Struktury opieki nad dziećmi - cele barcelońskie (debata) 
Przewodnicząca
Następnym punktem posiedzenia jest oświadczenie Komisji w sprawie struktur opieki nad dziećmi i celów barcelońskich.
Vladimír Špidla
Pani przewodnicząca, panie i panowie! Komisja pragnie wyrazić zadowolenie, że kilka dni po obchodzonym 8 marca Międzynarodowym Dniu Kobiet, ma sposobność złożenia przed Parlamentem Europejskim oświadczenia w sprawie struktur opieki nad dziećmi w wieku przedszkolnym. Struktury te są nieodzowne dla wspierania równouprawnienia płci i godzenia pracy z życiem rodzinnym, ale także zapewnienia dzieciom odpowiedniej jakości życia. Na sesji Rady Europejskiej w Barcelonie w 2002 roku, państwa członkowskie przyjęły ambitne cele, których realizację zaplanowano do roku 2010. Zgodnie ze zobowiązaniem, które Komisja podjęła wobec Parlamentu Europejskiego w 2007 roku, w październiku 2008 roku przedstawiła sprawozdanie z wdrażania celów barcelońskich. W sprawozdaniu Komisja podkreśliła konieczność zwiększenia inwestycji na cele związane z opieką nad dziećmi.
Komisja zaznaczyła przede wszystkim, że cele barcelońskie skierowane są głównie na usuwanie przeszkód w dostępie do rynku pracy, szczególnie kobiet. Ponad 6 milionów kobiet w Unii Europejskiej (w wieku od 25 do 49 lat) twierdzi, że ze względu na obowiązki rodzinne nie może pracować lub może pracować w niepełnym wymiarze czasu pracy. Gospodarka europejska jest tym samym pozbawiana istotnego potencjału produkcyjnego i ma to miejsce w czasach, kiedy musi stawić czoła poważnym wyzwaniom gospodarczym i demograficznym i kiedy społeczna pozycja rodzin jest osłabiona. Rozwój form opieki nad małymi dziećmi pozwoli rodzicom swobodnie organizować swój czas i dzięki temu lepiej godzić pracę z życiem rodzinnym. Celem struktur opieki nad dziećmi nie jest "zmuszanie” rodziców by posyłali do nich dzieci. Ich celem jest zaoferowanie możliwości korzystania z nich tym rodzicom, którzy ich potrzebują. Rozwój usług opieki nad małymi dziećmi przyczyni się również do zapobiegania ubóstwu, szczególnie wśród osób samotnie wychowujących dzieci, spośród których ponad jedna trzecia zagrożona jest ubóstwem.
Ze względu na spowolnienie demograficzne obserwowane w Europie, dostęp do struktur opieki nad dziećmi pomoże również w realizacji planów powiększania rodziny. Okazuje się, że państwa członkowskie o najwyższym wskaźniku urodzeń to te, które mają najlepiej rozwiniętą politykę w zakresie godzenia pracy zawodowej z życiem rodzinnym i które odnotowują najwyższy poziom zatrudnienia kobiet. Struktury opieki nad dziećmi mają oczywiście również pozytywny wpływ na rozwój samych dzieci. Liczne badania, przede wszystkim przeprowadzone przez OECD i UNICEF wykazały, że usługi te odgrywają istotną rolę w rozwoju osobowym dzieci, pod warunkiem, że są wysokiej jakości i że dzieci spędzają w ramach tych struktur odpowiednią ilość czasu. Usługi opieki nad dziećmi mają również pozytywny wpływ na wyniki w szkole i przyszłe życie zawodowe.
Komisja stwierdza w sprawozdaniu, że mimo wymienionych powyżej ważnych argumentów, większość państw członkowskich daleka jest od osiągnięcia celów barcelońskich ustalonych w 2002 roku. Do wykonania pozostało jeszcze dużo pracy, szczególnie jeśli chodzi o dzieci poniżej trzeciego roku życia. Ponadto niektóre struktury funkcjonują jedynie przez część dnia pracy, co stanowi przeszkodę w podejmowaniu zatrudnienia przez rodziców. Komisja stwierdza jednak, że w wielu państwach członkowskich osiągnięto już istotny postęp. Rozwiązania przyjęte przez państwa członkowskie na szczeblu europejskim oraz apele Parlamentu Europejskiego w formie serii rezolucji odegrały istotną rolę w tej kwestii. Dlatego konieczne jest, by wszyscy uczestnicy, szczególnie władze krajowe i regionalne, połączyli siły i stworzyli nowoczesne, przystępne cenowo i wysokiej jakości struktury dla dzieci w wieku przedszkolnym.
W planie działań na rzecz równości kobiet i mężczyzn, Komisja Europejska zobowiązała się wspomagać dążenia państw członkowskich w tym zakresie. Zachęca ona państwa członkowskie do pełnego wykorzystywania możliwości oferowanych w ramach funduszy strukturalnych. Aby pomóc krajowym organizacjom we wdrażaniu odpowiednich działań, Komisja opracowała broszurę informacyjną, obok tej z ubiegłego roku, na temat możliwości finansowania działań na rzecz wspierania rodziny. Komisja będzie nadal wspierać wymianę wypróbowanych rozwiązań i regularnie monitorować realizację celów barcelońskich w ramach strategii na rzecz wzrostu i zatrudnienia. Będzie również, opierając się na współpracy z OECD, oceniać polityki rodzinne, szczególnie polityki dotyczące godzenia pracy zawodowej z życiem rodzinnym. Wreszcie Komisja wspierać będzie przestrzeganie europejskich celów opieki nad dziećmi w ramach strategii wzrostu i zatrudnienia po 2010 roku.
Znajdą się z pewnością osoby, które poddawać będą w wątpliwość celowość inwestowania w struktury opieki nad dziećmi w epoce kryzysu. Niemniej jednak liczne badania wykazały, że tam gdzie takie usługi nie są dostępne, wszyscy ponoszą koszty. Dlatego niezwykle ważne jest, by już dziś aktywnie działać w kwestii zapewnienia dostępu do struktur opieki nad dziećmi i wspierać zatrudnienie oraz promować równość, integrację społeczną i interesy dzieci.
Philip Bushill-Matthews
w imieniu grupy PPE-DE. - Panie komisarzu! Dziękuję za pańskie oświadczenie. Ucieszyły mnie pańskie słowa, ale zasmucił fakt, że w trakcie, gdy je pan wygłaszał obecnych na sali było zaledwie 12 kolegów. Teraz, by wysłuchać tych jakże ważnych oświadczeń, w debacie bierze już udział zawrotna liczba 18 posłów do Parlamentu.
Zaciekawił mnie jednak brak odniesień - chyba że umknęły one mej uwadze - do uwag prezydencji Rady sprzed około miesiąca, ponieważ wydawało mi się, że uwagi te były bardzo pomocne w naszej debacie i wyraźnie pokazały, że chociaż cele barcelońskie nie zostały jeszcze osiągnięte, a w niektórych przypadkach do ich osiągnięcia jest jeszcze bardzo daleko, jasne jest, że wiele krajów nie planuje ich szybkiej realizacji i nie sądzi, aby był to jakiś szczególny problem. Przyczyna tego - i tu cytuję czeską prezydencję Rady - jest następująca: "nikt nie powinien krytykować decyzji krajów, którym nie udało się osiągnąć celów barcelońskich i które nie zamierzają zwiększyć wysiłków, by tego dokonać. Są to kraje, których obywatele, opierając się na doświadczeniu historycznym, nie są zainteresowani umieszczaniem dzieci w dziennych ośrodkach opieki”.
Moim zdaniem to prawda. Nie oznacza to oczywiście, że nie powinniśmy starać się wspierać ze wszystkich sił usług opieki dziennej i zapewnić dostęp do wysokiej jakości opieki dziennej wszystkim, którzy chcą z niej korzystać.
Mam nadzieję, że zgodzi się pan ze mną, panie komisarzu, że jeśli chodzi o zapewnienie dostępu do rynku pracy większej liczbie kobiet i pomaganie obywatelom w tak istotnej sprawie, jaką jest opieka nad dziećmi, do wymarzonej sytuacji prowadzi wiele dróg i nie powinniśmy koncentrować się wyłącznie na tej jednej. Zbadajmy je wszystkie, nie tracąc jednak z pola widzenia tej wymarzonej sytuacji, a możliwe stanie się osiągnięcie celów wspólnych nam wszystkim.
Zita Gurmai
w imieniu grupy PSE. - Pani przewodnicząca! Kryzys finansowy przerodził się w kryzys gospodarczy i mamy w tej chwili w Europie do czynienia z recesją, która wpływa również na zwykłych obywateli: rosną ceny, maleją inwestycje, kredyty są trudniej dostępne i w efekcie cała gospodarka zwalnia.
To, że kryzys, a głównie bezrobocie, uderza przede wszystkim i z największą siłą w mężczyzn, ponieważ oni stanowią większość zatrudnionych w przemyśle np. motoryzacyjnym, to złudzenie. W kobiety uderzy druga fala zwolnień, której skutki będziemy odczuwać w długiej perspektywie czasowej. Kobiety zatrudnione na czas określony lub na podstawie umów zlecenia często pracują w branżach, w których zapotrzebowanie na siłę roboczą w dobrych czasach dla gospodarki jest duże, ale które jako pierwsze zagrożone są zwolnieniami w okresach załamania gospodarczego. Ta elastyczność jest korzystna dla rynku pracy, ale działa na niekorzyść kobiet, które chcą i potrzebują bezpieczeństwa socjalnego, gwarancji zatrudnienia i możliwości godzenia życia osobistego z pracą. Jest to tym bardziej niepokojące, im bardziej konserwatywne rządy, takie jak na przykład obecna prezydencja czeska, zabiegają o zweryfikowanie celów barcelońskich i powrócenie do koncepcji domowej opieki nad dziećmi. Cele barcelońskie, jak pokazały kobiety z grupy PSE w naszej kampanii w 2007 roku, są korzystne dla całego społeczeństwa i wszystkich dzieci. Dzięki nim dzieci mogą liczyć na równy start w życiu i likwidację ubóstwa.
Jak powiedział Jacques Delors: "każde dziecko kryje w sobie skarb i musimy mu dać szansę odkrycia i wykorzystania tego skarbu”. Od siebie dodam: każde dziecko ma prawo otrzymać równą szansę rozwoju i wykorzystania swojego skarbu. W ten sposób możemy również zapewnić dobrze przygotowaną i kompetentną siłę roboczą. Cele barcelońskie wspierają także realizację celów lizbońskich polegających na zapewnieniu uczestnictwa 60% kobiet w rynku pracy poprzez umożliwienie pracującym kobietom godzenia życia publicznego i zawodowego.
To oczywiste, że rządy nie mogą przeprowadzać cięć w usługach publicznych, nawet w obecnie trwającym kryzysie.
(Przewodnicząca poprosiła mówcę, by mówił wolniej)
Opieka nad dziećmi w domu jest ważna. Kobiety powinny mieć wybór pomiędzy domową a publiczną opieką nad dziećmi, jednak obowiązkiem rządu jest zapewnienie swobody dokonania takiego wyboru poprzez zagwarantowanie wszystkim wysokiej jakościowo, dostępnej i przystępnej cenowo opieki nad dziećmi. Cieszę się, że mamy takiego oddanego sojusznika w dążeniu do realizacji celów barcelońskich.
Karin Resetarits
Pani przewodnicząca! Dzieci i polityka - rzadko kiedy interesy obywateli i polityków są tak odległe. Dla obywateli w całej Europie temat dzieci jest jednym z głównych priorytetów. Natomiast dla polityków sprawy związane z dziećmi nie stanowią priorytetu, co daje się również zauważyć w tym miejscu.
Nie znam kraju, w którym istnieje specjalne ministerstwo do spraw dzieci. Również w Komisji brak jest specjalnego pełnomocnika do spraw najmłodszych obywateli. W Parlamencie temat dzieci rozproszony jest wśród wszystkich komisji. Dlatego też chciałabym dzisiaj szczególnie podziękować Komisji, która zajmuje się sprawami struktur opieki nad dziećmi i celami barcelońskimi. Dziękuję bardzo.
W roboczej parlamentarnej grupie ds. jakości dzieciństwa zaobserwowaliśmy, że nasze dzieci żyją w bardzo złożonym świecie. Przyszłość dzieci, które żyją tu i teraz - dziś - jest niepewna. W dzisiejszych czasach dziecko może wspiąć się na sam szczyt drabiny społecznej albo spaść na sam dół. Może pozostać w swoim kręgu kulturowym albo znaleźć inny. Może podążyć drogą życiową podobną do drogi swoich rodziców albo wybrać zupełnie inną. Może poślubić osobę odmiennej lub tej samej płci. Ponad 50 lat temu, kiedy rozpoczynaliśmy projekt zjednoczonej Europy, wszystko wyglądało zupełnie inaczej.
Różnorodność, która charakteryzuje nas jako Europejczyków, stała się decydującym czynnikiem w życiu dzieci. Koncepcja różnorodności musi więc znaleźć odzwierciedlenie również w programach nauczania realizowanych przez nauczycieli i inne osoby zaangażowane w nauczanie naszych dzieci. Obecnie poświęcamy tej kwestii stanowczo zbyt mało uwagi. Europejskie struktury opieki nad dziećmi i szkoły nie wytrzymują pod ciężarem wyzwania, jakim jest integracja. Jeśli chodzi o sprawy integracji, to musimy nacisnąć klawisz reset i rozpocząć wszystko od zera.
Podejmijmy ten problem na nowo wolni od uprzedzeń zgodnie z hasłem: "skończmy z tym poprzez różnorodność”. Ponadto chciałabym poprosić wszystkich posłów do Parlamentu, którzy zostaną wybrani na następną kadencję, by podjęli się działań nie tylko na rzecz włączenia problematyki płci do wszystkich obszarów polityki, ale również uwzględnienia w nich problematyki dzieci, szczególnie w obecnym okresie światowego kryzysu finansowego, ponieważ w innym przypadku pozostawimy naszym dzieciom niewyobrażalne długi.
Roberta Angelilli
Pani przewodnicząca, panie i panowie! Powinniśmy pamiętać, że nie będziemy w stanie wspierać praw kobiet na podstawie żadnego dokumentu dotyczącego bezrobocia lub równouprawnienia, jeśli nie będziemy mogli liczyć na odpowiednie struktury opieki nad dziećmi, bez których mediacja jest niemożliwa, a prawa bezużyteczne.
Kwestie te są teraz, gdy stoimy w obliczu problemów spowodowanych kryzysem gospodarczym, bardziej istotne niż kiedykolwiek w przeszłości. Ponad sześć milionów kobiet w Unii w wieku od 25 do 49 lat twierdzi, że muszą pracować w niepełnym wymiarze czasu lub całkowicie zrezygnować z pracy ze względu na obowiązki rodzinne. Sytuacja ponad jednej czwartej tych kobiet ma swoją przyczynę w braku struktur opieki nad dziećmi lub ich zbyt wysokimi cenami. Sześć lat po przyjęciu celów barcelońskich, gdy zbliża się rok 2010, widzimy, że większość państw członkowskich nie zrealizuje tych celów, a trzeba przyznać, że nie były one zbyt ambitne: zagwarantowanie dostępu do struktur opieki nad dziećmi 30% dzieci w wieku poniżej 3 lat. Musimy więc ciężko pracować, by osiągnąć zadowalający poziom dostępności usług opieki nad dziećmi, poczynając od usług dla dzieci w wieku poniżej 3 lat.
Dlatego jestem bardzo szczęśliwa, że w dniu dzisiejszym Rada ECOFIN zatwierdziła możliwość obniżenia podatku VAT od usług opieki nad dziećmi we wszystkich państwach członkowskich. Uważam, że jest to ważny bodziec i przejaw zdrowego rozsądku, który może być pomocny w ponownym wdrożeniu planu opieki nad dziećmi i planu usług dla dzieci i rodzin w Unii Europejskiej.
Hiltrud Breyer
Pani przewodnicząca! Uważamy, że podejmowane przez prezydencję czeską próby osłabienia europejskich celów opieki nad dziećmi są wielce karygodne, dlatego zdecydowanie je potępiamy. Uważamy też za ogromne osiągnięcie to, że ministrowie unijni do spraw rodziny, w wyniku nacisków wywieranych przez Izbę, nie poparli wspomnianego osłabienia celów opieki nad dziećmi.
Za godne ubolewania uważamy również nieobecność prezydencji czeskiej w trakcie dzisiejszej debaty, która uniemożliwi nam podjęcie na forum Parlamentu dyskusji na temat próby osłabienia celów barcelońskich, która stanowi wyraźny krok wstecz w europejskiej polityce równouprawnienia. Zdecydowanie odrzucamy przestarzały obraz kobiety i rodziny przedstawiony we wniosku prezydencji czeskiej.
Ponadto, wspomniał pan, panie komisarzu, o istnieniu możliwości finansowania. Zauważył pan, że większość państw członkowskich UE nie spełniła celów, szczególnie jeśli chodzi o dzieci w wieku poniżej 3 lat. Z jaką inicjatywą wystąpi więc Komisja by zmobilizować państwa członkowskie do działania? Przykro mi o tym mówić, ale nie usłyszałam dziś od pana odpowiedzi na to pytanie.
Co jeszcze zrobi Komisja by zachęcić państwa członkowskie? Wspomniał pan również o możliwościach współfinansowania. Czy możliwości te są wykorzystywane przez państwa członkowskie? Proszę o odpowiedź na to pytanie. Jeśli nie są wykorzystywane to dlaczego i czy Komisja zwiększy również fundusze na rzecz rozwoju opieki nad dziećmi?
Eva-Britt Svensson
Pani przewodnicząca! Bardzo doceniam przyjęcie przez państwa członkowskie celów barcelońskich związanych z dostępem dzieci do struktur opieki. Uważałam i nadal uważam, że cele te zostały wyznaczone na dość niskim poziome, ale przynajmniej coś w tej sprawie zaczęto robić. Dostęp do dobrej opieki nad dziećmi stanowi zasadniczy warunek podjęcia przez kobiety pracy zawodowej, a także podstawowy warunek równouprawnienia.
Jednak teraz obawiam się, że cele te nie zostaną osiągnięte i oczywiście jestem zaniepokojona sugestiami prezydencji czeskiej, że zamierza ona zastąpić cel w zakresie struktur opieki nad dziećmi opieką w domu, jako równorzędną alternatywą, i w związku z tym pragnie ten cel usunąć. Mimo to chciałabym również podziękować panu komisarzowi Špidli, który oświadczył, że Komisja nadal uważa osiągnięcie przez nas celów barcelońskich w zakresie opieki na dziećmi za istotne. Chciałabym również podziękować pani poseł Resetarits za jej wniosek dotyczący uwzględnienia kwestii związanych z dziećmi do głównych obszarów unijnej polityki. Myślę, że wszyscy powinniśmy o to zabiegać.
Kathy Sinnott
w imieniu grupy IND/DEM. - Panie komisarzu! Wiele osób zamieszkujących mój okręg wyborczy to niemowlęta i małe dzieci i dzisiaj chciałabym wypowiedzieć się w ich imieniu, szczególnie dlatego, że dzisiejszego wieczoru obecnych jest tylu znakomitych mówców, którzy mogą skutecznie występować w obronie kobiet w miejscu pracy.
Opieka, jaką dziecko otrzymuje w najwcześniejszych latach wpłynie na całe jego życie. Wiele osób badających rozwój dzieci, jak Maria Montessori, dostrzega, jak wielką potrzebę obecności matki lub osoby ją zastępującej odczuwa małe dziecko. Wiele z tych osób dostrzega również przełom, który następuje w rozwoju dziecka po ukończeniu dwóch lat i dziewięciu miesięcy, kiedy dziecko może już być bezpiecznie pozostawione na pewien czas bez opieki swojego głównego opiekuna.
W ostatniej dekadzie technologia obrazowania mózgu potwierdziła te obserwacje pokazując, że w mózgu dziecka następuje wyraźna zmiana, która pozwala mu na internalizację pierwotnego opiekuna, zazwyczaj matki, w ten sposób, że opiekun ten znajduje się w pamięci aktywnej dziecka, nawet jeśli jest nieobecny fizycznie. Dziecko jest wtedy w stanie zrozumieć, że matka, lub zastępujący ją opiekun, wróci i że nie odeszła, czy nie odszedł, na zawsze.
Oczywiście w życiu bywa zupełnie inaczej i matki często pracują poza domem. Jedne chcą pracować, lub wybierają pracę, inne są po prostu zmuszone zarabiać pieniądze, ponieważ muszą spłacać kredyt hipoteczny i zarobić na utrzymanie. Kobiety stanowią doskonałą siłę roboczą. Ich włączenie i równe traktowanie to kwestia podstawowych praw człowieka. Jednak niemowlęta nie wiedzą i nie są zdolne zastanawiać się, co ich matki muszą, czy chcą robić. Są zaprogramowane, by żądać tego, co jest im potrzebne. Natura to potężna siła.
Postępowanie wbrew naturze nigdy nie pozostaje bez konsekwencji. Dla dziecka posiadanie kochającej matki, która poświęca mu czas, jest sytuacją idealną i powinniśmy dołożyć wszelkich starań, by ją umożliwić, jeśli tylko kobieta chce być z dzieckiem w pierwszych latach jego życia. Małe dziecko potrzebuje stałej, dającej poczucie bezpieczeństwa obecności matki, a jej nieobecność będzie dla niego wstrząsem, niezależnie od tego jak ważne przyczyny ją spowodują. Jednak tak jak powiedziałam, kobiety pracują i musimy za wszelką cenę zapewnić przynajmniej, by w przypadku, gdy dzieckiem w wieku poniżej dwóch lat i dziewięciu miesięcy zajmuje się inna osoba niż główny opiekun, osoba ta mogła zapewnić dziecku najlepszą możliwą opiekę.
Niektóre dzieci mają szczęście otrzymać tę opiekę od innych opiekunów niż matki, takich jak ojcowie, dziadkowie, inni krewni, bliscy sąsiedzi - osób im oddanych i zajmujących w życiu tych dzieci stałe miejsce. Niestety większość dzieci nie ma tego szczęścia, zatem są one posyłane do placówek opieki nad dziećmi. Powinniśmy zapewnić, by placówki te nie tylko były czyste, bezpieczne, stymulujące, ale również by zapewniały odpowiednią opiekę i nie były tylko miejscem pobytu.
Dzieci są naszą przyszłością. Fundament, który otrzymają jest ogromnie ważny, ale czas, przestrzeń i troska, których dzieci potrzebują, by rosnąć i rozwijać się, stają się luksusem dostępnym dla coraz mniejszej grupy. Przyszłość Europy kształtujemy - na lepsze lub gorsze - w zależności od tego, jak wychowujemy nasze dzieci. Chciałabym poprosić Komisję, by przez moment przyjrzała się temu problemowi oczyma dziecka. Jeśli zapytać niemowlę czy woli mamę czy żłobek, zawsze wybierze mamę. Musimy wsłuchać się w dziecko, tak jak wsłuchuje się w nie matka i pomóc matkom znaleźć możliwość pogodzenia domu i pracy z korzyścią dla obojga.
Irena Belohorská
(SK) Prawdopodobnie wszyscy zdajemy sobie sprawę, jak ważna jest realizacja celów barcelońskich w naszym codziennym życiu. Godzenie życia rodzinnego z pracą jest nieodzowne przy wdrażaniu zasady równouprawnienia w zatrudnieniu. Jest również korzystne dla zdrowego rozwoju dzieci.
Wspieranie rozwoju usług w obszarze struktur przedszkolnych i pozaszkolnych, ośrodków dla rodziców oraz działalności rożnego rodzaju wielofunkcyjnych dziennych ośrodków dla lokalnej społeczności, zwiększa dostępność, elastyczność i równość systemu publicznych usług socjalnych dla rodzin, podnosząc ich konkurencyjność i jakość.
Sytuacja w zakresie opieki nad dziećmi w Słowacji jest dość skomplikowana. Państwowe struktury opieki dla najmłodszych dzieci, do drugiego lub trzeciego roku życia, praktycznie całkowicie znikły i działają tylko wyjątkowo, natomiast struktury prywatne są dla większości rodzin zbyt drogie. Kompetencje w tej sferze zostały przekazane władzom lokalnym, które mogą według własnego uznania decydować, czy wezmą udział w prowadzeniu tych struktur.
Sytuacja "ukrytej populacji” starszych dzieci w wieku od trzech do sześciu lat, czyli tzw. "małych szkół”, nie jest o wiele lepsza. Zgodnie z szacunkami statystycznymi UE, jedynie Grecja, Litwa, Polska i Słowenia odnotowują niższy współczynnik uczestnictwa w strukturach opieki dzieci w wieku od trzech lat w górę.
Kraje, w których polityka społeczna i rodzinna są zgodne z duchem i literą równouprawnienia płci, takie jak Finlandia, Szwecja i Francja, odnotowały w ostatnich latach wysoki poziom płodności, podczas gdy kraje popierające tradycyjny podział ról między rodzicami, na przykład Niemcy, Hiszpania i Włochy, odnotowują niski poziom płodności i wzrost liczby rodzin bezdzietnych.
Wiele krajów o wysokim odsetku kobiet na rynku pracy, takich jak kraje północne, odnotowuje wyższe wskaźniki zarówno urodzeń, jak i płodności. Konieczne jest zapewnienie przez państwo warunków umożliwiających kobietom godzenie pracy i spełnienie ich pragnień macierzyńskich. Sytuacja demograficzna jest po prostu odzwierciedleniem zainteresowania lub braku zainteresowania państwa losem przyszłego pokolenia. Wspierając politykę rodzinną, państwo zapewni podstawy niezbędne dla funkcjonowania rodzin. Obojętność na te wartości, którą obserwowaliśmy do tej pory, a także popieranie konsumenckiego trybu życia to najprawdopodobniej przyczyna obecnej zapaści demograficznej.
Prawdą jest również, że struktury przedszkolne są niezwykle ważne również dla grup borykających się ze szczególnymi problemami, takich jak dzieci z grup znajdujących się w trudnej sytuacji społecznej lub dzieci romskie. To właśnie te dzieci uczą się podstawowych nawyków higienicznych w strukturach przedszkolnych i tam też uczą się reguł zachowania. Musimy zgodzić się co do tego, że cele barcelońskie powinny znajdować odzwierciedlenie w krajowej polityce mającej na celu zapewnienie dobra obywateli.
Edite Estrela
(PT) Prawie siedem lat od posiedzenia Rady Europejskiej w Barcelonie większość państw członkowskich jest nadal bardzo daleka od osiągnięcia sformułowanych w jej wyniku celów. Struktury opieki nad dziećmi są jednak istotnym warunkiem godzenia życia zawodowego, rodzinnego i prywatnego i dotyczy to w takim samym stopniu mężczyzn jak i kobiet. Stanowią one również wymóg w promowaniu równouprawnienia.
Pragnę przypomnieć, że obowiązki rodzinne uniemożliwiają ponad sześciu milionom kobiet europejskich uczestniczenie w rynku pracy. Ponadto w 15 państwach członkowskich wskaźnik dostępności struktur opieki nad dziećmi jest niższy od średniej europejskiej, która jest o wiele niższa od celów barcelońskich. Na przykład w Republice Czeskiej, która obecnie sprawuje prezydencję w Radzie Europy, wskaźnik dostępności struktur opieki nad dziećmi dla grupy wiekowej poniżej trzech lat wynosi mniej niż 10%. Nic więc dziwnego, że prezydencja czeska planuje włączyć do swojego programu debatę poświęconą weryfikacji celów barcelońskich. Mówiąc poważnie, prezydencja czeska będzie, cytuję: "koncentrować się na kwestii opieki rodzicielskiej oraz jej związku z polityką zatrudnienia, a także podkreślać znaczenie opieki nad dzieckiem w domu, jako pełnoprawnej alternatywy kariery zawodowej”. Koniec cytatu.
Trudno uwierzyć w te słowa, kiedy się je czyta. Niemniej to prawda: prezydencja czeska rzeczywiście chce wysłać kobiety z powrotem do domu. Chce uwstecznienia Europy o wiele lat, chce by europejskie kobiety zrezygnowały z owoców wieloletniej walki o równouprawnienie. Nie ma wątpliwości, że o to chodzi, ponieważ autorzy tego wniosku nie zamierzają wysyłać do domu mężczyzn, by oni zajmowali się dziećmi. Ale kobiety mają takie samo prawo do realizacji swoich zawodowych planów jak mężczyźni.
Chciałabym przytoczyć przykład Portugalii, która wprowadziła ambitny program budowy struktur opieki nad dziećmi. Pomogą one w stymulowaniu gospodarki i tworzeniu nowych miejsc pracy, a także osiągnięciu celów barcelońskich.
Jan Tadeusz Masiel
(PL) Pani Przewodnicząca! Czasami odnoszę wrażenie, że im bogatszy kraj, tym mniej środków przeznacza się na opiekę nad dziećmi, ich wychowanie i kształcenie. A przecież Europie grozi kryzys demograficzny. Powinniśmy uczynić wszystko, by zachęcić kobiety i mężczyzn do zakładania rodzin i posiadania jak największej liczby dzieci.
W wielu krajach Unii w celu zagwarantowania dziecku miejsca w żłobku należy starać się o nie jeszcze przed narodzeniem dziecka. Jak w takim razie mówić o łatwym powrocie kobiety do pracy? Poza tym dla wielu kobiet poszukiwanie pierwszej pracy dokonuje się dopiero po urodzeniu dziecka.
Niech stosunek obywateli Unii Europejskiej do rodziny i dzieci będzie wyznacznikiem naszego poziomu kultury i cywilizacji.
Marie Panayotopoulos-Cassiotou
(EL) Pani przewodnicząca! Wysiłek Komisji Europejskiej, by wspierać aktywne uczestnictwo matek w rynku pracy poprzez wdrożenie decyzji podjętych w Barcelonie w 2002 r., jest godny uwagi.
Pragnę jednak przypomnieć panu komisarzowi, że wolność wyboru, szczególnie w sytuacji presji gospodarczej, nie jest kwestią tradycji historycznej, jest kwestią demokracji. Zmuszanie matek do wyboru tej właśnie drogi nie przyniesie pozytywnych rezultatów; wręcz przeciwnie, rezultaty pojawią się, gdy rodzice nabiorą przekonania, że jest to idealne rozwiązanie dla ich dzieci, i jak wspomniał mój przedmówca, można to osiągnąć za pomocą usług wsparcia i doradczych dostępnych od samego początku, od chwili, gdy powstaje nowe życie.
Dzięki temu rodzice będą mogli wybrać najlepsze rozwiązanie i z czasem zaadaptują struktury opieki, zaraz po narodzeniu dziecka i trzy lata później. Musimy jednak kontrolować te usługi, ponieważ jakość przekłada się na cenę. Dzisiaj w większości krajów jakość kosztuje bardzo dużo pieniędzy i oznacza struktury prywatne. Odwrotnie ma się sprawa, jeśli chodzi o struktury państwowe, które są tańsze lub w rzadkich przypadkach bezpłatne, mają niższe koszty, ale za to są niskiej jakości. Dlatego musimy przyjrzeć się systemowi kształcenia pracowników tych struktur i zwiększyć zaufanie rodziców, by chcieli z nich korzystać. Kiedy w Paryżu urodziłam pierwsze z moich dziewięciu dzieci, mogłam zaufać jakości oferowanych przez te struktury usług, której ja, jako matka nie mogłam zapewnić.
Musimy więc szanować doświadczenie matek i traktować świadczoną przez nie opiekę nad dziećmi jako usługę nadrzędną. Podczas świadczenia tych usług matki mogą uzyskiwać wsparcie w postaci programów uczenia się przez całe życie i szkoleń, które umożliwią im wykonywanie ich zawodu później.
Musimy również pamiętać o sprawozdaniu Parlamentu w sprawie struktur opieki nad dziećmi dla studentów, ponieważ mówimy tu o pracy, a praca rozpoczyna się od przygotowania zawodowego. Jeśli więc nie zapewniamy struktur opieki nad dziećmi na czas studiów, których celem jest zdobycie kwalifikacji zawodowych, jak zapewnimy możliwość uczestniczenia przez kobiety w rynku pracy w okresie późniejszym?
Gabriela Creţu
(RO) Prezydencja czeska miała rację: cele barcelońskie zostały ustalone przed ostatnim rozszerzeniem Unii. Jednak zdecydowanie myliła się twierdząc, że szczególna sytuacja w nowych państwach członkowskich i ich wcześniejsze doświadczenia mogą stanowić kontrargumenty dla tych celów.
Jeśli coś się liczy, to są to korzyści: dla rodziców i równouprawnienia płci, dla gospodarki i poziomu zatrudnienia, a także dla dzieci i ich przyszłości. Stosunkowo niskie zarobki w naszych krajach oznaczają, że oboje rodzice muszą pracować i nie jest to alternatywa, a konieczność. Ponadto rośnie liczba rodzin niepełnych. W niektórych krajach prawie jedna trzecia dzieci rodzi się poza tradycyjną rodziną.
W realizowaniu polityk, które zachęcają do mobilności pracowników, uważanej za czynnik wydajności, nie można dłużej ignorować tego, że ludzie mają dzieci, których znaczna część żyje w biednych rodzinach. Dzieciom tym często brakuje jedzenia, nie mają dostępu do opieki zdrowotnej i wykształcenia. Zdarza się, że w rodzinie stosowana jest przemoc. Kiedy rodzice emigrują w poszukiwaniu pracy, dzieci często zostają same. Usługi te mogą przerwać łańcuch ubóstwa i stać się pozytywną alternatywną drogą do integracji społecznej pod okiem wyspecjalizowanego personelu. Jednak by móc spełnić tę rolę, żłobki i przedszkola muszą być:
1. dostępne, ale przede wszystkim bezpłatne lub stosunkowo tanie; oraz
2. dobrej jakości. Dlatego istotne jest by ich personel otrzymywał odpowiednie przygotowanie zawodowe.
Aby walczyć z obecnym kryzysem, rezygnujemy z całkiem nowych samochodów, by kupić nowe i marnujemy przy tej okazji znaczne środki materialne. Lepiej gdybyśmy inwestowali w budowę żłobków i przedszkoli oraz tworzenie stabilnych miejsc pracy dla osób pracujących w tym sektorze. Jakość zatrudnianych zasobów ludzkich jest od dawna jednym z czynników, pod względem których różnią się między sobą kraje.
Proponujemy, by oceniając programy zatrudnienia w poszczególnych krajach, Komisja uwzględniła publiczne koszty opieki nad dzieckiem. To prawda co powiedział kiedyś Jacques Delors, że w każdym dziecku tkwi skarb, którego odkrycie jest obowiązkiem społeczeństwa. Pragnę do tego dodać, że gdy społeczeństwo tego nie robi, podkopuje swoją przyszłość.
Anna Záborská
(SK) Osiągnięcie równowagi między obowiązkami rodzinnymi matek i ojców z jednej strony, a ich ambicjami zawodowymi z drugiej, może mieć istotny wpływ na całe społeczeństwo. Pragnę zaproponować zmianę definicji pracy w sposób eksponujący zalety osiągnięcia równowagi pomiędzy obowiązkami rodzinnymi a ambicjami zawodowymi.
Nie wolno automatycznie postrzegać obowiązków rodzinnych jako szkodliwych z punktu widzenia szans matek w przyszłości tylko dlatego, że wymagają tymczasowego wycofania się z rynku pracy. Aż do tej pory w ramach europejskiej polityki i wśród polityków postrzegano obywateli jedynie w kontekście wymogów rynku pracy. Odpowiedź na kryzys demograficzny wymaga jednak postrzegania obywateli również z punktu widzenia ich roli jako rodziców, innymi słowy jako matek i ojców, którzy mają obowiązki wobec rodzin.
W tym momencie nasuwa się zasadnicze pytanie, które wyznaczy kierunek dalszych rozważań. Chodzi mianowicie o to, jaki model społeczny chcemy promować. Czy chcemy mieć rodziny przystosowane do warunków rynkowych i potrzeb firm, czy też chcemy dostosować rynek i firmy do rodzin? Pytanie to nie jest bynajmniej pozbawione sensu. Zarówno polityka europejska, jak i polityka wewnętrzna państw znajdują się w tej kwestii pod wpływem napięć pomiędzy logiką rynku a logiką natury ludzkiej. Zadaniem społeczeństwa jest takie działanie, by kobiety i mężczyźni mieli swobodę wyboru pomiędzy tymi dwoma logicznymi opcjami, z których każda ma prawo bytu w szerszej perspektywie, a nie tylko z punktu widzenia pracy.
Logika unijnej polityki związanej z cyklem ludzkiego życia zakłada specyficzną priorytetowość, mianowicie wyjątkowe traktowanie czynnych zawodowo kobiet i mężczyzn w wieku od 15 do 49 lat, tak by mogli oni wypełniać swoją szczególną rolę w rozwiązywaniu problemu kryzysu demograficznego. W odróżnieniu od wniosków przedstawionych przez Komisję Europejską, decyzja dotycząca wydania na świat dziecka nie może być traktowana wyłącznie jako realizacja indywidualnego celu polegającego na spełnieniu pragnienia posiadania dzieci.
Marusya Ivanova Lyubcheva
(BG) Panie i panowie! Opieka nad dziećmi powinna znajdować się w centrum uwagi europejskiej polityki. Nie dlatego, że przez wzgląd na nią mówimy, że dzieci są przyszłością narodu, ale dlatego, że obecna rzeczywistość wymaga od nas byśmy myśleli i pracowali nad budowaniem przyszłości Europy. Jesteśmy świadkami poważnego kryzysu demograficznego, niskiego wskaźnika urodzeń, starzenia się społeczeństwa, a także problemów gospodarczych i społecznych społeczeństwa. Nasze wysiłki powinny być ukierunkowane na stworzenie odpowiednich warunków rodzenia, wychowywania, nauczania, materialne zabezpieczenie i wspieranie społecznego rozwoju dzieci. Musimy prawidłowo rozdzielić prawa, obowiązki i odpowiedzialność w zakresie opieki nad dziećmi pomiędzy administrację państwową, lokalną i rodzinę. Musimy również wspierać instytucje opieki nad dziećmi zarówno w sektorze publicznym, jak prywatnym, dążyć do ustanowienia partnerstwa pomiędzy państwem a sektorem prywatnym w sferze opieki nad dziećmi i uzyskać fundusze na jego rozwój. Aby mieć możliwość osiągnięcia celów barcelońskich, musimy zastosować konkretne środki, zwiększyć świadczenia na dzieci w żłobkach i przedszkolach, których budowa musi być traktowana priorytetowo. Musimy również tworzyć sieci oferujące wszechstronne usługi, konsultacje i pomoc socjalną dla dzieci i rodziców.
Mój kraj, Bułgaria, oferuje wysoki poziom opieki nad dziećmi. Przyjęta przez nas narodowa strategia działań na rzecz dzieci i krajowy program ochrony dzieci określają nie tylko cele, ale również konkretne środki, które powinny być wdrożone przez władze w zakresie opieki nad dziećmi. Instytucje opieki nad dziećmi zmieniły swoje oblicze, na przykład poprzez przyjęcie rozwiązań, których celem jest przywrócenie dzieci na łono rodziny. Przyjęto zasady funkcjonowania rodzin zastępczych, stworzono bezpieczne domy, zbudowano przedszkola i żłobki. Jednak rozmawiamy o tych wszystkich kwestiach w obliczu kryzysu finansowego i gospodarczego, kiedy istnieje możliwość, że stracimy to, co osiągnęliśmy i nie uda nam się osiągnąć tego, co zaplanowaliśmy. Czy wtedy będziemy inwestować w dzieci Europy?
Zuzana Roithová
(CS) Panie komisarzu, szanowne panie! Prawdopodobnie nie spodoba się państwu to, co za chwilę powiem. Cele barcelońskie zmierzają do zwiększenia zatrudnienia matek, ale nic nie mówią o poprawie życia ich dzieci, ani nie mają w zamierzeniu wspierać tych dzieci w pokonywaniu życiowych przeszkód w przyszłości. Ktoś stwierdził tu na przykład, że niemowlęta i małe dzieci do drugiego roku życia potrzebują codziennej obecności matki, ojca czy babci, lub po prostu opiekunki. Dzieci te zdecydowanie nie potrzebują dla zdrowego rozwoju struktur opieki nad dziećmi. Sytuacja jest oczywiście nieco inna, jeżeli chodzi o dzieci w wieku przedszkolnym, w odniesieniu do których cele barcelońskie są całkiem uzasadnione. Nawet Republice Czeskiej udaje się zapewnić struktury opieki dla dziewięćdziesięciu procentom dzieci w wieku przedszkolnym, ponieważ w tym wieku dzieci uczą się razem bawić i powinny przebywać w grupie. Jednak, panie i panowie, cele barcelońskie to polityka ubiegłego wieku. Nowoczesna polityka rodzinna XXI wieku powinna również propagować zdrowy rozwój dzieci. Ci z nas, którzy pochodzą z byłych krajów komunistycznych mają bogate doświadczenie, jeśli chodzi o struktury opieki nad dziećmi, ponieważ w krajach tych cztery - pięć miesięcy po urodzeniu dziecka matki musiały wracać do pracy. Chciałabym prosić, żebyście poczytali państwo nieco na temat historii Europy.
Katrin Saks
(ET) Moja partia polityczna ma zwyczaj odwiedzania przedszkoli, najczęściej w okolicach Międzynarodowego Dnia Kobiet, po to by między innymi wyrazić uznanie dla osób tam zatrudnionych. W tym roku odwiedziłam dziesięć przedszkoli i w każdym z nich usłyszałam, że mają one długie listy oczekujących. To oczywiste, że Estonia nie jest w stanie osiągnąć celów barcelońskich, w każdym razie jeśli chodzi o dzieci w wieku do trzech lat, ale apel Komisji został przyjęty z zadowoleniem i pomoże nam w rozwiązaniu tego problemu.
Chciałabym jednak podkreślić coś więcej: o dziennej opiece nad dzieckiem mówi się zazwyczaj w kontekście równouprawnienia płci i zatrudnienia kobiet, ale pragnę zauważyć, że nie jest ona jedynie usługą opieki, ale także usługą edukacyjną i właśnie to podstawowe nauczanie tworzy fundament sukcesów w szkole i późniejszym życiu. W tym kontekście uważamy ją za niezwykle ważną i uważamy, że zdecydowanie nie stanowi ona rozwiązania z ubiegłego wieku, jak słyszeliśmy przed chwilą. To spojrzenie z perspektywy XXI wieku.
Flaviu Călin Rus
(RO) Zgodnie ze sprawozdaniem Komisji Europejskiej z października 2008 roku w sprawie realizacji celów barcelońskich i struktur opieki nad dziećmi do osiągnięcia wieku obowiązku szkolnego, państwa członkowskie nie osiągnęły jeszcze celów określonych przez liderów Unii Europejskiej.
W tej sytuacji proponuję następujące działania:
1. zwiększenie zaangażowania rządów krajowych w ten problem,
2. powołanie na szczeblu rządów krajowych zespołu specjalistów zajmujących się wyłącznie tym problemem,
3. poszerzanie kontroli Unii nad rządami państw członkowskich za pomocą zestawu konkretnych narzędzi.
Wszystkie te środki pomogą zapewnić równe szanse dla kobiet i mężczyzn, poprawę jakości życia, a także zrekompensują starzenie się społeczeństwa, ponieważ doprowadzą do zwiększenia wskaźnika urodzin.
Catherine Stihler
Pani przewodnicząca! Wielce rozczarowujące jest to, że tak wiele krajów nie realizuje swoich celów barcelońskich - i być może gdyby ta debata odbywała się o godzinie dziewiątej rano, a nie dziewiątej wieczorem, w Izbie pojawiłoby się więcej kolegów.
Wiele osób wypowiadało się na temat kryzysu gospodarczego. Nie pora teraz odsuwać opieki nad dziećmi na bok, ale pora zwiększyć jakość i poprawić dostępność cenową opieki nad dziećmi dla wszystkich. Musimy teraz jak nigdy dotąd inwestować w nasze dzieci. Inwestycja w jakość opieki nad dziećmi pomoże zarówno rodzicom, jak i dzieciom, ponieważ zapewni rodzinom, głównie matkom, możliwość pracy, dając dzieciom wysokiej jakości środowisko wychowawcze, zbliżone do domowego.
Podczas ostatniego weekendu usłyszałam rozmowę znakomitego szkockiego psychiatry i kogoś z organizacji humanitarnej Barnardo's. Rozmowa dotyczyła dzieci wymagających specjalnej opieki i szokujące było, kiedy okazało się, że w przypadku braku działań interwencyjnych na rzecz dzieci wymagających specjalnej opieki, dziecko wymagające specjalnej opieki, które nie ukończyło 3 lat, może zostać nieodwracalnie skrzywdzone. Opieka nad dziećmi wspomaga rodziców i całe społeczeństwo i może również pomóc dzieciom wymagającym specjalnej opieki. Apeluję do pana komisarza o dalsze wzmożone wysiłki w tym zakresie.
Nicodim Bulzesc
(RO) Kraj, który reprezentuję, znajdował się przez długi czas na liście krajów nieposiadających polityki opieki społecznej nad dziećmi odpowiadającej standardom europejskim. Sytuacja uległa stopniowej poprawie dzięki metodycznej poprawie jakości, którą uzyskano w rezultacie specjalistycznych szkoleń personelu opiekuńczego. Cele barcelońskie zmotywowały instytucje, których zadaniem jest ochrona dzieci, a standardy opieki przełożyły się na odpowiedzialność i umiejętności. Dzieci są obecnie traktowane po ludzku.
Stojąc w obliczu malejącego współczynnika urodzin, musimy zapewnić równe szanse tym dzieciom, które znajdują się w szczególnej sytuacji socjalnej. Zarówno państwa członkowskie jak i Komisja Europejska muszą podjąć wysiłki w celu wspierania ich edukacji, a następnie integracji ze społeczeństwem. Dzieci te mają kompleks niższości w stosunku do dzieci, które wyrosły w normalnych rodzinach. Dlatego programy, które umożliwiają dzieciom otrzymującym wsparcie socjalne spędzanie czasu w otoczeniu rodziny i integrację społeczną, mogłyby dać im drugą szansę.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Udział kobiet w życiu zawodowym i politycznym i zachęcanie ich do przyjmowania na siebie większej odpowiedzialności zależy od dostępności struktur opieki nad dziećmi.
Należy zachęcać kobiety, by planowały karierę, lecz nie jest to możliwe bez skutecznego systemu opieki nad dziećmi. Każde euro zainwestowane w struktury opieki nad dziećmi oznacza zysk dla społeczeństwa w wysokości od sześciu do dziewięciu euro w postaci nowych miejsc pracy i lepszych warunków wychowywania dzieci.
To, że w wielu państwach członkowskich UE, żeby otrzymać miejsce w żłobku, trzeba zapisać się na listę oczekujących jeszcze przed przyjściem dziecka na świat, albo że na miejsce w przedszkolu oczekuje się długie miesiące, świadczy o tym, że w Europie brakuje dostatecznej liczby struktur opieki nad dziećmi. Struktury opieki nad dziećmi nie tylko pomagają kobietom w rozwoju ich kariery zawodowej, ale przede wszystkim rozwijają umiejętności dzieci jako członków społeczeństwa.
Pragnę jeszcze dodać, że w obecnym kryzysie inwestowanie w naukę i zdrowie jest dla nas ogromnie ważne, ponieważ są to inwestycje w naszą przyszłość.
Ewa Tomaszewska
(PL) Pani Przewodnicząca! Żłobek to jest zawsze zło, czasem zło konieczne, ale zawsze zło. Ja nigdy nie zapomnę jak mojego trzymiesięcznego brata musiałam odnosić do żłobka, bo mama musiała wcześniej wyjść do pracy. Tego dziecka, które się przytula i nie chce, żeby je odebrano. Uważam, że jeżeli mówimy o tym czy ważne jest dobro dziecka czy kariera rodziców, to zawsze dobro dziecka powinno być pierwsze.
Potrzebne są przedszkola, potrzebne są żłobki, tam gdzie jest taka konieczność, absolutna konieczność. Ale przede wszystkim trzeba tym rodzicom, w szczególności matkom, które chcą pozostać ze swoimi maleńkimi dziećmi w domu, które chcą zapewnić im opiekę i właściwy rozwój uczuć, dać szansę, pomóc. Potrzebna jest zarówno pomoc finansowa, jak i pomoc doradcza. I o tym trzeba pamiętać. Jeśli mówimy tu o opiece nad dziećmi, to mówmy o dzieciach, o tym, co im jest potrzebne, a nie co dla naszej wygody chcielibyśmy sobie urządzić.
Zbigniew Zaleski
(PL) Pani Przewodnicząca! Chcę powiedzieć dwa słowa, jako psycholog i jako polityk. Na naszych oczach zmienia się jakoś życie: kobiety pracujące zawodowo są nowym fenomenem, ojcowie są coraz bardziej zajęci, kobiety walczą o swoje prawa. Wszystko brzmi logicznie i nowocześnie, a nawet socjalistycznie.
Jedna rzecz się jednak nie zmienia i jest stała - to są indywidualne potrzeby psychiczne dzieci. Tutaj nie ma ani postępu, ani rewolucyjnych zmian. Żeby je zaspokoić, aby z tych dzieci wyrośli dojrzali obywatele, trzeba wysiłku normalnych kobiet i normalnych mężczyzn, bez ideologii, bez pretensji, bez quasi nowoczesnych metod, ale naturalnie, z troską, czasem z poświęceniem, nawet z częściową rezygnacją z siebie i własnych ambicji. To dla dobra dzieci, a przez to dla szczęścia rodziców, a w efekcie dla rozwoju normalnego społeczeństwa europejskiego, w którym chciałbym żyć.
José Ribeiro e Castro
(PT) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Poprosiłem o głos, ponieważ nie zgadzam się z panią poseł Estrelą. Do zabrania głosu sprowokowała mnie głównie przedstawiona przez nią karykatura intencji prezydencji czeskiej. Nikt nie zamierza wysyłać kobiet do domu. Chodzi o to, że są kobiety, które chciałyby zostać w domu. Istnieją nawet organizacje, które stają w ich obronie. Są to kobiety, które są ignorowane, lekceważone i dyskryminowane, ponieważ chcą się poświęcić swoim rodzinom, a my ich nie słuchamy. Ponadto jest to sprawa wolności: jest to sprawa wolności wyboru, na którą lewica tak bardzo lubi się powoływać, ale o której tutaj zapomina. Chodzi o to, czy należy respektować wybory dokonywane przez pary w sprawach dotyczących organizacji ich życia. Chodzi o zapewnienie lepszej jakości życia i umożliwienie sprawowania lepszej jakości opieki przez ojców i matki tym ojcom i matkom, którzy chcą ją sprawować w ten sposób. Tym również musi się zająć nasze społeczeństwo. Nie zrobimy kroku naprzód, ani nie rozwiążemy problemu współczynnika urodzeń i szczęścia ludzi, okazując uprzedzenia. Problemy te mogą być rozwiązane za pomocą polityk dostosowanych do rzeczywistości i do spontanicznych pragnień ludzkich. Nie ruszymy do przodu, mając obsesję na punkcie państwa i rynku. Ruszmy do przodu, propagując rzeczywisty obraz rodziny!
Vladimír Špidla
komisarz. - (CS) Panie i panowie! Pragnę podziękować za tę, moim zdaniem, niezwykle ważną i pogłębioną debatę. Wiadomo, rzecz jasna, że na obecnym etapie historii rodzina i dzieciństwo przechodzą szereg zmian. W średniowieczu dzieciństwo nie było traktowane jako etap życia i dzieci postrzegane były jako mali dorośli i można powiedzieć, że koncepcja dzieciństwa rozwinęła się głównie w okresie Oświecenia, w okresie Jeana Jacques'a Rousseau i jego powieści Emil. Z tej perspektywy zawsze należy brać pod uwagę fakt, że rodziny są uzależnione od społeczeństwa, a społeczeństwo oczywiście uzależnione jest od rodziny. Z pewnością kryteria barcelońskie nie są polityką ubiegłego stulecia, są one polityką, która budzi i nadal będzie budzić ożywione dyskusje. Mimo to zarówno w obecnej debacie jak i nieformalnych negocjacjach ministrów pracy i spraw socjalnych można usłyszeć echo poglądu, że kryteria barcelońskie są odpowiednie z punktu widzenia obecnych czasów i że należy kontynuować ich realizację. Pragnę również podkreślić, że kryteria barcelońskie nie pociągają za sobą zmuszania kogokolwiek do wyboru konkretnego rozwiązania, a ich celem jest zapewnienie realnego wyboru rodzicom, ponieważ panie i panowie, w czasie debaty dokonano już trafnego spostrzeżenia, szczególnie w ostatnim wystąpieniu, że prawdziwie troskliwi i kochający rodzice posiadają naturalną wspaniałą zdolność podejmowania właściwych decyzji w danym momencie, w danej fazie życia rodzinnego lub w danej sytuacji, co będzie najlepsze dla ich dzieci. I dlatego uważam, że należy dać im wybór, posługując się kategoriami barcelońskimi.
Odpowiadając na pytanie, w jaki sposób Komisja będzie popierać kryteria barcelońskie, mogę powiedzieć, że może to czynić za pomocą funduszy strukturalnych. W nowej perspektywie finansowania po raz pierwszy dopuszczono taką możliwość wprost. Poprzednio było to możliwe od strony technicznej, lecz sposób finansowania był dość niejasny i skomplikowany, ponieważ jest to otwarta możliwość. Oczywiście Komisja śledzi również sytuację w zakresie realizacji kryteriów barcelońskich w ten sam sposób, w jaki może uczestniczyć w przekazywaniu dobrych praktyk i dobrego podejścia, by ułatwić znalezienie rozwiązań poszczególnym państwom członkowskim. Panie i panowie! Głęboko wierzę, że kryteria barcelońskie w żaden sposób nie stoją w konflikcie z interesami dzieci i chciałbym podkreślić to, o czym mówiło wiele osób, że stanowią one szczególne podejście do problemu z ilościowego punktu widzenia, ale w żadnym przypadku nie wolno nam lekceważyć aspektu jakościowego. Tak samo jasne jest, że podstawowe decyzje należy zawsze pozostawiać rodzicom i muszę powiedzieć, że osobiście i na podstawie własnego doświadczenia wyniesionego z domu rodzinnego, pokładam wiarę w rodziców.
Przewodnicząca
Zamykam debatę.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Siiri Oviir  
Europejski szczyt lizboński z marca 2000 roku za cele strategiczne na następne dziesięć lat uznał osiągnięcie zrównoważonego wzrostu gospodarczego, stworzenie większej liczby i lepszych miejsc pracy i poprawę spójności społecznej.
Zgodnie z tak zwanymi celami barcelońskimi, przyjętymi przez państwa członkowskie w 2002 roku w zakresie struktur opieki nad dziećmi, do 2010 roku państwa członkowskie powinny zagwarantować opiekę przynajmniej dla 90% dzieci w wieku od 3 lat do wieku obowiązku szkolnego oraz przynajmniej dla 33% dzieci w wieku poniżej 3 lat.
Do osiągnięcia celów barcelońskich zastosowano otwartą metodę koordynacji, jednak wybór środków wykorzystanych do osiągnięcia tego celu pozostawiono państwom członkowskim. Dlatego teraz musimy niestety pogodzić się z tym, że wiele państw członkowskich nadal znajduje się daleko od osiągnięcia tego celu, w związku z czym cele zatwierdzone w roku 2002 należy poddać przeglądowi.
Obecna recesja dowodzi, że zakłócenia na rynku finansowym mają odczuwalne negatywne skutki dla gospodarki realnej. Negatywne oddziaływanie na wzrost gospodarczy i zatrudnienie jest wystarczająco poważne i wpływa na osiągnięcie celów lizbońskich w państwach członkowskich.
Ponieważ większość państw członkowskich skierowała obecnie uwagę, a także środki finansowe, na walkę z kryzysem gospodarczym ważne jest, by w ramach tych działań nie zapominać o celach barcelońskich, ponieważ ich realizacja wspomaga również osiągnięcie celów lizbońskich.
Obecna sytuacja świadczy również o tym, że nie osiągniemy w pełni tego celu w państwach członkowskich jedynie poprzez wyznaczanie kolejnych terminów dla realizacji celów barcelońskich. W tym obszarze inną istotną kwestią dla państw członkowskich stanowią fundusze pomocowe, które pomogą w osiągnięciu celów w zakresie struktur opieki nad dziećmi we wszystkich państwach członkowskich.
