Obawy dotyczące wpływu pól elektromagnetycznych na zdrowie (krótka prezentacja) 
Przewodniczący
Następnym punktem posiedzenia jest krótka prezentacja sprawozdania sporządzonego przez panią poseł Ries w imieniu Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, w sprawie obaw dotyczących wpływu pól elektromagnetycznych na zdrowie.
Frédérique Ries
Panie przewodniczący! Zanim przejdę do sedna sprawy, chciałabym, za pozwoleniem pana przewodniczącego, powiedzieć dwa słowa na temat formy. Nie jestem pierwszą osobą i z pewnością nie ostatnią, która wypowie się przeciwko art. 45 regulaminu, bowiem uniemożliwia on przeprowadzenie debaty tego wieczoru na temat problemu, co by nie powiedzieć, jednego z ważniejszych dla Europejczyków.
Żadnej debaty, żadnych wystąpień mówców w imieniu grup, absolutnie nic. Chciałabym mimo wszystko podziękować, i co więcej z przykrością powiedzieć, że osób, do których się zwracam nie ma dziś tu z nami. Są to: pani poseł Ayala, pani poseł Lucas, pan poseł Adamou, pani poseł Sinnott, pani poseł Ferreira, a nawet pan poseł van Nistelrooij. Są poza Izbą, niemal zupełnie pustą Izbą o prawie 11 wieczorem. Niemniej jednak nie jest najgorzej, chociaż o godzinie 11 wieczorem, ale znalazł się czas na zagadnienie bardzo interesujące i dotyczące milionów obywateli Europy.
Przejdę teraz do istoty tego zagadnienia. Od dziesięciu lat nasz Parlament nie podejmował tego tematu. Minęło więc dość czasu, ponieważ 10 lat to cała epoka, czy też niemal cała epoka, jeśli w grę wchodzi nowa technologia: ogromny wzrost popularności urządzeń bezprzewodowych, telefonów komórkowych, urządzeń WiFi, Bluetooth, stacji bazowych, linii wysokiego napięcia. Te fale są wszędzie wokół nas. Oczywiście przynoszą nam niezaprzeczalne korzyści, których w żadnym miejscu w tym sprawozdaniu nie podważam, ale też trzeba powiedzieć, że w związku z nimi powstaje wiele pytań dotyczących ich wpływu na nasze zdrowie.
Dlatego też postawmy sprawę jasno, jest to w pewnym stopniu drażliwy temat - ale musiałam w związku z nim opracować to sprawozdanie - w świetle nasilających się w środowisku naukowym kontrowersji wokół potencjalnych zagrożeń dla zdrowia stwarzanych przez fale o niskiej częstotliwości, a także wobec braku możliwości osiągnięcia porozumienia.
Przytoczę teraz kilka przykładów ambitnych propozycji, które - mam nadzieję - zostaną dziś poparte. Dotyczą one: ochrony osób szczególnie narażonych i zagrożonych obiektów, to znaczy szkół, żłobków, domów spokojnej starości i domów dla rekonwalescentów, i oczywiście budynków służby zdrowia.
Istotne znaczenie mają także względy etyczne związane z tym zagadnieniem, musimy więc ustanowić procedury umożliwiające zapewnienie niezależności badań naukowych i ekspertyz. Musimy również apelować o zmianę zachowań w odniesieniu do telefonów komórkowych poprzez zachęcanie do korzystania z zestawów słuchawkowych, ograniczanie użytkowania telefonów komórkowych przez dzieci i młodzież, prowadzenie kampanii uświadamiających, dotyczących bezpieczniejszych sposobów korzystania z tych urządzeń, monitorowanie niektórych kampanii marketingowych, a także nakłanianie operatorów i przedsiębiorstw energetycznych do wspólnego korzystania ze stacji bazowych i masztów.
Z przykrością muszę tu jednak powiedzieć, że w przypadku jednej kwestii, ważnej, ponieważ chodzi tu o pierwszy punkt mojego sprawozdania, zawierający apel o przeprowadzenie przeglądu wartości granicznych pól elektromagnetycznych, niestety nie uzyskałam poparcia od moich koleżanek i kolegów z Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, pomimo że - muszę to podkreślić - taki sam tekst, słowo w słowo, uzyskał niemal jednogłośne poparcie podczas posiedzenia plenarnego w dniu 2 września ubiegłego roku, w kontekście innego sprawozdania dotyczącego Europejskiego planu działań na rzecz ochrony środowiska i zdrowia 2004-2010.
Obecna polityka Komisji, polegająca na chowaniu głowy w piasek - przepraszam, panie komisarzu, za takie określenie - z całą pewnością nie pomaga w wyjaśnieniu, na które czekają europejscy obywatele. Przeciwnie, opinie ekspertów w dalszym ciągu nie są zgodne, a do sądów trafia coraz więcej spraw, w których zapadają wyroki czasem korzystne dla operatorów, innym razem dla lokalnych stowarzyszeń mieszkańców.
Reasumując: takie jest obecne podejście, które popiera Światowa Organizacja Zdrowia, a także Komisja, w ramach którego przewidziano spotkanie w 2015 roku -za niemal dziesięć lat - w celu przeprowadzenia oceny, czy ta mieszanina fal o niskiej częstotliwości może przyczyniać się do powstawania guzów nowotworowych. Dlatego to podejście nie jest właściwe. Mnie wydaje się ono lekkomyślne i mam szczerą nadzieję, że gdy staniemy w obliczu tych potencjalnych problemów zdrowotnych w przyszłości, nie usłyszymy, że to ono było odpowiedzialne.
Zasada ostrożności, która leży u podstaw naszej propozycji nie jest oparta na bezczynności, lecz na działaniu i wiedzy specjalistycznej, które należy wykorzystać w celu zmniejszenia stopnia niepewności. Właśnie tę dynamiczną i postępową definicję w tym wrażliwym obszarze fal elektromagnetycznych bierzemy dziś w obronę. Właśnie dlatego alternatywne rozwiązanie przedstawione przez Grupę Zielonych/Wolne Przymierze Europejskie otrzymało moje pełne poparcie - muszę to wyraźnie zaznaczyć. Chciałabym dodać, że powrócono do mojej początkowej propozycji dotyczącej obniżenia progów emisji. Takie obniżenia wprowadza się zresztą już w dziewięciu państwach członkowskich i w wielu regionach, z których dwa leżą bardzo blisko mnie - w Walonii i regionie Brukseli - to znaczy stosuje się napięcie trzech woltów na metr, zamiast 41 woltów na metr, zatwierdzonych obecnie w zaleceniach z 1999 roku.
Jestem jednak sprawozdawczynią Parlamentu Europejskiego w odniesieniu do tego zagadnienia i ponad wszystko zależy mi na zachowaniu innych postępowych rozwiązań w tym sprawozdaniu, przyjętych przez komisję. I to właśnie w odniesieniu do nich, rzecz jasna, będę prosić państwa o głosowanie w dniu jutrzejszym.
Panie przewodniczący, panie komisarzu! W podsumowaniu, chciałabym zwrócić uwagę na dwie sprawy. Kwestia fal elektromagnetycznych i ich wpływu na zdrowie pozostaje otwarta. Jestem przekonana, że następny Parlament Europejski do niej powróci. Europa musi zadbać o swoich obywateli i podjąć tę debatę, która obecnie toczy się jedynie w sądach.
Günter Verheugen
wiceprzewodniczący Komisji. - (DE) Panie przewodniczący, szanowni państwo! Chciałbym bardzo podziękować Parlamentowi Europejskiemu, a w szczególności pani poseł Ries, sprawozdawczyni tego sprawozdania z inicjatywy własnej, dotyczącego pół elektromagnetycznych (EMF).
Ta sprawa - to znaczy pól elektromagnetycznych - jest naprawdę kontrowersyjna dla bardzo dużej liczby europejskich obywateli, chociaż wielu z nich, również my, uważamy ją za niezwykle istotną.
Złożony charakter tego zagadnienia i silne emocje wokół niego świadczą o szczególnym znaczeniu, jakie ma zgromadzenie dokładnych informacji na temat stanu faktycznego i dokonanie ich starannej oceny w sposób odpowiedni i obiektywny.
Dlatego też Komisja stale i z uwagą zajmuje się tym zagadnieniem, ponieważ taki wymóg znajduje się w zaleceniu Rady 1999/519.
Z tego względu Komisja regularnie otrzymuje informacje od niezależnych komitetów naukowych, by mieć aktualne wiadomości na temat ewentualnych zagrożeń ze strony pól elektromagnetycznych. Ostatnio wydana "opinia SCENIHR” - opinia kompetentnego komitetu naukowego - na ten temat została przyjęta w styczniu tego roku.
Chciałbym dodać, że Komisja z uwagą śledzi rozwój sytuacji w państwach członkowskich, a także zna ostatnio wydane wyroki przeciwko operatorom telefonii komórkowej we Francji i bardzo ściśle obserwuje obniżanie wartości granicznych narażenia na pola elektromagnetyczne dla stacji bazowych w regionie stolicy w Brukseli.
Mogę zapewnić Parlament, że Komisja bardzo starannie przeanalizuje postulaty sformułowane w rezolucji.
Pozwolę sobie krótko przeanalizować kilka kwestii.
Po pierwsze, istnieją już ramy na szczeblu UE ustanawiające wartości graniczne narażenia na pola elektromagnetyczne i normy ich wytwarzania, a także określony poziom ochrony w przypadku znanego oddziaływania.
Po drugie, wyniki dotychczasowych niezależnych badań nie uzasadniają zmiany podstaw naukowych dla tych wartości granicznych narażenia na pola elektromagnetyczne.
Komisja dokładnie śledzi również postępy naukowe w tej dziedzinie, żeby móc stwierdzić, czy istnieje potrzeba skorygowania wartości granicznych narażenia na pola elektromagnetyczne.
Po trzecie, Komisja podejmuje działania mające na celu rozszerzenie dialogu z zainteresowanymi stronami w sprawie potencjalnego wpływu pól elektromagnetycznych na zdrowie. Ponadto Komisja pragnie podjąć współpracę z najważniejszymi podmiotami, żeby stworzyć możliwości odpowiedniego reagowania na obawy społeczeństwa.
Chciałbym wyraźnie podkreślić, że podejmujemy działania na rzecz wspierania badań naukowych w tej dziedzinie w celu wyjaśnienia wciąż jeszcze istniejących wątpliwości.
Przewodniczący
Zamykam ten punkt posiedzenia.
Głosowanie odbędzie się jutro.
Oświadczenia pisemne (art. 142 regulaminu)
Véronique Mathieu  
Musimy przyznać, że obecnie istnieje niewiele rzetelnych i uznanych danych naukowych dotyczących skutków działania pól magnetycznych na organizm człowieka. Te pola są jednak częścią naszego życia codziennego (telefony komórkowe, technologia bezprzewodowa) i 80% obywateli uważa, że nie dysponuje wystarczającymi informacjami o potencjalnych skutkach ich działania, a 50% twierdzi, że budzą one ich niepokój.
Dotychczas środowisko naukowe mogło jedynie wydawać podzielone i czasem sprzeczne opinie, a organy publiczne w zasadzie nie zwracały uwagi na problem. o którym mowa. Dlatego też w pełni popieram to sprawozdanie, w którym wzywa się państwa do regularnego uaktualniania progów wartości tych pól i zaleca, zgodnie z zasadą ostrożności, wprowadzenie zakazu instalowania anten w obszarach wrażliwych (w pobliżu szkół, budynków służby zdrowia).
Opowiadam się również za podjęciem przez Komisję Europejską badania naukowego mającego na celu lepszą ocenę skutków narażenia na działanie pól elektromagnetycznych. Organy publiczne, producenci i konsumenci muszą otrzymać rzetelne informacje, by mieć możliwość oceny skali tych zagrożeń i w razie potrzeby zastosowania odpowiednich środków ochronnych. Ważne jest także, by sformułować zalecenia na podstawie najlepszych praktyk, dotyczące lepszej ochrony zdrowia obywateli, niezależnie od tego, czy są oni użytkownikami urządzeń czy osobami mieszkającymi w pobliżu stacji bazowych, czy linii wysokiego napięcia.
