Koppeling van de financiële ondersteuning op middellange termijn voor de betalingsbalansen van de lidstaten aan sociale voorwaarden (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de mondelinge vraag van Tatjana Ždanoka, Jean Lambert, namens de Verts/ALE-Fractie, Alejandro Cercas, namens de S&D-Fractie, Marian Harkin en Elizabeth Lynne, namens de ALDE-Fractie, aan de Commissie: Koppeling van de financiële ondersteuning op middellange termijn voor de betalingsbalansen van de lidstaten aan sociale voorwaarden (B7-0215/2009).
Tatjana Ždanoka
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik kom uit Letland, een land dat ernstig is getroffen door de financiële crisis. Zonder financiële hulp van buitenaf had Letland failliet kunnen gaan. We hebben zulke hulp gekregen van de EU en het IMF. De voorwaarde daarvoor was echter dat de Letse regering zou bezuinigen op de begrotingsuitgaven. Dat heeft zij gedaan door de pensioenen met 10 procent te verlagen en de pensioenen van werkende gepensioneerden met 70 procent, door de gezinsbijlagen en de ouderschapsbijlagen voor werkende ouders met 10 procent te verlagen en de belastingvrije voet van de inkomstenbelasting te verlagen.
Zoals u ziet, was de aanpak egalitair. Of iemand nu een pensioen had van EUR 100 of van EUR 1 000, er werd 10 procent vanaf gehaald. De Commissie verwelkomde deze bezuinigingen die op zo'n schandalige manier zijn doorgevoerd en ondertekende een memorandum van overeenstemming met Letland. Het was vanaf het allereerste begin duidelijk dat dergelijke niet-selectieve bezuinigingen de kwetsbaarsten in de samenleving zouden treffen. Is de Commissie niet op de hoogte van het Europees Jaar van de bestrijding van armoede?
De Letse situatie is niet uniek in de Unie. Hongarije en Roemenië hebben ook leningen van de Gemeenschap ontvangen. Anderen landen zullen misschien ook ooit gedwongen zijn om zo'n lening te vragen. We moeten daarom voorkomen dat er een precedent wordt geschapen van het accepteren van antisociale maatregelen.
Commissaris, natuurlijk kunt u zeggen dat u alleen het geld geeft en dat de regeringen van de lidstaten verantwoordelijk zijn voor het sociale beleid. Maar sociale rechten zijn wettelijk bindend voor de instellingen van de Europese Unie. Dat betekent dat alles wat de instellingen doen moet worden afgemeten aan de sociale rechten. Zo niet, dan zullen woorden over een hoge mate van sociale bescherming als taak van de EU hooguit nog een ironische glimlach opwekken.
Elizabeth Lynne
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, dit gaat er niet om de lidstaten precies te vertellen waar ze hun geld wel en niet aan mogen uitgeven. Elk land heeft zijn eigen onmiddellijke prioriteiten om uit de financiële problemen te komen.
Maar als lidstaten die hulp van de Europese Unie krijgen onder deze voorwaarde, moeten ze worden aangemoedigd het geld uit te geven op een manier die de beginselen van de Unie eerbiedigt - met andere woorden: ze mogen de noodzaak van sociale bescherming en sociale insluiting niet negeren.
Deze financiële crisis heeft mensen in de hele Europese Unie hard getroffen en daarom is het goed dat dit fonds bestaat. Miljoenen mensen zijn hun baan kwijtgeraakt. Velen van hen die werkloos zijn geworden in deze lidstaten behoren tot de meest kwetsbaren en degenen met de kleinste kans om snel weer werk te vinden. Daarom is het belangrijk dat de sociale vangnetten in die lidstaten niet worden genegeerd.
We hebben in onze mondelinge vraag met name gevraagd of de lidstaten verplicht zijn een evaluatie van de sociale effecten op te nemen in de verslagen die zij bij de Commissie indienen. Ik zou het op prijs stellen als u mij kunt vertellen of dit het geval is.
Het is belangrijk dat we de juiste boodschap afgeven aan de lidstaten die Europese financiering ontvangen via de financiële steun voor de middellange termijn. Ik ben er persoonlijk van overtuigd dat we duidelijk moeten maken dat de Commissie rekening kan houden met de manier waarop de meest kwetsbaren zijn geholpen voordat zij instemt met verdere steun.
Ik weet dat het voor lidstaten die in financiële moeilijkheden verkeren vaak niet eenvoudig is om zich bewust te blijven van hun sociale verplichtingen, vandaar deze mondelinge vraag. Het is zo belangrijk om te onthouden dat deze financiële crisis ook een menselijk gezicht heeft en dat dat gezicht vaak wordt vertegenwoordigd door degenen die toch al het meest gemarginaliseerd zijn in de samenleving.
Alejandro Cercas
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, voordat ik de vraag heb gesteld, heb ik aandachtig gekeken naar de precedenten en de standpunten die het Europees Parlement daarbij heeft ingenomen. En het is een feit, geen mening, dat het Parlement op 24 april van dit jaar een wetgevingsresolutie heeft aangenomen naar aanleiding van een voorgenomen herziening van Verordening (EG) nr. 332/2002, die op grond van artikel 100 van het Verdrag deze financiële instrumenten reguleert.
In die resolutie, mijnheer de commissaris, nam het Parlement een positieve houding in tegenover deze steunmaatregelen, tegenover het oplossen van de specifieke problemen van de lidstaten die het meest getroffen zijn door de financiële crisis, en verklaarde het Parlement zich ronduit solidair met vooral de landen die het meest recent tot de Unie zijn toegetreden. Maar tegelijkertijd stelde het Parlement duidelijk dat er voorwaarden aan die steun moesten worden verbonden en noemde het daarbij vier criteria, die de doelstellingen van de Gemeenschap zijn.
In de eerste plaats moeten de overheidsbestedingen kwaliteit hebben: het geld mag niet over de balk worden gegooid. In de tweede plaats moeten de socialezekerheidsstelsels en het beginsel van duurzame groei worden gerespecteerd. In de derde plaats mag het streven naar volledige werkgelegenheid niet worden losgelaten. En in de vierde plaats moet de klimaatverandering worden bestreden. En wanneer dat volgens ons goede doelstellingen zijn, moeten ze ook worden gerespecteerd in deze landen.
Het is nu een paar maanden later en we hebben tamelijk veel informatie ontvangen van ngo's, van vakbonden en van burgers over een van de vier landen die grote bedragen hebben ontvangen - 6,5, 3,1, 2,2 en 5 miljard euro - om hun openbare financiën te ondersteunen. En die hebben ons de cijfers versterkt die mijn collega zojuist heeft genoemd: bezuinigingen van 40 procent op het onderwijs, bezuinigingen van 10 procent op de pensioenen, halvering van de subsidies voor zieken, enzovoort.
Mijnheer de commissaris, gezien deze situatie wil het Parlement niet dat ons zwijgen daar wordt geïnterpreteerd - zoals nu gebeurt - alsof wij die maatregelen opleggen. We mogen in elk geval niet medeplichtig zijn aan de interpretatie dat Europa de meest kwetsbare delen van de bevolking aanvalt. Commissaris, indien mogelijk moeten we voorkomen dat de armsten opdraaien voor de aanpassingen.
Joaquín Almunia
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de problemen in Letland of Hongarije of Roemenië, de drie landen van de Europese Unie die op dit moment financiële steun uit de betalingsbalansfaciliteit ontvangen, zijn problemen die niet door dit Parlement, niet door de Europese Commissie en niet door de Europese Unie zijn veroorzaakt. Het zijn problemen die door de economische crisis zijn veroorzaakt, maar die de gevolgen van slecht beheer en slecht beleid door de verantwoordelijke politici van die landen hebben verergerd. Want er zijn landen die in dezelfde regio van de EU liggen als Letland, of in dezelfde regio als Hongarije, of in dezelfde regio als Roemenië, maar die niet met dezelfde problemen kampen, die de crisis veel beter het hoofd kunnen bieden, met steun uit de Europese begroting, via de structuurfondsen en het Cohesiefonds, met de bescherming die het lidmaatschap van de Europese Unie biedt en met het perspectief om tot de eurozone toe te treden, maar zonder dat ze een beroep hoeven te doen op de betalingsbalansfaciliteit.
Waarom hebben juist deze drie landen om steun moeten vragen? Waarom hebben we ze geld moeten lenen? Dat is niet de schuld van de Commissie of van het Parlement, of van de Europese Unie in het algemeen. Dat komt door slecht beleid in die landen.
Hoe helpen we deze landen? Door ze geld te lenen. Niemand leent geld uit zonder voorwaarden te stellen, en ook wij hebben geen toestemming van dit Parlement of van de Raad om geld uit te lenen zonder voorwaarden te stellen. We lenen geld uit onder bepaalde voorwaarden, en we stellen deze landen een aantal harde voorwaarden, want hun situatie is buitengewoon moeilijk. We zeggen tegen ze: "Bezuinig niet om de structuurfondsen en het Cohesiefonds te kunnen cofinancieren, neem geen regressieve maatregelen, voer geen bezuinigingen door die de meest kwetsbare groepen schaden”. Soms hebben we succes, en soms hebben we helaas geen succes, want dat hangt niet van ons af, maar van hen.
Ik deel derhalve uw zorgen, en ik deel ze niet alleen, maar ik geef ze namens u allen ook door aan de betrokken regeringen, terwijl ik ze tegelijkertijd namens de Europese Unie geld geef: een lening van 3,1 miljard euro aan Letland en ook omvangrijke leningen aan Roemenië en Hongarije.
Maar opgepast: niemand leent geld uit zonder voorwaarden, en ik ben ook niet bevoegd om dat namens u, namens de Europese Unie of namens de lidstaten te doen. En we kunnen ook geen besluiten nemen - goede noch slechte - waarvoor de regeringen en de parlementen van die landen verantwoordelijk zijn.
Wat we wel doen, is de regeringen en de parlementen van die landen eraan herinneren dat ze er ten eerste verantwoordelijk voor zijn dat ze hun landen in een crisis hebben gestort die veel ernstiger is dan in andere landen, en dat ze ten tweede bepaalde maatregelen niet mogen nemen en dat we niet bereid zijn om geld te lenen voor maatregelen die verder gaan dan wat strikt noodzakelijk is om de openbare financiën weer op orde te krijgen en om die landen zo ver te krijgen dat ze de toekomst weer tegemoet kunnen zien zonder dat ze de Europese Unie om leningen hoeven te vragen.
Jean-Paul Gauzès
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik geloof dat wat de commissaris zojuist heeft gezegd inderdaad het antwoord op de gestelde vraag inhoudt.
De Europese Unie stelt geen fondsen beschikbaar zonder daar voorwaarden aan te verbinden. Deze voorwaarden zij al genoemd: kwaliteit van de openbare uitgaven, duurzame ontwikkelingsdoeleinden, werkgelegenheidsbeleid, en klimaatverandering. Verder is het natuurlijk van belang dat de landen die we bijstand bieden de tekortkomingen van de vorige regering zo snel mogelijk corrigeren, om zo het verlangde niveau te kunnen bereiken.
Ik geloof echter wel dat we in tijden van crisis, zoals nu, met die voorwaarden niet moeten overdrijven. We moeten vertrouwen hebben in de regeringen van al die lidstaten die hulp ontvangen om de nodige maatregelen te kunnen nemen. Maatregelen die een terugkeer naar het verleden inhouden moeten daarbij worden vermeden - de commissaris heeft daar al op gewezen.
Uiteraard zijn uitgaven in de sociale sfeer heel belangrijk - die moeten gewoon doorgaan. En ook hier moeten we erop vertrouwen dat de lidstaten maatregelen zullen nemen om de situatie te corrigeren, en dat het verstandiger is geen pietluttige controles uit te voeren, die hoe dan ook niet doeltreffend zouden zijn.
Een beoordeling van de wijze waarop de lidstaten de Europese steun hebben aangewend komt aan de orde als er nieuwe steun wordt toegewezen. Pas dan kunnen we eventueel vaststellen welke maatregelen niet goed hebben gewerkt, zeker als het om maatregelen in de sociale sfeer gaat.
Pervenche Berès
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, u zult zich beslist herinneren dat we - zoals mijn collega, de heer Cercas, al aangegeven - twee condities hebben bedongen, toen we op 24 april de verhoging van de steun voor de betalingsbalansen aanvaardden, goedkeurden en ratificeerden. We stelden bij die gelegenheid dat deze ondersteuning aan voorwaarden moest worden verbonden, zeker in de sociale sfeer. We drongen verder aan op transparantie, zodat dit Parlement kan controleren onder welke voorwaarden de overeenkomsten met de betrokken lidstaten zijn afgesloten. Daarom geloof ik dat het debat dat we vanavond voeren gerechtvaardigd is: het is een zinvol en democratisch debat, dat moet aantonen dat er doeltreffend is gehandeld.
De Europese Unie verkeert duidelijk in een zeer kritische situatie, en het is zonneklaar dat deze crisis de solidariteit tussen de lidstaten aan de basis aantast, en zeker de solidariteit ten aanzien van bepaalde lidstaten. De toestand wordt nog eens verergerd door de berichten die ons vanuit Roemenië bereiken. We bevinden ons met betrekking tot dat land in grote moeilijkheden als gevolg van politieke onzekerheid die door deze crisis is ontstaan.
Het is echter zaak dat we de fouten van het verleden niet herhalen, en dat geldt vooral voor de fouten van het IMF, een instelling die tien jaar geleden formules heeft toegepast die - zoals we nu kunnen vaststellen - de zaken uiteindelijk alleen maar slechter hebben gemaakt. Ik ben het wel geheel oneens met mijn collega, de heer Gauzès. Die doet de aanbeveling om geen pietluttige controles uit te voeren en met de beoordeling van de wijze waarop de steun gebruikt is te wachten tot er een volgende steunverzoek wordt ingediend. Zo moet het beslist niet. Het moment waarop je de steun toekent is het moment om condities op te leggen. Ik geloof dat Europa zichzelf op een groot aantal vlakken al voldoende schade heeft berokkend door niet te controleren of met de steun verband houdende voorwaarden inderdaad werden nagekomen. Teveel om dit keer wederom de ogen te sluiten.
We kunnen vandaag de dag binnen de Europese Unie niet aanvaarden dat de zwakste lidstaten de prijs voor het aanpassingsbeleid betalen. Dat wil niet zeggen dat we de Commissie beschuldigen van wanbeheer met betrekking tot het beleid van Letland. Niemand hier in dit Parlement heeft aangegeven, mijnheer de commissaris, dat we die kant op willen.
Maar we kunnen niet toestaan dat de zwakste lidstaten betalen voor de begrotingssteun van de zijde van de Europese Unie en voor onze solidariteit jegens Letland. We geloven namelijk niet dat dit de juiste manier is om de balans van de Letse economie en de solidariteitsbetrekkingen met dit land te herstellen.
Marian Harkin
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het proces van sociale bescherming en sociale insluiting van de EU is essentieel voor het bereiken van de strategische doelstellingen van de Europese Unie van duurzame economische groei, meer en betere werkgelegenheid en meer sociale cohesie.
Tijdens een economische crisis is het risico van armoede en sociale uitsluiting voor veel burgers groter, maar vooral voor degenen in de marges van de samenleving, voor degenen die hun baan verliezen en voor degenen die afhankelijk zijn van de verschillende sociale vangnetten die in de verschillende lidstaten aanwezig zijn.
Deze vraag aan de Commissie is of zij probeert het proces van sociale bescherming en insluiting te integreren in het beleid voor de verstrekking van financiële steun aan de betalingsbalans van de lidstaten voor de middellange termijn op grond van Verordening (EG) nr. 332/2002 van de Raad.
Ik ben altijd gevoelig voor het opleggen van te veel verplichtingen en overmatige bureaucratie aan ontvangers van steun, en dat geldt voor lidstaten, maar ook voor het MKB en voor individuen. Als die verplichting echter helpt een kernbeginsel van de EU zoals sociale insluiting te realiseren, dan is dat wel belangrijk. We kunnen niet streven naar een proces van sociale insluiting en heel veel documenten produceren waarin we beschrijven hoe dat bereikt moet worden als we er niet tegelijkertijd voor zorgen dat dit proces wordt geïntegreerd in onze initiatieven.
De commissaris zegt dat we strenge voorwaarden aan deze leningen hebben verbonden. Maar het is mij niet helemaal duidelijk wat deze voorwaarden zijn en of ze sociale voorwaardelijkheid bevatten.
Ongeacht de omstandigheden waarin geld uit de EU-fondsen wordt uitgekeerd, kunnen we niet onze handen in onschuld wassen en er het beste van hopen. Ons is gevraagd de lidstaten te vertrouwen. De lidstaten vertrouwen is prima, maar vertrouwen moet altijd verdiend worden en als er zorgen zijn, moeten die naar mijn mening worden aangepakt.
Patrick Le Hyaric
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, de meeste economen beweren nu dat de crisis vooral het gevolg is van het feit dat via arbeid opgebouwde rijkdom is overgeheveld naar kapitaal en winsten. Verder is men het er vrij algemeen over eens dat in die landen die hun systemen voor sociale zekerheid en hun openbare diensten intact hebben gelaten, de bevolking minder zwaar te lijden heeft gekregen van de gevolgen van de crisis.
Het probleem dat we vanavond bespreken heeft betrekking op de aard van de voorwaarden die je kunt verbinden aan steun ten behoeve van de bevolking zoals die door Europa of het Internationaal Monetair Fonds kan worden toegezegd. Zulke steun kan niet langer afhankelijk worden gemaakt van de implementatie van plannen voor structurele aanpassingen bedoeld om de uitgaven op sociaal vlak en onderwijs terug te dringen en openbare sectoren - waaronder sociale diensten van algemeen nut - te privatiseren. Dat soort maatregelen is niet langer doeltreffend, en dat moeten we nu eindelijk eens erkennen; ze zouden deze crisis en de werkloosheid en armoede alleen maar verergeren.
Daarom geloven wij dat we de bij deze voorwaarden gehanteerde criteria moeten omkeren en besluiten dat de toekenning van Europese of IMF-middelen wel aan voorwaarden kan worden verbonden, maar dan volgens een nieuw systeem, met nieuwe criteria. Die nieuwe criteria moeten gericht zijn op het bevorderen van een andere verdeling van de rijkdom, waardoor lonen, pensioenen en de inkomens van de sociale minima omhoog gaan. De sociale zekerheid moet op een hoog niveau gehandhaafd blijven, met garanties van werk voor iedereen. Uiteindelijk is het immers zo dat sociale vooruitgang economische efficiëntie in de hand werkt, en niet andersom.
Arturs Krišjānis Kariņš
(LV) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, de Europese Commissie heeft duidelijk en coöperatief begrip getoond voor de lidstaten die financiële problemen hebben ondervonden als gevolg van de crisis. Stabiele, sterke stelsels voor sociale steun kunnen niet worden onderhouden als de lidstaten geen sterke economieën hebben. Mijn collega-Parlementsleden stellen voor de voorwaarden voor de levering van financiële steun te beperken, maar ik vind dat in beginsel onwenselijk. In plaats daarvan moeten we ons serieus bezighouden met de mogelijkheid van uitbreiding van de voorwaarden waaronder financiële steun kan worden verkregen, zodat deze niet alleen gebruikt kan worden voor het versterken van de begrotingen en financiële stelsels van de staten, maar ook voor de ontwikkeling van de economie.
Investering in de economie is noodzakelijk om op de lange termijn een stabiel stelsel van sociale steun te kunnen garanderen. Een dergelijke toepassing van de middelen voor financiële steun zou de beste manier zijn om zo snel mogelijk hulp te bieden aan lidstaten die te maken hebben met financiële moeilijkheden. Of deze staten de crisis te boven komen en of zij verder stabiliseren, hangt nauw samen met het beleid van de Europese Unie met betrekking tot die staten. Alleen geharmoniseerde en effectieve actie levert op Europese schaal resultaten op. Financiële steun is niet de enige manier waarop Europese staten elkaar kunnen steunen en moet dat ook niet zijn. Er moeten complexe oplossingen worden gevonden die de economische ontwikkeling van alle lidstaten van de Europese Unie koesteren.
Kinga Göncz
(HU) De landen waar het hier om gaat, zijn de nieuwe lidstaten van de Europese Unie. Die landen moesten na de val van het communistische regime tegelijkertijd zorgen voor de verliezers van de omwenteling, ze moesten concurrerend zien te worden op de vrije markt na een economische herstructurering, en ze moesten een economie met een evenwichtige structuur opbouwen. In deze landen hebben mensen minimale reserves. Het aflossen van hypotheken stuit op moeilijkheden vanwege het hoge percentage leningen in buitenlandse valuta. De werkloosheid neemt toe vanwege de moeilijkheden van de zich eenzijdig ontwikkelende economie en ook de sociale uitgaven zijn gedaald.
We zien dat als gevolg van maatschappelijke spanningen instabiliteit is opgetreden, vooral in politiek opzicht. In veel landen neemt de steun voor extreme denkbeelden toe en wint het populisme terrein. Ik ben van mening dat we de situatie met dit alles in het achterhoofd moeten evalueren en verdere taken moeten bepalen in de zin van en gebaseerd op de Europese solidariteit.
Jürgen Klute
(DE) Mijnheer de Voorzitter, het onderwerp waarover wij vanavond debatteren heeft al vaker op de agenda van het Europees Parlement gestaan. Zoals bekend laat de Commissie zich bij het verlenen van steun leiden door de voorwaarden van het Internationaal Monetair Fonds. Dat is al een paar maal opgemerkt.
In het licht daarvan heeft het Europees Parlement herhaaldelijk vragen aan de Commissie gesteld. Het Europees Parlement heeft er in november 2008 bij de Commissie op aangedrongen om een analyse te presenteren van de gevolgen van het gedrag van banken die hun activa destijds uit de kort daarvoor toegetreden lidstaten hadden overgeplaatst. Op 24 april jongstleden heeft het Europees Parlement hier nogmaals op aangedrongen. Tevens heeft het Europees Parlement verzocht om te worden geïnformeerd over de intentieverklaringen tussen de Commissie en de lidstaten die steun ontvangen, waarin de voorwaarden voor het verlenen van de steun tot in detail zijn vastgelegd. Bij mijn weten zijn deze vragen tot op heden nog niet beantwoord.
Mijn eerste vraag luidt daarom: is het waar dat deze vragen tot op heden niet zijn beantwoord? Indien dat het geval is, luidt mijn tweede vraag: waarom zijn deze vragen tot op heden niet beantwoord? En mijn derde vraag is dan: wanneer mogen wij een antwoord op deze vragen verwachten?
Theodor Dumitru Stolojan
(RO) Als vertegenwoordiger van Roemenië, een land dat heeft geprofiteerd van financiële steun van de Europese Commissie voor de betalingsbalans, wil ik mijn dank uitspreken aan de Europese Commissie voor de snelle actie die is ondernomen voor het toekennen van financiële steun voor de betalingsbalans. Zonder die steun waren de economische en sociale problemen van Roemenië veel ernstiger geweest.
De landen die financiële steun hebben ontvangen hebben zeker veel sociale problemen, en de vorm van sociale voorwaarden die gesteld kunnen worden in deze overeenkomsten voor financiële steun, zijn een punt van bespreking. Als we het probleem in dit licht bekijken moeten wij niet vergeten dat er in deze landen problemen zijn met verzekeringen en sociale steun die hebben bijgedragen aan het gebrek aan evenwicht, waardoor financiële steun voor de betalingsbalans nodig was. Daarom moeten wij, bij het bespreken van sociale voorwaarden, het ook hebben over de hervormingen die nodig zijn in de sociale sectoren, met name het pensioenstelsel, zodat we op middellange- en lange termijn financiële stabiliteit kunnen bewerkstelligen. Dit zal sterk bijdragen aan een oplossing voor de problemen van deze landen.
Proinsias De Rossa
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de Internationale Arbeidsorganisatie, de ILO, heeft onlangs gezegd - in juni, bij de presentatie van haar wereldwijde pact voor banen - dat de wereld er na de crisis anders uit zou moeten zien.
Ik vrees dat dat niet gaat gebeuren. Wat we zouden moeten hebben aan het einde van deze crisis is een duurzamere economie met fatsoenlijke werkgelegenheid, met hoogwaardige overheidsdiensten en eerlijke globalisering, op weg naar de tenuitvoerlegging van de millenniumdoelen voor ontwikkeling. Maar dat krijgen we niet. Wat we krijgen is een bezuiniging door de banken en financiers in Europa en in de rest van de wereld, die simpelweg proberen hun privileges te behouden.
Op hetzelfde moment dat de Commissie goedkeurt dat er miljarden euro's worden uitgetrokken om de Ierse banken te redden, hebben we een Ierse regering die op dit moment plannen maakt voor het vernietigen van de lokale ontwikkeling, het vernietigen van programma's voor gemeenschapsontwikkeling die worden gesteund door de Europese Unie. Ze zijn bezig ons onderwijsstelsel te vernietigen.
Vandaag vond de presentatie plaats van het verslag van de Europese Stichting tot Verbetering van de Levens- en Arbeidsomstandigheden getiteld Restructuring in the Recession. Ik wil hier twee regels citeren: "Idealiter zou het de voorkeur hebben dat de maatregelen voor het aanpakken van de onmiddellijke problemen die zijn veroorzaakt door de recessie worden afgestemd op de langetermijndoelstellingen”. Het lijkt mij dus dat de Commissie erop moet aandringen dat alle lidstaten dat ten minste proberen.
Czesław Adam Siekierski
(PL) In tijden van economische crisis - een crisis waarvan we allemaal nog steeds de pijnlijke gevolgen ondervinden - hebben tal van landen besloten om bij diverse financiële instellingen om verzoek om financiële steun in te dienen. We zouden ons echter moeten afvragen welk aandeel van deze niet onaanzienlijke bedragen terechtgekomen is bij de personen die het zwaarst door de crisis zijn getroffen of die in deze moeilijke situatie de meeste hulp nodig hebben.
Duizenden mensen in Europa verliezen van de ene op de andere dag hun baan en zijn niet meer in staat om in hun eigen levensonderhoud en dat van hun gezinsleden te voorzien. Houden de regeringen van de lidstaten bij het aanvragen van financiële steun enigszins rekening met deze sociale factor? Dat is twijfelachtig, gezien de verslechterende omstandigheden waarin mensen vandaag moeten leven en gezien de stijgende werkloosheid in een groot aantal Europese landen. Ik zou het Europees Parlement daarom willen oproepen om niet onverschillig te blijven voor de noden van gewone mensen, die - zoals vaak het geval is - het zwaarst te lijden hebben onder de negatieve gevolgen van de foute beslissingen van de beleidsmakers.
Ilda Figueiredo
(PT) De toepassing van het beginsel van economische en sociale cohesie is vooral belangrijk in tijden van crisis. Dat vereist niet alleen een forse toename van de Gemeenschapsbegroting, maar ook een rechtvaardige verdeling van de rijkdom, alsmede andere beleidsmaatregelen die voorrang verlenen aan bescherming en sociale integratie, het scheppen van werkgelegenheid met rechten voor iedereen en toegang tot universele openbare diensten van goede kwaliteit om de grondrechten van alle burgers te waarborgen.
Daarom moeten alle financiële bijdragen van de Gemeenschap en alle voorstellen voor economische en financiële maatregelen vergezeld gaan van een beoordeling van de bijbehorende sociale gevolgen, om te voorkomen dat de ongelijkheden en de armoede blijven toenemen. Mijnheer de commissaris, wij hopen dat de Europese Commissie na dit debat met initiatieven zal komen om deze doelstelling te verwezenlijken.
Seán Kelly
(EN) Mijnheer de Voorzitter, het is interessant - hoewel enigszins deprimerend - om te luisteren naar de discussie en het debat hier vanavond, in het bijzonder wanneer de Europese Unie te goeder trouw handelt om te proberen landen in moeilijkheden te helpen.
Ons eigen land, Ierland, heeft in zekere mate geprofiteerd en met name de globaliseringsfondsen, die eraan zouden moeten komen, zijn daar een voorbeeld van. Tegelijkertijd vraagt men zich af hoe het mogelijk is dat er wanbeheer plaatsvindt, wanneer het geld aan deze landen beschikbaar wordt gesteld onder wat wordt beschreven als strenge voorwaarden. Men zou toch denken dat een deel van deze strenge voorwaarden bedoeld is om ervoor te zorgen dat er geen wanbeheer plaatsvindt en, als dat toch gebeurt, dat dit wordt rechtgezet.
Kan de Commissie garanderen dat deze fondsen kunnen worden stopgezet of teruggehaald of dat er boetes kunnen worden uitgedeeld? Want het is onacceptabel dat wanneer iets - zoals mijn collega mevrouw Harkin zei - op basis van vertrouwen wordt gegeven, dat vertrouwen niet wederzijds is.
Ten tweede - en laatste - zullen we nooit de situatie bereiken waarover Proinsias De Rossa sprak, namelijk een maatschappij die na de crisis beter is dan nu.
Joaquín Almunia
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik zeggen dat ik me volledig kan vinden in de voorwaarden die het Europees Parlement heeft aangenomen. Dat is wat de Commissie doet: wanneer de Commissie geld uit de betalingsbalansfaciliteit leent aan deze drie lidstaten, leent de Commissie dit geld van de markt om het vervolgens tegen exact dezelfde voorwaarden - die voor die landen veel gunstiger zijn dan de voorwaarden die ze zelf hadden kunnen bedingen wanneer ze rechtstreeks geld van de markt hadden geleend - aan die landen uit te lenen, op bepaalde vorwaarden, om te zorgen dat ze het terugbetalen. Maar daarbij houden we rekening met de vier voorwaarden die u hebt genoemd en die dit Parlement heeft aangenomen. Daar kunnen we ons volledig in vinden.
Maar wanneer de betalingsbalansfaciliteit wordt gebruikt, kan het niet zo zijn - en tijdens enkele interventies kreeg ik het gevoel dat dat is wat u probeerde te bereiken - dat begrotingsmiddelen (de structuurfondsen, het Cohesiefonds enandere programma's en hulpmiddelen) gelijk worden gesteld aan een lening om de financiële problemen van een land op te lossen.
Het probleem van Letland is, zoals dat ook het probleem van Hongarije en het probleem van Roemenië was, dat Letland een beroep op de betalingsbalansfaciliteit moet doen omdat het niet op de markt terecht kan voor leningen om zijn financiële behoeften te financieren. Dat is het probleem. We hebben het niet over een programma voor een concrete activiteit of over concrete programma's, we hebben het over landen die een financieel probleem hebben dat ongetwijfeld voor een deel te wijten is aan de crisis, maar dat als gevolg van slecht beleid in het verleden veel groter is dan in landen die in objectief vergelijkbare omstandigheden verkeren.
En stelt u alstublieft niet de Commissie of het Europees Parlement of de Raad van ministers verantwoordelijk voor het slechte beleid van de regeringen van enkele lidstaten. Wij zijn daar niet verantwoordelijk voor. Het is onze verantwoordelijkheid om te helpen bij het vinden van een oplossing voor een financieel probleem. Dat probleem is gedeeltelijk een betalingsbalansprobleem, dat te maken heeft met de schulden van de private sector, die bepaalde bedragen moet herfinancieren of schulden moet aflossen die die sector niet kan financieren, en soms is het ook gedeeltelijk een behoefte van de overheidssector.
Wanneer dat laatste het geval is, wanneer de staatsschuld moet worden gefinancierd, zijn er meer mogelijkheden om concrete voorwaarden te stellen, en gelooft u me, die stellen we. Eergisteren heb ik hier in Brussel nog geprobeerd een vertegenwoordiger van de regering van Letland over te halen om de maatregelen die de regering wil nemen in het kader van de begroting 2010 progressiever te maken. Maar u kunt niet van de Commissie vragen dat ze een land dwingt om een belastinghervorming aan te nemen die dat land niet wil aannemen. Ongeacht de merites van zo'n belastinghervorming - en dat weet u net zo goed als ik - hebben we die mogelijkheid niet.
Wat is dan ons alternatief, als vertegenwoordigers van de Europese burgers? Moeten we toelaten dat het betrokken land een solvabiliteitsprobleem krijgt? Dat het zijn buitenlandse verplichtingen niet kan nakomen, ongeacht of het daarbij nu om overheids- of private schulden gaat? Dat die financiële problemen het land dwingen om zijn munt met 25 procent of 30 procent te devalueren, waardoor gezinnen, bedrijven en de publieke sector met schulden in buitenlandse valuta's onmiddellijk tot armoede zouden vervallen? Ik weet zeker dat u dat niet wilt, en ik wil het ook niet. Dat zijn de omstandigheden waaronder we werken.
Ik deel al uw analyses: de analyse van de heer De Rossa, de analyse van de heer Cercas, de analyse van mevrouw Berès, al uw analyses. Natuurlijk deel ik die. Maar de werkelijkheid van een land als Letland of Roemenië is op dit moment complexer dan dat. Stelt u zich eens voor dat u degene bent die namens u allen moet besluiten of er wel of geen lening moet worden verstrekt aan een land dat geen leningen van de markt kan krijgen, zoals de meerderheid van de lidstaten of de meest geïndustrialiseerde landen dat wel kunnen. Dat is de situatie. En daar zijn we een oplossing voor aan het zoeken, met inachtneming van de vier voorwaarden die u hebt gesteld en waar ik me in kan vinden.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
José Manuel Fernandes  
De mondiale financiële crisis heeft diepgaande en verreikende gevolgen gehad voor het verkeer van personen in de wereld. Dit betekent dat er een grotere politieke en sociale integratie nodig is. Een sterker en meer solidair Europa. De Europese Unie moet ervoor zorgen dat op haar eigen grondgebied alle grondrechten gewaarborgd zijn. Ze kan immers geen beleid prediken dat ze zelf niet toepast. Daarom pleit ik voor een nieuw Europees sociaal concept waarmee de minimale sociale rechten van alle Europese burgers gewaarborgd kunnen worden. Zo zijn er bijvoorbeeld minimumnormen nodig op het gebied van de volksgezondheid, het onderwijs en de sociale pensioenen, die op Europees niveau gewaarborgd moeten zijn. Het lijkt mij essentieel dat wij dergelijke minimumnormen vaststellen, omdat ze tot meer homogene arbeidsomstandigheden zullen leiden en het verkeer van bedrijven en werknemers zullen helpen reguleren. Het spreekt vanzelf dat de financiële steun van de Unie enerzijds niet afhankelijk kan worden gesteld van beleidsacties die onder de exclusieve bevoegdheid van de lidstaten vallen, en anderzijds deze beleidsacties niet aan voorwaarden kan onderwerpen. Dat betekent echter niet dat er geen grotere politieke en sociale integratie nodig is. Integendeel, het is essentieel dat die integratie er komt.
Silvia-Adriana Ţicău  
De financiële crisis heeft een aantal lidstaten genoodzaakt een beroep te doen op assistentie van de EU (Verordening 332/2002(1) van achttien februari 2002) en van de internationale gemeenschap (Internationaal Monetair Fonds). Deze steun moet zijn gericht op het creëren van de juiste omstandigheden voor het bieden van sociale steun en insluiting, en op het opzetten van een kader voor economische ontwikkeling en het creëren van nieuwe banen. In de periode tussen maart 2008 en mei 2009 is het werkloosheidscijfer in de 27 EU-landen gestegen tot 8,9 procent, en het aantal werklozen is gestegen van 5,4 miljoen tot 21,5 miljoen. Verlies van werk is de belangrijkste zorg van Europese burgers. De Europese Unie en haar lidstaten moeten in staat zijn om bestaande banen te behouden en andere, nieuwe banen te creëren. Dit kan worden gerealiseerd door effectieve investeringen in landbouw, onderwijs en gezondheidszorg, evenals in de infrastructuur voor transport en energie. Iedere Europese burger die zijn of haar baan verliest betekent een Europees gezin met een lager inkomen en daardoor een lagere kwaliteit van leven. Iedere gecreëerde baan betekent een gezin met een fatsoenlijke levensstandaard en onderwijs van goede kwaliteit voor de jongere generatie. Het succes van het Europese model wordt gemeten aan de hand van de kwaliteit van leven van de 500 miljoen Europese burgers.
