Hervatting van de zitting
De Voorzitter.
Voordat ik begin, wil ik graag namens de Voorzitter diens verontschuldigingen aanbieden voor zijn afwezigheid. Hij is voor privé-zaken inIerland.

De Voorzitter.
De definitieve ontwerpagenda die de Conferentie van voorzitters tijdens haar vergadering van donderdag 19 september 2002 overeenkomstig artikel 110 en 110a van het Reglement heeft opgesteld, is rondgedeeld. De volgende wijziging is voorgesteld:
Woensdag:
Ik heb een verzoek ontvangen van de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links om de verklaringen van de Raad en de Commissie inzake het Midden-Oosten aan de orde te stellen.

Wurtz (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik vind dat dit een kwestie van gezond verstand is. Wie de activiteiten van mijn fractie volgt, weet hoeveel belang wij aan het Internationaal Strafhof hechten. Echter, na de recente gebeurtenissen in Ramallah, met het bombardement en de omsingeling van het hoofdkwartier van de Palestijnse Autoriteit, is het logisch dat deze kwestie voorrang moet krijgen. Derhalve verwelkom ik het door u genoemde voorstel om woensdagmiddag met de kwestie van het Midden-Oosten te beginnen.

Barón Crespo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie gaat akkoord met de wijziging van de agenda die is voorgesteld door de GUE/NGL-Fractie. Maar gezien de ernst van de gebeurtenissen van dit moment wilde ik eerst nog zeggen dat wij de verklaring van de heer Solana, hoge vertegenwoordiger voor het GBVB, van 20 september onderschrijven. Verder wil ik u verzoeken om de resolutie die in april werd aangenomen, namens het Parlement door te zenden, aangezien er deze week geen resolutie over dit onderwerp voorzien is. Tenslotte is mijn fractie van mening dat de twee hoopgevende amendementen op het verslag-Brok over de situatie in het Midden-Oosten gezien de huidige omstandigheden dienen te worden ingetrokken.

De Voorzitter.
Ik heb nota genomen van uw punt inzake de resolutie van april.

Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil namens mijn fractie alleen maar zeggen dat wij geen bezwaar hebben tegen deze wijziging van de agenda. Wij begrijpen immers dat deze wijziging het ook mogelijk maakt dat de Deense minister van Buitenlandse Zaken aanwezig is bij het debat, waarmee ook de Raad vertegenwoordigd is.
Wat betreft de resolutie deel ik de bezorgdheid van de heer Barón en onderschrijf ik de verklaring van de hoge vertegenwoordiger van het GBVB. Verder wilde ik opmerken dat het verslag-Brok verschillende paragrafen bevat waarin het standpunt van dit Parlement inzake de toestand in het Nabije Oosten wordt verwoord.

Cohn-Bendit (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde alleen opmerken dat ik het voorstel van de heer Wurtz steun. Aangezien iedereen het ermee eens is, is het onnodig verder over dit onderwerp uit te weiden.

Marinos (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, zoals ik zojuist al zei heeft iemand op het mededelingenbord buiten mijn kantoor, waar allerlei affiches hangen, de zin geschreven: 'Cyprus is van de Turken?. Ik heb een fotokopie en kan u die geven. In Griekenland werd ik, mijnheer de Voorzitter, bewaakt door de antiterreurpolitie omdat ik als doelwit werd beschouwd voor Griekse terroristen. Deze zin hier in Straatsburg is voor mij een indirecte bedreiging. Ik ben namelijk ondervoorzitter van de Gemengde Parlementaire Commissie EU/Cyprus en in die hoedanigheid, en als Griekse afgevaardigde, geef ik natuurlijk steun aan de toetreding van Cyprus tot de Europese Unie hoezeer Turkije, waarvan het leger reeds 40% van het grondgebied van dit land bezet houdt, zich daar ook tegen verzet.
Ik vraag mij af hoe ik beschermd kan worden tegen de bedreiging die ongetwijfeld van dit incident uitgaat ?.
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

De Voorzitter.
Als u het document doorgeeft aan de betreffende diensten, zal het voor onderzoek aan de veiligheidsdienst van het Parlement worden doorgezonden.

Heaton-Harris (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een verslag van de Commissie over haar Bureau voor onderzoek en disciplinaire maatregelen aan de zittingsdienst doorgezonden. Uit het verslag kan de onthutsende conclusie worden getrokken dat de Commissie niet in staat is haar eigen zaken te behartigen, laat staan die van het Europese volk.
De laatste vijf jaar zijn er 40 acties ingesteld tegen personen die schuldig zijn bevonden aan in totaal 48 strafbare feiten. Ondanks de in het verslag gedocumenteerde gevallen van verkrachting, fraude, kinderpornografie, misbruik van middelen, ongewenste intimiteiten, diefstal, vervalsing, slaan en verwonden, verderfelijk gedrag, agressie, corruptie en strijdige belangen, is er de afgelopen vijf jaar slechts één persoon ontslagen. De disciplinaire procedure van de Commissie zelf is kennelijk ontoereikend om werknemers aan te pakken die afschuwelijke overtredingen hebben begaan of zelfs misdrijven hebben gepleegd.
Het Parlement moet weten dat de voor dit falen verantwoordelijke personen uit hun functie zijn ontheven. Welke maatregelen worden er nu getroffen om de procedure te verbeteren en van welke van deze gevallen is de afgelopen vijf jaar politiewerk gemaakt? Ik verzoek u deze kwestie met spoed onder de aandacht van voorzitter Prodi te brengen.
(Applaus van rechts)

De Voorzitter.
We hebben nota genomen van uw opmerkingen. We zijn in het bezit van uw document en zullen het aan de heer Prodi doorgeven.

van Hulten (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde. De toespraak van de heer Heaton-Harris stond vanochtend afgedrukt in The Times. Heel handig, want dat betekent dat ik er nu op kan reageren.
Ik heb zijn informatie nagetrokken bij de Commissie. In een bestuurlijke nota van 29 juli 2002 meldt de Commissie dat er sinds 1998 sprake is geweest van 49 - en geen 50 - disciplinaire gevallen. Hiervan hebben er negen - en niet één - tot ontslag geleid. Eén in verband met professionele onbekwaamheid, acht in verband met ernstige disciplinaire overtredingen. De overige 32 gevallen hebben tot een boete geleid. Slechts acht van de 49 gevallen hebben niet tot een veroordeling geleid. De feiten van de heer Heaton-Harris kloppen dus niet. Ik weet dat we over bepaalde aspecten van de hervorming van de Commissie van mening verschillen, maar we moeten toch in staat zijn een discussie te voeren op basis van feiten in plaats van fictie.
(Applaus van links)

Corbey (PSE).
Europa en de burgers, daar wordt veel over gesproken. Onlangs ontving ik een klacht van Nederlandse burgers uit Bellingwolde, een dorp aan de Nederlands-Duitse grens. De klacht gaat over windmolens die de Duitse overheid vlakbij de grens heeft neergezet. De groene stroom gaat naar Duitsland en de overlast naar het Nederlandse dorp. Hierover wilden de Nederlanders een klacht indienen bij de Europese Commissie. Volgens de website van de Europese Commissie kan iedere burger terecht bij Eurojust, dat is een systeem dat advies en hulp biedt aan personen met een juridisch probleem in verband met de toepassing van het Gemeenschapsrecht.
De Europese Commissie belooft op de website dat er een netwerk van juridische adviseurs in de verschillende lidstaten klaarstaat om gratis juridisch advies te geven. Dat is een prachtige belofte, maar helaas geldt het niet voor Nederland. In Nederland staat helemaal niemand klaar. De vertegenwoordiging van de Europese Commissie in Den Haag wacht al jaren op de benoeming van een jurist. Tot die tijd kunnen de Nederlanders geen juridisch advies inwinnen over een klacht en worden zij van het kastje naar de muur gestuurd.
Voorzitter, we verzoeken u deze zaak met spoed aan te kaarten bij de Europese Commissie. Het gaat hier om een praktisch en concreet probleem van EU-burgers die hun rechten willen laten gelden. Het kan niet zo zijn dat een Nederlands dorp dat wil vechten tegen de overlast van Duitse windmolens in de praktijk geen rechten heeft.

De Voorzitter.
We zullen uw opmerkingen onder de aandacht van de Commissie brengen.

Alyssandrakis (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, voor de zoveelste keer probeert de staat Israël het Palestijnse volk te onderwerpen en zijn leiders uit te schakelen. Voor de zoveelste keer geschieden deze misdaden met de stilzwijgende instemming van de Verenigde Staten en de Europese Unie, ofschoon president Arafat wanhopige oproepen tot hen blijft doen.
Voor het Deens voorzitterschap is deze moordaanval slechts 'contraproductief? en de vertegenwoordiger van het Grieks ministerie van Buitenlandse Zaken beveelt de Palestijnse Autoriteit aan haar veiligheidsdiensten te herstructureren en van hun extreme elementen te ontdoen. Tegelijkertijd blijft de Europese Unie Israël echter geld en wapens verschaffen ofschoon het Europees Parlement besloten heeft het partnerschap op te schorten.
Het heroïsche Palestijnse volk weet dat geen enkele buitenlandse regering het in zijn strijd voor een vrij vaderland bijstaat, maar voelt zich gesterkt door de steun van de volkeren. Hoe lang zullen de regeringen, mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, blijven handelen in strijd met de gevoelens van de volkeren? Hoe lang zullen zij slachtoffer en beul op voet van gelijkheid blijven plaatsen? Het is immers overduidelijk dat de Israëlische bezetting de bron is van al het geweld.

De Voorzitter.
Woensdag vindt er een debat plaats over het Midden-Oosten.

MacCormick (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde. Zoals u weet staat in artikel 2 dat de leden van het Europees Parlement hun mandaat vrij uitoefenen. Ze mogen niet gebonden zijn door instructies en geen bindend mandaat aanvaarden. Uit betrouwbare bron heb ik vernomen dat er in het kader van de Pesca-groep op of rond 15 september 2002 in Portugal een bijeenkomst heeft plaatsgevonden van de ministers van Visserij van Spanje, Frankrijk, Griekenland, Ierland, Italië en Portugal. Verder heb ik gehoord dat er tijdens die bijeenkomst enige discussie was over drie ontwerpverslagen van het Europees Parlement, één van de heer Jové Peres en twee van de heer Varela. Als dit klopt lijkt dit mij een schandelijke inbreuk op de onafhankelijkheid van de leden van dit Parlement bij het uitvoeren van hun functie als rapporteurs. Ik verzoek u het voorzitterschap van de Raad erop te wijzen dat dergelijk gedrag door geledingen van de Raad onaanvaardbaar is en de voorzitter van onze eigen Commissie visserij te vragen of hij zijn rapporteurs erop wil wijzen dat ze als rapporteurs van dit Parlement op onafhankelijke wijze dienen te handelen.

De Voorzitter.
Het is vleiend dat de Raad onze verslagen zo serieus neemt en ze op dergelijke wijze wil bespreken.

Goebbels (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, op de agenda van de vergadering van vandaag staan vier verslagen van de Economische en Monetaire Commissie die de wetgeving betreffen: de verslagen van mevrouw Kauppi en mevrouw Torres Marques en twee verslagen van mevrouw Lulling. Deze vier verslagen zullen zonder debat worden behandeld en inderdaad gaat het hier om nogal technische dossiers, die politiek gezien derhalve niet erg 'sexy? zijn, als ik dat zo mag zeggen.
Ik vind het niettemin vreemd dat het Europees Parlement zo weinig waarde hecht aan zijn eigen wetgevende taken. Hoe kunnen wij van de Conventie verwachten dat zij ons in onze hoedanigheid van medewetgever ooit meer rechten en mogelijkheden toekent, als wij ons zo gemakkelijk van ons eigen wetgevende werk afmaken?
De Voorzitter.
Ik begrijp wat u bedoelt, maar geen van de fracties heeft een debat aangevraagd ook al staat het ze vrij dit te doen. We zouden ook kunnen concluderen dat wij in dit Parlement kennelijk zo onder de indruk zijn van het werk van de Economische en Monetaire Commissie, dat we er het volste vertrouwen in hebben.

Fava (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, geen enkele collega in dit Huis zal het drama ontgaan zijn dat zich deze dagen voor de kust van Sicilië heeft afgespeeld. Veertien immigranten van buiten de EU zijn verdronken nadat ze door de bemanning van de boot waarop zij voeren overboord gegooid waren. Nog maar kort geleden heeft voor de kust van Sicilië de schipbreuk van een andere boot 37 immigranten het leven gekost. De afgelopen maanden zijn er zo al enkele honderden doden gevallen; een tragische en geruisloze holocaust in het klein.
De Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken, Pisanu, vraagt de Unie om hulp. Wij veroorloven het ons echter op te merken dat hij daarbij iets vergeet. De humanitaire bijdrage van de regering Berlusconi, in termen van menselijkheid, beschaving en solidariteit, aan het lenigen van de nood van immigranten van buiten de EU is namelijk een wet die de grenzen op slot doet en het nemen van vingerafdrukken verplicht maakt. Ook wij vragen om een bijdrage van Europa, maar niet om het verder barricaderen van onze kusten. Ik meen dat de rol van Europa erop gericht moet zijn concrete maatregelen te nemen om in de landen van herkomst de wanhoop en armoede te verlichten waarvoor dagelijks duizenden Maghrebijnen blijven vluchten.

Goebbels (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe dat ik nog even op uw antwoord terugkom. U heeft natuurlijk gelijk met uw opmerking dat geen enkele politieke fractie om een debat over de door mij genoemde verslagen heeft gevraagd.
Toch vind ik dat de Conferentie van voorzitters in ieder geval verslagen over ontwerprichtlijnen en -verordeningen automatisch op de agenda van het Parlement zou moeten zetten. Wij zijn wetgevers; we kunnen ons de luxe niet veroorloven om verslagen inzake wetgeving zonder een debat in de plenaire vergadering af te handelen, aangezien dit feitelijk op geheime wetgeving neerkomt.

Corbett (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde. Ik ben het niet eens met mijn vriend en collega, de heer Goebbels. We moeten hoofd- en bijzaken beter van elkaar scheiden. We moeten vaststellen voor welke kwesties een debat gewenst is omdat we het niet met elkaar eens zijn en omdat de betreffende kwesties verder moeten worden verkend, en welke kwesties door middel van een vereenvoudigde procedure kunnen worden afgehandeld omdat er volledige overeenstemming over bestaat.
De procedure waar de heer Goebbels naar verwijst, stelt ons daartoe in staat. Er hoeft maar één fractie een debat aan te vragen en er komt een debat. Eerlijk gezegd, als geen enkele fractie - zelfs niet die van de heer Goebbels - het nut van een debat inziet, dan kan de kwestie kennelijk worden overgelaten aan de commissie, die ook in het openbaar vergadert. Op die manier is de plenaire vergadering in staat meer tijd aan belangrijker zaken te besteden. En daar gaat het toch om?

Swoboda (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, aangezien de heer Heaton-Harris blijkbaar de verkeerde cijfers heeft gekregen, wil ik nogmaals kort herhalen wat de heer van Hulten reeds heeft opgemerkt. Er zijn 9 ontslagen aangevraagd. Ik wil de heer Heaton-Harris erop attenderen dat acht daarvan om technische redenen removal zijn genoemd en slechts één dismissal. Ik wil u verzoeken de zaken nauwkeurig te bekijken.
Ik wil de heer Heaton-Harris en andere afgevaardigden verzoeken hun lastercampagne tegen de Commissie te staken en de discussie met de Commissie en commissaris Kinnock op een strikt zakelijk niveau te voeren.

Kuhne (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb nog wat toe te voegen aan de woorden van de heren van Hulten en Swoboda. Afgelopen week heb ik namelijk de gelegenheid gehad dit verslag van de Commissie betreffende disciplinaire maatregelen te lezen. Een Britse journaliste wilde mij daarover namelijk een interview afnemen. Het is voor een aantal collega's misschien interessant te weten dat deze journaliste een voormalig assistente van de heer Heaton-Harris was.
Ik heb aan de inbreng van de heren Swoboda en van Hulten slechts één punt toe te voegen. De heer Heaton-Harris heeft zojuist gevraagd wat de Commissie denkt te gaan doen om de met de wetshandhaving belaste diensten te informeren. Die journaliste heeft mij dezelfde vraag gesteld. Ik heb daarop geantwoord met de tegenvraag of het niet in alle Europese landen zo is dat allereerst de met de wetshandhaving belaste diensten en de desbetreffende rechtbanken beslissen of iemand voor een strafbaar feit wordt vervolgd waarop aansluitend tuchtrechtelijke procedures volgen. Dat is tenminste de normale gang van zaken in Duitsland. Daarom vraag ik mij af of de heer Heaton-Harris de volgorde wel goed heeft.
Laguiller (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de Europese instellingen nemen algemeen de opstelling van de nationale regeringen over, waardoor deze tot norm wordt verheven. Hun beleid is systematisch gericht op privatisering en afschaffing van de openbare diensten ten gunste van de particuliere belangen. Dit is - vooral vanuit het oogpunt van de gebruikers - een reactionair en onaanvaardbaar beleid. Een goed functionerende openbare dienstverlening gaat namelijk absoluut niet samen met het nastreven van winst. De spoorwegongelukken in Groot-Brittannië en de vliegtuigbotsing in Zwitserland zijn daar een tragisch voorbeeld van. Het privatiseringsbeleid wordt tevens als voorwendsel aangegrepen om de rechten van de werknemers aan te tasten. Terwijl in Frankrijk de directies van Electricité de France en Gaz de France de openstelling van hun kapitaal voor particulieren voorbereiden, zijn zij tegelijkertijd van plan de pensioenen op losse schroeven te zetten, doordat zij de werknemers over een langere periode een hoger percentage aan premies willen laten betalen en de pensioenuitkeringen willen verlagen.
Ik wil dus krachtig protesteren tegen zowel de aantasting van de openbare diensten als de dreigingen die de werknemers boven het hoofd hangen. Ik spreek mijn solidariteit uit met de werknemers van EDF/GDF, Air France en SNCF die op 3 oktober aanstaande in Parijs gaan demonstreren en ik moedig iederen die dat wil aan om mee te doen om zich te verzetten tegen de getroffen maatregelen waarvan werknemers de dupe worden.

Zrihen (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u dat u mij het woord geeft. Ik wil mijn verbazing uitspreken over het volgende. Tijdens het zomerreces heb ik commissaris Patten schriftelijk gevraagd hoe hij denkt dat wij de Palestijnse overheidsinstanties zouden kunnen helpen met het oog op de organisatie of reorganisatie van hun bestuur voor de komende verkiezingen.
Ik kan niet anders dan verbaasd zijn over het feit dat ik geen antwoord heb ontvangen, terwijl dit al de tweede keer was dat ik commissaris Patten hierover schreef. Ik wil er graag zeker van zijn dat ik in ieder geval woensdag een reactie op dit punt krijg.

De Voorzitter.
Dat hoop ik wel.

Fiori (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, iedereen heeft natuurlijk het recht zijn mening te uiten maar toch zou ik de collega's nogmaals op het hart willen drukken bepaalde polemieken te vermijden. Dramatische situaties in verband met de immigratie in Italië dienen niet verward te worden met de beleidskeuzes van de Italiaanse regering, die de structurele kant van de problemen betreffen. Met alle respect voor de rol van het Parlement, maar als wij polemiek omwille van de polemiek bedrijven vervullen wij onze rol niet goed, noch ten opzichte van onszelf noch ten opzichte van degenen die het slachtoffer zijn van dergelijke tragedies.

Mombaur (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, tegen de collega aan de linkerzijde van het Parlement wil ik slechts het volgende zeggen. De Europese Unie neemt - wat betreft privatisering - een volledig neutrale positie in. Eén ding blijkt echter wel uit de geschiedenis: de rechten van werknemers zijn nergens meer ingeperkt dan in landen waarin alles tot staatseigendom was gemaakt. Dat is de les die wij uit de 20e eeuw kunnen trekken!
(Applaus van rechts)

Korakas (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn ten zeerste verontwaardigd en ongerust over de verklaringen die Amerikaanse gezagsdragers deze dagen afleggen. Zij zeggen dat ongeacht hetgeen gebeurt, en zelfs indien het dictatoriaal regime van Saddam inspecteurs toelaat, Irak zal worden aangevallen.
De Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland - en mijns inziens heel het Griekse volk - zijn absoluut tegen een dergelijke oorlog, of dezer nu met of zonder toestemming van de VN wordt gevoerd. De VN werd opgericht om vreedzame conflictregeling te bevorderen en daarom is het voor ons onvoorstelbaar dat men de VN gebruikt om dergelijke misdrijven te legitimeren. Het ergste is evenwel dat de leiders van de VS zonder blikken of blozen het uiterst gevaarlijke standpunt van de preventieve aanval verkondigen. U zult wel begrijpen dat wij hier zijn geconfronteerd met de ergste soort terreur. Deze terreur is namelijk gericht tegen al degenen die weigeren het leiderschap van de VS te aanvaarden. De VS geven zichzelf het recht iedereen aan te vallen die volgens hen een bedreiging is of kan zijn.
De vraag is nu, mijnheer de Voorzitter: zal het Europees Parlement, gezien deze situatie, zich beperken tot de rol van een medeplichtige Pontius Pilatus? Ons inziens is het hoog tijd dat de volkeren hun krachten bundelen en zich verzetten tegen dit neo-Hitleriaans beleid, opdat de krankzinnige misdadigers die de VS regeren een halt wordt toegeroepen.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben hier in het kader van het zesde kaderprogramma voor onderzoek uitvoerig gediscussieerd over de bescherming van embryo's. Toen is er sterke druk uitgeoefend op de voorvechters van ethische principes en heeft men gezegd dat deze kwestie, hoe belangrijk ze ook is, er niet toe mag leiden dat dit belangrijke onderzoeksprogramma, waarvan de bescherming van embryo's slechts een zeer klein deel uitmaakt, wordt geblokkeerd. Nu hebben wij te maken met een situatie waarin juist degenen die dat toen verkondigden zelf proberen het gehele kaderprogramma voor onderzoek te blokkeren, omdat een gekwalificeerde minderheid van de Raad, geheel rechtmatig, ethische principes erdoor probeert te krijgen. En dat had eigenlijk al veel eerder moeten gebeuren.
Ik zou graag willen weten in hoeverre de heer Westendorp het recht heeft namens het Parlement te verkondigen dat wij een begrotingsreserve willen voor het gehele programma of delen ervan. Ik kan mij niet herinneren dat wij tijdens een vergadering ooit een besluit daartoe hebben genomen. Ik wil u derhalve verzoeken morgen tijdens de triloog met de Raad geen kwesties aan te snijden waarover in het Parlement nooit is gestemd!

MacCormick (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde. Ik maak uit uw antwoord op dat u mij verkeerd hebt begrepen. Ik ben het volkomen met u eens dat dit Parlement altijd blij moet zijn als de Raad als zodanig aandacht aan onze verslagen besteedt. Maar waar ik op wees is dat een subgroep van de Raad, de Pesca-groep, een bijeenkomst zou hebben gehouden waar ontwerpverslagen zijn besproken die bestemd zijn voor dit Parlement en die de commissie nog niet heeft gezien; met andere woorden, ze hebben verslagen 'voorgekookt? voordat de commissie ze heeft gezien. Als dit waar is, is dat een ernstige inbreuk op de rechten en privileges van dit Parlement en een schending van artikel 2 van ons Reglement. Ik wil protest aantekenen tegen een dergelijke gang van zaken en ik stel voor dat het voorzitterschap van de Raad en de voorzitter van onze eigen Commissie visserij hiervan op de hoogte worden gesteld.

De Voorzitter.
U hebt gelijk. Ik had uw opmerkingen inderdaad verkeerd opgevat.

De Keyser (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, sinds de laatste resolutie van het Europees Parlement heeft de situatie in Irak zich zowel in positieve als in negatieve zin ontwikkeld. In negatieve zin omdat de situatie op internationaal niveau daadwerkelijk onder druk komt te staan, en in positieve zin omdat Irak onvoorwaardelijk heeft ingestemd met de inspecties van de VN. Ik was eergisteren in Bagdad en daar kreeg de heer Tarek Aziz een voorstel voorgelegd dat hij aanvaardde. Hij stemde er eveneens mee in dat de inspectiemissies van de VN begeleid zouden worden door internationale waarnemers, die internationaal goed bekend staan en door beide partijen worden gerespecteerd.
Dit zou zowel voor de Verenigde Staten als voor Irak de garantie bieden dat er geen kat- en muisspelletjes worden gespeeld. Toen ik de heer Tarek Aziz vroeg of waarnemers van het Europees Parlement welkom zouden zijn, antwoordde hij dat hij het Europees Parlement niet kende. Dit duidt er wellicht op dat wij ons enigszins terughoudend opstellen door - hoewel er hoop op vrede is - geen ad hoc missie naar Irak te sturen en met name door ons niet als neutrale bemiddelaar op te werpen.

Caudron (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn collega er even kort op wijzen dat hij ongetwijfeld verkeerd ingelicht is.
Er is geen sprake van dat het Parlement de zaken blokkeert. Het Parlement heeft een gemeenschappelijk standpunt aangenomen dat zelfs geen wijziging inhield van het door de Raad vastgestelde gemeenschappelijk standpunt, wat de ethische kwesties betreft. Het Parlement heeft een compromis aangenomen waarin alle door het Parlement goedgekeurde amendementen over een hele reeks kwesties werden opgenomen, en geheel bij toeval vernamen wij in juli dat de Raad op zijn woord terugkwam. Het is het feit dat de Raad zijn woord niet houdt, dat door het Parlement aan de kaak wordt gesteld.
Om die reden komen de rapporteur, de voorzitter van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, alsmede de schaduwrapporteurs regelmatig bijeen om de stem van het Parlement bij de Raad te laten horen, om te verzoeken in de onderhandelingen te worden betrokken en om ervoor te zorgen dat de belofte die door de Raad en het Spaans voorzitterschap is gedaan, door het Deens voorzitterschap wordt nagekomen.
Het is heel eenvoudig: er is op dit gebied geen sprake van een bedreiging, van welke zijde dan ook. Er is sprake van een uiterst verantwoordelijk Parlement dat tijdens de medebeslissingsprocedure niet tot de bemiddelingsprocedure heeft willen gaan en dat daarom een compromis heeft aanvaard. Dit compromis wordt door de Raad ter discussie gesteld en wij moeten unaniem protesteren tegen een dergelijk gedrag, ongeacht onze mening over ethische kwesties.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0276/2002) van mevrouw Evelyne Gebhardt, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het initiatief van de Franse Republiek met het oog op de aanneming van het besluit van de Raad tot instelling van een Europees netwerk voor justitiële opleiding (13348/2000 - C5-0757/2000 - 2000/0829(CNS)).

Berger (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, dank u dat ik namens mevrouw Gebhardt het woord mag voeren. Zij was op het laatste moment verhinderd. Zij heeft mij gevraagd de volgende verklaring af te leggen. Europa als ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid; dat is een ambitieus doel, dat allereerst evenwel een centrale doelstelling voor de Europese Unie is. Het betekent voor nagenoeg 380 miljoen mensen in 15 landen geborgenheid. Tegelijkertijd moet deze ruimte van vrijheid en rechtvaardigheid de angst die onder de burgers heerst wegnemen. Teneinde deze ruimte te kunnen creëren, hebben wij een zorgvuldig uitgewerkte wetgeving op Europees niveau nodig. Wat dat betreft gaan wij langzaamaan goed vooruit. Als hoeksteen moet er echter ook een goede infrastructuur worden gecreëerd. Anders bouwen wij immers een ruïne en zijn de burgers terecht teleurgesteld.
De onderhavige resolutie houdt verband met een belangrijk onderdeel van deze infrastructuur, namelijk de nascholing van juristen op Europees niveau. Vanwege de verschillende uiteenlopende systemen en rechtstradities hebben we te maken met lastige problemen die opgelost moeten worden. De Franse regering heeft een interessant voorstel gedaan. Mevrouw Gebhardt heeft als rapporteur een aantal correcties ter verbetering doorgevoerd en het voorstel op een aantal punten aangevuld. Dankzij de goede samenwerking met alle betrokkenen is er een goed resultaat tot stand gekomen. De commissie heeft het voorstel dan ook bij slechts één onthouding goedgekeurd.
Een van de wijzigingen betreft de rechtsbasis. In tegenstelling tot het Franse voorstel is ons voorstel niet gebaseerd op de artikelen 31 en 34 van het Verdrag betreffende de Europese Unie maar op artikel 42. Dat heeft enerzijds tot doel de bureaucratie te verminderen en anderzijds het netwerk flexibel te kunnen uitbreiden. In het Franse voorstel is alleen de vrijwillige nascholing van rechters in het strafrecht opgenomen. Dat is onvoldoende. Het civiele recht behoort uiteraard eveneens tot de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid en dat recht wordt niet alleen door rechters gecreëerd. Alle juridische beroepsgroepen zoals advocaten, officieren van justitie en ook politieagenten in het Verenigd Koninkrijk kunnen bepaalde bevoegdheden op zich nemen.
Onder deze beroepsgroepen moeten het begrip voor en de acceptatie van de verschillende rechtssystemen worden gestimuleerd, omdat er anders een gebrek aan vertrouwen heerst. Dat zou ertoe leiden dat rechterlijke maatregelen van andere rechtssystemen op weerstand zouden stuiten. Deze maatregelen moeten echter geaccepteerd en omgezet worden alsof het besluiten van het eigen vertrouwde nationale rechtssysteem zijn. Door een soepele en snelle afhandeling van procedures krijgen de burgers meer vertrouwen in de beloofde ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Voor het gerechtelijk apparaat moet tenslotte hetzelfde gelden als wat in de economie reeds vanzelfsprekend is: nascholing leidt tot succes.
Door het netwerk voor justitiële nascholing is succes gegarandeerd en krijgen de leden van het gerechtelijk apparaat het makkelijker. Dat is dringend noodzakelijk. Uit het verslag van 2000 over de activiteiten van Pro Eurojust blijkt dat het niet altijd gemakkelijk is voor rechtsbeoefenaars in verschillende lidstaten om efficiënt samen te werken, bijvoorbeeld vanwege verschillen in wetgeving en ontoereikende taalkundige kennis op hun vakgebied. Met een degelijk netwerk voor justitiële nascholing kunnen dergelijke hindernissen uit de weg worden geruimd. Laten wij dit netwerk opzetten!

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, op de eerste plaats zou ik de rapporteur, mevrouw Evelyne Gebhardt, met haar verslag willen feliciteren. Ik ben het eens met het principe dat de Europese justitiële samenwerking efficiënter zou kunnen zijn indien de belangrijkste betrokken beroepsbeoefenaars, rechters en officieren van justitie, nageschoold zouden worden.
De staatshoofden en regeringsleiders hebben tijdens de Europese Raad van Laken die noodzaak erkend en bekrachtigd door een nieuwe impuls te geven aan het plan voor een opleidingsnetwerk. Bij het debat dat volgde op het initiatief van de Franse regering, heeft de Commissie een aantal juridische en technische kwesties aan de orde willen stellen die verband houden met het opzetten van een dergelijk netwerk.
Hierna zal ik ingaan op de belangrijkste punten van zorg van de Commissie: Ten eerste zijn wij van mening dat de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht gewaarborgd dient te zijn. In plaats van onwrikbare curricula op te leggen dienen de rechters en officieren van justitie de nodige middelen te krijgen voor een flexibele scholingsopzet. Ten tweede dient men rekening te houden met de reeds bestaande structuren en dienen de beschikbare instrumenten voor bewustmaking volop verkend te worden. Ik denk hierbij aan het Europees justitieel netwerk en aan het netwerk voor civiele en handelszaken. Tot slot is het goed rekening te houden met het algemene probleem van de verdeling van zaken die de justitiële samenwerking betreffen over de eerste en de derde pijler van het Verdrag. Dat houdt volgens ons de goedkeuring van twee identieke wetsteksten in. Een complicerende factor hierbij vormen de specifieke regelingen in de protocollen met betrekking tot de opting out voor Denemarken, het Verenigd Koninkrijk en Ierland.
Bij het steunen van dit initiatief heeft het Europees Parlement geprobeerd op deze vragen, met name op de kwestie van de dubbele rechtsgrond, een antwoord te geven. De Commissie erkent ten volle de inspanning van de rapporteur, maar wij zijn het echter niet eens met de keuze voor de "brug"formulering van artikel 42 van het Verdrag. Wij vinden dat een onevenredige en weinig realistische oplossing.
Wij zijn het ermee eens dat de verdeling van de justitiële aangelegenheden over twee pijlers moeilijkheden oplevert. De meest doeltreffende oplossing voor deze problemen is volgens ons echter het afschaffen van de pijlerstructuur in het kader van de Conventie over de toekomst van Europa. In ons werkdocument over het "Europees netwerk voor justitiële opleiding" hebben wij drie mogelijke alternatieven bepleit: een besluit van de Raad voor het opzetten van een dergelijk opleidingsnetwerk, een communautair bureau met hetzelfde doel of het voortzetten van het bestaande netwerk met meer steun van de kant van de Unie. Het COREPER van 27 juni jongstleden heeft algemene overeenstemming bereikt over de derde optie, waarbij het belang is benadrukt van de activiteiten van het bestaande netwerk en de versterking daarvan. De Commissie is van mening dat die oplossing op dit moment het beste beantwoordt aan de behoeften en dat er positieve resultaten uit zullen voortvloeien. Het netwerk is trouwens al met dit doel voor ogen aan de slag gegaan.
De Raad heeft het kaderprogramma voor politiële en justitiële samenwerking in strafzaken goedgekeurd. Dit programma draagt de naam AGIS en is gemodelleerd naar het kaderprogramma betreffende de communautaire activiteiten voor de verbetering van de justitiële samenwerking in civiele zaken. De Commissie meent dat wij daarmee programma's hebben die de activiteiten voor de ontwikkeling van de justitiële opleiding in Europa zowel op het gebied van het civiele recht als het strafrecht kunnen ondersteunen. Met het oog op de komende uitbreiding lijkt ons dat een zeer belangrijk doel.

Hérnandez Mollar (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met dit debat waarin we een belangrijke maatregel bespreken die zonder twijfel zal bijdragen aan de snellere verwezenlijking van de beoogde ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Ik wil de rapporteur in de eerste plaats complimenteren met de grote belangstelling die zij aan de dag heeft gelegd bij de behandeling van dit initiatief en met het uitmuntende en grondige werk dat zij heeft verricht.
Dankzij het Verdrag van Amsterdam zijn wij erin geslaagd om de benodigde rechtsgrondslagen te leggen voor de tenuitvoerlegging van een serie maatregelen op Europees niveau ter verwezenlijking van het vrije, veilige en rechtvaardige Europa dat wij allen nastreven.
In 1999 hebben de lidstaten tijdens de Raad van Tampere bepaald dat het in een daadwerkelijk rechtvaardig Europa niet mag voorkomen dat mensen en bedrijven ervan worden weerhouden om zich op hun rechten te beroepen of worden afgeschrikt om zich op hun rechten te beroepen vanwege de onverenigbaarheid en complexiteit van de rechtssystemen en bestuurlijke systemen van de lidstaten.
Om bovengenoemd euvel te voorkomen hebben de lidstaten van de Unie het beginsel van wederzijdse erkenning van justitiële besluiten en vonnissen als hoeksteen van de justitiële samenwerking op zowel civiel als strafrechtelijk terrein aangemerkt. Maar om wederzijdse erkenning mogelijk te maken dient ook een ander beginsel te worden nageleefd: dat van het wederzijdse vertrouwen. Dat wil zeggen dat een land de buitenlandse gerechtelijke besluiten pas als eigen kan aanvaarden indien er sprake is van volledig vertrouwen in de juridische en gerechtelijke systemen van het land van herkomst.
De nascholing van de leden van het gerechtelijk apparaat van de lidstaten is wat dat betreft een van de voorwaarden voor het welslagen van een ruimte van rechtvaardigheid, zoals het verslag zelf ook al erkent in een van zijn overwegingen.
Voorts ben ik van mening dat het initiatief dat wij momenteel bespreken belangrijk is. Doel ervan is de ontwikkeling van een netwerk dat het mogelijk maakt om de noodzakelijke verbindingen tot stand te brengen tussen de verschillende instellingen in de lidstaten die belast zijn met de professionele opleiding en nascholing van leden van het gerechtelijk apparaat. Op die manier wordt het begrip tussen de verschillende gezagsinstanties bevorderd en een klimaat van vertrouwen geschapen. Dat zal zonder twijfel doorwerken in een betere kennis over de verschillende gerechtelijke systemen in de lidstaten en het functioneren van de Europese ruimte van rechtvaardigheid verbeteren. Op die manier wordt de uitwisseling van deskundigheid geïnstitutionaliseerd en kan er een soepel kanaal worden geopend tussen de nationale instellingen, waarbij de identiteit van de afzonderlijke lidstaten en de gerechtelijke onafhankelijkheid, de basis van iedere rechtstaat, worden gerespecteerd.
Ik zal me concentreren op hetgeen ik als het belangrijkste aspect van dit initiatief beschouw, en waar de rapporteur al op heeft gewezen: de werkingssfeer van het netwerk. Dat is immers waar de belangrijkste discussies tot nu toe om hebben gedraaid, omdat deze uiteraard een direct gevolg zal hebben voor de keuze van de rechtsgrondslag.
Ongeacht de verwarrende versnippering van de rechtsgrondslagen voor de verwezenlijking van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid in de Verdragen, ben ik het eens met de rapporteur dat het geen zin heeft om op het specifieke gebied van het strafrecht een netwerk in het leven te roepen zoals dat waar wij nu over praten. De rechtspraak op zich is een unitair concept en het is daarom coherent dat er een netwerk wordt opgezet dat de nationale instellingen voor justitiële opleiding coördineert op zowel civiel als strafrechtelijk gebied.
Als wij ons enerzijds houden aan het oordeel van de commissie juridische zaken en interne markt die de keuze voor een dubbele rechtsgrondslag van de hand wijst als die leidt tot onderling onverenigbare procedures en als wij voorts rekening houden met het belang van het initiatief en de doelstellingen van het initiatief, denk ik dat de keuze van de procedure die artikel 42 van het Verdrag betreffende de Europese Unie biedt, als rechtsgrondslag de meest geslaagde oplossing is.
In feite gaan wij uit van het principe dat de artikelen in het Verdrag zijn opgenomen omdat het latere gebruik ervan was voorzien. Daarom moeten wij er niet voor terugschrikken om deze procedure te gebruiken, ook al is dat tot op de dag van vandaag niet eerder gedaan. Het gebruik van genoemd artikel 42 heeft bovendien nog een groter belang omdat het de communautarisering ondersteunt van zaken die nog steeds worden overgelaten aan afzonderlijke procedures.
Daarom wil ik namens de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-Democraten) en Europese Democraten aandringen op de noodzaak een einde te maken aan de juridische versnippering en de uitbreiding van rechtsgrondslagen die zijn voorzien voor de realisering van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Dit initiatief stelt ons in staat om de wil die de lidstaten hebben neergelegd in het genoemde artikel 42 van het Verdrag betreffende de Europese Unie concreet gestalte te geven en de weg te bereiden voor een verdere communautarisering van de belangrijkste onderdelen van het strafrecht.

Andrews (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, zoals zojuist is opgemerkt, was dit initiatief aanvankelijk beperkt tot de opleiding van strafrechters, maar er werd besloten tot het ontwikkelen van een tweede fase voor de opleiding van civiele en handelsrechters. In bepaalde lidstaten heerst de opvatting dat de justitiële onafhankelijkheid niet mag worden aangetast. In Ierland is dit zelfs in de wet vastgelegd. Daarom dient er een geschikte oplossing te worden gevonden om het werk te kunnen voortzetten. Ik weet zeker dat we daar in zullen slagen. We hebben al een onafhankelijk netwerk voor justitiële opleiding.
Dit initiatief is reeds voorbijgestreefd. Ik stel voor dat we het bestaande netwerk nu meteen gaan benutten en dat we er tegelijkertijd een breder draagvlak voor creëren. We moeten ons echt concentreren op het gevecht tegen het terrorisme, dat, zoals we allemaal weten, een nationaal, Europees en mondiaal karakter heeft. Dit is een prioriteit voor de Europese Unie.
Ik verwelkom de vastberadenheid van de Commissie om samen met de lidstaten en onder de bescherming van de Verenigde Naties een volwaardige rol te spelen in een mondiale coalitie tegen het terrorisme. Terroristische aanslagen zijn een aanslag op het meest fundamentele recht van de mens - het recht op leven. Het zijn aanvallen onder de dekmantel van de nacht, menselijke bommen in drukke straten en in bussen; terrorisme maakt altijd slachtoffers, zoals misdaad en door mensen veroorzaakte hongersnood altijd slachtoffers maken. We kennen door de staat gesteund terrorisme en de terreur van oorlog en vergelding, zoals we in het Midden-Oosten kunnen zien. De vorm van terrorisme die de wereld nu bedreigt, kent geen grenzen en geen herkenbare locatie. Er gaat heel veel geld in om en het bedrijfsleven, de politiek en wereldwijde rechtssystemen en politieapparaten worden ongestraft geïnfiltreerd. Ierland heeft 30 jaar met terreur geleefd en de situatie is uiteindelijk in een impasse geraakt. Daar zouden we lering uit moeten trekken.
Landen, steden en vooral mensen zijn het slachtoffer van terrorisme. De slachtoffers zijn de echte gevangenen van het terrorisme; de daders blijven maar al te vaak ongestraft.
Ik wil nogmaals uiting geven aan mijn waardering voor de rapporteur.

Turco (NI).
Mijnheer de Voorzitter, dankzij de hervorming van ons Reglement behandelen wij vandaag een tekst waarvan de Raad, zoals maar al te vaak gebeurt in dit Parlement, een andere versie zal goedkeuren dan ons is voorgelegd. Wij hebben niet de mogelijkheid gehad de voorstellen van de Europese Unie inzake het terrorisme te bespreken, terwijl die voorstellen een veel grotere impact hebben op de rechten en vrijheden van de burgers dan de tekst die wij daarentegen nu moeten bespreken.
Ik doel met name op het verslag van de heer Galeote Quecedo, dat twee voorstellen van het Koninkrijk Spanje behandelt. Morgen zullen wij over dat verslag stemmen, terwijl het Parlement er niet over heeft kunnen debatteren. Normaal gesproken bekent de Commissie slechts schoorvoetend kleur, maar met betrekking tot de genoemde voorstellen heeft zij zwaarwegende juridische en politieke voorbehouden geformuleerd, die ook in de toelichting van het verslag staan. Wij moeten helaas de houding van de grote fracties in dit Parlement aan de kaak stellen, daar zij in hun drift de inhoud van deze maatregelen voor de publieke opinie verborgen te houden kennelijk besloten hebben in dit geval het Parlement zelfs het gewoonlijke schijndebat te onthouden. Wij zullen dus het voorstel van het Koninkrijk Spanje inzake politiële en justitiële samenwerking bij de bestrijding van het terrorisme niet bespreken. Dat voorstel zouden wij wel degelijk kunnen aanvaarden, maar de verwachte inzet van gemeenschappelijke onderzoeksteams en het beroep dat in dat verband gedaan zal worden op Europol en Eurojust vormen een bevestiging van de twijfels die het Parlement meer dan eens heeft geuit. Wij zetten vraagtekens bij de afwezigheid van democratische en rechterlijke controle op Europol en Eurojust en bij het feit dat deze twee organen in wezen losgekoppeld zijn van de communautaire structuur. Die twijfels betreffen ook het achterwege blijven van specifieke waarborgen voor de activiteiten van de leden van de gemeenschappelijke onderzoeksteams.
Deze elementen met betrekking tot het strafrechtelijke onderzoek en het strafprocesrecht zijn met het oog op de rechten en de plichten van de partijen op nationaal niveau veelal nauwgezet in de wetboeken of zelfs in de grondwet gecodificeerd. Op Europees niveau ontbreekt een dergelijk kader volledig.
Ook van het tweede voorstel van het Koninkrijk Spanje kunnen de burgers geen kennis nemen. Dat voorstel betreft de methode voor de evaluatie van de nationale rechtsstelsels bij de strijd tegen het terrorisme. Dat voorstel is, zo heeft de Commissie uitgelegd, nog steeds onaanvaardbaar vanwege de lacunes, de halfslachtige aanpak en de rechtsgrond die er met de haren bijgesleept is. Om het met andere woorden te zeggen: eens te meer is men bereid principes en regels met voeten te treden uit naam van de strijd tegen het terrorisme. Het voorstel treedt in feite buiten de grenzen die de aangevoerde rechtsgrond trekt. Bovendien vormt het voorstel een overlapping met de evaluatie die in het kaderbesluit inzake de strijd tegen het terrorisme is voorzien.
Wij moeten de Raad onze stem laten horen. Wij dienen een tekst die nooit goedkeuring zal verkrijgen te verwerpen. Ook dienen wij teksten af te wijzen die het terrorisme willen bestrijden ten koste van de aantasting van de vrijheden en grondrechten die de kern van de democratie vormen. De grote fracties in dit Parlement hebben besloten over deze problematiek geen debat te voeren, terwijl dat daarentegen nuttig en noodzakelijk zou zijn geweest.

Coelho (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, de Europese Raad van Laken heeft op ondubbelzinnige wijze de betrokkenen bij de justitiële samenwerking opgeroepen het onderlinge vertrouwen te versterken door voor dit doel snel een Europees netwerk voor justitiële opleiding te creëren.
Het voorstel dat wij hier behandelen beoogt samenwerking te bewerkstelligen tussen de justitiële autoriteiten van de lidstaten door een Europees netwerk voor justitiële opleiding te creëren. Dat netwerk krijgt als doel de samenhang en de efficiëntie van de scholingsactiviteiten voor de leden van de rechterlijke macht te bevorderen. Het middel voor het bereiken van dat doel is het leggen van contacten tussen de nationale instituten en scholen die zich specifiek bezighouden met de opleiding van leden van de zittende en de staande magistratuur.
Wij zijn het eens met het idee nauwere banden te leggen tussen de leden van de rechterlijke macht en de institutionele mechanismen voor de Europese justitiële samenwerking. Met het oog daarop moet de professionele begeleiding voor de verschillende fasen bij het opbouwen van een Europese rechtsruimte gestimuleerd worden. Zo kan er een bijdrage geleverd worden aan het consolideren van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid en aan het ontstaan van een Europese rechtscultuur.
Ik vraag mevrouw Berger mevrouw Gebhardt onze gelukwensen over te brengen voor haar uistekende werk. Tevens verzoek ik haar mevrouw Gebhardt te laten weten dat wij het eens zijn met het idee dat dit netwerk alle gebieden van de justitiële samenwerking van de Europese Unie moet omvatten. Dit idee, dat mijn collega Hernández Mollar al heeft verwoord, betekent met andere woorden dat zowel civiele als strafzaken onder de samenwerking moeten vallen. Dat zal een waardevolle bijdrage zijn tot meer kennis en een beter begrip van de samenwerkingsinstrumenten en tot het realiseren van een vertrouwensklimaat tussen de leden van de rechterlijke macht met betrekking tot de verschillende nationale rechtsthema's. Daarvan zal een gunstig effect uitgaan op de wederzijdse erkenning van uitspraken in civiele en strafzaken, hetgeen per slot van rekening de hoeksteen is van de justitiële samenwerking.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0257/2002) van de heer Robert Evans, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het asielbeleid: gemeenschappelijke procedure en interne veiligheid (COM(2001) 743 - C5-0129/2002 - 2002/2053(COS)).

Evans, Robert J.E. (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, zoals u zei, bestrijkt dit verslag - over een open-coördinatiemethode voor het gemeenschappelijk asielbeleid en interne veiligheid - twee methoden. In feite zijn het twee verslagen in één. Het hadden twee afzonderlijke verslagen moeten zijn, maar in verband met het Reglement en ook vanwege de beperkte tijd en om organisatorische redenen is het één verslag geworden.
De hele benadering van het gemeenschappelijk asielbeleid valt binnen het takenpakket van onze commissie en we zijn er nauw bij betrokken. Wat betreft de open-coördinatiemethode benadrukken we dat deze niet betekent dat het Parlement niet betrokken moet zijn bij het hele proces dat tot een gemeenschappelijk asielbeleid en een gemeenschappelijk immigratiebeleid moet leiden: we zetten ons in voor de volledige communitarisering van deze onderwerpen. Het is zeer belangrijk dat het Parlement een volwaardige rol speelt bij het wetgevingsproces op dit terrein. We verwelkomen de open-coördinatiemethode. We moeten het delen van statistische gegevens en alle andere zaken die daarbij komen kijken, niet zien als een vervanging van de volledige communitarisering van een gemeenschappelijk asielbeleid met de volledige betrokkenheid van het Parlement.
We moeten voorkomen dat open coördinatie leidt tot een asielbeleid op basis van de grootste gemene deler van het huidige beleid van de afzonderlijke lidstaten. We willen hoge normen. We willen dat de beste praktijk wordt gevolgd. De open-coördinatiemethode moet dus zorgen voor een soepele overgang naar een tweede fase, waarin asiel een volledig punt van de wetgevingsagenda is.
Verder moet beste praktijk in de open-coördinatiemethode niet worden gezien als een vervanging van het Verdrag van Genève en het betreffende Protocol. We moeten de regeringen van alle lidstaten onder druk zetten om het asielbeleid en de immigratieaspecten als een horizontale beleidsdoelstelling in alle beleidsgebieden te integreren.
Het tweede deel van de mededeling gaat over interne veiligheid. Dit punt staat duidelijk hoger op de agenda sinds de gebeurtenissen van 11 september vorig jaar. We moeten ervoor zorgen dat personen die betrokken zijn geweest bij terroristische activiteiten, misdaden tegen de mensheid of andere vergelijkbare misdaden die reeds duidelijk omschreven zijn, worden uitgesloten door middel van de bepalingen van de lidstaten die op grond van het Verdrag van Genève reeds van kracht zijn. We moeten ervoor zorgen dat deze bepalingen zodanig worden gepresenteerd dat terroristen geen toegang tot EU-grondgebied hebben via de asielprocedure. Er zijn momenteel geen aanwijzingen dat potentiële terroristen de Europese Unie of bepaalde lidstaten binnenkomen en daar asiel aanvragen, maar in het verslag wordt er met nadruk op gewezen dat er voorzorgsmaatregelen en procedures zijn om hieraan eventueel het hoofd te kunnen bieden.
Het is van cruciaal belang dat maatregelen die worden getroffen met het oog op de bedreiging van de interne veiligheid, proportioneel en effectief zijn en dat bovenal de mensenrechten worden geëerbiedigd.
Ik verwelkom het vaste voornemen van de Commissie om alleen de uitsluitingsbepalingen van het Verdrag van Genève te hanteren om iemands asielverzoek af te wijzen, maar ik dring erop aan dat de uitsluitingsbepalingen zorgvuldig worden gehanteerd. Ik wijs er nogmaals op dat de EU een consistente benadering dient te hanteren en geen personen mag uitleveren aan landen waar zij het gevaar lopen ter dood te worden veroordeeld. Er moet duidelijkheid zijn over de status en behandeling van personen die worden uitgesloten van de internationale procedure, maar die op grond van een van de verschillende redenen die tot deze status kunnen leiden, niet van het EU-grondgebied kunnen worden verwijderd.
Zoals ik heb geschetst, verwelkomen we onder enig voorbehoud de in dit verslag beschreven verbintenis van de Commissie om te waarborgen dat iedereen toegang heeft tot de asielprocedure. Ik zou graag zien dat de uitsluitingsbepalingen, zowel om praktische als om humanitaire redenen, niet routinematig worden gehanteerd.
Ter correctie van kleine fouten en omdat het soms tegen zat in de commissie heb ik een aantal amendementen op dit verslag ingediend, maar die doen niets af aan het belang en de betekenis van het verslag. Ik waardeer de inspanningen van commissaris Vitorino voor een gemeenschappelijk Europees asielbeleid. De enige manier om verder te komen is dat alle 15 lidstaten een vergelijkbaar beleid voeren met richtlijnen die niet slechts vergelijkbaar zijn maar identiek en die door alle lidstaten worden erkend en uitgevoerd.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Europese Raad van Sevilla heeft belangrijke afspraken gemaakt over asiel. De Raad heeft eind 2003 vastgelegd als uiterste termijn voor de goedkeuring van alle wetgevingsinstrumenten die behoren tot de eerste generatie maatregelen met betrekking tot het Europees asielbeleid. Ik meen dat deze verbintenis van de staatshoofden en regeringsleiders belangrijk is voor het meten van de geloofwaardigheid van het Europees beleid in deze gevoelige sector.
Ik verheel het Europees Parlement niet - zoals ik dat ook in het verleden nooit heb gedaan - dat op dit moment de onderhandelingen aanleiding geven tot enige zorg. Met name geloof ik niet dat de oplossing bestaat in een harmonisatie die zich beperkt tot de grootste gemene deler. Bij een dergelijke oplossing ligt duidelijk niet de meerwaarde van het Europees asielbeleid. Terwijl deze onderhandelingen lopen, was de vorige week de hoge commissaris van de Verenigde Naties voor vluchtelingen, de heer Ruud Lubbers, aanwezig bij de informele Raad Justitie en Binnenlandse Zaken in Kopenhagen. Hij heeft gewezen op de belangrijke besluiten die het Uitvoerend Comité van het Hoge Commissariaat tijdens zijn volgende vergadering zal nemen. Het Comité zal een agenda goedkeuren voor de internationale bescherming. Ik ben er zeker van dat hiermee een bijdrage zal worden geleverd aan het debat over de grote vraagstukken van het asielbeleid op mondiaal en derhalve ook op Europees niveau.
Ik wil de rapporteur dankzeggen voor de inhoud van zijn verslag, waarmee ik hem feliciteer. De Commissie stelt inderdaad voor om bij het asiel- en immigratiebeleid de open-coördinatiemethode in te voeren. Ik zou hier echter eens te meer duidelijk willen maken dat er volgens ons generlei onverenigbaarheid bestaat tussen de open-coördinatiemethode en de goedkeuring van Europese wetsvoorstellen inzake asiel. Het goedkeuren van wetgeving is daarentegen juist een belangrijk bestanddeel van een gemeenschappelijk asielbeleid, terwijl het dagelijks asielbeleid baat kan hebben bij de open-coördinatiemethode, convergentie en harmonisatie van praktijken en maatregelen en beleidsaanzetten van de nationale overheden met betrekking tot asiel.
Ik verheel u niet dat niet alle lidstaten het eens zijn met de toepassing van de open-coördinatiemethode op het asielbeleid. Onlangs heeft de Raad evenwel gevolg gegeven aan de richtsnoeren van de Commissie door opdracht te geven een netwerk van beleidsmakers voor asielkwesties te creëren teneinde informatie uit te wisselen en de gevolgde praktijken te analyseren. De Commissie heeft de intentie deze instrumenten te gebruiken voor het identificeren van nieuwe sectoren voor actie op het vlak van asiel. Daarbij gaat het niet alleen om het vergelijken van het beleid, maar ook om het veralgemenen van de beste praktijken. Er bestaat trouwens geen tegenstelling tussen de open-coördinatiemethode en het communautariseren van beleid op basis van het Verdrag van Amsterdam. Wij zijn zelfs van mening dat bij de Europese Conventie over de toekomst van Europa en tijdens de komende intergouvernementele conferentie met nadruk op de verenigbaarheid van die twee instrumenten gewezen dient te worden.
Nu kom ik bij het tweede thema van het verslag, namelijk het evenwicht tussen de binnenlandse veiligheid en de beschermingsplicht. In het document over de relatie tussen het garanderen van de binnenlandse veiligheid en het nakomen van verplichtingen en instrumenten inzake internationale bescherming dat de Commissie het Parlement heeft doen toekomen, achten wij een goed evenwicht tussen deze twee elementen mogelijk. Met name na de gebeurtenissen van 11 september 2001 achten wij voor de Europese democratieën dit evenwicht tussen meer binnenlandse veiligheid in Europa en het garanderen van de bescherming van de rechten van vluchtelingen en van andere kernwaarden van belang.
De Commissie is er verheugd over dat het verslag deze aanpak deelt. Net als wij bepleit het verslag dat vluchtelingen en asielzoekers die te goeder trouw zijn niet het slachtoffer mogen worden van de gebeurtenissen van het afgelopen jaar. Tegelijkertijd mag aan degenen die zich schuldig maken aan terroristische acties of daaraan steun verlenen geen enkele ruimte worden gegeven om toegang te verkrijgen tot het grondgebied van de lidstaten van de Europese Unie. Daarom geeft de Commissie haar volledige steun aan de aanpak van de hoge commissaris van de Verenigde Naties voor vluchtelingen. Voor hem is de adequate aanpak het toepassen van de uitzonderingen op het beschermingsrecht, zoals het Vluchtelingenverdrag die in de vorm van uitsluitingsclausules verschaft, en niet een radicale wijziging van het huidige systeem van bescherming van vluchtelingen. Wij zijn het ermee eens dat die clausules gebruikt moeten worden op basis van de interpretatie daarvan door het Hoge Commissariaat van de Verenigde Naties voor vluchtelingen.
Tot slot zou ik, mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, willen benadrukken dat de Commissie de nadrukkelijke oproep van het Europees Parlement met betrekking tot het uitleveringsbeleid van de Unie steunt. Het beleid van de Unie mensen niet uit te leveren aan landen waar voor de door hen begane misdrijven de doodstraf bestaat en waar de waarborgen voor een eerlijk en billijk proces ontbreken, dienen wij te bekrachtigen.

González Álvarez (GUE/NGL)
- (ES) Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de rapporteur bedanken voor het feit dat hij verschillende paragrafen die door de Commissie verzoekschriften zijn aangenomen in zijn verslag heeft opgenomen. Deze hebben betrekking op de rol van het Europees Handvest van de grondrechten, op het volledige respect voor het Verdrag van Genève en de bijzondere aandacht voor alleen reizende minderjarigen en vrouwen, op de speciale opleiding die personeel dat in aanraking komt met asielzoekers dient te hebben en op het belang van de bijdrage van regionale en lokale instellingen, niet-gouvernementele organisaties en het Hoge Commissariaat van de VN.
Mijnheer de Voorzitter, er blijven echter nog een aantal punten van zorg over die wij in de toelichting aankaarten, zoals bijvoorbeeld de buitensporige uitbuiting van het gevoel van onveiligheid om restrictieve of repressieve maatregelen te nemen, niet alleen ten aanzien van asielzoekers maar ook ten aanzien van immigranten.
Daarom steunt de rapporteur van de Commissie verzoekschriften, zoals in die commissie werd besloten, de tenuitvoerlegging van het communautaire actieprogramma ter bestrijding van discriminatie, racisme en vreemdelingenhaat.
Wij zijn ook bang dat de Raad met betrekking tot het asielrecht de steeds restrictievere nationale opstellingen gaat overnemen. In Sevilla zagen wij welke verschillen van mening er tussen de verschillende lidstaten bestaan over dit onderwerp.
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie verzoekschriften krijgt verzoekschriften binnen over afgewezen asielaanvragen. Sommige zijn uiteraard van groter belang en terechter dan andere. Vorige week kregen wij een zeer ongebruikelijk verzoek, namelijk van een Noord-Amerikaanse staatsburger die asiel aanvraagt in Zweden, omdat hij vindt dat hij vervolgd wordt in de Verenigde Staten en te veel onder druk wordt gezet. Zweden heeft zijn asielverzoek afgewezen waarop hij zich tot de Commissie verzoekschriften heeft gewend.
Dit ongebruikelijke verzoek toont de complexiteit van het probleem en, zoals mijnheer de commissaris al zei, de noodzaak om een evenwicht te zoeken tussen het recht op asiel en het gevoel van veiligheid voor onze burgers.

Klamt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, de onderhandelingen over een gemeenschappelijk Europees asielbeleid zijn moeizaam en taai. Dikwijls ontstaat de indruk dat wij in een impasse zitten. Dat ligt bij alle controversiële debatten hier in het Parlement evenwel niet aan de afgevaardigden. Wij hebben op dit gebied hard doorgewerkt, maar wij hebben slechts het recht om te worden gehoord.
De Raad moet - zoals wij allen weten - een unaniem besluit nemen. In dat opzicht is het zeker prijzenswaardig dat de Commissie op zoek is naar nieuwe wegen. Daar wil ik evenwel bij opmerken dat de open-coördinatiemethode volgens ons geen oplossing is - in ieder geval niet volgens het Europees Parlement. De Fractie van de Europese Volkspartij is in tegenstelling tot de rapporteur mordicus tegen de invoering van een open-coördinatiemethode op het gebied van het asielbeleid.
De open-coördinatiemethode leidt er volgens ons toe dat de gemeenschappelijke besluitvormingsprocedures worden omzeild en dat het Europees Parlement wordt buitengesloten. Dat zou een eerste stap zijn in de richting van een terugwijzing van het asielbeleid naar intergouvernementeel niveau en uitsluiting van het asielbeleid uit de bevoegdheden van de EU.
Afgezien van het feit dat de meerderheid in de Conventie het asielbeleid op gemeenschappelijk niveau wil regelen, kunnen en mogen wij niet toestaan dat het Europees Parlement als enige democratisch legitieme instelling in Europa buitengesloten wordt van het proces van vormgeving van een gemeenschappelijk asielbeleid. Daarom wijst de Fractie van de Europese Volkspartij het verslag van de heer Evans van de hand.
Voor mijn fractie zijn er nog meer redenen om dit verslag af te wijzen. In de eerste plaats is dat de eis de uitsluitingsbepalingen van het Verdrag van Genève restrictief worden geïnterpreteerd. In de tweede plaats is dat de eis te garanderen dat de niet-restrictieve aspecten van het Vluchtelingenverdrag worden bestudeerd vóór de uitsluitingsbepalingen - waarmee wordt afgeweken van de huidige toepassing van de wetgeving - en dat versnelde of ontvankelijkheidsprocedures in dergelijke gevallen niet routinematig worden toegepast. In de derde plaats gaat het om de eis te garanderen dat bij de verwerking van asielaanvragen geen routinematig onderzoek op basis van uitsluitingsgronden plaatsvindt.
Wij zullen evenmin instemmen met pogingen om Eurodac te ontkrachten. Het mag niet zo zijn dat biometrische gegevens - zelfs vingerafdrukken - die van asielzoekers afkomstig zijn niet mogen worden gebruikt voor strafrechtelijke opsporingsdoeleinden. Veiligheid is een groot goed voor de burgers van de Europese Unie en voor de mensen die hier bescherming en veiligheid zoeken.
Kortom, de Fractie van de Europese Volkspartij kan alleen met het verslag van de heer Evans instemmen als er tijdens de stemming vergaande wijzigingen worden aangenomen die wij - de Fractie van de Europese Volkspartij - in de vorm van amendementen hebben ingediend. Het Parlement moet de open-coördinatiemethode in ieder geval duidelijk afkeuren.
Terrón i Cusí (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Klamt, geachte afgevaardigden, wat onze fractie vooral zorgen baart is dat er door de lidstaten en de Europese Raad geen vooruitgang wordt geboekt op het gebied van het immigratie- en asielbeleid.
Terwijl wij hier discussiëren over de wenselijkheid van een open-coördinatiemethode, heeft men het in de straat over de ruim 15 doden aan de Italiaanse kusten, over al die mensen, lijken die maar aan blijven spoelen aan de zuidkust van mijn land, over situaties als die in Sangatte, waar de mensen in Europa zich vreselijk over opwinden, en wel op twee manieren: in de eerste plaats omdat ze het triest vinden en ten tweede omdat het gevoel lijkt te overheersen dat het een chaos is, dat de situatie niet langer onder controle is en de onveiligheid zegeviert.
Uiteraard willen wij gezamenlijke asielprocedures. Wij denken dat de huidige situatie niet langer houdbaar is. Daarom zijn wij bereid om het voorstel van de Europese Commissie inzake de open-coördinatiemethode te steunen als een stap voorwaarts in het gemeenschappelijke beleid. Uiteraard kan het open-coördinatiemechanisme de benodigde onderlinge aanpassing en harmonisatie van de verschillende wetgevingsstelsels niet vervangen. Wel kan deze methode daartoe de aanzet geven, waarbij de rol van het Europees Parlement daadwerkelijk dient te worden versterkt en ook de samenwerking met het UNHCR en de NGO's moet worden uitgebreid.
Na dit gezegd te hebben denk ik dat er in deze tijd nogmaals aan herinnerd dient te worden dat asiel een recht is dat onze staten toekennen aan personen die worden vervolgd. Dit recht komt voort uit de vrijheid die onze staten en burgers genieten en dient daarom een reden tot trots en voldoening te zijn voor de landen van opvang.
Om die reden - en ik refereer nu aan het tweede gedeelte van het verslag - zijn wij voor een goede werking van dit asielstelsel. Ik denk dat als wij de veiligheid opvoeren tot het hoogste niveau, dit ook de beste maatregelen ter bescherming van deze mensen biedt. Ik acht naleving van het Verdrag van Genève van groot belang. Niet minder belangrijk is dat de grootste zorgvuldigheid wordt betracht op het gebied van de methodes, niet met betrekking tot het asielbeleid, maar met betrekking tot andere soorten wetgeving, zoals de gemeenschappelijke definitie van het terrorisme en het Europese aanhoudingsbevel. Als deze maatregelen op een efficiënte manier worden uitgevoerd, moet dat voldoende garanties bieden voor de veiligheid zonder dat het asielrecht daar schade van ondervindt.
Ik wil ook onze bezorgdheid uiten over de landen waar de doodstraf bestaat en merk daarbij op dat wij tegen samenwerking met die landen zijn en daarmee natuurlijk ook tegen uitlevering aan die landen en tegen een routinematige, niet-individuele behandeling van de verzoeken.
Mijnheer de Voorzitter, het spijt mij dat mijn tijd om is, want ik had graag nog een antwoord aan de heer Turco willen geven, maar ik geloof dat hij niet over dit verslag heeft gesproken, en ik zal daarom een motie van orde indienen.

Schmidt, Olle (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de heer Evans bedanken voor het uitstekende werk dat hij zoals gewoonlijk heeft verricht. Voor mij als liberaal is het altijd prettig om met de heer Evans samen te werken.
Tot de urgentste Europese kwesties horen het vluchtelingen- en asielbeleid, de manier waarop wij de al aanwezige immigranten in de Europese Unie kunnen laten integreren en hoe wij het asielbeleid kunnen koppelen aan de toenemende behoefte aan arbeidsimmigratie. Ons vergrijzende werelddeel kan nieuwe inwoners goed gebruiken. Wij mogen de binnenlandse veiligheid natuurlijk ook niet uit het oog verliezen. Het terrorisme mag geen vrij spel krijgen in de Unie, iets waarvoor wij allemaal verantwoordelijk is.
Het zou vanzelfsprekend moeten zijn om in de Europese Unie op deze politieke gebieden één lijn te trekken. Maar wat is de realiteit? Ik weet wat de officiële verklaringen inhouden, maar volgens mij is de werkelijkheid anders. Zo heeft men in veel landen van de Europese Unie nationale in plaats van communautaire maatregelen genomen. We weten wat er in Denemarken en Duitsland wordt gezegd. Men wil een ontoegankelijk Europa dat mensen vooral weghoudt, buitensluit, uitzet en hard aanpakt.
Dit is de reden waarom het verslag van de heer Evans zo belangrijk is. Er moet een evenwicht gevonden worden tussen veiligheid en internationale verplichtingen ten aanzien van de bescherming. De boodschap is duidelijk. Er moet een onbeperkt en rechtvaardig asielsysteem in de hele Europese Unie komen, waar de de binnenlandse veiligheid niet ten koste mag gaan van de rechten van de burgers. Er moet een gemeenschappelijk immigratiebeleid in de Europese Unie komen om de druk op het asielsysteem te verkleinen. Hoewel de Verenigde Staten regelmatig worden bekritiseerd in het Parlement, kan Europa op dit gebied zeker iets van dit land leren. De groei en economische ontwikkeling in de Verenigde Staten van de laatste jaren zijn grotendeels het resultaat van een vooruitziend integratiebeleid. Of zoals iemand eens heeft gezegd: 'Liever buitenlander in de Verenigde Staten dan in Europa?.
De open-coördinatiemethode in het asielbeleid moet ertoe leiden dat alle landen hun verplichtingen nakomen en streven naar een betere levensstandaard en meer veiligheid. En dat is een goede zaak.
Ik ben ook blij met het feit dat de rapporteur en de commissie de eisen voor rechtszekerheid verder hebben aangescherpt en dat de kandidaat-landen bij de samenwerking zijn betrokken. Dit is een voorstel van onze ELDR-Fractie. Ik vind het van enorm groot belang dat iemand die de doodstraf kan krijgen niet uitgeleverd kan worden.
Tegen mevrouw Klamt wil ik zeggen dat samenwerking en coördinatie weliswaar ook binnen het asielbeleid gewenst zijn, maar dat we moeten streven naar een gemeenschappelijke wetgeving. Daar denk ik hetzelfde over. Op dit moment worden mensen als vee door Europa gedreven. Dat is een Unie die gebaseerd is op humanisme, tolerantie en rechtszekerheid onwaardig, mijnheer de Voorzitter. Daarom steun ik het verslag-Evans van ganser harte. Wij mogen echter nooit uit het oog verliezen dat de strijd tegen het terrorisme niet ten koste mag gaan van de rechtszekerheid. Terrorisme zal aan het langste eind trekken als wij de rechtszekerheid, persoonlijke integriteit en de bescherming van de mensenrechten opofferen.

Lambert (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, we willen de rapporteur graag complimenteren omdat hij twee gevoelige kwesties bij elkaar heeft gebracht die velen van ons liever niet met elkaar in verband brengen, aangezien de veiligheidskwestie vaak een twijfelachtig alibi oplevert dat de vooroordelen voedt van de voorstanders van een beperking van het asielbeleid en een afschrikbeleid tegenover personen die hun individuele en fundamentele rechten willen uitoefenen. We zijn het gelukkig eens met de rapporteur als hij zegt dat de mensenrechten en burgerlijke vrijheden moeten worden gerespecteerd.
We zijn van mening dat burgerlijke vrijheden niet ondergeschikt zijn aan veiligheid; er wordt gezegd dat de bescherming van vrijheid, rechtvaardigheid en burgerlijke vrijheden een kernwaarde van de Europese Unie is en we zijn het eens met de vorige spreker dat we op dat gebied waakzaam moeten zijn. Ook staan we volledig achter de opvatting dat we ons moeten laten leiden door een rechtvaardige en menswaardige toepassing van internationale verplichtingen.
Zo kunnen we bijvoorbeeld instemmen met paragraaf 12, waar staat dat onmiddellijke en algemene detentie moet worden voorkomen. We staan ook volledig achter conclusie 5 van het verslag, waarin wordt aangedrongen op een holistische benadering van asiel- en migratiekwesties door ze als horizontale beleidsdoelstellingen te integreren in alle beleidsgebieden, met name de beleidsgebieden met een externe dimensie, zoals handel, ontwikkeling, milieu en landbouw.
We roepen al heel lang dat er eens naar het effect van communautair beleid als push-factor moet worden gekeken en na Johannesburg moeten we ons er nog meer van bewust zijn dat we moeten streven naar duurzame ontwikkeling en dat de oorzaken van de asielproblematiek moeten worden weggenomen. We gaan ervan uit dat dit deel uitmaakt van de open coördinatie. We delen de bezorgdheid ten aanzien van de open coördinatie: op een aantal andere beleidsgebieden kunnen we al bijna spreken van een democratische bypass, waarbij het Europees Parlement en vaak ook nationale parlementen buitenspel worden gezet. Maar we hopen dat dank zij de open-coördinatiemethode oplossingen voor moeilijke kwesties, zoals de beste praktijk voor legitieme toegang voor asielzoekers en andere immigranten, zullen worden gevonden.

Blokland (EDD).
Voorzitter, het asielstelsel staat onder druk en om dit probleem op te lossen moeten we prioriteit geven aan een gemeenschappelijk immigratiebeleid. Het verslag van de heer Evans valt met de deur in huis in paragraaf 1.
De druk op het asielstelsel is inderdaad groot. Vele asielzoekers melden zich aan de poorten van Europa. De ervaring leert dat het merendeel daarvan niet valt onder de vluchtelingendefinitie van het Verdrag van Genève. Allerlei opvattingen zijn ontstaan over het begrip "vluchteling", en de lidstaten hebben secundaire beschermingsvormen ontwikkeld. Hoe moeilijk het is om nader tot elkaar te komen blijkt wel uit de onderhandelingen in de Raad over het begrip vluchteling. Het is dan ook goed om aan de hand van de richtsnoeren die de Europese Commissie voorstelt, de wetgevingen en het beleid van de lidstaten naast elkaar te leggen en te vergelijken, om in onderlinge samenwerking verder te komen.
Echter, de oplossing die in paragraaf 1 van het verslag-Evans wordt voorgedragen lijkt me om verschillende redenen onjuist.
Het is natuurlijk een rare cirkelredenering. De lidstaten van de Europese Unie kennen om hun moverende redenen geen actief immigratiebeleid. Het asielsysteem raakt overbelast doordat veel mensen die feitelijk onder de categorie immigranten vallen, via het asielsysteem toch de Unie binnen proberen te komen. Zij krijgen het verwarrende predikaat "economische vluchtelingen" opgeplakt. Moeten we dit probleem oplossen door een actief immigratiebeleid te gaan voeren? Dat lijkt mij toch water naar de zee dragen. Allereerst zal toch vastgesteld moeten worden dat deze mensen geen recht op asiel hebben.
Daarna kan men inhoudelijk op het idee van een immigratiebeleid ingaan. Is dat gewenst voor de Europese Unie? Ik denk dat daar per lidstaat heel verschillend over gedacht wordt. Dat blijkt ook wel in de reacties op de mededeling van de Commissie over een open-coördinatiemethode voor het communautaire immigratiebeleid. Zo ziet de Nederlandse regering arbeidsmigratie uitdrukkelijk niet als doel op zich. Onderzoeken van de Nederlandse overheid hebben uitgewezen dat deze vorm van migratie voor Nederland niet de oplossing is voor het vergrijzingsprobleem en de knelpunten op de arbeidsmarkt. Ik kan mij voorstellen dat dit voor andere regio's in de Unie wellicht anders is, maar hier kan zeker geen eenvoudig algemeen beleid op gezet worden.
Bovendien, lost het niets op. In feite wordt dan niet het asielstelsel, maar het immigratiestelsel de manier om de Europese Unie in te komen. Zelfs al zou de druk van het asielstelsel afgaan, dan zou die met dezelfde snelheid op het immigratiestelsel overslaan en dezelfde misstanden doen ontstaan.
Er is geen gemakkelijke oplossing voor het probleem. De beste paragraaf van het verslag is die waarin wordt aangedrongen op een geïntegreerde visie op asiel- en migratiekwesties, handel, ontwikkeling, milieu en landbouw. Want zolang de kloof tussen arm en rijk zo groot is, zullen mensen blijven proberen de stap naar een betere toekomst voor henzelf en hun kinderen te zetten. Dit is een oplossing die pas op heel lange termijn vruchten zal afwerpen, maar er is geen betere.
Ondertussen zullen wij in de Europese Unie moeten blijven nadenken over de praktische uitvoering van ons asiel- en immigratiebeleid. De noties barmhartigheid en rechtvaardigheid mogen ons tot leidraad zijn. Barmhartigheid bij de opvang van vluchtelingen, die uit hun eigen land verdreven zijn. Dat betekent opvang onder menswaardige omstandigheden, zoals ook in het verslag wordt benadrukt.
Tegelijkertijd moet er rechtvaardigheid zijn. Dat is niet altijd gemakkelijk. Want het betekent rechtvaardigheid in de vorm van toegang tot het rechtssysteem, maar ook in de vorm van afwijzing en uitzetting.
Ook de uitsluitingsbepalingen, die in het licht van de gebeurtenissen van 11 september 2001 erg actueel zijn, vallen onder de term rechtvaardigheid. Uiteraard moeten deze restrictief en voorzichtig gebruikt worden. Maar het toelaten van mensen die elders niet terecht kunnen is in feite gevaarlijk naïef. Als we de veiligheid van onze burgers willen waarborgen dan passen we die bepalingen toe. Want daar heeft het de afgelopen jaren wel eens aan geschort. Nederland leek er bijna een sport van te maken om mensen die in andere staten niet werden opgevangen, onderdak te bieden. Nu komen ze er achter wat ze in huis gehaald hebben. Dus: ik ga akkoord met een restrictieve en voorzichtige toepassing, maar alsjeblieft wel met de nodige realiteitszin. De wereld is helaas geen paradijs vol met goedbedoelende mensen.

Borghezio (NI).
Mijnheer de Voorzitter, na lezing van de eerste paragraaf is bij mij de indruk ontstaan dat dit verslag een vergissing begaat door het onaantastbare recht op asiel - dat vaak genoemd is als één van rechten die ten grondslag liggen aan de Europese Unie - te verwarren met het complexe vraagstuk van de immigratie, dat een geheel andere zaak is en duidelijk gescheiden moet blijven van het eerste onderwerp.
Het thema van dit verslag is de juridische regeling van het asielrecht. In de eerste paragraaf wordt door de rapporteur toegegeven dat de asielprocedure vaak de enige manier is om toegang te verkrijgen tot het grondgebied van de Europese Unie. Dat is een zeer zorgwekkende constatering of dat zou het in ieder geval moeten zijn, op de allereerste plaats natuurlijk voor de rapporteur.
Als dat het geval is, dan heeft het Europees Parlement als eerste plicht daar een stokje voor te steken. Wij moeten voorkomen dat een belangrijk basisprincipe van onze rechtscultuur geweld wordt aangedaan. Dat gevaar kan komen van de kant van degenen die er belang bij hebben illegale immigratie te benutten voor illegale doeleinden (bijvoorbeeld de georganiseerde misdaad). Met andere woorden, men probeert zo personen de Europese Unie binnen te sluizen die daar geen recht toe hebben en wier toegang met alle macht tegengegaan moet worden. In het ergste geval kan dat gevaar echter ook komen van de kant van degenen die met het oog op terroristische activiteiten de Unie willen binnenkomen.
De rapporteur heeft ons, met alle respect, op de toon van de schrijver van Alice in Wonderland gezegd dat er geen bewijs voor is dat het asielrecht gebruikt is om terroristen binnen te sluizen. Het is evenwel bekend dat op het grondgebied van de Europese Unie duizenden potentiële terroristen en fundamentalisten zijn geïnfiltreerd, terwijl wij niet weten hoe zij zijn binnengekomen, wie zij zijn en welke nationaliteit zij hebben. Ik vraag mij dan ook af hoe men het kan uitsluiten dat veel van dergelijke immigranten juist dankzij het asielrecht zijn binnengekomen. Objectief gezien is dat immers een voor de hand liggende conclusie.

Coelho (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, het asielbeleid is één van de heetste en gevoeligste hangijzers van de communautaire agenda. Recente verkiezingen hebben talrijke trieste voorbeelden laten zien van de manier waarop asiel- en immigratiekwesties politiek zijn uitgespeeld. Het voeren van een onjuist asiel- en immigratiebeleid heeft bijgedragen tot een schrikwekkende groei van door racisme en vreemdelingenhaat ingegeven reacties, die wij natuurlijk veroordelen. Daarom zijn gemeenschappelijke bevoegdheden voor asiel en immigratie meer dan ooit nodig. Tijdens de Top van Laken hebben de staatshoofden en regeringsleiders deze noodzaak opnieuw bevestigd en gezegd dat er uiterlijk eind 2004 een gemeenschappelijk asiel- en immigratiebeleid moet zijn goedgekeurd. Juist de Europese burgers verwachten en eisen dat er een Europese meerwaarde wordt toegevoegd aan het nationale beleid. De beperkingen van het nationale beleid worden steeds duidelijker en dat geldt zowel voor het veiligheidsbeleid als voor het beleid dat de fundamentele rechten en vrijheden moet waarborgen.
Het voorstel dat wij vandaag behandelen steunt de invoering van een mechanisme voor open coördinatie, waarbij het coördinatiebeleid een prikkel moet zijn voor de onderlinge aanpassing van de nationale wetgeving en praktijken van de lidstaten. Wij zijn het eens met de opmerkingen die commissaris António Vitorino net tijdens zijn toespraak voor dit Huis heeft gemaakt over de noodzaak om op communautair niveau wetgevende maatregelen te nemen. Wij staan niet alleen aan zijn zijde omdat hij wijst op de noodzaak van wetgeving en versterking van de communautaire aanpak, maar ook omdat er bij het coördinatiemechanisme in tegenstelling tot de communautaire aanpak geen actieve rol is weggelegd voor het Europese Parlement.
Het is essentieel dat er een rechtvaardige en efficiënte asielprocedure komt, mede omdat de asielprocedure vaak de gemakkelijkste weg is om toegang te krijgen tot het grondgebied van de Europese Unie. Wij beseffen natuurlijk dat appels en peren niet met elkaar verward moeten worden, met andere woorden dat asiel en immigratie niet hetzelfde zijn. Toch dienen wij tegelijkertijd te benadrukken dat het even urgent is een rationeel en geloofwaardig gemeenschappelijk immigratiebeleid tot stand te brengen. Dat houdt onvermijdelijk een integratiebeleid voor de immigranten en doeltreffende bestrijding van illegale immigratie en mensenhandel in. Deze mening zijn wij niet alleen uit humanitair besef toegedaan, maar ook omdat wij ons permanent realiseren dat dit ook nodig is om de druk op het asielstelsel te verlichten.

Laguiller (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst protesteren tegen de uitzetting van politieke vluchtelingen - waarmee inbreuk wordt gemaakt op het meest elementaire asielrecht - zoals de uitzetting van de Italiaanse vluchteling Paolo Persichetti door de Franse regering, temeer daar de opeenvolgende Franse regeringen heel wat afgezette dictators een riant asiel hebben verleend en hen tegen hun eigen volk hebben beschermd.
In tegenstelling tot de stellingname in het verslag van de heer Evans dat - ondanks een aantal positieve aspecten - overvoorzichtig blijft op dat gebied, vind ik dat het asielrecht een absoluut recht moet zijn dat niet ter discussie kan worden gesteld. Meer in het algemeen dienen alle EU-lidstaten echter een regeling te treffen voor die tienduizenden mensen die op hun grondgebied zijn beland, nadat zij zijn gevlucht voor dictatoriale regimes of bepaalde vormen van onderdrukking - zoals onderdrukking van vrouwen in bepaalde landen -, of nadat zij simpelweg de armoede zijn ontvlucht. Alle nationale regeringen voeren op dat gebied een onmenselijk, reactionair beleid, doordat zij een groot aantal van deze immigranten het recht ontzeggen op de vereiste papieren waarmee zij in het betreffende land zouden kunnen wonen en werken. Het is onaanvaardbaar dat een bepaalde categorie mannen en vrouwen van alle rechten verstoken blijft, waardoor zij ten prooi vallen aan huisjesmelkers en aan werkgevers die hun slecht betaald, zwart werk bieden.
Indien het Europees Parlement op zijn minst op dit punt zou willen tonen dat het voor vooruitgang staat, dan zou het duidelijk stelling moeten nemen. Dan zou het druk moeten uitoefenen op de nationale politici, opdat geïmmigreerde werknemers niet alleen de wettelijke papieren krijgen waarmee zij op waardige wijze aan het openbare leven zouden kunnen deelnemen, maar ook de mogelijkheid om van dezelfde politieke, vakbonds- en gemeenschapsrechten gebruik te maken als alle burgers van de Europese Unie.

Boumediene-Thiery (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, eens te meer debatteren wij over het asielbeleid van de Europese Unie, maar helaas gebeurt dit uitsluitend vanuit het oogpunt van de openbare veiligheid. Wij moeten vandaag namelijk twee documenten van de Commissie bestuderen die op grond van hun aard, toepassingsgebied en doelstellingen niet samen zouden moeten worden behandeld, tenzij we verwarring willen zaaien.
De gecombineerde behandeling van twee zo belangrijke en gevoelige dossiers wekt de indruk dat asielzoekers potentiële terroristen zijn. Toch geeft de Commissie in haar rapport duidelijk aan dat het onwaarschijnlijk is dat terroristen een beroep zullen doen op de asielprocedure. Hoe paradoxaal! Proberen de lidstaten in feite niet aan hun internationale verplichtingen te ontkomen door zich op uitsluitingsbepalingen te beroepen? Door deze bepalingen breed te interpreteren zouden ze immers ontslagen worden van deze verplichtingen, die niettemin wat de mensenrechten betreft van fundamenteel belang zijn.
Gezien alle problemen die de asielkwestie met zich meebrengt en ondanks al onze meningsverschillen moeten wij niet vergeten dat wij te maken hebben met slachtoffers, en niet met criminelen. Uitsluitend een geïntegreerde benadering en een restrictieve toepassing van de uitsluitingsbepalingen kunnen garanderen dat de internationale verplichtingen van de EU-lidstaten op het gebied van asielzaken worden nageleefd. Het terugkeer-, uitzetting- of uitleveringbeleid moet alle waarborgen bieden dat de mensenrechten worden geëerbiedigd, met name wanneer deze mensen het gevaar lopen in hun land van herkomst de doodstraf te krijgen. Ook de maatschappelijke en binnenlandse situatie van elk land speelt een rol. Hebben wij het recht mensen uit te zetten naar landen waar een burgeroorlog woedt, of waar de mensen, afgezien van de economische en sociale misère, dagelijks de dreiging van de dood boven het hoofd hangt, zoals in Algerije en elders? Toch is niet-uitzetting een eis die de Europese Unie in onze associatie-overeenkomsten stelt. Uitlevering betekent impliciet dat het recht van eenieder om asiel aan te vragen als zijn leven wordt bedreigd, op losse schroeven wordt gezet.
Bovendien dient er een Europese oplossing te worden gevonden voor de kwestie van de uitgeprocedeerde asielzoekers, die geen rechten hebben en een verdere toename van het aantal illegalen teweegbrengen. Gewetenloze werkgevers die alleen op eigen voordeel uit zijn, profiteren van deze mensen, die onder inhumane omstandigheden in onze Europese democratieën leven. Deze mannen en vrouwen hebben zolang op een antwoord van de overheid gewacht! Vaak hebben ze sterke banden met het gastland opgebouwd, zijn er inmiddels kinderen geboren en is de band met het land van herkomst losser geworden of verdwenen. Uitzetting zou voor deze mensen dus opnieuw een ontworteling betekenen. Deze situatie kan op dit moment alleen maar worden opgelost door hun een wettelijke status te verschaffen.
Ik wilde deze aspecten alleen maar in herinnering roepen om te waarborgen dat de fundamentele rechten algemeen worden geëerbiedigd, maar ik steun de rapporteur.

von Boetticher (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mijnheer de commissaris, het is natuurlijk verwonderlijk dat een instelling als de Commissie zich inzet voor de open-coördinatiemethode. Dat lijkt meer op de methode Metternich dan op de methode Monnet. Juist als Europese Commissie geeft u daarmee aan dat uw eigen initiatieven voor het asielbeleid zijn gestrand. Dat de heer Evans zich daarentegen als Britse rapporteur voor de open-coördinatiemethode opwerpt, is niet direct verwonderlijk. U geeft als positief voorbeeld van deze methode het werkgelegenheidsbeleid van de Gemeenschap en dat is toch wel zeer opmerkelijk. Blijkbaar heeft u al lang niet meer gekeken naar de actuele stand van zaken wat betreft de werkgelegenheid, want dan had u namelijk vast kunnen stellen dat de open-coördinatiemethode op dit gebied een mislukking is gebleken.
Ik wil kort ingaan op een aantal afzonderlijke punten. In het verslag is opgenomen dat biometrische gegevens van asielzoekers niet gebruikt mogen worden voor strafrechtelijke opsporingsdoeleinden totdat daarvoor een afzonderlijke Europese wet voor de gegevensbescherming is vastgelegd. Wie het daar niet mee eens is, moet uiteraard antwoord kunnen geven op de vraag waarom het algemene gegevensbeschermingsniveau van de Europese Unie en de lidstaten niet hoog genoeg zou zijn om asielzoekers voldoende te beschermen tegen gegevensmisbruik. Wat betreft gegevensbescherming heeft Europa wereldwijd het hoogste niveau. Het blijft een raadsel waarom u een doelmatige toepassing van Eurodac en dientengevolge de bescherming van onze burgers tegen misdrijven wilt tegenhouden door middel van een dergelijk dwaas voorstel.
Verder is het wel goed dat in dit verslag wordt voorgesteld de procedures voor het verkrijgen van de vluchtelingenstatus te versnellen. Het gaat er in feite immers om dat een aanvraag wordt onderzocht en dat was reeds een oud voorstel van de Fractie van de Europese Volkspartij. Mijnheer Evans, het was toch uw fractie die zich in verschillende verslagen steeds voor nieuwe beroepsinstanties heeft ingezet, voor steeds omvangrijkere en meer bureaucratische garanties voor de toepassing van de rechtsprocedures en voor een steeds beperkter bewijsrecht van de staat waardoor de procedures natuurlijk langer gaan duren.
Het hoofdprobleem is evenwel dat er in dit verslag met geen woord wordt gerept over de echte problemen in onze samenleving. U zegt helemaal niets over de vraag hoe wij moeten omgaan met mensen die terroristische misdrijven ondersteunen. Wat moeten wij doen als iemand zijn kind Osama Bin Laden wil noemen om onze bevolking te provoceren? Wat moeten wij doen met mensen die openlijk juichen om de beelden van 11 september? Wat moeten wij doen met imams die haat en geweld prediken? Hoe moeten wij reageren op mensen die ons liberaal-democratisch bestel verbaal met voeten treden?
Moeten wij wachten tot deze mensen een terroristisch misdrijf begaan voordat wij ze het land uit kunnen zetten of voordat hun verblijfsvergunning is afgelopen? Dat is de vraag die op grond van de situatie waarin wij ons bevinden op dit moment steeds naar voren komt in onze samenleving. Voor deze kwesties moeten wij een oplossing zien te vinden. In uw verslag wordt daarover inderdaad absoluut niets gezegd, maar wij moeten wel een oplossing vinden in de vele debatten die nog komen gaan.
Karamanou (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het lijdt geen twijfel dat de gebeurtenissen van 11 september en de oorlog tegen het terrorisme in veel landen van de Europese Unie zijn gebruikt als een alibi om de procedures voor een geïntegreerd Europees asielbeleid te blokkeren. Het aantal asielzoekers in de Europese Unie is in de eerste vier maanden van 2002 met bijna tweederde verminderd in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar, terwijl dit aantal in de afgelopen tien jaar bijna was verdubbeld. In Griekenland, waar asiel algemeen gesproken wordt gerespecteerd, werden in het eerste semester van 2002 slechts 59 van de in totaal 2810 asielaanvragen ingewilligd. Dat is een aanzienlijke vermindering in vergelijking met 2001 toen bijna tien keer zoveel aanvragen werden ingewilligd.
Tevens blijkt uit de gegevens van het Hoge Commissariaat van de VN voor de vluchtelingen dat het overgrote deel van de vluchtende bevolkingen naar de - meestal ook arme - buurlanden gaat, en slechts een gering aantal naar het Westen, als zij er al in slagen het Westen te bereiken. Kenmerkend is dat van de 4 miljoen gevluchte Afghanen slechts 38.600 asiel hebben aangevraagd in de Unie. Dat wil zeggen dat slechts een op de duizend Afghanen bescherming heeft gezocht in de Europese Unie. Verreweg het merendeel heeft toevlucht gezocht in de buurlanden. Alleen uit deze gegevens blijkt al dat de beweringen volgens welke Europa golven van vluchtelingen over zich heen krijgt en derhalve in een burcht veranderd moet worden, kant noch wal raken.
Tegelijkertijd neemt natuurlijk ook de vijandigheid jegens de vreemdelingen in de Europese Unie toe. Het debat ontspoort. Er wordt niet meer gesproken over de redenen die deze mensen ertoe aanzetten hun huis te verlaten en over de schending van hun mensenrechten in de landen van herkomst. De strenge controlemaatregelen kunnen asielzoekers er niet van weerhouden pogingen te doen Europa binnen te komen, maar zij zetten wel velen ertoe aan op illegale wijze binnen te komen en dwingen hen vaak samen te werken met mensenhandelbendes. Het gevolg van dit alles is dat er steeds weer doden vallen aan de Europese grenzen en voor de Europese kusten en nieuwe vormen van slavernij en exploitatie ontstaan. Wij zijn voor de open-coördinatiemethode, mijnheer de commissaris, maar daarmee hebben wij geen allesomvattende oplossing voor het probleem gevonden. Wij hopen dat wij tegen eind 2003 over een geïntegreerd beleid zullen beschikken.

Korakas (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik schaar mij achter het minderheidsstandpunt van de Commissie vrijheden van de burger ten aanzien van het Commissiedocument. Dit document staat inderdaad geheel in het teken van de geest die typisch is voor Fort Europa, dat ongenaakbaar is voor de honderdduizenden slachtoffers van het imperialistisch beleid, en is in perfecte harmonie met de xenofobe en racistische sfeer die - zoals ook duidelijk werd tijdens de Top van Sevilla - met name sedert 11 september heerst. Helaas gaat het verslag-Evans met enkele geringe variaties dezelfde kant uit.
In de mededeling van de Commissie wordt een lans gebroken voor de zogenaamde open-coördinatiemethode die een tussenstap moet zijn voordat een volledige convergentie van de nationale beleidsvormen voor asiel wordt bereikt. De humanitaire geest die de wetgeving inzake asiel zou moeten bepalen, wordt daarmee echter volledig overboord gegooid. Er worden nieuwe, repressieve maatregelen voorgesteld, zoals preventieve veiligheidscontrole, biometrische databanken waaronder het eurodac-systeem voor vingerafdrukken, de opslag van DNA-gegevens, enzovoort. Al deze maatregelen worden getroffen ofschoon het aantal asielaanvragen dat in de landen van de Europese Unie wordt ingewilligd dramatisch laag is. In Griekenland bijvoorbeeld werden volgens de gegevens van het Hoge Commissariaat voor de vluchtelingen in de eerste helft van 2002 slechts 25 van de in totaal 2838 asielaanvragen ingewilligd, dat wil zeggen 0,8%. Slechts 34 vluchtelingen kregen voorlopig asiel om humanitaire redenen.
Wij zouden ons voor deze cijfers moeten schamen, zeer zeker als wij beseffen dat de overgrote meerderheid van de asielzoekers in onze lidstaten uit landen komt met grote problemen zoals Afghanistan, Irak, Turkije en Iran. Helaas zijn er ook talrijke mensen die niet alleen geen asiel krijgen maar zelfs naar hun land van herkomst worden teruggestuurd, ondanks de gevaren - en niet zelden levensgevaren - die zij daar lopen.

Zrihen (PSE).
Mijnheer de commissaris, mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, dit verslag maakt deel uit van een reeks van verslagen over asiel, immigratie, vluchtelingen en veiligheid. Overigens kun je je afvragen waarom dit laatste punt in dit rijtje opgenomen is. Hoe het ook zij, dit verslag geeft een totaalvisie van de taak. Ik hoop dat dit verslag ertoe zal bijdragen dat onze aanpak en onze richtlijnen cohesie en coherentie zullen vertonen en dat er dientengevolge een einde komt aan het volstrekt disharmonieuze imago dat een Europa zonder ruggengraat op dit gebied uitstraalt.
Vanwege het grote aantal rechtsbronnen is het noodzakelijk dat wij een totaaloverzicht krijgen en ik denk dat de voorgestelde open-coördinatiemethode tussen de lidstaten op dit gebied tot een verhoging van de normen zal bijdragen, terwijl tegelijkertijd transparantie, zichtbaarheid en, tenslotte, evaluatie zullen worden bevorderd.
Sinds de Europese Raad van Tampere zijn onze acties erop gericht een Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid tot stand te brengen. Deze drie begrippen moeten van toepassing zijn op een en dezelfde ruimte, waarin vrijheid evenveel gewicht moet hebben als veiligheid en rechtvaardigheid. Vandaar de noodzaak van een gemeenschappelijke interpretatie van het recht en, alstublieft, een vooruitziende aanpak van een gemeenschappelijk asielbeleid.
De Europese ruimte moet eveneens met de inbreng van de in het veld aanwezige actoren tot stand worden gebracht. Deze ruimte moet alle Europese burgers bescherming bieden, en geen toevlucht vanwege de angst die de gebeurtenissen van 11 september hebben opgeroepen. Deze onberedeneerde angst maakt mensen terughoudend en in zichzelf gekeerd en is voor sommigen aanleiding tot vreemdelingenhaat en racistisch gedrag uit naam van een zogenaamd pragmatisme. Ik wijs er nog maar eens op dat achter al die woorden mannen, vrouwen en kinderen schuilgaan. Het is dus belangrijk dat wij ervoor zorgen dat hun rechten geëerbiedigd worden, waarbij onze bijzondere aandacht naar vrouwen, kinderen en slachtoffers van geweld dient uit te gaan.
Door ons vóór een Europa van de individuele rechten uit te spreken willen wij hier, in Europa - wanneer wij geconfronteerd worden met racisme, vreemdelingenhaat, fanatisme en de doodstraf - tevens duidelijk stellen dat wij in alle veiligheid willen bouwen aan een Europa van de vrijheden en niet aan een Europa dat de veiligheid bevordert uit naam van racisme en vreemdelingenhaat.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag twee korte opmerkingen plaatsen naar aanleiding van dit uiterst boeiende en stimulerende debat. Ten eerste dit. In antwoord op de vraag van mevrouw Boumediene-Thiery, wijs ik haar op het feit dat deze twee kwesties niet door de Commissie op één hoop zijn gegooid. Wij hebben ze in afzonderlijke documenten behandeld. Dat beide kwesties vandaag worden besproken heeft te maken met de organisatorische afspraken van het Parlement. Hier kunt u nu eens niet de Commissie de schuld van geven.
Mijn tweede opmerking, in antwoord op mevrouw Klamt en de heer von Boetticher, betreft de open-coördinatiemethode. Sinds Amsterdam is het heel duidelijk dat de ontwikkeling van een Europees asielbeleid in twee fasen ('generaties') zal plaatsvinden. De eerste generatie zal bestaan uit gemeenschappelijke minimumregels over een aantal elementen van het asielbeleid; de tweede generatie, in een latere fase, zal zijn gebaseerd op een gemeenschappelijk (misschien zelfs één enkel) Europees asielstelsel.
In beide generaties zal wetgeving ongetwijfeld een sleutelrol spelen. Ook al zijn we het soms niet eens over de oplossingen, u zult moeten beamen dat de Commissie alle voorstellen voor de eerste wetgevingsfase slechts één jaar na Tampere heeft ingediend. Ik kom er in het Parlement, zoals altijd, ruiterlijk voor uit dat het niet meeviel in de Raad tot een gemeenschappelijk level playing field te komen inzake deze wetgeving, zelfs niet waar het ging om gemeenschappelijke minimumregels. De Raad staat op het punt een fameuze regel aan te nemen die is gebaseerd op één regel met 15 uitzonderingen. Als op het terrein van de chemie zoiets tot stand was gekomen, zou het vermoedelijk een Nobelprijs opleveren, één regel met 15 uitzonderingen, één voor iedere lidstaat. We moeten inzien dat deze gemeenschappelijke minimumregels niet genoeg zijn. Daarom heb ik geprobeerd het idee van een gemeenschappelijk asielbeleid door middel van de open-coördinatiemethode naar voren te brengen. De open-coördinatiemethode staat wetgeving niet in de weg. Het doel ervan is echter het concrete resultaat van deze eerste-generatie-wetgeving, dat volgens mij ontoereikend zal zij, aan te vullen.
Ik wil u ook wijzen op het feit dat de open-coördinatiemethode het systeem transparanter maakt. Dit is de beste manier om het subsidiariteitsbeginsel te eerbiedigen. Er kan geen sprake zijn van een centraal gestuurd asielstelsel in Europa. Dat zou in strijd zijn met het subsidiariteitsbeginsel. Iedere lidstaat moet het recht hebben asielaanvragen in behandeling te nemen en te beslissen in welke gevallen de asielstatus wordt toegekend op grond van de gemeenschappelijke minimumregels op Europees niveau.
De Commissie is van mening dat we de beste praktijken en informatie dienen uit te wisselen. Momenteel gebeurt dit niet en dat betekent dat de open-coördinatiemethode een toegevoegde waarde biedt als het gaat om meer transparantie bij de wijze waarop lidstaten het stelsel hanteren. In ons voorstel doet het Parlement ook aan deze oefening mee.
Ik wil graag duidelijk maken dat ik niet dwars tegen elke vorm van communitarisering wil ingaan. Integendeel. Ik probeer ervoor te zorgen dat we gezamenlijk de benodigde stappen ondernemen om de doelstelling van het Verdrag te halen. Ik denk niet dat de open-coördinatiemethode woordbreuk is. In de Lissabon-agenda vindt u een volmaakt heldere verwijzing naar de open-coördinatiemethode. Als u kijkt naar de voorstellen inzake economische governance die de Commissie heeft ingediend, zult u zien dat wij voorstellen de open-coördinatiemethode te gebruiken om juridisch bindende doelstellingen vast te stellen, waardoor de open-coördinatiemethode effectiever wordt en dus meer concrete resultaten zal opleveren. Ik respecteer uw mening, maar ik geloof niet dat ik het bij het verkeerde eind heb.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A5-0309/2002 van mevrouw Roberta Angelilli, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het Groenboek van de Commissie: schadeloosstelling van slachtoffers van misdrijven (COM(2001) 536 - C5-0016/2002 - 2002/2022(COS)) en
A5-0312/2002 van de heer Giacomo Santini, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot verbetering van de toegang tot de rechter bij grensoverschrijdende zaken, door middel van gemeenschappelijke minimumvoorschriften betreffende rechtsbijstand en andere financiële aspecten van civiele procedures (10856/2002 - C5-0423/2002 - 2002/0020(CNS)).

Angelilli (UEN)
Mijnheer de Voorzitter, het verslag dat ik kort zal toelichten gaat over het Groenboek van de Commissie betreffende de schadeloosstelling van slachtoffers van misdrijven. Het is juridisch gezien ongetwijfeld een zeer complexe materie waar gelukkig een serieus debat over wordt gevoerd. Het doel daarvan is op de eerste plaats de juiste wetgevingsinstrumenten en tevens de geschikte financiële middelen te identificeren om een grondrecht van de slachtoffers van misdrijven te garanderen. Dat grondrecht is een billijke regeling voor de compensatie van schade en leed, met name wanneer de dader van het misdrijf onbekend is of niet in staat is het slachtoffer schadeloos te stellen.
Wij weten trouwens dat het aantal slachtoffers van grensoverschrijdende misdrijven dramatisch stijgt. Dat is in de eerste plaats natuurlijk een gevolg van de groei van het personenverkeer in de Unie, maar het is helaas ook een gevolg van de toename van de misdaad in het algemeen en meer in het bijzonder van zeer ernstige en belangrijke misdrijven als terrorisme, pedofilie en mensenhandel. Bovendien dienen wij te benadrukken dat slachtoffers vaak twee keer het gelag betalen: ten eerste als slachtoffer van een misdrijf en ten tweede als slachtoffer van bureaucratische rompslomp. Die bureaucratie moet vereenvoudigd worden teneinde situaties te voorkomen waarin er geen of onvoldoende bescherming is.
Vanwege deze redenen heeft men al in Tampere bij het definiëren van de belangrijkste beleidslijnen voor het creëren van een ware ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid uitdrukkelijk vastgesteld dat er minimumnormen dienen te komen voor de bescherming van slachtoffers van misdrijven. Die bescherming zou met name de toegang tot de rechter en het recht van de slachtoffers op schadeloosstelling moeten betreffen. Deze grote politieke vastberadenheid van 1999 heeft helaas op communautair niveau nog niet tot relevante wetgeving geleid. Het primaire doel is derhalve om op zo kort mogelijke termijn gemeenschappelijke minimumnormen te creëren, waardoor in de hele Europese Unie het recht op schadeloosstelling werkelijkheid wordt voor zowel de onderdanen van de lidstaten als voor degenen die in Europa hun wettige verblijfplaats hebben.
In dergelijke regelgeving moet een duidelijke en precieze definitie staan van het soort misdrijven en het soort letsel die aanleiding kunnen geven tot het betalen van compensatie. Alle lidstaten moeten zo'n definitie accepteren. Dezelfde methode moet gebruikt worden voor het definiëren van de personen die in aanmerking kunnen komen voor schadeloosstelling. Daarbij dient onder andere bedacht te worden dat de familieleden van het slachtoffer en degenen die ten laste komen van het slachtoffer soms indirect het slachtoffer zijn van het misdrijf.
Het definiëren van deze minimumnormen zal om twee verschillende redenen zeker geen eenvoudige zaak zijn. Ten eerste hebben wij te maken met het objectieve probleem van de codificering van de wetgeving. Er moet immers een complex proces van onderlinge aanpassing van de wetgeving van de lidstaten op gang gebracht worden, daar deze op dit moment zeer uiteenloopt. De tweede reden heeft van doen met de absoluut noodzakelijke eis voldoende middelen te vinden. Er bestaan verschillende mogelijkheden om aan de nodige middelen te komen. Zoals de Commissie voorstelt zou men op communautair niveau een speciaal solidariteitsfonds kunnen oprichten. In dat fonds zou bovendien de opbrengst kunnen vloeien van de verkoop van verbeurdverklaarde bezittingen van criminele netwerken.
Het vaststellen van zo geharmoniseerd mogelijke regels en procedures voor de bejegening van het slachtoffer blijft natuurlijk objectief gezien prioritair. Daarmee zouden wij iets kunnen doen aan de soms abnormale verschillen tussen de rechtsordes van de lidstaten. Op dit moment is er namelijk sprake van verschillen die tot onaanvaardbare discriminatie leiden en die ten koste gaan van het slachtoffer. Het gaat om discriminatie die voortvloeit uit de plaats waar het slachtoffer woont of het land waar het misdrijf is gepleegd. Wij kunnen dan ook objectief spreken van ongelijke behandeling op grond van het land waar het misdrijf plaatsvindt, hetgeen een onmiskenbare schending is van het fundamentele principe van non-discriminatie.

Santini (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de ontwerprichtlijn waarvoor ik rapporteur ben beoogt gemeenschappelijke minimumnormen vast te leggen teneinde een adequate regeling te garanderen voor echte financiële bijstand ten behoeve van de burgers die niet in staat zijn de kosten van de rechtszaak waarin zij verwikkeld zijn te betalen. Dit initiatief sluit naadloos aan bij het plan in de Europese Unie een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid tot stand te brengen, waarin alle burgers de garantie hebben dat hun grondrechten onafhankelijk van hun financiële positie worden gerespecteerd.
De oorspronkelijke rechtsgrond voor het voorstel is Titel IV, artikel 61 van het Verdrag, dat bepaalt dat de Raad ter realisering van dit doel maatregelen moet nemen op het vlak van de justitiële samenwerking in burgerlijke zaken. De Europese Raad van Tampere heeft gehoor gegeven aan die oproep door minimumnormen inzake rechtsbijstand voor grensoverschrijdende rechtszaken vast te leggen. Wij dienen hierop duidelijk de nadruk te leggen.
De Commissie heeft met het voorstel die bijstand uit te breiden tot de binnenlandse rechtszaken een nog moedigere stap gezet. De Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken heeft de handschoen opgepakt en de door de Commissie gemaakte opening wat betreft de werkingssfeer van de richtlijn overgenomen. Niet alleen grensoverschrijdende, maar ook binnenlandse rechtszaken moeten er onder vallen.
De rechtsgrond dient derhalve verbreed te worden en moet naast artikel 61 ook artikel 65 van het Verdrag omvatten. Bij deze verruiming van de werkingssfeer schiet ons ook het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie te hulp. In artikel 47, lid 3, van het Handvest staat dat, teneinde gelijke kansen te creëren voor de toegang tot de rechter, degenen die niet over voldoende middelen beschikken rechtsbijstand kunnen krijgen. Het is de eerste keer dat wij op overtuigende wijze op communautair niveau deze vorm van rechtshulp proberen te regelen. Wij hebben dus een uitstekende gelegenheid de vele lidstaten die al een regeling inzake rechtshulp voor hun burgers kennen, uit te nodigen een begin te maken met harmonisatie.
Het verslag dat de Vrijhedencommissie met eenparigheid van stemmen heeft goedgekeurd gaat nog een stap verder. Het stelt voor de rechtshulp tijdens de behandeling van de rechtszaak uit te breiden tot de fase die aan het proces voorafgaat. Doeltreffende bemiddeling, een poging tot verzoening tussen de partijen kan immers het eigenlijke proces voorkomen. Dat betekent minder ongemak voor de betrokken burgers en vooral ook een rem op de uitgaven.
Weliswaar zou die dubbele opening kunnen leiden tot een stijging van de ten laste van de lidstaten komende kosten. De politieke draagwijdte en het ingrijpende sociale karakter van deze richtlijn vormen echter een rechtvaardiging voor de aansporing van het Parlement aan de Raad die stap te zetten. Wij hebben de primaire taak de politieke doeleinden aan te geven die er werkelijk toe kunnen bijdragen het Europa van de burgers te creëren; het Europa waarin het recht voor iedereen gelijk is.
Nu ik aan het einde van mijn uiteenzetting ben gekomen, wil ik nog een kanttekening plaatsen bij een voorstel dat de Raad ons op de valreep langs informele kanalen, en alleen ter kennisgeving, heeft gestuurd. Dat initiatief was niet te voorzien en het is zelfs enigszins schokkend te noemen. De nieuwe tekst van de Raad heeft duidelijk de intentie de status van artikel 1 op te waarderen. Dat artikel beperkt de werkingssfeer van de richtlijn louter tot de grensoverschrijdende zaken. Het is met andere woorden een poging van de Raad alles weer ter discussie te stellen en het debat van voren af aan te beginnen. Het voorstel druist qua inhoud in tegen het unanieme standpunt van de Vrijhedencommissie en bevat voorts zowel een ernstige procedure- als vormfout. De Vrijhedencommissie heeft bij stemming uitdrukkelijk besloten voor deze richtlijn het hele traject volgens de meest elementaire regels van de raadplegingsprocedure te volgen tot aan de presentatie en de eventuele goedkeuring van het voorstel in de plenaire vergadering toe. Het uitgangspunt daarbij is dit verslag, dat gebaseerd is op de tekst van de Commissie.
Als dit Parlement het zou aanvaarden dat de Raad ons hier een halt toeriep, of akkoord zou gaan met een terugverwijzing naar de commissie, dan zou dat zeer serieuze gevolgen hebben voor de interinstitutionele rechtsbetrekkingen en de raadplegingsprocedure. Het zou een ernstige schending van de Verdragsbepalingen zijn.
Het zou een ondermijning betekenen van de voorrechten van het Europees Parlement en een ernstig precedent scheppen voor de toekomst. Derhalve moet dit verslag, aldus de wens van de Vrijhedencommissie, zijn normale traject tot het eind toe vervolgen en in de plenaire vergadering in stemming worden gebracht.
Tot slot veroorloof ik het mij hierover de mening van de Commissie te vragen, die aanwezig is in de persoon van commissaris Vitorino.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, zoals door eerdere sprekers werd onderstreept, is bescherming van en steun aan slachtoffers ontegenzeglijk een van de belangrijkste uitdagingen bij de totstandbrenging van de Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. In maart 2001 werd een eerste mijlpaal bereikt, toen de Raad het kaderbesluit over de status van slachtoffers in de strafprocedure aannam. Niet veel later presenteerde de Commissie haar Groenboek over schadeloosstelling voor slachtoffers van misdrijven.
Met dit document werd beoogd de aanzet te geven voor een brede discussie onder de lidstaten en alle betrokken partijen over de mogelijke doelstellingen van een initiatief van de Commissie op dit gebied. Van de ingediende suggesties noem ik met name het opstellen van minimumnormen voor schadeloosstelling van slachtoffers binnen de Unie en de toepassing van dit schema op grensoverschrijdende situaties. Ik heb er dan ook veel waardering voor dat het Europees Parlement een resolutie voorbereidt over het Groenboek van de Commissie en ik wil in het bijzonder mevrouw Angelilli danken voor de uitstekende kwaliteit en pertinentie van haar verslag. Het doet mij veel genoegen hierin steun te vinden voor onze doelstellingen, evenals een gedetailleerde en opbouwende analyse van de verschillende aspecten van het Groenboek. Ik zal de verschillende punten van de motie waarover u heeft gedebatteerd niet in detail becommentariëren, maar ik kan u verzekeren dat de Commissie hiervan bij het vaststellen van toekomstige acties veel profijt zal hebben. Zoals u waarschijnlijk heeft gemerkt, werd in de laatste versie van het scorebord van de Commissie voor de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid reeds aangekondigd dat er dit najaar een vervolg zou komen in de vorm van een voorstel voor een richtlijn over de schadeloosstelling van slachtoffers. Het standpunt dat u vandaag over het Groenboek inneemt, zal in dit verband een bijzonder nuttige bijdrage vormen bij de voorbereiding van ons voorstel.
Wat de ontwerprichtlijn over rechtsbijstand betreft, heeft het in februari 2000 door de Commissie gepubliceerde Groenboek ertoe geleid dat er in januari 2002 een voorstel voor een richtlijn werd ingediend met het oog op het opstellen van minimumnormen op het gebied van rechtsbijstand. Zoals u weet heeft dit voorstel tot talloze discussies binnen de verschillende instanties van de Raad geleid, hetgeen overigens nog steeds het geval is. Bij deze discussies stond met name het toepassingsgebied van de ontwerprichtlijn centraal. De Commissie wil dat de richtlijn op alle geschillen in burgerlijke en handelszaken van toepassing is, maar de Raad heeft besloten dat het toepassingsgebied beperkt diende te blijven tot grensoverschrijdende zaken. Dientengevolge is de tekst van het voorstel ingrijpend gewijzigd, althans op dit punt. De Raad heeft de nieuwe tekst, die bij lange na nog niet definitief is, ter informatie aan het Parlement aangeboden. De heer Santini heeft zojuist onderstreept in welke positie en voor welke constitutionele uitdaging een dergelijke benadering het Parlement plaatst. Ik heb er dan ook alle begrip voor dat de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken wil dat de plenaire vergadering zich over de oorspronkelijke tekst van het voorstel van de Commissie mag uitspreken.
Ik wil de rapporteurs, de heer Santini en mevrouw Wallis, voor de Commissie juridische zaken en interne markt, derhalve bedanken voor de kwaliteit van hun werk. Overigens zijn de diverse wijzigingen die in de amendementen zijn voorgesteld, overgenomen in de tekst waarover de Raad momenteel debatteert. Ik merk met name op dat amendement 6, dat betrekking heeft op artikel 1, eerste alinea, van het voorstel, op dit punt bijzonder helder is, omdat hierin zelfs de verwijzing naar grensoverschrijdende zaken wordt geschrapt.
In wezen blijft de Commissie van mening dat de ontwerprichtlijn gericht moet zijn op alle burgerlijke zaken. Deze oplossing ligt in het verlengde van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, waarvan artikel 47 bepaalt dat 'rechtsbijstand wordt verleend aan diegenen die niet over toereikende financiële middelen beschikken, voorzover die bijstand noodzakelijk is om de daadwerkelijke toegang tot de rechter te waarborgen?. Deze oplossing sluit eveneens aan bij onze taak om de toegang tot de rechter voor eenieder te bevorderen. Helaas moet ik u zeggen dat er nauwelijks kans is dat de Raad daaromtrent van mening verandert. Daarentegen is de discussie over de definitie van 'grensoverschrijdende gevolgen? nog steeds gaande. Dit begrip kan op een brede of restrictieve manier worden uitgelegd. De Commissie wil een brede interpretatie verdedigen om geen afbreuk te doen aan het legaliteitsbeginsel. Dit punt zal tijdens de bijeenkomst van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken in oktober aan de orde komen.

Gil-Robles Gil-Delgado (PPE-DE)
- (ES) Mijnheer de Voorzitter, de eigenlijke rapporteur voor advies was onze collega, mevrouw Wallis, die ik op zeer onvolkomen wijze moet vervangen aangezien zij hier vandaag niet aanwezig kan zijn. Dit onthoudt u van een veel vollediger betoog, maar staat u mij evenwel toe om mevrouw Wallis de erkentelijkheid te tonen van de Commissie juridische zaken en interne markt voor haar voortreffelijke werk en haar bereidheid om alle voorstellen van genoemde Commissie over te nemen.
Het spreekt voor zich dat de Commissie juridische zaken en interne markt zich vooral bezig diende te houden met de technische aspecten van deze richtlijn en zij heeft getracht om daar enige verbeteringen in aan te brengen. In de eerste plaats, en tegengesteld aan wat de Raad wil, door er ook civiele eisen in op te nemen die voortvloeien uit strafzaken, omdat wij van mening waren dat er geen enkele reden was om die uit te sluiten. In de tweede plaats door te trachten om exacter aan te geven wat er precies onder gerechtelijke kosten wordt verstaan en wat daar onder valt. Daar hoort ook bij dat er mogelijkheden worden geschapen om gratis rechtsbijstand in beroepszaken te handhaven en wordt aangedrongen op de noodzaak om de verzoeken binnen een redelijke termijn te behandelen. Met het oog hierop dienen de lidstaten bevoegde instanties te benoemen. Tenslotte dienen er met het oog op mogelijke terugbetaling particuliere financieringsmechanismen te bestaan.
De berichten die commissaris Vitorino vandaag voor ons had - en die de Commissie tijdig overbracht - zijn niet echt hoopgevend, maar onze Commissie juridische zaken en interne markt herinnert eraan - en de rapporteur die ik vandaag vervang heeft daar ook op aangedrongen - dat indien de Raad deze substantiële wijzigingen aanbrengt, de Verdragen voorschrijven dat het Parlement opnieuw geraadpleegd dient te worden, en het Parlement is niet bereid om afstand te doen van dit recht, maar zal dat zeker verdedigen.

Ghilardotti (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, de Juridische commissie toont zich in haar advies over het Groenboek betreffende de schadeloosstelling van de slachtoffers van misdrijven verheugd over de door de Commissie gehanteerde aanpak. Onze commissie is het eens met de drie hoofddoelen voor mogelijk beleid op communautair niveau. Het eerste doel is het geven van de garantie aan de slachtoffers van misdrijven in de Unie dat zij door de overheid schadeloos worden gesteld. Er moet met andere woorden een veiligheidsnet voor alle inwoners van de Unie komen. Op de tweede plaats dienen er maatregelen genomen te worden om de onrechtvaardige effecten te beperken die het gevolg kunnen zijn van de grote verschillen tussen de lidstaten wat betreft het niveau van de schadeloosstelling. Het niveau is in feite afhankelijk van de lidstaat waar het slachtoffer zijn woonplaats heeft of van de lidstaat waar het misdrijf gepleegd is. Ten derde gaat het erom dat ook degenen die het slachtoffer zijn van grensoverschrijdende misdaden makkelijker schadeloosstelling van de overheid kunnen ontvangen. Anders gezegd gaat het er hier om er zorg voor te dragen dat de mogelijkheid om schadevergoeding te ontvangen van de overheid niet te zeer afhankelijk is van de lidstaat waar het misdrijf is gepleegd.
Ik wil de rapporteur, mevrouw Angelilli, dankzeggen voor het feit dat zij in de kern alle amendementen uit het advies van de Juridische commissie heeft overgenomen. Bij onze kanttekeningen hebben wij onder andere gewezen op de noodzaak zowel de materiële als de immateriële schade van het slachtoffer te vergoeden. De termijnen die gelden voor het indienen van een verzoek tot schadeloosstelling door de overheid moeten ruim genoeg zijn. Hetzelfde geldt voor de dies a quo, ofwel de dag waarop de termijn ingaat, teneinde ongelijke behandeling te vermijden. Voorts is het onontbeerlijk dat er in alle talen van de Gemeenschap uniforme formulieren komen voor het aanvragen van schadeloosstelling. Tot slot dienen er ook procedurele minimumgaranties te komen, waaronder het recht op een onpartijdig proces, het recht zich te laten bijstaan door een advocaat, het recht op toegang tot de procedure en gemakkelijker toegang tot schadeloosstelling van overheidswege voor de slachtoffers van grensoverschrijdende misdrijven.
Tot slot zou ik willen opmerken dat het communautair initiatief met betrekking tot de schadeloosstelling van slachtoffers een belangrijke bijdrage kan leveren aan het creëren van een gemeenschappelijke Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid.

Klamt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, over de bescherming van slachtoffers wordt ook op Europees niveau reeds lang gediscussieerd. Sinds de jaren tachtig stelt het Europees Parlement regelmatig voor dat de positie van slachtoffers verbeterd moet worden. Dat slachtoffers van misdrijven ondersteund en beschermd moeten worden, staat buiten kijf. De vraag is alleen op welke wijze en in welke omvang? Europa heeft zich met het Actieplan van Wenen ontfermd over de kwestie van de slachtofferhulp en de schadeloosstelling van slachtoffers. In 1999 stond de verbetering van de positie van slachtoffers van misdrijven in de EU op de agenda van het Europees Parlement. In Tampere werd de oproep geformuleerd minimumnormen voor de bescherming van slachtoffers van misdrijven vast te stellen.
Vandaag geeft het Europees Parlement zijn standpunt over het Groenboek van de Commissie over de schadeloosstelling van slachtoffers van misdrijven. Wij zijn er daarbij van overtuigd dat regelingen op nationaal niveau alleen niet voldoende zullen zijn voor de schadeloosstelling van slachtoffers. Het mag niet zo zijn dat slachtoffers binnen de Europese Unie verschillende schadeloosstellingen ontvangen, omdat ze niet alleen de pech hadden slachtoffer van een misdrijf te zijn geworden, maar ook nog eens dat ze in het verkeerde land slachtoffer zijn geworden. In het ene land blijft de schadeloosstelling immers beperkt tot het betalen van de kosten van een psychiatrische behandeling voor slachtoffers van seksueel geweld, terwijl in andere lidstaten alle kosten van doktersbehandeling voor de slachtoffers van andere misdrijven worden vergoed.
Een ander aspect is het feit dat in alle lidstaten de bewijslast wel bij de aanvrager ligt, maar dat de eisen die aan de bewijslast worden gesteld per land sterk verschillen. In een aantal lidstaten bijvoorbeeld is de aangifte van een misdrijf een voorwaarde voor een eventuele schadeloosstelling maar in andere lidstaten weer niet. Uit genoemde voorbeelden blijkt al hoe uiteenlopend de voorwaarden zijn waarvan de vijftien lidstaten uitgaan.
Critici verwijten de Commissie en het Parlement dat de besluiten ter bescherming en schadeloosstelling van de slachtoffers te lang op zich laten wachten en te langzaam ten uitvoer worden gelegd. Zij kritiseren eveneens het feit dat het onderhavige Groenboek een communautair initiatief in de vorm van minimumnormen beoogt. Vele organisaties die zich inzetten voor de slachtoffers van misdrijven willen dat er een harmonisering komt op dit vlak. Ik kan goed begrijpen dat met name de organisaties ter bescherming van slachtoffers snelle oplossingen willen. Er zijn echter veel kleine stappen en een uitgebreide bewustmakingscampagne noodzakelijk om het doel van een Europees systeem voor de bescherming van slachtoffers te verwezenlijken. Dat betekent dat er gemeenschappelijke regels voor iedereen in alle lidstaten moeten worden ontworpen en doorgevoerd.
Het is dus des te belangrijker dat er als eerste stap minimumnormen worden vastgelegd voor schadeloosstelling van staatswege van die slachtoffers van misdrijven die geen schadeloosstelling van de dader ontvangen noch anderszins een vergoeding krijgen. Met al deze aspecten wordt in het onderhavige Groenboek rekening gehouden. Dit is een goed voorstel dat ik namens de Fractie van de Europese Volkspartij uitdrukkelijk toejuich. Hiermee zijn wij immers op de goede weg naar een gemeenschappelijk geregelde slachtofferhulp in de EU.
Tot slot wil ik mevrouw Angelilli danken voor haar uitstekende verslag en voor haar bereidwilligheid tot het ondersteunen van de compromisamendementen die de fracties overstijgen.
Terrón i Cusí (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, namens mijn collega mevrouw Carmen Cerdeira, de schaduwrapporteur voor dit verslag, die hier vandaag tot haar spijt niet aanwezig kan zijn, wil ik komen uitleggen wat het standpunt van de Socialistische Fractie is.
Het is u bekend dat steeds meer inwoners van de Unie naar andere landen van de Unie reizen. Om een voorbeeld te geven: in het jaar 1999 waren dat 250 miljoen mensen. Hier vloeit uit voort dat steeds meer burgers - mannen en vrouwen - die door Europa reizen kans lopen om het slachtoffer te worden van een misdrijf, zowel binnen als buiten het land waar ze wonen. Dat kan variëren van diefstal tot, in sommige gevallen, terroristische aanslagen, die het Europees grondgebied nog steeds in hun wrede greep houden.
Het Groenboek en het verslag dat wij vandaag aannemen betekenen zonder meer een vooruitgang in ons streven tot afschaffing van de fysieke nationale grenzen met betrekking tot slachtoffers van misdrijven. Wij moeten ervoor zorgdragen dat de burgers binnen de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid van de Unie een goede toegang krijgen tot de rechtspraak zodat ze op adequate juridische bescherming kunnen rekenen in alle delen van het grondgebied van de Unie. Het Europa van de burgers heeft wat mij betreft geen betekenis als wij niet eerst vanuit een globale optiek de noodzakelijke maatregelen treffen die rekening houden met de rechten van de slachtoffers van misdrijven en die rechten verbeteren.
Het is van essentieel belang dat alle burgers, inclusief de ingezetenen van derde landen, die direct of indirect slachtoffer zijn geworden van een misdrijf op het grondgebied van een lidstaat van de Unie, dezelfde minimumbehandeling krijgen. De Europese Unie kan niet accepteren dat iemand een andere behandeling krijgt afhankelijk van de lidstaat waarin hij slachtoffer is geworden van een misdrijf of afhankelijk van zijn nationaliteit. De schadeloosstelling van slachtoffers is voor mijn fractie een fundamenteel aspect dat de kern dient te vormen van de Europese samenwerking in de strijd tegen de criminaliteit.
Ik verwelkom het voorstel van de Commissie en het verslag van mevrouw Angelilli, die ik ook wil complimenteren met haar instelling en beschikbaarheid. Ik denk dat alle fracties min of meer instemmen met dit verslag.
Ik wil alleen nog even aangeven welke punten voor ons van cruciaal belang zijn en waar wij ons voor inzetten: het beginsel van non-discriminatie dat is neergelegd in paragraaf 13; de steun aan de particuliere organisaties die dagelijks werkzaam zijn met de slachtoffers; de voorwaarden voor behandeling en begeleiding van de slachtoffers, zoals reeds gezegd; harmonisatie van de door de verschillende lidstaten gehanteerde systemen van schadeloosstelling van de slachtoffers waarbij rekening wordt gehouden met inkomensverschillen; de garantie voor alle EU-burgers en andere legale inwoners van het EU-grondgebied dat ze volgens gemeenschappelijke criteria kunnen rekenen op een schadeloosstelling indien ze het slachtoffer zijn geworden van een misdrijf. Daarom steunen wij de oprichting van een Europese instelling voor slachtofferhulp en van een Europees fonds dat kan zorgen voor een passende schadeloosstelling van de slachtoffers van misdrijven, en zijn wij uiteraard ook voor de invoering van geharmoniseerde formulieren in alle talen van de Unie.
Ik denk dat het voorstel op die manier echt een stap in de goede richting kan zijn.

Cauquil (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben niets tegen de schadeloosstelling van slachtoffers van criminaliteit, noch tegen een versoepeling van de bureaucratische procedure, die de toekenning daarvan vaak vertraagt. Het is niettemin noodzakelijk het begrip 'criminaliteit? en de schadeloosstelling die daaruit voortvloeit, uit te breiden tot ecologische misdrijven of tot - kortweg - misdrijven waarvoor directeuren van ondernemingen verantwoordelijk zijn die - om de winst van hun aandeelhouders te vergroten - besparen op maatregelen waarmee ongelukken voorkomen kunnen worden.
De fabrieksrampen, zoals die van AZF in het Franse Toulouse, Lanhelas in Portugal en Enschede in Nederland - om er maar een paar te noemen - hebben allemaal zowel in menselijk als in materieel opzicht dramatische gevolgen gehad. En hoeveel doden zijn er niet gevallen tengevolge van een verkeerd gebruik van asbest door ondernemingen, zelfs nadat men volledig op de hoogte was van het schadelijke karakter van deze stof? Aangezien het hier vaak om enkele van de rijkste en machtigste bedrijven gaat, zijn de verantwoordelijken voldoende draagkrachtig. In dat geval hoeven de belastingplichtigen er natuurlijk niet financieel voor op te draaien, maar moeten de betreffende werkgevers verplicht worden de schade waarvoor zij verantwoordelijk zijn volledig te vergoeden. Bovenal moeten we hen verplichten de nodige maatregelen op het gebied van veiligheid en controle te nemen om dergelijke ongelukken te voorkomen.

Gollnisch (NI).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de exponentiële toename van de criminaliteit, waarvoor de Europese Unie gedeeltelijk verantwoordelijkheid draagt, brengt het probleem van de schadeloosstelling van slachtoffers met zich mee. In Frankrijk heeft Jean-Marie Le Pen bijvoorbeeld voorgesteld de beschermingsregeling voor slachtoffers van terrorisme direct in dezelfde categorie onder te brengen als het lang geleden ingevoerde stelsel voor oorlogsslachtoffers.
In het verslag van mevrouw Angelilli is sprake van gevallen van schade die door burgers van een lidstaat op het grondgebied van een andere lidstaat is geleden, van gevallen van schade veroorzaakt door gebeurtenissen die zich in een andere lidstaat dan de lidstaat van verblijf hebben voorgedaan, en van de verschillen in de wetgevingen van de lidstaten.
Voor dergelijke zaken stemmen wij in met het definiëren van een minimumnorm of met het versneld ratificeren van het Verdrag van Straatsburg van 24 november 1983. Wij zijn daarentegen terughoudend over het oprichten van een nieuw Europees orgaan, waarvan sprake is in artikel 16, sub d), en in artikel 28. Afgezien van het probleem van de financiering ervan, zou dit orgaan namelijk geen einde maken aan de ongelijkheid die dan zou kunnen optreden tussen de slachtoffers van grensoverschrijdende misdrijven - die dus van dit Europees Fonds zouden profiteren - en de slachtoffers die onder een nationale regeling blijven vallen. De oplossing ligt in het aannemen van één enkele, eenvoudige Europese regeling die, wat jurisdictie of toepasselijk recht betreft, het recht van de plaats van het delict, oftewel lex loci delicti, zou kunnen zijn.

Coelho (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, wij behandelen hier twee verslagen die deel uitmaken van een pakket maatregelen die moeten bijdragen tot de realisering van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid als antwoord op de dagelijkse zorgen van de Europese burgers. Ik feliciteer de collega's Roberta Angelilli en Giacomo Santini, daar in beide verslagen heel duidelijk tot uiting komt dat de grote uitdaging waar wij mee te maken hebben het creëren van een werkelijke rechtsruimte is. In die ruimte moeten de Europese burgers hun integriteit beschermd weten, toegang hebben tot de rechter en hun rechten gegarandeerd krijgen, los van de plaats waar zij zich bevinden en net zo makkelijk als in eigen land.
Het verslag-Angelilli richt zich op burgers die het slachtoffer zijn geworden van een misdrijf. Wij dienen al onze inspanningen aan te wenden om te voorkomen dat zij ten tweede male tot slachtoffer worden. Het is onaanvaardbaar dat het slachtoffer van een misdrijf vervolgens nog eens het slachtoffer wordt van een systeem dat hem ontoereikende of geen enkele bescherming biedt. Collega Klamt heeft paradigmatische voorbeelden genoemd van situaties die zich voordoen. Het is zeer belangrijk dat het geleden verlies en de opgelopen schade onmiddellijk, volledig en daadwerkelijk worden vergoed. Daarvoor moeten de lidstaten een adequate harmonisatie van de wet- en regelgeving bevorderen, want het is onbillijk dat er vanwege de bestaande grote ongelijkheid op dit vlak niet te rechtvaardigen verschillen ontstaan tussen de schadeloosstellingen waar de Europese burgers recht op hebben, en dit alleen omdat zij niet in een ander deel van de Europese Unie het slachtoffer van een misdrijf zijn geworden. Het is eveneens van belang dat de burgers in de verschillende talen van de Gemeenschap kunnen beschikken over toegankelijke en volledige informatie met betrekking tot hun rechten. Vaak oefenen de burgers hun rechten niet uit, omdat zij geen toegang tot die informatie hebben en niet omdat die rechten niet bestaan of niet gereglementeerd zijn.
Het verslag-Santini gaat uit van de vaststelling dat de uitoefening van het recht op vrij verkeer het aantal grensoverschrijdende geschillen enorm zal doen toenemen. Daarbij kunnen burgers met zulke lage inkomens betrokken zijn dat zij noch toegang tot de rechter hebben noch voldoende rechtshulp kunnen krijgen. Het Handvest van de grondrechten, in het bijzonder artikel 47, bepaalt dat degenen die niet over toereikende financiële middelen beschikken rechtshulp krijgen, voorzover die bijstand noodzakelijk is om de daadwerkelijke toegang tot de rechter te waarborgen. Wij zijn het ook met de conclusie van Tampere eens dat er minimumnormen moeten komen die in de hele Unie een adequaat niveau van rechtsbijstand garanderen bij grensoverschrijdende zaken. Dat neemt natuurlijk niet weg dat de lidstaten altijd de mogelijkheid behouden op basis van hun eigen tradities gunstiger bepalingen te voorzien.

Cashman (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de heer Santini feliciteren. Ik heb hem namens de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten geschaduwd. Het is een zeer goed verslag. We hebben onszelf echter enigszins benadeeld. Zoals al is opgemerkt, zal dit door de Raad niet licht worden opgevat of probleemloos worden aanvaard, omdat we de werkingssfeer ten onrechte hebben verruimd. Ik ben het volkomen eens met de beginselen in het verslag van de heer Santini, maar we moeten wel realistisch zijn als het gaat om een raadplegingsprocedure over de vraag hoe we deze beginselen kunnen bereiken.
Het gaat met name over grensoverschrijdende geschillen. Als we interne geschillen er ook onder laten vallen, creëren we niet alleen een hoop problemen voor de Gemeenschap maar ook voor de lidstaten die voor de mogelijk zeer hoge gerechtskosten hiervan opdraaien. Daarom stel ik de socialistische fractie voor het amendement van barones Ludford te steunen, waarin opnieuw naar voren wordt gebracht dat het specifiek om grensoverschrijdende geschillen dient te gaan.
Ik verwelkom het feit dat de verordening Brussel 1 betrekking zal hebben op deze geschillen over de wederzijdse tenuitvoerlegging van civielrechtelijke beslissingen. Ik aanvaard ook dat er geen procedures met betrekking tot fiscale, douane- of administratieve zaken onder deze verordening vallen, maar ik moet één correctie aanbrengen. Het is misschien een taalkundige kwestie, maar de heer Santini heeft gezegd dat burgers een proces krijgen ongeacht hun financiële positie. Dat is onjuist, want er wordt een bovengrens genoemd in de richtlijn.
Ik verwelkom het feit dat misdaadslachtoffers aanspraak kunnen maken op rechtsbijstand ter verkrijging van een schadevergoeding. We zijn het erover eens dat onder rechtsbijstand zowel bijstand in de precontentieuze fase als vertegenwoordiging in rechte moet worden verstaan. We steunen ook het voorstel om mechanismen in het stelsel op te nemen waarmee geschillen buiten de rechtbank om kunnen worden beslecht.
Ik eindig zoals ik begon, met de felicitaties voor de heer Santini, maar ik vind het jammer dat we er, door de werkingssfeer te verruimen en door veel verder te gaan dan we in het Parlement kunnen bewerkstelligen, in feite op aansturen dat de Raad onze aanbevelingen niet zal goedkeuren.

Pirker (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij hebben ons er allemaal voor ingezet dat het vrije verkeer van personen op alle mogelijke manieren wordt toegepast - en dat is positief - zodat de burgers hiervan volledig kunnen profiteren. Helaas brengt het vrije verkeer van personen ook wel eens negatieve gevolgen met zich mee. Dat wordt in beide verslagen behandeld. In het verslag van mevrouw Angelilli dat betrekking heeft op de schadeloosstelling van slachtoffers van misdrijven, wordt een mechanisme voorgesteld dat een bijdrage levert aan de vermindering van de negatieve gevolgen die nu eenmaal ook samengaan met het vrije verkeer van personen. Daartoe wil men nu Europese minimumnormen vastleggen om ervoor te zorgen dat burgers die van de ene lidstaat naar de andere reizen en schade ondervinden onder dezelfde voorwaarden in aanmerking komen voor een schadeloosstelling.
Ik ben blij met het feit dat er in het kader van de discussie na 11 september niet alleen naar de slachtoffers van bepaalde misdrijven wordt gekeken, maar dat alle betrokken slachtoffers bij de hulpverlening op minimale steun kunnen rekenen. In het tweede verslag valt eigenlijk ook op dat er als gevolg van het vrije verkeer van personen en de gemeenschappelijke markt steeds meer grensoverschrijdende geschillen en misdrijven zijn. Daarom is het zo belangrijk dat wij de Unie ook als een sociale Gemeenschap beschouwen waarin mensen die het slachtoffer zijn geworden van een misdrijf en die niet over veel geld beschikken, de toegang tot de rechter niet wordt ontzegt. Deze stap kunnen wij dus alleen maar toejuichen en ondersteunen.
Ik ben met name zeer blij met de meer concrete toelichting van de heer Santini, die immers zei dat de staat de proceskosten moet vergoeden of dat een aanvraag voor rechtsbijstand bij daartoe aangewezen nationale overheden ingediend moet worden. Daarnaast zijn er nog veel meer elementen waarmee de betrokken slachtoffers of degenen die recht op hulp hebben concreet kunnen worden geholpen. Beide verslagen dragen eraan bij dat wij als burgers van de Unie binnen de Unie met alle beginselen die wij in het kader van het vrije verkeer van personen willen en moeten realiseren het leven als positief ervaren. Ik wil de beide rapporteurs feliciteren met hun verslagen. Hartelijk dank!
Evans, Robert (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag reageren op wat mevrouw Angelilli heeft gezegd. Aan het begin van dit debat merkte ze op dat deze kwestie juridisch gezien zeer gecompliceerd is. Ik heb geen enkele juridische opleiding genoten, maar ik ben ervan overtuigd dat onderlinge samenwerking op basis van de rechtssystemen en justitiële procedures van 15 landen zeer moeilijk is, zoals de commissaris aangaf in zijn commentaar over het samensmelten van de chemie van 15 landen.
Vanuit het standpunt van de gewone burgers van Europa zou ik echter zeggen dat het begrip misdaadslachtoffer heel eenvoudig is. Of iemand nu voor vakantie in het buitenland zit of voor zaken of misschien als student, het slachtoffer van een inbraak, een gewelddelict of een terroristische aanslag zal die misdaad zeer persoonlijk opvatten en verwacht dat er iets aan wordt gedaan. Als er niets wordt gedaan, hebben we er allemaal onder te lijden en heeft zelfs het hele begrip Europa eronder te lijden. Slachtoffers raken ontgoocheld en gefrustreerd en het hele begrip Europa heeft in hun ogen dan gefaald.
Het is dus goed dat we alles in het werk stellen om verder te komen op de manier zoals in deze twee verslagen wordt omschreven. Er moeten gemeenschappelijke regels en gemeenschappelijke afspraken en overeenkomsten komen over rechtsbijstand, zodat mensen, voorzover mogelijk, de steun krijgen die ze in hun eigen land zouden verwachten. De commissaris had het over het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. Dit Handvest is een stap in de goede richting, maar sinds het er is, verwachten mensen dat ze in het buitenland rechten hebben. We hebben een gemeenschappelijke markt voor goederen en kapitaal gecreëerd en ervoor gezorgd dat die fungeert als een vruchtbaar speelveld. Daarom is het terecht dat we om gemeenschappelijke Europese normen en toegang tot rechtsbijstand voor misdaadslachtoffers vragen, zoals in het vorige verslag werd gevraagd om een gemeenschappelijk Europees asielbeleid.

von Boetticher (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, om te beginnen wil ik de rapporteurs en ook de Commissie hartelijk danken. Mijnheer de commissaris, u ziet dat ik ook vandaag weer zeer evenwichtig kritiek en lof uit.
Allereerst wil ik iets opmerken over de slachtofferhulp. De afgelopen decennia hebben bekende NGO's van over de hele wereld zich ingezet voor delinquenten om de omstandigheden waaronder ze gevangen worden gehouden te verbeteren en hun terugkeer in de maatschappij te bevorderen. Helaas hebben wij de slachtoffers van hun daden dikwijls vergeten en in de kou laten staan. Ook nu nog garanderen niet alle lidstaten een complete slachtofferhulp, met name niet voor mensen van buiten de EU. Ook slachtoffers van nalatigheidsdelicten kunnen in vele lidstaten op net zo weinig steun rekenen als slachtoffers die geen blijvende of ernstige schade kunnen aantonen. Alleen de regels voor schadeloosstelling van slachtoffers van misdrijven in de Scandinavische landen Denemarken, Zweden en Finland kunnen tot dusver als voorbeeld dienen.
Als lid van de Commissie verzoekschriften word ik steeds geconfronteerd met gevallen waarin EU-burgers in andere EU-lidstaten geen schadeloosstelling ontvangen of de uitkering ervan onredelijk lang wordt vertraagd. Het afgelopen jaar is alleen al een twaalftal verzoekschriften ingediend door slachtoffers van gewelddelicten binnen de Unie. Tot dusver bestond er evenwel geen rechtsbasis die ons ertoe in staat stelde in te grijpen. Daar komt nu hopelijk verandering in, zeker als de Commissie concrete besluiten neemt na de presentatie van haar Groenboek.
Eén ding moeten wij echter niet doen en dat is een nieuw Europees fonds creëren. Het mag immers niet zo zijn dat de lidstaten zich op dit gebied aan hun bevoegdheden onttrekken. Als de VS in staat zijn de families van de slachtoffers van 11 september overal ter wereld en onafhankelijk van hun nationaliteit een financiële vergoeding te verlenen dan mogen we toch ook wel van de EU-lidstaten verwachten dat zij dat binnen hun grondgebied kunnen.
Het voorstel van de heer Santini voor rechtsbijstand is eveneens een belangrijke stap in de richting van de verwezenlijking van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Wij hebben reeds een verordening over samenwerking en handhaving in burgerlijke en handelszaken. Er is nu ook een regeling inzake wederzijdse rechtshulp in strafzaken tussen de lidstaten van de Europese Unie. Daarmee hebben wij ervoor gezorgd dat de Europese burger sneller en eenvoudiger zijn recht kan doen gelden over de landsgrenzen heen. Daarom is het nu ook de hoogste tijd dat de toegang tot rechtsbijstand op Europees niveau wordt geregeld. Alleen daardoor kunnen wij ervoor zorgen dat de reeds bestaande Europese voorschriften op de juiste wijze worden toegepast ook voor degenen die zich anders geen proces kunnen veroorloven.
Mijnheer Cashman, het is echt een illusie te geloven dat dit alleen voor grensoverschrijdende processen kan gelden. Als u immers op Europees niveau een hogere norm instelt, zal uw eigen bevolking zich daartegen verzetten en als u een lagere norm op Europees niveau wilt instellen, zal de vraag rijzen waarom u de EU-burgers slechter behandelt dan uw eigen burgers. Het is derhalve absoluut noodzakelijk dat er een harmonisering komt en ik zie niet in waarom wij die niet op Europees niveau zouden doorvoeren.
De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming over het verslag-Angelilli vindt morgen om 12.00 uur plaats, terwijl de stemming over het verslag-Santini woensdag op hetzelfde tijdstip plaatsvindt.

De Voorzitter.
Alvorens over te gaan tot het volgende punt van de agenda, deel ik u mede dat in het kader van de regeling van de werkzaamheden vandaag 37 leden bezwaar hadden gemaakt tegen de toepassing van artikel 110 bis, lid 3, van het Reglement op de aanbeveling voor de tweede lezing over snelheidsbegrenzers. Dit betrof het verslag-Hatzidakis. Deze 37 leden hebben hun bezwaar inmiddels ingetrokken. Dientengevolge is deze aanbeveling opnieuw ingeschreven onder de stemmingen van morgen, dinsdag, om 12.00 uur.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0306/2002) van mevrouw Paulsen, namens de delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de gezondheidsvoorschriften inzake niet voor menselijke consumptie bestemde dierlijke bijproducten (PE-CONS 3641/2002 - C5-0321/2002 - 2000/0259(COD)).

Paulsen (ELDR)
Mijnheer de Voorzitter, het is nu bijna twee jaar geleden dat de Commissie in oktober 2000 een zeer goed voorstel voor een verordening indiende over de manier waarop de delen van slachtdieren die niet voor menselijke consumptie geschikt zijn, verwerkt moeten worden. Het moet mij van het hart dat ik geschokt was toen ik ontdekte hoeveel rotzooi en vreemde stoffen toch als diervoeder in de voedselketen terechtkwamen. Hieraan komt nu een einde.
Hoewel het voorstel van de Commissie goed was, heeft het Parlement het aanzienlijk verbeterd, vereenvoudigd, aangescherpt en transparanter gemaakt. Bij de eerste lezing werden er 99 amendementen ingediend, waarvan de Raad er 90 heeft goedgekeurd. Tijdens de tweede lezing hebben wij negen amendementen ingediend, waarvan er acht zijn goedgekeurd. Het negende amendement, een compromisvoorstel, is uiteindelijk bijna in zijn geheel goedgekeurd. Wij hebben de Commissie echter opgedragen een voorstel in te dienen, waarmee wij in het Parlement wellicht onze bevoegdheidsgrens hebben overschreden. De Commissie heeft echter uit eigen beweging toegezegd het door ons gevraagde voorstel te zullen indienen.
De belangrijkste aanscherping van het voorstel door het Parlement is een toekomstig totaalverbod op 'kannibalisme? in de verwerking van diervoeder. Het is niet meer toegestaan om een diersoort te voeren met eiwitten van de eigen soort. Wetenschappers denken momenteel dat dit mogelijk de oorzaak is van de prionen die BSE, TSE's, en de ziekte van Creutzfeldt-Jakob en dergelijke verwekken.
Er is een totaalverbod gekomen op het gebruik van kadavers en lichaamsdelen van zieke dieren in de vorm van eiwitmeel en met name vet. Dit vet is buitengewoon smerig. Alleen grondstoffen die volledig zijn goedgekeurd voor menselijke consumptie mogen gebruikt worden in diervoeder, cosmetica, geneesmiddelen, enzovoort. Kadavervet mag voortaan alleen in sigarettenfilters, autobanden en dergelijke worden verwerkt.
Onze verzoek voor een duidelijke scheiding van de verwerkingsketens van verschillende dierlijke bijproducten is ingewilligd. Het is bijvoorbeeld niet toegestaan om als levensmiddel goedgekeurde en niet-goedgekeurde bijproducten in hetzelfde gebouw te verwerken. De gebouwen en transportcontainers moeten duidelijk gescheiden zijn. Wij hebben er ook voor gezorgd dat er een etikettering komt met onuitwisbare kleuren, en, als het technisch mogelijk is, willen we ook een geuretikettering van alle bijproducten die niet goedgekeurd zijn als levensmiddel. Hiermee willen we de Europese boeren beschermen. Het is namelijk onmogelijk om aan een zak diervoeder te zien waar het eiwit en het vet vandaan komen, maar nu is het niet meer mogelijk om veehouders te misleiden als zij hun dieren voeren.
Ik wil hierbij alle schaduwrapporteurs bedanken en iedereen met wie ik verder in het Parlement op een prettige en inspirerende manier heb samengewerkt. We hebben onenigheid gehad, discussies gevoerd en we zijn het eens geworden. De sfeer was zeer goed en er zijn goede debatten in de fracties gevoerd. Ook wil ik hierbij de Commissie bedanken en in het bijzonder de heer Colombo voor de nuttige en intensieve technische samenwerking. Ook wil ik de werkgroep van de Raad bedanken en de betrokken voorzitterschapslanden, dat wil zeggen Zweden, België, Spanje en momenteel Denemarken. We hebben samengewerkt en zeer goed werk geleverd. Ik beveel daarom aan dat we tijdens de stemming morgen unaniem het onderhandelingsaanbod aanvaarden. Het is belangrijk dat dit werk wordt afgerond. De bijproductenindustrie biedt werk aan duizenden mensen in heel Europa, met name op het platteland. Het is van essentieel belang dat zij nu gaat investeren en gaat beginnen met de omschakeling, zodat er een voor iedereen goede industrie gehandhaafd kan blijven.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik graag namens de Commissie opmerken dat we blij zijn met de gezamenlijke tekst over de voorgestelde verordening inzake dierlijke bijproducten zoals die op 12 september door het bemiddelingscomité is overeengekomen.
Dit voorstel is het tweede belangrijke onderdeel van onze beschermingsbarrières tegen BSE en andere ernstige dierziekten. Het eerste onderdeel bestond uit de verordening inzake TSE's, die vorig jaar is aangenomen.
Dit voorstel is van groot belang - het is belangrijk voor het veilig inzamelen, vervoeren, opslaan, verwerken en verwijderen van de miljoenen tonnen dierlijke bijproducten die elk jaar in de EU worden geproduceerd. Het zou heel gevaarlijk zijn als er geen goed en uitgebreid regelgevingskader voor deze bijproducten kwam.
Namens de Commissie dank ik mevrouw Paulsen hartelijk voor haar enorme inspanningen en de onvermoeibare wijze waarop ze er in de afgelopen twee jaar naar heeft gestreefd tussen de Commissie en de Raad overeenstemming over de voorgestelde verordening te bereiken. Haar persoonlijke betrokkenheid, vasthoudendheid en vastberadenheid hebben in sterke mate bijgedragen tot het standpunt waartoe we vandaag zijn gekomen.
Ook wil ik in het bijzonder mevrouw Caroline Jackson, voorzitter van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, en de heer Joseph Daul, voorzitter van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, bedanken voor hun waardevolle inbreng.
De Commissie vindt het zeer bemoedigend dat alle drie de instellingen het eens zijn over vier hoofdbeginselen. Ten eerste, dat in diervoeder en cosmetische en farmaceutische producten uitsluitend gebruik mag worden gemaakt van dierlijke bijproducten afkomstig van dieren die ook als levensmiddel kunnen dienen. Ten tweede, dat hergebruik van bijproducten afkomstig van dieren van dezelfde soort - wat bekend staat als 'kannibalisme? - verboden dient te worden. Ten derde, dat een aantal bepalingen dient te worden verscherpt om de controles en de traceerbaarheid binnen de sector van dierlijke bijproducten te verbeteren. Ten vierde, dat alternatieve verwijderingsmethoden dienen te worden goedgekeurd zodat rekening kan worden gehouden met wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen.
We zijn ook verheugd dat de lastige kwestie van het keuken- en restaurantafval eindelijk is opgelost. De oplossing maakt het, onder bepaalde zeer strenge voorwaarden die worden vastgesteld door het Permanent Comité voor de Voedselketen en de Diergezondheid, mogelijk het verbod op het gebruik van keuken- en restaurantafval in diervoeder voor enkele lidstaten tijdelijk te versoepelen.
Het gebruik van keuken- en restaurantafval in diervoeder brengt het gevaar met zich mee dat ernstige dierziekten zoals mond- en klauwzeer en de klassieke varkenspest worden overgedragen. Natuurlijk wil niemand een herhaling van de mond- en klauwzeerepidemie en de daaraan gepaard gaande gigantische verliezen voor de landbouwgemeenschap en de rest van de samenleving, zoals we die onlangs in het Verenigd Koninkrijk zagen.
De Commissie gaat nu voorbereidingen treffen voor de tenuitvoerlegging van maatregelen - waaronder de goedkeuring van alternatieve verwijderingsmethoden en een derogatie voor vis en pelsdieren inzake hergebruik van bijproducten afkomstig van dieren van dezelfde soort - en overgangsmaatregelen met betrekking tot keuken- en restaurantafval en gebruikte bakolie om de periode te overbruggen tot de verordening wordt toegepast.

Goodwill (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik mevrouw Paulsen bedanken voor haar brede benadering ten opzichte van alle overige fracties tijdens de eerste en tweede lezing en ten tweede wil ik haar feliciteren met de wijze waarop zij het Parlement tijdens de bemiddelingsprocedure heeft vertegenwoordigd. Ik denk hierbij met name aan de manier waarop ze omging met een aantal van onze vrienden van de Duitse Groenen, wat altijd lastig blijft, zoals bondskanselier Schröder ongetwijfeld zou kunnen beamen.
De Europese Unie produceert miljoenen tonnen dierlijke bijproducten, die zijn onderverdeeld in drie categorieën naargelang van het gevaar voor mens of dier. Categorie één bevat gespecificeerd risicomateriaal en werd in verband gebracht met de verspreiding van BSE. Ik ben blij dat afval van luchtvaartmaatschappijen dat afkomstig kan zijn van landen die niet dezelfde normen hanteren als wij, ook in categorie één is opgenomen, ook al zouden sommigen zeggen dat vliegtuigvoedsel sowieso ongeschikt is voor menselijke consumptie. Dan hebben we ook nog categorie drie, waaronder alles valt dat geschikt is voor menselijke consumptie, waaronder keuken- en restaurantafval, en categorie twee, waar de rest onder valt.
Waar het bij de bemiddelingsprocedure voornamelijk om draaide was keuken- en restaurantafval. Er was sprake van twee nationale problemen. In het Verenigd Koninkrijk is het gebruik van keuken- en restaurantafval verboden. Het werd in verband gebracht met het ontstaan van de mond- en klauwzeerepidemie in het noordwesten van Engeland en werd ook genoemd in verband met de uitbraak van klassieke varkenspest in East Anglia. In een onderzoek werd naar voren gebracht dat een weggegooide boterham met ham in een weiland met scharrelvarkens de mogelijke oorzaak van de uitbraak was. Maar in het Verenigd Koninkrijk werd keuken- en restaurantafval van oudsher op boerderijen verwerkt - varkensspoeling noemde men dat. Dit was zeer moeilijk onder controle te houden en vanwege de wijze waarop dit werd gedaan, is het niet zo gek dat er epidemieën uitbraken.
In zeker opzicht zou ik willen dat we hetzelfde hadden gedaan als de Duitsers en de Oostenrijkers: geen keuken- en restaurantafval op boerderijen laten verwerken, maar met typisch Duitse nauwgezetheid hypermoderne, vele miljoenen kostende installaties inzetten. Sommige van die installaties zijn nog splinternieuw en het zou onredelijk zijn die op korte termijn buiten bedrijf te stellen, zeker als je nagaat waar dit afval dan naartoe moet. Misschien wordt het dan gestort, zoals veel van het keuken- en restaurantafval in het Verenigd Koninkrijk, zodat knaagdieren en zeemeeuwen ermee aan de haal gaan en het op het platteland terechtkomt. Verbranding is ook een manier om ervan af te komen, maar dat is duur en schadelijk voor het milieu. Het is een goede zaak dat we deze overgangsperiode tot 1 november 2006 hebben bedongen.
In het Verenigd Koninkrijk kennen we dus geen varkensspoeling meer. We bewerken echter wel de afgewerkte olie van fish and chips shops, die culinaire monumenten, en andere horecagelegenheden en huishoudens voor hergebruik. In het Verenigd Koninkrijk was dit vroeger een welvarende thuisindustrie. Elke week werd een vat van 25 liter opgehaald en kreeg de chef-kok zwart vijf pond. De olie werd verwerkt tot diervoeder. Toen er echter twijfel rees of hiermee wel moest worden doorgegaan, begonnen de inzamelaars een bedrag in rekening te brengen en moesten de chef-koks iets anders verzinnen. Het kwam erop neer dat de olie door de gootsteen werd gespoeld met als gevolg verstopte riolen en andere milieuproblemen doordat de ondergrondse rioleringssystemen de gestolde olie niet aankunnen.
Het is van belang dat het Verenigd Koninkrijk uitstel krijgt om de situatie opnieuw te bekijken, de gevaren in verband met het gebruik van bakolie te evalueren, ook al ben ik zelf van mening dat die te verwaarlozen zijn, en systemen in te voeren voor alternatieve toepassingen, bijvoorbeeld biodiesel.

Whitehead (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, wat iemand die in het bemiddelingscomité zitting heeft gehad natuurlijk als eerste te doen staat is mevrouw Paulsen te feliciteren met de voortvarendheid en vasthoudendheid waarmee ze zich door een complexe bemiddelingsprocedure heeft heengeslagen. Door enkele zeer onorthodoxe manoeuvres dreigde de bemiddelingsprocedure een paar keer vast te lopen, wat geen goede zaak zou zijn geweest voor het Parlement. Ik ben dan ook blij dat de diverse partijen op deze manier tot overeenkomst zijn gekomen.
Mevrouw Paulsen moest het hoofd koel houden omdat gebeurtenissen elders, onder andere verkiezingen, de wijze waarop tegen deze gebeurtenissen werd aangekeken extra onder druk zetten. Toch voelde ze zich de hele tijd gesteund in haar zienswijze door de aaneenschakeling van voedselschandalen die in 2002 in een aantal lidstaten plaatsvond en door de manier waarop deze kwestie is uitgepakt.
We weten alles over de traceerbaarheid van gespecificeerd risicomateriaal in het Verenigd Koninkrijk, omdat we naar aanleiding van de BSE-crisis onder grote druk genoodzaakt waren met een maatregel te komen die nu in de hele Gemeenschap zal worden ingevoerd. Dit is een gunstige ontwikkeling. Ik ben van mening dat het aantal bijproducten dat dit jaar in de voedselketen is terechtgekomen, ons heeft laten zien dat we, misschien nu al en in ieder geval later, als deze verordening volledig van kracht is, waakzaam zullen moeten blijven om ervoor te zorgen dat het beginsel van scheiding vóór alles nauwgezet wordt nageleefd.
Ik ga nu in op de kwesties die de heer Goodwill eerder al noemde in verband met de problemen die in enkele lidstaten zijn gerezen. Ik ben blij dat we een oplossing hebben gevonden die ruimte laat voor een overgangsperiode, zodat we de zaak niet uit de weg hoeven te gaan en deze tot een goed einde kunnen brengen.
Ik zal me onthouden van commentaar op de Oostenrijkse en Duitse situatie en me beperken tot het Verenigd Koninkrijk. In het Verenigd Koninkrijk hadden we te kampen met specifieke problemen. Misschien kan de commissaris hier nota van nemen, want in de definitieve verklaring moet duidelijk naar voren komen hoe deze problemen met het oog op de overgang zullen worden aangepakt.
De eerste kwestie - de heer Goodwill is er bekend mee - betreft de kleine verbrandingsovens die op bijzonder verstandige wijze zijn ingezet om een natuurlijke dood gestorven dieren ter plekke te vernietigen teneinde het besmettingsgevaar tot een minimum te beperken. Tijdens de overgangsperiode die bedoeld is voor inspectie moeten we ervoor zorgen dat het de Commissie volkomen duidelijk is waarom deze verbrandingsovens zijn gebruikt en dat ze niet zomaar aan de kant mogen worden gezet.
Het tweede punt is de bakolie. Het Verenigd Koninkrijk is nu terecht bereid akkoord te gaan met een overgangsperiode van twee jaar in plaats van vier jaar en onderschrijft dat, ervan uitgaande dat deze hele richtlijn pas over acht à negen maanden van kracht wordt, de betreffende industrie genoeg tijd heeft haar praktijken - en waarschijnlijk ook haar bedrijfsresultaten - bij te stellen en over te gaan op andere verwijderingsmethoden, met name op het gebied van biobrandstoffen.
Tot slot ben ik blij dat het Verenigd Koninkrijk zijn bezwaren tegen een overgangsperiode voor het uitrijden van bloed afkomstig van slachthuizen, heeft laten varen. Het is een weerzinwekkende gewoonte, die we niet zouden hebben kunnen rechtvaardigen, en ik ben blij dat het Verenigd Koninkrijk zijn bezwaren heeft laten varen. Ook op dit gebied moeten hygiëne en scheiding op de eerste plaats komen. Mevrouw Paulsen heeft ons de weg gewezen. Het is aan ons om te volgen.

Staes (Verts/ALE).
Voorzitter, collega's , vooreerst mijn welgemeende felicitaties aan Marit Paulsen die ons als rapporteur door het mijnenveld van deze verordening heeft geleid in een sfeer van wederzijds overleg. Ik ben blij dat deze verordening ons een moderne versie biedt van de verouderde wetgeving over slachtafval. Het was meer dan tijd, na twee jaar onderhandelen.
Belangrijk in deze verordening is dat er niet langer kadavers van dieren en dierlijke producten van minderwaardige kwaliteit in de voedselketen kunnen worden gebracht. Er is enkel nog plaats voor producten van voor menselijke consumptie goedgekeurde geslachte dieren. Het is ook duidelijk dat het opnieuw gebruiken van diermeel in diervoeders enkel bespreekbaar is als kannibalisme uitgesloten is en wel door de instelling van gescheiden lijnen en volledige traceerbaarheid. Voorwaarde is dus dat deze verordening feilloos werkt. En daarover is het laatste woord natuurlijk nog niet gezegd. Het weren van kannibalisme zal een belangrijke reorganisatie van de sector ophaling en verwijdering van dierlijk afval vergen. We weten dat er in die sector nogal wat knoeiers en sjoemelaars actief zijn die er zeer obscure praktijken op na houden en dat het om een zeer fraudegevoelige materie gaat. Een en ander zal dus belangrijke inspanningen vergen van de lidstaten op het vlak van de controles. Daar heeft de heer Whitehead terecht op gewezen.
Tenslotte, collega's, nog iets over het keuken- en restaurantafval dat dierlijke producten bevat. We bereikten terzake een eerbaar compromis. Het was niet makkelijk maar het compromis ligt voor ons. Dat compromis is er vooral gekomen onder druk van de Duitse en Oostenrijkse collega's. Ik wil u niet verhelen dat deze problematiek zeer gevoelig ligt in mijn land. Alle landbouworganisaties in België dringen aan op een absoluut terugdringen van deze praktijk vanwege de gezondheidsrisico's. Kleine oorzaken kunnen inderdaad grote gevolgen hebben. Denken we maar aan mond- en klauwzeer en aan de Afrikaanse varkenspest. Niettemin kan ik u mededelen dat de meerderheid van mijn fractie de voorliggende teksten uiteindelijk wel zal goedkeuren.

Klaß (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, vaak kunnen we alleen door compromissen te sluiten uit lastige situaties komen. Ik wil mevrouw Paulsen hartelijk danken voor haar inzet en haar vasthoudendheid bij het vinden van een goed compromis. Uiteindelijk zijn wij tot een compromis gekomen waarover wij over het geheel genomen tevreden zijn. Wij adviseren eveneens de gemeenschappelijke ontwerptekst aan te nemen.
Ik wil mijn spreektijd vandaag benutten om duidelijk aan te geven dat ik aanvankelijk niet bepaald gecharmeerd was van dit voorstel. De reden daarvan was dat het nemen van een besluit in een bepaalde kwestie wordt uitgesteld en dat de Commissie belast wordt met een opdracht zonder duidelijke doelstelling. Mijnheer de commissaris, het gaat om de recycling van etensresten waarvoor mijns inziens nog steeds geen definitieve oplossing gevonden is. Als producten die voor de menselijke consumptie geschikt zijn, overblijven, omdat mensen ze niet meer willen of kunnen eten, wil dat toch nog niet zeggen dat ze gevaarlijk afval zijn met alle gevolgen van dien wat betreft de verwijdering ervan. De heer Goodwill ook gewezen op de vele problemen van de verwijdering. Etensresten vormen evenwel ook waardevolle voedingsstoffen die in de vorm van spoeling als goede diervoeders benut kunnen worden als ze - zoals in Duitsland en Oostenrijk - op zeer goed georganiseerde wijze worden ingezameld en volgens de hoogste technische en hygiënische normen worden verwerkt. Wij weten heel goed dat door etensafval ziekten kunnen worden overgebracht tussen dieren, soms in de vorm van epidemieën, en daarom is het noodzakelijk dat een optimale verwerking volgens de hoogste normen plaatsvindt en dat is op basis van de techniek ook mogelijk. Een algemeen verbod op het gebruik van etensresten als diervoeders kan derhalve niet gerechtvaardigd worden, temeer daar niet is geregeld hoe dit afval dan moet worden verwerkt. Wordt eten dat na een maaltijd overblijft ineens gevaarlijk afval?
Wij stellen een algemeen verbod voor op het gebruik van etensresten als diervoeders, totdat is aangetoond dat het mogelijk is dit afval volgens de regels te verwerken. Deze kwestie is dus nog niet definitief opgelost door dit compromis. De Commissie wordt nu verzocht voor eind 2004 een voorstel voor de recycling van etensresten te presenteren. Daaraan verbind ik het verzoek rekening te houden met de bestaande mogelijkheden om spoeling te produceren. Kleine en middelgrote ondernemingen, familiebedrijven en agrarische bedrijven hebben hierin grote investeringen gedaan. Er mag nu geen leemte ontstaan doordat er eerst een verbod wordt uitgevaardigd en enige tijd later dit verbod weer wordt ingetrokken waardoor de tijd verstrijkt zonder dat er een besluit wordt genomen. De ondernemingen hebben planningsgaranties nodig. Diervoeders moeten in de Europese Unie veilig en betrouwbaar zijn voor mens en dier.

Auroi (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik wil op mijn beurt mevrouw Paulsen bedanken voor het feit dat zij de bemiddelingsonderhandelingen - die niet eenvoudig waren - op briljante wijze heeft gevoerd, en dat wij daardoor vandaag over een goed compromis kunnen beschikken. Zoals commissaris Vitorino opmerkte zien wij ons nog altijd gesteld voor de uitdaging hoe wij ons tegen BSE kunnen beschermen. Het lijkt wel alsof wij vergeten waren dat dit het belangrijkste probleem was en dat dit achter alle richtlijnen zat die wij de laatste tijd op het gebied van de voedselveiligheid hebben aangenomen.
Er komt een verbod op het hergebruik van dode dieren en afgekeurde dierlijke bijproducten in de voedselketen, evenals een verbod op dierlijk 'kannibalisme?, hetgeen een goede zaak is. De traceerbaarheid van voedingsmiddelen wordt verbeterd. Tot slot wordt kruiscontaminatie voorkomen. Dat is allemaal goed en wel, maar er is helaas ook een mindere kant. Want hoewel er daadwerkelijk vooruitgang is geboekt wat de verwijdering van keukenafval betreft, vind ik dat de verplichting die aan de lidstaten wordt opgelegd, gedeeltelijk wordt opgeschort. Er wordt een te lange overgangsperiode voorgesteld, zoals andere sprekers voor mij al hebben opgemerkt. Een periode van twee jaar zou meer dan voldoende zijn geweest om een oplossing voor de problemen te vinden. Olie kan bijvoorbeeld worden omgezet in biomassa voor biologische brandstoffen, enzovoorts.
Welnu, sommige lidstaten zullen zich fatsoenlijk opstellen en zullen zo snel mogelijk de nodige maatregelen nemen, terwijl andere lidstaten zolang mogelijk zullen wachten, misschien zelfs tot 2006 als zij gebruik maken van de comitologieprocedure. Dit herinnert ons op een bijzonder onaangename wijze aan hetgeen zich middenin de BSE-crisis voordeed, toen sommige lidstaten beweerden dat zij geen BSE-gevallen hadden omdat ze geen tests uitvoerden. Op het moment dat ze gingen testen, troffen ze gevallen van de gekke-koeienziekte aan. Ik vind dat deze zelfde lidstaten zich momenteel niet erg redelijk opstellen. We moeten het proces juist versnellen.

Keppelhoff-Wiechert (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, allereerst wil ik de rapporteur, mevrouw Paulsen, hartelijk danken. Ik ben er een voorstander van dat etensresten als diervoeders gebruikt mogen blijven worden als er aan de betreffende strenge eisen wordt voldaan. Voor de duidelijkheid: we hebben het hier over voedingsmiddelen die wettelijk zijn toegestaan voor menselijke consumptie. Zo gaat het hier bijvoorbeeld om brood dat niet meer verkocht kan worden, omdat het de volgende dag niet meer vers is, of om gebaksresten en dergelijke. De voorgeschreven verhitting van etensresten is een afdoende maatregel ter voorkoming van ziektes. Bovendien kan dit afval daardoor op een zinvolle wijze gerecycled worden en wordt afvaltoerisme voorkomen. Bovendien krijgen de varkens zo optimale hoeveelheden essentiële amino- en vetzuren binnen, zodat de import van diervoeders kan worden verminderd. Ook zijn er betrekkelijk weinig negatieve gevolgen bekend van het gebruik van vloeibaar veevoer, uit etensresten geproduceerde spoeling dus, bij mestvarkens.
Er moet een hoge steriliseringsstandaard worden gegarandeerd om ziekteverwekkers te doden. Het resultaat van de bemiddelingsprocedure met de zeven amendementen werd door de Raad dan ook zonder meer geaccepteerd. Ik ben zeer tevreden met amendement 25 dat een uitgebreid compromis omvat. Bovendien juich ik de tekst van de Raad toe die erin voorziet dat er vanaf 1 november 2002 onder streng gecontroleerde voorwaarden overgangsmaatregelen worden doorgevoerd voor maximaal vier jaar.
De Commissie heeft duidelijk toegezegd voor eind 2004 een richtlijn over bioafval waaronder ook keukenafval en etensresten te zullen uitwerken. Het doel daarvan is een veilig gebruik, een veilige recycling en veilig hergebruik te bewerkstelligen. Iedere besmetting moet worden gecontroleerd en die aanpak juichen wij toe. Met name de bedrijven die zeer veel geld in deze maatregelen hebben geïnvesteerd om aan de hoogste eisen te kunnen voldoen en die door de overheid worden gecontroleerd, vormen de beste garantie voor een gecontroleerde veilige verwijdering en verwerking van etensresten tot diervoeders. Een algemeen verbod op dit soort voer is geen garantie voor een goede controle. Daarvoor kan ik legio voorbeelden geven. De vorige sprekers hebben daar reeds op gewezen. Wat moeten we anders met de etensresten? Ook in de toekomst moeten we deze waardevolle voeders niet vernietigen.
Tot slot wil ik zeggen dat ik er persoonlijk een groot voorstander van ben in deze kwestie voor een verordening en niet voor een richtlijn te kiezen. Ik voorzie anders grote verschillen bij de omzetting van een richtlijn in de lidstaten en concurrentievervalsing. En als het ergens niet klopt, is het nergens in orde, noch in Duitsland of Oostenrijk, noch in een enige andere lidstaat binnen onze binnenlandse markt.

Graefe zu Baringdorf (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil mevrouw Paulsen eveneens van harte danken voor de goede samenwerking. Het resultaat mag gezien worden. Mijns inziens hebben we nu een goede verordening op tafel liggen. Daarmee wordt voldaan aan de eisen van het Parlement die zijn ontstaan binnen de onderzoekscommissie inzake BSE.
Deze verordening is mijns inziens met name zo belangrijk, omdat er niet alleen wordt gesproken over de wijze van de vervoedering en het toestaan van vervoedering onder bepaalde voorwaarden, maar ook duidelijk wordt aangegeven wat er gebeurt met datgene wat niet als diervoeder gebruikt kan worden. Dat wil zeggen dat de vernietiging ervan ook wordt geregeld. Datzelfde moeten wij nu ook voor de etensresten bereiken. Een verbod alleen is niet voldoende, omdat dan niet duidelijk is wat er met de etensresten gebeurt. Ik heb altijd al gezegd dat het niet eenvoudigweg in de berm gegooid kan worden. Juist dan wordt het immers gevaarlijk, als dieren ervan kunnen eten terwijl het niet gesteriliseerd of gecontroleerd is. Dat kan ertoe leiden dat er pest of mond- en klauwzeer uitbreekt. Als het gesteriliseerd is, gebeurt dat niet.
Ik ben blij dat de Commissie op dit voorstel is ingegaan en heeft gezegd dat ze voor 2004 een richtlijn - mevrouw Keppelhoff-Wiechert, ik ben het met u eens dat er beter voor een verordening gekozen kan worden - inzake bioafval zal presenteren en ook alle mogelijkheden voor hergebruik van etensresten, waaronder het gebruik als diervoeder, wil regelen.
Helaas zijn er van het compromis dat wij hebben gesloten geen notulen. Aangezien het volgende Parlement pas hierover zal onderhandelen, zal ik korte notulen ronddelen die u kunt bekijken- dingen kunnen immers snel in de vergetelheid raken. Misschien kunnen we deze goedkeuren en er zodoende voor zorgen dat dit ook voor de volgende zittingsperiode als onze wil in deze kwestie wordt vastgelegd.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 20.15 uur gesloten)

