
De Voorzitter.
   Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op 27 april 2006 werd onderbroken, te zijn hervat. 
De Voorzitter.
   – Dames en heren, het spijt mij u een treurig bericht te moeten overbrengen: onze collega, professor Rolandas Pavilionis, is van ons heengegaan.
De heer Pavilionis was een fervent voorvechter van de mensenrechten, hij heeft actief gestreden voor de onafhankelijkheid van Litouwen en daarna voor de toetreding van zijn land tot de Unie, waarna hij tot lid van het Europees Parlement werd gekozen.
Voordat die toetreding een feit was, had professor Pavilionis deelgenomen aan de werkzaamheden van de Europese Conventie over de toekomst van de Europese Unie.
Hij was bijzonder actief op het gebied van het onderwijs, de wetenschap en de cultuur, en ik zou hier zijn functie als rector van de Universiteit van Vilnius willen noemen.
Hij zal in ons aller herinnering blijven voortleven vanwege zijn werk in ons Parlement, als lid van de Commissie cultuur en onderwijs.
Hij was ondervoorzitter van zijn fractie, de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten, waarin hij wegens zijn intellectuele kwaliteiten door iedereen bijzonder gewaardeerd werd.
Met dit bericht van zijn overlijden wil ik u tevens meedelen dat er morgen voor in de vergaderzaal een condoleanceboek zal liggen, waarin al zijn collega’s en alle anderen die een laatste herinnering aan hem willen vastleggen, kunnen tekenen.
Dan verzoek ik u nu om een minuut stilte in acht te nemen te zijner nagedachtenis.
De Voorzitter.
   – Het woord is aan de heer Hans-Peter Martin voor een procedurekwestie. Misschien zou u zo vriendelijk willen zijn mij te zeggen op welk artikel van het Reglement deze ordekwestie van toepassing is. 
Hans-Peter Martin (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik doel op artikel 132 en artikel 142 van het Reglement.
Hier in het Europees Parlement in Straatsburg riekt het naar corruptie. Onderneemt u daar alstublieft iets tegen. Beschermt u de waardigheid van dit Huis! Legt u de spreektijden zo vast, dat …

De Voorzitter.
   – De definitieve ontwerpagenda, die krachtens de artikelen 130 en 131 van het Reglement is opgesteld door de Conferentie van voorzitters op hun vergadering van 11 mei 2006, is rondgedeeld. Hierop zijn de volgende wijzigingen voorgesteld:
Krachtens artikel 168 van het Reglement heeft de Confederale Fractie Europees Unitair Links verzocht om terugverwijzing naar de parlementaire commissie van het verslag van de heer Speroni over het verzoek om opheffing van de immuniteit van Tobias Pflüge, waarover morgen zal worden gestemd. 
Sylvia-Yvonne Kaufmann (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, met artikel 168 van het Reglement in de hand stelt mijn fractie voor om het verslag-Speroni, waarin het over de opheffing van de immuniteit van onze collega Pflüger gaat, niet te behandelen en in plaats daarvan terug te verwijzen naar de Commissie juridische zaken. Dat lijkt mij een gepaste beslissing, gezien het feit dat slechts acht leden van die commissie het besluit over het al dan niet opheffen van de immuniteit genomen hebben. Dat werpt een ongunstig licht op ons Parlement en dat moeten we vermijden. Elk van ons kan door opheffing van de immuniteit getroffen worden, maar het gaat niet aan dat minder dan eenderde van de afgevaardigden die in de desbetreffende commissie zitting hebben aanwezig is bij de stemming. Daarom vraag ik de stemming niet te houden en het verslag terug te verwijzen naar de commissie. 
Klaus-Heiner Lehne (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik vraag u allereerst dit verzoek niet-ontvankelijk te verklaren. In artikel 7, lid 8 staat: “Zodra het verslag van de commissie bij het Parlement is ingediend, wordt het als eerstepunt op de agenda van de eerstvolgende vergadering geplaatst.” Verder staat daar: “Het (De) in het verslag vervatte ontwerpbesluit(en) wordt (worden) tijdens de eerstvolgende stemming na het debat in stemming gebracht.” Dat is een dwingend voorschrift en dient ter bespoediging van de immuniteitsprocedure. Als dit verzoek wel ontvankelijk zou zijn, zou het dat dwingende voorschrift feitelijk buiten werking kunnen stellen.
Voor het geval u het verzoek toch in behandeling neemt, vraag ik u het in zijn geheel te verwerpen, omdat het zinloos is. Het is zinloos, omdat we in de Commissie juridische zaken een unaniem besluit genomen hebben, omdat er tussen de fracties geen onenigheid was over de strekking van het besluit en alleen al daarom dat artikel 7, lid 8 voor zulke gevallen een duidelijke procedure voorschrijft. Wie tegen de inhoud van het ontwerpbesluit is, hoeft het slechts te verwerpen. Als er toch een meerderheid voor te vinden is, is daarmee het resultaat automatisch omgekeerd.
Zo bezien hebben verdaging en terugverwijzing even weinig zin. Vandaar mijn verzoek om morgen plenair over dit ontwerpbesluit te stemmen. 
Martin Schulz (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, net als veel van de collega’s heb ik mij in de Conferentie van voorzitters met deze kwestie beziggehouden. Aangezien ik in tegenstelling tot de heer Lehne geen jurist ben, had ik mij die iets eenvoudiger voorgesteld. Maar nu hebben de juristen dan gesproken en ik moet toegeven dat ik niet begrepen heb wat de heer Lehne zei, maar dat ligt misschien aan mij. Over de argumentatie van mevrouw Kaufmann en de heer Lehne wil ik mij nu niet uitlaten. Ik heb echter wel een verzoek: we zouden moeten vastleggen dat immuniteitskwesties voortaan niet meer door de Conferentie van voorzitters afgehandeld worden, omdat ik mij als fractievoorzitter niet opgewassen voel tegen zo’n ingewikkelde procedure. Op grond van mijn rechtvaardigheidsgevoel heb ik ermee ingestemd de zaak terug te verwijzen, want als er in een commissie maar acht mensen hun stem uitbrengen en ettelijke fracties helemaal niet vertegenwoordigd zijn, is naar mijn idee de rechtszekerheid daarmee gediend en vermijden we vormfouten.
Als er echter door terugverwijzing juist een vormfout ontstaat, kunnen we er maar beter van afzien. Ik heb me dus laten overtuigen en vind dat we het voorstel van de heer Lehne moeten volgen, maar wel met het verzoek om immuniteitskwesties in het vervolg alleen nog maar plenair te behandelen. 
Daniel Marc Cohn-Bendit (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dit kan niet zo: u geeft het woord aan iemand die geacht werd het woord te voeren vóór het voorstel, en nu blijkt hij tegen te pleiten. Dat kan niet zo. We moeten een besluit nemen. Het reglement is helder: het voorziet in een spreker voor en een spreker tegen. Ik wilde voor pleiten, en dat ga ik nu doen.
Ik vind dat, hoewel ... 
De Voorzitter. –
   Mijnheer Cohn-Bendit, ik ontneem u de microfoon want ik heb u niet het woord verleend.
Ik verzoek u te gaan zitten en te wachten. 
Ik heb het woord gegeven aan de heer Schulz om zijn steun uit te betuigen. Het is duidelijk dat de heer Schulz zijn spreektijd voor iets anders gebruikt heeft. Daarom denk ik dat we de betogen opnieuw moeten beginnen en moeten vragen of iemand het woord wil om het voorstel te ondersteunen. 
Daniel Marc Cohn-Bendit (Verts/ALE ).
   Mijnheer de Voorzitter, dit verzoek tot wijziging van de agenda is door een fractie ingediend, ondersteund met een glasheldere argumentatie. Gegeven het feit dat er in de bevoegde commissie niet voldoende afgevaardigden aanwezig waren – hetgeen betekent dat hetgeen de heer Lehna zei, te weten dat alle fracties het erover eens zijn, niet kan kloppen, aangezien de fracties die er niet waren niet hebben kunnen zeggen of ze het ermee eens waren of niet – is het nu aan de plenaire vergadering om te besluiten het verslag terug te verwijzen naar de commissie, opdat we over een maand of zelfs tijdens de mini-zitting, zo mogelijk, hierover kunnen stemmen. Het gaat dus maar om een uitstel van twee weken.
Mijnheer Lehne, u hebt al het woord gevoerd. Zo werkt het in een parlement: wie het laatst spreekt heeft dikwijls gelijk.
Ik verzoek het Parlement dus het voorstel van mevrouw Kauffmann te volgen. 
Martin Schulz (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, met immuniteitskwesties zou ofwel de immuniteitscommissie ofwel de plenaire vergadering zich bezig moeten houden. Ik verzoek er nogmaals om, dergelijke kwesties niet meer aan de Conferentie van voorzitters voor te leggen, omdat ik mijzelf niet in staat acht daarover in de Conferentie van voorzitters te beslissen. Meer heb ik niet gezegd, meer wilde ik ook niet zeggen. Ik als fractievoorzitter zal in elk geval aan zulke beraadslagingen in de Conferentie van voorzitters niet meer deelnemen. 
De Voorzitter.
   – Wij hebben nota genomen van uw bezorgdheid, mijnheer Schulz.
De socialistische fractie in het Europees Parlement heeft verzocht de stemming over het verslag- Reinhard Rack (A6-0408/2005) over verbetering van de milieuprestaties van het vrachtvervoerssysteem (“Marco Polo II”) naar woensdag te verplaatsen.
De Raad heeft mij meegedeeld — en die boodschap breng ik aan u over – dat hij hier vanavond na 19.00 uur niet aanwezig zal kunnen zijn. Deze kwestie is onderwerp van gesprek geweest in de Conferentie van voorzitters en de Raad laat nogmaals weten dat hij hier vanavond na 19.00 uur niet langer aanwezig zal kunnen zijn.
Het vragenuur aan de Raad zal dus maar één uur duren. 
Martin Schulz (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou het artikel niet zo een-twee-drie kunnen noemen. Ik doel op wat u, mijnheer de Voorzitter, zojuist over de Raad gezegd hebt. Ik zou op deze plenaire vergadering willen zeggen, wat ik ook op de Conferentie van voorzitters gezegd heb over de mededeling van de Raad, dat men niet aanwezig kan zijn.
Ik ben van mening dat het Europees Parlement een dergelijke uitlating van de Raad niet op zich kan laten zitten. Als ik het wel heb, beschikt de Oostenrijkse regering over zestien leden en zestien staatssecretarissen. Dat zijn 32 gegadigden om de Raad ook na zeven uur ’s avonds hier in het Parlement te vertegenwoordigen. Ik vind het volstrekt ongepast als een Raadsvoorzitterschap enkel vanwege het feit dat de agenda van het Parlement gewijzigd is te kennen geeft niet na zeven uur aanwezig te kunnen zijn. Ik zou wel eens willen weten wat er in een nationaal parlement gebeurde als de regering daar zou zeggen dat ze na zevenen vrijaf heeft. Zoiets is onaanvaardbaar en dat zou u de Raad moeten laten weten.
Giles Chichester (PPE-DE ).
   — Mijnheer de Voorzitter, naar aanleiding van wat u zojuist hebt aangekondigd, moet ik het Parlement erop wijzen dat er een mondelinge vraag aan de Raad is ingediend over de agenda voor woensdagavond betreffende het Energiegemeenschapsverdrag, waarover we die avond zullen debatteren. Als de Raad niet aanwezig kan zijn, stel ik voor dat we dat punt van de agenda schrappen en de discussie over de goedkeuring van het verdrag uitstellen tot de Raad wel aanwezig kan zijn.
Hans-Gert Poettering (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, als Parlement hebben we een controlerende functie en even vanzelfsprekend als wij de aanwezigheid van de Commissie veronderstellen, veronderstellen we ook de aanwezigheid van de Raad. Het gaat ons daarbij niet om het voorzitterschap, maar om de Raad als zodanig. Ik zou met name het secretariaat-generaal van de Raad willen vragen het voorzitterschap zo terzijde te staan, dat we er zeker van kunnen zijn dat het aanwezig is. Wij ondersteunen dus de terechte opmerkingen die collega Schulz hierover gemaakt heeft. 
Hans-Peter Martin (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, als Oostenrijker wil ik graag een pragmatisch voorstel doen: het punt is kennelijk dat de Raad koste wat het kost het vliegtuig van acht uur ’s avonds terug naar Oostenrijk wil halen. Mijnheer de Voorzitter, deelt u de Raad toch alstublieft mee dat er ook een trein rijdt tussen Straatsburg en Wenen. Als ze die nemen, is het geen enkel probleem om hier actief aan de zitting deel te nemen en de volgende morgen toch nog op tijd in het parlement in Wenen te zijn. Men zou gewoon wat minder moeten vliegen en zo nu en dan eens van luxe moeten afzien. 
De Voorzitter.
   – Ik zal alle opmerkingen die hier gemaakt zijn, overbrengen aan de Raad.
De Fractie Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa heeft verzocht een derde punt toe te voegen aan het debat over schending van de mensenrechten, de democratie en het recht, om precies te zijn over Taiwan. 
Graham Watson (ALDE ).
   — Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik namens mijn fractie steun betuigen aan de opmerkingen van de heer Schultz en de heer Poettering dat het Oostenrijks voorzitterschap zijn beschikbaarheid opnieuw moet bekijken.
De Conferentie van voorzitters heeft vorige week slechts twee spoedeisende onderwerpen voor debat afgesproken voor donderdag. Normaal debatteren we over drie spoedeisende onderwerpen. Mijn groep heeft bij de Conferentie van voorzitters een voorstel ingediend voor een debat over het lidmaatschap van Taiwan van de Wereldgezondheidsorganisatie. Dat voorstel werd verworpen omdat het door geen van de twee grote fracties — de PPE-DE-Fractie en de PSE-Fractie werd gesteund.
Gezondheid wordt tegenwoordig alom beschouwd als een van de rechten van de mens. Gezondheid is een kwestie waarover we moeten discussiëren en daarom stelt mijn fractie aan het Parlement voor om donderdagmiddag als derde spoedeisende onderwerp het lidmaatschap van Taiwan van de Wereldgezondheidsorganisatie te bespreken. 
Francis Wurtz (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijn collega de heer Watson is een zeer verstandig en scherpzinnig iemand. Ik denk niet dat hij, als hij ons recht in de ogen kijkt, kan volhouden dat het hier om een mensenrechtenkwestie gaat. Het gaat om iets anders – dat weet iedereen – en het gaat bovendien om iets dat strijdig is met het standpunt van de internationale gemeenschap.
Ik denk dus dat we dit voorstel niet moeten volgen. 
Astrid Lulling (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik vind het een uitstekend idee van de heer Watson om deze kwestie op de agenda te zetten. Het is een schande dat men Taiwan, het enige Chinese land met een democratisch regeringstelsel, zelfs als waarnemer van de Wereldgezondheidsorganisatie uitsluit. Het Parlement doet er zeer verstandig aan zich over deze kwestie te buigen en de hele wereld duidelijk te maken, dat wij van mening zijn dat gezondheid een mensenrecht is en dat geen enkel land ter wereld van de beraadslagingen van de Wereldgezondheidsorganisatie uitgesloten mag worden.

(1)
De Voorzitter.
   – Mijnheer de President van de Republiek Bolivia, ik heet u welkom in de plenaire vergadering van het Europees Parlement, op een moment dat de betrekkingen van Europa met Latijns-Amerika en de Cariben volop in het nieuws zijn en voor ons aanleiding zijn tot een debat.
Het is precies drie dagen geleden dat de leiders van onze twee continenten in Wenen hun vierde top hebben gehouden, waarop u een belangrijke rol hebt vervuld.
Het doet het Europees Parlement genoegen u hier te ontvangen als de gekozen president van Bolivia, de eerste president die tot een Indiaanse bevolkingsgroep behoort, de Aymara, die drie wijze raadgevingen als uitgangspunt hebben, namelijk wees geen dief, : wees niet slap, en : wees eerlijk.
De president van Bolivia is geboren in een arme, afgelegen plaats van het Boliviaanse grondgebied, in Isallavi, in het gewest Orinoca, vlakbij het meer Poopó, in Oruro, namen die ons vreemd in de oren klinken omdat ze niet tot ons gebruikelijke geografische referentiekader behoren.
Van kinds af aan heeft hij op de boerderij gewerkt, hij moest de kudde lama’s van zijn familie hoeden, en verder heeft hij gewerkt als steenbakker, metselaar, bakker en trompetter.
Daarna, toen de Boliviaanse hoogvlakte door een van de ergste droogtes van haar geschiedenis geteisterd werd, trok zijn familie weg naar een andere streek, richting Cochabamba. Daar begon zijn loopbaan in de vakbonden en de politiek, die uitmondde in het presidentschap van zijn land, Bolivia, na Haïti het armste land van Latijns-Amerika, maar wel met de grootste gasreserves van het hele continent; een land waarin tweederde deel van de bevolking in armoede leeft, en dat gedurende zijn hele geschiedenis na het verwerven van zijn onafhankelijkheid, moeizame betrekkingen met zijn buurlanden heeft gehad; een land dat thans de opkomst van nieuwe politieke krachten te zien geeft, zoals die van de president, die de verkiezingen met 53 procent van de stemmen gewonnen heeft, en die zoals u weet politieke maatregelen overweegt op het gebied van de nationalisering van de energieproductie en van de investeringen die een groot aantal Europese ondernemingen daar gedaan hebben, en waarover wij ongetwijfeld een interessante discussie kunnen houden.
Daarom wil ik u bedanken, mijnheer de president, dat u hier aanwezig bent, en dat u niet alleen de plenaire toespreekt maar er ook mee hebt ingestemd om daarna deel te nemen aan een debat in de Commissie buitenlandse zaken en in het daaropvolgende diner.
Mijnheer de president, gelooft u mij als ik zeg dat wij uw bezoek bijzonder op prijs stellen, want in Wenen hebben vele Latijns-Amerikaanse regeringsleiders openlijk toegegeven dat de terugkeer tot de democratie in deze regio helaas geen verbetering heeft gebracht in de levensomstandigheden van een aanzienlijk deel van de Latijns-Amerikaanse bevolking.
Europa en Latijns-Amerika zijn vastbesloten om te proberen een samenleving met meer cohesie op te bouwen, en Bolivia is een duidelijk voorbeeld van de dwingende noodzaak om een belangrijk deel van de bevolking, dat geen profijt heeft gehad van de natuurlijke rijkdommen van het land, toegang te geven tot de vooruitgang.
We zullen ook de gelegenheid hebben dit te bespreken op de Europees-Latijns-Amerikaanse Vergadering die de Top van Wenen heeft besloten op te richten. Ik hoop dat we hierdoor nieuwe kansen voor een politieke dialoog krijgen.
Uw bezoek hier vandaag, mijnheer de president, is zowel symbolisch als multifunctioneel, want het weerspiegelt het besluit van het Europees Parlement om de betrekkingen met Latijns-Amerika uit te breiden, het weerspiegelt het belang van de parlementaire diplomatie, en het weerspiegelt de rol die aan de dialoog moet worden toebedeeld om de conflicten op te lossen die tussen ons kunnen rijzen.
Mijnheer de president, nogmaals dank, en het woord is aan u.
Juan Evo Morales Ayma,
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, via u wil ik mijn speciale, hartelijke en broederlijke groeten overbrengen aan de hele bevolking van Europa.
Het doet mij groot genoegen dat ik ben uitgenodigd om deel te nemen aan deze zo belangrijke ontmoeting van twee continenten: Amerika en Europa. Het is mij een eer en een genoegen en ik ben er trots op hier aanwezig te zijn, en ik heb deze uitnodiging niet alleen aangenomen om ervoor te zorgen dat u naar mij luistert maar ook om te horen wat u te zeggen heeft.
De oorspronkelijke inheemse boerenbevolking van Amerika, met name die in Bolivia, maakt deel uit van een cultuur die gebaseerd is op de dialoog, op het leven, op evenwicht, redelijkheid en rechtvaardigheid.
Zoals de Voorzitter van het Europees Parlement al zei, ben ik afkomstig uit een bijzonder eenvoudig gezin, dat behoort tot de bevolkingsgroep van de Aymara. Door de geschiedenis heen zijn wij uitgesloten geweest, maar wijzelf sluiten anderen niet uit. Door de geschiedenis heen zijn wij onderworpen geweest aan slavernij, maar wij hebben anderen nooit aan slavernij onderworpen; wij Aymara omarmen wat anders is, en wij streven eenheid na, met respect voor de verscheidenheid van onze volkeren, en als wij, dankzij het bewustzijn van onze mensen, als inheems volk het presidentschap hebben veroverd, dan was dat niet omdat we op wraak uit zijn maar door de hoop die onze volkeren bezielt.
De afwezigheid van de staat in onze inheemse boerengemeenschappen heeft veel te wensen overgelaten, en daarom willen wij de sociale, culturele, economische en structurele problemen van mijn land tot een oplossing brengen.
Wat de gezondheid betreft, moet gezegd dat er boerengemeenschappen zijn die niet over de middelen beschikken om de gezondheidsproblemen aan te pakken; de traditionele geneeskunde wordt niet erkend en er bestaat geen enkel beleid om die in ere te herstellen.
Toegegeven, door de deelname van de UNESCO is er enige vooruitgang geboekt. De kwestie van het onderwijs is echter verwaarloosd. Ik kan u vertellen dat mijn moeder – zij ruste in vrede — analfabeet was, mijn vader kon nauwelijks schrijven, ook hij was analfabeet. Mijn ouders hadden geen identiteitspapieren. Daarom hebben wij in deze korte regeerperiode, van bijna honderd tien dagen presidentschap, een begin gemaakt met de alfabetisering, dankzij de niet aan voorwaarden gebonden samenwerking met een aantal Latijns-Amerikaanse, Europese en Aziatische landen. Aan het eind van deze maand zullen zo’n 2 000 mensen slagen voor hun alfabetiseringscursus. Wij willen het analfabetisme in ons land uitroeien.
Wat de identiteitspapieren betreft, maken wij vorderingen, eveneens dankzij de betoonde solidariteit. Uit onze bronnen blijkt dat tot nu toe 50 000 mensen (inheemse boerengezinnen, met name vrouwen) kosteloos van identiteitspapieren voorzien zijn dankzij de internationale samenwerking. Helaas zijn er gezinnen die volkomen aan hun lot zijn overgelaten, ze hebben geen papieren en zijn derhalve van bepaalde burgerrechten verstoken. Dit is een bijzonder zorgwekkend verschijnsel in mijn land.
Ik weet dat hier in Europa en sommige andere continenten zelfs de hond, de beste vriend van de mens, een paspoort heeft om van het ene naar het andere land te kunnen reizen. In mijn land hebben we zelfs geen papieren — geen identiteitskaarten, geen geboorteakten – om aan verkiezingsbijeenkomsten te kunnen deelnemen. Daarom zullen wij deze identificatiecampagne voortzetten: in minder dan twee maanden tijd hebben we bijna 50 000 nieuwe identiteitsbewijzen gratis kunnen verstrekken, en we zullen hiermee doorgaan tot we zo’n een tot twee miljoen mensen van een gratis identiteitsbewijs hebben voorzien.
De samenwerking met bepaalde Latijns-Amerikaanse landen stelt ons ook in staat om campagnes te voeren teneinde de armste gezinnen hulp te bieden op gezondheidsgebied. In minder dan twee maanden tijd hebben we 8 000 oogpatiënten gratis genezen door middel van oogoperaties.
Dat zijn zo enkele van de sociale problemen die wij in ons land hebben. De “Beweging naar het socialisme”, die aanvankelijk de naam “Politiek instrument voor de soevereiniteit van de volkeren” droeg, en die is opgericht door de “Oorspronkelijke inheemse boerenbeweging”, is niet het leven geroepen door een stel politicologen, door gestudeerden of intellectuelen, maar zij ontstond om het onrecht te bestrijden, om te strijden voor de economische en sociale eisen, vooral in het jaar 1995, om ons Bolivia te veranderen, om een einde te maken aan de discriminatie, en om het beleid te veranderen dat er door de geschiedenis heen op uit is geweest de oorspronkelijke inheemse volkeren in ons land en op ons continent uit te roeien.
Wij, de inheemse volkeren, zijn ook menselijke wezens, wij hebben dezelfde rechten, dezelfde plichten, en we willen dat de situatie verandert. Gelukkig heeft deze politieke beweging het presidentschap binnen mijn bereik gebracht. Ik wil dat u weet dat ik helaas niet de gelegenheid heb gehad om aan een universiteit te studeren; het beste bezit dat onze beweging en ikzelf hebben, is oprechtheid.
Ik heb met respect en bewondering naar de Voorzitter geluisterd toen hij die kosmische wet van onze voorvaderen genoemd heeft, het de wet van onze oorspronkelijke inheemse volkeren, die luidt: gij zult niet stelen, gij zult niet slap zijn, gij zult niet liegen. En het is dit beginsel van een kosmische wet dat ons zo ver gebracht heeft, en het is mijn plicht deze stelregel van onze voorvaderen verder uit te dragen om onze geschiedenis te veranderen.
U zult ongetwijfeld vragen hebben over allerlei structurele en sociale kwesties. Tot nog toe is duidelijk dat we besloten hebben om onze natuurlijke hernieuwbare en niet-hernieuwbare rijkdommen terug te vorderen, natuurlijke rijkdommen die ons in staat zullen stellen de sociale en economische problemen van mijn land op te lossen.
Verder wil ik u op de hoogte brengen van onze strijd voor de bescherming van de coca, de strijd voor het water, met als doel privatiseringen van water als natuurlijke rijkdom te voorkomen, en de strijd om koolwaterstoffen, de doelen waarvoor onze voorvaderen, inheemse leiders zoals Tupac Amaru, Tupac Katari en Bartolina Sisa, gestreden hebben: de strijd voor ons grondgebied. Bolivia heeft zoveel rijkdommen, maar ook zoveel armoede. Het gaat er niet om de armoede te verdelen maar de rijkdommen te herverdelen, en om die te herverdelen hebben wij de plicht ze terug te vorderen door ze te nationaliseren.
Het is een feit dat de olie en de natuurlijke rijkdommen de afgelopen duizend jaar al twee keer genationaliseerd zijn. En nu, in dit nieuwe millenium, moeten mijn regering en het Boliviaanse volk opnieuw nationaliseren, samen met een groot aantal sociale sectoren, zowel op het platteland als in de stad.
Ik wil echter duidelijk stellen dat niemand in Bolivia zal worden onteigend noch het land uitgezet. Ik wil heel eerlijk zijn, met alle respect. Latijns-Amerikanen komen naar Europa uit noodzaak, door gebrek aan werk, en velen van hen worden Europa uitgezet. Door de geschiedenis heen heeft mijn land, mijn regio en ik zou zeggen heel Amerika, vroeger Abya Ayala geheten, nog nooit iemand uitgezet, en met deze nationalisering zal ook niemand worden uitgezet.
Ik begrijp heel goed dat de betrokken ondernemingen hun investeringen terug moeten krijgen en dat zij recht hebben op winst, maar zij mogen niet de eigenaar zijn van onze koolwaterstoffen, of daar de controle over hebben. De Boliviaanse staat zal de controle hebben over de boorputten of de inspectiecentra. Elke onderneming die in ons land geïnvesteerd heeft, heeft het volste recht haar investeringen terug te krijgen, en zij heeft wel recht op de winst maar niet op de controle, en deze ondernemingen zullen dan ook onze partners zijn maar niet de eigenaar van onze natuurlijke rijkdommen.
Ik betreur het ten zeerste dat sommige media aansturen op een confrontatie van ons land met bepaalde regio’s, continenten, landen en ondernemingen. Wij behoren tot een cultuur van solidariteit, een cultuur van wederkerigheid, en het is dan ook belangrijk dat we samen naar oplossingen zoeken. Het is waar dat we dit veranderingsproces in Bolivia niet kunnen volbrengen zonder samenwerking, maar ik heb ook voorstellen bij me om u uit te nodigen gezamenlijk naar oplossingen te zoeken voor bepaalde problemen, of dat nu Amerikaanse of Europese problemen zijn.
Het is mij duidelijk dat de immigratiekwestie een probleem is voor Europa. Door gebrek aan werkgelegenheid verlaten vele mensen Amerika en Bolivia om naar Europa te komen.
De enige manier om dit probleem op te lossen, is het creëren van arbeidsplaatsen in Bolivia, en het garanderen van afzetmarkten voor kleine ambachtslieden, voor de heel kleine ondernemers, voor coöperaties, samenwerkingsverbanden en gemeenschappelijke ondernemingen. De massale invasie van dit continent door Boliviaanse mannen en vrouwen zal hierdoor ongetwijfeld worden afgeremd.
De industrialisering van de natuurlijke rijkdommen is een belangrijke kwestie. Zoals u weet, zijn onze natuurlijke rijkdommen door de eeuwen heen voortdurend geplunderd. En als de staat op een bepaald moment de controle over onze natuurlijke rijkdommen had, of het nu om de olie of de mineralen ging, dan kon zij de industrialisering niet doorvoeren en die natuurlijke rijkdommen hun toegevoegde waarden geven. Na de nationalisering zal het onze taak zijn de industrialisering door te voeren, samen met onze partners, of dat nu staten of ondernemingen zijn. Wij doen niet aan uitsluiten of achterstellen.
Wij zijn ervan overtuigd dat de industrialisering van onze natuurlijke rijkdommen de massale uittocht uit ons land naar andere landen in elk geval zal afremmen. Voorheen was dat naar de Verenigde Staten of Argentinië, en nu komen vele Bolivianen helaas naar Europa op zoek naar werk.
Er is één centrale kwestie die zowel voor u als voor ons een probleem is: de cocaïne en de drugshandel. Ik wil u zeggen dat cocaïnegebruik niet tot onze cultuur behoort, tot de cultuur van de oorspronkelijke inheemse volkeren. Drugshandel behoort niet tot onze cultuur. Het cocaïneprobleem is een nieuw probleem, dat men bij ons heeft geïmporteerd. De drugshandel moet daadwerkelijk en op doeltreffende wijze worden bestreden. De strijd tegen de drugshandel mag niet een instrument zijn dat voor overheersing, rekolonisatie of onderwerping gebruikt wordt. Ik betreur het dat een bepaald land in Amerika de drugshandel als instrument gebruikt om anderen te onderwerpen en ondergeschikt te maken. Ik vind wij allen de verantwoordelijkheid hebben om de drugshandel daadwerkelijk en doeltreffend te bestrijden.
Verder moet gezegd dat coca niet hetzelfde is als cocaïne. Ik heb de geschiedenis van de coca in Europa er grondig op nageslagen. De eerste landen die het cocablad industrieel gingen verwerken, waren Europese landen. Dat was in de negentiende eeuw. Amerika of de Verenigde Staten zijn nog niet lang geleden begonnen met de industriële verwerking van het cocablad. Het is toch van de zotte dat Coca-Cola gebruik mag maken van het cocablad terwijl dit verboden is voor het Andes-gebied, voor de inheemse volkeren.
Het lijkt mij belangrijk het cocablad in ere hersteld wordt, maar daarbij moet ik u wel zeggen dat ofschoon er onder mijn regering nooit sprake zal zijn van een vrije teelt van coca, de coca evenmin ooit geheel zal verdwijnen. . Gelukkig zijn wij met onze cocaproducenten in overleg over de manier waarop hun productie kan worden gerationaliseerd, en het zal u plezier doen als ik u zeg dat er in dat overleg sprake is van een klein perceel voor de cocateelt per gezin: een perceel van 40 bij 40 meter. Wij zijn ervan overtuigd dat een deel van de cocabladeren op een illegale markt terecht komt, en dat wijzen wij af.
Het beleid van uitroeiing van de coca in combinatie met financiële compensatie, en vervolgens het beleid van uitroeiing van de coca onder militaire dwang, lieten veel te wensen over op het gebied van de mensenrechten. De enige manier om die confrontatie te beperken is de boerenbeweging zelf de controle over en de rationalisering van de cocaproductie in handen te geven, en ervoor te zorgen dat de drugshandel doeltreffend bestreden wordt. Er moet controle zijn op de productie op dat kleine stuk grond van 40 bij 40 meter – heel wat mensen die zich hiermee bezighouden, zullen gelezen hebben over de zogeheten “cato”; dat betekent niet “hectare”, maar 40 bij 40 meter – en de cocaproductie moet bestemd zijn voor legaal gebruik: wat is er beter dan industrialisatie die de Mensheid dient.
Voor de drugsbestrijding kan echter niet met deze controle worden volstaan, ook de controle op degenen die de weg bereiden en de chemische componenten verschaffen, is van belang. In dat verband is het een uitstekend idee als wij gezamenlijk controle uitoefenen over het bankgeheim. De ware drugshandelaar is namelijk niet degene die op dit moment in Bolivia in de bak zit, maar — dat hebben wij in korte tijd onderzocht – degene die deals van duizenden zoniet miljoenen dollars afsluit. Die vind je niet op de weg of in een bus of vrachtwagen, met zijn zakken vol dollars. Hij maakt gebruik van particuliere banken . Om een einde te maken aan dit aspect van de drugshandel is er geen betere oplossing denkbaar dan controle uit te oefenen over de particuliere banken, over banken in het algemeen, ook al zijn het staatsbanken.
Ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om via u alle naties van Europa mijn respect en bewondering voor de Europese Unie te betonen. Wij in Bolivia willen ons ook heel graag verenigen met de volkeren van de Andes, met Latijns-Amerikanen, met Zuid-Amerikanen in het algemeen. Dat zal onze taak zijn. In dat proces zullen we ongetwijfeld behoefte hebben aan een dialoog en aan veel geduld om onze landen te verenigen.
Ik zeg dit omdat we in Bolivia besloten hebben om ons land grondig te hervormen, om af te rekenen met economische modellen die de sociale problemen niet hebben opgelost, om verandering te brengen in die koloniale staat. Ik kan u namelijk zeggen, met alle respect, dat wat we nu hebben, een koloniale staat is. Wij hebben echter geen radicale verandering of gewapende strijd voor ogen. Ik vind het heel treurig dat er in sommige buurlanden van Bolivia sprake is van een gewapende confrontatie. Een sleutelrol hierin wordt gespeeld door de zojuist genoemde politieke beweging, die voortkomt uit dat deel van de bevolking dat door de geschiedenis heen het meest geminacht, gehaat en gediscrimineerd is, namelijk de oorspronkelijke inheemse bevolking. U vraagt zich misschien af waarom ik steeds van de oorspronkelijke inheemse bevolking spreek. Uit de laatste volkstelling, van 2001, blijkt dat de bevolking voor 62,2 procent van inheemse afkomst is. Ik zou zeggen dat wij als oorspronkelijke inheemse bevolking meer dan 70 procent of bijna 80 procent van de bevolking uitmaken. Bij de stichting van Bolivia, in het jaar 1825, was 90 procent van de bevolking namelijk van inheemsafkomst , maar slechts 10 procent heeft Bolivia gesticht. Die 90 procent heeft echter wel deelgenomen aan de strijd voor de onafhankelijkheid, en nu willen wij, in een democratisch bestel, op vreedzame wijze, door Bolivia grondig te hervormen, veranderingen en een vreedzame, democratische en culturele revolutie doorvoeren, waarbij we confrontaties willen vermijden. Ik denk dat dat tot een wezenlijke verandering zal leiden, die een leven in vrede en met sociale rechtvaardigheid mogelijk zal maken.
Ik heb alle begrip voor de landen en de vele ondernemers die rechtszekerheid willen. Wij strijden allemaal voor rechtszekerheid, maar om die te bereiken is het van groot belang dat er sociale zekerheid bestaat, dat er gezondheidszorg, onderwijs, woningen en werkgelegenheid bestaan. Die zullen vooral te verwezenlijken zijn wanneer wij onze natuurlijke rijkdommen hebben teruggekregen en wanneer deze het hele Boliviaanse volk ten goede komen. Dat is de transformatie die wij willen zien op economisch en politiek gebied.
Ik ben heel erg blij ben met de steun die wij krijgen van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Gebruikmakend van mijn aanwezigheid in het kader van deze top van staatshoofden en regeringsleiders vande EU, Latijns-Amerika en de Cariben heeft de Algemeen Secretaris van de VN, Kofi Annan, mij uitgenodigd voor een kleine bijeenkomst waarop hij mij alle steun heeft toegezegd voor de constituerende vergadering, zowel op raadgevend als op economisch gebied, om deze grondige en democratische transformatie van mijn land te waarborgen.
Met het oog op deze ingrijpende verandering hoop ik dat ik kan rekenen op uw aanwezigheid, op uw ervaring. Ik ben ervan overtuigd dat Europa het symbool van de democratie is, het komt op voor de democratie en voor de rechten van de mens. Wat dit laatste punt betreft, zou ik u met klem willen vragen ons te helpen bij de bescherming van de mensenrechten in Bolivia. Bescherming van de mensenrechten betekent in Bolivia: het creëren van werkgelegenheid, gezondheidszorg en onderwijs, en het terugvorderen van onze natuurlijke rijkdommen.
Met alle respect moet gezegd dat er vroeger regeringen waren, dictaturen, die bepaalde volkeren uitmoordden. De geschiedenis van Bolivia is u allen bekend. Het waren echter ook democratische regeringen die in Bolivia slachtpartijen aanrichtten, om andere belangen te beschermen van die van de Bolivianen, en een aantal van degenen die daar verantwoordelijk voor zijn, zijn naar de Verenigde Staten gevlucht. De Boliviaanse justitie heeft officieel verzocht om de uitlevering van deze mensen die Bolivia hebben vernederd, en ik zou u om uw steun willen vragen om ervoor te zorgen dat deze mensen die de economische en de mensenrechten van de Bolivianen zo ernstig hebben geschonden, door de Boliviaanse justitie worden veroordeeld, zoals Gonzalo Sánchez de Lozada en Sánchez Berzaín, die heel veel mensen in mijn land vermoord hebben en van wie wij willen dat zij aan de Boliviaanse rechtspraak worden onderworpen.
Met dit veranderingsproces streven we niet alleen naar politieke interactie en begrip tussen de landen onderling, maar ook naar integratie, door mijn land met een wegennet uit te rusten. Bolivia, dat in het hart van Zuid-Amerika ligt, heeft als gevolg van een historische onrechtvaardigheid geen toegang tot de zee. Met mijn regering kunnen we de structurering van het wegennet aanpakken. We hebben alleen een verbinding met Peru, maar we hebben geen geasfalteerde weg die ons met Chili verbindt, noch een met Argentinië via Potosí of Tarija, en evenmin met Brazilië. Overigens heb ik alle respect voor mijn collega, de president van Brazilië. Het is niet waar dat we een conflict hebben, zoals sommige media suggereren. We hebben een strategisch verbond met de regering van Brazilië. Voor mij is president Lula, een voormalig vakbondsleider, een grote broer die mij begeleidt. Ook hier, in Europa, zouden wij graag enige begeleiding krijgen. Ik zei u zonet dat wij niemand uitsluiten, dat wij anderen juist opnemen. Ik wil graag van u leren, en wel voornamelijk hoe we oplossingen kunnen vinden in het kader van ons streven naar evenwicht, rechtvaardigheid en gelijkheid.
Dat is mijn grote wens, en daarvoor strijden wij. We hebben hiervoor nu kans, met onze regering, een regering van het volk, een inheemse regering, en met de steun van vele Boliviaanse intellectuele organisaties en zelfs ondernemingen – de middenklasse. Ik heb de afgelopen tijd de ervaring dat kennissen, stadsgenoten, mij twee dingen zeggen: “Ik ben niet van inheemse afkomst, maar ik ben nu wel voor de inheemse doelstellingen”. Ze zeggen: “De vroegere regeringen brachten ons tot tranen van ellende, maar de huidige regering brengt ons tot tranen van ontroering, ze geeft ons een gevoel van waardigheid, een gevoel van soevereiniteit, onderling respect, en bovenal een gevoel dat we onze natuurlijke rijkdommen terugkrijgen”.
Ik kan u dan ook zeggen, geachte leden van het Europees Parlement, dat ik, via u, een strategisch verbond in stand wil houdenten behoeve van het leven, van de mensheid. Zoals gezegd, is de cultuur van de inheemse volkeren niet gericht op uitsluiting of marginalisering, maar op solidariteit en wederkerigheid, niet alleen in het menselijk verkeer maar ook in de harmonische omgang  met Moeder Aarde. Het baart ons ernstig zorgen dat het westerse industrialisatiemodel onze planeet aarde aantast, onze Moeder Aarde, . Als we deze vorm van industrialisatie niet veranderen, zullen we ongetwijfeld binnen afzienbare tijd allemaal, niet alleen u of wij maar wij allemaal, problemen krijgen met de instandhouding van het leven. Ik denk dat het belangrijk is om initiatieven en voorstellen van andere volkeren over te nemen die gericht zijn op de bescherming en de overleving van de Mensheid, en dat zal vooral mogelijk zijn als we Moeder Aarde respecteren en in harmonie met haar leven.
Deze belangrijke bijdragen kunnen wij leveren op grond van onze manier van leven. Die is gebaseerd op onze natuurlijke organisatievormen – of dat nu vakbonden, gemeenschappen of raden van ouderen zijn – , die steeds in overleg zijn en oplossingen voorstellen. Ik heb geleerd dat het er niet om gaat dat je programma’s of beleidsvormen oplegt, maar dat je die voorstellen en programma’s overneemt, s ten behoeve van de samenleving..
In dit veranderingsproces is het ook van echt groot belang op welke wijze er in Bolivia geparticipeerd wordt. Dat moet niet geschieden via onderschikking of onderwerping – een krant omschreef ons als “marionetten” – maar op horizontale wijze, waarbij onze beginselen en onze ervaringen gedeeld worden. Wij hopen dat dit beknopte betoog in het Europees Parlement op de een of andere manier vruchten zal dragen.We willen af van het beeld van een bedelstaat.
Gewoonlijk hebben Boliviaanse regeringen zich tot het buitenland gericht om hulp te vragen, ze gingen bedelen om steun voor de nationale algemene begroting . Daar willen wij een eind aan maken. Ik weet zeker dat door we door vergroting van het exportvolume en verbetering van de prijs – zodat we een redelijke prijs krijgen, chantage of het opleggen van prijzen zijn niet ons doel – en dat we door het terugvorderen van onze natuurlijke rijkdommen korte metten zullen kunnen maken met die bedelstaat. Ik betreur het buitengewoon dat wij een bedelstaat zijn, en wij zouden nu, in dit nieuwe millenium, samen met u de geschiedenis willen herzien en op die manier een oplossing vinden voor die sociale en culturele problemen.
Namens het Boliviaanse volk, en in het bijzonder namens de beweging van oorspronkelijke inheemse volkeren, moet ik u zeggen dat wij op zoek zijn naar strategische bondgenoten om het leven op aarde te beschermen. We willen een einde maken aan die haat, aan dat racisme, aan die verachting. Wij maken deel uit van een cultuur die anderen opneemt, niet uitsluit, ook al zijn wij zelf wel uitgesloten, en toen ik hoorde dat ik was uitgenodigd door het Europees Parlement, vervulde dat mij echt met trots en blijdschap . En zo wil ik dat ook u zich trots voelt op de oorspronkelijke inheemse bevolking, die het levenbeschermt.
Voor mij was dit een eer en een nieuwe ervaring, ook al spelen de zenuwen mij in het begin altijd parten – waarvoor mijn excuses – maar ik hoop van ganser harte en met alle respect dat ik zal kunnen rekenen op uw steun om het leven te beschermen en verbetering te brengen in de sociale en de culturele situatie van mijn land.
Ik dank u zeer.
De Voorzitter.
   – Mijnheer de president van de Republiek Bolivia, wij danken u zeer voor uw woorden, woorden met inhoud, die recht uit uw hart kwamen en die de afgevaardigden hebben ontvangen met het applaus dat u zonet gekregen heeft.
Mijnheer de president, als democratisch gekozen vertegenwoordiger van uw volk heeft u de steun van uw burgers gekregen, en u wordt door de beste bedoelingen geleid om hun aller voorspoed te bereiken.
Ik hoop dat Bolivia en Europa een samenwerkingsrelatie zullen kunnen onderhouden die ons, met eerbiediging van de beginselen van het recht, de gelegenheid geeft om bij te dragen aan de opbouw van een toekomst van gezamenlijke vooruitgang.
Dank u zeer, mijnheer de president.

De Voorzitter.
   Aan de orde zijn de opmerkingen van één minuut over kwesties van politiek belang. 
Vytautas Landsbergis (PPE-DE ).
   — Mijnheer de Voorzitter, landen die beschikken over energiebronnen — zoals Rusland en Bolivia, enzovoorts — en die landen met een vrijemarkteconomie naar hun poppen willen laten dansen en de wet willen voorschrijven, zorgen voor een hoop nieuwe spanning. Als Europa qua energie en politiek onafhankelijk van Rusland wil blijven en niet in de misleidende taal over onderlinge afhankelijkheid en dergelijke trapt, moet de EU snel werk maken van de diversificatie van alternatieve bronnen en de diverse alternatieven beschermen.
Europa als regio in een kerngebied voor energie — dat is waar het Kremlin van droomt. Willen we dat? Wat het Kremlin nog mooier zou vinden is een nieuwe unie ter vervanging van de oude Europese Unie: een gasunie van Rusland en Europa opgebouwd rond de as Moskou-Berlijn. In een toespraak over de toestand van het land bracht de Russische president onlangs in enigszins bedekte termen een dergelijke visie naar voren. Willen we dat? 
Maria Badia i Cutchet (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, een paar dagen geleden heeft het Bureau van dit Parlement het gebruik van het Catalaans en van de semi-officiële talen in Spanje verworpen voor de communicatie tussen de burgers en deze instelling, die het dichtst bij hun belangen zou moeten staan en die het beste zou moeten vertegenwoordigen.
Het voorstel van de Spaanse regering is in andere Europese instellingen al ingevoerd: in de Raad, in de Commissie en in het Comité van de Regio’s, en het levert daar geen enkel probleem op.
Het voorstel brengt voor het Parlement geen kosten met zich mee, en natuurlijk gaat het evenmin ten koste van de invoering van de overige officiële talen van de negen lidstaten. Feitelijk is het een initiatief waarmee de afstand tussen de burgers en de Europese instellingen kan worden verkleind.
Zo is een van de grootste vakbonden in Spanje, de UGT, een campagne begonnen om steun voor dit initiatief te vergaren, vanuit de opvatting dat dit de sociale cohesie ten goede zou komen. Als pleitbezorger van de culturele diversiteit mag en moet het Europees Parlement niet de enige instelling zijn die geen uitvoering geeft aan dit recht van meer dan twaalf miljoen burgers.
U weet toch wel dat het Catalaans de op drie na meest gebezigde taal is op het door de Commissie ingestelde discussieforum over de toekomst van Europa?
Ik verzoek u dringend om dit verzoek weer vlot te trekken in het Bureau, omdat het bevorderlijk is voor de toenadering van de burgers tot Europa en alle burgers in het algemeen ten goede komt. 
Eugenijus Gentvilas (ALDE ). –
   Het doet mij genoegen dat de Europese Unie de juiste stappen neemt in de strijd tegen het dictatorschap van Loekasjenko, omdat we, als Europeanen, geen steun mogen geven aan dit dictatorschap in het hart van het continent.
Ik heb hier echter een lijst van steden uit verschillende landen en regio’s in de Europese Unie die samenwerkingsverbanden en bijna broederlijke betrekkingen onderhouden met diverse Wit-Russische steden en regio’s. En zoals we weten zitten er in het bestuur van de Wit-Russische steden veel loyale dienaren van het regime van Loekasjenko, mensen die het dictatorschap steunen.
Daarom moeten wij, als leden van het Europees Parlement, er bij de stadsbesturen van steden in de Europese Unie op aandringen dat zij de officiële betrekkingen met dienaren van het regime van Loekasjenko opschorten. Er bestaat geen twijfel over dat onze Europese steden banden met Wit-Russische steden moeten onderhouden als het gaat om cultuur, sport en onderwijs.
Maar onze stadsbesturen, de stadsbesturen van steden van de Europese Unie, moeten niet het dictatorschap van Loekasjenko legitimeren en erkennen door betrekkingen te onderhouden met officiële dienaren van het regime.
Naar mijn mening moeten we op een of andere manier een beslissing nemen of een standpunt formuleren over dit punt. 
Milan Horáček (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de situatie van politieke gevangenen in Rusland is zeer slecht. Het concrete geval van Michail Chodorkovsky toont aan dat gevangenen op verschillende manieren lichamelijk en geestelijk murw gemaakt worden. Terwijl de zwaar zieke Platon Lebedjev boven de poolcirkel onvoldoende medische zorg krijgt, werd Chodorkovsky ’s nachts in zijn cel aangevallen. Een duidelijke verklaring voor dit voorval werd niet gegeven. Het is onbegrijpelijk hoe zoiets mogelijk is, als de gevangenen onder permanente bewaking staan. Dit voorval is een bevestiging van de wantoestanden in Russische gevangenissen.
Het Russische voorzitterschap van de Raad van Europa biedt gelegenheid zich tot Rusland te wenden en de regering op te roepen om toe te stemmen in een medisch onderzoek van Chodorkovsky en Lebedjev, dat hun tot nu toe geweigerd werd. Ik roep de Raad en de Commissie op invloed uit te oefenen op Rusland, zodat de mensenrechten in de gevangenissen gerespecteerd worden. 
Bairbre de Brún (GUE/NGL ).
Mijnheer de Voorzitter, in Belfast is vandaag de Noord-Ierse Assemblee weer bijeengekomen. De Assemblee en het medebevoegde dagelijks bestuur waren in 2002 door de Britse regering opgeheven. Sinn Féin wil dat regionale ministers regionale besluiten nemen. Nu maken Britse ministers alle beleidsbeslissingen in Noord-Ierland, maar die hoeven geen rekenschap af te leggen aan de kiezers daar.
Het wordt tijd dat de Democratic Unionist Party van Ian Paisley samen met de rest van ons, op basis van gelijkheid, een nieuwe weg inslaat en dat we de Noord-Ierse Assemblee en het medebevoegde dagelijks bestuur volledig in ere herstellen.
De recente sektarische moord op de katholieke tiener Michael McIlveen toont aan dat er nog veel moet veranderen in onze samenleving. De voortdurende steun op Europees niveau is daarbij nodig. 
Georgios Karatzaferis (IND/DEM ).
   — Mijnheer de Voorzitter, exact 61 jaar geleden kwam een eind aan de barbarij van Hitler tegen de Europeanen en de joden. Maar het is ook 87 jaar geleden dat Kemal Atatürk een barbaarse genocide heeft gepleegd op de Pontische Grieken. Op 19 mei 1919 viel hij stad binnen en slachtte er 490 000 mensen af. De Zwarte Zee kleurde rood van het bloed. Waarnemers verklaarden dat vele pleinen bezaaid waren met hoofden van onschuldige slachtoffers. Er is wel een verschil. Het Duitsland na Hitler heeft zich verontschuldigd. Dat heeft Turkije nooit gedaan. Niet voor de genocide op de Pontiërs, noch voor die op de Armeniërs. Integendeel, onlangs nog bedreigde Turkije het Franse parlement vanwege zijn erkenning van de genocide op de Armeniërs en drie dagen geleden heeft de heer Erdogan in Wenen de Griekse premier in verlegenheid gebracht, omdat wij de genocide op de Pontische Grieken willen erkennen.
Volkeren die de geschiedenis vergeten, maken alles opnieuw mee. Ik wil dus dat het Europees Parlement een initiatief neemt om de herinnering aan de genocide op de Pontische Grieken levend te houden. 
Zdzisław Zbigniew Podkański (UEN ). –
   Mijnheer de Voorzitter, woensdag jongstleden hebben wij het treurige bericht ontvangen van het overlijden van onze collega Rolandas Pavilionis. Ik heb recent met hem samengewerkt in de cultuurcommissie, waarvan hij lid was als coordinator van de fractie van de Unie van Europese Naties. Wij zullen ons allemaal zijn inzet en toewijding aan de cultuur herinneren, evenals de openheid en levenslust, waarmee hij zijn collega’s tegemoet trad. Zijn overlijden is een groot verlies. Namens de collega’s van de UEN-fractie en eveneens namens alle Poolse leden van dit parlement, wil ik mijn medeleven betuigen aan zijn nabestaanden. 
Ryszard Czarnecki (NI ). –
   Mijnheer de Voorzitter, vorige week was het 61 jaar geleden dat de Tweede Wereldoorlog is beëindigd. Deze oorlog, de meest tragische uit de menselijke geschiedenis, moeten we herdenken. We moeten gezamenlijk bouwen aan de toekomst van Europa, maar het fundament van die toekomst moet een eerbetoon zijn aan de gevallenen en de slachtoffers, en daarom moeten we deze pijnlijke les uit onze geschiedenis levend houden.
Ik zeg dit als Pool, in het besef dat de Tweede Wereldoorlog de levens geeist heeft van zes miljoen Poolse burgers, van Poolse en joodse origine. We moeten hen met het diepste respect gedenken, net als de vele andere slachtoffers van deze ramp uit de geschiedenis.
In Europa staan we voor vele uitdagingen, maar er heerst vrede. Dit vreedzame Europa hebben we samen tot stand gebracht, maar daarom juist moeten we de herinnering levend houden aan diegenen, die het geluk en de vrede niet hebben mogen meemaken. Heel Europa moet zich verbonden voelen in hun nagedachtenis. 
Mairead McGuinness (PPE-DE ).
   — Mijnheer de Voorzitter, we hebben in Ierland vorige week kunnen kijken naar de verschrikkingen van mensenhandel toen de RTE een programma uitzond over jonge vrouwen uit Roemenië die de EU, en met name Ierland, werden binnengesmokkeld.
In het programma kwam naar voren dat Ierland een van de weinige landen is die er niet in zijn geslaagd om diverse EU-richtlijnen over de bestrijding van mensenhandel ten uitvoer te leggen. Er moet op gewezen worden dat de mensenhandel een grensoverschrijdende activiteit is en dus geen grenzen kent. Alle Europese landen dienen alle richtlijnen zoals voorgeschreven ten uitvoer te leggen. Ik verzoek de Ierse minster van Financiën dat te doen, want mensenhandel is een grof schandaal. De reikwijdte ervan neemt toe en de mensenhandel treft met name jonge meisjes en vrouwen.
Het was schandelijk om te zien dat Ierland een van de landen was die de voorgeschreven richtlijnen niet ten uitvoer legt en ik hoop dat onze regering daar iets aan gaat doen en de richtlijnen onmiddellijk ten uitvoer legt. 
Katerina Batzeli (PSE ).
   — Mijnheer de Voorzitter, in een studie die op 8 mei is gepubliceerd, onthult de NGO “Save the children” dat minderjarige kinderen ten prooi vallen aan seksuele exploitatie in de vluchtelingenkampen van Liberia. De daders zijn onder andere leden van humanitaire organisaties en soldaten van multinationale vredestroepen.
Het Europees Parlement moet allereerst officieel worden geïnformeerd door de VN over de omvang van deze tragische gebeurtenissen, die een smet werpen op het begrip humanitaire hulp. Het Parlement moet het gedrag van deze soldaten zowel politiek als juridisch veroordelen, omdat uit het verslag blijkt dat zij de psychologie en het gedrag van huurlingen hebben aangenomen. Het gaat om gedrag dat mijlenver verwijderd is van elke notie van humanitaire onbaatzuchtige hulp.
Tegelijk moeten de regeringen en ook de Commissie initiatieven nemen, zodat wij deze kinderen ten minste het minimale humanitaire recht op brood en water kunnen garanderen zonder dat zij er hun lichaam en ziel voor moeten verkopen. 
Diana Wallis (ALDE ).
   — Mijnheer de Voorzitter, ik zou de aanwezigen willen vragen om zich eens in te denken dat ze als achttienjarige in een ander land op vakantie zijn. Je neemt een taxi en dat ritje loopt uit op een nachtmerrie. Er zijn geen getuigen, maar de taxichauffeur komt om het leven en jij wordt afgevoerd naar het dichtstbijzijnde politiebureau. Je vertelt dat hij een pistool op je richtte en dat je uit zelfverdediging handelde. Er komt een rechtzaak van die achttien jaar duurt. Je zit achttien jaar in de gevangenis, ver weg van je familie, en moet een zwalkend juridisch proces doorstaan waarbij je het ene moment ter dood wordt veroordeeld en het volgende moment onschuldig wordt verklaard. Dat gaat zo maar door tot alle mogelijkheden van beroep zijn uitgeput en je tenslotte voor de tweede keer ter dood wordt veroordeeld. Achttien jaar — de helft van je leven — in de gevangenis, een deel van de tijd in de dodencel, is wel straf genoeg.
Dat is het afgrijselijke verhaal van Mirza Tahir Hussain uit mijn kiesdistrict, wiens doodvonnis volgende maand zal worden voltrokken..
Mijnheer de Voorzitter, als dit Parlement, met zijn lange geschiedenis van verzet tegen de doodstraf, hier iets tegen kan ondernemen, verzoek ik u dringend om dat te doen en de president van Pakistan een brief te schrijven waarin u om clementie vraagt. 
Erik Meijer (GUE/NGL ). –
   Voorzitter, sinds twee weken besteedt de Nederlandse pers aandacht aan de kwetsbare positie van mevrouw Kroes, lid van de Europese Commissie. In 2004 is zij door dit Parlement ondervraagd. Daarbij ging het vooral over een aantal van haar zakelijke contacten met ondernemers die proberen hun winsten te verhogen door zich niet aan de wet te houden of door welbewust in te gaan tegen het algemeen belang. Mevrouw Kroes heeft toen geantwoord dat zij had geleerd van haar vroegere fouten. Voorafgaand aan haar eventuele benoeming zou zij al haar zakelijke belangen en betrekkingen reeds hebben beëindigd. Mede door deze toezegging was zij voor een meerderheid van het Parlement uiteindelijk een aanvaardbare kandidaat.
Inmiddels is gebleken dat zij tot in 2006 afhankelijk was van een garantie voor verliesgevende kantoorgebouwen ter waarde van 7 miljoen euro die zij in twee Nederlandse steden in eigendom had. De garantie op deze kantoorgebouwen, en zoals later bleek, ook op haar privé-woning is verstrekt door iemand die nu opnieuw is aangehouden als het mogelijke financiële brein achter een zeer gewelddadig misdaadsyndicaat dat moorden op zijn geweten heeft.
Voorzitter, hoe wordt het Parlement hierover geïnformeerd en hoe kan dit Parlement zich uitspreken over de risico's en de gevolgen? 
Urszula Krupa (IND/DEM ). –
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil een beroep doen op alle leden van het Europees Parlement, met name op de heer Poettering, maar ook op andere prominente leden en op diegenen, die zich bedienen van mediaterreur in de massamedia, om te stoppen met hun manipulatie, chantage en pressie jegens de in democratische verkiezingen verkozen Poolse regering.
Solidariteit in energiekwesties wordt opgevat als afhankelijkheid en onderdanigheid, en landen worden gedwongen de ontwerp-Grondwet goed te keuren. Dit beschouwen wij als economische en politieke terreur, die de Polen nog maar al te goed kennen uit de tijd van de sovjetbezetting. In Polen hebben wij gelukkig nog geen schijndemocratie, zoals we wel zien bij stemmingen in het Europees Parlement.
Wij eisen naleving van het Handvest van de economische rechten en plichten van staten, dat in 1974 door de VN werd goedgekeurd. Artikel 1 van dit handvest luidt: „Elk land heeft het soevereine en onvervreemdbare recht om zijn eigen politiek, maatschappelijk en cultureel stelsel te kiezen, overeenkomstig de wil van het volk, zonder enige vorm van inmenging, dwang of bedreiging van buitenaf.” 
Carlos José Iturgaiz Angulo (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, op 22 februari jongstleden is in Madrid een demonstratie gehouden ter ondersteuning van de slachtoffers van het terrorisme, die ook werd bezocht door de toenmalige minister van Defensie, die door vele demonstranten werd uitgejouwd.
Deze minister gaf te kennen dat hij tijdens de demonstratie was aangevallen, en als gevolg daarvan werden twee militante leden van de Spaanse partij Partido Popular gearresteerd door verantwoordelijken van de Nationale Politie, ook al bestonden er geen bewijzen tegen hen. Politieke bevelen, die waren er wel, ja.
Deze arrestaties waren onwettig omdat de constitutionele rechten hiermee geschonden werden, en daarom hebben de rechters drie verantwoordelijken van de politie tot gevangenisstraffen veroordeeld wegens een onwettige arrestatie, een misdrijf dat, zoals in het vonnis gesteld wordt, een ongegronde, willekeurige, misplaatste en onwettige arrestatie betrof.
Toen deze feiten plaatsvonden, heeft de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken, de heer Alonso, die nog steeds verantwoordelijke functies bekleedt binnen de socialistische regering van mijn land, in de Tweede Kamer zijn steun uitgesproken voor het optreden van de politie die onder zijn bevel stond en waaraan hij de leiding gaf. Dat wil zeggen dat hij zijn steun gaf aan een aanslag op de Spaanse democratie, want dat is waar de arrestatie van deze leden van de Partido Popular, zonder enig bewijs, op neerkomt. Thans wast deze minister zijn handen in onschuld, in plaats van de verantwoordelijkheid op zich te nemen, verschuilt hij zich achter het ontslag van een tweederangs politieke figuur.
Daarom stellen wij dit geval vandaag in het Europees Parlement aan de kaak, en mijn fractie kondigt hierbij aan dat wij de Commissie en de Raad vragen zullen stellen over deze zaak, die de reputatie van een lidstaatvan de Europese Unie door het slijk haalt.. 
Magda Kósáné Kovács (PSE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, op 1 mei was het twee jaar geleden dat de grootste uitbreiding in de geschiedenis van de Europese Unie plaatvond. In haar laatste mededeling beklemtoont de Commissie dat de toetreding heeft gezorgd voor economische perspectief en meer middelen voor de nieuwe lidstaten, en voor nieuwe impulsen en een grotere markt voor de oude lidstaten. Ondanks de angst die daarvoor bestond, is er geen sprake geweest van sociale dumping en zijn de lonen en sociale uitkeringen in West-Europa niet gedaald.
Laten we daarom een eind maken aan het aanvankelijke wantrouwen tussen de twee kampen, en laten we de Europese burgers duidelijk maken wat het werkelijke effect van de toetreding is, omdat in onze globaliserende wereld noch de nieuwe, noch de oude lidstaten enige kans hebben om de concurrentie te kunnen volhouden zonder de Europese Unie.
De eerste tekenen van samenwerking zonder elkaar te wantrouwen zijn al zichtbaar in de compromissen die zijn bereikt bij de behandeling van de dienstenrichtlijn en de financiële vooruitzichten. We moeten onze krachten bundelen om de herstructurering en de hervorming van het besluitvormingsproces van de Europese Unie te versnellen, want het is mogelijk om een Grondwettelijk Verdrag aan te nemen, en dat moet ook gebeuren. Ik wens ons allen toe dat we voor ons werk vertrouwen en moed putten uit de tweede verjaardag van de laatste uitbreiding. 
Martine Roure (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, vandaag ontvangt de stad Straatsburg de , vrouwen uit Algerije, Marokko en Tunesië die zijn gekomen om vrouwen uit hun landen die in Europa wonen te ontmoeten. Zij willen getuigenis afleggen van hun lange strijd voor hun rechten en van de ontwikkeling die in hun landen hebben plaatsgehad: het recht om het huis uit te gaan en te werken en om hun kinderen op te voeden.
Deze vrouwen zijn naar Straatsburg, de zetel van het Europees Parlement, gekomen om ons te vragen hun werk te steunen door hier, in Europa, op te treden tegen pogingen het obscurantisme terug te brengen waarvan zij in hun eigen landen, maar ook hier, het slachtoffer kunnen worden.
Op de tribunes van ons Parlement heeft een delegatie plaatsgenomen van moedige vrouwen. Ik zou u erkentelijk zijn als u hen hartelijk zou willen ontvangen en hun uw steun zou willen betuigen, bijvoorbeeld op de Place Broglie in Straatsburg, een van de plaatsen waar zij hun manifestatie houden.
Dank u wel, mijnheer de Voorzitter, beste collega's.
De Voorzitter.
   – Ik dank u, mevrouw Roure, en ik dank onze gasten. 
Brian Crowley (UEN ).
   — Mijnheer de Voorzitter, ik zou de Raad en de Commissie willen vragen om nog eens te kijken naar de situatie rond de suikerwetgeving in de Europese Unie. Ze zouden nu met name moeten overwegen om flexibel om te gaan met de compensatiebetalingen aan suikerbiettelers en suikerproducenten die hun middel van bestaan kwijt zijn, en deze middelen eerder te gebruiken om het verbouwen van gewassen voor alternatieve energie en alternatieve brandstof te stimuleren.
Om dit te doen moet de Commissie besluiten om compensatie toe te kennen voor nieuwe verwerkingsmethoden zonder de in veel lidstaten aanwezige structuur van de productiecapaciteit voor deze alternatieve brandstoffen weg te nemen. Dat kan helpen om de afhankelijkheid van olie te elimineren of verkleinen. Het kan ook bijdragen tot een schoner milieu en bovenal stelt het veel boeren in de Europese Unie in staat om een waardevol gewas te verbouwen, waaraan ze in de toekomst economische zekerheid kunnen ontlenen. 
Pedro Guerreiro (GUE/NGL ). –
   De vorige week heeft het zogeheten Kwartet voor het Midden-Oosten, waar de Europese Unie deel van uitmaakt, besloten een tijdelijk internationaal mechanisme voor humanitaire hulpverlening aan het Palestijnse volk in het leven te roepen. Dat besluit volgt na maatregelen om de Palestijnse Autoriteit te isoleren, waarbij de Verenigde Staten het voortouw hebben genomen. Zo is de financiële steun voor het functioneren van de Autoriteit opgeschort. Gezien de Israëlische bezetting en onderdrukking heeft dat besluit zowel de bevordering van de ineenstorting van de Palestijnse autoriteit – openbare voorzieningen als onderwijs en gezondheidszorg vormen daar voorbeelden van – als de verslechtering van de al ellendige levensomstandigheden van het Palestijnse volk tot objectief gevolg. Voor die laatste ontwikkeling hebben ook de Verenigde Naties trouwens al de noodklok geluid.
Deze niet te rechtvaardigen straf voor het Palestijnse volk wordt juist voltrokken op het moment dat de Israëlische regering – na het niet-nakomen van alle eerder afgesloten overeenkomsten – volhardt in het schenden van het internationale recht, het niet naleven van de resoluties van de Verenigde Naties, de militaire bezetting en het verder bouwen aan de muur en met nieuwe dreigementen komt om de kolonisten op de Westelijke Jordaanoever te hergroeperen.
Mijnheer de Voorzitter, aan deze ware sancties moet een einde komen en er dienen politieke initiatieven genomen te worden om de internationale legaliteit en de resoluties van de Verenigde Naties te eerbiedigen. 
Thomas Wise (IND/DEM ).
   — Mijnheer de Voorzitter, om ieder dorp en iedere stad in Engeland is een lijn getrokken in verband met het ruimtelijk beleid. Die lijn geeft aan dat het dorp of de stad gedefinieerd is. We zien nu echter dat de traditionele gemeenschappen onderhevig zijn aan erosie en dat ons landschap wordt verwoest doordat er geen verstandig en lokaal aanvaardbaar ruimtelijk beleid is. U mag driemaal raden wie daar verantwoordelijk voor zijn: de regionale assemblees die rechtstreeks onder de verantwoordelijkheid van Brussel vallen. Is dat vreemd? Helemaal niet, als je nagaat dat ruimtelijke ordening en projecten niet meer worden besproken met de mensen die ermee worden geconfronteerd.
Om de kostbare groene long van Engeland te beschermen en een einde te maken aan de overontwikkeling en de samenvoeging van steden, moeten we deze ongewenste en ondemocratische assemblees afschaffen en ruimtelijke ordening terugbrengen naar de gemeentehuizen, waar ruimtelijke kwesties vroeger altijd werden behandeld. Alleen als we dat doen, krijgt onze groene long de bescherming en het respect die ze verdient. 
Alexander Stubb (PPE-DE ).
   — Mijnheer de Voorzitter, ik wil even stilstaan bij wat mevrouw Krupa — jammer genoeg is ze inmiddels vertrokken — zojuist zei. Ik ben het niet mee eens met de vergelijking die ze maakt tussen de Europese Unie en de Sovjet Unie. Ik moet zeggen dat het geen eerlijke vergelijking is. Ik zal een kleine anekdote uit de doeken doen. De heer Prodi, de vorige voorzitter van de Commissie, was in Estland voordat het land toetrad tot de Europese Unie. Iemand vroeg hem waarom Estland lid van de Europese Unie zou moeten worden, want de EU was net zoiets als de Sovjet Unie. Hij dacht een ogenblik na en zei toen dat daar wel iets in zat, maar dat hij zich niet precies meer kon herinneren wanneer Estland het lidmaatschap van de Sovjet Unie had aangevraagd. Ik denk dat mevrouw Krupa dat altijd in haar achterhoofd moet houden als ze stilstaat bij de rol van Polen in de Europese Unie: Polen is lid van de EU omdat het belang heeft bij het lidmaatschap, dat via een democratisch proces tot stand is gekomen. 
Antolín Sánchez Presedo (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het Galicisch is een van de oudste Romaanse talen, die vele eeuwen lang zonder bescherming van instellingen heeft overleefd omdat de inwoners van het betrokken taalgebied dat wilden, tot dat de Spaanse democratie het officiële karakter van het Galicisch en het recht van de burgers om het te gebruiken, heeft erkend.
Daarom betreur ik het besluit van het Bureau om een einde te maken aan het beperkte gebruik van deze taal in de betrekkingen van het Parlement met de burgers. Ik vind het jammer dat het Bureau hiermee ingaat tegen het besluit van andere communautaire instellingen, waarmee het de democratische coherentie geweld aandoet. Het is een onjuist en onevenwichtig besluit, en daarom verzoek ik het Bureau het in heroverweging te nemen.
In deze vergaderperiode, aanstaande woensdag, zal de Dag van de Galicische literatuur worden gehouden. Ik ben op de hoogte van de activiteiten van de Voorzitter op dit gebied, en daarom verzoek ik hem zijn steun uit te spreken voor deze dag, waarop de Europese dimensie van het Galicisch en zijn bijdrage aan de culturele rijkdom en verscheidenheid van de Unie zullen worden erkend. 
Arūnas Degutis (ALDE ). –
   Morgen verwachten we het convergentieverslag van de Europese Commissie over Litouwen. Ik hoop dat hierin zal worden erkend dat Litouwen grote vooruitgang heeft geboekt op economisch gebied en voldoet aan veel van de criteria van het Verdrag van Maastricht.
De toetreding van Litouwen tot de eurozone mag geen vertraging oplopen als gevolg van een lichte afwijking van de norm voor inflatie, omdat, volgens het Verdrag betreffende de Europese Unie, de inflatiecriteria vrij ruim geïnterpreteerd kunnen worden.
Litouwen heeft geen kunstgrepen uitgehaald om de inflatie lager te laten uitvallen, en het iets hogere inflatiecijfer wordt veroorzaakt door de wereldwijde stijging van de energiekosten. Ik vind dat Litouwen kan worden toegelaten tot de eurozone op grond van economische argumenten, gezien ook de snelle economische groei.
Ik durf zelfs te stellen dat deze onduidelijkheid over de toepassing van de criteria van Maastricht een kwestie van politiek belang is en op de agenda moet komen te staan van de EU-top van juni. 
Kyriacos Triantaphyllides (GUE/NGL ).
   — Mijnheer de Voorzitter, de bezinningsperiode loopt af in 2007 en ik vermoed dat dit de reden is waarom de Commissievoorzitter, de heer Barroso, vorige week het standpunt van de Commissie heeft uiteengezet.
Ik betreur dat de Europese Commissie de Europese Grondwet opnieuw ter sprake brengt, zonder dat hierover op Europees niveau enig overleg is gevoerd met de burgers. Tijdens dezelfde uiteenzetting heeft de heer Barroso ook gesproken over een agenda voor de burgers, over meer solidariteit tussen de burgers in de toekomst. Ik vraag me af met welke maatregelen die solidariteit moet worden versterkt. Met de globalisering, de strategie van Lissabon of met liberaliseringen?
Tot slot hebben wij als Europese instelling de plicht om voor de einddatum 2007 hier in het Europees Parlement ten minste een zitting te wijden aan dit uiterst gewichtige onderwerp. 
Marie Panayotopoulos-Cassiotou (PPE-DE ).
   — Mijnheer de Voorzitter, in het proces om nieuwe belangstelling te wekken voor het ratificeren van een Europees Grondwettelijk Verdrag, zou het wellicht nuttig zijn de tekst te corrigeren, zodat die tekst instellingen zou steunen die steeds het specifieke karakter van de Europese cultuur, maar ook van de Europese economie hebben gevormd en geschraagd.
Vandaag vieren wij de Internationale Dag van het Gezin en stellen wij vast dat de grote meerderheid van de Europese mannen en vrouwen gezinnen blijft vormen, het gezin blijft koesteren en in het gezin steun blijft vinden. We moeten ons niet op sleeptouw laten nemen door de minderheden. Uiteraard moet gezinsbeleid een zaak van de lidstaten blijven, maar het opnemen van de gezinsdimensie in de verschillende beleidsvormen van de Gemeenschap zal de sociale samenhang en het concurrentievermogen bevorderen en de sociaal-economische problemen zoals werkloosheid, armoede en verminderde productiviteit verminderen.
Met de gelijkheid tussen man en vrouw, met de rechten van het kind, moeten ook de moeilijkheden worden erkend die elk gezin ondervindt bij zijn ontstaan en tijdens zijn ontwikkeling. Dat zijn namelijk de hoofdoorzaken van het demografische probleem van Europa.
Om het Europees Grondwettelijk Verdrag voor alle Europese burgers aanvaardbaar te maken, moet men belang hechten aan het gezin en aan de traditionele Europee waarden. 
Karin Scheele (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou het willen hebben over de mensenrechtensituatie in Roemenië en in het bijzonder over yogaschool MISA en het visum voor de oprichter daarvan, Gregorian Bivolaru.
Op 21 oktober 2005 heeft het Zweedse hooggerechtshof besloten om Gregorian Bivolaru, oprichter van de yogaschool MISA, niet aan de Roemeense autoriteiten uit te leveren, omdat hij op grond van zijn overtuiging in Roemenië niet op een eerlijk proces kon rekenen. In december van dat jaar is hem ook politiek asiel verleend. In Roemenië loopt het proces tegen 39 personen uit de kring rond yogaschool MISA nog altijd. Vrijheid van godsdienst en een onafhankelijke rechtspraak zijn grondslagen van de Europese Unie en basisvoorwaarden voor toetreding van Roemenië in 2007. Morgen staat de toetreding van Roemenië en Bulgarije op de agenda. Het lijkt mij van belang dat dit Huis nauwlettend toeziet op de mensenrechtensituatie in de huidige maar ook in de toekomstige lidstaten. 
Hélène Flautre (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou een voorstel willen indienen met betrekking tot de mensenrechtensituatie in Tunesië. Die is nog altijd buitengewoon zorgwekkend, zoals de Voorzitter van het Europees Parlement afgelopen week nog heeft benadrukt.
Afgelopen week hebben agenten van de politieke politie grof geweld gebruikt tegen meerdere advocaten in het , dat nog steeds door hun confraters wordt bezet uit protest tegen het in de overeenkomsten tussen de Europese Commissie en Tunesië opgenomen voorstel een opleidingsinstituut voor advocaten op te richten. Het voorstel is er namelijk systematisch op gericht de opleiding van advocaten onder controle te stellen, overgeleverd aan de willekeur van de politieke machthebbers en meer in het bijzonder het ministerie van justitie.
Wij dienen fel te protesteren tegen dit geweld en ons te bekommeren om het lot van onze collega-advocaten die op dit moment in Tunis actie voeren.
Volgende week zal het congres van de Tunesische Liga voor de mensenrechten plaatsvinden. Dit is de eerste mensenrechtenliga van het Afrikaanse continent. Deze is al in talrijke resoluties van het Europees Parlement aan bod gekomen. Het congres zal plaatsvinden in Tunesië, waar de omstandigheden en het klimaat momenteel afschuwelijk zijn. Het zou wenselijk zijn als er officiële vertegenwoordigers van het Parlement naar toe werden gezonden. 
James Nicholson (PPE-DE ).
   — Mijnheer de Voorzitter, ik vraag de aandacht van het Parlement voor het feit dat de Noord-Ierse Assemblee vanmorgen, bijna drie jaar nadat ze is gekozen, weer bijeengekomen is. Ik zou de Voorzitter van het Parlement willen vragen om een steunbetuiging te sturen aan de voorzitter van de Assemblee met het oog op de moeilijke rol en taak die haar wachten.
De Europese Unie heeft mijn kiesdistrict Noord-Ierland altijd veel steun geboden. De heer Verheugen, die hier vandaag aanwezig is, heeft daarbij een aantal jaren geleden op zeker moment een sleutelrol gespeeld. Ik dank het Europees Parlement en de Commissie voor hun steun in dit verband. Ik hoop dat Noord-Ierland een democratische, stabiele assemblee krijgt, waar we onze eigen besluiten nemen voor onze eigen mensen en die besluiten tot een succes kunnen maken. 
Jörg Leichtfried (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, een paar dagen geleden was ik te gast bij een dierenbeschermingsorganisatie in Stiermarken, Aktiver Tierschutz Steiermark, en raakte zeer onder de indruk van de activiteiten van deze mensen. Vooral omdat zij nu ook beginnen een Europees netwerk op te bouwen en ook hier in het Europees Parlement contacten te leggen. Dat lijkt mij de juiste weg en ik heb dan ook toegezegd een petitie in te dienen over een zaak die mij zelf ook steeds weer bezighoudt, namelijk de veetransporten.
Zoals u allen weet, worden er miljoenen dieren door heel Europa vervoerd. Deze transporten duren zeer lang, de vrachtwagens zitten tjokvol en de dieren hebben gebrek aan water, voer en frisse lucht. Daar komt bij dat de verantwoordelijke personen meestal volstrekt onvoldoende gekwalificeerd zijn de controles gebrekkig en de straffen veel te laag.. De huidige situatie in deze branche is volstrekt onaanvaardbaar. Er dient een drastische inkorting van de transporttijden voor levend rundvee te komen.
Ik onderschrijf het standpunt van de dierenbeschermingsorganisatie en roep de Raad, de Commissie en u allen op in deze aangelegenheid nu eindelijk spijkers met koppen te slaan. 
Czesław Adam Siekierski (PPE-DE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, er zijn sinds de laatste uitbreiding van de Europese Unie twee jaar voorbijgegaan. In die tijd zijn op economisch en maatschappelijk vlak veel wezenlijke dingen veranderd. Het lijkt me dus op zijn plaats dat de Europese Commissie een document opstelt waarin de balans wordt opgemaakt van de economische en maatschappelijke gevolgen van de uitbreiding voor de Unie in haar geheel, en ook voor de nieuwe lidstaten, die twee jaar geleden zijn toegetreden tot de Europese Unie. 
Ana Maria Gomes (PSE ). –
   Precies een jaar geleden vonden er in Ethiopië verkiezingen plaats, waarbij het volk massaal naar de stembus is getogen om democratie en verandering te bewerkstelligen. Helaas heeft de door mij geleide missie van de Europese Unie moeten concluderen dat de verkiezingen niet aan de internationale normen voldeden vanwege gebrek aan transparantie bij het tellen van de stemmen en vooral vanwege ernstige schendingen van de mensenrechten. Nu zitten de belangrijkste oppositieleiders en duizenden andere mensen gevangen en velen van hen staat de doodstraf te wachten. Wat moet er nog meer gebeuren voordat de Raad, zoals bij Wit-Rusland, gerichte sancties oplegt aan de leiders van het regime in Addis Abeba? Wat is er nog meer nodig om de Commissie en de Raad in het geweer te krijgen voor het onvoorwaardelijk en onmiddellijk vrijlaten van de gevangenen? De Europese Unie maakt in Addis Abeba het verschil. Wij mogen het Ethiopische volk niet laten vallen. 
Margrietus van den Berg (PSE ). –
   Voorzitter, in het Zuid-Amerikaanse land Suriname zijn sinds 7 mei vijfentwintigduizend mensen dakloos geraakt. Het betreft 175 dorpen, die voor het grootste deel onder water staan. Tienduizenden mensen zijn op de vlucht. Suriname is een land dat deel uitmaakt van de ACS-landen, waarmee wij als Europa via het Cotonou-verdrag een relatie hebben. Armoedebestrijding en scholenonderwijs raken ernstig in het gedrang.
Vorige week heb ik de Europese Commissie gevraagd om hulp te verlenen via ECHO-noodhulp. Ik zou u willen vragen om namens ons Parlement aan het Surinaamse volk en het Surinaamse Parlement ons medeleven met het lijden van de Surinaamse bevolking tot uitdrukking te brengen. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0143/2006) van Sylvia-Yvonne Kaufmann, namens de Commissie constitutionele zaken, over het resultaat van de screening van wetgevingsvoorstellen die bij de wetgever hangende zijn (2005/2214(INI)). 
Sylvia-Yvonne Kaufmann (GUE/NGL ),
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte vice-voorzitter van de Commissie, beste collega’s, met het initiatief dat u, mijnheer Verheugen, hebt genomen om de wetgeving in Europa aanmerkelijk te verbeteren en in het kader daarvan 68 wetgevingsvoorstellen in te trekken slaat u ongetwijfeld de spijker op z’n kop. De Europese Unie geldt in de openbare mening van onze lidstaten al geruime tijd als veel te bureaucratisch en regelzuchtig. Het was inderdaad hoogste tijd om ons deze terechte kritiek aan te trekken. Minder, maar dan wel beter – dát kan per saldo een meerwaarde opleveren, en voor Europa en zijn burgers is het natuurlijk helemaal een goede zaak. Vandaar dat het Parlement als rechtstreeks gekozen vertegenwoordiging van de burgers zich uit volle overtuiging aansluit bij dit initiatief van u, mijnheer de commissaris, en ik voeg daaraan toe dat hier niet alleen voor de Commissie een taak ligt, maar ook voor het Parlement zelf.
Echter, mijnheer de commissaris, in mijn verslag gaat het niet over het of, maar over het hoe. Het gaat enerzijds om de vraag hoe Commissie en Parlement als instellingen samenwerken, anderzijds om de vraag of de Commissie voldoende rekening houdt met de rol van het Parlement als wetgever. Zoals u weet, heeft de aankondiging van de Commissie om wetgevingsvoorstellen die bij de wetgever hangende zijn in te trekken dan wel te wijzigen, in ons Huis de nodige ophef veroorzaakt, en dat niet alleen vanuit interinstitutioneel perspectief. De parlementaire commissies hebben de afzonderlijke voorstellen aan een nauwkeurig onderzoek onderworpen, waarna zich een briefwisseling over dit onderwerp ontspon tussen de voorzitters van onze beide instellingen. Bij een aantal voorstellen onderschrijft het Parlement het standpunt van de Commissie niet, die daarna echter voet bij stuk heeft gehouden.
Mijnheer de commissaris, Parlement en Commissie hebben nu bijna een jaar geleden een kaderovereenkomst gesloten, die een nieuwe grondslag legt voor de samenwerking tussen onze beide instellingen. De Commissie constitutionele zaken heeft het door u aangekondigde pakket daarom niet alleen op zijn verdragsrechtelijke aspecten getoetst, maar het vanzelfsprekend ook getoetst aan de kaderovereenkomst zelf, in het bijzonder aan de punten 31, 32 en 33. Om kort te gaan: wij achten aanvullingen op de kaderovereenkomst nodig. Vandaar ook dat we ervan uitgaan dat de Commissie zich niet ongevoelig zal tonen voor onze voorstellen, maar dat zij zich er in de geest van loyale samenwerking met het Parlement bij aansluit.
Het eerste wat de hele gang van zaken duidelijk gemaakt heeft, is dat de voorheen altijd algemeen gehouden afspraak om ons Huis van tevoren over de voornemens van de Commissie te informeren, niet volstaat. Wij dienen onze voorinformatie op tijd te krijgen. En ‘op tijd’ wil zeggen dat het Parlement meer kan doen dan alleen zijn standpunt bepalen over de voorgenomen intrekking van wetgevingsvoorstellen. Natuurlijk gaan we er bovenal van uit dat ons standpunt ook bij de definitieve besluitvorming in de Commissie voldoende gewicht in de schaal legt. Mocht de Commissie om zwaarwegende redenen anders besluiten dan het Parlement, dan verwachten wij daar ten minste een uitleg voor te krijgen.
Dit betekent, ten tweede, dat de Commissie voortaan anders te werk moet gaan, meer in overeenstemming met het discontinuïteitsbeginsel zoals dat op nationaal niveau gehuldigd wordt. Elke nieuwe Commissie zou direct na haar installatie een lijst moeten opstellen van de wetgevingsvoorstellen van haar voorgangster en daar tegelijk bij aantekenen welke van deze hangende wetgevingsvoorstellen zij van plan is over te nemen. Bovendien zou er in het jaarlijkse wetgevings- en werkprogramma moeten staan, welke van de in behandeling zijnde voorstellen men denkt in te trekken of te wijzigen.
Ten derde: bij het huidige stroomlijningsinitiatief is een pakket van maatregelen ingediend. Een pakket met een bijgevoegde lijst voorstellen, dat alleen als pakket beargumenteerd is. Even afgezien van het feit dat het mij persoonlijk een raadsel is waarom het criterium van het concurrentievermogen tot alleen zaligmakend verklaard wordt, zou ik als rapporteur willen benadrukken dat een pakketsgewijze onderbouwing nu precies is wat we niet meer willen. Deze samengestelde onderbouwing was namelijk precies wat tot verschillende irritaties heeft geleid. Immers, het Parlement heeft niet tot taak de ideeën van de Commissie te doorgronden en de in het pakket geformuleerde principes aan de afzonderlijke voorstellen te relateren. Dat is nu juist de taak van de Commissie als zij bepaalde voorstellen in wil trekken of wijzigen, en daarom willen we dan ook dat elk voorstel tot intrekking voortaan afzonderlijk beargumenteerd wordt. Een dergelijke manier van doen is, mijnheer de commissaris, niet alleen voor ons als wetgever van belang: de Commissie lijkt mij er ook wel bij te zullen varen. Want ik weet zeker dat u, als u uw voorstellen stuk voor stuk beargumenteerd had, niet hopeloos in uw eigen ambtenarenapparaat verstrikt geraakt was. Dan had u namelijk niet de intrekking aangekondigd van het voorstel voor een besluit van de Raad om toe te stemmen in de toetreding van de Europese Gemeenschap tot het Gezamenlijk Verdrag inzake de veiligheid van het beheer van bestraalde splijtstof en inzake de veiligheid van het beheer van radioactief afval, omdat u dan gemerkt had dat het voorstel al aangenomen was. U vindt het in Publicatieblad L 30 uit 2005. En de bevoegdheid om reeds aangenomen wetten nietig te verklaren heeft de Commissie toch echt niet. Als u de voorstellen stuk voor stuk getoetst had, had u ook niet aangekondigd voorstellen in te trekken die al ingetrokken zijn. Zulke fouten zouden u dan waarschijnlijk opgevallen zijn.
Het onderwerp van mijn verslag is de samenwerking tussen onze beide instellingen. Op dit terrein is er niet veel waar het EG-Verdrag in voorziet. Voor het overige laat het de betrokken organen, in dit geval dus ons als Parlement en de Commissie, de ruimte om de samenwerking op een verantwoordelijke manier in te vullen. Ik hoop dat mijn verslag ertoe bijdraagt de institutionele samenhang van de Unie hechter te maken en een impuls te geven aan de loyale samenwerking waartoe onze beide instellingen verplicht zijn.
Ik dank de schaduwrapporteurs van de andere fracties voor de goede samenwerking, die het mogelijk gemaakt heeft u dit verslag eenstemmig voor te leggen. 
Günter Verheugen,
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik zou namens de Commissie in dezelfde opbouwende geest willen antwoorden als waarin de rapporteur zojuist gesproken heeft en zeggen dat het er bij dit project inderdaad vooral op aan komt dat de instellingen nauw samenwerken.
Ik ben u, mevrouw Kaufmann, zeer erkentelijk voor uw uitspraak dat het Parlement dit project vanuit politiek oogpunt ten volle steunt. Dat wist ik weliswaar al uit een debat dat we eerder hadden, maar het was belangrijk dat u het bevestigde. Ik geef ook grif toe dat de testronde waar we het vandaag over hebben voor verbetering vatbaar is. Een flink aantal van de aanbevelingen die u in uw verslag gedaan hebt, zal de Commissie zeker oppakken. Ik denk dan ook dat onze samenwerking op dit punt in de toekomst geen reden tot klagen meer zal geven.
Toch zou ik graag nog eens uiteenzetten wat we nu eigenlijk gedaan hebben. We hebben de hangende wetgevingsvoorstellen getoetst aan nieuwe gezichtspunten en prioriteiten, die zich tussentijds aangediend hebben. Wat is er in die tussentijd gebeurd? Het werk van deze Commissie concentreert zich rond een strategie voor groei en werkgelegenheid en we wilden weten of de voorstellen die nu op tafel liggen, stroken met de doelen en prioriteiten van deze strategie voor groei en werkgelegenheid. Zoals u weet, mevrouw Kaufmann, kleefde aan een groot deel van de voorstellen het bezwaar dat enige vorm van effectbeoordeling achterwege was gebleven, hoewel er bij de afzonderlijke voorstellen forse economische gevolgen te voorzien waren. Dat is het tweede argument. De Commissie had immers verleden jaar al besloten geen voorstellen meer in te dienen zonder een omvattend, methodologisch verantwoord effectbeoordelingsinstrument. Dit was ook een overweging die meespeelde toen we de voorstellen aan onze nieuwe kwaliteitsnormen voor wetgeving toetsten.
En uiteindelijk ging het ook om de vraag of een voorstel eigenlijk nog wel kans maakte om aangenomen te worden. Daarmee beland ik bij een punt dat u terecht hebt aangesneden. Bij een aantal voorstellen deelt het Parlement de opvattingen van de Commissie niet, bijvoorbeeld ten aanzien van de wettige status van verenigingen en onderlinge verzekeringsmaatschappijen. Deze voorstellen liggen al twaalf jaar bij de Raad, zonder dat er ook maar de geringste vooruitgang mee geboekt is. Er is niet het geringste teken dat de Raad van zins is zich over deze voorstellen te buigen. Dan dringt de vraag zich op of deze voorstellen wel kans maken de politieke besluitvorming te overleven en of we niet zouden moeten proberen iets beters te bedenken.
De Commissie heeft in precies die gevallen waarin het Parlement bezwaren geuit heeft, aangekondigd dat zij de achterliggende feiten nog eens nauwkeurig zal onderzoeken – we zijn ons immers terdege bewust van de sociale dimensie van deze vraagstukken – en dat zij waar nodig met nieuwe voorstellen zal komen, die kans maken om binnen afzienbare tijd afgehandeld te worden.
Wat de kwestie van de onderbouwing aangaat, geef ik u gelijk. Er zijn geen politieke of juridische bezwaren tegen wat u voorstelt. De Commissie beschikte zelf tijdens de besluitvorming ook voor elk voorstel over een afzonderlijke toelichting. Ik zou u niet kunnen zeggen waarom deze afzonderlijke toelichtingen niet aan het Parlement zijn doorgegeven. Ik zou er geen enkele moeite mee hebben dat te doen. Overigens heb ik de afzonderlijke toelichtingen wel persoonlijk aan de rapporteurs van de verschillende fracties overhandigd. Wat mij betreft kunnen we deze voorstellen dus gewoon in de beraadslagingen betrekken.
Ik wil u wel graag duidelijk maken dat ik hecht aan de vaststelling van de rapporteur dat het intrekken van voorstellen voortvloeit uit de uitoefening van het initiatiefrecht. De Commissie staat in beginsel ook open voor uw suggestie om er bij het jaarlijkse wetgevings- en werkprogramma voortaan rekening mee te houden of en zo ja welke voorstellen de Commissie wil intrekken, zodat men zich daar ook tijdig op kan instellen. Dat lijkt mij een heel verstandige suggestie.
Hopelijk merkt u aan mijn reactie dat we de zaak in mijn optiek niet tot een principekwestie op moeten blazen. Ik geef ruiterlijk toe dat het hier en daar wel wat beter had mogen lopen. Waar het mij op aankomt, is dat we dit politieke project samen tot een goed einde brengen. En dat, zo kan ik de rapporteur slechts nazeggen, is precies wat de Europese burger van ons verwacht. Die verwacht geen deregulering, geen afbraak van rechten en zekerheden, maar een duidelijke, eenvoudige en werkbare Europese wetgeving. Laten we ons daar samen voor inspannen. 
Maria Berger (PSE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte vice-voorzitter van de Commissie, allereerst mijn dank aan mevrouw de rapporteur voor het zeer goede verslag, maar bovenal voor het feit dat ze het standpunt van de Commissie juridische zaken daar grotendeels in verwerkt heeft.
We zijn het er allemaal wel over eens dat de letter van het Verdrag de Commissie toestaat om voorstellen nog tot aan het gemeenschappelijk standpunt van de Raad in te trekken. Juridisch gezien is dit is een onbevredigende situatie. Zo zou de Commissie na een eerste lezing in het Parlement, waar vaak erg veel werk in is gaan zitten, zoals in het geval van de dienstenrichtlijn, haar voorstel kunnen intrekken en daarmee veel werk van het Europees Parlement in één pennenstreek tenietdoen.
Ik zou daarom het beginsel van de loyale samenwerking, waar in dit verband ook op gewezen moet worden, met nadruk willen noemen. Als eerste lezingen met alle inspanningen van dien al achter de rug zijn, hoort de Commissie haar voorstellen niet meer in te trekken.
De Commissie mag ook wel wat inschikkelijker zijn als het Parlement haar met grote meerderheid oproept haar voorstel in te trekken. Ik verwijs slechts naar de strijd om de softwareoctrooirichtlijn. In dat geval hebben we de Commissie herhaaldelijk verzocht haar gemankeerde en nauwelijks serieus te nemen voorstel in te trekken. De Commissie heeft dat niet gedaan, maar toch werd het voorstel met niet minder dan vijfhonderd stemmen verworpen.
Het lijkt mij – en u hebt het zojuist zelf nog toegegeven – dat het voorgelegde pakket met ingetrokken voorstellen een aantal ongerijmdheden bevatte. De Commissie juridische zaken hechtte vooral waarde aan het statuut voor onderlinge waarborgmaatschappijen en een Europees verenigingsrecht. Het doet mij deugd te horen dat u deze kwestie wilt heroverwegen en ik kijk uit naar werkelijk nieuwe voorstellen, want deze pakketsgewijze onderbouwing, waarin u voorgeeft bureaucratie en administratieve lasten terug te willen dringen, snijdt op dit punt werkelijk geen hout.
Als wij een Europees verenigingsrecht bepleiten, dan vooral om tal van hindernissen weg te nemen, zodat vooral non-gouvernementele organisaties zich makkelijker op Europees niveau kunnen formeren.
Tot slot nog iets waar de Commissie aan voorbij is gegaan: ook wij hebben aangeraden bepaalde wetgevingsvoorstellen in te trekken, niet slechts de softwareoctrooirichtlijn, maar ook de bemiddelingsrichtlijn. Het is mij een raadsel waarom andere wetgevingsvoorstellen ingetrokken zijn, maar deze richtlijn niet. Ook op dit punt is het pakket niet zonder meer uitgewogen te noemen. Maar nu u toezegt dat daar in de toekomst door nauwere samenwerking met het Parlement verandering in komt, nemen we daar met plezier kennis van. 
Alexander Stubb,
   — Mijnheer de Voorzitter, ik spreek namens uw landgenoot, de heer Protasiewicz. Ten eerste dank ik de rapporteur voor zijn voortreffelijke werk. We hebben prettig gewerkt in de Commissie constitutionele zaken en de meeste commissieleden staan achter het verslag.
Ik wil bij drie punten stilstaan. Het eerste punt is dat onze fractie het initiatief van de Commissie om 68 stukken wetgeving in te trekken toejuicht. Het oorspronkelijke idee van de Europese integratie was bedoeld om muren neer te halen en niet om ze op te trekken. De analyse en screening die de Commissie heeft uitgevoerd, was voortreffelijk.
Het tweede punt, echter, is dat we heel goed moeten oppassen dat we niet gaan tornen aan het exclusieve initiatiefrecht van de Commissie als we deze kwestie behandelen. Het is een prima idee dat een nieuwe Commissie meteen bij haar aantreden initiatieven intrekt of aankondigt welke initiatieven ze gaat intrekken, en tot op zekere hoogte kunnen we stellen dat de huidige Commissie dat ook heeft gedaan. Dat moeten we toejuichen.
Mijn derde en laatste punt is dat wij ook meer raadpleging willen tussen het Parlement en de Raad, maar het is van groot belang dat we het huidige institutionele evenwicht in stand houden. We willen dus meer betrokkenheid, maar wel behoud van het institutionele evenwicht als we het hebben over de screening van wetgeving in het algemeen.
Ik heb mezelf altijd als een institutionele nerd beschouwd, maar ik kan u garanderen dat de volgende spreker, de heer Corbett, nog erger is! 
Richard Corbett,
   . — Mijnheer de Voorzitter, ik zal proberen mijn goede, of moet ik zeggen, slechte, reputatie eer aan te doen!
Mijn fractie is ook blij met het verslag van mevrouw Kaufmann. We vinden het een uitstekend, evenwichtig verslag.
De oorspronkelijke redenering achter het toekennen van initiatiefrecht aan de Commissie, zoals destijds vervat in de Verdragen, was volkomen logisch. In die tijd was het de Commissie die wikte en de Raad die beschikte. We wilden dat de Raad niet handelde op basis van concurrerende ontwerpen die de verschillende lidstaten indienen, maar op grond van een gemeenschappelijk voorstel, opgesteld door een instelling die van ons allemaal is — de Commissie — en die tot taak heeft de belangen van alle lidstaten te dienen bij de voorstellen die ze indient. Het was toen voorbehouden aan de Raad om naar dat voorstel te kijken, het zo nodig aan te passen en al dan niet te aanvaarden. Er was sprake van een zeker evenwicht.
Sinds de oorspronkelijke Verdragen is echter dit Parlement ontstaan. In 1979 is het voor het eerst rechtstreeks gekozen en meer recentelijk heeft het medewetgevende bevoegdheden verkregen.
Vanwege hun ervaringen op nationaal vlak verwachten de mensen in de meeste lidstaten dat een parlement initiatiefrecht heeft, dat de parlementsleden wetgeving kunnen voorstellen en dat ze bij hun verkiesbaarstelling aangeven wat voor voorstellen ze van plan zijn in te dienen. Bij het Europees Parlement is dat allemaal niet het geval. Nu is dat bij sommige nationale parlementen weliswaar ook niet het geval en veel parlementen hebben dat recht in theorie, maar oefenen het in de praktijk niet uit. Toch is dat wat onze burgers verwachten.
Hoe hebben we geprobeerd om dat op Europees niveau op te lossen? Het Verdrag van Maastricht gaf dit Parlement het recht om de Commissie te vragen om met een wetgevingsvoorstel te komen. De Raad had dat recht al. In de praktijk werkt dat meestal uitstekend. Nu heeft de Commissie ons verteld dat ze ook zeer goed naar het Parlement zal luisteren en ons zal raadplegen voordat ze voorstellen intrekt. Dat juich ik toe. Het is niet zozeer een kwestie van het initiatiefrecht delen maar van nauw samenwerken, zowel met betrekking tot het indienen van wetgevingsvoorstellen als tot het intrekken ervan. Ik geloof dat de Commissie goed naar ons heeft geluisterd als het gaat om dit pakket, maar helaas niet als we het hebben over de voorstellen betreffende het statuut van de Europese onderlinge maatschappij en het statuut van de Europese vereniging. Ik ben van mening dat de Commissie haar standpunt op dat vlak dient te herzien. Maar over het geheel genomen geloof ik dat het systeem goed werkt.
Als de Commissie erin slaagt om haar monopolie over het initiatiefrecht te verdedigen, moet ze het op verantwoorde wijze blijven uitoefenen, om een dialoog met het Parlement te onderhouden en te luisteren naar de legitieme bezorgdheid die in dit Parlement wordt geuit. De Commissie moet ook aanvaarden dat haar recht om voorstellen in te trekken geen vetorecht is dat in het laatste stadium van de wetgevingsprocedure kan worden uitgeoefend. Alle organen behoren tot aan het einde van de eerste lezing het recht te hebben om voorstellen in te trekken, eerst het Parlement en dan de Raad. Als de Raad eenmaal een gemeenschappelijk standpunt bereikt heeft en als dat terugkomt bij het Parlement, kan de Commissie er niets meer aan veranderen. We buigen ons dan over een gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Zo werkt dat gedurende de rest van de wetgevingsprocedure. De Commissie speelt nog wel een rol, maar dient in dat stadium niet meer het recht te hebben om voorstellen in te trekken. Daardoor zou het systeem uit balans raken. De Commissie behoort dat recht in de eerste stadia te hebben, zoals ook het geval is.
Ik ben blij met wat onze commissie heeft ingediend. Het is een evenwichtig voorstel voor een goede verantwoording, een goede dialoog, een goede raadpleging en voorafgaande kennisgeving. Als we op basis hiervan kunnen samenwerken, is dat naar mijn mening een redelijk goede balans in het kader van de huidige Verdragen. 
Bastiaan Belder,
   . Voorzitter, ik wil twee opmerkingen maken over het verslag van collega Kaufmann, dat ik overigens in grote lijnen kan steunen. Allereerst wil ik wijzen op de noodzaak wetgevingsvoorstellen van de Commissie niet alleen te toetsen op het principe van betere regelgeving en de agenda van Lissabon, maar ook op subsidiariteit. Ik weet dat in dit Huis een toenemende aversie tegen dit begrip aan het ontstaan is, maar dat doet niets af aan het feit dat Europese wetgeving een duidelijke meerwaarde moet hebben boven nationale wetgeving. Ik ben van mening dat de bestrijding van overregulering op Europees niveau een belangrijke plaats inneemt in het streven naar een beter en vereenvoudigd communautair wetgevingsklimaat.
Mijn tweede opmerking gaat over de rol van de nationale parlementen. Ik onderschrijf het initiatief van Commissievoorzitter Barroso om nieuwe wetgevingsvoorstellen aan de nationale parlementen toe te sturen. In de lidstaten kan op zorgvuldige wijze op subsidiariteit getoetst worden. Dit zal het draagvlak voor Europese wetgeving in de lidstaten zeker vergroten. 
Jo Leinen (PSE ).
   — Mijnheer de Voorzitter, beter wetgeven is een thema dat de Commissie met voorrang behandelt en de Commissie constitutionele zaken heeft, net als het Parlement in zijn geheel, dit initiatief verwelkomd. Er valt inderdaad heel wat dor hout te snoeien bij de rechtsregels. Deels gaat het daarbij om vereenvoudigingen, om de codificatie van pakketten van wetten, maar ook om intrekking, voor het geval deze rechtsregels niet zinvol meer zijn. Op dit punt zou ik mevrouw Kaufmann willen danken voor het zeer goede verslag dat ze voorgelegd heeft en drie opmerkingen willen maken:
Bondskanselier Merkel heeft woensdag in het Duitse parlement de vraag opgeworpen of men tussen opeenvolgende regeringsperiodes niet het beginsel van discontinuïteit zou moeten toepassen, waarbij wetsvoorstellen vervallen en opnieuw ingediend moeten worden. Zij doelde daarmee op problemen zoals wij die kennen van de Bolkestein-richtlijn: de oude Commissie is met een voorstel gekomen dat de nieuwe in zijn huidige vorm niet zint, ook omdat de ontwikkelingen verder gegaan zijn en tot andere meningen geleid hebben. Het lijkt mij daarom goed als de Commissie in elk geval aan het begin van haar zittingsperiode de op tafel liggende voorstellen schift en zegt: deze nemen we over, omdat ze in ons program passen, en die trekken we in, omdat ze in inhoudelijke of andere redenen achterhaald zijn.
Mijn tweede opmerking: de heer Corbett heeft er terecht op gewezen dat het Parlement mettertijd een groter medebeslissingsrecht gekregen heeft, waardoor artikel 250 lid 2 een lacune is gaan vertonen. Daar staat namelijk alleen dat de Commissie een voorstel na het gemeenschappelijke standpunt van de Raad niet meer mag intrekken. Wat ontbreekt, is dat haar dat ook na eerste lezing in het Parlement verboden zou moeten zijn. Er zit een lacune in de Verdragen en die kunnen we alleen fatsoenlijk dichten als we heel loyaal met elkaar omgaan, als – zoals hier meermaals betoogd is – de Commissie het Parlement betrekt bij haar plannen om voorstellen in te trekken, zeker als we al een eerste lezing gehad hebben.
Ja, mijnheer de vice-voorzitter, wij hebben zelfs gezegd dat u ook na een gemeenschappelijk standpunt van de Raad nog voorstellen mag intrekken, als de Raad deze van hun essentie berooft. Het schijnt twee of drie keer voorgekomen te zijn dat de Raad een besluit nam dat precies het tegendeel was van wat de Commissie had willen voorstellen. Ook van de Juridische dienst kregen we te horen dat u in dat geval eigenlijk het recht hebt een voorstel toch nog in te trekken.
Mijn derde opmerking: u hebt de strategie voor groei en werkgelegenheid genoemd als de meetlat waar u deze 68 wetgevingsvoorstellen langs gelegd hebt. Ik hoor met genoegen dat u een Europees verenigingsrecht inhoudelijk op zijn plaats vindt. Ik woon in een streek die aan Lotharingen en Luxemburg grenst, de Saar-Loor-Lux-regio, en ik kan u vertellen hoeveel moeite het maatschappelijke organisaties kost een grensoverstijgende vereniging te vormen. Zo heeft het interregionale persinstituut van journalisten na lang zoeken maar naar Frans recht gehandeld, omdat de voorzitter uit Frankrijk kwam. Andere verenigingen kiezen weer voor het Luxemburgse of Duitse recht. Dat is inadequaat. Hier mag u het niet bij laten zitten en misschien moet u maar eens met een bijdetijds voorstel komen. Gelukkig werken we over het algemeen op dit terrein goed samen. 
Genowefa Grabowska (PSE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissaris, het programma voor betere wetgeving moet de Unie transparanter en efficiënter maken en de verwezelijking van de doelstellingen van de strategie van Lissabon dichterbij brengen. Het programma is ook bedoeld als reactie op de verwijten dat Brussel te vaak kiest voor nieuwe wetgeving en er dus uiteindelijk veel te veel wetten zijn.
Tot nu toe bestond het uit tonnen documenten, geschreven in voor burgers onleesbare taal, opgesteld zonder enig overleg met de sociale partners in Europa en met de Europese burgers. Dat laatste verwijt impliceert dat de wetten in de Unie tot stand komen zonder dat de burgers die wij, als Europees Parlement, vertegenwoordigen en voor wie wij werken, bij dit proces worden betrokken.
Hoe kunnen we dit beeld veranderen, en de Unie dichter bij de burgers brengen, in deze tijd van crisis rondom de ontwerpgrondwet? Het intrekken van 68 ontwerpwetten lijkt een stap in de goede richting, maar is dat genoeg om de wetgeving te verbeteren? Het lijkt me van niet. Het lijkt me, dat we voor een betere wetgeving ook een betere samenwerking nodig hebben tussen de Commissie en het Parlement. Die twee instellingen moeten beschikken over speciale werkgroepen voor de verbetering van de wetgeving, die functioneren als geweten, als wetgevingsbarometer die waarschuwt als een van de instellingen vervalt in de burocratische routine en zich niet houdt aan de nieuwe leidraad voor goede wetgeving. Zulke wetgeving moet rekening houden met principes als doeltreffendheid, subsidiariteit, cohesie, transparantie, evenredigheid en voorspelbaarheid.
Mijnheer de Commissaris, ik twijfel er niet aan dat goede uniewetgeving mogelijk is als er een goede samenwerking komt tussen Commissie en Parlement. Het Parlement en de Commissie moeten elkaar vertrouwen, elkaar serieus nemen en elkaar beschouwen als volwaardige partners met respect en vertrouwen in elkaar. Alleen dan kan de wetgeving beter worden. Alleen dan kunnen we samen wetgeving opstellen in het belang van de burgers. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt dinsdag om 11.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
- de aanbeveling voor de tweede lezing (A6-0122/2006), namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake voedings- en gezondheidsclaims voor levensmiddelen (09858/3/2005 C6-0018/2006 2003/0165(COD)) (rapporteur: Adriana Poli Bortone) en
- de aanbeveling voor de tweede lezing (A6-0078/2006), namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de toevoeging van vitamines en mineralen en bepaalde andere stoffen aan levensmiddelen (09857/3/2005 C6-0017/2006 2003/0262(COD)) (rapporteur: Karin Scheele). 
Karin Scheele (PSE ),
   — Mijnheer de Voorzitter, we bespreken vandaag een duopakket van verordeningen, namelijk het verslag van mevrouw Poli Bortone over voedings- en gezondheidsclaims voor levensmiddelen en mijn eigen verslag over de toevoeging van vitamines en mineralen en bepaalde andere stoffen aan levensmiddelen.
Deze twee voorstellen voor een verordening zijn steeds tegelijk ter tafel gekomen, omdat het geen zin zou hebben het ene dossier na het andere te behandelen. Omdat dit Huis met sterk uiteenlopende standpunten is gekomen – en deels nog komt – over de vraag of en hoe voedings- en gezondheidsclaims gereguleerd zouden moeten worden, was er altijd tijdsdruk als het verslag over voedselverrijking, de toevoeging van vitamines en mineralen op de agenda stond. Daarom dank ik bij dezen alle betrokkenen, de schaduwrapporteurs, de medewerkers van de fracties, maar ook de Europese Raad en de Commissie voor de uitstekende samenwerking in de periodes tussen de zittingen, waardoor de communicatie goed bleef en we tot goede compromissen konden komen.
Het voorstel voor een verordening heeft tot doel om de verschillende nationale voorschriften aangaande de toevoeging van vitamines en mineralen en bepaalde andere stoffen aan levensmiddelen te harmoniseren. Ik wil er ook vandaag bij de tweede lezing op wijzen dat deze verordening slechts de vrijwillige toevoeging van vitamines en mineralen regelt en dat nationale voorschriften aangaande verplichte toevoegingen er niet door geraakt worden.
Een grondbeginsel van mijn verslag is dat de Gemeenschap naar een situatie toe zou moeten werken, waarin producenten vitamines en mineralen omwille van een goede voeding of gezondheid toevoegen. Ik ben dan ook blij dat we in dit Huis – maar ook binnen de instellingen onderling – een compromis hebben gevonden dat uitgaat van het beginsel van de biologische beschikbaarheid. Dat wil zeggen dat alle toegevoegde vitamines en mineralen door het lichaam opgenomen moeten kunnen worden. Waar dat niet het geval is, dreigt misleiding van de consument en, in extreme gevallen, negatieve gevolgen voor de menselijke gezondheid.
Tijdens de debatten kwam herhaaldelijk naar voren dat het menselijk lichaam bovenmatig toegevoegde vitamines en mineralen in bepaalde samenstellingen helemaal niet kan verwerken. Daarom lijkt het mij een goede zaak dat we voor het uitgangspunt van de biologische beschikbaarheid hebben gekozen.
Een ander winstpunt is dat we het erover eens konden worden om vast te leggen welke deze “andere stoffen” zijn. Immers, de vitamines en mineralen zijn in de bijlagen 1 en 2 van deze verordening opgesomd en daarmee ook vastgelegd.
Een bovenmatige inname van vitaminen en minerale stoffen kan een schadelijke uitwerking op de gezondheid hebben en daarom moet de toevoeging van deze stoffen aan levensmiddelen ook aan veilige maximumgehaltes gebonden worden. Op dergelijke maximumhoeveelheden werd al in de richtlijn inzake voedingssupplementen vooruitgelopen, maar ze zijn nog altijd niet vastgelegd. Dat dient in het belang van de consumentenbescherming zo spoedig mogelijk te gebeuren. De wijziging van artikel 6 garandeert dat de Commissie binnen twee jaar voorstellen voor veilige maximumgehaltes indient.
Als oudgediende in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid ben ik ook blij dat de Commissie in een toegevoegde verklaring eindelijk de hoognodige herziening van de richtlijn inzake voedingswaarde-etikettering in het vooruitzicht stelt. 
Adriana Poli Bortone (UEN ),
   . Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, aan de vooravond van de stemming over het verslag betreffende de etikettering van levensmiddelen verheugt het mij het Huis te laten weten dat we na intensieve onderhandelingen een gemeenschappelijke tekst hebben bereikt die, naar ik hoop, het mogelijk maakt de bemiddelingsprocedure te vermijden.
Alvorens in te gaan op de details van het voorstel zou ik de schaduwrapporteurs van de andere fracties, de geachte collega’s Sommer, Corbey, Maaten, Evans, Breyer, Liotard en Blokland, willen danken voor hun doorslaggevende bijdragen en voor hun bereidheid te allen tijde de dialoog aan te gaan, ook wanneer het heel moeilijk werd.
Na een patstelling waarin de Raad ons geen enkele concessie meer scheen te willen doen, is het ons gelukt een compromispakket samen te stellen. Daar er tussen alle fracties consensus bestond over de definitieve tekst, heeft ook de Raad uiteindelijk het voorstel aanvaard. Nu moet de tekst alleen nog bekrachtigd worden met de stemming van morgen. Daarom vraag ik alle collega’s het compromis te steunen, zodat we de noodzakelijke gekwalificeerde meerderheid halen om het gemeenschappelijk standpunt te kunnen wijzigen.
Over het geheel genomen is het mijns inziens een evenwichtige tekst, die op doeltreffende wijze beoogt de consument correcte, transparante en begrijpelijke informatie te garanderen, zodat deze een uitgebalanceerde en bewuste voedingskeuze kan maken.
Hier in dit Huis zijn we het allemaal eens over de noodzaak gezonde en evenwichtige voeding te bevorderen voor de Europese burgers. Wij willen voorkomen dat aantrekkelijk uitziende etiketten, die buitengewone voordelen beloven voor de lijn of, erger nog, voor de gezondheid, in werkelijkheid calorierijke producten verbergen, zonder dat de consument de mogelijkheid heeft dat vast te stellen.
Volgens de WHO is in Europa één op de vijf kinderen zwaarlijvig. Daar recent onderzoek een verband heeft aangetoond tussen reclame en het consumeren van junkfood, kunnen we het ons niet veroorloven deze maatregel nog langer uit te stellen.
Het primaire doel de consument te beschermen is volgens mij in de compromistekst volledig bereikt. Ik wil daar graag aan toevoegen dat we er dankzij het Parlement in geslaagd zijn een aantal verzoeken van de levensmiddelenindustrie in te willigen om meer duidelijkheid te verschaffen en grotere zekerheid te bieden betreffende het tijdspad. Het was niet eenvoudig dit compromis te bereiken, mede omdat de Raad tot het eind toe bij een aantal zaken onbuigzaam en bijna onwrikbaar is gebleven. Daarom acht ik het een groot succes dat wij juist bij die punten concessies hebben verkregen. Daarbij denk ik in het bijzonder aan artikel 4 en de maatregelen in verband met alcohol, waar we het straks over zullen hebben.
Ik zou er echter meteen op willen wijzen dat het akkoord met de Raad een pakket is dat in zijn geheel dient te worden gesteund. Daarom zou ik de collega’s willen verzoeken de amendementen 90 en 49 te verwerpen, daar deze geen deel uitmaken van het met de andere Europese instellingen overeengekomen pakket.
Wat betreft het op de markt brengen van etiketten met gezondheidsclaims heeft de Raad de invoering van een snellere, vereenvoudigde procedure aanvaard teneinde onze bedrijven meer zekerheid te bieden. Direct na het unanieme besluit hierover in de Milieucommissie was het al duidelijk dat snellere procedures niet ten koste zouden mogen gaan van nauwkeurige wetenschappelijke controle van het waarheidsgehalte van de beweringen op de etiketten. De Europese Autoriteit voor de voedselveiligheid (EFSA) zou voor het controleren van de claims onder beide procedures precies evenveel tijd nodig hebben gehad. De Raad heeft ons in dit voorstel gevolgd en als eindresultaat heeft het Parlement bereikt dat na acht maanden etiketten met gezondheidsclaims die geen bijzondere moeilijkheden opleveren een definitieve vergunning kunnen krijgen om op de markt gebracht te worden.
Daarentegen zal de vereenvoudigde procedure niet van toepassing zijn op een aantal etiketten die bijzonder gevaarlijk zijn vanwege hun uiterst suggestieve beweringen. Ik doel hierbij zowel op claims die pretenderen de risico’s voor de gezondheid te verminderen als op claims betreffende de ontwikkeling van kinderen. Die etiketten zullen de hele vergunningsprocedure moeten volgen. Dat garandeert op wetenschappelijk en ander gebied meer controle door EFSA en de Commissie, maar ook door de lidstaten in het kader van de comitologieprocedure.
Wat betreft het omstreden onderwerp voedingsprofielen, artikel 4, zou ik eraan willen herinneren dat tot vorige week woensdag de Raad tegen elke vorm van uitzondering op de tekst was. Het gemeenschappelijk standpunt kwam erop neer dat geen enkel etiket met voedings- of gezondheidsclaims zou kunnen worden gebruikt op een product dat niet in overeenstemming was met de voedingsprofielen van EFSA. Zo had bijvoorbeeld het etiket van een snoepje met een hoog suikergehalte nooit gezondheids- of voedingsclaims kunnen vermelden. De door alle fracties en de Raad aanvaarde compromistekst biedt nu de mogelijkheid ook etiketten met voedingsclaims te gebruiken wanneer een stof het voedingsprofiel overschrijdt, op voorwaarde dat op dezelfde kant van de verpakking de consument attent gemaakt wordt op het hoge gehalte van de stof die het voedingsprofiel te boven gaat. Op die manier garanderen we de consument correcte informatie – in één oogopslag zichtbaar op dezelfde kant van de verpakking – en geven we tegelijkertijd de industrie de mogelijkheid dit soort claims te gebruiken.
Deze tekst is volgens mij een overwinning van het Parlement op een punt dat de Raad in eerste instantie onaantastbaar vond. Wat de handelsmerken betreft hebben we het voor elkaar gekregen dat de bestaande merken nog vijftien jaar zonder verdere tijdsbeperkingen mogen worden gebruikt. Ook na het verstrijken van die termijn kunnen de merken nog worden gebruikt, mits ze vergezeld gaan van een claim die in overeenstemming is met de bepalingen van deze verordening. Ik vind deze overgangsperiode ruim voldoende voor de industrie om zich te kunnen aanpassen aan de nieuwe communautaire regelgeving.
Bovendien hebben we het gebruik beschermd van traditionele generische benamingen voor bepaalde levensmiddelen als “aperitief”, “digestief” en “hoestbonbon”. Die benamingen verkrijgen specifieke vrijstellingen en zullen gewoon kunnen worden gebruikt. Ik wil het Huis er tevens op wijzen dat alle vormen van negatieve etikettering – de zogenaamde rode stoplichten en stickertjes, die een aantal landen reeds gebruiken – niet onder deze verordening vallen en dus op nationaal niveau zullen worden geregeld.
Als Parlement hebben we bij de onderhandelingen over de bescherming van de KMO’s belangrijke overwinningen behaald. Wat in het begin vanwege technische redenen als onmogelijk werd afgeschilderd, is ons daarentegen gegund. Twee overwegingen benadrukken het belang van gemakkelijker toegang voor KMO’s tot het gebruik van dit soort etiketten, daar dergelijke bedrijven “voor de Europese levensmiddelenindustrie een belangrijke toegevoegde waarde vormen”. Op grond van het nieuwe artikel 15 moet de Commissie zich ertoe verplichten speciale instrumenten en richtsnoeren ter beschikking te stellen van de KMO’s om met name de toepassing van deze verordening te vergemakkelijken.
Door de periode voor de gegevensbescherming van de oorspronkelijke zeven jaar terug te brengen tot vijf hebben we bovendien voor de kleine en middelgrote ondernemingen, die niet over de nodige financiële middelen beschikken om op eigen kosten onderzoek te laten doen naar claims, de tijd ingekort om toegang te kunnen verkrijgen tot het gebruik van claims. De KMO’s kunnen nu dankzij het amendement van het Parlement al eerder alle claims waarvoor een vergunning is verstrekt en die volgens de in artikel 13 voorziene lijst beschikbaar zijn, gebruiken. Dat gebruik is gratis en er is geen enkele formaliteit voor nodig. Ook degenen die niet over de nodige middelen beschikken om onderzoek naar een claim te financieren, kunnen dus de claim op eenvoudige wijze en zonder bijkomende lasten gebruiken.
Wat betreft de bescherming van kinderen – waar dit Huis erg aan hecht – hebben we bereikt dat alle etiketten die verwijzen naar de ontwikkeling of de verbetering van de gezondheid van kinderen beoordeeld zullen worden op basis van de volledige vergunningsprocedure teneinde, ook van de kant van de lidstaten, een precieze controle te verzekeren van de wetenschappelijke onderbouwing van de claim en de begrijpelijkheid van de claim voor de consument. Claims van verenigingen van artsen, diëtisten en voedingsdeskundigen zijn toegestaan; claims van individuele artsen daarentegen niet.
Voor alcohol waren er in het gemeenschappelijk standpunt al etiketten met voedingsclaims toegestaan. Voor dranken met een alcoholgehalte van meer dan 1,2 procent waren etiketten toegestaan met de vermelding “verlaagd alcoholgehalte” of “minder calorieën”. Als laatste concessie heeft de Raad ons verder nog aangeboden ook de vermelding “laag alcoholgehalte” te gebruiken. Verder is de Raad ons nog in aanzienlijke mate tegemoetgekomen bij belangrijke kwesties als het handhaven van de verschillende culinaire tradities en het mogelijk verlenen van faciliteiten aan degenen die onverpakte producten verkopen.
Tot slot vraag ik alle collega’s de amendementen die deel uitmaken van het door alle fracties ondertekende compromis te steunen en de overige amendementen te verwerpen, zodat we de behandeling van het wetsvoorstel in dit verslag – dat zo omstreden was dat het Parlement zich er drie jaar lang mee heeft beziggehouden – met succes kunnen bekronen. Ik wil iedereen, ook de medewerkers van de fracties en de technici die ons hebben gesteund, oprecht bedanken. 
Markos Kyprianou,
   . — Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen dank ik beide rapporteurs, mevrouw Poli Bortone en mevrouw Scheele, voor hun voortreffelijke werk en de samenwerking met mijn diensten bij de uitwerking van dit compromis. De schaduwrapporteurs dank ik ook voor hun bijdrage.
Het was inderdaad geen eenvoudige taak. U zult zich herinneren dat de standpunten van de drie instellingen over deze kwestie sterk uiteenliepen. Ik ben echter van mening dat we — zoals de rapporteurs terecht opmerkten — een goed compromis hebben bereikt. Dat is een feit. Maar zoals altijd bij een compromis, blijft er voor alle partijen wel een en ander te wensen over. Iedere partij was graag iets verder de ene of andere kant op gegaan. Desalniettemin is er in deze compromissen over beide documenten sprake van een evenwicht tussen de belangen van alle betrokkenen: de consumenten, de industrie en de economische operatoren. Maar het is een precair en gevoelig evenwicht en ik ben van mening dat de twee documenten moeten worden aangenomen zoals in het compromis is overeengekomen, omdat een alternatief het evenwicht zou verstoren en het compromis definitief teniet zou worden gedaan.
In deze twee verordeningen staat dat als economische operatoren vrijwillig claims of andere marketinginstrumenten hanteren om hun producten te verkopen, ze waarheidsgetrouw, accuraat en wetenschappelijk onderbouwd moeten zijn. Dat betekent dat de keuze aan de consument is — het is uiteindelijk de consument die kiest — maar dat correcte, accurate en wetenschappelijk onderbouwde informatie aan de consument moet worden verstrekt om hem in staat te stellen om met kennis van zaken tot een keuze te komen. Ik ben het eens met de rapporteur dat dit een zeer belangrijke stap is in de nog maar net losgebarsten langdurende strijd rond de gezondheid en de voeding van de Europese burgers.
De verordening inzake voedings- en gezondheidsclaims moet voorkomen dat consumenten worden misleid door niet onderbouwde of misleidende claims. Tegelijkertijd voorziet de verordening in geharmoniseerde regels waardoor producten vrij op de interne markt kunnen circuleren. De verordening zorgt ook voor een duidelijk juridisch klimaat en eerlijke concurrentievoorwaarden voor economische operatoren en zal investeringen in innovatieve voedselpraktijken stimuleren. Naast de lijst van toegestane voedingsclaims en de lijst van fysiologische claims zal de verordening door middel van een autorisatieprocedure nu bijvoorbeeld claims betreffende de beperking van een ziekterisico toestaan, wat tot nu toe verboden was.
Deze geharmoniseerde regels zullen dus van groot belang zijn voor de Europese voedingsindustrie, maar door middel van het proces dat we in de wetgeving hebben aangenomen, is de consumentenbescherming ook gegarandeerd. Ook voor gezondheidsclaims die gebaseerd zijn op nieuwe wetenschappelijke gegevens, biedt het compromis nu een eenvoudigere en snellere procedure om innovatie op het gebied van voeding te stimuleren. Ik weet zeker dat het Parlement de inspanningen van de Commissie en de Raad op dat vlak erkent.
Wat betreft de voedingsprofielen, die al beschreven zijn: dat zijn producten die op basis van de claims beter moeten lijken dan ze zijn om de consumptie te stimuleren. Daarom hebben we in dit opzicht betere criteria nodig. Het voedingsprofiel is een criterium dat goed kan worden gehanteerd, en het voorgestelde compromis biedt de flexibiliteit die nodig is om de toepassing en het gebruik van deze claims mogelijk te maken.
In het kader van dit compromis wil ik de volgende verklaring afleggen:
“Met de vaststelling van de in artikel 4, lid 1, genoemde voedingsprofielen door middel van de procedure van het regelgevend comité, heeft de Commissie de door haar voorgestelde maatregelen, die bij het Permanent Comité voor de Voedselketen en Diergezondheid zijn ingediend, willen voorzien van een toelichting met een beschrijving van de criteria die worden gehanteerd voor de vaststelling van de voedingsprofielen.”
Zoals ik al zei, ben ik van mening dat dit een goed compromis is, dat de belangen van alle belangrijke belanghebbenden dient.
Wat de verordening betreffende de toevoeging van vitamines en mineralen betreft: ook hier hebben we een goed compromis bereikt. Op basis van dit compromis wil ik de volgende verklaring afleggen:
“Naar aanleiding van haar begeleidende verklaring bij de aanneming van het gemeenschappelijk standpunt is de Commissie van plan om, zo spoedig mogelijk en in ieder geval binnen twee jaar na de aanneming van de verordening, met een voorstel te komen voor de herziening van richtlijn 90/496/EEG inzake voedingsetikettering. In dat kader is de Commissie van plan de herziening te overwegen van de regel betreffende de betekenis van ‘significante hoeveelheid’ zoals genoemd in de bijlage van die richtlijn.”
Ik hoop ten zeerste dat het Parlement haar steun geeft aan dit compromispakket, dat de samenstelling van levensmiddelen regelt en de veiligheid van het product garandeert. Het pakket voorziet ook in passende specifieke regels betreffendee etikettering, presentatie en reclame en biedt tevens een basis om de toevoeging van bepaalde andere stoffen te onderzoeken en zo nodig te reguleren, zoals de rapporteur al aangaf.
Hierdoor kan een zeer hoog beschermingsniveau voor de volksgezondheid en consumentenbescherming worden gegarandeerd en wordt de industrie tevens een stabiel, beknopt, duidelijk regelgevingsklimaat geboden dat ruimte biedt voor innovatie en dat het mogelijk maakt om binnen de EU en internationaal concurrerend te blijven.
Tot slot dank ik nogmaals de rapporteurs en alle anderen die hebben samengewerkt om tot dit compromis te komen. Ik verheug me op een boeiend debat. 
Renate Sommer,
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, drie jaar hebben we tegen deze wet gestreden en daarbij een paar mooie tussentijdse overwinningen behaald. Toch hebben we morgen alleen de keus tussen twee kwaden. Hoewel het ons allerminst bevalt, mijnheer de commissaris, moeten we wel instemmen met een compromispakket uit de informele trialoog, want anders zitten we opgescheept met het gemeenschappelijk standpunt van de Raad en dat is net zo verschrikkelijk als het oorspronkelijke voorstel van de Commissie. Zo liggen namelijkde feiten!
Deze wet is en blijft – ook in het nu geformuleerde compromis — een bevoogding van de burger: een indeling van de levensmiddelen in slechte en goede aan de hand van mystificerende voedingsprofielen. Tot op de dag van vandaag, na drie jaar delibereren, is de Commissie niet in staat ook maar een grove schets van deze profielen te geven. We zien ons morgen dus gedwongen voor iets te stemmen wat in werkelijkheid niet bestaat. Is dat soms verantwoord beleid, waar we toe gedwongen worden?
Wetenschappelijk gezien – en op dat punt verschil ik met u van mening, collega Poli Bortone – is de hele aanpak onzinnig, want de reclame voor levensmiddelen is er nu eenmaal niet verantwoordelijk voor dat de mensen steeds dikker worden. Dat is een uiterst complex, sociofysiologisch probleem en dat los je niet op met reclamecensuur. Echt onjuist en naar mijn mening ook dom is de poging om afzonderlijke levensmiddelen te beoordelen. Eet u soms de hele dag droge cornflakes? Ik niet.
Maar we hebben de strijd niet helemaal verloren, dankzij — en daar ben ik best wel een beetje trots op – onze tegenstand. Collega Poli Bortone heeft opgesomd wat we allemaal bevochten hebben. Bovenal hebben we de verse producten gered. Anders had je niet eens mogen zeggen dat fruit gezond is, zonder daar een wetenschappelijke testrapport over de fruitsoort in kwestie op het tijdstip van verkoop naast te leggen. Dat toont toch aan hoe belachelijk de hele aanpak is. En de hoestpastille hebben we ook gered. Pijnlijk dat het zover moest komen. We hebben ook ontsnappingsclausules voor het MKB ingebouwd. Pijnlijk dat dat nodig was en dat er wetten zijn die daarom vragen. Dat logenstraft toch direct al die grote woorden. Zojuist heeft mijnheer Verheugen er weer een in de mond genomen. Het MKB zal nadelen onvervinden van deze wet. Die gaat arbeidsplaatsen kosten en zal het effect van andere wetten tenietdoen. En de consument zal er niets mee opschieten, omdat de wet vetzucht niet terugdringt en omdat er al wetten zijn die de consument tegen misleidende reclame beschermen.
De Raad en de Commissie weten dat net zo goed als ik, maar hebben zich en bloc tegen dit Parlement gekeerd, met een eendracht zoals zij die nog nooit vertoond hebben. Ik krijg de indruk dat de Raad geheel in de macht is van de ambtenaren van de Commissie, van ambtenaren die steeds meer zelf aan politiek willen doen, door niets of niemand gelegitimeerd, maar goed betaald door de burger. En de burger krijgt uiteindelijk de rekening gepresenteerd. De burger moet voor deze wet met het verlies van arbeidsplaatsen betalen. Deze wet is precies het tegendeel van wat er in hoogdravende toespraken van de Commissie gezegd wordt: ontbureaucratisering, beter wetgeven, Lissabon-agenda enz. Deze wet is er echt naar om de euroscepsis onder de burgers geweldig aan te wakkeren!
Ik vind dat we zoiets niet mogen laten gebeuren en toch moeten we morgen voorstemmen, anders krijgen we iets heel verschrikkelijks. Dat heb ik aan het begin van mijn bijdrage al gezegd. Maar ik ben ervan overtuigd dat we nog steeds iets kunnen doen tegen deze bureaucratische waanzin. Ik zal de Duitse bondsregering dan ook vragen om te onderzoeken of ze geen klacht tegen deze verordening in kan dienen. 
Dorette Corbey,
   . – Voorzitter, collega's, allereerst mijn dank aan mevrouw Poli Bortone. Ik denk dat we met haar, met elkaar en met de Raad een heel goed compromis hebben bereikt. En ook mijn dank aan mevrouw Sommer en aan de andere fracties die hieraan hebben meegewerkt.
Veel consumenten maken zich zorgen over hun gezondheid en cholesterol, bloeddruk of worstelen met overgewicht. De voedingsindustrie speelt hierop in. Er is een wildgroei van allerlei soorten claims. Vanochtend at ik een boterham die goed is voor mijn darmflora, gesmeerd met boter die mijn cholesterolgehalte verlaagt en een eitje erbij dat veel omega-3 bevat. Prima ... dat denk ik tenminste, want ik weet het niet.
Consumenten weten niet of de claims die fabrikanten maken, waar zijn en daarom is het van groot belang dat dit wetsvoorstel voorschrijft dat de gezondheidsclaims die voedingsproducenten maken, wetenschappelijk onderbouwd moeten zijn. We moeten misleiding van consumenten voorkomen. Consumenten zijn vaak bereid meer te betalen voor een product dat claimt iets te doen voor de gezondheid. Maar dan moet de consument er wel op kunnen vertrouwen dat het echt zo is.
Misleidende reclame is al verboden, maar de bewijslast lag tot nu toe bij de autoriteiten. In de praktijk werkt dat natuurlijk niet. Overheden kunnen niet de hele dag achter claims of verpakkingen aanhollen en dan gaan bewijzen dat ze niet kloppen. Met dit voorstel zijn consumenten geholpen. In alle 25 landen moeten fabrikanten voortaan eerlijke informatie geven.
In de eerste lezing heeft het Parlement toegegeven aan de druk van bedrijven die bang waren ontmaskerd te worden, bedrijven die consumenten bewust misleiden door een verkeerde voorstelling van zaken te geven, en die kunnen bij mij op geen enkele wijze op sympathie rekenen. Geen winst over de rug van mensen die zich zorgen maken over hun gewicht of hun gezondheid. De interne markt mag geen vrijbrief zijn voor misleiding van consumenten. Gelukkig erkent het compromis dit in grote lijnen.
Misleiding kent meerdere vormen. Volgens artikel 4 mogen gezondheidsclaims alleen gemaakt worden op producten die voldoen aan een bepaald profiel. En, mevrouw Sommer, die voedingsprofielen bestaan wel degelijk. Ze bestaan in de Verenigde Staten, alle grote bedrijven werken ermee en het werkt ook heel goed. Het is ook terecht dat voedingsclaims alleen maar mogen gezet worden op producten die in principe gezond zijn. Want de vette hamburger wordt niet gezond door er een beetje vitamines aan toe te voegen. De suikerrijke lolly wordt ook met vitamine A geen gezonde voeding.
Het compromis keert zich tegen gezondheidsclaims op alcohol. Voedingsclaims op alcohol mogen alleen als het gaat om een verlaagd alcoholpercentage of minder calorieën. Als je alle problemen met alcoholisme, leverbeschadiging en hersenbeschadiging bekijkt, dan kun je toch moeilijk gezondheidsclaims toestaan op alcohol. Gelukkig waren alle partijen bereid om dit voorstel uiteindelijk te steunen.
Tijdens de eerste lezing kwam naar voren dat het voorstel onnodig bureaucratisch is. Dat standpunt werd ook door onze fractie gedeeld, maar we wilden wel voldoende waarborgen voor adequate procedures. Die hebben we nu bereikt. Voor claims gericht op kinderen en voor claims die betrekking op verminderd ziekterisico geldt een zware autorisatieprocedure. Onze fractie staat achter de consumenten en achter goedwillende bedrijven. Deze wetgeving zorgt voor eerlijke informatie aan consumenten. Ik spreek de hoop en de verwachting uit dat deze wetgeving bijdraagt aan betere voeding en betere gezondheid. Dank voor uw aandacht. 
Mojca Drčar Murko,
   . — Mijnheer de Voorzitter, het doel van de voorgestelde verordening inzake voedings- en gezondheidsclaims is de Europese wetgeving op dat gebied te harmoniseren. We kunnen hierbij twee elementen onderscheiden. Ten eerste moet in het belang van consumenten de algemene regel worden ingevoerd dat voedings- en gezondheidsclaims duidelijk, accuraat en zinvol moeten zijn. Ten tweede moeten waarheidslievende producenten beschermd worden tegen oneerlijke concurrentie.
Na een zeer controversieel debat ligt er nu een compromis voor de tweede lezing. Vinden we de oorspronkelijke doelstellingen erin terug? Ik geloof van wel. We zijn misschien niet helemaal tevreden met het resultaat, maar we moeten rekening houden met diverse belangen zoals de bezorgdheid van kleine en middelgrote bedrijven, het gevaar dat procedures te lang en bureaucratisch zijn, de belangen van producenten en genetische descriptoren — mits de hoofddoelstelling, het verbeteren van de volksgezondheid, behouden blijft.
Een aantal van de beperkingen die de Commissie voorstelde, waren onduidelijk en voor verschillende uitleg vatbaar. Om juridische onzekerheid te voorkomen heeft het Europees Parlement een groot aantal amendementen aangenomen waarmee clausules worden toegevoegd die de toepassing van de verordening vereenvoudigen. Een aantal ervan is onderdeel geworden van het compromispakket dat de ALDE-Fractie samen met andere fracties steunt.
We vinden dat er een werkbaar compromis is bereikt inzake een van de twee meest controversiële kwesties — voedingsprofielen en met name de afwijking in artikel 4, lid 2. Daarom steunen we de tekst van amendement 17.
Dat geldt ook voor het voorstel inzake handelsmerken en merknamen en voor artikel 4, lid 3, over voedingsclaims betreffende alcohol in combinatie met de bepaling dat gezondheidsclaims ter ondersteuning van boodschappen van de nationale autoriteiten of de Gemeenschap over de gevaren van alcoholmisbruik niet binnen de werkingssfeer van de verordening dienen te vallen.
Dit is een goed resultaat. Ik dank in het bijzonder mevrouw Poli Bortone voor haar geslaagde inspanningen. 
Jill Evans,
   . — Mijnheer de Voorzitter, ik dank de twee rapporteurs, mevrouw Scheele en mevrouw Poli Bortone voor al het werk dat ze in deze twee belangrijke verslagen hebben geïnvesteerd. Mijn opmerkingen hebben net als die van de andere sprekers betrekking op het verslag over voedings- en gezondheidsclaims.
Ik ben blij dat het Parlement ten aanzien van deze kwestie een ommezwaai heeft gemaakt. Vorig jaar rond deze tijd stemde de meerderheid van het Parlement ervoor om de lijn van de industrie te volgen en zijn er onderdelen geschrapt die onontbeerlijk waren voor de effectiviteit van deze wetgeving. Het doel van het hele voorstel werd nagenoeg geheel ondermijnd, maar nu, bij de tweede lezing, hebben we, zoals de rapporteur zei, een compromisovereenkomst weten te bereiken waarin de cruciale punten worden hersteld en waarmee we dichter bij ons oorspronkelijke doel komen: het verbieden van onjuiste en misleidende voedings- en gezondheidsclaims voor levensmiddelen die consumenten laten geloven dat die levensmiddelen goed voor ze zijn terwijl dat niet zo is.
De Verts/ALE-Fractie steunt het systeem waarbij een vergunning voor gezondheidsclaims wordt verleend door middel van een effectief en efficiënt proces. We zijn voorstander van duidelijke etikettering, de medewerking van consumenten, een verbod op voedings- en gezondheidsclaims voor alcoholhoudende dranken, zoals anderen al hebben aangegeven, en veel van de andere onderdelen waarover we morgen stemmen. Deze nieuwe wet is van ingrijpende betekenis voor het dagelijkse leven van mensen, want levensmiddelen zijn een zeer politieke kwestie. Wat is er politiek belangrijker dan dat mensen kunnen kiezen wat ze eten?
Mensen moeten erop kunnen vertrouwen dat de informatie op etiketten van levensmiddelen klopt. Het is niet alleen een kwestie van eerlijkheid van de zijde van de levensmiddelenbedrijven; het is ook een kwestie van gezondheid. Mensen zijn zich tegenwoordig veel meer bewust van het belang van een gezond, uitgebalanceerd dieet en ze zijn veel kieskeuriger als ze levensmiddelen kopen. Levensmiddelenfabrikanten geven duizend keer zoveel uit aan marketing als regeringen aan de strijd tegen obesitas. Het wordt tijd dat we het evenwicht herstellen en het aanscherpen van deze regels is daar een onderdeel van. 
Kartika Tamara Liotard,
   . Voorzitter, na de schandalige resultaten van de eerste lezing over gezondheidsclaims krijgt het Parlement nu een tweede kans. De hardnekkige lobby van voedsel- en met name drankindustrie lijkt deze keer minder effectief te zijn geweest. Of zijn de leden gewoon beschaamd door het feit dat de Raad voor één keer progressiever was dan het Parlement? Het compromisvoorstel dat er nu ligt, heeft een aantal goede punten. Het verbieden van gezondheidsclaims op alcohol is duidelijk winst. De voedingsprofielen zijn terug en zullen hopelijk in ieder geval de meest schandalige gezondheidsclaims voorkomen.
Helaas zal de bescherming van de consument tegen valse claims verre van waterdicht zijn. Er zijn nog veel mazen in de wet die onterechte voedingsclaims mogelijk maken. Daarnaast heb ik zelf grote vraagtekens bij de zeer invloedrijke positie die de EFSA gaat innemen. De onafhankelijkheid van de EFSA staat geregeld ter discussie. Ik vind dat in andere dossiers als GMO's en aspartaan EFSA wel erg snel geneigd is het standpunt van de industrie klakkeloos over te nemen.
Maar, hoe imperfect dit voorstel ook is, het is in ieder geval aanmerkelijk beter dan het droevige resultaat in eerste lezing. Bovendien lopen we zonder compromis het risico dat dit dossier nog jarenlang voortsleept. Dat consumenten zólang geen duidelijkheid krijgen, is onacceptabel. Mijn fractie zal het compromisvoorstel dan ook steunen. 
Johannes Blokland,
   . Voorzitter, ik zou graag mijn dank willen uitspreken aan de collega’s Scheele en Poli Bortone voor hun bijdrage aan de totstandkoming van beide akkoorden.
Wat het verslag over additieven betreft betreur ik het dat er door dat akkoord hier in de plenaire niet meer een echt debat kan plaatsvinden over het nut en de noodzaak van bepaalde toevoegingen. Voor een aantal stoffen is het nut duidelijk bewezen, maar voor bijvoorbeeld de toevoeging van fluoride heb ik nog mijn twijfels. Dat is ook een van de redenen waarom een deel van mijn fractie dit akkoord niet zal ondersteunen.
Over de voedsel- en gezondheidsclaims wil ik nog opmerken dat ik zal instemmen met het resultaat dat tijdens de onderhandeling behaald is. Door de amendering van dit Huis in eerste lezing zijn al veel punten in het gemeenschappelijk standpunt verbeterd. Ik wijs dan op de mogelijkheid voor bedrijven om in de eigen lidstaat aanvragen in te dienen en op een verkorting van de termijnen.
Aan commissaris Kyprianou zou ik willen vragen op welke termijn de Europese Commissie klaar denkt te zijn met het vaststellen van de voedingsprofielen en hoe zij de rol ziet die het Europees Parlement bij de vaststelling zou kunnen spelen. Afrondend zou ik willen melden dat ik het akkoord over voedselclaims ten volle ondersteun en hoop dat dit in de lidstaten naar behoren uitgewerkt kan worden, zodat de consumenten een goede bescherming mogen genieten. 
Liam Aylward,
   . — Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer mijn fractiegenoot, mevrouw Poli Bortone, van harte met de resultaten die in dit stadium van de onderhandelingen voor de consumenten zijn behaald. Het was een zeer zware klus.
In een tijd dat de gemiddelde EU-burger steeds zwaarder wordt en 27 procent van de Europese mannen, 32 procent van de Europese vrouwen en maar liefst een kwart van de Europese kinderen zwaarlijvig zijn, verwelkom ik het belangrijke initiatief van de Europese Unie om een begin te maken met de strijd tegen obesitas door zich te buigen over de voedings- en gezondheidsclaims voor levensmiddelen.
Consumenten worden al veel te lang beïnvloed door marketing en reclame, veelal zonder enige basis. Momenteel worden consumenten geconfronteerd met een stortvloed van marketingtrucs die hen moeten verleiden tot het kopen van levensmiddelen. De voedings- en gezondheidsclaims voor levensmiddelen zijn vaak niet helemaal correct of waarheidsgetrouw. Een gevarieerd en evenwichtig dieet is een eerste vereiste voor een goede gezondheid en de invloed van afzonderlijke producten is in het kader van het gehele dieet betrekkelijk.
We gaan nu stemmen voor een stelsel dat consumenten van product tot product vertrouwen biedt, met wetenschappelijk onderbouwde voedings- en gezondheidsclaims. Gezondheidsproblemen ten gevolge van obesitas kosten belastingbetalers miljoenen euro’s per jaar en zet gezondheidsdiensten enorm onder druk. De aan obesitas gerelateerde gezondheidsproblemen zijn bekend: hartziekten, herseninfarcten, hoge cholesterol en diabetes staan boven aan de lijst. De belangrijkste oorzaken zijn te veel eten en onvoldoende beweging, maar het probleem is veel breder dan dat. Er moet onmiddellijk iets worden gedaan.
Dit is slechts het topje van de ijsberg voor Europese burgers. Naast duidelijke en onderbouwde voedings- en gezondheidsclaims moeten we ook binnen afzienbare tijd komen met een algemene informatiecampagne over voedingskwesties en het belang van gezonde eetgewoonten. Voor de consument van vandaag is de druk groot om maaltijden snel te bereiden. We worden steeds afhankelijker van voorbewerkte levensmiddelen. Ik ben ook blij met de extra steun aan KMO’s. Ik doet me veel deugd dat ze binnenkort de steun en de technische begeleiding en instrumenten krijgen die ze nodig hebben. 
Irena Belohorská (NI ). –
   Ik wil mijn collega mevrouw Poli Bortone bedanken voor de energie die ze heeft gestoken in dit verslag over voedsel- en gezondheidsclaims dat nu bij ons is in tweede lezing.
Deze richtlijn is uitermate belangrijk in een tijd dat we in Europa steeds meer te kampen hebben met overgewicht en ziekten die we niet zouden hebben als we er een gezondere levensstijl op na zouden houden. We moeten ons meer richten op consumentenbewustzijn, en gekoppeld daaraan op een voedseletikettering die niet misleidend is. Wanneer op het etiket van een voedingsproduct wordt vermeld dat het weinig calorieën bevat, moet dit gebaseerd zijn op feiten, zonder dat er sprake is van misleiding van de consument. De aanbevelingen van zogenaamde “onafhankelijke” medici of deskundigen zijn vaak slechts een trucje van de reclamemakers en niet gebaseerd op feiten. Als een voedingsproduct veel calcium bevat, wat goed is voor de groei van botten, is het onaanvaardbaar dat het “gezond” wordt genoemd wanneer het ook veel vetten en suiker bevat. Op dezelfde manier mag magere yoghurt niet gezond genoemd worden als het honderd gram suiker bevat. Van chocoladepasta mag niet gezegd worden dat het goed is voor kinderen, alleen omdat hij vol vitaminen en mineralen zit.
Consumenten lezen de ingrediënten op de verpakking en baseren hun keuze op wat er op die verpakking staat. Voedsel- en gezondheidsclaims zijn om de consument te informeren, niet om ze te desinformeren. Het is niet mijn bedoeling dat deze producten uit de schappen worden verwijderd, maar ze mogen niet gepromoot worden als gezond op basis van dubieuze informatie over gezondheidseffecten en voedingswaarden.
Deze verordening zal een stimulans vormen voor innovatie. Producenten zullen voedsel moeten produceren dat echt gezond is en zullen daarom streven naar vermindering van de hoeveelheid vet, suiker of zout in hun producten. Ik ben het ook eens met de rapporteur als het gaat om de amendementen 28 en 31, waarin speciale nadruk wordt gelegd op kindervoeding, waarbij de controle op de etikettering het strengst moet zijn. 
María del Pilar Ayuso González (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, commissaris, afgevaardigden, ik ben schaduwrapporteur van de verordening inzake toevoegingen, en daarom moet ik allereerst zeggen dat het Commissievoorstel vrij evenwichtig was. Met haar streven naar eensgezindheid heeft mevrouw Scheel niettemin een grote prestatie geleverd, waarmee ik haar gelukwens. Verder wil ik de Raad en de Commissie bedanken voor hun inspanningen om in tweede lezing overeenstemming te bereiken.
De consumptie van verrijkte voedingsmiddelen in een gevarieerd dieet kan een aanvulling zijn op de inname van voedingsstoffen. Waar het om gaat, is dat de toevoegingen op wetenschappelijke criteria gebaseerd zijn, en dat de hele voedingsmiddelenindustrie aan dezelfde regels onderworpen is, met een minimum aan bureaucratie.
Doel van dit voorstel is de harmonisering van de vigerende nationale voorschriften, en mijn fractie is het er dan ook niet mee eens dat er voorschriften worden toegestaan waardoor sommige landen strengere regels kunnen hanteren, tenzij wetenschappelijk bewezen is dat die regels van belang zijn voor de volksgezondheid.
Ik vind het heel terecht dat de verkooptermijn verlengd is voor sommige producten die al op de markt zullen zijn en geëtiketteerd zijn op de datum waarop de richtlijn van kracht wordt.
Tenslotte is het aanbod van levensmiddelen waarover we beschikken, bijzonder gevarieerd, en we zullen obesitas niet door middel van voorschriften en etiketten de wereld uit kunnen helpen. Om dat te bereiken, zouden we de afstandsbediening van de televisie misschien in de ban moeten doen. De oplossing is een stuk ingewikkelder. Voedingsmiddelen moeten gezond zijn en de consument dient waarheidsgetrouwe informatie te ontvangen. Wat werkelijk van belang is, is dat iedereen zijn eigen dieet kiest op basis van het leven dat hij leidt. Opvoeding is dan ook veel doeltreffender dan al die regels die wij de mensen geven om te proberen af te rekenen met obesitas.
Wat betreft het verslag van mevrouw Poli Bortone moet gezegd dat zij een uitstekende prestatie heeft geleverd, evenals de schaduwrapporteurs, en met name mevrouw Sommer. . In de toelichting van deze ontwerprichtlijn wordt het ontbreken van speciale communautaire voorschriften genoemd als een van de belangrijkste beweegredenen om deze nieuwe richtlijn op te stellen, en ik ben het daarmee eens.
Wat echter een product als wijn betreft, dat is een landbouwproduct dat in een bijzonder ingewikkelde marktreguleringg is ondergebracht. Volgens die regulering zijn geen toevoegingen toegestaan en ook geen vermeldingen van gezondheidsbevorderende eigenschappen op het etiket. Ook geeft de regeling voorschriften voor reclame, aanbiedingen, kortom alles. Het is dan ook zinloos iets te gaan reguleren wat al gereguleerd is, en het zal enkel verwarring zaaien onder de consumenten en de regelgeving nog ingewikkelder maken, om nog niet te spreken over de problemen waarmee de producerende bedrijven dan te maken krijgen. Wijn mag niet onder het toepassingsgebied van deze verordening vallen, en ik begrijp niet dat producerende landen zoals Spanje, Frankrijk of Italië deze argumenten niet hebben aangevoerd in de Raad.
Verder betreur ik het dat we de gelegenheid voorbij hebben laten gaan om de bijlagen aan te passen. Om af te sluiten verwijs ik naar alles wat mevrouw Sommer gezegd heeft en waar ik volledig achter sta. 
Åsa Westlund (PSE ).
   Ik wil mij aansluiten bij de woorden van dank aan de rapporteurs, mevrouw Scheele en mevrouw Poli Bortone, de schaduwrapporteurs, de Commissie en de Raad voor het werk dat zij hebben verricht om ervoor te zorgen dat we morgen ons standpunt kunnen bepalen over een akkoord dat het de consumenten veel gemakkelijker zal maken om gezondere keuzes te maken omdat ze toegang krijgen tot correcter en veelzijdiger informatie.
Velen van ons hebben vast wel eens cornflakes, brood of yoghurt gekocht waarvan we in de winkel dachten dat die heel gezond waren. Als we dan thuiskwamen, ontdekten we dat de yoghurt misschien geen vet bevatte, maar daarentegen grote hoeveelheden suiker. Het is geen toeval dat dit velen van ons is overkomen. De ondernemingen weten dat wij gezonde keuzes willen maken en doen daarom alles om het voedsel gezond te doen overkomen, ook al is het soms precies het tegenovergestelde. Een gebruikelijke truc is dat de producent wijst op één afzonderlijk ingrediënt dat als gezond wordt opgevat en dat met grote vette letters opblaast, terwijl bijvoorbeeld het suikergehalte en het vetgehalte met microscopisch kleine letters worden aangegeven.
Door het akkoord waar we morgen over zullen stemmen kan er een eind komen aan deze en vele andere andere soorten misleidende reclame. Beweringen over een betere gezondheid moeten wetenschappelijk worden onderbouwd en mogen niet worden gebruikt voor producten die niet in hun totaliteit goed zijn voor de gezondheid. Als ondernemingen in het vervolg één afzonderlijk ingrediënt willen benadrukken dat de consumenten als gezond opvatten, mag dat ingrediënt in principe geen te hoge gehaltes aan suiker, vet, zout of alcohol bevatten.
Er is natuurlijk nog veel werk te doen met deze verordening en we zullen de komende werkzaamheden nauwgezet volgen en dan speciaal de opstelling van voedingsprofielen. Ik en vele anderen in mijn fractie zijn heel trots op dit akkoord, maar we zijn ook bereid om zo nodig nog aanvullende eisen te stellen om het aan te scherpen.

Frédérique Ries (ALDE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, als alles goed gaat zal ons Parlement morgen het groene licht geven voor twee nieuwe verordeningen op het gebied van levensmiddelen.
Met de ene wordt beoogd orde de scheppen in de chaos van levensmiddelen en met bijvoorbeeld vitaminen verrijkte dranken; de andere is gericht op het toestaan dan wel verbieden, onder bepaalde voorwaarden, van bepaalde voedings- of gezondheidsclaims waarmee deze zelfde producten steeds vaker vergezeld gaan.
Het betreft twee voorstellen die de Europese burgers werkelijk aanspreken en die hun concrete antwoorden geven op de vraag in hoeverre deze claims betrouwbaar zijn, zodat ze ze houvast hebben bij de keuze van hun aankopen. . Het Europees Bureau van Consumentenverenigingen wijst er namelijk op dat een calciumrijk product volgens 60 procent van de consumenten alleen maar gunstig kan zijn voor het voedingsevenwicht, hetgeen niet per se waar is. In wezen kun je alleen een goede keuze maken als je de volledige identiteitskaart van een levensmiddel of een drank kent: het gehalte aan suiker, aan zout, aan vet, enzovoorts. Daarom hebben we behoefte aan een voedingsprofiel, een écht voedingsprofiel, en dus geen halfbakken profiel. Dat is echter wel wat ons in compromis 66, de beruchte verspreidingsclausule, wordt geboden. Daarin wordt namelijk voorgesteld om het sein tegelijkertijd op rood en op groen te zetten voor hetzelfde pakket. In mijn ogen is dit het toppunt van tegenstrijdigheid en een poging het voor de consument zo verwarrend mogelijk te maken. Op dit punt ben ik het dus – bij hoge uitzondering – niet eens met de analyse van onze rapporteur.
Dat gezegd zijnde, zal ik mij onthouden van stemming over dit onderwerp, want ik wil deze dringend noodzakelijke tekst niet in de weg staan.
Ik heb al herhaaldelijk gezegd dat ik gekant ben tegen iedere afzwakking van artikel 4, evenals tegen het toestaan van bepaalde boodschappen waarin de zegeningen van alcohol worden aangeprezen. Ik ben dus eveneens tegen de amendementen 18 en 489.
Uiteraard wil ik onze twee rapporteurs, mevrouw Poli Bortone en mevrouw Scheele, graag bedanken, evenals de Commissie en de Raad. Zij hebben het belang ingezien van deze burgervriendelijke wetgevingen, terwijl ze tegelijkertijd rekening hebben gehouden – daar werd al op gewezen – met de dikwijls door de KMO’s geuite zorgen en met de noodzaak om op dit vlak te ijveren voor het algemeen belang en weerstand te bieden aan bepaalde particuliere belangen.
Ik denk dat mevrouw Sommer in een deel van haar betoog de toon heeft gezet voor de – in mijn ogen scherpe en onterechte – kritiek op het werk van de Commissie en onze commissaris. Met uw welnemen zou ik nu dus willen concluderen dat wij niets te winnen hebben bij een Europese wet die op de internationale zoetwarenbeurs in Keulen wordt geschreven. 
Hiltrud Breyer (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, waarde collega’s, ik ben blij dat het gezond verstand in de vorm van het verslag-Poli Bortone eindelijk weer zijn intrede doet in het Europees Parlement en hoop dat we morgen groen licht geven en de consumentenbescherming eindelijk een nieuwe stimulans geven. 
Vandaag gaat het om een grotere eerlijkheid. Leggen we ons erbij neer dat de consument te vette, te zoete of te zoute levensmiddelen aangesmeerd krijgt en dat bedrijven die dat doen zich zelfs op de gezondheid mogen beroepen? Niemand wil de verkoop van patat, cola of snoep verbieden. Alleen mogen we niet toestaan dat deze levensmiddelen ook nog in een jasje van gezondheid en welbevinden gestoken worden. Het gaat ook niet om een reclameverbod, maar om nieuwe marketingspelregels. Er zijn minimumeisen nodig die een eerlijke marketing waarborgen. Geharmoniseerde regels scheppen rechtszekerheid en daar profiteren ook de ondernemingen van.
Uit een enquête kwam naar voren dat 70 procent van de consumenten de informatie van de producent over gezondheidsaspecten vertrouwt. Daarom speelt deze verordening een sleutelrol, niet alleen als het gaat om meer transparantie bij de consumentenbescherming, maar ook om bescherming van de volksgezondheid. Tegenwoordig lijden meer dan tweehonderd miljoen volwassenen en veertien miljoen kinderen in de Europese Unie aan overgewicht en vetzucht. Er is een dramatische toename in voedingsgerelateerde diabetes II, vooral onder kinderen. We staan voor het probleem dat vetzucht en bewegingsarmoede wellicht het roken als doodsoorzaak nummer één zullen verdringen. Daarom vinden wij dat ook dit compromis een goed compromis en een goed maatregelenpakket is. Ik had graag meer zakelijkheid en meer eerlijkheid in dit debat gezien. Alleen al in Duitsland moeten we voor voedingsgerelateerde problemen 71 miljard euro ophoesten. Daaruit blijkt wel dat we deze problemen onder ogen moeten zien.
Ik hoop ook dat de Duitse regering geen gehoor geeft aan het voorstel van mevrouw Sommer om een klacht in te dienen. Elke regering, niet alleen de Duitse, die eerst in de Raad toestemt en vervolgens een klacht indient, zou zich blameren en aan geloofwaardigheid inboeten. Ik hoop kortom dat we morgen een mijlpaal bereiken op weg naar meer consumentenbescherming en een betere volksgezondheid. 
Adamos Adamou (GUE/NGL ).
   — Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, ik wil beide rapporteurs gelukwensen.
Tijdens de eerste lezing van het verslag over voedings- en gezondheidsclaims voor levensmiddelen heeft het Europees Parlement een groot aantal amendementen aangenomen om de toepassing van de onderhavige richtlijn te vereenvoudigen ten behoeve van de consumenten.
De meerderheid heeft tegen een regeling voor de voedingsingrediënten in etenswaren gestemd en heeft artikel 4 verworpen, waardoor de onderhavige verordening aanzienlijk is afgezwakt.
Hoofddoel van deze verordening moet zijn de consument bewuster te maken van het belang van gezonde, evenwichtige en harmonieuze voeding. Dat is de reden waarom we allemaal het gemeenschappelijke standpunt van de Raad zouden moeten aanvaarden en daarom blijf ik het ook steunen als uitgangspunt. Omdat het echter zo moeilijk is een compromis te bereiken en omdat de Europese burgers deze verordening nodig hebben, roep ik iedereen op tenminste het pakket met compromisamendementen te steunen. Op die manier kunnen we de Europese consument correcte informatie garanderen. 
Kathy Sinnott (IND/DEM ).
   — Mijnheer de Voorzitter, ik wijs de commissaris erop dat de Ierse regering haar bevolking al veertig jaar lang massaal disodium monofluorfosfaat toedient. De fluoride die in het Ierse water wordt gestopt, is een giftige afvalstof. Er worden weliswaar ogenschijnlijk kleine hoeveelheden toegevoegd, maar na verloop van tijd hoopt de stof zich op in ons lichaam. Waterfluoridering heeft de gezondheid van de Ierse bevolking schade toegebracht, onder andere ten gevolge van botfluorose: fluoride bindt zich aan calcium, met name in de botten. Waterfluoridering veroorzaakt ook een te snelle of langzame werking van de schildklier; fluoride werd vroeger gebruikt als medicijn om de schildklier af te remmen. Fluoride veroorzaakt gevlekt glazuur (fluorosis dentalis), beschadiging van het tandemail. Dat is een symptoom van fluoridevergiftiging tijdens de kindertijd. Een recent onderzoek toont aan dat 40 procent van de jonge Ierse volwassenen permanent last heeft van lelijke gevlekte tanden ten gevolge van fluorosis dentalis. Dit zijn nog maar een paar van de aandoeningen die onder de Ierse bevolking worden veroorzaakt door een gestage ophoping van fluoride.
Tijdens een evaluatie van het waterfluorideringsbeleid door de Ierse regering een paar jaar geleden, wilde 90 procent van de publieke opinie dat er een eind kwam aan deze massale medische behandeling. Fluoride, zoals we dat in Ierland gebruiken, is een giftige afvalstof afkomstig van de scrubbers van een kunstmestfabriek, die ook gifstoffen zoals kwik en cadmium bevatten. Het is ondenkbaar dat we in dit Parlement toestaan dat fluoride — een gifstof — op een lijst van toegestane vitaminen en mineralen komt te staan. Het is geen vitamine en ook geen mineraal. In levensmiddelen en water is het een vloek.
Om verwarring te voorkomen: fluoride in tandpasta en mondwater wordt als een cosmetisch artikel bestempeld en valt niet onder mijn amendement. Dat heeft alleen betrekking op fluoride in levensmiddelen en water. Ik smeek mijn collega’s in het Parlement om de Ierse bevolking te helpen en voor dat amendement te stemmen. 
Roberta Angelilli (UEN ). –
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, de zogenaamde “functionele levensmiddelen”, die verrijkt zijn met stoffen die de gezondheid of het welzijn van de consument zouden moeten verbeteren, behoren tot de meest innovatieve sectoren en de sterkste groeiers van de markt. Daarom is het noodzakelijk dit soort levensmiddelen te controleren en vooral ook toezicht uit te oefenen op de vermeldingen op de etiketten waarmee men de consument lokt, door hem positieve effecten te beloven op het vlak van voeding en gezondheid.
De compromistekst vormt een garantie voor transparante en volledige informatie op levensmiddelenetiketten en stelt de consument in staat bewuste voedingskeuzen te maken. Deze maatregel is des te urgenter, als je het effect van reclame op kinderen in aanmerking neemt. Reclame beïnvloedt namelijk direct de voedingsvoorkeuren van kinderen door hun eetgewoonten te veranderen.
Dankzij het Parlement hebben ook de KMO’s de aandacht gekregen die ze verdienen. Het midden- en kleinbedrijf dient steun te ontvangen om zich te kunnen aanpassen aan de nieuwe situatie ten gevolge van deze verordening en moet kunnen rekenen op zekere termijnen voor het op de markt brengen van zijn producten en op de mogelijkheid de al toegelaten claims te gebruiken.
Tot slot wil ik de rapporteur, mevrouw Poli Bortone, bedanken voor haar niet eenvoudige maar desondanks uitstekende werk. 
Leopold Józef Rutowicz (NI ). –
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil u bedanken voor het agenderen van dit onderwerp. De verordening betreffende de voedings- en gezondheidsclaims bij levensmiddelen en de verordening betreffende de toevoeging van vitaminen en mineralenpreparaten en sommige andere stoffen aan levensmiddelen zijn van groot belang voor de bescherming van de consument. Dankzij deze verordeningen kunnen consumenten een geïnformeerde keus maken bij het kopen van veel levensmiddelen. Ze bevorderen de eerlijke concurrentie van producenten en leveranciers van levensmiddelen op onze markt. Ze zorgen ervoor dat de burgers hun voeding kunnen verbeteren, wat de conditie en de gezondheid bevordert. Ik denk dat we met de goedkeuring van deze verordeningen een stap in de juiste richting zetten. 
John Bowis (PPE-DE ).
   — Mijnheer de Voorzitter, het vorige debat in dit Parlement ging over de screening van wetgevingsvoorstellen. Ik vermoed dat het voorstel betreffende gezondheidsclaims meteen bij de eerste hindernis onderuit gegaan was als de screening ten tijden van het voorstel al van kracht was geweest. Het voorstel ging toch al bijna onderuit bij de eerste parlementaire hindernis en om die reden feliciteer ik onze rapporteur en onze schaduwrapporteurs die samen met de ambtenaren van de Commissie hebben gewerkt aan het verbeteren van het oorspronkelijke voorstel. Daarom kunnen we het compromis morgen steunen.
Als het om voedingsprofielen gaat, tasten we evenwel nog in het duister en dat is niet goed als het om wetgeving gaat. We weten niet hoe we het moeten aanpakken en we weten niet wat de EFSA gaat doen. We moeten vertrouwen op de deskundigen die ermee aan de slag gaan als deze maatregel het Parlement verlaat. Maar wat het resultaat ook is, het zal niet ter goedkeuring terug naar het Parlement gaan en dus is het geen goede wetgeving. Desalniettemin denk ik dat we kunnen stellen dat consumenten — en daar draait het uiteindelijk allemaal om — willen kunnen vertrouwen op de in de claims gebezigde termen, zoals zoutarm, meervoudig onverzadigde vetten, enzovoorts. We willen ervoor zorgen dat negatieve zaken niet verscholen gaan achter positieve zaken en we willen ervoor zorgen dat het hele plaatje waarheidsgetrouw wordt weergegeven. Uiteindelijk moet elke claim in de rechtzaal op basis van de wetenschappelijke onderbouwing overeind blijven.
Ik ben dus van mening dat we ten aanzien van deze kwesties vooruitgang hebben geboekt. We hebben een aantal fouten uit het voorstel betreffende gezondheidsclaims gecorrigeerd — onder andere in verband met light ale, een term die net zo min suggereert dat mensen er lichter van worden als dat een hoesttablet ervoor zorgt dat mensen gaan hoesten. We hopen dat de Raad met onze amendementen instemt, want we streven naar verstandige informatie in een verstandig format, waardoor mensen gezonder gaan eten en ze hun eigen gezondheid en die van hun gezin verbeteren. 
Linda McAvan (PSE ).
   — Mijnheer de Voorzitter, ik ga het hebben over het verslag van mevrouw Poli Bortone. Ik ben blij met deze wetgeving omdat we die nodig hebben. Kijk maar eens in de schappen van de supermarkt naar de claims die op veel producten staan, ook steeds vaker op snoepgoed en gebak. Sommige claims zijn ronduit absurd.
We hebben vanavond hier weer mensen horen beweren dat deze wetgeving betuttelend is en dat we die niet nodig hebben. Maar wat is er mis mee dat we van fabrikanten die voedings- en gezondheidsclaims doen, verlangen dat ze die claims wetenschappelijk onderbouwen?
Uit een recent onderzoek van de consumentenvereniging Which in mijn eigen regio bleek dat 99 procent van de mensen wil dat gezondheidsclaims voor levensmiddelen gecontroleerd worden voordat de producten in de handel gebracht worden. Veel mensen zijn dan ook zeer verbaasd als ze horen dat de claims niet goed worden gecontroleerd.
Er is een hoop gezegd over artikel 4. We zouden het artikel niet nodig hebben en voedingsprofielen zouden niet mogelijk zijn. Natuurlijk zijn voedingsprofielen mogelijk: deskundigen hebben ermee gewerkt en in de Verenigde Staten wordt er ook mee gewerkt. We moeten weg van het idee dat we zaken moeten verbieden. Er wordt niets verboden, maar wat niet kan is een claim neerleggen voor een levensmiddel terwijl het product duidelijk geen gezonde keuze voor de mensen is. Zoals mijn collega mevrouw Westlund opmerkte, zijn de mensen het beu om zogenaamde vetarme producten te kopen om vervolgens in de kleine lettertjes te lezen dat de producten veel suiker of andere ingrediënten bevatten.
Deze wetgeving betekent dat alle claims goed en solide onderbouwd moeten zijn. Verantwoordelijke winkeliers en fabrikanten die ik heb gesproken, verwelkomen dat. We schijnen te vergeten dat we zonder Europese normen met een overvloed aan nationale normen opgescheept zitten en dat is niet goed voor de handel. Dit is wel goed voor de handel en het is ook goed voor consumenten. Dat moeten we toejuichen. 
Holger Krahmer (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, nadat de Raad de niet mis te verstane uitspraak van het Parlement over de gezondheidsclaims in eerste lezing genegeerd heeft, komen we alsnog tot een compromis, waar ik – zij het tandenknarsend – mee in zal stemmen, want zoals mevrouw Sommer terecht opmerkte, hebben we nu eigenlijk alleen nog maar de keus tussen een groot en een kleiner kwaad.
Ik zou concreet op twee punten van discussie in willen gaan. Ik ben van mening dat handelsmerken in een andere wettelijk kader vallen, dat ze elders al geregeld zijn en hier niets te zoeken hebben. Wat de voedingsprofielen betreft, het compromis voorkomt weliswaar dat de profielen een absolute verbodswerking krijgen, maar van een algehele afschaffing van de profielen, waartoe we in eerste lezing besloten hadden, zijn we nog ver verwijderd. Ik blijf bij mijn overtuiging dat de voedingsprofielen ons op een dwaalspoor brengen.
Vetzucht en overgewicht zijn problemen die zeer serieus moeten worden genomen. De emotionele discussie daarover zal zeker weer oplaaien , op zijn laatst wanneer het groenboek ter bevordering van gezonde voeding verschijnt. Ik loop daar bij dezen even op vooruit en stel dat reclame niet dik maakt. De oorzaken van vetzucht zijn heel divers en hoogst complex en de oplossing ligt niet in het uitvaardigen van meer verboden. We zouden niet tegen, maar samen met de levensmiddelensector naar een oplossing moeten zoeken. 
Thomas Wise (IND/DEM ).
   — Mijnheer de Voorzitter, ook deze wetgeving is gewoon bedoeld om de zeggenschap van de EU over de lidstaten te vergroten. We hebben ook al richtlijn 2002/46/EG, die veilige bovengrenzen voor voedingssupplementen voorschrijft. Alleen zijn deze bovengrenzen nog niet gepubliceerd. Een beter voorbeeld van de incompetentie van de EU is nauwelijks denkbaar.
Desondanks dendert de EU gewoon door met haar overheersende wetgeving, die er alleen maar toe leidt dat kleine bedrijven kapotgaan en die de vrijheid van de consumenten beknot.
Het Verenigd Koninkrijk heeft genoeg van deze misplaatste bemoeienis. Op dit moment ligt er een initiatiefwetsvoorstel in Westminster dat het Verenigd Koninkrijk moet bevrijden van de richtlijn die ik noemde in verband met voedingssupplementen. Ik hoop dat het voorstel het haalt en dat zo een precedent wordt geschapen die het einde inluidt van de macht van deze schadelijke en onnodige verordeningen in het Verenigd Koninkrijk. Dat zou een belangrijke stap zijn in de richting van de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. 
Horst Schnellhardt (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, elk weldenkend mens zal het uitgangspunt van de huidige verordening onderschrijven: vetzucht aanpakken en gezonde voeding propageren. Maar wat hier ter tafel komt, getuigt van niets anders dan hogere bureaucratie. Het is weinig doelgericht en zegt eigenlijk niet veel meer dan dat er slechte levensmiddelenproducenten zijn, evenals onmondige consumenten, voorts dat er slechte en goede levensmiddelen zijn, en dat de slechte levensmiddelen zout, vet en suiker bevatten. Dat manco moeten de voedingsprofielen nu verhelpen.
Mijnheer de commissaris, als u werkelijk acht had geslagen op het voorstel van het Parlement in eerste lezing, had u al deze ambitieuze doelstellingen, die ik onderschrijf, ook kunnen verwezenlijken, maar dan zonder bureaucratie, zonder hoge administratieve lasten. Want bij deze voedingsprofielen kan ik mij niets voorstellen. Daarbij klinken mij nog steeds de woorden van de heer Podger van de Voedselautoriteit in de oren, die gezegd heeft dat hij niet zou weten hoe hij zulke profielen moet maken. Dit voorstel komt daarom neer op wetgeven op de tast, op grote afstand van elke werkelijkheid, ver van maatschappelijke processen, ver van de burger. Het zal lastig, erg lastig worden om deze bureaucratische wetgeving uit te leggen aan de burger.
Natuurlijk kun je op die burger afstappen en zeggen dat er voortaan alleen nog maar wetenschappelijk onderbouwde claims zijn. Dat is ook wat iedereen wil, maar dat krijgen we met deze wetgeving niet voor elkaar. Daarom is het eigenlijk geen goede zaak, dat we deze wetgeving in deze vorm aannemen. En het was ook niet goed dat de Commissie en de Raad ons bij tweede lezing precies hetzelfde voorstel voorgelegd hebben, want de eerste reactie van het Parlement na eerste lezing is het uitgangspunt geworden voor de verdere, resultaatgerichte discussie. Waar we nu mee bezig zijn, is het frustreren van concurrentie en marktwerking. Ik denk dat onze maatschappij daar niet mee geholpen is. 
Marios Matsakis (ALDE ).
   — Mijnheer de Voorzitter, de verordening betreffende de toevoeging van vitamines en mineralen en bepaalde andere stoffen aan levensmiddelen is een belangrijke wet die van grote invloed is op de veiligheid en het welzijn van consumenten in de EU. Ik feliciteer mevrouw Scheele met het voortreffelijke werk dat ze heeft verricht, en de commissaris, de heer Kyprianou, voor de open, verantwoorde en zorgvuldige wijze waarop hij het onderwerp heeft benaderd.
In mijn korte bijdrage wil ik mijn steun uitspreken voor de noodzaak van de biologische beschikbaarheid van vitaminen en mineralen, de vaststelling van veilige maximumhoeveelheden voor vitaminen en mineralen, en accurate maar begrijpelijke etikettering en informatie voor de consument. Vooral wat dit laatste betreft, is het absoluut noodzakelijk dat Europese consumenten wetenschappelijk onderbouwde en waarheidsgetrouwe informatie tot hun beschikking hebben en die kunnen lezen en begrijpen. Dat is tenslotte onontbeerlijk als ze zichzelf en hun gezin willen beschermen tegen inname van bovenmatige en mogelijk schadelijke hoeveelheden vitaminen en mineralen. 
Péter Olajos (PPE-DE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, de Europese burgers doen steeds meer hun best om gezond te eten, omdat ze inzien hoe belangrijk dat is. Deze goede wil is echter op zichzelf niet voldoende als hij niet gepaard gaat met de juiste informatie.
Het is tegenwoordig voor consumenten heel moeilijk om een keuze te maken uit de grote verscheidenheid aan producten, en ze hebben geen alternatief dan te vertrouwen op wat de producenten beweren, en die beweringen zijn soms ongegrond, en vaak tendentieus. Wij, de wetgevers, moeten ervoor zorgen dat de moeite die de consumenten doen niet tevergeefs is. Wij moeten zorgen dat de informatie die op de producten staat de consumenten juist helpt bij het kiezen van gezond voedsel. Tegelijk zijn we er ook verantwoordelijk voor dat de regelgeving geen onmogelijke situatie creëert voor voedselproducenten en -handelaren.
Consumentenbescherming is een onderwerp dat helpt om Europa dichterbij de burgers te brengen. Wanneer dit begrip correct wordt geïnterpreteerd en toegepast, helpt het ook de producenten, omdat het oneerlijke concurrentie terugdringt, producten van slechte kwaliteit weghoudt en uiteindelijk leidt tot vergroting van het consumentenvertrouwen. Er bestaat echter ook het risico dat door incorrecte toepassing en te veel regelgeving — “ze willen zelfs de kromming van de banaan regelen”, aldus de media – – het allemaal een ridicule indruk gaat maken op de Europese burgers.
Daarom moeten we de gulden middenweg zien te vinden, waarbij we de taart kunnen opeten en adequate informatie krijgen over wat er in die taart zit. Europa zal zich alleen ontwikkelen als het niet aanstuurt op een conflict, maar samenwerking stimuleert op economisch en sociaal gebied. Daarom vind ik dat we het pakket aan voorstellen, met alle compromissen van dien, die bereikt zijn na lang en hard werken, moeten verwelkomen en steunen, zelfs als het niet de ideale oplossing is, zoals mevrouw Sommer en anderen al hebben opgemerkt.
Verder wil ik als afgevaardigde van een land dat een lange traditie van wijn maken en wijn drinken heeft, aandacht vragen voor de situatie van de wijn.
Het is wetenschappelijk bewezen dat het met mate drinken van wijn daadwerkelijk positieve gezondheidseffecten heeft. Volgens mij moeten we in onze strijd tegen het alcoholisme de onderliggende oorzaken wegnemen, en niet deze wet of enige andere wet gebruiken om de oorlog te verklaren aan wijn of bier, die zo belangrijk zijn voor zowel de Europese cultuur als het Europese dieet. Daarom steun ik de uitzondering die voor deze producten wordt gemaakt. 
Ivo Strejček (PPE-DE ).
   — Commissaris, ik wil beginnen met een kort citaat uit een brief die ik ontving van een bedrijf dat meer dan honderd werknemers in dienst heeft: “Met grote bezorgdheid volgen we het debat over de verordening inzake claims.”. De verordening die vandaag voor ons ligt, maakt het moeilijker om te ondernemen en zadelt consumenten op met hogere kosten. Bedrijven zullen hun prijzen verhogen, wat nadelig is voor de consumenten, en dat terwijl we altijd onze mond vol hebben van hun behoeften en belangen.
Ik denk dat het een kwestie van gezond verstand is om bedrijven zelf naar hun concurrentievoordelen op zoek te laten gaan en de keuze aan de consumenten te laten. Ik benadruk dat we geen rekening houden met individuele keuze en individuele verantwoordelijkheid. Mensen zijn dik en inactief. Sommige mensen worden dikker en anderen vallen af. Het zou makkelijk zijn om bedrijven, fabrikanten, winkelketens en regeringen de schuld te geven van het feit dat mensen te dik zijn.
Ik ben faliekant tegen het voorstel voor de tweede lezing dat nu voor ons ligt. Het is slecht voor bedrijven, het zadelt consumenten op met hogere prijzen en het getuigt niet van gezond verstand. We hebben ons leven zelf in de hand en je kunt geen aanspraak maken op rechten als je voorbijgaat aan de verplichtingen en individuele verantwoordelijkheid. 
Avril Doyle (PPE-DE ).
   — Mijnheer de Voorzitter, in het kader van de bezorgdheid en het bredere debat over de strijd tegen obesitas en andere chronische ziekten zal de verordening inzake voedings- en gezondheidsclaims op basis van voedingsprofielen van geen enkele invloed zijn. Met het oog op de gezondheidsvoorlichting en -opvoeding is het zelfs schadelijk, aangezien voedingsprofielen uitsluitend zijn gebaseerd op de samenstelling van een levensmiddel of levensmiddelencategorie, waarbij geen rekening wordt gehouden met de consumptie van een levensmiddel of levensmiddelencategorie of met de individuele gewoonten van consumenten.
Het effect van een levensmiddel dat een laag of gemiddeld gehalte van een stof zoals suiker of zout bevat, maar dat in grote hoeveelheden wordt genuttigd, is veel schadelijker dan het effect van een levensmiddel dat een hoog gehalte van een stof bevat maar dat slechts incidenteel wordt genuttigd. Wetenschappers zijn onlangs tot de interessante vaststelling gekomen dat kinderen en jonge mensen met overgewicht niet meer ongezonde voeding consumeren dan kinderen met een gezond lichaamsgewicht, maar dat ze een levensstijl hebben waarbij ze veel te weinig lichaamsbeweging krijgen. Het zou wel eens een onmogelijke taak kunnen blijken te zijn om objectieve en wetenschappelijk onderbouwde profielen vast te stellen en de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid zal er haar handen vol aan hebben. Tegen die achtergrond ligt het voor de hand dat beleid op basis van dergelijke profielen weinig samenhang zal vertonen en tot willekeurige besluiten zal leiden.
Een van de grondbeginselen van de agenda van Lissabon is dat wetgeving eenvoudig, duidelijk en uitvoerbaar moet zijn. In plaats van genoegen te nemen met compromissen omwille van politiek eigenbelang, moeten we deze maandagochtendrichtlijn terugsturen voor een herziening op basis van het verbeterde initiatief voor een verordening. We moeten ervoor zorgen dat de richtlijn in overeenstemming is met de wetenschappelijke beste praktijk op dit terrein, met zo weinig mogelijk bureaucratie, dat ze goed is voor KMO’s en consumenten en, bovenal, dat ze doet wat de verpakking belooft, namelijk dat het een instrument wordt om obesitas en andere chronische ziekten te bestrijden.
Wat betreft de verordening betreffende de toevoeging van vitamines en mineralen en de zogenaamde bepaalde andere stoffen aan levensmiddelen: ik ben de stellige mening toegedaan dat massale medische behandeling van de bevolking door middel van de toevoeging van stoffen aan basale nutsvoorzieningen zoals drinkwater ethisch discutabel is en verboden zou moeten worden, vooral als niet wetenschappelijk onderbouwd kan worden dat de gezondheid van gevoelige bevolkingsgroepen niet negatief wordt beïnvloed door een dergelijke toevoeging. De toevoeging van fluoride aan drinkwater heeft bijvoorbeeld een onevenredig groot effect op baby’s en jonge kinderen die flesvoeding krijgen, omdat hun dieet volledig bestaat uit de in dat leidingwater opgeloste melkpoeder. 
Thomas Ulmer (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik feliciteer mevrouw Scheele hartelijk met haar verslag, dat samen met de amendementen een goed dossier vormt. Mijn dank geldt ook mevrouw Poli Bortone, die ongetwijfeld het nodige werk heeft moeten verzetten voor een complex en omvangrijk verslag, dat helaas niet strookt met mijn ideeën.
We moeten goed beseffen, zowel vanuit principieel als vanuit politiek standpunt, dat de Raad en de Commissie hun nog altijd te sterke machtspositie uitgespeeld hebben tegen het Parlement en dat we ons nu gedwongen zien in te stemmen, om zo een nog groter kwaad af te wenden.
De opperhoofden van het bestuurlijke agglomeraat van Raad en Commissie hebben gezegevierd over de politieke wil van een meerderheid in het Parlement. Een goed voorstel, dat in eerste lezing aangepast werd, is regelrecht uitgekleed. Ik heb niets tegen voedingsprofielen, maar een dossier moet wel aan bepaalde eisen voldoen. Wat nu ontbreekt zijn allereerst de concrete voorstellen van de Commissie, zeg maar het model voorafgaand aan de serieproductie. Verder dient er rekening gehouden te worden met de expertise van deskundigen uit de medische wereld, de voedingsleer en de psychologie, van wie de meningen goed tegen elkaar afgewogen moeten worden. Ik zet vraagtekens bij de Europese meerwaarde, de uitvoerbaarheid en bij de overlevingskansen die kleine en middelgrote ondernemingen houden. Bovendien vraag ik mij af of consumentenbescherming wel betutteling moet zijn en of die bescherming zich niet veel beter kan uiten in de ondersteuning bij het nemen van zelfstandige beslissingen.
Wat de wetenschap ons leert, is dat het effect op de eetgewoonten en het koopgedrag van de Europeanen, vooral van kinderen, zo goed als nihil zal zijn. Daarvoor hebben we dan wel een nieuw bureaucratisch monstrum geschapen, dat vast zal helpen onze burgers van het nut van Europa te overtuigen. Wij zullen deze bittere pil slikken – ook voor zulke pillen zal er wel een voedingsprofiel zal zijn, bijvoorbeeld “glibberig” –, maar dan hoop ik wel dat er niet nog meer van die pillen komen! 
Astrid Lulling (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in aansluiting op mijn collega mevrouw Sommer kan ik niet anders dan mijn diepe misnoegen uiten over het gemeenschappelijk standpunt dat ons voor de tweede lezing is voorgelegd.
Het is een typisch voorbeeld van een gemiste kans, met name van de kant van de Commissie, dat het verstandige standpunt dat het Parlement in eerste lezing had aangenomen niet is gevolgd, terwijl de heer Barroso ons nota bene aldoor om de oren slaat met argumenten voor meer subsidiariteit, minder bureaucratie, en wat dies meer zij.
Dat weaan de consumenten voedingsprofielen willen opdringen terwijl die iedere wetenschappelijk basis ontberen, is even onaanvaardbaar als lichtvaardig, zoals de heer Schnellhardt treffend heeft aangetoond.
Als voorzitter van de interfractiegroep "Wijn" van dit Parlement zie ik het als mijn plicht er nadrukkelijk op te wijzen dat een totaalverbod op iedere claim op dranken met een alcoholgehalte van meer dan 1,2 volumeprocent buiten proportie is. Niet alleen gelden voor wijn specifieke communautaire regels, er zijn ook zeer serieuze wetenschappelijke bewijzen dat wijn – mits met mate geconsumeerd, oftewel een glas of twee, drie per dag – goed is voor de gezondheid. Wijn is onder andere een effectief middel ter voorkoming van hart- en vaatziekten, kanker en dementie, iets waar mijnheer de commissaris en zijn diensten straal aan voorbijgaan.
Het door mevrouw Sommer uitgewerkte compromis, waar ik haar voor bedank, is niet meer dan de minst slechte oplossing. Ik kan het gebrek aan begrip dat de Raad en de Commissie met betrekking tot dit onderwerp aan den dag hebben gelegd, niet anders dan betreuren, evenals de gevolgen van hun halsstarrigheid, met name voor de werkgelegenheid.
Om de Raad en de Commissie een allerlaatste kans te geven om terug te komen op hun onbegrijpelijke standpunten, die de bemiddelingsprocedure en de doelstellingen van de strategie van Lissabon zouden kunnen schaden, hebben wij, met mevrouw Klass, een amendement ingediend dat wijn en bier uitsluit van het toepassingsveld van artikel 4, lid 3, teneinde geen schade toe te brengen aan sectoren die al millennia deel uitmaken van onze cultuur en ons culinaire erfgoed. 
Zuzana Roithová (PPE-DE ).
   Dames en heren, ook ik heb ernstige bedenkingen tegen het voorstel van de Commissie. De hoge administratieve en financiële kosten ervan zijn niet goed voor de concurrentie en leiden tot een verhoging van de consumentenprijzen. Daarom vraag ik me af voor wie dat dure systeem eigenlijk bedoeld is. Het voorstel schaadt het midden- en kleinbedrijf, want voor hen is elke nieuwe bureaucratische formaliteit een hindernis in het ondernemingsproces en bovendien werkt het de monopolisering van de Europese markt in de hand. Ik ben niet zo’n groot voorstander van regelgeving voor een betere gezondheid, omdat deze niet aantoonbaar leidt tot een verbetering van de gezondheid van de Europese burger. Dure voedings- en gezondheidsprofielen op de verpakking van levensmiddelen hebben op zichzelf geen invloed op het gedrag van consumenten en leiden zéker niet tot een vermindering van het overgewicht bij de Europeanen, of tot een verbetering van hun gezondheid. Want deze zaken worden juist beïnvloed door levensstijl, een gezonde leefomgeving en vertrouwen in de informatie en het deskundig advies van de arts.
Wat de Europese consument wel nodig heeft, is dat al die ingewikkelde informatie op levensmiddelen begrijpelijk is, in elk land van de Unie eender. Daarom ben ik voorstander van harmonisering van de regelgeving met betrekking tot zowel claims die op voedingsmiddelenverpakkingen staan als het tegengaan van misleidende beweringen, in de hele Europese Unie. Wat de consument verder ook zal kunnen waarderen is overzichtelijke en goede zichtbare informatie over de inhoud, in plaats van over de invloed van een levensmiddel op de gezondheid. Helaas brengt deze nieuwe regelgeving maar weinig verbetering aan op het vlak van betere overzichtelijkheid voor de consument, zoals bijvoorbeeld regelgeving omtrent de grootte van letters en een overzichtelijke uniforme presentatiewijze van claims. In plaats daarvan wordt er in de verordening voorgesteld een ingewikkeld goedkeuringssysteem in te voeren voor de inhoud van de informatie op levensmiddelenverpakkingen. Als arts weet ik hoe belangrijk het voor mensen met een speciaal dieet is om in alle veiligheid bij elk levensmiddel te kunnen nagaan wat het bevat. Mensen die bijvoorbeeld niet tegen gluten kunnen, moeten in alle veiligheid kunnen achterhalen of er, zelfs in bijvoorbeeld een onverpakt pasteitje, geen meel zit. Voor hun gezondheid is dat belangrijker dan informatie over een verlaagde hoeveelheid vet in yoghurt, die de Europese consument dan smakelijk met een met boter gesmeerd broodje opeet, en daarna, vergeeft u het mij, nog eens een stuk preskop verorbert.
Het voorstel van de Commissie is strijdig met de Lissabonstrategie. Ik vertrouw erop dat we morgen een meerderheid verkrijgen voor onze voorstellen. Zij openen tenminste de mogelijkheid voor een grotere flexibiliteit bij de registratie, een betere bescherming van de rechten van de aanvrager, kortere beschermingstermijnen voor wetenschappelijk bewezen claims, alsook voor het schrappen van onverpakte levensmiddelen en alcohol uit de verordening en nog andere wijzigingen. Want anders zouden we het voorstel in het geheel moeten afwijzen. 
Markos Kyprianou,
   — Mijnheer de Voorzitter, ik dank de parlementsleden voor een zeer interessant debat.
Degenen die het afgelopen anderhalf jaar met mij hebben samengewerkt, weten inmiddels wel dat ik zeer openhartig ben. Ik kan met een gerust hart zeggen dat dit het enige wetgevingsvoorstel is waarvan ik nooit had verwacht dat ik ervoor zou moeten vechten. Het is een voorstel gebaseerd op logica. In het voorstel staat dat als iemand geld wil verdienen door een marketinginstrument te gebruiken, die persoon of dat bedrijf de waarheid moet vertellen. Dat is heel eenvoudig.
We hebben het over de keuze van de consument. Wat zouden consumenten doen: thuis een klein chemisch laboratorium opzetten om alle levensmiddelen te analyseren om te zien of er suiker of vet in zit? Hoe kunnen consumenten ooit met deze keuze omgaan als niemand controleert of de informatie accuraat is? Wat betreft gezondheidsclaims: gaan consumenten thuis klinische tests uitvoeren om te kijken of een bepaald product het cholesterol verlaagt? Dat is onmogelijk! Daarom is het belangrijk dat deze wetgeving wordt aangenomen, zeker na het compromis, en het verbaast me dat er tot dusverre op dit vlak geen wetgeving is.
Wat gebeurt er als deze wetgeving er niet komt? Waar dat toe leidt, moeten we dan nog maar zien. In de Europese Unie beloven we allemaal plechtig — ook de leiders van de grote lidstaten — dat we de Europese burger centraal stellen bij Europees beleid. Ik denk dat dit een goede test is om te kijken of we dat ook echt doen.
Ik ben het er roerend mee eens dat betere wetgeving een essentieel beleidspunt voor ons is. Maar dat betekent niet dat we geen wetgeving nodig hebben, vooral als het gaat om gezondheid en consumentenbescherming. Het betekent dat we op de juiste manier te werk moeten gaan. Zoals ik al in mijn inleiding zei: ik geloof dat er dankzij de voorstellen en amendementen van het Parlement nu een goede wet voor ons ligt die niet tot een onnodige lastenverzwaring voor de industrie leidt en de consument beschermt.
We hebben de neiging om een heel belangrijk aspect over het hoofd te zien: de interne markt. U kunt van mij aannemen dat er op het gebied van deze gezondheidskwesties wetgeving komt. De vraag is alleen of dat op communautair niveau gaat gebeuren, in die zin dat er maar één level playing field in de interne markt is en dat de industrie, die 450 miljoen consumenten tot haar beschikking heeft, concurrerend kan zijn — of dat er 25 verschillende verordeningen gaan ontstaan, waardoor de interne markt uiteenvalt. Ik ben voortdurend in dialoog met de industrie en ik vraag vertegenwoordigers van de industrie altijd wat ze liever hebben: één wet, ook al is die streng, of 25 verschillende wetten met flexibele niveaus? Het antwoord is duidelijk: zij hebben liever één wet. Dat is een belangrijk gegeven.
Ik begrijp wat er over wijn gezegd is, maar we moeten niet vergeten dat wijn een alcoholhoudende drank is. Wijn wordt dan wel van een landbouwproduct gemaakt, maar wijn bevat alcohol en behoort onder deze wet te vallen.
Wat fluoride betreft, wijs ik u erop dat het dat het genoemde probleem het probleem van de verplichte fluoridering is. Dat valt niet onder deze wetgeving, maar onder de bevoegdheid van de lidstaten. Dat is een heel andere kwestie en daar kunnen we best over praten, maar de kwestie valt niet onder deze wetgeving, omdat die over vrijwillige claims en toevoegingen gaat.
Tot slot: het is, zoals ik al zei, een goed compromis. Iedere zijde had graag gezien dat het compromis iets verder de ene of ander kant was op gegaan, maar er wordt op een evenwichtige manier rekening gehouden met de belangen van alle belanghebbenden.
Ik ben het ermee eens dat we met deze wetgeving alleen het probleem obesitas niet kunnen oplossen. Zoals u weet, hebben we over de hele linie een niet-wetgevende benadering toegepast om met deze complexe kwestie om te gaan. We hebben een platform opgezet en we bespreken met de industrie en de belanghebbenden hoe ieder iets aan dit probleem kan doen. Op bepaalde terreinen is echter wetgeving en regulering nodig. Daarom is er een combinatie van acties en initiatieven nodig om het uiteindelijke doel te bereiken(1).
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt dinsdag om 11.30 uur plaats.
Jules Maaten (ALDE ). –
   Hoewel het tussen Parlement en Raad tot stand gekomen compromis niet perfect is, kan ik het wel steunen. In vergelijking met het oorspronkelijke voorstel is het een stuk minder bureaucratisch, zonder afbreuk te doen aan de consumentenbescherming. Consumenten krijgen behoorlijke informatie, maar worden niet betutteld. Namen als “stophoest” of “hoestbonbon”' kunnen blijven bestaan, want iedereen snapt wel dat deze snoepjes de hoest niet onmiddellijk en altijd doen verdwijnen.
Consumenten moeten er kunnen vanuit gaan dat voedings- en gezondheidsclaims echt waar zijn en wetenschappelijk onderbouwd. Onderzoek heeft uitgewezen dat 53 procent van de consumenten voedingsclaims vertrouwt. We hebben onnodige bureaucratie uit de verordening geschrapt zonder de consumentenbescherming aan te tasten. Dit stelt de consument in staat een geïnformeerde keuze te maken. Maar tegelijkertijd kan de bakker op de hoek zijn vezelrijke broodje gewoon blijven aanprijzen zonder een ellenlange autorisatieprocedure door te moeten lopen. 


De Commissie kan de amendementen 50 tot en met 89 aanvaarden.
De Commissie kan de amendementen 1 tot en met 49, 90 en 91 niet aanvaarden.
De Commissie kan de amendementen 1, 5, 11, 14, 15, 16, 17 en 18 aanvaarden.
De Commissie kan de amendementen 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 12, 13 en 19 niet aanvaarden. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0140/2006) van Albert Jan Maat, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van maatregelen voor het herstel van het bestand van Europese aal (COM(2005)0472 C6-0326/2005 2005/0201(CNS)). 
Joe Borg,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben heel blij met dit verslag over het voorstel van de Commissie betreffende alen. Ik wil de rapporteur, de heer Maat, graag bedanken voor zijn uitstekende werk.
Ik merk dat het Parlement de bedreiging van de Europese aalbestanden heel serieus neemt. Het Parlement heeft een aantal nuttige en praktische suggesties gedaan om het Commissievoorstel te verbeteren. Een aantal van die amendementen kan ik zonder meer aanvaarden. Andere ben ik in principe bereid te steunen, maar niet binnen de context van dit voorstel. Ze zullen op een ander manier hun beslag moeten krijgen. Voor een – gering – aantal kwesties geldt dat er meer wetenschappelijk onderzoek moet worden uitgevoerd voordat er tot praktische tenuitvoerlegging kan worden overgegaan.
Ik kan de amendementen nrs. 1, 2, 3, 6, 7, 12, 13, 15, 21, 22, 23, 27 en 29 zonder meer aanvaarden. Ik ben het ermee eens dat de lidstaten bij hun pogingen de visserij-inspanning met de helft terug te brengen zelf de gesloten perioden moeten kunnen vaststellen en dat het tijdschema voor dit voorstel moet worden uitgebreid. De lidstaten hebben dan meer tijd om hun beheersplannen te ontwikkelen. Ze dienen ook meer ruimte te krijgen bij het vaststellen van de plaatsen waar de beheersplannen moeten worden geïmplementeerd. Ik aanvaard ook dat de lidstaten het recht moeten hebben om zelf urgente maatregelen te nemen als er bij het opstellen van de beheersplannen door meerdere lidstaten tezamen problemen ontstaan.
Met een aantal van de voorgestelde amendementen kan ik het in principe eens zijn, maar het gaat hier wel om onderwerpen die op een andere wijze moeten worden benaderd. De amendementen 4, 8 en 11 hebben betrekking op extra onderzoek naar de wijze waarop de Europese aquacultuur zou kunnen worden betrokken bij het herstel van de aalbestanden in de Europese wateren en de implementatie van maatregelen in die sfeer. Rechtstreeks oproepen tot meer onderzoek in een Verordening van de Raad van dit type is daarvoor echter niet de juiste manier. Het verstrekken van fondsen via de kaderprogramma’s na raadpleging van adviserende lichamen, zoals het Wetenschappelijk, Technisch en Economisch Comité voor de visserij is een veel betere manier om onderzoek te bevorderen. Om met de implementatie van de amendementen 8 en 11 te beginnen zullen eerst de resultaten van het onderzoek waarop in amendement 4 wordt aangedrongen bekend moeten zijn.
De amendementen 5 en 25 hebben betrekking op de uitvoer van glasaaltjes. Dat valt onder het hoofdstuk handel. Zodra de Gemeenschap interne maatregelen voor de bescherming van alen heeft ontwikkeld, kunnen we maatregelen uitvaardigen om de uitvoer te beperken en zo te garanderen dat alen worden gebruikt voor het herstel van de bestanden in de communautaire binnenwateren. Mijn collega, de heer Mandelson, is op de hoogte van dit probleem en hij zal beginnen met het opstellen van een uitvoermaatregel met betrekking tot glasaaltjes, zodra de Raad een besluit heeft genomen over de bescherming van de aalbestanden. Om ervoor te zorgen dat de stappen die we ondernemen verenigbaar zijn met de regels van de Wereldhandelsorganisatie moeten we eerst op onze eigen wateren toegespitste beschermende maatregelen nemen.
Amendement 9 bevat een goed idee: de migratie van glasaaltjes mag niet worden belemmerd. De benadering die wij bij dit voorstel voor een verordening hebben gevolgd houdt volgens mij echter ook in dat we de lidstaten de gelegenheid moeten geven zelf te kiezen of ze hier in het kader van de maatregelen voor het beheer van de aalbestanden rekening mee willen houden.
Artikel 16 is niet langer opportuun. Ik heb immers aanvaard dat de lidstaten alle ruimte krijgen bij het definiëren van hun stroomgebieden voor aal, en dat is de flexibiliteit waar in amendement 13 op wordt aangedrongen.
Ik ben het eens met het principe dat amendement 17 schraagt. De mogelijkheid dat verschillende lidstaten samen een beheersplan opstellen wordt in artikel 8 echter al gegarandeerd. De amendementen 18 en 28 hebben bestrekking op de doelstellingen en de methoden die bij het herstel van de aalbestanden dienen te worden gehanteerd. Ik verwijs in dit verband naar het meest recente advies van het Wetenschappelijk, Technisch en Economisch Comité voor de visserij. Daarin wordt gesteld dat het heel moeilijk is om vast te stellen hoeveel alen er precies ontsnappen. Het is daarom beter rechtstreeks toepasbare maatregelen in te zetten, zoals maatregelen om de vangst van alen met de helft terug te brengen of het verlies van alen in pompen en turbines met een zelfde percentage terug te dringen. Ik geloof dat we nu op die basis zullen moeten werken. De lidstaten moeten intussen wel proberen hun methoden voor het verzamelen van gegevens over alen te verfijnen. Ze moeten bovendien ambitieuzere doelstellingen opstellen en de maatregelen voor het verwezenlijken van die doelstellingen verbeteren.
De amendementen 19 en 20 hebben betrekking op financiële steun voor het herstel van de aalbestanden en het bouwen van mechanismen om alen te helpen barrières te passeren. Ik steun deze ideeën, als het herstel van de bestanden maar leidt tot een hoger ontsnappingspercentage. Deze ideeën zullen echter worden verwerkt in de nieuwe verordening voor het Europees Visserijfonds. De wetgeving die we nu bespreken is dus niet de juiste plaats om ze in onder te brengen.
Ik ben het ermee eens dat de met het opstellen van rapporten samenhangende lasten moeten worden verlicht, zoals voorgesteld in amendement 26, maar dat kan ook gebeuren door de frequentie waarmee de rapporten moeten worden uitgebracht terug te brengen. Lidstaten moeten hoe dan ook hun methoden voor het verzamelen van gegevens drastisch verbeteren. De opdracht om de beheersplannen een betere wetenschappelijke basis te verlenen is dan ook een belangrijk onderdeel van mijn voorstel.
In amendement 24 wordt voorgesteld ook de kustwateren onder de beheersplannen te laten vallen, met name in de Oostzee. Het beheer van de visserij in de kustgebieden is inderdaad heel belangrijk, maar het is op dit moment technisch niet mogelijk de zeevisserij een ontsnappingspercentage als doelstelling op te leggen – dat ontsnappingspercentage kan immers niet worden gemeten. Ik ben daarom voorstander van het idee om de plicht om de algemene visserij-inspanning met de helft terug te brengen ook van toepassing te verklaren op de aalvisserij op zee.
Ik wil de visserijcommissie en de rapporteur, de heer Maat, graag bedanken voor de goede samenwerking bij het voorbereiden van dit verslag. Ik hoop dat we via een oprechte inspanning in de nabije toekomst kunnen bijdragen tot een zichtbare verbetering van de aalbestanden in Europa. 
Albert Jan Maat (PPE-DE ),
   Voorzitter, ik wil commissaris Borg heel hartelijk danken voor de uitstekende samenwerking en ook voor de wijze waarop wij de technische mogelijkheden hebben kunnen onderzoeken. Op een aantal opmerkingen met betrekking tot amendementen zal ik later nog terugkomen.
Ik wil het eerst nog over de intentie van dit debat hebben. Dit debat over de verordening voor het herstel van de aalstand toont immers aan dat het Europees Parlement op terreinen waar het alleen adviesrecht heeft, toch wetgeving kan realiseren. Hoewel de visserij in de binnenwateren formeel een aangelegenheid is voor de lidstaten en niet voor de Europese Unie, is het in nauwe samenwerking met mijn collega’s in het Europees Parlement en met de Europese commissaris voor de visserij, de heer Borg, gelukt om paling letterlijk de helpende hand toe te steken.
Het bijzondere is dat de aal zowel een zout- als zoetwatervis is. De regeling voor de visserij op zee is een zaak van de EU, maar op de rivieren en binnen de dijken is het een zaak van de lidstaten. Op deze manier viel de aal jarenlang letterlijk tussen wal en schip. Zowel Europees als nationaal bleef de nodige regelgeving uit en glipte de aal keer op keer door het net van de wetgever.
De teruggang van de aalstand is inmiddels echter dramatisch geworden. De stand van de jonge aal op zee, de zogenaamde glasaal, is de laatste halve eeuw met meer dan 95 procent gedaald. En voor de volwassen aal is dit niet veel beter: er rest nog maar 25 procent. Het is dus vijf voor twaalf voor de Europese aal en een brede en integrale aanpak is hard nodig. En om die reden dank ik ook commissaris Borg dat hij het initiatiefverslag van het Europees Parlement zeer snel heeft omgezet in een voorstel voor een verordening. Want alleen een eensgezinde opstelling van alle betrokkenen, de beroepsvisserij, de sportvisserij, regionale en nationale overheden, milieu- en natuurorganisaties, kan een ommekeer brengen. Het is dan ook uniek dat de nieuwe aanpak voor de redding van aal wordt gedragen door al deze partijen en wel op de volgende manier.
Om de aalstand te laten herstellen is een halvering van de visserij op aal voorzien. Lidstaten kunnen echter in plaats van deze halvering — wat in de praktijk vaak een sluiting zou betekenen — ook een beheersplan voor het herstel van de aal opstellen. Ze kunnen dat doen voor het hele grondgebied, voor een regio of voor het stroomgebied van een rivier. En dit beheersplan kan de ultieme samenwerking worden tussen alle betrokken partijen. Dus geen aanpak van bovenaf vanuit Brussel of vanuit de hoofdsteden van de lidstaten, maar van onderaf met inzet van burgers en buitenlui.
Deze aanpak kan de export van glasaal reguleren en kan vooral worden ingezet voor Europese rivieren, kanalen en meren. Tevens biedt dit herstelplan een enorme stimulans om meer werk te maken van technische maatregelen, met waterkrachtcentrales, sluizen en dijken, zodat een onbelemmerde vistrek mogelijk wordt.
De brede steun van noord tot zuid in de visserijcommissie van het Europees Parlement is de sleutel voor een succesvolle besluitvorming in de Europese visserijraad. Als de Europese Commissie de voorgestelde aanpassingen van het Parlement overneemt, zoals commissaris Borg op een groot aantal punten al heeft aangegeven, kan een succesvolle besluitvorming verzekerd worden met een breed draagvlak — van Zweden tot Spanje — van vissers, sportvissers en milieuorganisaties. Dat betekent ook de Commissie en de Raad deze unieke kans niet mogen laten voorbijgaan.
Ik dank de commissaris in het bijzonder dat hij een groot aantal amendementen wil overnemen. Ik dank hem ook voor de initiatieven die hij heeft ondernomen bij zijn collega Mandelson, met name met betrekking tot de internationale handelspolitiek, om het ook mogelijk te maken dat niet alleen de vangst van glasaal maar ook de export op dat gebied beter wordt geregeld. Dat biedt perspectieven voor de inzet van de glasaal, ook in de Europese wateren, en dat maakt het ook mogelijk om het streven naar duurzaamheid te herstellen.
De commissaris heeft terecht opgemerkt dat het Parlement in een amendement een specifiek duurzaamheidscriterium heeft geschrapt en hij heeft aangegeven dat hij met de technische specialisten wil onderzoeken hoe je toch tot een objectieve meetmethode kunt komen. Ik juich dat ook toe, want dat is ook de gedachte die in het Parlement leefde. Maar met name het specifieke cijfer van 40 procent leverde hier en daar problemen op en wellicht kan ook rekening worden gehouden met regionale verschillen op dat terrein.
Kortom, ik ben blij dat de commissaris een groot aantal amendementen heeft overgenomen. En wat betreft de handelspolitiek en een aantal andere terreinen, ben ik ervan overtuigd dat het nu moet lukken om over vijf of tien jaar weer een veel betere aalstand in de Europese Unie te hebben. Daarvan zal iedereen profiteren, niet alleen de burgers maar ook de visserij, de sportvissers en iedereen die de aal een warm hart toedraagt. Ik dank nogmaals de collega's voor de uitstekende samenwerking in de voorbereiding van dit verslag en ik zie uit naar het verdere debat en ook de stemming over mijn verslag. 

Carmen Fraga Estévez,
   Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat de commissaris terdege nota heeft genomen van zowel het verslag van dit Parlement voor het herstel van het bestand van de Europese aal, als van de werkmethoden van de rapporteur, de heer Maat.
De starheid van het voorstel van de Commissie, , haar verblinding omdat zij niets af weet van het biologische gedrag van de aal, waarvan de vangst nauw verbonden is aan de stand van de maan, en de onbillijkheid om de visserij aan te wijzen als de enige schuldige van de achteruitgang van de aalstand, hebben plaatsgemaakt voor het compromis van de rapporteur, die we mogen bedanken voor de soepelheid en gevoeligheid waarmee hij zich heeft opengesteld voor de argumenten van de verschillende vloten die de aal bevissen in alle levensfasen van dit dier en in een enorme verscheidenheid van leefomgevingen en waterbekkens over heel Europa.
Het Commissievoorstel is door de visserijsector van alle landen van de Unie, door alle nationale regeringen en door dit Parlement afgewezen. Het verslag van de heer Maat is met eenparigheid van stemmen goedgekeurd in de Commissie visserij, en het heeft de gemoederen weer tot bedaren gebracht. De Commissie moet hier dan ook goed nota van nemen.
Wij zijn ons bewust van de dringende noodzaak om de aalstand te herstellen, en daarom wordt voorgesteld de visserij-inspanning met de helft in te perken. Het voorstel is echter wel om dit op een redelijke manier aan te pakken, en daarom is het absurde plan van de Commissie om de visserij de eerste twee weken van elke maand te staken geschrapt.
Ook geschrapt is de verplichting dat de nationale plannen er in de toekomst voor moeten zorgen dat 40 procent van de aal naar zee kan ontsnappen, iets wat vrijwel onmogelijk te berekenen valt. In plaats daarvan worden maatregelen voorgesteld die waarborgen bevatten voor een hoog ontsnappingspercentage van de volwassen aal, en daarom wordt verzocht niet alleen rekening te houden met de visserij maar met alle menselijke activiteiten langs de rivieroevers die de terugkeer van de aal naar de zee bemoeilijken of onmogelijk maken.
Kortom, het verslag van de heer Maat en van de Commissie visserij is een verslag waarover een consensus is bereikt, het is evenwichtig en gematigd, en ik hoop, in aansluiting op de woorden van de Commissaris, dat zowel hij als de Raad hiervan terdege nota zullen nemen. 
Henrik Dam Kristensen,
   Mijnheer de Voorzitter, in Denemarken, waar ik vandaan kom, hebben we net als in zoveel andere landen in de Gemeenschap een lange traditie op het gebied van de aalvisserij, en op veel plaatsen vormt de aal belangrijk voedsel. Deze traditie wordt niet alleen in Denemarken, maar in de hele Gemeenschap bedreigd dor de kritieke toestand van het aalbestand. De Europese aal is nu zo overbevist dat het bestand slechts ongeveer 1 procent van het niveau van vroegere tijden bedraagt. Dat is niet alleen een onhoudbare situatie, het is ook een grote uitdaging voor het gemeenschappelijk visserijbeleid. En tot slot wijs ik erop dat dit onze laatste kans is.
Het hoofddoel van dit verslag is dat elke lidstaat een nationaal beheersplan voor aal opstelt voor elk afzonderlijk stroomgebied. En juist het feit dat het verslag elk afzonderlijk stroomgebied omvat, is zeer belangrijk. Deze plannen moeten het zeer waarschijnlijk maken dat een groot percentage van de biomassa van volwassen alen weer naar zee kan ontsnappen. Volgens het oorspronkelijke voorstel van de Commissie zou er een ontsnappingspercentage van circa 40 procent zijn. Dat vond ik een goed percentage, en ik zou er eigenlijk ook de voorkeur aan hebben gegeven als we daaraan hadden vastgehouden.
Een ander punt waar ik ook heel blij mee ben, en waar de heer Maat het ook al over had, is dat we nu aparte maatregelen krijgen die garanderen dat het uitzetten van pootaal kan doorgaan. Het is cruciaal dat we over pootaal beschikken, want anders kunnen we de bestanden niet herstellen.
Ik vind dat de heer Maat goed werk heeft verricht met dit verslag en daar wil ik hem graag voor bedanken. Naar mijn mening ligt er nu iets wat we kunnen gebruiken en dat van groot belang is voor ons allen, en ik hoop dat zowel de bijdrage van het Parlement als de discussie die zal worden gevoerd in de Raad Visserij ertoe zal leiden dat er een actieprogramma wordt opgezet dat ervoor zorgt dat we de aalbestanden kunnen herstellen. Zoals ik ter inleiding zei: we bevinden ons nu in een zodanige situatie dat als er geen effectieve inspanning wordt geleverd voor elke lidstaat, aal in de hele Gemeenschap voorgoed verleden tijd zal zijn. Wij hebben de verplichting om het aalbestand in stand te houden.
Josu Ortuondo Larrea,
   . — Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, hoewel de binnenvisserij op aal officieel niet onder het Europese gemeenschappelijke visserijbeleid valt, beseffen we dat het bestand van deze vissoort de laatste jaren zo sterk is teruggelopen dat hij met uitsterven wordt bedreigd als er binnen de Europese Unie geen actieplan in werking wordt gesteld.
In een poging iets te doen aan deze situatie presenteert de Commissie een voorstel voor een verordening met maatregelen die goed bedoeld zijn maar naar mijn bescheiden mening voor verbetering vatbaar zijn. In Baskenland, dat ik hier vertegenwoordig, zijn we heel goed bekend, niet met het volwassen exemplaar — de paling –, maar met de jonge soort — de glasaal. Die is namelijk van oudsher het belangrijkste ingrediënt van een van de smakelijkste en meest gewaarde gerechten van onze gastronomie.
Het verklaart tevens waarom we weten dat de aal een zeer lange levenscyclus kent en een trekkende soort is, en dat de vrouwtjes een jaar lang onderweg zijn naar de Sargassozee, tussen de Bermuda-eilanden en Puerto Rico, om daar kuit te schieten alvorens te sterven. Ze zetten tot 20 miljoen bladvormige eitjes af die samengeklonterd tot balletjes vrij ronddrijven en op de zeestroming na een jaar de kust van Noord-Amerika, en soms pas na drie jaar de kust van Europa bereiken. Wanneer ze bij onze rivieren aankomen, hebben ze al een gedaanteverandering ondergaan: de eitjes zijn glasalen geworden die nog verder zullen uitgroeien tot de volwassen staat van paling.
Aangezien de aalvisserij afhankelijk is van de maancyclus, zou een vangverbod van de eerste tot en met de vijftiende dag van elke maand een bijna volledige stopzetting van de vangst tot gevolg kunnen hebben of juist helemaal geen effect kunnen hebben, naargelang de fase van de maan in die periode. Het is daarom doelmatiger om het visseizoen zodanig te verkorten dat de visserij met de helft vermindert.
Wat het voorgestelde tijdschema betreft, dat is mijns inziens niet goed haalbaar. De plannen moeten immers worden afgestemd met de verschillende regio's en zelfs met de betrokken lidstaten, en daarvoor is tijd nodig.
Aangezien de huidige kennis voor het berekenen van de ontsnappingspercentages ontoereikend is en de resultaten van de momenteel in het kader van het SLIME-project bestudeerde modellen niet op de korte termijn beschikbaar zullen zijn, kan de toestemming om op aal te vissen in perioden waarin een seizoensverbod geldt, beter worden uitgesteld tot 2008, bij wijze van uitzondering in het kader van een bepaald beheersplan. We weten dat veel mensen leven van deze visvangst en we mogen de sector niet te gronde richten. We zullen derhalve een evenwicht moeten vinden dat garanties biedt voor de vissers en voor het voortbestaan van de aal.
Ik feliciteer de rapporteur en ik feliciteer ook de Raad voor zijn werkdocument, dat al hetgeen wij hebben gezegd, bevestigt. 
Carl Schlyter,
   Vergis u niet: alen waren pioniers. Lang voordat wij Europeanen grensoverschrijdend gingen samenwerken, was dat al hun levensstijl. Ze komen vanuit heel Europa bijeen in de Sargassozee om te paaien, zonder zich iets aan te trekken van nationale grenzen.
De laatste veertig jaar is het aalbestand echter met meer dan 75 procent verminderd. De snelste reductie heeft de laatste twintig jaar plaatsgevonden. De alen zijn echter pas na meer dan twintig jaar geslachtsrijp en de alen die vandaag worden geboren, zullen we pas over vele jaren kunnen vissen. Dat betekent ook dat we de resultaten van de maatregelen pas over vele jaren zullen kunnen zien, dus het is tijd dat alle landen elkaar helpen. De aal heeft al meer klappen gehad dan hij kan verdragen. Indachtig de aal als symbool van grensoverschrijdende samenwerking zou het een symbolische mislukking voor de hele EU en de hele toekomst van de hele EU als we er niet in zouden slagen om de aal te redden. 
Bairbre de Brún,
 Ik ben heel blij met hetgeen de heer Borg zojuist heeft gezegd over de intelligente voorstellen die in verslag worden gedaan met betrekking tot de gesloten perioden en de keuzemogelijkheden die de lidstaten in dit opzicht behoren te hebben. Ik hoop van harte dat de heer Mandelson iets kan ondernemen met betrekking tot de handelsaspecten van deze kwestie. Glasaalbestanden zijn buitengewoon kwetsbaar, aangezien enorme hoeveelheden glasaaltjes naar Zuidoost-Azië worden uitgevoerd, wat voor de voor de industrie als geheel gevolgen heeft. Dit verslag bevat een aantal uiterst verstandige voorstellen.
De in mijn kiesdistrict actieve Lough Neagh Fishermen’s Cooperative Society heeft het beheer van de visvangst de afgelopen jaren steeds op een zodanige wijze gevoerd dat de visbestanden behouden blijven. Ik zal het door hen gevoerde beheer bij de Commissie en het Parlement blijven aanbevelen als een voorbeeld van een goede werkwijze die zowel op nationaal als communautair niveau navolging verdient. 
De Voorzitter.
   – U begon uw interventie in het Iers, een taal die pas vanaf januari volgende jaar een officiële EU-taal zal zijn. U loopt dus iets op de zaken vooruit. 
James Hugh Allister (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, we mogen niet vergeten dat de visserij in rivieren en binnenwateren niet onder de bevoegdheden van de EU valt. Het voorstel dat we nu bespreken heeft evenwel betrekking op het beheer van de aalbestanden, wat neerkomt op EU-inmenging in het beheer van de binnenwateren. Men kan zich dus afvragen of bepaalde aspecten van dit voorstel niet onder de categorie vallen.
De commerciële visserij op wilde aal is in Europa het sterkst ontwikkeld in Noord-Ierland. Lough Neagh en de benedenloop van de Bann vormen het centrum van deze aalvisserij. Deze regio levert alen van goede kwaliteit aan het grootste deel van Europa, en dan met name Noord-Europa. De visserij wordt heel efficiënt beheerd en de vissers komen tegemoet aan hun milieuverplichtingen door te garanderen dat voldoende volwassen alen kunnen ontsnappen om te paaien. Men zorgt er ook voor dat er voldoende jongere alen bijkomen. De daarmee samenhangende kosten worden door de vissers zelf gedragen. Het zou ongerijmd zijn als we nu bij wijze van sanctie beperkingen opgelegd kregen omdat anderen elders in Europa door hun inhaligheid en ontoelaatbare werkwijzen de Europese aalbestanden zo drastisch hebben doen slinken.
Het teruglopen van de aalbestanden is vooral te wijten aan de uitvoer van glasaal naar het Verre Oosten. Frankrijk alleen al heeft het afgelopen jaar acht ton glasaaltjes uitgevoerd. Ik ben daarom heel blij met de in dit verslag opgenomen voorstellen om de uitvoer van de toekomst van de Europese aalvisserij een halt toe te roepen. Ik vind het ook een heel goed idee om aalkwekerijen te verplichten een bepaald percentage van de volwassen alen te laten ontsnappen. We moeten allemaal een bijdrage leveren aan de wederopbouw van biomassa, en die plicht geldt des te sterker voor al degenen die onze hulpbronnen steeds hebben misbruikt.
Ik steun het voorstel tot afwijzing van een regeling waarbij de visserij elke maand gedurende twee weken wordt stopgezet. Ik ben voor het idee om voor elke waterloop specifieke beheersplannen op te zetten, in plaats van een beheersplan op nationaal niveau. Op die manier kunnen regio’s zoals de mijne – dat wil zeggen: regio’s die goed voor hun product hebben gezorgd – hun activiteiten voortzetten. Draconische maatregelen en onnodige beperkingen zijn dan niet nodig. Dit soort zelfregulering en ingetogenheid zouden anderen tot voorbeeld moeten strekken.
Ik hoop dat er via het Europees Visserijfonds middelen beschikbaar kunnen worden gesteld voor het aanvullen van de bestanden. 
Ioannis Gklavakis (PPE-DE ).
   — Mijnheer de Voorzitter, ik begin met een vaststelling die alle collega’s hebben gedaan, die zo-even hebben gesproken: in vele regio’s zijn de aalbestanden met wel 90 procent gedaald. In vele rivieren is het aalbestand dat stroomopwaarts trekt om te paaien met meer dan 95 procent afgenomen. Wij stevenen af op een ecologische ramp. Wij hebben eerder allemaal ingezien – en daarover zijn we het allemaal eens – dat we maatregelen moeten treffen om dit probleem aan te pakken.
Het doel is vastgelegd: het ontsnappingspercentage van volwassen aal moet ten minste 40 procent bedragen. Wij stellen echter het volgende voor: de maatregelen mogen niet versnipperd zijn, ze moeten wetenschappelijk gefundeerd zijn en genomen worden in samenwerking met de vissers zelf. Wij hebben de vissers nodig, want zij kennen het onderwerp beter dan wie ook. Tegelijk hebben wij hun instemming nodig en hun samenwerking om de maatregelen doelmatiger te maken.
Ik heb met veel genoegen gehoord – en dat is ook door anderen erkend – dat niet alleen de vissers verantwoordelijk zijn voor de huidige toestand. De vervuiling speelt een rol, maar ook technische constructies en vele andere factoren. Wat echter van belang is, is dat het probleem wordt onderkend. Ook moet rekening worden gehouden met de specifieke kenmerken van elke lidstaat en met het verschil tussen vrije en gecontroleerde visvangst.
Tot slot moeten we ernstig nadenken over het aanpakken van de ongecontroleerde en massale uitvoer van glasaal naar derde landen. Als we niets doen, zal tegen het huidige exportritme weldra geen aal meer te vinden zijn in onze wateren en dan kunnen we helemaal niets meer naar het Oosten sturen. 
Rosa Miguélez Ramos (PSE ). —
   Mijnheer de Voorzitter, dit voorstel komt voort uit de mededeling van de Commissie over het opstellen van een gemeenschappelijk actieplan voor Europese aal.
In die mededeling werden maatregelen aangekondigd als het verbod op vistuig voor de vangst van schieraal in bepaalde gebieden en de bevordering van de stroomafwaartse migratie, en aanvullende voorstellen gedaan om het overlevingspercentage tijdens de andere fasen van de levenscyclus van de soort te verbeteren.
De Commissie rechtvaardigde deze maatregelen door te stellen dat de voordelen van een beperking van de glasaalvangst nog altijd onzeker zijn, en sprak duidelijk haar overtuiging uit dat de evolutie van het aalbestand afhing van factoren die losstaan van de visserij, namelijk de verontreiniging van waterlopen, de verdwijning van habitats, het gebrek aan onderhoud van waterlopen van bijzondere ecologische waarde en belemmeringen voor de stroomopwaartse en stroomafwaartse migratie.
Hoewel dit uitgangspunt mijns inziens terecht is, kwamen we uit op een voorstel voor een verordening dat de visserij aanwijst als de enige verantwoordelijke factor voor het feit dat het Europese-aalbestand zich buiten de biologische veiligheidsgrenzen bevindt. Bovendien bevatte het voorstel een arbitrair tweewekelijks vangstverbod dat iedere biologische onderbouwing ontbeert, namelijk het verbod op de visserij op, het aan boord hebben van of het aanlanden van aal van de eerste tot en met de vijftiende dag van elke maand.
Dat zijn drastische maar verkeerde maatregelen, want ze streven een doel na — ontsnapping naar zee van 40 procentvan de biomassa van volwassen aal — dat zich heel moeilijk laat vastleggen en controleren.
Deze twee ernstige gevaren worden omzeild met het verslag van de Commissie visserij en het werk van de rapporteur, de heer Maat, dat wij uiteraard zullen steunen. Tenslotte wil ik de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten en onze rapporteur, de heer Maat, vragen om hun doel niet voorbij te streven, en dan bedoel ik het verbod op de glasaalvangst. Dat zou buitengewoon ernstige financiële gevolgen hebben voor sommige regio’s in Spanje. 
Jean-Claude Martinez (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, nadat eerst andere vissoorten zoals de kabeljauw werden bedreigd door afnemende bestanden, is nu de aal aan de beurt, met bijvoorbeeld 95 proces minder glasaal. Vanwege de drievoudige migratie van deze soort – eerst in de Atlantische Oceaan, dan bijvoorbeeld van de Atlantische Oceaan naar de Middellandse Zee en vervolgens van de zee de rivier op – is het duidelijk dat het lot van de aal ons weer eens op de onderlinge afhankelijkheid in de wereld wijst, met name nu de exploderende vraag in het Oosten de visserij in Europa onder druk zet.
De dagelijkse realiteit van de aalvisserij is evenwel de visserij door de plaatselijke bevolking, bijvoorbeeld in de meren aan de Zuid-Franse Middellandse-Zeekust. Daar voorzien honderden vissers hiermee in hun levensonderhoud. Het is onrechtvaardig en ineffectief om hen gedurende twee weken per maand de vangst te verbieden, terwijl stuwdammen, aalscholvers, centrales en oceaanstoringen de levenscyclus van de aal bedreigen. Hier komt de subsidiariteit in het spel: het zijn de , de beroepsorganisaties van vissers, die we, op zo laag mogelijk niveau, de aal onder hun hoede moeten laten nemenHet overleven van de aal hangt niet af van het communautaire federalisme, maar van het optreden van de lokale beroepsorganisaties. 
Zdzisław Kazimierz Chmielewski (PPE-DE ). –
   (Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat het verslag van collega Maat op het juiste moment in dit Parlement wordt besproken, nu de verwachtingen hoog gespannen zijn voor een oplossing van het probleem van de glasaalbestanden in Europa. De wereldvraag naar Eurpese aal wordt geschat op ongeveer 200 ton, maar in de laatste jaren neemt de vangst van glasalen af. In 2004 bedroeg de vangst slechts 130 ton, en in 2005 nog maar 75 ton. Als gevolg van de verminderde vangst zijn de prijzen snel gestegen. De prijzen stegen van 300 tot 400 euro halverwege de jaren negentig tot 1200 euro in 2005.
De productie van paling in Europa werd simpelweg niet meer lonend. De landen die nauwelijks de hand kunnen leggen op gratis scholen alen hebben het het moeilijkst, en dat zijn met name de Oostzeelanden. Zoals u weet is de situatie het gevolg van de beperkte migratie van glasalen van zeewateren naar rivieren. Door het gebrek aan aal zijn deze landen gedwongen om hun grondstoffen te importeren, waarbij ze op steeds grotere financiële belemmeringen stuiten, doordat de prijzen van glasaal in Europa blijven stijgen. De nieuwe lidstaten uit het Oostzeegebied moeten dus wel heel hoge prijzen aanrekenen voor hun uitvoer van deze vis naar Aziatische landen.
In deze omstandigheden moet een besluit genomen worden over het opzetten van een systeem dat de kosten voor de bescherming van de aalbestanden eerlijk verdeelt over alle belanghebbenden. Dat betekent dat ook de uitvoerders en invoerders van glasaal moeten meebetalen. 
Neil Parish (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik geef dit verslag van de heer Maat een warm onthaal. Ik geloof dat we inderdaad iets moeten ondernemen. De vangst van glasaaltjes vormt het ernstigste probleem. Het punt is nu juist dat ze zoveel waard zijn – ze zijn mogelijk hun gewicht in goud waard. Dat is de reden waarom mensen ze vangen. Als we erin slagen het aantal glasaaltjes dat zo verdwijnt terug te brengen kunnen we de aalbestanden weer opbouwen.
Op mijn kwekerij komt het voor dat mensen zoet water in het zoute water laten stromen om glasaal aan te trekken en deze vervolgens illegaal te vangen. Het is niet altijd eenvoudig deze glasaalstropers te pakken te krijgen. We moeten nagaan hoeveel glasalen er in elke lidstaat worden verkocht. Deze aaltjes worden in bassins in dorpen en stadjes ondergebracht; het zou voor de autoriteiten dus niet al te moeilijk moeten zijn om te controleren aan wie ze worden verkocht.
Het is een goed idee om de bestanden te verjongen en voor dit doel middelen ter beschikking te stellen. Het zou echter nog veel beter zijn als we de glasaaltjes uit de zee in de gelegenheid stelden om stroomopwaarts de rivieren in te zwemmen om zich daar tot volwassen alen te ontwikkelen. Dan kunnen we ze als ze groot zijn vangen, ofwel voor consumptie ofwel om de bestanden aan te vullen. Het is niet zo dat er niet genoeg alen zijn – het probleem is nu juist dat we ze vangen als ze heel klein zijn.
Ik ben heel blij met dit verslag. Het is immers tijd dat we actie ondernemen. Anders praten me maar door en tegen de tijd dat we daarmee gereed zijn zullen er geen alen – glasalen of volwassen alen – meer zijn om te vangen. 
Joe Borg,
   – ik wil om te beginnen graag zeggen dat ik het eens ben met de rapporteur, de heer Maat: we kunnen – en moeten – waar nodig regulerend optreden. Ik hoop dat deze maatregel het verlangde resultaat zal opleveren en dat het nog niet te laat is.
Als je naar de statistieken kijkt, is de situatie bijkans rampzalig. De heer Gklavakis heeft ons verteld dat de populaties 90 tot 95 procent minder talrijk dan in een gedocumenteerd verleden, en dat is bevestigd door wetenschappelijk onderzoek naar alen en glasalen in het bijzonder.
Dit is een aanpak die van onderen naar boven werkt, en niet andersom. Ik ben het daar helemaal mee eens – de Commissie zou dit vaker willen zien. Daarom proberen we de sector steeds meer bij het beleid te betrekken, door regionale adviesraden in te stellen en te luisteren naar wat het Parlement heeft te zeggen. Het Parlement onderhoudt immers het contact met de mensen die in deze sector actief zijn.
De Commissie heeft een open benadering aangehouden en is vervolgens met een voorstel gekomen, dat misschien niet voldoende specifiek of het meest geschikte was. Ten tijde van de gesprekken met de sector hadden we echter geen betere oplossing dan die van sluiting van de visserijgebieden om de twee weken.
Zoals ik bij mijn eerste interventie al heb aangegeven, is de Commissie bereid het door dit Parlement ingediende voorstel te aanvaarden, aangezien dat voorstel zal bijdragen tot het herstel van de aalbestanden, en wel op een zodanige wijze dat de sector van de maatregelen niet al teveel hinder ondervindt.
Mevrouw Fraga Estévez en mevrouw Miguélez Ramos hebben erop gewezen dat het voorstel van de Commissie door de sector verworpen is. Dat is inderdaad waar, maar datzelfde voorstel heeft in ieder geval aangezet tot een discussie over de wijze waarop het beheer van de aalbestanden nu wél diende te geschieden. Het Parlement heeft een aantal amendementen voorgesteld en de Commissie heeft die aanvaard. Zo is er een maatregel geformuleerd die resultaten zou kunnen opleveren: er is een redelijke kans dat ze inderdaad doeltreffend zal blijken te zijn.
De heer Kristensen heeft gezegd dat het voorstel van de Commissie aantoont dat er beheersplannen op nationaal en regionaal niveau moeten worden opgesteld. Het door dit Parlement voorgestelde amendement zal ons vermoedelijk in staat stellen op deze niveaus vorderingen te maken.
Zoals ik eerder met betrekking tot de opmerkingen van de heer Ortuondo Larrea en de heer Martínez heb gezegd was het voorstel van om de visserijgronden elke maanden twee weken te sluiten eenvoudigweg het enige zinnige voorstel dat we konden bedenken. We hebben het door u ingediende amendement aanvaard en dat geldt ook voor het voorstel om de tenuitvoerlegging ervan uit te stellen.
Ik ben het eens met hetgeen de heer Schlyter, mevrouw de Brún en de heer Parish hebben gezegd – ik heb hun opmerkingen ter harte genomen.
De heer Allister heeft het gehad over bevoegdheden en de mogelijkheid dat deze maatregelen zouden zijn. De Commissie meent dat dit bij beheersmaatregelen nooit het geval kan zijn. Als een landen of regio’s hun aalbestanden en de visserij op hun binnenwateren goed beheren is er geen enkele reden om te interveniëren – de zelfregulatie en het eigen toezicht kunnen dan gewoon worden voortgezet. Als de toestand echter zodanig is dat interventie voor het behoud van de visstand geboden is, dan heeft de Commissie het recht om namens de Gemeenschap te interveniëren.
Exportmaatregelen vormen een apart hoofdstuk. We zullen hoe dan ook eerst thuis orde op zaken moeten stellen. Als we bij internationale fora maatregelen presenteren die een belemmering op de invoer inhouden, zullen we – als we niets hebben ondernomen om de interne situatie bij te stellen – direct onder vuur komen te liggen.
Tot slot, met betrekking tot het punt dat door de heer Chmielewski aan de orde is gebracht: ik heb notie genomen van zijn opmerkingen en ik zal ze nader bestuderen, vooral als het gaat om de mogelijkheden om fondsen uit het Europees Visserijfonds beschikbaar te stellen. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.
Marianne Mikko (PSE ).
   — Dames en heren, ik wil rapporteur Albert Jan Maat complimenteren met zijn verslag, dat net op tijd komt. Mijn eigen land, Estland, wordt aan twee kanten omgeven door zee en aan een derde kant door een groot meer. Visserij heeft eeuwenlang een belangrijke rol gespeeld in onze economie en cultuur en wij weten maar al te goed hoe gecompliceerd en kwetsbaar deze sector is.
De Koude Oorlog, die vijftig jaar heeft geduurd, en de wapenwedloop hebben ook in de visserij plaatsgevonden. De erfenis daarvan zijn enorme vangstcapaciteiten en visstanden die zich niet meer kunnen herstellen.
Om de natuurlijke cyclus te herstellen, moet de visvangst plaatselijk met maar liefst 60 procent worden gereduceerd. Voormalige vissers kunnen geen ander werk vinden en vissersboten die met steun van de Europese Unie zijn aangeschaft worden nu met Europese steun tot schroot verwerkt.
Het herstel van de aalstand is een toetssteen voor de internationale samenwerking. De glasaal worden bedreigd door de vraag uit Azië en de trek van geslachtsrijpe aal uit de binnenwateren naar zee wordt beïnvloed door belemmeringen die door de mens zijn gemaakt, zoals de dam van de Russische waterkrachtcentrale aan de grens met Estland.
Dergelijke problemen kunnen niet zonder doeltreffende internationale samenwerking worden opgelost. Ik verwacht van de lidstaten en de Europese Commissie doeltreffende maatregelen op het internationale strijdtoneel.
Ik hoop echter niet dat men zich te veel met details gaat bezighouden. Ik ben blij dat het onderhavige verslag met een amendement komt op de oorspronkelijke tekst, die vangstbeperkingen voor specifieke perioden voorstelt. Traditionele vissersgezinnen in kustdorpen weten het allerbest hoe je duurzaam kunt vissen, maar de industriële visserij op open zee heeft hun manier van leven bijna vernietigd.
Ook zij hebben doelbewuste steun nodig: zonder hen en hun kennis kan het onmogelijk blijken te zijn de duurzame visserij in Estland te herstellen.
Dank u voor uw aandacht. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0163/2006) van Daniel Varela Suanzes-Carpegna, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de sluiting van een partnerschapsovereenkomst inzake visserij tussen de Europese Gemeenschap en het Koninkrijk Marokko (COM(2005)0692 – C6-0040/2006 – 2005/0280(CNS)). 
Joe Borg,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zal het nu hebben over het voorstel van de Commissie voor een verordening van de Raad betreffende de sluiting van een partnerschapsovereenkomst inzake visserij tussen de Europese Gemeenschap en het Koninkrijk Marokko. Alvorens tot een bespreking van het standpunt van de Commissie over dit dossier over te gaan, wil ik eerst de Visserijcommissie bedanken. Mijn bijzonder dank gaat uit naar de voorzitter van de commissie, de heer Morillon, voor al het werk dat hij verricht heeft; tot slot dank ik de rapporteur, de heer Varela Suanzes-Carpegna, voor zijn verslag.
Zoals u weet hervatten we met deze overeenkomst de betrekkingen met het Koninkrijk Marokko op het gebied van de visserij. De voorgaande overeenkomst was in 1999 verlopen. Met deze overeenkomst doen we ook in algemene zin een belangrijke stap voorwaarts bij het aanhalen van de banden met Marokko. We luiden zo een nieuw tijdperk in op het gebied van de visserijbetrekkingen tussen de Unie en Marokko. Dit is de eerste keer dat de Commissie met Marokko een visserijpartnerschap tot stand heeft gebracht op basis van de beginselen die in de conclusies van de Raad van juli 2004 zijn vastgelegd. We hebben daarmee de basis gelegd voor een vruchtbare samenwerking tussen de twee partners met de bedoeling om zo duurzame visserij te bedrijven. De overeenkomst zal een gunstig klimaat schappen voor verdere samenwerking in alle onderdelen van de visserijsector.
De nieuwe partnerschapsovereenkomst inzake visserij zal als uitgangspunt dienen voor een politieke dialoog tussen de Gemeenschap en Marokko. We zullen zo proberen vast te stellen op welke punten we gemeenschappelijke belangen hebben. Daarbij zal rekening worden gehouden met de specifieke doelstellingen, behoeften en mogelijkheden van de Marokkaanse visserijsector. Ik ben ervan overtuigd dat deze overeenkomst met Marokko heel evenwichtig is en tegemoet komt aan de belangen van de communautaire vloot, en dan met name de kleinschalige visserij, de sector die onder de bepalingen van de vorige overeenkomst de meeste problemen ondervond.
De nieuwe overeenkomst omvat zes categorieën van visserij. Vier daarvan behoren tot de kleinschalige visserij: kleinschalige pelagische visserij in het noorden, visserij met de grondbeug en kleinschalige visserij in het zuiden, en tonijnvisserij met de hengel. Ook voor de demersale visserij is een categorie gecreëerd. De laatste categorie wordt gevormd door de industriële pelagische visserij, met vangstquota van maximaal 60.000 ton per jaar.
In het protocol wordt een financiële tegenprestatie van 36,1 miljoen euro per jaar vastgelegd. Een belangrijk deel van dat bedrag – 13,5 miljoen euro – zal worden besteed aan maatregelen ter ondersteuning van een duurzaam en rationeel visserijbeleid.
De overeenkomst zal vier jaar geldig blijven. Er is een aantal beginselen vastgelegd die bij deze partnerschap als basis zullen dienen. Ik noem hier de exclusiviteitsclausule, welke een verbod inhoudt op particuliere vergunningen of dito regelingen binnen het bereik van deze overeenkomst; wetenschappelijke samenwerking ter bevordering van verantwoordelijke visserij in de Marokkaanse visserijgebieden; de mogelijkheid om de vangstmogelijkheden op basis van wetenschappelijk onderzoek te herzien, en wel op een zodanige wijze dat ze verenigbaar zijn met een duurzaam beheer van de Marokkaanse visbestanden; eisen waaraan het systeem voor de controle op vaartuigen moet voldoen om zo een scherpere controle op de vaartuigen die in de Marokkaanse visserijzones opereren mogelijk te maken; een sociale clausule ten behoeve van de plaatselijke zeelieden die op communautaire vaartuigen werken.
Ik vertrouw erop dat deze overeenkomst op de best denkbare wijze ten uitvoer zal worden gelegd, en dat zulks zal geschieden met het aanzienlijke wederzijdse respect dat de onze betrekkingen met het Koninkrijk Marokko vanaf het begin van de onderhandelingen heeft gekenmerkt, met het accent op partnerschap en dialoog.
Ik wil nu graag kort iets zeggen over de amendementen. De Commissie kan zich vinden in de strekking van een aantal amendementen – zoals de amendementen 2, 5, 7, 10 en 13 – , maar we geloven niet dat ze werkelijk nodig zijn. Zo menen wij ook dat amendement 4 niet nodig is. De amendementen 1, 3, 6, 8, 9, 11 en 12 kunnen we niet aanvaarden.
Wat de amendementen 14 en 18 betreft: de partnerschapsovereenkomst tussen de EG en Marokko inzake de visserij en de daarmee samenhangende kwestie van de Westelijke Sahara zijn uitvoerig besproken, zowel in de visserijcommissie van het Europees parlement, als in de commissie ontwikkeling en de begrotingscommissie.
Ik wil opnieuw benadrukken dat deze overeenkomst geheel conform het internationaal recht is geformuleerd. Dat blijkt ook uit het advies van de Juridische dienst van het Europees Parlement en de juridische diensten van de Commissie en de Raad. De overeenkomst bevat geen enkele bepaling waarin de wettelijke status van de bij de Westelijke Sahara behorende wateren aan de orde wordt gesteld. De Marokkaanse visserijzone wordt gedefinieerd als de wateren die onder de soevereiniteit of jurisdictie van het Koninkrijk Marokko vallen. Er wordt zo niets gezegd over de status van de eerder genoemde wateren. Volgens de bepalingen van deze overeenkomsten is het aan de Marokkaanse overheid om in haar hoedanigheid van contractspartij vast te leggen welke de visserijzones zijn waarvoor vangstvergunningen zullen worden uitgegeven. 
Daniel Varela Suanzes-Carpegna (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, zoals beloofd bieden we u hier vandaag, na slechts een gedeeltelijke parlementszitting, een verslag van onze Commissie visserij over de overeenkomst inzake visserij tussen de Europese Unie en Marokko aan.
Gelet op de gevoelige aard van de overeenkomst, meenden we als commissie er goed aan te doen het debat eerst zelf te voeren om intern tot een akkoord te komen. Deze voorbereidende periode is zeer nuttig geweest, zowel voor mij als rapporteur, want nu beschik ik over meer informatie dan voordien, als voor de parlementaire commissie in haar totaliteit, omdat wij nu een diepgaand inzicht hebben verkregen in wat wel en wat nog niet is overeengekomen en omdat wij de Europese Commissie hebben kunnen helpen om toe te werken naar een overeenkomst waarover op enkele zeer belangrijke punten nog onderhandeld moet worden, door ons licht erover te laten schijnen, conform onze parlementaire taak.
We kunnen het Parlement vandaag dus vragen zich uit te spreken vóór deze overeenkomst, zij het met de voorbehouden, nuances, garanties en verbeteringen die we in de Commissie visserij hebben aangebracht en die in het verslag zijn opgenomen.
Een en ander betekent mijns inziens een verbetering van de overeenkomst en het institutionele standpunt van het Parlement. We hebben ons volwaardig en verantwoordelijk gekweten van de functie waarvoor we zijn gekozen. Het doel dat we steeds voor ogen hebben gehad, is drievoudig: verbeteren van de garanties voor de visserijsector — waarvoor de overeenkomst is bedoeld –; waken over de naleving van de bepalingen; en ervoor zorgen dat de overeenkomst in werking treedt en resultaten oplevert. We begrijpen nog altijd niet waarom sommigen zich verzetten tegen deze verantwoordelijke, transparante werkwijze.
Afgezien van de vistechnische aspecten, waarop ik zo terugkom, lag de overeenkomst politiek gevoelig, vanwege de netelige kwestie van de Westelijke Sahara. Om die kwestie kunnen we niet heen, maar we kunnen er ook niet dieper op ingaan of interveniëren.
Ik heb geprobeerd een neutraal standpunt in te nemen door het probleem wel te onderkennen maar geen stelling te nemen voor of tegen een bepaalde partij, dit om de balans vanuit het Parlement gezien niet te laten doorslaan in het voordeel van een der partijen. Met nadruk zij opgemerkt dat te allen tijde terdege rekening is gehouden met het internationaal recht en het lopende geschil, evenals met de doctrine van de Verenigde Naties met betrekking tot niet-autonome gebieden.
Het advies van de Juridische dienst van het Parlement is buitengewoon nuttig geweest en is als bijlage bij het verslag opgenomen. Hetzelfde kan worden gezegd van de amendementen van onze collega, mevrouw Attwooll, aan wie ik mijn dank betuig voor haar ontvankelijkheid en begrip, en van het enige door de Commissie ontwikkeling goedgekeurde amendement in verband met de Sahara.
Ik maak van de gelegenheid gebruik om ook de heer Kindermann, coördinator van de sociaal-democratische fractie, te bedanken voor de aandacht die hij mij heeft gegeven en voor zijn pogingen om zijn fractie verenigd te houden. Ook al is hem dat niet volledig gelukt, zijn inzet is er niet minder om geweest.
Al met al ben ik als rapporteur van mening dat dit een evenwichtig, redelijk verslag is, hoewel het sluiten van compromissen met zich meebrengt dat er water bij de wijn moet worden gedaan en dat dus niet iedereen honderd procent tevreden kan zijn.
Dan wil ik nu ingaan op de strikt vistechnische aspecten van het verslag. Het Europees Parlement steunt de overeenkomst maar behoudt zich zoals gezegd het recht voor om nauwlettend toe te zien op de uitvoering ervan, hetgeen alleszins strookt met onze controlerende functie ten aanzien van de Commissie. Daartoe zullen we jaarlijks vragen om een uitgebreid verslag van de tenuitvoerlegging van de overeenkomst en stellen we met name de eis bij eventuele wijziging van de tekst te allen tijde te worden geïnformeerd. In het bijzonder willen we in kennis worden gesteld van de uitspraken van de Commissie in verband met een eventuele wijziging van de exclusiviteitsclausule van de overeenkomst. We willen weten hoe de visbestanden zich ontwikkelen, met name die vissoorten die niet in de overeenkomst zijn opgenomen en een grote commerciële waarde vertegenwoordigen, zoals koppotigen en schaaldieren, want de huidige uitsluiting van deze soorten betekent een achterstelling van de Galicische vloot. We willen ook worden geïnformeerd over de maatregelen die worden genomen om de Andalusische vloot in staat te stellen om, zoals hij altijd al deed, met lampara’s te vissen, en om discriminatie te voorkomen in deze visserij en in de maatregelen bedoeld om het lossen in plaatselijke havens te garanderen. Tot slot willen we worden geïnformeerd over de technische maatregelen met betrekking tot de pelagische visserij waarover nog geen duidelijkheid bestaat, en over de afspraken van de gemengde commissie over de wijze waarop de financiële tegenprestatie van de Europese Unie wordt besteed.
De uiteindelijke verdeling van de vangstmogelijkheden moet aan het Parlement worden bekendgemaakt, want die ligt nog altijd niet vast. We hebben de amendementen van onze collega, mevrouw Fraga, goedgekeurd opdat bij de verdeling rekening wordt gehouden met het relatieve evenwicht en opdat de sector en het Parlement zelf kunnen toezien op de tenuitvoerlegging van de overeenkomst op deze cruciale punten.
Als het al onverantwoord was om de parlementaire behandeling van deze overeenkomst onbepaalde tijd voort te laten duren, dan zou het naar ons oordeel des te onverantwoorder zijn geweest om de overeenkomst blindelings goed te keuren, zonder deze eisen en garanties op te nemen.
We hebben alle betrokken partijen willen garanderen dat de overeenkomst strikt en volgens de internationale regelgeving zal worden uitgevoerd. Dat was het lastige compromis dat we moesten bereiken en dat zal het ook in de toekomst zijn. We zullen er als Europees Parlement stipt op toezien dat de overeenkomst na inwerkingtreding wordt uitgevoerd conform de door de Commissie visserij goedgekeurde amendementen, als het Parlement, zoals ik hoop en wens, morgen het verslag aanneemt.
Ik dank u allen voor uw begrip en medewerking. 
Carmen Fraga Estévez,
   Mijnheer de Voorzitter, het stemt uiteraard tot tevredenheid dat we opnieuw over een visserijovereenkomst met Marokko beschikken, zij het dat we de voorwaarden daarvan helaas nog niet precies kennen, zoals de rapporteur heeft opgemerkt.
Wat we echter wel weten is dat, na zes jaar zonder overeenkomst, waarin er onophoudelijk overleg is gevoerd, uiteindelijk juist over die twee vloten geen afspraken zijn gemaakt die de visserijbetrekkingen met Marokko zijn ware gewicht verleenden: die van de koppotigen en die van de schaaldieren. Dat is een van de redenen waarom deze overeenkomst bitterzoet smaakt. Helaas is dat echter niet het enige probleem.
De druk die andere instellingen op ons hebben uitgeoefend, is betreurenswaardig. Men heeft zelfs geprobeerd ons te laten afwijken van de vastgestelde procedures. Dat heeft het werk van onze commissie en van de rapporteur er niet eenvoudiger op gemaakt, terwijl we slechts uit zijn op een overeenkomst die niet zoveel problemen geeft als de vorige, en op juridische garanties dat de aan het Parlement voorgelegde inhoud inderdaad overeenkomt met datgene waarmee onze vloot straks te maken krijgt.
Het is betreurenswaardig dat er op dit punt nog altijd twijfels bestaan, aangezien de door de Commissie als “minder belangrijke fouten van overlegtechnische aard” bestempelde open kwesties tot gevolg kunnen hebben dat bijvoorbeeld het vissen met de zegen niet mogelijk is.
Verder bestaat er te veel onduidelijkheid over een eventuele wijziging van de technische notities, reden waarom we vragen dat alle mogelijke informatie aan ons ter beschikking wordt gesteld en dat leden van dit Parlement de bijeenkomsten van de gemengde commissies als waarnemer kunnen bijwonen.
Rest me de rapporteur te danken voor het evenwicht dat hij heeft aangebracht tussen de gerezen politieke kwesties. Wij zijn met hem van mening dat de Commissie visserij niet de juiste plaats is om verstrekkende, complexe problemen op het gebied van de internationale politiek op te lossen. Zijn verslag eerbiedigt de internationale rechtsorde en volgt — zoals gezegd — het advies van de juridische verslagen van de communautaire instellingen. Daarom vragen we opnieuw om de nieuw gepresenteerde amendementen af te wijzen en verzoeken we alle fracties om het verslag van de rapporteur te steunen.
Tot slot zou ik de commissaris willen vragen in welk stadium de goedkeuring van dit voorstel door het Marokkaanse parlement zich bevindt. Ons is verteld dat het Marokkaanse parlement het voorstel op 15 april als een van de eerste onderwerpen zou behandelen en we willen graag weten of het op dit moment al wordt goedgekeurd. 
María Isabel Salinas García,
   Mijnheer de Voorzitter, de partnerschapsovereenkomst inzake visserij tussen de Europese Gemeenschap en Marokko is mijns inziens in twee opzichten van groot belang. In de eerste plaats is de overeenkomst belangrijk vanuit sociaal-economisch perspectief. Veel vissers hebben zes jaar lang, terwijl hun schepen aan wal lagen, moeten wachten tot er een duidelijke politieke wil was om de totstandkoming van een visserijovereenkomst met Marokko als prioriteit aan te merken.
In de tweede plaats is dit akkoord van groot politiek belang, omdat het bijdraagt tot een normalisering van de betrekkingen tussen de Europese Unie en het buurland Marokko.
De overeenkomst is niet slechts van economische aard, want het gaat ook om het gezamenlijk streven naar een duurzaam beheer van de visbestanden en een verbetering van de samenwerking. De overeenkomst beantwoordt aan een nieuwe dynamiek in de samenwerking tussen de Europese Unie en derde landen op het gebied van visserij.
Verder wil ik met nadruk stellen dat dit de best mogelijke overeenkomst is. Als we kijken naar zowel het aantal vergunningen dat kan worden verleend, als de capaciteit van de industriële visserij, dan is dit een goed resultaat voor de Europese visserijsector.
Degenen die wel zijn ingenomen met het akkoord maar er tegelijkertijd kritiek op hebben, wil ik vooral toevoegen dat niet vergeten moet worden dat de overeenkomst het mogelijk maakt om een activiteit die te lang stil heeft gelegen, opnieuw op te pakken, en wel met een aantal vergunningen en een capaciteit van de industriële visserij die in deze zes jaar niet bestonden. Ik denk dat de overeenkomst in beginsel voor onbepaalde tijd is, de mechanismen biedt om alle eventuele geschillen op te lossen en de ruimte laat voor betere cijfers als de bestanden dat toelaten.
Deze overeenkomst heeft het Parlement enkele maanden geleden bereikt in het kader van de raadplegingsprocedure. De vissers, de sector en met hen de meeste burgers hoopten dat de overeenkomst, die veel tijd, energie en overleg heeft gekost, de steun van het Parlement zou krijgen en zo spoedig mogelijk in werking zou treden, omdat de vissers dan hun activiteit weer zouden kunnen oppakken. Gelet hierop, blijft het ons onduidelijk waarom er vertraging is ontstaan, hoezeer de rapporteur ook zijn best doet. Naar ons oordeel was die niet nodig geweest.
De onnodige vertraging bereikte een dieptepunt met de weigering om het verslag te behandelen volgens de urgentieprocedure, in welk geval de overeenkomst deze maand mei in werking had kunnen treden. Al dit oponthoud en de daaruit voortkomende schade voor de vissers hebben geleid tot een verslag dat mijns inziens op geen enkel belangrijk punt verschilt van de eerdere tekst. De vertraging heeft er slechts toe gediend om besprekingen te beginnen die in geen enkel verband staan met de visserijsector.
Ik denk dat nu het moment is om naar de toekomst te kijken. Ik ben oprecht gelukkig met dit akkoord en beschouw de totstandkoming ervan als een positieve ontwikkeling. Ik verzoek dit Parlement dan ook om zijn steun eraan te verlenen. Dat zal voor de vissers en de sector een teken zijn dat het Europees Parlement wil dat zij hun activiteit onmiddellijk, en hopelijk deze keer voor onbepaalde tijd, opnieuw oppakken. 
Elspeth Attwooll,
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de ALDE-Fractie heeft nog steeds haar twijfels bij een hele reeks visserijovereenkomsten met derde landen, al zijn we wel bereid te erkennen dat het nieuwe partnerschapsmodel beter is dan het tot nu toe gevolgde model. Bij de overeenkomst met Marokko zijn er specifieke problemen, en die hebben te maken met de situatie waarin de bevolking van de Westelijke Sahara verkeert.
Juridisch advies lijkt er in het algemeen op te wijzen dat deze overeenkomst niet in strijd met het internationaal recht is. Er bestaat echter een gerede kans dat de tenuitvoerlegging van deze overeenkomst zal leiden tot een schending van een aantal regels van dwingend recht. Daarom hebben we in de commissie reeds een aantal amendementen voorgesteld om zo enige waarborgen in de overeenkomst op te nemen. Volgens die amendementen moet de goedkeuring van de overeenkomst afhankelijk worden gemaakt van de naleving van het internationaal recht bij de tenuitvoerlegging ervan. We dringen erop aan dat de hele operatie zorgvuldig in de gaten wordt gehouden en dat de overeenkomst wordt geschorst als blijkt dat het internationaal recht geschonden wordt. De bepalingen zijn in het verslag overgenomen: ze verschaffen waarborgen die anders zouden ontbreken. We zijn de rapporteur dankbaar voor zijn ontvankelijkheid voor deze kwesties en het bereikte compromis; we danken hem ook voor de wijze waarop hij onze amendementen in de commissie gesteund heeft.
Ik weet dat veel collega’s een ander resultaat hadden verkozen. Ik wil al degenen die hun reserves hebben bij het noemen van de Westelijke Sahara in de recital graag verzekeren dat die vermelding niets meer inhoudt dan een erkenning dat de Westelijke Sahara bezet wordt gehouden en niet dat die bezetting op welke wijze dan ook gerechtvaardigd kan worden. Er zijn er ook die de wateren langs de kust van de Westelijke Sahara liever buiten de overeenkomst hadden gehouden. Ik begrijp hun drijfveren, maar ik wil wel graag duidelijk maken dat dit tot een paradox zou hebben geleid: we zouden de mensen in de Westelijke Sahara dan elk uit deze overeenkomst voortvloeiend financieel voordeel hebben ontzegd, zonder ze meer zekerheid te verschaffen met betrekking tot de natuurlijke hulpbronnen.
Ter afsluiting wil ik de Commissie en de Raad er graag op wijzen dat dit Parlement, ongeacht de wijze waarop de afzonderlijke leden morgen zullen stemmen, betrokken blijft bij het lot van de mensen in de Westelijke Sahara. Hou daar rekening mee. 
Carl Schlyter,
   De heer Varela Suanzes-Carpegna heeft zeer grondig werk verricht, maar eerder vanavond hebben we de president van Bolivia horen spreken over vijfhonderd jaar koloniale plundering. Die tijd zou voorbij moeten zijn.
Nu gaan we echter toe deze illegale visserijovereenkomst behandelen, die op puur neokolonialisme neerkomt. De Westelijke Sahara is bezet en geen enkel land erkent de soevereiniteit van Marokko over dit gebied. Alleen door goedkeuring van de wijzigingen die bedoeld zijn om bezette delen uit te zonderen van de overeenkomst, kan het Europees Parlement zijn mooie woorden over mensenrechten waarmaken.
Leest u alstublieft de juridische analyse van de Sherpa-groep. Die bestaat uit deskundigen op het gebied van internationale overeenkomsten en keurt de visserijovereenkomst volledig af. De juridische diensten van de instellingen zijn gebruikt voor een foutieve interpretatie van het Handvest van de Verenigde Naties in dienst van de exploitatie, maar de Juridische dienst van het Parlement erkent dat de overeenkomst alleen legaal is als die het Saharawi-volk ten goede komt. In de eerdere overeenkomsten trok Marokko zich helemaal niets van de bevolking aan. In deze overeenkomst staat niets over compensatie aan het Saharawi-volk of over gerichte steun ter compensatie. Marokko heeft de Westelijke Sahara ingepikt en wie visserijovereenkomsten met Marokko sluit, maakt zich schuldig aan heling. Het is net alsof je een dief aanspoort om iemands keuken binnen te gaan en zijn vis van de eettafel te stelen, iets wat niemand in deze zaal zou doen. Wie zijn hand uitstrekt om op de ja-knop ter drukken voor deze overeenkomst, zonder de wateren van de Westelijke Sahara ervan uit te zonderen, gedraagt zich als een heler die zijn hand uitstrekt om betaling voor gestolen goederen aan te nemen. 
Pedro Guerreiro,
   Ten aanzien van de bepalingen in de Visserijovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en het Koninkrijk Marokko die de effectieve soevereiniteit van Marokko over zijn wateren betreffen, wil ik slechts de grote lijnen bekrachtigen van de standpunten van de vertegenwoordigers van de visserijsector. Zij achten de voorwaarden van deze nieuwe overeenkomst zeer schadelijk, daar ze leiden tot meer beperkingen, hogere lasten en minder voordelen voor de vissers. 
In deze overeenkomst wordt evenwel een oudere en belangrijkere kwestie aan de orde gesteld, namelijk de eerbiediging van het internationale recht en de legitieme rechten van het volk van de Westelijke Sahara. Marokko heeft wederrechtelijk de Westelijke Sahara bezet. Volgens de resoluties van de Verenigde Naties heeft Marokko trouwens geen enkele soevereiniteit over dat gebied – en dus ook niet over de natuurlijke hulpbronnen – en geniet het evenmin rechten als besturende mogendheid of krachtens het Handvest van de Verenigde Naties. Marokko is slechts de illegale bezettende mogendheid, met andere woorden de illegale kolonisator van de Westelijke Sahara.
Elke overeenkomst met Marokko die — op dubbelzinnige wijze of openlijk – de exploitatie van de natuurlijke hulpbronnen van de Westelijke Sahara impliceert, is derhalve een duidelijke schending van het internationale recht. Het gaat er dan ook om te weten – zoals het Polisariofront benadrukt – of de landen van de Europese Unie de internationale legaliteit zullen eerbiedigen en een bijdrage zullen leveren aan een rechtvaardige en duurzame oplossing van het conflict door het onvervreemdbare recht op zelfbeschikking van het Saharaanse volk te respecteren of dat de lidstaten daarentegen onrechtvaardigheid, agressie en schending van de mensenrechten willen bevorderen.
Het opnemen in deze overeenkomst – net als in eerdere overeenkomsten – van clausules die in verzachte bewoordingen stellen dat de financiële tegenprestatie van de Europese Gemeenschap ook moet worden gebruikt voor de ontwikkeling van de van de visserij levende kustbewoners in Marokko en de Westelijke Sahara, volstaat niet en biedt geen bescherming voor de rechten van het Saharaanse volk. Als men echt had willen garanderen dat het Saharaanse volk zou profiteren van de opbrengst van de exploitatie van de Saharaanse visbestanden, dan had men daarvoor de noodzakelijke voorwaarden gecreëerd. Dat had bijvoorbeeld een fonds van de Verenigde Naties kunnen zijn als echte waarborg voor de belangen en rechten van het Saharaanse volk.
Daarom hebben we opnieuw twee ontwerpamendementen ingediend die de internationale legaliteit bekrachtigen en de wateren van de Westelijke Sahara uitdrukkelijk uitsluiten van deze overeenkomst door de vissers van de Gemeenschap alleen vangstrechten te verlenen voor wateren die onder de soevereiniteit of jurisdictie van het Koninkrijk Marokko vallen, dat wil zeggen uitsluitend wateren ten noorden van 27°40' N.
Tot slot is het belangrijk erop te wijzen dat het Polisariofront, niettegenstaande de ernstige zorgen over de overeenkomst die het op eigen initiatief aan de Europese Raad en de Commissie heeft overgebracht, als legitieme vertegenwoordiger van het Saharaanse volk tijdens dit hele proces niet is geraadpleegd. Wij betreuren dat. 
Hélène Goudin,
   Wij hebben er al eerder op gewezen hoe schadelijk de visserijovereenkomsten van de EU zijn, zowel voor de bevolking van de arme landen op de wereld als voor de belastingbetalers in de EU. De enig winnaars zijn visserijondernemingen, en vooral die uit de landen rond de Middellandse Zee, waar deze bedrijven sterk worden gesubsidieerd door deze overeenkomsten.
Deze keer is het echter veel ernstiger, omdat de EU van plan is om een overeenkomst te sluiten met een koloniale macht van de ergste soort. Hiermee erkent de EU indirect de wrede bezetting van de Westelijke Sahara, die in strijd is met het volkenrecht. Het is zeer schokkend dat oude Europese koloniale machten tot op de dag vandaag hetzelfde beleid als dat van vroeger voeren, in een subtielere vorm, maar even vernietigend.
Deze visserijovereenkomsten zijn hoogst verwerpelijk. Ze belemmeren de arme landen bij het opbouwen van een eigen visserij-industrie, ze dragen bij tot het leegvissen van de wereldzeeën, en ze kosten de belastingbetalers in de EU bovendien enorme geldbedragen. Daarom roep ik u op om tegen alle visserijovereenkomsten te stemmen die in het Parlement ter stemming worden voorgelegd, en vooral tegen deze overeenkomst.
Jean-Claude Martinez (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben ingenomen met deze overeenkomst, die om twee redenen verstandig is.
Het is in de eerste plaats een verstandige overeenkomst omdat ze betrekking heeft op de visbestanden in de Marokkaanse provincies in de Westelijke Sahara. Wat telt is niet het advies van de Juridische dienst van het EP, maar dat van het Internationaal Gerechtshof. Al eeuwen oefent Marokko een zekere vorm van soevereiniteit uit over dit grondgebied. Dat de Algerijnen een aansluiting op de Atlantische Oceaan willen is hun probleem, maar dat betekent niet dat er zomaar nieuw recht in elkaar mag worden geknutseld.
De overeenkomst is bovendien verstandig omdat het goed is om de opbrengst van deze overeenkomsten te bewaren en deze ten goede te laten komen aan de Saharaanse provincies van Marokko en aan de plaatselijke bevolking. Ik wil echter een enkele kanttekening plaatsen met betrekking tot het jaarlijkse quotum van 60 000 ton voor de industriële visserij, dat is toegewezen aan de grote trawlers van Noord-Europa. Deze hebben geen historische rechten, vooral niet vergeleken met de historische rechten van Marokko, dat er toch 244 schepen had toegelaten, die aan het einde van de overeenkomst zijn verdwenen.
Aangezien de overeenkomst met Angola door ons is opgezegd, verdient het sluiten van deze verstandige en evenwichtige overeenkomst met Marokko juist onze bijval. Laten we de Marokkanen niet op de huid zitten. 
Margie Sudre (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik wil de rapporteur graag feliciteren met het uitstekende werk dat hij heeft verricht om belangen van beide partijen af te wegen en tot een optimaal compromis te komen.
Uit hoofde van het statuut van de Westelijke Sahara onder het internationaal recht kan geen enkele entiteit, zelfs het Europees Parlement niet, zich in dit geschil mengen, zoals bepaald in het internationaal recht en zoals de Juridische dienst van het Europees Parlement ons heeft bevestigd. Daarom verheugt het mij te constateren dat in deze overeenkomst de rechten van zowel de Marokkaanse als de Saharaanse bevolking evenals die van de vissers en de visserij-industrie in Europa worden beschermd, zonder dat zij de aanleiding is geweest tot een politieke ruzie.
Het is daarentegen aan de Europese Unie om zich ervan te verzekeren dat de opbrengsten van de overeenkomst eenieder ten goede komen, ook de Westelijke Sahara. Dat is ook precies wat de Commissie visserij beoogt met de amendementen die zij in de plenaire vergadering heeft ingediend. De financiële steun moet worden aangewend om de ontwikkeling van de kustbevolkingen, die leven van de visvangst, te bevorderen, teneinde hen in staat te stellen kleine en middelgrote ondernemingen in deze sector op te starten, zowel in Marokko als in de Westelijke Sahara.
Tot slot zal de Commissie jaarlijks verslag moeten uitbrengen ter evaluatie van de goede toepassing van de overeenkomst en zal zij, mocht het tegendeel het geval zijn, deze zoals voorzien kunnen opschorten. Ik ben ervan overtuigd dat deze amendementen de garantie vormen voor een samenhangende en rechtvaardige overeenkomst. Ik hoop dat het Europees Parlement ze op zijn beurt met grote meerderheid aanneemt. 
Henrik Dam Kristensen (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, omdat de Westelijke Sahara geen soevereine staat is, geldt voor de bevolking van dit gebied het volkenrecht. Volgens het volkenrecht heeft deze bevolkingsgroep het recht op zelfbeschikking via haar erkende vertegenwoordigers. Dat betekent dat de bevolking van de Westelijke Sahara erbij moet worden betrokken als er een overeenkomst wordt gesloten en dat rekening moet worden gehouden met hun economisch belang. De Juridische dienst van het Europees Parlement heeft vastgesteld dat zolang de Marokkaanse autoriteiten de bevolking van de Westelijke Sahara financieel compenseren voor de hulpbronnen die uit hun vaarwateren worden gehaald, de overeenkomst niet in strijd is met het internationale recht. Er staat echter nergens in de overeenkomst dat er een compensatie zal plaatsvinden. Feitelijk wordt de bevolking van de Westelijke Sahara met geen woord genoemd, en ze zijn niet betrokken bij het sluiten van overeenkomsten.
Ik geloof niet dat het de taak van de Commissie visserij is om conflicten tussen Marokko en de Westelijke Sahara op te lossen, maar voor mij is het belangrijk dat men zich aan het volkenrecht houdt en dat de bevolking van de Westelijke Sahara in deze overeenkomst niet als de verliezer eindigt. Ik vind het dan ook belangrijk dat we voor de amendementen stemmen die het grondgebied van de Westelijke Sahara uitsluiten. Als deze amendementen worden aangenomen zou het volgens mij uiteindelijk een goede overeenkomst kunnen worden. Zo nee, dan is het een slechte overeenkomst. 
Cecilia Malmström (ALDE ).
   Er valt veel te zeggen over het visserijbeleid van de Europese Unie. Dat omvat zekerveel politieke aspecten naast de eigenlijke visserijovereenkomsten. Deze specifieke overeenkomst heeft zeer veel politieke aspecten en er zijn veel dingen onduidelijk wat de Westelijke Sahara betreft.
Marokko houdt de westelijke Sahara bezet sinds 1975 en de internationale gemeenschap is er nog niet in geslaagd om deze kwestie te regelen. Marokko heeft geweigerd om het plan van de VN voor een volksreferendum te aanvaarden en heeft helaas niet bijgedragen tot enigerlei vorm van dialoog of onderhandeling.
Ik ben zeer bezorgd dat wij door voor deze overeenkomst te stemmen Marokko de mogelijkheid bieden om visbestanden te exploiteren die juist aan de Weestelijke Sahara en zijn bevolking toebehoren. De juridische analyses zijn tegenstrijdig en veel van deze analyses wijzen erop dat er een onduidelijke volkenrechtelijke situatie is omdat de grenzen van de territoriale wateren van Marokko worden uitgewist. Dat kan ertoe leiden dat Marokko visserijlicenties verstrekt die aan de Westelijke Sahara toebehoren, en dat zou strijdig zijn met het Handvest van de Verenigde Naties en het volkenrecht. Marokko heeft dat al eerder gedaan en het geld is de bevolking van de Westelijke Sahara niet ten goede gekomen. Ik zal daarom mijn steun geven aan de amendementen die de overeenkomst beperken tot hetgeen verenigbaar is met het volkenrecht. Ik vind het belangrijk dat de EU het bezettingsbeleid niet goedkeurt. Wij moeten daarentegen laten zien dat we een oplossing willen voor het conflict over deze laatste Afrikaanse kolonie. Als de amendementen niet worden aangenomen, ben ik van plan, en hopelijk velen met mij, om tegen deze overeenkomst te stemmen. We kunnen niet zeggen dat dit alleen maar over visserij en de arbeidsomstandigheden van de vissers gaat. We hebben een grote verantwoordelijkheid om ons standpunt duidelijk kenbaar te maken, en dat kunnen we doen door tegen deze overeenkomst te stemmen. 
Ian Hudghton (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben met de jaren steeds sceptischer geworden over de zin van visserijovereenkomsten. Meestal ondervinden niet meer dan een paar lidstaten baat bij die overeenkomsten, terwijl iedere belastingplichtige mag meebetalen. Ik betwijfel ten zeerste of de Europese Unie in staat is behoorlijke controle uit te oefenen op de visserij zoals die onder deze overeenkomst bedreven zal worden, en het is maar sterk de vraag of het geld terechtkomt bij degenen voor wie het bedoeld is.
Deze overeenkomst heeft echter ook nog een ander facet: het absolute recht van een volk op zelfbeschikking. In dit geval gaat het dan om het recht van het Saharawi-volk om hun eigen hulpbronnen te beheren. We mogen geen enkele overeenkomst met Marokko ondertekenen als deze zodanig kan worden uitgelegd dat de Marokkaanse regering bevoegd is over wateren van de Westelijke Sahara te beschikken.
Indien de amendementen 14 en 18 – de amendementen die door mijn fractie en mijzelf zijn ondertekend en waarin het toepassingsbereik van de overeenkomst beperkt wordt tot de Marokkaanse wateren – worden goedgekeurd zal ik overwegen dit verslag te steunen. Anders zal ik tegen stemmen. 
Vittorio Agnoletto (GUE/NGL ). –
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, mijn fractie kan niet voor de overeenkomst met Marokko stemmen, daar de inwerkingtreding van die overeenkomst een schending van het internationale recht betekent. De eis dat wateren die eigenlijk tot de Westelijke Sahara behoren als Marokkaanse territoriale wateren moeten worden gedefinieerd, betekent een ernstige schending van de rechten van het Saharaanse volk. De Verenigde Naties hebben die rechten duidelijk omschreven – in het bijzonder het recht op zelfbeschikking van het Saharaanse volk, dat al deel uitmaakt van de verklaring.
Wij weten allemaal al sinds jaren dat de Marokkaanse regering op alle mogelijke manieren het houden van een referendum over de onafhankelijkheid van de Westelijke Sahara probeert te beletten. In plaats van druk uit te oefenen zodat Rabat de weg van de diplomatieke oplossing zoekt, loopt de Unie het risico met de ondertekening van deze overeenkomst het verkeerde signaal af te geven door de bezetting van een gebied te legitimeren waar al jaren tegen wordt geprotesteerd.
Een aantal vergaderperiodes geleden hebben we een resolutie aangenomen waarin gevraagd werd de soevereiniteit van de Westelijke Sahara over de eigen hulpbronnen te eerbiedigen. Ik denk dat wij die uitspraak moeten bekrachtigen door, zoals mijn fractie heeft geprobeerd, die delen van de overeenkomst te schrappen waarin Marokko zich de Saharaanse territoriale wateren toe-eigent.
Tot slot meen ik dat deze overeenkomst de noodzaak aantoont de democratieclausule op te nemen in alle visserijovereenkomsten van de Unie met derde landen. In februari heeft het Parlement met eenparigheid van stemmen mijn verslag over dit onderwerp aangenomen. Het is onaanvaardbaar dat, zoals in dit geval, de Unie en Marokko zaken doen ten koste van het Saharaanse volk. De eerbiediging van het internationale recht, en dus ook van de soevereiniteit van de Westelijke Sahara, moet een voorwaarde vormen voor de verdere ontwikkeling van de betrekkingen tussen de EU en Marokko. 
Rosa Miguélez Ramos (PSE ). —
   Mijnheer de Voorzitter, vandaag is een belangrijke dag, want met de ondertekening van de partnerschapsovereenkomst inzake visserij tussen de Europese Gemeenschap en het Koninkrijk Marokko en een protocol voor de komende jaren wordt de visserijbetrekkingen — die na de opzegging van de vorige overeenkomst in 1999 waren bevroren — nieuw leven ingeblazen.
Ik kan me nog heel goed herinneren, mijnheer de commissaris, hoe moeilijk we het hadden met de verbreking van het vorige akkoord en hoe een groot aantal vissers, overwegend Spaanse vissers — vooral uit Galicië, de Canarische Eilanden en Andalusië -, zich verplicht zagen tot een lastige omschakeling.
Dat smaakte niet slechts bitterzoet, mijnheer de commissaris, maar ronduit bitter, heel erg bitter.
Ik feliciteer u, mijnheer de commissaris, en heel uw team van harte met het bereiken van deze overeenkomst en ik ben u zeer in het bijzonder dankbaar voor uw aanwezigheid hier vandaag. Dat de overeenkomst tot stand is gekomen, is in niet geringe mate te danken aan het feit dat de Europese Commissie en het Koninkrijk Marokko een nieuwe fase van samenwerking en dialoog zijn ingegaan.
Ik wil onderstrepen, want dat is denk ik op zijn plaats, dat, in tegenstelling tot zes jaar geleden, de Spaanse regering met haar inspanningen het onderhandelingsproces van de Commissie heeft ondersteund, hetgeen tot een bevredigend resultaat heeft geleid.
Deze overeenkomst, die deel uitmaakt van een nieuwe generatie overeenkomsten, zal een uitgesproken positief effect hebben op de waardering van de visserijsector in ons zuidelijk buurland. In die zin, mijnheer de commissaris, feliciteer ik u, want met dit akkoord dragen we bij tot het ontstaan van vaste werkgelegenheid en de bestrijding van illegale immigratie. 
Raül Romeva i Rueda (Verts/ALE ). —
   Mijnheer de Voorzitter, het is onzes inziens legitiem en zelfs noodzakelijk — zoals is gezegd — dat de betrekkingen tussen Marokko en de Europese Unie op visserijgebied worden genormaliseerd, maar dat zou niet ten koste mogen gaan van een legitimatie van de illegale bezetting van de Westelijke Sahara door Marokko.
De Verenigde Naties beschouwen Marokko niet als bestuurder van de Sahara, zodat dit land niet kan onderhandelen over Saharaanse wateren. Het is betreurenswaardig dat de Europese Unie, door de facto te accepteren dat die wateren deel uitmaken van de overeenkomst, er mede verantwoordelijk voor is dat de door ons in dit Huis zo vaak aan de kaak gestelde, ongeoorloofde toeëigening voortduurt.
Het VN-Verdrag inzake het recht van de zee stelt dat de opbrengsten uit de exploitatie van een gebied waarvan de status volgens de Verenigde Naties nog moet worden vastgesteld, ten gunste moeten komen van de bevolking van dat gebied. In dit verband wekt de vijandige en geenszins coöperatieve houding van de Marokkaanse autoriteiten met betrekking tot het geschil over de status van de Westelijke Sahara bitter weinig vertrouwen.
Wij zijn derhalve van mening dat de partnerschapsovereenkomst inzake visserij tussen de Europese Gemeenschap en het Koninkrijk Marokko de Saharaanse wateren uitdrukkelijk moet uitsluiten, anders ziet onze fractie zich genoodzaakt tegen het verslag te stemmen, en daarmee, tegen de overeenkomst. 
Jonas Sjöstedt (GUE/NGL ).
   Deze visserijovereenkomst is een schandalige overeenkomst, die inhoudt dat de EU bijdraagt tot schending van het volkenrecht.
De overeenkomst betreft de viswateren van de Westelijke Sahara, maar Marokko houdt de Westelijke Sahara bezet, het onderdrukt dit gebied en heeft geen recht op de natuurlijke hulpbronnen van dit land. De legitieme vertegenwoordigers van de Westelijke Sahara, de bevrijdingsbeweging Polisario, verzet zich met kracht tegen deze overeenkomst. Het Verdrag van Genève verbiedt een bezetter om de natuurlijke hulpbronnen van bezette gebieden voor eigen gewin te exploiteren, maar daar komt deze overeenkomst precies op neer. Het komt erop neer dat ook de EU profiteert en dat zij de illegale bezetting van de Westelijke Sahara door Marokko legitimeert en daarmee actief bijdraagt tot schendingen van het volkenrecht.
Mijnheer de commissaris, de overeenkomst die u door onderhandelingen met Marokko hebt bereikt, is een schandalige overeenkomst.
Dorette Corbey (PSE ). –
   Voorzitter, visserijovereenkomsten moeten ingezet worden om duurzame visserij te promoten. Helaas is dat niet altijd het geval. Ook bij deze overeenkomst zijn er vraagtekens te plaatsen bij de 22 trawlers die toegelaten worden. Maar deze overeenkomst is beperkter dan de vorige, die tot 1999 liep, en het sluit een aantal kwetsbare vissoorten, vooral inktvissen en schaaldieren, uit. Er is meer nadruk op kleinschalige visserij en dat is belangrijk. De overeenkomst met Marokko zal bijdragen aan een duurzame omgang met schaarse visbestanden en gebaseerd zijn op het principe van .
Dat is mooi natuurlijk maar helaas kan het Parlement dit allemaal nauwelijks toetsen op het moment dat we ons advies geven over de nieuwe overeenkomst met Marokko. We hebben immers geen toegang tot de ex ante evaluatie van de Commissie. Ik steun de amendementen van de rapporteur waarin wordt gevraagd om meer informatie, zowel over de visstanden als over de wijze waarop de overeenkomst ten goede komt aan de betrokken partijen. Maar ik pleit er ook met nadruk voor dat het Parlement in de toekomst tijdig toegang krijgt tot deze evaluaties of effectbeoordelingen zodat we goed geïnformeerd onze mening kunnen geven.
En dan is er natuurlijk de kwestie van de Westelijke Sahara. Het verslag is op dit punt onvolledig. De overeenkomst wordt niet beperkt tot de Marokkaanse kustwateren, maar is ook van toepassing op de wateren behorend tot de Westelijke Sahara. Hoewel een gezamenlijke commissie moet waarborgen dat de bevolking van de Westelijke Sahara zal profiteren van deze overeenkomst, is het nog maar de vraag of de Saharaanse bevolking er daadwerkelijk beter van wordt. Dat is in ieder geval niet duidelijk in de overeenkomst. We zouden onomwonden moeten stellen dat deze overeenkomst slechts betrekking zal hebben op de Marokkaanse kustwateren. Er zijn amendementen met deze strekking ingediend en ik hoop dat ze uw steun zullen krijgen. 
Manuel Medina Ortega (PSE ). —
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Commissie en de commissaris dankzeggen voor het werk dat zij hebben verricht om dit akkoord met Marokko te bereiken.
Ik ben het volstrekt oneens met de opmerkingen van de commissaris over de afwijzing van de ongegronde amendementen waarvan invoering wordt beoogd, omdat er in het internationaal recht geen enkele grond is om deze overeenkomst ondergeschikt te maken aan andersoortige politieke voorwaarden.
Daarmee wil ik dank betuigen namens een deel van de bevolking die ik vertegenwoordig en waarvan ik deel uitmaak, en daarmee bedoel ik de bewoners van de Canarische Eilanden. Zij leven ook aan deze wateren en hebben er altijd in gevist, en niet, zoals sommigen hebben beweerd, met kolonialistische middelen. Mijn overgrootvader sloot een overeenkomst met de kustbewoners om daar te kunnen vissen, en wel op grond van het beginsel van wederzijds belang. We hadden altijd in die wateren gevist en dat zullen we nu weer gaan doen. Ik dank de Commissie voor haar inspanningen om dat mogelijk te maken.
Ik hoop dat dit Parlement de overeenkomst in grote meerderheid goedkeurt, want er is volgens het internationaal recht niets op aan te merken. 
Paulo Casaca (PSE ). –
   Mijnheer de commissaris, voorzitter van de Visserijcommissie, dit debat is zeer levendig en uiterst belangrijk. Aan de ene kant hebben we namelijk de belangen en legitieme rechten van de vissers en Marokko, maar aan de andere kant kunnen we natuurlijk niet vergeten dat deze overeenkomst de bezetting van de Westelijke Sahara – die door het internationale recht niet is erkend – niet mag legitimeren. Deze kwestie is van uiterst groot strategisch en fundamenteel belang en daarom kan ik niet instemmen met een voorstel dat dit voor de internationale gemeenschap zeer belangrijke probleem volledig negeert, ofschoon ik begrip kan opbrengen voor degenen die bij dit debat andere standpunten innemen. 
Joe Borg,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen de heer Varela Suanzes-Carpegna bedanken voor zijn inleidende opmerkingen. Ik begrijp heel goed wat hier gezegd is over de uitoefening van controle en ik vind het geen enkel probleem om de Visserijcommissie op de hoogte te houden van de wijze waarop de overeenkomst ten uitvoer wordt gelegd. Ik begrijp dat ook het Parlement geïnformeerd wenst te blijven over de verschillende aspecten van de tenuitvoerlegging van het protocol. Men zij erop gewezen dat de Europese Commissie nu reeds voldoet aan de vereisten voor de uitwisseling van informatie zoals die onlangs in interinstitutionele regelingen zijn vastgelegd. We blijven contact onderhouden met de voorzitter en de leden van de Visserijcommissie om de kwaliteit van de dialoog en de uitwisseling van informatie te verbeteren, zeker als het gaat om het afsluiten van visserijovereenkomsten en de follow-up bij die overeenkomsten.
Met betrekking tot de vragen van mevrouw Fraga Estévez – speciaal de vraag over koppotigen en schaaldieren – wil ik er graag op wijzen dat artikel 4 van het protocol een herziening van de vangstmogelijkheden toelaat als wetenschappelijke rapporten uitwijzen dat de populaties van bepaalde soorten toenemen. Partijen kunnen op basis van de conclusies van het wetenschappelijk comité – dat jaarlijks bijeenkomt – in overleg besluiten de vastgelegde vangstmogelijkheden uit te breiden als dat verenigbaar is met een duurzaam beheer van de hulpbronnen.
De in de overeenkomst vastgelegde vangstmogelijkheden zijn afgestemd op de beschikbare soorten – en daarbij hebben we de aanbevelingen van het wetenschappelijk comité gevolgd – en de capaciteiten van de Marokkaanse nationale vloot. De Commissie is er geen voorstander van om de discussie over dit onderwerp te heropenen, behalve als dat binnen de parameters van artikel 4 gebeurt. Er is gewezen op de modaliteiten. De modaliteiten waarnaar verwezen is zijn zeker belangrijk, maar ik wil er wel graag op wijzen dat dit technische kwesties zijn die uit de aard der zaak niet in de overeenkomst zijn vastgelegd.
Technische modaliteiten zoals het gebruik van lampara’s, het aantal haken dat beugvaartuigen mogen gebruiken en de wijze waarop schepen die industriële pelagische visserij bedrijven hun vangsten aan wal brengen zijn zaken die bij de eerste vergadering van het Gemengd Comité na inwerkingtreding van de overeenkomst zullen worden besproken. Wij zijn gaarne bereid het Parlement en de sector volledig op de hoogte te houden. Informatie over technische modaliteiten kan tijdens de regelmatige gehouden gesloten zittingen worden uitgewisseld. De eerstvolgende zitting is gepland voor 21 juni. Als we tegen die tijd reeds met de Marokkanen contact hebben gehad zullen we visserijcommissie zeker vertellen wat die contacten hebben opgeleverd.
Mevrouw Fraga Estévez heeft mij gevraagd hoe ver Marokko gevorderd was met de procedure voor goedkeuren van de overeenkomst. Volgens de informatie waar wij over beschikken verloopt alles goed. Van specifieke problemen aan Marokkaanse zijde is ons niets bekend. Het Marokkaanse parlement zou de overeenkomst dus onmiddellijk nadat wij haar ergens in juni hebben goedgekeurd kunnen ratificeren.
Ik wil al degenen die zich vóór de bereikte overeenkomst hebben uitgesproken graag bedanken. Met betrekking tot de opmerking van mevrouw Corbey over de beoordeling vooraf kan ik u vertellen dat deze in september naar de voorzitter van de Visserijcommissie is verzonden; alle leden van de commissie hebben er een kopie van ontvangen.
Wat de punten die door mevrouw Attwooll en anderen aan de orde zijn gebracht betreft: de tekstonderdelen die op de Westelijke Sahara betrekking hebben zijn – ik herhaal – heel zorgvuldig geformuleerd. Ik herhaal ook dat in die tekstonderdelen niets gezegd wordt over de juridische status van deze wateren. De heer Schlyter, de heer Hudghton en de heer Guerreiro hebben gezegd dat het maar de vraag was of Marokko wel overeenkomsten kan sluiten die betrekking hebben op de exploitatie van de hulpbronnen van de Westelijke Sahara. De juridische adviseur van de Verenigde Naties heeft daarop een duidelijk antwoord verschaft. De Verenigde Naties hebben Marokko nooit erkend als bestuursbevoegde mogendheid in de zin van artikel 73 van het Handvest van de Verenigde Naties en Marokko wordt ook niet genoemd als bestuursmogendheid van dit gebied op de VN-lijst van gebieden zonder zelfbestuur. Desalniettemin is het mogelijk – en ik verwijs daarbij naar punt 7 van het advies van de juridisch adviseur van de Verenigde Naties – met het Koninkrijk Marokko overeenkomsten af te sluiten over de ontsluiting van de natuurlijke hulpbronnen van de Westelijke Sahara.
De interpretatie van de juridisch adviseur van de VN houdt een erkenning in van de bevoegdheid van Marokko om dit soort overeenkomsten te sluiten. Het komt er dus op neer dat Marokko het bestuur over de Westelijke Sahara voert. Volgens het mandaat dat de Commissie van de Raad ontvangen heeft moesten we met het Koninkrijk Marokko onderhandelen.
In de context van dit soort overeenkomsten beoogt het internationaal recht naties en volkeren te garanderen dat ze het recht om de natuurlijke hulpbronnen binnen het eigen grondgebied te beschikken ook werkelijk kunnen uitoefenen. Men gaat ervan uit dat deze overeenkomsten verenigbaar zijn met de in het Handvest opgenomen verplichting van de besturende mogendheid en resolutie van de Algemene Vergadering waarin het principe van permanente soevereiniteit met betrekking tot natuurlijke hulpbronnen is vastgelegd, maar alleen indien de exploitatie van de gebieden zonder zelfbestuur geacht wordt ten goede te komen aan de mensen die in deze gebieden wonen, of indien de exploitatie namens hen, dan wel in overleg met hun vertegenwoordigers plaatsvindt. Marokko moet dus al de nodige maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat bij de toepassing van de partnerschapsovereenkomst inzake visserij tussen de Europese Gemeenschap en het Koninkrijk Marokko het internationaal recht wordt nageleefd.
Op de vragen van mevrouw Sudre en de heer Kristensen kan ik antwoorden dat in de overeenkomst zelf is vastgelegd dat de plaatselijke bevolking bepaalde voordelen moet genieten. Dat gebeurt vooral in de context van de industriële pelagische visserij. Die houdt zich vooral bezig met de vangst van de onder C genoemde soorten. Volgens de overeenkomst moet 25 procent van de vangst aan land worden gebracht. Met deze bepaling beogen we bij te dragen tot een regelmatiger aanvoer van pelagische vis voor de verwerkende industrie. Die heeft de laatste jaren veel schade ondervonden van de onregelmatige of te kort schietende aanvoer van grondstoffen. Er wordt gedacht aan economische prikkels om de pelagische vissers te bewegen een groter deel dan de voorgeschreven 25 procent van hun vangst in plaatselijke havens in het zuiden aan land te brengen.
Behalve deze verplichting om een deel van de vangst aan land te brengen bevat de overeenkomst ook bepalingen met betrekking tot diensten en activiteiten op het gebied van de infrastructuur in die plaatselijke havens. Dat levert extra inkomen op, terwijl zo ook een bijdrage wordt geleverd aan de ontwikkeling van deze havens. De overeenkomst geeft ook aanvullende steun voor de ontwikkeling van de kustgebieden, en wel via de volgende financiële maatregelen. In de overeenkomst wordt een bedrag van tenminste 4,75 miljoen euro per jaar gereserveerd voor het moderniseren en up-to-date brengen van de kustvloot. Verder wordt bepaald dat een deel van de financiële bijdrage gebruikt moet worden voor – onder andere – de herstructurering van de kleinschalige visserij, opleidingen en steun aan de beroepsorganisaties. De industriële pelagische vissers zijn verplicht 25 procent van hun vangst in plaatselijke havens te lossen. Deze bepaling is in de overeenkomst opgenomen om de ontwikkeling van de plaatselijke visindustrie – die te kampen had met onvoldoende of onregelmatige aanvoer van grondstoffen – te stimuleren. 
De Voorzitter.
   Ik bedank de commissaris, alle sprekers en de voorzitter van de commissie voor hun aanwezigheid gedurende deze debatten.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats. 

