria is er ook nog speelruimte. Wat doelstelling 3 betreft alleen een opmerking vanuit het standpunt van het regionaal beleid. Doelstelling 3 heeft natuurlijk een belangrijke functie in het kader van de nationale werkgelegenheidsplannen. Op dit vlak zijn de Commissie en het Europees Parlement het ook volledig met elkaar eens.
Tegelijkertijd moeten wij er zorg voor dragen dat de tot nu toe voorkomende overlappingen van de steunmaatregelen in het kader van doelstelling 2 en doelstelling 3 worden voorkomen en dat de investerings- en arbeidsmarktsteun in de regionale doelgebieden echt gecoördineerd wordt. Natuurlijk is het goed dat de nationale werkgelegenheidsstrategie overal ten uitvoer wordt gelegd. Maar wij willen garanderen dat regionale maatregelen ter ontwikkeling van de menselijke hulpbronnen, die perfect in de regionale ontwikkelings- en investeringsstrategie passen, over de noodzakelijke middelen uit het Europees Sociaal Fonds kunnen beschikken. De Commissie is dan ook bereid alternatieven te vergelijken met haar voorstel die tegemoet komen aan de wensen van het Parlement. Mijns inziens is het bijvoorbeeld mogelijk om in doelstelling 2-regio's een steunmaatregel in het kader van doelstelling 3 te hebben.
Vanuit het economisch en het regionaal beleid gezien blijft het volgens ons toch noodzakelijk dat ook in het kader van de doelstelling 2-programma's ESF-middelen beschikbaar worden gesteld voor de ontwikkeling van de menselijke hulpbronnen. Dit strookt overigens ook met de noodzakelijke versterking van de plaatselijke en regionale overheden bij de bepaling van de regionale ontwikkelingsstrategie die u op velerlei vlakken terecht eist. Ik ben van mening dat men met dit compromis beide punten in aanmerking kan nemen.
Een opmerking over de communautaire initiatieven, in het bijzonder over de vraag of wij ook nog behoefte hebben aan URBAN. Als het aantal communautaire initiatieven boven de drie voorgestelde initiatieven komt, strookt dit niet met de doelstellingen van vereenvoudiging en doeltreffendheid. Ik leg er de nadruk op dat LEADER bij de drie initiatieven hoort, want dat was in een voorgaand betoog niet helemaal duidelijk. Een verdere verhoging kan de Commissie op grond van de genoemde doelstellingen echter niet aanvaarden. Dit geldt ook met het oog op de aanzienlijke absorptieproblemen bij de communautaire initiatieven.
Een duurzame ontwikkeling van de steden hoort nu al tot de steundoelen in de regio's van doelstelling 1 en voor de nieuwe doelstelling 2 wordt hierop ook de nadruk gelegd met een indicatief bevolkingsaandeel. Op grond van de ervaringen met het communautaire initiatief URBAN in de afgelopen steunperiode gaat het nu om de overdracht van de beproefde maatregelen en omzettingsvormen naar de mainstream-programma's van doelstellingen 1, 2 en 3. Een daarnaast bestaand communautair initiatief URBAN zou dit proces eerder belemmeren dan bevorderen. Wij zouden er wel over kunnen nadenken of de gedachte van de duurzame stedelijke ontwikkeling bijvoorbeeld nog duidelijker benadrukt moet worden in de overwegingen voor alle doelstellingen. Daarmee zouden wij ook een einde kunnen maken aan het misverstand dat er geen stedelijke ontwikkeling, geen duurzame stedelijke ontwikkeling moet worden gestimuleerd als dit niet uitdrukkelijk in de doelstelling wordt genoemd. Ik ben van mening dat op die manier rekening wordt gehouden met de problemen die u hier heeft aangestipt. Dit betekent dan natuurlijk ook dat de steun niet alleen beperkt blijft tot grote steden. In het verleden heb ik dit ook altijd duidelijk gemaakt en dat moet ook nu weer duidelijk zijn.
Het onderwerp prestatiereserve werd in veel betogen naar voren gebracht. Ik ben teleurgesteld dat de Raad en het Parlement in het verleden weliswaar voortdurend gesproken hebben over een verbetering van de doeltreffendheid van de structuurfondsen, over een betere evaluatie en controle en betere sanctiemogelijkheden, maar nu de mogelijkheid van concrete stimulansen voor een gegarandeerd efficiënt beheer van de structuurfondsen gedecideerd van de hand wijzen.
Het is al veelvuldig benadrukt dat de Commissie bereid is wijzigingen op haar voorstel te overwegen, maar dat zij niet zal afzien van het principe. Wij allen zijn het de Europese belastingbetaler verschuldigd meer te doen dan alleen maar een efficiënt beheer van de overheidsmiddelen verplicht te stellen, nadat dit in de afgelopen steunperiode helaas lang niet overal tot het gewenste resultaat heeft geleid. Om het voor het Parlement en de Raad eenvoudiger te maken in te stemmen met de prestatiereserve is de Commissie bereid over de omvang van de reserve te discussiëren. Er kan bijvoorbeeld ook aan gedacht worden de reserve te beperken tot 10 % van de middelen die voorzien waren voor de afgelopen drie jaar.
Ook bij het besluitvormingsproces zijn wijzigingen mogelijk zodat de lidstaten beslissende invloed krijgen op de toewijzing van de reservemiddelen. Mede omdat het ons niet om het spel gaat, mijnheer Schiedermeier, wij hebben dan ook geen speelweide nodig, maar willen er samen met u voor zorgen dat wij uiteindelijk een succesvol structuurbeleid hebben. Wellicht zouden de nog bestaande bezwaren uit de weg geruimd kunnen worden door de reserve op nationaal niveau toe te wijzen, zodat er geen herschikking van de middelen tussen de lidstaten noodzakelijk is.
Dit zou echter niet in overeenstemming zijn met de Europese best practices en zou ook zeker afbreuk doen aan de Europese dimensie van de reserve. Derhalve ben ik van mening dat wij gezamenlijk de afzonderlijke problemen moeten bespreken die daardoor ontstaan. De Commissie is bereid een constructieve dialoog aan te gaan met het Europees Parlement en de Raad, want - en ik ben van mening dat wij het daar allen over eens moeten zijn - de reserve is een doorslaggevend element in het kader van de voorstellen van de Commissie ter verbetering van de doeltreffendheid, die door een combinatie van vereenvoudiging en decentralisatie, betere evaluatie en een strikter financieel beheer moet worden bereikt. Ik denk dat wij allen ditzelfde doel nastreven.
Ik wil erop wijzen dat het misschien ook geen toeval is dat de voorzitter van de Europese Rekenkamer gisteren de prestatiereserve uitdrukkelijk heeft belicht als een nuttig middel voor de verbetering van de doeltreffendheid van de structuurfondsen. Aangezien de geloofwaardigheid van de Europese Rekenkamer toch hoog aangeschreven staat, vraag ik u dit in uw verdere overwegingen in aanmerking te nemen.
De samenhang tussen mededinging en de structuurfondsen is ook in veel betogen naar voren gekomen en heeft tevens tot compromisvoorstellen geleid. Ik wil er nog eens de aandacht op vestigen dat het hier ook om de doeltreffendheid gaat, want het zou zinloos zijn als het Europese regionaal beleid juist die gebieden steunt die geen regionale steun krijgen op nationaal niveau, temeer daar de nationale speelruimte veel groter is dan de steunmogelijkheden van de structuurfondsen.
Ik vind het ook nogal tegenstrijdig dat in alle verslagen voortdurend gewezen wordt op de noodzakelijke samenhang van alle communautaire acties, maar dat ons voorstel van de hand wordt gewezen omdat het te vergaand zou zijn. Ik ben van mening dat de voorgestelde flexibiliteit van 2 % van de bevolking voldoende zou moeten zijn, als men de stedelijke probleemgebieden bijvoorbeeld buiten het mededingingsbeleid zou laten. Het is namelijk niet noodzakelijk om in die gebieden investeringen van grote ondernemingen te steunen of met bijzonder hoge investeringssteun te werken, omdat daar eerder zachtere maatregelen van belang zijn, zoals de bestrijding van de sociale uitsluiting, de beschikbaarstelling van sociale diensten, de steun aan het MKB en het ambachtswezen. Ik ben van mening dat het standpunt van de Commissie op die manier ook heel dicht in de buurt komt van de overwegingen die in de verslagen naar voren zijn gebracht.
Een laatste belangrijk punt inzake de algemene verordening heeft betrekking op de rol van het Parlement bij de toepassing van de verordening betreffende de structuurfondsen. Het Verdrag kent de Commissie als uitvoerend orgaan van de Unie de beslissende administratieve bevoegdheden toe voor de tenuitvoerlegging van het communautair beleid. Vanzelfsprekend is de Commissie verplicht regelmatig verantwoording af te leggen aan het Parlement over haar optreden. Dat doet zij ook. Verplichte raadplegingen vooraf bij het fondsbeheer zijn echter niet verenigbaar met deze rechtspositie. Ik ben nochtans bereid om vast te houden aan de tot nu toe gevolgde praktijk op basis van de Klepsch-Millan-code en een nieuwe gedragscode op te stellen op grond waarvan het Europees Parlement in algemene uitvoeringskwesties geraadpleegd moet worden.
U weet dat wij dit in deze steunperiode ook zo hebben gedaan en in onze definitieve voorstellen dan ook rekening hebben gehouden met standpunten van het Europees Parlement. Bovendien hebben wij u alle documenten, die naar de werkgroepen van de Raad gingen, ter beschikking gesteld. Het is echter niet verenigbaar met het institutionele evenwicht, en evenmin met het subsidiariteits- en het decentralisatiebeginsel, als het Europees Parlement op het niveau van de lidstaten meewerkt aan de tenuitvoerlegging van het structuurbeleid. Ik vraag derhalve om begrip voor het feit dat de Commissie zich moet beperken tot het garanderen van de rol van het Parlement als controleorgaan van de instellingen van de Gemeenschap. Nationale of regionale toezichtcomités zijn nu eenmaal geen instellingen van de Gemeenschap.
Ik wil het nu graag hebben over de EFRO-verordening en wel over drie punten. Ten eerste, de wijzigingsvoorstellen voor het toepassingsgebied. De Commissie heeft in principe geen problemen met het grote aantal amendementen inzake het toepassingsgebied en de interventiemogelijkheden. Ik vind het echter wel bezwaarlijk al deze amendementen over te nemen in de verordening. Daar heb ik twee redenen voor: ten eerste zijn de meeste gevallen al door de praktijk van de afgelopen jaren gedekt, zodat er eigenlijk geen behoefte is aan correctie. Ten tweede wordt de tekst van de verordening door de vele details onleesbaar, zoals reeds is gezegd, en is er het gevaar dat de tekst niet flexibel genoeg meer is en in de toekomst geen ruimte biedt voor steunmogelijkheden die voor de regionale ontwikkeling van belang zouden kunnen zijn en aan een echte bottom-up benadering zouden beantwoorden.
De ervaring leert dat zelfs als wij ons uiterste best doen, wij er vermoedelijk niet in slagen alle mogelijkheden in een dergelijke verordening op te nemen. Derhalve moet ik amendementen uitsluiten die niet met het basisprincipe van het EFRO overeenstemmen. Dit geldt bijvoorbeeld voor het zeetransport - niet voor infrastructuurvoorzieningen op dit gebied - of de diversificatie, twee onderwerpen die door andere communautaire programma's worden gedekt. Daarentegen zijn wij bereid de onderwerpen die ook vandaag in het debat een rol hebben gespeeld, namelijk cultuur en toerisme, als uitdrukkelijke referentie op te nemen, omdat zij een echte meerwaarde bij de ontwikkeling van het endogene ontwikkelingspotentieel van een regio vormen en tot meer werkgelegenheid kunnen leiden.
In principe juich ik de verschillende amendementen toe die de meerwaarde van het INTERREG-initiatief en het belang van de grensoverschrijdende transnationale en interregionale samenwerking onderstrepen. De Commissie is bereid de tekst op grond van deze voorstellen te wijzigen. Hetzelfde geldt voor de noodzakelijke verbetering van de coördinatie met PHARE, TACIS en MEDA. Wij zijn bezig met de herziening van deze verordening.
In verband met de innovatieve maatregelen en modelprojecten kan de Commissie de amendementen aanvaarden die ten doel hebben de projecten uit te breiden. De eis dat de financiering van het INTERREG-initiatief door het EFRO ook de ontwikkeling van de menselijke hulpbronnen en van de plattelandsgebieden moet dekken, lijkt mij overbodig. Dit staat al heel duidelijk in de verordening. Met betrekking tot de kwestie inzake het URBAN-initiatief verwijs ik naar hetgeen ik al in het algemene gedeelte heb gezegd, evenals inzake de medewerking van het Europees Parlement. Ik ben bereid hier een nieuwe gedragscode voor te ontwikkelen.
Nog een korte opmerking over de communautaire initiatieven en over RESTRUCT. In doelstelling 2 hebben wij uitdrukkelijk vermeld dat het bij de tussentijdse evaluatie mogelijk is om te reageren op een onverwachte crisis en dat het dan mogelijk is een andere regio aan te duiden. Ik ben van mening dat een tussentijdse evaluatie namelijk ten doel heeft, vast te stellen op welk vlak wij programma's moeten wijzigen in het belang van toekomstige ontwikkelingen.
De wijzigingsvoorstellen en de standpunten van de Commissie inzake het EFRO wil ik nog heel kort samenvatten, omdat het hier om raadpleging en hopelijk ooit eens om medebeslissing gaat. De volgende amendementen kunnen wij geheel of gedeeltelijk in aanmerking nemen of in andere artikelen van de verordening inlassen, namelijk de nummers 1, 3, 6, 7, 11 gedeeltelijk, 19, 22-26, 29, 34, 35 en 55. Vanuit wetgevingstechnisch standpunt vindt de Commissie verschillende andere amendementen overbodig en derhalve niet noodzakelijk. Dit zijn de amendementen 2, 4, 5, 9, 10 en 11 gedeeltelijk, 13-18, 20, 27, 30 en 33.
Verder kan de Commissie een reeks amendementen niet in aanmerking nemen omdat deze buiten het kader van de EFROverordening vallen en niet beantwoorden aan de algemene doelstellingen. De Commissie verwerpt dan ook de amendementen 11 gedeeltelijk, 12, 28, 31, 32 en 36, 38-54 en 56-62. Tenslotte zal de Commissie de amendementen 8 en 37 in aanmerking nemen bij het opstellen van een gedragscode voor de Commissie en het Europees Parlement.
Nu over de verordening betreffende het Cohesiefonds. De door de Commissie voorgestelde wijziging is bedoeld om een grotere overeenstemming te bereiken met de mechanismen van de structuurfondsen, in het bijzonder wat het financieel beheer betreft. De Commissie stelt met voldoening vast dat - en ik kan dat nu na het debat zeggen - de meerderheid van het Parlement blijkbaar dezelfde mening is toegedaan als de Commissie wat de noodzaak betreft om het Cohesiefonds ook voort te zetten voor de landen die deel zullen nemen aan de EMU. Wat betreft de eis om de exactere definities van projecten en projectstadia op te nemen in de basisverordening en niet in de bijlage, is de Commissie van mening dat de inhoudelijke precisering van deze begrippen de hoedanigheid van uitvoeringsbepalingen heeft en dat de bijlage derhalve de juiste plaats hiervoor is.
De Commissie zal nagaan of de voorgestelde 10 %-voorschotregeling bij kortlopende projecten aanleiding kan geven tot problemen en of het dientengevolge noodzakelijk is het voorstel te wijzigen.
De Commissie heeft problemen met paragraaf 5 omdat wij het niet doelmatig vinden om in de toekomst de jaarlijks geraamde bedragen voor elk van de begunstigde landen in de begroting aan te geven. Het vastleggen van de jaarlijkse bedragen wijzen wij als te rigide van de hand en dit zou ook het gevaar kunnen inhouden dat de jaarlijks beschikbare middelen te weinig worden benut.
Wat de in paragraaf 7 vermelde voorwaarde betreft blijft de Commissie van mening dat de aan de monetaire unie deelnemende lidstaten beslist moeten voldoen aan de voorwaarden van het stabiliteitspact. De Commissie is het niet eens met de in paragraaf 8 voor het Cohesiefonds vereiste "geleidelijke beëindiging" . Bij het bereiken van een bruto nationaal product van 90 % op nationaal niveau in vergelijking met 75 % op regionaal niveau bij doelstelling 1 is het nauwelijks te verwachten dat beëindiging van de steun een hevige economische schok teweeg zal brengen, temeer daar deze landen verder profijt halen uit de doelstelling 1-regeling of uit de phasing out uit doelstelling 1.
De in paragraaf 17 geëiste reserve van 5 % van de middelen van het fonds voor groepen van verscheidene kleine projecten vindt de Commissie niet doelmatig. De samenvoeging van kleine projecten tot één groter project heeft tot nu toe nooit voor problemen gezorgd. De noodzaak om kleinere projecten samen te voegen tot één groter project kan van jaar tot jaar en van lidstaat tot lidstaat verschillen. Staat u ons dan ook de noodzakelijke flexibiliteit toe om steun te verlenen als er inderdaad goede projecten op tafel liggen.
Het verzoek in paragraaf 20 om ingetrokken bijstand opnieuw toe te wijzen aan andere projecten zou een vlotte uitvoering van een project tegengaan en kan derhalve niet door ons worden gesteund.
Met betrekking tot de verordening betreffende de trans-Europese netwerken juicht de Commissie het toe dat wij met het oog op de beperkte financiële middelen een doeltreffender gebruik ervan willen garanderen en dat wij op dat vlak ook overeenstemming bereiken. Ik verwelkom in het bijzonder de ondersteuning van de belangrijkste maatregelen: meerjarenplanning, invoering van deelname in risicokapitaal, sterkere communautaire controle bij de cofinanciering van investeringen en een krediet van 5, 5 miljard euro voor de periode 2000-2006. Derhalve kunnen wij 18 van de 30 amendementen van het verslag volledig of in ieder geval inhoudelijk overnemen. Het gaat om de amendementen 1-4, 6-10, 12, 14-20 en 22.
Het is waarschijnlijk beter als ik nog eens benadruk welke amendementen wij niet kunnen overnemen. Dat zijn de amendementen 5, 11, 13, 21, 23 en 24-30. Omdat deze onderwerpen ook niet in het debat aan de orde zijn gekomen, bespaar ik mij de moeite om de redenen hiervoor te geven, maar ik ben graag bereid dit desgewenst achteraf schriftelijk te doen. Ik ben echter van mening dat wij dit punt nu kunnen laten rusten en het laatste punt kunnen behandelen, namelijk de structurele acties in de visserijsector die in veel betogen aan de orde zijn gekomen.
Bij de structurele maatregelen in de visserijsector gaan wij in twee stappen te werk, op grond van een basisverordening en een uitvoeringsverordening. Wij maken gebruik van dezelfde procedure als in 1993, die toentertijd geen problemen heeft opgeleverd.
De wijzigingsvoorstellen in het verslag van de heer Arias Cañete hebben ten doel essentiële elementen van de uitvoeringsverordening al in de basisverordening te integreren. Er is nog geen Commissievoorstel inzake de uitvoeringsverordening maar binnenkort zal de Commissie een voorstel voorleggen. Met het initiatiefrecht van de Commissie op de achtergrond kunnen de wijzigingsvoorstellen derhalve vandaag niet als zodanig in aanmerking worden genomen, ofschoon ik deze wel als een belangrijk bestanddeel van het algemene debat beschouw. Wat de inhoud betreft, moet worden toegejuicht dat het Parlement en de Commissie de noodzaak inzien van een wezenlijke hervorming.
Vanuit het standpunt van de Commissie moeten wij lering trekken uit de ervaringen die wij sinds 1994 hebben opgedaan. De huidige verordening vertoont in de praktijk inderdaad lacunes en zwakheden, soms heeft deze verordening zelfs tot verkeerde regelingen geleid. Ik verwijs in het bijzonder naar de verklaringen in de verschillende verslagen van de Rekenkamer, die wij niet kunnen negeren, naar de ontoereikende coördinatie en de ontbrekende synergie tussen het structuurbeleid in de visserijsector en het gemeenschappelijke visserijbeleid, alsook naar de moeilijkheden om de naleving van de afzonderlijke aspecten van de verordening veilig te stellen. Bij meerdere gelegenheden heeft het Parlement op al deze punten kritiek uitgeoefend en om steun gevraagd.
Binnenkort zal de Commissie haar voorstel voor een nieuwe uitvoeringsverordening voorleggen, die de huidige verordening vervangt. U zult zien dat de visserijsector niet benadeeld wordt in vergelijking met de landbouw en dat beide instrumenten samen alle EU-regio's omvatten. Het voorstel van de Commissie zal ook een groot deel van de basisideeën van uw wijzigingsvoorstellen bevatten.
In het daarop volgende debat in het Parlement over de uitvoeringsverordening kunnen wij dan de afzonderlijke aspecten van de uitvoering uitdiepen. In het kader van de verdere procedure is de Commissie desondanks bereid enkele algemene richtsnoeren over de interventiegebieden op te nemen in de vandaag besproken basisverordening. Met beide verordeningen op tafel hoop ik dat wij tot verstandige, gemeenschappelijke oplossingen zullen komen en dat wij de bezorgdheid kunnen wegnemen die in de visserijsector heerst.
Ik wil u allen, in het bijzonder de rapporteurs, nogmaals uitdrukkelijk bedanken voor de samenwerking, ondersteuning en voor de vele voor de Commissie waardevolle aanvullingen. Als onverbeterlijke optimist hoop en verwacht ik dat wij, ook wat de nog strijdige punten betreft, tot een constructieve oplossing zullen komen waardoor dit belangrijke bestanddeel van Agenda 2000 tijdig ten uitvoer wordt gelegd. Op de vraag van de heer Teverson wil ik alleen nog antwoorden dat wij ervan uitgaan dat als wij de verordening in mei 1999 aannemen, wij de programma's voor de doelstelling 1-regio" s in maart 2000 kunnen goedkeuren, in ieder geval in het voorjaar van het jaar 2000, maar dat de goedkeuring van de doelstelling 2-programma's toch tot augustus zou duren. Enkele van de door u genoemde problemen zouden derhalve al kunnen optreden. Dat toont echter ook aan hoe belangrijk het is dat wij ons allen aan het tijdschema houden, en dat de Commissie, de Raad en het Parlement er samen verantwoordelijk voor zijn dat de regio's die de Europese solidariteit het dringendst nodig hebben, niet in de steek gelaten worden. Ik dank u voor uw geduld.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris, dat was zeker noodzakelijk, ook al hebben wij de spreektijden ruimschoots overschreden. Voor beide sprekers samen was een totale spreektijd van twintig minuten voorzien. Ik heb u echter niet onderbroken, omdat een uitvoerig standpunt hier volledig op zijn plaats was.
Mevrouw McCarthy wil nog een vraag stellen.

McCarthy
Mevrouw de Voorzitter, het is zo eenvoudig. De Commissie heeft aangegeven dat zij haar voorstel over de prestatiereserve zal wijzigen. Betekent dit dat wij moeten rekenen op een gewijzigde verordening of gewoon op een gewijzigd voorstel betreffende de prestatiereserve? Ik herinner de Commissie eraan dat hoewel wij graag bereid zijn besprekingen met u te voeren over de prestatiereserve, wij geen initiatiefrecht hebben. We willen graag medebeslissing, wij willen graag onze eigen prestatiereserve voorstellen, maar dat is onze taak niet. Het is aan de Commissie met een voorstel te komen dat waterdicht is en waarmee te werken valt.

Wulf-Mathies
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw McCarthy, wij zullen nog geen echt wetgevingsvoorstel uitwerken, maar een document dat wij met de Raad en het Parlement willen bespreken. Voordat wij een nieuw wetgevingsvoorstel opstellen, is het volgens mij zinvol eerst eens gezamenlijk te bespreken op welke punten wij wellicht overeenstemming kunnen bereiken. Wij willen dan ook veel waardevolle suggesties uit het Parlement overnemen, want ik heb gemerkt dat u bereid bent de grondgedachte van de reserve te steunen.

Flynn
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik mevrouw Jöns danken voor haar bijzonder grondige verslag over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende het Europees Sociaal Fonds.
We zijn het eens over bijna alle belangrijke punten in het Commissievoorstel voor de toekomstige werking van het Sociaal Fonds, het belang van het voorkomen en bestrijden van werkloosheid en de essentiële schakel tussen het Sociaal Fonds en de Europese werkgelegenheidsstrategie. In deze geest neem ik met genoegen uw amendementen 4, 8, 11 en een gedeelte van 14 over, waarin deze punten nog eens worden versterkt.
Ook weet ik dat het Parlement zich zorgen maakt over het Commissievoorstel om doelstelling 3 - wat het belangrijkste domein is waarop de activiteiten van het Europees Sociaal Fonds zijn gericht - alleen toe te passen binnen de gebieden die niet onder doelstelling 1 en doelstelling 2 vallen. Deze bezorgdheid wordt door tal van lidstaten gedeeld. Daarom gaan wij er bij nader inzien mee akkoord dat doelstelling 3 in de toekomst toegepast wordt binnen de gebieden die onder doelstelling 2 vallen.
We moeten nog wel bepalen hoe we dat zullen doen. De doelstellingen van ons oorspronkelijke voorstel ter zake waren vereenvoudiging en flexibiliteit. We moeten ervoor zorgen dat hiervan met alternatieve regelingen niet wordt afgeweken.
Ook zijn we het erover eens dat het partnerschapsbeginsel gehandhaafd moet worden in de structuurfondsen. Dat is vooral belangrijk voor het Europees Sociaal Fonds dat erop gericht is zoveel mogelijk aspecten te omvatten, menselijke hulpbronnen te ontwikkelen en plaatselijke organisaties in te schakelen. Ik ben blij dat in het verslag het belang wordt onderkend van plaatselijke ontwikkeling en het inschakelen van niet-gouvernementele organisaties.
Met genoegen neem ik het eerste deel over van amendement 12, het eerste deel van amendement 38 en amendement 63, die het belang verduidelijken van de partnerschappen waarbij NGO's worden ingeschakeld voor de toekenning van kleine subsidies door intermediaire organisaties.
Ik wil van de gelegenheid gebruikmaken om u allen te danken voor uw niet-aflatende steun voor ons voorstel in artikel 4, lid 3 van de ontwerpverordening, dat ten minste 1 % van de beschikbare kredieten van het Europees Sociaal Fonds voor een dergelijke benadering beschikbaar dient te zijn.
In de Raad krijgen we wel wat tegenstand van de lidstaten die het zodanig willen afzwakken dat het gewoon nutteloos wordt. Het is duidelijk dat het Parlement beter doorziet wat de mogelijkheden zijn van plaatselijke ontwikkeling en plaatselijke sociaal kapitaal voor het creëren van arbeidsplaatsen. We zullen allemaal ons uiterste best doen om deze bepalingen in de verordening betreffende het ESF te behouden en ik hoop dat u ons op dit essentiële punt zult blijven steunen. Een interessant gegeven hier is dat we meer dan 600 aanvragen hebben gehad voor een proefproject dat we hebben opgezet. Dat geeft u een beeld van de situatie en ik hoop dat de sceptici onder u er akte van zullen nemen.
Overeenkomstig onze nadruk op gelijke kansen ga ik akkoord met amendement 6 waarin de doelstellingen van het ESF worden verduidelijkt met betrekking tot gelijke kansen voor vrouwen en mannen. Voorts kan ik mij vinden in de beginselen achter de amendementen 19 en 60 voor specifieke extra maatregelen voor een sterkere verbetering van de participatie van vrouwen, hoewel hiervoor wel een duidelijkere formulering nodig is.
In de algemene verordening wordt zeer duidelijk gesteld dat het mainstreamingsbeginsel van toepassing moet zijn in alle stadia van de programmering van alle bijstandsmaatregelen uit het Fonds.
De inhoud van amendement 47 over gelijke kansen bij de evaluatie komt in de algemene verordening dan ook reeds aan bod en is dus overbodig. Ik ben blij dat de vijf beleidsmaatregelen van het ESF die wij in artikel 2 van de verordening hebben voorgesteld, zo'n ruime steun van u hebben gekregen.
Amendement 15, eerste deel, en de amendementen 17, 18 en 19 sluiten aan bij de bedoelingen van de Commissie en ik steun ze met alle genoegen. De verduidelijking die u aanbrengt in artikel 3 - in aanmerking komende activiteiten -, in de amendementen 21 en 24 en in beginsel de amendementen 23, 27 en 31 vinden wij eveneens een goede zaak.
Er zijn evenwel drie belangrijke groepen amendementen die de Commissie niet kan overnemen. Ik zal snel uitleggen waarom. De eerste is de terugkeer naar de doelgroepbenadering van de huidige doelstelling 3, wat voor ons natuurlijk een stap achteruit zou zijn. De belangrijkste beginselen achter onze voorstellen voor het nieuwe ESF zijn vereenvoudiging en flexibiliteit. Als we aan het begin van een periode van zeven jaar bepaalde doelgroepen zouden specificeren dan zou dat leiden tot het uitsluiten van andere groepen en dit zou het ESF de flexibiliteit ontnemen om bijstand te verlenen aan andere kwetsbare groepen die tijdens de programmaperiode zouden kunnen ontstaan. In feite is het precies het omgekeerde van de mainstreamingsbenadering die wij getracht hebben te bevorderen. Daarom kan ik het nieuwe artikel 1, lid 2 dat wordt voorgesteld in de amendementen 14 en 58, het tweede deel van amendement 15 en amendement 39 niet overnemen.
Laat ik echter één ding duidelijk stellen: er zal wel nog steeds steun voor deze groepen beschikbaar zijn. Het ESF moet bij de bestrijding van ongelijke behandeling bij de toegang tot de arbeidsmarkt een alomvattende benadering steunen. Ik aanvaard amendement 3 (eerste deel) waarin dit zeer duidelijk wordt gesteld, evenals amendement 7, mits het iets anders wordt geformuleerd. Het tweede belangrijke amendement waarmee de Commissie het moeilijk heeft, is amendement 20. In dit amendement wil men dat minimaal 15 % van de maatregelen wordt gewijd aan aanpassingsvermogen en gelijke kansen. Dit betekent niet dat deze twee kwesties ons niet na aan het hart liggen. In de toelichting stellen wij deze 15 % zelfs voor als indicatie en in de verordening stipuleren wij dat deze twee domeinen specifieke aandacht moeten krijgen.
Als wij in artikel 4 evenwel een cijfer zouden specificeren, zouden de lidstaten niet de nodige flexibiliteit aan de dag kunnen leggen om tegemoet te komen aan de behoeften die naar voren zijn gekomen via hun voorafgaande evaluaties en hun nationale werkgelegenheidsplannen in het kader van de jaarlijkse richtsnoeren voor de werkgelegenheid.
De derde groep amendementen tot slot heeft betrekking op technische bijstand. Het is gewoon zo dat het voorhanden zijn van technische steun binnen de verordening is vastgelegd en niet door de begrotingsautoriteit wordt geregeld.
Ter afronding kan ik u mededelen dat ik 19 van de voorgestelde amendementen kan overnemen. Dit zijn de amendementen 1, 2, 3 (eerste deel), 4, 6, 8, 11 en 12 (eerste deel), 14 (tweede deel), 15 (eerste deel), 17, 18, 21, 24 en 34 (eerste deel), 38 (eerste deel), 45, 52 en 63. Daarnaast kan ik in beginsel nog zes andere amendementen overnemen, als ze tenminste iets duidelijker worden geformuleerd. Dit zijn de amendementen 7, 19, 23, 27, 31 en 60. Ik hoop dat ik duidelijk heb uitgelegd waarom de Commissie de resterende amendementen niet kan overnemen.
Het Europees Sociaal Fonds is vooral begaan met mensen - hun baan, hun vaardigheden, hun vooruitzichten op de arbeidsmarkt. Daarom vind ik het volkomen terecht dat het Europees Parlement een belangrijk woordje meespreekt in deze verordening. Ik heb het partnerschap van mevrouw Jöns bijzonder op prijs gesteld, evenals dat van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en ik verheug me op verdere nauwe samenwerking in de toekomst.

De Voorzitter
Hartelijk dank, commissaris Flynn!
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.30 uur plaats.

GLB/EOGFL
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende mondelinge vragen:
B4-0702/98 van de heer Colino Salamanca, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, aan de Raad over Agenda 2000 - Hervorming van het GLB; -B4-0703/98 van de heer Colino Salamanca, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, aan de Commissie over Agenda 2000 - Hervorming van het GLB; alsmede het verslag (A4-0405/98) van de heer Görlach, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw (EOGFL) (COM(98)0158 - C4-0297/98-98/0102(CNS)).

Colino Salamanca
Mevrouw de Voorzitter, in de eerste plaats zou ik de fungerend voorzitter van de Raad willen groeten. Ik neem zijn aanwezigheid hier vanavond in dank af. Het zou een goede zaak zijn als de toekomstige voorzitters van de Raad hier een voorbeeld aan zouden nemen.
Wat de Raad betreft zou ik onze bezorgdheid willen uitspreken over de wijze waarop de onderwerpen van Agenda 2000 worden behandeld. In het door het voorzitterschap opgestelde programma werd gezegd dat u voornemens was het onderhandelingsproces actief voort te zetten. Afgaande op de inhoud van het jongste verslag van de Raad van 19 en 20 oktober hebben wij echter reden te over om te twijfelen aan de wil van de Raad om actief overleg te plegen. Ik zeg dit omdat ik de gelegenheid heb gehad het verslag van de laatste Raad in te kijken waarin u zich beperkt tot het opsommen van de sleutelproblemen eigen aan de verschillende sectoren die momenteel aan hervormingen onderhevig zijn, en ik moet toegeven dat het lezen van het desbetreffende verslag mij niet erg optimistisch gestemd heeft met betrekking tot mogelijke oplossingen. Zo heb ik bijvoorbeeld de bedenkingen van de Commissie in verband met de horizontale verordening gelezen, waarbij u de volgende essentiële kwesties aanstipt: de noodzaak de milieuvoorwaarden te integreren, de noodzaak de steunmiddelen aan te passen, de noodzaak een plafond voor de directe steun vast te stellen en de noodzaak na te gaan hoe de begrotingsmiddelen moeten worden herverdeeld. Om tot dit resultaat te komen volstaat het de genoemde verordening te lezen. Er zijn momenteel vier of vijf maanden verstreken en het lijkt erop dat de Raad zich tot dusverre uitsluitend heeft beziggehouden met het lezen van de verordeningen. Wij zijn nochtans van mening dat er in de afgelopen vier of vijf maanden meer had moeten gebeuren. Het verrast ons eveneens dat in de Raad nog steeds geen overeenstemming is bereikt over het feit of de verordening betreffende de wijn nu al dan niet in de hervorming van Agenda 2000 moet worden opgenomen. Ik dacht dat voor dit probleem reeds een oplossing was gevonden, dat wij allen tot een akkoord waren gekomen en dat onze werkzaamheden zich toespitsten op Agenda 2000 met inbegrip van de wijn.
Gelukkig bent u aan het einde van de laatste Raad tot het besluit gekomen dat u vanaf nu een aanvang kunt maken met het zoeken naar oplossingen. Dat is een bijzonder goede zaak. Ik zou het zeer op prijs stellen als u ons zou kunnen meedelen wanneer u voornemens bent een punt te zetten achter de besprekingen aangezien ik vind dat de voorbije vijf maanden u toch wel iets meer inzicht hadden moeten doen krijgen in de behandelde problemen, vooral met het oog op de Europese Raad die volgende maand in Wenen plaatsvindt en omdat wij in maart - dat is de geplande datum - in staat moeten zijn een standpunt in te nemen over de in Agenda 2000 vervatte punten.
Wat de Commissie betreft - en ik maak van de gelegenheid gebruik om de heer Fischler te danken voor zijn aanwezigheid - zou ik willen opmerken dat er een punt is dat het debat tot op zekere hoogte verstoort: de beruchte kwestie van de cofinanciering. Dit probleem is niet vanaf het begin ter sprake gekomen - het is pas halverwege het debat te berde gebracht - en het heeft de bespreking in zekere zin een stuk ingewikkelder gemaakt. Ik geloof dat er behoefte is aan extra informatie. Over welke steun heeft men het bijvoorbeeld wanneer men spreekt van 25 % steun? Er bestaan immers onnoemelijk veel steunmiddelen. Heeft men het over de steun aan de tabak, de steun aan de hop, de premies voor schapen, de bijstand waarnaar in de hervorming van 1992 wordt verwezen? Het verdere verloop van het debat zou ongetwijfeld baat hebben bij een nadere verklaring van deze aspecten. Er moet trouwens ook verduidelijkt worden of deze cofinanciering voor iedereen gelijk is aangezien er, zoals u uit de studie van de Commissie hebt kunnen opmaken, landen zijn die onder de zogenaamde "cohesie" vallen, en die, gezien hun presentatie, niet lijken op te draaien voor deze elders gecreëerde situatie, zoals bij de begrotingssaldo's het geval is.
Een ander punt dat ik in verband met de Commissie zou willen aanstippen betreft de studies van Bonn en Amsterdam over wat wij de gevolgen van de hervorming van 1999 zouden kunnen noemen. Hoewel het goede studies zijn - ik ga echter niet in details treden aangezien ik ze niet grondig heb bestudeerd - is er een punt dat vragen oproept: het mogelijke verlies van arbeidsplaatsen wanneer het inkomen van de landbouwers wordt gehandhaafd. Dit lijkt mij een ernstig probleem, aangezien er reeds in 1992 veel werkgelegenheid verloren ging. In dit opzicht zouden wij moeten onderzoeken welke maatregelen wij kunnen treffen om deze situatie te vermijden.
Daar komt nog bij dat volgens de berichten die mij ter ore zijn gekomen de berekeningen en prognoses op pure futurologie berusten. In sommige gevallen worden de verwachte resultaten bereikt, in andere gevallen dan weer niet. De verwachting dat de werkloosheid - volgens de genoemde studies - van 2, 2 % tot 3, 7 % zal toenemen, lijkt echter zeer aannemelijk te zijn. Indien deze prognose wordt bewaarheid, is het van belang te weten of u een versterking van het hoofdstuk van de plattelandsontwikkeling heeft voorzien. Ik ben van mening dat wij, indien de kans bestaat dat deze voorspelling uitkomt, in staat moeten zijn de tweede pijler van het landbouwbeleid, de plattelandsontwikkeling dus, op een nog veel efficiëntere wijze in de praktijk te brengen. Wij zouden daartoe over een regelgeving moeten beschikken die ons toelaat de situatie aan te pakken alvorens zij ons boven het hoofd groeit. In dit opzicht lijkt het mij een goed idee nu reeds de mogelijkheid te overwegen de plattelandsontwikkeling te bevorderen - men moet daarbij niet enkel oog hebben voor landbouwkwesties maar ook voor andere problemen - teneinde de hervormingen te kunnen uitvoeren die wij momenteel voor ons hebben liggen.

Görlach
Mijnheer de Voorzitter, dankzij het grondige betoog van commissaris Wulf-Mathies hebben wij buiten de vergaderzaal al het een en ander kunnen bespreken en kunnen wij misschien weer wat tijd inhalen zodat alle sprekers vanavond nog aan het woord komen.
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, wij allen hebben onze hoop gevestigd op de hervormingsvoorstellen van de Commissie. Er is geen twijfel mogelijk: het totale pakket, ook de samenvoeging van verscheidene verordeningen tot één enkele verordening voor het platteland en de plattelandsontwikkeling, houdt inderdaad vergaande voorstellen en ook nieuwe ideeën in. Maar - en dat moet ik er meteen aan toevoegen - als men de titels van de voorstellen en de presentatie ervan bekijkt, komen de kleine lettertjes veelal niet overeen met de grootse aankondigingen. Wij moeten oppassen dat wij geen verwachtingen wekken waaraan in de praktijk niet kan worden voldaan.
Ik wil gedetailleerd ingaan op de nieuwe voorstellen voor de ontwikkeling van het platteland. Al verscheidene jaren voeren wij een discussie over het feit dat de plattelandsontwikkeling inderdaad - zoals de Commissie ook heeft gezegd - de tweede pijler moet worden naast die van het klassieke, zij het hervormde landbouwbeleid. Ik herinner aan de uitstekende conferentie die de Commissie toentertijd in Cork heeft gehouden, ook al weten we - als er een ongedwongen sfeer is en je een beetje voor je uit droomt - dat niet alles zo te realiseren valt. Toch hadden we grotere verwachtingen; met de concrete voorstellen kon echter niet aan alle verwachtingen worden voldaan.
Ik weet ook wel dat het moeilijk is, maar ik ben van mening dat de Commissie zich bij een aantal voorstellen al te zeer heeft blind gestaard op de afstand in de Raad tussen de verschillende lidstaten. Natuurlijk moet men zorgen dat men de meerderheid achter zich krijgt, maar iedere vakbond die 3 % loonsverhoging nastreeft, begint met 6 % te eisen. Als je het debat begint met een eventueel compromis, moet je niet verbaasd zijn als juist in de discussie over het landbouwbeleid met de verschillende belangen gesjoemeld wordt.
Ik wil in het bijzonder op artikel 31 ingaan, want daarin ligt de kern van het antwoord op de vraag: in hoeverre kunnen wij de mogelijkheden voor het platteland in aanmerking nemen in de steunregeling? Natuurlijk staan hierbij de landbouwactiviteiten in brede zin centraal, maar dat is nogal vaag geformuleerd. Wij weten niet zo goed waar dat heen gaat. Wij hebben veel verklaringen gehoord, ook van u, mijnheer de commissaris. Dat stelt ons dan weer gerust. Maar ik ben van mening dat het duidelijker geformuleerd moet worden. Wij moeten duidelijker formuleren wat onze voornemens zijn en het moet ook duidelijk zijn welke middelen in de toekomst te onzer beschikking staan. Als Parlement kunnen wij er niet tevreden mee zijn dat wij aan het lijntje worden gehouden wat de concrete organisatie in het kader van de uitvoeringsbepalingen betreft.
In de wetstekst kunnen niet alle details worden opgenomen, dat weet ik ook. Dat is ook mijn kritiek op een hele reeks amendementen van mijn collega's uit het Parlement. Er zijn allerlei belangrijke details die niet in een wetstekst opgenomen kunnen worden, maar een beetje meer duidelijkheid moet er wel zijn. Als dan in de uitvoeringsbepalingen duidelijker geformuleerd wordt wat er allemaal gedaan kan worden, dan zouden wij eigenlijk ook een mogelijkheid moeten vinden waardoor het Parlement ook in de praktijk en niet alleen op papier bij een goodwill -actie van de Commissie betrokken wordt.
De twee pijlers zijn nog geen echte pijlers. In ieder geval is de tweede pijler "plattelandsontwikkeling" zeker nog geen pijler; dit stammetje is nog tamelijk dun. Wij moeten het veel meststof geven, zodat het net zo'n dikke stam krijgt als de eerste pijler. Wij hebben dan ook nog verdomd veel werk. Het Parlement weet dat de Commissie op de goede weg is, maar de weg is nog niet duidelijk uitgestippeld. Samen moeten wij trachten deze weg duidelijker te maken. Misschien kunnen wij op die manier de vele lidstaten ervan overtuigen dat het bij de ontwikkeling van het platteland niet alleen gaat om het verlenen van steun voor activiteiten die niet rechtstreeks met de landbouw te maken hebben, maar dat het uiteindelijk ten goede komt aan de landbouw en de agrarische sector zelf, als het platteland gestabiliseerd wordt.

Molterer
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, het verheugt mij naar aanleiding van deze mondelinge vraag over het landbouwonderdeel van de Agenda de dialoog met het Europees Parlement te kunnen voortzetten, die volgens mij heel positief is gestart in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. Met het oog op de spreektijd wil ik het heel kort over de vooruitgang hebben die de Raad van ministers van Landbouw heeft geboekt bij het onderzoek om de documenten van de Commissie om te zetten in een besluit.
Ik wil mij concentreren op de belangrijkste politieke vraagstukken, die de kern vormen van de toekomstige beraadslagingen. Ik wil uw aandacht erop vestigen dat daaronder vanzelfsprekend ook enkele kwesties vallen die volgende week nog aan bod komen tijdens de beraadslagingen van de Raad van ministers van Landbouw. Tijdens die Raad zal getracht worden een duidelijk politiek standpunt uit te werken als bijdrage aan de vergadering van de Europese Raad te Wenen.
U weet ook dat het voorzitterschap voornemens is direct na het resultaat van de volgende Raad de dialoog voort te zetten met de Commissie landbouw en plattelandsontwikkkeling.
Wij zijn ons allen bewust van de uitdaging van Agenda 2000 en vooral ook van de bijzondere plaats die het gemeenschappelijk landbouwbeleid in dat verband inneemt. De ministers van Landbouw erkennen nu algemeen dat de hervormingen van 1992 moeten worden voortgezet, verdiept, aangepast en aangevuld. Interne factoren van de landbouw maar ook externe uitdagingen, zoals bijvoorbeeld de komende WHO-ronde of de uitbreiding, maken het hervormingsproces noodzakelijk. Als politiek verantwoordelijken voor de landbouw is het dan ook onze plicht om zo snel mogelijk gezamenlijk te handelen, om het GLB vorm te geven en daarmee een bepaalde richting te geven aan de onderhandelingen op internationaal vlak. Mijns inziens is deze aanpak in ieder geval beter dan dat wij een afwachtende houding aannemen en dan besluiten moeten nemen die ons ofwel door een verslechterde marktsituatie, ofwel door onze partners in derde landen zouden worden opgelegd.
Vanuit deze optiek gaan wij uit van een aantal benaderingen waarmee de meeste collega's het eens zijn en het eens kunnen zijn en die ons de mogelijkheid bieden het ambitieuze project van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid onder bevredigende voorwaarden te voltooien in het belang van de landbouw en in het belang van de consument. In eerste instantie denk ik daarbij aan het Europese landbouwmodel dat verder ontwikkeld moet worden. De landbouw moet enerzijds multifunctioneel en anderzijds duurzaam en concurrerend zijn. Dit landbouwmodel moet dan ook voor het gehele Europese gebied gelden, met inbegrip van de regio's met specifieke problemen. Dit Europese model is niet nieuw voor u, omdat het ook door dit Parlement werd gestimuleerd. In de slotconclusies van de Europese Raad van Luxemburg is dit model ook bevestigd.
Verder zijn wij het er in grote mate over eens dat de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid tot oplossingen moet leiden die economisch gezien verstandig en solide alsmede sociaal aanvaardbaar zijn, die redelijke opbrengsten en een evenwichtige verhouding tussen productiesectoren, producenten en regio's mogelijk maken en concurrentievervalsingen tegengaan.
Wij zijn vast van plan de begrotingsdiscipline te handhaven en zijn praktisch unaniem van mening dat het landbouwrichtsnoer, ongeacht hetgeen dit dekt, in principe en met behoud van de huidige berekeningsmodaliteiten als maximumgrens moet worden gehandhaafd. In dit opzicht moet ik er echter op wijzen dat er veranderingen zijn opgetreden in de houding van enkele delegaties met betrekking tot het landbouwrichtsnoer en met betrekking tot de verschuiving van de begrotingslasten van het gemeenschappelijk landbouwbeleid naar de lidstaten.
De Europese Raad heeft zelf het standpunt ingenomen dat de voorstellen van de Commissie een basis bieden voor de verdere hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Voor een voltooiing van deze hervorming is het wel noodzakelijk deze voorstellen aan te passen.
In dit verband is het absoluut noodzakelijk dat de Europese Raad van Wenen, overeenkomstig het in Cardiff vastgestelde tijdschema, aanzienlijke vooruitgang boekt op de belangrijkste punten van Agenda 2000, zodat uiterlijk in maart 1999 een politiek akkoord wordt bereikt over het globale pakket van Agenda 2000. Het Oostenrijkse voorzitterschap rekent daarbij op de zeer constructieve samenwerking met het Europees Parlement. Wat de Raad van ministers van Landbouw betreft, geachte afgevaardigde, werd er sinds de Europese Raad van Cardiff aanzienlijke vooruitgang geboekt. Enerzijds heeft de Raad de fase afgesloten inzake de verduidelijking en het onderzoek van de kwesties die bij de toekomstige onderhandelingen centraal zullen staan. Zo kan de Raad overgaan naar de volgende belangrijkere fase, namelijk het zoeken naar oplossingen of mogelijkheden voor deze kwesties.
Aan het begin van mijn betoog heb ik reeds verduidelijkt dat de Raad van ministers van Landbouw volgende week tijdens zijn zitting een verslag moet goedkeuren voor de Europese Raad van Wenen. De algemene richtsnoeren, die tot nu toe uit de werkzaamheden zijn voortgekomen en die de sinds Cardiff bereikte wezenlijke vooruitgang weerspiegelen, moeten worden verduidelijkt, alsmede de kwesties waarover de lidstaten nog sterk van mening verschillen.
Mijns inziens moet ook duidelijk worden gemaakt dat na de Europese Raad van Wenen de onderhandelingen in een zeer ras tempo moeten worden voortgezet. Aangezien ik ervan uitga dat men zich ook houdt aan het door de Europese Raad van Cardiff vastgestelde tijdschema, is het naar mijn mening doelmatig om zo snel mogelijk overeenstemming te bereiken over de nog openstaande vragen. Op die manier zou er tijdens de maartzitting van de Landbouwraad nog maar over een beperkt aantal politieke kernvraagstukken onderhandeld moeten worden en de oplossing hiervan kan worden beïnvloed door de ontwikkeling van de onderhandelingen over andere aspecten van Agenda 2000, met name de financiële voorwaarden. In dat opzicht zou het zeer nuttig zijn als de interim-verslagen van het Europees Parlement tijdig beschikbaar zouden zijn. In dat verband stel ik met genoegdoening vast dat dit met betrekking tot het zeer belangrijke kader voor deze hervorming, namelijk de plattelandsontwikkeling, binnenkort het geval is.
Wat de hervorming van de gemeenschappelijke marktordeningen voor graan, rundvlees en melk betreft, wil ik erop wijzen dat de Raad van ministers van Landbouw in de novemberzitting van mening was dat de al in 1992 toegepaste aanpak, vooral een vermindering van de prijssteunmaatregelen, gecombineerd met directe compenserende betalingen en begeleidende maatregelen, in algemeen opzicht verder geldig is. De Raad was verder van mening dat er per geval en rekening houdend met alle interne en externe informatie, vastgesteld moet worden of de aanpak van de specifieke situatie adequaat is en welke omvang deze gecombineerde maatregelen dienen te hebben. Uit het tot nu toe verrichte werk blijkt echter dat het al dan niet adequaat zijn van een aanpak verschillend beoordeeld wordt door de lidstaten.
Er heerst een brede consensus over het feit dat deze aanpak in de akkerbouwsector moet worden gehanteerd, ongeacht hoeveel de interventieprijzen worden verlaagd en ongeacht de hoogte van de compenserende betalingen. Wat het rundvlees betreft staan de meeste delegaties ook achter deze aanpak en ook hier weer ongeacht hoeveel de interventieprijzen verlaagd worden en ongeacht de hoogte van de compenserende steun. Enkele delegaties betwijfelen echter dat door deze aanpak het aanbod echt gestuurd kan worden en raden aan ook nog specifieke maatregelen hiervoor te voorzien, hetgeen een geringere verlaging van de interventieprijzen zou betekenen.
Op het vlak van de zuivelproducten lopen de standpunten van de delegaties ver uiteen. Enkele lidstaten zijn van mening dat deze aanpak, in het bijzonder de verlaging van de prijzen, bij de huidige marktsituatie niet mogelijk is. Andere lidstaten beschouwen een grondige wijziging van het stelsel als absoluut noodzakelijk.
Deze uiteenlopende meningen zijn ook het gevolg van de tegenstrijdige standpunten die de delegaties hebben ingenomen wat de toekomst van de melkquota betreft. Terwijl een meerderheid van de delegaties wenst dat deze quota worden gehandhaafd, verzoeken enkele lidstaten deze quota tegen het jaar 2006 af te schaffen. In verband met de afzonderlijke marktordeningen zijn er nog talrijke detailvragen die wij in het debat nog graag extra kunnen toelichten.
Momenteel wordt de technische kant onderzocht van het in juli ingediende voorstel tot hervorming van de gemeenschappelijke marktordening voor wijn, zodat aansluitend op politiek vlak de kernvragen kunnen worden behandeld. Ik kan u derhalve nu nog geen gedetailleerd overzicht geven van de standpunten van de lidstaten.
Ik wil echter twee opmerkingen maken die volgens mij belangrijk zijn: op grond van de discussie tot nu toe en ook op grond van de oriënterende verklaring van de Raad in september kan worden vastgesteld dat de lidstaten het huidige voorstel van de Commissie algemeen als een duidelijk beter uitgangspunt voor een discussie beschouwen dan het voorstel van 1993/1994. Met name het flexibelere concept en de algemene doelstellingen werden over het algemeen als een duidelijke vooruitgang beoordeeld.
Bovendien wil ik stellen, geachte afgevaardigde, omdat u de vraag heeft gesteld, dat dit voorstel als bestanddeel van het totale pakket in het kader van de hervorming van het GLB, in het kader van Agenda 2000 moet worden beschouwd. Het zou zeer nuttig zijn - en ik doe deze oproep aan het gehele Parlement - als het standpunt over dit voorstel zo snel mogelijk wordt aangenomen, zodat de Raad ook vooruitgang kan boeken.
Er is reeds belangrijke vooruitgang geboekt op het gebied van de ontwikkeling van de landelijke gebieden. Het gaat hier om een kwestie die voor de toekomst van onze landbouwers en voor het gehele platteland van uiterst groot belang is. Het voorzitterschap heeft derhalve ook zijn informele vergadering in St. Wolfgang hieraan gewijd. In de Raad bestaat grote overeenstemming over het feit dat het plattelandsontwikkelingsbeleid een fundamentele rol speelt als tweede pijler van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. De delegaties zijn het over het algemeen ook eens met het voor dit beleid aanbevolen geïntegreerde concept. Ook bestaat er grote overeenstemming over de doelstellingen van de steunregeling voor de plattelandsontwikkeling. Bovendien staat men ook positief tegenover het voorstel de bosbouw te bevorderen en deze sterker in het maatregelenpakket voor de plattelandsontwikkeling op te nemen, hoewel ik niet verheel dat de lidstaten nog uiteenlopende standpunten hebben wat de omvang van sommige maatregelen betreft, omdat dit gebied in feite onder de bevoegdheid van de lidstaten valt.
Er moet nog dieper worden ingegaan op verschillende belangrijke kwesties teneinde deze te kunnen oplossen. Mijns inziens zijn dat de volgende kwesties: ten eerste, de aard van de specifieke maatregelen die ten uitvoer gelegd kunnen worden. Het gaat hier om de kwestie of deze maatregelen alleen betrekking moeten hebben op de activiteiten in verband met de landbouw met al zijn multifunctionele aspecten, of dat ook multisectorale interventies ter ondersteuning van de landelijke gebieden buiten de landbouwactiviteiten in enge zin in aanmerking genomen kunnen worden.
Ten tweede, op de door de Commissie voorgestelde samenhang tussen de compenserende steun voor achtergestelde gebieden en de inachtneming van bepaalde milieuvoorschriften hebben talrijke delegaties kritiek, daar de compenserende steun in eerste instantie een sociaal-economisch instrument dient te zijn voor de compensatie van natuurlijke handicaps.
Ten derde, de kwestie van de financieringsbronnen en in het bijzonder het voorstel van de Commissie om de maatregelen voor de plattelandsontwikkeling te verschuiven van het EOGFL-Oriëntatie naar het EOGFL-Garantie.
Wat de financieringsverordening betreft, is het duidelijk dat de beraadslagingen daarover logischerwijze pas in een latere fase kunnen worden afgerond. Met name in het licht van de onderhandelingen over andere delen van de Commissievoorstellen, die tot uitdrukking moeten komen in de bepalingen van de financieringsverordening.
Over de kwestie van de horizontale verordeningen wil ik het volgende zeggen: deze voorstellen bevatten vernieuwingen die heel grondig moeten worden gecontroleerd, voordat zij tot gemeenschappelijke politieke richtlijnen kunnen worden verheven.
Wat het in aanmerking nemen van de milieuvoorschriften betreft, bestaat er algemene overeenstemming over de noodzaak milieudoelstellingen te steunen, hetgeen overigens ook overeenstemt met het Europese landbouwmodel; alle instellingen staan hierachter. Er moet echter nog worden nagegaan hoe deze doelen moeten worden bereikt. De vraag rijst of dit in het kader van de gemeenschappelijke marktordening of van specifieke milieukaderregelingen moet gebeuren.
Over de criteria in verband met de tewerkstelling van arbeidskrachten lopen de meningen van de lidstaten uiteen qua principe en qua modaliteiten. Het gaat hier blijkbaar om een zeer gevoelig onderwerp dat nog verder uitgediept moet worden.
Ook zijn de delegaties niet dezelfde mening toegedaan over het feit dat compenserende steun aan een bedrijf afhankelijk gesteld wordt van de grootte van het bedrijf, hoe kleiner des te minder steun. Verscheidene delegaties zijn het in principe eens over een maximumbedrag, andere delegaties wijzen de aanpak van de Commissie momenteel nog van de hand.
Ik hoop u binnenkort informatie te kunnen geven over de stand van de werkzaamheden in de Landbouwraad, alsmede over de vooruitzichten voor de verdere ontwikkeling in verband met het landbouwonderdeel van Agenda 2000.
Ik ben vol vertrouwen dat deze dialoog ertoe zal bijdragen de overwegingen verder te ontwikkelen die ook binnen uw instelling ter sprake kwamen. U kunt er zeker van zijn dat het Oostenrijkse voorzitterschap zijn uiterste best zal doen om zich aan het in Cardiff vastgestelde tijdschema te houden en dus om in maart 1999 dit proces te kunnen afronden, ook in het belang van de landbouwsector die behoefte heeft aan duidelijkheid over de toekomstige vooruitzichten. Dank u.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de minister!
Geachte collega's, ik heb net een rekensommetje gemaakt; wij zullen tot 24.00 uur vergaderen. De aan de diverse sprekers toegestane spreektijd is zo krap dat wij dat alleen redden als u zich allen stipt aan de spreektijd houdt, en het liefst nog iets korter spreekt.
In dit verband heb ik een vraag aan de heer Fischler. Eigenlijk bent u nu aan het woord en dan nogmaals aan het einde van het debat. Kunt u uw betoog aan het einde houden of wilt u nu het woord?

Fischler
Geachte mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, geachte dames en heren afgevaardigden, eerst het goede nieuws: ik behandel alles tegelijkertijd dan hoef ik tot slot het woord niet meer te voeren. Ik wil u echter van harte bedanken dat ik hier en nu mag spreken. Ik ben van plan mijn betoog in twee delen te splitsen; allereerst wil ik een antwoord geven op de mondelinge vraag van de heer Colino Salamanca en vervolgens ga ik in op het verslag van de heer Görlach. Voordat ik dat doe, wil ik echter alle rapporteurs bedanken voor hun werkzaamheden, alsmede allen die hier een bijdrage hebben geleverd of een werkdocument hebben opgesteld.
Waar staan wij in het hervormingsdebat? De stand van de discussie in de Raad is zojuist uitvoerig belicht door de voorzitter van de Raad - ik hoef dat niet te herhalen. Er is wel een punt dat ik nogmaals wil onderstrepen: wij hebben de hervorming nodig en wij hebben ze nu nodig. Wij hebben behoefte aan een echte hervorming. Met halve maatregelen, schijnhervormingen of een hervorming light zullen wij onze doelstellingen, die ook het Parlement als noodzakelijk beschouwt, nooit bereiken. Door de problemen in Azië en de crisis in Rusland gaan sommigen twijfelen aan de noodzaak van een hervorming of aan de aanpak van de hervorming binnen het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Onze ramingen voor de ontwikkeling van de wereldmarkt zouden te optimistisch zijn en dat wordt veelal gezegd door dezelfde personen die onze ramingen nog niet zo lang geleden als te pessimistisch bekritiseerden.
Ik wil dan ook het volgende duidelijk stellen: onze ramingen voor de ontwikkeling van vraag en aanbod op middellange en lange termijn, die ten grondslag liggen aan onze voorstellen, zijn in wezen dezelfde gebleven. Onze aanpak van de hervorming werd door ons nieuwe onderzoek alleen maar bevestigd. Een stijging van de consumptie, in het bijzonder in de nieuwe geïndustrialiseerde landen in Azië, in combinatie met geringe mogelijkheden om de productie daar te verhogen, zal de handel in landbouwproducten en de wereldmarktprijzen stimuleren.
Al heeft de economische groei door de problemen in Azië en Rusland kortstondig een domper gekregen, de ontwikkeling op lange termijn zal niet wezenlijk veranderen. Er zullen zich dan ook allerlei mogelijkheden aandienen voor onze landbouw als wij bereid zijn het beleid te hervormen. En wat gebeurt er als wij niets doen? Nu, onze analyse voor de graanmarkt toont aan dat zonder wijziging van ons beleid de interventievoorraden van 14 miljoen ton in dit boekjaar aan het einde van het jaar 2005 gestegen zijn tot 51 miljoen ton. Uit de raming blijkt eveneens dat in de rundvleessector ook dringend hervormingen noodzakelijk zijn. Zonder hervorming zitten wij halverwege het volgende decennium met een overschot van anderhalf miljoen ton.
In de zuivelsector is de situatie minder dramatisch, maar met het huidige melkbeleid kan de zuivelindustrie in de EU niet profiteren van de verwachte gunstige ontwikkelingen, in het bijzonder op het vlak van de kaasexport. Mijns inziens is het dan ook absoluut noodzakelijk dat de Gemeenschap op lange termijn kijkt en zich niet door problemen op korte termijn laat hinderen. Bovendien is het in ieder geval een absolute noodzaak om de eigen markten door een hervorming in orde te brengen.
Onze drie principes voor de hervorming blijven ongewijzigd. Ten eerste, wij moeten het Europese landbouwmodel verder ontwikkelen om het concurrentievermogen van de agrarische sector te verbeteren. Ten tweede, voor een versterking van het Europese landbouwmodel moeten wij multifunctionaliteit in ons landbouwstelsel integreren. De markthervormingen dienen derhalve gepaard te gaan met een actiever beleid inzake plattelandsontwikkeling, en wel overal in de Gemeenschap. Omwille van de samenhang en om conflicten te voorkomen dienen de plattelandsontwikkeling en het marktbeleid sterker met elkaar verbonden te worden door de plattelandsontwikkeling buiten de doelstelling 1-regio's door het EOGFL, afdeling Garantie, te laten financieren. Ten derde, zelfs na een betere marktoriëntatie heeft het landbouwbeleid toch behoefte aan een veiligheidsmarge om op onvoorziene ontwikkelingen te kunnen reageren.
De recente economische crises hebben aangetoond dat de wereldmarkt niet alleen interessante exportmogelijkheden biedt, maar ook een zeker risico inhoudt waarop onze landbouwers zich moeten instellen. In bijzonder moeilijke jaren, bijvoorbeeld bij klimatologische rampen of bij ineenstortingen van markten op grote schaal moeten de landbouwers kunnen rekenen op solidariteit in de Gemeenschap.
De heer Colino Salamanca heeft reeds ter sprake gebracht dat het verslag over de eigen middelen momenteel een grote rol speelt in de discussie over de financiering van het gemeenschappelijk beleid. In dit verband wil ik u er direct opmerkzaam op maken, geachte afgevaardigde, dat er een lijst is van alle betalingen die in de berekeningen werden opgenomen; deze lijst werd door het directoraat-generaal 19 opgesteld. Ik heb deze lijst al aan enkele afgevaardigden gegeven en stuur u deze graag toe.
De enige intentie van ons verslag was een objectief uitgangspunt te creëren voor de discussie en aan te tonen welke principiële mogelijkheden er zijn om de begroting beter in evenwicht te houden. Dat betekent dat de cofinanciering niet de enig denkbare oplossing is, maar dat betekent ook dat wij een voorstel pas kunnen voorleggen als er een duidelijke politieke wil van de lidstaten over bestaat. Ik wil echter niet uitsluiten dat in de loop van de discussie ook nog hele andere aspecten naar voren kunnen komen. Enkele leden hebben hier in het Europees Parlement al duidelijk gemaakt dat het bijvoorbeeld nodig zou kunnen zijn een nieuw evenwicht te scheppen tussen het marktbeleid en het plattelandsontwikkelingsbeleid.
Ik wil u echter voor een ding waarschuwen, namelijk voor de dwaalleer dat wij begrotingsproblemen kunnen regelen door af te zien van een hervorming of ons te beperken tot cosmetische hervormingen. Door geringe hervormingen zouden de landbouwers van hun toekomstperspectieven worden beroofd. Een dergelijke strategie zou gevaarlijk boerenbedrog zijn en zou ten koste gaan van de toekomst van onze landbouw. Als wij nu geen serieuze inspanningen doen om zo snel mogelijk tot overeenstemming te komen, dan bestaat het gevaar dat de financiële speelruimte vooral van de andere kant zo ver wordt beperkt dat de hervormingen later zonder de nu nog mogelijke schokopvang moeten worden uitgevoerd. De vraag is: willen wij dat, of wilt u dat?
De Agendavoorstellen die nu op tafel liggen, bevatten maatregelen voor inkomenssteun en de door de vakbonden geuite vrees inzake de effecten van de voorstellen op de inkomens is opnieuw weerlegd. Intussen beschikken wij namelijk over uitvoerige analysen van twee universiteiten waarin de economische effecten van de voorstellen zijn onderzocht. Deze studies zijn gebaseerd op het meest omvattende, brede, maar ook onafhankelijke onderzoek dat tot nu toe in dit verband is gedaan.
Anders dan veel landbouworganisaties hebben de twee universiteiten geen statische, maar dynamische modellen gebruikt die ook de onderlinge afhankelijkheid tussen de afzonderlijke productiesectoren, kostenbesparingen en de te verwachten structurele ontwikkeling in aanmerking nemen. Als men van deze modellen uitgaat, komt men tot de conclusie dat het inkomen in de sector tot 2005 nominaal lichtjes zal stijgen. Als men anderzijds rekening houdt met de vermoedelijke structurele ontwikkeling, dan zou het inkomen per hoofd van de bevolking in de landbouwsector ook een duidelijke positieve ontwikkeling vertonen.
De heer Colino Salamanca heeft gevraagd welke structurele ontwikkelingen ten grondslag liggen aan deze studies. Ik wil uw aandacht erop vestigen dat de gemiddelde daling van het aantal bedrijven vóór de hervorming van 1992 hoger was dan na de hervorming van 1992 en ik wil u erop wijzen dat voor de periode die wij in onze planning opnemen de te verwachten gemiddelde daling per jaar lager zal zijn dan het gemiddelde van de afgelopen periode.
Tot slot wil ik benadrukken dat het nuttig zou kunnen zijn de voorstellen te wijzigen, om tot een beslissing te kunnen komen. Wij moeten daarbij echter wel de zelf gekozen hervormingsprincipes handhaven. En zo kom ik op het verslag-Görlach: door samenvoeging van de tot nu toe uit vele afzonderlijke bestanddelen bestaande beleidslijnen en een dringend noodzakelijke uitbreiding van de landelijke activiteiten tot een samenhangend geheel willen wij van de plattelandsontwikkeling de tweede pijler van het gemeenschappelijk landbouwbeleid maken en tegelijkertijd de voorschriften, procedures en steuncriteria wezenlijk vereenvoudigen. De heer Görlach heeft gelijk dat de tweede pijler nog niet zo sterk is als de eerste pijler, maar wij - in ieder geval van de kant van de Commissie - zijn bereid eraan mee te werken om deze pijler zo sterk mogelijk te maken.
Uw amendementen maken ook duidelijk welke bezwaren het Parlement heeft. Ik hoop dat ik in de korte spreektijd de meeste van deze bezwaren kan wegnemen of tenminste kan verduidelijken op welk punt en waarom wij verschillende meningen hebben. Het belangrijkste doel van het plattelandsontwikkelingsbeleid is het opstellen van coherente programma's in de gehele Gemeenschap. Daartoe hebben wij behoefte aan een kader dat ten eerste flexibel genoeg is om rekening te houden met de verschillende behoeften en de rijke mogelijkheden van het platteland in Europa. Ten tweede moet dat kader een geïntegreerde aanpak mogelijk maken en ten derde de positieve ontwikkeling van een duurzame land- en bosbouw garanderen. Ik juich het toe dat deze hoofddoelen gesteund worden door de rapporteur.
De onderhavige amendementen kunnen grofweg in drie groepen worden ingedeeld. Enkele van de voorgestelde wijzigingen beogen de kern van onze voorstellen te veranderen en zijn dan ook in strijd met onze basisideeën. Een reeks amendementen beoogt bijvoorbeeld de programma's voor de plattelandsontwikkeling buiten de doelstelling 1- en de doelstelling 2-gebieden te beperken tot de landbouwers. Al erkennen wij dat de landbouw een sleutelrol speelt, de landbouwers alleen kunnen niet zorgen voor de levensvatbaarheid van het platteland. Welke kansen hebben dan bijvoorbeeld de broers of zussen van degene die de boerderij overneemt? Blijft voor hen niets anders over dan maar weg te trekken? Om deze reden hebben wij in artikel 31 voorgesteld de steunmaatregelen voor de ontwikkeling van het platteland uit te breiden. De keuze van de prioriteiten moet echter overgelaten worden aan de lidstaten of de regio's. Ik ben er zeker van dat de rapporteur, de heer Görlach, hier ook mijn mening deelt.
Een andere kwestie die te maken heeft met de grondbeginselen van de voorgestelde verordening, komt in enkele amendementen aan de orde die betrekking hebben op de landbouwmilieumaatregelen. Volgens de Commissie gaat het hierbij om een kernelement van ons voorstel. Dit is ook het enige gedeelte dat voor het gehele communautaire gebied bindend moet zijn. Voor de geloofwaardigheid van deze maatregelen is het echter noodzakelijk dat zij echt tot verbetering van het milieu bijdragen.
Twee van de amendementen die vandaag op tafel liggen, namelijk de amendementen 55 en 56, zullen de voorgestelde landbouwmilieumaatregelen aanzienlijk beïnvloeden. Een van de voorstellen zou ertoe leiden dat alle landbouwers die extensieve landbouw uitoefenen, automatisch milieupremies moeten krijgen zonder dat er wordt nagegaan of dit nuttig is voor het milieu. Dit zou tot gevolg kunnen hebben dat de landbouwmilieumaatregelen in conflict komen met de compenserende vergoedingen en de premies voor de extensivering van de landbouw in het kader van de gemeenschappelijke marktordening. Ik wijs hier op de bezwaren die in de afgelopen maand in het kader van het debat over het verslag-Iversen naar voren zijn gebracht. Het tweede amendement dat onverenigbaar zou zijn met ons voorstel voor een verordening beoogt steun te verlenen voor de verkoop van regionale producten. Wij hebben niets tegen dit goede idee. Wij nemen deze gedachte op een andere plaats ook weer op, maar liefst niet in het kader van het landbouwmilieu.
De meerderheid van de amendementen stemt overeen met de basisbenadering van het voorstel van de Commissie, dat overigens gesteund wordt door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. Het is mij duidelijk dat, net als bij elke andere juridische tekst, ook deze tekst nog hier en daar verbeterd kan en moet worden. In de meeste gevallen heeft de Commissie de formuleringen echter zorgvuldig gekozen om welbepaalde politieke doelstellingen weer te geven. Derhalve ben ik vandaag nog niet in staat de amendementen zonder grondige controle gewoonweg over te nemen. Wij mogen niet vergeten dat nuances soms van belang kunnen zijn.
Veel amendementen onderstrepen of herhalen alleen maar kwesties die al in aanmerking werden genomen. Wat de kwestie van het maximumbedrag van de compenserende steun betreft, moeten wij controleren met welke steunbedragen het gewenste effect wordt bereikt en tegelijkertijd veiligstellen dat een adequate tegenprestatie wordt geleverd. Voor zover mogelijk hebben wij een verhoging van de compenserende vergoedingen voorgesteld voor de verschillende maatregelen, bijvoorbeeld bij de vestigingssteun voor jonge landbouwers. Andere globale verhogingen zijn ons inziens echter niet gerechtvaardigd.
Tenslotte zijn er de amendementen 22, 27, 31, 35, 38 en 65 die de bevoegdheid van de lidstaten respectievelijk van de Commissie behandelen. Als wij het serieus menen met de subsidiariteit, moeten wij in de juridische teksten van de EU geen kwesties opnemen die net zo goed op nationaal en regionaal niveau opgelost kunnen worden. Over de vraag welke overheden of instanties voor de aanpassing van het programma geraadpleegd moeten worden, kan echt niet op Europees niveau worden beslist. De Commissie zal echter nagaan of zij bepaalde gedachten weer kan opnemen in de uitvoeringsvoorschriften.
Wat de bevoegdheden van de Commissie betreft, neem ik de uitdaging aan de uitvoeringsbepalingen binnen zes maanden voor te leggen. Ik kan het amendement echter niet overnemen in de huidige vorm, want wij zijn voornemens de uitvoeringsbepalingen zo snel mogelijk uit te werken na de goedkeuring van de verordening door de Raad. Wat het interinstitutionele evenwicht betreft ben ik niet in staat de verplichtingen en bevoegdheden van de Commissie te wijzigen. Dat ligt buiten het toepassingsgebied van het voorstel voor een verordening. U kunt er echter zeker van zijn dat ik het Parlement exact op de hoogte zal houden van de stand van de voorbereiding van de uitvoeringsbepalingen en van de ontwikkeling van het programma.
Tot slot kan ik vaststellen dat het bemoedigend is dat in dit verslag gepleit wordt voor de belangrijkste doelstellingen van het Commissievoorstel en ik hoop dan ook dat het Parlement de hoofdlijnen van ons plattelandsontwikkelingsbeleid, die in ons voorstel voor een verordening uiteengezet zijn, ondersteunt.

Fantuzzi
Mevrouw de Voorzitter, ik zou in de eerste plaats collega Görlach willen complimenteren met zijn verslag. Hij heeft zijn argumenten met veel overtuiging gebracht, in overeenstemming met de aandacht die onze fractie steeds heeft gehad voor het beleid van de landbouwstructuren en het platteland.
Het spijt ons te moeten constateren dat ondanks de verklaringen en de plechtige verzekeringen van Cork, deze tweede pijler van het GLB in werkelijkheid nog veel weg heeft van een wankele kruk. Zeker, de vereenvoudiging van de procedures voor de programma's voor plattelandsontwikkeling is een goede stap voorwaarts, en eveneens van belang zijn de nieuwe rol van de regio's en de versterking van het partnerschap, maar het probleem is en blijft de - nogal geringe - financiële toewijzing van 10 % van alle uitgaven voor het GLB. Dat komt erop neer dat de ordening van het plattelandsgebied, dat grote natuurlijke en menselijke kapitaal waarover Europa beschikt, nog in hoge mate zal worden bepaald door het traditionele marktbeleid, zodat naast de machtige middelen en instrumenten waarover dat beschikt ons arme plattelandsbeleid het povere figuur van de gezelschapsdame slaat.
Tegen deze achtergrond vrees ik dat de rechtmatige poging om het plattelandsbeleid uit te breiden tot een ruimer terrein dat veel verder gaat dan de zuiver agrarische context - zoals de commissaris heeft gezegd - overal verlangens en verwachtingen dreigt te wekken die niet zullen worden vervuld. We zullen de vele plattelandsgemeenschappen die hiervoor in aanmerking willen komen niet tevreden kunnen stellen. Dit zie ik als een teken van de moeilijkheden en onzekerheden waarmee deze nu al veel te lang aangekondigde hervorming van het GLB zich voltrekt. En onze ontwerpresolutie inzake de hervorming van de landbouw in het kader van Agenda 2000 probeert hieraan juist iets te doen.
Daarbij werden wij geleid door twee zorgwekkende aspecten: in de eerste plaats het risico dat de ontwikkeling van de crisissituatie op de internationale markten ertoe leidt dat de hervorming wordt stopgezet in afwachting van betere tijden. Wij zijn evenwel van mening dat de hervorming in een vlot tempo moet worden voortgezet, waarbij het tijdschema voor de in het komende voorjaar te nemen besluiten moet worden gerespecteerd. En verder mag deze hervorming niet te veel verwateren - zodat het een soort pseudohervorming wordt - zoals de commissaris heeft gezegd - speciaal wat betreft de innovatieve aspecten van de horizontale verordening die zijn afgeschilderd als de gelegenheid bij uitstek om de burgers met het GLB te verzoenen door de steun en de logica ervan te motiveren, zaken die naar mijn idee een beetje teveel van het toneel dreigen te verdwijnen.
En hier geldt - de heer Görlach heeft gelijk - dat wanneer het voorstel van de Commissie ook op dit gebied een beetje gedurfder was geweest en zich een beetje minder had vastgebeten in die wat al te gemakkelijke subsidiariteit, we ons nu misschien niet op dit punt zouden bevinden. Maar nu moeten we doorgaan, we moeten absoluut niet in onze schulp kruipen en het bestaande verdedigen zoals het is. Een Fort Europa zou volgens mij een heel slecht signaal zijn in de richting van de LMOE die helaas het moment van hun toetreding steeds verder naar de toekomst zien verschuiven.
Een tweede punt van zorg is voor mij het debat over de cofinanciering van de inkomenssteun. Commissaris, ik heb uw grote voorzichtigheid bij de laatste ontmoeting met de landbouwcommissie gewaardeerd omdat deze logica van de nettobetalingen, die eigenlijk niets te maken heeft met de echte problematiek van de hervorming van het GLB, namelijk een gevaarlijk virus dreigt mee te brengen - voor het gehele project van de Europese opbouw - en ik zou niet willen dat de hervorming door dit alles weer in het slop zou raken. Onze boodschap - althans de boodschap die wij met deze resolutie trachten uit te dragen - is open kaart te spelen en het woord ook aan de agrarische gemeenschap te geven, die niet mag worden gedegradeerd tot een passieve getuige van besluiten die buiten haar om worden genomen. Als men de gelegenheid van het debat over de begrotingsmiddelen te baat wil nemen om over de uitgaven en dus het GLB te praten, is dat oké, maar dan moeten we ons laten leiden door de problemen van het GLB als zodanig, namelijk die van een ongelijke verdeling van de baten ervan, iets waaraan ook de voorzitter van de Rekenkamer gister in deze zaal heeft herinnerd.
Het lijkt mij onjuist om een ideologische muur op te willen richten tegen de renationalisering waartoe de cofinanciering zou leiden en dit verschijnsel als een kwade geest te bestempelen. Maar aan de andere kant vind ik het even onjuist om een zuiver boekhoudkundige logica te laten prevaleren boven de aspecten van evenwicht, samenhang en solidariteit, waardoor het nieuwe GLB nog meer dan het oude gekenmerkt zou moeten zijn. Laten we dus de discussies en onderhandelingen in die geest tegemoet gaan. Ik denk dat dit voor alle partijen beter is.

Cunha
Mevrouw de Voorzitter, ik zou de voorzitter van de Raad en de commissaris welkom willen heten. En ook collega Görlach, die ik zou willen feliciteren met zijn uitstekende verslag.
Welke zijn de grote problemen waarover het Parlement zich zorgen maakt en die onze instelling ertoe hebben aangezet deze mondelinge vraag te stellen? Hiervoor volstaat het een blik te werpen op het in juli jongstleden door dit Parlement aangenomen en door mij opgestelde verslag over de algemene lijnen van de hervorming, de verklaringen van de Landbouwraad van november 1997 alsmede de verklaringen van de Europese Raad van Cardiff of de onlangs afgelegde verklaring van het Oostenrijks voorzitterschap. Ik zal nu de belangrijkste aandachtspunten even in herinnering brengen.
Ten eerste, voorzichtigheid en gematigdheid bij de verlaging van de prijzen, met name in de melkproducten- en de rundvleessector.
Ten tweede, behoud van de interventiesystemen, al moeten deze in een meer flexibele en operationele vorm worden gegoten.
Ten derde, totstandbrenging van een groter evenwicht tussen de producten, de landbouwers en de landbouwgebieden zodat het GLB eindelijk bijdraagt aan de economische en sociale samenhang van het Europese platteland.
Ten vierde, totstandbrenging van een groter intern evenwicht binnen het GLB door de zogenaamde tweede pijler, de plattelandsontwikkeling dus, te verstevigen. Het is toch volkomen onbegrijpelijk dat de bedragen ten behoeve van deze bijzonder belangrijke pijler nauwelijks worden gewijzigd terwijl nagenoeg 10 % van de middelen van het richtsnoer niet worden gebruikt.
Ten vijfde, behoud van het nodige aantal landbouwers in de Unie, hetgeen vooral een reden tot bezorgdheid is voor de gebieden met een ontwikkelingsachterstand en de perifere en ultraperifere regio's, daar deze het grootste risico op verwaarlozing en ontvolking lopen.
Indien het GLB, zoals wordt voorgesteld, herleid wordt tot een verlaging van de prijzen en de overeenkomstige compensatie op basis van aan de productiviteit gekoppelde steunmiddelen, zou de hervorming die wij hier opstellen enkel de meest efficiënte landbouwers tot nut strekken. Welnu, dit zou volledig in strijd zijn met de politieke doelstellingen die het Europese landbouwmodel en de leefbaarheid van het platteland hoog in het vaandel voeren. Doelstellingen die de Commissie en de Raad steeds als bindend hebben beschouwd en die zij voortdurend als leidraad aanhalen. Laten we dus vooral geen blijk geven van politieke hypocrisie.
Om kort te gaan, dertien maanden na de presentatie van Agenda 2000 en zeven maanden na de concrete uitwerking van de voorstellen zijn er nog steeds geen tekenen van vooruitgang te bespeuren, ondanks de inspanningen van mijnheer de commissaris en voorzitter Jacques Santer. En alsof dit nog niet genoeg is, doet het voorstel van de cofinanciering, dat het hele debat over het gemeenschappelijk landbouwbeleid heeft lamgelegd, er nog een schepje bovenop. Het ligt geenszins in onze bedoeling dit debat te ontlopen, te ontvluchten, maar wij willen er wel op wijzen dat de desbetreffende kwestie buiten het bereik van het landbouwbeleid valt en dat zij zal moeten worden aangepakt wanneer de tijd daar rijp voor is, niet nu. In dit Parlement heerst namelijk grote overeenstemming over het GLB en nu wij reeds zo ver zijn, mag het probleem van de financiering geen roet in het eten gooien of voor verdeeldheid zorgen.

Mulder
Mevrouw de Voorzitter, ik zou ook in het bijzonder de voorzitter van de Raad van Ministers, de minister van Landbouw van Oostenrijk, willen welkom heten en ook zijn talrijke medewerkers die hier vanavond zijn. Dat is een heel goed teken voor het Oostenrijkse voorzitterschap. Mijn complimenten aan de heer Görlach voor zijn verslag. Ik denk dat het een goede aanzet is voor het plattelandsbeleid in Europa, dat ook mijn fractie noodzakelijk acht. Het zal moeten worden verdedigd in de toekomst, vooral in het internationaal verband in mijn ogen, als een onderdeel van de blauwe doos. Terwijl wij aan deze kant van de oceaan bezig zijn om die landbouwpolitiek die wij noodzakelijk vinden grondig te hervormen, wordt er aan de andere kant van de oceaan een volledig ander teken gegeven, hoe begrijpelijk dat ook moge zijn. Daar wordt plotseling de steun enorm verhoogd. Het zou interessant zijn indien de Commissie eens zou analyseren en aan het Parlement het resultaat ter beschikking zou stellen, of die extra hulp nu in de blauwe doos dan wel in de groene doos past? Plattelandsbeleid in Europa, ik zei het u al, moet dus duidelijk in de toekomst in de groene doos vallen. Het is een onafscheidelijk onderdeel van de toekomstige Europese landbouwpolitiek, te betalen uit categorie 1.
Het grote probleem van inkomenssteun in de toekomst zal zijn dat als de Midden- en Oost-Europese landen lid zijn, zij ongetwijfeld ook om inkomenssteun zullen vragen. Dat wordt pas moeilijk. Dat wordt dan onbetaalbaar en dan komt de gemeenschappelijke landbouwpolitiek pas echt in gevaar. Ik ben dus een voorstander van de cofinanciering onder sterke voorwaarden. Cofinanciering alleen wanneer er geen renationalisering optreedt, wanneer de lidstaten worden verplicht om te betalen en dat er sterke sancties op zouden staan als ze dat niet zouden doen. Het zal u niet verbazen dat ik ook nogmaals een lans wil breken voor kwaliteitspolitiek voor landbouwproducten. Ik heb in mijn verslag van een aantal maanden geleden reeds nauwkeurig aangegeven hoe dat moet worden en ik zou graag willen dat het Oostenrijkse voorzitterschap dat toch eens naar voren zou brengen in de discussies die ze zullen krijgen.

Poisson
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de minister, de commissaris heeft ons daarstraks, in antwoord op het protest van sommige netto bijdragende lidstaten, uitgelegd dat de Commissie net een verslag heeft opgesteld over de eigen middelen van de Europese Unie teneinde de bijdragen van de lidstaten weer in evenwicht te brengen.
De Commissie stelt ons drie opties voor. Een daarvan is een nationale cofinanciering van de rechtstreekse landbouwsteun ten belope van 25 %. Dat voorstel kan op het eerste gezicht aantrekkelijk lijken omdat het voor sommige lidstaten waar het aandeel van de landbouwsector onder het communautaire gemiddelde ligt, een niet onaanzienlijk herverdelend effect zou hebben. Toch zou, op korte en middellange termijn, een nationale cofinanciering zwaar kunnen wegen op de nationale jaarbegrotingen van sommige lidstaten, zoals Frankrijk. Die zouden verplicht zijn hun landbouwbegroting aanzienlijk te verhogen, wat dan weer de verplichte uitgavenbeheersing met het oog op het welslagen van de euro in de weg zou staan.
Nationale cofinanciering betekent ook een reëel gevaar voor de financiële solidariteit tussen de lidstaten. Er dreigen onaanvaardbare discrepanties te ontstaan. Wij krijgen dan een Europa van twee snelheden, een Europa van de rijke landen en een Europa van de arme landen. Ik ben tegen de nationale cofinanciering. Het voorstel van de Commissie is een ernstige bedreiging voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Het kan het begin zijn van de hernationalisatie en, op termijn, van de verdwijning ervan.
De sluipende afbouw van het GLB betekent het onherroepelijke einde van de Europese eenmaking. Het GLB is immers de eerste communautaire beleidslijn waardoor, sinds meer dan vijftig jaar en ondanks de landbouwmarathons, onze Europese Gemeenschap volop blijk kon geven van zin voor cohesie en solidariteit. Het GLB moet worden hervormd en ik betwist dat niet, maar die hervorming mag niet tot de implosie van Europa leiden.

Jové Peres
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, in de eerste plaats geloof ik dat het verslag-Cunha - een uitstekend verslag - duidelijk heeft gewezen op de tegenstrijdigheden, het gebrek aan evenwicht en de gevolgen van de hervorming van 1992. Het lijkt mij dan ook allerminst correct dat de Commissie ons Agenda 2000 voorlegt zonder zich te hebben gekweten van haar taak een evaluatieverslag over de gevolgen van de hervorming van 1992 op te stellen.
Mijnheer de commissaris, wij nemen geen genoegen met universitaire studies, aangezien het tot de politieke verantwoordelijkheid van de Commissie behoort dit Parlement objectieve informatie te verstrekken over de draagwijdte van de vorige hervorming om op die manier een vruchtbaar debat tot stand te brengen. De Commissie is deze belangrijke verantwoordelijkheid niet nagekomen.
Wat de voorstellen betreft, heeft de Commissie zich beperkt tot het formuleren van een aantal hervormingsvoorstellen voor de verschillende sectoren zonder een globaal project in te dienen en bovendien hebben de voorgestelde hervormingen in de regel enkel betrekking op prijsverlagingen die niet gedeeltelijk worden gecompenseerd door rechtstreekse inkomenssteun en op de algemene vervanging van de interventieaankopen door steunverlening aan de particuliere opslag.
Gezien de ontwikkeling van de internationale financiële crisis zou het eveneens wenselijk zijn geweest meer specifieke instrumenten aan te wenden bij de analyse van deze maatregelen en de weerslag daarop van de internationale crisis.
Tot slot zou ik de heer Görlach namens mijn fractie willen feliciteren en zou ik aandacht willen vragen voor de plattelandsontwikkeling, mijnheer de commissaris, daar de in de voorstellen van de Commissie opgenomen instrumenten en financiële middelen in dit opzicht verre van toereikend zijn en onder geen beding de negatieve gevolgen zullen kunnen compenseren die de overige voorstellen meebrengen voor de samenleving en de economie van de landelijke gebieden.
Ik heb nog enkele bedenkingen bij de kwestie van de cofinanciering. Het voorstel is geen aanzet tot een solidariteitsbeleid aangezien de voornaamste economische beleidslijnen - interne markt en gemeenschappelijk handelsbeleid - niet in de begroting worden opgenomen. Een situatieschets op basis van nettobedragen is dan ook allesbehalve aangewezen en getuigt van gebrek aan precisie. Het is niet onwaarschijnlijk dat een van de lidstaten daar de hand in heeft gehad. De Commissie zou echter grootmoediger moeten zijn en zij zou geen gehoor mogen geven aan bepaalde pressiegroepen.
Met uw welnemen zou ik nog een laatste beschouwing willen verwoorden: wat met Agenda 2000 gebeurt, is een voorbeeld van institutionele touwtrekkerij op Europees niveau. Het is natuurlijk belangrijk dat de termijnen worden gerespecteerd, maar het is minstens even belangrijk de juiste beslissingen te treffen, waarbij de meest aangewezen methodes moeten worden gebruikt, het juiste ritme moet worden aangehouden en de nodige doorzichtigheid aan de dag moet worden gelegd.

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, op het gebied van de landbouw wordt er veel geld uitgegeven en stelt u zich eens voor dat al het geld dat in het verleden naar de landbouwsector is gegaan, naar de tweede pijler was gegaan, waarover wij het vandaag hebben.
Mijnheer de commissaris, het is onvoorstelbaar welke positieve ontwikkeling het platteland had kunnen doormaken, hoeveel arbeidsplaatsen gecreëerd en gehandhaafd zouden zijn, welke ontwikkelingen wij ook rondom alle landbouwactiviteiten op gang hadden kunnen brengen! Als men erover nadenkt hoeveel innovatie de zachte programma's en de zachte middelen hebben opgeleverd die naar het LEADER-programma, naar de begeleidende maatregelen zijn gegaan, kan men ongeveer uitrekenen welke uitwerking deze programma's zouden hebben gehad als er het nodige kapitaal was ingestoken.
De kwalitatieve vooruitzichten van de tweede pijler zijn goed, maar aan kwantitatieve zijde schort er nog wat aan. Wij moeten op dit vlak moediger zijn en wij moeten vooral op andere vlakken, op het gebied van de klassieke landbouw waarin steunpremies voor prijsdalingen worden verleend, de kwalitatieve milieu- en sociale aspecten benadrukken en de richting aangeven, zodat ook hier de middelen naar de zogenaamde tweede pijler gaan, die dan over vijf of tien jaar - misschien moeten wij de periode tamelijk ruim nemen - de eerste pijler kan worden.
Als wij de beschikbare financiële middelen verstandig gebruiken, als wij ze niet in de portefeuilles van de ministers van Financiën laten verdwijnen, dan hebben wij veel kansen. Mijnheer de minister, mijnheer de commissaris, ik verzoek u wat meer moed te betonen en de publieke opinie op energieke wijze duidelijk te maken welke grote kansen in deze richting liggen. Uw vaderland geeft op dat vlak goede aanwijzingen en goede voorbeelden.

Barthet-Mayer
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter Molterer, ik zal mij tot twee punten beperken. Ten eerste hoort men vaak dat het GLB de in het Verdrag vastgelegde doelstellingen inzake zelfvoorziening heeft bereikt. Men denkt dan meteen aan de overproductie, het uit de productie nemen van bouwlanden, de braakleggingen, de daling van de landbouwprijzen, maar toch geeft dit geen getrouw beeld van de werkelijkheid. De Unie vertoont een deficit voor bepaalde producties, waarin ze heel gemakkelijk zelf zou kunnen voorzien. Wij voeren 70 % van de eiwitten voor veeteelt in, maar ook 50 % van de honing en een aanzienlijke hoeveelheid citrusvruchten, vis, hout en zelfs schapen, terwijl sommige plattelandsgebieden in moeilijkheden niet geëxploiteerd worden.
Wat de begroting betreft, moet de steun niet worden verminderd maar wel verbeterd. Wij zijn dan ook tegen een mogelijke cofinanciering, want die werkt nationaal egoïsme in de hand en gaat ten koste van de solidariteit, een grondbeginsel van de Unie. De hervorming moet ervoor zorgen dat de productie opnieuw evenwichtig verdeeld worden tussen de regio's, de klimaatzones en de lidstaten. Intensivering mag geen prioriteit zijn. Het hoofddoel van de hervorming mag niet zijn de multinationals van de voedingsmiddelenindustrie tevreden te stellen.
Men begrijpt dat de Europese burgers zo'n pervers systeem niet langer meer willen financieren. Er bestaat een Europees landbouwmodel. Het gaat uit van de multifunctionaliteit van onze landbouw en van het mozaïekpatroon van onze landbouwgronden, die wij complementair moeten maken met het oog op een duurzame en menselijke plattelandsontwikkeling die voor werkgelegenheid kan zorgen.
De wereldmarkt? Natuurlijk moeten wij daar een rol spelen, maar dat mag niet ten koste gaan van onze medeburgers en hun gezondheid, noch van het milieu! Ook dat is de prijs van de Europese eenmaking, van een Europese Unie als geloofwaardige partner die door de wereld duidelijk wordt herkend en gerespecteerd.

des Places
Mevrouw de Voorzitter, het voorstel voor een verordening over steun voor plattelandsontwikkeling uit het EOGFL is een verzameling van alle bepalingen betreffende doelstelling 5a van het structuurbeleid.
Ik vind dat het voorstel van de Commissie van een gebrek aan realiteitszin getuigt en geen rekening houdt met de negatieve gevolgen van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid van 1992 voor de economische structuur op het platteland. Het beste voorbeeld daarvan is dat de ongebreidelde wedloop naar rendement, productiviteit en schaalvergroting om een zeker inkomen te behouden geen plaats meer laat voor economisch rendabele investeringen.
Onze fractie heeft zowel in commissie als in plenaire vergadering een reeks amendementen ingediend om de steun te laten gelden voor alle economische plattelandssectoren. Wij vragen dat de extensieve landbouwproductie in stand wordt gehouden door het compenseren van de extra kosten die verbonden zijn aan de uitoefening van landbouwactiviteiten in probleemgebieden.
Veel van die amendementen werden reeds in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling met verschillende meerderheden aangenomen. Zo bewijzen wij de Commissie en de Raad dat plattelandsontwikkeling voor ons heel belangrijk is om tot een evenwichtige Europese samenleving te komen.
Wat de financiering van het GLB betreft, zijn wij gekant tegen elke vorm van cofinanciering van een gemeenschappelijk beleid door de lidstaten, omdat artikel 2 van het Verdrag van Rome in het beginsel van financiële solidariteit voorziet. Bovendien zou een aanvankelijk verplichte nationale cofinanciering van de compensaties al snel optioneel worden of zouden de werkingsregels van het systeem willekeurig worden toegepast. Mijnheer de Voorzitter, ik vraag mij af welke doelstellingen de Commissie met dit voorstel voor cofinanciering nastreeft. Wil u echt een communautair landbouwbeleid - dat het enige is naast het gemeenschappelijk visserijbeleid - in stand houden? Zo nee, dan moet u dit onomwonden zeggen en zo de lidstaten de kans geven het landbouwbeleid opnieuw te nationaliseren om zelf hun belangen te verdedigen.

Garot
Mevrouw de Voorzitter, voor de hervorming van het GLB beroept de Commissie zich voornamelijk op externe overwegingen. Het moet thans duidelijk zijn dat de evolutie van de internationale context met de crisis in Azië en Rusland ons tot een meer realistische benadering moet aanzetten inzake de uitvoermogelijkheden van onze landbouwproducten. Laten wij ons hoeden voor een te groot vertrouwen.
Ook de uitbreiding van de LMOE moet grondig worden onderzocht. Die uitbreiding mag niet tot gevolg hebben dat onze gemeenschappelijke beleidslijnen, inzonderheid het GLB, verwateren.
Bovendien is het voor ons, Europeanen, interessant om vast te stellen dat de Verenigde Staten opnieuw verplicht zijn de overheidssteun voor de landbouw op te trekken. Dat geeft ons nieuwe argumenten om ons GLB en ons Europees landbouwmodel bij de WHO te rechtvaardigen.
Ik wil echter ook wijzen op een aantal meer interne aspecten van de aanstaande hervorming. Ons landbouwbeleid moet opnieuw gelegitimeerd worden ten aanzien van de consument: kwaliteit van de producten; ten aanzien van de belastingbetaler: billijke besteding van het overheidsgeld; en ten aanzien van onze medeburgers: behoud van de regionale evenwichten en bevordering van duurzame ontwikkeling.
Zoals het verslag-Cunha het aanbeveelt, komt het er in de eerste plaats op aan ons GLB coherent te maken. In dat opzicht wil ik waarschuwen tegen de initiatieven ten gunste van een cofinanciering van het GLB door de lidstaten. Mocht dit erdoor komen, dan zou het de financiële solidariteit, een hoeksteen van het GLB, op de helling zetten. Het zou ook de hernationalisatie in de hand werken. Als de nationale partners immers kredieten voor hun nationale landbouw zouden moeten goedkeuren, dan zouden ze al snel nationale criteria gaan gebruiken.
Daarom kan ik dit project van cofinanciering niet steunen en ik vraag mijn collega's terzake waakzaam te blijven.

Schierhuber
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, ook ik wil allereerst de rapporteur bedanken voor zijn samenwerking en zijn bereidheid tot compromissen.
Het opstellen van een verslag over de financiering van de maatregelen voor het platteland is niet alleen moeilijk door de talrijke amendementen, maar ook op grond van de verschillende behoeften van de lidstaten. De ontwikkeling en bevordering van het platteland vind ik bijzonder belangrijk omdat ik ervan overtuigd ben dat Europa in zijn verscheidenheid alleen toekomst heeft door een gerichte en efficiënte ondersteuning ook van het platteland.
Ik vraag de collega's derhalve om begrip als ik in dit Parlement steeds weer voor het platteland pleit, maar ik vind het een zeer belangrijk thema, dat het waard is dat er steeds weer op gewezen wordt en aan alle burgers duidelijk wordt gemaakt.
Naast het regionaal beleid speelt het landbouwbeleid een belangrijke rol in de ontwikkeling van platteland. Het regionaal beleid is gericht op de ontwikkeling van de plattelandsbevolking en de infrastructuur van de kleine en middelgrote ondernemingen, en het landbouwbeleid beschikt over het EOGFL voor de landbouw. Dit fonds moet nu samen met de regionale beleidsmaatregelen vooral middelen beschikbaar stellen voor de behoeften van en stimulansen voor de landbouw. Mijns inziens is deze geïntegreerde aanpak voor het platteland bijzonder belangrijk, maar ik zou erop willen wijzen dat er moet worden gezorgd voor een efficiënt gebruik van de middelen. Met andere woorden: uit dit fonds moeten vooral maatregelen voor de landbouw worden gefinancierd, terwijl maatregelen die weliswaar betrekking hebben op het platteland, maar niet in verband staan met de landbouw en de multifunctionaliteit van het platteland, eigenlijk meer in het kader van het regionaal beleid passen.
Tevens juich ik de positieve aanpak toe van de goede vakkundige praktijk. Voor de boeren dient vakmanschap eigenlijk de basis te zijn voor hun economisch handelen in de landbouwbedrijven. Alle bijkomende prestaties op het gebied van het milieu, dierenbescherming, landschapsverzorging en de maatschappij in het algemeen dienen afzonderlijk te worden beloond.
Ik herinner alleen maar aan het beleid van de Commissie dat op een steeds verdergaande liberalisering van de prijzen aanstuurt. Derhalve is het voor onze landbouwers ook zo belangrijk dat zij de mogelijkheid krijgen door bijkomende prestaties over een behoorlijk inkomen te beschikken.
Vanzelfsprekend ben ik voorstander van een transparante productieketen, van een milieuvriendelijke productie en een hoog niveau van dierenbescherming. Deze prestaties moeten de boeren echter een overeenkomstige beloning opleveren, zodat ook in de toekomst een Europees model van onze landbouw behouden blijft.

Anttila
Mevrouw de Voorzitter, voorzitter van de Raad, commissaris, de doelstelling van Agenda 2000 is zowel het mogelijk maken van de uitbreiding van de Europese Unie naar het oosten als het zich voor kunnen bereiden op de volgende WHO-onderhandelingen. Op de Top in Edinburgh is het tijdschema van Agenda 2000 vastgesteld. De Europese Liberale en Democratische Partij wil dat er nog binnen het gemaakte tijdschema overeenstemming over de hervormingen komt.
De kosten van de uitbreiding zijn veel te voorzichtig ingeschat. De economische situatie in de wereld is verslechterd en daarom is het plan voor de financiering van de uitbreiding gewijzigd. De nieuwe situatie bracht dan ook een door de Commissie opgesteld verslag over de eigen middelen met zich mee, waarin als oplossing het gedeeltelijk nationaliseren van de financiering van de landbouwuitgaven wordt voorgedragen. Deze nationale financiering van de uitgaven in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid is nu al de dagelijkse praktijk in bijvoorbeeld Finland, dat het recht heeft gekregen zelf op nationaal niveau onder andere de steun voor de overgangsperiode te financieren om zodoende de Finse landbouw te helpen integreren in de gemeenschappelijke Europese markt. De gemeenschappelijke financiering van de milieusubsidies is ook een feit.
De nationale financiering van de landbouwuitgaven moet voldoende nauwkeurig geregeld zijn, zodat de boeren in de lidstaten gelijk behandeld worden. Aangezien er vanuit zeer verschillende omstandigheden op de gemeenschappelijke markt wordt geopereerd is er in de minder gunstige productieregio's een tegemoetkoming in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid nodig. Daarom moeten bij de hervorming van Agenda 2000 meer de behoeften van de zwakkere productieregio's worden benadrukt, zoals ook in de resolutie van Luxemburg wordt verlangd. Ik hoop dat er in de toekomst meer rekening met deze behoeften wordt gehouden.
De hervormde Agenda 2000 verlaagt het deel van wat de producenten op de markt verdienen nog verder, wat een zeer ernstig probleem is voor de zwakkere productieregio's. In de inkomenssamenstelling van de Finse boer is het aandeel rechtstreekse subsidies nu al te groot geworden. Agenda 2000 verslechtert de situatie alleen maar. Ik vraag dan ook hoe de motivatie om in de landbouwsector te ondernemen gehandhaafd kan blijven.
De bosbouwsubsidies in het kader van de hervorming van Agenda 2000 worden zeer onduidelijk omschreven en het is daarom moeilijk te bepalen wat ze bijvoorbeeld in financieel opzicht betekenen. De Europese Liberale en Democratische Partij is tegen een uitbreiding van het subsidiebeleid naar de overigens geheel binnen de vrijhandel opererende bosbouwsector.

Hyland
Mevrouw de Voorzitter, in de tijd die mij ter beschikking staat kan ik niet de vele problemen behandelen waarmee de Europese landbouw te kampen heeft of dieper ingaan op de rol van de landbouw als centrale pijler in de plattelandsinfrastructuur. Evenmin is het mogelijk die rol in economische termen te evalueren.
Ondanks de genereuze steun van de Europese Unie, waarvoor ik mijn erkentelijkheid betuig, verdwijnen de boerenbedrijven uit het platteland. De landbouwbevolking veroudert en jonge mensen vinden dat een baan in de landbouw onvoldoende garanties biedt. Hoe moet het Europese model van het boerenbedrijf dan overleven? Wat zijn op lange termijn de consequenties voor de veiligheid en de kwaliteit van het voedsel? En dan hebben we het nog niet eens gehad over de rol van de landbouwer als beheerder van het milieu.
De politici die de landbouwers beschouwen als een handig middel waarmee ze hun eigen politieke carrière kunnen bevorderen door de stemmen te winnen van de mensen in de steden, schrijf ik een groot gebrek aan visie toe van de unieke rol die de landbouw speelt in de context van een ruimer nationaal en EU-beleid. Ze gaan voorbij aan het feit dat het voedsel dat in de huidige omstandigheden geproduceerd wordt een marginale winstmarge heeft en in veel gevallen zelfs onder de kostprijs ligt.
In Ierland is in elk geval sprake van een kortetermijncrisis voor de producenten van rund- en schapenvlees die men ten tijde van de hervorming van 1992 niet had kunnen voorzien. De ineenstorting van de Russische economie en de gevolgen van de BSEcrisis zijn slechts enkele problemen waarmee onze rundvleessector te kampen heeft.
In de langetermijnvisie van Agenda 2000 moeten we ervoor zorgen dat de boerenbedrijven en hun afzonderlijke bedrijfjes gesteund worden met de beschikbare begrotingsmiddelen. Grootschalige commerciële bedrijven mogen niet de kans krijgen de fondsen op te slorpen die mijn inziens naar de familiebedrijven dienen te gaan.
Ik rond af met de opmerking dat ik mijn volle steun geef aan degenen die zeggen dat er geen cofinanciering dient te zijn van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Ik ben zeer zeker tegen elke vorm van hernationalisering.

Lindholm
Mevrouw de Voorzitter, ik feliciteer de heer Görlach met zijn goede verslag, waarin hij naar voren brengt dat de plattelandsontwikkeling tussen de wal en het schip dreigt terecht te komen, dat wil zeggen in meer of mindere mate geschrapt zal worden, omdat het volgens het voorstel van de Commissie geen steundoelstelling meer is. Ik vraag me af of er wel behoorlijk onderzoek is gedaan naar de gevolgen hiervan.
Het is belangrijk de bestaande wisselwerking tussen het platteland en de stad te steunen en te bevorderen, zij zijn namelijk elkaars bronnen. De ontwikkeling binnen de landbouw - en hieraan is de EU medeschuldig - heeft tot gevolg gehad dat de meeste mensen met een familiebedrijf niet van hun bedrijf alleen kunnen bestaan. Ze moeten dit vaak combineren met ander werk om op het platteland te kunnen blijven wonen. Dit is vooral zichtbaar in bijvoorbeeld dunbevolkte gebieden. De criteria voor steunverlening moeten daarom gewijzigd worden. Anders zullen in de toekomst vooral de grote bedrijven begunstigd worden, terwijl de kleine, milieuvriendelijke bedrijven geen toekomst meer hebben. Dit zal de ontvolking verder doen toenemen en daardoor zullen kleine steden en dorpen langzaam doodbloeden, want het platteland wordt in leven gehouden door de kleine en middelgrote bedrijven. Willen we het platteland in leven houden dan is een flexibel landbouwbeleid noodzakelijk.

Nicholson
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur gelukwensen. Hij is iemand waarvoor wij in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en het Parlement allemaal respect hebben.
De ontwikkeling van het platteland wordt momenteel naar voren gebracht als een tweede pijler voor de landbouw. De vraag die ik me stel is of die tweede pijler wel enig nut heeft. Je kunt die pijler alleen de nodige kracht geven door voldoende financiële middelen uit te trekken om de plattelandsgemeenschap maximale steun te geven. Ik maak er me de grootste zorgen over dat de tweede pijler de huidige ongelijkheden in de Europese Unie alleen maar groter zal maken. Het verplicht stellen van de milieumaatregel voor de landbouw alleen beschouw ik als een enorme zwakte. Het stelt de lidstaten in staat om datgene eruit te lichten wat hun het beste uitkomt, hetgeen op lange termijn wellicht niet in het belang is van de mensen die buiten de stad wonen, vooral niet van degenen die voor steun afhankelijk zijn van de landbouw.
Met de ontwikkeling van het platteland, zoals deze is voorgesteld, kunnen de ernstige problemen waarmee de gemeenschappen op het platteland en in de landbouw overal in de Europese Unie momenteel kampen, nooit worden aangepakt. De structuur van het familiebedrijf zoals dat in de Europese Unie bestaat, wordt er niet mee beschermd. Landbouwers overal in de Europese Unie vragen ons waar we nu weer naar toe gaan; wat doen we en wat hebben we fout gedaan? We zouden onszelf de vraag moeten stellen wat we fout hebben gedaan. Wij zijn de mensen met verantwoordelijkheid binnen de Commissie en het Parlement. Wij zijn de mensen die de weg vooruit moeten aangeven. Wij zijn de mensen die ervoor moeten zorgen dat er een weg vooruit is. Jammer genoeg zie ik in dit voorstel tot dusverre niet genoeg steun voor de structuur van het familiebedrijf binnen de Europese Gemeenschap.

Hardstaff
Mevrouw de Voorzitter, wij in dit Parlement moeten ons er voor inzetten het gemeenschappelijk landbouwbeleid voor de 21ste eeuw daadwerkelijk te hervormen. De heer Görlach heeft een uitstekend verslag opgesteld over de voorstellen van de Commissie voor de ontwikkeling van het platteland en een klein aantal zeer praktische amendementen ingediend om de voorstellen beter te laten aansluiten bij de verklaring van Cork die de Commissie enigszins had afgezwakt.
In die amendementen wordt erkend dat de Europese landbouw van de 21ste eeuw veel minder arbeidsintensief en in bijna alle sectoren in hogere mate gemechaniseerd zal zijn. Daarom is het van essentieel belang dat de ontwikkeling van het platteland wordt gezien als een stimulans voor het creëren van een reeks bijkomende beroepen in de plattelandsgebieden, en niet alleen de beroepen die rechtstreeks te maken hebben met landbouw en voedselverwerking, hoe belangrijk deze elementen in dergelijke gebieden ook zullen blijven.
Daarom was het teleurstellend dat de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling een groot aantal bijkomende, veel te gedetailleerde amendementen heeft ingediend om de steun in de eerste plaats te koppelen aan de landbouwers en om de verbintenis tot een grotere ontwikkeling van het platteland af te zwakken. Wij zijn de boerenbond niet en mogen niet alleen oog hebben voor persoonlijke gevestigde belangen maar moeten verder kijken dan dat. We moeten net zozeer rekening houden met de belangen van alle burgers die op het platteland wonen en die geen baan in de landbouw zullen vinden.
Ik hoop dat dit Parlement de meerderheid van de amendementen zal verwerpen zodat er een advies zal liggen van het Europees Parlement dat realistisch is en constructief, en dat het Europese model van de landbouw aanpast aan de nieuwe economische en sociale omstandigheden zoals deze uiteengezet zijn in de gezamenlijke resolutie van onze collega's, de heren Fantuzzi en Graefe zu Baringdorf. Als voornaamste factoren noemen zij duurzame ontwikkeling, de productie van kwaliteitsvoedsel, veiligheid van de consument, bescherming van het milieu en biodiversiteit, het welzijn van dieren en plattelandsontwikkeling. Om dit laatste te verwezenlijken hebben wij programma's nodig zoals LEADER om kleinere ondernemingen te helpen bij het ontwikkelen van nieuwe banen in de geavanceerde technologie, maar ook in het toerisme, de traditionele ambachten en vaardigheden en projecten die ten goede komen aan het milieu. Deze programma's moeten niet alleen ten uitvoer worden gelegd in de gebieden die onder doelstelling 1 en 2 vallen, maar overal waar het plattelandsmilieu kampt met een hoge werkloosheid en met sociale achterstand.

Gillis
Mevrouw de Voorzitter, ik heb zeer aandachtig geluisterd en actief deelgenomen aan tal van debatten over de belangrijkste elementen van Agenda 2000. Ik ben het er volledig mee eens dat de Unie moet plannen welke koers zij gaat volgen. Maar de voorstellen voor de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zijn te zeer gebaseerd op maatregelen die de kosten moeten verlichten van de uitbreiding naar het oosten en die tegemoetkomen aan de druk van de VS in de WHO.
Het is overduidelijk dat er om geld te besparen een sterke tendens is de landbouwprijzen te verlagen naar het niveau van de wereldmarktprijzen en het niveau van Oost-Europa. Door deze benadering moeten EU-boeren hun producten onder de kostprijs verkopen en zijn zij voor hun inkomen volledig afhankelijk van gedeeltelijke compensatie. Dat is niet houdbaar en moet veranderen. Het systeem roept reeds de woedende kritiek op van de landbouwers, daar het bedrag van deze betalingen wordt vastgesteld zonder rekening te houden met de kosten van de producten die de landbouwers produceren; door sommigen worden die betalingen gezien als een aalmoes. In feite, commissaris, heeft u zelf al het woord subsidie in de mond genomen. Het verslag van de Rekenkamer deze week is een goed voorbeeld. Het is in elk geval volop in het nieuws geweest en er werd bijna geïmpliceerd dat landbouwers misdadigers zijn.
Het systeem werkt ook als afschrikmiddel voor jonge mensen die zich aangetrokken voelen tot de landbouw. De voordelen voor het milieu van hun beheer, hun energie en hun vaardigheden gaan op die manier ook verloren. Volgens mij kan het optimisme van de Commissie, die stelt dat het inkomen van de landbouwers zal stijgen, alleen maar bewaarheid worden als het aantal landbouwers drastisch daalt. De voorstellen zullen zes miljard euro extra kosten en de boeren een stuk armer maken.
Ik zou een beroep willen doen op de Commissie om de voorstellen wat minder streng te maken en naar een betere oplossing te zoeken. De landbouwers in mijn land hebben reeds te lijden van een enorme inkomensdaling. De rundvleesprijzen voor de landbouwers liggen 40 % lager dan twee jaar geleden. De prijzen van varkens- en schapenvlees zijn gekelderd.
Tot slot wil ik de Commissie nog eens vragen te onderzoeken waarom de voedselprijzen voor de consument niet net zo sterk dalen als de landbouwprijzen.

Boogerd-Quaak
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte minister, ik denk dat het van buitengewoon groot belang is dat wij in navolging van het verslag van de heer Görlach en de voorstellen van de Commissie een breed plattelandsbeleid ontwikkelen. Waarom moeten wij dit beleid ontwikkelen? Het is hier vanavond al vele malen gezegd: omdat wij nieuwe economische dragers nodig hebben op het platteland. Ik wil daarbij twee aspecten naar voren brengen die vanavond nog weinig genoemd zijn. 80 % van de mensen woont in steden. Ik denk dat men op het platteland zich bewust zal moeten zijn dat bij de ontwikkeling van plattelandsbeleid men een ontwikkeling in gang zal moeten zetten die gericht zal zijn op die mensen in de steden. Dat versta ik mede onder breed plattelandsbeleid.
Daarnaast wil ik aandacht vragen voor de vrouwen op het platteland. Die zijn vaak een krachtige motor voor vernieuwing. Veel grotere vernieuwingen dan wij vaak van mannen zien. Ik zou graag willen dat zij een extra duw in de rug krijgen in het kader van dit plattelandsbeleid.

Lambraki
Mevrouw de Voorzitter, wij zijn het ermee eens dat de recente economische ontwikkelingen en de vastgestelde tekortkomingen in de werking van het landbouwbeleid hervormingen noodzakelijk maken. Wij zijn voor hervormingen, mits daarmee de ongelijkheden tussen de landen, de regio's en de boeren kleiner worden gemaakt. Wij zijn voor hervormingen, mits deze bijdragen aan een milieuvriendelijke ontwikkeling van het platteland. Wij zijn voor hervormingen mits daarmee steun wordt gegeven aan de boerenbevolking van onze landen. Daarom stemmen wij in met de in Agenda 2000 vervatte maatregelen. Deze gaan de bovengenoemde kant uit en stroken met de fundamentele beginselen inzake samenhang en financiële solidariteit. Wel moeten wij erop wijzen dat het doel van de plattelandsontwikkeling door gebrek aan voldoende financiële middelen eerder een vrome wens zal blijven. Hetzelfde kan worden gezegd van andere doelstellingen.
De noodzakelijke hervormingen van het GLB mogen echter geen alibi zijn. Deze mogen niet uitlopen op een afschaffing van het GLB. Daarom kunnen wij bijvoorbeeld niet instemmen met het voorstel voor cofinanciering, voor directe steun aan de landbouw. Dat voorstel komt weliswaar tegemoet aan de verzoeken van bepaalde lidstaten die hun nettobijdrage aan de communautaire begroting willen verminderen, maar zal uiteindelijk leiden tot renationalisatie en tot betwisting van het landbouwrichtsnoer. Cofinanciering zal tegelijkertijd een hinderpaal zijn voor een soepel verloop van de financiering door de structuurfondsen in de armste landen van de Unie en aldus de reeds bestaande kloof nog dieper maken.
Ik geloof niet dat iemand de noodzaak van hervormingen in twijfel trekt. Dankzij deze eensgezindheid kunnen wij stappen in de goede richting zetten. Wel moeten wij erop toezien dat dit voorzichtige stappen zijn in de richting van een rationele hervorming van het landbouwbeleid. Daar heeft onze boerenbevolking namelijk behoefte aan.

Filippi
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de minister, mijnheer de commissaris, geachte collega's, deze belangrijke discussie moet uitmonden in de goedkeuring van een document over de hervorming van het GLB. Ik zou niet graag zien dat de moeilijkheden tussen de fracties die in het verslag naar voren zijn gekomen ertoe zouden leiden dat de ingediende resoluties worden verworpen. Dit zou naar mijn idee een ernstig feit zijn voor het Europees Parlement dat zich duidelijk moet uitspreken en de besluiten niet alleen aan anderen mag overlaten. Er moet een realistische evaluatie komen. Cofinanciering kan de oplossing aandragen voor het conflict dat is ontstaan over de nettobijdragen van de lidstaten aan de landbouwbegroting.
Wat moet worden vermeden is de renationalisering van het GLB evenals een verslapping van het interne solidariteitsgevoel. Daarom sta ik achter de voorstellen die al deze beginselen op een duidelijke manier ondersteunen en ik nodig alle collega's en in de eerste plaats de Italiaanse collega's dan ook uit om in die zin morgen tot een consequente stemming te komen.
Waarde collega's, als wij hier niet besluiten tot het volgen van een bepaalde gedragslijn en als de Raad niet spoedig een oplossing vindt voor de gestelde problemen, dan bestaat het gevaar dat de beslissing elders zal worden genomen, misschien wel in de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën die zeker niet geneigd zal zijn om de middelen te verhogen - zoals nu juist nodig zou zijn om de hervorming van het GLB te kunnen doorvoeren. De cofinanciering kan dus plaatsvinden zolang wordt vastgehouden aan de eisen van een herstel van het evenwicht en van interne samenhang.

Lindqvist
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het platteland maakt het grootste gedeelte van Europa uit, wel 80 tot 90 %. Een zeer groot deel van het Zweedse grondgebied bestaat uit platteland, maar daar woont maar een klein deel van de bevolking, slechts 10 tot 20 %. Als daar niemand zou wonen, zou Zweden onbewoond zijn. Daarom is de steun voor plattelandsontwikkeling en landbouw zo belangrijk voor ons. Doelstelling 6 zal opgaan in doelstelling 1, doelstelling 5 zal opgaan in doelstelling 2. De criteria die voor deze doestellingen gelden moeten gehandhaafd blijven.
Het platteland, de mensen, de natuur, de grond en het water zijn belangrijke hulpbronnen waar wij in Europa voor moeten zorgen. Een aantal belangrijke zaken zijn de versterking van de plaatselijke gemeenschappen, de coördinatie van de steun, het onderwijs, het geven van steun voor milieuvriendelijke en ecologische landbouw, het bevorderen van de bio-energie en nieuwe brandstoffen, bijvoorbeeld ethanol en methanol, en het toerisme en vervoer. Om de plattelandsontwikkeling positief te laten verlopen, moet er rekening gehouden worden met de wensen van de betrokkenen.

Happart
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de minister, Agenda 2000 is zeker een van de onderwerpen die het Europees Parlement de jongste tien jaar het meest hebben beziggehouden. Gelet op de lengte van de debatten en op de vele vergaderingen die alle commissies van het Parlement eraan hebben gewijd, hadden wij op een ambitieus project kunnen hopen.
Wij zouden eindelijk dat ideale Europa realiseren, waar onze kinderen als vrije burgers in vrede zouden kunnen leven van de Atlantische Oceaan tot aan de Oeral. Europa zou open staan voor nieuwe landen, die misschien financieel zwak maar toch veelbelovend waren. Wij hadden eindelijk onze angst afgelegd. Wij waren op weg naar een Europese staat, waar intellectuele vrijheid heerst en de mens centraal staat in het denken van de politieke en economische verantwoordelijken.
Wij lieten het hormonenvlees en het ongebreidelde winstbejag aan de Amerikanen en aan hun wereldhandelsorganisatie. Wij waren klaar voor echt solidariteit: wij, rijken, zouden de hand uitsteken om te geven en te steunen in plaats van om te nemen en te verdrukken. Het was een droom, een van de vele. Ik ben vanmorgen wakker geworden met een kater bij het zien van hoe wij ons in werkelijkheid gedragen. Wij zullen eens te meer doen alsof wij onze armen helpen, elkeen in zijn door bekrompenheid verstarde landje.
Jammer genoeg zal de cofinanciering onze rijkste landen in staat stellen bijvoorbeeld hun landbouwers te helpen. Als er in Europa geen solidariteit meer is, als Agenda 2000 alleen dient om de rijke landen hun geld terug te geven, wie zal dan betalen voor de armen in de arme landen, zowel die van Zuid-Europa, nu, of die van Oost-Europa, morgen? Eens te meer doen wij het tegenovergestelde van wat wij zouden moeten doen. Spijtig voor onze kinderen!

Arias Cañete
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, niemand twijfelt aan de noodzaak van de hervorming en iedereen is het ermee eens dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid niet alle functies vervult die het in het Verdrag krijgt toegewezen. Wanneer dit beleid wordt beoordeeld op de bijdrage die het levert aan de economische en sociale samenhang, neemt de kritiek soms buitensporige proporties aan.
Wat mij echter meer zorgen baart is de vaststelling dat het hervormingsproces, dat op zich reeds onnoemelijk complex is, en niet in het minst ten gevolge van de schaarse middelen die voor de acties ten behoeve van de plattelandsontwikkeling worden uitgetrokken, verweven is geraakt met het debat over de eigen middelen van de Gemeenschap.
In dit opzicht is het een feit dat de Commissie zich beperkt heeft tot een verslag met velerlei opties, maar de ervaring heeft ons geleerd dat wij op onze hoede moeten zijn voor de door de Commissie opgestelde verslagen, witboeken en groenboeken, daar, als puntje bij paaltje komt, de meest gesteunde of gefundeerde optie uit de lijst veel kans heeft om definitief in de communautaire wetgeving te worden opgenomen. De cofinanciering van de rechtstreekse inkomenssteun is niet enkel strijdig met het financiële solidariteitsprincipe, maar houdt eveneens een overtreding van het in artikel F, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie vervatte beginsel van de toereikendheid van de eigen middelen in. Met dit instrument heeft men geen verbetering van de doelmatigheid van het GLB op het oog; het is niet meer dan een mechanisme voor de herverdeling van de lasten.
Het zijn duidelijk regressieve voorstellen die vooral nadelig uitvallen voor de "landen van de economische en sociale samenhang" en de meest voorspoedige landen daarentegen bevoordelen, met uitzondering van Frankrijk en tot op zekere hoogte ook Denemarken. Paradoxaal genoeg zou de uitbreiding dus ten koste van de "cohesielanden" gaan, daar de deelname van deze landen aan categorie 2 in relatieve termen drastisch zou worden teruggedrongen en de hervorming van het financieringssysteem van het GLB eveneens op deze lidstaten zou neerkomen. Dit alles, mijnheer de commissaris, zonder rekening te houden met het feit dat de lijst van de rechtstreekse steunmiddelen waarop Directoraat-generaal XIX zich voor zijn berekeningen heeft gebaseerd niet alle steunmiddelen omvat die als moduleerbare rechtstreekse steun worden beschouwd in de hervorming die wij hier momenteel bespreken, althans voor zover ik kan opmaken uit de informatie die de Commissie ons in juni jongstleden heeft verstrekt. Dat maakt de voorstellen nog regressiever.

Iversen
Mevrouw de Voorzitter, het gemeenschappelijk landbouwbeleid dateert uit de jaren "50 toen er slechts zes lidstaten waren. Bijna iedereen is het erover eens dat we na de uitbreiding, wanneer de Unie ongeveer twintig landen zou tellen, niet met dit beleid verder kunnen. De Commissie heeft concrete voorstellen gedaan om het landbouwbeleid te wijzigen. Verschillende commissies van het Parlement bepalen momenteel hun standpunt over de hervorming van het landbouwbeleid. Wij kennen de hoofdlijnen: de algemene steunregelingen worden afgeschaft en de Europese landbouwers zullen moeten concurreren op de wereldmarkt, waar een verregaande liberalisering aan de gang is. Dit betekent dat onze prijzen op de wereldmarktprijzen dienen te worden afgestemd en dat melkquota's en overschotten tot het verleden behoren. Deze evolutie mag niet ten koste van de landbouwers gebeuren. Zij krijgen het immers al hard genoeg te verduren in de concurrentiestrijd op de wereldmarkt. In de toekomst moet de landbouwsteun veel doelgerichter zijn. De ondersteuning van de prijzen moet vervangen worden door rechtstreekse inkomenssteun aan de landbouwers die het werkelijk nodig hebben. Gebieden en sectoren die met speciale problemen te kampen hebben, zullen ook in de toekomst nog steun krijgen.
De huidige landbouwsteun is gebaseerd op kwantiteit in plaats van kwaliteit. Er wordt geen rekening gehouden met het welzijn van de dieren noch met het milieu, wat naar mijn mening niet meer kan nu de meeste consumenten juist aan deze aspecten steeds meer belang hechten. Het landbouwbeleid kan in zijn huidige vorm niet worden voortgezet als we willen dat de Europese landbouw de concurrentie op de wereldmarkt aankan. Bovendien slorpt het gemeenschappelijk landbouwbeleid vandaag meer dan de helft van de EU-begroting op en met de uitbreiding zal het zelfs nog meer zijn.
De consumenten eisen meer en meer dat zij weten wat zij eten en hoe hun voedsel geproduceerd wordt. Zij willen natuurlijke productiemethodes, die dier- en milieuvriendelijk zijn. We moeten dus beseffen dat een nieuw gemeenschappelijk landbouwbeleid aan de criteria van onze tijd moet voldoen, zowel voor de huidige lidstaten als - niet het minst - voor de toekomstige.

Botz
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de landbouwbedrijven in de nieuwe Duitse deelstaten volgen evenals andere zeer aandachtig het besluitvormingsproces inzake de landbouwhervorming. Het is nog wel niet overal doorgedrongen - ik weet dat u het al lang heeft begrepen -, maar deze bedrijven komen grotendeels overeen met het Europese landbouwmodel. Zij zijn multifunctioneel, duurzaam en - althans in potentie - concurrerend. Wij weten allen dat sommige bedrijven in bevoordeelde gebieden zelfs zeer concurrerend zijn.
Wat de multifunctionaliteit betreft, vooral van de coöperaties die het grootste deel van onze gebieden bewerken, in het bijzonder in de qua vestigingsplaats benadeelde gebieden: zij zijn niet alleen multifunctioneel, maar - en dat is onze grootste zorg, en u weet dat wellicht ook - in echte landelijke gebieden met een werkloosheid tussen de 30 % en 40 %, zoals in Mecklenburg-Vorpommern en andere regio's, zijn zij de enige waarborgen voor de nog bestaande arbeidsplaatsen. Met het oog op deze tweede pijler waar wij ons allen op verheugen en die zo snel mogelijk versterkt moet worden, mogen wij het in geen geval toelaten dat door de algemene voorwaarden van deze eerste pijler deze laatste borgen inzake werkgelegenheid in deze regio's verdwijnen.
Ik geloof dat men dit ondertussen ook heeft begrepen. Juist bij vooruitzichten op lange termijn wil ik heel bewust pleiten voor de opnieuw opgerichte familiebedrijven van een zinvolle omvang. Qua grootte zijn zij namelijk alleen gericht op een economisch voortbestaan voor de generatie van degene die de boerderij overneemt. Ook op dit vlak is er maar weinig begrip voor de plannen van de Commissie inzake degressieve steun.

Campos
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik zou willen beginnen met een punt uit de verklaring van de commissaris aan te stippen dat mij na aan het hart ligt: wij mogen het niet bij een minihervorming laten, wij moeten een echte hervorming, en ik zou zelfs durven stellen een grote hervorming, tot stand brengen.
Het probleem waarmee wij op het einde van deze eeuw worden geconfronteerd, heeft niets met productie te maken. Wat dit aspect betreft, zitten we goed en neemt Europa een prijzenswaardige positie in. Van 1950 tot nu is de landelijke bevolking gedaald van 35 % naar 5 %, terwijl de productie acht maal is toegenomen. En zoals de commissaris zonet heeft gezegd, zal de onderhavige hervorming een nog grotere ontvolking van het platteland tot gevolg hebben. Wat ik wil zeggen is dat de commissaris de helft van de communautaire begroting wil besteden aan een minderheid en dat hij, gezien de verregaande onrechtvaardigheid eigen aan het gemeenschappelijk landbouwbeleid in het algemeen, 40 % van de begroting van de Gemeenschap wil uittrekken ten behoeve van 1 % van de welvarendste landbouwers van de Gemeenschap. Indien 20 % van de landbouwers 80 % van de begroting krijgt toegekend, zal de commissaris bij zijn berekeningen tot de conclusie komen dat 1 % van de rijkste landbouwers 40 % van de communautaire begroting in handen krijgt. Het probleem zit hem immers niet in de productie, maar wel in de rechtvaardigheid van een beleid dat de plattelandsbewoners moet beschermen. En het is precies deze behoefte aan een rechtvaardig beleid die de Commissie uit het oog verliest en niet ter bespreking voorlegt, terwijl dit punt juist al onze aandacht verdient. Het probleem dat zich hier vandaag aandient, is namelijk hoe de commissaris of de Raad de steun aan de productie denken in te trekken. Deze steun vormt immers een bedreiging voor de kwaliteit, een bedreiging voor het milieu en een bedreiging voor de werkgelegenheid, aangezien de commissaris voornamelijk de productiesectoren met het hoogste werkloosheidscijfer financiert - de graansector bijvoorbeeld krijgt 43 % toegewezen terwijl het de productie met het kleinste aantal arbeidskrachten van de hele landelijke sector is. Op deze manier wordt de werkloosheid in de hand gewerkt. De commissaris neemt geen standpunt in met betrekking tot de modulatie, het plafond of de rechtvaardigheid. En het is juist het probleem van de rechtvaardigheid dat wij hier moeten bespreken, aangezien de productie goed draait en een lovenswaardige positie inneemt.

Myller
Mevrouw de Voorzitter, hoewel ik hier vannacht als laatste spreek, spreek ik naar mijn mening niet over een onbelangrijke kwestie wanneer ik de standpunten naar voren breng die de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming in deze kwestie heeft. De doelstellingen van de hervorming van de landbouw in het kader van Agenda 2000 zijn, rekening houdend met de besluiten die bijvoorbeeld op de Top van Amsterdam en de Top van Cardiff zijn genomen, in principe zeer juist. De doelstelling is immers om het landbouwbeleid milieuvriendelijker te maken en meer tegemoet te laten komen aan de behoeften van de consumenten.
In de praktijk wordt dit echter niet goed gerealiseerd. Het probleem is dat de Commissie de besluiten over deze zaken aan de lidstaten overlaat. Op nationaal niveau wordt besloten of de milieuvraagstukken op de inkomenssteun van invloed moeten zijn. Men wil geen gemeenschappelijke besluiten nemen. Dit is echter toch de voorwaarde om van koers te veranderen. Zoals men weet is de landbouw een van de ergste vervuilers van de bodem en het water. Er kunnen alleen werkelijke maatregelen ter verbetering hiervan komen als er voor de landbouw gemeenschappelijke gedragsregels worden opgesteld die rekening houden met het beginsel van duurzame ontwikkeling, en als men alleen door het in acht nemen van deze gedragsregels deelgenoot kan worden van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de gemeenschappelijke financiering.
Wat het toekomstige landbouwbeleid van de Europese Unie betreft, zijn de kwesties op verscheidene topbijeenkomsten overwogen. Naast de milieubeleidslijnen van Cardiff moeten ook de beleidslijnen van Luxemburg worden benadrukt, waarin staat dat de landbouw ook in de toekomst overal in de Europese Unie bedreven moet kunnen worden, dus ook in het Noorden.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Myller!
De Raad en de Commissie hebben mij gemeld dat zij afzien van verklaringen als er geen verdere vragen meer zijn, en dat schijnt niet het geval te zijn.
Ik dank u allen dat u het zo lang hebt uitgehouden!
Ik deel u mede dat ik overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement acht ontwerpresoluties hebben ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.30 uur plaats.
Tot slot wil ik de tolken nog uitdrukkelijk bedanken, want er is veel langer gewerkt dan oorspronkelijk was gepland!
Ik wens u een behouden thuiskomst!
(De vergadering wordt om 0.17 uur gesloten)
