29 - Zielona księga na temat przyszłości polityki dotyczącej sieci TEN-T (krótka prezentacja)
Przewodniczący
Następnym punktem posiedzenia jest krótka prezentacja przygotowanego przez panią poseł Lichtenberger w imieniu Komisji Transportu i Turystyki sprawozdania w sprawie Zielonej księgi na temat przyszłej polityki TEN-T.
Eva Lichtenberger
Panie przewodniczący, panie i panowie! Dziękuję, że pozostał pan z nami, ponieważ temat, którym się zajmujemy, jest w rzeczywistości dużo ważniejszy niż mogłoby się wydawać wielu posłom obecnym w Izbie. Dotyczy on przeglądu polityki transportowej w zakresie transeuropejskich sieci transportowych. Po pierwsze pragnę podziękować kolegom za wniesiony przez nich wkład, szczególnie Komisji i sekretariatowi, którzy udzielili wspaniałego wsparcia.
Sieci transeuropejskie mają długą tradycję. Przez 15 lat przedstawiano projekty, dyskutowano listy i odraczano decyzje. Był to i jest nadal powód, dla którego należy przyjrzeć się bliżej ich historii i dokonać analizy oraz zobaczyć, w jakim zakresie zostały osiągnięte cele i co jeszcze należy zrobić. Sieci transeuropejskie nie zawsze były sukcesem. Jak często bywa w Unii Europejskiej, częściowo powodem tego jest finansowanie, a właściwie brak finansowania w państwach członkowskich, które niestety nadal mają zły nawyk żądania od Unii Europejskiej dużego wsparcia. Kiedy jednak przychodzi do dokonywania wpłat do budżetu Unii, skrupulatnie zawiązują sakiewkę i niewiele wypływa z niej na zewnątrz.
Ponieważ nic nie bierze się z niczego, wiele projektów nie ujrzało światła dziennego i musimy się temu ponownie przyjrzeć z bliska, szczególnie w świetle ostatnich wyzwań, jakie stają przed nami, jeśli chodzi o europejską politykę transportową jako całość. Z jednej strony mamy do czynienia z nowymi wyzwaniami wynikającymi ze zmian klimatu i musimy stawić tym wyzwaniom czoła. Kwestie zrównoważonego podejścia do transportu i szkód klimatycznych spowodowanych przez niektóre środki transportu muszą być wciąż na nowo powtarzane i znajdować odzwierciedlenie w działaniach państw członkowskich i Unii Europejskiej.
Drugą sprawa, którą musimy się zdecydowanie zająć, jest obecny kryzys finansowy, który w pewnych okolicznościach w jeszcze większym stopniu ograniczy zdolność niektórych państw członkowskich do podjęcia działań w zakresie infrastruktury i związanych z nią koniecznych inwestycji. Jednak w związku z rozszerzeniem Unia stanęła wobec nowych zadań, których nie było w momencie podejmowania decyzji dotyczącej listy sieci transeuropejskich. Dlatego po długich dyskusjach na forum komisji, podjęliśmy decyzję popierającą podejście ukierunkowane na zajęcie się w szczególności tymi sprawami.
Po pierwsze, różne rodzaje transportu należy połączyć w sieci w znacznie większym stopniu, niż miało to miejsce do tej pory. W przeszłości zapominano o tym. Dotyczy to w szczególności portów i transportu lądowego, które w ostatnich latach były zaniedbywane i teraz stanowią główny przedmiot tego sprawozdania. Wymaga to jednak również rozwoju sieci zasadniczej oraz połączeń sieciowych, na których oparty byłby cały system i z którymi cały system byłby powiązany i które zezwoliłyby na właściwy rozwój w sektorze transportu i ciągłe doskonalenie zarządzania transportem. Potrzebujemy nie tylko sieci geograficznej, ale również sieci koncepcyjnej obejmującej różne środki transportu, lepszych połączeń intermodalnych i lepszego wykonawstwa sieci. Dotyczy to w większym stopniu oprogramowania niż sprzętu. Kwestia ta stanowi rdzeń naszego sprawozdania i mam nadzieję, że uzgodnimy tę rezolucję, która cieszy się dużym poparciem oraz że nie zrobimy kroku wstecz, którym byłoby przyjęcie rozwiązań zaproponowanych w alternatywnej rezolucji.
Joe Borg
komisarz. - Panie przewodniczący! Odkąd europejska polityka w zakresie transgranicznych sieci transportowych została przyjęta 15 lat temu, przyczyniła się w istotnym stopniu do funkcjonowania rynku wewnętrznego i spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej. Teraz należy ją dostosować do nowych wyzwań.
Wyzwania te sformułowane są w zielonej księdze na temat przeglądu polityki TEN-T, która proponuje sposoby stawienia czoła tym wyzwaniom zarówno na etapie planowania sieci, jak i wdrażania projektu.
Komisja głęboko docenia to, że Parlament Europejski od początku śledzi proces przeglądu, o czym świadczy ta rezolucja. Jest to dowód na determinację obu instytucji w ich wysiłkach na rzecz ustanowienia zorientowanej na przyszłość polityki TEN-T.
Istnieje duży stopień zgodności między naszymi propozycjami a celami i wyzwaniami zawartymi w sprawozdaniu pani poseł Lichtenberger przyjętym przez Komisję Transportu, to znaczy, że konieczne jest spójniejsze i bardziej zintegrowane podejście, w ramach którego połączenia intermodalne, takie jak połączenia kolejowe z portami i lotniskami oraz terminalami intermodalnymi, połączenia pomiędzy systemami transportu dalekobieżnego i miejskiego i interoperatowność zostaną wzmocnione w celu poprawienia bazy wydajnych, bezpiecznych i wysokiej jakości usług transportu pasażerskiego i towarowego.
Komisja podziela również pogląd sformułowany w sprawozdaniu, że - w szczególności w sektorze transportu towarowego - istotne jest ułatwienie połączeń sieci transmodalnych, w ramach których transport wodny i kolejowy odgrywają ważną rolę, a inteligentne systemy transportu wspomagają optymalizację wykorzystania infrastruktury.
W projekcie sprawozdania Komisja Transportu wybrała wariant numer trzy, tj. dwa poziomy obejmujące sieć zasadniczą i kompleksową. Popierając tę koncepcję, Parlament potwierdza potrzebę połączenia tradycyjnej polityki infrastruktury transportowej z odpowiednim uwzględnieniem nowych warunków i okoliczności; potrzebę większej elastyczności i zdolności reagowania na zmiany sytuacji i większą otwartość w identyfikowaniu i wspieraniu środków infrastrukturalnych wynikających z wymogów usług transportowych; a także gospodarcze i środowiskowe wyzwanie, jakim jest wspieranie skoordynowanego usprawnienia korytarzy transportowych za pomocą serii małych infrastruktur i projektów ITS.
Zdajemy sobie sprawę, że po głosowaniu nad projektem sprawozdania w Komisji Transportu zaproponowane zostało alternatywne rozwiązanie, które przewiduje poparcie dla wariantu drugiego, czyli sieci jednego szczebla obejmującej projekty priorytetowe lub tylko sieci priorytetowej, bez sieci kompleksowej. Pozostaje to naszym zdaniem w sprzeczności z niektórymi punktami projektu rezolucji.
Pragnę również przy tej okazji przytoczyć zalety i wady sieci kompleksowej. Jakkolwiek jest ona zbyt duża, by zezwalała na jasne ustalenie priorytetów i nastawienie instrumentów wspólnotowych na stymulowanie jej wdrażania, wspomaga funkcję dostępu TEN-T i sprzyja większej spójności. Dowiodła również, że jest ona ważna jako ramy odniesienia dla różnych działań i przepisów w obszarze polityki transportowej, w szczególności interoperacyjności w dziedzinie bezpieczeństwa kolejowego i drogowego. Eliminacja sieci kompleksowej może więc przynieść skutki odwrotne do zamierzonych.
Jeśli chodzi o wdrożenie sieci, to w pełni popieramy zawarte w sprawozdaniu stanowisko, że państwa członkowskie odgrywają zasadniczą rolę w określaniu, planowaniu i finansowaniu infrastruktury transportowej. Istnieje potrzeba zapewnienia dostatecznych środków finansowych w ramach budżetu TEN-T i koordynowania lokalnych celów rozwoju terytorialnego. Należy wzmocnić politykę TEN-T oraz nadal wspierać partnerstwa publiczno-prywatne.
Komisja podkreśla również, że inwestycja TEN-T jest kluczem do zrównoważonego rozwoju gospodarczego i dlatego stanowi ważny sposób na przezwyciężenie obecnego kryzysu.
Podsumowując, pragnę powiedzieć, że jesteśmy ogromnie wdzięczni za projekt rezolucji w sprawie przyszłej polityki dotyczącej transeuropejskiej sieci transportowej. Pragniemy podziękować Komisji Transportu za konstruktywną debatę nad tą kwestią, a w szczególności pani poseł Lichtenberger za jej ogromna pracę. Stanowić to będzie istotny wkład w następne etapy procesu, w trakcie dyskusji z innymi organami.
Przewodniczący
Zamykam ten punkt posiedzenia.
Głosowanie odbędzie się w środę 22 kwietnia 2009 r.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Krzysztof Hołowczyc  
na piśmie. - (PL) W dobiegającej końca, obecnej kadencji Parlamentu Europejskiego, mamy okazję wypowiedzieć się na temat planowanych przez Komisję w niedalekiej przyszłości zmian w podejściu do największego projektu infrastrukturalnego Wspólnoty, jakim jest transeuropejska sieć transportu.
Obecny etap tworzenia sieci to budowa jej fragmentów na terytoriach państw członkowskich. Logiczną kontynuacją, i zarazem ostatnim etapem tworzenia sieci w spójną całość, będzie integracja poszczególnych jej elementów z komponentów krajowych w organizm transeuropejski.
Unia Europejska jest bytem o zmieniającej się geografii. Dlatego uzasadnioną wydaje się potrzeba wprowadzenia korekt mapy przebiegu sieci. Zmianie ulegają w związku z tym potrzeby finansowe tej inwestycji. Ostatni, integracyjny etap scalania sieci powinien kłaść większy nacisk na finansowanie jej elementów transgranicznych.
Podnoszenie jakości istniejących oraz budowa nowych, nowoczesnych połączeń transportowych Europy wpływa na zmniejszenie ilości wypadków drogowych, co pozostaje naszym nieustającym priorytetem w walce o lepszą mobilność obywateli UE. Zarazem wprowadzanie wszelkich innowacji technologicznych, ostatnio upowszechnianie inteligentnych systemów transportowych, znajduje uzasadnienie w priorytetach europejskiej infrastruktury XXI wieku.
