Situatie in Tsjetsjenië
De Voorzitter.
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in Tsjetsjenië.
Het woord is aan de heer de Miguel namens de Raad.

De Miguel
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Europese Unie houdt zich sedert het begin van de Russische militaire operatie in 1999 intensief bezig met de situatie in Tsjetsjenië. Dat blijkt onder andere uit de conclusies van de Raad van Helsinki in december 1999 en het optreden van de verschillende voorzitterschappen sindsdien. In ons standpunt is, niettegenstaande bepaalde voorspellingen, ook geen verandering gekomen sinds 11 september.
Het Spaanse voorzitterschap houdt bij de tenuitvoerlegging en voortzetting van het beleid gedurende dit half jaar volledig rekening met de zorgen van de Unie. In het werkplan van het voorzitterschap voor de ontwikkeling van een gemeenschappelijke strategie ten aanzien van Rusland was reeds een paragraaf opgenomen waarin deze wil tot uitdrukking werd gebracht. In deze paragraaf staat namelijk dat wij: 'uitdrukking blijven geven aan de wens van de EU dat in Tsjetsjenië spoedig een vreedzame regeling tot stand wordt gebracht waarmee de territoriale integriteit en de rechtsstaat worden gegarandeerd en de mensenrechten geëerbiedigd; ijveren voor verbetering van de situatie en meer veiligheid en doeltreffendheid bij de verlening van humanitaire hulp?.
Deze verklaring heeft sinds januari haar beslag gevonden in verscheidene concrete acties. Het voorzitterschap heeft Tsjetsjenië opgenomen op de agenda van alle politieke dialogen die op de verschillende niveaus tussen de Europese Unie en Rusland plaatsvinden: de politieke vertegenwoordigers, de ministeriële trojka Europese Unie-Rusland, de trojka van politiek directeuren Europese Unie-Rusland, de trojka CPV-Rusland en de bijeenkomsten van deskundigen, de zogenaamde COEST-trojka.
Ter gelegenheid van de recente ontmoeting van de ministeriële trojka met de Russische minister van Buitenlandse Zaken, de heer Ivanov, op 2 april jongstleden, heeft het voorzitterschap opnieuw de aandacht op deze kwestie gevestigd. Anderzijds heeft de Unie via de trojka van de missiehoofden van de Unie in Moskou begin maart haar bezorgdheid over de situatie van de mensenrechten in het gebied tot uiting gebracht aan het adres van de Russische onderminister van Buitenlandse Zaken, de heer Gusarov.
Al deze activiteiten hadden tot doel de Russische autoriteiten duidelijk te maken wat het standpunt van de Europese Unie is ten aanzien van de ontwikkelingen in de Kaukasische republiek. Daar komt nog de steun bij die de genoemde autoriteiten bereid zijn te geven aan de reis die de trojka van missiehoofden deze maand april naar dit gebied wil maken. Hierdoor zullen wij directe informatie kunnen verkrijgen over de gang van zaken en de ontwikkelingen. Met het oog daarop heeft de trojka van missiehoofden regelmatig contact met de vertegenwoordigers van de NGO's en de bevoegde autoriteiten, zoals de heer Kalamanov die indertijd speciaal vertegenwoordiger van het Kremlin was voor de mensenrechten in Tsjetsjenië, of de heer Yastrzhembsky, de presidentiële woordvoerder.
Wat de speciale maatregelen en in dit geval met name de maatregelen van het Spaanse voorzitterschap betreft, mogen wij niet vergeten dat de Unie haar bezorgdheid heeft omgezet in aanzienlijke financiële hulp. De Europese Unie is op dit moment de grootste donor van humanitaire hulp aan het gebied. Vanaf het begin van de Russische militaire operatie in 1999 tot nu toe heeft de Unie 65 miljoen euro beschikbaar gesteld. Van dat bedrag is 40 miljoen euro in 2001 uitgegeven.
Ik wil graag een aantal aspecten van de huidige situatie in Tsjetsjenië belichten. Uit alle rapporten van de OVSE, de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa en verscheidene ONG's blijkt dat er nog steeds redenen tot zorg zijn. Lord Judd stelde in zijn rapport aan de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa vast dat de vorderingen die vorig jaar op dit gebied geboekt zijn, gering zijn. Uit de rapporten van de OVSE van de eerste maanden van dit jaar over de militaire operaties in deze periode blijkt dat er burgers zijn verdwenen, plunderingen hebben plaatsgevonden, willekeurig geweld is gebruikt en dat de mensenrechten nog op andere manieren zijn geschonden. Dit druist allemaal in tegen hetgeen van tevoren was afgesproken. Niet bij alle operaties was een vertegenwoordiger van het Openbaar Ministerie aanwezig.
Wij moeten echter ook erkennen dat de Russische autoriteiten stappen ondernomen hebben om deze situatie te verbeteren. President Poetin heeft gezegd - het is goed daarop te wijzen - dat degenen die zich schuldig hebben gemaakt aan schendingen van de mensenrechten terecht moeten staan en veroordeeld moeten worden, ook al zitten ze in het leger. Andere officiële vertegenwoordigers hebben dit eveneens herhaald.
Het bureau van de speciale vertegenwoordiger van het Kremlin voor de mensenrechten in Tsjetsjenië heeft zijn werk voortgezet en de klachten over mogelijke schendingen van de mensenrechten behandeld. De Russische autoriteiten werken samen met organisaties die op dit gebied actief zijn. Met het oog op de samenwerking met de intergouvernementele organisaties en de hoge commissaris van de Verenigde Naties voor de mensenrechten is het mandaat van de steungroep van de OVSE in Tsjetsjenië vernieuwd tot 31 december 2002. Drie vertegenwoordigers van de Raad van Europa werken mee aan de taken van voornoemd bureau. De gemengde werkgroep, die bestaat uit vertegenwoordigers van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa en de Doema, zet haar werk eveneens voort.
Met betrekking tot de NGO's is men het in januari eens geworden over de oprichting van een raad voor de bescherming van de mensenrechten in Tsjetsjenië bestaande uit vertegenwoordigers van niet-gouvernementele organisaties, justitie, veiligheidsdiensten en plaatselijke autoriteiten. Het is de bedoeling dat deze raad één keer per maand bijeenkomt. Er zijn dus verschillende positieve maatregelen genomen. Wij kunnen nu eveneens constateren dat er in de bewakingsposten langs de verbindingswegen in Tsjetsjenië ook Tsjetsjeense politie aanwezig is. Toch volstaan deze maatregelen niet, zoals ook blijkt uit de evaluatie van de huidige situatie.
In humanitair opzicht is de situatie nog steeds rampzalig: honderdduizenden mensen zijn op de vlucht geslagen. De belangrijkste reden waarom zij nog niet zijn teruggekeerd is dat de situatie nog steeds onveilig is en de humanitaire organisaties grote belemmeringen ondervinden bij hun werkzaamheden. De Russische overheid heeft op dit gebied verschillende maatregelen genomen. Zoals gezegd wordt er een werkgroep met de NGO's opgericht die een forum zal zijn voor de bespreking van deze kwesties. Daarnaast heeft de Russische overheid echter ook verscheidene maatregelen genomen om de situatie in het gebied te normaliseren. Deze maatregelen beperken zich niet alleen tot de plannen voor sociale en economische ontwikkeling, de heropening van onderwijsinstellingen of het opnieuw in werking stellen van het systeem van overheidspensioenen. Er wordt eveneens gewerkt aan een grondwet waarover een referendum gehouden moet worden. Dat zou een stap zijn in de richting van nieuwe verkiezingen waarin de burgers van Tsjetsjenië hun vertegenwoordigers kunnen kiezen.
Met het oog op de aanhoudende problemen die ik zojuist beschreven heb, heeft de Europese Unie geen gelegenheid voorbij laten gaan om in de dialoog met Rusland de Russische autoriteiten haar standpunt kenbaar te maken. Dit standpunt behelst de volgende punten. Ten eerste erkent de Europese Unie de territoriale integriteit van Rusland en het recht en de verantwoordelijkheid van de Russische overheid om haar burgers te beschermen tegen terreuracties, die de Unie zonder meer veroordeelt. De Unie stelt hierbij echter twee voorwaarden. In de eerste plaats moet bij de bescherming van de bevolking zonder meer rekening worden gehouden met de voorschriften van de rechtsstaat en de strikte eerbiediging van de mensenrechten en het internationaal humanitair recht dat in talloze verdragen met onder andere Rusland is vastgelegd.
Daarom verzoekt de Europese Unie de Russische autoriteiten degenen die zich schuldig hebben gemaakt aan schendingen van mensenrechten te straffen. Voorkomen moet worden dat dergelijke misdaden ongestraft blijven zoals in vroegere tijden. Tegelijkertijd moet de Russische overheid de federale functionarissen een adequate opleiding geven met betrekking tot de mensenrechten opdat dergelijke toestanden in de toekomst niet meer voorkomen.
De Raad van Europa en het bureau van de hoge vertegenwoordiger van de Verenigde Naties voor de mensenrechten leveren een grote bijdrage aan de oplossing van deze kwestie. De Europese Unie moet nu haar kans grijpen en haar steun verlenen aan deze organisaties en de OVSE bij het werk dat ze in Tsjetsjenië verrichten.
De Unie hoopt eveneens dat Rusland blijft samenwerken met de internationale organisaties en de NGO's bij de oplossing van de problemen die hun werkzaamheden belemmeren. Er zijn reeds concrete maatregelen genomen. De betrokken organisaties worden toegelaten tot de gevangenissen en er is radiocommunicatie mogelijk. Als de situatie van de mensenrechten verbetert zullen zeker ook de vluchtelingen terugkeren. Op dit moment ondervinden de communicatiemiddelen in het gebied allerlei hinder en beperkingen, maar een opheffing daarvan zal de burgers en de internationale gemeenschap meer vertrouwen geven.
In de tweede plaats is de Unie van mening dat de terreuraanslagen van gewapende Tsjetsjeense rebellen ongetwijfeld mede de oorzaak zijn van het probleem, maar zeker niet de enige oorzaak. Daarom moet een duurzame oplossing van dit probleem gezocht worden in het weer op gang brengen van het dagelijkse leven, hetgeen herstel van de democratische structuren en mechanismen van Tsjetsjenië betekent. Dit kan echter alleen bereikt worden door middel van een dialoog met de verschillende sectoren van de Tsjetsjeense maatschappij. De Europese Unie moedigt de Russische overheid derhalve aan de contacten die in november gelegd zijn weer op te pakken.
In de derde plaats is de Europese Unie van mening dat haar standpunt ten aanzien van deze kwestie evenwichtig is. Enerzijds erkent zij de nu geboekte resultaten en anderzijds blijft zij hameren op de grote problemen die nog steeds aanwezig zijn op een aantal gebieden. De Unie handelt daardoor in overeenstemming met de gemeenschappelijke waarden die ten grondslag liggen aan zowel haar eigen bestaan als de betrekkingen met derde landen, waaronder de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland.
De belangrijkste waarden die de Unie en Rusland delen, zijn de eerbiediging van de rechtsstaat en de bescherming van de mensenrechten en fundamentele vrijheden. Deze eensgezindheid zal ook bepalend zijn voor de houding van de Europese Unie ten aanzien van de behandeling van Tsjetsjenië in de achtenvijftigste bijeenkomst van de Commissie voor de rechten van de mens.
De Unie heeft de Russische overheid kenbaar gemaakt open te staan voor onderhandelingen over een verklaring van het voorzitterschap waarin gewag wordt gemaakt van zowel de vooruitgang als de problemen, en wel in dezelfde bewoordingen die ik in het Parlement heb gebruikt. Tegelijkertijd is de voornoemde autoriteiten duidelijk gemaakt dat de Europese Unie er niet voor terugschrikt een resolutie aan te nemen, zoals tijdens de vergaderperiode van 2001 moest gebeuren, als Rusland niet aan dit standpunt voldoet.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, rest mij enkel u nogmaals te wijzen op het krachtige en eensgezinde standpunt van de Unie. De Unie zal in haar betrekkingen met Rusland de situatie in Tsjetsjenië voorrang blijven geven, de situatie op de voet blijven volgen en zonodig maatregelen nemen. Deze kwestie zal ook een belangrijk onderdeel vormen van de dialoog op het hoogste niveau die op 28 mei plaatsvindt in het kader van de topbijeenkomst van Rusland en de Europese Unie.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie deelt de zorgen van het Parlement over de situatie in Tsjetsjenië die, zoals uit enkele solide, recente rapporten over ernstige schendingen van de mensenrechten in de afgelopen maanden blijkt, achteruit gaat.
Gezien deze rapporten, en met name ook de rapporten van de Raad van Europa, laat de Europese Unie niets na om de Russische autoriteiten langs de geijkte diplomatieke wegen telkens weer haar bezorgdheid tot uiting te brengen. Zoals u weet is er in het kader van de politieke dialoog tussen de EU en Rusland een intensief tijdschema vastgesteld met vergaderingen op hoog niveau. Een van die vergaderingen heeft de vorige week in Madrid plaatsgevonden toen de trojka de minister van Buitenlandse Zaken, Ivanov, heeft ontmoet.
Het standpunt van de Europese Unie ten aanzien van deze kwestie is heel eenvoudig en standvastig. De EU geeft Rusland haar volledige steun in de legitieme strijd tegen het terrorisme, zowel in Tsjetsjenië als elders. Daar mag geen enkele twijfel over bestaan. Het feit dat wij blijven aandringen op een politieke oplossing waarmee de territoriale integriteit van de Russische federatie kan worden geëerbiedigd en de meerderheid van het Tsjetsjeense volk kan instemmen, doet op geen enkele wijze afbreuk aan deze steun.
Er mag evenmin twijfel bestaan over de vastberadenheid van de EU om de mensenrechten in ere te houden, niettegenstaande de strijd tegen het terrorisme in heel de wereld, onder meer in Tsjetsjenië. Ik weet zeker dat het Europees Parlement het volledig eens is met de opvatting dat de strijd tegen het internationaal terrorisme geen rechtvaardiging of excuus mag zijn voor de schending van de meest elementaire individuele mensenrechten, of het nu om de Westelijke Jordaan-oever, Afghanistan of Tsjetsjenië gaat. Aan die opvatting mag niet getornd worden, en daaraan is ook niet getornd na de verschrikkelijke aanslagen van de 11de september van vorig jaar.
De Europese Unie onderneemt samen met Rusland inspanningen voor de versterking van de politieke en economische betrekkingen. In het kader daarvan heeft de Europese Unie Rusland herhaaldelijk duidelijk gemaakt dat zij van Rusland een gedrag verwacht dat overeenkomt met de waarden die Rusland heeft gezegd te zullen eerbiedigen op het moment dat het toetrad tot de Raad van Europa en de OVSE. Deze waarden behelzen basisbeginselen zoals de volledige eerbiediging van de fundamentele mensenrechten en het recht, met inbegrip van het volkerenrecht, en zijn een vast bestanddeel van het strategisch partnerschap dat wij samen proberen op te bouwen.
Zoals u weet daagt momenteel de Mensenrechtencommissie van de VN in Genève. Tsjetsjenië is nog steeds een belangrijk punt op de agenda. De Europese Commissie is volledig betrokken bij de interne beraadslagingen van de EU in dit forum. Ofschoon de Europese Unie bereid is te goeder trouw met Rusland onderhandelingen te beginnen om zich te kunnen vergewissen van alle opbouwende Russische pogingen van het afgelopen jaar, zijn er nog teveel serieuze vraagstukken met betrekking tot Tsjetsjenië die om een oplossing vragen.
Positief is dat, zoals wij hebben kunnen vaststellen, Rusland enkele opbouwende stappen heeft gezet in de richting van een politieke oplossing waarmee op lange termijn vrede en stabiliteit in Tsjetsjenië kan worden gegarandeerd. Wij zijn blij met deze stappen en bereid hieraan op alle mogelijke manieren steun te verlenen. Eveneens stellen wij vast dat in het afgelopen jaar vooruitgang is geboekt bij vraagstukken zoals de materiële wederopbouw, de verwezenlijking van voorwaarden voor economische ontwikkeling, de hulp aan het herstel van het Tsjetsjeense rechtswezen en de wetmatigheid, enzovoort. Er moet ongetwijfeld nog heel wat werk worden verricht op al deze gebieden, maar er is vooruitgang en wij zijn verplicht deze waar noodzakelijk te erkennen.
Wij hebben eveneens vastgesteld dat het aantal gerapporteerde en door de justitie vervolgde schendingen van de mensenrechten is toegenomen. Wij betreuren evenwel ten zeerste dat deze rapporten tot nu toe slechts zijn uitgemond in een miniem aantal veroordelingen. Het is duidelijk dat als men korte metten wil maken met elk begrip van straffeloosheid, de bestraffing van degenen die zich schuldig hebben gemaakt aan schendingen van de mensenrechten van cruciaal belang is. Alleen dan kan men dergelijke schendingen in de toekomst voorkomen, en hier moet dan ook nog veel meer worden gedaan.
Een ander gebied waarop nog vooruitgang noodzakelijk is, is de verlening van en de toegang tot humanitaire hulp. Zoals u weet is de Europese Unie via ECHO, het humanitair bureau van de Commissie, verreweg de grootste donor van humanitaire hulp aan de Noord-Kaukasus. Sedert oktober 1999 hebben wij ongeveer 65 miljoen euro uitgegeven aan hulpverlening aan de slachtoffers van het conflict in Tsjetsjenië. Alleen vorig jaar al hebben wij meer dan 40 miljoen euro uitgegeven. Onze financiële ondersteuning is van cruciaal belang voor de aanwezigheid van internationale humanitaire NGO's in het gebied, en is tevens van cruciaal belang voor het werk en de aanwezigheid van de VN-organisaties, met name de UNHCR. Volgens ons is het essentieel dat in Tsjetsjenië vertegenwoordigers van de internationale humanitaire gemeenschap aanwezig zijn.
Wij zijn bezorgd over de aanhoudend moeilijke omstandigheden waaronder humanitaire organisaties in de Noord-Kaukasus moeten werken, en met name over het ondoorzichtige en tijdrovende systeem voor toegang tot Tsjetsjenië en het verkrijgen van werkvergunningen. Eveneens zijn wij bezorgd over het feit dat humanitaire NGO's geen gebruik mogen maken van VHF-radiocommunicatie ofschoon dit zeer belangrijk is voor hun veiligheid.
Al twee jaar lang wijzen wij de Russische autoriteiten op opbouwende wijze op het vraagstuk van de moeilijke werkomstandigheden, en wel op verschillende niveaus, maar tot nu toe is de situatie slechts gering verbeterd. Wij hebben al het mogelijke gedaan, maar dit vraagstuk blijft een wanklank in de huidige dialoog met de Russische autoriteiten. Wij zullen echter druk blijven uitoefenen.
De veiligheidsvoorwaarden laten nog steeds veel te wensen over in de Noord-Kaukasus. Inderdaad moet men met bepaalde operationele problemen rekening houden, maar wij hadden wel meer medewerking verwacht van de Russische autoriteiten. Daarom zullen wij blijven hameren op de noodzaak van concrete verbeteringen, opdat de humanitaire hulpverlening gemakkelijker kan plaatsvinden en kan geschieden onder omstandigheden die beantwoorden aan de fundamentele internationale normen inzake veiligheid, efficiëntie en onafhankelijke controle en evaluatie.
Tegelijkertijd zullen wij erop aandringen dat de repatriëring van Tsjetsjeense ontheemden uit de buurlanden Ingoesjetië en Dagestan, en van vluchtelingen uit Georgië geschiedt op vrijwillige basis zonder voorafgaande voorwaarden. Dit vraagstuk wordt steeds nijpender. Een massale terugkeer lijkt momenteel onwaarschijnlijk, gezien de voortdurende situatie van instabiliteit en geweld in Tsjetsjenië en gezien de zeer geringe vooruitgang bij de tenuitvoerlegging van het lang tevoren door de Russische regering aangekondigde rehabilitatie- en wederopbouwprogramma.

Poettering (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte collega's, wij hebben gisteren in dit Parlement een zeer serieus debat over de situatie in het Midden-Oosten gevoerd, en ik ben van mening dat het debat over Tsjetsjenië eenzelfde serieuze benadering verdient. Europa heeft op dit moment te maken met een bloedende wond: in Tsjetsjenië, in de Russische Federatie.
Wij als Fractie van de Europese Volkspartij, als Europese democraten, zijn van mening dat de veiligheid op het Europese continent in de 21e eeuw zal afhangen van de vraag of er sprake is van een slagvaardige, ?

? democratische Europese Unie die zich sterk maakt voor de mensenrechten, of er sprake is van een slagvaardig, democratisch Rusland dat zich sterk maakt voor de mensenrechten en of er op dat gebied sprake is van een oprechte samenwerking tussen de Europese Unie en Rusland. Een dergelijk strategisch partnerschap hebben we ook nodig, omdat dat belangrijk is voor de toekomst van ons werelddeel.
Voor schendingen van de mensenrechten mogen we echter onze ogen niet sluiten, en juist het Europees Parlement mag zijn ogen daarvoor niet sluiten. Sommige waarnemers zeggen dat er in Tsjetsjenië meer mensen sterven dan in het Midden-Oosten. Onze fractie is van mening dat het leven van een Tsjetsjeense burger net zo veel waard is als het leven van een burger van de Verenigde Staten of de Europese Unie ?
(Applaus)
? en dat aan de waardigheid van een moslim in Tsjetsjenië dezelfde waarde gehecht moet worden als aan het leven van een christen, een jood, een Palestijn, een Hindoe, een boeddhist of een niet-gelovig mens.
(Applaus)
Mensenrechten dienen over de hele wereld gerespecteerd te worden - en dat is met name een hartenkreet van ons Europeanen!
(Applaus)
Op dit moment brengt de president van Rusland een bezoek aan een land van de Europese Unie. Gisteravond hoorde ik op de Duitse tv zijn standpunt over Tsjetsjenië. De ambassadeur van Rusland bij de Europese Unie, de heer Likatsjev, en de voorzitter van de commissie buitenlandse zaken van de Doema, Dimitri Rogosin, hebben mij de afgelopen week in Brussel opgezocht om mij over de situatie te informeren. Ik ben verheugd dat dit debat over Tsjetsjenië ook een reden is geweest om met onze fractie contact op te nemen.
Uiteraard moeten wij het terrorisme bestrijden, maar we mogen dat niet op een manier doen die ertoe leidt dat de mensenrechten en het leven van de mensen in Tsjetsjenië, van burgers die vreedzaam willen leven, onevenredig zwaar worden getroffen.
(Applaus)
Uit een onderzoek van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken van 4 maart, uit de standpunten van Artsen zonder Grenzen, een organisatie die wij vanwege haar geëngageerdheid hogelijk waarderen, en uit uitspraken van de organisatie Human Rights Watch, die in New York gevestigd is, blijkt dat de Russische troepen nauwelijks respect hebben voor een mensenleven; dat zou ons aan het denken moeten zetten.
De afgevaardigde van de Doema voor Tsjetsjenië, Aslambek Aschlakanov heeft gezegd - en dat geeft aan dat ook Rusland de democratische weg is ingeslagen, en dat waarderen we ook - dat 80% van de hulp die Rusland voor Tsjetsjenië ter beschikking stelt, nooit aankomt bij de mensen voor wie die hulp bedoeld is; dat zou ons aan het denken moeten zetten.
Mary Robinson, de Hoge Commissaris van de VN voor de Mensenrechten heeft gezegd dat de economische, sociale en culturele situatie in Tsjetsjenië - ondanks enkele positieve ontwikkelingen die we zelf ook constateren - nog steeds zorgwekkend is; dat zou ons aan het denken moeten zetten. Dat zijn situatiebeschrijvingen van organisaties en mensen die beter op de hoogte zijn van de omstandigheden dan wij. Het is echter onze plicht als Europees Parlement om de massale schendingen van de mensenrechten in Rusland en dus in Europa, in Tsjetsjenië, net zo lang ter sprake te brengen als ze zich blijven voordoen.
Wij verlangen derhalve een staakt-het-vuren en een politieke oplossing. Wij verlangen dat de Russische soldaten die het leven van burgers niet respecteren, die de menselijke waardigheid en mensenlevens minachten, niet alleen krachtig worden veroordeeld met politieke standpunten in Moskou, maar dat die soldaten ook daadwerkelijk voor het gerecht gebracht en veroordeeld worden. Als dat niet gebeurt, blijven deze schendingen van de mensenrechten voortduren.
(Applaus)
Wij roepen Rusland op om Tsjetsjenië - meer dan tot nu toe - voor waarnemers open te stellen en om samen te werken met organisaties van de Europese Unie. De voorzitter van de Raad en de commissaris hebben daar reeds op gewezen en wij zitten al met al op dezelfde lijn. Wij moeten als Europees Parlement voorts onze eigen delegatie samen met de relevante Doema-delegatie oproepen - en dat moeten we als Parlement ook als zodanig besluiten - om voortdurend en heel concreet via een gestructureerde procedure aandacht aan Tsjetsjenië te besteden.
Zoals we reeds op 16 maart hebben besloten, dienen we ook op korte termijn een delegatie van het Europees Parlement naar Tsjetsjenië en de regio te sturen. Persoonlijk zou ik het ook toejuichen als u zelf, mijnheer de commissaris, het gebied zou bezoeken om ter plaatse met de betrokkenen te spreken.
(Applaus)
Wij hebben ook een nauwe coördinatie met Lord Judd van de Raad van Europa nodig. Hij besteedt veel aandacht aan dit probleem en op deze manier dient er uiteindelijk een politieke oplossing tot stand te worden gebracht. Staat u mij toe om tot slot de volgende opmerking te maken. Ik heb alle republieken van de voormalige Sovjet-Unie bezocht en ik ben dus ook in Tatarstan geweest. Tatarstan, met als hoofdstad Kazan, beschikt over een grote autonomie, zelfs over de grootste autonomie in de Russische Federatie. Waarom is een vergelijkbare oplossing niet ook mogelijk voor Tsjetsjenië?
De vertegenwoordigers van Tsjetsjenië die twee maanden geleden hier waren, maakten een uitgebluste, gedeprimeerde indruk en hun zorgen en wanhoop waren duidelijk merkbaar. Wij hebben als Europees Parlement de plicht om de mensen die vreedzaam in Tsjetsjenië willen wonen - met een autonome status, maar wel binnen het kader van de Russische Federatie - nieuwe hoop te geven en om in onze hoedanigheid van verdediger van de mensenrechten op ons continent en in de wereld, en dus ook in Tsjetsjenië, actie te ondernemen.
(Applaus)

Paasilinna (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het is vreemd juist nu een debat over Tsjetsjenië te voeren, terwijl een delegatie van ons over enkele dagen de situatie gaat bekijken waarover wij nu vragen stellen en spreken. Dat toont aan dat wij geen waarde hechten aan de informatie die wij uit Rusland krijgen.
Rusland beweert dat er in Tsjetsjenië ook terroristen actief zijn, maar dat wordt in het algemeen niet geloofd. Natuurlijk bestaat niet de hele bevolking uit terroristen, zoals in Rusland ook wordt gezegd. Toen de Verenigde Staten echter hun antiterrorismecampagne begonnen, stonden wij direct aan het front. De televisiepropaganda doet ons geloven dat zelfs in de bergpassen tussen Rusland en Georgië terrorisme tegen de Amerikanen wordt bedreven.
Waarde collega's, tien opmerkingen: een hardvochtige oorlog kan niet met wapens worden opgelost; dat geeft Rusland nu ook toe. De oorlog maakt deel uit van een groot aantal conflicten in de regio en zelfs de terroristen lijken uit dezelfde plaatsen te komen. Conflicten kunnen worden opgelost door een internationale bemiddelaar, en ik ga ervan uit dat de werkgroep van de delegatie en de collega's van de Doema, wij samen, politieke oplossingen proberen te vinden. Dit is een politieke kwestie. De gewelddadige schoonmaakoperaties van het leger in de dorpen en de steden moeten onmiddellijk worden beëindigd. Het Russische leger heeft zich niet teruggetrokken omdat het in de regio illegale handel in olie en wapens drijft. Er moet een eigen Tsjetsjeense ordedienst komen die de terroristen en huursoldaten eruit gooit. Er moet een rechtssysteem worden gecreëerd dat de schuldigen berecht. Om corruptie te vermijden moet de Tsjetsjeense economie transparant worden. De mensenrechten moeten worden gerespecteerd en mogen niet onder het mom van terrorismebestrijding worden geschonden. Hulporganisaties moeten ongehinderd de regio binnen kunnen komen en ten slotte moet de Europese Unie samen met Rusland en de Tsjetsjenen beginnen met de wederopbouw van de regio.

Malmström (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, de liberale fractie is blij met dit debat. Dat waren we echter ook al voordat onze vriend Olivier Dupuis in hongerstaking ging. Het is belangrijk dat er speciaal aandacht wordt geschonken aan de situatie in Tsjetsjenië, want ik heb het gevoel dat de gewelddaden en de militaire aanval worden overschaduwd door de gebeurtenissen op 11 september en de situatie in het Midden-Oosten.
Rusland gebruikt evenals China, dat later aan de orde komt, de strijd tegen het terrorisme als excuus om politieke tegenstanders en minderheden te onderdrukken. De oorlog tussen Tsjetsjenië en Rusland is een lang en ogenschijnlijk onoplosbaar conflict dat zich al jaren voortsleept. Natuurlijk maken beide partijen zich schuldig aan gewelddaden, iets wat zeker onderzocht moet worden en waarvoor de daders verantwoordelijk moeten worden gesteld.
Maar er zijn ook positieve signalen. Zo heeft Lord Judd gewezen op een paar kleine verbeteringen. Evenals in het Midden-Oosten wordt ook hier een strijd gevoerd over welk nieuws in de wereld verspreid moet worden. Wij worden overspoeld met getuigenverklaringen van mensenrechtenorganisaties over de situatie van met name de burgers in Tsjetsjenië. Er wordt melding gemaakt van doodseskaders, parate executies, folteringen, verkrachtingen en verdwijningen. Het staat vast dat er systematische en huiveringwekkende gewelddaden worden gepleegd tegen de burgers in Tsjetsjenië. De Russische overheid moet dit aanpakken, de gebeurtenissen onderzoeken en de daders straffen. Bijna tweehonderdduizend mensen zijn in het land zelf op de vlucht en een kwart miljoen heeft Tsjetsjenië verlaten. Hun situatie is vanzelfsprekend buitengewoon precair.
Het Europees Parlement heeft weliswaar een aantal resoluties over dit conflict aangenomen, maar het is nu tijd om echt iets te doen. Ik was blij dat de fungerend voorzitter van de Raad heeft gezegd dat de trojka ernaartoe wordt gestuurd. Het zou fijn zijn als ook de commissaris naar het gebied zou kunnen afreizen om de situatie met de Russische president te bespreken.
Wij moeten onomwonden van Rusland eisen dat de gewelddaden en bloedbaden worden stopgezet. De liberale fractie wil dat een onafhankelijke onderzoekscommissie naar het gebied wordt gestuurd om te achterhalen wat er precies gebeurt. Wij willen ook dat president Poetin en de president van Tsjetsjenië, Aslan Maskhadov, door het Parlement worden uitgenodigd om de situatie te bespreken. Bovendien kunnen wij dan steun betuigen aan vredesbesprekingen. De voorzichtige onderhandelingen die in november 2001 zijn gestart, hebben slechts tot één bijeenkomst geleid, wat geen grote stap vooruit genoemd kan worden.
De Europese Unie heeft samen met de OVSE en de Raad van Europa invloed op het vereenvoudigen van besprekingen, die tot een politieke oplossing moeten leiden. Een militaire oplossing is overduidelijk niet aan de orde. Mijn fractie wil ook dat de Europese Unie de situatie in Tsjetsjenië aan de orde stelt tijdens de vergadering van de VN-Mensenrechtencommissie in Genève.
De heer De Miguel noemde de financiële steun van de Europese Unie aan de UNHCR. Dat is belangrijk, maar de waarheid is dat de financiële steun van de Unie aan de UNHCR de afgelopen jaren met een derde is afgenomen.
Toen wij gisteren de situatie in het Midden-Oosten bespraken, bleek er veel betrokkenheid van het Parlement bij dit conflict. Dit mag er echter niet toe leiden dat wij andere conflicten uit het oog verliezen en de Russen vrij spel geven om gewelddaden te plegen. De situatie is ernstig en het conflict dreigt zich uit te breiden naar de hele regio met desastreuze gevolgen voor de Russische democratie.
Mijnheer de Voorzitter, hoewel wij de onderhavige resolutie wat aan de zwakke kant vinden, steunt de liberale fractie deze. Wij moeten de regering en de president van Rusland een duidelijke boodschap geven: wij weten waar jullie mee bezig zijn en dat accepteren wij niet!

Staes (Verts/ALE).
Voorzitter, mijnheer de minister, mijnheer de commissaris, collega's, de gebeurtenissen van 11 september vorig jaar beheersen duidelijk nog altijd de wereldpolitiek, en we weten allen dat wereldpolitiek een bijzondere cynische gebeurtenis is, en dat geldt zeker ook voor Tsjetsjenië. Sinds 11 september heb ik de indruk dat Tsjetsjenië inderdaad tussen de plooien van de wereldgeschiedenis is gevallen en uit de actualiteit is verbannen en vandaar het belang van het debat van vandaag. Collega's, sinds mijn verkiezing tot voorzitter van de Parlementaire Samenwerkingscommissie Europese Unie/Russische Federatie heb ik vele gesprekken gevoerd, met Russen, Tsjetsjenen, hulpverleners en mensenrechtenactivisten. Zeker, de situatie is complex en over deze kwestie in zwart-witdenkbeelden communiceren zal inderdaad geen oplossing brengen, maar toch moet ik een aantal vaststellingen doen.
De problemen in Tsjetsjenië kunnen niet met militaire middelen worden opgelost. Er is nood aan een politieke oplossing, aan een onmiddellijk staakt-het-vuren en aan politiek overleg, en in die zin steun ik de oproep van mensenrechtenorganisaties om hier in Straatsburg in september van dit jaar de heer Mascadov uit te nodigen en overleg op te starten met de Russische vertegenwoordigers van de Raad van Europa.
Een aantal Russische collega's - de heer Poettering heeft er zo juist op gewezen - kwam ons vorige week opzoeken en zei ons dat het normale leven in Tsjetsjenië aan het terugkeren is. Ook de Russische ambassadeur bevestigde dat. Collega's, goedgelovig ben ik niet, dat zal u wel van mij aannemen. De vele rapporten, de vele verslagen van mensenrechtenorganisaties, de getuigenissen van vluchtelingen zelf stromen onze kantoren binnen via de normale post, via het internetverkeer. De heer Poettering heeft terecht een aantal organisaties genoemd, Human Rights Watch, Médecins sans Frontières, Artsen zonder grenzen dus, Amnesty International. Hij heeft de getuigenissen van Mary Robertson, van een Tsjetsjeens parlementslid genoemd. Het is duidelijk dat het leven in Tsjetsjenië vandaag de dag geen sinecure is, en wij moeten dus, beste collega's, onze Russische collega's aanzetten tot overleg, tot verstandhouding. We kunnen bezwaarlijk deze organisaties, deze personen die in onze compromisresolutie worden genoemd, bestempelen als agenten van het internationaal terrorisme, als vertegenwoordigers van Ben Laden. Zo te werk gaan is wat te simplistisch.
Ik ben dan ook heel blij dat onze delegatie volgende week maandag een halve dag lang met onze Russische collega's in Tsjetsjenië over de problematiek zal praten; dat in de compromisresolutie waarover straks zal worden gestemd, onze delegatie de opdracht zal worden gegeven om een werkgroep op te zetten, die heel speciaal de situatie in Tsjetsjenië volgt, en een onafhankelijk onderzoek in te stellen naar wat er in Tsjetsjenië echt aan het gebeuren is.
Ik ben ook heel blij dat wij onze eis herhalen om een ad hoc delegatie naar Tsjetsjenië te sturen. We hebben dat in maart 2000 beslist, maar aan dat besluit is nog altijd geen uitvoering gegeven. Ik zou dus willen vragen aan het Bureau van het Parlement om ervoor te zorgen dat daar nu eindelijk eens uitvoering aan wordt gegeven.
Tenslotte, collega's, doe ik een oproep aan de heer Nielsen namens mijn fractie van groenen en regionalisten. Tot tweemaal toe heeft het Parlement u gevraagd ter plaatse te gaan. Mag ik u een voorstel doen, mijnheer Nielsen? We gaan samen. Ik ben bereid om tijd uit te trekken en we gaan samen de toestand in Tsjetsjenië bekijken. En we gaan proberen nu eindelijk eens tot actie over te gaan.
Collega's, ik verzeker u dat de delegatie volgende week maandag alles in het werk zal stellen om de situatie een stapje vooruit te laten zetten en te komen tot overleg met onze Russische collega's van de Doema en van de Council of Federations. Ik dank u, Voorzitter, voor de extra tijd die u mij gegund hebt.

Frahm (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, tijdens het debat over Palestina gisteren, brachten vele leden Tsjetsjenië ter sprake en er zijn ongelooflijk veel gelijkenissen tussen beide gebieden. Net als Palestina is Tsjetsjenië een land dat door een sterke grootmacht bezet wordt. Net als bij het Palestijnse volk worden de gewone rechten van de mens in Tsjetsjenië geschonden en bovendien is het land is een totale puinhoop; 20% van de bevolking is vermoord. Zowel Israël als Rusland maken gebruik van het feit dat de VS het terrorisme de oorlog heeft verklaard, en voeren onder het mom van de strijd tegen het terrorisme hun oorlog tegen een hele bevolking. Hun oorlog lijkt sterk op een etnische zuivering. Ik herinner u eraan dat Tsjetsjenië geen terrorisme kende toen het in 1991 gebruik maakte van de wet van 16 december 1966, volgens dewelke ook landen binnen de Federatie het recht hadden onafhankelijk te worden van Rusland. Toen was er geen spoor van terrorisme, maar sinds 1994 doet Rusland alles wat het kan om deze zelfstandigheid te verhinderen. Dit toont nog maar eens aan dat onderdrukking van een volk en wanhoop onder de bevolking tot daden kunnen leiden die anders niet zouden gebeuren. Terrorisme komt niet vanzelf. Terroristen vallen niet zomaar uit de lucht. Het is immers niet zo dat de genen van bepaalde bevolkingsgroepen anders zijn, waardoor ze zich anders gedragen. De omstandigheden waarin mensen leven, bepalen hun gedrag. Het is belangrijk dat wij een beslissing nemen over de uitnodiging voor Maskhadov en Poetin om in september naar het Parlement te komen. Dan kunnen wij een debat houden, een verklaring vragen en beide partijen beïnvloeden. Ik vind dat de humanitaire organisaties en de media vrije toegang moeten krijgen, zodat de strijd om informatie niet in het nadeel van Tsjetsjenië kan spelen. Tot slot is het ook noodzakelijk dat mensen die persoonlijk aangevallen worden, weten dat degenen die de mensenrechten schenden, uiteindelijk gestraft zullen worden. Anders zullen wij mijns inziens niet veel bereiken in onze strijd voor de democratie en de mensenrechten en tegen het terrorisme. Onze belangrijkste eis moet de terugtrekking van Rusland uit Tsjetsjenië zijn, bij voorkeur vandaag.

Dupuis (NI).
Mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik vind dat de tekst waarvan de heer Oostlander hoofdauteur is, verfoeilijk is. Deze is moreel onwaardig en politiek onzinnig. Blijven aandringen op beëindiging van het doelbewust machtsmisbruik na tweeënhalf jaar oorlog en twee jaar systematische schendingen van de fundamentele rechten van de Tsjetsjenen door de Russische autoriteiten en militairen, is volkomen verwerpelijk.
Het is ook verwerpelijk erop te blijven aandringen dat humanitaire hulp in Tsjetsjenië wordt toegelaten, terwijl wij weten dat de Russische autoriteiten alles doen om te beletten dat die humanitaire hulp haar bestemming bereikt. Wat vandaag in Tsjetsjenië gebeurt, is geen grootschalige schending van de mensenrechten, maar een echte genocide. Het is de grootste genocide in Europa na die op de joden.
Als 20% van een bevolking - 200.000 op een bevolking van een miljoen - wordt vermoord, tienduizenden worden gefolterd en systematisch onvruchtbaar worden gemaakt, gaat het niet meer om schendingen van de mensenrechten, maar om volkenmoord.
Veertig procent van de bevolking van het land is op de vlucht en heeft niets meer om van te leven. De mensen leven in vreselijke omstandigheden in Ingoesjetië. Slechts 20 à 30% van de humanitaire steun van de Commissie komt aan, de rest verdwijnt onderweg. De heer Poettering heeft erop gewezen dat ook de Russische hulp niet aankomt. Daaruit kan maar één conclusie worden getrokken: er is een genocide aan de gang, waarbij Europa stilzwijgend toekijkt.
Er zijn grenzen aan de vergelijking met Palestina. Daar is er immers sprake van terrorisme. Wat het vermeende Tsjetsjeense terrorisme betreft, daarvan wil ik bewijzen zien. Er zijn bewijzen van Palestijnse zelfmoordcommando's. Wat echter de aanslagen in Moskou van twee of drie jaar geleden betreft, werd geen enkel bewijs gevonden dat het om Tsjetsjenen ging. Er zijn integendeel vele aanwijzingen dat de FSB - de Russische geheime dienst - achter de aanslagen zat. Duizenden Tsjetsjenen zouden aan de zijde van de Taliban hebben gevochten. Vele honderden buitenlandse verslaggevers hebben in Afghanistan naar Tsjetsjenen gezocht. De internationale troepen in Afghanistan hebben dag na dag naar Tsjetsjeense strijders gezocht. Welnu, tot nu toe werd in Afghanistan geen enkele Tsjetsjeense strijder aangetroffen. Het gerucht was het werk van de FSB en de Russische contraspionage. Het is dus verkeerd te zeggen dat de Tsjetsjenen terroristen zijn. Ze verdedigen zich, zoals de Bosniërs en de Kroaten dat eveneens hebben gedaan. Ze viseren geen Russische burgerdoelwitten, aangezien er in Tsjetsjenië geen Russische burgers zijn. Er zijn Russische militairen en er zijn Tsjetsjeense strijders die tegen de Russische militairen vechten. De Russen daarentegen maken zich elke dag schuldig aan machtsmisbruik, foltering, chantage, opsluiting in filtratiekampen, gesjacher, lijken- en gevangenenhandel. Aan mensen die niet meer over het equivalent van één euro beschikken, wordt gevraagd tientallen dollars te betalen om hun ouders te redden. Dat is de situatie in Tsjetsjenië: een genocide.
Na tweeënhalf jaar heeft commissaris Poul Nielson nog steeds niet de kracht gevonden om naar dat land te gaan waar een genocide aan de gang is. De heren Poettering, Watson en Cohn-Bendit en mevrouw Frassoni hebben een ontmoeting gehad met de heer Oumar Khanbiev, minister van Volksgezondheid, die op de tribune zit. De heren Baròn Crespo en Wurtz zullen hem vandaag ontmoeten. Mijnheer Nielson, de heer Khanbiev is geen pestlijder. Ook u kunt hem ontmoeten. Hij is hier, u hoeft alleen maar naar de tribune te gaan. U kunt hem ontmoeten. Hij kent de noden van de Tsjetsjeense bevolking in Tsjetsjenië, Ingoesjetië, Georgië en Azerbeidzjan. U kunt met hem spreken.
Oostlander (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, hier staat dan de verwerpelijke auteur of medeauteur van de resolutie. Ik ben natuurlijk wel onder de indruk van het enthousiasme en het engagement waarmee collega Dupuis over deze zaak spreekt. Maar ik denk toch dat het heel belangrijk is om, met name in zo'n ingewikkelde zaak als deze, waar het erop aan komt dat we bijdragen aan een oplossing, onze hoofden koel houden, ook al hebben wij een warm hart.
Het is zo, mijnheer de Voorzitter, dat de politici in Tsjetsjenië na de eerste oorlog aldaar, eigenlijk onze volle sympathie hadden. Het perspectief was eigenlijk zeer aantrekkelijk en inderdaad, zoals mijn fractievoorzitter Poettering zei, Tatarstan was een lichtend voorbeeld. Tsjetsjenië had zich kunnen ontwikkelen tot een Tatarstan en misschien zelfs tot een Tatarstan met een extra zelfstandigheid boven die welke Tatarstan zelf heeft. Dat was ook voorzien in de Russische politiek. Wat hebben wij uiteindelijk geconstateerd? Dat tussen de 2 oorlogen over Tsjetsjenië van staatsvorming niets gekomen is. Er is een mislukte staat ontstaan, en dat is een ramp. We hebben dit overal gezien waar de situatie zo is, we hebben het gezien in het voormalige Afghanistan, we hebben het gezien in Somalië, daar is het nog steeds aan de orde. We zien het ook in andere delen van de wereld. Een mislukte staat is een ramp voor alle burgers en ook voor de internationale gemeenschap, want wat er in zo'n mislukte staat kan gebeuren, heeft altijd internationale gevolgen.
Mijnheer de Voorzitter, we hebben dus gezien - en dat werd ook door onze journalisten, westerse journalisten, geconstateerd - dat Tsjetsjenië verwerd tot een kidnappingstaat, een roofstaat, een smokkelstaat rond de olie die er doorheen stroomt. Dat is een ramp waarvoor wij staan. En dan ontstaat er een oorlog waarvan wij moeten zeggen: op zo'n wijze zouden we dat nooit en nooit willen hebben, noch van Tsjetsjeense zijde, noch van Russische zijde. Er ontstaat dus een oorlog waarbij het zelfs moeilijk wordt om burgers van militairen te onderscheiden en waar dus vele burgerslachtoffers zijn. Er zitten in de strijd rond Tsjetsjenië elementen van een vrijheidsstrijd, maar die worden ontzettend overschaduwd door radicalisering en vermenging met criminele activiteiten. We horen ook nu dat Russische troepen en Tsjetsjeense rebellen samen flink verdienen aan olietransporten die daar illegaal door het gebied gaan. Het zijn zeer cynische zaken waar wij voor staan en het is niet eenvoudig om te zeggen: dat is zwart en dat is wit. In dit geval is dat niet zo.
Ik moet zeggen, ik ben blij dat ik destijds uitvoerige gesprekken heb kunnen voeren met collega's van de Doema, met de voorzitter van de commissie belast met Tsjetsjenië, met de voorzitter van de commissie mensenrechten, en met de woordvoerder van het leger, generaal Manilov. Alle 3 waren ze zeer open tegenover mij over de zorg die dit alles hen baarde. Ze hebben ook nooit iets verdoezeld, en dat maakt mij duidelijk dat men ook in Moskou zeer zwaar aan die zaak tilt, maar er niet uit kan komen. Des te meer is het nodig dat wij er ons ook vanuit ons partnerschap met Rusland mee bemoeien. Mensenrechten liggen op onze weg, zullen nooit van onze agenda kunnen verdwijnen en zeker niet als het gaat over een nabije partner zoals Rusland er op het ogenblik een is. Dat moeten wij ons aantrekken. Daarom staat onze resolutie ook vol vragen. Het is inderdaad makkelijk en enthousiasmerend om alleen maar beschuldigingen richting Rusland te uiten, maar we hebben ook een bende vragen. We hebben ook een aantal voorstellen, en die komen allemaal neer op herstel van de situatie, humanitaire hulp, verbeterde opvang van de vluchtelingen uit die streken, terugkeermogelijkheden en de opbouw van de sociale voorwaarden waaronder terugkeer mogelijk is. Dat is ook iets dat iedereen wel ziet, ook de verantwoordelijke politici in Moskou zien dat.
In de gesprekken met hen kom je er niet onderuit te erkennen dat ook zij met deze kwestie enorm in hun maag zitten. En als het anders zou kunnen, dan staan zij ervoor. Ze zijn er ook zeer van overtuigd, dat oorlogsmisdadigers van hun zijde ook voor het gerecht moeten komen. De moeilijkheid en de onvrede waarmee wij blijven zitten, is dat het te weinig gebeurt, omdat commandanten te velde de neiging hebben om hun eigen soldaten te beschermen tegen rechtsspraak. Dat is een verwerpelijke houding, maar we kennen die uit diverse oorlogen, ook uit koloniale oorlogen, zoals Nederland die na de tweede wereldoorlog ook heeft gevoerd in Indonesië. Heel vaak was het zo, dat pas 20 of 30 jaar na datum in Nederland gesproken kon worden over oorlogsmisdaden die onze eigen jongens daar in Indonesië hadden begaan. Ik ben blij dat er in elk geval in Rusland wat dat betreft sneller openheid ontstaat en dat schept ook de mogelijkheid om iets te doen. We hebben ook onlangs weer gelezen dat President Poetin mensen om zich heen verzamelt en hun vraagt met ideeën te komen voor een haalbare politiek om Tsjetsjenië weer de rust en de veiligheid te geven die daar mogelijk zijn, eventueel door een combinatie met Ingoesjetië. Er zijn allerlei plannen aan die zijde om te kijken in hoeverre men tot een wèl redelijk functionerende staat zou kunnen komen, want dat is iets wat ons allemaal aangaat.
Er zijn inderdaad 200.000 vluchtelingen en het zou erg belangrijk zijn - en we hebben er al eerder op aangedrongen - dat commissaris Nielsen, die toch belast is met vluchtelingenzaken en met humanitaire kwesties, zich daar ook persoonlijk in zou mengen. Nu is het natuurlijk wel vrij moeilijk om te proberen ook in Tsjetsjenië te komen. We hebben al een paar keer - ik zelf ook een paar keer - aan de ambassadeur en aan andere Russische vertegenwoordigers hier gevraagd om ons toe te laten tot Tsjetsjenië. Steeds ontloopt men die vraag en daarom stel ik me volledig achter de voorstellen, ook die welke in de Raad van Europa zijn gedaan, om delegaties samen te stellen, eventueel ook samen met zich verantwoordelijk voelende Doemaleden, om daar heen te gaan en ons zelf op de hoogte te stellen van wat er aan de hand is. Want alleen als we echt weten hoe het er is en als de internationale pers, zoals de resolutie ook zegt, en de Russische pers erin kunnen komen, pas dan bestaat de mogelijkheid om goed geïnformeerde voorstellen te doen, die hout snijden.

Cashman (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, laat ik het Parlement eerst en vooral zeggen dat als wij, politici, beledigingen beginnen rond te strooien vanwege een elders woedende oorlog, wij het doel uit het oog verliezen en dat is de bevordering van de vrede. Vrede moet ons uiteindelijk doel zijn.
De heer Dupuis sprak over gruwelijke daden. Ik vind die verschrikkelijk want dat zijn daden waarvan echte mensen het slachtoffer zijn geworden, opa's, oma's, moeders, dochters, vaders en zoons, enkel en alleen omdat zij anders waren. Ik verschans mij niet achter de gemakzuchtige opvatting dat Rusland alles doet wat het moet doen, of dat Rusland diep bezorgd is. Ons werd gezegd dat na 11 september de wereld veranderd was, dat de fundamentele mensenrechten sterker in de gaten zouden worden gehouden. Dit is echter duidelijk niet het geval in Tsjetsjenië. De Russen lappen de rechten van de Tsjetsjenen, van wie er 200.000 in rechtstreeks gevaar en in angst leven, aan hun laars. Ik geloof bovendien dat de situatie eerder slechter wordt dan beter. Het lijkt wel of de 11de september een katalysator is geweest voor een knusse relatie tussen Rusland en de VS, een relatie waarin de VS de andere kant opkijkt.
Ik ben blij met deze resolutie, maar wij moeten meer doen. Waarom waren onze acties tot nu toe zo futloos? Ik zal u zeggen waarom: omdat er een gebrek was aan coördinatie en een consequente internationale aanpak. Men was o zo bang de heer Poetin en de bondgenoten op de tenen te trappen. De wreedheden nemen toe, niet af. Het conflict duurt jaren voort. Deze oorlog woedt nog steeds en bijna niemand neemt er nog nota van. Toch zien wij dat mensenrechten worden geschonden, humanitaire NGO's het recht wordt ontzegd hun werk ter plekke te doen. Wij moeten sterker samenwerken met de Russische autoriteiten. De onafhankelijke media moeten de buitenwereld de waarheid kunnen vertellen. Wij mogen echter nooit vergeten dat het recht op een leven in vrede, op een leven zonder angst voor vervolging, het grondrecht bij uitstek is. Wij hebben een politieke oplossing nodig, maar Rusland zal rekenschap moeten afleggen. 
Ik sluit af: als oorlogen beginnen, hebben politici gefaald; als oorlogen doorgaan, verliest de mensheid zijn doel. Deze oorlog moet ophouden. Het vredesproces is geen optie: het is de enige weg vooruit.

Schroedter (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, de heer Cashman heeft gelijk. Al acht jaar voert het Russische leger oorlog in Tsjetsjenië tegen de burgerbevolking. Dat is de realiteit waar we onze ogen niet voor mogen sluiten. Daarom vraag ik u, mijnheer de voorzitter van de Raad: heeft u de lijst met maatregelen die u ons zojuist heeft voorgelegd, ook in de triloog aan minister van Buitenlandse Zaken Ivanov voorgelegd, en heeft u daarbij dezelfde toelichting gegeven die u aan ons heeft gegeven? Heeft u de genoemde dreigementen om besluiten te nemen die nadelige gevolgen voor Rusland hebben, ook als zodanig aan de heer Ivanov voorgelegd? Stond dit onderwerp daadwerkelijk centraal op de agenda of ging het om een bijkomend gespreksthema? Het feit blijft dat er tot nu toe niets bereikt is. Naar mijn mening is dit niet op dezelfde serieuze manier aan de Russische vertegenwoordigers overgebracht zoals u dat hier zojuist heeft gedaan!
Daardoor worden wij medeschuldig aan deze misdaad. Wij weten dat er in Tsjetsjenië elke dag mensen gedeporteerd, mishandeld en vermoord worden.

Wij weten ook dat Tsjetsjenen in Rusland als 'zwarten' worden aangeduid, een Russisch scheldwoord waarmee deze mensen als tweederangsburgers worden geclassificeerd. Door te zwijgen en onze ogen te sluiten voor het dagelijkse fysieke geweld tegen de bevolking en voor de mishandeling van burgers wordt onze positie ongeloofwaardig als het gaat om het verdedigen van de mensenrechten in de wereld. Daarom is het belangrijk dat wij geen geloof hechten aan de verzekeringen die president Poetin gisteren in Weimar nogmaals heeft gegeven. Hij zei dat de bevolking tegen bandieten beschermd moet worden en dat de rechtstaat weer ingevoerd dient te worden. Deze verzekeringen komen niet overeen met de werkelijkheid; dit heeft helemaal niets met de realiteit in dat land te maken.
Wij moeten ervoor zorgen dat er internationaal toezicht komt waarmee de schendingen van de mensenrechten door het leger in Tsjetsjenië kunnen worden vastgesteld. Ik steun in ieder geval alle oproepen om president Poetin en de heer Maschadov uit te nodigen in september naar Straatsburg te komen, om eindelijk een begin te maken met de dialoog, de wapens tot zwijgen te brengen en de geweldspiraal in deze regio te doorbreken.
(Applaus)

Markov (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik ben buitengewoon verheugd met dit debat, omdat sinds 11 september bijna elke militaire actie wordt gerechtvaardigd door te wijzen op de noodzaak van de strijd tegen het terrorisme. Dat geldt ook voor de situatie in Tsjetsjenië. Het is de hoogste tijd voor een andere benadering. Conflicten en terrorisme kunnen niet met militaire middelen opgelost worden. Tot mijn genoegen heb ik tijdens het debat gisteren over het Midden-Oosten kunnen constateren dat dat ook de heersende opvatting van dit Parlement is.
Net zoals in alle andere crisisgebieden geldt voor Tsjetsjenië dat de problemen alleen opgelost kunnen worden via onderhandelingen, bereidheid tot compromissen, het creëren van vertrouwen, de ontwikkeling van een burgermaatschappij en rechtsstaat en de wederopbouw. De dialoog met Rusland over deze problemen moet aanzienlijk geïntensiveerd worden. Wij moeten erop aandringen dat de Russische regering het contact voortzet en uitbreidt dat in november gelegd is met Maschadov en met andere Tsjetsjenen die tot een dialoog bereid zijn. Een werkgroep van de Raad van Europa, waarin ook afgevaardigden van de Doema vertegenwoordigd zijn, heeft met bedachtzame voorstellen een eerste aanzet gegeven tot een uitgebreide Russisch-Tjetsjeense dialoog. Daar moeten wij steun aan geven.
De mensenrechtensituatie in Tsjetsjenië is nog steeds dramatisch. Ik ben verheugd dat het Parlement middels zijn compromisresolutie op deze feiten heeft gewezen. Ik vind het zeer negatief dat de strafrechtelijke vervolging van schendingen van mensenrechten en de veroordeling van personen die zich schuldig hebben gemaakt aan dergelijke strafbare feiten, slechts moeizaam op gang komt, ook al beweerde president Poetin gisteren dat dat niet zo zou zijn. Het is echter positief dat de Russische regering de eerste stappen gezet heeft op de weg naar de wederopbouw en naar een normalisering van het openbare leven. Ik wijs in dat verband met name op de inspanningen op het gebied van de opbouw van het burgerlijk bestuur, het rechtswezen en de lokale politie. Ik vind het niet terecht dat alles wat van Russische kant wordt beweerd a-priori wordt afgewezen en in twijfel getrokken. We moeten zowel de ene als de andere kant vertrouwen, omdat een dialoog überhaupt pas mogelijk is op basis van wederzijds vertrouwen.
De Commissie dient deze ontwikkeling met meer financiële middelen te ondersteunen. Om een beeld te kunnen vormen van wat nodig is, moeten we ons eigen besluit van 2000 eindelijk eens ten uitvoer leggen en een ad hoc delegatie naar Tsjetsjenië sturen.
Gorostiaga Atxalandabaso (NI).
Mijnheer de Voorzitter, vorige sprekers hebben een parallel getrokken tussen Tsjetsjenië en Palestina. Vandaag ontmoet de Spaanse premier de Russische minister van Buitenlandse Zaken voor de bespreking van het meest gevaarlijke conflict van deze tijd. Twee dagen geleden heeft Aznar Sharon gezegd dat het Palestijns conflict alleen opgelost kan worden met politieke middelen, op grond van de wederzijdse erkenning van de staat Palestina en de staat Israël.
De heer Aznar zou krachtig moeten protesteren tegen de heer Ivanon over de schending van de grondbeginselen van het internationaal recht in Tsjetsjenië, met inbegrip van het recht op zelfbeschikking van het Tsjetsjeens volk. Helaas zal hij dat niet durven, wel wetend wat het Russisch antwoord zal zijn. Net zoals Poetin zal de Russische minister verwijzen naar het nog steeds onopgeloste conflict in Baskenland. Gisteren heeft de heer Solana met de steun van de fungerend voorzitter een heel redelijk voorstel gedaan voor de oplossing van het Palestijns conflict. Dat zou eveneens een uitstekende oplossing zijn voor Tsjetsjenië; dus waarom ook niet voor Baskenland?

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, terwijl bondskanselier Schröder en president Poetin elkaar vandaag in Weimar ontmoeten en zaken doen alsof er niets aan de hand is, voltrekt zich in Tsjetsjenië vrijwel onopgemerkt een volkerenmoord. Ik gebruik hier bewust de term volkerenmoord, omdat die precies omschrijft wat er de afgelopen jaren in Tsjetsjenië is gebeurd: een vijfde van het volk is verdreven, tienduizenden mensen zijn systematisch vermoord en dat moorden is nog steeds niet afgelopen! Het gaat hier niet om slechts een paar schendingen van de mensenrechten of inbreuken daarop. Het gebeurt systematisch. Dat is allemaal begonnen met een van de bloedigste verkiezingen, misschien wel de meest bloedige verkiezingsstrijd uit de geschiedenis van de mensheid, namelijk de verkiezingsstrijd die de heer Poetin gevoerd heeft via het ontketenen van die oorlog in Tsjetsjenië. Het ging toentertijd niet om een strijd tegen het terrorisme. Het ging om het neerzetten van eigen stadhouders, om het wegvagen van een regime dat weliswaar gebrekkig functioneerde - dat ligt voor de hand in deze regio - maar dat onder toezicht van de OVSE democratisch gekozen was. Ik vind het vrij belachelijk deze stadhouders nu te vragen hun eigen fouten te onderzoeken.
Het is onze taak om deze kwestie te internationaliseren en uiteindelijk voor het oog van de wereld in de publiciteit te brengen. Daarom gaat mijn dank uit naar de heer Poettering en iedereen die, ondanks grote weerstand, erop zijn blijven aandringen dat het Parlement zich vandaag, op dit ideale tijdstip voor een debat, bezighoudt met deze volkerenmoord. Het gaat namelijk om een waarlijk ernstige schending van het volkerenrecht en van de mensenrechten. Het Parlement moet nu eindelijk een keer duidelijk maken dat het niet aanvaardbaar is dat enerzijds een hoge delegatie van de EU naar het Midden-Oosten reist om de heer Arafat te spreken te krijgen, en anderzijds gezegd wordt dat men niet naar Tsjetsjenië kan gaan omdat dat niet mogelijk zou zijn, of omdat men daar geen toestemming voor zou krijgen. We kunnen niet toestaan dat een partner als Rusland een gebied waar zich dergelijke schendingen van de mensenrechten afspelen, systematisch vergrendelt en geen journalisten toelaat, geen politieke waarnemers toelaat en geen humanitaire organisaties toelaat. Dat mogen we niet langer over onze kant laten gaan! Ik ben het er dan ook mee eens dat niet alleen de commissaris dat gebied moet bezoeken, maar ook de trojka en een delegatie van het Parlement! Wij zijn allemaal bereid om ons daarbij aan te sluiten.
Ik wil heel duidelijk stellen dat ook de gelegenheid te baat genomen moet worden om in september de situatie in Tsjetsjenië te bespreken met de Raad van Europa en met de gekozen regeringsleider van Tsjetsjenië - waaraan helaas in de resolutie geen aandacht wordt besteed -, teneinde een politieke oplossing te bewerkstelligen. We moeten ons echter één ding realiseren: moedige journalisten als Thomas Avenarius van de Süddeutsche Zeitung of zijn collega van de Frankfurter Rundschau zijn met gevaar voor hun eigen leven tot dat gebied doorgedrongen. Alleen al rond 4 maart hebben zij persoonlijk vijf systematische terreuracties met talrijke moorden in vijf Tsjetsjeense plaatsen vastgesteld. Leden van Russische mensenrechtenorganisaties als Memorial zijn met gevaar voor eigen leven naar dat gebied gegaan en hebben aangetoond dat er sprake is van doodseskaders die door de Russische geheime dienst in Tsjetsjenië zijn geformeerd. Dat zijn feiten waar we ons eindelijk van bewust moeten worden! Er zijn plaatsen die naar verluidt 33 keer - in een ander geval gaat het om 27 keer - gezuiverd zijn, waarbij in beide gevallen ongeveer eenzevende deel van de bevolking om het leven is gebracht. Burgers, zwangere vrouwen worden uit minibussen getrokken en doodgeschoten. Dat is geen strijd tegen het terrorisme. Vermeende terroristen worden met hun pantoffels nog aan doodgeschoten. Ik wil heel duidelijk stellen dat er sprake is van een systematische desinformatie van het grote publiek door de indruk te wekken dat het slechts een ietwat uit de hand gelopen strijd tegen het terrorisme betreft; nog afgezien van het feit dat men op deze manier niet het terrorisme bestrijdt, maar in het gunstigste geval terroristen kweekt. Ik ben het wat dat betreft met Olivier Dupuis eens dat er tot nu toe geen enkel bewijs is voor het bestaan van een omvangrijk Tsjetsjeens terrorisme.
Van de aanslagen die in Rusland hebben plaatsgevonden, heeft zelfs de vooraanstaande Neue Züricher Zeitung heel duidelijk gezegd dat er niet de geringste aanwijzing is dat deze door Tsjetsjenen gepleegd zouden zijn. In dezelfde krant wordt ook opgemerkt dat hier eerder sprake is van dubieuze achtergronden met heel andere figuren achter de schermen. Dat moet ook een keer in dit Parlement heel duidelijk gezegd worden: wij hebben een grote traditie wat de hoeveelheid heldere standpunten over de kwestie Tsjetsjenië betreft. Wij hebben het voortouw genomen om ervoor te zorgen dat deze politiek, gericht op een systematische onderdrukking van een volk wegens olie- of grondstofbelangen, aan het licht wordt gebracht.
Dit is een koloniale oorlog aan het begin van de 21ste eeuw en niets anders! Het is ons goed recht om ons tegen deze koloniale oorlog te keren. Wij hebben een geprivilegieerd partnerschap met Rusland. We zitten allebei in de OVSE. We zitten allebei in de Raad van Europa. We beschikken over de instrumenten om iets te ondernemen, maar die moeten we nu eindelijk ook eens een keer gebruiken. We mogen ons niet langer in slaap laten sussen en net doen alsof het slechts om een paar geïsoleerde schendingen van de mensenrechten gaat. Het klein aantal officieren dat voor de rechter verschenen is of waartegen een aanklacht ingediend is, is tot nu toe nog niet veroordeeld. Dat geldt ook voor een kolonel die in 2000 een jonge vrouw verkracht en vermoord heeft. Die aanklachten zijn alleen maar propaganda-acties. Er wordt op geen enkele manier getracht om deze misdaden op te lossen. Dat kunnen we niet langer accepteren! We moeten met een belangrijke partner, met Rusland, duidelijke taal spreken, juist omdat wij dat land serieus nemen!
Volcic (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, naar mijn mening is het belangrijk dat de toestand in Tsjetsjenië en de situatie die na 11 september is ontstaan, niet met elkaar verward worden. Het is duidelijk dat van Russische zijde getracht wordt om alles wat her en der in de wereld gebeurt - Afghanistan, Midden-Oosten, Tsjetsjenië en Georgië - over één kam te scheren, alsof het allemaal één pot nat is. Maar dat is niet zo. Het lijkt er dikwijls op dat de Russen de trouwste adepten zijn van die geopolitieke deskundigen die een botsing tussen de beschavingen voorspellen - de islam en het christendom - waarbij ze dan wel zo nu en dan wat kunst- en vliegwerk moeten verrichten om standpunten bij te sturen die ze nog niet zo lang geleden ingenomen hadden.
Daarnaast komt het me voor dat ook wij bij tijd en wijle de plank misslaan. Bijvoorbeeld, als de Europese instellingen de Tsjetsjeense guerrillastrijders als 'bandieten? of 'terroristen? betitelen, is het onmogelijk te geloven dat met bandieten en terroristen een dialoog kan worden aangegaan. Daarom zou ik liever één term bezigen om deze strijders, die door hun bevolking op handen worden gedragen, aan te duiden.
Aangezien het Europese standpunt over de gehele linie veel genuanceerder is, is het zaak dat naar de betreffende regio deskundige waarnemers worden uitgezonden, om te voorkomen dat de zaken plaatselijk gebagatelliseerd worden. De missie van Lord Judd is dus uitstekend en dat geldt ook voor het voorstel om trojka's te vormen, of vijftallen - met de Russische partners en de werkgroep Tsjetsjenië - om de situatie in het oog te houden, om controle uit te oefenen op schendingen van de mensenrechten. Eveneens lijkt het zinvol om een ad hoc delegatie voor de noordelijke Kaukasus in het leven te roepen die met de Russen en de Tsjetsjeense vertegenwoordigers alle problemen kan doorlichten. Dat is allemaal prima, want het betekent in ieder geval dat wij er zijn.
In feite wordt in het grootste deel van de voorliggende resolutie een oproep tot de Russen gedaan om de slachtoffers bij te staan, om akkoord te gaan met de vorming van commissies en controlegroepen, om hulp en medewerking te bieden aan degenen die via de humanitaire organisaties vergunningen, visa en bescherming nodig hebben voor hun werk. Uiteraard is het probleem van de terugkeer van 200.000 vluchtelingen niet meer dan een prettig parlementair steekspel.
Het hangt dus van de goede wil en bereidheid van de regering-Poetin af of al dan niet akkoord wordt gegaan met wat in feite kritische opmerkingen over de huidige situatie in Tsjetsjenië zijn; anders zou men niet om zoveel delegaties vragen. De Russische bereidheid om een relatie van correcte samenwerking met de Europese Unie aan te knopen, zal ook blijken uit de gretigheid waarmee het land gehoor zal geven aan dit soort oproepen.

Isler Béguin (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, dames en heren, we zullen niet kunnen zeggen dat we ons niet van het Tsjetsjeense drama bewust waren. Over deze tweede oorlog van de Russische federale strijdkrachten in Tsjetsjenië ontvangen wij, dankzij getuigenissen van doodsbange vluchtelingen en van de laatste journalisten ter plaatse, stukjes informatie over systematisch machtsmisbruik en wraakzuchtige en mateloze wreedheid. Deze keer kunnen wij niet zeggen dat we niets kunnen doen. Rusland is niet langer een autarkische, gesloten staat met recht op leven en dood over zijn bevolking. Rusland is door morele en politieke verbintenissen - waarvan de geloofwaardigheid en solvabiliteit van dat land op het Europese en internationale toneel afhankelijk zijn - met de Europese Unie en andere delen van de wereld verbonden. Ik denk aan de gemeenschappelijke strategie van de Europese Unie voor Rusland en de samenwerkings- en partnerschapsovereenkomst die Rusland tot eerbiediging van de mensenrechten verplicht. Rusland wordt bij de moeilijke overgang naar westerse economische normen ondersteund door programma's, partnerschappen en financieringen waarin de Unie een belangrijke rol speelt. Tengevolge van de uitbreiding van de Unie zal Rusland zich op korte termijn in een geopolitieke situatie bevinden die het land ertoe zal nopen opnieuw diepgaand over zijn status en zijn betrekkingen met het nieuwe Europese buurland te onderhandelen. Deze keer moeten wij tegen deze staat van onrecht optreden, en hem er op straffe van tegenmaatregelen toe dwingen waarnemers en vertegenwoordigers van buitenlandse media in dit laatste tragische oord van menselijke wreedheid toe te laten. Wij moeten eisen dat zo snel mogelijk dringende medische en humanitaire hulpverlening ter plaatse komt. Laten wij er vooral mee ophouden onze passiviteit te verbergen achter verklaringen en ons geweten te sussen door te veinzen dat wij de kwetsbare democratie in Rusland beschermen. Wij moeten de simplistische denkbeelden van terrorismebestrijding tegenover geplande genocide laten varen. De toename van de wreedheden ter plaatse zal in verhouding zijn met onze onverschilligheid.

De Miguel
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Raad heeft terdege nota genomen van alles wat er tijdens dit debat naar voren is gebracht. Wij zijn het Parlement dankbaar dat het deze kwestie heeft aangekaart. Deze kwestie is immers van groot belang voor de internationale politiek in het algemeen, maar ook voor de politiek van onze Europese familie. Wij beschouwen Rusland immers als een land dat deel uitmaakt van onze ruimte, en wij streven ernaar dat het net zo handelt als Europa, dat het de rechtsstaat en de mensenrechten eerbiedigt.
Het voorzitterschap en de Raad maken zich zorgen om de toestand in Tsjetsjenië en ze zijn het daarom grotendeels eens met de uitspraken die hier gedaan zijn. Ik ben het er volledig mee eens dat niemand, en Rusland al helemaal niet, de gebeurtenissen van 11 september als excuus mag gebruiken om op systematische wijze de mensenrechten te schenden en zich achter de strijd tegen het terrorisme te verschuilen. Het is waar dat de mensenrechten nog steeds in zeer ernstige mate worden geschonden, maar er zijn ook positieve ontwikkelingen en die houdt de Raad voor ogen. Mijns inziens moeten wij onze activiteiten daarom voortzetten. Het Parlement moet zijn stem laten horen en deze resolutie aannemen - die in mijn ogen uitstekend is - en de Raad moet alle mogelijkheden benutten om de Russische autoriteiten ons standpunt over te brengen, het standpunt van de Raad, de Europese Unie en het Europees Parlement.
Ik kan mevrouw Schroedter geruststellen. Zij heeft mij gevraagd of de Raad tijdens de ontmoetingen met belangrijke Russische leiders, van president Poetin en de minister van Buitenlandse Zaken tot de onderministers en andere hoge vertegenwoordigers, dezelfde standpunten verkondigt als nu. Ik kan haar verzekeren dat de Raad tegen de Russische autoriteiten hetzelfde zegt als wat hij hier nu zegt. Ik zou niet de euvele moed hebben om hier in het Parlement iets te verkondigen wat de Raad niet tegen de Russische autoriteiten heeft kunnen zeggen. Zij kan gerust zijn dat het voorzitterschap de gesprekken met Rusland op dezelfde wijze als altijd zal vervolgen. Dat geldt zowel voor deze periode als voor alle volgende voorzitterschappen.
Het moge duidelijk zijn dat wij onze inspanningen voort moeten zetten, en het is geruststellend te weten dat het Europees Parlement ons daarin steunt. Wij zijn ervan overtuigd dat wij ons moeten blijven inzetten voor een hervatting van het normale leven in Tsjetsjenië, voor de verwezenlijking van een volledige democratie, voor de eerbiediging van de mensenrechten en de terugkeer van de vluchtelingen. Mijnheer de Voorzitter, ik kan u verzekeren dat de Raad samen met de Commissie en de steun van het Parlement geen kans onbenut zal laten om deze doelstellingen te bereiken.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil nogmaals uitdrukkelijk erop wijzen dat wij wel degelijk aanwezig zijn in Tsjetsjenië. De 40 miljoen euro humanitaire hulp die de Commissie in 2001 heeft verleend, toont zonder meer aan dat de crisis en het leed in Tsjetsjenië voor ons een prioriteit zijn. Onze deskundigen ter plaatse en het ECHO-personeel getuigen van onze aanwezigheid daar. Wij zijn bovendien de enigen van buitenaf die een onafhankelijk systeem voor voedseldistributie en hulpverlening in Tsjetsjenië op poten hebben gezet. De Deense Vluchtelingenraad is het enig alternatief voor het Russisch EMERCOM-ministerie, dat steevast alles alleen wil doen. Zo wordt bijvoorbeeld de hulp van het Wereldvoedselprogramma verstrekt via de Russische organisatie. Wij blijven aandringen op een onafhankelijk distributiekanaal. Wij kunnen aantonen dat wij beter presteren dan hier in het debat werd beweerd. De bewering dat slechts 3% van de hulp de juiste mensen bereikt, aanvaard ik niet. Als dat zo was, zouden de 200.000 vluchtelingen in Ingoesjetië niet meer in leven zijn.
Wij doen het wel degelijk beter, maar proberen op geen enkele wijze de indruk te wekken dat dit een gemakkelijke en onberispelijke operatie is. Dit is een uiterst moeilijke operatie, en dat is een van de redenen waarom wij druk moeten blijven uitoefenen op de Russische autoriteiten met het oog op de veiligheidsaspecten, de toegang tot VHF-radio's, de werkvergunningen en de meer algemene omstandigheden waaronder internationale humanitaire organisaties in dit gebied moeten werken.
Mijn eerste reis na mijn ambtsaanvaarding betrof een humanitaire missie naar Oost-Timor in de herfst van 1999. De tweede reis ging naar het gebied waar wij vandaag over spreken. U hebt mij geadviseerd daar opnieuw naar toe te gaan. Ik ben dankbaar voor dat advies en zal dit in overweging nemen.
De inspanningen van de Commissie, haar financiële hulp en haar vastberaden steun aan de met de uitvoering belaste partners zijn de enige mogelijkheid om een internationale humanitaire aanwezigheid op dit toneel te garanderen. Wij zijn vastbesloten dit werk voort te zetten en deze vastbeslotenheid laat in geen enkel opzicht na. Rekening houdend met hetgeen in dit debat werd gezegd, lijkt het mij nuttig erop te wijzen dat volgens mij het onderscheid tussen enerzijds de meer algemene politieke dialoog - een dialoog waarin ook de klemtoon wordt gelegd op de aspecten van de mensenrechten - en anderzijds een duidelijk omschreven humanitaire hulpverlening absoluut gehandhaafd moet worden. Deze arbeidsverdeling is zinvol en noodzakelijk want dan weten wij wie wat doet en hoe. Als wij hier één grote soep van maken zullen wij de aftocht moeten blazen om goede, sympathieke politieke redenen, maar dan zullen wij tevens de toegang van internationale humanitaire organisaties tot dit moeilijke toneel in groot gevaar hebben gebracht.
Humanitaire hulpverlening heeft haar eigen regels en het is belangrijk te erkennen dat, als wij onszelf permitteren het hele probleem te politiseren, wij de humanitaire hulpverlening geen dienst bewijzen. Dit moeten wij absoluut voor ogen houden, en ik zou dan ook het Parlement willen verzoeken wel te begrijpen dat dit absoluut geen afzwakking betekent van het doel en de kracht van onze politieke dialoog met Rusland over de politieke aspecten van dit alles. Wij zijn een belangrijke humanitaire hulpverlener en daarom moeten wij zorgen voor geloofwaardige prestaties. Ik heb nota genomen van de talrijke goede adviezen die in dit debat zijn gegeven. Zij zullen een belangrijke input zijn voor onze verdere beraadslagingen.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris. Mijnheer Dupuis, waarom vraagt u het woord?

Dupuis (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een vraag in verband met de humanitaire situatie aan commissaris Nielson. Is hij bereid 20 meter af te leggen om de Tsjetsjeense minister van Volksgezondheid, die op de tribune van het Parlement zit, te ontmoeten?

De Voorzitter.
Ter afsluiting van dit debat heb ik vijf ontwerpresoluties ontvangen overeenkomstig artikel 37 van het Reglement

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0087/2002) van de heer Esteve, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en aan het Europees Parlement ter voorbereiding van de vergadering van de Europees-mediterrane ministers van Buitenlandse Zaken, Valencia, 22-23 april 2002 (SEC(2002) 159 - C5-0128/2002 - 2002/2057(COS)).

Esteve (ELDR)
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik, evenals ik reeds in de commissie heb gedaan, de fracties danken voor hun opstelling. Die is immers een belangrijke factor geweest bij de voorbereiding van deze vergadering. Ik wil eveneens wijzen op de samenwerking en de dialoog die wij met Commissie en Raad hebben gehad. Daarmee werd gevolg gegeven aan de unanieme goedkeuring van dit verslag door de 49 aanwezige leden van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid.
Dan ga ik nu over tot de amendementen. In de eerste plaats heeft mevrouw Boudjenah zeven amendementen ingediend waarvan zij de amendementen 4, 6, 7 en 8 inmiddels weer heeft ingetrokken. De amendementen 3, 5 en 9 blijven gehandhaafd. Met betrekking tot amendement 5, waarin sprake is van harmonisering van de immigratiewetgeving, wil ik opmerken dat hiermee reeds voldoende rekening gehouden is in de paragrafen 45 en 46. Met de kwestie van de buitenlandse schuld wordt in paragraaf 29 ruimschoots rekening gehouden. Derhalve blijf ik bij mijn standpunt en verwerp deze amendementen. Amendement 3 over openbare diensten is daarentegen mijns inziens een goede toevoeging aan het verslag. Dit amendement kan ik steunen, mits het ergens anders wordt ondergebracht dan mevrouw Boudjenah voorstelt, namelijk in paragraaf 26 bis.
Amendement 2 van mevrouw Napoletano is mijns inziens een uitstekende bijdrage. Euroscola is namelijk een programma voor jongeren dat goed werkt. Daarom ben ik voor dit amendement.
Amendement 1 heb ik in mijn hoedanigheid van rapporteur ingediend. Ik denk dat iedereen het wel met mij eens zal zijn dat de resoluties van de Veiligheidsraad zeker in het verslag opgenomen moeten worden. Uiteraard doel ik op de resoluties 1397 en 1402.
Tot slot wil ik wat dieper ingaan op amendement 10 van mevrouw Napoletano over de Euromediterrane Bank. Mijns inziens - en de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid is het met mij eens - wordt met de tekst zoals hij nu is, duidelijk steun gegeven aan de oprichting van deze bank. De Europese Raad van Barcelona heeft enkele standpunten en maatregelen vastgesteld die daar niet direct mee stroken maar evenmin in strijd zijn met de mogelijke oprichting van de bank binnen een jaar. Ik ben er daarom van overtuigd dat de Fractie van de Europese Sociaal-democraten een goede poging gedaan heeft om de zaak samen te vatten. Dat zou voor het debat in verscheidene fracties, en onder andere mijn eigen fractie, zeer nuttig zijn. Het amendement is een goede samenvatting van de situatie. Wij zouden namelijk een consensus kunnen bereiken door de oprichting van de bank niet te verwerpen maar bij de Commissie aan te dringen op een nieuw voorstel, waarover uiteraard uitgebreid gedebatteerd moet worden in het Parlement. Daarom ondersteun ik amendement 10.
Mijnheer de Voorzitter, ik stel eveneens voor de volgorde van vier paragrafen te veranderen. Het gaat om de paragrafen 31, 32, 33 en 34. De inhoud hiervan zou beter tot zijn recht komen als de volgorde zou zijn 33, 32, 34 en 31. Paragraaf 52, die duidelijk onder het economische hoofdstuk valt, zou mijns inziens daaraan toegevoegd moeten worden en niet moeten staan waar hij nu staat. Mijns inziens zou hij na paragraaf 22 ingevoegd moeten worden.
Tot slot wil ik opmerken dat dit verslag om twee redenen belangrijk is, waarbij ik niet verder in detail zal treden. In de eerste plaats is dit verslag een ondersteuning voor de oriëntatie van de Conferentie van Valencia. Daarmee wordt immers een prioriteit toegekend aan het Euromediterraan beleid en aan efficiëntie. Dat is mijn mening en ik hoop dat deze in de stemming weerspiegeld wordt. In de tweede plaats denk ik aan het zeer ernstige conflict in het Midden-Oosten, aan het debat van gisteren, aan de droevige berichten van vandaag uit Haifa, aan de bijeenkomst vanmiddag in Madrid en aan onze hoop dat er een gemeenschappelijk standpunt komt. Als ik aan dit alles denk, vind ik dat wij duidelijk moeten maken dat het proces van Barcelona een positieve actie vereist voor de stabiliteit en de vrede in het algemeen in het Midden-Oosten.
Ik wil u eraan herinneren dat de Conferentie van Valencia de enige bijeenkomst zal zijn waar de Palestijnse en Israëlische delegaties eventueel samen aanwezig zijn, als ze plaatsvindt zoals nu is voorzien. Ik ben er vast van overtuigd dat het proces van Barcelona voor de Europese Unie waarschijnlijk een van de belangrijkste, zo niet het belangrijkste instrument is voor een dialoog en samenwerking. Het is bovendien een proces dat binnen ons bereik ligt, omdat wij ervoor verantwoordelijk zijn. Daarom moet het zijn taak daadwerkelijk blijven vervullen. Laten wij hopen dat dat ook gebeurt. Mijnheer de Voorzitter, ik ben voldaan over de manier waarop dit verslag tot stand is gekomen en de manier waarop hierover is onderhandeld.

de Miguel
Mijnheer de Voorzitter, ofschoon het niet gebruikelijk is dat ik het woord vraag, heb ik dit toch gedaan na de presentatie van het uitstekende verslag van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid dat de heer Esteve heeft opgesteld. Ik wilde namelijk namens de Raad de commissie, en met name de heer Esteve, hartelijk danken voor het werk dat zij verricht hebben.
Dit verslag is opgesteld vlak voor de vergadering van de Europees-mediterrane ministers van Buitenlandse Zaken in Valencia over de Euromediterrane dialoog. Deze vergadering vindt plaats op een moment waarop wij ons in een moeilijke situatie bevinden, op een moment dat van cruciaal belang is voor de Euromediterrane dialoog. Dit is immers het enige punt waarover wij het met elkaar eens zijn - zoals de heer Esteve heeft gezegd - en misschien de enige mogelijkheid om een succesvolle dialoog tussen de Arabische, Israëlische en Europese delegaties te bewerkstelligen. Daarom zijn wij ervan overtuigd dat het Parlement de noodzakelijk steun zal verlenen aan de inspanningen van het Spaanse voorzitterschap om ondanks deze omstandigheden toch aan deze oproep vast te houden en het proces van de Euromediterrane dialoog, dat in 1995 in Barcelona is begonnen, een nieuwe, krachtige impuls te geven.
Voor mij heeft het feit dat een Catalaanse afgevaardigde ons moet herinneren aan de doelstellingen van Barcelona, een sterke symbolische waarde. Wij willen deze in 1995 vastgestelde doelstellingen vandaag en de komende dagen - op 22 en 23 april - opnieuw oppakken in Valencia. De bijdrage van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid is mijns inziens van cruciaal belang en vormt voor het voorzitterschap de noodzakelijke politieke steun in deze moeilijke tijden.
Daarom wil ik namens de Raad mijn dank en waardering uitspreken voor dit werk van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid en van de rapporteur, de heer Esteve.

Morillon (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, in de eerste plaats wil ik u namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid danken voor de hulde die u aan haar werk heeft gebracht. Ik feliciteer ook de heer Esteve. Hij heeft namelijk onderstreept dat dit verslag met algemene stemmen is goedgekeurd. Dat is in de geschiedenis van onze commissie iets uitzonderlijks.
Ik ondersteun de voorstellen van de heer Esteve, onze rapporteur, met betrekking tot de amendementen. Onze eensgezindheid is naar mijn mening te verklaren door de kwaliteit van het verrichte werk, maar ook door het feit dat de Europese Unie zich na 11 september ervan bewust geworden is dat zij zich niet tevreden mag stellen met vanuit de hoogte toekijken op wat er aan de andere kant van de Middellandse Zee gebeurd, dat het in haar eigen belang is het Afrikaanse continent te helpen om een einde te maken aan de chaos en ellende die voor een deel de voedingsbodem vormen van het islamfundamentalisme, en dat Europa vandaag de dag onmogelijk een vesting kan zijn. Dat zou, zoals elke vesting, belegering uitlokken, een belegering die trouwens reeds aan de gang is; denkt u maar aan het groeiende fenomeen van de illegale immigratie. Daarom is het, zoals u net hebt gezegd, noodzakelijk de dialoog van Barcelona te hervatten.
Mijn collega's hadden mij belast met de opstelling van de gezamenlijke ontwerpresolutie voor de bijeenkomst van het Euromediterrane Forum van 6 november jongstleden in Brussel. De samenwerking tussen onze Palestijnse en Israëlische collega's in het redactiecomité was, ondanks de tragische situatie in Palestina, hoopgevend en had een zeer sterke symbolische waarde. Ook ik ondersteun met kracht dit verslag, waarin op de hervatting van de door het proces van Barcelona op gang gebrachte dialoog wordt aangedrongen. Die dialoog moet niet alleen betrekking hebben op de economische en politieke, maar ook op de interculturele en zelfs interreligieuze samenwerking. Het begrip en het wederzijdse respect moeten aan deze en gene zijde van de Middellandse Zee worden hersteld. Na de moeilijke fase van dekolonisatie, waarvan de wonden nu beginnen te helen, moet de Middellandse Zee opnieuw een mare nostrum worden, waarrond een aantal waarden wordt gedeeld die aan de basis van onze beschaving liggen.
Het is daarom niet alleen de taak van Europa - de eerste economische macht in de wereld van vandaag - maar ook in zijn belang bij te dragen aan de instelling van bevoorrechte partnerschappen met onze Euromediterrane partners. Wij zullen onze werkzaamheden voorzetten in het kader van de initiatiefverslagen over de Unie van de Arabische Maghreb, die tijdens de vergaderperiode van mei aan onze vergadering zullen worden voorgelegd.

Napoletano (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik geloof dat het debat van vandaag uiterst gelegen komt, omdat zodoende de bespreking die wij gisteren hebben gevoerd in een algemener kader wordt geplaatst: Midden-Oosten, Middellandse-Zeegebied, Europa. Ik dank de rapporteur omdat hij alle fracties in de gelegenheid heeft gesteld een steentje bij te dragen aan dit verslag. Volgens mij is dit verslag een zinvolle ruggensteun voor de vergadering van Valencia, en het verheugt me dat de rapporteur profijt heeft getrokken van wat alle politieke fracties te melden hadden.
Ook tot de Commissie wil ik een woord van dank richten, omdat zij een mededeling heeft gepresenteerd die qua voorstellen efficiënt en innoverend is. Het Parlement wil deze voorstellen via het verslag-Esteve nog verder aanscherpen en stimuleren. In dit verband wilde ik drie punten aanstippen. In de eerste plaats is het Middellandse-Zeegebied vandaag de dag een strategische prioriteit van de Unie. Na de uitbreiding wordt dit onze politieke prioriteit. Vandaar dat wij zowel qua beleidvoering als wat de middelen betreft consequent moeten optreden. In de tweede plaats moeten wij afrekenen met de gedachte dat partnerschap vooral neerkomt op vrije markt. Het is de bedoeling dat wij van dit partnerschap een grootschalig beleid maken waar naast economische, maatschappelijke en culturele vraagstukken ook opleidingskwesties en parlementaire instellingen bij betrokken worden. Wij willen dit partnerschap dus veel verder uitbouwen dan tot nu toe is gedaan. In de derde plaats is er behoefte aan een doctrine voor de mensenrechten. Wij mogen niet heen en weer geslingerd worden tussen realpolitik en het dreigement van opschorting van de akkoorden, maar wij moeten een toezegging krijgen van alle instellingen, met name van de Commissie, dat de mensenrechten in de landen van het Middellandse-Zeegebied bevorderd zullen worden. Dit is een kwestie die ons, mijzelf voorop, nogal zorgen baart, want hoe meer bevoegdheden de Commissie aan haar kantoren in de Middellandse-Zeelanden zal overlaten, hoe meer zij moet aantonen dat ze slagvaardig kan optreden en losstaat van pressies van welk regime dan ook. Anders komt het erop neer dat wij het geld alleen maar over de balk gooien.
Ik wilde hier nog graag aan toevoegen dat wij van plan zijn de institutionele dimensie van dit partnerschap te versterken door de parlementaire vergadering een prominente rol toe te meten. Daarin zullen wijzelf investeren en wij zullen de twee door de Commissie voorgestelde instellingen, dat wil zeggen de ontwikkelingsbank en de Euromediterrane stichting, versterken.

Paolo Costa (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte collega's, namens mijn fractie wilde ik volledige steun betuigen aan de mededeling van de Commissie en de daarin vervatte besluiten om het Euromediterraan beleid met groot elan te hervatten.
Er is reeds gezegd dat, na de uitbreiding naar het oosten, dit een absolute prioriteit wordt waaraan wij ons niet meer kunnen onttrekken. Bij alle argumenten die daarvoor tot nu toe zijn aangevoerd, komt daar momenteel ook nog de dramatische toestand van de oorlog en het terrorisme in Israël en Palestina bij. Momenteel worden wij met het pijnlijke bewijs geconfronteerd dat, als er geen grotere betrokkenheid van Europa bij die regio komt en als er geen beleid wordt opgezet dat instabiliteit en onderontwikkeling met de wortel tracht uit te roeien, wij er gewoon niet in zullen slagen reële of potentiële conflictsituaties - of de uitwassen daarvan, zoals illegale immigratie - te voorkomen. Wij kijken dus uit naar een mediterraan beleid van de Europese Unie dat meer zoden aan de dijk zet. Daarnaast hopen wij dat de Europese opbouwmethode geëxporteerd wordt, te beginnen bij de bevordering van een werkelijke vrijhandelszone die zoveel mogelijk de zuid-zuid handel stimuleert, want dat is nog belangrijker dan de noord-zuid handel.
Het idee om een en ander aan te zwengelen door middel van gespecialiseerde afdelingen van de huidige EIB en van een toekomstige Euromediterrane ontwikkelingsbank, moet met beide handen worden aangegrepen. Maar in het geval van het Middellandse-Zeegebied moet verder worden gegaan, zoals overduidelijk blijkt uit de Israëlisch-Palestijnse crisis. Dit betekent dat thans opnieuw de voorwaarden moeten worden gecreëerd voor een dialoog tussen de verschillende culturen en godsdiensten. Immers, dankzij zo'n dialoog wordt het wederzijds begrip gekweekt dat zo noodzakelijk is en dat momenteel bijvoorbeeld uitblijft, waardoor allerlei conflicten uitbreken tussen de westerse en de islamitische wereld, tussen Europa en de andere mediterrane culturen, en tussen de mediterrane culturen onderling.
Tegen deze achtergrond wordt het wel duidelijk dat wij met goede bedoelingen alleen of met interventies te hooi en te gras niet ver komen. Er is duidelijk behoefte aan een stabiele en duurzame actie. Vandaar dat ik volmondig instem met het op gang helpen van die Euromediterrane stichting die in de mededeling van de Commissie vermeld staat. Het Middellandse-Zeegebied kan bogen op een rijke ervaring, het bezit symbolische plaatsen waar de interculturele en interreligieuze dialoog zich in de loop der eeuwen ontsponnen heeft. Ikzelf kom uit een stad, Venetië, die ook een hele traditie op dit vlak heeft, en ik ben er dan ook zeker van dat als de stichting een beroep zal doen op al die energie die de Middellandse Zee bezit, al die ervaringen op het vlak van samenwerking en wederzijds begrip, het mogelijk wordt tot de kern van het probleem door te dringen. Doorgaans is de cultuur in onze programma's iets dat er maar een beetje bij hangt, dat in ieder geval na de politiek en de economie komt. In dit geval moet de cultuur echter vooroplopen, omdat zij de economie en de politiek de kans biedt hun taak naar behoren te vervullen.

Flautre (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, de schokgolf van het conflict in het Midden-Oosten doet zich vandaag in alle mediterrane landen gevoelen. Het conflict zal in de debatten in Valencia zeer zeker een belangrijk punt zijn. De empathie met het gekoloniseerde Palestijnse volk, die tot ver buiten de Arabische wereld bestaat, is het sterkst in de landen waar zich culturele, sociale, politieke vernederingen en frustraties opstapelen, waarvoor de Arabische en westerse leiders door de burgers samen verantwoordelijk wordt gesteld. Om die reden neemt het streven naar een waardig leven met aanspraak op respect en recht in die landen steeds vaker de gevaarlijke vorm aan van tegen het Westen gericht Arabisch of religieus nationalisme. Die ontwikkeling, die het onvermogen van de internationale gemeenschap versterkt om een einde te maken aan het bloedbad en het recht in het Midden-Oosten in acht te doen nemen, is noodlottig voor de culturele en burgerlijke dialoog waartoe het proces van Barcelona oproept, en tegelijkertijd een bewijs van de urgentie en het belang ervan. In feite is de doelstelling en de inzet van het proces van Barcelona de ondersteuning van de democratisering in de landen van de Middellandse Zee. Die doelstelling is nog niet bereikt. Als de associatieovereenkomst met Israël niet wordt opgeschort, zullen de Israëlische tanks niet alleen de bezette gebieden maak ook artikel 2 van deze en alle andere associatieovereenkomsten hebben verpletterd. Wat zouden wij kunnen zeggen over de constitutionele staatsgreep van Ben Ali in Tunesië? Hoe kunnen wij inspelen op de verwachtingen van de Algerijnse samenleving, die door twee kampen, vijanden van de democratie, worden gegijzeld?
Dat economische ontwikkeling noodzakelijkerwijs tot democratie leidt, is onzin. Het streven naar een duurzame, solidaire en ecologische ontwikkeling in het Middellandse-Zeegebied mag niet beperkt blijven tot de totstandbrenging van een vrijhandelszone. Denkt u maar aan de gevolgen van de liberalisering van de handel voor de werkgelegenheid, de openbare diensten en het dagelijkse leven van de bevolking. In dat opzicht is democratie een voorwaarde voor ontwikkeling. Deze vereiste van democratie is geen, door sommigen als neokoloniaal bestempelde inmenging, maar de fundamentele inzet van de betrekkingen die we in deze regio tot stand moeten brengen.

Marset Campos (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik min dank en waardering uitspreken voor het uitstekende werk van de heer Esteve in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid. Het is hem gelukt een zeer evenwichtig en positief verslag te presenteren waarin alle voorstellen van de verschillende fracties zijn opgenomen.
Het is inderdaad van zeer groot belang dat de Europese Unie kijkt naar de rol die het Middellandse-Zeegebied in de toekomst zal spelen voor de vrede, de economische ontwikkeling, de democratie, de energievoorziening en de economische investeringen. Daarom is dit verslag van groot belang, evenals de Raad die in Valencia over deze kwesties gehouden wordt.
Desalniettemin zijn er zorgwekkende aspecten waaraan wij aandacht moeten besteden. In de eerste plaats moeten wij vastberaden de situatie in het Midden-Oosten aanpakken, zoals reeds eerder opgemerkt is. Israël is immers Palestina binnengevallen, en niet andersom. Als wij dat niet doen, zullen door dit conflict alle verwachtingen in verband met de ontwikkeling van de Europese Unie op dit gebied de bodem in geslagen worden. Wij mogen evenmin het sluimerend conflict rond de Westelijke Sahara vergeten, dat ieder moment tot uitbarsting kan komen. Wij hebben er steeds op gewezen dat de VN-resoluties erkend moeten worden, zodat een referendum gehouden kan worden over zelfbeschikking en wij een mogelijk conflict kunnen bestrijden. Conflictpreventie is immers een van de taken die de Europese Unie zichzelf heeft gegeven.
Verschillende landen in die regio zijn op dit moment geen democratie en eerbiedigen de mensenrechten niet. Zoals reeds opgemerkt is, moeten wij daar nu dringend verandering in brengen.
Er is nog een ander zorgwekkend punt. We hebben te maken met de paradox dat lukrake investeringen leiden tot verhoging van de werkloosheid en urbanisatie van de plattelandsbevolking. In de steden is echter ook geen werk te vinden en daardoor wordt de al dan niet illegale emigratie gestimuleerd.
Daarom moeten wij deze uiterst belangrijke aspecten in overweging nemen. Het voorstel om voor dit gebied een model van betrekkingen uit te werken dat lijkt op het model van de Europese Unie, waaraan ook wij kunnen bijdragen, is positief. Dit moet echter duidelijker en sneller gebeuren. Daarom is mijns inziens het laatste voorstel voor een parlementaire vergadering ook zo belangrijk. Dat is immers van cruciaal belang voor de ontwikkeling van dit gebied.

Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik wil mij eveneens aansluiten bij mijn collega's en de heer Esteve feliciteren met de uitwerking van dit verslag. Natuurlijk doel ik op de manier waarop dit verslag is opgesteld - er is hier reeds opgemerkt dat het verslag unaniem is goedgekeurd door onze commissie - en op de inhoud. Het uitstekende voorstel dat de Commissie indertijd gedaan heeft, wordt hiermee verbeterd.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag de nadruk leggen op iets dat in mijn ogen van fundamenteel belang is, namelijk de politieke dialoog. De betrekkingen die ontstaan via het proces van Barcelona kunnen zich alleen goed ontwikkelen als daartoe de politieke wil bestaat en een politieke dialoog gevoerd wordt tussen de lidstaten en onze partners in het Middellandse-Zeegebied.
Het is duidelijk dat de voorstellen van de rapporteur in het verslag positief zijn en dat het Parlement wat betreft de politieke dialoog en de politieke wil een sleutelrol te vervullen heeft als wetgever voor ons integratieproject. Daarom juichen wij het voorstel toe dat de oprichting van een Euromediterrane parlementaire vergadering beoogt.
Het is eveneens duidelijk dat de agenda van de hernieuwde Euromediterrane dialoog moet worden verruimd en met verschillende factoren rekening moet houden, zoals de uitdagingen in verband met het bestuur, conflictpreventie en de uiterst belangrijke aspecten van de democratisering en de bescherming van de mensenrechten. Ook de strijd tegen het terrorisme moet naar onze mening een fundamentele rol spelen in deze politieke dialoog.
Het is duidelijk dat niet alleen dit aspect een rol speelt. Wij moeten ons bij de stimulering van de economische en financiële betrekkingen niet alleen tot de handel beperken. Wij moeten ons eveneens richten op de bevordering van buitenlandse investeringen, van het integratieproces in de landen van het Middellandse-Zeegebied en van onze dialoog op het gebied van het economisch beleid. Wij beschouwen het voorstel voor de oprichting van een Euromediterrane bank in deze zin als een stimulans voor deze dialoog en de economische en financiële betrekkingen.
Uiteraard is het van wezenlijk belang een interculturele dialoog te beginnen en daadwerkelijk mediterrane betrekkingen tot stand te brengen op sociaal, cultureel en humanitair gebied.
Mijnheer de Voorzitter, tot slot wil ik kort iets zeggen over de financiering. De financiële compromissen die de Europese Unie heeft bereikt moeten nageleefd worden en de fondsen van het MEDA-programma moeten beter beheerd en doelmatiger gebruikt worden. Dat kan bereikt worden door een verhoging van de absorptiecapaciteit van onze partners in het Middellandse-Zeegebied en door een decentralisering van deze programma's.
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat de Euromediterrane dialoog van doorslaggevend belang is voor de overwinning van het conflict in het Midden-Oosten. In het leven, de politiek, de wetenschap en de maatschappij moeten wij anderen immers niet alleen leren kennen, maar ook begrijpen die, misschien langs andere wegen, dezelfde waarheid, dezelfde eensgezindheid en dezelfde solidariteit zoeken als wij.

Obiols i Germà (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe mijn betoog te beginnen met het uiten van mijn voldoening over het feit dat het Parlement een unanieme consensus heeft weten te bereiken over het Euromediterraan beleid, dat op concrete, positieve wijze is samengevat in het verslag van de heer Esteve. Ik moet echter zeggen dat mij het niet eens meer onvoldane maar zelfs bittere gevoel bekruipt - dat waarschijnlijk vrijwel iedereen met mij deelt - dat we ons in dit Euromediterraan proces voortbewegen alsof we op een roltrap staan die op het ogenblik een stuk sneller naar beneden dan naar boven loopt, met andere woorden: we gaan achteruit.
Op economisch en sociaal gebied - waarop gedeelde maar ook Europese verantwoordelijkheden bestaan - zien we een duidelijke tendens tot vergroting van de afstand, van de kloof tussen de Europese Unie en onze mediterrane partners. Het zijn echter vooral de politieke omstandigheden die verband houden met de afschuwelijke situatie in het Nabije Oosten welke het Euro-mediterrane proces zoniet rechtstreeks in gevaar brengen dan wel uiterst kwetsbaar maken.
Ik zou hierbij nog willen zeggen dat de ministeriële bijeenkomst in Valencia ongetwijfeld een belangrijke gelegenheid zal zijn om Israëlische en Palestijnse gedelegeerden om de tafel te krijgen, maar dat de aanwezigheid van de Palestijnse Autoriteit - er zij op gewezen dat president Arafat op de vorige vergadering aanwezig was - een voorwaarde sine qua non is voor het laten doorgaan van deze vergadering. De Europese Unie zal namelijk niet willen deelnemen aan de "onteringsceremonie" die een vergadering van de mediterrane landen zou zijn als de stoel van de Palestijnse Autoriteit leeg blijft.

Bautista Ojeda (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, in de eerste plaats zou ik de rapporteur, de heer Esteve, geluk willen wensen met zijn uitvoerige en volledige werk waarin de problemen en de vraagtekens van de Euromediterrane samenwerking één voor één aan bod komen.
Het is meer dan ooit noodzakelijk dat het proces van Barcelona weer op de rails wordt gezet. Dat moet gebeuren door intensivering van de politieke en mediterrane dialoog, en door essentiële kwesties aan te snijden, zoals de vereiste stimulering van de democratische waarden en de meest fundamentele rechten, die in het conflict in het Nabije Oosten trouwens zo ernstig met voeten worden getreden, de dreiging van het terrorisme, de milieuaspecten van de ontwikkeling, de migratie of de drugshandel.
In de korte tijd die ik tot mijn beschikking heb, zou ik me op een aantal aspecten willen concentreren. Het lijkt voor de hand te liggen een vrijhandelszone in te stellen die een impuls geeft aan de economie en voorkomt dat er aan de ene kant mensen sterven van de honger terwijl aan de andere kant mensen overlijden ten gevolge van een overdaad aan cholesterol. We moeten er echter voor waken dat die vrijhandelszone geen tijdbom wordt onder de pogingen van de gebieden in Zuid-Europa om tot daadwerkelijke convergentie te komen, tot de hun nog ontbrekende cohesie.
Bij de instelling van een vrijhandelszone moeten we ook de ingrijpende veranderingen in het oog houden die in de Europese Unie op stapel staan, zoals de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de uitbreiding, en derhalve moeten we grote voorzichtigheid in acht nemen als het gaat om de handel in landbouwproducten, die op zich noodzakelijk en zinvol is.
Niet alleen is het zaak de politieke dialoog tussen de Europese Unie en haar mediterrane partners te bevorderen maar ook de dialoog tussen deze partners onderling. Het lijkt onlogisch de versterking van een associatieovereenkomst niet te koppelen aan een verbreding van de dialoog tussen de zuidelijke partners onderling. In sommige gevallen is er zelfs nog sprake van bevroren diplomatieke betrekkingen. Het is van groot belang dat de internationale overeenkomsten worden nageleefd ten behoeve van de geloofwaardigheid van de aangrenzende landen in de ogen van de Europese Unie, zoals in het geval van de, potentieel explosieve Westelijke Sahara.
Anderzijds mag de op zich noodzakelijke strijd tegen het terrorisme niet worden gebruikt als wapen of voorwendsel om een politieke tegenstander of vijand uit de weg te ruimen. Om vrede te kunnen sluiten is het van prioritair belang dat Yasser Arafat als serieuze gesprekspartner wordt gehandhaafd. De dialoog en het onderling begrip zijn onmisbaar geworden na de aanslagen van 11 september die een diepe kloof hebben geslagen tussen beide culturen. Die kloof moet worden gedicht, en het is dan ook zaak de culturele en sociale contacten te bevorderen door stimulering van de voorlichting over en weer via gemeenschappelijke media, zoals bijvoorbeeld een Euromediterrane televisie.
Tenslotte mogen we niet vergeten dat de zuidelijke regio's van Europa een belangrijke rol spelen en zullen blijven spelen in de toekomst van de Euromediterrane samenwerking.

Boudjenah (GUE/NGL).
Mijnheer de voorzitter, allereerst dank ik de heer Estève van ganser harte voor zijn voorafgaande toelichting bij de amendementen, waarvan ik uiteraard nota neem.
Nu de Israëlische tanks de Palestijnse bevolking verpletteren en Shimon Péres zelf het over een bloedbad heeft, zijn Euromediterrane betrekkingen ondenkbaar zonder een krachtige actie om de oorlog in het Nabije Oosten te beëindigen.
Het agressieve, moorddadige en kolonialistische beleid van Sharon stort niet alleen het Palestijnse, maar alle volkeren van de regio, met inbegrip van het Israëlische, in een door bloed en woede gekenmerkte impasse.
Wij kunnen niet langer zwijgen over deze misdaden, over de dringende steun aan de burgerbevolking, over het zenden van een internationale beschermingsmacht en de vernietiging van door de Europese Unie gefinancierde infrastructuur.
De heren Solana en Patten hebben hier gisteren uitgeroepen dat de grenzen van het aanvaardbare zijn overschreden. De Europese Unie moet dan ook snel en zonder hypocrisie handelen. Ze beschikt over de middelen daarvoor. Ze kan besluiten de partnerschapsovereenkomst met Israël te op te schorten.
De stopzetting van de bombardementen en slachtpartijen, de afbraak van de nederzettingen en de inachtneming door Israël van de resoluties van de Verenigde Naties eisen de grootste spoed. Als de top van Valencia daartoe kan bijdragen, is dat een goede zaak. Het is echter niet realistisch te denken dat wij zonder een duidelijk standpunt van de Europese Unie in enkele dagen tijd iedereen rustig rond de tafel kunnen verzamelen - als de Palestijnse minister tenminste het grondgebied mag verlaten.
Het Middellandse-Zeegebied heeft behoefte aan vrede om over zijn toekomst na te denken. Er is nog een ander conflict dat op het partnerschap, en vooral op de betrekkingen met de Maghreb weegt: het conflict in de Westelijke Sahara. Wij moeten van de goede betrekkingen tussen de Europese Unie en Marokko gebruikmaken om de situatie te deblokkeren en de uitvoering van het vredesplan van de Verenigde Naties, dat in zelfbeschikking voor het Sahrawi-volk voorziet, mogelijk te maken.
Sedert de gebeurtenissen van 11 september moet iedereen, aan beide zijden van de Middellandse Zee, samenwerken om de voedingsbodem van het terrorisme, die gewelddadig conservatisme en nationalisme bevordert, weg te nemen.
Ik bedoel hiermee de toenemende ellende, de plundering van de natuurlijke hulpbronnen, de pogingen om de nationale productie aan banden te leggen en weg te geven. Ik ben het met de heer Esteve eens als hij in zijn verslag schrijft dat een dialoog op voet van gelijkheid, die aan de maatschappelijke behoeften beantwoordt, moet worden bevorderd door maatregelen tegen werkloosheid en ten gunste van de zuid-zuid handel. Ik blijf er echter bij dat de weg naar gedeelde welvaart momenteel wordt geblokkeerd door overeenkomsten die door louter economische en financiële belangen zijn ingegeven en geen rekening houden met de behoeften van de bevolking, die gebukt gaat onder de schulden, de sterke daling van de grondstofprijzen en de bezuinigingen tengevolge van de structurele aanpassingen.
Hoe kunnen wij deze ongebreidelde liberalisering, die overal mislukt, voortzetten zonder een balans te maken van de vroegere akkoorden en zonder acht te slaan op het groeiende verzet tot in het Middellandse-Zeegebied?
De verbetering van de economische en sociale situatie in de partnerlanden is één van de belangrijkste doelstellingen van het partnerschap. De vervulling van de elementaire en fundamentele behoeften op het gebied van gezondheid en onderwijs is daarom één van de onontbeerlijke stappen. Uit bijvoorbeeld de werkloosheidscijfers of het aantal banen dat rechtstreeks door de opheffing van de douanebarrières wordt bedreigd - 500.000 in Algerije - blijkt hoezeer wij daar nog van verwijderd zijn, en zelfs hoezeer wij andere wegen, zoals samenwerking tussen overheidsdiensten, moeten verkennen.
Waarom ijveren wij bijvoorbeeld niet met meer durf voor de totstandbrenging van een Euromediterraan ontwikkelings- en samenwerkingsfonds dat de bevolking in staat stelt plaatselijke projecten vast te stellen en op de uitvoering ervan toe te zien?
Ten slotte moet het vrij verkeer van personen een voorwaarde voor een solidair en rechtvaardig partnerschap zijn. Op het gebied van immigratie en asiel is harmonisatie wenselijk, mits deze aan de ontwikkeling van de landen van oorsprong bijdraagt en aan de migranten op onze bodem een eerlijke en rechtvaardige behandeling, met eerbiediging van de mensenrechten, op basis van gelijke rechten garandeert.

García-Margallo y Marfil (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het belangrijkste aspect van de top van Valencia is waarschijnlijk de vraag of hij überhaupt kan worden gehouden. Zoals de Commissie en de rapporteur hebben opgemerkt, mogen het proces van Barcelona en het vredesproces in het Nabije Oosten natuurlijk niet op een hoop worden gegooid. Het is echter wel een feit dat het proces van Barcelona zonder vrede in het Midden-Oosten geen kans van slagen heeft. Daarom wil ik het Spaans voorzitterschap gelukwensen met zijn inspanningen ten behoeve van de vrede.
Voor zover ik weet, is de Verklaring van Barcelona de stelligste verklaring die hierover is gedaan. De aanwezigheid van de voorzitter van de Raad van de Unie op de top van de Arabische Liga is volstrekt revolutionair. In de eerste plaats is onze missie in het Midden-Oosten uitgevoerd, en in de tweede plaats kwam onze waardigheid daarbij niet in het geding: Arafat ontbrak op de top, maar Sharon was er evenmin.
Verder wil ik mijn voldoening uitspreken over de oproep van de Associatieraad EU-Israël alsook over de vergadering in Madrid. In dit proces dienen zowel de veiligheid als de haalbaarheid van beide staten te worden gegarandeerd, van de Palestijnse èn de Israëlische staat. 
Na de toelichting op het vredesproces in het kader van het proces van Barcelona lijkt het me lichtelijk overdreven dat de Commissie zichzelf op de borst slaat. Het is waar dat er iets is bereikt op het gebied van de associatieovereenkomsten, dat het Agadir-proces op de rails is gezet en dat er een voorzichtige aanzet is gegeven tot een ontwikkelingsproces, maar die inspanningen zijn mijns inziens volstrekt ontoereikend gezien hetgeen wij nog voor de boeg hebben.
Om de afstand tussen de behoeften en de realiteit te meten, hebben we maar één getal nodig: de Commissie zegt terecht dat er aan de zuidkust van de Middellandse Zee gedurende de komende tien jaar 45 miljoen banen zouden moeten worden gecreëerd om de werkloosheid en de armoede op hun huidige niveau te handhaven. Wordt dat niet gedaan, dan zal de veiligheid van onze zuidelijke buitengrenzen in gevaar worden gebracht door de groei van het fundamentalisme - een punt waarop is gewezen door de heer Morillon en andere sprekers - en hetzelfde geldt voor onze interne veiligheid, omdat de stroom illegale immigranten zal toenemen. Mijns inziens slaat de rapporteur, de heer Esteve, dan ook de spijker op de kop met de punten die hij in een aantal hoofdstukken van zijn verslag heeft beklemtoond. Om die voorstellen te verwezenlijken, om die woorden in daden om te zetten, is het volstrekt onontbeerlijk dat er een Europees-Mediterrane Vergadering wordt ingesteld die als speerpunt fungeert en het vredesproces nieuw leven inblaast en versnelt, wat bijzonder urgent is.
Voorts ben ik blij met het feit dat er meer sprekers van niet-mediterrane landen zijn - wat bij de behandeling van deze kwesties meestal niet gebruikelijk is - omdat daaruit blijkt dat de Europese Unie begint te beseffen dat zij om zelf te overleven haar blik niet alleen naar het Oosten maar ook naar het Zuiden moet wenden.

Swoboda (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, mevrouw de commissaris, als spreker uit een niet-mediterraan land (een niet-meer-mediterraan land) wil ook ik de rapporteur, de heer Esteve, hartelijk feliciteren en bedanken voor zijn samenwerking. Het proces van Barcelona is van buitengewoon belang voor de vrede, stabiliteit en welvaart in Europa. Helaas heeft dat proces te lijden van het inmiddels geëscaleerde conflict in het Midden-Oosten. Desalniettemin moeten wij dit toenaderingsproces met betrekking tot de Middellandse Zee voortzetten.
Wij moeten het proces van Barcelona zelfs een nieuwe impuls geven om via een gezamenlijke inspanning de Middellandse Zee daadwerkelijk tot een mare nostrum voor alle aangrenzende landen maken. De komende vergadering in Valencia - ik hoop dat deze door zal gaan - zou dan ook het startpunt moeten worden voor overleg over een nieuwe permanente en stabiele samenwerkings- en coördinatiestructuur. Ik weet dat de bestaande overeenkomsten vaak al niet afdoende ten uitvoer worden gelegd, maar juist door de recente gebeurtenissen - vanaf de aanslagen van 11 september tot de oorlog in het Midden-Oosten - is een multilaterale organisatie die de landen en regio's aan beide kanten van de Middellandse Zee omvat, absoluut noodzakelijk.
Op dit moment wordt het realiseren van deze visie echter nog bemoeilijkt door de verschillende opvattingen over het respecteren van de mensenrechten. Die mensenrechten moeten dan ook een centraal onderdeel vormen van onze dialoog. Wij moeten onze buren er met vasthoudendheid en volharding van overtuigen dat het respect voor en het in stand houden van de mensenrechten geen obstakel vormt voor of onverenigbaar is met de strijd tegen het terrorisme. Wij moeten ze ervan overtuigen dat het juist voorwaarden zijn voor een succesvolle bestrijding van het terrorisme. Ik wil er echter ook op wijzen dat we onze standpunten niet op een laatdunkende of arrogante manier moeten overbrengen. Wij moeten bereid zijn om een intensieve dialoog aan te gaan.
Tot slot dient vermeld te worden dat er door de kolossale sociale problemen waarop enkele collega's al gewezen hebben, met name de jeugdwerkloosheid, veel nieuwe arbeidsplaatsen nodig zijn. Daarvoor moet een gezamenlijke strijd tegen corruptie, nepotisme en bureaucratie worden gevoerd. Daarnaast moeten ook de voorwaarden geschapen worden voor een verhoging van de investeringen, met name met betrekking tot het midden- en kleinbedrijf. Om dat te bereiken hebben we een Euromediterrane ontwikkelingsbank nodig waarin de Europese Investeringsbank echter, uit organisatorische overwegingen, een meerderheidsaandeel zou moeten hebben. Behalve op de precaire politieke mensenrechtenkwesties, wil ik ook nog een keer op de explosieve sociale situatie in deze regio wijzen. Met name met het oog op de snelle bevolkingsgroei vormt dit een explosief element dat ons allemaal kan raken.

Korakas (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, het onderhavig verslag behandelt de mededeling van de Commissie over de voorbereiding van de bijeenkomst van de Europees-mediterrane ministers van Buitenlandse Zaken die van 22 tot 23 april aanstaande in Valencia zal plaatsvinden. Klaarblijkelijk wil men de euromediterrane samenwerking verder bevorderen. Ons inziens heeft die samenwerking echter tot doel de Europese Unie in staat te stellen met zowel economische middelen als politieke chantage haar economische en politieke voorwaarden op te leggen aan de andere Middellandse-Zeelanden.
Natuurlijk zal ook daar worden gestrooid met verklaringen over vrede en stabiliteit. De realiteit ziet er echter heel anders uit, zoals Cyprus maar al te goed weet waar nog steeds 37% van het grondgebied bezet is, evenals het gekwelde volk van Palestina dat een frontale criminele aanval te verduren heeft van de staat Israël, waarbij de Europese Unie niet alleen toekijkt maar zelfs doorgaat met het verschaffen van financiële middelen en wapens.
Tekenend is, mijnheer de Voorzitter, dat de aanneming van het Europees-mediterraan handvest van de vrede en de stabiliteit werd uitgesteld omdat de Euromediterrane samenwerking niet in dienst wordt gesteld van het vredesproces in het Midden-Oosten. Daar is de Europese Unie verantwoordelijk voor. Daarom lijdt het geen enkele twijfel dat deze beroemde Euromediterrane samenwerking niet bedoeld is om een bijdrage te leveren aan de duurzame ontwikkeling van de derde mediterrane landen en het welzijn van hun volkeren, noch aan de democratie en de vrede in de Middellandse Zee, maar aan de bevordering van de multinationale belangen van de Europese Unie.
Daarom zullen wij, mijnheer de Voorzitter, onze strijd tegen dit perspectief voorzetten en blijven vechten voor een radicaal ander beleid, een beleid waarmee de Middellandse Zee kan worden veranderd in een zee van vrede, van samenleving tussen de volkeren en een samenwerking op voet van gelijkheid en in wederzijds belang.
Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik onze rapporteur van harte gelukwensen met zijn uitgebreid en zeer actueel verslag. Zoals hijzelf al zei, zijn wij hier vandaag niet bijeen om de strategische doelstellingen te herhalen die de Europese Unie in Barcelona heeft vastgesteld, maar om ons rekenschap te geven van de tragische situatie waarin wij verkeren met de strijd tegen het internationaal terrorisme en het streven naar vrede in het Midden-Oosten. De ministeriële bijeenkomst van Valencia is dan ook een goede gelegenheid om als lidstaten van de Europese Unie blijk te geven van onze politieke wil om de beleidsvormen in het kader van het proces van Barcelona daadwerkelijk en op vastberaden en efficiënte wijze ten uitvoer te leggen. De Europese volkeren en de volkeren van de Middellandse Zee hebben deze broodnodig om een gebied van veiligheid, welvaart en vrede te kunnen creëren. Daarom is mijns inziens het verslag van onze rapporteur ook zo belangrijk. Daarin wordt namelijk de aandacht toegespitst op de noodzaak dit proces uit te diepen en allesomvattende, toekomstgerichte beleidsvormen ten uitvoer te leggen.
De voorstellen op institutioneel vlak voor de jaarlijkse bijeenroeping van een topconferentie van de bij het proces van Barcelona betrokken landen en de instelling van een parlementaire vergadering belast met het toezicht op de associatieovereenkomsten, zullen een toekomstgericht en inhoudelijk waardevol instrument zijn. De deelneming van de regio's, de lokale samenlevingen, het maatschappelijk middenveld en de vrouwen aan niet alleen het economisch leven maar ook de drie pijlers van het proces van Barcelona - waarvan ook gewag werd gemaakt in een recente resolutie van het Europees Parlement - zal onze inspanningen een democratisch gehalte geven, onze projecten duurzaamheid verlenen en de mensenrechten beschermen, hetgeen voor heel het gebied een absolute noodzaak is.
De interculturele dialoog en de oprichting van een mediterrane onderzoeksstichting zullen goede fundamenten zijn voor de bevordering van het wederzijds begrip, van het respect onder partners en de versterking van het onderling vertrouwen, hetgeen absoluut noodzakelijk is als wij het hoofd willen bieden aan de grote uitdagingen zoals de strijd tegen het terrorisme, de beheersing van de immigratiestromen en de dialoog voor de oplossing van de Arabisch-Israëlische crisis. Eveneens moet het Europees Parlement krachtige steun verlenen aan het voorstel tot oprichting van een Euromediterrane ontwikkelingsbank. Zoals al werd gezegd zal deze bank namelijk niet alleen bijdragen aan de versterking van de ontwikkeling van de partnerlanden maar ook economische betrekkingen en andersoortige vormen van samenwerking mogelijk maken tussen onze partners en de Europese Unie.

Baltas (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, op 22 en 23 april zal in Valencia de vijfde bijeenkomst van de Europees-mediterrane ministers van Buitenlandse Zaken plaatsvinden. Zij zullen een actieplan aannemen met voorstellen en maatregelen voor de bevordering van de Euromediterrane samenwerking.
Gelukkig komt het verslag van de heer Esteve op het juiste moment, dat wil zeggen kort voor de ministeriële bijeenkomst, en geeft het duidelijk de standpunten van het Europees Parlement weer. Met de daarin opgenomen voorstellen en ideeën zal het Europees Parlement kunnen zorgen voor een doeltreffendere betrokkenheid bij deze samenwerking, die met moeite op gang komt en ver verwijderd is van niet alleen de geest van de Verklaring van Barcelona van november 1995 maar ook de behoeften die daarin, en in vele daaropvolgende resoluties, werden erkend en waaraan men beloofd had te zullen voldoen. Met het verslag-Esteve wordt niet alleen terecht onvoorwaardelijke steun gegeven aan het voorgesteld nieuw actieplan van de Commissie in het kader van het proces van Barcelona, maar worden ook voorstellen gedaan voor de verbetering daarvan met praktische benaderingswijzen en ideeën.
Slechts op één punt laat het verslag van collega Esteve mijns inziens te wensen over, en helaas gaat het hierbij om de sleutel voor het welslagen van onverschillig welk initiatief voor de toenadering van de overkant van de Middellandse Zee en zijn eendrachtige medewerking. U zult, mijnheer de Voorzitter, wel begrijpen dat ik het over het Arabisch-Israëlisch conflict heb, over het conflict tussen Israël en de Palestijnen, dat opnieuw op zulk een tragische en gevaarlijke wijze in het middelpunt van de actualiteit is komen te staan.
Toen het verslag-Esteve werd opgesteld was de situatie nog niet zo tragisch als zij nu is. De rapporteur sprak op diplomatieke wijze over de noodzaak van oplossing van het conflict waarbij hij de klemtoon legde op de nieuwe culturele, economische, sociale en politiek-institutionele benadering. Ik vrees echter - en nogmaals, ik geeft onvoorwaardelijke steun aan deze nieuwe benadering van de rapporteur - dat als er dit keer geen oplossing wordt gevonden voor het Israëlisch-Palestijns conflict, een voor beide partijen aanvaardbare oplossing, deze nachtmerrie zal voortduren en constant een blok aan het been zal zijn van de vurig gewenste maar ook hoogstnoodzakelijke Euromediterrane samenwerking.
De Europese Unie moet, naast alle andere initiatieven, op dynamische en efficiënte wijze bijdragen aan het streven naar een dergelijke oplossing. Valencia biedt daartoe een unieke kans, een kans die niet mag worden gemist.

Sartori (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ook ik ben trots op het werk dat collega Esteve en de Commissie buitenlandse zaken met vereende krachten tot stand hebben gebracht. Met dit verslag heeft Europa onomwonden de twee prioriteiten van haar buitenlandse politiek bepaald: een beleid dat gericht is op uitbreiding naar het oosten en een beleid dat het Middellandse-Zeegebied beschouwt als zijnde van fundamenteel belang voor een toekomst van vrede en voorspoed.
De Europees-mediterrane Conferentie is vandaag de dag de enige reële plek waar een dialoog tussen de Arabische, Israëlische en Europese delegaties plaatsvindt. Als wij dit overlegforum middelen bieden als de Euromediterrane ontwikkelingsbank en de Euromediterrane stichting, zal via voortzetting van de MEDA-programma's een zone van zuid-zuid en noord-zuid vrijhandel in de hand kunnen worden gewerkt en een gebied van overleg, kennis, opleiding en communicatie kunnen worden verwezenlijkt. Alleen op die manier kunnen de gemeenschappelijke waarden van verschillende beschavingen uit de verf komen. Alleen zo kan men kennis en respect voor de cultuur, godsdienstbeleving en geschiedenis van verschillende volkeren stimuleren. Alleen zo kan er volgens mij één groot gebied van democratie en economische groei opgebouwd worden, een gebied waar de mensen de armoede van zich af kunnen schudden. Dat laatste is een fundamentele voorwaarde om ervoor te zorgen dat iedereen voorstander wordt van een beleid van eerbiediging van de menselijke persoon en bescherming van de mensenrechten, wat ten grondslag ligt aan welk vredesbeleid dan ook.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik evenals vele anderen de heer Esteve van harte gelukwensen met zijn uitstekend verslag. Dit toont duidelijk aan hoeveel belang het Parlement hecht aan het Middellandse-Zeegebied. Ik heb nota genomen van de opmerking van de heer Swoboda, die zei dat hij de enige niet-mediterrane deelnemer was aan dit debat. In werkelijkheid is hij niet de enige, maar het engagement voor en de identificatie met een probleem als het onderhavige kan ook worden beschouwd als een uiting van kracht van de kant van het Parlement.
Laat ik van meet af aan herhalen - zo dit nog nodig mocht zijn - dat de Middellandse Zee voor de EU van strategisch belang is, zeer zeker nu de volgende uitbreiding op til is en de politieke situatie zich ontwikkelt.
Ik heb het verslag zorgvuldig gelezen en tot mijn voldoening kunnen vaststellen dat dit qua aanpak overeenstemt met de mededeling van de Commissie. Inderdaad moet meer worden gedaan, maar de Commissie en het Parlement zijn het vergaand met elkaar eens over de manier waarop de politieke, economische en sociale betrekkingen met onze zuiderburen moeten worden opgevat.
Ondanks de ernstige politieke problemen in dit gebied - de huidige dramatische situatie in het Midden-Oosten is een van die problemen - en ondanks een zeker scepticisme aan het eind van de jaren 90 over de vraag of het proces van Barcelona wel het juiste middel was om vorderingen te maken in het Euromediterraan partnerschap, heeft dit proces de test van de tijd kunnen doorstaan.
Wij kunnen onze ogen niet sluiten voor de weerslag die de tragische situatie in Israël, Gaza en de Westelijke Jordaanoever heeft op dit proces. Vandaag is niet het tijdstip om te spreken over de rol van Europa in het streven naar beëindiging van dit conflict, maar de huidige situatie en het voortdurend verschrikkelijk geweld tonen nog sterker aan hoe noodzakelijk het is om het proces van Barcelona verder te ontwikkelen en te gebruiken als een middel voor Europa om bij te dragen aan vrede, stabiliteit en welvaart in het gebied. Hoe sterk het proces van Barcelona als instrument werkelijk is, is voor discussie vatbaar, maar niet voor discussie vatbaar is het feit dat dit proces deel is van de oplossing en geen deel van het probleem. Wij doen er dus goed aan dit te versterken.
Sedert 1996 is substantiële vooruitgang geboekt. Alle Euromediterrane partners zijn nu gewend geraakt aan een permanente dialoog en aan samenwerking. Het proces van Barcelona is de enige instantie waar wij met zijn 27en kunnen discussiëren en - wat nog belangrijker is - het is de enige instantie waarbinnen de 12 mediterrane partners elkaar kunnen ontmoeten en met elkaar kunnen spreken. In de huidige omstandigheden is dit een veelbetekenend bewijs van de veerkracht van dit proces.
Wij hebben eveneens aanzienlijke vooruitgang geboekt in de richting van een vrijhandelszone. De meeste associatieovereenkomsten zijn geratificeerd, ondertekend of geparafeerd. Er wordt onderhandeld over interregionale overeenkomsten zoals het proces van Agadir. Ofschoon echter onze Euromediterrane handelsbetrekkingen in de noord-zuid richting een gestadige ontwikkeling kennen, is er nog maar weinig beweging in de zuid-zuid handel. Deze bedraagt slechts 5% van de totale mediterrane handel.
Inderdaad kunnen wij in de meeste mediterrane landen spreken van een succesvolle macro-economische stabilisatie, maar de hervormingen met betrekking tot het ondernemingsklimaat vorderen niet snel genoeg. De uitdaging waar de mediterrane partners nu voor staan houdt verband met de volledige ontplooiing van hun economisch potentieel, en wat dat betreft is het proces van Barcelona het referentiekader geworden voor alle internationale donoren.
Op cultureel gebied is belangrijk werk verricht. Er zijn enkele honderden regionale projecten gefinancierd waarmee een dicht netwerk van allerlei soorten van uitwisseling van mensen werd opgezet.
Hoe ziet nu de verdere reis eruit? Hoe kunnen wij het partnerschap een sterker profiel geven? Hoe kunnen wij ervoor zorgen dat dit sterker wordt ingezet in het streven naar de totstandkoming van een gemeenschappelijk gebied van vrede en stabiliteit?
Politiek gezien moeten wij onze steun aan het proces van Barcelona voortzetten en versterken. Wij moeten dit als een instrument gebruiken om wederzijds begrip en een politieke dialoog te bevorderen. De weg is goed geplaveid maar er zitten wel her en der gaten in. Een goed voorbeeld van deze dialoog is de ontmoeting van hoge ambtenaren over terrorisme die op 27 maart heeft plaatsgevonden.
Evenzo hebben de 27 partners aanzienlijke vorderingen kunnen maken in de richting van een akkoord over een reeks prioritaire acties op het gevoelige gebied van justitie en binnenlandse zaken. Wij hopen in Valencia een definitieve consensus te kunnen bewerkstelligen. Uitgaande van die prioriteiten zal de Commissie dan nog dit jaar een regionaal programma van stapel laten lopen voor justitiële samenwerking, terreur- en misdaadbestrijding en migratie. Dit succes is een mijlpaal voor het partnerschap en een bewijs van zijn politieke mogelijkheden en capaciteiten. Wat met name de migratievraagstukken betreft zullen wij in het komend regionaal programma de verschillende verzoeken van het Parlement (waarnemingspost voor migratiestromen, netwerk van contactpunten) verwerken.
Op institutioneel vlak zullen verdere pogingen noodzakelijk zijn om het 'mede-eigenaarschap? van het proces van Barcelona te bevorderen. Onder de zuidelijke partners bestaat de indruk dat de EU 'haar agenda oplegt? en deze indruk moet worden weggenomen. Uw voorstel voor de instelling van een Europees-mediterrane parlementaire vergadering is derhalve meer dan welkom.
De economische tekenen zijn bemoedigend. Het schema van associatieovereenkomsten is bijna afgewerkt. De integratie van de zuid-zuid handel vordert, met name in het kader van het proces van Agadir, alhoewel dit niet zo snel gebeurt als wij hadden gewild. Het rendement van het MEDA-programma is dramatisch verbeterd. Gezien het vertrekpunt had men echter ook niet anders mogen verwachten. De verhouding betalingen-vastleggingen was in 2001 53%, in vergelijking met slechts 26% in de periode 1995-1999. Wij zijn dus aan het inlopen.
Niettemin blijft de economische situatie in het gebied onzeker. Daarom zijn extra inspanningen van ons allen nodig. Ik ben blij dat het Parlement steun geeft aan onze voorstellen tot versterking van dit proces, met name op gebieden zoals investeringen, milieu, vervoer, infrastructuur en energie.
Zoals u weet konden de lidstaten tijdens de Europese Raad van Barcelona niet volledig instemmen met de gedachte van een Euromediterrane bank. Er zal echter een nieuwe structuur van de Europese Investeringsbank worden opgezet en een vertegenwoordiging van de EIB in dit gebied worden geopend.
Tot slot tonen de sociale en humane aspecten van het partnerschap meer dan ooit aan hoe belangrijk het partnerschap is bij het bouwen van bruggen over de Middellandse Zee en het bevorderen van een beter begrip voor elkanders cultuur en samenleving. Ik heb vastgesteld dat dit aspect in veel discussiebijdragen van vandaag op de voorgrond stond. Met het proces van Barcelona is voorzien in een goed gestructureerd, uniek kader waarbinnen deze sociale en culturele dialoog op regionaal niveau kan worden gevoerd, en dan bedoel ik niet alleen de noord-zuid dialoog maar ook de zuid-zuid en - waarom niet - de zuid-noord dialoog.
De Europese Commissie heeft een reeks nieuwe voorstellen gedaan. Ik ben blij te kunnen vaststellen dat zij in het Parlement op vruchtbare bodem zijn gevallen. Ik heb het met name over de Euromed-stichting en de samenwerking tussen universiteiten (Tempus-programma).
Wat de oprichting van een nieuwe Euromed-stichting betreft is de Commissie er zeker van dat deze kan bijdragen aan de versterking van het partnerschap. Enkele lidstaten schijnen daar echter niet even sterk van overtuigd te zijn als wij. Er zal in de komende weken nog politiek overtuigingswerk moeten worden verricht. De Commissie heeft eveneens voorgesteld het Tempus-programma voor de samenwerking tussen universiteiten uit te breiden tot de Middellandse Zee. Tijdens de bijeenkomst van de Onderwijsraad op 30 mei zal instemming worden betuigd met deze uitbreiding. Bovendien zullen alle bestaande regionale programma's op dit gebied (erfgoed, audiovisuele instrumenten, jeugd) in de nabije toekomst worden voortgezet.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.
Mijnheer Esteve, u heeft het woord.

Esteve (ELDR)
Mijnheer de Voorzitter, ik heb alleen maar het woord gevraagd om naast degenen die ik al voor hun medewerking heb bedankt, nu ook alle sprekers te danken voor hun vriendelijke woorden. De situatie zelf is echter niet zo vriendelijk, integendeel. Uit alle betogen valt mijns inziens op te maken dat de situatie moeilijk is, met betrekking tot zowel de vrede als de ontwikkeling.
Wat de vergadering van Valencia betreft denk ik dat voor het Parlement op dit ogenblik niet zo zeer de stemming van belang is als wel de vraag of de vergadering inderdaad doorgaat, of alle leden eraan zullen deelnemen en of ze tot een goed einde gebracht kan worden.
Voor het overige rest mij nog slechts te zeggen dat het Europees Parlement een steeds belangrijker rol speelt in het proces van Barcelona, dat die rol zou worden verstevigd door de instelling van de parlementaire vergadering en dat dit natuurlijk een bijzonder positief keerpunt zou zijn.

De Voorzitter.
Wij gaan verder met het volgende punt. Wij hebben uiteraard niet voldoende tijd om het debat over dit punt af te ronden vóór de stemmingen. Laten wij nu beginnen met het debat en het daarna onderbreken voor de stemmingen. Vanmiddag kunnen wij het dan afronden.
Aan de orde is het verslag (A5-0076/2002) van de heer Graça Moura, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over de mededeling van de Commissie betreffende de EU-strategie ten aanzien van China: tenuitvoerlegging van de mededeling van 1998 en toekomstige stappen voor een doeltreffender EU-beleid (COM(2001) 265 - C5-0098/2001 - 2001/2045(COS)).

Graça Moura (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het eerste punt waarover ik hier duidelijkheid wil laten bestaan, is dat de betrekkingen tussen de Europese Unie en China de goede richting blijven uitgaan, ofschoon het tempo soms te wensen overlaat en alles niet steeds zo snel gebeurt als wij graag zouden willen. Hoe het ook zij, de halverwege vorig jaar aan de Raad en dit Parlement voorgelegde mededeling van de Commissie over de ontwikkeling van een algemene partnerschapsovereenkomst met China voorziet in een duidelijke strategie en een waaier van prijzenswaardige beginselen, doelstellingen en methoden. De gunstige Chinese reactie op diverse - maar niet alle - componenten van dit initiatief was een goed teken. Ook de onmiddellijke bereidheid van de Volksrepubliek China om de internationale strijd tegen het terrorisme te steunen verdient een woord van lof.
Ondertussen is China ook tot de WTO toegetreden. Het ziet er derhalve naar uit dat de rol van dit land op internationaal vlak nog zal toenemen. Er is al veel over gediscussieerd: de rol van China in het Midden-Oosten, de betrekkingen met de ACS-landen en andere regio's in Azië, de interne politieke situatie, de handelspolitieke en culturele betrekkingen met de Europese Unie. Vanuit dit oogpunt gaapt er nog steeds een enorme kloof tussen de verschillende reeds bestaande samenwerkingsmodaliteiten en de vereiste ontwikkeling op het gebied van de politieke situatie, de totstandkoming van een rechtsstaat en de eerbiediging van de mensenrechten. Desalniettemin worden hier en daar signalen waargenomen die vooruitzicht bieden op een geleidelijke verbetering.
In dit opzicht leert de ervaring met Hong Kong en Macau ons dat verbeteringen op politiek, economisch en cultureel gebied wel degelijk mogelijk zijn. Daarom is het onontbeerlijk dat wij de samenwerking en de dialoog verder uitdiepen zonder daarbij evenwel de doelstellingen uit het oog te verliezen die de grenzen van de economische betrekkingen overschrijden en deze in bepaalde gevallen zelfs ongunstig kunnen beïnvloeden, met name wanneer de Volksrepubliek China nalaat bevredigende oplossingen te zoeken voor aspecten die wij van wezenlijk belang achten.
In het verslag wordt specifieke aandacht besteed aan enkele van de belangrijkste problemen. Concreet gaat het om de toegang van China tot de WTO, de behoefte aan duurzame ontwikkeling, de verbetering van de coördinatie tussen economische vooruitgang enerzijds en politieke en maatschappelijke vooruitgang anderzijds, de bezorgdheid over de werkgelegenheidsproblemen die zullen voortvloeien uit de toegang van China tot de WTO en de geleidelijke herstructurering en modernisering van de Chinese economie, het belang van de bevordering van de culturele uitwisseling, met name op universitair niveau, enzovoorts.
Ook de bezorgdheid omtrent de betrekkingen met Taiwan hoort in deze rubriek thuis. De erkenning door de Europese Unie van het één-China-beginsel mag ons er op geen enkel moment toe bewegen dwangmaatregelen toe te staan. Als ik het goed heb, zijn wij het er allen over eens dat er voor deze dialoog, hoe moeilijk die ook is, geen alternatief bestaat. Anderzijds moeten wij ook duidelijk te kennen geven dat wij ons zorgen maken over Tibet. Ook over dit punt moet dringend overleg worden gepleegd. Deze gesprekken moeten uitmonden in een nieuwe, daadwerkelijk gerespecteerde status die berust op volwaardige autonomie, met uitzondering van het buitenlands en defensiebeleid.
Het derde punt betreft de mensenrechten. Ofschoon China op dit vlak ogenschijnlijk enige vooruitgang heeft geboekt, heeft het nog een lange weg af te leggen. De huidige situatie laat nog steeds sterk te wensen over. Daarom is het belangrijk dat het Europees Parlement er niet voor terugschrikt om deze tekortkoming openlijk aan de kaak te stellen. Aangezien deze aspecten uitvoerig worden toegelicht in het door mij opgestelde verslag, ga ik ze hier niet één voor één noemen.
Om kort te gaan, mijnheer de Voorzitter, er ontpopt zich hier een complex kader van veelbelovende mogelijkheden om de betrekkingen en de samenwerking tussen de Europese Unie en China te versterken, maar tezelfdertijd dient er onverwijld een afdoend antwoord te worden gegeven op een reeks hardnekkige problemen. Er moet met andere woorden een in democratische termen aanvaardbare oplossing worden gevonden die bijdraagt aan de totstandkoming van de rechtsstaat, de versterking van het maatschappelijk middenveld en de strikte eerbiediging van de mensenrechten.
Nog snel een laatste woord over de 22 ingediende amendementen. Sommige ervan zijn onaanvaardbaar omdat zij volkomen redundant zijn en inhoudelijke herhalingen in de hand werken; andere heb ik vooralsnog moeten verwerpen omdat zij beter op hun plaats zouden zijn in een verslag over Hong Kong. De amendementen die betrekking hebben op de methode en de verfijning van de tekst heb ik overgenomen. Mijnheer de Voorzitter, tot besluit nog dit. Door dit verslag te steunen zal het Europees Parlement ongetwijfeld een belangrijke institutionele en politieke bijdrage leveren aan de strategie van de Commissie voor de ontwikkeling van een algemene partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Volksrepubliek China.

Suominen (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijn complimenten aan collega Graça Moura en mijn dank voor het evenwichtige en grondige verslag. China is voor de Europese Unie een zeer belangrijke handelspartner, niet in de laatste plaats voor mijn eigen land Finland. Onder andere Nokia heeft in China al meer dan 4000 mensen in dienst voor het vervaardigen van mobiele telefoons. De toelating van China tot de WTO, zoals besloten werd op de bijeenkomst in Doha, is van belang voor de buitenwereld, maar nog meer voor China zelf dat veel van zijn wetten en spelregels in de komende jaren moet aanpassen om te kunnen voldoen aan alle eisen van het lidmaatschap. Het WTO-lidmaatschap legt ook een sociale en politieke druk op China. Hoe daar op rechtvaardige wijze mee om wordt gegaan is natuurlijk een interne Chinese aangelegenheid, maar ik ben het met de rapporteur eens dat gezamenlijke programma's met de Europese Unie, Japan en de Verenigde Staten op de lange termijn wenselijk zijn om de werkgelegenheids- en sociale problemen op het enorme platteland op te lossen.
Het is in het belang van ons en de hele wereld dat China een stabiele, open en welvarende samenleving is die wij steunen indien en wanneer zij steeds meer richting democratie en vrije markteconomie gaat en de mensenrechten en de beginselen van de rechtsstaat respecteert. Wij verwelkomen met voldoening de deelname aan de internationale strijd tegen het terrorisme en de onderlinge toenadering van China en India. Ik denk dat de waarden die wij in dit Parlement belangrijk vinden - democratie, rechtsstaat, mensenrechten, gelijke behandeling en pluralisme - ook in China belangrijker worden als wij de sterke wisselwerking handhaven en China aansporen zich in elk opzicht open te stellen en de vrijheid van de moderne informatieoverdracht en het recht op vergadering en vrijheid van meningsuiting aan zijn burgers te geven.

Colom i Naval (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik laat de parlementaire beleefdheidsformules voor wat zij zijn en wens de heer Graça Moura oprecht geluk met de door hem aan de plenaire vergadering voorgelegde ontwerpresolutie. Deze kan rekenen op de vrijwel unanieme steun van de bevoegde commissie. Daar ik sinds 1986 lid ben van de delegatie voor de betrekkingen met de Volksrepubliek China, meen ik te kunnen zeggen dat dit de meest evenwichtige tekst is die de plenaire ooit over deze materie is voorgelegd. Uw tekst zou zo goed als volmaakt zijn, mijnheer de rapporteur, indien hierin ook nog de amendementen van de socialisten waren opgenomen.
Ik twijfel er allerminst aan dat de ontwikkeling van China, naast de introductie van de euro en de uitbreiding van de Europese Unie, de geschiedenis zal ingaan als een van die vier of vijf mijlpalen van de eenentwintigste eeuw. Dat verklaart ook het belang dat ik hecht aan de betrekkingen tussen China en de Europese Unie. Ik zou op nog veel meer onderwerpen willen ingaan, maar om tijd te winnen en omdat andere collega's van mijn fractie ook nog het woord zullen voeren, zal ik mij beperken tot enkele punten. Mijn uitgangspunt daarbij is dat het in onze cultuur - zoals ik onze Chinese gesprekspartners reeds duidelijk heb gemaakt - niet wordt gezien als een ongewenste inmenging maar juist als een vriendenplicht als je een vriend op zijn vergissingen wijst. Zo veroordelen wij de doodstraf omdat wij die verkeerd vinden, ongeacht waar zij voorkomt, of dat nu in de Verenigde Staten is of in de Volksrepubliek China, landen die we beide als bevriende naties beschouwen.
Mijnheer de Voorzitter, het is tekenend voor deze tijd dat de mededeling van de Commissie waarop het verslag is gebaseerd op gunstige wijze is ontvangen door de Chinese overheid. De communautaire instellingen delen alle het standpunt dat het in China's eigen belang is, en niet alleen in dat van de Europese Unie, dat de Volksrepubliek zich op stabiele en voorspoedige wijze ontwikkelt en de democratie tracht in te voeren, een democratie die meer om het lijf dient te hebben dan het presenteren van meer dan een kandidaat per zetel bij de gemeenteraadverkiezingen.
Geachte collega's, het is zaak de uitwisselingen en het verkeer tussen China en de Europese Unie op alle niveaus te stimuleren. Wij die helaas vele jaren onder een dictatuur hebben geleefd, weten dat isolement veeleer de positie van de dictator versterkt en niet zozeer de democraten helpt in hun strijd tegen die dictator. De toetreding tot de Wereldhandelsorganisatie is een moeilijke en riskante keuze geweest die de Chinese regering nochtans niet heeft geschuwd en waarvan de gevolgen op nationaal en internationaal niveau niet te overzien zullen zijn. Op de korte termijn heeft deze keus reeds geleid tot herstructureringen en tot dramatische ontslagen in bepaalde industriële sectoren.
Wat betreft het belangrijke vraagstuk van de mensenrechten heeft China naar ons idee nog een lange weg te gaan. Op dit terrein kunnen wij het excuus van de onderontwikkeling niet aanvaarden. We moeten uitstel van executie zien te bereiken voor de reeds terdoodveroordeelden, alvorens onze inspanningen te richten op de intrekking van die vonnissen. Er moet een einde worden gemaakt aan de martelingen, waarover ons zovele gegronde klachten bereiken.
Een paar weken geleden hebben we een officiële afvaardiging uit Tibet ontvangen. Wij vonden dat een positieve stap en hun antwoorden op onze vragen waren belangwekkend, maar we zitten nog met vele vraagtekens, en we verzoeken de Chinese overheid dan ook om voortzetting van hun recente beleid gericht op de vrijlating van Tibetaanse politieke gevangenen. Dat zijn stappen in de goede richting die ongetwijfeld China zelf alsook de betrekkingen tussen China en de Europese Unie ten goede zullen komen.

Andreasen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de rapporteur voor zijn uitstekend en evenwichtig verslag waaruit blijkt dat er steeds grotere gemeenschappelijke belangen tussen de EU en China bestaan. De rol die China op het wereldtoneel speelt, wordt in alle opzichten steeds belangrijker en dat geldt ook op het gebied van terrorismebestrijding. Wij moeten de actieve steun van China in de harde strijd tegen het terrorisme waarderen. De ELDR-fractie wenst een democratisch China, een China dat respect heeft voor de principes van de vrije markt, de mensenrechten en de rechtsstaat. Wij wensen dat China ook de criteria van Kopenhagen naleeft, want er is geen reden deze criteria tot Europa te beperken. De ELDR-fractie heeft een aantal amendementen ingediend met de bedoeling het verslag wat aan te scherpen. Een belangrijk probleem is voor ons in dit verband het "Eén-China-beleid". Wij weten allemaal welk beleid dat is en wij kennen de reden van bestaan daarvan. Als liberalen zijn wij niet trots op het "Eén-China-beleid", omdat het de ontwikkeling van een land dat respect heeft voor democratie, sociaal pluralisme en de principes van de rechtsstaat, in de weg staat, namelijk Taiwan. De ELDR-fractie is van mening dat de wensen en de wil van Taiwan gerespecteerd moeten worden en dat het Eén-China-beleid hierbij een hinderpaal vormt. Wij vinden het goed dat het Europees Parlement dit signaal stuurt, maar de lidstaten moeten onze raad opvolgen. Vorig jaar kreeg de Taiwanese president Chen Shui-Bian de vrijheidsprijs van de Internationale Liberale Alliantie. Helaas kreeg hij van geen enkele EU-lidstaat een visum, zodat hij de prijs niet zelf in ontvangst kon nemen. Dat deed zijn echtgenote in zijn plaats in het Parlement vorig jaar in november. Desalniettemin willen wij onze ontevredenheid uitdrukken over het gebrek aan respect vanwege de lidstaten voor het recht van de Tawainese president om vrij te reizen. In 2008 worden de Olympische Spelen in China georganiseerd. Deze beslissing staat vast en mag niet gewijzigd worden, maar we moeten onze kans grijpen en China vragen om bij deze gelegenheid aan te tonen dat het land de mensenrechten en verdragen terzake zal respecteren. Sinds kort bestaat in China de gewoonte om kinderen die op het Chinese vasteland zijn geboren van hun ouders te scheiden in Hongkong. Dit is een uiterst kritisch punt op het gebied van de mensenrechten en daarom zullen wij eisen dat de Chinese regering deze praktijken onmiddellijk een halt toeroept en voor gezinsherenigingen zorgt, zodat de ouders in Hongkong weer bij hun kinderen kunnen zijn. Ik dank nogmaals de heer Graça Moura voor het uitstekend en goed gefundeerd verslag dat een efficiënter EU-beleid ten opzichte van China beoogt.

Gahrton (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, de mensenrechtenorganisaties blijven helaas melding maken van gewelddaden tegen andersdenkenden en minderheden in China. Tegelijkertijd houden de arbeidersprotesten aan tegen het verdwijnen van minstens 25 miljoen banen in overheidsbedrijven als gevolg van de liberaliseringen en privatiseringen. In de oude industriegebieden in Noord-China is het werkloosheidspercentage naar schatting 40 %.
In een onderzoek naar het risico op instabiliteit in China concludeert het Conflict Prevention Network dat de Chinese communistische partij er niet in slaagt het toenemende aantal arme mensen en werklozen sociale zekerheid te bieden, terwijl een andere groep mensen steeds rijker wordt. Hiermee kan de ideologische legitimiteit van de partij in twijfel worden getrokken, en dan kan het nog onrustig worden in China.
Ondanks diverse hervormingen heeft de participatieve democratie geen verankering in de samenleving gekregen. Volgens het CPN-rapport loopt de Chinese regering achter de feiten aan, wat de Europese Unie voor een dilemma stelt. Moet de Europese Unie een repressief regime steunen omdat het stabiliteit biedt of moet men instabiliteit riskeren door de burgerrechten te bevorderen?
Voor de Fractie de Groenen is het antwoord hierop duidelijk. Men moet onder alle omstandigheden de burgerrechten en de democratie stimuleren. De regering in Peking moet haar belofte nakomen en met de Dalai Lama gaan praten. Ook moet het normalisatieproces met Taiwan zonder wapengekletter worden voortgezet en China moet de ondertekende VN-verdragen over de mensenrechten naleven. Dat betekent onder andere dat men geen mensen gevangen kan houden op grond van religieuze overtuiging of etnische afkomst of omdat zij een vakbond of een politieke partij willen oprichten.
Maar er zijn ook veranderingen waar te nemen. In het laatste nummer van de Far Eastern Economic Review staat dat de regels voor massademonstraties langzamerhand versoepeld worden. Er is zelfs een ingezonden brief van een politieagent geplaatst, waarin hij beweert dat het recht op demonstratie in de grondwet van China is opgenomen en dat er daarom gemakkelijker toestemming verleend moet worden voor demonstraties.
Volgens het CPN-rapport moet de Europese Unie China voorzichtig trachten te beïnvloeden. Daartoe zijn wij heel goed in staat. Het vereist echter een constructief tegenspel van China, dat wil zeggen dat China de verdragen naleeft die men ondertekend heeft en dat de Chinese vertegenwoordigers niet iedere vriendschappelijke kanttekening interpreteren als ontoelaatbare inmenging in de binnenlandse aangelegenheden van China.

Modrow (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik respecteer de inspanningen van de rapporteur. Bij een evaluatie van de betrekkingen tussen de Unie en de Volksrepubliek China staan nog steeds de economische belangen op de voorgrond. Dat is zeker begrijpelijk omdat het om een markt van ongeveer 1,3 miljard mensen gaat die concerns en banken, die hierop inspelen, schier onuitputtelijke winsten in het vooruitzicht stelt. Door de toetreding van China tot de WTO zullen ook de rendementsvoorwaarden voor het kapitaal verbeteren. Dat betekent dat de concurrentie tussen enerzijds de economische machten in het Pacifisch gebied (als Japan en Taiwan) en Amerika en anderzijds de EU en haar lidstaten nog groter zal worden. Iedereen wil liefst een zo groot mogelijk stuk van deze immense taart hebben.
Dit proces gaat vergezeld van voortdurende vermaningen van politieke zijde dat China de mensenrechten beter in acht moet nemen. Daarbij wordt over het hoofd gezien, dan wel onderschat, dat China ernaar streeft om de economische hervormingen die al vele jaren aan de gang zijn, aan te vullen met federale democratische structuren, sociale zekerheidssystemen en economische sturingsmechanismen. Door tot de WTO toe te treden, kan China dit proces continueren. Er moet echter niemand de illusie koesteren dat de grote sociale problemen in China opgelost zullen worden door een scheiding van staat en economie.
De veelgeroemde markt van het mondiale kapitalisme is - of men dat nu prettig vindt of niet - amoreel en niet geschikt om fundamentele beginselen zoals sociale rechtvaardigheid en solidariteit te bewerkstelligen. Dat is nu en in de toekomst een taak van de overheid. Er is geen andere regering in de wereld die de verantwoordelijkheid draagt voor 1,3 miljard mensen. Het is een goede zaak om naar een veelzijdige dialoog met China te streven, maar wel zonder dat iemand druk uitoefent en er alleen maar uit eigenbelang wordt gehandeld. Wie druk uitoefent, moet reëel zijn, de eigen mogelijkheden goed inschatten en vooraf inzicht hebben in de uitwerking die dat onder druk zetten zal hebben. Een dialoog is alleen maar zinvol en effectief wanneer op basis van de wederzijdse belangen naar een consensus wordt gezocht. Dat geldt ook met betrekking tot de doodstraf. De eis om deze af te schaffen is terecht, maar die eis zou net zo consequent ten opzichte van de Verenigde Staten gehanteerd moeten worden.
De betrekkingen met China zijn meer dan ooit van politiek-strategisch belang. Een eendimensionale ontwikkeling, zoals die zich op dit moment vanuit strategische overwegingen van de VS voor de voordeur van China afspeelt, is daarvoor niet echt bevorderlijk. Dit zou eerder tot instabiliteit kunnen leiden. De EU staat voor de opdracht om, zeker gezien het uitbreidingsproces, eenzijdige machtsambities tegen te gaan en op basis van evenwichtige betrekkingen met China de stabiliteit te waarborgen, respectievelijk waar nodig te creëren en te verbeteren.

Belder (EDD).
Als we het verslag over China en de mededeling van de Commissie mogen geloven, lijkt er een pril begin van lente in de verhoudingen tussen de EU en China te ontstaan. De betrekkingen van de EU en haar lidstaten met China worden steeds beter en breiden zich uit.
Op zich zijn dat hoopvolle signalen. De Commissie en de rapporteur zullen het echter met mij eens zijn dat er nog heel wat moeilijkheden overwonnen moeten worden voordat werkelijk van een lentedoorbraak gesproken kan worden. Met name de naleving van de mensenrechten laat nog veel te wensen over. Berichten over marteling, verminking en zelfs moord zijn te systematisch om ze te kunnen negeren. Meerdere groepen in de Chinese maatschappij hebben hieronder te lijden, zoals bijvoorbeeld niet-geregistreerde christenen: volgens een betrouwbaar rapport van diverse NGO´s is hun vervolging de afgelopen jaren zelfs op hoog niveau in de Chinese regering bevolen.
Omdat die vervolging in het rapport van de heer Graça Moura nauwelijks aandacht krijgt, heb ik hier enige aanvullende amendementen ingediend. Ik hoop dat het Europees Parlement deze steunt.
Het antwoord van de EU op deze misstanden is naar mijn idee tot nu toe erg mager. In het Commissiedocument over China lees ik dat er al tien ronden van politieke dialoog zijn geweest. Tegelijk constateert de Commissie dat er nog altijd een brede kloof gaapt tussen daden en internationale normen. Zouden we dan niet moeten constateren dat de ´kritische dialoog´ tekortschiet als instrument? En zou het niet veel beter zijn om economische belangen veel meer dan nu te koppelen aan de naleving van de mensenrechten door China? De kritische dialoog mag niet gaan dienen om ons geweten te sussen, terwijl we ondertussen vooral op onze eigen economische belangen letten.
Dat kost ons mogelijk wel wat, mijnheer de Voorzitter, maar dat moeten we er toch voor over hebben als we de mensenrechten werkelijk zo belangrijk vinden. Als EU kunnen we niet over lente denken als het in China zelf nog hartje winter is.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer Belder.
Het debat wordt nu onderbroken. Wij gaan over tot de stemmingen.

De Rossa (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een kwestie aan de orde stellen in verband met het vragenuur voor vragen aan de Raad, die voor alle leden van het Parlement belangrijk is. Gisteren kreeg ik van de bevoegde dienst van dit Parlement te horen dat mijn vraag over het Midden-Oosten vandaag niet door de Raad zou worden behandeld omdat het daarin aan de orde gestelde onderwerp, te weten de associatieovereenkomst tussen Europa en Israël, door de Raad besproken zou worden tijdens het debat van gisteren.
Gisteren heeft de Raad dit vraagstuk niet behandeld en daarom heb ik opnieuw contact opgenomen met de bevoegde dienst en haar verzocht mijn vraag opnieuw op te nemen. Ik hoor nu dat de Raad noch op mijn vraag, noch op die van tien andere leden zal antwoorden omdat hij naar zijn zeggen niet voldoende tijd heeft gehad om de antwoorden voor te bereiden. Mijns inziens is dat onaanvaardbaar.
De mogelijkheid om rechtstreeks in dit Parlement vragen te stellen aan de Commissie en de Raad is een van de weinige individuele rechten van de leden. De Raad geeft blijk van minachting voor de leden van dit Parlement als hij belangrijke vragen van individuele leden gewoon naast zich neerlegt. Ik wil u, mijnheer de Voorzitter, vragen een zo sterk mogelijk protest te uiten aan het adres van de Raad en ervoor te zorgen dat mijn vraag en die van enkele andere leden opnieuw worden opgenomen en worden beantwoord. Ook vraag ik u duidelijk te maken dat geen enkele Raad het recht heeft dit Parlement met zoveel minachting te behandelen.

De Voorzitter.
Het vragenuur staat op de agenda voor 17.30 uur. Zodra wij klaar zijn met de stemming zal ik proberen contact op te nemen met de Raad. Ik zal u dan op de hoogte stellen van hetgeen ik heb vernomen. Uw opmerking is duidelijk, er is goede nota van genomen en ik zal deze na de stemming aan de Raad doorgeven.

Nielson
De Commissie kan instemmen met de amendementen 1 en 9 tot en met 15. Zij kan echter niet instemmen met amendement 3. Verder kunnen wij in principe akkoord gaan met enkele andere amendementen - de amendementen 2 tot en met 8 - maar geven verreweg de voorkeur aan de formulering van de amendementen 9 tot en met 15.

McKenna (Verts/ALE)
Mijnheer de Voorzitter, ik heb nauw samengewerkt met mijn collega's van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en mijns inziens hebben wij met dit pakket compromisamendementen, waar wij vandaag over gaan stemmen, het onderste uit de kan gekregen voor een geïntegreerd beheer van de kustgebieden.
Sommigen onder u zullen weten dat ik vorig jaar tijdens de eerste lezing had voorgesteld deze aanbeveling te versterken en daarin een herziening op te nemen, opdat een aanvullend wetgevingskader voor het beheer van de kustgebieden mogelijk zou worden. De bescherming van onze kustgebieden is van essentieel belang, en ik ben van mening dat wij een strengere wetgeving nodig hebben als wij deze bescherming willen garanderen.
Tijdens de eerste lezing werd het verslag met ruime meerderheid door het Parlement aangenomen. De Raad kon in dat stadium evenwel niet instemmen met onze amendementen op het wetgevingskader. Als rapporteur was ik erg teleurgesteld dat wij de amendementen met betrekking tot het wetgevingskader er niet door hadden gekregen. Zoals ik echter al zei, zijn deze compromisamendementen een belangrijke stap in de goede richting en een duidelijk signaal dat wij de bescherming van de Europese kustgebieden serieus nemen.
Ik was van mening dat een compromis met de Raad moest worden gevonden en daartoe heb ik als rapporteur het initiatief genomen. Het onderhavig pakket is dat compromis. Tot mijn groot genoegen kan ik mededelen dat wij een goed compromis hebben bereikt over het tijdschema van deze aanbeveling. Wat ten eerste de verslaglegging door de lidstaten aan de Commissie over hun ervaringen bij de tenuitvoerlegging van de aanbeveling betreft, kan de Raad instemmen met de door ons voorgestelde termijn van 45 maand. Ten tweede kan de Raad instemmen met onze 55 maand voor de herziening van de aanbeveling. Uiteindelijk hebben wij een jaar gewonnen op het tijdschema, hetgeen met name betekent dat verdere maatregelen voor de bescherming van onze kustgebieden eerder vroeger dan later zullen komen.
Ik zou de Raad oprecht willen bedanken voor zijn begrip ten aanzien van dit belangrijke punt. Ook wil ik van de gelegenheid gebruik maken om mijn collega's van de Milieucommissie te bedanken die steun hebben gegeven aan het compromispakket. Ook dank ik de Raad dat hij het belang van dit compromis heeft erkend en de aanbeveling op heel korte termijn op de agenda van het COREPER heeft gezet. Tot slot dank ik het personeel van de commissie ten principale.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur bedanken voor zijn opbouwende behandeling van deze richtlijn betreffende de verbetering van de veiligheid in de scheepvaart. Zoals mijn collega, mevrouw De Palacio, gisteren al zei, bevestigt de Commissie haar steun aan alle ingediende amendementen. Ik vertrouw erop dat de Raad het standpunt van het Parlement zal volgen en aldus een zo spoedige mogelijke aanneming van de richtlijn mogelijk zal maken.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, wat afgedankte elektrische en elektronische apparatuur betreft, kan de Commissie instemmen met de amendementen 9, 11 tot en met 19, 24, 27 tot en met 37, 39, 40, 43, 44, 45, 50, 57, 65, 76 en 77. Wat amendement 23 betreft geeft de Commissie steun aan het nieuwe lid 1, lid 1(b) heel de laatste alinea, lid 1(b) derde en vierde alinea, en lid 2 inhoudelijk. Van amendement 73 kan de Commissie het eerste deel aanvaarden. Van de amendementen 1, 3, 5, 6, 7 en 10, zijn de eerste, derde en vierde zin aanvaardbaar. Van de amendementen 10, 20, 21 en 41 kan de eerste zin volledig aanvaard worden. De amendementen 42, 48, 49, 51 tot en met 55, 66, 78 en 92 zijn in principe aanvaardbaar.

Nielson
Wat de beperking van gevaarlijke stoffen betreft kan de Commissie de amendementen 3, 4, 10 en 17 volledig overnemen. Amendement 5 kan deels, dat wil zeggen het eerste lid, worden overgenomen. De amendementen 2, 6, 7, 8, 9 (eerste lid van amendement 9 kan volledig worden overgenomen), 13 en 15 kunnen in principe worden aanvaard.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, zoals mijn collega mevrouw Wallström gisteren al tijdens het debat heeft uitgelegd, kan de Commissie niet instemmen met de amendementen van het Parlement waarmee de werkingssfeer van de voorgestelde richtlijn wordt uitgebreid en daarin een volledig en onmiddellijk verbod wordt opgenomen voor octabroomdifenylether, kort gezegd octaBDE's en decaBDE's. Het gaat hierbij om de amendementen 1, 2, 3, 7, 8, 9 en 10. De reden voor het standpunt van de Commissie is dat de risico-evaluatie voor deze stoffen nog niet is afgesloten.
Verder is de Commissie niet in staat het amendement te aanvaarden op grond waarvan per 1 januari 2006 een totaal verbod geldt voor decaDBE's als uit de risico-evaluatie blijkt dat de stof aanleiding geeft tot zorgen. Dit is amendement 4. De reden van ons standpunt is dat het verbod veel eerder zou moeten worden uitgevaardigd dan 2006, daar de risico-evaluatie in de loop van het jaar 2002 zal worden afgesloten.

Blak (GUE/NGL)
Mijnheer de Voorzitter, ik vestig de aandacht op een fout in de Engelse versie van amendement 3, waar het laatste woord "status" luidt in plaats van "place". Ik verzoek u deze correctie in het Engelse origineel te laten uitvoeren.

De Voorzitter.
hartelijk dank, mijnheer Blak. De diensten zijn daarvan op de hoogte en als het amendement wordt aangenomen zullen de benodigde wijzigingen worden aangebracht.
(Het Parlement neemt bij opeenvolgende stemmingen de twee besluiten en de resolutie aan)

Verslag (A5-0079/2002) van de heer Seppänen, namens de Commissie begrotingscontrole, over het verlenen van kwijting aan de Commissie voor het beheer van de begroting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) in het begrotingsjaar 2000 (C5-0043/2002 - 2001/2101(DEC))
(Het Parlement neemt bij opeenvolgende stemmingen het besluit en de resolutie aan)
Verslag (A5-0098/2002) van de heer Virrankoski, namens de Commissie begrotingscontrole, over de kwijting inzake de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2000: Afdeling I - Europees Parlement (SEC(2001) 530 - C5-0238/2001 - 2001/2103(DEC)) 
Over amendement 41
Virrankoski (ELDR)
Mijnheer de Voorzitter, na het overleg van gisteren zou ik een mondeling amendement willen indienen op het einde van paragraaf 41. Ik zou daar een paar woorden aan willen toevoegen om rekening te kunnen houden met de acties die de fracties hebben ondernomen in antwoord op de kritiek die de Rekenkamer een aantal jaren geleden had. Het zou als volgt luiden: 'neemt nota van het besluit van het Bureau over begrotingslijn 3701 dat volgde op de antwoorden van de fracties op het speciaal verslag van de Rekenkamer?. Dat is de toevoeging en het staat ook op de stemlijst.

Virrankoski (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, hier hebben wij mijn eigen amendement 13 en de oorspronkelijke paragraaf 43 waarop de PSE-Fractie een mondeling amendement wil indienen. Paragraaf 43 plus het mondeling amendement levert echter een bijna identieke tekst op met mijn amendement 13. Ik vraag daarom de PSE-Fractie of zij haar mondeling amendement wil terugtrekken. Het kan namelijk verworpen worden als 12 leden van het Parlement ertegen zijn. Amendement 13 is vrijwel gelijk aan de tekst van paragraaf 43 na mondelinge amendering door de sociaal-democratische fractie.

Kuhne (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik kan de vraag van de rapporteur goed begrijpen. Aan de andere kant gaat het slechts om een verschil in de juridische inschatting van de relevantie van het Financieel Reglement. Wij zijn van mening dat ons amendement op dat punt duidelijker is. Eigenlijk is het niet belangrijk welk van de twee amendementen aangenomen wordt. Daarom zou ik willen vragen om eerst het amendement van de liberalen in stemming te brengen en daarna het onze. Wij vinden dat ons amendement, met inbegrip van de mondelinge wijziging, iets duidelijker is. Er zal echter, ongeacht welk amendement aangenomen wordt, noch aan de ene kant noch aan de andere kant naar de wapens worden gegrepen.

Morgan (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, dit houdt verband met de situatie waarin wij met de Raad verkeren. De Commissie begrotingscontrole heeft de Raad om informatie gevraagd over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Aanvankelijk aarzelde de Raad nogal deze informatie te verschaffen en daarom wordt in de tekst zoals deze momenteel luidt, kwijtingverlening aan de Raad uitgesteld. Gisterenavond laat heeft de Raad echter na een bijeenkomst van Ecofin-Raad ermee ingestemd voor vrijdag deze week op de vragen te antwoorden.
Aangezien de situatie nu veranderd is en ik een conflict met de Raad zo mogelijk wil voorkomen, wil ik een mondeling amendement indienen op amendement 4, dat nu niet meer is ingetrokken. Dit amendement is bijna identiek aan het mondeling amendement op amendement 3 en luidt: 'Is er dankbaar voor dat de Raad in principe heeft ingestemd met het binnen zeven dagen verschaffen van antwoorden op de vragen over bepaalde aspecten van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid?.
Ik wil daarom verzoeken eerst over amendement 4 te stemmen, met het mondeling amendement en, als dit wordt verworpen, te stemmen over amendement 3. Ik wil hierbij aangeven dat ik in dat geval paragraaf 3e intrek. Het spijt mij dat het allemaal wat ingewikkeld is maar dit is te wijten aan de veranderde situatie.

Theato (PPE-DE)
 - (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, we hebben de stemming over dit verslag van gisteren naar vandaag verschoven omdat we het officiële antwoord van de Raad wilden afwachten. Dat was het argument afgelopen maandag van de voorzitter van de PSE-fractie, de heer Baron Crespo. Wij zijn daarmee akkoord gegaan. We hebben tot op de dag van vandaag echter nog steeds geen officieel antwoord van de Raad ontvangen. Ik beschik als voorzitter van de Commissie begrotingscontrole slechts over een niet-officieel, mogelijk antwoord van de Raad dat ik vandaag in slechts een niet-officiële vertaling heb ontvangen.
Ik denk dat het noch ten opzichte van de Raad noch ten opzichte van de parlementaire commissie - die zich nog helemaal niet over deze materie heeft kunnen buigen - terecht zou zijn om de kwijting nu te behandelen en te beslissen of we deze al dan niet uitstellen. Het lijkt mij verstandig om rustig na te denken, met de Raad te overleggen en te wachten met een beslissing over dit probleem tot de kwijting voor het volgend jaar, voor 2001, met name ook omdat er al begrotingslijnen zijn vastgesteld voor het buitenlands en veiligheidsbeleid en voor het binnenlands beleid. Daarom stel ik voor om deze kwesties terug te verwijzen en via een duidelijke en transparante procedure in de bevoegde commissie te behandelen, zodat we tot een goed gefundeerd oordeel kunnen komen. Ik vraag onze rapporteur en ook de PSE-fractie daarom af te zien van deze snelle, misschien te snelle procedures.

Kuhne (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben tegen het amendement omdat mevrouw Theato naar mijn mening een tegenstrijdige motivering heeft gegeven. Enerzijds zegt ze namelijk dat ze wil dat het verslag terugverwezen wordt, omdat ze de Raad binnenkort kwijting wil verlenen. In dit Parlement is echter bekend dat juist ook in haar eigen fractie er grote twijfels over bestaan of die kwijting überhaupt verleend moet worden. Daarnaast heeft mevrouw Morgan een amendement ingediend waardoor veel druk en problemen in deze kwestie verdwijnen en het probleem op een elegante manier opgelost kan worden. Voorts wil ik erop wijzen dat we ook over veel andere instellingen nog besluiten moeten nemen. Ik ben dan ook van mening dat we door die tegenstrijdige motivering niet de kans moeten verspelen om dit probleem vandaag elegant op te lossen. De kwesties die mevrouw Theato heeft aangesneden, kunnen we dan met alle plezier volgend jaar behandelen.
Avilés Perea (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie van de Europese Volkspartij is van oordeel dat de handelwijze van mevrouw Morgan, die op de valreep nog met wijzigingen komt, niet de meest adequate is voor zo'n belangrijk verslag.
Daar de Raad heeft beloofd om op vrijdag met zijn antwoord te komen, is het verstandiger het verslag terug te verwijzen naar de commissie, opdat we hierover kunnen nadenken met de antwoorden van de Raad bij de hand, en tot een akkoord kunnen proberen te komen. Dan zal er een resultaat worden bereikt dat beter strookt met het belang van het onderhavige verslag.
Ik vraag mevrouw Morgan te verzoeken om terugverwijzing van het verslag naar de commissie. Ik heb al eerder getracht haar te overtuigen, want de Fractie van de Europese Volkspartij houdt vast aan haar standpunt en verwerpt het mondeling amendement.

Morgan (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, als wij dit terugverwijzen naar de Commissie weet ik niet in welke vorm het terug zal komen. Misschien ontketenen wij een grote constitutionele crisis met de Raad. Wij hebben zojuist een antwoord gekregen van de Raad over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Wij zouden dat moeten beschouwen als een niet onbeduidende verandering in de houding van de Raad, en daarom vraag ik u dringend vandaag voor de zin te stemmen die ik zojuist heb voorgesteld.

Bourlanges (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde met betrekking tot bijlage 5. Wat de kwijtingsbesluiten betreft, moet het Parlement zich op basis van een verslag van de Commissie begrotingscontrole uitspreken en kwijting weigeren of verlenen. In het verslag van mevrouw Morgan wordt een bepaald besluit aanbevolen. Men kan nu deze plenaire vergadering geen besluit in de andere richting voorleggen. Mevrouw Morgan, ik heb zeer veel begrip voor uw bezwaren. Onze fractie is niet verantwoordelijk voor de crisis met de Raad over dit punt. Wij hebben juist tot gematigdheid opgeroepen. Wij zijn van mening dat, om deze zaak op gepaste wijze te sluiten, dit verslag, of tenminste het deel van het verslag betreffende de Raad, overeenkomstig het Reglement naar de commissie moet worden terugverwezen. Over de rest van het verslag kan worden gestemd. Het deel over de kwijting aan de Raad moet echter naar de commissie worden terugverwezen. Dat is de enige oplossing die met het gezond verstand en het Reglement in overeenstemming is.

Dell'Alba (NI).
Mijnheer de Voorzitter, de heer Bourlanges had het over het Reglement, maar sprak in werkelijkheid vóór het verslag. Wij hebben hier tovenaarsleerlingetje gespeeld, met als gevolg dat wij ons nu in deze situatie bevinden. Ik steun daarom het voorstel tot terugverwijzing naar de commissie. Ik verzoek u haast te maken. Er zijn immers nog belangrijke stemmingen over het Midden-Oosten en Tsjetsjenië, die absoluut vandaag nog moeten plaatsvinden.

Poettering (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, onze fractie heeft maandag een verzoek ingediend om morgen over deze resolutie te stemmen, teneinde eveneens rekening te kunnen houden met de topconferentie van Madrid.

Laat mij toch even uitpraten! We geven nu onze argumenten over en weer, en daarbij moeten we elkaar serieus nemen. U strijdt voor de mensenrechten, dus dient u ook te luisteren naar hetgeen de voorzitter van de PPE/DE-fractie te vertellen heeft!
(Applaus van rechts)
Wij hebben verzocht om de stemming morgen te houden zodat we ook nog zouden kunnen reageren op de top in Madrid. Wij zouden dan bovendien meer tijd gehad hebben om overeenstemming over dit onderwerp te bereiken. Het lijkt namelijk niet erg zinvol om over de kwestie van het Midden-Oosten verdeeld te stemmen. Het argument dat tegen ons verzoek werd ingebracht, is dat wij als Europees Parlement een zeer duidelijk signaal naar Madrid moeten sturen en dat ons verzoek daarom verworpen moet worden. Inmiddels is de top in Madrid over het Midden-Oosten afgesloten. Zelfs als deze resolutie in dit Parlement wordt aangenomen, zal het Europees Parlement geen signaal meer kunnen geven dat in staat is invloed uit te oefenen op het resultaat van Madrid. Uw argumentatie om dit vandaag nog te laten plaatsvinden, is achterhaald. Ik verzoek u om daar op zijn minst nota van te nemen!
(Applaus van rechts)
Nu ter zake. Ik betreur het zeer u te moeten meedelen dat onze fractie de gezamenlijke ontwerpresolutie niet kan steunen. Wij hebben uitgebreider, langer en serieuzer dan ooit tevoren een debat met elkaar hierover gevoerd waarbij politieke, morele en historische beginselen ter sprake zijn gekomen. Wij staan bijzonder kritisch tegenover het beleid van de Israëlische minister-president Sharon. In onderhavige resolutie had echter ook moeten staan dat bijvoorbeeld de president van de Palestijnse Autoriteit, Arafat, zich eindelijk eens een keer in het Arabisch tot de Palestijnen zou moeten richten om duidelijk te maken dat de terreur van de zelfmoordenaars moet stoppen.
(Applaus en interrupties)
Ik zeg alleen maar hoe we gediscussieerd hebben en dat wij uw argumenten daarbij ook serieus hebben genomen. Wanneer het morele en politieke kwesties betreft, verwachten we dezelfde houding ten opzichte van onze fractie. We hebben echter ook vragen over de besteding van de gelden - en nu richt ik mij tot de Commissie, tot de heer Nielson: mijnheer de commissaris, zou u zo vriendelijk willen zijn om naar mij te luisteren - gelden, die de Europese Unie ter beschikking stelt voor de Palestijnse gebieden. Omdat dit niet als zodanig in de resolutie is opgenomen, maar hierin wel heel veel andere opmerkingen ?
(Interrupties en hevige protesten van links, applaus van rechts)
Luid geschreeuw heb ik nooit een goed argument gevonden, en als dat nu de nieuwe argumenten zijn van de linkse vertegenwoordiging in het Europese Parlement, zal onze fractie daar niet van onder de indruk raken.
(Applaus van rechts)
Al met al kan de grote meerderheid van onze fractie zich niet voor deze, naar ons idee onevenwichtige ontwerpresolutie uitspreken. Er zijn echter ook collega's die mij verteld hebben dat ze vanuit eigen morele overwegingen deze resolutie zullen steunen, en dat respecteren we. Daarnaast wensen wij de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Powell, die nu naar Palestina gaat, veel succes. Wij hopen dat hij niet alleen een gesprek met Sharon heeft, maar ook met Arafat, en dat dit zal bijdragen aan een vreedzame oplossing in het Midden-Oosten. Onze fractie wenst de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken veel succes bij het bewerkstelligen van vrede in het Midden-Oosten!
(Applaus)

De Voorzitter.
Ik heb aandachtig geluisterd naar hetgeen u zei. Ik heb echter nergens in uw woorden een procedureel voorstel gehoord. Veel collega's hebben nu om het woord gevraagd. De heer Poettering heeft nu weliswaar het woord gevoerd, maar ik zou het Parlement toch willen vragen niet het debat te heropenen. Dat heeft gisteren plaatsgevonden, en daarom is het beter nu te gaan stemmen.

De Voorzitter.
Ik zie dat de ontwerpresolutie niet ondertekend is door mevrouw Muscardini en alle verwijzingen naar haar als mede-indienster zullen dan ook worden verwijderd.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Gezamenlijke ontwerpresolutie (RC B5-0188/2002)

Grossetête (PPE-DE)
Sedert vele jaren zijn wij getuige van een voortdurende aantasting van onze kustgebieden. De inspanningen van de lidstaten om daaraan het hoofd te bieden variëren naargelang het beleid van de regeringen. In bepaalde landen, zoals Frankrijk, is ruimtelijke ordening geen politieke prioriteit. De aantasting van onze kustgebieden is vaak het gevolg van die schuldige nalatigheid.
De problemen op het land (demografie, wegennet, woningen?) en op zee (uitstoot van koolwaterstoffen, verspreiding van algen?) zijn grensoverschrijdend, en dus is aan Europa om op dat gebied een bijzondere rol als initiatiefnemer te spelen.
Uiteraard moet met de verschillende geografische gebieden rekening worden gehouden. Geen enkele kust is gelijk aan een andere. De betrokken landen moeten worden aangespoord om een nationale inventaris te maken, een echte, op lokaal niveau gecoördineerde behoudstrategie tot stand te brengen en de communautaire wetgeving betreffende de kustgebieden toe te passen.
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)
Souchet (NI)
Achtentwintig maanden na de schipbreuk van de Erika debatteren we nog steeds over controlemaatregelen voor de scheepvaart. Die maatregelen maken deel uit van het pakket wetgevende maatregelen 'Erika II' en moeten ertoe bijdragen nieuwe milieurampen van dat type te voorkomen. We zijn nog niet aan het einde van de procedure. In de plenaire vergadering werden immers nieuwe, door de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme ingediende amendementen aangenomen.
De meeste van deze amendementen zijn niet realistisch of zetten afdoende nationale regelingen opnieuw op de helling. Dat leidt tot een ongerechtvaardigde verlenging van de proceduretermijnen, waardoor de toepassing van de nuttige, preventieve maatregelen in de ontwerprichtlijn, en met name de verplichte plaatsing van automatische identificatiesystemen en systemen voor de registratie van de reisgegevens (zwarte doos) aan boord van schepen, nog meer wordt vertraagd. Door geen realistische data voor de plaatsing van transponders en zwarte dozen voorop te stellen vertraagt het Europees Parlement de daadwerkelijke plaatsing daarvan. Door bovendien een ingewikkelde procedure voor te stellen voor vergoeding van havens die schepen in moeilijkheden ontvangen, zonder met reeds bestaande, doeltreffende nationale regelingen rekening te houden, komt het Europees Parlement in een impasse terecht.
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)
Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zal mijn best doen om zo serieus mogelijk te zijn in mijn stemverklaringen van vandaag. Mijn eerste stemverklaring heeft betrekking op het verslag van de heer Florenz over de richtlijn betreffende afgedankte elektrische en elektronische apparatuur. Ik heb vandaag voorgestemd en ook gisteren heb ik in de Milieucommissie voorgestemd. Ik geloof dat het heel belangrijk is dat het Europees Parlement ijvert voor een beter milieu. Met name zou ik ervoor willen pleiten dat gepensioneerden worden ingezet voor het inzamelen van elektrische en elektronische apparatuur. Op die manier zullen zij zichzelf soms ook wat minder afgedankt voelen.

Corbey (PSE)
De PvdA Eurodelegatie wil het volgende verklaren:
1. De PvdA-delegatie is een warm voorstander van de richtlijnen over elektrisch en elektronisch afval. Bij deze richtlijnen moeten de milieudoelstellingen voorop staan. Wij steunen daarom alle amendementen die er op gericht zijn de milieudoelstelling te versterken.
2. Nederland is een van de weinige landen waar reeds ervaring is opgedaan met het verzamelen van elektrisch afval. Producenten moeten gestimuleerd worden tot ecodesign, maar dat is vele breder dan recycling. Producenten moeten daarnaast individueel verantwoordelijk zijn. Maar verschillende TV-merken, föhns, elektrische tandenborstels of staafmixers verschillen nauwelijks in recycleerbaarheid. Individuele financiering is daarom niet vanzelfsprekend beter dan collectieve oplossingen. Collectieve systemen hebben juist grote voordelen: ze zijn minder bureaucratisch en meer praktisch. Er is dan ook geen reden om collectieve systemen in een uitzonderingspositie te plaatsen.
3. Ten slotte de verwijderingsbijdrage. Wij vinden dat milieukosten in de prijs van het product verwerkt moeten worden - maar het is transparanter als het wel wordt vermeld. Zichtbaarheid vergroot bovendien de bewustwording bij de consument. Dat is van groot belang - want voor het realiseren van milieudoelen is de medewerking van de consument wel nodig. Ten slotte is een zichtbare verwijderingsbijdrage belangrijk in verband met de mededingingswetgeving.

Grossetête (PPE/DE)
Vandaag wordt afval van elektrische en elektronische apparaten (televisietoestellen, huishoudelijke apparaten?) zonder specifieke behandeling verwijderd. In Europa gaat het om bijna 6 miljoen ton per jaar, of gemiddeld 16 kilogram per inwoner. Deze producten bevatten echter toxische stoffen die schadelijk zijn voor het milieu (lood, cadium, kwik?).
Daarom moet wetgeving worden aangenomen die het mogelijk maakt afval doeltreffender te behandelen en fabrikanten aan te sporen om actief aan de inzameling ervan deel te nemen.
Vandaag is de consument verantwoordelijk voor het sorteren van afval, maar ook de plaatselijke overheden, die specifieke installaties moeten plaatsen. Het is logisch dat ook de producenten aan deze gezamenlijke inspanning deelnemen. Het is van wezenlijk belang dat de fabrikanten op doeltreffende wijze deelnemen en financieel bijdragen aan het systeem van terugname van hun producten. 
Om haalbaar te zijn, moeten de doelstellingen inzake inzameling realistisch zijn. Producten die bijzonder moeilijk in te zamelen zijn, zoals bijvoorbeeld gloeilampen, moeten van deze maatregel worden uitgesloten.
Deze tekst biedt perspectieven voor de preventie van elektrisch en elektronisch afval en de ontwikkeling van systemen van recycling en hergebruik van dat afval.
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig van artikel 137, lid 1 van het Reglement)
Meijer (GUE/NGL)
Tussen de industriële ondernemingen en alle anderen bestaat een belangenconflict. De consumenten en het milieu hebben belang bij duurzame producten, waarvan de afzonderlijke onderdelen aan het eind van hun levensduur opnieuw kunnen worden gebruikt. De industrie heeft daarentegen belang bij concurrerende verkoopprijzen en zo laag mogelijke kosten achteraf. Zij heeft ook belang bij het afwentelen van problemen op anderen, met name de overheden die dan met belastinggeld een oplossing moeten organiseren. De industrie heeft geprobeerd om de voorstellen in te zwakken in haar voordeel. Ook ik ben bezocht, met redelijk klinkende argumenten. Milieufanatici zouden slechts iets willen dat duur en onpraktisch is, en de beoogde milieuvoordelen zouden ook zonder dwang behaald kunnen worden. Misschien hebben zij in sommige gevallen gelijk, maar toegeven aan dat gelijk zou ruimte bieden voor minder goedwillende concurrenten die met minder verantwoordelijkheid en dus lagere prijzen markten willen veroveren en uitbreiden. Daarom is het goed dat er regelingen komen voor recycling, voor 'verweesde' producten van ondernemingen die niet meer bestaan en voor het 'historische' afval waarvan de producent onbekend is of die zijn geproduceerd voordat de richtlijn van kracht werd. Uitzonderingen voor kleine bedrijven zijn onterecht, en zeker die voor de militaire apparatuur. Helaas gebruikt de christen-democratische fractie de noodzaak van 314 stemmen ook nu weer om haar zin te krijgen.
Rübig (PPE-DE)
De delegatie van de ÖVP heeft met betrekking tot de amendementen 15 en 41 voor een uitzondering ten behoeve van de kleine en middelgrote bedrijven en voor een collectief systeem gestemd.
In de invoeringsfase wordt erg veel bureaucratie verwacht. De kleine en middelgrote bedrijven dienen een functionerende markt aan te treffen en moeten keuzemogelijkheden hebben.

Fatuzzo (PPE-DE).
De tweede richtlijn over elektrische en elektronische apparatuur slaat op het verbod om bepaalde schadelijke stoffen, zoals lood, kwik, cadmium en zeswaardig chroom, te gebruiken bij de fabricage van elektrische en elektronische apparaten. Ook deze richtlijn steun ik ten volle, niet alleen op persoonlijke titel maar ook als vertegenwoordiger van de Partij van de Gepensioneerden. Ik denk hierbij niet alleen aan burgers die schade zouden kunnen oplopen door deze gevaarlijke stoffen, maar ook en vooral aan degenen die werken in bedrijven waar elektrische en elektronische apparatuur met dat soort gevaarlijke stoffen wordt vervaardigd. Volgens mij moet er zoveel mogelijk naar gestreefd worden het aantal mensen dat arbeidsongeschikt wordt doordat zij op hun werk in aanraking zijn gekomen met gevaarlijke stoffen, terug te dringen. Ik hoop dan ook dat er gauw een richtlijn wordt aangenomen - of een verordening, een aanbeveling - waarin bepaald wordt dat mensen die in schadelijke omgevingen werken, geen acht maar zes uur per dag hoeven te werken.

Titley (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, ik geef volledige steun aan de poging producenten en consumenten van elektrische apparatuur meer verantwoordelijkheid te geven voor het milieu. Deze richtlijn dwingt producenten deel te nemen aan terugnamesystemen en is daarmee een krachtige ingreep die zoden aan de dijk zal zetten. Inderdaad is er nog geen efficiënte manier om elektronisch afval te verwijderen. De last op de schouders leggen van de producent zou wel eens een efficiënte oplossing kunnen blijken te zijn. Als men echter wil dat de richtlijn wordt nageleefd door de fabrikanten en op succesvolle wijze ten uitvoer wordt gelegd, moet rekening worden gehouden met de specifieke eigenschappen van bepaalde producten. Het mag uiteindelijk niet zo zijn dat bepaalde producenten worden opgezadeld met een onevenredig groot deel van de financiële lasten die met deze richtlijn gepaard gaan. In de richtlijn staat terecht dat ook de consumenten een rol moeten vervullen bij de verwijdering van elektrische afval. Aangezien tot slot de lidstaten wat het verwijderen van elektrisch afval nogal treuzelen, is het van vitaal belang ruime informatie te verschaffen over de nieuwe regeling.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik neem het woord voor een mondelinge stemverklaring over het gebruik van de officiële talen van de Europese Unie in het Europees Octrooibureau. Ik verdedig met hand en tand het recht op het gebruik van alle officiële talen van de Gemeenschap in alle omstandigheden, temeer daar het risico bestaat dat in de nabije toekomst van dit beginsel wordt afgezien. De toename van het aantal officiële talen van 11 tot 22 of meer, ten gevolge van de uitbreiding met de nieuwe landen, zou daartoe wel eens als voorwendsel kunnen dienen.
Bovendien vind ik dat bij de definitie van de communautaire talen die het meeste in aanmerking komen om als werktalen te fungeren rekening moet worden gehouden met de universele dimensie. Ik wil u eraan herinneren dat de Portugese taal - met inbegrip van het Braziliaans en het Galicisch - vanuit dit oogpunt binnen de talen van de Europese Unie de derde plaats bekleedt, net na het Engels en het Spaans. Dit criterium moet hoe dan ook in aanmerking worden genomen, niet alleen in de gemeenschapsoctrooien maar ook op andere terreinen.

Andersson, Färm, Hedkvist Petersen, Hulthén, Hans Karlsson en Theorin (PSE)
Wij Zweedse sociaal-democraten hebben tegen amendement 2 gestemd dat gaat over het vergroten van het aantal vertalingen van octrooien. De reden hiervoor is dat wij de kosten voor octrooiaanvragen beheersbaar willen houden en daarom pleiten wij voor een één- of tweetalige oplossing.
Amendement 3 en 9-17 bevatten voorstellen om nationale rechtbanken te laten fungeren als gerecht van eerste aanleg bij Gemeenschapsoctrooien. Dit zou ons inziens in strijd zijn met het beginsel van de eenheid van het Gemeenschapsoctrooi. Wel zijn wij van mening dat het gerecht van eerste aanleg, dat zal worden ingesteld op grond van artikel 225a, regionale of plaatselijke kamers dient te hebben. Op deze manier wordt de bekendheid met de plaatselijke situatie op het gebied van het octrooirecht in alle lidstaten blijvend gewaarborgd. Dit maakt tevens een grotere nabijheid van de rechtbank voor de partijen mogelijk.

Dehousse (PSE)
De aanneming door het Parlement van de verordening van de Raad over het Gemeenschapsoctrooi is de bekroning van anderhalf jaar inspanningen om tot een standpunt van het Parlement te komen. Dit standpunt krijgt vandaag de instemming van een grote meerderheid.
Ik ben het met die meerderheid eens dat de voorgestelde verordening de convergentie van doeltreffendheid, laagste kostprijs en taaldiversiteit beoogt. Die convergentie kan niet tot in het oneindige worden doorgetrokken. Het is goed dat het Parlement zich daarvan bewust is.
Wij zullen in de toekomst nog pijnlijker keuzes moeten maken.

Fourtou (PPE/DE)
Hoewel ik overtuigd ben van de noodzaak van een communautair octrooi, heb ik tegen het verslag van mevrouw Palacio Vallelersundi en de uiteindelijke resolutie over het communautair octrooi gestemd, omdat ik de voorwaarden voor de toepassing ervan onaanvaardbaar acht.
De hoofdpunten van deze verordening over de taalregeling, de rol van de nationale bureaus en de rechtszekerheid beantwoorden niet aan de verwachtingen van de consument. In die omstandigheden biedt het communautair octrooi geen meerwaarde en dreigt het gevaar dat het bedrijfsleven er geen gebruik van maakt.

Manders (ELDR)
Mijn fractie heeft tegen het advies inzake het gemeenschapsoctrooi gestemd omdat de ELDR-voorstellen op drie fundamentele punten zijn verworpen:
We hebben een betaalbaar en uniform Europees octrooisysteem nodig voor de Europese markt. De discussie rond het taalregime heeft duidelijk gemaakt dat politieke sentimenten helaas meer doorslaggevend zijn geweest dan praktische argumenten. Vertaalkosten verhogen de kosten van het octrooi onevenredig met als gevolg dat het voor het Europese bedrijfsleven, de uiteindelijke gebruikers, te duur zal zijn. Daarom is mijn fractie voorstander van een beperkt taalregime en kan ze niet instemmen met het "Alicante"regime van vijf talen (am. 31, 32).
Voorts is een uniforme toepassing van de verordening van groot belang. Derhalve heeft mijn fractie voorgesteld dat geschillen rond het gemeenschapsoctrooi vallen onder de centrale jurisdictie van het Gemeenschappelijk Gerecht voor Intellectuele Eigendom met hoger beroep bij het Hof van Justitie (am. 26, 29).
Tenslotte geef ik er samen met mijn liberale collega's de voorkeur aan een eigen, communautair octrooisysteem in het leven te roepen in plaats van aansluiting bij de Conventie van München. Een communautair octrooisysteem valt automatisch binnen de structuren van de EU. Dit betekent democratische controle van het Europees Parlement en bevoegdheid van het Hof van Justitie in laatste instantie (am. 23, 24). 
Mayol i Raynal (VERTS/ALE)
Ik heb tegen het communautair octrooi gestemd. Als fervent voorstander van Europa had ik vóór willen stemmen, maar wegens de taaldiscriminatie in het ontwerp kon ik dat niet. Respect voor culturele en taaldiversiteit is één van de fundamentele principes van het Gemeenschapsrecht. Dat principe wordt echter in rechte noch in de praktijk in acht genomen, niet alleen in dit ontwerp maar ook in de instellingen van de Unie in het algemeen. Dit principe houdt gelijkgerechtigdheid van alle talen in. Die gelijkgerechtigdheid moet ongetwijfeld technisch worden geregeld, maar mag niet strijdig zijn met het principe. Als Catalaan kan ik niet aanvaarden dat mijn taal niet dezelfde rechten geniet als de officiële talen van vandaag.

Meijer (GUE/NGL)
Het bestaan van octrooien verhindert de vrije toepassing van elke uitvinding die reeds eerder door een ander blijkt te zijn gedaan. Enerzijds is het goed dat intellectueel eigendom wordt beschermd tegen snelle profiteurs die winst willen maken met datgene wat anderen jarenlange inspanningen heeft gekost. Anderzijds leiden octrooien ertoe dat Derde Wereldlanden zelf geen medicijnen mogen produceren om tropische volksziekten te bestrijden en dat er genetisch gemanipuleerde planten of dieren in de handel komen waarop de erfgenamen van uitvinders een soort belasting kunnen heffen. Landen met een technologische en economische achterstand kunnen die achterstand het beste overwinnen door het bestaan van octrooirechten te negeren. Naast nationale octrooistelsels, het streven naar een wereldoctrooi en het bestaan van een niet aan de EU ondergeschikt Europees Octrooibureau wordt er al 40 jaar gepraat over een Gemeenschapsoctrooi, dat binnen de Europese Raad nog steeds omstreden is. En uiteindelijk gaat dit voorstel slechts over de te hanteren talen, waarbij Engels, Frans, Duits, Spaans en Italiaans een bevoorrechte positie krijgen ten opzichte van de of andere officiële talen van de huidige en toekomstige lidstaten van de EU. Dus ook ten opzichte van de 22 miljoen Nederlandstaligen en straks 40 miljoen Polen. Dit voorstel is daarom in alle opzichten onrijp voor besluitvorming, zodat ik tegenstem.

Stauner (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik heb vandaag tegen het verlenen van kwijting aan de Commissie voor de uitvoering van de begroting 2000 gestemd. De volgende redenen gaven daarbij voor mij de doorslag: een bedrag van 11,6 miljard euro, dat wil zeggen 14% van de algemene begroting, is niet afgevloeid. Voor mij is dat een duidelijk teken van wanbeheer door de Commissie. Er is tevens sprake van een trend, omdat de cijfers in dit opzicht sinds 1999 verdubbeld zijn. 20% van de middelen is niet op de voorgeschreven wijze besteed en dat is een verdubbeling ten opzichte van het voorgaande jaar. Voor de zevende keer achter elkaar heeft de Rekenkamer geweigerd een betrouwbaarheidsverklaring af te geven. De Commissie is sinds het zogenaamde verslag-Van-Buitenen van augustus 2000 op de hoogte van de nieuwe verwijten. Zij heeft daar niets mee gedaan en ook geen voorstellen aan het Parlement voorgelegd. Mijn verslag over het communautaire actieprogramma Leonardo is daardoor geblokkeerd.
Als verantwoordelijke commissaris heeft mevrouw Schreyer in het plenaire debat van gisteren niets laten blijken van enig inzicht in de tekortkomingen van de Commissie. Wat ze wel gedaan heeft - en dat hebben we al vaak genoeg eerder meegemaakt - is de verantwoordelijkheid voor de middelen die niet op de voorgeschreven wijze zijn uitgegeven, op de lidstaten af te schuiven. In het EG-Verdrag staat echter duidelijk dat dit de eigen verantwoordelijkheid van de Commissie is. Als verantwoordelijke commissaris voor de interne hervorming praat de heer Kinnock weliswaar veel over dit thema, maar meetbare vorderingen in dat hervormingsproces ontbreken tot op heden. Dat is ook de conclusie van de Rekenkamer.
Voor de eerste keer is de Commissie-Prodi helemaal zelf verantwoordelijk voor de uitvoering van de begroting, van de begroting 2000 in dit geval. Zij kan zich nu niet meer op misstappen van haar voorgangers beroepen. Net zoals in de twee voorgaande jaren heb ik dan ook tegen dit kwijtingsbesluit gestemd.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, uiteraard zijn wij het eens met het verlenen van kwijting voor de besteding van de financiële middelen uit het Europees Ontwikkelingsfonds. Het is een grote verdienste van de Europese Unie dat zij geld besteedt - en men heeft op correcte wijze uitgelegd hoe dat gaat - om concrete hulp te bieden aan de bevolkingen in de ontwikkelingslanden. Maar ik wilde u, mijnheer de Voorzitter, het volgende vragen: ziet u niet hoeveel gepensioneerden zich aanbieden om gratis te gaan werken in ontwikkelingslanden, omdat zij zich nog nuttig willen voelen en mensen willen bijstaan die het pech hebben in landen te wonen die zo ver van onze landen afstaan, niet alleen geografisch gesproken maar ook qua levensstandaard? Ik ben er zeker van dat u, net zoals ik, graag zou zien dat er veel meer gepensioneerden ingezet werden voor hulpverlening aan ontwikkelingslanden.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag - waar ik voor heb gestemd - heeft betrekking op de Europese Gemeenschap van Kolen en Staal. Ik heb hierover gesproken met een mijnwerker die uit de stad Gorno komt, in de provincie Bergamo, waar hij al heel lang woont. Hij vroeg me wat ik vandaag in Straatsburg zou doen. Ik vertelde hem over dit financiële verslag van de heer Seppänen, en hij heeft mij aangespoord om in dit Parlement te zeggen - dat zoals gewoonlijk tijdens mijn stemverklaringen goed bevolkt is - dat wij meer aandacht zouden moeten schenken aan degenen die in de mijnen werken, net zoals die mijnwerker van Gorno, om bijvoorbeeld steenkool te delven. Er moet voor gezorgd worden dat die mensen langer kunnen leven en minder vaak ziek worden tijdens hun werk. Ik hoop dus dat men bij de EGKS-begroting ook hieraan zal denken.

Stauner (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie heeft zich vandaag bij de stemming over de kwijting voor de uitvoering van de begroting van het Parlement onthouden. Samengevat is dat gebeurd op basis van de volgende argumenten. Net als de auteurs van het verslag en de amendementen zijn wij van mening dat er sprake moet zijn van duidelijkheid, doorzichtigheid en regelmatigheid, en als dat niet het geval is, moet alsnog aan deze voorwaarden worden voldaan. Dat geldt met name wanneer het de positie en de verantwoordelijkheid van de fracties in het Parlement betreft. Dit kan naar ons idee echter niet in het kader van een eenmalig kwijtingsbesluit plaatsvinden. Daar zijn uitgebreidere discussies en onderhandelingen voor nodig. Datzelfde geldt voor de rechtspositie en de bescherming van de assistenten.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de heer Virrankoski heeft ons uitgelegd hoe het geld van de Europese burgers is besteed voor de functionering van dit Parlement. Ik heb voor dit verslag gestemd, maar ik wilde erop wijzen dat een ondervoorzitter op een dag tegen mij zei, toen ik mijn stemverklaringen aflegde: 'Maar weet u wel, mijnheer Fatuzzo, hoeveel elke seconde van uw stemverklaringen kost?? Ik voelde mij toen haast schuldig, maar ditmaal kan ik repliceren door erop te wijzen hoeveel het Europees Parlement wel niet uitspaart voor elke seconde dat ik niet het woord voer en hoeveel het Europees Parlement uitspaart als ik op tijd kom, zoals nu, en mijn stemverklaring binnen de zestig seconden afmaak.

Berthu (NI)
Wij hebben voor het verslag-Virrankovski over de uitvoering van de begroting 2000 van het Europees Parlement gestemd omdat daarin wordt voorgesteld de uitgaven van de fracties transparanter te maken.
Wat de medewerkers betreft, hebben wij voor het amendement van de rapporteur gestemd, die zich achter ons traditioneel standpunt schaart en eist dat het Europees Parlement de administratie in verband met die mensen zelf doet en de afgevaardigden aldus alleen het recht laat hen in dienst te nemen, te ontslaan en hun salarisniveau te kiezen (uiteraard binnen de grenzen van de beschikbare toelage). Deze formule zou vele problemen voorkomen.
Wat de toelage van de afgevaardigden betreft, vragen wij nogmaals dat de belangrijkste parlementaire toelage ook in de toekomst wordt uitgekeerd door het land waar de afgevaardigde is gekozen, in tegenstelling tot het voorstel om die toelage uit de communautaire begroting te betalen. Dit is een principiële kwestie: elke afgevaardigde moet worden betaald door het volk dat hij vertegenwoordigt.
Volgens ons zou het duidelijker zijn de onkostenvergoedingen in twee groepen te verdelen: vergoedingen voor gemaakte onkosten en vergoedingen die een wisselend inkomen vormen al naar gelang het aantal dagen aanwezigheid. Het salaris van de afgevaardigden zou aldus bestaan uit een vast, nationaal en aan de nationale belasting onderworpen gedeelte, en een wisselend, uit de begroting van het Europees Parlement betaald en aan de communautaire belasting onderworpen gedeelte.
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)
Berthu (NI)
Na zichzelf en de Commissie kwijting voor de begroting 2000 te hebben verleend, heeft het Europees Parlement het verslag over de begroting van de Raad naar de commissie terugverwezen. Dat is een breuk met de traditie van het gentlemen's agreement volgens hetwelk de Raad de ogen sloot voor de begroting van het Parlement - zelfs als die de teksten in federalistische zin verdraaide, bijvoorbeeld door een begrotingslijn voor de financiering van Europese politieke partijen te openen - en het Parlement niet naar de begroting van de Raad keek, wat normaler lijkt aangezien de Raad de hoogste instelling van de Unie is. Vandaag maakt het Europees Parlement een brutaal einde aan deze schikking. De officiële reden is dat de Raad de Commissie begrotingscontrole onvoldoende uitleg heeft gegeven over het gebruik van de kredieten voor het gemeenschappelijke buitenlands en veiligheidsbeleid. Dat is echter slechts een voorwendsel. Het GBVB is het voorrecht van de Raad.
In werkelijkheid is het Europees Parlement in de voorbije jaren voldoende sterk geworden om te denken dat het de hoogste legitimatie in de Unie bezit. Het Parlement windt daar ook geen doekjes om tegenover de Raad. De Raad moet daarom de ogen openen en met dat feit rekening houden op het ogenblik dat de Conventie over de toekomst van de Unie van start gaat.
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)
McKenna (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, voordat ik mijn stemverklaring afleg wil ik u gelukwensen met de manier waarop u de stemming over de resolutie inzake het Midden-Oosten hebt geleid. Het resultaat heeft duidelijk gemaakt dat de meerderheid van het Parlement wilde dat deze resolutie vandaag werd aangenomen. Het zou een absolute tragedie zijn geweest als men deze opzettelijk schipbreuk had laten lijden. Ik ben blij met het resultaat.
Onze fractie heeft tegen de resolutie over de wapenindustrie gestemd. Meer geld en meer middelen voor de bevordering van de wapenindustrie in Europa betekent handelen in strijd met hetgeen de Europese Unie voorstaat. Wij hebben niet meer wapens nodig in deze wereld, maar minder wapens. Het lijdt geen twijfel dat hier de beweegreden winstbejag is.
Wij zijn met name bezorgd over verarmd uranium. Dit is namelijk een atoomwapen in het klein. Het is uiterst zorgwekkend dat het Parlement, en trouwens de EU-instellingen in het algemeen, zich nauwelijks druk maken over het gebruik van verarmd uranium. Als wij kijken naar hetgeen in Irak en zelfs in Afghanistan is gebeurd, zien wij dat, ofschoon de oorlog allang voorbij is, nog steeds mensen te lijden hebben onder de gevolgen van dit wapen. Het is echter zonneklaar dat de wapenindustrie achter dit beleid steekt. Ogenschijnlijk wil de vergadering van de West-Europese Unie een bijdrage leveren aan de Conventie over Europa en zich ervan vergewissen dat de wapenindustrie wordt bevorderd, opdat zij het hoofd kan bieden aan de concurrentie van landen zoals de Verenigde Staten.
Als wij kijken naar de conflicten in de wereld moeten wij wel beseffen dat de productie en de verkoop van wapens een van de belangrijkste factoren is waardoor onzekerheid wordt veroorzaakt in de wereld. Wij zouden gemeenschappen en beschavingen moeten aanmoedigen geld te besteden aan onderwijs, gezondheid en andere dure zaken in plaats van geld te geven aan de wapenindustrie. Het is een absolute tragedie dat de Europese Unie in die richting gaat.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de oudere mannen hebben in de laatste wereldoorlog gevochten en hun vrouwen hebben daar de gevolgen van ondervonden. Die mensen herinneren zich dus nog heel goed wat voor een nare tijd de oorlog was, en daarom willen zij eigenlijk geen soldaten of wapentuig meer onder ogen krijgen. Maar ze weten ook hoe belangrijk en nodig het is om over verdedigingswapens te beschikken. Zij hopen dan ook - en dat laten zij dit Parlement via mijn persoon weten - dat de Europese Unie een eigen defensieleger krijgt met een goed georganiseerde en uitgeruste luchtvaart en marine. Daarmee kan niet alleen in Europa maar overal waar conflicten en oorlogen woeden, aangetoond worden hoe belangrijk het is een Europese Unie te hebben met een militair apparaat dat een daadwerkelijke defensiecapaciteit bezit.

Titley (PSE).
De Labourafgevaardigden in het Europees Parlement hebben voor deze resolutie gestemd ofschoon wij tegen paragraaf 8 en de daarop ingediende amendementen zijn. Wij steunen de Britse regering in haar vastberaden streven naar ontwikkeling van het EVDB en handhaving van de integriteit van de NAVO. De resolutie van de heer Brok geeft een goede beschrijving van de problemen die rijzen in verband met het EVDB. Aan de verdienste van deze resolutie wordt echter afbreuk gedaan door paragraaf 8. Zonder een akkoord over het gebruik van de NAVO-middelen zal er van een EVDB geen sprake zijn. Daarom moeten wij blij zijn met elke poging tot een oplossing van dit moeilijke vraagstuk en kritiek achterwege laten. Daardoor wordt enkel de geloofwaardigheid van het Parlement ondermijnd. De regering van het VK heeft altijd gehandeld overeenkomstig de wensen van de Raad. Het akkoord met Turkije kreeg de steun van de Raad en opent de deur voor de verwezenlijking van het EVDB.

Hannan (PPE-DE).
Ik spreek in mijn hoedanigheid van secretaris van SOS-democratie en wil uitleggen waarom wij tegen de twee resoluties inzake defensie zijn waar het Parlement zojuist over heeft gestemd.
Er zijn uiteenlopende meningen in dit Parlement over de militaire behoeften van ons vasteland. Een ding zou echter buiten kijf moeten staan, namelijk dat de defensie van Europa in het teken moet staan van strategische en niet zozeer politieke overwegingen. In de resoluties wordt echter het tegendeel voorgesteld. Het EVDB en met name de Snellereactiemacht breidt het Europees defensievermogen met nog geen soldaat en nog geen kogel uit. Daarmee wordt maar één ding gedaan: het commando wordt van de NAVO in de nationale hoofdsteden overgeheveld naar de nieuwe politiek-militaire structuren van de EU. Dit is op zijn best zinloos en duur dubbelwerk en op zijn slechtst een verzwakking van Europa omdat de banden met een NAVO-partner worden verbroken die in staat is ondersteuning vanuit de lucht en de zee te bieden, en geavanceerde communicatiesatellieten en accurate raketten ter beschikking te stellen.
Voor de zoveelste keer waren de Europese ministers van Defensie, met inbegrip van de Britse minister, bereid het advies van hun eigen generaals naast zich neer te leggen en gemeenschappelijke Europese projecten te bevorderen. Een schoolvoorbeeld van deze manier van denken is de Eurofighter, een vliegtuig dat met ettelijke jaren vertraging operationeel wordt, miljarden euro boven de begroting kost en in feite al achterhaald is.
Bovendien hebben wij in een tijdperk waarin wij steeds meer buiten ons eigen gebied moeten optreden, ongetwijfeld een vliegtuig nodig dat kan opereren vanuit moeilijke lokale luchthavens met lage technologische vereisten voor onderdelen, in de lucht bij kan tanken en lang in de lucht kan blijven. In plaats daarvan krijgen wij een vliegtuig dat in het begin van de jaren 80 is ontworpen om het luchtruim van Midden-Europa te beschermen tegen een massale aanval van Russische Migs. Deze twee resoluties hebben niets uit te staan met de verwezenlijking van een veiliger Europa maar alles met integratie als doel op zich. Vandaar dat wij tegen zijn.

Berthu (NI)
Het Europees Parlement heeft zopas een resolutie over het Europees veiligheids- en defensiebeleid (EVDB) aangenomen, hoewel de naam zelf van dat beleid niet in de Verdragen staat. Toch blijft het Parlement zich inzetten voor het welslagen van het EVDB, onder omstandigheden die het zelf heeft vastgesteld en die dat bijna onmogelijk maken. Wij hebben daarom geen medelijden wegens de moeilijkheden die daarbij rijzen.
Het eerste probleem rees al bij overweging A van de goedgekeurde resolutie. Daarin staat dat het zogenaamde EVDB 'geloofwaardigheid moet verlenen aan een coherent gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid' dat 'in het teken staat van het mondiaal belang en de universele waarden zoals deze verwoord zijn in het Handvest van de Verenigde Naties'. Er wordt met geen woord gerept over de belangen van Europa of zijn lidstaten. Hoe kunnen de mensen belangstelling hebben voor een beleid dat verklaart hun belangen niet te verdedigen?
In de tweede plaats zal - zoals de heer Souchet gisteren tijdens het debat terecht opmerkte - geen gemeenschappelijk beleid kunnen worden gevoerd met landen die er een verschillende of tegengestelde visie op na houden. Wij moeten het strikte kader van de communautaire instellingen daarom verlaten en een asymmetrische Unie tot stand brengen.
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)

Figueiredo (GUE/NGL)
Duurzame vrede en internationale veiligheid zijn slechts mogelijk indien het militaire veiligheidsprogramma wordt ingeruild voor een civiel veiligheidssysteem dat de economische, sociale, ecologische, etnische en culturele oorzaken van de conflicten wegneemt, hetgeen overigens niet alleen noodzakelijk maar ook perfect haalbaar is. Preventieve maatregelen spelen in dit opzicht een belangrijke rol aangezien zij ons helpen om de oorzaken van voorspelbare, acute conflictsituaties in Europa en de rest van de wereld te neutraliseren en aan te pakken.
Dat is evenwel niet de koers die de Europese Unie in haar huidige veiligheidsbeleid aanhoudt. Integendeel, zij volgt eerder het voorbeeld van de Verenigde Staten van Amerika die de terroristische dreiging en de inspanningen om deze dreiging af te wenden gebruiken om een unilaterale politiek te voeren en zodoende hun hegemonie in de wereld te versterken. De recente verklaringen van Bush over de 'as van het kwaad?, die nieuwe militaire operaties in andere regio's lijken aan te kondigen, zijn daarvan een duidelijk voorbeeld.
Zoals reeds in de - helaas verworpen - resolutie van de Fractie Europees Unitair Links werd gezegd, is het hoog tijd dat er in de huidige situatie een drastische wijziging optreedt. Anders gezegd, de NAVO en de WEU moeten dringend worden ontbonden en de rol van de OVSE moet verder ontwikkeld en versterkt worden. Daartoe moeten de nodige materiële en financiële middelen worden vrijgemaakt. Het is evenwel duidelijk dat de overgrote meerderheid van het Europees Parlement dit standpunt niet onderschrijft.
Daarom heb ik tegen de resolutie van de Commissie buitenlandse zaken gestemd.

Theorin (PSE)
Ik ben voor een actieve deelname van de Europese Unie op het gebied van crisisbeheersing en samenwerking in de defensie-industrie. Op bepaalde punten deel ik de mening van de rapporteur echter niet. Het verslag bevat veel te lange formuleringen over het GBVB en de samenwerking met de NAVO. Omdat de Europese Unie niet dezelfde fundamentele doelstelling als de NAVO heeft, ben ik bijvoorbeeld tegen het uitwerken van een witboek over veiligheid in verband met de samenwerking met de NAVO.
Verder ben ik tegen het creëren van een Europees instituut voor oorlogsmateriaal. Er bestaat al een samenwerking wat betreft de inkoop van oorlogsmateriaal en naar mijn mening voegt een Europees instituut daar niets aan toe.

Van Orden (PPE-DE)
De delegatie van de Britse conservatieven heeft tegen het verslag-Brok over het EVDB gestemd en wel om de volgende redenen.
Wij beschouwen het EVDB als een concept dat fundamenteel fout is. Daaraan ligt namelijk de verkeerde en tot verdeeldheid leidende wens ten grondslag de Europese Unie een autonome militaire capaciteit te geven, als aspect van haar politieke ambitie om uit te groeien tot een Europese staat.
De NAVO moet de belangrijkste militaire veiligheidsorganisatie zijn, niet alleen voor de collectieve defensie maar ook voor heel de reeks van operaties op het gebied van militaire crisisrespons. Alleen op die manier kan een juiste transatlantische veiligheidsband worden gegarandeerd.
In 1999 in Washington en daarna zijn adequate regelingen afgesproken voor de ontwikkeling van een Europese veiligheids- en defensie-identiteit binnen de NAVO. Deze regelingen stellen alle Europese bondgenoten in staat een consequente en efficiënte bijdrage te leveren aan het Bondgenootschap en zelf op te treden, overeenkomstig de afspraken en vereisten. Het EVDB wijkt in ernstige mate van dit concept af. Bovendien is er geen enkele indicatie dat de lidstaten van de EU bereid zijn om hun defensie-uitgaven aanzienlijk te verhogen of hun militaire capaciteit sterk te verbeteren.
Wij zijn het er niet mee eens dat het vervullen van de ERRF-vereisten de 'absolute prioriteit? moet zijn voor defensieopdrachten. Prioritair zou de optimalisering van de operationele efficiëntie van onze eigen strijdmachten moeten zijn, en wel rekening houdend met alle bedreigingen die wij nu het hoofd moeten bieden.
Defensieopdrachten en defensiebegrotingen zijn vraagstukken die in eerste instantie vallen onder de nationale bevoegdheden. Zij mogen geen verantwoordelijkheid van de Gemeenschap worden.
De ontwikkeling van de Europese defensie-industrie mag niet gemotiveerd worden door de wens 'met de VS te kunnen concurreren? maar door de noodzaak onze strijdmachten op de best mogelijke wijze uit te rusten en aan nationale en industriële vereisten te voldoen. Dat kan een partnerschap met de VS betekenen, maar ook met Europese en andere ondernemingen.

Theorin (PSE)
Ik ben voor een actieve deelname van de Europese Unie op het gebied van crisisbeheersing en samenwerking in de defensie-industrie. Op bepaalde punten deel ik de mening van de rapporteur echter niet. Het verslag bevat veel te lange formuleringen over het GBVB en de samenwerking met de NAVO. Omdat de Europese Unie niet dezelfde fundamentele doelstelling als de NAVO heeft, ben ik bijvoorbeeld tegen het uitwerken van een witboek over veiligheid in verband met de samenwerking met de NAVO.
Verder ben ik tegen het creëren van een Europees instituut voor oorlogsmateriaal. Er bestaat al een samenwerking wat betreft de inkoop van oorlogsmateriaal en naar mijn mening voegt een Europees instituut daar niets aan toe.

Beysen (ELDR).
Voorzitter, Collega De Clercq en ikzelf hebben tegengestemd omdat wij het niet opportuun vonden om vandaag te stemmen over het Midden-Oosten. We hebben tevens tegengestemd uit protest tegen het zwakke optreden van de Europese instellingen in het buitenlands beleid in het algemeen en in de crisissituatie in het Midden-Oosten in het bijzonder. Tegenover deze achtergrond getuigt het van arrogantie kritiek te leveren op de houding van de Verenigde Staten. Tenslotte betreur ik de vooringenomenheid van een meerderheid van de leden van het Europees Parlement tegenover de situatie in het Midden-Oosten die er onder meer toe leidt dat de strijd tegen het terrorisme niet adequaat kan worden verdergezet.

Fatuzzo (PPE-DE).
Zowel in mijn hoedanigheid van vertegenwoordiger van de Partij van de Gepensioneerden als op persoonlijke titel heb ik me afgevraagd waarom, na het bloedbad in New York, wel de strijd tegen de Afghaanse terroristen mag worden aangebonden, maar niet in het Midden-Oosten, in Israël, waar Palestijnse zelfmoordcommando's honderd keer zo veel bloedbaden aanrichten. Als vertegenwoordiger van de Partij van de Gepensioneerden en als vertolker van mezelf heb ik me afgevraagd waarom Arafat, gezien zijn onvermogen om de terroristen tegen te houden, niet aftreedt als president van de Palestijnse Autoriteit. En tot slot: waarom wordt er geen vaart gezet achter de kandidatuur van Israël voor lidmaatschap van de Europese Unie? Op grond van deze overpeinzingen heb ik tegen de resolutie gestemd.

Cushnahan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde iets zeggen over het Midden-Oosten. Ik wil mij namelijk distantiëren van de door mijn fractie ingediende ontwerpresolutie en van haar gedragslijn met het oog op de stemming.
Ik heb de Verenigde Staten voortdurend bekritiseerd vanwege hun eenzijdig aanpak. Daarmee hebben zij de situatie op de spits gedreven en ervoor gezorgd dat zij een deel van het probleem werden in plaats van een deel van de oplossing. Ik betreur evenwel dat de PPE-DE-Fractie zichzelf nu in een soortgelijke positie brengt. In de PPE-DE-resolutie worden de illegale activiteiten van bepaalde leden van de Israëlische defensiemacht niet ondubbelzinnig veroordeeld en wordt niet aangedrongen op rechtsvervolging. Dit is moreel en politiek gesproken absoluut niet goed te praten. Wij zijn niet alleen geconfronteerd met terrorisme als mensen zelfmoordaanslagen plegen maar ook als leden van de veiligheidstroepen de wet aan hun laars lappen. Wij moeten in onze houding jegens terrorisme consequent zijn.
Ofschoon ik ermee akkoord ga dat wij de Palestijnse Autoriteit moeten vragen alles in het werk te stellen om terreurdaden te voorkomen, moet de vraag worden gesteld hoe de Palestijnse Autoriteit kan optreden als haar politieke, civiele en veiligheidsstructuren kapot zijn gemaakt door de niet-nalatende militaire campagne die zoveel onschuldige slachtoffers heeft gemaakt? Bovendien, hoe kan Yasser Arafat gezag uitoefenen als hij dermate vernederd wordt door Ariel Sharon? Als wij de politieke realiteit niet eerlijk en objectief onder ogen zien, doen wij afbreuk aan ons eigen vermogen om invloed uit te oefenen op het streven naar de beëindiging van dit verschrikkelijk, bloedig conflict.

Alavanos (GUE/NGL)
Na de vernederende behandeling die de Raad van de EU nu al dagenlang ten beurt valt - met als toppunt het recente bezoek van de heer Piqué, de Spaanse minister van Buitenlandse Zaken, en de heer Solana aan Israël - heeft het Europees Parlement de taak op zich genomen om de internationale rol van de Europese Unie te verdedigen. Het heeft zijn goedkeuring gehecht aan een reeks duidelijke, billijke en realistische voorstellen voor de onmiddellijke stopzetting van het Israëlisch geweld in Palestina en een effectieve, duurzame oplossing van de Palestijnse kwestie.
De Raad moet de in het voorstel van het Europees Parlement vermelde maatregelen onmiddellijk overnemen en de tenuitvoerlegging daarvan bevorderen. Daarbij gaat het met name om:
toepassing van de resoluties 1397, 1402 en 1403 van de VN-Veiligheidsraad waarin wordt aangedrongen op de terugtrekking van het Israëlisch leger uit Palestijns grondgebied, met inbegrip van Ramallah;
toekenning van bewegingsvrijheid aan de president van de Nationale Palestijnse Autoriteit, Yasser Arafat, en beëindiging van zijn huisarrest;
ondersteuning van het voorstel van de Arabische Liga waarin sprake is van een onafhankelijke Palestijnse staat en erkenning van Israël;
zending van een internationale vredesmacht en waarnemers naar het gebied, onder het beschermheerschap van de Verenigde Naties;
instelling van een embargo op de leverantie van wapens aan strijdende partijen;
opschorting van de euromediterrane associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Israël;
de vereiste dat Israël de media en de diplomatieke en consulaire autoriteiten van de EU vrije toegang verleent tot de bezette gebieden, en onvoorwaardelijke steun wordt gegeven aan de Israëlische, Palestijnse en internationale organisaties die zich op elk niveau inzetten voor vrede, met inbegrip van de Israëlische reservisten die dienst weigeren in de bezette gebieden.

Berthu (NI)
. (FR) Het debat in het Europees Parlement over de toestand in het Midden-Oosten was in mijn ogen nauwelijks objectief te noemen. Er werd geen afstand genomen van de gebeurtenissen, en het was eenzijdig ten nadele van Israël. Ik heb dus geweigerd mij aan te sluiten bij de partijdige resolutie die eruit is voortgevloeid.
De Israëlische actie van de laatste dagen is weliswaar bijzonder hard, maar het gaat hier dan ook om een reactie op de buitengewoon gespannen toestand die het gevolg is van een wrede en niet goed te praten golf van terrorisme die nog altijd niet duidelijk en onherroepelijk is veroordeeld door de Palestijnse Autoriteit.
De onderliggende oorzaak van deze extreme situatie is de onvolledige uitvoering van resolutie 181 van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties van 29 november 1947, waarin sprake was van de oprichting van een joodse en een Palestijnse staat. Deze laatste is niet tot stand gekomen, enerzijds door de agressie van de Arabische landen jegens Israël, anderzijds door het feit dat diezelfde landen de Palestijnen een illusie zijn blijven voorhouden en zo de Palestijnse wrok zijn blijven voeden.
Voor een rechtvaardige en duurzame vrede is het daarom onontbeerlijk dat we terugkeren naar resolutie 181. Er moeten twee erkende staten komen die in veiligheid naast elkaar bestaan. Bovendien verdient het de voorkeur dat de heilige stad Jeruzalem een internationale status krijgt en bestuurd wordt door de verschillende geloofsgemeenschappen.

Dehousse (PSE)
. (FR) De ontwerpresolutie is eenzijdig, en er staat niet in wat de Europese publieke opinie wenst te horen.
Dat is ten eerste dat de bevolking langs beide kanten een hoge prijs betaalt voor de waanzin van twee regeringen. De laatste Intifada is immers uitgelokt door een wandeling van generaal Sharon door de tuinen van de Grote Moskee van Jeruzalem, een wandeling die zuiver was bedoeld om kiezers te winnen. Tegelijkertijd wordt het hoe langer hoe duidelijker dat de heer Arafat een bedrieger is die dubbel spel speelt. Hij is een krijgsheer die terroristen aanspoort, leiding geeft en betaalt, terwijl hij doet voorkomen dat hij ze veroordeelt.
Ten tweede is dat het feit dat we twee keer akelig dicht bij de vrede gestaan hebben. Eerst was dat met de heer Rabin, die helaas is vermoord na een haatcampagne van Israëlische rechterzijde. Vervolgens met de heer Barak, wiens vredesvoorstellen de heer Arafat heeft afgeslagen, met de huidige toestand tot gevolg.
Ten derde is dat het feit dat noch het zelfmoordterrorisme, noch het staatsterrorisme tot vrede zal leiden en dat de 20 à 25 zelfmoordkandidaten van gisteren er vandaag 200 à 250 of meer geworden zijn, zoals blijkt uit de aanslag van vandaag.
Ten vierde is dat het feit dat Israël, dat zijn bestaan te danken heeft aan het internationale recht, niet kan doen alsof dat recht niet bestaat en alsof de Veiligheidsraad niets besloten heeft.

Désir (PSE)
. (FR) Ik ben geen voorstander van opschorting van de associatieovereenkomst met Israël. Europa mag zijn historische verantwoordelijkheden niet uit het oog verliezen. Het behoudt zijn morele plicht ten opzichte van Israël.
Ik veroordeel zowel het beleid van de regering van Ariël Sharon als de zelfmoordaanslagen. Er is geen militaire oplossing voor het conflict tussen Israël en de Palestijnen. We moeten de draad weer oppakken waar Itzhak Rabin die heeft laten liggen, en vredesonderhandelingen met Yasser Arafat voeren.
Europa moet zijn stem laten horen en zich in het Midden-Oosten meer laten gelden. Er wordt geklaagd dat alleen de Verenigde Staten daartoe in staat zijn. Dat dat zo is, komt doordat zij aanwezig zijn en borg staan voor de veiligheid van Israël. Wil Europa de vredesgedachte opnieuw de bovenhand doen krijgen; wil het dat er een interventiemacht komt onder auspiciën van de Verenigde Naties die de naleving van een vredescompromis en de resoluties van de Veiligheidsraad kan helpen afdwingen, dan moet het niet minder, maar juist meer aanwezig zijn, zowel bij de Palestijnen als bij de Israëli's. De associatieovereenkomst opzeggen is geen manier voor Europa om zijn rol te vergroten en de onmisbare gesprekspartner te zijn die het wil worden.
Het pad naar de vrede is smal, dat van Europa in deze regio eveneens.

Duhamel (PSE)
. (FR) Hoe stuntelig het ook mag zijn, Europa moet ergens toe dienen. Op zijn vergadering in Straatsburg heeft het Europees Parlement met ongeziene felheid gedebatteerd om zover te komen dat het ook ergens toe dient. Het heeft een resolutie aangenomen die verder reikt dan mooie sentimenten, een resolutie die de blinde zelfmoordaanslagen fel veroordeelt en oproept tot een wapenembargo tegen zowel Israël als Palestina. Verder roept de resolutie op tot het sturen van een interventiemacht onder auspiciën van de Verenigde Naties, het bijeenroepen van de Associatieraad van de Europese Unie en Israël en tot het overwegen van de opschorting van de euromediterrane associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Israël.
Europa is zwak. Het beschikt noch over een gemeenschappelijk buitenlands beleid, noch over militaire capaciteiten. Maar Europa groeit. Het begint in te zien dat het met één stem moet spreken en moet proberen zijn invloed te doen gelden bij de betrokken partijen, te beginnen bij de grootste: het imperium van de Verenigde Staten.
Het is nog te vroeg om uit te maken wat Bush drijft: dubbel spel of inconsequentie. Laten we in ieder geval constateren dat zijn laatste daad is geweest dat hij zich van Sharon heeft gedistantieerd. Waarom? "Hij is gezwicht voor de druk van Europa, de Arabische wereld en de meeste media" (Wall Street Journal, 5 april). Patrick Jarreau voegt hier nog aan toe: "elk van deze drie heeft in feite zijn eigen, beslissende rol gespeeld" (Le Monde, 9 april).
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)

Fiebiger, Kaufmann, Markow, Modrow en Uca (GUE/NGL)
 - (DE) De ontwerpresolutie die vandaag door het Parlement is aangenomen, gaat in de goede richting. Wij zijn er bijzonder verheugd over, omdat er geen zinvol alternatief voor een politieke oplossing is en het huidige oorlogszuchtige antwoord van de regering Sharon op de mensonterende aanslagen van Palestijnse fanatici niet langer acceptabel is. Zoals in de resolutie uitdrukkelijk wordt geconcludeerd, vormt de militaire escalatie door Israël een schending van het volkerenrecht en van de mensenrechten. Dit levert geen bijdrage aan het beëindigen van de terreur, omdat de Palestijnse burgerbevolking het slachtoffer is en de Palestijnse infrastructuur vernietigd wordt.
Wij steunen uitdrukkelijk de eis van het Europees Parlement dat de veiligheidsresoluties 1397, 1402 en 1403 van de VN met onmiddellijke ingang ten uitvoer worden gelegd, met name wat de onmiddellijke terugtrekking van het Israëlisch leger uit de Palestijnse gebieden en de veroordeling van de terroristische zelfmoordaanslagen betreft. Het is absoluut onaanvaardbaar dat Arafat, de democratisch gekozen president, onder huisarrest is geplaatst.
Tot ons grote genoegen heeft het Europees Parlement zich voor een wapenembargo tegen Palestina en Israël uitgesproken en de Raad en de Commissie opgeroepen om de opschorting van de associatieovereenkomst tussen Israël en de Europese Unie in overweging te nemen. Daarnaast is van belang dat het Europees Parlement vrije toegang van de media tot de bezette gebieden verlangt en dat het zijn volledige steun uitspreekt voor Israëlische, Palestijnse en internationale organisaties die zich actief inzetten voor het herstel van de vrede in het Midden-Oosten.
De veroordeling in de ontwerpresolutie van het Europees Parlement van de talrijke antisemitische aanslagen in Europa op synagogen, joodse scholen en begraafplaatsen bekrachtigen wij zonder enig voorbehoud.
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement.)
Figueiredo (GUE/NGL)
 - (PT) Met uitzondering van de EVP hebben alle fracties vandaag de resolutie over de situatie in het Midden-Oosten gesteund. Deze stemmingsuitslag betekent een belangrijke stap voorwaarts in de veroordeling van de Israëlische regering en haar premier, Ariel Sharon, die unilateraal de oorlog hebben verklaard aan het Palestijnse volk en aan president Arafat op Palestijns grondgebied. Ten gevolge hiervan zijn reeds honderden doden en zwaargewonden gevallen, om nog maar te zwijgen van de enorme humanitaire problemen en de onoverzienbare materiële schade. Vele woningen en grote delen van de basisinfrastructuur zijn met de grond gelijk gemaakt.
Zoals in het debat van gisteren meermaals is onderstreept, is ook het optreden van de Amerikaanse regering voorwerp van heftige kritiek, aangezien zij mede verantwoordelijk is voor de ontwikkeling van de situatie in de regio.
Ook het belang van de voorgestelde maatregelen moet onderstreept worden. Ik denk dan met name aan het verzoek om opschorting van de associatieovereenkomst met Israël, het wapenembargo en de mogelijkheid om een interventiemacht en waarnemingsmissie onder toezicht van de VN naar de regio te sturen om het herstel van de vrede, de stopzetting van de Israëlische agressie en de terugtrekking uit de bezette gebieden te waarborgen. Het lijkt mij tevens een goede zaak dat wij aandringen op vrije toegang tot het Palestijnse grondgebied voor de media en de humanitaire organisaties en dat wij de Israëlische reservisten in hun strijd steunen.

Meijer (GUE/NGL)
Terecht klaagt de ontwerpresolutie het vernietigen van de Palestijnse infrastructuur aan, dringt zij aan op een wapenboycot en houdt zij de mogelijkheid open voor opschorting van het associatieverdrag tussen Israël en de EU. Daarom, en omdat een deel van de rechterzijde die het probleem nog steeds niet begrijpt tegenstemt, zal ik voorstemmen. Rechts ziet Israël nog steeds als een voorpost van Europa en Amerika in het hart van Arabisch gebied, als een militair steunpunt nabij de grote oliebronnen en het strategisch belangrijke Suezkanaal. Juist dat roept de woede op van de omringende Arabische volkeren. Israël kan het beste overleven met open verkeersverbindingen naar de omgeving, inzet van Israëlische deskundigheid in de buurlanden en zelfs een lidmaatschap van de Arabische Liga. De huidige Israëlische regering gebruikt de angst voor aanslagen als middel om haar minderheidsopvatting door te zetten. Zij wil niet in de eerste plaats de veiligheid van Israëlische burgers beschermen, maar vooral de Palestijnse gebieden in hun economische opbouw hinderen door gebouwen, wegen, haven en luchthaven te vernietigen. Het doel van zo'n altijd al door een agressieve rechterzijde verdedigde politiek kan geen ander zijn dan het blijvend koloniseren van Gaza en de westelijke Jordaanoever met rechtstreeks uit de VS aangevlogen hardliners in joodse nederzettingen. Daarmee bedreigt de Israëlische regering de toekomst van haar eigen staat.

Ries (ELDR)
. (FR) Vladimir Poetin wordt vandaag met groot vertoon ontvangen door Gerhard Schröder. Er zal gesproken worden over meer economische samenwerking tussen Rusland en Duitsland. In Tsjetsjenië zijn 100.000 doden gevallen, Grozny is met de grond gelijk gemaakt. Het is een regelrechte genocide.
En ons Parlement dreigt vandaag met handelssancties tegen de staat Israël? En dat terwijl de Unie tegelijkertijd over verdragen onderhandelt met Syrië en Iran, zoals bekend grote voorvechters van de democratische waarden die ons zo dierbaar zijn! Stop toch met die hypocrisie! Israël krijgt sancties, dreigementen, veroordelingen en waarschuwingen. De Palestijnen krijgen onze inschikkelijkheid en ons selectief geheugen.
Waar blijft de ondubbelzinnige veroordeling van een onderwijssysteem dat de shahid verheerlijkt en een hele generatie opvoedt tot haat en moord? Waar lezen we dat Irak de kamikazes en hun families financieel steunt, en waar blijft de veroordeling van dat feit? Geen woord ook over de honderden wapens die in het hoofdkwartier van Arafat zijn aangetroffen. Er heerst verontwaardiging over het feit dat de Tsahal op een ambulance schiet die een kind vervoert, maar wie heeft erbij gezegd dat dat kind een gordel met explosieven verborg? Kinderen voor de tanzims, kinderen met geweren, we kennen het allemaal. Ik keur het beleid van de regering-Sharon niet goed, ik geloof niet dat deze militaire escalatie tot vrede leidt, ik wens van ganser harte een terugkeer naar de onderhandelingstafel...
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)

Roure (PSE)
. (FR) Ieder van ons is diep getroffen door de bloedige gebeurtenissen in het Midden-Oosten die de hoop op vrede doen vervliegen. Wij kunnen niet onverschillig blijven tegenover de aanslagen die de kinderen van Israël de stuipen op het lijf jagen, en we kunnen niet onverschillig blijven tegenover het lijden van het Palestijnse volk, dat vernederd wordt en geen recht van bestaan lijkt te hebben.
Nadat Rabin was vermoord, heeft Netanyahu nieuwe koloniën laten bouwen, en de kans op vrede werd kleiner. Toen de vrede voor de tweede keer een kans kreeg dankzij Camp David, heeft Barak meer concessies gedaan dan ooit, maar Arafat weigerde de uitgestoken hand.
Europa mag niet langs de zijlijn blijven staan bij dit drama, en het mag de beledigende behandeling van de delegatie van de Europese Unie niet in stilte laten voorbijgaan. Het is zo klaar als een klontje dat deze daad van de Israëlische regering een keerpunt vormt in de betrekkingen tussen Israël en de Europese Unie. Maar dat wil niet zeggen dat we het Israëlische volk moeten laten vallen.
De ontwerpresolutie die aan de plenaire vergadering van het Europees Parlement is voorgelegd beoogt de mogelijke opschorting van de associatieovereenkomst tussen de EU en Israël. Ik benadruk dat een sanctie ten aanzien van het Israëlische volk misschien niet de beste manier is om degene te treffen die we willen treffen: Ariël Sharon.
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)

Sacrédeus (PPE-DE)
Ik heb voor de ontwerpresolutie van de christen-democratische PPE-DE-Fractie gestemd. In de eindstemming heb ik tegen het gezamenlijk voorstel gestemd van de socialisten, de liberalen, de Groenen en de linkse socialisten, dat met 269 stemmen voor, 208 stemmen tegen en 22 onthoudingen is aangenomen. Omdat de resolutie met zo'n kleine marge is aangenomen, is zij politiek gezien van niet zo'n groot belang.
De waarheid is de enige weg naar echte vrede, verzoening en vreedzame coëxistentie. In de aangenomen resolutie wordt de staat Israël twaalf keer bekritiseerd en de Palestijnen en de Palestijnse Autoriteit slechts drie keer. De Hamas en de islamitische Jihad, die volgens de Verenigde Staten en de Europese Unie terroristische organisaties zijn, worden geen enkele keer genoemd of bekritiseerd. Hetzelfde geldt voor de Hezbollah en de Al-Aqsabrigade, die door de Verenigde Staten zijn aangemerkt als terroristische organisaties.
Daarentegen dreigt het Europees Parlement in deze resolutie met het opschorten van de associatieovereenkomst met Israël (paragraaf 8). Er staat dat "bij de grens met Libanon gevechten plaatsvinden die zich naar de hele regio dreigen uit te breiden" (paragraaf 2) zonder dat er wordt aangegeven dat de door Iran en Syrië gesteunde Hezbollah raketaanvallen uitvoert op Israëlische steden. De resolutie roept op tot desertie uit het Israëlische leger.
De ontwerpresolutie van de PPE-DE-Fractie was een belangrijke poging om de betrokkenheid van het Europees Parlement en de Europese Unie bij Israël en de Palestijnen aanmerkelijk te vergroten, door de angst en het lijden van beide partijen buitengewoon serieus te nemen, en niet van één partij in het bijzonder.

Souchet (NI)
Door een eenzijdige en onverantwoordelijke resolutie aan te nemen over de Israëlisch-Palestijnse kwestie, heeft het Europees Parlement zich voor de zoveelste keer in diskrediet gebracht en bewezen - voor zover dat nog nodig was - dat het niet in staat is een zinvol, weloverwogen en doeltreffend debat te voeren over gevoelige internationale kwesties.
In het debat dat ons Parlement gisteren aan de gebeurtenissen in het Midden-Oosten heeft gewijd, werden de huidige gebeurtenissen niet in perspectief geplaatst. Er werden overduidelijk eenzijdige standpunten ingenomen en er was te weinig aandacht voor de lange termijn. Ook commissaris Patten maakte zich hier trouwens schuldig aan. Europa heeft het recht niet te klagen dat het praktisch geen enkel gewicht in de schaal legt, dat het geen enkele rol speelt in de zoektocht naar diplomatieke oplossingen in het Midden-Oosten en dat zijn vertegenwoordigers de deur wordt gewezen. Het doet er immers alles aan - het Europees Parlement doet dat althans - om zich partijdig op te stellen en zich uitsluitend te laten leiden door emoties en sentimenten. Geloven we nu echt dat de aanbeveling om het associatieverdrag met Israël op te schorten een doeltreffende Europese bijdrage tot de vrede dichterbij zal brengen? Moeten we welwillend de ogen sluiten voor de manier waarop de Kerk van Christus' Geboorte in Bethlehem gebruikt wordt door gewapende strijders, of moeten we duidelijk maken dat door dit soort misbruiken de roep om internationale bescherming van heilige plaatsen weer brandend actueel wordt?
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)

Vachetta (GUE/NGL)
. (FR) Ik ben uit Palestina teruggekomen met gemengde gevoelens van woede en afgrijzen vanwege de onderdrukking door het Israëlische leger in de steden die tot militaire veiligheidszones zijn uitgeroepen: een uitgaansverbod dat al meer dan een week van kracht is, geen verzorging voor de gewonden, water en elektriciteit afgesneden, allerlei vormen van vernedering... De bevolking wordt gegijzeld, alsmaar meedogenlozer aangepakt - er wordt gewag gemaakt van massamoorden in Jenin en Nabloes - en geïsoleerd, nu de Tsahal getuigen, journalisten en internationalisten op een afstand houdt.
We moeten snel handelen. We weten dat de volkeren van de regio niet op vrede zullen kunnen rekenen zolang er geen recht geschiedt voor de Palestijnen, zonder dat hun recht op een staat met Oost-Jeruzalem als hoofdstad wordt erkend. Daarvoor is een volledige terugtrekking uit de bezette gebieden nodig, het ontmantelen van de nederzettingen en het recht op terugkeer voor de vluchtelingen. Een beschermingsmacht voor het Palestijnse volk zou tussenbeide moeten kunnen komen om de resoluties van de Verenigde Naties onmiddellijk af te dwingen.
Dat was de boodschap van een groot aantal betogingen wereldwijd ter ondersteuning van het Palestijnse volk. Ook wij hebben aan die betogingen deelgenomen.
Ik heb voor de ingediende resolutie gestemd omdat deze de stilte doorbreekt die Europa medeplichtig maakte, met name door de associatieovereenkomst tussen de EU en Israël op te schorten.

Zimeray (PSE)
Deze resolutie is niet rechtvaardig, noch heeft zij enig nut. Toch zou Europa een doorslaggevende rol kunnen spelen, want het beschikt over de middelen om haar woorden kracht bij te zetten. Daarvoor moet het steun blijven verlenen aan de daadwerkelijke ontwikkeling van de Palestijnse gebieden - morgen de Palestijnse staat - onder de absolute voorwaarde dat de grondrechten worden nageleefd.
Fatsoen is niet verboden. Het is behoorlijk ijdel van ons om sancties op te leggen aan Israël, zijn volk, zijn burgerleger en zijn democratische levenskracht. Als er zoiets als collectieve verantwoordelijkheid bestaat, dan weet ik nog niet zo zeker of onze verre of recente geschiedenis ons echt wel recht van spreken geeft. Toen wij zelf met soortgelijke problemen werden geconfronteerd, hebben we het er niet beter afgebracht. Geven we Israël met onze Genuaanse carabinieri of onze Göteborgse politie wel zo'n mooi voorbeeld van ordehandhaving? Of deed Frankrijk dat, toen het voor de poorten van Srebrenica bleef toekijken terwijl binnen een slachting werd aangericht? Of doet Spanje dat met de manier waarop het zijn Baskische terroristen aanpakt? Of gaf Engeland de joodse staat zo'n mooie les in transparantie toen het de censuur instelde tijdens de Falklandoorlog?
In plaats van Israël opnieuw met beschuldigingen te overladen...
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, vorige week zaterdag was ik te gast op het congres van de transnationale Radicale Partij in Genève. Daar heb ik heel aandachtig naar een andere gast van dat congres geluisterd, de minister van Buitenlandse Zaken van Tsjetsjenië, Ilyas Akhmadov. Ik besefte al heel goed welke tragedie zich daarginds in Tsjetsjenië afspeelt ten koste van het Tsjetsjeense volk, waarbij duizenden en nog eens duizenden doden vallen, maar de toespraak van de minister van Buitenlandse Zaken heeft mij er nog dieper van overtuigd hoe belangrijk het dat wij denken aan alle volkeren die de onafhankelijkheid niet door middel van zelfbeschikking kunnen verkrijgen en blootgesteld worden aan ernstig geweld. Ik feliciteer dus het Europees Parlement dat voor deze resolutie heeft gestemd.

Marchiani (UEN)
. (FR) Op het gevaar af onze mooie unanimiteit - die ik overigens nogal kunstmatig - vind te doorbreken wil ik graag twee kanttekeningen maken bij dit debat.
Allereerst merk ik op dat de Europese Unie in het algemeen, en dit Parlement in het bijzonder, zich voor de zoveelste keer met zaken bemoeit die haar niet aangaan.
De Russische Federatie is tot bewijs van het tegendeel immers geen lid van de Europese Unie. Met welk recht mengen wij ons dan in de binnenlandse aangelegenheden van een soeverein land? Uiteraard is de toestand in Tsjetsjenië dramatisch, maar een oorlog is altijd betreurenswaardig, vooral als die is uitgelokt door opstandelingen tegen het legitieme gezag van een staat!
Wat de voorstanders van een humanitaire interventie er ook van zeggen, de Russische militaire operaties in Tsjetsjenië - laten we niet vergeten dat Tsjetsjenië integraal deel uitmaakt van de Russische Federatie - worden uitgevoerd door reguliere strijdkrachten onder het gezag van een democratisch verkozen president, en vallen dus gewoon onder het hoofdstuk ordehandhaving. Tenzij dit Parlement zich wil opwerpen als de morele politieman van de wereld die links en rechts lessen uitdeelt, heeft het niet de minste bevoegdheid om te oordelen over het optreden van de Russische strijdkrachten in Tsjetsjenië. Ik blijf het herhalen: waar het Parlement nu mee bezig is, is ontoelaatbare inmenging!
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)

Vachetta (GUE/NGL)
. (FR) Sinds 11 september 2001 hebben de Russische machthebbers hun offensief tegen het Tsjetsjeense volk opgevoerd onder het mom van de strijd tegen het terrorisme. Zo wordt een heel volk gecriminaliseerd en gedwongen in angst te leven, zonder dat de Europese Unie hierover tekenen van verontwaardiging heeft geuit.
Het aanzienlijke belang van Rusland op het schaakbord van de wereldpolitiek, de aanwezigheid van olie en gas in de Kaukasus en het feit dat een aantal oliepijpleidingen de regio doorkruisen, zijn wellicht de voornaamste redenen voor het stilzwijgen van de grote mogendheden over het Russische optreden in Tsjetsjenië.
De Russische regering heeft het Amerikaanse leger hun aanwezigheid in Midden-Azië cadeau gedaan. Het Amerikaanse leger beschikt verder over 200 militaire adviseurs in Georgië, met goedvinden van Poetin.
Het Europees Parlement moet van de Russische autoriteiten een onmiddellijke stopzetting eisen van de zogenaamde "schoonmaakoperaties". Er moet een staakt-het-vuren worden afgekondigd. De Russische regering moet de onderhandelingen met de vertegenwoordiger van president Maschadov onmiddellijk en zonder voorafgaande voorwaarden hervatten. De Europese Unie moet Rusland duidelijk maken dat de oorlog in Tsjetsjenië onverenigbaar is met het streven een multi-etnische, open, transparante en democratische samenleving op te bouwen. Daarom heb ik gestemd voor alles dat die richting uitgaat.

De Voorzitter.
Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd.
(De vergadering wordt om 14.03 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

De Voorzitter.
Aan de orde is de voortzetting van het debat over het verslag (A5-0076/2002) van de heer Graa Moura, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over de mededeling van de Commissie over de EU-strategie ten aanzien van China: tenuitvoerlegging van de mededeling van 1998 en toekomstige stappen voor een doeltreffender EU-beleid (COM(2001)265 - C5-0098/2001 - 2001/2045(COS)).

Vanhecke, Frank (NI).
Voorzitter, het verslag van onze collega Graça Moura slaat op vele gebieden spijkers met koppen en is zeer lezenswaardig. Bijvoorbeeld over de situatie van de fundamentele rechten van de mens in de communistische dictatuur die China nog steeds is, over de gewelddadige cultuurgenocide in Tibet, over de folteringen en doodstraffen op grote schaal, ook voor politieke dissidenten. Dat is dan toch wel een zeer groot verschil met de situatie in de Verenigde Staten van Amerika, die deze morgen nochtans door een andere spreker daarmee werd vergeleken. Over de brutale bedreigingen tegen het vrije Taïwan, over het totale gebrek aan vrije meningsuiting en ga zo maar door.
Men moet zich bij een dergelijke opsomming in dit verslag toch ook eens de vraag durven te stellen wat dan eigenlijk het concrete resultaat, het tastbare resultaat is van zovele jaren internationale en intense dialoog over de mensenrechten in de communistische dictatuur China. Wat is daar eigenlijk op dat gebied de afgelopen jaren daadwerkelijk verbeterd? De vraag stellen is spijtig genoeg ook reeds de vraag beantwoorden. Het blijft dan ook volgens mij onaanvaardbaar dat die dictatuur van de kant van de Europese Unie, maar eigenlijk van bijna heel de internationale gemeenschap op zo veel geduld en op zo veel medewerking kan rekenen, tot en met de organisatie van de Olympische Spelen in 2008. Ik herinner mij bijvoorbeeld dat de republiek Zuid-Afrika enkele jaren geleden op heel wat minder begrip kon rekenen. Het protest blijft enkel bij woorden, die nooit worden gevolgd door daden. Ik stel vast dat men, toen recentelijk in Oostenrijk en Italië op volstrekt democratische wijze regeringen aan de macht kwamen die niet naar de zin waren van bepaalde Europese opiniemakers, bijvoorbeeld in mijn land, effectief tot een aantal boycotacties overging. Diezelfde wereldgewetens zwijgen echter of verkopen enkel woorden wanneer het over China gaat en ik betreur dat.

Inglewood (PPE-DE).
Om te beginnen verwelkom ik het verslag van de heer Graça Moura. Ik ben dan wel geen lid van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, maar ik ben wel een van de ondervoorzitters van de delegatie voor de betrekkingen met de Volksrepubliek China. Vandaar dat ik grote belangstelling koester voor de gebeurtenissen in dat land. Ik vind de stap die gezet is naar de integratie van China in het wereldhandelsstelsel een van de belangrijkste ontwikkelingen die zich de laatste jaren in dat land hebben voorgedaan. Het is een belangrijke stap omdat China zich hiermee een plaats verwerft in de internationale gemeenschap en betrokken wordt in een nieuw besluitvormingssysteem dat zich begint af te tekenen in een wereld waarin de onderlinge vervlechting van staten en samenlevingen steeds verder toeneemt.
Ik zou de aandacht willen vestigen op twee aspecten die hieruit voorvloeien. Allereerst kan het Chinese lidmaatschap van de Wereldhandelsorganisatie pas een succes worden als er sprake is van rechtszekerheid en evenwicht in de commerciële verhoudingen tussen ondernemingen uit China en daarbuiten. Als er problemen optreden, wat van tijd tot tijd kan gebeuren, moet er een beroep gedaan kunnen worden op gedegen juridische procedures waarmee op rechtvaardige en evenwichtige wijze geschillen kunnen worden beslecht. Ik weet dat er stappen in die richting ondernomen worden en die ondersteun ik van harte, want zonder dergelijke procedures kan het WTO-lidmaatschap van China geen succes worden.
Ten tweede geven de internationale betrekkingen steeds duidelijker een afbrokkeling te zien van de traditionele scheidslijnen tussen binnenlandse en buitenlandse aangelegenheden. Vroeger waren de mensenrechten nog een puur binnenlandse aangelegenheid, maar daarvan is tegenwoordig steeds minder sprake. Ongeacht de stand van zaken in het klassieke internationale recht is deze ontwikkeling belangrijk voor het buitenland en zal ze een rol spelen in politieke of commerciële beleidsoverwegingen.
Hetzelfde geldt voor de Europese Unie. De wijze waarop in China met bepaalde levensaspecten wordt omgegaan heeft gevolgen voor de huidige en toekomstige ontwikkeling van de betrekkingen tussen China en zijn politieke en commerciële partners.

Carrilho (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het nodig om het belang van de betrekkingen tussen de Europese Unie en China nogmaals in de verf te zetten. Het is algemeen bekend dat deze betrekkingen tijdens de laatste jaren een gunstige ontwikkeling hebben gekend, met name op het gebied van de politieke dialoog, de handelsbetrekkingen en de wetenschappelijke en technologische samenwerking. Nu komt het erop aan om deze relatie op zodanige wijze te versterken en uit te breiden naar andere terreinen dat beide partijen er baat bij hebben. De mededeling van de Commissie, die de steun van het Parlement verdient, voorziet in een strategisch kader voor dit proces en bevat concrete actielijnen. Wij hopen dat in deze context ook rekening zal worden gehouden met de inhoud van het uitstekende verslag van collega Vasco Graça Moura.
Wegens tijdgebrek houd ik het bij een drietal punten. Naast de samenwerking inzake handel, industrie en technologie die door de recente toetreding van China tot de WTO een nieuwe impuls heeft gekregen, moet ook de culturele dialoog tussen Europa en China worden bevorderd. Een voor de hand liggend initiatief is bijvoorbeeld de ontwikkeling van de uitwisselingen op universitair niveau, met name door uitbreiding van het toepassingsgebied van het Tempus-programma. Ook voor Macau en Hong Kong is er mijns inziens in dit verband een belangrijke rol weggelegd. Het zou mooi zijn als in deze twee bevoorrechte knooppunten van internationale economische en financiële contacten ook een intense culturele uitwisseling plaatsvond. De gunstige ontwikkeling van deze twee autonome regio's komt immers niet alleen China maar ook Europa ten goede. Bovendien zou dat een duidelijk bewijs zijn van het resultaat dat met vreedzame internationale interactie kan worden bereikt.
Tot slot nog een woord over de mensenrechten. Die blijven voor problemen zorgen telkens wanneer wij de samenwerking met China trachten te verdiepen. Zoals de rapporteur zegt, verwachten wij van China op dit vlak nieuwe en relevante positieve signalen, in de hoop dat de Olympische Spelen van 2008 een nieuw tijdperk zullen inluiden en het imago van dit land in de internationale gemeenschap eens en voorgoed zullen oppoetsen.

Plooij-van Gorsel (ELDR).
Voorzitter, collega's en commissaris. Mijn fractie is met de rapporteur van mening dat intensivering van de betrekkingen tussen de EU en China van groot belang is voor beide partijen. De EU kan een land als China met 1250 miljoen inwoners en het 7de bruto binnenlands product van de wereld helpen zijn plaats te vinden in de internationale gemeenschap op het gebied van politieke, economische, sociale en culturele betrekkingen. Van buitengewoon belang is de toetreding van China tot de Wereldhandelsorganisatie afgelopen november in Doha. China kan nu niet langer zoals voorheen met economische sancties politieke doelen nastreven. Dus economische sancties, zoals tegen Nederland als voorzitter van de EU in 1997 omdat het een VN-resolutie maakte over de mensenrechtensituatie in China, zijn in de toekomst uitgesloten. China zal zich aan de letter en de geest van de voorschriften van de Wereldhandelsorganisatie moeten houden. Als voorzitter van de Interparlementaire Delegatie voor de betrekkingen met China, wil ik benadrukken dat het Europees Parlement een niet te onderschatten rol kan spelen. Naast de verschillende topbijeenkomsten op regerings- en ambtelijk niveau, kan een open en transparante politieke dialoog tussen het Europees Parlement en het National People's Congress bijdragen aan de verdere ontwikkeling van de democratie en de eerbiediging van de mensenrechten in China.
De mensenrechtensituatie in China is het afgelopen jaar sterk verslechterd. Ik denk daarbij aan het toenemend aantal politieke executies, het verbod op de Falun Gongbeweging en de recente vlucht van de Tibetaanse Karmapa Lama naar India. China dient zich onvoorwaardelijk te houden aan het VN-verdrag inzake de burgerlijke en politieke rechten, dat het immers zelf heeft ondertekend. Reële stappen dienen te worden ondernomen om dit ook daadwerkelijk ten uitvoer te brengen.
Het Europees Parlement zal blijven hameren op democratisering en eerbiediging van de mensenrechten in China en zal ook aandacht blijven schenken aan de problemen met Taiwan en Tibet. Een opmerkelijk resultaat werd 2 weken geleden behaald tijdens onze dialoog met een delegatie van het parlement van de Tibetan Autonomic Region in Brussel. Toegezegd is daarbij dat het Rode Kruis gevangenissen en werkkampen in Tibet mag bezoeken. Dat juichen wij toe en we hopen ook dat het zal gebeuren. In juni zal de China-delegatie een bezoek brengen aan China en Tibet. Op deze wijze kan het Europees Parlement zijn steentje bijdragen aan de verdere intensivering van de betrekkingen met China, want er valt zeker nog veel te leren van elkaar.

Messner (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de rapporteur, de heer Graça Moura, feliciteren. Ik wil echter alleen ingaan op het gedeelte over Tibet in dit verslag. Ik ken Tibet al meer dan twintig jaar tot in alle uithoeken. Men moet zich realiseren dat het het grootste bergland ter wereld is, met een oppervlakte die geheel Europa tussen Gibraltar en de Oeral beslaat. Tibet had en heeft deels nog een eigen cultuur, godsdienst en levenswijze. Het is nu de hoogste tijd dat de Raad een speciale vertegenwoordiger benoemt en dat heel Tibet autonoom wordt. Dat dient ook als zodanig vastgelegd te worden. Op dit moment is namelijk nog niet alles verloren, want aan de rand van het huidige Tibet bevinden zich de provincies Kham en Amdo die weliswaar niet meer bij de autonome provincie Tibet horen, maar waar de oude cultuur nog in ere wordt gehouden.
Van belang is dat getracht wordt de onderhandelingen tussen de centrale regering in Peking en de regering in ballingschap in Dharamsala in gang te zetten. Niemand wil de oude monnikenstaat terug. Indien het respect voor de mensenrechten echter gegarandeerd is, kan Tibet als autonome regio in China zijn eigen cultuur in stand houden.
Tot slot nog één ding dat mij na aan het hart ligt: de Tibetanen in ballingschap en de Tibetanen in Tibet, die al vijftig jaar met vreedzame middelen voor hun rechten strijden zonder terroristische middelen van welke aard dan ook te gebruiken, zouden in de huidige tijd, waar sprake is van een mondiaal terrorisme, niet als terroristen gebrandmerkt mogen worden. Zij dienen juist met respect behandeld te worden vanwege hun vreedzame opstelling.
Cushnahan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de rapporteur, de heer Graça Moura, bedanken voor zijn bijzonder evenwichtig verslag. Hij heeft een aantal vraagstukken aan de orde gesteld die nadere overweging verdienen.
Ik onderschrijf zijn opmerking dat de mensenrechtendialoog weliswaar nuttig is maar helaas nog geen tastbare resultaten heeft opgeleverd. De mensenrechten worden nog steeds met voeten getreden; er is nog altijd politieke onderdrukking en volgens Amnesty International was het aantal doodstraffen in China hoger dan in alle andere landen bij elkaar.
Wat de kwestie-Taiwan betreft veroordeel ik de dreigementen van president Jiang Zemin om militair in te grijpen. Alleen vreedzame onderhandelingen, gevoerd in een geest van wederzijds respect, kunnen tot een oplossing leiden. Ik vind het overigens laf dat de lidstaten van de EU geweigerd hebben een visum te verstrekken aan president Chen Shui-bian voor een bezoek aan Europa. Het is een besluit dat ingegeven is door eigenbelang en dat contraproductief zal werken.
Verder dient de EU te onderzoeken in hoeverre het wapenembargo van 1989 wordt nageleefd. Dat is met name van belang omdat de lidstaten de regels zelf mogen interpreteren. Zo is het toegestaan om militaire goederen van Ierland naar China te exporteren zolang die niet rechtstreeks aan het leger worden verkocht. Er wordt niet gecontroleerd wie de eindgebruikers zijn en of ze niet in handen van het leger vallen of van veiligheidsdiensten die ze zouden kunnen gebruiken voor doeleinden die de Europese Unie ernstig zou afkeuren. Ook in het VK is er nog altijd een bloeiende handel in militaire goederen die door de Britten zelf worden geproduceerd.
Als rapporteur voor Hongkong maak ik mij zorgen over een aantal zaken. Ik vind het echter niet het juiste moment om die zorgen nu te verwoorden. Ik hoop dat de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid de nodige initiatieven zal ontplooien om - mogelijk al in de herfst - te komen met een veel uitgebreider verslag dat ingaat op de vele zorgen die ik als rapporteur en de andere leden in dit Parlement koesteren ten aanzien van Hongkong.

Souladakis (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Graça Moura is absoluut een goed stuk werk. Dit gaat namelijk over de vraagstukken in verband met de politieke strategie en staat niet in het teken van de actuele gebeurtenissen en de dagelijkse gang van zaken in dit land.
Als wij het laatste decennium in ogenschouw nemen zien wij dat zich in China enorme veranderingen hebben voorgedaan. Tien jaar geleden voltrok zich het drama op het Tienanmenplein; nu zien wij dat op de een of andere manier een oplossing is gevonden voor het probleem van Macau en Hongkong, dat de situatie rondom Taiwan is verbeterd, China is toegetreden tot de Wereldhandelsorganisatie en in het jaar 2008, na Athene, de Olympische Spelen zal organiseren. Wat betekent dit alles? Wel, dat er positieve ontwikkelingen zijn.
Is dus alles rozengeur en maneschijn? Zeer zeker niet. Op het gebied van de mensenrechten heeft China een allesbehalve goede staat van dienst. Hetzelfde geldt voor de fundamentele vrijheden van de mens. Hier gaat het echter om de vraagstukken in verband met de politieke strategie, en dus moeten wij nagaan hoe wij onze bakens moeten uitzetten. Ons streven moet zijn een democratisch China, een China dat een pool van stabiliteit is in een meerpolige, vreedzame wereld. Daarop moeten wij onze politieke strategie afstemmen. Met het vingertje wijzen en een onevenwichtige relatie leveren geen beleid op. De bedoeling van een politieke strategie is juist ervoor te zorgen dat men niet verstrikt raakt in het actuele, dagelijkse gebeuren en verder kijkt dan zijn neus lang is.
Gematigdheid, standvastige doelstellingen en efficiëntie zijn in dergelijke gevallen de parameters voor gemeenschappelijk optreden. China heeft met ons samengewerkt in de strijd tegen het terrorisme, en dat was een wending ten goede in de ontwikkeling van dit land. Onze betrekkingen worden steeds hechter, en ik hoop dat wij in de toekomst nog meer verbeteringen kunnen vaststellen.
Als men nu ontmoetingen heeft met Chinese vertegenwoordigers stelt men vast dat het gaat om een nieuwe generatie, om jonge, goedopgeleide mensen van 30, 40, hoogstens 50 jaar met een gedegen kennis van het internationale gebeuren. Dat is zeer positief. China heeft een etiket gevonden voor deze ontwikkeling: 'marktcommunisme?. Het wil niet direct spreken over 'marktpolitiek? gezien de economische maar ook sociale situatie, maar het probeert zich geleidelijk aan om te vormen. Mijns inziens moeten wij China daarbij helpen en erop aandringen dat het zijn tekortkomingen corrigeert, en tekortkomingen heeft het! Laten wij echter niet teveel druk uitoefenen want dat zou averechts kunnen uitpakken.
Mijns inziens zit China op de goede weg. China heeft eigenlijk geluk. Het is een land, een volk met een eeuwenlange geschiedenis, met een grote cultuur en een onmetelijk cultureel erfgoed. Elke samenleving streeft via de aanpassing van haar ideologie en politieke waarden naar samenhang en daarin spelen in een land als China de geschiedenis en de cultuur een zeer belangrijke rol. Voor zover ik weet probeert men in China de sociale waarden opnieuw te drenken in Confuciaanse culturele elementen, met zijn menselijke waarden, enzovoort. Dat is een goede zaak want dit garandeert evenwichtigheid en menselijkheid.
Dit gezegd zijnde hoop ik dat wij morgen tijdens de stemming over het verslag van de heer Graa Moura het juiste politieke signaal zullen geven wat de strategie van de Europese Unie ten aanzien van China betreft.

Malmström (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben de situatie in China al vele malen in het Parlement besproken en ik ben erg blij dat er nu een uitgebreid en algemeen verslag is over de samenwerkingsstrategie van de Unie ten aanzien van dit gebied. Ik wil de heer Graça Moura gelukwensen met het uitstekende verslag; hij heeft prima werk geleverd.
China is een enorm land dat een steeds grotere rol gaat spelen op het mondiale toneel. De gevolgen van de op handen zijnde economische, sociale en politieke veranderingen in het land zijn niet te overzien. Het WTO-lidmaatschap, waar de liberalen achterstonden, zal aanleiding geven tot een verdieping van de samenwerking tussen de Europese Unie en China. Wij moeten op economisch, sociaal, cultureel en politiek gebied een uitgebreide dialoog met China tot stand brengen. Het WTO-lidmaatschap zal eisen stellen aan piraterij, milieukwesties, vakbonden, enzovoort. En wellicht kunnen wij ook ons steentje bijdragen.
Mijnheer de Voorzitter, het zal u niet verbazen dat de liberale fractie zich echter ernstig zorgen maakt over de mensenrechten in China. Wij dringen er bij de Commissie dan ook op aan om de druk op China wat dit betreft op te voeren. Overal ter wereld zijn waarnemers het erover eens dat de situatie van de mensenrechten over het algemeen verslechtert. Het lijkt erop dat China, evenals Rusland in Tsjetsjenië, de strijd tegen het terrorisme gebruikt als excuus om gewelddaden te plegen tegen minderheden. De vrijheid van godsdienstuitoefening is in China uiterst beperkt. Katholieken maken melding van systematische intimidatie en moskeeën worden in brand gestoken. In Tibet wordt de Tibetaanse bevolking erg onderdrukt, met name door monniken.
Wij maken ons ook zorgen over de foltering en vervolging van voorvechters van de democratie, vakbondsactivisten en andersdenkenden. De poging om de vrijheid van meningsuiting op internet te beperken, is vanzelfsprekend onaanvaardbaar. De dagelijkse arrestaties, folteringen en systematische vervolging van Falun-Gongaanhangers is ook uiterst zorgwekkend. Hoewel het Chinese regime vastbesloten lijkt om deze beweging de kop in te drukken, zal het daar niet in slagen. Daarom moet er een dialoog tot stand gebracht worden over deze kwestie.
Omdat in China ook meer executies plaatsvinden dan in alle andere landen, moeten wij druk uitoefenen om een moratorium tot stand te krijgen. Deze kwesties moeten de hoogste prioriteit krijgen in onze samenwerkingsbetrekkingen met China. Wij hoopten dat China de Olympische Spelen van 2008 niet zou krijgen, maar nu wij voor een voldongen feit staan, kunnen wij de Spelen maar het beste als pressiemiddel gebruiken.
Mijnheer de Voorzitter, ik heb vanaf deze plaats de mensenrechten in China al vele malen besproken. Ook zijn er al veel gesprekken gevoerd met de Chinese ambassade. Dat zal blijven gebeuren. Zolang wij liberalen in het Parlement zitten, zullen wij ons inzetten voor de mensenrechten in China.

Maes (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissaris, ik kan aan de liberalen zeggen dat zij niet alleen zullen staan in die strijd. China heeft gekozen voor de Wereldhandelsorganisatie. Dat betekent dat China bewust gekozen heeft voor openheid en dat zal niet alleen op het stuk van handel zijn. China zal hierdoor massale veranderingen kennen, die diepgaand in de samenleving zullen ingrijpen. Wij zullen de dialoog met dat reusachtige land voeren en wij zullen die dialoog moeten baseren niet alleen op de economische belangen, maar wij zullen door onze kiezers, door onze waarden, door onze instellingen, gebaseerd op democratie en mensenrechten, gedwongen worden om daar ook een ethische basis aan te geven en het is goed dat meteen duidelijk te maken aan de Chinese autoriteiten.
Hier werd melding gemaakt van de massale repressie tegen katholieken en moslims. Ik wil daarbij nog, zonder dat ik zelf ook maar enigszins deze strekking van dichtbij ken, waarschuwen voor de massale repressie tegen degenen die de Falung-Gongpraktijken beoefenen. Vreedzame mensen die met duizenden in de gevangenis worden geworpen, bloedstollende verhalen en getuigenissen hebben ons daarover bereikt. Mensenrechten en volkenrechten zijn op dit ogenblik duidelijk het zwakke punt, de democratie zal langzaam aan in de Chinese maatschappij wortel schieten en haar eigen weg zoeken. En de Chinese overheid mag daarop niet reageren met massale repressie.
Ik wil ook wijzen op de toenemende zorg die wij in dit Parlement blijvend hebben voor Tibet en voor andere gebieden in dat reusachtige land die vragen naar een mate van autonomie en die cultureel hun eigen weg willen kunnen gaan. Dit beantwoorden met enkel repressie is misdadig en ik denk dat allen die in de nabije toekomst contact hebben met de Chinese autoriteiten hun duidelijk moeten maken dat het ons en onze gemeenschappen niet alleen om geld te doen is.

Jarzembowski (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in tegenstelling tot de voorgaande spreekster ben ik er helemaal niet zo zeker van dat het lidmaatschap van de WTO automatisch tot politieke veranderingen in China zal leiden, maar daar kom ik dadelijk nog op terug. Ik denk dat het goed is dat China tot de WTO is toegetreden. Dat is geen eenvoudige opgave voor dat land geweest, omdat dit grote herstructureringsprocessen in China met zich meebrengt. Naar mijn idee is het echter in het belang van China dat er nu een aanvang gemaakt wordt met die herstructureringsprocessen. Ik denk ook dat dit een goede uitgangspositie vormt voor betere handelsbetrekkingen.
Ik zou echter een beroep op de Commissie willen doen om nauwlettend te volgen of China de verplichtingen die de toetreding tot de WTO met zich meebrengen, ook daadwerkelijk in acht neemt. De houding van China in de afgelopen jaren - nadat het land toezeggingen over bijvoorbeeld de openstelling van de verzekeringsmarkt gedaan had - is in dat opzicht niet erg bemoedigend. Er zijn toezeggingen gedaan, maar men heeft getracht om daar onderuit te komen. In zoverre hoop ik dat China ook daadwerkelijk positief inspeelt op de consequenties van de toetreding en het zou interessant zijn als de commissaris iets zou kunnen zeggen over de manier waarop de Commissie dit in de gaten zal houden
Wat de politieke dialoog betreft, hebben al mijn collega's reeds op de kwestie van de mensenrechten gewezen. De mensenrechten, waarvan wij verwachten dat China die respecteert, zijn universeel geldende - geen Europese - mensenrechten. Wij verlangen respect voor universeel erkende mensenrechten en daartoe behoren ook de rechten van minderheden, zowel op godsdienstig als op cultureel vlak. Mijn collega's hebben ook al over Tibet gesproken. Ik wil op een ander onderwerp ingaan, namelijk de vervolging van de officieuze katholieke kerk in China, die een ondergronds bestaan moet leiden omdat de regering deze katholieke kerk, die zich met het Vaticaan verwant voelt, niet erkent. Dat is onaanvaardbaar.
Wat Taiwan betreft, hoop ik dat de Volksrepubliek China de dialoog zonder voorwaarden vooraf hervat. Alleen een dergelijke dialoog kan tot een hereniging leiden, maar dan ook uitsluitend indien dat op basis van de democratie, de rechtsstaat en het respect voor de mensenrechten gebeurt. Dit Parlement zou een bijdrage moeten leveren aan het contact tussen beide landen. Wij moeten ook contacten onderhouden met de vertegenwoordigers van de Volksrepubliek China en van Taiwan.
Mijnheer de commissaris, ik hoop dat de Commissie snel haar bureau in Taipeh zal openen, zodat ook zij via haar vertegenwoordigingen in Peking en Taipeh de politieke dialoog tussen beide landen kan ondersteunen.

Maaten (ELDR).
Voorzitter, ik denk dat de rapporteur een voortreffelijk verslag heeft gepresenteerd, dat in al zijn breedheid aangeeft hoe belangrijk de relaties met China zijn en ook hoe belangrijk het is een goede dialoog te hebben met China. Ik geloof ook dat de voorzitter van de China-delegatie, mevrouw Plooij-van Gorsel, daarover zeer verstandige dingen heeft gezegd. Toch moeten we oppassen om in de relaties met China de waarheid niet uit de weg te gaan. De vorige spreker heeft er al op gewezen, en anderen ook: als de Chinese keizer geen kleren aanheeft, zullen we dat ook moeten zeggen. Dat komt nogal eens voor. Ik denk dan bijvoorbeeld, net als sommige collega's, aan de situatie met betrekking tot Taiwan en de manier waarop wij daar als Europese Unie - en ik denk met name aan onze ministers van Buitenlandse Zaken - mee omgaan, want dat is toch werkelijk hypocriet, zoals wij dat doen.
Kijk naar de waarnemersstatus van Taiwan bij internationale organisaties, bijvoorbeeld de Wereldgezondheidsorganisatie, waarvan nu sprake is. Die situatie is belachelijk. Als democratisch land zou Taiwan daar toch aan mee moeten kunnen doen. Taiwan is toch niet de PLO uit de jaren '60 en '70. Het is een land waar wij goede relaties mee onderhouden, waar wij ook politiek goede relaties mee onderhouden, dat een geweldige democratische ontwikkeling heeft doorgemaakt en wordt behandeld als een paria. Dat kan niet, Voorzitter.
Hoe kan het dat een gekozen leider als Chen Shui-bian hier niet zijn vrijheidsprijs in ontvangst kon nemen? Zijn echtgenote was hier, zeer indrukwekkend, maar de man waar het om ging, was er niet. Terwijl de Chinese leider op dit moment een glorieuze toer door de Europese Unie maakt. Ik vind het plezierig dat hij die toer maakt, daardoor kunnen we met hem praten over wat er gebeurt, ook over de positieve dingen die in China gebeuren, maar het blijft een hypocriete situatie. Want laten we helder zijn: China voldoet aan geen enkele democratische toets. Hongkong is het meest sprekende voorbeeld: daar zijn onlangs "verkiezingen" tussen aanhalingstekens geweest voor een nieuwe chief executive, en dat gebeurde op een volstrekt ondemocratische wijze. Als dat het voorbeeld is van hoe het straks met Taiwan zou moeten, mocht dat weer deel uitmaken van China, dan is dat geen erg goed voorbeeld.
Er is natuurlijk ook nog de mensenrechtensituatie aldaar en bijvoorbeeld de doodstraf moet dan toch in ieder geval genoemd worden. Wij kunnen met die doodstraf natuurlijk sowieso als Europees Parlement absoluut niet akkoord gaan, maar China spant in de wereld jammer genoeg de kroon wat betreft executies. Tussen april en juli 2001 zijn meer dan 1700 mensen geëxecuteerd, dat is meer dan in de voorgaande drie jaar in de rest van de wereld bij elkaar. Marteling en mishandeling van verdachten is ook gemeengoed.
Voorzitter, ik denk dat het goed is om aan dat geweldige verslag toch ook deze kritische kanttekeningen toe te voegen.
Dell'Alba (NI).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, door mij wordt commissaris Nielson niet begroet. Ik weet niet waarom hij hier eigenlijk zit, want voor zover het mij bekend is, zit China niet in zijn portefeuille. Het komt me voor dat commissaris Nielson zich te vaak mengt in zaken die hem niet aangaan, en ik geloof dat hij wel begrijpt wat ik bedoel. Dus het is mij een raadsel wat hij ons op dit vlak te melden kan hebben.
Beste collega's, wat dit verslag betreft: ik wilde allereerst zeggen dat wij twee uur geleden voor een document hebben gestemd dat uiterst kritisch tegenover Israël staat. Over dit thema zijn uiteenlopende standpunten ingenomen en ikzelf heb tegengestemd. Waar ik echter wel achter ben gekomen, is dat, als dit Parlement het wil, het zijn stem zeer zeker weet te verheffen. Twee uur later, mijnheer de Voorzitter, wordt ons een document over China gepresenteerd. Dit land, dat 1,2 miljard inwoners telt, onderdrukt honderden miljoenen mensen: etnische en culturele minderheden alsook gewone burgers die de vrijheid en democratie hoog in hun vaandel voeren. En wat zie ik? Dit Parlement verzint niets beters dan onder punt 10 heel timide de kwestie van de mensenrechten aan de orde te stellen, na eerst uitvoerig te hebben verklaard hoe positief het denkt over China en de ontwikkeling die dat land doormaakt, uiteraard in de handelsrelaties met de Europese Unie.
Daar doen wij dus niet aan mee! Wij radicalen weigeren zo'n aanpak, wij weigeren dit soort manicheïsme van het Europees Parlement. Enerzijds wordt namelijk een vuist gemaakt tegen de zwakkeren, zoals momenteel tegen Israël, terwijl dat land het mikpunt is van een meedogenloos terrorisme: ook vanochtend zijn er weer slachtoffers gevallen, acht doden in een Israëlische bus, mensen die natuurlijk onschuldig zijn, maar daar rept dus niemand over. Anderzijds presteert het Parlement het, nota bene op dezelfde dag, om het Chinese dictatoriale regime, dat honderden miljoenen mensen onder de knoet houdt, een blanco mandaat te geven. Daar doen wij dus gewoon niet aan mee.
Wij geloven dat dit Europa alleen maar groot is wanneer het één lijn weet te trekken wat de mensenrechten, de individuele rechten, de rechten van de minderheden betreft, en dus zullen wij niet voor een tekst stemmen die als hypocriet is bestempeld, een mening waar ik ook achter sta. Weliswaar zijn er een paar passages, zoals die over Taiwan, waar wij ons in kunnen vinden, maar de algehele opzet van deze tekst kan er bij ons echt niet door. Wij zijn van mening dat dit Parlement en de Europese Unie ten opzichte van China uit een heel ander vaatje moeten tappen.

Nielson
De Commissie verwelkomt het verslag van de heer Graça Moura over de mededeling van de Commissie over een EU-strategie ten aanzien van China.
Ik ben bijzonder verheugd dat het Parlement en de Commissie in algemene trekken tot dezelfde conclusies gekomen zijn inzake de betrekkingen tussen China en de EU in de afgelopen jaren en de invulling daarvan voor de toekomst. Hoewel er over een aantal belangrijke kwesties nog steeds verschil van mening heerst tussen China en de EU, is er de afgelopen jaren brede overeenstemming bereikt op gebieden waarop het in beider belang is om samen te werken. Een en ander is duidelijk gebleken op de succesvolle jaarlijkse topconferenties in 2000 en 2001, alsmede uit het officiële bezoek dat de heer Patten onlangs aan China heeft gebracht, en waar ik nu op in zal gaan.
Als afgezant van de Europese Unie werd hem overal waar hij zich vertoonde een uitstekend ontvangst bereid. Hij heeft zeer intensieve besprekingen gevoerd met president Jiang Zemin en vice-premier Qian Qichen, die in het gezelschap was van vijf ministers en andere politici. De besprekingen werden gevoerd in een sfeer van openheid en wederzijds vertrouwen in de betrekkingen tussen de EU en China. Tijdens zijn bezoek heeft hij een aantal sterke signalen opgevangen die erop duiden dat de groeiende rol van de EU in de wereld wordt erkend, de recente snelle verbetering van de onderlinge betrekkingen op prijs wordt gesteld, en dat de oprechte wil bestaat om de betrekkingen verder uit te bouwen en om op alle niveaus samen te werken.
Gedurende zijn bezoek wist de heer Patten over te brengen dat alle lidstaten het Chinabeleid van de EU onderschrijven. Voorts verklaarde hij dat er indrukwekkende resultaten zijn geboekt, niet alleen in de samenwerking op handels- en investeringsgebied, maar ook ten aanzien van bilaterale en transnationale knelpunten op gebieden als immigratie, milieu, wetenschap en technologie. De dialoog over regionale en internationale kwesties, zoals het schiereiland Korea, ASEM, Afghanistan en het internationaal terrorisme, is voor beide partijen in toenemende mate vruchtbaar verlopen.
Terugkomend op het verslag wil ik stellen dat hierin het juiste gewicht wordt toegekend aan de gebeurtenissen van 11 september, de aanvang van de strijd tegen het internationaal terrorisme en de toelating van China tot de WTO. Deze ontwikkelingen zullen in de nabije toekomst tot op zekere hoogte een rol spelen in de wijze waarop de betrekkingen tussen de EU en China zich op het wereldtoneel zullen ontwikkelen. In dit verband verwelkomt de Commissie, in navolging van het Parlement, China's steun aan de internationale strijd tegen het terrorisme en diens bijdrage aan de wederopbouw van Afghanistan.
In het verslag wordt China gelukgewenst met zijn toetreding tot de WTO en wordt steun uitgesproken aan de voortzetting van China's economische en sociale hervormingen. De Commissie schaart zich achter deze woorden. China heeft 15 jaar taaie onderhandelingen achter de rug over het lidmaatschap van de WTO en in die periode heeft het land een lange weg afgelegd. Was China voorheen een tamelijk geïsoleerd, in zichzelf gekeerd land met een centrale planeconomie en de deur nog maar net op een kier, nu staat het land op het punt om - laten wij hopen - een groot aantal van de nog resterende vrijhandelsbarrières weg te nemen. Om die reden is China toegetreden tot de WTO. Wij zullen er nu op moeten letten dat China zijn toezeggingen nakomt.
Tevens nemen wij met voldoening kennis van het gegeven dat de toetreding tot de WTO het hervormingsproces zal versnellen. Wij zijn ons echter wel bewust van een aantal ernstige bijverschijnselen die de vereiste hervormingsmaatregelen met zich mee zullen brengen, zoals problemen met de werkloosheid, een trek naar de steden, enzovoort. Wij zullen ons uiterste best doen om China bij te staan in deze moeilijke overgangsperiode.
De mensenrechtensituatie in China is de afgelopen jaren in enkele opzichten verbeterd, met name op het vlak van de sociale en economische rechten. Wij blijven echter diep bezorgd over de algemene stand van zaken met betrekking tot de mensenrechten. Wij blijven ons echter committeren aan de mensenrechtendialoog. Alhoewel wij beseffen dat het hier een zaak van de lange adem betreft, geloven wij niettemin dat de politieke en burgerlijke rechten in China verbeterd moeten worden, ook op korte termijn. De heer Patten heeft tijdens zijn bezoek een aantal specifieke kwesties besproken op mensenrechtengebied, met name met minister van Buitenlandse zaken Tang.
Het verslag vestigt de aandacht van de Chinese regering op het belang de religieuze en culturele erfenis te respecteren van Tibet, alsmede de identiteit van het Tibetaanse volk. Enkelen onder u hebben al gesproken over voorzitter Re Di, het hoofd van de delegatie van het Nationale Volkscongres van de Tibetaanse Autonome Regio. De voorzitter, die vorige maand nog een bezoek heeft afgelegd aan het Parlement, verzekerde ons dat de Chinese regering veel aandacht besteedt aan de bescherming van de minderheden en hun religieuze vrijheden. Wij hechten veel belang aan deze kwesties en nemen dan ook verheugd kennis van deze woorden. Desalniettemin zullen wij de situatie in Tibet nauwlettend blijven volgen. Wij blijven pleiten voor een rechtstreekse dialoog tussen Peking en de Dalai Lama. Ook deze kwesties heeft de heer Patten besproken met minister van Buitenlandse zaken Tang en vice-premier Qian Qichen.
Wat onze samenwerking met China betreft, kan ik de heer Dell'Alba informeren dat die op jaarbasis een bedrag van circa 50 miljoen euro beloopt. Wij zijn begonnen met een normale uitgangssituatie en een breed palet aan gefinancierde activiteiten, en nu zijn wij op een cruciaal punt aanbeland. Op 1 maart van dit jaar heeft de Commissie namelijk een landenstrategienota goedgekeurd waarmee ons samenwerkingsverband met China naar een hoger plan wordt getild, waarmee de samenwerking op hetzelfde niveau komt te liggen als het wereldwijde ontwikkelingsbeleid van de EU, dat valt onder de commissaris voor ontwikkelingssamenwerking.
Ondersteuning van het sociaal-economisch hervormingsproces, duurzame ontwikkeling en milieubescherming, stimuleren van behoorlijk bestuur, de mensenrechten en rechtsstatelijkheid zullen de speerpunten vormen binnen het toekomstig samenwerkingsverband met China. Deze prioriteiten zijn gekozen op basis van onderzoek, waarbij is gekeken naar wat nodig is om onze algemene basisbeginselen op het gebied van armoedebestrijding ten uitvoer te kunnen leggen op een wijze die past binnen de Chinese situatie.
Naast de verschillende aspecten die ik hier heb genoemd, zijn er nog diverse andere onderwerpen waar wij veel belang aan hechten, zoals de betrekkingen met Hongkong, Macau en Taiwan, en internationale vraagstukken zoals het broeikaseffect en illegale immigratie. Ik heb echter onvoldoende tijd om daar vandaag op in te gaan.
Tot mijn voldoening neem ik er kennis van dat in het verslag opnieuw wordt gewezen op het grote belang dat de EU toekent aan een stabiel, welvarend en open China dat gehecht is aan de beginselen van democratie, vrije markt en rechtsstatelijkheid en aan de mensenrechten. Daarnaast begroet ik de oproep in het verslag dat de EU een steunbeleid voor China moet voeren om dit land een duwtje in de juiste richting te geven. Dat is precies wat wij voor ogen hebben, en om dit te bereiken zullen wij niet alleen de dialoog, maar ook onze samenwerkingsinspanningen over de gehele linie opvoeren.
Tot slot wil ik er nogmaals op wijzen dat het wat China betreft wel langer zal duren voordat onze doelstellingen gerealiseerd zullen zijn. Er is een Chinees spreekwoord waarin dit treffend wordt uitgedrukt, en die luidt: "Gras groeit niet door eraan te trekken".
De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het debat over het verslag (A5-0071/2002) van de heer Fatuzzo, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de mededeling van de Commissie 'Ondersteuning van de nationale strategieën ten behoeve van veilige en betaalbare pensioenen door middel van geïntegreerde benadering? (COM(2001)362 - C5-0012/2002 - 2002/2017(COS)).

Fatuzzo (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wilde ik mijn gelukwensen overbrengen aan de Commissie die hier door mevrouw Diamantopoulou wordt vertegenwoordigd. Ik vind het wel vervelend dat zij zich om moet draaien om mij te horen. Als ik tijd had, zou ik tegenover haar gaan zitten, zodat ze me kan zien terwijl ik praat, want ik vind het niet zo handig dat ik me in allerlei bochten moet wringen om naar haar te kijken.
Afgezien daarvan wilde ik zeggen dat dit verslag vooral ingaat op de problemen van de ouderen in Europa en het belang dat zij bekleden. Het aantal ouderen in Europa, en binnenkort in het uitgebreide Europa, zal oplopen tot zeker 100, 120 miljoen mensen, en dat betekent dat dit verslag een grote groep burgers van de Europese Unie aangaat. Ik zeg dit met de nodige klem, want zodra ouderen niet meer werken, worden zij helaas door de regeringen en vooral door de respectievelijke ministers van Begroting beschouwd als burgers die niet meer bestaan, als mensen waarvan men denkt: hoe minder ervan rondlopen, hoe beter dat is. Men ziet die mensen als een last voor de overheidsfinanciën, terwijl wij het er allemaal toch roerend over eens zijn dat oud zijn betekent dat je een heel leven gewerkt hebt, dat je een leven lang kromgelegen hebt om datgene op te bouwen dat je thans om je heen ziet. Het zou dus niet meer dan logisch zijn ouderen een mooier leven te laten leiden dan jongeren.
Ik moet zeggen dat uit de vergaderingen en besprekingen die binnen de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken met de vertegenwoordigers van alle fracties zijn gehouden, gebleken is dat iedereen dezelfde doelstellingen nastreeft: wij vinden allemaal dat Europa op de een of andere manier de gepensioneerden moet helpen om het beter te krijgen. Dat is een belangrijk uitgangspunt. Dat er verschil van mening is over de manier waarop een en ander moet gebeuren, is normaal. Zo zit de democratie nu eenmaal in elkaar en zo hoort het ook te gaan als er belangrijke onderwerpen aan de orde zijn.
In dit bestek wilde ik het vooral de vinger op de zere plek leggen. Ik vind het beter om eerst een bittere pil te serveren, zodat daarna desnoods de betere berichten aan bod kunnen komen. Ik zal dus meteen maar zeggen dat ik persoonlijk tegen de verklaring van de Europese Raad van Barcelona ben. Daarin werd namelijk geheel onverwachts - niemand was erop bedacht - het idee geopperd om de gemiddelde werkduur van de burgers van heel Europa met vijf jaar te verlengen, en wel nog vóór het einde van 2010.
Met de andere fracties en met name met de rapporteur van het vorige verslag, de heer Cercas van de socialistische fractie, zijn wij het eens geworden over een amendement waarin dat besluit, dat genomen is zonder het Europees Parlement vooraf te raadplegen, wordt afgekeurd. Ik moet hierbij vertellen dat ik ook inhoudelijk volkomen tegen dat besluit gekant ben, en aangezien een fractie die hier tegenover mij zit twee amendementen tegen dat besluit heeft ingediend, vind ik persoonlijk dat ik hiervoor moet stemmen. Volgens mij zouden de burgers alleen onder twee voorwaarden de gelegenheid moeten krijgen om langer te werken. Als iemand genoeg premie heeft betaald om in aanmerking te komen voor een pensioen, als die persoon dus een voldoende aantal jaren in zijn leven heeft gewerkt, dan mag hij nog onder twee voorwaarden aan de slag blijven. In de eerste plaats moet het op basis van vrijwilligheid gaan, dus de persoon in kwestie mag niet gedwongen worden 45, 50 of 60 jaar van zijn leven te werken, wat de Commissie dus wel in haar verslag stelt. Ten tweede - en dat is mijn eigen toevoeging - moet er geen sprake zijn van werkloosheid onder de jongeren. Zodra er werkloze jongeren zijn, moeten ouderen die al gewerkt hebben en een pensioen genieten, aan de kant gaan.
Aangezien mijn spreektijd ten einde loopt, zal ik in mijn stemverklaring nog iets anders zeggen over dit verslag.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer Fatuzzo. Niemand betwijfelt uw prachtige staat van dienst op het gebied van stemverklaringen!

Kuckelkorn (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de rapporteur heeft opgemerkt dat het niet zo eenvoudig was om een advies aan het Parlement voor te leggen. In het advies wordt uitgegaan van verschillende ideeën. Ik wil hier nader ingaan op twee belangrijke punten die betrekking hebben op de procedure. Ik onderken het gevaar dat de discussie over het open coördinatieproces alleen maar door ambtenaren en zogenaamde deskundigen wordt gevoerd en niet in het openbaar plaatsvindt. Deze kwestie is daarvoor echter veel te belangrijk, want er dient een vergaande nieuwe beleidskoers uitgestippeld te worden, en dat kan niet uitsluitend in besloten kring plaatsvinden.
Daarom moet het Europees Parlement als belangenbehartiger van de bevolking bij dit proces betrokken worden. Ik herhaal op deze plaats de eis dat wij een interinstitutioneel akkoord over de open coördinatiemethode nodig hebben.
Tot slot wil ik nogmaals het volgende tegen de Commissie en de lidstaten zeggen. Wij moeten concrete vorderingen maken bij het oplossen van de problemen die de mensen in Europa bezighouden, zoals bijvoorbeeld de pensioenen. Wij hebben op korte termijn een herziening nodig van verordening 1408/71 voor de coördinatie van verzekeringssystemen. Wij hebben eenvoudige regels nodig voor het vermijden van pensioenbreuken. Wij hebben oplossingen nodig voor de fiscale benadering van bedrijfspensioenen en die mogen niet alleen tot stand gebracht worden op basis van een open coördinatie; hierbij dient ook het Europees Parlement, als belangenbehartiger van de Europese bevolking, betrokken te worden.

Sanders-ten Holte (ELDR)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris en collega's, allereerst wil ik de heer Fatuzzo hartelijk danken voor het voorliggende verslag. Het is zeer belangrijk dat men bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd kan rekenen op een redelijk en evenwichtig pensioenstelsel, of men nu in Finland woont of in Portugal. Dat geldt voor vrouwen en dat geldt ook voor mannen. En met name over die eerste groep wil ik het met u hebben. Ik wil een drietal punten aanstippen die speciaal vrouwen betreffen.
Ten eerste, de pensioenstelsels moeten effectief gericht zijn op het voorkomen van armoede en sociale uitsluiting. Bij veel van de huidige stelsels komt het nog te vaak voor dat vooral oudere, alleenstaande vrouwen ver onder de armoedegrens zitten. Vaak beschikken zij door hun keuze om zich aan hun familie te wijden en geen beroepsleven op te bouwen, nauwelijks over individuele pensioenrechten. Ik roep de lidstaten dan ook nadrukkelijk op om hun stelsels zodanig te hervormen dat vrouwen, maar ook mannen die door familieomstandigheden niet op de arbeidsmarkt actief zijn, toch de gelegenheid krijgen individuele pensioenrechten op te bouwen. Deeltijds werken, vooral ook door vrouwen gedaan, levert ook problemen op voor het opbouwen van pensioenrechten en hier zouden ook mogelijkheden moeten zijn voor het opbouwen van extra rechten.
Een tweede punt, in haar mededeling wijst de Commissie erop dat het voor de betaalbaarheid van de pensioenstelsels essentieel is dat de totale arbeidsparticipatie groter wordt. De heer Fatuzzo wees daar net ook op. In Laken heeft men een streefcijfer van 60 procent voor vrouwen in 2010 genoemd. Een lofwaardig streven, maar of de vrouwen, zoals in sommige landen het geval is, bereid zijn om daarbij een grotere premiebijdrage voor hun pensioen te leveren dankzij de zogeheten actuariële factoren, dat wens ik te betwijfelen. Het feit dat zij statistisch gezien een grotere levensverwachting hebben, hoeft niet te leiden tot discriminatie. Het beginsel van solidariteit tussen de geslachten moet hier juist spelen. Ik roep de lidstaten op hier aandacht aan te besteden.
Een derde punt, de Commissie stelt voor de open coördinatiemethode te gebruiken ter ondersteuning van de nationale strategieën en daarvoor zijn genderspecifieke data en indicatoren nodig. Ook daaraan moet worden gedacht.
Tenslotte is het voor de toekomst van een vergrijzend Europa van het grootste belang dat er veilige, toereikende en betaalbare pensioenstelsels zijn die garanderen dat de gepensioneerde man en vrouw een waardig en zelfstandig leven kunnen leiden en ten volle aan het maatschappelijk en cultureel leven kunnen deelnemen.

Karas (PPE-DE).
Mevrouw de commissaris, mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik geloof dat wij ons allemaal realiseren dat de zorg voor goede pensioenvoorzieningen in de toekomst een van de grootste uitdagingen vormt voor het budgettair, sociaal en maatschappelijk beleid. Kortom, het is een van de grootste menselijke uitdagingen van deze tijd. Dat is een gevolg van de demografische ontwikkeling, dat wil zeggen van het feit dat in de komende jaren ongeveer eenderde deel van de bevolking de pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt, waarbij er gelukkig wel sprake is van een steeds hogere levensverwachting.
Wij, de Fractie van de Europese Volkspartij/Europese Democraten steunen de drie belangrijkste voorstellen van de Commissie. Daarmee moet alles in het werk worden gesteld om een toereikend pensioenniveau te realiseren, om de betaalbaarheid van openbare en particuliere pensioenregelingen te waarborgen en om de pensioenstelsels te moderniseren, zodat de pensioenvoorzieningen ondanks de veranderde kadervoorwaarden ook in de toekomst zekerheid zullen bieden.
Wij hebben het steeds over heel veel mobiliteit, flexibiliteit en over de interne markt. Ook tegenwoordig moet echter nog steeds heel duidelijk gesteld worden dat sociale zekerheid voor deze mobiliteit, flexibiliteit en functionerende interne markt een randvoorwaarde is. De mensen hebben zekerheid nodig voordat ze mobiel worden. Als fractie zijn wij dan ook duidelijk voorstander van de uitbreiding van het drie-pijler-model, dat gebaseerd is op de verantwoordelijkheid van de overheid, op de verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven - in de zin van overeenstemming tussen werknemers en werkgevers - en op de particuliere of individuele pensioenregelingen. Het gaat om de onderlinge samenhang van alle drie de pijlers van het pensioenstelsel. De last mag niet slechts door een pijler gedragen worden.
In dit verband moet er echter ook op gewezen worden dat er op dit moment sprake is van een verschil in bevoegdheden. De lidstaten zijn verantwoordelijk voor de systemen, voor de onderlinge verhouding van de pijlers, en voor het belastingrecht en het arbeids- en sociaal recht. De verantwoordelijkheid voor de interne markt, voor de mobiliteit en voor grensoverschrijdende activiteiten ligt op Europees niveau. Daarom zijn wij voorstander van een betere coördinatie, maar niet dusdanig dat de politiek en het Europees Parlement buitengesloten worden, waarbij wij dus als het ware buitenspel gezet worden. Coördinatie is prima, maar dan wel met een medebeslissingsrecht voor de politiek verantwoordelijken en de vertegenwoordigers van de burgers.
Wij zijn verantwoordelijk voor de bedrijfspensioenen, en wel grensoverschrijdend. Dat is een belangrijk punt in het actieprogramma voor de financiële dienstverlening. Het slotdocument van Barcelona bevat wederom een oproep om de tweede pijler ook op Europees niveau te regelen. Met meer dan 460 stemmen heeft het Europees Parlement in juli 2001 zijn standpunt kenbaar gemaakt. Wij wachten echter tot op de dag van vandaag op het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Het gaat zelfs zo ver dat de verantwoordelijke commissaris in een interview aan de Financial Times gezegd heeft dat hij het voorstel van de Commissie intrekt, ondanks het feit dat wij hem hebben opgeroepen om voor een Europese regeling te zorgen, ondanks het feit dat de tijdsdruk in Barcelona is opgevoerd. Wij verlangen van degenen die bevoegd en verantwoordelijk zijn dat ze datgene doen waarvoor ze de verantwoordelijkheid op zich genomen hebben en dat ze voor zichzelf ook een tijdslimiet vaststellen: het wordt tijd dat er eindelijk actie ondernomen wordt, want als het nemen van maatregelen achter de politieke doelstellingen aan blijft lopen, hebben nieuwe verslagen en resoluties ook geen nut meer.
Raad, kom eens in actie!
Van Lancker (PSE).
Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's. Mijnheer de Voorzitter, mijn eerste bede is er een aan u. Eigenlijk is mijn eerste opmerking dat dit verslag minstens één maand, misschien wel vele maanden te laat komt. Dit verslag had moeten kunnen meegaan naar de Top van Barcelona, waar over de pensioenen is gediscussieerd. Mijnheer de Voorzitter, het Parlement heeft al zo'n bescheiden rol in de open coördinatiemethode dat we dringend methoden moeten vinden in dit presidium om veel sneller op de bal te kunnen spelen als Parlement. Anders verliezen we gewoon elke geloofwaardigheid in dit debat. Nu, Voorzitter, ik hoop dat u dit aan het presidium kenbaar kan maken en dat u daar ook een oplossing voor vindt.
Dit gezegd zijnde wil ik rapporteur Carlo Fatuzzo bedanken voor het feit dat hij in dit verslag de lijn van het Parlement consequent heeft doorgetrokken en de standpunten die wij vertolkt hebben in het verslag van collega Cercas Alonso, consequent heeft doorgetrokken, want dat is voor mijn fractie zeer belangrijk. Eindelijk is na jaren het stilzwijgen doorbroken in een belangrijk dossier als de pensioenen. Nu, stilzwijgen, mijnheer de Voorzitter, is een zeer relatief begrip. Want al sinds jaar en dag houdt de Ecofin-Raad zich bezig met de pensioenen, maar vanuit het perspectief van het stabiliteitspact, van de brede economische richtsnoeren, en dus uitsluitend vanuit de financierbaarheid van de pensioenen. En het is dan ook de grote verdienste van de Commissie, van het Comité voor sociale bescherming en van mijn eigen minister, Frank Vandenbroucke, onder Belgisch voorzitterschap, dit eindelijk ook op een sociale manier op de agenda te hebben geplaatst. Want laten we duidelijk wezen, als wij ons Europees sociaal model willen veiligstellen, als we de solidariteit tussen en binnen de generaties in de pensioenen willen veiligstellen, als we de pensioenen ook deel willen laten uitmaken van een strategie tegen armoede en voor inkomensgarantie, dan moet dit duidelijk op een sociale agenda. En dan mag dit dossier inderdaad wel hoofdzakelijk de bevoegdheid zijn van de lidstaten, Voorzitter, maar dat betekent niet dat wij Europees niet akkoord kunnen raken over de sociale doelstellingen van het pensioenstelsel, en daarvoor is denk ik dit verslag bijzonder belangrijk.
Wij vinden ook in onze fractie dat de doelstellingen op dit moment nog vaag en algemeen zijn, maar daarom juist hebben we dit soort van verslagen nodig, om er in de volgende jaren voor te zorgen dat die open coördinatiemethode concreter wordt. En ik ben dan ook bijzonder ongerust en bijzonder verwonderd over de houding van de GUE/NGL-Fractie enerzijds, maar anderzijds ook van de EVP, die uitgerekend nu gas wil terugnemen en een aantal van onze standpunten wil terugschroeven. Niet alleen met betrekking tot de open coördinatiemethode, maar ook over de sociale doelstellingen van het pensioenstelsel. Voorzitter, hier breekt echt mijn klomp. Als we opkomen voor rechten in de tweede pensioenpijler, dan begrijp ik niet waarom we dit niet zouden doen voor de wettelijke pensioenstelsels. Dit is trouwens nog een reden van mijn bekommernis. Ik heb de indruk, Voorzitter, dat er de laatste tijd ook in de Raad enige terughoudendheid opgetreden is. Na het sterke elan dat gelanceerd is onder Zweeds en Belgisch voorzitterschap, heb ik de indruk dat de Raad onder Spaans voorzitterschap een beetje gaat terugdeinzen, en dat men inderdaad uitstel geeft aan landen die hun pensioenplannen niet klaar hebben, dat er geen werk meer gemaakt wordt van indicatoren die deze open coördinatiemethode concreter kunnen maken, en dat bovendien Barcelona uitsluitend een Top geweest is over activering.
Voorzitter, een laatste woord, laat daar geen enkele dubbelzinnigheid over bestaan. Ook mijn fractie is overtuigd van het feit dat er meer mensen aan het werk zullen moeten om de pensioenstelsels in de toekomst betaalbaar te maken. Maar laat ons dan ook duidelijk zijn over die sociale doelstellingen, laat ons duidelijk zeggen dat het niet gaat over het verhogen van de wettelijke pensioenleeftijd, maar over het invoeren van stimulerende maatregelen die mensen aanmoedigen om op de arbeidsmarkt te blijven, en over een resolute strijd tegen elke vorm van discriminatie, op basis van leeftijd op de arbeidsmarkt. Voorzitter, ik hoop dat wij in onze stemming duidelijk zullen kunnen maken dat het ons daar om te doen is. En ik hoop dan ook dat de EVP geen spelletjes zal gaan spelen met deze open coördinatiemethode en samen met ons voor het verslag van Carlo Fatuzzo zal stemmen.

Jensen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen feliciteer ik de heer Fatuzzo met zijn verslag over dit onderwerp dat hem zo na aan het hart ligt. Ik wil twee dingen zeggen, waarover de heer Kuckelborn het ook reeds had. Deze betreffen enerzijds de open coördinatie van pensioenen en anderzijds de interne markt voor aanvullende pensioenregelingen.
De open coördinatie - waarbij de lidstaten gemeenschappelijke doelstellingen en richtsnoeren voor het toekomstig beleid inzake pensioenen vaststellen, de ontwikkeling analyseren en ervaringen uitwisselen - is in vele opzichten een goede vorm van samenwerking. Het is ook fijn dat het debat over de toekomstige pensioenen zich niet meer beperkt tot de nationale financiën en de vaststelling dat het de komende decennia zeer moeilijk wordt om de vele gepensioneerden te kunnen betalen. Het is positief dat de lidstaten overleggen hoe zij ervoor kunnen zorgen dat er in de toekomst voldoende middelen zullen zijn om de gepensioneerden een goed en veilig bestaan te kunnen bieden. Toch is er een probleem met de open coördinatie, namelijk het democratisch tekort. De doelstellingen en richtsnoeren die de lidstaten onderling afspreken voor de pensioenen in de toekomst, worden in eerste instantie bepaald door gedelegeerden op "hoog niveau", namelijk door ambtenaren die door hun regering zijn afgevaardigd. De akkoorden worden daarna door de ministers bekrachtigd en men kan ervan uitgaan dat deze ministers een mandaat van de bevolking hebben gekregen. Dit is een vermoeden, want er is geen publiek debat over dergelijke dingen. Als de EU wetgeving aanneemt, is er in de lidstaten een publiek debat, een debat in de nationale parlementen en een systeem voor raadpleging van belangengroepen, zodat de politici over een zakelijke basis voor hun besluitvorming beschikken. Het Europees Parlement houdt publieke debatten, zodat het publiek kan luisteren en horen wat de argumenten voor onze besluiten zijn. Belangengroepen kunnen zich in het debat laten gelden. Deze besluitvormingsgrondslag en het publiek debat ontbreken in de methode van open coördinatie tussen de lidstaten. Indien men deze samenwerkingsvorm ernstig opvat en vindt dat ze in het gevoerde beleid tot uiting moet komen, dan moet men de deuren opengooien wanneer besluiten worden genomen omtrent doelstellingen en richtsnoeren. De nationale parlementen moeten actief bij deze samenwerking betrokken worden alsook de lokale autoriteiten en belangenorganisaties. Ook het Europees Parlement kan een positieve rol spelen, omdat het alle culturen vertegenwoordigt en de zaken vanuit een globaal perspectief benadert. Er kan niet genoeg op democratisering van de open coördinatie worden aangedrongen, en daarvoor doe ik een oproep aan de Raad. De samenwerking betreffende een onderwerp als de pensioenen in de toekomst vereist ongetwijfeld openheid, want het is een onderwerp dat ons allen na aan het hart ligt. Een grotere openheid kan de vrees voor de gevolgen van mogelijke pensioenhervormingen wegnemen.
Het tweede punt waarover ik het kort wil hebben, is een verzoek aan de Raad en de Commissie om de richtlijn over aanvullende pensioenen zo snel mogelijk aan te nemen. Uiteraard moeten wij de juiste beslissing nemen. Restrictieve regels die de bestaande regelingen hinderen, moeten we vermijden. Als we dat voor ogen houden, is het alleen nog belangrijk de zaken te bespoedigen. Met gemeenschappelijke regels kunnen wij het leven van de grensoverschrijdende werknemers vergemakkelijken, en het concurrentievermogen en de efficiëntie van de pensioenaanbieders bevorderen.

Lambert (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mij aansluiten bij de woorden van dank aan de rapporteur. Wij weten allemaal dat hij zich zeer betrokken voelt bij dit onderwerp, en hij heeft eindelijk de kans gekregen vijf volle minuten hieraan te wijden.
Ik sta achter de meeste opmerkingen die gedurende het debat zijn gemaakt. Op het gebied van veilige en betaalbare pensioenen heerst met name het probleem dat vrouwen worden benadeeld. Er zit een sterke, genderspecifieke dimensie aan de pensioenkwestie. Wij hebben geconstateerd dat er sprake is van ernstige ongelijkheden, vooral bij bedrijfspensioenen, maar zelfs ook bij staatspensioenen. Als vrouwen gekozen hebben voor het huishouden, een deeltijdbaan of een flexbaan wordt dat namelijk effectief afgestraft. Nu steeds meer mensen volgens nieuwe werkpatronen werken, moeten wij ervoor zorgen dat de ouderdomsvoorzieningen hieraan worden aangepast en veilig worden gesteld voor zowel mannen als vrouwen. Het mag geen verbazing wekken dat, zodra meer mannen flexibel gaan werken, er plotseling veel meer stemmen opgaan om pensioenregelingen af te stemmen op verschillende nieuwe werksituaties. Dit mag misschien wat cynisch overkomen, maar het is wel waar.
Zoals mevrouw Van Lancker al heeft opgemerkt, heeft dit vraagstuk voor een groot deel te maken met armoede. Wij moeten constateren dat in te veel landen gepensioneerden vaak niet rond kunnen komen van hun basispensioen en daardoor niet volledig aan de maatschappij kunnen deelnemen. Dit probleem is natuurlijk op te lossen door meer geld uit te trekken voor fatsoenlijke staatspensioenen. Hiervoor moet een politieke keuze worden gemaakt. Mijn fractie is van mening dat als er zorgvuldige keuzen gemaakt worden inzake de besteding van middelen, de pensioenkosten geen ontwrichtende werking zullen hebben op de economie of de samenleving. Wat er gebeurd is met de mensen die op keurige wijze geprobeerd hebben via het bedrijf inkomen te investeren in hun pensioenen - ik doel op de toestanden rondom Enron, of Equitable Life in mijn eigen land - toont aan dat de markten soms niet meer te vertrouwen zijn dan de regeringen. In dit verband komt ook het democratisch tekort in de open coördinatie steeds duidelijker aan het licht. Het gaat hier om een vraagstuk waar wij ons op de kortst mogelijke termijn over moeten buigen.

Ainardi (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, het debat over de evolutie van de pensioenstelsels vindt plaats tegen de achtergrond van een veranderde demografische context in Europa. Deze verandering is een zware uitdaging en wordt veroorzaakt door het alsmaar toenemende aantal pensioengerechtigden, dat op zijn beurt weer het gevolg is van de verhoogde levensverwachting.
In naam van het stabiliteitspact en de bestrijding van de overheidstekorten hebben de Commissie en de Raad vaak aangedrongen op een hervorming van de pensioenstelsels. De nationale bevoegdheid inzake pensioenen blijft buiten schot. Wel wordt ons voorgesteld, zoals ook in het verslag van de heer Fatuzzo, de open coördinatiemethode te volgen. Dit is een geïntegreerde aanpak ten dienste van de nationale strategieën die erop gericht is zekere en betaalbare pensioenen te garanderen. De vraag is nu in hoeverre zo'n samenwerking zinvol is en welke middelen nodig zijn om tot zekere en betaalbare pensioenen te komen. Pensioengerechtigde leeftijd, gewaarborgde pensioenrechten, hoogte van de uitkering, kortom, het geheel aan pensioensvoorwaarden: het ligt allemaal erg gevoelig aan het einde van een lange professionele loopbaan, van een heel menselijk parcours ook. We hebben hier te maken met een positieve band van solidariteit tussen de generaties in onze samenleving.
Het is een goede zaak dat de heer Fatuzzo in zijn verslag onderkent dat het pensioendebat over meer gaat dan alleen financiering. Mensen moeten immers ook van hun rechten verzekerd kunnen worden. Ook is het goed dat hij voorstelt de open coördinatiemethode van een steviger democratisch fundament te voorzien door NGO's, sociale partners, kandidaat-lidstaten en Europees Parlement bij dit proces te betrekken. Zij kunnen meewerken aan het vastleggen van indicatoren en het creëren van opvolgingsmechanismen waarmee de hervorming en de modernisering van het systeem op doeltreffende wijze kunnen worden geëvalueerd. Niettemin is men het in het verslag in beginsel met de Commissie eens over een universele pensioenregeling, ook al is er een minpunt, namelijk dat de Commissie gevraagd wordt de voorkeur te geven aan op solidariteit gebaseerde stelsels van gefinancierde pensioenen boven individuele financiële pensioen- en spaarregelingen.
Ik weet niet of dat een antwoord is op de vragen van mevrouw Van Lancker, maar ten gronde gaat het verslag in dezelfde richting als de denkbeelden van de Commissie: een versterking van de ad hoc reservepensioenfondsen en naleving van het stabiliteitspact door de overheidsuitgaven ongemoeid te laten. Wij hebben toch allemaal de Europese Raad van Barcelona in ons achterhoofd, waar het opschuiven van de pensioengerechtigde leeftijd in de Unie met vijf jaar tegen het jaar 2010 als doelstelling is genoemd.
Uiteraard is de financiering ter discussie gesteld. Het omslagstelsel kan gezien de zich wijzigende demografische omstandigheden niet blijven bestaan zonder een versterking van de fondsen. Iets anders zou onverantwoord zijn. We moeten dus op zoek naar nieuwe middelen. Daarvoor zouden we volgens ons meer aandacht moeten besteden aan twee mogelijkheden: meer en concretere stappen ten gunste van de werkgelegenheid, met enerzijds betere banen die nieuwe premiebetalers aantrekken, en anderzijds een belasting op financiële opbrengsten die gelijk is aan de loonbelasting. Over dit laatste heeft mijn fractie een amendement ingediend.

Della Vedova (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de heer Fatuzzo van harte feliciteren met dit verslag, waaraan hij stellig net zo geconcentreerd en hartstochtelijk heeft gewerkt als hij al jaren gewoon is zodra dit thema aan de orde is.
Er zijn zeker positieve kanten aan dit verslag. Zo vind ik het bijzonder prijzenswaardig dat de nadruk wordt gelegd op het verband tussen arbeidsmarkt en sociale bescherming. Zolang de arbeidsmarkt in Europa vastgeroest blijft, zolang de werkgelegenheid - vooral onder de jongeren en ouderen van de actieve bevolking - door een beleid van protectionisme en belangenafscherming op het huidige lage peil blijft, zolang deze opzet van de arbeidsmarkt aanhoudt, zal het moeilijk, zo niet onmogelijk zijn ervoor te zorgen dat de gepensioneerden van vandaag en morgen kunnen rekenen op waardige, en op de langere termijn ook nog betaalbare omstandigheden
Toch geloof ik dat een paar punten meer aandacht behoeven. De pensioenregeling is geen eenvoudig probleem om aan te pakken en het is ook niet denkbaar dat de zaak wel wordt opgelost zonder dat daar bijkomende kosten aan verbonden zijn. Hier zijn belangen mee gemoeid die zowel gerechtvaardigd als duidelijk omlijnd zijn. Er zijn belangen die wel en belangen die niet beschermd worden. Aan de ene kant hebben we sterke, ook politieke lobby's - en dat is maar goed ook - van gepensioneerden die stemmen en/of bij een vakbond staan ingeschreven. Aan de andere kant is er een lobby die absoluut geen macht heeft, omdat de leden daarvan niet stemmen en niet bij een vakbond zijn ingeschreven: dat zijn de jongere generaties. Ik geloof dat de kwestie van de sociale voorzieningen allereerst een kwestie van belangenbotsing tussen de generaties is, en in deze fase zijn het de jongere generaties die het onderspit delven, die ondervertegenwoordigd zijn. Zij zouden een spreekbuis moeten hebben in dit Parlement en, vind ik, in dit verslag.
De hervorming van de arbeidsmarkt en de hervorming van de sociale voorzieningen moeten voorkomen dat dit generatieconflict uit de hand loopt. De hervormingen die doorgevoerd moeten worden, hoeven maar een paar richtsnoeren te volgen. Essentieel is daarbij dat de pensioengerechtigde leeftijd opgetrokken wordt. Wij weten allemaal hoe de bevolkingsgroei verloopt, wij weten wat de huidige levensverwachting is en de levenskwaliteit van bejaarden. Daarom mogen wij ons niet blijven vastklampen aan criteria van sociale voorzieningen die misschien dertig of veertig jaar geleden in orde waren.
Ik rond af, mijnheer de Voorzitter. Er moet korte metten worden gemaakt met voorkeursbehandelingen van bepaalde groepen, en er moet steeds meer ruimte worden geschapen voor kapitalisatiestelsels, dus de tweede of derde pijler. Zo kan ervoor gezorgd worden dat de overheidsuitgaven in de sociale sector uitsluitend dienen voor het garanderen van een bijstandsniveau. Alles wat buiten die bijstand valt, moet overgelaten worden aan andere vormen van kapitalisatie.

Hermange (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, op mijn beurt wil ik de heer Fatuzzo danken voor zijn verslag, dat zoals gewoonlijk met veel verve werd gepresenteerd. Dit past binnen de demografische context die ook de secretaris-generaal van de Verenigde Naties heeft geschetst op de tweede wereldassemblee over de vergrijzing, die momenteel in Madrid plaatsheeft. Hij heeft erop gewezen dat het aandeel zestigplussers in 2040 wereldwijd hoger zal liggen dan dat van de minder dan vijftienjarigen. De demografische vooruitzichten voor Europa zijn nog welsprekender, aangezien volgens Eurostat 40% van de Europese bevolking 65 jaar of ouder zal zijn in 2025. Deze vergrijzing is onmiskenbaar het gevolg van sociale vooruitgang en verbeteringen in de gezondheidszorg. Niettemin zal zij verontrustende gevolgen hebben voor de pensioenstelsels. De huidige verhouding van vier werkenden per gepensioneerde zal in 2030 immers gedaald zijn tot twee werkenden per gepensioneerde.
Daarom komt deze mededeling van de Commissie wat ons betreft bijzonder gelegen in het Europese debat. Zij beoogt veilige en betaalbare pensioenen te garanderen door middel van een geïntegreerde aanpak ter ondersteuning van de nationale strategieën. Pensioenstelsels, met name openbare pensioenstelsels, behoren tot de bevoegdheden van de nationale overheden.
Er dient te worden opgemerkt dat een aantal landen in de Europese Unie moedige maatregelen beginnen te nemen om het voortbestaan van hun pensioenstelsels mogelijk te maken. Dat geldt niet voor de Franse regering, want die verzuimt de brood- en broodnodige hervormingen door te voeren, wat trouwens ook blijkt uit het nationale debat dat momenteel in Frankrijk wordt gevoerd.
De inrichting en financiering van openbare pensioenstelsels moet een zaak van de lidstaten blijven. Maar wat ik hier wilde aangeven, met name gezien het verslag-Fatuzzo, is dat de open coördinatiemethode die op de Raad van Göteborg is voorgesteld, de nationale overheden zeker tot hervormingen zal aanzetten en hen daarbij zal ondersteunen door ervaringen uit het buitenland aan te reiken.
In dat verband, mevrouw de commissaris, kijken wij reikhalzend uit naar de herfst, wanneer de eerste nationale plannen zullen worden ingediend. Daarbij willen wij nog eens onderstrepen dat het Parlement sterker bij deze procedure betrokken dient te worden. In dat verband ook ben ik, in tegenstelling tot sommige anderen, opgetogen over wat de Europese Raad van Barcelona van 15 en 16 maart 2002 heeft beslist. Enerzijds engageert de Raad zich om oudere werkenden meer mogelijkheden te bieden actief te blijven op de arbeidsmarkt, bijvoorbeeld dankzij flexibele, geleidelijke pensioenregelingen en een daadwerkelijke toegang tot levenslang onderwijs en opleiding. Anderzijds zal de leeftijd waarop mensen in de Europese Unie stoppen met werken in de periode tot 2010 geleidelijk met vijf jaar worden opgetrokken. Het lijkt me in de huidige context opportuun werknemers een vrije keuze te bieden, rekening houdend met hun individuele loopbaan en levensfase. Op die manier kunnen zij in bepaalde gevallen voorkomen dat hun pensioen abrupt een einde maakt aan hun carrière, en vermijden we dat een ontelbare hoeveelheid menselijk kapitaal wordt verspild.

Koukiadis (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, volgens mij is dit een bijzondere dag voor onze dierbare collega Fatuzzo, de vertegenwoordiger bij uitstek van de gepensioneerden.
De belangrijkste taak van het onderhavig verslag is te onderzoeken op welke manier de nationale pensioensystemen ondersteund moeten worden opdat zij drie doelstellingen bereiken: handhaving van hun vermogen om specifieke sociale taken te vervullen, economische levensvatbaarheid op lange termijn en aanpassing aan de zich ontwikkelende behoeften van de samenleving. Anders gezegd: wij moeten deze systemen aanpassen en er tegelijkertijd voor zorgen dat de geboden bescherming en de kwaliteit van de geboden diensten niet wordt aangetast. Mijn fractie is derhalve van mening dat de nationale collectieve pensioensystemen voorrang moeten blijven hebben boven de zuiver particuliere systemen en een van de pijlers moeten blijven voor de herverdeling van de rijkdom. Daarom zal de samenleving voor de financiering moeten blijven zorgen. Mijns inziens wordt met de amendementen van de Volkspartij dit grondbeginsel onderuit gehaald en het evenwicht aangetast dat in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken werd bereikt. Als men de financiering met de overheidsbegroting wil beperken tot gezondheidszorg en sociale bescherming, en als men de werknemerspensioenen uitsluitend wil laten betalen door de werknemers- en werkgeverspremies, wordt het solidariteitsbeginsel met voeten getreden. Bovendien wordt in deze amendementen de lidstaten gevraagd in hun strategieën rekening te houden met de gunstige weerslag die de vermindering van de sociale lasten zal hebben op de arbeidskosten. Als men het bijdragepercentage aan de aanvullende pensioenfondsen optrekt legt men in de praktijk heel de last voor de pensioenverzorging op de schouders van de werknemers. Het doel van de hervorming is evenwel ervoor te zorgen dat meer mensen premies gaan betalen en alternatieve vormen van financiering worden uitgewerkt.
Verder is voorgesteld de hervorming democratisch te legitimeren door het Europees Parlement een actievere rol te geven. Zo zou het Parlement advies moeten uitbrengen over de nationale strategieverslagen en over de vaststelling van indicatoren voor het meten van de resultaten. Tevens zou de sociale dialoog moeten worden uitgebreid met de deelneming van gepensioneerden, niet-gouvernementele organisaties en vrouwenorganisaties. Dit voorstel is een fundamentele voorwaarde voor het welslagen van de hervormingsinspanningen. Daarom moet mijns inziens amendement 17 worden ingetrokken.
Flautre (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik betreur het dat ons advies pas na Barcelona wordt uitgebracht, omdat daardoor onze stemming van morgen aan betekenis verliest.
In Barcelona heeft de Raad zich tot doel gesteld om tegen 2010 de pensioenleeftijd met vijf jaar te verhogen, zonder dat het Parlement of het Comité voor sociale zekerheid hierover enig standpunt over heeft ingenomen, maar vooral ook zonder dat rekening is gehouden met de verwachtingen van de burger en de sociale partners. Voor deze laatsten is dit tijdschema eenvoudigweg onaanvaardbaar.
De Unie heeft geen beslissingsbevoegdheid inzake sociale zekerheid. Toch oefent zij deze de facto uit in naam van de interne markt voor pensioenfondsen. Zij dient het debat over de toekomst van de pensioenen open te trekken en zo haar rol te vergroten.
Hoe kan de Unie dat doen? Allereerst door te onderkennen - zoals de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken doet - dat het hier vooral om een sociale kwestie gaat die een aantal financiële aspecten vertoont, en niet omgekeerd. Ten tweede zullen we deze kwestie niet onder handen kunnen nemen als we niet inzien dat niet zozeer de demografische ontwikkeling de doorslag geeft, als wel de werkgelegenheidsgraad. Wij wisten al dat de pensioenfondsen niets veranderen aan de cruciale keuzes die de maatschappij moet maken. Om welke keuze gaat het? Welk deel van onze totale welvaart willen wij opzijzetten voor onze pensioenen?
Gisteren hebben wij al eens een lans gebroken voor het omslagstelsel, aangezien dat een collectief solidariteitsstelsel is dat een sociale band schept. Wij moeten ervoor zorgen dat wij immuun zijn voor het kapitalisatiestelsel, om te voorkomen dat we toestanden krijgen als de Enron-affaire, of de Britse verzekeraars die hun cliënten smeken zich aan te sluiten bij het omslagstelsel.
Voor veel bedrijven is en blijft het beperken van het aantal arbeidsplaatsen een middel om de kosten te drukken. Hierdoor worden de oudste en daarom best betaalde werknemers vaak uitgesloten uit het bedrijfsleven. In dat licht mag het dus niemand verbazen dat degenen die voor de VUT of het brugpensioen kiezen ook degenen zijn die met werkloosheid en armoede bedreigd worden.
We moeten op een hele andere manier gaan denken over deze modernisering. Willen we mensen daadwerkelijk het recht bieden om geleidelijk met pensioen te gaan, dan moeten we onze modernisering afstemmen op de veranderde arbeidsmarkt en de verschillende levensfases van de mens.

Figueiredo (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, bij de aanpak van het sociale zekerheidsstelsel dient in de eerste plaats gewaarborgd te worden dat de nieuwe open coördinatiemethode ons in de gelegenheid stelt om het pensioenrecht te vrijwaren en de waardigheid en autonomie van de pensioengerechtigden veilig te stellen. Het is niet de bedoeling om systeemhervormingen af te dwingen die, al zij het in beperkte mate, tot privatisering leiden. Ik denk dan uiteraard aan de pensioenfondsen.
Ik ben het er met de rapporteur, collega Fatuzzo, over eens dat het recht op een waardig pensioen hoe dan ook moet worden gewaarborgd, ongeacht het financieringsprobleem. Wij moeten vermijden dat de werknemers en de gepensioneerden moeten opdraaien voor een eventueel gebrek aan evenwicht van het pensioenstelsel, temeer daar de instandhouding van een rechtvaardig systeem eerder een kwestie van verdeling dan van demografische verhoudingen is. Er moet een openbaar en universeel stelsel voor sociale zekerheid worden ontwikkeld dat garanties biedt voor armoedebestrijding en een aanvaardbare levenskwaliteit voor alle pensioengerechtigden waarborgt, zoals in de ingediende voorstellen wordt gesuggereerd.
Het is onaanvaardbaar dat onder het mom van de in het stabiliteitspact voorgeschreven begrotingsdiscipline regels en aanbevelingen worden vastgesteld die in de praktijk onverenigbaar blijken te zijn met het recht op een pensioen dat gepensioneerden in staat stelt een waardig en autonoom leven te leiden en deel te nemen aan het maatschappelijke en culturele leven. Daarom dringen wij aan op verbreding van de basis van premiebetalers en verkenning van alternatieve vormen van financiering van de verplichte pensioenstelsels. Zo zouden bijvoorbeeld ook financiële inkomsten voor sociale premies in aanmerking kunnen komen. Bovendien zijn bepaalde wetgevingsinitiatieven aan een grondige herziening toe, met name de richtlijn inzake de activiteiten van en de controle op instellingen die diensten op het gebied van bedrijfsouderdomsvoorzieningen aanbieden.
Ook de weg die de Raad in de conclusies van de Top van Barcelona heeft uitgestippeld, baart ons ernstige zorgen. Voorgesteld wordt om de leeftijd waarop de beroepsactiviteiten worden gestaakt in de Europese Unie tegen 2010 geleidelijk aan met gemiddeld ongeveer vijf jaar te verlengen. Wij willen niet dat de lidstaten de conclusies van de Raad als uitgangspunt nemen om de pensioengerechtigde leeftijd te verhogen of de betalingsperiode voor de opbouw van volledige pensioenrechten te verlengen. Wij hopen dat de ingediende voorstellen zullen worden aangenomen aangezien zij het verslag inhoudelijk verbeteren.

Crowley (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, net als mijn collega's wil ik de heer Fatuzzo gelukwensen met zijn verslag. Bij zijn maidenspeech in het Parlement sprak hij over de rechten van de gepensioneerden en onze verplichtingen jegens hen met het oog op de toekomst. Er waren nogal wat mensen die hem om zijn woorden hebben bespot en uitgelachen, maar het enige wat ik tegen mijnheer Fatuzzo kan zeggen is: "veni, vidi, vici". De pensioenen, de toekomstige bijdragen en de noodzaak de pensioenen veilig te stellen is voor een deel een financiële kwestie, wat anderen er ook van zeggen. Uiteraard zijn wij in de eerste plaats sociaal verplicht om op te komen voor de zwakkeren en kwetsbaren in onze samenleving. Als wij geen goed functionerend universeel pensioensysteem opzetten waarmee wij de pensioenen voor iedereen kunnen veiligstellen, zal het systeem onderuit gaan als gevolg van demografische ontwikkelingen en de mogelijke opkomst van andere prioriteiten.
Ik denk dat ieder van ons dit debat moet ingaan met het idee in zijn achterhoofd dat er gezorgd moet worden voor maximale mogelijkheden op het gebied van werk, en sociale bescherming en voor een beleidsvoering die afgestemd is op de toekomstige pensioenbehoeften. Het is een onderwerp dat de gemoederen zeer bezighoudt. Ik zou de leden willen wijzen op het voorbeeld van Ierland, mijn eigen land, waar de laatste jaren een procent van het BNP opzij wordt gelegd voor de openbare pensioenen van de toekomst, voor 2025 en daarna. Het demografisch probleem in Ierland is niet zo groot als in andere landen, maar wij hebben toch besloten er nu iets aan te doen, hoe goed wij de gereserveerde middelen ook kunnen gebruiken voor andere zaken, zoals de infrastructuur bijvoorbeeld. Er is echter een bewuste keuze gemaakt. Naar dat soort zaken moet meer gekeken worden. Wat de besteding van middelen betreft, verdient een moeilijke, politieke langetermijnkeuze de voorkeur boven een kortetermijnstrategie.
Het laatste punt dat ik wil aansnijden, mijnheer de Voorzitter, is dat ik achter de rapporteur sta in zijn streven in het pensioensysteem meer ruimte te laten voor individualisering van pensioen-, sociale zekerheids- en belastingsstelsels. Waar wij echter tegen moeten zijn, is een geharmoniseerd en uniform pensioenstelsel in de Europese Unie.

Pérez Álvarez (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, geachte collega's, om te beginnen wil ik onze collega, de heer Carlo Fatuzzo, gelukwensen met zijn uitstekende werk, en vooral met zijn inspanningen om de vele amendementen op zijn verslag op te nemen in zijn verslag.
Naar mijn idee lijdt het geen twijfel dat het traditionele beeld van de oudere mens achterhaald is, dat het niet meer van deze tijd is. Het beeld van iemand van 60 of 65 jaar als een door kwalen geteisterde bejaarde met sterk verminderde lichamelijke en geestelijke vermogens komt niet meer overeen met de werkelijkheid. De verlenging van de levensduur tot een leeftijd ver boven de 65 jaar is een culturele, sociale, medische en economische verworvenheid. Die verworvenheid kan echter een probleem worden als we niet in staat zijn om haar diepere zin te doorgronden en ons hierop in te stellen, waarbij we haar positieve mogelijkheden natuurlijk moeten zien te benutten.
De vergrijzing van de samenleving is wel gekenschetst als het belangrijkste maatschappelijke verschijnsel van dit begin van de eeuw. Zoals mevrouw Hermange hier al heeft gezegd, zal de verhouding tussen de potentieel actieve bevolking en de ouderen boven de 65 jaar - die op het ogenblik in vele lidstaten van de Unie ongeveer 1 op 4 is - tegen het jaar 2050 1 op 2 bedragen. Veranderingen als deze vereisen dan ook een beleid om de negatieve aspecten ervan tot een minimum te beperken. Een vereiste van die culturele, sociale, medische en economische verworvenheid is dat ouderen de gelegenheid krijgen om ook in die levensfase van het leven te genieten, en dat de samenleving hun ervaring en wijsheid benut. Daarom zal er een combinatie van staatspensioenen moeten worden uitgedacht, en zullen ouderen die dat wensen in de gelegenheid moeten worden gesteld om te werken, door stimulering van een flexibel arbeidsleven en van op gelijke behandeling gerichte beleidsvormen die zo belangrijk zijn in deze sector.
De vrouw werkte - en werkt - vaak in deeltijd, zij is pas later de arbeidsmarkt opgegaan, gedurende bepaalde fasen van haar leven heeft zij meerdere inactieve periodes gehad, zoals tijdens de opvoeding van de kinderen, enzovoorts. De meest adequate methode om dit probleem aan te pakken lijkt me een open samenwerking waardoor de sociale wetgevingen van de lidstaten meer op elkaar kunnen worden afgestemd, en waardoor het gemakkelijker wordt situaties van armoede in deze fase van het leven uit te sluiten. Die samenwerking zal ook bevorderlijk zijn voor de mobiliteit, omdat het grensoverschrijdende karakter van pensioenen moet worden erkend, zoals de Raad van Barcelona onlangs heeft bepaald. Voorts biedt deze samenwerking eveneens de kans - ofschoon dat misschien niet de voorkeur heeft - om de capaciteiten te benutten van degenen die tot de zo geheten ouderen behoren, voor het verrichten van werkzaamheden van sociale aard, vrijwilligerswerk, enzovoorts. Deze vorm van samenwerking biedt bovenal de gelegenheid om de deelneming aan het actieve arbeidsleven te stimuleren. Ik zou daarbij nogmaals willen benadrukken dat het tevens zaak is dat al die mogelijkheden tevens worden gestimuleerd vanuit een beleid van gelijke behandeling.

Bastos (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, in dit Parlement wordt vandaag een debat gevoerd over een onderwerp dat iedereen zorgen baart. Op dit moment vindt in Madrid de tweede wereldbijeenkomst van de Verenigde Naties over vergrijzing plaats. Ik feliciteer de heer Fatuzzo dan ook met de opstelling van dit verslag waarin wordt aangedrongen op een snelle aanpak van het probleem van duurzame pensioenstelsels.
De Europese Unie staat tijdens de komende decennia voor een enorme uitdaging. Aanleiding daartoe is de toenemende vergrijzing van de bevolking ten gevolge van de daling van het geboortecijfer en de stijging van de levensverwachting. De vergrijzing van de bevolking en de vermindering van het aantal actieve personen nopen tot de ontwikkeling en tenuitvoerlegging van innoverende en doelmatige beleidsacties. De lidstaten van de Europese Unie moeten hun pensioenstelsels dringend hervormen. Dit vergt een reorganisatie van de arbeidstijd, meer en betere werkgelegenheid, met name voor ouderen, en een herformulering van het demografisch beleid, het geboorte- en het emigratiebeleid.
Als deze hervormingen op zich laten wachten, zal dat, zoals de rapporteur terecht signaleert, ernstige gevolgen hebben voor het Europees sociaal model, de groei en de economische stabiliteit van de Europese Unie. Er bestaat derhalve enorme behoefte aan beleidsacties die het concept van actieve vergrijzing bevorderen. Anders gezegd, alle burgers moeten de keuze hebben om al dan niet met pensioen te gaan of voltijds of deeltijds te blijven werken.
Pensionering op latere leeftijd moet worden aangemoedigd en de burgers moeten ertoe worden aangespoord om levenslang te leren. Anderzijds dringt zich ook een verbetering van de gezondheidszorg op. Zoals u weet, valt de wetgeving inzake sociale zekerheid uitsluitend onder de bevoegdheid van de lidstaten. Dat verklaart waarom de stelsels zo sterk verschillen van land tot land. Gezien het belang van deze kwestie en de verregaande sociaal-economische gevolgen zijn algemene strategieën en een geïntegreerde aanpak evenwel onontbeerlijk. Daarom is het bijzonder belangrijk dat de Europese Unie de nationale strategieën steunt via de open coördinatiemethode. Zij moet gemeenschappelijke doelstellingen en werkmethoden vaststellen en de uitwisseling van ervaringen en beste praktijken bevorderen, hetgeen gepaard moet gaan met een voortdurende en coherente evaluatie van de geboekte vooruitgang.
Ook het groot aantal Europese ouderen dat het slachtoffer is van armoede en sociale uitsluiting verdient de nodige aandacht. De pensioenstelsels moeten bijdragen aan de uitbanning van dit soort problemen. Zij moeten er mede voor zorgen dat ook personen van de derde leeftijd een waardig bestaan kunnen leiden. Tot slot moet ik helaas onderstrepen dat met name vrouwen door de huidige pensioenstelsels worden benadeeld. Het is derhalve van wezenlijk belang dat de lidstaten in de eerste plaats streven naar gendergelijkheid. Er bestaat behoefte aan een Europese wetgeving voor pensioenstelsels waarin het beginsel van niet-discriminatie op grond van geslacht ten volle wordt gewaarborgd.

Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, het lijdt geen twijfel dat het onderhavig vraagstuk een van de grote uitdagingen is waar de Europese Unie het hoofd aan moet bieden als zij haar sociaal model wil moderniseren en de doelstellingen van Lissabon wil bereiken. Het is onze Europese en nationale verantwoordelijkheid ervoor te zorgen dat deze doelstellingen worden bereikt en de pensioensystemen worden hervormd.
De Commissie werkgelegenheid van ons Parlement geeft steun aan uw inspanningen, mevrouw de commissaris. U wijst op het belang van deze hervormingen en probeert duidelijk te maken dat hiermee niet alleen sociale maar ook economische vraagstukken gemoeid zijn. U neemt tevens initiatieven voor de coördinatie van het pensioenbeleid via de vaststelling van gemeenschappelijke doelen en arbeidsmethoden, via het toezicht op en de evaluatie van de gemaakte vorderingen. Wij zijn het er mee eens dat deze beleidsvormen moeten aansluiten op de beleidsvormen voor de coördinatie van de werkgelegenheid, de bestrijding van de sociale uitsluiting en de armoede, en een aanvulling daarop moeten zijn.
Deze beleidsvormen zijn enorm belangrijk voor zowel het heden als de toekomst van Europa. Daarom moeten zij een democratische karakter hebben en de deelneming bevorderen van niet alleen de sociale partners maar ook de sociale en regionale instanties en de vrouwenorganisaties. Deze sociale hervormingen hebben namelijk een bijzondere weerslag op vrouwen. De open coördinatiemethode moet dan ook de volledige participatie van het Europees Parlement garanderen. Toch volstaat dit nog niet. De hervormingen moeten de steun hebben van heel de samenleving, als zij levensvatbaar willen zij. De publieke opinie is echter niet voorbereid en voorgelicht. Daarom is het mijns inziens hoogstnoodzakelijk een informatiecampagne te lanceren, waarvoor een samenwerking tot stand moet worden gebracht tussen de Europese Commissie, de nationale regeringen en de sociale partners. Dit is met name belangrijk voor de lidstaten die aarzelen en niet de moed hebben om de geschikte hervormingen door te voeren, maar ook met het oog op de voorbereiding van de kandidaat-landen.
Ik wil onze rapporteur, de heer Fatuzzo, van harte gelukwensen met zijn serieuze en uitvoerige verslag. Wij geven daar onze steun aan.

Lulling (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou tegen onze Commissie werkgelegenheid en sociale zaken - dus niet zo zeer tegen onze zeer geëngageerde rapporteur, de heer Fatuzzo, die door de Italiaanse Partij van de Gepensioneerden naar dit Parlement is gestuurd - willen zeggen: minder zou meer opgeleverd hebben! Daaraan zijn echter ook de meer dan tweehonderd amendementen medeschuldig waar de rapporteur op diende te reageren en die uiteindelijk tot een ellenlange resolutie geleid hebben waarin belangrijke en onbelangrijke zaken en helaas veel tegenstrijdigheden en herhalingen door elkaar heen lopen.
Desalniettemin is dit een belangrijk verslag omdat wij betrokken willen zijn bij de Europese dialoog over een pensioenstelsel dat ook in de toekomst zekerheid biedt, niet in de laatste plaats vanwege de gevolgen die niet-duurzame pensioenstelsels kunnen hebben voor niet alleen de levenstandaard van de gepensioneerden maar ook de koers van de euro. Wanneer de euro zwak is, lijden wij daar allemaal onder. Vanwege de beperkte tijd moet ik mij hier echter tot een aantal fundamentele beginselen beperken. Ook al blijven de beleidsvormers op nationaal niveau verantwoordelijk voor de pensioensystemen, is het de taak van de EU hen te manen tot het tijdig beginnen met de hervorming van de pensioenstelsels - hervormingen die overigens deels allang hadden moet plaatsvinden - opdat op de lange termijn toereikende en veilige pensioenen kunnen worden gegarandeerd.
Daarom is het ook verheugend dat de Commissie dit hervormingsproces met een nauwere samenwerking tussen de lidstaten op basis van de open coördinatiemethode wil ondersteunen en bevorderen. Wij kunnen instemmen met de drie hoofddoelstellingen voor veilige en betaalbare pensioenen, zoals deze in Göteborg zijn vastgesteld. Op basis daarvan mogen wij ook verwachten dat de lidstaten een consensus zullen bewerkstelligen die bij kan dragen aan de oplossing van hun gemeenschappelijke problemen. Wij weten dat de hervormingen van de pensioenstelsels in verschillende lidstaten te traag zijn aangepakt omdat men terugschrok voor het nemen van politiek impopulaire besluiten. Wij hopen dan ook dat de niet-bindende methode van de open coördinatie zal bijdragen aan het vastleggen van gemeenschappelijke doelstellingen en een snelle tenuitvoerlegging daarvan op de nationale beleidsniveaus.
Ik ben weliswaar inmiddels helaas het oudste vrouwelijk wezen in dit Parlement - terwijl ik in 1965 nog veruit de jongste afgevaardigde was - maar desondanks ben ik als vrouw uiteraard blij met de oproep die de Commissie in de mededeling heeft gedaan voor een evaluatie van de pensioenstelsels met het oog op de modernisering ervan. Daarbij dient eerst en vooral de aanwezige discriminatie op grond van het geslacht in alle drie de pijlers opgeheven te worden. Op basis van de bestaande richtlijnen uit de jaren '70 over een gelijke behandeling van mannen en vrouwen had dat overigens reeds lang gebeurd moeten zijn. Natuurlijk dienen de lidstaten ervoor te zorgen dat niet alleen vrouwen, maar ook huismannen, die uit gezinsoverwegingen niet op de arbeidsmarkt actief zijn, en meewerkende echtgenoten in familiebedrijven de mogelijkheid krijgen om individuele pensioenrechten op te bouwen. Ik wil met nadruk op de positie van de meewerkende echtgenoten wijzen. Er bestaat een verslag van mij uit 1995 waarop de Commissie nog steeds niet gereageerd heeft.
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij als oudste hier aanwezige vrouw toe om nog iets te zeggen tegen degenen die vandaag geageerd hebben tegen de suggestie dat we gezien onze langere levensverwachting natuurlijk ook vrijwillig langer zouden kunnen gaan werken. Ik zou daarop het volgende willen zeggen. Misschien dat u, met mij als voorbeeld, ook zou kunnen concluderen dat werk en inzetbaarheid een uitstekend middel vormen tegen vroegtijdig ouder worden.

Kauppi (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de voorgaande interventie was in feite een uitstekende brug naar mijn interventie. Mevrouw Lulling vertegenwoordigt hier de oudere vrouwelijke collega's; ik ben daarentegen het jongste vrouwelijke lid van de PPE-DE-Fractie. Ik sluit mij volledig aan bij wat mevrouw Lulling zojuist in haar interventie zei. Dat toont aan dat er in ieder geval in het Europees Parlement geen kloof is tussen de generaties.
Als in de Europese Unie voorzien zou worden in de functie van ombudsman voor senioren, zou rapporteur Fatuzzo de meest aannemelijke kandidaat zijn. Ik ben er zeker van dat in ieder geval de Finse jeugd zijn verkiezing zou steunen. De wijze waarop collega Fatuzzo zich aan zijn werk wijdt, is voorbeeldig.
Alle gekheid op een stokje, de heer Fatuzzo heeft zich in zijn werk geconcentreerd op het verdedigen van de belangen van de Europese senioren. Onze collega heeft een beroepservaring van vele decennia op het gebied van ouderenkwesties, wat ook blijkt uit dit grondige en met zeer grote vakkundigheid opgestelde verslag. Het verslag heeft een belangrijke maatschappelijke achtergrond. De toename van het aantal gepensioneerden, die het gevolg is van de toegenomen levensverwachting en de relatief vroege pensionering, zal de financiële basis van de huidige pensioenstelsels verkleinen als wij niet op tijd de nodige grondige hervormingen doorvoeren.
Wij hebben zowel op nationaal als op communautair niveau maatregelen nodig. Er zijn zulke grote verschillen tussen de pensioenstelsels van de verschillende lidstaten dat de beslissingsbevoegdheid over de organisatie en de financiering van de wettelijk voorgeschreven pensioenstelsels ook in de toekomst alleen bij de lidstaten moet liggen.
Op communautair niveau kunnen wij daarentegen deelnemen aan het demonteren van de pensioenbom door de ontwikkeling van grensoverschrijdende persoonlijke pensioen- of spaarregelingen te bevorderen die ten eerste financieel duurzaam zijn, ten tweede in de vorm van beleggingen het voor ondernemingen benodigde kapitaal bieden en ten derde beter dan algemene wettelijk voorgeschreven pensioenstelsels in staat zijn tegemoet te komen aan de veranderende behoeften van individuen.
De lidstaten treuzelen helaas met de hiervoor benodigde besluitvorming. Vooral de uitwerking van richtsnoeren voor de werkzaamheden van en de controle op pensioenfondsen gaat tergend langzaam. Als men de kop in het zand steekt kan men niet vooruitzien. Net als mijn collega's roep ik de Raad op eindelijk de uitdagingen van de bevolkingsontwikkeling aan te gaan en nog tijdens het Spaanse voorzitterschap de nodige besluiten te nemen die het voor verzekeraars die aanvullende pensioenen aanbieden, mogelijk maken hun activiteiten op onze interne markt te ontwikkelen.
Het garanderen van een veilige oude dag is in de hele geschiedenis en in de hele wereld de kerntaak van de verschillende culturen geweest. De zorg voor ouderen is een meetlat voor de beschaving in de maatschappij. Het tijdig nemen van besluiten is vooral in het belang van de jonge generatie, want elke verloren dag verhoogt de kosten van de hervormingen en maakt de zaak moeilijker.

Perry (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou het debat graag een iets andere dimensie willen geven door te verwijzen naar de ervaringen van de Commissie verzoekschriften. Eenvijfde van alle verzoekschriften die onder de aandacht van de commissie worden gebracht gaat over pensioenen en sociale zekerheid. Ook ik wil de heer Fatuzzo complimenteren, onder andere met de onnavolgbare wijze waarop hij opkomt voor de belangen van de gepensioneerden. Er is voor de gepensioneerden in Europa alle reden hem dankbaar te zijn voor het werk dat hij heeft verricht.
De verzoeken die aan de Commissie verzoekschriften worden gericht lijken steeds vaker te komen van mensen die tijdens hun beroepsleven in verschillende landen hebben gewerkt om vervolgens in weer een ander land met pensioen te gaan. Ik kan mij nog goed een geval herinneren waarbij een Duitser, die getrouwd was met een Française, het grootste deel van zijn leven in België had gewerkt en toen in Spanje met pensioen wilde gaan. Hij vroeg zich af wie hem kon helpen bij het invullen van zijn pensioenaanvraag. Of het geval van een Italiaan, die lange tijd in Luxemburg had gewerkt en vervolgens met pensioen ging in Italië. Hij wees erop dat de (destijds) bestaande regelingen weliswaar mogelijkheden boden om uitkeringen aan te vullen, maar tegelijkertijd migrantenwerknemers bestraften die te maken kregen met verschillende nationale pensioenregelingen.
Eerder dit jaar hebben wij ons gebogen over een verzoekschrift van een Brits onderdaan, ingediend namens 40.000 Britse gepensioneerden in Spanje. Zij deden hun beklag over de weigering van de Britse regering de vergoeding uit te keren voor winterbrandstof. Hij redeneerde dat deze vergoeding wordt toegekend aan alle gepensioneerden in Groot-Brittannië, ongeacht de hoogte van hun inkomen en ongeacht de temperaturen in de streken waar zij leven. Ik vertegenwoordig het eiland Wight, de zonnigste plek van het Verenigd Koninkrijk, maar daar wordt dezelfde vergoeding voor winterbrandstof uitgekeerd als in het koude noorden van Schotland. Toen bleek dat de Britse regering de vergoeding niet aan Britse onderdanen woonachtig in Spanje wilde uitkeren, deden zij een beroep op het Europees Parlement. Verheugd kan ik u melden dat dit verzoekschrift ertoe heeft geleid dat de vergoeding voor winterbrandstof nu ook wordt uitgekeerd aan Britse gepensioneerden in den vreemde. Wat ik hiermee wil zeggen, is dat Britse gepensioneerden moeten vertrouwen op de Britse regering, Duitse gepensioneerden op de Duitse regering, enzovoort.
Ik vind ook dat de nationale regeringen op dit punt de verantwoordelijkheid moeten dragen, maar daarnaast wil ik aandacht vragen voor de groeiende stroom burgers die in een ander land dan waarin zij hebben gewerkt van hun pensioen willen genieten. Het is van groot belang dat de lidstaten met hun pensioenregelingen rekening houden met de behoeften van de burgers die gebruik maken van hun Europese recht te werken en met pensioen te gaan in verschillende landen van de Unie.

Stauner (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, het verslag van de heer Fatuzzo schetst een eerlijk beeld van de uitermate problematische situatie op het gebied van de pensioenvoorzieningen in alle lidstaten van de Europese Unie, met name met betrekking tot de nu reeds bestaande problemen bij de financiering van de nationale pensioenstelsels en andere zorgvoorzieningen, problemen die in de toekomst alleen nog maar groter zullen worden.
Het staat buiten kijf dat de EU ook op dit terrein actie moet ondernemen om een bijdrage aan een mogelijke oplossing van die problemen te leveren. Dat dient echter wel te gebeuren binnen het kader en met strikte inachtneming van de wettelijke basis zoals vastgelegd in het EG-Verdrag. De regelingen voor de volksverzekering kennen in alle EU-lidstaten een uiteenlopende structuur. Er is nauwelijks een ander rechtsgebied dat historisch zo sterk gegroeid is en zich daardoor onttrekt aan alle harmonisatiepogingen op Europees niveau.
Mijn kritiek richt zich op de zogenaamde open coördinatiemethode voor pensioenen die door de Raad wordt voorgesteld. Het verslag-Fatuzzo staat positief tegenover deze methode. Deze methode leidt er echter toe dat de Europese Unie zonder enige rechtsgrondslag, op zeg maar kousenvoeten, nationale wetgevingsbevoegdheden naar zich toetrekt. Door besluiten van de Raad worden de lidstaten aan steeds strakkere en gedetailleerdere eisen onderworpen, zodat er verbintenissen en verplichtingen ontstaan met een wetachtig karakter. Een dergelijke ontwikkeling is nu al te constateren voor het arbeidsmarkt- en werkgelegenheidsbeleid.
Wij zijn voorstander van een duidelijke afbakening van de wetgevingsbevoegdheden tussen de Unie en de lidstaten, omdat alleen op die manier begrijpelijkheid en doorzichtigheid, zeg rechtszekerheid, voor de Europese burgers gewaarborgd wordt. De meest catastrofale bijwerking van die zogenaamde open coördinatie is bovendien dat het enige democratisch gelegitimeerde orgaan in de Europese Unie, het Parlement, volledig buitenspel wordt gezet. De Raad heeft aangekondigd dat de open coördinatie in de toekomst ook gebruikt zal gaan worden op andere zeer gevoelige terreinen zoals de gezondheidszorg en de bejaardenzorg. Daarom is het nu de hoogste tijd dat het Parlement hier de Raad een halt toeroept en een standpunt inneemt, met name om zijn eigen belangen te waarborgen.
Vanwege aanzienlijke bezwaren tegen de open coördinatie zal de CSU-fractie in de Europese Volkspartij tegen het verslag-Fatuzzo stemmen. Wat de toekomst betreft geef ik de voorkeur aan een brede discussie in het Parlement over dit onderwerp, met name ook met het oog op de wetgevende werkzaamheden van de Conventie.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Fatuzzo voor zijn verslag. Ik neem mijn petje af voor zoveel hartstocht en volharding bij de behandeling van het concrete vraagstuk van de hervormingen van de pensioenstelsels.
De Monetaire Unie en de steeds sterkere integratie op het gebied van het economisch beleid tussen de landen van de Europese Unie geven alle beleidsvormen ongetwijfeld een Europese dimensie, zelfs de beleidsvormen die tot voor kort een zuiver nationale aangelegenheid waren. In december hebben de Ecofin-Raad en de Raad sociale zaken een akkoord bereikt over de gemeenschappelijk doelstellingen en werkmethoden op het gebied van de pensioenen. Het feit dat beide Raden, zowel de Ecofin-Raad als de Raad sociale zaken en werkgelegenheid, het vraagstuk van de pensioenen met zoveel aandrang en intensiteit behandelen, is mijns inziens een zeer belangrijk politiek gegeven. Zoals wij herhaaldelijk in deze zaal hebben gezegd gaat het hierbij niet om een economisch vraagstuk maar om een sociaal vraagstuk met een economische dimensie.
Vandaag voltooit het Parlement met zijn verslag een vruchtbare cyclus van samenwerking tussen de Raad, de Commissie en het Parlement voor de vaststelling van een nieuw, ambitieus werkprogramma op het gebied van de pensioenen. De Commissie heeft in juni 2001 haar verslag over de pensioenen ingediend. Mijns inziens is het belangrijk nogmaals de aandacht te vestigen op hetgeen uit het verslag van zowel de Commissie als het Parlement naar voren komt. De hervorming van de pensioenstelsels kan niet in het luchtledige geschieden. Deze kwestie betreft niet een enkele wetgeving, maar een groot aantal beleidsvormen, die allen een sterke weerslag hebben op de pensioenstelsels. Ik noem bijvoorbeeld het beleid voor het demografisch probleem in Europa. Het debat daarover kwam in het middelpunt van de belangstelling te staan met de conferentie van Madrid over de vergrijzing van de bevolking. Die vergrijzing is te wijten aan enerzijds de hogere levensverwachting en anderzijds het uitblijven van bevolkingsaanwas in de Europese landen.
Een tweede belangrijk hoofdstuk betreft de arbeidswereld. Ik wil u hier herinneren aan de belangrijke stappen die zijn gezet door de Europese Raad voor de verwezenlijking van de concrete doelstellingen met betrekking tot de deelneming van oudere werknemers aan de arbeidsmarkt. Ik wil hierbij het volgende onderstrepen: het is niet voldoende te streven naar verhoging van de leeftijdsgrenzen. Die verhoging is sowieso gerechtvaardigd gezien de hogere levensverwachting en de economische problemen. Nogmaals, dit volstaat niet. Wij moeten tegelijkertijd zorgen voor beleidsvormen die oudere werknemers stimulansen bieden om aan de slag te blijven. In de particuliere sector, in een groot aantal bedrijfstakken is het voor mensen boven de 50 heel moeilijk om aan het werk te blijven of werk te vinden. Daarom moet worden geïnvesteerd en een concreet werkgelegenheidsbeleid ten uitvoer worden gelegd voor de scholing van deze mensen. Ook moet in de onderwijs- en opleidingssystemen een bepaald percentage plaatsen beschikbaar worden gesteld voor ouderen.
Natuurlijk moet ik ook het een en ander zeggen over het beleid voor de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting. Veel afgevaardigden hebben gewezen op de band tussen het beleid voor armoedebestrijding en de hervorming van het pensioenstelsel. De Commissie werkt momenteel met name aan de vaststelling van indicatoren om de relatie te kunnen meten tussen pensioenen en armoede.
Geachte afgevaardigden, pensioenen zijn natuurlijk een kwestie van nationaal beleid en in veel landen zelfs een kwestie van regionaal beleid. De Europese Unie is niet van plan - en dat zou mijns inziens ook onmogelijk zijn - om in te grijpen in de nationale systemen, richtsnoeren te geven of aan te geven zeggen welk systeem het beste of het slechtste is. Het staat evenwel als een paal boven water dat samenwerking vereist is, niet alleen vanwege de mobiliteit - veel afgevaardigden spraken over de talrijke nieuwe mobiliteitsproblemen van de werknemers in de Europese Unie - maar ook omdat de problemen in verband met de levensvatbaarheid gemeenschappelijke oorzaken hebben.
Aan de noodzaak van samenwerking kan naar het schijnt tegemoet worden gekomen met de open coördinatiemethode. Deze methode is een nieuw instrument. Wij hebben deze uitgeprobeerd in het beleid voor de werkgelegenheid, in de strijd tegen de armoede en de sociale uitsluiting, en nu willen wij hetzelfde doen voor de pensioenen. Zijn er democratische tekorten? Jazeker! Is er meer ruimte voor samenwerking met het Parlement? Jazeker!
Ik wil wijzen op de rol van het Europees Parlement in de toepassing van de open coördinatiemethode op werkgelegenheidsgebied. Elk jaar doet het Parlement zijn aanwezigheid sterker gevoelen. Uw voorstellen voor de richtsnoeren krijgen steeds meer aandacht en in de concrete tenuitvoerlegging speelt het Parlement een zeer belangrijke rol. De toepassing van de coördinatiemethode op de pensioenen staat echter nog in de kinderschoenen. In september zullen de lidstaten hun eerste verslagen indienen. Het Parlement zal zijn zegje kunnen doen over het gemeenschappelijk verslag van de Commissie. Ik wil hierbij echter duidelijk maken dat ik er geen enkel bezwaar tegen heb om alle verslagen voor te leggen aan de Commissie sociale zaken. Dan kunnen wij meteen van wal steken met een substantiële samenwerking.
Dan tot slot nog twee vraagstukken die een concrete Europese dimensie hebben. Het eerste vraagstuk betreft de gelijke kansen van vrouw en man. Vanwege het acquis en de Europese wetgeving moet hier rekening mee worden gehouden in alle hervormingen. Het tweede vraagstuk betreft de uitbreiding. Zoals terecht werd gezegd moet in de planning rekening worden gehouden met de uitbreiding en de kandidaat-landen. De conferentie die u voor mei hebt georganiseerd en waaraan ook de autoriteiten van de kandidaat-landen zullen deelnemen, is een goede start van deze samenwerking, temeer daar over goed twee jaar de kandidaat-landen moeten deelnemen aan deze gemeenschappelijk exercitie.
Ik ben van mening dat in het afgesproken gemeenschappelijk verslag - waarin drie hoofdtrajecten worden aangegeven met elf punten, die een leidraad zijn voor de werkzaamheden van alle landen met betrekking tot de hervorming - twee belangrijke overwinningen hun beslag hebben gevonden: ten eerste coëxisteren daarin de economische en de sociale dimensie en ten tweede wordt de nationale beleidsvormen de hoogst mogelijke toegevoegde waarde gegeven.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0091/2002) van mevrouw Damião, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 83/477/EEG van de Raad betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico's van blootstelling aan asbest op het werk (COM(2001) 417 - C5-0347/2001 - 2001/0165(COD)).

Damião (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen breng ik mijn felicitaties over aan de Commissie. Het is alleen jammer dat dit initiatief zo lang op zich heeft laten wachten en geen al te grote ambities heeft. Het is evenwel een goede zaak dat bijzondere aandacht wordt besteed aan de werknemersgroepen die momenteel de meeste risico's lopen en dat nu ook sectoren worden opgenomen die in feite zonder aanvaardbare reden van de asbestregeling waren uitgesloten, zoals de scheepsbouwsector en de luchtvaartindustrie.
De Commissie dringt terecht aan op een betere bescherming van werknemers tegen de risico's van blootstelling aan asbest en een efficiëntere controle en preventie, met name bij bepaalde werkzaamheden in de bouwsector. Vooral het uitvoeren van reparaties en het verwijderen van asbesthoudende materialen worden als gevaarlijke activiteiten beschouwd.
Ik feliciteer de Milieucommissie en haar rapporteur, de heer Meyer, met hun voorstellen. De Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heeft een ernstige inspanning geleverd om deze over te nemen, ondanks de beperkte juridische mogelijkheden. Het gaat hier inderdaad om een probleem dat te maken heeft met de volksgezondheid en derhalve krachtens artikel 174 in een andere context moest worden bestudeerd. Ik attendeer u erop dat de Commissie sociale zaken zich ten volle voor deze kwestie heeft ingezet. Mijn collega's hebben er mede voor gezorgd dat wij hier vandaag een ambitieuzer, breder en veeleisender verslag voor ons hebben liggen. Wij hopen dan ook dat de Commissie en de Raad met deze inspanningen rekening zullen houden.
Er worden nieuwe grenswaarden voorgesteld. Er wordt aangedrongen op een reorganisatie van de preventie, en de betrokken partijen moeten meer inspanningen leveren. Dit geldt met name voor de werkgevers van wie meer informatie wordt verwacht. Bovendien worden zij verzocht zich niet aan hun verantwoordelijkheden te onttrekken door met onderaannemers te werken met wie zij geen duidelijke contractuele relatie hebben. Het is van fundamenteel belang dat werkplaatsen waar risico's van blootstelling aan asbest bestaan naar behoren worden beschermd en de nodige maatregelen worden genomen om ziekten te voorkomen die hoe dan ook moeten worden uitgebannen. Het gaat doorgaans immers om ernstige aandoeningen - voornamelijk om kanker - met een hoge mortaliteit. Deze ziekten kunnen slechts worden uitgeroeid als ook de lidstaten en de overheidsdiensten hun verantwoordelijkheden opnemen. Alvorens het licht op groen te zetten voor verwijdering, indienstneming en inrichting van een bouwplaats moeten de lokale autoriteiten, de civiele bescherming en de arbeidsinspectie nagaan of de geplande werkzaamheden verenigbaar zijn met de wetgeving van de lidstaten en de van toepassing zijnde communautaire voorschiften.
Een dergelijke evaluatie wordt evenwel niet verplicht gesteld. Deze tekortkoming heeft ons belet om een wetsvoorstel te doen waarmee eens en voorgoed een punt werd gezet achter de conflicten die veeleer worden ingegeven door gevestigde belangen dan door het argument dat voor ieder van ons doorslaggevend zou moeten zijn, namelijk de bescherming van de burger op het werk en in de maatschappij. Daarom dringen wij erop aan dat de Commissie aan dit Parlement epidemiologische studies voorlegt waaruit duidelijk blijkt welke gevolgen de verschillende asbestvezels hebben voor de gezondheid van de werknemers en welke bevolkingsgroepen de meeste risico's lopen. Zij moet statistieken aandragen op basis waarvan een betrouwbare analyse kan worden gemaakt, en zij moet beletten dat in zes landen van de Unie hogere grenswaarden gelden dan die welke hier worden voorgesteld. Bovendien zullen er op preventiegebied na de uitbreiding aanzienlijke verschillen bestaan tussen de diverse landen van de Unie.
Wij zouden ook graag hebben dat de Commissie de vergoedingen voor ongevallen en ziekten onder de loep nam. De schadevergoeding voor slachtoffers, met name voor dodelijke slachtoffers, ligt lager dan de vergoeding voor verkeersongelukken. Dat vinden wij onaanvaardbaar. Wij zijn dan ook van oordeel dat de Commissie aan dit debat een nieuwe wending moet geven, al valt deze kwestie uiteraard volledig onder de bevoegdheid van de lidstaten. Ondernemingen die hun werknemers opzettelijk deze ziekten laten oplopen, moeten worden gestraft, en er moeten in alle opzichten redelijke en vanuit maatschappelijk oogpunt rechtvaardige vergoedingen worden uitgekeerd.
Wij zijn tevens van mening dat de Commissie van dit overigens te gelegener tijd aan het Parlement voorgelegde maatregelenpakket gebruik moet maken om de juridische en conceptuele criteria inzake hygiëne en veiligheid grondig te herzien. Er bestaan bijvoorbeeld enorme verschillen tussen de in de onderhavige richtlijn voorgestelde regeling en de richtlijn inzake bouwplaatsen en andere initiatieven. Wij hopen dan ook dat de Commissie deze herziening zal steunen zodat op dit vlak een beter wetgevingskader totstandkomt.

Meijer (GUE/NGL)
Voorzitter, in de jaren '60 en '70 werd asbest gezien als wondermiddel in de bouw, in de industrie en als ondergrond voor wegen. Inmiddels zijn veel slachtoffers die asbeststof hebben ingeademd, daaraan overleden. Lang nadat bekend werd hoe asbest mensen kapot maakt, is men in verschillende landen nog doorgegaan met het gebruiken van dit naar verhouding goedkope materiaal.
Ook nu het gebruik ervan uiterlijk 2005 stopt, zullen we nog lang te maken hebben met een negatieve erfenis. In de komende dertig jaar zal alleen al in het westen van Europa een half miljoen mensen invalide worden en voortijdig sterven, omdat de ziekte zich pas veelal lang na de besmetting openbaart. Terecht wordt de eis gesteld tot smartengeld, schadevergoeding, invaliditeitspensioen en nabestaandenpensioen.
Op ontelbare plekken is asbest verwerkt in gebouwen, apparaten en voertuigen en dat moet op een deskundige manier worden verwijderd. In de oostelijke staten die willen toetreden tot de Europese Unie, is het probleem zelfs nog groter mede omdat daar op het platteland veel huizen zijn gebouwd waarvan het dak en de gevel volledig bestaan uit asbestplaten van Russische oorsprong.
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid heeft in 15 aanvullende amendementen vooral de aandacht willen vestigen op mensen die zelf nooit met asbest hebben gewerkt, maar die wel besmet kunnen raken zoals gezinsleden, bewoners van woningen die asbest bevatten of mensen in de nabijheid van werkzaamheden voor het verwijderen van asbest. We moeten ervan uitgaan dat ieder gebouw uit de asbestperiode asbest bevat tenzij het tegendeel overtuigend is aangetoond op grond van onafhankelijke bewijsstukken.
De voorstellen die ik verdedig, zijn verder gericht op het verplicht stellen van registers voor alle lidstaten en kandidaat-lidstaten, een keuring van toegelaten sloopbedrijven en een beperking van het transport voor het verwijderd asbest tot 500 kilometer. Daarnaast wordt de Europese Commissie verzocht om vóór eind 2003 voorstellen te doen voor schadevergoeding en bescherming van slachtoffers die niet beroepsmatig aan asbest zijn blootgesteld, ook in die gevallen waarin de verontreinigingsbron onbekend is of de verantwoordelijke onderneming niet meer bestaat.

Pérez Álvarez (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, geachte collega's, ik ben blij met het verslag dat onze collega, mevrouw Damião, heeft opgesteld over een bijzonder gevoelig onderwerp op het terrein van de gezondheid en veiligheid op de werkplek. In een cultuur waarin de stabiliteit van de werkgelegenheid tot algemeen beginsel van het arbeidsrecht werd verheven, denken we wanneer we het hebben over betere arbeidsomstandigheden en kwalitatief beter werk, eerder aan de stabiliteit van de werkgelegenheid dan aan het aspect dat wij thans "gezondheid en veiligheid op de werkplek" noemen en dat voorheen werd omschreven als "veiligheid en hygiëne op het werk". Daarbij zien we een aspect over het hoofd dat inherent is aan werk, namelijk dat werken risico's inhoudt - een nulrisico bestaat immers niet - en het ergste is dat sommige risico's verborgen zijn, dat ze niet opvallen en geen aanslag vormen op onze zintuigen, zodat ze moeilijker zijn waar te nemen.
Dat is mijns inziens de situatie van degenen die met asbest werken, een stof waarvan het gebruik gevaar kan opleveren omdat het kan leiden tot bijzonder ernstige ziekten, zoals long- en longvliesfibrose of mesothelioom van het buikvlies. Bovendien is er nog een hele reeks twijfels en vragen over deze stof waarop nog geen antwoord is gevonden, zoals bijvoorbeeld het kankerrisico als gevolg van het inademen van kleine doses asbest, de grenswaarden waaronder het kankerrisico met zekerheid kan worden uitgesloten, en de kankerverwekkende eigenschappen van de verschillende soorten amfibool- of chrysotiel-asbest. Daarbij komt dat de werkzaamheden waarbij asbest wordt of werd gebruikt vaak door kleine en middelkleine bedrijven worden verricht met gebrekkige, onvolledige of verkeerd gebruikte persoonlijke beschermingsmiddelen. De werkzaamheden waarom het gaat hebben betrekking op het onderhoud, het herstel, de inspectie of de renovatie van gebouwen, of op de reparatie of sloop van schepen, auto's of bedrijfsapparatuur.
Een ander problematisch punt betreft de incubatietijd van de ziekte, en derhalve het vaststellen van degenen die aansprakelijk moeten worden gesteld voor het ontstaan van de ziekte. Voorts bestaat er onduidelijkheid over de noodzaak tot het instellen van medische controles, hetzij vooraf of stelselmatig, van werknemers die aan asbestrisico's zijn blootgesteld, en over de noodzaak tot voorzorgsmaatregelen - wat hier reeds is opgemerkt - voor mensen in wier omgeving asbest is verwerkt en die misschien indirect aan de gevaren van asbest zijn blootgesteld. In dit verband zou ik willen opmerken dat wij het allerminst eens zijn met de rapporteur dat de richtlijn niet beperkt moet blijven tot de bescherming van werknemers - waarop ik expliciet wil wijzen - en atypische werknemers die het risico lopen ziektes te krijgen als gevolg van blootstelling aan asbest. Wij zijn het daar niet mee eens omdat dit een andere rechtsgrondslag zou vereisen.
Evenmin delen wij het standpunt dat bij twijfel over het bewijs van de oorzaak van de ziekte wordt besloten tot omkering van de bewijslast zonder meer.
Iets wat wij wel volkomen onderschrijven, mevrouw de rapporteur, is de noodzaak van een mentaliteitsverandering met betrekking tot de bescherming tegen risico's op de werkplek in het algemeen, en tegen asbestrisico's in het bijzonder.
Voorts zijn wij het met u eens over de noodzaak van bewustwording - op het niveau van de staat, het bedrijfsleven en de werknemers - en van betere scholing en voorlichting of, met andere woorden, van een mentaliteitsverandering. Daartoe moet natuurlijk de aanzet worden gegeven door de Commissie en de Raad, die vervolgens moeten zorgen voor nodige consolidering.
Verder delen wij uw standpunt inzake het belang van de sociale dialoog als instrument ter ondersteuning van een doeltreffend beleid voor de gezondheid en veiligheid op de werkplek en de samenwerking van de bestuursorganen onderling, waarbij het vertrouwen in de derde partner, de staat, wellicht wat minder is. Ik ben me er namelijk wel van bewust dat de staat al vele taken heeft en dat het op dit punt niet het belangrijkste is dat er een groot aantal regels wordt gegeven, tenzij het gaat om het ontstaan van nieuwe risico's. Uiteindelijk zal het niet-normatieve beleid van veel groter belang zijn, en over dat beleid, commissaris, heeft de Commissie heel wat te zeggen.

Thorning-Schmidt (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, wij weten allemaal dat asbest een van de grootste bedreigingen vormt voor de gezondheid van de werknemers in de EU. Zoals een van de sprekers reeds zei, zal er de komende 35 jaar naar schatting bijna een half miljoen mensen sterven aan een ernstige, door asbest veroorzaakte ziekte. De geschiedenis van asbest en de discussie die wij over dit probleem reeds gevoerd hebben, maken mijns inziens duidelijk hoe belangrijk het is dat wij het voorzorgsbeginsel ernstig opvatten. Asbest is jarenlang gebruikt zonder dat iemand stilstond bij de mogelijke schadelijke gevolgen. Het asbestprobleem zal ons daardoor nog jaren blijven achtervolgen. Het voorstel van de Commissie betekent een verbetering van de bescherming van de werknemers die het risico lopen tijdens hun werk aan asbest te worden blootgesteld. Het is in het algemeen een goed voorstel. Het beoogt een verlaging van de grenswaarde voor het aantal asbestdeeltjes waaraan werknemers mogen worden blootgesteld. Gelet op het grote gevaar van asbest is het goed dat de rapporteur probeert deze grenswaarde nog verder naar beneden te krijgen. Het belangrijkste is dat de werkgever verplicht wordt alle werknemers die tijdens hun werk aan asbest kunnen worden blootgesteld met een geschikt opleidingsprogramma op de hoogte te brengen. Zij moeten weten hoe ze zichzelf en anderen kunnen beschermen. Volgens het voorstel van de Commissie moeten er gemeenschappelijke richtsnoeren voor de inhoud van het opleidingsprogramma worden vastgesteld. Deze richtsnoeren moeten zo precies en volledig mogelijk zijn. Ik doe een oproep tot de lidstaten om nog verder te gaan en echte, geformaliseerde opleidingen voor het werk met asbest te ontwikkelen.
Dan nog iets over het verbod op asbest. In de richtlijn van 1999 werd het laatste nieuwe type asbest, namelijk chrysotiel, verboden. Het totale verbod op het gebruik en de commercialisering van asbest moet vanaf januari 2005 in alle lidstaten effectief zijn. Voor zover ik weet, zou het echter nog onzeker zijn of het verbod ook geldt voor export naar landen buiten de EU. Indien dit klopt, moet dit probleem dringend aangepakt worden. Het zou ethisch onverantwoord zijn dat de EU asbest exporteert voor gebruik in derde landen. Het zou strijdig zijn met al onze gebruikelijke principes. Ik weet niet welke juridische weg we daarbij moeten volgen en ik beperk mij tot het politieke aspect, maar ik wil graag het standpunt van de Commissie over dit probleem horen. Is het nog niet zeker dat de richtlijn van 1999 wel degelijk export naar landen buiten de EU verbiedt? Het zou interessant zijn het antwoord op deze vraag te kennen. Tot slot dank ik de rapporteur, die een groot werk heeft geleverd met dit verslag als resultaat. Ik steun het van harte.

Lynne (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, in mijn kiesdistrict in de West Midlands overlijden ieder jaar 100 mensen aan besmetting door asbest. Volgens de vakbonden vallen er ieder jaar 4500 asbestdoden in het VK en zoals mevrouw Thorning-Schmidt al zei, blijkt uit onderzoeken dat de komende 35 jaar in heel West-Europa tussen de 250.000 en 500.000 mensen aan asbestbesmetting zullen overlijden. De cijfers liggen op tafel. De wetenschappelijk aangetoonde feiten liegen er niet om. Blootstelling aan asbest kan leiden tot onherstelbare schade aan de gezondheid en de dood. Reden te meer om mensen die met asbest werken zo goed mogelijk te beschermen.
In bijna alle lidstaten is de productie van asbest verboden, maar er zitten in heel Europa nog altijd tonnen asbest verspreid in gebouwen, industriële installaties, treinwagons die gebouwd zijn in de jaren vijftig en zestig, enzovoort. Ik sta achter het voorzorgsbeginsel in het verslag, dat behelst dat ervan uitgegaan moet worden dat asbest aanwezig is in een gebouw wanneer niet kan worden bewezen dat het niet aanwezig is.
Werknemers zullen nog jaren worden blootgesteld aan asbest door activiteiten als sloop, verwijdering, reparatie en onderhoud. Daarom heb ik in de commissie een amendement ingediend waarin wordt voorgesteld de blootstellingsnormen verder aan te scherpen en de blootstellingslimiet te halveren. Dit amendement is in de commissie goedgekeurd. In plaats van acht uur is de blootstellingslimiet gesteld op vier uur, een periode die is afgestemd op de huidige werkpatronen binnen de industriële sector rekening houdend met het verschil in ploegendiensten binnen de diverse bedrijfstakken. Een periode van acht uur zal hogere blootstellingsniveaus in de hand werken over een kortere periode, zeg, een of twee uur, wat naar mijn mening onaanvaardbaar is. Ik zou graag willen dat deze grenswaarde wordt ingesteld voor alle werknemers die aan asbest worden blootgesteld, met uitzondering van werknemers die werken met asbestcement. Ik geloof namelijk dat dat een heel ander geval is.
Het is echter belangrijk dat er in verband met de verschillende blootstellingslimieten geen onderscheid wordt gemaakt naar type werk, zoals gebeurt in amendement 21. Dit punt kan echter opgelost worden via bemiddeling. Ik verzoek u met klem amendement 21 en de laatste zes woorden van amendement 42 te steunen. Ik heb begrepen dat als amendement 21 wordt aangenomen, wij vervolgens kunnen stemmen voor de laatste zin van amendement 42, die gaat over asbestcement. Maar misschien kan de Voorzitter hierover uitsluitsel geven.
Ik verzoek u nadrukkelijk dit uitstekende verslag te ondersteunen. Gestaafd door bewijzen uit wetenschappelijke en medische hoek is dit een goed voorbeeld van een EU-richtlijn die nodig is om levens te redden in de Europese Unie.

Bouwman (Verts/ALE).
Mevrouw de commissaris, mijnheer de Voorzitter, rapporteurs, collega's, ik wil in eerste instantie de rapporteurs danken, zowel mevrouw Damião als de heer Meijer, want er is toch weer een belangrijke bouwsteen aan het gebouw van de in dit geval arbeidsomstandighedenwetgeving op Europees niveau toegevoegd. En ik denk dat het proces ook constant zal doorgaan, en moet doorgaan, ik kom daar zo meteen nog even op terug. Preventie is keihard nodig in dit soort activiteiten, en dat weten we maar al te goed. Ik heb vroeger ook liggen rommelen met asbest bij het maken en aansluiten van buizen en leidingen. Achteraf gezien heb ik waarschijnlijk ongelofelijke hoeveelheden vezels tot mij genomen, ik weet niet wat het einde daarvan zal zijn, maar nogmaals het was doe-het-zelfwerk. En dat is precies het probleem, want op dit moment kunnen wij gewoon zien dat we wel besluitvorming voorleggen voor werknemers, maar dat we te weinig doen met betrekking tot allerlei aanpalende factoren: onderaanneming is genoemd, doe-het-zelf hoort daar ook bij en ook omwonenden. Ik roep de Commissie eigenlijk ook op om, eventueel via de milieucommissaris, te komen met aanvullende regelgeving die we zouden kunnen gebruiken. Ik zal alle andere elementen die het belang daarvan aangeven, onder andere dat half miljoen mensen, voorlopig even laten passeren, want iedereen heeft die genoemd. Nog even terugkomend dan op hetgeen daarnet door mevrouw Lynne aan de orde gesteld is, namelijk datgene dat te maken heeft met asbestcement en spuitasbest. Dat is ook door mevrouw Smet al eerder aan de orde gesteld. Ik stel vast dat het hier gaat om de bewerking, om de handelingen met asbest, spuitasbest of asbestcement, en hetgeen er dan aan vezels per kubieke centimeter vrijkomt, moet gemeten worden en je moet bepaalde stoffen op zich niet excluderen van het geheel.

Sandbæk (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer mevrouw Damião met haar verslag. Het verheugt mij dat de Commissie de beschermingsmaatregelen voor werknemers die aan asbest kunnen worden blootgesteld, met haar voorstel probeert te verbeteren. Asbest is immers een zeer gevaarlijke stof en ik kan de strengere voorschriften die in de amendementen worden voorgesteld ten volle steunen. Zoals mevrouw Thorning-Schmidt opmerkte, is er nog steeds een onopgelost probleem met de asbestwetgeving. Dit kwam aan bod op de bijeenkomst van de Raad op 7 maart 2002 (ministers van werkgelegenheid en sociale zaken). Het verbod dat in de EU vanaf 2005 zal worden ingevoerd, geldt niet voor productie met bestemming derde landen. Ik weet dat landen zoals Denemarken, Duitsland, Zweden en Finland voorstander waren om zo'n verbod in de richtlijn op te nemen, maar helaas stond slechts een minderheid achter dit voorstel op de genoemde bijeenkomst van de Raad. Ik weet ook dat de Commissie er niet veel voor voelt om een rechtstreeks verbod in de richtlijn op te nemen, omdat het afwijkt van de normale procedure en tot juridische problemen kan leiden. Dat is in elk geval wat ik gehoord heb. Indien dit zo is, verzoek ik de Commissie dringend een andere oplossing te zoeken, zodat we de productie van asbest voor verkoop in derde landen eveneens kunnen verbieden. Wanneer wij eisen dat onze eigen werknemers speciale gedragsregels volgen, kan de EU export naar derde landen uiteraard niet verantwoorden. Deze landen beschikken veelal niet over dezelfde middelen om gedragsregels vast te stellen. Zoiets is gewoon immoreel en ik begrijp niet dat sommige lidstaten dat niet inzien. De EU moet deze productie uiteraard stopzetten. Bovendien worden de werknemers die bij deze productie betrokken zijn, aan asbest blootgesteld, ongeacht of de producten later binnen of buiten de EU verkocht worden. De EU is al berucht vanwege haar ambivalente regelgeving ten opzichte van derde landen. Door een verbod op de productie voor en export naar derde landen in de richtlijn op te nemen, zou de EU al een stap in de goede richting doen.

Bastos (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het is reeds geruime tijd bekend dat asbest ernstige ziekten veroorzaakt, onder meer diverse soorten kanker. Deze stof is niet alleen een gevaar voor de daaraan blootgestelde werknemers, maar ook voor de volksgezondheid in het algemeen. Wij juichen het Commissievoorstel dan ook van harte toe. Hiermee wordt de onderhavige richtlijn voor de derde maal gewijzigd. Het voorstel wordt ingegeven door de noodzaak om de bestaande voorschriften aan te scherpen teneinde de gezondheid en de veiligheid van de werknemers te vrijwaren, met name in sectoren waar gebleken is dat blootstelling aan asbest bijzonder hoge risico's inhoudt. Er wordt tevens gestreefd naar een duidelijkere definitie van de verschillende soorten vezels aangezien er nog steeds onzekerheid bestaat over de eigenschappen van de verschillende vezels en de risico's die eraan verbonden zijn voor wat betreft de minimumduur van blootstelling.
Rapporteur Damião heeft omtrent deze delicate en uitermate technische kwestie een evenwichtig standpunt ingenomen. Zij verdient dan ook mijn oprechte felicitaties. Het is een goede zaak dat bijzondere aandacht wordt besteed aan preventie en aan het streven naar minimale blootstelling van werknemers aan asbest, met name bij werkzaamheden zoals het afvoeren van materiaal en het onderhouden, renoveren en slopen van gebouwen. Nochtans zijn de maatregelen en de grenswaarden voor blootstelling in het geval van asbestcement te strikt. Deze stof bevat immers slechts 10% vezels en houdt bijgevolg een veel kleiner risico in.
Een andere maatregel waarmee wij bijzonder ingenomen zijn, betreft de verplichte beroepsopleiding die door de werkgeversorganisaties moet worden verstrekt en de verbetering van de financieringsmogelijkheden voor het midden- en kleinbedrijf. Ook het voorstel om de registers en medische fiches gedurende een periode van 40 jaar te bewaren geniet onze steun. De wijziging van deze richtlijn draagt niet alleen bij aan de bescherming en de veiligheid van de werknemers, maar zorgt er tevens voor dat aan de werkgevers geen onnodige eisen worden gesteld.

Ghilardotti (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, zoals de rapporteur zo goed heeft uitgelegd, is het de bedoeling van deze richtlijn niet om het gevaar van asbest aan de orde te stellen, maar dit als zeker uitgangspunt te presenteren. Weliswaar is er nog meer wetenschappelijk onderzoek noodzakelijk om bepaalde twijfels die nog bestaan over het gevaar van asbest voor de menselijke gezondheid, volledig weg te nemen, maar het aantal slachtoffers dat in Europa door asbest wordt veroorzaakt, is zo groot dat de meeste lidstaten zijn overgegaan tot een verbod op de verkoop en het gebruik van asbesthoudende producten. Het probleem is momenteel ook dat het asbestrisico zich van de ene sector naar de andere verplaatst, en dat is dus iets waar rekening mee moet worden gehouden. De traditionele risico's doen zich voor in het productiewezen: die risico's zijn aanzienlijk maar ook controleerbaar. Daarnaast zijn er risico's die zich voordoen in sectoren waar met asbest gewerkt wordt, namelijk bij sloopwerk of tijdens verwijderings-, onderhouds- en reparatiewerkzaamheden. Deze risico's zijn potentieel hoog en voorspelbaar, en het is zaak dat bij de bepaling van de grenswaarden voor de blootstelling uitgegaan wordt van het voorzorgsbeginsel.
Bovendien is het zo dat werknemers die rechtstreeks blootgesteld worden aan asbest niet de enige risicogroep vormen, want ook hun familieleden en mensen die dichtbij de bouwplaatsen wonen lopen risico's. Gelukkig is de Italiaanse wetgeving op dit stuk geavanceerder dan de regeling die thans voorgesteld wordt, maar wij achten het van essentieel belang dat de rapporteur gesteund wordt en haar verslag goedgekeurd. Wij moeten immers een duidelijk signaal afgeven dat het veiligheidsniveau op de werkplek absoluut niet verlaagd mag worden. Wij mogen nooit uit het oog verliezen dat een hoge concurrentiepositie onder andere gebaseerd is op een hoge maatschappelijke kwaliteit en dat de kwaliteit van het werk een belangrijke productiefactor is.
Ik rond af: aan de ene kant zijn er de algemene politieke beschouwingen die naar voren zijn gebracht en ten aanzien waarvan wij socialisten absoluut geen concessies doen, en aan de andere kant moet erop gewezen worden dat, gezien de hele internationalisering van de economische en maatschappelijke kosten die verbonden zijn aan al dan niet geconstateerde beroepsziekten en ongelukken op het werk, iedereen duidelijk moet beseffen dat de veiligheid en gezondheid van de werknemers een recht is, maar tevens een voordeel voor het bedrijfsleven en voor de economie in het algemeen.

Titford (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, ik moet erop wijzen dat de Commissie nog geen voorstellen heeft kunnen doen voor grenswaarden voor de blootstelling aan chrysotiel, voornamelijk omdat het niet mogelijk is rechtstreeks verband te leggen tussen sterfgevallen en het gebruik van producten die witte asbest bevatten. De commissie denkt het echter beter te weten en zegt dat in dit geval het voorzorgsbeginsel gehanteerd moet worden en dat het voeren van een nulrisicobeleid de enige manier is om werknemers te beschermen.
Om de absurditeit van dit standpunt te onderstrepen, kan ik u vertellen dat een mens per dag gemiddeld 20.000 witte asbestvezels inademt. Elk gezond mens heeft 2 miljoen witte asbestvezels in zijn longen, allemaal van natuurlijke herkomst. Hoewel massale blootstelling aan witte asbest binnen de beroepssfeer niet geheel ongevaarlijk is, wat overigens geldt voor alle soorten stof waarvan grote hoeveelheden worden ingeademd, is zelfs de Britse Commissie voor gezondheid en veiligheid, die wars is van risico's, tot de slotsom gekomen dat het risico van blootstelling aan met witte asbest vervaardigde producten te verwaarlozen is. Niemand minder dan onze eigen Vakbondsraad heeft becijferd dat de opname van witte asbest in deze richtlijn het VK GBP 80 miljard gaat kosten en heel Europa maximaal GBP 500 miljard, zonder dat daar vermoedelijk ook maar één gered leven tegenover staat. Het minste wat het Parlement in dit geval kan doen, is een denkpauze inlassen en deze wetgeving terugverwijzen naar de commissie voor een grondig onderzoek naar de kosten en de gevolgen.

Arvidsson (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, een jaar geleden heb ik een asbestfabriek in Polen bezocht. Tijdens het communistische bewind was het bekend dat een vierde van de werknemers vroeg of laat long- of borstvlieskanker zou krijgen. Deze informatie werd echter geheimgehouden, en de fabriek is pas na de val van het communisme gesloten. Nu moeten er omvangrijke saneringswerkzaamheden plaatsvinden. Bovendien zijn voormalige werknemers bang om in de toekomst kanker te krijgen.
Dit overigens uitstekende verslag bevat mijns inziens drie schoonheidsfoutjes. Ten eerste wordt hierin voorgesteld om nationale registers samen te stellen van geschikte ondernemingen voor asbestsanering. Ik denk dat men beter kan werken met competentiebewijzen voor saneringsbedrijven, die bij aanbestedingen gebruikt kunnen worden. Registers zijn al snel bureaucratisch en onpraktisch.
Ten tweede is het echt heel goed mogelijk om een omgekeerde bewijslast te eisen bij ziektes zoals asbestose en mesothelioom, waarvan vermoed wordt dat zij met asbest verband houden, maar er is daarentegen absoluut geen link tussen asbest en bronchiënkanker of maag- en darmkanker. Het is niet mogelijk om jaren nadat iemand blootgesteld is aan asbest vast te stellen of de ziekte veroorzaakt is door asbest, roken of andere factoren. Daarentegen is het verband tussen asbest en asbestose en mesothelioom vrijwel zeker.
Ten derde moet ik er als arts niet aan denken dat de Europese Unie diagnostische criteria voor ziektes gaat vaststellen. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft een mondiaal diagnosesysteem ontwikkeld. Voor de beoordeling hiervan is zij ook verantwoordelijk. Als de Europese Unie diagnostische criteria gaat vaststellen, begeeft zij zich op het gebied van de gezondheidszorg, waarvoor zij simpelweg geen wetgevende bevoegdheid heeft.

Gillig (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, asbest is een ernstig probleem voor de volksgezondheid. Wij hebben zojuist standpunten gehoord die allemaal van dezelfde vaststelling uitgaan, maar die elk in een andere conclusie uitmonden, te weten: we hebben hier met een ernstig risico te maken dat we niet mogen onderschatten; de gegevens zijn niet expliciet genoeg; we mogen vooral niet het risico lopen dat onze maatregelen te zwaar op de schouders van het bedrijfsleven wegen.
Daar schieten we natuurlijk niet veel mee op. Uit deze laatste conclusies blijkt dat het risico waarmee blootstelling aan asbest gepaard gaat onderschat wordt. Kennelijk moeten die conclusies even zwaar doorwegen als de argumenten om het voorzorgsbeginsel toe te passen.
In eerste instantie werd in de communautaire wetgeving voorrang gegeven aan het voorzorgsbeginsel bij de fabricage en verwerking van asbest. Dit heeft zijn vruchten afgeworpen, maar een volledig verbod op de productie is er in sommige landen nog altijd niet. Er zijn thans een nieuw interventiekader en een nieuwe regelgeving nodig voor de gevallen waarin asbest toevallig ontdekt wordt bij bepaalde verbouwings- en onderhoudswerkzaamheden. 
Deze wijziging was nodig, maar wat de aldus gewijzigde richtlijn beoogt is, gezien de ernst van het probleem, nog te beperkt. Mevrouw Damião heeft ernaar gestreefd de bescherming van werknemers daadwerkelijk te verbeteren, en ze heeft in dat opzicht uitstekend werk verricht. Toch wil ik twee zaken opmerken. Ten eerste het probleem van de overgangsregeling. De ontwerprichtlijn voldoet op dat punt niet aan onze verwachtingen. Voorts lijkt amendement 21 ons wel het minimum, en wij zullen er dan ook voor stemmen. Ten tweede is er de kwestie van de verantwoordelijkheden. Zoals blijkt uit de vonnissen die de Franse rechtbanken de laatste tijd geveld hebben, moeten de verantwoordelijkheden in de tekst zo ruim mogelijk omschreven worden. De begrippen projectleider en werfleider zijn niet helder genoeg omschreven om doeltreffend te zijn.
Ter afsluiting wil ik iedereen die de minimumvoorschriften die hier op tafel liggen niet in hun geheel ondersteunen duidelijk waarschuwen: zij nemen een zware verantwoordelijkheid op zich, want zij stellen een groot aantal werknemers in Europa bloot aan een ernstig gezondheidsrisico. Het voorzorgsbeginsel mag dan wel een kostbare zaak zijn, kostbaarder dan een mensenleven is het zeker niet. Het onderschatten van de asbestrisico's en het niet toepassen van het voorzorgsbeginsel kan een uiterst zware verantwoordelijkheid met zich meebrengen voor de werkgevers.

Weiler (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mevrouw de commissaris, ik wil onze collega, mevrouw Damião, van harte bedanken voor haar zeer evenwichtige verslag. Het is gezien de vele verschillende nationale regelingen in de EU beslist geen eenvoudige opgave geweest om een concept voor de toekomst te ontwikkelen. Desondanks ben jij daarin geslaagd, beste Elisa. Juist omdat asbest een van de gevaarlijkste werkmaterialen is, zijn de meest schadelijke soorten in bijna alle landen ter wereld verboden. Desalniettemin worden we zo nu en dan met problemen geconfronteerd, of worden problemen gebagatelliseerd, ook mondiaal, bijvoorbeeld op dit moment in de WTO met betrekking tot Canada.
Vanaf 2005 is er in Europa een verbod op de toepassing en verkoop van alle asbestsoorten van kracht. Desalniettemin, mevrouw de commissaris, zijn wij van mening dat uw initiatief voor een hervorming noodzakelijk is, want met betrekking tot bepaalde punten en specifieke aspecten is deze hervorming eigenlijk al veel te laat.
Ik kan het standpunt dat de heer Pérez Álvarez van de EVP-fractie hier zojuist verwoord heeft, dan ook niet begrijpen. Uiteraard is het zinvol om niet alleen de werknemers maar ook de gebruikers en bewoners bescherming te bieden. Wij kennen toch allemaal scholen, sporthallen en zelfs gebouwen van de Europese Unie die vanwege asbestbesmettingen gesloten moesten worden om ze vervolgens moeizaam en tegen hoge kosten te renoveren.
Een belangrijk nieuw essential is de preventie, dat wil zeggen voorlichting over de gevaren van asbest en de grotere verantwoordelijkheid voor werkgevers, niet alleen voor de grote, maar ook voor de kleine werkgevers, inclusief onderaannemers, waarbij uiteraard rekening wordt gehouden met atypische arbeidsbetrekkingen. Ook dat is naar mijn idee noodzakelijk.
Europa dient bij de ontwikkeling en toepassing van alternatieve materialen een voorbeeldfunctie te vervullen. Daar ligt de toekomst en niet in de uitvoer van asbest naar de andere wereld!

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de heer de Miguel, staatssecretaris van Europese Zaken van het Spaans voorzitterschap, welkom heten en bedanken. Ik wil hem bedanken voor zijn begrip. Het debat is wat uitgelopen, maar dat gebeurt soms als het gaat om erg ingewikkelde zaken.
Ik wil mevrouw Damião bedanken voor haar uitmuntende verslag dat gaat over zo'n gevoelig en technisch ingewikkeld dossier als asbest.
Ter afronding van het verbod op de verkoop en het gebruik van asbest en asbesthoudende producten is het noodzakelijk de regelingen van de bestaande richtlijn te amenderen en bij te stellen zodat de nadruk komt te liggen op preventieve maatregelen ter bescherming van degenen die tegenwoordig het meest aan asbest worden blootgesteld, te weten, de werknemers die reparaties, sloopwerk en onderhoudsactiviteiten verrichten.
Ik wil het Parlement feliciteren met de kwaliteit van zijn amendementen. Ik begrijp erg goed waarom u zo sterk aandringt op de noodzaak het beschermingsniveau te verhogen, niet alleen voor de werknemers, maar ook voor de bevolking in het algemeen en het milieu. Dat is helaas echter niet mogelijk gezien de reikwijdte van artikel 137 van het Verdrag dat de grondslag van dit voorstel vormt.
Ik zal antwoord geven op de voorstellen van de afgevaardigden, waarbij ik de verwerping dan wel aanvaarding van de amendementen zal motiveren.
De Commissie kan de amendementen 1, 11, 17, 18, 19, 22, 31, 32, 34 en 39 volledig aanvaarden. Zij vormen een verbetering van de kwaliteit van de tekst en/of verduidelijking van de betekenis ervan. Hoewel ik het eens ben met de ideeën achter de amendementen 2, 4, 7, 8, 9, 12, 13 en 14, kan de Commissie deze met het oog op de juridische coherentie en de wetgevingstechniek niet aanvaarden.
De Commissie moet amendement 16 en het tweede deel van amendement 25 verwerpen omdat de verantwoordelijkheid van de werkgevers duidelijk is neergelegd in het kader van richtlijn 89/391. Nadere kwalificaties zouden wettelijke onzekerheden oproepen over waar deze verantwoordelijkheid ligt.
Ten aanzien van de grenswaarde kan de Commissie de amendementen 15, 21 en 42 niet overnemen omdat aanvaarding daarvan de invoering van twee verschillende grenswaarden zou betekenen. Hierdoor zou sprake worden van verschillende beschermingsniveaus voor werknemers die verschillende activiteiten verrichten. Vervolgens moet de uitdrukking van de grenswaarden als in de tijd gewogen gemiddelde over een periode van vier uur in plaats van acht uur worden verworpen omdat daarmee verwarring zou ontstaan ten opzichte van de waarden in internationale normen waarin een referentieperiode van acht uur wordt gehanteerd. De amendementen 5, 10, 27, 38 en 40 kan de Commissie niet overnemen omdat artikel 137, waarop het voorstel voor een richtlijn is gebaseerd, alleen betrekking heeft op de bescherming van werknemers en dus geen ruimte biedt voor erkenning van en geldelijke vergoedingen voor beroepsziekten. De vergoedingen zijn hoe dan ook een kwestie van subsidiariteit.
In overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel kan de Commissie de amendementen 30, 33, 35, 36 en 37 niet aanvaarden. Amendement 29 is niet acceptabel vanwege richtlijn 89/391 op grond waarvan de werkgever verplicht is te zorgen voor een passende opleiding van werknemers, en niet voor een opleiding zonder meer. 
De Commissie kan niet instemmen met amendement 41 omdat het geen extra voordelen biedt en alleen maar zou leiden tot een overbodige verzwaring van de bureaucratische last bij activiteiten waar sprake is van sporadische blootstelling of blootstelling met een lage intensiteit.
Ten slotte is de Commissie van mening dat de inhoud van de amendementen 3, 6, het tweede deel van amendement 23, de amendementen 24, 26 en 28 al voldoende zijn vervat in de verschillende artikelen van het voorstel en om die reden kunnen zij niet worden aanvaard.
Alvorens af te ronden wil ik eerst een belangrijke politieke vraag stellen: kan deze richtlijn in zijn huidige opzet ervoor zorgen dat met ingang van 2005 een volledig verbod bestaat op de export van asbest naar derde landen? Helaas is het antwoord duidelijk: nee, dat kan de richtlijn niet. Dit punt vormt een grote bron van discussie tussen de Commissie en de Raad. Een totaal verbod zou het antwoord kunnen zijn - daar heeft de Commissie niets op tegen - maar dat brengt ons wel in een lastig parket. Wij dienen dan niet alleen rekening te houden met problemen op het gebied van sloop en onderhoud en met de werknemers die dat werk moeten verrichten, maar ook met het bestaan van een lijst met producten die zeer kleine hoeveelheden asbest bevatten die geen gevaar opleveren. Een totaal verbod zou ons stellen voor een ingewikkeld probleem op het vlak van de interne markt. Wij zullen goed moeten nadenken hoe wij dat probleem op kunnen lossen.
Er is gevraagd een uitzondering te maken voor asbestcement. Van mijn collega die deskundig is op dat terrein heb ik begrepen dat er een serieus probleem is in verband met dit product, dus van uitsluiting kan geen sprake zijn. Het product is in ieder geval minstens zo gevaarlijk als de andere producten die opgenomen zijn.
Ten slotte kan de Commissie de amendementen 1, 11, 17, 18, 19, 22, 31, 32, 34 en 39 volledig aanvaarden. Zij kan de amendementen 20, 23 en 25 voor een deel aanvaarden. Zij verwerpt de amendementen 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 12, 13, 14, 15, 16, 21, 24, 26, 27, 28, 29, 30, 33, 35, 36, 37, 38, 40, 41 en 42.
Het is een bijzonder interessant debat geweest en ik geloof niet dat ik nog eens extra hoef te wijzen op het belang van deze richtlijn. Iedereen zal het ermee eens zijn dat het een van de belangrijkste richtlijnen in onze wetgeving zal zijn op het gebied van de gezondheid en de veiligheid.
De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw Diamantopoulou.
Wij zijn ons ervan bewust dat het debat is uitgelopen, onze verontschuldigingen daarvoor, maar zo gaat het nu eenmaal met parlementaire debatten.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.
De heer De Rossa heeft het woord gevraagd voor een motie van orde, maar het moet wel een echte motie van orde zijn. Gaat u gang.

De Rossa (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het gaat zeer zeker om een serieuze motie van orde. Ik heb begrepen dat vraag 33, die ik had gesteld voor het vragenuur vanavond aan de Raad, is geschrapt, een besluit waartegen ik vandaag al eerder geprotesteerd heb. De heer Cox, Voorzitter van het Parlement, heeft de heer Pique I Camps schriftelijk verzocht mijn vraag en negen andere vragen alsnog in het vragenuur op te nemen. Voordat ik verder ga, zou ik willen weten of aan dit verzoek gevolg is gegeven. Is dit het geval?

De Voorzitter.
Mijnheer De Rossa, dames en heren afgevaardigden, zonder het betoog van de heer De Miguel te willen doorkruisen moet ik namens de Raad zeggen dat het Parlement en de Raad het niet eens zijn over de dag en het uur waarop de vragen uiterlijk binnen moeten zijn om te worden beantwoord. Op dit punt bestaat er een verschil van mening. Ik geef geen enkel waardeoordeel maar ik vertel u alleen hoe de vork in de steel zit. Volgens het Parlement loopt de termijn op de zesentwintigste om 13.00 uur af, en volgens de Raad is dat de vijfentwintigste om 13.00 uur.
Het probleem is dat er aan het einde van de reeks vragen die aan de Raad zullen worden gesteld nog 10 vragen zijn die in geen geval mondeling zouden worden beantwoord omdat zij tot de laatste vragen behoren. Nu is het zo dat de Raad - naar aanleiding van het schrijven van onze Voorzitter - ofwel besluit die vragen schriftelijk te beantwoorden, wat sowieso zou zijn gebeurd, dan wel beslist, wat vanuit het gezichtspunt van het Parlement de slechtste oplossing zou zijn, om deze vragen in de volgende vergaderperiode op te nemen. Ik hoop dat de Raad en het Parlement hierover overeenstemming bereiken, en dat deze vragen zullen worden beantwoord. Laten we voor deze keer maar eens optimistisch zijn.
Indien de heer De Miguel iets wil toelichten, geef ik hem nu het woord.

de Miguel
De correcte afwikkeling van het vragenuur voor vragen aan de Raad berust op een goede verstandhouding tussen onze instellingen en de eerbiediging van het Reglement ter zake.
Wat betreft de termijn voor de indiening van de vragen verschillen wij, zoals u heeft aangegeven, van mening. De termijn waarover de Raad beschikt is het noodzakelijke minimum en uiterst krap om de antwoorden voor te bereiden en door de lidstaten te laten goedkeuren. Ik kan hier in het Parlement namelijk geen antwoorden geven die niet zijn goedgekeurd door de Raad.
In het onderhavige geval werd ons werk bovendien onderbroken door de paasdagen, waardoor alle instellingen een aantal dagen gesloten waren. Er is de Raad veel aan gelegen om situaties als deze te vermijden. Wij zouden derhalve graag een akkoord sluiten tussen onze beide instellingen om dergelijke problemen in de toekomst te voorkomen, zeker als er feestdagen tussen komen.
Het huidige voorzitterschap zet zich als geen ander - ik herhaal, als geen ander - in voor de goede interinstitutionele verstandhouding. Laten wij hiervan geen halszaak maken. Laten wij een incident vermijden. Wij hebben echt geen tijd gehad. Niet alleen hadden wij te weinig tijd om de vragen te beantwoorden, maar ook om de antwoorden door de Raad en de delegaties van de Raad te laten goedkeuren.
Ik stel voor dat wij u de antwoorden schriftelijk doen toekomen. Deze vragen zouden hoe dan ook schriftelijk worden beantwoord, want het is reeds 18 uur. Wij zijn een half uur te laat begonnen, waardoor niet eens alle ontvankelijk verklaarde vragen kunnen worden beantwoord, laat staan tien extra vragen.
Voorts wil ik erop wijzen dat de vraag waar de heer De Rossa naar verwees te maken heeft met Palestina. Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer De Rossa eraan herinneren dat hier gistermiddag een uiterst belangrijk debat over het Midden-Oosten heeft plaatsgevonden en dat hij gisteren het woord had kunnen voeren en zijn vraag over Palestina had kunnen stellen. Dan zouden de Hoge Vertegenwoordiger en ik met het grootste plezier namens de Raad hebben geantwoord.

De Voorzitter.
 Ik zal iedereen het woord geven, maar ik wil u verzoeken, ? Mijnheer de Rossa, gaat u zitten en kalmeert u zich.
Ik wil u verzoeken dat wij de Parlementsleden die vragen willen stellen, daartoe de gelegenheid geven. Wij hebben nog maar een uur en wij gaan geen algemeen debat voeren over de betrekkingen tussen het Parlement en de Raad inzake het vragenuur.
Ik zal u het woord verlenen, opdat u kort en bondig uw standpunt uiteen kunt zetten.
De ervaring heeft mij de afgelopen jaren geleerd dat wij de eerste 30 vragen zelfs niet hadden kunnen afhandelen als wij anderhalf uur hadden gehad. Een aantal vragen had hoe dan ook schriftelijk beantwoord moeten worden. Als wij de antwoorden schriftelijk ontvangen is het probleem opgelost. Zoniet, dan zal het Parlement alle nodige stappen ondernemen om ervoor te zorgen dat de vragen tijdens de volgende vergaderperiode mondeling worden beantwoord. Ik heb evenwel vertrouwen in de interinstitutionele dialoog en de ervaring leert dat wij het eens worden.
Ik ga niet in op de woorden van de heer de Miguel, want ik wil hier geen debat openen.
Mijnheer De Rossa, heeft u een motie van orde? Wat Palestina betreft kan ik u zeggen dat vragen voor het vragenuur vervallen wanneer er tijdens dezelfde vergaderperiode een algemeen debat wordt gehouden over hetzelfde onderwerp. Het is echter aan de Voorzitter van het Parlement en zijn kabinet om hierover te besluiten. In dit geval heeft de Voorzitter van het Parlement de vragen behouden. Dit valt binnen zijn bevoegdheid en als voorzitter van deze vergadering aanvaard ik zijn besluit. Mijnheer De Rossa, u heeft het woord.

De Rossa (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, als het gaat om een motie van orde kan ik u verzekeren dat ik kalm ben, maar dat wil niet zeggen dat ik niet boos ben. Ik bedank de minister voor zijn voorstel de vragen schriftelijk te beantwoorden. Ik ga ervan uit dat hij de vragen op de gebruikelijke manier en binnen de gebruikelijke termijn zal beantwoorden.
Ik zou eraan willen toevoegen dat ik niet zelf kan bepalen of ik in dit Parlement een vraag stel aan hem of een andere minister. Als ik daartoe de gelegenheid had gehad, zou ik het woord hebben gevoerd tijdens het debat over het Midden-Oosten, maar het is de fractie die de sprekerslijst opstelt. Ik stel deze kwestie aan de orde omdat er in uw verklaring van gisteren niet is ingegaan op de inhoud van mijn vraag.

De Voorzitter.
 Wanneer de vraag van de heer Crowley aan de beurt komt, kunt u een aanvullende vraag stellen.
Mijnheer Crowley, u heeft het woord voor een motie van orde.

Crowley (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil geen vraag van mezelf aan de orde stellen, maar wel die van de heer Gallagher, vraag nummer 10. Hij moest deze ochtend eerder weg en vergat daarbij een brief te ondertekenen waarin hij mij verzocht zijn vraag namens hem in te dienen. Hij belde mij op voordat ik de vergaderruimte betrad en vroeg of ik de vraag namens hem kon stellen. Ik laat het antwoord aan u over.

De Voorzitter.
 Er bestaat geen precedent. Nog nooit is dit zonder een brief van het betrokken parlementslid gedaan. Het spijt me, maar de vraag komt te vervallen. Daar deze vraag evenwel in samenhang met een andere vraag zal worden beantwoord, kunt u desgewenst een aanvullende vraag stellen.
Maar laten wij nu het uur dat ons nog rest benutten voor het vragenuur, want het programma van de heer de Miguel verplicht hem ons om 7 uur te verlaten.

De Voorzitter.
Aan de orde is het vragenuur (B5-0014/2002).
Wij behandelen een reeks vragen aan de Raad.

De Voorzitter.
Vraag nr. 1 van Bernd Posselt (H-0166/02):

Betreft: Het begrip huwelijk in de EU
Bij de indiening van een wetsvoorstel over het geregistreerde partnerschap in het Poolse parlement heeft Joanna Sosnowska, parlementslid voor de regeringspartij SLD, verklaard dat dit aansluit bij de EU-normen. Bestaan er op dit gebied EU-normen of is het niet eerder zo dat deze kwestie, met inbegrip van de definitie van huwelijk en gezin, volgens het subsidiariteitsbeginsel onder de wetgevingsbevoegdheid van de afzonderlijke lidstaten valt?
Het gaat om een voorstel dat is ingediend in het Poolse parlement, alhoewel de Spaanse vertaling het over een Poolse stad heeft.
De heer de Miguel heeft het woord.

de Miguel
Ik kan de heer Posselt bevestigen dat er geen communautaire definitie van het huwelijk bestaat. Het recht om een huwelijk aan te gaan en een gezin te stichten wordt gewaarborgd en geregeld in de nationale wetgeving. Er bestaat geen communautaire definitie van het huwelijk.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik dank u voor deze uitleg en ik wil u nogmaals met klem verzoeken om ons de verzekering te geven dat de Raad de lidstaten duidelijk zal maken dat het onacceptabel is als bepaalde ideologische partijen proberen om de lidstaten een aantal zaken als acquis communautaire te verkopen die daar absoluut geen deel van uitmaken. In de lidstaten wordt de indruk steeds sterker dat de kandidaat-landen aan allerlei voorschriften moeten voldoen op het gebied van het gezin, abortus en bio-ethiek, omdat deze onderwerpen zogenaamd deel zouden uitmaken van het acquis communautaire.
Ik wil u verzoeken om alle kandidaat-landen ondubbelzinnig te bevestigen dat deze onderwerpen niet tot het acquis communautaire behoren.

de Miguel.
Dit is een goede gelegenheid om nogmaals te verklaren wat de Raad en, uiteraard, het Spaanse voorzitterschap tot vervelens toe hebben herhaald: de verdragen waarop de Europese Unie berust zijn verdragen met bevoegdheden. Buiten het primaire recht, de Verdragen, en het op het primair recht gebaseerd, afgeleid recht bestaat er geen acquis communautaire. Zoals een oude koning van Spanje, Ferdinand van Aragon, ooit zei: 'Wat niet in de geschriften staat bestaat niet in deze wereld?. Wat niet in het primaire recht noch in het afgeleid recht staat, bestaat evenmin in de wereld van de Europese Unie.

De Voorzitter.
Vraag nr. 2 van Camilo Nogueira Román (H-0170/02):

Betreft: De macht van grote lidstaten van de toekomstige EU: het Blair-Schröder document
Welk standpunt neemt de Raad in over het document over de macht van de lidstaten, en met name de grote lidstaten, van de toekomstige EU, dat de Britse premier Blair en de Duitse kanselier Schröder hebben ondertekend?

de Miguel
Mijnheer de Voorzitter, de gezamenlijke verklaring van premier Blair en kanselier Schröder betreft een pakket maatregelen. Met deze verklaring geven zij een interpretatie van de maatregelen die een optimaal resultaat van de werkzaamheden van de Raad beogen, niet alleen van de Europese Raad, maar tevens van de vakraden. Deze maatregelen moeten de doelmatigheid van de Europese Raad en van de andere raden verhogen, met name van de Raad Algemene Zaken.
De voorstellen van de verklaring, die zonder Verdragswijziging zouden kunnen worden omgezet, stemmen in grote lijnen overeen met de voorstellen van de Hoge Vertegenwoordiger, de secretaris-generaal van de Raad, voor de Top van Barcelona. Deze voorstellen zijn een bijdrage tot het debat over de verbetering van de werking van de Raad met het oog op de voorbereiding van de uitbreiding.
U weet ongetwijfeld dat de Raad van Sevilla zich wil uitspreken over een reeks suggesties die de secretaris-generaal, de Hoge Vertegenwoordiger van de Raad, heeft voorgelegd aan de Raad van Barcelona. Deze suggesties beogen de verbetering en een hogere doelmatigheid van de werkzaamheden van de Europese Raad en de vakraden. De brief van Schröder en Blair is derhalve niets anders dan een bijdrage tot dit debat zoals er al meer zijn geweest, bijvoorbeeld van de Zweedse premier Persson. Wij hopen dit debat op de Top van Sevilla af te ronden in de vorm van wijzigingen die uiteraard niet aan de Verdragen raken. Een Verdragswijziging valt immers onder de exclusieve bevoegdheid van de Conventie en de daarop volgende Intergouvernementele Conferentie.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, ik stel vast dat u geen concreet antwoord wilt formuleren op deze vraag die de publieke opinie wekenlang in haar greep heeft gehouden. Het gaat om een politieke aangelegenheid die momenteel moet worden overgelaten aan de Conventie, een instelling die zich over deze kwestie en andere fundamentele aspecten van de toekomstige grondwet van de Unie zal buigen. Ik vraag u, mijnheer de voorzitter van de Raad, of de onderwerpen die tijdens de bijeenkomsten van de Europese Raad worden behandeld op dit historisch moment zullen worden overgedragen aan de bevoegde instantie, namelijk aan de door de heer Giscard d'Estaing voorgezeten Conventie?
Ik vind het bijzonder bedenkelijk dat het Spaanse voorzitterschap, dat helaas nog met geen woord heeft gerept over de politieke toekomst van de Unie, zich van dit debat afzijdig houdt. Anderzijds bestaat er voor dit probleem maar één democratische oplossing die geen afbreuk doet aan de nationale en Europese verscheidenheid: een communautaire regering en een Europees Parlement met volwaardige wetgevende bevoegdheden.

de Miguel.
Ik herhaal wat ik reeds aan het begin heb gezegd, namelijk dat de Raad soeverein kan besluiten over maatregelen voor een grotere doelmatigheid en doorzichtigheid en een beter verloop van zijn beraadslagingen, mits deze maatregelen niet raken aan de bepalingen van het Verdrag. Niets kan de Raad ervan weerhouden een intern reglement aan te nemen, zolang dit strookt met de regels van het Verdrag.
Ik heb ook reeds gezegd dat indien de Europese Raad van oordeel is dat zekere bepalingen van het Verdrag wijziging behoeven, dat deze dan zullen worden doorverwezen naar de Conventie om te worden voorbereid voor de Intergouvernementele Conferentie.
Ik wil de heer Nogueira nogmaals verzekeren dat niemand zich met meer daadkracht inzet voor het behoud van het institutionele evenwicht van de befaamde institutionele driehoek Raad-Parlement-Commissie dan het Spaanse voorzitterschap. U kunt derhalve gerust zijn dat niemand tijdens het Spaanse voorzitterschap dit evenwicht op de helling zal zetten. De Raad zal geen enkele maatregel nemen die raakt aan het primair recht, want dat is de exclusieve bevoegdheid van de Intergouvernementele Conferentie.

Rübig (PPE-DE).
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, Europa staat bekend om zijn eenheid in verscheidenheid en daarom zou ik graag de volgende vraag willen stellen. Hoe zal het vetorecht zich volgens u ontwikkelen? Dat is voor de kleine landen namelijk een belangrijk thema. Bent u van mening, ook met het oog op de Conventie, dat het in de toekomst voor de Raad absoluut noodzakelijk zal zijn om op bepaalde gebieden een vetorecht te behouden?

de Miguel.
Dit is een kwestie voor de Intergouvernementele Conferentie die, naar ik hoop, ook reeds door de Conventie zal worden behandeld. Wel wil ik wijzen op het volgende: u spreekt van vetorecht waar ik spreek van besluitvorming met eenparigheid van stemmen. Ik wil eraan herinneren dat besluiten in de meest democratische samenlevingen kunnen worden genomen bij gewone meerderheid, bij gekwalificeerde meerderheid of met eenparigheid van stemmen. Wanneer de Raad met eenparigheid van stemmen besluit betekent dat geen vetorecht, maar dat er een grotere inspanning moet worden geleverd om ervoor te zorgen dat iedereen het eens wordt. U zult het met mij eens zijn dat er in de communautaire besluitvorming nog altijd kwesties zijn die politiek gevoelig liggen en vereisen dat de Raad alles in het werk stelt - zoveel als nodig is - om tot overeenstemming te komen. Dit is mijn positieve uitleg voor de weinige gebieden van de communautaire besluitvorming waarvoor eenparigheid is vereist. Wanneer er een politieke noodzaak bestaat om een evenwicht te bewaren zal dit altijd zo blijven. Alle lidstaten van de Europese Unie zijn zich hier volgens mij terdege bewust.

Ortuondo Larrea (Verts/ALE).
Om te beginnen zou ik de fungerend voorzitter van de Raad willen zeggen dat Ferdinand van Aragon geen Spaanse koning was, want Spanje bestond toen nog niet: hij was koning van Aragon.
In de tweede plaats wil ik erop wijzen dat de afwijzing van de ratificatie van het Verdrag van Nice in Ierland en de terughoudendheid van de afgelopen jaren in Denemarken een uiting zijn van de vrees van de kleine landen dat de grote landen - de superstaten - hun standpunten en belangen doordrukken.
Met het oog op de vrees van de kleine landen zou ik u willen vragen of het niet beter zou zijn dat het Europees Parlement volledige wetgevende bevoegdheid zou krijgen op alle beleidsterreinen - zonder uitzonderingen - van de Europese Unie en dat regeringen van de historische naties, de deelstaten en de constitutionele regio's zouden deelnemen aan de ministerraden. Dit zou bijdragen tot evenwichtigere, want minder centralistische en vanuit territoriaal oogpunt evenwichtigere besluiten van de Raad.

de Miguel.
Ik wil het Parlement niet vervelen met geschiedenislessen, noch ben ik hier om de heer Ortuondo Larrea erop te wijzen dat hij de Spaanse geschiedenis nog eens moet doornemen, al verbaast het mij niet dat hij daar niets van afweet, want hij heeft daar klaarblijkelijk geen belangstelling voor.
Wat uw tweede vraag betreft, dit is een kwestie voor de Conventie en de Intergouvernementele Conferentie en niet het onderwerp van ons debat in het Parlement. De Raad kan hier niet op antwoorden.

Ortuondo Larrea (Verts/ALE).
Ik wil toch even het oordeel van de heer de Miguel tegenspreken dat ik geen belangstelling zou hebben voor de geschiedenis van Spanje. Ik heb wel degelijk belangstelling voor en ken de geschiedenis van Spanje. Verder wil ik me er niet over uitlaten of ik er nu meer, minder, of evenveel van afweet als de heer de Miguel.

De Voorzitter.
 Ik wil alle parlementsleden en instellingen verzoeken de draad van het debat niet te verliezen. Ik zal doen alsof ik een Finse voorzitter ben en niets van de geschiedenis van mijn land afweet. Verder meng ik mij niet in de discussie.

De Voorzitter.
Vraag nr. 3 van Brian Crowley (H-0172/02):

Betreft: Vrede in het Midden-Oosten
Welke initiatieven heeft de Raad de laatste weken genomen om het contact met de heer Arafat te herstellen in verband met het aanhoudende en toenemende geweld in het Midden-Oosten, en kan de Raad tevens aangeven welke invloed hij kan of wil uitoefenen op zijn betrekkingen met Israël om een einde te maken aan het snel stijgende en alarmerende dodental in het gebied?

de Miguel
Ik begrijp dat deze vraag niet is komen te vervallen, hoewel wij gisteren een debat van meer dan twee uur aan dit onderwerp hebben gewijd. Ik heb derhalve geen enkel bezwaar om te antwoorden dat de Europese Raad in zijn verklaring van 16 maart duidelijk heeft gesteld dat er een einde moet komen aan het bloedvergieten, dat het conflict in het Midden-Oosten niet met militaire middelen kan worden opgelost en dat vrede en veiligheid uitsluitend aan de onderhandelingstafel kunnen worden bereikt.
De Raad staat in voortdurend contact met de betrokken partijen en met andere belangrijke actoren, met name via de Hoge Vertegenwoordiger voor het buitenlands beleid, die de regio dit jaar reeds drie keer heeft bezocht. De voorzitter van de Raad is er twee keer geweest. De speciale gezant van de Europese Unie voor het vredesproces in het Midden-Oosten, de heer Moratinos, zet zijn inspanningen ter plaatse voort.
De Raad werkt ook nauw samen met andere actoren, zoals de Verenigde Staten, Rusland en de Verenigde Naties. Zo vindt vandaag in Madrid een topontmoeting plaats met de vier actoren die ik zojuist heb genoemd: de Verenigde Staten, Rusland, de Verenigde Naties en het voorzitterschap van de Europese Unie. Daarnaast onderhoudt de Raad contacten met de landen in de regio. De Raad heeft zijn steun betuigd voor het recente initiatief van de kroonprins van Saoedi-Arabië, prins Abdullah. De Raad begroet het feit dat dit initiatief werd gesteund door de top van de Arabische Liga in Beiroet, waar de fungerend voorzitter van de Raad aanwezig was. Dit is een primeur, want nooit eerder is een voorzitter van de Raad van de Europese Unie uitgenodigd om deel te nemen aan een bijeenkomst van ministers van de Arabische Liga.
Ik geloof derhalve dat de Europese Unie alles in het werk heeft gesteld om aan de vrede bij te dragen, zoals tijdens het debat van gisteren nog eens duidelijk is geworden: de contacten worden voortgezet en wij hopen dat er tijdens de bijeenkomst van vandaag besluiten kunnen worden genomen die een onmiddellijk staakt-het-vuren mogelijk maken en de aanzet geven tot vredesbesprekingen die de orde tussen Palestina en Israël herstellen.

Crowley (UEN).
Ik wil de fungerend voorzitter bedanken voor zijn antwoord. Ik besef dat het een beetje vervelend wordt om steeds maar weer terug te moeten komen op deze vraag, maar u moet weten dat mijn vraag eind februari is ingediend. Net als mijn collega, de heer De Rossa, kon ik gisteren in het Parlement niet het woord voeren.
Er komt in onderhandelingen een moment dat de fluwelen handschoenen uitgetrokken moeten worden en tot daden moet worden overgegaan. De Europese delegatie is vreselijk gebruuskeerd door de Israëliërs die te verstaan hebben gegeven dat de delegatie niet met de betrokken partijen mocht onderhandelen in een poging een dialoog te beginnen en succesvol af te sluiten. Wij moeten met luidere stem onze steun verkondigen aan het recht van het Palestijnse volk op een eigen staat, onverminderd het recht van Israël op veiligheid. Niemand van ons zag aanleiding om de zelfmoordaanslagen van de laatste weken te rechtvaardigen of te vergoelijken. Het zou dan ook verkeerd zijn als wij de reactie van het Israëlische leger niet scherp zouden veroordelen. Als beide partijen de onderhandelingstafel niet opzoeken zal er nooit vrede mogelijk zijn. Vrede kan alleen worden gebouwd op basis van wederzijdse achting en respect voor de territoriale integriteit en de rechten van alle partijen.
Ik roep de fungerend voorzitter van de Raad op de beproefde politieke kanalen van het Spaans voorzitterschap in te schakelen om te werken aan een oplossing.

de Miguel.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Crowley bedanken voor zijn woorden, die ik steun. Aangezien wij gisteren een diepgaand debat over dit onderwerp hebben gevoerd en het Parlement vanmorgen een moedige resolutie met betrekking tot het Midden-Oosten heeft gesteund moeten wij volgens mij verwijzen naar onze gezamenlijke conclusies van het debat van gisteren, die worden weerspiegeld in de vanmorgen door de plenaire vergadering aangenomen resolutie.

De Rossa (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijn verzoek houdt verband met de vraag of de fungerend voorzitter de opschorting van de associatieovereenkomst met Israël wel of niet op de agenda heeft staan. Deze associatieovereenkomst bevat duidelijke bepalingen inzake de mensenrechten. Er zijn sterke aanwijzingen dat Israël zich schuldig maakt aan martelpraktijken. Israëlische mensenrechtenorganisaties hebben dat gerapporteerd.
Als die berichten op waarheid berusten, betekent dat een schending van de associatieovereenkomst. Ik zou de fungerend voorzitter willen vragen of hij van zins is dit onderwerp op de agenda te plaatsen en de Israëlische regering te verstaan te geven dat de associatieovereenkomst opgeschort kan worden en dat zelfs hardere maatregelen, zoals een handelsembargo, niet worden uitgesloten als er geen einde wordt gemaakt aan dit soort praktijken.

de Miguel.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de geachte afgevaardigde erop wijzen dat ik hier gisteren aan het einde van het debat namens het voorzitterschap heb verklaard dat wij voornemens zijn de Associatieraad Europese Unie-Israël bijeen te roepen.
Wat betreft de maatregelen die kunnen voortvloeien uit onze overwegingen of het opportuun is de overeenkomst al dan niet gedeeltelijk op te schorten, moet ik u zeggen dat de Raad hierover met eenparigheid van stemmen besluit. De Raad zal derhalve in al zijn wijsheid besluiten over de maatregelen waar u over sprak.
Ik kan hier slechts herhalen wat ik gisteren reeds heb gezegd, namelijk dat de Raad zich actief inzet om de Associatieraad bijeen te roepen. Als de omstandigheden het toelaten zou deze bijeen kunnen komen bij gelegenheid van de volgende Raad Algemene Zaken op 15 en 16 april te Luxemburg. Mocht dit om procedurele redenen niet lukken, dan zullen wij ervoor zorgen dat het zo snel mogelijk gebeurt. Maar ik herhaal: de Associatieraad bijeenroepen is één, maar maatregelen nemen die eenparigheid vereisen is iets anders.

Díez González (PSE).
Ik ben blij dat ik opnieuw naar de heer de Miguel kan luisteren. Ik heb gisteren naar u geluisterd en inderdaad, u heeft aangekondigd dat het voorzitterschap voornemens is de Associatieraad bijeen te roepen en vandaag herinnert u ons eraan dat een herziening van de overeenkomst eenparigheid vereist.
Nu wil ik de fungerend voorzitter van de Raad vragen welk standpunt het Spaanse voorzitterschap inneemt.

de Miguel.
Het respect voor de Raad verbiedt het voorzitterschap een standpunt in te nemen, maar ik denk dat mevrouw Díez heel goed op de hoogte is van het standpunt van de Spaanse regering ter zake. Ik hoop dat u mij zult verontschuldigen dat ik dit standpunt hier niet in het openbaar kan toelichten, want dat strookt niet met de neutraliteit waartoe het voorzitterschap ons verplicht.

De Voorzitter.
Vraag nr. 4 van Marie Anne Isler Béguin (H-0174/02):

Betreft: EU-programma voor milieuonderwijs op school
De Topconferenties in het voorjaar dienen om de duurzame ontwikkeling in de verschillende beleidsonderdelen van de Europese Unie te evalueren.
U hebt aangekondigd dat het onderwijs een essentiële plaats inneemt onder uw prioriteiten voor het voorzitterschap van de Europese Raad.
Hoe denkt u het milieuonderwijs in uw voorstellen op te nemen, aangezien het niet voorkomt onder de prioriteiten van het programma voor het Spaans voorzitterschap van de Europese Unie: meer Europa?

de Miguel
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Isler Béguin, er is vooralsnog geen enkel voorstel aan de Raad voorgelegd inzake het onderwerp van uw vraag, namelijk milieuonderwijs. Onderwijs is geen bevoegdheid van de Gemeenschap, maar ressorteert onder de exclusieve bevoegdheid van de lidstaten. Het doet mij evenwel genoegen te weten (ik ben niet op de hoogte van de details, maar ik weet genoeg om dit hier te kunnen zeggen) dat het thema milieu wordt behandeld in het lager en middelbaar onderwijs en uiteraard op de universiteiten. Maar dit valt, zoals gezegd, onder de bevoegdheid van de lidstaten, niet van de Gemeenschap. De enige instelling die over initiatiefrecht beschikt om voorstellen voor te leggen is de Commissie, maar bij ontstentenis van een rechtsgrondslag heeft zij geen enkel voorstel voorgelegd.

Isler Béguin (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik had uw antwoord min of meer verwacht, omdat wij heel goed weten dat onderwijs onder de bevoegdheid van de lidstaten valt. De reden dat ik u deze vraag gesteld heb, is dat er een dringende behoefte aan actie is. Zoals u weet, heeft iedereen de mond vol van duurzame ontwikkeling, zonder precies te weten wat die term precies inhoudt.
We moeten daar dus iets aan doen, en het leek me interessant dat er op het niveau van de Raad en de Unie een initiatief genomen werd om te zorgen dat elke leerling in het lager en misschien ook middelbaar onderwijs in de Europese Unie een cyclus kan volgen over duurzame ontwikkeling en milieu. Zelfs al behoort dit niet tot de bevoegdheden van de Unie, toch geloof ik dat er andere verzoeken van dien aard zijn gekomen in verband met de geschiedenis van de Europese Unie. Dit lijkt me een dringende zaak. We hebben het al dertig jaar over milieu en milieuonderwijs, en óf het is altijd de verantwoordelijkheid van de lidstaten, óf het moet met vrijwilligers worden opgelost. Het lijkt me de hoogste tijd dat er regelingen worden getroffen en concrete initiatieven worden genomen.

de Miguel.
U hoeft mij niet te overtuigen van de noodzaak van gemeenschappelijke thema's, zoals geschiedenis en milieu, voor het onderwijs in Europa. Ik kan echter slechts herhalen wat ik zojuist heb gezegd: alle bevoegdheden van de Europese Unie worden toegekend door de Verdragen en het afgeleid recht. Het primaire recht omvat geen bevoegdheid op dit gebied. U weet dat de Intergouvernementele Conferenties hebben overwogen om bepaalde artikelen van het Verdrag te wijzigen, maar dit werd verworpen door een aantal landen die ik niet zal noemen, maar u weet welke ik bedoel.
Wel kan ik u zeggen dat dit Parlement het enige instrument is op communautair niveau dat de lidstaten kan wakker schudden. Ik stel derhalve voor dat u met een motie of een resolutie de aandacht van de regeringen van de lidstaten vraagt voor dit onderwerp. Er bestaat geen gemeenschappelijk beleid en de Commissie kan derhalve geen voorstellen voorleggen, maar laat de politieke instelling van de Europese Unie, het Parlement, dit dan doen.

De Voorzitter.
Vraag nr. 5 van Francisca Sauquillo Pérez del Arco (H-0179/02):

Betreft: Ratificatie van de Overeenkomst van Cotonou
Volgens informatie die de Raad zelf openbaar gemaakt heeft, was de op 23 juni 2000 ondertekende Overeenkomst van Cotonou op 6 maart 2002 slechts door vier van de lidstaten van de Europese Unie (Denemarken, Finland, Verenigd Koninkrijk en Zweden) geratificeerd. Op dit moment hebben alleen België en Italië de interne ratificatieprocedure gestart. Het Europees Parlement heeft ingestemd met de Overeenkomst waardoor de ratificatieprocedure van de Europese Gemeenschap op 16 januari 2001 is voltooid.
Welke uitspraken kan de Raad doen over de ratificatie van de Overeenkomst van Cotonou nu er slechts luttele maanden resten tot de tweede verjaardag van de ondertekening van de Overeenkomst?
Welke stappen heeft de Raad ondernomen of overweegt hij te nemen om de lidstaten die nog geen begin gemaakt hebben met de ratificatieprocedure ertoe te bewegen dit alsnog te doen?
Is de Raad niet van mening dat er een Europese campagne gestart zou moeten worden om de burgers en ontwikkelingsorganisaties op de hoogte te stellen van deze Overeenkomst die de associatiebetrekkingen regelt tussen de EU en 77 ontwikkelingslanden?

de Miguel
Hoewel de Overeenkomst van Cotonou reeds geruime tijd geleden is ondertekend, kan ik u bevestigen dat vooralsnog helaas slechts vier lidstaten deze hebben geratificeerd. Dit zijn, in chronologische volgorde, Denemarken, het Verenigd Koninkrijk, Zweden en Finland.
De Raad wil overigens wel de bewering rechtzetten dat slechts twee lidstaten de ratificatieprocedure hebben opgestart. Dit is niet het geval. De procedure is in alle lidstaten, zonder uitzondering, in gang gezet en zal, bijvoorbeeld in Spanje, spoedig worden afgerond. Het is zelfs eerder een kwestie van dagen dan van weken.
De ratificatieprocedures volgen hun normale verloop en dit is een langdurig proces, maar de hoop is niet ongegrond dat alle lidstaten de Overeenkomst voor het einde van 2002 zullen hebben geratificeerd.
Ik kan u zeggen dat het voorzitterschap van de Raad zich van de toestand bewust is en er bij alle lidstaten van de Europese Unie op heeft aangedrongen dat de ratificatieprocedures worden bespoedigd. Niets zou ons groter plezier doen dan aan het einde van ons voorzitterschap te kunnen zeggen dat de Overeenkomst van Cotonou is geratificeerd. Deze treedt namelijk in werking op de eerste dag van de tweede maand volgende op de dag waarop de ratificatieaktes van de lidstaten van de Europese Unie en van tweederde - dat wil zeggen 51 - van de ACS-landen, alsmede de akte van goedkeuring van de Gemeenschap worden neergelegd. Vooralsnog hebben 42 ACS-landen hun ratificatieaktes neergelegd.
Ik wil nogmaals benadrukken dat het voorzitterschap alle partijen bij de Overeenkomst herinnert aan het belang van een spoedige en volledige toepassing ervan, want het gaat om een essentieel onderdeel van het ontwikkelingssamenwerkingbeleid van de Europese Unie. Ik heb dit namens het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie benadrukt op de paritaire parlementaire vergadering van 18 tot 21 maart in Kaapstad. Uiteraard zal dit punt een van de belangrijkste kwesties zijn tijdens de ministeriële bijeenkomst ACS-EU, die zal worden gehouden in Punta Cana (Dominicaanse Republiek) op 28 juni aanstaande tijdens het Spaanse voorzitterschap.

Sauquillio Pérez del Arco (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, uit wat u hier, en ook reeds in Kaapstad, heeft gezegd leid ik af dat Spanje op het punt staat de Overeenkomst van Cotonou te ratificeren. Deze Overeenkomst is van het grootste belang voor de betrekkingen tussen de ACS-landen en de Europese Unie en er zijn reeds twee jaar zijn verstreken sinds de ondertekening ervan. Ik zou derhalve graag willen weten of de Raad, afgezien van de acties van de - zoals de fungerend voorzitter van de Rad terecht zei, vier - landen die het hebben geratificeerd, een informatiecampagne voor de publieke opinie in de Europese Unie overweegt, want de burgers kennen de Overeenkomst van Cotonou nauwelijks. Hetzelfde kan niet worden gezegd van de ACS-landen, waarvan u zeer juist hebt aangegeven dat 44 de Overeenkomst hebben geratificeerd. Is de Raad van plan om dit voorzitterschap en de situatie in de ACS-landen aan te grijpen voor een sensibiliseringscampagne?

de Miguel.
Een informatiecampagne om de Europese burgers te doordringen van het belang van deze associatiebetrekkingen, de oudste van de Europese Unie met derde landen, zou inderdaad een goed idee zijn. De Overeenkomst weerspiegelt de inzet van de Europese Unie voor de ontwikkelingslanden, waarvoor de Europese landen een speciale verantwoordelijkheid hebben, aangezien de meeste ACS-landen voormalige koloniën zijn van de oude koloniale machten die thans lidstaten van de Europese Unie zijn.
Verder is het een gunstig moment. De Conferentie van Monterrey over de financiering van de ontwikkeling heeft juist plaatsgevonden en begin september zal in Johannesburg een wereldconferentie over duurzame ontwikkeling worden gehouden, waar de financiering van de ontwikkeling en de acties in het kader van de Overeenkomst van Cotonou een belangrijke rol spelen. Ik ben uiteraard bereid dit punt bij de Commissie - bij de bevoegde commissaris - aan te kaarten om de Europese burgers met een campagne bewust te maken van het belang van dit instrument waarmee Europa in de huidige wereld een voortrekkersrol speelt op het vlak van de ontwikkelingssamenwerking. Dit is van groot belang, aangezien de meest ontwikkelde landen in Monterrey de taak toegewezen hebben gekregen om de minst ontwikkelde landen te helpen.

De Voorzitter.
Vraag nr. 6 van Richard Corbett (H-0183/02):

Betreft: Kasjmir
Onderschrijft de Raad de mening dat de jongste ontwikkelingen duidelijk maken dat er nog veel dringender een oplossing voor het geschil over Kasjmir gevonden moet worden?
Welke stappen denkt de Europese Unie te ondernemen om de belanghebbende partijen bijeen te brengen om over een oplossing te onderhandelen?

de Miguel
De Raad is bezorgd over de recente spanningen tussen India en Pakistan, met name vanwege de omvang van de militaire inzet en de nucleaire capaciteit van beide landen. Wij hopen dat beide landen, na de daadkrachtige maatregelen van Pakistan tegen de terroristische groeperingen op zijn grondgebied die in India actief zijn, erin slagen om de bilaterale dialoog in de geest van het akkoord van Shimila en de verklaring van Lahore te hervatten. De Raad hoopt bovendien dat deze dialoog alle omstreden kwesties tussen de beide landen zal omvatten, inclusief Jamma en Kasjmir. De Raad is bereid bij deze dialoog te helpen, maar uitsluitend als beide partijen dit nuttig achten.

Corbett (PSE).
Is het voorzitterschap ook niet van mening dat het geschil over Kasjmir een goed voorbeeld is van een conflict dat veel te lang heeft kunnen dooretteren? Is het zo dat, nu onze aandacht begrijpelijkerwijs uitgaat naar andere crisishaarden, zoals het Midden-Oosten, wij de neiging hebben te vergeten dat er ook elders in de wereld gevaarlijke conflicten heersen en dat wij daardoor te weinig doen om een oplossing hiervoor te vinden?
Heeft het voorzitterschap er zich rekenschap van gegeven dat de EU - en niet in de laatste plaats mijn kiesdistrict - vele burgers herbergt die afkomstig zijn uit de regio Kasjmir, en dat die burgers zich steeds grotere zorgen maken over het welzijn van hun familie? Vindt de fungerend voorzitter ook niet dat het tijd is om nog meer druk uit te oefenen op de betrokken partijen om de onderhandelingstafel op te zoeken en te praten over een oplossing? Wij mogen dit conflict niet uit het oog verliezen, hoezeer onze aandacht ook gericht is op andere delen van de wereld. Wij moeten ons meer gelegen laten liggen aan de problemen in dat gebied en de Europese Unie moet niet schuwen zich aan te bieden als bemiddelaar in het conflict als dit nodig en voor de betrokkenen nuttig mocht zijn.

de Miguel.
Mijnheer de Voorzitter, het voorzitterschap is zich ervan bewust dat het conflict van Kasjmir al lang aansleept, langer dan wij zouden wensen. De veranderingen van de moderne samenleving van de twintigste eeuw hebben helaas op verschillende plekken, op verschillende continenten, geleid tot spanningshaarden die nog niet zijn opgelost, omdat zij een sterke politieke en emotionele lading hebben.
Het is duidelijk dat Kasjmir niet voortdurend onze aandacht heeft. Niet omdat het geen ernstig probleem zou zijn, maar - en hiervoor moeten wij onze lof uitspreken - vanwege de inspanningen van zowel India als Pakistan om deze brandhaard, die tot een oorlog met onmetelijke gevolgen had kunnen leiden, in toom te houden dankzij de dialoog die ondanks alle problemen nog altijd tussen India en Pakistan bestaat.
De Raad is zich terdege bewust van de geest van verzoening die de regeringen van India en Pakistan met name de afgelopen maanden hebben getoond: er hebben zich zeer ernstige feiten voorgedaan met terroristische aanslagen die de regio hadden kunnen destabiliseren. De regio is al voldoende gedestabiliseerd door het conflict in Afghanistan. Uiteraard heeft het voorzitterschap vanaf de eerste dag zijn diensten aan beide partijen aangeboden.
India en Pakistan zijn landen met een rijke cultuur en een lange traditie. Ik denk dat zij in staat zijn om het conflict zelf op te lossen. Als zij ons nodig hebben kunt u er zeker van zijn dat wij bereid zullen zijn te helpen. De geest van de dialoog tussen de twee machten, Pakistan en India, doet vermoeden dat zij de wil hebben het conflict langzaam maar zeker op te lossen. Dit conflict doet denken aan de situatie die ontstond door de onafhankelijkheid van Pakistan, die leidde tot de splitsing van India en grote frustraties tot gevolg had.

De Voorzitter.
Vraag nr. 7 van Cecilia Malmström (H-0187/02):

Betreft: Bezoekersvisum voor hooggeplaatste Taiwanese burger
De democratisch gekozen liberale president van Taiwan, Chen Shui-bian, is door de Zweedse liberale partij uitgenodigd om in Zweden privé mee te werken aan het honderdjarig jubileum van de partij. Zweden heeft evenwel geweigerd hem een visum te verstrekken op grond van de EU-visumregels, die hem niet tot enig EU-land toelaten. Afgelopen herfst is president Chen Shui-bian ook een visum voor een bezoek aan Brussel geweigerd.
Het Een-China-beleid stelt duidelijke grenzen aan de EU-betrekkingen met Taiwan. De lidstaten hebben jarenlang uitgeprobeerd waar de grenzen lagen bij kwesties op het gebied van de diplomatieke betrekkingen met China, en deze af en toe verlegd. Pas in de herfst van vorig jaar heeft de EU bijvoorbeeld de Tibetaanse leider, de Dalai Lama, ontvangen.
Is de Raad bereid om het visumbeleid met betrekking tot Taiwan nog eens onder de loep te nemen, zodat de door de bevolking gekozen president naar de EU kan reizen, op zijn minst voor privé-aangelegenheden? Is de Raad van mening dat het van consequentie getuigt om wel een bezoek van de Tibetaanse leider toe te staan, maar niet van de gekozen president van Taiwan?

de Miguel
Verordening 539/2001(EG) van de Raad omvat een lijst van door tenminste één lidstaat niet als staat erkende derde landen, territoriale eenheden en autoriteiten, waarvan de burgers een visum nodig hebben om de buitengrenzen van de Europese Unie te overschrijden. Taiwan staat op deze lijst. Het is aan de lidstaten om te besluiten of zij in concrete gevallen al dan niet een visum verstrekken. Wanneer dit besluit raakt aan het Schengen-acquis, besluiten zij op basis van de criteria van de Gemeenschappelijke Visuminstructie. Er bestaat geen specifiek besluit van de Raad dat de lidstaten verplicht om een visum te weigeren aan de persoon die u zojuist noemde. De lidstaten kunnen hierover derhalve naar eigen goeddunken besluiten.

Malmström (ELDR).
Fungerend voorzitter van de Raad, hartelijk dank voor dit verhelderende antwoord. Toen China vanmorgen aan de orde was, heerste er in het Parlement ook grote eensgezindheid over het belang van een dialoog en samenwerking op het gebied van de mensenrechten.
Als ik uw antwoord goed begrijp, hebben de Franse, Deense en onlangs de Zweedse regering onterecht verwezen naar de visumregels van de Unie toen president Chen Shui-bian een visum geweigerd werd voor een privé-bezoek. Dus als ik het goed begrijp, hebben de ministers van de Europese Unie geen besluit genomen waaraan men zich moet houden, maar kan ieder land zijn eigen regels hanteren.
Vindt u dat geen vreemde gang van zaken? Op deze manier geven wij wel erg vreemde signalen af aan China, terwijl wij het zo belangrijk vinden om de mensenrechtendialoog te blijven voeren en op goede voet met Taiwan willen blijven staan wat betreft deze kwestie.

de Miguel.
Mevrouw Malmström, volgens mij is dit niets buitengewoons. Zoals u weet is er met betrekking tot Taiwan een politiek probleem, waar ik uiteraard niet op zal ingaan. De Gemeenschappelijke Visuminstructie voorziet daarom niet in de automatische toekenning van visa aan personen uit Taiwan, zeker niet wanneer het gaat om zo vooraanstaande personen als de premier. Desalniettemin kan elk land als het dat wenst een visum toekennen, maar uitsluitend voor het land in kwestie. Niemand zal dit verhinderen. Een besluit hangt natuurlijk af van politieke overwegingen van elke lidstaat. Het zal u niet ontgaan dat er gewichtige politieke redenen zijn en dat China grote druk uitoefent om de toekenning van dergelijke visa te verhinderen.

De Voorzitter.
Daar de vraagsteller niet aanwezig is vervalt vraag nr. 8 van de heer van den Bos.

De Voorzitter.
Aangezien de vragen nr. 9 en 10 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden zij tezamen behandeld. Mevrouw Rodríguez Ramos, auteur van vraag nr. 9, wordt vervangen door mevrouw Díez González. Vraag nr. 9 van María Rodríguez Ramos (H-0192/02):

Betreft: Deblokkering van internationale adoptieprocedures in Roemenië
Op aanvraag van meerdere internationale instellingen heeft de Roemeense regering in juni 2001 besloten om de internationale adoptieprocedures op te schorten en er is nu een nieuwe adoptiewet in de maak die naar het schijnt eerstdaags bij het parlement ingediend wordt. Maar op 7 december 2001 heeft de regering een dringende verordening aangenomen die de mogelijkheid opent om lopende procedures af te werken. Daarmee zijn er in afwachting van de nieuwe wet uitzonderingen op de bevriezing van de lopende zaken mogelijk.
Een groot aantal gezinnen uit Spanje (1.200) en andere lidstaten hebben de procedure aangevat om een minderjarige uit Roemenië te adopteren. In een aantal gevallen heeft het Roemeens adoptiecomité zelfs al een minderjarige aan zijn adoptieouders toegewezen, en voor de opschorting van de procedure zijn die soms al naar Roemenië gereisd om er in persoon kennis te maken met hun nieuwe zoon of dochter. Dat is het geval voor 17 aanvragen uit Spanje, waarbij een minderjarige toegewezen is door de Roemeense regering en die op goedkeuring door het Roemeens adoptiecomité wachten om de Roemeense rechtbank voorgelegd te kunnen worden.
Welke stappen heeft de Raad ondernomen of denkt hij te ondernemen bij de Roemeense overheid om de procedure in die 17 gevallen te laten afwerken, en welke initiatieven denkt hij te nemen om de gezinnen waarvan het adoptiedossier geblokkeerd en sinds het jaar 2000 in administratieve behandeling is, op korte termijn een uitweg uit een toestand van bange afwachting te bieden, die al veel te lang duurt?  Vraag nr. 10 van Pat the Cope Gallagher (H-0219/02):

Betreft: Internationale adoptie en Roemenië
In juni 2001 is het Roemeense adoptiecomité gestopt met het doorverwijzen van kinderen naar internationale adoptiestichtingen en heeft het de registratie van nieuwe buitenlandse families die vragen om internationale adoptie voor de duur van tenminste één jaar opgeschort. Kan de Raad mededelen welke maatregelen hij neemt ter bevordering van de opheffing van het moratorium op internationale adopties in Roemenië, en is de Raad van mening dat voldoende wordt gedaan om het beleid betreffende de opvang van kinderen te integreren in andere beleidssectoren?

de Miguel
Mijnheer de Voorzitter, toevallig zat u de vergadering van maart om dezelfde tijd voor. Op deze vergadering heb ik een vraag beantwoord van de heer Gil-Robles Gil-Delgado en heb ik mij duidelijk over dit onderwerp uitgesproken.
Nu krijg ik dezelfde vraag opnieuw. Ik zou kunnen verwijzen naar wat ik de heer Gil-Robles Gil-Delgado heb geantwoord, maar dat zal ik niet doen. In plaats daarvan zal ik u voorlezen wat ik heb geantwoord, opdat u kunt vaststellen dat het standpunt van de Raad tussen maart en april niet is gewijzigd.
'De Europese Unie heeft steeds prioriteit gegeven aan de mensenrechten en de bescherming van minderheden in de kandidaat-landen.
Dit is een essentieel element van de pretoetredingsstrategie, en dat geldt voor alle kandidaat-landen. Dat blijkt ook uit de politieke voorwaarden voor toetreding zoals die in 1993 tijdens de Europese Raad van Kopenhagen zijn vastgelegd.
Met betrekking tot Roemenië wordt in het kader van de pretoetredingsstrategie ook gekeken naar de wijze waarop kinderen worden behandeld. In het voortgangsverslag voor het jaar 2000 belicht de Commissie de vorderingen die Roemenië bij de voorbereiding op de toetreding in dit opzicht heeft geboekt. In dat verslag spreekt de Commissie haar bezorgdheid uit over het feit dat de verschillende landen allemaal een eigen adoptiewetgeving hebben, en dat de wetgeving en de praktijk op dit gebied van land tot land sterk uiteenlopen. Dat kan er namelijk toe leiden dat bij beslissingen over adoptie niet uitsluitend gekeken wordt naar het belang van de minderjarige, maar andere overwegingen een belangrijkere rol kunnen spelen. Om deze en andere redenen heeft de Roemeense regering besloten internationale adopties tijdelijk op te schorten. De associatieovereenkomst met Roemenië is op 28 januari 2002 door de Raad herzien. Onder de doelstellingen en prioriteiten wordt nu ook vermeld dat Roemenië de schorsing van internationale adopties moet laten voortduren totdat er een nieuwe wet wordt aangenomen die verenigbaar is met de belangen van de kinderen en de internationale verplichtingen van Roemenie, en er een voldoende uitgebreid administratief apparaat ontwikkeld is om eerbiediging van de nieuwe normen af te dwingen. De schorsing duurt dus voort, en daarnaast heeft de Roemeense regering in december 2001 maatregelen uitgevaardigd om ervoor te zorgen dat adoptieprocedures die op het moment van de schorsing nog bij de rechtbanken liepen uiteindelijk zullen kunnen worden voortgezet. Voor een aantal kinderen is in de lidstaten namelijk reeds een adoptieprocedure ingezet, met alle wettelijke garanties, en de voorzitter van de Raad is van mening dat deze procedures binnen een redelijke termijn moeten worden afgesloten?.
De voorzitter van de Raad van de Europese Unie - de Spaanse regeringsleider, de heer Aznar - heeft deze toezegging gekregen bij zijn bezoek in november vorig jaar aan de heren Iliescu en Nastase, tijdens zijn tournee langs de hoofdsteden vóór het begin van het voorzitterschap. Wij hebben toezeggingen gekregen dat de adopties zullen doorgaan en dat bovendien de noodzakelijke wetgeving wordt uitgevaardigd. Het huidige voorzitterschap is hier derhalve reeds vóór het begin van het voorzitterschap mee begonnen en wil nu - zoals ik in mijn antwoord heb gezegd - dat 'de Europese Unie de ontwikkelingen in Roemenië op de voet volgt. Dat geschiedt eerst en vooral via de organen die krachtens de Europese kaderovereenkomst gecreëerd zijn, de Associatieraad en het Associatiecomité?.
Verder wil ik erop wijzen dat dit onderwerp op de laatste vergadering van de Associatieraad aan de orde is geweest en dat wij het in bilaterale gesprekken bij zowel premier Nastase als de minister van Buitenlandse Zaken, de heer Geoanna hebben aangekaart.

Díez González (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, er is nieuwe wetgeving gekomen, een dringende verordening die een aantal procedures bespoedigt.
Mijnheer de Miguel, ik denk niet dat de Raad van mening verandert. Uiteraard ben ik van mening dat kinderen moeten worden beschermd, maar denkt u niet dat onze regeringen minstens zo doelmatig kunnen werken als Amerikaanse ambtenaren? Zoals u weet zijn in februari namelijk, na een bezoek van de Roemeense premier aan de Verenigde Staten, onder de nieuwe verordening en de nieuwe wetgeving 19 kinderen toegewezen aan Amerikaanse gezinnen. De nieuwe verordening is van kracht en de adopties worden niet meer geblokkeerd. Vanzelfsprekend komt het belang van de kinderen op de eerste plaats, maar denkt u niet dat wij onze eis aan de Roemeense regering voor een rechtvaardige behandeling van Europese gezinnen kracht moeten bijzetten met de juiste politieke druk? Als de heer Aznar dit thema nogmaals op de agenda zou plaatsen, de telefoon zou oppakken en een gesprek zou voeren op hoog politiek niveau, zou de blokkade in deze kwestie - die ten minste zeventien Spaanse gezinnen betreft die kinderen toegewezen hebben gekregen - dan niet worden doorbroken zoals dat is gebeurd voor de Amerikaanse gezinnen? Ik denk van wel, mijnheer de uitvoerend voorzitter van de Raad, en ik vraag u dan ook dit te doen.

de Miguel.
Ik kan slechts herhalen dat de voorzitter van de Raad reeds vóór het begin van het voorzitterschap stappen heeft ondernomen die tot een doorbraak in de impasse hebben geleid. Verder is dit onderwerp opnieuw behandeld - de laatste keer door de Europese Raad van Barcelona -, maar ik ben niet exact op de hoogte van de Roemeense maatregelen met betrekking tot de adopties naar de Verenigde Staten, noch van de exacte stand van zaken betreffende de toegekende adopties naar de Gemeenschap. Ik wil u erop wijzen dat het voorzitterschap geen onderscheid maakt op basis van nationaliteit. Voor ons hebben alle kinderen van de Europese Unie dezelfde rechten, of het nu gaat om Spaanse kinderen of om kinderen uit welke lidstaat dan ook. Ik weet niet in hoeveel gevallen de blokkade is opgeheven, maar ik heb de indruk dat het de goede kant uitgaat. Maar ik kan u verzekeren, mevrouw Díez, dat wij uiteraard alles in het werk zullen stellen en, mocht het nodig blijken, dan zullen wij met het grootste plezier de nodige stappen ondernemen. Het is genoteerd, ik zal het doorgeven aan de bevoegde persoon en ook zelf stappen ondernemen.

Crowley (UEN).
Ik bedank de fungerend voorzitter dat hij eerlijk heeft toegegeven dat zijn antwoord hetzelfde is als dat van vorige maand.
Mijn aanvullende vraag heeft met name betrekking op de enorme hoeveelheid gegevens waarover wij beschikken dankzij een verslag dat barones Nicholson of Winterbourne ten behoeve van het Parlement heeft opgesteld. Het is voor vele kinderen van belang dat zij voor adoptie worden opgegeven omdat zij daarmee betere kansen krijgen in het leven. Zo zijn er met name een aantal ernstig gehandicapte kinderen in Roemeense weeshuizen die opgenomen zouden kunnen worden door adoptiegezinnen in de Europese Unie. In de huidige situatie wordt het deze gezinnen belet kinderen te adopteren die in hun eigen land, zoals Roemenië en andere landen - met name Amerika - ongewenst zijn. Er zijn adoptiegezinnen in de Europese Unie die ernstig getraumatiseerde en gehandicapte kinderen - zowel geestelijk als lichamelijk - willen opnemen in hun gezinnen. Dit wordt hun helaas onmogelijk gemaakt.
Zou er geen prioriteitensysteem kunnen worden ingesteld voor dit soort adopties?

de Miguel.
Mijnheer Crowley, ik bezoek Roemenië regelmatig voor mijn werk en ik heb meer dan eens de gelegenheid gehad om de armoede en de ellende te zien in tehuizen voor wezen en kinderen die van hun ouders zijn gescheiden. Uiteraard ben ik het met u eens dat deze kinderen in een gezin veel beter af zouden zijn dan in een liefdadigheidsinstelling. Ook omdat deze instellingen in de regel noch over de middelen beschikken, noch over het geld om de kinderen een waardig bestaan te bieden.
Maar het thema van de adopties ligt emotioneel uiterst gevoelig in deze landen. Juist omdat het een zo uiterst politiek en emotioneel geladen onderwerp is, heeft de regering van Roemenië op dit vlak de grootste moeite om orde op zaken te stellen, want er hebben zich ernstige corruptiepraktijken afgespeeld die een smet hebben geworpen op het openbare leven.
Ik denk dat wij ons vertrouwen moeten uitspreken in de nieuwe regering van de heer Nastase. Hij is een eerlijke premier. Hij probeert de corruptie aan te pakken en een bestel op te bouwen dat berust op de rechtsstaat en de eerbiediging van de rechten van de mens, zoals omschreven in de criteria van Kopenhagen voor de kandidaat-landen. Ik denk dat wij hem de nodige ruimte moeten geven opdat hij het systeem voor kinderadoptie kan hervormen. Maar het gaat om veel gezinnen en dit is een humanitair thema. Voorts is er het probleem van de gezinnen die nog altijd op een kind wachten. Ook hen mogen wij niet vergeten. Wij moeten de Roemeense regering echter de nodige manoeuvreerruimte geven om een transparant adoptiestelsel in het leven te roepen, waardoor talloze Roemeense kinderen zonder ouders en in erbarmelijke omstandigheden een betere toekomst tegemoet kunnen gaan in Europese of Amerikaanse gezinnen.

Nicholson of Winterbourne (ELDR).
Het doet me uitermate deugd om mijn dank en steun uit te kunnen spreken aan alles wat de Raad over deze ingewikkelde kwestie heeft gezegd. Ik heb het woord genomen om te verklaren dat, hoewel de Raad geen gewijzigd standpunt heeft ingenomen, de Roemeense regering heel wat werk heeft verzet. Bovendien wil ik aan de Raad het verslag aanbevelen dat nog maar enkele dagen geleden is uitgebracht door de onafhankelijke afdeling voor internationaal adoptieonderzoek, een afdeling die door de premier is ingesteld. Het verslag is inmiddels goedgekeurd en zal worden gepresenteerd en aanbevolen als de laatste puntjes op de i zijn gezet.
Dit nieuwe verslag is van groot belang, met name voor het wegnemen van blokkades voor zaken die op stapel staan, en ik weet dat mijn goede en eminente collega, de heer Gil-Robles Gil-Delgado, daar erg gelukkig mee zal zijn. Wij mogen echter niet vergeten dat niet alleen gezinnen in Spanje en Noord-Amerika het slachtoffer worden van de corruptie en kindersmokkel waarop de Raad heeft gewezen. Er zijn vele duizenden kinderen in Roemenië die van hun familie zijn gescheiden. Ik sluit mij dus aan bij de woorden van de Raad dat het hele systeem op de helling moet. Het gaat hier om een uiterst belangrijke kwestie, met name voor ernstig gehandicapte kinderen. Ik vertrouw erop dat het nieuwe rapport een bijdrage zal leveren aan het stellen van prioriteiten.
Ik maak mij echter ernstig zorgen over de berichtgeving in naar het schijnt goed gefundeerde rapporten waarin de VS, wellicht opgeschrokken over de emoties die dit onderwerp oproept, het potentieel NAVO-lidmaatschap van Roemenië, dat dit Parlement overigens voor 100 procent ondersteunt, koppelt aan de opheffing van het moratorium inzake interlandelijke adoptie. Zou de Raad - mochten deze berichten op waarheid berusten - willen vermelden dat dit een hoogst onfatsoenlijke manier van doen is?

de Miguel.
Ik kan hier kort op antwoorden. Ik wil het voor wat dit onderwerp betreft hierbij laten. Barones Nicholson of Winterbourne heeft een uiterst belangrijke bijdrage geleverd aan de betrekkingen tussen de Europese Unie en Roemenië met haar verslag dat wij allemaal kennen en dat de Roemenen uiteraard nog beter kennen. Ik ga ervan uit dat zij derhalve wel weet dat de oplossing van veel van de problemen die wij hier bespreken in aantocht is. Het lijkt derhalve geen gepast moment om te blijven speculeren over de adoptiekwesties met Roemenië.

Gil-Robles Gil-Delgado (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een korte vraag. Ik wil de fungerend voorzitter van de Raad vragen of hij op de hoogte is van het gegeven dat er jaarlijks 3500 kinderen uit Roemenië in het buitenland werden geadopteerd en er evenveel kinderen in de weeshuizen verbleven. Aangezien er thans meer dan 50.000 kinderen in de weeshuizen verblijven kan het probleem op deze manier niet worden opgelost. Verder zou ik willen vragen of de Roemeense regering, om de corruptie te kunnen aanpakken, daadwerkelijk is vrijgesteld van een van de fundamentele beginselen van de Europese Unie, namelijk dat de bestaande wetgeving, waarmee de adopties vooralsnog werden geregeld, geen terugwerkende kracht hebben.

de Miguel.
Om eerlijk te zijn beschik ik niet over exacte gegevens omtrent de aantallen kinderen in de weeshuizen, maar het zullen er zeker tienduizenden zijn. Verder ben ik het er mee eens dat de bespoediging van de adopties een uitgelezen manier zou zijn om een toekomst te bieden aan kinderen in een uitzichtloze situatie. Ik heb evenwel reeds gezegd dat dit een ernstig politiek probleem is dat de nieuwe Roemeense regering heeft geërfd uit het verleden. De regering werkt hard aan wetgeving en is bezig orde op zaken te stellen met betrekking tot de adopties, die een uiterst gevoelig thema zijn omdat zij de hele Roemeense bevolking aangaan. Ik ben derhalve van mening dat wij de regering van de heer Nastase het voordeel van de twijfel moeten geven en dat wij ervan uit moeten gaan dat de nieuwe wetgeving ervoor zal zorgen dat de adopties weer in het oude tempo zullen plaatsvinden.
Het beginsel van de terugwerkende kracht is een mogelijkheid voor de Roemeense regering. Desgewenst kan zij de oude wetgeving toepassen of zij kan wachten en de nieuwe wetgeving toepassen. Wij hebben evenwel de toezegging gekregen dat de kinderen die onder de oude wetgeving vallen, aan de gezinnen worden overhandigd en dat gebeurt nu.

De Voorzitter.
Vraag nr. 11 van Jonas Sjöstedt (H-0193/02):

Betreft: Uitbreiding van SIS 2-register
In de Raad werd een voorstel behandeld om de registratie in het SIS-register zodanig uit te breiden dat er ook zogenoemde "troublemakers" in worden opgenomen, bijvoorbeeld voetbalhooligans of gewelddadige demonstranten.
Is de Raad voornemens het mogelijk te maken dat in het SIS-register ook demonstranten worden opgenomen die geen enkel misdrijf hebben begaan?

de Miguel
Mijnheer de Voorzitter, deze vraag verwijst naar een Belgisch voorstel om personen van wie bekend is dat zij zich schuldig hebben gemaakt aan verstoring van de openbare orde op te nemen in het SIS (Schengeninformatiesysteem), omdat zij zich bij sportieve, sociale of culturele evenementen of demonstraties zouden kunnen ontpoppen als relschoppers.
Volgens dit voorstel zouden deze gegevens worden opgenomen overeenkomstig artikel 99 van de Conventie van Schengen, zij het met een andere doelstelling, namelijk te voorkomen dat deze personen deelnemen aan bepaalde evenementen, in plaats van bijvoorbeeld specifieke en discrete controles uit te voeren, zoals onlangs is gebeurd.
De ministers hebben dit voorstel besproken tijdens de vergadering van het Gemengd Comité op 7 december 2001. De meningen waren verdeeld en enkele delegaties hebben zich krachtig tegen het voorstel verzet. Het voorstel is derhalve niet gedetailleerd bestudeerd op het niveau van de deskundigen, noch zijn vooralsnog de mogelijke voorwaarden besproken voor de registratie van gegevens over deze personen in het geval dat daar een akkoord over zou worden bereikt. Ik kan op dit moment derhalve geen definitief antwoord geven, maar met het oog op de verschillende standpunten ziet het er niet naar uit dat dit voorstel het in de nabije toekomst zal halen. Het lijkt nog minder waarschijnlijk dat het personen zal betreffen die geen misdrijf hebben begaan.
De Raad benadrukt ter informatie dat er een ontwerpbesluit van de Raad bestaat betreffende de veiligheid bij voetbalwedstrijden met een internationale dimensie. Het genoemde ontwerpbesluit omvat de uitwisseling van politiële informatie tussen nationale steunpunten voor voetbalinformatie, maar het gebruik van het SIS wordt in dit verband niet overwogen.

Sjöstedt (GUE/NGL).
Ik wil de fungerend voorzitter van de Raad bedanken voor zijn antwoord. Wat ik nu wil weten is of dit voorstel nogmaals in een werkgroep of in de Raad wordt behandeld. Staat het op de agenda van de komende vergaderingen?
Ik zou eveneens willen onderstrepen dat dit een belangrijke kwestie op het gebied van de rechtszekerheid is. Het betreft het eventueel inperken van de fundamentele rechten van de mens, het recht op reizen en het recht op vrije meningsuiting door middel van demonstratie. Voor dergelijke beperkingen moeten er zeer goede redenen zijn. Een absolute voorwaarde is dat hierover een rechterlijke uitspraak komt, zodat dit soort maatregelen niet alleen genomen worden op grond van bijvoorbeeld politieke argwaan. Ik ben blij met het antwoord van de Raad, dat wil zeggen dat u het niet mogelijk acht dat personen die niet zijn veroordeeld in een dergelijk register worden opgenomen en dat het onwaarschijnlijk is dat een dergelijk besluit genomen zal worden.

de Miguel.
Mijnheer Sjöstedt, ik denk dat ik duidelijk genoeg ben geweest. De Raad voelt niets voor de opname in het SIS van lijsten van personen die uitsluitend bekend zijn vanwege afwijkend gedrag bij bepaalde evenementen, want dat zou een onaanvaardbare controlemaatregel zijn tegen personen die geen enkel misdrijf hebben begaan. Het SIS omvat uitsluitend lijsten van criminelen.
Wanneer een verstoring van de openbare orde wordt voorzien in verband met sportieve of politieke evenementen of demonstraties, zoals in het verleden is gebeurd, is het veel doeltreffender om discrete persoonscontroles en grenscontroles uit te voeren dan een soort lijsten op te stellen, hetgeen niet alleen verwerpelijk is maar bovendien haaks staat op traditie van onze samenlevingen. De laatste gelegenheid waarbij discrete controles zijn toegepast was de Europese Raad van Barcelona, om te voorkomen dat de straten van de stad een slagveld zouden worden zoals in Genua is gebeurd. De tijdelijke opschorting van de Overeenkomst van Schengen stelde de politie in staat om een aantal relschoppers aan de grens aan te houden die bijvoorbeeld hamers en honkbalknuppels bij zich hadden om etalageruiten in te slaan. Er zijn er meer dan 2000 in beslag genomen. Iedereen is doorgelaten, behalve degenen die voorwerpen bij zich hadden om vernielingen aan te richten.
Deze controles zijn ongetwijfeld doeltreffender dan het opstellen van lijsten van personen die in beginsel geen enkel misdrijf hebben begaan en derhalve niet speciaal hoeven te worden geregistreerd.

Alyssandrakis (GUE/NGL).
Ik zou geen vraag hebben gesteld als de fungerend voorzitter niet over Genua had gesproken. Ik wil de fungerend voorzitter eraan herinneren dat wel degelijk controle werd verricht. Een schip met Griekse manifestanten werd zelfs gedwongen rechtsomkeer te maken. Desalniettemin zijn er doden gevallen in Genua. Daaruit blijkt dat het probleem niet gezocht moet worden bij de manifestanten maar bij de politie en de autoriteiten. Zij geven kennelijk de voorkeur aan repressie als zij het hoofd moeten bieden aan manifestanten. Dat probleem hebben wij herhaaldelijk aan de kaak gesteld.

de Miguel.
Mijnheer de Voorzitter, eigenlijk is dit geen vraag, maar ik zal met genoegen op uw suggestie antwoorden. Noch controles, al dan niet discreet, noch SIS-registers zullen kunnen voorkomen dat er bij demonstraties betreurenswaardige voorvallen plaatsvinden. Ik denk dat het Spaanse voorzitterschap met gepaste trots kan vaststellen dat er in Barcelona noch tegen goederen, noch tegen persoonlijke eigendommen, noch tegen de demonstranten geweldplegingen hebben plaatsgevonden. De politie heeft zich van haar controlerende taak gekweten door het vereiste respect op te brengen voor de demonstranten en door steeds te proberen de relschoppers gescheiden te houden van personen die te goeder trouw kwamen demonstreren. De demonstraties in Barcelona waren een toonbeeld van burgerzin en het was een primeur dat een zo belangrijke demonstratie niet gepaard is gegaan met geweldplegingen. Ik ben er derhalve volkomen van overtuigd dat de beste manier om dergelijke gebeurtenissen te vermijden bestaat uit doeltreffende controles en dat de politie haar werk moet kunnen doen, zoals is gebeurd tijdens de Europese Raad van Barcelona.

De Voorzitter.
Aangezien de voor het vragenuur aan de Raad gereserveerde tijd verstreken is, zullen de vragen nrs. 12 t/m 40 schriftelijk worden beantwoord.

Izquierdo Rojo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben al vaak bij een vragenuur in dit Parlement aanwezig geweest en ik heb de indruk dat de heer de Miguel zich schuldig maakt aan een zekere vorm van parlementaire obstructie, want niet alleen spreekt hij uiterst langzaam, maar - wat opvallender is - hij leest ook uiterst langzaam voor.
Ik beheers het Spaans uitstekend en dit lijkt mij een parlementaire spitsvondigheid om het debat te vertragen. Ik denk dat als wij een vergelijkende fonetische, fonologische en spreektempostudie zouden uitvoeren, wij dan zouden vaststellen dat er uitstekende Raadsvoorzitters zijn geweest die uitgebreid hebben geantwoord, maar dat is hier niet het geval.
Volgens mij is hier sprake van parlementaire obstructie om met opzet tijd te rekken en minder vragen te hoeven beantwoorden. Ik verzoek de Voorzitter derhalve deze zaak te onderzoeken, want wellicht is een aanbeveling aan het adres van de heer de Miguel op zijn plaats.

De Voorzitter.
Mevrouw, ik kan uw zeggen dat mijn waarneming in het geheel niet overeenstemt met uw uiterst persoonlijke indruk.
Dit is geen motie van orde. U mag uw mening schriftelijk kenbaar maken, maar als Voorzitter kan ik u nu al zeggen dat wij geen enkele fonologische of spreektempostudie zullen uitvoeren en dat ik van mening ben dat de heer de Miguel de vragen naar eer en geweten heeft beantwoord. De ene keer zijn de parlementsleden tevreden, de andere keer niet. Zo gaat dat nu eenmaal, nietwaar?
Als de heer de Miguel nog iets wil zeggen vanwege een persoonlijk feit, dan geef ik hem bij dezen het woord.

de Miguel
Het gaat natuurlijk wel heel erg ver mij dit juist vandaag te verwijten, nu het Parlement mij een half uur heeft laten wachten voor wij met het vragenuur konden beginnen omdat er nog een debat gaande was. Ik heb het Parlement op grond van het uitlopen van het debat geen verwijten gemaakt omdat dit volgens mij de gewoonste zaak van de wereld is. Maar ik geloof mijn oren niet dat iemand mij hier verwijt dat ik tijd verspil bij het beantwoorden van vragen nadat het Parlement mij een half uur heeft laten wachten. Mevrouw Izquierdo Rojo zou zich dit moeten realiseren. Bovendien is dit niet de eerste keer dat ik in een parlement het woord voer - ik heb zelfs al eerder in dit Parlement gesproken -, maar nog nooit heeft iemand mij beschuldigd van parlementaire obstructie. Ik denk dat ik snel genoeg voorlees en snel genoeg spreek en dat mij op dat vlak niets te verwijten valt. Ik teken derhalve formeel protest aan, mijnheer de Voorzitter tegen deze aantijgingen die de ongemanierdheid toch wel erg dicht benaderen.

De Voorzitter.
 Ik bied u mijn verontschuldigingen aan voor het feit dat wij te laat met het vragenuur zijn begonnen. Zoals u weet kan de Voorzitter van de vergadering hier niets aan doen want het voorafgaande debat moest nu eenmaal worden afgerond. Ik heb reeds gezegd dat de Voorzitter de aantijgingen van mevrouw Izquierdo Rojo niet deelt, integendeel.
Laten wij hier nu geen moeilijkheden scheppen tussen het Parlement en de Raad, want dat heeft geen enkele zin. Als voorzitter van deze vergadering ben ik zeer tevreden met het tempo van uw antwoorden en met uw samenwerking met het Parlement. Vervolgens kunnen wij, of kunnen de Parlementsleden die dat nodig achten - zoals in alle parlementen ter wereld gebeurt - kritiek leveren op de antwoorden die zij krijgen.
Ik ben ervan overtuigd dat mevrouw Izquierdo Rojo het wellicht niet nu, maar vroeg of laat met mij eens zal zijn. Maar de Voorzitter heeft duidelijk kunnen vaststellen dat de fungerend voorzitter van de Raad met grote toewijding uw vragen, en zelfs meer dan dat, heeft beantwoord, en met de grootste hoffelijkheid. Ik dank u voor uw aanwezigheid in dit halfrond.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0020/2002) van de heer Skinner, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de mededeling van de Commissie betreffende de tenuitvoerlegging van het actieplan voor risicokapitaal (APRK) (COM(2001) 605 - C5-0015/2002 - 2001/2213(COS)).

Skinner (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, het onderhavig actieplan voor risicokapitaal, ofwel het APRK, hebben wij te danken aan het feit dat de Top van Lissabon in de allereerste plaats erop gericht was Europa vóór 2010 tot de meest dynamische en concurrerende kenniseconomie ter wereld te maken. Het was optimistisch van de regeringen zich dit doel te stellen, maar niet onrealistisch; het ligt namelijk binnen hun bereik. Wij hebben een kader nodig ter stimulering van de snel groeiende industrietakken als de biotechnologische en informatie-industrie en de daarmee samenhangende werkgelegenheid. Kleine en middelgrote ondernemingen maken deel uit van dat proces en daar gaat het hier om: kapitaal aantrekken om een gunstig klimaat te scheppen voor de oprichting van die ondernemingen.
Waarom hebben wij het APRK nodig? Als wij een vergelijking trekken tussen Europa en de Verenigde Staten wat betreft het creëren van een gunstig klimaat voor ondernemingen en aandelenfinanciering, met name voor kleine bedrijven, dan blijkt uit de investeringen met durfkapitaal dat Europa veel te weinig bereid is tot concurreren. Wij hebben een kader moeten vaststellen om de toekomst van Europa te kunnen uitstippelen.
Om te beginnen moesten belangrijke belemmeringen worden weggenomen en daarvoor was benchmarking nodig. De Commissie heeft daar - op aandringen van het Parlement - ook voor gezorgd, en wel redelijk goed. Wij hebben nu dit kader voor benchmarking. De eerste maatstaf daarin is de fragmentatie van de markten. Hoe trekken ondernemingen in de gehele Europese Unie nu precies kapitaal aan voor financiering met eigen vermogen en met vreemd vermogen? De vijftien lidstaten laten een gevarieerd en tegenstrijdig beeld zien. In sommige is sprake van wat het best omschreven kan worden als opkomende markten, andere hanteren een veel meer verfijnde en ontwikkelde aanpak. Veel kleine tot middelgrote ondernemingen trekken kapitaal aan door middel van leningen bij een handelsbank.
In sommige omstandigheden is dit ook alleszins gepast. Voor nieuwe en avontuurlijke projecten of winstgevende bijproducten zijn bankleningen echter niet noodzakelijkerwijs geschikt. Op gebieden waar risico waarschijnlijk een aanzienlijke rol zal spelen in de transactie, bij internetbedrijven bijvoorbeeld, beschouwt men handelsbanken wellicht als ongeschikt en onwerkbaar. Dan zijn alternatieve methoden vereist - individuele investeerders, groepen investeerders, particuliere investeerders - waardoor mensen met ideeën enerzijds en mensen met geld anderzijds bij elkaar worden gebracht. Op institutioneel niveau is bijvoorbeeld notering mogelijk aan de AIMS, de beurs voor het marktsegment voor alternatieve investeringen, in het Verenigd Koninkrijk. Misschien zouden in plaats van obligaties en goudgerande aandelen zelfs pensioenfondsen kunnen worden gebruikt om hogere groeiopbrengsten te realiseren.
Gezien het streven naar deze hogere opbrengsten van eventuele nieuwe en groeiende bedrijven, is het misschien niet verbazingwekkend dat op dit gebied een hele bedrijfstak is ontstaan. Evenzo betekent de voorzichtige aanpak van deze investeerders, die beleggen op basis van grondig onderzoek, dat spontaniteit niet in de risicoberekening wordt betrokken, zoals men in eerste instantie wellicht verwacht zou hebben. Als de EU wil behoren tot de 'eredivisie? van industriële groei en concurrentiekracht, dan is financiering van de industrietakken van morgen essentieel. Dit is de grimmige werkelijkheid van een markt die niet alleen gehinderd wordt doordat de aantrekking van kapitaal met eigen vermogen zich slechts langzaam ontwikkelt, maar ook door de aard van de institutionele en gereglementeerde belemmeringen die in de gehele Europese Unie iedere verdere groei tegenhouden.
Laten wij een aantal van die belemmeringen eens nader bekijken. Het is goed om te zien dat bedrijfsstatuten - de hoeksteen van een organisatie - nu tot de administratieve formaliteiten voor het opzetten van een bedrijf behoren. Dat is bevorderlijk voor de gewenste vooruitgang.
Daarnaast is het directoraat-generaal Ondernemingen in januari 2002 begonnen met de benchmarking van de administratie voor het stichten van bedrijven. De kosten van bedrijfsoprichting variëren in de Europese Unie en er worden hier enige vorderingen gemaakt. Als we echter kijken naar licenties en andere hinderpalen voor bedrijven is het een ander verhaal. Het is belangrijk dat wij een onderscheid maken, en hier zien wij dat aan hightech-bedrijven op het gebied van geneesmiddelen en biotechnologie eisen worden gesteld die wij misschien moeten herzien.
Wij moeten bekijken hoe deze bedrijven het nu eigenlijk doen. Wij moeten niet alleen kijken naar de zogenaamde startups; bedrijven groeien, ontwikkelen zich of worden overgenomen. Wil ons onderzoek praktische waarde hebben, dan moeten wij in aanmerking nemen met welke soorten ondernemingen wij te maken hebben als het om risicokapitaal gaat. Zelfs nu vormen overnames - en in het bijzonder overnames door de directie - de op een na grootste categorie van activiteiten met betrekking tot risicokapitaal.
Het pad vrijmaken van wettelijke barrières houdt in dat er nieuwe richtlijnen moeten worden voorgesteld. Daarin moeten de strategieën worden gecombineerd die noodzakelijk zijn voor de opkomst van de interne markt. Onlangs is de richtlijn betreffende prospectussen aangenomen en op grond van deze richtlijn hoeven kleine tot middelgrote ondernemingen - mijns inziens dankzij de inspanningen van dit Parlement - nu niet meer te voldoen aan de bureaucratische eis dat zij hun registratiedocumenten voortdurend bijwerken. Ook beschermt de richtlijn deze bedrijven tegen de gevaren in verband met de toegang tot financiering.
De problemen die in de richtlijn inzake prospectussen aan de orde kwamen, en die het Parlement moest oplossen, hadden vermeden kunnen worden als er om te beginnen al voldoende kruisverwijzingen naar het APRK waren geweest.
Ik wil hier ook pensioenen noemen en erop wijzen dat wij daarvoor een zeer goede richtlijn nodig hebben, een richtlijn die de prudentiële plusbenadering vermijdt. Die benadering zou in feite het vooruitzicht verminderen op enigerlei financiering afkomstig van de pensioenverzekeraars, een bedrijfstak die in de Verenigde Staten een belangrijke bron van investeringen in kleine ondernemingen is. Als we die prudentiële plusbenadering aanhouden, kunnen we evengoed geen pensioenenrichtlijn in Europa hebben.
Het actieplan financiële diensten bundelt veel van de richtlijnen die noodzakelijk zijn voor de voltooiing van het actieplan voor risicokapitaal, met inbegrip van het merendeel van wat ik zojuist al genoemd heb. Nu de in het verslag-Lamfalussy aan de orde gestelde problemen vrijwel zijn opgelost, zal zonder twijfel vooruitgang worden geboekt, hetgeen het benodigde wetgevingskader voor het APRK binnen bereik brengt. De invloed van kleine tot middelgrote bedrijven is een onderwerp dat ter sprake is gebracht door vele afgevaardigden die uitsluitend de grootste voordelen willen doorgeven aan bedrijven.
De door de Commissie uitgevoerde benchmarking van haar resultaten op deze gebieden heeft het Europees Parlement en de Raad het gereedschap verschaft waarmee zij de vooruitgang van Europa kunnen meten. Die vooruitgang is tot nu toe bevredigend, zij het enigszins traag.
Er is ook gesproken over andere terreinen, zoals belastingheffing, dubbele belastingheffing op durfkapitaal of belasting op kapitaalwinst, fiscale regelingen voor nieuwe bedrijven en vergelijkende belastingtarieven in geval van minder risicovolle kapitaalvormen. Enkele lidstaten hebben deze onderwerpen ter hand genomen, maar er is nog steeds een meer structurele aanpak nodig voor deze kwesties.
Voorts is in termen van menselijk kapitaal onderwijs of advies noodzakelijk waarmee deze bedrijven sowieso tot bloei kunnen komen: levenslang leren en initiatieven met betrekking tot beroepskwalificaties kunnen worden beschouwd als het begin van de verspreiding van beste praktijken, evenals de introductie van bedrijfsmentoren in bepaalde landen en ontwikkelingen in onderwijsprogramma's.
Er is een tekort aan kleine hightech-bedrijven, terwijl deze uiteindelijk de doelgroep vormen van het actieplan voor risicokapitaal.
De Top van Lissabon in 1997 wierp Europa de handschoen toe wat betreft het APRK. Naar verwachting wordt in 2005 een wetgevingskader gerealiseerd en volgt in 2010 de verwezenlijking van de kennismaatschappij. Het actieplan voor risicokapitaal is op zich geen algemeen plan ter bevordering van de groei of de werkgelegenheid, maar is het onontbeerlijk kader daarvoor. Er is vooruitgang geboekt, maar wel tamelijk trage vooruitgang.

Evans, Jonathan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik twee belangenverklaringen afleggen. Ten eerste vertegenwoordig ik Wales in het Europees Parlement. Zoals mijn collega's wellicht weten is het actieplan voor risicokapitaal voor het eerst goedgekeurd tijdens de Top van Cardiff, de hoofdstad van Wales en tevens mijn woonplaats. Een veel directer financieel belang is echter dat ik lid ben van de raad van bestuur van de National Farmers' Union Mutual Insurance Company, een van de tien grootste verzekeringsmaatschappijen van het Verenigd Koninkrijk. Ik moet hier melding van maken aangezien sommige van mijn opmerkingen zaken betreffen die betrekking hebben op de verzekeringssector.
Mijn complimenten aan de heer Skinner voor dit verslag. Het is gebruikelijk de rapporteur te complimenteren, maar in dit geval heb ik werkelijk waardering voor zijn betrokkenheid en het vele werk dat hij verzet heeft. Wat het behartigen van de belangen van het bedrijfsleven aangaat, is hij aan zijn kant van deze vergaderzaal een enigszins eenzame figuur. Niettemin is zijn stem welkom en wij begroeten zijn verslag met instemming. Met mijn collega's van de Economische en Monetaire Commissie heb ik een aantal veranderingen in het verslag aangebracht waardoor dit zelfs nog acceptabeler wordt.
Dit verslag is, meen ik, opgesteld tegen de achtergrond van enige fiasco's in de durfkapitaalsector, en fiasco's zijn er geweest. De durfkapitaalsector is te zeer gericht geweest op gebieden waar reeds aanmerkelijke financiële activiteit heerste. Daarom is advies over de regels inzake overheidssteun noodzakelijk. Uitgaande van de ervaringen die ikzelf hebben opgedaan in de geschiedenis van mislukte uitstapjes, met overheidssteun, naar het terrein van het durfkapitaal, wil ik het Parlement evenwel waarschuwen.
In de allereerste plaats veronderstellen mensen dat een door de overheid gefinancierde kapitaalregeling automatisch een garantie van financiële steun inhoudt. Ten tweede vraag ik mij af aan de hand van welke criteria investeringen al dan niet gesteund worden. Wie bepaalt deze criteria?
Ten derde zijn wij geconfronteerd met het soms bij concurrentievervalsing optredende effect dat goede concurrenten van de markt verdreven worden. Dit is een aantal van de mogelijke problemen waarvoor wij moeten oppassen.
In het onderhavige verslag wordt het juiste evenwicht gevonden, maar wij moeten nog altijd van de gedachte af dat de overheid op de een of andere wijze al deze problemen kan oplossen. Het is van belang dat wij het ondernemerschap stimuleren. Wij bewijzen hieraan teveel lippendienst zonder dat wij daadwerkelijk tot handelen overgaan.
Mijn eigen land is de doelstelling 1-status toegekend. Het is echter buitengewoon moeilijk de mensen die het in het kader daarvan opgestelde plan ten uitvoer moeten leggen, te doordringen van het belang van ondernemerschap. Maar al te vaak beschouwt de lokale en regionale overheid dit slechts als de zoveelste inkomstenbron. Ook op deze gebieden is dus advies nodig.
Tot slot wil ik een opmerking maken over de bronnen voor het verkrijgen van fondsen. Dat zijn pensioenfondsen, banken en verzekeringsmaatschappijen, iets dat ook door de Commissie en de heer Skinner wordt ingezien. Wij moeten deze organisaties niet langer demoniseren in dit Parlement. Het zijn juist deze organisaties tot wie wij ons wenden voor de financiering van de dynamische economie die wij in Europa willen ontwikkelen. Dat zal twee voordelen opleveren: wij zullen nieuwe bedrijven en arbeidskansen creëren en tegelijkertijd zullen wij in zeer veel gevallen het pensioen van Europese burgers financieren. Daarmee creëren wij een doeltreffende investeringscyclus. Die boodschap wordt in dit Parlement te weinig gehoord.

Santos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, niet alleen uit beleefdheid, maar gewoon uit oprechte overtuiging wil ik hier beginnen met mijn gelukwensen aan heer Skinner voor het uitstekende en gedetailleerde verslag dat hij ons voorlegt. Over de in dit verslag behandelde materie hoef ik eigenlijk niets te zeggen - alles staat namelijk reeds in het verslag.
Beste collega's, als we onze doelstellingen willen verwezenlijken, is een economische opleving binnen de Europese Unie een absolute vereiste, en die opleving moet het gevolg zijn van de verdiensten van ons beleid, en niet een afgeleide van een economische opleving in andere economische ruimtes. De Unie heeft in 2000 in Lissabon een duidelijk doelstelling vastgelegd, die ons allen verplicht. We moeten tegen 2010 de meest dynamische en competitieve economie ter wereld zijn. Bij het nastreven van deze doelstelling moeten we gebruik maken alle mogelijkheden die de verbreiding van de informatie- en kennismaatschappij biedt. Verder moeten we profijt zien te trekken van de liberalisering van een aantal markten, en dan met name de energiemarkt. Daarnaast zullen we een mededingingsbeleid moeten vaststellen en implementeren dat de voorwaarden voor duurzame ontwikkeling schept.
De economie die het communautair Europa schraagt is gebaseerd op een ondernemingsstructuur waar het particulier initiatief overheerst. Het is een cultuur waarin innovatie en risico de toon aangeven. We moeten van de nationale autoriteiten en de communautaire instellingen dus eisen dat ze dit innovatief potentieel gebruiken en zo min mogelijk hinderen.
Het actieplan voor risicokapitaal dat de Europese Raad van Lissabon heeft vastgesteld, en dat in 2003 volledig zou moeten zijn ingevoerd, is een instrument dat daartoe kan bijdragen. Het is mogelijk zelfs het meest doeltreffende instrument. Het is dus van belang dat we goed in de gaten houden hoe dit instrument functioneert en of het goed wordt toegepast. Het gaat er dan niet alleen om vast te stellen welke voortgang er is geboekt. We moeten de belangrijkste segmenten in de lidstaten aanzetten om een gezonde ondernemersgeest te ontwikkelen, en daar steeds aan te blijven werken. Wat we willen is een cultuur waarin de risicofactor voortdurend in de gaten en onder controle wordt gehouden. Risicokapitaal kan gebruikt worden als beleggingsinstrument in nieuwe ondernemingen en vooral in economische sectoren waar de onzekerheid bij het begin van de productiefase groot is. We moeten dat aanmoedigen, aangezien de mogelijkheden van dit type kapitaal nog lang niet uitgeput zijn. Dat betekent, zoals de rapporteur ook aangeeft, dat er een hele reeks harmoniserende maatregelen moet worden genomen. De lidstaten en de Unie moeten belastingprikkels bedenken en daartoe strekkende wetgeving aannemen om de bestaande obstakels bij het aanbod van kapitaal weg te nemen. Het gaat er dan vooral om dat kleine en middelgrote ondernemingen toegang krijgen tot dit financieringsinstrument.
Europa heeft via de Europese Investeringsbank extra verantwoordelijkheden aanvaard op het gebied van de financiering met risicokapitaal, en daarmee geven we duidelijk aan welk beleid we willen voeren. Het is daarbij van belang dat we een economisch, institutioneel en beleidskader ontwikkelen dat beter is afgestemd op het gebruik van risicokapitaal door kleine en middelgrote ondernemingen. Ook de sector geavanceerde technologie moet toegang krijgen tot dit instrument.
De Commissie en het Parlement zullen in deze materie een belangrijke, ja zelfs doorslaggevende rol moeten spelen.

Blokland (EDD).
Veel grote technologische doorbraken vonden plaats bij kleine, vindingrijke ondernemers. Zo vond Philips thuis de gloeilamp uit en begon Bill Gates in zijn garagebox met het ontwikkelen van software. Het mag duidelijk zijn dat niet elke vernieuwing direct ingang vindt bij het grote publiek. Daar is moed, lef, durf en risicokapitaal voor nodig.
Om de maatschappij van die vernieuwingen te laten profiteren is het van belang dat er geïnvesteerd wordt. Verdere ontwikkeling van nieuwe technologie wordt daardoor bevorderd. Veel kleine ondernemers beschikken echter niet over die investeringsmiddelen of hebben geen toegang tot de kapitaalmarkt om deze middelen te verkrijgen tegen gunstige voorwaarden. Het bevorderen van de toegang tot risicokapitaal en het wegnemen van belemmerende regels zijn daarvoor van groot belang. Uit het feit dat de laatste jaren zowel de vraag naar als het aanbod van risicokapitaal voor het midden- en kleinbedrijf stagneert, valt de conclusie te trekken dat alleen een aanpak die zowel aan vraagzijde als aan aanbodzijde belemmeringen wegneemt, zal werken. Ik zie daarbij nauwelijks of geen rol voor het beschikbaar stellen van overheidsmiddelen.
Het is vooral een taak van de lidstaten om te zorgen voor goede regelgeving met betrekking tot de wijze waarop pensioenfondsen de hun toevertrouwde middelen rendabel maken. Ruimte om te investeren in durfkapitaal dient mogelijk te zijn onder strikte voorwaarden, rekening houdend met het risicoprofiel van het fonds. Pensioenen mogen hierdoor niet in gevaar worden gebracht.
Daarnaast dienen de lidstaten te voorkomen dat stimulerende maatregelen uiteindelijk overheidssteun worden. Dat is onwenselijk en stimuleert een innovatieve en creatieve ondernemer niet. Het is ook geen oplossing voor het wezenlijke probleem van een tekortschietende kapitaalmarkt. De stimulerende maatregelen horen dan ook beslist een tijdelijk karakter te hebben.

Karas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's - voorzover nog aanwezig - we beseffen allemaal hoe belangrijk eigen vermogen en risicokapitaal zijn om de doelstellingen van Lissabon voor Europa te realiseren. We zijn blij dat er in Lissabon duidelijk op werd gewezen dat efficiënte risicokapitaalmarkten een belangrijke rol spelen voor innovatieve, sterk groeiende kleine en middelgrote ondernemingen en daarmee ook voor het scheppen van nieuwe en duurzame arbeidsplaatsen.
Het is zeer verheugend dat in Lissabon opnieuw werd aangedrongen op volledige uitvoering van het actieplan voor risicokapitaal vóór 2003 en dat men duidelijk heeft gemaakt dat het midden- en kleinbedrijf op ons continent de basis vormt voor technische ontwikkeling en innovatie. We zijn daarom ook zeer ingenomen met het feit dat het totale volume van risicokapitaalinvesteringen in Europa toegenomen is van 10 miljard euro in 1999 tot 19,6 miljard euro in 2000. Ondanks dit positieve bericht betreuren we het dat we nog steeds ver achter liggen op de Verenigde Staten. De risicokapitaalinvesteringen in Europa bedroegen in 2000 slechts 0,23% van het bruto binnenlands product, terwijl dat in de Verenigde Staten 0,7% was. Als we de doelstellingen van Lissabon willen halen, dan moeten we ook op dit terrein op Amerika inlopen en misschien moeten we Amerika zelfs voorbijstreven.
In dit verband is het ook belangrijk erop te wijzen - de vorige spreker deed dat al - dat de pensioenfondsen de belangrijkste bronnen zijn voor het aantrekken van kapitaal, gevolgd door banken en verzekeringsmaatschappijen. Des te betreurenswaardiger is het dat de Raad tot op heden nog altijd niet officieel heeft gereageerd op het voorstel van de Commissie om de bedrijfspensioenregelingen als onderdeel van het actieplan financiële diensten binnen de hele Europese interne markt te versterken. Daarom kunnen we op dit moment niet onderhandelen.
Ook vind ik het jammer dat naar ons idee de zogenaamde compromisvoorstellen van de Raad niet aanvaardbaar zij voor het Parlement en de Commissie, en ook niet aanvaard zullen worden. De verantwoordelijke commissaris, de heer Bolkestein, zag zich daardoor genoodzaakt op dit moment al te melden dat hij het voorstel van de Commissie zal moeten intrekken als er geen voortgang wordt gemaakt. Dit om er vaart achter te zetten. De houding van de Raad is ook in strijd met de besluiten van Barcelona.
We weten ook dat kleine en middelgrote ondernemingen problemen hebben om toegang tot financiering te verkrijgen. Daarom is het proces van Bazel zo belangrijk evenals het feit dat de uitkomst van Bazel rekening houdt met de economische structuur van het midden- en kleinbedrijf in Europa. Het moet voor het midden- en kleinbedrijf niet moeilijker worden om toegang tot financiering te krijgen. We vragen de Commissie dan ook om het proces van Bazel niet alleen overeenkomstig de besluiten van Barcelona te begeleiden, maar om dat proces ook actief te beïnvloeden met in het achterhoofd de Europese economische structuur en de betekenis die het midden- en kleinbedrijf heeft voor groei en werkgelegenheid.
Tannock (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Skinner vormt een verstandig antwoord op de Commissiemededeling van oktober 2000 over de tenuitvoerlegging van het actieplan voor risicokapitaal, dat tijdens de Top van Cardiff in 1998 is aangenomen en keurig aansluit op het actieplan financiële diensten, dat door de Top van Barcelona tot prioriteit is gemaakt.
Veel meer dan hun tegenhangers in de Verenigde Staten ondervinden kleine en middelgrote ondernemingen in Europa problemen bij het aantrekken van leningen of aandelenfinanciering. Dit verklaart misschien ten dele de buitengewone economische groei van de Verenigde Staten van de afgelopen tien jaar. De durfkapitaalfondsen in de Europese Unie zijn weliswaar in hoog tempo toegenomen, maar hun prestaties variëren aanzienlijk. Het financieel centrum van Londen, de stad die ik tot mijn trots vertegenwoordig, loopt voorop: 0,4 procent van het Britse BBP wordt aan dergelijke fondsen besteed. Zelfs hier komt echter het merendeel van de financiering uit de Verenigde Staten. Pensioenfondsen vormen de belangrijkste bron van kapitaal. Ik heb er dan ook voor gepleit toe te staan dat met een Britse variant van zelf samen te stellen pensioenregelingen voor zelfstandige ondernemers in heel Europa dergelijke investeringen worden gedaan. Helaas is dit voorstel in de commissie verworpen.
Ook ik ben van mening dat er in heel de Europese Unie insolventiewetgeving moet komen naar voorbeeld van de Amerikaanse Hoofdstuk XI-faillissementsprocedures. Deze bieden diverse voordelen, met name wat de ononderbroken voortzetting van de handel betreft bij bedrijven die failliet gaan.
Voorts betreur ik dat het hoognodige Gemeenschapsoctrooi er pas zo laat gekomen is als gevolg van overgevoeligheid met betrekking tot de taalkwestie, die slechts tot hogere kosten voor de KMO's en onwerkbare procedures zal leiden. Als wij de taalkwestie nú niet radicaal aanpakken, wordt het probleem alleen maar groter na de uitbreiding, wanneer veertig miljoen Polen willen dat hun taal dezelfde status krijgt als bijvoorbeeld het Italiaans of het Spaans.
De lidstaten zouden ook serieus moeten overwegen fondsen te stimuleren door middel van royale fiscale prikkels voor kapitaalwinsten ter vermindering van het risico voor investeerders. In het algemeen ben ik evenwel tegen directe overheidsfinanciering van KMO's. De overheid is immers meestal weinig succesvol als het erom gaat bij concurrerende verzoeken om kapitaal op het winnende paard te wedden. Dat neemt niet weg dat het voorstel van de heer Skinner een "one-stop shop"website voor risicokapitaal op te richten een uitstekende suggestie is.
Dit uitnemende verslag genoot brede politieke steun in de Economische en Monetaire Commissie en ondanks het feit dat het zijn oorsprong vond aan de andere zijde van dit Parlement verdient het onze volledige instemming.

Grönfeldt Bergman (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ten eerste verdient rapporteur Skinner alle lof. Hij heeft op een verdienstelijke manier een groot aantal maatregelen beschreven die genomen moeten worden voor het uitbreiden van de aanvoer van risicokapitaal in Europa. Om het zeer optimistische doel te bereiken dat twee jaar geleden in Lissabon werd gesteld, dat wil zeggen het doel dat Europa in de 2010 's werelds sterkste economie heeft, moeten er snel maatregelen worden genomen om de toegang tot risicokapitaal voor bedrijven te vergroten. De klok tikt door. De Verenigde Staten zijn bezig hun voorsprong te vergroten.
Het is met name van belang - iets wat de rapporteur ook benadrukt - om het midden- en kleinbedrijf onder de loep te nemen. Daar vinden namelijk de innovaties en technische ontwikkelingen plaats. Het is ook het midden- en kleinbedrijf dat voor nieuwe werkgelegenheid kan zorgen.
Zoals bekend zijn de risicokapitaalinvesteringen in Europa afgenomen. In zo'n situatie is het makkelijk om een ouderwetse oplossing te zoeken: overheidsfinanciering. Dit levert weliswaar nieuwe, maar gesubsidieerde bedrijven op, en geen gezonde, sterke bedrijven. Daarom moet benadrukt worden dat overheidssteun alleen onder uitzonderlijke omstandigheden gerechtvaardigd is.
Het bedrijfsklimaat is doorgaans bepalend voor de economie in Europa en de lidstaten. Een duidelijk voorbeeld van een land dat tekortschiet op dit gebied is Zweden, dat veel geëxperimenteerd heeft met overheidssteun en daardoor gezonde concurrentie geen kans heeft gegeven. Sinds de jaren '60 is er in mijn land geen enkel groot nieuw bedrijf meer bijgekomen.
Het verslag behandelt veel belangrijke onderwerpen voor het midden- en kleinbedrijf. Het komt duidelijk naar voren dat er nog steeds administratieve, wettelijke en culturele barrières overwonnen moeten worden en dat er te weinig wordt gedaan om deze weg te nemen. Omdat toegang tot risicokapitaal een voorwaarde is voor de groei en ontwikkeling van bedrijven, is het essentieel dat er vaart wordt gezet achter deze werkzaamheden.
Bedrijven die failliet gaan, moeten een nieuwe kans krijgen. De faillissementswetgeving mag er niet toe leiden dat iemand door een mislukte poging voor altijd gebrandmerkt is. Anders zal niemand het meer willen proberen. Mensen die bereid zijn risico's te nemen en risicodragend kapitaal zijn essentieel voor een groeiende economie.

Rübig (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, Jonathan Evans vertegenwoordigt de inwoners van Wales en ik vertegenwoordig de inwoners van Wels. Op beide plekken bestaat er een goed ontwikkeld midden- en kleinbedrijf en dat is ook de kracht van Europa. Twee derde van het aantal banen is te vinden in bedrijven met minder dan 250 werknemers. Daarom moeten we in de politiek altijd handelen volgens het devies: think small first. We moeten eerst aan de kleine bedrijven denken en bezien hoe we daar de zaak kunnen aanpakken.
Wij beschikken niet over de goede instrumenten om iemand, een student of een werknemer die voor zichzelf wil beginnen, te helpen. Het zogeheten one man start up is een heel belangrijke wens. Het moet ook mogelijk zijn om risicokapitaal in tranches van 5.000 tot 10.000 euro beschikbaar te stellen en niet pas vanaf vijf miljoen euro.
We zullen dat met name bij de nieuwe lidstaten nodig hebben. We moeten ons realiseren dat er daar een schreeuwend gebrek is aan eigen vermogen en dat het ook voor de banken daar erg moeilijk is. Als we daar een behoorlijke levensstandaard en een goed functionerende economie willen opbouwen, dan moeten we gaan nadenken over de vraag hoe die bedrijven, als ze eenmaal in de Europese Unie actief zijn, aan het noodzakelijke kapitaal kunnen komen.
Het tweede grote gebied betreft bedrijfsovernames. De belastingdruk is op dit moment erg hoog wanneer bedrijven van de ene generatie op de volgende overgaan. Juist in die fase is het risico voor de onderneming echter het grootst, omdat de ervaren generatie afstand doet en de nieuwe generatie nieuwe dingen wil opzetten en daardoor ook een nieuw risico aangaat. Ik zou de commissaris willen vragen, hiervoor alternatieven voor te stellen.
Ten slotte zou ik nog willen zeggen dat het belangrijk is om na te denken over optimalisering van de belastingen. Kloppen de regels voor belastingaftrek wel? Hebben we voor nieuwe bedrijven, voor bedrijven met risicokapitaal, geen nieuwe regels voor belastingaftrek, nieuwe belastingvrije bedragen of vrijstellingen nodig? Hoe lang moeten de termijnen zijn en in welke orde van grootte? Ik denk dat de belasting ook bij het opbouwen van eigen vermogen een enorme rol speelt. Ik verzoek de Commissie om met een groenboek over dit onderwerp te komen. Door Bazel II krijgen we immers ook te maken met enorme wijzigingen in de belastingheffingen, aangezien we de voorwaarden voor Bazel II alleen kunnen creëren wanneer de belastingen op bedrijfswinsten flink worden verlaagd, met name op winsten die niet aan het bedrijf worden onttrokken. Daar zullen de ministers van Financiën nog zeer van opkijken.

Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik graag zeggen dat de Commissie ingenomen is met dit verslag over de tenuitvoerlegging van het actieplan voor risicokapitaal en ik bedank de rapporteur, de heer Skinner, voor zijn werk. Het verslag vormt een duidelijke ondersteuning van de communautaire strategie voor de ontwikkeling van de EU-risicokapitaalmarkt.
Zoals vanavond reeds verschillende keren is gezegd in dit Parlement, is risicokapitaal een onmisbare financieringsbron voor nieuwe en innovatieve ondernemingen, en op die manier levert het een belangrijke bijdrage aan de economische groei en de werkgelegenheid. De ontwikkeling van een grote en efficiënte risicokapitaalmarkt in de EU is een centraal onderdeel van de zogeheten strategie van Lissabon voor het creëren van een meer dynamische en welvarende Europese Unie.
Sinds de aanneming van het APRK is de risicokapitaalmarkt in de EU snel gegroeid. Tussen 1998 en 2000 zijn de investeringen bijna verdrievoudigd. In 2001 nam de groei af toen de internetzeepbel uiteen spatte en de wereldeconomie achteruitging, maar de basis van de markt blijft gezond. Sterker nog, het feit dat de groei stagneerde kan gezien worden als een noodzakelijke stabilisatie na het tamelijk uitbundige gedrag van de markt in de voorgaande jaren.
Ondanks de daadwerkelijke vooruitgang die is geboekt zijn er echter nog altijd belangrijke belemmeringen voor de ontwikkeling van de EU-risicokapitaalmarkt. Zoals in het verslag naar voren komt, hebben deze belemmeringen gevolgen voor zowel de aanbod- als de vraagzijde. Het actieplan voor risicokapitaal heeft tot doel die belemmeringen uit de weg te ruimen. Om de streefdatum voor de tenuitvoerlegging van het APRK, 2003, te halen, is een aantal belangrijke maatregelen vereist. Staat u mij toe vier daarvan te noemen.
In de eerste plaats moeten de relevante maatregelen van het actieplan financiële diensten zo spoedig mogelijk worden aangenomen. Daartoe behoren de voorgestelde richtlijn inzake prospectussen, de voorgestelde richtlijn betreffende bedrijfspensioenfondsen, waarover ook enkele afgevaardigden vanavond gesproken hebben, en de voorgestelde verordening betreffende internationale standaarden voor jaarrekeningen. Wij juichen het van harte toe dat de Raad zich tijdens de Top van Barcelona ertoe verbonden heeft die voorstellen zo spoedig mogelijk in 2002 aan te nemen.
Naar aanleiding van zijn vraag over bedrijfspensioenfondsen zou ik tegen de heer Karas willen zeggen dat de Commissie er niet op uit is de efficiënt en naar tevredenheid opererende pensioenfondsen het leven moeilijker te maken. Deze pensioenfondsen zijn voornamelijk te vinden in het Verenigd Koninkrijk, Ierland, Denemarken en Nederland: samen zijn deze landen goed voor misschien wel tweederde of vijfenzeventig procent van het totale kapitaal dat is bijeengebracht en gespaard om de verplichtingen van pensioenfondsen te bekostigen. Waarom zou de Commissie die pensioenfondsen met nog meer wetgeving belasten? Waarom zou de Commissie die pensioenfondsen nog meer beperkingen opleggen? Daarom heb ik gezegd dat als de Raad dat wenst te doen, de Commissie zich genoodzaakt ziet het voorstel in te trekken.
Dat is de eerste manier waarop de Commissie de risicokapitaalmarkt tracht te vergroten. De tweede manier houdt in dat de lidstaten het tempo waarmee structurele hervormingen worden doorgevoerd, moeten handhaven en zo nodig opvoeren. De hervorming moet ten doel hebben een omgeving te creëren waarin de risicokapitaalmarkt kan floreren. Er zijn al vorderingen gemaakt, maar er valt nog veel te doen. De Commissie zal in haar richtsnoeren voor het algemeen economisch beleid voor 2002 en 2003 opnieuw oproepen tot verhoogde inspanningen op dit gebied.
In de derde plaats moet ondernemerschap worden gestimuleerd. Op communautair en nationaal niveau zijn maatregelen getroffen ter bevordering van de ondernemingsgeest in de EU, maar de geachte afgevaardigden zullen begrijpen dat het niet eenvoudig is een cultuur te veranderen. Het kan buitengewoon moeilijk zijn culturele barrières te overwinnen. Wij moeten ons evenwel blijven inzetten op dit gebied en zo mogelijk onze inspanningen intensiveren.
In de vierde en laatste plaats moet de efficiëntie van openbare financiering van risicokapitaalactiviteiten worden verbeterd. Het is eveneens van belang dat de particuliere investeringen niet worden verdrongen door openbare financiering. Dat willen wij niet. Op grond van die overweging heeft de Commissie haar beleid inzake staatssteun voor risicokapitaalactiviteiten verduidelijkt.
Ik beschouw het verslag van de Economische en Monetaire Commissie als een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van de EU-risicokapitaalmarkt. Het is bemoedigend dat de aanbevelingen van de commissie volledig overeenstemmen met de in het actieplan voor risicokapitaal voorgestelde maatregelen en de Commissie wil de rapporteur dan ook nogmaals hartelijk danken voor zijn verslag.
Voordat ik mijn bijdrage aan dit debat afrond, wil ik u graag, in antwoord op een vraag van de heer Karas, meedelen dat de Commissie de onderhandelingen in Bazel nauwlettend volgt. Zoals de heer Karas weet is de Commissie waarneemster bij deze onderhandelingen. Wij beginnen thans aan de derde onderhandelingsronde. Er is meer tijd uitgetrokken voor deze onderhandelingen, en een van de voornaamste doelstellingen van de Commissie is erop toe te zien dat kleine en middelgrote ondernemingen uiteindelijk dezelfde mogelijkheden krijgen om kapitaal aan te trekken als grote bedrijven. Nogmaals, waarom zou de Commissie maatregelen goedkeuren die KMO's benadelen in hun mogelijkheden voor het aantrekken van kapitaal? Wij willen tenslotte juist bevorderen dat er kapitaal naar KMO's gaat, aangezien wij allen weten dat KMO's een uiterst belangrijke rol spelen in het scheppen van werkgelegenheid. Uiteraard spelen zij eveneens een zeer grote rol in het creëren van hightech-industrieën, of beter gezegd, in activiteiten die tot hightech-industrieën kunnen leiden.
Tot besluit zou ik nog kort willen ingaan op de amendementen van de heer Goebbels. Hij is helaas afwezig, maar ik zou willen zeggen dat de Commissie moeite heeft met het eerste amendement omdat wij vrezen dat dit amendement een verkeerd signaal zou afgeven aan de markt. Wij vinden het met name zeer belangrijk dat de discipline op het gebied van de openbare financiering niet verslapt. De Commissie kan dan ook niet instemmen met het eerste amendement en zij hoopt dat het niet door het Parlement zal worden aangenomen.
In het tweede amendement wordt gesteld dat het tekort aan passende financieringsmogelijkheden het belangrijkste obstakel vormt voor het opstarten van een bedrijf. Het spijt mij, maar de Commissie is het daar niet mee eens. De Commissie vindt niet dat het tekort aan financieringsmogelijkheden het belangrijkste obstakel is. Er zijn meerdere obstakels en het zou niet gemakkelijk zijn aan te geven welk daarvan het belangrijkste obstakel is. De Commissie kan dit amendement dan ook helaas niet overnemen.
De Commissie kan de drie andere amendementen - de amendementen 3, 4 en 5 - wel accepteren en de heer Goebbels zal ongetwijfeld op de hoogte worden gesteld van de standpunten van de Commissie. Wij vinden het dus nogmaals prima dat deze drie amendementen door het Parlement worden aangenomen.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Uiteraard zal het Voorzitterschap uw standpunten overbrengen aan de heer Goebbels, maar de heer Goebbels was vandaag tijdens dit debat in ieder geval vertegenwoordigd door de heer Santos.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0073/2002) van mevrouw Ayuso González, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende een gemeenschappelijke ordening van de markt voor ethylalcohol uit landbouwproducten (COM(2001) 101 - C5-0095/2001 - 2001/0055(CNS)).

Ayuso González (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer de commissaris, de Europese Unie produceert jaarlijks ongeveer 20 miljoen hectoliter alcohol waarvan 13 miljoen hectoliter uit landbouwproducten en de rest uit niet-landbouwproducten (synthetische alcohol) wordt verkregen.
De belangrijkste verwerkende industrie die ethylalcohol gebruikt is enerzijds de sector gedestilleerde dranken, die een aandeel van ongeveer 30 procent op de Europese markt heeft en alleen alcohol uit landbouwproducten kan gebruiken, en anderzijds de chemische, farmaceutische en cosmetische industrie die de resterende 70 procent voor haar rekening neemt. Deze industrieën kunnen zowel alcohol uit landbouwproducten als synthetische alcohol gebruiken en beide worden dan ook gebruikt.
In het verleden heeft de Commissie vijf achtereenvolgende pogingen gedaan om een GMO voor alcohol tot stand te brengen. Alle pogingen hebben echter schipbreuk geleden in de Raad vanwege het uiteenlopende karakter van de nationale regelingen die van oudsher in de lidstaten bestaan. De belangrijkste reden is dat de invoering van een GMO in beginsel zou leiden tot afschaffing van de nationale steun zoals in artikel 10 van het voorstel is voorzien. Desalniettemin kan en moet dit soort steun voor de ontwikkeling van het platteland behouden blijven omdat deze de markt van het huidige Europa met vijftien lidstaten niet verstoort.
Factoren die pleiten voor een communautair kader zijn: het functioneren van de interne markt, het creëren van eerlijke concurrentievoorwaarden tussen de marktdeelnemers en de verbetering van de transparantie van en de kennis over de handelsstromen met het oog op de globalisering. Het globale liberaliseringsproces vormt de belangrijkste dreiging voor de Europese alcoholproducenten.
De toegang van de buitenlandse invoer tot de EU-markt wordt steeds gemakkelijker als gevolg van de preferentiële regelingen, de verplichtingen tot tariefverlaging of de bilaterale onderhandelingen met derde landen die grote alcoholproducenten zijn.
Andere factoren die een negatief effect kunnen hebben op de ontwikkelingsperspectieven van de Europese markt zijn de aanzienlijke productie van de kandidaat-lidstaten, de toekomstige tariefverlagingen in het kader van de komende WTO-onderhandelingen en een mogelijke verhoging van de productie van bioethanol voor brandstoffen in de Europese Unie. Daardoor zouden de traditionele toepassingen van de Europese ethylalcohol aanmerkelijk veranderen.
Daarom heeft de Landbouwraad van 17 juli 2000 de Commissie verzocht na te gaan of het gewenst is een regulerend kader voor alcohol uit landbouwproducten in te voeren met het oog op de verbetering van de statistische informatie en de transparantie van de markt. Bovendien stelt de Raad voor een stelsel van in- en uitvoercertificaten in te voeren en een voor de sector passend beheerscomité op te richten.
De Commissie stelt een lichte GMO voor die geen interventiemaatregelen ten laste van het EOGFL bevat, maar wel verder gaat dan het mandaat van de Raad, aangezien het voorstel naast definities, statistieken, een stelsel van in- en uitvoercertificaten en de oprichting van een passend beheerscomité, elementen omvat, zoals de mogelijkheid voor tariefcontingenten en een vrijwaringsclausule, de mogelijkheid om de regeling voor actieve veredeling te verbieden of te beperken en een specifieke bepaling voor staatssteun.
Het probleem is dat een GMO alleen kan worden toegepast op producten van bijlage I, zodat deze alleen betrekking kan hebben op alcohol uit landbouwproducten en niet op synthetische alcohol. Gezien de aanzienlijke mate van vervangbaarheid en concurrentie tussen beide soorten alcohol bij de meeste toepassingen werpt het feit dat de Commissie alleen alcohol uit landbouwproducten wil reguleren, de vraag op wat de betekenis en het nut is van een regeling die kennelijk is opgezet om de Europese markt voor alcohol in zijn geheel te reguleren.
Aan het begin van de uitwerking van het onderhavige verslag namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling deed zich derhalve een probleem voor. Wat moest er immers met de synthetische alcohol gebeuren? Toevoegen van de synthetische alcohol betekende dat de Commissie juridische zaken en interne markt geraadpleegd moest worden, omdat de rechtsgrondslag van het Commissievoorstel veranderd moest worden. De Commissie juridische zaken en interne markt oordeelde dat de dubbele rechtsgrondslag (artikel 37 en 95) niet mogelijk is omdat de procedures van beide artikelen niet met elkaar verenigbaar zijn. Aangezien het niet mogelijk is het voorstel zodanig te wijzigen dat synthetisch alcohol erin opgenomen kan worden, stel ik voor dat de Commissie een nieuw voorstel doet waarin synthetische alcohol is opgenomen. Op die manier kan de gehele alcoholmarkt op communautair niveau gereguleerd worden. U zult wel begrijpen waarom de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling unaniem voor dit voorstel heeft gestemd. Waarschijnlijk is een GMO niet het meest geschikte instrument, maar wij mogen niet vergeten dat de Commissie het recht van wetgevingsinitiatief heeft.
Tot slot wil ik de Commissie drie vragen stellen. Kan zij ons vertellen hoe het ervoor staat in de onderhandelingen met de Raad? Is de Commissie van plan dit voorstel in te trekken, en zo ja, is zij van plan een nieuw voorstel in te dienen?

MacCormick (Verts/ALE)
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Bolkestein, mevrouw Ayuso González, u en ik weten op dit tijdstip allemaal ongetwijfeld wel wat beters te doen met ethylalcohol dan erover praten. Wij zijn echter gedoemd nog minstens enige minuten over dit onderwerp te debatteren.
Ik wil mijn welgemeende medeleven met mevrouw Ayuso González betuigen. Zij heeft een grote hoeveelheid werk en tijd in dit verslag gestoken, om er vervolgens achter te komen dat het niet mogelijk was één adequate rechtsgrondslag vast te stellen voor zowel ethylalcohol uit landbouwproducten als synthetische alcohol. Zoals ik het begrepen heb, is voor industrieel gebruik geproduceerde ethylalcohol in min of meer gelijke mate afkomstig uit landbouwproducten en niet-landbouwproducten, hoofdzakelijke uit de olie-industrie. Uit dien hoofde zou een dubbele rechtsgrondslag noodzakelijk zijn die betrekking heeft op beide productiemethoden.
Persoonlijk ben ik het met de rapporteur eens dat het absurd zou zijn als de Gemeenschap zou proberen op verschillende manieren met een en dezelfde stof om te gaan, afhankelijk van de oorsprong ervan. Aan de andere kant zijn de economische aspecten van de twee soorten alcohol en de omstandigheden waaronder zij geproduceerd worden zeer verschillend, zoals commissaris Bolkestein gezien zijn ruime ervaring in het verleden zonder twijfel nog beter weet dan ikzelf. Het is dus uitermate belangrijk een manier te vinden die betrekking heeft op de gehele markt en die rekening houdt met beide productievormen.
Tijdens gesprekken met de olie-industrie in Schotland is mij duidelijk geworden dat het onwenselijk zou zijn als in de olie-industrie geproduceerde ethanol werd ingepast in een agrarisch systeem dat was opgezet zonder rekening te houden met de omstandigheden in de andere sector. Dit vraagstuk vereist dus een tweeledige benadering. De rapporteur stelt dan ook terecht voor dat de Commissie er nog eens diep over nadenkt en terugkomt met een nieuw voorstel voor wat nodig is om in deze moeilijke tijd toezicht te houden op de gehele alcoholmarkt, en waarin in gelijke mate rekening wordt gehouden met beide productiemethoden.

Keppelhoff-Wiechert (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, allereerst wil ik mevrouw Ayuso heel hartelijk bedanken voor haar werk. Het voorstel voor een gemeenschappelijke marktordening voor alcohol uit landbouwproducten werd in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling verworpen.
Het is voor ons zonneklaar dat de Commissie dit voorstel moet intrekken en moet herzien. Spanje zou het onderwerp graag tijdens zijn voorzitterschap willen afronden. Dat zal naar mijn mening alleen daarom al niet mogelijk zijn omdat een advies van het Europees Parlement niet op tijd aan de Raad van ministers van Landbouw zal kunnen worden voorgelegd.
Er zijn drie kernvragen. Ten eerste: bijvoorbeeld de titel van de rechtsbesluiten. Gaat het om een gemeenschappelijke marktordening of om een gewone verordening? Ten tweede: in hoeverre moet ook synthetische alcohol in de regeling worden opgenomen? Ten derde: is een bepaling over overheidssteun wel nodig? Deze vragen zijn in de huidige fase waarin de discussie tussen Parlement en Commissie zich bevindt, nog niet opgelost.
Indien de Commissie haar orthodoxe houding ten aanzien van het punt van de gemeenschappelijke marktordening loslaat, zal ze zeker ook kunnen instemmen met opname in de verordening van een zuiver statistische controle op synthetische alcohol. Deze weg zouden we kunnen bewandelen zonder de rechtsgrondslag te moeten uitbreiden. Ik vertrouw erop dat dan in de Raad een gekwalificeerde meerderheid haalbaar is voor het aannemen van een lichte verordening, zoals ook oorspronkelijk de opdracht was. Ik blijf echter sceptisch over de bepalingen inzake overheidssteun. Op dit gebied zijn nog veel vragen open.
Als we willen dat er in heel Europa landbouw wordt bedreven, dus ook op de zwakke locaties, en als we invulling willen geven aan de tweeledige opdracht die de landbouw heeft, namelijk het leveren van landbouwproducten en het onderhouden en behouden van cultuurlandschappen, dan moeten we naast de producenten van graan, aardappelen en fruit ook de producenten van alcohol uit landbouwproducten steunen.
Mijn oproep aan de Commissie luidt dan ook: laten we alsjeblieft niet zonder enige reden een goed functionerend systeem kapotmaken.

Pesälä (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil ook namens mijn fractie de rapporteur bedanken voor het verslag dat wij in de Commissie landbouw en plattelandscommissie samen hebben voorbereid.
Het onderhavige voorstel ontstond tijdens het Finse voorzitterschap in 1999. Toen werd voor de zoveelste maal geconstateerd dat de alcoholmarkten gemeenschappelijke regels nodig hadden. Het doel is de situatie van overschotten te corrigeren, en als onderdeel van de maatregelen wordt het afschaffen van nationale subsidies voorgesteld. In de commissie is men echter unaniem tot de conclusie gekomen dat het hele voorstel moet worden verworpen. Synthetische alcohol moet gelijk worden gesteld aan alcohol uit landbouwproducten. Daartoe biedt de heersende rechtsgrondslag geen mogelijkheid.
De ELDR-Fractie aanvaardt de door de rapporteur voorgestelde procedure. Wij willen namelijk twee zaken aanstippen: ten eerste de gebrekkige voorbereiding van de zaak door de Commissie en ten tweede dat het voor de interne markt goed zou zijn de rechtsgrondslag uniform te houden. Op die manier kan men ook bij de hervorming van de marktordening op de juiste manier vooruitgang boeken. Hoewel het voorstel van de Commissie in geen geval voldoende is, is mijn persoonlijke mening dat het de huidige situatie wel zal verbeteren. Wij hebben in de commissie veel amendementen daarop ingediend waarmee vooruitgang geboekt had kunnen worden. Het is jammer dat wij nu geen enkele wetgeving tot stand brengen. Deze kwestie ligt waarschijnlijk al voor de zesde maal in de Europese instellingen op tafel. Het eindresultaat is altijd hetzelfde: er wordt niets gedaan. De rechtsgrondslag wordt niet zomaar gewijzigd en wij moeten ons aan de huidige situatie aanpassen.
Als ik het goed begrijp, wringt ook hier de schoen weer in de medebeslissingsprocedure voor landbouwkwesties. Dit probleem is voortdurend aanwezig in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en vaak komen wij in een enigszins kunstmatige situatie terecht.
De Europese Unie breidt uit. Wij hebben straks tien nieuwe lidstaten, maar een dergelijk eenvoudige zaak als soortgelijke stoffen uit dezelfde bron, zoals de heer MacCormick hier zei, kan niet worden behandeld en opgelost. De Europese instellingen hebben deze kwestie vijf, zes keer behandeld en steeds niets tot stand gebracht.
Ethylalcohol en synthetische alcohol zijn er naar mijn mening een uitstekend voorbeeld van dat men zich snel moet bezig gaan houden met de hervorming van het EU-Verdrag, omdat het Parlement na 2006 met de hervorming van het landbouwbeleid fundamentele besluiten moet gaan nemen. Als het EU-Verdrag een dergelijke herziening en bevordering van de zaak tegenhoudt, zijn wij beslist op de verkeerde weg. Hoe moet het met het aanzien van het landbouwvak en het Europese landbouwmodel en de verdediging ervan als er over een dergelijke zaak geen besluit wordt genomen?

Cunha (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, het door de Commissie ingediend voorstel om een gemeenschappelijke marktordening voor landbouwethanol op te zetten is door goede bedoelingen ingegeven. Het gaat erom de markt beter te reguleren en doorzichtiger te maken, zodat producten van binnen en buiten de Europese Unie eerlijk kunnen concurreren. De op te zetten marktordening zou bovendien een belangrijke bijdrage moeten leveren tot het functioneren van de interne markt voor deze producten. We hebben het hier over sectoren als de industrie voor alcoholhoudende dranken, en de chemische, cosmetische en farmaceutische industrie. De marktordening zou binnen een Europese context dus een enorm strategisch belang vertegenwoordigen.
De door de landbouw geproduceerde alcohol vertegenwoordigt echter maar de helft van alle in de Europese Unie geproduceerde en geconsumeerde alcohol. De rest is synthetische alcohol. Synthetische alcohol is heel competitief en kan landbouwalcohol vrijwel overal vervangen, behalve in alcoholhoudende dranken. Daarom heeft dit type alcohol in de Europese Unie een belangrijk marktaandeel verworven, dat overigens nog steeds groeit. Zoals collega González echter al heeft aangegeven, heeft het voorstel van de Commissie uitsluitend betrekking op landbouwalcohol.
Het is natuurlijk onmogelijk de markt efficiënt te reguleren als synthetische alcohol niet eveneens in de regeling is opgenomen, en er voor dit type alcohol geen regels of andere regels gelden. Daar komt bij dat het Commissievoorstel geen oog heeft voor de problemen van de kleine en zeer kleinschalige distilleerders. Die problemen zijn tot nu opgelost met nationale regelingen en nationale steun.
Het lijkt ons daarom verstandig om de door de Commissie voorgestelde regeling, zoals die er nu uitziet, af te wijzen. De rapporteur stelt zich op hetzelfde standpunt. Het Europees Parlement geeft alsdan aan geen genoegen te nemen met de reikwijdte van de goede bedoelingen van de Commissie. We vragen de Commissie dus een nieuw voorstel in te dienen, dat de gehele alcohol markt bestrijkt: landbouwalcohol èn synthetische alcohol. Er moet dan ook een oplossing worden gevonden voor de problemen die nu door verschillende nationale regelingen worden opgevangen. In dit nieuwe voorstel moet ook aandacht worden geschonken aan bi-ethanol en de gevolgen van de uitbreiding.

Jeggle (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, in de eerste plaats geldt mijn dank mevrouw Ayuso González, die heel veel energie in dit verslag heeft gestoken, ook al stemmen we uiteindelijk alleen nog over een amendement.
Samen met mevrouw Ayuso hebben collega's uit de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling dwars door de partijen heen geprobeerd meer evenwicht te brengen in het voorstel van de Commissie. Evenwicht betekent voor ons dat naast alcohol uit landbouwproducten, die slechts een fractie van de totale alcoholmarkt vormt, ook synthetische alcohol onderwerp van een eventuele gemeenschappelijke marktordening moet zijn. Beide alcoholsoorten concurreren immers direct met elkaar. Deze aanbeveling werd afgewezen.
In de tweede plaats moeten er uitzonderingen kunnen worden gemaakt voor bestaande regelingen waarmee lidstaten de productie van alcohol uit landbouwproducten subsidiëren. Bij dergelijke subsidies wordt gekeken naar de bescherming van het milieu en het landschap, naar de biodiversiteit en het behoud van kleinschaligheid. Ik doel hier concreet op het Duitse monopolie op het gebied van alcohol uit landbouwproducten, dat de voornoemde functies tot nu toe op effectieve wijze heeft vervuld. Met beperkte overheidssubsidies - die op Europese context op geen enkele wijze relevant zijn voor de interne markt - worden met name in Zuid-Duitsland cultuurlandschappen met boomgaarden in stand gehouden. Deze boomgaarden, die ecologische waarde hebben, worden vrijwel uitsluitend door kleine boeren met veel zorg onderhouden. Het resultaat van dit tot dusverre juiste beleid, dames en heren, kunt u juist op dit moment aanschouwen in het Zwarte Woud waar zelfs de steilste hellingen nu in bloei staan.
Deze bescheiden schadeloosstelling voor landschapsverzorging is haast een gedachte uit de tweede pijler die naar de opvatting van velen moet worden versterkt. Maar ook met die wens is geen rekening gehouden. Het Europees Parlement doet er daarom naar mijn idee verstandig aan om het voorliggende voorstel van de Commissie af te wijzen. Met het voorstel wordt bovendien ook nog in ieder opzicht de oorspronkelijke opdracht van de Raad genegeerd om een lichte kaderregeling te ontwerpen. De bal ligt nu weer bij de Commissie.
Ik vestig mijn hoop op de informele bijeenkomst van de ministers van Landbouw eind april en in het bijzonder op mevrouw Künast. Het zou wenselijk zijn wanneer de Raad het voorstel van het Europees Parlement, dat naar ik aanneem morgen zal worden aangenomen, zou oppakken.

Klaß (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik stem van harte in met het positieve standpunt dat de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft ingenomen met betrekking tot het verslag van onze collega, mevrouw Ayuso González. Verwerping van het Commissievoorstel voor een gemeenschappelijke marktordening voor alcohol uit landbouwproducten is de enige verstandige reactie die de commissie kon geven.
Ik zou van de gelegenheid gebruik willen maken om dit nog eens kort te motiveren. Het was niet de opdracht van de Commissie om een nieuwe marktordening op te stellen en daarmee inbreuk te maken op een gezonde en goed functionerende markt. Desondanks heeft de Commissie met grote ijver een voorstel uitgewerkt, dat echter reeds bij oppervlakkige lezing grote lacunes vertoont.
Zo wordt de synthetische alcohol volledig buiten beschouwing gelaten, hoewel dit product in de EU inmiddels een marktaandeel heeft van 50% en met name in belangrijke sectoren als de cosmetische, farmaceutische en chemische industrie onmisbaar is. Daardoor bestaat het gevaar dat er concurrentievervalsing optreedt in het nadeel van de markt voor alcohol uit landbouwproducten.
Ook met het oog op de uitbreiding van de EU dient een nieuwe marktordening te worden afgewezen. Vooral gezien het feit dat in veel kandidaat-lidstaten zeer grote hoeveelheden alcohol uit landbouwproducten worden geproduceerd, kun je niet kort voor de toetreding van deze landen een regeling creëren die geen rekening houdt met de omstandigheden daar. Ook de bestaande markt zou daarmee niet adequaat op de nieuwe situatie worden voorbereid.
Een ander belangrijk punt van kritiek is dat het voorstel van de Commissie de culturele en economische betekenis van alcohol uit landbouwproducten blijkbaar volledig miskent. Alcohol uit landbouwproducten is een natuurproduct dat door kleine en middelgrote bedrijven wordt gemaakt die zich voornamelijk op het platteland bevinden. Het product levert daarom een aanzienlijke bijdrage aan het behoud van traditionele cultuurlandschappen. Mevrouw Jeggle wees daar al op.
De productie is ook vanuit ecologisch oogpunt van groot belang. Zelfs de bijproducten worden nog als veevoeder gebruikt. Landelijke gebieden waar veel boomgaarden zijn, zouden in een ernstige crisis geraken wanneer de plannen van de Commissie zouden worden uitgevoerd. Het is niet moeilijk om in te zien dat niet alleen de regio's waar het midden- en kleinbedrijf sterk vertegenwoordigd is daaronder zouden lijden, maar dat daarmee ook een groot verlies aan arbeidsplaatsen gepaard zou gaan.
Dit kan en mag de Commissie niet over het hoofd zien en het is voor mij dan ook volslagen onbegrijpelijk dat zij de negatieve gevolgen voor de landbouw en vooral voor het midden- en kleinbedrijf op zo'n manier veronachtzaamt. Dit stuk van de Commissie is daarom naar mijn mening onbruikbaar als aanpak om de alcoholmarkt te organiseren. Een nieuwe regeling zal alle soorten alcohol moeten omvatten. We kunnen en mogen geen genoegen nemen met deeloplossingen die op hun beurt weer tot onevenwichtigheden leiden.
Verder is het niet verstandig om aan de bestaande nationale subsidieregelingen een overgangstermijn te verbinden. Je kunt ze beter op een zinvolle wijze in een geïntegreerd programma onderbrengen.

Ebner (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, eigenlijk is het jammer van al het werk. Dat geldt zowel voor de Commissie als voor de rapporteur die zich er enorm voor heeft ingezet. Met de stemming morgen zal de zaak immers niet op een bevredigende wijze zijn afgerond. Jammer dus van deze zesde poging.
Ik zou met deze korte bijdrage op twee dingen willen wijzen. Ik heb de indruk dat we deels onder het mom van bescherming van kleine bedrijven en bedrijfjes - iets dat op zichzelf absoluut terecht is - weer een situatie krijgen die we bij landbouwonderwerpen erg vaak tegenkomen, namelijk dat de kleintjes als excuus worden aangevoerd om ervoor te zorgen dat de positie van de grote bedrijven veiliggesteld blijft.
Ik wil niet verkeerd worden begrepen. Ik ben er erg voor dat de kleine distilleerderijen en de deputaatregelingen, met name zoals je die in Duitsland hebt, in stand worden gehouden, maar wel binnen bepaalde grenzen en in het voordeel van de kleine bedrijfjes en niet van de grote.
In de tweede plaats wil ik graag op de kwestie van de biobrandstoffen ingaan, een kwestie die buitengemeen belangrijk is. Ik denk dat biobrandstoffen een geweldige kans bieden voor de landbouw. We kunnen op dit terrein nog veel meer doen dan tot nu toe gedaan is. Door middel van onderzoek en voorwaardenscheppende en stimulerende maatregelen kunnen we ervoor zorgen dat ook deze alcoholproducten worden ingezet in de milieubescherming, waardoor we ook nieuwe afzetmogelijkheden voor onze landbouw vinden.

Schierhuber (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, mijnheer de commissaris, ook ik wil mevrouw Ayuso bedanken voor dit verslag en voor het werk dat ze heeft verricht. Zij heeft kosten noch moeite gespaard om in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling tot een positief resultaat te komen. Helaas bleek dat niet mogelijk te zijn.
In Europa wordt jaarlijks circa 20 miljoen hectoliter alcohol geproduceerd, waarvan 13 miljoen hectoliter van landbouwproducten afkomstig is. Al vaker zijn pogingen gedaan een gemeenschappelijke marktordening voor alcohol in de EU in te voeren. Tot nu toe strandde dit voorstel steeds in de Raad omdat de nationale regelingen dermate heterogeen waren en de programma's en steunmaatregelen zo uiteenlopend dat er geen gemeenschappelijke noemer kon worden gevonden. Deze keer liep het voorstel stuk op de rechtsgrondslag.
De Commissie stelt nu een zogenaamde 'lichte' gemeenschappelijke marktordening voor die geen interventiemechanismen ten laste van het EOGFL of uitvoerrestituties bevat. Het voorstel omvat alleen productdefinities, een controlesysteem voor buitenlandse handel door middel van in- en uitvoercertificaten, de mogelijkheid voor tariefcontingenten en een vrijwaringsclausule, het verzamelen van statistische informatie en specifieke bepalingen voor overheidssubsidies.
Daarbij zou ik willen opmerken dat ik het voorstel van de Commissie in principe toejuich, ook al vormt de huidige situatie van de alcoholsector in Oostenrijk geen wezenlijk probleem. Voor de andere lidstaten - daarvan ben ik me terdege bewust - is het opnemen van synthetische alcohol in de voorgestelde gemeenschappelijke marktordening echter essentieel. Ik zou echter niet weten hoe dat moest omdat daarvoor geen juridisch correcte rechtsgrondslag te vinden is. Daarom onderschrijf ook ik volledig de opvatting van onze rapporteur dat wij de Commissie moeten oproepen om met een nieuw voorstel te komen.
Vanaf deze plaats zou ik echter een wat kritischer opmerking willen maken over alcohol uit landbouwproducten in verhouding tot synthetische alcohol. Mij liggen de belangen van de boeren en van het hele platteland na aan het hart. Vanuit dat perspectief zou ik er wel op willen wijzen dat de productie van alcohol als agrarisch product dat uit bepaalde grondstoffen zoals wijn, fruit, graan en aardappelen wordt verkregen, een belangrijke afzetmogelijkheid vormt. Ik zou met nadruk willen stellen dat dit dossier dient te gaan over productie en afzet van alcohol uit landbouwproducten en niet over productie en afzet van synthetische alcohol. Synthetische alcohol moet naar mijn mening uitsluitend worden gebruikt voor de industrie, voor geneesmiddelen, energie enzovoort, en niet met andere producten worden vermengd. Ik zal, als iemand die in het Europees Parlement het platteland vertegenwoordigt, altijd voor de belangen van de landbouw en voor het platteland opkomen, omdat een multifunctionele, agrarische en ecologische landbouw die zich over het hele gebied uitstrekt, het model is voor de landbouw in heel Europa. Een nieuw voorstel van de Commissie zou naar mijn mening in ieder geval moeten voorzien in een eigen beheerscomité, aangezien het bestaande beheerscomité wijn nu al met een grote hoeveelheid taken is overladen.
Tot slot wil ik mij duidelijk uitspreken voor een gemeenschappelijk landbouwbeleid, en ook op dat punt ken ik de problemen van de boeren in de diverse lidstaten.

Bolkestein
Ik wil alle geachte afgevaardigden die het woord hebben gevoerd bedanken voor hun bestudering van het voorstel voor een gemeenschappelijke marktordening voor ethylalcohol. Mijn dank gaat in het bijzonder uit naar de rapporteur, mevrouw Ayuso, voor haar analyse van het voorstel en haar begrip voor de doelstellingen ervan.
Zoals u weet is dit het zoveelste voorstel voor een reeks gemeenschappelijke voorschriften betreffende de alcoholsector, nadat verscheidene pogingen in het verleden om verschillende redenen gestrand zijn, zoals diverse afgevaardigden vanavond naar voren hebben gebracht. De Commissie is van mening dat de huidige marktsituatie in deze sector het noodzakelijk maakt ten minste een minimum aan voorschriften voor te stellen. Wij dachten trouwens dat wij deze keer, onder deze omstandigheden, een tamelijk goede kans van slagen hadden. Dit was eveneens de opvatting van de grote meerderheid van de lidstaten die de Commissie hadden uitgenodigd een dergelijk voorstel ter tafel te leggen.
Het verbaast de Commissie dan ook enigszins dat het Parlement - ondanks het harde werk van de rapporteur die aanvankelijk enkele amendementen had ingediend die het overwegen zeer wel waard zouden zijn geweest - nu van plan is het gehele voorstel te verwerpen. In zijn ontwerpresolutie heeft het Parlement de Commissie gevraagd haar voorstel in te trekken aangezien het niet tegemoet komt aan de doelstelling van reglementering van de gehele alcoholmarkt in de Europese Unie. Ik veronderstel dat dit amendement refereert aan het feit dat synthetische alcohol niet is opgenomen in het voorstel voor alcohol uit landbouwproducten.
In dit stadium kan de Commissie begrijpelijkerwijze niet instemmen met het standpunt van het Parlement. Dit impliceert immers dat het voorstel ondoordacht zou zijn en dat de Commissie de werkelijke situatie in de sector niet voldoende geanalyseerd zou hebben.
Het is mogelijk dat er uit economisch oogpunt goede redenen bestaan om synthetische alcohol op te nemen in het voorstel. De Commissie had echter juridische en praktische redenen om dit niet te doen toen zij haar voorstel opstelde. Synthetische alcohol is niet opgenomen in bijlage I en valt bijgevolg niet onder het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Opname ervan in het voorstel zou betekenen dat wij een andere rechtsgrondslag dan de artikelen 36 en 37 van het Verdrag zouden moeten vinden. Belangrijker nog is dat wij, door het voorstel te beperken tot alcohol uit landbouwproducten, gekozen hebben voor de minst gecompliceerde benadering, aangezien de productie van en handel in synthetische alcohol in de Europese Unie bescheidener van omvang is. De meeste problemen van de sector hangen samen met alcohol uit landbouwproducten en niet zozeer met synthetische alcohol. Indien zich ernstige problemen voordoen met betrekking tot synthetische alcohol, wanneer deze verordening eenmaal van kracht is geworden, kan altijd overwogen worden synthetische alcohol alsnog in dit instrument op te nemen.
De Commissie beseft terdege dat het grootste gedeelte van de alcoholmarkt toegankelijk is voor beide soorten alcohol, waardoor deze wat afzetmogelijkheden betreft elkaars concurrenten zijn. Met het oog op betere marktinformatie en transparantie zou overwogen kunnen worden synthetische alcohol op te nemen in het artikel over het verzamelen van gegevens, teneinde een jaarlijkse marktbalans van de sector vast te kunnen stellen en daarmee de kennis van de markt te kunnen vergroten. De Commissie is daarmee bezig. Dit zou ook verdedigbaar zijn zonder wijziging van de rechtsgrondslag, mits aangetoond zou kunnen worden dat het voor de GMO voor ethylalcohol uit landbouwproducten werkelijk noodzakelijk is over de gegevens betreffende synthetisch alcohol te beschikken. Op grond van de jurisprudentie van het Hof van Justitie is het toegestaan om, waar dit noodzakelijk is voor het goed functioneren van de GMO, artikel 37 te gebruiken voor bepalingen die bijkomende gevolgen hebben voor producten die niet onder bijlage I vallen. Voor het overige huldigt de Commissie het standpunt dat alle andere voorgestelde bepalingen noodzakelijk zijn om een pakket gemeenschappelijke voorschriften te kunnen opstellen, inclusief de bepaling inzake de toepassing van de voorschriften betreffende overheidssteun. Als deze voorschriften niet naar behoren worden toegepast, hebben wij geen gemeenschappelijke markt voor ethylalcohol uit landbouwproducten, zoals deze al wel bestaat voor synthetische alcohol.
Een paar opmerkingen over de Duitse markt, naar aanleiding van wat een aantal afgevaardigden daarover heeft gezegd. De Commissie weet zeer goed hoe het Duitse alcoholmonopolie werkt. Dit voorstel voor een gemeenschappelijke marktordening voor alcohol heeft niet ten doel een einde te maken aan het Duitse monopolie. Als de productie van alcohol door Duitse boeren - volgens de voorschriften van het monopolie, met inbegrip van federale steun - noodzakelijk is voor de instandhouding van kostbare ecosystemen of om de extra kosten te dekken die milieuvriendelijke productiemethoden met zich meebrengen, dan zouden er geen problemen zijn. De bestaande bepalingen inzake overheidssteun verschaffen de lidstaten immers ruime mogelijkheden om steun te verlenen met het oog op dit soort zaken. Als daarentegen de Duitse overheidssteun niet om dergelijke redenen wordt verleend, maar slechts bedrijfssteun is, dan zou de toepassing van de voorschriften aangaande overheidssteun een probleem opleveren. Kleine distilleerders die niet alleen alcohol, maar ook een gedistilleerde drank produceren, zouden aan de andere kant kunnen profiteren van de de minimis bepalingen inzake overheidssteun voor niet-landbouwproducten
Ik hoop dat deze opmerkingen, die ik mede namens mijn collega, de heer Fischler, heb gemaakt, het standpunt van de Commissie ten aanzien van het voorstel hebben verduidelijkt. Voorts bedank ik de geachte afgevaardigden voor hun constructieve suggesties; de Commissie zal deze in overweging nemen.
Op de vraag van de rapporteur zou ik willen antwoorden dat indien dit amendement wordt aangenomen, hetgeen de Commissie zou betreuren, de heer Fischler en mijn andere collega's zich zullen beraden over de situatie en de eventueel te volgen koers.
Ik wil nogmaals mijn dank betuigen aan alle afgevaardigden die het woord hebben gevoerd en anderen die zich met dit onderwerp hebben beziggehouden. Ik dank hen voor de tijd die zij aan dit voorstel hebben besteed. Mijn dank betreft met name de rapporteur, mevrouw Ayuso González, voor de inspanningen die zij verricht heeft.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer Bolkestein.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Muscardini (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, dit is geen procedurele kwestie, maar een politiek en persoonlijk feit?.
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)
Vlasto (PPE-DE)
Ik heb vóór de door de heer Sterckx ingediende ontwerpaanbeveling voor de tweede lezing gestemd. Ik dank de rapporteur voor het feit dat hij de amendementen van het Parlement die niet in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad werden opgenomen, opnieuw heeft ingediend.
Voor de eerste lezing heb ik een strakker tijdschema voor de plaatsing van zwarte dozen en transponders aan boord van schepen voorgesteld. Dit tijdschema was door de plenaire vergadering van het Europees Parlement goedgekeurd, maar is in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad voor de tweede lezing niet aanvaard.
In het kader van de IMO hebben de Verenigde Staten nochtans voorgesteld de vereisten op het gebied van AIS uiterlijk in 2004 toe te passen. Ik herinner eraan dat in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad 2007 wordt vooropgesteld als termijn voor toepassing door de lidstaten van de Europese Unie. Op het gebied van de maritieme veiligheid zullen wij op die manier eens te meer op de Verenigde Staten achterlopen.
Ik ben daarom verheugd dat deze vergadering bij de stemming die eis vandaag opnieuw heeft geformuleerd.
Ik had daarentegen een voorbehoud bij de idee van toevluchtsoorden, omdat die op het gebied van uitrusting en installaties niet dezelfde garanties bieden als havens.
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig van artikel 137, lid 1 van het Reglement)
