Goedkeuring van de Notulen
De Voorzitter
De Notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Fabre-Aubrespy
Mevrouw de Voorzitter, een opmerking over bladzijde 19. Aan het einde van het debat over de acht kwijtingsverslagen - u nam toen overigens ook het voorzitterschap waar - is een opmerking van mij opgenomen, namelijk dat de Raad weliswaar niet tijdens het hele debat aanwezig was, maar dat evenmin een aantal rapporteurs op het moment van de spreektijd van de Raad aanwezig was. Dit vormt slechts een gedeeltelijke weergave van mijn woorden.
Ik heb gezegd dat ofschoon de afwezigheid van de Raad en de Commissie aan het begin van het debat aan de kaak werd gesteld, het niet normaal is dat vier van de acht rapporteurs niet aanwezig waren op het moment dat de commissaris antwoord gaf. Ik heb hieraan toegevoegd dat het goed zou zijn als rapporteurs, wanneer zij accepteren een verslag in te dienen, zich ertoe zouden moeten verplichten bij het debat erover aanwezig te zijn. Ik zou graag deze precisering in de Notulen willen laten opnemen.

De Voorzitter
Mijnheer Fabre-Aubrespy, ik kan bevestigen wat u daar zegt. Wij zullen de Notulen in die zin corrigeren.
(De Notulen worden goedgekeurd)

Europese Raad in Turijn
De Voorzitter
Aan de orde zijn het verslag van de Raad en de verklaring van de Commissie over de resultaten van de Europese Raad in Turijn op 29 en 30 maart 1996. Ik heb het grote genoegen hier vandaag de fungerend voorzitter van de Raad, premier Dini, in het Europees Parlement te mogen verwelkomen.
Het woord is aan de fungerend voorzitter van de Raad.

Dini
Mijnheer de Voorzitter, geachte Parlementsleden, de Europese Raad van Turijn heeft een nieuwe mijlpaal geplaatst op de route die ons moet voeren naar een precies afgebakende structuur van het Europese integratieproces. In december jongstleden was de Europese Raad in Madrid overeengekomen dat de Intergouvernementele Conferentie een plechtige opening verdiende en dat deze heikele overlegronde het parcours zou moeten volgen van een aantal op topniveau afgesproken politieke prioriteiten. In deze optiek beschouwd is de Europese Raad van Turijn absoluut niet voorbijgeschoten aan het doel dat wij onszelf gesteld hadden. Uit de agenda voor de Intergouvernementele Conferentie blijkt namelijk duidelijk welke thema's bijzondere aandacht verdienen in het kader van de onderhandelingen voor herziening van het Verdrag. Ik vind het toch wel veelzeggend dat wij het unaniem eens zijn geworden over een lijst van prioritaire vraagstukken die netelige en controversiële problemen aansnijden.
De eerste sector die een voorrangsbehandeling wordt beschoren, is de relatie Europese Unie/burgers, welke impliceert dat men zich zal moeten buigen over vraagstukken als een nadere invulling van het begrip Europees burgerschap met daaraan gekoppelde rechten. Hier komt men aan een sterkere samenwerking op het vlak van binnenlandse zaken en justitie, en wel door middel van een ruimere toepassing van de communautaire methode op beleidsgebieden als immigratie, bestrijding van terrorisme en drugshandel. Dit impliceert ook dat de Gemeenschap in aanmerking komt voor specifieke interventiemiddelen op beleidsgebieden die in de ogen van de publieke opinie steeds belangrijker worden - milieuzaken bijvoorbeeld - of die de voornaamste zorg voor onze samenleving vormen, zoals werkgelegenheid.
Andere kwesties die navorsing behoeven betreffen de universele toegang tot bepaalde categorieën van essentiële diensten, alsook de vereenvoudiging en consolidering van de tekst van het Verdrag, omdat deze door een aantal opeenvolgende wijzigingen schier onbegrijpelijk is geworden voor de burgers. Tot nu toe waren doelmatigheid en democratisch gehalte van de instellingen een van de voornaamste pluspunten van de Unie. Dat moeten wij zo proberen te houden, en wel door middelen en procedures aan te passen aan de gewijzigde omstandigheden en aan de vooruitzichten op een verdere uitbreiding van onze Unie. Daarom wordt het tweede grote hoofdstuk van de agenda van de Conferentie ingevuld door kwesties als representativiteit, samenstelling en manieren van functionering van de instellingen.
Een van de diepere achtergronden van het Europese integratieproces is dat onze gemeenschappelijke waarden bescherming behoeven in de huidige internationale realiteit die aan stormachtige veranderingen onderhevig is. Om die reden is tot derde grote thema van de IGC uitgeroepen de versterking van het vermogen van de Unie om naar buiten toe op te treden. Met andere woorden, er moeten algemene beginselen komen voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, een betere omschrijving van voorzieningen en procedures om zo'n beleid te voeren, een duidelijker herkenbare solidariteit in financieel opzicht, vooruitgang in de totstandkoming van een Europese identiteit op het vlak van defensie, rekening houdend met de streefdatum 1998 die in het Verdrag van de West-Europese Unie geschreven staat. Dit zijn stuk voor stuk testcases voor de IGC.
Alhoewel het Italiaanse voorzitterschap tevreden was met de gedane arbeid en geboekte resultaten, is het geenszins zijn bedoeling nu maar tevreden achterover te leunen en de problemen die nog voor ons staan te bagatelliseren. Het is uiteraard niet genoeg om precies aan te duiden welke lastige knopen de Conferentie moet doorhakken om die institutionele verdieping tot stand te brengen waar, mede met het oog op de toekomstige uitbreidingen, grote behoefte toe bestaat. En evenmin is het vooralsnog mogelijk één enkele richting aan te duiden waarin de oplossingen te vinden zijn en één enkele manier waarop de vernieuwingen in het Verdrag moeten worden ingevoerd.
De officiële documenten die de regeringen van een paar lid-staten hebben gepresenteerd, bevestigen dat er nog steeds forse meningsverschillen bestaan over essentiële vraagstukken. De IGC zal dus in het tijdsbestek van een jaar waarin zij haar werkzaamheden moet afronden, de handen flink aan de ploeg moeten slaan. Maar persoonlijk heb ik er wel vertrouwen in dat het de deelnemers zal lukken elkaars standpunten dichter bij elkaar te brengen. De eerste, nog timide voortekenen daarvan zijn al te bespeuren en het Italiaanse voorzitterschap gaat er prat op die in de hand te hebben gewerkt via langdurige en geduldige onderhandelingen dankzij welke wij het resultaat van Turijn in de wacht hebben kunnen slepen.
Waar het thans om gaat, is dat de Conferentie, zoals dikwijls in dergelijke gevallen gebeurt, een eigen leven gaat leiden, in die zin dat zij op basis van het platform van Turijn de meest geschikte oplossingen weet aan te dragen, om het doel te bereiken dat alle lid-staten ondanks uiteenlopende visies voor ogen hebben: ervoor zorgen dat het erfgoed van geboekte resultaten dat onze volkeren veertig jaar van vrede, vrijheid, democratie en voorspoed heeft gebracht, niet teloor gaat.
Italië zal ervoor ijveren om, uiteraard in een sfeer van absolute onpartijdigheid waartoe ieder voorzitterschap verplicht is, zoveel mogelijk een sterk geprofileerde consensus te verkrijgen over de diverse agendapunten. Zo heeft de Italiaanse regering op 22 maart jongstleden een eigen document aangenomen over de doelstellingen van de Conferentie. Dit document, dat op veel belangrijke punten raakvlakken vertoont met de standpunten die het Europees Parlement in zijn resolutie van maart jongstleden over de Conferentie heeft geventileerd, wijst er wederom op dat mijn land streeft naar een steeds hechtere unie tussen de volkeren van Europa, want dat staat zo geschreven in het Verdrag en zo luidt ook het gemeenschappelijk gedachtengoed van het politieke, economische en sociale middenveld in Italië.
Mijnheer de Voorzitter, geachte Parlementsleden, de Europese Raad van Madrid had een mandaat verleend om te bezien op welke manier het Europees Parlement nauw betrokken kon worden bij de werkzaamheden van de IGC. Ik ga hier nu niet precies uit de doeken doen welke verschillende fases deze besprekingen doorlopen hebben, want onze minister van Buitenlandse Zaken en de hier tegenwoordige staatssecretaris Ferraris hebben reeds de kans gehad het verloop daarvan te illustreren. Het Italiaanse voorzitterschap heeft nooit onder stoelen of banken gestoken dat het de voorkeur geeft aan een betrokkenheid van het Europees Parlement volgens een pasklare formule die heel opportuun gebruikt werd tijdens de werkzaamheden van de Reflectiegroep. Naar de mening van onszelf en de meeste lid-staten leverde deze formule het dubbele voordeel op dat het Europees Parlement optimale zeggenschap zou krijgen en in procedureel opzicht heel handig betrokken zou worden bij de overlegronde.
Om redenen waar wij niet achter staan maar die wij wel ten volle respecteren, zijn een paar partners niet akkoord gegaan met de formule van de Reflectiegroep. Zij achtten die formule namelijk niet geschikt voor een bespreking als die van de IGC welke hoofdzakelijk intergouvernementeel van aard is. De ministers van Buitenlandse Zaken hebben daarop een compromis-oplossing uitgewerkt die vervolgens door de Europese Raad van Turijn werd goedgekeurd. Daaruit is een model voor betrokkenheid van het Parlement uit de bus gekomen welke in ieder geval een substantiële vooruitgang betekent vergeleken met de vorige Intergouvernementele Conferentie. Het Europees Parlement krijgt daarmee de kans zijn standpunt te uiten over alle kwesties die op de agenda van de IGC prijken.
Het Italiaanse voorzitterschap zal ervoor zorgen dat de overeengekomen formule ook uitgevoerd zal worden in een geest van volledige samenwerking met dit Parlement. Om daar alvast blijk van te geven, had het voorzitterschap Voorzitter Hänsch en twee vertegenwoordigers van u uitgenodigd voor de plechtige opening van de Conferentie op 29 maart jongstleden.
Bij dezen wilde ik ook nog mijn persoonlijke dank uiten voor de bereidwillige samenwerking die het Italiaanse voorzitterschap heeft gekregen in de moeilijke weken toen onderhandeld werd over de manier waarop het Europees Parlement bij de IGC betrokken moest worden.
De Unie voorbereiden op de uitbreiding vormt een van de doelstellingen van de herziening van het Verdrag. Om die reden zagen wij het als onze plicht om meteen na de Europese Raad de elf landen uit Midden- en Oost-Europa en het Middellandse-Zeegebied die zich kandidaat hebben gesteld voor toetreding tot de Unie, in Turijn uit te nodigen. Wij hebben die landen een eerste briefing verstrekt over de werkzaamheden van de Conferentie, conform de besluiten van de Europese Raad van Madrid maar ook met inachtneming van een politieke eis die in onze ogen onontkoombaar was. We rekenen erop doorlopend contact met die landen te onderhouden, om hun juiste informatie te verschaffen, ook aan Zwitserland en de landen van de Europese Economische Ruimte.
De agenda van Turijn is realistisch maar ook ambitieus. Het zal niet meevallen om de besprekingen nog vóór het eind van het eerste semester van 1997 af te ronden. Om dat toch een haalbare kaart te maken, achtten wij het wel zo verstandig om voor de komende weken een uiterst druk vergaderrooster te plannen. Wij hopen over alle in de conclusies van de Europese Raad vermelde thema's een eerste lezing te krijgen op grond van de werkdocumenten die het Italiaanse voorzitterschap u heeft toegezonden. In die documenten staan precieze opties, om te voorkomen dat de algemene besprekingen die al in de Reflectiegroep hebben plaatsgehad, nog eens dunnetjes worden overgedaan. Het voorzitterschap is van plan om de Europese Raad van Florence een tussenrapport voor te leggen dat als uitgangspunt kan dienen voor het verdere verloop van de IGC.
De Europese Top van Turijn heeft uitvoerig gediscussieerd over problemen als werkloosheid en het creëren van arbeidsplaatsen in Europa. Op die Top heeft men zich afgevraagd of het de moeite waard is in het volgende verdrag een ad hoc titel in te lassen over de werkgelegenheidsobjectieven. Dit is dan ook een van de opties die zich dankzij het slotdocument vrij hebben gemaakt. De Raad heeft ook lang en breed gepraat over de initiatieven die in een korter tijdsbestek uitgevoerd moeten worden. Aangezien wij met een aanhoudend en maatschappelijk onaanvaardbaar werkloosheidspeil te kampen hebben, ook nu de Europese economie weer uit het conjuncturele dal opklimt, is het zaak dat men op alle niveaus doelmatige acties gaat opstarten en de communautaire instellingen, de lid-staten en de sociale partners moeten hun uiterste best doen om remedies te vinden.
Het Witboek van de Commissie over "Groei, mededinging en werkgelegenheid" heeft een complete balans van de bestaande knelpunten opgemaakt en een moedig perspectief geboden voor allerlei acties om de structurele voorwaarden te scheppen voor een trendombuiging waarmee de Europese economie weer nieuw elan kan krijgen. Op deze basis heeft de Europese Raad een alomvattende strategie uitgestippeld die achtereenvolgens in Essen, Cannes en Madrid is gepreciseerd en aangevuld. Zodoende is er een begin gemaakt met de coördinatie van en controle op nationale beleidslijnen en zijn er communautaire steunacties gelanceerd ter stimulering van particuliere en overheidsinvesteringen in allerlei infrastructuurprojecten, wetenschappelijk onderzoek, technologische vernieuwing, opleiding en alle sectoren waar ruimte is voor nieuwe banen.
Doch alles goed beschouwd, kunnen wij niet stellen dat de bereikte resultaten zo om over naar huis te schrijven zijn. Het Italiaanse voorzitterschap had in zijn programma dat mij in januari jongstleden was gepresenteerd, aangegeven dat het vast van plan was maximale voorrang te verlenen aan de versterking van de strategie van Essen, met name om een betere coördinatie van nationale beleidslijnen tot stand te brengen en communautaire steunacties verder aan te zwengelen. Vandaar dat wij heel positief hebben gereageerd op het initiatief van de voorzitter van de Commissie, Santer, om een Europees "vertrouwenspact" ten behoeve van de werkgelegenheid gereed te leggen. Wij zijn in volledig overleg met de Commissie bezig om te bewerkstelligen dat nog vóór de Europese Raad van Florence in de verschillende overlegcircuits wezenlijke vooruitgang kan worden geboekt voor een hernieuwde gemeenschappelijke inzet.
De Europese Raad van Madrid heeft het traject naar de Economische en Monetaire Unie precies afgeperkt en bevestigd dat daar qua modaliteiten en tijdschema niet meer aan te tornen valt. Dit is een thema waarover verdere vruchtbare studies aan de gang zijn en dat ook door de komende Europese Raad hervat zal worden.
In de bedoeling van het voorzitterschap zal men in Florence eveneens meer aandacht moeten besteden aan het werkgelegenheidsthema, om op die manier ervoor te zorgen dat de publieke opinie een betere perceptie krijgt van het collectieve streven naar een steeds beter gespreide economische groei waarvan iedereen concreet profijt kan trekken.
Van dit oogpunt uit bezien voelen wij ons gesterkt door de initiatieven die een paar lid-staten hebben ontplooid, in het bijzonder het recente Franse memorandum, waarin terecht gewezen wordt op de noodzaak van bescherming van het sociaal model dat tot nu toe aan de grondslag van vooruitgang en welvaart in Europa heeft gelegen en dat ons moet inspireren bij het trotseren van de globalisering van de wereldeconomie.
Tot slot krijgt in dit parcours een bijzonder belang de driepartijenconferentie die wij voor 14 en 15 juni te Rome bijeen zullen roepen. Het is de bedoeling dat daar wordt voortgeborduurd op de diverse bijdragen die de sociale partners zullen leveren in het kader van het door de Commissie voor eind april georganiseerd forum.
De Europese Raad van Turijn heeft eveneens gesproken over de epidemie spongiforme encefalopathie onder runderen en de risico's dat die ziekte op de mens kan overslaan. De Europese Raad heeft erkend dat dit probleem aangepakt moet worden in een geest van solidariteit met het meest getroffen lid-staat.
De Landbouwraad, die aan het begin van de maand april in spoedzitting is bijeengekomen, heeft een reeks maatregelen aangenomen waarin blijk wordt gegeven van deze solidariteit. De Europese Unie moet ervoor zorgen dat de bescherming van de consument op rigoureuze wijze te rijmen valt met de preventie van alarmsituaties. Er ontstaan namelijk dikwijls onberedeneerde situaties die eerder stoelen op emotionele reacties dan op wetenschappelijke feiten, maar daardoor wel ernstige schade kunnen berokkenen aan de betrokken economische bedrijfstakken. Uit de gebeurtenissen rondom BSE blijkt ook de noodzaak van meer algemene overwegingen, bijvoorbeeld dat bepaalde netelige vraagstukken aangepakt moeten worden zonder dat men gehinderd wordt door ideologische vooroordelen of hokjesgeest.
U weet allen dat de Europese Unie in de afgelopen jaren terecht een operatie voor vereenvoudiging en verlichting van voorschriften heeft opgestart, om flink het mes te zetten in de wildgroei van regels, vooral in de voorschriften die het midden- en kleinbedrijf dwars zitten. Dit is een operatie waar men niet onderuit kan en die zelfs intensiever aangepakt moet worden, zij het met respect van rigoureuze limieten en met de nodige controles, aangezien hiermee de bescherming van collectieve goederen, volksgezondheid en milieu gemoeid is.
Mijnheer de Voorzitter, geachte Parlementsleden, de Europese Raad van Turijn was slechts een etappe - een belangrijk doch zeker niet afsluitende etappe - van een voorzitterschap dat naar onze opvattingen allereerst slagvaardig, concreet en geloofwaardig moet overkomen. Ten overstaan van dit Parlement had onze minister van Buitenlandse Zaken in januari jongstleden toegezegd dat Italië in een geest van dienstbetoon ten opzichte van de instellingen zou ijveren voor de ontwikkeling van de Europese integratie, want dat is en was een constante leidraad voor het Italiaanse beleid.
Vandaag is het een bijzonder genoegen voor mij ten overstaan van u, vertegenwoordigers der volkeren van Europa, opnieuw te mogen stellen dat dit streven van ons onverminderd aanhoudt voor de ganse duur van ons voorzitterschap. Eveneens kan ik u verzekeren, nu er belangrijke interne gebeurtenissen op til staan, dat de traditionele politieke visie van mijn land vóór Europese integratie is en dat dit in de toekomst ook bevestigd zal worden, omdat deze geesteshouding diep verankerd is in het bewustzijn en de aspiraties van het Italiaanse volk.
(Levendig en langdurig applaus)

Santer
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, dames en heren afgevaardigden, op 29 maart heeft de Europese Raad in Turijn het startsein gegeven voor de intergouvernementele conferentie. De Europese Raad heeft de hoofdlijnen voor de onderhandelingen goedgekeurd, evenals de modaliteiten van de betrokkenheid van het Europees Parlement. Hij heeft dus gevolg gegeven aan het besluit van de Europese Raad van Madrid. Ik wijs u erop dat deze voorwaarden erop zijn gericht, het Europees Parlement volledig op de hoogte te houden van het verloop van de conferentie en invloed te geven op de werkzaamheden, zonder het rechtstreeks aan de conferentie te laten deelnemen. Dit besluit is weliswaar beneden uw verwachtingen en beneden die van ons, maar niettemin kan het Parlement toch bij de werkzaamheden worden betrokken, wat mij absoluut noodzakelijk lijkt.
Het basisdocument dat door de Europese Raad is goedgekeurd, lijkt me een goed uitgangspunt, omdat het slechts gaat om een voorlopige oriënterende tekst, waarin derhalve niet in details kan worden getreden en die openstaat voor diverse oplossingen. Het belangrijkste van dit document is het feit dat er unanimiteit bestaat over de tijdens de conferentie te behandelen onderwerpen, wat niet mag worden onderschat. Mag ik u er nog op wijzen dat er bij de voorbereiding van de Europese Akte, noch bij die van het Verdrag van Maastricht een dergelijke overeenstemming bestond. De werkzaamheden van de reflectiegroep zijn uitermate nuttig geweest, en het feit dat zij geen oplossingen heeft kunnen aandragen, komt omdat de reflectiegroep ook niet tot taak had over oplossingen te onderhandelen. Het is tekenend dat in de tekst van de Europese Raad de grootste problemen van onze samenlevingen helder en duidelijk zijn opgenomen, waarbij de nadruk wordt gelegd op de bijdrage die Europa kan leveren om hiervoor een oplossing te vinden.
Een hervorming van het verdrag kan pas aanvaardbaar zijn, als de burgers hiermee een Europa wordt geboden dat aandacht heeft voor hun problemen. Daarom vormen werkloosheid, concurrentievermogen, milieu, sociaal beleid, binnenlandse veiligheid, versterking van de democratie en de rol van Europa in de wereld even zovele onderwerpen die in dit document aan de orde worden gesteld. Dit is uiteraard nog geen garantie voor een succesvolle conferentie. Zo'n resultaat zal pas worden geboekt als de onderhandelaars en de instellingen streven naar een compromis en tevens naar kwalitatief goede resultaten. Het is ook belangrijk dat de Europese Raad het accent heeft gelegd op de uitbreiding, een wezenlijke uitdaging voor de toekomst van ons continent. We moeten voor de XXIste eeuw een vredes- en samenwerkingsplan op continentaal niveau uitwerken.
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Raad in Turijn is voorafgegaan en gevolgd door een indrukwekkend aantal initiatieven voor debatten over de onderwerpen van de conferentie en in het algemeen over Europa. Dat lijkt me een goed voorteken voor de toekomst van Europa. Europa heeft de aandacht en de belangstelling van zijn burgers nodig. Maar natuurlijk ontneemt een open conferentie, in de zin zoals ik die zojuist heb aangegeven, aan regeringen, noch aan de parlementen van de lid-staten, noch aan de instellingen hun eigen verantwoordelijkheid. De Commissie wil daarom haar taak volledig aanvaarden. Zij zal erop toezien dat met het algemeen belang van de Unie rekening wordt gehouden. Tevens zal de Commissie trachten de geest van de geldende verdragen te verdedigen, dat wil zeggen de weldaden van bijna vijftig jaar Europese samenwerking en integratie, en de Commissie zal in het bijzonder, zonder ideologische vooroordelen maar ferm de communautaire verworvenheden verdedigen, alsmede de wezenlijke beginselen van een institutioneel evenwicht dat is gebaseerd op het bestaan van de staten en op een institutionele structuur die sterk genoeg is om de gemeenschappelijke belangen te behartigen.
Het is van cruciaal belang, op basis van gemeenschappelijke solide en algemeen geaccepteerde ervaringen de grote veranderingen die door de conferentie in gang zullen worden gezet, invoering van de Europese munt, herziening van het beleid en van de financiële vooruitzichten en de uitbreiding, te funderen. De hervormingen waarnaar wij streven gaan in de richting van de verdediging van een Europees samenlevingsmodel, ons model dat zich in de loop der jaren heeft geconsolideerd en waardoor wij een uitzonderlijk grote, buitengewone en tevens solidaire ontwikkeling van de democratie en het respect van de fundamentele rechten van de mens hebben gekend.
Dit model kunnen wij voorstellen aan de landen die om toetreding vragen. Maar daartoe zijn er diepgaande hervormingen nodig, de hervormingen die de Commissie in haar mededeling van 28 februari heeft voorgesteld. De burgers van de lidstaten moeten het gevoel krijgen, burgers van deze Unie te zijn, want dit vormt het verlengde van de burgerrechten die zij in hun eigen landen bezitten, onder inachtneming van de fundamentele rechten van de mens. De burgers moeten in de Unie alles kunnen vinden wat de lid-staten zelf niet meer alleen kunnen doen, op het gebied van veiligheid, milieu, immigratie, strijd tegen de werkloosheid en concurrentievermogen. Een Europa dat zijn 18 miljoen werklozen links zou laten liggen, zou een hol bouwwerk zijn. De Unie moet naar buiten toe een sterk beeld geven, een waarborg van vrede en stabiliteit, vooral op ons continent. De instellingen moeten de nieuwe verantwoordelijkheden en dimensies van de Unie aankunnen. Unanimiteit gaat verlammend werken, vooral door de uitbreiding. Er moet gestudeerd worden op flexibiliteit en de rol van dit Parlement moet worden versterkt als wij een solide democratisch baken willen hebben. Wij kunnen de kandidaat-lid-staten geen Unie bieden die niet efficiënt en democratisch genoeg werkt om hen te kunnen opnemen.
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Raad heeft een gedachtenwisseling gehouden over een project dat ik u tijdens de plenaire vergadering van 31 januari 1996 heb gepresenteerd, namelijk mijn voorstel voor een Europees pact voor de werkgelegenheid. Ik heb mijn voorstel in Turijn kunnen toelichten. Het Franse staatshoofd en de regeringsleiders hebben opnieuw bevestigd dat zij prioriteit geven aan het scheppen van werk. Zij zijn overeengekomen, ik citeer, " het grootste belang te hechten aan de bespreking van deze kwestie tijdens de Raad van Florence" . Het Italiaanse voorzitterschap is van plan half juni in Rome een conferentie te houden over groei en werkgelegenheid, waarvoor de regeringen, de sociale partners en de Commissie zullen worden uitgenodigd.
Mijn doel is acties te stimuleren in de strijd tegen de werkloosheid. Het is duidelijk dat het merendeel van de activiteiten in dit verband op nationaal niveau dient plaats te vinden. Ik wil geen oplossingen opleggen, ik wil de dialoog stimuleren tussen de regeringen en de sociale partners om meer vertrouwen te scheppen. Er behoeven geen nieuwe radicale oplossingen te worden gevonden, de basis is gelegd. De Commissie heeft haar aanbevelingen vastgelegd in het Witboek voor groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid, dat in 1993 is aangenomen. Wat er nog ontbreekt, is de dienovereenkomstige tenuitvoerlegging van de voorstellen in een coherent werkgelegenheidsbeleid.
De regeringen en sociale partners hebben hun eigen bijzondere verantwoordelijkheid in de strijd tegen de werkloosheid. De Unie kan hierbij helpen door zich te blijven inspannen voor een volledige totstandkoming van de interne markt, door een beleid dat is gericht op het vergroten van het concurrentievermogen en door de factor werkgelegenheid in ons eigen beleid en in de structuurfondsen te laten meewegen. De aanleg van de transeuropese netwerken en extra inspanningen op het gebied van onderzoek zijn eveneens belangrijk, evenals steun aan met name het midden- en kleinbedrijf, aan die 17 miljoen ondernemingen die 70 % van de nieuwe werkgelegenheid in de Unie voor hun rekening nemen.
Het vertrouwenspact, mijnheer de Voorzitter, zal er komen, omdat wij het nodig hebben en alleen met de dynamiek van de solidariteit die een Europees vertrouwenspact kan opwekken, kan Europa zijn potentieel volledig benutten ten behoeve van de werkgelegenheid.

Colajanni
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte collega's, de gemeenschappelijke resolutie waarmee dit debat afgesloten zal worden en welke ondertekend is door bijna alle politieke fracties, stelt woordelijk: het Europees Parlement feliciteert het Italiaanse voorzitterschap omdat het de voorbereidingsfases van de Intergouvernementele Conferentie heeft afgerond met respectering van het gestelde tijdpad en omdat het de Europese Raad in de gelegenheid heeft gebracht de IGC een mandaat te verlenen dat ruim genoeg is om een aanzienlijke ontwikkeling van de Europese Unie tot stand te brengen.
De socialistische fractie schaart zich achter deze beoordeling. Ondanks de moeilijkheden rondom de Italiaanse situatie en in weerwil van min of meer pessimistische geluiden die ook hier in het Europees Parlement te beluisteren waren, heeft het Italiaanse voorzitterschap in Turijn een pakket inhoudelijke voorstellen voor de Conferentie aangereikt welke afdoende tegemoet komt aan de verwachtingen van het Parlement en van al degenen die geloven in Europa. Voorkomen is dat de thema's die in het nieuwe verdrag moeten worden aangepakt, met een Jantje van Leiden werden afgemaakt. Daar waren wij namelijk bang voor en eigenlijk houden wij nog wel ons hart vast voor de toekomst. Voorts is de eis geformuleerd dat er een sterkere Unie komt, met ook een ander evenwicht tussen de politieke, economische en monetaire poot. Dat is allemaal heel positief, net zoals ook positief is dat de prioriteit nu duidelijk bij de werkgelegenheid ligt. Dat is voor de socialistische fractie heel belangrijk, omdat wij in Rome u, mijnheer Dini, hadden gewezen op deze prioriteit, dus nog voordat het Italiaanse voorzitterschap van start ging.
Persoonlijk voeg ik eraan toe dat in deze maanden ook de functie van Italië als Europeesgezind land in ere is hersteld. Italië is een land dat hard werkt voor de opbouw van de Europese Unie, maar de laatste tijd kwam dat helemaal niet meer zo uit de verf. De socialistische fractie waardeert eveneens wat er allemaal voor het burgerschap is gedaan, alsook voor justitie en binnenlandse zaken. Inzake het werkloosheidsprobleem beklemtoont onze fractie dat het Witboek van Delors in al zijn aspecten ten uitvoer moet worden gelegd, dat het arbeidspact tussen de sociale partners zoals voorgesteld door de Commissie ontwikkeld moet worden, en bijgevolg dienen de financiële perspectieven herzien te worden.
Natuurlijk zijn er nog een aantal problemen die door de Raad gewoon genegeerd of slecht aangepakt worden. Die staan dan ook een voor een in de gemeenschappelijke resolutie vermeld. Een paar voorbeelden. Wij zijn niet tevreden over de rol van het Europees Parlement, zowel wat betreft de communicatie tussen het Parlement en de Raad in het verloop van de IGC, als wat betreft de uitbreiding van de medebeslissing en de instemming voor de wijzigingen van het Verdrag. Ook staat het ons niet aan dat men niet is ingegaan op het verzoek om de ondertekening van het toekomstige Verdrag ter goedkeuring van het Parlement voor te leggen. En zo zijn er nog wel meer zaken.
Daarnaast is niet duidelijk of en hoe de versterkte samenwerkingsclausule, waarvan wij trouwens wel de noodzaak inzien, ook borg kan staan voor de nodige institutionele eenheid.
Het sociaal beleid van de Unie verkeert nog in een soort schemerzone. Fundamentele problemen met betrekking tot de institutionele structuren zijn weliswaar in de steigers gezet, het instrumentarium voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid is klaargelegd, maar er zijn nog lang geen bevredigende oplossingen. Uiteraard wordt het de taak van de Intergouvernementele Conferentie om die kwesties op te lossen.
Als de driepartijenconferentie tussen regeringen, sociale partners en Commissie over groei en werkgelegenheid en de komende Europese Raad te Florence besluiten zullen nemen over een vergaand en doelmatig initiatief voor werkgelegenheid, dan kan eindelijk gesteld worden dat de Unie de basis heeft gelegd voor een vertrouwensterugkeer van de burgers. Het Italiaans voorzitterschap mag dan zeggen dat het zijn zaakjes mooi rond heeft en een kroon op zijn werk heeft gezet.

Martens
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad en van de Commissie, de voornaamste politieke fracties van dit Parlement zijn het eens, zij feliciteren het Italiaanse voorzitterschap omdat in Turijn de voorbereiding van de Intergouvernementele Conferentie zo goed gelukt is en omdat op tijd een zo ruim mandaat voor deze onderhandelingen is vastgelegd.
Wij hopen dat deze onderhandelingen in Amsterdam onder Nederlands voorzitterschap zullen worden voltrokken voor einde juni 1997. Zelden, mijnheer de voorzitter van de Raad, werd een tableau opgesteld dat zo bol stond van fundamentele vragen en uitdagingen waarmede de Europese Unie wordt geconfronteerd. Zelden ook in de geschiedenis van de Europese eenwording was het risico zo groot dat wij de controle verliezen over een politiek project waaraan onze generatie decennia van vrede en welvaart dankt. Daarom dragen wij in de komende maanden een politieke verantwoordelijkheid. Dit vraagt een duidelijk inzicht in wat er Europees op het spel staat, in de factoren die de vrede bepalen op ons continent en die ons vermogen regelen om een sterke en goed gestructureerde Unie op te bouwen waarin de Europeanen zich thuis voelen en waarin ze vertrouwen hebben. De halve eeuw die nu ten einde loopt is het erfgoed van de vooruitziende blik en de politieke moed van de staatslieden die de Gemeenschap van vrede en vooruitgang hebben geconcipieerd en opgebouwd.
West-Europa heeft als eerste de vruchten geplukt van hun creativiteit, maar binnenkort moet het gehele continent na de toetreding van Europese landen komende uit het centrum, het zuiden of het oosten de resultaten van het communautaire Europa kunnen delen. De vraag die we ons moeten stellen is de volgende: welk erfgoed willen wij de komende generaties nalaten? Er zijn grote redenen tot bezorgdheid: het opnieuw opflakkerende nationalisme, waarvan het aanslepende, met gruwelen gepaard gaande conflict in Bosnië een tragisch voorbeeld was. De moeilijk te onderdrukken vreemdelingenhaat, de verlokkingen van het fundamentalisme die hier en daar bijna onopgemerkt op het Europese continent waargenomen kunnen worden. Welk Europa kunnen wij aan de opkomende generaties overdragen? Welke boodschap met hoop kunnen wij doorgeven aan de jongeren die in onze landen te dikwijls op een dramatische wijze verstoken zijn van het recht op werk en op ontplooiing? Onze volkeren hebben grote angst wanneer zij denken aan de toekomst. Zal de globalisering van de wereldeconomie voor Europa de definitieve structurele werkloosheid betekenen die onze samenleving verbrokkelt, de sociale verworvenheden uitschakelt en het Europees sociaal model, de vrucht van een subtiele vermenging van economische efficiëntie en solidariteit tussen mensen, voor altijd vernietigt?
Eigenlijk verwachten wij dat het Europese antwoord, het antwoord van de IGC op deze centrale problematiek gericht zou zijn want wij bouwen aan Europa omdat Europa waarden verdedigt waarin de menselijke persoon wordt geëerbiedigd en waarin hij niet wordt gedoemd om alleen maar de dwang te ondergaan van de wetten van de economische wedijver maar integendeel, wij willen een Europa waarin - zoals de voorzitter van de Commissie zegt - een vertrouwenspact kan ontstaan.
Daarom vragen wij aan de voorzitter van de Raad en van de Commissie tijdens de IGC de problemen niet op korte termijn te behandelen maar integendeel blijk te geven van durf en van edelmoedigheid in het aanvaarden van een vergelijk om een echte Europese politieke Unie mogelijk te maken.
Wij onderschatten de moeilijkheid van de onderhandeling niet. De diversiteit van onze ambities, het gewicht van onze tradities, de verscheidenheid van onze culturele gevoeligheden, de politieke angsten, al deze scheidingslijnen zouden zich kunnen samenvoegen en het resultaat van de onderhandelingen tot het minimum minimorum herleiden. Dat zou de allerslechtste hypothese zijn, want dan zouden alle fundamentele problemen worden uitgesteld. In dit kader zou ik aan een beroemde uitspraak willen herinneren en u bevestigen dat onze fractie er nooit in zal berusten dat het Europese convooi slechts vaart tegen de snelheid van zijn langzaamste schepen. De EVP-fractie kan leven met de manier waarop het Europees Parlement betrokken zal worden bij de IGC. Men heeft een publiek debat gewild. Dit keer zal over het nieuwe verdrag niet onderhandeld worden alleen maar door ministers, technocraten en diplomaten - dat men dan ook rekening houde met de stem van hen die door de Europese bevolking democratisch verkozen werden.

Garosci
Mijnheer de Voorzitter, allereerst is het mij een genoegen eindelijk het eerste officiële bezoek van de heer Dini aan het Europees Parlement te mogen meemaken. Ruim honderd dagen Italiaans voorzitterschap hebben we thans achter de rug en dus zijn er nog amper zeventig dagen te gaan voordat Italië de voorzittershamer weer uit handen moet geven. Toch ben ik ben een beetje achterdochtig, misschien wel terecht, want over drie dagen komen er politieke verkiezingen in Italië en ik heb sterk de indruk dat Europa helaas gebruikt wordt als klankbord voor nationale problemen.
Als Europees afgevaardigde komende uit Turijn, had ik het geluk de Conferentie van Turijn mee te mogen maken, ofschoon ik niet officieel was uitgenodigd. Ik heb deelgenomen aan de werkzaamheden van de IGC wat het openbare gedeelte betreft, dus ik zat zeker niet op een commandopost, maar die was helaas ook niet gereserveerd voor onze voorzitter Hänsch. Ik heb heel wat belangrijke dingen gezien en gehoord. Natuurlijk niet al die dingen die dit Parlement had willen horen, maar veel besproken punten zijn toch wel van vitaal belang, mits ze correct ingevuld worden. Natuurlijk is het zaak dat men die kwesties niet zachtjes laat doodbloeden op 30 juni in Florence, de stad van mijnheer Dini, waar een streep zal worden getrokken onder het semester van Italiaans voorzitterschap. Het gaat namelijk om onderwerpen die de toekomst van Europa vormen. Zoals wij wel weten, zijn dit de jaren waarin Europa definitief gemaakt wordt of niet. Eén thema heeft in Turijn veel aandacht gekregen, alhoewel toch enigszins overschaduwd door de opschudding die is ontstaan rondom de gekke koeien: de werkgelegenheid. Wat dit thema betreft wijs ik, mijnheer de Voorzitter, op wat ik al eerder in dit Huis in januari heb verteld, toen minister Agnelli hier was, die ik overigens wederom dank, omdat zij zo haar best heeft gedaan om het Europees Parlement volledig betrokken te krijgen bij de werkzaamheden van de IGC.
Op het stuk van de werkgelegenheid hebben wij als fractie gezegd dat niet uit alle macht geprobeerd moet worden nieuwe banen te scheppen in die bedrijfssectoren die al steeds verder afstevenen op mechanisering en robotisering. Banen moeten er juist komen in die bedrijfstakken en types ondernemingen die wij tot nu toe enigszins over het hoofd gezien hebben. Ik doel vooral op het midden- en kleinbedrijf, dat het enige concrete alternatief vormt voor de sociaal-economische ontwikkeling van de Europese markt. De toekomst ligt in handen van het midden- en kleinbedrijf, mijnheer de Voorzitter, en dat soort ondernemingen dient dan ook alle mogelijke steun te krijgen. Hoe? Enerzijds door de groei van die bedrijven te financieren totdat bepaalde bedrijven zo ver zijn dat ze zich op het buitenland kunnen richten, dus op een steeds internationaler wordende markt. Anderzijds door alle, vooral fiscale en bureaucratische obstakels te slechten die de huidige ondernemers beletten hun werk naar behoren te doen.
Ik sluit af, mijnheer de Voorzitter, door te herinneren aan een metafoor die minister Agnelli hier in Straatsburg had gebezigd. Europa moet gezien worden als een driehoek waarvan de basis bestaat uit de politiek en de instellingen, maar waarvan de top gevormd wordt door Europeanen. Maar ik voeg hieraan toe: Europeanen niet altijd en alleen in de zin van kiesvolk, maar in de eerste plaats als burgers.

Spaak
Mijnheer de Voorzitter van het Parlement, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, het Verdrag van Maastricht heeft weliswaar de etappes voor de invoering van de Europese munt vastgelegd, maar niet volledig beantwoord aan de verwachtingen van de vertegenwoordigers van de lid-staten, die een extra etappe in de Europese integratie wilden afleggen. Het zal de taak van de deelnemers aan de Intergouvernementele Conferentie zijn, deze leemte te vullen. Het gaat om een grote verantwoordelijkheid, de toekomst van Europa staat immers op het spel. Een grotere efficiency bij de besluitvorming van de Raad, handhaving van het gezag van de Commissie, eenvoudigere parlementaire procedures zijn noodzakelijke hervormingen in de huidige situatie van de Unie. Maar het vooruitzicht van de uitbreiding, die moet worden aanvaard, want Europa heeft als ambitie openstelling, maakt dergelijke wijzigingen onvermijdelijk.
Eén besluit lijkt mij absolute prioriteit hebben: invoeging in het Verdrag - en dit moet reeds bij de aanvang van de werkzaamheden van de Conferentie worden aangekondigd om iedere onduidelijkheid te voorkomen - van de clausule over betere samenwerking.
Laten we duidelijk zijn: er is geen sprake van het opleggen van nieuwe verplichtingen aan de lid-staten die dit niet willen, maar het zou onaanvaardbaar zijn, diegenen die zulks wensen - en die naar wij hopen in de meerderheid zullen zijn - te verhinderen, verder te gaan op de weg van een grotere integratie. Door van meet af aan een dergelijke ambitie duidelijk kenbaar te maken, zal een teken van hoop zijn voor de grote meerderheid van de Europese burgers.

Pettinari
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde de fungerend voorzitter van de Raad danken voor zijn aanwezigheid in dit Huis nu over luttele dagen verkiezingen in Italië komen: een gebeurtenis die zo belangrijk is dat alle politieke en sociale krachten in ons land er druk mee zijn. De dank die ik onze fungerend voorzitter betuig, geldt niet alleen namens de fractie Europees links, maar ook namens mijn eigen fractie in Italië, die beweging van unitaire communisten die met de regering-Dini een positieve, doch niet altijd rimpelloze relatie heeft gehad.
Afgezien daarvan, wilde ik hier een paar kritische geluiden laten horen, omdat naar mijn mening het slotdocument van de Europese Raad in Turijn te vaag en algemeen klinkt, vooral als men bedenkt dat de Intergouvernementele Conferentie de taak heeft de herziening van het Verdrag van Maastricht ter hand te nemen. Ik heb de indruk dat ook in Turijn wederom is gebleken dat men volkomen bereid is alle bepalingen van de Economische en Monetaire Unie te honoreren, ondanks dat in een paar landen, onder meer het onze - zoals u goed weet, mijnheer Dini, want u heeft in al deze maanden aan het hoofd van de regering gestaan - de strenge toepassing van de convergentiecriteria ernstige maatschappelijke consequenties met zich meevoert. Wij vinden eveneens dat men te weinig doet voor het probleem waar de landen van Europa vreselijk onder gebukt gaan, de werkloosheid. Ik denk dat er toch onderhand uit een ander vaatje getapt moet worden. In ieder geval dienen alle sociale partners bij de werkloosheidsbestrijding betrokken te worden, in de eerste plaats de vakbonden van de Europese landen.
Alvorens af te sluiten wilde ik gaarne een aanbeveling doen. Ik denk helemaal niet - zoals iemand in Italië heeft beweerd met een schuin oog gericht op de verkiezingen - dat een paar landen, onder meer het onze, doorverkocht worden aan de as Duitsland en Frankrijk. Wel moet ervoor gezorgd worden, mijnheer de Voorzitter, dat de hechtere samenwerking zoals die momenteel in een paar landen vaste contouren begint te krijgen, niet op den duur een Europa met verschillende snelheden teweegbrengt, gebaseerd op discriminatie, concurrentie en ongelijkheid. Daar moet dus voor opgepast worden, en wat dat betreft kan het Italiaanse voorzitterschap zijn steentje bijdragen, zoals het trouwens tot op heden heeft gedaan. De bedoeling is immers een politieke unie, niet alleen een monetaire unie in Europa te brengen.

Roth
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer Santer, dames en heren, van de Top in Turijn blijft mij vooral een bepaald beeld bij. Ik zie het gebouw waarin de Top heeft plaatsgevonden, denk aan de Lingotto van de familie Agnelli, zie de racebaan op het dak van het gebouw en denk aan de Duitse minister van buitenlandse zaken, de heer Kinkel, die met een Ferrari op die baan heeft rondgereden. Op dit ogenblik rijdt ook nog een andere beroemde Duitser, een fungerend Formule 1-wereldkampioen, met een Ferrari. Alleen schijnt bij Schumacher alles vierkant te draaien, zowel bij hemzelf als bij zijn auto. Ook bij de herziening van het Verdrag draaide alles van bij het begin vierkant. Volgens ons heeft de Raad van Turijn daaraan niets veranderd.
De kosmetische deelname van het Europees Parlement aan de herziening waartoe men nu heeft beslist staat mijlenver af van wat wijzelf hebben geëist, namelijk deelname aan het ratificatieproces. Vooral echter is er niets veranderd aan het fundamentele probleem, namelijk dat men heeft beslist de onontbeerlijke herziening van het Verdrag aan een regeringsconferentie à la Maastricht I toe te vertrouwen. Er komt dus geen publiek debat en geen transparant of democratisch proces waaraan de burgers kunnen participeren. Alleen door een zo groot mogelijke participatie en een openbaar debat kan de clandestiniteit van de intergouvernementele conferentie worden doorbroken en kan de acceptatie de bovenhand halen op het euroscepticisme. De EU voert een ondoorgrondelijk beleid dat transparantie predikt maar geheimhouding beoefent. Wij mogen er ons dan ook niet over verbazen dat de mensen even ver van de EU staan als de EU van de democratie.
Turijn heeft geen ommekeer gebracht. Dat is zeker niet de schuld van het Voorzitterschap, dat grote inspanningen heeft gedaan. De heer Hänsch heeft de Raad met klem verzocht zijn bijeenkomsten niet te laten verworden tot topontmoetingen waarop maatregelen nog alleen worden aangekondigd. Als ik echter zie wat men zegt en wat men doet, blijkt dat die eis een vrome wens is gebleven. Wat moeten de landen die tot de Unie willen toetreden denken van het feit dat het in de eerste plaats om economische harmonisatie gaat, maar dat ze helemaal niet aan de conferentie mogen deelnemen? Is het meer dan lippendienst wanneer de Raad de strijd tegen de werkloosheid de topprioriteit en een aangelegenheid van gemeenschappelijk belang noemt, maar niet zegt hoe die strijd tegen de werkloosheid moet worden gevoerd als de ministers van financiën het plan van de heer Santer na de Top willen bekorten? Dat moet u ons eens zeggen.
Waar zijn nu de richtsnoeren voor de verbetering van de milieusituatie? Er is geen stap vooruitgang geboekt inzake CO2 -milieubelasting, verzoening van economie en ecologie, een echt pact voor de werkgelegenheid en tegen de verloedering van ons milieu. Wat moeten wij denken van wat men met betrekking tot de dolle-koeienziekte heeft besloten? Was dit niet het geschikte ogenblik om het roer om te gooien en op een diervriendelijke veeteelt, natuurlijke voeding en controleerbare markten over te schakelen en de industriële landbouwlogica dus de rug toe te keren?
Ik vrees dat het eerste beeld zal bijblijven: een auto die met brullende motor stofwolken doet opwaaien maar niet vooruitkomt.

De Gaulle
Mijnheer de Voorzitter, ondanks de vele woorden en beloften blijkt het Verdrag van Maastricht steeds duidelijker het grootste obstakel te vormen voor het economisch herstel en de strijd tegen de werkloosheid.
De balans is rampzalig. In Europa is het gemiddelde werkloosheidspercentage tussen 1990 en 1995 gestegen van 9, 6 % tot 11 %. Er zijn zes miljoen banen verloren gegaan en 55 miljoen mensen leven op de drempel van de armoede. Terwijl de ijveraars voor de integratie zich al jarenlang in alle richtingen roeren om naar hun zeggen vorderingen te maken met de Europese opbouw, stagneert de industriële produktie en wordt de sociale kloof steeds dieper.
Ver van het gemanipuleer van sommigen van hun leiders stellen de Fransen zich met toenemende ongerustheid vragen over de gevolgen van het opgeven van hun nationale soevereiniteit voor hun dagelijks leven.
Hoe kunnen we immers beweren dat Frankrijk, die slechts over tien stemmen in de Raad beschikt en maar 87 van de 626 afgevaardigden in het Europees Parlement telt, zijn toekomst in handen kan leggen van vertegenwoordigers van - weliswaar bevriende - landen, maar die het toch niet zelf heeft gekozen?
De renegaten van het gaullisme in de regeringspartijen zullen zich tijdens de tweede ronde van de parlementaire verkiezingen in 1998 de eeuwenlange strijd moeten herinneren die de Fransen ter linker- en ter rechterzijde voor hun onafhankelijkheid hebben gevoerd. In dit opzicht kan het concept waarmee her en der wordt gezwaaid van een grotere samenwerking tussen enkele lid-staten, terwijl de andere zich op constructieve wijze onthouden (laat me niet lachen!) slechts een voorspel vormen van weer ander beleid dat uit handen wordt gegeven. Deze politiek doet ons denken aan de periode van de Vierde Republiek en heeft een naam: " het beleid van de kruik die zo lang te water gaat tot zij barst" .
Tegenover de verraderlijke toepassing van een federalistisch verdrag dat tenauwernood in 1992 is aangenomen, is een nieuw referendum noodzakelijk. De wijzigingen die na afloop van de Intergouvernementele Conferentie zullen worden voorgesteld, moeten aanleiding vormen voor een nieuw referendum voor de Fransen over de vraag of zij aanvaarden dat het wezenlijke deel van het economische beleid van Frankrijk wordt overgedragen aan supranationale organen.
Waarde collega's, het leven is nu eenmaal zo, dat ieder organisme dat ophoudt te strijden, gedoemd is te verdwijnen.

Muscardini
Mijnheer de Voorzitter, 15-19 januari, 12-16 februari, 11-15 maart, 31 januari - 1 februari, 28-29 februari, 27-28 maart. Dat waren de data, mijnheer Dini, van de andere plenaire vergaderingen van dit Parlement, waar u schitterde door afwezigheid. Het gebrek aan interesse van dit Parlement voor uw komst blijkt onder meer uit deze lege zaal, en dat is in reactie op het gebrek aan interesse dat u ons betoont.
De voorzitter van de Italiaanse Kamer van Afgevaardigden, mevrouw Pivetti, is voorheen hier gekomen om te getuigen van de belangstelling van de Italiaanse Parlementsleden voor hun Europese collega's. U als vertegenwoordiger van het Italiaanse voorzitterschap bent nooit gekomen! Maar toevallig bent u er vandaag wel, nu vier dagen ons scheiden van de politieke verkiezingen in Italië. Misschien is uw gebrek aan belangstelling voor ons Parlement - om maar niet te zeggen uw minachting - te danken aan het feit dat u nooit zelf tot parlementslid bent verkozen, dat u nooit zelf gekozen bent, dat het volk u dus nooit enig mandaat heeft verleend. Misschien is uw aanwezigheid vandaag ook niet eens een laattijdig teken van berouw jegens ons allen die wel gekozen zijn, maar een nieuwe ongepaste poging om het Europese spreekgestoelte te gebruiken teneinde uw eigen achtertuintje aan te harken. U bent de enige die als voorzitter van de Raad het nodig achtte mee te doen aan de verkiezingscampagne en daarvoor heeft u in een vlaag van hoogmoedswaanzin die haar gelijke niet kent in de geschiedenis van de Westerse democratie, een partij gesticht die uw naam draagt. U probeert vandaag in Straatsburg een weerklank van uw bezoek in de Europese pers te verkrijgen, zodat dan van de weeromstuit ook in Italië over u gepraat wordt. U bent hier dus gewoon op verkiezingscampagne en treedt daarbij in het voetspoor van anderen die ook de tribune van het buitenland gebruiken om boodschappen door te seinen naar Italië terwijl ze beter hun mond zouden kunnen houden.
Maar dan mag u toch wel even weten dat u uw land een bar slechte dienst bewezen hebt! Fatsoenlijke mensen weten op hun tijd nederigheid te betrachten. Bedachte politici weten dat in veel gevallen de vorm ook de substantie is en qua vorm is uw gedrag jegens dit Parlement uiterst laakbaar. Wat de substantie betreft, in Turijn is er een lijst van problemen opgesteld zonder dat daadwerkelijke oplossingen aangedragen zijn voor de grote uitdagingen waar de Unie zowel intern als extern voor staat: de werkloosheid, het gebrek aan eensgezindheid in de buitenlandse politiek, het uitblijven van resultaten in de gezamenlijke strijd tegen de georganiseerde misdaad en drugs, gebrek aan echte wil om een politieke unie, gelijk opgaand met de economische unie, op te bouwen.
Wij hebben er tevergeefs op zitten wachten dat Italië samen met zijn Europese partners het probleem zou aanpakken van de 20 miljoen werklozen die de Unie momenteel telt en die wellicht oplopen tot 30, 40 miljoen, ingeval men overgaat tot verdere uitbreiding zonder eerst het huidige werkloosheidsprobleem in Europa terug te dringen of het probleem van de uitblijvende politieke unie aan te pakken, waar dan ook onderhand nog maar weinig mensen voor warmlopen. U blijft maar praten over de voorbereiding van de uitbreiding en u doet bewust niets concreets om de oprukkende verpaupering in Europa te bestrijden of om de kloof tussen de burgers en Unie te dichten, een kloof die mede door het mislukken van het Witboek van de Commissie steeds groter en zorgwekkender wordt.
In Turijn heeft u gesproken over uitdagingen, maar u bent over het risico heengestapt dat de Unie in de ogen van de wereld overkomt als een perfect model van banendestructie, een model waarin sommige beschermde categorieën geluk hebben en in een bevoorrechte situatie mogen blijven, terwijl ook bepaalde, meestal onproduktieve sectoren de hand boven het hoofd gehouden wordt. Met zo'n stagnerende situatie wordt het onbegonnen werk om nieuwe rijkdom te creëren. Kennelijk houdt men zijn hart vast voor de uitdaging om competitief te worden en blijft men liever bepaalde compartimenten onder bescherming houden, waarbij innovatie als een vies woord wordt beschouwd. Dus wordt gemakshalve maar vergeten dat mededinging een onontbeerlijke voorwaarde is voor groei en werkgelegenheid. U zwijgt ook over het fundamentalisme, over de doden die het gebrek aan totstandkoming van de politieke unie heeft bezorgd.
Dan nog wat de Top van Verona betreft: door toedoen van de economische wantoestand waarin het land verkeert, lukt het Italië maar niet om geloofwaardig over te komen, en dat mag op conto geschoven worden van menige verkiezingspartner waar u, mijnheer Dini, mee in zee bent gegaan. Hoe dan ook, in Verona heeft u, om toch vooral maar de steun van de Bundesbank te behouden, niet de realiteit onder ogen willen zien, namelijk dat Duitsland zit te pushen in de richting van de Monetaire Unie, om die onmiddellijke uitbreiding naar het oosten te verkrijgen waar wij het over hadden.
Wij hopen dat in de korte tijd die het Italiaanse voorzitterschap resteert, de komende bewindvoerders in Italië het zullen redden om ons land enigszins het prestige terug te geven waar het recht op heeft.

Verwelkoming
De Voorzitter
Dames en heren, ik verwelkom hier een delegatie van de interparlementaire organisatie van de ASEAN die deelneemt aan een bijeenkomst met onze collega's van de delegatie voor de betrekkingen met de ASEAN-landen. De delegatie wordt geleid door de president van de nationale vergadering van Thailand en bestaat uit parlementsleden uit Indonesië, Maleisië, de Filipijnen, Singapore en Vietnam.
Namens het gehele Parlement heet ik hen hartelijk welkom en wens ik hen bij het begin van hun werkzaamheden veel succes toe. Mijnheer de president, dames en heren van de AIPO, hartelijk welkom in het Europees Parlement.
(Levendig applaus)

Europese Raad in Turijn (voortzetting)
Dini
Mijnheer de Voorzitter, ik heb met grote belangstelling geluisterd naar wat hedenochtend de geachte leden van het Europees Parlement te vertellen hadden. Op de vormkwesties zal ik straks nog terugkomen, eerst ga ik in op de inhoudelijke opmerkingen. Ik wil beklemtonen dat het probleem van de werkloosheid, dat door een paar leden naar voren is gebracht, in de ogen van de regeringsleiders van de Europese Unie de hoogste prioriteit uitmaakt, gelijk opgaande met de vooruitgang die moet worden geboekt om toegang te krijgen tot de Economische en Monetaire Unie.
Ieder van ons is zich ervan bewust dat wij geen Europa van werklozen kunnen opbouwen. Europa was in het verleden een gebied van vooruitgang en voorspoed en wij willen dat ook zo houden voor de toekomst. Vandaar de initiatieven op communautair niveau voor werkgelegenheid: het initiatief van de heer Santer himself evenals de interministeriële initiatieven die voor de nabije toekomst zijn voorgesteld.
In ieder geval is het een naar mijn gevoel onweerlegbaar gegeven dat de problemen van de werkgelegenheid in eerste instantie aangepakt moeten worden met behulp van maatregelen komende van de nationale regeringen. Dit soort problemen wordt echt niet op communautair niveau opgelost! Wat de Gemeenschap alleen maar kan doen, is oriënterend werken en binnen de grenzen van haar vermogen behulpzaam zijn bij projecten voor banenschepping. Natuurlijk denk ik hier aan de grote vervoersprojecten voor Europa.
Ik heb met grote belangstelling nota genomen van wat gezegd is over het belangrijke feit dat de IGC bij het bestuderen van de haar voorgelegde problemen niet alleen naar de korte termijn mag kijken, maar dat zij juist op de lange termijn moet redeneren. De IGC moet dus een ruimer blikveld aannemen om sterk geprofileerde oplossingen aan te dragen voor alle thema's die aan de orde zullen komen.
Er is gezegd dat het document van Turijn vaag zou zijn. Daar ben ik het niet mee eens. Het document van Turijn geeft een mandaat, het stelt een agenda op van kwesties die de IGC onder de loep moet nemen. Het feit dat het document alle problemen ter sprake brengt die aangepakt moeten worden en dat hierover ook overeenstemming heerste, is volgens mij al een hele stap vooruit: het in Turijn bereikte platform vormt het uitgangspunt om te proberen geschikte oplossingen aan te dragen voor de verschillende probleemgebieden.
Ik wilde nu alleen nog maar twee zaken voor het voetlicht halen. In de eerste plaats de conferentie van Verona. Het is mijn specifieke taak hier vandaag om te berichten over de bijeenkomst van de Europese Raad en de opening van de IGC. Daar heb ik me dan ook aan gehouden, en daarom heb ik het niet gehad over de belangrijke ontmoeting die de ministers van Financiën een paar dagen geleden in Verona hebben gehad. Tijdens die bijeenkomst ging het er niet om te beslissen welke landen precies vanaf het begin mee zouden doen aan de Monetaire Unie, dus de landen die tot de eredivisie behoren en landen die achterophinken. Volgens het Verdrag staan alle landen op hetzelfde niveau en het is de bedoeling - en volgens mij ook de wil van de regeringen - dezelfde voorwaarden toe te passen op alle landen op het moment dat het besluit tot overgang op fase 3 genomen wordt.
Na een gedachtenwisseling waar een paar lid-staten en regeringsleiders om hadden gevraagd, ikzelf ook, hebben de deelnemers in Verona zich gebogen over de maatregelen die genomen moeten worden teneinde een goede functionering van de ene Europese markt te garanderen, in de veronderstelling en het vooruitzicht dat niet alle lid-staten vanaf het begin mee kunnen of willen doen aan de Economische en Monetaire Unie.
De ene Europese markt is volgens mij het grootste huzarenstukje van de Europese Gemeenschap, en dus moeten wij de middelen gereedleggen om een goede functionering daarvan te garanderen zodra een paar landen - niet alle - tot de Monetaire Unie overstappen. Dit is belangrijk zowel voor de landen die vanaf het begin van de partij zijn, als voor de landen die er nog tijdelijk buiten blijven hangen. Rechten en plichten - of beter gezegd plichten en rechten - zullen heel goed afgewogen moeten worden. Nu, daar ging het alleen maar om. Ook is er een akkoord bereikt: om de landen die vanaf het begin tot de euro zullen toetreden en de landen die zo gauw mogelijk mee zullen doen aan fase 3 van de Monetaire Unie bijeen te houden, heeft men het zinvol geacht een nieuw wisselkoersmechanisme in te stellen, een nieuw Europees monetair stelsel om die landen bij elkaar te houden, met rechten en plichten voor degenen die meedoen en voor degenen die er nog even buiten blijven.
Me dunkt dat het bereiken van dat doel een onverdeeld succes was, en zo luidt ook de mening van de ministers van Financiën die aan de ontmoeting hebben deelgenomen. Geen enkel land heeft iets in hoeven leveren en dus kunnen er ook geen klachten in die richting worden geuit. Het ging er echt om het gemeenschappelijk belang te beschermen zodra overgestapt wordt op de derde fase van de Monetaire Unie.
Voor wat mijn aanwezigheid hier vandaag betreft, ik weet dat het usance is dat gevraagd wordt aan wie het voorzitterschap bekleedt om na de vergaderingen van de Europese Raad verslag uit te brengen aan het Europees Parlement. Ik had dan ook een uitnodiging van de Voorzitter van het Europees Parlement in die zin ontvangen en ik had reeds afgesproken dat ik op 13 maart hier zou zijn om vóór de opening van de Europese Raad van Turijn verslag uit te brengen. Helaas moest ik die afspraak afzeggen, omdat de regeringsleiders op diezelfde dag de vergadering van Sharm-el-Sheikh hadden gepland. Ik heb toen mijn excuses aangeboden omdat ik verstek had laten gaan. Italië was in ieder geval wel vertegenwoordigd in de persoon van de minister van Buitenlandse Zaken, en vandaag ben ik dus hier, na een tweede uitnodiging van de Voorzitter van het Parlement te hebben ontvangen, om verslag uit te brengen over de resultaten van de Europese Raad.
Ik geloof dat er nog een gelegenheid zal zijn dat de Italiaanse fungerend voorzitter hier komt, namelijk om te berichten over de resultaten van de Europese Raad van juni, dus voordat het Italiaanse voorzitterschap afloopt.
Ik hoop hiermee afdoende geantwoord te hebben op de voornaamste opmerkingen die naar voren zijn gebracht, maar wij zullen in ieder geval terdege rekening houden met alle opmerkingen.
(Applaus)
Tsatsos
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de fungerend voorzitter van de Raad - en de Europese Raad - over de resultaten van de Intergouvernementele Conferentie is veel belangrijker dan de meeste andere mededelingen van de Raad. Ik wil in dit verband opmerken dat het definitieve oordeel van de Europese volken over de IGC vooral zal afhangen van de - goede of slechte - indruk die de conferentie op de Parlementsleden maakt en die ze aan de burgers willen overmaken.
De Intergouvernementele Conferentie heeft reeds een eerste historische fout begaan door het Parlement van haar werkzaamheden uit te sluiten. Het verwondert me dan ook dat onze twee vertegenwoordigers de Raad danken voor zijn bereidwilligheid ze geregeld van de ontwikkelingen op de hoogte te brengen. Ik herinner eraan dat het Parlement die informatie stilzwijgend moet slikken en zijn uitsluiting niet in dank afneemt. De wering van het Parlement is een besluit waarvan de Raad de draagwijdte heeft onderschat en dat de IGC parten zal blijven spelen.
Ik geef toe dat de start van de Intergouvernementele Conferentie in Turijn met enkele positieve stappen gepaard ging, zoals de prioritaire aanpak van de problemen van de werkloosheid en de openheid van besluitvorming, het voornemen de rol van de Europese burger te bevorderen en het GBVB te stimuleren en het besluit de agenda van de conferentie nog niet definitief vast te leggen. De IGC lijkt evenwel niet in staat geschiedenis te schrijven. Ze kan - of wil - immers niets ondernemen om de Gemeenschapsinstellingen te hervormen en te versterken en de samenhang tussen de lid-staten te verdiepen. Ongeloofwaardig is ook dat ze heel weinig aandacht heeft voor de bescherming van onze grenzen - wat vooral van belang is voor de volken die de grootste verantwoordelijkheid voor de beveiliging van de Europese grenzen dragen.
De echo's die ons bereiken over het Europa van verschillende snelheden, zijn evenmin positief. Ik wil in deze context benadrukken dat ons beleid vooral moet streven naar de opheffing van de verschillen tussen de machtige en de zwakke lid-staten, en het zoeken naar institutionele uitwegen en waarborgen slechts op de tweede plaats mag komen. Hoewel ik twijfel aan de bijdrage van de Intergouvernementele Conferentie tot de idee die aan de Europese Unie ten grondslag ligt, wil ik haar op het hart drukken dat ze de geloofwaardigheid van Europa - die ze in de hand heeft - niet op het altaar van onbelangrijke politieke opportuniteiten mag opofferen. Ik zou betreuren dat later wordt vastgesteld dat de IGC niet in staat was deze historische kans ten volle aan te grijpen.

D'Andrea
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, over iets meer dan een jaar, als de Intergouvernementele Conferentie haar werkzaamheden moet afronden, ontkomen wij niet langer aan de definitieve keuze: dan zal Europa werkelijk verenigd zijn of niet. Zij zal dat niet zijn, als de sfeer van halfbakken compromissen de overhand heeft, als het idee overheerst van een minimaal Europa dat hardnekkig en opportunistisch voorrang blijft verlenen aan nationale tradities. Zij zal dat wel worden als wij in staat blijken de grote idealen van onze founding fathers nader in te vullen, als wij op overtuigende wijze een realistische en complete structuur van het Europa van de burgers weten te definiëren, als wij een weg weten te traceren waarop de Europese democratieën die de langste traditie hebben en sedert het eind van de Tweede Wereldoorlog geleidelijk naar elkaar toe zijn gegroeid, gelijk opgaan met de jongere naties van Zuid-, Midden- en Oost-Europa, welke op grond van de positieve ervaringen van West-Europa hun toekomst van vrijheid, democratie, vrede en welvaart willen verankeren aan de toetreding tot de uitgebreide Unie. Komt Europa er dus? Jazeker, indien wij heel goed profijt weten te trekken uit de ervaring die tot nu toe is opgebouwd, indien wij onzekerheid, voorbehoud en wantrouwen weten te overwinnen en indien wij daadwerkelijk het erfgoed van vrijheid, democratie, solidariteit en initiatief waarover wij als afzonderlijke landen beschikken tot een gemeenschappelijk goed weten te maken: met andere woorden, als wij geleidelijk ervoor zorgen dat de intergouvernementele dimensie plaats maakt voor een lineaire en consequente communautaire aanpak.
Juist vanuit dit besef hamert het Europees Parlement - de enige Europese instelling die met algemeen kiesrecht wordt verkozen - op de noodzaak dat eindelijk de clausule van instemming van het Europees Parlement voor iedere Verdragswijziging wordt ingevoerd, en vraagt het vandaag aan de Raad een politiek engagement om pas na goedkeuring van het Europees Parlement over te gaan tot ondertekening en ratificatie van het toekomstige Verdrag. Voor ons is dat uiteraard een fundamentele kwestie, nog meer vanuit politiek, dan uit institutioneel oogpunt bezien. Dat is nog belangrijker dan het feit dat het Europees Parlement betrokken wordt bij het herzienings- en hervormingsproces van de verdragen. En onder verwijzing naar de oproep die in Turijn is gedaan om te komen tot een uniforme kiesprocedure voor de verkiezing van leden van het Europees Parlement, hameren wij er nogmaals op dat, indien men concrete vooruitgang wil boeken in die richting, onder artikel 138, lid 3 van het Verdrag gewijzigd dient te worden, om aldus uit de houdgreep van unanimiteit te komen.
Mijnheer de Voorzitter, ook in het debat van vandaag is duidelijk gebleken wie zich achter het gemeenschappelijk gevoel van Europa schaart en wie niet, wie de inzet voor het verenigde Europa vooruithelpt en wie dat niet kan of wil doen. We hebben hier een paar propagandakreten gehoord, maar die komen heel provinciaals over en zijn uitsluitend voor intern gebruik bestemd. Afgezien daarvan hebben de heer Martens voor de hele Europese Volkspartij en met hem andere fractievoorzitters toegegeven dat het Italiaans voorzitterschap heeft gezorgd voor lancering van de IGC. Wij hopen dat mede dankzij de bijdrage van het Italiaans voorzitterschap Europa gauw kan tonen dat zij zichzelf en de beste momenten van haar grootse traditie heeft teruggevonden.

Collins, Gerard
Mijnheer de Voorzitter, ik kan het niet laten om in dit verband een gezegde van Sir Christopher Wren aan te halen: " Si monumentum requiris, circumspice" . Als de Voorzitter van de Raad van Ministers een monument verwachtte voor het succes van de topontmoeting in Turijn, dan moet hij hier vanmorgen toen hij het Europese Parlement verslag kwam uitbrengen, een zware teleurstelling te verwerken hebben gekregen. Er viel, jammer genoeg, niets over te vertellen. Eigenlijk zou de hele ontmoeting al lang vergeten zijn, ware het niet dat het belangrijkste gespreksonderwerp de gekke-koeienziekte was en dat de top in de gebouwen van Ferrari werd gehouden.
De Europese Unie en haar Lid-Staten komen in de komende jaren voor een aantal zeer grote politieke, sociale en economische vraagstukken te staan. Er moet beleid worden ontwikkeld dat economische groei mogelijk maakt en de miljoenen werklozen uitzicht geeft op een baan. Er is beleid nodig om de internationale misdaad en de drugshandel te bestrijden, om het netelige vraagstuk van de toekomstige financiering van Europa na het jaar 2000 tot een oplossing te brengen en om de EMU verder gestalte te geven. Daarnaast moeten de huidige LidStaten voorbereidingen treffen voor de toetreding van 10 tot zelfs wel 15 nieuwe Lid-Staten uit Midden- en Oost-Europa. De vermoedelijke toetreding van deze landen biedt Europa een unieke mogelijkheid om gezamenlijk aan een vreedzame en veilige toekomst te werken. Daarbij zullen we er echter wel voor moeten zorgen dat de financiële lasten van de toelating van deze nieuwe landen, die in de nabije toekomst geen van alle netto aan de EU-begroting zullen bijdragen, eerlijk over de bestaande Lid-Staten worden verdeeld.
Een gewone herverdeling van de bestaande middelen in het kader van de structuurfondsen en het gemeenschappelijk landbouwbeleid betekent in de praktijk dat een onevenredig groot deel van de kosten van de uitbreiding voor rekening van de plattelandsgebieden in de Unie zou komen. De budgettaire middelen moeten aanmerkelijk worden verhoogd, wil het bestaande communautaire beleid in een uitgebreide Unie doeltreffend blijven.
Na afloop van de Intergouvernementele Conferentie zal in elk van de 15 EU-landen een uitvoerig openbaar debat en in enkele gevallen een referendum worden gehouden alvorens het ratificatieproces kan worden afgesloten.
Ten slotte zij erop gewezen dat onze burgers tijdens deze debatten duidelijkheid verwachten over de vraag of de Europese Unie in staat is om deze grote politieke, sociale en economische vraagstukken gericht en doeltreffend tot een oplossing te brengen.

Capucho
Mijnheer de Voorzitter, in de conclusies van de Top van Turijn worden vanuit mijn gezichtspunt een aantal voor de herziening van de Verdragen erg belangrijke punten op heel correcte wijze behandeld, hoewel erkend dient te worden dat men in sommige gevallen niet verder komt dan gemeenplaatsen. Een positieve noot ondanks alles.
Wij stellen evenwel vast dat bepaalde punten waarover wij ons zorgen maken veronachtzaamd worden, maar ik zal beginnen met de punten die wij positief vinden.
Erkend wordt dat de werkloosheidsbestrijding onze belangrijkste prioriteit moet vormen, hetgeen een economisch beleid vereist dat is gericht op stabiliteit, groter concurrentievermogen en meer uitgesproken groei.
In verband met het vrij verkeer wordt de invoering gepland van een coherent en doeltreffend asiel-, immigratie- en visabeleid, evenals versterkte controle aan de buitengrenzen.
De omissies die ons zorgen baren, betreffen bijvoorbeeld het niet noemen van de economische en sociale samenhang. Wij zijn ervan overtuigd dat de vijftien regeringsleiders en staatshoofden dit beginsel niet in twijfel trekken; een beginsel dat essentieel is voor de Europese eenmaking en in alle beleidslijnen aanwezig moet zijn. Maar het zou nuttig en geruststellend zijn indien dit in het slotcommuniqué was herhaald, hetgeen niet is gebeurd.
Dezelfde zorg geldt het probleem van de statutaire gelijkheid. Het is fundamenteel te waarborgen dat de demografische verschillen geen gevolgen hebben voor het functioneren van het voorzitterschap van de Raad, de representativiteit van de Commissie of het gelijke statuut van alle commissarissen.

Krarup
Wat vaststaat na de bijeenkomst op het goed bewaakte fabrieksterrein in Turijn, is een duidelijke schets van wat we mogen verwachten. Er is een duidelijke procedure afgesproken en de contouren van de toekomstige Unie zijn zo goed als duidelijk. Dit blijkt ook uit de gezamenlijke ontwerpresolutie van de grote fracties. Vooral punt D waarin staat dat Europa een krachtiger rol moet spelen op het internationale toneel en over een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid moet beschikken, verwijst naar haar rang op wereldniveau. Dit is een belangrijk punt alsook punt 2 waarin het belang wordt onderstreept om op de intergouvernementele conferentie vooruitgang te boeken inzake burgerschap, justitie en binnenlandse zaken. Dit zijn gebieden die van belang zijn voor de ontwikkeling van de Europese Unie. In gewone taal betekent dit meer Unie, maar in Denemarken is er een traditie om de bevolking naar haar mening over de ontwikkeling van de Unie te vragen en de Deense bevolking heeft al eens bedankt voor het recept dat hier nu ligt. Ik denk dat ze dit opnieuw zou doen en als de Deense traditie in heel de Unie wordt overgenomen, staat de Unie er slecht voor.

Dury
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, daarstraks heeft de heer Dini ons verteld, dat de regeringsleiders zich bijzonder zorgen maakten over de werkgelegenheidsproblematiek. Dat is een goede zaak en ik geloof dat het Europees Parlement tot het inzicht heeft bijgedragen, dat de burgers zo'n groot belang aan dit probleem hechten. De heer Dini heeft ons ook verteld dat het werkgelegenheidsbeleid in de eerste plaats een nationale aangelegenheid is. Dat is ongetwijfeld het geval, maar ik wilde hierbij toch drie opmerkingen maken.
In de eerste plaats denkt het Europees Parlement, dat, zodra we afstevenen op de Economische en Monetaire Unie, de werkgelegenheid een van de hoofdlijnen van deze Economische en Monetaire Unie moet vormen. Er is een doel voor de Europese munt nodig en een van de doelstellingen is uiteraard werkgelegenheid.
In de tweede plaats geloof ik dat de procedures van Essen niet alleen ergens toe moeten leiden, maar ook verbeterd moeten worden. Wij denken dat de invoeging van een hoofdstuk "werkgelegenheid" in het verdrag er mede voor moet zorgen dat aan dit begrip een onmisbare Europese connotatie wordt gegeven.
In de derde plaats bestaat er geen werkgelegenheidsbeleid zonder sociaal beleid. Ik denk dat wij dit opnieuw moeten bevestigen. Maar ik spreek ook over de plaats van het Europees Parlement en wil de aanzienlijke inspanningen van de Raad en het Italiaanse voorzitterschap om resultaten te boeken toejuichen. Ik denk dat dit resultaat slechts symbolische waarde heeft, maar het valt niet te verwaarlozen.
De redenen van het verzet van de Franse en Britse regering storen ons: de Franse nationale lichtgeraaktheid en de weigering van de Britse regering om zowel de democratie als Europa te accepteren, moeten worden bestreden. Maar in de resolutie van de maand december had het Europees Parlement het ook over de interinstitutionele conferentie. Ik denk dat het bij de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de intergouvernementele conferentie eerder gaat om een soort tweekamp dan om een vriendelijk wederzijds overleg. Er moeten immers standpunten worden verdedigd en ik denk dat het kader van de interinstitutionele conferentie hiertoe moet worden aangehouden omdat zij in feite vijftien vertegenwoordigers van de regeringen stelt tegenover vijftien vertegenwoordigers van het Europees Parlement, als ik het zo mag zeggen.
Vanuit institutioneel standpunt gaat het hierbij om een veel eerlijker krachtmeting voor het Europees Parlement, dunkt me. Ik denk dat deze interinstitutionele conferentie, die enkele vruchten heeft afgeworpen voor het Verdrag van Maastricht, nieuw leven kan worden ingeblazen en kan worden verbeterd, maar naar mijn mening is zij absoluut noodzakelijk voor de deelname van het Europees Parlement aan deze intergouvernementele conferentie.
Wat er is bereikt, is niet gek, maar ik geloof werkelijk dat het onvoldoende is vanwege het statuut van het Europees Parlement, wat het vertegenwoordigt, en vanwege de moeilijkheden om de regeringen te doen erkennen dat grote institutionele veranderingen absoluut onmisbaar zijn, dat er meer democratie en meer politiek moet komen.
Ik hoop, mijnheer de Voorzitter, dat u dit idee van een interinstitutionele conferentie overeenkomstig de wens van het Parlement weer op de agenda zult plaatsen. Dat is overigens ook de reden waarom de socialistische fractie het amendement van de Groenen over dit onderwerp zullen steunen.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, in zijn inleidende uiteenzetting benadrukte minister-president Dini het grote belang van de werkloosheidsbestrijding. Dat is een standpunt dat ik volledig deel. Maar de bestrijding van de werkloosheid kan niet alleen uit mooie woorden bestaan, zelfs niet als ze een eigen hoofdstuk in het verdrag krijgt. Het Zweedse voorstel voor een werkgelegenheidsunie is daar een voorbeeld van. Oorspronkelijk was dit een voorstel om het financieel beleid te coördineren en expansiever te maken, en om de vraag te verhogen in tijden van conjunctuurdaling. Dat was een voorstel dat werkelijk op Europees niveau effect zou kunnen hebben om de laagconjunctuur de kop in te drukken.
Nu is dat voorstel geheel en al opgegeven. Het wordt niet naar voren gebracht omdat het haaks staat op de Monetaire Unie en het convergentiebeleid. Dit is dus weer een voorbeeld van het feit dat het convergentiebeleid op dit moment de grootste afzonderlijke hindernis is voor de werkloosheidsbestrijding in WestEuropa. Dit beleid moet daarom worden heroverwogen, evenals het EMU-project. Als de werkloosheid door praten kon worden vernietigd, hadden wij dat al lang gedaan - maar dat gaat niet.

Ferraris
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik zal kort antwoorden op de interventies van de geachte leden en met name op de laatste interventie van mevrouw Dury. Ik geloof dat de voortzetting van de interinstitutionele dialoog door geen enkele factor in de weg wordt gestaan: niet door de resolutie van Turijn en ook niet door de zogeheten afspraak over het Parlement. Dit is gewoon een besluit dat vooral het Parlement zal nemen.
Voor wat de andere interventies betreft, alleen maar dit: uitgaande van het belang van de strijd tegen de werkloosheid, zoals al met zoveel woorden is gezegd, vind ik niet dat ik het eens kan zijn met wat is beweerd over Turijn, namelijk dat Turijn niets te melden had, dat Turijn zinloos was, zoals de heer Collins bijvoorbeeld beweerde. Turijn had maar één taak: de Intergouvernementele Conferentie opstarten, een agenda voor die Conferentie opstellen, maar geen oplossingen aandragen, want dat hoort juist tot de resultaten van die IGC. En dit geldt ook voor de andere opmerkingen van de geachte leden over het burgerschap, over het vasthouden en versterken van een gemeenschappelijk erfgoed, over de veiligheid aan de grenzen, de verschillende snelheden, de diverse punten die ter sprake zijn gebracht.
Nogmaals: dit alles wordt de taak van de IGC, maar wel met behulp en suggesties van het Parlement. In deze zin hebben de Italianen - met het nodige succes - ervoor gevochten dat het Parlement betrokken wordt bij deze conferentie, die weliswaar intergouvernementeel is, maar waarin de regeringen de suggesties, raad, steun en aanmoediging van het Parlement heel goed kunnen gebruiken.
Namens het voorzitterschap en eigenlijk ook namens Italië willen wij het Parlement danken voor de aandacht die het zal wijden aan de IGC en voor de raad die het Parlement zal weten te geven.

De Voorzitter
Ik heb overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement acht ontwerp-resoluties ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt te 12.00 uur plaats.

Voorbereiding van de geassocieerde landen van
Midden- en Oost-Europa en hun integratie
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0101/96) van de heer Oostlander namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over het Witboek (COM(95)0163 - C4-0166/95) "Voorbereiding van de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa en hun integratie in de interne markt van de Unie" .

Oostlander
Mevrouw de Voorzitter, het Witboek voor de aanpassing aan de interne markt, op basis waarvan onze reactie werd gegeven is een prima wegwijzer naar het lidmaatschap van de Unie. Het bevat geen data voor aansluiting, want dat is een zaak van degenen die de weg zelf moeten afleggen. Het tempo waarin zij dat doen, hun loopsnelheid, en de afstand die zij hebben af te leggen zal bepalen op welk moment zij in de Unie zullen kunnen worden opgenomen. Natuurlijk zal het wel zo zijn dat om iedereen op hetzelfde niveau te behandelen op z'n minst symbolisch en politiek eenzelfde startpunt moet worden gekozen. Dat zou bijvoorbeeld kunnen zijn bij de aanbieding van de adviezen over de verschillende kandidaat-lid-staten door de Europese Commissie. Dat kan een symbolisch startmoment zijn voor het begin van het proces.
De weg die wordt gewezen kan in vrijwilligheid worden afgelegd, niets wordt opgedrongen. Ook wijzelf dringen onszelf niets op. Het Witboek is geen wervingsinstrument om nieuwe leden te krijgen. Dat betekent dat wij heel nuchter zijn en zeggen: het hele acquis communautaire , zoals wij dat met elkaar hebben opgebouwd, zal ook door de kandidaat-lid-staten moeten worden aanvaard. Dat wil dus zeggen dat er een bijzondere aandacht moet zijn voor de ontwikkeling van rechtsstaat en democratie in de betreffende landen. Vaak gaat dat beslist de goede kant op. Soms zijn er nog geweldige gebreken. Wij hebben in dit Parlement ook wel discussies gehad over het optreden van de minister-president van Slowakije, die het zijn president van de republiek bijzonder moeilijk maakt en waarvan wij vrezen dat het daar nog niet echt goed gaat. Rechtsstaat en democratie en de opbouw van een verantwoordelijke, goed georganiseerde maatschappij is zeer in het belang van een goede gang van zaken in de Unie en in de kandidaat-lid-staten. Met die nadruk geven wij een duidelijke ruggesteun aan alle democratische processen en krachten in de betreffende kandidaat-lidstaten.
Wij willen immers een bond van zulke rechtsstaten zijn, met een voluit communautair karakter, en niet zo maar een club van rijke landen. Wij zullen, denk ik, in dit Parlement dan ook kijken naar de communautaire gezindheid van de kandidaat-lid-staten. Want dat kan voor onze stemming ook een heel uitdrukkelijk motief zijn om "ja" of "neen" te zeggen. Hier valt toch het laatste woord.
De IGC zal moeten bewijzen dat het de huidige lid-staten ernst is met de uitbreiding. De verdiepte Unie zal op z'n minst in staat moeten zijn om de toetreding van nieuwe lid-staten mogelijk te maken. Aan het eind van de weg die men moet afleggen zal een huis moeten staan en niet een krot. Als de IGC niets oplevert, of te weinig, krijgen wij een dusdanige verzwakking van de Unie dat het lidmaatschap daarvan eigenlijk niet meer interessant is voor de kandidaatlid-staten omdat het dan nog slechts een vrijhandelszone betreft. Europa zal dan onmachtig blijven en bij het geringste conflict Amerikaanse probleemoplossers te hulp moeten roepen.
In het verslag wordt de nadruk gelegd op de noodzaak van onderlinge samenwerking tussen de betreffende kandidaat-lid-staten. Het is een hele goede zaak dat niet zoals voorheen alle lijnen alleen maar naar Brussel lopen. Vroeger liepen alle lijnen voor hen naar Moskou. Men zal er aan moeten wennen, zoals dat ook in de Unie het geval is, dat men met elkaar samenwerkt, met elkaar samen handel drijft en tot ontwikkeling komt. Dat geldt ook voor de samenwerking met de landen die buiten de horizon van de aansluiting liggen. Ik denk in het bijzonder aan de Oekraïne, maar ook aan Wit-Rusland, de Russische Federatie, Moldova. Wij vergeten hen niet en leggen er de nadruk op dat grensoverschrijdende projecten met hen van groot belang zijn ook om de onderlinge relaties te optimaliseren.
In het verslag wordt bovendien de nadruk gelegd op de sociale aspecten, want een situatie van grote verandering kan ook grote sociale schade opleveren en daarmee ook het vertrouwen in een komende aansluiting in de betreffende kandidaat-lidstaten zelf ondermijnen.
Wij vragen ook het nodige voor het milieu. Er zijn zaken die worden aangesneden door tal van rapporteurs van advies, die van belang zijn. In samenwerking met het bedrijfsleven zal dan ook een code moeten worden opgesteld voor ons eigen bedrijfsleven dat daar aan de slag gaat, opdat wij werkelijk bijdragen aan een gezonde en duurzame houdbare ontwikkeling daar.
Het verslag bevat vele bijdragen omdat er zo'n groot aantal rapporteurs van advies waren. Het vraagt bovendien om een hele goede voorlichting aan de burgers in de Midden- en Oosteuropese landen. Zij moeten weten wat aard en bedoeling van de Europese integratie zijn. Merkwaardigerwijze ontbreekt zelfs bij sommige collega-politici ginds een duidelijk inzicht daarin. Ook naar onze eigen burgers zullen wij voldoende draagvlak moeten creëren door hun duidelijk te maken dat de uitbreiding een bijzonder groot belang is, maar ook een morele verplichting tot versterking van de bond van democratische rechtsstaten die wij zijn, en een grotere veiligheid. Voor hen moet duidelijk zijn dat wij net zoals in de Unie zelf het zeer ernstig nemen dat er geen grove fouten worden gemaakt en dat er controle- en fraudebestrijdingsprocessen in werking zijn.
Het veiligheidspolitieke debat vindt ook zijn weerslag in dit verslag, met name waar het gaat over de veiligheidsgaranties van de EU of indirect via de WEU en de eventueel gebrekkige overlap van onze lidmaatschappen met de NAVO.
De uitbreiding van de Europese Unie is de uitdaging van de komende decennia. Nu kunnen wij met de kandidaat-lid-staten iets realiseren wat maar al te lang ondenkbaar was. De uitbreiding zal een zaak van lange adem zijn. Het kan dan ook niet zo zijn, zoals in één van de amendementen staat, dat wij elke beslissing moeten ophouden totdat volledig inzicht bestaat in alle financiële consequenties van de toetreding. Het zal nog heel lang duren voordat wij dat volledige inzicht hebben en wij mogen niets doen om het stevige standpunt dat wij ooit hebben ingenomen ten bate van uitbreiding te verlaten. Er zit uiteraard ook in Europa iets van isolationisme in de lucht. Maar een tevreden verschansing in een fort Europa zou wel eens het slechtste zijn wat wij kunnen doen. De kandidaat-lidstaten letten scherp op onze reacties en dit debat zal een goed signaal moeten zijn. Daarom ben ik een overtuigd tegenstander van elke manoeuvre die zou neerkomen op uitstel, financiële blokkades bij voorbaat of ondergraving van onze opzet om op een betrouwbare wijze aan de uitbreiding te werken.
Mevrouw de Voorzitter, ik hoop dat er in de komende decennia nog menig verslag zal verschijnen van de commissie buitenlandse zaken en ook van gespecialiseerde commissies, want wij hebben op z'n tijd ieders inzet nodig.

Fantuzzi
Mevrouw de Voorzitter, het Witboek over de voorbereiding van de geassocieerde landen op integratie in de interne markt van de Europese Unie gaat maar voor een gering gedeelte over landbouw. Er is sprake van richtsnoeren voor de geassocieerde landen die, voor zover de landbouw betreft, slechts op deelsectoren slaan: veterinair toezicht, vrij verkeer van goederen, van gewasbeschermingsprodukten en diervoeders, alsmede eisen in verband met de verkoop van een aantal produkten. In dit verband neemt het verslag-Oostlander hoofdzakelijk akte van de richtsnoeren van de Europese Commissie die heel duidelijk zijn, heel precies en geen ruimte voor subjectiviteit laten.
Het probleem van de landbouw is er een van perspectieven. Ik geloof, net zoals rapporteur Oostlander, dat je niet kunt zeggen: eerst gaan we alles uitrekenen en daarna zien we wel welke implicaties dat voor de uitbreiding heeft. Het gaat er juist om dat nu reeds voor uitbreiding gewerkt dient te worden, door namelijk het gemeenschappelijk landbouwbeleid aan te passen aan de indicaties en richtsnoeren die de Commissie tijdens de Top van Madrid had aangenomen. Naar mijn mening vormt dit een goed uitgangspunt om ervoor te zorgen dat de hele Europese landbouw nu al begint met minder geld te pompen in de traditionele steun voor de markt en meer geld uit te geven voor structureel beleid en plattelandsontwikkeling.

Metten
Voorzitter, de economische commissie is vóór uitbreiding, maar verschilt van mening met het verslag-Oostlander over de timing ervan. Overhaaste toetreding, d.w.z. voordat de kandidaat lid-staten en de Unie zelf er klaar voor zijn, is noch in belang van de kandidaten, noch van de Unie. De Unie zelf moet eerst via de IGC haar vermogen herstellen om besluiten te nemen en democratischer worden. De kandidaten moeten op het vlak van economische en maatschappelijke ontwikkeling voldoende sterk zijn geworden om de keiharde concurrentie op de interne markt zonder beschermingsmogelijkheden aan te kunnen. Want anders dan bij de toetreding van Spanje, Portugal en Griekenland zijn lange overgangsperiodes niet meer mogelijk.
Nu er geen grenscontroles meer zijn, is er ook geen ruimte meer voor een speciale status op de interne markt. Toetreding kan dus best nog wel even duren, zeker tot in de volgende eeuw. Maar ondertussen moeten de kandidaat-leden de weg ernaar toe niet met lege handen afleggen. De huidige handelsregelingen met Midden- en Oost-Europa zijn hypocriet. De moeilijkste en beperkte toegang tot de Unie is er voor de produkten die het meest concurrerend zijn. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de Europese Unie een handelsoverschot heeft opgebouwd. Dit moet ons inziens dan ook snel veranderen, wil de Unie geloofwaardig blijven.

Desama
Mevrouw de Voorzitter, één minuut spreken over de energiesituatie in de Oosteuropese landen, is bijna een record! Maar ik zal het heel kort houden en zelfs in telegramstijl alleen het volgende zeggen: de aanbeveling in het verslag-Oostlander betreft twee wezenlijke punten. Ten eerste moet rekening worden gehouden met de sterke afhankelijkheid van de Midden- en Oosteuropese landen van kernenergie. Wij hebben daarom op dit punt twee doelstellingen. Enerzijds de nodige inspanningen verrichten om de nucleaire veiligheid te vergroten, onze toekomstige partners in Midden- en Oost-Europa de mentaliteit van veiligheid bij te brengen, die de onze is en die zij nog ontberen. Anderzijds een realistische en serieuze tijdplanning voorzien voor een eventuele sluiting van de kerncentrales die niet meer aan de basiscriteria voor de veiligheid beantwoorden.
Tweede deel van de aanbeveling: we moeten alle mogelijkheden bestuderen om de energievoorziening in Midden- en Oost-Europa te diversifiëren. Ik persoonlijk heb het voorstel gedaan, dat de Commissie het initiatief neemt voor een regionale energieconferentie in deze landen, juist om te komen tot een spreiding van de energiebronnen.

Valdivieso de Cué
Mevrouw de Voorzitter, wij beseffen zeer wel dat de problemen door de integratie van de landen van Midden- en Oost-Europa in de interne markt ernstig zijn en de uitgangssituatie in elk land anders is. Aangezien de sociale structuren van elkaar verschillen, moeten wij zoeken naar convergentie bij de versterking van de democratie, de rechtsstaat en een betrouwbare regering.
Ik zal trachten samen te vatten welke de drie gebieden zijn waarop de Commissie externe economische betrekkingen vooral de nadruk wil leggen. Ten eerste een belangrijke inspanning op wetgevend vlak om de communautaire bepalingen om te zetten in het nationaal recht van elk land, met bijzondere aandacht voor de sociale en ecologische randvoorwaarden. Ten tweede moeten wij er rekening mee houden dat de samenwerking tussen bedrijven van de Europese Unie en bedrijven uit kandidaat-landen niet belemmerd mag worden door problemen van juridische, fiscale en administratieve aard, die heel vaak veroorzaakt worden door de mentaliteit en gewoontes die onder het vorige economische systeem zijn ontstaan. Zo moet de herziening van het gemeenschappelijk landbouwbeleid verhinderen dat de leegloop van het platteland versterkt wordt en dat het levenspeil van de landbouwers van de Unie lager wordt.
Ten tweede dienen de concurrentieregels worden toegepast voor het welslagen van het beleid en zodat de juridische harmonisatie op sociaal en economisch vlak gelijke voorwaarden kan scheppen voor beide blokken, de kandidaat-landen en de Europese Unie.
En ten derde, moet bij de betrekkingen tussen de landen van Midden- en OostEuropa en de Europese Unie strijd worden geleverd tegen frauduleuze importactiviteiten, met name aan de Oostgrens van de Europese Unie, die de Unie jaarlijks honderden miljoenen ecu en duizenden banen kosten.
Tot slot betreuren wij het dat de Europese Commissie niet voor elk van de voor toetreding tot de Unie in aanmerking komende landen van Midden- en Oost-Europa de balans heeft opgemaakt om te verduidelijken in hoeverre zij momenteel in de interne markt zijn geïntegreerd.

Hawlicek
Mevrouw de Voorzitter, de Commissie juridische zaken en rechten van de burger is ingenomen met dit Witboek. Naast de verbetering van de economische en sociale voorwaarden stelt de Commissie juridische zaken en rechten van de burger in haar advies dat een democratisch bestel en de eerbiediging van de fundamentele en mensenrechten en van de rechten van de minderheden absolute voorwaarden zijn om tot de Europese Unie te kunnen toetreden. Nu wordt voorgesteld het rechtsstelsel te versterken door een bestuurs-, organisatie- en rechtskader te creëren. De bestaande communautaire voorschriften alleen maar ter kennis brengen is onvoldoende. Daarom wordt ook voorgesteld om, enerzijds, het bestaande Gemeenschapsrecht bij de uitbreiding van de Unie te codificeren om het duidelijker en doorzichtiger te maken en, anderzijds, ambtenaren en rechters uit te wisselen en op te leiden.
Voorts wijs ik nog op de volgende twee punten. Op basis van de principes van solidariteit en samenhang moet de uitbreiding gepaard gaan met een versterking van het cohesiebeleid en het Cohesiefonds. Inzake arbeid en op sociaal gebied moeten zo hoog mogelijke normen worden vastgesteld om te voorkomen dat de uitbreiding als voorwendsel wordt gebruikt om de normen te verlagen.
Ten slotte moet er ook een regeling worden gevonden voor het vrij verkeer van personen. Op die manier draagt de uitbreiding in belangrijke mate bij tot meer stabiliteit, veiligheid en vrede in Europa.

Crepaz
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik zou eerst drie fundamentele opmerkingen willen maken. In de eerste plaats is de stapsgewijze uitbreiding van de Europese Unie in oostelijke richting een historische noodzaak. In de tweede plaats heersen in de LMOE op vele plaatsen onbeschrijfelijke armoede en sociale ellende. In de derde plaats worden ook vele lid-staten van de Unie met ernstige sociale problemen geconfronteerd. Dat zijn de uitgangspunten van mijn advies.
Onze fundamentele eis is dat de sociale dimensie van het Europees sociaal model in het integratieproces wordt geïntegreerd. Jammer genoeg wordt daaraan in dit verslag van de heer Oostlander te weinig aandacht besteed.
Om ongewenste sociale gevolgen in de Midden- en Oosteuropese landen en de lidstaten van de EU zelf te voorkomen hebben wij een gefaseerd plan nodig voor de stapsgewijze integratie van de Midden- en Oosteuropese landen in de interne markt. Dat gefaseerd plan moet met die sociale dimensie rekening houden. De Unie moet de kandidaat-landen helpen bij de totstandbrenging van sociale bestuursen organisatie-infrastructuren. Die sociaal draaglijke integratie zal zowel de Unie als de toetredende landen zeer veel geld kosten. Daarom moet de Unie daarvoor tijdig maatregelen nemen.
De noodzakelijke integratie van de Midden- en Oosteuropese landen moet met inzicht en sociale verantwoordelijkheidszin gebeuren. Anders zouden ongewenste sociale gevolgen de prijzenswaardige democratische ontwikkelingen in de kandidaat-landen op weg naar toetreding tot Europa in gevaar kunnen brengen.

Schröder
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de toetreding van de Midden- en Oosteuropese landen zal niet in de laatste plaats ook voor het regionaal beleid van de Europese Unie ingrijpende gevolgen hebben. Wij zullen onder meer moeten nagaan welke gebieden in de toekomst onder doelstelling 1 moeten vallen en welke gebieden steun uit het Cohesiefonds kunnen krijgen.
Ons doel blijft uiteraard de totstandbrenging van de economische en sociale samenhang. Daarover zijn wij het allen eens. Ik meen echter dat wij ons tot op heden onvoldoende hebben afgevraagd op welk niveau die economische en sociale samenhang moet worden verwezenlijkt.
Volgens mij is het een illusie te denken dat wij op economisch en sociaal gebied ook voor de kandidaat-landen naar het hoogst mogelijke niveau moeten streven. Wij moeten realistisch blijven en ons samen over dat niveau bezinnen.
De Commissie moet er rekening mee houden dat het regionaal beleid zeker even belangrijk wordt als nu het landbouwbeleid. Het gaat hier om een geheel van ernstige problemen dat ongetwijfeld ons aller aandacht zal opeisen. Op dit ogenblik speelt het regionaal beleid bij de Commissie veeleer een ondergeschikte rol.
Tot besluit zou ik nog een opmerking willen maken die niet alleen betrekking heeft op het regionaal beleid als dusdanig, maar op onze omgang met de Middenen Oosteuropese landen in het algemeen. Wij spreken van die landen altijd alsof ze een geheel vormen. Sommigen hebben het zelfs over de LMOE of PECO. In werkelijkheid zijn al die landen echter verschillend. Het zijn allemaal cultuurnaties met een even rijke geschiedenis als wij hier in West-Europa. Ik vraag u dat altijd voor ogen te houden.

Berend
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de uitbreiding van de Europese Unie met een aantal Midden- en Oosteuropese landen is zowel voor de culturele sector als voor het onderwijs en de audiovisuele sector een grote uitdaging. De integratie van die landen houdt immers veel meer in dan de herstructurering van de nationale economieën en de aanpassing van de rechtsregels en voorschriften.
Hoewel de Commissie in haar Witboek slechts de economische aspecten van een toetreding belicht, is het duidelijk dat dit slechts een deel van het toetredingsproces kan zijn. Het gevaar bestaat dat de Midden- en Oosteuropese landen uit dit document concluderen dat voor de Unie de aanpassing van hun economie aan de beginselen van de markteconomie van de interne markt per slot van rekening het enige belangrijke criterium is. Het Europees Parlement en het verslag van de heer Oostlander beklemtonen dat. Wij menen dat de economische aanpassing wel uiterst belangrijk is, maar dat de overige terreinen zoals cultuur, onderwijs en media de volle aandacht van de regeringen van de landen van Midden- en Oost-Europa verdienen. De Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, waarvan ik hier het standpunt vertolk, meent dat cultuur als een zelfstandige waarde dient te worden beschouwd. Het Europees cultureel erfgoed mag niet slechts tot aan de grenzen van de Unie worden beschouwd.
Wat het onderwijs betreft, waarschuwt de commissie ervoor dat aan onmiddellijke politieke winst, bij voorbeeld op korte termijn gewaarborgde arbeidsplaatsen in de industrie, niet de voorkeur mag worden gegeven boven het doel op lange termijn, namelijk een goede kwaliteit van onderwijs en voortgezette opleiding. Een dergelijke strategie zou op middellange termijn tot stagnatie en achteruitgang voeren. Als men met die terreinen geen rekening houdt, wordt een uitbreiding een mechanische handeling die op lange termijn slechts tot teleurstelling en ondoeltreffendheid kan leiden. Dat is zeker niet in ons belang.

Haarder
Mevrouw de Voorzitter, onze generatie heeft de historische taak om Europa te verenigen en de sporen van 50 jaar ideologische dictatuur en onderdukking in Midden- en Oost-Europa uit te wissen. Het is het grootste vredesproject dat ooit heeft bestaan en als het lukt, staat de Unie borg voor de democratie en de vrede en verwezenlijken we de idealen van onze ouders die de Unie hebben opgericht.
Vrede en veiligheid is echter ook vrijheid voor criminaliteit en terrorisme. De criminaliteit heeft zich in de leegte na de dictatuur uitgebreid en dringt door traditionele grenscontroles, omdat de criminele organisaties internationaler geworden zijn dan de politie. Wij moeten van de nieuwe lid-staten eisen dat ze een inspanning doen om maffiapraktijken, drugscriminaliteit, mensenhandel, illegale immigratie enzovoort tegen te gaan. En we moeten ook aan onszelf eisen stellen. We hebben de criminaliteit in onze landen boven onze hoofden laten groeien. Wij stellen nog altijd teveel politie aan de grenzen om de reispas en bagage van fatsoenlijke burgers te controleren, want dit levert niets op. Anderzijds werken we veel te weinig samen om de internationale criminaliteit te bestrijden. Dit is een centraal punt in de onderhandelingen over de uitbreiding, want als we willen dat de burgers hun vertrouwen in het uitbreidingsproject behouden, mag de uitbreiding niet tot gevolg hebben dat de criminaliteit toeneemt.
Daarom, mevrouw de Voorzitter, wil de Commissie binnenlandse zaken in juni een conferentie organiseren met afgevaardigden van de parlementen in alle landen in Oost- en Midden-Europa om deze problemen gedurende twee dagen uitvoerig te bespreken.

Rübig
Mevrouw de Voorzitter, het communisme heeft een catastrofale milieu-erfenis nagelaten. De onrustwekkende toestand van het milieu is een regelrecht gevaar voor de volksgezondheid. De kwaliteit van water, lucht en bodem moet met de beschikbare kennis niet alleen in West- maar ook in Oost-Europa planmatig en voortdurend worden verbeterd. De veiligheid van de kerncentrales, maar ook van de vele opslagplaatsen van radioactief afval zijn voor de gehele wereldbevolking uiterst belangrijk. De inspanningen van Europa en in het bijzonder van het Europees Parlement kunnen er niet alleen toe bijdragen dat risico's worden onderzocht, maar openen ook mogelijkheden inzake energiebesparing, een doeltreffend beheer van de hulpbronnen en een toekomstgerichte milieuwetgeving.
Wat de afvalverwerking betreft, kan de technische uitrusting van de in de verschillende landen aanwezige installaties als criterium voor de veilige verwerking van gevaarlijke afvalstoffen worden gebruikt. Op het gebied van de milieubescherming moeten minimale voorwaarden worden vastgesteld en moeten wij de betrokken landen die voorwaarden helpen vervullen door ze advies en financiële steun te geven.

Saint-Pierre
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, in de ogen van de Commissie institutionele zaken is de uitbreiding een politieke noodzaak en een historische kans voor Europa. Wij hebben niettemin willen onderstrepen dat het voor de uitvoerbaarheid van het Europese project vereist is, dat het nieuwe verdrag vóór de uitbreiding van de Unie aangepaste institutionele instrumenten heeft ingevoerd. Een inadequate of onvoldoende institutionele hervorming zou immers het proces van de Europese opbouw zelf in gevaar brengen. We moeten het risico van verwatering van de Unie voorkomen. De verenigbaarheid van uitbreiding en verdieping moet worden gezocht in een versterking en diepgaande hervorming van het huidige institutionele stelsel. Meer democratie, een grotere doeltreffendheid, meer solidariteit en meer transparantie moeten de sleutelbegrippen van de hervorming zijn.
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, we moeten aan de hand van de resultaten van de IGC beoordelen of de Unie de uitbreiding aankan. De Commissie institutionele zaken stelt in dit opzicht één voorwaarde, die zij onontkoombaar acht: het Europees Parlement moet aan het einde van de onderhandelingen hieraan goedkeuring verlenen.

Kindermann
Mevrouw de Voorzitter, ik ben het er met een van de vorige sprekers over eens dat de uitbreiding van de Europese Unie met de Midden- en Oosteuropese landen niet alleen tot meer veiligheid, welvaart en vrede in Europa zal bijdragen, maar dat ze ook nieuwe kansen voor de Europese Unie zal scheppen. Op dit ogenblik is het belang van de visserij voor de economieën van de kandidaat-landen erg uiteenlopend. Toch vertoont de visserij er gemeenschappelijke kenmerken die van de Europese Unie een eenvormige aanpak vergen. De gevolgen van de integratie zijn voor de kandidaat-landen aanzienlijk. In de visserijsector is de sociaaleconomische betekenis van de integratie in een aantal landen op plaatselijk niveau aanzienlijk. De visserij en de aquacultuur zijn een belangrijke en in sommige gemeenschappen zelfs de enige bron van werkgelegenheid. Bij de voorbereiding van de toetreding moet men daarmee rekening houden. Wij moeten streven naar de totstandbrenging van nieuwe economische structuren en een integratie zonder traumatische gevolgen.

Glase
Mevrouw de Voorzitter, niet alleen wij wachten al lang op dit verslag van de heer Oostlander. Ook de betrokken landen kijken hoopvol uit naar hun toekomst in de Europese Unie. Met dit verslag geven wij ze het politieke signaal dat ze in Straatsburg worden verwacht. Ondertussen wacht ons en hen nog veel werk.
Ik dank de heer Oostlander dat hij bijzondere aandacht heeft besteed aan de situatie van de vrouw in de Midden- en Oosteuropese landen en dat hij de belangrijkste punten uit het advies van de Commissie rechten van de vrouw heeft overgenomen. De vrouwen moeten weten wat zij van de toetreding tot de Europese Gemeenschap mogen verwachten. Zij moeten ook de zekerheid hebben dat wij ons samen zullen inspannen om iets te doen op het gebied van de werkgelegenheid, het onderwijs, de sociale voorzieningen en de gezondheidszorg voor vrouwen en meisjes. Wij moeten ons van bij het begin inspannen om de vrouwen economisch en sociaal niet te marginaliseren. In Midden- en Oost-Europa hebben vele vrouwen een technische opleiding genoten en vindt men in de sectoren wetenschap en onderzoek veel meer vrouwen dan bij voorbeeld in West-Europa. Wij moeten ervoor zorgen dat zij ook steeds meer politieke verantwoordelijkheid op zich kunnen nemen en aldus het leven in de Europese Unie mee gestalte kunnen geven. Laten wij de jonge democratieën met betrouwbare partnerschappen en duidelijke uitspraken helpen.

Cornelissen
Voorzitter, ik wil me beperken tot twee opmerkingen, na eerst waardering te hebben uitgesproken voor het goede, degelijke, diepgaande verslag van collega Oostlander.
Mijn twee opmerkingen zijn de volgende. Allereerst, iedereen zal het ermee eens zijn dat het van het grootste belang is dat we de vervoersproblematiek meer en meer paneuropees gaan benaderen. We zien de ellende in ons deel van Europa, omdat we er onvoldoende in geslaagd zijn om als Europese Unie een vervoersbeleid op de rails te zetten. Welnu, laten we van meet af aan proberen om dat paneuropees aan te pakken, en dat is ook de reden dat wij nu in goed overleg met de Europese Commissie bezig zijn om een volgende paneuropese vervoersconferentie volgend jaar in Helsinki voor te bereiden. Daar hopen wij samen met de verantwoordelijken uit de Oosteuropese landen vorm te kunnen geven aan die paneuropese vervoerspolitiek.
Tweede punt waar ik aandacht voor wil vragen is het spanningsveld met betrekking tot eisen die men moet stellen aan voertuigen die vanuit Oosteuropese landen op onze markten opereren. We weten allemaal hoe belangrijk het is om de milieuoverlast van het voertuigpark terug te dringen. Wij stellen daarvoor zware eisen aan de voertuigen die in West-Europa zijn gestationeerd. Nu zien wij in toenemende mate dat de voertuigen uit landen van Oost-Europa, die op geen stukken na aan diezelfde eisen voldoen, op ons wegennet opereren. Spanningsveld is natuurlijk dat wij enerzijds deze landen de gelegenheid willen geven om hun economie te ontwikkelen, maar anderzijds, mevrouw de Voorzitter, wordt het voor onze mensen toch wel erg moeilijk om te accepteren dat zij aan steeds verdergaande eisen moeten voldoen, terwijl wagens uit Oosteuropese landen op geen stukken na aan diezelfde eisen hoeven te voldoen. Ik zou het op prijs stellen als de Commissaris over dat spanningsveld iets zou willen zeggen.

Hoff
Mevrouw de Voorzitter, reeds in de zomer van 1993 heeft de Europese Raad besloten dat de Midden- en Oosteuropese landen die dat wensen tot de Europese Unie kunnen toetreden. De Europese Raad heeft daarvoor ook vrij strenge voorwaarden vastgesteld. Die hebben betrekking op de democratische ontwikkeling in die landen, maar in het bijzonder ook op de aanpassing van hun economie en wetgeving aan het communautaire acquis, de ontwikkeling en de doelstellingen van de Europese Unie. De hindernis voor de toetreding is niet onoverkomelijk, maar toch wel zeer hoog.
Vandaag bespreken wij hier in het Europees Parlement, naar aanleiding van dit verslag van de heer Oostlander, die ik namens mijn fraqctie hartelijk dank voor zijn werk, niet voor het eerst en zeker ook niet voor het laatst de vraag in hoever zowel de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa als de Europese Unie zelf met het voorbereidingsproces zijn opgeschoten. Om het voor velen nogmaals klaar en duidelijk te zeggen: wij hebben het hier vandaag niet over de toetreding van de Midden- en Oosteuropese landen, maar maken een stand van zaken op om na te gaan hoe het met de voorbereidingen staat en wat nog moet gebeuren.
De heer Dini heeft vanochtend verklaard dat de voorbereiding van de uitbreiding ook op de agenda van de intergouvernementele conferentie staat. Hij heeft gezegd dat die agenda ambitieus en zeer verscheiden is, dat de Raad een tussentijds verslag zal voorleggen en dat de besluiten van Madrid zullen worden uitgevoerd. Dat zijn duidelijke uitspraken. Toen de Europese Unie na de beëindiging van de Oost-West-confrontatie het lidmaatschap van de Europese Unie in het vooruitzicht stelde, formuleerde ze een aantal strenge eisen. De Midden- en Oosteuropese landen hebben zich echter meteen aan het werk gezet om de vooropgezette doelstellingen zo snel mogelijk te bereiken.
De Europese Unie heeft die landen daarbij geholpen. Met de in het kader van het PHARE-programma beschikbaar gestelde middelen werd een aanzienlijke bijdrage geleverd om het particuliere bedrijfsleven in die landen te bevorderen en te versterken, om de herstructurering van de staatsbedrijven mogelijk te maken en om een krachtig financieel en banksysteem te ontwikkelen. Kortom, de Europese Unie heeft hier een essentiële bijdrage geleverd.
De eigenlijke inspanningen werden tot nu toe echter door de regeringen en nog meer door de bevolking van de Midden- en Oosteuropese landen zelf geleverd. Dat heeft de Tsjechische premier Vaclav Klaus ertoe gebracht het volgende te verklaren: de Midden- en Oosteuropese landen liggen niet langer op de operatietafel maar zijn op weg naar het herstel; ze sluiten echter ook de eerste fase van hun economische hervormingen af, waarin ze in de eerste plaats macroeconomische stabiliteit hebben nagestreefd en een stevige basis voor de markteconomie hebben gelegd.
De voorbereiding van de toetreding van die landen moet echter niet alleen door die landen zelf gebeuren. Ook de Europese Unie moet nog een aantal belangrijke beslissingen nemen waarop de Midden- en Oosteuropese landen volstrekt geen greep hebben. Ze hebben geen enkele invloed op de uitstippeling, de ontwikkeling en het tempo van het Westeuropese integratieproces. Ze hebben ook geen enkele invloed op het verloop van de intergouvernementele conferentie, die de voorwaarden moet creëren voor een op institutioneel gebied probleemloze integratie van die landen in de Unie. Ze hebben ook geen invloed op de onontbeerlijke hervormingen in de Gemeenschap zelf, onder meer op financieel gebied en op dat van de landbouw.
De Midden- en Oosteuropese landen laten zich daardoor echter niet afschrikken. Ook wij in het Europees Parlement mogen ons niet laten afschrikken door het werk dat ons te wachten staat. Wij willen de Europese Unie moderniseren. Wij willen de stabiliteit in Europa ook op lange termijn garanderen. Wij willen de toekomst voor de gehele bevolking van de Europese Unie veilig stellen. Daarom moeten wij bereid zijn de Midden- en Oosteuropese landen uitzicht te bieden op toetreding tot de Europese Unie en dus ook op deelname aan onze gemeenschappelijke ontwikkeling.
Wij weten dat dit geld zal kosten. De kosten zouden echter nog veel hoger zijn als die landen niet toetreden, als in Europa instabiliteit blijft heersen en wij elk onze eigen weg gaan.
De toetreding van de Midden- en Oosteuropese landen tot de Europese Unie is geen reden tot euforie, maar beslist ook niet tot arrogantie. De komende uitbreiding van de Europese Unie is geen reden voor overdreven verwachtingen, maar zeker ook niet voor buitensporige angst. Wij moeten nuchter, kritisch en zelfbewust aan het werk gaan om het nieuwe Europa van de 21ste eeuw tot stand te brengen. De komende uitbreiding is daarvan een belangrijk aspect. Europa wordt wat wij ervan maken.

Spencer
Mevrouw de Voorzitter, ik spreek niet alleen namens mijn fractie, maar ook als voorzitter van de gemengde parlementaire commissie met betrekking tot de Tsjechische Republiek en als iemand voor wie de Europese herintegratie zowel een plicht als een bron van vreugde is. Sinds de omwentelingen ben ik veel in Midden-Europa geweest en ik ben van mening dat we onze mede-Europeanen eerlijk de waarheid moeten zeggen.
Uitbreiding van de Unie is niet alleen nodig, maar moet ook met spoed gebeuren. Dit zal niet in een keer gaan, maar steeds met enkele landen tegelijk, afhankelijk van geopolitieke factoren, de mate van economische en politieke bereidheid en, slechts zijdelings, van de economische situatie. Wij kunnen dat proces bevorderen door de vele programma's die er al zijn, maar met name door opleidingsprogramma's voor ambtenaren in die landen op te zetten.
We kunnen het hele proces bemoeilijken door in eigen huis geen orde op zaken te stellen voor wat betreft het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de begrotingshervorming, maar vooral door een gebrek aan creativiteit en door een egocentrische houding. Ik ben bang dat dit een klassiek voorbeeld gaat worden van dat blinde geloof in de kortzichtige blik waarvan de socialistische fractie, daarbij de heer Wynn en zijn collega's van de begrotingscommissie volgend, bij de stemming van vandaag blijk heeft gegeven. Hoe moeten wij in Praag gaan uitleggen dat het verslag Oostlander in het Europese Parlement dreigt te sneuvelen vanwege een conflict met de diensten van het Parlement over het tijdstip van dit debat in verband met een hoorzitting van de begrotingscommissie over de financiële aspecten van de uitbreiding? De financiële aspecten van de uitbreiding zullen nog wel enige tijd onduidelijk blijven. Een en ander hangt af van de volgorde en het tijdstip van toetreding en van de voortgang van de GLB-hervorming. Het gaat nu niet om de knikkers, maar om onze voornemens en ons uiteindelijk doel.

Carrère d'Encausse
Mevrouw de Voorzitter, dit is een historisch debat, want we slaan nu definitief een van de zwartste bladzijden in onze Europese geschiedenis om. De Midden- en Oosteuropese landen maken deel uit van Europa. Wij kennen allen dezelfde waarden en delen hetzelfde erfgoed. Zij zijn echter een halve eeuw geleden uit Europa losgerukt en gedwongen opgenomen in een geopolitiek geheel waarin zij zich altijd vreemd hebben gevoeld.
De Europese Unie is voor deze landen een ideaal geweest, omdat zij in hun ogen een drievoudig succes was: democratie, veiligheid en welvaart. Toetreding tot de Unie is sinds 1989 hun belangrijkste doel en zij hebben een dubbele illusie gekoesterd. Zij dachten dat zij heel snel zouden kunnen toetreden. Zij dachten ook dat dit de zekerste weg zou zijn om snel te kunnen overstappen op democratie en markteconomie.
Maar de problemen en moeilijkheden op hun weg zijn veel groter dan zij hadden gedacht. Wat betekent dat de weg die zij moeten afleggen om te kunnen voldoen aan de toetredingsvoorwaarden, langer is dan in 1989 nog leek. Bovendien is de Europese Unie groter en complexer geworden en kan zij zich niet openstellen voor nieuwe landen voordat grote voorzorgsmaatregelen zijn getroffen, als zij een verzwakking van de interne samenhang wil voorkomen.
Het is voor de landen die een halve eeuw lang van Europa hebben gedroomd, bitter te moeten vaststellen dat zij nog even moeten wachten en zich grote inspanningen moeten getroosten. En toch zouden wij door de gang van zaken te versnellen het grote gevaar lopen hun toetreding te doen mislukken. Daarom is het belangrijk hen te helpen zich zo goed mogelijk op het lidmaatschap voor te bereiden. Drie eisen dienen zich hier aan.
Allereerst moeten deze landen onze waarden en doelstellingen delen. Zij moeten niet alleen hopen op deelname aan de welvaart, maar aan alles wat zin geeft aan Europa, in de eerste plaats de democratie. Voorts is het duidelijk dat de Midden- en Oosteuropese landen geen massief blok vormen en dat zij niet allemaal tegelijk tot de Unie zullen toetreden, maar het is wel belangrijk dat zij bij de voorbereiding op het lidmaatschap samenwerken. Gemeenschappelijke ervaringen zijn voor hen onmisbaar, want al waren zij in de afgelopen vijftig jaar gedwongen samen te leven, zij weten niets van het communautaire leven van de lid-staten en van de verplichtingen en beperkingen ervan. Een poging tot regionale samenwerking zou hen hierop kunnen voorbereiden.
Ten slotte is het begrijpelijk dat deze landen na een halve eeuw waarin hun nationale onafhankelijkheid was opgeschort, geobsedeerd zijn door de zorg, hun veiligheid te waarborgen. In de huidige situatie is de NAVO in hun ogen de veiligheidsstructuur die zij nodig hebben om hun angst weg te nemen. De landen uit het voormalige communistische blok moeten vrij kunnen kiezen voor de veiligheidsstructuren die zij wensen. Een diepgaand beraad over de NAVO en haar doelstellingen in een wereld die niet langer tweepolig is en over de manieren om Rusland bij de herziening van de veiligheidsstructuren te betrekken zou deze kwestie heel wat hebben vereenvoudigd. Rusland kalmeren, niet door voor zijn eisen te zwichten, maar door een vergaand overleg, is van doorslaggevend belang in ieder uitbreidingsproces.
In het verslag van de heer Oostlander zijn heel duidelijk de gegevens voor de voorbereiding tot de uitbreiding uiteengezet en daarom zal het door mijn fractie worden gesteund.

Bertens
Mevrouw de Voorzitter, nu de IGC is begonnen is een signaal vanuit het Parlement naar de geassocieerde landen in Centraal- en Oost-Europa niet alleen noodzakelijk maar zeer welkom. Dit signaal is niet alleen zeer belangrijk voor de betrokken landen maar ook voor dit Parlement zelf en de basis van het signaal is vuurtoren-verslag-Oostlander, het steekt overal bovenuit en het is wat diffuus af en toe maar het staat er, het is een duidelijk teken.
In deze resolutie geeft het Parlement aan zich te scharen achter de opstelling van de Commissie en de Raad. Snel na de IGC-onderhandelingen moeten de adviezen van de Commissie over alle kandidaten worden voorgelegd. Een gelijke behandeling van deze landen is gewenst en in de onderhandelingen moet de volledige overname van het acquis communautaire centraal staan. Het Witboek van de Commissie is een zeer bruikbaar instrument hierbij.
De voorbereidingen in de individuele staten zullen bepalend moeten zijn voor het moment van toetreding. De consensus tussen de instellingen over de te volgen procedure zal een goed voorbereide toetreding mogelijk maken.
Het politiek besluit om die landen te laten toetreden is genomen eenmaal, tweemaal, driemaal en op geen enkele wijze kan natuurlijk een toevalligheid dat de Begrotingscommissie nog niet besloten heeft hoeveel dat gaat kosten hier een spaak in het wiel steken. Het gaat natuurlijk geld kosten en als het gaat over kosten, denk ik dat de kosten hoger zullen zijn wanneer wij niet waarmaken wat wij besloten hebben. Volledig eens met de heer Spencer.
Economisch zal er natuurlijk veel werk aan de winkel zijn voor de Centraal- en Oosteuropese landen. Met behulp van onze eigen Unie zullen die kandidaatlanden hun weg kunnen vinden. Daarvoor zijn niet kilo's en kilo's witboeken nodig maar concrete steun bij het aanpassingsproces. De verwezenlijking van dit aanpassingsproces is bepalend voor het moment van toetreding. Dit was een moeilijk verslag, een te groot verslag, een goede poging maar in ieder geval niets vergeleken met de moeilijkheden die we zullen ondervinden met de uiteindelijke toetreding.

Carnero González
Mevrouw de Voorzitter, wij zijn net als het verslag in beginsel voor de uitbreiding van de Unie met de landen van Middenen Oost-Europa omdat wij van mening zijn dat van een verenigd Europa geen sprake kan zijn zonder hun deelneming. Echter dient de uitbreiding gepaard te gaan met uitdieping - zodat de Europese Unie niet verwordt tot zuiver een vrijhandelszone - en er moet vooruitgang worden geboekt op de weg naar de politieke unie, waarbij de absoluut noodzakelijke institutionele hervormingen worden doorgevoerd.
Wij menen dat het een rustig en overdacht proces dient te zijn, en dat bij de voltooiing ervan aan ten minste drie voorwaarden moet zijn voldaan: ten eerste mag de uitbreiding niet bijdragen tot het creëren van een Europa met verschillende snelheden; ten tweede moet de economische en sociale samenhang behouden blijven en ten derde dient de sociale schok in de kandidaat-landen zo klein mogelijk te zijn; er mag ten gevolge van hun integratie in de interne markt geen sprake zijn van deregulering op grote schaal. Vandaar, als er al iets geëxporteerd moet worden, dan mag dat niet het economisch liberalisme tot het uiterste zijn, maar het Europese sociaal model.
Daarom dient het voortbestaan van het gemeenschappelijk landbouwbeleid - zij het een hervormd gemeenschappelijk landbouwbeleid - en van de structuurfondsen gegarandeerd te worden. Wij willen geen hernationalisering van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, noch dat de begrotingssubsidies van de structuurfondsen in ongewijzigde vorm blijven bestaan, waarbij hetzelfde bedrag onder meer landen wordt verdeeld. Met de landen van Midden- en Oost-Europa dient één voor één onderhandeld te worden, waarbij rekening wordt gehouden met de eigen kenmerken. Er moet worden voorzien in voldoende lange overgangsperiodes, zodat de toekomst van belangrijke produktiesectoren van de huidige lid-staten, zoals de landbouw, de textiel -en staalsector, naar behoren veiliggesteld wordt.
Op politiek terrein willen wij de uitdieping van de democratie en de bescherming van de mensenrechten verdedigen. En op het vlak van de veiligheid mogen wij de toetreding tot de Europese Unie niet automatisch koppelen aan de toetreding tot de NATO. Dat is voor de veiligheid van de landen van Midden- en Oost-Europa niet de juiste weg. De juiste weg is dat er een daadwerkelijk Europese identiteit inzake veiligheid en verdediging wordt gecreëerd die op nieuwe grondslagen rust en aangepast is aan de huidige situatie.
Daarom zijn wij voor de uitbreiding. Dit verslag is daartoe een, zij het ontoereikende, bijdrage.

Schroedter
Mevrouw de Voorzitter, voor ons, groenen, is de uitbreiding naar het oosten op dit ogenblik de grote politieke doelstelling van de Europese Unie. Die uitbreiding heeft een grote historische betekenis. Ze kan een belangrijke voorwaarde worden voor een vreedzaam en democratisch Europa. Het perspectief van een spoedige toetreding wekt vooral in Oost-Europa grote verwachtingen. Daarom is het tegenover die landen oneerlijk en onverantwoordelijk dat men bij elk staatsbezoek de hoop van die landen op een spoedige toetreding nieuw voedsel geeft maar tegelijkertijd een toetredingsstrategie ontwikkelt die een snelle uitbreiding onmogelijk maakt. Het zijn niet alleen de Midden- en Oosteuropese landen die zich op de integratie in de Europese Unie moeten voorbereiden. Het zou verkeerd zijn de structurele problemen van de Europese Unie te willen oplossen door de markt in oostelijke richting uit te breiden. Hoe kunnen die landen hun economie op een ecologisch en sociaal verantwoorde wijze ontwikkelen als de zogenaamde toetredingsvoorwaarden op een op de export gerichte ontwikkeling mikken? De toetredingsvoorwaarden bieden geen oplossing voor de sociale of democratische conflicten in die landen.
De aanpassing van die landen aan de beginselen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid is een stap in de verkeerde richting. Als ze dat doen, komen er grote werkgelegenheidsproblemen. Die landen zijn daarop niet voorbereid en kunnen daarvoor ook geen oplossing vinden. De Europese Unie moet zich door een hervorming van het structuur- en landbouwbeleid zelf op deze uitbreiding voorbereiden. Alleen door een dergelijke hervorming kunnen wij ons landbouwbeleid minder exportgericht maken en overschakelen op een geïntegreerde rurale ontwikkeling en een gemeenschappelijk landbouwbeleid dat ook de nieuwe lid-staten economische en sociale cohesie garandeert. Ik vind het ook verkeerd dat men een gemeenschappelijk veiligheidsbeleid zonder preventieve aanpak en zonder de OVSE wil ontwikkelen. Op dat punt schiet het verslag van de heer Oostlander volgens mij schromelijk tekort.

Lalumière
Mevrouw de Voorzitter, het Witboek dat het onderwerp van dit verslag vormt, heeft betrekking op een breed maar vastomlijnd onderwerp: de voorbereiding van de geassocieerde Midden- en Oosteuropese landen op hun integratie in de interne markt van de Unie.
De heer Oostlander, die ik feliciteer met de kwaliteit van zijn werk, heeft de reikwijdte van zijn verslag willen verbreden. Daarmee geeft hij een globale politieke visie op de uitbreiding, de redenen en consequenties ervan, alsmede de voorwaarden waaraan moet worden voldaan om de uitbreiding tot een succes te maken. Met de vijftien verslagen voor advies van de de gespecialiseerde commissies is dit wijdse panorama compleet.
Ik stem geheel en al in met de algemene toon van het verslag van de heer Oostlander. Hij stelt zich constructief en positief tegenover de Midden- en Oosteuropese landen op, zonder onderscheid te maken tussen de geassocieerde landen, die alle op hetzelfde vertrekpunt zijn geplaatst.
Niettemin had hij wat meer nadruk kunnen leggen op de kans die zo'n uitbreiding voor ons betekent. Het gaat weliswaar om een uitdaging met immens grote problemen, maar ook met grote voordelen, met frisse lucht die, als wij het goed aanpakken, het hele Europese continent op alle niveaus een nieuw elan kan geven: economisch, sociaal, cultureel en uiteraard ook politiek.
Wat de voorwaarden betreft, waaraan moet zijn voldaan alvorens kan worden aangevangen met de toetredingsonderhandelingen, heb ik er begrip voor dat de rapporteur aandringt op snelle en diepgaande hervormingen van de Unie, die absoluut noodzakelijk zijn om te voorkomen dat het stelsel verlamd raakt. Maar ik wilde één verzoek doen: laat het uitspreken van deze voorwaarden vooraf niet te denken geven dat wij beslist geen haast maken om ons huis open te stellen voor nieuwe bewoners.
De Midden- en Oosteuropese landen moeten hoop kunnen koesteren en ook al weten zij heel goed dat overhaast handelen verkeerd zou zijn, zij moeten wel heel snel duidelijke en bemoedigende signalen krijgen. Tegen die prijs zullen zij de nodige energie kunnen mobiliseren en de immense inspanning kunnen rechtvaardigen die van hun bevolking wordt en zal worden gevraagd. Denk aan de enorme vooruitgang die al is geboekt: bijvoorbeeld een jaarlijkse groei van 7 % van het BNP in Polen en de Republiek Tsjechië. Voor politieke actie zijn doelstellingen, hoop, ja ook enkele dromen nodig. Voor het serieuze en technische werk moeten we het witboek raadplegen. De Commissie heeft uitstekend werk verricht en het witboek dient nu al als leidraad voor de huidige hervormingen in Midden- en Oost-Europa. Ik was onlangs in Polen en kan hiervan getuigen.
Uiteraard moet dit Witboek over de interne markt met andere witboeken worden aangevuld. Er moet bijvoorbeeld in een witboek, zonder apriori en overdrijvingen worden becijferd wat voor de communautaire begroting de economische en financiële gevolgen van de uitbreiding zijn. Een ander witboek zal moeten gaan over de juridische hervormingen om een rechtsstaat en ware democratie te vestigen, die de rechten en fundamentele vrijheden van de mens in acht nemen. Dergelijke studies zullen ons de gelegenheid geven om de geboekte vooruitgang te meten en vooral ook om nieuwe stimulansen te geven aan de inspanningen in de kandidaat-lid-staten en bij ons.

Krarup
Niemand stelt zich vragen bij de algemene politieke doelstellingen van het witboek en het verslag: vrede en stabiliteit in Europa. De vraag is immers of de middelen die voorgesteld worden, de juiste zijn. Het belangrijkste is dat dit project geen basis vormt voor een vrije dialoog en vrije economische betrekkingen tussen zelfstandige naties. Het project legt onze buren in het oosten de voorwaarden op die de Europese Unie vaststelt. Het sleutelwoord is aanpassing, wat in de praktijk onderwerping betekent. De toegang tot onze markten wordt gekoppeld aan politieke voorwaarden, die gebaseerd zijn op de dwanggedachte dat politieke en juridische problemen door sterke supranationale organen opgelost kunnen worden. Dit is een tragisch foutieve denkwijze, die nog versterkt wordt door de verbale bezweringen van het verslag, waaronder het nieuwe begrip van de sociale markteconomie. Ik geef toe dat het begrip sociale markteconomie taalkundig goed bedacht is, maar in de politiek helaas onmogelijk te realiseren.

Féret
Mevrouw de Voorzitter, wat mij in dit verslag over de toetreding van de Midden- en Oosteuropese landen tot de Europese Unie vooral treft, is de voortdurende verwijzing naar democratie en de mensenrechten.
Maar wie zijn wij, afgevaardigden van West-Europa, om onze broeders in het Oosten de les in de democratie te lezen, wanneer we weten dat in onze landen, en vooral in het mijne, België, de verkiezingen stelselmatig worden vervalst met geld, vervalst in de media, vervalst door de Belgische staat met stilzwijgende medewerking van de Europese communautaire instanties?
Ik word eveneens getroffen door de economische obsessie, terwijl er een politieke wil in Europa nodig is. De landen in Oost-Europa hebben vijftig jaar communisme achter de rug en krijgen nu de volle laag van het brute en mafiose kapitalisme, waaruit wij, West-Europeanen, ons nog niet hebben bevrijd.
Het is onze taak om met onze broeders in het Oosten te zoeken naar een derde weg tegenover het socialisme en het kapitalisme, die beide ellende en sociale onrechtvaardigheid hebben veroorzaakt.

Wynn
Mevrouw de Voorzitter, we moeten niet uit het oog verliezen waar het in het verslag Oostlander eigenlijk om gaat: het is een antwoord op het Witboek van de Commissie en geen definitief besluit van het Parlement over de uitbreiding. Laat daar geen misverstand over bestaan.
De commissie begrotingscontrole is niet met amendementen op het verslag gekomen om de eenvoudige reden dat we de uitkomsten van een openbare hoorzitting volgende maand over de kosten van de uitbreiding willen afwachten. We zouden veel liever hebben gezien dat het verslag Oostlander pas na die hoorzitting zou worden behandeld of andersom, dat de hoorzitting voor de behandeling van het verslag zou worden gepland. Een en ander is naar mijn mening tot op zekere hoogte toe te schrijven aan het werkrooster van het Parlement. Maar de realiteit is nu dat we zitten met het verslag en met het feit dat de hoorzitting van de begrotingscommissie nog moet plaatsvinden.
Ik heb mij niet geërgerd aan de woorden van Tom Spencer. Ik zie het als een compliment wanneer ik op dit punt kritiek krijg. Maar Tom suggereerde min of meer dat de begrotingscommissie erop uit zou zijn om dit verslag onderuit te halen, omdat wij op de knikkers letten.
Een van de vragen die we in alle openheid moeten stellen, is hoeveel de LidStaten over hebben voor de uitbreiding. Zolang als wij op deze vraag geen antwoord hebben en het kostenplaatje onduidelijk blijft, kunnen we over de uitbreiding zoveel orakelen als we willen en daarmee valse verwachtingen wekken.
Een verslag als dit is voor het Parlement een veel te smalle basis om tot een standpunt inzake de uitbreiding te komen. Er zou daarvoor op z'n minst een commissie in het leven moeten worden geroepen, zoals bij de toetreding van OostDuitsland het geval was. Ik ben het met Tom eens dat we eerlijk moeten zijn tegenover de kandidaat-landen, maar dat houdt wel in dat wij hun moeten zeggen dat wij als Parlement weliswaar vol goede voornemens zijn, maar dat wij niets kunnen zonder financiële dekking van de Lid-Staten. We moeten de kandidaatlanden geen valse hoop geven, zolang we geen inzicht in de kosten hebben.

Tillich
Mevrouw de Voorzitter, de Raad heeft beslist dat de Europese Unie met de Midden- en Oosteuropese landen zal worden uitgebreid. Het Europees Parlement staat achter dat besluit. Dit is voor alle betrokkenen zowel een historische uitdaging als een unieke kans. Voor de eerste keer kan Europa binnen zijn grenzen een gemeenschap van vrede worden. Naarmate dat ogenblik nadert, wordt echter steeds meer naar de bijzonderheden van de uitbreiding gekeken. Het Witboek is een overzicht van de regels voor de goede werking van de Europese interne markt. Ook de toetredende landen moeten zich naar dat Witboek richten.
Om de voorbereiding zakelijk aan te pakken en zowel valse verwachtingen als misleidende discussies te voorkomen, moet deze kwestie op ordentelijke en ernstige wijze in al haar aspecten worden bekeken. Zoals hier al herhaaldelijk is gezegd moet de Europese Unie bepaalde inspanningen doen, maar moeten ook de kandidaat-lid-staten dat doen.
Dit verslag van de heer Oostlander is slechts een eerste stap naar een grondig debat. Als begrotingsexpert zou ik hieraan willen toevoegen dat de Begrotingscommissie, zoals de heer Wynn heeft gezegd, aan zulk een grondig debat wil bijdragen. Op 7 mei organiseert de Begrotingscommissie een hoorzitting over de financiële aspecten van de uitbreiding van de Europese Unie, waarover ze daarna een initiatiefverslag zal voorleggen. Bedoeling is niet te laten zien dat dit alles veel te duur is, maar na te gaan hoe wij onze politieke doelstelling, namelijk de uitbreiding, kunnen bereiken en daarbij op de steun kunnen rekenen van zowel de bevolking van de Europese Unie als die van de kandidaat-landen.
Zowel het verslag van de heer Oostlander als het initiatiefverslag van de heer Christodoulou over de financiële aspecten moeten voor de Raad een teken zijn dat hij, in het kader van de intergouvernementele conferentie en ook daarna, concrete stappen moet ondernemen om de komende uitbreiding voor te bereiden. Die verslagen bewijzen ook dat het Parlement zijn eigen werkzaamheden daaromtrent al heeft aangevat en vastbesloten is die voort te zetten.

De Clercq
Mevrouw de Voorzitter, ik dank de rapporteur voor zijn verslag, dat op z'n minst uitvoerig en alomvattend genoemd kan worden. Hij behandelt vele aspecten van de uitbedding van de Unie, ondermeer op het gebied van begroting, onderwijs, sociale zaken, de tweede en de derde pijler. Maar hier handelt mijns inziens het Witboek van de Commissie niet echt over. Het Witboek handelt over de voorbereiding van de Midden- en Oosteuropese landen op integratie in de interne markt van de Unie. Juist dit commercieel, economische, onderwerp, de essentie van dit Witboek krijgt nauwelijks aandacht, terwijl het advies van de REXcommissie, dat dit economisch aspect wél behandelt en daartoe constructieve voorstellen heeft gedaan, door de rapporteur genegeerd wordt. Deze voorstellen zijn nochtans van belang voor de integratie van betreffende landen in de interne markt van de Unie. Ze behelzen onder andere een omvangrijke wetgevingstaak voor de Midden- en Oosteuropese landen, namelijk het aanpassen van hun nationale wetgeving aan de interne markt. De Midden- en Oosteuropese landen dienen overtuigd en gestimuleerd te worden, de tijdelijke hoge kosten daarvan te incasseren, omdat deze aanpassingen nodig zijn voor de grote paneuropese markt voor de toekomst. Wij zullen hen daarbij moeten helpen vanzelfsprekend.
De toepassing van de concurrentiebeginselen in de Midden- en Oosteuropese landen en de harmonisatie van de criteria voor de toekenning van de overheidssteun, zijn essentieel. De herziening van het gemeenschappelijk landbouwbeleid is fundamenteel en het beleid van de structuurfondsen zal aangepast moeten worden; het scheppen van een context die bevorderlijk is voor de samenwerking tussen bedrijven uit de Midden- en Oosteuropese landen en bedrijven in de Europese Unie, en vooral het steunen van de mentaliteitsomslag in de voormalige planeconomieën; een meer vastbesloten harmonisatiebeleid ten aanzien van de externe aspecten van deze markt, vooral in het kader van de wereldhandelsorganisatie; de aanpassing van de douanewetgeving aan die van de Unie met het oog op fraude, smokkel, drugs, illegaal transport, nucleair transport bijvoorbeeld en ander. Ziedaar enkele voorstellen. Geen spoor daarvan helaas in het verslag.
Mijn conclusie is eenvoudig. We zijn ervan overtuigd dat de geleidelijke integratie van de Midden- en Oosteuropese landen in de interne markt de omvang en de kwaliteit van het wederzijdse handelsverkeer ten goede zal komen, door het tot stand brengen van een vertrouwensrelatie die bijdraagt tot het proces voorafgaand aan de toetreding.

Theonas
Mevrouw de Voorzitter, het lijdt geen twijfel dat vooral de machtige landen van de Europese Unie - om ideologische en geopolitieke redenen - op de verruiming van de Unie aandringen.
Uit het debat van vandaag blijkt duidelijk dat het Parlement zich bij hun streven aansluit. Ik vraag me evenwel af of de Europese burgers bereid zijn een beleid te steunen dat het probleem van de eigen middelen nog niet heeft opgelost en waarvan de gevolgen voor de lid-staten en de volken niet gekend zijn. Het gaat om een beleid dat niet alleen voor de veiligheid van de Unie van belang is maar ook enorme economische, sociale en institutionele gevolgen kan hebben. Het zal immers de hele landbouwsector van de Unie ontredderen, en het kan - als gevolg van de wijzigingen waartoe de Intergouvernementele Conferentie besluit - verstrekkende consequenties hebben voor de deelneming van de lid-staten aan de werking van de Unie.
Tenslotte nog dit. Daar we niet het recht hebben de volken van de Unie lessen te geven in democratie en maatschappelijke integratie - die de zaak zijn van elk van onze volken - moeten we ook voorzichtig zijn in de wijze waarop we de volken en landen van Midden- en Oost-Europa benaderen.

Sainjon
Mevrouw de Voorzitter, de uitbreiding naar het Oosten is onvermijdelijk en onaantastbaar, het staat in de Geschiedenis geschreven. Dat is een voldongen feit, waartegen geen enkele verantwoordelijke staat zich nog kan verzetten. De onderhandelingsperiode, die na de Intergouvernementele Conferentie van start zal gaan, moet echter absoluut worden gewijd aan het vaststellen van de voorwaarden voor een positieve politieke integratie.
Welnu, alle huidige onderzoeken lijken aan te tonen dat niemand gebaat zal zijn bij een toetreding van deze landen tot de Unie vóór 2005. Hongarije, Polen, de Republiek Tsjechië en Slovenië getroosten zich grote inspanningen om tot de Unie te worden toegelaten. We mogen hen niet teleurstellen en wij moeten dus opnieuw zonder demagogie of paternalisme onze politieke wil bevestigen, dat wij hen als een van ons beschouwen. Ik ben echter bang dat een overhaaste en vooral slecht voorbereide toetreding vooral in het belang is van diegenen die de Unie willen omvormen tot een soort economische vrijhandelszone.
Kortom, de opening naar het Oosten is de bries waarop veel liberale regeringen wachten om het nog fragiele kaartenhuis van een ware politieke en sociale unie in Europa definitief om te blazen. Dat staat er op het spel.

Wiersma
Mevrouw de Voorzitter, vandaag begint een belangrijk debat, dat vele jaren zal duren, en dat ook in dit Huis nog vaak aan de orde zal zijn, de uitbreiding van de Europese Unie naar het oosten en natuurlijk ook naar het zuiden. Ik denk, en daar wil ik vandaag in mijn bijdrage de nadruk op leggen, dat naast economische en politieke motieven ook veiligheidsoverwegingen een belangrijke rol spelen in de discussie over de uitbreiding. Het einde van het Warschaupact betekende voor de landen in Midden- en Oost-Europa dat ze terechtkwamen in een soort machtsvacuüm zolang geen andere veiligheidsstructuur de plaats van het voormalige pact zou innemen. Het is dan ook terecht dat de heer Oostlander in zijn verslag aangeeft dat uitbreiding van de Unie een aanpassing van de Europese veiligheidsstructuren extra noodzakelijk maakt.
In eerste instantie moet natuurlijk gekeken worden naar de plaats die toekomstige EU-lid-staten kunnen innemen binnen de Westeuropese Unie en de NAVO. Wat mij betreft zijn die landen in principe daar welkom. Het zal niemand echter ontgaan zijn dat de uitbreiding van met name de NAVO op grote bezwaren stuit van de Russische Federatie. Deze bezwaren moeten serieus genomen worden al kan het niet zo zijn dat Rusland een veto heeft, maar ik denk dat in de discussie over die uitbreiding van de NAVO en de verandering van de veiligheidsstructuren zeker ook gezocht moet worden naar een goed compromis met de Russische Federatie omdat deze discussie er uiteindelijk niet toe mag leiden dat de veiligheidssituatie als geheel in Europa minder wordt.
Tegelijk moeten we werken aan de versterking van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid in het kader van de IGC want met de uitbreiding zullen we ook op het gebied van buitenlands beleid er belangrijke verantwoordelijkheden bij nemen. Tegelijk betekent voor nieuwe lid-staten lidmaatschap van de Europese Unie ook een zekere veiligheidsgarantie in het kader van dat GBVB, maar ook door het lidmaatschap als zodanig. Ik denk dat het van belang is nu al de samenwerking met de Midden- en Oosteuropese landen, met name met de landen die geassocieerd zijn, uit te bouwen en nu al in het kader van de structurele dialoog ook de samenwerking op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid uit te breiden. Ik denk dat in ieder geval in de komende jaren in de debatten die we hier en elders voeren men zich bewust moet zijn dat de Europese Unie door uitbreiding ook op dit terrein belangrijke verantwoordelijkheden erbij zal krijgen.

Rocard
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, waarde collega's, ook ik verwelkom het uitstekende verslag van de heer Oostlander en ik feliciteer hem met het diepgaande karakter van zijn werk.
Ik kan hier echter niet een bepaald gevoel van onvrede verhelen, een onvrede die niet uitsluitend door de heer Oostlander kan worden weggenomen. De rapporteur moest rekening houden met de keuze van de Commissie - die de integratie van de interne markt afzonderlijk heeft willen behandelen - maar ook met ons werk, dat nog maar net begonnen is, en met de grote onzekerheden over de kosten die inherent zijn aan de aanpassing van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, het infrastructuurbeleid, het regionaal beleid en het tempo van de openstelling van onze markt voor de Europese concurrentie. Kortom, de moeilijkheden zijn zo groot en talrijk dat tussen de verwijzingen - die omdat zij niet precieser kunnen zijn, frustrerend blijven - en de overdaad aan details van een aantal prioriteiten, de omvang van het project van toetreding van een twaalftal, zo niet meer, landen bijna onopgemerkt blijft. Dat is te wijten aan het kader van onze werkzaamheden en ik betreur dat ten zeerste.
Wij beleven hier een immens historisch avontuur. De huidige vijftien lid-staten van de Unie hebben vrijwel allemaal in de afgelopen zeven of acht eeuwen oorlog met elkaar gevoerd. De komst van andere naties biedt de kans van verzoening op een continent dat meer oorlogen dan enig ander continent heeft gekend. Overigens vinden we nergens in de wereldgeschiedenis een grote mogendheid die op een andere wijze tot stand is gekomen dan via militaire overwinningen op haar toekomstige vazallen.
Dit is een weergaloos historisch avontuur, dat ons ertoe beweegt een Unie te wensen die wordt gekenmerkt door een steeds duidelijker gemeenschappelijk beleid op het gebied van de mededinging, macro-economische ordening en sociale zaken, maar ook het buitenlands beleid, justitie en de rechten van de mens. Welnu, de motieven van de onderhavige landen om hun kandidatuur te stellen, zijn niet uitsluitend van economische aard: deze landen haken uiteraard vurig naar onze levensstandaard, maar zij voelen zich nog meer aangetrokken tot een bepaalde veiligheid en de behoefte mee te tellen in deze wereld.
Daarom, commissaris, wens ik dat dit verslag - een verslag dat wij zullen aannemen, dat nuttige dingen zegt, maar dat zoveel dingen zegt en op zo'n weloverwogen of voorzichtige wijze, dat we ons ten leste vragen gaan stellen over de aard van het doel en over de vastbeslotenheid dit doel ook te bereiken - dat dit verslag, zei ik, vergezeld gaat van een document van de Commissie, waarin voor ons het uiteindelijke doel van de Europese opbouw opnieuw wordt gedefinieerd en de redenen worden aangegeven waarom het zo'n fantastisch avontuur is om - ten minste - twaalf naties in onze rangen op te nemen die de tragische geschiedenis hebben meegemaakt die ons allen bekend is.
Ik wilde ook onderstrepen dat het niet de taak van het Europees Parlement is om het definitieve tijdschema vast te stellen, maar van de Intergouvernementele Conferentie. Ik denk dat het niet verstandig zou zijn in dit opzicht ook maar het geringste risico te nemen.
Commissaris, verstaat u onze boodschap. Aangezien wij cijfers, onzekerheden, twijfels en voorwaarden op een rij zetten, moeten we ook spreken over de redenen, die nobel en genereus zouden kunnen blijken. Wij nemen deel aan het grootste politieke avontuur dat de mensheid ooit heeft gekend.

Titley
Mevrouw de Voorzitter, ik houd me al heel lang met uitbreidingsvraagstukken bezig en ik moet zeggen dat ik het debat over de uitbreiding van de Unie met deze groep landen met enige verbijstering gadesla. Enkele jaren geleden riep iedereen: " Oh, we moeten uitbreiden" , en we deden er heel lichtvaardig over alsof het om het lidmaatschap van een of andere gezelligheidsvereniging ging. Toen waarschuwde ik al dat het niet zo eenvoudig lag. Maar nu slaat bij een ieder de vertwijfeling toe bij de aanblik van de enorme moeilijkheden die zich hierbij voordoen, terwijl de onderhandelingen nog niet eens begonnen zijn. Ik zie het als mijn plicht om deze moeilijkheden te helpen overwinnen.
Als laatste spreker namens dit Parlement zal ik nogmaals wijzen op enkele essentiële punten. Ten eerste gaat het niet om de vraag of de Unie al dan niet moet uitbreiden, maar wanneer dat moet gaan gebeuren. De Europese Unie staat open voor alle landen die aan de basiscriteria voldoen. Bovendien houden we de Midden- en Oosteuropese landen al lange tijd voor dat zij bij ons welkom zouden zijn, als zij het juk van de dictatuur zouden afwerpen. Als we daarop nu terugkomen, lopen we het risico dat we alle hervormingen die in Midden- en OostEuropa met veel pijn en moeite zijn doorgevoerd, op de helling zetten. We lopen dan ook het risico dat in deze landen soortgelijke etnische spanningen ontstaan als die ons in Joegoslavië met afschuw hebben vervuld. En we lopen ook nog het risico, zoals de heer Wiersma al heeft aangegeven, dat de veiligheid van het continent in het geding komt.
Dat gezegd hebbende, moeten we ons natuurlijk wel blijven realiseren dat we ons in de komende jaren met enkele belangrijke vraagstukken moeten gaan bezighouden, met name op het gebied van de landbouw en het Regionaal Fonds en op het vlak van de besluitvormingsstructuur. Onderschatting van deze vraagstukken zou er uiteindelijk toe kunnen leiden dat de uitbreiding op losse schroeven komt te staan. Een overhaaste uitbreiding doet immers meer kwaad dan goed. We kunnen deze problemen niet ontkennen.
Maar terugkomend op de woorden van de heer Wynn dat we niet kunnen uitbreiden zolang de kosten daarvan niet duidelijk zijn, is mijn reactie: zolang echte besprekingen over de uitbreiding uitblijven, zullen de kosten onduidelijk blijven en we kunnen niet gaan lopen lanterfanten in afwachting van iemand om ons een en ander voor te rekenen. We kunnen ons in het Europese Parlement niet voortdurend door de begrotingscommissie laten tiranniseren.
Ik ben blij met het Witboek, omdat daarin de praktische problemen die zich bij de uitbreiding voordoen, worden aangestipt. Uiteindelijk is uitbreiding een politieke kwestie, het is een kwestie van politieke wil bij de politieke leiders. Willen wij uitbreiding helpen verwezenlijken? Daarnaast speelt de vraag of een en ander politiek aanvaardbaar is voor de burgers van de Europese Unie en van de Midden- en Oosteuropese landen. Als zij niet bereid zijn de voorwaarden waarover wij onderhandelen, te aanvaarden, zal van uitbreiding geen sprake kunnen zijn. Wij zullen dat in gedachten moeten houden bij alles wat we zeggen en doen met het oog op uiteindelijke uitbreiding van de Unie in de volgende eeuw.

Van den Broek
Mevrouw de Voorzitter, ik heb vanochtend met grote belangstelling en geboeid geluisterd naar de vele sprekers over dit zo belangwekkende onderwerp van de uitbreiding van de Europese Unie.
Staat u mij toe allereerst de rapporteur, de heer Oostlander, mijn complimenten te maken voor zijn diepgaand verslag en het vele werk dat hij hiervoor heeft verricht. In een vrij korte tijdsspanne is hij erin geslaagd een gedetailleerd overzicht te verschaffen van de uiteenlopende politieke standpunten in dit Parlement, en heeft hij een ontwerp-resolutie opgesteld die niet alleen het Witboek en de werking daarvan bestrijkt, maar tevens de meer algemene kwestie van de toekomstige uitbreiding.
Ik weet dat hij tal van andere commissies van dit Parlement heeft geraadpleegd om een evenwichtige tekst te kunnen formuleren, en zelf hebben wij ook het genoegen gehad verschillende malen met hem over dit onderwerp te spreken. Het gaat per slot van rekening over een vraagstuk, mevrouw de Voorzitter, dat voor de Europese Unie één van de grootste uitdagingen in haar bestaan is: de uitbreiding naar het oosten en het zuiden waardoor een Unie tot stand zou komen van meer dan 25 lid-staten. Het is een historische kans, het is meermalen opgemerkt vanochtend. Wij dienen die kans ook aan te grijpen, wat niet altijd even gemakkelijk zal zijn, maar de politieke beslissing die tijdens de Europese Raad in Kopenhagen in 1993 reeds werd genomen, was duidelijk. De lid-staten hebben besloten op deze wijze bij te dragen aan de politieke, economische en sociale ontwikkelingen van alle volkeren in Europa. Daarbij heeft het veiligheidspolitieke aspect een beduidende rol gespeeld.
Een succesvolle Intergouvernementele Conferentie is naar het oordeel van de Commissie een absolute voorwaarde voor de uitbreiding. Wij weten, als Commissie, dat het Parlement het hiermee eens is. Ook het verslag van de heer Oostlander laat daarover eigenlijk geen enkel misverstand bestaan. U herinnert zich overigens tevens de toezegging die de Raad u heeft gedaan ten tijde van de vorige uitbreiding. De Europese Raad in Madrid in december luidde een nieuwe fase in het proces van de uitbreiding van de Unie in en werd tevens aangegrepen om de procedure en het tijdsschema voor de voorbereiding te definiëren. De Commissie kreeg hierbij opdracht verslag uit te brengen over bepaalde aspecten van de uitbreiding. Zij dient de gevolgen daarvan voor het communautaire beleid verder te evalueren, met name wat betreft landbouw en structureel beleid. De Europese Raad zal op basis van deze verslagen zijn onderzoek voortzetten.
Goede vooruitgang wordt geboekt bij de voorbereiding van de in Madrid gevraagde adviezen ten aanzien van de toetredingsaanvragen tot de Gemeenschap van negen landen uit Midden- en Oost-Europa, omdat zoals u weet de aanvragen van Cyprus en Malta reeds door de Commissie van een advies zijn voorzien. In de komende dagen zal een reeks van technische vragenlijsten worden opgestuurd naar de kandidaat-lid-staten, welke wij hopen omstreeks de zomer terug te ontvangen en daarmee zal de Commissie ook kunnen werken bij het opstellen van haar advies over de toetredingsaanvragen. De diensten van de Commissie blijven de gevolgen van de uitbreiding of het beleid van de Unie verder analyseren, en hun evaluatie van de situatie van elk van de landen die een aanvraag hebben ingediend voortzetten. Zoals bekend zal de Commissie de adviezen over de aanvragen zo spoedig mogelijk na de afsluiting van de Intergouvernementele Conferentie uitbrengen, normaal gesproken medio 1997, indien de IGC dan inderdaad tot conclusies komt. Deze adviezen zullen vergezeld gaan van een overzichtsdocument, een zogenaamd synthesedocument, waarin de voornaamste horizontale kwesties in verband met de uitbreiding en het vooruitzicht van toetredingsonderhandelingen zullen worden behandeld. De Commissie zal dan tevens een mededeling opstellen over het financiële kader, na 1999, waarin rekening wordt gehouden met de mogelijke uitbreiding. De Commissie is het dan ook eens met diegenen die vanochtend hebben opgemerkt dat het thans niet het moment is voor gedetailleerde becijferingen, wat ook niet mogelijk is aangezien de belangrijkste kostenaspecten, bijvoorbeeld voor wat betreft de aanpassing in het gemeenschappelijk landbouwbeleid of het regionaal beleid, nog nader dienen te worden onderzocht.
In het licht van al die verslagen zal de Raad dan vervolgens besluiten nemen inzake de aanvang van de toetredingsonderhandelingen. Wat betreft Cyprus en Malta werd zoals bekend besloten de onderhandelingen zes maanden na afsluiting van de IGC aan te vangen. Maar daarnaast heeft de Europese Raad de hoop geuit dat de voorbereidende onderhandelingen over de toetreding van de landen in Midden- en Oost-Europa "zullen samenvallen met de start van de onderhandelingen met Cyprus en Malta" . Maar definitieve besluiten daarover dienen nog te worden genomen.
Zo ziet de situatie er op dit moment uit, en het is mijn voornemen en dat van de Commissie om het Europees Parlement zo nauw mogelijk te blijven betrekken bij dit proces. Alleen door in harmonie te werken met de andere instellingen kan dit ambitieuze streven worden verwezenlijkt. Wij hebben uw hulp en advies nodig en dit verslag van de heer Oostlander vormt daartoe een goed uitgangspunt.
Meer specifiek met betrekking tot de tenuitvoerlegging van het Witboek is bij de voorbereiding van deelneming van de geassocieerde landen aan de interne markt nu aanzienlijke vooruitgang geboekt. Zij hebben uitvoerige nieuwe nationale strategieën uitgestippeld om zich aan te passen aan de wetgeving van de interne markt of zijn daar in nauwe samenwerking met de Commissie mee bezig. Op 10 januari jongstleden ging het bureau voor uitwisseling van informatie over technische bijstand van start, dat zich actief bezighoudt met dienstverlening aan de geassocieerde landen op het gebied van documentatie, inlichtingen over de tenuitvoerlegging van het acquis op de interne markt, op studiebijeenkomsten en studiebezoeken. Deze dienstverlening zal binnenkort worden uitgebreid door het inschakelen van deskundigen op het gebied van de interne markt uit de nationale administraties en ook uit particuliere instanties in de lid-staten.
Kort ga ik nog in op specifieke paragrafen van de ontwerp-resolutie. Wij ondersteunen de hoofdlijnen van de ontwerp-resolutie van ganser harte. In paragraaf 1 wordt de uitbreiding van de Europese Unie tot de landen in Middenen Oost-Europa een belangrijke kans genoemd om een bijdrage te leveren aan vrede, veiligheid en het welzijn van geheel Europa. Dat is voor de Commissie het uitgangspunt van haar toekomstige activiteiten.
In paragraaf 4 worden de Raad en de lid-staten opgeroepen op de IGC alles in het werk te stellen om de instellingen van de Europese Unie zodanig te hervormen dat de Unie beter kan functioneren. Zoals ik reeds heb gezegd is de Commissie het daar van ganser harte mee eens. In verschillende paragrafen dringt u erop aan dat er meer Witboeken moeten worden opgesteld over verschillende onderwerpen. Ik moge er echter op wijzen dat de Commissie overeenkomstig de Europese Raad van Madrid gehouden is over een en ander verslag uit te brengen. Afgezien van de gedetailleerde adviezen over de toetredingsaanvragen zal de Commissie ook een synthesedocument opstellen over de uitbreiding. Ik sprak daar al over.
De Commissie moet ook het financiële stelsel van de Europese Unie zo spoedig mogelijk gedetailleerd analyseren teneinde onmiddellijk na de IGC een mededeling op te stellen over het financiële kader van de Unie na 31 december 1999, waarin rekening wordt gehouden met een mogelijke uitbreiding. De Commissie heeft dus al zeer veel te rapporteren.
Ten slotte, Voorzitter, in paragraaf 14 wordt de Commissie opgeroepen de kandidaat-lid-staten de nodige garanties te geven ten aanzien van hun toetreding door bepaalde minimumcriteria op te stellen waaraan zou moeten worden voldaan. Ik moet erop wijzen dat deze criteria reeds zijn genoemd in de conclusies van de Europese Raad van Kopenhagen, namelijk de stabiele instellingen die de democratie, de rechtsorde, de mensenrechten en het respect voor en de bescherming van de minderheden garanderen. Ten tweede, het bestaan van een functionerende markteconomie en ten derde, het vermogen om de concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de Unie het hoofd te bieden. Wij menen dat daarmee de criteria duidelijk zijn omschreven.
Dit belangrijke debat zal zeker nog gevolgd worden door vele andere. Laat ik afsluiten met het Parlement nogmaals hartelijk dank te zeggen voor het vele werk dat werd verricht, toe te zeggen dat wij het op de hoogte zullen blijven houden van de verdere voorbereiding van het uitbreidingsproces en uitzien naar verdere gedachtwisselingen zowel binnen Commissie als plenair verband daarover.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt over enkele ogenblikken plaats.

Stemming
Fabre-Aubrespy
Voor de hoofdelijke stemming wilde ik enkel even opmerken, dat dit amendement uitsluitend betrekking op getallen heeft. Verwerping zou dus betekenen dat er getallen worden aangevochten die tot op heden niet in twijfel zijn getrokken.
Na de stemming over de amendementen:

Aelvoet
Voorzitter, collega's, onze fractie dringt erop aan dat de vergadering dit verslag toch terug zou verwijzen naar de commissie, niet omdat wij van oordeel zijn dat er geen hard oordeel moet worden geveld maar wel omdat wij de mening zijn toegedaan dat het signaal dat hier gegeven wordt een zodanig keihard signaal is, namelijk weigering van kwijting, en dat onduidelijk is of de gevolgen daarvan in de lijn zullen liggen van wat wij ervan verhopen. Wat wij dus vragen is een terugverwijzing naar de commissie om het strategisch debat daarover te kunnen voeren want het is totaal onvoldoende gevoerd geweest. Wij vinden het dus van het grootste belang dat het Parlement zichzelf de tijd geeft om na te gaan of de gevolgen van deze beslissing wel degelijk ten voordele zullen zijn van wat wij wensen namelijk budgettisering zodanig dat je een klare structurele situatie krijgt. Wij vrezen integendeel dat het een negatief signaal zal zijn ten aanzien van ontwikkelingssamenwerking in het algemeen, dat bij het begin van de IGC dit nu zeggen niet direct het beste entréekaartje is om meer de bevoegdheden in deze te krijgen en ten slotte zijn wij van oordeel dat je dat niet jaar na jaar kunt doorvoeren en dus wat dat betreft heeft men geen structureel antwoord ten gronde. Wij vragen de tijd voor een strategisch debat daarvoor en daarom terugverwijzing naar de commissie.

Fabre-Aubrespy
Ik dank de collega's die bij voorbaat applaudisseren over wat ik ga zeggen. Ik wilde tot mevrouw Aelvoet zeggen, dat wij politiek weliswaar tegenover elkaar staan, maar dat ik haar verzoek om terugverwijzing naar de commissie volledig steun. Ik ben het niet met haar eens, dat zij vraagt om een opname in de begroting van het EOF, omdat de ACS-landen in dat geval minder geld krijgen.
Maar ik ben het wel met haar eens, dat het debat niet op de juiste wijze heeft plaatsgevonden en dat wij de Afrikaanse landen een slecht signaal hebben gegeven. Onze afwijzing van dit verslag is niet ingegeven door de vraag of het EOF al dan niet in de begrotin moet worden opgenomen, maar het gaat om het slechte signaal dat het Europees Parlement aan de ACS-landen geeft.
Kwijting weigeren betekent twijfel zaaien over onze samenwerking met deze landen; het trekt onze wens tot verdere samenwerking in twijfel. Dat is de begrotingskwestie gebruiken ten koste van onze betrekkingen met de landen in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan in een institutioneel spel waaraan wij niet willen meedoen. Ik ben dus voor terugverwijzing naar de Commissie.

Tomlinson
Mijnheer de Voorzitter, het verzoek om dit verslag terug te verwijzen naar de commissie is volstrekt ongepast, met name om de opgegeven redenen. Ten eerste vind ik de bewering van de heer Fabre-Aubrespy dat dit debat niet naar behoren zou zijn gevoerd, uitermate beledigend voor mevrouw Theato, als voorzitter van de commissie, en voor uw voorganger op de voorzittersstoel in dit Huis. Er valt op het debat niets aan te merken.
Bij hoofdelijke stemming over de essentiële paragrafen, werd het amendement van de heer Fabre-Aubrespy met 365 stemmen verworpen, een absolute meerderheid in dit Huis, terwijl paragraaf 10 met een absolute meerderheid van 364 stemmen werd aangenomen. Slechtere omstandigheden voor terugverwijzing van een kwestie naar een commissie zijn niet denkbaar. Waar het om gaat is dat bepaalde mensen die in het debat niet goed uit de verf zijn gekomen of hun opvattingen hebben zien stranden, nu een tweede kans willen. Dit verzoek moet door het Huis verworpen worden.
(Applaus) Het Parlement verwerpt het verzoek tot terugverwijzing naar de commissie)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Liese
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. De volgorde van de stemmingen wordt gewijzigd. Op de stemlijst staat het amendement dat ik namens de Fractie van de Europese Volkspartij heb ingediend voor dat van de Fractie De Groenen in het Europees Parlement. Het amendement van de groenen gaat echter verder dan het onze. Beide hebben ze betrekking op het onderzoek op foetale weefsels. De groenen wijzen dat principieel af. Misschien zijn daar goede redenen voor, maar dat is niet het standpunt dat het Parlement al in andere resoluties heeft ingenomen.
Daarom moeten wij eerst stemmen over het amendement van de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, dat een grotere draagwijdte heeft, en vervolgens over ons amendement, waarin dat soort onderzoek niet principieel wordt afgewezen maar daarvoor strenge voorwaarden worden vastgesteld. Ik meen dat wij dat amendement 3 allen kunnen goedkeuren, daar het Parlement al eerder met de inhoud ervan heeft ingestemd. Ik wijs er echter op dat enkele fracties een afzonderlijke stemming vragen over de passus over de somatische gentherapie aan het einde van dat derde amendement. Als dat nog mogelijk is, zou ik dat graag hebben, maar voor mij is de volgorde het belangrijkst.

De Voorzitter
Mijnheer Liese, ik ben het niet met U eens. De door het secretariaat bepaalde volgorde van stemming is de logische en reglementair juiste volgorde.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, u heeft mijn opmerking klaar en duidelijk beantwoord. Ik zou echter graag willen weten hoe u er zo zeker kan van zijn dat dit soort onderzoek volledig verbieden minder ver gaat dan het aan bepaalde veiligheidsvoorschriften te onderwerpen en het aldus te beperken? Ik blijf in elk geval op mijn standpunt en vraag dat wij eerst over het amendement van de Fractie De Groenen in het Europees Parlement en vervolgens over ons amendement stemmen.

De Voorzitter
Het is niet aan mij, als Voorzitter, om hierover een oordeel te vellen. Wat we bij de stemming doen, is slechts de logische, chronologische volgorde van de amendementen aanhouden. Het Huis is autonoom in het nemen van zijn beslissingen.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Green
Mijnheer de Voorzitter, dit gaat over een zeer kleine wijziging waarvoor in dit Huis, naar ik begrepen heb, brede steun bestaat. Ik zou graag zien dat aan de eerste regel het woordje "ook" wordt toegevoegd en de zin aldus wordt gelezen: " wijst er in dit verband op dat ook de Lid-Staten, de regio's, de plaatselijke besturen en inzonderheid de sociale partners maatregelen moeten uitwerken ter bevordering van de werkgelegenheid" .
(Het mondelinge amendement wordt aangenomen)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

De Voorzitter
Voor we overgaan tot de laatste stemming wil ik graag de rapporteur dankzeggen voor zijn hulpvaardigheid bij deze zeer ingewikkelde stemming.

(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Banotti
Mijnheer de Voorzitter, ik wil langs deze weg mijn collega's die de schriftelijke verklaring over autisme nog niet hebben ondertekend, vragen dit alsnog te doen. In de afgelopen twee dagen hebben meer dan 100 collega's de verklaring ondertekend. Ik wil de anderen oproepen zo spoedig mogelijk te tekenen.

De Voorzitter
Op grond van het Reglement kunt U het Huis niet op deze manier mededelingen doen, maar U hebt het toch gedaan.

Bernardini
Met de instemming vandaag van ons Parlement met het sluiten van de visserijovereenkomst tussen het Koninkrijk Marokko en de Europese Unie komt een nieuw samenwerkingskader tot stand; een samenwerking die voor beide partijen op een gevoelig terrein evenwichtig zal zijn: het behoud van de visbestanden en de al dan niet rechtstreekse valorisatie ervan.
Ons gebaar ligt volledig in de lijn van de conclusies van de Conferentie van Barcelona. Het wordt tijd, het evenwicht in de samenwerking van de Europese Unie te herstellen ten bate van haar partners aan de overzijde van de Middellandse Zee.
Voor de visserijsector moeten wij ons dan ook gelukkig prijzen met het financiële protocol bij het akkoord, ter waarde van 500 miljoen ecu voor een periode van vier jaar. Persoonlijk steun ik de verdeling in vier acties: financiële compensatie, ontwikkelingsprogramma's, wetenschappelijk onderzoek en opleidingsprogramma's. Steun moet constructief zijn in termen van werk en ontwikkeling. De Europese Unie geeft blijk van solidariteit in een voor de Marokkaanse economie belangrijke sector.
Deze solidariteit moet ook in andere sectoren blijken. Daarom betreur ik het dat het Europees Parlement zich vandaag niet, parallel aan de visserijovereenkomst, uitspreekt over de associatieovereenkomst, die een veelomvattender reikwijdte heeft. Toestemming wordt er ongetwijfeld gegeven, maar we zullen nog enkele maanden moeten wachten om een vernieuwde algemene samenwerking nieuw elan te geven.

Izquierdo Rojo
Wij hebben voor gestemd omdat het een goede overeenkomst is; het gevolg van goede onderhandelingen met uitstekende resultaten voor de betrekkingen tussen de Europese Unie en Marokko.
Ondanks de moeilijkheid die deze met zich meebracht werd de overeenkomst mogelijk omdat de geassocieerde landen duidelijk de politieke wil hadden om een voor beide partijen bevredigende overeenkomst tot stand te brengen. Daar zijn wij in geslaagd.
Wij hebben altijd geloofd dat het mogelijk was een evenwichtige en langdurige overeenkomst tot stand te brengen; een verbintenis tussen in eerste instantie zeer uiteenlopende standpunten waarbij een grote inspanning werd geleverd om gemeenschappelijk terrein te vinden. Andere politieke machten namen standpunten in die veranderlijker en opportunistischer waren: zij deden aan doemdenkerij en schreven tijdens de Spaanse verkiezingscampagne iedere mogelijkheid voor een akkoord af door deze belangrijke internationale overeenkomst te sieren met de vlag van een kleingeestig intern beleid; een ernstige vergissing.
Onze erkenning gaat dus uit naar de Spaanse regering en naar het beleid van het Spaanse voorzitterschap van de Europese Unie, naar de Commissie, naar de Marokkaanse regering en naar de koning van Marokko, Hassan II, omdat zij allen deze visserijovereenkomst van 1996 tussen de Europese Unie en Marokko mogelijk hebben gemaakt.

Novo
Ondanks de positieve aspecten, met name het feit dat duizenden vissers die niet konden werken hun visserij-activiteiten weer hebben opgenomen, waarvoor wij altijd hebben gepleit, ondanks dit feit hebben wij ons onthouden bij de stemming over het verslag van de heer Arias Cañete en over de algemene voorwaarden van de visserij-overeenkomst met Marokko om de volgende redenen:
1.Het Europees Parlement spreekt zich uit heel lang (ongeveer vijf maanden) nadat de Commissie en de Raad deze overeenkomst hebben besproken en goedgekeurd zonder ooit toe te staan dat de gekozenen van dit Parlement zich behoorlijk en tijdig konden uitspreken; 2.De onderhandelingen over dit akkoord vinden plaats na een unilateraal besluit van Marokko - dat kon en moest worden aangevochten - om de geldende visserijovereenkomst als vervallen te beschouwen, terwijl die tot april 1996 moest duren. Een besluit dat des te minder aanvaardbaar is daar het duidelijk is dat dit uitsluitend tot doel had meer voordelen te verkrijgen in het tegelijk onderhandelde handelsakkoord en niet de instandhouding van de visbestanden in de Marokkaanse wateren; 3.De aanvaarding door de Commissie en de Raad van compensaties in dit handelsakkoord - op visserijgebied, maar ook in de landbouw en de conservenindustrie - die Marokko aan de Europese Unie oplegt, maar die dit Noordafrikaanse land niet eist van landen die niet tot de Europese Unie behoren; 4.Het feit dat deze in het handelsakkoord toegekende compensaties onaanvaardbaar zijn, aangezien zij de positieve aspecten van de visserijovereenkomst economisch gezien zelfs kunnen tenietdoen. Goedvinden dat met een hand wordt teruggenomen wat de andere hand heeft gegeven, vormt zeker geen meerwaarde voor alle betrokken produktiesectoren, met name die in de minst ontwikkelde landen van de Unie; 5.Wij onderstrepen bovendien dat hierbij het feit komt dat de visserijovereenkomst een duur van vier jaar heeft met een heel twijfelachtige verlenging, terwijl de handelsovereenkomst twaalf jaar duurt, waarbij wordt gedaan alsof de gedane toezeggingen omkeerbaar zijn.- Verslag-Poggiolini (A4-0092/96)
Blokland
Een betere coördinatie van beleid op het gebied van volksgezondheid, wie kan daar nu tegen zijn? Het monitoren van de gezondheid van burgers en het uitwisselen van die gegevens lijkt op het eerste gezicht een heel acceptabele bezigheid. Vooral als je het allemaal wilt ondernemen om de gezondheidstoestand van de burgers te bevorderen.
Toch hebben wij tegen het voorstel gestemd en wel om de volgende redenen. Het is duidelijk dat met het verzamelen van gegevens een breder doel gediend gaat worden dan alleen de evaluatie van bestaand communautair beleid. De achtergrond is de steeds verdere harmonisatie van de gezondheidsstelsels zèlf. Dat doel gaat nu net een stap te ver. Wanneer die stelsels geleidelijk aan naar elkaar toegroeien, is dat prima. Maar een doelbewuste sturing daarvan vanuit Brussel is voor ons een ongewenste ontwikkeling.
Voorzitter, de Europese Unie kent al enkele jaren een aantal volksgezondheidsprogramma's waarmee getracht wordt Europa wat dichter bij de burger te brengen. Zelfs de Europese programma's over kanker, aids, en roken kunnen de toets van het subsidiariteitsprincipe moeilijk doorstaan. Het subsidiëren van nationale acties is in wezen niets anders dan geld rondpompen. Geld, dat eerst naar de Unie wordt overgemaakt en na een lang proces van projectselectie uiteindelijk weer aan de basis wordt uitgegeven. De meerwaarde van een Europese aanpak kan in twijfel getrokken worden.
Het probleem waar het volksgezondheidsbeleid in veel landen voor staat, is de onbetaalbaarheid van de zorg. De kosten rijzen de pan uit. De vraag hoeveel geld men aan gezondheidszorg uit wil geven, zal echter door de betrokkenen zelf moeten worden beantwoord. Dat is een nationale aangelegenheid. Daar heeft geen commissaris of europarlementariër iets over te zeggen. Als de zaak op het nationale niveau al bijna niet in de hand te houden is, valt weinig heil te verwachten van een schaalvergroting. Europa moet niet een te grote broek aan willen trekken door te streven naar sturing van het volksgezondheidsbeleid.
Zelfs de definitie van één ziekenhuisbed levert al problemen op. Een monitoringsstelsel op Europees niveau is dus te hoog gegrepen. De ontwikkeling van volwaardig volksgezondheidsbeleid op Europees niveau is mijns inziens een fictie. Laat Europa zijn kracht in andere zaken zoeken.

Caudron
Als er ook maar één ding vaststaat voor alle geïndustrialiseerde landen, en wat voor ons nog belangrijker is, voor alle Europese landen, dan is dat de noodzaak fundamentele keuzes te maken op het gebied van het volksgezondheidsbeleid.
Ik zal niet terugkomen op de redenen die ons tot deze discussie hebben gebracht, maar voor welke opties morgen ook de regeringen van rechts en links, in Noord en Zuid, kiezen, welke economische verplichtingen deze ook voor hen zullen meebrengen, het is duidelijk dat een van de basisinstrumenten die vóór elk besluit moet worden gehanteerd, de doorvoering zal zijn van een Europees programma voor de evaluatie van de situatie en de waarschijnlijke ontwikkelingen in de gezondheidssituatie en de gezondheidssystemen.
Dat wordt in het document van de Commissie voorgesteld en door de rapporteur, die dit op bekwame wijze heeft aangepast, gesteund. Het gaat om belangrijke fundamentele keuzes die de lid-staten zullen moeten maken, keuzes die de toekomst zelf van de Europese opbouw kunnen bepalen.
Ons Parlement wilde een echt Europese gezondheidswaarnemingscentrum naar het voorbeeld van wat op andere terreinen wordt gedaan. De meerderheid in de Raad heeft er de voorkeur aan gegeven zich tot coördinatie te beperken en zoals gewoonlijk meer waarde gehecht aan de verschillende tradities, de terughoudendheid van de beroepskringen en de begrotingsbeperkingen op dit terrein.
De Commissie stelt ons een systeem van gezondheidstoezicht voor met weliswaar enigszins vage contouren, maar welke vorm dit nieuwe instrument ook zal krijgen, laten wij hopen dat het efficiënt en operationeel zal zijn. Wij hebben dit nodig - de mensen in de gezondheidszorg, de patiënten en ook de regeringen - om degenen die de besluiten nemen alle nuttige informatie te kunnen verstrekken over de situatie in de andere lid-staten, de tendenzen en voorzienbare ontwikkelingen, aangezien de analyses niet alleen betrekking moeten hebben op de gezondheid, maar ook, als ik het zo mag stellen, op de gezondheid van de gezondheidsstelsels.
Dat hebben wij ook nodig, en wellicht moet de medische wereld van de XXIste eeuw deze richting in, om zich eerder met preventie bezig te houden dan met de geneeskundige zorg in de eigenlijke zin van het woord.
Ons Parlement had ook gewenst dat degenen met medische en paramedische beroepen en de NGO's meer bij de grote richtsnoeren van het gezondheidsbeleid zouden zijn betrokken. Ik heb van de Commissie geen duidelijke stellingname ten aanzien van deze wens bespeurd. Het wordt echter tijd de burgers en de medische wereld zelf bij de grote besluiten van morgen te betrekken.
Volgens de Commissie zelf is het bewakingssysteem bedoeld om:
de gezondheidstoestand van de Europese burgers en bepaalde gemeenschappelijke factoren als nicotinevergiftiging en alcoholisme te analyseren met het vooruitzicht eventuele voorstellen voor communautaire actie te doen; -de invloed te meten van communautaire actieprogramma's op het gebied van kankerbestrijding, aids en andere overdraagbare ziekten en van alle overige bestaande programma's voor gezondheidseducatie; -de lid-staten gezondheidsinformatie te verstrekken over bevolking, leefwijzen en hygiëne, en arbeidsomstandigheden, bescherming van de gezondheid, demografische en sociale factoren. Op voorwaarde dat de verstrekte gegevens vergelijkbaar zijn, kan het nationale volksgezondheidsbeleid gemakkelijker met het beleid elders worden vergeleken en er beter richting aan worden gegeven.Dit alles staat prachtig op papier, mits uiteraard een veel ambitieuzere algemene filosofie dan enkel het vergaren van informatie - met volledig medeweten en in onderlinge samenwerking van de lid-staten - aan dit mooie project ten grondslag ligt: de filosofie dat het absoluut noodzakelijk is de sanitaire veiligheid te bevorderen.
Ik herhaal: de medische zorg van de XXIe eeuw moet resoluter gericht zijn op preventie. Wij hebben hierbij veel te winnen, en laten we ons niet vergissen, met een goed gevoerd preventief beleid kunnen we onze in gevaar verkerende stelsels integraal behouden. Door tevoren hiervoor geld uit te geven, zullen we later minder behoeven te betalen. Als we bij de eerste symptomen zouden optreden, zouder er minder doden vallen en minder drama's zijn. Als wij de mensen bewust maken van de waarde van preventie, als wij hen leren beter naar hun lichaam te luisteren, als wij ook de artsen ertoe kunnen brengen hun patiënten op te voeden en voor kankeronderzoek en -diagnoses en de zorg van vrouwen in de voorfase van de menopauze meer middelen ter beschikking zouden stellen, zouden de kosten achteraf zeker lager liggen en het sterftecijfer eveneens.
Ik hoop dat dit voorstel van de Commissie, ook al lijkt zij me minder volledig dan door onze instelling is gevraagd, een eerste beslissende stap naar deze medische zorg van morgen zal betekenen.
Verslag-Leopardi (A4-0091/96)
Díez de Rivera Icaza
Omdat de Europese Unie is begonnen met de interne markt en het vrije verkeer van goederen en personen, dient zij ook de naleving van artikel 129 van het Verdrag te bevorderen en dat artikel bepaalt dat de Gemeenschap ertoe zal bijdragen een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid te verzekeren. Zoals dit Parlement al herhaaldelijk heeft verzocht, is een van de stappen daartoe het in het leven roepen van een Europese gezondheidskaart en wij wensen de heer Leopardi dan ook geluk met zijn werk.
De Europese burger heeft recht op deze gezondheidszorg en daardoor zijn de inwerkingtreding van de Europese gezondheidskaart en een bij zijn gezondheidstoestand passende behandeling een recht dat inherent is aan het vrije verkeer en aan het begrip burgerschap dat in Maastricht is vastgelegd. Wij vinden dan ook dat dit een communautair initiatief dient te zijn.
Wederom voegen wij ons stem toe aan dit positieve verzoek.

Dybkjær
De reden waarom wij tegen het verslag over een Europese gezondheidskaart stemmen, is dat dit een onnodige maatregel is die geen specifiek voordeel biedt ten opzichte van een nationale gezondheidskaart. Voorts moet een nationale gezondheidskaart voldoen aan de geldende normen en criteria inzake informatie/registratie in de betreffende lid-staat, waardoor de kans op misbruik van informatie beperkt is. Bovendien is dit verslag een van de vele initiatief-verslagen van het Parlement op gebied van gezondheid, die op geen enkele globale strategie gebaseerd zijn en waarmee tijd verloren gaat ten koste van de echte wetgevingswerkzaamheden.

Correia
In het licht van de huidige technologische ontwikkeling is de invoering van een gezondheidskaart mogelijk, die kan worden gebruikt in alle landen van de Europese Unie en die op korte termijn kan worden uitgebreid tot alle overige landen. Op deze kaart staan de gegevens die de burger wenst te vermelden, met name chronische ziekten, ernstige aandoeningen of allergieën, bloedgroep en rhesusfactor, vaccinaties, eventueel het nietinstemmen met bloedtransfusies of bloedderivaten en de aanduiding orgaandonor te willen zijn, de bij ongeval te waarschuwen huisarts, enzovoort, met eerbiediging van de vertrouwelijkheid van de gegevens en het beroepsgeheim. Dankzij deze gegevens kunnen niet alleen ernstige of dodelijke ongevallen worden vermeden via de toepassing van ongeschikte therapieën, maar kan de behandeling sneller verlopen en kan bespaard worden doordat de uitvoering van secundaire onderzoeken onnodig blijkt te zijn. Portugal, met zijn ultraperifere, insulaire regio's, een toeristisch land waar de vooral seizoensgebonden migratie een belangrijke rol heeft, dat bijdraagt aan een grote mobiliteit van burgers binnen de Europese Unie en in heel de wereld, heeft alleen maar profijt bij de veralgemening van deze kaart op vrijwillige en facultatieve basis. Dit zijn de redenen die mij ertoe hebben gebracht vóór dit verslag te stemmen.

Fayot
Het idee is eenvoudig: de Europese burger die zich zowat overal in Europa vrij beweegt, in staat te stellen, te allen tijde de noodzakelijke gegevens over zijn gezondheid bij zich te hebben, zodat hij de juiste verzorging krijgt, waar hij zich ook maar bevindt. Dit zou het concrete, dagelijkse leven van de burger werkelijk vergemakkelijken.
Dit idee hangt al sedert 1981 in de lucht en het Parlement heeft hierover al vele resoluties aangenomen. Het kan nu dankzij artikel 138 B van het Verdrag betreffende de Europese Unie een wetsvoorstel indienen.
In het verslag van de heer Leopardi staat dat de rechtsgrondslag artikel 129 over het gezondheidsbeleid zou zijn, een terrein waarop de Europese Unie acties van de lid-staten kan coördineren en stimuleren.
Twee problemen lijken mij van bijzonder belang. Het eerste probleem betreft de inachtneming van de vertrouwelijkheid van de gegevens op de kaarten en het vertrouwen dat de burger moet kunnen hebben in de bevoegde instanties ter plaatse. Het tweede betreft de aanvaarding van de kaart overal in Europa.
Een dergelijke onderneming zal van lange adem moeten zijn, vooral op een terrein waar de Unie slechts beperkte bevoegdheden heeft. Het gaat er dan ook niet om wetgeving van bovenaf en de gezondheidskaart ineens op te leggen. Integendeel, in overleg met de nationale instanties en de grootste belanghebbenden, in het bijzonder de artsen, zou er een methode moeten worden uitgewerkt om de gezondheidskaart binnen een redelijke termijn in te voeren.

Kirsten Jensen, Blak en Sindal
De Deense sociaaldemocraten zijn van mening dat de EU geen gezondheidsbeleid moet voeren. De tenuitvoerlegging van het gezondheidsbeleid is nog steeds een taak die zo dicht mogelijk bij de burger moet gebeuren en waarop deze een zo groot mogelijke invloed moet kunnen uitoefenen. In de EU heersen zeer uiteenlopende meningen betreffende de fundamentele uitgangspunten van een gezondheidsbeleid. Een gedecentraliseerd gezondheidsbeleid is daarom de beste garantie om de burger kwaliteit te bieden.
Een EU-beleid op gebied van gezondheid moet zich in eerste instantie beperken tot onderzoek, samenwerking en statistiek en zich bezighouden met de gebieden die op nationaal niveau niet voldoende aandacht krijgen of de gebieden die speciaal in aanmerking komen voor internationale samenwerking.
Het verslag-Leopardi over een gezondheidskaart vereist middelen die rekening houdend met de gebruiksmogelijkheden van zo'n kaart niet verantwoord zijn. De kaart moet noodzakelijkerwijs in het gehele behandelingssysteem verspreid worden, waarvoor de aanschaf van informatica-apparatuur en het inlezen van data vereist is. Deze kaart zal aan een aantal mensen individueel moeten worden uitgereikt en er zal massaal geïnvesteerd moeten worden in opleiding en uitrusting. Daarbij komen de beheerskosten, wat het allemaal tot een vrij dure zaak maakt. De voordelen zijn niet zo groot als ze op het eerste gezicht lijken. Praktische, ethische en beveiligingsproblemen alsook het feit dat de kaart alleen voor Europa geldt, beperken de toepassingsmogelijkheden. Vanuit een medisch technologisch standpunt zal dit verslag onvermijdelijk verworpen worden. Het verslag heeft ook te maken met de wens van vele leden om een federaal gezondheidsbeleid te hebben waarbij de uitgaven door de EU gedragen worden. Het verslag bevat ook zeer positieve elementen zoals een gemakkelijker toegankelijke behandeling in het buitenland. Zulke zaken kunnen echter veel beter op een andere manier geregeld worden.
Het verslag-Cabrol over de veiligheid van en zelfvoorziening in bloed beoogt onder andere de totstandbrenging van een interne markt voor bloed en bloedprodukten. Dit kan onverzoenbaar blijken met de Deense wens om zelfvoorzienend te zijn en met het korps vrijwillige bloedgevers dat wij hebben.

Jensen, Lis
De Volksbeweging tegen de EU kan niet voor dit verslag stemmen, omdat wij het veel te egocentrisch vinden. Indien er een of andere vorm van gezondheidskaart moet komen, dan moet deze verder reiken dan de grenzen van de EU. Wat ons betreft kan dit bijvoorbeeld op niveau van de WTO. Wij zien overigens een gevaar in de invoering van een EU-gezondheidskaart omdat dit een stap verder is in het integratieproces en uiteindelijk zal leiden tot een gemeenschappelijk gezondheidsbeleid. Dit willen wij niet. Elke lid-staat moet zelf een onafhankelijk gezondheidsbeleid kunnen voeren.
Wij vinden het bijvoorbeeld onaanvaardbaar dat een gezondheidskaart informatie zou bevatten over de seksuele geaardheid van het individu. Wij vinden ook dat elk individu zelf moet kunnen beslissen of hij zo'n gezondheidskaart wil hebben.
Tenslotte vinden wij dat er altijd ervaringen moeten worden uitgewisseld in en buiten de Europese Unie, maar wij zijn tegen bewakingssystemen van gelijk welke aard, ook in de gezondheidssector.
Verslag-Wynn (A4-0098/96)
Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, onze fractie heeft het verslag van de heer Wynn waarbij kwijting aan de Commissie wordt verleend voor de uitvoering van de algemene begroting van 1994, niet goedgekeurd. Ik wilde eerst enkele opmerkingen over de procedure maken. Zoals ik gisteren al tijdens het algemene debat heb gezegd, zijn er acht verslagen ingediend, die gezamenlijk zijn besproken. Dit debat heeft, rekening houdend met de onderbrekingen van de vergadering, minder dan twee uur geduurd. Naast de hoofdrolspelers uit de Begrotingscommissie waren er heel weinig andere sprekers. Er werd vrijwel geen discussiestof aangedragen en vandaag is maar heel weinig tijd aan de stemmingen gewijd. Ik constateer dat er geen enkel amendement is ingediend. Ten slotte, als ik moet geloven wat u zojuist heeft gezegd, mijnheer de Voorzitter, over de lijst personen die een stemverklaring willen afleggen, denk ik dat ik de enige ben die over de algemene begroting van 1994 spreek. Er zijn derhalve praktisch geen stemverklaringen.
Dit is naar mijn mening tekenend voor een afglijden dat ik aan de kaak wil stellen. Door almaar meer standpunten van het Parlement te bepalen over onderwerpen die strikt genomen niet onder zijn bevoegdheden vallen, komen we zover dat het Parlement de taken die het zijn toebedeeld, niet meer uitoefent, in het bijzonder de begrotingstaken, of het nu om de stemming over de begroting gaat of over de begrotingscontrole.
Over het verslag zelf van de heer Wynn: terwijl er voor het eerst een betrouwbaarheidsverklaring in het kader van het Verdrag van Maastricht, waarbij deze procedure is ingevoerd, is afgegeven, terwijl deze verklaring ook voor het eerst negatief is voor bepaalde kredieten, de betalingskredieten, en de Rekenkamer heeft geraamd dat 4 % van de kredieten dubieus is, is de kwijting niet geweigerd, zoals zij evenmin in 1992 was geweigerd, ondanks zeer ernstige onregelmatigheden, noch in 1993. Daarom hebben wij, omdat de Begrotingscommissie weigert haar verantwoordelijkheid te nemen, tegen het verslag van de heer Wynn gestemd.
Verslag-Wynn (A4-0096/96)
Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, ik heb gisteren ook de gelegenheid gehad me uit te spreken over de kwijting evenals daarstraks naar aanleiding van het verzoek van mevrouw Aelvoet tot terugverwijzing naar de commissie. Wij hadden voor dit verslag vier amendementen ingediend en ik heb uit voorzorg gespecificeerd, u heeft me dit toegestaan, waarvoor ik u dank zeg, dat amendement nr. 2 enkel tot doel had de bedragen voor de begroting van de Stichting voor culturele samenwerking te preciseren. Ik wijs erop dat men de uitgaven van deze stichting - 810.000 ecu, 0, 04 % van het EOF - heeft aangegrepen om de kwijting te weigeren. Dat is de enige onregelmatigheid. Deze onregelmatigheid wil ik wel erkennen.
Maar tegenover de bedragen die er in het spel zijn, bijvoorbeeld voor de algemene begroting, denk ik dat wij ons toch enkele vragen moeten stellen en ons in het bijzonder afvragen of het niet juist zou zijn de kritiek die wij konden uiten, en die overigens bij de kwijtingsbesluiten van de afgelopen jaren had moeten worden uitgesproken - ik denk aan de kritiek over het niet opnemen in de begroting, kritiek die enkel het wettelijk kader waarbinnen de Europese ontwikkelingsfondsen worden beheerd betreft - wat te relativeren. De rampzalige politieke gevolgen van een negatief besluit over de rekeningen van het EOF tasten immers het vertrouwen van de ACS-landen in het engagement van de Europese landen ten aanzien van hen aan.
Het institutionele spel waaraan de meerderheid van onze collega's zich overlevert, is onaanvaardbaar. Het brengt het Parlement in diskrediet. Wij kunnen geen verslag aangrijpen, los van de inhoud ervan, om zich over te geven aan waardeoordelen over de structurele problemen, over de institutionele problemen. Wij hebben dit gedaan bij de leningen aan Zuid-Afrika. Nu herhalen wij onze fout bij de samenwerking met de landen in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan. Aan dit institutionele spel, aan dit permanente oorlogsspel, weigert onze fractie mee te doen. Daarom hebben wij geweigerd in te stemmen met het verslag-Wynn.

Blot
Het conflict tussen de Commissie en het Europees Parlement naar aanleiding van de weigering kwijting te verlenen, zoals is voorgesteld door collega Wynn, voor het beheer van de Europese ontwikkelingsfondsen in het boekjaar 1994, vormt een illustratie van de absurde en anti-democratische situatie die is ontstaan door de bemoeizucht van de Europese Unie.
Er bestaat geen enkele ware democratische controle op het EOF, terwijl de uitgaven voor ontwikkelingshulp in de lid-staten door de nationale parlementen worden gecontroleerd. Het betreft hier een terrein waarop het nut van een gezamenlijk beleid volgens een communautaire procedure niet is aangetoond. Aangezien het subsidiariteitsbeginsel thans in de verdragsteksten is opgenomen, zou het een goed voorbeeld van een terugkeer naar de democratie zijn, wanneer het EOF wordt opgeheven en het ontwikkelingshulpbeleid weer in handen wordt gegeven van de lid-staten, die dit uitstekend zelf kunnen voeren. In deze sector zou men kunnen experimenteren met de "decommunautarisering" , die navolging zou kunnen vinden als men de Europese politiek wil democratiseren en slechts het strikt noodzakelijke op communautair niveau wil houden.

Eriksson en Sjöstedt
Ondergetekenden zijn het eens met de door Rekenkamer bekritiseerde gebreken inzake het beheer van het Europees Ontwikkelingsfonds en de minimale controle op de uitbetalingen uit dat fonds. Wij staan ook kritisch tegenover het gebrek aan logica binnen de gerechtelijke en juridische kaders waaraan het EOF is onderworpen. Maar in tegenstelling tot het verslag vinden wij niet dat het Parlement meer invloed moet krijgen op de begrotings- en wetgevingsprocedure. Het EOF moet in het vervolg door de lid-staten worden beheerd en door nationaal benoemde accountants worden onderzocht. Kwijting dient te worden verleend door de nationale parlementen, de organen waar de voornaamste democratische legitimiteit van uitgaat.
Om deze redenen hebben wij tegen het verslag gestemd.

Hory
Het besluit van de Fractie Europese Radicale Alliantie om de Commissie geen kwijting te verlenen voor het beheer van de Europese ontwikkelingsfondsen voor het boekjaar 1994 is om de twee volgende redenen ingegeven:
uit het jaarverslag van de Rekenkamer en de uitvoerige argumentatie van zowel de rapporteur ten principale als de rapporteur voor advies blijkt overduidelijk dat de aanwending van de kredieten van het EOF aan geen enkel aanvaardbaar administratief voorschrift voldoet; -voorts, en dat is de hoofdreden, wordt ieder jaar van het Europees Parlement kwijting gevraagd, terwijl het noch over de begrotingsbevoegdheden noch over de wetgevende bevoegdheden die daarbij behoren, beschikt: door in te stemmen met een zuiver boekhoudkundige kwijtingsprocedure, terwijl wij daarnaast geen begrotingsbevoegdheid bezitten, werken wij mee aan een machtsvervaging die het politieke gezag van het Parlement ondermijnt, omdat wij een rechtsbevoegdheid aanvaarden, die niet met ons mandaat overeenkomt.Daarom vragen mijn collega's en ikzelf opnieuw om de opname in de begroting van het EOF.

Le Gallou
De kwijtingsprocedure toont de structurele en institutionele zwakheden van de Gemeenschap aan: de Rekenkamer stelt vast dat van iedere 100 FRF aan uitgaven, vier het voorwerp vormen van "ernstige" substantiële fouten en dat zij zich over veertien FRF geen mening kan vormen, wat niet erg geruststellend klinkt. In feite is de verspilling inherent aan het communautaire begrotingsproces dat is gebaseerd op onverantwoordelijkheid.
Onverantwoordelijkheid door het financiële circuit: Europa is een zuig- en perspomp; van iedere 100 FRF aan uitgaven worden er 80 door de lid-staten betaald. Is het dan wel zinvol om dit via het Brusselse circuit te laten lopen? Zou subsidiariteit niet moeten leiden tot het opgeven van een deel van de communautaire uitgaven?
Onverantwoordelijkheid door het politieke circuit: cohesiefonds, structuurfondsen, intern beleid dat is gericht op klantenbinding voor de Europese Gemeenschap; maar klantenbinding en strikt beleid vormen van nature elkaars tegenpolen.
Onverantwoordelijkheid door de veelheid aan kruisfinancieringen: wanneer een politieke, economische, sociale of administratieve organisatie de mogelijkheid heeft bepaalde uitgaven te laten financieren op vijf of zes verschillende administratieve niveaus, Europese Gemeenschap, nationale overheid, regio of provincie, departement en lokale overheid, dan stimuleert dit niet tot een verantwoord gedrag, maar veeleer tot een passief handophouden.
Dat zou moeten leiden tot de herziening van de financiële vooruitzichten, niet naar boven toe, naar steeds hogere uitgaven en belastingen, maar integendeel, naar beneden, naar een drastische beperking van de inkomsten en uitgaven.
Verslag-Poggiolini (A4-0051/96)
Caudron
Ik hecht er in de eerste plaats aan de rapporteur hulde te brengen voor zijn pogingen in dit verslag de ziekte van Alzheimer uit te leggen en voor het licht dat hij laat schijnen op deze ziekte, waarover nog te weinig bekend is en die niettemin een ware gesel is die dient te worden beteugeld.
Wij weten allen dat de Europese bevolking vergrijst en langer leeft. We mogen om dit verschijnsel blij zijn, want het is het bewijs dat de levensomstandigheden en de gezondheidstoestand almaar beter worden. We moeten ons niettemin goed voorbereiden op de talrijke gevolgen van dit feit.
Parallel aan de verlenging van de levensverwachting nemen de ziekten die verband houden met de leeftijd toe, in het bijzonder de ziekte van Alzheimer. Laten we niet over het hoofd zien dat ongeveer 8 miljoen Europeanen in het jaar 2000 door deze ziekte zullen zijn getroffen. De gevolgen van deze onomkeerbare degeneratie zijn allereerst van humane aard. De steeds groter wordende vervreemding en fysieke achteruitgang van een familielid zijn ondraagbaar voor zowel de patiënt als voor zijn familie en medische verzorgers. De ziekte van Alzheimer vergt voorts extra medisch personeel en financiële middelen die thans volstrekt ontoereikend zijn ten aanzien van de verbreiding van deze ziekte.
Ik schaar me volledig achter de oproepen van de rapporteur aan de Commissie, om een actieprogramma ter bestrijding van deze ziekte op te zetten. Ik nodig de Commissie eveneens uit om samen met de lid-staten een witboek op te stellen over de verschillende opvattingen over deze ziekte in de Unie. We mogen niet aarzelen onze gemeenschap te verrijken met nationale ervaringen. Laten we gezamenlijk zoeken naar de preciese oorsprong van de ziekte. Wanneer we geen geld uitgeven om inzicht in de ziekte te krijgen, zullen we onvermijdelijk straks geld moeten uitgeven om haar te kunnen verdragen. Laten we naast de onmisbare humanitaire, maar vergeefse uitgaven, positieve uitgaven verrichten die deze gesel zouden kunnen bedwingen - we kunnen daarvan dromen.
Ten slotte, dat wil ik met klem zeggen, moet het Europees Parlement, ook al houdt de intergroep "ouderen" zich hiermee bezig, initiatieven nemen en nadenken over de langere levensverwachting en alle menselijke en economische gevolgen hiervan.

Díez de Rivera Icaza
Gezien de steeds vaker voorkomende ziekte van Alzheimer en rekening gehouden met de progressieve veroudering van de bevolking, is het antwoord van de Europese Unie op de ernstige problemen die deze ziekte met zich meebrengt veeleer bescheiden, temeer als wij bedenken dat meer dan 5 % van de personen ouder dan 60 jaar aan die ziekte lijdt.
Op basis van artikel 129 van het Verdrag zou de Europese Unie een actieprogramma moeten opstarten waarbij onderzoek op de eerste plaats komt. Dit programma moet dienen voor het tenuitvoerleggen van coherente beleidsmaatregelen voor coördinatie van de acties die momenteel zeer verspreid ondernomen worden. Ook moet het een katalysator zijn van particuliere en overheidsinitiatieven die in deze richting gaan.
Ten eerste moet dit actieprogramma ertoe dienen dat er een vroegtijdige diagnose gesteld kan worden van deze ernstige ziekte. Ten tweede moet het programma informatie verschaffen om de burgers bewust te maken en om de kwaliteit van de zorgverstrekking te verbeteren. Ten derde moet het programma het onderzoek naar de oorzaken van de ziekte ondersteunen. Dit alles brengt natuurlijk met zich mee dat er voldoende financiële middelen uitgetrokken moeten worden, zodat er op een coherente manier gehandeld kan worden in de strijd tegen deze ziekte.
Ik wil afronden met nog eens te herhalen dat men nooit genoeg kan hameren op de ernstige problemen die deze ziekte met zich meebrengt, waarvan de onomkeerbare aftakeling van de hersenen de mens reduceert tot een zuiver vegetatieve toestand met alle sociale gevolgen die dit voor de patiënt en zijn familieleden met zich meebrengt.

Dybkjær
Ik stem tegen het verslag over de ziekte van Alzheimer als protest tegen het gebrek aan een globale gezondheidsstrategie voor zeldzame ziekten en uit ontevredenheid over de Europese samenwerking wat deze ziekten betreft. Op zich is een initiatief-verslag over de ziekte van Alzheimer niet verkeerd, maar waarom juist deze ziekte? Wat met alle andere zeldzame ziekten, waarvoor ook meer onderzoek gedaan moet worden? Het zou beter zijn om eerst een gemeenschappelijke strategie voor de benadering van zeldzame ziekten te bepalen, waarna men dan kan vaststellen welke ziekten de prioriteit van de Unie moeten krijgen.

Theonas
De ziekte van Alzheimer is een aandoening die in de ontwikkelde landen steeds vaker voorkomt. Hoewel het percentage van mensen dat aan deze kwaal lijdt, even hoog ligt als dat van AIDSpatiënten, is er geen globale en gecoördineerde strategie die aan de ernst van het probleem beantwoordt, de aandoening stelselmatig bestrijdt en - daarom - gericht is op het wetenschappelijk onderzoek naar, de diagnose, therapie en preventie van en de voorlichting over de ziekte, alsook op de betere verzorging en verpleging van de patiënten. Dat komt wellicht omdat het gaat om een aandoening die vooral bejaarden treft.
De bestaande wetenschappelijke programma's terzake zijn heel beperkt en de financiering ervan beantwoordt geenszins aan hun wetenschappelijk en sociaal belang. De ziekteverzekeringsinstanties hebben geen aandacht voor deze aandoening - die de hersens van de bejaarden onherroepelijk en ongeneeslijk aantast - en voorzien geen middelen voor de bestrijding ervan. De overheden en verzekeringsinstellingen leggen na de drastische besnoeiingen in de pensioenen en de sociale voorzieningen de grondslag voor een nieuw soort racisme ten nadele van de bejaarden. Met het oog op de versterking van het concurrentievermogen en de verhoging van de winsten passen ze de regels toe van de vrije markt die aan geen enkele controle is onderworpen en de voorkeur geeft aan de dood als de kosten ervan lager liggen dan die van het leven.
De Commissie stelt in haar mededeling de aanpak van dit probleem uit tot later, zodat de toekomst voor duizenden bejaarde Alzheimer-patiënten onzeker blijft. We verzoeken de Commissie dan ook haar beleid terzake te herzien en een actieprogramma ter bestrijding van de ziekte in te dienen dat gericht is op de instelling van therapie-infrastructuren, de oprichting van gespecialiseerde klinieken en de lancering van campagnes ter verbetering van de opleiding van personeel en in het kader waarvan op korte termijn steun wordt verleend voor onderzoek naar de preventie, diagnose en behandeling van de kwaal.
Een maatschappij die verondersteld wordt de gemiddelde levensduur van de bevolking onder de best mogelijke omstandigheden te verlengen, mag niet toestaan dat vraatzuchtig winstbejag zonder slag of stoot bezit neemt van de geest en de persoonlijkheid van onze bejaarden, en moet daarom alles in het werk stellen om deze aandoening - die rampzalig is voor zowel de zieke als zijn familie - te bestrijden.
Verslag-Cabrol (A4-0094/96)
Gollnisch
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het verslag van de heer Cabrol bevat uitstekende voorstellen, waarmee wij instemmen, onder voorbehoud van de oprichting van een Europees orgaan waarvan wij het nut wellicht minder inzien dan de rapporteur.
Waarde collega's, er is een lange weg afgelegd! Men durft eindelijk openlijk te spreken over selectie van bloeddonoren, terwijl men in het verleden de gevangenisbevolking hiervoor gebruikte, waar velen verslaafd, en homosexualiteit en verkrachting van medegevangenen helaas heel gangbaar waren. Men durft eindelijk te spreken over tests en besmette donoren ertoe te brengen zich van nieuwe donaties te onthouden, wat me toch wel het minste lijkt. Men durft eindelijk te spreken over een bevordering van zelftransfusie, tot voor kort verboden om redenen die in feite eerder van ideologische dan praktische aard waren.
Want het is de ideologie van de vermenging van donorbloed, althans evenveel als onwetendheid en winstbejag, die verantwoordelijk is voor de verbreiding van de aidsepidemie, waarop het Front national vergeefs heeft getracht de aandacht te vestigen. Onze verstandige woorden ontmoetten slechts sarcasme. Vandaag worden onze tegensprekers smadelijk beschuldigd van vergiftiging van de bevolking.

Caudron
Ik heb gisteravond reeds in de plenaire vergadering de gelegenheid gehad mijn steun te betuigen aan de Commissie en het verslag-Cabrol.
Ik wil vandaag nog eens zeggen, hoe belangrijk het is dat de tests en de voorwaarden voor het vervoer en de opslag van bloedprodukten veilig zijn.
Ik wil ook nog eens herhalen dat het noodzakelijk is een grote informatiecampagne over het bloed te voeren en een grote bewustwordingscampagne ten behoeve van bloeddonatie, teneinde te waarborgen dat Europa in dit opzicht in zelfvoorzienend kan worden.
Ik wil ten slotte dat vooral in Europa vrijwillige en onbetaalde donatie wordt aangemoedigd, met steun van de donoren en hun verenigingen die zich dag-in-daguit inzetten voor zelfvoorziening, veiligheid en morele en duidelijke regels op dit terrein dat even cruciaal als gevoelig is.
We mogen nooit het drama vergeten van alle slachtoffers van transfusies met besmet bloed omdat er geen geëigende tests en veiligheidsmaatregelen voorhanden waren, ook al was de destijds beschikbare informatie over aids onvoldoende. Laat dit een les voor de toekomst zijn en ons ertoe bewegen steeds grotere eisen op het gebied van de veiligheid te stellen.

Dybkjær
Ik heb ervoor geopteerd om tegen het verslag over veiligheid van en zelfvoorziening in bloed te stemmen, omdat ik geen bijzondere reden zie waarom de Unie zelfvoorzienend zou moeten zijn wat bloed betreft. Er is toch niets dat erop wijst dat het bloed uit de lid-staten beter zou zijn dat het bloed uit bijvoorbeeld de Verenigde Staten. Dit toont nog maar eens aan dat de Unie zich bezighoudt met dingen die voor Europa en de ontwikkeling van Europa geen wezenlijk belang hebben, terwijl ze zich zou moeten concentreren op de belangrijke zaken.

Elmalan
Ons debat over de veiligheid van bloedtransfusies en de zelfvoorziening in bloed vormt een waar maatschappelijk probleem. We moeten kiezen tussen de verdediging van een bepaalde ethiek en de marktwet van winst maken. De richtlijn van 14 juni 1989 over bloedderivaten was in dat opzicht gevaarlijk, want zij opende de weg naar de toepassing van de marktwetten op elementen van het menselijk lichaam, met als gevolg een vergoeding aan bloeddonoren en een toenemende penetratie van particuliere bedrijven op de markt van bloedderivaten.
Ons Parlement heeft gelegenheid gehad op dergelijke gevaren te wijzen tijdens een speciaal debat in september 1993. De Commissie had hiermee rekening moeten houden in haar mededeling van december 1994, dat ons ter bestudering is voorgelegd.
De houding van onze fractie is gebaseerd op een onaantastbaar basisbeginsel: het menselijk lichaam is geen koopwaar. Wij vinden dat het menselijk lichaam en de organen en weefsels ervan onvervreemdbaar en niet-verhandelbaar zijn.
Op basis van dit principe stellen wij voor de richtlijn van 1989 zodanig te wijzigen dat de marktlogica wordt opgegeven en de lid-staten de mogelijkheid wordt geboden te eisen dat de ethische beginselen van vrijwillige en gratis bloeddonatie worden gerespecteerd alvorens commercialisering van een produkt dat is afgeleid van bloed of van plasma op hun grondgebied toe te staan.
Wij keuren eveneens alle maatregelen goed die de bloedzelfvoorziening op communautair niveau kunnen bevorderen en geven daarbij de voorkeur aan vrijwilligerswerk, vrijwillige en anonieme bloeddonoren, door informatie, educatie en motivatie van het publiek, steun aan vrijwilligersorganisaties, bevordering van de samenwerking tussen de lid-staten en de organisatie van een Europese dag van de bloeddonatie.
Onze aanpak sluit aan bij die in het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, dat wij graag steunen, te meer daar het is verbeterd en versterkt door de aanname van onze amendementen.

Fayot
Lang geleden hebben de verenigingen van vrijwillige bloeddonoren druk uitgeoefend op de Commissie om op dit voor de volksgezondheid levensbelangrijke terrein actief op te treden.
Deze organisaties hebben altijd aangedrongen op de noodzaak van vrijwilligheid: vrijwillige en onbetaalde bloeddonatie is hun grote beginsel, dat zowel zelfvoorziening als absolute veiligheid bij levering en gebruik van bloed kan garanderen. Door de handel in bloedprodukten en uit winstbejag lopen we het risico onveilige situaties te creëren door onvoldoende of lakse controles en het niet respecteren van termijnen en voorschriften in de hele bloedtransfusieketen.
Ik voeg me dus bij de rapporteur met zijn fundamentele eisen: gemeenschappelijke normen voor het hele grondgebied van de EU, inachtneming van het beginsel van vrijwillige, niet-betaalde donatie in alle lid-staten, strikte regels voor het gebruik van het ontvangen bloed met bijzondere aandacht voor de selectie van de donoren, ontwikkeling van uniforme tests van het hoogste technologische niveau, strikte voorwaarden voor de bewaring van bloedprodukten en een rationeel gebruik van het verzamelde bloed.
Mag ik u nog zeggen dat Luxemburg, dankzij de doeltreffende actie van het Luxemburgse Rode Kruis en van de vrijwillige bloeddonoren, op dit punt zelfvoorzienend is en alle veiligheids- en hygiënische voorwaarden absoluut in acht neemt. In ieder geval moet een gemeenschappelijk systeem, als dat er eens zal komen, zich richten naar de stelsels in die landen die hiervoor de strengste normen hanteren, zoals, inderdaad, Luxemburg.

Theonas
Het lijdt geen twijfel dat bloed en bloedprodukten van bijzonder belang zijn voor de bestrijding van zowel acute aandoeningen als chronische ziekten. We betreuren dan ook dat al meermaals is gebleken dat op de methodes voor bloedinzameling gebrekkig wordt toegezien en ernstige ziekten via bloed worden overgedragen en verspreid - wat in de Unie reeds tal van dodelijke slachtoffers heeft geëist. Daar het gaat om een probleem waarover de maatschappij zich - terecht - enorm bezorgd maakt, moeten we alle aandacht voor dit onderwerp hebben en erop aandringen dat de thans aangewende methoden voor bloedinzameling op heel verantwoorde wijze worden onderzocht en zo worden bijgesteld dat ze de hoogst mogelijke veiligheid in alle stadia van de bloedtransfusieketen waarborgen. Het is immers overduidelijk dat de huidige voorschriften terzake gebreken vertonen en niet langer aan de vereisten van de eigentijdse methodes voor de produktie van en de handel in bloedprodukten beantwoorden.
Vrijwillige, niet-betaalde donaties moeten een belangrijke rol vervullen in de voorziening van bloed en bloedprodukten voor therapeutische doeleinden. Het aangeboden bloed moet evenwel op betrouwbare wijze, met name door laboratoriumen klinisch onderzoek, worden gecontroleerd. Met het oog daarop moet in elk land van de Unie een orgaan worden opgericht dat op de inzameling en het beschikbaar stellen van het bloed toeziet, alle nodige gegevens over bloeddonors en - ontvangers verzamelt en informatie met andere bevoegde diensten op nationaal en communautair niveau uitwisselt. Om die reden moet de interoperabiliteit van en de onderlinge samenwerking tussen de bevoegde instanties en instellingen in de lid-staten worden versterkt, wat gecoördineerde acties inzake de aanwending van bloed voor therapeutische doeleinden en de voorkoming van overdracht van virale ziekten via bloedprodukten mogelijk zal maken.
De gespecialiseerde wetenschapscentra van de lid-staten moeten toezien op de medische teams en laboratoria die vergoede bloeddonaties inzamelen voor de bereiding van geneesmiddelen. Ze moeten ook controle uitoefenen op de bloeddonors en - met het oog op de opsporing van virale-ziekteverspreiders - de nodige onderzoeken doorvoeren. Ik wil erop wijzen dat bij deze wijze van bloedinzameling gepoogd wordt de produktiekosten zo laag mogelijk te houden, wat geenszins ten goede komt aan de aangewende wetenschappelijke methoden en tot gevolg heeft dat belangrijke hoeveelheden bloed worden ingevoerd uit landen met een lage levensstandaard en met gezondheidsomstandigheden die te wensen overlaten. Dit bloed wordt bovendien vaak niet behoorlijk behandeld, omdat de procedures te duur zijn - wat rampzalige gevolgen heeft voor de mens en het leven.
Hoewel wetgeving geen waarborg is voor de eerbiediging van de ethiek, moeten we ervoor zorgen dat alle voorwaarden worden vervuld om het recht van de burgers en de maatschappij op gezondheid en leven te garanderen. Met het oog daarop moeten we het publiek sensibiliseren en wetenschappelijk onderzoek van hoge kwaliteit verzekeren. Om te voorkomen dat besmet bloed voor de produktie van geneesmiddelen en directe therapeutische doeleinden wordt aangewend en gezondheidsondermijnende bloedprodukten op de markt worden gebracht, moeten de wetenschappelijke instanties in de lid-staten daarenboven nauw toezien op de industrie en haar activiteiten.
Europese Raad van Turijn
Berthu
Mijnheer de Voorzitter, het dilemma van de Europese Raad van Turijn zou als volgt kunnen worden samengevat: teneinde de uitbreiding van de Unie naar het Oosten - wat onze grote prioriteit vormt - te vergemakkelijken, zou de federale verdieping moeten worden geremd: maar dat is onmogelijk, want de Europese munt zal een nieuwe overdracht van soevereiniteit vergen. Uitbreiding en verdieping moeten dus worden gecombineerd, maar hoe zou dat moeten gebeuren wanneer de basishypothese, namelijk het handhaven van één enkel institutioneel kader, in acht moeten worden genomen?
Het is onder deze voorwaarden dan ook niet verbazingwekkend, dat we uit de conclusies van de Raad geen enkele duidelijke visie op de toekomst van Europa kunnen lezen. Er wordt met name geen duidelijke keuze gemaakt tussen een dwingend Europa - de veralgemening van stemmen met gekwalificeerde meerderheid neigt hier impliciet naar - en een flexibeler Europa, dat is georganiseerd rond wat men schroomvallig de clausule van versterkte samenwerking noemt. Beide concomitante voorstellen zijn echter gebaseerd op radicaal verschillende filosofieën: volgens het stelsel van de meerderheid wil men de minderheid zijn wil opleggen, in dat van de versterkte samenwerking, daarentegen, aanvaardt men geen dwang te gebruiken. Zal de intergouvernementele conferentie zulke uiteenlopende imperatieven weten te verzoenen?
Op deze conferentie drukt echter een nog zwaardere hypotheek: die van de Europese munt. Officieel mag dit thema niet tijdens de IGC aan de orde komen, want het besluit zou al genomen zijn. Maar in werkelijkheid komen uit de voorbereiding van de invoering van de Europese munt talrijke en ernstige institutionele problemen naar voren, die nog niet zijn opgelost. Voorzitter Hänsch heeft dit zelf in zijn rede in Turijn onderstreept. Ik citeer: " De valuta's zullen op communautair niveau worden gebracht. Dat is niet het geval met het economisch beleid. Het is niet goed dat deze situatie lang zal duren. De Unie heeft een algemene macro-economische richting nodig."
Toch is het dezelfde Voorzitter Hänsch die tijdens de Top van Cannes, evenals in deze zaal verklaarde, ik citeer weer: " De Unie heeft geen nieuwe bevoegdheden van de lid-staten nodig. Zij moet alleen de bevoegdheden waarover zij al beschikt, beter uitoefenen."
De tegenspraak die uit deze citaten naar voren komt, hebben alle Europese instellingen gemeen. De ene rede wordt uitgesproken om rekening te houden met de publieke opinie, de andere om rekening te houden met de Europese munt. Aan het einde van de intergouvernementele conferentie zal toch wel een van beide, de publieke opinie of de Europese munt, moeten wijken.

Antony
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's - u beiden - en mijne heren bodes, onder het mom van een verondersteld federale doelstelling, met de organisatie van de verdieping van de Europese opbouw als voorbereiding op de uitbreiding van de Unie, weten wij heel goed dat de intergouvernementele conferentie van Turijn de fundamenten wil leggen van een Europese superstaat die steeds centralistischer zal worden.
Zo'n staat willen wij niet. Wij willen dat nog minder omdat achter de mooie woorden over het Europa van de burgers, transparantie, democratie en de doelstellingen van werk en welvaart, het politieke gekonkel schuilgaat. Al in Maastricht hebben we royaal moeten betalen voor het akkoord met Portugal, Spanje, Griekenland en Ierland door het cohesiefonds op te richten. Dit jaar moeten we het op een akkoordje gooien met Groot-Brittannië. In Turijn waarde het spook van de gekke koe rond. De Europese landen zullen 70 % van het bedrag betalen dat nodig is om die oude afgedankte Britse koeien te slachten. Vergeefse moeite omdat Londen immers al voor het Hof van Justitie de wettigheid van het embargo tegen de uitvoer van rundvlees aanvecht. En, bovenal, de IGC zal zeker pas na de algemene verkiezingen in het Verenigd Koninkrijk eindigen. Je weet maar nooit! Als de herziening van de verdragen het centrale thema zou worden van democratische verkiezingen, waar Europese burgers hun mening kunnen geven, dan zou dat een drama worden.
Nogmaals, achter de grootse plannen en de mooie redevoeringen gaan gekonkel en intriges, niet-uitgesproken doelen en financiële hebzucht schuil. Nee, met welke kleren u dit monster ook tracht uit te dossen, wij willen beslist zo'n Europa niet.

Blot
De IGC, zoals zij zich thans voordoet, dreigt een grote rommelkast te worden. Er is geen echte leidraad vastgesteld voor deze conferentie omdat een duidelijke analyse van de wereldsituatie ontbreekt. Laten we het voorbeeld van de bestrijding van de werkloosheid en het buitenlands beleid nemen. In werkelijkheid houden beide terreinen met elkaar verband, want de werkloosheid komt door de internationale concurrentie, de immigratie en de chaotische monetaire situatie in de hele wereld, wat allemaal valt onder de hoofdstukken economie en buitenlands beleid.
De werkelijkheid die men weigert te zien en te benoemen is als volgt. Er bestaat tegenwoordig nog maar één grote wereldmacht: de Verenigde Staten van Amerika. Deze macht heeft, na op beslissende wijze te hebben deelgehad aan de overwinning in de tweede wereldoorlog, in 1989 de koude oorlog met de voormalige Sovjet-Unie gewonnen.
De Verenigde Staten zijn in staat de internationale gemeenschap hun wet op te leggen. In de economie betekent dit de wet van de onbeperkte vrijhandel, waarvan de grote Amerikaanse ondernemingen om historische redenen het meeste kunnen profiteren.
De door de Verenigde Staten opgelegde vrijhandel stelt de verschillende stelsels van sociale bescherming in Europa ter discussie. Hij ligt ten grondslag aan het vertrek van ondernemingen, wat de werkloosheid in de Europese landen nog doet toenemen, en aan de druk op lonen en salarissen en zelfs op de koopkracht van het overgrote deel van de gesalarieerden.
Door het Amerikaanse leadership niet in twijfel te trekken, wat overigens de vriendschap met het Amerikaanse volk niet uitsluit, ondergaat de Europese Unie deze mondiale wet. Zij kan dus de werkloosheid niet aan de wortel aanpakken en stelt slechts halve maatregelen en zeer beperkte aanpassingen voor.
Op politiek niveau wordt Europa gemaand zich aan te passen aan het beleid van de nieuwe wereldorde zoals deze door de Verenigde Staten is gedefinieerd. Of de lid-staten nu hun vrijheid behouden of met één enkele stem spreken, of de besluitvormingsprocedure voor het buitenlands beleid nu gebaseerd is op eenparigheid van stemmen, de meerderheid of de gekwalificeerde meerderheid doet niets af aan dit fundamentele feit. Wat is het wereldplan van de Europeanen? Dat is er niet. We zouden het moeten definiëren op basis van de nationale realiteit. Zover zijn we nog lang niet. Onder deze voorwaarden brengt de IGC geen enkele verbetering, behalve eventueel op enkele procedurele details. De Europese Unie lijkt te zijn getroffen door dezelfde ziekte als Byzantium in zijn nadagen: gebrek aan zelfvertrouwen en gebrek aan moed.

Caudron
Naar aanleiding van de Top van Turijn en onder expliciete vermelding dat het Italiaanse voorzitterschap hiervoor niet verantwoordelijk is, wil ik mijn onvrede uiten, in de eerste plaats over een gebrek aan Europese wil / vastberadenheid de werkloosheid te bestrijden, voorts over de institutionele vooruitzichten en ten slotte over het bedroevende ontbreken van een Europees elan.
Europa biedt tegenwoordig maar al te vaak het trieste schouwspel van een vergadering van "kruideniers" , gevangen in hun eigenbelang en even onbekwaam om gezamenlijk de huidige problemen op te lossen als duidelijke perspectieven voor de toekomst uit te zetten. Vanuit dit oogpunt heb ik voor de gezamenlijke resolutie gestemd.

Järvilahti en Lindqvist (ELDR), Eriksson, Sjöstedt, Iversen en Stenius-Kaukonen (GUE/NGL), Gahrton, Holm, Lindholm en Schörling (V), Bonde en Sandbæk (EDN)
Hoewel de resolutie zich toespitst op de bevordering van werkgelegenheid en de rechten van de burgers, waaraan wij uiteraard onze steun verlenen, kunnen ondergetekende leden niet vóór de resolutie stemmen, enerzijds vanwege de nadrukkelijke steun aan een "gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid dat zijn plaats in de wereld waardig is" , wat in gewone taal neerkomt op een gemeenschappelijke defensie en een inlijving van de WEU bij de Unie; anderzijds omdat in de resolutie steun wordt uitgesproken voor grotere machtsbevoegdheden via "doeltreffender" besluitvorming, en voor het onderbrengen van meer juridische en binnenlandse kwesties bij het communautaire recht.
Wij willen dat de EU een civiel samenwerkingsorgaan tussen zelfstandige staten blijft. Wij vinden ook dat de Intergouvernementele Conferentie door het Europees Parlement moet worden aangespoord om de convergentiecriteria voor de EMU ter discussie te stellen en om de koppeling tussen werkloosheid en de convergentieeisen te erkennen.

Kirsten Jensen en Sindal
Naar aanleiding van het nationale compromis en de Overeenkomst van Edinburgh kunnen de Deense sociaaldemocraten zich niet aansluiten bij de punten in de resolutie over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid alsook het unieburgerschap die strijdig zijn met de vier Deense uitzonderingen.

Lang, Carl
Het debat over de werkzaamheden van de intergouvernementele conferentie is voor de Franse nationale beweging een gelegenheid om in dit Parlement nog eens het huidige anti-nationale, federale, centraliserende en bureaucratische model van de Europese constructie aan de kaak te stellen.
Het Europa van het Verdrag van Maastricht is met zijn logica, zijn werking en zijn beleid een machine die de volkeren en de naties verbrijzelt, een historische, culturele, sociale en economische "ontkenning" , die het werkelijke Europa, dat rijk is aan nationale culturen, volkeren en naties een eenvormig, beperkend en verwoestend model wil opleggen.
Het Front national hecht eraan de identiteit van de volkeren van Europa, de soevereiniteit en de onafhankelijkheid van de naties, de vrijheden en onaantastbare rechten van de volkeren van Europa, over hun eigen toekomst te beslissen, te verdedigen.
Deze legitieme eisen staan uiteraard lijnrecht tegenover de vestiging van het post-maastrichtse Europoïde magma dat ons door de IGC wordt voorbereid.
Hoe dan ook, het Front national eist dat de volkeren straks rechtstreeks per referendum wordt gevraagd of zij Maastricht II goedkeuren of verwerpen.
Veel minder technocratie en veel meer directe democratie kunnen Europa alleen maar goed doen.

Wibe
Groeiende werkloosheid en armoede in Europa worden niet opgelost door een verdere uitbreiding van de politieke invloed van de EU. Een uitbreiding van de supranationaliteit in de Unie verwijdert de politieke beleidsvormers alleen maar verder van de bevolking. De democratie wordt onduidelijk als beleidsvormers op het nationale resp. het Europees niveau elkaar als gevolg van onduidelijke politieke structuren de schuld kunnen geven van de maatschappelijke problemen.
Het is mijn vaste overtuiging dat de Europese Unie een samenwerking dient te zijn tussen soevereine staten, waarin de nationale parlementen de hoogste verantwoordelijkheid hebben tegenover de kiezers. Ik hoop dat de Intergouvernementele Conferentie tot een resultaat komt dat de Europese Unie vereenvoudigt en minder bureaucratisch maakt.

Wolf
Onze fractie heeft de ontwerp-resolutie vooral niet kunnen goedkeuren omdat die ver achterblijft bij de eisen die wij op dit ogenblik aan een hervorming van de EU moeten stellen. In plaats van de prangende problemen aan te pakken waarmee de EU nu al wordt geconfronteerd en waarmee ze in de nabije toekomst te maken zal krijgen, beperkt de intergouvernementele conferentie, waarin het Verdrag van Maastricht voorziet, zich tot de institutionele hervormingen in de enge zin van het woord. In de huidige omstandigheden zouden wij er krachtig moeten voor pleiten dat de intergouvernementele conferentie de grote opdracht van de terugdringing van de massale werkloosheid en de overgang naar een nieuw ecologisch en solidair ontwikkelingsmodel aanpakt om de EU tot een milieuvriendelijke en sociale unie om te vormen en dat de voorbereiding van de EMU en van de besluiten betreffende de financiële grondslagen van de Unie voldoende grondig worden aangepakt. In plaats daarvan beperkt het Parlement zich echter tot enkele vrijblijvende uitspraken over het louter institutionele aspect. Zo laat het Parlement opnieuw een gelegenheid voorbijgaan om zijn aanspraken op een actieve medewerking aan het hervormingsproces te doen gelden. In dat licht stellen de schakeringen in de tekst waarover wij wel zouden kunnen debatteren weinig of niets voor.
Ook voor het Parlement moet gelden wat wereldwijd voor Europa geldt: vraag niet wat de wereld voor jou kan doen, maar wat jij voor de wereld kunt doen. De weg naar een echte democratische hervorming van de EU is kennelijk nog lang.
Verslag-Oostlander (A4-0101/96)
Berthu
Mijnheer de Voorzitter, iedereen hier is er wel van overtuigd dat de de opening naar de landen in Midden- en Oost-Europa, waarmee wij gemeenschappelijke waarden en dezelfde geschiedenis delen en waarmee reeds associatieakkoorden zijn afgesloten, in de komende jaren voor de Europese Unie prioritair zal zijn. Toch zal de heterogeniteit van deze landen, toch zullen de met name economische en sociale verschillen, die hen scheiden van de leden van de Unie, deze taak bemoeilijken. Hoe moeten we hierin in zo korte tijd slagen? Met welke instellingen zullen wij deze diversiteit aankunnen? De Raad van Turijn heeft de intergouvernementele conferentie de opdracht gegeven naar oplossingen te zoeken, maar helaas zonder haar als leidraad een duidelijke toekomstvisie te geven op de institutionele architectuur van het grote Europa.
Het verslag-Oostlander dat ons Parlement vandaag is voorgelegd, volgt een ultrafederaal toekomstconcept, dat meer problemen schept dan oplost en dat tegenwoordig een minderheidsstandpunt in Europa lijkt te vertegenwoordigen. Verondersteld wordt immers dat de landen uit het Oosten en bloc het acquis communautaire zouden moeten aanvaarden, in het kader van de institutionele eenheid, met slechts lichte nuances in de snelheid waarmee. Erger nog, deze landen zouden een federale toekomstvisie moeten onderschrijven, dat wil zeggen een institutionele evolutie in de zin van - ik citeer - " communautaire besluitvormingsmechanismen waarbij de overheveling van een deel van de nationale soevereiniteit naar het Europese niveau plaatsvindt" . Met deze woorden beoogt de heer Oostlander in zijn verslag met name de veralgemening van stemmen met gekwalificeerde meerderheid, dat naar verluidt het functioneren van een groter Europa vergemakkelijkt. We vragen ons af hoe dan. Want al is het inderdaad moeilijk om besluiten te nemen met eenparigheid van stemmen in een organisatie van vijfentwintig leden, het is evenmin aanvaardbaar besluiten te nemen met meerderheid van stemmen in een organisatie met vijfentwintig heterogene leden.
In werkelijkheid zou de enige oplossing kunnen zijn het dogma van de institutionele eenheid op te geven ten gunste van de variabele geometrie. Dat wil ook zeggen dat we moeten kiezen voor een Europees partnerschap van de naties en niet voor een federaal Europa. Met deze keuze zouden we de landen uit OostEuropa beter en eerder kunnen ontvangen. Wat zou er bijvoorbeeld in het kader van een Europese associatie van naties op tegen zijn, dat de Oosteuropese landen onverwijld toetreden tot een intergouvernementele organisatie als Europol om beter tegen de grote internationale misdaad te kunnen optreden?

Gollnisch
Mijnheer de Voorzitter, ik sta volledig achter het standpunt van mijn collega's, dus zal ik me in mijn spreektijd beperken tot drie bijzondere punten.
Ten eerste is het afgeleide recht zodanig afgegleden, bestaat er zo'n grote inflatie aan teksten - aan compexiteit en onophoudelijke overschrijding van de bevoegdheden - dat zij een geheel vormen dat de landen van Midden- en OostEuropa niet vrij kunnen aanvaarden.
Ten tweede wordt in het verslag van collega Oostlander vaak verwezen naar de democratische legitimiteit, de rechtsstaat, de democratie - ik denk in het bijzonder aan zijn artikel 18. Zouden wij er niet beter aan doen eerst de stoep voor onze eigen deur schoon te vegen, wanneer de senaatsverkiezingen in België bezoedeld zijn met talrijke onregelmatigheden om te voorkomen dat een partij meedoet; wanneer in mijn eigen land, Frankrijk, nog een communistische wet, de wet Marchais-Gayssot, oordeelt over de openbare vrijheden.
Ten derde en ten laatste, berust het hele verslag van collega Oostlander op het postulaat in overweging H, waarin gesproken wordt over de uitbreiding: " uitbreiding levert aanzienlijk voordeel op, zowel voor de oude als de nieuwe lid-staten" . Ik ben bang, mijnheer de Voorzitter, dat dit eerder een axioma dan een bewijs is.

Blokland
Het enthousiasme waarmee de landen van Middenen Oost-Europa aanvankelijk het lidmaatschap van de Unie werd beloofd, lijkt te zijn getemperd. Niet alleen vanwege de technische problemen die uitbreiding met zich meebrengt, maar vooral omdat velen eerst het communautaire karakter van de Unie veilig willen stellen, alvorens tot uitbreiding over te willen gaan.
Een dergelijke tendens blijkt ook uit het verslag-Oostlander, waarbij ik, mede namens collega Van der Waal, deze stemverklaring afleg. Naast alle terechte eisen die in het verslag op het gebied van economische integratie, rechtsstaat en democratie aan de landen van Midden- en Oost-Europa worden gesteld, wordt van hen ook een zekere federale gezindheid en volledige acceptatie van het 'acquis communautaire' verwacht. Praktisch gezien betekent dit een belemmering voor een spoedige uitbreiding naar het oosten. Dat lijkt ons zowel uit moreel als veiligheidspolitiek oogpunt niet verantwoord.
Daarnaast betreuren wij dat in het verslag geen aandacht wordt besteed aan de geografische en culturele begrenzing van Europa. Dat is nodig om willekeurige toetreding van nieuwe lidstaten te voorkomen. Het uitbreidingsstreven zal zich moeten richten op die landen die behoren tot het Europese cultuurgebied en een duidelijke invloed van het westerse christendom, inclusief de reformatie hebben ondergaan.
Omdat uitbreiding volgens ons een prioritaire doelstelling van de Unie moet zijn, en wij daarbij kunnen instemmen met de ontwikkelingsrichting die hen in het verslag op het gebied van economie en rechtsstaat wordt voorgehouden hebben wij, ondanks deze kritische kanttekeningen, toch voor het verslag-Oostlander gestemd.

Chanterie
Goed nabuurschap is belangrijk, zeker in internationale relaties, maar alvorens de buren in het eigen huis op te nemen, dient men twee keer na te denken.
Het ijzeren gordijn tussen West- en Oost-Europa lijkt opengeschoven en zelfs opgeborgen, maar de sociale en economische kloof tussen die beide Europa's blijft. Om die kloof te dichten en op die manier ook de betrekkingen tussen de betreffende landen te verbeteren, staan er verschillende mogelijkheden ter beschikking, gaande van een doorgedreven vorm van ontwikkelingshulp over een geheel van bevoorrechte handelsverhoudingen en voordelige samenwerkingsverbanden tot een uitbreiding van de Europese Unie met de Midden- en Oost-Europese staten. Die laatste optie zal vroeg of laat werkelijkheid worden, maar belangrijker dan de vragen wie er zal toetreden en wanneer men zal toetreden, is de vraag onder welke voorwaarden of op grond van welke maatstaven een dergelijke toetreding zal plaats vinden.
Voorstanders gaan er immers van uit dat uitbreiding voordelen oplevert voor zowel de huidige lid-staten als de toekomstige lid-staten. Dit is ongetwijfeld juist. Denk maar aan onze binnen- en buitenlandse veiligheid en aan hun democratische stabiliteit. Maar dat er ook kosten en zelfs nadelen zullen zijn, wordt vaak verwaarloosd en soms vergeten. Dit heeft onder andere te maken met het feit dat de gevolgen van dit soort toetredingen niet duidelijk zijn, laat staan onderkend worden. Wat zal er gebeuren met het bestaande landbouw-, tuinbouw-, bosbouw- en visserijbeleid, met het vrije verkeer van goederen en diensten, personen, informatie en kapitaal, met de eenheidsmarkt en de eenheidsmunt als centrale communautaire projecten? Wat zal er gebeuren met de besluitvorming, met de instellingen, met de gemeenschapsbegroting in het algemeen en met de begrotingslijnen voor het cohesiefonds en de structuurfondsen in het bijzonder?
Zolang er op die vragen geen ernstig antwoord komt en er dus geen bij benadering juiste schatting bestaat van de kostprijs van de uitbreiding, zolang blijft de toetreding een stap in het ongewisse, en dit zowel voor de huidige lid-staten als voor de toekomstige lid-staten. Als politicus, en ook als privé-persoon, ben ik niet geneigd een blanco cheque te tekenen. Ik wil en moet weten welke de kosten zijn van mijn beslissingen en welke de gevolgen zijn van mijn keuzen en dit in alle mogelijke opzichten: budgettair, financieel, monetair, fiscaal, economisch, industrieel, commercieel, sociaal, ecologisch, diplomatiek, enzovoort.
Het valt dan ook niet te verantwoorden de betrokken landen hoop te geven die misschien vals zal blijken. Ongeacht de Duitse wens om alvast Polen en Tsjechië op te nemen. Ongeacht het Zweeds verlangen om de Oostzeelanden te laten aansluiten. Eigen belang is een slechte raadgever als over dit soort zaken wordt onderhandeld. Dit geldt ook voor de terughoudendheid van Portugal, Spanje, Italië en Griekenland die rekening houden met een drastische inkrimping van de steun van de Europese Unie aan de mediterrane landen. Zo een ingrijpende politieke kwestie als de toetreding, met de implicaties voor de toekomst en het bestaan zelf van de Europese Unie, laat zich niet beoordelen op grond van voorkeuren of vooroordelen. Er is nood aan informatie, documentatie, prospectie en extrapolatie alvorens tot uitbreiding wordt overgegaan.
Het gaat er uiteindelijk om de Europese Unie uit te breiden en niet te vervangen door een uitgestrekt vrijhandelsgebied met een tanende communautaire pijler en een dominante intergouvernementele pijler.

Eriksson en Sjöstedt
Ondergetekenden hebben vóór het verslag gestemd.
Dat hebben wij gedaan omdat wij vinden dat het verslag rekening houdt met veel problemen die verbonden zijn aan een aansluiting van de Oosteuropese staten als lid van de Europese Unie. Dit ter onderscheiding van veel van de versimpelde propaganda die in de EU wordt verspreid, niet in de laatste plaats in Zweden, over de voordelen van een aansluiting van de Oosteuropese staten.
Wij vinden, evenals het verslag, dat de Oosteuropese staten zich bij de EU moeten kunnen aansluiten, maar wij wijzen er ook op dat het belangrijk is dat de bevolking in de respectieve landen de mogelijkheid krijgt om haar standpunt ten opzichte van het lidmaatschap te kennen te geven. Het is ook van groot belang, zoals in het verslag wordt benadrukt, dat de landen die ervoor kiezen om zich niet aan te sluiten, onder goede voorwaarden handel kunnen drijven en kunnen samenwerken met de EU.
Wij willen ondanks onze steun toch onze kritiek onderstrepen op het feit dat in het verslag wordt gesproken van een eenzijdige aanpassing van de Oosteuropese staten aan de regelgeving en economische systemen van de EU, wat o.a. neerkomt op uitgesproken eisen inzake aan de markt aangepaste dereguleringen en privatisering.
In het verslag missen wij ook een serieuze veiligheidspolitieke analyse van de problemen, vooral met betrekking tot Rusland, die kunnen ontstaan in verband met de door de EU geplande ontwikkeling van een geïntegreerde defensieve en militaire dimensie.

Féret
De schrijvers van het verslag over de toetreding van de Midden- en Oosteuropese landen vinden dat de uitbreiding van de Unie naar het oosten "grote budgettaire en financiële consequenties" zal hebben, maar ook "grote sociale, politieke en veiligheidsconsequenties" .
Het Belgische Front national ziet deze risico's niet over het hoofd, maar verbaast zich over zo'n grote voorzichtigheid bij collega's die voor het merendeel onlangs een douane-unie met een niet-Europees land hebben goedgekeurd: Turkije.
De schrijvers van dit verslag vinden dat de uitbreiding naar het oosten in theorie weliswaar mogelijk lijkt, maar in de praktijk heel wat moeilijker zal zijn.
Het is betreurenswaardig dat de landen in Midden- en Oost-Europa vandaag de prijs betalen van vijftig jaar socialistische economie en bureaucratie en dat zij, omdat zij geen lid zijn van een internationale organisatie - de NAVO - niet delen in de generositeit van de Unie zoals de Turkse republiek doet.
In werkelijkheid ziet het ernaar uit dat Europa zijn grenzen naar het zuiden openstelt maar ze voor het oosten afsluit.

Goerens
Dit verslag, evenals het witboek van de Commissie over hetzelfde onderwerp, is een tussenverslag waarin wordt vastgesteld hoever men in de desbetreffende landen is gevorderd met de overgang naar een toetreding tot de Europese Unie.
Bij onzekere vooruitzichten en een bepaalde besluiteloosheid, of zelfs een tekort aan vastbeslotenheid in onze landen, gaat het om de manier waarop men iets zegt. Daarom is het in de eerste plaats van belang erop te wijzen dat het beginsel van toetreding van de Midden- en Oosteuropese landen is aanvaard en aanvaard moet blijven. We moeten vermijden de boot te zwaar te belasten door tevoren irreële voorwaarden aan de kandidaat-landen te stellen of door een kruideniersmentaliteit te tonen.
Het grootste obstakel voor een soepele overgang, die logischerwijs zou moeten leiden tot een toetreding, is naar mijn mening de koudwatervrees van de lidstaten van de EU.
Uitbreiding heeft een prijs, dat is ontegenzegbaar juist. Maar de prijs van onverschilligheid en van ons egoïsme is ongetwijfeld veel hoger, want hiermee dreigen de Midden- en Oosteuropese landen het voor een geslaagde overgang onmisbare politieke perspectief te worden ontnomen.

Kristoffersen
Het onderhavig verslag over de voorbereiding van de landen in Midden- en Oost-Europa op hun integratie in de interne markt is zeer goed doordacht. De rapporteur verdient alle lof voor zijn uitstekende analyse van de problemen die nog moeten worden opgelost met het oog op de toekomstige uitbreiding van de EU.
Ik kan mij volledig aansluiten bij de oproep die de rapporteur tot de landen van Midden- en Oost-Europa en de bevolkingsminderheden die er wonen, doet om eventuele conflicten via een politieke dialoog op te lossen en daarbij rekening te houden met het recht van de minderheden om hun culturele identiteit te bewaren.
In dit verband wil ik ook uw aandacht vestigen op de aanbevelingen van de rapporteur inzake opleiding, informatie en media, de grensoverschrijdende samenwerking tussen de landen in Midden- en Oost-Europa onderling alsook tussen deze landen en hun buren in de EU en het GOS. Om de levensomstandigheden van andere volkeren beter te kunnen begrijpen, vooroordelen uit de weg te ruimen en het gemeenschappelijk Europees erfgoed te benadrukken, moet juist de culturele dimensie van de Europese samenwerking en de grensoverschrijdende samenwerking die de diversiteit en de culturele identitiet van elk land respecteert, versterkt worden. En zoals de rapporteur in zijn slotopmerkingen terecht onderstreept, heeft elk land zijn eigen geschiedenis en culturele identiteit, die het uiteraard wil en moet bewaren in het kader van de Europese Unie.
Met betrekking tot de voorbereiding van de toetredingsonderhandelingen ben ik het eens met de rapporteur dat de onderhandelingen met de geassocieerde landen op hetzelfde tijdstip gestart moeten worden, zoals hij in de toelichting van zijn verslag onderstreept. Het betekent niet automatisch dat de nieuwe lidstaten groepsgewijs tot de EU moeten of zullen toetreden. Elke kandidaat is immers verschillend en om daarmee rekening te houden moeten de toetredingsonderhandelingen met elk land afzonderlijk worden gevoerd. Om deze reden zal de duur van de onderhandelingen en het tijdstip van toetreding voor elk land verschillend zijn.
Het is echter van groot belang dat de EU-landen zich van in het begin hoeden voor een verschillende behandeling om politieke redenen, omdat de publieke opinie in de landen van Midden- en Oost-Europa dit zullen opvatten alsof sommige landen meer welkom zijn in de EU dan andere. Mocht deze verkeerde indruk zich verspreiden, dan zullen we al meteen het doel van de uitbreiding gemist hebben, met name het politieke en economische hervormingsproces in de kandidaatlanden bevorderen en een verenigd, ongedeeld Europa zonder vooroordelen en politieke spanningen tot stand brengen.
In het licht van deze zeer verstandige en realistische overwegingen vind ik het verrassend dat de rapporteur in zijn toelichting tot de conclusie komt dat een houdbare Europese rechtsorde niet bereikt kan worden door de EU-samenwerking op pragmatische wijze te ontwikkelen, maar door van de EU een federale organisatie te maken - hier en nu. Ik heb nochtans de indruk dat wij de Europese samenwerking in de naoorlogse periode juist in grote mate door een pragmatische benadering hebben kunnen ontwikkelen en versterken. De belangrijkste voorwaarde voor de toekomstige ontwikkeling van deze samenwerking is dat er niets geforceerd wordt zonder de steun van de bevolking en dat een nuchtere analyse en vaststelling van de concrete behoeften aan samenwerking de basis van de samenwerking blijven.

Lindqvist
Ik heb vóór het verslag gestemd omdat ik het belangrijker vind om te EU uit te breiden tot een werkelijk pan-Europese samenwerking, in plaats van de Unie in de hoogte te bouwen. Het is belangrijk dat de onderhandelingen met de staten in Oost- en Midden-Europa die het lidmaatschap hebben aangevraagd, tegelijkertijd beginnen.
Landen met democratische stabiliteit, openheid en een functionerende markteconomie moeten voorrang krijgen, terwijl landen die deze doelen nog niet hebben bereikt, nog moeten wachten op het lidmaatschap.
Het is zeer belangrijk dat de lidmaatschapsprocedure democratisch en open is, en liefst wordt afgesloten met een referendum. Ieder land moet natuurlijk zelf zijn samenwerkingsvorm met de EU kiezen.

Novo
De toekomstige uitbreiding van de Europese Unie (hetzij met de landen van Midden- en Oost-Europa, hetzij met Malta en Cyprus) vormt een heel belangrijk politiek feit dat onze principiële steun verdient, waarbij het fundamenteel is dat de bevolking van de kandidaat-landen zich hierover vrij uitspreekt en dat deze wilsuiting wordt gerespecteerd. Aangezien dit een principiële kwestie is, is het ook van belang dat de toetredingsprocedures minutieus worden bestudeerd en een integrale kennis mogelijk maken van alle gevolgen van deze toetredingen, zowel in de Europese Unie en in alle lid-staten als in de kandidaat-landen.
Bovendien vereist een Europese Unie met 20 of 25 landen een diepgaande bezinning over de toekomstige gemeenschapsbegroting, die over grondslagen en vooruitzichten dient te beschikken die haar in staat stellen doeltreffend tegemoet te komen aan de door de uitbreiding geschapen behoeften, zonder de legitieme verwachtingen van de bevolking in de huidige lid-staten op de helling te zetten, in het bijzonder met betrekking tot het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid, de Structuurfondsen en de andere gemeenschappelijke beleidsvormen. Vandaar de noodzaak om voorlopige toetredingsperioden en overgangstermijnen vast te stellen die aangepast zijn aan de complexiteit van de op het spel staande aspecten in de diverse toetredingsprocedures, altijd rekening houdend met de situatie in de huidige lid-staten.
Op institutioneel vlak is het, namens de beginsels van duurzame ontwikkeling en economische en sociale cohesie waarop de Europese Unie berust, wenselijk dat de uitbreiding geen voorwendsel mag zijn om harde kernen of leidersgroepen van bepaalde landen op te leggen met het oog op de institutionalisering van groepen landen met verschillende tempo's of snelheden, zoals het evenmin aanvaardbaar is de uitbreiding te gebruiken als een argument om de huidige regels voor de toekenning van commissarissen, de beurtrol van het voorzitterschap, de absoluut gelijke behandeling van de talen, evenals de bescherming en de volledige en integrale eerbiediging van de proportionaliteit bij de bepaling van het aantal verkozenen in het Europees Parlement te veranderen.
Een laatste opmerking om erop te wijzen dat wij het niet toelaatbaar vinden dat de aanvaarding van nieuwe landen in de Unie afhankelijk wordt gemaakt van hun voorafgaande toetreding tot de NAVO of tot welke andere internationale militaire organisatie ook, aangezien dit niet eens kan worden aangegrepen als een voorwaarde voor integratie, afgezien van de politieke en militaire instabiliteit die dit in het Oosten kan teweegbrengen, met name met betrekking tot Rusland.
Aangezien het verslag-Oostlander in het geheel niet voldoet aan de hier uiteengezette vooronderstellingen kunnen wij niet vóór dit verslag stemmen.

Piquet
Om een antwoord te kunnen geven op de problemen en uitdagingen waarmee onze moderne samenlevingen worden geconfronteerd, is een grotere uitwisseling en samenwerking op alle terreinen noodzakelijk. In dat verband sta ik positief tegenover de uitbreiding van de Europese Unie met de Midden- en Oosteuropese landen. Dit moet een gelegenheid zijn voor de bevordering van een democratisch Europa, gebaseerd op economische en sociale vooruitgang, en passend in een visie van solidariteit in de internationale betrekkingen.
De totstandbrenging van economische en politieke samenwerking vergt weliswaar inspanningen van alle betrokken partijen, maar we kunnen van de kandidaat-landen niet verlangen, hun structuren en wetgeving zodanig aan te passen dat zij het Verdrag van Maastricht kunnen respecteren, zonder rekening te houden met de economische en sociale gevolgen en zonder dat zij ook maar hun mening kunnen geven. De "liberale shocktherapieën" hebben overigens in deze landen in enkele jaren tijd grote sociale ongelijkheden veroorzaakt. Het zou dus nuttig zijn, een uitvoerige analyse in alle landen afzonderlijk te verrichten van de politieke, economische en sociale gevolgen van de uitbreiding.
Ik ben voor een geheel andere aanpak dan de concurrentie van werknemers en economieën. Deze moet gebaseerd zijn op de aspiraties van de desbetreffende volkeren, op de ontwikkeling van de capaciteit van de mensen, werkgelegenheid, democratie, vrede en veiligheid.
Zo vormt de strijd voor de ontwapening en tegen militarisering een wezenlijk element van onze veiligheid op het Europese continent. Het denken in blokken en militaire structuren zoals de NAVO en de WEU, heeft geen toekomst meer.
In het verslag worden vorderingen gemaakt met vooral de bescherming van de rechten van de mens en de minderheden en de wens om de privatisering niet te ontmoedigen op het gebied van cultuur, onderwijs en volksgezondheid in naam van de sociale samenhang.
Maar dit verslag bevat ook gevaren. Om al deze redenen onthoud ik me bij dit verslag van stemming.

Wolf
Onze fractie heeft zich bij deze stemming onthouden, maar niet omdat wij het werk van de heer Oostlander en van de afgevaardigden die hem steunen niet waarderen. Waar hij zich verzet tegen een nieuw Westeuropees isolationisme, dat zich meestal achter financieringsproblemen verbergt, verdient en krijgt hij onze steun. Deze voortdurende strijd tegen een kortzichtig "kleineuropees" perspectief draagt er echter kennelijk toe bij dat de omvang en de betekenis van de opdracht om, in het kader van het proces van de uitbreiding van de EU, beloftevolle en voor geheel Europa aanvaardbare oplossingen te vinden telkens opnieuw worden onderschat. De economische uitdaging, in het bijzonder op het gebied van het rurale, sociale, industrieen werkgelegenheidsbeleid, wordt ook in dit verslag schandelijk onderschat. Of spant men zich misschien niet actief in om de opdracht van de totstandbrenging van een beschaafd paneuropees huis aan het oog te onttrekken door kritiekloos aan het GLB vast te houden, de problemen van de "illegale immigratie" en de "georganiseerde criminaliteit" uit hun verband te rukken en te verabsoluteren, of door zelfs te suggereren dat voor de algemeen Europese veiligheidsproblemen militaire oplossingen bestaan?
(De vergadering wordt te 13.35 uur onderbroken en te 15.00 uur hervat)

Verwelkoming
De Voorzitter
Een delegatie van het Oekraïense parlement heeft op de officiële tribune plaatsgenomen om te luisteren naar de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in Tsjernobyl tien jaar na het ongeluk met de kerncentrale en het debat hierover van het Parlement bij te wonen. De door de heer Mostytsky geleide delegatie zal vandaag en morgen ook deelnemen aan de werkvergaderingen van de Delegatie voor de betrekkingen met Oekraïne.
Ik verwelkom namens het Parlement de Oekraïense delegatie en wens haar veel succes in haar contacten en vergaderingen met het Europees Parlement.

Tsjernobyl, perspectieven voor een inbreng van de Europese Unie
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over Tsjernobyl, tien jaar na het ongeluk met de kerncentrale: balans en perspectieven voor een inbreng van de Europese Unie.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, laat mij van in het begin duidelijk zijn. Tsjernobyl moet en zal gesloten worden. Het is een monument van schande voor de menselijke beschaving en totaal onaanvaardbaar dat de centrale nog steeds in werking is. Dit is mijn standpunt en dat van de Commissie en zo hebben we het in alle fora naar voren gebracht. Het is nu 10 jaar geleden dat het ongeluk gebeurde. De herinnering aan de tragedie staat ons nog zo levendig voor de geest als was het gisteren gebeurd. Dit zal helaas nog generaties duren. Tsjernobyl is synoniem geworden voor het onvoorstelbare en er zijn weinig vergelijkbare menselijke catastrofen. De shock was zo groot, omdat dit ongeluk niet alleen de onmiddellijke omgeving trof, maar ook gebieden die duizend kilometer van de plaats van het ongeluk verwijderd lagen. Wij werden en worden er allemaal rechtstreeks door geraakt.
Verschillende organisaties hebben een analyse gemaakt van de gevolgen voor de gezondheid, het milieu en de economie. Soms benaderen de resultaten van deze onderzoeken elkaar, maar in andere gevallen worden de gevolgen van de catastrofe op totaal verschillende manieren beoordeeld. De WHO, de Commissie en andere internationale organisaties schatten het aantal doden dat met zekerheid gestorven is als gevolg van directe bestraling bijvoorbeeld op ongeveer 30. Andere beoordelingen spreken van een veel hoger aantal doden als gevolg van het ongeluk. Laat ons het nu echter niet over het aantal doden hebben. Elke mens die als gevolg van een ongeluk lijdt of sterft, is er één teveel.
Dames en heren, ons gemeenschappelijk standpunt moet zijn dat een dergelijk ongeluk nooit meer mag gebeuren. Dit is ook het streven van de verschillende internationale conferenties die onlangs hebben plaats gevonden of in de nabije toekomst zullen gehouden worden en waar de Commissie en de lid-staten een belangrijke en actieve rol spelen. Het gaat om de conferenties in Genève in november 1995, in Minsk in maart van dit jaar en in Wenen vorige week. De voornaamste bedoeling van deze conferenties was de balans op te maken van de gevolgen van het ongeluk in Tsjernobyl, te bespreken welke lering men uit deze balans kan trekken en steun te verlenen aan de bevolkingen in Oekraïne, Belarus en Rusland die direct getroffen zijn.
De voorwaarden voor een wereldwijde samenwerking zijn nog nooit zo gunstig geweest als vandaag. In tegenstelling tot 1986 is de wereld niet langer in tweeën gedeeld door de Koude Oorlog. De confrontaties van vroeger zijn vervangen door een net van samenwerking met de landen van de ex-Sovjetunie. Daarom zullen sommigen onder u beslist ongeduldig zijn over het tempo van de samenwerking, maar we mogen niet vergeten de soevereniteit van onze partnerlanden als onafhankelijke staten te respecteren en gelukkig zijn er vorderingen. Dat zal ik met twee voorbeelden aantonen.
Op het einde van deze week houden de landen van de G7 in Moskou een topbijeenkomst over nucleaire veiligheid met president Jeltsin en president Kutjma. Een dergelijke bijeenkomst die alleen over de samenwerking op dit gebied zal gaan, was tien jaar geleden ondenkbaar. De Commissie is ervan overtuigd dat dit zal helpen om een hoogstaande veiligheidscultuur op internationaal niveau te ontwikkelen en te verspreiden.
Een ander voorbeeld van het optimisme van de Commissie is het besluit van president Kutjma om de kerncentrale in Tsjernobyl vóór het jaar 2000 te sluiten. Samen met de landen van de G7 zullen wij blijven samenwerken met Oekraïne en de internationale financieringsorganen om het memorandum of understanding dat in die zin in 1995 in Ottawa werd ondertekend, volledig ten uitvoer te brengen.
Laat mij nu wat dieper op de zaken ingaan en u enkele voorbeelden geven om te illustreren hoe de EU concreet lering heeft getrokken uit dit ongeluk en hoe wij de getroffen bevolkingen steunen. Eerst iets over de steun. Sinds de tenuitvoerlegging van de politieke en economische hervormingen in de voormalige Sovjetunie heeft de Europese Unie steun verleend met een reeks verschillende maatregelen, waaronder programma's voor rampen en voor humanitaire bijstand alsook economische en technische bijstand en samenwerking.
Wat de gezondheidstoestand in het algemeen betreft, verleent de Europese Commissie bijstand via haar humanitair kantoor ECHO met geneesmiddelen en door toezicht te houden op de gezondheid van de bevolking. De Commissie levert ook een speciale uitrusting voor de behandeling van schildklierkanker bij kinderen in Kiev en Minsk en helpt met de rehabilitatie van een kinderziekenhuis in Minsk. Er is een programma gestart voor de opleiding en vorming van artsen en er wordt gezorgd voor produktiemogelijkheden van zout met jodium voor de behandeling van schildklierkanker. Dergelijke maatregelen beantwoorden aan een zeer specifieke behoefte en wij moeten er uiteraard mee doorgaan.
Een aantal van de steunmaatregelen waren en zijn nog steeds bedoeld om de landen in Midden- en Oost-Europa alsook de nieuwe onafhankelijke staten te helpen met de modernisering van hun kernreactoren en de verbetering van hun veiligheidscultuur. Het gaat om de programma's in het kader van PHARE en TACIS. Een belangrijke stap vooruit is, zoals ik reeds zei, de ondertekening van het memorandum of understanding over de sluiting van de kerncentrale in Tsjernobyl door de G7 en Oekraïne. Daarin is sprake van de omschakeling van de energievoorzieningsector, een investeringsprogramma op gebied van energie, nucleaire veiligheid, de planning van de sociale gevolgen, de economische middelen en schema's voor de tenuitvoerlegging.
De Europese Commissie houdt zich vooral bezig met de verwezenlijking van de volgende projecten die rechtstreeks te maken hebben met Tsjernobyl en die in het memorandum of understanding als prioritaire projecten vermeld staan. Het betreft een definitieve sluiting van de eenheden 1 en 3. Het betreft de Tsjernobylsarcofaag om de beste oplossingen te kunnen vinden voor de veiligheid in eenheid 4 op korte en lange termijn en het betreft de planning van de sociale gevolgen. Op dit ogenblik werken er ongeveer 4000 personen in de kerncentrale van Tsjernobyl. Hierbij komt dat de stad Slavutjid al haar inkomsten uit de centrale haalt. De Europese Unie, de VS en Oekraïne werken momenteel samen aan de opstelling van een specifiek actieprogramma dat de sociale gevolgen van de sluiting van Tsjernobyl moet opvangen. Dit is uiteraard van het allergrootste belang voor Oekraïne.
Naast het probleem van de kerncentrale zelf stelt echter ook de behandeling van besmet afval uit de omgeving een probleem. Onmiddellijk na het ongeluk in 1986 werd radioactief afval verzameld en op 600 tot 800 verschillende plaatsen gedeponeerd, soms tijdelijk en soms definitief. Op sommige plaatsen waar afval gedeponeerd en opgeslagen ligt, is het grondwater gecontamineerd en moet het geïsoleerd of gezuiverd worden.
In het kader van het TACIS-programma steunt de Europese Unie een project dat dit probleem behandelt en is ze bezig een programma uit te werken dat de drie volgende taken omvat. Ten eerste het afval te lokaliseren, de toestand ervan en het stralingsrisico op korte en lange termijn te onderzoeken. Ten tweede de vereiste uitrusting voor de behandeling en verwerking van dit afval met het oog op een veilige bewaring omschrijven en ten derde het soort installatie dat voor dit doel nodig is, ontwerpen en omschrijven.
De Europese Commissie heeft ook een onderzoek gestart naar de verschillende mogelijkheden om de regio's die door de neerslag van het ongeluk gecontamineerd zijn, te rehabiliteren.
Wat hebben we dan uit dit ongeluk geleerd? Ja, wat de nucleaire veiligheid betreft, is er sinds 1986 aanzienlijke vooruitgang geboekt en meer in het bijzonder op de volgende gebieden: het afweren van de gevolgen van eventuele ongelukken, de veiligheid van de reaktor en preventie van ongelukken, het beter begrijpen van de gevolgen van straling voor de mens en de behandeling ervan alsook de bewegingsmechanismen van de radioactieve deeltjes in de aarde en biosfeer.
Dan was er ook het probleem van de veiligheid van de reactor en de preventie van toekomstige ongelukken. Reactoren van het Tsjernobyl-type, de zogenaamde RBMKreactoren, werden buiten de Sovjetunie nooit gebouwd. In 1986 hadden de nucleaire veiligheidsautoriteiten en operatoren van kerncentrales in de Gemeenschap lering getrokken uit het ongeluk in 1979 op Tremile-eiland in de VS. Dit ongeluk vestigde de aandacht op de noodzaak om meer rekening te houden met het menselijke aspect, de grens tussen mens en machine, de betrouwbaarheid van de controle-instrumenten en de exploitatie-instructies. Het ongeluk in Tsjernobyl bevestigde het belang van deze aspecten en bracht de noodzaak van een goed doordacht rampenplan buiten de kerncentrale naar voren. De bevoegde autoriteiten in de lid-staten houden met al deze elementen rekening wanneer ze het groene licht geven voor de opening van een kerncentrale. De Europese Commissie van haar kant steunt de ontwikkeling van deze aspecten van de nucleaire veiligheid via verschillende groepen van deskundigen en studieactiviteiten. Met het tweede en de volgende kaderprogramma's voor onderzoek en technologische ontwikkeling en met de activiteiten in de gemeenschappelijke onderzoekcentra doet de Gemeenschap een grote inspanning om ernstige ongelukken te vermijden.
Al deze activiteiten dragen ertoe bij het veiligheidsbewustzijn en de veiligheidscultuur in alle organen die met een veilige exploitatie van kerncentrales te maken hebben, te versterken. Deze veiligheidscultuur zorgt er dan weer voor dat het veiligheidsniveau in bestaande en geplande kerncentrales steeds beter wordt. De Conventie voor de nucleaire veiligheid die in 1994 onder leiding van de Internationale Atoomenergieorganisatie is uitgewerkt, zal ook bijdragen tot een betere nucleaire veiligheid op wereldniveau. Ze is door meer dan 50 staten ondertekend, waaronder de 15 lid-staten van de Unie en de landen in de voormalige Sovjetunie. Het doel van de Conventie is een zo hoog mogelijk niveau van veiligheid in kerncentrales te bevorderen, ongelukken te voorkomen en hun gevolgen te verkleinen. De conventie zal in 1997 of misschien al dit jaar van kracht worden.
Met alle reserves die ik bij het begin heb gemaakt en die het mij onmogelijk maken mij volledig gerust te voelen wanneer het over veiligheid gaat, kan ik om af te ronden besluiten dat alle betrokken organen in de Europese Unie bijdragen om tot een aanvaardbaar niveau van veiligheid te komen op basis van de huidige wetenschappelijke kennis en technologische ontwikkeling. Leveranciers van uitrusting, operatoren, veiligheidsinstellingen, nationale bevoegde autoriteiten en de instellingen van de Europese Unie spelen elk hun rol zoals bepaald in het Verdrag en in de nationale wetgeving.
In de voormalige Sovjetunie en in de landen van Midden- en Oost-Europa is reeds een grote inspanning gedaan en is reeds veel bereikt om de ergst getroffen slachtoffers van de ramp in Tsjernobyl te helpen en om de herhaling van een dergelijke ramp te voorkomen. Er moet echter nog veel gebeuren. De Europese Commissie moet vanzelfsprekend een analyse maken van de belangrijkste conclusies die vorige week door vooraanstaande persoonlijkheden uit de hele wereld op de conferentie in Wenen zijn getrokken. De Commissie zal zich vooral buigen over de fysische industriële en economische schade op korte termijn en de gevolgen op lange termijn in de vorm van macro-economische verstoringen en psychologische stressfenomenen.
Bovendien zal de Commissie blijven streven naar een efficiënte samenwerking met de betroffen staten binnen de relevante gebieden alsook op vele andere gebieden, omdat ze ervan overtuigd is dat vrede en democratie de belangrijkste voorwaarden zijn voor een stabiele maatschappij, die op zich de grootste bijdrage betekent voor een veilig gebruik van kernenergie.

Ferraris
Mijnheer de Voorzitter, geachte Parlementsleden, het spijt me dat ik hier enigszins verlaat ben binnengekomen, maar ik wil u graag uitleggen waar dat aan ligt. Niet alleen de lange bijeenkomst van het driepartijengesprek was daar debet aan, maar ook het feit dat ik zostraks door de ambassadeur van de Oekraïne te Rome aan de telefoon ben geroepen. Ik ben namelijk van plan om de komende week in Rome een viering met hem te organiseren ter gedenking van de ramp bij Tsjernobyl, en dus wilde hij met mij overleggen om te weten hoe die ceremonie het best ingekleed kan worden. Vandaar dat ik hier te laat ben gearriveerd. U kunt dus constateren dat deze verlate komst van mij verband houdt met het feit dat wij van zins zijn, ditmaal niet namens het voorzitterschap maar namens Italië, om de kernramp van Tsjernobyl te gedenken op een wijze die ook de publieke opinie aanspreekt en niet alleen deze Vergadering, hoe illuster zij ook is.
Ik verontschuldig me oprecht hiervoor en hoop dat degenen die zo vriendelijk waren te applaudisseren toen ik de zaal betrad, beseffen dat mijn verlate komst ingegeven was door de beste bedoelingen, en niet doordat ik er maar van uitga dat de bespreking van de kernramp in Tsjernobyl iets onbenulligs is waar ik dus gerust te laat voor mag komen.
Commissaris Bjerregaard heeft reeds heel uitvoerig uiteengezet wat er allemaal is gedaan door de Unie en eerlijk gezegd wil ik de spreektijd die mij is toegewezen niet te buiten gaan. Maar namens de Raad en dus namens alle lidstaten moge ik er wel aan herinneren dat wat tien jaar geleden in de kerncentrale van Tsjernobyl is gebeurd voor ons allen een waarschuwingssignaal is geworden: een waarschuwing inzake het verkeerd gebruik van de wetenschap, van die wetenschap die vooral op de mens gericht moet worden, maar die tegen de belangen van de mens ingaat als zij niet voor de juiste doeleinden wordt ingezet, of liever gezegd, als men er geen goed toezicht op houdt en niet de nodige voorzorgsmaatregelen neemt, zoals commissaris Bjerregaard al met veel gevoel voor detail heeft uitgelegd.
Toen de Raad geconfronteerd werd met het probleem, heeft hij niet alleen onmiddellijke acties opgezet, maar heeft hij tevens in de weken en maanden na de Tsjernobyl-ramp de nodige maatregelen genomen ten bate van de Oekraïne, WitRusland en Rusland. Vooral heeft de Raad de blik zoveel mogelijk gericht op de toekomst, om allerlei acties uit te werken ter voorkoming van dergelijke ongelukken.
Op horizontaal vlak is ervoor gezorgd dat er een speciaal hoofdstuk werd ingeruimd voor nucleaire veiligheid en bescherming tegen stralingen in het Vijfde Actieprogramma voor Milieu en Duurzame Ontwikkeling. Daarin worden alle aspecten van het probleem onder de loep genomen, zoals commissaris Bjerregaard dus al verteld heeft, te weten: betere veiligheidsmaatregelen, voorbereiding voor anti-stralingsbescherming, beheer van radioactief afval, voorlichting en bewustmaking van de publieke opinie. Dit hoofdstuk van het actieprogramma voor milieuzaken bevat tevens een reeks wetgevingsmaatregelen, richtlijnen, verordeningen, die men in de afgelopen tien jaar de een na de ander heeft aangenomen.
In de tweede plaats heeft de Raad zijn best gedaan om de zojuist genoemde maatregelen inhoudelijk ook toegepast te krijgen op de landen van Midden- en Oost-Europa en de GOS, in eerste instantie om de burgers van de Unie te beschermen tegen de gevolgen van kernongelukken, maar tevens om te voorkomen dat elders weer zo'n ongeval gebeurt. De Raad heeft daar eveneens naar toegewerkt via de programma's PHARE en TACIS, die beide betrekking hebben op een bepaald aspect van kernveiligheid. Maar nogmaals: al die punten heeft commissaris Bjerregaard al uitvoerig uit de doeken gedaan.
Bovenvermelde acties passen in een politiek kader dat de betrekkingen van de Unie met al die landen definieert, of het nu gaat om associatie-akkoorden of overeenkomsten voor partnerschap en samenwerking, om samenwerkingsakkoorden met Euratom of de structurele dialoog. Wat het milieugedeelte van de structurele dialoog betreft: de ministers van de Unie en de geassocieerde landen hebben tijdens een vergadering in 1994 te Luxemburg erkend dat het terugdringen van risico's op ongelukken in kerncentrales een van de prioritaire doeleinden van hun samenwerking is, en in oktober 1995 hebben de ministers van de geassocieerde landen in het ruimere bestek van de pan-europese Conferentie opnieuw onomwonden te kennen gegeven dat zij zo gauw mogelijk over willen gaan tot sluiting van gevaarlijke kerncentrales.
De Raad heeft een aantal individuele situaties bestudeerd van reactoren die momenteel in gebruik zijn. Ook dit punt is al haarfijn uit de doeken gedaan door mevrouw Bjerregaard en daar ga ik dus niet verder op in.
Voor zover de actielijnen die de Raad zich heeft voorgenomen en waaraan men zich volgens mij consequent heeft gehouden. Natuurlijk was er ook een op Tsjernobyl gerichte actie nodig, een actie die in juni 1994 werd vergemakkelijkt door het akkoord voor partnerschap en samenwerking met de Oekraïne. Dit is na de Europese Raad te Korfoe gebeurd, dus in 1994, en dat was het startsein voor het grote initiatief om de centrale van Tsjernobyl zo spoedig mogelijk te sluiten. Deze sluiting en samenwerking passen in de betrekkingen die de Europese Unie met dat land onderhoudt.
Bovenvermelde acties hebben ertoe geleid dat op verschillende tijdstippen maar vrij spoedig achter elkaar drie kernreactoren zijn gesloten, namelijk eenheid 4 van de centrale, met toezeggingen van de Unie voor financiële compensatie, om mogelijk te maken dat kerncentrales die nog in aanbouw zijn niet verder worden afgebouwd. Door dit alles is natuurlijk, zoals mevrouw Bjerregaard al heeft verteld, het probleem op de voorgrond getreden van de structurele hervormingen op het stuk van energievoorziening.
Onmiddellijk daarna is op de Top van Napels van de G7 in juli 1994 een geslaagde bundeling van intenties en inspanningen tot stand gebracht, want de staatshoofden en regeringsleiders van de G7 hebben toen hun instemming gehecht aan het op Korfoe uitgetekende actieplan, daarbij een eerste bijdrage toezeggend ten bedrage van 200 miljoen dollar als aanvulling op het door de Unie uitgestippelde pakket.
Nadat de Oekraïense president Kudjman in april 1995 officieel had verklaard dat hij in principe bereid is om nog vóór het jaar 2000 de Tsjernobyl-centrale te sluiten, zijn de besprekingen met de Oekraïense autoriteiten in een stroomversnelling gekomen, en - zij het in een onderhandelingscontext die niet altijd even gemakkelijk is - is de G7 uiteindelijk in december 1995 gekomen tot een memorandum of understanding met de Oekraïne. Dit akkoord voorziet in een reeks herstructureringacties voor het energiewezen, ter bevordering van investeringen in de energiesector en nucleaire veiligheid, alsook voor de aanpak van sociale problemen. Dit is een hecht doortimmerd programma, bedoeld als steun voor het besluit van de Oekraïense regering om de centrale van Tsjernobyl vóór het jaar 2000 te sluiten. Het probleem van de zogeheten sarcofaag waarin de door de explosie getroffen reactor nr. 4 is opgesloten, hoort ook bij de prioritaire interventies.
Het is in het stelligste belang van de gehele internationale gemeenschap dat dit memorandum of understanding met de Oekraïne volledige uitvoering vindt op de tijdstippen en volgens de acties die daarvoor gepland zijn. Het huidige voorzitterschap is bereid om desnoods zijn bijdrage te leveren, in overleg ook met de lid-staten en natuurlijk met de Commissie, om mee te helpen en vaart te zetten achter de procedures die zijn opgestart voor een spoedige verstrekking van vooral de Euratom-leningen.
Ik wilde afsluiten met te zeggen dat de Tsjernobyl-ramp eigenlijk een nieuwe fase heeft ingeluid in onze mentaliteit rondom nucleaire veiligheid. Tsjernobyl blijft een waarschuwing, een aanmaning voor ons allen om ervoor te zorgen dat ongelukken als deze, waarin de wetenschap mensenlevens meesleurt vanwege een soort ongecontroleerde trots van techniek en wetenschap, nooit meer voorkomen.
Ook de topbijeenkomst van staatshoofden en regeringsleiders die aan het eind van deze week in Moskou gehouden wordt, zal over de kwestie van veiligheid van kerncentrales en het beheer van kernmateriaal gaan. Dit alleen om te tonen dat de lid-staten evenals de vertegenwoordigers van de Raad volledig beseffen wat de wetenschap en geschiedenis hun in zekere zin oplegt, en dat zij beseffen dat de internationale samenwerking versterkt moet worden, om de slachtoffers hulp te bieden en om iedereen de zekerheid te geven dat de wetenschap ten dienste blijft staan van de mensheid.

Lange
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Bjerregaard, dames en heren, tien jaar inspanningen hebben niet veel opgeleverd. Zo nuchter moet men de evolutie sedert de kernramp in Tsjernobyl jammer genoeg bekijken. De door iedereen als onveilig erkende RBMK-reactoren, vijftien stuks in het totaal, zijn nog steeds in bedrijf, ook de blokken 1 en 3 in Tsjernobyl.
In de tweede plaats is de betonnen sarcofaag onveilig en instabiel. Er moet onverwijld een bijkomende mantel komen, te meer daar blok 3 vlak naast de rampreactor staat.
In de derde plaats blijft het leed van de mensen voortduren. Het milieu is door cesium verontreinigd. Huidziekten, kanker en deportatie zijn daarvan de blijvende gevolgen.
Nogmaals, het nucleaire gevaar is sedert 1986 niet kleiner geworden maar even groot gebleven. Daarom moeten wij ons allen samen inspannen om vooruitgang te boeken. Niemand kan die reusachtige taak alleen aan. Oekraïne, de EU of zelfs de industrielanden kunnen het probleem alleen niet oplossen. Wij moeten de handen in elkaar slaan. De EU heeft reeds vele miljoenen ecu geïnvesteerd. Mevrouw Bjerregaard heeft het daarover uitvoerig gehad. Wij zullen nog meer doen. Wij willen meer hulp bieden. Voor Oekraïne is het niet eenvoudig Tsjernobyl stil te leggen. Het complex levert 6 à 7 % van de energie die Oekraïne nodig heeft. De centrale stilleggen kost veel geld. Daarom hebben de verantwoordelijke leiders hulp nodig.
Wij weten allen dat Oekraïne een van de meest energie-intensieve landen ter wereld is. De Oekraïeners verbruiken de grootste hoeveelheid energie per persoon. Wij weten echter ook dat de energiebehoefte sedert 1990 snel is gedaald. Wij weten dat er geen betrouwbare least-cost-planning -analyse van de situatie bestaat en dat er ook geen grondige analyse is gemaakt van de reële energiebehoefte en de wijze waarop die efficiënt kan worden vervuld.
Als het dus om steun voor de energievoorziening gaat, zal het Parlement en zal de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten erop toezien dat de hoogste prioriteit wordt verleend aan de mogelijkheden van een doeltreffende energievoorziening. Alternatieven om de energiebehoeften te dekken, bij voorbeeld gas-stoomcentrales, dienen daarbij uiteraard eveneens in aanmerking te worden genomen.
Er bestaat een realistisch perspectief voor een energievoorziening zonder Tsjernobyl en zonder centrales. Wij zullen ons niet onder druk laten zetten om zonder voorbehoud nieuwe centrales te bouwen, zoals vandaag in de krant stond. Afgesproken is dat wij van kernenergie willen afstappen. Aan dat doel moeten wij allen vasthouden.

Estevan Bolea
Mijnheer de Voorzitter, voor de zoveelste keer hebben wij het over Tsjernobyl. Al tien jaar lang niets anders dan woorden. Commissaris, het was teleurstellend u te horen spreken, en, vertegenwoordiger van de Raad, zeer teleurstellend om alweer alleen maar woorden te horen, holle woorden zonder inhoud. In plaats van hierheen te komen om algemeenheden te uiten, zouden wij ons wellicht beter aan iets anders wijden.
Ik kan maar niet vergeten dat wij het - zoals u zeer terecht gezegd heeft - hebben over een onafhankelijk en soeverein land. En ik wens mij graag te richten tot de vertegenwoordigers van het Oekraïense volk die vandaag hier zijn: ik ben er zeker van dat het Oekraïense volk er het meeste belang bij heeft dat Tsjernobyl wordt gesloten. En ongetwijfeld de regering van Oekraïene ook, want alle regeringen komen tegemoet aan de vragen van hun samenlevingen. Maar waarom wordt Tsjernobyl dan niet gesloten? Waarom doen wij niets anders dan praten en praten en duizenden conferenties organiseren en wordt Tsjernobyl niet gesloten? Economische problemen zijn het simpele antwoord. Commissaris, ik zou het op prijs stellen als u - en ik weet dat het niet gemakkelijk is omdat de middelen beperkt zijn - druk zou uitoefenen op de Commissie om die drie of vier miljard dollar ter beschikking te stellen die daarvoor nodig zijn.
De Europese Unie heeft geen vier miljard dollar verstrekt; dat is wat ik heb begrepen uit de woorden van de heer Lange. De Europese Unie heeft maar net 300 miljoen ecu gegeven en dat is verschrikkelijk weinig. En op deze manier zullen wij blijven praten, zullen wij net als vanmiddag gemeenplaatsen blijven uiten en allemaal alleen nog maar radelozer worden.
Iedereen die hier is, iedereen in Europa wil dat alle reactoren in Tsjernobyl gesloten worden. Hoe eerder hoe beter. Maar wij willen dat de Oekraïeners iets doen aan hun welvaartspeil, want dat kunnen ze wel gebruiken. Zij maken een economisch moeilijke periode door, hoewel het de laatste tijd iets beter gaat. Er is daar een grote vraag naar energie. Het is waar dat zij veel kunnen besparen maar, mijnheer Lange, als u in deze sector gewerkt heeft weet u ook dat energiebesparing enorme investeringen vraagt. Laat ons hen helpen om die investeringen te doen.
Anderzijds lijkt het me nuttig commissaris, dat men ons een verslag zou bezorgen met een aantal reële gegevens. U heeft gezegd dat in sommige verslagen gesproken wordt van dertig doden. Het waren er natuurlijk veel meer. Dit waren de dertig mensen die rechtstreeks de dood hebben gevonden toen de brand uitbrak. Elders wordt gesproken van honderdduizenden doden, van honderdduizenden gevallen van schildklierkanker. Het klopt dat één dode en één geval van kanker voor ons al genoeg is, maar om ons gepraat niet tot het oneindige te laten voortduren zou het goed zijn als de commissaris ons werkelijk een aantal rapporten zou verstrekken. Ten eerste, zo waarachtig mogelijke informatie - in overeenstemming met de Oekraïense regering - over de werkelijke situatie voor wat betreft doden en zieken en over de huidige bevolking. Ten tweede een daadwerkelijke inspanning om de sluiting van Tsjernobyl te bekostigen. En kom ons volgend jaar weer niet zeggen dat de veiligheid bedreigd wordt, dat de democratie... Neen, neen, neen! Wij willen oplossingen. En wij willen die oplossingen heel snel want wij doen al tien jaar absoluut niets.
U zou bijvoorbeeld kunnen beginnen met het financieren van de lokalisatie, het bestuderen van de milieu-effecten en de eerste stappen voor de bouw van een centrale van 2000 megawatt - ter vervanging van de reactoren 1 en 3 van Tsjernobyl. Zorgt u voor al het geld. Het zal de moeite waard zijn want wat wij nu doen kost veel meer. Is dat geld er? In theorie niet, maar als men echt wil dan komt het er. U zult alle steun van het Parlement krijgen, en ik ben er zeker van dat alle vijftien lid-staten hetzelfde zullen doen.
Anderzijds zullen we zien hoe we kunnen samenwerken om een nieuwe sarcofaag te maken en om heel Tsjernobyl te sluiten en te ontmantelen, hetgeen nog eens 2, 3 miljard dollar zal kosten. Commissaris, vertegenwoordiger van de Raad, dit zijn gegevens van u, van de G7, voor de bijeenkomst die eind dit jaar in Moskou zal plaatsvinden. U krijgt in elk geval alle steun van dit Parlement om iets te doen, maar laat het wel iets serieus zijn. Woorden alleen willen wij niet.

Scapagnini
Mijnheer de Voorzitter, ik geef de mening weer van mijn fractie, maar tegelijkertijd ook de opinie die algemeen gedeeld wordt door de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, welke ik voor mag zitten.
Tien jaar na het tragische ongeval is iedereen op de hoogte van de troosteloze situatie die daarginds is ontstaan, en ondanks dat zowel wij als de Conferentie van Wenen onjuiste gegevens hebben doorgekregen, is het ons bekend dat in de onmiddellijke nabijheid van de explosie honderden, misschien wel duizenden slachtoffers zijn gevallen, een getal dat in de loop van de afgelopen tien jaar opgeklommen is en misschien wel tot boven de honderdduizend reikt. Dergelijke gegevens jagen ons werkelijk de rillingen op het lijf.
Zoals u goed weet, moeten wij vandaag de schadebalans opmaken van die ramp, maar vooral moeten wij bezien hoeveel schade er waarschijnlijk nog blijft komen, niet alleen in de onmiddellijke omgeving van Tsjernobyl, maar tragisch genoeg in dat hele deel van Europa dat door toedoen van de weersomstandigheden is opgezadeld met de gevolgen van die ramp.
Ik zal er alleen maar op wijzen dat ook in verre landen als Duitsland het aantal gevallen van kanker aan de schildklier nog steeds stijgt, ten gevolge van de biologische cyclus gekoppeld aan het planten- en dierenleven en de regenval. Zoals wij al hebben gehoord tijdens het hartstochtelijke betoog van mevrouw Estevan Bolea, is het niet meer te tolereren dat wij verbouwereerd toe blijven kijken bij zo'n ramp, vooral ook gezien wat ons nog te wachten staat in de toekomst. In ieder geval is er nu een belangrijke stap gezet via het memorandum of understanding dat door de landen van de G7 in Ottawa is getekend. Voor wat de Oekraïne betreft, het is duidelijk dat wij behoedzaam moeten optreden, om dat land niet de 6 procent energie te onthouden die het nodig heeft. In dit verband moet ik zeggen dat tijdens het tweede deel van de door onze commissie georganiseerde hoorzitting, toen vertegenwoordigers van de Oekraïense regering en van het Energie-agentschap heel duidelijke taal hebben gebezigd, wij werkelijk nare berichten hebben gekregen. Naast het drama van alle kanker- en leukemiegevallen die de explosie heeft veroorzaakt, is er ook het drama van degenen die van kou omkomen. In de vorige winter was het zelfs zo dat alleen in gebouwen die waarschijnlijk open waren voor buitenlanders en alleen op feestdagen temperaturen van 14, 15 graden te genieten waren. Wij dienen weliswaar niet overhaast te werk te gaan, maar het is ook absoluut zaak dat wij ingrijpen. Onze commissie hijst dus wederom de stormbal, want het probleemTsjernobyl is niet het enige van zijn soort! De heer Lange heeft reeds de situatie van andere centrales de revue gepasseerd. De situatie is uiterst kritiek en een hele reeks andere centrales in andere landen van Oost-Europa staat op de risicolijst.
Ik wilde er nogmaals op wijzen, mijnheer de Voorzitter, dat wij alles doen wat in ons vermogen ligt om een beleid te voeren dat in een nabije toekomst hopelijk als efficiënt en veilig energiebeleid bestempeld kan worden. Daar wordt door onze commissie heel hard naar gestreefd.

Pimenta
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte voorzitter van de Raad, collega's, er zijn tien jaar verstreken en geen enkele centrale van het Tsjernobyl-type is gesloten, de sarcofaag van groep 4 van Tsjernobyl is langs alle kanten lek. De situatie is nog nooit zo slecht, de situatie is nog nooit zo gevaarlijk geweest.
En toch, in plaats van dat wij het hier door collega Lange, collega Estevan Bolea en andere collega's geciteerde programma uitvoeren, lezen wij vandaag in de Financial Times , beste collega's, dat de G7 verzoekt om een financiering van een biljoen dollar voor twee nieuwe kerncentrales in de Oekraïne door de werven van gevaarlijke centrales van het Sovjettype, die tien jaar geleden zijn stopgelegd, weer op te bouwen.
Wat hier in dit Parlement gebeurt, wat in de volgende maanden in Europa zal gebeuren, is jammer genoeg niet de bespreking van het programma voor de Oekraïne: een nieuwe sacrofaag maken, Tsjernobyl sluiten, wedden op energieefficiency, zoals collega Lange heeft gezegd, nieuwe milieu-effectstudies verrichten voor de bouw van een nieuwe gecombineerde gascentrale, zoals collega Estevan heeft gezegd - want wat men kan doen is het in het kader van een energie-efficiencyprogramma bespaarde gas gebruiken -, zonder de steun aan de slachtoffers te vergeten.
Wij zullen niks van dit alles doen! Wij zullen anderhalf jaar lang discussiëren over de least cost planning voor de nieuwe kerncentrales. Wij zullen anderhalf jaar lang doorbrengen waarin de Franse nucleaire lobby - men moet de dingen bij hun naam noemen - , waarin de Franse nucleaire lobby met het geld van de Europese belastingbetalers niet zal proberen het probleem van Tsjernobyl op te lossen, maar zal proberen in het Oosten, in de Oekraïne, contracten in de wacht te slepen die Frankrijk in geen enkel OESO-land kan afsluiten om twee onveilige Sovjetrussische kerncentrales af te bouwen. Dat is wat de Franse nucleaire lobby, die in de Commissie, in de G-7 en in Euratom geïnstalleerd is, in dit Parlement zal proberen te verdedigen. Dit Parlement mag deze maatregel niet oogluikend toestaan, dit Parlement dient te eisen wat collega Estevan en wat collega Lange hebben geëist!

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de commissaris voor de inlichtingen die ze het Parlement heeft verstrekt, en de Raadsvoorzitter voor de informatie die hij ons niet heeft gegeven. Daar mijn spreektijd beperkt is, wil ik me beperken tot de volgende vragen.
Ten eerste, een nieuwe mantel moet aan de lekkende sarcofaag om de kerncentrale van Tsjernobyl worden toegevoegd. Kan de commissaris - of de Raadsvoorzitter - zeggen hoeveel de bouw ervan kost, welke risico's eraan zijn verbonden en hoe vaak die operatie in de toekomst nog moet worden herhaald?
Ten tweede, welke zijn de overige kerncentrales die indirect of op lange termijn gevaren inhouden? De Raadsvoorzitter heeft in zijn tussenkomst verwezen naar andere nucleaire installaties in de voormalige Sovjetunie en Oost-Europa, en heeft ook al aangedrongen op middelen ten bedrage van 1 miljard ecu voor de centrales Helsinki II en Rovno. Ik wil hem evenwel vragen wanneer de Unie een overeenkomst met Bulgarije zal sluiten waarin bepaald wordt dat de kerncentrale van Kozloduy - waar reeds ongevallen zijn gebeurd - dicht moet? Hopelijk wacht men niet tot er een ernstige ramp plaatsvindt en slachtoffers vallen, en kan men voorkomen dat we opnieuw de kankergevallen moeten verzorgen.
Ten derde, houden de nieuwe kerntechnologieën die in de rest van Europa worden aangewend geen risico's in en wat zijn de kosten daarvan?
Tenslotte ik wil er de Commissie en de Raad op wijzen dat voldoende werd bewezen dat de kosten van het onderzoek naar en de toepassing van kernenergie - die in het verleden om militaire redenen niet in rekening werden gebracht - hoog oplopen. Intussen werd duidelijk dat nucleaire energie ook heel dure gevolgen heeft. Moeten we daarom niet denken aan de sluiting op lange termijn van alle kerninstallaties in Europa en de terugkeer naar andere energievormen? Als de vergadering zich daar niet over beraadt, heeft dit debat - volgens mij - geen enkele zin.

Bloch von Blottnitz
Mijnheer de Voorzitter, vele wegen leiden naar de grote kernramp. Hebben wij uit het ongeluk in Tsjernobyl enige lering getrokken? Honderdduizenden kinderen zijn ziek of komen gehandicapt ter wereld. Hun aantal blijft stijgen. Hoewel een gebied zo groot als Nederland besmet is, hebben wij de tijd ongebruikt laten voorbijgaan. De RMBK- en VVER-reactoren zijn en blijven schroothopen. Men kan ze niet moderniseren. Ze beschikken niet over noodkoelsystemen of brandbeveiligingsvoorzieningen. Het helpt ook niet dat de exploitanten bij voorbeeld zeggen dat zij over een goede brandweer kunnen beschikken. Handleidingen ontbreken en de veiligheidsvoorzieningen ter plaatse zijn werkelijk minimaal. Alleen al uit de programma's PHARE en TACIS heeft men daaraan 550 miljoen ecu besteed. Wat heeft dat opgeleverd? Van die middelen is 90 % naar West-Europa teruggekomen om er studies over de veiligheid op te stellen. Strikt genomen heeft men dat geld gebruikt om nieuwe markten te openen.
De veiligheid ter plaatse is zeker niet verbeterd. Het gevaar is niet kleiner geworden, maar houdt nu langer aan. Dat moet voor iedereen duidelijk zijn. Wij zijn absoluut tegen de afwerking van twee reactoren die nu al in een erbarmelijke toestand verkeren en die gewoon niet te voltooien zijn. Voor 6 miljard dollar kunnen wij nieuwe warmtekrachtcentrales bouwen die samen 10.000 megawatt stroom produceren. In plaats daarvan gooit men met geld om enkele ondernemingen alweer wat te laten verdienen. Dat is een schande en voor ons onaanvaardbaar. Ik wil daaraan nog toevoegen dat ook in Europa vele reactoren niet beter zijn. Als wij zo voortdoen, zal de volgende kernramp niet lang op zich laten wachten.

Ewing
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de afgevaardigden uit de Oekraine welkom heten, naar wie al onze harten uitgaan.
Mag ik een ieder die dit debat volgt, een vraag stellen, namelijk of de eerstvolgende kernramp na Tsjernobyl in Tsjernobyl zal zijn? Dat is een huiveringwekkende, maar reële vraag. Arme Oekraine, hun is voorgehouden dat niet 125.000 mensen zijn omgekomen, maar slechts enkele honderden. Maar de BBC vertoonde onlangs een reportage over misvormingen bij kinderen en dieren en over de grote ongerustheid onder ouderen die, ondanks de gevaren, besloten hadden terug te keren, omdat het hun geboortegrond was. Arme Oekraine, 29 % van de overheidsbegroting gaat op aan schoonmaakoperaties. Zoals mijn collega al heeft aangegeven, gaat de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling desondanks geld steken in twee andere reactoren in het kader van afspraken tot sluiting van de centrale.
Gezien het feit dat er in vele andere reactoren geen afdoende maatregelen zijn getroffen -Tsjernobyl was slechts de op vijf na gevaarlijkste centrale- zal een nieuwe kernramp niet uitblijven en de EU zal hiervoor in hoge mate verantwoordelijk zijn. De tijd van praten is nu echt voorbij. We moeten in de buidel tasten en met het nodige geld voor sanering over de brug komen.
Wij zijn ons ervan bewust dat de Oekraine sterk afhankelijk van kernenergie is en dat feit moeten we dan ook onder ogen zien. We weten hoeveel de ontmanteling van kerncentrales kost en we zouden nog eens heel kritisch naar kernenergie moeten kijken. Ik ben lid van een partij die anti-kernenergie is, ik ben voorzitter van die partij in Schotland. Collega's van mij hier zijn vóór kernenergie, omdat men in Frankrijk daarover anders denkt. Daar heb ik begrip voor. In Zweden was men het sterkst op kernenergie aangewezen, maar men staat daar nu toch anders tegenover.
Wellicht moeten we ons hele energiebeleid onder de loep nemen. Als we niet weten hoe we het monster dat wij hebben geschapen, moeten vernietigen, met welk recht maken wij er dan nog nieuwe bij? Daar gaat het in wezen om. Het zijn dappere mensen die vandaag naar ons zijn komen luisteren en ik hoop dat ik hen nog spreek. Wij moeten onze solidariteit niet alleen met de mond belijden, maar ook financieel waarmaken.

Blokland
Voorzitter, Tsjernobyl staat te boek als de grootste ramp uit de geschiedenis van de kernenergie. De ramp staat in de herinnering van vele bewoners van de Oekraïne gegrift. En dat niet alleen. De gevolgen staan letterlijk in de lichamen van de mensen gegrift en in de geslachten die na hen komen. Nog maar tien jaar geleden gebeurde het. Hoeveel tienduizenden mensen worden nog steeds, elke dag opnieuw, met de gruwelijke gevolgen van een teveel aan straling geconfronteerd? We weten het niet eens precies. Daarom is het heel goed dat er internationaal veel aandacht aan besteed wordt en blijft worden. Daar is zo'n tienjarig jubilieum alleen al goed voor.
Het is bijzonder triest te moeten vaststellen dat men tot op de dag van vandaag nog geen afdoend antwoord heeft kunnen vinden op de vraag hoe het ongeluk heeft kunnen plaatsvinden, en zelfs niet op de vraag wat er nu precies gebeuren moet met het resterende deel van de centrale. Zitten we dan echt zo met de handen in het haar? Sluiting is de enige oplossing. Ik hoop van harte dat de Oekraïense regering haar medewerking zal geven. Als de rijke landen met voldoende geld over de brug komen, staat niets hen meer in de weg. Maar daarmee zijn we er nog niet.
Wordt het geen tijd om tot het besluit te komen àl de resterende vijftien centrales van het Tsjernobyl-type af te breken? Iedereen beseft dat hier grote sommen geld mee gemoeid zullen zijn, zowel voor het afbreken van de installaties, als voor de alternatieve energievoorziening die nodig is. De internationale gemeenschap zal echter moeten onderkennen dat het hier om een probleem gaat dat de mogelijkheden van een individuele staat of een groep van staten te boven gaat. Financieel staat de voormalige Sovjetunie er slecht voor. Het zou een blijk van internationale solidariteit zijn, wanneer niet alleen de G7, maar alle welvarende landen de handen ineen zouden slaan om tot een plan te komen om deze gevaarlijke centrales van de aardbodem te laten verdwijnen.
De val van het IJzeren Gordijn heeft het Westen een aantal nieuwe verantwoordelijkheden bezorgd. Nu aan defensie geleidelijk minder kan worden uitgegeven, zullen de vrijkomende middelen gebruikt moeten worden om de situatie in het voornalig Oostblok te verbeteren. Daar hoort ook de sanering van deze centrales bij.

Stirbois
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, met Tsjernobyl is de bevolking zich bewust geworden van de gevaren met kernenergie. Dat dat is al tien jaar geleden. Destijds maakten de Groenen zich ongetwijfeld al zorgen over deze problematiek, maar zij waren gemuilkorfd bij het thema van de bouw van centrales in het Oosten, politieke vriendschap en afhankelijkheid obligent . Het Front national had zich al vanaf 1978 duidelijk over dit thema uitgesproken. Het heeft zich altijd terughoudend getoond ten aanzien van het dogma van "kernenergie overal" . Dit vormde overigens ook het thema van een van zijn eerste brochures. In 1980 hebben wij campagne gevoerd voor de burgerbescherming, waarbij wij hebben aangedrongen op de noodzaak atoomschuilkelders te bouwen. Toen kwam in 1986 de ramp waarvoor wij al tien jaar lang bang waren.
Op 30 april voerde mijn man, Jean-Pierre Stirbois, in de Assemblée nationale het woord om de zwakheden in het beveiligingssysteem van de bevolking in Frankrijk tegen nucleaire risico's, van kerncentrales of atoomwapens, te onderstrepen. Tevens vroeg hij om de toepassing van een veiligheidsbeleid, dat zowel in vredes- als oorlogstijd serieus genomen wordt en waardevol is. Als voorbeeld kan ik u melden dat in die tijd slechts zeven geautomatiseerde systemen voor het voorspellen van de radioactieve neerslag waren besteld. Uiteraard was er nog geen enkele in gebruik. Het budget voor de veiligheid van de burger op het gebied van kernenergie was ronduit belachelijk. Volledig onbewust van de omvang van het probleem, beet de minister van Binnenlandse Zaken, Charles Pasqua, mijn man toe dat hij, in plaats van het volk gek te maken om puur demagogische redenen, er beter aan zou doen te gaan kijken naar het bewonderenswaardige werk van de brandweer bij de burgerbescherming en de kerncentrales. Ongelooflijk!
Helaas hadden wij ook op dit punt gelijk, evenals in de tragische gevallen van aids en "de gekke koeien" , een situatie die onze afgevaardigde, de heer Martinez, al vanaf 1990 aan de kaak stelt. Wij hebben u altijd gewaarschuwd voor de rampen van de laatste jaren van deze eeuw. Ten tijde van Tsjernobyl heeft men ons niet verteld dat de radioactieve wolk over Frankrijk zou komen, men heeft de gevolgen gebagatelliseerd, het was allemaal niet zo erg... kernenergie leek een taboe. Erger nog, er werd informatie achtergehouden onder het mom van dat er geen paniek mocht worden gezaaid.
Dat is een eigenmachtige en gevaarlijke houding en er is voldoende reden om zich ongerust te maken. Het grootste deel van de elite heeft zich vergist. De absurditeit heeft het gewonnen van de rede; de cultus van de vooruitgang, de massaconsumptie, het mercantilisme - door sommige collega's aan de kaak gesteld - hebben de leidinggevenden verblind. Is het dus verwonderlijk dat de koeien gek worden omdat we ze - helaas - hebben getransformeerd in vleesetende kannibalen? Waarom zouden we ons vragen stellen over kernenergie? Er zouden natuurlijk al lang geen catastrofes meer zijn als de noodzakelijke maatregelen het hadden gewonnen van de opwinding van al die tovenaarsleerlingen.
Kortom, deze samenlevingsvorm is rampzalig. Nu brengt het feit dat nde ramp van Tsjernobyl tien jaar geleden heeft plaatsgevonden, u ertoe u vragen te stellen, maar wij zijn al lang niet meer in Tsjernobyl. Er zijn tientallen Tsjernobyls. En wij zouden graag willen weten waar wij nu zo ongeveer aan toe zijn (zoals daarstraks mijn collega heeft gezegd).
Een laatste punt: wij zouden ook graag worden geïnformeerd over het ontmantelingsplan van de centrales die in West-Europa moeten worden gesloten, want er bestaat reden tot ongerustheid en wij zouden graag zien dat men zich nu werkelijk bewust van deze problematiek wordt.

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, ik ben er zeker van dat een ieder van ons op deze dag wel terugdenkt aan de angst die ons tien jaar geleden om het hart sloeg. Toen we het nieuws van de kernramp in Tsjernobyl vernamen en de radioactieve wolk die over Europa trok, volgden, waren we echt bang. De angst zat er goed in, maar werd gaandeweg minder. En nu is onze ongerustheid zover weggeëbd dat we verzuimen de nodige maatregelen te treffen om het hoofd te bieden aan de ecologische, economische en sociale gevolgen die met het jaar duidelijker worden en waarmee we elk moment weer kunnen worden geconfronteerd.
Er zijn weliswaar enkele maatregelen genomen, maar deze bleken ontoereikend te zijn. We moeten méér doen. De sacrofaag rondom reactor 4 laat veel te wensen over. De eerste schoonmaakoperaties in het oorspronkelijke rampgebied hadden veel beter en doeltreffender gekund. En ten aanzien van de effecten van de ramp op de menselijke gezondheid zoals die zich openbaren in de vorm van kanker en andere aandoeningen, had er echt veel meer kunnen en moeten gebeuren.
Wat we in de allereerste plaats echter hadden moeten doen, is ervoor zorgen dat een dergelijke ramp nooit weer kan gebeuren. Dat is helaas ons grootste probleem. Dat is helaas onze belangrijkste, onvoltooide opdracht.
Er zijn in Rusland en in andere delen van het GOS nog steeds veel reactoren van precies hetzelfde type als Tsjernobyl in bedrijf en deze zijn er in sommige gevallen nog slechter aan toe dan die in Tsjernobyl. Erger nog is het feit dat men niet af te brengen is van het dwaze voornemen om door te gaan met deze oneconomische en onstabiele vorm van energieproduktie en daartoe nieuwe kerncentrales laat bouwen. Het zou economischer en veiliger zijn om in plaats daarvan aan energiebesparing te doen en andere energiebronnen aan te wenden.
Ik ben er zeker van dat de Commissie ook van mening is dat we deze alternatieve benadering voor het dekken van de energiebehoefte in Midden- en Oost-Europa moeten nastreven en niet de kant van de kernenergie op moeten gaan. Helaas bleek vanmorgen uit het nieuws -en de heer Pimenta wees daar al op- dat andere organisaties, zoals de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling, niet bereid lijken om aan de hand van kosten-batenanalyses enig serieus onderzoek te doen naar andere mogelijkheden om het energievraagstuk in Midden- en Oost-Europa op te lossen.
Tien jaar na de ramp in Tsjernobyl moeten we onze angst en bezorgdheid nieuw leven inblazen om ervoor te zorgen dat nu wel de nodige maatregelen worden getroffen ten einde een dergelijke ramp in de toekomst uit te sluiten. We moeten vasthouden aan de oorspronkelijke overeenkomst in de vorm van het Memorandum van overeenstemming en deze verder uitwerken op de G-7. We moeten gevaarlijke reactoren -niet alleen in Tsjernobyl, maar ook elders- sluiten en de daarvoor benodigde financiële middelen zien te vinden. We moeten die middelen vrijmaken, hoe hoog de kosten ook zijn. Daarnaast moeten we Midden- en Oost-Europa via communautaire bijstandsverlening, via programma's van de Commissie alsmede via de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling en andere instanties, oplossingen aanreiken ter dekking van hun energiebehoefte en moeten we ervoor zorgen dat er in de toekomst energiebesparende maatregelen worden toegepast en gebruik wordt gemaakt van duurzame, en milieuvriendelijke vormen van energieproduktie.

Jouppila
Mijnheer de Voorzitter, ik wil er naar aanleiding van de tienjarige herdenkingsdag van de ongelukkige kernramp te Tsjernobyl eerst op wijzen dat nog tal van onveilige kerninstallaties van hetzelfde type op het grondgebied van de voormalige Sovjetunie in werking zijn, waarvan sommige niet ver van Finland - namelijk in en om Karelië - zijn gelegen.
Finland zelf beschikt over vier kerncentrales die beantwoorden aan de strenge Westeuropese veiligheidsnormen en onberispelijk functioneren. De Finse instanties die voor de zekerheid van de energievoorziening verantwoordelijk zijn, dringen al geruime tijd aan op de bouw van een vijfde installatie. De kernramp in Tsjernobyl heeft de ogen van de Finnen evenwel geopend. Ze zijn de gevaren van kernenergie beginnen inzien en hebben de toekomst van kernenergie in mijn land in die mate beïnvloed dat het parlement de plannen voor een nieuwe kerncentrale heeft bevroren tot er volledige zekerheid bestaat over de veiligheid van nucleaire energie.
In die zin is het heel belangrijk dat het Parlement, dat zich thans over dit onderwerp buigt, er bij de Raad en de Commissie op aandringt alles in het werk te stellen om de gevaren van kerncentrales als die in Tsjernobyl tot een minimum te beperken. Onze aandacht moet ook uitgaan naar de versterking van de veiligheid van zowel de recentere kerninstallaties als de energieproduktie in het algemeen, de tenuitvoerlegging van programma's die leiden energiebesparing en grotere energetische doeltreffendheid, de verbetering van de kosten- en batenanalyses van de verschillende energievormen en de stimulering van energiebronnen als waterkracht, aardgas en vaste brandstoffen, waaronder turf. Daar - zoals ik reeds heb benadrukt - het besluit over de bouw van de vijfde kerncentrale in Finland op de lange baan werd geschoven, richt mijn land zijn blikken nu vooral op aardgas.
Het Parlement heeft zich reeds gebogen over het transeuropese aardgasproject. De Finse afgevaardigden hebben in het kader van het debat erover aangedrongen op de aansluiting van het Noordse op het Europese gasnetwerk, waardoor het netwerk van de Scandinavische lid-staten van de Unie aan de gasreserves van Rusland en Noorwegen wordt gekoppeld - wat de betrouwbaarheid in de energievoorziening van het Oostzeegebied en de rest van de Unie zal verzekeren, zodat we minder afhankelijk worden van kernenergie. Daarom verzoek ik vandaag nogmaals te overwegen het Noordse aardgasnet in de transeuropese aardgasnetwerken te integreren.
Het Noordse gasnetwerk komt straks opnieuw ter sprake in de beraadslaging over de Topconferentie van Visby over het Oostzeegebied. Mevrouw Stenius-Kaukonen heeft met het oog op dat debat een ontwerp-resolutie ingediend dat aan dit onderwerp is gewijd. Ik vraag de afgevaardigden dan ook voor haar voorstel te stemmen, dat door de Finse Parlementsleden van alle fracties wordt gesteund. Het lijdt immers geen twijfel dat de uitbreiding van het Europese aardgasnetwerk in noordelijke richting tot de veiligheid op energievlak in heel Europa zal bijdragen en de vrees van onze burgers voor het gebruik van kernenergie in evenredige mate zal doen afnemen.

Fitzsimons
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Bloch von Blottnitz, mevrouw Ewing en de heer Pimenta hebben het vandaag allemaal al gezegd. Het is tien jaar na de ramp in Tsjernobyl waarbij, zoals gezegd, 125.000 mensen de dood vonden en nog eens 3, 5 miljoen mensen ziek geworden zijn, nauwelijks te geloven dat de centrale in de Oekraine nog steeds open is, ofschoon zij niet meer dan ± 6 % van de totale elektriciteit daar levert. Het is bijna niet te geloven.
Hoewel de Oekrainse autoriteiten plechtig hebben beloofd om de centrale voor het jaar 2000 te ontmantelen in ruil voor internationale hulp bij het aanwenden van alternatieve energiebronnen, kan sluiting niet snel genoeg gaan. Vorig jaar november zijn drie werknemers in reactor 2 aan zeer hoge stralingsdoses blootgesteld en nog hebben we onze les niet geleerd. Het is van vitaal belang dat de Europese Unie een centrale en constructieve rol speelt bij de bijstandsverlening in het kader van programma's als TACIS. Dit programma moet de nucleaire veiligheid in de voormalige Sowjet Unie ten goede komen. Gezien de staat waarin veel kerncentrales daar verkeren, mag het belang van dit programma niet worden onderschat. TACIS kan echter niet succesvol zijn, als de Europese Unie dit programma niet voldoende financiële ruimte biedt om uitgevoerd te worden.
Tot slot wil ik er, evenals mevrouw Ewing, op wijzen dat Tsjernobyl geen unieke centrale is. Dit type vind je overal in Europa. Waar zal het de volgende keer mis gaan? Als afgevaardigde uit Ierland, verwijs ik hierbij naar de fabriek in Sellafield in het Verenigd Koninkrijk. De mensen in Ierland hebben al vele jaren een onbehaaglijk gevoel met het ene na het andere veiligheidsincident in Sellafield. Wij hebben er schoon genoeg van. Een kernramp houdt niet op bij de landsgrenzen en geen enkele Lid-Staat mag wat dit punt betreft op eigen houtje handelen.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, Tsjernobyl was het ongeluk dat niet kon gebeuren. Het is krankzinnig om zich zo'n graad van vervuiling voor te stellen. Stel u voor dat dit werkelijk gezegd werd in de jaren '70. De techniek kan niet falen. 10 jaar geleden hadden sommigen het dan ook moeilijk een verklaring te geven. Het antwoord was, uiteraard, dat de Sovjetunie ondemocratisch was. Zo eenvoudig is het niet. Bij elke soort technologie van dit type bestaat een mogelijk gevaar, hoe klein ook, voor een ongeluk, maar als het ongeluk gebeurt is het risico wel enorm groot. Voor Tsjernobyl is er slechts één antwoord: de kerncentrale moet dicht. Dit is het enige antwoord dat fatsoenlijke mensen kunnen geven bij gebruik van een techniek die alles was behalve ongevaarlijk. De waarheid is immers dat wij in het Westen ook de taak hebben deze techniek te bevorderen.
Het zou erg zijn mocht de EU verkondigen dat wij een democratische kerncentrale willen bouwen en dat we alleen willen investeren in de blussingswerken van de brandstapels die door de communisten zijn aangestoken, maar niet in kachelovens die door de democraten worden gebouwd. Dat is niet het antwoord. Energiebesparingen en gebruik van andere energievormen moet het antwoord zijn.

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, tien jaar gelegen werden ruim twee miljoen kinderen blootgesteld aan radioactieve neerslag uit Tsjernobyl. Het was een ongeluk dat de wereld verbijsterde en waarbij 300 maal meer radioactiviteit vrijkwam dan tijdens het bombardement op Hiroshima. Tot op heden wordt hardnekkig ontkend dat gezondheidsproblemen bij die mensen en kinderen het gevolg van straling is.
De afdeling nucleaire veiligheid van de Internationale Organisatie voor Atoomenergie (IAEA) loopt voorop in deze ontkenningstactiek. In 1990 publiceerde de IAEA een rapport waarin werd gesteld dat er geen aanwijzingen waren voor een verband tussen fall-out en bepaalde ziekten en dat de slechte gezondheidssituatie moest worden toegeschreven aan psychologische stress. En dat ondanks het stijgende aantal gevallen van schildklierkanker bij kinderen in die tijd. Aangezien die kinderen niet werden gescreend en geen behandeling kregen, stierven sommigen van hen en de IAEA is voor hun dood verantwoordelijk.
In 1995 zijn meer dan 400 gevallen van schildklierkanker bij kinderen geregistreerd. Een en ander werd pas volledig geaccepteerd op de WHO-conferentie in Genève vorig jaar, waar de bevindingen van het project over schildklieraandoeningen, dat in Minsk wordt uitgevoerd, werden aanvaard. De stralingsdeskundige van de WHO heeft een boekje opengedaan over de tegenwerking waarmee men in alle stadia van het project te maken heeft gehad.
Ik zeg U vandaag dat elk kind dat als gevolg van straling wegkwijnt om een langzame dood te sterven, er een te veel is! Afgezien van de zichtbare en directe effecten bij kinderen, hebben onderzoekers van de Wereldgezondheidsorganisatie geconcludeerd dat radioactiviteit een hele reeks gezondheidseffecten kan hebben, waaronder een verhoogde kans op kanker en hartaandoeningen.
De IAEA probeert nu echter weer hetzelfde uit te halen als bij de kinderen met schildklierkanker: ze weigert deze mensen in feite te screenen en te behandelen. In de Russische Federatie zijn gegevens verzameld die op de conferentie in Minsk zijn besproken en die uitwijzen dat hoge aantallen kanker- en leukemiegevallen verband houden met de dosis straling, dus daardoor zijn veroorzaakt. Op haar conferentie verleden week in Wenen bleef de IAEA deze bevindingen ontkennen, ondanks het feit dat de Oekrainse, de Russische en de Witrussische delegaties de cijfers van de IAEA betwisten.
Commissaris, naar mijn mening heeft de IAEA niet de competentie om over gezondheidskwesties een oordeel te vellen en uitspraken te doen en ik vraag U te verklaren dat de Wereldgezondheidsorganisatie...
(De Voorzitter onderbreekt de spreker)

Weber
Mijnheer de Voorzitter, de commissaris heeft zojuist melding gemaakt van de conferentie die vorige week in Wenen is georganiseerd door het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie - dat we beter "het Internationaal Agentschap voor de bevordering van atoomenergie" kunnen noemen en ik vind het onaanvaardbaar dat dit orgaan de gevolgen van het ongeval in Tsjernobyl voor de gezondheid van de Oekraïense bevolking bagatelliseert.
Ik verzoek u, mevrouw de commissaris - en deze boodschap is ook gericht aan de voorzitter van de Commissie, de heer Santer - de Oekraïne alle noodzakelijke financiële middelen ter beschikking te stellen om de bevolking van dit land medische hulp te verlenen.
Een ander onderwerp dat u heeft aangesneden, mevrouw, is de cultuur van de nucleaire veiligheid. Volgens mij gaat het slechts om een zeepbel van de kernenergielobby (waarvan Électricité de France en ondernemingen als Framatome en Siemens deel uitmaken), die reactoren wil verkopen aan Rusland en de overige landen van de voormalige USSR. Een ongeval in een kerncentrale in Oost- of WestEuropa is slechts een kwestie van een min of meer grote waarschijnlijkheid. Ik smeek u, u gaat toch geen nieuwe kernreactoren in de voormalige USSR financieren!
Ik weet waarover ik het heb, want ik kom uit een regio die door reactoren wordt bedreigd, namelijk die van Cattenom, die door EDF zijn gebouwd. Ik ben ervan overtuigd dat daar ieder moment een ongeluk kan gebeuren met dezelfde radioactieve gevolgen als in Tsjernobyl en ik vind het ontoelaatbaar dat dergelijke reactoren nog altijd werken, ook al zou een wettige machtiging op Europees niveau dit toestaan.

Amadeo
Mijnheer de Voorzitter, tien jaar na de explosie van de vierde reactor van de Tsjernobyl-centrale, is er nog steeds sprake van een noodsituatie, vooral in Wit-Rusland en de Oekraïne. In Wit-Rusland zijn in 1994 en 1995 meer dan 100.000 mensen gestorven aan de gevolgen van de kernramp van Tsjernobyl en in de meest getroffen gebieden (Gomel en Mogilev) is sedert 1986 tot op heden het geboortecijfer gedaald van 17 tot 10 op de duizend inwoners, terwijl het sterftecijfer is gestegen van 9 à 10 tot 12 à 13 per mille, dus een stijging van 33 %.
Volgens de cijfers van het ministerie van Volksgezondheid van Wit-Rusland over 1995 blijken van de 500 kinderen die aan een of andere pathologie lijden, 400 kankerpatiëntjes te zijn. In tien jaar tijds zijn de gevallen van kanker op de kinderbevolking vijftig keer zo hoog geworden. Volgens de officiële bronnen zijn er in de Oekraïne 180.000 doden gevallen en de statistieken over geboorte- en sterftecijfer en kankerpathologieën produceren gelijke cijfers als wat ik zojuist vermeld heb.
Mede rekening houdend met het feit dat in de kerncentrale van Tsjernobyl op elk moment weer een catastrofale ontploffing kan plaatsvinden, zoals te lezen valt in een rapport dat onlangs in opdracht van de Europese Unie is opgesteld, aangezien de oude steunpilaren van de sarcofaag die om de in 1986 ontplofte reactor 4 is gebouwd, het kunnen begeven, is het absoluut zaak dat de Europese Unie druk uitoefent op de Oekraïense regering om de kerncentrale van Tsjernobyl definitief te laten sluiten. Tegelijkertijd moet de Unie de noodzakelijke hulp verlenen om te bewerkstelligen dat de Oekraïne de elektrische energie terug kan winnen die het met die sluiting zou verliezen. Daarnaast moeten wij, mede via de programma's TACIS en PHARE, tussenbeide komen bij de landen van Oost-Europa en de voormalige leden van de Sovjetunie, opdat dezen langzaam maar zeker hun risicocentrales opdoeken dan wel ombouwen.

Linkohr
Mijnheer de Voorzitter, ik zou tot mevrouw Bjerregaard en de fungerend voorzitter van de Raad in de eerste plaats willen zeggen dat ik niet teleurgesteld ben. Eigenlijk had ik van hen niet verwacht dat zij hier hun instemming zouden betuigen met iets waarover wij het volgens mij al lang eens zijn, maar dat zij ons zouden zeggen waar het geld vandaan moet komen om dit memorandum of understanding te eerbiedigen en hoe bij voorbeeld het tijdschema voor de stillegging van de twee reactoren in Tsjernobyl eruit ziet. Ook dit debat bevestigt echter jammer genoeg wat wij de laatste tien jaar al hebben vastgesteld: het debat over Tsjernobyl is een mengeling van krachtige uitspraken en zwakke daden, van adhesiebetuigingen die veel bijval oogsten maar zonder gevolgen blijven.
De overige vijftien RBMK-reactoren zijn niet stilgelegd. Over de sarcofaag weten wij zeer veel, maar niet wat wij ermee moeten doen. Het enige wat wij weten is dat wij er eigenlijk niets over weten. Voorstellen, die wij overigens duur hebben betaald, zijn er bij hopen.
Wij weten dat ook de reeds vermelde modernere VVER-reactoren een gevaar vormen. Van dat soort reactor bestaan in het totaal 45 verschillende types die min of meer grote risico's opleveren, maar die hier bij ons geen van alle een vergunning zouden krijgen. Risico's zijn er onder meer ook in de radioactief besmette gebieden in de Oeral en in het gebied in het huidige Kazachstan waar vroeger kernwapens werden getest.
Wij hebben inderdaad geld ter beschikking gesteld. In het totaal kom ik uit op ongeveer 600 miljoen dollar die het Westen aan de voormalige Sovjetrepublieken heeft gegeven. Men schat echter dat wij 15 à 20 miljard dollar nodig hebben om alles te doen wat de experts ons voorstellen. Ook hier kan ik alleen met grote droefheid vaststellen dat de ramp in Tsjernobyl ons vooral heeft geleerd dat wij belust zijn op sensatie, maar gierig met oplossingen. Wij waren wel ontzet maar bieden geen hulp. Daarom lijkt het mij des te belangrijker dat wij deze tiende verjaardag van de ramp niet aan een of andere ceremonie denken maar ons afvragen hoe tenminste dit memorandum of understanding kan worden uitgevoerd. Het gaat hier om een pakket - daarop vestig ik de aandacht van de afgevaardigden - dat ook de voltooiing van twee VVER-reactoren omvat. Wie dat punt wil schrappen brengt het gehele pakket in gevaar. Dat moet men duidelijk weten.
(Interruptie van mevrouw Bloch von Blottnitz) Neen neen, dat moet men goed weten. Wie dat punt wil schrappen zet alles op de helling. Dat is nu eenmaal zo. Ik heb daarover niet onderhandeld en ik ben ook niet de Oekraïense regering. Iedereen die aan het memorandum wil raken moet echter weten dat hij zich daarmee alleen een alibi verschaft om het geheel te doen mislukken. Dat zou uiterst jammer zijn.

Linzer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik grijp deze gelegenheid aan om uiting te geven aan mijn verbazing over het feit dat men op de vorige week in Wenen gehouden conferentie, tien jaar na de kernramp in Tsjernobyl, geen nieuwe gegevens over de omvang van de ramp heeft bekendgemaakt en men het ook niet eens is kunnen worden over de onmiddellijke sluiting van het reactorcomplex.
Nog steeds zijn in Rusland, Oekraïne en Litouwen vijftien reactoren van hetzelfde type als die in Tsjernobyl in bedrijf. Nog steeds heeft men de langetermijngevolgen van de ramp voor mens en milieu niet onderzocht. Nog steeds zijn er grote problemen om de slachtoffers van de kernramp de passende medische verzorging te geven. Ik sta dan ook zeer sceptisch tegenover de bijzondere conferentie van de G7 op 19 en 20 april in Moskou, waar uitsluitend over de nucleaire veiligheid zal worden gesproken.
Ik verzoek de vier G7-landen die ook lid van de Europese Unie zijn op die conferentie niet van de in het memorandum of understanding bepaalde lijn af te wijken en met nog meer klem dan tot nu toe op de sluiting van die reactoren aan te dringen. Jammer genoeg stellen wij vast - zoals in het geval van de voltooiing van Mochovce, dat mij als Oostenrijker sterk interesseert - dat de nucleaire sector geen zinvolle alternatieven wil zoeken, maar door de nietrenderende en riskante voltooiing van de kerncentrale een project wil realiseren dat als voorbeeld voor de Oosteuropese kerncentrales kan dienen en dat hij daarmee veel geld wil verdienen.
Uit een overtuigende studie blijkt dat de aanpassing van de reactor in Mochovce aan de Westerse veiligheidsnormen niet alleen kortzichtig maar gewoon onmogelijk is. De belangengroep schijnt dan ook niet tot doel te hebben nieuwe ongelukken zoals in Tsjernobyl te voorkomen, maar uit louter winstbejag nieuwe nucleaire risicofactoren te willen creëren. Ik verzoek de Commissie het Mochovce-project nogmaals op zijn veiligheidsrisico's voor Europa te controleren en eventueel de nodige stappen te doen om het project stil te leggen.

Daskalaki
Mijnheer de Voorzitter, we zijn er ons allen van bewust dat de verouderde kerncentrales in de landen van het voormalige oostblok een van de nijpendste problemen zijn waarmee Europa te kampen heeft.
Tien jaar na de kernramp in Tsjernobyl, die de dood van duizenden mensen tot gevolg had, is het gevaar van radioactieve straling niet geweken. Zoals in het debat reeds werd benadrukt, beraden de G7 zich - samen met Rusland en Oekraïne - op de speciale topconferentie van 19 en 20 april aanstaande te Moskou over de financiële aspecten van de nucleaire veiligheid in Midden- en Oost-Europa. De Unie heeft er zich al toe verbonden in het kader van het programma TACIS vóór eind 1996 110 miljoen ecu uit te trekken voor de verbetering van de kernveiligheid in de regio - een bedrag dat komt bovenop de nagenoeg 200 miljoen ecu die door de EBWO ter beschikking wordt gesteld. Ik benadruk evenwel dat de oplossing van het probleem niet alleen geld maar ook een mentaliteitswijziging vereist, en het naast de kerncentrale van Tsjernobyl ook gaat om bijvoorbeeld die van Metzamor in Armenië en van Kozloduy in Bulgarije, welke na Tsjernobyl als de gevaarlijkste achter het voormalige Ijzeren Gordijn wordt beschouwd. De datum voor stillegging van de installatie, die dicht bij de grenzen van de Unie is gelegen en waarvan reactor nr. 1 in oktober vorig jaar opnieuw werd opgestart, wordt - ondanks de druk van de Unie - voortdurend uitgesteld. Die centrales - en de vele andere die problemen met zich brengen en waarnaar in het debat al of niet werd verwezen - baren ons grote zorgen.
Mijnheer de Voorzitter, daar de Unie rechtstreeks belang heeft bij de aanpak van dit onderwerp, moet ze de landen van Midden- en Oost-Europa - die op zoek zijn naar minder dure en veiliger energievormen - bijstaan. Ze moet echter ook toezien op zowel de tenuitvoerlegging van haar initiatieven terzake als de aanwending van de middelen die ervoor ter beschikking wordt gesteld.

Gredler
Mijnheer de Voorzitter, hebben wij de laatste tien jaar dan niets geleerd? Het is wetenschappelijk bewezen dat niet 30, maar al 60.000 mensen rechtstreeks aan de gevolgen van de ramp in Tsjernobyl zijn gestorven. Die 30 zijn misschien meteen overleden. Talloze mensen zijn ziek geworden en 60.000 personen moesten worden geëvacueerd. De EBWO wil nu een miljard dollar beschikbaar stellen voor de voltooiing van twee reactoren in Oekraïne. Dat is de voorwaarde om Tsjernobyl te sluiten. Hoe lang nog zullen wij die hoogst bedenkelijke technologie met haar angstaanjagend slechte veiligheidsvoorzieningen ondersteunen? Wij weten sedert twee dagen dat Mochovce met Russisch en Tsjechisch geld wordt gebouwd. Mij verbaast het waarvoor Rusland allemaal geld heeft!
Franse en Duitse bedrijven zoals Siemens zullen aan de bouw van die gevaarlijke kerncentrale meewerken. Dat is een schande. In Duitsland zou een dergelijke reactor geen exploitatievergunning krijgen. Dit is werkelijk een schande. Mochovce is een nachtmerrie. De kerncentrale is een gevaar voor geheel MiddenEuropa. Wenen ligt vlakbij. Hoeveel miljoenen doden heeft de EU nodig voor ze een ander energiebeleid wil voeren? Wij hebben in Oekraïne en in geheel MiddenEuropa andere oplossingen nodig. Ik wil ook geen land in de EU dat de gezondheid en veiligheid van de burgers van een ander land in gevaar brengt.
Ik vraag de Raad of hij tegenover Slovakije tijdens de gesprekken over het lidmaatschap van de Unie nu een andere houding zal aannemen.

Lannoye
Mijnheer de Voorzitter, op 20 december 1995 is er in Ottawa een protocol getekend van overeenstemming tussen de vertegenwoordigers van de G7, de Europese Commissie en de Oekraïne. Dit protocol bevat een goede zaak: het besluit om Tsjernobyl uiterlijk in het jaar 2000 te sluiten. Maar het bevat ook een zeer slechte zaak: het besluit om de bouw van twee kerncentrales, in Khmelnisky en Rovno, te voltooien. Te onzer informatie, is het interessant erop te wijzen dat de werkzaamheden om deze twee kerncentrales te voltooien door Europese firma's worden verricht, namelijk Eloctrabel (België) en Ivéo (Finland) onder leiding van EDF (Electricité de France).
Het gegeven antwoord is heel interessant voor de industrie in het Westen, die geen afzetgebied meer hebben, maar is absoluut onaanvaardbaar omdat deze reactoren niet zullen beantwoorden aan onze, Westeuropese criteria, en omdat dit besluit op geen enkele vergelijkende analyse stoelt, met name de evaluatie van vraag en aanbod.

Riess-Passer
Mijnheer de Voorzitter, op de tiende verjaardag van Tsjernobyl zijn wij nog steeds allen onder de indruk van die zware ramp en haar afschuwelijke gevolgen, die honderdduizenden mensen in de getroffen gebieden nog steeds ondergaan. Tsjernobyl en zijn gevolgen zijn niet alleen een probleem van Oekraïne en de andere getroffen gebieden in Rusland en Wit-Rusland, maar een probleem van geheel Europa. Ook al krijgt de ramp na tien jaar nog amper aandacht van de media, toch heeft ze bij de Europese burgers een grondige mentaliteitsverandering teweeggebracht.
De vraag is of Tsjernobyl ook voor de politieke gezagsdragers een voldoende waarschuwing was? Dat wij die vraag, ondanks de ernstige lange-termijngevolgen van Tsjernobyl, de vele doden en zieken en het verwoeste cultuurlandschap, toch moeten stellen stemt op zichzelf al tot nadenken.
Of uit de ramp van Tsjernobyl politieke lering is getrokken moet daarom niet alleen uit de verklaringen op deze verjaardag, maar vooral uit de concrete politieke maatregelen worden afgeleid. Het resultaat is jammer genoeg allesbehalve positief. Wat Oostenrijk betreft, zou ook ik het over de kerncentrale van Mochovce in Slovakije willen hebben. Die centrale is een acuut gevaar voor ons land, vooral voor de bevolking in het oosten van Oostenrijk. Het is ronduit griezelig dat de Slovaakse premier Meciar gisteren in het openbaar de ondertekening van de overeenkomst over de voltooiing van Mochovce heeft gevierd hoewel van de naleving van de nodige veiligheidsnormen duidelijk geen sprake is. Het vereiste veiligheidsniveau wordt lang niet bereikt. De tweede, nochtans onontbeerlijke stalen mantel komt er ook nu niet, zodat Mochovce een niet te overzien risico blijft.
Ongeveer hetzelfde geldt voor de Sloveense kerncentrale in Krsko. Ook daar schiet de veiligheid ernstig tekort. Daar Krsko bovendien op een tektonische breuklijn is gebouwd kan dat fatale gevolgen hebben. Die problemen kunnen en mogen bij de toetredingsonderhandelingen tussen die landen en EU niet tussen haakjes worden gezet. In deze context zou ik ook willen herinneren aan de belofte van de Oostenrijkse bondskanselier Vranitzky, die zich in zijn regeringsverklaring van 1990 als een voorstander van een Midden-Europa zonder kerncentrales heeft opgeworpen. Wij zullen hem aan die belofte herinneren. Voorts vinden wij het ook noodzakelijk dat de EU, naast de nog steeds onontbeerlijke humanitaire hulp, ook financiële steun verleent voor de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen in plaats van de risicofactoren met EU-geld nog te vermenigvuldigen.
Tsjernobyl is niet iets uit het verleden dat men met enkele herinneringstoespraken kan afdoen. Tsjernobyl is een probleem van nu en later. Tsjernobyl staat symbool voor het risico waarmee wij elke dag opnieuw worden geconfronteerd. De grote kernramp is niet iets voor de geschiedenisboeken, maar een actueel gevaar voor ieder van ons. Wie dat niet inziet en daaruit niet de passende conclusies trekt heeft uit Tsjernobyl en zijn gevolgen niets geleerd.

Graenitz
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Bjerregaard, mijnheer Ferraris, dames en heren, wij kennen de omvang van de ramp in Tsjernobyl nog steeds niet. Wij weten immers niet wat de gevolgen ervan zullen zijn voor de komende generaties en wat er met het besmette gebied in de komende jaren zal gebeuren. Als wij nu vandaag nagaan welke conclusies wij uit de ramp van Tsjernobyl hebben getrokken, stel ik vast dat wij daaruit geen lering hebben getrokken en dat vele jaren zijn voorbijgegaan zonder dat wij hebben wij gedaan wat wij na de ramp van Tsjernobyl hadden moeten doen. Anders zouden wij vandaag niet kunnen zeggen dat het besmette afval nog steeds niet op een voor het milieu onschadelijke manier is verwijderd. Anders zouden wij ook niet kunnen zeggen dat de sarcofaag zoveel barsten vertoont dat hij moet worden gerepareerd en dat het nog een aantal jaren zal duren voor de andere reactoren in Tsjernobyl worden stilgelegd. Mevrouw Bjerregaard, als u het over de veiligheid van de reactoren heeft, denk ik dat men met veiligheid niet alleen een betere kennis van de gevolgen van de radioactiviteit mag bedoelen, maar dat nucleaire veiligheid alleen kan betekenen dat wij de onveilige reactoren stilleggen en dat de Europese Unie de Midden- en Oosteuropese landen daartoe de nodige middelen en mogelijkheden biedt. Met andere mogelijkheden bedoel ik dan energievoorzieningsprogramma's en ontwikkelingsprogramma's voor alternatieve energievormen. Niet alleen de Midden- en Oosteuropese landen, maar ook de landen van de Europese Unie en van geheel Europa hebben nucleaire veiligheid nodig. Als Oostenrijkse heb ik ook geen enkel begrip voor het besluit van de Slovaakse regering die aan een betwistbare technische oplossing vasthoudt en een onveilige reactor wil voltooien met geld dat men een jaar geleden beter hadden kunnen gebruiken voor de bouw van een gascentrale waarmee men de bevolking van de nodige stroom had kunnen voorzien.
Mevrouw de Voorzitter, tot besluit wil ik nog het volgende opmerken. Ik begrijp dat kernenergie de wetenschapslieden fascineert. Ik geloof echter dat wij in een impasse zijn verzeild en dat wij uit Tsjernobyl de conclusie moeten trekken dat wij ons op ordentelijke wijze terug moeten trekken uit de impasse waarin het gebruik van kernenergie ons heeft gebracht.

Banotti
Mevrouw de Voorzitter, ik was hier in het Parlement toen de explosie in Tsjernobyl plaatsvond. Waarom herinner ik me uit die tijd nog zo duidelijk de grote haast waarmee tal van Europese regeringen de media benaderden om te verkondigen dat op de een of andere raadselachtige wijze de radioactieve wolk hun land wonder boven wonder niet had gepasseerd en er geen besmetting had plaatsgevonden, zodat zij rustig hun radijs, sla en kool konden verkopen, zonder dat ook maar iemand het afgrijselijke vermoeden had dat de ramp in Tsjernobyl ook voor hen gevolgen had?
Misschien waren het de ontstellende vooruitzichten van de mogelijke gevolgen van die explosie, die zoveel regeringen en individuen in de ontkenning deden vluchten, omdat zij de confrontatie eenvoudigweg niet aankonden. De explosie en de gevolgen daarvan werden door een waas van geheimzinnigheid omgeven en zijn dat trouwens in veel gevallen nog steeds. De internationale wetenschappelijke gemeenschap toonde heel weinig betrokkenheid, ofschoon enkele dappere Russische wetenschappers al het mogelijke deden om de gevolgen van de explosie binnen de perken te houden.
Het is thans in hoge mate te danken aan het werk van enkele zeer gemotiveerde NGO's en een aantal journalisten dat de afschuwelijke gevolgen van de genetische tijdbom die die dag in Tsjernobyl afging, in volle omvang duidelijk worden. Er wordt nog steeds onderzoek gedaan naar de precieze effecten van radioactieve neerslag op de menselijke gezondheid en naar mijn oordeel gebeurt dit niet adequaat. Nu al zien we een generatie kinderen met groteske en levensbedreigende misvormingen. Er is weer een nieuw woord aan onze woordenschat toegevoegd, namelijk de Witrussische halsketting. Hiermee worden kinderen bedoeld met een operatielitteken over hun hele hals als gevolg van schildklierkanker. We hebben lang niet genoeg gedaan om de pijn en het leed van deze kinderen en hun familie te verzachten.
Veel ruimhartige gezinnen en medisch specialisten in mijn land doen fantastisch werk, maar de omvang van de ramp vereist een geconcentreerde en gecoördineerde wereldwijde aanpak. We moeten deze slachtoffers meer medische hulp geven. Ik ben bang dat de potentiële gevolgen, mocht de keerzijde van kernenergie zich op grotere schaal openbaren, sommige van onze Lid-Staten wel eens te veel kunnen worden.

Malerba
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, tien jaar na het kernongeluk bij Tsjernobyl dringt geleidelijk tot ons door wat de omvang en de ernst van die ramp is. De technische oorzaken zijn ons vandaag de dag bekend: wij weten dat de RMVK-reactor een projectfout heeft, wij weten dat het personeel van de centrale van Tsjernobyl op het moment van de ramp behoorlijk roekeloos te werk is gegaan en wij weten dat er geen omhulzing om de reactor zat waarmee het radio-actieve materiaal in geval van een ongeluk vastgehouden had kunnen worden. De verantwoordelijkheid is dus van degenen die in die centrale werken, maar eveneens van wetenschappers, consulenten en politici, en tevens zijn de autoriteiten aansprakelijk vanwege de manier waarop zij met de noodsituatie zijn omgegaan.
Vandaag de dag kampen de autoriteiten van de Oekraïne met gigantische problemen: ziektes veroorzaakt door de radioactiviteit, waar geen therapie voor bestaat en waarvan het ziekteverloop nog onbekend is, zware psychologische stress van de mensen, grotendeels gekoppeld aan het gebrek aan informatie over de reële risico's, gedwongen verhuizingen, verlies aan architectonisch erfgoed, torenhoge economische en maatschappelijke kosten. Ook zijn er problemen van zuiver nucleaire aard die nog onopgelost zijn: de brandstof die nog in de reactor zit, de plaatsen waar het sterk radioactieve afval is begraven, alsook de sarcofaag die helemaal niet te vertrouwen is.
Al die problemen gaan ons aan. Natuurlijk is het in de eerste plaats een probleem van de Oekraïne zelf, maar het is niet zo dat die problemen ver van ons bed staan. De regering van de Oekraïne moet haar toezegging honoreren en de centrale die nog steeds in werking is zo spoedig mogelijk sluiten. De Europese Unie heeft de plicht om met geijkte middelen tussenbeide te komen teneinde de risico's uit de weg te helpen. De onveilige centrales moeten worden gesloten, waar die ook zijn, met name in de landen van Oost-Europa, en er moet toegewerkt worden naar een verantwoord energiebeleid. Dit is dan ook de strekking van de gemeenschappelijke resolutie die wij met andere collega's van het Parlement hebben ingediend en die wij uiteraard volkomen onderschrijven.

Schroedter
Mevrouw de Voorzitter, op deze tiende verjaardag van Tsjernobyl worden allerlei mooie verklaringen afgelegd en dure conferenties gehouden, maar als het erop aankomt concrete internationale hulp te verlenen horen wij niets dan leugens, mooipraterij en uitvluchten. Waar blijft de internationale verantwoordelijkheid als het IAEA in Wenen zijn internationaal Tsjernobyl-project voorstelt, waarin het ervan uitgaat dat de radioactieve besmetting van Tsjernobyl voor de gezondheid van de inwoners van het getroffen gebied geen ernstig gevaar inhoudt? Tweehonderd befaamde wetenschappers uit WitRusland, de Russische Federatie en Oekraïne hebben al een toename van kanker, leukemie en organische hersenbeschadiging vastgesteld. Het zwaarst getroffen Wit-Rusland heeft het equivalent van 31 jaarbegrotingen nodig om de gevolgen van de ramp voor mens en natuur min of meer onder controle te krijgen. Dat kan dat land alleen niet dragen. Daarom zet Wit-Rusland alles op rehabilitatie, schroeft het de sociale steunmaatregelen terug en legaliseert het de terugkeer van de bevolking. Het krijgt daarbij steun uit TACIS dat de economische ontwikkeling in de sterk verontreinigde gebieden bevordert. Wat de financiële verantwoordelijkheid betreft, zou men de nucleaire bedrijven, via een internationaal hulpfonds dat met risicoheffingen van de nucleaire ondernemingen wordt gestijfd, zelf voor de risico's aansprakelijk kunnen stellen.

Desama
Mevrouw de Voorzitter, we hadden vandaag, tien jaar na de ramp van Tsjernobyl, een sereen debat kunnen verwachten, maar ik stel vast dat opnieuw de primaire anti-nucleaire demagogie de overhand heeft in deze discussie, in deze zaal, en dat er op geen enkel punt vooruitgang wordt geboekt. De stemmen van de "we hoeven maars" , " we hoeven maar dit te doen, we hoeven maar dat te doen" , zwellen met het debat en met iedere rede aan en wij zullen zo geen stap verder komen.
Vandaag hebben wij, en dat is de strekking van de boodschap van de Raad en de Commissie - wellicht een beetje teleurstellend, maar reëel - het memorandum van de G7. Dat is thans onze gedragslijn.
Het is duidelijk dat wij op het niveau van de Europese Unie niet de middelen hebben om een significante bijdrage op dit terrein te leveren. Er is een internationaal akkoord nodig. Dat hebben we. Wellicht bevalt het bepaalde mensen in sommige aspecten niet. Men had wellicht andere oplossingen kunnen verzinnen, andere soorten actie, maar iedereen weet hoe moeilijk het is om internationale onderhandelingen te voeren. Wij hebben dit akkoord, dit memorandum, en wij moeten ons hieraan houden.
Is er buiten dit alles wel plaats voor een specifiekere actie, met de bescheiden middelen waarover wij, voor de Europese Unie, beschikken? Ik denk inderdaad dat wij op het terrein van de medische zorg - mevrouw Banotti heeft dit al gesuggereerd - zouden kunnen optreden. Het is duidelijk dat er momenteel een aantal medische en sociale problemen zijn, die nog niet goed worden aangepakt in deze regio's die niet zulke voorzieningen hebben als wij kennen. Daaraan zou de Europese Unie wat kunnen doen.
Zij zou ook actie op langere termijn kunnen voeren betreffende die veelbesproken cultuur van de veiligheid, waaraan het zo heeft ontbroken ten tijde van Tsjernobyl en die ook morgen er nog niet zal zijn, ook al leveren wij kant-enklare veilige kerncentrales aan de bevolking en de technici van de Oekraïne en van Rusland. Wellicht zou u ons op dit terrein, mevrouw de commissaris, een concreter voorstel kunnen doen in een volgende bijeenkomst, waarvan ik hoop dat deze constructiever zal zijn.

Izquierdo Collado
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, voorzitter van de Raad, ik wil op dit punt van het debat graag beginnen met op te merken dat de sarcofaag van Tsjernobyl nu al een onmogelijk symbool is. En dat is zo omdat er iets bestaat dat de sarcofaag in staat stelt actief te blijven, hoezeer de sarcofaag ook beveiligd wordt. Deze reactor is actief via de slachtoffers die hij heeft voortgebracht. En ik wil graag dat dit de eerste boodschap is aan de slachtoffers van Tsjernobyl, een boodschap van het Europees Parlement - en wij moeten dankbaar zijn dat dit debat plaatsvindt - een boodschap van solidariteit met de betrokkenen, die omgezet moet worden in concrete steun voor het volk van Oekraïne.
Ik ben het met mijn collega Desama eens over het duidelijk positieve aspect van het memorandum, dat dit Parlement absoluut niet mag bagatelliseren. Maar het debat over het onderwerp van de kernenergie is er een waar geen eind aan komt. Enerzijds hebben we de problemen inzake energievoorziening waar bepaalde mensen mee schermen en anderzijds zijn er de problemen in verband met de reële stijging van het verbruik van kernenergie en het aantal kerncentrales in de wereld.
Daarom is er een kwalitatieve verhoging nodig in de investeringen inzake nucleaire veiligheid en een aanzienlijke verhoging van de politieke besluiten om de nodige maatregelen te treffen inzake nucleaire veiligheid. Wij zijn nu op een punt waarop wij de overgang kunnen eisen naar een nieuwe veiligheidsfase; een nieuwe fase inzake zowel het onder controle houden van de gevaren, als met betrekking tot het afval dat geproduceerd wordt in de kerncentrales.
Commissaris, ik verzoek u dit Parlement onder druk te zetten en de nodige financiële voorstellen te doen die hier vanmiddag van u gevraagd worden om dit probleem daadkrachtig aan te pakken.

Sindal
Mevrouw de Voorzitter, in alle ontwerp-resoluties wordt de sluiting van reactoren van het Tsjernobyl-type geëist. Naar aanleiding hiervan heb ik vandaag het woord gevraagd. Als voorzitter van de Delegatie voor de betrekkingen met Estland, Letland en Litouwen heb ik de centrale in Ignalina verschillende keren bezocht. Vandaag zal ik de situatie in Litouwen met betrekking tot deze kerncentrale beschrijven. Het is de grootste kerncentrale in Europa. De grafietbuizen van het koelsysteem kunnen misschien nog 8 jaar meegaan. Ze verzanden. Er is het probleem van de verbruikte brandstofstaven. Er zijn geen plannen om ze te regenereren of te bewaren.
De Litouwse regering kan niet beslissen, omdat de exploitatie van deze kerncentrale economisch een goede zaak is. De directie van de centrale spreekt zelfs over de voortzetting van de exploitatie, over uitbreiding en een nieuwe Eenheid 3. Het beleid voor deze kerncentrale waarover met Litouwen overeenstemming werd bereikt en het bestuur van deze centrale spreken elkaar dus tegen. Dit is een probleem dat niet alleen over geld gaat, maar dat ook een politieke weerslag heeft, omdat de energievoorziening in deze gebieden zeer moeilijk is en een alternatief economisch gezien duur uitvalt.
De Unie heeft een duidelijke taak, met name meewerken aan de ontwikkeling van deze alternatieven, de omschakeling van energiesystemen en verdeling financieel ondersteunen. Dit veronderstelt echter dat op een heel andere en striktere manier afspraken worden gemaakt. Hier ligt misschien het probleem. Er is ook veel geld nodig. Ik begroet het memorandum of understanding van de G7, maar naar mijn mening moet de intergouvernementele conferentie dit punt grondig behandelen.
Het vormt in feite een van de grootste problemen met betrekking tot de uitbreiding van de Unie. Bovendien steun ik de collega's die zeggen dat dit een wereldwijd engagement is.

Bjerregaard
Mevrouw de Voorzitter, bij het begin van dit debat ben ik uitgebreid ingegaan op de dingen die gebeurd zijn en daarom zal ik mij nu beperken tot enkele samenvattende opmerkingen over het uitstekende debat dat hier gevoerd is. Iedereen heeft zich zich bezorgd getoond over de voorbije 10 jaar en over de vraag of een dergelijke situatie zich zou kunnen herhalen en ik denk dat niemand van ons nu kan beweren dat dit niet het geval zal zijn. Daarom hebben we in de afgelopen tien jaar ook veel nagedacht over de vraag of we er zouden in slagen het beter aan te pakken dan bij Tsjernobyl het geval was.
Er zijn vele verschillende cijfers genoemd in verband met de aard van het ongeluk en het aantal slachtoffers. Dit is waarschijnlijk te wijten aan het feit dat er verschillende meetmethodes zijn. Ik zelf heb mij op de informatie van de WHO gebaseerd. We moeten ons echter niet zozeer met de cijfers bezighouden, maar wel met de slachtoffers die er daadwerkelijk zijn. Ik heb de indruk dat er weinig waardering is voor het werk van de Unie, of het nu de hulp aan de slachtoffers betreft of de geneeskundige bijstand en voorbereiding van een grotere veiligheid bij toekomstige ongelukken. Dit zie ik persoonlijk als een belangrijke inspanning tijdens de voorbije tien jaar.
Ik ben het met u eens dat een gemeenschappelijk energiebeleid noodzakelijk is en dat er alternatieven gevonden moeten worden. Tijdens het debat zijn vele voorstellen naar voren gebracht, waarvan ik hoop dat ze verder uitgewerkt zullen worden. Ik heb voorts een algemene wens voor een betere veiligheid vastgesteld. Ook de laatste opmerkingen van de heer Sindal over de situatie in Litouwen waren verhelderend.
Ik vind niet dat men kan zeggen dat er alleen maar woorden en geen daden zijn geweest. Er was echt een internationale samenwerking. Ik vind ook dat er grote inspanningen gedaan zijn, maar men kan terecht de vraag stellen of ze voldoende zijn. Ik ben het eens met degenen die deze vraag negatief beantwoorden, want het is uiteraard niet voldoende zolang de kerncentrale niet gesloten is en er geen nieuwe oplossingen gevonden zijn. Zowel voor Oekraïne als voor de bevolking ervan is het uiteraard niet genoeg, en zolang hebben wij veel werk voor de boeg. Ik dank u voor het debat.

Ferraris
Mevrouw de Voorzitter, namens de Raad heb ik met grote belangstelling geluisterd naar wat er allemaal gezegd is. Ik moet zeggen dat ik heel wat opgestoken heb. Ik heb vernomen hoe complex en ingewikkeld dit probleem is, medisch, sociaal en technisch gezien, maar ook qua energievoorziening. Er is heel wat afgepraat, maar toch geloof ik dat sommigen niet helemaal eerlijk waren - jammer dat vooral mevrouw Estevan Bolea hier niet meer zit - toen ze beweerden dat zowel commissaris Bjerregaard als de Raad alleen maar woorden hebben gefabriceerd en geen concrete resultaten. Dit lijkt me toch echt niet het geval en ik vind het niet juist dat zoiets beweerd wordt, want de Commissie heeft alles gedaan wat in haar vermogen lag. Uiteindelijk is er toch maar op deze of gene wijze 4 miljard dollar op tafel gelegd! Je kunt dus niet zeggen dat er niets gedaan is. Natuurlijk moeten wij veel meer doen, dat is nogal wiedes. Wij moeten meer doen en wij zouden meer moeten doen: maar er zijn zoveel zaken waar meer gedaan zou moeten worden, en je kunt natuurlijk niet alles doen.
Ik wil eraan herinneren dat op zaterdag jongstleden in Brussel de Pledging Conference over Bosnië is gehouden, waarin de deelnemende landen 1.230 miljoen dollar hebben toegezegd voor het resterende deel van 1996. Je kunt dus niet zeggen dat de staten niets doen of dat vooral de Europese Unie geen vinger uitsteekt.
Nog zo'n voorbeeld. Er is veel gepraat over de Oekraïne en ik weet overigens dat hier een delegatie van de Oekraïne aanwezig is aan wie natuurlijk al onze solidariteit gaat. Maar we mogen niet Wit-Rusland vergeten, dat immers in net zo'n ernstige situatie van milieuverontreiniging en menselijke en maatschappelijke schade verkeert. Tegen de heer Linkohr wilde ik zeggen dat het niet waar is dat men niet weet wanneer Tsjernobyl gesloten moet worden, want in het memorandum of understanding staat een precieze datum vermeld: 2000. Ik vind ook dat mevrouw Stirbois wel gelijk heeft - momenteel is zij er niet - dat tevens in het westen centrales zitten die riskant kunnen zijn. Om het kort te houden, ik vind dat wij dit probleem met een zekere objectiviteit moeten benaderen. Voorts dient bedacht te worden dat het niet zozeer aangaat om bij de Commissie aan te kloppen voor geld, want haar middelen zijn weliswaar ruim, doch niet onbeperkt. Het geld moet juist aan de lid-staten zelf gevraagd worden. Nu, die landen zijn bereid om de werkloosheid te bestrijden, bovendien willen zij ook Tsjernobyl, Bosnië of de vluchtelingen van Rwanda of Liberia zoveel mogelijk te hulp schieten. Maar natuurlijk kunnen die arme staten van de Unie niet alles op hun schouders laden!
Wat ik als vertegenwoordiger van de Raad wil zeggen, is dat juist in menselijk oogpunt en uitgaande van het verantwoordelijkheidsgevoel dat de staten van de Unie altijd hebben getoond, de gebeurtenissen van Tsjernobyl ons aan het denken moeten zetten. Wij dienen ons steeds meer bezig te houden met die problematieken. Maar nu ook nog even een kleine steek onder water: ik hoop dat dit Parlement overmorgen dan wel eindelijk de TACIS-verordening gaat goedkeuren. Die verordening is meer dan eens ter sprake gebracht, maar de Commissie is momenteel genoopt tot toepassing zonder verordening, omdat het Parlement nog steeds niet tot goedkeuring is gekomen. Ik hoop dat die goedkeuring er nu wel komt, want dan zouden wij een extra element hebben om te tonen dat ook het Parlement zijn mannetje staat waar het gaat om Tsjernobyl de helpende hand te reiken.

De Voorzitter
Ik heb overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement zeven ontwerp-resoluties ontvangen .
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Situatie in het Midden-Oosten
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Raad over de situatie in het Midden-Oosten. Het woord is aan de heer Ferraris, fungerend voorzitter van de Raad.

Ferraris
Het onderwerp waar wij ons thans over buigen, betreft een uiterst delicate, ingewikkelde en moeilijke kwestie. Wat recent in Libanon is gebeurd, bevestigt hoe uiterst actueel het front van het Midden-Oosten is en het is dan ook geen toeval dat het voorzitterschap, dat ik hier mag vertegenwoordigen, het Midden-Oosten en in het algemeen de Middellandse Zee tot prioritaire aandachtspunten van de Unie had uitgeroepen.
De Unie heeft alles gedaan wat in haar vermogen lag, ze heeft geen inspanning geschuwd om te helpen zoeken naar oplossingen voor de problemen van het MiddenOosten. Natuurlijk is het Parlement op de hoogte gebracht van die inspanningen. Natuurlijk is voortdurend in nauwe coördinatie met de Verenigde Staten geopereerd. Natuurlijk is er volgens gemeenschappelijke visies gewerkt - veiligheid voor iedereen in het gebied, erkenning van het bestaan, bestaansrecht voor alle volkeren in dat gebied - maar ook waren er uiteenlopende visies die niet per se raakvlakken met elkaar vertoonden. De voorzitter van de Raad van de Unie, minister van Buitenlandse Zaken Agnelli, is op 12 maart al voor dit Huis verschenen om verslag uit te brengen over hetgeen overlegd is tijdens de bijzondere bijeenkomst van Palermo, wier resultaten vervolgens zijn bevestigd op de speciale Top van Sharm-el-Sheikh. Zoals u weet is er daarna menige stap ondernomen in een situatie bezaaid met moeilijkheden, maar dat laatste was zeker niet te wijten aan gebrek aan goede wil van de voorzitter van de Raad of van de Commissie. De trojka heeft een paar hoofdsteden van het Midden-Oosten kunnen bezoeken. Op dit moment zit de trojka trouwens in Beiroet, als ik me niet vergis, of Damascus, Amman of Tel Aviv. Zij is namelijk bezig met een vierdaagse reis naar het Midden-Oosten, om te trachten uitvoering te geven aan wat afgesproken is in Palermo en wat vervolgens besloten is in Sharm-el-Sheikh, maar ook om een nuttig aanknopingspunt te vormen in dit netelige en dramatische tijdsgewricht.
Er zijn een paar resultaten geboekt, doch minder dan wat wij gehoopt hadden, maar de objectieve situatie mag dan ook niet uit het oog verloren worden. Ik zal een paar van die resultaten vermelden, om ons en uw geheugen wat op te frissen. Ten eerste de zichtbare aanwezigheid van de Unie tijdens de Palestijnse verkiezingen in januari jongstleden. Volgens mij heeft de Europese verkiezingseenheid, die daarginds een oogje in het zeil heeft gehouden op de stembureaus, een niet geringe invloed gehad op de correcte afwikkeling van die verkiezingen. Dat geldt ook voor een paar reizen die de voorzitter van de Raad in diezelfde periode heeft ondernomen. Voorts heeft de Unie duidelijk getoond dat zij zich ten zeerste inzet voor het vredesproces, niet alleen dit jaar, door middel van de actie voor Palestina en de Palestijnse Nationale Autoriteit. Ik geloof dat de Europese Unie juist vanwege die bemoeienissen van haar uiting heeft kunnen geven aan haar bezorgdheid over wat thans in Libanon gaande is. De aanbeveling die de Unie heeft gedaan is bedroevend evident: geweld mag niet nog meer geweld uitlokken, er mag geen kettingreactie worden ontketend die het vredesproces aan het wankelen zou kunnen brengen. De lid-staten van de Unie kennen juist het vredesproces groot belang toe vanwege de concrete resultaten die al bereikt zijn, en iedereen is vast van plan hard te werken om de behaalde resultaten niet op de tocht te zetten. Om te resumeren welke doelstellingen de Raad en de Unie voor ogen hebben: uitvoering van resolutie 425 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, met een oproep om toch vooral matiging te betrachten en militaire acties te staken. Gevraagd wordt dus aan alle betrokken landen om zoveel mogelijk de spanning te helpen verminderen en vooral om zich te onthouden van geweld.
De Unie zal haar inspanningen ook met rechtstreekse contacten voortzetten, door middel van politieke bezoeken aan de landen van de regio, om te onderstrepen welke voornemens de informele topontmoeting van Palermo op 10 maart heeft geformuleerd: samenwerking in de bestrijding van terrorisme, maar ook de noodzaak en plicht om iets te doen aan de dramatische situatie waarin de weerloze burgerbevolking verkeert.
Geachte parlementsleden, zoals ik al aan het begin van mijn betoog zei, hamert de Unie wederom op het recht van Israël op veiligheid en veroordeelt zij het geweld van de Hezbollah dat de reactie van Israël heeft ontketent. Maar tegelijkertijd geeft de Unie uiting aan haar bezorgdheid voor de effecten die de Israëlische reactie heeft gesorteerd op de weerloze burgerbevolking en is zij druk in de weer met een eigen noodplan om de gedupeerde bevolking te helpen. Dus nogmaals, in deze dagen is de Europese Unie krachtiger naar buiten getreden, via de rondreis van de trojka en via de diplomatieke stappen die wij allen - Europese Unie, Commissie - opzetten om op allerlei wijzen af te sturen op hervatting van de vredesonderhandelingen en om ervoor te zorgen dat het akkoord van 1993 tussen Israël en de Hezbollah een zinnig gespreksplatform kan vormen.
Dit optreden van ons heeft zijn belang omdat wij terug kunnen vallen op al wat er in de afgelopen jaren is gedaan. Natuurlijk kan de Europese Unie niet alles doen, zij is ook niet de enige die op moet treden, maar zij is wel de organisatie die het meest haar best doet in die regio, al jarenlang. Al vanaf 1980, al zestien jaar dus, ijvert de Unie ervoor om in het Midden-Oosten een terugkeer naar gerechtigheid te bewerkstelligen. Ook het Italiaanse voorzitterschap werkt in die zin: enerzijds stemt het zijn optreden af op de landen van het gebied, anderzijds oriënteert het zich op de Verenigde Staten en Egypte. A propos Verenigde Staten, uitgerekend in deze uren bevindt zich een Amerikaanse delegatie in Rome voor besprekingen over het Midden-Oosten.
Geachte Parlementsleden, het spijt me te moeten zeggen dat ik nog niet weet welke resultaten de trojka momenteel binnenhaalt met haar contacten in de vier hoofdsteden, Beiroet, Aman, Damascus, Tel Aviv, welke conclusies er al getrokken zijn. Het lijkt me haast overbodig te zeggen dat de aandacht van de Raad, de aandacht van alle lid-staten die door de Raad vertegenwoordigd worden, hierop gefocaliseerd is. De Raad Algemene Zaken die maandag aanstaande in Luxemburg wordt gehouden, zal vanzelfsprekend de situatie moeten doornemen in het licht van alle informatie en gegevens die tegen die tijd ingezameld zijn. Het voorzitterschap zal uiteraard het Parlement op de hoogte houden en alle suggesties, alle raadgevingen en meningen die in dit Huis te berde worden gebracht, zullen door het voorzitterschap en de hele Raad trouwens terdege ter harte genomen worden. Het probleem van het Midden-Oosten is iets waar wij allen ten zeerste om bekommerd zijn, vooral nu het in de afgelopen dagen en uren zo erg op de spits is gedreven. Als ik hier één persoonlijke opmerking aan mag toevoegen: in plaats van te redetwisten over wie het gelijk aan zijn kant heeft en wie niet, is het beter te trachten mensenlevens te redden en het vege lijf van de vrede te redden.

Green
Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag de fungerend Raadsvoorzitter bedanken voor zijn verslag en het deed ons bijzonder veel deugd te horen dat de trojka op dit moment in de regio actief is. Het is van groot belang dat men de Europese Raad via de trojka aan het werk ziet in plaats van alleen maar individuele Lid-Staten van de Unie, hoe waardevol en welkom die individuele missies ook mogen zijn. In de ogen van mijn fractie is het op dit moment van cruciaal belang dat de Europese Unie van zich doet spreken.
Diegenen onder ons die al hun hoop en verwachtingen hadden gevestigd op het vredesproces in het Midden-Oosten zijn heden teleurgesteld en de wanhoop nabij. In dit Huis hebben wij onze vrienden in de Israëlische socialistische regering bijna de hemel in geprezen voor hun moed en visie waarmee zij het proces op gang hebben gebracht om het gekwelde Midden-Oosten van het geweld te bevrijden en een duurzame vrede tot stand te brengen. Namens de socialistische fractie wil ik hier vandaag benadrukken dat wij vierkant achter dat vredesproces staan. We steunen eveneens de Israëlische regering en de regeringen van de Arabische buurlanden die de uitdaging van de vrede aandurfden en om die reden een belangrijker plaats zijn gaan innemen.
Laten we ook niet te lichtvaardig denken over de enorme provocaties waaraan de Israëlische bevolking blootstaat en waarvoor de Israëlische regering al maandenlang steeds maar weer begrip en geduld heeft gevraagd. Wat moesten zij ook doen, toen zij werden geconfronteerd met ongekend gewelddadige moordaanslagen, terroristische acties en voortdurende aanvallen? Terwijl ons verstand ons wellicht zegt dat de huidige actie tegen Libanon niet de juiste aanpak is, hebben wij in ons hart, dat samen met de Israëli's om hun doden en gewonden heeft getreurd, veel begrip voor de hachelijke situatie waarin zij verkeren. Het is altijd veel moeilijker om je vrienden en diegenen voor wie je respect hebt, te zeggen dat ze in jouw ogen verkeerd bezig zijn. Niettemin wil mijn fractie vandaag een dringend beroep op Israël doen om de bombardementen en de acties in Libanon te staken. Zij zijn naar onze mening niet te rechtvaardigen en dragen evenmin bij tot een duurzame oplossing. Zij roepen veeleer haat op en sporen nog meer Arabische jongeren aan om de wapens tegen Israël op te nemen. Bovendien zorgen zij voor instabiliteit in de Arabische buurlanden die Israël goedgezind zijn.
Wij veroordelen ten zeerste diegenen in Libanon die het mogelijk maken dat de aanslagen op Israël vanuit Libanon doorgaan. We betreuren de rol van Iran in deze en vragen Syrië haar invloed in Libanon aan te wenden als zij echt vrede wil, zoals de Syrische leiders een delegatie van leden uit mijn fractie nog zeer recentelijk hebben verzekerd. Voor de Europese Unie is er een steeds grotere taak weggelegd wat de ondersteuning van het vredesproces betreft. Dat zijn we verschuldigd aan Israël en de Palestijnen. Dat zijn we verschuldigd ter nagedachtenis aan Ytzhak Rabin alsmede aan Simon Peres en Yasser Arafat. Natuurlijk willen we dat Israël ophoudt met de bombardementen op Libanon die onder de bevolking zoveel leed aanrichten. Maar we vragen ook om solidariteit met de Israëlische burgers en om echte politieke steun in de strijd tegen extremistische terreur.

Dimitrakopoulos
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, door de recente gebeurtenissen in het Midden-Oosten - die tal van slachtoffers hebben gemaakt bij alle partijen welke bij het conflict zijn betrokken - werd de situatie in de regio zo ernstig dat het vredesproces er in gevaar is. We hopen dan ook dat de Unie thans veel meer onderneemt dan wat ze in het verleden heeft gedaan.
Hoewel we er ons van bewust zijn dat het - wegens de ernst van de toestand en het tempo waarin de incidenten elkaar opvolgen - niet het gepaste ogenblik is om kritiek te oefenen, wil ik erop wijzen dat de huidige crisis wellicht niet was ontstaan als we acties hadden ondernomen om ze te voorkomen.
De heersende situatie in het Midden-Oosten noopt ons enerzijds tot een reeks maatregelen die gericht zijn op het herstel op korte termijn van het vertrouwen tussen de conflictpartijen en anderzijds tot beleidsvormen die onontbeerlijk zijn op lange termijn.
De belangrijkste lange-termijndoelstelling is de voortzetting en versterking van het vredesproces. De acties die onmiddellijk moeten worden genomen, behelzen de stopzetting van alle terroristische activiteiten tegen Israël, de waarborging van de veiligheidsgaranties waarom het land verzoekt, de beëindiging van de Israëlische bombardementen en de terugtrekking van de Israëlische troepen uit de veiligheidszone in Zuid-Libanon. Het Franse en het Amerikaanse initiatief - waarvan ik gisteravond voor het eerst in kennis werd gesteld en waarnaar ook de fungerend voorzitter van de Raad heeft verwezen - zijn instrumenten om die doelstelling te verwezenlijken. Ik hoop in dit verband dat ook de trojka, die naar de regio is gereisd, erin slaagt namens de Unie een passend initiatief te ontwikkelen.
Ik herhaal dat de voornaamste beleidsvorm op lange termijn bestaat uit de voortzetting en versterking van het reeds op gang gebrachte vredesproces. Dit proces, dat de enige waarborg is voor vrede in het gebied, is evenwel afhankelijk van zowel de interne ontwikkelingen in Israël en de situatie in de Palestijnse gebieden als de invloed van de Unie op de landen in de regio die de gebeurtenissen in hoge mate beïnvloeden. De Commissie en de Unie, die al belangrijke stappen op dit vlak heeft ondernomen, moet thans tot het vredesproces bijdragen met initiatieven die vooral het vertrouwen tussen de betrokken partijen versterken - wat niet wegneemt dat nog andere concrete maatregelen moeten worden overwogen, waarbij zowel ongebaande als reeds gebaande wegen moeten worden bewandeld.
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, namens de Fractie van de Europese Volkspartij verzoek ik de vergadering te stemmen voor de ontwerp-resolutie waarin alle hier aanwezige fracties hun bezorgdheid over de recente ontwikkelingen in het Midden-Oosten uitdrukken.

Pasty
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, waarde collega's, bij de escalatie van geweld in Zuid-Libanon en Noord-Israël zijn wij bang dat het vredesproces in het Midden-Oosten, dat op gang is gebracht door Ytzhak Rabin en Yasser Arafat, op losse schroeven komt te staan. Rabin heeft zijn moedige inzet voor de vrede reeds met zijn leven moeten bekopen, de positie van Arafat is thans verzwakt door de nieuwe situatie in deze regio. De Europese Unie en haar lid-staten moeten alles in het werk stellen om te verhinderen dat de logica van de vrede wordt vervangen door de logica van de oorlog, door een fatale vicieuze cirkel die door niemand zou kunnen worden stopgezet.
Wij moeten in de eerste plaats krachtig onze veroordeling van alle vormen van extremisme opnieuw bevestigen: de Joodse extremisten en hun aanhangers, die Ytzhak Rabin hebben vermoord, en de fanatieke extremisten van de Hamas en de Hezbollah met hun buitenlandse geldschieters, waaronder Iran, die reeds afschuwelijke aanslagen op onschuldige burgers hebben gepleegd of bereid zijn te plegen.
We moeten opnieuw eenduidig het recht bevestigen van het Israëlische volk om in vrede en veiligheid binnen internationaal erkende en gegarandeerde grenzen te leven. Maar wij moeten eveneens met dezelfde ernst en dezelfde fermheid het recht van het Palestijnse volk en het recht van het Libanese volk erkennen om in vrede te leven in naties wier territoriale integriteit en soevereiniteit erkend moeten worden. We moeten iedere oorlogvoerende partij oproepen tot de noodzakelijke verzoening na het vredesproces. Het is moeilijk zonder enige reactie de woorden te accepteren van de Israëlische premier die stelt dat het nog te vroeg is om te onderhandelen. Het is nooit te vroeg om te onderhandelen over het staken van een oorlog, anders zouden we toegeven dat een oorlog gerechtvaardigd kan zijn en zouden we iedere vorm van preventieve diplomatie uitsluiten.
Niemand twijfelt aan de capaciteit van het Israëlische leger om de Hezbollah te vernietigen, maar ten koste van hoeveel "martelaren" , wier erfgenamen om wraak zullen schreeuwen. Niets biedt ons overigens het bewijs dat dat ook het doel van de Israëlische regering zou zijn, want heeft men niet, via het ongelukkige Libanon, Syrië op het oog?
Het is dan ook verstandig om van de Libanese regeringsleider te vragen de Hezbollah te ontwapenen, al blijft deze een deel van het grondgebied bezetten. Evacuatie en ontwapening moeten samengaan. Vandaag staat de wederopbouw van Libanon op het spel. Hoeveel jaren zal het duren om uit het collectieve geheugen van de betrokken volkeren de pijnlijke sporen van de huidige en voorgaande conflicten te wissen? Er is geen militaire oplossing voor het conflict, maar een diplomatieke. De Europese naties, die niet militair in deze regio aanwezig zijn, maar die eeuwenlange vriendschapsbanden met de volkeren ginds hebben, met name de Europese landen aan de Middellandse Zee, hebben alle de plicht aan te bieden om te bemiddelen, zoals Frankrijk al heeft gedaan.
Wij hebben eveneens het recht om onze Amerikaanse partner, de regering van de Verenigde Staten, waarvan wij weten hoezeer haar mening voor de Israëlische regering telt, te vragen een bemiddelende rol te spelen. Wij juichen het plan van de regering van de Verenigde Staten voor het staakt-het-vuren toe, maar dit staakt-het-vuren moet onverwijld gebeuren. Vooral de aanvallen van de Israëlische luchtmacht op Libanese burgerdoelen moeten onmiddellijk ophouden, want zij zijn ontoelaatbaar zoals de Franse minister-president gisteren heeft verklaard. Hetzelfde geldt uiteraard voor de raketaanvallen van de Hezbollah op het noorden van Israël.
Wij kunnen de talloze burgerslachtoffers van dit conflict en de ellende van de ontheemde bevolking alleen maar betreuren, helaas. De diplomatie moet nu het heft van de bommen en raketten overnemen. Dan kunnen wij daadwerkelijk hopen op een voortzetting van het vredesproces. Wij hebben allen gewenst dat het offer van Ytzhak Rabin geen zinloos offer zou zijn en dat het de vredeszaak zou dienen en niet de oorlogszaak van diens moordenaars. Dit is het moment om nog eens hierop te wijzen, door al diegenen die verantwoordelijk zijn voor de huidige escalatie met klem te vragen de weg van de onderhandelingen en de vrede weer te vinden, want morgen zal het wellicht te laat zijn.

Nordmann
Mevrouw de Voorzitter, de acties van Israël in ZuidLibanon zijn geen daad van agressie, maar het antwoord op een agressie. Dat is de overtuiging die het standpunt van de liberale fractie bepaalt en ten grondslag ligt aan haar resolutie en het feit dat onze fractie zich niet achter de gemeenschappelijke resolutie schaart.
Wij hebben het gevoel dat de gemeenschappelijke resolutie, naast de evenwichtige en redelijke verklaring van de voorzitter van de Raad, de druk die de Hezbollah al wekenlang uitoefent op het noorden van Israël en de lijdensweg van de bewoners van Kyriat Shmona en omgeving enigszins onderschat.
Bij de gebeurtenissen van dit moment moet worden opgemerkt dat er tussen Libanon en Israël geen territoriaal geschil bestaat en dat aan de vredesvoorwaarden kan worden voldaan zodra in Libanon vrijheid, soevereiniteit en democratie zijn hersteld. In onze eeuw voeren de democratieën onderling geen oorlog. Oorlogen breken uit tussen democratieën en totalitaire staten en fanatismen, en wij zijn vandaag getuige van zo'n episode.
Daarom blijven wij niet alleen hopen op de voortzetting van het vredesproces, maar ook op de uitbreiding ervan, al betreuren wij de menselijke drama's die zich momenteel in het Midden-Oosten afspelen. Wij hopen vooral dat er een vredesverdrag kan worden gesloten tussen Israël en Libanon, het Libanon waarvan wij houden.

Moreau
Mevrouw de Voorzitter, de Israëlische bombardementen op Libanon roepen onze veroordeling en bezorgdheid op. Zij storten de Libanese weerloze bevolking in alle oorlogsgruwelijkheden - doden, gewonden, verwoesting en massale exodus. Deze bombardementen brengen het hele vredesproces in de regio, dat zoveel hoop heeft gewekt, in gevaar.
Uiteraard moeten wij de blinde aanvallen van de Hezbollah op de Israëlische bevolking veroordelen. In plaats van bij te dragen tot de veiligheid van Israël kunnen de Israëlische bombardementen echter alleen maar het integrisme versterken en het terrorisme met de afschuwelijke aanslagen aanmoedigen. In deze regio noch elders biedt de escalatie van geweld enige uitweg. Een dergelijke vicieuze cirkel stelt de burgerbevolking bloot aan alle mogelijke gevaren, de bevolking die de vrede zo nodig heeft.
Wij eisen het onmiddellijke staken van de Israëlische bombardementen, die door de Amerikanen zijn goedgekeurd, het onmiddellijke staken van iedere militaire operatie en het verlenen van humanitaire noodhulp aan de Libanese vluchtelingen. Er moet alles aan worden gedaan om het vredesproces te redden en een duurzame vrede in deze regio te vestigen. Dat houdt in de eerste plaats het respect in van de soevereiniteit van de volkeren, van het Libanese volk, onder toepassing van resolutie 425 van de VN, van het Palestijnse volk, met de teruggave van de bezette gebieden en de inachtneming van het recht op zelfbeschikking, opheffing van de blokkade van de Palestijnse gebieden en ten slotte, verlening van de beloofde steun voor de wederopbouw van het land.
De Europese Unie en iedere lid-staat ervan zijn verplicht het Israëlische optreden en de bombardementen op Libanon een halt toe te roepen. Zij moet haar hele gewicht in de schaal leggen voor de hervatting van het vredesproces en het tot stand brengen van een duurzame vrede die de veiligheid van alle betrokken volkeren garandeert.

Gahrton
Mevrouw de Voorzitter, de Groenen veroordelen de aanslagen van de Hezbollah op Noord-Israël, maar tegelijkertijd vinden wij dat Israël de legitieme zelfverdediging verre heeft overschreden door de doelbewuste aanvallen die een massale vlucht onder de burgerbevolking tot gevolg hebben en o.a. een paar dagen geleden een ambulance troffen. Naar onze opvatting is het vredesproces thans in gevaar - een proces dat moet worden voltooid. Wij zijn het van harte met de liberale fractie eens, dat het vredesproces moet worden uitgebreid en ook Libië en Syrië dient te omvatten.
Van Israël eisen wij dat het onmiddellijk stopt met de bombardementen en onderhandelingen begint. De Israëli's moeten ook duidelijk laten zien dat zij bereid zijn zich geheel uit Libanon terug te trekken in het kader van een overeengekomen vreedzame oplossing van het conflict.
Syrië moet zijn invloed gebruiken om een eind te maken aan de Hezbollah-acties. Wij veroordelen de instelling van de Iraanse regering en wij sporen de Commissie aan om een uitgebreid plan op te stellen voor humanitaire steun aan degenen die zijn getroffen door de aanvallen van Israël.

Lalumière
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, de gebeurtenissen van de afgelopen dagen in Libanon doen ons verslagen staan, want zij bedreigen het vredesproces dat wij vanaf het begin hebben toegejuicht. We kunnen en moeten weliswaar de reactie van Israël begrijpen, die niet lijdelijk kan toezien hoe er steeds meer terroristische aanslagen plaatsvinden en hoe zijn onderdanen worden gedood. We kunnen ook begrip hebben voor het dilemma van premier Shimon Peres, die voor verkiezingen staat, zodat hij zich hard moet opstellen.
Maar anderzijds kunnen en moeten wij ons toch vragen stellen over de omvang van de militaire operaties op het grondgebied van Galilea en Libanon, over het geweld jegens de burgerbevolking die onder afgrijselijke omstandigheden moet vluchten. En we hebben reden te vrezen dat het Israëlische antwoord buiten proporties is, te meer omdat wij niet inzien hoe met geweld de crisis zou kunnen worden opgelost.
Het resultaat van de walgelijke aanslagen van Hamas en de Hezbollah en de wraakactie "druiven van de woede" vormt per slot van rekening een kettingreactie die dreigt te ontsnappen aan ieders controle.
De internationale diplomatieke initiatieven kunnen ons nauwelijk geruststellen. Een opmerking vooraf. De vrijwel totale afwezigheid van de Europese Unie, die wederom de gebeurtenissen niet heeft kunnen bijhouden. Zeker, u heeft het zojuist ook gezegd, mijnheer de voorzitter van de Raad, de troïka, vertegenwoordigd door de politieke leiders van de drie Ministeries van Buitenlandse Zaken is erheen gegaan, maar heeft zich zeer bescheiden opgesteld en geen tastbare resultaten geboekt.
Israël spreekt trouwens enkel over de Verenigde Staten en lijkt hen te beschouwen als de enige mogelijke bemiddelaars. Het Amerikaanse vredesplan is uiteindelijk door de verschillende regeringen bestudeerd. Van zijn kant heeft Frankrijk enkele pogingen gewaagd, maar zonder tevoren met de overige lid-staten van de Unie te overleggen, wat nauwelijks beantwoordt aan een Europese mentaliteit.
Bovendien is de met veel aplomb aangekondigde actie, die zou zijn bestemd om een staakt-het-vuren te bereiken, geleidelijkaan verworden tot een bescheiden informatieve reis van de minister van Buitenlandse Zaken, de heer de Charette, op basis van een vreemde analyse, volgens welke Libanon een soevereine en onafhankelijke staat zou zijn, terwijl we helaas maar al te goed weten dat dat helemaal niet het geval is en dat Syrië hier een beslissende rol speelt, zonder uiteraard de invloed van Iran te vergeten. Israël noch de Verenigde Staten maken overigens deze analysefout.
Laten we in deze verwarring hopen dat er met de ontmoeting vrijdag tussen Shimon Peres en Yasser Arafat een einde aan de nachtmerrie kan komen.

Blokland
Mevrouw de Voorzitter, na de zelfmoordaanslagen van Hamas maken de raketaanvallen op Noord-Israël van de shiitische Hezbollah-beweging duidelijk hoe broos het vredesproces in het Midden-Oosten is. Met name de ruimte die Syrië en in zijn kielzog Libanon geven aan de acties van Hezbollah is een belangrijk obstakel voor het bereiken van een definitieve vredesregeling. Het is onacceptabel dat deze beweging ongestoord allerlei agressieve activiteiten vanaf Libanees grondgebied kan ontplooien.
Een grondbeginsel van het internationale recht is dat geen enkele staat zijn territorium ter beschikking mag stellen voor vijandige activiteiten tegen een andere staat. Terecht stelt de Israëlische regering door de militaire acties van de afgelopen dagen dan ook alles in het werk om haar burgers aan de grens met Libanon te beschermen tegen de laffe raketbeschietingen. Omdat de diplomatieke weg geen uitkomst bood, had zij geen andere keus dan deze zelfverdedigingsoperatie.
Ondertussen zijn de acties van Israël een duidelijk waarschuwingssignaal aan het adres van Syrië en Libanon om een volledig einde te maken aan de activiteiten van Hezbollah op Libanees grondgebied. Daar zij daarvoor over voldoende middelen beschikken, is dit allereerst een kwestie van politieke wil. Aan zowel de Raad als de Commissie zou ik daarom willen vragen om in hun contacten met beide landen op de bestrijding van Hezbollah de nadruk te leggen.
Door beëindiging van de Syrische en ook de Iraanse inmenging in Libanon moet eveneens de onafhankelijkheid van de Libanese staat worden hersteld. Ten slotte vormen de ontwikkelingen in Libanon een extra reden voor de Unie om de diplomatieke druk op Iran op te voeren. Iran is de belangrijkste steun- en inspiratiebron van de Hezbollah-beweging. Naast het signaal van Israël zou een signaal van de Europese Unie niet misstaan om Iran duidelijk te maken dat sabotage van het vredesproces niet loont.

Antony
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, opnieuw is het ongelukkige Libanon getroffen en murw geslagen door de oorlog die door de twee rivaliserende machten in deze regio naar zijn grondgebied is overgebracht.
Libanon wordt bezet door Syrië, die daar een marionnettenregering heeft ingesteld, de regering van de multimiljardair Ariri, vriend en financierder, kort geleden nog, van Jacques Chirac, wiens holle frasen en loze beloften aan de Libanezen we vandaag kunnen meten.
Dit Syrië bewapent de milities van de Hezbollah in hun onder strenge controle staande oorlog tegen Israël. Want de Hezbollah bestaat slechts voor en door Syrië. Waarom vallen de Israëliërs dan niet Damascus aan - zij weten immers en roepen dat ook voortdurend, dat de Syriërs achter de Hezbollah zitten - want de leiding ervan zit toch in Damascus? In Syrië bevinden zich de wapendepots, de kazernes en de opleidingscentra van de Hezbollah.
De waarheid is zonneklaar. Er bestaat tussen Israël en Syrië een cynische, immorele, laaghartige verstandhouding om de oorlog in Libanon te voeren, en wat er momenteel gebeurt, vormt hiervan slechts een van de episodes. Syrië komt hier aan zijn trekken. Deze oorlog rechtvaardigt zijn politie- en militaire bewind en de bezetting van Libanon. Ook Israël komt aan zijn trekken. Een economisch welvarend Libanon zou leiden tot de terugkeer van Beiroet als sterk financieel centrum, ten koste van Haïfa en Tel Aviv. Zijn leger verwoest dus de elektriciteitscentrales in het christelijke land en de moeizaam herstelde infrastructuren in dit christelijke land. Deze onderlinge verstandhouding komt de Amerikaanse overheid, die onvoorwaardelijk achter Israël staat, en sinds de Golfoorloog ook achter de Syrische dictators, perfect uit. De kleine kinderen in Irak en Libanon mogen best sterven. Voor hen bestaan er geen mensenrechten!

Sakellariou
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren ik dank het voorzitterschap van de Raad voor deze keurige en sympathieke verklaring. Belangrijk was de informatie dat de Unie waarnemers heeft gezonden om de verkiezingen in Palestina te volgen. Mijnheer de voorzitter van de Raad, u heeft ons gezegd wat met de Troïka is gebeurd en wat de delegatie van de Amerikanen in Rome is overkomen. Na uw uitleg begrijp ik beter dat de Fransen liever alleen optreden.
Ik wijs eerst op de eensgezindheid die het beleid van het Europees Parlement ten aanzien vn het Nabije Oosten sedert jaren kenmerkt. In de eerste plaats heeft het Europees Parlement elke terreur altijd scherp veroordeeld. Ook vandaag veroordelen wij de aanvallen van de Hezbollah op Noord-Israël met katoesjkaraketten.
In de tweede plaats hebben wij hier in het Europees Parlement, over alle nationale en politieke grenzen heen, het vredesproces tussen Israël en de PLO altijd toegejuicht en ondersteund. Ik herinner hier aan de moord op de Israëlische premier Rabin, die enkele minuten voor zijn dood tijdens de vredesmanifestatie had uitgelegd waarom hij ervan overtuigd was dat het vredesproces moest worden voortgezet. Rabin zei toen: " Ik heb gedurende vele jaren voor mijn land op verschillende fronten gestreden en alles gedaan om voor de veiligheid en het recht van Israël op veilige grenzen een militaire oplossing door te drukken. Nu weet ik dat alleen het vredesproces en geen militaire middelen daartoe kunnen leiden" . De voormalige havik Rabin kon, beter dan wie ook, met overtuiging zeggen dat er voor het Israëlisch-Palestijns probleem slechts een enkele oplossing mogelijk is. Hij heeft zijn overtuiging en zijn inzet voor de vrede met zijn leven betaald.
Dood, ellende, deportatie en leed zijn nu schering en inslag. Daarom moet het Europees Parlement, dat in het verleden zulke duidelijke standpunten heeft ingenomen, vandaag tot Israël zeggen dat het er meteen moet mee ophouden in Libanon bombardementen uit te voeren en mensen op de vlucht te drijven.

Provan
Mijnheer de Voorzitter, ik kan kort zijn, omdat de heer Dimitrakopoulos al veel punten heeft aangestipt die ik ook aan de orde had willen stellen. Ik sta achter zijn interpretatie van de verklaring van de Raad en deel zijn steun voor de gezamenlijke resolutie die aan het Parlement zal worden voorgelegd.
We waren verheugd en opgetogen toen het vredesproces van start ging en er een akkoord was bereikt. Ik heb vandaag in dit Huis veel mensen horen spreken van oorlog. Ik hoop dat het geen oorlog is. Ik hoop dat hier sprake is van terrorisme en dat we de draad van het vredesproces weer kunnen oppakken en het bereikte akkoord verder kunnen uitvoeren.
Terrorisme brengt het vredesproces tot stilstand en naar mijn mening zijn er momenteel enkele groeperingen, namelijk Hamas en Hezbollah, die een heleboel te verantwoorden hebben. Uiteraard is ook Syrië in het geheel betrokken en uiteraard moet dat land een sleutelrol spelen bij de uiteindelijke oplossing van dit vraagstuk. Wij als Gemeenschap moeten als eenheid naar buiten treden en het doet me bijzonder veel deugd om van de fungerend Raadsvoorzitter te horen dat de trojka zich momenteel over deze kwestie buigt. Ik hoop dat hieruit ook concrete resultaten voortkomen, want er moet wel een oplossing komen! We kunnen als Gemeenschap niet altijd de Verenigde Staten alle problemen in de wereld laten oplossen, en zo lijkt het tegenwoordig wel te gaan. We moeten een beetje eerder opstaan, zoals President Clinton ons heeft aangeraden.
Maar we moeten ook begrip opbrengen voor de Israëlische reactie op de huidige situatie. Na enkele recente bezoeken aan Israël ben ik ervan overtuigd dat zij vrede willen. Tijdens de onderhandelingen en in het vredesakkoord hebben zij al veel concessies gedaan. Zij hebben voor het vredesproces veel over, maar van een snelle voortgang door de andere partij is nog niets gebleken.
Ik voel er dan ook niet voor om de Israëlische reactie op de huidige situatie zonder meer te veroordelen. Toen zij werden aangevallen, toen hun mensen omkwamen, zaten zij in een moeilijke situatie.
We moeten de situatie in haar geheel bezien. Er is in het Midden-Oosten één regering die zich schuldig maakt aan misdaden, zowel in eigen land als in het Midden-Oosten in het algemeen, en dat is natuurlijk Iran. Er is een eensgezind en gecoördineerd optreden van de Gemeenschap nodig en ik hoop dat de trojka een en ander kan bewerkstelligen.

Carnero González
Mijnheer de Voorzitter, dit Parlement heeft zonder enige vorm van twijfel tal van keren steun verleend aan het open vredesproces in het Nabije-Oosten met de Akkoorden van Oslo. Met dezelfde vastberadenheid hebben wij de terroristische acties veroordeeld die een directe bedreiging vormen omdat zij voeding geven aan een welbekende strategie van spanning. Maar wij hebben ook gezegd dat het terrorisme alleen dan effectief bestreden kan worden als er wordt afgerekend met de elementen die er de voedingsbodem van vormen. Je rekent bijvoorbeeld niet af met de terroristen van Hamas door de westelijke Jordaanoever of Gaza te sluiten of door duizenden Palestijnen gevangen te houden. Dat veroorzaakt alleen maar een toename van de werkloosheid en een verslechtering van de levensomstandigheden van de bevolking van deze gebieden. Afrekenen met de terroristen van Hamas doe je door een strikte naleving van de verbintenissen die zijn aangegaan met de Palestijnse Nationale Autoriteit. Zo is het te verwachten dat de niet in verhouding staande aanvallen van het Israëlische leger tegen Libanon niet zullen helpen om een einde te maken aan de bombardementen van Hezbollah op de burgerbevolking van Israël. Bovendien veroorzaken deze aanvallen talloze slachtoffers onder de burgerbevolking waaronder ook enkele kinderen. En vooral is het een nefaste bijdrage tot de stabiliteit die de regio nodig heeft en tot het vredesproces aldaar.
Israël moet een einde maken aan de militaire acties tegen Libanon en de internationale resoluties naleven, vooral de resoluties 425, 508 en 509 van de Veiligheidsraad, waarin terugtrekking uit het zuiden van Libanon geëist wordt. Om electorale reden is het onmogelijk om zo hard op te treden, tenzij het zeker is dat in Tel Aviv de haviken van het leger die de harde lijn aanhangen, elke dag terrein winnen. Als genoemde resoluties worden nageleefd dan zouden Hezbollah en haar bondgenoten geïsoleerd raken, zonder enige rechtvaardiging voor hun acties. De Unie moet in deze zin optreden, gezamenlijk en niet via op zichzelf staande initiatieven, als wij tenminste niet de financiers willen blijven van strategieën van buiten de regio afkomstige mogendheden en wij erbij willen helpen dat er vrede komt in de regio, iets dat absoluut noodzakelijk is als wij willen dat projecten zoals de Euromediterrane Overeenkomst kans van slagen hebben.
De associatie-overeenkomsten moeten afhankelijk worden gesteld van de naleving van de internationale resoluties en niet van het gebruik van militaire middelen voor de oplossing van deze problemen.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, iedereen, of vrijwel iedereen, in ieder geval alle weldenkende mensen weten heel goed dat een oorlog alleen nooit enig probleem kan oplossen, in het Midden-Oosten of elders. Niemand kan trouwens ongevoelig blijven voor het lijden van de burgerbevolking, in Libanon of elders.
Toch kan de staat Israël, die heeft getoond vrede te willen en die hiervoor al een heel hoge prijs heeft betaald, niet aanvaarden dat terroristische bewegingen het land in zijn hart blijven raken met bombardementen op zijn steden en dorpen in het noorden. De terroristische bewegingen die verantwoordelijk zijn voor deze daden en massamoorden zijn thans goed bekend. Deze bewegingen worden gefinancierd en gesteund door een terroristische staat, Iran, en zij handelen vanuit Libanon, een land dat grotendeels onder de militaire controle van Syrië staat.
Ditmaal moeten de terroristische bewegingen eindelijk snel worden uitgeschakeld en daarom moet Iran door Europa worden geïsoleerd en Syrië gedwongen tot onderhandelen.
Dan pas kan er vrede komen, een echte vrede, en het arme Libanon kan dan het normale leven van een onafhankelijke staat gaan leiden, dat eindelijk verlost is van de oorlog en de gevolgen ervan.
Het Europees Parlement moet in die zin handelen, want op deze wijze zal het het vredesproces bevorderen en de vredestichters ter plaatse helpen. Het moet dit duidelijk stellen en eisen dat alle onderhandelingen en ieder contact met Iran worden opgeschort totdat dit land het terrorisme veroordeelt. Het moet op dezelfde wijze van Syrië, waarmee wij banden hebben, gedaan krijgen, dat het eindelijk aanvangt met het vredesproces en ophoudt het beeld te geven van een land dat een dubbel spel speelt. De vrede in het MIdden-Oosten hangt hiervan af, veel meer nog dan van resoluties. We moeten ons allen op dit terrein en met dit dossier, in onze woorden en daden vastberaden, sterk en concreet tonen.

Bernard-Reymond
Mijnheer de Voorzitter, het Midden-Oosten is opnieuw geconfronteerd met tragische gebeurtenissen. Moeten we ons hierover werkelijk verbaasd tonen?
De aanzienlijke vooruitgang die in de afgelopen jaren is geboekt op de weg naar de vrede, heeft ons kunnen doen denken dat eindelijk aan de voorwaarden van een vreedzame, stabiele en duurzame situatie is voldaan. In feite zijn de eigenlijke problemen nog altijd niet opgelost en vormen zwaarwegende alibi's voor de onverzettelijke vijanden van de vrede. De Israëlische bezetting van Zuid-Libanon en het onvermogen van de Libanese regering, de veiligheid in deze regio te garanderen, vormen fundamentele obstakels voor deze vrede.
Nu dit conflict helaas weer is opgelaaid, mogen we ons niet tevreden stellen met het zoeken naar een terugkeer naar de vroegere situatie, maar we moeten deze trieste gelegenheid te baat nemen om voor dit probleem een definitieve oplossing te vinden volgens de aanbevelingen van de VN. Er kan geen enkele oplossing worden gevonden zonder de tussenkomst van bemiddelende machten. Frankrijk heeft als eerste op diplomatiek en humanitair niveau gereageerd. De Verenigde Staten hebben zich ermee gemoeid en een plan voorgesteld om het conflict te bedwingen, dat zojuist helaas, als ik goed ben geïnformeerd, door de Hezbollah is afgewezen.
We mogen niet stilstaan bij het simplistische beeld van een competitie tussen de Verenigde Staten en Frankrijk of bij het idee dat een dubbel optreden de ontknoping eerder nog complexer zou maken dan zou vergemakkelijken. Frankrijk en de Verenigde Staten hebben strikt genomen niet dezelfde positie in het Midden-Oosten. Hun houding ten aanzien van ieder land in deze regio is niet identiek. Juist daarom kunnen beider gecoördineerde acties zeer nuttig blijken voor een definitieve oplossing.
Europa, om preciezer te zijn de Europese politieke samenwerking, loopt zoals altijd weer achter de feiten aan. Na Joegoslavië, na het Grieks-Turkse conflict, toont nu het Midden-Oosten ons weer eens aan dat de grootste handelsmacht ter wereld op 's werelds politieke schaakbord niet meetelt.
Dat is eerder te wijten aan de instellingen dan aan de mannen en vrouwen die daar werken. Zullen de onderhandelaars van de intergouvernementele conferentie zich dit herinneren in het bleke ochtendgloren waarin altijd de laatste uren van de verdragsonderhandelingen plaatshebben?

Pettinari
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil me rechtstreeks richten tot de voorzitter van de Raad, de heer Ferraris, om aan te dringen op een duidelijker herkenbaar initiatief van de Europese Unie.
Zoals u gehoord heeft, mijnheer Ferraris, hebben de collega's van mijn fractie, de Confederale Fractie Europees Unitair Links, al een harde veroordeling uitgesproken tegen de terroristische aanvallen van de Hezbollah-beweging tegen Israël. Onze fractie heeft zich altijd uitgesproken tegen het gebruik van religieus integralisme voor politieke doeleinden of, nog erger, voor terroristische doeleinden, zoals nu gebeurt.
Wij willen echter vandaag op even ferme wijze onze veroordeling uiten tegen het ernstige besluit van de Israëlische regering van Simon Peres om de hele regio mee te slepen in een spiraal van geweld, met willekeurige bombardementen op de Libanese burgerbevolking en met honderdduizenden vluchtelingen in Beiroet.
Wij vinden dit antwoord van Israël willekeurig en buiten alle proporties. Het besluit daartoe is alleen maar genomen om een interne publieke opinie te sussen en met een schuin oog op de komende politieke verkiezingen. Volgens ons mag Israël er niet zomaar van uitgaan dat het hele Libanese bevolking maar moet bloeden voor de terreuracties van de Hezbollah. Bovendien denken wij dat zo'n aanval tegen heel Libanon het vredesproces in het Midden-Oosten serieus in gevaar kan brengen.
Daarom doen wij een oproep om de vijandigheden onmiddellijk stop te zetten en de onderhandelingen tussen Libanon, Syrië en Israël te hervatten, teneinde duurzame vrede tussen die landen te brengen.
Zoals reeds gezegd, is mijn fractie van mening dat resolutie 425 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Staten toegepast en gerespecteerd dient te worden. Deze resolutie voorziet in terugtrekking van de Israëlische bezettingsmacht en respectering van de territoriale onschendbaarheid van Libanon. Het heeft geen zin om de waarheid verborgen te houden: als de Israëli's niet besluiten om zich terug te trekken uit de hoogvlakten van Golan en ZuidLibanon, en als tegelijkertijd Syrië en Libanon niet besluiten om de terroristische krachten die het bestaan van Israël bedreigen uit hun midden te verjagen, komt er nooit en te nimmer vrede.
Kortom, mijnheer Ferraris, u moet inzien dat het niet genoeg is alleen maar de situatie te bestuderen: er moeten ook spijkers met koppen geslagen worden! Ik geloof dat de lid-staten onmiddellijk initiatieven moeten nemen op grond van een besluit van de Raad van de Europese Unie voor een staakt-het-vuren en voor een herlancering van de onderhandelingen. Straffeloosheid mag niet gegarandeerd worden, in welke regio van de wereld dan ook, aan wie dan ook!

Terrón i Cusí
Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik aangeven dat ik akkoord ga met veel van de belangrijke zaken die mevrouw Green en de heer Sakellariou over dit conflict gezegd hebben. Ik zal dan ook van de gelegenheid gebruik maken om een aantal dingen op te merken die ook al zijn ze minder belangrijk, naar mijn gevoel toch onderstreept dienen te worden.
Allereerst wil ik opmerken dat wij er in dit Parlement niet aan twijfelen dat er in Israël veiligheid moet zijn. De aanslagen waarvan de Israëlische burgers het slachtoffer zijn geworden hebben wij dan ook veroordeeld en betreurd. Ik was als waarnemer van dit Parlement aanwezig bij de Palestijnse verkiezingen. Enerzijds zag ik een bevolking die gelukkig was en hoopvol, een Palestijnse bevolking die genoot van een nog maar kort geleden verkregen waardigheid, en ik denk dat iedereen die daar aanwezig was die indruk kreeg. Anderzijds deelden sommige van onze Palestijnse gesprekspartners - die niet allemaal in die gebieden woonachtig waren - dat geluk niet en zij waren niet altijd in staat om ons daar begrijpelijke redenen voor aan te dragen. Soms kregen wij eigenlijk eerder de indruk dat de redenen daarvoor nogal onduidelijk waren.
Vandaag strijden de mensen van Yasser Arafat, van de regering van Arafat tegen het terrorisme. Tijdens een bijeenkomst die op deze zelfde plek heeft plaatsgevonden heb ik dat de Israëlische ambassadeur net horen zeggen en hem daar zijn dankbaarheid over horen uitspreken. Wij willen niet terug naar de logica van het geweld. Dezer dagen, nu wij Isaac Rabin zo heel erg missen, vrezen wij dat de escalatie van het geweld - zoals altijd het geval is met geweld - een logica krijgt die niets te maken heeft met de wil en de rede.
De Europese Unie heeft een structuur uitgestippeld voor een dialoog, zij het een bescheiden structuur. De Europese Unie heeft in Barcelona Syriërs en Israëli's rond dezelfde tafel gekregen. De Europese Unie speelde een fundamentele rol tijdens de Palestijnse verkiezingen. Ik wil dan ook vragen dat de Europese Unie al haar mogelijkheden gebruikt - die soms niet zo erg zichtbaar zijn en geringer dan wij graag zouden willen - om een einde te maken aan de aanvallen en om te bewerkstelligen dat wij naar de partijen terugkeren in het nog fragiele kader van de dialoog die wij tot stand hebben gebracht.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, heel het Parlement heeft Israël - terecht - gesteund, toen zijn premier, de heer Rabin, werd omgebracht en het land met de moordende aanvallen van de Hamas-beweging te kampen had.
Ik vrees evenwel dat zij die de moordenaar van de Israëlische premier hebben bewapend, thans ook het beleid van Israël beïnvloeden en diens optreden bepalen. Hoewel elk land het recht heeft zich te verdedigen, moet het zichzelf bij de uitoefening van dit recht de striktste beperkingen opleggen. Daarom moeten de Europese Unie, de Verenigde Staten en de hele internationale gemeenschap de recente - agressieve, barbaarse, dwaze en gevaarlijke - acties van Israël veroordelen.
De Israëlische acties vormen een gevaar voor de belangrijke vooruitgang die de Unie met de Conferentie van Barcelona heeft bereikt op het vlak van haar Middellandse-Zeebeleid, dat de versterking van het vredesproces in het MiddenOosten veronderstelt.
Het is jammer dat de Raad - wellicht ten gevolge van de interne problemen in Italië - onvoldoende in het Midden-Oosten aanwezig was en daardoor in hoge mate tot het uitbreken en de uitbreiding van het conflict heeft bijgedragen, wat we des te meer betreuren omdat de lid-staat die het voorzitterschap van de Unie uitoefent omwille van haar geografische ligging en historische banden een heel belangrijke rol in het gebied kan vervullen.
Thans is het van vitaal belang er bij Israël op aan te dringen dat het zijn aanvallen onmiddellijk stopzet en onderhandelingen met Syrië en Libanon op gang brengt die leiden tot de volledige stopzetting van de terroristische aanslagen vanuit Libanon door de Hezbollah en de totale terugtrekking van Israël uit ZuidLibanon.
Tenslotte uit ik mijn ongerustheid over de onlangs tussen Israël en Turkije gesloten overeenkomst voor samenwerking op het gebied van defensie, die het gevaar inhoudt dat twee belangrijke crisissen, met name het Grieks-Turkse conflict en de crisis in het Midden-Oosten, aan elkaar worden gekoppeld, wat kan leiden tot de uitbreiding en veralgemening van de problemen in de regio.

Van Bladel
Vorige week was ik in Beiroet, op de dag dat de Israëlische acties begonnen. Op de luchthaven viel me op dat werkelijk in iedere ruimte daar een portret van de Syrische president Hafez al-Assad en z'n verongelukte zoon hangt. Openlijk aantonen dat Syrië de dienst uitmaakt in Libanon, lijkt me duidelijk.
Voorzitter, de acties van Hezbollah vanuit Libanon kunnen dan ook uitsluitend, en dan ook uitsluitend met toestemming en medewerking van Syrië plaatsvinden. Onze man in Damascus echter wacht inmiddels rustig af hoe de krachtmeting in Libanon zich ontwikkelt, met slechts één doel voor ogen, een geweldige, economische deal te sluiten die de dictatuur in Damascus in het zadel kan houden.
Tijdens mijn verblijf in Beiroet, Voorzitter, viel me ook op hoe hard de Libanezen er aan gewerkt hebben die catastrofe in hun stad Beiroet op te knappen, en ook uit verschillende politieke kringen heb ik de wens meegekregen om, als het lukt om vrije verkiezingen te houden in Libanon, waarnemers te sturen.
Het vredesproces in het Midden-Oosten, Voorzitter, en het ruimte geven aan Libanon om in vrijheid de eigen soevereiniteit te beleven, hangen mede af van het stoppen van het door Syrië hier en Iran gesteunde terrorisme. Dan is er ook geen reden voor Israël meer om acties buiten zijn grenzen te ondernemen.
Voorzitter, vervolgens doet het mij deugd dat de Europese Unie een delegatie in het Midden-Oosten heeft, maar ik zou u willen vragen, hoe gaat de Raad nu verder met de veel geciteerde, maar helaas inhoudelijk niet bestaande kritische dialoog met Iran? Wordt het nu niet tijd voor een feitelijk EU-beleid, bijvoorbeeld op het gebied van de wapenleveranties?
Ten slotte, Voorzitter, is de actie van Frankrijk in het Midden-Oosten in EUoverleg gebeurd, of is het een solo-actie? En met welk doel kan die dan naast de Amerikaanse bemoeienis nog zin hebben?

Friedrich
Mijnheer de Voorzitter, op de weg naar de gerechtigheid is leven. Dat staat in Vers 12 van het Boek der Spreuken. Dat is ook het motto van het congres van de Evangelische Kerk van volgend jaar. Zonder gerechtigheid is er geen leven of vrede. Ik richt mijn verzoek aan de regio en haar leiders in de eerste plaats als Europeaan. Ook wij zijn verantwoordelijk voor de stabiliteit en de vrede in de regio. In de tweede plaats doe ik dat als Duitse Europeaan. Als Duitsers dragen wij een bijzondere verantwoordelijkheid voor de vrede in Israël en voor de veiligheid van de grenzen van dat land. In de derde plaats doe ik dat als voorzitter van de delegatie voor de betrekkingen met de Masjreklanden en de Golfstaten. In die hoedanigheid zal ik met een aantal andere leden van het Europees Parlement nog in de maand mei een bezoek brengen aan Syrië, Jordanië en Libanon. Met een officiële delegatie van het Parlement willen wij daar duidelijk zeggen dat wij in die regio vrede willen en dat al wie er de vrede door terroristische daden verstoort, zichzelf tot tegenstander en vijand van Europa maakt.
De Hezbollah en haar aanhangers verzoek ik met klem de beschietingen van NoordIsraël stop te zetten, een einde te maken aan het terrorisme en in te gaan op het aanbod om onderhandelingen te openen.
In de ontwerp-resolutie willen wij paragraaf 5 veranderen. Als dat gebeurt, is deze ontwerp-resolutie voor mij aanvaardbaar. Als Europeanen willen wij niet alleen vrede in Europa, maar ook stabiliteit en vrede rondom ons, niet alleen uit christelijke overtuiging, maar omdat het voor alle betrokkenen beter is dat in die regio en elders in de wereld vrede heerst. Wij, Europeanen, geloven in het vredesproces zoals premier Rabin dat op gang heeft gebracht en willen alles in het werk stellen om het met succes te bekronen.

Van den Broek
Voorzitter, mij aansluitende bij de inleidende woorden die het Raadsvoorzitterschap heeft gesproken wil ik nog eens onderstrepen dat ook de Europese Commissie de zorg deelt over de escalatie die op dit moment plaats vindt in het Midden-Oosten en ook graag bereid is om na te gaan waar een beroep zou moeten worden gedaan op humanitaire hulp om te zien hoe van onze kant daaraan een bijdrage kan worden geleverd.
Voorzitter, tegelijkertijd heeft de Commissie ook de overtuiging dat hier in de allereerste plaats een halt aan terrorisme moet worden toegeroepen. Maar ook in een bemiddelende rol, zoals voorzitterschap, trojka, Verenigde Staten, Frankrijk proberen, kan men niet om de waarheid van oorzaak en gevolg heen en de Commissie is het in ieder geval eens met degenen die zeggen dat men misschien mag betwisten in hoeverre de proportionaliteit door Israël in acht is genomen, maar het feit dat de Israëlische actie een antwoord is geweest op provocaties van de hezbollah moet en mag niet worden ontkend, want dat zou namelijk een oplossing niet naderbij brengen. Ook wij zijn van mening dat ook Syrië en Iran mogen worden aangesproken als het gaat om de rol van de hezbollah in Libanon.
Ook de Commissie is van mening dat de resoluties 425 en 508 van de Veiligheidsraad moeten worden nageleefd. Ook is zij van opvatting dat Israël in het afgelopen jaar getoond heeft offers te willen brengen voor de vrede, en ook vele heeft gebracht zoals vandaag ook is opgemerkt, en zolang een vredesregeling met Syrië niet tot stand is gekomen, is het ook niet zo vreselijk realistisch om aan te dringen op uitvoering van resolutie 425, omdat wij allemaal weten dat wanneer er een vredesregeling met Syrië zal zijn getroffen die ook een regeling voor de integriteit en onafhankelijkheid van Libanon zal moeten omvatten; dan zal Libanon ook daadwerkelijk kunnen garanderen, zij het wellicht met de hulp van buurlanden, dat vanaf zijn grondgebied geen aanvallen op Israël worden uitgevoerd.
Voorzitter, ik ben het eens met de hele sfeer in het Parlement, dat niet wil polemiseren. Het gaat om het behoud van het vredesproces en het vredesproces staat vandaag op het spel. Maar het is nog wat anders of men actie juist onderneemt om het vredesproces te redden of dat men een terroristische actie onderneemt om het vredesproces te torpederen. Ik denk dat dat onderscheid heel duidelijk moeten worden gemaakt.

Ferraris
Mijnheer de Voorzitter, geachte Parlementsleden, het debat waar wij als vertegenwoordiging van de Raad naar hebben geluisterd, heeft een hoge morele waarde en vormt een forse politieke steun voor het optreden van de Europese Unie, van de Raad, de Commissie en ons allen, op een moment dat objectief gezien heel moeilijk ligt.
Ik ga nu niet reageren op wat de afzonderlijke afgevaardigden gezegd hebben, wel heb ik twee à drie opmerkingen te maken. Eén daarvan betreft de methode. Laten we het maar ronduit zeggen - en dat zeg ik meer op persoonlijke titel dan namens de Raad - de Europese Unie is niet altijd even snel in haar acties van buitenlandse politiek. Er is namelijk altijd een objectief proces van overleg nodig, er moet altijd eerst ruggespraak gepleegd worden, en dat strekt tot voordeel van de Europese Unie, maar in sommige gevallen kan dat ook nadelig uitwerken. Zo moest er vorige week eerst een beoordeling van proportionaliteit van de crisis komen, zoals commissaris Van den Broek al heeft gezegd. Zoiets valt helemaal niet mee en dat vereist dan ook een grondige bezinning. Men kan absoluut niet ontkennen - en dat was dan ook de leidraad voor onze landen van de Europese Unie in Palermo en vervolgens ook van een fors aantal landen in Sharm-el-Sheikh - dat het terrorisme veroordeeld moet worden en dat in ieder geval opgetreden moet worden om een waarschuwing te richten tot een paar landen die het meest verantwoordelijk worden geacht of althans zwaar ervan verdacht worden het terrorisme te steunen. De trojka is dan ook op 2 april naar Teheran gegaan, na Sharm-el-Sheikh en voordat de huidige crisis uitbrak.
Desondanks hebben de Hezbollah hun terroristische agressie bedreven en daar is toen een reactie van de Israëli's op gekomen. Nu kun je in dergelijke gevallen niet precies nagaan welke afmetingen die reactie heeft gehad: als het gaat om menselijk leed kun je niet precies gaan meten wie meer op zijn kerfstok heeft en wie de meeste schuld heeft. Je moet dan met een politieke visie komen, als je althans het vredesproces wilt redden. Er zijn allerlei overwegingen gedaan over Syrië en de houding van dat land, over Libanon dat gebukt gaat onder andermans geweld, maar ook is bedacht hoeveel geduld en bereidheid tot vrede al deze maanden in Israël aan de dag is gelegd, ondanks de terroristische aanvallen die in dat land gepleegd zijn, culminerend in de klassieke opoffering van Yitzak Rabin, die zijn leven heeft gegeven als een soort huldeblijk aan het vredesproces.
Met al die factoren dient rekening gehouden te worden als men stelt - natuurlijk wel terecht, hoor - dat er te traag wordt ingegrepen. Het voorzitterschap en wij allemaal hebben de vorige week ons uiterste best gedaan om te bezien op wat voor manier de crisis tegengehouden kon worden. Daarbij hebben wij allerlei contacten aangesproken die - het spijt me voor mijnheer Pettinari - niet altijd openbaar konden zijn. De inzet in dit spel is zo hoog, de zaken liggen zo delicaat, dat je werkelijk uiterst behoedzaam moet handelen, om niet uiteen te rijten wat zo moeizaam aaneengeweven is, om niet dit uiterst fragiele vredesproces aan flarden te schieten. Dit proces ligt nu eenmaal niet alleen in handen van diverse landen, maar is tevens overgeleverd aan groepen extremisten die soms helemaal hun eigen gang gaan en andere stromingen die op geen enkele wijze meer te controleren zijn.
Dan nog twee à drie dingen. Initiatieven van afzonderlijke landen, hoe nobel en lovenswaardig ook - zoals overigens ook is gesteld in een communiqué gericht tot de voorzitter op 15 april - en pogingen van individuele landen om een duit in het zakje te doen op grond van hun invloedssfeer, politiek gewicht en diplomatieke staat van dienst: dat alles moet naar mijn gevoel toch eigenlijk wel afgestemd worden op het algemene optreden van de Gemeenschap. Meer precies wat het edelmoedige initiatief van Frankrijk betreft, het voorzitterschap is ervan op de hoogte gebracht en probeert thans dit initiatief op te nemen in een collectief plan van aanpak, in een gemeenschappelijk plan van de Unie dus.
Aangezien de situatie en de resultaten waarnaar gestreefd wordt uiterst delicaat liggen, kan niet alles zomaar in het openbaar gedaan worden. Soms is het zaak heel behoedzaam te onderhandelen. Het objectief is dat iedereen betrokken wordt bij het vredesproces: alle gebieden van het Midden-Oosten, alle landen en alle groeperingen die iets bij te dragen hebben. Momenteel bevindt de Amerikaanse onderminister Peletow zich in Rome. Het is zijn bedoeling met het Italiaanse voorzitterschap een gemeenschappelijke actie af te spreken, in de hoop enig effect te sorteren. In dit verband wil ik er ook aan herinneren dat op 29 april in Luxemburg de voortzetting van Sharm-el-Sheikh in communautair bestek wordt gehouden. Om te bewijzen dat het voorzitterschap van de Raad vast van plan is het Parlement op de hoogte te houden van dergelijke gewichtige gebeurtenissen, kan ik u nu zeggen - want dat is mij zonet meegedeeld - dat de trojka ook Tel Aviv aan zal doen, terwijl deze etappe aanvankelijk niet gepland was, en via deze contacten, dus met Aman, Beiroet, Cairo en Tel Aviv, wordt gepoogd de afspraken van 1993 tussen de Hezbollah en Israël nieuw leven in te blazen, om dus een einde te maken aan de crisis. Afgezien daarvan wordt thans ook gewerkt aan nieuwe ideeën, die momenteel ter bestudering voorliggen aan de Amerikaanse onderminister in Rome. Voor mevrouw Lalumière kan ik nog kwijt dat deze delegatie niet alleen bestaat uit politieke directeuren van de departementen, maar dat ook de onderministers van buitenlandse zaken bij betrokken zijn. Deze missie van de trojka heeft dus niet alleen een ambtelijke waarde, maar tevens een politiek profiel, om dus meer gezag te krijgen en om zoveel mogelijk een politiek signaal van de Europese Unie uit te zenden.
Op dit moment is de delegatie van de trojka in Cairo. Morgen zit zij in Damascus, overmorgen in Tel Aviv. Afgezien daarvan moet gedacht worden aan een of andere nieuwe vorm van betrokkenheid bij dit plan van ons en van die krachten die in Libanon, Syrië, Israël, Egypte en in de hele regio opereren, om tot een hervatting van de vrede te komen.
Een paar ontwikkelingen zijn nog aan de gang en daar mag ik jammer genoeg niet over in detail treden. Ik wilde alleen nog dit Parlement en de geachte leden op het hart drukken dat de Raad en het voorzitterschap, de lid-staten en wij allen heel veel belang aan dit probleem hechten, zoals onderhand ook wel duidelijk moge zijn. De heer Alavanos heeft gelijk, Italië is daadwerkelijk heel geïnteresseerd om redenen die me voor de hand lijken liggen, maar helaas kan Italië niet alleen handelen en moet er met allerlei factoren rekening gehouden worden.
De kernvraag ligt op zich heel eenvoudig: wij moeten ons uiterste best doen, maar het gaat niet aan om een oordeel klaar te staan, want dat is op dit ogenblik wel heel moeilijk, bij al dit menselijk lijden, van het Israëlische volk maar ook van de bevolking van Libanon. Het heeft geen nut een oordeel te vellen over wie gelijk en wie ongelijk heeft op een moment als dit. Wat wel zin heeft, is op alle manieren trachten ervoor te zorgen dat dit hachelijke en fragiele vredesproces niet afgeknepen wordt door het onverantwoorde gedrag van terroristen en dat - zoals één afgevaardigde zei - hier in dit Parlement alleen maar gepraat wordt over een vrede die nog bereikt moet worden.

De Voorzitter
Ik heb overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement, zes ontwerp-resoluties ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het Vragenuur voor vragen aan de Raad (B4-0431/96).
Tot mijn spijt hebben we slechts een uur de tijd in plaats van de gebruikelijke anderhalf uur. Daarom zal ik de aanvullende vragen beperken tot één voor de vraagsteller en één voor een ander lid in plaats van de gebruikelijke twee.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, U zei dat we slechts een uur hebben. Het is schandalig dat het vragenuur zo wordt bekort. In feite hebben wij slechts 48 minuten. Ik verzoek U om hiervan melding te maken bij de voorzitter. Het is onaanvaardbaar dat er aan een van de grondrechten van het Parlement, namelijk het stellen van vragen, wordt getornd. Het is echt onaanvaardbaar wat er nu gebeurt.

De Voorzitter
Mijnheer von Habsburg, ik ben het volledig met U eens. Ik kaart deze zaak voortdurend -ook schriftelijk- bij de voorzitter en bij de fractievoorzitters aan. Het lijkt weinig te helpen, maar misschien kunnen we samen nog eens een poging wagen. Ik wil een uur uittrekken voor het stellen van vragen, ook al wordt het dan later dan 19.00 uur. Ik hoop dat de tolken hierin willen meegaan, omdat een en ander altijd afhangt van hun medewerking.

Ferraris
Het is bijna banaal dat ik hier ga zitten zeggen hoezeer de Raad en ons allen de persvrijheid na aan het hart ligt en dus hoe wij allen er volledig voor zijn om de vrijheid van de journalisten te garanderen, ook in kritieke situaties. Toch geloof ik dat het verder moeilijk is om journalisten die steun te geven waar de heer Bertens om vraagt. Ik veronderstel dat, als de heer Bertens verwijst naar crisisgebieden, hij het dan heeft over gebieden die in staat van burgeroorlog verkeren, die gebukt gaan onder een echte oorlog, ik veronderstel dat hij daarop doelt. Maar het lijkt me toch niet het geval dat deze crisisgebieden zich binnen de lidstaten van de Unie bevinden, op misschien heel kleine zones na, en dus als ik het goed begrepen heb zou het gaan om journalisten die buiten Europa werken, in derde landen. Als dat waar is, lijkt het me heel moeilijk dat de Unie en de Raad met een of andere gecoördineerde actie tussenbeide kunnen komen voor mensen wier beroep het is ons informatie te verschaffen. Wij verkeren in de onmogelijkheid om die veiligheid te garanderen, hoe wenselijk die ook is. De Unie geeft wel alle mogelijke morele en politieke steun, maar ik besef dat die steun eerder symbolisch dan concreet is.
Het is heel terecht erop te wijzen hoeveel wij te danken hebben aan de journalisten voor hun inzet juist in crisisgebieden. Maar afgezien van initiatieven die afzonderlijke staten kunnen ontplooien - dus normale diplomatieke acties ter plekke - zie ik eerlijk gezegd niet in hoe de Unie journalisten in de knel te hulp kan schieten, afgezien dus van hun morele steun te bieden, wat in dergelijke gevallen natuurlijk weinig telt. Maar concreet gezien lijkt het me niet dat er meer gedaan kan worden, want daar ontbreken gewoon de objectieve actiemiddelen toe.

Bertens
Mijnheer Ferraris, hartelijk dank voor uw antwoord, en dat benadrukt nog eens dat Italianen wellicht meer denken in symbolen en Nederlanders waarschijnlijk meer in effectieve maatregelen. Deze vraag is ingegeven op basis van een unaniem aangenomen verslag dat mijn naam droeg en dat ging over bescherming van journalisten op gevaarlijke missies, aangenomen op 6 december 1993 en waarin onder meer, ik zal niet in filosofische termen verwijlen, destijds gevraagd is om praktische steun te geven aan journalisten in nood door de inrichting van "een coördinatiecentrum om informatie te verzamelen en concrete hulp te verlenen" . Dit coördinatiecentrum zou een directe relatie met de Europese instellingen moeten hebben om adequate politieke actie te vergemakkelijken. Ik heb dat gedaan in samenwerking met alle internationale en nationale journalistenverenigingen, en ik vraag u waarom er op dit moment zelfs niet een soort ontvangstbevestiging is gekomen. Ik hoop dat u daar iets aan gaat doen.

Ferraris
Geachte afgevaardigde, ik dank u voor uw opheldering die inderdaad heel nuttig is en ik kan u slechts in alle eerlijkheid antwoorden dat ik me rekenschap geef van de strekking van uw verzoek. Ik wijs er andermaal op dat de lid-staten de taak op zich moeten nemen om hun journalisten een normale consulaire of diplomatieke bescherming te geven. Ik neem nota van uw suggestie en ik zal u iets laten weten zodra dat mogelijk is.

De Voorzitter
Vraag nr. 2 van Concepció Ferrer (H-0211/96):
Betreft: Project voor een gezamenlijke actie ter bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat
Kan de Raad, gezien de zeer uiteenlopende opvattingen tussen Groot-Brittannië en de overige lid-staten over het project voor een gezamenlijke actie voor de versterking van de juridische samenwerking op het gebied van de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat, mededelen
Of hij de grote lijnen van het oorspronkelijke project denkt te handhaven en,
Of hij niet van mening is dat de doelstellingen van de voorgestelde actie moeilijk te bereiken zijn wanneer wordt tegemoet gekomen aan de Britse opvattingen?

Ferraris
In de zitting van de Raad van 19 en 20 maart 1996 hebben de lid-staten een positief advies uitgebracht op een voorstel van het Italiaanse voorzitterschap voor een gewijzigde tekst van het ontwerp van een gemeenschappelijke optreden. Men heeft rekening gehouden met een voorbehoud dat Nederlandse parlementsleden hadden gemaakt en met nog wat andere reserves die om taalkundige redenen waren geuit.
In de door het Italiaanse voorzitterschap gepresenteerde tekst is rekening gehouden met een aantal opmerkingen van met name de delegatie van GrootBrittannië en voor wat voorts de grote lijnen betreft neemt de tekst het ontwerp over dat de Raad in november 1995 had behandeld. Met deze tekst wil men een justitiële samenwerking tot stand brengen bij het onderzoek van dossiers waaruit een gedrag blijkt dat gekwalificeerd kan worden als racistisch of xenofobisch. Doel van die samenwerking is ervoor zorgen dat die gedragingen strafrechtelijk worden vervolgd of dat anders kan worden afgeweken van het beginsel van dubbele strafbaarheid. Het ontwerp voorziet voorts in verbetering van justitiële samenwerking en in de aanneming van passende maatregelen op specifieke gebieden, zoals de inbeslagneming van documenten, beelden of ander materiaal die tot racistische of xenofobe gedragingen aanzetten, wanneer onderzoeken of gerechtelijke acties gaande zijn naar feiten die strafrechtelijk kunnen worden gerubriceerd als duidend op racisme of vreemdelingenhaat.
Het Italiaanse voorzitterschap zal niets nalaten om te bereiken dat dit ontwerp aangenomen wordt nog voordat het voorzitterschap afloopt. Onnodig te zeggen dat wij de veroordeling van racisme en vreemdelingenhaat beschouwen als een plicht van iedere vrije burger.

Ferrer
Hartelijk dank, fungerend voorzitter van de Raad, voor uw antwoord op mijn vraag, die inderdaad geformuleerd werd voor het tijdstip waarop het besluit van de Raad werd goedgekeurd. Reden van de vraag was mijn bezorgdheid over het feit dat het - gezien de twijfels en het voorbehoud van de Britse regering - indertijd onmogelijk was om een zo belangrijke en zo noodzakelijke tekst met deze kenmerken goed te keuren. Wij mogen niet vergeten dat het probleem van het racisme en van vreemdelingenhaat een probleem is met een enorme draagwijdte, dat antwoorden vereist die dezelfde draagwijdte hebben als de antwoorden die de Raad en in concreto het Italiaanse voorzitterschap op het punt staan goed te keuren.
Ik wil mij dus alleen maar verheugd tonen over het antwoord dat u mij gegeven heeft en over de maatregelen die men voornemens is te treffen.

Elliott
Ik wil graag het Italiaanse voorzitterschap een compliment maken voor de wijze waarop het zich heeft ingezet voor de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat, zowel op Europees, als op nationaal en lokaal niveau. De zeer afwijzende houding van mijn eigen regering op dit punt vervult mij met verbijstering.
Zal de Raad alles in het werk stellen om de Britse regering ervan te overtuigen dat we op Europees niveau actie dienen te ondernemen, net zoals bij alle andere dingen die we doen? Mag ik de fungerend Voorzitter van de Raad tevens vragen of voor de definitieve beslissing op dit gebied unanimiteit dan wel een gekwalificeerde meerderheid is vereist?

Ferraris
Dit keer drijft u mij in het nauw, geachte afgevaardigde, want dat weet ik niet. Ik zeg het maar eerlijk. Ik durf wel te denken dat elk besluit waarmee racisme en vreemdelingenhaat wordt veroordeeld, op unanimiteit zal stuiten. Het zou op zijn minst vreemd zijn als er tussen de Vijftien wat dat betreft geen unanimiteit zou zijn.
Ik wilde zeggen dat dit probleem leeft bij het voorzitterschap, dat het leeft bij de Raad, en zo'n ontwerp-tekst is natuurlijk niet voldoende. Een en ander dient vertaald te worden naar preventie, naar uitwisseling van jongeren, naar het Euromediterrane project, omdat pas in zo'n context een werkelijk actieve rol te spelen valt. Bovendien, geachte leden, mogen wij ons bij onze veroordeling tegen racisme en vreemdelingenhaat niet beperken tot voorschriften inzake gerechtelijke vervolging. Het gaat er vooral om een algeheel normbesef te kweken, want als het Europees Parlement en de Europese Unie niet in staat zijn de strijd tegen racisme en vreemdelingenhaat op te nemen, dan schieten zij in één van hun taken schromelijk tekort.

De Voorzitter
Vraag nr. 3 van Alexandros Alavanos (H-0213/96):
Betreft: Het standpunt van de Raad inzake de Grieks-Turkse crisis
In zijn recente resolutie van 15.2.1996 "betreurt [het EP] het onvermogen van de EU en haar lid-staten om bij deze crisis in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid doeltreffende actie te ondernemen" . In zijn vergadering van 26.2.1996 slaagde de Raad er opnieuw niet in een standpunt in te nemen omdat het VK van zijn vetorecht gebruik maakte. Kan de Raad meedelen op welke manier hij uiting zal geven aan zijn solidariteit tegenover een lid-staat die door Turkije met het gebruik van geweld wordt bedreigd (casus belli), indien hij zijn legitieme rechten, met name zijn soevereine rechten op zijn grondgebied, uitoefent? Hoe zal de Raad Turkije ertoe dwingen de betrekkingen van goed nabuurschap te eerbiedigen overeenkomstig de bepalingen van de overeenkomst betreffende de douane-unie? Denkt de Raad dat hij met deze houding het streven naar een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid bevordert?

Ferraris
Mijnheer Alavanos stelt een kwestie aan de orde die op dit moment nogal moeilijk ligt.
U weet dat wij met de Raad en het voorzitterschap veel aandacht hebben geschonken aan het conflict, of liever gezegd: de meningsverschillen tussen Griekenland en Turkije in de Egeïsche Zee. Wij hebben meer dan eens uiting gegeven aan onze bezorgdheid en er blijk van gegeven dat wij ons best doen de wrijving tussen deze twee landen tot bedaren brengen.
Dit is ook nog gezegd tijdens de Associatieraad, de afgelopen maand is dat met zoveel woorden herhaald in de Raad Algemene Zaken en het voorzitterschap heeft ook een speciale actie daarvoor opgezet, een actie die trouwens niet alleen van het voorzitterschap uitgaat, maar ook van de Commissie, in de persoon van commissaris Van den Broek, in een poging de twee partijen tot matiging te manen. Weliswaar wordt hierbij solidariteit met Griekenland betuigd, maar tevens wordt er rekening mee gehouden, zoals ik al andere keren tegen deze Vergadering heb gezegd, dat Turkije het nodige belang bekleedt.
Toen wij het zo straks over het Midden-Oosten hadden, sprak de heer Alavanos terecht over het belang van het evenwicht in de Middellandse Zee en hij verwees toen ook naar de strubbelingen tussen Griekenland en Turkije. Ik geloof dat het voorzitterschap in deze periode zeker niet nagewreven kan worden dat het de kantjes ervan afloopt en niet op alle manieren probeert deze moeilijkheden in een of ander overlegkader te duwen, want dat is nu eenmaal in het belang van beide landen, van de hele regio, en dus ook van de stabiliteit in Europa.

Alavanos
Ik dank de heer Ferraris voor zijn antwoord. Hoewel ik het volledig eens ben met de wensen die hij heeft geuit, wil ik herhalen wat ik in mijn vraag benadruk, namelijk dat de Algemene Vergadering - en niet alleen de Griekse leden - van het Parlement het onvermogen van de Europese Unie en de Raad betreurt om bij de Grieks-Turkse crisis in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid een doeltreffende actie te ondernemen.
De machteloosheid van de Raad is recentelijk ook gebleken uit zijn mislukte poging de Associatieraad Europese Unie-Turkije bijeen te roepen. Ik wens de Raad derhalve te vragen of hij nogmaals wil proberen de associatieraad samen te brengen en of hij bereid is voorstellen te doen om door de aanwending van internationale instrumenten, zoals de inschakeling van het Internationaal Gerechtshof in Den Haag, geweld tussen Turkije en Griekenland te voorkomen en de crisis om het rotseiland Imia vreedzaam te regelen.
Ik had graag een concreet antwoord op die specifieke vragen.

Ferraris
Mijnheer Alavanos, in zeker zin hebt u gelijk, maar als ik meer concrete antwoorden zou kunnen geven, dan zou het probleem al opgelost zijn. Het probleem is juist dat onder beide partijen gespeurd moet worden naar de mogelijkheden van een concreet antwoord.
Mijnheer Alavanos, u kent de draagwijdte van de verklaring die een paar dagen geleden te Brussel is afgelegd door de Turkse eerste minister ter gelegenheid van de Raad Algemene Zaken en u weet welke inspanning het voorzitterschap zich heeft getroost in overleg met de andere leden van de Raad Algemene Zaken om ervoor te zorgen dat de vergadering van de Associatieraad met Turkije, die op 26 maart had moeten plaatsvinden, niet geannuleerd werd maar slechts uitgesteld.
Dit is een uiterst hachelijke kwestie, mijnheer Alavanos beseft dat zeer zeker, maar ik hoop dat hij overtuigd is van de inzet van het voorzitterschap, dat eerlijk gezegd juist hard werkt om dat te bereiken waar de heer Alavanos om vraagt en wat in ons aller belang is.

De Voorzitter
Vraag nr. 4 van Carmen Fraga Estévez (H-0225/96):
Betreft: Besluit van de Internationale Handelsrechtbank van de Verenigde Staten
In februari van dit jaar heeft de Internationale Handelsrechtbank van de Verenigde Staten geoordeeld dat er duidelijke aanwijzingen bestaan dat Italië de resoluties van de Verenigde Naties inzake het gebruik van drijfnetten -waarvan de maximale lengte vastgesteld is op 2, 5 km - overtreedt. Indien binnen drie maanden de situatie niet is verholpen, zullen de Verenigde Staten de import op hun grondgebied van uit Italië afkomstige vis en visprodukten verbieden, hetgeen ook repercussies kan hebben voor de rest van de Europese Unie, gezien het bestaan van een interne markt.
Is de Raad niet van oordeel dat het gebruik van dit vistuig in de Middellandse Zee onverwijld moet worden verboden, teneinde een handelsoorlog met de Verenigde Staten te voorkomen?

Ferraris
Ik wilde er in de eerste plaats op wijzen dat de Raad gewoonlijk geen oordeel velt over of commentaar levert op besluiten of verklaringen die buiten de Raadsvergaderingen worden gedaan door externe personen of organisaties. Dat zou naar mijn gevoel ook niet correct zijn. In het algemeen zijn wij de mening toegedaan dat onze communautaire wetgeving in overeenstemming is met de resoluties van de Verenigde Naties. Wat de tenuitvoerlegging van de communautaire wetgeving betreft, het is duidelijk dat het de taak van de Commissie is toe te zien op naleving van de vigerende bepalingen op het vlak van beheer en behoud van visbestanden, in dit geval Verordening 345/92 van de Raad, die alle communautaire vissersvaartuigen verbiedt drijfnetten te gebruiken met een lengte van meer dan 2, 5 km, ongeacht de wateren waarin gevist wordt. De enige uitzondering is de Oostzee, waar speciale internationale regels voor gelden.
Ik wilde ook de aandacht van mevrouw Fraga Estévez vragen voor het feit dat de Raad momenteel in het licht van het advies van het Europees Parlement een voorstel van de Commissie behandelt betreffende een algeheel verbod op drijfnetten. Dit voorstel zal worden behandeld in de volgende zitting van de Raad Visserij op 22 april 1996, zoals ik al heb gepreciseerd in een antwoord op andere vragen van drie weken geleden. Voor wat de specifieke feiten betreft die in de vraag vermeld staan, de Raad heeft tot nu toe geen kans gezien daarover te praten en dus mag ik daarover niet meer loslaten dan wat ik heb gezegd in antwoord op mevrouw Fraga Estévez.

Fraga Estévez
Ik dank de fungerend voorzitter van de Raad voor zijn toelichting, maar ik moet toch opmerken dat de Raad al praktisch twee jaar bezig is met het analyseren van het voorstel van de Commissie en het verslag van het Parlement. Het gaat wel erg langzaam; laat ons hopen dat het uiteindelijk ook zeker is.
Dit gezegd zijnde, zou ik de fungerend voorzitter van de Raad het volgende willen vragen. De resolutie van de Internationale Handelsrechtbank van de Verenigde Staten volgt een procedure waar geen eind aan komt. Er was in principe een uiterste datum, namelijk 8 april, waarop de regering van de Verenigde Staten Italië moest verzoeken een maatregelenpakket in te dienen voor het beperken van het gebruik van dit vistuig in de Middellandse Zee.
Aangezien de termijn waarover Italië beschikt om te reageren dertig dagen is, wil ik u vragen of Italië bereid is dit pakket voor te leggen. En indien dat zo is, wat zijn dan de belangrijkste maatregelen?

Ferraris
Ik wilde twee opmerkingen maken. De eerste is van algemene aard, mevrouw Fraga Estévez. Uw verwijt luidt dat de nodige vertragingen zijn opgelopen. Als ik niet verkeerd ben ingelicht, zijn er moeilijkheden binnen de Raad Visserij, omdat er uiteenlopende meningen over het onderhavige probleem bestaan en het valt dus bepaald niet mee unanimiteit te bereiken of hoe dan ook een besluit te nemen zoals u dat ongeveer wenst. Mijn tweede opmerking is dat wij juist vinden dat onze voorschriften in overeenstemming zijn met die van de Verenigde Naties. Dus zou ik hieruit moeten afleiden dat niet wij, maar de Verenigde Staten de verkeerde houding betrachten.
Voor wat tot slot de specifieke vraag betreft die u me stelt, namelijk of men van Italiaanse zijde van plan is om uiterlijk 30 dagen na een bepaalde datum te reageren - ik weet overigens niet over welke datum het gaat - daarover moet ik nadere inlichtingen inwinnen en ik zal u desgewenst de resultaten laten weten. Dit is namelijk een vraag die mij is gesteld als Italiaan, en niet als vertegenwoordiger van het voorzitterschap, dus moet ik daar navraag over doen en ik zal u daar dan mettertijd over berichten.

Arias Cañete
Het antwoord van de fungerend voorzitter van de Raad verbaast mij zeer. Hij heeft gezegd dat de Raad normaliter geen commentaar levert op resoluties van instanties die niet tot de bevoegdheid van de Raad behoren. Maar wij bevinden ons hier tegenover een Internationale Handelsrechtbank van een buitenlandse mogendheid, namelijk de Verenigde Staten, wier resolutie tot gevolg kan hebben dat de communautaire export wordt beperkt en het is een van de twee: ofwel blijft de Raad passief ten overstaan van een exportverbod, ofwel treedt hij op.
Als de Raad niets doet dan is dat omdat hij de beschuldigingen correct acht. In dat geval zal er een resolutie moeten komen om op communautair niveau orde op zaken te stellen. Als de Raad wel iets doet, omdat hij van mening is dat de Verenigde Staten de internationale handelsnormen geschonden hebben, dan zal hij de zaak moeten voorleggen aan de Wereldhandelsorganisatie.
Mijn vraag luidt: " denkt de Raad de communautaire export van vis te beschermen door de Verenigde Staten aan te klagen bij de Wereldhandelsorganisatie? Of is de Raad juist voornemens om het exportverbod aan te pakken? In dat geval zal hij een beleid moeten formuleren dat de naleving garandeert van de regelgeving van de Verenigde Naties op visserijvlak.

Ferraris
Geachte afgevaardigde, u heeft in zekere zin gelijk, maar laat mij nog het een en ander preciseren. In de eerste plaats, als ik uw opmerking goed begrepen heb, gaat het om een besluit van een internationale rechtbank, maar dan wel een rechtbank van de Verenigde Staten, dus met alle respect voor de Verenigde Staten, een rechtbank van een derde land. In de tweede plaats kunnen de uitspraken van een rechtbank van de Verenigde Staten geen extraterritoriale waarde hebben, zij gelden niet buiten het grondgebied der Verenigde Staten. In de derde plaats vinden wij dat deze bepalingen, zoals ze beschreven worden, niet verenigbaar zijn met de besluiten van de zogeheten Uruguay Ronde inzake handelsvrijheid. In de vierde en laatste plaats kan ik u verzekeren - en dat zal u misschien wel prettig in de oren klinken - dat naar onze mening de kwestie zonder meer voorgelegd zou moeten worden aan de Wereldhandelsorganisatie, maar aangezien deze organisatie nog geen complete bezetting heeft, schiet zij hier en daar nog tekort en bestaan er in ieder geval objectieve moeilijkheden om iets te ondernemen. Ik verzoek u dus mij daar verder geen vragen over te stellen. Ik doe mijn best. De Raad kan de indicaties die u me verstrekt goed gebruiken en ik dank u voor uw preciseringen.

De Voorzitter
Vraag nr. 5 van Michl Ebner (H-0233/96):
Betreft: Bescherming van de minderheden in de lid-staten van de Unie
Kan de Raad mededelen, gezien het feit dat vele conflicten door tijdige bescherming van minderheden vermeden zouden kunnen worden en dat de Verdragen van Rome en Maastricht geen bepalingen over de bescherming van nationale minderheden bevatten, in welke vorm de rechten van de minderheden in de lid-staten van de Unie in het kader van de Intergouvernementele Conferentie van 1996 verankerd moeten worden?

Ferraris
Ik geloof dat de heer Ebner er geen moeite mee zal hebben om mijn ideeën daaromtrent te doorgronden. Hij weet waarschijnlijk wat er allemaal zowel namens de Raad, alsook namens Italië is gedaan voor het beginsel van respect voor de nationale minderheden. Men zou kunnen wijzen op wat de Europese Unie, de afzonderlijke lid-staten en Italië in de afgelopen jaren hebben gedaan voor erkenning van verklaringen over minderheden, zoals het Handvest van Kopenhagen, dat van Moskou, ook in het kader van de voormalige CVSE, thans OVSE genoemd. De heer Ebner heeft gelijk dat de minderheden in het Verdrag van Maastricht niet ter sprake komen, er is inderdaad geen expliciete verwijzing naar, behalve dan dat er in algemene termen wordt gerept van bescherming van de rechten van de mens.
Nu wilde ik de heer Ebner en de andere leden erop wijzen dat juist als prioriteit voor de eerste vergaderingen van de Intergouvernementele Conferentie is gesteld - kijk bijvoorbeeld naar de jongste vergadering van topfunctionarissen voor de IGC - het probleem van de rechten van de Europese burger, met andere woorden de vrijheid van de Europese burger in al haar uitingsvormen.
Afgezien daarvan is het Europees Parlement, in de vormen die u kent, betrokken bij de werkzaamheden van de IGC. Wij allen, en Italië zeker, zolang dit land nog het voorzitterschap bekleedt, zullen de hoogste waardering opbrengen voor alle stappen en acties waarmee gestreefd wordt naar verdere bescherming en nadere invulling van de rechten der minderheden, zowel de minderheden die vandaag de dag bestaan in het communautaire Europa als die welke in het toekomstige, uitgebreide Europa naar voren zullen komen.
Wat dit betreft, mijnheer Ebner, weet ik niet goed of ik thans namens de Raad of namens Italië het woord voer, maar u weet hoe ik over die zaken denk, u weet heel goed hoe trouwens dit probleem van de minderheden ons allen moet bezighouden. Hoe men ook over minderheden denkt, zij vormen een van de meest levende bewijzen, een van de meest vitale elementen van de bescherming der burgers van Europa, juist vanwege hun verscheidenheid aan talen, culturen, soms ook van godsdienst. Dit alles maakt deel uit van het erfgoed van een Europa dat van de burgers en dus ook van de minderheden is.

Ebner
Graaf Ferraris, ik dank u hartelijk voor wat u gezegd hebt, en vooral voor wat u in het verleden voor deze zaak heeft gedaan.
In dit verband zou ik nog willen opmerken dat de Reflectiegroep in het verslag niet over de minderheden spreekt, hoewel het Europees Parlement had gevraagd dat hij zich uitdrukkelijk voor de eerbiediging van de rechten van de minderheden zou uitspreken en dat thema in de Reflectiegroep ook is behandeld. Ik vind dit zeer jammer. De eis van het Europees Parlement in het verslag van mevrouw Maij-Weggen en mevrouw Dury onderstreept dat eveneens. Wij hopen dat men met betrekking tot het thema van de mensenrechten, waarover u het had, de rechten van de minderheden zal codificeren of tenminste vermelden. Zeggen dat de minderheden niet mogen worden gediscrimineerd is onvoldoende.

Ferraris
Ik geloof te kunnen zeggen ook namens de Raad dat dit de nondiscriminatie is. Maar dat zou mij te ver voeren en ik wil niet verder in detail treden. Ik wilde het Parlement suggereren om nog eens terug te komen op dit punt. Daar is inderdaad niet over gesproken, maar dat was omdat men het kort wilde houden, niet uit kwade wil. Ik geloof dat dit artikel 4.13 van de resolutie van het Parlement weer opgepakt moet worden, omdat het namelijk rept van een Europa dat moet toewerken naar erkenning van andere culturen. Ik persoonlijk hoop dat het Parlement in zijn medewerking aan de Intergouvernementele Conferentie deze draad weer zal oppakken, omdat dit punt op de een of andere wijze deel moet gaan uitmaken van het erfgoed van rechten van de Europese burgers.

Posselt
Mijnheer Ferraris, uw antwoorden zijn voortreffelijk, maar jammer genoeg is de situatie dat veel minder. De nationale minderheden of bevolkingsgroepen in de Europese Unie zouden, vooral na een uitbreiding, samen de tweede grootste lid-staat zijn. Het gaat hier dus om een reusachtig probleem. In de Europa-overeenkomsten staat nu al in de preambule dat de minderheden moeten worden beschermd. Als die landen toetreden, valt die verplichting echter weg. De intergouvernementele conferentie moet de Gemeenschap op de uitbreiding voorbereiden. Ik kan mij niet voorstellen dat men de Gemeenschap kan uitbreiden zonder maatregelen te treffen om de minderheden ook binnen de Gemeenschap te beschermen. Anders zullen wij vele problemen uit Midden- en Oost-Europa in de Europese Unie importeren.

Ferraris
Geachte afgevaardigde, ik heb er geen moeite mee om u te antwoorden. Ik ben namelijk zelf zo vrij geweest om erop te wijzen dat dit probleem belangrijk is vooral in verband met de uitbreiding. Dus nogmaals: wij staan aan het begin van een Intergouvernementele Conferentie, de kwestie is belangrijk genoeg en moet dus te berde gebracht worden. Het Europees Parlement is betrokken bij de werkzaamheden van de IGC, dus ik zou zeggen: kom maar op met voorstellen in die richting! Ik ben er van overtuigd dat de regeringen van hun kant geen bezwaren zullen maken om een en ander te aanvaarden. Ik ben het volledig met u eens dat wijzelf moeten proberen dit varkentje te wassen, voordat de uitbreiding ons met andere problemen opzadelt. Aan de andere kant geloof ik dat wij als Italianen - dat moet de heer Ebner mij nageven - werkelijk ons uiterste best gedaan hebben. De problemen zullen nooit helemaal opgelost worden, wij zullen nooit een volmaakt tevreden gevoel krijgen, en daar zijn we per slot van rekening mensen voor. Eerlijk gezegd brengt u me wel een beetje in moeilijkheden, want ik ben persoonlijk sterk overtuigd van het belang van de minderheden. Ik geloof dus dat wij en met name mijn land Italië, maar ook alle landen van de Gemeenschap volledig achter deze kwestie van erkenning staan, want uiteindelijk is dit een kwestie van vrijheidsuiting.

De Voorzitter
Vraag nr. 6 van Christine Oddy (H-0247/96):
Betreft: Sri Lanka
Welke initiatieven denkt de Raad te nemen om ervoor te zorgen dat dringende medische hulp naar het noorden van Sri Lanka wordt gestuurd?

Ferraris
Ik geloof dat ik in het verleden al heb geantwoord op vragen over Sri Lanka en mijn antwoord op mevrouw Oddy is dat de Europese Unie heel bezorgd is over de situatie. Uiteraard volgt zij de gang van zaken in Sri Lanka aandachtig, zij heeft herhaaldelijk uiting gegeven aan haar droefenis om de verliezen aan mensenlevens die door de oorlog worden veroorzaakt, zij heeft de regering en de LTTE-beweging aangespoord om de burgerbevolking zo goed mogelijk te beschermen, en zij heeft ook humanitaire hulp gezonden om de ergste nood onder de bevolking te lenigen. Wij volgen de ontwikkeling ter plekke en voor wat de medici betreft waar mevrouw Oddy in haar vraag naar verwijst, kunnen wij mededelen dat verschillende lid-staten reeds op nationale basis begonnen zijn met het zenden van spoedhulp naar Sri Lanka.
Wat voorts de problemen aangaat die geleid hebben tot het gewapende conflict: het standpunt van de Unie daaromtrent is goed bekend en daar is absoluut geen verandering in gekomen sedert haar laatste verklaring, die van november 1995 dateert.
Ik heb de indruk dat de Unie helaas niet over veel middelen beschikt. Zij kan eigenlijk alleen maar vurig hopen dat de partijen zich bereid verklaren om weer plaats te nemen achter de onderhandelingstafel, maar in dit soort situaties gebeurt dat maar zelden. Om te onderhandelen moet je met zijn tweeën zijn en in zo een dramatische conflictsituatie als die van Sri Lanka lijkt me dat er geen sprake is van bereidheid om te praten.

Oddy
Ik heb Sri Lanka van 1 tot 5 april bezocht en een ontmoeting gehad met Joe Green, de vertegenwoordiger van de Commissie ter plaatse, die erg behulpzaam was. Zijn budget is ontoereikend en dat doet de reputatie van de Europese Unie momenteel geen goed.
Ik zie op dit moment drie knelpunten en ik wil graag een reactie van de Raad daarop. Ten eerste mogen enkele belangrijke hulpgoederen, zoals medicijnen, die de LTTE ten goede zouden kunnen komen, het noorden niet in. Dit gaat ten koste van kinderen, ouderen en gehandicapten. Is de Raad genegen stappen te ondernemen om ervoor te zorgen dat burgers niet de dupe worden van een tekort aan medische voorzieningen?
Ten tweede kampt het land met droogte en de vrees bestaat dat zich mogelijk over enkele maanden grote voedselschaarste zal voordoen. Kan de Raad ook hier aangeven of er voorbereidingen voor een spoedactie gaande zijn, mocht er inderdaad van een voedseltekort sprake zijn?
Ten derde doet zich het probleem voor dat er geen onafhankelijke, objectieve rapportage voorhanden is over de situatie in het noorden noch over de erbarmelijke omstandigheden waarin de bevolking daar verkeert. Kan de Raad bewerkstelligen dat ECHO het gebied zo spoedig mogelijk kan bezoeken?

Ferraris
Mevrouw Oddy, u hebt gelijk. Ik zie hier, maar dat weet u beter dan wie ook, dat sedert kort weer de noodtoestand in Sri Lanka is ingevoerd. Deze maatregel was destijds genomen door President Badaranaike, die eind 1994 was gekozen, als ik me niet vergis, en daardoor wordt het soms heel moeilijk de humanitaire acties waar u terecht op hamert, uit te voeren.
Het enige wat de Europese Unie kan doen is vasthouden aan haar verklaring van 1994, aan de veroordeling van al degenen die de mensenrechten schenden, aan haar standpunt voor bescherming van de mensenrechten en het streven, zoals geformuleerd in de resolutie van het Parlement van 27 maart van dit jaar, om een aantal prioriteiten op te stellen. Wat het voorzitterschap van de Unie aan specifieke stappen kan ondernemen, weet ik echt niet, afgezien dan van druk uitoefenen bij de Raad voor een constitutionele herziening, om ter plekke een vredesactie op touw te zetten en zoveel mogelijk humanitaire hulp naar het gebied te zenden.
Ten slotte ben ik de mening toegedaan dat de Unie, het voorzitterschap en de Raad helaas machteloos staan ten opzichte van zo een dramatische situatie.

De Voorzitter
Vraag nr. 7 van María Izquierdo Rojo (H-0252/96):
Betreft: Blokkering van de MEDA-verordening door een van de 15 lid-staten
Kan de Raad, gezien de lange blokkering in de Raad van de MEDA-verordening en het belang ervan, gezien de moeilijke situatie, omdat nog steeds de voorlopige en niet de definitieve verordening wordt toegepast, overwegende dat de Commissie een voorstel aan de Raad voorbereidt, overwegende dat de situatie in de Raad 14 tegen 1 is, overwegende dat soortgelijke blokkeringen zich gelukkig niet voordeden bij het PHARE- of het TACIS-programma, noch met betrekking tot de Midden- en Oosteuropese landen en overwegende dat het de taak van de Raad is een oplossing te vinden voor het nog voortdurende probleem dat 14 lid-staten menen dat de clausule inzake de opschorting van het MEDA-programma in geval van ernstige schending van de mensenrechten op verzoek van de Commissie toegepast moet kunnen worden op besluit bij gekwalificeerde meerderheid, terwijl het Verenigd Koninkrijk van mening blijft dat absoluut unanimiteit is vereist, mededelen welke maatregelen hij denkt te treffen om de goedkeuring van de MEDA-verordening te deblokkeren?

Ferraris
U weet, mijnheer de Voorzitter en geachte Parlementsleden, dat de meerderheid van de Raad zo gauw mogelijk een financiële verordening van het MEDA-programma op tafel wil zien, waar niet alleen de landen van de Unie naar uitkijken, maar ook andere landen uit het Middellandse-Zeegebied. Dit programma heeft reeds een financiële invulling gekregen: een politiek akkoord bestaat daar al over, alleen moet het nog geformaliseerd worden. Het probleem is echter dat het MEDA-programma de negatieve weerslag heeft ondervonden van de strubbelingen tussen Griekenland en Turkije. Door dat geschil is de goedkeuring van het programma nogal afgeremd, zodat wij, tegen onze verwachtingen in, tijdens de Raad Algemene Zaken van de vorige maand die goedkeuring er niet door hebben kunnen drukken. Natuurlijk is de Raad op de hoogte van het advies dat het Europees Parlement heeft uitgebracht over het voorstel van de Commissie en ik geloof dat wij opnieuw het Parlement zullen raadplegen zodra binnen de Raad geconstateerd wordt dat er definitief een politieke overeenstemming bestaat, want wij zijn vast van plan, ook omdat dat in ons eigen belang is, om dit akkoord zo gauw mogelijk zijn beslag te geven.

Izquierdo Rojo
Dank u, fungerend voorzitter van de Raad, voor uw antwoord dat echter wel duidelijk in strijd is met de informatie die de Europese publieke opinie gekregen heeft. Sterker nog, het antwoord dat u mij nu geeft is tegenstrijdig en nieuw en is alleen te verklaren aan de hand van een zekere ondoorzichtigheid in de debatten van de Raad. Het land dat de verordening blokkeert - het Verenigd Koninkrijk - heeft nog geen enkele verklaring gegeven.
Fungerend voorzitter van de Raad, zou u het Verenigd Koninkrijk kunnen doorgeven dat wij een verklaring eisen voor deze blokkering, die gratuit is en die er de reden van is dat alle programma's voor het Middellandse-Zeegebied worden opgehouden. Wij willen een openlijke en doorzichtige verklaring.
Het standpunt dat het Verenigd Koninkrijk verdedigt is lakser en slapper en bovendien mist het een reële grondslag, en ik zeg dat nog maar eens omdat de informatie tegenstrijdig is. Het werkt in het nadeel van het MiddellandseZeegebied en bovendien denk ik dat het stoelt op een poging om het MiddellandseZeegebied en het Oosten tegenover elkaar te stellen, hetgeen door de feiten al voorbijgestreefd is.
Fungerend voorzitter van de Raad, wij zijn hier niet bezig met een beleid voor de schone schijn. Het lijkt alsof wij aandacht besteden aan de landen van de Middellandse Zee maar als het er op aankomt gebeurt er niets. Wij eisen een verklaring.

Ferraris
Mevrouw Izquierdo, ik zal u meteen maar de uitleg geven waar u om vroeg. Ik heb de indruk dat uw informatie niet exact is, want het probleem met Groot-Brittannië is inmiddels uit de weg geruimd. Het spijt me dat te moeten zeggen, maar het is opgelost. Dankzij de inspanningen van het voorzitterschap is er een compromis gevonden en naar aanleiding daarvan is er momenteel een politiek akkoord tussen alle lid-staten. Er is maar één moeilijkheid, zoals in de Raad Algemene Zaken vorige maand bleek, en dat is de conflictsituatie waar een van onze lid-staten bij betrokken is. Het probleem van Groot-Brittannië, namelijk de vraag hoe een eventuele opschorting in geval van eventuele schending van mensenrechten beoordeeld moet worden, is opgelost, want daar is een geschikte formule voor gevonden waar ook Groot-Brittannië zich in kan vinden.

De Voorzitter
Vraag nr. 8 van Per Gahrton (H-0255/96):
Betreft: Openheid en besluitvorming tijdens de Intergouvernementele Conferentie
De Intergouvernementele Conferentie verloopt gedeeltelijk via zogeheten topontmoetingen, waarvan de eerste wordt gehouden in Turijn, en gedeeltelijk via een lange reeks bijeenkomsten van de ministers van Buitenlandse Zaken of onderhandelaars op hoog niveau, en eventueel ook via bijeenkomsten van andere deelnemers. Kan de Raad, dit in overweging nemende, een volledig overzicht en een hiërarchie verstrekken van de verschillende soorten bijeenkomsten in het kader van de IGC, mededelen hoe de officiële besluitvorming tijdens de verschillende soorten bijeenkomsten nauwkeurig is geregeld en of er notulen worden opgesteld, alsook de mate waarin documenten die de basis voor besluiten vormen openbaar zijn. Op welk soort bijeenkomsten worden besluiten genomen? Hoe worden deze besluiten genomen, via consensus of is er sprake van stemmingen in overeenstemming met de regels? Wordt de besluitvorming genotuleerd? Hoe wordt omgegaan met de documenten die worden opgesteld voor en in verband met de verschillende bijeenkomsten? Welke documenten zijn algemeen toegankelijk? Welke documenten kunnen uitsluitend beschikbaar worden gesteld aan de desbetreffende instellingen binnen het Europees Parlement? Welke documenten zullen geheim blijven?

Ferraris
Ik geloof dat de kwestie van de planning al een paar dagen geleden in dit Parlement in plenaire zitting ter sprake is gekomen. Ik denk daarom dat deze vraag misschien wel dateert van voor de afspraken die in Turijn op 29 maart zijn goedgekeurd. Hier wil ik er alleen maar kort aan herinneren dat uw instelling zowel op het niveau van het voorzitterschap als op niveau van vertegenwoordigers van het Parlement zelf is uitgenodigd om mee te doen aan een proces van wilsvorming voor de IGC. Daar wordt thans dus met veel succes en heel intensief samen met het Parlement aan gewerkt. Het komt me voor dat de gekozen oplossing rekening houdt met twee gegevens: aan de ene kant gaat het nu eenmaal om een IGC en dus kan het onderhandelingsgedeelte slechts van de regeringen zijn; aan de andere kant streven de regeringen en met name het voorzitterschap en de meerderheid van de lid-staten ernaar dat het Parlement heel intensief bij de werkzaamheden betrokken wordt, aangezien men de raad en steun van het Parlement goed kan gebruiken om dichter bij transparantie en het Europa van de burgers te komen. Wij hopen dat de uitkomst van de IGC tot voordeel van Europa strekt en die voorwaarden ook in acht neemt.

Gahrton
Mijnheer de Voorzitter, tot mijn verdriet heb ik moeten vaststellen dat het opnieuw lijkt alsof degenen met wie wij binnen de EU spreken, niet begrijpen wat wij bedoelen als wij van Zweedse zijde de kwestie aan de orde stellen van openbare toegankelijkheid van documenten die de basis voor besluiten vormen. Het gaat hier niet om medewerking van het Europees Parlement aan de Intergouvernementele Conferentie. Het gaat om openbare toegankelijkheid voor burgers en journalisten van de documenten die de basis vormen voor discussies en besluiten tijdens de Intergouvernementele Conferentie. Het gaat erom, in hoeverre er wordt genotuleerd en of deze notulen openbaar toegankelijk zijn. Het gaat erom hoe er besluiten worden genomen, d.w.z. of dat gebeurt bij stemming of door consensus, en of er eenstemmigheid dan wel een of andere procedure van meerderheidsbesluiten van kracht is.
Het belangrijkste punt in dit verband is echter: hebben de EU-burgers via journalisten toegang tot de documenten, de papieren, de bescheiden die de basis vormen voor de discussies van de Intergouvernementele Conferentie? Op die vraag heb ik helaas geen antwoord gekregen.

Ferraris
Als ik uw verzoek goed begrepen heb, gaat het u niet zozeer om de betrokkenheid van het Parlement bij de besluitvorming, maar om toegang van het publiek bij de besluiten van de IGC, bij de manier waarop die besluiten genomen worden. Maar dan moge ik u er wel aan herinneren dat het gaat om een IGC, een conferentie tussen lid-staten, die dus strikt gesproken niet thuishoort in een kader van communautaire instellingen: het is overduidelijk een conferentie tussen regeringen. Deze conferentie is een unicum, op welke niveaus zij zich ook afspeelt, zij is soeverein en dus volkomen vrij om de werkmiddelen te kiezen die zijzelf het meest geschikt acht.
Het voorzitterschap zal alles doen wat in zijn vermogen ligt om een geschikte voorlichting te verzekeren inzake het verloop van de werkzaamheden en wij zullen uiteraard ons best doen om zoveel mogelijk publieksvoorlichting en informatieverschaffing aan de nationale parlementen te garanderen, ook met behulp van de conferentie van de in communautaire aangelegenheden gespecialiseerde organen, de COSAC dus.
Ik vind dat de democratische beginselen van transparantie adequaat toegepast dienen te worden, maar als ik ook even iets persoonlijks mag zeggen: ik geloof niet dat een IGC er zo hard mee vooruitgaat als elk besluit in het openbaar moet worden genomen. Uiteraard dient het publiek goed voorgelicht te worden, dat hoort nu eenmaal volgens het beginsel van transparantie dat iedereen graag respecteert, maar met een volledig openbare conferentie wordt het er niet gemakkelijker op die consensus te bereiken, die overeenstemming die nodig is om alle nuanceringen, alle verschillende belangen en overwegingen van de lid-staten recht te doen.
Dat was even een persoonlijke noot. Wat ik nog officieel wilde zeggen, is dat het duidelijk de bedoeling van het voorzitterschap, van de Raad en denkelijk ook van de IGC als zodanig is, om zo transparant mogelijk over te komen en om ervoor te zorgen dat de inhoud van de besluiten terdege verspreid wordt over het publiek. De IGC moet een op de burgers gerichte en open conferentie worden.

Izquierdo Rojo
Ik zou gebruik willen maken van het feit dat de fungerend voorzitter van de Raad zich zo duidelijk voor doorzichtigheid toont en willen weten of hij mij die doorzichtige informatie zou kunnen verstrekken over wat er in de Raad gebeurd is in verband met de blokkering van de MEDAverordeningen.

De Voorzitter
Ik ben niet bereid om deze aanvullende vraag te laten beantwoorden, omdat deze betrekking heeft op de vorige vraag.
Vraag nr. 9 van Peter Crampton (H-0261/96):
Betreft: Hongkong
De Britse regering heeft onlangs besloten dat personen in Hongkong die in het bezit zijn van een Brits paspoort voor nationale afhankelijke overzeese gebiedsdelen na de overdracht van Hongkong aan China in 1997 geen visum nodig hebben.
Naar het schijnt geeft dit deze personen echter geen recht op toegang tot landen als Duitsland, Frankrijk, Spanje en Portugal omdat de regels inzake het visumbeleid nog niet op Europees niveau zijn geharmoniseerd.
Kan de Raad mededelen welke stappen hij onderneemt om ervoor te zorgen dat houders van een Brits paspoort voor nationale afhankelijke overzeese gebiedsdelen zich ongehinderd in de Europese unie kunnen verplaatsen?

Ferraris
Volgens een verklaring die de regering van Groot-Brittannië had afgelegd op het moment van toetreding van dat land tot de Gemeenschappen en waarvan de geldigheid overigens onder meer is erkend door een uitspraak van het Hof, worden volgens de zin van de Verdragen de burgers van de British Dependent Territories , op Gibraltar na, niet als burgers van Groot-Brittannië erkend. Dus ook de burgers die een Brits paspoort hebben en afkomstig zijn van Hongkong worden over één kam geschoren met burgers van derde landen die momenteel niet het recht hebben om vrij op het grondgebied van de lid-staten te verblijven en te reizen, anders dus dan de burgers van de Unie.
Bovendien heeft de Raad bij het nemen van het besluit tot goedkeuring van Verordening 2317/95, waarin bepaald wordt welke de derde landen zijn wier burgers in het bezit moeten zijn van een visum voor het overschrijden van de buitengrenzen van de lid-staten, een verklaring afgelegd - die trouwens openbaar is gemaakt - waarin gesteld wordt dat nog nader zal worden bepaald welke behandeling de Chinese burgers die hun domicilie in Hongkong of Macao hebben, krijgen.
Ten slotte moeten volgens diezelfde verordening de lid-staten zelf maar besluiten of er een visumplicht moet gelden voor burgers van derde landen die niet voorkomen op de gemeenschappelijke lijst welke bij die verordening was gevoegd. De lid-staten zullen die bevoegdheid hebben zolang de Raad nog geen complete harmonisering terzake tot stand heeft gebracht. Bovendien zal de Commissie alweer volgens diezelfde verordening binnen vijf jaar een verslag moeten opstellen over harmonisering op dit stuk en zal zij desgewenst voorstellen indienen voor het nemen van verdere maatregelen om dit doel te bereiken.
Wat verder het Italiaanse voorzitterschap aangaat, wij hebben de werkzaamheden binnen de Raad inzake de ontwerp-conventie over het overschrijden van de buitengrenzen zoveel mogelijk vooruitgeholpen, en datzelfde geldt voor de drie voorstellen over vrij personenverkeer die in 1995 door commissaris Monti zijn ingediend en waaronder een bepaling zit die de burgers van derde landen toestaat binnen de Gemeenschap te reizen.

Crampton
Ik wil de fungerend Voorzitter van de Raad dankzeggen voor zijn antwoord waarbij ik nog wel het een en ander wil aantekenen. Ik vind een periode van vijf jaar nogal lang, met name voor de burgers van Hongkong, die over ruim een jaar aan China zullen worden overgeleverd. Naar mijn mening zou de Raad in dit geval een uitzondering kunnen maken en de kwestie van het staatsburgerschap wat eerder aan de orde stellen. Het lijkt mij ook een vreemde zaak dat personen uit Hongkong in 11 Lid-Staten ongehinderd kunnen rondreizen, maar de vier landen die ik in mijn vraag noemde, niet in mogen.
Het enige wat ik vraag is of de Raad geen contact met de vier genoemde landen kan opnemen en bewerkstelligen dat zij hun visabeleid bijstellen. Ik ben er zeker van dat hiervoor wel mogelijkheden zijn en dat zij wel willen kijken naar de positie van deze mensen, die een heel andere is dan die van personen uit derde landen. Zij hebben Britse paspoorten. Het is een ander soort paspoort, maar het is en blijft een Brits paspoort. Ik wil de Raad vragen meer vaart achter deze kwestie te zetten. Ik dank de Raad voor al zijn inspanningen op visumgebied, maar dit is iets waar meer vaart achter gezet moet worden.

Ferraris
Ik ken niet de details van het probleem, maar voor zover ik weet is het zo dat burgers die de status hebben van British National Overseas - welke werd ingesteld ter vervanging van die van British Dependent Territories Citizen van Hongkong met het oog op de overgang van Hongkong naar de volkssoevereiniteit van China - niet eens in Groot-Brittannië docimilie mogen hebben. Ik vind het daarom een beetje moeilijk te vragen dat die burgers vrij mogen reizen binnen de Unie als zij niet eens Groot-Brittannië inmogen, althans als mijn informatie juist is. Mocht mijn informatie niet juist zijn, dan verontschuldig ik me daarvoor. Hoe dan ook, vanaf 1 juli 1997 zullen, volgens de inlichtingen waar ik over beschik, paspoorten worden afgegeven met de opgave Hongkong Special Administrative Region voor personen die niet de status van British National Overseas hebben aangevraagd, evenals voor personen die momenteel houder zijn van een Hongkong Certificate of Identity . De modaliteiten voor afgifte van dit nieuwe document van de Hongkong Special Administrative Region zijn nog niet vastgesteld, maar naar verluidt gaat het om een ander paspoort dan hetgeen afgegeven zal worden door de Chinese autoriteiten.
Geachte afgevaardigde, excuseert u mij, maar dit zijn de indicaties waar ik over beschik. De zaak lijkt me heel complex, maar nogmaals, als deze burgers van Hongkong met dit document niet eens in Groot-Brittannië mogen wonen, dan moet het feit dat Duitsland, Frankrijk, Spanje en Portugal een visum eisen, toch wel vanuit een ietwat andere invalshoek bekeken worden. Als mijn informatie echter niet juist is, dan zal het voorzitterschap gaarne uw verduidelijkingen en specificeringen ter harte nemen.

De Voorzitter
Het vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt te 19.10 uur gesloten en te 21.00 uur hervat)

Green
Mijnheer de Voorzitter, ik ben hier vanavond naar toe gekomen om in de sterkst mogelijke bewoordingen te protesteren tegen de procedure die vanavond is voorzien voor de verklaring van commissaris Fischler over BSE, en U te vragen deze procedure te wijzigen.
Vorige week is door de conferentie van voorzitters duidelijk afgesproken dat er na de verklaring van de commissaris een half uur zou worden uitgetrokken voor het stellen van vragen zonder sprekerslijst. Een ieder die er de agenda, zoals die is gepubliceerd, op naleest, zal zien dat daar zwart op wit staat: " Verklaring van de Commissie over BSE, (...) gevolgd door 30 minuten voor het stellen van vragen" . Bij de verdeling van de spreektijd staat: " 15.0-18.00 uur en 21.0-24.00 uur met uitzondering van de verklaring van de Commissie over BSE" . Dit laat aan duidelijkheid niets te wensen over en voorzover iedereen in mijn fractie en -naar ik begrepen heb- ook anderen die op de vergadering van de conferentie aanwezig waren, zich kunnen herinneren, is afgesproken om geen sprekerslijst te hanteren, maar de procedure Delors te volgen, waarbij de dienstdoende voorzitter de leden bij handopsteking het woord geeft.
Vanmiddag werd ons meegedeeld dat deze procedure niet zou worden gevolgd en dat andere fracties om sprekerslijsten hadden gevraagd en deze ook hadden ingediend. Dat is volstrekt onaanvaardbaar. Het is mij niet bekend wie hier achter zit. De afspraken op de conferentie van voorzitters waren duidelijk.
Ik wil er nogmaals op aandringen dat we de procedure aanhouden die in de agenda is voorzien, zodat we na de verklaring van commissaris Fischler 30 minuten ongehinderd vragen kunnen stellen.

De Voorzitter
Ik vind dat we de agenda moeten aanhouden en dus het eerste onderwerp op de agenda moeten behandelen. Als dit onderwerp behandeld is, zal ik de Vergadering, die soeverein is, vragen of het voorstel van mevrouw Green moet worden aangenomen of niet. Dit lijkt me de normale te volgen procedure.

Green
Mijnheer de Voorzitter, een ergere vorm van manipulatie is er niet.
Er is wat U betreft toch niets op tegen om hierover nu een besluit te nemen, gezien het uur van de dag en gezien het feit dat mijn fractie zich voor vanavond heeft ingesteld op een discussie zonder sprekerslijst. U zegt nu dat we maar moeten blijven zitten en wachten tot het eerste debat is afgelopen, voordat er een beslissing valt. Dat is niet aanvaardbaar, mijnheer de Voorzitter. Met wat goede wil en in de geest van onze manier van werken in dit Parlement, kunnen we die beslissing evengoed nu nemen. Ik vraag U om hierover nu een besluit te nemen, mijnheer de Voorzitter!

De Voorzitter
We kunnen nu wel een besluit nemen, maar we moeten toch de volgorde van de agenda aanhouden. Eerst wordt het onderwerp behandeld dat op de agenda stond en daarna zal als tweede onderwerp aan de hand van de door het Parlement aangegeven procedure het andere onderwerp worden behandeld.

Green
Mijnheer de Voorzitter, als U bedoelt dat ik wellicht later vanavond met een sprekerslijst namens mijn fractie moet komen, dan wil ik wel enige voorbereidingstijd, maar dat betekent wel dat we nu een besluit moeten nemen...
(De Voorzitter onderbreekt de spreker)

De Voorzitter
We zullen nu meteen een besluit nemen over de lijst van sprekers, maar voor het debat over dit onderwerp moet de volgorde worden aangehouden die door het Parlement en zijn diensten is vastgesteld. Gaat u daarmee akkoord?

McIntosh
Mijnheer de Voorzitter, onze fractie is wat deze kwestie betreft dezelfde mening toegedaan als mevrouw Green. Wij hadden begrepen dat de Commissie met een verklaring over BSE en het exportverbod op Brits rundvlees zou komen. Dit zou aanvankelijk om 15.00 uur gebeuren, later werd het 17.00 uur en nog weer later -naar wij begrepen- 21.00 uur. Ik stel voor om voor deze kwestie weer de procedure te volgen die naar zeggen van mevrouw Green vorige week door de politieke fracties is afgesproken, dat wil zeggen dat de voorzitter diegene het woord geeft, die daar om vraagt. Dat moet nu geregeld worden en prioriteit krijgen boven de agendapunten die, zoals algemeen is begrepen, na dit één uur durende debat zouden volgen.

De Voorzitter
Ik zei dat we onmiddellijk zullen besluiten of de sprekers aan de hand van een lijst aan de beurt komen, dan wel naar vrije keuze. Aangezien er echter eerst een ander onderwerp aangekondigd staat, kan ik de agenda niet zomaar omgooien. We volgen dus de normale procedure.

Goepel
Mijnheer de Voorzitter, ook namens mijn collega's ben ik het met de fractievoorzitter eens. Ik zou echter willen vragen dat de vragen niet langer dan twee minuten zouden duren om zoveel mogelijk afgevaardigden de gelegenheid te geven een vraag te stellen. Een minuut zou nog beter zijn.

De Voorzitter
De agenda blijft zoals ze is, ook omdat artikel 96 van het Reglement expliciet bepaalt dat als de agenda is aangenomen, ze niet meer kan worden gewijzigd. Nu breng ik het voorstel van mevrouw Green in stemming, of dus tijdens het debat de door u voorgestelde procedure moet worden gevolgd, dat wil zeggen vrije interventies door de sprekers, zonder de lijst van sprekers aan te houden.
(Het Parlement stemt in met dit voorstel)

Green
Mijnheer de Voorzitter, ik dank U zeer voor uw medewerking. Met U als voorzitter weet ik zeker dat dit een prima vergadering zal worden.

De Voorzitter
Het is altijd al zo geweest! Het Reglement zegt op zich niets over de lijst, maar de afgevaardigden hebben het altijd eerlijk gespeeld bij de indiening van de lijst van afgevaardigden. U staat dus volledig in uw recht als u vraagt wat u zojuist vroeg.

Rehder
Mijnheer de Voorzitter, nog steeds met betrekking tot de orde wijs ik erop dat er weinig debatten zijn waarbij het zo belangrijk is dat het bevoegde lid van de Commissie hier aanwezig is. Kunt u bij het begin van het debat over BSE zeggen waarom de heer Fischler niet aanwezig is? Wij verwachten van hem duidelijke verklaringen. Dit is geen blijk van misprijzen voor de man of vrouw die hem hier vertegenwoordigt. Wij willen echter dat hijzelf duidelijke antwoorden geeft.

De Voorzitter
Nogmaals: de commissaris hoeft hier helemaal niet aanwezig te zijn, omdat we een ander onderwerp gaan behandelen. Laat ons verder rustig en geordend te werk gaan!

Top in Visby
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende mondelinge vragen:
B4-0295/96-0-0071/96 van de leden Burenstam Linder en Martens, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, aan de Raad, en B4-0296/96-0-0072/96 aan de Commissie over de Topconferentie te Visby over de Baltische regio; -B4-0297/96-0-0078/96 van de leden Olsson, Kofoed, Olli I. Rehn en De Vries, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, aan de Commissie, over de Top van Oostzeestaten te Visby op 3 en 4 mei 1996; -B4-0298/96-0-0080/96 van de leden Roth, Aelvoet, Gahrton, Schroedter en Hautala, namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, aan de Raad, en B4-0299/96-0-0081/96 aan de Commissie, over de Oostzeetop; -B4-0300/96-0-0082/96 van mevrouw Stenius-Kaukonen, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, aan de Raad, en B4-0425/96-0-0083/96 aan de Commissie, over de Top in Visby over het Oostzeegebied; -B4-0426/96-0-0088/96 van mevrouw Lalumière, namens de Fractie Europese Radicale Alliantie, aan de Raad, over de Oostzeetop; -B4-0427/96-0-0095/96 van de leden Hoff, Sindal, Sakellariou, Theorin en Iivari, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten, aan de Raad, en B4-0428/96-0-0096/96 aan de Commissie, over de Top in Visby over het Oostzeegebied; -B4-0429/96-0-0099/96 van mevrouw Carrère d'Encausse, namens de Fractie Unie voor Europa, aan de Raad, over de Top van de Oostzeelanden; -B4-0432/96-0-0101/96 van de heer Krarup, namens de Fractie Europa van de Nationale Staten, aan de Raad, en B4-0433/96-0-0102/96 aan de Commissie, over de Oostzeetop van 3 en 4 mei 1996 in Visby.
Burenstam Linder
Mijnheer de Voorzitter, het Oostzeegebied was een regio zonder gemeenschappelijke hoop op de toekomst, met een IJzeren Gordijn op het land en in de zee. Maar nu is dit gebied bezig met de ontwikkeling van dezelfde bloeiende samenwerking die de regio in haar geheel een aanzienlijke welstand gaf vóór de communistische machtsovername. De Oostzeeraad - de Raad van Oostzee-staten - kan hier een belangrijke rol spelen, en de inzet van de Europese Unie is van groot belang.
Vier landen in de Oostzeeraad zijn lid van de Europese Unie. Vier landen, Polen en de drie Baltische republieken, hebben Europa-overeenkomsten gesloten en het volledige lidmaatschap aangevraagd. De andere landen in de Oostzee-Raad, waarvan speciaal Rusland dient te worden genoemd, hebben overeenkomsten met de EU inzake min of meer verregaande samenwerking. De Oostzeeregio is de Noordse dimensie van de EU. De Commissie is zelf lid van de Oostzeeraad.
De topconferentie in Visby met de regeringsleiders van de Oostzeeraad en de Voorzitters van zowel de Raad als de Commissie, kunnen de agenda opstellen en gewicht verlenen aan de toekomstige samenwerking. Ook al is de samenwerking in de regio veelbelovend, toch zijn er bedreigingen en uitdagingen. de Europese Unie heeft een landsgrens met Rusland in het Noorden. Het gebied rond Kaliningrad wordt omsloten door landen die het lidmaatschap van de Unie hebben aangevraagd. In de Oostzee stuiten economische zones op elkaar. De veiligheidspolitieke toestand is instabiel, aangezien de Russische politieke toekomst zo onzeker is.
Het veiligheidsbeleid staat niet op de agenda in Visby, maar deze vragen zullen van allesoverheersend belang zijn in de samenwerking. De basis voor een vreedzame ontwikkeling wordt gelegd door dialoog en constructieve samenwerking op alle niveaus. De Oostzeeraad is van speciaal belang, juist omdat Rusland een van de leden is.
De milieukwesties zullen uitgebreide aandacht krijgen, en dat is ook nodig na de milieuvervuiling als gevolg van de roofbouw door de Sovjet-Unie. Hoe de samenwerking het best kan worden gebruikt voor de opbouw van democratischer en politiek stabieler samenlevingen met respect en rechtszekerheid, moet ook worden besproken. De strijd tegen de georganiseerde misdaad staat op de agenda. De grootste mogelijkheden voor een uitgebreider samenwerking zijn er op economisch gebied. Kort vóór de bijeenkomst in Visby zal in Stockholm een bijeenkomst worden belegd met vooraanstaande vertegenwoordigers van alle landen in het Oostzeegebied, en bij die gelegenheid zal een speciale verklaring worden aangenomen.
De Baltische landen en Polen moeten zelf grote inspanningen verrichten om hun economieën te hervormen om lid te kunnen worden van de Unie. De Commissie en de Raad moeten hierbij speciale assistentie verlenen. Daarna moeten in hoog tempo onderhandelingen over het lidmaatschap worden gevoerd.
Tijdens de onderhandelingen met de landen die het lidmaatschap van de Unie aanvragen, wijzen velen op de begrotingskosten van de uitbreiding van de Unie. Maar laat hierover geen misverstand ontstaan. De Europese Unie is opgericht om door economische liberalisering en politieke samenwerking vrede en vrijheid te bevorderen en om welvaart te scheppen. De Europese samenwerking is niet geschapen om zichzelf te verlammen door kostbare landbouwsubsidies. De landen die het lidmaatschap hebben aangevraagd, zijn niet in de eerste plaats geïnteresseerd in subsidies, maar in economische vrijheid en politieke samenwerking. In dezen hebben zij dezelfde drijfveren als de grote initiatiefnemers van de Europese samenwerking eens hadden. De Unie staat nu voor de taak om haar historische missie te volbrengen.

Olsson
Mijnheer de Voorzitter, ik heb de Commissie gevraagd hoe men tijdens de conferentie van Visby de uitbreiding van Europese Unie in oostelijke richting kan helpen voorbereiden, en ertoe kan bijdragen dat er een vertrouwenwekkende samenwerking met onze oosterburen en met Rusland tot stand komt. Voor de EU is er alle reden om een regionale samenwerking rond de Oostzee politiek en economisch te steunen. Een volgroeide Oostzee-samenwerking vergemakkelijkt een snelle uitbreiding van de Europese Unie met Estland, Letland, Litouwen en Polen.
De samenwerking rond de Oostzee wijst ook een begaanbare weg naar een vertrouwenwekkende samenwerking tussen de EU-landen en landen buiten de Unie, bijv. Noorwegen, IJsland en Rusland. Door te zorgen dat de Oostzee-conferentie succes heeft, kan de EU ook het onrechtvaardige beeld uitwissen dat de EU een gesloten club zou zijn, die alleen bedoeld is voor West-Europa. Ik ben van oordeel dat de Europa-overeenkomst inzake handel tussen de EU en de aanvragerlanden moet worden herzien, zodat de betergestelde landen de handel en het privé-initiatief rond de Oostzee stimuleren. De Oostzeeregio moet weer een bloeiend gebied kunnen worden voor handel, investeringen en toerisme. Er zijn krachtige economische inspanningen van de EU vereist voor ecologische sanering van bronnen van uitstoot en voor verbetering van het zeemilieu in de Oostzee. Het subsidiesysteem van de EU kan beslist beter worden gebruikt om een duurzame ontwikkeling rond de Oostzee te scheppen.
Ik vind het verbazingwekkend dat de Commissie het Europees Parlement niet eerder heeft laten deelnemen in de uitwerking van het EU-initiatief inzake regionale samenwerking met het oog op de bijeenkomst van de Oostzeeraad in Visby op 3 en 4 mei. Het Europees Parlement heeft veel belangstelling getoond voor de samenwerking in het Oostzeegebied, en de vragen over de Oostzee zijn hier bij verscheidene gelegenheden besproken. Wij hadden eerder een dialoog over deze vragen moeten kunnen voeren.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, het lijdt geen twijfel dat de regio die zich uitstrekt van de Oostzee tot de Noordelijke Ijszee, zich tot de noordelijke dimensie van de Europese Unie ontwikkelt. Alle elf landen van de regio zijn lid van de Unie of hebben er overeenkomsten mee gesloten. Bovendien is de Europese Unie volwaardig lid van enkele belangrijke samenwerkingsorganen van het gebied, met name de Raad van de staten van de Baltische Zee en de HELCOM, de Commissie van Helsinki.
Daar de Fractie De Groenen in het Europees Parlement van oordeel is dat de steun van de Unie aan de Oostzeeregio onvoldoende is gecoördineerd, verzoekt ze de Commissie een globaal en geïntegreerd actieprogramma voor het gebied op te stellen - waarbij het niet moet gaan om een totaal nieuw programma. Aangezien de regio een eeuwenlange traditie inzake samenwerking bestaat, is het immers zinloos van niets te beginnen en moet bij de samenstelling van het programma een beroep op de ervaring terzake van de landen rond de Oostzee worden gedaan. Vermits de samenwerkingsorganen in de regio, vooral de Raad van Oostzeestaten, nu reeds een essentiële coördinerende rol in het gebied vervullen, moet nauw met hen worden samengewerkt. Belangrijk voor de regio is vooral de lancering van een milieuprogramma dat tot duurzame ontwikkeling bijdraagt. Ik wijs er in dit verband op dat het programma dat reeds in het kader van de HELCOM op gang werd gebracht, als grondslag kan worden aangewend voor ambitieuzer projecten, waarbij het de eerste taak is van de Europese Commissie te zorgen voor de nodige financiële middelen. De waarneming door de Commissie van het voorzitterschap van de HELCOM per 1 juli aanstaande is voor de Unie trouwens een uitstekende gelegenheid om te tonen dat ze bereid is haar verantwoordelijkheid voor de regio op te nemen.
De Oostzeegebied is een uit milieukundig oogpunt uiterst gevoelig regio die al met grote ecologische problemen te kampen heeft en in wezen niet bestand is tegen de initiatieven waartoe in het kader van de transeuropese vervoer- en energienetwerken voor het gebied werd besloten. Daarom moet voor de BaltischeZeeregio - dat rijk is aan energiereserves - een ruime milieueffectbeoordelingsstrategie worden opgezet, in het kader waarvan de projecten kritisch worden benaderd en de meest milieuvriendelijke oplossingen worden voorgesteld. De prioriteit van het Oostzeegebied op energievlak is de integratie van het Noordse aardgasnet in het transeuropese gasnetwerk. Van gevaarlijke kernenergie kan er voor de regio geen sprake zijn. Ik herinner er in dit verband aan dat zich op het Kola-schiereiland al problemen met nucleaire energie hebben voorgedaan.
Daar de Unie bij de vaststelling van haar nieuw initiatief voor het Oostzeegebied niet alleen rekening moet houden met een zo ruim mogelijke waaier aan ontwikkelingsmogelijkheden maar ook met de veiligheidsproblemen waarmee de regio te kampen heeft, dring ik er tot slot op aan dat de Commissie ons meedeelt welke gevolgen de uitbreiding van de NAVO en de Westeuropese Unie kan hebben voor de stabiliteit in het gebied.

Stenius-Kaukonen
Mijnheer de Voorzitter, we verwelkomen het initiatief van de Commissie voor de versterking van de stabiliteit en de economische ontwikkeling van de Oostzeeregio. De Commissie voorziet hiervoor geen nieuwe financiële middelen, maar stelt voor de bestaande programma's optimaler ten uitvoer te leggen en de huidige samenwerkingsvormen zo te structuren dat ze optimaler renderen.
Het Commissievoorstel behelst concrete initiatieven op energiegebied. De Commissie gaat ervan uit dat zowel de oliepijpleiding van Rusland naar Finland als de koppeling van de elektriciteits- en gasnetwerken van de Unie aan die van haar partnerlanden in de Oostzeeregio tot de ontwikkeling van het gebied zullen bijdragen. Ze verwijst in dit verband naar onder meer het elektriciteitsnet Baltic Electricity Ring dat is opgenomen in de lijst van door het Parlement goedgekeurde energievoorzieningsprojecten van gemeenschappelijk belang.
We betreuren evenwel dat het initiatief van de Unie voor de Baltische-Zeeregio geen concrete voorstellen bevat inzake de ontwikkeling van het Noordse aardgasnetwerk. Alleen de bewering van de Commissie dat ze positief staat tegenover dit project, schenkt ons geen voldoening. Het Parlement en de Raad hebben zich in de bemiddelingsprocedure voor de tenuitvoerlegging van het Noordse gasnetwerk uitgesproken. In een gezamenlijke verklaring hebben de delegaties in het Bemiddelingscomité beklemtoond dat de totstandbrenging van het aardgasnet in Noord-Europa de ontwikkeling van de aardgasmarkt in belangrijke mate kan stimuleren en tot de verbetering van de energieveiligheid en de kwaliteit van het milieu in de hele Unie zal bijdragen. Het spijt ons dan ook dat - ik herhaal - het Noordse gasnetwerk, het Nordic Gas Grid, nog geen deel uitmaakt van de projecten van gemeenschappelijk belang. Naar verluidt wil de Commissie midden juni al beginnen met de aanpassing van de lijst van projecten die in de bijlage van haar voorstel werd opgenomen, met dien verstande uiteraard dat het Parlement en de Raad intussen de voorstellen van het Bemiddelingscomité betreffende de energienetwerken goedkeuren - wat we oprecht hopen. Om die reden verzoek ik de vergadering morgen paragraaf 7 van de ontwerp-resolutie in die zin te wijzigen dat hij beantwoordt aan het compromis dat in de bemiddelingsprocedure tot stand is gekomen. Ik vraag de leden dan ook amendement 6 aan te nemen dat door mij werd ingediend en waarin ik erop aandring de lijst van de Europese projecten van gemeenschappelijk belang ten spoedigste met het Nordic Gas Grid uit te breiden. Het project is gericht op de koppeling van de gasreserves van Rusland en Noorwegen via de aardgasnetwerken van de Noordse lidstaten Finland, Zweden en Denemarken, wat een hoge mate van betrouwbaarheid in de energievoorziening van het Oostzeegebied en geheel Noord-europa zal garanderen. Daar het gaat om een project dat niet alleen voor Finland maar ook in de globale context van de transeuropese energienetwerken en voor de gasvoorziening van de hele Unie van belang is, verzoek ik de vergadering nogmaals om - samen met de Finse Parlementsleden van alle fracties - dit voorstel te steunen.

Lalumière
Mijnheer de Voorzitter, onze fractie schaart zich om diverse redenen achter de gemeenschappelijke resolutie over de komende Top van Oostzeestaten; ik zal ze u kort noemen.
De landen rond de Oostzee zijn onderling zeer verschillend en hebben met de Europese Unie zeer uiteenlopende betrekkingen. Sommige landen zijn lid-staat van de Unie, andere zijn via associatieakkoorden met de Unie verbonden als voorbereiding op hun toetreding: Polen en de drie Baltische staten, en dan is er nog Rusland, die een partnerschapsovereenkomst met de Unie heeft en om vele redenen een partner van bijzonder gewicht is, maar ook een onvoorspelbare en vrij onstabiele partner.
Het is goed dat al deze landen, met al hun verschillen, elkaar in de Raad van Oostzeestaten ontmoeten om nieuwe vormen van samenwerking te vinden. En het is absoluut noodzakelijk dat de Unie, naast de bilaterale betrekkingen die zij in een recent verleden met deze landen heeft ontwikkeld, en naast de financiële hulp die zij verleent in programma's als Phare, Tacis, Interreg, Synergie, EFRO en dergelijke, een algemeen beleid ontwikkelt, een globaal actieplan, dat de verschillende acties en programma's in de Oostzeeregio coördineert. De Unie treedt immers op vele terreinen op, zoals de civiele en militaire veiligheid, de economische ontwikkeling van bedrijfsleven, landbouw, dienstensector, vervoer en telecommunicatie. En haar acties raken ook de ontwikkeling van democratie en rechtsstaat, bestrijding van de criminaliteit, milieubescherming, beheer van de maritieme rijkdommen en van de energiebronnen, om maar enkele voorbeelden te noemen. Kortom, de Unie heeft een echt samenhangend en duidelijk beleid nodig in deze gevoelige regio in het noord-oosten van ons continent en wij rekenen op de Raad en de Commissie - uiteraard gecontroleerd door het Parlement - voor de uitwerking en tenuitvoerlegging van dit beleid.

Sindal
Mijnheer de Voorzitter, wanneer de regerings- en staatsleiders in de Raad van Baltische Zee-staten bijeenkomen, kan worden aangenomen dat ze hun bereidheid tot handelen willen tonen en de prioriteit ervan wensen te onderstrepen. Het Parlement heeft bij verschillende gelegenheden gewezen op de noodzaak om een concrete samenwerking in het Oostzee-gebied tot stand te brengen. Nieuwe lid-staten, nieuwe kandidaat-lid-staten, alles wijst in dezelfde richting, zoals andere collega's hebben gezegd. Het is nodig om een regionale samenwerking te stimuleren. Het is nodig om de Oostzee-identiteit te bevorderen. De historische evolutie vereist dit. De verschillen zijn eigenlijk toch al niet zo groot. Er zijn lange en trotse culturele tradities, de handelssamenwerking heeft een lange traditie en vanuit het oogpunt van de veiligheid wijst alles erop dat een intense samenwerking de volgende stap is voor dit gebied.
Wat wij de Top noemen, die gevolgd wordt door een eigenlijke bijeenkomst van de Raad van Baltische staten, zou moeten leiden tot een intentieverklaring over een echt Oostzee-programma naar analogie met het programma voor het MiddelandseZeegebied. De ervaringen van onze interparlementarische delegaties moeten het Parlement de nodige achtergrond geven om deze ontwikkeling te kunnen steunen.
Het is uiterst belangrijk dat bijvoorbeeld het milieu, het transport, diverse netwerken, het gemeenschappelijk gebruik van de Baltische Zee als hulpbron, in gemeen overleg tussen alle staten aan de Baltische Zee besproken en gepland wordt. Daardoor wordt de identiteit van het gebied als een zelfstandig, actief deel van Europa versterkt. De Raad en de Commissie moeten de Topconferentie in Visby opvolgen en meehelpen om de bevolking rond de Oostzee hoop, sterkte en geloof in de toekomst te geven.

Krarup
Om te beginnen wil ik u zeggen dat ik veel sympathie heb voor de amendementen die mevrouw Hautala en mevrouw Stenius-Kaukonen hebben ingediend, maar het belangrijkste is de gezamenlijke ontwerp-resolutie. Ik herinner u eraan dat de geschiedenis van de landen aan de Baltische Zee minstens even bloederig en onrustig is geweest als de rest van de Europese geschiedenis, waaronder de Frans-Duitse, maar in het Noorden legden wij de wapens reeds neer in de vorige eeuw na de Napoleontische oorlogen. Het is misschien de moeite waard om dit Parlement erop te wijzen dat het stuk geschiedenis van het Zweedse en Deense imperialisme en de vele oorlogen die tussen beide naties werden uitgevochten, niet bezegeld werden met een unie. Men zou zelfs kunnen zeggen dat juist het omgekeerde gebeurde, omdat er op alle mogelijke niveaus samengewerkt wordt, maar zonder supranationale instellingen. Deze vreedzame burenrelatie vormde het uitgangspunt voor de internationale samenwerking die zich in het Baltisch gebied heeft ontwikkeld, niet in het minst door de Conventies van Helsinki en de HELCOM-samenwerking voor het milieu van de Baltische Zee. Het is niet perfect, maar het werkt zonder supranationale overkoepelende organen.
Met de ontwerp-resolutie zou daaraan een einde worden gemaakt, omdat de federalisten van de Unie eisen dat deze regionale samenwerking die tussen de verschillende staten gebeurt, aan de Europese Unie onderworpen wordt. Dit wordt duidelijk in een aantal bepalingen. In de Engelse versie is bijvoorbeeld sprake van The Northern dimension of the European Union. Dit is het uitgangspunt, want de Noordse dimensie van de Europese Unie is eigenlijk een vorm van imperialisme, aangezien er onder de vele staten van het Baltisch gebied maar vier lid-staten van de Unie zijn. Nog duidelijker en absurder is het feit dat men ervan uitgaat dat de Unie het voorzitterschap van HELCOM toekomt, dit wil zeggen dat op dit ogenblik Zweden en later Finland, Denemarken en Duitsland met de Europese Unie geïdentificeerd worden. Maar, dames en heren, de naties aan de Baltische Zee kunnen hun mannetje staan. De bevolking windt er geen doekjes om en laat weten: Handen af van de samenwerking in het Baltisch gebied.

Ferraris
Ik zou bijna in de verleiding komen om met de heer Krarup in discussie te gaan over de vraag of er in de Oostzeeregio nu wel of niet oorlogen hebben plaatsgevonden, maar daar gaat het vanavond niet om.
Naar aanleiding van de Topconferentie van de Raad van Oostzeestaten, die op 3 en 4 mei in Visby zal plaatsvinden, zijn de Raad vragen gesteld over het beleid dat de Unie ten aanzien van de Oostzeeregio voert. De Raad zal zich op de Top in Visby laten vertegenwoordigen door de voorzitter van de Europese Raad, de Italiaan Dini, wiens deelname bedoeld is om te laten zien hoeveel belang de Raad en de Unie aan de Baltische Unie hechten.
Overigens heeft de Commissie - die trouwens, als ik me niet vergis, ook lid is van de Raad van Oostzeestaten - reeds in mei vorig jaar een afvaardiging gestuurd naar de vierde ministersvergadering van deze raad, die in Gdansk gehouden werd. In punt 8 van de toentertijd uitgegeven verklaring wordt het positief en belangrijk genoemd dat de Oostzeestaten verdere toenadering tot de Europese Unie zoeken, dat wil zeggen die Oostzeestaten die nog geen lid van de Europese Unie zijn.
De ministers hebben destijds hun goedkeuring gehecht aan de toetreding van Finland en Zweden tot de Unie en overeenkomsten gesloten met Estland, Letland en Litouwen. Voorts worden in de verklaring van Gdansk genoemd de grensoverschrijdende dimensie en de mogelijke vormen van financiële hulpverlening in het kader van het PHARE- en TACIS-programma. Verder wordt in punt 16 een positief oordeel uitgesproken over de openheid van de Unie jegens de Oostzeeregio en als laatste wordt in punt 28 de doelstelling neergelegd om de Oostzeeregio een politieke kracht toe te kennen als dynamisch element in een democratisch Europa.
Ik heb de verklaring van Gdansk genoemd omdat ik erop vertrouw en ervan overtuigd ben dat ook in Visby deze band tussen de Europese Unie en de Raad van Oostzeelanden zal worden goedgekeurd.
Er zij op gewezen dat de Unie de initiatieven voor regionale samenwerking in Europa ondersteunt. De Unie heeft er bijna een beleid van gemaakt om deze initiatieven te steunen. Naast de Raad van Oostzeestaten steunt de Unie ook het initiatief voor Midden-Europa en de economische samenwerking in de ZwarteZeeregio, bij wijze van bijdrage aan de economische ontwikkeling van de betrokken regio's, aan de politieke stabiliteit en aan de veiligheid in Europa in het algemeen. Overigens wordt er, als ik me niet vergis, eind volgende week, de 27ste, een vergadering over die economische samenwerking gehouden, waarvoor onder andere het voorzitterschap van de Unie is uitgenodigd.
De Unie heeft bovendien een speciaal belang in de Oostzeestaten, aangezien sommige van haar lid-staten ook lid zijn van de Raad van Oostzeestaten - Denemarken, Duitsland, Finland en Zweden -, terwijl andere lid zijn van de Europese Economische Ruimte - Noorwegen en Ijsland - en nog weer andere geassocieerd zijn met de Unie, namelijk Polen, Estland, Letland en Litouwen.
Dat de Unie speciale betekenis hecht aan de Oostzeelanden blijkt wel uit het feit dat de Raad van Madrid van december 1995 kennis heeft genomen van een document van de Commissie over de situatie en de vooruitzichten voor samenwerking in het Oostzeegebied. Dit document maakt deel uit van de conclusies over de ontwikkeling van de samenwerking, de politieke dialoog en de economische samenwerking in de Oostzeeregio. De Europese Raad van Madrid heeft zelfs - en dat lijkt me een belangrijke opmerking, in het kielzog van wat mevrouw Lalumière ook al zei - de Commissie aangespoord een voorstel te doen voor een initiatief voor regionale samenwerking, dat in Visby aan de staatshoofden zal worden voorgelegd. Naar verluidt zal dit Commissievoorstel eind april gereed zijn, maar commissaris Van den Broek kan daar meer over vertellen.
Als laatste wil ik ook nog de andere initiatieven noemen die de Unie ten behoeve van de Oostzeeregio heeft genomen. Bijvoorbeeld deelname aan het seminar dat afgelopen maart in Karlskrona in Zweden is gehouden over de grensoverschrijdende samenwerking; de Europese Unie heeft daar een afvaardiging naartoe gestuurd om te bewijzen dat ze er belang in stelt en in samenwerking met het TACIS- en PHARE-programma de nodige communautaire middelen zal uittrekken. Verder heeft de Unie in Kopenhagen deelgenomen aan de speciale conferentie van de Noordse raad en aan de Noordse ministerraad over Europese kwesties, waarbij nationale parlementen, regeringen en dus ook de Europese Unie aanwezig waren.
Bovendien neemt de Unie deel - zij het indirect - aan de interventie voor de Oostzeeregio, het Middeneuropees initiatief, dat vrijwel vanaf het begin aan Polen een belangrijke deelnemer heeft. Sterker nog, dankzij de deelname van Polen is het initiatief van vierhoekig zeshoekig geworden. Verder zijn bij de politieke dialoog tussen de Europese Unie en de Europese Economische Ruimte - Noorwegen, Ijsland en Liechtenstein - landen betrokken die overwegend tot de Oostzeeregio behoren. Tevens wordt overwogen een ministersbijeenkomst te organiseren om de dialoog meer cachet te geven.
Als vertegenwoordiger van het voorzitterschap heb ik zelf onlangs de drie Oostzeerepublieken bezocht, dat wil zeggen de steden Riga, Tallinn en Vilnius, om met de ministers van Buitenlandse Zaken, de presidenten van de republieken en de overige instanties en organisaties van die landen te praten over de resultaten van de intergouvernementele conferentie van Turijn, en vooral om de belangstelling van de Europese Unie te laten blijken. Hoe belangrijk ze ook zijn, dit zijn geen zuiver formele ontmoetingen, en zoals u weet zijn de ministers van Buitenlandse Zaken van die landen in Turijn uitgenodigd, samen met de andere kandidaat-landen. We willen graag laten zien dat we er belang in stellen om met die landen een permanente dialoog aan te gaan, en ik kan u persoonlijk vertellen dat dit idee van een dialoog bij hen in zeer goede aarde is gevallen; het geeft hun vertrouwen te weten dat het voorzitterschap zich om hen bekommert, hun wel en wee volgt en hen op de hoogte zal houden door een niet-eenzijdige dialoog aan te gaan; een dialoog die hun in staat stelt suggesties en ideeën aan te dragen die voor de werkzaamheden van de Unie als geheel nuttig kunnen zijn.
Tot besluit kan ik u nog zeggen dat ik kennis heb genomen van alles wat hier gezegd is, met name over de energienetwerken, en van alles wat de leden Olsson, Hautala en Burenstam zorgvuldig onder de aandacht hebben gebracht. De belangstelling die is getoond door de hier aanwezige afgevaardigden, die bijzonder dicht bij de Oostzeeregio staan, en met name door Zweden en Denemarken, bewijst wel dat deze regio niet door de Unie wordt vergeten. De Unie als geheel en het voorzitterschap in het bijzonder heeft belangstelling voor dit gebied, omdat de Oostzeeregio een essentieel onderdeel van Europa is, van een Gemeenschap die zich uitstrekt van de Middellandse Zee tot het hoge noorden en bij wie de Oostzeeregio een specifieke belangstelling opwekt: in afwachting - hopelijk zullen we niet al te lang hoeven wachten - van een uitbreiding waarbij alle landen van de Oostzeeregio, dat wil zeggen de drie Oostzeerepublieken en Polen, in onze Europese Unie kunnen worden opgenomen.

Van den Broek
Voorzitter, de Raad van de Oostzeestaten, die door de Commissie als een uniek forum wordt gezien, telt onder zijn leden zoals eerder gezegd vanavond een viertal EU-lid-staten, vier geassocieerde landen, de Russische Federatie, Noorwegen en IJsland, en wat in de ogen van de Commissie betrekkelijk uniek is, is dat ook de Europese Commissie op eigen titel volwaardig lid is van deze Raad. De samenwerking in de regio ontwikkelt zich in hoog tempo en de Commissie heeft het gevoel daaraan te kunnen bijdragen, en doet dat dan ook.
Om de doelstellingen van de Oostzeestaten verder te bevorderen, heeft het voorzitterschap van deze Raad, dat momenteel door Zweden wordt bekleed, de eerste ministers uitgenodigd voor de buitengewone topontmoeting in Visby. Het doel van de bijeenkomst, zoals wij dat opvatten, Voorzitter, is een optimale rechtstreekse dialoog tussen de eerste ministers, zulks ter bevordering van het wederzijds begrip en om gezamenlijke doelstellingen zo gericht mogelijk te kunnen nastreven. Ter afsluiting van de top, moeten de doelstellingen opnieuw worden bevestigd, namelijk het tot stand brengen van stabiliteit, welvaart en solidariteit in de regio, het opstellen van een agenda voor gecoördineerde actie voor een stabiele, participatieve democratie, voor de economische samenwerking, voor integratie en ontwikkeling en zeker niet op de laatste plaats voor samenwerking op het gebied van de milieubescherming.
Op verzoek van de Europese Raad van Madrid heeft de Commissie een document opgesteld, voorzitter Ferraris verwees er al naar, getiteld "Initiatief voor het Oostzeegebied" en dit zal in Visby worden ingediend. Het document is een uitwerking van een eerdere mededeling van de Commissie daterend van oktober 1994, met de titel "Richtsnoeren voor de benadering van het Baltisch gebied door de Unie" en ook een uitwerking van de mededeling die eerder uitging, " Situatie en vooruitzichten voor samenwerking in het Oostzeegebied" , die de Commissie in december 1995 bij de Europese Top van Madrid indiende.
Deze documenten geven een overzicht van het potentieel van de regio, van de samenwerkingsactiviteiten, en ook van de financiële instrumenten. Het initiatief voor het Oostzeegebied van de Commissie bevat voorstellen voor gecoördineerde actie op een aantal prioriteitsgebieden, zoals daar zijn: in de eerste plaats versterking van democratie en politieke stabiliteit, in de tweede plaats stimulering van de economische ontwikkeling met nadruk op infrastructuur, op energie, op nucleaire veiligheid en milieu, en in de derde plaats ontwikkeling van de regionale samenwerking met inbegrip van grensoverschrijdende samenwerking en vereenvoudiging van het grensverkeer.
Het initiatief wordt ten uitvoer gelegd met gebruikmaking van bestaande financiële middelen en dat zijn wat de Commissie betreft het PHARE-programma, het TACIS-programma en het INTERREG-programma. Naar verwachting zullen ook de internationale financiële instellingen, waaronder de Europese Investeringsbank, steun verlenen. Aanvullende financiering is derhalve in onze ogen niet vereist.
De Commissie is ervan overtuigd dat door het nastreven van gemeenschappelijke doeleinden en het uitvoeren van gecoördineerde maatregelen zal worden bijgedragen tot de gewenste stabiliteit en welvaart en ook het democratisch gehalte van het Oostzeegebied kan worden bevorderd.

Theorin
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat de topconferentie die op 3 mei in Visby op Gotland begint, op initiatief van de Zweedse regering, het startschot is voor een sterke en steeds uitgebreidere samenwerking rond de Oostzee. De Oostzeeregio is een regio met grote mogelijkheden en met een groot potentieel op het punt van natuurlijke hulpbronnen, produktie en handel, met een gezamenlijke bevolking van circa 60 miljoen inwoners. De Oostzeeregio is ook een regio die van groot belang is voor het veiligheidsbeleid, en zou een belangrijke rol kunnen spelen bij het scheppen van goede betrekkingen en een nadere samenwerking tussen de Europese Unie, de voormalige Sovjet-staten en Rusland.
Er zijn echter gemeenschappelijke initiatieven en inspanningen nodig van zowel de Oostzeestaten zelf als van de Europese Unie, om de democratische en economische ontwikkeling in de regio te stimuleren. Concrete voorstellen en het scheppen en versterken van samenwerkingsvormen op etnisch, lokaal, regionaal en internationaal niveau op het punt van gemeenschappelijke uitdagingen zijn de beste manier om de basis te leggen voor een stabiele en vreedzame ontwikkeling. Dat is ook de strategie die de Oostzeeraad heeft aangenomen met het oog op de topconferentie, waar de belangrijkste discussiepunten nu juist neerkomen op de samenwerking op milieugebied, economische samenwerking en de etnische samenwerking, dat wil zeggen samenwerking tussen het ene volk en het andere.
Een dergelijke strategie stemt goed overeen met het uitgebreide en nieuwe veiligheidsbegrip dat wij allen moeten aanvaarden. Een actief en doeltreffend veiligheidsbeleid moet er vóór alles op gericht zijn om te proberen de bedreigingen tegen te gaan die voortkomen uit sociale, economische en ecologische problemen. Veiligheid en zekerheid bieden door militaire bondgenootschappen en door investeringen in militaire middelen kunnen nooit op de eerste plaats komen.
De landen die nog geen lid zijn van de EU moeten reeds nu worden geïntegreerd in de activiteiten die plaatsvinden in de sociale dimensie, in de uitwerking van een gemeenschappelijke werkgelegenheidsstrategie en in het milieupolitieke werk van de EU. Ik roep de Commissie daarom op om voor deze topconferentie met concrete voorstellen op deze terreinen te komen en er daardoor toe bij te dragen dat het resultaat van deze topconferentie zo inhoudrijk mogelijk wordt.
Ten slotte is het van belang om te benadrukken dat wij dit Oostzee-initiatief niet moeten zien als een project dat concurreert met het MiddellandseZeeprogramma. Er zijn geen tegenstellingen tussen deze regionale samenwerkingsvormen in Europa. Beide zijn even belangrijk voor het scheppen van een samenleving en vreedzame ontwikkeling in Europa.

Toivonen
Mijnheer de Voorzitter, begin mei komen de nakomelingen van de hanzeaten te Visby bijeen om er zich - op een topconferentie - te beraden over de bevordering van de economische ontwikkeling van de Oostzeeregio. De Commissie heeft met het oog op die samenkomst een initiatief voor samenwerking in het gebied voorbereid dat erop gericht is de regio met verschillende instrumenten te helpen ontwikkelen.
Met het oog op de versterking van de economische samenwerking in de BaltischeZeeregio is de Commissie bereid middelen van het programma Phare uit te trekken teneinde vóór 1998 een vrijhandelszone en een douane-unie tussen Litouwen, Estland en Letland in te stellen. De Commissie gaat tevens de verbintenis aan in de context van hetzelfde programma vrijhandel tussen Polen en voornoemde Baltische staten tot stand te brengen, zulks in het kader van een vrijhandelsovereenkomst waarbij de landen van Midden-Europa worden betrokken. De handel en de investeringen in de regio worden ook gestimuleerd door de voorbereidingen die thans worden getroffen om zowel Polen in de groep van OESOlanden op te nemen als de drie Baltische staten tot de Wereldgezondheidsorganisatie toe te laten, alsmede door het voornemen het gebied van Kaliningrad - het vroegere Koningsbergen - tot een aparte economische regio om te vormen.
De Commissie erkent heel terecht de belangrijke rol van het MKB voor de versterking van de commerciële samenwerking in de regio - rol die ze onder meer in samenwerking met internationale financieringsinstellingen en door de oprichting van een adviesorgaan voor de Baltische bedrijven nog wil bevorderen.
De prioritaire doelstellingen van de Commissie op het gebied van samenwerking in de energiesector zijn de aanleg van zowel een pijpleiding die de Russische gasreserves via Wit-Rusland en Polen met Duitsland verbindt als een oliepijpleiding van Rusland naar Finland. Voorts wordt voorzien in de koppeling van het elektriciteits- en aardgasnetwerk van de Unie aan dat van de partnerlanden in de Oostzeeregio. Hoewel we die voorstellen toejuichen, betreuren we dat het Noordse aardgasnet, dat de gasreserves van Rusland en Noorwegen met elkaar verbindt en de betrouwbaarheid in de voorziening van het Baltische-Zeegebied en heel Europa waarborgt, niet tot de projecten van gemeenschappelijk belang behoort. We hopen dan ook dat de lijst van energienetwerken op de Top van Visby in die zin wordt uitgebreid.

Väyrynen
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de aandacht vestigen op twee aspecten die - volgens mij - voor dit debat van vitaal belang zijn. Ten eerste, de Raad en de Commissie moeten inzien dat de Barentszzeeregio een integraal deel is van het Oostzeegebied. De Unie moet dan ook actiever tot de ontwikkeling van de regio bijdragen, en moet de Euro-arctische raad van de Barentszzee op voet van gelijkheid met de Raad van de staten van de Baltische Zee behandelen.
Ten tweede, de verruiming - en verdieping - van de Unie zoals ze thans wordt voorgenomen, zal leiden tot de opdeling van het Oostzeegebied in twee zones en de isolering van Rusland. De bestaande uitbreidingsprojecten van de Unie tonen immers aan dat ze zich wil ontwikkelen tot een gemeenschap waar economisch, politiek en zelfs militair wordt samengewerkt maar waarvan Rusland wordt uitgesloten - wat voor de regio heel nadelig is.
De doelstellingen van de Unie zijn dus heel tegenstrijdig. Enerzijds wil ze voorkomen dat Europa opnieuw in twee blokken wordt opgesplitst; anderzijds leiden haar eigen voornemens inzake verruiming en verdieping tot de verdeling van ons continent, wat - ik herhaal - heel negatieve gevolgen heeft, vooral voor de Oostzeeregio. Ik wil erop wijzen dat de toekomstige deelneming van Rusland aan de paneuropese samenwerking en zijn bijdrage tot de ontwikkeling van de regio in beginsel kan worden gerealiseerd door de toetreding van Rusland tot de Unie of door de omvorming van de Europese Raad tot een duurzaam instrument voor paneuropese samenwerking. Beide opties komen er in de praktijk evenwel op neer dat Europa zou bestaan uit verschillende samenwerkingsregio's die elk in het ritme en onder de voorwaarden welke ze zelf bepalen, tot de Europese integratie bijdragen. Hopelijk wordt in die zin een realistisch debat over de toekomst van heel ons continent op gang gebracht.
Tenslotte herinner ik eraan dat het initiatief voor de ontwikkeling van de Baltische-Zeeregio deel uitmaakt van het globale beleid van de Unie voor haar Noordse regio's, waartoe ook Artica behoort. De Unie is in het kader van de Euro-arctische raad van de Barentszzee al bij het noordpoolgebied betrokken, en drie van haar lid-staten - Denemarken, Zweden en Finland - worden lid van de Arctische raad die in juni aanstaande wordt opgericht. De Unie moet dan ook een eigen beleid voor de Arctisregio lanceren dat onder meer gericht is op de benutting van de natuurlijke hulpbronnen en de bescherming van de kwetsbare natuur van het gebied, alsmede op de eerbiediging van de rechten van de inheemse volken die er leven.

Truscott
Mijnheer de Voorzitter, de top in Visby is een welkom initiatief dat van vitaal belang is voor de toekomstige ontwikkeling van het Oostzee-gebied, aangezien onder meer zal worden gesproken over veiligheidsbeleid, misdaadbestrijding, milieu en uitbreiding van de EU. De Top is ook van belang als ontmoetingsplaats tussen de Raad van de Oostzeestaten enerzijds, en twee van de drie belangrijkste instellingen van de EU, namelijk de Raad en de Commissie, anderzijds.
Gezien het belang van de top valt het te betreuren dat het Europees Parlement daar niet vertegenwoordigd is. Vier leden van de Raad van de Oostzeestaten zijn al lid van de EU, en nog eens vier andere, namelijk Estland, Letland, Litouwen en Polen, hebben het EU-lidmaatschap aangevraagd. Met Rusland heeft de EU een partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst gesloten. De EU heeft rechtstreekse belangen bij de zaken die in Visby worden besproken. De EU speelt reeds een sleutelrol bij de inspanningen om de regionale samenwerking tussen de Oostzeestaten te bevorderen. De EU helpt bij de bestrijding van de milieuverontreiniging in de Oostzee en is actief op het gebied van de nucleaire veiligheid. Via TACIS, PHARE en INTERREG ondersteunt de EU de economische en politieke hervormingen in het voormalige Sowjet-blok. De overeenkomsten tussen Europa en de Oosteuropese landen zijn bedoeld om deze processen te bevorderen, met inachtneming van de mensenrechten en de rechten van minderheden, waar zij ook wonen.
Bestrijding van de misdaad en de maffia is van essentieel belang bij uitbreiding van de EU. De EU moet echter oppassen dat zij bij de Oostzeestaten geen onrealistische verwachtingen schept. De toetreding van Polen en de Baltische staten tot de EU is geen sinecure. De EU en de kandidaat-landen moeten nog veel werk verzetten voordat de uitbreiding een feit kan zijn. Voor de hand liggende voorbeelden zijn in dit verband de hervorming van het GLB en de structuurfondsen en de hervorming van de besluitvormingsstructuur van de EU. In economisch, juridisch en sociaal opzicht hebben Polen en met name de Baltische staten nog heel veel te doen. Daarnaast moet verder worden onderzocht hoe de rechten van de Russisch-sprekende minderheden in Estland en Letland kunnen worden gewaarborgd.
We moeten nu realistisch blijven om bittere teleurstellingen in de toekomst te voorkomen.
Wat het veiligheidsvraagstuk betreft, moeten we duidelijk stellen dat de uitbreiding van de NAVO tot alle eventuele toekomstige Lid-Staten van de EU niet wenselijk noch haalbaar is. We moeten andere veiligheidsmechanismen zien te vinden, bijvoorbeeld de nieuwe WEU en een hernieuwd OVSE. Ook moet verder onderzoek worden gedaan naar de mogelijkheden van samenwerking met Rusland op veiligheidsgebied via de NAVO.
Ik hoop dat de Top in Visby in een sfeer van goede samenwerking, doch met oog voor de realiteit verloopt.
Ik wil hier nog aan toevoegen dat dit Huis naar mijn mening vandaag met een zekere minachting is behandeld. Dit Oostzeedebat vindt vier uur later plaats dan gepland. We hadden om 17.00 uur een verklaring van commissaris Fischler verwacht, daarna werd het 21.00 uur en nu weer 22.00 uur. Zo hoort het hier in het Parlement niet te gaan. Een en ander getuigt bovendien van minachting voor de leden van dit Huis en voor de miljoenen mensen die zij met z'n allen vertegenwoordigen. Ik hoop dat dit niet weer zal gebeuren.

Iivari
Mijnheer de Voorzitter, de enorme veranderingen in het Europa van de afgelopen jaren hadden ook een belangrijke invloed op de landen van de Oostzeeregio. Finland en Zweden zijn na de opheffing van de ideologische en militaire verdeling van Europa tot de Unie toegetreden. Polen en de Baltische Staten - die opnieuw onafhankelijk werden - worden door associatieovereenkomsten op het lidmaatschap van de Unie voorbereid. Rusland - dat nog de weg zoekt naar democratie en de markteconomie - onderhandelt met de Unie over een samenwerkings- en partnerschapovereenkomst die hopelijk nog dit jaar van kracht wordt.
In die zin is het van belang dat alle landen van de Oostzeeregio - samen met de Unie - deelnemen aan de Topconferentie van Visby, die een tijdperk kan inluiden van samenwerking waarbij alle landen uit het gebied op voet van gelijkheid en in een geest van onderling respect worden betrokken. De bijeenkomst te Visby moet zich vooral tot doel stellen de democratische en economische ontwikkeling van de regio te stimuleren, en moet de voorwaarden scheppen voor de spoedige en concrete tenuitvoerlegging in het gebied van zowel de initiatieven ter stimulering van het milieu als de projecten waartoe in het kader van de transeuropese vervoer- en energienetwerken werd besloten. Voorts wordt van haar verwacht dat ze positieve signalen voor de uitbreiding van de Unie in richting Oostzee geeft.
De Finse leden van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten benadrukken dat de programma's Tacis, Phare en Interreg zo moeten worden uitgevoerd dat ze de Baltische-Zeeregio ten goede komen. Ze steunen ook het verzoek om het Noordse gasnetwerk, dat de gasreserves van Rusland en Noorwegen met elkaar verbindt, aan de lijst van transeuropese netwerken toe te voegen. Bovendien vestigen ze nogmaals de aandacht van het Parlement op de noodzaak een communautair programma in te stellen dat gericht is op zowel de evenwichtige en duurzame ontwikkeling van de Oostzeeregio als de versterking van de economische en politieke samenwerking in het gebied.
De landen van de Oostzeeregio hebben echt behoefte aan samenwerkingsvormen die berusten op de eerbiediging van de onafhankelijkheid van elk onder hen, alsook op de naleving van de legitimiteitsbeginselen en de waarborging van de minderheidsrechten in het hele gebied. Daar Polen en de Baltische Staten niet alleen tot de Unie wensen toe te treden maar ook bij de Europese veiligheidsstructuur willen worden betrokken, mogen we ze niet in de kou laten staan en moeten we een regeling uitwerken die met hun verlangens op veiligheidsvlak rekening houdt en tot de stabiliteit van de hele Oostzeeregio bijdraagt.

Ferraris
Mijnheer de Voorzitter, de geachte afgevaardigden hebben in hun interventies tijdens deze vergadering enkele onderwerpen aangesneden waar ik het een en ander over zou willen zeggen.
Vooral mevrouw Theorin en mevrouw Iivari hebben over de veiligheid gesproken, en ook over veiligheidsorganisaties die op de Oostzeeregio betrekking hebben. Ik wil u erop wijzen dat de vier Oostzeelanden geassocieerde partners van de Westeuropese Unie zijn, en als waarnemers regelmatig aan vergaderingen van de Raad van de WEU deelnemen. Het was overigens destijds een Italiaans initiatief om deze landen aan de WEU te associëren. Dit initiatief is tijdens het Italiaanse voorzitterschap van de WEU, twee of drie jaar geleden als ik me niet vergis genomen, en de deelname is volgens de regels verlopen en was intensief en nuttig. Dat moet even gezegd worden. Verder is het zo dat Polen, Estland, Letland en Litouwen - vier Oostzeelanden die geen lid zijn van andere Europese organisaties - waarnemers sturen naar de parlementaire vergadering van de WEU. Vandaag is de voorzitter van de parlementaire vergadering van de WEU, Sir Dudley Smith, trouwens in Rome, waar hij verschillende gesprekken zal voeren. Daarnaast zullen verschillende Oostzeelanden - behalve uiteraard Duitsland en Denemarken - , te weten Zweden, Finland, Estland, Letland en Litouwen deelnemen aan de ministerraad van de WEU die in mei in Birmingham wordt gehouden.
Dan nog iets anders: de heer Väyrynen had het over de Arctische Raad en de Barentszzee. Dit idee moet echt in overweging worden genomen, ook in de toekomst, ook met betrekking tot de toepassing van het zeerecht. Verder heeft de heer Väyrynen, evenals mevrouw Iivari, over minderheden gesproken, een onderwerp dat wij vanmiddag naar aanleiding van een vraag van de heer Ebner hebben besproken. We kunnen dus verwijzen naar wat hierover is gezegd, met name wat betreft de Europese lid-staten van de Unie. Hierbij kan ik noemen de overeenkomst van de Raad van Europa betreffende de bescherming van minderheden, en het instrument van het INME - het initiatief voor Midden-Europa.
Dit alles om te benadrukken dat niet alleen de Europese Unie als zodanig, maar ook andere Europese organisaties een speciale belangstelling voor de Oostzeelanden aan de dag leggen, hetgeen tot uitdrukking komt op het gebied van de veiligheid, het zeerecht en de minderheden, op al die gebieden dus die door de geachte afgevaardigden in hun interventies worden genoemd.

De Voorzitter
Ik heb overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement zes ontwerp-resoluties ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Verklaring van de Commissie over BSE
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over bovine spongiforme encefalopathie (BSE) en over de financiële aspecten daarvan.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, op 27 maart, ongeveer drie weken geleden, heb ik hier in het Parlement reeds de achtergrond toegelicht van het dringende besluit dat de Commissie diezelfde dag had genomen. Vandaag, nu ongeveer drie weken later, zou ik bij het Parlement verslag willen uitbrengen over enkele belangrijke gebeurtenissen die sedertdien hebben plaatsgevonden en zou ik ook een aantal beschouwingen voor de toekomst willen houden.
In de eerste plaats zou ik wat meer uitleg willen geven over de verklaringen die ik tijdens het weekeinde over het Britse rundvlees heb afgelegd. De Commissie heeft nooit gezegd dat Brits rundvlees niet veilig is. De veiligheid van Brits rundvlees is als gevolg van de verklaringen van de Britse regering in het Britse Lagerhuis in twijfel getrokken. Daarom, en ook wegens de heftige reacties en de groeiende onzekerheid in de lid-staten, heeft de Commissie onder andere een voorlopig exportverbod uitgevaardigd. Dat berust op artikel 43 van het EGVerdrag, dat het Europees Hof van Justitie ook tot de gezondheidsaspecten heeft uitgebreid als die met de landbouw te maken hebben.
Aan de journalist die mij tijdens het weekeinde heeft bezocht heb ik op de vraag of ikzelf Brits rundvlees zou eten geantwoord dat ik daarmee bij mijn bezoek aan het Verenigd Koninkrijk geen enkel probleem had. Ik zie ook niet in waarom ik mij anders zou gedragen dan bij voorbeeld een Britse boer of een Britse arbeider. Ik begrijp dan ook volstrekt niet dat uitgerekend ook de Britse boerenbond mij om die reden bekritiseert. Of past dat misschien in een strategie waarmee men het consumentenvertrouwen wil herstellen? Mijn vaststelling verandert echter niets aan het feit dat het besluit van de Commissie om de uitvoer van Brits rundvlees en produkten daarvan voorlopig te schorsen, gerechtvaardigd is. Wij willen elk risico voor de consument uitsluiten.
Ik kom nu weer bij het begin. Toen bekend werd dat BSE vermoedelijk op mensen overdraagbaar was, heeft het Wetenschappelijk veterinair comité van de Europese Unie de gegevens over de nieuwe gevallen van Creutzfeldt-Jakob en de bestaande controlemaatregelen in Groot-Brittannië onderzocht. Volgens het comité zijn die maatregelen in zover belangrijk dat ze het risico verkleinen om met BSEverwekkers in aanraking te komen. Volgens het comité zou men het risico nog verder kunnen beperken door alle dieren die waarschijnlijk met de ziekteverwekker in aanraking gekomen zijn uit de voedselketen te nemen.
Van 1 tot 3 april heeft dan, zoals u weet, in Luxemburg een bijzondere vergadering van de Raad over het BSE-probleem plaatsgevonden. De ministers hebben daar het volgende standpunt ingenomen. In de eerste plaats mogen runderen in het Verenigd Koninkrijk die op het ogenblik van de slachting meer dan dertig maanden oud zijn, niet in de voedsel- of voederketen terechtkomen. In de tweede plaats mogen ook bepaalde afvalprodukten, de zogenaamde SBO's, van runderen uit het Verenigd Koninkrijk niet in de voedsel- of voederketen terechtkomen. In de derde plaats zal de Commissie weldra een besluit nemen waarin zal worden bepaald dat alle dierlijk afval van zoogdieren moet worden verwerkt met toepassing van procédés die de verwekkers van scrapie en BSE aantoonbaar en de facto inactiveren. In de vierde plaats zal het Verenigd Koninkrijk de Commissie tegen 30 april een concreet voorstel doen voor de selectieve slachting van dieren en/of kudden die waarschijnlijk met besmet vlees of beendermeel in aanraking zijn gekomen en daarom een bijzonder risico inhouden. In de vijfde plaats verscherpen de veterinaire diensten in het Verenigd Koninkrijk hun inspecties om ervoor te zorgen dat de controles inzake de identificatie en de vernietiging van de runderen ook daadwerkelijk worden uitgevoerd.
Reeds volgende week zal de Commissie een inspectieteam naar het Verenigd Koninkrijk zenden waarvan ook deskundigen uit de andere lid-staten deel zullen uitmaken. Dat team moet de toepassing van de reeds genomen maatregelen controleren. Op 9 april heeft het Wetenschappelijk veterinair comité nogmaals de stand van de wetenschappelijke kennis over de inactivering van de verwekkers bij de produktie van gelatine en talg opgemaakt. Op basis van de beschikbare gegevens heeft het comité twee procédés aangeduid - een voor gelatine en soortgelijke produkten en een voor talg - waarmee men produkten kan maken die zonder gevaar voor de gezondheid in voedingsmiddelen, geneesmiddelen en cosmetica kunnen worden gebruikt.
Voor die bespreking heeft de Wereldgezondheidsorganisatie op 2 en 3 april een hoorzitting met experts georganiseerd over het probleem van de volksgezondheid en de overdraagbaarheid van spongiforme encefalopathieën bij mens en dier. De deskundigen van de WHO hebben een reeks aanbevelingen geformuleerd, maar ook zij beschouwen gelatine en talg als ongevaarlijk, op voorwaarde dat bij de produktie bepaalde procédés worden toegepast. Het Wetenschappelijk veterinair comité zal volgende week alle aanbevelingen van de WHO opnieuw uitvoering bespreken. Het zal de aanbevelingen van de Werelgezondheidsorganisatie grondig onderzoeken en nagaan welke maatregelen voor de gehele Gemeenschap moeten worden genomen.
Ik kan het Parlement voorts meedelen dat ook het Wetenschappelijk comité voor de voeding op 15 april, onder de verantwoordelijkheid van de heer Bangemann, de kwestie van het gebruik van gelatine en soortgelijke produkten heeft besproken. Het comité kwam tot het besluit dat het op dit ogenblik alleen maar kan aanbevelen dat runderprodukten voor de vervaardiging van die produkten alleen uit gebieden mag komen waar BSE niet epidemisch is.
Voorts kwam op 15 en 16 april het wetenschappelijk comité van het Europees bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling in Londen bijeen. In zijn aanbevelingen verklaarde het comité dat voor de produktie van medicinale gelatine uitgangsstoffen moeten worden gebruikt die niet uit Groot-Brittannië afkomstig zijn. Met betrekking tot het gebruik van talg en andere stoffen uit runderen merkte het comité op dat in de farmaceutische sector bijzondere produktieprocédés worden toegepast die de BSE-verwekkers zeker inactiveren.
Het gaat echter niet alleen om gezondheids- of diergeneeskundige maatregelen. Zoals u weet worden wij ook met een reusachtig marktprobleem geconfronteerd. Sedert het uitbreken van de BSE-crisis is de afzet van runderen in de gehele Gemeenschap een groot probleem geworden. De gemiddelde prijzen zijn, behalve in Groot-Brittannië en Ierland, evenwel niet drastisch gedaald omdat de boeren nog slechts weinige dieren op de markt brengen in de hoop dat de toestand zich binnen afzienbare tijd zal stabiliseren. Die door ons allen nagestreefde en verhoopte stabilisering van de markten kan er echter maar op een enkele manier komen. De consumenten vragen terecht garanties dat het vlees dat zij consumeren voor de gezondheid geen enkel risico oplevert. De stabilisering van de markt kan niet door interventiemaatregelen alleen worden bereikt. Wat wij vandaag opslaan moeten wij morgen toch weer verkopen.
Ook meer uitvoer is op zichzelf geen oplossing voor het probleem. Als de Europese consumenten geen vertrouwen in ons rundvlees meer hebben, mogen wij niet verwachten dat de kopers in derde landen dat wel hebben. Daarom kan de markt zich alleen stabiliseren als wij onze consumenten bijkomende garanties voor de onberispelijkheid van rundvlees kunnen aanbieden.
Een eerste maatregel in die zin is het mede door de EU gefinancierde opkopen van de Britse runderen van meer dan dertig maanden, zodat die niet in de voedingsen voederketen terechtkomen. Die maatregel werd vorige week door het beheerscomité goedgekeurd en moet nog deze week door de Commissie in een schriftelijke procedure worden vastgelegd. Een tweede maatregel bestaat erin Nederland, België en Frankrijk steun te verlenen om de kalveren uit de markt te nemen die voor de uitvaardiging van het uitvoerverbod uit Groot-Brittannië zijn ingevoerd om te worden vetgemest. Naast die maatregelen om het vertrouwen van de consumenten terug te winnen ondersteunt de Commissie ook de boeren in andere lid-staten. In de marge van de bijzondere Raad in Luxemburg heeft het beheerscomité besloten sneller tot interventie over te gaan en tegelijkertijd het slachtgewicht te verhogen. Vorige week heeft de Commissie het beheerscomité een procedure zonder gewichtslimiet en voor bijkomende kwaliteitsklassen voorgesteld.
Afgezien van het verdere wetenschappelijke debat en de komende inspectie van de Commissie in het Verenigd Koninkrijk hebben de lid-staten op de laatste bijeenkomst van de Raad het Verenigd Koninkrijk verzocht een programma voor selectieve slachting voor te leggen om aldus het aantal BSE-gevallen in het Verenigd Koninkrijk snel en drastisch te beperken. Ik weet dat de Britse regering daarover de laatste dagen druk overleg heeft gepleegd. Minister Hogg heeft gisteren in het Britse Lagerhuis gezegd dat een dergelijk programma niet noodzakelijk de slachting van honderdduizenden dieren moet omvatten. Het komt er veeleer op aan de dieren op te sporen die het grootste besmettingsgevaar opleveren en waarvan de slachting het aantal BSE-gevallen merkbaar kan doen afnemen. Wij verwachten nu elk ogenblik concrete voorstellen van de Britse regering. Bij de beoordeling van die voorstellen zal ik nagaan in hoever ze de gezondheid beter beschermen en het vertrouwen van de consumenten in de gehele Europese Unie kunnen herstellen.
Overeenkomstig de conclusies van de bijzondere bijeenkomst van de Raad over BSE zal de Commissie de Raad en het Parlement regelmatig over de kwestie voorlichten. Vandaag breng ik bij het Europees Parlement voor het eerst verslag uit. De Raad zal ik op zijn bijeenkomst van 29 en 30 april een uitvoerig verslag voorleggen.
Dames en heren, een volledig antwoord op de vraag hoeveel geld voor een zogenaamd BSE-crisispakket nodig is, kan ik u vandaag nog niet geven. Als wij berekeningen maken, botsen wij op dit ogenblik nog op vele onbekende factoren. Zo beschikken wij nog niet over het zoëven vermelde concrete voorstel van de Britse regering. Daarom kunnen wij de kosten nog niet berekenen. Voorts kan vandaag ook niemand voorspellen hoe de Europese rundvleesmarkt zich in de komende weken en maanden zal ontwikkelen en hoeveel geld wij daarvoor nodig zullen hebben.
Wij hebben wel al zicht op de kosten van de volgende maatregelen. Een eerste maatregel is dat men de dieren van meer dan dertig maanden uit de voedselketen haalt. Wij gaan ervan uit dat het in 1996 en 1997 respectievelijk om 400.000 en 800.000 dieren zal gaan. Tegen een prijs van 392 ecu per dier bedragen de kosten voor de communautaire begroting in 1996 160 en in 1997 320 miljoen ecu. Die cijfers gelden als de Gemeenschap 70 % van de kosten voor haar rekening neemt. De kosten van de opruiming van de krengen moet het Verenigd Koninkrijk zelf dragen. In de tweede plaats kost het programma voor de kalveren - dat heeft alleen betrekking op 1996 - ongeveer 50 miljoen ecu. Wat in de derde plaats de interventie aangaat, mogen wij ervan uitgaan dat met de beoogde 50.000 ton in april een uitgave van ongeveer 100 miljoen ecu gemoeid zal zijn.
In dit verband zou ik nog kort iets over de herziening van het financieel vooruitzicht willen zeggen. Op basis van wat wij thans weten, acht de Commissie de essentie van haar voorstel nog steeds gerechtvaardigd. De BSE-crisis zal evenwel vooral de voor 1997 in uitzicht gestelde marge aanzienlijk versmallen.
Ten slotte zou ik kort nog verslag willen uitbrengen over de gesprekken die ik vorige week met professor Weissmann uit Zwitserland en professor Collins uit de Verenigde Staten heb gevoerd. Ik heb professor Weissmann verzocht voorzitter te worden van een wetenschappelijke adviesgroep waarvan de leden een bijzondere kennis hebben op het gebied van BSE en het onderzoek naar Creutzfeldt-Jakob. Die adviesgroep moet ons informeren over de stand van het onderzoek en over het onderzoek dat in de toekomst nodig is. Ik denk dat professor Weissmann en zijn werkgroep in de herfst van dit jaar daarover aanbevelingen zullen kunnen doen.
Dames en heren, tot besluit zou ik deze gelegenheid willen aangrijpen om de leden van het Europees Parlement met klem te verzoeken er samen met de Commissie voor te zorgen dat wij door onze verklaringen en daden de publieke opinie niet nog ongeruster maken en aldus de problemen rond BSE niet nog verscherpen.

Fantuzzi
Mijnheer de Voorzitter, ik zou heel wat vragen kunnen stellen, maar dan zou ik meteen het slechte voorbeeld geven. Daarom nu mijn enige vraag. Mijns inziens, commissaris, moet in de financiële vooruitzichten ook aandacht worden besteed aan de bevordering van vleesconsumptie. Dat is volgens mij niet een exclusief Engels probleem, maar een Europees probleem. Mijn vraag aan u luidt: bent u op de hoogte van het feit dat de diensten van DG VI bij het voorontwerp voor 1997 overwegen te snoeien in de uitgaven voor de bevordering van landbouwproducten op de Europese interne markt en op de internationale markten, en bent u met het oog op deze situatie niet van mening dat deze raming moet worden herzien?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, ik wil daarop kort antwoorden. Ook de Commissie wil de verkoop van rundvlees stimuleren. Wij gaan ervan uit dat dergelijke programma's alleen in samenwerking met de lid-staten zinvol kunnen zijn en beschikken daarvoor ook over budgettaire kredieten. Ten slotte geloven wij dat wij ook het ogenblik om de actie te starten zorgvuldig moeten uitkiezen omdat ze anders contraproduktief kan zijn.

Provan
Bedankt, commissaris, dat U hier vanavond aanwezig bent. Ik weet dat U vandaag een overvol programma had en dat U met veel fracties in het Parlement hebt gesproken. Ik hoop dat U lekker heeft gegeten.
Het is van belang dat we dit zien als een Europees vraagstuk. Nederland is begonnen met het opruimen van kalveren, waarvoor -naar ik begrepen heb- de Gemeenschap geld ter beschikking stelt. Het Verenigd Koninkrijk komt met maatregelen, waaraan Europa zal moeten meebetalen. Bent U als commissaris voornemens Europees beleid te ontwikkelen om BSE in de hele Gemeenschap uit te roeien? Er zijn immers nog andere landen in de Gemeenschap die met BSE te kampen hebben en soms is daarvoor geen duidelijke oorzaak aan te wijzen. Ik denk in dit verband met name aan een land in Zuid-Europa, waar zich meer dan 30 gevallen hebben voorgedaan zonder dat er sprake was van enig verband met de BSEproblematiek in Groot-Brittannië. Ik hoop dan ook dat U op dit punt opheldering kunt verschaffen. Ik zou ook graag een reactie van U willen horen op het gebied van diergeneesmiddelen, aangezien middelen die gelatine bevatten, op grond van de veterinaire voorschriften nog steeds vrij in de Europese Gemeenschap mogen worden verhandeld.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, ik wil gevolg geven aan uw aanmaning en het zo kort mogelijk houden. In Nederland worden op dit ogenblik inderdaad uit Groot-Brittannië afkomstige kalveren geslacht. Die maatregel is niet nodig voor de volksgezondheid, maar is door Nederland zelf genomen. Gelet op de huidige problemen op de markt heeft de Raad evenwel besloten ook voor die maatregelen enige steun te verlenen.
Wat uw vraag over de uitroeiing van de ziekte betreft, zijn wij het er zonder enige twijfel allen over eens dat het in ons aller belang is dat de ziekte zo snel mogelijk wordt uitgeroeid. Het is echter al te eenvoudig te zeggen dat wij dan maar zoveel mogelijk dieren moeten slachten. De maatregel moet doelgericht en doeltreffend zijn. Daarom is het uiterst belangrijk dat Groot-Brittannië ons een voorstel voorlegt. Wat de maatregelen in andere lid-staten betreft, kan ik zeggen dat de kudden waar BSE werd vastgesteld al grotendeels vernietigd zijn. Het gaat om slechts enkele gevallen. Bovendien is de Commissie bereid over de nog overblijvende gevallen te discussiëren en eventueel te helpen om ook die op te ruimen.
Wat de verspreiding van de ziekte betreft, heb ik de gemaakte opmerking wellicht verkeerd begrepen. In elk geval is ons niet bekend dat de ziekte in dertig landen voorkomt.

Macartney
Mijnheer de Voorzitter, ik dank U dat U mij als afgevaardigde van zowel Aberdeen als Angus het woord geeft!
We hopen ten zeerste dat het exportverbod op Brits rundvlees in zijn geheel kan worden opgeheven en daar zijn wij het unaniem over eens. Mocht evenwel blijken dat dit niet meteen kan, kan de commissaris dan bevestigen dat er in beginsel geen onoverkomelijke bezwaren zijn tegen een regionale of gebiedsgewijze benadering, met name voor wat betreft Schotland en Noord-Ierland, aangezien zij een eigen bestuur hebben, minder BSE-gevallen kennen en een veel betere controle uitoefenen?
Zou de Commissie eventuele maatregelen in die richting, als die door het Verenigd Koninkrijk voor Schotland en Noord-Ierland zouden worden voorgesteld, dan ook serieus willen overwegen? Als dergelijke maatregelen zouden worden voorgesteld, aan welke voorwaarden zou dan moeten worden voldaan? Er wordt bijvoorbeeld nu gesproken over een "koepas" . Gaat het hier om een extra kwaliteitsgarantie, een keurmerk met een officiële goedkeuring, zodat er in feite sprake is van een koepas met visa, waaruit blijkt dat zij veilig kunnen worden geëxporteerd?

Fischler
Mijnheer Macartney, wij hadden vandaag al de gelegenheid die kwestie te bespreken. Tijdens dat gesprek heb ik u al gezegd dat er in de eerste plaats voor wordt gezorgd dat de controles in geheel Groot-Brittannië gebeuren. Dat betekent dat in alle gebieden van het Verenigd Koninkrijk en dus uiteraard ook in Schotland, Noord-Ierland en Engeland, controles zullen worden uitgevoerd op de werkwijze, de registratie en de genomen maatregelen.
Bovendien moet men de kwestie van een eventuele gedifferentieerde of regionale aanpak in het licht van vroegere maatregelen bekijken. U moet toch toegeven dat bij voorbeeld de afbakening van zones bij de varkenspest, de mond- en klauwzeerepidemie in Italië en soortgelijke epidemies in dit geval niet kan. Het grote probleem is immers dat men controles moet kunnen uitvoeren. Daarom heeft de Britse regering gezegd dat ze ook daarover voorstellen zal doen. Het is nu aan de Britse regering voorstellen te formuleren. De Commissie zal die dan beoordelen.
Wat het registratiesysteem of - zoals u zegt - het koeienpasje betreft, heeft het controleteam dat volgende week naar Groot-Brittannië reist opdracht gekregen ook het in Groot-Brittannië toegepaste registratiesysteem te onderzoeken en ons te laten weten of ook op dat gebied nog extra maatregelen nodig zijn.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Fischler, u heeft gezegd dat maatregelen ter bescherming van de gezondheid het consumentenvertrouwen moeten herstellen. Meent u dat de laconieke uitspraak dat Brits rundvlees gezond is een maatregel van die aard is? Meent u dat, als wij hier allen samen verklaren dat Brits rundvlees gezond is, ook maar iemand ons zal geloven? Vindt u dat een dergelijke verklaring een vertrouwenwekkende maatregel is, of kunnen wij ons daarmee alleen maar bespottelijk maken?
Mijn tweede vraag luidt als volgt. U zegt dat u de markt niet met kwantitatieve methodes kunt saneren. Waarom neemt u op het hoogtepunt van het debat dan 50.000 ton vlees uit de markt? Of dat vlees nu objectief goed is of niet, het zal altijd als verdacht worden beschouwd.
Ten slotte had u het over de selectie. Ik ben het er met u over eens dat in Groot-Brittannië niet alle dieren ziek zijn en niet alle vlees slecht is. Zal de Commissie iets ondernemen en heeft de heer Weissmann voorgesteld om proeven op levende en ook op geslachte dieren uit te voeren? Daarover woedt op dit ogenblik een heftig debat. Kan de Commissie op dat gebied zelf iets ondernemen?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Graefe zu Baringdorf, wat uw opmerking over de marktmaatregelen betreft, heb ik gezegd dat de interventie alleen het probleem niet zal oplossen. Daaruit mogen wij echter niet besluiten dat wij van interventie kunnen of moeten afzien. U mag niet vergeten dat de dieren die op dit ogenblik in Europa op stal staan elke dag een kilo zwaarder worden, dat het dus ook elke dag moeilijker wordt om ze in de handel te brengen en dat vooral de vleeskwaliteit er niet beter op wordt. Om al die redenen vind ik het verantwoord dat wij nu meteen ingrijpen. Als wij wachten tot de markt volledig is ingestort, helpen maatregelen niemand meer.
Wat de proeven op levende dieren betreft, heeft professor Weissmann mij gezegd dat hiervoor op dit ogenblik geen betrouwbare methode bestaat. Hij heeft er mij ook op gewezen dat het niet gemakkelijk zal zijn om een dergelijke test te ontwikkelen, om de eenvoudige reden dat prionen biochemisch zo in elkaar zitten dat het immuunsysteem van het lichaam er niet op reageert. Daarom moeten, als dat al mogelijk is, volledig nieuwe proefmethodes worden ontwikkeld.

Malone
Mijnheer de Voorzitter, naar aanleiding van enkele door de commissaris gemaakte opmerkingen, wil ik zeggen dat hij van harte welkom is in Ierland, waar onze runderen, zoals U weet, uitsluitend gras krijgen. Dit is milieuvriendelijk, veilig voer van hoge kwaliteit. Maar zoals U weet, hebben wij nu ook onder de hele situatie te lijden.
U heeft eerder vandaag op enkele vergaderingen een aantal garanties gegeven en misschien wilt U ons hier nogmaals zeggen waarop een en ander precies betrekking had. Waar het mij in wezen om gaat is, of U gezien de huidige crisis en bij wijze van tijdelijke maatregel bereid bent om bij interventie een verhoging van het geslacht gewicht en de prijs te overwegen.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, ik herhaal wat ik daarstraks reeds heb gezegd. Wij hebben voor de eerste tranche van de 50.000 ton het gewicht van de karkassen van 340 op 380 kilo gebracht. Voor de rest van de 50.000 ton hebben wij de gewichtslimiet volledig opgeheven. Op dit ogenblik geldt dus geen gewichtslimiet. Bovendien hebben wij de klassen die voor interventie in aanmerking komen - interventie kan niet voor elke kwaliteit omdat wij niet uitsluitend vlees willen opkopen dat toch niemand wil - aan die hogere gewichten aangepast.

Cabrol
Mijnheer de Voorzitter, tien jaar geleden is de boviene spongiforme encefalitis ontdekt, maar pas enkele weken geleden heeft een verklaring van de Britse regering, dat deze ziekte kan worden overgedragen op de mens, een collectieve paniek veroorzaakt, die des te groter was naarmate zij op geen enkel wetenschappelijk bewijs berustte. Deze verklaring was er nodig, zei ik, opdat men zich werkelijk bewust werd van het gevaar van deze ziekte.
Meent u niet, commissaris, dat een Europees waarnemingscentrum voor de gezondheid, op de oprichting waarvan ik met het Parlement al lange tijd aandring, de ontwikkeling van deze infectie zou kunnen volgen, of andere infecties van dezelfde aard waarvan wij nog niet op de hoogte zijn van hun bestaan en die ons kunnen treffen, teneinde de bevolking steeds te informeren en zo deze collectieve psychose met grote economische, financiële en mogelijk blijvende consequenties te voorkomen?
Als voorzitter van de nationale voedingsraad in Frankrijk wil ik het initiatief toejuichen van onze minister, die de geëigende maatregelen heeft kunnen treffen om zowel de consumenten als de fokkers van niet-besmette runderen heeft kunnen geruststellen.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Cabrol, wat uw vraag over de oprichting van een gezondheidsobservatorium betreft, ben ik ervan overtuigd dat dit aan de huidige situatie, waarin wij met BSE worden geconfronteerd, volstrekt niets zou veranderen. Bovendien moeten wij toegeven - die verantwoordelijkheid en dat probleem neemt niemand in Europa of de wereld van ons over - dat wij nog steeds over slechts weinig wetenschappelijke kennis over BSE en over de overdraagbaarheid ervan op mensen beschikken. Dat betekent echter ook dat wij jammer genoeg vele dingen niet kunnen uitsluiten. Dat is op dit ogenblik het grote probleem. Volgens mij moeten wij onze politieke verantwoordelijkheid op ons nemen om dat probleem op te lossen.

Watson
Mijnheer de Voorzitter, ik ben de commissaris dankbaar voor zijn opmerking dat de Britse regering nog met geen enkel voorstel is gekomen. Maar beseft hij wel dat de problematiek in het Verenigd Koninkrijk en de publieke reactie op de gebeurtenissen op het vasteland zo ernstig zijn dat ook andere beleidsterreinen in deze affaire dreigen te worden meegesleurd en dat alle betrekkingen tussen Londen en Brussel op een laag pitje dreigen te worden gezet? Hoe denkt hij dit te gaan oplossen?
Zou hij bij wijze van doorbreking van de impasse, een gedeeltelijke opheffing van het verbod willen overwegen, zoals wellicht voor bepaalde rassen, waarvoor kan worden aangetoond dat zij uitsluitend natuurlijk voer hebben gekregen, op biologische wijze zijn gehouden en geen BSE-achtergrond hebben, zoals bijvoorbeeld de Dexters? Iets dergelijks zou bij wijze van compromis kunnen worden voorgesteld om de besprekingen uit het slop te halen.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, zoals ik daarstraks al heb gezegd moeten al die overwegingen en voorstellen op bruikbare controlemechanismen steunen. Dat is een voorafgaande voorwaarde, omdat wij anders het vertrouwen, waarover de heer Watson het had, nooit kunnen krijgen. Anderzijds geloof ik dat onze eerste inspanningen nu in de eerste plaats moeten gericht zijn op de maatregelen die al zijn genomen. Ik geloof dat de publieke opinie amper beseft welke ingrijpende veranderingen de jongste weken hebben plaatsgevonden. U mag niet vergeten dat dieren van meer dan dertig maanden oud niet meer voor menselijke consumptie of voor verwerking in diervoeder in aanmerking komen. Men mag ook niet vergeten dat ook bij de jongere dieren de zogenaamde SBO's worden vernietigd. Dat zijn ingrijpende maatregelen met verstrekkende gevolgen waaraan men veel meer bekendheid zou moeten geven om het gevoel van veiligheid en het vertrouwen te herstellen. Ik meen dat men zich niet tot een enkel concept mag beperken waarbij iedereen zegt dat zijn dieren niet aangetast zijn. Op die manier maken wij het ons al te gemakkelijk. Wij moeten ons integendeel inspannen om een totale oplossing te vinden.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, uit de verklaring van de Commissie blijkt duidelijk dat inzake BSE tal van wetenschappelijke onzekerheden blijven bestaan en veel vragen onbeantwoord blijven. De commissaris gebruikte voortdurend woorden als "misschien" , " eventueel" , " voorlopig" en dergelijke. Ik vrees dan ook dat we de fout herhalen die de Britse regering het afgelopen decennium heeft gemaakt.
Ik wil de Commissie nog vragen of ze er - op basis van de beschikbare wetenschappelijke gegevens - zeker van is dat de slachting van dieren volstaat om de verdere verspreiding van BSE te voorkomen? Kan de ziekte niet op een andere wijze - bijvoorbeeld door de kadavers van de dieren of via de bodem - worden overgedragen? Het is wellicht nuttig dat niet alleen de heer Fischler maar ook de commissarissen die voor volksgezondheid en onderzoek bevoegd zijn, hier een verklaring over dit probleem afleggen.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, ook uit wetenschappelijk onderzoek is duidelijk gebleken dat de weefsels die met betrekking tot BSE problemen opleveren in de eerste plaats de hersenen, vervolgens het ruggemerg en ten slotte bepaalde inwendige organen zijn. Dat is het eigenlijke probleem. Als u de resultaten van het onderzoek bekijkt, zult u vaststellen welke verschillen er zijn en welke concentraties van die prionen men in die weefsels van zieke dieren aantreft. Het belangrijkste is daarom dat men die verdachte weefsels en weefseldelen kan uitschakelen.
Wat de overdracht via de vloer betreft, kan ik mij eerlijk gezegd niet voorstellen hoe dat in de praktijk zou kunnen. Daarmee kunt u ook geen wetenschap beoefenen. In het beste geval kan men dat zo oplossen. Ik wil er ook nog eens op wijzen dat wij in de Europese Gemeenschap op het gebied van de gezondheidsbescherming bij het slachten van de dieren in het algemeen de strengste normen ter wereld hanteren. Ook in dit verband mogen wij dat niet vergeten.

Keppelhoff-Wiechert
Mijnheer de Voorzitter, ik beschik slechts over weinig tijd en zal mij dan ook tot twee vragen beperken. Mijnheer Fischler, acht u het op lange termijn niet beter dat wij nu van de interventie voor Brits rundvlees afzien? Persoonlijk vrees ik immers dat, als dat vlees later op de markt komt, opnieuw irritatie zal ontstaan. In de tweede plaats zou men ook de risicodieren die naar andere landen zijn uitgevoerd kritisch moeten bekijken. Zal men ook daarvoor een slachtprogramma opstellen?
Ik weet zeker dat u de vele artikels die ook in Duitsland in de pers verschijnen, niet zo snel kunt doornemen, maar als in een grote Duitse krant staat dat er voor die maatregelen volgens de heer Fischler geen gezondheidsmaar alleen politieke redenen zijn, is dat volgens mij voor niemand van ons een goede zaak.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Keppelhoff-Wiechert, eerlijk gezegd vind ik niet dat men van interventie voor Brits rundvlees kan of moet afzien. Wat de naar andere landen uitgevoerde Britse dieren betreft, heb ik al gezegd dat men ook hier, voor zover bij die dieren een probleem is gerezen of nog zou kunnen rijzen, uiteraard inspanningen doet om die factor van onveiligheid uit te schakelen. Wat de berichten in de media betreft, is het jammer genoeg zo dat vele journalisten bij elkaar gaan spieken en dat voortdurend dingen door elkaar worden gehaald. In de eerste plaats bestaat er uiteraard een duidelijke rechtsgrondslag voor de besluiten van de Commissie. Dat is de juridische achtergrond waartegen het besluit wordt genomen. Iets anders is dat - hier haalt men vaak doel en middelen door elkaar - dit middel logischerwijze niet alleen wordt aangewend om de gezondheid te beschermen door risicofactoren uit te schakelen, maar dat de genomen maatregelen er uiteraard ook moeten toe bijdragen het vertrouwen van de consument te herstellen en de grote schommelingen op de rundvleesmarkten onder controle te krijgen.

Poisson
Commissaris, ik zal het heel kort houden om mijn collega's de gelegenheid te geven ook te spreken.
Ik wilde weten of u van plan bent een klacht in te dienen bij het Hof van Justitie tegen de bedrijven die dergelijke produkten hebben gemaakt, omdat degenen die hiervoor verantwoordelijk zijn, moeten betalen en niet altijd de consumenten?
Ten tweede wilde ik weten of u specifieke steun heeft voorzien voor de producenten van de overige lid-staten van de Gemeenschap, en voor alle rundvleesverwerkende bedrijven die zijn gestraft door de daling van de consumptie?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie spant bij het Europees Hof van Justitie alleen tegen duidelijke inbreuken op het EU-recht een procedure aan. Wat de steun aan de buiten Groot-Brittannië getroffen boeren betreft, heb ik al gezegd dat wij hulp bieden in de vorm van interventie, dat wij voor de kalveren uit Groot-Brittannië in Nederland, België en Frankrijk speciale hulp aanbieden en dat wij ook bereid zijn de in verschillende installaties voor de verwerking van karkassen noodzakelijke aanpassingen voor de produktie van veilig voedermeel te ondersteunen, zodat dat proces, zoals afgesproken, tegen het einde van dit jaar kan worden afgerond. Ten slotte willen wij, zoals ik in het begin al heb gezegd, ook marktmaatregelen nemen om de verkoop en consumptie van rundvlees te stimuleren.

Crawley
Mijnheer de Voorzitter, ik heb aan het begin van dit debat begrepen dat het niet volgens een vast stramien zou verlopen en dat U de leden bij handopsteking het woord zou geven. Ik begrijp niettemin dat U van sommige fracties een lijst heeft, die U hanteert bij Uw keuze wie U aan het woord laat. Dat is volgens mij niet zoals het hoort.

De Voorzitter
Ik volg de regels wel degelijk, maar het is zo dat iedereen gelijktijdig zijn hand opstak. Wat zou u dan gedaan hebben?

David
Mijnheer de Voorzitter, wij maken ons in deze vleugel van het Huis allemaal zorgen over de omvang van de crisis. Laat ik duidelijk zijn. Dit verbod moet opgeheven worden.
Ik heb een eenvoudige en ongecompliceerde vraag: kan de commissaris ons aangeven waarom volgens hem de Britse regering zo lang werk heeft om de zaken voor elkaar te krijgen en met voorstellen te komen die opheffing van het verbod mogelijk zouden maken?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, de Britse regering en de Britse minister van landbouw hebben aangekondigd dat zij over dit bijkomende slachtprogramma tegen het einde van deze maand een voorstel kunnen voorleggen. Gisteren heeft de Britse minister van landbouw mij opgebeld om te zeggen dat hij volgende dinsdag zijn voorstellen in Brussel komt voorleggen.

Martinez
Commissaris, er is schade veroorzaakt. Aan de oorsprong van deze schade ligt een fout van vaak transnationale bedrijven die besmet vleesmeel hebben gefabriceerd.
In alle rechtssystemen moet degene die een fout begaat, degene die schade veroorzaakt, de schade die hij heeft veroorzaakt vergoeden. Mijn vraag nu is eenvoudig: bent u bereid, ten eerste, een lijst van de ondernemingen die het besmette vleesmeel hebben gefabriceerd, op te stellen en ons mee te delen; ten tweede de lijst ondernemingen die in Frankrijk 42.000 ton besmet meel hebben ingevoerd; ten derde, de lijst transnationale ondernemingen als Unilever en Uniget, die eind jaren tachtig of begin jaren negentig hun produktie van diervoeding hebben afgestoten?
Ik vraag u enkel om drie vellen papier, drie lijsten. Artikel 129 en 129A van het Verdrag betreffende de Europese Unie verplicht u deze gegevens aan alle Europeanen te verstrekken.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, over de produktie van diervoeder zijn in de loop van de tijd een aantal bepalingen uitgevaardigd. Als de gebruikers van dat diervoeder het niet correct gebruiken, kunnen zij dat de fabrikant van het voeder moeilijk verwijten. Het toedienen van dat voeder aan herkauwers is al sedert verschillende jaren volledig verboden. Wij moeten echter aannemen dat dit verbod niet altijd is nageleefd. Sedert verschillende jaren is het verboden diermeel van herkauwers aan herkauwers te voederen. Ik heb al gezegd dat men dat verbod niet altijd naleeft, maar uit juridisch oogpunt lijkt het mij onmogelijk de fabrikant daarvan de schuld te geven.
Op de bijzondere bijeenkomst van de Raad hebben wij drie veiligheidsmaatregelen genomen. In de eerste plaats moet het voor de toekomst volkomen duidelijk zijn dat het verboden is en blijft planteneters met van krengen vervaardigd meel te voeren. In de tweede plaats willen wij er ook volledig zeker van zijn dat beender- en vleesmeel volledig veilig is. Dat wil zeggen dat dit voeder alleen mag worden geproduceerd in installaties waarvan de wetenschappers ons duidelijk kunnen zeggen dat de toegepaste procédés geen problemen kunnen opleveren. In de derde plaats moet ook de etikettering worden gewijzigd. Iedereen moet op de verpakking van het voeder duidelijk kunnen zien waarvoor hij het mag gebruiken. Die vermelding moet in grote letters op de verpakking staan. Wij gaan er wel van uit dat iedereen kan lezen.

Campos
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, ik denk dat wij dit probleem realistisch moeten analyseren. Ik denk dat wij aan het begin staan van de grootste revolutie van de laatste decennia op het gebied van voedingsveranderingen, dat de consumenten hun volledige vertrouwen in de staten en de producenten verloren hebben en ook dat wij dit probleem niet oplossen door dieren af te slachten of voedsel te verbieden.
Wij moeten verder en dieper gaan; wij moeten een solidariteitspact sluiten, een serieus vertrouwenspact met de consumenten, anders komen wij niet uit deze situatie. Dit pact komt er via veranderingen in de werking van de Staten, via de actieve deelname van de consumenten en ook via de oprichting van nationale laboratoria, nieuwe bedrijfscontroles, via een wijziging van de compensatieregeling die alleen worden toegekend aan degenen die de gezondheidszorg of de gezondheid van de dieren werkelijk niet in gevaar brengen.
Maar volgens mij is het belangrijkste aspect van dit vertrouwenspact, mijnheer de commissaris, dat wij de consumenten en de consumentenverenigingen voor ons moeten winnen. En ik daag de commissaris uit om ons mee te delen of hij in de grootste alimentaire revolutie die zich aan het ontketenen is bereid is dit pact serieus te bestuderen met de actieve deelname van de consumenten.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, ik kan de lange uiteenzetting van de heer Campos misschien wat compenseren door zijn opmerkingen met een kort en krachtig ja te beantwoorden.

Hyland
Mijnheer de Voorzitter, het herstel van het vertrouwen van de consument in rundvlees is in dit verband het allerbelangrijkst. Is de commissaris voornemens een effectieve reclamecampagne voor rundvlees op te zetten, alsmede een voorlichtingscampagne met feitelijke en geloofwaardige informatie voor de consument? Ik zou ook graag zien dat de commissaris de specifieke problemen in Ierland erkent, en ik wil vragen om een positieve respons zijnerzijds. Wij zijn van export afhankelijk. 90 % van ons rundvlees wordt uitgevoerd. Ik ben van mening dat de commissaris het in deze buitengewoon moeilijke situatie uitstekend doet.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Hyland, ik heb de indruk dat nu telkens opnieuw dezelfde vragen terugkomen. Uw eerste vraag heb ik al beantwoord. Ik kom daarop niet terug. Wat uw tweede vraag over de situatie in Ierland betreft, weten wij uiteraard hoezeer Ierland van de export afhankelijk is. In de rundvleessector is Ierland de lid-staat die het meest van de uitvoer afhankelijk is. Ik kan u zeggen dat wij grote inspanningen hebben gedaan om de uitvoer van Ierland naar derde landen opnieuw op gang te brengen. Een aantal Centraalaziatische landen en een aantal landen in het Nabije Oosten hebben immers de invoer van Iers rundvlees verboden.

Mulder
Voorzitter, aan de ziekte BSE, de commissaris heeft het al gezegd, zijn nog een heleboel onbekende aspecten. Ik zou aan de commissaris willen vragen: is de commissie bereid om in het huidige begrotingsjaar een aanzienlijk bedrag vrij te maken om geld te geven aan wetenschappelijke instituten om verder onderzoek te doen in deze ziekte?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Mulder, als dat nodig en zinvol is zullen wij zeker meer geld vrijmaken. Wij denken er echter in de eerste plaats aan BSE een centrale plaats te geven in het onderzoek en aan dat onderzoek bij de ondersteuning van onderzoeksprojecten voorrang te verlenen.

Sturdy
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris dankzeggen voor zijn openhartige en duidelijke verklaring. Zou de commissaris, gezien de problemen in de zoogkoeiensector, waar het runderen betreft die uitsluitend met gras worden gevoederd en die nimmer met besmet voer in aanraking zijn geweest, bereid zijn om toeslagen toe te kennen in het kader van de premieregeling voor rundvleesproducenten of de zoogkoeienpremieregeling ten einde rundveehouders in de toekomst te ondersteunen?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, ook die vraag heb ik al beantwoord.

Thomas
Mijnheer de Voorzitter, is de Commissie in het licht van de verklaring van 27 maart, waarbij de verzekering werd gegeven dat men de werknemers die het hardst door de crisis zouden worden getroffen, niet in de kou zou laten staan, van mening dat de op 16 april door de regering van het Verenigd Koninkrijk toegezegde compensatie toereikend is, niet alleen voor diegenen die rechtstreeks met de rundvleessector te maken hebben, maar ook voor diegenen in aanverwante sectoren van de voedingsmiddelenindustrie? Is de Commissie door de Britse regering op de hoogte gesteld van de methoden voor destructie en afvoer van het vee, die zij wil gaan volgen, en zijn die methoden veilig genoeg?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn op de hoogte gebracht van de verklaring die gisteren in het Britse Lagerhuis is afgelegd. De Britse minister van landbouw heeft mij zijn verklaring ook gefaxt. Er heeft een rechtstreeks onderhoud met de Britse regering plaatsgevonden. De Britse deskundigen hebben in de verschillen comités, ook in het veterinair comité, verslag uitgebracht. Zoals ik al heb gezegd vindt volgende week opnieuw een ontmoeting met de Britse minister plaats. Op al die bijeenkomsten spreken wij vooral over de concrete maatregelen en beslissingen die wij nu moeten nemen.

De Voorzitter
Ik sluit het debat over dit onderwerp, want het heeft veertig minuten geduurd in plaats van dertig. Het spijt me vreselijk, maar dit is zo'n belangrijk en gevoelig onderwerp dat er heus nog wel andere gelegenheden zullen komen om iedereen hierover aan het woord te laten.

Hallam
Even over een punt van orde, mijnheer de Voorzitter. Mag ik de commissaris vragen of hij volgende week aanwezig zal zijn op een vergadering van de commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, en mogen sommigen van ons, die heel goed op de hoogte zijn van wat er momenteel in onze kiesdistricten speelt, dan gedetailleerde kwesties voorleggen, die echt van groot belang zijn?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, men verzoekt mij volgende week ook nog een vergadering van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling bij te wonen. Ik zal zien of ik dat kan. Misschien kunnen wij dit debat volgende dinsdag voortzetten.

De Voorzitter
Tot besluit van het debat wil ik u nog melden dat alle aanwezige fracties in het Parlement vragen hebben gesteld: natuurlijk hebben de grootste fracties de meeste vragen gesteld, maar bijna alle landen hebben hun mening kunnen geven. Maar omdat iedereen gelijktijdig het woord vroeg, konden we natuurlijk niet alle verzoeken honoreren.

McMillan-Scott
Mijnheer de Voorzitter, ik wil U dankzeggen voor het leiden van deze vergadering vanavond, maar ik vind het wel uitermate betreurenswaardig dat zo'n belangrijk onderwerp zo laat op de avond aan de orde komt, wanneer er geen pers noch publiek meer in de zaal zit en dus niemand hoort wat er is gezegd. Ik hoop dat U deze opmerkingen kunt doorspelen naar Uw overige collega's.

De Voorzitter
We zullen proberen onze werkzaamheden beter te organiseren!

Cunha
Mijnheer de Voorzitter, een punt van orde: ik denk dat dit soort debatten dringend herzien dient te worden, aangezien wij de parlementsleden hier vandaag als schooljongens zijn behandeld. Dat is onaanvaardbaar!

Biociden
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0056/96) van mevrouw Jensen, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel en het gewijzigd voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad (COM(93)0351 - C3-0285/93) en (COM(95)0387 - C4-0311/95-00/0465(COD)) betreffende het op de markt brengen van biociden.

Jensen, Kirsten
Mijnheer de Voorzitter, deze richtlijn is het ontbrekende element in een reeks van richtlijnen inzake chemische stoffen. Het is belangrijk dat we een duidelijk beeld hebben van de chemische stoffen die in de Unie worden gebruikt. Er zouden 100.000 verschillende soorten op de markt zijn. Slechts enkelen waren het voorwerp van een goedkeuringssysteem met risicobeoordeling en steeds weer stellen we vast dat chemische stoffen verschrikkelijke gevolgen voor de natuur kunnen hebben. Denken we alleen al aan het debat over de verminderde zaadkwaliteit bij de man, omdat chemische stoffen zich als kunstmatige hormonen kunnen gedragen.
Met het voorstel voor een richtlijn inzake biociden zullen meer chemische stoffen het voorwerp uitmaken van een goedkeuringsprocedure en dat is zeer positief. Er is reeds over geklaagd dat de goedkeuring van stoffen en produkten voor de bedrijven een dure zaak is. Indien we de chemische stoffen niet beter onder controle hebben, zal het de maatschappij echter nog veel meer kosten in de vorm van gezondheidsuitgaven en bestrijding van de vervuiling. De richtlijn heeft een lange voorgeschiedenis en na veel geduld hebben we nu eindelijk de volledige richtlijn, inclusief bijlage 6. Het Parlement heeft op bijlage 6 met de tenuitvoerleggingsbepalingen aangedrongen, omdat de principes hiermee ingevuld worden en omdat deze richtlijn zeer belangrijk is voor de nationale bevoegde instanties. Bovendien zijn documenten met technische ondersteuning noodzakelijk.
De richtlijn is gebaseerd op een wederzijdse erkenning van de produkten die biociden bevatten en dat kan een probleem zijn wanneer niet alle lid-staten over de bevoegde instanties die in de richtlijn bedoeld worden, beschikken. Een zwakke schakel in de ketting kan de toegang tot de markt te gemakkelijk maken. De Commissie milieubeheer heeft zich dan ook verzet tegen een automatische goedkeuring na 60 dagen. Het is ook belangrijk dat elke nationale instantie over voldoende informatie beschikt, voor ze de toelating geeft om het produkt op de markt te brengen.
De industrie heeft gevraagd dat de gegevens langer beschermd zouden blijven, terwijl de vakbonden van de textielsector vinden dat een goedkeuringsperiode van 10 jaar te lang is. Het is de moeite waard om op te merken dat de beschermingsperiode voor gegevens in deze richtlijn vijf jaar langer is dan in de richtlijn voor pesticiden.
In de afgelopen periode hebben wij geluisterd naar argumenten die in elk milieudebat teruggekomen. Dat regels te bureaucratisch zijn en de concurrentiepositie van de betroffen ondernemingen zullen verzwakken en dat we zo geen strenge eisen aan onszelf mogen stellen in een wereld met internationale handel. Wat dit laatste betreft, kunnen we argumenteren dat we toch ergens moeten beginnen. De Europese Unie moet het voorbeeld geven in internationale bijeenkomsten en ze is rijk genoeg om het voortouw te nemen. Ook voor andere zaken heeft het Europees Parlement gezegd dat wij niet op de andere werelddelen moeten wachten, maar dat wij zelf het initiatief moeten nemen.
Het goedkeuringssysteem lijkt mij zeer flexibel en niet zeer bureaucratisch. U mag niet vergeten dat het in elk geval lang zal duren voor alle produkten de goedkeuringsprocedure hebben doorgemaakt en dat ze dus nog lang op de markt kunnen blijven. Volgens de industrie zal een produkt dat alleen de kleur of de geur wijzigt, een volledige goedkeuringsprocedure moeten doorlopen, maar de Commissie heeft in onze commissie keer op keer bevestigd dat dit niet zo is. De Commissie heeft ons twee verschillende verklaringen gegeven voor het bestaan van de twee bijlagen nr. 3 en 4. Alles moet door bijlage 3, terwijl bijlage 4 slechts gebruikt wordt wanneer het relevant is. Er werd ons lang verteld dat dit omwille van de dierproeven was, bijvoorbeeld wanneer men de toxicologische eigenschappen van een produkt reeds kent, zijn nieuwe dierproeven overbodig. Op een gegeven ogenblik werd deze verklaring echter vervangen door een andere: men wilde niet sparen op dierproeven, men wilde de industrie sparen. En dit is een zeer belangrijk punt. Het Parlement wil natuurlijk graag minder dierproeven, maar wij willen graag weten op welke manier de Commissie van plan is om bijlage 4 te gebruiken. Zal men aan bijlage 4 kunnen ontsnappen alleen maar uit economische overwegingen?
Ik wijs erop dat onze commissie een definitie voor een kadervoorschrift heeft voorgesteld en dat het niet nodig is de voorstellen, die overigens aan de plenaire vergadering zijn voorgelegd, goed te keuren. We kunnen over hetzelfde geen verschillende meningen hebben. Een belangrijk aspect is de zogenaamde alternatieve beoordeling van biociden. Hiermee wordt gegarandeerd dat de gevaarlijkste stoffen niet op de markt komen of van de markt gehaald worden zodra er een minder schadelijke stof die voor hetzelfde doel gebruikt wordt, op de markt beschikbaar is. Dit betekent dat producenten van produkten die biociden bevatten nog altijd een actieve stof kunnen vinden, maar misschien een andere dan deze die ze voordien gebruikten. Er is desalniettemin politieke heibel geweest rond de alternatieve beoordeling en deze heibel heeft naar mijn mening te grote proporties aangenomen. In onze maatschappij moet het mogelijk zijn om ons te beschermen met biociden bevattende produkten, maar waarachtig ook tegen de meest schadelijke biociden zelf. Een argument dat tegen alternatieve beoordeling pleit is dat het de kleine en middelgrote ondernemingen benadeelt. Zij produceren immers vaker de biociden dan de actieve stoffen. De consumenten zullen nog steeds produkten kunnen kopen om een bepaald organisme te bestrijden, want een actieve stof wordt slechts vervangen als er een nieuwe beschikbaar is voor hetzelfde doel. Het is deze soepele en zeer vriendelijke vorm van alternatieve beoordeling die naast de risicobeoordeling wordt voorgesteld. Voor een milieuvriendelijke politicus stelt dit niet veel nieuws voor. Het is bovendien in overeenstemming met het Vijfde Milieuactieprogramma. Alternatieve beoordeling is een nieuw middel dat in de toekomstige herzieningen van de andere richtlijnen inzake chemische stoffen zou moeten worden toegevoegd.

Langen
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik spreek hier als rapporteur voor advies van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid over het voorstel voor een richtlijn betreffende biociden. De Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid heeft het voorstel grondig besproken en in november 1995 met een overweldigende meerderheid haar standpunt bepaald.
In ons advies zeggen wij dat met de bijzondere kenmerken van de biocidenmarkt rekening moet worden gehouden. Het marktvolume wordt in het totaal op 1, 5 à 2, 5 miljard ecu geraamd. In tegenstelling tot de sector van de gewasbeschermingsmiddelen gaat het hier om ongeveer 400 werkzame stoffen en ongeveer 7.000 biocide eindprodukten. Een uniformering van de toelatingsprocedures van de verschillende landen is zinvol en houdt een reusachtige besparing in, zowel voor de lid-staten als voor de producenten en derhalve ook voor de klanten.
De markt bestaat overwegend uit kleine en middelgrote ondernemingen, daar de verschillende toepassingsmogelijkheden van biociden een individuele marktbediening mogelijk maken. Daartegenover lopen de ontwikkelingskosten, maar ook de kosten voor de toelating en voor de samenstelling van het dossier werkzame stoffen soms tot meer dan een miljoen ecu op. Gelet op het geringe marktvolume moet daarom worden nagegaan hoe men mens en milieu tegen zo laag mogelijke kosten de nodige bescherming kan bieden. Daarom heeft de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid de volgende conclusies geformuleerd. Ten eerste: in het richtlijnvoorstel, dat naar het voorbeeld van de richtlijn inzake gewasbeschermingsmiddelen is opgesteld, wordt volgens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid onvoldoende rekening gehouden met de specifieke situatie van biociden en de markt voor die produkten.
Ten tweede: de toelatingsprocedure moet volgens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid zodanig worden vormgegeven dat de kosten worden gedrukt, waarbij de beschikbare ervaring bij de beoordeling in aanmerking moet worden genomen.
Ten derde: voor de toelating van werkzame stoffen moet een kadervoorschrift worden geformuleerd dat voor minder problematische biociden een eenvoudige meldprocedure toelaat. Dat voorstel werd door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming grotendeels overgenomen.
Ten vierde: in de Gemeenschap geproduceerde stoffen en biociden moeten dezelfde behandeling krijgen als geïmporteerde werkzame stoffen en biociden. Daarom moeten de voorschriften van de richtlijn ook voor invoerprodukten gelden.
Ten vijfde: de tariefregeling moet op de kosten worden afgestemd.
Ten zesde: de Commissie moet een uitvoerig onderzoek instellen naar de economische gevolgen voor het midden- en kleinbedrijf. Jammer genoeg heeft de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming tijdens haar beraadslagingen weinig bereidheid getoond om de amendementen van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid over te nemen. Mevrouw Jensen had het over de netelige kwestie van de vergelijkende beoordeling. Dat is wel een zeer scherp instrument. Volgens mij is het debat daarover nog niet rond. Ik meen echter ook dat, zoals mevrouw Schleicher in haar amendement voorstelt, voor produkten die uitsluitend voor de industriële produktie worden gebruikt, een vereenvoudigde toelatings- en vergunningsprocedure of meldprocedure mogelijk moet worden gemaakt.
Alles bij elkaar genomen omvat het Commissievoorstel een aantal verbeteringen, maar zorgt het met betrekking tot de specifieke situatie van het midden- en kleinbedrijf ook voor aanzienlijke problemen.

Hulthén
Mijnheer de Voorzitter, hoewel het al laat is en velen vermoeid zijn, is het verheugend dat wij eindelijk zover gekomen zijn dat wij besluiten hebben genomen en in elk geval een discussie over de richtlijn inzake biociden hebben gevoerd. Ik geloof en ben van mening dat dit een verslag is dat zowel de geest van toekomstgeloof als van wil ademt. Het is ook een verslag dat ons een werktuig verschaft ter bescherming van zowel de gezondheid van de mensen als van het milieu. Ik geloof dat het belangrijk is dat wij op communautair niveau een gemeenschappelijk systeem opzetten om onze biociden onder controle te krijgen. Dat geldt zowel voor het milieu als voor de ondernemingen. De ondernemingen krijgen feitelijk door deze richtlijn de mogelijkheid en de omstandigheden om onder gelijke voorwaarden actief te zijn op de interne markt.
Maar misschien het allerbelangrijkste is dat het verslag een flexibel systeem voorstelt, dat een prikkel vormt om milieuvriendelijker produkten te ontwikkelen en daarmee ook een ontwikkeling in de richting van een duurzame samenleving stimuleert. Het Parlement kan door steun aan het voorstel een stap zetten in de richting van dit voor de toekomst cruciale doel.
Bij velen is onrust ontstaan over wat het systeem zal inhouden voor speciaal het midden- en kleinbedrijf. De onrust concentreert zich vooral op de passage over vergelijkende beoordeling in artikel 9, punt 5. Men is bang dat de ondernemingen over de kop zullen gaan en dat de werkloosheid zal toenemen. Maar de ervaring bij ons in Zweden, waar wij dit systeem al bijna tien jaar hebben, wijst op het tegenovergestelde. Wij weten dat de geproduceerde actieve substanties worden geproduceerd in grote ondernemingen, die feitelijk in staat zijn om bij te dragen aan een positieve ontwikkeling. Wij weten ook dat methoden met vergelijkende beoordeling hebben geresulteerd in een breder produktaanbod en een groter aantal ondernemingen op de markt.
Ik geloof ook dat het belangrijk is om erop te wijzen dat vergelijkende beoordeling in ons land wordt toegepast op ongeveer 10-20 % van de produkten op de markt. Toepassing vindt plaats als twee actieve substanties vergelijkbaar en actief zijn op hetzelfde gebied, als het kostenplaatje hetzelfde is, maar waarbij het ene produkt feitelijk veel beter is voor het milieu dan het andere.
De toegepaste vergelijkende beoordeling is ingevoerd in overleg met zowel ondernemingen als de overheid en natuurlijk ook de consumenten. Hoewel ik het een goed verslag vind, is het jammer dat wij bepaalde delen ervan bij compromis hebben laten vallen, wat het verslag zwakker maakt. Dat geldt vooral voor de grondverf op schepen, maar ik zal het verslag toch steunen.

Valverde López
Mijnheer de Voorzitter, ik ben van mening dat het voorstel voor een richtlijn over de regeling voor het toelaten en het in de handel brengen van biociden evenwichtig is; het wil kwaliteit, veiligheid en efficiëntie garanderen van deze groep produkten waarvan zoveel gebruik wordt gemaakt.
Zoals reeds is opgemerkt vertoont de voorgestelde regeling grote overeenkomst met de regeling die is goedgekeurd voor pesticiden voor de landbouw. In de debatten die wij indertijd in het Parlement gehouden hebben, hadden wij de gelegenheid talrijke amendementen in te dienen en met vele ideeën en doelstellingen te komen die ervoor gezorgd hebben dat het kader van de regeling van de pesticiden voor de landbouw zeer acceptabel was en een van de beste die momenteel in de wereld bestaan.
De oplossing om een communautair systeem te hebben voor de goedkeuring van de werkzame stoffen enerzijds, en de goedkeuring van de concrete formuleringen anderzijds is een goede procedure die zeer goed past bij de opbouw van Europa, omdat deze de gecentraliseerde procedure in evenwicht houdt met de decentralisatie van de goedkeuring van de formuleringen, en alle communautaire overheden - totdat het tegendeel bewezen wordt - hebben de volledige bevoegdheid en verantwoordelijkheid bij deze goedkeuringen. De wederzijdse erkenning en het vrije verkeer dienen dan ook verzekerd te worden en niemand mag deze in twijfel trekken.
Er was sprake van grote onduidelijkheid in het debat in de commissie en daarna - en naar ik meen ook tijdens de debatten in deze plenaire vergadering - omdat er veel te veel amendementen zijn ingediend die volgens mij totaal niets toevoegen en ook heeft men misschien wel geen rekening gehouden met de uiteindelijke doelstelling van deze richtlijn die er - zoals ik al eerder zei - in bestaat om voor kwaliteit, veiligheid en efficiëntie te zorgen met betrekking tot alle produkten die op de markt komen.
Het Parlement wil er zekerheid over hebben dat de wetenschappelijke en technische voorschriften in de bijlagen van een zo hoog mogelijk niveau zijn om te kunnen garanderen dat de burgers zich beschermd voelen. De Europese Commissie heeft ons werk niet bepaald gemakkelijker gemaakt omdat zij - ook al is het waar dat zij deze bijlagen uiteindelijk heeft vrijgegeven, wat een zeer gefundeerde eis van dit Parlement was - de economische, sociale, wetenschappelijke en technische problematiek die deze regeling met zich meebrengt niet adequaat heeft toegelicht. Als haar verslag veel preciezer was geweest, dat was het voor veel leden van het Parlement die niet zo bekend zijn met dit soort voorstellen, veel duidelijker geweest.
Tot slot geloof ik dat het opnemen van het vierde waarderings-en vergelijkingscriterium het zwakste punt is van dit voorstel, omdat wij in grote juridische onzekerheid terechtkomen die volgens mij onaanvaardbaar is en niet in de lijn ligt van de normale praktijk in het communautair recht.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, nu over iets heel anders! Van dolle-koeienziekte naar biociden is een enorme stap zowel wat de inhoud als wat de aandacht van de media betreft. De inhoudelijke discussie over de biociden, die bijna niemand begrijpt, is tot in het kleinste detail zeer technisch en heeft niet het minste sexappeal, waardoor de media ze links laten liggen. De dolle-koeienziekte heeft alles. De dolle koeien hebben het allemaal. Maar zo is nu eenmaal het werk van dit Parlement. Het lot is dus op mij gevallen om over de biociden te spreken, die toch ook veel met de gezondheid te maken hebben. Indien we op dit gebied immers geen regelgeving hebben, is het ten koste van de gezondheid van de mens. De sterfgevallen worden gewoon niet erkend. Er zijn natuurlijk reeds meer mensen gestorven door biociden dan door dolle koeien.
Namens de Liberale Fractie kan ik u zeggen dat wij alle amendementen van de Commissie milieubeheer en sommige van de andere amendementen kunnen steunen. Er is een aanvaardbaar evenwicht gevonden tussen de belangen van de industrie en die van het milieu. Wat de Liberale Fractie betreft, is het belangrijk dat we de noodzakelijke ontwikkeling van milieuvriendelijkere produkten blijven stimuleren zonder daarom aan de industrie onmogelijke eisen te stellen en hun wens tot geheimhouding respecteren. Artikel 9.5 gaat het verst en is het interessantste voorstel van de Commissie, omdat het de mogelijkheid biedt een produkt te verbieden wanneer er een alternatief produkt bestaat. Dit vereist zonder twijfel dat er een actieve beoordeling gebeurt, maar bij een juiste toepassing kan Europa op dit vlak een belangrijke rol spelen en dat hebben wij nodig. Ik verzoek de Commissie zich actief hiervoor in te zetten.
Tenslotte wil ik de rapporteur danken voor het enorme werk dat zij in dit voorstel heeft geïnvesteerd en ik beveel de goedkeuring van het verslag aan.

Lannoye
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming de ontwerp-richtlijn van de Commissie zeker heeft verbeterd.
Als men echter wil uitgaan van een perspectief, dat de onze zou moeten zijn, waarbij wij steeds minder gevaarlijke produkten voor de gezondheid van de mens en voor het milieu willen bevorderen, dan moeten de ingevoerde procedures deze keuze mogelijk maken.
In dat opzicht heb ik enige reserves, namelijk dat de geldigheidsperiode van tien jaar voor een machtiging lang is. Een frequente herbeoordeling is dan niet mogelijk, wat indruist tegen het doel dat ik zojuist heb aangegeven. Anderzijds, als het beginsel van vergelijkende beoordeling in artikel 9, lid 5, is overgenomen - wat een goede zaak is - dan leidt dit nog niet automatisch tot het afwijzen van de voor het milieu en de gezondheid minder goede stof. Daarom hebben wij amendementen ingediend om de huidige tekst te corrigeren, dat hopen wij althans.
Ten slotte een opmerking over een amendement dat door andere collega's is ingediend over de verfsoorten die scheepsrompen moeten beschermen. Het betreft een onaanvaardbaar amendement, omdat het een bijzonder giftig produkt beoogt, tributyletheen, een van de zwaarste gifstoffen voor de mariene flora en fauna.

Blokland
Voorzitter, het is een goede zaak dat er nu ook Europese wetgeving komt voor de toelating van biociden voor niet-agrarische doelen. Dat is geen overbodige luxe op de interne markt. Jammer dat er zoveel tijd verloren is gegaan voordat de gemeenschappelijke beginselen op papier stonden. Het stuk dat er nu ligt, vormt naar onze mening echter een goede basis voor een uniforme toelatingsprocedure.
We zijn vooral ingenomen met de zogenaamde vergelijkende beoordeling in artikel 9, lid 5. Daardoor zullen na verloop van tijd de milieuvriendelijke middelen de slechte biociden van de markt verdringen. Dat is triest voor de producenten van al die oude biociden, maar als we duurzame ontwikkeling serieus willen nemen, dan zullen de slechte middelen toch geleidelijk moeten verdwijnen.
Ik wil graag de rapporteur, mevrouw Jensen, gelukwensen met haar verslag. Ze heeft er veel tijd en moeite in geïnvesteerd, maar het resultaat mag er wezen. Op verschillende punten zijn verbeteringen voorgesteld, zoals bijvoorbeeld op het punt van de kaderformuleringen. Daarmee kan een hoop bureaucratie en overbodig testen worden voorkomen.
Een ander belangrijk aspect is de kwestie van de aangroeiwerende verf. Inmiddels staat wel vast dat deze biocidehoudende verf een zeer nadelige invloed op het watermilieu heeft, de heer Lannoye zei het al. Nu kunnen wij in de Europese Unie natuurlijk overgaan tot een eenzijdig verbod op het gebruik van dit soort verven, maar daar schieten we weinig mee op, want als we het gebruik hier verbieden, zal de behandeling van de schepen gewoon in het Verre Oosten plaatsvinden, en dan waarschijnlijk onder nog slechtere milieuvoorwaarden dan hier. Dan ben je bezig werkgelegenheid naar Korea te verplaatsen zonder dat het merkbaar voordeel voor het milieu oplevert. Daarom ben ik vóór amendement 61 waarin voor het gebruik van biociden in scheepswerven een uitzondering wordt gemaakt. Het is geen fraaie oplossing, maar ik zie geen andere mogelijkheid.
Dat ontslaat Europa trouwens niet van de verplichting alles in het werk te stellen om tot een oplossing te komen. In dat verband heb ik nog een vraag aan de commissaris: wat doet de Commissie hieraan? Zit er voortgang in de werkzaamheden van de internationale maritieme organisatie, en op welke termijn kunnen we iets van die instelling verwachten?

Myller
Mijnheer de Voorzitter, daar Europa zijn binnengrenzen - en dus ook de grenscontroles - heeft afgeschaft, moeten communautaire voorschriften ervoor zorgen dat de produkten die in de Unie op de markt worden gebracht, in alle lid-staten veilig kunnen worden aangewend. Dat geldt ook voor de produkten van de chemische industrie, die veel problemen met zich brengen en waarvoor met het oog op de bescherming van het milieu en de consument duidelijke regels moeten worden vastgesteld.
Mevrouw Jensen gaat in haar verslag over biociden dieper op die problemen in. Belangrijk is dat de in de Unie toegelaten produkten het milieu zo weinig mogelijk belasten, biociden volgens een eenvormige beoordelingsprocedure worden goedgekeurd en minderwaardige produkten uit de markt worden genomen.
De afschaffing van de grenzen heeft tot gevolg dat produkten die in een land van de Unie worden goedgekeurd, ook in de andere lid-staten in de handel worden gebracht - wat evenwel veronderstelt dat de produkten voldoende betrouwbaar zijn. In die zin moet men er absoluut zeker van zijn dat biociden niet de Unie worden binnengeloodst via de zogeheten zwakste schakel van de ketting, met name het land met de laagste normen.
Als voorwaarde voor het inachtnemen van de - door de Commissie voorgestelde - termijn van zestig dagen om de biocide goed te keuren, suggereert het verslag dat de instanties van de lid-staten toegang krijgen tot de documentatie, op basis waarvan ze zelf onderzoeken of ze het betrokken produkt zullen commercialiseren. Ik twijfel er evenwel aan of een periode van zestig dagen voor elk van de gevallen voldoende is.
Europa is een continent met tal van onderscheiden ecosystemen. In de noordelijke - koudere - gebieden van de Unie is de bodem nagenoeg het hele jaar bevroren, wat tot gevolg heeft dat het oppervlaktewater er veel trager in de grond dringt dan in regio's met andere klimatologische omstandigheden.
Ik wil commissaris Bjerregaard dan ook vragen of de Commissie bereid is haar voorstel in die zin te wijzigen dat de instanties van de lid-staten voldoende tijd krijgen om te onderzoeken of de toegelaten biociden wel aan de nationale omstandigheden beantwoorden. Kan ze ons met andere woorden waarborgen dat bij het in de handel brengen van biociden rekening wordt gehouden met het milieu van elk van de ecosystemen in de Unie?

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de werkzame stoffen in farmaceutische produkten en gewasbeschermingsmiddelen zijn in de Europese Unie door specifieke richtlijnen geregeld. Het laatste grote terrein, alle andere biocide werkzame stoffen, moet nu met deze richtlijn worden geregeld. Dat dit gebeurt, is voor de milieu- en consumentenbescherming uiterst belangrijk omdat vele mensen rechtstreeks in aanraking komen met produkten die biocide werkzame stoffen bevatten. Ik denk daarbij onder meer aan insekticiden, ontsmettingsmiddelen, materiaalbeschermingsmiddelen en conserveringsmiddelen.
Voor zover wij dat nu kunnen beoordelen, geldt deze nieuwe richtlijn voor alle biocide produktgroepen die niet onder de gewasbeschermingsrichtlijn vallen. Daar het om een soortgelijke werking gaat, leunt het voorstel van de Commissie ook zeer sterk tegen die plantenbeschermingsrichtlijn aan. In tegenstelling echter tot de gewasbeschermingsmiddelen gaat het bij de biocide werkstoffen om een zeer heterogene sector, zoals de heer Langen reeds heeft opgemerkt. Ongeveer 400 werkzame stoffen worden in ongeveer 7.000 produkten gebruikt en vooral door tal van kleine en middelgrote ondernemingen geproduceerd. De afzonderlijke werkzame stoffen en produkten zijn op nationaal niveau al gecontroleerd en pas na controle toegelaten. Er ontbreekt echter nog steeds een stelselmatige en uniforme regeling. Die hebben wij in de Gemeenschap dringend nodig, niet alleen voor de concurrentie en de vrijhandel, maar vooral ook voor de bescherming van de consument en het milieu.
Elke controle brengt niet alleen hoge kosten met zich mee, maar vergt ook veel tijd en materiaal en geeft de controle-instanties in de lid-staten een massa administratief werk. Ik vind het uiterst belangrijk dat wij hiervoor een evenwichtige oplossing vinden op voorwaarde uiteraard dat die de consument en het milieu de nodige bescherming garandeert.
Hoe belangrijk deze communautaire richtlijn ook is, toch zal ze maar iets opleveren als tegelijkertijd ook de uitvoeringsmaatregelen worden genomen, als zowel de bepalingen van de richtlijn als de uitvoeringsbepalingen klaar en duidelijk zijn en als de beoordeling op basis van objectieve evaluatiecriteria gebeurt. Volgens mij is dat laatste, zoals hier al is gezegd, bij de zogenaamde vergelijkende beoordeling volgens artikel 9, lid 5, niet het geval. Daarom heeft onze fractie een aantal amendementen ingediend.

Florenz
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mevrouw Bjerregaard, biociden zijn produkten die men gebruikt in ontsmettingsmiddelen, insekticiden, bij voorbeeld voor de bestrijding van graankevers, maar ook in bewaarmiddelen. Wij hebben de cijfers daarstraks al gehoord. Het wordt tijd dat wij voor het in de handel brengen van die produkten een Europese regeling treffen. De Europese Unie, meer bepaald de Commissie, heeft daartoe het initiatief genomen. Dat doet mij om twee redenen genoegen. In de eerste plaats bevorderen wij aldus de milieubescherming, maar in de tweede plaats bevorderen wij daarmee ook de concurrentie. Dat is belangrijk omdat men in Europa niets kan ondernemen als niet voor iedereen dezelfde spelregels gelden.
Het Commissievoorstel is volgens mij een goede basis voor een debat. De Commissie heeft zich, zoals bij de richtlijn over het in de handel brengen van gewasbeschermingsmiddelen, geconcentreerd op de werkzame stoffen en een lijst daarvan, en op de vraag hoe men biociden op nationaal niveau kan toelaten. Ik vind die opdeling in een centrale en decentrale regeling zeer goed. Ik verheug mij erover dat men voor die benadering heeft gekozen, omdat wij anders met de veel te grote klimaat- en hydrologische verschillen in de Unie rekening hadden moeten houden.
Mijn amendementen hebben vooral betrekking op de definitie en in het bijzonder op de toelating en het in de handel brengen van produkten met biocide werkzame stoffen. Ik verheug mij erover dat mevrouw Jensen die amendementen heeft ondersteund op een ogenblik waarop iedereen het over Molitor heeft en daarmee deregulering, verstrenging en vereenvoudiging bedoelt. Dat bedoel ik ook. Wie in het Parlement zou het daarmee niet eens zijn? Er zijn echter altijd opnieuw collega's en afgevaardigden, maar ook vertegenwoordigers van de Commissie, die Molitor en zijn ideeën als dekmantel voor milieudumping gebruiken. Dat willen wij nu juist niet. Wij hebben echter ook niet de indruk dat dit verslag dat beoogt.
Ik verheug mij erover dat de Commissie onze amendementen over het kadervoorschrift wil overnemen. Wat betekent dat? Welnu, dat houdt in dat produkten die worden ontwikkeld volgens reeds toegelaten procédés in de toekomst op een eenvoudiger wijze kunnen worden toegelaten. Voor een doorzichtig milieuen handelsbeleid is dat onontbeerlijk. Mevrouw Bjerregaard, ik ben blij dat wij uw voorstel hebben kunnen verbeteren. Wij kunnen nu op basis van een degelijke tekst het debat met de Raad en de tweede lezing aanvatten.

Jouppila
Mijnheer de Voorzitter, het voorstel voor een richtlijn betreffende het op de markt brengen van biociden gaat over bestrijdingsmiddelen tegen organismen die schadelijk zijn voor de gezondheid van mens en dier, en heeft tot doel een systeem van wederzijdse erkenning van biociden in te stellen en een lijst van werkzame stoffen op te stellen die in de Unie zijn toegelaten. Ik herinner eraan dat Europa - en de rest van de wereld - onlangs werd opgeschrikt door medische onderzoeksresultaten waaruit blijkt dat gewasbeschermingsmiddelen en de residuen ervan schadelijk zijn voor de werking van het hormonale stelsel van de mens, wat onder meer tot gevolg heeft dat zijn vruchtbaarheid afneemt. Het Parlement kan dan ook geen passender ogenblik kiezen om zich over het probleem van biociden te buigen.
Ik verwijs in dit verband ook naar het debat van zoëven over de dollekoeienziekte, dat duidelijk heeft aangetoond dat de voedselproducenten in hoge mate voor de gezondheid van de mens verantwoordelijk zijn. Ik dring dan ook aan op de naleving van ethische beginselen die een zo hoog mogelijke veiligheid op voedselgebied waarborgen.
Het lijdt geen twijfel dat de natuurlijke en klimatologische omstandigheden in elk van de landen van de Unie verschillen. In de Noordse lid-staten, zoals Finland, zijn ze van die aard dat veel minder verdelgingsmiddelen moeten worden aangewend dan in de meer zuidelijke regio's van de Unie, wat trouwens de reden is waarom de desbetreffende regelgeving thans van land tot land verschilt.
Daar de consument als gevolg van het vrije verkeer van voedingsmiddelen in de Unie niet langer weet uit welk land zijn voedsel afkomstig is en hoe het werd geproduceerd, moet de erkenning van in de Unie toegelaten biociden worden geharmoniseerd - wat de bedoeling is van het voorstel voor een richtlijn waarover we thans beraadslagen. Ik wens evenwel op te merken dat de richtlijn ook moet gelden voor biociden uit derde landen die in de Unie worden ingevoerd en in de handel gebracht, wat zeker tot de verwezenlijking van de doelstellingen van de richtlijn zal bijdragen en concurrentieverstoring in de sector moet voorkomen. Daar de mens als belanghebbende aan de natuur even gevoelig is voor milieuverontreiniging als de andere participanten aan de natuur, moeten we onze goedkeuring hechten aan dit wetgevingsvoorstel, dat ongetwijfeld tot de bescherming van de mens en zijn gezondheid bijdraagt.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen dank ik de Commissie milieubeheer, de Commissie economische en monetaire zaken en natuurlijk de rapporteurs voor het vele werk dat zij aan dit voorstel heeft besteed. Dit voorstel is het laatste onderdeel van de EU-wetgeving inzake chemische stoffen. Ik wil in het bijzonder mevrouw Kirsten Jensen danken voor een aantal opbouwende en nuttige amendementen die dit zeer technisch voorstel begrijpelijker hebben gemaakt en die de bescherming van proefdieren verbeteren. Bij gebrek aan tijd zal ik mijn algemene opmerkingen over het voorstel weglaten, omdat zij in het debat reeds zeer goed tot uiting zijn gebracht en zal ik mij op de amendementen concentreren. De bedoeling van dit voorstel is immers zeer eenvoudig, terwijl de middelen om het te verwezenlijken ingewikkeld zijn, wat dit voorstel zo technisch maakt. De Commissie is zich daarvan bewust en is dan ook blij dat het voorstel eenvoudiger en duidelijker is geworden dankzij de vele amendementen.
Er zijn een groot aantal amendementen ingediend. Eerst 62 en dan nog eens 34 aanvullende amendementen. Twee ervan, 16 en 30, zijn achteraf weer ingetrokken. Van de 94 overblijvende kan de Commissie er 36 volledig of gedeeltelijk of principieel overnemen. Voor de amendementen die de Commissie niet kan overnemen zijn er technische oorzaken of is de reden dat ze buiten de kaderrichtlijn vallen. Het zou teveel tijd in beslag nemen om op elk amendement afzonderlijk in te gaan. Ik ben mij echter bewust dat ik om formele redenen het standpunt van de Commissie met betrekking tot elk amendement zou moeten bekendmaken, maar ik zal het samenvatten door alleen de punten te noemen en commentaar te geven op de belangrijkste.
Eerst zijn er wijzigingen in de overwegingen met de amendementen 3, 6 en 92, die we kunnen aanvaarden. Amendement 2 principieel en 5 gedeeltelijk. Amendement 1, 4, 7 en 8 kunnen we niet aanvaarden.
Dan de wijziging van de artikelen. Amendement 9, 11, 17, 21, 29 en 31 kunnen we aanvaarden. Amendement 10, 14, 18, 19, 24, 26 en 37 alsook de aanvullende amendementen 76 en 78 kunnen we principieel aanvaarden, de amendementen 20, 36 en 39 alsook de aanvullende amendementen 70, 93 en 95 kunnen we gedeeltelijk aanvaarden. De amendementen 12, 13, 15, 22, 23, 25, 27, 28, 32, 33, 34, 35, 38 en 40-43 alsook de aanvullende amendementen 63, 65-69, 71, 74, 75, 77, 82, 84-91 en 94 kunnen we niet aanvaarden.
Nu wat de wijziging van bijlage 2 en 3 betreft. De aanvullende amendementen 7981 kunnen we aanvaarden, maar geen enkele van de eerste amendementen 44-54.
Van de amendementen op bijlage 6 over de gemeenschappelijke principes kunnen de nummers 56, 57 en 59 aanvaard worden. Amendement 61 en de aanvullende amendementen 64 en 96 kunnen we gedeeltelijk principieel aanvaarden, maar de amendementen 55, 58, 60 en 62 niet.
Ik zal nu een korte commentaar geven op enkele amendementen. De amendementen op de overwegingen die de Commissie kan aanvaarden gaan over een betere bescherming van proefdieren, en deze die de Commissie niet kan aanvaarden, betreffen voorstellen tot herziening van de bijlagen omdat we ze technisch niet correct vinden.
Wat de amendementen op de artikelen betreft wil ik mevrouw Kirsten Jensen danken voor amendement 31 omdat het een duidelijke verbetering van de tekst inhoudt.
Van de amendementen op de artikelen die we niet kunnen aanvaarden zal ik mij concentreren op de amendementen 12, 13 en 15 over het toepassingsgebied van het voorstel alsook op 42 en 43 die een uitbreiding van het toepassingsgebied beogen. Eerst 12, 13 en 15. Hier wil ik beklemtonen dat het voorstel voor een richtlijn het in de handel brengen van alle biociden bevattende produkten in de Unie betreft en dat het ook de toepassingsomstandigheden omvat. Het zegt niets over de produktie van deze produkten noch over behandelde materialen, dit wil zeggen materialen die met zulke produkten behandeld zijn. In de richtlijn zijn ook geen biociden bevattende produkten opgenomen die voor export naar derde landen bestemd zijn.
De amendementen 42 en 43 beogen uiteindelijk de invoering van economische middelen of andere maatregelen om het gebruik van biociden bevattende produkten te beperken. In het algemeen sta ik achter deze ideeën, die in de lijn liggen van het vijfde milieuactieprogramma. Ik moet helaas onderstrepen dat ze niet in dit voorstel thuishoren, omdat het gaat over de risicobeoordeling van de verschillende actieve stoffen en biociden bevattende produkten voor mens en milieu. Het is dus niet de bedoeling om met dit voorstel een globale strategie voor het gebruik van deze produkten op te stellen. In dit verband kan ik meedelen dat de Commissie een onderzoek heeft gestart om te zien hoe we in de toekomst een duurzaam gebruik van pesticiden kunnen garanderen.
Dan zijn er nog een aantal aanvullende amendementen waarop ik verder geen commentaar zal geven, tenzij de leden mij erom verzoeken. Over de amendementen op bijlage 2 en 3 wil ik slechts opmerken dat de amendementen die wij kunnen aanvaarden de mogelijkheid scheppen om de eisen die aan de aanvragers worden gesteld aan te passen aan de technische ontwikkeling. De Commissie vindt dit een goed idee. Met betrekking tot de amendementen op bijlage 6 blijkt de interesse van het Parlement vooral naar de aangroeiwerende middelen te gaan. Ik wil hier graag meedelen - in het debat liepen de meningen hierover uiteen - dat de Commissie positief staat tegenover een uitzonderingsbepaling. Wij zijn voorstander om hiervoor amendement 61 als basis te nemen en de aangroeiwerende middelen specifiek te vermelden. Verder zouden we liever hebben dat de bijkomende verlenging waarvan sprake is in het amendement, tot 5 jaar beperkt wordt.
Mevrouw Kirsten Jensen heeft een vraag gesteld betreffende de interferentie tussen bijlage 4 met bijlage 3 en verschillende formuleringen van de Commissie in verband met de behandeling van het voorstel. Volgens mij zijn beide antwoorden gegeven, omdat het voorstel beide doelstellingen beoogt, namelijk zowel de dierproeven beperken als de lasten van de industrie beperken. Wat de Commissie betreft is er dus geen tegenstrijdigheid op dit gebied.
Ik wil graag antwoorden op de vraag van de heer Blokland over de aangroeiwerende verf. Reeds in juli vorig jaar heeft de Commissie in een bijeenkomst van de INO voorgesteld om een speciaal comité op te richten dat zou zoeken naar alternatieve middelen.
Met deze opmerkingen wil ik het Parlement nog eens danken voor de positieve ontvangst en behandeling van dit voorstel.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Prijsaanduiding van producten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0109/96) van mevrouw OomenRuijten, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad (COM(95)0276 - C4-0301/95-95/0148(COD)) betreffende de bescherming van de consument inzake de prijsaanduiding van aan de consument aangeboden producten.

Oomen-Ruijten
Voorzitter, hoe dan ook op dit late uur de inbreng over unit pricing . Excuus aan alle collega's omdat we pas op maandag jongstleden hebben kunnen stemmen over dit onderwerp en, zoals vaker in de consumentenwetgeving, blijkt dat dit soort zaken, die heel veel verschillende gebieden raken, ook veel collega's in dit Huis raken.
Voorzitter, ik heb met genoegen aan de richtlijn unit pricing gewerkt, omdat het een probleem is dat al heel lang in de kast ligt, waar al heel lang wetgeving over is maar waar we tot op heden alleen maar te maken hebben gehad met uitstel van wetgeving omdat wat er lag in feite te ingewikkeld was en men zich altijd heeft beperkt - er waren wellicht geen andere mogelijkheden - tot het bereiken van compromissen tussen de verschillende diensten van de Europese Commissie, maar ik denk ook tussen de verschillende organisaties zoals die in onze samenleving zijn. Dat is ook het probleem. Er is wetgeving maar die wetgeving is in feite veel te ingewikkeld, maar over het principe was iedereen helder. Er is altijd geprobeerd om de consument over de prijzen in te lichten zodat men een heel goed vergelijk kon maken, maar die ingewikkelde wetgeving zoals ze voor bijvoorbeeld de reeksen was, heeft niet gefunctioneerd.
Er zijn vrijwillige en verplichte reeksen, zo hebben we moeten vaststellen, en daar zijn weer uitzonderingen op mogelijk op Europees niveau, maar je kunt ook weer nationaal uitzonderingen maken, Voorzitter, en als u het begrijpt, ik begreep het dus niet meer toen ik het de eerste keer onder handen kreeg. Als je met elkaar het principe vaststelt dat je prijzen wilt vergelijken, dat je de consument een dienst wil verlenen, dan moet je dat in elk geval op een hele heldere manier doen.
Voorzitter, het ei van Columbus heb ik niet zelf uitgevonden. Het ei van Columbus is uitgevonden door de mensen van het Economisch en Sociaal Comité, die op dit moment een heel goed rapport hebben gemaakt en een Griekse collega, Folias, die een goed verslag heeft gemaakt dat ook gesteund is door alle partijen, de werkgevers, de werknemers maar ook de consumenten in dat Economisch en Sociaal Comité, en dat verslag, Voorzitter, heb ik met genoegen overgenomen. Het is unaniem aanvaard. Toen dacht ik: als de mensen die er verstand van hebben en die we in feite op elke tak van ons maatschappelijk krachtveld moeten vertegenwoordigen, als die dat doen dan moeten wij daar gelukkig mee zijn en ik vond ook dat ik daar eigenlijk niet al te veel wijzigingen meer op moest aanbrengen.
Voorzitter, wat wilden zij en wat willen wij eigenlijk ook? Dat is korte metten maken met de onduidelijke situaties die bestaan. Korte metten maken met iedere keer verlenging van wetgeving, gewoon helderheid scheppen. Die helderheid is dus dat je probeert om in principe altijd de prijs per eenheid produkt aan te geven. Dat is het principe, en je gaat dus niet meer werken met reeksen ofschoon ik als lid van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming natuurlijk eigenlijk wel heel veel voor reeksen heb. Maar die reeksen zijn ook in het Parlement zo mishandeld dat als je naar de wijn kijkt, je hebt reeksen van een liter, van driekwart liter, dan is het van een halve liter en nu voor de eenpersoonshuishoudingen tweeëneenkwart liter. Door die bomen was het bos niet meer te zien al zou ik graag heel heldere reeksen gehad hebben waardoor je milieuhygiënisch een aantal voordelen had kunnen bereiken.
Voorzitter, dat is dus niet gebeurd en daarom dus nu die hele heldere oplossing. Ik realiseer me echter wel dat die heldere oplossing ons een aantal problemen zou kunnen brengen. Bijvoorbeeld als ik nu ga voorschrijven dat je op een hele snelle manier overal de prijs per eenheid produkt moet kunnen vaststellen, en dat is het principe dat we nagestreefd hebben, dan weet ik dat ik ruzie krijg met elke wijnboer die er in de verschillende lid-staten is. Ik weet dat. Tegen windmolens vechten, dat weet Doeke Eisma, vroeger in het Nederlandse parlement probeerden we dat niet en ook hier heb ik daar geen enkele zin want ik weet dat ik dat toch niet red.
Dat betekent, Voorzitter, dat een aantal amendementen die ik in principe had ingediend, die ik graag gehad zou willen hebben om overal eenheidsprijzen van te maken, overal te kunnen vergelijken, dat ik die teruggetrokken heb ten gunste van de oplossing die door de Commissie is geboden, dat wil dus zeggen dat er in de lid-staten voor de spiritualiën, wijn en wat dies meer zij, nog een uitzonderingsmogelijkheid blijft. Dat probleem heb ik afgeschreven. Dan zegt collega Thyssen en ook nog een aantal anderen waaronder Kirsten Jensen: maar er is nog een ander probleem. Dat is: hoe ga je nu om met het midden- en klein bedrijf. Voorzitter, ik heb daar ook zorgen over want ik kom ook uit een kleine buurtschap, waar helaas bij mijn ouders de laatste winkel op de hoek verdwenen is. Wat moet je nu doen om dat probleem van die kleine winkel, tante Marie om de hoek zoals wij zeggen, om dat een beetje op te lossen.
Voorzitter, daar hebben we een drietal oplossingen voor. Ten eerste blijft er die uitzonderingsverplichting, ten tweede is er de invoeringstermijn die in het Parlement wij willen verschuiven van vier jaar naar zes jaar, dat betekent dus ook dat ze zelfs na de invoering van de ecu zich moeten gaan bezig houden met de prijzen per standaardhoeveelheid. De derde oplossing, en die heeft mijnheer Folias bedacht en dat vond ik eigenlijk een hele aardige, die zegt als die winkel om de hoek dat ook moet doen, dan hoeft die niet een ingewikkelde computer aan te schaffen want tante Marie van 75 weet daar niet meer mee om te gaan, die kan dan ook een hele simpele lijst ophangen. Op die lijst kunnen ze dan aangeven wat ze nu precies rekenen voor een standaardhoeveelheid, voor een kilo kaas, voor een kilo droogworst of saucisse of hoe ik het ook moet zeggen. Dat kan de consument via die lijst krijgen. Dan zeggen ze: ook dat is nog een probleem. Dan zeg ik nee, want waar er een kleiner aantal artikelen is, de winkel veel kleiner is, Voorzitter, is dat probleem er niet omdat men dan meestal in de groothandel gaat kopen en in die groothandel krijgt men de prijzen al geïnduceerd.
Voorzitter, ik had het gevoel dat alle problemen die we hadden opgelost waren, nu is dat niet aan ons allemaal te danken maar ook aan de Commissie, ook aan het Economisch en Sociaal Comité, en ik hoop dat het Parlement de amendementen die we in de comissie hebben aangenomen ook zal overnemen, zodat we niet alleen de eerste, maar zeker ook de tweede lezing op de goede manier zullen doorkomen.

Whitehead
Mijnheer de Voorzitter, ik ben wat dichter naar het midden gaan zitten, zodat we op dit late uur wat steun aan elkaar hebben. Deze avond kan naar mijn mening niet als de meest gedenkwaardige avond in de geschiedenis van het Parlement worden aangemerkt. Wat we nu bespreken lijkt wellicht meer op de omelet van Columbus dan op het ei van Columbus.
We zijn op dit moment, op dit late uur, bezig om de richtlijn op haar sterke en zwakke punten te onderzoeken. Ik wil -nogmaals- de rapporteur complimenteren met haar voorstel dat belangrijke voordelen voor de consumenten in de Europese Unie heeft. Ik sluit me aan bij haar lovende woorden ten aanzien van het Economisch en Sociaal Comité, waarvan ik in de loop van onze besprekingen veel geleerd heb.
Pas maandagavond is er in de commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming overgaan tot de definitieve stemming en weer werd het laat en stonden we onder grote tijdsdruk. Ik wil me beperken tot enkele bezwaren die toen werden geuit, en die ik aan de Commissie hoop voor te leggen.
Over een aantal zaken heerst nog veel onzekerheid, zoals over de kosten van de voorzieningen die de kleine middenstanders moeten treffen. Sommigen zullen met een prijslijst gaan werken, anderen zullen de artikelen opnieuw prijzen en weer anderen zullen kiezen voor een of ander computersysteem. Het wordt nog verwarrender door de veelheid van prijsaanduidingen die moeten worden aangebracht, wanneer we in de overgangsfase naar de gezamenlijke munt terecht komen.
Tot slot is er nog het probleem dat de kostenramingen die tot dusverre door de Commissie zijn opgesteld, enigszins afwijken van de ramingen van de detailhandel zelf. Dat is geen verrassing. De detailhandelaren zullen de kosten soms aandikken en de Commissie is soms wellicht iets te optimistisch. Maar er zijn uiteenlopende ramingen en wij zijn van mening dat de kostenfactor continu moet worden geëvalueerd.
Een van de door mevrouw Oomen-Ruijten ingediende amendementen betreft de voorlichting aan kleine detailhandelaren. Ik hoop dat enkele amendementen die wij binnen de commissie hebben voorgesteld, de detailhandel wat meer lucht zullen geven. Amendement 45 is van mij afkomstig en voorziet in een invoeringstermijn van zes jaar, namelijk van 1997 tot 2003, zodat de eerste moeilijke jaren voor deze richtlijn dus worden overbrugd.
Ik persoonlijk zie niet in waarom de belangrijkste problemen voor kleine detailhandelaren dan niet kunnen worden opgelost. Het is niet onze bedoeling om vanavond met amendementen te komen die de tenuitvoerlegging van deze richtlijn tegenhouden of serieuze besprekingen daarover tot na het jaar 2000 weten uit te stellen. Wat we tot de kleine detailhandelaren zeggen, is dat we het tijdschema proberen aan te geven, waarbinnen deze regeling, naar we nu hopen en met onze hulp, voordelen kan gaan opleveren, zowel voor de detailhandelaren zelf als voor de Europese consumenten.
Ik heb eveneens, zij het erg laat vorige week donderdag, een nieuw amendement ingediend, dat ik met de rapporteur heb besproken en dat specifiek betrekking heeft op enkele uitzonderingssituaties. Met de meeste daarvan kon zij globaal wel instemmen. Dus geen discussies meer over een definitie van het begrip detailhandel, maar in plaats daarvan kijken we naar de produkten en de handelsvormen. Het gaat duidelijk niet om een statische situatie, zelfs niet wat de winkel op de hoek aangaat. Als die lijst van uitzonderingen, of iets wat daar veel op lijkt, in de komende weken en maanden overeind blijft, heb ik er alle vertrouwen in dat deze richtlijn aan onze verwachtingen zal voldoen en voor de consument grote voordelen zal opleveren.

Thyssen
Voorzitter, de dubbele prijsaanduiding die de Commissie voorstelt, is zonder twijfel een hulpmiddel voor de consument die prijzen wil vergelijken. In die zin is het voorstel voor een richtlijn een goede zaak. Maar wanneer ik het niet beoordeel vanuit de eenzijdige optiek van de consumentenbescherming, maar iets ruimer, en tevens rekening houd met het streven naar een beperking van de administratieve rompslomp en met het feit dat we vlak voor de historische omschakeling naar de euro staan, dan slaat de balans voor mij helaas negatief door.
In de eerste plaats toont men weer eens aan hoe goed Europa is in het bewijzen van lippendienst aan kleine bedrijven, maar hoe moeilijk het is om op het veld echt rekening met hen te houden. Of een bedrijfje nu twee of vier of zes jaar overgangstermijn krijgt, en of het zijn prijsaanduiding manueel uitvoert, of daarbij kiest voor een computer, het blijft altijd een toename van administratief werk, en dat weegt, nu al, veel te zwaar.
Sommige amendementen, Voorzitter, brengen een beetje troost, maar buiten nr. 5 is het alleen theorie. Ook amendement 7 en 9 overtuigen mij niet. Het klinkt natuurlijk wel goed te zorgen voor financiële steun voor voorlichting en informatiebrochures ten behoeve van de KMO, maar kleine bedrijven kunnen heus wel zelf een regel van drie toe passen, en die weten ook dat PC's bestaan. Ze hebben niet zozeer info nodig, ze hebben lastenverlichting nodig.
Als ik het heb over kleine bedrijven, Voorzitter, dan gaat het niet alleen om bedrijven van een tante Marie van vijfenzeventig, maar ook over veel jonge mensen die zich op die manier zelf een baan verschaffen, en ook niet kapitaalkrachtig zijn en geen leger van personeel hebben om dit soort van klussen uit te voeren.
Voorzitter, mijn tweede probleem houdt verband met het tijdsschema. Ik begrijp niet dat dit voorstel niet kan wachten tot de euro is ingevoerd als enig wettig betaalmiddel, tot juli 2002. Amendement 18 geeft de lid-staten de kans, niet de plicht, om hun kleine bedrijven uitstel te geven, dankzij u, collega Whitehead, maar waarom niet de hele zaak uitstellen tot dan?
Toestanden waar drie of vier prijzen per produkt moeten worden aangeduid, en bij prijsvermindering zelfs zes of acht, lijken me de consument niet veel doorzichtigheid bij te brengen. Ik zou de commissaris dan ook heel graag vragen, hoe zij haar voorstel voor een richtlijn in de praktijk toegepast ziet in de periode van de overgang naar de euro vanaf 1999 en zeker in de periode tussen januari en juli 2002.

Garosci
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het kort houden, ik wil alleen maar even de rapporteur, mevrouw Oomen-Ruijten, bedanken omdat zij een technisch lastig onderwerp zo uitputtend en up-to-date heeft behandeld.
De Commissie had met deze richtlijn twee dingen op het oog: enerzijds de consument steeds beter voorlichten, en anderzijds het distributiesysteem beschermen, met name de kleine en middelgrote vormen daarvan, die door de invoering van de technologie het meest benadeeld worden. De extra tijd die voor de technologische aanpassing is gegeven lijkt mij voldoende. Verder wil ik ook commissaris Bonino bedanken omdat zij een groot deel van de in de eerste versie ontstane ideeën heeft overgenomen; het stuk loopt nu soepeler en staat dichterbij de werkelijke doelstellingen, namelijk de consument op een eenvoudige maar toch volledige manier voorlichten.
Toch verzoeken we de Commissie nog een extra inspanning te verrichten en de vandaag ingediende amendementen aan te nemen; dat zijn de amendementen die in de laatste versie, die maandagavond is aangenomen, overeind zijn gebleven. Het zijn echt allemaal zinvolle amendementen, ook al zijn sommige misschien herhalingen; ze kunnen bijdragen tot het creëren van een richtlijn die enerzijds dichtbij de markt staat wat betreft de groei en veranderingen van die markt, en anderzijds rekening houdt met de behoefte van de eindverbruiker om prijzen en meeteenheden met elkaar te vergelijken. Op die manier zal er mijns inziens een richtlijn worden uitgevaardigd die zowel bij de handel als bij de consumenten in goede aarde valt, en dat is niet niks!

Eisma
Voorzitter, ik zou wel een compliment willen maken aan mijn collega Oomen-Ruijten over haar soepele opstelling als rapporteur met betrekking tot het onderwerp. We zijn het wel eens anders van haar gewend als we het over drugs hebben, maar in dit geval is zij zeer flexibel.
De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij is tevreden dat de huidige richtlijn in de plaats komt van twee oude richtlijnen, want die laatste twee bleken immers in de praktijk niet te werken. Ze waren gebaseerd op het idee van standaardverpakkingen, en de producenten konden het hierover niet eens worden, waardoor het systeem van verkoop in de hele Unie van produkten in dezelfde maten niet kon worden gerealiseerd.
Voor de consumenten was derhalve geen vergelijking van prijzen mogelijk. Daarom deze nieuwe richtlijn, die het oude systeem verlaat en per produkt een prijsaanduiding per meeteenheid aangeeft, dus per kilo, of per liter.
Er zijn pogingen van collega's en ook van de landbouwcommissie om het oude systeem weer te herintroduceren. Wij wijzen deze pogingen af. Ze hebben bewezen niet te werken. We hechten ook aan het amendement waarin wij de Commissie vragen met een overzicht te komen van de financiële gevolgen voor de detailhandel, en met name het midden- en kleinbedrijf, opdat wij als parlementariërs in een volgende stap van de procedure in staat zijn dit aspect beter te kunnen beoordelen.
Mijn vraag is: wanneer komt de Commissie, wanneer komt commissaris Bonino, met het overzicht van de financiële gevolgen van dit systeem voor de detailhandel?
Wij vinden het niet meer dan logisch, en niet meer dan fatsoenlijk, dat er middelen worden vrijgemaakt om de detailhandel te steunen, met voorlichtingsprogramma's om dit nieuwe systeem toe te passen en te introduceren. Voorzitter, liever hadden wij gehad dat in deze richtlijn helemaal niets wordt geregeld op dit specifieke terrein met betrekking tot de overgangsperiode van de invoering van de euro, niet ecu, maar euro.
Wij lopen daarmee op de zaken vooruit, en het lijkt veel verstandiger met algemene regels te komen voor deze overgangsperiode als daarover meer bekend is, in plaats van nu in allerlei verschillende richtlijnen oplossingen aan te dragen.
Ten slotte, Voorzitter, steunen wij de amendementen die beogen dat de prijs van de produkten niet altijd op het produkt zelf hoeft te staan, maar weer ten behoeve van de detailhandelaar, ook op het schap of elders kunnen worden vermeld. Dat maakt het veel eenvoudiger, en ik kijk mevrouw Thyssen aan. Laten wij het nieuwe systeem van prijsaanduiding, waarvan wij voorstander zijn, voor de detailhandel zo eenvoudig mogelijk uitvoerbaar doen zijn.

Blokland
Voorzitter, het weergeven van prijzen per eenheid is in bepaalde supermarkten al heel gewoon. Het kost de winkelier extra geld en moeite, maar de consument is erbij gebaat. Daarom is het heel goed dat er nu bindende Europese wetgeving aankomt over prijsaanduidingen. Dat kunnen we gerust een overwinning voor de consumentenorganisaties noemen.
Ik wil mijn waardering uitspreken voor het werk van de rapporteur, mevrouw Oomen-Ruijten. Zij heeft met haar amendementen het voorstel van de Commissie op een aantal punten belangrijk verbeterd. Het lijken maar kleinigheden, maar deze wetgeving heeft enorme consequenties voor talloze winkeliers en consumenten. Daarom is een nauwkeurige formulering en afbakening van verplichtingen voor de winkeliers van groot belang. Ik denk dat er nu een goed evenwicht is gevonden ten aanzien van de positie van de kleine ondernemer.
Ik heb begrepen dat mevrouw Oomen-Ruijten er alle vertrouwen in heeft dat haar verslag ongeschonden door de eindstemming heel zal komen. Misschien dat het oordeel van de Commissie over de amendementen haar alsnog een slapeloze nacht zal bezorgen. Hoe het ook zij, ik wens haar voor straks een goede nachtrust toe. Zij heeft het verdiend en zo te zien heeft ze er ook erg behoefte aan en zij niet alleen.

Kuhn
Mijnheer de Voorzitter, ondanks dit gevorderde uur zou ik mevrouw Oomen-Ruijten hartelijk willen danken dat zij de uiteenlopende belangen van producenten, handelaars en kleinhandelaars met elkaar heeft verzoend. Dat voor de kleinhandelaars een speciale beschermingstermijn wordt vastgesteld is hier al gezegd. Daarbij wordt de bescherming van de consument in geen enkel opzicht aangetast.
Wie de tekst van het EU-Verdrag, waarin sprake is van een hoog niveau van bescherming van de consument, concrete uitwerking wil geven, moet dit verslag goedkeuren. Wie vandaag in de winkel levensmiddelen voor het weekeinde koopt - ik neem aan dat ook afgevaardigden dat af en toe doen - moet, om prijsbewust te kopen en prijzen te kunnen vergelijken, veel tijd hebben, een kei zijn in hoofdrekenen of een rekenmachientje bij zich hebben. In een oogopslag kan hij bij vele produkten niet te weten komen hoeveel ze per meeteenheid kosten. Van doorzichtige prijzen is dan ook geen sprake. Toch wordt op Europees niveau al bijna twintig jaar naar die doorzichtigheid gestreefd.
De tot nu toe geldende regels waren zeker in bepaalde landen voor de consument al een vooruitgang. Voor mij waren ze, zoals ook voor mevrouw Oomen-Ruijten, veeleer verwarrend en soms zelfs volkomen onbegrijpelijk. Als ik een voorverpakt stuk ham koop, kan ik aflezen hoeveel die ham per kilo kost en wat ik moet betalen. Als ik een andere verpakking koop, lees ik dat die twee porties bevat - geen idee hoe groot die zijn -, dat het totale gewicht 116 gram bedraagt en de prijs zoveel. Hoeveel een pond of een kilo dan kost moet ik zelf uitrekenen. Daarom vind ik het, zoals wellicht de meeste consumenten, goed dat nu eindelijk de prijs per meeteenheid zal worden vermeld.

Jackson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag in de notulen opgenomen zien, want in de toekomst is het best mogelijk dat een of andere Europese bond van kleine winkeliers dit debat nog eens wil nalezen, dat wij om bijna half een 's nachts een debat aan het voeren zijn met 10 leden en een commissaris, wier uithoudingsvermogen ik bewonder. Ik zeg U dat men later weer op dit debat zal terugkomen en ik wil dit punt in de notulen opgenomen zien, omdat ik van mening ben dat prijsaanduidingen per eenheid de consument in de grotere winkels en in de grotere supermarkten weliswaar grote voordelen kunnen bieden, maar voor de kleinere winkels betekent deze richtlijn onredelijk veel extra regels.
Het is waar dat de rapporteur, zoals zij al heeft aangegeven, via verscheidene amendementen heeft getracht om de lasten voor kleinere winkels te verlichten. In het door haar ingediende amendement 14 wordt de mogelijkheid voorgesteld om in kleine detailhandelszaken met prijslijsten en aanplakbiljetten te werken. Welnu, mijnheer de Voorzitter, U komt uit Italië. Denkt U in dit verband eens aan die kleine Italiaanse winkeltjes, zoals U die aantreft in Italiaanse steden en die van boven tot onder volgestouwd zijn met wel honderden verschillende artikelen. Gaat U maar eens terug met de mededeling dat dankzij deze richtlijn, weliswaar niet over vier, maar over zes jaar, op alle artikelen in die winkels een prijsaanduiding per eenheid verplicht is. Ik persoonlijk denk dat het in kleine winkels, volgestouwd met dat enorme assortiment artikelen, niet zal werken om enkel via prijslijsten ergens in de winkel de consument te informeren over de prijs per eenheid.
Uit een in het Verenigd Koninkrijk gehouden onderzoek onder kleine winkels van de Spar-keten, bleek dat zij circa 3500 artikelen voeren en dat er in dergelijke kleine winkels ongeveer 100 prijsveranderingen per week optreden. Het prijzen van de artikelen zou dus veel gemakkelijker met een geautomatiseerd systeem kunnen gebeuren. Het netto-resultaat van deze richtlijn zal zijn dat kleine winkels, als zij niet worden ontzien, hetzij hun assortiment verkleinen hetzij hun deuren sluiten. Als zij eraan denken de deuren te sluiten, dan is het enige goede nieuws wat wij hun te bieden hebben, dat zij in het kader van een van de door mevrouw Oomen-Ruijten ingediende amendementen een brochure kunnen krijgen waarin wordt uitgelegd waarom de Europese Unie hen tot sluiting dwingt.
Mijn opvatting dat amendement 7 voor de Commissie niet aanvaardbaar is, behoeft enige toelichting. Het zou een geweldig precedent scheppen om de Commissie te laten meebetalen aan de kosten die in het kader van de richtlijn zouden moeten worden gemaakt. We moeten in dit verband de nadruk leggen op amendement 5 en de Commissie namens alle fracties in het Parlement dringend verzoeken om vóór de tweede lezing een reële raming te maken van de kosten die aan de tenuitvoerlegging van deze richtlijn verbonden zijn.
Ik verkeer in de voor een conservatief lid ongebruikelijke positie van woordvoerder namens de Britse Bond van Coöperaties, maar ook namens het Detailhandelsconsortium, de Vereniging van Convenience Stores, de Vereniging van Britse Kamers van Koophandel, de Vereniging van Automatieken en vreemd genoeg de Schotse Kruideniersfederatie. Zij kunnen het niet allemaal bij het verkeerde eind hebben! Deze richtlijn levert voor kleine winkels werkelijk problemen op en ik hoop dat de Commissie daaraan iets zal doen.

Bonino
Dank aan de rapporteur en aan de afgevaardigden die dit debat hebben bijgewoond. Ik wil graag inhaken op een paar opmerkingen van mevrouw Jackson om hier en daar de puntjes op de i te zetten. Geachte afgevaardigde, de Commissie is hier geen richtlijn aan het verzinnen. Mag ik u erop wijzen dat er drie ingewikkelde en onuitvoerbare richtlijnen bestonden die in 1997 van kracht hadden moeten worden; drie wettelijke regelingen die zo ingewikkeld zijn dat ze naar onze mening eigenlijk niet kunnen worden uitgevoerd, maar die toch in 1997 van kracht zouden worden. Ik verzoek de geachte afgevaardigde de positieve kant van dit initiatief in te zien dat immers de situatie voor het midden- en kleinbedrijf beoogt te vereenvoudigen en, om zo te zeggen, deze situatie op de langere baan schuift: we hebben ingestemd met een periode van zes jaar om de nodige aanpassingen door te voeren. De geachte afgevaardigde zou misschien eens een andere vraag moeten beantwoorden: als de Commissie, hopelijk in overeenstemming met het Parlement, dit initiatief niet had genomen, zou in 1997 de overgangsperiode zijn afgelopen en zouden de drie bestaande, zeer ingewikkelde richtlijnen van kracht zijn geworden. De geachte afgevaardigden en het voltallige Parlement zouden echt eens naar de positieve kant van dit initiatief moeten kijken, want het initiatief is niet alleen gunstig voor de consumenten, maar ook voor de detailhandelaren, die anders in een, als ik dat zo mag noemen, uitzichtloze situatie hadden gezeten.
Ik kan natuurlijk niet in detail op de richtlijn ingaan; ik wil mijn luttele minuten spreektijd eigenlijk alleen maar gebruiken om aan te geven welke amendementen de Commissie niet kan overnemen, en waarom. De Commissie aanvaardt het grootste deel van de overgebleven amendementen en bedankt het Parlement voor zijn inspanningen om deze amendementen toe te lichten, en voor alle nieuwe formuleringen, die volgens ons veel treffender zijn. De Commissie is echter wel van mening dat het te vroeg is om nu al vooruit te lopen op het besluit en alle amendementen - twee in getal - die betrekking hebben op de invoering van de eenheidsmunt. We hebben tot 2002 toch nog genoeg tijd om een beetje meer inzicht in deze kwestie te krijgen: het Parlement weet maar al te goed hoe na de eenheidsmunt de Commissie aan het hart ligt, met name wat de consumenten betreft, en daarom wil ik vandaag geen besluit forceren.
Ten tweede: de Commissie zal een verslag opstellen over de financiële hulp, maar niet in een jaar tijd, zoals haar is gevraagd. Een jaar is echt veel te kort om een goed doortimmerd verslag te maken. We houden dus ons voorstel van twee jaar aan, maar zullen wel een verslag over de inwerkingtreding produceren. Wat de financiële hulp betreft is de Commissie van mening dat er op dit moment echt nog niet hoeft te worden opgetreden, omdat ze voor de toepassing ook een langere overgangsperiode heeft aanvaard. De heer Eisma kan ik melden dat we inmiddels wat de financiële gevolgen betreft over gedetailleerde gegevens beschikken, die mijn diensten hem zeer zeker zullen verstrekken, aangezien er vier verschillende oplossingen voor de tenuitvoerlegging van de richtlijn zijn. Dat hangt bijvoorbeeld af van de handmatige manier of de geautomatiseerde manier en van de mogelijkheid dat er tijdens de toepassing verschillende kosten en prijzen moeten worden gecontroleerd, maar in ieder geval zijn onze diensten bereid u deze gegevens te verstrekken, mijnheer Eisma.
Voorts bepaalt een ander amendement dat de automatische distributie moet worden uitgesloten; ik kan dit amendement niet overnemen omdat ik er eerlijk gezegd de zin niet van inzie: dit heeft in ieder geval zeker niet met kosten te maken. Dan de lijst van vrijstellingen waar de heer Whitehead over sprak: zoals u zelf al zei is deze lijst te laat ingediend, maar de Commissie is desalniettemin bereid haar licht te laten schijnen over deze lijst van producten die volgens u in acht moeten worden genomen. Ik denk dan bijvoorbeeld aan antiquariaatsvoorwerpen en dergelijke, waarvan sommige onze aandacht echt wel verdienen. Tot slot nog dit: het betere is vaak de vijand van het goede, en dit verslag en deze richtlijn hadden ongetwijfeld beter kunnen zijn - al weet ik niet hoe -, maar op dit moment is deze richtlijn volgens mij in ieder geval een vereenvoudiging ten opzichte van de huidige wetgeving, een hulp voor de kleine en middelgrote detailhandel.
Als laatste wil ik het Parlement nog van harte bedanken voor de tijd die het heeft uitgetrokken - ik weet dat u uw werkzaamheden in hoog tempo heeft afgehandeld -, de rapporteur voor haar toewijding en ook de voorzitter van de commissie; u heeft mij in de gelegenheid gesteld deze richtlijn in de Raad Consumentenzaken van komende dinsdag aan de orde te stellen, en daarvoor ben ik u zeer dankbaar.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt te 00.35 uur gesloten)

