Hervatting van de zitting
Elles (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag een korte verklaring afleggen over een voorval vanochtend tijdens onze fractievergadering. Onze fractie had mevrouw Andreasen uitgenodigd om enige technische informatie te verschaffen over de boekhoudsystemen. Toen we aankwamen, ontdekten we tot onze verbazing dat de Commissie haar de mond had gesnoerd en dat ze noch de verzamelde afgevaardigden noch de aanwezige pers van informatie mocht voorzien.
Wat een duidelijke meerderheid van onze fractie zou willen weten is of de Commissie kan rechtvaardigen op welke gronden het mevrouw Andreasen werd verboden ons technische informatie te verschaffen over een belangrijk onderwerp waarvan we op de hoogte dienen te zijn. En wat misschien belangrijker is, hoe kan het dat de kaderovereenkomst tussen de Commissie en het Parlement ons als afgevaardigden momenteel niet in staat stelt met personen over technische kwesties te praten? Hoever gaat de bemoeienis van de Commissie met onze instelling dan wel niet? Dat moet het Bureau maar eens uitzoeken. We zouden graag duidelijkheid over deze kwestie hebben.

De Voorzitter.
Dit is een zaak voor de Conferentie van voorzitters en niet voor het Bureau. Mevrouw Schreyer zal later vandaag echter het woord voeren; als u wilt dat zij deze kwestie bespreekt, is zij daartoe wellicht bereid - dat is geheel aan haar.

Cohn-Bendit (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een verzoek aan het voorzitterschap. Als mijn informatie klopt, heeft het Europees Parlement alle winnaars van de Sacharovprijs voor de volgende vergaderperiode in Straatsburg uitgenodigd.
Zou het voorzitterschap de Turkse regering een officieel schrijven willen doen toekomen met het verzoek een speciaal laissez-passer voor mevrouw Leyla Zana ?
De Voorzitter.
Dit is een zaak voor de Conferentie van voorzitters, waarvan u de eer hebt lid te zijn. U kunt deze kwestie schriftelijk opnemen met de Voorzitter. U kunt hem ongetwijfeld zelfs bellen.1

De Voorzitter.
Aan de orde is het debat over het jaarverslag van de Rekenkamer - 2001.

Fabra Vallés
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de secretaris-generaal, geachte leden van het Europees Parlement, dames en heren, ik heb het genoegen u vandaag het jaarverslag van de Europese Rekenkamer over het begrotingsjaar 2001 te presenteren.
Mijn betoog is opgebouwd rond vier belangrijke thema's: ten eerste de analyse van de begrotingsuitvoering; ten tweede de follow-up van eerdere opmerkingen van de Rekenkamer; ten derde de betrouwbaarheidsverklaring (DAS); en ten vierde de hervorming van de Commissie.
Mijn eerste punt is de analyse van de begrotingsuitvoering.
Voor het tweede achtereenvolgende jaar was er een aanzienlijk begrotingsoverschot: meer dan 15 miljard euro (ofwel 16 procent van de definitieve begroting). Het overschot is te verklaren door de annulering van kredieten, voornamelijk als gevolg van vertragingen bij de tenuitvoerlegging van structurele maatregelen. Het zou wenselijk zijn geweest de begroting te wijzigen om de ontvangsten en de voorziene uitgaven met elkaar in evenwicht te houden.
Een ander belangrijk kenmerk van de begrotingsuitvoering was de geringe benutting van de betalingskredieten in bepaalde sectoren. In het geval van de structuurfondsen lag de benutting onder de 70 procent, het laagste niveau sinds 1999.
Ook de tenuitvoerlegging van de pretoetredingssteun werd gekenmerkt door traagheid, vooral bij het SAPARD-programma, waarvoor slechts 9,2 procent van de kredieten werd besteed. Bovendien ontvingen de uiteindelijke begunstigden van dit programma slechts 1 miljoen euro. Als de uitvoering niet wordt versneld, zullen in 2003 kredieten moeten worden geannuleerd.
De Commissie moet verder gaan met het op orde brengen van de rekeningen door verplichtingen waaraan niet meer kan worden voldaan te annuleren. Er zijn nog af te wikkelen verplichtingen ten belope van meer dan 12 miljard euro bij de externe steunmaatregelen en bijna 3 miljard euro bij de nieuwe pretoetredingsinstrumenten.
De uitvoering van de Europese Ontwikkelingsfondsen verloopt eveneens traag. Na vier jaar uitvoering is slechts 30 procent van het achtste EOF uitgegeven.
De conclusie is dat de uitvoerings- en betalingsramingen voor de programma's realistischer moeten worden en beter moeten inspelen op het absorptievermogen van elk land. Dit zou leiden tot een nauwkeuriger en evenwichtiger begroting.
De Rekenkamer heeft onderzocht op welke manier een follow-up is gegeven aan haar eerdere opmerkingen. In het algemeen heeft de Commissie passende maatregelen getroffen om de gesignaleerde tekortkomingen te corrigeren: de douaneregeling passieve veredeling is vereenvoudigd, de regeling ter bevordering van gemeenschappelijke ondernemingen in de visserij is verbeterd en de aanbestedingsprocedures van het TACIS-programma zijn herzien.
In andere sectoren waren de ontwikkelingen minder bevredigend. Dat is het geval bij de steun voor durumtarwe, waar de door de Rekenkamer in 1998 gesignaleerde gebreken nog steeds bestaan en waar jaarlijks ongeveer 450 miljoen euro nodeloos wordt uitgegeven. Hetzelfde geldt voor de gemeenschappelijke marktordening voor suiker, waar ondanks de hervorming van 2001 nog steeds problemen van overproductie en hoge prijzen bestaan.
Ik ben er zeker van dat, wanneer het Comité voortgang controle operationeel wordt, de Commissie meer aandacht zal kunnen besteden aan de follow-up van de verslagen van de Rekenkamer.
Dan nu enkele woorden over de betrouwbaarheidsverklaring.
De Rekenkamer is van oordeel dat de rekeningen over het begrotingsjaar 2001 een getrouw beeld geven van de ontvangsten en uitgaven alsook van de financiële situatie van de Gemeenschappen. Niettemin maakt de Rekenkamer in enkele gevallen voorbehoud of opmerkingen, meestal met betrekking tot reeds eerder door de Rekenkamer gesignaleerde gebreken in de administratieve organisatie.
In haar antwoord op ons verslag erkent de Commissie die gebreken en verbindt zij zich ertoe vóór eind 2002 een plan voor de modernisering van de administratieve organisatie voor te leggen. De Rekenkamer zal de opzet en uitvoering van dit plan bestuderen en het Parlement op de hoogte houden van de voortgang ervan.
Evenals in voorgaande begrotingsjaren is de Rekenkamer van oordeel dat de onderliggende verrichtingen bij de ontvangsten, de verplichtingen en de huishoudelijke uitgaven wettig en regelmatig zijn. Met betrekking tot de andere betalingen kunnen we die zekerheid echter niet geven wegens de ontdekte fouten.
De meeste fouten zijn aangetroffen in de betalingen betreffende het landbouwbeleid en de structurele maatregelen, dus in de sectoren die door de Commissie en de lidstaten gezamenlijk worden beheerd en die goed zijn voor ongeveer 80 procent van de begroting. Vermindering van het foutenpercentage vergt een significante verbetering van de beheer- en controlesystemen, zowel bij de Commissie als in de lidstaten.
Zo zijn op het gebied van het gemeenschappelijk landbouwbeleid de declaraties van de subsidieontvangers niet verbeterd in vergelijking met de vorige jaren. Het geïntegreerd beheer- en controlesysteem is nog niet volledig in gebruik genomen en bijna de helft van de lidstaten heeft het sinds 2000 voorgeschreven systeem voor identificatie van runderen nog niet ingevoerd.
Andere fouten houden verband met gebreken in de controles van de lidstaten (bijvoorbeeld bij olijfolie en katoen). Vanzelfsprekend beveelt de Rekenkamer aan de in de verordeningen voorgeschreven controlemechanismen volledig toe te passen.
Op het gebied van de structurele maatregelen zijn opnieuw onjuiste betalingen ontdekt, die zijn veroorzaakt door gebreken in de controlesystemen en in de uitgavendeclaraties van de lidstaten. De Rekenkamer maakt zich zorgen over de achterstand van de nationale overheidsinstanties bij de toepassing van de beheer- en controle-instrumenten voor de nieuwe programmeringsperiode: de inspectiediensten zijn nog niet operationeel en er is geen onafhankelijke controle van de verrichtingen. De Commissie wordt aanbevolen haar controles te intensifiëren en de resultaten ervan systematisch te benutten.
Wat betreft het intern beleid, dat rechtstreeks door de Commissie wordt gevoerd, wijst een analyse van het vijfde kaderprogramma voor onderzoek op onjuiste betalingen die ontstaan doordat begunstigden hun contractuele verplichtingen niet nakomen. De Rekenkamer beveelt aan de systemen voor terugbetaling van uitgaven te vereenvoudigen en doeltreffender sanctiesystemen in te voeren.
De overheidsinstanties van de begunstigde landen en de niet-gouvernementele organisaties spelen een doorslaggevende rol in het beheer van de programma's voor externe steun. Uit een analyse van de bewijsstukken die op centraal niveau (in Brussel) beschikbaar zijn kan worden geconcludeerd dat de Commissie haar verplichtingen en betalingen op wettige en regelmatige wijze heeft uitgevoerd.
De Rekenkamer heeft evenwel geen zekerheid dat deze verrichtingen ook in de begunstigde landen correct zijn verlopen: de controlesystemen zijn ontoereikend en ter plaatse zijn vaak fouten ontdekt. De Commissie moet intensiever werken aan de hervorming van de externe steunmaatregelen - die reeds goed vordert.
Ter afsluiting van dit punt nog een opmerking terzijde. De laatste maanden wordt er heftig gedebatteerd over de boekhoudsystemen van de Commissie. Dat is goed, en ik hoop dat de gewekte belangstelling de hervormingen die de Rekenkamer reeds lang voorstelt zal bespoedigen. Maar op sommige punten lijdt het debat onder een gebrek aan zakelijkheid en sereniteit. Het is tijd om wat orde te scheppen en een objectief beeld van de situatie te schetsen.
In dit verband moet worden beklemtoond dat de rekeningen van de Commissie - met bepaalde beperkingen - betrouwbaar zijn; zo komen de gegevens van de begrotingsboekhouding - behalve wellicht in enkele specifieke gevallen - overeen met de werkelijke besteding van de kredieten. Dit oordeel berust op strikt en professioneel uitgevoerde controlewerkzaamheden, waaraan de Rekenkamer heel wat middelen heeft besteed.
Maar op basis van die controle heeft de Rekenkamer ook kritiek geleverd op het boekhoudsysteem. De gesignaleerde tekortkomingen bemoeilijken het verzamelen van informatie van betere kwaliteit, die nodig is voor een verbetering van het beheer. Het gaat hier bijvoorbeeld om de gebreken van het baten-lastenstelsel bij het weergeven van de activa en passiva van de Commissie. De Rekenkamer wijst al jaren op deze gebreken en haar opmerkingen schijnen eindelijk weerklank te vinden. Vandaag verzoeken wij de Commissie met klem corrigerende maatregelen te nemen; volgend jaar zullen wij op deze plaats met evenveel klem resultaten eisen, en ik vertrouw erop dat die positief zullen zijn. In de tussentijd moeten wij de Commissie de kans geven zich op deze moeilijke taak te concentreren.
Ik kom nu op wat ik beschouw als het hoofdthema van het verslag: de hervorming van de Commissie.
Het jaar 2001 was een overgangsjaar waarin aanzienlijke vorderingen zijn gemaakt, met name inzake het financieel beheer en de interne controle. Laten we eens zien wat de voornaamste opmerkingen van de Rekenkamer hierover zijn.
Ten eerste stellen wij vast dat bepaalde maatregelen niet binnen de voorgeschreven termijn worden uitgevoerd. Deze vertraging is vooral te wijten aan het feit dat het oorspronkelijke tijdschema te ambitieus was, zoals de Rekenkamer reeds had aangegeven. Ten tweede heeft de Raad een nieuw Financieel Reglement vastgesteld, dat de Rekenkamer in het algemeen adequaat acht. Het bevat nog wel enkele onbevredigende elementen, maar het is een goed instrument waarmee het beheer van de communautaire middelen kan worden verbeterd.
De directeuren-generaal hebben voor het eerst een activiteitenverslag opgesteld en een verklaring afgegeven over de kwaliteit van de informatie en van de interne controle. De zwaardere verantwoordingsplicht van de beheerder is een van de sleutels van het succes van de hervorming. Het is een ware revolutie in de beheercultuur van de Commissie.
Wij geven in overweging de methodologie voor de opstelling van de verslagen en verklaringen te verbeteren: de indieningsdatum moet worden vervroegd; er moeten nauwkeuriger richtlijnen komen, zonder onduidelijkheden, waarin mogelijke opmerkingen en beperkingen aangegeven worden en waarin de actieplannen nauwkeuriger omschreven staan. De Commissie heeft de verslagen en verklaringen van de directeuren-generaal samengevat in een document dat het Parlement en de Raad is toegezonden. Het omvat een actieplan dat ten doel heeft de geconstateerde problemen te verhelpen. In dat plan moet dieper worden ingegaan op kwesties zoals het toezicht op de normen voor interne controle of de hervorming van SINCOM.
Eén aspect van de hervorming verdient ten slotte extra aandacht: het beheer van de programma's door de lidstaten in het zogeheten "gedeeld beheer". De Commissie heeft moeite om in haar algemeen beleid concrete maatregelen op te nemen die bedoeld zijn om de werking van deze beheersystemen - die meer dan 80 procent van de begroting betreffen - te controleren en te verbeteren. Hier moet dringend naar oplossingen worden gezocht, maar alléén staat de Commissie machteloos: zij heeft de actieve medewerking van de nationale autoriteiten nodig.
Ter afsluiting van mijn betoog wil ik het volgende opmerken.
De hervorming evolueert positief. De Commissie heeft zich gehouden aan haar toezegging hard te werken aan het verbeteren van haar beheer- en controlepraktijken. Toch zal het nog wel even duren voordat de uitstekende en voorbeeldige administratieve organisatie tot stand gebracht is die wij allen zo graag zien. Dat is een moeizaam proces, waarbij alle instellingen hun eigen ervaring moeten inbrengen.
De Rekenkamer zal elk jaar de gemaakte vorderingen onderzoeken, de tekortkomingen signaleren en de maatregelen aanbevelen die zij nodig acht.
Ik dank u hartelijk voor uw aandacht.
Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Europese Rekenkamer, geachte leden van het Parlement en van de Rekenkamer, ik zou de heer Fabra Vallés hartelijk willen bedanken voor zijn toespraak en voor zijn krachtige ondersteuning van de hervorming van de Commissie. Tevens zou ik mijn waardering willen uitspreken aan het adres van alle leden en medewerkers van de Rekenkamer voor de goede samenwerking in de loop van dit jaar en voor de aanbevelingen van de Rekenkamer, die voor een goed gebruik en beheer van de Europese begroting onontbeerlijk zijn. Ook wil ik de Rekenkamer bedanken voor de methodologische openheid die is betracht, met name met betrekking tot de betrouwbaarheidsverklaring.
Ik zou mij net als de voorzitter van de Rekenkamer op drie punten willen concentreren, namelijk het overschot voor het jaar 2001, het boekhoudkundig beheer en de hervorming van de Commissie. Het overschot voor het jaar 2001 ten bedrage van 15 miljard euro wordt door de Rekenkamer bekritiseerd omdat het niet voortvloeit uit bezuinigingen - hetgeen een goede zaak zou zijn - maar een andere oorzaak heeft: in een aantal gevallen konden door het Parlement vastgestelde kredieten niet worden uitgekeerd omdat, vooral op het vlak van het structuurbeleid, programma's simpelweg langzamer op gang zijn gekomen dan gepland. Het overschot vertegenwoordigt het verschil tussen de geraamde uitgaven en de daadwerkelijke uitgaven en ontvangsten zoals die zijn vastgelegd volgens de regels van de kameralistische boekhouding, overeenkomstig de verantwoordingsplicht jegens het Parlement.
De vraag is waarom de discrepantie bij de structurele uitgaven zo groot was. De Commissie baseert zich op dit gebied altijd op de voorstellen en voorspellingen van de lidstaten, en in dit geval hebben wij eenvoudigweg op basis van onrealistische premissen gewerkt. Ik heb er gisteren in de Raad Economische en Financiële Zaken nogmaals op gewezen dat er in de lidstaten nog steeds geen stelselmatige procedure bestaat voor het opstellen van gefundeerde prognoses omtrent de middelen die in een begrotingsjaar daadwerkelijk geabsorbeerd kunnen worden. De lidstaten dienen samen met de Commissie voor een verbetering van de prognoses te zorgen, en ook het feit dat wij de parlementaire commissie deze prognoses van de lidstaten thans voorleggen zal hiertoe wellicht kunnen bijdragen.
Het overschot van een begrotingsjaar wordt overeenkomstig het Financieel Reglement als inkomsten van de lidstaten voor het volgende jaar geboekt. Wij hebben dit hoofdzakelijk via twee aanvullende begrotingen gedaan, een mogelijkheid waarin bij de onderhandelingen over het Financieel Reglement ook is voorzien.
Ten aanzien van de rekeningen van de Commissie heeft de Rekenkamer net als in de afgelopen jaren vastgesteld dat de jaarrekening voor het begrotingsjaar 2001 een waarheidsgetrouw beeld geeft van de inkomsten en uitgaven, evenals van de financiële positie van de Gemeenschap aan het einde van het jaar. De Rekenkamer neemt de rekeningen, natuurlijk met inbegrip van het beheer van de kasmiddelen, nauwkeurig onder de loep. Wie beweert dat de boeken evenals het beheer van de kasmiddelen al sinds tien jaar niet zijn gecontroleerd, heeft het dus geheel bij het verkeerde eind! De Rekenkamer controleert de boekhouding en de financiële verslaglegging nauwgezet. Zij heeft in dit verband opnieuw kritiek geuit op het boekhoudkundig beheer en dringt erop aan dat het systeem wordt verbeterd.
Zoals u weet, is overeenkomstig het nieuwe Financieel Reglement voor alle EU-instellingen vanaf 2005 een geïntegreerd periodiek boekhoudkundig beheer verplicht. Dit geldt ook voor het Europees Parlement. Ter verduidelijking zou ik - net als de voorzitter van de Rekenkamer - een principiële kanttekening willen plaatsen, omdat ik de indruk heb dat hieromtrent enige verwarring heerst. De traditionele vorm van boekhouding van de openbare sector is de kasboekhouding, dat wil zeggen de boeking van inkomsten en uitgaven afgezet tegen de kredieten die door de begrotingsautoriteit zijn vastgelegd. Dit systeem beantwoordt dus aan de verantwoordingsplicht ten opzichte van de begrotingsautoriteit. In sommige lidstaten zijn de rekeningen nog steeds op deze leest geschoeid en het zou verkeerd zijn te stellen dat deze vorm van beheer van de kasmiddelen per definitie fraudegevoelig is. Maar voor een op doelmatigheid gericht administratief optreden is deze informatie niet toereikend en dit is dan ook iets waarop de Rekenkamer al sinds jaren hamert. Ook voor de Commissie is dit een punt van zorg. Het overnemen van commerciële normen door de openbare sector kan niet los worden gezien van de algemene hervorming van de administratieve organisatie van de Commissie en met name ook van een aantal lidstaten.
Dit zijn de punten die voor de begroting en in het bijzonder voor het boekhoudkundig beheer een uiterst belangrijke rol spelen. De afdelingen die de kredieten beheren moeten echter meer informatie over de rekeningen kunnen verkrijgen. Wij hebben ons ertoe verplicht het systeem, inclusief het onderliggende computersysteem, verder te ontwikkelen en te verbeteren, en de Rekenkamer roept ons daartoe ook nadrukkelijk op. Wij beschikken over een uiterst krachtig, geïnformatiseerd boekhoudsysteem. De beheerafdelingen van alle directoraten-generaal en alle vertegenwoordigingen zijn aangesloten op een systeem waarvan sommige lidstaten alleen maar kunnen dromen. Ook de geruchten die hierover de ronde doen als zouden 4000 ambtenaren rechtstreeks - zogezegd op eigen houtje - transacties kunnen uitvoeren missen elke grond van waarheid. De ambtenaren zijn verplicht alles in één systeem in te voeren en de concrete transacties worden vervolgens door het directoraat-generaal Begroting uitgevoerd. Op dit vlak is via verschillende maatregelen voor verbetering gezorgd. Ook aangaande de veiligheid, dat wil zeggen ten aanzien van de toegang van systeembeheerders, zijn in de loop van dit jaar verschillende verbeteringsmaatregelen op touw gezet. Daarop heeft de Rekenkamer meermalen aangedrongen.
De Commissie begrotingscontrole van het Parlement heeft de belangrijke taak om het financieel overzicht jaar na jaar te controleren. Mocht u hierbij hulp nodig hebben, dan staan mijn diensten u vanzelfsprekend te allen tijde ter beschikking. Mijnheer Elles, uw fractie heeft besloten hulp van buiten in te roepen, en dit is natuurlijk uw eigen zaak. Wat de hoorzittingen met een geschorste ambtenaar betreft: de Conferentie van voorzitters heeft zich met deze aangelegenheid beziggehouden en de ambtenaar in kwestie is naar aanleiding van uw verzoek van dit feit evenals van de lopende procedure op de hoogte gesteld, dat is alles.
Samenvattend zou ik de heer Fabra Vallés nogmaals willen bedanken voor zijn opmerking dat de Rekenkamer na strenge en professionele controles heeft vastgesteld dat de boekhouding van de Commissie betrouwbaar is. De Commissie legt thans de laatste hand aan een gedetailleerd concept voor de verdere modernisering van het boekhoudsysteem, waarin de suggesties en ook de kritiek van de Rekenkamer worden meegenomen. Dit concept zal ik in januari aan het Parlement kunnen presenteren.
De derde kwestie waarop ik wil ingaan zijn de hervormingen. De Commissie heeft alles bij elkaar een grote hoeveelheid ingrijpende maatregelen genomen. Op begrotingsgebied wordt, zoals u weet, met Activity Based Budgeting verandering gebracht in de opstelling van de begroting. Een andere ingrijpende wijziging is de strategische planning in het kader van de Annual Policy Strategy binnen de Commissie. Tevens zijn de diensten van de interne Audit Service en de Central Financial Service in het leven geroepen. Maar het belangrijkste is wel de decentralisering van de verantwoordingsplicht, die tot uitdrukking komt in het verslag van de directeuren-generaal. Hierin moet worden aangegeven of de in het jaarplan vastgelegde doelstellingen zijn bereikt en of een verklaring kan worden afgegeven inzake het financieel beheer, waaruit blijkt dat alle controlemaatregelen zijn genomen en naar behoren functioneren.
Dit zijn allemaal nieuwe structuren. De jaarlijkse verslaglegging is bijvoorbeeld voor het eerst in het jaar 2001 uitgevoerd, en de Rekenkamer constateert terecht dat de verklaringen van de directeuren-generaal nog te zeer uiteenlopen om als basis te kunnen dienen voor een soort Single Audit Concept. De Commissie is het hiermee eens en zal derhalve binnenkort een aantal maatregelen ter verbetering aannemen die de directoraten-generaal aan de hand zullen worden gedaan.
De Rekenkamer heeft één suggestie gedaan die ik bijzonder graag wil overnemen en die ook voor de werkzaamheden van de Commissie begrotingscontrole van belang zal zijn, namelijk dat in de jaarverslagen van de directeuren-generaal ook specifiek zou moeten worden vermeld welke aanbevelingen van de Rekenkamer reeds zijn uitgevoerd en voor welke aanbevelingen nog actie ondernomen moet worden, om mogelijke kritiek zo veel mogelijk te voorkomen. Dit is een essentieel en zeer goed voorstel, dat wij dan ook zullen overnemen. Hierdoor wordt niet alleen het werk van de voor begrotingszaken bevoegde commissaris vergemakkelijkt, maar ook dat van de Commissie begrotingscontrole.
Ik zou van de gelegenheid gebruik willen maken om de Rekenkamer nogmaals met haar 25-jarig bestaan te feliciteren en om haar ook namens de Commissie te bedanken voor de inspanningen die zij zich in de loop der jaren heeft getroost. Ik wil mij tevens wenden tot de hoofdrapporteur, de heer Casaca. De werkzaamheden in verband met de kwijtingsprocedure zijn reeds van start gegaan. U heeft een gedetailleerde vragenlijst voorgelegd. De Commissie zal van haar kant alles in het werk stellen om u binnen een adequate periode, dat wil zeggen voor 18 december aanstaande, bevredigende antwoorden te kunnen presenteren. Mijnheer de rapporteur, de vragenlijst heeft tevens duidelijk gemaakt - en u kunt dat de Commissie begrotingscontrole namens mij meedelen - dat de samenwerking in mijn ogen niet alleen uiterst intensief zal zijn, maar naar mijn mening ook zeer goed zal verlopen.
Theato (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de voorzitter van de Rekenkamer, dames en heren, om te beginnen wil ik de Rekenkamer hartelijk feliciteren met haar 25-jarig bestaan en de waardige wijze waarop zij dit jubileum afgelopen week heeft gevierd. Het huidige debat over het jaarverslag 2001 van de Rekenkamer, dat u, mijnheer Fabra Vallés, tot onze grote voldoening reeds begin november aan de Commissie begrotingscontrole heeft voorgelegd, biedt ons de mogelijkheid om op een aantal essentiële vraagstukken in te gaan die reeds eerder zijn aangekaart. Hiertoe behoort onder meer het enorme begrotingsoverschot van meer dan 15 miljard euro, dat impliceert dat 16 procent van de vastgelegde kredieten niet kon worden besteed, en dit nadat het begrotingsjaar 2000 reeds met een onderbesteding van 14 procent was afgesloten. Zuinigheid is een goede zaak, maar ze mag niet ten koste gaan van de vastgelegde doelstellingen, tenzij de capaciteit voor de tenuitvoerlegging van alle maatregelen van meet af aan is overschat!
In hoofdstuk I dringt de Rekenkamer er net als in het voorgaande jaar bij de Commissie op aan op tijd een aanvullende en gewijzigde begroting voor te leggen. Het antwoord van de Commissie terzake mag dan wel in technisch opzicht juist zijn, in politiek opzicht is het dit niet. Hier moet nog veel worden gedaan. Uiterst interessant, maar tegelijkertijd zeer zorgwekkend zijn de opmerkingen van de Rekenkamer in hoofdstuk 9 betreffende de betrouwbaarheidsverklaring. Met uitzondering van een klein aantal gebieden wordt deze attestatie wederom niet afgegeven. Het is de vraag of de bovenste markering van deze meetlat ooit zal worden bereikt. Ten aanzien van de kwijting is een aantal punten bijzonder belangrijk, zoals daar zijn de hervorming van de Commissie, het financieel beheer en het nieuwe Financieel Reglement.
De betrouwbaarheid van de boekhouding van de Commissie is onderwerp van felle discussies, ook in de media. De Commissie begrotingscontrole heeft geen toestemming gekregen de argumenten van de inmiddels geschorste hoofdaccountant van de Commissie te horen. In het verslag van de Rekenkamer - bijvoorbeeld op de bladzijden 308 e.v. wordt een tamelijk somber beeld geschetst van de gebreken die op het vlak van het boekhoudkundig beheer en de rekeningen van de Commissie sinds jaar en dag bestaan. Wanneer men alle punten van kritiek die de Rekenkamer in haar verslagen sinds 1994 heeft geuit samenvat, blijkt dat de Commissie bij het wegwerken van deze ernstige tekortkomingen uiterst onverantwoord te werk gaat. Volgens haar huidige planning zal zij de gebreken stap voor stap aanpakken, maar ze zullen pas in 2005 geheel verdwenen zijn. Dit betekent dat de Rekenkamer en het Parlement nog lange tijd hun handen vol zullen hebben aan de controles.
Tot besluit zou ik twee vragen willen stellen. Ten eerste: is de uitvoering van de begroting er in 2001 op vooruit gegaan? Het antwoord op deze vraag zal door het kwijtingsbesluit worden gegeven. Ten tweede: overeenkomstig het Verdrag is de Commissie verantwoordelijk voor de gehele uitvoering van de begroting. Het nieuwe Financieel Reglement brengt een gedecentraliseerde verantwoordelijkheid van de directoraten-generaal van de Commissie met zich mee. Maar wie draagt er binnen de Commissie de verantwoordelijkheid voor het algemene toezicht? De individuele directeuren-generaal, het directoraat-generaal Begroting of de hoofdaccountant? In ieder geval bent en blijft u, mevrouw Schreyer, in uw hoedanigheid van commissaris van begrotingszaken, natuurlijk onze belangrijkste gesprekspartner.
Kuhne (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de heer Fabra Vallés willen bedanken voor zijn optreden de afgelopen weken, met name omdat hij goed heeft aangevoeld dat het nodig was het verslag publiekelijk in de commissie te presenteren. Het was juist een dergelijk verslag niet achter gesloten deuren te behandelen, op een moment waarop het in geïnteresseerde kringen in Brussel reeds rondging. Hiervoor wil ik u van harte bedanken!
Ik zou willen ingaan op een aantal punten die door andere sprekers reeds aan de orde zijn gesteld, bijvoorbeeld het vraagstuk van het boekhoudkundig beheer. Wij sociaal-democraten zullen de opmerkingen van de Rekenkamer de komende maanden tot de grondslag van onze werkzaamheden maken. Ik heb het volste vertrouwen in onze rapporteur, de heer Casaca, die de Commissie stellig zal houden aan haar verplichting om informatie te verstrekken. Ik wil echter dat één ding duidelijk in de notulen wordt opgenomen: de Commissie begrotingscontrole heeft voorwaarden verbonden aam de uitnodiging aan de hoofdaccountant naar wie reeds meerdere malen is verwezen. Zij diende alleen aanvullende bewijzen te leveren voor kwesties die de Rekenkamer sowieso al aan de kaak had gesteld. Via een bericht in een hier in Brussel verschijnende krant hebben wij vervolgens vernomen dat zij hiertoe niet bereid was. Dit hoort ook bij het verhaal en mag niet worden verzwegen.
Het andere punt is - de heer Fabra Vallés heeft het zeer diplomatiek verwoord, ik heb het opgeschreven - dat er sprake was van een gebrek aan discipline en objectiviteit. Ik zou het in mijn eigen woorden als volgt willen formuleren: wij sociaal-democraten - en ook andere fracties - hebben geweigerd dit Parlement en zijn procedures te laten verworden tot een soort circus van persoonlijkheden, en we zullen dat ook blijven weigeren.

Dit betekent echter niet dat wij nu staan te juichen over de toestand van het boekhoudsysteem van de Commissie. De opmerkingen van de Rekenkamer stemmen zeker tot bezorgdheid en wij zullen ten aanzien van dit vraagstuk inderdaad geen credit points geven. Wij zullen ons over deze kwestie buigen en de Commissie zal antwoord moeten geven op de vraag waarom op bepaalde tijden vrijwel niets is gedaan om tegemoet te komen aan de opmerkingen van de Rekenkamer. Wij zullen niet aanvaarden dat ons wordt verteld: wij waren hiertoe niet in staat omdat wij bezig waren met het nieuwe Financieel Reglement! Deze twee zaken hebben niets met elkaar te maken en wij verwachten dan ook dat men ons duidelijke en heldere inlichtingen verstrekt waaruit kan worden opgemaakt waarom bepaalde dingen niet zijn gebeurd. Mochten deze verklaringen niet bevredigend zijn, dan gaan alle betrokken partijen onplezierige tijden tegemoet, daar kunt u van op aan!
(Applaus)

Mulder (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, in ieder geval dank dat u mij het woord geeft. Ik zou mijn verhaal willen beginnen op een positieve noot. De Rekenkamer bestaat 25 jaar, dat is een gelukwens waard, en ik kan alleen maar zeggen dat in die 25 jaar de Rekenkamer zich heeft ontwikkeld als een onmisbare pater van dit Parlement om zijn werk te kunnen doen.
Ik ben ook blij dat de Rekenkamer constateert dat de Commissie steeds beter gaat functioneren. Er is een hervorming van de Commissie die de Rekenkamer positief beoordeelt en er is een nieuw Financieel Reglement waarvoor ongeveer hetzelfde geldt. Dat zijn dus goede berichten.
Het slechte bericht is dat er ook dit jaar nog steeds geen positieve betrouwbaarheidsverklaring is. Ik zou willen herhalen wat ik het vorige jaar heb gezegd en ook het jaar daarvoor: waarom is het niet mogelijk voor de Commissie om te zeggen: dit en dit wordt onze streefdatum om een positieve betrouwbaarheidsverklaring te krijgen? Dan kunnen wij daar allemaal naar toe werken en dan weten wij wat we kunnen verwachten.
Ik vind het ook teleurstellend dat er geen verbetering te constateren is met betrekking tot het oudste politieke gebied van de Europese eenwording, dat van de landbouwpolitiek. De landbouwuitgaven worden ook dit jaar door de Rekenkamer zeer kritisch beoordeeld en in mijn ogen is er nauwelijks verbetering zichtbaar. Het is daarom dat ik in het begin van dit jaar het initiatief heb genomen om tot een betere controle op die landbouwuitgaven te komen. Dat zal een dezer dagen worden behandeld in dit Parlement en ik hoop dat zowel de Commissie als de Raad alsook de leden van dit Parlement dat goed zullen beoordelen.
Het is ook dit jaar voor de eerste keer dat de directeuren-generaal van de Commissie zichzelf moeten verantwoorden over het gezonde financiële beheer. Ik denk dat dat in de toekomst essentieel zal worden. Er zijn wat de procedure betreft toch zekere verbeteringen mogelijk en de rapportages zullen ook concreter en duidelijker moeten worden, maar ik denk dat dat ook voor ons in de toekomst als Parlement een essentieel punt zal worden.
Over het overschot op de begroting is al het nodige gezegd. Daar zal ik niet veel over zeggen. Natuurlijk moeten wij beter begroten.
Nog iets over de DAS zelf. Het is ook een refrein dat ik steeds herhaal. Ik begrijp zowel van de Rekenkamer als van de Commissie dat het nauwelijks mogelijk is om foutenpercentages aan te geven in onderdelen van de begroting, maar ik zou het toch op prijs stellen, als het mogelijk zou zijn, dat de Rekenkamer bepaalde indicatoren zou ontwikkelen. Want het moet toch mogelijk zijn dat wij van jaar tot jaar zouden kunnen zeggen: het is met een bepaald percentage in het algemeen beter geworden. Iedereen wil een rapportcijfer hebben en zo zou het ook mogelijk moeten zijn voor de Europese begroting.
Eén groot punt is nog de uitbreiding. De Rekenkamer zelf zegt: zelfs in de huidige lidstaten is er nog veel wat te wensen overlaat. Voor zover ik het weet is het IACS-systeem in nog geen enkele van de nieuwe lidstaten operationeel. Dat is een punt van grote zorg en daar zullen wij vooral in de toekomst aandacht aan moeten besteden.

Sjöstedt (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, wederom bevat het jaarverslag van de Rekenkamer, deze keer over 2001, zeer ernstige kritiek op een aantal punten. Net als eerder zijn er op een aantal beleidsterreinen concrete gevallen geconstateerd waarbij de middelen van de Europese Unie op een volstrekt verkeerde manier zijn gebruikt, met name bij het landbouwbeleid. In het verslag wordt tevens gewezen op het enorme overschot van 15 miljard euro, dat wil zeggen 16 procent van de begroting.
Het meest verontrustende punt in dit jaarverslag is echter zonder twijfel de algemene kritiek op de betrouwbaarheid van het boekhoudsysteem en het financieel beheer van de Unie. Deze kritiek staat niet alleen in het verslag, maar kwam ook duidelijk naar voren tijdens de presentatie ervan in de commissie. Tijdens die presentatie werd door de vertegenwoordigers van de Rekenkamer meegedeeld dat door de manier waarop het systeem nu functioneert slechts gegarandeerd kan worden dat 5 procent van de betalingen correct is. Dit is een ongehoorde situatie, die zeer serieus genomen moet worden. Bovendien lijkt het lang te gaan duren voordat in die situatie daadwerkelijk verandering is aangebracht. In het verslag van de Rekenkamer wordt vastgesteld dat men in mei nog niet eens begonnen was met de uitvoering van het actieplan dat een verbetering moet opleveren.
Ondanks deze serieuze kritiek op het boekhoudsysteem wordt in de betrouwbaarheidsverklaring van de Rekenkamer gesteld dat de transacties op een correcte manier zijn uitgevoerd. Dat is naar mijn mening allemaal erg tegenstrijdig. Je kunt deze twee dingen niet tegelijkertijd beweren. Je kunt niet zeggen dat een boekhouding niet goed te controleren is en tegelijkertijd garanderen dat alles op correcte wijze verwerkt is. Ik vraag mij af of deze betrouwbaarheidsverklaring eigenlijk wel gegrond is.
Wij zijn allemaal op de hoogte van de ernstige kritiek op het boekhoudsysteem van de voormalige hoofdaccountant mevrouw Marta Andreasen. Zij heeft ook geweigerd de boekhouding over 2001 goed te keuren. Ik zou de Rekenkamer willen vragen of zij hiervoor begrip heeft, gezien de kritiek van de Rekenkamer zelf. Was het eigenlijk niet redelijk om te weigeren de boekhouding goed te keuren?
Een andere interessante zienswijze van mevrouw Marta Andreasen is dat snelle verbeteringen doorgevoerd kunnen worden zonder dat daarvoor nieuwe investeringen binnen de Commissie nodig zijn. Het zou interessant zijn om ook het standpunt van de Rekenkamer hierover te horen.
Verder ben ik enigszins verbaasd over dit debat, waarin de kritiek van mevrouw Andreasen wordt weggewuifd. Het kan zijn dat ze het bij het verkeerde eind heeft, maar waarom luisteren we niet naar wat ze te zeggen heeft? Waarom willen de andere fracties in het Parlement niet dat er een hoorzitting komt? Waarom legt de Commissie mevrouw Andreasen het zwijgen op als leden van het Europees Parlement haar vragen onze controlewerkzaamheden te vereenvoudigen? Dit vind ik bepaald geen goede ontwikkeling.

Staes (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil me eerst en vooral aansluiten bij de woorden van de heer Kuhne over de transparante en open wijze waarop wij samenwerken. Ik zou heel veel vragen kunnen stellen vandaag, collega's. Ik zou vragen kunnen stellen over het aanzienlijk begrotingsoverschot, 15 miljoen euro. Over hoe het komt dat er voor het zoveelste jaar op rij geen positieve DAS, geen positieve betrouwbaarheidsverklaring is afgeleverd. Over het boekhoudingsysteem van de Commissie. Over de mankementen bij de lidstaten, die al bij al 80 procent van het Europese subsidiebeleid beheren. Over het preaccessiebeleid, over SAPARD, waar slechts 9,2 procent van de middelen zijn gebruikt. Het zijn allemaal belangrijke vragen. Het zijn vragen waar we op in zullen gaan samen met rapporteur Casaca de komende weken en maanden.
Voor mij rest eigenlijk vandaag maar één belangrijke vraag. Geachte leden van de Rekenkamer, jullie weten dat ik een vriend ben van de Rekenkamer. Ik werk graag met jullie samen en ik werk goed met jullie samen. Maar in het jaarverslag van OLAF wordt melding gemaakt van aantijgingen die door een lid van het Europees Parlement zijn overgemaakt aan OLAF met betrekking tot mogelijke malversaties van een voormalig lid van de Rekenkamer. Jullie weten dat het lid van het Europees Parlement ikzelf ben.
Toen ik die aantijgingen ter hand kreeg, heb ik die aan OLAF overgemaakt. Ik heb toen de publiciteit bewust niet gezocht. Ik heb gekeken of OLAF haar werk zou doen en ik moet hier eer betonen aan de speurders van OLAF. De mensen van OLAF hebben hun werk zeer goed gedaan. Enkele weken geleden hebben zij een dossier overgemaakt aan de Luxemburgse justitie. Ze hebben ook een dossier overgemaakt aan de Rekenkamer zelf, met een aantal aanbevelingen. Een aanbeveling onder meer om een disciplinair onderzoek te starten tegen een voormalig lid van de Rekenkamer en tegen een voormalig tijdelijk ambtenaar van de Rekenkamer. Er wordt ook gevraagd geld terug te vorderen, naar verluidt ten bedrage van 28.000 euro. Ik zou nu aan jullie, leden van de Rekenkamer, willen vragen wat jullie officiële reactie is op dat OLAF-onderzoek. Gaan jullie in op de aanbevelingen van de Rekenkamer? Kunnen jullie mij ook toestemming verlenen om dit OLAF-dossier zelf persoonlijk te mogen inkijken? Ten derde, kunnen jullie verzekeren dat het geval van mevrouw N een eenmalig geval is? Een geïsoleerde case en dat dit geen wijdverspreide praktijk is binnen de Rekenkamer?
Geachte leden van de Rekenkamer, het is een essentiële vraag omdat wij straks niet alleen gaan debatteren over de kwijting van het Parlement, over de kwijting van de Commissie maar ook onder meer over de kwijting van de Rekenkamer zelf. Ik geloof dat een eerlijk en open antwoord van jullie heel belangrijk is om ja dan nee als Begrotingscontrolecommissie, als Europees Parlement te kunnen beslissen of wij ja dan nee kwijting aan jullie kunnen verlenen over het jaar 2001.

Camre (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, stelt u zich eens voor dat een kleine Deense vennootschap met 100 werknemers een jaarrekening indient waarover een wettelijk erkend accountant een verslag opstelt, een verslag waarin de meeste opmerkingen jaarlijks terugkomende vaststellingen zijn en waarin aangegeven wordt dat de gebreken grotendeels te wijten zijn aan tekortkomingen in het boekhoudsysteem van de vennootschap, die tot gevolg hebben dat geen garanties kunnen worden gegeven ten aanzien van de boekhouding en dat niet alle elementen van de activa van de onderneming vermeld zijn; en stelt u zich eens voor dat in dat verslag ook gewezen wordt op problemen met de controle- en garantiesystemen en op het ontbreken van gegevens in het systeem. Wat zou er gebeuren als de accountant zijn bezorgdheid zou uiten over het feit dat de onderneming te weinig doet om de tekortkomingen te verhelpen en dat ze de ernst van de situatie onvoldoende inziet of te weinig middelen heeft uitgetrokken om de problemen binnen een redelijke termijn op te lossen? Wat zou er gebeuren als de accountant uiteindelijk de conclusie trekt dat hij niet kan bevestigen in hoeverre de investeringen, aankopen of diensten waarvoor op lokaal vlak betalingen zijn verricht, daadwerkelijk uitgevoerd zijn? Indien zoiets gebeurt, zou de raad van bestuur in eerste instantie de directie geen kwijting verlenen. Daarna zou hij de directie naar huis sturen. Vervolgens zou de belastingdienst de boekhouding van de onderneming in beslag nemen voor een grondige analyse. De onderneming zou een bijkomende aanslag krijgen voor alle uitgaven die niet in de boeken opgenomen zijn en tot slot zou ze strafrechtelijk vervolgd worden.
Zo gaat het echter niet in de EU. Dat is alleen de gang van zaken voor particuliere ondernemingen. Bij ons probeert de Commissie de critici met alle middelen de mond te snoeren, zoals maar weer eens is gebleken met het recente ontslag van een hoofdaccountant, mevrouw Andreasen. Het Parlement wil haar aantijgingen onderzoeken, maar wordt in dat streven belemmerd door een meerderheid in de Conferentie van voorzitters, die van geen hoorzitting wil weten. Indien de kritiek onterecht was, zoals de Commissie beweert, dan zou dat uit ons onderzoek wel blijken en dan zou dat goed zijn. De Commissie weet echter dat de kritiek terecht is, de Rekenkamer bevestigt dat ook, en daarom mag ze niet aan het licht komen. Het Parlement legt zich daar bij neer en sluit de ogen. En dus verleent het kwijting, want anders zouden de burgers kunnen ontdekken dat er geknoeid wordt met geld. Ik vind het erg onverstandig met dit doofpotbeleid verder te gaan en ik denk dat het op termijn onvermijdelijk tot een schandaal zal leiden. De EU kan het geld van de belastingbetalers niet beheren. Ik vind het jaarverslag wat dat betreft zeer veelzeggend. Het probleem is dat wij onze kritiek niet in daden omzetten.

van Dam (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, ieder najaar, als in de natuur de blaadjes van de bomen vallen, bespreken we hier het jaarverslag van de Europese Rekenkamer, waarin elk jaar weer ongeveer hetzelfde te lezen staat. De Europese Commissie geeft kennelijk nauwelijks gehoor aan de kritiek en de aanbevelingen in dat jaarverslag. Gaat dat dit jaar écht veranderen? Wij vrezen van niet. Sinds 1999 belooft deze Commissie beterschap, maar dat tot mei 2002 geen daadwerkelijke actie is ondernomen om het boekhoudingsysteem te hervormen, vindt de EDD-fractie een regelrechte aanfluiting. De Commissie lokt een herhaling van de val in 1999 uit. Temeer omdat mevrouw Andreasen ons vanmorgen geen informatie mocht verschaffen over de gebreken in de boekhouding en de administratieve organisatie. In het licht van deze ervaring vragen wij aan de voorzitter van de Rekenkamer of hij medio maart 2003 een speciaal verslag met alle relevante informatie hierover kan voorleggen. Wij hebben genoeg van het gedraal en gedraai van de Europese Commissie. Is de voorzitter van de Rekenkamer van oordeel dat een onafhankelijkere positie ten opzichte van de Europese Commissie de effectiviteit van zijn instelling aanmerkelijk zou kunnen vergroten?
Mijnheer de Voorzitter, gezien het welhaast structurele overschot bij het structuurfondsenbeleid is dit aan een fundamentele herziening toe, mede gelet op de aanstaande uitbreiding van de Europese Unie. Naast een betere controle is een integrale beleidsevaluatie dringend nodig. Kan de Rekenkamer aangegeven of het ongewijzigd voortzetten van het huidige structuurfondsenbeleid na 2004 zal leiden tot nog grotere beheerproblemen? Aan het rondpompen van overheidsgeld met grote risico´s op misbruik ervan moet naar onze mening zo snel mogelijk een einde komen.

Dell'Alba (NI).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Rekenkamer, geachte collega's, mijns inziens is het verslag dat onze voormalige collega Fabra Vallés ons vandaag voorlegt belangrijk om wat erin gezegd wordt en om wat het suggereert. Zo wordt zeer nadrukkelijk aangegeven dat de rekeningen van de Commissie betrouwbaar zijn, en dat het boekhoudsysteem, hoeveel kritiek daarop ook mogelijk is, niet per definitie de oorzaak is van de fraude. Dat zijn twee zaken die mijns inziens van belang zijn in het kader van het debat dat we hier vandaag voeren.
Het spreekt echter vanzelf, mijnheer de Voorzitter, maar ik richt me nu vooral tot u, mevrouw de commissaris, dat dit Parlement zich zorgen maakt over de gang van zaken met betrekking tot de boekhouding van de Commissie, en ik moet u eerlijk zeggen - en u weet dat ik me altijd gereserveerd opstel bij 'schandalen? - dat de Commissie met sommige besluiten, zoals het besluit van vanochtend, er in mijn ogen bepaald niet toe bijdraagt de twijfels weg te nemen ten aanzien van de vraag of ze in staat is een adequate hervorming van het boekhoudsysteem door te voeren en om dat te goeder trouw te doen. Soms denk ik: 'We leren het nooit?, of om een Latijnse uitdrukking te gebruiken: Oportet ut scandala eveniat! Waarom is er een schandaal, een minischandaal, een kleine polemiek nodig? Hoe is het mogelijk dat een hervorming die u zelf dringend noemt zo lang uitgesteld is?
Dat vragen wij ons natuurlijk af. We wachten vol ongeduld op uw volgende besluit. Ik denk overigens, en de Rekenkamer heeft dat ook aangegeven, dat dit alles niets te maken heeft met de geconstateerde gevallen van fraude of slecht beheer door de Commissie. Ik vind echter wel dat het hoog tijd is dat werk gemaakt wordt van deze hervorming, dat erover gediscussieerd wordt en dat ze in alle instellingen doorgevoerd wordt. Het is eigenlijk een schande dat een situatie zoals we die nu gezien hebben die hervorming noodzakelijk maakt.

Avilés Perea (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de voorzitter van de Rekenkamer, de heer Fabra Vallés, gelukwensen met het verslag dat hij heeft gepresenteerd. Het is een nauwkeurig, duidelijk en zeer concreet verslag dat ons exact op de hoogte stelt van de uitvoering van de begroting.
Het meest opvallende aan dit verslag is opnieuw het begrotingsoverschot in het jaar 2001: 16 procent. Dat is een zeer hoog percentage, zoals de vorige sprekers ook al hebben aangegeven, zeker als we dit nader bekijken en moeten constateren dat van de structuurfondsen slechts 70 procent ten uitvoer is gelegd en dat het budget voor SAPARD nauwelijks is gebruikt. En dat terwijl dit instrument van groot belang is voor de nieuwe lidstaten van de Europese Unie.
Hetzelfde gebeurt op het gebied van het landbouwbeleid.
Wat betreft de betrouwbaarheid van de rekeningen die de Commissie heeft voorgelegd: de Rekenkamer is van mening dat die rekeningen correct zijn. Van de aanbevelingen die zij doet moeten met name de voorstellen genoemd worden die betrekking hebben op het boekhoudsysteem. Net als in voorgaande jaren acht de Rekenkamer het noodzakelijk dat er maatregelen worden genomen waarmee het huidige systeem wordt gewijzigd en verbeterd.
Deze kwestie heeft een zekere strijd veroorzaakt - die volgens mij overdreven is - en het zou derhalve zeer wenselijk zijn dat de Commissie meer rekening zou houden met de aanbevelingen omtrent modernisering van het boekhoudsysteem en dit op zo kort mogelijke termijn zo transparant mogelijk zou maken.
Mijns inziens is het eveneens juist te wijzen op de verwijzing naar de interne hervorming van de Commissie en de traagheid waarmee die wordt doorgevoerd. Dit heeft ongetwijfeld te maken met het feit dat dit een ingewikkeld en ambitieus proces is, maar we mogen niet vergeten dat deze hervorming noodzakelijk is. Wij verwachten derhalve van de Commissie dat ze rekening houdt met de aanbevelingen die haar worden gedaan.
Ik wil niet al te diep ingaan op de bijdragen van de vorige sprekers. Nagenoeg alle afgevaardigden die aan het woord zijn geweest delen de zorgen die in dit verslag naar voren komen en zijn het erover eens dat deze zorgen zeer duidelijk zijn geuit. Daarom ligt de bal mijns inziens nu bij de Commissie.
Ik wil de heer Fabra Vallés nogmaals feliciteren. Zijn ervaring als voormalig lid van de Commissie begrotingscontrole is hem ongetwijfeld van nut geweest bij het uitvoeren van zijn taak.

Casaca (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Rekenkamer, mevrouw de commissaris, geachte collega's, om te beginnen zou ik uiting willen geven aan mijn grote waardering voor het verslag van de Rekenkamer, dat tal van vernieuwingen bevat en inhoudelijk zeer gefundeerd is, en met name voor de voorzitter van de Rekenkamer, de heer Fabra Vallés. Voorts zou ik commissaris Schreyer willen bedanken voor de woorden die zij tot mij heeft gericht en in het bijzonder voor de medewerking die de diensten van de Commissie in het kader van de lopende kwijtingsprocedure reeds hebben verleend.
De uitvoering van de begroting 2001, die in dit verslag onder de loep wordt genomen, wordt gekenmerkt door een forse onderbesteding van de kredieten, in het bijzonder bij de programma's in het kader van de pretoetreding en de structuurfondsen, door aanhoudende gebreken van het boekhoudsysteem van de Gemeenschap, dat dringend moet worden hervormd, en ten derde door het voortbestaan van oude problemen, met name de weinig transparante wijze waarop de Commissie is omgegaan met het beschermingssysteem voor de Europese suikerindustrie.
In het licht van de gebrekkige uitvoering van de begroting is het bijzonder schokkend te zien dat de bezorgdheid die is uitgesproken ten aanzien van de slechte voorbereiding van de kandidaat-lidstaten op de toetreding blijkbaar omgekeerd proportioneel is geweest aan de omvang van de kredieten die daadwerkelijk beschikbaar zijn gesteld aan de uiteindelijke begunstigden, in het bijzonder de landbouwers in deze landen. Soms lijkt het erop dat de burgers minder belangrijk zijn dan de vele consultancybedrijven die om de Europese instellingen zwermen en die vaak bestaan uit voormalige ambtenaren of ambtenaren met tijdelijk verlof. De regels worden zo absurd en zo complex dat de werkelijkheid uit het oog wordt verloren.
Bij de absoluut noodzakelijke hervorming van het boekhoudsysteem dient vanzelfsprekend alles, en ik bedoel ook echt alles, in het werk te worden gesteld om te waarborgen dat de boekhouding van de Europese Unie strookt met de beste praktijken en de internationale gebruiken op het vlak van de overheidsboekhouding. In onze ogen moet werk worden gemaakt van de modernisering van de boekhoudkundige processen en de betalingsprocedures, met een duidelijke, toegankelijke en uitputtende codificatie van iedere uitgave, met een systematische kennisgeving van de uiteindelijke begunstigden en met een duidelijke en consistente nomenclatuur.
De transparantie van de betrekkingen tussen de Europese instellingen en de buitenwereld houdt de gemoederen keer op keer bezig. Het verslag van de Rekenkamer over het proces dat ertoe heeft geleid dat de regeling voor de sector suiker niet is hervormd, maakt duidelijk hoe het kan dat een van de meest anachronistische landbouwregelingen van de Gemeenschap nu al bijna vier decennia lang aan wezenlijke wijzigingen heeft weten te ontkomen. In een complex stelsel waarin op hoog niveau wordt bemiddeld is het soms maar al te makkelijk de burger te vergeten ten gunste van de pressiegroep, degenen die de hulp het hardst nodig hebben te vergeten ten gunste van degenen die meer en sterkere druk kunnen en willen uitoefenen. Derhalve moeten we ons bij alles wat we doen inzetten voor transparantie en billijkheid.

Sørensen, Ole (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, er zijn de afgelopen zes maanden vele dingen gezegd over het boekhoudsysteem van de Commissie. De Rekenkamer bevestigt in ondubbelzinnige bewoordingen dat een groot aantal terugkerende problemen met betrekking tot de transacties, problemen die een betrouwbaarheidsverklaring zonder voorbehoud in de weg staan, te wijten zijn aan het gebrekkig boekhoudsysteem. De Commissie erkent de meeste fouten waarop de Rekenkamer gewezen heeft. Het verwondert mij echter nog steeds dat de Commissie in 2001 nog geen stappen genomen heeft voor de uitvoering van het in datzelfde jaar voorgestelde actieplan dat erop gericht is de dringendste problemen weg te werken. Nu kijk ik uit naar een open en ernstig gesprek tussen de Commissie en het Parlement, zodat er eindelijk orde op zaken gesteld wordt. Het is in politiek opzicht onhoudbaar dat de Rekenkamer kritiek blijft geven. Als er fouten gemaakt worden, moeten ze worden rechtgezet.
De Commissie heeft beloofd voor het eind van deze maand een strategie voor te stellen voor een geïntegreerd EU-boekhoudsysteem dat gebaseerd is op de hoogste normen in de openbare sector. Ik zal de Commissie aan deze belofte herinneren en ik begroet het actieplan. Ik hoop echter wel dat ze met dit plan de kwesties die een dringende ingreep vereisen onmiddellijk zal aanpakken, vooral omdat de Commissie begrotingscontrole zich naar aanleiding van de kwijting voor 2001 juist op het boekhoudsysteem zal concentreren.

Heaton-Harris (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik verwelkom het jaarverslag van de Rekenkamer, maar ik zet vraagtekens bij de verklaring die de heer Fabra Vallés zojuist heeft afgelegd. Hij geeft een interessante draai aan de woorden in zijn verslag. Mijnheer Fabra Vallés, u hebt het in uw verklaring over het gebrek aan evenwicht bij wat momenteel in de publieke arena wordt gezegd en daar ben ik het mee eens. Ik had graag tot dat evenwicht willen komen op basis van wat de 300 spin doctors van de Commissie onlangs over Marta Andreassen hebben gezegd en ik wil de afgevaardigden erop wijzen dat haar vanochtend door diezelfde Commissie het zwijgen is opgelegd.
Maar wat schreef u? U schreef: 'Sinds de eerste betrouwbaarheidsverklaring inzake het boekjaar 1994 heeft de Rekenkamer haar reserves over de betrouwbaarheid van de boekhouding herhaald. Deze reserves komen meestal voort uit de zwakte van het boekhoudsysteem en de onoplettendheid van de operationele DG's van de Commissie en dergelijke?. U schreef ook: 'Bij gebrek aan een uitgebreid boekhoudsysteem zijn de financiële verklaringen aan het eind van het jaar voornamelijk gebaseerd op stukken die geen onderdeel van de boekhouding uitmaken?. Ik vind deze twee verklaringen schrikbarend en vreemd genoeg sluiten ze precies aan bij een aantal dingen die Marta Andreasen, de voormalige hoofdaccountant van de Commissie, heeft gezegd.
Als de boekhouding zo betrouwbaar is, zoals u zojuist in uw verklaring zei, waarom schrijft u die dingen dan in uw verslag? Als de boekhouding zo goed is, waarom hebben dan zoveel afdelingshoofden geweigerd hun eigen boekhouding zonder reserves af te tekenen? Als uw controles zo zorgvuldig zijn, waarom geeft u ons, het Parlement, dan niet het getal waar we al vele jaren om vragen, namelijk het percentage geld dat verloren gaat aan fraude, wanbeheer en verkwisting - een getal dat u ons vroeger wel gaf, zodat wij een referentiepunt hadden om te kunnen vaststellen of er sprake was van wezenlijke vooruitgang.
Tot slot heb ik enkele vragen voor de commissaris, omdat ik ervan overtuigd ben dat u een wijs politiek manipulator bent, commissaris Schreyer. Ik denk dat u in dit Parlement vandaag een hele reeks politieke toespraken hebt gehoord over de verslagen van de Europese Rekenkamer en over hoe mensen zichzelf voor de gek houden en uitzien naar kwijting. Ik denk dat er een heleboel problemen op u af komen en als u de politieke toekomstvoorspellingen correct interpreteert, zult u vast meer haast met uw hervormingen willen maken dan voorheen.
Ik zou het prettig vinden als u met die politieke schranderheid van u een paar zeer korte vragen voor mij zou willen beantwoorden. Wie binnen de Commissie heeft de boekhouding in 2001 afgetekend? Ik meen dat ik deze vraag al eerder bij u heb ingediend en een heleboel journalisten hebben u dit ook al gevraagd. We zouden die vraag graag beantwoord zien. Was het de hoofdaccountant van dat moment? Was het de directeur-generaal Begroting? Was u het? Was het een of andere secretaresse? Was het de commercieel ingenieur die u momenteel als hoofdaccountant van de Commissie in dienst hebt? Wat gaat er om binnen uw systemen?
We willen hervorming. Dit Parlement dringt bij u aan op hervorming en als u het systeem niet spoedig hervormt, verzoek ik u te vertrekken, zodat iemand anders het kan doen.
Morgan (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Europese Rekenkamer graag bedanken voor haar verslag dit jaar. Ik ben bijzonder teleurgesteld dat de Rekenkamer nu pas voor het eerst dit jaar in de gelegenheid was haar accountantscontrole te presenteren. Ik vind dat dit een van de primaire verantwoordelijkheden van dit Parlement is en het stemt mij droevig dat iets wat reeds in november is verschenen pas in december op de agenda staat.
De wijze waarop het verslag is opgesteld, is enigszins verbeterd. Ik vind het document zelf echter nog steeds hoogst ondoorzichtig. Het is overgecompliceerd en slecht gepresenteerd. Voorzitter, we hopen dat u verder gaat met uw pogingen in de toekomst meer duidelijkheid te verkrijgen.
De voornaamste kwestie waarop de Commissie begrotingscontrole zich dit jaar waarschijnlijk zal concentreren is natuurlijk het boekhoudsysteem van de Commissie. Het is niet omdat Marta Andreasen ons heeft verteld dat we dat moeten doen, maar omdat de Rekenkamer al sinds 1994 op de gebreken ervan wijst. Het punt is dat de Commissie bijzonder traag is geweest met het doorvoeren van deze hervormingen en waarschijnlijk zullen we pas in 2005 een volledige radicale hervorming zien. Ik noem dit een onaanvaardbare vorm van zelfgenoegzaamheid. We moeten veel verder gaan en een ambitieuzer tijdpad uitzetten, hoewel we erkennen dat wat we hier van de Commissie vragen verder gaat dan wat elf EU-lidstaten momenteel bij de presentatie van hun boekhouding doen. Maar we zijn kritisch en we verlangen dat u aan de hoogste normen voldoet.
De Rekenkamer is ook tekortgeschoten in de zin dat ze opnieuw heeft nagelaten de lidstaten te noemen die de communautaire uitgaven niet hebben gecontroleerd en ik denk niet dat we de echte schuldigen ooit zullen kennen zolang de Europese Rekenkamer doorgaat met haar laffe gedrag en weigert namen te noemen.
Het is ook noemenswaardig dat, zoals al eerder is gezegd, de directeuren-generaal dit jaar voor het eerst in hun eigen afdelingen de leiding in handen hebben genomen, maar 22 van die DG's hebben reserves geuit en daar zullen we ons tijdens ons onderzoek over buigen.
Een andere kwestie die velen met belangstelling volgen is het feit dat de Commissie heeft nagelaten lidstaten te beboeten die in strijd met EU-richtlijnen hebben gehandeld en ik waarschuw de Commissie dat we deze kwestie veel serieuzer zullen gaan nemen. We willen dat er meer geld afkomstig van boetes voor lidstaten die zich niet aan de richtlijnen houden, in de schatkist van de EU terechtkomt.

Fabra Vallés
Mijnheer de Voorzitter, aangezien ik weet hoe uw dagelijkse agenda eruitziet wil ik u van harte danken voor uw aanwezigheid hier. Hartelijk dank.
Er zijn verschillende vragen gesteld en algemene opmerkingen gemaakt, maar ik zal proberen enigszins de agenda aan te houden. Het was geloof ik de heer Kuhne die gezegd heeft dat hij vertrouwen had in de heer Casaca. Uiteraard heb ik, zoals ik hem ken, ook volledig vertrouwen in hem. Ik heb bovendien niet alleen vertrouwen in hem, maar in het gehele Parlement, in alle afgevaardigden. Mij valt evenwel het goede werk op dat de heer Casaca gewoonlijk levert.
Er zijn eveneens onderwerpen met betrekking tot de DAS aangekaart. Ons is meermaals de vraag gesteld wanner wij een positieve DAS kunnen geven. Welnu, ik ben ervan overtuigd dat wij op de dag waarop de interne controle van de Commissie - waarmee zojuist een begin is gemaakt - functioneert zoals het hoort een positieve DAS kunnen afgeven. Ik ben er namelijk van overtuigd dat de Commissie zichzelf zal verbeteren en controleren.
Waarom maken wij het foutenniveau niet bekend? Steeds als mij deze vraag gesteld werd, heb ik aangegeven dat het foutenniveau slechts beperkte informatie geeft en kan leiden tot verkeerde interpretaties. Mijns inziens is het derhalve beter deze informatie niet te verstrekken.
Vervolgens wordt er tegen ons gezegd dat we de DAS per sector zouden kunnen geven. Was dat maar mogelijk. Dat zeg ik, omdat u er zeker van kunt zijn dat wij een DAS per sector zouden opstellen als wij daartoe de mogelijkheden zouden hebben. En u kunt ervan verzekerd zijn dat wij dan veel meer informatie zouden kunnen verkijgen.
De waarheid is dat wij vandaag de dag, met de informatie die we via de DAS geven, met één ding duidelijk rekening moeten houden. Als er sprake is van een fout, wil dat niet zeggen dat het om een onregelmatigheid gaat, en een onregelmatigheid betekent niet onmiddellijk dat er sprake is van fraude. Het foutenniveau geeft derhalve niet meer weer dan de fouten en er moet worden gekeken naar de oorzaak van deze fouten. Dit foutenniveau is als gevolg van de methode waarvoor is gekozen, de steekproef, zo laag dat wij het niet aan het Parlement bekend kunnen maken: het zou geïnterpreteerd kunnen worden als een concreet resultaat, een resultaat dat precies weergeeft wat men wil horen. Dat is de reden.
Wij werken nu aan een nieuwe methode voor de DAS en wij verwachten daarmee te bereiken dat wij de door het Parlement gewenste informatie kunnen verstrekken en dat die toereikend is om onze begrotingsautoriteit, zowel de Raad als het Parlement, haar werk te laten doen.
De heer Staes heeft een vraag gesteld over de kwestie met mevrouw N. Het enige wat ik daarover kan zeggen is dat vanaf het moment dat OLAF bij de Rekenkamer kwam alle deuren open stonden en dat OLAF toegang had tot alle archieven en computers en dus alles naar eigen wens kon controleren.
U heeft mij gevraagd of wij reeds maatregelen hebben genomen. Ik kan u daarop antwoorden dat de Rekenkamer een voorzichtige houding heeft aangenomen en wacht op de beoordeling door de openbare aanklager van de gegevens die OLAF heeft ingediend. Het lid N is immers nog steeds niet gehoord. De Rekenkamer mag naar mijn mening geen oordeel vellen, want wij oordelen niet maar doen slechts aanbevelingen.
Het is derhalve verstandig dat wij wachten tot de openbare aanklager in Luxemburg de gegevens heeft beoordeeld die OLAF heeft ingediend. Laat het echter wel duidelijk zijn dat een aantal leden van de Rekenkamer zich op dit moment over deze kwestie buigt. De reden daarvan is dat wij zo veel mogelijk gedaan willen hebben als de openbare aanklager een uitspraak doet, hoe die uitspraak ook moge luiden en welk oordeel hem ook goeddunkt.
De heer Dell'Alba gaf te kennen dat hij zich zorgen maakt. Volgens mij moeten wij ons allemaal zorgen maken, omdat het van ons allemaal afhangt of de gang van zaken bij de Commissie al dan niet verbetert.
Ik weet dat u uw taak vervult, en ik weet dat omdat ik zelf ook lid geweest ben van dit Huis. En ik kan mij herinneren dat ik tot de degenen behoorde die van aanpakken hielden. Nu bevind ik mij echter in een geheel andere situatie. Het is niet zo dat ik naar de vijand ben overgestapt, dat ik nu tot een andere partij behoor of dat ik als fan ben overgestapt van Barcelona naar Real Madrid. Nee, in werkelijkheid heb ik nu met een geheel andere Commissie te maken dan ik gewend was. Ik zie deze Commissie dagelijks veranderen. Deze veranderingen zijn in het eindresultaat nog steeds niet merkbaar, dat klopt. Maar weet u waarom? Het gaat hier niet om een eenvoudige hervorming. Als dat het geval zou zijn, zou een kleine verandering hier en daar kunnen volstaan en zou het resultaat in no time zichtbaar zou zijn. De Commissie maakt nu evenwel een fundamentele verandering door. Daarom ben ik ervan overtuigd dat wij tot het volgend jaar geen veranderingen zullen zien.
Wij moeten allemaal vertrouwen hebben en bovendien allemaal onze bijdrage leveren. Wij mogen niet vergeten dat verbetering van de communautaire begroting een van de problemen is waarmee de Commissie te maken heeft als het gaat om het verbeteren van haar resultaten, en bij de oplossing van dat probleem dragen de nationale regeringen óók een verantwoordelijkheid. U staat in contact met de regeringen, met de lidstaten en u moet ervoor zorgen dat dit tot de regeringen doordringt. Ik ben van mening dat wij de Commissie kunnen helpen zo snel mogelijk zichtbare resultaten te boeken als alle instellingen en de regeringen hun best doen.
Tegen de heer Heaton-Harris wil ik zeggen dat ik helaas geen antwoord kan geven op zijn vraag omtrent de vorige hoofdaccountant, omdat er een disciplinaire procedure loopt. Ik kan u wel zeggen, en daarover moeten wij het allemaal eens zijn, dat mijns inziens voor de verkeerde procedure is gekozen: er is een procedurefout gemaakt.
Tegen mevrouw Morgan zou ik in antwoord op haar vragen willen zeggen dat wij uiteraard ons best doen. Iedere dag opnieuw zetten wij ons tot het uiterste in en versterken wij de contacten en de dialoog met de verschillende instellingen teneinde onze werkzaamheden te verbeteren. Wij hopen dat die voor u steeds waardevoller worden. Daartoe verplicht ik mijzelf uiteraard ook. Ik was ervan overtuigd dat ik een verbetering had aangebracht in de opzet van het verslag, want ik ben slechts op zoek gegaan naar een vraag die ikzelf zou stellen, en die heb ik vervolgens voorgelegd. Het ziet ernaar uit dat dat nog niet voldoende was, maar om kort te gaan, mevrouw Morgan, zeg ik hierbij toe dat wij volgend jaar opnieuw zullen proberen verbeteringen aan te brengen.
Staes (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil toch eventjes terugkomen op mijn tussenkomst. Ik heb drie vragen gesteld aan de voorzitter van de Rekenkamer. Hij heeft er op twee niet geantwoord. Ik heb heel uitdrukkelijk gevraagd of ik als aanbrenger van een fraudedossier in de Rekenkamer toegang zou krijgen tot het dossier dat OLAF daarover heeft opgesteld. Hij heeft me daar geen antwoord op gegeven. Hij heeft ook niet geantwoord op de vraag of het geval van mevrouw N, het voormalig lid van de Rekenkamer, een geïsoleerd geval was ja dan nee, en of wij er zeker van kunnen zijn dat dit geen wijdverspreide praktijk is binnen de Rekenkamer.
Ten derde moet ik toch zeggen dat ik zeer ontevreden ben met zijn antwoord. Als ik lees wat OLAF in haar persverklaring over deze zaak zegt, dan zegt zij eerst: we hebben een dossier aan de gerechtelijke autoriteiten van Luxemburg overgebracht en dan zegt OLAF zelf: in this context OLAF has recommended to the European Court of Auditors to open a disciplinary inquiry into these persons and to initiate recovery procedures in respect of the sums in question. Nu hoor ik dat de Rekenkamer het justitieel onderzoek van Luxemburg gaat afwachten. Ik vrees dat dat jaren en jaren zal duren, net zoals dat ook de gewoonte is van het Belgisch gerecht. Ik zou toch willen dat de Rekenkamer de aanbevelingen van OLAF opvolgt.

Fabra Vallés
Mijnheer Staes, neemt u mij niet kwalijk dat ik vergeten ben een aantal van uw vragen te beantwoorden.
Met betrekking tot de toegang tot het verslag van OLAF kan ik geen nadere uitspraken doen. Zolang de openbare aanklager nog niet heeft gereageerd mag er zonder zijn toestemming immers geen informatie over deze kwestie worden vrijgegeven.
Desalniettemin heeft OLAF in zijn verslag duidelijk aangegeven - ik zal u een detail uit het verslag noemen - dat de kwestie van lid 'N? een specifieke kwestie is en dat de procedures die voor de interne controle door de Rekenkamer zijn toegepast correct zijn. Dat is alles.

De Voorzitter.
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de voorbereiding van de Europese Raad in Kopenhagen op 12 en 13 december 2002, met inbegrip van de institutionele aspecten van de uitbreiding.

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste leden en voormalige collega's, dames en heren, de komende topbijeenkomst van de Europese Raad in Kopenhagen speelt een belangrijke rol voor de afsluiting van het Deens voorzitterschap. De agenda draait rond twee thema's: de uitbreiding en het functioneren van de Raad na de uitbreiding.
Op de bijeenkomst zal de voorzitter van de Conventie verslag uitbrengen over de stand van de werkzaamheden van de Conventie en de Europese Raad zal ook een ontmoeting hebben met Pat Cox, de Voorzitter van het Europees Parlement. Ik zal beginnen met het laatste. De bijeenkomst met de Voorzitter van het Parlement is een traditie geworden op de topbijeenkomsten van de Europese Raad. De staatshoofden en regeringsleiders vinden deze traditie belangrijk en waarderen ze. Het is belangrijk dat de instellingen op regelmatige tijdstippen van gedachten kunnen wisselen en belangrijke Europese thema's kunnen bespreken, zoals wij hier vandaag doen en zoals de Deense premier en ik vorige week deden tijdens het bezoek van de heer Prodi, voorzitter van de Commissie en de heer Cox, Voorzitter van het Parlement. Ik ben er zeker van dat zij zich onze bijeenkomst nog goed herinneren.
Indien Kopenhagen op het punt van de uitbreiding een succes wordt, en dat zal het geval zijn, dan is dat eens te meer te danken aan de ijverige inzet van de instellingen en de goede samenwerking van de voorbije jaren.
De uitbreiding is het belangrijkste agendapunt op de Top in Kopenhagen. De voorbije maanden zijn de toetredingsonderhandelingen in een koortsachtig tempo voortgezet. Nu naderen wij het beslissend moment waarop de hereniging van het Europees continent bezegeld zal worden: de afronding van de toetredingsonderhandelingen met de eerste groep kandidaat-landen, met het oog op hun toetreding op 1 mei 2004. De onderhandelingen waren ongelooflijk moeilijk en ingewikkeld en ze zijn nog steeds niet afgerond. Het goede resultaat dat op de Top van Brussel is bereikt, heeft er in hoge mate toe bijgedragen dat een succesvolle afronding van de onderhandelingen nu tot de mogelijkheden behoort.
Zoals u weet, heeft de Europese Raad in Brussel besloten dat tien kandidaat-landen klaar zijn om begin 2004 toe te treden. Momenteel lopen de laatste en belangrijkste onderhandelingen. Vorige week heeft het voorzitterschap elk kandidaat-land afzonderlijk een onderhandelingspakket voorgelegd. Deze pakketten zijn ons voorstel voor de definitieve onderhandelingsbesluiten. Daarbij hebben we zo veel mogelijk rekening gehouden met de standpunten van de kandidaat-landen zoals die op de afzonderlijke bijeenkomsten met elk land naar voren zijn gebracht, en deze voorstellen zijn in overeenstemming met het financieel kader voor de uitbreiding zoals dat in Berlijn en in oktober in Brussel is vastgesteld.
Het voorzitterschap hoopt dat het zo veel mogelijk kan bereiken vóór de Europese Top van Kopenhagen. Het is geen geheim dat de eindonderhandelingen moeilijk zullen zijn. Ik ben ervan overtuigd dat we met de juiste compromisbereidheid, zowel bij de huidige als bij de toekomstige lidstaten, een goed resultaat zullen bereiken en succes zullen boeken.
De uitbreiding houdt echter niet op in Kopenhagen. De Europese Raad zal ook het toetredingsproces voor Bulgarije en Roemenië nieuwe impulsen geven. Er zullen gedetailleerde draaiboeken, termijnen en bedragen voor de pretoetredingssteun worden vastgesteld om het toetredingsproces van Bulgarije en Roemenië te bespoedigen. De mededeling over een draaiboek voor beide landen die de Commissie op 13 november heeft gepubliceerd, is een stap in de goede richting.
Op de vorige bijeenkomst van de Europese Raad, in oktober, heeft de EU haar tevredenheid geuit over de nieuwe hervormingen die in Turkije plaatsvinden. De EU-lidstaten waren het erover eens dat de vele belangrijke hervormingen de start van toetredingsonderhandelingen met Turkije dichterbij brengen. De toetreding van Turkije zal volgens dezelfde principes en criteria verlopen als die welke voor de andere kandidaat-landen zijn toegepast. De EU is bezig met de voorbereiding van het besluit voor de volgende stap inzake de kandidatuur van Turkije. Dit besluit zal op de Europese Top van Kopenhagen genomen worden.
Het voorzitterschap hoopt dat er vóór Kopenhagen een oplossing wordt gevonden voor de kwestie-Cyprus. De EU staat volledig achter de stappen die de secretaris-generaal van de VN onderneemt om een oplossing te vinden. Indien er vóór de Top van Kopenhagen geen oplossing voor het politieke conflict op Cyprus gevonden is, zal de EU haar besluit over de toetreding van Cyprus nemen op basis van de conclusies van de Europese Raad in Helsinki in 1999.
De vaststelling van de toetredingsdatum voor de nieuwe lidstaten heeft een aantal institutionele gevolgen en het is uiteraard belangrijk dat het Parlement volledig betrokken wordt bij de besprekingen over deze gevolgen. Ik had zelf het genoegen het Parlement over de verschillende stadia van deze besprekingen in te lichten. Ik heb reeds de gelegenheid gehad het over deze kwestie te hebben tijdens de vorige vergaderperiode in Straatsburg, toen dit vraagstuk - onder andere - door de heer Barón Crespo werd aangekaart, en ook vorige week in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, waar we de kwestie uitgebreid hebben besproken.
Het voorzitterschap heeft begrip voor de belangstelling die het Parlement heeft voor de institutionele gevolgen van de uitbreiding. Wij zijn bereid deze zaken in alle openheid te bespreken. Anderzijds wijs ik erop dat het onderhandelingsproces inzake de uitbreiding dat momenteel aan de gang is, verre van eenvoudig is. Wij moeten het niet alleen intern in de Raad eens worden (en in de andere instellingen); wij moeten het ook, en vooral, eens worden met de toekomstige lidstaten. Het gaat hier dus om een intensief proces dat nog bezig is en waarbij nog niet alle vragen beantwoord zijn.
Wij moeten de institutionele problemen onder ogen zien. Ze zijn een onvermijdelijk aspect van de uitbreiding. Problemen zoals de verdeling van de stemmen van de lidstaten in de Raad en de vertegenwoordiging in het Europees Parlement vormen een fundamenteel onderdeel van de toetredingsverdragen. Wij moeten de regels voor de overgangsperiode nu reeds vastleggen. Het gaat om primaire wetgeving die in overeenstemming moet zijn met het Verdrag. In dit verband herinner ik eraan dat het Parlement instemming moet verlenen en dat de toetredingsverdragen zowel in de huidige als in de nieuwe lidstaten geratificeerd moeten worden.
De consensus omtrent de toetredingsdatum van 1 mei 2004 is gebaseerd op uitgebreide discussies over wat wenselijk is en wat mogelijk is met het oog op het ratificatieproces, zowel in de huidige als in de nieuwe lidstaten. Wij mogen het lidmaatschap voor de nieuwe lidstaten niet langer uitstellen dan absoluut noodzakelijk is. Naar mijn mening geldt dit voor ons allemaal: het Parlement, de Raad en de Commissie. Het betekent dat bepaalde overgangsmaatregelen noodzakelijk zijn. Dat was ook het geval bij vorige uitbreidingen van de Unie.
In het Parlement is voorgesteld de Europese verkiezingen in 2004 op een vroeger tijdstip te houden, bijvoorbeeld op 9 mei. Persoonlijk vind ik dat een goed idee. Deze vraag is reeds jaren aan de orde in het kader van de herziening van de gemeenschappelijke akte betreffende rechtstreekse verkiezingen, die onlangs is gewijzigd (gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen van 21 oktober 2002). Alle mogelijke data zijn overwogen. Zonder resultaat. Ik vrees dat nieuwe pogingen om een andere datum te vinden vergeefs zullen zijn. Het voorzitterschap heeft in elk geval niets tegen een ander, vroeger tijdstip.
Ik hoop dat het Parlement begrip kan opbrengen voor de situatie waarin de Commissie zich zal bevinden in de periode tussen de toetreding van de nieuwe lidstaten en de investituur van de nieuwe Commissie. Een herverdeling van de portefeuilles voor slechts een halfjaar is geen goed idee.
Het voorzitterschap zou graag zien dat het Parlement instemt met de benoeming van de tijdelijke commissarissen van de nieuwe lidstaten zonder dat die door het Parlement gehoord en goedgekeurd worden. Op die manier voorkomen we dat het oordeel van het nieuwe Parlement over de nieuwe Commissie negatief beïnvloed wordt. Voor de nieuwe lidstaten is het immers niet aanvaardbaar dat "hun" commissaris goedgekeurd moet worden door een Parlement waarin hun eigen afgevaardigden nog geen stemrecht hebben.
Met de voorgestelde oplossing vermijden wij tevens dat wij de aangestelde voorzitter van de nieuwe Commissie negatief beïnvloeden in zijn keuze van de kandidaten voor die nieuwe Commissie. Als de commissarissen uit de nieuwe lidstaten in de periode die aan de investituur van de nieuwe Commissie voorafgaat geen portefeuille krijgen, heeft het uiteraard geen zin dat de parlementaire commissies de nieuwe commissarissen horen en ondervragen op vakgebieden die ze niet krijgen. Ik hoop daarom dat het Parlement ermee kan instemmen om de nieuwe commissarissen voor de overgangsperiode met een vereenvoudigde procedure te benoemen, tot een nieuwe Commissie geïnstalleerd kan worden met de volle medewerking van het Parlement.
Tot slot is er het probleem betreffende de volledige deelname van de nieuwe lidstaten aan de komende Intergouvernementele Conferentie. De Raad heeft hierover een duidelijk standpunt ingenomen. De nieuwe lidstaten moeten in de onderhandelingen die onze gemeenschappelijke toekomst zullen bepalen op gelijke voet staan met de huidige lidstaten. Net zoals de huidige lidstaten moeten ook zij over een vetorecht beschikken. Een andere optie kunnen en mogen wij niet aanvaarden.
Ik heb gepoogd de ingewikkelde institutionele gevolgen van de uitbreiding te schetsen. Ik verheug mij op het debat. Ik zal aandachtig luisteren en kijk uit naar alle goede voorstellen voor alternatieve, realistische oplossingen. De Raad Algemene Zaken zal de institutionele gevolgen van de uitbreiding op zijn bijeenkomst van maandag en dinsdag opnieuw bespreken.
Het staat reeds vast dat ik zelf zal deelnemen aan de vergadering van de Commissie constitutionele zaken op 10 december. Bij deze gelegenheid zal ik de meest recente ontwikkelingen in deze bekwame commissie van het Parlement toelichten en het belang ervan bespreken. Ik vind het logisch dat dit in deze commissie gebeurt, maar indien het Parlement een ander forum wenst voor het geplande debat op 10 december, ben ik graag bereid daarop in te gaan.
De Europese Raad van Sevilla heeft het Deens voorzitterschap gevraagd zich nogmaals te buigen over de kwestie van het toekomstig voorzitterschap van een uitgebreide EU. Het voorzitterschap is verzocht op de Top van Kopenhagen een eerste verslag voor te leggen. Daar zal dus een eerste verkennende gespreksronde over dit thema plaatsvinden. Het voorzitterschap schetst in zijn verslag drie modellen voor het toekomstige voorzitterschap en neemt daarbij een versterkte rol van de Hoge Vertegenwoordiger in overweging alsook de mogelijkheid van een gekozen voorzitter van de Europese Raad.
Het is niet de bedoeling dat de Europese Raad een van deze modellen kiest. Het voorzitterschap zal voorstellen het werk inzake de vormgeving van de toekomstige voorzitterschappen voort te zetten in de Raad en in de Conventie; daar, in de Conventie, zou de kwestie naar mijn mening aan bod moeten komen als onderdeel van de algemene debatten over de instellingen.
Op de Top van Kopenhagen zal de voorzitter van de Conventie een verslag over de vooruitgang van de werkzaamheden in de Conventie presenteren. Deze dialoog is zeer belangrijk. De werkzaamheden van de Conventie zijn vorige maand met de presentatie van een ontwerp voor een grondwettelijk verdrag in een beslissende fase gekomen. De discussies over de invulling van het door de voorzitter voorgestelde kader gaan snel vooruit. Nu wordt de basis voor het eindresultaat van de Conventie geschapen. Het verheugt mij in dit verband dat het ontwerp voor een grondwettelijk verdrag een Europees debat over de toekomst van Europa op gang heeft gebracht. Dat is veelbelovend voor onze gezamenlijke ambitie om de Europese samenwerking democratischer te maken en dichter bij de burgers te brengen.
Het Deens voorzitterschap heeft er tijdens de gehele periode van het voorzitterschap op toegezien dat de werkzaamheden in de Conventie zich zo ontwikkelen dat het resultaat een goede en zorgvuldig uitgewerkte bijdrage tot de Intergouvernementele Conferentie kan vormen.
Zoals u begrepen zult hebben, heeft de Europese Raad een uitgebreide en ambitieuze agenda. Ik hoop en ik ben ervan overtuigd dat alle deelnemers aan de Top de nodige bereidheid tot compromis zullen tonen en zullen helpen de belangrijke beslissingen die ik geschetst heb te nemen.
Wij hopen dat wij in Kopenhagen de historische beslissing zullen kunnen nemen over de tot nog toe grootste uitbreiding in de geschiedenis van de Unie, en ik durf ook te zeggen: de uitbreiding met de meest verstrekkende gevolgen en de grootste historische kansen. Het grote debat over de uitbreiding dat vorige maand in het Parlement plaatsvond, illustreerde eens te meer de sterke wil en de inspanningen van het Parlement om dit project te doen slagen. Zoals ik aan het begin zei, kan dit grote project enkel slagen als de drie instellingen nauw samenwerken. Naar mijn mening hebben ze dat gedaan en ik dank het Parlement nogmaals voor de duidelijke signalen die wij gedurende het hele proces van de uitbreiding hebben gekregen.
De Voorzitter.
Ik neem in het bijzonder nota van uw voornemen een vergadering van de Commissie constitutionele zaken bij te wonen op 10 december 2002 om op enkele van deze institutionele vraagstukken in te gaan. Later die week zal in Kopenhagen een ontmoeting plaatsvinden tussen de Conferentie van voorzitters en de Deense minister-president. Wellicht kunnen wij in onze interne discussies binnen de fracties bekijken op welke wijze we een aantal standpunten kunnen coördineren en in hoeverre wij, indien mogelijk, de gevoelig liggende kwesties inzake de instellingen aan de orde kunnen stellen of vooruit kunnen helpen.

Prodi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, geachte afgevaardigden, in 1993 bracht de Europese Raad van Kopenhagen het huidige uitbreidingsproces, het grootste uitbreidingsproces in de geschiedenis van de Unie, op gang. Sedertdien zijn tien jaar verstreken en de haven is nu in zicht. Eind volgende week zullen de staatshoofden en regeringsleiders opnieuw in de Deense hoofdstad bijeenkomen om de eindbesluiten te nemen.
Wat zal in Kopenhagen besproken worden? Hoofdzakelijk drie thema's: ten eerste de afronding van de onderhandelingen met de tien kandidaat-landen die worden genoemd in het verslag van de Commissie van oktober jongstleden, ten tweede de versterking van de pretoetredingsstrategie waarmee wij Roemenië en Bulgarije willen helpen hun voorbereiding op de toetreding tot de Unie te versnellen, en ten derde het besluit over de volgende stappen met betrekking tot de kandidatuur van Turkije. Ik zal in mijn redevoering van vandaag deze drie punten nader toelichten.
Voordat ik daartoe over ga, wil ik echter kort iets zeggen over de besluiten die noodzakelijk zijn om de drie grote gebeurtenissen van 2004 in goede banen te leiden: de toetreding van de nieuwe lidstaten, de benoeming van de nieuwe Commissie en de verkiezingen voor het Europees Parlement. Wij zullen in 2004 een drukke kalender hebben, met talrijke politieke en institutionele termijnen. Bij de vaststelling daarvan zullen wij profijt kunnen trekken van het denkproces dat in het Parlement gaande is over het met elkaar in overeenstemming brengen van de verschillende termijnen - de termijn van de toetreding van de nieuwe lidstaten en de termijn voor de Europese verkiezingen. Wij zullen, indien nodig, ook de aanbevelingen van de Raad bestuderen en als aanvulling gebruiken, opdat uiteindelijk op optimale wijze rekening kan worden gehouden met de specifieke belangen van het Parlement.
Ik stel voor de zaken zo praktisch mogelijk aan te pakken en, aangezien het Verdrag geen indicaties daaromtrent bevat, het gezond verstand te gebruiken. Het is hoe dan ook een uiterst belangrijk politiek signaal dat juist de Europese verkiezingen in het middelpunt van de institutionele activiteiten voor de uitbreiding staan. Het nieuwe Parlement zal de gekozen volksvertegenwoordigers van de nieuwe lidstaten onmiddellijk als volwaardige leden opnemen en aldus met volledige eerbiediging van de regels het nieuwe college van de Commissie kunnen goedkeuren en kunnen zorgen voor een zo spoedig mogelijke investituur.
Wat is de situatie met betrekking tot het hoofdthema van de Top van Kopenhagen, de uitbreiding? Tijdens de Europese Raad van Brussel kon binnen de Unie een akkoord worden bereikt over de hoofdlijnen van het aanbod aan de tien kandidaat-landen. Het gaat hier met name om de landbouw en de begroting. De conclusies van de Europese Raad zijn onmiddellijk voorgelegd aan de staatshoofden en regeringsleiders van de kandidaat-landen, en ze zijn door hen in het algemeen positief ontvangen. Er zijn echter nog talrijke vraagstukken waarvoor een oplossing moet worden gevonden voordat een voor alle partijen aanvaardbaar akkoord kan worden gesloten. Het voorzitterschap van de Raad en de Commissie zullen hun niet nalatende inspanningen voor het bereiken van dit akkoord voortzetten.
Ik zal niet gedetailleerd ingaan op de lopende besprekingen maar mij beperken tot de belangrijkste punten. Ten eerste moeten wij zien hoe wij tegemoet kunnen komen aan het algemeen aanvaarde principe dat de kandidaat-landen in de jaren 2004, 2005 en 2006 niet in een positie mogen komen te verkeren waarin zij netto minder van de Europese Unie ontvangen dan in 2003. Ten tweede moeten wij de kandidaat-landen helpen goed beslagen ten ijs te komen als het gaat om de uitoefening van de controle aan de buitengrenzen van de Unie, hetgeen betekent dat wij ervoor moeten zorgen dat zij hun Schengen-taken volledig kunnen vervullen. Ten slotte moeten wij enkele specifieke kwesties oplossen met betrekking tot het landbouwbeleid.
Ten eerste wil ik duidelijk maken dat de Commissie bij al deze vraagstukken haar volledige steun geeft aan het Deens voorzitterschap en aan zijn inspanningen voor de bewerkstelliging van het noodzakelijke compromis. Enkele lidstaten hebben voorbehouden aangetekend ten aanzien van het aanbod aan de kandidaat-landen. Wij delen deze voorbehouden evenwel niet, en ik ben het volledig met de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Rasmussen, eens dat ons aanbod redelijk moet zijn. Een redelijk aanbod zal de vertegenwoordigers van de kandidaat-landen in staat stellen de in Kopenhagen bereikte resultaten te verdedigen ten overstaan van het grote publiek in die landen. Wij moeten ons namelijk houden aan het algemene, door de Europese Raad van Brussel vastgestelde kader, zij het met de noodzakelijke openheid, soepelheid en ruimhartigheid.
Ten tweede heb ik de afgelopen week in het openbaar een beroep gedaan op de verantwoordelijke politici van de kandidaat-landen en hun gevraagd in deze slotfase van de onderhandelingen blijk te geven van realisme. Er zijn namelijk nog talrijke onopgeloste vraagstukken en wij hebben nog maar enkele dagen de tijd. Wij kunnen een riskante situatie niet het hoofd bieden als wij geen stappen vooruit zetten. Er zijn historische momenten waarop de kleine sectorale belangen, hoe gerechtvaardigd ook, ondergeschikt moeten worden gemaakt aan het algemeen belang. Dat is de wet van de democratie die wij moeten toepassen. Ik wil hier plechtig herhalen dat over de meeste punten van het eindcompromis een besluit zal worden genomen door de aanstaande Raad Algemene Zaken van 9 en 10 december. Wij moeten namelijk absoluut zien te voorkomen dat de Europese Raad gedwongen wordt een besluit te nemen over tientallen specifieke punten.
Geachte afgevaardigden, ik wil derhalve vanaf deze plaats een beroep doen op de wijsheid van de verantwoordelijke politici van de kandidaat-landen en de vijftien lidstaten. Wij moeten de laatste moeilijkheden snel oplossen en daarbij, net als bij de toetredingsonderhandelingen, blijk geven van een geest van partnerschap en vriendschap.
Ik wil nu kort commentaar leveren op de laatste ontwikkelingen betreffende de afronding van de onderhandelingen met Cyprus. Zoals bekend geeft de Europese Unie steevast steun aan de inspanningen van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties. In de afgelopen weken heeft Kofi Annan een moedig initiatief genomen en een allesomvattende oplossing voorgesteld. Daaraan geven wij onze volledige steun. De betrokken partijen hebben op dat plan in het algemeen positief gereageerd. Zij hebben verklaard dat het voorstel een aanvaardbare grondslag is voor een oplossing en een dezer dagen zullen zij hun eigen voorstellen bekend maken. Hopelijk zal Kofi Annan met die bijdragen opnieuw een stap dichter bij een oplossing van het probleem kunnen komen. Wij hebben in ieder geval reeds plechtig verklaard dat wij bereid zijn in de toetredingsmodaliteiten voor Cyprus rekening te houden met de verschillende onderdelen van die oplossing. Zodra er een akkoord is zullen wij daar werk van maken. Afgezien daarvan zullen wat de kandidatuur van Cyprus betreft de verplichtingen die we in Helsinki zijn aangegaan van kracht blijven.
Wat Bulgarije en Roemenië betreft zal de Europese Raad van Kopenhagen zijn goedkeuring moeten hechten aan de voorstellen van de Commissie betreffende de gedetailleerde roadmaps. Daarin is sprake van een nauwkeurig tijdschema en een versterkte pretoetredingssteun. Het doel daarvan is het toetredingsproces vooruit te helpen. Zoals u weet hebben deze twee landen zelf de datum van 2007 voor hun toetreding voorgesteld, en de Commissie is van mening dat alles in het werk moet worden gesteld om dit doel ook daadwerkelijk te bereiken.
Dan tot slot nog enkele opmerkingen over Turkije. Het Parlement heeft daar reeds lang en breed over kunnen discussiëren. Ik wil nogmaals ons standpunt uiteenzetten en dit vooral plaatsen in het licht van de contacten die ik samen met de heer Verheugen recentelijk met de leider van de AKP, de heer Erdogan, heb gehad. Uitgaande van de conclusies van Helsinki is de Commissie van mening dat Turkije een kandidaat is als ieder ander kandidaat-land, en dus onderworpen moet worden aan dezelfde beoordelingscriteria. Het verslag over Turkije dat de Commissie in oktober jongstleden heeft gepresenteerd, is gebaseerd op objectieve gegevens die door niemand zijn betwist. In dat verslag wordt gewezen op de vorderingen die zijn gemaakt met betrekking tot de criteria van Kopenhagen en op de nog steeds bestaande moeilijkheden. Kortom, veel is gedaan, maar heel veel moet nog worden gedaan. Het wetgevend programma van de nieuwe Turkse regering zelf getuigt daarvan. Daarin staat immers dat aan het Turks parlement 'talrijke pakketten met wetgevende maatregelen? zullen worden voorgelegd, en daarin is zelfs sprake van grondwetswijzigingen ter consolidering van de democratie en de rechten van de mens in het land.
De Europese Unie moet dit proces aanmoedigen. Het is namelijk in ons belang dat een grote partner als Turkije, een land waarvan de rol op strategisch, politiek en economisch gebied zeer belangrijk is, zijn instellingen versterkt, de kwaliteit van de democratie verbetert en zich nadrukkelijk verplicht tot eerbiediging van de door ons allen voorgestane waarden en beginselen. Voordat wij ons echter definitief en onomkeerbaar vastleggen moeten wij er zeker van kunnen zijn dat dit land - net als alle andere kandidaat-landen - volledig aan alle voorwaarden voldoet.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de weg naar de toetreding tot de Unie heeft miljoenen Europeanen een nieuw politiek perspectief en een nieuw economisch perspectief geboden. Daardoor is echter vooral ook nieuwe hoop ontstaan, en hoop is de meest zeldzame en meest kostbare waarde in de politiek. De recente geschiedenis was allesbehalve zachtmoedig voor deze bevolkingen. Nu hebben zij echter nieuwe hoop gekregen, hoop op een betere toekomst, hoop op een toekomst van waardigheid, vrijheid en voorspoed. Ik ben er zeker van dat deze hoop nog jarenlang de motor van de Unie zal zijn, en ik ben er ook zeker van dat wij samen met de regeringen en volkeren van de nieuwe lidstaten grootse dingen zullen bereiken.
Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, geachte dames en heren, de situatie verandert momenteel met de dag, zo niet met het uur, en ik kan u derhalve vandaag niet meer dan een momentopname bieden. Hieruit vloeit een aantal constateringen met betrekking tot Kopenhagen voort.
Ten eerste: wij hebben ons doel nog niet bereikt. Er bestaan nog steeds aanzienlijke meningsverschillen tussen de lidstaten en de kandidaat-lidstaten en we zullen veel politieke moed, een vooruitziende blik en echt leiderschap nodig hebben willen we in Kopenhagen daadwerkelijk resultaten kunnen boeken. Natuurlijk hoor ik graag dat de uitbreiding een historische dimensie heeft en niet meer stuk mag lopen op futiliteiten. Hier heb ik zelf ook altijd weer op gewezen. Maar ook grote historische projecten moeten betaald worden, alles moet naar behoren worden geregeld en wij moeten de moeilijkheden waarmee wij momenteel geconfronteerd worden overwinnen. Ik ben er echter stellig van overtuigd dat de staatshoofden en regeringsleiders een afweging zullen weten te maken tussen de risico's die ontstaan wanneer wij nu geen resultaat bereiken en de concessies die in Kopenhagen wellicht nog zullen moeten worden gedaan.
Ten tweede: de agenda van Kopenhagen mag niet te vol worden. Ik roep de toekomstige lidstaten op om alles te doen wat in hun macht ligt om vóór begin volgende week een oplossing te vinden voor de vele bilaterale kwesties en problemen die in het kader van de onderhandelingen nog niet zijn opgelost. Ik geloof dat er een goede kans bestaat dat dit zal lukken. Maar ik doe ook een beroep op de huidige lidstaten. Zij moeten weerstand bieden aan de verleiding om het belangrijke besluit over de uitbreiding te koppelen aan de behartiging van nationale belangen. Ik zie met een zekere bezorgdheid dat eerste pogingen worden ondernomen om koppelingen tot stand te brengen die niet gepast zijn.
Ten derde: wij moeten resultaten boeken zonder dat er winnaars of verliezers zijn. Wie in categorieën van winnaars en verliezers denkt, zal schipbreuk lijden. Wij moeten een resultaat zien te bereiken waarbij er alleen maar winnaars zijn, in de eerste plaats Europa. Derhalve dient iedereen terdege te beseffen dat het huidige voorstel van het voorzitterschap van de Raad, dat samen met de Commissie is ontwikkeld en volledig door haar wordt gesteund, een fair en evenwichtig aanbod aan het adres van de lidstaten vormt. Alhoewel wij thans de toetreding en het lidmaatschap van tien lidstaten organiseren in plaats van dat van zes, zoals in Berlijn in 1999 was gepland, blijft het Deense voorstel meer dan 2 miljard euro onder het in Berlijn vastgelegde plafond. De kandidaat-lidstaten hebben wat dit betreft een argument als zij vragen waarom het opeens niet meer mogelijk is de middelen ter beschikking te stellen die in 1999 voor zes landen adequaat werden geacht, terwijl het nu om tien landen gaat. Het is niet gemakkelijk deze vraag te beantwoorden en daarom hoop ik dat er nog enige beweging mogelijk is.
Ik wil u erop wijzen dat wij met een probleem kampen, een probleem dat simpelweg voortvloeit uit de regels van de Europese Unie. De nieuwe lidstaten moeten vanaf het begin de volledige bijdrage betalen, maar zoals u weet worden de middelen slechts langzaam en overeenkomstig bepaalde regels weer uitgekeerd. Wij moeten niet alleen zien te voorkomen dat nieuwe lidstaten nettobetalers worden, maar mogen daarenboven niet aanvaarden dat de nationale begrotingen van deze landen uit het lood raken. Dit is het probleem waar het momenteel om gaat.
Tot besluit zou ik erop willen wijzen dat in het voorstel dat thans op tafel ligt reeds tal van argumenten en wensen van de kandidaat-lidstaten zijn meegenomen en dat dit voorstel veel nieuwe ideeën bevat. Het belangrijkste is in mijn ogen het creëren van een zogenoemde Schengen-faciliteit, waarmee wij de nieuwe lidstaten bij de beveiliging van onze buitengrenzen zullen ondersteunen. Dit idee is alleen al daarom goed omdat het ook onze burgers ervan zal overtuigen dat het geld wordt uitgegeven voor een doel waarvan wij allen profiteren.
De heer Prodi heeft het reeds over Roemenië, Bulgarije, Cyprus en Turkije gehad. Ik wil hier derhalve niet nogmaals op ingaan, maar ik zou nog wel een aantal kanttekeningen willen plaatsen. Wij zijn momenteel dichter bij een oplossing van de kwestie-Cyprus als we ooit geweest zijn tijdens de afgelopen decennia - en deze kans zal ons ontglippen als wij niet nog vóór Kopenhagen spijkers met koppen slaan. Positieve en bemoedigende signalen zijn momenteel derhalve van het grootste belang. Het zou dan ook een goede zaak zijn indien de Europese instellingen nog vóór de Top van Kopenhagen duidelijk zouden maken dat de internationale gemeenschap instaat voor haar deel van de verantwoordelijkheid inzake de grote taken die na een oplossing van de kwestie-Cyprus moeten worden aangepakt. Dit land zal met enorme uitdagingen geconfronteerd worden waaraan het zonder hulp van anderen niet het hoofd kan bieden. Het zal aangewezen zijn op de hulp van de internationale gemeenschap. Hoe eerder de internationale gemeenschap verklaart dat zij deze hulp wil bieden, des te groter zal wellicht ook de bereidheid zijn gehoor te geven aan de voorstellen van de Verenigde Naties.
Over het algemeen geloof ik dat wij tevreden kunnen zijn over de stand van zaken. Wij moeten ons nog één keer flink schrap zetten. Wij moeten ons schrap zetten in het bewustzijn dat we geen tijd te verliezen hebben. Wij hebben het vaak over het 'window of opportunity? gehad. Ik ben me er volstrekt niet van bewust geweest hoe treffend deze term is. Iedereen moet beseffen dat wanneer wij nu geen besluit nemen, de situatie er met de maand moeilijker op wordt. Ik ben er stellig van overtuigd dat de budgettaire situatie in de lidstaten over een half jaar een oplossing al bijna onmogelijk zou maken. Daarom kan ik alleen maar zeggen: het moet nu gebeuren en iedereen moet zich nu met hart en ziel inzetten om de obstakels uit de weg te ruimen!
Poettering (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, waarde collega's, om te beginnen wil ik u om begrip vragen voor het feit dat ik de zaal meteen na mijn interventie zal verlaten - iets wat ik nog nooit heb gedaan - omdat de Turkse televisie, anders dan met mij is afgesproken, heeft aangekondigd dat de heer Watson en ik vanaf 17.00 uur voor een discussie ter beschikking zullen staan. Aangezien ik geen verkeerde politieke indruk wil wekken, ga ik erheen, alhoewel ik anders op dergelijke verzoeken niet inga wanneer hierover geen afspraken zijn gemaakt.
Maar dan nu Kopenhagen: van Kopenhagen naar Kopenhagen! Ik wens de staatshoofden en regeringsleiders die onder het voorzitterschap van Denemarken bijeen zullen komen veel succes bij het oplossen van de vraagstukken waarover nog geen overeenstemming is bereikt. De Top van Kopenhagen moet een Top van de uitbreiding worden. Het mag niet zo zijn dat uiteindelijk alleen maar over Turkije wordt gesproken. Dat is ook belangrijk, maar van Kopenhagen moet het signaal uitgaan dat de Midden-Europese volkeren evenals Malta en Cyprus zich aansluiten bij de waardengemeenschap van de Europese Unie. Dat moet in het middelpunt staan. Het historische proces van de jaren tachtig en negentig moet in Kopenhagen worden afgerond, en hiermee wensen wij u veel succes, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad!
Commissievoorzitter Prodi en commissaris Verheugen, die ik voor hun inzet wil bedanken - zoals ik ook het fungerend voorzitterschap van de Raad wil bedanken - hebben het standpunt van de Commissie toegelicht, en daar sta ik geheel achter. Mede namens mijn fractie wil ik eraan herinneren dat wij ook wanneer het Deense voorstel wordt aangenomen nog beschikken over 2,391 miljard euro, tenminste als dit cijfer, waarnaar de heer Verheugen heeft verwezen, correct is. We moeten iedere euro tweemaal omdraaien en ik ben, zoals de voorzitter van de Commissie weet, een groot voorstander van stabiliteit, maar het mag niet zo zijn dat in Kopenhagen het hele project van de uitbreiding uiteindelijk op de lange baan wordt geschoven omdat men geen overeenstemming heeft weten te bereiken over de financiële aspecten. Derhalve dringen wij er bij de regeringen op aan in Kopenhagen spijkers met koppen te slaan.
Dames en heren, in mijn ogen zou het tragisch zijn indien met een land dat een wezenlijke rol heeft gespeeld bij de omwentelingen in Europa, namelijk Polen - en ik wil de historische context niet nog een keer toelichten, dat heb ik al vaak genoeg gedaan - geen overeenstemming zou worden bereikt. Aan Polen - en uiteraard aan andere landen - hebben wij de ingrijpende veranderingen in Europa te danken. Derhalve roep ik de staatshoofden en regeringsleiders op om nu een stap te zetten en resultaten te boeken.
En dan nu Turkije. Dames en heren, het Hof van Justitie bestaat vandaag vijftig jaar, althans het Hof is vandaag vijftig jaar geleden, op 4 december 1952, voor het eerst bijeengekomen. Het recht is voor ons van essentieel belang. Wij hebben criteria voor de toetreding vastgelegd, en deze criteria behoren in zekere zin tot het recht. Wij kunnen toch niet om redenen die stuk voor stuk weliswaar belangrijk zijn, maar die niets te maken hebben met de criteria op zich, een datum voor de onderhandelingen met Turkije noemen terwijl dit land in het geheel niet aan de criteria voldoet! Wij zijn er unaniem op tegen Turkije in Kopenhagen een datum voor de onderhandelingen aan te bieden!
Waarde collega's, ik zeg dit alhoewel ik weet - en ik verzwijg dit niet en heb dit nooit verzwegen - dat de meningen over de vraag of Turkije al dan niet mag toetreden binnen onze fractie uiteenlopen. Sommigen pleiten met klem voor een lidmaatschap van Turkije, terwijl anderen zich sterk maken voor een strategisch of geprivilegieerd partnerschap. Dat is normaal in een grote fractie en zal in andere fracties beslist ook niet anders zijn.
Maar wij zijn het er over eens, volledig en voor honderd procent, dat wij ons tegen onze eigen criteria zouden richten - in dit verband gaat het immers niet alleen maar om Turkije - wanneer wij de door ons geformuleerde voorwaarden voor het op gang brengen van onderhandelingen nu overboord zouden gooien.
Wat zal men van de Europese Unie denken wanneer er ten aanzien van de kwestie-Cyprus druk wordt uitgeoefend, wanneer gezegd wordt dat als er nu geen datum wordt vastgelegd, er geen oplossing voor de kwestie-Cyprus zal komen? Wij worden dan toch chanteerbaar! Daarom ben ik van mening dat wij moeten uitgaan van de solide basis van het Europees recht en de solide grondslag van de criteria. De Commissie heeft de juiste benadering gekozen: er komen nu geen onderhandelingen omdat Turkije niet aan de criteria voldoet. Onze fractie schaart zich zonder voorbehoud achter dit standpunt van de Commissie.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik verwacht dat ook het voorzitterschap van de Raad uitgaat van de criteria en van hetgeen tot dusver in de Gemeenschap van de Vijftien is overeengekomen. Wij zouden onze positieve beoordeling van de resultaten van het Deense voorzitterschap moeten bijstellen, mocht u een ander standpunt innemen. Wij kunnen ook niet accepteren dat de Verenigde Staten proberen de gang van zaken te beïnvloeden. Natuurlijk hebben zij het recht dit te proberen, maar wij zullen niet zwichten voor hun pressie en invloed! Nu ben ik mij ervan bewust dat er landen in de Europese Unie zijn die iets goed te maken hebben, in het bijzonder een grote lidstaat die waar het gaat om de solidariteit met de VS iets goed te maken heeft, en ik besef dat dit land daarom ontvankelijk is voor druk. Voor ons als vriend en partner van de VS speelt deze druk absoluut geen rol, omdat wij onze beginselen volgen. En dit zeggen wij ook tegen onze Amerikaanse partners en vrienden: jullie mogen ons aanbevelingen doen, maar wij zullen volgens onze eigen overtuigingen handelen!
Nu komen er geluiden uit Turkse hoek dat de kwestie-Cyprus niet zal worden opgelost wanneer er geen datum wordt vastgelegd. Wij zijn uitgegaan van een duidelijk beginsel, dat door de fungerend voorzitter van de Raad nogmaals is bekrachtigd: wanneer de kwestie-Cyprus niet in het kader van een federatie van beide delen van het eiland wordt opgelost, dan geldt hetgeen wij tot dusver in de Europese Unie hebben besloten, dan wordt het gehele eiland lid, maar realiter enkel het Griekse deel.
Aan het adres van de Commissie zou ik nog een opmerking willen maken ten aanzien van de benoeming na 1 mei 2004. Wij bevelen Raad en Commissie aan geen besluiten vooraf of buiten het Parlement om te nemen. Wij zijn bereid ons waar nodig zo flexibel mogelijk op te stellen, maar wij zullen de rechten van het Europees Parlement altijd verdedigen, daar kunt u van op aan. Op deze basis hopen wij op een goede samenwerking met alle instellingen van de Europese Unie!
Barón Crespo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer Poettering, 'Insha Allah?.
Wij staan aan de vooravond van een belangrijke historische gebeurtenis: de hereniging van Europa en dat is meer dan slechts de afronding van een nieuwe fase van de uitbreiding, de vijfde inmiddels. Laten we hopen dat het Deense voorzitterschap geluk heeft bij de uitvoering van zijn taak, want dit is een zeer belangrijke opdracht.
Ondervoorzitter Titley en andere leden van mijn fractie zullen alle aspecten van deze kwestie behandelen. Ik zal mij ertoe beperken de voorzitter van de Raad, de heer Haarder, te danken voor zijn verwijzing naar mijn vraag tijdens de vorige vergadering. Deze had betrekking op de institutionele aspecten en de invloed daarvan op het Europees Parlement.
Het moet mij van het hart dat ik het gedrag van de Raad en de Commissie gedurende de afgelopen weken onaanvaardbaar acht, daar het hier gaat om kwesties die niet alleen onderwerp van onderhandelingen zijn met de kandidaat-lidstaten, maar die ook ons doen en laten hier en de rol en betekenis van het Parlement beïnvloeden.
Ik blijf nog steeds kritiek houden. Ik heb met aandacht geluisterd naar de heer Haarder en naar de heer Prodi en ik ben er dankbaar voor en juich het toe dat eerstgenoemde op 10 december naar de Commissie constitutionele zaken komt. Ik handhaaf om de volgende redenen evenwel mijn kritiek. In de eerste plaats wordt voorgesteld het mandaat van de Commissie te wijzigen. Ik ben er steeds van uitgegaan - en daarom hebben we dat ook steeds bepleit - dat de Commissie gekozen zal worden, dat ze vanaf de Europese verkiezingen in functie zal zijn. Er werd gezegd dat haar mandaat tot januari zou duren. Nu blijkt echter dat de datum waarop het mandaat van de Commissie afloopt naar voren wordt geschoven. Er is nooit geprobeerd die datum te laten samenvallen met de verkiezingen en dat baart mij zorgen.
In de tweede plaats heeft de Raad Algemene Zaken op 18 november een aantal besluiten genomen die van invloed zijn op velerlei zaken, met name de parlementaire agenda van 2004, waardoor het Parlement in de volgende zittingsperiode een rommeltje wordt.
We zullen afgevaardigden krijgen die slechts een maand in functie zullen zijn voordat er nieuwe afgevaardigden bij zullen komen uit de kandidaat-lidstaten die dan lid geworden zijn van de Europese Unie. Als de onderhandelingen met Roemenië en Bulgarije op hetzelfde tijdstip zullen zijn afgerond, zal er vervolgens weer een wijziging worden doorgevoerd. Als die onderhandelingen niet tegelijkertijd worden afgerond, zullen er twee wijzigingen komen. Dat heeft tot gevolg dat wij niet weten wat de absolute meerderheid van het Parlement is of wat de samenstelling ervan is tijdens de volgende zittingsperiode. Dit is dus niet goed geregeld en zorgt voor veel problemen. Bovendien is het mijns inziens niet goed om commissarissen te benoemen die verschillende maanden niets te doen hebben in de Commissie.
Mijns inziens moet het Parlement zijn recht verdedigen om publieke hoorzittingen te organiseren en om een Commissie te benoemen op basis van een gezamenlijk programma. Dat is onze verantwoordelijkheid ten opzichte van de kiezers. Ik had verwacht dat er in deze 'trialoog?, zoals voorzitter Prodi zei, meer vooruitgang zou worden geboekt omtrent deze kwestie. Mijnheer de Voorzitter, u heeft hierover evenwel geen enkele informatie gegeven, dus ik vrees dat er helemaal geen vooruitgang is geboekt in deze trialoog de afgelopen week. Als ik me vergis, zegt u het mij dan nu. De bijeenkomst van de Commissie constitutionele zaken moet nog worden gehouden op 10 december, maar ik verzoek u eveneens deze kwesties serieus aan de orde te stellen tijdens de Europese Raad van Kopenhagen, want op deze manier kunnen wij niet werken.
Tot slot wil ik opmerken dat ik nog steeds hoop heb. Want zoals Alfons X de Wijze, een koning en filosoof, zei: 'Als God mij om raad zou hebben gevraagd op de dag van de Schepping, zou ik hem een aantal nuttige adviezen hebben gegeven?. De Raad en de Commissie zijn beide God niet en wij zijn bovendien de duivel niet.

De Voorzitter.
Ik zal kort reageren op de heer Barón Crespo. De dialoog van de afgelopen week had wat het Parlement betreft slechts één definitieve context: hij was voor mij een gelegenheid om persoonlijk te onderstrepen wat ik reeds schriftelijk beklemtoond had, namelijk dat het Parlement erop zou staan dat er geen definitief besluit zou worden genomen over de data zonder voldoende overleg en overeenstemming tussen de instellingen, met inbegrip van het Parlement. Aangezien er een verscheidenheid aan parlementaire standpunten is, te oordelen naar de punten die diverse collega's hier aan de orde hebben gesteld, kon ik niet méér als definitief standpunt naar voren brengen dan het standpunt dat er geen definitief besluit mag worden genomen zonder onze toestemming.

Maar laat ik mij nu niet in het debat mengen.

Duff (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, er hebben reeds vele controversiële topconferenties in Kopenhagen plaatsgevonden, maar niet een was zo controversieel als die van volgende week zal zijn, wanneer de kameel die uitbreiding heet door het oog van de naald van de Europese interne politiek kruipt. We weten dat we door de uitbreiding multicultureler en concurrerender worden. De centrale vraag is: worden we er ook democratischer door?
Veel van de antwoorden op die vraag worden binnen de Conventie ontward, maar het is aan de Europese Raad en niet de voorzitter, Valéry Giscard d'Estaing, om te besluiten in hoeverre en hoe snel lidstaten bereid zijn de ervaring van de Unie op het gebied van de parlementaire democratie op het oosten en het zuiden te projecteren. Ik vertrouw erop dat de Europese Raad en de Commissie in dit opzicht royaal zullen zijn ten opzichte van Turkije. We moeten de hervorming van het staatsbestel die in Turkije plaatsvindt, steunen. Er is geen duidelijker manier om de hervormers in Turkije onze steun te betuigen dan ze een tijdpad aan te bieden voor het openen van de toetredingsonderhandelingen, maar alleen onder de voorwaarde dat de Turkse Cyprioten de voorstellen van Kofi Annan voor een op een federatie gebaseerde oplossing van de kwestie-Cyprus accepteren. Het is voor hun zeker veel eenvoudiger een VN-akkoord te accepteren als het moederland Turkije zelf een duidelijk vooruitzicht op lidmaatschap heeft. Ze hebben gewoon de zekerheid nodig van onze vaste voornemens met betrekking tot ons toekomstige partnerschap met Turkije en ik weet dat het voorzitterschap al het mogelijke zal doen om deze grote doorbraak, die zo dichtbij is, te bewerkstelligen.

Frahm (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik dank het Deens voorzitterschap, de Commissie en alle anderen. Wij moeten nu een soort evaluatie maken en de tijd is gekomen om lof toe te kennen en uiteraard ook om enige kritiek te spuien. Ik begin met de lof. Ik vind dat het Deens voorzitterschap lof verdient, omdat het gelukt is Akhmed Zakajev vrij te krijgen vóór het begin van de Top in Kopenhagen. Dat was een goede beslissing, die betekent dat vele van mijn grootste angsten gelukkig niet bewaarheid worden. Het voorzitterschap verdient lof voor het vele werk dat het heeft verricht ten behoeve van de uitbreiding. Naar mijn mening verdienen echter ook de kandidaat-landen lof voor de wijze waarop ze de enorme hoeveelheid aanpassingen hebben doorgevoerd en voor de manier waarop de burgers daar zich hebben gekweten van de taken die op hun schouders rustten in verband met dit hele proces.
Zoals commissaris Verheugen wil ook ik erop wijzen dat dit nog niet alles is. Niet alleen zijn wij nog niet helemaal klaar, maar ook moet de bevolking haar stem nog laten horen en duidelijk maken in hoeverre ze met dit alles instemt. In dit verband hoop ik maar dat de kiezers dit debat over geld niet in verband brengen met het debat dat we eerder vandaag hielden, over de tekortkomingen van de Commissie, die er om allerlei redenen niet in slaagt de vele euro's te beheren. Ik hoop dat de burgers in de kandidaat-landen geen verband leggen tussen beide zaken en niet gefrustreerd raken. Ik hoop dat ze 'ja? zullen zeggen.
Wat Turkije betreft, ben ook ik van mening dat het nog te vroeg is om Turkije een datum voor te stellen, maar we zouden wel een datum voor een datum kunnen geven, namelijk een combinatie van een tijdschema en een draaiboek. Welke concrete voorwaarden stellen we aan Turkije? Welke termijnen? Wanneer moet aan deze voorwaarden voldaan zijn? Wanneer moeten alle elementen van de projecten op het gebied van mensenrechten en democratie in Turkije ten uitvoer gelegd zijn, alvorens we dit land een definitieve datum kunnen geven? Uiteraard is het onmogelijk nu een concrete datum vast te stellen, omdat fundamentele zaken nog steeds niet in orde zijn en vele besluiten nog niet ten uitvoer zijn gelegd. Een termijn vaststellen voor een datum zou echter wel een goede zaak zijn.
Toch ben ik op een aantal gebieden teleurgesteld over het optreden van het Deens voorzitterschap. Ik ben teleurgesteld dat het niet gelukt is iets aan het statuut van de Ombudsman te veranderen. Ik vind het jammer dat de Ombudsman nog steeds niet alle documenten kan krijgen die hij vraagt - niet alleen om ze even in te kijken, maar om ze in zijn bezit te hebben, omdat hij ze nodig heeft voor zijn taak. Ik ben ook teleurgesteld over het feit dat het voorzitterschap er niet in geslaagd is ervoor te zorgen dat ambtenaren die met de Ombudsman praten slechts aan één ding gebonden zijn, namelijk aan de waarheid, in plaats van aan een of andere vorm van loyaliteit aan een van de instellingen. De waarheid moet bindend zijn voor medewerkers die met de Ombudsman praten, opdat de burgers in ons systeem correct behandeld worden. Dat had een erezaak moeten zijn voor het Deense voorzitterschap.
Ik ben ook teleurgesteld over de Deense meegaandheid ten opzichte van de VS wat de oorlog tegen Irak en de EU-lijst van terroristische organisaties betreft. Ik zou graag willen vernemen wat de EU denkt van het idee om de Iraanse verzetsbeweging op de lijst van terroristische organisaties te plaatsen. Is dat niet strijdig met het principe dat onder andere door Denemarken naar voren is gebracht toen voor het eerst gesproken werd over de lijst van terroristische organisaties, namelijk dat verzetsbewegingen die vergelijkbaar zijn met het ANC of de Deense verzetsbeweging in geen geval op deze lijst geplaatst moesten worden? Wij hebben een probleem en ik wil graag het standpunt van het Deens voorzitterschap horen.

Cohn-Bendit (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, bij iedere vergadering hebben we weer de gelegenheid hetzelfde naar voren te brengen. Laten we het nu dan nog maar eens zeggen, hoewel het dit keer wellicht niet echt nodig is.
In de eerste plaats zou ik wat het tijdschema betreft simpelweg dit willen zeggen: de Commissie, de Raad en het Parlement moeten er samen uit zien te komen. Het is onaanvaardbaar dat de Raad een tijdschema vaststelt en dat de Commissie met een ander schema komt. Er moet een interinstitutioneel akkoord tot stand komen. Als dat er eenmaal is, is het aan de leden van het Parlement om daarover overeenstemming te bereiken, want in ons Huis bestaat er nu eenmaal verschil van opvatting op dit gebied. Ik ben tegen vervroeging van de verkiezingen, tegen besluiten die in termen van historische kansen niets veranderen maar die er mijns inziens enkel toe zullen leiden dat we de zaken te snel afhandelen, met een mislukking als onvermijdelijk gevolg. We moeten een tijdelijke oplossing zien te vinden voor de nieuwe commissarissen gedurende dat halfjaar. Het allerbelangrijkste, en daarover heb ik nog niemand gehoord, is volgens mij dit: als de Conventie er zoals ik hoop in slaagt overeenstemming te bereiken over de regel dat de voorzitter van de Commissie gekozen wordt door het Parlement, en als de IGC die regel overneemt, dan zal ik de Raad verzoeken de ratificatie te vervroegen, omdat die procedure anders anderhalf jaar gaat duren. In de huidige omstandigheden zal de volgende Commissie niet via die nieuwe procedure gekozen kunnen worden, simpelweg omdat er niet genoeg tijd is om de IGC de nieuwe afspraken te laten bekrachtigen. Het is daarom van cruciaal belang dat de Raad vooruitloopt op en instemt met wat door de Conventie en de IGC wordt besloten, zodat bij het aantreden van de nieuwe Commissie de nieuwe voorzitter door het Parlement gekozen kan worden. Dat is voor mij het allerbelangrijkste.
Wat Turkije betreft zou ik willen zeggen: laten we reëel blijven. We kunnen nu geen besluit nemen over de eventuele toetreding van Turkije. Toetreding van dat land is bespreekbaar, maar er zijn ook argumenten tegen die toetreding aan te voeren. Wat we op dit moment moeten doen is dus het volgende: we moeten nee zeggen tegen degenen die beweren dat Turkije geen deel uitmaakt van Europa, maar we moeten ook nee zeggen tegen de VS en Groot-Brittannië, die roepen dat Turkije absoluut opgenomen moet worden in de Unie. De toenmalige president Clinton vond zelfs dat Rusland zonder meer tot de Unie moest kunnen toetreden. Welnu, wij zeggen op onze beurt tegen de Amerikanen dat Mexico en Canada deel moeten uitmaken van de Verenigde Staten. Klaar! Ik zie niet in waarom de Amerikanen zouden moeten bepalen wie deel moet uitmaken van Europa. De kandidatuur van Turkije blijft dus vooralsnog een open kwestie. Er moeten belangrijke debatten worden gevoerd, maar ik zou de Voorzitter van het Parlement en de voorzitter van de Raad willen vragen een schrijven tot de Turkse regering te richten om haar te verzoeken blijk te geven van haar goede bedoelingen door met het oog op de bijeenkomst in Straatsburg van alle winnaars van de Sacharovprijs Leyla Zana vrij te laten, zodat zij bij die bijeenkomst aanwezig kan zijn. Dat zou pas echt een daad van goede wil zijn van de Turkse regering. Dat kan allemaal snel gebeuren, mijnheer de Voorzitter. Schrijft u dus die brief aan de Turkse regering. Het zou toch prachtig zijn als Turkije mevrouw Zana vóór de Top van Kopenhagen in staat zou stellen alle winnaars van de Sacharovprijs te ontmoeten! Zo zouden we echt verder kunnen komen.
Tot slot zou ik enkel willen herhalen wat ik altijd al zeg: financieel gezien zullen onze voorstellen voor de uitbreiding zeker niet toereikend zijn. De Raad, de Commissie, ze hebben het bij het verkeerde eind. Je kunt met een begroting voor 15 leden niet uit de voeten wanneer het er plotseling 25 zijn. Dat is mijn eigen versie van Ceterum censeo Carthaginem esse delendam. Soms moet je steeds weer op dezelfde dingen blijven hameren. Ooit zult u de geschiedenis en de betekenis daarvan begrijpen.

Hyland (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, we staan aan het begin van een werkelijk historische Europese Raad, waar naar verwachting het definitieve politieke besluit zal worden genomen om tien kandidaat-lidstaten het groene licht te geven voor volledige toetreding in 2004. De basis is gelegd en ik wil u, mijnheer de Voorzitter, graag complimenteren met uw leiderschap en enthousiasme voor dit Europese project en de Commissie en het Deense voorzitterschap met de doeltreffende wijze waarop ze met dit unieke project zijn omgegaan.
Het is een moedig gebaar en de vervulling van onze echte Europese bestemming om tien nieuwe lidstaten en tientallen miljoenen nieuwe Europese burgers binnen de EU te verwelkomen. Ik zou de staatshoofden en regeringsleiders willen aansporen even moedig te zijn door voor Bulgarije en Roemenië een pakket maatregelen voor te stellen om die landen ook in staat te stellen zo spoedig mogelijk deel uit te maken van de Europese familie. Ik hoop ook dat er een echt en duidelijk besluit wordt genomen met betrekking tot de Turkse kandidatuur. Het is duidelijk dat Turkije een belangrijke rol kan spelen bij het gestalte geven van de Europese Unie van de toekomst en we moeten alles doen wat binnen onze macht ligt om te garanderen dat de nieuwe Turkse regering alle steun en aanmoediging krijgt bij haar inspanningen om het land aan de criteria van Kopenhagen te laten voldoen, zodat een aanvang kan worden gemaakt met de toetredingsonderhandelingen.

Bonde (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, de Top van Kopenhagen zal een historische gebeurtenis zijn. Tien landen kunnen in 2004 tot de Unie toetreden, twee landen in 2007 en Turkije krijgt waarschijnlijk een datum wanneer verder gepraat kan worden. Europa wordt één, en dat is een goede zaak. Het EU-lidmaatschap waarover nu onderhandeld wordt, is echter niet het lidmaatschap dat de kandidaat-landen feitelijk zullen krijgen. Zij kunnen nu ja zeggen tegen de Unie, maar rond Kerstmis volgend jaar, wanneer de Top van Rome het Verdrag van Rome vervangen zal hebben door de Grondwet van Rome, krijgen zij het statuut van staat in een nieuwe federale staat. Het is de bedoeling de nieuwe grondwet klaar te hebben vóórdat de nieuwe landen lid worden en een veto kunnen uitspreken over Verdragswijzigingen. Zoals Bertil Haarder zei: dat is niet fair.
Wanneer de kandidaat-landen de toetredingsverdragen ondertekend zullen hebben en wanneer dit Parlement ze in maart of april goedgekeurd zal hebben, moeten deze landen dezelfde status krijgen als de huidige lidstaten en op dezelfde manier officieel vertegenwoordigd zijn in alle organen. Indien de bevolking het lidmaatschap in een referendum afwijst, moet die vertegenwoordiging onmiddellijk beëindigd worden, zoals het geval was toen de Noren tegen het EG-lidmaatschap stemden en men voor de Noorse commissaris een baan als ambassadeur moest zoeken. Indien de bevolking het lidmaatschap in een referendum goedkeurt, wordt dat lidmaatschap een realiteit en moeten deze landen hetzelfde vetorecht inzake Verdragswijzigingen krijgen als de huidige lidstaten. Er mag geen sprake zijn van tweederangsleden. Ze moeten vanaf de eerste dag dezelfde rechten hebben.
Voorts ben ik van mening dat wij een grotere bijdrage moeten leveren aan de financiering van hun EU-lidmaatschap. Toen een rijk land als Denemarken in 1973 lid werd van de EU, betaalden wij het eerste jaar slechts 20 procent van onze bijdrage, het tweede jaar 40 procent, het derde jaar 60 procent en het vierde jaar 80 procent. Het vijfde jaar betaalden wij de volle bijdrage. Waarom kunnen wij geen vergelijkbare introductieregeling of zelfs een vrijstellingsregeling aannemen zolang deze landen ver bij ons achterblijven wat de welvaart betreft? Laten we niet vergeten dat het EG- of EU-lidmaatschap niet alleen een geschenk is. Voor sommigen is het een zeer dure verzekering, omdat gewone burgers een bijdrage moeten betalen via hun dagelijkse aankopen en de nationale belastingen. Iedereen moet betalen, maar slechts enkelen ontvangen een bijdrage uit de EU-begroting. Deze verdeling zou men nog eens goed moeten bekijken, om te vermijden dat de heer Rasmussen voor een onaangename verrassing komt te staan als de burgers ontdekken hoeveel ze voor de EU-bijdrage moeten betalen.
Nog even iets over het volgende agendapunt. Het salaris moet via de voordeur binnenkomen en in de lidstaten belast worden, en het systeem van reiskostenvergoedingen moet gewijzigd worden in een systeem met elektronische kaarten voor de leden, zodat het Parlement alle uitgaven betaalt die met de kaart gedaan worden, niet meer en niet minder.

Pannella (NI).
Mijnheer de Voorzitter, collega's, collega Bonde is in juli 1979 lid geworden van het Parlement. Wij zijn tegelijkertijd lid geworden. Hij was een militant communist en werd gekozen om de zaak van niet-toetreding van Denemarken tot ons Europa te verdedigen. Sedertdien zijn er meer dan twintig jaar verstreken en u hebt zojuist het betoog gehoord van mijn gewaardeerde collega Bonde over de manier waarop de huidige situatie het hoofd wordt geboden. In 1979 was collega Cohn-Bendit waarschijnlijk nog heel revolutionair in vergelijking met ons standpunt, het standpunt dat wij, Europese federalisten, liberalen en antifascisten door dik en dun, anticommunisten, antifundamentalisten en federalisten innamen. Nu ziet de realiteit er anders uit. Vandaag heeft collega Cohn-Bendit iets heel interessants gezegd, zij het bij wijze van paradox. Amerika dringt er bij ons namelijk op aan de toetreding van Turkije tot Europa te versnellen, en de heer Cohn-Bendit zegt nu dat dat hetzelfde is als wanneer wij de Verenigde Staten zouden vragen hun federatieproces te versnellen met het opnemen van Canada en Mexico. Maar waar gaat het eigenlijk om? Heeft het probleem waarmee wij nu geconfronteerd worden niet te maken met de noodzaak een wereldorganisatie van democratie en democratieën tot stand te brengen? Is dat niet de enige manier om het ultieme wapen ter vereniging van de massa's in de wereld in handen te krijgen om daarmee de ultieme wapens ter vernietiging van die massa's te bestrijden? Het ultieme wapen ter vereniging van de vrije en liberale massa is de erkenning van eenieders natuurlijk, historisch recht op politieke democratie, op de rechtsstaat, en dus op de liberale grondslag van een federale, federatieve staat waarin eenieders vrijheid wordt erkend.
Heeft dat wel wat met Kopenhagen uit te staan? Jazeker! In de tijd na de oorlog herinnerde Benedetto Croce eraan dat juist het Europa van de koningshuizen - van het Scandinavisch, Brits, Nederlands en ook Belgisch koningshuis, zo u wilt - het enige Europa was dat weerstand bood aan de verschillende vormen van nationalisme, inclusief het nationaal-socialisme, en de verschillende vormen van socialisme, inclusief het communisme, en zo een sprankje vrijheid verdedigde.
De geschiedenis zit vol paradoxen. De paradox waarop wij hier willen wijzen, is dat u, heren voorzitters, in Kopenhagen de handen niet vrij hebt om Europa op te bouwen. U bent de spreekbuis van gebureaucratiseerde landen, van een gebureaucratiseerd Parlement. Het is bijna onmogelijk om onder deze omstandigheden het 'Veni Creator? aan te heffen: wij moeten strijden voor de vrijheid en voor Europa.

Napolitano (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, ik geef u het standpunt waartoe de Commissie constitutionele zaken is gekomen ten aanzien van de institutionele implicaties van de uitbreiding. Deze implicaties moeten onzes inziens van meet af aan de volle aandacht krijgen en met de noodzakelijke striktheid aangepakt worden. Men kan zich niet aan een nauwgezet onderzoek onttrekken door met het argument te schermen dat het om politieke kwesties gaat en men het derhalve niet zo nauw hoeft te nemen, of dat het om technische zaken gaat en het beter is daaraan geen tijd te verliezen.
De oplossingen moeten niet alleen verdedigbaar zijn en de Verdragen eerbiedigen, maar ook stroken met de verschillende institutionele vereisten en de vrucht zijn van een akkoord tussen de Raad, de Commissie en het Parlement. De Raad heeft ons echter met zijn communiqué van 21 november voor voldongen feiten willen plaatsen. De vertegenwoordiger van het voorzitterschap en fungerend voorzitter van de Raad, de heer Haarder, heeft weliswaar gezegd dat de betrokkenheid van het Parlement zeer belangrijk is, maar daarvoor volstaat een discussie niet, alhoewel wij daarop wel hebben aangedrongen in de Commissie constitutionele zaken. Er moet veeleer een echt akkoord komen tussen de drie instellingen.
Ik zal desondanks de punten noemen die voor ons van essentieel belang zijn. Ten eerste zijn wij van mening dat wat de samenstelling betreft van zowel de Commissie als het Europees Parlement overgangssituaties moeten worden vermeden, of in ieder geval zo veel mogelijk moeten worden vermeden. De Raad heeft voor de formele toetreding van de nieuwe lidstaten tot de Unie de datum van 1 mei 2004 genoemd. Dat zou betekenen dat tien nieuwe commissarissen moeten worden benoemd en dat het totaal aantal leden van de Commissie tot dertig zal oplopen. Dat zou enorme complicaties met zich meebrengen, daar het mandaat van de Commissie uiterlijk op 20 januari 2005 afloopt. Welke taken of welke speciale status kan men de nieuwe commissarissen voor enkele maanden toekennen? Het Parlement zal bovendien niet in staat zijn nog voor zijn ontbinding in mei de noodzakelijke hoorzittingen te houden. Dan zouden wij dus niet gelegitimeerde commissarissen krijgen, wier status binnen de Commissie onzeker is en wier mandaat misschien enkele maanden later niet zal worden verlengd. Ik denk niet dat de kandidaat-landen, de toekomstige lidstaten, dat leuk zullen vinden.
Insgelijks zouden de afgevaardigden van de nieuwe lidstaten na 1 mei hun plaats in het Parlement innemen en slechts gedurende enkele weken, gedurende één vergaderperiode, tot aan de verkiezingen van het nieuwe Parlement, kunnen blijven.
Als men vasthoudt aan de datum van 1 mei 2004, lijkt de meest rationele oplossing derhalve te zijn eveneens ergens in mei de Parlementsverkiezingen te houden. De voorzitter van de Raad zei ons dat dergelijke pogingen in het verleden zijn mislukt. Wij zien niet in waarom dat ook nu weer zou moeten mislukken, en wij zijn van mening dat daarover serieus moet worden nagedacht. Waarom zou men de verkiezingen voor het Europees Parlement eigenlijk niet op 9 mei 2004 kunnen houden, onmiddellijk na de toetreding van de nieuwe lidstaten? Die Europese verkiezingen zouden zo bovendien een bijzondere betekenis krijgen en misschien zelfs de kiezers ertoe kunnen aanzetten in groteren getale en met meer overtuiging naar de stembus te gaan.
Verder zou men dan ook de verkiezing kunnen houden van de voorzitter van de Commissie - als er een dergelijke verkiezing komt, en dat hopen wij van ganser harte - of hoe dan ook in de vergaderperiode van juni van het Europees Parlement de voorzitter van de Commissie kunnen kiezen en de hoorzittingen met de leden van de Commissie en de goedkeuringsprocedure voor eind juli kunnen afronden. De nieuwe Commissie zou dan met ingang van 1 augustus aan de slag kunnen gaan. Dan zal er van betwistbare overgangsoplossingen geen sprake zijn en zal iedereen volledig gelegitimeerd zijn en een gelijke status hebben.
Tegelijkertijd moet dus een besluit worden genomen over de vervroeging van de vervaldatum van het mandaat van de Commissie. Als resultaat daarvan - en ook dat is een essentieel punt voor ons - zouden de mandaten van de Commissie en het Europees Parlement in feite samen moeten komen te vallen. Daarvoor is weer een interinstitutioneel akkoord noodzakelijk waarin wordt vastgesteld dat de vervaldatum van het mandaat van de Commissie en de datum voor de Europese verkiezingen worden vervroegd. Wij dringen met klem aan op een dergelijk interinstitutioneel akkoord.
Dan nog een laatste opmerking over de IGC. U zei, voorzitter Haarder, dat de aanstaande lidstaten in staat moeten worden gesteld aan de Intergouvernementele Conferentie deel te nemen met vetorecht, dat wil zeggen met precies dezelfde rechten als de huidige lidstaten. Zij zullen dan echter nog geen lidstaten zijn, want dat zijn ze pas vanaf 1 mei 2004. Wij vragen u hoe u dit denkt te rijmen met artikel 48 van het Verdrag. Onzes inziens moeten wij deze landen aan de IGC laten deelnemen met dezelfde status als die welke ze nu hebben in de Conventie. Dat zou een aanvaardbare oplossing zijn.
Van Velzen (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, voor de Nederlandse vertaling, mijn naam is Van Velzen. Ik zou u willen zeggen dat het een historische situatie is waar we op het ogenblik in verkeren. We zijn namelijk in de laatste fase bezig van de onderhandelingen en ik denk dat het pakket dat door het Deense voorzitterschap wordt voorbereid, bestaande uit een paar hoofdcomponenten, iets rondom de landbouw, iets met name rondom nucleaire veiligheid en grenscontroles, dat dat natuurlijk een pakket is dat zeker ook onze burgers in de Europese Unie zal aanspreken.
Voorzitter, ik moet gewoon constateren dat als je naar het Commissierapport kijkt, dat er nog ontzettend veel zaken geregeld moeten worden door de lidstaten die willen gaan toetreden. Ik denk ook dat we in Kopenhagen op dat punt ook een beetje het accent zouden moeten leggen zodat onze burgers weten dat in het komende anderhalf jaar door de nieuwe toetredende lidstaten er nog ontzettend veel zal worden gedaan. Ik denk dan ook dat op dat punt, een zorgpunt dat bij ons leeft, dat dat ook wat meer aandacht zou mogen krijgen en dat is namelijk ook de pluriformiteit van de media in Midden- en Oost-Europa.
We weten allemaal vanuit het verleden hoe er toch laten we zeggen vanuit de oude nomenclatura middelen zijn opzij gezet, mogelijkheden zijn gecreëerd om eigen media in stand te houden en ik denk dat we ook op dat punt de Commissie nadrukkelijk zouden mogen vragen wat meer aandacht te hebben voor de werkelijke, niet die op papier, maar voor de feitelijke pluriformiteit van de media in landen van Midden- en Oost-Europa.
Voorzitter, ik denk ook dat wij de uitbreiding niet moeten vermengen met het debat over Turkije. Als wij dat nu op dit moment gaan doen, dan heeft collega Poettering er al op gewezen dat wij natuurlijk onze eigen wetten en regels niet respecteren. Wie, en ik was wat dat betreft blij ook met de interventie van commissaris Verheugen, naar de feiten kijkt en naar het Commissierapport kijkt, moet gewoon constateren dat Turkije enerzijds veel vooruitgang heeft geboekt, maar anderzijds op dit moment volledig niet voldoet aan de criteria van Kopenhagen. Daarom zitten we eigenlijk in een soort virtueel debat en dan gaan we ook nog rare dingen doen. We like to mention a date to name the date. Nou, als je dat aan burgers kan uitleggen in de Europese Unie, dan bent u een grote held. Dus ik zou echt zeggen, laten we nou afstappen van het curieuze debat. We hebben te maken met het feit dat Turkije ook moet voldoen aan de criteria van Kopenhagen, daar voldoet het op dit moment niet aan, dus ik denk ook dat we daar niet uren aan moeten gaan besteden. Laat staan dat lidstaten nu al data moeten gaan noemen die op dit moment niet gebaseerd zijn op feiten.
Voorzitter, met betrekking tot de landbouw. Wat voor mij nog voortdurend een rol speelt, zijn de geweldige verschillen die er zijn tussen de nieuwe toetredende landen. Vergelijk de landbouw in Polen met de landbouw in Tsjechië, met de landbouw in Hongarije. Zouden we niet toch veel meer, kijk ook naar het Deens voorzitterschap, onze energie moeten gebruiken om het pakket nog wat meer toegespitst te maken?
Boeren in Polen met minder dan anderhalve hectare, dat is toch vooral een sociaal probleem dat we ook in Polen moeten oplossen en daar kan misschien de Europese Unie een belangrijke rol bij spelen. De boeren tot laten we zeggen acht, negen, tien hectare, die zullen toch vooral geholpen moeten worden met programma's die te maken hebben met world development. Dat is toch wat anders dan hele discussies over quota etc, wat vooral voor de veel grotere landbouwgebieden geldt in Polen. Dus ik zou ook willen vragen daar wat meer naar te kijken en het zou toch buitengewoon triest zijn als Polen en de Poolse regering niet tot een agreement zouden kunnen komen juist omdat wij niet in staat zouden zijn om een wat meer targeted programma aan te bieden en vooral ook om de Poolse regering een ietwat meer targeted programma voor hun eigen boeren te laten ontwikkelen. Dus laten we toch op dit punt enige vorm van creativiteit tot stand brengen.
Voorzitter, met betrekking tot de nieuwe lidstaten, natuurlijk is iedereen het erover eens dat we moeten komen tot een systeem dat er geen nettobetalers kunnen zijn. Maar laten we dan ook kijken hoe we de cashflow wat sneller kunnen laten lopen opdat deze lidstaten niet in grote problemen terecht gaan komen.
Voorzitter, ik rond af met te zeggen: we hebben in Kopenhagen een enorme grote kans, laten we die gebruiken.

Titley (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, u zult zich herinneren dat ik tijdens het grote debat met de kandidaat-lidstaten in Straatsburg mijn bijdrage afsloot met het spreekwoord 'Tussen lepel en mond valt veel pap op de grond?. Ik waarschuwde er toen voor dat we het einde van dit proces niet te vroeg moesten vieren, omdat we er nog lang niet waren en ik had natuurlijk gelijk. We denken wel dat we dicht tegen een akkoord aan zitten, maar het lijkt erop dat we nog een heel eind te gaan hebben en het is heel goed mogelijk dat we alles verspelen. Laat dat duidelijk zijn.
Als Kopenhagen uitmondt in eindeloos geruzie over zeer technische kwesties in tien parallel lopende onderhandelingssessies, hoef je geen hersenchirurg te zijn om te beseffen dat het hele proces wel eens zou kunnen vastlopen. Ditmaal ben ik het eens met commissaris Verheugen. Als we Kopenhagen verknoeien, denk ik niet dat we een week, een maand of een paar maanden verspelen, maar dat de uitbreiding aan een hele generatie voorbijgaat. Ik heb het al eerder gezegd en ik zeg het nu weer, het is nu of nooit. We moeten deze kans aangrijpen.
Ik verwelkom de moedige poging van het Deense voorzitterschap om alvast een miljard euro extra vrij te maken, zodat we daarover geen ingewikkelde onderhandelingen in Kopenhagen hoeven te voeren. Helaas schijnt dit - zeker omdat het een paar weken van tevoren is gedaan - enkele kandidaat-lidstaten het idee te hebben gegeven dat dit gewoon de zoveelste fase in de onderhandelingen is. Laten we er alstublieft duidelijk over zijn dat dit niet zo is. Het is geen voortdurend elastisch proces. Er is een punt waarop we nee moeten zeggen. We kunnen niet om Berlijn en Brussel heen. Op het moment dat we de begrotingsdiscipline laten varen, is de doos van Pandora open en lopen we het gevaar dat het hele project vastloopt.
We moeten ook duidelijk maken dat dit project zo belangrijk is dat we niet zullen toestaan dat één land het hele onderhandelingsproces saboteert. Als een land tot het allerlaatste moment wacht alvorens toe te geven, doet het dat op eigen risico en het mag niet ten koste gaan van de andere kandidaat-lidstaten, want we moeten bereid zijn met ieder land afzonderlijk tot overeenstemming te komen.
Ook verzoek ik onze leiders dringend zichzelf een eenvoudige vraag te stellen voordat ze naar Kopenhagen gaan. Wat doen ze over twintig jaar als hun kleinkinderen bij hen op schoot zitten en vragen: 'Welke rol speelde u bij de grote ramp toen Europa er niet in slaagde zijn eigen bestemming te bepalen? Wat heeft u toen eigenlijk gedaan?? Zullen ze dan echt antwoorden: 'Nou, om precies te zijn hebben we het niet rond gekregen omdat we niet zeker wisten of Baltische sprot wel groot genoeg was voor onze netten. We hebben het niet rond gekregen omdat we het niet eens konden worden over de schapenpremie of het suikerquotum of de portefeuille die een commissaris voor een periode van twee maanden moest krijgen?? Gaan we dat echt zeggen? Dat zou namelijk zeer zwak zijn. Laten we het grote geheel niet uit het oog verliezen en onthouden dat het geld dat we de kandidaat-lidstaten geven een duizendste van het bbp van de Europese Unie is. De volledige EU-begroting bedraagt slechts tweederde van wat de Britse regering alleen al aan sociale zekerheid besteedt. We hebben het over kleine onderdelen van het grote geheel. Laten we dat niet vergeten.
Wat Turkije betreft, vind ik dat we deze nieuwe regering, die volgens mij voor een frisse wind zal zorgen, erop moeten wijzen dat ze aan de criteria van Kopenhagen moet voldoen, dat ze dat op een bepaalde datum moet doen en dat we dan een aanvang zullen maken met de onderhandelingen. Maar laten we voor eens en voor altijd een eind maken aan het idee dat Europa een christelijk project is. Ik vertegenwoordig hindoes, moslims, joden, sikhs, boeddhisten, taoisten, alle religies, en ik weiger hun te vertellen dat de Europese Unie niet voor hen is. Dat is het signaal dat enkele mensen in dit Parlement afgeven en dat moeten we de kop indrukken.

Schroedter (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, ik sluit mij graag bij de heer Titley aan en ik wil eveneens nogmaals benadrukken dat het erop lijkt dat de Europese integratiegedachte voor een deur staat waarop een bord 'Verboden Toegang? hangt. In de onderhandelingen gaat het namelijk alleen maar om melkquota en rechtstreekse steun, en in dat verband is die integratiegedachte een ongewenste gast! De solidariteit in de Europese Unie lijkt verdwenen zodra er geld in het spel is.
Het Deense voorzitterschap heeft getracht in haar onderhandelingspakket met alle standpunten rekening te houden. Omdat de integratiegedachte buitenspel is gezet, hebben de onderhandelingen echter slechts een lappendeken opgeleverd; een lappendeken van slechte kwaliteit die ook geen enkel kader biedt voor een gemeenschappelijke toekomst. Waarom niet? De krenterige opstelling van de lidstaten geeft de toetredingslanden de indruk dat zij niet welkom zijn, dat zij tweederangsburgers zijn. Dat is voer voor de tegenstanders van de EU in die landen en brengt de steun voor de EU in gevaar. Het bezuinigen op de structuurfondsen betekent een bezuiniging op de cohesie, op de kern van de Europese Unie en dat heeft negatieve gevolgen voor het integratieproject. Er zijn bijvoorbeeld geen belangrijke impulsen voor regionale ontwikkeling of voorbereidingen op dat gebied mogelijk. Het slechtste signaal is het feit dat de steun wel verhoogd kan worden, maar dat dit dan wel rechtstreeks ten koste van de plattelandsontwikkeling gaat. Dat is een poging om de structuren van een mislukt landbouwbeleid in de Europese Unie toch in stand te houden. Dit betekent, indirect, nagenoeg een afwijzing van de landbouwhervorming en dit komt er op neer dat de boerderijen in de toetredingslanden gedoemd zijn te verdwijnen zonder dat er alternatieve werkgelegenheid voorhanden is. Dat is een verkeerd signaal. Onze Fractie De Groenen wijst alle pogingen af die ertoe leiden dat de uitbreiding tot een soort nationale spaarbank wordt gedegradeerd. Wij roepen de Raad en de Commissie hierbij dan ook op om de steun aan de plattelandsgebieden zonder meer als een prioritair project aan te merken en hiervoor extra geld ter beschikking te stellen. Als dat niet gebeurt, resulteert dat in een sociale catastrofe en wordt niet alleen de geest van de Europese Unie bedreigd, maar ook het hervormingsproject van de EU!

Berthu (NI).
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Raad van Kopenhagen, die volgende week bijeenkomt, heeft vóór alles één grote opdracht: de toetredingsonderhandelingen met de tien kandidaat-landen afronden.
Er zullen op het laatste moment nog enkele financiële problemen opgelost moeten worden, maar we hebben goede hoop en we zijn vooral verheugd over het feit dat Frankrijk zich bereid heeft getoond met een positieve instelling de laatste voorstellen van het Deense voorzitterschap te bestuderen. Die voorstellen houden weliswaar enkele extra uitgaven in, maar er staat zoveel op het spel dat we die maar voor lief moeten nemen, en we moeten ook niet vergeten dat de Raad van Brussel in oktober vorig jaar nagenoeg hetzelfde bedrag weggehaald heeft bij de structurele steun voor de nieuwe leden. Uiteindelijk zal alles dus wel in evenwicht zijn.
Tweede belangrijke agendapunt voor de Top van Kopenhagen: de kandidatuur van Turkije. Wij zijn het eens met Valéry Giscard d'Estaing, die van mening is dat de toetreding van Turkije in de huidige omstandigheden het einde zou betekenen van de Europese Unie. Dat hebben we overigens al meerdere keren aangegeven in dit Huis. De Raad van Helsinki in 1999 heeft een ernstige vergissing begaan, en het verkeerde besluit dat toen is genomen is later helaas niet gecorrigeerd, maar enkel bevestigd. Met deze vergissing laat de Unie zien dat ze miskent wat ze is en niet weet wat ze wil.
U, mijnheer de Voorzitter van het Europees Parlement, u hebt aangegeven dat Valéry Giscard d'Estaing met het verkondigen van dit standpunt in uw ogen te ver is gegaan. Ik ben het niet met u eens, en wel om de volgende reden: hoe kan de Conventie nu voorstellen uitwerken voor de toekomst van de Unie, de Europese instellingen en het Europees beleid als ze niet eerst een antwoord tracht te vinden op wezenlijke vragen als: wat is het dat ons bindt? Wat is ons model voor de Unie vijftig jaar na nu? Waar moeten we de grenzen trekken? Valéry Giscard d'Estaing doet dus gewoon zijn werk als hij indirect dit soort kwesties aan de orde stelt. Sterker nog, mijnheer de Voorzitter, in onze ogen is de Conventie gewoon te snel begonnen - onder wiens invloed is me niet duidelijk - met het uitwerken van technische voorstellen, zonder eerst stil te staan bij de fundamentele politieke vraagstukken waarmee die voorstellen samenhangen. We moeten de zaken snel corrigeren, in het belang van Europa.

Nassauer (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, de Europese Raad zal over enkele dagen besluiten tot de uitbreiding van de Europese Unie met acht landen uit het voormalige Oostblok plus Cyprus en Malta. Daarover wordt onderhandeld, af en toe geruzied en zo nu en dan - noodzakelijkerwijs - ook gemarchandeerd. Niets kan echter verdoezelen dat Europa, dat tot 1989 verdeeld was, met deze stap nu een gemeenschappelijke nieuwe structuur creëert, gebaseerd op de beginselen van democratie, rechtsstaat, vrijheid en markteconomie. Ik ben ervan overtuigd dat dit voor al onze generaties de belangrijkste politieke gebeurtenis is waaraan wij in ons leven deel zullen hebben.
Als iemand met een vooruitziende blijk vijftien jaar geleden de huidige agenda met daarop de hereniging van Europa voor deze Europese Raad zou hebben opgesteld, zou hij voor een fantast zijn uitgemaakt! Ik ben ervan overtuigd dat wij, als ons toentertijd de vraag was gesteld of wij bereid zouden zijn om daarvoor 2,3 miljard euro extra te betalen, allemaal heel luid en duidelijk meteen 'ja' gezegd zouden hebben. Wij zullen ons zeker inspanningen moeten getroosten om deze uitbreiding goed te laten verlopen - zowel politiek als financieel, dat lijdt geen twijfel - maar dit is het moment waarop Europese landen tot deze Unie toetreden die net zo goed bij ons horen als Frankrijk en Groot-Brittannië en die samen met ons de beginselen van vrijheid en de democratische rechtsstaat zullen verdedigen.
De Europese Unie is gegrondvest op het respecteren van de wetgeving en die Unie wordt ook door niets anders bij elkaar gehouden dan door de erkenning van de rechtskracht van de wetgeving. Daarom is het zo belangrijk dat het Europees Parlement in een resolutie over het verslag inzake de onderhandelingen met Tsjechië de zogenaamde amnestiewetgeving op een zeer behoedzame en evenwichtige wijze heeft gekwalificeerd als in strijd met ons rechtsgevoel. Deze kwestie heeft niets te maken met de Duits-Tsjechische betrekkingen in het verleden, maar met de huidige en toekomstige Europese situatie. Het gaat namelijk om principiële rechtsbeginselen en de toepassing daarvan, en als Tsjechië hierover vóór de uitbreiding duidelijkheid zou willen verschaffen, dan zou dat zeer zeker nuttig zijn.
Nu staat er in mijn aantekeningen de al vaak uitgesproken zin dat de besprekingen over Turkije niet de Top over de uitbreiding zouden mogen overheersen. Ik heb echter moeten constateren dat wij zelf niet in staat zijn om deze verleiding te weerstaan en wellicht dat dat ook in Kopenhagen het geval zal zijn. Dit duidt erop dat deze kwestie de mensen bezighoudt. In een Duitse krant werd enige dagen geleden een opmerking van commissaris Verheugen aangehaald met de strekking dat hij tegen de toetreding van Turkije zou zijn en dat hij bijzondere buurlandbetrekkingen met Turkije zou willen aanknopen; een dergelijke opzet zou ook voor andere buurlanden van de EU gehanteerd kunnen worden. U zult ongetwijfeld verklaren dat het hier om een misverstand of een verkeerde interpretatie gaat, commissaris Verheugen, en er terecht op wijzen dat daarmee de geheimhouding is geschonden die waarschijnlijk overeengekomen is. Het gaat er echter niet om dat u iets wat u vertrouwelijk behandeld wilt zien eigenlijk niet voor u zou moeten houden; het gaat erom dat een dergelijk handelwijze de indruk versterkt dat veel mensen over dit onderwerp in het openbaar het tegendeel zeggen van wat ze eigenlijk denken. In het geval van Turkije zou u daarin niet alleen staan, omdat een grote groep mensen die in het openbaar voorstander lijken te zijn, eigenlijk tegen de toetreding van Turkije zijn, en daarbij verschuilen ze zich achter de criteria. Dat is een vorm van hypocrisie die de verhouding tussen de EU en Turkije veel meer schade toebrengt dan een eerlijke inventarisatie van de situatie. Een dergelijke inventarisatie zou door die eerlijkheid ook meer een uiting zijn van het absoluut noodzakelijke respect ten opzichte van dit land. Dat is dan ook de reden dat ik zeg dat we geen behoefte hebben aan voorstellen voor toetredingstermijnen, maar aan meer eerlijkheid in de verstandhouding met Turkije!
Swoboda (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij slechts op twee kwesties richten. De Commissie heeft gelijk wanneer zij stelt dat er nog een reeks moeilijke problemen opgelost moet worden. Het voorzitterschap van de Raad heeft gelukkig enkele voorstellen in dat verband gedaan. Ik ben het weliswaar met de heer Poettering eens dat de regeringen - hij doelt op de regeringen van de lidstaten - zich nu moeten inspannen om een oplossing te vinden, maar aan de andere kant zou ik ook willen opmerken dat dat eveneens voor de regeringen van de toetredingslanden geldt! Ik weet dat Polen een pijngrens heeft. Ik voel mij nauw met Polen en met name ook met de huidige regering verbonden, maar wij hebben ook onze pijngrenzen en ik vind dat beide kanten moeten erkennen dar hierover een compromis gesloten moet worden. Van de kant van de toetredingslanden moet de meetlat niet zodanig hoog worden gelegd dat het onmogelijk is om er overheen te springen.
Mijn tweede opmerking betreft de procedure, de institutionele kwesties. De voorzitter van de Raad heeft gezegd dat het Parlement een belang bij deze kwesties heeft. Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, wij hebben hierover vandaag al in een ander verband lang gedebatteerd - het gaat niet om een belang, het gaat om ons recht en om de plicht van de Raad om van meet af aan het Parlement hierbij te betrekken! Als dat gebeurd zou zijn, was de situatie minder problematisch geweest. De heer Napolitano heeft een aantal argumenten aangevoerd om duidelijk te maken waarom en op welke punten de procedure gewijzigd zou moeten worden. Ik heb grote waardering voor de heer Napolitano, maar hij heeft me niet kunnen overtuigen. Persoonlijk ben ik van mening dat elk land vanaf de eerste dag van de toetreding recht heeft op een commissaris, al dan niet met een eigen portefeuille. Met name in geval van tien nieuwe commissarissen ben ik van mening dat dit Parlement ook het recht moet hebben om tenminste een algemene toestemming te geven. Een dergelijke algemene toestemming kan natuurlijk alleen maar gegeven worden indien daar ook vertegenwoordigers van de desbetreffende nieuwe lidstaten bij betrokken worden. Het zou namelijk idioot zijn als wij over een Poolse commissaris zouden stemmen terwijl de Poolse afgevaardigden dat niet zouden mogen.
Dan is er natuurlijk nog de kwestie van een gedetailleerde procedure voor het nieuwe Parlement. Wat de Intergouvernementele Conferentie betreft, kan ik de juridische argumenten weliswaar begrijpen, maar vind ik het toch een goed voorstel om de nieuwe lidstaten in meerdere of mindere mate zo volledig mogelijk hierbij te betrekken. Deze landen moeten hierover namelijk uiteindelijk ook een beslissing nemen; zij zullen een en ander ook moeten ratificeren. Ik heb daarbij één verzoek aan de fungerend voorzitter van de Raad: onderhandel en praat met de nieuwe kandidaten! Zij moeten volledig bij dit proces worden betrokken. Praat echter eerst met het Parlement voordat u een beslissing neemt, omdat wij op die manier sneller tot een gezamenlijke oplossing zullen komen!

Sacrédeus (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het grote risico aan de orde stellen dat de Top van Kopenhagen naar mijn mening met zich mee kan brengen als het gaat om de Europese Unie als vredesproject. Wij hebben het allemaal over de eenwording van de Europese Unie. Wij hebben het allemaal over het historische besluit dat in Kopenhagen genomen gaat worden. Maar kan de Europese Unie als vredesproject in Kopenhagen teniet worden gedaan? Veel afgevaardigden vinden deze vraag vast irrelevant, maar ik niet.
De Europese Unie heeft mensen en landen in de Unie zeer succesvol nader tot elkaar gebracht. Nu hebben wij echter een kandidaat-land dat als eerste aan de beurt is om toe te treden tot de Europese Unie, namelijk Cyprus. Sinds de val van de Berlijnse muur is Nicosia de enige verdeelde hoofdstad van Europa en sinds de hereniging van Duitsland is Cyprus het enige Europese land dat verdeeld is.
Het Europees Parlement heeft zich duidelijk uitgesproken voor een terugtrekking van de Turkse bezettingstroepen uit Noord-Cyprus. Op dit moment wordt op zeer hoog niveau in de Raad besproken of er een datum vastgesteld moet worden voor een ontmoeting met Turkije, waarbij voor dit land een nieuwe datum voor toetredingsonderhandelingen vastgesteld zou worden. Daarom richt ik mij tot het Deense voorzitterschap met de vraag wat het publiek, de Cyprioten en wij allemaal ervan zouden vinden als er een aanvangsdatum geprikt wordt voor de toetredingsonderhandelingen met Turkije terwijl er zich nog steeds 30.000 Turkse soldaten in Noord-Cyprus bevinden? Is dat de Europese Unie als vredesproject?
Ik vind het belangrijk om stil te staan bij dit onderwerp en vraag mij af of wij het ons voor kunnen stellen dat een land met de Europese Unie onderhandelt en tegelijkertijd onbetwistbaar 37 procent van een andere lidstaat bezet houdt. Dit moet in Kopenhagen onderzocht worden. Als het inderdaad denkbaar is dat de Europese Unie als vredesproject toestaat dat Turkije met de onderhandelingen begint zonder dat het conflict in Cyprus is opgelost, is het blijkbaar mogelijk dat een lidstaat bezet kan worden door een land dat wil toetreden tot de Unie en onderhandelt met de Commissie.
Ik wil dat deze kwestie uitgezocht wordt. Wij moeten ons niet laten verblinden door het charmeoffensief van Turkije. Wij moeten de harde feiten onder ogen zien, en die zijn dat een land, Cyprus, bezig is toe te treden tot de Unie, terwijl dat land voor 37 procent bezet wordt door een land dat toetredingsonderhandelingen wil beginnen. Is dat redelijk? Is dat wat de Europese Unie als vredesproject inhoudt?

Corbett (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik deel de bezorgdheid van degenen die hun vrees hebben uitgedrukt over het feit dat er besluiten worden genomen over het beperken van het mandaat van de zittende Europese Commissie zonder dat het Parlement is geraadpleegd.
Natuurlijk erkennen we dat nieuwe lidstaten vanaf de eerste dag van hun lidmaatschap van de Europese Unie recht hebben op een commissaris. Natuurlijk is het verstandig niet alle portefeuilles van de zittende Commissie voor een paar maanden opnieuw te verdelen. Daarom is het verstandig het mandaat van de zittende Commissie te beperken en het nieuwe Parlement snel een nieuwe Commissie te laten goedkeuren met de volledige democratische rechtsgeldigheid die dat met zich meebrengt. Maar hoe gaan we dat doen? Op grond van het huidige Verdrag kan dat maar op twee manieren. De ene manier is dat alle leden van de zittende Commissie ermee akkoord gaan op een vastgestelde datum ontslag te nemen en dat dit Parlement anders een motie van afkeuring aanneemt waarmee ze worden gedwongen af te treden. Beide scenario's doen ietwat vreemd aan, tenzij ze door de drie instellingen worden overeengekomen. De andere manier is dat de Raad een en ander in het toetredingsverdrag opneemt, maar ook dan geldt dat de geest van de Verdragen wordt ondermijnd als hij dit unilateraal doet, zonder consensus en overeenstemming.
Volgens mij moeten we overeenstemming zien te bereiken over een verstandige handelwijze, dat wil zeggen dat we een datum vaststellen waarop de Commissie dient te worden vervangen, onder de voorwaarde dat de nieuwe Commissie volledig rechtsbevoegd is om de volledige procedure te doorlopen van het nieuwe Parlement dat door middel van Europese verkiezingen is gekozen. Dat is een absolute voorwaarde. Onder die omstandigheden is het verstandig om, zoals is voorgesteld, de datum van de verkiezingen van juni naar mei te verschuiven, zodat het nieuwe Parlement al in juni een voorzitter kan kiezen en we in juli hoorzittingen kunnen houden en over de gehele Commissie kunnen stemmen, zodat die, als daar overeenstemming over wordt bereikt, al in augustus of september aan de slag kan. Op die manier zouden we sneller kunnen werken en zijn we af van het probleem van commissarissen die voor langere tijd zonder portefeuille zitten. Bovendien is het op zich al een goed idee begin mei verkiezingen te houden. Trouwens, mijnheer de Voorzitter, ik weet zeker dat u hier ook belang bij heeft, aangezien op die manier wordt voorkomen dat we in dit Parlement vlak voor de Europese verkiezingen voor één zitting met volwaardige afgevaardigden zitten. Ik denk dat dit de koers is die de Raad in dialoog met ons zou moeten volgen.

Brok (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het probleem dat ik met collega Corbett heb, is dat hij op juridisch gebied te veel weet, waardoor hij mij steeds weer in verwarring brengt. Omdat hij zoveel weet, heeft hij echter ook heel veel ingewikkelde gedachtegangen waardoor de eigenlijk boodschap verloren gaat. De politieke boodschap is namelijk dat wij de toetredingslanden hartelijk welkom willen heten en dat wij ze niet met bureaucratische futiliteiten willen opzadelen! Dat zou volgens mij de boodschap moeten zijn. Daarom hebben wij in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid - de commissie ten principale op het gebied van de uitbreiding - ook andere, meer pragmatische en eenvoudigere voorstellen voorgelegd.
Het maakt geen verschil of we de verkiezingen vervroegen of de benoeming van de nieuwe Commissie nog meer naar voren schuiven. Er zal altijd van een overgangsperiode sprake zijn waarin de nieuwe kandidaten het recht hebben om in samenwerking met de huidige Commissie commissarissen voor te dragen. Het principe blijft hetzelfde - of het nu om vier weken of vier maanden gaat - en daar kunnen we niets aan veranderen. Daarom zeg ik dat we gewoon, zoals afgesproken, vanaf 1 mei de commissarissen zonder portefeuille in de Commissie moeten opnemen. Zij moeten natuurlijk wel op hun geschiktheid wat betreft hun financiële onafhankelijkheid en dergelijke getoetst worden. De betreffende procedure kan echter niet in de parlementaire commissies plaatsvinden, omdat die nieuwe commissarissen immers nog geen portefeuille hebben. De waarnemers die al meer dan een jaar met ons samenwerken, worden gewoon gedurende vier of acht weken lid van het Europees Parlement, zoals dat altijd het geval is geweest! Vaak is er bij toetredingen zelfs sprake geweest van één of anderhalf jaar. Waar zit het probleem? Ik vind dat we het gewoon op deze manier moeten aanpakken. Als de nieuwe Commissie op 1 november in functie zou moeten zijn, moeten ook de rechten van het Parlement gewaarborgd zijn. Dat is namelijk de doorslaggevende factor. De voorzitter van de Commissie moet na de Europese verkiezingen benoemd worden zodat de verkiezingsuitslag daarop van invloed kan zijn en wij de tijd hebben om een adequate procedure te hanteren, dat wil zeggen dat wij in de parlementaire commissies uitgebreid kunnen toetsen of de kandidaten uit de oude en nieuwe lidstaten voor de betreffende functies geschikt zijn. Dat is de politieke kern en als we die serieus nemen, moeten wij daar ook de bijbehorende nadruk op leggen.
Staat u mij toe nog een andere opmerking te maken. Ik wil ook het Deense voorzitterschap bedanken voor het feit dat het door zich te concentreren op de werkzaamheden rondom de uitbreiding en via een geslaagde samenwerking met de Commissie in staat is geweest deze uitbreidingsonderhandelingen met een goed resultaat af te sluiten. De noodzakelijke compromissen zullen met goede wil en uiteraard inhoudelijk waterdicht - daar heeft u volledig gelijk in, mijnheer Verheugen - gesloten moeten worden. Ik ben ervan overtuigd dat dat ook zal lukken.
Uit de discussie die ontstaan is in verband met Turkije en het vastleggen van een datum is vandaag al enigszins gebleken wat zich in Kopenhagen en vervolgens in de media verder zal gaan afspelen: niemand zal nog tevredenheid uiten over het feit dat wij tien nieuwe landen verwelkomen en niemand zal nog in het openbaar over de Poolse, de Estlandse en de Tsjechische toetreding praten - er zal voornamelijk over Turkije worden gepraat, zodat het eigenlijk een Turkijetop wordt! Ik vind het buitengewoon jammer dat wij onszelf in deze situatie gemanoeuvreerd hebben, waardoor we in een afpersingsscenario verzeild zijn geraakt waarin we te maken hebben met het EVDB en de NAVO, met Amerikaanse pressie en met de situatie rond Irak en Cyprus. Ik vind dit geen goede ontwikkeling!
Als de Europese Raad besluit om op basis van politieke logica, door anderen ook wel opportunisme genoemd, een datum vast te stellen, ben ik bang dat de burgers in onze lidstaten zullen zeggen: Nou zeg, die pakken het groots aan! Tien nieuwe landen is al moeilijk genoeg en daar komt nu al weer een elfde land bij: Turkije! Dat leidt tot een discussie die ons in de problemen zal brengen als we de steun van de bevolking proberen te verwerven voor de Poolse en Sloveense toetreding. Ik hoop dat de Raad zich bewust is van deze verantwoordelijkheid en niet te veel alleen maar naar de korte termijn zal kijken!

De Voorzitter.
Ik zou een korte opmerking willen maken. Eerder deze middag vroeg de heer Barón Crespo hoe de interinstitutionele dialoog verlopen was die vorige week in Kopenhagen gehouden is tussen de voorzitter van de Europese Commissie, de fungerend voorzitter van de Raad en mijzelf. Zoals ik al aangaf heb ik duidelijk gemaakt dat er geen definitieve besluiten moesten worden genomen over data en overgangskwesties zonder dat het Parlement volledig bij de besluitvorming betrokken zou zijn. Inmiddels heeft u gehoord hoezeer de standpunten van de Commissie constitutionele zaken en de Commissie buitenlandse zaken uiteenlopen. U zult dus begrijpen dat het niet gepast was geweest als ik in die dialoog een ander definitief resultaat had willen bereiken dan de conclusie dat wij met de andere instellingen moeten overleggen. Het is evident dat wij eveneens met elkaar moeten overleggen.

van den Berg (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag willen aansluiten bij wat de heer Brok heeft gezegd. De kern is natuurlijk een welkom aan de lidstaten, de kern is dat wij als Europees, straks nieuw gekozen, Parlement mee kunnen beslissen over de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie, maar dan verlaat ik zijn redenering. Ik ben blij dat die de 1e mei heeft genoemd als een belangrijke datum, maar ik zou zeggen dat die 1e mei voor mij precies de datum zou kunnen zijn voor de Europese verkiezingen. Dan ben ik in het kamp van collega Napolitano.
Voorzitter, even terug naar Nederland. Daar hebben we een kamikazeactie gezien van een Nederlandse liberale voorman, Gerrit Zalm, om te eisen dat Nederland de uitbreiding zou blokkeren om landbouwhervormingen af te dwingen. Gelukkig is de heer Zalm even terzijde geschoven, maar met de verkiezingen van 22 januari 2003 in Nederland blijft hij natuurlijk een redelijk gevaar op de weg. Hopelijk kiezen de Nederlanders een regering die de voordelen van stabiliteit en economische groei onderkent en het belang van een herenigd Europa erkent en voorkomen ze zo verdere aantasting van de Nederlandse reputatie.
Voorzitter, dat doet niks af aan het feit dat het belang van die landbouwhervormingen eminent is. Eminent voor de uitbreidingslanden, kandidaat-landen, voor onszelf, voor de ontwikkelingslanden. En wat evident is, is dat wij op dit moment met de voorstellen van Fischler natuurlijk al veel goede voorstellen op tafel hebben, maar dat veel lidstaten die nog dreigen te blokkeren. Wat wij nodig hebben is dat we de moed hebben ons eigen huiswerk hier te maken op het gebied van landbouwhervormingen en dat is ook nodig om de dollarronde niet te laten mislukken. Want wij spreken over een ontwikkelingsronde, maar als er niet grotere en sterkere voorstellen komen ten gunste van de landbouwhervormingen, dan gaat het niet goed en mislukt die ronde. Dan hebben wij ons eigen huiswerk niet gemaakt, wat nodig is om die toetredingslanden op een faire manier te behandelen. Want te makkelijk wordt er hier alleen gesproken over netto- en brutorekeningen tussen Europa en de uitbreidingslanden en er wordt te weinig onderkend hoezeer juist die landbouwhervormingen daarin essentieel zijn.
Mag ik nog zeggen dat ik hoop dat in de discussies die we hier met elkaar voeren het zo is dat als we weer een volgende stap doen naar uitbreiding van volgende landen we een les geleerd hebben. Laten wij duidelijker en eerder het debat met onze bevolkingen aangaan en de moed hebben middels een Europees referendum hun oordeel op tijd te vragen. Ik vind nu dat we te veel technocratie inbouwden en te weinig politiek. We hebben geleerd dat het politieke beslissingen zijn, we moeten de moed opbrengen onze eigen bevolkingen in de ogen te kijken en hun oordeel te accepteren.

Haarder
Dank u voor deze dialoog over de uitbreiding, die zoals altijd nuttig en constructief was. Het debat bevestigt de massale steun voor het project dat volgende week afgerond moet worden. Ik dank u voor de goede raadgevingen en ik zal enkele ervan becommentariëren. Ik dank de heer Poettering omdat hij de Europese Top van Kopenhagen onmiddellijk in het juiste perspectief heeft geplaatst. Ik zal zijn woorden niet herhalen, maar het is dit historisch perspectief dat wij steeds voor ogen moeten houden. De loftuitingen aan het adres van het voorzitterschap komen ook de Commissie toe en vooral commissaris Verheugen, die zich al jaren onvermoeibaar voor dit thema inzet.
Ik ben het volkomen met de heer Titley eens. Ik weet niet of we mogen stellen dat het nu of nooit is, maar het is in elk geval tijd om te handelen. Het moet lukken. Hoewel er nog knelpunten overblijven, zijn wij reeds zo ver gekomen dat een mislukking niet meer te rechtvaardigen is.
Wat de kwestie-Cyprus betreft, schaar ik mij achter het standpunt van commissaris Verheugen. De EU en de internationale gemeenschap moeten zich zonder omwegen bereid verklaren de nodige hulp te bieden bij de enorme uitdaging die een hereniging van Cyprus voor het land en voor beide bevolkingsgroepen betekent. Wij moeten alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat de inspanningen van de secretaris-generaal van de VN om nog voor de Top van Kopenhagen een oplossing te vinden, met succes bekroond worden.
Met betrekking tot Turkije is de boodschap duidelijk. Turkije is een kandidaat. Zodra Turkije aan de criteria van Kopenhagen voldoet, kunnen de toetredingsonderhandelingen van start gaan. Zover is het nog niet, maar Turkije heeft indrukwekkende vooruitgang geboekt met een fors pakket hervormingsmaatregelen. In Kopenhagen moeten wij de Turkse politici en bevolking een krachtig en positief signaal sturen. De staatshoofden en regeringsleiders zullen uitgebreid overleg plegen om te bepalen wat het signaal precies zal inhouden. Ik ben het echter met de heer Poettering eens dat dit niet het belangrijkste thema van Kopenhagen is. De tien kandidaat-landen zullen in Kopenhagen alle aandacht opeisen. Toch mogen we de toekomst van Turkije niet vergeten, en wij mogen evenmin Bulgarije en Roemenië uit het oog verliezen. Deze beide landen hebben enorme vorderingen gemaakt in de toetredingsonderhandelingen, maar zijn nog niet klaar. Zij moeten voor het laatste stuk van het traject nog een draaiboek krijgen.
Ik dank de voorzitter van de Commissie voor zijn steun ten aanzien van de inhoud van de pakketten die het voorzitterschap de tien kandidaat-landen heeft voorgelegd. Ik ben commissaris Verheugen dankbaar, omdat hij erop gewezen heeft dat we de agenda van Kopenhagen niet mogen overbelasten met allerlei andere kwesties. Hij weet beter dan wie ook hoe zwaar en ingewikkeld het uitbreidingsproces is en hoe risicovol het is om op de Top van Kopenhagen in detail te treden over de inhoud van de pakketten.
Ik dank iedereen die het met ons eens is dat de in Berlijn en Brussel vastgestelde uitgavenplafonds gerespecteerd moeten worden alsook iedereen die erop gewezen heeft dat gekibbel over kleine bedragen deze belangrijke historische beslissing niet in de weg mag staan. Ik ben geen voorstander van voorstellen die inhouden dat we boven op het bedrag voor de pakketten nog eens een paar miljard euro uitgeven. De kunst is niet standpunten in te nemen en voorstellen te doen. De kunst is een meerderheid te vinden en iedereen aan één kant te krijgen; er zijn immers landen die van mening zijn dat het Deens voorzitterschap eigenlijk al te mild is geweest met de pakketten. Laat ons het volgende voor ogen houden: het is de kunst om consensus te bereiken, met andere woorden om in Kopenhagen te zorgen voor de finishing touch van de pakketten.
De heer Barón Crespo en sommige collega's merken terecht op dat het voor de nieuwe lidstaten het beste zou zijn als hun commissarissen een volwaardige portefeuille zouden krijgen en als de verkiezingen voor het Parlement op tijd zouden plaatsvinden, zodat een nieuwe Commissie goedgekeurd kan worden. Met andere woorden: de toekomstige afgevaardigden afkomstig uit de nieuwe lidstaten zouden een stem moeten hebben waar het gaat om de goedkeuring van de commissarissen uit hun land. Dat is niet zo eenvoudig als men denkt. Een nieuwe verkiezingsdatum kan een oplossing bieden, en we hebben ook geprobeerd een nieuwe datum te regelen. Dat is niet gelukt. Het voorzitterschap wil wel, maar vreest dat het niet mogelijk zal zijn. Indien dit zo blijkt te zijn, is het goed dat we een andere oplossing kunnen voorstellen, die weliswaar niet perfect is, maar voor alle partijen aanvaardbaar is.
Ik denk dat de Raad nu wel duidelijk genoeg aangegeven heeft - ik heb het hier in het Parlement namens de Raad in elk geval al vier of vijf keer verklaard - dat de nieuwe lidstaten volledig op gelijke voet met de huidige lidstaten zullen staan in de Intergouvernementele Conferentie bij de goedkeuring van een nieuw verdrag. Dat is geen fantasie van mij. Het staat in artikel 23 van het Verdrag van Nice. Het zou volstrekt onredelijk zijn de nieuwe lidstaten, die misschien volksraadplegingen zullen houden, een andere status toe te kennen dan de huidige lidstaten wanneer hun bevolkingen 'ja? tegen een nieuw verdrag moeten zeggen. Het is in zekere zin al erg genoeg dat ze een verdrag moeten aanvaarden dat wij nu al aan het wijzigen zijn. Als ze niet op gelijke voet met ons staan als het gewijzigde verdrag moet worden aangenomen, behandelen wij hen mijns inziens niet correct.
Van verschillende kanten is nog gewezen op een punt dat ik graag wil steunen. Geen enkel kandidaat-land hoeft op een ander kandidaat-land te wachten. Indien slechts negen kandidaat-landen klaar zijn, zullen negen landen tot de Unie toetreden. Daarom is het belangrijk dat ook de kandidaat-landen voor ogen houden dat ze nu moeten toehappen, anders zou de voorspelling van de heer Titley wel eens werkelijkheid kunnen worden.
Tot slot wil ik de Voorzitter nog meedelen dat het voorzitterschap zich verheugt op zijn komst en die van de Conferentie van voorzitters naar Kopenhagen net voor de Top begint. Daar kunnen wij de dialoog voortzetten over deze moeilijke maar ook zeer belangwekkende kwesties waarmee de drie instellingen geconfronteerd worden.
Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, aan het eind van deze discussie ben ik blij dat ik weer een keer kan constateren dat er met betrekking tot de uitbreiding een brede overeenstemming bestaat tussen Parlement, Raad en Commissie, en dat is toch een belangrijk politiek signaal. Ik zal heel kort ingaan op de belangrijkste thema's die in het debat aan de orde zijn geweest.
Ten eerste nogmaals het geld. Naar mijn idee zal niemand verrast zijn dat in de eindfase van een onderhandelingsproces, waarbij geld nu eenmaal ook een grote rol speelt, de stellingen in het openbaar worden betrokken: degenen die moeten betalen, zeggen dat dat eigenlijk te veel is en degenen die iets moeten ontvangen, vinden dat dat eigenlijk te weinig is. Dat is heel normaal en daar zou ik mij niet echt over opwinden!
Het draait echter om de structurele kwestie die door enkele afgevaardigden in dit Parlement volledig terecht aan de orde is gesteld, namelijk de vraag: zijn onze regels eigenlijk van dien aard dat nieuwe leden, die armer zijn dan de gemiddelde lidstaat van de huidige Europese Unie, in de eerste jaren van hun lidmaatschap ook voordeel hebben van dat lidmaatschap? Dat is de kern van het probleem.
Wat ik hier nu vaststel - zodat niemand zich voor niets zorgen maakt - is het volgende. Zoals voorgesteld door het voorzitterschap zullen de nieuwe lidstaten in 2004, 2005 en 2006 meer dan 9 miljard euro netto aan feitelijke betalingen ontvangen. Na aftrek van hun eigen bijdragen resteert dus 9 miljard euro netto aan extra uitbetalingen.
Op die manier wordt niemand een nettobetaler en is iedereen beter af dan in 2003. De hoogte van de vastleggingskredieten, geachte dames en heren, is uitermate indrukwekkend, dat moet gezegd, en de uitdrukking krenterigheid is hier dan ook niet gepast. Voor de betreffende drie jaren is er 25,7 miljard euro aan vastleggingskredieten beschikbaar. Dat is niet mis wanneer dat afgezet wordt tegen de omvang van de economieën van deze landen. Wij moeten namelijk niet uit het oog verliezen dat de landen uit Oost- en Midden-Europa sowieso slechts 5 procent van het BBP van de huidige Europese Unie vertegenwoordigen. Die cijfers vertonen wel degelijk een zeker evenwicht, dat wil ik graag gezegd hebben.
Daarbij dient er echter ook van beide kanten voortdurend op gewezen te worden dat de Europese Unie geen geldautomaat is! Je kunt niet boven je pas invoeren, lidmaatschapspas of creditcard, en dan aan de onderkant geld eruit trekken. Zo werkt de Unie absoluut niet. Wij zijn een rechtsgemeenschap die er ook naar streeft dat de mensen van een gelijke levensstandaard kunnen profiteren. Daar leveren wij een bijdrage aan, maar wel binnen het kader van de mogelijkheden die wij in de praktijk hebben.
Mevrouw Schroedter heeft op een speciaal aspect gewezen, namelijk het feit dat het voorstel om middelen voor de plattelandsontwikkeling voor rechtstreekse betalingen te gebruiken vanuit het oogpunt van de Unie eigenlijk te betreuren is. Ik moet haar daar helaas gelijk in geven.
Ons voorstel was inderdaad bedoeld om een sociaal evenwichtige, doordachte, structurele ontwikkeling van de landbouw in de nieuwe lidstaten mogelijk te maken. Ik moet er echter op wijzen dat de kandidaat-landen er zelf sterk op hebben aangedrongen om in ieder geval in de eerste drie jaar een verschuiving van middelen mogelijk te maken. Het argument daarvoor is net zo eenvoudig als overtuigend: zonder deze maatregel is het niet mogelijk om, bijvoorbeeld in Polen, een 'ja? te verkrijgen bij het referendum. Dat is de achtergrond van dit besluit, waarvan ik graag wil toegeven dat dit vanuit het oogpunt van een doordachte ontwikkeling van het landbouwbeleid zonder meer te betreuren is.
Wat Turkije betreft nog kort het volgende. De heer Nassauer heeft mij hierop persoonlijk aangesproken. Privé zeg ik daarover niets anders als in het openbaar. De opmerking die in de krant werd aangehaald, heb ik vaker gemaakt, ook hier in het Europees Parlement. Als wij in 1999 de gelegenheid hadden gehad om een strategie voor Turkije te ontwikkelen zonder daarbij rekening te hoeven houden met de hele voorgeschiedenis van veertig jaar, dan zou ik in ieder geval nooit op het idee zijn gekomen dat de juiste oplossing zou zijn om Turkije het volledige lidmaatschap van de Europese Unie aan te bieden.
Het probleem is dat wij die optie niet hadden. Die optie is immers al een keer uitgeprobeerd, is al een keer mislukt en er is geen andere optie. De hele discussie van de laatste weken, die ook door de heer Giscard d'Estaing in gang is gezet, heeft zonder twijfel niet het resultaat opgeleverd dat de voormalige Franse president voor ogen stond. Die discussie heeft er namelijk toe geleid dat ook degenen die hun mening liever niet willen verkondigen - en dat zijn er heel veel - er nu toe gedwongen worden om het resultaat van Helsinki nog een keer te bevestigen, en dat houdt in dat Turkije een duidelijke kandidaat-status heeft, dat het land op dezelfde manier behandeld dient te worden als alle andere kandidaten, dat de vooruitzichten voor het lidmaatschap niet aan restricties zijn gebonden en duidelijk zijn en dat het land gestimuleerd wordt om op de ingeslagen weg door te gaan. Dat is het resultaat van de discussie in vijftien lidstaten wat de regeringen betreft. Ik ben mij er terdege van bewust dat in het openbaar andere meningen worden verkondigd, vaak door een meerderheid. Wij weten echter dat de vijftien regeringen van de lidstaten eensgezind achter het standpunt staan dat vastgehouden moet worden aan de strategie van Helsinki. In zoverre heeft de bijdrage van de heer Giscard d'Estaing waarschijnlijk niet het resultaat opgeleverd waar hij op uit was.
Wat de discussie over de datum betreft, ben ik het met de heer Brok eens dat men erop bedacht moet zijn dat de kwestie-Turkije bij de ratificering het besluitvormingsproces in de lidstaten niet gaat overschaduwen. Waarschijnlijk is dat echter al aan het gebeuren.
Wat de institutionele kwesties betreft, is de Commissie uiteraard graag en te allen tijde bereid om hierover intensieve besprekingen aan te gaan. Als altijd zal de Commissie daarbij geen enkel probleem hebben om de rechten van het Parlement volledig te waarborgen. Integendeel, de Commissie zal zich juist sterk maken voor het behoud van die rechten. Staat u mij echter toe twee suggesties te doen in dit verband.
Wij hebben nu natuurlijk een werkhypothese voor de toetredingen nodig. Zonder een datum hadden we niet over het financiële hoofdstuk kunnen onderhandelen, omdat die datum van grote invloed is op de financiële situatie in het eerste jaar van het lidmaatschap. Het financiële pakket ziet er voor elk land compleet anders uit, afhankelijk van de datum die het uitgangspunt vormt. In zoverre was dat besluit noodzakelijk. Voor zover ik weet, is dat besluit door de Raad echter vooral genomen om rekening te houden met de periode die de lidstaten noodzakelijk achtten voor de ratificatie. Dat mag ook niet vergeten worden en ik heb daar al vaak op gewezen.
Wat de Commissie betreft, wil ik nogmaals in herinnering roepen dat zij voorgesteld heeft de instelling van een overgangscollege met dertig commissarissen te voorkomen. Om die reden heeft de Commissie voorgesteld haar ambtsperiode te verkorten, maar dat bleek niet onderhandelbaar. De kandidaat-landen en de lidstaten hebben zich steeds op het standpunt gesteld dat de nieuwe commissarissen vanaf de eerste dag van de toetreding in functie moesten zijn. Ik vind dat verstandig, mits dat ook betekent dat die overgangsperiode met dertig commissarissen zo kort mogelijk wordt gehouden.
Dat is de reden waarom voor de volgende Commissie de datum van 1 november is vastgesteld. Dat is de periode die minimaal nodig is om een nieuwe voorzitter van de Commissie te kiezen, zijn geloofsbrieven te onderzoeken en hem ook de tijd te geven om een nieuwe Commissie samen te stellen. Dat is de hele achtergrond. Dat moeten we naar mijn idee toch verstandig kunnen bespreken en de Commissie is daartoe, als gezegd, te allen tijde bereid!
De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
SCHRIFTELIJKE VERKLARING (ARTIKEL 120)

Maes (Verts/ALE)
Mijnheer de Voorzitter, de uitbreiding van de EU met tien nieuwe lidstaten wordt een succes voor de democratie als wij er ook in slagen onze instellingen zo aan te passen dat deze uitgebreide Unie met haar half miljard inwoners ook beter en transparanter en meer democratisch kan functioneren. Dit veronderstelt meer inspraak voor het rechtstreeks verkozen Europees Parlement, maar ook meer een Unie waarin volkeren en regio's zich thuisvoelen.
Alle toekomstige lidstaten hebben grote inspanningen geleverd om aan de criteria van Kopenhagen te beantwoorden en het acquis van de Unie te integreren in hun wetgeving en hun bestel. Turkije kan geen datum eisen in Kopenhagen. Het is duidelijk dat het zelf nog een lange weg moet afleggen om aan de criteria van Kopenhagen te voldoen. Het hangt toch van Turkije zelf af wat het nog moet, kan en wil doen om een echte democratie te worden, met respect voor de mensenrechten en voor culturele minderheden. Dat moet niet alleen blijken uit de wetgeving, maar ook uit de realiteit. Dat hangt niet enkel van de Turkse regering of het parlement af maar vooral van de houding van het leger en zolang het leger een dergelijke sleutelpositie inneemt, kan men niet spreken van een democratie in de echte zin van het woord.

De Voorzitter.
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende mondelinge vragen:
B5-0506/2002 van de leden Barón Crespo en Schulz, namens de PSE-Fractie, aan de Raad, over het statuut van de leden
en
B5-0507/2002 van de leden Karas en Lehne, namens de PPE-DE-Fractie, aan de Raad, over het statuut van de leden.

Barón Crespo (PSE).
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik heb deze mondelinge vraag namens mijn fractie ingediend om een fundamentele kwestie, die een constitutionele kwestie is, opnieuw in dit Huis aan de orde te stellen en dientengevolge in een openbaar en transparant debat te behandelen.
In de Conventie wordt thans nagedacht over hervormingen van de Commissie, de Raad en alle instellingen, en in dat kader is het van groot belang voor ogen te houden dat wij onze taak met waardigheid en eer en op basis van gelijkwaardigheid moeten kunnen vervullen. Daar werken wij ook al lange tijd aan. Ik zou daar nog aan toe willen voegen dat wij deze kwestie nog voor het einde van deze zittingsperiode moeten oplossen, gezien de politieke betekenis ervan.
Ik heb deze vraag ingediend omdat ik de steun en consensus van de meerderheid binnen het Europees Parlement zoek, want dat is naar mijn mening noodzakelijk. Ik moet erbij vermelden dat mijn fractie van mening is dat deze kwestie met zo veel mogelijk transparantie moet worden omgeven, en dat geldt zowel voor de constitutionele aspecten van het statuut als voor de normen die wij voor onszelf moeten opstellen.
Wat ik op dit moment betreur is het feit dat het erop lijkt dat de nadruk wordt gelegd op de meningsverschillen terwijl er eigenlijk wordt gezocht naar de best mogelijke overeenkomst. Ik moet me zelfs teweerstellen tegen een openbare en systematische beschuldiging: vanmorgen hebben drie fractievoorzitters de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten publiekelijk beschuldigd tijdens een persconferentie.
Ik was degene, en dat weet de Voorzitter heel goed, die het amendement op het verslag-de Palacio heeft ingediend dat met 455 stemmen vóór is aangenomen. Ik was degene, en dat weet de heer Haarder heel goed, die heeft voorgesteld een ad-hocgroep van eminente personen in te stellen - dat voorstel staat ook als een van de overwegingen in de gezamenlijke ontwerpresolutie van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij. En ik was degene die heeft voorgesteld wie deel moest uitmaken van deze groep, te beginnen bij de heer Ersbøl.
Dit heb ik gedaan namens de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten. Ik zou graag willen dat degenen die ons bekritiseren - en voor alle duidelijkheid: ik heb er geen problemen mee dat de verkiezingscampagne naar voren wordt geschoven, maar deze mag niet uitmonden in een lastercampagne - hier zouden uitleggen wat zij hebben gedaan; dit is immers de geschikte plaats om dat te doen.
Ik heb veel waardering voor de heer Watson, maar ik zou het interessant vinden om te horen waarom hij zich ingesloten voelt door de Duitsers - en hij heeft nu de perfecte gelegenheid om dat duidelijk te maken. Iedereen is hier gelijk. Het is niet waar dat ik mij beperkt voel door de Duitsers.
Het is bijvoorbeeld niet waar dat dit stelsel van vergoedingen is opgezet om de Spanjaarden schadeloos te stellen. Ik kom uit een parlement waarin ik het ticket vergoed kreeg; meer heb ik nooit ontvangen. Dat is het systeem waarmee ik te maken had, en ik ken geen enkele parlementariër die dit systeem heeft verworpen, zelfs niet onder de degenen die meer verdienen. Waarom beginnen wij onderling deze hypocriete en cynische discussie? Mijns inziens moeten wij eenheid proberen te creëren in plaats van collega's aan te vallen. We moeten immers gezamenlijk een manier vinden om vooruit te komen.
Mijnheer de Voorzitter, tot slot het volgende. Zoals u weet was ik voorzitter van de fractie die de grootste voorstander was van het idee u de mogelijkheid te geven verkennende contacten te onderhouden met de Raad. Welnu, wij maken deel uit van een parlement en wij moeten derhalve de parlementaire methode in plaats van de methode van het referendum toepassen. Het doet mij deugd dat u na de indiening van mijn vraag schriftelijk heeft geantwoord en uw activiteiten heeft toegelicht. Ik ben er eveneens verheugd over dat u met de heer Rothley heeft gesproken.
Over de heer Rothley wil ik het volgende zeggen. Met hem als rapporteur is het zeer moeilijk het statuut op te stellen, maar zonder hem is het onmogelijk. Daarvan moeten wij ons allemaal bewust zijn. Daarom moeten wij vermijden ons te gaan opsplitsen in verschillende groepen en vele leden van het Parlement aan te vallen; we moeten samenwerken om het statuut van de grond te krijgen.
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u voor de brief die u heeft geschreven en ik hoop één ding - u deelt immers ons standpunt. Ik hoop dat de Raad vandaag aangeeft dat hij met ons een dialoog wil beginnen over de voorwaarden voor de goedkeuring van het statuut. Dat is het enige wat ik vandaag van de Raad vraag. Ik wil de heer Haarder hartelijk danken voor zijn aanwezigheid hier, want hij heeft met ons samen voor het statuut gestreden. Ik wil u erop wijzen dat nu het Verdrag van Nice binnenkort in werking treedt, voor goedkeuring een meerderheid zal volstaan, behalve voor belastingvraagstukken, waarover met eenparigheid van stemmen beslist wordt. Het enige wat ik de voorzitter van de Raad nu wil vragen is dat hij mij - en niet alleen mij, maar het gehele Parlement - de hand reikt. Voor de rest moet er een open debat worden gevoerd en moeten wij onderling samenwerken. Laten wij alstublieft geen verdeeldheid opzoeken. Wij moeten eenheid binnen het Parlement bereiken, omdat dat een van onze verantwoordelijkheden is die wij niet op anderen mogen afschuiven.

Lehne (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, dit is een gebed zonder einde. Sinds 1998 houdt dit Parlement zich bezig met het statuut van de leden. Ik vind het de hoogste tijd dat we deze kwestie afronden. Wij zijn bijna aan het einde van deze zittingsperiode en bovendien staat de uitbreiding voor de deur. Ik geloof dat het noodzakelijk is dat de rechtspositie van de afgevaardigden in dit Parlement nu eindelijk eens een keer geregeld wordt. Om dat te bereiken, is het wel noodzakelijk dat we ook een officiële reactie van de Raad krijgen op de voorstellen die door de officiële organen van dit Parlement zijn gedaan.
Het verslag-Rothley dat door de Commissie juridische zaken en interne markt is opgesteld en dat in eerste instantie bedoeld was als advies voor onze Voorzitter en de Conferentie van voorzitters, is het enige document in dit Parlement dat een uitgebreid, integraal voorstel voor een statuut van de leden bevat. Wij wachten sinds april van dit jaar op een reactie van de Raad en dat is de reden waarom wij van mening zijn dat wij deze mondelinge vraag moeten stellen. Het is de hoogste tijd!
Het voorstel van collega Rothley is een zeer evenwichtig voorstel. Wij hebben ons gebaseerd op datgene wat de deskundigen ons voorgelegd hebben; deskundigen die benoemd zijn om ons concrete voorstellen te doen. Wij hebben uiteindelijk besloten dat wij de helft van het basissalaris van een Europese rechter als salaris zouden moeten krijgen. Naar mijn mening is het concept in alle facetten zeer evenwichtig.
Daarom betreur ik het des te meer dat vanmorgen drie fractievoorzitters over dit belangrijke onderwerp - waarbij consensus in dit Parlement eigenlijk van het grootste belang is - een persconferentie hebben gegeven die naar mijn mening volstrekt onacceptabel was. Er is sprake van een heel duidelijke tegenstelling tussen datgene wat vanochtend ten onrechte beweerd is en datgene wat daadwerkelijk in de resolutie staat.
Ik wil erop wijzen dat er slechts één wezenlijk verschil bestaat tussen de ontwerpresoluties die hier in stemming worden gebracht, namelijk de verwijzing in paragraaf 2 van onze ontwerpresolutie naar het besluit van de Commissie juridische zaken en interne markt van april, omdat wij willen dat de Raad een concreet standpunt over dit document inneemt. Al het andere is vrijwel geheel identiek. Daarom is het voor mij volstrekt onbegrijpelijk waarom vanochtend onder meer beweerd werd dat de grote fracties tegen het statuut zouden zijn en zogezegd hun eigen zakken zouden vullen. Dat is absoluut niet het geval, en het is onfatsoenlijk op deze manier iets dergelijks te beweren in dit Parlement of tijdens persconferenties! Dat wil ik op deze plaats heel duidelijk stellen!
Er is hier geen plaats voor goedkoop populisme. De grote fracties hebben een verantwoordelijkheid voor het gehele Parlement en wij proberen daaraan zo goed mogelijk invulling te geven. Op ons verzoek zijn deze mondelinge vraag en deze resolutie weer op de agenda gezet en wel om schot te krijgen in de discussie over het statuut, niet om die discussie te belemmeren.
Geachte dames en heren, wij onderhandelen inmiddels bijna vijf jaar en het mag niet langer zo zijn dat het Parlement door de Raad als het ware als een beer aan een neusring door de circuspiste wordt getrokken. Er moet nu eindelijk eens een keer duidelijkheid komen over wat de Raad wil. Als we weten wat de Raad wil, kunnen wij in de daaropvolgende besprekingen in de Commissie juridische zaken en interne markt een doordacht statuut opstellen, via de eigenlijke wetgevingsprocedure krachtens artikel 190, lid 5.
De heer Haarder is niet alleen een voormalig collega in dit Parlement en dus op de hoogte van de problemen die er spelen, maar hij heeft toentertijd ook nog meegewerkt aan de concepten van dit statuut. Ik hoop dat hij in staat zal zijn om namens het Deense voorzitterschap een duidelijk positief signaal aan het Parlement te geven.
Het is voor mij onaanvaardbaar dat wij een herhaling krijgen van datgene wat we eerder al tijdens het Zweedse en het Belgische voorzitterschap hebben meegemaakt. Ik zeg het nog maar een keer: toentertijd heeft men ons tijdens een vergadering van de contactgroep gezegd dat de problemen opgelost zouden zijn als er een compromis over de belastingen gesloten zou worden; daarna zou het voorgestelde statuut in werking kunnen treden. Wat is er gebeurd? Wij hebben ons akkoord verklaard met het compromis, een compromis dat volgens mij overigens in strijd met de wet is en door het Europese Hof van Justitie nooit geaccepteerd zal worden. Wij zijn er echter mee akkoord gegaan in het belang van een gemeenschappelijk statuut en wat is het resultaat? De Raad heeft weer andere problemen en kwesties opgeworpen en wij zijn uiteindelijk weer geen stap verder gekomen!
Daarom hebben wij deze keer niet alleen een goed bedoelde brief van onze Voorzitter nodig, maar ook een concrete verklaring van de Raad. Dat is de reden van de mondelinge vraag en de bijbehorende resolutie die hier centraal staat.
Telkens weer wordt de kwestie van de transparantie van de onkosten ter sprake gebracht. Dat is echter niet het onderwerp van deze resolutie. Dat wij transparantie willen, is volkomen duidelijk. Het is ook duidelijk dat ons Bureau uiteraard nieuwe voorstellen zal overleggen voor de onkostenvergoeding als het statuut er eenmaal is. Daar ga ik van uit en dat geldt ook voor alle ontwerpresolutie die hier aan de orde zijn.
Haarder
Mijnheer de Voorzitter, ik heb aandachtig geluisterd naar de toespraken die we hier gehoord hebben. Als lid van het Europees Parlement was ik persoonlijk zeer betrokken bij deze zaak en ik hecht het grootste belang aan een beslissing over het statuut van de leden. Zoals u weet, wil de Raad graag helpen een oplossing te vinden die elk lid van dit Parlement waardigheid en respect in het openbare leven kan bieden. Wat de uitvoering van het statuut betreft, wijs ik erop dat hiervoor regels bestaan die in artikel 190, lid 5 van het EG-Verdrag beschreven zijn; die komen erop neer dat het Europees Parlement zelf het statuut van zijn leden en de algemene voorwaarden voor de uitoefening van hun mandaat moet vaststellen na raadpleging van de Commissie en met goedkeuring van de Raad. Wanneer het Verdrag van Nice in werking treedt, kan de Raad met gekwalificeerde meerderheid in plaats van met eenparigheid van stemmen beslissen, behalve waar het gaat om de fiscale aspecten.
Hoewel het Parlement op 3 december 1998 een ontwerpstatuut heeft aangenomen, met andere woorden vóór het Verdrag van Amsterdam in werking trad, heeft het de nieuwe richtsnoeren in de Commissie juridische zaken en interne markt besproken. Er is een permanente dialoog gevoerd met de opeenvolgende voorzitterschappen en de overlegpartners die het Parlement heeft aangewezen, namelijk in de contactgroep, die is opgericht om de onderhandelingen tussen beide instellingen te bevorderen. Zoals u weet, heeft de Raad nog geen standpunt ingenomen over bepaalde centrale elementen in het toekomstig statuut. In dit verband wil ik een aantal cruciale punten noemen.
Ten eerste moet het statuut volgens de opvattingen van de Raad in overeenstemming zijn met het primaire recht, bijvoorbeeld op het gebied van immuniteit en voorrechten. Ten tweede moet de regel van unanimiteit in de Raad betreffende de fiscale regeling gerespecteerd worden en ten slotte moet er transparantie zijn wat betreft de onkostenvergoedingen, die alleen op basis van de werkelijk gemaakte kosten uitbetaald moeten kunnen worden. Het verslag van de Commissie juridische zaken en interne markt van april dit jaar voldoet naar mijn mening niet aan al deze voorwaarden en ik geloof dat de Voorzitter van het Parlement hetzelfde te horen heeft gekregen tijdens zijn informele contacten met de regeringen van de lidstaten.
Voor zover ik weet, heeft de Voorzitter naar aanleiding van deze contacten met de lidstaten een aantal conclusies getrokken, met de bedoeling tot een compromis te komen dat na de inwerkingtreding van het Verdrag van Nice de vereiste meerderheid in de Raad zou kunnen krijgen. Ik begroet dan ook alle compromisvoorstellen die zowel voor de Raad als voor het Parlement aanvaardbaar zijn. Namens de Raad verzoek ik het Parlement deze mogelijkheid niet onbenut te laten. Het Parlement moet een voorstel doen en de Raad moet het goedkeuren. De bal ligt in het kamp van het Parlement. Ik verzoek het Parlement met een voorstel te komen waar een grote meerderheid van het Parlement zich achter kan scharen en dat ook in de Raad op een meerderheid kan rekenen, zodat het goedgekeurd kan worden volgens de nieuwe regels van het Verdrag van Nice, dat in februari in werking zal treden.

Gargani (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb weinig toe te voegen aan hetgeen de heer Lehne reeds heeft gezegd, want ik ben het eens met al hetgeen hij naar voren heeft gebracht. Als voorzitter van de Commissie juridische zaken en interne markt moet ik de heer Barón Crespo gelijk geven. Inderdaad zijn wij er dankzij het intelligente werk van de heer Rothley in geslaagd een initiatief af te ronden dat al geruime tijd liep en nu op intelligente wijze wordt afgesloten. Wij hebben een statuut goedgekeurd. Een statuut betekent niet alleen geld, salaris. Voor een parlement, voor een afgevaardigde, is een statuut ook een inhoudelijke zaak, iets dat - zoals de heer Haarder al zei - constitutionele en paraconstitutionele aspecten heeft.
Wij hebben rechten en plichten vastgesteld voor de afgevaardigden. Daarmee hebben wij het vraagstuk van de autonomie van het Parlement aan de orde gesteld. Deze autonomie is weliswaar niet volledig, omdat de Europese weg nu eenmaal anders is, maar komt toch overeen met hetgeen de nationale parlementen normaliter doen. De vaststelling van het statuut is namelijk iets dat onder de autonomie van de afgevaardigden valt. Twee dingen zijn voor ons, mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, onverbrekelijk met elkaar verbonden: de rechten en plichten en de inhoudelijke aspecten enerzijds en de bezoldigingsvraagstukken anderzijds. Voorzitter Haarder breekt daar ook een lans voor en inderdaad heeft de Raad gezegd bereid te zijn rekening te houden met het standpunt van het Parlement, ongeacht de vraag of dit een unaniem of een meerderheidsstandpunt is. Als de Raad zo te werk gaat, houdt hij rekening met hetgeen de Juridische Commissie heeft gezegd, houdt hij rekening met een kwestie die voor het eerst onder de aandacht is gebracht en die ertoe zal leiden dat de positie, de autonomie en de rol van het Parlement aanzienlijk versterkt worden. Onze mondelinge vraag - waarmee de fungerend voorzitter reeds instemming heeft betuigd - had de bedoeling het afronden van deze zaak voor u nog gemakkelijker te maken. Mijns inziens geeft het Parlement u met de aanneming van deze tekst daartoe de kans.

Rothley (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, hartelijk dank voor de door u verrichte werkzaamheden! Wij hebben vooruitgang geboekt. Ook hartelijk dank voor de brief die u aan de afgevaardigden heeft gestuurd en waardoor veel duidelijk is geworden. Ik ben overigens ook niet vergeten hoe u mij in 1998 in de Conferentie van voorzitters gesteund heeft bij de vraag of de Commissie juridische zaken een ontwerp voor een statuut zou moeten uitwerken. U was toentertijd voorzitter van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij. Dat lijkt al weer een hele tijd geleden.
Via deze resolutie willen wij de aanzet geven tot een intensievere discussie met de Raad over de nog openstaande kwesties. Wij hebben het over een versterking van de democratie en niet alleen over salary, wij hebben het over de waardigheid van het Parlement, waarvan de afgevaardigden 380 miljoen burgers in de Europese Unie vertegenwoordigen, en niet alleen over reimbursement en allowances. Uiteraard moeten deze kwesties opgelost worden. Ik ben ervan overtuigd dat het Bureau - dat de exclusieve verantwoordelijkheid op dit gebied heeft - voor de regeling van de onkostenvergoedingen een oplossing vindt die voor iedereen begrijpelijk en transparant is.
Iemand die alleen maar over het geld praat, brengt daarmee zijn diepe minachting voor dit Parlement tot uitdrukking. Wij zijn geen bende van oplichters waarvan de praktijken zo snel mogelijk beëindigd moeten worden - absoluut niet! De Europese Raad heeft in 1976 in het kader van de akte betreffende rechtstreekse verkiezingen verzuimd om de grondwettelijke rechten van de afgevaardigden vast te leggen. De Raad kan meer dan twintig jaar na de eerste rechtstreekse verkiezingen toch niet van ons verwachten dat wij ervan afzien om die grondwettelijke rechten van de afgevaardigden vast te leggen! De regelgeving inzake de immuniteit stamt uit 1965 en is afgestemd op de gedelegeerden die toentertijd door de nationale parlementen naar de Parlementaire Vergadering werden gestuurd. De Raad kan toch niet verwachten dat wij in 2003 niets willen veranderen aan die bepalingen uit 1965! Ik ben goed op de hoogte van de juridische problemen en met enige goede wil van beide kanten kunnen die problemen opgelost worden.
Alles op zijn tijd. Omnia tempus habet. Ik heb het gevoel dat de tijd voor een besluit naderbij komt. Het was nota bene de Raad die ons in 1999 verzocht heeft - zoals eerder reeds geciteerd - om de kwestie van het statuut van de afgevaardigden zo spoedig mogelijk op te lossen. Wij zullen ons waarschijnlijk in het voorjaar in een afrondende fase met deze kwestie bezighouden. Wij zijn gemachtigd om een verslag aan de plenaire vergadering voor te leggen. Ik weet dat er nog problemen met het primaire recht bestaan, maar die kunnen opgelost worden. Ik zou de Raad erg dankbaar zijn als hij zich op deze kwestie zou willen concentreren en ons concrete aanwijzingen voor een oplossing zou kunnen geven. Het statuut moet in ieder geval vóór de uitbreiding aangenomen zijn. Daarna zal dat vrijwel onmogelijk zijn!
Watson (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, dat deze motie en dit debat op onze agenda staan komt door de vasthoudendheid van de christen-democraten en de conservatieven in de Fractie van de Europese Volkspartij en de socialisten en de sociaal-democraten in de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten. We hoeven dit debat vandaag niet te voeren. Mijn fractie is voor gelijke voorwaarden voor alle leden, vastgelegd in een statuut van de leden, maar met deze motie wordt het veel moeilijker zo'n statuut tot stand te brengen.
Als de motie die de heer Barón Crespo en de heer Poettering voorstellen wordt aangenomen, wordt de voortgang van onze besprekingen met de Raad geblokkeerd. Deze twee heren hebben u een mandaat gegeven voor verkennende besprekingen met de Raad en toch willen hun partijen nu een stem vóór het standpunt van de heer Rothley forceren voordat het Parlement de kans heeft gehad de uitkomst van uw besprekingen in overweging te nemen. Het standpunt van de heer Rothley houdt in dat primaire juridische kwesties, zoals immuniteit en voorrechten, waarvoor ratificatie van de nationale parlementen vereist is, in het statuut van de leden worden opgenomen. De boodschap over hervorming die ze naar de Raad sturen, luidt 'graag of niet?. De boodschap die ze sturen naar de leden van het Parlement die voor hervorming zijn, luidt 'vergeet het maar?.
De gezamenlijke ontwerpresolutie van mijn fractie en de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links en de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie vraagt om een gemeenschappelijk statuut, dat met de nationale parlementen in de Raad wordt overeengekomen en dat voorziet in gelijke behandeling van Europese afgevaardigden en transparantie van onze vergoedingen. De vraag die wij willen stellen aan de individuele leden van de Fractie van de Europese Volkspartij en de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten, waarvan velen in hun vuistje zullen lachen als de hervorming niet doorgaat, is deze: heeft u geen zelfrespect? Geeft u niets om de reputatie van dit Parlement?
In het persbericht van de heer Rothley word ik ervan beschuldigd niet serieus te zijn en valse beschuldigingen te uiten. Mijnheer Rothley, ik neem de beschuldigingen van oneerlijkheid die burgers aan ons adres uiten wel serieus. De heer Barón Crespo beschuldigt mij ervan dat ik me beschimpend uitlaat over de socialisten. Als ik me beschimpend over u uitlaat, mijnheer Barón Crespo, waarom steunen zoveel van uw leden, waaronder al uw Britse leden, morgen dan onze motie tijdens de stemming? Het antwoord is dat u deze beschimpingen over uzelf afroept. U verdient niet beter. Bovendien beschimpt u degenen onder ons die oog hebben voor de bezorgdheid van het publiek en die toegeven dat het onkostensysteem niet te rechtvaardigen valt en die graag zien dat bij het besturen van dit Parlement de hoogst mogelijke normen worden gehanteerd.
Mijnheer de Voorzitter, we maken op eigen risico misbruik van de belastingbetaler en we verlagen de democratische politiek als we niet hervormen. Door de leden te vragen de resolutie die door drie fracties is ingediend te steunen vraag ik hun de omschrijving van politici zoals Hilaire Belloc die ooit gaf te verwerpen. Deze dichter schreef:
'With pomp and ridiculous display,
The Politician's corpse was borne away,
While those around him carped and slanged,
I wept: I would have seen him hanged.?
('Met veel staatsie en ijdele pracht,
Wordt het lijk van de Politicus weggebracht.
De omstanders maken stennis en misbaar,
Terwijl ik treur: Hing hij maar.?)
Wurtz (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, het uitgangspunt voor onze discussie over het statuut van de leden moet volgens onze fractie de constatering zijn dat er sprake is van een vertrouwenscrisis tussen de burgers in de meeste lidstaten en de politieke leiders. Het vinden van een oplossing voor die crisis is een grote politieke uitdaging, misschien wel de belangrijkste politieke uitdaging voor de komende tijd. Bij alles wat we doen moeten we die doelstelling voor ogen houden. De Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links acht het noodzakelijk dat ten aanzien van de voorwaarden voor de uitoefening van het mandaat van afgevaardigde maximale transparantie betracht wordt en dat een einde gemaakt wordt aan alle privileges voor afgevaardigden. In mijn ogen en in de ogen van de overgrote meerderheid van mijn fractie betekent dit dat aan twee eisen moet worden voldaan. De eerste is dat er binnen afzienbare termijn een statuut komt, dat wil zeggen ruim vóór de verkiezingen van 2004. We moeten daarom vermijden in de voorstellen waarover met de Raad onderhandeld moet worden bepalingen op te nemen waarvan we bij voorbaat weten dat ze voor de Raad onaanvaardbaar zijn. Dan kunnen we net zo goed zeggen dat we eigenlijk helemaal geen statuut willen.
De tweede eis is dat onze voorstellen inhoudelijk in overeenstemming zijn met de uitgangspunten die ik zojuist genoemd heb, namelijk maximale transparantie en afwijzing van elke vorm van privilege.
Als ik dit zeg, mijnheer de Voorzitter, heb ik niet de bedoeling wie dan ook te beledigen of zwart te maken. Ik tracht enkel duidelijk te maken waarom onze fractie erop tegen is, zoals ze eerder al heeft aangegeven, dat het document van de Commissie juridische zaken en interne markt ongewijzigd naar de Raad verzonden wordt.
Laat ik slechts twee voorbeelden noemen. In artikel 9 wordt de toekomstige afgevaardigden nagenoeg volledige straffeloosheid gegarandeerd. Dat valt op geen enkele manier te rechtvaardigen. En het artikel inzake de bezoldiging is feitelijk een verzoek om een gigantische verhoging van de vergoedingen voor de meeste afgevaardigden. Op een moment waarop de Unie oproept tot loonmatiging en beperking van de overheidsuitgaven zou dat natuurlijk een regelrechte provocatie zijn. Ook dat is in onze ogen uiteraard onaanvaardbaar.
Laten we daarom open kaart spelen. Degenen onder u die snel een akkoord willen met de Raad over een statuut voor de leden moeten morgen geen stem uitbrengen voor het verslag van de Juridische Commissie zoals dat thans voorligt, aangezien dat verslag een reëel akkoord over een statuut zonder meer in de weg staat. Stemt u daarentegen voor de compromisresolutie van de drie 'sleutel?-fracties van het Parlement, dan houdt u de deur open voor een akkoord waarnaar de overgrote meerderheid van ons, van u, zegt te streven. Morgen hebben we allemaal de kans onze verantwoordelijkheid te nemen.
Hautala (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, hier is al gebleken dat drie fracties een gezamenlijke ontwerpresolutie hebben ingediend en naar mijn mening is het zeer belangrijk dat de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links en de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie nu een gezamenlijke campagne zijn begonnen, omdat het tijd wordt enkele concrete resultaten te bereiken. Wij willen dat het statuut zijn beslag krijgt en dat alle kwesties die de burgers irriteren worden opgelost. Wij accepteren geen statuut dat mogelijke elementen in de vorm van verborgen loon bevat. Wij willen dat alle salarissen en vergoedingen die aan ons betaald worden zo transparant mogelijk zijn en in de ogen van de burger te verantwoorden zijn. Wij kunnen ook geen voorrechten voor onszelf accepteren die wij niet aan de burgers kunnen geven.
Collega Lehne viel hier zojuist uit naar de voorzitters van de drie fracties, maar ik kan u zeggen dat zowel de Fractie van de Europese Volkspartij als de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten er zelf de oorzaak van zijn dat de drie fracties een alliantie moesten gaan vormen. De wijze waarop de twee grootste fracties u, mijnheer de Voorzitter, hebben belemmerd gesprekken met de Raad te voeren, is volstrekt onaanvaardbaar. Uit naam van mijn eigen fractie wil ik u bedanken voor uw inspanningen en ik denk dat u wat het statuut betreft nu al meer tot stand heeft gebracht dan uw voorgangster in haar hele ambtsperiode. In de brief die u ons heeft gestuurd, schrijft u dat wij onder bepaalde voorwaarden nu echt de kans hebben tot een oplossing te komen en dat wij moeten accepteren dat bijvoorbeeld kwesties met betrekking tot de immuniteit van de leden in een ander verband geregeld moeten worden.
Morgen kan eenieder bepalen aan welke kant hij of zij staat. Als wij een statuut willen, moeten wij het door de Voorzitter begonnen onderzoek naar de verschillende mogelijkheden voortzetten, zodat wij deze kwestie eindelijk van de agenda krijgen.
Berthu (NI).
Mijnheer de Voorzitter, een van onze favoriete gespreksonderwerpen, het statuut van de Europese afgevaardigden, duikt voor de zoveelste keer op in deze vergaderzaal zonder dat we eigenlijk goed weten wat de afloop zal zijn van de discussie met de Raad. Dat het met de onderhandelingen maar niet wil lukken, komt onzes inziens, even afgezien van de technische details, in de eerste plaats doordat het Europees Parlement voor zijn leden een zuiver Europees statuut wenst, met een bezoldiging die betaald wordt uit de communautaire begroting - een doelstelling die strijdig is met de letter en de geest van de Verdragen. Immers, in de artikelen 189 en 190 staat dat de afgevaardigden in dit Huis ieder voor zich vertegenwoordigers zijn van het volk dat hen gekozen heeft.
Daarom hebben wij lang geleden al een voorstel uitgewerkt waarvan we nog steeds vinden dat het een goed compromis zou zijn. Het bevat drie elementen. In de eerste plaats zouden de Europese afgevaardigden hun basisbezoldiging moeten blijven ontvangen van de lidstaat waar ze gekozen zijn, zoals thans het geval is, en die bezoldiging moet dus ook onderworpen zijn aan de nationale belastingwetgeving. Het zou in onze ogen namelijk op zijn minst bizar zijn - ik weeg mijn woorden - dat de vertegenwoordiger van een land niet door zijn eigen land betaald wordt en dat zijn of haar hoofdinkomen niet belast wordt zoals het inkomen van zijn of haar medeburgers. In de tweede plaats zouden de reiskosten en andere kosten vergoed moeten worden op basis van de werkelijk gemaakte kosten, uiteraard tot een redelijk maximum. En in de derde plaats zou, in voorkomende gevallen, ter aanvulling een beperkte vergoeding per dag van aanwezigheid toegekend kunnen worden, uit te keren door het Europees Parlement. Dat zou een inkomen zijn - maar in dit geval een inkomen waarover volstrekte helderheid bestaat - waarop de communautaire belastingregels van toepassing verklaard zouden kunnen worden. Reeds lang achten wij dit voorstel een goed compromis waarmee aan verschillende eisen tegemoet kan worden gekomen. Het is een rationele, inzichtelijke en transparante regeling die wij hiermee voorstellen. En voor ons is het van belang dat een wezenlijk principe behouden blijft: de garantie van een statutaire en financiële relatie tussen iedere afgevaardigde en het volk dat hem of haar gekozen heeft.

Inglewood (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, toen ik in 1999 met mijn collega's van de Britse Conservatieven meedeed aan de vorige Europese verkiezingen, was een van onze centrale beleidspunten dat er iets gedaan moest worden aan het onbevredigende karakter van de voorwaarden die wij als Europese afgevaardigden hebben, en dat deze zouden moeten worden gemoderniseerd.
In de afgelopen drie jaar of zo hebben we veel gepraat, maar in de praktijk hebben we veel minder bereikt. De sleutel tot het bereiken van een bevredigende oplossing voor dit probleem moet politieke overeenstemming zijn tussen het Parlement en de Raad over een pakket voorwaarden voor de leden van het Europees Parlement die passend zijn voor de 21e eeuw.
Deze moeten vervolgens worden omgezet in een geëigende juridische vorm zoals in de Verdragen wordt beoogd. We mogen ons niet laten afleiden door debatten en mogelijke meningsverschillen over de details van de modaliteiten op basis waarvan dit technische omzettingsproces in praktijk moet worden gebracht, want als we dat wel doen, staat dat het bereiken van de noodzakelijke politieke overeenstemming in de weg. Die politieke overeenstemming is natuurlijk een noodzakelijke voorwaarde voor de volgende fase, de afwerking van de juridische en constitutionele formaliteiten, en zoals vrijwel alle sprekers hebben gezegd - en er is overeenstemming op dit punt - dat moet gebeuren vóór de komende Europese verkiezingen.
Als alle retoriek wordt weggelaten, is dat waar het op neerkomt.

Wallis (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik vermoed dat stemmers buiten dit Huis moeite zouden hebben te begrijpen wat hier vanmiddag gebeurt, en misschien geldt dat ook wel voor sommigen van ons. Ik vraag me af wat het publiek hier wel niet van zou denken.
Het komt er natuurlijk kortweg op neer dat de meerderheid van dit Huis een redelijk standaardbeloningspakket, salaris en pensioen en een acceptabele onkostenvergoeding wil, waar dat praktisch is op basis van bonnetjes en kwitanties - hetzelfde soort systeem dat de meeste kiezers ook hebben op hun werk. Natuurlijk zullen sommigen zeggen dat we geen gewoon werk hebben. Wij zijn anders. Ja, we zijn inderdaad anders, we zijn overheidsdienaren. Ik heb in dit Huis in drie jaar inmiddels ontelbare discussies over dit onderwerp meegemaakt en we lijken geen stap verder te komen. Wat hebben we vandaag op de agenda staan? We hebben een oefening in drogredenen die is verzand in een moeras van procedures, zou ik zeggen.
Aan de ene kant hebben we het over een verslag - een verslag dat geen verslag was, maar slechts een advies - goedgekeurd door een commissie. Aan de andere kant hebben we het over feedback van uw kant, mijnheer de Voorzitter, waarvoor we u zeer erkentelijk zijn. Maar sommigen willen zelfs dat niet gezegd hebben. Verward? Ik ben het zeker.
De leden hebben niets substantieels of gedetailleerds voor zich, niets waarop ze amendementen kunnen indienen of waarover ze allemaal fatsoenlijk kunnen stemmen. Waar hebben we het hier dan over? Sommigen van ons hadden gehoopt dat we het op zijn minst zouden hebben over een proces dat uiteindelijk zou leiden tot een fatsoenlijk verslag, een verslag waarin de details zouden worden uiteengezet van een voorstel voor een statuut dat duidelijk en transparant zou zijn, waarop alle leden amendementen zouden mogen indienen, waarover ze zouden mogen stemmen en waarvoor ze verantwoording zouden kunnen afleggen tegenover hun kiezers. Zo zou eindelijk een definitieve streep gezet kunnen worden onder de kritiek die men zo gemakkelijk op ons heeft.
In plaats daarvan zijn we verzand in deze eindeloze reeks discussies over procedures. Maar hulp is nabij! Laten we duidelijk zijn, de gezamenlijke ontwerpresolutie van drie fracties bevat een zeer praktische paragraaf waardoor een praktisch proces van start zou kunnen gaan. Dat is natuurlijk de paragraaf waar de meerderheid binnen de grote fracties in dit Huis tegen is. Die paragraaf is als afzonderlijk amendement ingediend. Dus wees gewaarschuwd: als u dat amendement tegenhoudt, blokkeert u de vooruitgang, blokkeert u dat dit Huis een open procedure krijgt die tot een statuut leidt, houdt u tegen dat dit Parlement de naam parlement waard wordt en laat u onze burgers in nog grotere verwarring en nog sceptischer achter.
Ik zou u, mijnheer de Voorzitter, willen vragen ook de procedure te checken volgens welke deze vraag naar voren is gebracht, omdat ik me echt afvraag of het volgens onze regels een aanvaardbare procedure is. Ik zou niet willen dat we nog meer verward raken dan we nu al zijn.
Karas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, geachte dames en heren, aangezien ik verhoudingsgewijs tot de jongsten in dit Parlement behoor, echter niet in de politiek, zou ik eerst iets over mijzelf willen zeggen. Ik heb zelf ooit een jongerenpetitie ingediend voor een referendum vóór prestaties en rechtvaardigheid en tegen bevoorrechting. Ik heb meegewerkt aan strengere regelingen voor incompatibiliteit, aan nieuwe regels voor de scheiding van politiek en bedrijfsleven, aan maatregelen en besluiten voor meer objectiviteit bij de verdeling van posten binnen de overheid en aan de oprichting van een deskundigengroep voor de ontwikkeling van een salarispiramide voor alle overheidsfuncties in mijn geboorteland, van de bondspresident tot aan de burgemeesters van grote steden.
De kwestie omtrent prestatie en rechtvaardigheid, mandaat, beroepen en privileges is de rode draad in mijn gehele politieke loopbaan, waarbij de geloofwaardigheid van de politiek tegenover de burgers voortdurend centraal heeft gestaan. Dat is ook de reden dat ik zo'n groot voorstander van deze vraag aan de Raad was, want sinds ik afgevaardigde in dit Parlement ben, heb ook ik steeds het gevoel dat er wel sprake is van heel veel geruchten, van heel veel beschuldigende vingers over en weer van het Parlement en de Raad, maar niet van een statuut. De oorzaak van ons probleem ligt eigenlijk in het feit dat we weliswaar allemaal volksvertegenwoordigers in dit Parlement zijn, maar dat wij niet gelijk worden behandeld.
Een deel van ons probleem is dat er vijftien nationale kieswetten zijn, maar geen Europese kieswet, en dat wij niet één, maar verschillende regelingen inzake incompatibiliteit hebben. Dat is een probleem. Wij hebben dit onderwerp al in 1998, 1999 en in april 2001 behandeld. De Voorzitter heeft ons gezegd dat wij ons doel bijna bereikt hebben en daarom willen we van de Raad weten welke zaken nog geregeld moeten worden en hoe we dat doel kunnen bereiken. Vandaag krijgen we echter weer geen antwoord van de Raad - dat van zojuist leek gewoon niet op een antwoord! Ik vraag me dan ook af hoe dicht wij het doel genaderd zijn als de openstaande kwesties niet duidelijk aangegeven kunnen worden!
Daarbij komt nog dat ik vanochtend getuige was van een persconferentie waar iedereen beschuldigd werd die naar het verslag-Rothley verwijst - en dat is een verslag van een parlementaire commissie dat een advies aan de Conferentie van voorzitters bevat. Ik vind deze handelwijze ontoelaatbaar en de beweringen zijn ook onjuist. Ik vraag me dan ook af wie er schade toebrengt aan de waardigheid van en het respect voor dit Parlement: degenen die verwijzen naar een besluit van een parlementaire commissie of naar een advies aan het Bureau, of degenen die dit besluit willen negeren en een parallelle actie willen beginnen?
Geen enkel nationaal mandaat is vergelijkbaar met het mandaat in het Europees Parlement. De tijdsinvestering is groter, de afstand is groter en wij zijn minder vaak thuis dan alle andere collega's. Er ligt een besluit van de Commissie juridische zaken en interne markt en dat vormt het fundament voor de gesprekken van de Conferentie van voorzitters. Wij hebben een deskundigengroep die een voorstel heeft opgesteld, zodat niemand kan beweren dat wij zelf bepalen wat wij willen.
Wij hebben het verslag-Rothley en juridisch gezien bevinden we ons in de situatie dat wij ons statuut moeten vaststellen en dat de Raad het vervolgens goedkeurt, zodat het in werking kan treden. Via deze mondelinge vraag willen wij meer transparantie in plaats van geruchten, meer duidelijkheid in plaats van beschuldigingen. Wij willen op basis van het antwoord van de Raad - dat helaas geen antwoord was - een stap dichter bij het besluit komen dat we nodig hebben. Wij laten ons niet bij de neus nemen, niet door de opportunisten in de politiek en ook niet door de besluiteloosheid van de Raad. Ik zeg u: wie zichzelf niet serieus neemt, wordt ook door anderen niet serieus genomen! Daarom weerstaan wij het opportunisme en volgen we consequent de weg die we in dit Parlement op basis van de wetgeving zijn ingeslagen. Wij zijn uiteraard meteen bereid om het verslag in een constitutioneel deel en een restdeel op te splitsen als ons daarvoor duidelijke redenen worden gegeven, maar ook deze kwestie is vandaag helaas onopgelost gebleven.
Haarder
Mijnheer de Voorzitter, wat de heer Karas vertelt, is naar mijn mening onzin. De vraag aan de Raad luidde: Is de Raad bereid op het niveau van de staatshoofden en regeringsleiders met het Europees Parlement een dialoog aan te gaan over de voorwaarden voor de goedkeuring van het statuut van de Parlementsleden? Het antwoord is ja en dat heb ik ook duidelijk gezegd. Voorts heb ik het standpunt van de Raad herhaald, namelijk dat de bal nu in het kamp van het Parlement ligt. Wanneer het Parlement een tekst heeft opgesteld die kans maakt om aangenomen te worden en door de Raad goedgekeurd te worden, ga ik ervan uit dat de bal doorgespeeld wordt naar de Raad. Ik wens hier niet dieper in te gaan op het advies van de Commissie juridische zaken en interne markt aan de Conferentie van voorzitters. Dit advies is niet naar de Raad gestuurd en is niet door een meerderheid in het Parlement aangenomen. De Raad zal geen gedetailleerd voorstel indienen. Dit is een antwoord op de vraag van de heer Lehne. De bal ligt in het kamp van het Parlement.
Ik herinner u aan de gebeurtenissen in 1999, toen het Duits voorzitterschap grote inspanningen leverde om tot een compromis te komen. Ik denk dat de huidige rapporteur zich dit wel herinnert - ik hoef het dus niet te herhalen. Ik ben het eens met de leden die gezegd hebben dat het uiterst belangrijk is dat er een statuut met duidelijke en doorzichtige regels wordt aangenomen, waarmee de waardigheid voor de individuele Parlementsleden en het respect voor het Europees Parlement bij het grote publiek versterkt worden. Er moet duidelijkheid geschapen worden ten aanzien van de onkostenvergoedingen, er moet sprake zijn van een passend salaris en er moet een regeling komen waarbij reiskosten alleen tegen overlegging van bewijzen worden terugbetaald. Dat heeft de Raad steeds weer benadrukt. Het nieuwe statuut moet er komen vóór de volgende Europese verkiezingen. Met de komende uitbreiding zullen deze verkiezingen meer aandacht krijgen dan ooit tevoren en als dit probleem niet is opgelost, gaan we wellicht zeer schadelijke debatten tegemoet, vooral in de nieuwe lidstaten.
Het is een slechte zaak als de kiezers zich onverschillig tonen ten opzichte van dit Parlement. Helaas is dat bij veel kiezers het geval. Dat blijkt uit de lage opkomst bij de verkiezingen. Het zal nog erger zijn als de kiezers in de nieuwe lidstaten op het moment waarop zij voor het eerst mogen stemmen op de voorpagina's van hun kranten lezen over geruzie over het statuut van de leden. Het gevolg zou zijn dat een groot aantal kiezers het Parlement niet alleen met onverschilligheid, maar zelfs met verachting bekijkt en dat is het ergste wat ons kan overkomen.
Tot slot doe ik een krachtige oproep aan alle leden om het initiatief van de Voorzitter van het Parlement te steunen en een algemene oplossing te aanvaarden die door de Raad kan worden goedgekeurd. De Raad heeft immers duidelijke signalen gegeven. Dat moet toch mogelijk zijn, mijnheer de Voorzitter. Het ligt in uw handen en in die van uw leden.
De Voorzitter.
De gecombineerde behandeling is gesloten.
Ter afsluiting van het debat deel ik mee dat ik vijf ontwerpresoluties heb ontvangen2

Dhaene (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, er moet mij iets van het hart. Ik was zondag in Santiago de Compostela bij de betoging uit solidariteit met de mensen van Galicië. "Nunca mais" was hun kreet en ik wil die hier herhalen. Galicië leeft van de zee en de zee werd vermoord door koopvaardijcriminelen die langs de kust varen met oude bakken vol olie. Milieucriminelen die een lekkende tanker naar volle zee laten slepen.
Nu moeten wij ons hart tonen aan de Galiciërs en het Europees Solidariteitsfonds inschakelen, ook om de duizenden vrijwilligers te helpen die voor een onmogelijke taak staan. Ik roep ook iedereen op eens ter plaatse te gaan kijken naar deze apocalyps, want de realiteit is veel erger dan op televisie. Laat dit alstublieft de laatste olieramp zijn in Europa. De Raad moet nu knopen doorhakken. "Nunca mais", dit nooit meer.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, de ramp met de Prestige in Galicië heeft de gevolgen van een natuurramp, maar in feite gaat het hier om een politieke ramp. Een politieke ramp, omdat noch de lidstaten, noch de Europese Unie zelf noch het Parlement in het verleden in staat zijn geweest de noodzakelijke maatregelen te nemen om te voorkomen dat schepen als de Prestige - en daarvan zijn er honderden - in de communautaire wateren varen. Een politieke ramp, omdat het Parlement, ondanks het feit dat zich de afgelopen twintig jaar zeven rampen hebben voorgedaan zoals de ramp met de Prestige, niet de moed heeft kunnen opbrengen een wet op te stellen die vergelijkbaar is met de Oil Pollution Act van de Verenigde Staten, waarmee dergelijke schepen, die feitelijk tijdbommen zijn in handen van criminele, maffia-achtige ondernemingen, definitief de toegang tot deze wateren zou worden ontzegd.
Mijnheer de Voorzitter, er is nog geen Europees noodplan om dergelijke problemen aan te pakken en daarom zijn op dit moment honderden Galicische schepen ingezet - met hulp van vele lidstaten, waarvoor wij dankbaar zijn - om te proberen te voorkomen dat de olie de rías, de diepe inhammen van de Galicische kust, binnenstroomt. In de Ría de Arosa wordt met 500 schepen geprobeerd op kleinschalige wijze een probleem op te lossen waarvoor de Spaanse staat en de Europese Unie verantwoordelijk zijn.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil afsluiten met het volgende: mijns inziens moet de Voorzitter van het Parlement een bezoek brengen aan Galicië en menselijk medeleven tonen, en aangeven dat wij het probleem willen oplossen waarmee dit land, net als vele andere landen, te kampen heeft. Wij moeten met name echter Galicië, de streek die het zwaarst wordt getroffen door dit drama, te hulp komen en een hart onder de riem steken. Daar heeft Galicië immers recht op. Hartelijk dank.

MacCormick (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen mijn oprechte instemming betuigen met hetgeen de heer Nogueira Román heeft gezegd. Wij in Schotland hebben kort geleden met de ramp rond de Braer met vergelijkbare tegenslag te maken gehad. Maar dat is niet waar ik het vanavond over wilde hebben. Ik zou de op dit moment zeer actuele kwestie van de toegang tot het Hof van Justitie onder de aandacht willen brengen, in het bijzonder de quasi-bevoorrechte positie van regio's met wetgevende bevoegdheden met betrekking tot die toegang. De Commissie constitutionele zaken heeft die kwestie de afgelopen week besproken en over twee weken zal dit vraagstuk hier worden behandeld als een uiterst controversieel punt.
In het visserijdebat van vanavond komt een interessant voorbeeld naar voren dat laat zien hoe de zaak in werkelijkheid in elkaar zit. Er zijn grote risico's voor de Schotse visserij van het soort waar de heer Nogueira Román in een andere zin naar heeft verwezen. Het zou kunnen zijn dat we een punt willen aankaarten met betrekking tot de wettigheid van de huidige voorstellen onder het primair recht inzake de toetreding van Spanje en Portugal. Dat zou echt iets moeten zijn dat kan worden opgepakt door de wetgevende en uitvoerende macht, die dit probleem behandelen als een zaak van Europees recht, in plaats van het Schotse parlement en de Schotse uitvoerende macht. Alleen als we passende toegangsrechten tot de gerechtshoven krijgen, zullen dergelijke vragen op de juiste plaats worden beantwoord.

Ribeiro e Castro (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, als Portugees wil ik uiting geven aan mijn solidariteit met onze Galicische buren, die het slachtoffer zijn geworden van dit drama. Tal van Portugezen uit het noorden van het land dragen aan de stranden van Galicië een steentje bij tot deze humanitaire inspanning. Tot grote zorg stemt ons tevens de richting die de uit de Prestige afkomstige olievlek zal nemen. Deze zou immers ook de stranden van Noord-Portugal kunnen bereiken.
Dit is een verschrikkelijke ramp en het is goed dat Europa thans zijn les heeft geleerd. De Erika was blijkbaar nog niet voldoende, maar de Prestige moet voldoende zijn, dit moet de laatste keer zijn dat er iets dergelijks gebeurt! Derhalve schaar ik mij achter het voorstel van onze collega Nogueira Román, die voorstelt dat de voorzitter van het Parlement een bezoek brengt aan Galicië en, indien ook de Portugese kust wordt vervuild, ook aan Portugal. Waar het op aankomt is dat hij uitdrukking verleent aan de solidariteit van het Europees Parlement en dat hij onze eisen inzake een aanscherping van de Europese maatregelen terzake, die waarschijnlijk volgende week tijdens de Top van Kopenhagen zullen worden besproken, van onze zijde kracht bijzet. Het is van het grootste belang dat het Parlement een duidelijk signaal geeft en derhalve sta ik geheel achter het voorstel van de heer Nogueira Román.

De Voorzitter.
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende verslagen:
A5-0392/2002 van de heer Jové Peres, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad inzake de instandhouding en de duurzame exploitatie van de visserijhulpbronnen in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid (COM(2002) 185 - C5-0313/2002 - 2002/0114(CNS))
A5-0396/2002 van de heer Varela Suanzes-Carpegna, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 2792/1999 tot vaststelling van de uitvoeringsbepalingen en voorwaarden voor structurele acties van het gemeenschappelijk visserijbeleid (COM(2002) 187 - C5-0314/2002 - 2002/0116(CNS))
A5-0393/2002 van de heer Varela Suanzes-Carpegna, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van een noodmaatregel van de Gemeenschap voor de sloop van vissersvaartuigen (COM(2002) 190 - C5-0315/2002 - 2002/0115(CNS))
en
de mondelinge vraag (B5-0504/2002) van de heer Stevenson, namens de Commissie visserij, aan de Commissie over de crisis in de kabeljauwsector.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, naar mijn idee hadden we de dringende noodzaak van een hervorming van het visserijbeleid ook wel onderkend zonder ramp met de Prestige en zonder de wetenschappelijke rapporten die we onlangs van de ICES hebben ontvangen over de kabeljauw en de catastrofale situatie waarin deze belangrijke vissoort verkeert. Ik denk dat iedereen met een beetje gezond verstand geconstateerd heeft dat met het huidige visserijbeleid geen toekomst gegarandeerd kan worden voor onze vissers en alle gezinnen die van de visserij afhankelijk zijn. Daarnaast zijn wij ook niet in staat om stabiele verhoudingen te creëren om de beschikbaarheid van onze visserijhulpbronnen ook voor de komende generaties te waarborgen.
Het is niet nodig, geachte dames en heren, om deze kwestie al te veel te dramatiseren, omdat de situatie op zich al dramatisch genoeg is. Naar mijn mening is het debat van vandaag dan ook cruciaal voor de toekomst van de visserijsector. Wij discussiëren over verschillende onderwerpen en verslagen tegelijkertijd. Ik wil graag beginnen met alle rapporteurs te bedanken voor hun verslagen, en daarnaast ook de vragensteller, omdat zij ons een totaalbeeld van de problematiek verschaffen.
Ik zou mijn bijdrage graag in twee delen willen splitsen. Ten eerste zou ik voornamelijk aandacht willen besteden aan de algemene aspecten. Vervolgens zou ik aan het eind graag nog een keer het woord willen voeren over de diverse ingediende amendementen en het standpunt van de Commissie daaromtrent.
Staat u mij echter toe, geachte dames en heren, om eerst even nader in te gaan op de ramp met de Prestige. Het is absoluut absurd dat dit schip de naam Prestige draagt. De gevolgen voor de vissers en voor de mossel- en oesterkwekers zijn namelijk gigantisch en rampzalig. In de Commissie trachten we met de beschikbare middelen de meest schrikbarende gevolgen te voorkomen en de zo zwaar getroffen gezinnen zo snel mogelijk te helpen.
De Commissie heeft voor dat doel een task force opgericht die Galicië inmiddels al heeft bezocht en ter plekke gesproken heeft met de getroffen personen en de autoriteiten. Wij zijn op dit moment bezig met het opstellen van hulpprogramma's, waarbij wij bereid zijn alle wettelijk beschikbare middelen in te zetten om ervoor te zorgen dat de bestaande instrumenten zo flexibel mogelijk worden gebruikt, zodat de slachtoffers daadwerkelijk geholpen kunnen worden.
Ik heb bij het begin van deze ramp meteen contact opgenomen met de Spaanse autoriteiten en ik sta in voortdurend overleg met de verantwoordelijke personen en instanties ter plaatse. Nu het er tevens de schijn van heeft dat Frankrijk zwaarder getroffen zal worden dan aanvankelijk het geval leek, zullen dezelfde uitgangspunten en dezelfde mogelijkheden voor steun uiteraard ook voor Frankrijk gelden.
Naar mijn mening vormen de ICES-rapporten het meest recente bewijs voor de dramatische situatie waarin onze visserijsector beland is. Zoals u weet, heeft de ICES in oktober het bericht gepubliceerd dat vier van de communautaire kabeljauwbestanden op het punt staan te verdwijnen. Een van de redenen voor deze alarmerende situatie is het feit dat de omvang van de visbestanden al gering was; daarbij gaat het niet alleen om een gebrek aan jonge kabeljauw, maar ook om een ontoereikend aantal volwassen vissen. Twee andere redenen zijn de slechte paaitijd in het afgelopen seizoen en de te hoge vissterfte in deze gebieden.
Gezien het ontbreken van een herstelplan hebben de ICES-wetenschappers heel duidelijk en ondubbelzinnig aanbevolen om de directe kabeljauwvangst in het komende jaar te verbieden voor de Noordzee, de Ierse Zee, het Skagerrak en het Kattegat. De visvangst op schelvis en wijting dient eveneens opgeschort te worden, omdat daarbij ook te veel kabeljauw wordt gevangen.
Het verminderen van de kabeljauwvangsten is in de afgelopen jaren niet afdoende gebleken en helaas hebben we moeten constateren dat de quotaverminderingen tot valse aangiften en illegale visvangsten hebben geleid. Dat is niet alleen een loze veronderstelling van de Commissie, zoals velen hebben beweerd, want de wetenschappers hebben daar ook al op gewezen. Die wetenschappers hebben er ook herhaaldelijk voor gewaarschuwd dat we niet alleen quota moeten vaststellen; we moeten ook de vangstcapaciteit beperken, zodat we in staat zijn om de situatie beter te controleren en om ervoor te zorgen dat de bijvangsten niet te hoog en de toegestane visquota reëel zijn.
Ik hoef die wetenschappers eigenlijk alleen maar te citeren. Net als in 1990 zeggen zij dat de vangstmogelijkheden beperkt moeten worden, omdat het onmogelijk is om de vissterfte enkel via de totaal toegestane vangsten (TAC's) te controleren.
Twaalf jaar later, geachte dames en heren, is die aanbeveling nog steeds niet in praktijk gebracht. Wij hebben de ICES-resultaten vervolgens voorgelegd aan ons Wetenschappelijk en Technisch Comité voor de visserij. Dat Comité heeft eveneens aanbevolen om zo snel mogelijk een herstelplan voor kabeljauw vast te stellen. Naast een grotere beperking van de TAC's en de quota dan oorspronkelijk de bedoeling was, zou dat plan ook moeten voorzien in een overeenkomstige vermindering van de vangstmogelijkheden. Volgens het Comité is dat de enige manier om adequate maatregelen en een moratorium te vermijden.
Zoals bekend heeft de Commissie al een jaar geleden voorgesteld om de vangstcapaciteit te beperken als onderdeel van een herstelplan voor kabeljauw en heek. Tot nu toe heeft de Raad daar nog geen besluit over genomen en in de tussentijd is de situatie alleen nog maar slechter geworden. Het Parlement daarentegen heeft al op 13 juni van dit jaar zijn standpunt over dit herstelplan kenbaar gemaakt.
Met het oog op deze situatie heeft de Commissie een afweging gemaakt van de verschillende opties die beschikbaar zijn. Wij hebben besloten om geen moratorium in te stellen en in plaats daarvan te kiezen voor een verbeterd herstelplan, omdat wij juist terdege rekening willen houden met zowel de wetenschappelijke resultaten als de moeilijke situatie van onze vissers.
Wat zijn dan die veranderingen ten opzichte van afgelopen jaar? Ten eerste is er sprake van een aanzienlijke vermindering van de vangstmogelijkheden, waarbij de totale hoeveelheid vis die door de Gemeenschap en Noorwegen in de Noordzee gevangen mag worden als volgt verdeeld is: 16.800 ton kabeljauw, 31.600 ton schelvis, 10.400 ton wijting, 60.000 ton schol en 16.000 ton zeetong. Voor de wateren ten westen van Schotland gaat het om ongeveer 1000 ton kabeljauw en 7200 ton schelvis en voor de Ierse Zee om 1200 ton kabeljauw, 7500 ton schelvis en 400 ton wijting. Dit zijn uiteraard slechts enkele van de vangsthoeveelheden.
Ten tweede stellen we voor om een eenvoudiger systeem voor de vangstcapaciteit in te voeren, waarbij de capaciteit niet per schip wordt vastgelegd, maar per groep van schepen. Ten derde hebben we ons voorstel wat de controle betreft aangescherpt. Lidstaten zullen de Commissie op maandbasis over de vangstcapaciteit in kennis moeten stellen en schepen dienen de toezichthoudende instanties te informeren als zij van visserijzone veranderen.
Ik ben ook bereid om nader onderzoek te financieren naar betere manieren om onze visserijsector te redden. Dat betekent echter niet, geachte dames en heren, dat we dan ook de noodzakelijke maatregelen weer kunnen uitstellen. Wij streven ernaar om in december in combinatie met de hervorming van de visserijsector een besluit over dit verbeterde herstelplan te nemen.
Wat betekent dit voor onze vissers? Ik ben mij ervan bewust dat dit in eerste instantie helaas zware tijden, zelfs erg zware tijden voor de betrokkenen zal betekenen; daar kan ik niet omheen. Ik realiseer mij heel goed dat hun bestaanszekerheid op het spel staat. Daarom mogen we de vissers in deze moeilijke situatie ook niet in de steek laten. Wij hebben dan ook een bijbehorend actieplan overgelegd om een aantal mogelijk negatieve sociaal-economische gevolgen te verzachten. Ik zou graag op slechts drie van die maatregelen nader willen ingaan.
Ten eerste worden lidstaten opgeroepen om hun structurele programma's aan te passen en aanvullende middelen voor de visserij en de sectoren die hiervan afhankelijk zijn ter beschikking te stellen. Ten tweede kunnen lidstaten gerichte maatregelen voor een kleinschalige, arbeidsintensieve kustvisserij invoeren. Zij kunnen bijvoorbeeld bepaalde visgronden voor kleine vaartuigen reserveren of hun programma's op de kustvloot afstemmen om met name in de kustregio's werkgelegenheid te behouden. Ten derde is het essentieel dat de economische mogelijkheden van de kustgebieden gediversifieerd worden.
Geachte dames en heren, ik richt mij nu op de andere onderwerpen die vandaag op de agenda staan, in de eerste plaats met name op het verslag van de heer Jové Peres. In dit verband stellen wij voor om als hoeksteen van de hervorming een nieuwe basisverordening voor het gemeenschappelijk visserijbeleid op te stellen. Die basisverordening kent vier cruciale elementen:
Ten eerste willen we de visbestanden in de toekomst op een meerjarenbasis beheren. Het hanteren van een jaarcriterium voor vis is niet in overeenstemming met de visbiologie; wij moeten er juist voor zorgen dat de kringlopen van de visbestanden centraal staan in ons beleid. In het kader van een consequent visserijbeheer willen we dat beheer, met betrekking tot de visbestanden waar dat zinvol voor is, baseren op zowel de vangstcapaciteit als de TAC's en quota. Ik zeg daarbij nog eens: alleen met betrekking tot visbestanden waar dat zinvol voor is. Dat betekent dus niet over de hele linie. Daarnaast is dit criterium afhankelijk van de toestand van de visbestanden.
Ten tweede stellen wij een nieuw vlootbeleid voor. De uiteindelijke doelstellingen van het zogenaamde MAP4 vormen het uitgangspunt voor de bovengrens. Deze bovengrens kan maar in één richting gewijzigd worden, namelijk naar beneden, in de richting van een vermindering van de omvang van de vloot. Als een visser zijn schip heeft laten slopen met gebruik van overheidssubsidies, wordt de bovengrens verminderd met het betreffende tonnage. Dat betekent dat we ook een systeem nodig hebben om te bepalen in welke verhouding nieuwe vaartuigen tegen oude vaartuigen omgewisseld kunnen worden, mits dat op basis van particuliere middelen gebeurt.
Ten derde stellen we een beter toezicht op de visserijsector voor. De lidstaten dienen hun controlerende activiteiten te coördineren en de inspecteurs van de lidstaten moeten ook in staat worden gesteld om grensoverschrijdende controles uit te voeren. Het toezicht per satelliet zal ook geleidelijk naar kleinere schepen worden uitgebreid en daarnaast zal de Commissie grotere bevoegdheden krijgen wat de controleactiviteiten van de lidstaten betreft. Pas als elke betrokken partij in de sector erop kan vertrouwen dat haar buren aan exact dezelfde controles onderworpen worden en dezelfde sancties opgelegd krijgen bij het niet naleven van de regels, is er sprake van rechtvaardigheid. Pas op dat moment zullen de mensen ook vertrouwen in het systeem hebben.
Ten vierde willen wij dat de visserijsector via de regionale adviesraden nauwer bij het besluitvormingsproces betrokken wordt.
Dan nu aandacht voor de structuurfondsen. In de eerste plaats zou ik graag iets willen verduidelijken. Het klopt niet dat de Commissie, zoals herhaaldelijk is beweerd, een verkeerd juridisch uitgangpunt hanteert omdat de lidstaten ook in de toekomst wettelijk aanspraak zouden kunnen blijven maken op het gebruik van de middelen uit de structuurfondsen voor de vernieuwing van hun vloot. De feitelijke situatie is als volgt: als de Raad in december geen compromis kan sluiten en ook geen beslissing over de hervorming neemt, dan zullen wij na 1 januari 2003 geen financiële middelen voor het vlootbeleid meer kunnen gebruiken. Dat is de juridische consequentie van het besluit van de Raad van december vorig jaar.
Dit beleid omvat drie specifieke maatregelen. Ten eerste stellen wij voor om die openbare steun te handhaven die bedoeld is voor het verbeteren van de veiligheid, de arbeidsomstandigheden en de hygiëne aan boord. Ten tweede willen we geen steun meer geven aan de modernisering of de bouw van nieuwe schepen.
Wij willen dat deze middelen in de toekomst ten goede komen aan degenen die ze echt nodig hebben, dat wil zeggen aan de vissers, die wij financieel moeten ondersteunen, zodat zij hun werkzaamheden kunnen diversifiëren en de mogelijkheid hebben - als ze dat tenminste zelf willen - om de visserij te verlaten. Dergelijke steun is met name bedoeld voor de vele vissers die eigenlijk niet ver van hun pensionering verwijderd zijn, maar die niet met pensioen kunnen gaan vanwege het feit dat nog leningen openstaan bij banken omdat hun schepen nog niet afbetaald zijn. Getuigt het van een sociale opstelling als wij die situatie negeren of pretenderen dat er geen sprake is van een probleem? Volgens mij niet.
Ten derde stellen wij voor om de steun die tot nu toe aan de uitvoer van schepen en aan joint ventures is gegeven, te gebruiken om de overcapaciteit te verminderen. Ik ben bereid voor kleinere vaartuigen een andere koers te volgen om de eigenaars ervan op een andere manier te helpen, omdat zij minder druk op de visserijsector leggen.
Dat brengt mij bij het laatste voorstel, namelijk de noodmaatregelen voor de sloop van vissersvaartuigen. Wij stellen voor om een sloopfonds op te richten. Dat is een noodmaatregel. Die maatregel is niet bedoeld als een regeling voor de lange termijn, maar als een noodoplossing om een beter evenwicht te creëren tussen de omvang van onze vloten en de beschikbare middelen. De middelen die reeds beschikbaar zijn in het structuurfonds voor de visserij zullen door dit fonds aangevuld worden met de middelen voor de sloopactiviteiten die nog geherprogrammeerd moeten worden. Door eerstgenoemde middelen en het nieuwe fonds is de financiële steun gewaarborgd voor de buitenbedrijfstelling van visserijvaartuigen.
Daarbij spelen twee elementen een rol. Ten eerste een premie die 20 procent hoger is - echter wel gebonden aan een tijdslimiet - voor vaartuigen die het aantal zeedagen met minstens 25 procent terugbrengen en, ten tweede, een aanvullende voorziening van 32 miljoen euro voor de sloop van vaartuigen in het komende jaar. Wij zijn ook tot overleg bereid indien er meer middelen nodig zijn om vissers te helpen die daar prijs op stellen. Dan zullen we echter ook een manier moeten vinden om die hulp daadwerkelijk te kunnen verstrekken.
Jové Peres (GUE/NGL)
Mijnheer de Voorzitter, in principe ligt het niet in mijn bedoeling mijn spreektijd van vijf minuten volledig te gebruiken, maar ik moet toegeven dat ik vaak problemen heb met mijn timing. In elk geval bied ik de leden van de Commissie visserij mijn verontschuldigingen aan voor het feit mijn bijdrage niet zozeer betrekking heeft op de slotversie van het verslag als wel op het Commissievoorstel. Ik wil overigens onderstrepen dat ik geen enkel amendement heb ingediend op het eindresultaat van de stemming in de bevoegde commissie.
Wij worden hier geconfronteerd met een voorstel dat talloze - of althans enkele - problemen opwerpt, aangezien het in diverse opzichten in strijd is met de Verdragen en bepaalde onderdelen van de wetgeving. Het lijdt geen twijfel dat de toestand van de visgronden sterk te wensen overlaat en dat er dringend maatregelen moeten worden genomen.
Het spreekt vanzelf dat onze visserijactiviteiten moeten voldoen aan het beginsel van duurzaamheid. Daarom is het van wezenlijk belang dat de visbestanden in stand worden gehouden. Begrippen als duurzame ontwikkeling en duurzame exploitatie bestaan uit twee woorden die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Daarom is het onontbeerlijk dat er een evenwicht bestaat: de vissers moeten hun werk kunnen doen en de visbestanden moeten worden hersteld. Er kan geen sprake zijn van duurzame ontwikkeling als de twee termen van elkaar gescheiden worden.
Ik heb evenwel de indruk dat in de benadering van de Commissie prioriteit wordt verleend aan het snelle herstel van de visbestanden. Deze kwestie wordt uitvoerig behandeld, terwijl het probleem van de duurzame ontwikkeling nauwelijks aan bod komt. Daarom ben ik van oordeel dat het Commissievoorstel uitgesproken negatieve sociale gevolgen zal hebben voor de bevolkingsgroepen die van de visserij afhankelijk zijn en wellicht tot ingrijpende structurele wijzigingen zal leiden.
Immers, alleen in de grootschalige vlootsegmenten zal men erin slagen de voorgestelde maatregelen te overleven. De ambachtelijke vloot, die de meeste werkgelegenheid biedt, zal gedoemd zijn te verdwijnen. Het is derhalve van wezenlijk belang dat bij het beheer en het herstel van de visgronden rekening wordt gehouden met de sociaal-economische weerslag van de herstelprogramma's. In dit verband acht ik het onontbeerlijk dat de kwaliteit van de wetenschappelijke inzichten wordt verbeterd en dat bij het opstellen van de voornoemde programma's ook sociaal-economische factoren in aanmerking worden genomen.
De snelheid waarmee de visgronden moeten worden hersteld, dient hoe dan ook te worden aangepast. Dat is de enige manier om de gevolgen voor de bevolking die van de visserij afhankelijk is te spreiden en te minimaliseren. Ik geloof dat de Commissie onbehoedzaam te werk is gegaan. Zij heeft haar voorstel afgezwakt door zich te verzetten tegen de mijns inziens broodnodige versterking van de rol van het Wetenschappelijk, Technisch en Economisch Comité voor de visserij. Daar de verschillende populaties een samenhangend geheel vormen is het uiteraard belangrijk dat de meerjarige beheersplannen voor meerdere soorten gelden. Programma's die op één enkele soort van toepassing zijn, mogen slechts in zeer uitzonderlijke gevallen ten uitvoer worden gelegd.
Naar mijn mening houdt het Commissievoorstel in bepaalde opzichten een 'decommunautarisering' van het visserijbeleid in. Zo wordt de lidstaten bijvoorbeeld de mogelijkheid geboden noodmaatregelen vast te stellen op terreinen die onder de bevoegdheid van de Europese Unie vallen of waarvoor reeds een communautair instrument bestaat.
De Commissie heeft twee complexe, moeilijk te begrijpen en zeer restrictieve voorstellen ingediend, bijvoorbeeld ten aanzien van de kabeljauwvangst. Ik maak van de gelegenheid gebruik om hier een volstrekt persoonlijke opmerking te formuleren, onder meer naar aanleiding van hetgeen ik hier in dit debat heb gehoord.
Het is een feit dat de visbestanden geslonken zijn en dat de omvang van de visstand gedaald is. Erger nog is dat er verhoudingsgewijs meer arbeidsplaatsen dan visbestanden verloren zijn gegaan. Deze ontwikkeling zet zich door in alle landen van de Europese Unie, ondanks de uitzonderingsclausules, de beschermingsmaatregelen en de discriminatoire bepalingen, waarvan sommige betrekking hebben op de toegang tot de visgronden. Tot dusver heb ik deze kwestie niet op de spits gedreven, maar nu zie ik mij genoodzaakt de alarmbel te luiden. Er staan immers harde maatregelen op stapel - hopelijk kunnen wij het ergste voorkomen - die ongetwijfeld het sterkst voelbaar zullen zijn in de kleinschalige vloot.
Hieruit blijkt overduidelijk dat de benadering die aan het gemeenschappelijk visserijbeleid ten grondslag ligt dringend aan verandering toe is. Het zijn immers niet zozeer de lidstaten als wel de vissers die belang hebben bij de visserijactiviteiten. Daarom is het onontbeerlijk dat er maatregelen worden genomen om het voortbestaan van de gevoeligste vlootsegmenten te waarborgen, ongeacht de nationaliteit van de betreffende vissers. Dit is wellicht een probleem voor later, maar als wij de traditionele visserijgebieden en de vlootsegmenten waarmee een groot aantal banen gemoeid is in stand willen houden, denk ik dat wij op het vlak van de toewijzing van vangstmogelijkheden per vissoort en vlootsegment een unieke kans laten voorbijgaan. Wellicht laten wij ons te veel leiden door eigenbelang, hetgeen in zekere zin door het Commissievoorstel in de hand wordt gewerkt.
Ik zal hier niet nader ingaan op andere standpunten van de Commissie. Ik dank mijn collega's voor het debat en ik ben voorzitter Stevenson bijzonder erkentelijk voor de behandeling van deze moeilijke kwestie. Rest mij nog te zeggen dat het verslag van de heer Varela Suanzes-Carpegna de steun van mijn fractie geniet.

Stevenson (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mag ik allereerst de rapporteurs, de heer Jové Peres en de heer Varela Suanzes-Carpegna, bedanken voor hun excellente verslagen, en mag ik, omdat ze uit Galicië komen, ook tegen beiden zeggen dat de Commissie visserij diep met hen meeleeft vanwege de ramp die zich in het gebied van het wrak van de Prestige voltrekt. Als de Commissie visserij op enigerlei wijze kan helpen, zullen we doen wat nodig is, en zullen we alle hulp mobiliseren die we kunnen vinden, om de mensen in Galicië te helpen. We zijn op dit moment met ons hart bij hen.
Ik wil het hebben over de kabeljauwcrisis. Zoals dit Huis weet, roept de Commissie op om de vangstquota voor kabeljauw en schelvis aanzienlijk te verlagen, in sommige gevallen met niet minder dan 80 procent, en dringt ze ook aan op forse verlagingen in andere delen van de witvissector, teneinde iets te doen aan de dalende kabeljauwbestanden in de Noordzee, de Ierse Zee, de wateren ten westen van Schotland en het Skagerrak. Verlagingen van deze omvang zouden de witvissector in het Verenigd Koninkrijk en Ierland wegvagen en zouden in deze landen, net als in Frankrijk, Scandinavië en Nederland, duizenden banen verloren doen gaan.
Ik heb het herziene herstelplan voor kabeljauw en heek van de Commissie gezien. Ik moet dit Huis zeggen dat dit een radicale verandering is ten opzichte van het oorspronkelijke herstelplan voor kabeljauw en heek dat we hebben besproken, en ik ben van mening dat we uit hoofde van artikel 37 van het Verdrag het recht hebben om in dit Huis te worden geraadpleegd over deze herziene voorstellen. Ik hoop dat dit Huis het met mij eens is wanneer ik zeg dat we dat recht opeisen en dat we ervoor zullen zorgen dat we ons zegje kunnen doen en dat we volledig worden geraadpleegd over deze herziene voorstellen.
Om dit debat kracht bij te zetten wil ik de Commissie vragen waarom zij bereid is de gebrekkige en verouderde wetenschappelijke gegevens te accepteren waarop zij haar oproep tot deze draconische verlagingen heeft gebaseerd, want de wetenschappelijke gegevens van de ICES zijn verzameld in het jaar 2001, voordat er stringente beschermingsmaatregelen van kracht werden, waarvan de positieve effecten nog niet zijn gemeten. De vissers in mijn kiesdistrict in Schotland bijvoorbeeld hebben de maaswijdten vergroot tot 120 millimeter, ze hebben afgelopen voorjaar gedurende twaalf weken te maken gehad met de sluiting van 40.000 vierkante mijl paaigronden van de kabeljauw in de Noordzee en in de vorige inkrimpingrondes zijn 170 schepen buiten bedrijf gesteld, zodat vele duizenden tonnen vis in zee zijn gebleven die anders zouden zijn gevangen. En delen van de Ierse Zee zijn de afgelopen drie jaar natuurlijk gesloten geweest voor de kabeljauwvisserij, zodat de kabeljauwbestanden zich konden herstellen. Het effect van deze maatregelen is door de wetenschappers nog niet geanalyseerd, net zo min als de mogelijkheid dat de stijgende temperaturen, de vervuiling of de Golfstroom hebben bijgedragen aan de migratie van kabeljauw naar het noorden, in de richting van IJsland en de Faeröer, waar regelmatig vele duizenden tonnen kabeljauw worden gevangen. Het is zelfs zo dat dezelfde wetenschappers die oproepen tot een stopzetting van de visserij in de witvissector gedurende minimaal zes jaar, niet kunnen garanderen dat de kabeljauw ooit naar de Noordzee zal terugkeren, ook al voeren we deze maatregelen uit.
Zoals we in de Commissie visserij weten, heeft de regering van Canada tien jaar geleden de Grand Banks van Newfoundland gesloten en is er momenteel nog geen enkele aanwijzing dat de kabeljauw daar terugkeert. In plaats daarvan vinden de Canadese vissers echter wel enorme hoeveelheden snow crab en garnalen, waarmee ze vier keer het inkomen in dollars bijeenvissen dat ze voorheen vergaarden met de visserij op kabeljauw. Ik denk dat zich nu een vergelijkbaar patroon voordoet in de Noordzee, waar we grote populaties goedgedijende garnalen zien, nu een van de rijkste visbestanden.
Wetenschappers hebben onlangs onthuld dat garnalen de larven van de kabeljauw eten, net zoals de kabeljauw garnalen eet. Het zou heel goed zo kunnen zijn dat we er niet in zullen slagen de kabeljauw terug te brengen, welke draconische maatregelen we ook treffen. Aan het einde van de beoogde visserijstop van minimaal zes jaar zouden dergelijke maatregelen sowieso slechts academisch zijn, omdat volgens de meest recente studie naar de sociaal-economische gevolgen mogelijk 44.000 vissers en van de visserij afhankelijke werknemers hun baan zouden hebben verloren. Dat is het soort catastrofe waar zij deze kerst mee geconfronteerd worden, nadat ze zich de afgelopen twintig jaar netjes aan de regels en verordeningen van het gemeenschappelijk visserijbeleid hebben gehouden.
Ik sta achter de noodzaak van een duurzame visserij en achter de noodzaak de vlootcapaciteit in evenwicht te brengen met de beschikbare visbestanden, maar ik erken ook dat voor een levensvatbare visindustrie vissers nodig zijn die de vis vangen.

Dührkop Dührkop (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, de vaste financiële kosten die aan de hervorming verbonden zijn en ten laste van de communautaire begroting komen, zijn vooralsnog niet neergelegd in de kaderverordening betreffende de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Zij zullen worden gepresenteerd in afzonderlijke voorstellen die de Begrotingscommissie te zijner tijd aandachtig zal bestuderen.
Voor de tenuitvoerlegging van de hervorming zijn echter betrekkelijk geringe bedragen gereserveerd, die zijn opgenomen in hoofdstuk B2-90, 'Acties ter ondersteuning van het gemeenschappelijk visserijbeleid': 1 miljoen euro voor de totstandbrenging van een gezamenlijke inspectiestructuur, 100.000 euro voor de oprichting van vier regionale adviesraden en 1 miljoen euro voor de verbetering van de wetenschappelijke advisering.
De Begrotingscommissie heeft deze drie hervormingsmaatregelen gunstig onthaald en zij heeft de voorgestelde bedragen goedgekeurd. Samen met de Commissie is zij van oordeel dat deze middelen in de reserve moeten worden geplaatst totdat de kaderverordening definitief wordt aangenomen.
De Begrotingscommissie vindt wel dat het Parlement de gedetailleerde voorstellen die de Commissie over elk van deze maatregelen indient nader moet kunnen onderzoeken. Daarbij moet met name worden gekeken naar de gevolgen voor de personele middelen, administratieve uitgaven, dienstreizen en comitologievergaderingen. In dit verband verzoek ik de Commissie om uitleg over een concreet onderdeel van de verbetering van de wetenschappelijke advisering: in de kaderverordening wordt voor deze maatregel 4 miljoen euro ter beschikking gesteld, maar in het voorontwerp van begroting signaleert de Commissie dat voor deze maatregel van lijn B2-904 slechts een bedrag ten belope van 1 miljoen euro zal worden vrijgemaakt dat in de reserve is geplaatst.
Tezelfdertijd stellen wij vast dat de Commissie deze post in vergelijking met vorig jaar met 3 miljoen euro heeft verhoogd. Na optelling van het miljoen uit de reserve komen wij derhalve uit op een algemene stijging van 4 miljoen euro, zoals vastgesteld in de kaderverordening. Aangezien hierover echter geen duidelijkheid bestaat, leg ik de Commissie de volgende vraag voor: is deze toename van 4 miljoen euro - 3 plus 1 - bedoeld voor de verbetering van de wetenschappelijke advisering, zoals in de kaderverordening wordt bepaald, of komt deze maatregel slechts in aanmerking voor het miljoen uit de reserve? Wat denkt de Commissie in dat laatste geval te doen met de extra 3 miljoen euro uit lijn B2-904?
Het verslag van de heer Varela Suanzes-Carpegna handelt over een van de kernelementen van de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid, namelijk de inkrimping van de vangstcapaciteit van de vloot van de Europese Unie. De Begrotingscommissie laat de beslissing over de al dan niet noodzakelijke toepassing van de sloopmaatregel, zoals het hoort, over aan de Commissie visserij. Daarom is het belangrijk dat er andere, minder drastische en minder onomkeerbare maatregelen worden ingevoerd, zoals de vaststelling van het aantal vaartuigen die voor deze maatregel in aanmerking komen. Dit alles verklaart waarom het advies van de Begrotingscommissie zich beperkt tot de financiële gevolgen van de sloopmaatregel.
In het voorstel voor een verordening wordt in het kader van de begroting voor 2003 een eerste bedrag van 32 miljoen euro uitgetrokken als een speciale stimulans voor cofinanciering. Aangenomen wordt dat gedurende de periode 2003-2006 aanvullende bedragen ten belope van 271,6 miljoen euro nodig zullen zijn.
De Begrotingscommissie is van oordeel dat de financiering van de nieuwe maatregel onverenigbaar is met het plafond van rubriek 2 van de huidige financiële vooruitzichten. Anders gezegd, zij denkt dat het op de begroting voor 2003 ingeschreven bedrag van 32 miljoen euro slechts ter beschikking kan worden gesteld via het mobiliseren van aanvullende kredieten en het gebruik van de instrumenten waarin het Interinstitutioneel Akkoord voorziet.

Paulsen (ELDR)
Mijnheer de Voorzitter, ik wil commissaris Fischler complimenteren met zijn inzichtelijke commentaar tijdens de inleiding van het debat. Wij weten namelijk dat de situatie met betrekking tot het milieu catastrofaal dreigt te worden als we het hebben over de visserij en de duurzaamheid. Niet alleen de kabeljauw en de heek worden in hun voortbestaan bedreigd; alle wetenschappers vrezen dat de meeste vissoorten zullen verdwijnen.
Wij moeten niet vergeten dat er zonder vis geen visserij, geen economie en geen visserijbeleid kan bestaan. Voor ons is de grootste catastrofe wellicht het feit dat vrijwel alle Europese landen een zeer belangrijke kust- en viscultuur dreigen kwijt te raken. Wij kunnen echter niet op deze manier doorgaan met de visserij. Wij dragen niet alleen een verantwoordelijkheid jegens de mensen die nu leven, maar wij moeten ook aan de toekomst van onze kinderen en kleinkinderen denken.
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid heeft in haar besluit ook het feit meegenomen dat wij rijke Europeanen visrechten van arme landen kopen - voor aanzienlijke bedragen, maar eigenlijk voor weinig geld. Wat hebben wij daar eigenlijk te zoeken? Wat zijn onze duurzaamheidsplannen eigenlijk? Hoe groot is onze bereidheid om de arme kustvissers in Afrika te helpen? Hebben wij het recht om ons zo koloniaal te gedragen als het gaat om het sluiten van visserijovereenkomsten met de derde wereld? Wij hebben mooie woorden op papier gezet, maar hoe ziet de werkelijkheid eruit?
Nu hebben wij zo veel gevist dat hier een catastrofe dreigt. Laten wij in godsnaam de zeeën van de arme landen niet ook nog eens leegvissen!

Varela Suanzes-Carpegna (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, staat u mij toe dat ik, voordat ik inga op de verslagen, als Europeaan en Galiciër begin met mijn enorme bezorgdheid uit te spreken over de grootste zeeramp die Europa ooit gekend heeft.
De belangrijkste vis- en schaal- en schelpdierreserve van Europa - en misschien wel van de gehele wereld - loopt het risico vernietigd te worden ten gevolge van een ongeluk dat wij met ons allen hadden moeten voorkomen. Wij worden geconfronteerd met een tragedie waarvan de gevolgen vooralsnog niet te overzien zijn. De duizend kilometer lange kust van Galicië is volledig gesloten voor de visvangst en de schaal- en schelpdiervisserij. Alles is verwoest: landschappen van ongekende schoonheid, nationale parken, Red Natura 2000, het gehele mariene ecosysteem en onze rijke biodiversiteit.
Het gaat hier om een Europees probleem, dat een Europese oplossing vergt. Deze ramp heeft dramatische gevolgen voor de getroffen lidstaat, of liever gezegd voor Galicië, een minder begunstigde, perifere regio die onder doelstelling 1 valt en voor zijn ontwikkeling in hoge mate afhankelijk is van de zee en aanverwante industriële activiteiten - maar liefst 54 van de 62 economische sectoren in de input-outputtabellen van onze Gemeenschap horen in deze categorie thuis - die samen meer dan 10 procent van het bruto binnenlands product uitmaken, van het toerisme, enzovoorts.
Wij staan volkomen machteloos tegenover deze situatie en wij verzoeken Europa en zijn lidstaten om hulp. Help ons, help Galicië.
Afgelopen zomer, toen de rivieren uit hun oevers traden en het machtige Duitsland overstroomden, hebben wij onze krachten gebundeld om een Europees Solidariteitsfonds op te richten. Vandaag doen wij hier in het Europees Parlement een oproep om dit fonds onverwijld te gebruiken teneinde Galicië te helpen. Er is geen tijd voor juridische haarkloverij; het fonds moet dringend gemobiliseerd worden.
Ik onderschrijf de recente verklaringen van de Galicische regering: dromen van een Europese eenheid volstaat niet. De Europese Unie moet blijk geven van solidariteit; zij moet al haar burgers zonder uitzondering steunen wanneer hun land door een ramp wordt getroffen, ongeacht of zij in het noorden, het zuiden, het oosten of het westen wonen. Europa zal pas werkelijkheid worden wanneer het reageert op de problemen van zijn burgers. Laten wij allen samenwerken, schouder aan schouder.
Wij hebben een Europees Agentschap voor de veiligheid van de zeevaart opgericht, maar wij kunnen het niet eens worden over de vestigingsplaats. Welke Europese regio loopt het grootste risico op zeerampen? Welke regio is het vaakst getroffen door ongelukken? Welke regio herbergt de belangrijkste natuurlijke vis- en schaal- en schelpdierbestanden en moet derhalve op adequate wijze beschermd worden? Welke regio is het meest afhankelijk van dergelijke hulpbronnen? Welke regio is zich het best bewust van de noodzaak om de veiligheid van de zeevaart te waarborgen en te versterken en is meer dan enige andere regio gemotiveerd om dit doel te bereiken? Aan muggenzifterij en politieke kleingeestigheid hebben wij in Europa geen boodschap. Europa staat bij Galicië in het krijt. Galicië is het antwoord op deze vragen. Daarom moet Galicië als vestigingsplaats worden voorgesteld.
Laten wij onze scheepsbouwindustrie nieuw leven inblazen, laten wij dubbelwandige olietankers bouwen die hun vracht veiliger door onze wateren kunnen vervoeren, laten wij met andere woorden het voorbeeld van de Verenigde Staten volgen. Laten wij maritieme corridors voor gevaarlijke goederen openen zoals reeds door Frankrijk en Spanje is gesuggereerd. Het komt er echter vooral op aan dat wij steun verlenen aan de mensen die hun bestaansmiddelen verloren hebben en dat het milieu wordt hersteld. Daarom is het belangrijk dat de steunverlening uit de verschillende structuurfondsen wordt versoepeld en dat het Solidariteitsfonds wordt gemobiliseerd. Anderzijds is het absoluut noodzakelijk dat op de korte termijn ook de eerder genoemde maatregelen ten uitvoer worden gelegd.
Dames en heren, ik eindig dit gedeelte van mijn uiteenzetting met de leus die afgelopen zondag door duizenden Galiciërs werd gescandeerd tijdens een massale betoging: "Nooit meer".
Mijnheer Fischler, wij zullen deze kwestie aanstaande maandag 9 december bespreken in de Commissie visserij. Als woordvoerder van de Fractie van de Europese Volkspartij heb ik gevraagd om dit punt op de agenda te plaatsen. Vooralsnog nodig ik u met aandrang uit een bezoek aan Galicië te brengen, zodat u met eigen ogen kunt aanschouwen hoezeer deze ramp met name de visvangst en de schelp- en schaaldiervisserij heeft aangetast.
Laten wij het dan nu over de hervorming van de visserij hebben. Mijnheer de commissaris, het zijn niet de vissersvaartuigen maar de oude olietankers die moeten worden gesloopt. De visserij ondervindt ongetwijfeld meer nadeel van de Prestige dan van de Europese vissersvloot. Hypocrisie is uit den boze. De visbestanden worden niet alleen aangetast door de visserijactiviteiten. Wanneer komt er eindelijk een evaluatie van de schade die door andere activiteiten wordt aangericht? Waarom komt een vaartuig van 12 meter wel in aanmerking voor subsidies en een schip van 13 meter niet? Het voornaamste probleem is dat er gevist wordt in voortplantingsgebieden. Weet u dat dan niet? Dat geldt voor zowel grote als kleine vaartuigen, en wellicht zijn het vooral deze laatste die zich aan dit soort activiteiten bezondigen.
De hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid zou hoegenaamd geen herprogrammering van de fondsen vergen; zij zou betrekking hebben op de toegang, maar geen wijziging van het FIOV inhouden, zeker geen eenzijdige wijziging zoals die welke de Commissie bepleit. Zoals uw collega Barnier zei - wij hebben dit zwart op wit - beschikt u momenteel niet over een passende juridische en morele grondslag om de structuurfondsen te hervormen. Waarom komt het landbouwbeleid - maar liefst tot 2013 - in aanmerking voor subsidies die 50 procent van de communautaire begroting uitmaken en wordt het gemeenschappelijk visserijbeleid, dat nauwelijks 1 procent vertegenwoordigt, nu plots beroofd van de steun die het in principe tot 2006 zou ontvangen? Bent u misschien vergeten dat wij met landbouwoverschotten geconfronteerd worden? Aan visserijproducten bestaat er echter een tekort.
De visserijsector dringt niet aan op meer geld. De enige eis is dat de beloofde financiële middelen onder de beloofde voorwaarden worden uitbetaald. Dit moet gepaard gaan met een versterking van de controle, zoals wordt onderstreept in de verslagen die ik hier aan de plenaire vergadering voorleg, met meer transparantie en met een rechtvaardige behandeling van de lidstaten die de doelstellingen betreffende de inkrimping van de vloot zijn nagekomen. Deze landen mogen immers niet op één lijn worden gesteld met de lidstaten die de afspraken aan hun laars hebben gelapt. De structuurfondsen moeten hervormd worden in 2004 of 2005. Op dat moment zullen wij zien of alle steun moet verdwijnen. Daaraan moet een grondige analyse voorafgaan. Als de steun wordt afgeschaft, moet die beslissing voor iedereen gelden. Ondertussen moeten de geplande maatregelen worden uitgevoerd, zodat de Europese Unie zich in 2006 kan beroemen op een geheel vernieuwde, moderne en veilige vissersvloot. Het komt er niet op aan om meer te vissen maar om beter te vissen en om de instandhouding van onze visbestanden te waarborgen. Daartoe kunnen wij gebruik maken van totaal toegestane vangsten - daarvoor dient dit instrument uiteindelijk, net zoals quota en technische maatregelen -, selectieve visserijtechnieken, biologische rustperiodes, visserij-inspanningen, regulering van het aantal dagen op zee en uiteraard ook van sloopprogramma's. Wij mogen echter niet uitsluitend opteren voor het slopen van vaartuigen, aangezien dit de enige onomkeerbare maatregel is.
Met elk vaartuig dat gesloopt wordt, gaan er banen verloren. Dat mogen wij niet uit het oog verliezen. De instandhouding van de visbestanden moet hoe dan ook gekoppeld worden aan de bescherming van de vissers. In moeilijke situaties, zoals die welke Galicië momenteel doormaakt en wellicht ook in de toekomst nog te verduren zal krijgen, gaat het niet aan de visserij-inspanningen te versterken, zeker niet in de communautaire wateren. Wij moeten daarentegen bijdragen aan de ontwikkeling van derde landen om de instandhouding van onze werkgelegenheid en de bevoorrading van onze markten veilig te stellen. In dat verband moeten wij de uitvoer van vaartuigen bevorderen en joint ventures oprichten. Het uitblijven van dergelijke oplossingen brengt vissers in moeilijkheden ertoe aan te monsteren op illegale vissersschepen die onder goedkope vlag varen, en dat moeten wij tot elke prijs vermijden.
Daarom heb ik ingestemd met de amendementen van mijn collega's waarin wordt aangedrongen op meer controle en meer transparantie binnen het vlootbeleid. Die beslissing komt mijn verslagen ongetwijfeld ten goede. Ik heb overigens zelf aan de plenaire vergadering twee amendementen in dezelfde lijn voorgelegd. Op die manier geven wij duidelijk te verstaan dat wij in geen geval uit zijn op een verhoging van de visserijcapaciteit. Verder heb ik ook de samenhang met het beleid voor ontwikkelingssamenwerking willen versterken.
Rest mij alleen nog alle afgevaardigden die hun medewerking hebben verleend en amendementen hebben ingediend te danken voor hun inzet. Tegen degenen die met deze verslagen niet volledig akkoord kunnen gaan, wil ik het volgende zeggen, en ik spreek nu niet alleen als rapporteur maar ook als Europeaan uit Galicië, zoals ik aan het begin van mijn betoog al zei. Ik heb geprobeerd om een zo rechtvaardig mogelijke en zo zorgvuldig mogelijke tekst op te stellen. Dat was geen gemakkelijke taak. Daarom verzoek ik u geen stem tegen deze verslagen uit te brengen. Ik zou het op prijs stellen als u mijn verzoek in overweging zou nemen en zich eventueel van stemming zou onthouden.
Om te eindigen nog een woord van dank aan mijn collega, de heer Jové Peres. Ik wens hem te feliciteren met het uitstekende werk dat hij ondanks de ongunstige omstandigheden heeft verricht. Zoals onze voorzitter, de heer Stevenson, ook al heeft onderstreept, heeft de rapporteur zijn verslag in een race tegen de klok moeten klaarstomen. Hij werd daarbij meer dan eens onder druk gezet en heeft heel wat misverstanden uit de weg moeten ruimen. Ten slotte kan ik het niet nalaten mijn solidariteit uit te spreken met voorzitter Stevenson en de inhoud van zijn mondelinge vraag. Ik dank u allen van harte.

Pérez Álvarez (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, mijnheer de commissaris, in de eerste plaats wil ik de heer Jové Peres feliciteren met zijn werk, zijn verslag en zijn benadering, die getuigt van gezond verstand.
Mijnheer de commissaris, de schrijnende problemen waarmee mijn land, Galicië, ten gevolge van de ramp met de Prestige wordt geconfronteerd, zijn momenteel onze grootste zorg. De Galicische kust heeft erg geleden onder het ongeluk. De bevolking geeft blijk van droefheid, boosheid, moed en bezorgdheid, maar ondanks alles blijft Galicië zijn blik op de toekomst richten. Dit bewijst hoezeer de in het noordwesten van het Iberisch Schiereiland gelegen regio Galicië afhankelijk is van de visserij. Het feit dat de visserijsector en aanverwante activiteiten 20 procent van het bruto binnenland product vertegenwoordigen, is lang niet de enige reden. Ik maak overigens van de gelegenheid gebruik om alle eisen van de rapporteur, de heer Varela Suanzes-Carpegna, te onderschrijven.
De voorgaande beschouwingen houden verband met het verslag van de heer Jové Peres, aangezien wij ons in Galicië met man en macht inzetten om de nefaste gevolgen van de ramp met de Prestige voor de bevolking, de visserij, de economie en het milieu te bestrijden. Ik ben van oordeel dat de drie elementen onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en één geheel vormen. Het voorstel voor de instandhouding en de duurzame exploitatie van de visserijhulpbronnen in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid moet gericht zijn op duurzame ontwikkeling en bescherming van het milieu. Deze twee concepten zijn uitgangspunten, hoekstenen, die aan de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid ten grondslag liggen.
Het spreekt vanzelf dat het uitblijven van ontwikkeling een garantie voor duurzaamheid is, maar de oplossingen kunnen variëren al naar gelang het uitgangspunt, dat in sommige gevallen op een apriori berust of onvoldoende onderbouwd is, en in alle gevallen vatbaar is voor kritiek. In dit verband verdienen de inspanningen van de rapporteur, de heer Jové Peres, eens te meer een woord van lof, aangezien hij de verleiding heeft weerstaan om bepaalde aspecten, hoe belangrijk ook, te isoleren en te overbelichten.
Vanuit dit oogpunt is het absoluut onaanvaardbaar dat het door ons allen beoogde en gewenste herstel berust op één concept: inkrimping of, erger nog, eliminatie van de visserijactiviteit. De visserijactiviteiten worden immers uitgeoefend door personen, door menselijke wezens, door huisvaders. Alleen al daarom moet er een evenwicht worden gezocht en gevonden tussen de gevolgen van de beperkingen en de instandhoudingsmaatregelen. Daarbij kunnen wij bijvoorbeeld gebruik maken van mechanismen zoals tijdelijke opschorting van de visserijactiviteiten, beperking van het aantal visdagen, enzovoorts.
Mijnheer de commissaris, in een van de kranten van Galicië stond vanmorgen het volgende te lezen: "De Europese commissaris voor Visserij onderstreept dat de inkrimping van de steunmaatregelen het verlies van arbeidsplaatsen zal tegengaan. De afschaffing van de overheidssteun voor vernieuwing van de vloot zal gunstige gevolgen hebben, aangezien deze maatregel garanties biedt voor de instandhouding van de werkgelegenheid aan boord van de vaartuigen." Schepen zijn echter meer dan arbeidsplaatsen; professionele vissers hebben er hun thuis. Mijns inziens verdienen deze noeste werkers derhalve betere arbeids- en levensomstandigheden, zoals hun waardigheid vereist. Dat is tenslotte ook wat de samenleving, en met name de visserijsector, van ons verlangt en verwacht.

Miguélez Ramos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, eigenlijk was ik voornemens nader in te gaan op de verslagen die aan deze plenaire vergadering zijn voorgelegd en de rapporteurs te feliciteren met het uitstekende werk dat zij allen hebben verricht, maar u hebt het thema van de ramp in Galicië aangeroerd.
U hebt voor de eerste maal toegegeven dat uw diensten iets voor mijn regio kunnen doen. Ik hoop overigens dat uw task force u heeft meegedeeld dat er in Galicië naast oesters ook mosselen en tarbot worden gekweekt. Dankzij de inzet van ondernemers die resoluut hebben gekozen voor een succesvolle en moderne aquacultuur is Europa uitgegroeid tot 's werelds belangrijkste producent van mosselen en tarbot. In de afgelopen twintig dagen hebben deze mensen echter alles verloren.
Ik hoop dat uw medewerkers uw aandacht hebben gevestigd op de uitermate rijke biodiversiteit van onze kust. Het gaat hier niet om de Galicische biodiversiteit, mijnheer de commissaris, maar om de Europese biodiversiteit. Op dit moment is onze regio rijk aan olie. De laksheid van onze politieke leiders heeft dramatische gevolgen voor ons dierbaarste goed: onze levenswijze.
De 120.000 personen die in Galicië van de visserij leven, begrijpen u niet al te best. Ik heb steeds moeite gedaan om uw voorstellen zo correct mogelijk uit te leggen en een raakvlak te vinden tussen beide standpunten, tussen u en mijn medeburgers. Daar u het bezoek van de task force aan Galicië ter sprake hebt gebracht, zou ik graag hier en nu, in deze vergadering, van u vernemen tot welke bevindingen de deskundigen zijn gekomen. Er zij overigens op gewezen dat de Galicische vissers niet van dit bezoek op de hoogte waren.
Wij hebben geluisterd naar de bijdrage van de commissaris voor Vervoer, die in tegenstelling tot de Spaanse en Galicische regering niet stil heeft gezeten en concrete voorstellen heeft uitgewerkt om deze ramp te bestrijden en nieuwe ongelukken te voorkomen. Het is de bedoeling dat deze initiatieven aan de Raad worden voorgelegd. Uit de door commissaris Barnier voorgestelde maatregelen blijkt dat ook hij met de rampspoed begaan is en bereid is te helpen. Hij heeft beloofd dat hij weldra voor de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme zal verschijnen om uit te leggen hoe het Solidariteitsfonds kan worden gemobiliseerd.
Nu bent u aan zet, mijnheer Fischler. Wordt het geen tijd, mijnheer Fischler, dat de Europese vissers uit Galicië van hun commissaris iets anders te horen krijgen dan slecht nieuws? Tot dusver - de waarheid mag gezegd worden - associëren de vissers uit Galicië uw naam immers met het uitblijven van een overeenkomst met Marokko, het slopen van de vloot en een reeks maatregelen waarvan wij niet weten of ze gunstige of ongunstige gevolgen zullen hebben.
De Fractie van de Europese Sociaal-Democraten heeft enorme inspanningen geleverd. Zij heeft een hoorzitting over de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid georganiseerd, zij heeft een brochure uitgegeven en zij heeft de sector aanhoord. Het is echter een feit dat de maatregelen op z'n minst onvoldoende duidelijk zijn. Mijnheer de commissaris, deze omstandigheden - en dat is het verwijt dat ik u maak - tasten de geloofwaardigheid van Europa aan. Wellicht hebben uw Oostenrijkse medeburgers, net zoals de Duitsers, een totaal andere herinnering overgehouden aan de Europese reactie op de tragische overstromingen waarvan zij het slachtoffer zijn geworden, en ook ik reken mij tot dat Europese antwoord, mijnheer de commissaris.
Welnu, de Europese burgers uit Galicië eisen een identieke behandeling, niet meer maar ook niet minder. Ik kan niet geloven dat u bijna een maand na de ramp alleen maar kunt zeggen dat u een task force naar de plek des onheils hebt gestuurd. Ik denk dat het nu aan u is, mijnheer Fischler, om aan uw vissers - want het zijn uw vissers, niet die van mij, dat wil zeggen: het zijn mijn vissers, maar ook die van u, aangezien u voor hen verantwoordelijk bent - uit te leggen wat zij van hun commissaris mogen verwachten.
Het is niet aan mij u aan te raden een bezoek aan Galicië te brengen, maar het zou mijns inziens geen kwaad kunnen als u zelf eens een kijkje ging nemen. In een poging om hun hachje te redden overwegen de touroperators zelfs de mogelijkheid om ramptoerisme te promoten. Galiciërs hebben nu eenmaal een uitgesproken gevoel voor zwarte humor. Maar zonder gekheid, mijnheer Fischler, denkt u niet dat het onderhand tijd wordt dat u in deze plenaire vergadering, in dit Parlement, hier en nu, uitlegt wat de Europese vissers, de Galiciërs, in deze dramatische situatie van hun commissaris mogen verwachten?
Wij Galiciërs weten dat wij twee oren hebben, één aan elke kant van ons hoofd. Wat wij echter niet wisten, is dat wij, behalve twee oren, op onze stranden ook nog eens 70.000 ton olie zouden aantreffen en dat wij in die hachelijke omstandigheden in deze plenaire vergadering een debat zouden voeren over de beperkingen en de maatregelen die nodig zijn om te voorkomen dat de vissers blijven doorgaan met het vernietigen van het mariene milieu en zijn natuurlijke rijkdommen.
Mijnheer de commissaris, dat is zwarte humor uit Galicië, maar in feite is het allemaal tragikomisch. Meer heb ik niet te zeggen.

Busk (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik dank beide rapporteurs voor het omvangrijke werk dat zij hebben verricht. De hervormingen van het visserijbeleid waarover wij het vanavond hebben, zijn uiterst belangrijk. Met name het verslag-Varela over communautaire steun voor het vernieuwen en moderniseren van vissersvaartuigen is zeer belangrijk. Namens mijn fractie wil ik de heer Varela Suanzes-Carpegna tevens onze sympathie betuigen voor zijn verklaring over de olieverontreiniging voor de kust van Galicië.
De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij steunt de hervormingsvoorstellen van de Commissie, omdat ze de vereiste elementen bevatten om de communautaire vissersvloot aan de beschikbare visbestanden aan te passen. Wij zouden ons niet verzet hebben tegen een verlenging van de steun voor de modernisering van de vissersvloot indien dit alleen de veiligheid en arbeidsvoorwaarden aan boord ten goede zou komen. Wij zouden tevens kunnen instemmen met steun voor de bouw van nieuwe schepen als daaraan de voorwaarde verbonden zou worden dat er meer capaciteit verdwijnt dan er bijkomt. Wij kunnen echter onder geen beding een handhaving van de huidige situatie aanvaarden, die betekent dat de Europese vissersvloot de Europese belastingsbetalers steeds meer geld kost.
Een van de grootste problemen voor de Europese visserijsector is juist dat de vloot te groot is. Er zijn gewoon te veel vaartuigen voor te weinig vis. De manier waarop de lidstaten de visbestanden tot nog toe hebben beheerd varieert zeer sterk van land tot land. We strooien de vissers zand in de ogen als we verder gaan met dit rampzalige beleid, dat de problemen alleen maar erger maakt en waarin het onontkoombare hervormingsproces op de lange baan geschoven wordt. Met betrekking tot het voorgestelde moratorium op de vangst van kabeljauw is de liberale fractie bereid de instandhoudingsmaatregelen te steunen. Wij wijzen er echter op dat we bij dergelijke drastische maatregelen voor de vermindering van quota echt zeker moeten zijn van onze zaak, omdat zoiets niet alleen gevolgen heeft voor de visserijsector op zee, maar ook voor de betrokkenen op het land. Daarom moet onderzoek alle prioriteit krijgen en moeten er voldoende middelen worden uitgetrokken.
Iedereen beaamt dat met het huidige visserijbeleid niet het gewenste resultaat is bereikt. Daarom is het dringend noodzakelijk dat wij de door de Commissie voorgestelde hervorming steunen en de amendementen die gericht zijn op een voortzetting van het huidige visserijbeleid verwerpen.

Figueiredo (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de rapporteurs met hun werk willen feliciteren, aangezien de verslagen waarover we nu van gedachten wisselen over het algemeen positief zijn en een aanzienlijke verbetering betekenen waar het gaat om de meest zorgwekkende aspecten van de voorstellen van de Commissie. In de verslagen zijn verschillende amendementen opgenomen die ik tijdens de voorbereidende werkzaamheden in de Commissie visserij heb ingediend, alhoewel ik het op sommige punten niet eens ben met de gevonden oplossing of van mening ben dat men verder had moeten gaan.
Ik wil de nadruk leggen op de belangrijkste aspecten die bij deze herziening gewaarborgd moeten worden. De permanente derogatie inzake de toegang tot de territoriale wateren in de 12-mijlszone dient absoluut te worden gehandhaafd met het oog op de bescherming van de traditionele visvangst en het sociaal-economisch netwerk van de hiervan afhankelijke regio's, de kleine ambachtelijke kustvisserij, de visbestanden en het meest kwetsbare gedeelte van de kustgebieden. Ik wil er bij deze gelegenheid aan herinneren dat hier reeds eerder een door ons ingediend voorstel is aangenomen om deze derogatie tot de 24-mijlszone uit te breiden. Er dient thans in ieder geval te worden gewaarborgd dat niet aan het permanente karakter van de 12-mijlszone wordt getornd! Uiterst positief is ook dat men ingestemd heeft met ons voorstel om deze derogatie voor de ultraperifere gebieden overeenkomstig hun speciale status uit te breiden tot de 50-mijlszone. Mocht deze speciale status door de Raad worden bevestigd, dan zal dat een duidelijke bijdrage betekenen aan de bescherming en ontwikkeling van de visserijsector in de autonome regio's Madeira en de Azoren, evenals in alle andere ultraperifere regio's.
De herprogrammering van de structuurfondsen (FIOV) voor de visserijsector moet absoluut worden verworpen. Er moet worden voorkomen dat kredieten bestemd voor 'modernisering? worden gebruikt voor de sloop van schepen, hetgeen overigens ook in het advies van de Commissie visserij betreffende de begroting 2003 wordt benadrukt. Zoals wij reeds hebben aangetoond, bestaan er alternatieven voor een vermindering van de visserij-inspanning, in het bijzonder het stelsel van regulering van de zeedagen, periodes van opschorting van de visserijactiviteit om biologische redenen en selectievere vangsttechnieken. Mijnheer de commissaris, in sommige gebieden wordt de schade die de rijkdommen van de zee wordt toegebracht niet zozeer veroorzaakt door de visserij als wel door verontreiniging. Het voorbeeld van de Prestige toont helaas aan hoe waar dit is: het grootste gevaar gaat uit van deze ongevallen, van oude en onveilige olietankers die langs onze kusten varen.
De sloop van vaartuigen dient als laatste redmiddel te worden beschouwd, waarbij altijd duidelijk moet zijn dat ieder nieuw beleid ter vermindering van de capaciteit van de vloot gebaseerd moet zijn op de mate waarin de doelstellingen uit het verleden daadwerkelijk zijn bereikt, en het mag niet zo zijn dat degenen worden bestraft die reeds aan deze doelstellingen hebben voldaan. Ook het principiële verbod aangaande vaartuigen van minder dan twaalf meter, dat moet worden toegejuicht, is erg beperkt. Er moeten verdere stappen worden ondernomen.
In ieder geval moet duidelijk zijn dat elke vermindering van de visserij-inspanning gepaard moet gaan met een versterking van de financiële middelen van het FIOV en het interne beleid van de Unie om de sociaal-economische gevolgen van deze maatregelen te verzachten. Ik betreur in dit verband dat het specifieke programma voor de ambachtelijke en kustvisserij niet is goedgekeurd.
Het is tevens van het grootste belang dat de vissers en hun representatieve organisaties worden betrokken bij de besluitvorming in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid en het beheer van de bestanden, met name via gezamenlijk beheer, teneinde een echte decentralisering te waarborgen.
Voorts zijn wij van mening dat de lidstaten het toezicht, de inspectie en de doeltreffende tenuitvoerlegging van de regels van het gemeenschappelijk visserijbeleid dienen te waarborgen en wij zijn het derhalve niet eens met de voorstellen die ertoe leiden dat dit beginsel op losse schroeven komt te staan.

Hudghton (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, in het hervormingsproces van het GVB ben ik steeds voorstander geweest van behoud van het grondbeginsel van relatieve stabiliteit - instelling van kustzones tot minstens twaalf mijl als permanent element van het GVB en versterking van de rol van de voorgestelde regionale adviesraden, zodat echte betrokkenheid van de belanghebbenden kan worden bereikt. Ik heb in beginsel ook de voorstellen gesteund om over te gaan naar een meerjarige, meersoortige aanpak van het visserijbeheer, gericht op evenwicht in het ecosysteem, en wat structurele zaken betreft komen mijn standpunten in grote lijnen overeen met die van de Commissie.
Ik denk echter dat het gehele positieve potentieel van de hervorming van het GVB verloren zou kunnen gaan als de Commissie zich niet bereid toont echt te luisteren naar degenen die het visserijbeleid werkelijk aangaat. Ons visserijbeleid moet worden begrepen en niet slechts worden gezien als iets dat willekeurig wordt afgekondigd door een Europese Unie die beweert het allemaal beter te weten, maar dat eigenlijk niet kan bewijzen. Het GVB is tot nu toe niet echt een doorslaand succes geweest, zoals we allemaal hebben erkend. Dat betekent dat het wetenschappelijk advies up-to-date, verifieerbaar en onafhankelijk moet zijn, en dat moet kunnen worden aangetoond dat het dat is.
Door de kabeljauwcrisis die de Noordzee nu bijna twee jaar boven het hoofd hangt, hebben vissers al te maken gehad met onmiddellijke sluitingen, zeer drastische inkrimpingen van de vloot en een verscheidenheid aan technische maatregelen, waaronder grotere maaswijdten. Hun inspanningen hebben in elk geval ten dele vruchten afgeworpen, in die zin dat de verbetering van de kabeljauwbestanden slechts ongeveer 3 procent lager ligt dan het streefcijfer dat in de herstelprogramma's is vastgelegd. Deze zelfde vissers krijgen nu te maken met drastische beperkingen en een totaal verlies van vertrouwen in de Commissie en haar wetenschappelijk advies, nu maatregelen worden voorgesteld die de toch al kwetsbare vissersgemeenschappen volledig zouden kunnen ruïneren.
Ik vind dat de Commissie rekening moet houden met de specifieke aard van deze kabeljauwcrisis en haar handen niet moet binden door politieke deadlines vast te leggen. De aanstaande Raad in december is het forum voor de definitieve formulering van de hervormingsvoorstellen en mag niet worden gebruikt om er paniekmaatregelen voor kabeljauw en verwante soorten door te drukken. Ik dring er bij de Commissie op aan haar woorden in werkelijke daden om te zetten. Waarom niet op zeer korte termijn de eerste regionale proefadviesraad instellen - of beheerraad, zoals ik hem liever zou willen noemen - en deze raad de taak geven maatregelen te helpen bedenken om de witvisbestanden in de Noordzee te beschermen? Zo zou tegelijkertijd het vertrouwen kunnen worden hersteld.
Ik roep de Commissie ook op de open toegang tot de Noordzee als onderdeel van een toekomstig GVB te heroverwegen. De huidige crisis onderstreept alleen maar de kwetsbaarheid van die zee en de belangrijkste vissoorten in het gevarieerde visbestand daar. In uw eigen woorden, commissaris, die afkomstig zijn uit een schriftelijk antwoord aan mij: "Er is weinig bekend over de omvang van de populaties van niet-quotasoorten in de Noordzee en de staat waarin zij verkeren (?) [maar] exploitatie van deze soorten zou vrijwel zeker leiden tot bijvangsten van quotasoorten." Ik vind dat we de hervorming goed moeten regelen en deze vervolgens moeten gebruiken ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Ó Neachtain (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik me graag van harte aansluiten bij de woorden van medeleven die zijn geuit aan het adres van de bevolking van Galicië, en bij de sprekers en mijn collega's die tot solidariteit met hen in deze tijd hebben opgeroepen. Ik verwelkom in grote lijnen het verslag van de heer Jové Peres in zijn huidige vorm. Het voorstel van de Commissie is gebaseerd op het beginsel van duurzame ontwikkeling en de slechte toestand van de visbestanden. Over het uitgangspunt valt niet te twisten, maar veel meningen, waaronder die van mijzelf, lopen uiteen wat betreft de kwantificering van de toestand van de visbestanden. De basis van het voorstel is dat er uitsluitend rekening wordt gehouden met wetenschappelijke rapporten als het gaat om beheersmaatregelen. Er worden echter geen geloofwaardige maatregelen voorgesteld om de wetenschappelijke kennis te verbeteren, ook al worden de tekortkomingen op dit terrein wel erkend. Met de maatregelen wordt een gemeenschappelijk visserijbeleid beoogd dat meer is gericht op de kortetermijnbelangen van bepaalde lidstaten dan op de belangen van de vissers. Ik zeg de Commissie dat het GVB moet zijn gericht op het in leven houden van regio's die afhankelijk zijn van de visserij en dat het geen slagveld voor de lidstaten dient te worden. Vissers hebben gemeenschappelijke belangen. Ze hebben allemaal vis nodig om hun activiteiten te kunnen uitvoeren.
In de besluiten en doelstellingen van de herstelprogramma's kan niet worden voorbijgegaan aan de sociaal-economische consequenties die de maatregelen kunnen hebben. De herstelprogramma's moeten gericht zijn op een evenwicht tussen het herstel of de instandhouding van de visbestanden en maatregelen om de gevolgen voor de visserijsector te beperken.
De exclusieve kustzone is iets dat de Ierse vissers absoluut willen behouden, en dat geldt ook voor de vissers uit Schotland, Wales, Engeland, Frankrijk, Portugal en Nederland, en de vissers uit Denemarken, Duitsland en andere landen - het is iets waarvan ik absoluut vind dat het behouden moet blijven. De basisdoelstelling van het stelsel van kustzones van zes tot twaalf mijl was de visbestanden te beschermen door de toegang voor te behouden aan kleinschalige kustvisserijactiviteiten. Over het algemeen legt dit minder druk op de visbestanden in deze zones, waarin veel onvolgroeide vis voorkomt. Het stelsel heeft ook bijgedragen aan de bescherming van de traditionele visserijactiviteiten van kustgemeenschappen en heeft zo geholpen het economische en sociale netwerk van die gemeenschappen in stand te houden.
Gezien de huidige kritieke situatie van veel visbestanden is het nu meer dan ooit nodig actie te ondernemen, niet zozeer om het stelsel inzake de toegang tot de zones van zes tot twaalf mijl uit te breiden - dat is eigenlijk volstrekt inadequaat - als wel om de exclusieve zone uit te breiden naar 24 mijl, tenminste als de bescherming van de visbestanden ons ernst is. Ik vraag uw steun voor mijn amendementen die erop gericht zijn de exclusieve kustvisserijzone uit te breiden naar 24 mijl. Ik weet zeker dat de grote meerderheid van uw vissers u hetzelfde zou vragen.
Omdat ik de huidige onbevredigende toestand van de visbestanden betreur en omdat ik voor behoud ben, ben ik er een groot voorstander van dat zeer kwetsbare gebieden worden beschermd. De Irish Box is zo'n uiterst kwetsbaar gebied. De wateren in deze zone zijn belangrijke paaigronden, en dat is de reden waarom er afwijkende regels gelden inzake de toegang tot deze wateren. Helaas heeft dit niet kunnen voorkomen dat de visbestanden in de Irish Box in de loop der jaren illegaal zijn geplunderd door bepaalde vissers uit de Gemeenschap die onder goedkope vlag voeren. Aan deze plundering moet een einde komen. Deze wateren moeten worden beschermd. De bestaande afspraken voor de toegang tot de Irish Box moeten in het hervormingsproces permanent worden gemaakt. De kennis en ervaring van de vissers kunnen niet door bureaucratische regels worden vervangen. Daarom vraagt mijn fractie al jaren om grotere betrokkenheid van de vissers bij de manier waarop het gemeenschappelijk visserijbeleid ten uitvoer wordt gebracht.
De Commissie heeft dit idee nu opgepakt, wat ik verwelkom, door voor te stellen regionale adviesraden op te richten waarin voor het eerst vissers en hun organisaties zitting zullen hebben. Als deze raden in de toekomst een rol van betekenis willen spelen, moeten de vissers bij alle fasen van het beheerproces worden betrokken. De vissers moeten ook meer worden betrokken bij het werk van de wetenschappers, teneinde wederzijds vertrouwen te kweken. Alleen op die manier kunnen de vissers een bijdrage leveren aan het communautaire beleid en dit beleid beïnvloeden.
Ik feliciteer de heer Varela Suanzes-Carpegna met zijn twee evenwichtige verslagen. Ik ben het eens met zijn analyse. Ik ben het eens met zijn kritiek. Ik ben het eens met de wijzigingen van de voorstellen van de Commissie die hij voorstelt. Ik zal zijn verslagen steunen.
Afsluitend wil ik, zoals ik dat ook tijdens het debat over het verslag van de heer Stevenson heb gedaan, luid en duidelijk zeggen dat het gemeenschappelijk visserijbeleid niet alleen om vis draait, maar ook en vooral om vissers. Het gaat om hun gezinnen en de toekomst van hun gezinnen. Het gaat om hun leefwijze, in veel gebieden de enige leefwijze die mogelijk is.

Berthu (NI).
Mijnheer de Voorzitter, in het verslag-Souchet, dat we onlangs met een zeer grote meerderheid hebben aangenomen, is reeds nadrukkelijk positie gekozen vóór het behoud van de overheidssteun ten behoeve van de modernisering van de vissersvloten Het verslag-Varela gaat in dezelfde richting en dat doet ons deugd. Het is goed dat het Europees Parlement nogmaals aandringt op behoud van die steun en weigert in te stemmen met de voorstellen van de Commissie tot afschaffing van die steun, die zogenaamd tot doel hebben het mariene milieu te beschermen. Steun voor de modernisering is nog steeds noodzakelijk, en die steun heeft met het probleem van de overbevissing niets te maken. Integendeel, juist met moderne en adequaat uitgeruste schepen waarmee een selectieve en gecontroleerde bevissing mogelijk is kan een bijdrage geleverd worden aan een duurzaam beheer van de visbestanden en aan de strijd tegen illegale vangsten. En die overheidssteun heeft evenmin iets te maken met het probleem van de overcapaciteit. Die steun leidt tot betere werkomstandigheden en tot meer hygiëne en meer veiligheid aan boord van de schepen. Hij draagt bij aan de conservering van de producten en aan verbetering van de kwaliteit daarvan. Overheidssteun vervult dus een onmisbare rol.
Met de verklaring van de heer Fischler over het algemeen visserijbeleid in mijn achterhoofd zou ik meer in het algemeen dit willen zeggen. Wij zijn het met hem eens dat een goed beheer van de hulpbronnen uiteraard noodzakelijk is, maar dan moet er wel sprake zijn van objectiviteit, transparantie, inspraak van de beroepsgroep en vermindering of verhoging van de quota, afhankelijk van de ontwikkeling van de visbestanden.
Laatste opmerking: als we de visserij meer beperkingen opleggen, zal de vraag van de consumenten dan afnemen? Of zal dan juist de invoer uit derde landen verder toenemen? Wie profiteert daar dan van? En hoe kunnen we een dergelijke ongewenste ontwikkeling voorkomen? Op al die vragen zouden wij graag antwoord willen krijgen.

Langenhagen (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, iemand zei eerder dat garnalen meer inkomsten opleveren dan kabeljauw. Betekent dit dat kabeljauw in de toekomst van het menu wordt afgevoerd, zoals nu in Newfoundland klaarblijkelijk al gebeurt? Dat doet me aan een grap denken. Waarom hebben we kabeljauw nodig, terwijl we toch al vissticks hebben? Alle gekheid op een stokje, wij zijn al jaren bezig met de voorbereidingen van de hervorming op 1 januari 2003 en wat is uiteindelijk het resultaat van alle inspanningen van het Parlement? Veel mensen zeggen dat het veel geblaat, maar weinig wol is, omdat de verwachte sterke wind van verandering die door het visserijbeleid zou moeten waaien, op dit moment niet veel meer is dan een licht briesje. Naar mijn idee heeft het Parlement geen hervorming het licht doen zien, maar hoogstens een minihervorming. Nou ja, hoe het ook zij ?
Het gaat erom dat het voortbestaan van de visbestanden op de lange termijn wordt gewaarborgd, maar in plaats daarvan wordt gekozen voor een kortzichtige handhaving van de status-quo. Dat zijn harde woorden, maar ik sta er wel achter. Dit is niet de echte hervorming die iedereen zogenaamd voor ogen stond. Dit is niet echt een sprankje hoop voor de uitgeputte visserijhulpbronnen, maar een noodlottig 'ogen dicht en doorgaan!?. Wij hebben te veel vaartuigen die op steeds kleiner wordende visbestanden jagen, en sommige vissoorten zijn al bijna uitgestorven. Deze feiten kunnen toch niet genegeerd worden, zelfs niet als men denkt dat men anders niet herkozen zal worden. Denkt u echt dat de mensen de politici niet door hebben? Ik kan niet met een schoon geweten doorgaan met het steunen van overheidssubsidies voor nieuwe schepen als ik weet dat we gewoonweg over te veel schepen beschikken. Als het bouwen van nieuwe schepen een rendabele onderneming zou zijn met goede winstvooruitzichten, dan zouden de banken toch in de rij staan om dat te financieren?
Die banken staan niet in de rij, omdat die goede winstvooruitzichten er niet zijn, en toch verwachten wij dat de Europese belastingbetalers nu de helpende hand zullen bieden, of zij willen of niet. Dat is werkelijk absurd. Het is triest, maar waar! Er zal ook in de toekomst geen sprake zijn van winstvooruitzichten, tenzij wij ons beleid heroverwegen en drastische bezuinigingen doorvoeren.

Kindermann (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, wij debatteren vanavond over drie voorstellen voor verordeningen in het kader van het pakket voor de hervorming van het gemeenschappelijke visserijbeleid. Die voorstellen vormen naar mijn mening het belangrijkste deel van dat hervormingspakket. Wij moeten dan ook voor ogen houden waarom die hervorming zo dringend noodzakelijk is. Een van de belangrijkste redenen is het feit dat de bestanden van een aantal vissoorten een kritiek niveau hebben bereikt. Er is te weinig vis voor te veel vissersvaartuigen en de voorgestelde verordeningen moeten tegen die achtergrond beoordeeld worden. Het Parlement dient moed te verzamelen en een vastberaden houding aan te nemen, als het de bescherming van de visbestanden tenminste serieus neemt. Helaas loopt er door de verslagen van de heer Varela Suanzes-Carpegna geen echte rode hervormingsdraad. Ik denk dat op de lange termijn niemand gebaat is bij kleine cosmetische correcties; niet de vissers en ook niet de bedreigde vissoorten, die op het punt van uitsterven staan.
Ik ben het er ook niet helemaal mee eens dat de vrijwillige sloopmaatregelen zoals voorgesteld door de Commissie ter discussie worden gesteld. De nadruk ligt hierbij op vrijwillig; voor de rest zijn het voor mij alleen maar praatjes. Wat mij betreft zijn beide verslagen in deze vorm niet acceptabel en ik kan er dan ook geen steun aan geven. Een van onze belangrijkste eisen is dat alle voorgestelde maatregelen een zachte sociale en economische landing krijgen, en ik heb het gevoel dat wij het daar allemaal over eens zijn. Het debat van vandaag gaat echter over de voorgestelde hervormingen, niet over de ondergang van de Prestige en wij moeten die twee zaken niet door elkaar halen. Wij zijn solidair met de vissers in Galicië, maar wij moeten de hervorming daarbij niet uit het oog verliezen.

Attwooll (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, we moeten ervoor zorgen dat de sector die essentieel is voor de werkgelegenheid en de economische en sociale cohesie in de kustgebieden van de Unie levensvatbaar blijft. We moeten duurzame mariene ecosystemen in stand houden, zodat visbestanden voor toekomstige generaties bewaard blijven. Volgens de resolutie van het Parlement over het Groenboek heeft het GVB als hoofddoel een evenwicht tussen die twee zaken te bereiken.
De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij beoogt met haar amendementen op het verslag-Jové Peres de 12-mijlszone en de relatieve stabiliteit voor lange tijd zeker te stellen. Dit is van wezenlijk belang voor het voortbestaan van kwetsbare kustgemeenschappen en voor de duurzaamheid van de visbestanden waarvan zij afhankelijk zijn. Wij willen de overige maatregelen ter bescherming van visbestanden duidelijker omschrijven. Wij zouden de naam 'regionale adviesraden? willen veranderen in 'regionale beheerraden?. Daaruit blijkt dat zulke raden een belangrijke rol moeten spelen bij het helpen formuleren en uitvoeren van de maatregelen die op grond van een hervormd GVB vereist zijn.
Deze raden moeten vooral dienen om zo veel mogelijk inzicht te verkrijgen in de werking van mariene ecosystemen. Zo kan uit recent onderzoek worden afgeleid dat juist een verhoging in plaats van een verlaging van de langoustinequota positief kan uitwerken voor het herstel van de kabeljauwbestanden.
Ten slotte geldt dat een evenwicht tussen de levensvatbaarheid van de sector en de duurzaamheid van visbestanden niet alleen in het kader van de hervorming van het GVB moet worden nagestreefd. Zo'n evenwicht hebben we juist nodig in de huidige kabeljauwcrisis. Het is goed dat de Commissie de sociaal-economische problemen aan de orde heeft gesteld, maar de maatregelen die tot dusver getroffen zijn, lijken op een paar aspirines waarmee een ernstige vorm van longontsteking genezen moet worden. Formeel steunen wij dus de resolutie. Laten we hopen dat in de toekomst een dergelijke crisis voorkomen kan worden door de adequate uitvoering van een hervormd GVB.

Piétrasanta (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, de bepalingen waarover donderdag gestemd zal worden zullen de voornaamste verordeningen vormen voor het GVB van de komende tien jaar. Ze behelzen aanpassingen van de subsidies voor de visserij en de oprichting van een noodfonds in verband met het probleem van de overcapaciteit van de Europese vissersvloten. De lidstaten moeten zelf met een actieplan komen voor die periode.
Ik zou hier een pleidooi willen houden voor de ambachtelijke visserij, waarmee de meeste banen gemoeid zijn en die een bron van bestaan vormt voor tal van traditionele vissersgezinnen. Tot op heden is vooral voor de industriële visserij steeds meer geld uitgetrokken, en ik dank commissaris Fischler voor de voorstellen die hij in dit verband heeft gepresenteerd in zijn verklaring over het algemeen visserijbeleid.
In de eerste plaats is het zo dat de lidstaten door het aanwenden van de FIOV-subsidies voor de bouw van steeds grotere en steeds krachtigere schepen een ernstigere en minder selectieve vorm van overbevissing bevorderen, en die gaat ten koste van de kleine vissers, die moeten zorgen dat hun materieel op orde blijft en goed onderhouden wordt en die dus met name wat de veiligheid betreft hoog scoren, terwijl ze juist weinig schade toebrengen aan het mariene milieu. Wij willen dat meer geld beschikbaar wordt gesteld voor die bedrijven, met name vanuit de structuurfondsen. Die moeten ook ingezet worden ter verbetering van het materieel, niet ter vernietiging van vaartuigen. Ook moeten voor kleine schepen met minder vermogen exclusieve zones ingesteld worden waar ze het leeuwendeel van hun vangst kunnen binnenhalen. De lidstaten zouden vergelijkbare maatregelen kunnen treffen om de toegang te bevorderen tot de markten, op het beheer waarvan de kleine vissers, die minder goed georganiseerd zijn dan de vissers in de industriële visserij, minder invloed kunnen uitoefenen. Dat betekent bijvoorbeeld steun voor de vismarkten en voor de veilingen. Wat de vertegenwoordiging van de vissers in de adviserende comités van de Commissie betreft ben ik van mening dat de kleine vissers een grotere stem moeten krijgen. We moeten de inspraakmogelijkheden voor deze traditionele vissers vergroten, met name in de regionale adviesraden voor de visserij, waarin de beroepsorganisaties kunnen meepraten. De arbeidsrechtelijke colleges in het Middellandse-Zeegebied zijn een goed voorbeeld hiervan. Zo zouden deze vissers hun belangen beter kunnen verdedigen. Laatste punt: het zijn altijd de grote schepen die de mogelijkheid hebben in ver weg gelegen wateren te vissen, ofwel in Afrika - voor de kust van Senegal bijvoorbeeld, waar meer gevist wordt op bepaalde soorten - ofwel in landen waar behoud van de visbestanden van wezenlijk belang is voor de lokale economie. Die grote schepen dragen zo bij tot uitputting van de visbestanden, hetgeen schadelijk is voor zowel de lokale vissers als de vissers wereldwijd.
Dit zijn dus enkele voorstellen die we zouden kunnen uitwerken om de ambachtelijke visserij te bevorderen.

Paisley (NI).
Mijnheer de Voorzitter, door de afspraken over kabeljauwvangsten in de Ierse Zee wordt de Noord-Ierse vissersvloot ernstig gediscrimineerd. De Noord-Ierse vloot heeft meer offers gebracht dan welke andere vloot in de Europese Unie ook. Er is keer op keer gesnoeid en nu gebeurt dat opnieuw. Meer dan wie ook willen de Noord-Ierse vissers een duurzame visserij in de Ierse Zee in stand houden. Kabeljauw maakt ongeveer 10 procent uit van de waarde van de totale jaarlijkse visvangst in Noord-Ierland.
De Noord-Ierse vissers zijn tegen deze voorstellen. Ze zijn economisch niet levensvatbaar, noch voor vissers die hun bedrijfsmiddelen niet volledig aanwenden noch voor de regeringen, die wellicht grote sommen geld aan steun uitkeren zonder op de lange termijn de veranderingen te bewerkstelligen waarmee de toekomst van de bedrijfstak wordt veiliggesteld. De vissers in Noord-Ierland hebben de volgende alternatieven aangedragen: verdere gerichte buitenbedrijfstelling; directe bedrijfssluitingen; en aanvullende technische beschermingsmaatregelen.
De vissers willen met wetenschappers samenwerken, maar de wetenschappers die de Commissie van advies dienen, weigeren dat. Ik heb een bijeenkomst bijgewoond waar de vissers de wetenschappers uitnodigden om de stand van zaken in de Ierse Zee te komen bekijken, maar zelfs dat wilden ze niet. De vissers hadden een boot gereedgemaakt, maar de wetenschappers wilden er niet in plaatsnemen. Als de wetenschappers hun standpunten niet ter plekke, op de Ierse Zee, kunnen verdedigen, zijn hun argumenten volgens mij niet erg wetenschappelijk.
De voorzitter van de Commissie visserij heeft voorgesteld om meer geld uit te trekken voor het onderzoek naar de effecten van de maatregelen die reeds genomen zijn. Dat is een heel belangrijk punt. We moeten weten of alle offers die vissers in het verleden hebben gebracht, positief voor de visserijsector hebben uitgepakt. Indien het wetenschappelijke bewijs daarvan voorhanden is, moet het openbaar worden gemaakt. Dit moet worden ondersteund en de reeds opgelegde maatregelen moeten naar behoren worden beoordeeld, voordat er nieuwe besluiten worden genomen die voor de Noord-Ierse vissersvloot discriminerend zijn. De angst voor discriminatie in Noord-Ierland is geen fabeltje, het is de harde realiteit. We moeten nauwkeurig beoordelen welke gevolgen de vangstbeperkingen in het verleden hebben gehad en nagaan welke informatie voor onderzoek beschikbaar is.
De Noord-Ierse vissers hebben in het verleden grote offers gebracht, maar ze zijn er nu van overtuigd dat hun het mes op de keel wordt gezet. Zo heeft Dublin aangekondigd dat er grotere, ruimere en betere boten zullen komen. Het betreft hier een Atlantische droom die gedeeltelijk door de EU wordt gefinancierd, terwijl de vissers in Noord-Ierland gedwongen worden hun eigen boten te vernietigen.
Tot slot wil ik zeggen dat niet alleen de vissers, maar ook hun vrouwen en gezinnen hieronder zullen lijden. Er zal geen toekomst meer zijn voor de vissersdorpen en de inwoners ervan.

Lage (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de verslagen waarover wij ons vandaag buigen zijn goed gestructureerd, zij bevatten goede toelichtingen en goede argumenten en zijn over het algemeen toe te juichen, zoals ook mevrouw Figueiredo reeds heeft gezegd. Desalniettemin wil ik een aantal kanttekeningen plaatsen. In mijn ogen is de gulden regel van ieder visserijbeleid het behoud van de bestanden en het mariene leven. Want, om een culinaire metafoor te gebruiken: 'Je kunt geen omelet maken zonder eieren en niet vissen zonder vis?. Deze problematiek is eeuwenoud, want reeds omstreeks de 17e eeuw heeft een beroemd rechtsgeleerde genaamd Grotius een boek geschreven met de titel 'Mare liberum?, waarin hij het beginsel van de vrije vaart op de zeeën heeft verdedigd. Dit beginsel is later overgenomen in het internationaal recht. Toen al voegden sommige juristen hieraan toe dat dit ook de vrijheid van visserij impliceerde, die tot een uitputting van de bestanden zou kunnen leiden. Hieruit blijkt hoe oud dit probleem al is.
De vrijheid van visserij moet dus in verhouding staan tot de rijkdommen van de zee. En de bescherming van de rijkdommen van de zee houdt niet alleen in dat de toekomst van de visserij moet worden gewaarborgd, maar ook dat een biologische waarde, een essentiële waarde voor de mensheid en het leven op aarde moet worden verdedigd. Dit betekent dat wij ons niet mogen bezighouden met in wezen tegenstrijdige debatten, waarin wij ons uitspreken voor bepaalde zaken en tegelijkertijd ook het tegenovergestelde daarvan bepleiten; debatten waarin we pleiten voor het behoud van de rijkdommen van de zee, maar waarin we meteen daarna roepen dat visserij zonder beperkingen en zonder voorwaarden moet worden toegestaan.
Dit gezegd zijnde zou ik mij tot commissaris Fischler willen richten: zoals mevrouw Miguélez Ramos reeds zei, valt op dat de heer Fischler zich niets lijkt aan te trekken van het lot van de vissers en de van de visserij afhankelijke gemeenschappen; dit lijkt hem volstrekt koud te laten. En dat terwijl de vissers behoefte hebben aan solidariteit en begrip, vooral degenen onder hen die, zoals reeds gezegd, zwaar lijden onder de gevolgen van een verschrikkelijke en criminele scheepsramp.

Vermeer (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou het vooral over de crisis in de kabeljauw willen hebben. Het gaat bijzonder slecht en er wordt vaak gewezen op de situatie in Newfoundland, rondom de leeggeviste Grand Banks, maar dan moeten we ineens ook drastisch ingrijpen. Dan moet overmatige visvangst stopgezet worden! Maar ook een ander beeld is ons verleden.
Te vergelijken met de jaren zestig, toen was er te weinig kabeljauw en in de jaren zeventig kon men over de kabeljauw van Nederland naar Engeland lopen. Nog steeds kan niemand verklaren waarom. We weten dus kennelijk niet genoeg en zeker niet alles over kabeljauw.
In de periode 2000-2001 moest men terug met 40 procent, zeer ingrijpend. De gevolgen van zo'n maatregel laten niet veel ruimte voor het opnieuw incasseren van harde klappen. De sector staat onder druk en er mag van ons verwacht worden dat we zorgvuldig beleid voeren. Denkt u daarbij niet aan de reservaten van vorig jaar. Dat had een negatief effect op de kabeljauwbestanden. Er werd dus overhaast in plaats van weloverwogen besloten, met een negatief resultaat.
Natuurlijk is de situatie zeer zorgelijk, maar ik wil hier nogmaals gezegd hebben dat we met veel duidelijkere gegevens moeten komen voordat we dit soort draconische maatregelen kunnen treffen. Dit is niet te verkopen aan de mensen die in de visserij werken. We kunnen niet zomaar de kabeljauwvisserij stilleggen. We kunnen helemaal niet het probleem afwentelen op de platvissector, omdat daar de kabeljauw als bijvangst voorkomt. Noch de platvisbestanden, noch de stand van de kabeljauw zouden dat rechtvaardigen.
We hebben het niet alleen over visbestanden, we hebben het over economische en sociale gevolgen van een nieuwe grote ingreep. Laten we dus vooral nadenken en weten wat we beslissen. Ik ben dus blij met deze resolutie van de heer Stevenson. Denk om alternatieven, denk om het loskoppelen van platvis, denk om een compensatiefonds.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, naar verluidt is het typisch voor Galiciërs dat zij een vraag beantwoorden met een andere vraag. Als rasechte Galiciër zal ik mijn uiteenzetting vandaag dan ook beginnen met een vraag.
Mijnheer de commissaris, waarde collega's, waarom vindt de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid juist in 2002 plaats? Omdat er voor Spanje en Portugal dan net een overgangsperiode afloopt. Sinds 1986 hebben Spanje en Portugal in de communautaire zeeën niet dezelfde rechten genoten als de overige lidstaten van de Unie, ofschoon die wateren van iedereen zijn.
Behalve in het document van de Commissie wordt van dit feit evenwel nergens gewag gemaakt; het Europees Parlement heeft deze realiteit eenvoudigweg ontkend.
Wij werken momenteel aan een reeks documenten en verordeningen, maar wij dreigen daarbij de hoofdreden van de hervorming uit het oog te verliezen: wij moeten ervoor zorgen dat de vijf nieuwe lidstaten die sinds 1986 tot de Europese Gemeenschap zijn toegetreden in de communautaire wateren dezelfde rechten genieten als de lidstaten die deel uitmaakten van het Europa van de Zes of van de Tien. Er moet een einde komen aan de voorrechten en discriminerende praktijken op grond waarvan de nieuwe landen nog steeds beschouwd worden als indringers in wateren die van iedereen zijn.
Bovendien heerst er momenteel enorme verwarring. Er wordt ten onrechte een link gelegd tussen de bestaande voorrechten en de instandhouding van de hulpbronnen. Om het voortbestaan van die voorrechten te rechtvaardigen wordt beweerd dat zij bijdragen aan de instandhouding van de mariene rijkdommen. Iedereen pleit voor bescherming van de visbestanden. Dat is het probleem niet. Alle rechtvaardige instandhoudingsmaatregelen genieten onze steun. De vraag is echter of de visserijhulpbronnen die op grond van wetenschappelijke, objectieve en redelijke criteria en met inachtneming van het voorzorgsbeginsel bevisbaar worden geacht, op rechtvaardige wijze over de vlooteenheden worden verdeeld. Dit aspect laat sterk te wensen over. Ik zou zelfs durven stellen dat deze hervorming is opgesteld in het nadeel van Spanje en Portugal, en zeker ook in het nadeel van het hier vandaag veelbesproken Galicië, aangezien men zelfs heeft geweigerd deze regio op te nemen in de lijst van gebieden die van de visserij afhankelijk zijn.
De instandhouding van het beginsel van relatieve stabiliteit - hiermee eindig ik mijn uiteenzetting, mijnheer de Voorzitter -, de verwaarlozing van de internationale visserij, het gebrek aan aandacht ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Cunha (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik kom een uit een land waarvan de geschiedenis onlosmakelijk is verbonden met de visserij en de zee en waar nog steeds ongeveer 50.000 mensen in de visserij en aanverwante sectoren werkzaam zijn. Tegen deze achtergrond ben ik van mening dat de voorstellen van de Commissie fundamenteel onjuist zijn. In hun huidige vorm zijn zij voor ons onaanvaardbaar.
Het eerste punt van kritiek betreft de volstrekt inacceptabele stopzetting van de steun voor modernisering. Gezien het feit dat 40 procent van de Portugese vissersvaartuigen meer dan 25 jaar oud is, zou dit betekenen dat de overgrote meerderheid van de Portugese vissers voorgoed op een zijspoor wordt gezet en uitgesloten wordt van iedere modernisering. Het tweede punt van kritiek heeft betrekking op het verbod op steun voor de oprichting van gemengde vennootschappen voor visserij buiten de communautaire wateren. Dit verbod zal er alleen maar toe leiden dat onze invoer uit derde landen stijgt. Het zou derhalve redelijk zijn vaartuigen die uit de communautaire vloot zijn genomen te blijven toestaan in het kader van gemengde vennootschappen in wateren van derde landen te vissen. Ten slotte dient rekening te worden gehouden met de inspanningen die verschillende landen, in dit geval Portugal, reeds in het kader van de meerjarige oriëntatieprogramma's hebben ondernomen. Dit betekent dat de maatregelen die zijn genomen om de vloot te verkleinen in aanmerking moeten worden genomen en dat de resultaten daarvan in mindering moeten worden gebracht op de streefdoelen.
Mijnheer de commissaris, tot besluit zou ik nog willen benadrukken dat ook over andere vraagstukken niet naar behoren is nagedacht. Om een voorbeeld te noemen: er is een programma voor de instandhouding van de visbestanden, maar waarom blijft visserij voor de productie van vismeel toch toegestaan? En waarom zijn er bijvoorbeeld geen specifieke maatregelen ingesteld voor de ultraperifere regio's met hun uiterst kwetsbare aquatische ecosystemen? Het is van het grootste belang dat voor deze regio's, in het geval van Portugal Madeira en de Azoren, een specifieke oplossing wordt gevonden. Ik hoop dat het advies van het Europees Parlement ertoe bijdraagt dat vraagstukken waarover nog niet is nagedacht nog eens onder de loep genomen worden en dat de Raad een redelijke oplossing zal weten te bereiken.

Stihler (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil me graag concentreren op de kabeljauwcrisis. Het is tragisch dat we vandaag niet in de eerste plaats spreken over de positieve hervorming van het GVB, maar debatteren over het lot van de visserij in de Noordzee. Zoals we allemaal weten, heeft de ICES geadviseerd in deze gebieden niet te vissen op schelvis en wijting tenzij aangetoond kan worden dat de vangst kan plaatsvinden - ik citeer - 'zonder bijvangst of overboord zetten van kabeljauw?. DE ICES heeft ook strenge eisen gesteld aan het vissen op langoustines, schol en tong met - ik citeer - 'strikte beperkingen voor de vangst en het overboord zetten van kabeljauw met effectieve controle op de naleving daarvan?.
Ik ben blij dat de Commissie is afgestapt van het idee van een volledig moratorium. Echter, vanwege de aard van de gemengde visserij zou een moratorium van 80 procent helaas op hetzelfde neerkomen, namelijk het stopzetten van de visvangsten in de Noordzee.
Ik heb bewondering voor het werk van de Britse en Schotse visserijministers, de Britse minister van Visserij, de heer Elliot Moreley, de Schotse minister van Visserij, de heer Ross Finny en de minister voor Schotland, mevrouw Helen Liddle. Zij strijden voor de toekomst van de Schotse visserij en zij, niet wij, moeten de uiteindelijke beslissing nemen. Wij moeten echter wel nadenken over de vraag wat voor toekomst we willen. Zeggen we: 'Jammer voor de kabeljauw, maar laat de boel maar op zijn beloop. We moeten er maar het beste van hopen. De overige visbestanden zullen het vast beter doen dan de kabeljauw.?? Of willen we samen met de bedrijfstak, ministers en andere organisaties aan een gemeenschappelijke oplossing werken?
Voor welke oplossing ook wordt gekozen, verandering is onvermijdelijk. Op dit moment is er geen specifiek Brits-Schots tegenvoorstel voor de plannen van de Commissie. Gezien de afname van de kabeljauwbestanden is niets doen evenwel geen optie. We blijven ons voor de moeilijke taak gesteld zien quota af te spreken die duurzaam en toch wetenschappelijk geloofwaardig zijn. De komende twee weken zijn van essentieel belang als het gaat om het vinden van een oplossing voor deze crisis.

Schörling (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ook mijn bijdrage betreft de crisis in de kabeljauwvisserij. Onderzoekers van de Internationale Raad voor het onderzoek van de zee hebben vastgesteld dat de kabeljauwbestanden in de Noordzee, de Ierse Zee en het Skagerrak ernstig in hun voortbestaan worden bedreigd. Er moet een totaalverbod op de kabeljauwvangst komen. Luisteren wij naar hun adviezen en voorstellen? Nee, wij proberen alle mogelijke argumenten te vinden om aan onze verantwoordelijkheid te ontkomen. Ik vind het verontrustend te horen hoe afgevaardigden in het Parlement, met name de voorzitter van de Commissie visserij, de Commissie van van alles en nog wat beschuldigen terwijl zij enkel haar verantwoordelijkheid tracht te nemen.
De verklaring van de ICES over de Oostzee is wellicht iets minder makkelijk te interpreteren, maar het lijkt erop dat de deskundigen uit willen gaan van het meest optimistische scenario, onder meer als het gaat om illegale visserij. Zweden heeft echter eenzijdig besloten tot een verbod op de vangst van kabeljauw. Wij nemen namelijk het voorzorgsbeginsel in acht, want als wij dat niet doen, kan dat het einde betekenen van de visserij in de toekomst.
Ik wil de Commissie de volgende vraag stellen: steunt de Commissie het unilaterale vangstverbod van Zweden volledig? Kan commissaris Fischler herhalen wat hij heeft gezegd toen hij onlangs in Zweden was, namelijk dat hij ook instemt met financiële compensatie voor de vissers?

Lisi (PPE-DE).
Mijnheer de commissaris, u hebt ook vanavond weer van talrijke collega's gehoord dat er reden tot ontevredenheid is. Daar komt nog bij dat de Noordzee, Galicië en de betrokken bevolkingen zich in een moeilijke situatie bevinden. Daarom moeten wij onze volledige solidariteit met hen betuigen, alhoewel de manier waarop de heer Nogueira Román dat doet niet per se de beste manier is om de zaak van Galicië te verdedigen. Daarom zou ik de andere collega's willen vragen wat objectiever te zijn en zich er rekenschap van te geven dat het hier in werkelijkheid om een probleem op Europese schaal gaat.
Ik begrijp echter één ding absoluut niet, mijnheer de commissaris. Wij hebben dezelfde mening, dezelfde doelstellingen en dezelfde zorgen als de Commissie, zorgen in verband met de instandhouding van de hulpbronnen - waar wij het mee eens zijn - en zorgen in verband met de noodzaak de visserij-inspanningen niet te verhogen. Het Parlement staat aan uw zijde. Wij zijn het er zelfs over eens dat de sloop van vissersboten moet worden aangemoedigd en dat een aantal vissers uit de visserij moet stappen. Ik begrijp echter absoluut niet waarom wij daarover niet tot een akkoord kunnen komen. U blijft ontkennen dat modernisering van bijvoorbeeld de vloot een factor van essentieel belang is. De meeste boten in onze landen zijn echter de minst leefbare arbeidsplekken van het gehele continent. Dan is er nog een ander vraagstuk: de betrouwbaarheid van de wetenschappelijke gegevens. Daar hebben wij herhaaldelijk op gewezen. Mijns inziens is het wel degelijk mogelijk een akkoord te bereiken tussen het Parlement en de Commissie. Wij hebben immers dezelfde doelstellingen voor ogen.
Daar wil ik enkel nog het volgende aan toevoegen, mijnheer de commissaris: beseft u wel wat voor een politieke impact een eventuele mislukking van onze kant zou hebben? Wij staan op het punt het Europa dat wij willen in een nieuwe vorm te gieten. Wij willen een sterker intergouvernementeel Europa en een sterker communautair Europa. Als u dat niet hard weet te maken, toont u aan dat meer communautarisering neerkomt op meer afstand tussen de burgers en Europa, op minder aandacht voor de burgers. Ik geloof niet dat dat de bedoeling is, maar wij moeten deze strijd wel samen leveren om te voorkomen dat al hetgeen wij in deze vijftig jaar hebben opgebouwd, verloren gaat.

Poignant (PSE).
Mijnheer de commissaris, wat moet ik zeggen om u over te halen de overheidssteun weer toe te staan? U bent op dit punt net zo koppig als een visser. U hebt een kleine concessie gedaan ten aanzien van de schepen van minder dan twaalf meter. Dat is een goede zaak. Maar u kunt toch niet beweren dat de vissen verdwijnen omdat er overheidssteun verstrekt wordt! En u weet heel goed dat de vissers, althans een aantal van hen, zonder overheidssteun gedwongen zullen zijn hun schepen langer in de vaart te houden. En een oud schip is een gevaarlijk schip. Een verouderde trawler is niet minder gevaarlijk dan een verouderde tanker.
Ik zal u de cijfers noemen van mijn land, Frankrijk, cijfers die enkele weken geleden gepubliceerd zijn. Het bureau dat onderzoek doet naar ongevallen heeft 30 schipbreuken en 22 slachtoffers geteld. En om wat voor schepen gaat het hier? Uiteraard om schepen van meer dan dertig jaar oud, allemaal. Maar belangrijker is dat de meeste van die schepen kort voor het ongeval, soms slechts enkele maanden daarvoor, gemoderniseerd waren, dat wil zeggen: minder stabiel gemaakt en verzwaard, omdat de vissers nu eenmaal niet anders kunnen.
Ik geloof en hoop dan ook dat u in december ook een oplossing zult vinden voor de schepen van meer dan twaalf meter, voor die ambachtelijke visserij die niet alleen afhankelijk is van de omvang van de schepen, maar ook van de schipper aan boord. U zult wel een oplossing willen vinden zonder de capaciteit te vergroten. Akkoord. De ambachtelijke visserij beschikt nu eenmaal niet over eigen middelen, en dus zal er niets veranderen als de overheid geen duwtje in de rug geeft.
Persoonlijk vind ik dat er een andere oplossing moet komen dan 'niets?. Ik hoop dan ook dat de onverzettelijkheid die u in deze kwestie toont aan het einde van het debat enigszins getemperd zal zijn.

Maat (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst mijn solidariteit uitspreken met de regio Galicië en met collega's die uit die regio afkomstig zijn. Wat daar gebeurt, betekent ook dat solidariteit kan worden gevraagd van de Europese Unie en ik zeg dat ook richting Europese Commissie.
Ik constateer dat op zich de commissaris het probleem bij de kop heeft gepakt met betrekking tot wat er aan de hand is met de visbestanden. Het is waar dat er wat fout is met de kabeljauw. Het is ook waar dat de kabeljauw misschien wel op andere plekken zit, maar feit is dat de Noordzee aanmerkelijk minder kabeljauw heeft dan ze ooit heeft gehad. Maar tegelijkertijd moeten wij oppassen, willen wij een rechtvaardig en goed bestuur in Europa hebben, dat we vervolgens de goeden niet met de kwaden gaan straffen. Ik bedoel wel op een goede manier, maar laten we wel kijken wat de oorzaken zijn. Natuurlijk de opwarming van het zeewater voor een deel, maar daarnaast moeten we ook kijken: wat is de oorzaak dat er wellicht toch overbevissing is geweest? Waar is de quotumcontrole niet op orde geweest? Laten we daar vooral naar kijken.
Ik kom op het volgende onderwerp. Het kan niet zo zijn dat de goeden met de kwaden moeten lijden. Als de Commissie laat blijken dat ze ook vindt dat de quota voor platvis moeten worden gekort, bijvoorbeeld tussen de 30 en 40 procent, dan moet ik zeggen dan geef ik daar niet thuis. Goed quotumbeheer juist in die sector heeft ertoe geleid dat relatief gezien die sector het goed doet, zeker wanneer je kijkt naar de bijvangsten die daar fors beperkt zijn. Daarom mogen voor de visserij op platvis, kijk naar Denemarken, kijk naar Duitsland maar zeker naar mijn eigen land Nederland, de quota onevenredig worden gekort in verhouding tot die voor kabeljauw.
Ik moet ook zeggen, dat in tien jaar tijd de vangst van kabeljauw vanuit Nederland met 70% is teruggebracht. Nu kan het niet zo zijn dat voor tong en schol de vissers nog een keer extra moeten bloeden. Op dat punt is het essentieel, wil de Europese Unie geloofwaardig blijven, dat dit beleid op het punt van de platvis niet kan worden doorgezet en ik ga ervan uit dat de Commissie daar ook rechtvaardigheid zal betrachten.

Lund (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, naar mijn mening is een hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid een van de dringendste problemen in de EU en hoewel commissaris Fishler er wat moe uitziet, verdient hij alle lof voor het voorstel betreffende een nieuwe visserijhervorming. Er is werkelijk behoefte aan een visserijbeleid dat een evenwicht tot stand brengt tussen de visbestanden en de exploitatie ervan, dat gebaseerd is op het principe van duurzaamheid en waarin meer rekening gehouden wordt met ecologische en milieuaspecten dan tot nog toe het geval was. De door de commissaris voorgestelde meerjarenplannen voor het beheer zijn noodzakelijk. Ze moeten gebaseerd zijn op wetenschappelijk advies en voor alle visbestanden gelden. Wij moeten eens en voor altijd een einde maken aan de jaarlijkse quotaloterij en het acute crisisberaad dat noodgedwongen elk jaar plaatsvindt.
De uitputting van de kabeljauwbestanden in de Noordzee, de Ierse Zee en het Skagerrak geeft in feite het falen van het huidige visserijbeleid weer. Indien de lidstaten hadden geluisterd naar de raadgevingen en waarschuwingen van de wetenschappers, en ook naar de Commissie, die in juni vorig jaar een reddingsplan heeft voorgesteld, was het waarschijnlijk niet tot deze crisis gekomen. Het gebrek aan politiek verantwoordelijkheidsbesef en toezicht van de kant van de regeringen heeft tot gevolg gehad dat de betreffende regio's nu met ernstige sociale, ecologische en economische problemen te kampen hebben.
Wij moeten de totale capaciteit van de vissersvloot verminderen, wat betekent dat de subsidies gebruikt moeten worden voor de sloop van het teveel aan vissersvaartuigen en eventueel voor steun aan de vissers die door de genomen maatregelen getroffen worden, maar deze middelen mogen geenszins aangewend worden om nieuwe schepen te bouwen of schepen te moderniseren. Voorts is er dringend behoefte aan een efficiëntere communautaire controle van de visserij. Daarvoor kan de commissaris ook op onze steun rekenen.
Ik kan de verslagen-Varela niet steunen, omdat ze beide in de verkeerde richting gaan. Ik hoop dat een duurzame hervorming van de visserij nog voor Nieuwjaar werkelijkheid wordt en ik zou graag van de commissaris willen horen of er nog steeds volgens dit tijdschema gewerkt wordt en hoe hij de verschillende opties inschat.

Piscarreta (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, in het kader van de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid heeft de Commissie besloten een wijziging van de verordening betreffende het structuurbeleid voor de visserij op stapel te zetten, die spoedmaatregelen behelst voor de sloop van vissersvaartuigen. Hierin wordt zelfs voorzien in een verhoging van de premies voor de sloop, alhoewel Europa zich momenteel in een periode van budgettaire beperkingen bevindt.
In het kader van de gezamenlijke discussie over dit voorstel zou ik van de gelegenheid gebruik willen maken om de rapporteur, de heer Varela Suanzes-Carpegna, te feliciteren met de uitstekende kwaliteit van het door hem voorgelegde verslag. Ik ben net als de rapporteur van mening dat het voorstel van de Commissie voor een groot deel onaanvaardbaar is. Ik wijs de sloop van schepen op zichzelf niet af, maar ik wil toch op het onomkeerbare karakter van deze beleidsmaatregel wijzen en de aandacht vestigen op de enorme sociaal-economische kosten die eruit voortvloeien voor de lidstaat die ik vertegenwoordig en met name voor de regio waar ik vandaan kom, de Algarve.
De situatie in Portugal is als volgt: de visserijsector biedt aan 50.000 mensen werk, 90 procent van de vaartuigen is oud en behoort tot de categorie kleine schepen, en er wordt vooral op traditionele wijze gevist. Ik wil er nogmaals op wijzen dat er andere maatregelen denkbaar zijn om een evenwicht tot stand te brengen tussen de capaciteit van de vloot en de beschikbare mariene hulpbronnen, maatregelen die niet onomkeerbaar en minder ingrijpend zijn. Portugal heeft zich tot het uiterste ingespannen om de doelstellingen van de meerjarige oriëntatieprogramma's te realiseren en is zelfs nog verder gegaan, in tegenstelling tot andere lidstaten, die in het geheel geen inspanningen hebben ondernomen of die de capaciteit van hun vloot zelfs hebben verhoogd zonder hiervoor in welke vorm dan ook bestraft te zijn. Portugal slaat met toenemende bezorgdheid gade dat de Commissie deze feiten niet onder ogen wil zien, weigert controles uit te voeren en zonder na te denken van iedereen dezelfde offers blijft eisen.
Om terug te komen op het voorstel van de Commissie: de plotselinge herprogrammering van de middelen van het Fonds van het Financieringsinstrument voor de Oriëntatie van de Visserij is uiterst dubieus, zowel vanuit juridisch oogpunt als in financieel en budgettair opzicht. De herprogrammering van de middelen die tot het jaar 2006 reeds zijn gereserveerd en ten aanzien waarvan samen met de nationale en regionale instanties en de economische en sociale actoren al plannen zijn opgesteld, is dus in geen enkel opzicht gerechtvaardigd. Dit voorstel heeft, zoals de rapporteur het zeer treffend heeft geformuleerd, veel weg van een sprong in het duister.
Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren. Allereerst wil ik u hartelijk danken voor het zeer uitgebreide debat dat wij hier samen hebben gevoerd. Tegen iedereen die gesproken heeft over het ongeluk met de tanker Prestige wil ik het volgende zeggen: het is in mijn eerste bijdrage misschien niet echt duidelijk geworden, maar wij - dat wil zeggen de diensten die in het DG Vervoer onder leiding van mevrouw Loyola de Palacio verantwoordelijk zijn voor het scheepsvervoer, de milieudeskundigen onder leiding van mevrouw Margot Wallström, de deskundigen voor de structuurfondsen en mijn deskundigen - hebben samen een task force opgericht. Al die deskundigen zijn al enige tijd in Galicië en hebben ter plekke met de verantwoordelijke personen ideeën ontwikkeld met betrekking tot de vraag hoe er zo goed mogelijk hulp kan worden geboden.
Wat de directe verantwoordelijkheid voor de visserij betreft, u weet dat volgens de huidige regels slechts 4 procent van alle structurele middelen ten behoeve van de visserij kan worden gebruikt voor compensatiemaatregelen bij rampen. Ik heb gezegd dat dit te weinig is. Wij moeten op dit punt meer doen, en ik ben bezig dat ook te verwezenlijken. Ik zal de regels zo soepel mogelijk toepassen zonder ze te overtreden. Bovendien zijn wij bereid om samen met de Spaanse regering na te gaan hoe wij de structurele middelen voor de visserij in dit verband zo goed mogelijk kunnen besteden. Wij willen de regels voor schadeloosstelling zo flexibel maken dat er ook activiteiten onder vallen die door groepen of organisaties in de visserijsector gezamenlijk worden ondernomen.
We kunnen het principe van 'de vervuiler betaalt' echt niet helemaal buiten beschouwing laten, maar er bestaat, zoals u weet, nu eenmaal ook nog een soort solidariteit, en wel in de vorm van een fonds van 300 miljoen euro, waarvan de Commissie al lang - maanden geleden al - heeft geëist dat het wordt aangevuld tot 1 miljard euro. Het is niet de taak van de Commissie om een beslissing te nemen, het gaat hier om een beslissing die de Raad moet nemen.
Dan nu de plannen met betrekking tot de kabeljauw en de mondelinge vraag. Ik moet categorisch van de hand wijzen wat de heer Stevenson heeft gezegd, namelijk dat alles gebaseerd is op verouderde gegevens en daarom niet erg relevant is. Het gaat om de meest recente gegevens die er überhaupt zijn, en ze zijn niet beoordeeld door willekeurige wetenschappers, maar door wetenschappers uit alle lidstaten, die hebben samengewerkt in een team, die ook door de lidstaten zijn betaald en die het samen eens moesten worden over een standpunt. Ik vind het werkelijk volstrekt ongepast om te zeggen dat dit een academische exercitie is, die men desgewenst ook zou kunnen negeren.
De meeste vangstgegevens die zijn gebruikt hebben betrekking op 2001. Als 2001 al zulke dramatische resultaten heeft opgeleverd, dan is het gezien het patroon dat de ontwikkeling van de visbestanden te zien geeft niet meer dan logisch dat 2002 nog dramatischere resultaten zal opleveren. Het is een illusie te denken dat die vissen allemaal naar IJsland zijn getrokken. Waarom is de situatie in IJsland beter? Omdat de IJslanders al jaren geleden een meerjarig beheersplan voor kabeljauw hebben ingevoerd. Wij hebben heel wat in te halen, en niet omgekeerd. Wanneer we vooruitgang willen boeken, moeten we ons aan de feiten houden.
Wat de verslagen betreft, wil ik vooral ingaan op de amendementen. Allereerst het verslag van de heer Jové Peres en het beheer van de bestanden. De amendementen 4, 14, 27 en 30 wil ik graag overnemen, want ook de Commissie vindt dat sociale en economische aspecten onderdeel moeten uitmaken van het visserijbeheer. Amendement 2 moet ik echter verwerpen, omdat economische overwegingen niet als excuus mogen dienen om de noodzakelijke maatregelen af te zwakken. De amendementen 24, 31 en 99 moet ik ook verwerpen, want onze formulering van het voorzorgsbeginsel is in overeenstemming met het internationale zeerecht en mag derhalve niet worden afgezwakt.
De amendementen 19 en 50 zijn qua inhoud geen probleem, maar op zich houden wij in het voorzorgsbeginsel zelf al rekening met het milieu, en daarom zijn deze amendementen naar mijn mening overbodig. Ik ben wel blij met uw steun voor de meerjarige beheersplannen, mijnheer Jové Peres, en ik neem uw amendementen 1, 3, 6, 29 en 32 graag over. De amendementen 35 en 36 zijn voor mij niet acceptabel, omdat de Raad het kader vaststelt voor de beheersplannen. Amendement 22 aangaande de internationale richtlijnen ten behoeve van een duurzaam beheer van de visserij neem ik echter graag over. De amendementen 67 en 68 moet ik verwerpen, hoewel ik het inhoudelijk met u eens ben dat wij dringend betere wetenschappelijke gegevens nodig hebben ten aanzien van bestanden in derde landen. In het voorjaar van 2003 zullen we het Parlement een mededeling hierover doen toekomen.
Ik ben nu aanbeland bij de toegang tot de wateren en bestanden. Ik wil de amendementen 8 en 46 graag overnemen, maar de amendement 70 tot en met 74 en amendement 94 moet ik verwerpen, omdat de 12-mijlszone naar mijn mening gehandhaafd moet worden. Ook amendement 45 verwerp ik, omdat wij toegangsbeperkingen zoals de Shetland Box in 2003 zullen onderzoeken. De amendementen 9, 47, 95 en 97 aangaande een economische zone van 50 zeemijl voor de ultraperifere gebieden moet ik in de voorgestelde vorm verwerpen, omdat dit een zaak is van nationaal recht. De amendementen aangaande relatieve stabiliteit verwerp ik, omdat ik vind dat relatieve stabiliteit een wezenlijk onderdeel is van ons gemeenschappelijk visserijbeleid.
De amendementen 28 en 76 vind ik wel aanvaardbaar. Maar amendement 11 moet ik verwerpen, omdat de juridische diensten van zowel de Commissie als de Raad unaniem van mening zijn dat de regeling voor de westelijke wateren moet worden gewijzigd. De betreffende lidstaten moeten op dezelfde manier worden behandeld als andere lidstaten ten aanzien van de visserij-inspanning die voor dit gebied is gepland.
Het vlootbeleid dan. Ik ben blij dat onze voorstellen over het algemeen in goede aarde zijn gevallen bij de rapporteur, en ik sta positief tegenover de amendementen. Amendement 44 is voor mij aanvaardbaar. We moeten ons echter wel houden aan de Gemeenschapsbepalingen met betrekking tot de bescherming van gegevens. Ook amendement 78 is voor mij acceptabel. De amendementen 7, 26, 34 en 39 tot en met 43 moet ik echter verwerpen, omdat ze inhoudelijk niets nieuws bevatten en een reeks praktische problemen opleveren.
En dan nu uw amendementen met betrekking tot het hoofdstuk controle. Ik ben zeer verheugd dat velen hier positief staan tegenover verscherping van de controles en verbetering van de tenuitvoerlegging van een gemeenschappelijk visserijbeleid. Ik neem de amendementen 51, 57 en 61 dan ook graag over. De amendementen 51 en 57 wil ik in ietwat gewijzigde vorm overnemen. De amendementen 52 tot en met 56 en 62 zijn voor mij niet aanvaardbaar. Hetzelfde geldt voor amendement 12. We hebben namelijk doeltreffende instrumenten nodig om degenen die de regels overtreden aansprakelijk te kunnen stellen voor de schade die ze aanrichten. Quotumverlagingen horen daar nu eenmaal ook bij.
Wat de besluitvormingsprocessen en raadplegingen betreft moet ik de amendementen 21, 37, 65, 66, 80, 84 en 86 tot en met 89 verwerpen met het oog op behoud van het institutionele evenwicht. Uw amendement 64 en een deel van amendement 85 aangaande de regionale adviesorganen en de eis dat die ook in derde landen worden opgericht, neem ik graag over. Tot slot kan ik uw amendement 69 helaas niet aanvaarden, omdat de basisprincipes in onze nieuwe kaderverordening zullen worden opgenomen.
Dan kom ik nu op de amendementen in de twee verslagen van de heer Varela Suanzes-Carpegna. Om te beginnen zal het nu wel duidelijk zijn welk standpunt de Commissie hierover inneemt. Tot mijn grote teleurstelling moet ik vaststellen dat met veel amendementen alleen maar wordt geprobeerd de status-quo te handhaven. Dat is voor mij niet acceptabel, en daarom moet ik de desbetreffende amendementen verwerpen. Ik ben er namelijk van overtuigd dat het geen zin heeft om met de ene hand geld uit te delen voor sloop en met de andere nieuwe schepen te financieren, want dat betekent niets anders dan dat de druk op de bedreigde bestanden wordt opgevoerd en dat deze absurde gang van zaken ook nog eens wordt gesubsidieerd met belastinggeld.
Ook op het punt van de overbrenging naar een derde land en de joint ventures ben ik het niet met u eens. Die mechanismen leveren geen bijdrage aan een vermindering van de overcapaciteit in onze wateren, want de meeste vaartuigen die premies ontvangen voor joint ventures of overbrenging naar een derde land zijn al actief in derde landen. Amendement 3 aangaande de mogelijkheid de programmering aan te passen tijdens de lopende structuurfondsperiode is voor mij wel aanvaardbaar. Van de amendementen 19 en 37 wil ik dat deel overnemen dat erop gericht is de omschakeling van schepen naar andere doelen dan de visserij te stimuleren. Amendement 27 tot slot is naar mijn mening overbodig.
Dan nu het laatste voorstel, over sloop. Ik moet de amendementen 2 en 9 helaas verwerpen. Als wij van de belastingbetaler eisen dat hij meebetaalt aan de buitenbedrijfstelling van schepen, door te kiezen voor financiering met aanvullende publieke middelen, is het niet meer dan logisch dat we tegelijkertijd de subsidies voor vlootvernieuwing herprogrammeren. Wat de amendementen 3 tot en met 6 en 8 betreft, moet ik u ook weer tegenspreken. De wetenschappers wijzen ons er al jaren op dat onze vloot veel te groot is en dat de bestanden steeds kleiner worden door de intensieve bevissing. De wetenschappers hebben herhaalde malen vastgesteld dat TAC's, quota en technische maatregelen alleen niet voldoende zijn. Wat de extra middelen voor sloop betreft, hebben we berekeningen uitgevoerd op basis van empirische gegevens. Het zijn vanzelfsprekend slechts schattingen, maar ze worden door de meeste lidstaten beschouwd als een maximum. Daarom kan ik niet instemmen met de amendementen 3 tot en met 6 en 8.
Amendement 7 is ook niet acceptabel voor mij. De Commissie heeft namelijk wel degelijk voldaan aan haar verplichtingen en inbreukprocedures aangespannen tegen lidstaten die de doelstellingen voor hun vloot niet hebben gerealiseerd. Wat amendement 10 betreft, gaat het erom dat de lidstaten moeten voldoen aan alle voorwaarden van het MOP-IV, dus de algemene én individuele doelstellingen voor hun vloot, als ze aanspraak willen maken op een aanvullende slooppremie. Anders zouden lidstaten die de algemene doelstellingen voor hun vloot hebben gerealiseerd worden benadeeld.
Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, de commissaris beweert dat hij het beginsel van relatieve stabiliteit niet heeft kunnen aanpakken omdat het deel uitmaakt van het gemeenschappelijk visserijbeleid. De hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid die wij hier vandaag en in de loop van de volgende dagen zullen bespreken, is juist gegrondvest op het beginsel van relatieve stabiliteit, dat zeker niet onaantastbaar is. Anderzijds wordt volgens de commissaris in een ander amendement gepleit voor handhaving van de huidige status-quo.
De status-quo in de communautaire wateren wordt echter in stand gehouden door de Commissie en de heer Fischler, mijnheer de Voorzitter.

De Voorzitter.
Met betrekking tot deze mondelinge vraag over de crisis in de kabeljauwsector heb ik een ontwerpresolutie ontvangen.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0389/2002) van de heer Pérez Álvarez, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de sluiting van het protocol tot vaststelling van de vangstmogelijkheden en de financiële tegenprestatie als bedoeld in de Overeenkomst tussen de Europese Economische Gemeenschap en de regering van de Republiek Senegal inzake de visserij voor de Senegalese kust, voor de periode van 1 juli 2002 tot en met 30 juni 2006 (COM(2002) 497 - C5-0493/2002 - 2002/0238(CNS)).

Fischler
Commissie. (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren. Allereerst wil ik u, meneer Pérez Álvarez, bedanken voor uw verslag over ons voorstel betreffende de sluiting van een nieuw visserijprotocol met Senegal. Ik ben blij dat u dit voorstel ondersteunt. Nu kunnen onze vissers tot en met 30 juni 2006 voor de kust van Senegal blijven vissen. Dit protocol is naar mijn mening voor beide partijen van groot belang. Senegal ontvangt een financiële bijdrage van 16 miljoen euro, en wij helpen Senegal bij de ontwikkeling van een duurzame visserij.
Bovendien worden meer Senegalese zeelieden en waarnemers aan boord van onze schepen ingezet, hoewel de vangstmogelijkheden voor onze schepen zijn verminderd op basis van gegevens van Senegalese wetenschappers. De visserijzones voor schepen van de Gemeenschap worden verkleind en het kustgebied wordt gereserveerd voor de kleinschalige lokale vloot. Tot slot hebben we in het nieuwe protocol de verplichte aanvoer ten behoeve van de Senegalese visindustrie verhoogd. Door deze overeenkomst wordt onze vissersvloot stabieler omdat het nieuwe protocol een looptijd heeft van vier jaar, en flexibeler omdat de vangstmogelijkheden op een nieuwe manier worden berekend. Dit bevordert wederom een hogere bezettingsgraad en derhalve een betere kosten-batenverhouding. De Senegalese autoriteiten hebben ons bevestigd dat de bestanden geen gevaar lopen door onze visserijactiviteiten, want al in de periode 1997 tot en met 2001 maakten de vangsten van de Gemeenschap slechts 1,7 tot 3,3 procent uit van alle vangsten in Senegal. Aan de andere kant hadden onze schepen in 1997 een aandeel van 25 procent in de aanvoer ten behoeve van de plaatselijke industrie.
En dan nu de amendementen. Ik ben het eens met de inhoud van de amendementen 1, 3 en 4, maar qua vorm zijn ze volgens mij overbodig. De Commissie geeft de informatie waarom wordt gevraagd nu al door. Die verplichting is vastgelegd in de interinstitutionele akkoorden, met name in de kaderovereenkomst tussen de Commissie en het Parlement. Amendement 5 is voor mij niet acceptabel, omdat het hier gaat om een protocol bij een visserijovereenkomst. Er is geen nieuw onderhandelingsmandaat nodig voor de vernieuwing van een protocol, omdat het gaat om een aanvulling op een kaderovereenkomst. Ook amendement 2 moet ik voor dit visserijprotocol verwerpen. Ik zal tijdens onderhandelingen over nieuwe visserijprotocollen met derde landen voortaan echter wel zo'n clausule voorstellen.

Pérez Álvarez (PPE-DE)
Mevrouw de Voorzitter, ik zou even willen terugkomen op het vorige debat om de commissaris te verzoeken de voorgestelde steunmaatregelen voor Galicië in de mate van het mogelijke te bevorderen en te bespoedigen, aangezien de slachtoffers van de ramp in Galicië mensen met een gezicht en een naam zijn: het gaat om vissers, hun buren, kleinhandelaars, enzovoorts. Het is natuurlijk waar dat wie kwaad aanricht de toegebrachte schade moet betalen, maar in dit geval verschuilen de daders zich achter een juridisch kluwen en de anonimiteit - in de meest letterlijke zin van het woord - van een naamloze vennootschap. Mijnheer de commissaris, kennelijk zijn er ook op het vlak van het maritieme handelsrecht maatregelen ter bevordering van de transparantie, de duidelijkheid en de flexibiliteit nodig.
Mijn overige commentaar heeft betrekking op de visserijovereenkomst tussen de Europese Unie en Senegal. Daarin worden de vangstmogelijkheden in de Senegalese wateren en de financiële tegenprestaties vastgesteld. Ik geloof dat de ondertekening van het nieuwe protocol inzake de visserijbetrekkingen tussen Senegal en de Europese Unie - met name vanwege het uitblijven van een overeenkomst met Marokko - van harte moet worden toegejuicht.
Zoals u ook al zei, is dit protocol nauwelijks van invloed op de visbestanden in de Senegalese wateren. De visserijactiviteiten van de Europese Unie vertegenwoordigen immers slechts tussen de 1,7 en 3 procent van de totale vangsten in de regio. Bovendien zijn de vangstmogelijkheden voor EU-vaartuigen met betrekking tot gevoelige populaties aan banden gelegd en zijn er technische maatregelen ingevoerd, onder meer een biologische rustperiode van twee maanden, om de visgronden te beschermen en concurrentie met de ambachtelijke vloot zo veel mogelijk te beperken.
Ik zal het niet te lang maken, aangezien het merendeel van de gegevens reeds in het verslag is neergelegd. Desalniettemin zou ik met uw welnemen enkele punten willen onderstrepen. De vangstmogelijkheden voor demersale soorten zijn verminderd, die voor de pelagische visserij zijn verdwenen en de mogelijkheden voor de tonijnvisserij zijn min of meer op hetzelfde niveau gebleven. De financiële tegenprestatie die de Europese Unie moet betalen, wordt verhoogd van 12 tot 16 miljoen euro per jaar, en van die 16 miljoen euro is 3 miljoen bestemd voor gerichte acties: ontwikkeling van de lokale industrie en de informele toezegging van de Senegalese autoriteiten - die helaas niet in de overeenkomst is opgenomen - om 50 procent van het totale compensatiebedrag aan de visserijsector te besteden. Dat is des te belangrijker daar de economie van Senegal in hoge mate afhankelijk is van de visserij. Maar liefst één op de zes Senegalezen die deelnemen aan het arbeidsproces werkt in deze sector.
Ik wil tevens onderstrepen dat de louter facultatieve biologische rustperiode uit het vorige protocol voortaan verplicht wordt gesteld en dat het verbod op de pelagische visserij moet bijdragen aan de instandhouding van gevoelige bestanden, de versterking van de ambachtelijke visserij en de duurzame ontwikkeling van de Senegalese visserij. Al deze elementen zijn geheel in lijn met de nagestreefde doelstellingen. Dit geldt overigens ook voor de beperking van de toegestane bijvangsten en de grotere maaswijdtes.
Niet minder belangrijk is de verhoging van het percentage Senegalese zeelieden aan boord van EU-vaartuigen. Mijnheer de commissaris, verder wil ik u erop attenderen dat amendement 3 een uitgesproken sociaal karakter heeft - ik ben lid van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken - en voorziet in soortgelijke arbeidsomstandigheden, rechten en vrijheden voor alle zeelieden die aan boord van schepen van de Europese Unie werkzaam zijn, ongeacht hun afkomst. In het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie wordt een dergelijk onderscheid immers niet gemaakt, en in het eerste artikel van het Handvest wordt verklaard dat de menselijke waardigheid onschendbaar is.
Kortom, ik vind dit een goede overeenkomst: een haalbaar akkoord is een goed akkoord. Uiteraard is een overeenkomst steeds een samenspel van diverse ambities en om overeenstemming te bereiken moeten de betrokken partijen vaak - bijna altijd - concessies doen. Het is niet de gewoonte dat de leden van dit Parlement met complimenten te koop lopen, maar dit is een goede overeenkomst en daarom moeten wij de Commissie feliciteren.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0390/2002) van de heer Lage, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de sluiting van het Protocol tot vaststelling, voor de periode van 3 augustus 2002 tot en met 2 augustus 2004, van de vangstmogelijkheden en de financiële tegenprestatie, zoals bedoeld in de Overeenkomst tussen de Europese Economische Gemeenschap en de Regering van de Republiek Angola inzake de visserij voor de kust van Angola (COM(2002) 495 - C5-0492/2002 - 2002/0237(CNS)).

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren. Om te beginnen wil ik u, meneer Lage, hartelijk bedanken voor uw verslag. Ik ben blij dat u dit voorstel ondersteunt. Vissersvaartuigen uit de Gemeenschap hebben tot en met 2 augustus 2004 toegang tot de Angolese wateren. Zowel de Gemeenschap als Angola hebben belang bij dit nieuwe protocol. Het bevat enkele nieuwe bepalingen, die ik hier graag wil opnoemen. De bestanden in de Angolese wateren worden met het oog op duurzame visserij ieder jaar gecontroleerd door lokale wetenschappers. Basis van die wetenschappelijke kennis, of beter gezegd gevolg van die wetenschappelijke kennis is dat de vangstmogelijkheden daarna worden aangepast. Van de financiële bijdrage is 36 procent bestemd voor de oprichting van een partnerschap tussen de EU en Angola om het wetenschappelijk onderzoek, de kleinschalige visserij, de scholing en de aquacultuur verder te ontwikkelen. Dat is een duidelijke verbetering ten opzichte van de 28 procent die in het laatste protocol was gereserveerd voor gerichte acties. Niet alleen de vaartuigen voor tonijnvisserij maar alle vissersvaartuigen moeten zes Angolese zeelieden aan boord hebben, in plaats van vijf, zoals nu. Op die manier worden ter plekke 160 à 180 extra arbeidsplaatsen gecreëerd.
Ik wil nog kort ingaan op de amendementen. In feite geldt hetzelfde als voor het protocol met Senegal. Wat betreft het verzoek om de verplichting van de lidstaten krachtens verordening 500/2001 op te nemen, die inhoudt dat schepen hun vangsten in derde landen moeten melden - dat is niet mogelijk. Maar ik ben wel bereid die verplichting in een nieuwe overeenkomst op te nemen, want hierover moet worden onderhandeld.
Lage (PSE)
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, de commissaris heeft het wezenlijke reeds gezegd: met dit verslag wordt de uitkomst van de onderhandelingen tussen de Commissie en Angola goedgekeurd en wordt de wijze waarop de onderhandelingen zijn afgerond toegejuicht. Het protocol biedt interessante mogelijkheden voor de vissersvloten van de lidstaten en is in mijn ogen momenteel de op één na belangrijkste visserijovereenkomst, na de reeds gesloten overeenkomst met Mauritanië.
Het nieuwe protocol is het negende dat is ondertekend sinds de visserijovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en Angola in 1987 van kracht is geworden. Dit nieuwe protocol heeft betrekking op de periode van augustus 2002 tot augustus 2004 en biedt 33 vaartuigen die op tonijn vissen en 22 vaartuigen die op garnaal vissen toegang tot de Angolese wateren. De quota voor de tonijnvisserij zijn verdeeld over Frankrijk, Spanje en Portugal (er zij op gewezen dat het voorgaande protocol voorzag in de toegang van 43 Europese tonijnvissers, iets meer dan het huidige aantal).
Wat de visserij op demersale soorten betreft krijgt Spanje het leeuwendeel, terwijl de rest wordt verdeeld tussen Portugal, Italië en Griekenland. De jaarlijkse financiële tegenprestatie is gestegen van 14 naar 15,5 miljoen euro, hetgeen een goede zaak is. Op deze wijze draagt de Europese Unie bij aan de ontwikkeling van de visserijsector in Angola. Ieder jaar wordt 5,5 miljoen euro uitgetrokken voor specifieke maatregelen inzake onderzoek, toezicht en controle, zoals de commissaris reeds heeft benadrukt.
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil mijn korte interventie niet beëindigen zonder te wijzen op de verschrikkelijke en schokkende paradox die Angola in feite is. Angola heeft een enorm grondgebied en een bevolking van ongeveer 13 miljoen mensen, het land beschikt over een enorme rijkdom aan bodemschatten, zoals aardolie en diamanten - laat ik volstaan met te vermelden dat de aardolie, waarvan de productie de komende twee jaar zal worden verhoogd, overeenkomt met ongeveer 15 procent van de consumptie van de Verenigde Staten van Amerika. Het meeste geld komt echter niet terecht bij de hongerende en verpauperde bevolking van het land. In een verslag van het Internationaal Monetair Fonds wordt zelfs gesteld dat 4 miljard euro niet op de bankrekeningen van de staat terecht is gekomen en dus via duistere kanalen is verdwenen.
Betekent dit dat de Europese Unie Angola niet moet bijstaan? Nee, zeker niet! Dit betekent dat Angola terecht is gekomen in een nieuwe fase van zijn geschiedenis, die lange tijd gekenmerkt werd door burgeroorlogen, dood en vernietiging. En de visserij-industrie van Angola is uiterst interessant. Ik herinner mij, al besef ik dat herinneringen bedrieglijk kunnen zijn, dat in 1973, toen het land nog onder Portugees koloniaal bewind stond, in de Angolese havens ongeveer 490.000 ton vis werd aangevoerd. Een en ander heb ik gelezen in een boek over de Angolese geschiedenis en economie. In 1999 bedroeg de aanvoer ongeveer 190.000 ton. Dit betekent dat de visserij in Angola sterk achteruit is gegaan, maar thans weer opleeft, deels omdat deze sector niet meer in handen van de overheid is, maar nu vooral door particulieren wordt beheerst. Maar dit betekent ook, als de wetenschappelijke gegevens kloppen, dat er in Angola nog goede mogelijkheden voor de visserij zijn en dat de Angolese wateren rijk zijn aan vis. Uit de boeken blijkt tevens dat de visserij in Angola goed is voor 3 procent van het bbp; iedere maatregel om de Angolese visserij te bevorderen moet derhalve worden toegejuicht. Ik zou de commissaris en de Commissie dan ook willen feliciteren met het door hen bereikte resultaat.
Cunha (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, om te beginnen zou ik de rapporteur, de heer Lage, willen feliciteren met dit uiterst goed gestructureerde verslag, dat zeer heldere voorstellen bevat. Zoals de heer Lage reeds heeft gezegd, gaat het hier om een verdere vernieuwing van de visserijovereenkomst die in 1987 met Angola is gesloten. Hij heeft tevens uiteengezet dat de vaartuigen van de Europese Unie in deze wateren vissen op tonijn, garnaal, demersale soorten en, bij wijze van experiment, een aantal pelagische vissoorten.
Uit het nieuwe protocol blijkt dat de visserij op demersale soorten een lichte stijging vertoont, terwijl de visserij op tonijn duidelijk daalt, hetgeen zorgwekkend is, vooral omdat we weten dat in dit gebied met zijn sterke tonijnmigratie de populaties sterk achteruit zijn gegaan. Dit is gedeeltelijk te wijten aan de zogenoemde IUU, 'illegal, unregulated and unreported fisheries?. Er wordt vooral in de tropische wateren op grote schaal illegaal op tonijn gevist, bijvoorbeeld in de Golf van Guinee, waar de tonijn wordt gevangen voordat hij de tijd krijgt zich voort te planten. De verlaging van het quotum voor de tonijnvisserij in de overeenkomst met Angola houdt derhalve wellicht tevens verband met de illegale visserij op tonijn in alle tropische wateren.
Er zij voorts op gewezen dat bij het berekenen van de financiële compensatie van de Europese Unie, die ook stijgt, eveneens rekening moet worden gehouden met de door de reders betaalde vergoedingen. De financiële tegenprestatie van de Europese Unie is, zoals in het verslag duidelijk wordt gezegd, gestegen van 14 naar 15,5 miljoen euro, en in dit verband is bijzonder belangrijk dat 35 procent van deze middelen specifiek wordt uitgetrokken voor de ontwikkeling van de visserijsector.
Ik ben van mening dat ook moet worden beklemtoond dat deze overeenkomst met Angola een geleidelijke ontwikkeling op het vlak van de visserijovereenkomsten met derde landen weerspiegelt. De toekenning van aanzienlijke middelen aan de visserijsector is belangrijk en toont aan dat het mogelijk is commerciële visserijovereenkomsten met een ontwikkelingsdimensie te sluiten. Ik ben van mening dat wij van onze kant geen vooroordelen moeten koesteren. De visserijovereenkomsten moeten als integraal bestanddeel van het gemeenschappelijk visserijbeleid worden beschouwd: zij kunnen nuttig zijn voor derde landen, omdat zij de ontwikkeling daarvan bevorderen, maar ze kunnen ook nuttig zijn voor de Europese Unie, die de aanvoer naar haar markten hierdoor kan verbeteren.
Tot besluit lijkt het mij tegen de achtergrond van de hervorming van het GVB ook redelijk dat het vaartuigen die in de Europese Unie uit de vaart zijn genomen toegestaan wordt om in het kader van gemengde vennootschappen in deze wateren te vissen. Namens de Fractie van de Europese Volkspartij kondig ik bij deze aan dat wij dit in onze ogen goed gefundeerde verslag zullen ondersteunen.
Titford (EDD).
Mevrouw de Voorzitter, het gemeenschappelijk visserijbeleid is volkomen en schandelijk mislukt, waardoor de visbestanden zijn uitgeput. Daarom moet de EU haar netten steeds verder uitwerpen om de gulzigheid van de Spanjaarden te bevredigen. Alsof de vernietiging van de Noordzee nog niet genoeg is, moet nu Afrika het ontgelden.
Er zijn nu zestien overeenkomsten met derde landen afgesloten. Vandaag hebben we het over Angola en volgens het Wereldnatuurfonds zorgt de overeenkomst met dat land ervoor dat een kwetsbare Afrikaanse kustgemeenschap van een kostbaar bezit wordt beroofd. Tijdens de debatten over deze overeenkomsten heeft mijn collega, de heer Nigel Farage, u dringend verzocht de ogen te openen voor de verwoesting van het milieu en, wat nog erger is, voor de dood van vele honderden zwarte Afrikaanse vissers per jaar als gevolg van de activiteiten van de EU-boten.
De omvang van deze tragedie wordt overvloedig door documenten uit Mauritanië en Senegal aangetoond. Gezien de minachting waarmee ons pleidooi is begroet, krijg ik de indruk dat de meesten van u op een andere planeet wonen. Het kan ook anders. Tien jaar geleden heeft Namibië de Spaanse boten weggestuurd en zelf zeggenschap gekregen over de 200 mijl territoriale wateren waarover het land beschikt. Er werken nu 14.000 mensen in een bedrijfstak met een waarde van 350 miljoen dollar per jaar. Als we de derde wereld echt willen helpen, moeten we naar het voorbeeld van Namibië kijken. Laten we ophouden deze arme landen uit te buiten en laten we ze aansporen hun industrieën te moderniseren. Laten we erkennen dat overal ter wereld alleen die regelingen voor visserijbeheer werken die op nationale zeggenschap gebaseerd zijn.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.
SCHRIFTELIJKE VERKLARING (ARTIKEL 120)

Martinez (NI)
Herstellen van het 'blauwe? Europa, daarom gaat het hier. De uitputting van de visbestanden is een realiteit, al bestaat er discussie over de betrouwbaarheid van de instrumenten die worden gebruikt om de teruggang van de visvoorraden te meten.
Onze instrumenten voor het beheer van de vangsten, de markten, de vloten en de betrekkingen met derde landen worden bekritiseerd door de sector. De Commissie lijkt de plaats van de Raad van ministers te willen innemen in het besluitvormingsproces. Ze blijft vasthouden aan de gedachte dat ze het recht heeft de overcapaciteit tegen te gaan door schepen te slopen en zelfs door te weigeren de modernisering te financieren. Zo komt de veiligheid van de vissers in het gedrang, en dat niet alleen: hier is ook sprake van oneerlijke concurrentie. Immers, terwijl wij onze vissers in de uitoefening van hun beroep beperken, komen de vissers uit derde landen hier de zeeën leegvissen.
De speelruimte is echter klein. Zelfs aquacultuur is geen echte oplossing, aangezien voor de 'productie? van een kilo gekweekte vis 4 tot 7 kg vismeel nodig is. Dat is de absolute grens voor de industriële visserij.
De mogelijke oplossingen zijn bekend: regionalisering van het beheer met het oog op meer flexibiliteit, meer verfijnde wetenschappelijke methoden om de visbestanden te meten teneinde eventuele kritiek voor te zijn, meer inspraak van de sector ?
(Schriftelijke verklaring ingekort overeenkomstig artikel 120, lid 7 van het Reglement)

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0400/2002) van de heer Karas, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de mededeling van de Commissie over het stroomlijnen van de jaarlijkse coördinatiecyclus voor economisch en werkgelegenheidsbeleid (2002/2215(INI)).

Karas (PPE-DE)
Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, dames en heren, over het vandaag gepresenteerde verslag wil ik het volgende zeggen. Ten eerste: het doel van de strategie van Lissabon is om van de Europese Unie de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie ter wereld te maken. Deze economie moet in staat zijn duurzame economische groei, meer en betere werkgelegenheid en een hechtere sociale cohesie te realiseren. Ten tweede: om dat te bewerkstelligen dient er een strategie inzake het economisch beleid, het sociaal beleid en het werkgelegenheids-, onderwijs- en onderzoeksbeleid te komen die door de lidstaten, de Raad, de Commissie en het Europees Parlement gezamenlijk is ontwikkeld.
Ten derde: Europa zorgt voor een verdere ontwikkeling van de markteconomie naar een sociale markteconomie. We staan op het punt om de volgende stap te zetten en de ecosociale markteconomie tot uitgangspunt te nemen voor de 21e eeuw. Zoals men dat zo mooi zegt zal de 21e eeuw de eeuw van Europa zijn. En daaraan voeg ik toe: als wij dat willen!
Ten vierde: als het ons echt menens is, hebben we met deze strategie van Lissabon en de ecosociale markteconomie definitief het klassedenken achter ons gelaten van kapitaal contra arbeid, van sociaal beleid contra economisch beleid, van overheid contra burger, van Europa contra lidstaten. Ten vijfde: het zou handig zijn als we het eens zouden worden over het principe dat economische bedrijvigheid voor werkgelegenheid zorgt, dat alles wat voor werkgelegenheid zorgt sociaal is, en dat sociale cohesie en milieubescherming samen voor meer duurzame ontwikkeling zorgen. De voorwaarden daarvoor zijn niet in de eerste plaats overheidskapitaal, maar menselijk kapitaal, niet de gelijkheid van allen, maar het complex van concurrerende ideeën die het continent Europa als geheel versterken.
Ten zesde: daarom dienen wij ook duidelijk te maken dat het economisch beleid niet gecommunautariseerd is en primair onder de bevoegdheid van de lidstaten valt en volgens artikel 99 door de lidstaten als een aangelegenheid van algemeen belang moet worden beschouwd en gecoördineerd. Ten zevende: op grond van dit alles verwelkomen wij de algehele aanpak in de mededeling van de Commissie over het stroomlijnen van de jaarlijkse coördinatiecyclus voor het economisch en werkgelegenheidsbeleid. Deze coördinatie is noodzakelijk om in weerwil van verschillende bevoegdheden de gemeenschappelijke doelen te bereiken. Voorwaarde voor deze coördinatie is echter wel dat de lidstaten hun huiswerk doen, dat zij snel en duidelijk informatie aan de Commissie doorgeven en dat de individuele verantwoordelijkheid in de algehele aanpak wordt gedefinieerd - iedere ketting is immers zo sterk als zijn zwakste schakel - en dat de eurozone zich nog meer bewust wordt van zijn verantwoordelijkheid binnen Europa. In punt 18 van het verslag hameren wij erop dat de rol van de sociale partners bij de tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon en die van Göteborg, het Europese sociale partnerschap dus, dient te worden versterkt. Daarom roepen wij op tot het organiseren van een tripartiete sociale topconferentie met medewerking van het Europees Parlement. Wij zijn tegen juridisch gehakketak tussen de instellingen, maar vinden dat we deze dialoog samen moeten stimuleren en de organisaties van de sociale partners daarbij moeten betrekken.
Ook eisen wij dat aan de fora en aan het proces een grotere legitimiteit wordt verleend. Dat wil zeggen dat het Europees Parlement erbij betrokken dient te worden en dus meer participatierechten krijgt. In punt 8 van het verslag onderstrepen we dat het degenen die deze democratische legitimiteit wensen moet verontrusten dat er door het nieuwe tijdschema voor het richtsnoerenpakket nog minder tijd dan vroeger voor het Europees Parlement overblijft om zijn positie te bepalen.
Het doet ons genoegen dat het proces wordt gestroomlijnd en dat de prioriteit ligt bij de tenuitvoerlegging. Wij zijn ingenomen met de specifieke termijnregelingen en met de afstemming, en het doet ons deugd dat de strategische en middellange beleidsaanpak wordt versterkt. Als we ervoor zorgen dat deze mededeling leven wordt ingeblazen, dan is dat een belangrijke stap in de richting van de tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon.
Diamantopoulou
Mevrouw de Voorzitter, wij bevinden ons in een periode waarin de economische vooruitzichten bepaald niet goed zijn. Het is duidelijk geworden dat de Europese Unie behoefte heeft aan een betere coördinatie van het economisch beleid en het werkgelegenheidbeleid.
Het voorstel van de Commissie voor het stroomlijnen van dit coördinatieproces heeft de aandacht getrokken van alle instellingen. Over dit voorstel zijn op verschillende niveaus discussies gevoerd, en alleen al daaruit blijkt dat dit niet zo maar een technisch voorstel is, zoals men op het eerste gezicht zou zeggen, maar dat het hier gaat om belangrijke politieke doelstellingen, zoals de efficiëntie en de transparantie van de uitvoering van de agenda van Lissabon en de rol van de Europese werkgelegenheidsstrategie, die na vijf jaar toepassing een vaste plaats heeft veroverd. Ik wil met name de rapporteur, de heer Karas, en de rapporteur voor advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de heer Bullmann, van harte bedanken voor hun uitstekende werk. Ik wil de aandacht vestigen op een aantal fundamentele punten.
Ten eerste is de rapporteur het ermee eens dat de klemtoon moet worden gelegd op de activiteiten op de middellange termijn. Dit betekent dat wij ons moeten inhouden bij het veranderen en aanpassen van de richtsnoeren. De Commissie zal in april 2003 voor het eerst een reeks richtsnoeren goedkeuren overeenkomstig het nieuwe programma, een pakket voor de periode tot 2006. Wij moeten ervoor zorgen dat tot deze tussentijdse herziening van 2006 geen ingrijpende veranderingen worden aangebracht in de richtsnoeren. Gebleken is dat het veel beter is de bestaande richtsnoeren te handhaven en de aandacht toe te spitsen op de uitvoering daarvan dan voortdurend nieuwe elementen toe te voegen.
Ten tweede zal deze versterkte aandacht voor de activiteiten op de middellange termijn meer discipline vereisen van alle betrokkenen - van de Commissie, de Raad en het Europees Parlement, en van alle andere belanghebbenden. Natuurlijk zal de Commissie haar specifieke werkgelegenheidsaanbevelingen voor elk land jaarlijks herzien en ervoor zorgen dat deze de politieke ontwikkelingen van elke lidstaat weerspiegelen. Ik zou er overigens aan willen herinneren dat wij volgens het Verdrag verplicht zijn dit jaarverslag op te stellen. Wij zijn van plan dit verslag in het teken te plaatsen van het toezicht op de uitvoering. Dat brengt mij bij het tweede vraagstuk: wij moeten consequent handelen en complementariteit waarborgen. Het is van fundamenteel belang dat beide processen complementair zijn, opdat er een optimale samenwerking kan ontstaan tussen het economisch beleid en het werkgelegenheidsbeleid. In het verleden was er vaak sprake van overlapping en soms zelfs van tegenstrijdige benaderingen in beide strategieën.
Ten derde moeten wij onze aandacht toespitsen op de toepassing. Na ettelijke jaren toepassing van de werkgelegenheidsstrategie zijn wij erachter gekomen waar de fundamentele toepassingsproblemen liggen, en vaak hebben wij kunnen vaststellen dat er een kloof bestaat tussen de indiening van de nationale actieplannen voor de werkgelegenheid en de uitvoering daarvan. Ik wil erop wijzen dat deze stroomlijning moet leiden tot een nauwere samenwerking, niet alleen tussen de verschillende samenstellingen van de Raad - de Raad Ecofin en de Raad Werkgelegenheid moeten een duidelijkere en efficiëntere manier van samenwerking zien te vinden - maar ook tussen de instellingen van de Europese Unie. Mijns inziens zal het Parlement, en natuurlijk ook het coördinatieproces zelf, baat hebben bij de voorgestelde stroomlijning en met name bij de grotere transparantie in de informatievoorziening; de belangrijkste gegevens over de toepassing van het economisch beleid en het werkgelegenheidsbeleid zullen immers op een beter gecoördineerde wijze worden doorgegeven. Ik zou u eraan willen herinneren dat in het verleden de gegevens over deze twee beleidsvormen vaak op verschillende tijdstippen werden doorgegeven, hetgeen aanleiding gaf tot grote verwarring.
Ten vierde houdt stroomlijning in dat er een beter model moet komen voor het beheer van dit coördinatieproces. Dat betekent een efficiënter overleg met het Europees Parlement en een grotere betrokkenheid van de sociale partners en het maatschappelijk middenveld. Bij de evaluatie van het werkgelegenheidsbeleid was het grootste probleem het gebrek aan deelname van zowel de sociale partners als de nationale parlementen.
Tot slot moet ik zeggen, mevrouw de Voorzitter, dat dit voorstel het autonome karakter van beide beleidsvormen niet aantast en dus strookt met het Verdrag. Kortom, de economische richtsnoeren, de globale economische richtsnoeren vormen het kader waarbinnen het economisch beleid zich moet bewegen, maar daarbij wordt de noodzakelijke autonomie van het werkgelegenheidsbeleid niet aangetast. Het verheugt mij dat het Parlement steun geeft aan deze aanpak.
Wat zijn nu de volgende stappen? Dit gehele proces valt samen met de herziening van de werkgelegenheidsstrategie. Wij zullen in januari 2003 de eerste mededeling presenteren en deze documenten - de mededeling over de herziening van de werkgelegenheidsstrategie en het ontwerp van het gemeenschappelijk verslag dat wij een maand geleden hebben ingediend - zullen de twee fundamentele beleidsdocumenten zijn die besproken moeten worden, zodat ze daarna aan de Europese Raad van de lente kunnen worden voorgelegd. Daarna kunnen wij dan beginnen met de eerste toepassing van het nieuwe proces aan de hand van de richtsnoeren. Mevrouw de Voorzitter, wij hebben wat de werkgelegenheidsstrategie betreft belangrijke ervaringen opgedaan in onze samenwerking met het Parlement. Mijns inziens krijgen wij nu de gelegenheid deze samenwerking nog efficiënter en substantiëler te maken.

Bullmann (PSE)
Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, beste collega's, het Europees Parlement heeft erg geconcentreerd gewerkt aan dit voorstel van de Commissie, erg geconcentreerd en eensgezind. We hebben snel gewerkt en we zijn het onder leiding van collega Karas commissie- en fractieoverschrijdend eens geworden over een in mijn ogen goed standpunt. Doordat wij zo snel en eensgezind hebben gewerkt, kunnen wij ook duidelijke eisen stellen aan het vast te leggen profiel van de politieke coördinatie.
Ten eerste: geen moment, geen seconde, geen minuut mogen de sociale doelen van Lissabon en de ambities van de agenda van Lissabon inzake het werkgelegenheidsbeleid ondergeschikt worden gemaakt aan een eendimensionale interpretatie van de interne markt, voor wie dan ook en met welke specifieke legitimatie dan ook. Dit moet helder zijn en dient tot uitdrukking te komen in de procedures die wij kiezen. Sterker nog, alleen als we concrete stappen ondernemen in de richting van sociale integratie, alleen als we het volledige arbeidspotentieel in Europa ontwikkelen, hebben we een kans om de ambitieuze agenda van Lissabon te verwezenlijken.
Ik zeg dit heel bewust tijdens het huidige debat over de hervorming van de arbeidsmarkt en van de socialezekerheidsstelsels. Natuurlijk hebben we flexibele stelsels nodig die aangepast kunnen worden, maar de stelsels moeten ook modern zijn. Modern zijn ze als ze ook zekerheid bieden - zekerheid bij het zoeken naar werk, zekerheid met betrekking tot de arbeidsplaatsen, zekerheid in geval van ziekte, ouderdom of invaliditeit. Daarom is economische hervorming een middel om het Europees sociaal model te behouden en te vernieuwen, en niet andersom. Als we dat willen, dienen we de doelen van concurrentievermogen, sociale zekerheid en volledige werkgelegenheid op gelijke hoogte te stellen. We moeten manieren vinden om deze doelen met elkaar te verbinden en elkaar te laten versterken. Als dat ons streven is, moeten we er ook voor zorgen dat de afdelingen van de Raad en de Commissie die zich met deze terreinen bezighouden gelijkwaardig worden behandeld en dat er geen nieuwe hiërarchieën ontstaan of dat oude hiërarchieën nieuw leven wordt ingeblazen. Aan de hand van uw voorjaarsverslag en uw guideline package zullen wij beoordelen of u deze doelen verwezenlijkt en of u zich goed aan het stroomlijningsconcept houdt.
Ten tweede: willen we Lissabon en Göteborg recht doen, dan mogen we het milieuaspect niet langer buiten beschouwing laten. We moeten het volledige potentieel van het milieubeleid benutten voor het vergroten van bekwaamheden en het verbeteren van de werkgelegenheid. Ten derde wijst de heer Karas er in zijn verslag terecht op dat economisch beleid een zaak van algemeen belang is die gecoördineerd dient te worden. Als wij dat beleid willen coördineren, dan moeten wij ook over investeringen durven te spreken en over een offensief tegen een werkloosheidscijfer van circa 8 procent en een groeicijfer van minder dan 1 procent. Het Europees Parlement zal deelnemen aan deze discussie en wij dienen onze rechtspositie hierbij veilig te stellen.

Sacrédeus (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, wij van de Fractie van de Europese Volkspartij steunen de voorstellen van de heer Karas en de Commissie. Wat betreft het economisch en werkgelegenheidsbeleid in de Europese Unie komt het uur der waarheid steeds dichterbij. De eisen en doelstellingen van Lissabon en Göteborg moeten nu gerealiseerd worden. Vereenvoudiging is belangrijker dan stroomlijning. Het is belangrijk dat er meer betrokkenheid, openheid en transparantie komt. Voor ons christen-democraten is het ook belangrijk duidelijk te maken dat wij een markteconomie in Europa steunen die een sociale, ecologische en ethische basis heeft. Zij moet mensvriendelijk zijn. Zij moet gezinsvriendelijk zijn. Zij moet niet alleen ruimte bieden aan persoonlijke, verantwoorde creativiteit, maar ook aan veiligheid en eigen initiatief.
De open coördinatie staat niet voor standaardisering, maar biedt de lidstaten juist de mogelijkheid om in het kader van een nauwe samenwerking toch de beste oplossingen voor ieder afzonderlijk land te vinden. Het is belangrijk dat de milieudoelstelling van de Top van Göteborg gecombineerd wordt met de eis inzake economische groei en met de doelstelling inzake sociale cohesie, zodat de drie dimensies daadwerkelijk tot stand gebracht kunnen worden. Wij betreuren het dat de Commissie dit niet heeft meegenomen in haar mededeling.
Laten wij als christen-democraten ook benadrukken dat zowel vertrouwen als ethische en morele normen en waarden fundamenteel zijn voor een sociale en economische ontwikkeling. Als vertrouwen en een ethische en morele basis in de economie ontbreken, kan deze zich niet ontwikkelen. Het Europees Parlement moet aandringen op meer betrokkenheid zonder dat het noodzakelijkerwijs beslissingsrecht eist. Het Europees Parlement moet niet alleen het recht krijgen aanwezig te zijn; het moet ook tijd krijgen.
Ter afsluiting wil ik zeggen dat het belangrijk is dat de kandidaat-landen spoedig gaan deelnemen aan deze werkzaamheden en dat ook de regionale en lokale autoriteiten een actieve rol gaan spelen.

Randzio-Plath (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, in haar mededeling neemt de Commissie eigenlijk een voorstel van het Europees Parlement over waarover wij sinds de tweede fase van de Monetaire Unie in dit Parlement steeds weer discussiëren, namelijk de noodzaak om te proberen de verschillende beleidsterreinen veel beter op elkaar af te stemmen en bij elkaar te betrekken. Wij zijn altijd van mening geweest dat dit alleen kan werken als enerzijds alle beleidsterreinen gelijkwaardig worden behandeld en anderzijds alle samenstellingen van de Raad onder de hoede van een Algemene Raad als gelijkwaardig worden beschouwd.
Helaas was er eerst het proces van Lissabon nodig - dat was niet minder dan zes jaar later - om een dergelijke kans daadwerkelijk te grijpen. Daarom ben ik erg blij dat wij inmiddels niet meer in de denkfase verkeren, maar in de fase van tenuitvoerlegging. Mevrouw de commissaris, we koesteren hooggespannen verwachtingen ten aanzien van de Commissie. We verwachten dat zij de coördinatie nu ook doorzet. Europa heeft dat hard nodig. Dat geldt niet alleen voor het economisch en werkgelegenheidsbeleid, maar ook voor het sociaal beleid en het milieubeleid.
Europa heeft dat hard nodig, omdat wij ons de luxe niet kunnen permitteren om het beleid niet te coördineren. De Commissie-Delors heeft ooit vastgesteld dat ongecoördineerd beleid slecht is voor onze economie, wat automatisch ook inhoudt dat ons dat arbeidsplaatsen in de Europese Unie kost. Het is van cruciaal belang dat er aan deze toestand een einde komt, en daarom ontvangen wij de nieuwe mededeling met open armen. Maar echt blij zijn wij er pas mee als deze op hardere gegevens is gebaseerd dan nu en als wij de burgers ook duidelijk kunnen maken dat het proces van coördinatie niet het zoveelste EU-instrument is dat in de praktijk helemaal niet blijkt te werken.
Wat wil ik daarmee zeggen? We moeten werkelijk duidelijk kunnen maken dat bepaalde beslissingen in een lidstaat inzake het economisch, werkgelegenheids- of milieubeleid ook de economie, de arbeidsmarkt of het milieu in een ander EU-land kunnen schaden of verbeteren en de ontwikkeling daar tot staan kunnen brengen of juist kunnen stimuleren. En het is noodzakelijk dat we dit met statistische gegevens kunnen onderbouwen. De Europese economen constateren tot hun spijt dat dit nog steeds niet het geval is.
Er dient echter een coördinatieprofiel te komen. Dit profiel kan contouren krijgen door ons af te vragen hoe wij investeringen bundelen, bijvoorbeeld investeringen in onderzoek en ontwikkeling, een terrein waarop Europa helaas nog steeds ver achterloopt. Van belang is echter dat het Parlement erbij betrokken wordt in het kader van een interinstitutionele overeenkomst, op z'n laatst als de Conventie haar hervormingsvoorstellen afrondt en als het Verdrag is gewijzigd.

Herzog (GUE/NGL).
Mevrouw de Voorzitter, geen enkel coördinatiemechanisme, geen enkele procedure is doeltreffend als de politieke wil ontbreekt. Daar staat of valt alles mee. In Lissabon en Göteborg zijn prijzenswaardige doelstellingen vastgelegd, maar er bestaat een enorme kloof tussen de verklaringen en de daden. De Europese Unie kent grote economische problemen. Het groeipotentieel neemt af. De publieke en particuliere investeringen liggen op een zeer laag niveau. De Unie heeft niet genoeg bekwaamheid in huis. Het Stabiliteits- en groeipact en het monetair beleid bieden geen oplossing voor die problemen. De bal wordt teruggespeeld naar de lidstaten, maar de coördinatiemechanismen, bedoeld als instrument voor de lidstaten, werken niet als de Unie weigert gemeenschappelijke beleidsmaatregelen aan te nemen en ten uitvoer te leggen. Een echt Europees economisch beleid komt niet van de grond omdat er te veel verschil van opvatting bestaat tussen de lidstaten. Bij de coördinatiemechanismen blijven de economische interacties tussen de landen buiten beschouwing. En er is nog geen eenduidige visie op de rol van de Europese economie en de eurozone tegen de achtergrond van de globalisering. We hebben nog geen beleid op het gebied van marktaanbod, netwerken of menselijke hulpmiddelen. We leven nog in een ruimte van gereglementeerde en fiscale concurrentie, waar het concept sociale markteconomie nog niet geaccepteerd is, en dat concept zal, denk ik, ook in de toekomstige grondwet niet opgenomen worden, al was het maar omdat er nog steeds sprake is van een ware aversie tegen economische zaken als beleidsterrein.
Dan kom ik nu op de institutionele procedures. Wat de Commissie ons voorstelt is een puur technocratische oplossing. Ik ben vóór de bundeling van disciplines, vóór de invoering van een cyclus. Ik kan instemmen met dat beginsel van stroomlijning. Daarmee komt echter geen einde aan de eerder genoemde politieke problemen, en daarom heb ik enkele suggesties. In de eerste plaats bieden de Verdragen geen solide basis voor communautarisering van het economisch beleid. Die basis moet bij voorkeur gecreëerd worden via de Conventie. In de tweede plaats beschikken we niet over betrouwbare instrumenten voor statistisch en analytisch vergelijkend onderzoek, met name op het gebied van de sociale cohesie en de duurzame ontwikkeling. Daarom is het van bijzonder belang de Unie de middelen voor ontwikkeling en onderzoek te verschaffen die ze nodig heeft om haar toezeggingen gestand te doen. In de derde plaats ontberen de voorgestelde procedures de nodige democratische legitimatie. Er moet een breed openbaar debat over de bestaande situatie en de keuzemogelijkheden opgezet worden voordat het pakket van de Commissie ingevoerd wordt, en ook moet er een evaluatie ex post komen, uit te voeren door de maatschappelijke organisaties en de volksvertegenwoordigers, en dus niet alleen door de Commissie. In de vierde plaats denk ik niet dat het Europees Parlement op dit moment nog in staat is over deze kwestie een goed debat te voeren en de lijnen voor een coherent economisch beleid uit te zetten. Te veel standpunten zijn ingegeven door louter nationale belangen en ideologische vooroordelen. Dat neemt niet weg dat het Parlement meer dan de Commissie of de Raad in aanmerking komt om het economisch beleid te bespreken en te evalueren. Er moet dan ook een jaarlijks interactief debat tussen de nationale overheden en de communautaire instellingen komen, en het initiatief daartoe moet genomen worden door het Parlement. Daarna pas zou de Commissie een aanvang moeten maken met de uitwerking van haar voorstellen, en nog weer later zou de Raad dan besluiten moeten nemen. In laatste instantie zou het Parlement eventueel nog om instemming gevraagd moeten worden.
Samenvattend zou ik willen zeggen dat coördinatie van de nationale beleidsmaatregelen niet werkt zolang een gezamenlijke politieke wil en een gemeenschappelijke democratische procedure ontbreken.

Hulthén (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, het verslag dat wij nu bespreken is een belangrijke stap op weg naar de verwezenlijking van de doelstellingen van Lissabon. Ik ben evenals de heer Karas en de heer Bullmann nogal teleurgesteld over het feit dat de Commissie er opnieuw in is geslaagd de besluiten te vergeten die genomen zijn op de Top van Göteborg en die inhouden dat ook het milieu beschouwd dient te worden als een onderdeel van het proces van Lissabon.
Ik ben het ermee eens dat de rapporteur de Commissie en de Raad aanspoort om duurzame ontwikkeling toe te voegen aan de stroomlijning van de politieke coördinatie, maar ik zou willen opmerken dat dat mijns inziens in een beduidend vroeger stadium kan dan de Commissie nu doet. Buiten het feit dat men er niet in geslaagd is de doelstellingen van Lissabon met een milieudoelstelling te versterken, zijn er nog veel kwesties die moeten worden opgelost. Wij hebben praktisch de hele avond over het visserijbeleid gesproken, maar een van de kwesties waar ik op doel is de herziening van het landbouwbeleid, een gebied waarop de subsidies moeten worden aangepakt, die zoals bekend schadelijk zijn. Wij moeten er bovendien op toezien dat subsidies die het milieu schade toebrengen, worden afgeschaft. Dat is wat het begrip 'duurzame ontwikkeling' inhoudt, maar dat lijkt de Commissie nog niet helemaal geaccepteerd of begrepen te hebben.
Doel van de top die volgend voorjaar wordt gehouden moet zijn het vinden van een evenwicht tussen de maatregelen inzake de drie onderdelen van de agenda van Lissabon. Daartoe moet met name de milieudimensie ontwikkeld worden en moet het begrip duurzame ontwikkeling in de drie dimensies van de agenda verder versterkt en geconcretiseerd worden. De Commissie moet dit op een veel gerichtere manier doen. Er moet met name op worden toegezien dat de milieu-indicatoren serieus worden genomen, wat in feite pas enkele dagen voordat de Raad hierover een besluit neemt besproken zal worden. De werkzaamheden in het kader van deze agenda die verband houden met duurzame ontwikkeling verlopen in het geheel niet zoals het hoort en de Commissie gaat veel te weinig voortvarend te werk.

Schmid, Herman (GUE/NGL).
Mevrouw de Voorzitter, evenals veel andere sprekers vind ik de mededeling van de Commissie nogal beperkt. Het onderwerp van discussie is de coördinatie van de economische en werkgelegenheidsrichtsnoeren. Wij zijn het er echter over eens dat dit begrip moet worden uitgebreid. Wij hebben een milieuproces en met name ook een sociaal proces nodig als belangrijk onderdeel van het totale proces dat is voortgekomen uit de Top van Lissabon. Deze vier onderdelen, die afzonderlijk allemaal van belang zijn, moeten worden gecoördineerd. Anders ontstaat er een gebrek aan evenwicht en krijgt het werkgelegenheidsbeleid een ander karakter. Het wordt dan namelijk niet meer bepaald door de koppeling aan het sociale perspectief, maar verandert dan al snel in een structuurbeleid, en dat betekent dat het werkgelegenheidsbeleid een soort reflectie of weerspiegeling wordt - of een aanhangsel.
Het is ongelooflijk belangrijk om zaken als sociale integratie, werk voor iedereen en werk van goede kwaliteit te bespreken. De Commissie stelt veel van deze onderwerpen regelmatig aan de orde. Ik vraag mij soms echter af of de Commissie een dubbele agenda heeft. Zij benadrukt namelijk vaak het belang van dit soort nobele sociale doelstellingen, maar er wordt in het geheel geen gewag van gemaakt in deze specifieke mededeling. Dat vind ik zo'n ernstige zaak dat ik een soort waarschuwing wil geven. Als dit geen eenmalige gebeurtenis is, maar een trend blijkt te zijn, worden het evenwicht en de harmonie die leken voort te komen uit de besluiten van Lissabon vervangen door polarisatie op de arbeidsmarkt of wat wij vroeger 'klassenstrijd' noemden. Dergelijke tendensen zijn nu al waar te nemen op de arbeidsmarkten in Europa en nemen steeds duidelijkere vormen aan. Dit soort conflicten is naar mijn mening meer dan wat ook schadelijk voor de economische ontwikkeling van Europa.
Verder wil ik nog iets zeggen over synchronisatie en coördinatie. Nu wij een soort horizontale coördinatie van de economie en de werkgelegenheid op Europees niveau bespreken, vind ik dat wij ook sociale en milieukwesties moeten aankaarten. Tegelijkertijd is er sprake van verticale coördinatie tussen de niveaus. Zolang het Europese en het nationale niveau niet beter gecoördineerd worden, en zolang de nationale arbeidsmarkten niet open genoeg zijn, maakt het niet uit hoeveel we coördineren op Europees niveau. Dat is ons grootste probleem, waar ik - zoals de Commissaris weet - steeds weer op terugkom. Dit wil ik extra benadrukken, omdat er soms in tamelijk vage termen wordt gesproken over de noodzaak de nationale parlementen een grotere rol toe te kennen. Men moet echter duidelijk zijn en aangeven hoe dit bereikt kan worden. Mijn antwoord is altijd dat de verantwoordelijkheid bij de nationale parlementen gelegd moet worden.

Kauppi (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag onze rapporteur, de heer Karas, bedanken. Het was voor hem een heel zware opgave de coördinatiemaatregelen te stroomlijnen. Ik ben erg blij met de inspanningen van de Commissie op dit gebied en ik wil onze commissaris, mevrouw Diamantopoulou, bedanken voor haar moed om deze punten aan de orde te stellen.
Ik wil vandaag niet het zwarte schaap van dit Parlement zijn, maar ik denk dat we ook kritisch moeten kijken naar de uitbreiding van open coördinatiemethoden tot verschillende gebieden. In het verslag zegt het Parlement dat twee zaken belangrijk zijn. In paragraaf E van het verslag-Karas staat - ik lees daar een gedeelte van voor: 'Overwegende dat een beter gestroomlijnd overzicht van de tenuitvoerlegging in de vorm van een nieuw uitvoeringspakket informatie vereist inzake de tenuitvoerlegging van de op Europees niveau goedgekeurde beleidsmaatregelen die moet uitmonden in een beoordeling van de tenuitvoerlegging op de diverse relevante beleidsterreinen?. Deze tekst komt uit het verslag en daaruit blijkt dat voor het Parlement de tenuitvoerlegging van de huidige coördinatiemechanismen werkelijk belangrijk is. Deze coördinatiemechanismen hebben onvoldoende concrete resultaten opgeleverd en die hebben we nu juist nodig.
Het andere punt van zorg van het Parlement betreft de rol van het Parlement en uit alle verslagen kan worden opgemaakt dat onze rol als Parlement, als vertegenwoordiger van de burgers, ons grote zorgen baart. In de Werkgroep economisch bestuur van de Conventie waarin ik zitting had, vonden de meeste leden dat het Europees Parlement en de Europese Commissie een rol zouden moeten spelen en dat de open coördinatiemethoden en -processen in het constitutionele verdrag zouden moeten worden opgenomen. Helaas nam ik in deze werkgroep een minderheidsstandpunt in. Ik denk namelijk dat het hoofddoel van de open coördinatiemethode flexibiliteit is en dat deze methode geen plaats moet krijgen in het Verdrag. We moeten de bestaande mechanismen gebruiken.

Sacconi (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, ik heb grote waardering voor het verslag dat morgen in stemming wordt gebracht, met name omdat daarin blijk wordt gegeven van een brede visie op de strategie voor duurzame ontwikkeling zoals deze in Lissabon werd vastgesteld en in Göteborg nader werd ingevuld. In het verslag wordt duidelijk gemaakt dat het niet de bedoeling is de economische doelstellingen en de werkgelegenheids- en milieudoelstellingen onder één noemer te brengen, maar dat het erom gaat een geïntegreerde aanpak te volgen, die als oriëntatie moet dienen voor sectorale en horizontale beleidsvormen die op een nieuw soort ontwikkeling gericht zijn. Op die manier kunnen wij onze verantwoordelijkheid nemen jegens de toekomstige generaties en de minder ontwikkelde landen.
Ik wil kort ingaan op de instrumenten die noodzakelijk zijn om deze strategie concreet ten uitvoer te leggen. Als men daadwerkelijk kiest voor de opvatting dat sociale kwaliteit en milieukwaliteit geen bijkomstige factoren zijn maar fundamentele onderdelen van de economische groei en fundamentele onderdelen van het mededingingsvermogen, lijkt de open coördinatiemethode het beste uitvoeringsinstrument te zijn. Deze methode moet evenwel worden versterkt en gestroomlijnd, zoals in het verslag staat. Met name moet gezorgd worden voor een grotere betrokkenheid van het Europees Parlement, dat er op zijn beurt voor moet zorgen in dit verband beter, veel beter beslagen ten ijs te komen.
Het welslagen van een dergelijk beleid hangt af van de effectieve deelname van alle institutionele niveaus en van alle sociale actoren. Als deze instanties niet allemaal hun uiterste best doen, zal er nooit duurzame ontwikkeling komen.
Tot slot wil ik van deze gelegenheid gebruik maken om - evenals, onder andere, de Civil Society Contact Group - de alarmbel te luiden. In het door de voorzitter van de Conventie gepresenteerde voorontwerp van het constitutioneel verdrag is geen spoor meer te bekennen van het begrip duurzame ontwikkeling. Als wij niet overnemen wat reeds in het Verdrag stond en in Göteborg is besloten, zullen wij op cultureel en politiek vlak een stap achteruit zetten, en die stap zal onder meer tot gevolg hebben dat Europa op het internationale toneel invloed zal verliezen.

Mann, Thomas (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, op de speciale topconferentie van komend voorjaar wordt de strategie van Lissabon opnieuw getoetst. Daarbij gaat het niet alleen om een beoordeling van de tenuitvoerlegging en de doelstellingen, maar er zullen ook maatregelen worden bijgesteld en nieuwe elementen worden geïntegreerd. Zo besloot de Raad naast het economisch en werkgelegenheidbeleid nog een derde dimensie toe te voegen: het milieubeleid. Eerdere sprekers hebben er al op gewezen: het is volstrekt onbegrijpelijk dat de Commissie geen ecologische doelstellingen wil opnemen. In de Economische en Monetaire Commissie alsmede in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken hebben wij gediscussieerd over de mogelijke herziene versie van het Stabiliteitspact. Mijn fractie, de Fractie van de Europese Volkspartij, is tegen iedere afzwakking. Dat zou de stabiliteit van de euro aantasten en angst zaaien onder de bevolking. Ik ben een groot voorstander van het vergroten van de betrokkenheid van de sociale partners via een tripartiete sociale topconferentie en een intensievere macro-economische, sociale dialoog.
Aan drie punten in het uitmuntende verslag van Othmar Karas hecht ik groot belang. Ten eerste: de coördinatie tussen economisch beleid, werkgelegenheidsbeleid en sociale integratie moet beter. De jaarlijkse richtsnoeren zijn van cruciaal belang voor de coördinatie van het werkgelegenheidsbeleid. Helaas zijn veel lidstaten het wel eens over de doelstelling, maar schort er nog het een en ander aan de concrete tenuitvoerlegging.
Ten tweede: het Parlement dient uitgebreid betrokken te worden bij de voorbereidingen van de speciale topconferentie. Daartoe moeten we vooraf wel voldoende tijd krijgen om het voorstel van de Commissie te bestuderen. Die tijd hebben we echt nodig! Van de Conventie verwachten we dat onze positie als vertegenwoordiging van de burgers verder wordt versterkt. Het EU-Verdrag dient zo te worden gewijzigd dat wij meer medebeslissingsrechten in alle fasen van het coördinatieproces krijgen.
Ten derde, over de toekomst van de toekomstige EU-lidstaten: met het oog op de verwezenlijking van het ambitieuze doel van de EU om over acht jaar de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie ter wereld te zijn, moeten de toetredingslanden vroegtijdig worden geïntegreerd. Wij roepen de Commissie op om de bevoegde instanties in deze landen bij het proces te betrekken, op een technisch en vooral ook logistiek gezien efficiënte wijze.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0401/2002) van mevrouw Thorning-Schmidt, namens de delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de minimumvoorschriften inzake gezondheid en veiligheid met betrekking tot de blootstelling van werknemers aan de risico's van fysische agentia (lawaai) (zeventiende bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG) (PE-CONS 3666/2002 - C5-0546/2001 - 1992/0449A(COD)).

Diamantopoulou
Mevrouw de Voorzitter, vandaag kunnen wij tot ons genoegen een belangrijke stap zetten op het gebied van de gezondheid en de veiligheid van werknemers. Het voorstel met betrekking tot de blootstelling van werknemers aan de risico's van fysische agentia is acht jaar geleden ingediend en pas dit jaar is het eerste gedeelte daarvan, het gedeelte betreffende trillingen, aangenomen. Daaruit blijkt al hoe moeilijk dit stuk wetgeving technisch en politiek gezien is. Daarom wil ik namens de Commissie het Europees Parlement en met name de leden van het bemiddelingscomité van harte gelukwensen. Zij zijn erin geslaagd een technisch en politiek bijzonder moeilijk vraagstuk af te ronden.
Nu de richtlijn in haar definitieve versie op tafel ligt kunnen wij de aandacht vestigen op drie belangrijke resultaten. Ten eerste kunnen wij nu een betere bescherming garanderen van de werknemers in alle sectoren van de economie, met inbegrip van het zee- en luchtvervoer, twee sectoren die tot nu toe niet in de vigerende wetgeving waren opgenomen. Ten tweede wordt het bijzondere karakter van de muziek- en amusementsindustrie erkend, en er is voorzien in een overgangsperiode van vijf jaar, opdat de noodzakelijke gedragscodes kunnen worden vastgesteld en de werknemers en werkgevers de gelegenheid krijgen te voldoen aan de juridische verplichtingen. Ten derde wordt met het verslag de in de richtlijn van 1986 voorkomende grenswaarde van 90 db verminderd tot 87 db, hetgeen een duidelijke verbetering is.
Met de aanneming van deze richtlijn wordt het tweede onderdeel van het Commissievoorstel met betrekking tot de risico's van fysische agentia afgerond. Er moet nu dus verder worden gewerkt aan de twee resterende specifieke onderdelen van het Commissievoorstel: elektromagnetische velden en optische straling.
Geachte afgevaardigden, ik wil de medewetgevers van harte uitnodigen hun werk voort te zetten en het wetgevend kader met betrekking tot fysische agentia te voltooien. Dan zullen wij een allesomvattende wetgeving hebben voor de bescherming van de werknemers, een wetgeving die mijns inziens onaanvaardbaar lang op de onderhandelingstafel is blijven liggen.

Thorning-Schmidt (PSE)
Mevrouw de Voorzitter, ik dank de commissaris voor het feit dat zij op het laatst ook de overige fysische agentia nog heeft genoemd, zodat ik niet hoef te zeggen dat er nog een aantal elementen ontbreekt. Het verheugt mij dat dit thema hoog op de agenda van de Commissie staat. Wij weten allemaal dat lawaai op het werk een ernstig probleem is. Op dit gebied is voldoende wetenschappelijke informatie voorhanden. Het is bekend dat een kleine hoeveelheid lawaai al voldoende is om het gehoor te beschadigen. Wij weten ook dat gehoorletsels de arbeidsprestaties verminderen of de kans op een baan verkleinen. Wij hebben het hier dus over zeer ernstige zaken.
Ik ben daarom bijzonder blij dat wij morgen een richtlijn zullen kunnen aannemen die de werknemers meer bescherming biedt dan de huidige richtlijn. Het is met andere woorden een betere richtlijn. Ten eerste omdat er nu eindelijk een adequate grenswaarde is vastgesteld voor de hoeveelheid lawaai waaraan werknemers mogen worden blootgesteld. Ik had graag gezien dat die lager was en dat heb ik ook voorgesteld. Ik had ook graag gezien dat individuele gehoorbeschermers niet in aanmerking waren genomen, maar desondanks is het toch een verbetering. Het is ook een betere richtlijn omdat in deze richtlijn veel aandacht besteed wordt aan preventie, waarvan in de kaderrichtlijn zo nadrukkelijk sprake is. Preventie begint bij de actiewaarden, maar wij hebben erop aangedrongen dat in de richtlijn ook de aanwezigheid van adequate gehoorbeschermers verplicht gesteld wordt.
Er is echter een aantal andere bepalingen die we moeten vermijden. Wij moeten alternatieve werkmethodes ontwikkelen die de blootstelling aan lawaai tot een minimum beperken. Wij moeten voorwaarden stellen aan het materieel in de ondernemingen. Over het geheel genomen ligt de nadruk in de richtlijn op de verantwoordelijkheid van de werkgever voor de goede tenuitvoerlegging. De richtlijn werkt preventief en maakt ook duidelijk dat de werkgevers in specifieke werksituaties een verantwoordelijkheid hebben.
Tot slot een paar woorden over de muziek- en amusementsindustrie. Dit was een heet hangijzer. Wij hebben het over de Britse popmuziekindustrie en over doedelzakspelers gehad, wat voor een levendig element in het debat heeft gezorgd. Ik wil graag herhalen, zonder bepaalde gesprekspartners voor het hoofd te willen stoten, dat lawaai nu eenmaal lawaai is. Het doet er niet toe of het mooi of verschrikkelijk klinkt - lawaai kan het gehoor ernstig beschadigen. We hoeven maar naar onszelf te kijken. Wij weten immers wie het vaakst door de ziekte tinnitus getroffen wordt. Het zijn gewoon de mensen die te midden van aangenaam lawaai leven of die aan zeer aangenaam lawaai, namelijk muziek, zijn blootgesteld. Wij weten dus dat lawaai gewoon altijd lawaai is. Ik ben tevreden dat dit in de richtlijn nadrukkelijk wordt erkend. In de richtlijn wordt ook gezegd dat het voor de muziekindustrie misschien moeilijk zal zijn om binnen de vastgestelde termijn uitvoering te geven aan de bepalingen van de richtlijn. De sector heeft dan ook een langere termijn voor de omzetting van de richtlijn gekregen.
Het verheugt mij ook dat er aandacht is besteed aan preventie en aan de concrete tenuitvoerlegging. Wij hebben een overgangsperiode vastgesteld, maar die moet ook dienen om gedragscodes voor de muziek- en amusementsindustrie te ontwikkelen. Ik ben tevreden met de voorgestelde gedragscodes, omdat ze toekomstgericht zijn en de branche op een concrete manier helpen de regels na te leven. Ik wil graag vermelden dat het idee van gedragscodes tijdens de trialoogvergaderingen is ontstaan, wat aantoont dat de werkzaamheden in de trialoog nuttig zijn en tot positieve resultaten kunnen leiden. Het is niet alleen een plaats waar men tegen elkaar ten strijde trekt. Er komen ook goede ideeën uit voort, die tot een compromis kunnen leiden, waarmee velen van ons tevreden zijn. In dit verband zijn we de Commissie dank verschuldigd voor de rol die ze heeft gespeeld, alsook de Raad voor de goede samenwerking.
Tot slot wil ik nog kwijt dat ik erg blij ben met het ruime compromis en met de steun hier in dit Huis. Ik hoop dat de liberale fractie dit compromis zal steunen en het standpunt van haar leden in de commissie zal bevestigen: wanneer wetenschappelijke gegevens en duidelijke bewijzen aantonen dat een bepaald element een probleem vormt voor de werknemers, dan moet er wetgeving komen om dit probleem op te lossen. Ik hoop dat de liberale fractie morgen volgens dit principe zal stemmen. Ik kijk ernaar uit dat een grote meerderheid zich achter deze goede richtlijn schaart.

Stauner (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, geachte commissaris, ik geloof dat ik mij direct kan aansluiten bij de laatste zin van de rapporteur. Ook de Fractie van de Europese Volkspartij en ikzelf zijn eigenlijk gelukkig met het gepresenteerde verslag en de bereikte compromissen. In mijn ogen leveren we met dit verslag weer een substantiële Europese bijdrage aan de bescherming van de gezondheid van de werknemers, al duurt het helaas nog steeds veel te lang voordat gemeenschappelijke Europese beschermingsnormen tot stand komen. In dit geval stamt het eerste voorstel al uit 1993. Het werk aan de lawaairichtlijn ging zeker niet van een leien dakje, doordat de standpunten van Raad en Parlement vrij ver uiteen lagen. Maar de kern van de bemiddelingsprocedure is nu juist dat er toch overeenstemming kan worden bereikt. Deze overeenstemming is uiteraard altijd een compromis, en zoals gezegd kan iedereen tevreden zijn over dit compromis.
Objectief gezien is de bescherming tegen lawaai verbeterd. De vorige spreeksters hebben de technische gegevens en details reeds uiteengezet. Deze zijn, en dat is volgens mij belangrijk, helder en er bestaan ten aanzien van de tenuitvoerlegging geen grijze gebieden of verwarrende discretionaire bevoegdheden. Nieuw is dat de werkgevers voortaan verplicht zijn om gehoorbeschermers te verstrekken, deze op deugdelijkheid te controleren en te waarborgen dat zij ook worden gebruikt. Dit is een concrete toepassing van de algemene zorgplicht van de werkgever die voor geen enkel misverstand vatbaar is. Een wens van mijn fractie was ook om bij de toepassing van de richtlijn rekening te houden met de bijzondere omstandigheden in de muziek- en amusementssector. Dit is in het belang van een zuivere en heldere regelgeving, want het is zinloos om er de ogen voor te blijven sluiten dat de richtlijn bijvoorbeeld de jure ook voor orkestmusici geldt, maar de facto niet wordt toegepast om redenen van comfort en esthetiek. Daarom is het eerlijker om op dit terrein een overgangstermijn in te stellen en de afzonderlijke lidstaten samen met de sociale partners eigen oplossingen te laten vinden.
Ik wil nog onderstrepen dat de richtlijn, hoe verheugend deze op papier ook is, ook in praktijk moet worden gebracht. Ik krijg steeds meer de indruk dat de richtlijnen ter bescherming van werknemers weliswaar op papier mooi zijn, maar dat niemand ze ten uitvoer wil te leggen. Dat zou te maken kunnen hebben met de economische ontwikkeling, maar juist in moeilijke tijden moeten wij erop toezien dat de richtlijnen ook werkelijk worden uitgevoerd. Ik zeg dat vooral met het oog op de kandidaat-lidstaten, omdat wij ook op dit punt het goede voorbeeld moeten geven.

Hughes (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de rapporteur feliciteren met haar werk en ik ben erg blij met de uitkomst van de bemiddeling op dit gebied, maar er zijn volgens mij ook redenen tot klagen. In de oorspronkelijke richtlijn betreffende fysische agentia werden vier onderwerpen behandeld, waaronder lawaai. De oorspronkelijke lawaairichtlijn van 1986 had echter in 1991 moeten worden herzien en nu pas, bijna aan het eind van 2002, is er een herziene tekst.
Een ander onderwerp was trillingen, maar de Raad heeft er acht jaar over gedaan om daarover tot een gemeenschappelijk standpunt te komen. Zoals we van de commissaris hebben gehoord, moeten de aandachtsgebieden elektromagnetische velden en optische straling nog steeds worden besproken. Het tempo waarin gewerkt wordt, is pijnlijk traag. Echter, in dit tijdperk van geavanceerde technologie raakt onze gehele omgeving steeds meer vergeven van elektromagnetische velden van draadloze lokale toegangsnetwerken, Blue Tooth-apparaten, klasse-I-lasers, enzovoort. Ik hoop dat de Raad deze kwestie opnieuw als urgent punt op de agenda zal zetten.
Deze richtlijn moet worden toegejuicht. Hij zal voor directe verbeteringen zorgen. Werknemers zullen minder worden blootgesteld aan lawaai op het werk. Vertegenwoordigers van de werknemers zullen met het oog op de keuze van oorbeschermers aan een risico-evaluatie deelnemen. Onder bepaalde omstandigheden wordt ons preventief audiometrisch onderzoek beschikbaar gesteld. Al deze en vele andere zaken moeten worden toegejuicht.
Wat de muziek- en entertainmentsector betreft denk ik dat we de zaken heel goed hebben aangepakt. Zoals we hebben gehoord, zullen de lidstaten in samenspraak met de sociale partners een gedragscode opstellen en aangeven hoe werkgevers en werknemers in die sector in de praktijk aan hun verplichtingen kunnen voldoen. De Britse Musicians Union die het werk van alle bonden van musici in de Europese Unie heeft gecoördineerd, was zeer ingenomen met deze aanpak.
Gelet op de tijd zal ik me tot nog één opmerking beperken. Tijdens de bemiddeling is er veelvuldig gesproken over het belang van een bedrijfseffectrapportage voor dit soort voorstellen, een rapportage die heel zorgvuldig moet worden uitgevoerd. Ik zal u de vraag voorleggen die ik ook in de commissie heb gesteld: hoeveel waarde hechten we aan het feit dat iemand van in de veertig of vijftig zijn kleinkind kan horen en met dat kind kan communiceren? Juist het gehoorspectrum dat daarvoor wordt gebruikt, wordt vaak door bedrijfslawaai buiten werking gesteld. Zeker, we moeten een kosten-batenanalyse maken, maar laten we dan ook alle kosten en baten in ogenschouw nemen en niet slechts naar het financiële plaatje kijken.

Lynne (ELDR).
Mevrouw de Voorzitter, er is al heel wat verbeterd sinds de rapporteur een eerste verslag uitbracht aan de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken. Volgens mij bestaan er nog steeds problemen met betrekking tot de entertainment- en vrijetijdssector, maar de overige bedrijfstakken en de werknemers zullen heel goed met deze richtlijn kunnen leven.
Als de oorspronkelijke voorstellen het hadden gehaald, zou het bedrijfsleven in de EU gedecimeerd zijn en zouden werknemers zijn ontslagen - vooral in de bouw, de cementindustrie, de mijnbouw en een groot deel van de machine-industrie. Goddank zijn we verstandig geweest en weer uitgekomen bij het standpunt van de Raad, inhoudende dat er bij het meten van decibels naar gehoorbescherming kan worden gekeken. Ik ben blij dat we uiteindelijk toch gekozen hebben voor de wekelijkse meting die de lidstaten, als zij dat nodig achten, verplicht kunnen stellen.
Helaas is er tijdens de bemiddeling een amendement gesneuveld. Daarin werd de entertainmentsector vijf jaar uitstel voor de tenuitvoerlegging gegeven. In de tussentijd zou de Commissie bekijken hoe deze bedrijfstak het best zou kunnen worden gereguleerd. Daarbij zou met name rekening worden gehouden met de bijzondere problemen van cafés en verenigingen. Dankzij de invoering van een gedragscode is de huidige tekst wel beter dan het eerste voorstel, dat moet ik toegeven. Momenteel wordt de bestaande lawaairichtlijn in cafés en verenigingen echter niet uitgevoerd, noch in het Verenigd Koninkrijk noch in Denemarken noch in vele andere lidstaten. Dat komt omdat de richtlijn niet werkbaar is.
Mijn bezwaar tegen deze aanvullende bureaucratische regels voor cafés en verenigingen is dat daardoor enorme problemen ontstaan. Daarom weiger ik de uitkomst van de bemiddeling te ondertekenen. Ik geloof dat we de Raad tot meer concessies hadden kunnen bewegen.
Ik had slechts één opvallende medestander en dus ga ik ervan uit dat de stemming van morgen het eindresultaat op geen enkele wijze zal veranderen. We hebben door hard te werken een betere regeling voor zowel het bedrijfsleven als de werknemers bereikt. We hadden ook een betere regeling voor de entertainment- en vrijetijdssector kunnen afdwingen, maar jammer genoeg hebben we die kans laten liggen.

Bushill-Matthews (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, wat ben ik blij dat ik om vijf voor twaalf middernacht het woord mag voeren. Vaak denk ik - want dit is bij werkgelegenheidswetgeving gewoonlijk het geval - dat het Secretariaat dit allemaal heeft uitgedacht om ons te wijzen op de dwaasheid van de arbeidstijdenrichtlijn, hoewel het niet nodig is dat we daarop gewezen worden.
In het onderhavige geval is de na bemiddeling opgestelde tekst volgens mij een slecht compromis over een slechte richtlijn. Het zou veel beter zijn geweest als beide partijen aan hun oorspronkelijke standpunt hadden vastgehouden en als er geen wetgeving was gekomen. Ik heb tegengestemd en was de opvallende uitzondering waarop Liz Lynne doelde. Om deze reden heb ik ook in het bemiddelingscomité tegengestemd, hoewel we erin geslaagd zijn tijdens die bemiddeling vele van de al te dwaze amendementen van hun scherpe kantjes te ontdoen.
In het Verenigd Koninkrijk zijn de bestaande lawaairegelingen goed doordacht en deze strakkere regelingen op EU-niveau zijn niet nodig en evenmin adequaat. De heer Hughes wees op het belang van bedrijfseffectrapportages en zei dat deze grondig moeten worden verricht. Daar ben ik het mee eens. Dat er in EU-verband geen behoorlijke effectbeoordeling heeft plaatsgevonden om de kosten en baten van de voorgestelde richtlijn vast te stellen, zegt al heel veel. Het Verenigd Koninkrijk heeft er wel een uitgevoerd en daaruit bleek dat de kosten veel hoger waren dan de baten. Misschien heeft de EU daarom besloten niet tot een effectbeoordeling over te gaan. Deze wetgeving is volkomen irrealistisch.
Twee weken geleden heeft het Parlement de richtlijn inzake atypische werknemers aangenomen, die zo veel extra kosten en bureaucratie met zich meebrengt dat alleen al in het Verenigd Koninkrijk 160.000 tijdelijke banen op de tocht komen te staan. Met haar jongste richtlijn laat de EU zien dat zij nog steeds niet bij de tijd is als het gaat om wetgeving op het gebied van werkgelegenheid en sociale zaken.
Tot slot zou ik willen zeggen dat er gedurende het wetgevingsproces in het Parlement drie verschillende ministers in het Verenigd Koninkrijk zijn geweest, wat wellicht verklaart waarom de Britse regering er zo lauw op heeft gereageerd. De Britse Conservatieven zullen evenwel niet lauw reageren. Wij zullen ons gezond verstand gebruiken en tegenstemmen.

Weiler (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, ik ben toch enigszins verrast door de laatste twee bijdragen, want ik had het idee dat wij van de eerste lezing tot vandaag in het kader van de bemiddelingsprocedure toch tot een redelijk compromis waren gekomen. Naar mijn mening is de bemiddeling snel en efficiënt uitgevoerd. De Raad heeft zich constructief opgesteld en ik had de indruk dat de Fractie van de Europese Volkspartij en de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij ons enigszins waren genaderd. Ik had het idee dat het verstand had gezegevierd!
Niettemin, en wat dat betreft ben ik het met de vorige sprekers eens, moet één aspect ons zorgen baren, namelijk de tenuitvoerlegging op nationaal niveau, maar dan niet - zoals de heer Bushill-Matthews meende - om technische redenen. Ik denk dat er nog een andere reden is waarom wij ons zorgen moeten maken over de tenuitvoerlegging. Mij kwam vandaag een geval van een beroepsmusicus ter ore die bij een vermaard Duits orkest werkt. Deze man zegde een gesprek met ons af uit angst voor represailles! Hij zou zijn problemen als beroepsmusicus uiteenzetten, maar durfde het uiteindelijk toch niet aan. En hij is vast en zeker niet de enige.
Bescherming op de werkvloer is, zoals mevrouw Stauner zei, onontbeerlijk in het moderne beroepsleven en geen kwestie van luxe. De werknemers in alle bedrijfstakken, van de muziekbranche tot de industrie, garanderen dat zij recht hebben op informatie over blootstellingsgevaren, en dat de werkgevers verplicht zijn hen daarop te wijzen, daaraan heeft de richtlijn heel wat bijgedragen. Daartoe beschikken de lidstaten ook over verschillende instrumenten; niet alleen passieve gehoorbescherming, maar ook de invoering van nieuwe werkmethoden en de ontwikkeling van aangepaste werkplekken waar het lawaai tot een minimum wordt beperkt.

Moraes (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, als laatste spreker over dit onderwerp wil ik graag herhalen en onderstrepen dat gehoorverlies door lawaai op het werk en aanverwante klachten dankzij deze richtlijn op den duur tot het verleden zullen gaan behoren. Dat is een prestatie waarvoor de rapporteur gecomplimenteerd mag worden. Deze prestatie wordt alleen maar groter als je bedenkt dat er aanvankelijk enkele nationale standpunten waren die voor problemen zorgden. Andere leden hebben daar al op gewezen. Aan deze nationale standpunten is enorm veel aandacht besteed. Met het Verenigd Koninkrijk is een aantal zaken nog eens goed doorgesproken. Ik ben verbaasd over de woorden van de heer Bushill-Matthews aan het adres van onze regering. Er zijn inderdaad drie verschillende ministers bij het voorstel betrokken geweest, maar de Britse regering is een van de regeringen die het meeste belang heeft bij deze specifieke gezondheids- en veiligheidsmaatregel en zij gelooft dat deze richtlijn voor een goed evenwicht zorgt tussen een betere bescherming van de werknemer en de noodzaak om buitensporige en onnodige regelgeving te vermijden. Ik denk dat het belangrijk is dat we geen karikatuur van de gezondheids- en veiligheidsmaatregelen maken nu er enorm veel werk is verricht om met de nationale regeringen op één lijn te komen. Mevrouw Lynne heeft ons veel verteld over het effect van de richtlijn op musici in de entertainmentsector. Ook in het Verenigd Koninkrijk hebben we daar heel wat over gehoord. Feit is dat de richtlijn voor die sector een stuk lastiger had kunnen zijn. We moeten de rapporteur feliciteren met de vooruitgang die is geboekt. Daarom zal ik voorstemmen.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0387/2002) van mevrouw Jillian Evans, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over Richtlijn 86/609 betreffende de bescherming van dieren die voor experimentele en andere wetenschappelijke doeleinden worden gebruikt (2001/2259(INI)).

Evans, Jillian (Verts/ALE)
Mevrouw de Voorzitter, er worden in de Europese Unie naar schatting jaarlijks ongeveer 12 miljoen gewervelde dieren gebruikt voor het ontwikkelen en testen van medicijnen, vaccins, chemicaliën en andere producten. Daarbovenop worden nog eens 9 miljoen dieren gefokt en vernietigd in verband met handelingen die helemaal niet vereist zijn.
Sinds de invoering meer dan zestien jaar geleden van richtlijn 86/609, waarin het gebruik van dieren voor experimenten wordt geregeld, is er veel veranderd. De richtlijn had oorspronkelijk tot doel verstoringen van de handel tegen te gaan. De Europese Unie had toen nog niet zoals nu de plicht om in haar beleid op het gebied van de landbouw, het onderzoek, het vervoer en de interne markt rekening te houden met het welzijn van dieren.
Tegenwoordig wordt er uitvoerig in het openbaar over dierenwelzijn gediscussieerd en de belangstelling voor en de zorg over het gebruik van dieren zijn toegenomen. Ook is er geweldige vooruitgang geboekt op het vlak van de wetenschappelijke kennis en praktijk. Hierom, en wegens de gebrekkige uitvoering van de richtlijn, die de Commissie genoopt heeft in de loop der jaren vele inbreukprocedures te starten, moet deze richtlijn dringend worden herzien. Dat is wel duidelijk.
De Commissie heeft reeds toegezegd de richtlijn volgend jaar te herzien. Ik hoop dat zij zich daarbij zal laten leiden door de punten die wij in dit verslag besproken hebben, omdat er heel wat lessen te leren zijn. Het eerste punt is de noodzaak van een centraal EU-inspectoraat dat het werk van de inspecteurs in de lidstaten coördineert en tevens de bevoegdheid heeft faciliteiten te bezoeken en zo nodig vergunningen in te trekken. In 1986 verzocht het Parlement om de instelling van een permanent comité dat moest toezien op de uitvoering van de richtlijn, maar een dergelijk comité is er nooit gekomen. Volgens mij is wel gebleken dat deze handelwijze fout is geweest.
Er bestaan in de lidstaten grote verschillen als het gaat om de manier waarop informatie wordt verzameld en geordend en waarop replacement, reduction en refinement plaatsvinden. Zo heeft de Commissie al twee reeksen statistische gegevens gepubliceerd over het aantal dieren en het gebruik daarvan voor experimenten. Deze gegevens moeten om de drie jaar beschikbaar worden gesteld. Ze hoeven niet erg gedetailleerd te zijn en er bestaat geen standaard voor de wijze waarop ze moeten worden gepresenteerd. Sommige lidstaten publiceren jaarlijks zeer uitvoerige statistieken, terwijl andere zich beperken tot het absolute minimum en dan ook nog zo onregelmatig als maar mogelijk is. Daarom was het moeilijk de uitvoering van de richtlijn te evalueren. Gegevens moeten jaarlijks en volgens een standaardindeling worden gepubliceerd.
Hoofdzaak is uiteraard het gebruik van alternatieve testmethoden. Dierproeven moeten worden beschouwd als uitzonderingen op de regel en niet als normale wetenschappelijke procedures. Als het gaat om alternatieven worden er grote vorderingen gemaakt. Daarop moeten de lidstaten zich concentreren en daaraan moeten zij prioriteit geven.
Hiermee in verband staat artikel 7, lid 2, van deze richtlijn, waarin bepaald wordt dat dieren alleen voor proeven mogen worden gebruikt wanneer er wetenschappelijk gezien geen haalbaar alternatief is. Omdat de Commissie momenteel geen gedetailleerde statistische informatie verlangt, is het onmogelijk na te gaan of dit artikel in praktijk wordt gebracht. Daarom wordt in het verslag geadviseerd een centraal EU-gegevensbestand te creëren met daarin informatie over alle goedgekeurde, lopende en afgeronde dierproeven. Dan kunnen in de gehele EU controles worden verricht om ervoor te zorgen dat dit artikel wordt nageleefd en dat experimenten niet nog eens worden overgedaan.
Terwijl het aantal dieren dat voor experimenten wordt gebruikt, blijkt te zijn gedaald, stijgt het gebruik van transgene dieren. Dit kon niet worden voorzien in 1986, toen de richtlijn werd aangenomen. De richtlijn blijft wat dit betreft dan ook in gebreke. Hij moet ook betrekking krijgen op transgene dieren.
Ten slotte gaan veel klachten van NGO's en andere instanties en organisaties over de niet-nakoming van artikel 5, waarin de algemene verzorging en de huisvesting van dieren worden behandeld. Dit probleem kan grotendeels worden opgelost door de invoering van een standaardopleiding binnen de EU op het gebied van dierenwelzijn en de ethiek van experimenten.
Er zijn vier amendementen op het verslag ingediend. Ik wil mijn collega's in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid daarvoor bedanken. Ook wil ik in het bijzonder de heer Nisticò bedanken, omdat hij zijn amendementen met mij heeft besproken. Ik vind het spijtig dat ik de amendementen 1 en 2 niet kan steunen, omdat deze een aanzienlijke afzwakking betekenen van een essentieel punt in het verslag, namelijk het gebruik van primaten, met name in het wild gevangen primaten. Met amendement 3 ben ik het wel eens.
Volgens mij staan het Parlement en de Commissie beide op het standpunt dat richtlijn 86/609 niet langer geschikt of effectief is en dat we nieuwe wetgeving nodig hebben. Ik hoop dat de Commissie de aanbevelingen van het Parlement zal overnemen.

Wallström
Ik ben blij met het initiatiefverslag van het Europees Parlement over de richtlijn betreffende de bescherming van laboratoriumdieren. Ik wil het Parlement en mevrouw Evans voor het initiatief en het verrichte werk bedanken. Het verslag komt op het juiste moment, zodat er vaart blijft worden gezet achter de grondige herziening van de richtlijn.
In maart 2003 zal op onze uitnodiging een werkgroep van technische deskundigen bijeenkomen. Deskundigen van alle belanghebbenden zullen daar over bepaalde vraagstukken een toespraak houden, ook over zaken die in het verslag aan de orde worden gesteld. Ik wil er wel op wijzen dat het ontwikkelen en testen van wapens op dieren en het in het verslag voorgestelde verbod daarop niet tot de bevoegdheid van de Gemeenschap behoren.
In het verslag worden verder diverse gevallen belicht van een onjuiste omzetting van de richtlijn in de nationale wetgeving van de lidstaten en van een onjuiste praktische toepassing. Wij hebben ons actief met deze gevallen beziggehouden en daarom zijn reeds vier van de negen in het verslag vermelde zaken met succes afgesloten.
Ik ben, kortom, erg tevreden met dit verslag. De hoofdbestanddelen voor de grondige herziening van de richtlijn worden erin aangereikt. Ik wil van de gelegenheid gebruik maken om u te bedanken voor uw steun voor de tweestappenaanpak die wij met het oog op de wijziging van de richtlijn hebben gehanteerd. Op dit moment zijn we bezig met de eerste stap, die inhoudt dat de procedure voor technische aanpassing in de richtlijn wordt opgenomen. In juli 2002 heeft het Parlement het voorstel ongewijzigd aangenomen. Kort geleden is echter een verandering in de formulering noodzakelijk geworden en waarschijnlijk gaat de Raad een gemeenschappelijk standpunt vaststellen. Wat betreft de tweede lezing vraag ik u dan ook opnieuw snel tot aanneming over te gaan.
De tweede stap in verband met de wijziging van de richtlijn is uiteraard de grondige herziening. Ik wil nogmaals beklemtonen dat ik het verslag van het Parlement als een belangrijke bijdrage beschouw en ik hoop dat ik op blijvende steun van het Parlement kan rekenen voor onze pogingen om het welzijn van dieren die in de Europese Unie voor experimenten worden gebruikt, verder te verbeteren.

Nisticò (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, het Europees Parlement heeft herhaaldelijk duidelijk gemaakt dat het zeer gevoelig is voor dit vraagstuk en tegen het gebruik van proefdieren is als het gaat om een herhaling van experimenten die reeds in andere, technologisch geavanceerdere landen zijn uitgevoerd, als er internationaal gevalideerde, alternatieve methoden zijn of als het gaat om niet absoluut noodzakelijke producten zoals cosmetica.
Richtlijn 86/609 voorziet in een reeks streefdoelen en normen waaraan de landen van de Europese Unie zich moeten houden teneinde een maximale bescherming van de dieren te kunnen garanderen. Ik hoop dan ook dat deze richtlijn in de gehele Europese Unie zal worden toegepast. Wij mogen evenwel niet vergeten dat degenen die hun leven wijden aan wetenschappelijk onderzoek, net als de door de Commissie geraadpleegde wetenschappelijke deskundigen, gekwalificeerde professionals zijn. Zij zijn zich bijgevolg volledig bewust van hun verantwoordelijkheid en als zij proeven doen, doen zij dat met het nobele doel ongeneeslijke en dodelijke ziekten te bestrijden.
We moeten bovendien erkennen dat voor enkele specifieke doeleinden het ook nu nog noodzakelijk is non-humane primaten te gebruiken. Men moet dergelijke dieren gebruiken om de efficiëntie en veiligheid van vaccins tegen aids te testen - waaraan elk jaar meer dan 2 miljoen mensen sterven - of van vaccins voor de productie van monoklonale antilichamen tegen ziekten zoals kanker, kinderverlamming, tuberculose en malaria, of wanneer er geen alternatieve methoden zijn. Als men dergelijke proeven met primaten verbiedt, brengt men het leven van talrijke kinderen en volwassenen in gevaar, mevrouw de commissaris, daar zij verstoken zullen blijven van de medicijnen die ze nodig hebben om in leven te blijven.
Ik heb drie amendementen ingediend. Het tweede amendement zal ik intrekken, maar de amendementen 1 en 3 handhaaf ik. Ik hecht bijzonder veel waarde aan amendement 1, en daarom hoop ik dat morgen de rede zal zegevieren over het hart. Amendement 1 is namelijk van fundamenteel belang om de gezondheid van de mens te waarborgen. Als amendement 1 niet wordt aangenomen zal ik helaas - en ik heb dat ook reeds tegen de rapporteur gezegd - gedwongen zijn mij tijdens de eindstemming te onthouden.

Lund (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, ik dank mevrouw Evans voor het voortreffelijk verslag en mevrouw Wallström voor haar positieve reactie op dit verslag. Ik vind het terecht dat wij de lidstaten terechtwijzen voor hun gebrekkige uitvoering van de richtlijn van 1986. Naar mijn mening toont het verslag duidelijk aan dat de bestaande regels verscherpt moeten worden. Ik vind het goed dat de Commissie verplicht wordt reeds volgend jaar een nieuwe regeling voor dierenproeven voor te stellen. Een van de gebieden waarop een aanscherping dient plaats te vinden is het toepassingsbereik. Naar mijn mening is het belangrijk dat dierproeven die ten behoeve van onderwijsdoeleinden uitgevoerd worden ook onder het toepassingsgebied van deze richtlijn komen te vallen. We moeten ook aandacht besteden aan de omstandigheden waarin transgene of genetisch gemanipuleerde dieren in onderzoeken worden gebruikt. Wij moeten duidelijke ethische regels opstellen.
Voorts is het erg belangrijk dat er een centrale databank komt voor erkende dierproeven, zowel lopende als afgeronde proeven en zowel proeven met een negatief als met een positief resultaat. Een dergelijke databank waarin alle informatie verzameld wordt, lijkt mij onontbeerlijk om te vermijden dat dierproeven nog eens worden overgedaan. Tevens steun ik het idee van mevrouw Evans betreffende een betere controle op de omstandigheden waarin dieren vastgehouden worden, eventueel via een gemeenschappelijk EU-inspectoraat, dat moet toezien op de naleving van de regels. Ik kan amendement 3 steunen en over amendement 4 zal in de socialistische fractie vrij gestemd worden. De amendementen 1 en 2 kunnen wij daarentegen niet steunen. Ik kijk uit naar een voorstel van de Commissie dat beantwoordt aan de verwachtingen van het Parlement zoals ze in het verslag-Evans zijn verwoord.

Musumeci (UEN).
Mevrouw de Voorzitter, ik moet vooropstellen dat ik qua genetische code en overtuiging niet behoor tot de partij van extreme dierenliefhebbers. Ik ben nooit vegetariër geweest en ik behoor ook niet tot degenen die slapen met de hond naast zich op het bed. Ik ben van mening dat niemand verplicht is van dieren te houden, maar ik vind zonder meer dat dieren door iedereen gerespecteerd moeten worden. Ook dat is een graadmeter voor de mate van beschaving van een volk. Welnu, tal van lidstaten hebben de laatste jaren nauwelijks aandacht besteed aan een correcte toepassing van richtlijn 86/609 betreffende proefdieren, de richtlijn zelf kenmerkt zich door onthutsende gebreken en men is veel te laat tot het besef gekomen dat deze richtlijn aangepast moet worden. Uit dat alles blijken mijns inziens twee dingen: ten eerste dat het vraagstuk van dierenwelzijn in dit rijke, in luxe badende Europa nog steeds taboe is, en ten tweede dat de internationale economische lobby's er nog steeds in slagen een open politiek debat over bepaalde thema's te verhinderen.
Toegeven dat voor wetenschappelijke vooruitgang ook proeven nodig zijn - en ik geef dat toe - betekent niet per se dat men de lidstaten het recht geeft dieren te misbruiken, de desbetreffende voorschriften te overtreden en proefdieren aan onnodig lijden bloot te stellen. Daarom moet de Europese Commissie meer vaart zetten achter het hervormingsproces op dit gebied, meer controle uitoefenen en de nalatige lidstaten beter in de gaten houden. Dit Parlement hoeft geen conflict te creëren tussen het hart en de rede maar moet met de onderhavige ontwerpresolutie wel de moed opbrengen om op ideële gronden de strijd aan te binden met het egoïsme en de gemeenheid van de mens, en opnieuw duidelijk maken dat het niet de bedoeling is schade te berokkenen aan het wetenschappelijk onderzoek maar dat het wel onze absolute plicht is weerloze dieren te respecteren.

Flemming (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, het is laat en ik zal het kort houden. Ik ben blij met dit verslag. Ik dank de commissaris voor haar woorden. Het doet mij plezier dat al mijn amendementen zijn aangenomen door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid. Ook dank ik mijn vriend Nisticò, al zijn wij het over één kwestie niet eens. Ik vind het onethisch om primaten uit hun natuurlijke leefomgeving weg te halen. Als men denkt niet zonder hen te kunnen, dan moet men ze fokken.
Ik kom uit een land waar we het niet eens meer zouden durven dergelijke dieren in dierentuinen te houden, ook niet de in mooiste en oudste dierentuin ter wereld, de Schönbrunner Zoo. De laatste keer dat een farmaceutisch bedrijf het waagde om twee chimpansees uit Afrika naar Oostenrijk te halen, werden deze apen gered. Nu leven zij, lievelingen van de media, als Liesl en Hiasl in het dierenasiel van Wenen. Zoals een beroemd Engels jurist ooit zo mooi zei: 'Bij dieren gaat het niet om de vraag of zij kunnen denken of spreken. Nee, de vraag luidt: kunnen ze lijden? Nou, reken maar!'

Whitehead (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, het is altijd een genot een toegewijde rapporteur en een toegewijde commissaris te horen spreken over hun gemeenschappelijke zorg op dit punt. Dat maakt natuurlijk dat dit debat kort blijft; er worden immers geen vragen gesteld.
Ik wil twee opmerkingen maken. In de eerste plaats is het ongelooflijk dat een in 1986 uitgevaardigde richtlijn in sommige lidstaten nog steeds niet naar behoren is uitgevoerd. Het verslag van mevrouw Evans heeft op zijn minst één ding duidelijk gemaakt: we moeten het proces versnellen, omdat dat doorgaans de kern vormt van de hervorming van onze procedures. Het gaat tegenwoordig altijd om de wijze van tenuitvoerlegging, niet zozeer om innovatie.
Wat betreft de amendementen van de heer Nisticò ben ik het met de heer Lund eens. Met alle respect, ik denk dat ik de door hem ingetrokken amendementen 1 en 2 niet kan steunen, en wel om de heel eenvoudige reden dat de waarde van in het wild gevangen dieren daardoor volgens mij daalt, alsof het gaat om dieren die heel gemakkelijk geëxploiteerd kunnen worden, terwijl al onze aandacht uitgaat naar dieren in dierentuinen en laboratoria. Ook meen ik dat we bij de aanpassing van deze richtlijn zeer zorgvuldig moeten bekijken hoe experimenten in de toekomst zullen verlopen. Mevrouw Evans heeft ons keurig een drieluik voorgehouden: replacement (ofwel vervanging), reduction (ofwel beperking) en refinement (ofwel verfijning). Ik zou daaraan reflection (bezinning) willen toevoegen - we moeten nadenken voordat we een experiment uitvoeren. Waarom doen we dit? Treden er doublures op? Wat zijn de uitkomsten? Als we ons deze vragen stellen, wordt het een mooie dag voor dit Parlement en eveneens voor de dieren waar het hier om gaat.

Costa, Raffaele (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, er is vanavond al veel gezegd over dit onderwerp en eenieder heeft zijn standpunt nuchter maar ook vastberaden naar voren gebracht. Ik zal derhalve niet herhalen wat al gezegd is en ik zal niet eens mijn hele spreektijd nodig hebben.
Richtlijn 86/609 voorzag in bepaalde voorschriften waarmee uiting werd gegeven aan een gevoeligheid die op dat moment nog maar net ontstaan was. Sedert de uitvaardiging van die richtlijn zijn meer dan vijftien jaar verstreken en ik zou haast zeggen tevergeefs, want elke dag weer komen er berichten binnen waaruit blijkt dat de richtlijn in plaats van meer, minder wordt toegepast en waarin melding wordt gemaakt van dierenmishandeling en illegale praktijken. De meeste landen hebben zich schuldig gemaakt aan niet-naleving. De samenleving in haar geheel - dus ook de samenleving van de mensen en niet alleen de gemeenschap der dieren - heeft zich niet beschermd gevoeld. In het verslag hebben wij duidelijke passages opgenomen over het gedrag van bepaalde landen - waaronder ook belangrijke landen: Oostenrijk, België, Frankrijk, Ierland, Luxemburg, Nederland, Portugal, Spanje en het Verenigd Koninkrijk - waaruit blijkt dat dat gedrag uiteenlopend was, maar hoe dan ook dusdanig dat gezegd kan worden dat eigenlijk geen enkele lidstaat zich aan de richtlijn heeft gehouden. De overtredingen waren niet overal dezelfde, maar het waren wel overtredingen. Weinig landen van de Europese Unie komen er goed vanaf, misschien omdat ze toen nog geen deel uitmaakten van de Europese Unie en niet zijn onderzocht.
Mijns inziens is het tijd bepaalde besluiten te nemen. Het lijdt geen twijfel dat hetgeen in het verslag wordt voorgesteld uitgevoerd moet worden. Ook de door mevrouw de commissaris gegeven indicaties zijn waardevol, alhoewel ze volgens mij wel enigszins aan de optimistische kant zijn. Het belangrijkste is evenwel dat de wetgeving wordt toegepast. Daarom is het goed dat er inspecteurs komen, dat men de boel in de gaten houdt en dat we al het nodige doen om, alvorens de richtlijn te wijzigen, eerbiediging daarvan af te dwingen.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

