Eurozone (2007) - Europese Centrale Bank (2006) (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
het verslag van Dariusz Rosati, namens de Commissie economische en monetaire zaken, over het jaarverslag 2007 over de eurozone en
het verslag van Gay Mitchell, namens de Commissie economische en monetaire zaken, over het jaarverslag 2006 van de Europese Centrale Bank.
Het doet mij zeer veel genoegen de voorzitter van de Eurogroep, de Luxemburgse premier en minister van Financiën Jean-Claude Juncker hier te verwelkomen. Daarnaast verheugt het mij de president van de Europese Centrale Bank, Jean-Claude Trichet, in het Europees Parlement welkom te mogen heten. Verder heet ik commissaris Joaquín Almunia hartelijk welkom.
Dariusz Rosati 
rapporteur. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, ik heb het genoegen om het tweede verslag in zijn soort te presenteren dat door het Europees Parlement is opgesteld in reactie op het jaarverslag van de Europese Commissie over de eurozone. Het verslag van de Commissie geeft de economische situatie in de eurozone weer in het jaar 2007.
De resultaten in het verslag geven reden tot tevredenheid. De economische groei in de eurozone steeg tot 2,7 procent, wat het beste resultaat is sinds het jaar 2000. Het werkloosheidspercentage liep terug tot 7,6 procent, het laagste niveau sinds vijftien jaar. Tegelijkertijd vormt de eurozone een steeds stabielere kern in de globale economie.
Ondanks dit over het algemeen gunstige beeld van de algehele situatie van de eurozone zijn er enkele minder gunstige ontwikkelingen waar te nemen. We besteden daar aandacht aan in ons verslag. Ten eerste is het tempo van de fiscale aanpassingen te traag, met name in de landen die nog steeds kampen met een hoog begrotingstekort. Ik wil in herinnering brengen dat het Stabiliteits- en Groeipact de lidstaten verplicht om op middellange termijn de doelstelling te bereiken van een begroting die ten minste in evenwicht is. Daarvoor is het belangrijk om een begrotingsoverschot te creëren in conjunctureel gunstige tijden, zodat er financiële reserves opgebouwd worden voor tijden van recessie. In deze context beoordelen we de houding van sommige lidstaten kritisch, omdat ze de huidige periode van hoge economische groei niet benutten om de noodzakelijke bezuinigingen op de openbare uitgaven te bewerkstelligen.
Ten tweede wijst het Parlement op het feit dat ondanks de goede gemiddelde scores van de eurozone als geheel, er essentiële verschillen in de economische situatie van de afzonderlijke lidstaten zijn. Verontrustend is vooral de afname van het globale concurrentievermogen van de economieën van sommige landen, meestal doordat de salarissen sneller stijgen dan de arbeidsproductiviteit.
Ten derde roepen we op de noodzakelijke structurele hervormingen volgens de richtsnoeren van de vernieuwde Lissabon-strategie voort te zetten. Men dient de verwijdering van de resterende belemmeringen op de goederen- en dienstenmarkten te bespoedigen en de bevordering van de integratie van de financiële en arbeidsmarkten, die essentieel zijn voor het goed functioneren van de eurozone, voort te zetten. We wijzen in het bijzonder op een snelle tenuitvoerlegging van de Dienstenrichtlijn, die zal bijdragen aan een snellere stijging van de arbeidsproductiviteit en een daling van de inflatie in de dienstensector. Dit is van essentieel belang, omdat de dienstensector ongeveer 70 procent uitmaakt van het BBP van de eurozone.
Ten vierde onderstreept het Parlement dat het belangrijk is om de eurozone uit te breiden teneinde de economische en monetaire unie en de gemeenschappelijke munt te versterken. Wij zijn ingenomen met het besluit tot uitbreiding van de eurozone met Cyprus en Malta en we hopen dat ook de overige lidstaten in de nabije toekomst zullen toetreden. We wijzen erop dat er sprake moet zijn van doorzichtigheid en uniforme criteria bij de beoordeling van de mate waarin landen gereed zijn voor toetreding tot de eurozone. Het economische nut en de politieke betekenis van deze criteria dienen geen twijfels op te roepen.
In deze context roepen wij de Commissie en de Raad op een serieus debat te beginnen over de criteria voor nominale convergentie.
Ten slotte wil ik het belang van goede governance en een betere afstemming van het beleid in de eurozone onderstrepen. Dat is noodzakelijk als we de mogelijkheden die de gemeenschappelijke munt ons biedt, ten volle willen benutten. Ik ben verheugd over het feit dat de Eurogroep in april 2007 oriëntaties heeft aangenomen voor het begrotingsbeleid in de lidstaten van de eurozone. We verwachten dat de uitvoering op dit punt van zeer nabij zal worden gevolgd. Bij deze gelegenheid wil ik premier Juncker verzekeren dat hij in deze kwestie de volledige steun van het Parlement heeft.
Graag zou ik ook commissaris Almunia willen feliciteren met de opstelling van het tweede verslag van de Commissie over de economische situatie in de eurozone en ik hoop dat ook de verslagen van de komende jaren goed nieuws zullen brengen.
Gay Mitchell 
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat dit verslag gezamenlijk met het verslag over de eurozone wordt besproken. Ik zou daaraan willen toevoegen dat het verslag dat ik presenteer unaniem is aangenomen door de Commissie economische en monetaire zaken.
Laten we beginnen met de economische situatie: in 2006 werd het economische herstel van de eurozone een zichzelf onderhoudend proces met de binnenlandse vraag als voornaamste drijvende kracht. Twee miljoen banen werden gecreëerd in 2006 en de werkloosheid daalde van 8,4 procent tot 7,6 procent. Tegen de achtergrond van dit herstel wil ik graag de hoofdpunten van het verslag benadrukken. In het licht van het recente herstel moet een verdere verhoging van de rentetarieven met de nodige voorzichtigheid gebeuren om de economische groei niet in gevaar te brengen. Het is cruciaal dat de lonen gelijke tred houden met de ontwikkeling van de productiviteit teneinde het concurrentievermogen van de lidstaten te behouden en het creëren van banen mogelijk te maken in een non-inflationaire omgeving. Begrotingsconsolidatie is cruciaal en des te noodzakelijker in voorspoedige tijden, teneinde groei op lange termijn mogelijk te maken.
Het verslag stelt vast dat kleine economieën op het gebied van groei beter hebben gepresteerd dan grote economieën sinds de invoering van de eurozone, waarbij met name Ierland, Finland, Griekenland, Luxemburg en Spanje een hogere gemiddelde groei hebben bereikt dan het gemiddelde van de eurozone, en we zijn van mening dat lessen kunnen worden geleerd van dergelijke ontwikkelingen. Het verslag toont zich bezorgd over de voortdurende waardevermeerdering van de euro ten opzichte van de meeste Europese munteenheden. Op grond van artikel 111 van het Verdrag is de Raad verantwoordelijk voor het wisselkoersbeleid, zonder dat evenwel nader wordt aangegeven op welke wijze aan deze bevoegdheid inhoud dient te worden gegeven.
Het verslag verzoekt de Eurogroep, de Raad en de ECB hun respectieve bevoegdheid ten volle uit te oefenen en te coördineren. Ook verzoekt het verslag het ECB met aandacht toe te zien op de ontwikkeling van het gebruik van de euro als reservevaluta voor centrale banken en om, in het kader van haar jaarverslag over de internationale rol van de euro, aan te geven om welke hoeveelheden het gaat en de gevolgen daarvan, met name op het gebied van de wisselkoersen, te analyseren. Het zal de heer Trichet niet ontgaan zijn dat telkens wanneer hij in de afgelopen twee jaar voor de Commissie economische en monetaire zaken van het Parlement verscheen, ik de kwestie van onroerendgoedprijzen met hem heb aangekaart. Dit blijft een punt van zorg voor mij. Het verslag verzoekt de ECB dan ook deze ontwikkelingen goed in het oog te houden, aangezien deze mogelijk gevolgen hebben voor de reële economie. Het verslag verzoekt de ECB mogelijke aanpakken met de daaraan verbonden voordelen te presenteren, zoals het opnemen van onroerend goed in de geharmoniseerde index van consumentenprijzen of het ontwikkelen van een specifiek soort indicator, of specifieke maatregelen voor te stellen die op nationaal niveau genomen kunnen worden, met het oog op de verschillen die tussen de nationale markten bestaan.
Ik zal later ingaan op de Fed-formule. Wellicht is het tijd om een ECB-formule te ontwikkelen als hulpmiddel om de waarschijnlijke gevolgen van renteverhogingen op onroerendgoedprijzen te voorspellen. Mijn verslag gaat verder in op de kwestie van sub-prime lending en stelt dat lessen kunnen worden geleerd binnen de EU van de potentiële problemen die sub-prime lending oplevert voor de Amerikaanse economie.
Ik zou graag kort willen stilstaan bij een uiterst zorgwekkende kwestie voor Ierland, maar die mogelijk ook van belang is voor andere leden van de eurozone. Vorig jaar voorspelde makelaarskantoor Hook and McDonald dat de huizenprijzen in Ierland met 9 procent zouden stijgen; Sherry Fitzgerald hield het op 8 à 10 procent en Friends First en IIB op 7 procent, terwijl Allied Irish Banks uitging van een stijging tussen 3 en 6 procent. Uit de recente Irish Permanent tsb/ESRI-index blijkt nu dat de huizenprijzen in Ierland tussen januari en mei 2007 met 2,1 procent zijn gedaald en een verdere daling ligt in de lijn der verwachtingen. Dit jaar zal sub-prime lending - dat wil zeggen lenen aan armere mensen, mensen met onregelmatige inkomsten of moeilijke historie met het afbetalen van leningen - naar verwachting toenemen tot 4 miljard euro in Ierland. Als de gemiddelde lening tussen 200 000 en 400 000 euro bedroeg, dan zijn er alleen al in Ierland 10 000 à 20 000 van dergelijke leningen. Sub-prime leningverstrekkers zijn een vrij nieuw fenomeen op de Ierse markt en vragen over het algemeen tweemaal de gangbare hypotheekrente om leningverstrekkers te 'compenseren' - zoals ze het zelf uitdrukken - voor hogere risico's. In één geval heeft een hypotheekbank die sinds 2005 actief is in Ierland al dertig huizen weer in bezit genomen.
Ook in Groot-Brittannië begint men vraagtekens te zetten bij sub-prime lending. Al enige tijd is bekend dat er een Fed-formule bestaat in de Verenigde Staten. De door de Amerikaanse Federal Reserve bedachte Fed-formule laat volgens een van haar voormalige economen zien dat doorgaans, wanneer huizenprijzen meerdere jaren achtereen opgedreven zijn door lage rentetarieven, zodra deze rente stijgt de prijzen ruwweg achttien maanden tot twee jaar later gaan dalen. Ik denk dat de ECB deze formule ook moet hanteren en een ECB-formule moet ontwikkelen, omdat we het momenteel aan mensen uit de bedrijfstak overlaten om de prognoses op te stellen, en dat zijn juist degenen - waaronder de financiële instellingen - die er het meest baat bij hebben.
Het verslag dringt er bij de Commissie op aan de kwaliteit van het toezicht op offshore-locaties en hedge funds te beoordelen. Het herhaalt eerder geformuleerde verzoeken over democratische controle en de noodzaak om beknopte verslagen van de vergaderingen te publiceren. Het vestigt de aandacht op het feit dat de rentetarieven op voorschotten in rekening-courant uiteenlopen van 7 procent tot 13,5 procent en vraagt de ECB dit verder te onderzoeken.
Tot slot stelt het verslag dat het aantal bankbiljetten in omloop eind vorig jaar 11,3 miljard bedroeg, met een waarde van 628,2 miljard euro, maar dat het bezorgd is over de toename van het aantal bankbiljetten van 50, 100 en 500 euro. Bankbiljetten van 500 euro zijn alleen al met 13,2 procent toegenomen. Mijn verslag, en daarin wordt het gesteund door de Commissie economische en monetaire zaken, wijst op mogelijke criminele activiteiten bij het gebruik van dergelijke grote coupures en stelt dat dit verder onderzoek door de ECB vereist. Ik hoop dat de heer Trichet in staat zal zijn te reageren op dit verslag en met name - niet vandaag maar misschien over enige tijd - zich te buigen over mijn suggestie over een ECB-formule als tegenhanger van de Fed-formule zodat we beschikken over een heuse en accurate indicator voor het waarschijnlijke effect van renteverhogingen op huizenprijzen in de lidstaten van de eurozone.
Jean-Claude Juncker
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de president van de Centrale Bank, mevrouw de voorzitter van de commissie, dames en heren rapporteurs, dames en heren.
Wij hebben in Europa het inhoudelijke debat vervangen door een reeks simpele gesprekken. Men nodigt ons uit op de plenaire vergadering van het Parlement - dat ik amper zie - en dan merk ik dat er gesproken wordt over de dagelijkse levensomstandigheden van de Europeanen. Gelukkig komt dat wel de geloofwaardigheid van onze instellingen ten goede.
De Europese kranten, vooral de kranten van deze week, berichten ons over de besprekingen die tijdens een recente eurogroep zouden zijn gevoerd met een gast die wij 's avonds in ons midden mochten hebben. In de opiniepagina's van de kranten worden die lange besprekingen samengevat in amper vijfentwintig regels, en dan beklagen wij ons erover dat de Europeanen slecht op de hoogte zijn van de Europese realiteit. Nu, dat geloof ik.
Aan de andere kant constateer ik tot mijn genoegen dat er maar heel weinig verschil zit tussen de kern van het verslag van onze vriend Rosati en het gemeenschappelijk overleg dat wij in onze eurogroep hebben gevoerd. Er zijn slechts een paar nuanceverschillen. Wij constateren beiden dat de groei in Europa weer in de lift zit, dat deze een groter gebied beslaat en langer aanhoudt. Het draait allemaal om de vraag of wij over een paar maanden al dan niet kunnen constateren op basis van dit langere herstel, van deze sterkere groei in Europa, of het groeipotentieel van de Europese Unie en met name van de eurozone uiteindelijk een bovenwaartse ontwikkeling te zien geeft. Wij zijn het erover eens dat de onderbezettingsgraad en de werkloosheid momenteel dalen. Wij hebben het laagste werkloosheidspercentage sinds heel lang. Dat is een feit. Maar wij moeten wel een vermanend woord richten tot de Europese Unie, die zo graag een modelfunctie voor de wereld wil vervullen maar met een structurele werkloosheid van meer dan 7 procent kampt: de Unie heeft geen enkele reden om het applaus van anderen te verwachten of zichzelf op de borst te kloppen, want het werkloosheidsprobleem in ons continent is bepaald niet van de baan.
De tekorten dalen. Wij hebben in de periode 2005-2006 een duidelijk herstel gezien van de situatie van de Europese overheidsfinanciën. Dat geldt vooral voor het overheidstekort: van 2,5 in 2005 is dat gedaald tot 1,6 in 2006. Daarmee wordt duidelijk bewezen dat het correctiemechanisme van het Groei- en Stabiliteitspact zijn sporen heeft verdiend, dit ondanks allerlei waarschuwingen die ons naar het hoofd zijn geslingerd toen wij dat pact wijzigden.
Wat betreft de preventieve arm van het pact, wij hebben er grote moeite mee om dezelfde successen in de wacht te slepen die wij mochten boeken met de sanering van de overheidsfinanciën in het correctiemechanisme. Wij leden van de eurogroep - momenteel zijn wij met zijn dertienen, maar vanaf 1 januari zullen wij met zijn vijftienen zijn - blijven afhangen van een efficiënte beleidsvoering: alleen daarmee kan de preventieve arm van het pact echt zoden aan de dijk zetten.
Als de economie goed gaat, als de groeicijfers veel reden tot voldoening geven, als de economische groei weer kleur krijgt, is het duidelijk dat de tijden die wij in ons "Franglais” good times noemen, uitgebuit moeten worden om onze structurele overheidstekorten terug te dringen. Vandaar dat wij zo'n groot belang toekennen aan een snelle realisering van de doelstelling op middellange termijn; dit betekent dat sommige lidstaten van de eurozone hun inspanningen moeten verdubbelen om op tijd hun streefcijfer op de middellange termijn te realiseren.
Het zal u in dit verband niet ontgaan zijn dat de informele eurogroep die op 20 april in Berlijn is bijeengekomen, een bindend besluit heeft genomen. Wij hebben namelijk afgesproken dat alle lidstaten in 2008 of 2009 het streefcijfer op de middellange termijn moeten halen. Sommige landen hebben uitstel tot 2010 gekregen, zonder dat overigens gespecificeerd is om wie het gaat. Maar er is hoe dan ook nooit sprake van geweest dat een land pas in 2012 dat streefcijfer hoeft te halen. Uiteraard was dat het voornaamste gesprekspunt toen wij onlangs, aan het begin van deze week, een ontmoeting met de Franse president hadden. Hij was gekomen - en daar zijn wij verheugd over - om ons, leden van de eurogroep, de nieuwe lijnen en assen van het Franse economisch en begrotingsbeleid toe te lichten. Wij zijn vol lof over de reeks hervormingen die is ingezet, want dit zijn structurele hervormingen waar de Franse regering en de president sterke voorstanders van zijn. Maar wij zeggen wel duidelijk wat wij verwachten en eisen van Frankrijk: net als de andere leden van de eurozone moet het land zich melden voor de tussentijdse beoordeling die op 1 januari 2010 plaats zal vinden. Deze opmerking slaat op Frankrijk, maar kan ook gemakkelijk toegepast worden op meer zuidelijke landen en - om het oecumenisch te houden - op alle lidstaten van de eurozone. In ieder geval hebben wij de nodige verzekeringen gekregen: wat betreft de verlaging van het overheidstekort in 2008 ten opzichte van 2007; wat betreft het principe - dat de Franse autoriteiten hebben geaccepteerd - van de bestemming van alle extra inkomsten in verhouding tot de begrotingsprognoses, voor zover dat conjuncturele inkomsten zijn; en wat betreft de terugdringing van het overheidstekort en de schuldenlast.
Aangezien dit een onderwerp is dat door de pers ter sprake wordt gebracht, zowel in Frankrijk als aan de andere kant van de Rijn, in Duitsland - wij zitten nu eenmaal in Straatsburg - zeggen wij hier dat geen enkel land afgelopen maandag in het kader van de eurogroep geprobeerd heeft om, in welke werktaal van de Europese Unie dan ook, de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank ter discussie te stellen. Overigens, als iemand zich dat zou permitteren, zou het nog niet lukken om met behulp van een paar prachtige volzinnen een weinig aanbevelingswaardig denkbeeld te formuleren, want er is ook nog de plicht om de Verdragen te respecteren. Wij wilden destijds een onafhankelijke Centrale Bank, wij hebben nu een onafhankelijke Centrale Bank en natuurlijk blijft deze bank een onafhankelijke centrale monetaire autoriteit.
(Applaus)
De sterke euro is ook zo'n onderwerp dat veel stof doet opwaaien. Maar wij geloven niet dat de ministers van de eurogroep in de huidige omstandigheden of vandaag zelfs zullen beweren dat de sterke euro de economische groei van de eurozone in gevaar brengt. De lidstaten die zich onprettig voelen omdat de Europese munt zo krachtig staat tegenover het buitenland - een weerspiegeling van de vitaliteit van het economisch herstel in Europa - moeten juist op binnenlands vlak ingrijpen om hun eigen economisch stelsel, dus hun subsysteem binnen de eurozone, concurrentiebestendiger te maken. En dat kan als elk land de noodzakelijke structurele hervormingen doorvoert.
Ik sta open voor hetgeen uw rapporteur in zijn schriftelijk verslag betoogt over de ontsporing van bepaalde elementen van het loonbeleid. Een groot aantal topmannen van het bedrijfsleven spelen zich premies toe die absoluut niet overeenkomen met de herhaaldelijke oproepen, zowel van de Centrale Bank als van de eurogroep, tot een goed uitgekiende loonmatiging, dat wil zeggen een loonmatiging die het tempo van de productiviteitsverbetering volgt. Men hoeft er niet van op te kijken dat de Europese werknemers geen begrip meer kunnen opbrengen voor een Europa waar sommigen fortuinen verdienen zonder te werken - en wat voor arbeidsvolume komt daarvoor kijken! - en waar anderen erin moeten berusten dat wij hen achter de vodden zitten om toch vooral de lonen te matigen. (Applaus) Dat is een economische en sociale onrechtvaardigheid die steeds meer schering en inslag wordt. Daar moeten wij tegen reageren.
Ik ben het eens met uw rapporteur als hij zegt dat de externe vertegenwoordiging van de economische zone solider moet worden en bijeengenomen, maar ik kan niet zeggen dat ik zijn aspiraties volg wanneer hij pleit voor één enkele vertegenwoordiging van de eurozone op internationaal vlak.
Ondanks zijn kwaliteiten zal Jean-Claude Trichet er niet in slagen mij weg te werken van de Europese scène. Ik ben er en ik blijf er. En ikzelf koester geen enkele ambitie, ik voel geen enkele neiging om de andere Jean-Claude zo ver te krijgen dat hij de biezen pakt. Wie van ons tweeën zou voorts op het idee moeten komen om de Commissie uit de externe vertegenwoordiging van de eurozone te zetten? Er kan best één externe vertegenwoordiging van de eurozone zijn, ook al zijn wij met zijn drieën, mits de drie partijen die het externe deel van de eurozone vertegenwoordigen, het met elkaar kunnen vinden. En dat is zo. Niemand ter wereld kan ontkennen dat wij over de hoofdlijnen van het monetair beleid - of dat beleid nu intern of extern is - exact dezelfde ideeën en overtuigingen hebben.
Mijnheer de Voorzitter, ik heb mijn toespraak tot de essentie beperkt, aangezien uw Reglement ons daartoe noopt. Ik vind dit Reglement wel heel streng, omdat er toch wel enige stijlfiguren nodig zijn om de hoofdproblemen en - zoals het Parlement dikwijls zegt - de dagelijkse problemen van de Europeanen te bespreken.
Jean-Claude Trichet
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik heb de eer u vandaag het jaarverslag van de Europese Centrale Bank over het jaar 2006 te presenteren. Dit is een belangrijk instrument om verantwoording af te leggen aan de burgers van Europa en hun volksvertegenwoordigers, het Parlement, over het monetair beleid en over de activiteiten die wij hebben ontplooid in de beleidssectoren die onder onze bevoegdheid vallen.
(DE) Ik zal u eerst een kort overzicht geven van de economische en monetaire ontwikkelingen in 2006 en de monetaire maatregelen van de ECB toelichten. Daarna wil ik een paar opmerkingen maken over de stabiliteit van de financiële markten en over het onderwerp betaalsystemen.
(EN) Ik zal beginnen met de economische en monetaire kwesties. In 2006 bleef het monetaire beleid van de ECB een anker vormen voor de middellange- tot langetermijninflatieverwachtingen op niveaus die globaal in overeenstemming waren met prijsstabiliteit. Dit was het gevolg van de geloofwaardigheid van de ECB bij het voeren van haar monetaire beleid. Zoals zeer goed verwoord is door de rapporteur kende de economie van de eurozone in 2006 de sterkste groei sinds 2000. Ondanks de impact van hoge en schommelende olieprijzen steeg het reële bbp met 2,9 procent, vergeleken met 1,5 procent in 2005. Het economische herstel werd in de loop van 2006 geleidelijk breder, en de economische expansie werd steeds autonomer van aard, met de binnenlandse vraag als voornaamste drijvende kracht. De laatste statistische gegevens zijn in grote lijnen positief gebleven, hetgeen erop wijst dat de economische bedrijvigheid in het tweede kwartaal van 2007 robuust bleef groeien. De middellange vooruitzichten voor de economische bedrijvigheid blijven gunstig en alles wijst erop dat de economie van de eurozone zal blijven groeien.
Wat prijsontwikkelingen betreft, bedroeg de gemiddelde HICP-inflatie in 2006 op jaarbasis 2,2 procent, onveranderd vergeleken met het voorafgaande jaar. Dit lag boven het streven van de ECB naar een inflatiecijfer op de middellange termijn van minder dan maar nabij 2 procent. Hoewel deze uitkomst grotendeels toe te schrijven valt aan de stijgende olie- en grondstoffenprijzen en de inflatie in de eerste helft van 2007 net iets minder dan 2 procent bedroeg, is zelfgenoegzaamheid niet op zijn plaats.
De risico's voor de prijsstabiliteit op de middellange termijn blijven van opwaartse aard. Aangezien de bezettingsgraad in de economie van de eurozone hoog is en arbeidsmarkten geleidelijk verbeteren, ontstaan knelpunten die met name zouden kunnen leiden tot sterker dan verwachte loonontwikkelingen. Daarnaast neemt de pricing power in marktsegmenten met weinig concurrentie in een dergelijke omgeving mogelijk toe. Onze beoordeling dat opwaartse risico's voor prijsstabiliteit de overhand houden werd gedurende de periode die loopt van begin 2006 tot medio 2007 bevestigd na toetsing aan de monetaire analyse. De uitgesproken dynamiek van de groei van de geldhoeveelheid en kredietverlening in 2006 en 2007 was een weerspiegeling van de hardnekkige opwaartse tendens in het onderliggende tempo van monetaire expansie, hetgeen verder bijdraagt aan de liquiditeitsophoping.
Om het hoofd te bieden aan de in de economische en monetaire analyses van de ECB gesignaleerde opwaartse risico's voor de prijsstabiliteit heeft de Raad van Bestuur zoals u weet de monetaire-beleidskoers vanaf eind 2005 geleidelijk aangepast in acht stappen. Zoals ik vorige week donderdag zei toen ik de beoordeling van de Raad van Bestuur toelichtte, ook na de aanpassing van de basisrentetarieven blijft het monetair beleid van de ECB accommoderend, met gunstige financieringsvoorwaarden, sterke monetaire groei en groei van de kredietverlening, en een ruime liquiditeitssituatie in de eurozone. Resolute en tijdige actie blijft geboden teneinde prijsstabiliteit op de middellange termijn te waarborgen. De Raad van Bestuur zal nauwlettend blijven toezien op alle ontwikkelingen om ervoor te zorgen dat risico's op de middellange termijn uitblijven.
Wat betreft begrotingsbeleid deelt de ECB het in de ontwerpresolutie geformuleerde standpunt dat begrotingsconsolidatie cruciaal is en des te noodzakelijker in voorspoedige tijden, teneinde groei op lange termijn mogelijk te maken. Voor de Raad van Bestuur, zoals goed werd verwoord door zowel de rapporteur als de voorzitter van de Eurogroep, is het van belang dat alle regeringen de bepalingen van het Stabiliteits- en Groeipact inzake begrotingsconsolidatie naleven en dat alle betreffende lidstaten de afspraken nakomen die zijn gemaakt tijdens de bijeenkomst van de Eurogroep in Berlijn op 20 april 2007. Zoals overeengekomen in Berlijn zouden de meeste landen van de eurozone, door te profiteren van de conjuncturele opleving, in 2008 en 2009 hun middellange-termijndoelstellingen kunnen verwezenlijken, en allemaal moeten ze streven naar uiterlijk 2010.
Ik moet zeggen dat we ook zeer verheugd zijn over de nadruk die de Raad Ecofin heeft gelegd op maatregelen om de kwaliteit en efficiency van de overheidsfinanciën te verbeteren.
Dan nu structuurbeleid: de door de Commissie economische en monetaire zaken goedgekeurde ontwerpresolutie verwijst meerdere malen naar economische verschillen in de eurozone. Laat ik vooropstellen dat prijsverschillen tussen landen van de eurozone over de hele linie gedaald zijn en momenteel naar historische maatstaven vrij gering zijn. De huidige prijs- en productieverschillen zijn op dit moment vergelijkbaar met die in gebieden of staten binnen de Verenigde Staten, een omvangrijke continentale economie met een orde van grootte, een dimensie, die overeenkomt met onze orde van grootte. Eén munteenheid betekent één monetair beleid en één wisselkoers ten opzichte van andere munteenheden. Het is daarom des te belangrijker ervoor te zorgen dat alle nationale dempingsmechanismen naar behoren functioneren. Opdat economische aanpassingen binnen de eurozone efficiënt en soepel verlopen moeten institutionele barrières weggenomen worden die flexibele loon- en prijsvaststellingsmechanismen in de weg staan en moet de interne markt voltooid worden, waardoor meer grensoverschrijdende concurrentie ontstaat. Weldoordachte structurele hervormingen die ten uitvoer gelegd worden door nationale regeringen zijn namelijk cruciaal om het functioneren van product-, arbeids- en financiële markten te verbeteren en om het concurrentievermogen te bevorderen.
Ook zijn wij van mening dat vrije en onvervalste concurrentie bevorderlijk is voor economische groei en banencreatie op lange termijn en het handhaven van prijsstabiliteit in de eurozone vergemakkelijkt.
Laat ik dan nu iets zeggen over financiële stabiliteit, waarvan ik weet dat het een zeer belangrijke kwestie is voor het Parlement. Wij zijn geneigd de positieve rol die hedge funds spelen te erkennen door bij te dragen aan het bevorderen van de efficiency en liquiditeit van financiële markten. We mogen echter niet vergeten dat hedge funds een risico kunnen vormen voor de stabiliteit van het financiële systeem. Met het oog hierop verwelkom ik het rapport over instellingen met veel vreemd vermogen, dat in mei 2007 op verzoek van de G8 werd gepubliceerd door het Forum voor Financiële Stabiliteit. Het rapport bevat een aantal aanbevelingen aan het adres van toezichthouders, tegenpartijen van hedge funds en beleggers, en de hedge-fund-sector zelf, die ik volledig onderschrijf. Wat de rol betreft die de sector zelf moet spelen zullen we ons meer dan ooit scharen achter het voorstel om in de hedge-fund-sector beste praktijken in te voeren en dat sectorspecifieke benchmarks hiertoe een geschikt instrument zouden zijn. In dit verband is het recente initiatief van de industrie om een werkgroep te formeren die beste praktijken tegen het licht gaat houden, een uiterst welkome ontwikkeling en ik ben benieuwd naar haar bevindingen.
Mijn afsluitende opmerkingen hebben betrekking op de integratie van betalingssystemen in Europa. Ik ben blij dat het Gemeenschappelijke Eurobetalingsgebied en het Target 2-project goed op weg zijn, en wij zullen binnen het Eurosysteem hieraan ons steentje blijven bijdragen.
Wat T2S betreft, hebben we een beheersmodel opgesteld voor de ontwikkelingsfase dat probeert alle betrokken partijen inspraak te geven door de oprichting van een Beraadsgroep inzake T2S waarin marktspelers goed vertegenwoordigd zijn. In april 2007 hebben we een officiële openbare consultatie gestart over de principes en voorstellen die ten grondslag liggen aan het T2S-project. Uit de eerste tussentijdse beoordeling van deze opmerkingen blijkt dat hun feedback over het algemeen positief is. Uit 67 voorstellen hebben we in totaal 3 200 opmerkingen van 56 instellingen gedistilleerd, en we hebben gemerkt dat 60 procent van deze 3 200 opmerkingen volledige instemming met de voorstellen betuigde, terwijl slechts 6 procent deze voorstellen volledig afkeurde. Alle feedback is gepubliceerd en wordt uiterst nauwgezet in overweging genomen.
Hartelijk dank voor uw aandacht.
Joaquín Almunia
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de president van de Europese Centrale Bank, geachte afgevaardigden, ik denk dat het heel positief is dat we, voor het eerst, dit debat over de situatie van de eurozone - dat het tweede debat is dat we hierover houden, de eerste keer was naar aanleiding van het eerste verslag van de Commissie over de eurozone - en het debat over het verslag over de Europese Centrale Bank tegelijk houden, waardoor we de situatie van de eurozone, de werking van de Economische en Monetaire Unie en de vooruitzichten voor de toekomst in samenhang kunnen beschouwen.
Ik moet zowel de heer Rosati als de heer Mitchell bedanken voor hun uitmuntende verslagen, en de Commissie economische en monetaire zaken voor het werk dat ze heeft verricht in de discussie over de voorstellen die we hier bespreken.
Een goede werking van de eurozone is van vitaal belang voor onze burgers, al moet ik daar meteen bij zeggen dat ik me zorgen maak over het feit dat veel Europese burgers, die elke dag euro's bij zich hebben en met euro's betalen, geen blijk geven van een al te grote tevredenheid met de gemeenschappelijke munt, op een moment dat de economie van de eurozone zich duidelijk aan het herstellen is, de economische groei hoger is dan ons potentieel - en ook hoger is dan de groei in de Verenigde Staten - en de eurozone profiteert van een herstel dat, zoals de heer Trichet heeft gezegd, gebaseerd is op de binnenlandse vraag, wat nog maar enkele jaren geleden zeker niet het geval was.
Het herstel gaat gepaard met een zeer bevredigende groei van de investeringen, die een aankondiging is van toekomstige verbeteringen van onze economie, en met een economie die vorig jaar heeft bijgedragen aan de creatie van twee miljoen banen in de landen van de eurozone. En dat alles met een handelsbalans die praktisch in evenwicht is, met een inflatiecijfer dat op dit moment lager is dan 2 procent en met een stabiliteit die de andere economische zones in de wereld graag zelf zouden willen hebben.
Ik denk dat voor ons allemaal geldt, voor de Commissie, uiteraard, maar ook voor de Raad, en in het bijzonder voor de Eurogroep, de Europese Centrale Bank en het Europees Parlement, dat er een verantwoordelijkheid op onze schouders rust om aan onze burgers uit te leggen dat dit Europese project op dit moment, acht jaar na dato, zeer goede resultaten produceert. Ik denk dat dit debat daarvoor moet dienen.
Maar dit debat dient ook om te leren van de ervaring, om vast te stellen welke elementen van de Economische en Monetaire Unie niet functioneren zoals we ons dat acht jaar geleden hadden voorgesteld, en om de aanpassingen door te voeren en de politieke besluiten te nemen die nodig zijn om ervoor te zorgen dat de toekomst beter zal zijn dan het heden, ook al is het heden nog zo positief. Een positief heden dat na de vergadering van de Raad Ecofin van gisteren door meer Europeanen gedeeld zal worden. Gisteren heeft de Raad Ecofin officieel de laatste politieke besluiten genomen die nodig waren om te bevestigen dat de eurozone met ingang van 1 januari 2008 zal worden uitgebreid naar Malta en Cyprus. Op 1 januari van dit jaar is de eurozone uitgebreid naar Slovenië. Volgend jaar zullen er al drie nieuwe lidstaten zijn die ook deelnemen aan de Economische en Monetaire Unie en met 318 miljoen andere Europeanen de gemeenschappelijke munt delen.
Ik denk dat het een heel positief element is waarover gisteren is gedebatteerd en tot ieders tevredenheid een besluit is genomen, niet alleen tot tevredenheid van de vijftien leden van de eurozone, maar ook van de twaalf landen die nog niet deelnemen aan de gemeenschappelijke munt, en ik denk dat het de moeite waard is om dat op dit moment te benadrukken.
Wat betreft de economische situatie, zal ik hier niet op details ingaan, aangezien zowel de heer Juncker als de heer Trichet dat al hebben gedaan.
Met betrekking tot de toepassing van het Stabiliteits- en groeipact, een onderwerp dat naar mijn mening te maken heeft met die verbeterde economische situatie en met die economische stabiliteit die we in de eurozone hebben, moet ik zeggen, zoals de heer Juncker ook al heeft gezegd, dat de toepassing van het corrigerende deel van het herziene Pact, de toepassing van de buitensporigtekortprocedures, heel positief is. We hebben dit jaar drie buitensporigtekortprocedures ingetrokken met betrekking tot drie leden van de eurozone, waaronder de twee belangrijkste economieën van de zone, Frankrijk en Duitsland, die geen buitensporig tekort meer hebben.
Ook hebben we de buitensporigtekortprocedure tegen Griekenland ingetrokken. Er zijn op dit moment nog twee landen tegen wie een buitensporigtekortprocedure loopt, Italië en Portugal. Als de zaken zich blijven ontwikkelen zoals ze nu doen, zal Italië aan het eind van het jaar zijn buitensporig tekort hebben gecorrigeerd en duidelijk tot onder het niveau van 3 procent hebben teruggebracht, en als de zaken zich blijven ontwikkelen zoals ze nu doen, zal Portugal zo niet dit jaar, dan toch volgend jaar - voor eind 2008, zoals de Raad had gevraagd - het buitensporig tekort hebben gecorrigeerd.
Daarom verloopt de toepassing van dit element van het Pact, dat het meest bekende en het meest aansprekende element van dat Pact is en dat het element is waarvoor de krachtigste instrumenten ter beschikking van de Commissie en de Raad staan, naar tevredenheid in de eurozone.
Het preventieve deel is het deel dat ons nu bezighoudt en zorgen baart. Dat is het deel waarover de Eurogroep maandag, en de Raad Ecofin gisteren heeft gesproken. Dit is de meest actuele en moeilijkste discussie wanneer het economisch goed gaat, want wanneer het economisch goed gaat is het moeilijker, niet in economisch opzicht, maar wel in politiek opzicht, om de openbare financiën te blijven consolideren en de instrumenten toe te blijven passen waarover de Commissie en de Raad beschikken om te helpen bij het realiseren van de correctie van de openbare financiën, voorbij de grenswaarde van 3 procent en in de richting van die middellangetermijndoelstelling van structureel evenwicht. Dit zijn instrumenten die vanuit juridisch oogpunt zwakker zijn en die gebaseerd moeten zijn op politieke consensus, op de druk van gelijken en op de overtuiging dat dit een noodzakelijke voorwaarde is om de groei duurzaam te laten zijn.
We hebben onlangs - deze week - opnieuw gesproken over de situatie van Italië, dat een buitensporig tekort heeft en dat zichzelf de vraag moet stellen, en dat met veel moeite doet, hoe zijn consolidatieproces vordert. We hoeven gelukkig minder over de situatie van Duitsland te praten, want Duitsland heeft zeer veel vooruitgang geboekt bij het consolideren van de begroting. En we zijn begonnen met het bespreken van de situatie van Frankrijk.
Ik ga u, doorgaand op wat de heer Juncker heeft gezegd, mijn mening over het debat van maandag in de Eurogroep geven. Er is een heel positief feit: de Franse president heeft de ministers van Financiën van de eurozone, de president van de Europese Centrale Bank en de voorzitter van de Commissie toegezegd om een heel serieus hervormingsprogramma in gang te zetten waarover hij ons tussen nu en september de details zal verstrekken.
Ik zal een tweede feit noemen dat heel positief is: hij heeft toegezegd dat hij alle meevallers op de begroting zal gebruiken voor het consolideren van de begroting en het terugdringen van de schuld. En tijdens de vergadering van de Eurogroep - en dat is nieuw - heeft hij gezegd: "als ik het tekort in 2010 kan hebben bijgesteld, wil ik het tekort in 2010 hebben bijgesteld”, iets wat niet duidelijk was voor de vergadering van de Eurogroep. Wel klopt het dat hij daaraan toevoegde: "als me dat niet lukt, zal het me in 2012 wel moeten lukken”.
Maar daar hield het afgelopen maandag niet bij op, want een ander element van die vergadering dat ik erg belangrijk vind, is dat het debat over de begrotingsstrategie van Frankrijk, zoals ieder debat over de begrotingsstrategie van welk land dan ook, zal worden gevoerd, zoals dat tot op heden ook het geval is geweest, in het kader van het Stabiliteits- en groeipact. Frankrijk zal een herzien stabiliteitsprogramma indienen dat zal worden geanalyseerd door de Commissie en door de Raad, en de ministers, verenigd in de Raad, in de Eurogroep en ook in de Raad Ecofin, zullen hun mening geven over het programma voor de structurele aanpassing en consolidatie van de begroting dat Frankrijk zal overleggen.
Ik denk dat dit beklemtoond moet worden, want er zijn mensen geweest die datgene wat er in de afgelopen dagen is gebeurd hebben geïnterpreteerd als de tweede dood van het Pact - de tweede omdat sommigen al in 2003 zeiden dat het Pact dood was. Ik denk dat het Pact springlevend is, maar dat het moeilijk is om het op de juiste momenten in de cyclus toe te passen, met name in sommige landen. Daarvoor hebben we de instrumenten van het Pact: om te helpen bij het oplossen van die problemen.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een laatste, korte opmerking maken over het belang dat het nieuwe Verdrag zal hebben, wanneer het van kracht wordt, voor de versterking van de institutionele capaciteit van de Eurogroep, voor de verbetering van het bestuur over de Economische en Monetaire Unie, waar, met betrekking tot zowel het externe aspect als het interne aspect, nog een lange weg te gaan is. Ik hoop dat de Commissie u in het volgende debat een volledige analyse kan presenteren van hoe de Economische en Monetaire Unie functioneert en zou moeten functioneren, ter gelegenheid van de tiende verjaardag van het besluit om de euro in te voeren, in mei 2008.
Andreas Schwab
namens de PPE-DE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, op de eerste plaats wil ik de rapporteurs, collega's Mitchell en Rosati, hartelijk dank voor hun werk. Met het gemeenschappelijk monetair beleid onder auspiciën van de ECB en de euro als gemeenschappelijke munt hebben de lidstaten van de eurozone het hoogst mogelijke integratieniveau bereikt. In tegenstelling tot het gemeenschappelijk monetair beleid is het economisch beleid echter niet gemeenschappelijk en daarom ligt de economische verantwoordelijkheid onverminderd bij de nationale regeringen en parlementen.
Een hoge mate aan duurzame economische convergentie van de landen die aan de monetaire unie deelnemen, is de basisvoorwaarde voor een stabiele en sterke Europese munt. En tegen die achtergrond ben ik zeer blij, mijnheer Juncker en mijnheer Trichet, met de uitspraken die u hier gedaan heeft. De afgelopen weken en begin deze week was er namelijk van alles in de pers te lezen. Dat kon je uiteindelijk samenvatten als: de berg heeft een muis gebaard.
Ik ben ingenomen met uw duidelijke en standvastige uitspraken, maar ik geloof dat er discussie zal blijven over de vraag hoe de euro en de criteria die er bepalend voor zijn, in de toekomst geïnterpreteerd moeten worden. En in die discussie moeten alle betrokkenen zich zeer standvastig opstellen.
Als vertegenwoordiger van de jongere generatie wil ik alle eurolanden met klem verzoeken hun inspanningen voor consolidering en begrotingsdiscipline niet op te geven. Tegen die achtergrond herinner ik aan Montesquieu, die gezegd heeft dat het erom gaat de 'esprit de la loi' te betrachten. Het basisverdrag over de economische en monetaire unie moet in acht genomen worden, ook wanneer de regeringen veranderen. Hier komt het erop aan Montesquieus advies, dat zeker niet verkeerd was, voor de volle 100 procent te volgen. Als een lidstaat die in de afgelopen weken behoorlijk wat stof heeft doen opwaaien, namelijk van deze koers af zou wijken, dan zouden andere, noordelijker gelegen lidstaten hem volgen en zouden de gevolgen voor de consolidering en het begrotingsbeleid in de Europese Unie catastrofaal zijn.
Houd daarom uw been stijf, zet uw hakken in het zand, mijnheer Juncker en mijnheer Trichet, en laat u ook in de komende jaren niet van deze weg afbrengen!
De Voorzitter
Mijnheer Schwab, het is uiteraard bijzonder passend om in dit verband Montesquieu te citeren.
Benoît Hamon
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik kan de verleiding niet weerstaan om te reageren op wat de heer Juncker en zijn bezoeker van één avond hebben gezegd. Aan de eerste wil ik de raad geven om zich niet te laten manipuleren door die avondgast, vooral als het gaat over de begrotingsgaten die deze momenteel in Frankrijk zit te graven. Tussen haakjes: die tekorten hebben niets te maken met nieuwe investeringen ten bate van het wetenschappelijk onderzoek, ontwikkeling en innovatie, zoals de strategie van Lissabon suggereert, maar zijn voornamelijk toe te schrijven aan een belastingvermindering van veertien miljard euro, ten gerieve van het rijkste deel van de Franse bevolking. De meeste economen vragen zich dan ook af wat die zogenaamde positieve gevolgen voor de groei van de Europese Unie zijn. Haakjes sluiten.
Ik zou thans Gay Mitchell willen bedanken voor zijn verslag en het werk dat hij in de Commissie economische en monetaire zaken heeft volbracht. Zijn verslag markeert een belangrijke vooruitgang, met name wat betreft de transparantie van de werkzaamheden en de besluitvorming van de Europese Centrale Bank en op het vlak van democratisering van de benoemingsprocedures. Het verslag maant tevens tot grotere voorzichtigheid met betrekking tot een eventuele voortzetting van de verhoging van de rente, omdat de groei anders in het gedrang kan komen. Ook wordt er opgeroepen tot voorzichtigheid met betrekking tot de hedge funds, om het toezicht en het wettelijk kader te versterken met het oog op de financiële stabiliteit en de transparantie. Ten slotte zijn wij tevreden over de consensus die zich binnen de Commissie economische en monetaire zaken heeft gevormd rondom de noodzaak om massaal te investeren in onderzoek, onderwijs en opleiding.
Ik kom nu terug op de kwestie van de wisselkoersen. Anders dan de fatalistische en passieve houding die wij om ons heen zien, willen wij eraan herinneren dat er instrumenten bestaan om op te treden. Artikel 111 van het Verdrag bepaalt immers, en nu citeer ik: "in afwezigheid van een systeem van wisselkoersen ten opzichte van een of meerdere niet-Gemeenschapsvaluta's (...), kan de Raad met gekwalificeerde meerderheid, hetzij op aanbeveling van de Commissie en na raadpleging van de ECB, hetzij op aanbeveling van de ECB, algemene oriëntaties voor het wisselkoersbeleid ten opzichte van die munten vaststellen”. Dat vragen wij dan ook aan u, mijnheer Juncker, mijnheer Trichet en mijnheer Almunia: algemene oriëntaties voor het wisselkoersbeleid ten opzichte van de valuta's van onze voornaamste partners en concurrenten. Dat is beter dan een laissez-faire over de gehele linie en weinig geloofwaardige beweringen over het uitblijven van economische gevolgen van een ruimschoots overgewaardeerde euro.
Tot slot wil ik nog iets zeggen over een kwestie die nog steeds aanleiding geeft tot grote meningsverschillen tussen de twee zijden van dit Huis: het loonbeleid. Evenals u, mijnheer Juncker, constateren wij dat het aandeel van de lonen in het BBP van de eurozone voortdurend afneemt. Tegelijkertijd zijn de topsalarissen, de gouden handdrukken en andere stock options die de bestuursraden van de grote ondernemingen ontvangen, een ware provocatie voor de Europese werknemers, omdat hun koopkracht steeds verder ondermijnd wordt.
Net zoals u, mijnheer Almunia, vragen wij om een wettelijk vastgesteld minimumloon in ieder van de landen van de Unie, of in ieder geval in de eurozone. Als men de sociale partners aanmoedigt om forse loonsverhogingen te bedingen, zoals de sociale partners van de Duitse metaalindustrie hebben gedaan, komen wij niet alleen dichter bij een betere verdeling van de voordelen van de groei, maar zorgen wij ook voor een bestendiging van die groei via een groter vertrouwen van de huishoudens en verhoging van de consumptie.
