Europese betalingsbevelprocedure (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing, namens de Commissie juridische zaken, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad tot invoering van een Europese betalingsbevelprocedure (07535/3/2006 C6-0227/2006 (rapporteur: Arlene McCarthy).
Arlene McCarthy 
rapporteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, bijna twaalf maanden geleden hebben we onze goedkeuring gegeven aan het Europees betalingsbevel, een nieuwe wet die het voor bedrijven en burgers eenvoudiger moet maken om schuldvorderingen in andere EU-lidstaten te innen. Het standpunt van de Commissie juridische zaken is vandaag, een jaar later, ongewijzigd. We vinden dat deze pragmatische en praktische EU-wet er vooral moet komen om ervoor te zorgen dat bedrijven en burgers een betaalbaar systeem tot hun beschikking hebben om schuldvorderingen te innen. Waarom? Omdat, zolang deze wet niet van kracht is, het innen van schuldvorderingen in andere EU-lidstaten een duur juridisch proces blijft. In sommige gevallen is het bedrag dat wordt besteed aan advocaten en administratieve kosten hoger dan het bedrag van de vordering. Wat nog belangrijker is, is dat studies en ervaringen aantonen dat bedrijven die er niet in slagen hun vorderingen te innen, het gevaar lopen over de kop te gaan, wat weer gevolgen heeft voor de werkgelegenheid en andere KMO's in de toeleveringsketen.
Van de dertig à veertig miljard facturen die jaarlijks in Europa worden uitgereikt, worden er maar liefst een miljard niet betaald, met als gevolg een incassozaak. Interim Justitia heeft een jaar of tien geleden in zestien Europese landen een onderzoek gehouden. De gemiddelde overschrijding van de betalingstermijn was toen veertien dagen. Eind 2003 was dit gemiddelde niet gedaald, maar gestegen tot zestien dagen. Volgens de studie "Doing business in 2004: Understanding Regulation” van de Wereldbank beschikken de Scandinavische landen van alle onderzochte landen over de meest efficiënte en effectieve juridische systemen. Zij hebben de minste tijd nodig om tot een oplossing te komen terwijl ze de kosten laag houden. Italië behoort wat betreft de overschrijding van de betalingstermijn tot de ergste landen ter wereld. De verklaring ligt, naar verluidt, in de soepele beroepsprocedure, waardoor het proces op enig moment tijdens de rechtzaak kan worden onderbroken. Spanje heeft daarentegen een van de meest complexe juridische systemen, wat tot hogere kosten en langere procedures leidt. Mijn eigen lidstaat, het Verenigd Koninkrijk, kent drie systemen voor betalingen, wat tot verwarring leidt voor bedrijven en het publiek.
Grote verschillen in juridische regelingen omtrent de inning van achterstallige betalingen leiden dus tot onzekerheid, met name voor de EU-handel, en de bijkomende kosten staan de EU-doelstelling betreffende gelijke markttoegang voor lokale en binnen de EU opererende bedrijven in de weg. Het is duidelijk dat het ontbreken van handhavingssystemen voor betalingen de interne markt en het vertrouwen van het bedrijfsleven ondermijnt en daardoor hebben KMO's nog steeds te kampen met kasstroomproblemen veroorzaakt door late betalingen.
Het Europees betalingsbevel zal ook gelden voor individuele burgers die in een andere lidstaat werken of wonen. Die kunnen ook van deze nieuwe wet gebruik maken. Door het hoge en groeiende handelsvolume binnen de EU en het toegenomen verkeer van personen is de kans groot dat steeds meer bedrijven met grensoverschrijdende rechtszaken te maken krijgen. Het gevaar bestaat dat burgers hun recht niet zullen doen gelden vanwege de obstakels die ze tegenkomen, met name in verband met het rechtssysteem in een andere lidstaat en onbekende procedures en onbekende kosten. Het is dus van belang dat de EU een rechtsgebied biedt waar particulieren en bedrijven in geval van onbetwiste vorderingen toegang hebben tot de rechtspraak en verhaalsmogelijkheden tot hun beschikking hebben.
Deze proceswet helpt deze toegang mogelijk te maken. Het betalingsbevel biedt een praktisch instrument op EU-niveau voor het verkrijgen van een executoriale beschikking en ik ben van mening dat we de burgers op deze manier kunnen laten zien dat de EU hun een praktische mogelijkheid tot verhaal biedt.
Ik dank de leden van de commissie, met name de schaduwrapporteurs, de heer Wieland, die hier vanavond aanwezig is, en mevrouw Wallis, die verhinderd is. Zij hebben niet alleen mijn benadering gesteund maar tevens in alle fasen van de procedure zinvolle en constructieve voorstellen voor amendementen gedaan. De commissie heeft belangrijke voorstanders geraadpleegd en we vinden dat we ons op de kern van de zaak hebben gericht. Beide schaduwrapporteurs hebben de formulieren en de bijlage, de kern van het voorstel, zo eenvoudig mogelijk weten te houden zodat het invullen ervan zo weinig mogelijk rompslomp voor bedrijven met zich meebrengt. De tijd en ervaring zal ons leren of dat is gelukt. Daarom moet het Parlement, volgens de nieuwe comitologieprocedures, worden geraadpleegd en geïnformeerd over eventuele wijzigingen die de Commissie in het systeem wenst aan te brengen.
Ik dank ook het Brits voorzitterschap, met name minister barones Ashton, die ons heeft geholpen bij het helder formuleren van deze wet.
Commissaris, het gaat in de tweede lezing nu dus om de laatste details. Mevrouw Wallis is van mening dat de Commissie zich moet buigen over de ongelijke behandeling van burgers en bedrijven die kan ontstaan doordat EER-landen wel aan de interne markt kunnen deelnemen, maar zich niet bij de EPO kunnen aansluiten. Ik hoop dat de Commissie daar iets aan kan doen.
De formulieren moeten gebruiksvriendelijk en eenvoudig zijn en om die reden willen we dat de Commissie ons amendement hieromtrent aanvaardt.
Tot slot nog dit: sinds juli 2006, een jaar na aanvang van dit proces en na het oorspronkelijke voorstel van de Commissie, hebben we een nieuwe institutionele overeenkomst. De commissie en het Parlement staan erop dat de nieuwe toetsingsprocedure en de nieuwe toetsingsregel voor deze wetgeving en voor het betalingsbevel worden nageleefd.
Commissaris, we hebben veel waardering voor de door uw diensten verleende medewerking op dit terrein. Ik hoop dat we het Europees betalingsbevel samen met het Fins voorzitterschap kunnen afronden en dat we in alle EU-lidstaten aan het tenuitvoerleggingsproces kunnen beginnen, zodat bedrijven en burgers zich met vertrouwen op de interne markt kunnen begeven in de wetenschap dat een openstaande schuldvordering niet uitmondt in een eindeloze reeks juridische procedures zonder uitkomst. Dankzij de Europese Unie is er nu een eenvoudig en gebruiksvriendelijk systeem voor de snelle betaling van vorderingen dat, naar mijn mening, goed is voor de interne markt voor KMO's en bevorderlijk voor de economie van de EU.
Franco Frattini
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ten eerste dank ik de rapporteur, mevrouw McCarthy, van harte voor haar werk en haar inspanningen om dit project, dat van groot belang is voor onze burgers, tot een goed einde te brengen.
Net als de rapporteur dank ik ook het voormalige Britse voorzitterschap, met name barones Ashton, voor het werk aan dit belangrijke project.
Zoals u weet, is deze verordening tot invoering van de Europese betalingsbevelprocedure bedoeld om invordering van het grote aantal niet-betwiste schuldvorderingen in Europa te vereenvoudigen. De verordening is dus van groot belang, aangezien deze alle schuldeisers in Europa in staat stelt om hun vorderingen door middel van een eenvormige procedure sneller en goedkoper in te vorderen dan via de gewone juridische procedures. Het verlicht ook de last van de rechtbanken doordat door de schuldenaar niet-betwiste vorderingen niet via de gewone procedure worden behandeld.
Het voorstel betreft potentieel alle burgers en economische actoren in Europa. Een Europees betalingsbevel kan vrij in Europa circuleren en wordt automatisch ten uitvoer gelegd. Het is dus niet nodig om in de lidstaat in kwestie een verklaring omtrent de tenuitvoerlegging - de "exequatur” - aan te vragen.
Wat de amendementen betreft: ik kan het derde amendement aanvaarden zoals het is ingediend. Wat het tweede amendement betreft: het compromisamendement over de comitologieprocedure, dat overeenkomt met het besluit dat de Raad in juli 2006 heeft genomen, kan ik aanvaarden. Wat het eerste amendement betreft: ik begrijp de reden en ik heb begrip voor de bezorgdheid die de commissie heeft geuit, maar ik denk dat we in dit stadium niet opnieuw moeten gaan discussiëren over de definitie van grensoverschrijdende gevallen, die de Raad en het Europees Parlement in eerste lezing hebben aangenomen. Tevens kan ik bevestigen dat de Commissie bereid is om zich dieper te buigen over de gevolgen van de verordening voor partijen die in derde landen en, met name, landen van de Europese Economische Ruimte zijn gevestigd. Ik ben bereid om ieder voorstel zorgvuldig in overweging te nemen.
Rainer Wieland
namens de PPE-DE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, rapporteur McCarthy heeft het belang van dit vraagstuk voor de economie in essentie duidelijk gemaakt.
Met de Europese betalingsbevelprocedure is een belangrijke stap voorwaarts gedaan op het gebied van de grensoverschrijdende toepassing van het recht. Het is met name in economisch opzicht een stap vooruit, omdat het in de economie van belang is om snel vast te stellen dat schuldvorderingen al dan niet terecht zijn, dat snel een titel tegen de debiteur wordt verkregen en dat ook in het land van de debiteur de schuldvordering zonder dure vervolgprocedures ten uitvoer kan worden gelegd. Waar ik de meeste aandacht op wil vestigen is dat de grensoverschrijdende rechtsbetrekkingen ook voor particulieren steeds belangrijker worden. Voor hen is het uiterst moeilijk om hun rechten te laten gelden, ongeacht of die al dan niet niet betwist worden.
Vandaag debatteren wij over niet-betwiste schuldvorderingen. Daarom is deze eerste stap belangrijk. Met name particulieren, waarvoor de invordering in rechte van schulden al moeilijk genoeg is, onvervinden grote problemen bij grensoverschrijdende schuldvorderingen. Voor hen zal het onderhavige instrument een verlichting betekenen. Met behulp van een formulier dat ook door particulieren kan worden ingevuld, is het mogelijk om relatief eenvoudig en goedkoop een executoriale titel voor onbetaalde rekeningen te verkrijgen.
Een ander aspect is dat er in de economie vooral wordt gesproken over de crediteuren en te weinig over de debiteuren. Wij hebben in de lidstaten van de Europese Unie - onder andere in mijn land - regelingen ingevoerd die in geval van een titel voor een schuldvordering ook voor de debiteur financieel gunstig uitpakken. De debiteur die wel bereid maar mogelijkerwijs niet in staat is tot betaling, kan met de schuldeiser, die daar immers belang bij heeft, afspreken de verjaring op grond van de titel te laten schorsen en een praktische betalingsregeling in termijnen overeen te komen. Dat bespaart kosten want een geschilprocedure hoeft dan niet plaats te vinden.
Het is daarom in het belang van alle betrokkenen dat wij een snelle, efficiënte en betaalbare grensoverschrijdende betalingsbevelprocedure invoeren.
Andrzej Jan Szejna
namens de PSE-fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, verlate betalingen zijn de hoofdoorzaak van insolventie, waardoor veel bedrijven het hoofd niet boven water kunnen houden, zeker kleine en middelgrote bedrijven niet. Die verlate betalingen vormen een bedreiging voor de activiteiten en solvabiliteit van deze bedrijven en dat leidt vaak tot banenverlies. Een snelle en efficiënte inning van schulden waarover geen juridisch geschil bestaat, is van vitaal belang voor bedrijven in de Europese Unie. Zo kunnen banen gered worden.
De lidstaten hebben geprobeerd het probleem van grootschalige schuldeninning voor niet-betwiste claims op te lossen, voornamelijk door de procedures voor betalingsopdrachten te vereenvoudigen. Er zijn echter grote verschillen tussen nationale bepalingen en de manier waarop de afzonderlijke procedures werken. Als gevolg zijn die procedures soms onontvankelijk of onmogelijk toe te passen in grensoverschrijdende situaties. Daarom moeten we de ontwerpverordening voor een Europese procedure voor betalingsopdrachten steunen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.30 uur plaats.
