Λευκή Βίβλος σχετικά με τις αγωγές αποζημίωσης για παραβίαση της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας της ΕΚ (συζήτηση) 
Πρόεδρος
- " ημερήσια διάταξη προβλέπει τη συζήτηση σχετικά με την έκθεση του Klaus-Heiner Lehne, εξ ονόματος της Επιτροπής Οικονομικών και Νομισματικών Θεμάτων, αναφορικά με τη Λευκή Βίβλο σχετικά με τις αγωγές αποζημίωσης για παραβίαση της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας της ΕΚ -.
Klaus-Heiner Lehne
εισηγητής - (DE) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, επιτρέψτε μου πρώτα να ευχαριστήσω τους σκιώδεις εισηγητές, ειδικά τον κ. Sánchez Presedo, εξ ονόματος των σοσιαλιστών και την κ. Bowles, εξ ονόματος των φιλελευθέρων, οι οποίοι συνεργάσθηκαν μαζί μου με μεγάλη επιτυχία για το συμβιβαστικό κείμενο που υποβλήθηκε σήμερα ως έκθεση σχετικά με τη Λευκή Βίβλο της Επιτροπής. Αυτό το διάστημα κατορθώσαμε να επιτύχουμε μια πολύ μεγάλη πλειοψηφία διαμέσου των ομάδων και έναν πραγματικά εφαρμόσιμο συμβιβασμό, ο οποίος μπορεί να χρησιμοποιηθεί επίσης ως οδηγία για το μελλοντικό έργο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και αργότερα, κατά τη διάρκεια της διαδικασίας νομοθέτησης, από το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
Στην παρούσα έκθεση καταστήσαμε σαφές - και δικαιολογημένα - ότι, όπου παραβιάζονται οι κανόνες του ανταγωνισμού, το Κοινοβούλιο εξακολουθεί να έχει την άποψη ότι, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή παράδοση, πρωτίστως οι αρχές - οι εθνικές αρχές ανταγωνισμού και η Ευρωπαϊκή αρχή ανταγωνισμού - είναι αρμόδιες για να λαμβάνουν μέτρα κι αυτό δεν δημιουργεί ένα δεύτερο μέλος, όπως ίσχυε, σε μία ισοδύναμη βάση με επίσημη δράση στην καταπολέμηση των καρτέλ. Επιλέξαμε σκόπιμα μία διαφορετική διαδρομή στην Ευρώπη από τις "νωμένες Πολιτείες, με τις οποίες πολλές φορές γίνεται σύγκριση της κατάστασης.
Υπάρχει πολιτική συναίνεση στο Κοινοβούλιο ότι χρειαζόμαστε μία λύση για τις επονομαζόμενες συλλογικές αξιώσεις. Εάν η παράνομη συμπεριφορά των ατόμων είναι επιζήμια για έναν πολύ μεγάλο αριθμό ατόμων που υφίστναται συγκριτικά ασήμαντες απώλειες, τότε χρειάζεται μία ξεχωριστή λύση για διαδικασίες τέτοιου είδους, για τις οποίες το σύνηθες δικονομικό δίκαιο απλά δεν είναι αρκετά ισχυρό. " δημιουργία ενός τέτοιου μέσου αποτελεί επίσης συντελεστή για την παροχή πρόσβασης στο δίκαιο και για την περαιτέρω ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς. Συμφωνούμε σε σχέση με αυτό το θέμα.
Υπήρχε επίσης συναίνεση ότι δεν θέλουμε την ανάπτυξη μιας μαζικής διεξαγωγής δικαστικών διαφορών στην Ευρώπη, όπως υπάρχει στην Αμερική, με τζίρο 240 δισεκατομμύρια δολάρια, το οποίο τελικά δεν παρέχει οφέλη στους καταναλωτές και, όπως όλοι γνωρίζουμε από την απλή ανάγνωση των σχετικών βιβλίων, κυρίως οφελεί τις Αμερικάνικες δικηγορικές εταιρείες. Τίποτα από αυτά δεν έχει σχέση με τον κανόνα δικαίου και δεν θέλουμε να έχει. Συμφωνήσαμε ότι τα διαδικαστικά βασανιστικά μέσα του Αμερικανικού συστήματος δεν πρέπει να υιοθετηθούν στην Ευρώπη. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στη λήψη αποδεικτικών στοιχείων και δαπανών. Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό σημείο.
Συμφωνήσαμε επίσης ότι είχαμε κυρίως την άποψη ότι, από την πλευρά της αρχής, η νομοθεσία σε Ευρωπαϊκό επίπεδο μπορεί να είναι μία ρήτρα προαιρετικής συμμετοχής και ότι μία ρήτρα εξαίρεσης θα ήταν μόνο επιτρεπτή σε αυτή την περίπτωση, όπου τα κράτη μέλη ήδη έχουν μία παρόμοια λύση και το εθνικό συνταγματικό δίκαιο το επιτρέπει. Μία ρήτρα προαιρετικής συμμετοχής δεν επιτρέπεται σύμφωνα με το εθνικό συνταγματικό δίκαιο κάθε χώρας και επίσης αντίκειται στην αρχή του ενήλικου καταναλωτή.
Όπως καταγγέλουμε επίμονα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ξεχάσει εντελώς να ασχοληθεί με το θέμα των διακανονισμών εκτός δικαστηρίου στη Λευκή Βίβλο της. " Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού και η Επιτροπή κατευθύνθηκαν απευθείας προς τη δικαστική διαμάχη. Ωστόσο, όπως γνωρίζουμε για χρόνια από τη συζήτηση σε αυτό το Κοινοβούλιο σχετικά με τη νομική πολιτική, αυτό δεν είναι πάντοτε η ιδανική μελλοντική πορεία και, κατά κανόνα, οι μηχανισμοί διακανονισμού εκτός δικαστηρίου πολλές φορές είναι πολύ πιο κατάλληλοι για την επίλυση των προβλημάτων. Επιπλέον, το παράλληλο έργο της Γενικής Διεύθυνσης Προστασίας των Καταναλωτών σε σχέση με το ίδιο θέμα έχει προχωρήσει ακόμη περαιτέρω. Αυτή η Γενική Διεύθυνση χρησιμοποίησε ένα ευρύ περιθώριο γι' αυτά τα εναλλακτικά μέσα διακανονισμού στην Πράσινη Βίβλο της, η οποία αποτελεί ένα στάδιο διαβούλευσης πριν από αυτό. Είμαστε πεπεισμένοι ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει επειγόντως να επεξεργαστεί ξανά το εν λόγω θέμα.
Μία τελευταία επισήμανση, η οποία είναι επίσης σημαντική: δεν θέλουμε τον κατακερματισμό του νόμου. Τώρα το δίκαιο του ανταγωνισμού εξελίσσεται και δημιουργεί ένα τέτοιο μέσο. " προστασία των καταναλωτών σημειώνει πρόοδο σε σχέση με το ίδιο θέμα. Γνωρίζουμε ότι μέχρι ενός σημείου κάτι παρόμοιο θα λαμβάνεται υπόψη σε σχέση με το δίκαιο της κεφαλαιαγοράς, το περιβαλλοντικό δίκαιο και το κοινωνικό δίκαιο. Θεωρούμε απολύτως απαραίτητο να λαμβάνεται επίσης υπόψη μια οριζόντια προσέγγιση κι εμείς τουλάχιστον να υποστηρίζουμε τα διαδικαστικά μέσα που σε γενικές γραμμές είναι τα ίδια σε όλους τους τομείς με το οριζόντιο μέσο. Αυτό έχει επίσης αποφασιστική σημασία.
Ján Figeľ
Μέλος της Επιτροπής. - Κύριε Πρόεδρε, χαιρετίζω, εξ ονόματος της Επιτροπής, την έκθεση του κ. Lehne, που ενέκρινε η Επιτροπή Οικονομικών και Νομισματικών Θεμάτων (ECON) και την ενέκρινε ως ένδειξη ισχυρής συναίνεσης σε όλες τις πολιτικές ομάδες. Είμαστε επίσης ευχαριστημένοι που η παρούσα έκθεση υποστηρίζει ένθερμα τη Λευκή Βίβλο.
" Επιτροπή παρατηρεί ότι η έκθεση συμφωνεί με τα αποτελέσματα αυτού του εγγράφου, ότι τα θύματα των παραβιάσεων του δικαίου του ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Κοινότητας επί του παρόντος αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες κατά την αξίωση αποζημιώσεων για τη βλάβη που υπέστησαν από αυτούς. Συμφωνούμε ότι πρέπει να ληφθούν μέτρα ώστε να διασφαλίζεται η πλήρης αποζημίωση αυτών των θυμάτων.
Αποδεχόμαστε επίσης την άποψη ότι η συλλογική αποκατάσταση είναι ζωτικής σημασίας για τους καταναλωτές και τις μικρές επιχειρήσεις, προκειμένου να τους δώσουμε μία ρεαλιστική και αποτελεσματική δυνατότητα να λαμβάνουν αποζημίωση σε περιπτώσεις εκτεκταμένης ζημιάς. Επίσης, η Επιτροπή συμφωνεί πλήρως με την έκθεση της Επιτροπής Οικονομικών και Νομισματικών Θεμάτων, ότι πρέπει να αποφεύγεται η διεξαγωγή υπερβολικών ή καταχρηστικών δικαστικών διαφωνιών. Γι' αυτόν το σκοπό, κατά συνέπεια, οι μηχανισμοί συλλογικής αποκατάστασης πρέπει να περιλαμβάνουν κατάλληλες εγγυήσεις.
Τέλος, συμφωνούμε πλήρως ότι η προσέγγισή της για συλλογική αποκατάσταση πρέπει να είναι συνεπής και ότι, κατά συνέπεια, πρέπει να διασφαλίζεται η συμβατότητα μεταξύ των πρωτοβουλιών που έχουν στόχο διάφορους τομείς, όπως το δίκαιο του ανταγωνισμού ή οι νόμοι για την προστασία του καταναλωτή. Ταυτόχρονα, η Επιτροπή χαιρετίζει την αναγνώριση ότι μία συνεπής προσέγγιση για τη συλλογική αποκατάσταση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι όλοι οι τομείς θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με ένα ενιαίο οριζόντιο μέσο. " απαίτηση για συνοχή δεν πρέπει να καθυστερεί αδικαιολόγητα τη δημιουργία μέτρων που καθορίζονται ως απαραίτητα για την πλήρη εφαρμογή του δικαίου του ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.
Gabriela Creţu
εισηγήτρια για τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών. - (RO) " Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών διατύπωσε τη θέση της με βάση μία συγκεκριμένη πραγματικότητα: οι αρνητικές επιπτώσεις που προκύπτουν από την παραβίαση της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας πολλές φορές μπορούν να γίνουν αισθητές από οικονομική άποψη στο τέλος της εμπορικής αλυσίδας, πλήττοντας τους τελικούς καταναλωτές και τις μικρές επιχειρήσεις.
Σε αυτή την περίπτωση, οι αποζημιώσεις για τις ζημίες που υφίστανται είναι σημαντικές, αλλά, ταυτόχρονα, είναι δύσκολη η λήψη τους, καθώς πολλά άτομα έχουν πληγεί και δίδονται μικρά ποσά. Κατά συνέπεια, ζητήσαμε ένα πακέτο νομοθετικών και μη νομοθετικών μέτρων για να παρέχουμε το μέσο, το οποίο μπορούν να χρησιμοποιούν όλοι οι Ευρωπαίοι πολίτες που πλήττονται από μια τέτοια κατάσταση, προκειμένου να προασπίζουν το δικαίωμά τους για πλήρη, κατάλληλη αποζημίωση.
Υποστηρίζουμε όλα τα μέτρα που σχεδιάζονται για να εξαλείφονται οι δυσκολίες στην επίτευξη αυτού του στόχου: η διευκόλυνση της πρόσβασης σε έγγραφα, μειώνοντας τις δαπάνες των νομικών διαδικασιών και αναιρώντας το βάρος της απόδειξης.
Χαιρετίζουμε την πρόταση της Επιτροπής να συνδυάζονται οι αντιπροσωπευτικές προσφυγές που ασκούν εξουσιοδοτημένοι φορείς με συλλογικές προσφυγές, εκφράζοντας τη ρητή συμφωνία. Ωστόσο, θεωρούμε ότι οι συλλογικές προσφυγές "εξαίρεσης" πρέπει να συνεχίσουν να εξετάζονται, με δεδομένο το όφελος που παρέχουν: έναν "οριστικό" διακανονισμό και λιγότερη αβεβαιότητα.
Ioan Lucian Hămbăşan
Παρόλο που η Συνθήκη της ΕΕ απαγορεύει σαφώς τα καρτέλ και άλλες παραβιάσεις της νομοθεσίας του ανταγωνισμού, οι καταναλωτές που πλήττονται στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα συναντούν ακόμη δυσκολίες να αξιώσουν τα δικαιώματά τους για αποζημίωση.
Στη Ρουμανία για παράδειγμα, πρόσφατα επιβλήθηκε πρόστιμο αρκετών εκατομμυρίων ευρώ σε ένα καρτέλ που δημιουργήθηκε στον τομέα της τσιμεντοβιομηχανίας. Ωστόσο, η τρέχουσα νομοθεσία που είναι σε ισχύ δεν υποχρεώνει τις αρχές που είναι αρμόδιες να παρακολουθούν τον ανταγωνσιμό να συμμετέχουν στη διαδικασία αποζημίωσης για τα θύματα.
Θέλω να επισημάνω την ανάγκη αυτές οι αρχές να λαμβάνουν υπόψη την αποζημίωση που καταβάλλεται ή η οποία πρέπει να καταβάλλεται όταν υπολογίζουν τα πρόστιμα που επιβάλλονται σε εταιρείες οι οποίες κρίνονται ένοχες για άσκηση καταχρήσεων, προκειμένου να αποτρέπουν τις διαφωνίες μεταξύ της βλάβης που προκλήθηκε και των μέτρων για επιβολή κυρώσεων που ισχύουν και ειδικά για να διασφαλίζουν ότι καταβάλλονται οι αποζημιώσεις σε όσους πλήττονται από τέτοιου είδους πρακτικές.
Γι' αυτόν το λόγο χαιρετίζω την πρόθεση της Επιτροπής να βελτιώσει τις μεθόδους για την εξασφάλιση των δικαιωμάτων των καταναλωτών που πλήττονται από την παραβίαση της νομοθεσίας σε όλη την Ευρώπη.
Το Κοινοβούλιο δήλωσε απερίφραστα ότι δεν πρέπει να υπάρχει το σύστημα "εξαίρεσης" στην Ευρώπη. Κατά συνέπεια, τα θύματα πρέπει να καθορίζονται το συντομότερο δυνατό όταν υποβάλλεται η καταγγελία.
Το σύστημα "προαιρετικής συμμετοχής" εξασφαλίζει ότι τα θύματα που πλήττονται από την παραβίαση της νομοθεσίας ανταγωνισμού στην πραγματικότητα θα αποζημιωθούν. Το Κοινοβούλιο δεν επιθυμεί να επωφελείται κανένας άλλος, είτε είναι δικηγόροι, είτε εμπορικές ενώσεις, είτε η Υπηρεσία Προστασίας των Καταναλωτών, ως αποτέλεσμα των ιδιωτικών προσφυγών.
Θεωρώ επίσης ότι το Κοινοβούλιο προσθέτει ένα νέο σημαντικό στοιχείο το οποίο παρέλειψε η πρόταση της Επιτροπής. Οι εναλλακτικοί μηχανισμοί επίλυσης διαφορών σε πολλές περιπτώσεις είναι πολύ πιο αποτελεσματικοί για τα θύματα που δικαιούνται αποζημίωση από ότι οι ένδικες διαδικασίες. Αναφέρομαι στο γεγονός ότι όταν επιδιώκεται η αποζημίωση, πρώτα από όλα οι διακανονισμοί πρέπει να αρχίζουν εκτός δικαστηρίων. Είναι λιγότερο δαπανηροί από τις ιδιωτικές αγωγές, καθώς οι καταναλωτές θα αποζημιώνονται πολύ πιο γρήγορα για τις ζημίες που υπέστησαν.
Antolín Sánchez Presedo
εξ ονόματος της Ομάδας PSE. - Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε ομόφωνα στην Επιτροπή Οικονομικών και Νομισματικών Θεμάτων. Αυτή δεν είναι μόνο μία άριστη έκβαση, αλλά επίσης, με δεδομένη τη δύσκολη, σύνθετη και αμφιλεγόμενη φύση των εν λόγω θεμάτων, είναι εξαιρετική, η οποία πρέπει να δώσει ώθηση και να εδραιώσει σταθερά το νέο πυλώνα των ιδιωτικών προσφυγών, γεγονός το οποίο είναι ζωτικής σημασίας για να καταστεί αποτελεσματική η πολιτική που υπάγεται στην Κοινοτική αρμοδιότητα. Αυτό είναι ένα νέο βήμα στην κατεύθυνση μιας πιο προηγμένης και πιο αποτελεσματικής πολιτικής αρμοδιοτήτων, η οποία θα σέβεται περισσότερο τα δικαιώματα των πληγέντων και θα είναι πιο αποτελεσματική στην επιβολή υπαιτιότητας στον παραβάτη.
Κατά συνέπεια, θέλω καταρχήν να συγχαρώ τον εισηγητή κ. Lehne, ο οποίος είχε την κύρια ευθύνη να οδηγήσει αυτό το έργο σε επιτυχές αποτέλεσμα. " ποιότητα των ιδεών του, το ανοικτό πνεύμα του και η ετοιμότητά του να διεξάγει διάλογο και η ευφυία του να αποσπάσει τους καλύτερους συμβιβασμούς ήταν ιδιαίτερα σημαντικά για την επίτευξη αυτού του εγχειρήματος. Θέλω να συγχαρώ επίσης τους συντάκτες των γνωμοδοτήσεων, τους σκιώδεις εισηγητές και εκείνους που υπέβαλαν τις τροπολογίες, οι οποίοι είχαν μία τόσο θετική συμβολή στον εμπλουτισμό της παρούσας έκθεσης.
" Λευκή Βίβλος της Επιτροπής με τίτλο "Λευκή Βίβλος σχετικά με τις αγωγές αποζημίωσης για παραβίαση της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας της ΕΚ" αποτελεί μία απάντηση στο αίτημα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο ψήφισμά του για την Πράσινη Βίβλο, το περιεχόμενο της οποίας αποδέχεται σε μεγάλο βαθμό. Αυτό ισχύει όταν, μεταξύ άλλων θεμάτων, αποδέχεται το συμπληρωματικό χαρακτήρα των δημόσιων και ιδιωτικών νομικών προσφυγών και τάσσεται υπέρ των συλλογικών προσφυγών, παρόλο που αποφεύγεται ο υπερβολικός αριθμός αγωγών όπως στις "ΠΑ, διευκολύνοντας με αυτόν τον τρόπο την αξίωση της αποζημίωσης. Όταν το Κοινοβούλιο προτείνει την πρόσβαση στις σχετικές πληροφορίες υπό δικαστικό έλεγχο, παρόλο που αποφεύγεται η έρευνα και όταν αναγνωρίζει και απαιτεί την άσκηση ανεξάρτητων αγωγών ή συνακόλουθων αγωγών και ένα εκούσιο σύστημα αποζημίωσης..
" έκθεση προασπίζει τη διαδικασία συναπόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην καθιέρωση του νομικού πλαισίου για την άσκηση αγωγών αποζημίωσης για παραβίαση της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας της ΕΚ. Αυτή η θέση δεν πρέπει να νοείται ως άρνηση της πολιτικής που υπάγεται στην αρμοδιότητα της Κοινότητας ως νομική βάση για τη νομοθεσία, αλλά ως αναβάθμιση των προϋποθέσεων της συνήθους διαδικασίας σε αυτό το πεδίο, ώστε να εκπληρώνει τις υψηλότερες αξίες που αναγνωρίζονται στη Συνθήκη.
Όταν ένας κανονισμός έχει σημαντικές επιδράσεις σε ένα θεμελιώδες δικαίωμα, όπως το δικαίωμα των πολιτών για αποτελεσματική νομική προστασία - που αποτελεί μέρος του Ευρωπαϊκού συστήματος και του συστήματος των κρατών μελών - η δημοκρατική αρχή και ο σεβασμός των εθνικών νομικών παραδόσεων - που απαιτούν ότι μέτρα τέτοιου είδους μπορούν να ρυθμίζονται μόνο μέσω διατάξεων σε νομικό επίπεδο ή δηλαδή, με προσφυγές που ασκούν οι άμεσοι αντιπρόσωποι του κοινού - απαιτεί τη νομοθετική συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Επίσης καθιερώνει μία οριζόντια, ολοκληρωμένη προσέγγιση για την αντιμετώπιση των κοινών προβλημάτων που μπορεί να έχει η άσκηση ιδιωτικών νομικών προσφυγών στο πλαίσιο της νομοθεσίας ανταγωνισμού με άλλους τομείς, αποφεύγοντας με αυτόν τον τρόπο μία κατακερματισμένη, μη συνεκτική προσέγγιση.
Οι ιδιωτικές νομικές προσφυγές μπορεί να ασκούνται από δημόσιο φορέα καθώς και από ιδιώτη ή να ασκούνται συλλογικές προσφυγές. Αυτή τη δεύτερη διευθέτηση μπορεί να διεξάγεται άμεσα από τα θύματα ή έμμεσα, μέσω εξουσιοδοτημένων φορέων, είτε διορισμένων εκ των προτέρων είτε διορισμένων ad hoc, όπως οι ενώσεις καταναλωτών ή οι επιχειρηματικές ενώσεις. Όπου οι προσφυγές ασκούνται από εξουσιοδοτημένους φορείς, η ομάδα των θυμάτων πρέπει να καθορίζεται κατά την υποβολή της αίτησης, αλλά ο καθορισμός του κάθε θύματος μπορεί να πραγματοποιείται αργότερα, παρόλο που πρέπει να εξακριβωθεί το συντομότερο δυνατό, αποφεύγοντας τις άσκοπες καθυστερήσεις και συμφωνώντας με την υφιστάμενη νομοθεσία. Αυτή η λύση είναι πολύ σημαντική για περιπτώσεις μικρότερης αποζημίωσης και αποζημίωσης χωρισμένης σε μέρη.
" έκθεση αναφέρει με ισορροπημένο τρόπο το θέμα της πρόσβασης στις πληροφορίες που είναι απαραίτητες για την άσκηση συνακόλουθων αγωγών. " προστασία των επιχειρηματικών μυστικών πρέπει να διαφυλάσσεται, όπως πρέπει να διαφυλάσσεται η αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων απονομής χάριτος, για τα οποία απαιτούνται οδηγίες.
Τίθενται οι συνθήκες έτσι ώστε οι αποφάσεις που λαμβάνονται από μία αρχή που είναι μέλος του δικτύου των αρχών ανταγωνισμού της Κοινότητας να μπορούν να καθίστανται δεσμευτικές σε ένα άλλο κράτος μέλος και έτσι ώστε, με την πλήρη συμμόρφωση με την αρχή της υπαιτιότητας, το βάρος της απόδειξης αναιρείται και τεκμαίρεται ότι υπάρχει σφάλμα ή υπαιτιότητα όταν έχει εξακριβωθεί η ύπαρξη παραβίασης.
Αξίζει επίσης να τονίσουμε ιδιαίτερα την αποδοχή της ένστασης "μετακύλισης" για έμμεσα θύματα και ένα σύστημα που απλοποιεί και μειώνει τις δικαστικές δαπάνες. Θέλω επίσης να δώσω έμφαση στη θετική αλληλεπίδραση μεταξύ των δημόσιων και των ιδιωτικών προσφυγών, παρέχοντας τα κίνητρα για αποζημίωση των πληγέντων και καθιερώνοντας την πενταετή περίοδο για την άσκηση αγωγών.
Θέλω να ολοκληρώσω, εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη μου προς την Επιτροπή για το διάλογο που συνέχισε καθόλη τη διάρκεια της διαδικασίας και ζητώντας από τον Επίτροπο να υποβάλλει άμεσα τις πρωτοβουλίες που απαιτούνται για την ανάπτυξή τους.
Diana Wallis
εξ ονόματος της Ομάδας ALDE. - Κύριε Πρόεδρε, θέλω να ξεκινήσω ευχαριστώντας τον κ. Lehne για την έκθεσή του και να επιβεβαιώσω ότι η ομάδα μου θα υποστηρίξει αυτή την έκθεση.
Θέλω επίσης να αναφέρω ότι το θεωρώ κάπως παράξενο ότι διεξάγουμε αυτή τη συζήτηση αργά τη νύχτα όταν έχουμε ένα ερώτημα σχετικά με το ίδιο θέμα που έχει υποβληθεί για αύριο το πρωί. Θα ήταν πιο λογικό εάν εξετάζαμε τα θέματα μαζί.
Ωστόσο, εκθειάζοντας την έκθεση, επιτρέψτε μου να δηλώσω ότι το σημείο έναρξης της ομάδας μου θα είναι "απονομή δικαιοσύνης" - απονομή δικαιοσύνης για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και για τους καταναλωτές σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου πρέπει να αντιμετωπίζουν ακατάλληλες προσφυγές και προσφυγές αντίθετες με τον ανταγωνισμό. Πριν από μερικές εβδομάδες, η ομάδα μου διοργάνωσε ένα σεμινάριο στο Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες και εντυπωσιάσθηκα ιδιαίτερα από ορισμένους από τους επισκέπτες μας που βρίσκονταν στην αιχμή μιας τέτοιας αντιανταγωνιστικής προσφυγής, κατά ειρωνεία της τύχης στον τομέα της τσιμεντοβιομηχανίας. Τι δήλωσαν; Σας παρακαλώ, σας παρακαλώ κάντε κάτι γι' αυτό το θέμα: χρειαζόμαστε κάτι που θα μας επιτρέψει να καταδιώξουμε αυτούς τους ακατάλληλους φορείς στην Ευρωπαϊκή αγορά.
Θέλουμε μία λύση σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και τη θέλουμε νωρίτερα και όχι αργότερα, διότι, εάν δεν την έχουμε, η πρόβλεψή μου και η προειδοποίησή μου είναι η εξής: ορισμένα από τα κράτη μέλη μας θα αναπτύξουν συστήματα που οδηγούν σε συμφέρουσα λύση, ως αποτέλεσμα της ελεύθερης κυκλοφορίας των αποφάσεων. Κατά συνέπεια, σας παρακαλώ - ένα Ευρωπαϊκό σύστημα το συντομότερο δυνατό.
Πρόεδρος
- Θα φροντίσω η επισήμανσή σας αναφορικά με την ημερήσια διάταξη να ανακοινωθεί στη Διάσκεψη των Προέδρων που καθορίζει την ημερήσια διάταξη - μερικές φορές κάνει λάθη.
Nils Lundgren
Κύριε Πρόεδρε, η εσωτερική αγορά είναι η πιο σπουδαία συμβολή της ΕΕ για την ελευθερία και την ευημερία στην Ευρώπη. Μεταξύ άλλων, απαιτεί αποτελεσματική αντιμονοπωλιακή νομοθεσία. Αυτό που εξετάζουμε τώρα είναι το θέμα των αγωγών αποζημίωσης για την παραβίαση της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας.
Υπάρχουν εύλογοι βασικοί λόγοι ώστε οι πολίτες και οι εταιρείες να έχουν τη δυνατότητα να αξιώνουν αποζημίωση. " έκθεση του κ. Lehne επισημαίνει, μέχρι ενός σημείου ακούσια, τα προβλήματα και τους κινδύνους που ενέχονται. " Λευκή Βίβλος αναφέρεται σε μία Ευρωπαϊκή νομική κουλτούρα, αλλά αυτό δεν υπάρχει. Δεν πρέπει να δημιουργούμε κανονισμούς με βάση τους ευσεβείς πόθους. Ο εισηγητής σκοπεύει να μας κάνει να αποφύγουμε την "Αμερικανοποιημένη" νοοτροπία αποζημίωσης. Αυτό είναι επίσης ευσεβής πόθος. Αντίθετα, οι κίνδυνοι να εμφανιστεί μία τέτοια νοοτροπία είναι υψηλοί.
Ο διαχωρισμός της ευθύνης μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και των κρατών μελών δεν λήφθηκε υπόψη. Δεν υπάρχει αντικειμενική ανάλυση σχετικά με το τι απαιτείται από την αρχή της επικουρικότητας. Απλά η αρχή δεν λαμβάνεται σοβαρά υπόψη.
Υπάρχουν επίσης πολλά άλλα ασαφή σημεία και σημεία που κινδυνεύουν να είναι τελείως αυθαίρετα. Οι παράγραφοι 7 και 11 από κοινού προκαλούν δυσπιστία. Ένα προφανές σημείο έναρξης πρέπει να είναι οι αγωγές αποζημίωσης με βάση την παραβίαση της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας. " έκθεση απαιτεί η εγκληματική πράξη να τίθεται ενώπιον του δικαστηρίου, μετά το οποίο θα πρέπει να ισχύει το δεδικασμένο, ακόμη και στο πλαίσιο μιας ατομικής αξίωσης, έτσι ώστε οι δικαστικές αποφάσεις που έχουν σχέση με μία υπόθεση να μην μπορούν να λαμβάνονται ξανά υπόψη.
Οι παράγραφοι 15 και 18 από κοινού επιτρέπουν στον ενάγοντα να επιλέξει το πιο ευνοϊκό νομικό σύστημα. Αυτό δημιουργεί νομική αμφιβολία και θα έχει ως αποτέλεσμα μία "συμφέρουσα λύση", η οποία θα αποτελεί πραγματική απειλή.
" ασυμμετρία των πληροφοριών πρέπει να ελαττωθεί, αναγκάζοντας τις εταιρείες να παρέχουν πληροφορίες στον ενάγοντα. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα τον υποκειμενικό χειρισμό σημαντικών επιχειρηματικών πληροφοριών που μπορεί να χειρίζονται με εσφαλμένο τρόπο.
Υπάρχουν πάρα πολλοί κίνδυνοι και σημεία που είναι ασαφή σε αυτό το στάδιο. Κατά συνέπεια, το Σώμα πρέπει να απορρίψει την παρούσα έκθεση και να ζητήσει μία πιο λεπτομερή ανάλυση του θέματος, πριν λάβουμε κάποια απόφαση.
Andreas Schwab
- (DE) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, καταρχήν θέλω να ευχαριστήσω πολύ τον εισηγητή, τον κ. Lehne, ο οποίος έκανε εξαιρετική δουλειά και βρήκε τις κατάλληλες λύσεις σε ένα ιδιαίτερα δύσκολο θέμα σε συμφωνία με τους συναδέλφους από τις άλλες ομάδες.
Από τη συζήτηση διαπιστώνω ότι όλοι συμφωνούμε ότι χρειαζόμαστε οριζόντια προσέγγιση για όλες τις συλλογικές αξιώσεις και κατά συνέπεια ζητώ από την Επιτροπή να μην υποβάλλει ξεχωριστές προτάσεις από τις Γενικές Διευθύνσεις για κάθε ξεχωριστό τομέα, αλλά στην καλύτερη περίπτωση να μας παράσχει έναν πραγματικά συλλογικό νομικό μηχανισμό αποκατάστασης που καλύπτει όλους τους τομείς για την Ευρωπαϊκή εσωτερική αγορά και για τους Ευρωπαίους πολίτες και βέβαια - όπως δήλωσε η κ. Wallis - για τις Ευρωπαϊκές μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Έχουμε την κοινή άποψη ότι τα συμφέροντα των πληγέντων από κάποιο καρτέλ πρέπει να προασσπίζονται αποτελεσματικά και ότι εμείς πρέπει να υποβάλλουμε την Ευρωπαϊκή οικονομία σε έλεγχο των καρτέλ, σύμφωνα με την αρχή της κοινωνικής οικονομίας της αγοράς. Επίσης, δεν χρειαζόμαστε οποιαδήποτε κατάχρηση των διαφόρων εθνικών κανονισμών υπό τη μορφή της πλέον συμφέρουσας λύσης.
Ωστόσο, η αποψινή συζήτηση δεν μου έδωσε πολλές πληροφορίες σχετικά με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο για την επίτευξη αυτού του εγχειρήματος, επειδή θεωρώ ότι η δυνατότητα των συλλογικών αξιώσεων πολλές φορές υπερεκτιμάται. Γι' αυτόν το λόγο είναι σημαντικό να καθορίσουμε ορισμένα σημεία αναφοράς έναντι των οποίων πρέπει να συγκρίνουμε όλες τις διαδικασίες συλλογικών αξιώσεων. Πρέπει να απαντήσουμε στην ερώτηση εάν πραγματικά είναι απαραίτητη η πρόσθετη νομική προστασία για τους καταναλωτές ή για τα θύματα στις συλλογικές αξιώσεις, στις διασυνοριακές δικαστικές διαμάχες και στις διαμάχες που θίγουν περισσότερα από ένα κράτη μέλη. Πρέπει να επιτρέπουμε στους διαδικαστικούς περιορισμούς των κρατών μελών - την εξαίρεση, την προαιρετική συμμετοχή και πολλές άλλες επισημάνσεις - στην Ευρωπαϊκή διαδικασία. Εάν απλά αυτό δεν είναι δυνατό, καθώς η ίδια η Επιτροπή έχει ήδη παραδεχθεί εν μέρει, τότε πρέπει να συμπεριλάβουμε τα νομικά μέσα των κρατών μελών και μία κοινή διαδικασία με τα κοινοβούλια των κρατών μελών, προκειμένου να εξυπηρετήσουμε τα συμφέροντα των Ευρωπαίων καταναλωτών.
Σαφώς θέλουμε να αποφύγουμε την άσκηση συλλογικών αξιώσεων στην Ευρώπη σύμφωνα με το μοντέλο των "ΠΑ. Θέλουμε να διασφαλίσουμε ότι παρέχεται αποζημίωση, αλλά μόνο σε εκείνους που πραγματικά υπέστησαν ζημία. Θέλουμε να παρέχουμε συμβουλές με όσο το δυνατό μεγαλύτερη έμφαση κατά των αδικαιολόγητων αξιώσεων και θέλουμε να προωθήσουμε τις εναλλακτικές διαδικασίες συμβιβασμού.
Olle Schmidt
- (SV) Κύριε Πρόεδρε, θέλω κι εγώ επίσης να ευχαριστήσω τον κ. Lehne για την εποικοδομητική και εμπεριστατωμένη έκθεση, η οποία εξετάζει σημαντικά θέματα στο πλαίσιο της νομοθεσίας ανταγωνισμού και αυξάνει την προστασία των καταναλωτών.
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο παρέχει στους ιδιώτες και στις εταιρείες το δικαίωμα αποζημίωσης για παραβίαση των κανόνων ανταγωνισμού, αλλά, παρά το γεγονός ότι η πραγματικότητα είναι ότι τα άτομα που έχουν υποστεί ζημία ως αποτέλεσμα της παραβίασης της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας της ΕΚ σπάνια λαμβάνουν αποζημίωση. Κατά συνέπεια, πρέπει να δημιουργήσουμε μηχανισμούς που αυξάνουν την εμπιστοσύνη και διευκολύνουν τα άτομα να μπορούν να διεκδικούν τα δικαιώματά τους σε διασυνοριακό επίπεδο.
Γνωρίζουμε ότι οι καταναλωτές και οι μικρές επιχειρήσεις φοβούνται να ασκήσουν αγωγές, επειδή ανησυχούν για τις μακροχρόνιες εκτενείς διαδικασίες και, ιδιαίτερα, για τις υψηλές δαπάνες. Οι αλλαγές από αυτήν την άποψη θα προάγουν το διασυνοριακό εμπόριο.
Εάν πρόκειται να έχουμε μία λειτουργική εσωτερική αγορά σε όλη την ΕΕ, όπου τα άτομα μπορούν να βασίζονται στο γεγονός ότι η υπόθεσή τους εξετάζεται με νομικά συγκεκριμένο τρόπο και ότι λαμβάνουν πλήρη αποζημίωση για τις βλάβες που προκλήθηκαν, δηλαδή τη ζημία, πρέπει επίσης να βρούμε νέους μηχανισμούς ώστε να διευκολύνουμε τις συλλογικές αξιώσεις.
Όταν αναφερόμαστε σε συλλογικές αξιώσεις, πάντα ανακύπτει το θέμα των "ΠΑ και των εμπειριών και των ακραίων καταστάσεών τους. Βέβαια, πρέπει να μάθουμε από αυτό, αλλά δεν πρέπει να πτοούμαστε. " Ευρώπη πρέπει να έχει ένα Ευρωπαϊκό σύστημα, όχι ένα Αμερικάνικο σύστημα. Εάν δεν κάνουμε τίποτα, η κατάσταση θα επιδεινωθεί.
Ján Figeľ
Μέλος της Επιτροπής. - Κύριε Πρόεδρε, σας ευχαριστώ όλους για την ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα συμβολή σας, ειδικά την εισηγητική έκθεση του Klaus-Heiner Lehne. Ήταν πολύ ενδιαφέρουσα και τώρα καταλαβαίνω για ποιο λόγο είστε τόσο συναινετικός και δεν συνεργάζεσθε μόνο με την επιτροπή, αλλά και με την ολομέλεια γι' αυτά τα θέματα.
Δεν έχω να προσθέσω πολλά, εκτός ίσως σε σχέση με τις νομικές βάσεις. Βέβαια, αυτό εξαρτάται από τους στόχους και από το περιεχόμενο της προτεινόμενης δράσης και θέλω να σας διαβεβαιώσω, ως Επίτροπος - ίσως για ένα άλλο χαρτοφυλάκιο, αλλά μιλώ εξ ονόματος της Επιτροπής - ότι, κυρίως, επιδιώκουμε πολύ στενή συνεργασία με το Κοινοβούλιο. Πώς καθιερώνεται αυτό σε σχέση με ένα πρακτικό, συγκεκριμένο στοιχείο ή θέμα πρέπει να το διαπιστώσουμε, αλλά ακόμη επιδιώκουμε τη στενή συνεργασία ή την όσο το δυνατό πιο στενή συνεργασία με το Κοινοβούλιο, υπό την ισχύουσα νομική βάση.
Αναφορικά με αυτό που αναφέρατε σχετικά με τον κατακερματισμό και την οριζόντια προσέγγιση, νομίζω ότι η απάντηση από την Επιτροπή - και είναι πολύ εμφανής στη Λευκή Βίβλο - είναι μία συνεκτική, συναφής προσέγγιση και νομίζω ότι η Ευρωπαϊκή νομική παράδοση και οι ρίζες της νομικής μας κουλτούρας είναι διαφορετικές από τις Αμερικάνοκες που αναφέρονται συχνά. Ωστόσο, νομίζω ότι μπορούμε να μάθουμε από τους άλλους και να αναπτύξουμε περαιτέρω το σύστημά μας.
Αναφορικά με τη δημόσια εφαρμογή και τη δικαιοσύνη, θεωρώ ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό να μην κατευθυνθούμε προς τη μείωση αυτής της εφαρμογής και, ασφαλώς, τα Άρθρα 81 και 82 είναι πολύ σημαντικοί πυλώνες της ενιαίας αγοράς και των πολιτικών της ΕΕ. Αφορούν στη δικαιοσύνη και οι αγωγές αποζημίωσης συμπληρώνουν αυτή την εφαρμογή του νόμου.
Τελευταίο - αλλά ίσως εξίσου σημαντικό - αυτό που αναφέρθηκε σχετικά με τους συμβιβασμούς εκτός δικαστηρίου. " Επιτροπή τάσσεται υπέρ, αλλά η προϋπόθεση ή η βάση για μία τέτοια προσέγγιση, η οποία θα είναι ευπρόσδεκτη, είναι ένα υφιστάμενο και λειτουργικό αποτελεσματικό σύστημα δικαστικής διαμάχης για τις αγωγές αποζημίωσης στο επίπεδο των κρατών μελών. Κατά συνέπεια, πιστεύω ότι δεν πρέπει μόνο να ενθαρρύνουμε, αλλά επίσης να βοηθάμε τα κράτη μέλη μας έτσι ώστε τέτοια θέματα και συστήματα να λειτουργούν στην ΕΕ των 27. Τότε νομίζω ότι μπορεί επίσης να φτάσουμε σε αυτά τα σημεία.
Παρόλα αυτά, κυρίως σας ευχαριστπώ πολύ γιατί αυτή ήταν και για εμένα μία ιδιαίτερα ενδιφέρουσα συζήτηση και σας εύχομαι ό,τι καλύτερο.
Klaus-Heiner Lehne
εισηγητής. - (DE) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, καταρχήν επιτρέψτε μου ευχαριστήσω τους αξιότιμους φίλους για την ιδιαίτερα χρήσιμη συμβολή τους. Νομίζω ότι όλοι συμβάλλαμε και επιτύχαμε ένα καλό αποτέλεσμα.
Ωστόσο, θέλω επίσης να δηλώσω απερίφραστα στην Επιτροπή, προκειμένου να αποφύγω τυχόν παρεξήγηση: από την άποψη του Κοινοβουλίου, δεν τίθεται θέμα υποβολής ενός νομοσχεδίου που ίσως ήδη θεωρείται ακατάλληλο. Δεν τίθεται απολύτως κανένα θέμα. Αναμένουμε ότι η Επιτροπή θα λάβει υπόψη αυτό που αποφασίσαμε σήμερα και αυτό θα συμπεριληφθεί στην πραγματική νομοθεσία που προτείνεται.
" οριζόντια προσέγγιση δεν είναι μόνο μία σημαντική άποψη με βάση τα επιχειρήματα που ανέπτυξα νωρίτερα. Ο Επίτροπος προσωπικά ανέφερε επίσης το θέμα της νομικής βάσης. Με ένα τόσο σημαντικό έργο, πρέπει να επιλέγεται μία προσέγγιση η οποία τελικά εξασφαλίζει ότι το Κοινοβούλιο συμμετέχει ως νομοθέτης με ίσους όρους. Εάν επιλεγεί μία προσέγγιση που βασίζεται ξεκάθαρα στη νομοθεσία ανταγωνισμού, αυτό δεν θα ισχύει σύμφωνα με τη Συνθήκη της Νίκαιας που τίθεται τώρα σε ισχύ. Αυτό αποτελεί επίσης ένα ιδιαίτερα βασικό πολιτικό επιχείρημα υπέρ του λόγου για τον οποίο θεωρούμε ότι η οριζόντια προσέγγιση είναι η σωστή. Νομίζω ότι η Επιτροπή πρέπει να το λάβει αυτό πολύ σοβαρά υπόψη.
Ένα ακόμη αποφασιστικό σημείο κατά την άποψή μου είναι ότι ακόμη χρειαζόμαστε κάτι σχετικά με το θέμα των συμβιβασμών εκτός δικαστηρίου. Μιλήσατε νωρίτερα για τη σύγκλιση με το έργο της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού. Ωστόσο, εάν συγκρίνουμε την Πράσινη Βίβλο για την προστασία των καταναλωτών με τη Λευκή Βίβλο για τον ανταγωνισμό, δεν έχουμε απαραίτητα την εντύπωση ότι υπάρχει πράγματι μια τέτοια σύγκλιση. Το πιο αντιπροσωπευτικό παράδειγμα είναι η διαφορετική αντιμετώπιση - ή για να είμαι πιο ακριβής, η έλλειψη αντιμετώπισης - των μηχανισμών διακανονισμού εκτός δικαστηρίου στη Λευκή Βίβλο.
Υπάρχουν ακόμη αρκετά άλλα προβλήματα τα οποία αναμένουμε ότι θα λυθούν. Θέλω απλά να αναφερθώ εν συντομία στο θέμα της πρόσβασης στα αρχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Είναι δυνατό σε όλες τις ποινικές διώξεις στις οποίες απαιτείται αποζημίωση να ελέγχονται τα αρχεία των υποθέσεων της εισαγγελικής αρχής. Γιατί αυτό δεν ισχύει για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή; Δεν μπορώ να το καταλάβω.
Το ίδιο ισχύει για το θέμα του καθορισμού ποινών: αυτό το θέμα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη από την άποψη ότι πρέπει να είναι δυνατό να απαιτείται αποζημίωση στο μέλλον. Και σε αυτή την περίπτωση η Επιτροπή χρειάζεται επειγόντως να επεξεργασθεί ξανά το κείμενο και να υποβάλλει πιο συγκεκριμένα κείμενα και προτάσεις από εκείνες που συμπεριλαμβάνονται μέχρι τώρα στη Λευκή Βίβλο. Επιτρέψτε μου να δηλώσω απερίφραστα από την πλευρά του Κοινοβουλίου, προκειμένου να αποφεύγεται κάθε παρεξήγηση: αναμένουμε περισσότερα από όσα περιέχονται στη Λευκή Βίβλο και επίσης αναμένουμε ότι η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού συνολικά θα ακολουθήσει τις προτάσεις μας, διαφορετικά θα υπάρχουν αντιδράσεις σε αυτό το Κοινοβούλιο.
Πρόεδρος
-Θέλω να σας ευχαριστήσω όλους για τη συνεισφορά σας σχετικά με αυτό το σημαντικό θέμα και επίσης θέλω να ευχαριστήσω τον Επίτροπο, το προσωπικό και τους διερμηνείς.
" συζήτηση έληξε.
" ψηφοφορία θα διεξαχθεί την Πέμπτη, 26 Μαρτίου 2009.
Γραπτές Δηλώσεις (άρθρο 142 του Κανονισμού)
Katrin Saks  
γραπτώς. - (ET) " έκθεση του Κοινοβουλίου τονίζει τη χρησιμότητα των προγραμμάτων επιεικούς μεταχείρισης κατά την έκθεση των συμφωνιών των καρτέλ και χαίρομαι που μπορώ να δηλώσω εδώ ότι ένα σχέδιο προγράμματος επιεικούς μεταχείρισης εξετάζεται επί του παρόντος στο Κοινοβούλιο της Εσθονίας. Αυτό πρέπει να αποτελεί σημαντικό μέρος της καταπολέμησης των καρτέλ, γεγονός το οποίο είναι σημαντικό για την καλύτερη λειτουργία της κοινής αγοράς και για την προστασία των δικαιωμάτων των καταναλωτών, διότι οι τιμές καταναλωτή ενδέχεται να αυξηθούν μέχρι 25% λόγω των συμφωνιών των καρτέλ.
Ωστόσο, πιστεύω πράγματι ότι οι αντιπροσωπευτικές προσφυγές μπορούν επίσης να παίξουν σημαντικό ρόλο στην αποτελεσματική εφαρμογή της νομοθεσίας ανταγωνισμού και στη βελτίωση της προστασίας των καταναλωτών και ως εκ τούτου πρέπει επίσης να δώσουμε προσοχή σε αυτό το θέμα, σε επίπεδο Εσθονίας και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. " έρευνα απέδειξε ότι οι αντιπροσωπευτικές προσφυγές θα βελτιώσουν σημαντικά την προθυμία των καταναλωτών να προασπίζονται τα δικαιώματά τους και σε χώρες όπου η δραστηριοποίηση των καταναλωτών είναι ασήμαντη λόγω του φόβου της πολυπλοκότητας και του κόστους τέτοιων εγχειρημάτων, μέτρα όπως οι αντιπροσωπευτικές προσφυγές είναι ζωτικής σημασίας.
