SWIFT (debata) 
Przewodniczący
Następnym punktem porządku obrad są oświadczenia Rady i Komisji w sprawie SWIFT-u.
Diego López Garrido
Panie przewodniczący, pani komisarz Malmström, szanowni państwo! W ubiegłym miesiącu, 24 marca Komisja przyjęła zalecenie dla Rady w sprawie upoważnienia do rozpoczęcia negocjacji między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi w sprawie porozumienia o udostępnieniu Departamentowi Skarbu Stanów Zjednoczonych Ameryki danych z komunikatów finansowych w celu walki z terroryzmem i jego finansowaniem.
Zalecenie zostało bezzwłocznie przekazane sprawozdawczyni i niektórym posłom Parlamentu Europejskiego oraz przesłane do Rady Unii Europejskiej.
Rada Unii jest w dalszym ciągu przekonana o konieczności posiadania tego rodzaju porozumienia i w pełni popiera zalecenie Komisji dotyczące prowadzenia negocjacji w sprawie podpisania porozumienia w sprawie Programu śledzenia środków finansowych należących do terrorystów. Projekt mandatu pani komisarz został uważnie przeanalizowany przez Coreper; zasadniczo zalecenie Komisji zostanie poddane pod głosowanie na następnym posiedzeniu Rady i będziemy głosować za, uwzględniając oczywiście stanowisko Parlamentu oraz opinie, które zostaną dzisiaj przedstawione na ten temat w Izbie.
Rada zgadza się z Parlamentem, że przyszłe porozumienie, zwane porozumieniem SWIFT, musi zawierać odpowiednie gwarancje i zabezpieczenia. Rada zgadza się zatem z opinią Parlamentu, że rzeczą najważniejszą jest postępowanie zgodne z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej, przede wszystkim jej art. 8, traktatem lizbońskim i europejską konwencją praw człowieka. Ponadto przy przekazywaniu danych należy przestrzegać podstawowych zasad, takich jak prawo osoby, której dane są przekazywane, do bycia o tym poinformowaną, jak również prawo korekty lub usunięcia takich danych, jeśli są one nieprawidłowe.
Wszystkie prawa dotyczące ochrony danych osobowych należy zagwarantować bez żadnej dyskryminacji, innymi słowy obywatele Unii Europejskiej muszą być traktowani w taki sam sposób jak obywatele Stanów Zjednoczonych.
Naszym zdaniem możliwe jest uzgodnienie okresu obowiązywania porozumienia, które zostanie podpisane ze Stanami Zjednoczonymi, i myślę, że wyniesie on około pięciu lat.
Co do wymiany danych z krajami trzecimi, uważamy, że kiedy władze amerykańskie będą miały podstawy, by sądzić, że pewne dane mogą pomóc władzom innych krajów w ściganiu przestępstw związanych z terroryzmem, dane te powinny być wykorzystane. Co więcej, dokładnie na to zezwala europejskie prawodawstwo. Zgodnie z prawem europejskim, w podobnych okolicznościach, jeśli państwo członkowskie otrzyma informacje od innego państwa członkowskiego, mogą one zostać przekazane państwom trzecim do celów walki z terroryzmem.
Kolejną sprawą jest masowe przesyłanie, nie zawsze w związku z konkretnym podejrzeniem, danych, które powinny być przechowywane ze względów technicznych, ale także z racji skuteczności, ponieważ często ważne jest, by dysponować dużą ilością danych, z których można będzie wyciągnąć wnioski z punktu widzenia walki z terroryzmem. Warunki przekazywania takich danych muszą być oczywiście możliwie ściśle określone i ściśle ograniczone, i zawsze powinien temu przyświecać jasny cel: ściganie określonych przestępstw terrorystycznych, cel, który potwierdza konieczność istnienia takiego rodzaju porozumienia.
W efekcie posiadamy szczegółowy projekt mandatu przygotowany przez Komisję. Moim zdaniem jest to dobry projekt, który chroni podstawowe prawa człowieka, uwzględnia skuteczność tych porozumień, jest oparty na zasadzie wzajemności, na zasadzie proporcjonalności gromadzenia danych. Jest oczywiście oparty na kontroli wyników skuteczności tych porozumień - o czym również wspomina zalecenie Komisji - zwłaszcza przez Parlament, który pozostaje silnie powiązany z całokształtem negocjacji.
Parlament słusznie uważa, że sam również musi brać udział w opracowaniu porozumienia i dlatego zgadzamy się, że powinien otrzymywać odpowiednie informacje i że Komisja, jako negocjator tego porozumienia, powinna przekazywać mu te informacje na każdym etapie negocjacji.
Rada rozumie również, że Parlament powinien mieć łatwiejszy dostęp do poufnych części umów międzynarodowych, by mógł przeprowadzić własną ocenę w przypadkach, w których ma prawo akceptacji. Ponadto muszę wspomnieć, że w swoim oświadczeniu z 9 lutego 2010 r. Rada zobowiązała się do wynegocjowania z Parlamentem międzyinstytucjonalnego porozumienia w tej sprawie. W imieniu Rady mam zaszczyt potwierdzić dzisiaj to zobowiązanie.
Cecilia Malmström
komisarz. - Panie przewodniczący! Gromadzenie danych TFTP jest ważne z punktu widzenia walki z terroryzmem. Wiemy, że dane TFTP pomogły zapobiec atakom terrorystycznym w Europie, na przykład z użyciem płynnych bomb w 2006 roku. Dlatego TFTP jest ważne nie tylko dla USA, lecz również dla Europy.
Spotkałam się niedawno z amerykańską sekretarz ds. bezpieczeństwa narodowego, panią Janet Napolitano, i rozmawiałyśmy na ten temat. Amerykanie są w pełni świadomi potrzeby zreformowania tymczasowego porozumienia, które mieliśmy dotąd, ale są również zaniepokojeni liczbą tropów prowadzących do znanych terrorystów, które przestały być dostępne. Musimy więc zająć się sprawą luki bezpieczeństwa, ale zrobić to w taki sposób, który zapewni pełne respektowanie praw podstawowych i odpowiedni poziom zabezpieczenia danych.
Dlatego po naszej ostatniej debacie na ten temat Komisja niezwłocznie rozpoczęła prace nad nowym mandatem dla nowego porozumienia UE-USA w sprawie TFTP. Uważam, że mandat jest ambitny, ale zarazem realistyczny. Dobrze wyważa kwestię naszego wspólnego bezpieczeństwa, a jednocześnie zajmuje się prawami podstawowymi i ochroną danych osobowych bazując na rezolucjach Parlamentu z września ubiegłego roku i lutego bieżącego roku.
Pragnę podziękować sprawozdawczyni, pani poseł Hennis-Plasschaert za bardzo konstruktywną współpracę. Komisja starała się współpracować z nią i jej współsprawozdawcami oraz kontrsprawozdawcami w tej sprawie. Jestem również wdzięczna prezydencji za wysiłki zmierzające do przyspieszenia spraw w Radzie.
Staraliśmy się uwzględnić zastrzeżenia wyrażone w rezolucjach Parlamentu Europejskiego. Dane przetwarzane będą wyłącznie do celów walki z terroryzmem. Wniosek musi być oparty na zezwoleniu sądowym. Strony trzecie nigdy nie otrzymają dostępu do danych masowych. Będziemy pracować na zasadzie wzajemności. Będziemy także stosować zasadę "push” dla transferu, wyłączone zostaną dane SEPA, jak również zajmiemy się sprawą roszczeń na drodze sądowej na zasadach niedyskryminacji. Zadbam o to, by przez cały okres negocjacji Komisja informowała Parlament wyczerpująco i na bieżąco o swoich postępach. Pragniemy podpisać to porozumienie do końca czerwca, by Parlament mógł je przyjąć w lipcowym głosowaniu.
Jeśli chodzi o przekaz danych "masowych”, rozumiem, że jest to przedmiotem zaniepokojenia Parlamentu Europejskiego, ale wiem również, że rozumieją państwo, iż bez transferu danych "masowych” nie może być mowy o TFTP. Jednak prawnie obowiązujące zabezpieczenia będą stanowić gwarancję, że dostęp do danych będzie możliwy wyłącznie w obiektywnie uzasadnionych przypadkach pozwalających sądzić, że zidentyfikowana osoba jest terrorystą, osobą podejrzaną o terroryzm lub finansującą terroryzm, i że te transfery danych będą anonimowe. Transfer danych masowych jest oczywiście kwestią bardzo drażliwą i oczywiście podczas negocjacji będziemy czynić wysiłki w kierunku dalszego zmniejszenia strumienia przepływu danych. Musimy jednak pozostać realistami. Prawdopodobnie nie będziemy świadkami dramatycznego zmniejszenia strumienia danych.
Zasada wzajemności to część naszego mandatu. Planowane porozumienie nałoży na Departament Skarbu Stanów Zjednoczonych zobowiązanie dzielenia się informacjami z ich europejskimi partnerami i zezwolenia władzom UE na przeszukiwanie TFTP dotyczących znanych im osób podejrzanych o terroryzm w UE. Jeśli UE stworzy coś podobnego - europejski system TFTP - to powinniśmy liczyć na pomoc Amerykanów również w tej kwestii. Komisja pragnie uczestniczyć w dyskusjach na ten temat z państwami członkowskimi.
Mandat mówi o pięcioletnim okresie przechowywania niewykorzystanych danych. Myślę, że jest to dość uzasadnione, biorąc pod uwagę, że pięć lat to okres, jaki banki stosują dla transakcji finansowych w przypadku prania brudnych pieniędzy, zgodnie z unijnymi przepisami zabraniającymi prania brudnych pieniędzy; chętnie jednak wysłucham zdania Parlamentu w tej kwestii i przedstawię je Radzie do końca tygodnia.
Podsumowując, myślę, że projekt mandatu stanowi istotny postęp w tej sprawie. Uwzględnia niepokoje Parlamentu Europejskiego wyrażone w rezolucjach. Uwzględnia apel sprawozdawczyni o podejście dwutorowe, które może doprowadzić do powstania europejskiego TFTP, nawet jeśli, co oczywiste, będziemy musieli przedyskutować to wewnętrznie w UE. Nie wchodzi on w zakres negocjacji. Uwzględnia stosunki pomiędzy UE i USA w tej kwestii, traktując ich jako równorzędnych partnerów, co oczywiście stanowi cel długofalowy.
Simon Busuttil
w imieniu grupy PPE. - Panie przewodniczący! Przede wszystkim należy powiedzieć, że Parlament pragnie porozumienia. Oczywiście Parlament nie chce, by porozumienie zawarte zostało za wszelką cenę, a diabeł, rzecz jasna, tkwi w szczegółach. I właśnie o tym będziemy dzisiaj rozmawiać w Izbie.
Z lutowego głosowania wypływają dla nas dwa wnioski. Pierwszy, że Parlament Europejski dysponuje nowymi uprawnieniami; wyraźnymi uprawnieniami; ma prawo głosu i chce z tych uprawnień korzystać. Będzie to robić w sposób konstruktywny i odpowiedzialny, ale będzie wykonywał swoją władzę. Drugi wniosek jest taki, że pierwsze porozumienie nie było wystarczająco dobre i wymaga zmian.
Cieszę się z gotowości Komisji do przygotowania projektu mandatu w najkrótszym możliwym czasie po lutowym głosowaniu i chciałbym bardzo zobaczyć, najszybciej jak to możliwe, jak zostanie on zatwierdzony przez Radę Ministrów. Jak powiedziałem, Parlament Europejski pragnie porozumienia; nasze oczekiwania w tym względzie określiliśmy szczegółowo w rezolucji, która zyskała szerokie poparcie Izby, szczególnie wśród wiodących grup politycznych.
Pani komisarz! Dane masowe są dla nas sprawą bardzo ważną i wie pani doskonale, że jeśli chodzi o tę kwestię, musimy ją ponownie przemyśleć, nie tylko z punktu widzenia naszych amerykańskich partnerów, ale również z naszego własnego punktu widzenia. Czego dokładnie potrzebujemy my sami, tu w Europie? Czy chcemy własnego europejskiego TFTP i w jaki sposób chcemy to osiągnąć? Krótko mówiąc, dane masowe stanowią problem - i to problem, o którym nie można zapominać. Musimy stawić temu czoła.
W przyszłym tygodniu zajmiemy się tymi szczegółami, rozmawiając o nich z naszymi partnerami w Kongresie USA, kiedy misja Parlamentu uda się do USA.
W przyszłym tygodniu misja Parlamentu Europejskiego pojedzie do USA i będziemy rozmawiać na ten temat z naszymi partnerami w Kongresie, ale również z władzami amerykańskimi. Chcemy działać w sposób konstruktywny. Chcemy tam pojechać, by pokazać władzom amerykańskim, że traktujemy sprawę poważnie. Chcemy porozumienia, ale mamy pewne wątpliwości i chcemy, aby się nad nimi pochylono.
Birgit Sippel
Panie przewodniczący! Nie zgadzam się z moimi przedmówcami w jednej kwestii, mianowicie nie chodzi mi o osiągnięcie porozumienia w najkrótszym możliwym czasie, ale o osiągnięcie możliwie najlepszego porozumienia. Jakość musi być ważniejsza niż ramy czasowe. Pragnę uczynić jeszcze jedną wstępną uwagę. Już raz Parlament Europejski odrzucił porozumienie, a jednym z wielu tego powodów, wynikającym z treści porozumienia, był brak uczestnictwa Parlamentu Europejskiego.
Ze względu na wydarzenia bieżącego tygodnia Parlament postanowił nie podejmować żadnych decyzji. Postanowiliśmy też wezwać Radę, by również ona przesunęła termin swoich decyzji do czasu podjęcia decyzji przez nas. Dziwię się, że są posłowie, którzy lekceważą wagę swoich decyzji i myślą: OK., i tak o wszystkim zadecyduje Rada. Moim zdaniem nie wolno nam w ten sposób podchodzić do naszych własnych decyzji. Podtrzymuję moją opinię, że Rada powinna wstrzymać się ze swoją decyzją do 6 maja, do czasu podjęcia decyzji przez Parlament. Jestem przekonana, że nie ma przeciwwskazań, by Rada postąpiła w ten sposób i że spotka się to ze zrozumieniem ze strony Stanów Zjednoczonych.
Jeśli chodzi o sam projekt mandatu, wyciągam optymistyczny wniosek z faktu, że Komisja pragnie wyjść naprzeciw naszym żądaniom. Tym niemniej pragnę jasno powiedzieć, że negocjowany mandat nadal będzie wymagać istotnych zmian. Są one konieczne, jeśli większość Parlamentu Europejskiego ma opowiedzieć się za nowym porozumieniem. Moim zdaniem obecny mandat nie jest w tym celu wystarczająco ambitny. Nierozwiązany pozostaje problem przesyłania danych masowych. Jeśli władze USA mówią, że w każdym miesiącu mamy do czynienia z danymi dotyczącymi od pięciu do dziesięciu osób, to z całą pewnością przesyłanie milionów danych dotyczących obywateli europejskich ma się nijak do tego.
Przy okazji pragnę raz jeszcze powiedzieć Komisji i Radzie, że jakkolwiek wciąż słyszymy, że porozumienie będzie stanowić niezwykle ważny dodatkowy środek walki z terroryzmem, nie jest to jednak tak jednoznaczne, jak nam się wmawia. W dalszym ciągu problemem pozostaje długi okres przechowywania danych w Stanach Zjednoczonych. Również w tej kwestii mandat nie oferuje rozwiązania. Potrzebujemy organu sądowego na ziemi europejskiej, który będzie nie tylko sprawdzać legalność wniosków amerykańskich, ale również kontrolować każdorazowe pobieranie danych. Przekazywanie informacji do krajów trzecich musi być regulowane za pomocą jasnych dyrektyw. Potrzebujemy ambitnego mandatu spełniającego nasze wymagania. Tylko wtedy będziemy mogli osiągnąć wynik, który spełni nasze oczekiwania, zarówno jeśli chodzi o ochronę danych, jak i walkę z terroryzmem.
Na koniec mam konkretne pytanie do Rady i Komisji. Jak Rada i Komisja zamierzają zapewnić, że pobierane i przekazywane będą wyłącznie dane, o które wystąpiono we wniosku? Jak to może działać? W Stanach Zjednoczonych? Czy są jakieś inne propozycje?
Jeanine Hennis-Plasschaert
w imieniu grupy ALDE. - Panie przewodniczący! Ja również cieszę się z dzisiejszej debaty, podczas której Parlament określi swoje oczekiwania w odniesieniu do dyrektyw negocjacyjnych. Źle się składa, że Parlament nie będzie głosował nad rezolucją w tym tygodniu, ale nie powinno to, powtarzam, nie powinno to powstrzymywać Rady od kontynuowania prac zgodnie z harmonogramem. Stanowisko Parlamentu przedstawiamy w naszych wystąpieniach i nie jest tajemnicą, że Rada i Komisja są w pełni świadome rezolucji i jej treści. W tej kwestii mogę jedynie powiedzieć, że doceniam nowego ducha współpracy z Izbą, jaki wykazała zarówno Rada, jak i Komisja.
Teraz, po przyjęciu dyrektywy negocjacyjnej, planowane porozumienie UE-USA ma zapewnić wszystkim równe prawa, niezależnie od narodowości osoby, której dane są przetwarzane na podstawie porozumienia. Moje pytanie jest wobec tego następujące: co to oznacza? Jakie są zatem te konkretne prawa, jeśli chodzi na przykład o dostęp, poprawianie, usuwanie, rekompensatę i środki odwoławcze? Proszę mnie oświecić w tym względzie. Ponadto pragnę podkreślić, podobnie jak moi koledzy i koleżanki, że zasady proporcjonalności i konieczności są kluczowe dla planowanego porozumienia. Fakt - powtarzam raz jeszcze - fakt, że profile systemów finansowych nie są w stanie z jakiegoś powodu przeszukiwać treści informacji, prowadzących do przekazu danych masowych, nie może następnie być skorygowany przez mechanizmy nadzoru i kontroli, ponieważ podstawowe zasady prawa ochrony danych zostały już narażone na szwank.
Szczerze mówiąc, mam pewne wątpliwości co do tego, czy sprawa zostanie rozwiązana na podstawie obecnych dyrektyw negocjacyjnych. Ponadto musimy pamiętać, że porozumienie o wzajemnej pomocy prawnej nie stanowi właściwej podstawy do wystąpienia z wnioskiem o udostępnienie danych dla celów TFTP. Przede wszystkim, porozumienie o wzajemnej pomocy prawnej nie ma zastosowania do przekazów bankowych pomiędzy krajami trzecimi i należałoby najpierw ustalić, o jaki bank konkretnie chodzi, gdy tymczasem PCTF działa w oparciu o transfery kapitału. Dlatego kluczowe jest, i pragnę to podkreślić, by negocjacje skoncentrowano na znalezieniu takiego rozwiązania, które pozwoli połączyć jedno z drugim. Możemy oczywiście nalegać na zmianę profilu TFTP, ale szczerze mówiąc, nie leży to w naszej gestii i dlatego mogę jedynie naciskać na Radę i Komisję, podobnie jak pan poseł Busuttil, by bezzwłocznie zajęły się decyzjami dotyczącymi fundamentalnych zasad.
Oczekuję jasnego i wiążącego zobowiązania ze strony zarówno Rady, jak i Komisji, że podejmą wszystkie działania konieczne dla skutecznego wprowadzenia zgodnego z prawem europejskim rozwiązania w sprawie pobierania danych na ziemi europejskiej. Podkreślam raz jeszcze, że przesyłanie do obcego mocarstwa danych i przechowywanie ich tam, nawet jeśli mocarstwem tym jest nasz najlepszy przyjaciel, z definicji jest i pozostanie nieproporcjonalne i oznacza odejście od europejskiego prawodawstwa i praktyki. Przestrzeganie prawa jest najważniejsze i w tym duchu Parlament musi niezwykle rozważnie oceniać planowane porozumienia, jak na przykład to, o którym mówimy dzisiaj.
Podobnie jak inni, popieram szeroko otwartą UE, zdolną działać ramię w ramię z USA, jak równy partner. W tym kontekście mogę tylko raz jeszcze podkreślić, że to UE musi ustalić zasady, na jakich Europa będzie współpracować ze Stanami Zjednoczonymi w zwalczaniu terroryzmu, w tym kwestie związane z egzekwowaniem prawa i wykorzystywaniem danych zgromadzonych dla celów gospodarczych. Prawidłowe ustalenie tych zasad powinno być głównym celem, zaś europejskie żądania dotyczące uczciwego, proporcjonalnego i zgodnego z prawem przetwarzania danych osobowych mają fundamentalne znaczenie i należy ich bronić. W gestii Rady i Komisji jest, by jak najszybciej przekształcić je w konkretne działanie i wynegocjować porozumienie, które spełni wszystkie oczekiwania UE i USA.
Jan Philipp Albrecht
Panie przewodniczący! Pragnę podziękować za wypowiedź prezydencji i pani komisarz Malmström. Prezydencja słusznie podkreśliła, że w sprawie umowy TFTP dotyczącej wymiany danych bankowych SWIFT chodzi o zasady. Chodzi o podstawowe zasady konstytucyjne, chodzi o ochronę prywatności - art. 8 karty praw podstawowych i art. 8 konwencji praw człowieka Unii Europejskiej. Jednak chodzi również o skuteczną ochronę prawną i uczciwe procedury - artykuły 6 i 13 konwencji praw człowieka Unii Europejskiej. Chodzi o autentyczną proporcjonalność z punktu widzenia praw konstytucyjnych, podkreślam - z punktu widzenia praw konstytucyjnych, ponieważ nie idzie o to, byśmy czuli, że ta zasada proporcjonalności obowiązuje, ale potrzebny jest nam realny dowód, że jest ona potrzebna, stosowna i mierzalna, jak i wreszcie dowód, że zachowuje się proporcjonalność.
W tym miejscu podkreślę raz jeszcze to, co inni eksperci, a nawet organy ścigania, wielokrotnie powtarzali. Moim zdaniem nie ma żadnych dowodów na to, by masowy transfer danych osobowych bez konkretnych podejrzeń był pod jakimkolwiek względem właściwy i byśmy nie mieli dysponować mniej drastycznymi środkami interwencji, które by wystarczyły do osiągnięcia tych celów. Bez wcześniejszej, opartej na podejrzeniach decyzji w konkretnej sprawie, każdy dostęp do danych bankowych jest nieproporcjonalny. Dlatego należy zagwarantować, że masowe transfery danych nie będą miały miejsca.
W przeciwnym razie porozumienie będzie naruszać europejskie i międzynarodowe traktaty, co potwierdziła większość europejskich sądów najwyższych orzekających w sprawach, w których chodziło o przechowywanie danych, szczególnie niemiecki Federalny Sąd Konstytucyjny w marcu bieżącego roku. Dlatego Parlament nie może i nie powinien zgadzać się na kompromisy co się tyczy stanowiska, które zajmował wcześniej, ale wszelkimi możliwymi środkami musi zapewnić zgodność z prawem europejskim w trakcie negocjacji i po ich zakończeniu, jeśli będzie taka potrzeba przedstawiając mandat i wyniki negocjacji w Europejskim Trybunale Sprawiedliwości.
Dlatego wzywam Komisję i Radę, by jasno przedstawiły warunki Parlamentu Stanom Zjednoczonym i dostarczyły jasnego dowodu, że proporcjonalność jest zachowana. W przeciwnym razie Parlament nadal nie będzie mógł zaakceptować porozumienia TFTP.
Charles Tannock
w imieniu grupy ECR. - Panie przewodniczący! Grupa ECR popierała pierwotne porozumienie Rady w sprawie SWIFT ze Stanami Zjednoczonymi i zawarty w nim program śledzenia finansowania terrorystów w celu przesyłania danych z komunikatów finansowych, oczywiście pod warunkiem zachowania pewnych zasad bezpieczeństwa. Odrzuciliśmy wówczas antyamerykanizm, zarówno ukryty, jak i jawny, cechujący niektórych posłów w tej Izbie.
Ameryka ponosi nieproporcjonalny w skali światowej ciężar, jeśli chodzi o ochronę bezpieczeństwa nas wszystkich. Chcemy widzieć, że UE robi więcej, nie mniej, by wspierać uzasadnione amerykańskie przewodnictwo w walce z terroryzmem. Dlatego uznaliśmy porozumienie SWIFT za istotne narzędzie, które pomoże usunąć zło związane z finansowaniem terrorystów i chronić obywateli na obu brzegach Atlantyku. Choć jednak zmartwiłem się widząc, że wniosek nie został przegłosowany, nie byłem tym całkiem zaskoczony.
Bez wątpienia Parlament napinał muskuły i puszył się, żeby zaprezentować swoje nowe uprawnienia nadane mu przez traktat lizboński, jednak prawdopodobnie tymczasowe wstrzymanie porozumienia SWIFT do czasu lepszej propozycji ze strony Komisji mogłoby przynieść korzyści, ponieważ mogłoby posłużyć jako dzwonek ostrzegawczy dla administracji prezydenta Obamy, która - podobnie jak poprzednie - wydaje się mieć bardzo ogólne pojęcie o instytucjach europejskich, a szczególnie Parlamencie.
Wydaje się, że dyplomaci amerykańscy nie doceniają należycie rosnącego wpływu i uprawnień posłów do Parlamentu Europejskiego. List wysłany przez Sekretarz Stanu Hilary Clinton do pana przewodniczącego Buzka, poruszający obawy dotyczące SWIFTu, dotarł z żałosnym opóźnieniem. Ponadto wielu posłów do Parlamentu potraktowało go w najlepszym razie jako naiwny, a w najgorszym - jako zuchwały, ponieważ zignorowano w nim realia dotyczące działania Parlamentu za pośrednictwem grup politycznych.
Działalność lobbingowa Stanów Zjednoczonych w Parlamencie jest nieomal niewidoczna w porównaniu do działalności małych państw, jak Izrael, Tajwan czy Kolumbia, nie wspominając o takich potęgach jak Indie i Chiny, które silnie angażują się politycznie w budowanie stosunków w Izbie, a ich reprezentacja dyplomatyczna w UE jest większa, niż wynikałoby z ich wielkości, podczas gdy Ameryce brakuje potencjału. To zastanawiające, że bilateralna ambasada USA w Belgii jest nadal dwukrotnie większa niż przedstawicielstwo USA w Unii Europejskiej.
Jestem jednak pełen nadziei, ponieważ nowy amerykański ambasador w UE, William Kennard, wydaje się doceniać rolę posłów do PE i przekazuje to do Waszyngtonu. Mam nadzieję, że jego kadencja w Brukseli zbiegnie się w czasie z krokiem milowym w stosunkach Ameryki z nami, posłami do PE, i że zapowiedziana wizyta wiceprezydenta Bidena będzie stanowić doskonały początek, jako że nikt bardziej niż ja nie pragnie ujrzeć wzmocnienia transatlantyckiego partnerstwa.
Oczywiście następną przeszkodą, którą trzeba będzie pokonać, będzie zyskanie akceptacji w Izbie dla nowego porozumienia w sprawie SWIFT, ale także w sprawie zapisu danych dotyczących nazwiska pasażera (PNR), które moim zdaniem okaże się nie mniej kontrowersyjne.
Marie-Christine Vergiat
Panie przewodniczący, szanowni państwo! Po raz kolejny omawiamy mandat Komisji i Rady w związku z projektem SWIFT. Projekt mandatu przedstawiony nam dzisiaj obejmuje oczywiście niektóre żądania wyrażone przez Parlament Europejski w rezolucji z września 2009 roku, ale wiele kwestii pozostaje nierozwiązanych.
Chodzi o okres przechowywania danych oraz o umożliwienie naszym europejskim obywatelom wniesienia odwołania. Amerykańska ustawa o ochronie prywatności nadal dyskryminuje nieamerykańskich obywateli. Przyznają to nawet urzędnicy Komisji. Ponadto wciąż słyszymy, że SWIFT nie może przetwarzać pojedynczych danych, ponieważ nie dysponuje odpowiednimi możliwościami, szczególnie możliwościami technicznymi.
Dlatego nadal mamy ogromny problem, jeśli chodzi o proporcjonalność przeprowadzanych transferów. Pani komisarz! Jak pani przed chwilą powiedziała, nadal istnieją obawy co do przesyłania danych masowych. Przykro mi, ale jeśli o mnie chodzi, nie ufam metodom stosowanym przez władze amerykańskie. Uzasadnione podejrzenie to może być za mało. Szkody czynione przez Stany Zjednoczone w walce z terroryzmem są dobrze znane.
Jak powiedziała pani poseł Sippel, jakość musi zyskać pierwszeństwo przed ilością. Tak, europejski organ powinien sprawować faktyczną kontrolę nad przekazem danych. Nadal oczekujemy gwarancji w tej kwestii, by chronić praw naszych obywateli oraz osób rezydujących w Europie.
Cieszymy się z dotychczasowego postępu, nie jest on jednak zadowalający. Nasi współobywatele mają bowiem prawo do bezpieczeństwa, ale nie mają do niego prawa we wszystkich sferach. W czasach, kiedy wielu naszych współobywateli posiada coraz większą świadomość w kwestii ochrony prywatności i danych osobowych - co przewijało się w wielu przemówieniach w Izbie - naszym obowiązkiem jest ostrzec was i uczciwie powiedzieć, że naszym zdaniem zasady konieczności i proporcjonalności nadal nie są respektowane.
Mario Borghezio
Panie przewodniczący, szanowni państwo! Pragnę skorzystać z okazji, by podkreślić zasadność stwierdzenia, że Parlament Europejski nie może zapomnieć również o tym, jak ważny jest język włoski, używanie języka włoskiego, który tak istotnie przyczynił się do tworzenia kultury europejskiej.
Wracając do głównego tematu, należy powiedzieć, że ostatecznie, doszło do zdecydowanego zablokowania porozumienia przez Parlament Europejski, który wówczas wydawał się być może nie doceniać w pełni pilnej, dramatycznej potrzeby niepodważania w żaden sposób, z jakiegokolwiek powodu podstawowej dla Europy Zachodniej sprawy, jaką jest obrona jej samej przed terroryzmem.
Oczywiście prawdą jest, że należy zachować równowagę, proporcjonalność, nie można zbytnio poświęcać praw obywateli ani prawa do prywatności i że bezwzględnie należy zapewnić obywatelom możliwość odwołania się, czy to na drodze administracyjnej, czy sądowej, od decyzji podjętych na podstawie systemu SWIFT, zgodnie z nowym brzmieniem zaproponowanym przez Komisję, która zaakceptowała najważniejszy punkt poruszony przez Parlament Europejski, a mianowicie gwarancje.
Dlatego uważam, że wytyczne znajdujące się w mandacie negocjacyjnym przyjętym przez Komisję w sprawie SWIFT należy uznać za zasadniczo rozsądne, jeśli chodzi o zapewnienie - powtarzam - skutecznej i koniecznej współpracy z władzami USA w kwestii śledzenia transakcji finansowych w celu zwalczania terroryzmu i zapobiegania zagrożeniu nim - co oczywiście leży w interesie obu stron, ponieważ Europa musi pamiętać, że sama również musi się bronić przed terroryzmem, byliśmy bowiem świadkami wielu zbyt wyraźnych i zarazem niesłychanie groźnych dowodów terroryzmu - oraz zapewnienia demokratycznej kontroli przepływu danych powierzonych Parlamentowi Europejskiemu, co jednocześnie stanowi najlepszą formę ochrony danych osobowych europejskich obywateli i ochrony ich prawa do obrony na odpowiednim forum. Mandat zajmuje się również wieloma sugestiami posłów do PE i wiele mówi o znaczeniu Parlamentu Europejskiego oraz nowej roli, jaką przyznał mu traktat.
Ponadto musimy pamiętać, że porozumienie zapewnia wzajemność ze strony Stanów Zjednoczonych, jeśli Unii Europejskiej uda się wprowadzić europejski program śledzenia finansowania terroryzmu.
Europa musi przystąpić do działania - w żadnym przypadku nie może zawsze wlec się w ogonie - musi przejść do działania i sama dostarczać ważne dane i informacje. Jeśli chodzi o system PNR, który zostanie omówiony później, obowiązuje ta sama zasada: tu również do celów walki z terroryzmem absolutnie najważniejszy jest system rozpoznawania pasażerów.
Ernst Strasser
(DE) Panie przewodniczący, pani komisarz, szanowni państwo! My, Grupa Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci) pragniemy porozumienia. Pragniemy dobrych stosunków z naszymi amerykańskimi przyjaciółmi, przede wszystkim w dziedzinie bezpieczeństwa. Chcemy dobrego porozumienia i chcemy, by zostało zawarte jak najszybciej. Musimy podkreślić, że jest to czas, który lepiej odzwierciedla ducha Lizbony, niż miało to miejsce kiedykolwiek w przeszłości. Po rezolucji Parlamentu z połowy września, po decyzjach Rady z końca listopada, po dyskusjach ze stycznia i lutego i po tym, jak w lutym Parlament określił swoje stanowisko, mamy teraz sytuację, która stanowi dobry przykład współpracy Komisji, Rady i Parlamentu. Pani komisarz! Chciałbym bardzo podziękować pani i Radzie za ten zwrot, który pani zainicjowała. Wiemy, czego oczekują obywatele jeśli chodzi o zakres naszego działania, w jaki sposób, zdaniem europejskich obywateli, powinniśmy wspólnie znaleźć rozwiązania - zdaniem nie tylko europejskich obywateli, ale przede wszystkim tych, którzy są tutaj w Izbie i słuchają nas dzisiaj. Chciałbym szczególnie powitać naszych przyjaciół z Renu i Hunsrück oraz z Austrii, którzy są tu dzisiaj obecni.
Nasza grupa nie szuka problemów, ale rozwiązań. Pragnę podkreślić, że przedstawiliśmy szereg znakomitych propozycji rozwiązań, które zawarliśmy we wrześniowej rezolucji, w tym w sprawie danych masowych, państw trzecich, terminów oraz w innych sprawach. Te kwestie powinniśmy teraz negocjować.
Zdziwiło mnie zachowanie naszych koleżanek i kolegów z Grupy Zielonych/Wolnego Przymierza Europejskiego oraz Konfederacyjnej Grupy Zjednoczonej Lewicy Europejskiej - Nordyckiej Zielonej Lewicy, którzy poprzednio wstrzymali się od głosowania nad rezolucją i odmówili współdziałania, a teraz wzywają do podjęcia rezolucji. Zapraszam do nas. Wesprzyjcie nas w negocjacjach, a razem osiągniemy sukces. Jak już powiedziano wcześniej, powinniśmy w przyszłości pracować również nad szybszym rozwojem TFTP i wy również mówiliście o tym w swoich oświadczeniach. Tak, będziemy potrzebować tych instrumentów i będziemy trzymać się harmonogramu, który opracowaliście, byśmy mogli rozmawiać o wynikach waszych negocjacji tu, w Parlamencie, przed końcem lata; mam nadzieję, że podejmiemy również decyzje.
Uważam, że sposób, w jaki dyskutowaliście między innymi na temat swojego planu działania, który z całego serca popieram, można kontynuować w tym samym duchu w sprawie porozumienia na temat zapisu danych dotyczących nazwiska pasażera (PNR), systemu informacyjnego Schengen (SIS) i innych kwestii.
Kinga Göncz
(HU) Pragnę przypomnieć, że wbrew wcześniejszym negatywnym oczekiwaniom, które poprzedziły negatywne głosowanie Parlamentu, miało miejsce również wiele pozytywnych wydarzeń i wygląda na to, że porozumienie między Unią Europejską i Stanami Zjednoczonymi będzie lepsze niż oczekiwaliśmy i jeśli wszystko pójdzie dobrze, zostanie podpisane przed wakacjami. Po raz pierwszy od tamtej pory stało się dla nas jasne, że Stany Zjednoczone są dużo bardziej otwarte na nasze zastrzeżenia i znalezienie konstruktywnych rozwiązań, niż myśleliśmy.
Sądzę, że wszyscy widzimy, iż współpraca jest teraz lepsza, a dialog pomiędzy Radą i Parlamentem bliższy i uważam za ważne, że pani komisarz Cecilia Malmström regularnie informuje Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, sprawozdawców i kontrsprawozdawców o tym, co się dzieje. Moim zdaniem jest to podstawowy warunek, by zapewnić dalsze osiąganie dobrych porozumień w przyszłości. Uważam, że należy o tym powiedzieć, zanim zrobimy następny krok.
Ja również pragnę powiedzieć to, co podkreślało wiele osób, a mianowicie, że Parlament zaangażował się w tę sprawę i że również Grupa Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów jest bardzo poważnie zainteresowana tym, by porozumienie zostało podpisane tak szybko, jak to możliwe, żeby to było dobre porozumienie, które uwzględniać będzie interesy obywateli europejskich, w tym ochronę ich danych. Wiemy, że jesteśmy za to odpowiedzialni i czujemy się odpowiedzialni, ponieważ jest to bardzo ważny element zwalczania terroryzmu, nawet jeśli nie jest to jedyny czy najważniejszy element, ale ta szczególna wymiana danych jest bardzo istotna. Wydaje nam się, że mandat w obecnej formie zapewnia rozwiązania wielu problemów, ale wiele innych pozostawia nierozwiązanych. Jak dotychczas brakuje rozwiązania problemów, o których wcześniej wspominali nasi koledzy i które będą przedmiotem dalszej dyskusji w dniu dzisiejszym. Myślę, że te dwa tygodnie, które mamy do dyspozycji, ponieważ głosowanie zostało odłożone ze względu na problemy z lotami samolotów, dają nam możliwość znalezienia rozwiązań pozostałych problemów i odpowiedzi na te pytania i zastrzeżenia Parlamentu, na które nie znaleźliśmy dotychczas zadowalających odpowiedzi. Dobrze byłoby, żeby Rada wstrzymała się z podjęciem decyzji do czasu głosowania Parlamentu, ponieważ mogłoby to przysporzyć kolejnych kłopotów w niedalekiej przyszłości.
Sarah Ludford
Panie przewodniczący! Najwyraźniej Komisja posłuchała naszego głosu. Projekt mandatu faktycznie stanowi istotny postęp w stosunku do wcześniejszych porozumień, jakkolwiek moi koledzy mówili o sprawach, co do których nadal żywimy obawy. Nie będę tych obaw ponownie wyliczać, a jedynie podziękuję mojej koleżance, pani poseł Hennis-Plasschaert, za jej ogromny wkład w prace Parlamentu.
Pragnę powiedzieć kilka słów na temat procesu i kontekstu. Ostatnio osiągnięty postęp, jak sądzę, doskonale świadczy o tym, co można osiągnąć, jeśli partnerzy podchodzą do siebie ze wzajemnym szacunkiem, wzajemnie się słuchają, poważnie odnoszą się do swoich zastrzeżeń i wszelkimi sposobami próbują dojść do porozumienia. Podobnie jak Komisja, jestem zdania, że władze USA dokonały wysiłków pod względem zaangażowania i zrozumienia. Pragnę podziękować za to ambasadorowi Billowi Kennardowi, który zrozumiał, na czym polega praca Parlamentu Europejskiego, może nawet lepiej niż niektóre z naszych państw członkowskich.
Teraz potrzebujemy, by Rada też podjęła podobny wysiłek i przyjęła postępowy mandat. Poprzednim razem Rada nie przedstawiła nam poważnej propozycji zmian uwzględniającej zastrzeżenia posłów PE i w związku z tym nie mogliśmy zaakceptować porozumienia przejściowego.
W ostatniej dekadzie - przechodzę teraz do kwestii kontekstu - władze USA i UE wręcz odruchowo reagowały na realne lub przeczuwane zagrożenia bezpieczeństwa. Czasami nawet rządy stosowały politykę gestów czy "gwizdania na psa”, których celem było skupienie uwagi mediów albo delikatnie przylepienie oponentom etykiety przestępstwa lub terroryzmu. Nie możemy dalej postępować w ten sposób i oczekuję, że zaczniemy wszystko od początku, kiedy nasze decyzje, szczególnie dotyczące przechowywania i transferu danych, oparte będą na fundamentalnych zasadach proporcjonalności, konieczności i zgodnego z prawem przetwarzania. Wszystkie schematy i projekty, które nagromadziły się w sposób niekontrolowany, muszą zostać skontrolowane. Otuchy dodaje mi fakt, że jak rozumiem, pani komisarz Malmström zamierza sprawić, abyśmy wyraźnie dostrzegli luki, duplikowanie i zbyt dolegliwe środki i abyśmy posiadali racjonalne i skuteczne ramy bezpieczeństwa, w których nie potraktuje się naszych wolności obywatelskich jak śmieci.
Judith Sargentini
(NL) Panie przewodniczący! Czy potrzebujemy rezolucji? Sądzę, że Rada zrozumiała o czym mówimy i doskonale wie, jak powinna postąpić. Parlament troszczy się o podstawowe prawa i ochronę prywatności obywateli oraz ochronę danych. Są to podstawowe prawa i prosta analiza kosztów i zysków tu nie wystarczy. Uzasadnianie występowania o dane masowe brakiem technicznych możliwości określenia ich w sposób bardziej precyzyjny wydaje mi się argumentem co najmniej dziwnym. Nie wierzę nawet przez chwilę, że jest to niemożliwe z technicznego punktu widzenia; ponieważ moim zdaniem to raczej sprawa pieniędzy i kosztów. Tak jak powiedziałam, gdy idzie o prawa podstawowe, liczy się coś więcej niż same koszty.
Ponadto ważne jest, by Europa pokazała się teraz jako równy partner negocjacyjny, a nie partner, który przypochlebia się tylko Stanom Zjednoczonym i czeka aż to one ustanowią reguły. Parlament upoważnił Radę i Komisję i dał im swobodę działania, by poważnie zajęły się tą sprawą i chciałabym tutaj poprosić Komisję i Radę, by uwzględniły Europejską konwencję ochrony praw człowieka i podstawowych wolności, która obecnie obowiązuje. Jej postanowienia również należy uwzględnić w waszym mandacie i negocjacjach. Mam nadzieję, że powrócą państwo z dobrymi efektami, mam nadzieję, że skorzystają państwo z praw i uprawnień, które nadaliśmy wam w ostatnim czasie i spodziewam się, że będą państwo mieli co pokazać po powrocie.
Marek Henryk Migalski
Panie przewodniczący! Dzisiaj Stany Zjednoczone są jedyną potęgą światową. Są potęgą pełną i wielowymiarową: kulturową, militarną i ekonomiczną. Mamy szczęście, że potęga ta jest z nami zaprzyjaźniona, oparta na tych samych wartościach i fundamentach, na których jest zbudowana Unia Europejska.
Warto wobec tego to cenić i wspomagać Stany Zjednoczone w zbożnym dziele walki z terroryzmem, ponieważ kraj ten przez całe dziesięciolecia bronił szczególnie Europy Zachodniej przed komunizmem. Tylko dzięki niemu wolna Europa była przez 40 lat wolna. Dzisiaj Stany Zjednoczone bardzo mocno wspierają cały wolny świat w tym, aby był on wolny od terroryzmu. Porównanie wysiłków, nakładów finansowych i technologii przeznaczanych na walkę z terroryzmem pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Unią Europejską jest zawstydzające dla europejskich państw i dla Unii Europejskiej.
Dlatego jeśli możemy coś zrobić, a tak rozumiem to porozumienie, żeby wspomóc Stany Zjednoczone w walce z terroryzmem, to nie powinniśmy się wahać. Oczywiście powinniśmy przestrzegać tych zasad, o których mówiliśmy, ale to, jak rozumiem, jest kwestią współpracy pomiędzy Radą, Komisją i Parlamentem. To, czego się dzisiaj od nas wymaga, to wyrażenie woli politycznej do zawarcia takiego porozumienia. Sądzę, że taka wola powinna być tutaj obecna. Stany Zjednoczone powinny zawrzeć traktat-porozumienie z Unią Europejską, który będzie zarazem przyjazny i partnerski.
Eva-Britt Svensson
(SV) Panie przewodniczący! Pragnę podziękować Komisji i Radzie za postęp, który niewątpliwie został dokonany od lutego, kiedy Parlament zrobił jedyną właściwą rzecz, jaką można było zrobić, a mianowicie odrzucił porozumienie SWIFT. Parlament ma teraz większą możliwość stawiania żądań w sprawie treści porozumienia. Mądra Komisja i mądra Rada wykażą się rozsądkiem i uwzględnią żądania i zastrzeżenia zgłoszone przez Parlament w lutym. Dotyczą one naszych wolności i praw obywatelskich, które stanowią podstawę rządów prawa.
Dlatego nie możemy pozwolić na masowe, niczym nieograniczone przekazywanie danych. Takie porozumienie stawia niewinnych obywateli na równi z podejrzanymi. Możemy zezwolić na przekazywanie danych jedynie w przypadku istnienia poważnie uzasadnionych podejrzeń, że dana osoba zaangażowana jest w przestępstwo. Mówi się o związanych z tym problemach technicznych. Jeśli to prawda, to musimy zapytać samych siebie, czy naszym prawodawstwem powinna rządzić technologia czy też podstawowe wolności i prawa obywatelskie. Dla mnie odpowiedź jest prosta: nasze prawodawstwo musi opierać sie na naszych prawach.
Jaroslav Paška
(SK) W lutym odmówiliśmy ratyfikowania porozumienia w sprawie przetwarzania i przekazywania danych ze sprawozdań finansowych dla potrzeb programu Departamentu Skarbu USA monitorowania terroryzmu. Powody odmowy zostały jasno wymienione i związane były między innymi z:
naruszaniem podstawowych zasad prawa ochrony danych osobowych w stosunku do wielu obywateli i podmiotów Unii Europejskiej (nawet 90 milionów danych miesięcznie),
brakiem instrumentów chroniących obywateli UE przed niezgodnym z prawem przetwarzaniem ich danych, które zostały przekazane Stanom Zjednoczonym i krajom trzecim, oraz
brakiem faktycznej wzajemności, ponieważ druga strona porozumienia nie zobowiązała się do dostarczania UE informacji o podobnym charakterze i zakresie.
Wiele tych braków da się usunąć w nowym porozumieniu, ale obecna zasada dotycząca kompleksowego przesyłu danych z UE do USA oraz przetwarzanie, ocenianie i przechowywanie wszystkich zapisów dotyczących europejskich operacji finansowych bez żadnych ograniczeń, pod pretekstem sprawdzenia powiązań z terroryzmem, jest nie do przyjęcia.
Zasadę tę trzeba zmienić. Operacje finansowe banków europejskich powinny być przetwarzane wyłącznie na podstawie europejskich przepisów i na europejskiej ziemi. Naszym przyjaciołom ze Stanów Zjednoczonych będziemy przekazywać jedynie te dane, które faktycznie wiązać się będą z terroryzmem.
Carlos Coelho
(PT) Panie przewodniczący, panie pośle López Garrido, pani komisarz, szanowni państwo! Popierałem w tej Izbie porozumienie między Unią Europejską i Stanami Zjednoczonymi w sprawie wzajemnej pomocy prawnej. Popierałem je, ponieważ uważam, że współpraca transatlantycka jest ważna, szczególnie jeśli chodzi o sferę wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości.
W dniu 11 lutego na sesji plenarnej głosowałem przeciwko tymczasowemu porozumieniu w sprawie przekazywania danych finansowych zawartemu przez Unię Europejską i Stany Zjednoczone. Zrobiłem to dla dobra prerogatyw Parlamentu, ale również dlatego, że porozumienie było nie do przyjęcia. Podczas debaty wzywałem do respektowania zasad konieczności i proporcjonalności, a także integralności i bezpieczeństwa europejskich danych finansowych.
Cieszę się widząc teraz nowe stanowisko Komisji i Rady wobec współpracy z Parlamentem. Wierzę, że razem osiągniemy sukces ustanawiając podstawowe zasady, które prowadzić będą do ułatwienia przyszłej współpracy pomiędzy Unią Europejską i Stanami Zjednoczonymi w walce z terroryzmem. Mam nadzieję, że obawy wyrażone przez Parlament w rezolucji z września 2009 roku zostaną odpowiednio uwzględnione w tym nowym porozumieniu.
Powtarzam, że niezbędne jest bezwzględne respektowanie zasad konieczności, proporcjonalności i wzajemności. Podkreślam, że konieczne są podstawowe środki bezpieczeństwa w celu zapewnienia, by dane były przechowywane przez najkrótszy, bezwzględnie konieczny czas, po upływie którego powinny zostać zniszczone.
Powtarzam żądanie, że należy umożliwić składanie odwołań na drodze sądowej i ustanowić odpowiednie gwarancje w kwestii przekazywania danych osobowych krajom trzecim. Przede wszystkim należy udowodnić, że takie dane są potrzebne w celu zapobiegania aktom terroryzmu lub dla oskarżenia terrorystów.
Poza tak wyznaczonymi ramami uzyskanie naszej zgody nie będzie możliwe. Parlament Europejski będzie konsekwentnie trzymać się zasad, które zawsze mu przyświecały.
Emine Bozkurt
(NL) Panie przewodniczący, pani komisarz, panie pośle López Garrido. Projekt mandatu zaproponowany przez Komisję Europejską jest krokiem w dobrym kierunku. Walka z terroryzmem jest naszym priorytetem. Dlatego ważne, byśmy jak najszybciej dysponowali nowym porozumieniem w sprawie wymiany danych finansowych ze Stanami Zjednoczonymi, jednak nie za wszelką cenę. W lutym większość z nas powiedziała "nie” dla przejściowego porozumienia ze Stanami Zjednoczonymi, "nie” dla wykluczenia Parlamentu Europejskiego, organu reprezentującego 500 milionów obywateli. Obywatele nie chcą, by ich dane bankowe były po prostu przekazywane do Stanów Zjednoczonych bez silnej gwarancji przysługujących im praw. Chcemy porozumienia zawierającego silne gwarancje ochrony praw europejskich obywateli. Jeśli nie znajdą się w obecnym mandacie negocjacyjnym, to nasza sytuacja będzie się niewiele różnić o tej, którą mieliśmy w lutym. Żeby tym razem powiedzieć "tak”, potrzebujemy bardzo dobrego uzasadnienia. Rada i Komisja muszą informować Parlament Europejski wyczerpująco i bezpośrednio. Z zadowoleniem należy przyjąć, że zastrzeżenia Parlamentu dotyczące gwarancji podstawowych praw i wolności w odniesieniu do ochrony danych osobowych zostały uwzględnione. Takie powinno być kryterium przekazywania danych, obok drugiego, że dane muszą służyć walce z terroryzmem.
Obietnice te brzmią dobrze, ale jestem ciekawa jak Rada i Komisja będą bronić tych gwarancji w praktyce. Zasady proporcjonalności i skuteczności są najważniejsze. A poza tym, czy Stany Zjednoczone będą postępować w ten sam sposób w stosunku do nas?
Tym, czego bym oczekiwała, jest wyczerpujące, szczegółowe określenie praw, jakie przysługiwać będą naszym obywatelom zgodnie z przyszłym porozumieniem. Komisja i Rada proponują powierzyć sprawdzanie wniosków pochodzących ze Stanów Zjednoczonych organowi europejskiemu. Zwracam się do Rady i Komisji, by określiły jaką formę ich zdaniem taki organ europejski powinien przybrać? Czy będzie to organ sądowy i czy obywatele będą mieli prawo do procesu sądowego, które mają zagwarantowane w Europie? Chciałabym poznać państwa odpowiedzi.
Alexander Alvaro
(DE) Panie przewodniczący! Pragnę podziękować pani komisarz Malmström. Mandat negocjacyjny, który mamy przed sobą, świadczy przede wszystkim o tym, że Komisja i Parlament po raz kolejny obrały tę samą drogę i że dzięki współpracy mamy co najmniej dobry początek. Fakt, że w lutym Parlament Europejski odrzucił porozumienie - zwracam się do tych wszystkich, którzy określają to napinaniem bicepsów - z napinaniem bicepsów nie ma nic wspólnego, a świadczy o przyjęciu na siebie odpowiedzialności. O przyjęciu odpowiedzialności za prawa tych, których reprezentujemy, a mianowicie obywateli europejskich. Obecne negocjacje w sprawie nowego porozumienia o przesyłaniu danych bankowych stanowić będą odpowiedź na zasadnicze pytanie dotyczące wzajemnego szacunku Parlamentu i Unii Europejskiej. Poszanowania dla partnerów, szacunku dla obywateli i szacunku dla europejskiego ustawodawstwa.
Udało nam się zawrzeć w mandacie negocjacyjnym wiele elementów, które są dla nas bardzo istotne. Rezolucja, którą podejmiemy w maju, doskonale uwzględnia te elementy, które m.in. dotyczą ochrony naszych obywateli, zarówno ich danych, jak i środków ochrony prawnej, w tym ochronę międzynarodową, zwłaszcza jeśli ich prawa mogły zostać naruszone na terytorium innego kraju.
Wiele mówiliśmy o przesyłaniu danych zagregowanych, tak zwanym masowym przesyłaniu danych. Należy wyjaśniać, że w mandacie musimy szczegółowo określić jak i kiedy problem ten zostanie rozwiązany. Inaczej trudno nam będzie przedstawić całą rzecz w świetle tego, co dotąd sformułowaliśmy. Rezolucja Parlamentu Europejskiego poświęca temu dwa ustępy, a mandat negocjacyjny tylko jeden. Jestem przekonany, że Komisja rozwiąże ten problem w odpowiedni sposób.
Ryszard Czarnecki
Nasza debata odbywa się dosłownie dwa dni przed spotkaniem ministrów 27 państw członkowskich Unii Europejskiej na ten sam temat. Nasze stanowisko jest więc potencjalnie, powiedzmy wprost, formą presji politycznej. Obradujemy nad tym problemem w momencie, w którym decydują się losy mandatu negocjacyjnego w rokowaniach z USA. Na rozpoczęcie negocjacji z Waszyngtonem mamy zaledwie dwa miesiące i jeden tydzień. Komisja Europejska jest w tym obszarze mało elastyczna, nie zaproponowała - przy całej sympatii, szacunku dla pani komisarz - żadnego zbliżonego, ale alternatywnego stanowiska. Tymczasem gra na zasadzie "albo wszystko, albo nic” jest nie tylko niemerytoryczna i niezgodna z duchem Unii Europejskiej, ale jest też uliczką donikąd, ślepym zaułkiem. Jestem za bliską współpracą z USA i wymianą danych, ale diabeł tkwi w szczegółach. Nie będąc entuzjastą Karty Praw Podstawowych pytam jednak czy to prawda, że ów mandat nie respektuje zapisów karty. Co zrobić, gdy dane pasażerów, które przekażemy USA, za czym jestem, będą wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem.
John Bufton
Panie przewodniczący! Jestem oburzony, że Komisja nadal upiera się przy podawaniu poufnych informacji finansowych dotyczących milionów niewinnych europejskich obywateli, również Brytyjczyków, pomimo, że Parlament i Komisja Wolności Obywatelskich odrzuciły te propozycje. Problem polega nie na tym, jak lepiej możemy zarządzać SWIFTem, ale że w ogóle nie powinno być porozumienia w sprawie SWIFT.
Stanowczo sprzeciwiam się takiemu naruszaniu prawa przez mój własny rząd, a także przekazywaniu przez UE Ameryce danych osobowych wyborców. Przekazywanie takich informacji stawia nas na krawędzi przepaści i może spowodować, że Europa wpadnie w sidła Wielkiego Brata. Według aktualnie obowiązujących zasad USA mogą przechowywać dane przez 90 lat, to jest dłużej niż wynosi średnia długość życia, i mimo że amerykańskie władze obiecują usuwać niewykorzystane dane po pięciu latach, amerykański rząd był już oskarżany o przekazywanie danych dużym amerykańskim korporacjom, nie do celów zwalczania terroryzmu, ale raczej ze względu na interesy gospodarcze.
Parlament Europejski odrzucił te napawające obrzydzeniem propozycje, ale Komisja nie lubi ustępować i Rada Europy podpisała w ubiegłym roku porozumienie przejściowe bez zgody Parlamentu, w przeddzień traktatu lizbońskiego, na mocy którego byłoby to niemożliwe ze względu na obowiązywanie procedury współdecydowania.
W dniu 11 lutego Parlament Europejski ponownie odrzucił porozumienie przejściowe, a tydzień wcześniej zrobiła to Komisja Wolności Obywatelskich Parlamentu. Ta zaciekła pogoń za tym obrzydliwym porozumieniem świadczy o pogardzie dla demokracji i swobód ludzi, w tym również pochodzących z mojego kraju, Walii, i pozostałych części Wielkiej Brytanii.
Monika Hohlmeier
(DE) Panie przewodniczący, szanowni państwo! W przeciwieństwie do mojego przedmówcy, chciałabym gorąco podziękować zarówno pani komisarz Malmström jak i pani komisarz Reding, za ich ogromny trud, by zająć się w trakcie negocjacji ze Stanami Zjednoczonymi kwestiami podniesionymi przez Parlament, jak również problemami, z którymi spotykamy się i które będą nadal istnieć w obszarze ochrony danych i poufności,.
Jestem również wdzięczna, że kluczowe kwestie - jak wspominali moi koledzy posłowie - zostały już przeanalizowane i uwzględnione w mandacie, w tym m.in. sprawy związane z kontrolą i wzajemnością. W sprawie usuwania danych podzielam pogląd, że należy renegocjować okres pięcioletni, bowiem przechowywanie danych przez tak długi czas jest naprawdę niedopuszczalne.
Sądzę również, że należy ostatecznie przedyskutować kwestię kar w przypadkach rozmyślnego pobierania danych dla niewłaściwych celów w drażliwych okolicznościach, ponieważ zapobiegnie to pobieraniu danych, których nie chcielibyśmy udostępnić. Należy skupić się wyłącznie na sprawach związanych ze zwalczaniem terroryzmu.
Równie ważny wydaje mi się pomysł, by zająć się naszym własnym TFTP i że w długim okresie nie powinniśmy przesyłać danych masowych, tzn. dużych ilości danych do Stanów Zjednoczonych. Nie ma to nic wspólnego z brakiem zaufania, ale z faktem, że w długim okresie chcemy wreszcie przyjąć w Europie własne rozwiązania na równorzędnych zasadach, a następnie wymieniać określone dane wyodrębnione wyłącznie do celów związanych ze zwalczaniem terroryzmu i w rezultacie osiągnąć rzeczywistą wzajemność.
Z tych względów chciałabym raz jeszcze prosić Komisję, by przedstawiła swoje zdanie w sprawie naszego własnego TFTP oraz zdanie przyjęte w porozumieniu z Radą.
Tanja Fajon
(SL) Terroryzm pozostaje jednym z głównych zagrożeń dla bezpieczeństwa Unii Europejskiej i musimy rozpocząć negocjacje z USA w sprawie transferu danych bankowych najszybciej jak to możliwe, jednak nie za wszelką cenę. Nowe porozumienie musi zapewniać lepszą ochronę danych osobowych obywateli europejskich. Potrzebujemy lepszego porozumienia, które uwzględniać będzie prawa człowieka i odnosi się do kwestii przesyłu pakietów danych na temat milionów europejskich obywateli. Przyszłe porozumienie musi również być zawarte na zasadach wzajemności, tzn. władze amerykańskie powinny nam dostarczać analogiczne dane na temat transakcji finansowych, jeśli w przyszłości Unia Europejska stworzy własny program śledzenia transakcji finansowych. Cieszę się słysząc, że Komisja zgadza się z tymi postulatami.
Nowe porozumienie musi również zapewniać mocniejsze gwarancje w związku z przesyłaniem danych do krajów trzecich. Czy zamierzamy pozwolić USA na przesyłanie danych do dowolnego kraju, czy też zamierzamy ustalić wyraźne kryteria? Bezwzględnie musimy posiadać odpowiednie zabezpieczenia. Konieczne byłoby również, by kraj dostarczający dane wydawał zezwolenie na ich transfer do krajów trzecich, w ten sposób możemy stworzyć system nakazujący udzielenie zgody przez kraje dostarczające dane. Dlatego zastanawiam się, czy moglibyśmy zapewnić instrumenty, które pozwolą na odmowę przesyłu informacji do krajów trzecich, które nie przedstawią wystarczająco uzasadnionych powodów uzyskania danych.
Ponieważ Unia Europejska nie dysponuje własnym systemem śledzenia transakcji finansowych, nasze bezpieczeństwo zależy od USA. Ale czego możemy zażądać w zamian? Musimy także zapewnić, by w przypadku naruszenia któregokolwiek ze zobowiązań, przyszłe porozumienie z USA można było rozwiązać natychmiast. Musimy przekonać naszych obywateli, że przesyłanie danych bankowych jest celowe, ponieważ przykładamy coraz większą wagę do tego, by ustalić granice, w jakich możemy zezwolić na wtrącanie się w nasze sprawy prywatne w walce z terroryzmem.
Cecilia Wikström
(SV) Panie przewodniczący! Od zakończenia drugiej wojny światowej, duże znaczenie miało dla nas, liberałów, podkreślanie transatlantyckich związków pomiędzy USA i Europą i podkreślanie naszej współpracy w różnych dziedzinach. Jednak jak w każdym partnerstwie mogą rodzić się problemy i trudności, a my musimy je pokonywać. Jednym z bardziej skomplikowanych problemów była kwestia prawa do prywatności.
Mam nadzieję, że historia pokaże, że Parlament miał rację odrzucając tymczasowe porozumienie SWIFT. Unię Europejską muszą cechować demokracja i transparentność; my, przedstawiciele wybrani do Parlamentu, stanowimy ważną tego część. Procedury dotyczące SWIFT pozostawiły wiele do życzenia w tym względzie. Parlament dość wyraźnie określił, czego żądamy, by zatwierdzić nowe stałe porozumienie. Kryteria zostały wymienione w rezolucji, nad którą dzisiaj pracujemy i debatujemy, i mam nadzieję, że w momencie kiedy żądania te zostaną spełnione, odbędzie się nowe głosowanie.
Pozostaje konflikt interesów między bezpieczeństwem z jednej strony, a prawem do prywatności z drugiej. Zostawmy za sobą przeszłość i skoncentrujmy się na głównym celu, którego ważnym elementem jest nowe stałe porozumienie w sprawie SWIFT, a mianowicie na bezpieczeństwie, ochronie i prywatności obywateli europejskich.
Sylvie Guillaume
(FR) Wszyscy jesteśmy zgodni co do tego - nie ma tu żadnych wątpliwości - że walka z terroryzmem jest wspólną walką, w której Unia Europejska musi brać udział.
Jednak dla nas, posłów do PE, najważniejsze jest zagwarantowanie, by prawa obywateli europejskich, w szczególności prawo do ochrony danych osobowych, były respektowane. Uważam, że trzeba to podkreślić i przesłanie to kieruję nie tylko do przedstawicieli Rady i Komisji obecnych w Izbie, lecz także do władz amerykańskich, z którymi należy wynegocjować nowe porozumienie.
Mówiąc dokładniej, chciałabym zwrócić uwagę na jeden z najważniejszych postulatów wysuniętych przez Parlament Europejski, a mianowicie kwestię przechowywania danych przez władze amerykańskie. Aktualne założenia są moim zdaniem nieproporcjonalne. Dlatego należy zadać kilka pytań. Dlaczego dane mają być przechowywane przez tak długi okres - pięć lat, skoro zgodnie z tym, co twierdzą zainteresowane strony, nie są wykorzystywane? Czy nie można skrócić okresu ich przechowywania i przyjąć bardziej rozsądnego okresu? Jeżeli chodzi o wybrane dane, to mandat w ogóle nie określa okresu ich przechowywania. Poprzednie porozumienie ustalało maksymalny okres na 90 lat. Czy nie należałoby ustalić odpowiedniego okresu przechowywania proporcjonalnego do okresu, w jakim dane są wykorzystywane, np. w stosunku do długości trwania konkretnego dochodzenia czy procesu sądowego? Czy zamierza się wykorzystywać te dane do celów innych niż zwalczanie terroryzmu, a jeśli tak, to do jakich? No i wreszcie, czy możemy rozważyć przechowywanie tych danych w Europie zamiast w Stanach Zjednoczonych?
Proszę Radę i Komisję, by odpowiedziały na te pytania. Sprawa ta jest naprawdę bardzo istotna i Parlament Europejski stwierdza to bez ogródek. Dlatego niezwykle istotne jest, by Rada wzięła to szczególnie pod uwagę przyjmując mandat negocjacyjny dla Komisji.
Nathalie Griesbeck
(FR) Panie przewodniczący, szanowni państwo! Parlament Europejski uczynił bardzo ważny krok odrzucając dwa miesiące temu tymczasowe porozumienie.
Nie będę się dłużej rozwodzić nad tą kwestią, ponieważ jestem dwudziestą siódmą osobą, która zabiera głos dzisiejszego popołudnia, chciałabym tylko podkreślić, że niektórzy bardzo poetycko określają ten etap demokracji europejskiej, jako pierwszy dzień w życiu Parlamentu Europejskiego pod rządami traktatu lizbońskiego. Faktycznie, było to zwycięstwo nie tylko historyczne w walce o respektowanie prywatności i wolności obywateli, w Europie i poza nią, ale także punkt zwrotny na drodze umacniania siły Parlamentu Europejskiego, jak również wielka chwila odwagi i waleczności ze strony naszej sprawozdawczyni, pani poseł Hennis-Plasschaert, której chciałabym podziękować za determinację, jaką okazała zaledwie kilka tygodni przed tą ważną dla niej datą.
Nie ma potrzeby wymieniać podstawowych elementów wpływających na wzajemne zależności, tam gdzie chodzi o walkę z terroryzmem, bezpieczeństwo i zagrożenie równowagi w sferze wolności osobistych. Dlatego, jedną z rzeczy, które zamierzamy zrobić na podstawie tego nowego mandatu negocjacyjnego, jest zawarcie uczciwego i zrównoważonego porozumienia, respektującego prawa i obwarowanego gwarancjami, ilustrującego to, co faktycznie oznacza w oczach moich i w oczach wielu naszych współobywateli istotę i siłę Unii Europejskiej, a mianowicie ochronę europejskich obywateli. Ponieważ nasza polityczna wola musi być zgodna z prawem i wyrażana w sposób zgodny z prawem, nie będę wracać do elementów wzajemności i proporcjonalności. Niemniej jednak mam nadzieję, że zostaną wprowadzone bardziej surowe normy w kwestii masowego przesyłania danych, w sposób bardzo przewidujący i wymagający, jako odrębny temat w stosunku do przechowywania danych i prawa do poprawiania, korygowania i usuwania danych oraz prawa do odwołania na drodze sądowej. Od nas zależy, czy będziemy współpracować przy znalezieniu równowagi pomiędzy wymogami bezpieczeństwa a tymi wolnościami.
Ioan Enciu
(RO) Unia Europejska uznaje szczególne znaczenie globalnej wymiany informacji w zwalczaniu terroryzmu. Posłowie PE z grupy Postępowego Przymierza Socjalistów i Demokratów w Parlamencie Europejskim popierają wszystkie działania, których celem jest zapobieganie i powstrzymywanie terroryzmu. Posłowie PE zostali wybrani w sposób demokratyczny, by reprezentować interesy europejskich obywateli i w żadnym wypadku nie mogą iść na ustępstwa w kwestii ochrony ich praw zagwarantowanych traktatami i konwencjami. Jest kilka tematów, których nie sposób pominąć np.: ochrona danych osobowych, ochrona prawna, rozmiary przekazu danych, proporcjonalność, wzajemność czy też trwałe zaangażowanie Parlamentu Europejskiego w proces kontroli.
Wierzę, że powołanie europejskiego organu do przetwarzania, zatwierdzania i przesyłania danych SWIFT jest rozwiązaniem gwarantującym Unii Europejskiej, że dane te wykorzystywane będą wyłącznie do zwalczania terroryzmu i dotyczyć będą jedynie wcześniej zidentyfikowanych podejrzanych, Ponadto w przypadku jakichkolwiek nadużyć obywatele europejscy będą dysponować środkiem odwoławczym. Zwracamy się do Komisji, by przynajmniej raz w roku składała raport z realizacji porozumienia. Sądzę, że dzięki temu odbywać się to będzie zgodnie z przyjętym porozumieniem i możliwe będzie wyeliminowanie zawczasu wszelkich braków.
Aby osiągnąć lepsze wzajemne zrozumienie w kwestiach, w których występuje różnica zdań, proponuję jak najszybciej zorganizować spotkania informacyjne dla grup politycznych Parlamentu Europejskiego; a nawet delegacji państwowych, z udziałem przedstawicieli USA akredytowanych w Unii Europejskiej lub państwach członkowskich.
Charles Goerens
(FR) Panie przewodniczący! Próba sił, którą Parlament stoczył z Komisją i Radą na temat projektu porozumienia SWIFT może być korzystna, o ile gromadzenie i przesyłanie danych dotyczących transakcji bankowych wykorzystywane będzie wyłącznie do przeciwdziałania terroryzmowi. Mówili o tym prawie wszyscy moi przedmówcy, ale doświadczenie pokazuje, że jeśli chodzi o wykorzystywanie danych osobowych, nic nie jest pewne. Zgodnie z odpowiedzią, jakiej Komisja udzieliła na jedno z zadanych przeze mnie pytań, osoba podejrzana o terroryzm znana służbom wywiadowczym Stanów Zjednoczonych, niekoniecznie musi być znana europejskim odpowiednikom tych służb.
Moje zdanie na temat nowego porozumienia w tej sprawie zależeć będzie od znaczenia gromadzonych danych osobowych, przekazywania ich organom kontrolującym bezpieczeństwo oraz poszanowania zasady wzajemności w zakresie informacji przechowywanych przez władze. W związku z tym za mądre posunięcie uważam poszukiwanie najlepszego sposobu wprowadzenia w życie tych warunków. Parlament powinien zaliczyć to do swoich najważniejszych celów.
Proinsias De Rossa
Panie przewodniczący! Cieszę się, że ta debata odbywa się przed formalnym rozpatrzeniem przez Radę i Komisję proponowanego mandatu. Cieszę się również, że Komisja uwzględniła wiele zastrzeżeń Parlamentu, które wyraziliśmy odrzucając tymczasowe porozumienie, jako nieodpowiednie.
Niestety, z przyczyn od nas niezależnych nie możemy dzisiaj przyjąć stanowiska Parlamentu w sprawie projektu mandatu. Głosowanie odbędzie się 6 maja i nalegam, by przed tą datą Rada nie podpisywała porozumienia. Zgoda Parlamentu jest wymagana traktatem, tak samo jak stosowanie postanowień Karty praw podstawowych, we wszystkich umowach podpisywanych przez Radę. Należy pamiętać, że krótkie opóźnienie może przynieść mniej szkody stosunkom UE-USA niż powtórne odrzucenie projektu porozumienia.
Podobnie jak wiele osób nadal mam wiele zastrzeżeń w stosunku do masowego przesyłania danych i ich kontrolowania od momentu kiedy znajdą się poza naszą kontrolą. Nie jestem przekonany, czy to, co się w tej kwestii proponuje, faktycznie rozwiąże problemy. Pragnąłbym bliższej współpracy pomiędzy Unią Europejską i Stanami Zjednoczonymi Ameryki, ale musi się ona opierać na wzajemnym poszanowaniu praw obywatelskich.
Cristian Dan Preda
(RO) Jak dobrze wiemy i o czym dzisiaj mówiono, walka z terroryzmem jest wspólnym problemem w Europie. Antyamerykanizm takim wspólnym problemem w Europie nie jest. Dlatego, szczególnie po tym co powiedział przede mną jeden z kolegów posłów, nie wierzę, że oświadczenie, które wyraziło jawnie antyamerykańskie nastroje mogło zostać potraktowane jako źródło inspiracji dla decyzji Parlamentu. Moim zdaniem niechęć wobec Stanów Zjednoczonych nie może blokować porozumienia w sprawie zwalczania terroryzmu.
Chciałbym powiedzieć o zaufaniu w stosunkach ze Stanami Zjednoczonymi. Unia Europejska i Stany Zjednoczone mają wspólnych wrogów, którzy nie zawahają się wykorzystać żadnej rysy czy dowodu braku zaufania w tych stosunkach. Dane dostarczone przez SWIFT nie mogą być używane dla jakiegokolwiek innego celu poza zwalczaniem terroryzmu. Wyjątek oczywiście stanowią sytuacje, kiedy z terroryzmem powiązane są inne skrajnie groźne działania, takie jak handel narkotykami lub szpiegostwo. Zaufajmy naszym amerykańskim partnerom. <BRK>
Richard Seeber
(DE) Panie przewodniczący, szanowni państwo! Moim zdaniem kilka spraw jest bezspornych, a mianowicie partnerstwo transatlantyckie - ponieważ stanowi faktyczną podstawę naszej polityki zagranicznej - wspólna walka z terroryzmem, a także współpraca instytucji unijnych. Jednakże faktem pozostaje również, że traktat lizboński nadał nam nowe uprawnienia i jako Parlament Europejski mamy nowe prawa, które przede wszystkim muszą służyć ochronie naszych obywateli. Jednym z tych praw jest ochrona podstawowych praw obywateli, takich jak ochrona życia i ochrona prywatności. Dlatego jesteśmy za przesyłaniem wybranych, określonych danych. Natomiast przesyłanie danych zagregowanych jest na pewno przesadą. Nowe porozumienie powinno zapewniać równowagę pomiędzy prawami podstawowymi, ale także wzajemność, proporcjonalność i minimalny poziom bezpieczeństwa danych.
Chciałbym również zapytać przedstawicieli Rady i prezydencji, gdzie byli dziś rano, kiedy debatowaliśmy nad udzieleniem absolutorium z wykonania budżetu za 2008 rok - jednego najważniejszych rozdziałów. Niestety, nieobecność prezydencji Rady rzucała się w oczy.
Andrew Henry William Brons
Panie przewodniczący! Jednym z pytań o zasadniczym znaczeniu jest, czy dane masowe - czyli dane dotyczące każdego z nas - powinny być przekazywane czy należy je ograniczyć do konkretnych osób.
Oczywiście istnieje również rozwiązanie pośrednie. Można inwigilować grupy ludności powiązane z terroryzmem w danym czasie. Na przykład, jeśli rybacy z Orkadów staną się nagle radykałami i zaczną zabijać nie tylko ryby, ale i ludzi, to trzeba będzie ich namierzyć. Jeśli starzejący się, siwi emerytowani nauczyciele akademiccy z nadwagą postanowią dokonywać terrorystycznych ataków wobec swoich studentów, zamiast zanudzać ich śmiertelnie nudnymi wywodami, to też powinni być, a właściwie powinienem powiedzieć, powinniśmy być inwigilowani?
Inwigilacja postrzegana jest jak coś ohydnego i potępiana, jako dyskryminacja. Nazwałbym to raczej zdrowym rozsądkiem. Tak czy inaczej, należy zapewnić szybkie usuwanie danych należących do niewinnych członków inwigilowanych grup.
Zuzana Roithová
(CS) Panie przewodniczący! Wykrywanie przepływów finansowych siatek terrorystycznych jest bardzo skutecznym instrumentem w walce z terroryzmem. W lutym lewica odrzuciła tymczasowe porozumienie, nie proponując jednostkom służb wywiadowczych w zamian żadnego innego odpowiedniego modelu, komplikując tym samym pracę policji i sądownictwa. Teraz musimy połączyć siły, by przygotować nowe, ostateczne porozumienie. Z zadowoleniem przyjęłam fakt, że Rada i Komisja rozmawiają dziś otwarcie i dlatego chciałabym zapytać panią komisarz, czy zachodzi potrzeba przesyłania co miesiąc 90 milionów danych, ponieważ mam co do tego wątpliwości, jak również chciałabym zapytać w jaki sposób nasi obywatele mogą odwoływać się do władz amerykańskich w przypadku nieuzasadnionego przetwarzania danych i kto ma monitorować dane przesyłane do rządu amerykańskiego. Moim zdaniem, być może wskazane byłoby powołanie niezależnego organu sądowego działającego w oparciu o międzynarodowe traktaty dotyczące wzajemnej pomocy prawnej, ale nie Europol, którego decyzje nie mogą być weryfikowane i który nie posiada odpowiedniego umocowania, chyba że zmienimy jego statut. Głównym celem jest zwalczanie terroryzmu, ale nie możemy zapominać o Karcie praw podstawowych, która powinna gwarantować ochronę danych osobowych. Możliwość rozpatrzenia spraw spornych przez sąd mogłaby moim zdaniem stanowić rzeczywistą gwarancję.
Angelika Werthmann
(DE) Panie przewodniczący, szanowni państwo! Dzisiejsza debata pokazuje, że nie zawsze łatwo jest pogodzić prawa obywatelskie z walką z terroryzmem. Porozumienie SWIFT, które ponownie dziś omawiamy, podkreśla z jednej strony potrzebę ochrony naszych praw obywatelskich, a jednocześnie mówi o potrzebie inwestowania w bezpieczeństwo naszej światowej społeczności.
Projekt mandatu Komisji nadal mówi o przesyłaniu dużych pakietów danych pomiędzy USA i UE. Okresy przewidziane na przechowywanie danych są w dalszym ciągu zbyt długie. Na zakończenie mam jeszcze dwa pytania. Czy określone są ramy czasowe dla tego dwustronnego porozumienia? Jeśli tak, to ile one wynoszą i w jakim terminie dane będą ostatecznie usuwane?
Anneli Jäätteenmäki
(FI) Panie przewodniczący! Zwalczanie terroryzmu jest ważne i UE musi w nim uczestniczyć. Nie możemy jednak równocześnie gwałcić prawa człowieka. Poszanowanie praw człowieka jest jedną z najważniejszych europejskich wartości i powinno stanowić czynnik jednoczący dla współpracy transatlantyckiej.
Współpraca transatlantycka powinna mieć miejsce, ale musi się odbywać na zasadzie wzajemności i w poczuciu wzajemnego poszanowania. Zmiany danych mogą być dokonywane w indywidualnych przypadkach i chcę to podkreślić raz jeszcze, nie możemy gwałcić praw człowieka w imię walki z terroryzmem. Jeśli do tego dojdzie, to w ten sposób pomożemy tylko terrorystom.
Mariya Nedelcheva
(FR) Panie López Garrido, pani komisarz Malmström! Pragnę pogratulować autorom wniosku o rezolucję w sprawie zawarcia umowy pomiędzy Stanami Zjednoczonymi i Unią Europejską w sprawie przesyłu danych finansowych w celu zwalczania terroryzmu. Rezolucja ta w sposób zrównoważony, nie tylko potwierdza żądania związane z bezpieczeństwem, ale również gwarantuje, że dane obywateli europejskich będą chronione, a ich podstawowe prawa respektowane.
W związku z tym uważam, że powołanie europejskiego publicznego organu sądowego, który odpowiadać będzie za przyjmowanie wniosków zgłoszonych przez Departament Skarbu Stanów Zjednoczonych jest kluczem do zrównoważonego podejścia, którego szukamy. Pomoże przezwyciężyć wiele trudności związanych z zasadami konieczności i proporcjonalności, które się pojawiły, szczególnie, w przypadku przesyłania danych masowych.
Utorowałoby to również drogę dla wprowadzenia autentycznej wzajemności; innymi słowy, władze europejskie i kompetentne organy państw członkowskich miałby możliwość otrzymywania danych finansowych przechowywanych na terytorium USA. Stawką jest tu nasza wiarygodność. Porozumienie SWIFT jest pewnego rodzaju demokratycznym testem, który wszyscy mamy obowiązek zdać dla dobra naszych współobywateli.
Diego López Garrido
Panie przewodniczący! Na początku pragnę powiedzieć posłowi Seeberowi, że jeśli chodzi o ścisłość, to byłem rano obecny w Izbie podczas debaty, o której mówił. Zaprosili mnie państwo pomimo braku oficjalnego zaproszenia i przyszedłem: byłem obecny i zabrałem głos w debacie. Być może to pan poseł Seeber był tą nieobecną osobą, tak jak jest nieobecny teraz, ponieważ opuścił Izbę.
Chciałbym powiedzieć, że nasza debata była, moim zdaniem, bardzo konstruktywna. Sądzę, że ukazała prawdziwą obustronną intencję współpracy wszystkich zaangażowanych stron: Parlamentu, Komisji i Rady. Sprawozdawczyni, pani poseł Hennis Plasschaert, potwierdziła, że taki duch współpracy panował w Radzie - za co bardzo dziękuję - a także w Komisji. Cieszę się, że powiedziała o tym publicznie.
Nie ma żadnych wątpliwości, że oba mandaty - ten, który w imieniu Komisji przedłożyła pani komisarz Malmström oraz mandat, który zatwierdzi Rada, w znacznym stopniu uwzględnią i znajdą inspirację w zastrzeżeniach i opiniach wyrażonych w waszych wystąpieniach oraz we wniosku lub projekcie wniosku w sprawie rezolucji przedstawionym przez sprawozdawczynię
Zauważyłem, że istnieje szereg problemów, które budzą państwa szczególne zainteresowanie, i pragnę zapewnić, że problemy i obawy, o których państwo wspominali, będą stanowić istotną część dyrektyw negocjacyjnych, które Rada zamierza zatwierdzić. Negocjacje prowadzić będzie Komisja i w ich wyniku powstanie dokument, który podpiszą Rada i Parlament. Niewątpliwie na pierwszym miejscu w dyrektywach negocjacyjnych znajdzie się problem, który został tu wielokrotnie podniesiony dziś po południu, a mianowicie masowe przesyłanie danych.
Na ten temat wypowiedziało się kilkoro posłów, m.in. pan Albrecht, pan Busuttil, pani Sippel, pani Sargentini, pani Svensson, pan Paška, pan De Rossa. Chciałbym powiedzieć, że nie możemy oczywiście zaakceptować nieograniczonego masowego przesyłu danych, niezależnie od celu, który podano we wniosku. Nie w tym rzecz. Rzecz w tym, by przesyłać dane wyłącznie dla zapobiegania, śledzenia i ścigania przestępstw terrorystycznych i finansowania terroryzmu, a ponadto w przypadku konkretnych zastrzeżeń w stosunku do konkretnych osób, jeśli istnieją podstawy podejrzewania, że osoby te mają powiązania albo kontakt z terroryzmem lub jego finansowaniem. Dlatego nie przypatrujemy się masowemu przesyłaniu danych; kryterium przesyłu danych bardzo wyraźnie określone jest przez jego cel i przedmiot.
Ponadto powołany zostanie europejski organ, do którego wpływać będą wnioski o udostępnienie danych, a następnie przeprowadzana będzie kontrola, zasadniczo wykonywana przez Komisję, celowości wykorzystania danych oraz funkcjonowania porozumienia, które mamy podpisać. Dlatego sądzę, że posiadamy mechanizm, który doskonale może odpowiedzieć na wątpliwości podniesione tu na tym posiedzeniu.
Wspominano również o okresie przechowywania danych. Okres przechowywania danych ustalony został na około pięć lat, ponieważ z oczywistych względów dla celów skuteczności należy przechować dane przez chociażby minimalny okres. Należy jednak jasno powiedzieć, że taki okres musi być tak krótki, jak to możliwe, i nie dłuższy niż jest to konieczne do osiągnięcia założonego celu. Cel - potrzeba przechowywania danych - musi być zawsze precyzyjnie zdefiniowany, inaczej nie będzie to miało sensu. Dane zawsze muszą być przechowywane w określonym celu i dotyczyć konkretnej osoby.
Pytali państwo również o prawo obywateli do dostępu do danych, informowania o danych i możliwości korekty. Na przykład, mówił o tym szczegółowo pan poseł Coelho, który jest w tej chwili nieobecny. Mogę państwu powiedzieć, że dyrektywy negocjacyjne są zgodne z projektem mandatu przygotowanym przez panią komisarz Malmström, a więc te prawa zostaną zapewnione. Prawo do informacji, dostępu i korekty muszą być i będą zapewnione w porozumieniu, które zostanie podpisane.
Zasady konieczności i proporcjonalności zostaną uwzględnione w dyrektywach negocjacyjnych i porozumieniu, które zostanie ostatecznie podpisane. Zagwarantowana zostanie możliwość składania odwołań - na drodze administracyjnej i sądowej - bez dyskryminacji ze względu na narodowość lub z jakiegokolwiek innego powodu. Dlatego odnosząc się do obaw wyrażonych przez posłów, m.in. panią Bozkurt i panią Vergiat, informuję, że wszystko to zostanie zapewnione. Ponadto zapewniona zostanie pełna wzajemność. Był to jeden z najczęściej poruszanych tematów podczas poprzedniej debaty, którą wszyscy pamiętamy. W tym względzie zapewniona zostanie pełna wzajemność ze Stanami Zjednoczonymi. To kolejna charakterystyczna cecha dyrektyw negocjacyjnych, które zatwierdzi Rada i które są zgodne z tym co tutaj powiedziano i z projektem rezolucji zaproponowanym przez panią poseł Hennis Plasschaert.
Chciałbym wyraźnie podkreślić, że Radzie zależy na zatwierdzeniu mandatu, który zabezpiecza podstawowe prawa obywateli europejskich i w którym stosuje się Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, wchodzącą w skład traktatu lizbońskiego, zachowując jej wierność i funkcjonując zgodnie z nią, a także z europejską konwencją praw człowieka, którą UE chce podpisać w nadchodzących miesiącach, co jest jednym z celów wyznaczających początek nowego politycznego etapu Unii.
Cecilia Malmström
komisarz. - Pani przewodnicząca! Moim zdaniem była to bardzo konstruktywna debata. Uważnie się jej przysłuchiwaliśmy i odnotowaliśmy wszystko, o czym mówiono. Rada odpowiedziała na wiele zadanych pytań, a ja ze swojej strony dodam tylko kilka słów, ponieważ należy w miarę możliwości wyjaśnić jak najwięcej spraw.
Powołany zostanie europejski zespół kontroli, który będzie uprawniony do losowego przeglądania prób, w celu zapewnienia, by dane były uzyskane zgodnie z porozumieniem. By rozpocząć inwigilację jakiejś osoby musi istnieć uzasadnione podejrzenie, że osoba ta jest terrorystą lub finansuje terroryzm. Musimy również pamiętać, że każde przeszukiwanie danych TFTP jest sprawdzane przez kontrolera SWIFTu oraz niezależny organ sądowy zanim zostanie przesłane dalej. Europejski zespół kontroli również będzie miał dostęp do tych informacji.
Porozumienie zapewni obywatelom UE dostęp do praw administracyjnych i sądowych na zasadach niedyskryminacji. Jest oczywiście przedmiotem negocjacji jak to dokładnie zostanie określone, , a więc nic więcej nie mogę powiedzieć. Jednak, jak to przyznała również Rada, jest to bardzo ważna część negocjacji. Będziemy musieli rozwiązać ten problem, a także problem korekty i dostępu do danych.
Dane nie będą przesyłane do krajów trzecich - z wyjątkiem danych stanowiących poszlaki, ale nie dane masowe - i wyłącznie na potrzeby walki z terroryzmem. Całe przedsięwzięcie organizowane jest wyłącznie do walki z terroryzmem. Porozumienie zapewni również, za pośrednictwem organów zajmujących się ochroną danych, by obywatele UE mieli prawo wiedzieć, że prawa osób, których dotyczą dane, są należycie respektowane. W przypadku danych masowych wnioski o korzystanie z danych są już kierowane. Przeszukiwanie danych może dotyczyć jedynie osoby podejrzewanej o terroryzm. A więc przesyłana będzie tyko niewielka część danych SWIFT i tylko niewielki ich odsetek będzie dostępny. Reszta pozostanie anonimowa.
Będziemy dążyć do zawężenia i zbadania możliwości dalszego zawężenia i doprecyzowania definicji, by dalej móc ograniczać ilość danych, ale obowiązują już przepisy, które uniemożliwiają dostęp do takich danych o ile nie istnieje uzasadnione podejrzenie. Unijny zespół ds. kontroli będzie sprawdzać reprezentatywne próby - o czym mówiłam - i jeśli wystąpią jakiekolwiek naruszenia porozumienia, to Unia Europejska będzie mogła je natychmiast powstrzymać.
Uważam więc, że możemy działać szybko i że możemy mieć dobre porozumienie. Jest jeszcze kwestia luki w zabezpieczeniach, o której musimy pamiętać, ale oczywiście jest również wiele innych pytań dotyczących ochrony danych, na które trzeba odpowiedzieć, i wiele innych tematów, które państwo poruszyli. Jak dotąd Amerykanie wykazują bardzo otwarte podejście. Są gotowi pracować z nami tak szybko, jak to możliwe, lecz chcą także wykazać się kreatywnością i pomóc w znalezieniu odpowiedzi na nasze pytania. Wiem, że zespół z Parlamentu Europejskiego wyrusza w przyszłym tygodniu i będą państwo mogli przedstawić swoje pytania oraz - mam nadzieję - uzyskać odpowiedzi.
Jednocześnie powinniśmy zastanowić się, czy powinniśmy dysponować innym rozwiązaniem na szczeblu europejskim, czy raczej europejskie UE TFTP albo czy powinniśmy utworzyć nowy organ. To bardzo ważne rozważania, które Europa musi dogłębnie przeanalizować. Oczywiście, nie będą one przedmiotem negocjacji. Musimy zapewnić, by, jeśli się na to zdecydujemy, Amerykanie pomogli nam i byśmy mogli liczyć na wzajemność, ale projekt musimy opracować sami. Komisja jest gotowa wziąć w tym udział, stosować nowatorskie podejście i przedstawić propozycje, ale decyzja należy do państw członkowskich. Wiem, że Parlament Europejski jest bardzo aktywny i oczekuję podjęcia wspólnych rozmów. A więc jest to dyskusja równoległa.
Również równolegle działa moja koleżanka, pani wiceprzewodnicząca Viviane Reding, która zaczęła już przygotowywać projekt mandatu w sprawie wieloletniego porozumienia dotyczącego ochrony danych, obejmującego wszystkie umowy, jakie podpisaliśmy ze Stanami Zjednoczonymi. Oczywiście to również trzeba uwzględnić.
Kończąc, wulkan na Islandii spowodował nie tylko mnóstwo problemów dla podróżnych na całym świecie, ale również uniemożliwił państwu głosowanie. Bardzo nad tym ubolewam, ale mogą państwo być pewni - obecna jest prezydencja, obecna jestem ja, obecne są nasze służby - że wyciągnęliśmy odpowiednie wnioski z debaty. Widzieliśmy projekt rezolucji podpisany przez cztery grupy polityczne. Powiemy o tym ministrom.
Jeśli odłożymy podjęcie przez Radę decyzji, stracimy dwa ważne tygodnie negocjacji. Powiedziałem wcześniej, że Amerykanie są nastawieni pozytywnie. Podchodzą do sprawy konstruktywnie i chcą się nią zająć, ale nie będzie to proste. To będą trudne negocjacje i potrzebujemy więcej czasu. Chcemy je zakończyć tak szybko jak to możliwe, ale również tak dobrze, jak to możliwe. Jeśli chcemy, by Parlament przeprowadził głosowanie jeszcze przed letnią przerwą wakacyjną, musimy podjąć decyzję, by móc jak najszybciej rozpocząć negocjacje. Proszę o zrozumienie naszego stanowiska. Pragnę państwa uspokoić, że zarówno prezydencja, jak i Komisja wysłuchały niezwykle uważnie waszych opinii i, jak powiedział przewodniczący, weźmiemy pod uwagę tę debatę i w piątek przekażemy informacje ministrom.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się podczas pierwszej sesji miesięcznej w maju.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Marian-Jean Marinescu  
) Przyjmuję z zadowoleniem nowy mandat w sprawie SWIFT dla porozumienia UE-USA stanowiącego część programu śledzenia finansowania terroryzmu, szczególnie dlatego, że Rada i Komisja wyciągnęły wnioski z przeszłości i włączyły do negocjacji kategoryczny postulat Parlamentu, który dotyczy stosowania wyższych standardów ochrony danych. Jednak przesyłanie danych finansowych z UE do USA należy stanowczo negocjować z władzami amerykańskimi. Nie może być mowy o przesyłaniu danych masowych i należy położyć nacisk na stworzenie środków technicznych, które ułatwią transfer danych osobowych, dotyczących jedynie osób podejrzanych. Mam nadzieję, że porozumienie nie przyniesie UE w przyszłości żadnych niespodzianek i że przed podpisaniem porozumienia zostanie wyjaśnione, że UE ma prawo otrzymywania informacji z amerykańskiej bazy danych oraz że przesyłanie danych do krajów trzecich jest zabronione. Ponadto transfer musi gwarantować ochronę obywateli i ich prawo do dostępu i korekty danych ich dotyczących, zgodnie z przepisami krajowymi i europejskimi. Należy także sprecyzować, że obywatele europejscy prawo złożyć skargę, jeśli ich dane osobiste będą wykorzystywane niezgodnie z prawem.
