2. Iran
Przewodniczący
Kolejnym punktem posiedzenia jest debata nad siedmioma projektami rezolucji w sprawie Iranu.
Ana Gomes
Panie przewodniczący! Iran charakteryzuje się różnorodnością językową, religijną, etniczną i polityczną. Większość szyicka mieszka obok sunnitów, zaratustrian, chrześcijan, żydów i bahaitów. Większość perska mieszka w jednym kraju z niezliczonymi mniejszościami etnicznymi, takimi jak Azerowie, Arabowie, Kurdowie, Beludżowie i inni, które stanowią prawie połowę populacji. Miasta są pełne przedstawicieli nowoczesnej klasy średniej i ludzi młodych gotowych żyć w Iranie XXI wieku. Całe to zamieszanie i złożoność przeraża władze, które wolałyby władać krajem prostym - prostym pod względem religijnego fanatyzmu, w oderwaniu od państwa, i prostym jeśli chodzi o opinię publiczną, zastraszaną brutalnymi represjami.
Przedmiotowa rezolucja opisuje systematyczne naruszanie praw człowieka, na jakie narażeni są Irańczycy we własnym kraju, obejmujące częste stosowanie kary śmierci, nawet wobec dzieci, kamienowanie mężczyzn i kobiet oraz liczne ograniczenia wolności i prześladowania mniejszości religijnych i etnicznych. Poprzez tę rezolucję Parlament pragnie wysłać dwa niezależne komunikaty. Pierwszy dotyczy ludności Iranu: Europa widzi w Irańczykach, a szczególnie w ludziach młodych, nadzieję na przyszłość, kiedy to w ich kraju zapanuje demokracja i wolność, a Iran zacznie odgrywać ważną rolę w regionie, na jaką zasługuje. Drugi dotyczy irańskiego reżimu: podkreślamy, że Iran nigdy nie wykorzysta swego niezaprzeczalnego potencjału, jeżeli przemoc i obskurantyzm będą głównymi cechami reżimu politycznego, który tylko udaje przestrzeganie wartości sprawiedliwości i pokoju, a w gruncie rzeczy wciąż brutalnie prześladuje swoich obywateli.
Marietje Schaake
autorka. - Panie przewodniczący! Każdy rząd opiera swą legalność na dbałości o dobro swoich obywateli. Każdy reżim, który nie sprawdza się jeśli chodzi o tę podstawową odpowiedzialność, traci akceptację społeczności międzynarodowej.
Obecna dobrowolna izolacja prowadzi do destrukcji Iranu i ma toksyczny wpływ tak na kraje sąsiednie, jak i na resztę świata. Nie możemy stać z boku i patrzeć, jak drobni przestępcy są wieszani, jak ludzie są gwałceni i jak odgórna przemoc dotyka mieszkańców z ręki ich własnego reżimu. Jesteśmy tu po to, by podkreślić, że winni tych zbrodni przeciwko ludzkości nie mogą być bezkarni i że będziemy nadal wspierać ludność Iranu w dążeniu do wolności słowa i pokojowych protestów w sprawie wolności i demokracji.
Unia Europejska powinna dbać o przestrzeganie tych uniwersalnych praw, także wtedy, gdy problem dotyczy interesów handlowych lub programu nuklearnego Iranu. Tylko wtedy, gdy irański reżim zyska sobie poparcie własnych obywateli, będzie on wiarygodnym partnerem społeczności międzynarodowej.
Tunne Kelam
autor. - Panie przewodniczący! Ta sytuacja ma swoje korzenie w szczególnej dyktaturze urzędniczej, która cieszy się złą sławą w związku z masowym tłamszeniem praw człowieka i swobód obywatelskich. Sytuacja pogorszyła się jeszcze po czerwcowych wyborach, od kiedy to nasiliły się aresztowania, tortury i egzekucje nieletnich i kobiet. Iran ma największą liczbę egzekucji na świecie po Chinach.
Z najświeższych informacji, których nie odzwierciedlono w projekcie rezolucji, wynika, że wczoraj reżim irański powiesił pięciu więźniów z teherańskiego więzienia Evin, a wśród nich 28-letnią kobietę Soheilę Ghadiri. To czwarta kobieta powieszona tam w ciągu minionego miesiąca.
Tak barbarzyńskie wyroki nie mają nic wspólnego z przestępstwami, jakie rzekomo popełnili więźniowie. Zmierzają raczej do zwiększenia atmosfery terroru w kraju, szczególnie wśród kobiet i młodych ludzi, którzy okazują swą determinację do wprowadzenia demokracji i sprzeciwiają się wyborom.
Rui Tavares
Bez względu na to, ile osób znajduje się w tej Izbie, kiedy przemawiamy w Parlamencie, przemawiamy jednocześnie do milionów ludzi w Iranie, którzy wyszli na ulice i narazili swe życie i bezpieczeństwo w proteście przeciwko wyborom, których wyniki uznali za sfałszowane.
Te miliony Irańczyków - w kraju i poza nim - oczekują czegoś od nas. Musimy zatem zacząć od solidarności i współpracy na rzecz niesienia pomocy tym milionom Irańczyków, którzy walczą o demokrację i prawa człowieka, i którzy, co trzeba podkreślić, narażają się na ryzyko znacznie większe niż to, jakie niesie ze sobą zwykła dyplomacja.
Moim zdaniem od tego musimy zacząć. To prawda, że polityka zachodnia jest często bardzo uproszczona i nie uwzględnia kwestii Iranu. To prawda, że Europa zbyt często bywa bierna w odniesieniu do polityki, która okazała się niewłaściwa w stosunku do Iranu. To prawda, że często nie chcemy zaakceptować, że Iran powinien cieszyć się szacunkiem społeczności międzynarodowej, na jaki na pewno zasługuje jako potęga tego regionu.
Jak powiedział irański artysta na wygnaniu po protestach, Zachód nie chciał Republiki Islamskiej, a teraz nie ma nawet samej republiki. Żadna z tych rzeczy nie może jednak usprawiedliwiać reżimu, który tłumi wolność, reżimu opartego na ucisku, a teraz także na coraz bardziej chwiejnych podstawach sfałszowanych wyborów i na uciskaniu własnego narodu. Irańczycy oczekują solidarności i wsparcia ze strony Parlamentu, a my chcemy im je w tym dokumencie zapewnić.
Fiorello Provera
Panie przewodniczący, panie i panowie! Znamy polityczne i społeczne warunki, w jakich żyją obywatele Islamskiej Republiki Iranu.
Znamy znaczący wpływ religii na decyzje polityczne i na sferę fundamentalnych praw człowieka. Przykładem może być zabójstwo Behnooda Shojaee'a, straconego ostatnio młodego mężczyzny, który dokonując przestępstwo pozostawał nieletni. To najnowszy epizod w całym łańcuchu poważnych naruszeń praw człowieka, które obejmują represjonowanie przeciwników politycznych, homoseksualistów, dziennikarzy, intelektualistów i wszystkich, którzy walczą o społeczny i obywatelski rozwój Iranu.
Sytuacja pogorszyła się podczas reżimu Mahmouda Ahmadinedżada, który rozpoczął swą prezydenturę od uporczywego negowania Holocaustu i odmawiania państwu Izrael prawa do istnienia. Od roku 2005 liczba egzekucji w Iranie zwiększyła się czterokrotnie, przy czym Iran jest jedynym krajem na świecie, w którym dokonuje się egzekucji nieletnich przestępców. Dobrze znane jest systematyczne stosowanie tortur w więzieniach i średniowiecznych kar, takich jak amputacja i kamienowanie. Jednakże reżim ten ma teraz problem, którego wyrazicielami są dziesiątki tysięcy ludzi na tyle odważnych, by protestować na ulicach po ostatnich wyborach.
Symbolem represji, ale także pragnienia wolności w narodzie, któremu Europa musi pomóc, stała się młoda kobieta, Neda Agha-Soltan, zabita na ulicy, kiedy domagała się swych praw jako kobieta i obywatelka. Jak możemy pomóc? Jednym ze sposobów jest europejski instrument na rzecz wspierania demokracji i praw człowieka na świecie. Inną konkretną propozycją jest nazywanie ulic lub placów w naszych miastach imieniem Nedy Agha-Soltan. Nie tylko upamiętniłoby to jej ofiarę, lecz także pokazałoby naszą solidarność z opozycją irańską i przyczyniłoby się do rozprzestrzeniania informacji i budowania świadomości tej poważnej sytuacji wśród Europejczyków. Chciałbym kiedyś zobaczyć zdjęcie Nedy Agha-Soltan obok zdjęcia Aung San Suu Kyi na ścianie budynku Parlamentu Europejskiego w Brukseli.
Ostatnia uwaga: jak prezydent Ahmadinedżad może być wiarygodny w negocjacjach na temat broni nuklearnej, skoro prześladuje swój własny naród, który domaga się większej demokracji, większej wolności i większego poszanowania praw człowieka?
Struan Stevenson
autor. - Panie przewodniczący! My tu siedzimy i debatujemy, a irańscy egzekutorzy wyrabiają nadgodziny. Jak słyszeliśmy od pana Tunnego Kelama, wczoraj powiesili kolejnych pięć osób, włącznie z młodą kobietą, która zyskała przebaczenie rodziców ofiary. Czyli w rzeczywistości zyskała ułaskawienie, a jednak została powieszona.
Stosujemy tu w UE politykę ustępstw. Tylko w tym tygodniu zgodziliśmy się, że będziemy w imieniu Ahmadinedżada zachęcać Rosjan do wzbogacenia paliwa w prętach paliwowych, w zamian za jego gwarancję, że wstrzyma on własny program rozwoju energii jądrowej. On jednak nie dał takiej gwarancji ani nie umożliwił inspektorom dostępu do swych obiektów nuklearnych. Kontynuują tę politykę ustępstw, sprawiamy tylko przyjemność mułłom. Musimy zastosować ostre sankcje. Nieustępliwość to jedyny język zrozumiały dla mułłów.
Barbara Lochbihler
Panie przewodniczący! Na początku tej sesji przewodniczący Buzek podkreślił, że zniesienie kary śmierci jest główną troską Parlamentu Europejskiego. Troska ta dotyczy bowiem wszystkich regionów świata, w których ta niehumanitarna i barbarzyńska kara musi być zniesiona.
Pan Buzek odniósł się do egzekucji w Iranie. W przedmiotowym projekcie rezolucji wspomniano zwłaszcza cztery wyroki śmierci. Skazani na śmierć zawinili tym, że rzekomo uczestniczyli w proteście przeciwko wyborom, jednak w czasie zarzucanego im przestępstwa wszyscy oni przebywali w areszcie. Wciąż więc istnieje droga odwołania; musimy śledzić te przypadki.
Trzeba także poruszyć sprawę tego, że w Iranie pozbawia się życia osoby, które w czasie popełniania przestępstwa są nieletnie. Iran jest jedynym krajem, w którym wciąż dokonuje się egzekucji nieletnich. Iran ratyfikował Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych oraz Konwencję o prawach dziecka, dlatego ma obowiązek wprowadzić ustawę zakazującą wykonywania egzekucji na nieletnich. Przedstawiono projekt ustawy parlamentowi irańskiemu, a my musimy wezwać członków tamtejszego parlamentu, by zrobili wszystko, co w ich mocy, aby ustawa ta nie została zablokowana. Uważam to za rzecz bardzo ważną.
Na koniec chcę wyrazić swój wielki szacunek dla irańskich mężczyzn i kobiet, którzy tak wiele ryzykują, którzy wychodzą na ulice, którzy angażują się w różne działania, żądając poszanowania praw, jakie gwarantuje im irańska konstytucja. Ich determinacja, zaangażowanie i odwaga zasługują na naszą bezwarunkową solidarność.
Martin Kastler
Panie przewodniczący! 2 października tego roku irańska policja zatrzymała w ostatniej chwili mężczyznę wchodzącego na pokład samolotu. Ten prawnik, Abdolfattah Soltani, miał w moim rodzinnym mieście Norymberdze odebrać Międzynarodową Nagrodę Praw Człowieka za rok 2009 za swą odważną pracę na rzecz ofiar prześladowań politycznych. Mimo ważnego paszportu irańskie władze bez powodu odmówiły panu Soltaniemu prawa do opuszczenia kraju. Pozwolono wyjechać jego żonie. Stwierdziła ona słusznie, cytuję: "Boli mnie, że w kraju, który nazywa się teokracją, popełniane są czyny, które nie mają nic wspólnego z Bogiem”.
Iran podlega prawu międzynarodowemu poprzez fakt ratyfikacji Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych, który przewiduje prawo człowieka mówiące, że każdy może swobodnie opuścić dowolny kraj, włącznie z własnym. To skandaliczne, że Iran depta to prawo. Dlatego nalegam, aby przypadek Soltaniego został włączony do naszej dzisiejszej wspólnej rezolucji w sprawie Iranu i proszę o państwa poparcie.
Ryszard Czarnecki
w imieniu grupy ECR. - Panie przewodniczący! Chcę wyrazić swoje zaniepokojenie sytuacją w Iranie, a szczególnie sytuacją członków irańskiej opozycji w obozie Ashraf w Iraku, która jest symbolem oporu mieszkańców Iranu.
Iracki rząd powinien odmówić wypełniania rozkazów teherańskich mułłów. Irak powinien zrozumieć, że irański reżim nie ma przyszłości i pozostaje u władzy dzięki represjom i egzekucjom. Zatem, jeśli Irak jest krajem suwerennym, powinien on respektować i wdrażać rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 24 kwietnia 2009 r. w sprawie Ashraf, która wzywa Irak do zaprzestania bezprawnego przesiedlania mieszkańców Ashraf na terenie Iraku. Mułłowie w Teheranie chcą, by Ashraf został zniszczony, a my w Europie musimy wesprzeć tych bezbronnych irańskich uchodźców. To nasz moralny obowiązek.
Powinniśmy poprosić prezydencję UE i Komisję, by zwróciły się do ONZ o większe zaangażowanie i wysłanie tam stałego zespołu - a nawet sił pokojowych - aby zapobiec kolejnym atakom i przymusowemu przenoszeniu tych ludzi do innych części Iraku.
Bastiaan Belder
Panie przewodniczący! Bez wątpienia sytuacja dotycząca praw człowieka w Islamskiej Republice Iranu gwałtownie pogorszyła się w ostatnich miesiącach. Trafną ilustracją tego zjawiska są bieżące zaostrzenia w aparacie represji prezydenta Ahmadinedżada zmierzające do stłumienia nawet najmniejszego pozoru opozycji jego administracji, która ma wątpliwe podstawy prawne. Zbiry znane jako Basidż zostały teraz wcielone do kolejnej złowróżbnej organizacji, jaką jest irański Korpus Strażników Rewolucji.
Cóż może tam jeszcze zdziałać Unia Europejska? Dwie rzeczy. Razem ze Stanami Zjednoczonymi, my, świat zachodni, musimy skoncentrować się na poszczególnych przypadkach poważnego naruszenia praw człowieka w Iranie (odsyłam państwa także do naszej rezolucji). W bezpośrednim związku z tym musimy wyraźnie zakomunikować Teheranowi, że te nadużycia nie będą tolerowane i spotkają się z poważnymi konsekwencjami.
Kiedy w grę wchodzą interesy narodowe - szczególnie natury gospodarczej - samorzutnie pojawiają się irańscy pragmatycy. Mogą wówczas nawet odnosić się do ajatollaha Chomeiniego, założyciela Islamskiej Republiki Iranu. W kluczowym momencie on także opowiedział się rozsądnie za przedłożeniem interesu gospodarczego nad kwestie religijne. Komisjo, Rado! Nakłaniam was do znalezienia słabych punktów ajatollahów, szczególnie jeśli w grę wchodzi życie irańskiej ludności i bezpieczeństwo żydowskiego państwa Izrael, przy czym nie zapominamy także o świecie arabskim ani o Unii Europejskiej.
Krisztina Morvai
(HU) Kilka dni temu był tu przewodniczący Barroso. Zapytałam go, co można zrobić, aby zaradzić kryzysowi praw człowieka trwającemu w państwie członkowskim Unii Europejskiej, na Węgrzech, od jesieni 2006 roku. Przy kilku okazjach wspomniałam, że setki ludzi stały się obiektem tak wielkiej brutalności policji, że doznali oni poważnych obrażeń. Kilkaset osób trafiło do aresztu, a kolejne kilkaset poddano ciągnącemu się postępowaniu karnemu, w którym stwierdzono ich niewinność. Przewodniczący odpowiedział, że są to sprawy wewnętrzne, w które Unia Europejska nie może ingerować. Chciałabym zapytać, dlaczego tak różną miarą mierzy się te przypadki i na jakiej podstawie prawnej Unia Europejska angażuje się w sprawy kraju leżącego poza nią, podczas gdy nie jest ona skłonna bronić praw człowieka w państwie członkowskim. Chcę także przy tej okazji prosić naszych irańskich przyjaciół, tych, którzy należą do opozycji, a nawet tych, którzy należą do strony rządowej, o pomoc dla Węgrów w ochronie ich praw człowieka.
Eija-Riitta Korhola
(FI) Panie przewodniczący! Iran odegrałby ważną rolę w negocjacjach pokojowych na Bliskim Wschodzie, ale niestety, kraj ten wydaje się coraz bardziej oddalać od koncepcji demokratycznego państwa prawa. Po pierwsze, są powody, by poważnie wątpić w prawdziwość wyników czerwcowych wyborów, które pozwoliły prezydentowi Ahmadinedżadowi zachować urząd. Od czasu wyborów ogólna sytuacja dotycząca praw człowieka jeszcze się pogorszyła. Co więcej, od czasu dojścia Ahmadinedżada do władzy w roku 2005 liczba egzekucji zwiększyła się czterokrotnie. Iran wykonuje najwięcej egzekucji w świecie po Chinach. Po drugie, wolność religii i myśli jest w opłakanym stanie. Na przykład siedmiu bahaickich liderów wciąż pozostaje w więzieniu tylko z powodu swych przekonań religijnych.
W naszej rezolucji apelujemy do władz irańskich i mam nadzieję, że jednocześnie możemy w ten sposób pokazać nasze poparcie i szacunek dla odwagi, jaką wielu Irańczyków wykazuje w walce o fundamentalne swobody i zasady demokracji. Szczególnym szacunkiem darzymy te odważne irańskie kobiety, które odegrały decydującą rolę w demonstracjach po wyborach w Teheranie.
Peter van Dalen
(NL) Panie przewodniczący! W Iranie panuje ostry reżim oparty na radykalnej interpretacji islamu i Koranu. Ci, którzy nie chcą w tym uczestniczyć, popadają w Iranie w niełaskę. Iran to przerażający kraj, szczególnie dla tamtejszych chrześcijan. Nie mają też w Iranie życia muzułmanie, którzy przeszli na chrześcijaństwo. W zeszłym roku parlament irański przyjął ustawę, zgodnie z którą odstąpienie od islamu jest jednym z największych przestępstw.
Również demonstranci nie mają życia w Iranie. Trzy osoby aresztowane w trakcie demonstracji przeciwko wynikom wyborów prezydenckich skazano obecnie na śmierć. Wydanie takiego wyroku przez sąd jest rzeczą z gruntu złą i niezrozumiałą. Apelacja od tego wyroku może jeszcze być możliwa, ale dla wszystkich jasne jest, że w Iranie nawet demonstranci boją się o swoje życie.
Wzywam Radę i Komisję do udzielenia tym demonstrantom silnego poparcia w dalszych etapach procesu, a szczególnie do czynnego sprzeciwu wobec brutalnego reżimu irańskiego.
Laima Liucija Andrikien
(LT) Sytuacja dotycząca praw człowieka w Iranie wyraźnie się pogarsza. Budzące wątpliwości wybory prezydenckie, które odbyły się w tym roku i masowe protesty ludności po wyborach odzwierciedlają coraz bardziej napiętą i straszną sytuację polityczną i społeczną w Iranie.
Chcę podkreślić, że w tegorocznym raporcie Reporterów bez granic oceniającym wolność prasy Iran wylądował na końcu listy, to znaczy na 172. z 175 miejsc. Gorzej wypadła tylko Erytrea, Korea Północna i Turkmenistan.
Sytuacja dziennikarzy w Iranie należy do najgorszych w świecie. Zablokowana jest swobodna informacja w Internecie, prześladuje się autorów blogów. Dobrze znamy historię słynnego autora blogu, Fariby Pajooha, którego niedawno aresztowano i którego losy się ważą.
Apeluję do Komisji Europejskiej. Panie komisarzu! Musimy jak najszybciej powołać delegację Komisji w Teheranie, aby rozpocząć dialog z irańskimi instytucjami rządowymi w sprawie pogarszającej się sytuacji dotyczącej praw człowieka w tym kraju.
Jim Higgins
Panie przewodniczący! W pełni zgadzam się z uwagami pana Czarneckiego. Atak przeprowadzony w lipcu na iracki obóz PMOI w Ashraf w Iraku można opisać tylko jako brutalny i barbarzyński. Jedenastu zabitych - a mogło ich być znacznie więcej - wielu ludzi brutalnie poranionych. Trzeba zobaczyć nagranie video, aby uzmysłowić sobie to barbarzyństwo. Armia i oddziały zbrojne pozwoliły sobie na najbardziej sadystyczną formę brutalności. Aresztowano 36 osób, które nie miały innego wyboru, jak strajk głodowy. Zwolniono ich dwa tygodnie temu z powodu presji międzynarodowej - presji międzynarodowej po 72 dniach strajku głodowego! Dopiero to poruszyło ludzi, jeśli chodzi o rząd Malaki. Zatem ludzie ci to uchodźcy. Mają prawo do tego, by kłaść się spać i wstawać rano w poczuciu bezpieczeństwa. Potrzebne są im, jak powiedział pan Czarnecki, dwie rzeczy: po pierwsze, stała obecność ONZ zamiast Stanów Zjednoczonych w tym miejscu, a po drugie, pewna gwarancja, że nie będą przesiedlani.
Véronique De Keyser
Panie przewodniczący! Uzupełniając to, o czym mówili już moi przedmówcy, chcę poruszyć trzy drobne kwestie.
Po pierwsze - tu odnoszę się do wypowiedzi pani poseł Gomes - mimo tego, co się dzieje, mimo tragedii, które mają miejsce w Iranie, i mimo reżimu, wciąż pokładamy nadzieję w politycznej przyszłości tego kraju oraz w sile jego społeczeństwa obywatelskiego.
Po drugie, zbyt słabo zaznaczamy nasze potępienie dla ostatnich ataków samobójczych, które miały miejsce w Sistanie i Beludżystanie, choć ich ofiarą padli tak Strażnicy Rewolucji, jak i, niestety, kilkadziesiąt osób z ludności cywilnej. Sprzeciwiamy się takiej przemocy, choć w pełni rozumiemy powody, dla których jest ona stosowana. Teraz jednak musimy trzymać stronę przeciwników tego reżimu.
I po trzecie, Parlament potępia, jak sądzę, karę śmierci, bez względu na to, kogo ona dotyczy - dzieci, kobiet czy dorosłych - i na to, jaki kraj ją stosuje.
Cristian Dan Preda
Ja także wyrażam ubolewanie w związku z pogorszeniem się sytuacji w Iranie w odniesieniu do praw człowieka na początku czerwcowych wyborów. To pogorszenie widać z pewnością w wielkiej fali aresztowań i przemocy wobec przeciwników tamtejszego reżimu.
Ponadto, jak już wspomniano, poważnie zagrożona jest wolność informacji, gdyż wiążą się z nią prześladowania dziennikarzy. Poważnym sygnałem do obaw jest fakt, że na wielką skalę stosowane są w Iranie tortury i kara śmierci. Amnesty International podkreśliła nawet ostatnio, że po wyborach liczba osób skazanych i straconych znacznie się zwiększyła.
Na koniec chcę także wyrazić swe poparcie dla wniosku dotyczącego powołania delegacji Unii Europejskiej w Teheranie. Delegacja taka mogłaby współpracować ze społeczeństwem obywatelskim na miejscu, popierając prawa aktywistów uczestniczących w kampaniach wolnościowych.
Angelika Werthmann
(DE) Panie przewodniczący, panie i panowie! Mam dla was propozycję: prawa człowieka, demokracja i rządy prawa to kwestie zbyt ważne i zbyt pilne, by odkładać je do czwartku. Niestety, dziś jest nas tu bardzo mało.
W zeszłym miesiącu debatowaliśmy na temat zamordowanych dziennikarzy. Dziś mówimy o potwornej sytuacji dotyczącej praw człowieka w Gwinei, Iranie i Sri Lance. Wiem, że wielu z państwa podziela mój pogląd. Wyznaczmy inną - bardziej stosowną - datę na tę ważną debatę.
Przewodniczący
Pani poseł, proszę mówić na temat zgodnie z procedurą pytań z sali. Zabiera pani czas innym posłom.
Zamykam procedurę pytań z sali.
Leonard Orban
komisarz. - (RO) Przede wszystkim chcę złożyć nasze kondolencje rodzinom ofiar ataku terrorystycznego przeprowadzonego w prowincji Sistan i Beludżystan w Iranie. Komisja potępia ataki terrorystyczne, w których giną ludzie, w każdym miejscu na świecie.
Komisję Europejską poważnie niepokoi obecna sytuacja dotycząca praw człowieka i fundamentalnych swobód w Iranie. Można tu wymienić przykłady egzekucji nieletnich, dyskryminacji ludzi należących do różnych mniejszości, znaczne restrykcje dotyczące wolności wyrażania opinii i zgromadzeń, chore traktowanie więźniów, odmawianie prawa do sprawiedliwego procesu oraz zakrojone na szeroką skalę prześladowania i zastraszanie zwolenników przestrzegania praw człowieka oraz przeciwników politycznych.
Unia Europejska utrzymuje bezpośredni kontakt z Iranem i otwarcie wyraża swe stanowisko w stosunku do władz irańskich, jeśli chodzi o rozwój sytuacji w tym kraju.
Unia Europejska popiera fundamentalne swobody i uniwersalne wartości, na których są one oparte, i czuje się zobowiązana do wyrażania swego stanowiska w każdym czasie i miejscu, w którym zasady te są lekceważone. Niestety, mimo licznych apelów i wyrazów potępienia ze strony Unii Europejskiej i społeczności międzynarodowej, sytuacja dotycząca praw człowieka w Iranie pogorszyła się jeszcze bardziej od czasu wyborów prezydenckich w czerwcu 2009 roku.
Na przestrzeni ostatnich tygodni w Iranie stracono przez powieszenie rzesze ludzi. Jednym z nich, o którym już wspomniałem, był Behnoud Shojaee, nieletni w czasie popełniania przestępstwa, którego stracono mimo wielokrotnych apeli UE o zmianę wyroku. Najprawdopodobniej wkrótce zostaną w Iranie straceni kolejni nieletni. Niepokoi nas również sytuacja siedmiu bahaickich liderów w Iranie, którzy od 17 miesięcy przebywają w areszcie i muszą odpowiadać na takie poważne oskarżenia jak szpiegostwo i antypaństwowa propaganda. Ostatnie planowane przesłuchanie zostało 18 października znowu przełożone i od tego czasu tych siedmiu ludzi nie ma żadnych widoków na prawidłowe postępowanie sądowe.
Po wyborach prezydenckich zatrzymano setki ludzi, ponieważ brali oni udział w demonstracjach i wygłaszali krytyczne uwagi. Procesy przeciwko tym, którzy uczestniczyli w tych działaniach, trwają. Nawet w ubiegłym tygodniu skazano na śmierć czterech ludzi, ponieważ uczestniczyli w incydentach po wyborach.
Na koniec chcę podkreślić, że podzielamy obawy wyrażone przez szanownych posłów co do sytuacji dotyczącej praw człowieka w Iranie. Komisja ściśle monitoruje rozwój sytuacji i wykorzystuje każdą okazję, by wzywać władze irańskie do przestrzegania ich międzynarodowych zobowiązań w zakresie praw człowieka, włącznie z przestrzeganiem Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych oraz uniwersalnej Deklaracji praw człowieka. Poprawa sytuacji dotyczącej praw człowieka w Iranie jest kluczowym elementem w podejściu Komisji Europejskiej do wzmocnienia dialogu politycznego i współpracy z Teheranem w przyszłości.
W odpowiedzi na zadane mi pytanie stwierdzam, że naszym zdaniem, w świetle aktualnej sytuacji w Iranie, bieżący moment nie jest dobry na powołanie delegacji Komisji Europejskiej w Teheranie.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się po debatach.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Bogusław Sonik  
na piśmie. - Szanowni państwo! Chciałbym zaapelować o to, by Unia Europejska nie pozostawała bierna wobec łamania prawa człowieka w Iranie. Unia Europejska powinna o wiele bardziej stanowczo przeciwstawiać się wykonywanym tam wyrokom śmieci i dokonywanym egzekucjom, w szczególności zasądzanych na młodocianych i nieletnich przestępcach. Reakcja na to, co się dzieje dzisiaj w Iranie jest jednym z najważniejszych testów skuteczności dla naszego zachodniego świata.
Dlatego Komisja Europejska powinna jak najszybciej ustanowić delegaturę Unii Europejskiej w Teheranie w celu wspierania i wzmacniania dialogu z władzami i ze społeczeństwem obywatelskim w Iranie, w szczególności w celu niesienia pomocy dla młodocianych, więźniów politycznych czy dziennikarzy. Komisja Europejska powinna się o wiele bardziej zaangażować w oddelegowanie specjalnego wysłannika przez wysokiego komisarza ONZ ds. praw człowieka w celu monitorowania sytuacji więźniów politycznych oraz zadbania o to, aby władze Iranu przestrzegały międzynarodowych standardów proceduralnych i zobowiązań prawnych w zakresie praw człowieka.
Unia Europejska będzie zawsze sztandarem wolności obywatelskich i naszych demokratycznych wspólnych europejskich wartości, także poza naszymi granicami. Dlatego powinna dołożyć wszelkich starań poprzez intensywny dialog z elitami politycznymi tak, aby w XXI w. w Iranie dochodziło do przestrzegania podstawowych praw człowieka i poszanowania prawa do życia.
