2. Białoruś, w szczególności przypadek Alaksieja Michalewicza i Natalii Radin
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku obrad jest debata nad sześcioma projektami rezolucji w sprawie Białorusi, w szczególności w sprawie Alaksieja Michalewicza i Natalii Radin.
Raül Romeva i Rueda
Panie Przewodniczący! Sądzę, że należy pamiętać, iż nie pierwszy raz rozmawiamy na temat Białorusi w tym Parlamencie i w tym kontekście przedmiotowa rezolucja jest o tyle ważna, że wyraźnie potępia mające miejsce aresztowania i więzienie członków opozycji oraz naruszanie ich praw podstawowych.
Wolność wypowiedzi, wolność zgromadzeń oraz swoboda przemieszczania się w krajach takich Białoruś powinny stać się priorytetem, dlatego należy koniecznie wezwać do natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia tych osób, których nie można określić inaczej niż mianem więźniów politycznych.
Ponadto uważam, że należy w sposób najbardziej zdecydowany, stanowczy, surowy i wyraźny potępić - i to właśnie czynimy za pomocą tej rezolucji - stosowanie tortur w tych państwach, jak również innych, nawet jeżeli zdarzenia tego typu obserwujemy w Unii Europejskiej, co niestety czasami ma miejsce. Jednakże stosowanie tortur jako formy traktowania więźniów, szczególnie gdy ich uwięzienie ma podłoże polityczne, w państwie, z którym stale rozwijamy nasze stosunki sąsiedzkie i umacniamy nasze relacje, wymaga od nas całkowitego odrzucenia i potępienia.
Na koniec chciałbym otwarcie potępić wyrok wydany wobec młodego działacza opozycyjnego, który został skazany jedynie z powodu udziału w demonstracjach w dniu 19 września 2010 r. Uważam, że Parlament ma rację wyraźnie przeciwstawiając się takim działaniom i nalegam, aby jego głos został wysłuchany.
Marietje Schaake
autorka - Panie Przewodniczący! Wielu członków opozycji, w tym byli kandydaci na prezydenta, ale również dziennikarze i obrońcy praw człowieka, zostało aresztowanych po wydarzeniach w dniu 19 grudnia 2010 r. w Mińsku i jest od tamtej pory przetrzymywanych w aresztach śledczych KGB. Pojawiły się doniesienia o stosowaniu tortur i wymuszaniu przyznania się do winy przez oficerów KGB. Wydarzenia te stanowią część wciąż aktualnych prześladowań działaczy opozycyjnych, przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, mediów i obrońców praw człowieka, czemu towarzyszą wytoczone im procesy polityczne.
Wzywamy pilnie władze Białorusi, aby umożliwiły opozycji politycznej i społeczeństwu obywatelskiemu prowadzenie działalności oraz zapewniły wolność wypowiedzi i pluralizm mediów. Konieczne jest również przestrzeganie praworządności. Władze Białorusi zyskałyby wiarygodność, gdyby natychmiast rozpoczęto dochodzenia zgodnie z międzynarodowymi standardami i z udziałem międzynarodowych ekspertów. Powinniśmy rozważyć zastosowanie środków ograniczających, w tym sankcji gospodarczych, wobec białoruskich przedsiębiorstw państwowych, choć mamy nadzieję, że nie będzie to konieczne. Cieszylibyśmy się, gdyby więcej państw wspólnoty międzynarodowej dołączyło do naszego apelu, ponieważ status quo jest nie do przyjęcia.
Kristian Vigenin
autor - Panie Przewodniczący! Białoruś jest tak często punktem porządku naszych obrad, ponieważ zależy nam na tym, żeby stała się ona demokratycznych państwem, w którym przestrzegane będą prawa człowieka. Mam jednak wrażenie, że komunikaty, które tak często wysyłamy do władz Białorusi są przez nie ignorowane - zarówno komunikaty Parlamentu Europejskiego, jak i Rady Europejskiej. Decyzje Rady nie wpłynęły dotychczas w żaden sposób na sytuację na Białorusi.
Po roku umiarkowanego postępu dzień 19 grudnia 2010 r. stał się punktem zwrotnym dla Białorusi. Od tego czasu państwo to popada w samoizolację; może to pozwolić na zachowanie na pewien czas reżimu, jednak kosztem przyszłości narodu białoruskiego. Ważne jest, aby to zrozumieć - i nie przestaniemy przypominać o tym prezydentowi Łukaszence oraz jego kolegom. Mam nadzieję, że prezydent Łukaszenka weźmie pod uwagę wydarzenia w państwach południowego sąsiedztwa i zrozumie, że jedynym odpowiedzialnym zachowaniem jest demokratyzacja i przeprowadzenie w kraju społecznych i gospodarczych reform.
My, w Parlamencie Europejskim nie poddamy się; wzywamy do natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia wszystkich zatrzymanych demonstrantów oraz wycofania wszystkich zarzutów o podłożu politycznym. Jednocześnie nadal uważamy, że Białoruś ma czas, aby się zmienić; współpracujemy z pięcioma wschodnimi państwami sąsiadującymi w celu znalezienia rozwiązania prowadzącego do demokratyzacji oraz osiągnięcia na Białorusi sytuacji, w której pod koniec tego roku lub na początku przyszłego mogłyby odbyć się wolne i sprawiedliwe wybory.
Jacek Protasiewicz
Szczere i poruszające wystąpienie Alaksieja Michalewicza kilkanaście dni temu, które ujawniło metody tortur, jakimi posługuje się białoruskie KGB wobec przeciwników politycznych Alaksandra Łukaszenki, wywołało szok. Szok, że w XXI wieku w europejskim kraju, który przystąpił do współpracy z Unią Europejską w ramach partnerstwa wschodniego, stosuje się metody charakterystyczne dla nazizmu i stalinizmu.
Nasza rezolucja jest wyrazem tego szoku, oburzenia i solidarności z tymi, którzy są prześladowani. Z tego miejsca dzisiaj chciałbym skierować trzy przesłania. Pierwsze przesłanie skierowane jest do Alaksieja Michalewicza, ale też Anatolija Lebiedźki i Mikałaja Statkiewicza, którzy siedzą w więzieniu: podziwiamy Waszą odwagę, jesteśmy z Wami i nie opuścimy Was!
Drugie przesłanie skierowane jest do Alaksandra Łukaszenki: niech Pan zacznie przestrzegać międzynarodowych konwencji, do których Pana państwo przystąpiło, w tym również do Deklaracji Praskiej Partnerstwa Wschodniego.Niech Pan przestanie prześladować swoich obywateli!
Trzecie przesłanie skierowane jest do Pani Ashton: czas na sankcje ekonomiczne, bo tylko w ten sposób możemy zmienić sposób prześladowania opozycjonistów na Białorusi!
Dziękuję.
Ryszard Czarnecki
Białoruś jest krajem graniczącym z Unią Europejską, a wydaje się, że jest oddalona od niej o 1000 lat świetlnych. To tak, jakby w tym państwie żyli ludzie kierujący się innymi standardami. To nieprawda. Żyją tam także Europejczycy, ludzie, którzy chcą mieć poczucie, że żyją we wspólnej Europie. Problemem jest prezydent tego kraju, człowiek, który odwołuje się do metod znanych ze Związku Sowieckiego sprzed kilkudziesięciu lat. Jest to swoista podróż do przeszłości, którą proponuje nam prezydent Łukaszenka. Inaczej niż mój przedmówca, pan Vigenin, uważam, że powinniśmy wierzyć w nasz europejski głos, że Parlament i Unia Europejska mogą wywrzeć presję na władze Białorusi po to, aby przestrzegała ona praw człowieka. Jest to kwestia nie tyle polityki, ile fundamentalnej moralności, etyki. Dzisiaj powinniśmy przekazać naszym białoruskim braciom, że nie są sami.
Rui Tavares
Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Zawsze docierały do nas doniesienia o łamaniu praw człowieka poza Unią Europejską, dlatego pozwolę sobie rozpocząć dzisiejszą debatę w trybie pilnym od głosowania nad wolnością prasy na Węgrzech, czy raczej na terenie Unii Europejskiej, ponieważ przestrzeganie praw podstawowych w naszym Parlamencie jest nierozerwalnie związane z przestrzeganiem praw człowieka poza terenem Unii Europejskiej.
Biorąc pod uwagę, że w trakcie głosowania, które podzieliło ten Parlament na dwie części i które przysporzyło nam w ostatnich dwóch miesiącach wiele pracy, udało nam się omówić problemy, w obliczu których stajemy w Unii Europejskiej, możemy teraz z wysoko podniesioną głową przeciwstawić się prezydentowi Białorusi. Możemy powiedzieć prezydentowi Łukaszence, że musi zaprzestać tłumienia demonstracji oraz prześladowania swoich przeciwników i prasy we własnym kraju, ponieważ to on reprezentuje rząd, który uważa, że posiada wyłączne prawo do decydowania o tym, co jest słuszne, a co złe, co zrównoważone, a co neutralne i obiektywne, nie tylko jego zdaniem, ale również zdaniem opozycji i zagranicznej prasy. Obserwowaliśmy jak, nawet po stłumieniu demonstracji w grudniu, prezydent Łukaszenka w sposób bardzo arogancki zwracał się do międzynarodowych mediów.
Dlatego sądzę, iż możemy mieć nadzieję, że głos Parlamentu Europejskiego, Komisji i Rady zostanie na Białorusi wysłuchany oraz że zdobędziemy autorytet moralny, który będziemy później musieli utrzymać, dając przykład w tym Parlamencie.
Eduard Kukan
Panie Przewodniczący! Podczas spotkania Grupy Wyszehradzkiej w zeszłym tygodniu w Bratysławie minister spraw zagranicznych Słowacji, który obecnie przewodniczy Grupie, przekazał prezydentowi Białorusi Łukaszence wyraźny komunikat. Dopóki w więzieniach na Białorusi będzie przebywał choćby jeden więzień polityczny, kraj ten może spodziewać się całkowitej izolacji w Europie.
Niestety nawet dzisiaj, trzy miesiące po wyborach prezydenckich, sytuacja w tym kraju jest nadal krytyczna. W sprawie osób o nastawieniu prodemokratycznym prowadzone są dochodzenia. Osoby te są aresztowane, więzione i przetrzymywanie w nieludzkich warunkach - jak przedstawialiśmy to dzisiaj - i pozbawiane możliwości skorzystania z pomocy prawnej oraz odwiedzin członków rodziny.
Dlatego ważne jest, aby UE przyjęła bardziej stanowcze stanowisko wobec ostatniego dyktatora w Europie. Konieczne może być również rozszerzenie zakresu stosowanych sankcji gospodarczych, dowody bowiem wskazują na to, że słowa, bez względu na to, jak surowe, nie spowodują poprawy sytuacji ludzi na Białorusi.
Justas Vincas Paleckis
Panie Przewodniczący! Przedmiotowa rezolucja stanowi wyraźny sygnał dla władz Białorusi, że Unia Europejska nie może i nie będzie tolerować ograniczania prawa do demonstracji ani przetrzymywania na Białorusi więźniów politycznych, a w szczególności stosowania tortur w aresztach śledczych. Bruksela intensyfikuje swoją pomoc dla społeczeństwa obywatelskiego, organizacji pozarządowych, niezależnych mediów i studentów na Białorusi. Ponadto musimy niezwłocznie znieść drogie wizy, które uniemożliwiają obywatelom Białorusi podróżowanie do Unii Europejskiej, jak również zmniejszyć opłaty i negocjować złagodzenie reżimu wizowego. Uważam, że w tej sytuacji wskazane byłoby, żeby - pomimo występujących trudności - delegacja Parlamentu Europejskiego pojechała na Białoruś, a jeżeli cała delegacja nie będzie mogła pojechać, to posłowie do Parlamentu Europejskiego powinni to zrobić indywidualnie, aby lepiej zrozumieć tamtejszą sytuację i wpłynąć na nią.
Kristiina Ojuland
w imieniu grupy ALDE - Panie Przewodniczący! W styczniu przyjęliśmy rezolucję w sprawie Białorusi. Nie można uznać za dobry znak tego, że stale jesteśmy zmuszeni wyrażać nasze zaniepokojenie tamtejszą sytuacją przy braku jakiejkolwiek pozytywnej reakcji ze strony władz Białorusi.
Mimo że Unia Europejska ponownie ustanowiła sankcje oraz przyjęła twarde stanowisko wobec reżimu prezydenta Łukaszenki, nadal łamane i lekceważone są prawa podstawowe, takie jak wolność zgromadzeń i wolność wypowiedzi. Ponadto doniesienia o stałym stosowaniu psychicznych i fizycznych tortur wobec więźniów politycznych oraz próby zwerbowania ich jako informatorów KGB stanowią dla Unii Europejskiej wyraźny sygnał, że reżim prezydenta Łukaszenki nie zrozumiał naszego poprzedniego komunikatu.
Może powinniśmy mówić głośniej i jeszcze wyraźniej zaznaczyć, że sytuacja na Białorusi jest nie do przyjęcia. Chciałabym poprosić Komisję o przedstawienie dalszych środków, które można zastosować wobec reżimu prezydenta Łukaszenki.
Chciałabym również wezwać europejskie przedsiębiorstwa i inwestorów do wycofania się z działalności na terenie Białorusi, jeżeli nie chcą obracać pieniędzmi splamionymi krwią oraz bezpośrednio lub pośrednio wspierać zbrodniczego reżimu Łukaszenki.
Marek Henryk Migalski
Ma rację Kristina Ojuland, kiedy mówi o tym, że ma wrażenie, jakbyśmy ciągle rozmawiali o tym samym i ciągle nie ma oczekiwanych efektów. Ale niestety, myli się ona, mówiąc o tym, że mówimy jednym głosem. Zwracam się z prośbą do wszystkich obecnych o to, abyśmy mówili jednym głosem, i to tak mocnym jak głos Jacka Protasiewicza, który wysyła jasny sygnał do wszystkich tych, którzy walczą o wolność i demokrację na Białorusi, że jesteśmy z nimi, dając wyraźne ostrzeżenie reżimowi na Białorusi, że to, co oni robią, jest nie do zaakceptowania. Otóż obok takiego głosu, który przez wszystkich powinien zostać poparty, są również takie, i to niestety wyrażone przez jednego z autorów rezolucji, który mówi, że tak samo zdarzają się tortury na Białorusi jak i w niektórych państwach europejskich, w niektórych państwach Unii Europejskiej. To jest nie do zaakceptowania. Kristina ma rację, że jesteśmy słuchani, i to nie tylko my się nawzajem słuchamy, ale nas też ktoś słucha. I jeśli będą tak rozbieżne głosy, to w moim przekonaniu w dalszym ciągu będziemy nieefektywni. Dziękuję bardzo.
Sari Essayah
(FI) Panie Przewodniczący! Łukaszenka, ostatni dyktator Europy, rządzi w Białorusi żelazną ręką od ponad 16 lat. Media i władza sądownicza na Białorusi znajdują się pod jego całkowitą kontrolą, a on nie zawaha się ich użyć, żeby zniszczyć opozycję polityczną, co obserwowaliśmy już podczas ostatnich sfałszowanych wyborów prezydenckich w grudniu. W tym czasie oddziały specjalne oraz, oczywiście, policja gwałtownie stłumiły demonstracje i aresztowały setki osób, w tym niemal wszystkich opozycyjnych kandydatów na prezydenta.
Administracja prezydenta Łukaszenki całkowicie ignoruje żądania UE dotyczące uwolnienia więźniów politycznych i zaprzestania stosowania przemocy wobec obywateli. Obecnie konieczne jest wprowadzenie przez UE bardziej zdecydowanych sankcji gospodarczych, ponieważ prezydent Łukaszenka po prostu wykorzystał całkowicie program Partnerstwa Wschodniego oraz wszystkie korzyści związane z polityką sąsiedztwa. Nie możemy akceptować takiego łamania praw człowieka nigdzie na świecie, a w szczególności nie na skraju Europy.
Mitro Repo
(FI) Panie Przewodniczący! Nie musimy opuszczać granic Europy, aby znaleźć państwa, w których łamane są prawa człowieka. W Białorusi można zostać postawionym w stan oskarżenia i iść do więzienia jedynie za uczestniczenie w proteście, kandydowanie w wyborach czy głoszenie własnych poglądów. Świadomość polityczna i aktywność obywateli nie stanowią dla społeczeństwa obciążenia - powinny stanowić element wzbogacający je.
Trudno jednak uwierzyć, że przymus UE wystarczy, aby wzmocnić demokrację na Białorusi. Konieczny jest również dialog na poziomie obywateli oraz zaangażowanie w społeczeństwo obywatelskie. UE powinna wspierać rozwój demokratyczny na Białorusi i kontynuować współorganizowanie projektów kulturalnych i edukacyjnych. Europejska Służba Działań Zewnętrznych powinna aktywnie śledzić wydarzenia na Białorusi i wspierać jej obywateli, aby umożliwić tam przyswajanie wartości europejskich.
(Oklaski)
Cristian Dan Preda
(RO) Panie Przewodniczący! Dwa dni temu, 8 marca, w Międzynarodowym Dniu Kobiet, Natalia Radin nie mogła uczestniczyć w obchodach swojego święta, ponieważ przebywała w areszcie domowym. W tym samym dniu Alaksiej Michalewicz obchodził swoje 53. urodziny w więzieniu. Jedynym powodem jego aresztowania jest fakt, że jest wolnym człowiekiem, który odważył się kandydować w wyborach prezydenckich, a w dyktaturze takiej jak Białoruś karą za tego typu akty wolności jest ograniczenie poruszania się i więzienie. Chciałbym podkreślić w naszej rezolucji dwie kwestie, które uważam za szczególnie ważne. Uważam, że musimy poprzeć rozszerzenie nałożonych przez Unię Europejską środków ograniczających tworząc listę zawierającą dane prokuratorów, sędziów i członków tajnych służb zaangażowanych w łamanie praw człowieka na Białorusi w ostatnim czasie. Ponadto uważam, że musimy zrobić wszystko, co w naszej mocy, żeby wspierać społeczeństwo obywatelskie w tym kraju, które stanowi dla nas źródło nadziei.
(Oklaski)
Elena Băsescu
(RO) Panie Przewodniczący! Chciałabym rozpocząć moje wystąpienie od apelu do władz Białorusi o zaprzestanie cenzury wobec sił demokratycznych i niezależnej prasy. Proponuję również ponowne otwarcie Biura OBWE na Białorusi.
Prawa człowieka były poważnie łamane podczas wyborów prezydenckich w grudniu 2010 roku. Zorganizowane przez opozycję demonstracje przeciwko oszustwom wyborczym zostały bezlitośnie stłumione przez siły bezpieczeństwa. Wśród aresztowanych osób znalazł się jeden z kandydatów na prezydenta, Alaksiej Michalewicz. Publicznie opowiedział on o torturach, którym był poddawany w więzieniu, jednak władze Białorusi zaprzeczyły w zupełności jego wypowiedziom. Obiektami ataku stali się również dziennikarze związani z opozycją. Mimo obowiązującego zakazu wygłaszania opinii potwierdzili oni oświadczenie Michalewicza w nadziei, że w ten sposób zwrócą uwagę UE na krytyczną sytuację na Białorusi. Okoliczności, w których dokonano aresztowań są niejasne, ale traktowanie, jakiemu twierdzą, że byli poddawani, stanowi poważne naruszenie praw człowieka.
Krzysztof Lisek
(PL) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu! Chciałem bardzo serdecznie podziękować za udzielenie mi głosu, ponieważ kiedy kilka dni temu rozmawiałem z Alaksiejem Michalewiczem, którego mam okazję i zaszczyt znać od kilkunastu lat i przyjaźnić się z nim, to obiecałem mu, że zrobię wszystko, żeby dzisiaj zabrać głos. Chociaż wiem, że nie jest to miejsce do załatwiania prywatnych spraw, chciałem powiedzieć: Aleś, jesteśmy z Tobą, tak jak powiedział Jacek Protasiewicz.
Myślę, że bardzo ważne jest, żeby powiedzieć dzisiaj nie tylko opozycji, że będziemy ją wspierać. Jest ważne, żeby powiedzieć tym, którzy uczestniczą w prześladowaniach: prokuratorom, którzy prowadzą śledztwa na zamówienie, sędziom, którzy ferują niesprawiedliwe wyroki, dyrektorom zakładów pracy, którzy wyrzucają za działalność polityczną, rektorom uczelni, którzy wyrzucają studentów za uczestnictwo w manifestacjach, im wszystkim trzeba powiedzieć: będziemy pamiętać! Będziemy pamiętać, co robicie, jak się dzisiaj zachowujecie i przyjdzie taki czas, że wszyscy poniesiecie zasłużoną karę!
Corina Creţu
(RO) Panie Przewodniczący! Ja również chciałabym dołączyć do moich koleżanek i kolegów wzywających Radę, Komisję i wspólnotę międzynarodową do zwiększenia poparcia dla społeczeństwa obywatelskiego i demokratycznej opozycji na Białorusi, w odpowiedzi na wydarzenia które miały miejsce począwszy od grudnia 2010 roku.
Aresztowanie i przetrzymywanie ponad 600 działaczy społeczeństwa obywatelskiego, dziennikarzy, nauczycieli i studentów, większości kandydatów na prezydenta oraz przywódców demokratycznej opozycji przeprowadzone przy niewspółmiernym użyciu siły w następstwie demonstracji zorganizowanych na znak protestu przeciwko wyborze Łukaszenki na prezydenta stanowią cechy charakterystyczne dla dyktatury i ukazują głęboką pogardę dla poszanowania praw człowieka. Przypadek Alaksieja Michalewicza, jednego z przeciwników prezydenta Łukaszenki w wyborach, który był torturowany podczas zatrzymania tymczasowego oraz przypadek dziennikarki Natalii Radin stanowią ważne ilustracje obecnej sytuacji, której zobowiązani jesteśmy przeciwdziałać poprzez wspieranie wysiłków społeczeństwa obywatelskiego na Białorusi, niezależnej prasy oraz opozycji - i w ten sposób zachęcać do demokracji.
Charles Tannock
Panie Przewodniczący! Fakt, że na Białorusi tajne służby prezydenta Łukaszenki noszą nadal nazwę KGB mówi nam wszystko o jego sposobie myślenia i stosowanych metodach. Dwadzieścia lat po upadku Związku Radzieckiego nadal pozostaje on klasycznym homo sovieticus, silnym mężczyzną, którego uzależnienie od władzy jest tak silne, jak skłonności do tłumienia sprzeciwu.
Łukaszenka wykorzystywał, czy też wykorzystuje, KGB jako narzędzie polityczne do tłumienia powszechnych protestów, w tym również protestów z udziałem Alaksieja Michalewicza i Natalii Radin, które miały miejsce w następstwie kolejnych, niestety, sfałszowanych wyborów prezydenckich w minionym roku. Ponad 700 osób zostało aresztowanych. Istnieje wiele historii o uprowadzeniu, zatrzymaniu bez wyroku sądu, a następnie poddawaniu psychicznym i fizycznym torturom działaczy opozycyjnych przez KGB.
Białoruś jest dla nas tak ważna, ponieważ jest to państwo europejskie, które stało się drugą Kubą tuż pod naszym nosem. Jeżeli UE ma stanowić na świecie siłę moralną, gdy chodzi o propagowanie demokracji, praw człowieka oraz rządów prawa, to z pewnością musi zacząć działać w Europie, na własnym kontynencie. Nie kwestionuję potrzeby zaangażowania się w relacje z reżimem Łukaszenki. Polityka pustego krzesła przyniosłaby UE efekt przeciwny do zamierzonego, jednakże musimy zwiększyć nasze poparcie dla opozycji na Białorusi oraz zaostrzyć rozsądne sankcje UE wobec Łukaszenki i jego kumpli z KGB.
Eija-Riitta Korhola
Panie Przewodniczący! Wydarzenia, które miały miejsce na Białorusi w poprzednim miesiącu wyraźnie ukazują, że prawa obywatelskie i polityczne są nadal systematycznie łamane przez rząd. Aresztowania zwolenników opozycji, które miały miejsce w grudniu, przedstawiają sposób, w jaki przy użyciu przemocy próbuje się uciszyć przeciwników Łukaszenki.
Więzienie Alaksieja Michalewicza oraz sześciu innych opozycyjnych kandydatów na prezydenta pod nieuzasadnionym pretekstem prowokowania brutalnych demonstracji stanowi naruszenie praw politycznych. Podobnie więzienie dziennikarki Natalii Radin przez ponad miesiąc sugeruje, że przestrzeganie wolności wypowiedzi na Białorusi będzie możliwe dopiero w bardzo odległej przyszłości.
Musimy poważnie potraktować zarzuty nieludzkiego traktowania i torturowania w więzieniach KGB postawione przez Michalewicza, Radin i inne osoby. Zarzuty te powinny zostać zbadane przez niezależny organ. Chciałabym przypomnieć Białorusi o międzynarodowych zobowiązaniach, które przyjęła ratyfikując Pakt praw obywatelskich i politycznych ONZ oraz Konwencję ONZ przeciwko torturom, i w konsekwencji - odpowiedzialności wobec wspólnoty międzynarodowej oraz, w szczególności, jej obywateli.
Johannes Hahn
komisarz - Panie Przewodniczący! Jesteśmy zaniepokojeni stale pogarszającą się sytuacją na Białorusi, która niestety nie stanowi dla nas zaskoczenia. Powszechne aresztowania działaczy społeczeństwa obywatelskiego, w tym kandydatów na prezydenta, i wnoszenie oskarżeń wobec nich w okresie przedwyborczym każą nam spodziewać się postawienia wobec nich surowych wyroków. Znamy już dziś 4 przypadki osób, które zostały skazane na kilka lat więzienia. Obawiamy się, że znacznie więcej tego typu wyroków zapadnie w kolejnych miesiącach, w tym wyroki w sprawie nawet 40 osób znajdujących się obecnie w stanie oskarżenia. Ponadto jesteśmy oburzeni doniesieniami o stosowaniu tortur i złym traktowaniu osób zatrzymanych z powodów politycznych, w tym byłego kandydata na prezydenta, Michalewicza.
Te wszystkie haniebne wydarzenia mogą wymagać od UE wystosowania nowej odpowiedzi. Sytuacja wygląda obecnie następująco: jak wiadomo, UE zareagowała na sfałszowane wybory z dnia 19 grudnia oraz na mające po nich miejsce prześladowania umieszczając około 160 osób na liście osób objętych sankcjami. Był to bardzo wyraźny i zdecydowany komunikat potępiający, skierowany do władz Białorusi. Jednocześnie Komisja wraz z Europejską Służbą Działań Zewnętrznych sporządziły projekt nowych, specjalnych narzędzi pomocy utworzony w celu udzielenia pilnej pomocy ofiarom prześladowań, ich rodzinom i społeczeństwu obywatelskiemu w wysokości do 1,7 miliona euro. Głównym celem jest zapewnienie pomocy prawnej i psychologicznej dla ofiar prześladowań oraz wspieranie organizacji społeczeństwa obywatelskiego i kampanii obywatelskich.
Kończymy również wprowadzanie zmian dotyczących ukierunkowania naszej pomocy dla Białorusi w celu zwiększenia wsparcia dla społeczeństwa obywatelskiego. Komisja zwiększa czterokrotnie swoją pomoc dla białoruskiego społeczeństwa obywatelskiego w latach 2011-2013; pomoc ta będzie wynosić 15,6 miliona euro i będzie przeznaczona przede wszystkim na wzmocnienie niezależnych mediów oraz wsparcie studentów, w tym dalsze finansowanie Europejskiego Uniwersytetu Humanistycznego.
Należy teraz zastanowić się, czy dodatkowa odpowiedź jest potrzebna. Wysoka przedstawiciel natychmiast wydała oświadczenie potępiające pierwszy wyrok ogłoszony w dniu 18 lutego i przypomniała, że motywy polityczne nie mogą być uwzględnianie w postępowaniu prawnym. UE wraz OBWE zdecydowanie potępiła surowe wyroki i zarzuty stosowania tortur i prowadzi w tej kwestii rozmowy z Radą Praw Człowieka ONZ.
Podsumowując - Unia Europejska przeprowadzi debatę na temat tego, czy wydarzenia mające miejsce ostatnio wymagają rozszerzenia istniejącej listy sankcji o kolejne nazwiska osób, które ponoszą odpowiedzialność za wydane ostatnio wyroki i prześladowania. UE jest gotowa pozytywnie rozważyć wprowadzenie dalszych ukierunkowanych środków we wszystkich obszarach współpracy.
Rezolucja Parlamentu będzie z pewnością stanowiła potrzebny i aktualny wkład w nasze refleksje i dyskusje. Dziękuję koleżankom i kolegom posłom za uwagę.
Przewodniczący
Otrzymałem sześć projektów rezolucji złożonych zgodnie z art. 110 pkt. 2 Regulaminu.
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się na zakończenie debat.
