Ελεύθερη κυκλοφορία και διαμονή των ευρωπαίων πολιτών και των οικογενειών τους στην επικράτεια των κρατών μελών (συνοπτική παρουσίαση) 
Πρόεδρος
" ημερήσια διάταξη προβλέπει μια σύντομη παρουσίαση της έκθεσης της κ. Vγlean, εξ ονόματος της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2004/38/ΕΚ σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στην επικράτεια των κρατών μελών.
Adina-Ioana Vălean
εισηγήτρια. - Κύριε Πρόεδρε, από όλα τα θεμελιώδη δικαιώματα που παρέχονται στους πολίτες της ΕΕ, εκείνο που βοηθά περισσότερο να ενωθούμε όλοι μας είναι το δικαίωμα στην ελεύθερη κυκλοφορία στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το εν λόγω δικαίωμα, που προβλέπεται από τις συνθήκες, εφαρμόζεται με την οδηγία 2004/38/ΕΚ, η οποία καθορίζει τις προϋποθέσεις καθώς και τους περιορισμούς για τους πολίτες της ΕΕ και τα μέλη των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στην επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Την 1η Ιανουαρίου 2006, πάνω από 8 εκατομμύρια πολίτες της ΕΕ είχαν ασκήσει αυτό το δικαίωμα διαμονής σε άλλο κράτος μέλος και εκατομμύρια ακόμη το είχαν χρησιμοποιήσει για να ταξιδέψουν μέσω της Ένωσης.
Ως εισηγήτρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την αξιολόγηση αυτής της οδηγίας, πρέπει να πω ότι η συγκεκριμένη εφαρμογή του δικαιώματος της ελεύθερης κυκλοφορίας για τους πολίτες μας υπονομεύεται σοβαρά από τα κράτη μέλη που θέτουν φραγμούς κατά παράβαση των Συνθηκών και της οδηγίας.
Πρώτον, όσον αφορά τη μεταφορά από τα κράτη μέλη, μπορούμε να πούμε ότι ήταν φτωχή, στην καλύτερη περίπτωση. " Επιτροπή, μαζί με δύο ξεχωριστές μελέτες που ανατέθηκαν από το Κοινοβούλιο, επισημαίνει μια σειρά από προβλήματα, μερικά από τα οποία είναι η παραβίαση των βασικών δικαιωμάτων των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτά τα προβλήματα επισημαίνονται στην έκθεσή μου.
Υπάρχουν πολλές αδικαιολόγητες διοικητικές υποχρεώσεις, ιδίως για μέλη οικογενειών υπηκόων τρίτων χωρών, που περιλαμβάνουν: απαιτήσεις εισόδου και χρονοβόρες διαδικαστικές καθυστερήσεις, έλλειψη αναγνώρισης δικαιωμάτων ελεύθερης κυκλοφορίας για ορισμένους καταχωρημένους συντρόφους, συμπεριλαμβανομένων εκείνων σε σχέσεις του ιδίου φύλου, εξαιρέσεις δημόσιας τάξης για την εξυπηρέτηση οικονομικών σκοπών ή σκοπών ασφάλειας που αγνοούν την αρχή της αναλογικότητας, με αποτέλεσμα καταχρήσεις εντολών απέλασης και διακρίσεις σε βάρος ορισμένων υπηκόων και εθνοτικών κοινοτήτων σε σχέση με τα δικαιώματα που θα έπρεπε να τους χορηγούνται από την οδηγία.
Δεύτερον, για εκείνους που επιλέγουν να επικεντρωθούν αποκλειστικά στην κατάχρηση και καταστρατήγηση αυτού του δικαιώματος, συμφωνώ ότι αυτά τα ζητήματα είναι σημαντικά, αλλά έχω να πω ότι το άρθρο 35 της οδηγίας παρέχει ήδη στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να καταπολεμήσουν αυτή την κατάχρηση, όπως εικονικοί γάμοι ή απάτη - πρέπει απλώς να εφαρμοστεί.
Θα ήθελα επίσης να αναφέρω ότι έχω συνεργαστεί εποικοδομητικά με εθνικά κοινοβούλια, την Επιτροπή και την εισηγήτρια της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων, την κ. Frassoni, και όλοι συμμερίζονται την ανησυχία μου για τα προαναφερόμενα προβλήματα μεταφοράς και την ανάγκη όλα τα μέρη να βοηθήσουν να επιλυθούν άμεσα.
" έκθεσή μου καλεί επίσης για μια σειρά μέτρων που στοχεύουν στην παροχή λύσεων. Ένα από τα πιο σημαντικά και άμεσα μέτρα που πρέπει να ληφθούν είναι η δημιουργία ολοκληρωμένων κατευθυντηρίων γραμμών μεταφοράς από την Επιτροπή. Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές θα χρησίμευαν για να υπάρξει σαφήνεια κατά την ερμηνεία εννοιών όπως "επαρκείς πόροι" και "δημόσια ασφάλεια". Όταν συμβεί αυτό, θα εναπόκειται στα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές, κατά προτίμηση έως το τέλος του 2009.
Μεροληπτικές μεταβατικές συμφωνίες που περιορίζουν την κυκλοφορία των εργαζομένων από τα κράτη μέλη που προσχώρησαν στην ΕΕ μετά το 2004 πρέπει επιτέλους να καταργηθούν ή να αναθεωρηθούν.
Περισσότερη χρηματοδότηση πρέπει να διατεθεί για να βοηθηθούν τοπικά μέτρα ενσωμάτωσης για πολίτες της ΕΕ που διαμένουν σε άλλα κράτη μέλη, και, τέλος, η Επιτροπή δεν πρέπει να διστάσει να κινήσει διαδικασίες επί παραβάσει κατά κρατών μελών που δεν συμμορφώνονται προς την οδηγία.
Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι τα κράτη μέλη πρέπει, τέλος, να εφαρμόσουν σωστά και να μεταφέρουν την οδηγία για να επιλυθούν γρήγορα αυτά και άλλα προβλήματα. Δεν θα πρέπει να προσπαθήσουν να αποφύγουν τα καθήκοντά τους για την εξασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας, ζητώντας αναθεώρηση για να απαλύνουν την οδηγία. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αντιτίθεται σθεναρά σε μια τέτοια αναθεώρηση και ευχαριστεί την Επιτροπή που κάνει το ίδιο.
Είναι καιρός τα κράτη μέλη και το Συμβούλιο να εξασφαλίσουν ότι η Ευρώπη θα είναι ένας τόπος όπου μπορούν να κυκλοφορούν όχι μόνο κεφάλαια, υπηρεσίες και αγαθά, αλλά και οι πολίτες μας. Χωρίς ελεύθερη κυκλοφορία, δεν υπάρχει Ευρώπη.
Επιτρέψτε μου να ολοκληρώσω λέγοντας ότι πρέπει να μετακινήσω μια αναθεωρημένη προφορική τροπολογία σε υποσημείωση στην έκθεσή μου, για να αφαιρέσω οποιοδήποτε πρόσχημα από όσους αντιτίθενται στην ελεύθερη κυκλοφορία με εθνικιστική, ρατσιστική ή ξενοφοβική βάση, αλλά δεν τολμούν να το δηλώσουν ανοιχτά, για να καταψηφίσουν την έκθεση μου.
Με την ονομαστική ψηφοφορία αύριο, θα δούμε ποιος υποστηρίζει την Ευρώπη και την ευρωπαϊκή ιθαγένεια, την ελεύθερη κυκλοφορία και τα δικαιώματα των πολιτών χωρίς διακρίσεις και ποιος όχι.
Günter Verheugen
Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, θα ήθελα να εκφράσω στην εισηγήτρια τις πιο ειλικρινείς ευχαριστίες μου για μια αξιόλογη έκθεση και να την ευχαριστήσω επίσης για την εξαιρετική και εποικοδομητική συνεργασία της σε ένα πολύ δύσκολο και ευαίσθητο τομέα.
" ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων είναι μία από τις πιο θεμελιώδεις ελευθερίες της ευρωπαϊκής εσωτερικής αγοράς. Αυτή η ελευθερία βρίσκεται πίσω από τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και συνεπώς πίσω από την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Πρέπει να αναγνωρίσουμε σαφώς ότι οι ελλείψεις στην εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου σε αυτό τον τομέα είναι πράγματι αντίθετες προς τις θεμελιώδεις αρχές που αποτελούν τα θεμέλια της Ευρώπης. Άρα πρόκειται για απολύτως κρίσιμο ζήτημα.
Γι' αυτό χαιρετίζω αυτή την έκθεση, η οποία συμπληρώνει την έκθεση της Επιτροπής, που εγκρίθηκε στις 10 Δεκεμβρίου 2008, σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2004/38/ΕΚ. Χαίρομαι για το γεγονός ότι σχεδόν όλα τα αποτελέσματα της έκθεσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συμπίπτουν με εκείνα της έκθεσης της Επιτροπής.
Πιστεύω ότι τώρα έχουμε μια πλήρη εικόνα της μεταφοράς και της εφαρμογής της οδηγίας από τα κράτη μέλη επί τόπου και νομίζω ότι ήρθε η ώρα για πραγματική δράση. " έκθεση υπογραμμίζει - και πολύ σωστά - ότι η ευθύνη για την ορθή μεταφορά και εφαρμογή της οδηγίας εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών. Κάνει ωστόσο έκκληση στην Επιτροπή να αναλάβει δράση σε ορισμένους τομείς. Επιτρέψτε μου λοιπόν να εξηγήσω πού βρίσκονται σε αυτό το πλαίσιο οι άμεσες προτεραιότητες της Επιτροπής.
" Επιτροπή δίνει μεγάλη σημασία στην πλήρη και ορθή εφαρμογή της οδηγίας. Αυτή είναι μία από τις προτεραιότητες της 25ης ετήσιας έκθεσης της Επιτροπής για τον έλεγχο της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου (2009).
" Επιτροπή θα συνεχίσει να καταβάλλει προσπάθειες για να εξασφαλίσει ότι η οδηγία θα μεταφερθεί και θα εφαρμοστεί απρόσκοπτα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Κατά τους προσεχείς μήνες θα διεξαγάγουμε διμερείς συναντήσεις με τα κράτη μέλη να συζητήσουμε τις εξαιρετικά πολυάριθμες περιπτώσεις πλημμελούς μεταφοράς και εφαρμογής. Αν δεν μπορέσει να επιτευχθεί ικανοποιητική πρόοδος, η Επιτροπή δεν θα διστάσει να κινήσει αμέσως διαδικασία επί παραβάσει κατά των εμπλεκόμενων κρατών μελών.
" Επιτροπή προτίθεται να προσφέρει ενημέρωση και βοήθεια προς τα κράτη μέλη και τους ίδιους τους πολίτες. Ένας τρόπος με τον οποίο θα γίνει αυτό είναι με την έκδοση κατευθυντήριων γραμμών για μια σειρά από ζητήματα που έχουν αποδειχθεί προβληματικά σε σχέση με τη μεταφορά ή την εφαρμογή της οδηγίας, για παράδειγμα, το ζήτημα της απέλασης και η καταπολέμηση των καταχρήσεων. Οι κατευθυντήριες γραμμές θα ασχοληθούν επίσης με ζητήματα που αναγνωρίζονται ως προβληματικά στην έκθεση του Κοινοβουλίου.
" Επιτροπή θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τα κράτη μέλη σε τεχνικό επίπεδο στις ομάδες εμπειρογνωμόνων για να ορίσει τις δυσκολίες και να διευκρινίσει ζητήματα ερμηνείας σε σχέση με την οδηγία.
Εντούτοις πρέπει να πω σε αυτό το σημείο, κ. Vγlean, ότι η Επιτροπή δεν μπορεί να εγκρίνει την πρόταση αριθ. 23. Αυτή η πρόταση προβλέπει επί τόπου επισκέψεις από ομάδες εμπειρογνωμόνων και την καθιέρωση ενός συστήματος αμοιβαίας αξιολόγησης με βάση αυτές τις επισκέψεις. Πρέπει να επιστήσω την προσοχή σας στο γεγονός ότι οι εν λόγω αξιολογήσεις από ομότιμους διεξάγονται συνήθως στο πλαίσιο του τρίτου πυλώνα, αλλά δεν εμπίπτουν στην κοινοτική νομοθεσία. Νομικές και διοικητικές παραδόσεις και οι λύσεις που έχουν επιλεγεί από τα κράτη μέλη για τη μεταφορά της οδηγίας σημαίνουν ότι η αναμενόμενη προστιθέμενη αξία των εν λόγω αξιολογήσεων θα είναι αρκετά περιορισμένη. Άλλωστε, όπως γνωρίζετε, τα κράτη μέλη είναι ελεύθερα να επιλέγουν τη μορφή και τα μέσα για τη μεταφορά των οδηγιών.
Ωστόσο η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να αποδίδει ιδιαίτερη προσοχή στη διάδοση των πληροφοριών σχετικά με την οδηγία, θα διανείμει ενημερωμένες και απλουστευμένες οδηγίες σε πολίτες της ΕΕ και θα χρησιμοποιήσει το Διαδίκτυο για τη διάδοση πληροφοριών. Επίσης, θα προτρέψει και θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να ενημερώσουν τους πολίτες για τα δικαιώματά τους μέσω εκστρατειών ευαισθητοποίησης.
Επιτρέψτε μου να πω ότι η Επιτροπή είναι έτοιμη να συμμορφωθεί με το μεγαλύτερο μέρος των προτάσεων που περιλαμβάνονται στην έκθεση του Κοινοβουλίου. Θα ήθελα να ευχαριστήσω το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την υποστήριξη και τις προτάσεις του για το πώς να εξασφαλισθεί η ορθή εφαρμογή αυτής της σημαντικής οδηγίας, η οποία δεν αφορά τίποτα λιγότερο από τη σωστή σύνδεση μίας από τις τέσσερις θεμελιώδεις ελευθερίες στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
Πρόεδρος
Το θέμα της ημερήσιας διάταξης έχει κλείσει.
" ψηφοφορία θα διεξαχθεί αύριο.
Γραπτές δηλώσεις (άρθρο 142 του Κανονισμού)
Alin Antochi  
Δίνω την πλήρη στήριξή μου στην έκθεση της κ. Vγlean σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2004/38/ΕΚ, πολύ περισσότερο αφού τα πρόσφατα γεγονότα που συνέβησαν σε ορισμένα κράτη μέλη έχουν τονίσει την κατάφωρη παραβίαση ενός εκ των τεσσάρων θεμελιωδών ελευθεριών, δηλαδή, του δικαιώματος των πολιτών να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στην επικράτεια των κρατών μελών.
Επιπλέον, η αναποτελεσματική μεταφορά ή ακόμη και η μη μεταφορά καθόλου αυτής της οδηγίας στις εθνικές νομοθεσίες των κρατών μελών οδήγησε σε μια σειρά από καταχρήσεις που αφορούν διοικητικές διατυπώσεις και την περιοριστική ερμηνεία των νομοθετικών διατάξεων σχετικά με την ιδέα της "διαμονής χωρίς άδεια", με αποκορύφωμα την άδικη κράτηση και απέλαση Ευρωπαίων πολιτών. " λύση όμως δεν είναι να κλείσουμε τα σύνορα, αλλά να αναζητήσουμε συγκεκριμένα μέτρα για να διευκολυνθεί η ενσωμάτωση των πολιτών στην ποικιλομορφία των ευρωπαϊκών κοινωνιών.
Θεωρώ ότι η έκθεση που συζητείται θα συμβάλει σημαντικά στην παρακολούθηση της μεταφοράς των ρυθμίσεων που προβλέπονται από αυτή την οδηγία, αν τα κράτη μέλη και η Επιτροπή μπορέσουν να συνεργαστούν με επιτυχία σε αυτό το θέμα.
Προς το παρόν, ο κάθε Ευρωπαίος πολίτης επιθυμεί να ζει σε μια Ευρωπαϊκή Ένωση όπου γίνονται σεβαστές θεμελιώδεις αξίες, όπως η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων. Όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι για την επίτευξη αυτού του στόχου, όλοι μας πρέπει να συνεισφέρουμε τη δική μας συμβολή.
