Piąte sprawozdanie KE w sprawie spójności oraz strategia dotycząca polityki spójności po 2013 r. - Realizacja programów polityki spójności w latach 2007-2013 - Europejski program rozwoju miast i jego przyszłość w ramach polityki spójności - Cel 3: Wyzwanie dla współpracy terytorialnej - przyszły program współpracy transgranicznej, ponadpaństwowej i międzyregionalnej - Aktualna sytuacja oraz przyszła synergia między EFRR a innymi funduszami strukturalnymi na rzecz zwiększenia skuteczności (debata)
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku obrad jest połączona debata w sprawie następujących sprawozdań:
sprawozdania pana posła Markusa Piepera, w imieniu Komisji Rozwoju Regionalnego, w sprawie piątego sprawozdania Komisji w sprawie spójności oraz strategii w dziedzinie polityki spójności po 2013 r.;
sprawozdania pana posła Miroslava Mikolášika, w imieniu Komisji Rozwoju Regionalnego, w sprawie sprawozdania 2010 dotyczącego wprowadzania programów polityki spójności na lata 2007-2013;
sprawozdania pana posła Oldřicha Vlasáka, w imieniu Komisji Rozwoju Regionalnego, w sprawie europejskiej agendy miejskiej i jej przyszłości w polityce spójności;
sprawozdania pani poseł Marii-Thérèsy Sanchez-Schmid, w imieniu Komisji Rozwoju Regionalnego, dotyczącego celu 3: Wyzwanie dla współpracy terytorialnej - przyszły harmonogram współpracy transgranicznej, transnarodowej i międzyregionalnej;
sprawozdania pana posła Georgiosa Stavrakakisa, w imieniu Komisji Rozwoju Regionalnego, w sprawie aktualnej sytuacji i przyszłych synergii na rzecz większej skuteczności EFRR i innych funduszy strukturalnych.
Markus Pieper
Panie Przewodniczący! Na początek chciałbym powiedzieć, że bardzo zależy mi na tym, aby udzielił mi Pan dwóch minut głosu na zakończenie debaty. Panie i Panowie! Unia Europejska jest Europą solidarności i jest również adwokatem europejskich regionów. Dziś Parlament Europejski wysyła do naszych regionów wyraźny sygnał. Chcemy pomóc najsłabszym regionom w nawiązaniu bliższych stosunków. Zapewniamy wsparcie dla regionów granicznych, by poprawić spójność Europy i chcemy wykorzystywać potencjał wszystkich regionów, by uczynić Europę bardziej konkurencyjną.
Mimo że kryzys finansowo-gospodarczy przyćmił wiele spośród tych działań, europejska polityka spójności będzie nadal stanowiła silny bodziec dla wzrostu i zatrudnienia. Po roku 2013, w wyniku wyzwań związanych ze zmianami demograficznymi, zmieniającą się strukturą gospodarki, pogarszającym się stanem systemów transportowych, nastaniem ery energii ze źródeł odnawialnych i pogłębianiem się różnic społecznych, wystąpi pilna potrzeba działań.
Powodzenie polityki strukturalnej będzie zależało od zapewnienia regionom możliwości sprostania tym wyzwaniom i pomożenia samym sobie. Jednocześnie Europa potrzebuje potencjału regionalnego do zrealizowania strategii Europa 2020 i zapewnienia jej powodzenia. Musimy zapewnić sobie odpowiednie środki na realizację tych zadań. W związku z tym będziemy przeciwstawiali się wszelkim próbom zlikwidowania naszej pomyślnej polityki strukturalnej, poprzez renacjonalizację, stworzenie nowych funduszy na rzecz walki ze zmianami klimatu albo zatrudnienia, czy też prowadzenie innych działań centralizacyjnych, jakie planuje Bruksela. Musimy wzmocnić zasadę wielopoziomowego sprawowania rządów. Odpowiedzialność regionów za realizację europejskich celów jest wartością samą w sobie.
Przedstawiliśmy w sprawozdaniu szereg propozycji, w jaki sposób Europa może jeszcze zwiększyć tę wartość dodaną. Apelujemy o zwiększenie środków na rzecz poprawy infrastruktury w naszych regionach granicznych i wzmocnienia sieci transeuropejskich. Chcemy więcej inwestować w przyszłość naszych miast i naszych obszarów wiejskich; apelujemy więc o lepszą koordynację programów. Prawdopodobne jest, że większość posłów do Parlamentu poprze stworzenie pośredniej kategorii regionów, a także wysoki poziom dotacji dla regionów znajdujących się w najbardziej niekorzystnym położeniu. Odradzam pójście tą drogą, ponieważ sprawi to, że stopniowe zmniejszanie zmieni się w całkowitą likwidację, na co Rada nie może przystać.
Wprowadzamy również poprawione wnioski dotyczące zwiększenia efektywności i przejrzystości. Niezwykle ważne jest, byśmy zapewnili surowsze warunki uzyskania funduszy. Przekazanie pieniędzy musi być uzależnione od przestrzegania unijnych przepisów. Dotyczy to zamówień publicznych i regulacji cen. Chcemy również wprowadzenia surowszych kontroli w odniesieniu do procesu alokowania dofinansowania. Jeżeli nie napiętnujemy wreszcie państw członkowskich, w których dochodzi do większości nadużyć, utracimy swoją wiarygodność.
Apelujemy o większe zaangażowanie Komisji w monitorowanie wykorzystania funduszy. Panie Komisarzu Lewandowski! Proszę nie ufać zbytnio państwom członkowskim. Proszę przyjąć na siebie osobistą odpowiedzialność za akredytację krajowych organów ochrony, a Parlament udzieli Panu swojego poparcia.
Wreszcie pragnę zwrócić uwagę Komisji na kilka kwestii, które nie zostały poruszone w sprawozdaniu. Inaczej niż w projekcie sprawozdania, nie nawołujemy już o zmniejszenie wysokości współfinansowania, ale - co pragnę podkreślić - nie nawołujemy też do jego zwiększenia. Ponadto sprawozdanie nie zawiera już naszego wniosku o połączenie Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji i Europejskiego Funduszu Społecznego. Proszę również zauważyć, że nie chcemy niezależnego Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji. Proszę potraktować te dwa przykłady jako dowód, że Parlament popiera reformę o wiele bardziej, niż mogłoby to wynikać ze sprawozdania. Potrzebujemy reformy naszej polityki strukturalnej, by zapewnić UE możliwość zachowania jej siły.
Na zakończenie pragnę powiedzieć, że praca nad tym sprawozdaniem była dla mnie niezwykłą przyjemnością. Irytowały mnie jednak liczne przypadki narodowego egoizmu, które niestety znalazły swoje odzwierciedlenie w sprawozdaniu. Nie mogę się doczekać wyniku głosowania. Dziękuję bardzo za uwagę.
Miroslav Mikolášik
sprawozdawca - Panie Przewodniczący! Pragnę podziękować wszystkim szanownym posłom za ich wkład, szczególnie kontrsprawozdawcom za doskonałą współpracę. W poprawkach i w opiniach znalazło się wiele inspirujących i istotnych pomysłów, dlatego poświęciłem szczególną uwagę wypracowaniu dobrze wyważonego podejścia, które oddałoby ich istotę i różnorodność.
Nową cechą polityki spójności, która pojawiła się w bieżącym okresie programowania, jest sprawozdawczość strategiczna. Dzięki sprawozdaniu strategicznemu 2010 Parlament ma pierwszą sposobność analizy i oceny wyników i rezultatów realizacji polityki spójności. Jest to również dla Parlamentu okazja do wyrażenia opinii na temat priorytetów państw członkowskich w zakresie wydatków, a także do podkreślenia obszarów, w których potrzebne są większe wysiłki, między innymi jeżeli chodzi o stojące przed Komisją zadanie w zakresie realizacji polityki spójności i samej sprawozdawczości strategicznej.
Sprawozdanie strategiczne 2010 skupia się głównie na realizacji programów w bieżącym okresie programowania i na samej strategicznej sprawozdawczości. Zawiera ono jednak również kilka wartościowych przemyśleń na temat przyszłości polityki spójności.
Po pierwsze, co się tyczy realizacji programów, łączna wartość wybranych projektów wynosi 93,4 miliarda euro, co stanowi ponad 27 % dostępnych unijnych środków w analizowanym okresie. Można uznać, że to dość dużo, zważywszy nie tylko na znaczące pogorszenie się sytuacji społeczno-gospodarczej w latach 2008-2009 w związku ze światowym kryzysem, ale również na reformę polityki spójności w latach 2007-2013.
Niemniej istnieją znaczne różnice w zależności od krajów i tematyki, a ogólny odsetek wyboru w grupie dziewięciu państw członkowskich wynosi 40 % oraz poniżej 20% w przypadku czterech innych państw członkowskich. Nadal wyraźnie utrzymują się uderzające różnice społeczne i środowiskowe między europejskimi regionami. Z drugiej strony, odnotowano bardziej zbliżony poziom wyboru projektów w zakresie trzech celów, czyli konwergencji, konkurencyjności regionalnej i zatrudnienia oraz europejskiej współpracy terytorialnej - i to samo dotyczy kategorii dostosowanych do celów strategii lizbońskiej. Wyższe współczynniki absorpcji środków w ramach programów środowiskowych w ramach celu "europejska współpraca regionalna” wskazują na wartość dodaną współpracy międzynarodowej i międzyregionalnej - a zatem należy propagować je w przyszłości. Z drugiej strony, potrzebne są wzmożone wysiłki w niektórych dziedzinach, szczególnie po to, by poprawić wdrażanie, uniknąć zbytnich opóźnień, zapewnić ściślejszą dyscyplinę finansową i zwiększyć synergię z innymi gałęziami unijnej polityki.
Wreszcie, co się tyczy sprawozdawczości strategicznej: jest to narzędzie strategicznej refleksji nad tematycznym wymiarem polityki spójności, a także jej omówienia, na podstawie konkretnych dowodów przedstawionych przez państwa członkowskie. Sprawozdawczość strategiczna służy również bieżącej ocenie toczącego się procesu. Ocena ta jest prowadzona w trakcie okresu programowania w celu śledzenia postępów dokonanych przez państwa członkowskie w zakresie realizacji celów UE, a także jest przydatną podstawą, która może umożliwić poprawę wyników. W sprawozdaniu podkreślono wiele dobrych praktyk, które mogą pomóc poprawić jakość sprawozdawczości, zwiększyć poczucie odpowiedzialności wśród zainteresowanych stron z państw członkowskich, a w ostatecznym rozrachunku poprawić skuteczność wdrażania.
Na zakończenie wspomnę o jednej z tych licznych dobrych praktyk - jest nią mianowicie stosowanie przez wszystkie państwa członkowskie podstawowych wskaźników.
Oldřich Vlasák
Panie Przewodniczący! Pragnę podzielić się z Państwem kilkoma przemyśleniami związanymi ze sprawozdaniem, którego jestem sprawozdawcą, czyli sprawozdaniem w sprawie miejskiego wymiaru przyszłej polityki spójności.
Sprawozdanie skupia się na miastach i ich roli w polityce spójności. Pragnę jednak rozpocząć od podkreślenia, że nie oznacza to, byśmy przy rozdzielaniu europejskich funduszy powinni zapominać o obszarach wiejskich. Wręcz przeciwnie, potrzeba zsynchronizowanego rozwoju zarówno dużych miast, jak i małych społeczności wiejskich. Przy okazji podkreśliłem tę tematykę w swoich projektach poprawek do sprawozdania pana posła Siekierskiego w sprawie przyszłości wspólnej polityki rolnej.
W swoim wystąpieniu wstępnym chciałbym poruszyć kilka kwestii. Po pierwsze, musimy zdawać sobie sprawę, że miasta są ważną platformą realizacji strategii Europa 2020, między innymi ze względu na ich niezaprzeczalne znaczenie dla rozwoju gospodarczego regionów Europy. Dlatego niezbędne jest, by regiony uzyskały mocny mandat w realizacji celów tej wspólnej europejskiej strategii.
Po drugie, chciałbym podkreślić, że musimy rozwinąć podstawową infrastrukturę w wielu miastach. Moim zdaniem dobrym rozwiązaniem byłoby przeprowadzanie nie tyle zwykłych remontów, ile również modernizacji i inwestycji technologicznych w infrastrukturę za pomocą technologii informacyjnych. Moglibyśmy uzyskać wówczas faktyczny wzrost i poprawę jakości życia w miastach. Powinniśmy priorytetowo potraktować właśnie takie inwestycje we wzrost, między innymi przez wzgląd na zasadę koncentracji.
Po trzecie pragnę nawiązać do tematu partnerstwa. Partnerstwo jest często pustą koncepcją. Dlatego chciałbym, żebyśmy byli w stanie udzielić realnego wsparcia miastom; dlatego wzywam Komisję, by nałożyła na państwa członkowskie obowiązek zaangażowania politycznych przedstawicieli największych miast i federacji organów samorządu lokalnego i regionalnego we wszystkie fazy procesu podejmowania decyzji w ramach polityki spójności. Przedstawiciele lokalni powinni mieć sposobność uczestnictwa w negocjowaniu krajowych umów w zakresie planowania rozwoju strategicznego.
Czwarta kwestia - i to już ostatnia kwestia omówiona w sprawozdaniu - to instrumenty inżynierii finansowej. Wspomniano już wiele o programie JESSICA. Jednak w praktyce niewiele się dzieje. Pragnę zatem wezwać Komisję, by oceniła doświadczenia wynikające ze stosowania tych instrumentów i zmieniła zasady ich wykorzystania, tak by stały się one bardziej konkurencyjne w stosunku do innych instrumentów na rynku finansowym. Jednocześnie wydaje mi się, że powinniśmy zaapelować do państw członkowskich, by realizowały inicjatywę JESSICA na szczeblu miast, a nie regionów czy państw. Tylko wówczas miasta staną się faktycznymi uczestnikami programu, co umożliwi uzyskanie długofalowych efektów.
Marie-Thérèse Sanchez-Schmid
Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu, Szanowni Państwo! Priorytetowa debata w sprawie polityki spójności jest rzadkością, a dzisiejsza jest niezwykle ważna.
W swej długiej historii polityka regionalna dowiodła swojej skuteczności, a w 2009 roku stała się główną pozycją wydatków, bowiem wysokość inwestycji w jej ramach sięgnie w latach 2007-2013 350 miliardów euro. W dniu dzisiejszym Parlament będzie głosował nad przyszłością tej polityki i określi jej priorytety w związku ze zbliżającymi się negocjacjami budżetowymi i regulacyjnymi dotyczącymi następnych ram finansowych.
Jeżeli chodzi o mnie osobiście, miałem zaszczyt zajmować się przyszłością europejskiej współpracy terytorialnej - cel 3 polityki spójności - i pragnę podziękować kontrsprawozdawcom i Komisji Europejskiej za owocną współpracę.
Czym jest współpraca terytorialna? Jaki jest jej cel? Jaki jest jej zakres? Jak ważne miejsce powinna zajmować w polityce regionalnej? Oto pytania, na które musimy odpowiedzieć.
Dziś regiony graniczne zamieszkuje 196 milionów europejskich obywateli. Regiony te ujawniają, w związku z różnicami, którym muszą stawić czoła, trudności naszych krajów z przystosowaniem się do wyzwań wiążących się z otwarciem granic, z zakończeniem utworzenia wspólnego europejskiego rynku i z globalizacją.
Europa składa się z 27 państw członkowskich i 271 regionów. W wyniku tego europejskie terytorium jest rozdarte i podzielone wieloma granicami administracyjnymi, stwarzającymi różne systemy polityczne i prawne. Parafrazując pewnego francuskiego socjologa, granica jest obiektem politycznym stwarzającym dystans tam, gdzie istnieje bliskość. Natomiast Unia Europejska pragnie stwarzać bliskość tam, gdzie historia stworzyła dystans, nieporozumienia, a czasami nienawiść.
Preambuła traktatu rzymskiego z 1957 roku przewiduje wręcz dla nas wspólną rolę jako europejskich przedstawicieli wybieranych w wyborach. Celem Unii Europejskiej jest "budowanie coraz ściślejszej unii między narodami”. Cel 3, który nie przewiduje zlikwidowania granic ani podważenia ich legitymizacji i na który przeznaczono budżet w wysokości 8,4 miliarda euro, ma w zamierzeniu zmniejszać uciążliwość granic w codziennym życiu obywateli, tak by zamienić te granice dzielące obywateli w granicę łączące ich.
To właśnie sprawia, że europejska współpraca terytorialna jest ucieleśnieniem integracji europejskiej i nadzwyczajnym źródłem konkurencyjności.
Jaką przyszłość dla niej przewidujemy?
Przedmiotowe sprawozdanie zawiera konkretne i pragmatyczne propozycje, wynikające z żądań zgłaszanych przez regiony oraz liczne zainteresowane strony i z oczekiwań obywateli.
Zawiera, przede wszystkim, wyraźne przypomnienie wartości dodanej europejskiej współpracy terytorialnej i jej potencjalnej możliwości zwiększenia konkurencyjności. Propozycję zwiększenia poziomu finansowania w jej ramach do 7 % kolejnego budżetu na politykę spójności. Zachowanie ogólnego kształtu i kluczowej roli wymiaru transgranicznego w celu spełnienia lokalnych potrzeb społeczności z regionów granicznych. Zapewnienie środków na rzecz każdego programu współpracy, z wykorzystaniem ujednoliconych kryteriów, by powstrzymywać niektóre państwa członkowskie przed kalkulowaniem korzyści finansowych. Bardziej strategiczne programowanie funduszy, w powiązaniu ze strategią Europa 2020, która ma charakter terytorialny.
Zachęty, które sprawią, że regionalne programy operacyjne odegrają rolę w dużych projektach międzynarodowych, takich jak transeuropejskie sieci transportowe. Zwiększenie koordynacji między wymiarem transnarodowym a strategiami makroregionalnymi, uproszczenie wdrażania poprzez przyjęcie osobnego rozporządzenia. Lepsze wykorzystywanie europejskich ugrupowań współpracy terytorialnej, które są jedynym ogólnowspólnotowym narzędziem wielopoziomowego sprawowania rządów. Wreszcie poprawa widoczności i przejrzystości współpracy terytorialnej między organami samorządu terytorialnego i wśród obywateli.
Na zakończenie pragnę powiedzieć, że współpraca terytorialna jest jedną z tych czysto europejskich polityk, które posiadają wysoką wartość dodaną. Jest najłatwiejszą, najszybszą i najtańszą drogą do osiągnięcia energicznej i praktycznej integracji europejskiej.
Panie Komisarzu, Panie i Panowie! Dziś mamy obowiązek wzmocnienia tego najbardziej europejskiego celu polityki spójności.
Georgios Stavrakakis
sprawozdawca - (EL) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu! Podstawowym założeniem sprawozdania jest to, że wzmocnienie synergii między Europejskim Funduszem Rozwoju Regionalnego a innymi funduszami polityki spójności w ogromnym stopniu pomoże zwiększyć zarówno efektywność, jak i wartość dodaną polityki spójności. Jednocześnie wezwano do zwiększenia synergii z innymi działaniami rozwojowymi w ramach Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i Europejskiego Funduszu Rybołówstwa. Zwiększenie synergii w praktyce oznacza, że działania finansowane przez poszczególne fundusze polityki spójności będą przygotowywane, projektowane i realizowane na podstawie zintegrowanego wspólnego planu, w taki sposób, by każde z działań wykorzystywało i uzupełniało pozytywne rezultaty innych działań.
Doświadczenia uzyskane w trakcie realizacji programów polityki spójności świadczą wyraźnie o tym, że pomyślny wynik większości działań w zakresie rozwoju regionalnego zależy zasadniczo od wdrożenia inicjatyw uzupełniających. Dla przykładu modernizacja infrastruktury nie prowadzi automatycznie do zwiększenia wzrostu, jeżeli nie towarzyszą jej inwestycje w edukację, przedsiębiorczość i innowacje. Dlatego ufamy, że skuteczna koordynacja przyniesie ze sobą namacalne korzyści pod względem efektywności i usprawnienia zarządzania budżetowego.
Głównym żądaniem sformułowanym w sprawozdaniu, które posłuży osiągnięciu tego celu, jest przyjęcie wspólnych zasad dotyczących zarządzania i realizacji projektów i programów w ramach polityki spójności i za pomocą Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Rybackiego. Poza korzyściami wynikającymi z oszczędzania zasobów i korzystania z komplementarności, uprości to zarówno wykorzystywanie funduszy przez beneficjentów, jak i zarządzanie funduszami przez władze krajowe. Wreszcie uproszczenie uzyskane dzięki ujednoliceniu zasad na wszystkich szczeblach programowania ułatwi uczestniczenie małych agencji w programach polityki spójności i poprawi absorpcję funduszy.
W ramach sprawozdania z zadowoleniem przyjmujemy również inicjatywę Komisji Europejskiej na rzecz przyjęcia jednolitych strategicznych ram obejmujących większą liczbę funduszy. Jednak w Komisji Rozwoju Regionalnego domagamy się, by nie ograniczać tych jednolitych ram i koordynacji do etapu planowania polityki, ale by rozszerzyć je na wszystkie etapy realizowania polityki: planowanie, wdrażanie i płatności, kontrola i ocena.
Pragnę również wyrazić swoje zadowolenie z tego, że główne założenia mojego sprawozdania zostały przyjęte zarówno w tym niezwykle ważnym projekcie rezolucji Parlamentu Europejskiego w sprawie przyszłej perspektywy finansowej Unii Europejskiej, jak i w sprawozdaniu w sprawie przyszłej polityki spójności.
Na zakończenie przypomnę, co podkreśliłem na początku: że podstawowym założeniem mojego sprawozdania jest to, iż zwiększenie synergii między poszczególnymi funduszami jeszcze bardziej poprawi skuteczność polityki spójności. W związku z tym pragnę wyrazić głęboką obawę dotyczącą niedawnego pojawienia się skłonności do rozparcelowywania polityki spójności pomiędzy poszczególne pozycje budżetowe. Zdecydowanie sprzeciwiamy się podobnym propozycjom, ponieważ bezpośrednio podkopują one fundamenty samej polityki spójności, szczególnie partnerstwo i zintegrowane podejście do rozwoju regionalnego.
Johannes Hahn
Panie Przewodniczący, Panie i Panowie, Szanowni Goście Parlamentu Europejskiego! Polityka spójności jest centralnym filarem projektu integracji europejskiej i generalnie rzecz biorąc, jest jedną z najbardziej pomyślnych gałęzi polityki w ostatnich dziesięcioleciach. Rzeczywiście w tym okresie udało nam się zmniejszyć różnice pod względem dobrobytu między regionami Europy. Fakt ten podkreślą zmiany tej kategoryzacji w następnym okresie.
Muszę raz jeszcze podkreślić, że jednocześnie polityka regionalna stała się centralną i zrównoważoną polityką inwestycyjną dla europejskich regionów. Jeżeli chcemy sprawić, by strategia Europa 2020 okazała się sukcesem i jeżeli chcemy przekuć strategię, która obecnie istnieje tylko na papierze, w konkretne działania, inicjatywy i projekty, musimy realizować właśnie tę nowoczesną, zaawansowaną formę polityki regionalnej we wszystkich regionach, tak by osiągnąć potrzebne rezultaty w naszych miastach, społecznościach, przedsiębiorstwach, centrach badawczych i szkołach.
Pragnę podziękować Parlamentowi Europejskiemu, a w szczególności sprawozdawcom - Panu Posłowi Pieperowi, Panu Posłowi Mikolášikowi, Panu Posłowi Vlasákowi, Pani Poseł Sanchez-Schmid oraz Panu Posłowi Stavrakakisowi - za ich wspaniałe sprawozdania, które pomogą nam dokonywać postępu w zakresie naszych prac. Świadczy o tym mnogość debat, toczonych nie tylko w komisji, ale również przy wielu innych okazjach. W swojej pracy zakładam, że znaczna część tego ważnego i wielce konstruktywnego wkładu zostanie uwzględniona w projektowaniu przyszłej polityki regionalnej. Parlament i Komisja zmierzają w tym samym kierunku, jeżeli chodzi o główne aspekty przyszłego rozwoju polityki regionalnej i pragnę Państwu za to podziękować. Chcę jasno powiedzieć, że w trakcie dyskusji o regionach przejściowych zapomnieliśmy o tym, że mamy w tym obszarze tak wiele wspólnego, w tym wspólne priorytety i merytoryczne propozycje zmian przyszłego kierunku polityki, które uczynią ją jeszcze bardziej skuteczną, zrównoważoną i widoczną, a także bardziej zrozumiałą i namacalną dla obywateli Europy. Mamy wspólne zobowiązanie do stworzenia silnych powiązań między polityką regionalną a strategią Europa 2020 i wspólnego ustanowienia koniecznej warunkowości, tak byśmy mogli przyczynić się do pokonania wszelkich trudności w realizacji tej polityki. Mamy również wspólny obowiązek zapewnienia, by nasza polityka skupiała się zasadniczo na wynikach. Pozwoli to ostatecznie przekonać się, co można osiągnąć za pomocą tej polityki dzięki ukierunkowanemu wykorzystaniu środków finansowych we wszystkich regionach do końca okresu i może tym samym przyczynić się do realizacji głównych celów strategii Europa 2020.
Pozwolę sobie odnieść pokrótce do poszczególnych sprawozdań. Wpierw odniosę się do sprawozdania pana posła Piepera. Pragnę podkreślić to, co powiedział o gotowości do wprowadzenia reformy i porozumienia w wielu obszarach. Ważne jest, byśmy poświęcili się innowacjom, zrównoważonemu rozwojowi, efektywności energetycznej i wykorzystaniu potencjału inteligentnych zielonych technologii dla europejskiej gospodarki i na rzecz zapewnienia miejsc pracy w konkurencyjnym otoczeniu globalnym. Debatowaliśmy na ten temat w tym Parlamencie i pragnę podziękować Parlamentowi za znaczące poparcie propozycji utworzenia w następnym okresie tak zwanych regionów przejściowych. Toczymy na ten temat częste dyskusje. Powiedziano wystarczająco wiele i nie muszę zagłębiać się w szczegóły w tym temacie. Pragnę raz jeszcze podkreślić, że od zawsze zabiegamy o przygotowanie propozycji, dzięki której zdołalibyśmy pomóc tym obszarom regionu, które nie należą do najbiedniejszych, ale plasują się znacznie poniżej średniej, i zapewnić im wsparcie, które umożliwi dogonienie najbogatszych regionów. Niemniej rozumiem troskę i obawy wyrażone przez niektórych z Państwa. Jestem gotów - i nawet przyjmę w tym względzie proaktywne podejście - rozważyć do końca następnego okresu już dostępne możliwości przeprowadzenia wstępnej oceny, by stwierdzić, w jakim stopniu zrealizowano cele w poszczególnych regionach, tak by ocenić, czy niezrealizowanie celów wynikało z czynników wewnętrznych czy zewnętrznych i jakie konkluzje możemy wyciągnąć z procesu alokacji środków w okresie, który nastąpi po następnym okresie finansowania. To racjonalne i konieczne kroki, które zagwarantują przyzwolenie polityczne w przyszłości, a także zgodę obywateli na tego rodzaju europejską politykę.
Pragnę podziękować Panu Posłowi Mikolášikowi za wyraźne zobowiązanie się w tym sprawozdaniu do osiągnięcia rezultatów i za wyraźne odniesienia do znaczenia i przyszłego rozwoju sprawozdawczości strategicznej, oddziaływania tej sprawozdawczości i możliwości jej wykorzystania.
Na podziękowania zasługuje również pan Vlasák, który od zawsze prowadzi zdecydowane kampanie na rzecz miast, a także cały jego zespół. Nasze miasta są centralnym aspektem naszych kluczowych europejskich celów, choć nie wolno nam ignorować obszarów wiejskich. Nigdy nie przestanę twierdzić, że - jeśli chcemy poprawić efektywność energetyczną - musimy zacząć od miast. Jeżeli chcemy zmniejszyć emisje CO2, również musimy zacząć od miast. Walka z ubóstwem jest walką na rzecz poprawy warunków życia w zniszczonych dzielnicach, jakie można znaleźć w każdym większym europejskim mieście. Dlatego też jest wiele powodów, dla których musimy zacząć od miast, i jak wspomnieliśmy, nie wolno nam zapominać o obszarach wiejskich. Jednak, i dotyczy to pana posła Stavrakakisa, istnieje również potrzeba poprawy koordynacji działań z innymi funduszami w tej dziedzinie, a w szczególności funduszem na rzecz rozwoju obszarów wiejskich. Konieczne będzie zadbanie o to, by koordynacja z Programem Ramowym na rzecz Badań, w szczególności w zakresie innowacji, była efektywna, zdrowa i przejrzysta. Jest tak dlatego, że kluczowe kryterium podejmowania decyzji w przypadku badań stanowi doskonałość, która nie zależy od kryteriów geograficznych. Jasno wynika to stąd, że ponad 30 % funduszach przeznaczonych na finansowanie badań trafia do dziesięciu europejskich regionów, które korzystają z tej koncentracji. Dlatego to ważne. W obecnym okresie zaczniemy inwestować pieniądze z funduszy strukturalnych w infrastrukturę badawczą w całej Europie, o ile będzie to uzasadniał charakter projektu, a ponadto zwiększymy nasze wydatki w następnym okresie. Umożliwi to stopniowe stworzenie szerszej bazy działań badawczych w całej Europie. Zasadniczo małe i średnie przedsiębiorstwa są również odpowiedzialne za innowacje, na przykład w zakresie opracowywania produktów i administracji, usług i marketingu, z uwzględnieniem wielu różnych warstw. Potrzebujemy tej rozbudowanej bazy, bowiem to przecież małe i średnie przedsiębiorstwa w Europie tworzą miejsca pracy i gwarantują je w dłuższej perspektywie czasowej.
Pragnę również podziękować Pani Sanchez-Schmid za wystąpienie. Wielokrotnie rozmawialiśmy już o współpracy terytorialnej. To dziedzina, która w całej swej różnorodności i złożoności jest jedną z najważniejszych europejskich polityk. Pozwala nam ona eliminować granice, których obywatele nawet nie uznają za granice i dokonywać realnego postępu w zakresie procesu europejskiego zjednoczenia i integracji. Nowe podejście, dajmy na to, w dziedzinie strategii makroregionów, ujawnia potencjał współpracy transgranicznej.
Raz jeszcze dziękuję za Państwa wystąpienia. Nie mogę się doczekać debaty. Mogę Państwa zapewnić, że znaczna część tych przemyśleń i pomysłów zostanie uwzględniona we wniosku dotyczącym podstawy prawnej potrzebnej nam dla nowego okresu współfinansowania, który przedstawimy we wrześniu tego roku. Dziękuję bardzo również za Państwa bieżące wsparcie dla europejskiej polityki regionalnej i za jej rozwijanie.
Derek Vaughan
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Kontroli Budżetowej - Panie Przewodniczący! Zdecydowana, solidna polityka spójności jest niezbędna, jeżeli UE ma odegrać rolę pod względem tworzenia miejsc pracy i wzrostu, szczególnie gdy państwa członkowskie tną wydatki.
Fundusze strukturalne mogą się na wiele przydać w takich miejscach jak Walia, i jeżeli mają być nadal przydatne, musimy sprawić, by polityka spójności była odpowiednio finansowana, dobrze ukierunkowana, by pieniądze były właściwie wydawane, a system uproszczony. Te dwie ostatnie kwestie są oczywiście bardzo ważne dla Komisji Kontroli Budżetowej. Chcemy ułatwić i uprościć życie nie tylko państwom członkowskim, ale również wnioskodawcom. Musimy zapewnić równowagę między zapewnieniem prawidłowości wydatkowania pieniędzy i ułatwieniem dostępów do funduszy, szczególnie mniejszym organizacjom.
I na koniec jeszcze jedna rzecz. Gdy rozważamy skupienie większej uwagi na obszarach miejskich i miastach, utworzenie potencjalnego nowego funduszu przeznaczonego na infrastrukturę oraz rezerwy na wykonanie, musimy upewnić się, że żadna z tych rzeczy nie zagrozi uboższym regionom UE ani im nie zaszkodzi.
Veronica Lope Fontagné
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Zatrudnienia i Spraw Społecznych - (ES) Pani Przewodnicząca! W pierwszym rzędzie pragnę zwrócić uwagę na znaczący wkład, jaki polityka spójności wniosła we wzrost gospodarczy i integrację obywateli i terytoriów UE.
Dlatego też bezwzględnie konieczne jest, by Parlament miał coś do powiedzenia w sprawie polityki, która ma być realizowana począwszy od 2013 roku i niesprawiedliwe byłoby nie wspomnieć o pracy wykonanej przez pana posła Piepera w tym obszernym sprawozdaniu.
W ramach polityki spójności Europejski Fundusz Społeczny był i będzie bardzo ważnym narzędziem wspierania państw członkowskich w zakresie dostosowywania ich polityki do strategii Europa 2020 i walki z kryzysem finansowym.
Fundusz musi skupić swoje wysiłki na tworzeniu zatrudnienia, promowaniu uczenia się przez całe życie, pomaganiu w szczególności nisko wykwalifikowanym pracownikom, osobom bezrobotnym, a także najbardziej narażonym grupom, osobom dyskryminowanym i oczywiście MŚP.
Fundusz musi również zapewniać włączenie społeczne oraz ograniczać ubóstwo.
Aby osiągnąć te cele, należy koniecznie zapewnić Funduszowi Społecznemu, jako jednemu z funduszy strukturalnych, wystarczające środki i w jak największym stopniu złagodzić oraz zredukować obciążenia administracyjne i proceduralne.
Antigoni Papadopoulou
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Zatrudnienia i Spraw Społecznych - Pani Przewodnicząca! Światowa recesja gospodarcza zmieniła krajobraz gospodarczy UE w sposób dramatyczny: doprowadziła do wzrostu bezrobocia, zmniejszenia się wzrostu gospodarczego i negatywnie wpłynęła na otoczenie przedsiębiorczości.
Polityka spójności musi być skutecznym narzędziem reagowania na wyzwania społeczno-gospodarcze, które przyniósł ze sobą kryzys finansowy i zmniejszania różnic między europejskimi regionami pod względem poziomu rozwoju.
Ocena realizacji programów polityki spójności współfinansowanych z funduszy strukturalnych w latach 2007-2013 powinna odzwierciedlać wpływ projektów wybranych w ramach polityki spójności na odbudowę europejskiej gospodarki, szczególnie pod względem tworzenia miejsc pracy, zmniejszania różnic społeczno-gospodarczych, wzmacniania włączenia społecznego i poprawy kapitału ludzkiego.
Jednakże gdy oto kryzys finansowo-gospodarczy pogłębia nierówności społeczne, zmniejsza się poziom alokacji środków z funduszy strukturalnych w państwach członkowskich. Komisja powinna wzmocnić efektywność i publiczny profil Europejskiego Funduszu Społecznego oraz zapewnić we współpracy z państwami członkowskimi solidną synergię między funduszami strukturalnymi a odpowiednimi europejskimi dziedzinami polityki, a także promować synergie odpowiadające na zmieniające się wymagania dzisiejszego rynku pracy.
Anna Rosbach
Pani Przewodnicząca! Kiedy rozmawiamy o miastach i miasteczkach przyszłości, zdajemy sobie sprawę, że potrzeba zwiększonej mobilności stanie się bardziej wyraźna. Transport stanie się jeszcze ważniejszą częścią życia obywateli. Wielu obywateli zamieszka jeszcze dalej od miast i będzie dojeżdżało do pracy w pobliżu miast i mniejszych miejscowości. Abyśmy jednak uniknęli zanieczyszczenia środowiska, korków na drogach i czasochłonnych podróży, musimy znaleźć nowe rozwiązania, na przykład darmowe systemy typu "park-and-ride” połączone z elastycznymi biletami miesięcznymi na kilka środków transportu, w tym rowery, motorowery, wspólny dojazd do pracy samochodem, metro, elektrobusy, systemy kolei podziemnej itp. Bez elastycznych wariantów transportu miasta i miasteczka zamrą. A zatem potrzebujemy szybkiego nowego myślenia. Branża samochodowa wie, że musimy myśleć szybko, w przeciwnym bowiem razie pokonają nas przedsiębiorstwa spoza Europy. Przygotowują się już one na inteligentniejsze samochody przyszłości i rozwiązania łączące w sobie różne systemy transportu. My, politycy, powinniśmy uczynić to samo.
Zgadzam się z tym, ale nie do końca rozumiem, dlaczego do realizacji tych inicjatyw mają być wykorzystywane środki unijne, ponieważ to regiony powinny być zainteresowane, by być atrakcyjnymi dla obywateli. Uważam, że w obecnych czasach kryzysu powinniśmy wreszcie przestać prosić o coraz więcej pieniędzy, jak rozkapryszone nastolatki.
Tadeusz Cymański
autor projektu opinii Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (PL) - Strategia 2020 roku ma przyczynić się do generowania wzrostu gospodarczego w sposób, który będzie przeciwdziałał również wykluczeniu społecznemu. Polityka spójności, jako jedno z głównych narzędzi strategii 2020, powinna w nadchodzącym okresie w większym stopniu przyczynić się do ograniczenia zjawiska ubóstwa w naszych krajach. Działania Europejskiego Funduszu Społecznego powinny bardziej koncentrować się na grupie osób wymagających wsparcia w celu aktywnego włączenia ich na rynek pracy i zintegrowania w społeczeństwie.
Temu powinno sprzyjać tworzenie nowoczesnych placówek opieki i edukacji dla dzieci oraz wysoka jakość szkoleń dla osób, które poszukują pracy. To są właśnie przykłady działań, które ułatwią godzenie pracy zawodowej i życia rodzinnego. To one w szczególności zasługują na wsparcie z funduszy strukturalnych. I to one doprowadzą do ograniczenia ubóstwa wśród osób, które są szczególnie na nie narażone.
W przyszłym okresie finansowania ważne jest również, aby tworzenie i realizację programów strukturalnych nakierować przede wszystkim na człowieka, aby uprościć procedury korzystania z funduszy. Liczne kontrole, audyty powodują, że kwestie formalne związane z wdrażaniem programów stają się najwyższym priorytetem i są utrudnieniem dla efektywnego i skutecznego korzystania ze środków pomocowych.
Jaromír Kohlíček
Pani Przewodnicząca! Program INTERREG III w zakresie współpracy transgranicznej jest kompletnym narzędziem rozwoju. Elastyczność przewidziana w art. 21 rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, innymi słowy, możliwość przekazywania funduszy na wydatki nieprzewidziane w ramach programu, jest moim zdaniem ważnym elementem.
Sądzę, że wdrażanie programu zostanie ułatwione, z jednej strony, przez ustabilizowanie obowiązujących zasad, a z drugiej, przez tę elastyczność. Ważną rolę, jako podmioty prawne, mają do odegrania europejskie ugrupowania współpracy terytorialnej (EGTC). Jak mi się zdaje, wkrótce zakończą się prace nad ich statutem, co znacznie poprawi ich sytuację. Może to doprowadzić do większego zaangażowania podmiotów prywatnych, czyli organizacji pozarządowych, co może zapewnić bardziej efektywne wykorzystanie zasobów. Konfederacyjna Grupa Zjednoczonej Lewicy Europejskiej/Nordyckiej Zielonej Lewicy popiera ten poprawiony program współpracy terytorialnej.
Erminia Mazzoni
Pani Przewodnicząca, Szanowni Państwo! Wejście w życie traktatu z Lizbony dało polityce spójności wymiar terytorialny. W związku z tym promowanie mechanizmu prawdziwej partycypacji stało się jeszcze pilniejsze. Aby sprawić, by uczestnictwo to stało się skuteczne i efektywne, koniecznie jest umożliwienie bardziej odpowiedniego wykorzystania dostępnych narzędzi.
Sprawozdanie autorstwa pana posła Vlasáka, któremu dziękuję, w sprawie europejskiej agendy miejskiej i jej przyszłości w polityce spójności przedstawia bardzo wyważoną wizję wymiaru miejskiego w ramach polityki spójności, uwzględniającą wszystkie stanowiska wyrażone przez grupy parlamentarne w trakcie debaty w Komisji Rozwoju Regionalnego.
Około 73 % łącznej liczby ludności Europy żyje na obszarach miejskich. Mieszkańcy ci generują 80 % produktu krajowego brutto (PKB) i zużywają do 70 % energii w Europie. W związku z tym ich rozwój jest bezpośrednio związany z takimi obszarami jak zatrudnienie, włączenie społeczne, ochrona środowiska i generalnie realizacja celów polityki spójności. Argument wysunięty przez pana posła Vlasáka w odniesieniu do tej zasadniczej kwestii, jaką jest wznowienie polityki obszarów miejskich jako platformy rozwoju strategii Europa 2020 jest całkowicie do przyjęcia, choć ważne jest, by nie zapominać o obszarach wiejskich i obszarach okołomiejskich.
Są dwa priorytety, na które pragnę zwrócić uwagę pana komisarza: promowanie i wzmacnianie wielopoziomowych systemów sprawowania rządów i synergii między poszczególnymi funduszami, innymi słowy, zintegrowanej wizji i podejścia do finansowania.
Co się tyczy wizji, wskazaliśmy w przedstawionym przez nas przeglądzie oraz w trakcie wynikłej z niego debaty, że władze regionalne i lokalne oraz społeczeństwo obywatelskie nie uczestniczą w niewystarczającym stopniu w projektowaniu, wdrażaniu i rozwoju planowania regionalnego, czyli w stosowaniu narzędzi polityki spójności. Z drugiej strony wskazaliśmy na trudności wynikające z usztywnienia finansowania. Dlatego apelowaliśmy do Komisji i apelujemy do niej teraz, by rozważyła zwiększenie elastyczności finansowania, a szczególnie jeszcze większe zintegrowanie Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i Funduszu Spójności.
Constanze Angela Krehl
Pani Przewodnicząca! Polityka spójności jest unijną polityką sukcesu, która przynosi korzyści wszystkim, także tym regionom, które nie są tak dobrze rozwinięte, jak i tym, które już teraz mają silną gospodarkę. Świadczą o tym wyniki wielu badań. Co jednak najważniejsze, korzyści płynące z tej polityki są bezpośrednio odczuwalne przez obywateli Europy. Dlatego w przyszłości polityka spójności będzie nam potrzebna we wszystkich regionach Unii Europejskiej. Niemniej jesteśmy zobowiązani jeszcze bardziej ulepszyć nasze dobre polityki. To właśnie Parlament Europejski stara się osiągnąć dzięki sprawozdaniu pana posła Piepera.
Nowoczesna polityka spójności oznacza stawienie czoła nowym wyzwaniom, stworzenie nowoczesnej infrastruktury, walkę ze zmianą klimatu, wspieranie bezpieczeństwa energii i efektywności energetycznej, promowanie badań i rozwoju, wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) i tworzenie miejsc pracy. Oczywiście musimy również zapewnić efektywne wykorzystanie funduszy. Dlatego jasno i wyraźnie mówimy, że polityka spójności musi stać się bardziej przejrzysta i zorientowana na rezultaty, a także mniej zbiurokratyzowana. Poprawie musi również ulec koordynacja poszczególnych funduszy i programów, o czym wspomniał już wcześniej pan Stavrakakis. Bardzo ważną kwestią jest zapewnienie lepszego funkcjonowania zasady partnerstwa. Musimy zaangażować wszystkich, w tym regiony, rejony, pracodawców i pracowników oraz największe organizacje pożytku publicznego.
Kontrowersje nadal budzi nowa, pośrednia kategoria regionów. Jesteśmy zdania, że kategoria ta pomoże regionom potrzebującym więcej wsparcia niż regiony objęte celem 2. Nie będą one finansowane kosztem innych regionów. Wręcz przeciwnie, powstały w ten sposób mechanizm nie będzie mozaiką dotacji. Zamiast tego znormalizowane zostaną liczne procedury stopniowego wprowadzania i likwidowania dotacji (ang. phasing-in i phasing-out) i wierzę, że właśnie tego nam potrzeba w Unii Europejskiej. Wszyscy ci, którzy uważają, że wprowadzamy permanentną kategorię dotacji, nie doceniają Parlamentu Europejskiego. W ostatnich kilku latach pokazaliśmy aż nazbyt wyraźnie, że jesteśmy zdolni do wprowadzenia inicjatyw wspólnotowych, o ile są one potrzebne. Jednocześnie pracowaliśmy wspólnie na rzecz ich zlikwidowania po osiągnięciu zamierzonego celu. Jesteśmy na tyle kompetentni, żeby móc ocenić na koniec okresu finansowania, czy rezultaty są dobre i jak powinniśmy przeprojektować dany program. Dlatego apeluję do moich koleżanek i kolegów posłów, by wsparli tę nową kategorię pośrednią, gdy dojdzie do głosowania.
Ramona Nicole Mănescu
Pani Przewodnicząca! Najpierw pragnę pogratulować sprawozdawcom doskonałej pracy, jaką wykonali. Cieszy mnie, że w tej debacie na temat przyszłości polityki spójności uczestniczy komisarz Hahn.
Potrzebujemy zdecydowanej, solidnej unijnej polityki regionalnej, a w przyszłości polityki ukierunkowanej na każdy europejski region, co wygeneruje wzrost gospodarczy, innowacyjność i konkurencyjność. Myślę, że w przyszłym okresie programowania wartość dodaną będzie stanowić jednolite podejście strategiczne, wsparte zestawem wspólnych przepisów wykonawczych dotyczących Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności.
Współpraca terytorialna odegra również kluczową rolę z punktu widzenia pomyślnej realizacji celów strategii Europa 2020. Właśnie dlatego uważam, że musi być ona o wiele bardziej dostępna dla potencjalnych partnerów z sektora prywatnego, którym rzeczywiście musimy zapewnić możliwość stania się pełnoprawnymi partnerami projektów z zakresu współpracy terytorialnej.
Nie wolno nam również zapominać o kluczowej roli, jaką w opracowywaniu i skutecznym wdrażaniu europejskiej polityki w jej poszczególnych obszarach odgrywają rządy krajowe i Komisja Europejska.
Co się tyczy polityki regionalnej po 2013 roku, popieram pomysł stworzenia regionów pośrednich, dzięki czemu regiony uzyskujące PKB między 75 % a 90 % średniej unijnej będą mogły uzyskiwać rzeczywiste wsparcie, z jednoczesnym zastrzeżeniem, że będzie ono przeznaczane na poszukiwanie odpowiednich rozwiązań.
I na koniec, co nie mniej ważne, pragnę podkreślić potrzebę należytego uwzględnienia aspektu regionalnego zarówno w zmienionym unijnym budżecie, jak i w przyszłych ramach finansowych. Dlatego oczekuję, że Komisja przedłoży stosowny wniosek, który będzie w znacznym stopniu uwzględniał poglądy Komisji Rozwoju Regionalnego i Parlamentu Europejskiego.
Philip Bradbourn
w imieniu grupy ECR - Pani Przewodnicząca! Moim zdaniem omawiane dziś na posiedzeniu plenarnym sprawozdania nie stanowią odpowiedzi na podstawowe problemy związane z obecnym systemem finansowania strategicznego.
W następstwie kryzysu finansowego i w związku z nieustającą potrzebą zmniejszania deficytów budżetowych w całej Europie Parlament musi uznać, że budżet spójności nie może wzrastać bez ograniczeń. To nie jest rutynowa debata. Powinniśmy zamiast tego skupić się na zaradzeniu licznym błędom w wydatkowaniu, które ujawnia Europejski Trybunał Rozrachunkowy.
Podobnie podmioty makroregionalne nie są sposobem na zwiększenie efektywności wydatków regionalnych. Mają one wątpliwą wartość i osłabiają pozycję państw członkowskich, które moim zdaniem powinny pozostać głównym szczeblem zarządzania wydatkami na spójność. Nie pomogą one zrealizować naszej wizji mniejszej i lepiej ukierunkowanej polityki spójności, która faktycznie pomogłaby najuboższym regionom Europy.
Sprawozdania te zmierzają w zupełnie niewłaściwym kierunku.
Elisabeth Schroedter
Pani Przewodnicząca, Pani Hahn, Szanowni Państwo! Jestem zmuszona nie zgodzić się z przedmówcą. Najważniejszym przekazem płynącym do Komisji ze sprawozdania pana posła Piepera jest to, że polityka spójności wnosi do Europy własną wartość. Jest instrumentem, który spaja UE. To jasne dla obywateli ze wszystkich regionów Europy, a w szczególności regionów znajdujących się w najbardziej niekorzystnej sytuacji i regionów dotkniętych kryzysem. Zdecentralizowana i partycypacyjna struktura polityki spójności umożliwia tej polityce wnoszenie decydującego wkładu w budowanie efektywnej pod względem zasobów, niskowęglowej, innowacyjnej i społecznej Europy. W przeciwieństwie do tego, jaki osobisty pogląd ma sprawozdawca, uważam, że instrumenty polityki spójności, wraz z inteligentnymi inwestycjami, mogą pomóc w walce ze zmianą klimatu i ubóstwem.
Dlatego jesteśmy rozczarowani, mimo prób, jakie podejmował i nadal podejmuje sprawozdawca, że te dwie kwestie zostały pominięte w sprawozdaniu. Pragnę powiedzieć Komisji, że znaczna większość tego Parlamentu popiera te dwie kwestie. W przeciwieństwie do sprawozdawcy - i mówię to jako Niemka - jestem zdania, że wniosek Komisji dotyczący kategorii pośredniej zaowocuje wyważoną i przejrzystą strukturą przyszłej polityki spójności w świetle dramatycznych problemów, z jakimi borykają się niektóre regiony.
Nieporozumieniem jest twierdzenie, że w dziedzinie tej możliwe są oszczędności. Dla Niemiec ważne jest również, by Unia Europejska nadal rozwijała się w sposób harmonijny, ponieważ jest to korzystne dla Niemiec. Dlatego my, posłowie z grupy Zielonych/Europejskiego Wolnego Sojuszu głosujemy za stworzeniem kategorii pośredniej.
(Mówczyni zgodziła się odpowiedzieć na pytanie zgodnie z procedurą niebieskiej kartki przewidzianą w art. 149 ust. 8)
Miloslav Ransdorf
- (CS) (początek wypowiedzi przy wyłączonym mikrofonie) ...przychyla się do stwierdzenia zawartego w sprawozdaniu Guellec z zeszłej kadencji, że polityka spójności w swym obecnym kształcie nie pomaga zbliżać do siebie regionów, tylko państwa, w związku czym najbardziej dynamiczne regiony UE tracą swoją dynamikę.
Elisabeth Schroedter
(DE) Nie zgadzam się w tym zakresie. Bardzo zależało nam, by regiony były centralnym punktem każdego sprawozdania. Szczególnie sprawozdanie pana posła Piepera wzmacnia ich pozycję. Jest to szczególnie ważne dla nas na tym etapie. To ważne, by głównymi graczami w przyszłej polityce spójności były regiony, a nie państwa członkowskie.
Elie Hoarau
Pani Przewodnicząca! Pragnę powiedzieć, że wśród regionów znajdujących się w najbardziej niekorzystnej sytuacji w Unii Europejskiej znajdują się regiony najbardziej oddalone, które oprócz tego, że są zapóźnione, odczuwają permanentne niedogodności, takie jak oddalenie, małe rynki, prowincjonalność i kaprysy przyrody.
To dobrze, że piąte sprawozdanie w sprawie spójności potwierdza szczególne i specjalne traktowanie tych regionów, zgodnie z tym co, stanowi art. 349 Traktatu z Lizbony. Sprawozdanie wymaga ponadto, by środki przeznaczone dla nich po roku 2013 były przynajmniej równe środkom uzyskiwanym przez nie w bieżącym okresie programowania.
Co się tyczy utworzenia kategorii pośredniej dla regionów, których PKB mieści się między 75 % a 90 % średniego europejskiego PKB, zgadzam się, o ile zostaną spełnione dwa warunki. Po pierwsze, że środki przeznaczone dla regionów konwergencji nie zostaną zmniejszone w ramach celu 1 - chciałbym nawet, żeby zostały zwiększone - o oszczędności wynikłe z tego, że niektóre regiony przestaną kwalifikować się do pomocy w ramach celu 1. Oszczędności te muszą oczywiście trafić do nowych regionów pośrednich, ale również do innych regionów. Drugi warunek jest taki, że utworzenie tych regionów powinno być przynajmniej tak korzystne jak proces stopniowej likwidacji pomocy (ang. phasing-out) dla danych regionów.
Wreszcie, polityka spójności jest polityką solidarności i redystrybucji, umożliwiającą regionom nabranie prędkości i nadrobienie strat. Nie zastąpi ona żadnej strategii, na przykład strategii Europa 2020, która powinna mieć własne środki, niezależne od środków przeznaczonych na spójność, choć oczywiście te dwie polityki wymagają koordynacji i ujednolicenia. Z tego względu nasza grupa sprzeciwia się na przykład oddzieleniu Europejskiego Funduszu Społecznego od polityki spójności.
John Bufton
w imieniu grupy EFD - Pani Przewodnicząca! Zachodnia Walia i walijskie Doliny powinny znów kwalifikować się do środków na rozwój regionalny, mimo że unijna wartość dodana brutto spada, co każe powątpiewać, czy polityka spójności przynosi jakiekolwiek rezultaty.
Jak mniemam, znaczna część środków została przeznaczona na rozwój sektora publicznego, choć efekt tego działania został osłabiony przez powszechne cięcia w tym sektorze w Wielkiej Brytanii. Korekty programów realizowanych w Walii w latach 2008-2009 kosztowały nas około 12 milionów funtów, podczas gdy łącznie 35 % środków przeznaczonych na ten sam okres pochłonęły kary nałożone przez Komisję. Pieniądze nie są wykorzystywane efektywnie, skoro pozostają w brukselskim skarbcu. Sądzę, że w związku z propozycjami dotyczącymi ciągłego zawężania zakresu polityki spójności i koncentrowania się w jej realizacji na rezultatach, poziom korekt wzrośnie.
Fundusze regionalne to nie prezent od Brukseli, ale mizerne wynagrodzenie za to, co Wielka Brytania wpłaca do unijnego budżetu. Ze społecznych konsultacji w sprawie piątego sprawozdania dotyczącego polityki spójności wynika powszechne pragnienie wycofania się z dyktowanej przez Brukselę polityki. Ciekawe, czy pan komisarz weźmie sobie te obawy do serca.
Te pieniądze nie są prezentem od Brukseli. Są zaledwie małym odsetkiem pieniędzy wyjętych z kieszeni podatników i wydawanych zgodnie z widzimisię Komisji, czemu towarzyszą dodatkowe groźby nagłośnienia, że to czy tamto dostaliśmy od UE za darmo albo groźby kar finansowych. To cyniczna propaganda.
Franz Obermayr
(DE) Pani Przewodnicząca! Polityka spójności okaże się skuteczna w przyszłości pod warunkiem, że już teraz zaradzimy pewnym problemom. Po pierwsze, co dzieje się z tymi państwami członkowskimi, które permanentnie łamią warunki paktu stabilności i wzrostu? W ich przypadku fundusze strukturalne nie mogą mieć pożądanego efektu. Zamiast tego pieniądze po prostu znikają, a UE zamienia się w unię przelewów, która staje się studnią bez dna. Każdy, kto otrzymuje dotacje na rozwój regionalny, musi przestrzegać zasad.
Po drugie, nie wolno zezwolić na przekazanie Komisji zcentralizowanej władzy nad funduszami strukturalnymi. Zwiększy to, a nie zmniejszy, ilość pracy administracyjnej i doprowadzi do stworzenia nowych, drogich, zdecentralizowanych agencji.
Po trzecie, potrzebujemy większej efektywności w wykorzystaniu pieniędzy z funduszy strukturalnych. Potrzeba wyraźniejszych celów i częstszych ocen, a beneficjenci muszą przyjąć na siebie większą odpowiedzialność. Należy zdecydowanie bronić zasady współfinansowania.
Po czwarte, niezależnie od wszystkich obaw kulturowych, społecznych, religijnych i związanych z polityką zagraniczną, przystąpienie Turcji do UE ogromnie dociążyłoby Fundusz Spójności. Realnie rzecz biorąc, rozsadziłoby budżet. To niezaprzeczalny fakt. To nie jest tylko czcza gadanina. Turcja od lat otrzymuje miliardy euro z funduszy strukturalnych. Musimy spojrzeć na to podejście krytycznym okiem.
Podsumowując: chcę, by w przyszłości dotacje dla regionów trafiały tam, gdzie są faktycznie potrzebne, innymi słowy, by były przekazywane na innowacyjne projekty przynoszące widoczne rezultaty, by trafiały do małych i średnich przedsiębiorstw, a co najważniejsze, do mieszkańców regionów i miast.
Nuno Teixeira
(PT) Pani Przewodnicząca! Pragnę rozpocząć od zachwalenia pracy wykonanej przez sprawozdawcę, mojego kolegę, pana posła Stavrakakisa; spisał się on doskonale, określając przyszłe synergie między poszczególnymi funduszami strukturalnymi, które pozwolą zwiększyć ich efektywność. Jego sprawozdanie jest również przedmiotem tej połączonej debaty w sprawie polityki spójności, która ma niezmiernie ważne znaczenie - nie tylko z punktu widzenia tematyki, ale szczególnie dlatego, że sprzyjająca jest pora tej debaty.
Obecnie musimy się zmierzyć z wnioskiem Komisji, nie tylko z punktu widzenia nowych perspektyw finansowych, ale również jeżeli chodzi o przyszłą politykę spójności, po roku 2013. Polityka spójności jest dla UE jedną z najważniejszych polityk. To polityka horyzontalna, która poprzez swoje instrumenty par excellence, czyli fundusze strukturalne, finansuje projekty i programy w państwach członkowskich w celu zmniejszania różnic między różnymi regionami pod względem poziomu rozwoju. Doświadczenie wskazuje jednak na trudności pod względem efektywności i rezultatów, które wynikają z fragmentaryczności i złożoności tej polityki. Dlatego punktem wyjścia do uzyskania liczniejszych i lepszych synergii między poszczególnymi instrumentami i do zwiększenia ich efektywności powinna być pojedyncza strategia dla wszystkich funduszy, przewidująca podejście zintegrowane i zorientowane na wyniki. Jest ono również konieczne do lepszego skoordynowania poszczególnych polityk sektorowych i bardziej efektywnego wykorzystania zasobów.
Musimy wykorzystać ryzyko związane z kryzysem do poszukiwania nowych alternatyw. Wszystkie omawiane dziś sprawozdania będą stanowiły dla nas ogromne wyzwania i wiemy, że aby odpowiedzieć na te wyzwania, potrzebujemy między innymi sensownego budżetu, musimy jednak dokonać wyraźnego rozróżnienia pomiędzy aspektami budżetowymi a celami polityki. Cele polityczne są dobrze znane. I rzeczywiście tylko poprzez konsolidację tych celów będziemy w stanie zapewnić regionom przyszłość. W związku z tym musimy oddać nasz budżet do dyspozycji regionów i obywateli, a nie podporządkowywać regiony i społeczeństwo budżetowi.
Pervenche Berès
(FR) Pani Przewodnicząca! Cieszy mnie to, że debata ta toczy się na kilka dni przed ostatecznymi debatami Kolegium Komisarzy w sprawie kolejnych perspektyw budżetowych i przed zmianą rozporządzenia regulującego fundusze strukturalne, w tym Europejskiego Funduszu Społecznego.
Fundusze strukturalne są jednym z głównych narzędzi realizacji polityki gospodarczej i społecznej Unii. W obliczu presji na wspólnotowy budżet, o której wszyscy wiemy, a także w obliczu oszczędności budżetowych w państwach członkowskich konieczne jest korzystanie z tych funduszy strukturalnych w sposób inteligentny i skuteczny.
Rozporządzenie w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego może pomóc nam w zrealizowaniu tego celu, będzie bowiem szansą na dopasowanie tego narzędzia do założeń strategii UE, ale również, co oczywiste, na jego dopasowanie do poszczególnych celów wewnątrz strategii, szczególnie w zakresie zatrudnienia i włączenia społecznego. Wymaga to alokacji funduszy w oparciu o inne wskaźniki niż PKB i zwiększenia alokacji na Europejski Fundusz Społeczny.
Co się tyczy sprawozdania pana posła Piepera, chciałabym odnieść się pokrótce do pkt. 55 dotyczącego Funduszu Dostosowania do Globalizacji, z którym się nie zgadzam i który nie powinien być przedmiotem naszej debaty. Ze środków tego funduszu przekazywane jest wsparcie dla pracowników odczuwających skutki globalizacji i kryzysu. Punkt ten wchodzi w zakres kompetencji Komisji Zatrudnienia i Spraw Społecznych, jest Państwu przedstawiany z inicjatywy Komisji Rozwoju Regionalnego i należy go odrzucić w osobnym głosowaniu, które odbędzie się później. Liczę na inteligencję i skuteczność moich koleżanek i kolegów posłów.
Riikka Manner
Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu! Chciałabym w pierwszych słowach pogratulować sprawozdawcom doskonałych i ważnych sprawozdań w sprawie polityki spójności. To dobrze, że toczymy dziś wspólnie tę debatę.
Sprawozdania te świadczą o zrozumieniu znaczenia polityki regionalnej jako czynnika, który spaja Europę i stwarza jedność. Oboma tymi zjawiskami sprawozdania zajmują się w sposób doskonały. Polityka regionalna zdecydowanie okazała się sukcesem, gdyż umożliwiła niwelowanie różnic między państwami członkowskimi, a tym samym budowanie stabilności w całej Europie.
Wyzwania dotyczące przyszłości ciągle się zmieniają, w związku z czym polityka regionalna musi być zdolna do przystosowywania się do tych zmian, co jasno wynika z toczących się tu dyskusji. Musimy uznać problemy, jakie mieliśmy z funduszami spójności w ostatnich latach, dlatego też musimy sprawić, by w nadchodzącym okresie była ona skuteczniejsza pod względem wdrażania i bardziej zorientowana na wyniki. Jak już powiedziano, konieczne musimy zapewnić w najbliższym czasie redukcję obciążeń administracyjnych. Dzięki temu z pewnością uzyskamy lepszą możliwość reagowania na wyzwania, przed którymi stoi także i polityka spójności.
Jeżeli chodzi o strategię Europa 2020, powinniśmy pamiętać, że polityka spójności jest jednym z najważniejszych i najbardziej namacalnych narzędzi realizacji tej strategii. Z tego względu ważne jest, by w przedmiotowym sprawozdaniu Parlament przyjął zdecydowane stanowisko na rzecz utrzymania wysokości budżetu na poziomie zbliżonym do obecnego. Z drugiej strony ważne jest, by w sprawozdaniu uwzględniono również szczególne wyzwania, które istnieją. Jednym z przykładów są obszary, które niestety są słabo zaludnione i które w związku z tym w nadchodzącym okresie potrzebują oddzielnej pomocy, o której mowa w art. 71.
W kontekście tych sprawozdań powiedziano wiele o kategorii regionów przejściowych. W kwestii tej chciałabym jednak spytać Komisję o następującą rzecz: czy stworzenie nowej struktury rozwiąże problem, czy być może w tym przypadku powinniśmy reagować na podobne wyzwania poprzez dopracowanie istniejącego systemu stopniowego wprowadzania i likwidowania pomocy?
Tomasz Piotr Poręba
(PL) Pani Przewodnicząca! Nie ulega wątpliwości, że polityka spójności powinna pełnić nadal, po roku 2013, tę funkcję, którą pełni obecnie, czyli wyrównywania szans rozwoju regionów, likwidacji ubóstwa, stymulowania rozwoju Europy. Dlatego poziom finansowania w nowym budżecie powinien być znacząco wyższy, po to aby rozwój Europy, rozwój regionów, rozwój zrównoważonej Unii Europejskiej po prostu przyspieszyć.
Na pewno niepokoić musi fakt, że w planach Komisji pojawiają się cele nieco inne od tych, które były w dotychczasowej perspektywie finansowej. Cele ukierunkowane na walkę z klimatem, na innowacyjność. Oczywiście są to rzeczy ważne, ale nowe kraje członkowskie, takie jak Polska, potrzebują nadal środków na rozwój infrastruktury. Bez infrastruktury będzie nam po prostu bardzo trudno dorównać Unii Europejskiej poziomem rozwoju.
I rzecz ostatnia: myślę, że w kolejnych ramach programowania budżetu po roku 2013 powinniśmy się bardzo mocno zwrócić w stronę regionu Karpat. Jednego z najbardziej ubogich i najbardziej zaludnionych regionów Unii Europejskiej. Wydaje mi się, że większe zaangażowanie Unii Europejskiej w tym regionie opłaci się zarówno Unii, jak i pomoże podnieść poziom rozwoju tych krajów, które w regionie Karpat po prostu potrzebują większej, intensywnej działalności Unii Europejskiej.
Karima Delli
(FR) Pani Przewodnicząca! Polityka spójności musi zapewnić harmonijny, a przede wszystkim sprawiedliwy rozwój wszystkich terytoriów. Dlatego też popieramy wprowadzenie nowej kategorii regionów przejściowych w kontekście alokacji środków, a także wykorzystanie z nowych wskaźników rozwoju oraz wskaźników sprawiedliwości społecznej, dobrostanu i sprawiedliwości pod względem ochrony środowiska. Żałujemy, że nie uwzględniono tego w sprawozdaniu pana posła Piepera.
Ze względu na sprawiedliwość, polityka spójności musi również zlikwidować zaburzenia w rozwoju subregionalnym, by przywrócić znaczenie słowa "spójność”, to znaczy tę solidarność, która stanowi wartość dodaną Unii Europejskiej. Aby to zapewnić, musi ona skupić się na nierównościach, szczególnie na obszarach miejskich, które są szczególnie dotknięte tymi nowymi wyzwaniami - społecznymi, środowiskowymi - i to jest ogromne wyzwanie.
Poprawa atrakcyjności i stanu środowiska naturalnego tych dyskryminowanych terytoriów pozwoli odzyskać zaufanie ich mieszkańców. Będzie również wspierała zrównoważony rozwój obszarów miejskich, potrzebny wszystkim, model, który stawi czoło wyzwaniom energetycznym i społeczno-demograficznym i sprawi, że środowisko życia i dobrobyt jego mieszkańców znajdą się w centrum naszej troski.
Zakończę wyraźnym przesłaniem: po roku 2013 polityka spójności musi dysponować jakże potrzebnymi i stabilnymi zasobami, tak by mogła przetrwać.
Cornelia Ernst
(DE) Pani Przewodnicząca, Szanowni Państwo! Jeżeli chodzi o pośrednią kategorię regionów, ja też zdecydowanie mogę sobie wyobrazić inne rozwiązania, Panie Pośle Pieper - na przykład przejściowe rozporządzenie dla regionów, które dotychczas otrzymywały najwyższy poziom dotacji i które nie będą ich już uzyskiwały po roku 2013. Jednakże z dyskusji wynika, że musimy również uwzględnić inne regiony, przede wszystkim te dotknięte kryzysem. Obecnie mówimy o 51 regionach. Wobec tak dużej liczby tych regionów niestworzenie tej kategorii byłoby zaniedbaniem. Tylko w ten sposób możemy stworzyć solidne ramy przekazywania odpowiednio wysokich subsydiów tym regionom, które same muszą rekompensować sobie powolne postępy w rozwoju.
Pod innymi względami sprawozdanie pana posła Piepera jest bardziej kontrowersyjne. Między innymi krytykujemy brak wyraźnego zobowiązania do przyjęcia o wiele bardziej zdecydowanego podejścia do walki z ubóstwem. Uważamy, że to brzmienie sprawozdania, które mówi o podporządkowaniu polityki spójności warunkom zmuszającym państwa członkowskie do wdrożenia reform, jest niejasne i może powodować błędy interpretacyjne. To oczywiste, że polityka spójności musi być nadal instrumentem zapewniania równowagi społecznej i solidarności we wszystkich regionach.
Juozas Imbrasas   -
(LT) Pani Przewodnicząca! Dziś prowadzimy debatę o jednym z najważniejszych obszarów unijnej polityki, który zapewnia dobrą jakość życia naszych obywateli i konkurencyjność oraz wzrost w całej Unii. Dotychczas polityka spójności obejmowała pewne decydujące czynniki, gdyż zapewniała większą integrację i wzrost uboższych regionów Unii Europejskiej i znacznie zmniejszała różnice gospodarcze i społeczne.
Dziś mamy strategię Europa 2020, która przewiduje jeszcze większą rolę dla polityki strukturalnej i spójności, by umożliwić nam wyjście z kryzysu i przyczynić się do poprawy jakości życia naszych obywateli. Oczywiście mamy do pokonania wiele przeszkód związanych z globalizacją, zmianami demograficznymi i zachowaniem zasobów. Aby to jednak osiągnąć, musimy wykorzystywać potencjał wszystkich regionów Unii Europejskiej bez wyjątku.
Uważam, że przyszła polityka regionalna powinna być powiązana z podstawowymi celami w obszarach innowacji, badań, ochrony środowiska i wyzwań energetycznych, i oczywiście powinna pomóc stworzyć europejską wartość dodaną, ale tylko pod warunkiem przeprowadzenia jak najbardziej przejrzystych i skutecznych działań uzupełniających.
Lambert van Nistelrooij
(NL) Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu Hahn, Szanowni Państwo! Spójność społeczna jest silnie zakorzeniona w europejskiej polityce i w Traktacie, a jeszcze lepszą pozycję zyskała dzięki terytorialnemu wymiarowi Traktatowi z Lizbony. Jestem bardzo zadowolony, że w swoim piątym sprawozdaniu w sprawie spójności Komisja właściwie nakreśliła zintegrowane podejścia na przyszłość. Zachowujemy solidarność, łącząc przy tym nowe cele strategii Europa 2020 za pomocą instrumentów, które okazały się tak użyteczne: zdecentralizowane podejście, partnerstwo, powiązanie programów na różnych szczeblach i zarządzanie wielowarstwowe. Następnie przyglądamy się tym nowym wyzwaniom. Już to, samo w sobie stanowi doskonałe podejście. Bardzo dobrze również, że sprawozdania te trafiły pod obrady. Wszystkie te elementy składowe, którym dodatkowo towarzyszy podkreślenie współpracy transgranicznej - cel 3 - cieszą się pełnym poparciem.
Prawdę powiedziawszy, jest jeden punkt, który ciągle powraca w dyskusji. My, członkowie Grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci) zdecydowaliśmy się na jawne, czyli otwarte głosowanie w sprawie kategorii przejściowej i już wyjaśniam Państwu, dlaczego. Głównie dlatego, że wniosek, który musi jeszcze przedstawić Komisja, może zmierzać w tak wielu kierunkach. Pan komisarz powiedział przed chwilą, że chciał omówić z tego rodzaju regionami kwestię tzw. specjalnych zadań. Należy cieszyć się z dyskusji na ten temat, ponieważ jak dotąd nie rozmawialiśmy o tym. Nie wiemy jeszcze, które regiony zostaną przypisane do tej kategorii. Nie wiemy, gdzie trafią środki. Nie wiemy, jak będzie wyglądał poziom współfinansowania w ujęciu procentowym. Wszystkie powyższe kwestie mogą znacznie wpłynąć na ten rezultat. Dlatego uważam, że powinniśmy poczekać, aż Komisja przedstawi swój wniosek - sądzę, że nastąpi to dość szybko - dzięki czemu dowiemy się, o czym de facto mowa. Podejście polegające na wykorzystaniu mechanizmów i instrumentów przejściowych nie podlega debacie. Stosowaliśmy je już dotychczas. Pani Manner powiedziała również, że mamy również mechanizmy stopniowego wprowadzania i likwidowania dotacji, możemy zatem realizować zintegrowaną politykę w zakresie strategii Europa 2020. Uczynimy to. Stąd nasze obecne jawne głosowanie w grupie PPE.
Karin Kadenbach
(DE) Pani Przewodnicząca, Pani Hahn, Szanowni Państwo! Podkreślano dziś znaczenie polityki regionalnej. Nasza polityka spójności i konsolidacji musi obejmować wszystkie europejskie regiony. Mówiąc "regiony”, mam również na myśli mieszkających w nich ludzi. To bardzo ważna kwestia. Podczas niektórych naszych wyjazdów służbowych do regionów przekonaliśmy się, jak ogromne znaczenie mają europejskie środki dla rozwoju regionalnego, dla osiągania spójności społecznej, a także dla realizacji polityki dotyczącej kobiet i równouprawnienia. Nie pozostaje mi nic innego, jak tylko zachęcać Unię Europejską, by w przyszłości oferowała więcej programów, które cieszą się pozytywnym odbiorem wśród obywateli i służą realizacji tych celów, dokładnie tak, jak ustaliliśmy w procesie analizy wdrażania. Musimy zapewnić, by obywatele europejskich regionów mieli poczucie odpowiedzialności. Jesteśmy teraz na etapie rozmów o regionach przejściowych. Jest to niezwykle ważne, ponieważ Europa pomaga w tworzeniu miejsc pracy w tych regionach. Dla mnie rozwój ma zasadniczo zrównoważony charakter o tyle, o ile niesie ze sobą sprawiedliwość społeczną. U podstaw europejskiej polityki leży polityka spójności.
Adam Bielan
(PL) Pani Przewodnicząca! Nie ma wątpliwości, że polityka spójności przyczynia się do poprawy otoczenia społeczno-gospodarczego, stymulując rozwój przede wszystkim regionów, które tę pomoc otrzymują. Ale pamiętajmy również, że szeroki wachlarz inwestycji pozwala czerpać zyski również bogatym państwom członkowskim. Według szacunków wartość całkowitych korzyści z realizacji polityki spójności w moim kraju, w Polsce, do roku 2015 dla krajów tzw. starej Unii może wynieść nawet 38 miliardów euro. Liczę na to, że fakt, iż decydująca faza debaty na temat przyszłości polityki spójności przypada na prezydencję mojego kraju, Polski, wpłynie na to, że postulaty znaczącego ograniczenia tej polityki nie zostaną zrealizowane.
Niestety, mój region Mazowsze ze względu na bardzo silną gospodarczo pozycję stolicy kraju, Warszawy, przekroczy pułap 75 % unijnego PKB. Grozi mu zatem utrata wsparcia. Podobna sytuacja dotyczy 35 europejskich regionów. Apeluję o przyjęcie ich postulatu utworzenia kategorii regionów przejściowych, umożliwiającego spowolnienie wycofywania pomocy. Jeżeli przeanalizujemy sytuację gospodarczą Mazowsza z wyłączeniem miasta Warszawy, przekonamy się, że produkt krajowy brutto znacznej części tego regionu dalece odbiega od przyjętego poziomu 75 %, ba, nawet jest na poziomie najbiedniejszych regionów Unii Europejskiej, co pokazuje konieczność dalszego dofinansowania.
François Alfonsi
(FR) Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu! Polityka spójności wyraża ducha polityki Unii Europejskiej - jest wyrazem wysiłków solidarnościowych między państwami członkowskimi, bez których nie byłoby prawdziwej Unii.
Osiągnięcia tej polityki w ciągu ostatnich 30 lat były znakomite. Wymaga ona określenia priorytetów na przyszłość. Po pierwsze, nie wolno zmniejszać poziomu zobowiązań budżetowych na politykę spójności. Aby właściwie zaprogramować wydatki na lata 2014-2020, pan komisarz Hahn musi dysponować takimi samymi kwotami budżetowymi jak dotychczas.
Po drugie, potrzebujemy odnowionych ram tej polityki, ram dostosowanych do nowej sytuacji i wyzwań. Utworzenie regionów przejściowych ma tu pierwszorzędne znaczenie. Regiony te muszą być uprawnione do pomocy, która będzie lepiej ukierunkowana i finansowana, tak by każdy region mógł utrzymywać się na średniej europejskiej, niezależnie od ułomności strukturalnych, zapóźnienia wynikającego z przeszłości oraz stopnia narażenia na negatywne oddziaływanie obecnych kryzysów.
Przyjmując cele dla regionów przejściowych staramy się zrealizować długofalowy cel polegający na zapewnieniu równowagi terytorialnej, tak by zapobiegać zbyt wielkim różnicom między regionami rozwiniętymi, które są całkowicie nasycone, a regionami oddalonymi, zapóźnionymi czy nawet zagrożonymi wyludnieniem w Europie przyszłości.
Po trzecie, sprawozdanie z inicjatywy własnej pani poseł Sanchez-Schmid ma tę ogromną zaletę, że ukazuje, w jakim stopniu cel 3 może wygenerować istotną europejską wartość dodaną. W ramach nowej polityki spójności należy znacząco wzmocnić cel 3, poprzez wykorzystanie dynamiki makroregionów, co przewiduje sprawozdanie pani poseł Sanchez-Schmid.
Danuta Maria Hübner
Pani Przewodnicząca! W ostatnich latach państwa członkowskie, Komisja i Parlament Europejski współpracowały ściśle nad wypracowaniem dalszych sposobów poprawy unijnej polityki spójności, jej rezultatów i jakości interwencji.
Doszliśmy do wniosku, że skutecznym narzędziem osiągnięcia tego celu mogłaby być dobrze zaprojektowana warunkowość i zachęty. Dziś jestem przekonana, że jesteśmy dobrze przygotowani na wprowadzenie do tych ram politycznych instrumentów warunkowości, które zwiększą stopę zwrotu z zainwestowanych środków.
Zobowiązania związane z warunkowością powinny polegać na powiązaniu interwencji w ramach polityki z postępami pod względem skuteczności instytucjonalnej, administracyjnej i strukturalnej. W kontekście zbliżających się negocjacji powinniśmy zapewnić wystarczające ramy regulacyjne, które określą czynniki powodzenia skutecznego stymulowania wzrostu poprzez politykę spójności.
Oczekuję pełnego uwzględnienia warunkowości ex ante w procesie programowania. Oczekuję również bezpośredniego powiązania warunkowości ex ante z polityką i efektywnością programów, ograniczenia liczby programów oraz ich dopasowywania do konkretnego kontekstu i zapewnienia ich zgodności z uzgodnionymi kryteriami.
Musimy również dopilnować, by procedury warunkowości nie stwarzały dodatkowych obciążeń, ale raczej by zmierzały do zmniejszenia obciążeń i by nie prowadziły do opóźnień w realizacji polityki, programów i projektów.
Andrea Cozzolino
(IT) Pani Przewodnicząca, Szanowni Państwo! Struktura omawianej przez nas dziś polityki spójności jest godna pochwały.
Pragnę skupić się teraz na trzech kwestiach. Po pierwsze, uznaję politykę spójności za jedno z podstawowych narzędzi służących zmniejszaniu nierównowagi między państwami członkowskimi oraz w ich obrębie. Jest ona w związku z tym jednym z podstawowych narzędzi walki z długofalowym kryzysem finansowo-gospodarczym, który daje nam się we znaki od kilku lat.
Po drugie, uważam, że objęcie polityką spójności nowych regionów i obywateli jest dobrym pomysłem. Uważam jednak, że dobrze byłoby, gdybyśmy debatowali o tych problemach w oparciu o większą wiedzę na temat tego, ile będzie kosztować ta polityka, jakie będą jej skutki dla ogólnej polityki spójności i w jaki sposób rozdysponujemy środki w kontekście reformy perspektywy finansowej od chwili obecnej do roku 2020.
Wreszcie uważam, że decydująca jest rola zagadnienia obszarów miejskich w polityce spójności. To ważne, że udało nam się dokonać postępu w tym kierunku dzięki sprawozdaniu pana posła Vlasáka, które zdecydowanie popieram - i wierzę, że sprawozdanie to pomoże nam lepiej określić ramy prawne zagadnienia obszarów miejskich i wprowadzić takie narzędzia, jak programy operacyjne dla obszarów miejskich, które nadadzą polityce spójności nową jakość.
Michail Tremopoulos
(EL) Pani Przewodnicząca! Celem sprawozdania jest zbadanie, czy państwa członkowskie dokonały transpozycji europejskiego prawodawstwa do przepisów krajowych. Naszym zamierzeniem jest uzyskanie pierwszej prawdziwej analizy programów polityki spójności w latach 2007-2013.
Skupię się na przejrzystości, której dotyczyło moje sprawozdanie. Sprawozdawca, pan poseł Mikolášik, wspomniał o kwestii transparentności w procesie alokowania funduszy jako o głównym warunku wstępnym realizacji ogólnych celów polityki spójności. Jak mamy uzyskać całościowy obraz na szczeblu Unii Europejskiej, skoro tylko 19 krajów przedstawiło podstawowe wskaźniki potrzebne do porównania? Chociaż zwróciliśmy się do Komisji z prośbą o poprawę spójności i jakości pozyskiwanych informacji, istnieje próżnia przejrzystości, brakuje dostępnych danych.
Musimy wysłać wyraźny sygnał. Nie może być tak, że łączne środki przekazane na finansowanie wybranych projektów stanowią średnio 27 % całkowitej kwoty dostępnych środków; 9 państw nie może pozyskiwać ponad 40 %, a 4 państwa mniej niż 20 %. Nie możemy prowadzić polityki spójności dwóch albo trzech prędkości. A zatem należy szeroko rozpowszechniać potrzebne informacje i korzystać z nich.
Jan Olbrycht
(PL) Pani Przewodnicząca! Panie Komisarzu! Polityka spójności jest najbardziej transparentną polityką europejską, co powoduje, że bardzo dobrze i szybko widać sukcesy, ale również bardzo szybko widać porażki i trudności, które wynikają ze słabości zarówno administracji brukselskiej, ale i bardzo często ze słabości administracji państw członkowskich. Bardzo łatwo w związku z tym jest wyciągać wnioski i bardzo łatwo jest usprawiedliwiać różnymi zewnętrznymi warunkami - jak na przykład kryzysem - ograniczanie tej polityki na rzecz innych polityk europejskich, co jest ewidentnym błędem.
Trzeba sobie zdawać sprawę z tego, że gdybyśmy założyli, że polityka spójności jest polityką tylko dla najbiedniejszych, to ona powinna powoli wygasać, to znaczy powinna powoli znikać w ogóle spośród polityk europejskich. Ale przecież to nie tego typu politykę dzisiaj analizujemy! Ta polityka to polityka wyrównywania dysproporcji, które zawsze będą, i będą to nowe dysproporcje, o których dzisiaj jeszcze nie wiemy. Poza tym jest to polityka proinwestycyjna i polityka prorozwojowa. W związku z czym to polityka, która wymaga realizacji zadań traktatowych, ale i nowej ich konstrukcji.
W związku z tym chciałem wyrazić swoje uznanie dla Komisji Europejskiej, że postanowiła przebudować strukturę wewnętrzną tej polityki i dostosować ją do nowych warunków. Chciałem w związku z tym wyrazić uznanie dla Komisji Europejskiej za zaproponowanie nowych rozwiązań, w tym między innymi propozycje dla tzw. regionów przejściowych. Uważam, że praca nad nową strukturą zwiększy efektywność i pozwoli zrealizować tę politykę w miarę i na miarę wyzwań, które stoją przed nami aktualnie.
Vasilica Viorica Dăncilă
(RO) Pani Przewodnicząca! Współpraca transgraniczna w Europie bez granic jest korzystna dla władz lokalnych i regionalnych, ponieważ odgrywa ważną rolę w bieżącym rozwoju jednolitego rynku Unii Europejskiej. Regiony transgraniczne mają jednak pewną ważną cechę, a mianowicie wspólne tradycje wielokulturowe i różnorodność etniczną, tzn. aspekty, które zazwyczaj stanowią solidny fundament interakcji nie tylko między ludźmi, ale również między społecznościami poszczególnych regionów.
Wszyscy wiemy jednak, że bardzo częstą cechą regionów transgranicznych jest wyższa od przeciętnej stopa bezrobocia oraz znaczne różnice między regionami, a także wysoki poziom ukrytego bezrobocia spowodowanego nierejestrowaniem się osób bezrobotnych.
Dlatego uważam, że zintegrowane podejście do rynku pracy w regionach przygranicznych pomogłoby znaleźć rozwiązania problemów strukturalnych i zbliżyłoby popyt do podaży. Dlatego należy znacznie wzmocnić cel 3, tak jak przed chwilą stwierdził sprawozdawca.
Iosif Matula
(RO) Pani Przewodnicząca! Polityka spójności jest skutecznym narzędziem walki z obecnymi poważnymi wyzwaniami, przed którymi stoją regiony Europy, takimi jak globalizacja, zmiana klimatu lub tendencje demograficzne. Na szczeblu UE dokonał się znaczący postęp pod względem zrównoważonego rozwoju regionów, ale to nie wystarczy. Dlatego potrzebujemy dostępnej dla wszystkich unijnych regionów ambitnej polityki spójności, która zmniejszy obecne nierówności.
Myślę, że wspieranie realizacji potrzeb mniej rozwiniętych regionów musi pozostać priorytetem w najbliższym okresie programowania, tak by możliwe było zagwarantowanie sprawiedliwego dostępu do instrumentów polityki spójności. Pozwoli nam to wcielić w życie postanowienia Traktatu z Lizbony, w których podkreśla się, że w ramach celu 1 (konwergencja) odpowiednia część środków winna być przekazywana regionom najbardziej potrzebującym, stosownie do powagi problemów rozwojowych, z którymi się borykają.
Unia Europejska będzie w stanie sprostać konkurencji ze strony swoich globalnych partnerów tylko pod warunkiem, że polityka spójności zdoła w pełni uruchomić potencjał rozwoju nie tylko obszarów miejskich, ale również obszarów wiejskich, z ich endogenicznym potencjałem, i to tylko wówczas, gdy będzie w stanie zapewnić wystarczająco elastyczną odpowiedź na wyzwania i trudności zidentyfikowane w strategii Europa 2020.
W związku z tym innowacje, edukacja i szkolenia, energia, środowisko, zatrudnienie, konkurencyjność, kwalifikacje i walka z ubóstwem muszą pozostać integralną częścią polityki strukturalnej i spójności. Nowa polityka spójności musi być wyraźnie zorientowana na rezultaty i musi obejmować konieczne reformy, zmniejszając jednocześnie ograniczenia wynikające z biurokracji i upraszczając zarządzanie środkami.
Pochodzę z kraju, który będzie zależny, szczególnie w okresie 2013-2020, od naszego postrzegania równomiernego rozwoju Unii. Praktycznie rzecz biorąc, środki przeznaczone teraz i w ciągu najbliższych dziesięciu dla Rumunii zapewnią długofalowe inwestycje, potrzebne dla zrównoważonego rozwoju całej Unii Europejskiej.
Gratuluję mojemu koledze, Panu Posłowi Pieperowi i wszystkim sprawozdawcom doskonałego sprawozdania, które nam przedstawiono.
Mojca Kleva   -
(SL) Panie Przewodniczący! W czasie kryzysu finansowego i gospodarczego polityka spójności okazała się najważniejszym narzędziem zmniejszania różnic społeczno-gospodarczych między regionami Unii Europejskiej. To jedna z naszych podstawowych gałęzi polityki, której pozytywne efekty są rzeczywiście widoczne w innych obszarach; w każdym zakątku Unii Europejskiej, niemalże w każdej społeczności miejskiej lub lokalnej UE.
Jest to polityka umożliwiająca reformy strukturalne i postępy. Oferuje ona wręcz rozwiązanie obecnych problemów gospodarczych, i to przy zerowym koszcie. Również sukces strategii Europa 2020 będzie zasadniczo zależał od sukcesu unijnej polityki spójności, dlatego też jest kwestią ogromnej wagi, by w ciągu najbliższych siedmiu lat środki te pozostały priorytetem unijnego budżetu.
Ponieważ najważniejszy problem, czyli utworzenie kategorii regionów powszechnie nazywanych przejściowymi, pozostaje nierozstrzygnięty, w związku z tym pragnę wezwać Pana Komisarza i całą Komisję Europejską, by jak najszybciej przedstawiła wszystkie szczegóły dotyczące stworzenia tej kategorii regionów, szczególnie uwarunkowań i skutków finansowych, problem ten dotyczy bowiem przyszłego rozwoju regionów w całej Europie.
Alain Cadec
(FR) Panie Przewodniczący, Szanowni Państwo! Przyjmując sprawozdanie Garriga Polledo, Parlament wyraża swoje pragnienie przyjęcia wieloletnich ram finansowych do roku 2014, stosownych do wyzwań budżetowych, które przed nami stoją. A zatem należy utrzymać wysokość środków finansowych na politykę regionalną przynajmniej na dotychczasowym poziomie. Taki jest priorytet.
Wszystkie europejskie regiony powinny nadal mieć dostęp do funduszy strukturalnych. Powinniśmy oczywiście skupić nasze wysiłki na wspieraniu najbardziej zacofanych regionów, by pomóc im odrobić zaległości poprzez cel 1.
Przez wzgląd na sprawiedliwość powinniśmy również zapewnić odpowiednie wsparcie tym regionom, które nie kwalifikują się do celu 1, lecz borykają się trudnościami strukturalnymi. Dlatego jestem szczęśliwy, że Komisja Europejska zaproponowała stworzenie kategorii regionów przejściowych, w których PKB na mieszkańca mieści się w przedziale 75-90 % średniej unijnej. Pragnę skorzystać z okazji, by podziękować komisarzowi Hahnowi za jego pracę.
Ten nowy instrument umożliwi nam lepsze uwzględnienie specyfiki wielu regionów, które nie są ani biedne, ani bogate. Kategoria regionów pośrednich będzie również sprawiedliwsza, ponieważ dzięki niej regiony o porównywalnym poziomie rozwoju będą uzyskiwały podobne wsparcie. Pragnę jednak uspokoić regiony kwalifikujące się do mechanizmu stopniowej likwidacji pomocy: nikt nie zamierza ich porzucać na pastwę losu. Będą w pełni kwalifikowały się do kategorii pośredniej i na pewno będą należały do najważniejszych beneficjentów.
Wreszcie pragnę zauważyć, że stworzenie tej nowej kategorii nie będzie wiązało się z żadnymi dodatkowymi wydatkami, w związku z oszczędnościami, jakich spodziewają się niektóre regiony, które przestaną kwalifikować się do finansowania w ramach celu 1. W rachubę nie wchodzi również ograniczenie pomocy dla regionów kwalifikujących się do finansowania w ramach celów 1, 2 i 3.
Jeżeli jednak nie stworzymy tej kategorii, możemy być pewni, że budżet na politykę spójności zostanie obcięty. Tworząc tę kategorię, utrzymamy ten budżet. Myślę, że nikt z tutaj obecnych nie chce okrojenia tego budżetu. Przy okazji pragnę podziękować sprawozdawcy, Panu Posłowi Pieperowi, za jego pracę.
Sergio Gaetano Cofferati
Panie Przewodniczący, Szanowni Państwo! Spójność gospodarcza, a także spójność społeczna i terytorialna, są od zawsze podstawowymi zasadami kształtowania polityki Unii Europejskiej, od jej zarania.
Dlatego bardzo ważne jest, byśmy podkreślali te cele, tak jak to czynimy w omawianych tu tekstach, i słuszne jest, byśmy dokonali przeglądu funduszy strukturalnych i zmienili je w taki sposób, żeby stały się one bardziej skuteczne w realizacji przewidzianych celów. Wśród funduszy zasadnicze znaczenie ma Europejski Fundusz Społeczny, z bardzo prostego względu, a mianowicie dlatego, że przechodzimy przez ostrą fazę kryzysu gospodarczego i społecznego, która jeszcze się nie zakończyła, a najdotkliwiej odbija się właśnie na pracy i zatrudnieniu.
Bardzo ważne jest, by Europa utrzymała swój model społeczny, a jednocześnie trzeba powtarzać, że praca ma niepodważalną wartość społeczną i że zatrudnienie jest jednym z głównych punktów odniesienia w procesie wykorzystywania zasobów generowanych przez rozwój gospodarczy. Z tego względu należy skupić się na wzmocnieniu Funduszu Społecznego, utrzymaniu jego autonomii i zwiększeniu dostępnych zasobów. Wiedza jest ogniskową i siłą napędową każdego modelu konkurencyjności. Żaden z tych celów nie zostanie zrealizowany, o ile nie nastąpi znaczny wzrost liczby dobrej jakości miejsc pracy. Dlatego też Fundusz Społeczny jest równie ważny jak dotychczas, o ile nie ważniejszy.
José Manuel Fernandes
Panie Przewodniczący! Bardziej niż kiedykolwiek UE potrzebuje polityki spójności, która wspiera prawdziwą konwergencję i stymuluje wzrost oraz zatrudnienie, a jednocześnie przyczynia się do realizacji celów środowiskowych.
W związku z obecną sytuacją finansową i bieżącą realizacją programów Komisja powinna dołożyć wszelkich starań, by promować uproszczenie i uelastycznienie przepisów dotyczących realizacji programów i powinna zezwolić na renegocjowanie poziomu współfinansowania w ramach obecnych przepisów, gdy będą tego potrzebować państwa członkowskie i gdy o to wystąpią.
Polityka spójności powinna zostać dostosowana do wyników poprzez wyznaczenie jasnych i wymiernych celów oraz wskaźników wyników. Polityka spójności powinna również promować przejrzystość. Uważam, że aby monitorować ten proces i abyśmy mogli zapewnić tę przejrzystość, informacje dotyczące zatwierdzania i realizacji projektów powinny być przekazywane w czasie rzeczywistym za pomocą jak najbardziej szczegółowych jednostek terytorialnych i statystycznych, tak by dostęp do tych informacji miała jak największa liczba obywateli.
Jan Kozłowski
(PL) Panie Przewodniczący! Na wstępie chciałbym pogratulować sprawozdawcom wykonania znakomitej pracy. Jak podkreślają sprawozdawcy, polityka spójności udowodniła swoje znaczenie, również w okresie kryzysu, jako polityka rozwojowa, wspierająca poziom inwestycji, przynosząca korzyści pośrednio i bezpośrednio wszystkim regionom. Przykładowo, z każdego euro zainwestowanego w moim kraju, w Polsce, do krajów "starej 15-ki” wraca prawie połowa, czyli 46 centów.
Wspieranie rozwoju, inwestycje i znaczenie polityki spójności dla realizacji celów Europa 2020 to powody, dla których polityka ta powinna utrzymać przynajmniej dotychczasowe znaczenie, ale i również wsparcie finansowe. Potrzebna jest jednak poprawa integracji funduszy i osiągnięcie pełnej ich synergii. Wobec zagrożeń związanych z bezrobociem wśród młodzieży i ze zmianami demograficznymi kluczowe jest pełne wykorzystanie potencjału Europejskiego Funduszu Społecznego, a to wymaga stworzenia warunków jego lepszej koordynacji z innymi instrumentami na poziomie regionalnym i lokalnym.
María Irigoyen Pérez   -
(ES) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu, Szanowni Państwo! Obecny kryzys finansowo-gospodarczy, przez który przechodzimy, podkreśla potrzebę istnienia polityki regionalnej jako najlepszego sposobu zmniejszenia różnic pod względem rozwoju między regionami i państwami członkowskimi. Jednocześnie możemy przywrócić pozytywny wizerunek Europy, którą od niedawna obywatele kojarzą tylko i wyłącznie z surowymi programami korekt i cięć wydatków.
Przyszła polityka spójności, filar solidarności europejskiego projektu i sprawiedliwości społecznej, musi uwzględniać następujące priorytety: po pierwsze, wzmocnienie spójności społecznej i uwzględnienie wyzwań, jakie wiążą się ze strategią Europa 2020; po drugie, uwzględnienie potrzeb i cech geograficznych regionów, szczególnie regionów w niekorzystnym położeniu; po trzecie, utrzymanie stopniowego podejścia do gromadzenia funduszy, tak by regiony nie porzucały celu konwergencji, przy jednoczesnym unikaniu nagłych zmian zasad regulujących pozyskiwanie pomocy; i po czwarte, promowanie sprawiedliwego systemu.
Wreszcie, Szanowni Państwo, władze stosują surową politykę korekt budżetowych. Stąd konieczne jest wsparcie UE. Mam nadzieję, że Rada to uwzględni.
Kristiina Ojuland
Panie Przewodniczący! DG ds. Rozwoju i Współpracy jest odpowiedzialna za zarządzanie programami współpracy transgranicznej realizowanymi w ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa (ENPI), a to doprowadziło do dość absurdalnej sytuacji, jeżeli chodzi o współpracę transgraniczną z Rosją - która nie jest ani krajem objętym celami ENPI, ani odbiorcą unijnej pomocy rozwojowej.
Zgadzam się ze sprawozdawcą, że ogólna odpowiedzialność za ENPI powinna powrócić do DG ds. Rozwoju Regionalnego i że programy współpracy transgranicznej powinny być realizowane w ramach przypominających ramy programów Interreg. Niezależnie od wymiaru zewnętrznego, programy współpracy transgranicznej nie powinny być realizowane na podstawie przepisów dotyczących pomocy rozwojowej. Ich charakter wymaga zastosowania unijnych przepisów dotyczących współpracy regionalnej.
Elżbieta Katarzyna Łukacijewska
(PL) Panie Przewodniczący! Polityka spójności jest najlepszym narzędziem, które pozwala na wyrównanie szans rozwojowych regionów Unii Europejskiej oraz na pobudzenie wzrostu gospodarczego.
Aby osiągnąć cele polityki spójności, ważne jest nie tylko maksymalne wykorzystanie środków dostępnych, ale przede wszystkim ich efektywne wykorzystanie, ograniczenie biurokracji oraz właściwa synergia pomiędzy funduszami. Bardzo ważne jest skuteczne wykorzystanie Europejskiego Funduszu Społecznego w taki sposób, aby przywrócić na rynek pracy bezrobotnych, a nie tylko aby ich przeszkolić, co jest bardzo częstą praktyką. Istotne są środki na innowacje, badania i rozwój, gdyż pozwolą one na większą konkurencyjność przedsiębiorstw i regionów.
Jednym z ważnych celów polityki spójności jest europejska współpraca transgraniczna. Dlatego ważne jest harmonijne wdrażanie i promowanie współpracy przygranicznej, zarówno na wewnętrznych, ale przede wszystkim na zewnętrznych granicach Unii Europejskiej.
I na koniec: bardzo skuteczne są makroregiony i tu zwracam się do Pana Komisarza, abyśmy wzorem innych strategii stworzyli strategię dla Karpat, jednego z największych i najbogatszych przyrodniczo regionów Unii Europejskiej.
Patrice Tirolien
(FR) Panie Przewodniczący, Szanowni Państwo! Pragnę podkreślić poparcie Parlamentu dla stworzenia kategorii regionów przejściowych i pragnę zauważyć, że w żadnym razie - w przeciwieństwie do tego, co powiedzieli niektórzy - nie będzie to dodatkowe obciążenie dla wspólnotowego budżetu. To, co tutaj proponujemy jest rewolucją w koncepcji regionów przejściowych, niewiążącą się ze zmianą budżetu. Naszym zamiarem jest przejście ku bardziej sprawiedliwemu systemowi, który pomagałby regionom borykającym się z poważnymi trudnościami. Ta strefa przejściowa między 75 a 90 % europejskiego PKB jest prawdziwym zobowiązaniem na rzecz skonsolidowanej polityki spójności na nadchodzące lata.
Ponadto bardzo cieszy mnie, że w naszej rezolucji potwierdziliśmy swoje zaangażowanie na rzecz regionów najbardziej oddalonych. Borykają się one ze szczególnymi i permanentnymi cechami charakterystycznymi, które uzasadniają ten solidarnościowy wysiłek, tak by mogły skutecznie pełnić rolę unijnego interfejsu ze światem.
Anneli Jäätteenmäki   -
(FI) Panie Przewodniczący! Polityka regionalna i polityka spójności są konieczne dla niwelowania różnic pod względem rozwoju. Mają one zasadnicze znaczenie dla jakości życia obywateli, a także dla europejskiej konkurencyjności. Polityka regionalna na szczeblu unijnym musi przede wszystkim stwarzać wartość dodaną i prowadzić do tworzenia nowych miejsc pracy, a w konsekwencji - do generowania zatrudnienia dla ludności.
Musimy zadać sobie pytanie, czy to rozsądne, przepuszczać całość bieżącej pomocy regionalnej przez Brukselę, czy też można by wykorzystywać pieniądze w sposób bardziej efektywny, gdyby przekazywać je bezpośrednio regionom państw członkowskich. Zmorą unijnej polityki regionalnej są biurokracja i nadużycia. Nadmierna biurokracja panuje zarówno w UE, jak i w państwach członkowskich, i to sprawia, że wiele innowacyjnych przedsiębiorstw, tak istniejących, jak i nowo powstających, nie stara się o pieniądze czy wsparcie, ponieważ przygotowanie wniosku wymagałoby zatrudnienia jednego lub dwóch pracowników i zajęłoby zbyt wiele czasu. Musimy się zastanowić, czy innowacyjna polityka Europy ma w ogóle jakikolwiek sens, skoro nie wspiera jej polityka regionalna.
Maria do Céu Patrão Neves
(PT) Panie Przewodniczący! Polityka spójności jest jedną ze sztandarowych polityk UE, a także tą polityką, która najlepiej symbolizuje ideał budowania europejskiego projektu. Dlatego zasługuje na bardziej dogłębne uwzględnienie wszystkich tych aspektów, o których dziś debatujemy, a także zaangażowanie tak licznego grona sprawozdawców, którym gratuluję.
Pragnę podkreślić potrzebę uchwalenia budżetu dostosowanego do tej polityki, przewidującego większą elastyczność i kontrolę, tak by europejskie środki faktycznie stymulowały projekty rozwojowe promujące zrównoważony rozwój. W związku z tym ważne jest, by regiony, które przestały kwalifikować się w ramach celu 1, mogły przejść przez fazę przejściową, wzmacniającą ich rozwój, i byśmy nie porzucali ich nagle na pastwę losu, narażając tym samym postępy, jakich dokonały one w międzyczasie.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Panie Przewodniczący! Dyskutujemy nad tematem, który ma zasadnicze znaczenie dla państw członkowskich, w tym dla Węgier. Dochodzą nas niepokojące słuchy, że niektórzy decydenci z Komisji zamierzają drastycznie obciąć budżet przewidziany na politykę spójności od 2014 roku. Byłby to krok samobójczy. Taki ruch nie tylko uniemożliwiłby nadrobienie strat przez uboższe regiony, ale również naraziłby na szwank realizację strategii Europa 2020. Propozycja utworzenia przez nas przejściowej kategorii wsparcia jest faktycznie słuszna i społecznie sprawiedliwa. Jednakże nie wolno nam wiązać wsparcia na spójność z systemem warunków makroekonomicznych, ponieważ ukaralibyśmy tym samym regiony za politykę rządową, na którą regiony te nie mają żadnego wpływu. Wreszcie, operacyjny mechanizm polityki spójności jest skuteczny i zasadniczo zdrowy, przy czym należy zwiększyć przejrzystość i zmniejszyć biurokrację.
Sabine Verheyen
(DE) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Znaczenie współpracy międzyregionalnej będzie w przyszłości wzrastało. Współpraca transgraniczna i współpraca makroregionalna są niezwykle ważne dla realizacji celów Europa 2020 w Europie, która staje się coraz bardziej spójna. Regiony przygraniczne nadal stoją wobec szczególnych wyzwań. Transgraniczne inicjatywy i projekty w takich obszarach jak infrastruktura, współpraca biznesowa, współpraca badawcza, rozwój rynku pracy i szkolenia stanowią siłę napędową znacznej części Unii Europejskiej.
Potrzebujemy jasnych, prostych struktur dla projektów międzyregionalnych. Różnice pod względem wymagań krajowych dotyczących partnerów projektu utrudniają współpracę i realizację szczegółowych i sprzyjających zrównoważonemu rozwojowi projektów. Zawarty w sprawozdaniu pana posła Piepera apel o rozszerzenie zakresu współpracy międzyregionalnej (cel 3) do 7 % jest ważnym krokiem naprzód i zdecydowanie go popieram.
Luís Paulo Alves
(PT) Panie Przewodniczący! Polityka spójności jest obszarem o zasadniczym znaczeniu dla przyszłości europejskiego projektu. Aby funkcjonować, wspólny obszar z rynkiem wewnętrznym i wspólną walutą wymaga określonego stopnia konwergencji między państwami członkowskimi a ich regionami. Obecne różnice pod względem konkurencyjności oraz asymetryczny rozwój w sposób nieunikniony doprowadziły do osłabienia Europy i sprawiły, że kryzys dotknął strefę euro. Dlatego też ta pilna potrzeba konwergencji bezwzględnie wymaga solidnego budżetu na spójność, którego nie można uszczuplać na finansowanie innych polityk. Aby uczynić jeszcze więcej, UE musi mieć więcej, a to można zapewnić poprzez zwiększenie jej budżetu, a nie okrajanie budżetu spójności, choćby w najmniejszym stopniu.
Dlatego pragnę Pana zapytać, Panie Komisarzu, czy nie stanie się aby tak, że bez zwiększenia unijnego budżetu stworzenie omawianego tu funduszu infrastrukturalnego oraz nowe polityki ma rzecz innowacyjności - które będą powiązane ze spójnością i rozwojem regionalnym, co popieram - staną się koniem trojańskim wprowadzonym do budżetu przeznaczonego na spójność?
Czesław Adam Siekierski
(PL) Panie Przewodniczący! Polityka spójności w istotny sposób kreuje rozwój regionów. Regionów, które tworzą określoną całość i jedność miast i obszarów wiejskich. Jest prawdą, że miasta mają istotny wpływ na przyspieszenie rozwoju regionów. W tym zadaniu należy im udzielić niezbędnego wsparcia. Ale musimy pamiętać o zrównoważonym rozwoju wsi i miast.
Chcę stwierdzić, że polityka spójności jest mało widoczna na obszarach wiejskich, pomimo deklaracji, jakie w tej sprawie są wygłaszane. W ramach polityki spójności trzeba wydzielić środki na rozwój wsi, dlatego że drugi filar wspólnej polityki rolnej swoją aktywność przesuwa na tzw. zazielenienie, ekologizację, sprawy środowiskowe, rozwój rolnictwa i przetwórstwa. Brakuje natomiast środków na rozwój przedsiębiorczości, infrastruktury technicznej i społecznej na obszarach wiejskich, co powinno być zadaniem polityki spójności. Budowa infrastruktury technicznej jest podstawą rozwoju, ale nie możemy zapomnieć o rozwoju przedsiębiorczości i o rozwoju infrastruktury społecznej i naukowo-badawczej, które w zasadniczy sposób decydują o rozwoju nowoczesnym, inteligentnym i innowacyjnym.
Victor Boştinaru
(RO) Panie Przewodniczący! Dzisiejsza debata jest najlepszym argumentem za potrzebą solidnej, dobrze finansowanej polityki spójności w przyszłych ramach finansowych.
Jestem zainspirowany wspaniałym wystąpieniem pani Hübner, przewodniczącej naszej komisji, a także doskonałym sprawozdaniem pana posła Thuerera w sprawie wniosków, jakie należy wyciągnąć w związku z potencjałem absorpcyjnym regionów. Dlatego w odniesieniu do przyszłego europejskiego cyklu finansowania pragnę Pana zapytać, Panie Komisarzu, jak Rumunia, państwo o najniższym współczynniku absorpcji, może zobowiązać się do przeprowadzenia tak zwanej reformy administracyjnej, która nie ma nic wspólnego z reformą regionalną, z pominięciem analizy skutków, a nawet z pominięciem wyników konsultacji z Dyrekcją Generalną ds. Polityki Regionalnej, która dowiedziała się o tym projekcie z prasy, i z pominięciem konsultacji z politykami, podmiotami lokalnymi i społeczeństwem obywatelskim, co naraża na szwank stabilność i przewidywalność całego projektu?
Monika Hohlmeier
(DE) Panie Przewodniczący! Pragnę poruszyć dwie kwestie związane z polityką spójności i polityką regionalną. Pierwsza dotyczy debaty na temat tak zwanej kategorii przejściowej, która generalnie przebiega po myśli krajów. Uważam, że koniecznie musimy uwzględnić w tej debacie następujące kwestie: polityka regionalna i polityka rozwoju gospodarczego muszą zapewnić system zachęt, które umożliwią rozwój określonym regionom. Jeżeli system zostanie stworzony w sposób, który uzależni regiony od nieprzerwanych dotacji, a przy tym nie będzie się wymagać od regionów wysiłków na rzecz samodzielnego uzyskania potrzebnych im środków, uważam, że wówczas taka pośrednia kategoria okaże się totalną porażką, ponieważ stanie się kością niezgody i okaże się pozbawiona logiki. Uważam jednak, że to ma sens, by regiony objęte celem 1, które utraciły swój status celu 1, nadal otrzymywały szczególne wsparcie. Sądzę ponadto, że jest rzeczą rozsądną, by wsparcie było przekazywane również regionom doświadczającym trudności finansowych i gospodarczych w związku z określonymi okolicznościami. Chcemy uniknąć mentalności uzależnienia od nieprzerwanych dotacji; zamiast tego powinniśmy oferować pomoc i wsparcie tym regionom, które ich potrzebują.
Petru Constantin Luhan
(RO) Panie Przewodniczący! Polityka spójności jest niewątpliwie obszarem o zasadniczym znaczeniu dla rozwoju Unii Europejskiej. Uważam, że jej struktura rzutuje na europejską konkurencyjność. Uważam, że nadal należy wspierać regiony w realizacji celu, jakim jest uzyskanie spójności społecznej. Należy przekazywać wsparcie finansowe zasadniczo w oparciu o PKB regionów.
Należy zapewnić dostęp do infrastruktury społecznej, edukacyjnej, ochrony zdrowia i transportowej. Umożliwi nam to wspieranie wysiłków w zakresie rozwoju gospodarczego poprzez zapewnianie wysokiej jakości życia, które skłoni naszych obywateli do pozostania w Europie.
Szanowni Posłowie! Kluczem do stymulowania konkurencyjności gospodarczej są MŚP. Należy im dać większe zachęty poprzez uelastycznienie zasad dotyczących dostępu do funduszy oraz ich promowanie.
Dlatego popieram pogląd, że równy dostęp do infrastruktury i wysokiej jakości usługi, a także wspieranie MŚP to podstawowe zasady w ramach struktury polityki rozwoju regionalnego i że są one drogą do osiągnięcia globalnej konkurencyjności.
Rosa Estaràs Ferragut   -
(ES) Panie Przewodniczący! Polityka spójności niewątpliwie przyczyniła się do zwiększenia wydajności we wszystkich regionach UE i do niwelowania różnic regionalnych - i bez wątpienia okazało się, że ma ona zasadnicze znaczenie dla wszystkich obywateli. Pomaga ponadto - i nadal będzie pomagała - w walce z kryzysem finansowo-gospodarczym, który zapanował w Europie. Dlatego też piąte sprawozdanie w sprawie spójności pojawia się w dobrym momencie.
Są trzy kluczowe kwestie. Po pierwsze, należy uzupełnić produkt krajowy brutto o inne wskaźniki na szczeblu władz krajowych i regionalnych. Po drugie, należy wprowadzić kategorię regionów przejściowych, tak by wszystkie regiony, które nie mieszczą się w kategorii "konwergencja” i nie są w stanie zapewnić sobie konkurencyjności mogły być traktowane w podobny sposób w obliczu podobnych sytuacji i by nie musiały już więcej przechodzić gwałtownych zmian. Trzeci pomysł polega na wzmocnieniu celu 3.
Pozwolę sobie przedstawić dwa postulaty. Należy zlikwidować wymóg maksymalnej odległości, tak by umożliwić wielu regionom, jak Baleary, uzyskanie dostępu do współpracy transgranicznej. Po drugie, w sprawozdaniu stwierdzono, że językami roboczymi UE są język francuski, angielski i niemiecki. Jest to niezgodne z prawdą. To 23 języki UE stanowią o naszym bogactwie i różnorodności.
Nadezhda Neynsky
(BG) Pani Przewodnicząca! Chciałbym pogratulować sprawozdawcom ich pracy nad tym szczególnie ważnym tematem.
Jako bułgarska polityk ze szczególnym zainteresowaniem śledzę rozwój wydarzeń w zakresie pośredniej kategorii regionów-beneficjentów, której utworzenie planuje się w okresie obowiązywania nowych ramach budżetowych 2013-2020.
Wydaje mi się, że kwestia ta - jak wielokrotnie podkreślano w dniu dzisiejszym oraz w trakcie debaty - wymaga dalszych dyskusji, ponieważ obecnie określany jest nowy warunek wstępny podziałów i wykluczenia w traktowaniu poszczególnych regionów, co przeczy europejskiej zasadzie sprawiedliwości. Kategoria przejściowa stanowi zaprzeczenie zasady konwergencji tych europejskich regionów, których rozwój kształtuje się na poziomie niższym od średniej unijnej. Nie jest nawet wystarczająco jasne, na jakiej podstawie wybrano te limity 75 % i 90 % ani dlaczego nie stworzono na przykład osobnej kategorii dla regionów szczególnie zapóźnionych w rozwoju.
W głosowaniu będę kierowała się zawartą w pkt. 34 sugestią sprawozdawcy, pod warunkiem, że w sprawozdaniu znajdzie się wzmianka o regionach mieszczących się poniżej tego limitu. Zagłosuję również za przyjęciem poprawki 5 postulującej określenie wyraźnych i rygorystycznych kryteriów, które uznajemy za niezwykle ważne z punktu widzenia uniknięcia trudności w realizacji nowych ram finansowych.
Johannes Hahn
Panie Przewodniczący, Szanowni Posłowie! W pierwszej kolejności pragnę wyrazić swoje podziękowania za zaangażowanie, jakie okazali Państwo tej złożonej debacie, w trakcie której tak wielu z Państwa zabierało głos. Świadczy to o potrzebie bliższego przyjrzenia się w tym Parlamencie kwestiom związanym z polityką regionalną i polityką spójności. Pragnę rozpocząć od czegoś bardzo dla mnie ważnego. To dla Parlamentu niezwykle istotne - z racji terminu, w jakim toczy się ta debata - a i mnie osobiście ucieszyło, że Parlament uzyskał możliwość przygotowania szczegółowej, wielowarstwowej opinii przed opublikowaniem naszego projektu rozporządzenia i że opinia ta będzie następnie uwzględniona w odnośnych rozporządzeniach. W związku z tym proszę Państwa o wyrozumiałość, jako że na tym etapie nie jestem w stanie przedstawić kompleksowych pisemnych wniosków, gdyż zostaną one sporządzone dopiero w oparciu o przedstawiane obecnie sprawozdania.
Bardzo ważne jest, byśmy kładli większy nacisk na jakość pracy z regionami, szczególnie jeżeli przyjrzymy się niektórym krajom borykającym się z prawdziwymi problemami strukturalnymi. W tym przypadku konieczne jest nie tylko zajęcie się alokacją środków i identyfikacją celów, ale również zapewnienie wsparcia w wypracowaniu programów na rzecz określenia celów i pomocy w tworzeniu klastrów w regionach i ich częściach z myślą o wygenerowaniu zrównoważonego wzrostu gospodarczego.
Ryzykując, że powtórzę słowa niektórych moich przedmówców, pragnę zauważyć, że nasz wniosek będzie zawierał osobny rozdział dotyczący wielopoziomowego systemu rządzenia, w którym określimy swoje stanowisko i wezwiemy wszystkie zainteresowane strony do współpracy nad opracowaniem programów operacyjnych w regionach. Na tym etapie pragnę również wezwać wszystkich decydentów w regionach, by zapewnili włączenie władz lokalnych. Apeluję o to, ponieważ - jak wielu z Państwa - dochodzą mnie narzekania z regionów, że władze krajowe je pomijają, a władze lokalne lamentują, że szczebel regionalny nie chce ich uwzględnić.
Jeżeli przyjrzymy się kwestii odpowiedzialności, o której wspominano już kilkukrotnie, to stwierdzimy, że konieczna jest pomoc nas wszystkich. "Uproszczenie” jest często używanym - o ile nie nadużywanym - słowem, które stanowi wyzwanie dla nas wszystkich. Nie może ono jednak polegać na zwykłym złagodzeniu kontroli. Musimy wykorzystać odpowiednie środki i spróbować uprościć procedury. Pokładam ogromną nadzieję w wykonywanej przez pana Barniera pracy w dziedzinie zamówień publicznych na rzecz uproszczenia procesu poprzez dalszą normalizację procedur, zmniejszenie marginesu błędu, a tym samym przyczynienie się w sposób znaczący do uproszczenia. Musimy odegrać w tym swoją rolę poprzez przedstawienie dodatkowych propozycji dotyczących pomocy zryczałtowanej itp. W tym zakresie ważne będzie również to, by za naszym przykładem poszły państwa członkowskie.
Jeden z przedmówców zasugerował, by przemyśleć ewentualne oddzielenie Europejskiego Funduszu Społecznego od rodziny funduszy strukturalnych, ale my nie mamy żadnych planów w tym kierunku. Wiele działań, które winny zostać przeprowadzone na obszarach wiejskich, należy realizować w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, który ma na celu wspieranie nie tylko rolników, ale również obszarów wiejskich. Jak wiemy, w sektorze tym jest kilku graczy i uczestników. Tu również zadanie polega na zapewnianiu lepszej koordynacji poszczególnych funduszy, co jest ogólnym celem wspólnych ram strategicznych.
Warunkowość pomoże nam poprawić jakość naszej pracy. W dniu dzisiejszym padło wiele słów o regionach przejściowych, w większości słusznych i ważnych. Chodzi o to, by wspierać rozwój w tych regionach, których poziom jest niższy od średniej europejskiej. Na tym polega polityka regionalna. Sedno sprawy jest następujące: przyczyniać się do wzrostu pod względem jakościowym i ilościowym i doprowadzić do realizacji celów strategii Europa 2020, na przykład w dziedzinie energii, zmian klimatu, innowacji, badań, edukacji i szkoleń, zatrudnienia i kampanii na rzecz walki z ubóstwem. Pragnę podziękować wszystkim Państwu za tę pełną zaangażowania debatę, a także za ogromne poparcie, jakie Parlament ten okazał naszej polityce.
Miroslav Mikolášik
sprawozdawca - Panie Przewodniczący! Realizacja programów to proces ciągły i dynamiczny, na który można wpływać poprzez identyfikowanie częstych wad w całym procesie i w obszarach wymagających reform.
W tym kontekście sprawozdawczość strategiczna, jako nowy instrument, zwiększa rozliczalność z realizacji celów polityki i pokazuje, że polityka spójności powinna uwzględniać wszystkie europejskie regiony i wyzwania społeczne, tak by zapewniać inteligentny, zrównoważony i sprzyjający włączeniu społecznemu wzrost w całej UE.
Polityka spójności jest uzależniona od dobrego sprawozdania rządów na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym. Pożądana jest sprawna współpraca na wszystkich tych szczeblach jako sposób na uproszczenie całego procesu. Nie wolno oczywiście dopuszczać do tego, by środki pozostawały niewykorzystane w wyniku nadmiernej biurokracji lub uciążliwych zasad i procedur. Dobrze finansowana polityka spójności powinna być bardziej zbliżona do unijnych obywateli i powinna nadal obejmować wszystkie unijne regiony i wyzwania społeczne, pomagając uboższym w nadrobieniu zapóźnień i zapewnieniu inteligentnego, zrównoważonego i sprzyjającego włączeniu społecznemu wzrostu w całej Unii Europejskiej.
Sprawozdanie strategiczne 2010 stanowi silną zachętę do poprawy obecnego stanu realizacji programów polityki spójności. Zachęca ono również państwa członkowskie do nadrobienia opóźnień w inwestowaniu unijnych środków i opracowywaniu efektywniejszych planów działań na rzecz uzyskania założonych rezultatów. Dlatego mam nadzieję, że wynik dzisiejszego głosowania w sprawie strategicznego sprawozdania 2010 wyśle ten sygnał do państw członkowskich i Komisji.
