Transgraniczne zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem obrad jest pytanie ustne skierowane do Komisji w sprawie postępowania wynikającego z rezolucji PE w sprawie transgranicznego zbiorowego zarządzania prawami autorskimi (sprawozdanie pani poseł Lévai, skierowane przez Giuseppe Garganiego w imieniu Komisji Prawnej - B6-0381/2007).
Cristian Dumitrescu  
autor. - (FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! Dnia 13 marca 2007 r. na posiedzeniu plenarnym Parlament Europejski przyjął rezolucję dotyczącą zalecenia Komisji z 18 października 2005 r. w sprawie zbiorowego transgranicznego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi w zakresie legalnych usług muzycznych w Internecie.
W tej rezolucji, Parlament zwrócił się do Komisji o sprecyzowanie, czy zalecenie z 2005 r. dotyczyło wyłącznie sprzedaży nagrań muzycznych w Internecie, a także o bezzwłoczne przedłożenie - po przeprowadzeniu bliskich konsultacji z zainteresowanymi stronami - projektu elastycznej dyrektywy ramowej do przyjęcia przez Parlament i Radę w ramach procedury współdecydowania, mającej na celu uregulowanie kwestii zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi w odniesieniu do transgranicznych usług muzycznych w Internecie, przy jednoczesnym wzięciu pod uwagę specyfiki epoki cyfrowej oraz poszanowaniu europejskiej różnorodności kulturowej.
Parlament podkreślił również, że proponowana dyrektywa nie powinna w jakikolwiek sposób podważać konkurencyjności sektora twórczości artystycznej, wydajności usług zapewnianych przez podmioty zbiorowego zarządzania prawami autorskimi (PZZP) lub też konkurencyjności działań użytkowników (szczególnie mniejszych użytkowników i posiadaczy praw), a z drugiej strony, gwarantować posiadaczom praw wysokiej jakości ochronę ich interesów i równe traktowanie, gwarantować faktyczny istotny i odpowiedni wpływ odnośnych przepisów prawnych, kłaść nacisk na wykorzystywanie alternatywnego systemu rozwiązywania konfliktów, zapewniać demokratyczny, przejrzysty i odpowiedzialny system zarządzania PZZP, propagować kreatywność i różnorodność kulturową, zapewniać jedynie sprawiedliwą i kontrolowaną konkurencję, bez ograniczeń terytorialnych, ale obejmującą niezbędne i właściwe kryteria jakościowe, uwzględniać interesy użytkowników oraz rynku, zapewniać adekwatne możliwości sprostania przyszłym potrzebom rynku internetowego, a także wspierać rozwój legalnych usług muzycznych w Internecie.
Dzisiaj Parlament Europejski zwraca się do Komisji z pytaniem, jakie podjęła kroki, aby spełnić oczekiwania zawarte w tej rezolucji.
Joe Borg
komisarz. - Panie przewodniczący! Chciałbym podziękować Parlamentowi Europejskiemu za zainteresowanie transgranicznym zarządzaniem prawami do utworów muzycznych oraz zalecenie z 2005 r. dotyczące muzyki w Internecie. Zalecenie Komisji z 2005 r. w sprawie muzyki w Internecie pozwala na rozwój rynku muzycznego w Europie w cyfrowym środowisku. Celem jest stworzenie ram, w których pojawi się najlepszy internetowy model licencjonowania za porozumienie pomiędzy podmiotami rynkowymi. To powinno pozwolić autorom, kompozytorom i wydawcom muzycznym na uzyskanie sprawiedliwego udziału w dystrybucji ich dzieł w Internecie.
Zalecenie nie zaleca określonego modelu licencjonowania UE i pozostawia wdrożenie jego zasad w gestii rynku. Dokładnie dwa lata po przyjęciu tego zalecenia, Komisja ocenia rozwój praktyk licencyjnych w Internecie w sektorze muzycznym w Europie. Zaproszono zainteresowane strony, aby wypowiedziały się na temat pojawiających się trendów licencjonowania w Internecie począwszy od 1 lipca 2007 r. Komisja otrzymała 88 odpowiedzi od zainteresowanych stron, m.in. organizacji zbiorowego zarządzania, autorów, twórców i osób korzystających z muzyki w państwach członkowskich. Proces analizowania odpowiedzi nadal trwa. Dopiero po dokładnej analizie Komisja oceni dalsze działania w ramach polityki pod kątem działań w Internecie związanych z organizacjami zbiorowego zarządzania. Do tej pory przeanalizowane odpowiedzi wskazują, że większość zainteresowanych stron nie widzi potrzeby dyrektywy ramowej woli rozwiązania rynkowe od interwencji regulacyjnych.
Na pytanie, czy zalecenie z 2005 r. ogranicza się do sprzedaży pewnych nagrań w Internecie, Komisja chciałaby podkreślić, że zasady dotyczące przejrzystości i zarządzania określone w zaleceniu nie powinny ograniczać się do sprzedaży muzyki w Internecie i powinny dotyczyć całej działalności organizacji zbiorowego zarządzania.
Konkludując, choć internetowy rynek muzyczny nadal się zmienia, uchwalanie prawa faworyzującego konkretny model licencjonowania wydaje się być przedwczesne. Komisja będzie monitorować obrót sprawy i sporządzi stosowne sprawozdania przedkładane Parlamentowi i Radzie, jak przewidziano w zaleceniu. Wszelkie dalsze działania, jeśli będą konieczne, będą ściśle koordynowane z Parlamentem Europejskim i Radą.
Manolis Mavrommatis
Panie przewodniczący! Dnia 13 marca 2007 r. Parlament Europejski przyjął rezolucję w sprawie zbiorowego transgranicznego zarządzania prawami autorskimi.
We wspomnianej rezolucji, Parlament wezwał Komisję, aby nie traciła czasu na prezentowanie wniosku dyrektywy ramowej regulującej zbiorowe transgraniczne zarządzania prawami autorskimi i pokrewnymi prawami własności intelektualnej związanymi z legalnymi usługami muzycznymi w Internecie. Wezwał również Komisję do wyjaśnienia, czy zalecenie z 2005 r. w tym zakresie dotyczy wyłącznie sprzedaży nagrań muzycznych w Internecie.
Czy Komisja zapewnić Parlamentowi aktualne informacje na temat dotąd podjętych działań, w odpowiedzi na wezwanie Parlamentu?
Czy Komisja może poinformować Parlament, czy przestrzega tych samych wytycznych wydanych przez przewodniczącego José Manuela Barroso w sprawie zjednoczonego, demokratycznego, szybkiego rozwoju zjednoczonej Europy? Kiedy Komisja dostosuje się do przepisów proceduralnych Parlamentu i stanowiska przyjętego przez większość spośród jego 785 posłów?
Rezolucja z 13 marca odzwierciedla jasne stanowisko Parlamentu Europejskiego wobec transgranicznego zbiorowego zarządzania prawami autorskimi. Zalecenie Komisji było pierwszym krokiem w stronę przyszłej zbieżności różnych praktyk w 27 państwach członkowskich. W imieniu Komisji Kultury i Edukacji, sam dowodziłem, zgodnie z własnym zdaniem i na rzecz właściwej Komisji, jak ważne jest zapewnienie równorzędnego traktowania wszystkich posiadaczy praw, bez względu na to, czy są autorami, kompozytorami, realizatorami dźwięku, producentami nagrań czy wykonawcami.
Innymi słowy, jest to zagadnienie dotyczące milionów posiadaczy praw w całej Europie. Obecna sytuacja, jeśli chodzi o usługi w Internecie, jest uznawana za niewystarczającą, zarówno dla użytkowników praw, jak i posiadaczy praw. Dlatego wszyscy wkładaliśmy wysiłki, aby przedstawić Komisji i Radzie wnioski, które, naszym zdaniem, spowodują zmianę na lepsze w zakresie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi.
Bliska współpraca pomiędzy podmiotami zbiorowego zarządzania musi zostać utrzymana na korzyść wszystkich stron. Piractwo nadal pozostaje największym problemem, z jakim musi zmierzyć się dzisiaj przemysł muzyczny. Trzema czynnikami przyczyniającymi się do międzynarodowego rozpowszechniania się piractwa są urządzenia technologiczne umożliwiające tanie nielegalne kopiowanie, niekorzystne warunki gospodarcze i ekspansja Internetu.
Musimy pamiętać, że rozpowszechnianie się piractwa muzycznego ma największy wpływ na małe kraje, w których przemysł muzyczny ma głównie charakter lokalny i regionalny. Konkretnie, piractwo powoduje kurczenie się legalnego rynku muzycznego i powoduje spadek legalnej sprzedaży, a przez to ma wpływ na funkcjonowanie krajowego przemysłu nagrań muzycznych.
Piractwo na pewno powoduje straty w zakresie praw autorskich wśród kompozytorów i autorów utworów, lecz pozbawia również państwo podatku dochodowego i podatku VAT. Walka z piractwem musi więc zostać ujęta wśród wstępnych celów Komisji w prawdopodobnym wniosku legislacyjnym w sprawie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi.
Z tego względu chciałby wezwać Komisję do jak najszybszego podjęcia działań, aby zrealizować żądania Parlamentu i zaprezentować wniosek dyrektywy ramowej pod kątem regulacji zbiorowego transgranicznego zarządzania prawami autorskimi.
Na koniec, jak zawsze, pragnę wspomnieć, że muzyka nie jest towarem, a my wszyscy mamy obowiązek chronić i umacniać kreatywność w Europie. Dyrektywa, która najprawdopodobniej wejdzie w życie do roku 2010 będzie nieszczęściem dla milionów artystów w UE.
Katalin Lévai
w imieniu grupy PSE. - (HU) Bardzo dziękuję. Chciałabym podkreślić, że jest to niezwykle ważny obszar, gdyż dochód z towarów i usług chronionych prawem autorskim i prawami pokrewnymi wynosi 5-7% PKB Unii Europejskiej. To wskazuje na znaczenie właściwego zarządzania takimi prawami.
Ja państwo wiecie, w 2005 r. Komisja Europejska przyjęła zalecenie dotyczące transgranicznego zarządzania legalnymi usługami muzycznymi w Internecie. W tym czasie, pan komisarz Charlie McCreevy opisał to zalecenie "jako 'instrument prawa miękkiego' zaprojektowany tak, aby umożliwić rynkowi rozwój w odpowiednim kierunku”.
Zalecenie ma daleko idące konsekwencje dla rynku praw autorskich, a główne podmioty na rynku już działają na jego podstawie. Najwyraźniej wykracza ono poza samą interpretację i uzupełnienie istniejących regulacji i ma wpływ na cała charakterystykę pełnej inicjatywy regulacyjnej.
W tamtym czasie, z zaleceniem wiązano wiele obaw, w tym że spowodowałoby niekontrolowaną konkurencję, a siły rynkowe skupiłyby się w rękach kilku dużych organizacji zbiorowego zarządzania i utworzeniu monopoli. To właśnie dlatego stwierdziłam, iż powinnam przygotować zalecenie w ramach sprawozdania z inicjatywy własnej w zakresie innego regulowania rynku muzycznego w Internecie.
Mimo wszystko, zalecenie - przyjęte przez Komisję - pozbawiło Parlament Europejski i państwa członkowskie możliwości znaczącego wpływu na zmiany dotykające konkurencji i różnorodności kulturowej w Europie.
Dlatego właśnie udało mi się pozyskać wsparcie całego Parlamentu i wszystkich partii politycznych dla swojego sprawozdania, w interesie urzeczywistnienia trójstronnego procesu decyzyjnego, aby Parlament nie był pozostawiony sam sobie z legislacją dotyczącą tak ważnego obszaru, a ja zalecam, aby Komisja sporządziła dyrektywę ramową.
Moim zdaniem, zalecana dyrektywa musi spełniać poniższe wymagania: musi gwarantować posiadaczom praw wyższy stopień ochrony i równorzędne traktowanie. Musi opierać się na solidarności pomiędzy posiadaczami praw oraz na odpowiedniej, uczciwej równowadze wśród organizacji zbiorowego zarządzania. Musi zapewniać demokratyczny, przejrzysty i odpowiedzialny system zarządzania organizacji zbiorowego zarządzania, w tym struktur organizacyjnych, przejrzystości, reprezentacji, regulacji dotyczących praw autorskich i produkcji, oraz księgowości, poprzez minimalne standardy.
W organizacjach zbiorowego zarządzania niezbędne jest zapewnienie wszechstronnej przejrzystości. Niezbędne jest promowanie kreatywności i różnorodności kulturowej. Można dopuścić uczciwą i kontrolowaną konkurencję, bez ograniczeń terytorialnych, lecz z niezbędnymi i odpowiednimi kryteriami jakościowymi w zakresie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i ochrony wartości takich praw.
Użytkownicy muszą uzyskać wysoki poziom pewności prawnej i niezbędne jest zachowanie dostępności globalnego repertuaru. Dlatego proszę, aby zastanowili się państwo, czy dyrektywa byłaby konieczna do regulacji tego jakże ważnego obszaru.
Manuel Medina Ortega
(ES) Panie przewodniczący! Odpowiedź pan komisarza Joe Borga na pytanie pana posła Dumitrescu wywołała we mnie pewną obawę: pan komisarza mówił o pozostawieniu sprawy w rękach rynku. Ale o czym my tak naprawdę rozmawiamy?
Rozmawiamy o prawach, które ewoluowały przez dwa stulecia: prawa twórców, autorów, kompozytorów i artystów. A teraz słyszymy, że prawa te mają być regulowane przez rynek: przez jaki rynek? Rynek złodziei, rynek osób, które pozbawiły producentów i twórców ich własności intelektualnej korzystając z nowych środków komunikacji? O jakich prawach naprawdę rozmawiamy?
Prawa regulowane są przez organy publiczne. Na arenie europejskiej mamy Komisję, Radę i Parlament: Komisja posiada inicjatywę ustawodawczą, a Rada i Parlament działają w ramach procedury współdecydowania.
Moim zdaniem, nie powinniśmy teraz podążać ścieżką, która wiedzie do zanikania własności intelektualnej. A jeśli własność intelektualna zniknie, zniknie również twórczość intelektualna.
Niektóre mądre osoby, które opowiadają nam o korzyściach płynących ze społeczeństwa informacyjnego twierdzą, że owszem, kompozytorzy i autorzy mogą włóczyć się po ulicach i koncertować jak w Średniowieczu. Czy zredukujemy autorów do średniowiecznych minstreli, którzy mogą grać na środku ulicy, z kapeluszami leżącymi na ziemi, w nadziei na jałmużnę?
Uważam, że nadszedł czas, aby instytucje Unii Europejskiej energicznie zareagowały, aby chronić tradycje europejskie. Jej polityczna istota jest bardzo ważna i kluczowa dla zachowania kreatywności w sferze intelektualnej. Tylko dzięki organizacjom autorów, zbiorowemu zarządzaniu takimi organizacjami, możemy obecnie bronić praw własności intelektualnej i tworzenia własności intelektualnej przed prawdziwymi złodziejami w formie nadawców publicznych, które wykorzystują kreatywność w sferze intelektualnej dla własnych korzyści.
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg
Panie Przewodniczący! Odpowiedzią na zalecenie Komisji w sprawie transgranicznego zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, w odniesieniu do legalnych usług muzycznych online, była rezolucja Parlamentu postulująca wprowadzenie dyrektywy ramowej w celu uregulowania tej kwestii. Komisja nie przeprowadziła bowiem koniecznych i szeroko zakrojonych konsultacji z zainteresowanymi stronami, w tym z Parlamentem, co stanowiło pogwałcenie procedur demokratycznych. Niedopuszczalne jest ignorowanie trójkąta instytucjonalnego i stosowanie tzw. podejścia miękkiego prawa bez uprzednich konsultacji oraz formalnego zaangażowania w sprawy Parlamentu i Rady.
Wspomniane zalecenie, zmierzające w praktyce do stworzenia posiadaczom praw większej swobody wyboru instytucji zbiorowego nimi zarządzania, w zależności od potrzeb, pociąga w rzeczywistości dalekosiężne konsekwencje dla rynku praw autorskich i pokrewnych, stanowiąc potencjalne zagrożenie nie tylko dla reguł konkurencji, ale i dla różnorodności kulturowej. W konsekwencji siła rynkowa skoncentruje się w rękach kilku największych jednostek, które będą w stanie obchodzić sieć porozumień dwustronnych i udzielać licencji na cały rynek europejski.
Warto tylko przypomnieć, iż około 5 do 7% unijnego PKB pochodzi właśnie z obrotu towarami lub usługami chronionymi prawami autorskimi i pokrewnymi. Tym bardziej fakt ten wskazuje na ogromną wagę odpowiedniego zarządzania odnośnymi prawami oraz umacniania ich pozycji w obecnej epoce cyfrowej. Przestrzegając zasady konkurencyjności, należy zapobiec kompresji dochodów twórców, przy jednoczesnym zapewnieniu użytkownikom utworów muzycznych ogólnowspólnotowej licencji odpowiadającej modelowi biznesowemu przyszłości. W tym celu Komisja powinna w najkrótszym możliwym terminie przedłożyć projekt właściwego instrumentu prawnie wiążącego podmioty w tej dziedzinie.
Joe Borg
komisarz. - Panie przewodniczący! Po pierwsze chciałbym podziękować wszystkim posłom, którzy się wypowiadali. Na pewno przekażę ich uwagi mojemu koledze, panu komisarzowi Charliemu McCreevy'emu.
Chciałbym omówić kilka poruszonych zagadnień: jeśli chodzi o potrzebę interwencji legislacyjnej, zalecenie Komisji z 2005 r. w sprawie licencjonowania muzyki w Internecie już spowodowało znaczące postępy na rynku. Zalecenie to stało się zachętą dla określonych organizacji zbiorowego zarządzania w Europie do stworzenia unijnych platform licencjonowania, które udostępniają swój repertuar w sklepach internetowych w całej Europie.
Chciałbym odnieść się do trzech przykładów. Organizacje brytyjskie i niemieckie stworzyły platformę unijnego licencjonowania repertuaru EMI o nazwie CELAS. Organizacje brytyjskie i hiszpańskie współpracują na platformie, która zarządzać będzie repertuarem anglo-hiszpańskim na szczeblu UE, a francuskie i hiszpańskie organizacje ogłosiły wspólną platformę licencyjną zapewniającą dostęp do francusko-hiszpańskiego repertuaru na całym obszarze UE. W tych okolicznościach Komisja nie widzi potrzeby przedwczesnej interwencji legislacyjnej.
Chciałbym również powiedzieć, że zalecenie Komisji z 2005 r. w sprawie licencjonowania muzyki w Internecie już spowodowało znaczące postępy na rynku. Zalecenie to stało się zachęciło określone organizacje zbiorowego zarządzania w Europie do stworzenia unijnych platform licencjonowania, które udostępniają swój repertuar w sklepach internetowych w całej Europie. Chodzi to u trzy wyżej wymienione przykłady. Samo wspólne przedsięwzięcie pod nazwą CELAS może faktycznie licencjonować około 25% wszystkich dzieł muzycznych na rzecz dowolnego europejskiego detalisty muzycznego w Internecie, np. iTunes, CONNECT firmy Sony czy eMuzyka, w ramach jednej transakcji.
Jeśli chodzi o różnorodność kulturową, nasze zalecenie nie szkodzi różnorodności kulturowej. Istnieją jasne wskazania, że nowe platformy muzyki anglo-amerykańskiej, francuskiej czy hiszpańskiej to platformy otwarte. Platformy te mogą obejmować repertuar innych wydawców muzyki lub cały repertuar istniejących organizacji.
Nie znikną krajowe organizacje zbiorowego zarządzania. Autorzy nadal będą członkami lokalnych organizacji zbiorowego zarządzania, a przychody nadal będą zapewniane przez organizacje zbiorowego zarządzania powiązane z nowymi platformami licencjonowania.
Jeśli chodzi o sprawę praw, nie ma powodu, aby sądzić, że wieloterytorialny model licencjonowania jest nieodpowiedni ze względu na różnorodność kulturową lub ze względu na prawa artystów, zaś właściwy jest dla posiadaczy praw, którzy otrzymują tantiemy w ramach starego, terytorialnego modelu. Różnorodność kulturowa i prawa artystów również dotyczą zapewniania wyższych dochodów autorom, aby mogli nadal tworzyć.
Chciałbym teraz skoncentrować się na ostatnim zagadnieniu. Komisja aktywnie zachęca do rozwijania własnego rynku licencjonowania muzyki w Internecie. W tym zakresie, Komisja będzie dokładnie monitorować obrót wydarzeń na tym powstającym rynku i w ramach tej kontroli Komisja dokładnie rozważy zagadnienia poruszone w sprawozdaniu pani poseł Kataliny Lévai z 5 marca 2007 r.
Jeśli w okresie od teraz do roku 2010 zaobserwujemy, że na przykład w Internecie pojawiają się monopolistyczne struktury licencyjne, że repertuar dostępny w Internecie niedokładnie odzwierciedla różnorodność kulturową Europy i że sam rynek nie gwarantuje struktur licencyjnych UE, które dostosowane są do epoki Internetu, wtedy Komisja rozpatrzy stosowne alternatywne sposoby osiągnięcia tych celów.
Przewodniczący
Debata została zamknięta.
Głosowanie odbędzie się w czwartek 29 listopada w Brukseli.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Jacques Toubon  
na piśmie. - (FR) Celem pytania pana posła Dumitrescu było przypomnienie Komisji o jej odpowiedzialności. Przez swoje zalecenie z września 2005 r. i decyzję w sprawie zakwestionowania kompetencji terytorialnej PZZP, Komisja naruszyła stosunki pomiędzy posiadaczami praw i krajowymi organizacjami zbiorowego zarządzania i stało się to poza kontekstem jakichkolwiek działań legislacyjnych czy harmonizujących.
Pod płaszczykiem dostosowania do środowiska cyfrowego Komisja wprowadziła zamieszanie w europejski system praw autorskich i praw pokrewnych. To z kolei spowodowało koncentrację i podejście oparte na formacie, na niekorzyść artystów i na korzyść przemysłowców i innych podmiotów gospodarczych.
Komisja musi natychmiast zaprzestać podejmowania przypadkowych inicjatyw bez poważnej oceny ich wpływu. Musi przeanalizować sytuację we wszystkich sektorach sztuki i kultury, łącznie ze wszystkimi zainteresowanymi stronami, a następnie przyjąć wszechstronną politykę, która będzie odzwierciedlać wymagania różnorodności kulturowej, a także wartości europejskie i cele strategii lizbońskiej oparte na gospodarce wiedzy i innowacyjności. Musi również przedstawić Parlamentowi i Radzie spójne projekty dyrektyw zgodny z zasadami, które wspomniałem.
