Zrównoważona polityka UE na dalekiej północy (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest sprawozdanie sporządzone przez posła Gahlera w imieniu Komisji Spraw Zagranicznych, w sprawie zrównoważonej polityki UE na dalekiej północy.
Michael Gahler
Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu, Panie i Panowie oraz przedstawiciele naszych arktycznych sąsiadów śledzący dzisiejszą debatę! Jako sprawozdawca mam niewątpliwą przyjemność przedstawić dziś Państwu efekt naszej ponadrocznej pracy przeprowadzonej przy współudziale z kontrsprawozdawcami, kolegami z Forum Arktycznego UE, licznymi ekspertami i przedstawicielami, w tym pochodzącymi z regionu arktycznego.
Osiągnęliśmy szeroki konsensus i sądzę, że zdołaliśmy sformułować zrównoważoną politykę dla dalekiej północy. Sprawozdanie zawiera analizę znaczenia regionu arktycznego oraz opis, jak należy zorganizować politykę UE w stosunkach z naszymi północnymi sąsiadami z punktu widzenia Parlamentu Europejskiego. Moją przewodnią zasadą jest oferta współpracy z państwami i instytucjami naszych sąsiadów na dalekiej północy.
Jak wiemy, trwa już współpraca dwu- i wielostronna z państwami Arktyki. Abstrahując od kwestii związanych z Arktyką, Norwegia i Islandia już z zaangażowaniem uczestniczą w Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz we współpracy w ramach Schengen. UE obecnie pełni rolę doraźnego obserwatora w Radzie Arktycznej, lecz powiem jasno, że pożądane jest, aby UE zyskała status stałego obserwatora. Jest to szczególnie istotne, ponieważ wszystkie sfery polityki istotne dla regionu przynajmniej po części pokrywają się z domeną Wspólnoty. Oferta współpracy została sformułowana w taki sposób, ponieważ my, jako UE nie możemy podejmować żadnych działań w Arktyce w ramach własnych uprawnień. W ogromnej mierze jesteśmy zależni od woli współpracy sąsiadujących terytoriów.
W swoim sprawozdaniu skupiłem się również na wymiarze ludzkim. Realizując każdą poszczególną dziedzinę wspólnej polityki, nie można zapominać, że trzeba należycie uwzględnić obawy mieszkańców Arktyki. Mam na myśli rdzennych mieszkańców krajów arktycznych, których sposób i warunki życia są zgodne z zasadami zrównoważonego rozwoju, jak również pozostałą ludność tam żyjącą.
Godzimy się z tym, że mieszkańcy regionu Arktyki chcą rozwoju swoich osiedli; innymi słowy nie życzą sobie, aby w obszarze panował reżim ochronny, jak to jest obecnie, co zmienia teren w coś na kształt parku narodowego. Dlatego współpracujemy z partnerami w celu zapewnienia, by ingerencja w ekosystem i naturalne siedliska zawsze odpowiadała możliwie najwyższym standardom ochronnym. Unia Europejska jest dla państw Arktyki atrakcyjnym partnerem, ponieważ odgrywamy pionierską rolę w istotnych obszarach polityki, takich jak ochrona środowiska oraz walka ze zmianami klimatu. Dlatego też kwestia, czy największy na świecie rynek wewnętrzny będzie forsował ambitną politykę środowiskową czy też nie, będzie oznaczać istotną różnicę dla tego regionu.
Unia Europejska jest również atrakcyjnym partnerem do współpracy, ponieważ jesteśmy naturalnie nabywcami dóbr dostarczanych przez Arktykę, nie tylko ropy i gazu, lecz także m.in. rud metali rzadkich. Powinniśmy kierować się podanymi tu dobrymi przykładami, m.in. współpracy Norwegii i Rosji na Polu Sztokman na Morzu Barentsa. W toku współpracy przy wydobyciu zasobów mineralnych stosuje się tam najwyższe norweskie standardy ochrony środowiska. Mam nadzieję, że te same standardy będą obowiązywać przy realizacji zawartej w ostatnich tygodniach przez Rosję i BP umowy na wydobycie surowców na Morzu Arktycznym. W przyszłości nasze satelity obserwacyjne dostarczą cennego wsparcia, zarówno w sektorze środowiska, jak i w związku z otwarciem nowych szlaków żeglugowych, takich jak szlak północno-wschodni. Współpraca w tej dziedzinie umożliwi skrócenie szlaków żeglugowych m.in. do południowo-wschodniej Azji. Dla UE, do której należy ok. 40 % światowej floty handlowej, jest to ważny czynnik, zwłaszcza pod względem finansowym.
Nasz ramowy program badań stanowi propozycję cennego wsparcia na rzecz dalszej współpracy naukowej między różnymi instytutami polarnymi prowadzonej w stacjach badawczych w Arktyce. Nasi sąsiedzi na dalekiej północy znają UE jako kompetentnego i skłonnego do współpracy partnera. Wciąż jednak istnieje pole do poprawy w sferze kształtowania, koordynacji i realizacji naszej polityki. Poprawa nastąpi, jeśli zbierzemy wszystkie odpowiednie dziedziny pod kierunkiem Dyrekcji Generalnej ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa Komisji Europejskiej, oraz utworzymy stosowny organ Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych. Ponadto naszą bazę danych rozszerzy ośrodek informacji o Arktyce, który ma zająć się gromadzeniem i oceną wszystkich odpowiednich informacji. Rozwój współfinansowania w obszarze koła podbiegunowego oraz mechanizm wspólnego planowania z udziałem wszystkich partnerów na dalekiej północy również byłby ważnym instrumentem na rzecz lepszej, skuteczniejszej współpracy w sferze badań i rozwoju.
Jestem przekonany, że ten projekt dokumentu politycznego dostarczy lepszych wytycznych dla kompleksowej i udanej polityki UE w Arktyce, która przyniesie korzyści również naszym północnym partnerom.
Štefan Füle
komisarz - Panie Przewodniczący! Na początku ubiegłego roku pani wiceprzewodnicząca/wysoka przedstawiciel Ashton zaproponowała debatę w sprawie regionu arktycznego. Debata plenarna pomogła nam poznać Państwa poglądy oraz uwidocznić wagę, jaką przywiązujemy do współpracy arktycznej w ramach stosunków zewnętrznych Unii Europejskiej.
Angażujemy się w regionie Arktyki na wielu szczeblach Po pierwsze, zarówno Unia, jak i państwa członkowskie prowadzą aktywną politykę badawczą w regionie. Po drugie, realizujemy politykę ochrony środowiska oraz politykę morską. Po trzecie, nasze dyplomatyczne starania w dziedzinie przeciwdziałania zmianom klimatu są ukierunkowane na źródła arktycznych przemian. I po czwarte, kontynuujemy działania na rzecz rdzennej ludności na całym świecie, w tym ludności zamieszkującej Arktykę.
Przyznajemy, że nasz dialog z ludnością autochtoniczną zamieszkującą okołobiegunowe obszary Arktyki mógłby przebiegać lepiej, lecz w 2010 roku rozpoczął się owocny proces interakcji na szerszą skalę, który z pewnością będziemy kontynuować w nadchodzących latach.
Jeżeli chodzi o dostęp do obszarów arktycznych i eksploatację tamtejszych zasobów, musimy utrzymać naszą reputację odpowiedzialnego konsumenta surowców i zasobów energii, przestrzegającego najwyższych standardów w sferze bezpieczeństwa i środowiska. Jednocześnie niezmiennie będziemy usiłowali należycie zadbać o nasze interesy, w tym interesy naszych przedsiębiorstw.
Cieszy nas, że te obszary stały się przedmiotem sprawozdania Parlamentu w sprawie dalekiej północy, oraz że pojawiły się cenne propozycje przyszłych działań. Sprawozdanie to stanowi istotny wkład w stopniowe tworzenie polityki Unii Europejskiej wobec Arktyki, i dziękuję Posłowi Michaelowi Gahlerowi za podjęcie tej inicjatywy.
Jest to inicjatywa szczególnie godna pochwały, jako że sprawozdawca wraz kilkoma innymi posłami usprawnili ciekawy dialog z arktycznymi stronami trzecimi i ze społeczeństwem obywatelskim, w którym i my czynnie uczestniczyliśmy. W końcowej wersji sprawozdania przedstawiono rozmaite perspektywy, dowodząc, że Unia Europejska przejawia wolę wysłuchania głosów wszystkich zainteresowanych stron z Arktyki oraz współpracy z nimi.
Teraz rozpoczynamy nowy etap rozwoju polityki UE wobec Arktyki. Sprawozdanie Parlamentu stanie się trzecim filarem jej podstawowej architektury, po komunikacie Komisji z 2008 roku oraz konkluzjach Rady z 2009 roku. Te trzy teksty mają spójny charakter i zawierają odpowiedzialne oraz pozytywne przesłanie adresowane do arktycznych krajów partnerskich oraz ludności zamieszkującej ten region. Wspieramy ideę bezpieczniejszej, zrównoważonej Arktyki. Szanujemy porozumienia i uzgodnienia międzynarodowe oraz żywimy wolę współpracy w celu ich rozwoju i doskonalenia.
W szczególności uznaję podpisane w zeszłym roku norwesko-rosyjskie porozumienie o wyznaczeniu granic stref wpływów na Morzu Barentsa za punkt odniesienia dla długotrwałej pokojowej współpracy w całym okołobiegunowym regionie arktycznym.
Unia Europejska życzy sobie wzmocnionej i skutecznej Rady Arktycznej, przez którą uzgadniane i wdrażane będą kluczowe decyzje dotyczące przyszłości regionu. Chcielibyśmy uczestniczyć w Radzie Arktycznej w roli stałego obserwatora, aby dzielić się naszym bogatym doświadczeniem w zakresie międzynarodowej współpracy regionalnej i jesteśmy szczególnie wdzięczni Parlamentowi za poparcie tych dążeń.
Sprawozdanie w sprawie dalekiej północy stanowi silny bodziec dla Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych oraz Komisji w sferze naszych działań zewnętrznych dotyczących regionu arktycznego. Uważam, że podejście oraz przesłania w nim zawarte są właściwe i aktualne.
Sprawozdanie Parlamentu w sprawie dalekiej północy wpłynie również na kształt naszego sprawozdania o postępach w polityce UE wobec Arktyki, o którego przedstawienie jeszcze w tym roku zwróciła się Rada. Nasze sprawozdanie będzie skierowane do obu instytucji, Rady i Parlamentu, i mamy nadzieję, że uznają je za zadowalające.
Inese Vaidere
Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Na początek dziękuję Posłowi Gahlerowi za jego starannie przygotowane sprawozdanie. Szczerze się cieszę, że polityka Unii Europejskiej wobec dalekiej północy stanowi jedną z dziedzin, którymi Unia Europejska zajęła się we względnie dobrym czasie. W Arktyce znajduje się ogromne bogactwo zasobów - około jedna czwarta nieeksploatowanych światowych zasobów ropy i gazu, zasobów biogenetycznych, rybnych oraz mineralnych. Pojawiają się tam również nowe możliwości dla transportu morskiego. Na skutek topnienia pokrywy lodowej szlaki żeglugowe do państw azjatyckich ulegną skróceniu o około 40 %. Potencjał Arktyki jest imponujący. Dlatego też należy go odpowiedzialnie zagospodarować. Zarówno nieodpowiedzialna eksploatacja zasobów, jak i nieprzemyślana działalność transportowa mogą mieć poważne następstwa dla środowiska. Jednocześnie należy mieć na względzie, że czerpanie z bogactw Arktyki może otworzyć nowe możliwości rozwiązania nie tylko problemów energetycznych, ale także problemów surowcowych i żywnościowych. Panuje ostra konkurencja między światowymi mocarstwami o to, komu przypadnie lwia część zasobów do zagospodarowania i eksploatacji. Choć Arktykę zamieszkuje około 3,7 miliona osób, z czego kilkadziesiąt procent stanowi ludność rdzenna, to niemniej jednak można uznać, że w pewnym zakresie obszar ten jest wspólną własnością całego świata. Póki co ONZ nie potwierdziła przywilejów żadnego państwa w Arktyce i miejmy nadzieję, że nie zrobi tego w przyszłości. Właśnie dlatego nasza polityka musi być odpowiedzialna. Unia Europejska powinna wypracować specjalną, skoordynowaną strategię we wszystkich sferach związanych z daleką północą, uzgodnić finansowanie tej polityki oraz źródła tego finansowania. Należy w niej także uwzględnić kwestie zmian klimatu, dobrobytu i rozwoju ludności lokalnej oraz bezpieczeństwa energetycznego. Istotny dla realizacji takiej polityki byłby status stałego obserwatora w Radzie Arktycznej. Choć nie posiadamy bezpośrednich granic morskich z regionem Arktyki, Unia Europejska może stać się liderem w eksploatacji regionu - zarówno jego zasobów jak i nowych szlaków żeglugowych - oraz w zapewnianiu wysokich standardów ochrony środowiska. Dziękuję.
Liisa Jaakonsaari
Panie Przewodniczący! Zacznę od serdecznych podziękowań pod adresem sprawozdawcy, Posła Gahlera, za konstruktywną współpracę. Z pewnością najlepsze tego potwierdzenie padło z ust komisarza Fülego, kiedy powiedział, że sprawozdanie stanie się trzecim filarem polityki UE wobec Arktyki.
Nic dziwnego, że polityka wobec Arktyki staje się centralnym zagadnieniem polityki międzynarodowej, skoro - jak powiedziała moja przedmówczyni - w regionie Arktyki znajduje się jedna trzecia nieodkrytych światowych zasobów naturalnych: minerałów, gazu i ropy naftowej. Zmiany klimatu oraz rywalizacja o te zasoby naturalne to kwestie powiązane, lecz trend ów w istocie napędza gospodarka globalna. Na szczęście rozwój wydarzeń w Arktyce jest ustabilizowany i nacechowany wolą współpracy.
W przyszłości polityka wobec Arktyki stanie się testem na to, czy razem jesteśmy zdolni zwiększyć stabilność, czy też wywołać nowe konflikty. Ważne jest, by eksploatacja zasobów naturalnych przebiegała odpowiedzialnie i z zachowaniem ostrożności, aby uniknąć zjawiska "gorączki złota” oraz katastrof podobnych to tej, do której doszło w Zatoce Meksykańskiej.
To ważne, że dysponujemy zrównoważonym sprawozdaniem zawierającym przesłanie wzmocnienia Rady Arktycznej, oraz mocniej zaakcentowanego uczestnictwa Unii w charakterze obserwatora. Nie powinniśmy po prostu przepychać się łokciami, lecz prowadzić działania dyplomatyczne, negocjować, angażować się w intensywną współpracę polityczną, a nade wszystko przodować w ocenie oddziaływania na środowisko. Uważam, że znakomicie się stało, że w sprawozdaniu pojawiła się wzmianka o ośrodku informacji o Arktyce, oraz o tym, że właściwym miejscem jego siedziby byłby Uniwersytet Laponii w Rovaniemi w Finlandii.
Anneli Jäätteenmäki
Panie Przewodniczący! Pragnę wyrazić serdeczne podziękowania pod adresem sprawozdawcy, Posła Gahlera, oraz wszystkich kontrsprawozdawców. Uważam, że współpracowało nam się wspaniale i ważne, że sprawozdanie z własnej inicjatywy zostało przyjęte, a na jego podstawie sporządzono wniosek.
W treści sprawozdania decydowanie popiera się przyszłe intensywne inwestycje, które mają umożliwić przetrwanie ludności zamieszkującej Arktykę, oraz inwestycje w tworzenie warunków do zatrudnienia, transportu i ochrony środowiska. Uważam też, że szczególnie doniosłe znaczenie ma zawarty w nim pogląd dotyczący potrzeby uznania pozycji autochtonicznych nacji, zwłaszcza Lapończyków. Lapończycy to jedyna rdzenna ludność na obszarze Europy, a UE, to jest Komisja, Parlament i Rada, muszą współpracować z nimi na równej stopie.
W sprawozdaniu uznaje się również status Rady Arktycznej, a komisarz Füle powiedział nawet, że UE zamierza go wzmocnić. Rozczarowała mnie jednak ocena sytuacji przez komisarza Fülego, jakoby współpraca w regionie arktycznym rozwijała się stopniowo. Unia Europejska musi rzecz jasna okazać zapał, konieczne są inwestycje oraz chęć rozwoju współpracy w Arktyce. Nie można godzić się jedynie na stopniowy rozwój, bo to zupełnie tak, jakby używać tylko jednej ręki: rozwój ten musi stać się jednym z priorytetów.
Dodam wreszcie, że ja również cieszę się z zamiaru inwestycji w badania nad regionem Arktyki, oraz że w sprawozdaniu pojawiła się wzmianka o Uniwersytecie Laponii jako o potencjalnym ośrodku tych badań. Uniwersytet Laponii zasługuje na wyróżnienie, ponieważ jest to jedyny uniwersytet, jedyna placówka, która rzeczywiście pracuje nad utworzeniem takiego ośrodka, nie szczędząc na to ani czasu ani wysiłków.
Indrek Tarand
w imieniu grupy Verts/ALE - Panie Przewodniczący! Po pierwsze, pragnę wyrazić wdzięczność, złożyć serdeczne gratulacje i wyrazy uznania pod adresem sprawozdawcy i kontrsprawozdawców za ich dobrą współpracę i zrozumienie. Dziękuję również koleżankom i kolegom posłom z grupy Zielonych za ich współpracę oraz wniesiony wkład.
W końcu możemy stwierdzić, że postaraliśmy się o przyzwoity dokument, który pozwala nam, Unii Europejskiej, na w miarę rozsądne działanie, uwzględniające interesy wszystkich zainteresowanych stron. Choć Zieloni słusznie twierdzą, że mogliśmy posunąć się dalej, to i tak cieszymy się, że owo sprawozdanie uwzględnia nasze obawy i niepokoje, m.in. przedstawione sprawozdawcy wnioski dotyczące ogromnych zmian mających związek z klimatem, jakie obecnie przechodzi ekosystem Arktyki, czego niezbicie dowodzą dane naukowe. Ta sytuacja wymaga włączenia we wszelkie działania rozwojowe w Arktyce solidnie przygotowanego pod względem naukowym podejścia prewencyjnego.
Dlatego wezwaliśmy do prowadzenia dalszych badań naukowych w ramach wielostronnego porozumienia, aby zorientować w sytuacji międzynarodowych decydentów odpowiedzialnych za ekosystem Arktyki zanim zostaną podjęte dalsze działania. Dziękujemy pozostałym grupom za poparcie. Jest to przykład na to, jak nadać sprawom przyjazną formę z myślą o naszych jakże różnych wyborcach. Na tej sali obecnych jest kilkoro sceptyków, którzy stwierdzili, że region arktyczny nie jest wart naszej uwagi, lecz przeciwnie, jest wart, zwłaszcza w kontekście prawdopodobnego przystąpienia Islandii, jako 28. państwa, do UE.
Arktyka jest "cool”. Nie chodzi o zmiany klimatu i w konsekwencji ocieplenie zwykle lodowatej dalekiej północy. Arktyka jest "cool” także dlatego, że na horyzoncie pojawiły się lukratywne możliwości, choć przysparzają one również złożonych i trudnych problemów. Dlatego uważam, że politycy, którzy zajmują sie tymi problemami w odpowiedzialny i wywożony politycznie sposób to politycy "cool”, podobnie jak ci, którzy zagłosują dziś za przyjęciem sprawozdania pana posła Gahlera.
Konrad Szymański
Panie Przewodniczący! Z całą pewnością Arktyka się zmienia. Najbardziej oczywiste konsekwencje tych zmian to możliwość wytyczenia nowych szlaków transportowych, handlowych oraz wyraźna już w perspektywie możliwość pobierania surowców naturalnych, ekstrakcji ropy i gazu. Reakcje świata na te zmiany bywają chaotyczne. Z jednej strony mamy bardzo konstruktywne porozumienie rosyjsko-norweskie w sprawie Morza Barentsa, z drugiej strony mamy próbę prowadzenia polityki faktów dokonanych, również ze strony rosyjskiej. Myślę, że jest tutaj olbrzymia rola do odegrania ze strony Unii Europejskiej, społeczności międzynarodowej. Do tego zachęcaliśmy w trakcie prac nad tym raportem. To zostało dobrze sformułowane w tym sprawozdaniu. Druga sprawa, na którą zwracaliśmy uwagę to konieczność uzyskania gwarancji równego, niedyskryminacyjnego dostępu do szlaków transportowych. Ani względy regulacyjne, ani finansowe nie powinny być przeszkodą w tym równym dostępie do szlaków. To wszystko zostało dobrze sformułowane w sprawozdaniu. Dlatego z przyjemnością to sprawozdanie poprzemy w głosowaniu.
Sabine Lösing
Panie Przewodniczący! Ogromne podziękowania dla Posła Gahlera za jego sprawozdanie. Nie ulega wątpliwości, również widać w jego sprawozdaniu, że istnieje ogromne zainteresowanie zasobami naturalnymi regionu Arktyki. Na skutek zmian klimatu ropa, gaz i inne zasoby da się coraz łatwiej wydobywać. Omówiono już kwestię lepszego wykorzystania szlaków handlowych.
Logiczną konsekwencją tych posunięć będzie zwiększenie zanieczyszczenia w regionie. Rozwój przemysłowy - w szczególności poprzez wydobycie ropy i gazu, nasilenie komercyjnej działalności połowowej oraz zwiększony ruch statków - bez wątpienia doprowadzi do zakłócenia, a być może nawet zniszczenia wrażliwego ekosystemu, co będzie mieć katastrofalne skutki.
Niestety w owym sprawozdaniu operuje się ogólnikami; nie zawiera ono żadnych propozycji skutecznych strategii przeciwdziałania tym zagrożeniom. Nie wspomniano o tym, że nie tylko UE dostrzega rosnące znaczenie geostrategiczne Arktyki. Państwa graniczące ze sobą w regionie Arktyki - Rosja i państwa członkowskie NATO: USA, Kanada, Dania i Norwegia już rozpoczęły militaryzację regionu i zamierzają tam chronić swoje interesy.
Do tej sytuacji w Arktyce doprowadziły zmiany klimatu. Musimy zapobiec dalszym katastrofalnym postępom tych zmian, a to jest możliwe wyłącznie poprzez szybkie przejście na odnawialne źródła energii. Omawianą strategię cechuje jednak diametralnie odmienne podejście.
My, Konfederacyjna Grupa Zjednoczonej Lewicy Europejskiej/Nordycka Zielona Lewica żądamy, by nie dopuścić do tego, aby Arktyka stała się nowym geopolitycznym punktem zapalnym. Wespół z licznymi organizacjami ekologicznymi wzywamy do wprowadzenia moratorium na nowe projekty wydobycia ropy naftowej w Arktyce. Należy uzgodnić traktat - podobny do Układu w sprawie Antarktyki - zakazujący wydobycia zasobów mineralnych w regionie. I ostatnia, choć nie mniej ważna rzecz: wzywamy do natychmiastowej demilitaryzacji regionu oraz uczynienia z Arktyki strefy zdemilitaryzowanej.
Ponieważ moja grupa i ja nie możemy poprzeć rezultatów zaprezentowanego tu sprawozdania z własnej inicjatywy, GUE/NGL przedłożyła alternatywne sprawozdanie.
(Mówczyni zgodziła się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Liisa Jaakonsaari
(FI) Panie Przewodniczący! Pragnę zapytać, czemu przedstawicielka Konfederacyjnej Grupy Zjednoczonej Lewicy Europejskiej/Nordyckiej Zielonej Lewicy uważa, że możliwe jest wprowadzenie owego moratorium, kiedy żaden z zainteresowanych podmiotów czy krajów nie przejawia po temu woli. Co sądziliby rdzenni mieszkańcy, jeśli Unia Europejska powiedziałaby im z góry, co mają robić? Parlament już popełnił jeden grzech, mianowicie zakaz sprzedaży produktów z fok, który na dobre ich rozgniewał. Czemu mielibyśmy irytować ich jeszcze bardziej? Teraz potrzebna jest dyplomacja i współpraca.
Sabine Lösing
(DE) Panie Przewodniczący! Nie za tym się opowiadam i rzecz jasna nie jest możliwe nałożenie tego z góry. Pozostaje jednak pytanie: z kim się konsultowano? Które państwa biorą w tym udział? Jakich rdzennych ludów to dotyczy? Czy przeprowadzono jakiekolwiek konsultacje z ludnością, która może skorzystać na sytuacji, albo z tymi, którzy mogą stracić swoje źródła utrzymania? Uważam, że potrzebny jest dalszy dialog. Dotychczasowe rozmowy to za mało. Musimy spróbować rozszerzyć ten dialog, na ile się da, zwracając się również do szerszych grup społecznych, w tym szczególnie do rdzennej ludności.
Bastiaan Belder
Panie Przewodniczący! Przede wszystkim wyrażam moje najgłębsze uznanie dla znakomitej pracy wykonanej przez sprawozdawcę Gahlera.
Arktyka ma znaczenie strategiczne, zwłaszcza teraz, kiedy na skutek ocieplenia w regionie Arktyki zdają się otwierać nowe możliwości transportu i wydobycia zasobów. Jest to również obszar bardzo wrażliwego środowiska, w szczególności za sprawą zanieczyszczenia z Europy, Ameryki Północnej, Rosji i Chin. Czynnikiem komplikującym sytuację są nie zawsze jasne krajowe pretensje do Arktyki. Choć UE do czasu przystąpienia Islandii nie uzyska dostępu do linii brzegowej Arktyki, to do UE należą członkowskie obecne w regionie arktycznym.
Dlatego popieram strategię UE dla regionu arktycznego stawiającą UE w jednym szeregu z innymi mocarstwami, zwłaszcza Rosją, która najwyraźniej skłania się ku wykorzystaniu regionu pod względem ekonomicznym. jeśli działalność gospodarcza nasili się w nadchodzących latach, to trzeba będzie zapewnić odpowiednią równowagę pomiędzy środowiskiem a gospodarką, oraz znaleźć w tym miejsce dla ludności lokalnej. Zapewnienie UE statusu obserwatora w Radzie Arktycznej będzie dużym krokiem we właściwym kierunku.
Andreas Mölzer
(DE) Panie Przewodniczący! Jak wiemy, nieprzebrane zasoby mineralne Arktyki uczyniły ten region przedmiotem zaognionego sporu. Szacuje się, że pod pokrywą lodową ukryte jest 90 milionów niewykorzystanych baryłek ropy. Nieuchronnie towarzyszy nam niepokój, że wśród innych koncernów to BP, odpowiedzialne za katastrofę wywołaną wyciekiem ropy w Zatoce Meksykańskiej, zyska teraz zgodę na wydobywanie zasobów w tym wrażliwym środowisku, w warunkach skrajnie trudniejszych aniżeli w Zatoce Meksykańskiej.
Poza tym region Arktyki już jest składowiskiem światowych emisji rtęci. Niemniej jednak w obliczu światowego popytu na energię nierealne byłoby liczyć na decyzję o rezygnacji z arktycznych zasobów ropy naftowej. Należy mieć nadzieję, że Unia Europejska, odgrywając swą rolę w Radzie Arktycznej, zadba o wprowadzenie wyższych standardów, aby arktyczna dzika przyroda nie podzieliła fatalnego losu, jaki spotkał Zatokę Meksykańską w następstwie niedawnej katastrofy związanej z wyciekiem ropy.
Ponadto z perspektywy UE Arktyka ma również doniosłe znaczenie dla rozwoju nowych światowych szlaków handlowych. Jeśli faktycznie możliwe jest otwarcie nowego szlaku żeglugowego między Europą, Azja i Ameryką Północną, automatycznie ukróci to piractwo w Somalii, pozwalając tym samym UE zaoszczędzić mnóstwo pieniędzy, ponieważ misja Atalanta nie będzie wtedy konieczna. Oczywiście zakłada się, że rdzenna ludność inuicka nie posunie się na skutek utraty źródeł utrzymania do tak desperackich środków jak piractwo. Należy o tym pamiętać zarówno planując szlaki żeglugowe, jak i wiercąc w poszukiwaniu ropy naftowej.
Jarosław Leszek Wałęsa
(PL) Panie Przewodniczący! Ja oczywiście również chciałbym podziękować panu posłowi Gahler za jego bardzo dobry projekt sprawozdania oraz za owocną pracę.
Dla mnie najważniejszym w trakcie pracy nad tym sprawozdaniem było wzmocnienie znaczenia badań i monitoringu zmian środowiska, które są kluczowe do podejmowania decyzji polityczno-gospodarczych. Wygląda na to, że sprawy gospodarcze jak rybołówstwo, transport czy bogactwa naturalne są głównym przedmiotem zainteresowania Unii Europejskiej. Szkoda, bo niezaprzeczalnie to nauka pozwala nam ocenić, jaki wpływ w tym rejonie wywierają zmiany ekonomiczne na środowisko. Wpływ znacznie większy niż w innych rejonach. Jaki? Tylko specjaliści są w stanie to ocenić.
Niestety otwartość badań w Arktyce jest coraz bardziej ograniczana przez państwa mające dostęp do Oceanu Arktycznego. Nawet na terenach objętych konwencjami i traktatami międzynarodowymi w ostatnich dwóch, trzech latach nastąpiło, często pod pozorem ochrony środowiska, znaczne ograniczenie w swobodzie działań i badań. Procesy klimatyczne i oceaniczne w Arktyce mają istotny wpływ na zmiany klimatu i środowiska, zatem swoboda badań jest niezwykle istotna dla zrozumienia tego, co dzieje się nie tylko tam, ale zwłaszcza u nas. Ponadto zrealizowane już prace nad tymi zagadnieniami przez uczonych z krajów spoza Arktyki oraz poniesione nakłady finansowe upoważniają nas do zabierania głosu w sprawach północnego obszaru polarnego.
Diana Wallis
Panie Przewodniczący! Dziękuję Posłowi Gahlerowi za jego staranne i szczegółowe sprawozdanie, a także za wolę kompromisu. Obawiam się jednak, że napisaliśmy tu swego rodzaju kartkę bożonarodzeniową - choć już po świętach - pełną życzeń przesłaniających polityczną istotę zagadnienia.
Nasze poprzednie debaty parlamentarne w sprawie polityki wobec Arktyki doprowadziły do wydania komunikatu przez Komisję. Bardzo stanowczo nalegaliśmy na spójną ochronę wrażliwego środowiska Arktyki - na ochronę jej dziewiczego charakteru, co obecnie stało się punktem zapalnym w dziedzinie środowiska.
Zdaje się, że nastąpił dyskretny zwrot - nawrót - w naszym myśleniu ku bezpieczeństwu: bezpieczeństwu dostaw energii i wykorzystania zasobów. Potwierdza to porozumienie zawarte w miniony weekend między Roseneft a BP - BP Deepwater.
Jak wielokrotnie sygnalizowała Komisja i inni komentatorzy, w Arktyce mamy do czynienia z ogromna liczbą luk regulacyjnych. Wpływ UE na tamtejsze środowisko jest niemały.
Regulacja jest fragmentaryczna i chaotyczna. Obszar jest otwarty na działalność koncernów międzynarodowych. Stać nas na więcej. Wcześniej twierdziliśmy, że chcemy spisać się lepiej. Chcieliśmy bardziej spójnego podejścia. Zastanawiam się, co się zmieniło i wydaję mi się, że takie pytanie mogą postawić obywatele.
Struan Stevenson
Panie Przewodniczący! Ja również gratuluję Posłowi Michaelowi Gahlerowi tego wyważonego, znakomitego sprawozdania. Pomimo trudnych warunków środowiska w Arktyce, rosnąca cena ropy napędza międzynarodowe zainteresowanie odwiertami w tamtym regionie. Wszyscy wiemy, że ropę naftową wydobyto po raz pierwszy w 1968 roku w Zatoce Prudhoe, w dystrykcie North Slope na Alasce, lecz wielu obszarów Arktyki dotąd nie eksploatowano.
Na podstawie badań geologicznych przeprowadzonych przez USA oszacowano, że za północnym kołem podbiegunowym znajduje się 90 milionów baryłek nieeksploatowanej ropy - oraz 44 miliony baryłek kondensatu gazu ziemnego. Obecnie stanowi to 13-20% całości nieeksploatowanych zasobów ropy na świecie. Nie trzeba dodawać, że wydobycie tak wielkich ilości ropy miałoby dramatyczne skutki dla Arktyki oraz mogłoby spowodować katastrofy ekologiczne na skalę światową, dlatego uważam, że powinniśmy zadać sobie pytanie, czy warto rozpoczynać taki projekt w czasach, kiedy usilnie dążymy do przerwania naszej zależności od paliw kopalnych, oraz doprowadzenia do społeczeństwa wolnego od emisji CO2.
Søren Bo Søndergaard
(DA) Panie Przewodniczący! Z jakiegoś powodu lektura komunikatu Komisji w sprawie Arktyki przywodzi mi na myśl kota oblizującego pyszczek na widok miseczki ze śmietaną. Globalne ocieplenie oraz topnienie pokrywy lodowej na biegunie północnym bez wątpienia otwiera nowe możliwości: zasoby naturalne, ropa naftowa, ryby, żegluga itp. Słyszeliśmy o tym wszystkim. Uważam jednak, że UE nie powinna się zbytnio podniecać, ponieważ nie posiada linii brzegowej nad Oceanem Arktycznym. Jako Duńczykowi żałosne wydaje mi się posługiwanie się Danią dla uzasadnienia związków UE z Arktyką. W istocie jedynym duńskim powiązaniem z Arktyką jest Grenlandia, która w referendum 26 lat temu zdecydowała się opuścić Unię Europejską.
Podobnie UE nie powinna obiecywać sobie zbyt wiele w związku z Islandią. Decyzja o członkostwie Islandii musi zostać podjęta suwerennie przez naród islandzki, bez nacisków ze strony UE. A nic nie wskazuje na to, by większość tamtejszego społeczeństwa popierała przystąpienie do UE.
Zamiast postrzegać się jako potencjalne mocarstwo arktyczne, UE powinna raczej rozeznać się we własnym położeniu geograficznym i pracować nad dobrymi stosunkami z krajami rzeczywiście posiadającymi terytoria w Arktyce. Dotyczy to naszych przyjaciół z krajów zachodnionordyckich: Norwegii, Islandii, Grenlandii i Wysp Owczych. Zadbanie o to jest zadaniem szczególnie dla Parlamentu Europejskiego.
Timo Soini
(FI) Panie Przewodniczący! Jest to ważne zagadnienie, a jako że Finlandia znajduje się na północy, to jestem dobrze zaznajomiony z omawianymi kwestiami. Tym razem zgadzam się z moimi koleżankami i kolegami posłami fińskimi, że zarówno Lapończycy, jak i Uniwersytet Laponii w Rovaniemi znają sprawę. Zgadzam się również co do pozycji rdzennej ludności.
Zagłosuję za przyjęciem tego sprawozdania, choć największa moja krytyka dotyczy postulatów w kwestii zmian klimatu, zgodnie z którymi powinniśmy przyjąć porozumienie w oparciu o zapatrywania UE. Handel emisjami w UE okazał się kompletną porażką. W 2008 roku ujawniono, że doszło do nadużyć, malwersacji związanych z podatkiem VAT oraz innych oszustw na kwotę 5 miliardów euro. Co więcej, ich skala stale rośnie. Handel emisjami zupełnie nie funkcjonuje; przynosi natomiast szkody. Zamiast tego potrzebujemy systemu określonych emisji, jak w przypadku pojazdów, gdzie można zmierzyć, kto powoduje emisje i co jest emitowane, a nie uczestniczyć w międzynarodowym handlu przyzwoleniem na zakup prawa do zanieczyszczania. To bardzo istotna sprawa.
Kwestia Arktyki również jest ważna, choć nie mam pewności, jak to się potoczy, zważywszy na ostatnie działania podejmowane przez UE. Sprawy, których tknie się UE niekoniecznie posuwają się naprzód. Duński poseł rozsądnie mówił o regionach, które się tam znajdują. Są to regiony o suwerennych prawach, z których mogą korzystać, by podejmować decyzje we własnych sprawach.
Cristian Dan Preda
(RO) Panie Przewodniczący! Przede wszystkim pragnę pogratulować koledze, Posłowi Michaelowi Gahlerowi, znakomitego sprawozdania, które przedstawił. W sprawozdaniu zachęca się Radę i Komisję do sformułowania specjalnej polityki UE wobec Arktyki, przy czym podkreśla się, że ewentualne przystąpienie Islandii do Unii Europejskiej przekształci Unię w jeden z podmiotów wybrzeża regionu arktycznego.
Jako sprawozdawca parlamentarny w sprawie Islandii podkreślam, że priorytety tego państwa związane z Arktyką pokrywają się z priorytetami Unii Europejskiej. Chodzi o wzmocnienie roli politycznej i administracyjnej Rady Arktycznej, oraz zapewnienie zrównoważonego rozwoju regionu. Pragnę wreszcie przypomnieć o konieczności wspierania praw rdzennej ludności. Także to, że zarówno Islandia, jak i Unia Europejska obecnie pracują nad utworzeniem strategii arktycznej, może stanowić okazję do skoordynowania obu polityk, między innymi ze względu na wniosek Unii Europejskiej o uzyskanie statusu stałego obserwatora w Radzie Arktycznej.
Zakończę stwierdzeniem, że Unia Europejska w istocie może uczestniczyć w skutecznym, wielostronnym zarządzaniu regionem dalekiej północy. Zwracając się do posła Søndergaarda powiem, że bardzo uważnie przysłuchiwałem się temu, co mówił o większości w Islandii. Sądzę, że czeka nas długotrwały proces, którego przebieg może się wielokrotnie zmieniać. W moim odczuciu możemy wspierać odpowiedzialny proces przedakcesyjny oraz wyważoną debatę w tym kraju na temat Unii Europejskiej.
Justas Vincas Paleckis
(LT) Panie Przewodniczący! Składam wyrazy uznania pod adresem kolegi, Posła Gahlera, który mimo że pochodzi z południowych Niemiec, wykazał się znakomitą wiedzą o Arktyce i dalekiej północy oraz zamiłowaniem do tego regionu. Niektórzy z posłów stwierdzili, że państwa powinny same uporać się z pojawiającymi się problemami i nie ma tu potrzeby większej koordynacji. Kategorycznie sprzeciwiam się tej opinii. To właśnie Unia Europejska, która dysponuje największym doświadczeniem we współpracy, pozwalającej faktycznie poruszać się po niezbadanym terenie, powinna odegrać doniosłą rolę w tym regionie. Poza tym dylemat jest prosty: konfrontacja, zamęt i konflikty, czy też pokojowa współpraca i region, który może stanowić przykład dla innych państw świata. Albo w innym wymiarze: zyski i korzyści gospodarcze, czy środowisko i jego ochrona. Uważam, że Unia Europejska, która zawsze wiodła prym w walce ze zmianami klimatu, musi położyć jeszcze większy nacisk na drugi wymiar, harmonizując oba podejścia.
Pat the Cope Gallagher
(GA) Panie Przewodniczący! Obszar Arktyki przechodzi znaczne przeobrażenia na skutek zmian klimatu - topnieje lód i śnieg. Otwierają się nowe szlaki żeglugowe, dostępne są łowiska i pojawiają się większe i lepsze możliwości rentownej eksploatacji ropy i gazu.
Unia Europejska odgrywa czynną rolę w sprawach Arktyki. Przykładowo UE jest głównym fundatorem badań i rozwoju za sprawą siódmego programu ramowego badań i rozwoju. Parlament Europejski czynnie uczestniczy w trwającym dialogu z wybranymi przedstawicielami z regionu arktycznego, poprzez stały komitet parlamentarzystów regionu arktycznego, a ja jako przewodniczący delegacji do spraw stosunków ze Szwajcarią, Islandią i Norwegią reprezentuję Parlament Europejski w tej ważnej instytucji.
W wrześniu Parlament po raz pierwszy był gospodarzem posiedzenia stałego komitetu, które zwoływane jest dwa razy do roku. Konferencja okazała się wielkim sukcesem, pozwoliła bowiem Parlamentowi Europejskiemu pogłębić więź i zacieśnić stosunki z narodami arktycznymi.
Edit Herczog
(HU) Panie Przewodniczący! nie przemawiam tu jako posłanka mieszkająca za kołem podbiegunowym; przestrzegam tylko, że biegun północny to nie tylko bogactwa gospodarcze i energetyczne, lecz również jeden z największych skarbów dziedzictwa przyrody. Bardzo ważne jest zatem, by przedsiębiorstwa, które zamierzają eksploatować zasoby i prowadzić odwierty w tym regionie nie wykazywały mentalności dawnych poszukiwaczy złota nastawionych wyłącznie na zysk, ale wykazały się poczuciem europejskiej odpowiedzialności ukształtowanej w XX i XXI wieku. Nie zapominajmy, że prace w tym regionie będą przebiegać w skrajnie niesprzyjających warunkach pogodowych, z wykorzystaniem nowych technologii. Najważniejsze jest, abyśmy nie szli w tym względzie na żadne ustępstwa i stosowali wobec tych przedsiębiorstw zasady, standardy i wymogi, co umożliwi zarządzanie tą kwestią od strony technicznej zgodne z najnowszymi standardami technologicznymi, przy czym należy zapewnić odpowiednie fundusze na zapobieganie katastrofom ekologicznym podobnym do tej, jakiej doświadczyliśmy w przypadku Deep Horizon. Niezwykle ważne jest, abyśmy utrzymali właściwy porządek: planeta, ludzie, a dopiero potem produkt...
planeta, ludzie, a dopiero potem produkt. Produktem są w tym przypadku rzecz jasna złoża ropy i gazu. Bardzo dziękuję za uwagę. Gratulacje dla sprawozdawcy.
Birgit Schnieber-Jastram
(DE) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu, Panie i Panowie! Ja również dziękuję sprawozdawcy, Posłowi Gahlerowi, oraz kontrsprawozdawcom. Prawdą jest, że Europa wciąż musi dostosowywać się no nowych realiów i radzić sobie w sytuacjach zmiany równowagi sił politycznych. W odniesieniu do polityki arktycznej oznacza to: musimy zrozumieć, że państwa Arktyki chcą rozwijać region samodzielnie, lecz są otwarte na współpracę. Nie są zainteresowane nowymi traktatami, lecz chcą rozszerzenia istniejących traktatów regulujących te kwestie.
Zmiany klimatu i nowe szlaki żeglugowe niosą nie tylko zagrożenia, lecz także możliwości. W odniesieniu do Arktyki oznacza to, że UE ma szansę na lepszą współpracę i rozwój. Ostatecznie nikt samodzielnie nie poradzi sobie ze skutkami zmian klimatu, i nikt samodzielnie nie rozwinie potencjału regionu Arktyki. Ponadto Unia Europejska ma długofalowy interes w bezpiecznym rozwijaniu...
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Mitro Repo
(FI) Panie Przewodniczący! Bogactwa Arktyki to nie tylko ogromne zasoby energii i nowe szlaki żeglugowe, lecz także rdzenna ludność. To nie jakiś arktyczny skansen, lecz dom dla trzech i pół miliona osób. Dlatego należy wysłuchać ich głosu. Nikt nie ma prawa gwałtem najeżdżać i plądrować tego regionu.
W przyszłości niewątpliwie pojawi się tam wiele kopalń, zakładów i statków, a wraz z nimi wzrośnie zagrożenie katastrofami dla środowiska naturalnego. Musimy się do tego rozważnie przygotować. Ocalenie przyrody, zwłaszcza tak wrażliwej przyrody regionu, to wyzwanie.
Nowe badania przeprowadzone na Uniwersytecie Laponii dowodzą, że niespodziewanie UE już posiada ogromne wpływy w regionie arktycznym. To dlatego powinniśmy wykazać większą aktywność i odpowiedzialność. Należy podjąć wymierne inwestycje finansowe w regionie. Zależeć to będzie również od ewentualnego przystąpienia Islandii do UE. Ja również uważam, że Uniwersytet Laponii w Rovaniemi to najlepsza siedziba dla ośrodka informacji o Arktyce.
Riikka Manner
(FI) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu! Na początku pragnę pogratulować sprawozdawcy przedstawienia znakomitego, wyważonego sprawozdania. W ostatnich latach znacznie wzrosła skala globalnych interesów w regionie, osiągając - jak już powiedziano - nowe pułapy. Dlatego istotne jest, aby Unia Europejska również wzięła w tym aktywny udział, a ponadto czynnie zabiegała o uzyskanie statusu stałego obserwatora w Radzie Arktycznej.
Wspomniano już, że owe regiony mają ogromny potencjał, m.in. za sprawą zasobów naturalnych. Potrzebujemy śmiałej wizji oraz współpracy, a także inwestycji finansowych, aby ludność tam mieszkająca mogła w zrównoważony sposób eksploatować to, co region ten ma do zaoferowania.
Podobnie jak wiele koleżanek i kolegów posłów bardzo się cieszę, że w sprawozdaniu znalazła się wzmianka o ośrodku informacji o Arktyce, umiejętnościach i fachowości kadry Uniwersytetu Laponii oraz doskonałej bazie naukowej, jaka się tam znajduje.
Alfreds Rubiks
(LV) Panie Przewodniczący! Nie wątpię, że omawiane dziś zagadnienie jest bardzo istotne i, z tego co widzę, w tym wieku rozegra się przepychanka - między narodami, między rządami - o to, kto odniesie korzyści w Arktyce. W tym aspekcie popieram dzisiejszą dyskusję. Na czym opieram swój wniosek? Widzimy, jak Chiny nawet teraz budują lodołamacz. Widzimy, że cały szereg państw, które nie mają granic na morzach północnych aspiruje do członkostwa w Radzie Arktycznej i cieszę się, że Unia Europejska jest i będzie wśród nich. Istnieją jednak dwa aspekty. Oto pierwszy z nich: radzę, aby Komisja póki co zadbała, by region ten nie został zmilitaryzowany...
Anna Rosbach
(DA) Panie Przewodniczący! Sprawozdanie zawiera piękne stwierdzenia dotyczące troski o klimat oraz środowisko, lecz w rzeczywistości chodzi o zakusy UE na arktyczne zasoby. Napisano w nim o szacunkowych ilościach ropy, gazu, minerałów, zasobów leśnych i rybnych, które w niedalekiej przyszłości UE będzie mogła eksploatować. Stwierdzono w nim, że UE posiada ogromne obszary ziemi w Szwecji i Finlandii, lecz nie wspomniano, że są to obszary fińskie i szwedzkie. Napisano również, że Unia posiada wyłączne kompetencje w zakresie zachowania morskich zasobów biologicznych. Nie jestem pewna, czy grenlandzcy, rosyjscy i kanadyjscy Inuici by się z tym zgodzili.
To, że Arktyka jest słabo zaludniona nie oznacza, że każdy może tam wtargnąć i brać, co chce. Region ten nie może być terenem masowej turystyki, przełowienia ani grabieży surowców na masową skalę. Arktyka to bardzo wrażliwy obszar, na którym panuje tradycja współpracy, a większość krajów arktycznych zwyczajnie nie należy do UE. W istocie Grenlandia sama wystąpiła z UE, o czym przed chwilą powiedział pan poseł Søndergaard.
Anna Ibrisagic
(SV) Pani Przewodnicząca! Dziękuję Posłowi Gahlerowi za doskonałą inicjatywę i znakomite sprawozdanie. Uważam, że jest ono dobrze wyważone i że uwzględniono w nim zarówno tych, którzy chcą eksploatować zasoby naturalne, jak i tych, którzy poważnie martwią się o wpływ na klimat.
Uważam, że najlepszą formą opieki nad Arktyką byłoby ogólnoświatowe porozumienie klimatyczne, lecz póki co musimy przygotować bardziej krótkofalowe rozwiązania, aby powstrzymać ocieplenie Arktyki. Czekam, aż Parlament Europejski przyzna, że emisja sadzy w ogromnym stopniu przyczynia się do ocieplenia Arktyki. W związku z tym wzywam Komisję do przyjęcia koniecznych poprawek do dyrektywy w sprawie krajowych pułapów emisji niektórych zanieczyszczeń oraz włączenia w jej zakres emisji sadzy.
Kriton Arsenis
(EL) Pani Przewodnicząca! Zgadzam się z licznymi przedmówcami, zwłaszcza z panią poseł Herczog i panem posłem Repo, którzy wspomnieli o znaczeniu tego regionu dla środowiska oraz znaczeniu ochrony praw tamtejszej ludności. Jest to daleki, dziewiczy obszar. Jednakże zamieszkuje go ludność - ludność z własną kulturą. Bardzo ważne jest środowisko tego obszaru. Region ów ma kluczowe znaczenie w zakresie zwalczania i przystosowania do zmian klimatu. Jestem głęboko przygnębiony, kiedy obserwuję, jak Unia Europejska uczestniczy w wyścigu o pierwszeństwo w eksploatacji złóż ropy w tym obszarze teraz, kiedy topnieje lód. To, że inni robią to samo, nie stanowi dla nas usprawiedliwienia. Musimy niezmiennie głosić nasze wartości i zawsze podejmować działania w celu ochrony tych zasobów oraz zaprowadzenia gospodarki niskoemisyjnej.
Miloslav Ransdorf
(CS) Pani Przewodnicząca! Istnieją trzy zasadnicze kwestie w odniesieniu do Arktyki. Pierwsza z nich to kwestia energii; mówi się tu o ropie i gazie, a w przyszłości dojdzie także metan, jako że pod wieczną zmarzliną znajdują się złoża metanu, które wystarczą na 300 lat. Tymczasem instytucje UE nijak nie przyjrzały się tej sprawie.
Druga kwestia to transport. Otwarcie szlaku północnego skróci drogę na Daleki Wschód. Rejs z Hamburga do Seulu potrwa 21 dni. Jeśli uwzględnić tę możliwość, znacząco spadną koszty i pojawi się szansa na bliższe stosunki między dwoma regionami.
Trzecia kwestia to środowisko, jako że eksploatacja zasobów energii i nasilenie ruchu transportowego niesie ze sobą serię zagrożeń dla środowiska regionu. Moim zdaniem warto przygotować plan...
(Przewodnicząca wyłączyła mikrofon)
RadvilMorkūnaitė-Mikulėnien
(LT) Pani Przewodnicząca! Składam gratulacje pod adresem sprawozdawcy, Posła Gahlera, za inicjatywę przygotowania bardzo ważnego i potrzebnego sprawozdania Parlamentu Europejskiego w sprawie dalekiej północy oraz za odpowiedź na zalecenie Komisji Europejskiej dotyczące sformułowania polityki UE wobec Arktyki zawierającej bardzo konkretne i kompleksowe postulaty: od włączenia mieszkańców regionu w dialog, poprzez stabilność i bezpieczeństwo w regionie, po przyszłe projekty, wymiar środowiskowy i zmiany klimatu. Dokładnie w tym regionie znajduje się jedna piąta nieodkrytych światowych zasobów. Bezmyślna konkurencja o dostęp do zasobów naturalnych Arktyki jest skrajnie niepożądana, acz realna. Dlatego istotne jest rozszerzenie dialogu, aby region Arktyki nie stał się areną rywalizacji między krajami i koncernami naftowymi, której ofiarą padną przede wszystkim lokalni mieszkańcy oraz szczególnie wrażliwy arktyczny ekosystem. W sprawozdaniu stwierdza się, że w regionie Arktyki, gdzie skutki zmian klimatu są szczególnie widoczne, projekty odwiertów naftowo-gazowych będą z czasem coraz liczniejsze. Dlatego moim zdaniem słuszne i szczególnie ważne jest, by zauważyć, że ocena wpływu na środowisko...
Seán Kelly
Pani Przewodnicząca! To dobrze, że Unia Europejska opracowuje polityki i strategie dla rozległych regionów takich jak Morze Bałtyckie, Dunaj, mój region - Atlantyk, oraz omawiana dziś daleka północ.
Lecz kiedy zajmujemy się daleką północą ważne jest, abyśmy byli postrzegani jako dyplomaci, a nie dyktatorzy; skłonni do współpracy, a nie skłonni do przymusu; eksplorujący, a nie wykorzystujący. Zważywszy na ważną pozycję rdzennych mieszkańców należy im przyznać pierwszeństwo, a istnieją koncerny i państwa patrzące z chciwością na północ, bo nęcą je zasoby paliw kopalnych, ryb, a niewykluczone, że i możliwości transportowych. Unii Europejskiej, ze względu na wiążące ją traktaty oraz jej raison d'être nie jest na właściwym miejscu, by znajdywać tam złoty środek.
Przejdę do kolejnej kwestii, którą chciałem poruszyć: jestem członkiem delegacji ds. stosunków z Kanadą i uważam, że możemy także przyjąć wspólne podejście z Kanadą oraz podobnie zorientowanymi państwami, aby zapewnić uczciwe postępowanie na dalekiej północy, zwłaszcza wobec rdzennej ludności.
Franz Obermayr
(DE) Pani Przewodnicząca! Grabież dóbr, interesy strategiczne, zmiany klimatu i, co równie ważne, nasilenie ruchu turystycznego sprowadza ten wrażliwy ekosystem na skraj dewastacji. Ekosystem dalekiej północy jest względnie samowystarczalny i stąd jego szczególna wrażliwość. Dlatego ważne jest, aby znaleźć równowagę między eksploatacją z jednej strony, a maksymalną ochroną tego wrażliwego systemu z drugiej. Nie da się tego jednak osiągnąć bez wprowadzenia ograniczeń na wydobycie zasobów oraz metody takiego wydobycia, jak również bez zaostrzenia regulacji dotyczących turystyki i żeglugi handlowej.
Doniesienia o wspólnych planach wydobycia ropy i gazu przez jednego z największych koncernów naftowych - BP, oraz rosyjską spółkę państwową Rosneft raczej nie stanowią zapowiedzi pójścia w kierunku wstrzemięźliwego wydobycia zasobów - a wręcz w przeciwnym!
Jest zatem jasne, że ochrona Arktyki to kwestia wykraczająca poza interesy strategiczne i gospodarcze poszczególnych państw i na niej powinno skupić się zainteresowanie UE.
Sari Essayah
(FI) Pani przewodnicząca! Pragnę podziękować sprawozdawcy, Posłowi Gahlerowi, oraz kontrsprawozdawcom za znakomite, wielowątkowe sprawozdanie, w którym poruszono szereg różnych spraw w wyważony sposób. Należą do nich: potencjał regionu arktycznego, jego bogate zasoby naturalne, surowcowe i energetyczne, nowe szlaki żeglugowe i turystyka, a także wrażliwość delikatnego środowiska Arktyki oraz prawa jej rdzennej ludności. Na północy istotnie musimy postępować w sposób odpowiedzialny, oraz przyjąć dobrą strategię arktyczną.
Podzielam również zadowolenie posłów fińskich ze sprawozdania, w którego treści pozytywnie ustosunkowano się do inicjatywy Uniwersytetu Laponii polegającej na utworzeniu tam unijnego ośrodka informacji o Arktyce. Oczekuję zatem sprawozdania Komisji w sprawie polityki arktycznej, obiecanego przez pana komisarza Fülego.
Štefan Füle
komisarz - Pani przewodnicząca! Była to rzeczywiście ciekawa debata pokazująca, jak wiele ważnych zagadnień obejmuje współpraca arktyczna oraz na jak różnych punktach jest wyczulone nasze społeczeństwo, kiedy omawiamy przyszłość Arktyki. Odniosę się do pięciu konkretnych kwestii poruszonych w dzisiejszej dyskusji.
Po pierwsze, ośrodek informacji o Arktyce. Zarówno w komunikacie Komisji z 2008 roku oraz konkluzjach Rady z roku 2009 zwrócono się do Komisji o zbadanie możliwości utworzenia nowego ośrodka informacji o Arktyce. Wnikliwie badamy rozmaite możliwości w Unii Europejskiej, w tym placówkę w Rovaniemi w Finlandii (Laponia) oraz przede wszystkim rolę takiego ewentualnego ośrodka.
Po drugie, Unia Europejska jest jedyną stroną zainteresowaną w sprawie Arktyki, która otwarcie przyznała, że jako obszar uprzemysłowiony ponosi wraz z innymi obszarami uprzemysłowionymi odpowiedzialność za zmiany zachodzące w Arktyce. W komunikacie Komisji przyznano priorytet ochronie środowiska, a doniosłe znaczenie tej kwestii utrzymano w konkluzjach Rady z 2009 roku.
Po trzecie, jesteśmy dumni z naszych lapońskich obywateli UE, oraz dumni z rozmaitych zapisów dotyczących Lapończyków w unijnych traktatach oraz w polityce regionalnej UE. Nasze programy współpracy transgranicznej oraz europejski instrument na rzecz wspierania demokracji i praw człowieka wspomagają ludność lapońską zamieszkującą północno-zachodnią Rosję oraz inne rdzenne ludy w regionie Morza Barentsa.
Po czwarte, Unia Europejska i państwa członkowskie wiodą na świecie prym w badaniach Arktyki, co również jest dla nas powodem do dumy. Obszar ten został uwzględniony w programie ramowym. Łącznie w toku piątego, szóstego i siódmego programu ramowego Unia Europejska zainwestowała 200 milionów euro w tę dziedzinę. Jednakże usiłowanie odgrywania wiodącej roli i bycia niepodzielnym liderem we wszystkich sferach polityki arktycznej, nie będąc przy tym podmiotem wybrzeża regionu arktycznego, to nie jest właściwa taktyka, którą należy przyjąć.
Po piąte, w 2010 roku Komisja przyjęła komunikat w sprawie odwiertów na morzu, który ma ukierunkować nasze działania na całym świecie, w tym w regionie Arktyki. Propaguje się w nim rozważne podejście, które przyjmiemy również w Arktyce. Całkowicie pokrywa się to z zasadami UE dotyczącymi ochrony Arktyki oraz stanowczym zabieganiem o najwyższe standardy środowiskowe.
Pani Przewodnicząca, Szanowni Posłowie! Sprawozdanie Parlamentu Europejskiego w sprawie dalekiej północy zawiera wyczerpujący przegląd działalności, odpowiedzialności i interesów Unii Europejskiej w regionie arktycznym. Stanowi ono również konsolidację wyważonego podejścia UE do Arktyki, łączącego ochronę tego obszaru z jego zrównoważonym rozwojem. Jesteśmy przekonani, że jest to w naszym zasięgu, a Unia Europejska stanie się nieodzownym i pozytywnym punktem odniesienia dla współpracy w okołobiegunowym rejonie arktycznym.
Michael Gahler
Pani Przewodnicząca! Dziękuję za wszystkie wystąpienia. Panie Komisarzu! Kiedy odniosłem się do polityki wobec naszych sąsiadów na dalekiej północy, nie zamierzałem sugerować, jakoby toczył pan spór kompetencyjny z baronessą Ashton. To chciałem wyjaśnić.
Niemal wszystkie wystąpienia, których wysłuchaliśmy, wyjaśniły nam jedno: stojące przed nami wyzwanie polega na wykazaniu za pomocą naszej polityki, że rozmaite interesy i działania są do pogodzenia lub trzeba je takimi uczynić.
Sądzę, że można to zaobserwować w miniaturze np. w Norwegii: prowadzi się połowy, wydobywa ropę i gaz, utrzymuje najwyższe standardy środowiskowe na lądzie i morzu oraz rozwija najdalej wysunięte na północ regiony na rzecz ludności je zamieszkującej. Możemy zastosować tę zasadę do regionu jako całości poprzez współpracę z lokalnymi społecznościami, a wtedy staniemy się wzorcem dla innych wrażliwych regionów. Zmiana w realiach politycznych polega na tym, że nie wierzymy, iż możemy zmusić ludzi do zaspokojenia naszych życzeń, lecz musimy przyjąć wyzwanie i dążyć do osiągnięcia wszystkich celów jednocześnie: potrzebujemy wysokich standardów ochrony środowiska, podjęcia zdecydowanych kroków wobec zmian klimatu, zrównoważonej polityki rybołówstwa, bezpiecznych szlaków żeglugowych oraz zadowalającego rozwoju na rzecz społeczności lokalnych. Jeśli spróbujemy działać wspólnie, aby wytyczyć te cele, a potem je osiągnąć, to faktycznie dojdziemy do czegoś ważnego we współpracy z partnerami, z korzyścią dla regionu i nas samych.
Jeszcze raz składam szczególne podziękowania dla wszystkich kontrsprawozdawców. Oczekuję dalszej debaty na podstawie tego sprawozdania. Głosowanie nie powinno oznaczać zamknięcia tej kwestii.
Przewodnicząca
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się później.
