Program Marco Polo II (debata)  
Przewodnicząca
Następnym punktem porządku dziennego jest sprawozdanie sporządzone w imieniu Komisji Transportu i Turystyki przez pana posła Ulricha Stockmanna w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1692/2006 ustanawiające drugi program "Marco Polo” dla udzielania wspólnotowej pomocy finansowej w celu poprawy działania systemu transportu towarowego na środowisko ("Marco Polo II”) - C6-0482/2008 -.
Ulrich Stockmann
sprawozdawca. - (DE) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Przeniesienie transportu towarów z dróg na kolej i żeglugę śródlądową lub żeglugę morską bliskiego zasięgu jest od dziesiątek lat nieodłącznym tematem naszych debat dotyczących transportu. Obecnie, w kontekście dyskusji o zmianach klimatu problem ten oczywiście nabrał nowego znaczenia.
W międzyczasie zdołaliśmy doprowadzić do przeniesienia transportu przy pomocy różnych podejść i instrumentów politycznych. Jednak, jeżeli przyjrzeć się tej sprawie uważniej, to ruch drogowy jest w praktyce bardzo trudno zastąpić i osiągnięto to jedynie w bardzo rzadkich przypadkach.
Pierwszą tego przyczyną jest to, że połączenia między różnymi rodzajami transportu nadal nie są wystarczająco zharmonizowane; drugą to, że kolej i żegluga śródlądowa nadal nie mają wystarczająco ugruntowanej pozycji jako europejscy usługodawcy, a trzecią to, że ekologiczne formy transportu zasadniczo nie mogą zapewnić przewozu "od drzwi do drzwi”.
Wszystkie te trudności spotęgował jeszcze w czasie obecnej recesji gwałtowny spadek cen drogowego transportu towarów. Te wszystkie problemy miały również wpływ na "Marco Polo II”. Dlatego właśnie my, politycy odpowiedzialni za transport, pilnie poszukujemy rozwiązania, bo bardzo wiele nam obecnie brakuje do osiągnięcia zdefiniowanego przez nas celu "Marco Polo”, którym jest przeniesienie 60% przewidywanego wzrostu transportu towarów z dróg na inne środki transportu. Musimy zatem zmienić kierunek przed końcem tej kadencji parlamentarnej i udało nam się w związku z tym znaleźć bardzo rozsądny kompromis.
Co ma się wydarzyć? Po pierwsze, jeszcze zanim zaproponowano przedmiotowe rozporządzenie, Komisja poleciła agencji przejęcie administracji programu i uproszczenie procedury administracyjnej. Ma to sens. Ustaliliśmy i wspólnie wynegocjowaliśmy cały szereg zagadnień składających się na kompromis, które uatrakcyjnią program. Po pierwsze, próg dla autostrad morskich obniżono z 250 do 200 milionów tonokilometrów rocznie. Po drugie, próg dla projektów zastąpienia ruchu drogowego zmniejszono z 80 do 60 milionów tonokilometrów, tak jak i próg dla projektów w żegludze śródlądowej, w odniesieniu do których Parlament przeforsował redukcję z 17 do 13 milionów tonokilometrów. Zwiększyliśmy również dopuszczalny poziom finansowania dodatkowej infrastruktury z 10 do 20%. Ma to sens. Wreszcie z powodzeniem argumentowaliśmy również, że kryzysy gospodarcze takie, jaki przeżywamy obecnie, mogą teraz także stanowić podstawę do przedłużenia okresu obowiązywania umów.
Znacznie poprawiliśmy więc atrakcyjność programu. Osiągnięty kompromis stał się możliwy również dzięki konsensusowi między posłami, którzy odłożyli na bok uzasadnione względy i debatę w kwestiach zasadniczych, aby doprowadzić do szybkiego ponownego uruchomienia programu. Dlatego zanim Komisja przedstawi wniosek dotyczący "Marco Polo III”, naprawdę potrzebna jest nam ogólna debata, abyśmy mogli ponownie poruszyć wszystkie te sprawy, konieczne do ustalenia naszego przyszłego kierunku. Ponadto chcemy oczywiście wiedzieć, jakie skutki przyniesie wprowadzona obecnie korekta. To właśnie będzie przedmiotem głosowania i mam nadzieję, że uzyskam jutro państwa poparcie.
Antonio Tajani
Pani przewodnicząca, szanowni państwo posłowie! Chciałbym podziękować panu posłowi Stockmannowi za wykonaną przez niego pracę. Od roku 2003 program "Marco Polo” ma na celu stworzenie bardziej zrównoważonego systemu transportowego w Europie poprzez przeniesienie znaczącej części rocznego przyrostu drogowego transportu towarów na inne, bardziej ekologiczne rodzaje transportu, takie jak żegluga śródlądowa, transport kolejowy i żegluga morska bliskiego zasięgu. Pierwszy program "Marco Polo”, którego celem było przeniesienie 48 miliardów tonokilometrów z dróg na inne rodzaje transportu w ciągu czterech lat, zakończył się w roku 2006, chociaż zewnętrzna ocena dowiodła, że osiągnięto jedynie 64% tej ilości.
Doświadczenie zdobyte w trakcie realizacji drugiego programu "Marco Polo” dowodzi niestety, że nie staje się on bardziej efektywny i że Europa nie wykorzystuje w pełni tego ważnego narzędzia do tworzenia lepiej dopasowanego do zmian na rynku systemu transportowego. W zeszłym roku wysłałem serię pism do wszystkich unijnych ministrów transportu, zachęcając ich do korzystania z "Marco Polo”.
Moim zdaniem - podzielanym najwyraźniej przez Parlament - przyszedł czas na wprowadzenie zmian do rozporządzenia, na modyfikację zasad dostępu do tego projektu czy programu, który musi zapewniać fundusze, z których obecnie nie zawsze się korzysta. Zdecydowanie zmierzamy we właściwym kierunku, bo próbujemy pomóc małym i średnim przedsiębiorstwom korzystać ze wspólnotowego projektu. MŚP jak dotąd napotykały na wiele trudności w dostępie do środków z programu "Marco Polo”.
Nasze dzisiejsze przesłanie kierujemy nie tylko do tych, którzy korzystają z "Marco Polo”. Uważam, że jest to wezwanie do wprowadzenia zmian do wielu europejskich przepisów, ponieważ to samo dotyczy innych sektorów i krajowych przepisów związanych z funduszami europejskimi - nie zawsze są one napisane w sposób ułatwiający dostęp do europejskich funduszy. Jest to bardzo poważny problem we wszystkich państwach członkowskich, a chcę ponownie podkreślić, że dotyczy on nie tylko naszych przepisów, ale również przepisów krajowych związanych z funduszami europejskimi.
Uważam zatem, że dzisiaj nie tylko pracujemy nad programem "Marco Polo”, ale występujemy z przesłaniem dotyczącym tworzenia dobrego prawa na rzecz obywateli i upraszczania dostępu do wspólnotowych projektów. Dlatego też myślę, że praca pana posła Stockmanna zasługuje oczywiście na poparcie i należy przyjąć zaproponowany tekst, aby Parlament - powtarzam to raz jeszcze - mógł jutro wysłać pozytywne przesłanie do całej Unii Europejskiej.
Pozwólcie państwo, że powiem to jeszcze raz - to nie jest sprawa dotycząca tylko "Marco Polo”, to jest sprawa o wiele szersza. Uważam, że zaczynając od "Marco Polo”, przysłużymy się innym sektorom, które są szczególnie świadome korzystania z funduszy wspólnotowych i uczestniczenia w różnych programach, jakie Komisja oferuje 27 państwom UE i ich przedsiębiorstwom.
Anne E. Jensen
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Budżetowej. - (DA) Pani przewodnicząca! Kiedy Komisja Budżetowa postanowiła wydać oświadczenie dotyczące programu "Marco Polo”, zrobiła to z powodu trudności z dopilnowaniem, by finansowanie było wykorzystywane w ustalonym celu. Dlatego oczywiście cieszą nas podejmowane teraz działania. Komisji należy się za to pochwała. Próbujemy uprościć administrację i uściślić zasady, aby łatwiej było wydatkować środki na ustalony cel. Naszą reakcją jako Komisji Budżetowej było również uzgodnienie, że jeżeli nie uda nam się poprawić wdrożenia programu, jeżeli nie uda nam się zapewnić wydatkowania środków na ustalony cel, to będziemy musieli przemyśleć na nowo, czy na program "Marco Polo” należy przeznaczać tak duże kwoty, czy może należało by część z nich przesunąć do innych programów, w ramach których mogą one zostać lepiej wykorzystane. Oczywiście musimy przeprowadzić przegląd śródokresowy budżetu po wyborach w roku 2010, a jedną ze spraw do załatwienia będzie wówczas ocena tego, które programy działają, a które nie. Jeżeli w pewnych obszarach dostrzeżemy pilniejsze potrzeby, to oczywiście przesuniemy tam pieniądze z projektów, w których mogą one nie zostać wykorzystane, aby nie zostały po prostu zmarnowane jako dotacja.
Dieter-Lebrecht Koch
w imieniu grupy PPE-DE. - (DE) Pani przewodnicząca! Jutro na sesji plenarnej odbędzie się głosowanie w sprawie programu "Marco Polo II”, który ma na celu zmniejszenie oddziaływania transportu towarowego na środowisko. "Marco Polo II” zapewnia lepsze bezpieczeństwo planowania, ponieważ jego harmonogram obejmuje okres aż do dnia 31 grudnia 2013 r. Jego budżet wynosi 450 mln euro. Progi kwalifikowalności dla proponowanych projektów mają zostać obniżone w stosunku do "Marco Polo I” i będą odpowiadały możliwościom małych i średnich przedsiębiorstw. Za to jestem szczególnie wdzięczny panu posłowi sprawozdawcy. W świetle obecnej sytuacji finansowej wielu małych i średnich przedsiębiorstw stanowi to politykę bardzo przyjazną dla obywateli, którą mogę bezwarunkowo poprzeć.
Program polega na przeniesieniu ruchu drogowego i zmniejszeniu przeciążenia transportu drogowego. Poprawi on również współmodalność i tym samym przyczyni się do powstania efektywnego i zrównoważonego systemu transportu. Dzięki oddaniu głosu za, co zalecam w jutrzejszym głosowaniu, procedura legislacyjna zostanie zakończona w pierwszym czytaniu.
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk
w imieniu grupy UEN. - (PL) Pani przewodnicząca! Panie komisarzu! Zabierając głos w tej debacie w imieniu grupy UEN chcę zwrócić uwagę na następujące kwestie:
Mimo szczytnych celów, takich jak: zmniejszenie przeciążeń w ruchu drogowym, zmniejszenie oddziaływania transportu drogowego na środowisko naturalne, preferowanie w transporcie towarów żeglugi morskiej bliskiego zasięgu, transportu kolejowego, transportu wodnego śródlądowego oraz kombinowanych środków transportu, środki finansowe na realizację programu "Marco Polo” są wykorzystywane corocznie zaledwie w połowie, a założenia programu wykonywane tylko w 60%.
Należy więc poprzeć proponowane przez Komisję Europejską propozycje uproszczeń tego programu, a w szczególności: uczestnictwo w programie nawet małych, pojedynczych przedsiębiorstw bez konieczności powoływania w tym celu konsorcjów; wyraźne obniżenie progu tonokilometrów wymaganych do zakwalifikowania się do programu; zwiększenie intensywności finansowania, polegające na podniesieniu pomocy finansowej, która wzrosła z jednego euro do dwóch euro na każde 500 tonokilometrów przeniesione z transportu drogowego; uproszczenie procedur przyznawania pomocy finansowej. Chciałbym wyrazić nadzieję, że wszystkie te środki pomogą w lepszym wykorzystaniu środków finansowych z omawianego programu.
Johannes Blokland
w imieniu grupy IND/DEM. - (NL) Omawiamy dziś wieczór zmiany do programu "Marco Polo II”. Jestem zobowiązany Komisji Europejskiej za wystąpienie z wnioskiem o obniżenie progów w ramach tego funduszu i cieszę się, że pan poseł Stockmann odpowiednio energicznie poparł ten wniosek. Na moje poparcie może w szczególności liczyć dodatkowe obniżenie progu dla żeglugi śródlądowej.
Istnieje jednak problem. Ta redukcja nie wystarczy. W Komisji Transportu i Turystyki pani poseł Wortmann-Kool i ja skutecznie naprawiliśmy tę pomyłkę. Niestety pan poseł Stockmann uważa naszą poprawkę numer 24 za niewskazaną. A przecież znam go jako zdecydowanego zwolennika żeglugi śródlądowej i miałem nadzieję, że takie poprawki mu się spodobają. W końcu próg proponowany przez Komisję jest nadal za wysoki dla małego przedsiębiorstwa, a przecież prawie z definicji takim jest każdy, kto świadczy usługi żeglugi rzecznej. Nie mogę zrozumieć, dlaczego pozostałe instytucje chcą szukać dziury w poprawce nr 24.
Mamy duży fundusz na zrównoważony transport. Żegluga śródlądowa jest zdecydowanie najczystszym rodzajem transportu. Dlaczego więc nie obniżyć progu dla tego sektora jeszcze bardziej? Moim zdaniem Komisja Europejska boi się, że takie wnioski spowodują, iż parę państw członkowskich zacznie się domagać na forum Rady redukcji w innych obszarach. Chcę prosić Komisję Europejską, aby nie ustępowała i wyraźnie uznała w tej Izbie znaczenie żeglugi śródlądowej jako najczystszego rodzaju transportu.
Rodi Kratsa-Tsagaropoulou
(EL) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Zainwestujemy 400 milionów euro w program "Marco Polo II” do roku 2013, z wielką nadzieją i szansą na bardziej efektywny i funkcjonalny system transportu, który zagwarantuje wartość dodaną dla środowiska w Unii Europejskiej, jednocześnie zapewniając spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną.
Wyniki zaproszenia do składania wniosków do programu "Marco Polo II” ogłoszonego w roku 2008 i wnioski wyciągnięte z oceny pierwszego programu "Marco Polo” dowiodły, że program ten może spowodować zauważalne przesunięcie transportu. Jest jednak bardzo prawdopodobne, że nie zostanie osiągnięty cel ustanowiony w jego podstawach prawnych, a mianowicie uniknięcie zatorów lub zastąpienie znaczącej części prognozowanego ogólnego wzrostu międzynarodowego drogowego transportu towarów w Europie.
Aby umożliwić osiągnięcie celów programu, trzeba zwiększyć atrakcyjność "Marco Polo II”. Trzeba zmienić podstawę prawną i uczynić procedury weryfikacyjne prostszymi i bardziej czytelnymi. Ponadto trzeba przystosować warunki i wymagania dotyczące finansowania do rzeczywistego celu, a zmiany trzeba wprowadzić możliwie najszybciej, aby uzyskać największy możliwy efekt.
My w Parlamencie Europejskim nalegamy i liczymy na łatwiejszy dostęp małych przedsiębiorstw do programu, na niższe i prostsze progi kwalifikowalności projektów oraz zwiększenie dotacji - innymi słowy na program bardziej funkcjonalny i wywierający bezpośrednie skutki.
Przedmiotowe zmiany i korekty można traktować jako przykład żywej, dynamicznej i skutecznej Europy, czyli takiej, jaką chcemy, by obywatele rozumieli i jakiej chcemy, by doświadczyli w przededniu wyborów europejskich.
Antonio Tajani
Pani przewodnicząca, szanowni panie i panowie! Na zakończenie chciałbym odpowiedzieć na niektóre zadane przez państwa pytania, dziękując jednocześnie za poparcie dla porozumienia w pierwszym czytaniu, co na pewno pomoże poprawić skuteczność drugiego programu "Marco Polo”.
Chcę powiedzieć, że w ostatnich latach moi pracownicy, którym pragnę ponownie podziękować za pracę, zaczęli już rozważać program "Marco Polo” po roku 2013. Rozważania te będą dotyczyły między innymi zagadnień wymienionych w przedmiotowym kompromisowym porozumieniu. W szczególności chciałbym podkreślić potrzebę zróżnicowania warunków finansowania różnych rodzajów transportu ze względu na bezpieczeństwo, oddziaływanie na środowisko i efektywność energetyczną, potrzebę zapewnienia uzależnionej od zapotrzebowania pomocy na etapie składania wniosków, uwzględnienie potrzeb małych i średnich przedsiębiorstw, uznanie recesji za wyjątkowy powód do przedłużenia okresu trwania projektów oraz obniżenie progów kwalifikowalności dla poszczególnych produktów.
W odniesieniu do obniżania progów chciałbym uspokoić pana posła Bloklanda, że tekst, który przyjmujemy, już przewiduje niższy próg dla żeglugi śródlądowej. Uważam, że nie mogliśmy zrobić już nic więcej, bo wzrosłyby koszty administracyjne, ale moim zdaniem na pewno wysłaliśmy sygnał, którego pan żądał.
Wracając do naszych przemyśleń nad programem "Marco Polo” po roku 2013: jak już mówiłem, wśród rozpatrywanych tematów znajdzie się również możliwość określenia docelowych minimalnych progów finansowania proponowanych projektów w zakresie efektywności energetycznej i korzyści ekologicznych, a nie tylko przeniesienia tonokilometrów. Do tego dojdzie możliwość uzyskania spójności między programem "Marco Polo”, planem działania na rzecz logistyki i programem TEN-T przez zastosowanie odpowiednich środków w celu skoordynowania przydziału środków Wspólnoty, w szczególności dla autostrad morskich, a także potrzeba uwzględnienia specyficznego charakteru sektora żeglugi śródlądowej i działających w nim małych i średnich przedsiębiorstw, na przykład przy pomocy specjalnego programu przeznaczonego dla sektora żeglugi śródlądowej.
W każdym razie w roku 2011 Komisja zamierza przedstawić komunikat na temat przyszłości programu, być może wraz z wnioskiem dotyczącym trzeciego programu "Marco Polo”.
Ulrich Stockmann
sprawozdawca. - (DE) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Zgadzam się z państwem. Możemy jutro wysłać pozytywne przesłanie, a mianowicie, że potrafimy wprowadzać przyjazne dla obywateli i sensowne poprawki do naszego prawodawstwa, kiedy jest to konieczne. Powinniśmy nie tylko przekazać to przesłanie, ale również rozpocząć kampanię informacyjną w krajach Europy tak, abyśmy mogli skorzystać z atrakcyjności programu, bo naprawdę wprowadziliśmy wszystkie konieczne modyfikacje. Teraz można robić świetne interesy po korzystnych cenach. Jeżeli teraz nie uda nam się dokonać przesunięć transportu, to naprawdę musimy zakwestionować cały ten program.
Pani poseł Jensen! Mam nadzieję, że nie będziemy musieli przesuwać pieniędzy do innych programów, bo to jest ważna sprawa. Musimy zastąpić ruch drogowy i zrobimy to w możliwym zakresie, choć to trudne. Panie pośle Blokland, pan już uzyskał odpowiedź. Renegocjowaliśmy transport śródlądowymi drogami wodnymi i w pewnym sensie wymusiliśmy na Radzie dodatkowy kompromis. Zależało nam na tym, aby zamknąć sprawę w pierwszym czytaniu. Dlatego nie mogliśmy zastosować zbyt radykalnego podejścia i musieliśmy negocjować nie tracąc z oczu kompromisu i konsensusu. Dzięki temu bardzo wiele osiągnęliśmy.
Czekam na główną debatę dotyczącą trzeciego programu, którą niedługo odbędziemy w oparciu o komunikat obiecany przez Komisję, bo wtedy będziemy mogli przedyskutować wszystkie fundamentalne kwestie, które wymieniliśmy we wspólnym projekcie kompromisu, takie jak to, czy powinniśmy rozbić program na poszczególne rodzaje transportu i tak dalej. Wówczas znowu zrobi się ciekawie. Teraz program musi po prostu działać, tak by nie stanął w miejscu i aby już realizowane projekty nie zostały zarzucone w czasie obecnego kryzysu. Naprawdę byłoby szkoda, gdyby tak się stało, dlatego zawarliśmy kompromis. Jeszcze raz chcę wszystkim podziękować za ich wkład.
Przewodnicząca
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się jutro.
