Landbouw en internationale handel (korte presentatie) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Georgios Papastamkos, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over de EU-landbouw en internationale handel.
Georgios Papastamkos
rapporteur. - (EL) Mijnheer de Voorzitter, nu de EU zich buigt over de toekomst van haar gemeenschappelijk landbouwbeleid is consistentie tussen het landbouwbeleid en het beleid op het gebied van de buitenlandse handel van groot belang. Van de Europese landbouwsector wordt gevraagd dat hij steeds meer bijdraagt aan de productie van publieke goederen door middel van strenge veiligheids- en kwaliteitsnormen, bescherming van het milieu en dierenwelzijn. Het is daarom logisch dat ingevoerde landbouwproducten dezelfde waarborgen moeten bieden. In de loop van de onderhandelingen in de WTO heeft de EU jarenlang - en tot op zekere hoogte doet zij dit nog steeds - een defensieve positie ten opzichte van de landbouw ingenomen. Niettemin dienen er kanttekeningen te worden gemaakt met betrekking tot bepaalde misvattingen, die de radicale herziening van het GLB onvoldoende in aanmerking nemen. De EU heeft, anders dan andere belangrijke partners, haar handelsverstorende steun reeds aanzienlijk verminderd. Ook heeft zij eenzijdig de uitvoerrestituties aanzienlijk teruggebracht, terwijl concurrerende handelspartners nog steeds ruim gebruik maken van andere vormen van uitvoerstimulansen. Hier komt bij dat de EU 's werelds grootste importeur van landbouwproducten uit ontwikkelingslanden is. De EU heeft reeds een uiterst royaal aanbod gedaan in de landbouwonderhandelingen, maar dit is tot op heden niet gestuit op een vergelijkbare mate van ambitie bij andere ontwikkelde landen en vergevorderde ontwikkelingslanden. Tegelijkertijd voert de Commissie bilaterale en interregionale onderhandelingen met talrijke handelspartners. De weerslag van al deze afzonderlijke landbouwconcessies, samen met de aankomende landbouwonderhandelingen, op de Europese landbouwsector maakt ons bijzonder ongerust. In dit kader, mevrouw de commissaris, roepen wij de Commissie op om het multifunctionele karakter van de landbouw van de EU te beschermen, evenals het Europese agrifoodmodel dat een strategische component van Europa's economie is. Wij wijzen erop dat dergelijke concessies ten koste van de landbouw in geen geval het monnais d'échange kunnen vormen voor een ruimere toegang tot de markten van industriële producten en diensten. In elk geval onderstrepen wij de noodzaak van een effectbeoordeling die aan het begin van de onderhandelingen moet voorafgaan en in elk geval vóór het uitwisselen van offertes moet plaatsvinden.
De Commissie moet eveneens de offensieve landbouwbelangen van de EU promoten, evenals het concurrentievoordeel van de kwalitatief hoogstaande agrifoodproducten uit de EU. Zij moet met name een doeltreffender bescherming van de geografische aanduidingen door onze partners veilig stellen, zowel in het kader van bilaterale handelsovereenkomsten als in het kader van de ΑCΤΑ en de WTO.
Landbouw is dus niet enkel een economische activiteit. Deze sector levert belangrijke publieke goederen aan het maatschappelijk geheel waarvan de voorziening niet via de markt kan worden gewaarborgd. Bijgevolg bestaat de grootste uitdaging uit het doeltreffend verenigen van handelsbelangen en niet-handelsgerelateerde belangen. Daarom maakt de economische geografie van het GLB een grotere consistentie tussen het landbouwbeleid en het beleid op het gebied van de buitenlandse handel van de Europese Unie dwingend noodzakelijk, tussen de interne aspecten van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de externe aspecten, of, zo u wilt, tussen dat wat wij in foro interno en in foro externo noemen, met andere woorden, de aanwezigheid van de Unie op het terrein van de internationale handel in haar twee verschijningsvormen, bilateraal en multilateraal.
Mairead McGuinness
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen opmerken dat het wel heel toepasselijk is dat 30 Ierse boeren een sit-in protest op touw zetten in het kantoor van de Europese Commissie in Dublin met de bedoeling daar te overnachten op het moment dat wij dit uiterst belangrijke verslag, met dank aan de rapporteur overigens, bespreken.
Dit is echt een serieuze zaak. Dit verslag weerspiegelt de frustratie van leden van de Commissie landbouw en van onze boeren en consumenten over het gebrek aan samenhang tussen het Europese landbouw- en voedselbeleid enerzijds en het handelsbeleid anderzijds. Daarom is het verslag zwaar aangezet. Sommige mensen zeggen te zwaar, maar ik denk dat het dat gevoel van frustratie weergeeft.
En vanuit het perspectief van een Iers rundveebedrijf: u zult onze veesector, een sector met lage inkomens, decimeren. U zult ons milieu vernietigen.
Ik zou tevens een paar woorden willen wijden aan de verenigbaarheid met het beleid inzake klimaatverandering. De CO2-voetafdruk van Braziliaans rundvlees is vier keer zo groot als die van Iers rundvlees, dus leest u dit verslag alstublieft. Ik doe een dringend beroep op u om het te steunen.
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)
Mario Pirillo
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, Europa dient een juist evenwicht te garanderen tussen aan de ene kant de noodzaak een fundamentele sector van de lidstaten als de landbouw te steunen en aan de andere kant de noodzaak het Europese internationale handelsbeleid te bevorderen.
Een handelsstrategie die sterk gericht is op het volgen van de dynamiek van de mondiale markten zal uiteindelijk nadelig uitpakken voor het concurrentievermogen van de Europese landbouw. Dat zal niet alleen tot economische schade voor de landbouw leiden, met sterke nadelige effecten voor de werkgelegenheid, maar zal alle ontwikkelingsmogelijkheden van onze plattelandsgebieden in gevaar brengen. We dienen de kwaliteit van de landbouwproductie te verdedigen en bij het afsluiten van handelsovereenkomsten met derde landen de naleving op te leggen van dezelfde kwaliteitsnormen voor voedselveiligheid, gezondheid, menselijk en dierenwelzijn en sociale rechten.
João Ferreira
(PT) Mijnheer de Voorzitter, in het verslag dat we behandelen, worden talloze voorbeelden gegeven van de rampzalige gevolgen van de liberalisering van de wereldhandel in de landbouwsector. Het verslag negeert niet dat de landbouw gebruikt is als wisselgeld voor andere belangen, met name de belangen van de grote industriële en dienstverlenende bedrijven in de Europese Unie bij de onderhandelingen in het kader van de Wereldhandelsorganisatie. De rapporteur trekt daaruit echter niet de noodzakelijke conclusie dat aan de ene kant de internationale handel onder meer gebaseerd zou moeten zijn op een logica van complementariteit, in plaats van op een logica van concurrentie tussen producenten en producten, en dat aan de andere kant de landbouw gebaseerd zou moeten zijn op planning en bescherming van de voedselsoevereiniteit en -veiligheid van elk land. Dat model van landbouw en planning zou de gevaarlijke anarchie van de productie voor een geliberaliseerde markt moeten tegengaan. Met dergelijke uitspraken zou de rapporteur zich niet beperkt hebben tot vrome wensen waar geen enkele consequentie uit voortvloeit. De rapporteur heeft die noodzakelijke conclusie echter niet kunnen of willen trekken ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Diane Dodds
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik dank de rapporteur voor zijn verslag. Net als een groot aantal collega's in deze zaal wil ik de nadruk leggen op het Mercosur-handelsoverleg, omdat dat voor ons in Noord-Ierland in potentie zaken kan vernietigen, en dan met name de veesector.
Afgelopen vrijdag heb ik gesproken met vertegenwoordigers van de landbouw- en voedingsmiddelenindustrie in Noord-Ierland. Deze sector staat in Noord-Ierland voor 16% van het bruto binnenlands product en voor tienduizenden banen, heeft de recessie goed doorstaan en is zelfs in de moeilijkste economische omstandigheden gegroeid. In de toekomst kan de sector een hoeksteen zijn voor een dynamische economie en borg staan voor de groei van de particuliere sector. Dat loopt gevaar door de liberalisering van de handel en met name door het Mercosur-overleg, en daarmee staan ook de tienduizenden banen en de inkomstenbronnen van veel van mijn kiezers op het spel.
Seán Kelly
(EN) Mijnheer de Voorzitter, net als mijn Ierse collega's maak ik me erg ongerust dat de landbouwsector wordt opgeofferd op het hoogaltaar van de grote industrie. Daar moet een einde aan komen.
De voorstellen betreffende Mercosur zijn beslist niet acceptabel. Ze zijn veel te snel gedaan, zonder goed overleg met het Parlement, en ze zouden de landbouwsector kunnen decimeren. Je kunt het over compensatie hebben, maar je kunt een samenleving niet compenseren voor het verlies van zijn leden, en met name van de landbouwsector, omdat dit iedereen in die samenleving raakt, vooral in landelijke gemeenschappen.
Wij maken ons hier grote zorgen over. De aspecten van normen en buitenlandse productie tegenover Europa moeten worden meegenomen, maar uiteindelijk is het de primaire taak van de Europese Unie haar eigen landbouwsector te beschermen, dat wil zeggen de sector hier in Europa.
Marc Tarabella
(FR) Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de heer Papastamkos feliciteren met zijn uitstekende verslag, waarin hij de aandacht vestigt op de basiscriteria die de leidraad moeten vormen voor de onderhandelaars van de Europese Unie, en waarin hij het feit benadrukt dat er in de onderhandelingen meer ruimte moet komen voor niet-commerciële zaken.
Ook mogen we niet langer toestaan dat onze landbouwers, die, zoals we zojuist gehoord hebben, gebonden zijn aan zeer strenge milieu- en gezondheidsregels, met name wat betreft producthygiëne, duurzame productiemethoden en dierenwelzijn, op het altaar van de internationale handel worden geofferd als slachtoffers van een oneerlijke concurrentie en concurrentievervalsing ten opzichte van derde landen die de Europese markt binnendringen met producten die niet altijd voldoen aan de interne productienormen van de Europese Unie.
Ik verzoek de Commissie en het Parlement ook om zeer waakzaam te zijn, met name wat betreft de overeenkomsten met Mercosur, die duidelijk een belemmering vormen voor de Europese veesector, maar ook voor de hele landbouwsector en de hele EU-productie van collectieve goederen - dit is ook al door de rapporteur gezegd - waarvoor de markt natuurlijk geen enkele vergoeding biedt.
Czesław Adam Siekierski
(PL) Mijnheer de Voorzitter, een concurrerende handel op mondiaal niveau levert voor alle betrokkenen voordeel op, zij het in verschillende mate. De landbouwsector is de meest kwetsbare speler omdat de productiekosten sterk kunnen variëren afhankelijk van de plaats waar een bepaald product wordt vervaardigd en van het al dan niet in acht nemen van kwaliteitsvoorschriften en productienormen.
In de Europese Unie ligt de lat op dit vlak bijzonder hoog, met als gevolg dat onze producten minder concurrerend zijn. Dit is een bewuste keuze om onze consumenten te beschermen. Het zal dan ook niemand verbazen dat we dezelfde eisen willen stellen aan goederen die uit derde landen op de EU-markt worden ingevoerd. Tot nu toe heeft de Unie te veel concessies gedaan, met name wat de markt voor landbouwproducten betreft, ten koste van onze landbouwers. Dit mag echter niet...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, we voelen een zekere frustratie, want de Europese Unie is niet alleen de grootste voedselimporteur van de wereld, maar ook de grootste voedselexporteur, en dus profiteren wij ook in grote mate van deze geliberaliseerde internationale handel, deze mondiale concurrentiestrijd. Ik ben het roerend eens met mijn collega's: de Europese Commissie heeft toentertijd een fout gemaakt door dit mandaat op te stellen. Zelfs de voorzitter van de Commissie heeft dit aan me toegegeven toen hij zei dat hij tijdens de onderhandelingen met de WTO geen rekenschap heeft gevraagd over dezelfde milieu-, fytosanitaire en dierengezondheids- en dierenwelzijnscriteria van onze handelspartners, met andere woorden: het mandaat is slecht geformuleerd. Maar als we een fout maken, moeten we die wel ongedaan maken. We moeten dit mandaat aanpassen, en in de toekomst moeten we dat ook van onze partners eisen.
Åsa Westlund
(SV) Mijnheer de Voorzitter, internationale handel speelt een ontzettend belangrijke rol voor ontwikkelingen in de wereld en heeft ook een ontzettend grote invloed op onze landbouw. Een van de misschien belangrijkste zaken waarmee we worden geconfronteerd, is de ontwikkeling in Egypte, Tunesië en Libië. Een van de belangrijkste bijdragen die de EU in dat verband kan leveren, is het openen van haar markten voor bijvoorbeeld olie, om de mensen in die landen echt te helpen aan een toekomstperspectief in eigen land. Diegenen die zich zorgen maken over vluchtelingenstromen naar de EU zouden ook moeten zorgen voor een aanpassing van het handelsbeleid van de EU ten aanzien van die landen, zodat mensen feitelijk een toekomst in die landen zien en niet op de vlucht hoeven te slaan.
Verder moet ik er nog aan toevoegen dat het voor iemand die uit een land komt met veel strengere regels inzake dierenwelzijn dan de EU, tragikomisch klinkt om te horen praten over de hoge Europese normen inzake dierenwelzijn. Vanuit het perspectief van mijn land heeft de EU bijzonder lage dierenwelzijnsnormen, met name wat pluimvee en varkens betreft, en op dat gebied is er nog veel werk voor de boeg.
Maria Damanaki
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de Commissie verwelkomt dit verslag en dankt de rapporteur, de heer Papastamkos, en de leden van beide commissies - de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de Commissie internationale handel - voor hun inspanningen om een complex onderwerp op alomvattende wijze aan te pakken. Een aantal aanbevelingen in dit verslag is de weerklank van de politieke visie van de Commissie en de door haar nagestreefde prioriteiten, zoals deze uitgebreid in een aantal mededelingen zijn geschetst.
Ik moet toegeven dat handelsliberalisering de landbouw in de EU voor aanzienlijke uitdagingen stelt. En de Europese Commissie ook. Maar, zoals ook het Parlement heeft erkend, er zijn een aantal onderhandelingen inzake internationale handel gaande die onze landbouw kansen bieden. We moeten ook kijken naar de voordelen in ruimere zin, voor de Europese economie in zijn totaliteit, die in potentie uit het openstellen van de handel voortvloeien.
In zijn algemeenheid is het belangrijk een samenhangende boodschap uit te dragen. Dat is nodig bij de serie gesprekken die we op dit moment voeren, hetzij in de Doha-ronde, met een aantal ASEAN- of Afrikaanse partners of met de Mercosur-landen.
Het zou daarom verkeerd zijn om de grotere handelsopenheid simpelweg als louter een verlies-verliessituatie voor de EU-landbouw af te schilderen. Aangezien we aanzienlijke offensieve belangen in de landbouw hebben, bieden handelsovereenkomsten nieuwe kansen door de concessies die onze partners doen. Dat wordt ondersteund door harde feiten. Voorlopige cijfers voor 2010 laten zien dat de EU een netto-exporteur van landbouw- en voedingsmiddelenproducten is. Deze vertegenwoordigen een exportwaarde van 90 miljard euro, en het handelsoverschot is meer dan 6 miljard euro. Deze trend kan worden verklaard vanuit de strategische nadruk die de sector landbouw en voedingsmiddelen legt op het leveren van hoogkwalitatieve producten - en op hoogwaardige producten, waarvoor de vraag wereldwijd duidelijk toeneemt.
Dankzij zijn unieke en gevarieerde knowhow heeft de sector landbouw en voedingsmiddelen een sterke troefkaart op de mondiale markt in handen. Ook ik vind dat we in die kaart moeten investeren. In die zin heeft een consistente marktgerichtheid van de hervormingen van het GLB gedurende de afgelopen twee decennia geholpen om het concurrentievermogen van de landbouwsector te vergroten door boeren aan te moedigen zich naar marktoplossingen te richten. Maar tegelijkertijd moet de diversiteit van de landbouw in de 27 lidstaten van de EU volledig naar waarde worden geschat. Als de EU op de lange termijn op geografische en milieuverantwoorde wijze de toekomst van haar landbouwgebieden veilig wil stellen, moeten we dat respecteren.
We moeten ons ook realiseren dat vooral van gevoelige sectoren niet kan worden verwacht dat zij een buitensporig niveau van extra import, die nog meer druk op de gemiddelde binnenlandse prijzen en producten zou leggen, aan zouden kunnen. Dé uitdaging bij onderhandelingen over multi- of bilaterale handelsovereenkomsten met gevolgen voor de landbouw in de EU is daarom de juiste balans te vinden tussen onze offensieve en onze defensieve belangen in de landbouw, net als tussen landbouw en andere terreinen waarop we handelsbesprekingen voeren.
De Commissie is zich hiervan ten zeerste bewust en zal in nauwe samenwerking met het Parlement aan dat doel blijven werken. Daarom zou ik graag zien dat het Parlement ons helpt de juiste balans aan te brengen en het juiste signaal naar de rest van wereld te sturen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt op dinsdag 8 maart 2011 om 12.00 uur plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Liam Aylward
schriftelijk. - (GA) Meer dan 30 boeren zijn, in de vorm van een 'sit-in', aan het staken in het kantoor van de Europese Commissie in Dublin om blijk te geven van hun overtuiging dat de belangen van de landbouwsector in de EU omwille van handel worden geofferd. Het moet worden gegarandeerd dat boeren niet omwille van handel worden benadeeld of als onderhandelingsinstrumenten worden gebruikt bij handelsbesprekingen.
Daarom juich ik dit sterke en tijdige verslag toe en de kritiek die het bevat op het feit dat de Commissie wat betreft landbouwkwesties is gezwicht om zo betere toegang tot nieuwe markten te verkrijgen. Voor het concurrentievermogen en de duurzaamheid van de landbouwsector van de EU is het van essentieel belang om nieuwe markten te vinden voor de kwaliteitsgoederen van de EU. Deze afspraken moeten echter in het voordeel zijn van de landbouwsector van de EU en niet nadelig uitpakken, zoals met de handelsovereenkomst Mercosur.
Ierse landbouwproducten zijn van goede kwaliteit en daarom erg populair, maar Ierse boeren kunnen hun werk niet op dezelfde voet voortzetten als de verkoop van goedkopere producten van mindere kwaliteit binnen de EU wordt toegestaan.
Spyros Danellis
schriftelijk. - (EL) Vandaag hebben wij te maken met nog een poging tot schending van de proportionele - op basis van risicobeoordeling - en wetenschappelijk onderbouwde benadering van het gevoelige en voor de volksgezondheid belangrijke vraagstuk van de regeling van tabaksproducten. De regering van Brazilië is bezig regelgeving op te stellen die voorziet in een volledig verbod op de productie en verkoop van sigaretten die uit verschillende bestanddelen bestaan, dat wil zeggen, van sigaretten die worden gemaakt door verschillende tabakssoorten te mengen (blended cigarettes). Deze regelgeving wordt opgesteld zonder dat is bewezen dat deze sigaretten aantrekkelijker zijn voor jongeren dan sigaretten van het type Virginia. Een dergelijke ontwikkeling zou de producenten en de export van in de EU geteelde tabak van het type Oriënt en Burley treffen, en tegelijkertijd een einde maken aan de concurrentie om Virginia-sigaretten en -tabak, waarvan Brazilië de belangrijkste producent en exporteur ter wereld is. Daarom moet de Europese Commissie deze kwestie van de Braziliaanse plannen op de agenda van de volgende vergadering van de WTO-Commissie over technische handelsbelemmeringen op 24-25 maart 2011 plaatsen.
Alajos Mészáros
schriftelijk. - (HU) De landbouw van de EU en de internationale handel: aangezien landbouw niet uitsluitend een economische activiteit is en het landbouw- en voedselbeleid fundamentele doelstellingen moet dienen als voedselvoorziening en voedselzekerheid, is de belangrijkste uitdaging de effectieve coördinatie van commerciële en niet-commerciële overwegingen. De EU is de belangrijkste importeur van agrarische producten uit ontwikkelingslanden, en importeert meer dan de VS, Japan, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland samen. Als we deze landen een steeds grotere markttoegang bieden, kan dit niet alleen een schadelijk effect hebben voor Europese landbouwproducenten, maar ook voor de meest noodlijdende ontwikkelingslanden. Juist om die reden moet de EU bij handelsbesprekingen een evenwichtigere benadering toepassen bij de diverse sectoren, en zowel haar defensieve als offensieve agrarische belangen naar voren brengen. De landbouwsector van de EU vervult een vooraanstaande rol in de Europa 2020-strategie wat betreft diverse sociaal-economische uitdagingen. Het handelsbeleid van de EU speelt een belangrijke en beslissende rol in het feit dat de landbouw ook in de toekomst positief kan bijdragen aan de verwezenlijking van de doelstellingen. Ik ben het ermee eens dat het handelsbeleid de dynamiek van de Europese landbouwsector niet mag belemmeren, integendeel: het handelsbeleid en het landbouwbeleid moeten elkaar steunen.
