Vragenuur (vragen aan de Commissie) 
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur (B7-0552/2010).
Wij behandelen een reeks vragen aan de Commissie.
Eerste deel

Betreft: Criteria Basel ΙΙΙ en Europese banken
Op 12 september 2010 kondigde het Baselcomité de invoering van nieuwe criteria aan in het kader van de stabilisering van de geld- en kredietmarkten . Die criteria behelzen onder meer de verhoging van het percentage gewone aandelenkapitaal in verhouding tot de risico-gewogen activa.
Is de Commissie van mening dat de noodzaak van Basel III voortspruit uit de recente financiële crisis of is dit bedoeld om structurele zwakten aan te vullen die niet in het kader van Basel II te verhelpen waren? Welke gevolgen zal Basel III hebben voor de liquiditeitsverschaffing aan de markt door de Europese banken? Denkt de Commissie dat Basel III fusies in de bankwereld in de hand zal werken? Gelooft de Commissie dat de nieuwe toestand nog nadeliger is voor de positie van kleine banken ten opzichte van grote bankconcerns? Moeten die criteria niet voorwerp worden van een bredere beraadslaging in de G20-top, met het oog op de nastreving van eerlijke concurrentie bij financiële activiteiten op de wereldmarkt?
Michel Barnier
lid van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, goedenavond aan u allen. Ik ben net een minuut geleden teruggekeerd uit Luxemburg, mijnheer de Voorzitter, waar de Raad van ministers van financiën bijeen is gekomen en de ontwerprichtlijn ten aanzien van hedge funds en private equity met eenparigheid van stemmen heeft vastgesteld.
Ik zeg dit nu tegen het Parlement omdat dit ontwerp, dat slechts een ontwerp zal blijven totdat u er zelf over heeft beraadslaagd, voor een groot deel is te danken aan het Europees Parlement, aan het werk van uw rapporteur, de heer Gauzès, en aan een groot aantal wijzigingen die in de uiteindelijke stemming van de Raad van ministers zijn opgenomen, in het bijzonder de wijzigingen die verband houden met het pakket betreffende het financieel toezicht, dat zelf ook voor een groot deel dankzij de inbreng van het Europees Parlement tot stand is gekomen.
Wij gaan nu uiteraard samenwerken om dit akkoord over de regelgeving aangaande hedge funds en private equity definitief te maken. Het is de eerste keer dat deze sector wordt onderworpen aan Europese regelgeving, en ik wil u nu alvast bedanken voor uw aandeel in deze ontwerprichtlijn.
Mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou stelt mij vragen over de lopende gesprekken in Basel, die raken aan het onderwerp van regelgeving waarvan ik zojuist repte. De hervorming van de bancaire sector is heel belangrijk en andermaal wil ik de inzet van het Parlement prijzen, zoals deze blijkt uit het uitstekende werk van uw collega, de heer Karas; wij hebben er hier twee weken geleden over gesproken. U zult u moeten uitspreken over de voorgestelde richtlijn kapitaalvereisten 4 die wij in het voorjaar 2011 zullen voorleggen om het Basel III-akkoord in Europa uit te voeren.
Dames en heren, nodeloos te zeggen dat we nog steeds te kampen hebben met een ongekende financiële crisis. Volgens het Internationaal Monetair Fonds zijn de aan de crisis toegeschreven verliezen van banken eind 2010 opgelopen tot 2 300 miljard dollar, waarbij de helft van de banken Europees is. Deze crisis, die in de financiële sector is begonnen, heeft de Europese economie in een ernstige recessie gedompeld. Het Europees bbp is met 5,7 procent gekrompen, ofwel 700 miljard euro, enkel voor dit jaar.
Het gaat om een herstel van vertrouwen, van stabiliteit in de bankensector, en om ervoor te zorgen dat het kredietwezen de reële economie, de bedrijven, de werkgelegenheid, de groei blijft voeden. De Unie en de lidstaten hebben een pakket noodmaatregelen zonder weerga aangenomen, die nog niet zo lang geleden door de belastingbetaler zijn opgebracht. De Commissie heeft zo 4 100 miljard aan staatssteun goedgekeurd, neerkomend op 35 procent van het Europese bbp. Samen met fiscale beleidsmaatregelen die zijn bedoeld om Europa uit de recessie te halen, hebben deze steunmaatregelen de tekorten en de overheidsschuld gevoed.
Dames en heren afgevaardigden, de burgers, de belastingbetalers, hebben één keer betaald, zullen ze een tweede keer betalen? Zelf denk ik van niet, en ik wil het ook niet, want dat zou niet juist zijn. Ons beleid moet worden gekenmerkt door een vooruitziende blik, want voorkomen is altijd goedkoper dan genezen. We moeten vermijden dat de crisis en haar desastreuze effecten zich een tweede keer voordoen en om deze noodzaak van een vooruitziende blik en preventie goed om te zetten in onze prudentiële beleidsvoering, voeren we de Basel III-normen in Europa in.
In dezelfde geest willen we Europa voorzien van een preventiekader voor het oplossen van bankencrises dat ook nu weer zal steunen op de opvattingen van het Parlement. Ik denk vooral aan het werk van uw collega Elisa Ferreira.
In zijn besluit van 2 april 2009 heeft de G20 het Comité van Basel de opdracht gegeven om de Basel II-normen waar dit nodig is diepgaand te verbeteren teneinde de weerbaarheid van banken de versterken en de financiële stabiliteit te verbeteren. De Europese leiders hebben op 19 en 20 maart hun steun uitgesproken aan deze doelstelling. De Basel III-normen zijn in het Comité van Basel ontwikkeld door experts van de regelgevende en toezichthoudende autoriteiten van de 27 grote internationale bankenmarkten, met zeer actieve deelname van de diensten van de Commissie, namens alle lidstaten van de Unie.
De door onze Commissie en het Comité van Basel tot stand gebrachte analyse toont aan dat de nieuwe normen de financiële stabiliteit zullen versterken, onbedoelde schadelijke effecten zullen beperken en zullen uitmonden in aanzienlijke economische voordelen voor een breed scala aan belanghebbenden, dit dankzij de verwachte verminderde frequentie van bankencrises en de risico's die zij in zich bergen. Deze hervorming zal met name gunstig zijn voor leners, bedrijven en particulieren, maar ook voor schuldeisers, regeringen, kleine en middelgrote bedrijven en burgers in het algemeen.
Toegegeven, deze voordelen zullen zich pas geleidelijk doen gelden in verband met de stapsgewijze invoering van de nieuwe normen en overgangsclausules, op 12 september jongstleden aangekondigd door de presidenten van centrale banken en de banktoezichthouders.
Hetzelfde geldt voor de liquiditeitseisen. De liquiditeitsnormen zijn tot in 2015 onderworpen aan een observatieperiode. U vraagt mij, mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou, of de nieuwe regels bankenfusies zullen versnellen; dat is niet het doel van de hervorming, maar als sommige banken er niet zouden slagen om zich binnen de termijnen te conformeren aan deze nieuwe normen en bijgevolg met hun concurrenten of vaak hun partners moeten fuseren, zal dit leiden tot een betere bescherming van hun geldgevers en schuldeisers, alsmede tot meer financiële stabiliteit.
Ik begrijp ook uw bezorgdheid dat de nieuwe normen op onevenredige wijze de kleinste banken treffen. De kwantitatieve studie die door het Comité van Europese banktoezichthouders is verricht naar het effect van Basel III op de bankensector heeft aangetoond dat de kleine banken in werkelijkheid, mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou, minder worden getroffen door de nieuwe normen dan de vijftig grootste bakenconglomeraten van de Unie. Dat is vooral te verklaren door het betere niveau van eerste kapitaalvorming en hun eenvoudiger economische model.
Tot slot: de Commissie hecht groot belang aan het scheppen van voorwaarden voor eerlijke internationale mededinging. Het lijkt me wenselijk dat de G20 in dit stadium niet weer een brede discussie begint over alle normen die in het kader van Basel II zijn vastgesteld, want deze zijn de vrucht van lange en afgewogen gedachtewisselingen. Aan de andere kant is het politieke bestuur van de G20, van de Financial Stability Board, een aanwinst voor Europa, een waarborg dat iedereen de akkoorden van Basel tijdig en correct zal uitvoeren. Dat is wat ik op uw zeer belangrijke vraag kan antwoorden.
Rodi Kratsa-Tsagaropoulou
(EL) Mijnheer de Voorzitter, commissaris Barnier heeft een bijzonder volledig antwoord gegeven. Hij is op alle vragen ingegaan en dat kan men niet altijd zeggen van de antwoorden van de Commissie. Staat u mij echter toe, mijnheer de commissaris, om een aanvullende vraag te stellen over de kwestie van de liquiditeit van banken op grond van Basel III. Zal volgens u de geleidelijke toepassing van de maatregelen geen rechtstreekse weerslag hebben op de liquiditeit? De markt heeft immers al te lijden onder een gebrek aan liquide middelen. Waarom zullen er volgens de Commissie geen gevolgen zijn voor de liquiditeit juist nu de markt zo'n grote behoefte heeft aan liquide middelen?
Paul Rübig
(DE) Commissaris Barnier, wij zijn benieuwd naar de uitwerkingen van Basel 2 op de Amerikaanse markt, waar inmiddels vele - honderden - kleine banken failliet zijn gegaan. Wat waren de gevolgen voor de grote banken? Hoe staat het er in Amerika voor met Basel 3? Gaat men dat akkoord tegelijk met Europa uitvoeren of doet Amerika dat eerder dan wij? Hoe ziet het Amerikaanse tijdpad voor de uitvoering van Basel 2 en 3 eruit?
Janusz Władysław Zemke
(PL) Mijnheer de commissaris, ik wil u graag bedanken voor deze informatie, die in zoverre van belang is dat ze de financiële situatie in Europa en de financiële situatie van de banken laat zien, en dat zijn zaken waar de Europese Commissie zich dagelijks mee bezighoudt. Gelukkig zien we een zekere vooruitgang op dit terrein. Ik heb een heel korte vraag: U zei dat de Europese Commissie in het voorjaar van 2011 met nieuwe voorstellen zal komen. Zou u iets meer willen vertellen over wat de hoofdpunten van deze voorstellen zullen zijn?
Michel Barnier
lid van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou heeft mij vragen gesteld over liquiditeit. Ik wil eraan herinneren dat de financiële crisis heeft aangetoond dat de banken die beschikken over een overmaat aan liquide middelen zich hebben onthouden van leningen op de interbancaire markt vanwege een zeer voorzichtige uitbreiding van liquiditeit voor hun eigen potentiële behoeften. Dit probleem heeft zich nog verergerd door het gebrek aan inzicht in de financiële gezondheid van de andere instellingen. De nieuwe eisen op liquiditeitsgebied zullen naar mij idee bijdragen aan de oplossing van het probleem van onvoldoende liquiditeit op de markt, zowel door verbetering van het risicobeheer ten aanzien van liquiditeit als door een versterking van hun kasreserves.
De overgangsregelingen die het Comité van Basel overweegt, voorzien erin dat de nieuwe liquiditeitsdekkingsgraad pas vanaf 2015 verplicht wordt, mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou, wat de banken naar mijn idee genoeg tijd moet geven om zich aan te passen en om de ongewenste effecten op de markten in de overgangsperiode terug te dringen.
Mijnheer Rübig, u hebt Basel II ter sprake gebracht. Ik wil eraan herinneren dat in het geval van de Verenigde Staten, die u hebt genoemd, Basel II nog niet ten uitvoer is gelegd, noch Basel II en een half. Tijdens mijn bezoek aan de Verenigde Staten, afgelopen 9 of 10 mei, heb ik ook een overeenkomst gesloten, of, beter, een overeenkomst bereikt met de Amerikaanse minister - die ik volgende week opnieuw zal ontmoeten - opdat de Amerikanen Basel 2.5 medio 2011 uitvoeren.
Mijnheer Rübig, uw vraag is van groot belang omdat zij ons de gelegenheid geeft te stellen dat wij internationale verplichtingen hebben. De Amerikanen hebben een belangrijke rol gespeeld bij het opstellen van de Basel-normen. Zij zijn nauw betrokken bij het proces en dus zou het onbegrijpelijk zijn... laat ik het positiever zeggen. Het zou de normaalste zaak van de wereld zijn als gezamenlijk genomen beslissingen gezamenlijk, parallel, worden uitgevoerd. Deze parallellie met de Amerikanen heeft mijn volle aandacht en ik zal deze trouwens binnen enkele dagen verifiëren, tijdens mijn tweede bezoek.
Wat betreft het effect van Basel II op grote en minder grote banken, zullen wij in algemene zin en uiterst zorgvuldig, zonder te improviseren, macro- en micro-economische effectstudies uitvoeren en ik zal alle flexibiliteitsmarges aanwenden om goede maatregelen en goede beslissingen uit te werken.
Mijnheer Zemke vraagt me naar het tijdschema. Wat wij in het voorjaar 2011 gaan doen, mijnheer Zemke, dat zijn wetteksten, een ontwerprichtlijn die de richtlijn kapitaalvereisten 4 zal gaan heten; na alle effectenstudies, een beoordeling van de maatregelen van Basel, de macro- en micro-economische effectenstudie, de beoordeling van andere maatregelen die mijn aandacht hebben - ik heb daar eerder over gesproken - van extern en intern toezicht, zal met deze richtlijn een stelsel van risicomijding bij de banken worden ingesteld, gevolgd door een trans-Atlantische beoordeling.
Ik heb enkele maanden nodig om dit werk goed te kunnen doen: luisteren naar het Parlement, luisteren naar de belanghebbenden van financiële diensten, goede maatregelen nemen, goede voorstellen doen. Een en ander zal dit voorjaar 2011 zijn beslag krijgen, met de richtlijn kapitaalvereisten 4 en deze wetgevingsteksten.
Betreft: De top Afrika-EU en voedselzekerheid
16 oktober was het Wereldvoedseldag. De FAO heeft er onlangs op gewezen dat de situatie nog altijd onhoudbaar is, ondanks de lichte verbetering ten aanzien van het aantal personen ter wereld dat chronisch honger lijdt (925 miljoen dit jaar ten opzichte van 1 023 miljoen in 2009). De voedselonzekerheid vormt een bedreiging voor doelstelling nr. 1 van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling, met name in Afrika beneden de Sahara. In het licht van de volgende top EU-Afrika (Tripoli, 29 en 30 november) dringen veel betrokkenen erop aan dat voedselzekerheid een grotere rol krijgt toebedeeld binnen het strategisch partnerschap, evenals de toegang tot voedsel, infrastructuur, grondbezit en de aanpassing aan de klimaatverandering. Acht de Commissie het noodzakelijk in het kader van de gezamenlijke strategie EU-Afrika een nieuw partnerschap op te richten dat specifiek betrekking heeft op voedselveiligheid? Is zij voornemens nauwer samen te werken op het gebied van de horizontale kwesties die in de bestaande partnerschappen zijn vervat en die van essentieel belang zijn voor het bereiken van voedselzekerheid in Afrika?
Andris Piebalgs
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, dit is een vraag over heel belangrijke onderwerpen. Een van de voornaamste doelstellingen van ontwikkelingssamenwerking is ervoor te zorgen dat iedere burger toegang heeft tot voedsel met genoeg voedingswaarde. De halvering in 2015 van het aantal mensen dat honger heeft is daarom terecht de eerste doelstelling van de acht millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling waarover de wereldgemeenschap overeenstemming heeft bereikt.
Voedselzekerheid blijft ook een topprioriteit in de betrekkingen van de Europese Unie met Afrika, waar veel landen het spoor bijster zijn op weg naar het behalen van deze eerste millenniumdoelstelling, waar meer dan 70 procent van de bevolking op het platteland woont en waar ongeveer 90 procent van de landbouwproducten in kleine familiebedrijven wordt vervaardigd.
Voedselzekerheid was ook al een van de prioriteiten in het eerste actieplan EU-Afrika binnen het partnerschap op het gebied van de millenniumdoelstellingen, en wij zullen voorstellen dit onderwerp als prioriteit te handhaven in het volgende actieplan, dat momenteel opgesteld wordt.
Wij zullen er ook voor zorgen dat sectoroverschrijdende aspecten die rechtstreeks verband houden met voedselzekerheid, zoals onderzoek, handel en regionale integratie, een belangrijke plaats krijgen in dat actieplan.
Het belang dat de Europese Unie hecht aan voedselzekerheid gaat hand in hand met de nadruk die de Afrikaanse leiders zelf op landbouw en voedselzekerheid leggen.
Het alomvattende Afrika-programma voor landbouwontwikkeling (CAADP) is het gemeenschappelijke raamwerk voor maatregelen op dit gebied en wij zullen dat programma blijven steunen.
Dat gezegd hebbende, ben ik van mening dat we in dit stadium genoeg mechanismen hebben om te zorgen voor de levering van voedzame voedingsmiddelen en dat het niet nodig is een nieuw, specifiek partnerschap voor voedselzekerheid op te richten binnen de gezamenlijke strategie voor de EU en Afrika.
Zoals ik al zei, dit aspect valt al, onder andere, onder het partnerschap op het gebied van de millenniumdoelstellingen.
Enrique Guerrero Salom
(ES) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris bedanken voor zijn antwoord, dat zeer nuttig zal zijn met het oog op deze top tussen Afrika en de Europese Unie.
Ik zou u willen vragen of u ons misschien aanvullend nog kunt vertellen wat voor debatten er zijn geweest op de bijeenkomst op hoog niveau die in New York werd gehouden over de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling op het vlak van voedselzekerheid, en of het Comité voor de voedselzekerheid van de FAO de nodige impulsen heeft gekregen om de wereldwijde inspanningen ter bestrijding van de honger te coördineren.
Georgios Papanikolaou
(EL) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ongeveer een jaar geleden, in augustus 2009, heeft de Commissie het FLEX-mechanisme voor kwetsbare landen ingesteld. Daarmee werd een bedrag van 500 miljoen euro uitgetrokken voor de aanpak van de gevolgen van de wereldwijde economische crisis voor de meest kwetsbare landen van Afrika gedurende de periode 2009-2010.
Heeft de Commissie een evaluatie gemaakt van dit programma en onderzocht of de financiële middelen uiteindelijk correct zijn ingezet? Ik herinner u eraan dat dit programma bestemd is voor kleine boeren aan wie kunstmest en zaaigoed worden gegeven opdat zij op langere termijn hun landbouwproductie kunnen verhogen en op middellange termijn kunnen zorgen voor voedselzekerheid.
Marc Tarabella
(FR) Afgezien van de door onze geachte collega Guerrero Salom aangehaalde cijfers, lijden 240 miljoen van de 829 miljoen inwoners van Afrika ten zuiden van de Sahara aan ondervoeding, ofwel 30 procent van de bevolking. Als we weten dat de voedsel- en landbouwproductie in de tweede helft van de twintigste eeuw met een factor 2,6 is toegenomen, wordt het echter duidelijk dat deze productie zich de afgelopen vijftig jaar sterker heeft uitgebreid dan in de tienduizend jaar daarvoor.
In het licht hiervan meen ik dat het onverantwoord is om katoen te blijven verbouwen in bijvoorbeeld Burkina Faso, waar 49 procent van de bevolking honger lijdt. Zou voedselproductie, commissaris, niet weer een topprioriteit van het ontwikkelingsbeleid moeten worden?
Andris Piebalgs
lid van de Commissie. - (EN) Ik wil even kort ingaan op de vraag over de MDG-top. Ik denk dat het belangrijkste resultaat van deze top is dat er een duidelijke afspraak tussen de ontwikkelde landen en de ontwikkelingslanden is gemaakt om in 2015 de millenniumdoelstellingen te hebben verwezenlijkt, met name doelstelling 1, die inhoudt dat de armoede in de wereld met de helft moet worden teruggedrongen en dat de voedselzekerheid moet worden verbeterd. Het is volkomen duidelijk dat we nu veel maatregelen moeten nemen om de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling te bereiken.
Dan de vraag van de heer Papanikolaou. We beschikken in principe over twee voorzieningen. Met het V-FLEX-mechanisme hebben we landen geholpen die door de crisis zijn getroffen. We hebben ook een voedselfaciliteit van één miljard euro beschikbaar gesteld om kleine boeren te steunen en dit heeft zonder meer tot goede resultaten geleid bij het aanpakken van de voedselcrisis. In veel landen is de voedselsituatie verbeterd. Het probleem is dat dit een eenmalige maatregel is ten behoeve van de voedselzekerheid. We bieden dus steun als er sprake is van een crisis.
Dit brengt ons bij de vraag van de heer Tarabella. De voedselzekerheid is zeer zeker een van de punten die ik in het groenboek wil voorstellen als speciaal aandachtsgebied voor de Europese Unie, vooral omdat we een zeer positieve ervaring hebben gehad met de voedselfaciliteit. We weten wat we moeten doen en we moeten echt proberen om een productieve groei te bereiken die ook gebaseerd is op de landbouwstructuren die in Afrika nog steeds gangbaar zijn.
Tweede deel
Betreft: Toezicht op toepassing wetgeving inzake rechten van trein- en luchtreizigers
Uit hoofde van verordeningen (EG) 261/2004 en (EG) 1371/2007 hebben alle trein- en luchtreizigers in de Europese Unie elementaire gemeenschappelijke rechten gekregen, die verstrekkend zijn. Het toezicht op de toepassing van deze verordeningen is door elke lidstaat aan een onafhankelijke instantie toevertrouwd.
Hoe kan de Commissie ervoor zorgen dat de toezichthoudende instanties de verordeningen op dezelfde manier toepassen en dat ze over toereikende instrumenten beschikken om snel te reageren, als we bedenken dat na de uitbarsting van de vulkaan op IJsland soms op chaotische wijze met luchtreizigers is omgegaan?
Siim Kallas
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Zoals de geachte afgevaardigde opmerkte, bevatten Verordening (EG) nr. 1371/2007 inzake de rechten van treinreizigers en Verordening (EG) nr. 261/2004 inzake de rechten van luchtreizigers - en laat ik daaraan ook toevoegen Verordening (EG) nr. 1107/2006 inzake de rechten van gehandicapten en personen met beperkte mobiliteit die per luchtvervoer reizen - bepaalde elementaire gemeenschappelijke rechten voor burgers die per trein of per vliegtuig reizen.
De juiste toepassing van deze verordeningen moeten worden gegarandeerd door de nationale instanties die hiervoor in de lidstaten zijn aangewezen. Het zijn met name die instanties die alle redelijke maatregelen moeten nemen die ervoor moeten zorgen dat de rechten van de reizigers worden geëerbiedigd. Het is de taak van de Commissie om ervoor te zorgen dat de EU-wetgeving op de juiste wijze door de lidstaten wordt uitgevoerd en gehandhaafd door constant toezicht te houden op hun doen en laten.
De nationale handhavingsinstanties hebben krachtens de verordeningen geen wettelijke verplichting om verslag uit te brengen. Ze reageren op het verzoek van de Commissie overeenkomstig het algemene beginsel van loyale samenwerking tussen de lidstaten en de EU-instellingen dat is vastgelegd in het Verdrag.
Ten aanzien van de vulkaanascrisis heeft de Commissie snel gereageerd en heeft zij haar uiterste best gedaan om ervoor te zorgen dat, overeenkomstig de conclusies van de buitengewone zitting van de Raad van 4 mei 2010, de regels inzake de rechten van luchtreizigers overal in de EU op een uniforme en geharmoniseerde manier werden toegepast en gehandhaafd. Om dit doel te bereiken heeft de Commissie informele basisrichtsnoeren opgesteld en afgesproken met de nationale autoriteiten en heeft zij nauw contact onderhouden met hen en alle betrokkenen.
Marc Tarabella
(FR) Commissaris, u zult geen moeite hebben te erkennen dat de vaststelling van verordeningen betreffende rechten van passagiers die reizen per lucht, per spoor en recent ook over zee, terecht de hoop van Europese burgers heeft gewekt dat er snel financiële oplossingen zouden worden gevonden voor vertragingen, annuleringen en andere ernstige tegenslag. Des te dieper zijn deze burgers teleurgesteld, nu ze hebben vernomen dat duizenden klachten niet zijn behandeld, bijvoorbeeld in de nasleep van de door u vermelde vulkaanuitbarsting op IJsland.
Lidstaten verlenen namelijk niet de operationele en effectieve regelgevende diensten die bedrijven kunnen dwingen deze verordeningen toe te passen en die zij kunnen beboeten indien zij dit nalaten. Zo heeft de economische regelgevende dienst in België sinds 1 februari 2006 niet één boete aan een luchtvaartmaatschappij opgelegd, waaruit blijkt dat deze situatie niet leidt tot een oplossing van de problemen van consumenten.
Ádám Kósa
(HU) Ik heb een korte vraag. Wat vindt u ervan dat de verschillende vervoerssectoren stuk voor stuk anders omgaan met passagiersrechten? Mijn vraag is wat de plannen van de commissaris of de Commissie zijn om op termijn in de verschillende vervoerssectoren de rechten van passagiers op dezelfde manier te behandelen en op uniforme wijze te controleren.
Justas Vincas Paleckis
(EN) De situatie met de vulkaan heeft laten zien dat sommige Europese landen, met name de nieuwe, geen alternatief hebben. Ze hebben geen spoorverbinding met de landen in West-Europa, waaronder uw eigen land, commissaris, en mijn land.
Is er door deze situatie meer haast gemaakt met het werk aan het Rail Baltica-project?
Siim Kallas
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Om te beginnen de kwestie van de vulkaancrisis en de rechten van reizigers. We hebben behoorlijk uitvoerige overzichten waaruit blijkt dat de luchtvaartmaatschappijen zich in de meeste gevallen verstandig en verantwoordelijk hebben opgesteld, dus de meeste van die problemen zijn opgelost. Er zijn natuurlijk altijd claims en er zijn altijd problemen, maar niemand heeft het over sancties voor de luchtvaartmaatschappijen: het gaat om wat er vergoed moet worden.
Voor zover ik weet, buigen we ons over die claims die niet erg goed zijn afgehandeld. We hebben contact met de nationale instanties, maar zij zijn er nog steeds mee bezig en het beeld is eigenlijk helemaal niet zo slecht.
Het antwoord op de volgende vraag luidt: ja, we maken ons sterk voor geharmoniseerde regels voor de rechten van alle soorten reizigers. Op 30 november voeren we overleg met de Raad over het zeer omstreden onderwerp van de rechten van busreizigers. We hebben al wetgeving inzake de rechten van treinreizigers, maar die is minder ambitieus. Wat de luchtvaart betreft streven we naar harmonisatie.
Wat Rail Baltica betreft zal ik mijn uiterste best doen om dat voort te zetten en ik hoop dat we kunnen samenwerken met u en al onze landen om er een succesvol project van te maken.
Betreft: Richtlijn 2002/15/EG
Op 16 juni 2010 heeft het Europees Parlement het voorstel van de Commissie over de organisatie van de arbeidstijd van personen die mobiele werkzaamheden in het wegvervoer uitoefenen verworpen. Wat is de stand van zaken met betrekking tot dit voorstel?
Siim Kallas
De huidige stand van zaken is dat de Commissie, nadat het voorstel door het Parlement was verworpen, op 30 juni 2010 heeft besloten om het in te trekken.
Nu de richtlijn ook betrekking heeft op zelfstandige bestuurders, is het aan de lidstaten om te laten zien hoe zij aan hun wettelijke verplichtingen voldoen en de regels voor zelfstandige bestuurders handhaven.
De Commissie heeft de lidstaten om informatie gevraagd over de omzetting en tenuitvoerlegging van de richtlijn met betrekking tot zelfstandige bestuurders. De Commissie zal een besluit over de noodzakelijke stappen nemen zodra de reacties binnen zijn en zijn geanalyseerd.
Marian Harkin
(EN) Dank u wel voor uw antwoord. Ik vroeg me af of u de lidstaten voorstellen of richtsnoeren gaat voorleggen waarin u ideeën aandraagt hoe ze de arbeidstijd van zelfstandige bestuurders moeten controleren, met name de tijd die ze besteden aan het schoonmaken of onderhouden van hun voertuig of aan papierwerk dat verband houdt met het werk. Ik denk dat dit bijzonder moeilijk te controleren valt.
Gaat u ook aandacht schenken aan de sociaaleconomische gevolgen voor zelfstandige bestuurders, nu hun rijtijd aanzienlijk wordt verlaagd?
Siim Kallas
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) We hebben momenteel geen ideeën over hoe we dergelijke richtsnoeren moeten opstellen; dit is zonder meer een zeer ingewikkelde kwestie en daarover zullen we met de lidstaten spreken. De bepalingen van deze richtlijn zijn nu rechtsgeldig en dienen te worden nageleefd, maar voorlopig denken we na over richtsnoeren en gaan we de reacties analyseren. Daarna zullen we zien wat we kunnen doen.
Betreft: Verkeersveiligheid 2011-2020: bijzondere aandacht voor schoolbussen en hun chauffeurs
Bijna elk jaar vallen er 35.000 doden en 1.700.000 gewonden bij verkeersongevallen in de EU. In de statistieken is er een cijfer dat nog meer aanleiding geeft tot bezorgdheid: meer dan 1.100 verkeerslachtoffers in de EU zijn kinderen (2008). Kan de Commissie in het kader van het "Het Europees actieprogramma voor verkeersveiligheid 2011-2020" en in de overweging dat elke dag miljoenen kinderen met schoolbussen van en naar school rijden, antwoorden op de volgende vragen:
Welke concrete initiatieven en acties wil zij in samenwerking met de lidstaten ondernemen voor een meer doeltreffende preventie van verkeersongelukken waarbij kinderen het slachtoffer zijn? Is zij voornemens strengere voorschriften op te leggen en strengere kwaliteitscontroles in te stellen voor de voertuigen die als schoolbussen worden gebruikt en voor de chauffeurs van schoolbussen (gebruik van hoogtechnologische apparatuur, meer regelmatige controles van de beroepsbekwaamheid, ervaring en integriteit van de chauffeurs, bijvoorbeeld met psychologische tests)?
Betreft: EU-doelstellingen inzake verkeersveiligheid
Is de Commissie zich ervan bewust dat het EU-cijfer voor het jaarlijkse aantal doden op de weg met 35.000 verkeersdoden in de gehele EU in 2009 nog steeds onaanvaardbaar hoog ligt? Is de Commissie zich ervan bewust dat het Europese verkeersveiligheidsplan, dat het aantal verkeersdoden tussen 2001 en 2010 van 50.000 tot 25.000 moest terugbrengen, gefaald heeft? Kan de Commissie aangeven hoe zij ervoor wil zorgen dat de doelstellingen van het herziene verkeersveiligheidsplan voor 2011-2020 daadwerkelijk worden bereikt?
Siim Kallas
De Commissie vindt ook dat het jaarlijkse aantal verkeersdoden in de EU nog steeds onaanvaardbaar hoog is.
In 2009 kwamen circa 35 000 mensen in de EU in het verkeer om het leven, wat overeenkomt met het inwonertal van een kleine plaats.
De Commissie is het echter niet met de geachte afgevaardigde eens dat het derde Europese actieplan inzake de verkeersveiligheid voor de periode 2001-2009 heeft gefaald. De aanvankelijke doelstelling werd niet gehaald. Dit leidde tot een krachtige mobilisatie van alle betrokken partijen. In deze periode werden er 78 000 levens in de Europese Unie gered en werden er in totaal 2 miljoen slachtoffers voorkomen.
Afgezien van deze cijfers is er het onmetelijke voordeel dat er veel leed en persoonlijke tragedies zijn voorkomen. In de onlangs aangenomen beleidsoriëntaties inzake de verkeersveiligheid voor de periode 2011-2020 stelt de Commissie voor om door te gaan met de doelstelling om het aantal verkeersdoden in de Europese Unie te halveren, uitgaande van de resultaten die in 2010 zijn behaald.
Om dit doel te bereiken dient het verkeersveiligheidsbeleid van de nationale overheden efficiënter te worden. Hiervoor is een sterke politieke wil van alle lidstaten nodig, met name lidstaten met een lage veiligheidsscore, en dat moet zijn weerslag vinden in de ontwikkeling van omvangrijke nationale verkeersveiligheidsstrategieën die gebaseerd zijn op praktijken die elders succesvol zijn gebleken. Er zullen ook speciale inspanningen nodig zijn om het aantal verkeersongelukken te beperken op gebieden waar de vooruitgang minder sterk is gewest, zoals de veiligheid van motorrijders of de veiligheid op plattelandswegen.
Ook technologische ontwikkelingen, met name zogeheten intelligente vervoerssystemen, zullen een belangrijke rol spelen.
Voor wat betreft het specifieke onderwerp van het voorkomen van verkeersongelukken waarbij kinderen betrokken zijn, in het bijzonder kinderen die in schoolbussen worden vervoerd, dient te worden opgemerkt dat er in de afgelopen tien jaar zeer aanzienlijke vooruitgang is geboekt: het aantal omgekomen kinderen onder de vijftien jaar is met 70 procent gedaald.
De Commissie is zich er echter terdege van bewust is dat kinderen, die een bijzonder kwetsbare groep verkeersdeelnemers vormen, in hoge mate dienen te worden beschermd.
Georgios Koumoutsakos
(EL) Mijnheer de commissaris, ik dank u voor uw antwoord. Toch moet ik even terugkomen op mijn vraag, want, mijnheer de commissaris, miljoenen leerlingen gaan dagelijks naar school met voertuigen die als schoolbussen worden gebruikt. Wij hebben het hier over de bloesem van de Europese jeugd en daarom moeten wij volgens mij veel strengere veiligheidsvoorschriften voor deze voertuigen vaststellen. Ook moeten wij zorgen voor strengere en frequentere controle op de naleving van de normen, en natuurlijk ook voor strengere controle op de beroepsvaardigheden van de chauffeurs van deze bussen.
Mijnheer de commissaris, ik ben van mening dat de Commissie moet nadenken over een initiatief in die richting. Ik weet zeker dat een dergelijk initiatief in goede aarde zal vallen bij de Europese publieke opinie, want zoals ik zojuist al zei hebben wij hier te maken met een zeer kwetsbare groep, die zowel het verstand als het hart van alle Europese burgers raakt.
Jim Higgins
(GA) Ik ben het volstrekt oneens met de commissaris dat de situatie tot tevredenheid stemt. Zoals hij erkende, waren er in 2009 35 000 verkeersdoden. Dat is de uitkomst van de strategie op het gebied van de veiligheid op wegen in de Europese Unie tussen 2000 en 2010, 15 000 doden meer dan de verlaagde doelstelling van de Commissie. Ik wil van de commissaris weten of hij of de Commissie een plan of nieuwe ideeën heeft om verbetering in de situatie te brengen? De huidige inspanningen leiden tot niets. We falen.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Het cijfer van 35 000 doden door verkeersongevallen betekent dat ieder jaar de bevolkingsomvang van een kleine Europese stad verdwijnt, wat ik als een bijzonder ernstige zaak beschouw. Voetgangers, fietsers en motorrijders maken 57 procent van de verkeersslachtoffers uit. Ik geloof dat het in het bijzonder ontbreekt aan algemeen onderricht voor kinderen op dit gebied (omdat hier ook een vraag is gesteld waarin werd verwezen naar schoolkinderen). Daarom vraag ik u welke maatregelen de Commissie treft om potentiële verkeersslachtoffers voor te lichten.
Marian Harkin
(EN) Ik heb een zeer gerichte vraag voor de commissaris over schoolbussen. Zou de Commissie een voorstel willen overwegen dat er maar één kind per zitplaats mag zijn en dat alle kinderen onder de vijftien in schoolbussen veiligheidsgordels moeten dragen?
Siim Kallas
Ik begin met de kwestie van de bussen. We hebben strikte regelgeving voor de technische normen waaraan bussen, en met name schoolbussen, moeten voldoen. Ik heb niet specifiek bezorgde geluiden over schoolbussen gehoord. We houden de situatie uiteraard in de gaten en - in antwoord op de laatste vraag - we stellen voor om strikt de hand te houden aan de regel dat alle kinderen een zitplaats moeten hebben en dat er veiligheidsgordels moeten worden gebruikt. Ik heb echter geen signalen ontvangen dat er een probleem met de veiligheid van schoolbussen is dat niet goed wordt aangepakt.
Er zijn 30 000 verkeersdoden en daar zijn we uiteraard geen van allen blij mee. Elk dodelijk ongeval is een tragedie, maar ik ben het er absoluut niet mee eens dat dit actieplan inzake de verkeersveiligheid is mislukt. Het aantal verkeersdoden is in Europa met 40 procent gedaald. In mijn eigen land is de daling in de afgelopen vijftien jaar verviervoudigd. We hebben dezelfde aanpak gevolgd. Voor wie geïnteresseerd is in onze plannen: vlak voor het zomerreces hebben we beleidslijnen aangenomen voor het volgende actieplan inzake de verkeersveiligheid en we hebben nog steeds hetzelfde doel, namelijk om het aantal doden met de helft te verminderen.
Er wordt een groot aantal maatregelen beschreven die ertoe kunnen bijdragen dat dit doel wordt bereikt, waaronder het opleiden van de meest kwetsbare verkeersdeelnemers. Het meest kwetsbaar zijn oudere mensen, voetgangers, fietsers en ook motorrijders, die speciale aandacht behoeven omdat dit de enige categorie is waarin het aantal doden is gestegen. In alle andere categorieën heeft een daling plaatsgevonden.
Betreft: Buitensporig veel vervoer in de Oostzee
De internationale ngo World Wide Fund for Nature heeft er in augustus op gewezen dat de Oostzee ernstige schade zal lijden door de toename van de handelsactiviteiten in de komende twintig jaar. De scheepvaart, de offshore-industrie en het toerisme zullen over twintig jaar verdubbeld zijn. Het aantal passagiers op toeristische boottochten zal van 5 tot 20 miljoen toenemen. Het aantal schepen zal toenemen van 4000 tot 9000 in 2030. De kans op milieuongelukken zal navenant stijgen. Thans is er sprake van een jaarlijkse groei van meer dan 150 schepen. Olielozingen leiden op de Oostzee snel tot strandvervuiling, dit in tegenstelling tot andere zeeën. De gemiddelde verblijftijd van het water in de Oostzee is lang: 30 jaar.
Hoe staat de Commissie tegenover de bedreiging die voor de Oostzee uitgaat van de buitensporig omvangrijke scheepvaart en welke maatregelen moeten de oeverstaten volgens haar nemen om dit probleem aan te pakken? Steunt de Commissie het voorstel van de genoemde ong om de handelsvaart in de Oostzee te beperken?
Siim Kallas
De cijfers die ik op papier heb zijn misschien iets anders, maar ik kan natuurlijk antwoord geven op de vraag van de heer Paleckis.
Het zeevervoer op de Oostzee is de afgelopen jaren aanzienlijk toegenomen ten gevolge van de snelle economische groei. Tegelijkertijd heeft de Europese Unie een van de geavanceerdste regelgevingskaders inzake maritieme veiligheid die er momenteel ter wereld zijn. Het derde pakket maritieme veiligheid, dat in 2009 door het Parlement en de Raad is aangenomen, is een belangrijke verbetering van het communautair monitoring- en informatiesysteem voor de zeescheepvaart. Alle zeeën die Europa omgeven vallen eronder en bovendien is bepaald dat schepen die EU-havens aandoen streng moeten worden geïnspecteerd, de zogeheten havenstaatcontrole. Het bevat specifieke maatregelen voor de Oostzee, zoals eisen voor navigatie in de winter en verbeterde eisen voor schepen die door ijs varen.
De Commissie werkt nauw samen met alle Baltische EU-staten, zodat de nieuwe maatregelen soepel kunnen worden geïmplementeerd. Het Europees Agentschap voor maritieme veiligheid (EMSA) biedt ook technische ondersteuning. Mocht er een ongeluk gebeuren, dan heeft het agentschap in de Oostzee vaartuigen en apparatuur paraat om eventuele verontreiniging direct aan te pakken. Dit is een aanvulling op de responsmaatregelen die al door de Baltische staten zijn getroffen.
De Commissie onderhoudt ook een dialoog met de Russische Federatie om ervoor te zorgen dat de veiligheidsregels op een eenduidige manier in de Oostzee worden toegepast. In dit kader start de Commissie samen met de Russische regering binnenkort een proefproject om toezicht te houden op het maritieme verkeer in de Oostzee. In een onlangs aangenomen EU-strategie voor het Oostzeegebied komen ook veiligheid en beveiliging aan de orde.
Ik zou uiteraard graag reageren op dit interessante voorstel om het zeevervoer in de Oostzee te beperken, maar er moet goed over worden nagedacht of dit al voor de invoering moet worden beperkt en het moet ook in overeenstemming zijn met de Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee en met andere internationale afspraken. De Internationale Maritieme Organisatie heeft de Oostzee al aangewezen als een Bijzonder Kwetsbaar Zeegebied en deze status brengt al eisen voor het scheepvaartverkeer met zich mee die de kans op ongelukken moeten beperken en het mariene milieu moeten beschermen.
Ik wil er ook graag op wijzen dat het zeevervoer een relatief milieuvriendelijke vorm van vervoer is. Als er meer beperkingen komen voor het commerciële vervoer in de Oostzee, leidt dat mogelijk tot andere minder milieuvriendelijke vormen van vervoer, met een vergroting van de uitstoot als gevolg.
Justas Vincas Paleckis
(EN) Het verheugde mij dat de commissaris de samenwerking met Rusland noemde. Wat betreft de milieunormen voor schepen wil ik u vragen welke landen het volgens u in dat opzicht goed doen en welke minder.
Siim Kallas
Het is erg moeilijk om onderscheid te maken en ik heb geen enkel bewijs dat het ene land het beter doet dan het andere. In het algemeen zijn de landen rond de Oostzee erg ontvankelijk voor milieukwesties en ook voor kwesties betreffende het zeevervoer. U weet dat de Noord-Europese landen het initiatief hebben genomen tot - en de drijvende kracht waren achter - een speciaal besluit om de zwaveluitstoot van schepen te beperken, dus ik heb geen enkele aanleiding om onderscheid te maken tussen de landen.
De Voorzitter
Commissaris, u bent voorbeeldig: uw antwoorden zijn nauwkeurig, nuttig en kort. Dat is uiterst passend tijdens het vragenuur.

Betreft: GLB na 2013: verdeling van de rechtstreekse steun
Het Europees Parlement, dat van oordeel is dat areaalbetaling een ontoereikende basis vormt om de rechtstreekse steun in het kader van het GLB na 2013 eerlijk te verdelen, heeft de Commissie verzocht bijkomende objectieve criteria voor te stellen en de vermoedelijke impact ervan te beoordelen, waarbij rekening wordt gehouden met de complexiteit van de landbouwsector en met de verschillen tussen de lidstaten (verslag-Lyon over de toekomst van het GLB na 2013).
Kan de Commissie meedelen welke acties zij ter zake heeft ondernomen? Welke criteria voor de verdeling van de rechtstreekse steun onderzoekt zij?
Betreft: Maatregelen ter voorkoming van bodemerosie in GLB-kader na 2013
In Midden-, Oost- en Zuid-Europa komen steeds vaker rampen voor die het gevolg zijn van de slechte hydrogeologische situatie.
In zijn resolutie over de EU-landbouw en klimaatverandering van 5 mei 2010 pleitte het Europees Parlement ervoor dat bij de "aanstaande hervorming van het GLB" het accent onder meer moet komen te liggen op "bodembescherming (met waarborgen betreffende hun organisch materiaal) tegen water- en luchterosie".
Welke maatregelen overweegt de Commissie in het kader van het nieuwe gemeenschappelijk landbouwbeleid om voorkoming van bodemerosie te bevorderen?
Betreft: Nieuw kader voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid voor de periode 2014-2020
Als de subsidies voor Bulgarije niet fors worden verhoogd, dreigt de landbouw in dat land in te storten. De problemen worden nog verergerd door de crisisperiode. Momenteel ontvangen Bulgarije en Roemenië, de twee landen die in 2007 tot de Unie zijn toegetreden, subsidies die slechts 40% bedragen van wat "oude" lidstaten, zoals Duitsland, Frankrijk e.a. krijgen. De subsidies voor Bulgarije en Roemenië zouden overeenkomstig de toetredingsverdragen tegen 2016 gelijk moeten zijn getrokken met die van de andere lidstaten. Is de Commissie voornemens de subsidies aan Bulgarije al eerder te verhogen in het nieuwe kader voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid van de Unie voor de periode 2014-2020 dat momenteel ter tafel ligt en zo ja, zullen de criteria veranderen?
Betreft: Opneming van de biologische verscheidenheid in de herziening van het GLB
In het op 21 september aangenomen verslag (P7_TA(2010)0325), heeft het Parlement duidelijk zijn afkeuring geuit over de mislukken van de Europese Strategie om het verlies van biologische verscheidenheid vóór eind 2010 te hebben opgeheven. Landbouwmethoden worden steeds intensiever, er wordt meer en meer gebruik gemaakt van pesticiden en meststoffen, de omvang van landbouwbedrijven neemt toe, monoculturen grijpen om zich heen: De biologische verscheidenheid in de landbouw heeft in bijzondere mate te lijden - haar toestand is verontrustend.
Snelle actie is geboden. In het verslag wordt reeds gesteld dat duidelijk moet worden besloten tot een sectoroverschrijdende aanpak: bescherming en herstel van ons natuurlijk kapitaal kan niet alleen aan het milieubeleid worden overgelaten. Deze overwegingen moeten deel gaan vormen van iedere vorm van beleid van de Unie: de manier waarop wij de landbouw van de toekomst opzetten is dus van doorslaggevende betekenis.
Om de biologische verscheidenheid in de landbouw duurzaam te gebruiken is een vastbesloten inzet vereist voor een in milieuopzicht duurzame toekomst. Van de herziening van het GLB moet gebruik worden gemaakt om de ontwikkeling te keren en eindelijk te zorgen voor bescherming en herstel van de biologische verscheidenheid. Biovoorwaardelijkheid is een belangrijk bestanddeel van deze verandering.
Kan de Commissie, daar het niet is gelukt de teloorgang van de biologische verscheidenheid vóór eind 2010 tot stand te brengen, mededelen welke normen met betrekking tot de bescherming van de biologische verscheidenheid zijn opgenomen in het GLB voor de periode na 2013? Is het voorstelbaar dat de biologische verscheidenheid in de landbouw in het kader van dit nieuwe beleid wordt hersteld?
Betreft: Eerlijke verdeling van de GLB-betalingen
In het op 8 juli 2010 aangenomen verslag van George Lyon over de toekomst van het gemeenschappelijk landbouwbeleid na 2013 "dringt het Parlement aan op een eerlijke verdeling van de GLB-betalingen en beklemtoont dat deze eerlijk moeten zijn voor de boeren in zowel de nieuwe als de oude lidstaten".
Welke maatregelen treft de Commissie en welke oplossingen beoogt zij aan te dragen om een eerlijke verdeling van de GLB-betalingen tussen de oude en de nieuwe lidstaten te realiseren?
Dacian Cioloş
Ik ga nu antwoord geven op vijf vragen die een samenhangend geheel vormen en hetzelfde thema behelzen.
Het totale aantal rechtstreekse betalingen in de lidstaten van de Europese Unie weerspiegelt hun landbouwproductie en het gemiddelde niveau van de hulp over een historische periode. Gezien het feit dat hun historische verwijzingen zijn gebruikt om rechtstreekse betalingen vast te stellen, wordt deze rechtstreekse hulp niet gelijkelijk verdeeld tussen de lidstaten, tussen regio's of tussen de diverse categorieën landbouwers.
De EU-12, ofwel de 12 jongste EU-leden, zit in het faseringsproces van de financiering, met andere woorden, de rechtstreekse betalingen worden geleidelijk gepleegd.
In de EU-10 zullen rechtstreekse betalingen in 2013 het maximale niveau van de Europese Unie bereiken. Wat betreft de twee laatst toegetreden lidstaten, Roemenië en Bulgarije, die gelijk worden behandeld: zij zullen in 2016 beginnen met het geleidelijk uitvoeren van rechtstreekse betalingen, waarmee zij op 25 procent van deze betalingsniveaus in 2007 zijn begonnen.
Niettemin hebben alle lidstaten van de EU-12, ofwel alle nieuwe lidstaten, ook de kans om de rechtstreekse betalingen van de EU aan te vullen met nationale subsidies, binnen de beperkingen die duidelijk zijn vastgelegd door de verordening en de toetredingsverdragen.
Zoals in 2008 naar voren is gebracht door de Raad tijdens de doorlichting van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) en tijdens de GLB-hervorming in 2003, zoekt ook de Commissie naar wegen om het stelsel van rechtstreekse betalingen te ontwikkelen, met name ten aanzien van de kwestie van verschillende betalingsniveaus onder lidstaten.
Voor de periode na 2013 zal de Commissie de diverse mogelijkheden voor een hervorming van het stelsel van rechtstreekse betalingen bestuderen en beoordelen. De veranderingen die moeten worden doorgevoerd in het stelsel van rechtstreekse betalingen en, specifieker, de wijze waarop de betalingen worden verdeeld om te zorgen voor een eerlijker behandeling van lidstaten en diverse categorieën landbouwers, vormen de kern van het debat over de toekomst van het GLB. Niettemin zijn er nog altijd vragen over welke methoden en criteria er moeten worden gebruikt om een begin te maken met de totstandbrenging van een billijker steunverlening. Een belangrijk aspect van de toekomstige verdeling van rechtstreekse betalingen onder lidstaten, zal zijn om vast te stellen hoe vanuit de huidige situatie naar een billijker verdeling in de toekomst kan worden toegewerkt zonder dat er grote opschudding ontstaat. Want die zou in sommige regio's en voor bepaalde productiesystemen grote economische gevolgen kunnen hebben
Het GLB van na 2013 zal ook met een groot aantal milieuproblemen worden geconfronteerd, waaronder de bodemachteruitgang in Europa, tegenwoordig een zeer ernstig probleem, dat nog eens wordt geïntensiveerd door de kwestie van klimaatverandering.
Biodiversiteit is ook een hoofdprioriteit voor het duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen, binnen de Europa 2020-strategie. Hoewel de doelstelling om het verlies van biodiversiteit in 2020 een halt toe te roepen niet is bereikt, is er duidelijk vooruitgang geboekt en heeft het GLB hieraan een belangrijke bijdrage geleverd.
Op dit moment ondersteunt het GLB duurzaam bodembeheer door middel van rechtstreekse betalingen die zijn onderworpen aan naleving van milieueisen, met name goede milieupraktijken in de landbouwsector ten aanzien van bodemerosie, organisch materiaal in de bodem en bodemstructuur, alsmede door specifieke maatregelen voor plattelandsontwikkeling, in het bijzonder betalingen voor milieumaatregelen in de landbouwsector die verder gaan dan de basisvoorwaarden, zoals vastgelegd in de goede landbouw- en milieucondities.
Om te zorgen voor beter bodembeheer in Europa en om organisch materiaal in de bodem te behouden, heeft de Commissie verder een voorstel ingediend voor een kaderrichtlijn bodem in 2006. Een van de doelstellingen is om de oorzaken van erosie vast te stellen en deze te voorkomen. In dit voorstel wordt ook rekening gehouden met de instrumenten die het GLB met dat doel te bieden heeft.
Wat betreft biodiversiteit vermeldt het GLB tegenwoordig naleving met milieueisen, waaronder de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn, waarvan overtreding sancties tot gevolg heeft. Deze sancties houden een vermindering in van rechtstreekse hulp en een beperking van maatregelen voor plattelandsontwikkeling, in het bijzonder betalingen voor de Natura 2000-gebieden, alsmede agromilieubetalingen.
Wat het GLB na 2013 betreft, is de Commissie zich bewust van de volle reikwijdte van de milieu-uitdagingen en is ze op dit moment bezig de alle manieren te bestuderen om milieukwesties beter op te nemen in alle GLB-instrumenten, onder de eerste en tweede pijler. De effectbeoordeling ter voorbereiding op de wetgevingsvoorstellen voor het GLB na 2013 is onderweg, en een mededeling waarin de toekomst van het gemeenschappelijk landbouwbeleid breed in kaart wordt gebracht staat voor november 2010 op het programma. Ik zal deze mededeling op 17 november aan de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling voorleggen.
Georgios Papastamkos
(EL) Mijnheer de commissaris, ik weet zeker dat u erkent dat er in de landbouwsector aanzienlijke verschillen bestaan tussen de diverse regio's en lidstaten van de Unie. Ik denk bijvoorbeeld aan de omvang, de structuur en de typologie van de landbouwbedrijven, aan de bijdrage van de landbouw aan de werkgelegenheid en aan de economie in de achtergebleven gebieden en de in milieuopzicht kwetsbare gebieden. Daarom mag er volgens mij geen gelijke oppervlaktesteun worden vastgesteld voor de hele Europese Unie. Kunt u, mijnheer de commissaris, bevestigen dat er objectieve criteria zullen worden vastgesteld voor de toekenning van de rechtstreekse steun?
Giovanni La Via
(IT) Meneer de Voorzitter, ik dank de commissaris voor zijn antwoord over de bodemerosie, maar ik zou hem een aanvullende vraag willen stellen.
Acht de commissaris het, gegeven het feit dat de aanwezigheid van braakliggend terrein als gevolg van bosbranden en andere voor de mediterrane landen kenmerkende branden een belangrijke kwestie is in de mediterrane regio, niet gepast om de wijze van berekening van agromilieupremies te veranderen door de introductie van specifieke aanvullende premies voor landbouwbedrijven die zich inzetten voor de invoering en handhaving van milieuvriendelijke werkwijzen, en die in het bijzonder gericht zijn op het voorkomen van branden in landbouwbedrijven en landelijke gebieden?
Nadezhda Neynsky
(BG) Zoals u al zei, krijgen Bulgarije en Roemenië, die zich in 2007 als laatste bij de Europese Unie hebben aangesloten, momenteel nauwelijks 40 procent van het bedrag aan landbouwsubsidies dat aan oude lidstaten als Duitsland, Frankrijk en andere landen wordt toegekend.
U hebt opgemerkt dat het op één lijn brengen van subsidies niet voor 2016 zal plaatsvinden, hetgeen tijdens deze crisis de twee pas toegelaten landen in een buitengewoon oneerlijke positie plaatst. Dit brengt om precies te zijn de landbouw en een groot deel van de bevolking die in de landbouw werkt in gevaar. Vindt u niet dat er in het specifieke geval van deze twee lidstaten met deze factor, namelijk de economische en financiële crisis, rekening moet worden gehouden?
Dacian Cioloş
In antwoord op de eerste vraag, mijnheer Papastamkos, ik zou inderdaad zeggen dat er verschillen zijn tussen de lidstaten, tussen regio's en tussen diverse categorieën landbouwers. Daarom heb ik bij diverse gelegenheden gezegd dat een systeem van vaste vergoedingen - ofwel, een uniform bedrag per hectare voor al deze categorieën - volgens mij geen geschikte oplossing is.
Op grond van het huidige systeem van referentieperioden hebben we daarom subsidies uitgerekend op basis van een productieniveau van tien, vijftien, twintig jaar geleden. Dit is een systeem dat wij willen afschaffen om het te vervangen door objectieve criteria. Er moet echter ook op worden gelet dat de balans op overgangsbasis en op zuinige basis wordt hersteld, zodat degenen die door deze systemen worden gehinderd deze verandering economisch kunnen verwerken. Het is daarom zeker mijn intentie objectieve criteria voor te stellen, die op de een of andere manier moeten worden gecombineerd met de uitgangspositie, om een beheersbare overgang te waarborgen.
Mijnheer La Via, in het kader van de tweede pijler van het plattelandsontwikkelingsprogramma voor milieumaatregelen in de landbouwsector, kan er inderdaad rekening worden gehouden met de kwesties die u aansnijdt. Het voornemen is om deze soorten milieumaatregelen, waarin rekening wordt gehouden met de specifieke aard van bepaalde regio's, te handhaven; het gebied waarover u het hebt wordt aangetast door erosie en het is mogelijk dat sommigen struiken er in brand vliegen.
Door de verordening die wij ook voor de periode na 2013 zullen voorstellen, krijgen lidstaten de gelegenheid om in het kader van milieumaatregelenrekening te houden met deze specifieke kwesties en om op dit gebied te voorzien in een specifiek hulpstelsel. Daarom menen we dat flexibiliteit nuttig is voor het bereiken van een bepaald doel, te weten: deugdelijk beheer van natuurlijke hulpbronnen, zodat de lidstaten specifieke instrumenten kunnen gebruiken in het kader van deze tweede pijler. Ik meen dat deze kwestie er een is die kan worden opgenomen in deze flexibiliteit, die wij lidstaten kunnen bieden.
Wat Bulgarije en Roemenië betreft is door het verdrag voorzien in een system van stapsgewijze invoering - dat wil zeggen in een systeem van geleidelijke verhoging van rechtstreekse hulp. In 2008, tijdens de gezondheidscontrole van het GLB, zeiden we dat we gedurende de hervorming voor de periode na 2013 misschien wat sneller rekening zouden houden met de kwestie van het in evenwicht brengen van het betalingsniveau. Daarom vind ik dat wij rekening moeten houden met deze kwestie; er moet een goede budgettaire oplossing worden gevonden om dit proces, indien nodig, te versnellen.
Betreft: Het gemeenschappelijk landbouwbeleid en randvoorwaarden
Randvoorwaarden ("cross-compliance") vormen een belangrijk element van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Zij verbinden de meeste GLB-betalingen aan de inachtneming van bepaalde regels op het vlak van milieu, gezondheid en dierenwelzijn. Het speciaal verslag nr. 8/2008 van de Rekenkamer bevat de volgende conclusie: "de lidstaten namen niet hun verantwoordelijkheid om doeltreffende controle- en sanctiesystemen ten uitvoer te leggen; bijgevolg biedt het controlesysteem onvoldoende zekerheid over de naleving door de landbouwers". Daaraan wordt toegevoegd: "de door de lidstaten verstrekte gegevens over controles en inbreuken zijn onbetrouwbaar en het toezicht van de Commissie op de prestaties bleek gebrekkig".
Kan de Commissie het Parlement meedelen welke stappen zij onderneemt om de lidstaten aan te sporen doeltreffender toe te zien op de uitvoering en naleving van de randvoorwaarden? Is er enige verbetering opgemerkt?
Dacian Cioloş
Zoals in het verslag van de Rekenkamer over 2008 is onderstreept, is de Commissie zich er terdege van bewust dat de toepassing van randvoorwaarden door lidstaten voor verbetering vatbaar is.
Ik wil er echter ook de aandacht op vestigen dat het verslag van de Rekenkamer een periode van twee jaar bestrijkt, die kort na de invoering van de goede landbouw- en milieucondities is ingetreden.
Sinds het eerste jaar van de invoering van de randvoorwaarden (2005) heeft de Commissie een hele reeks initiatieven uitgevoerd die enerzijds tot doel hebben de lidstaten te helpen en anderzijds ervoor moeten zorgen dat ze hun wettelijke verplichtingen naleven. De Commissie verleent steun aan de hand van talrijk uitwisselingen over deze onderwerpen en discussies in diverse fora die zich met deze specifieke vragen bezighouden.
De gesprekken over voorschriften hebben plaatsgevonden in het relevante beheerscomité, de meeste technische gesprekken zijn gehouden door een groep deskundigen die zich specifiek over randvoorwaarden buigen, en in sommige specialistische workshops zijn gesprekken over de methoden van toezicht gevoerd.
Verder heeft de Commissie sinds 2004 regelmatig richtsnoeren voor de lidstaten gepubliceerd die hen hebben geholpen hun nationale stelsels aan te passen. De Commissie volgt de vervulling van de wettelijke verplichtingen door de lidstaten aan de hand van onderzoeken die in de lidstaten zelf worden uitgevoerd en haar door hen worden toegezonden. Indien er tijdens deze onderzoeken tekortkomingen worden opgemerkt, dan worden op kosten van de lidstaten financiële correcties doorgevoerd, mocht er zijn vastgesteld dat er sprake is van een risico voor het landbouwfonds. Dit is in het verleden voorgekomen, met een aantal procedures als gevolg. Dat is ook momenteel het geval.
De Commissie is ervan overtuigd dat al deze initiatieven hebben geleid tot een aanzienlijke verbetering in de toepassing van het stelsel van randvoorwaarden, vooral sinds de constateringen van de Rekenkamer in het verslag van 2007. Uiteraard zullen er meer inspanningen worden verricht: de Commissie legt de nadruk op een soepele toepassing van dit stelsel, dat een essentieel onderdeel is van het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
Karin Kadenbach
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ik dank de commissaris hartelijk voor zijn werkelijk uitvoerige antwoord. Nu zit ik alleen nog met kleine vragen over de Cross Compliance en biodiversiteit, waar u zich vandaag al eerder over uitgelaten hebt. Een verantwoorde landbouw kan ertoe bijdragen dat soortenrijkdom behouden blijft en het uitsterven van soorten een halt toegeroepen wordt. Het kan echter niet de exclusieve taak van de milieucommissaris zijn om daarvoor begrip te kweken. Vandaar mijn heel concrete vraag aan u, mijnheer de commissaris: welke stappen denkt u te ondernemen om bij de betrokkenen - daarmee doel ik op beleidsmakers, consumenten maar vooral op de agrariërs in kwestie - meer begrip te kweken voor de waarde van biodiversiteit en de maatregelen ten dienste van het ecosysteem die daaruit voortvloeien?
Mairead McGuinness
(EN) Als er problemen zijn met het huidige systeem van de randvoorwaarden ('cross-compliance'), hoe pakken we dan eventuele verdere problemen aan als we de milieueisen van pijler één verzwaren, zoals in het uitgelekte document over de herziening van het gemeenschappelijk landbouwbeleid te lezen is? Ik wil graag weten hoe u daarover denkt.
Dacian Cioloş
Wat ik op het ogenblik constateer is dat het in feite de belastingbetalers, de consumenten, de non-gouvernementele organisaties zijn die erg gevoelig zijn voor deze kwestie en veel van de landbouwers vragen.
Ik meen echter ook dat we landbouwers moeten kunnen voorzien van middelen om kenbaar te maken welke inspanningen zij zich getroosten, onder meer wanneer ze hun producten verkopen. In het voor agrovoedingsmiddelen gebruikte kwaliteitssysteem dat wij bezig zijn te herzien, zullen wij landbouwers ook de mogelijkheid geven hun producten beter te gebruiken om duidelijk te maken wat voor werk zij doen en met welke aspecten rekening moet worden gehouden, waaronder zaken die te maken hebben met biodiversiteit. Dat moet vooral gebeuren door de verschillende systemen van landbouwproductie in aanmerking te nemen, want deze verscheidenheid aan systemen van landbouwproductie betekent dat we voortaan ook kwesties inzake milieu en biodiversiteit in aanmerking kunnen nemen. In het geval van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zal de ondersteuning van de diversiteit van productiesystemen, de ondersteuning ook van direct contact tussen landbouwers, producenten en consumenten, nog een extra middel zijn voor de landbouwers om aan de hand van de producten die zij verkopen, beter duidelijk te maken aan welke voorwaarden zij allemaal moeten voldoen.
Andere methoden worden al gebruikt. Ook de relatie tussen landbouwproductie en plattelandstoerisme kunnen landbouwers gebruiken om duidelijk te maken wat zij allemaal doen om het land en het landschap te behouden, door de productieve arbeid die zij verrichten. Ik meen dat al deze instrumenten, die op dit moment deel uitmaken van het raamwerk van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en die in de toekomst mogelijk worden versterkt, beter door landbouwers kunnen worden gebruikt om kenbaar te maken welke inspanningen zij zich getroosten.
Ik zal nu de volgende vraag behandelen. Naar mijn mening is er geen onderscheid tussen de economische en sociale kwesties en de milieuregels en -voorschriften of de activiteiten waarmee de landbouwer zorg draagt voor een deugdelijk beheer van natuurlijke hulpbronnen.
In de voorstellen die wij zullen doen en waarover wij het na 17 november zullen hebben, is het niet de bedoeling de aandacht te verleggen van het economische en sociale aspect naar enkel het milieuaspect, maar om het milieuaspect verder op te nemen in de denkwijze van de landbouwer zodat we in de toekomst hopelijk werkelijk kunnen spreken van concurrerende landbouw. Landbouwers moeten vanuit economisch- en milieustandpunt concurrerend zijn, met andere woorden, in de manier waarop zij hun natuurlijke hulpbronnen, de bodem en het water waarmee zij werken beheren, maar ook ten aanzien van sociale aspecten, verband houdende met het scheppen of behoud van werk op het platteland.
Ik kan u verzekeren dat onze aandacht voor het milieuaspect of, beter nog, een deugdelijk beheer van natuurlijke hulpbronnen binnen het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, er niet toe zal leiden dat wij afbreuk zullen doen aan het vermogen van landbouwers om economisch concurrerend te zijn door rekening te houden met sociale aspecten.
Wanneer de documenten er eenmaal zijn, zal ik beter in staat zijn u dit aan te tonen, aan de hand van concrete voorbeelden in de voorstellen die wij zullen formuleren.
Betreft: Garantiefonds voor kleine en zeer kleine ondernemingen voor Griekse landbouwers en vissers
Volgens het Griekse ministerie van Landbouwontwikkeling en Levensmiddelen is sinds september 2010 het Garantiefonds voor kleine en zeer kleine ondernemingen in de landbouwsector operationeel, de tegenhanger van het fonds dat financiering ter beschikking stelt aan kleine en zeer kleine ondernemingen in de industrie- en handelssector. Volgens het ministerie stelt het fonds rentesubsidies ter beschikking en beschikt het over een bedrag ten belope van 100 miljoen EUR voor de landbouwsector en 50 miljoen EUR voor de visserijsector. Het bestaan van het fonds betekent dat landbouwers en vissers - in deze moeilijke financieel-economische tijden - hun investeringskosten en de hoogte van hun kapitaalparticipatie kunnen verlagen. Kan de Commissie antwoord geven op de volgende vragen: is de Commissie door de Griekse regering over het bestaan van dit fonds op de hoogte gesteld? Zo ja, geeft de Commissie medefinanciering? Om welk bedrag gaat het? Onder welke voorwaarden kunnen geïnteresseerden voor steun in aanmerking komen? Zo niet, acht de Commissie het nuttig deze maatregel in het nationaal strategisch referentiekader te integreren? Gaat de Commissie deze suggestie voorleggen aan de Griekse regering?
Dacian Cioloş
Het plattelandsontwikkelingsprogramma 2007-2013 voor Griekenland, medegefinancierd door het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling, bevat op dit moment geen garantiefonds voor kleine en zeer kleine bedrijven.
De Griekse autoriteiten hebben geen verzoek ingediend bij het directoraat-generaal Landbouw van de Commissie om het programma zodanig te wijzigen dat het dit garantiefonds omvat.
Het is van belang te onderstrepen dat, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel, de lidstaten de inhoud van maatregelen uit hoofde van het plattelandsontwikkelingsprogramma voorstellen, in overeenstemming met de verordening inzake plattelandsontwikkeling.
Volgens artikel 19 van Verordening (EG) nr. 1698/2005 inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO), kunnen na goedkeuring door het nationale comité van toezicht de programma's voor plattelandsontwikkeling door de lidstaat opnieuw worden bezien, na evaluatie en goedkeuring van de Commissie.
Wat de Griekse visserijsector betreft, hebben de nationale autoriteiten de Commissie op de hoogste gesteld van hun voornemen een nieuw instrument op te zetten om kleine bedrijven in de visserijsector te helpen. Volgens de Griekse autoriteiten, zal dit instrument worden beheerd binnen het raamwerk van een al ingesteld financieel stelsel.
De Griekse autoriteiten hebben de Commissie tevens op de hoogte gebracht van hun voornemen tot medefinanciering van dit instrument aan de hand van het operationele programma 2007-2013 voor de Griekse visserijsector.
Aangezien er een plan is voor de uitvoering van financiële instrumenten in het operationele visserijprogramma, steunt de Commissie de instelling van zulke financiële instrumenten teneinde hoofdmaatregelen voor het operationele programma te treffen, op voorwaarde dat zij overeenstemmen met de wettelijke bepalingen ten aanzien van het onderwerp, inzonderheid artikelen 34 en 37 van Verordening (EG) nr. 498/2007.
De bijdrage - uit hoofde van het Europees Visserijfonds - aan dit instrument, zou 35 miljoen euro kunnen bedragen. Het comité van toezicht van het bovenvermelde operationele programma zal de criteria voor de selectie van begunstigden van dit fonds vaststellen.
De Griekse autoriteiten leggen de laatste hand aan het actieplan dat ook de voorwaarden voor het gebruik van het financiële instrument zal omvatten. De Commissie verwacht dat dit financiële instrument, dat zal worden medegefinancierd door het Europees Visserijfonds, voor het eind van 2010 in werking zal zijn getreden.
Nikolaos Chountis
(EL) Mijnheer de commissaris, u hebt een bijna volledig antwoord gegeven en ik dank u daarvoor. Ter aanvulling wilde ik u vragen of dat het specifieke voorstel van de Griekse regering was. U bent namelijk ingegaan op een aantal aspecten van de vraag. Is bovendien dat wat u vermeldde over het operationeel worden vóór eind 2010, afhankelijk van de vraag of de Griekse regering tijdig een aanvraag indient voor medefinanciering van de door u genoemde punten?
Dacian Cioloş
Ter verduidelijking, deze zaak had twee kanten: een had te maken met de landbouwsector, met kleine en zeer kleine bedrijven en een ander had de visserijsector tot onderwerp.
Wat ik kan antwoorden is dat de Griekse autoriteiten geen verzoek voor een dergelijk instrument voor kleine en zeer kleine bedrijven in de landbouwsector hebben neergelegd, hoewel zij er wel een voor de visserijsector hebben ingediend. In vervolg op het verzoek van de Griekse regering kan het instrument voor de visserijsector eind 2010 gereed zijn. Wat de landbouwsector betreft kan ik u geen verdere inlichtingen verschaffen, aangezien de Griekse regering nog geen verzoek heeft ingediend. Ik heb u uitgelegd dat dit de beslissing was van de regering. Mogelijk doet de regering dit voorstel als het Griekse comité van toezicht besluit het plattelandsontwikkelingsprogramma te wijzigen.
Tot op heden hebben wij een dergelijk voorstel voor de landbouwsector echter niet ontvangen.
Betreft: Aquacultuur in de EU
Een duurzame en concurrerende aquacultuursector in de EU kan een mogelijkheid bieden om te voldoen aan de grote en stijgende vraag naar visproducten waardoor paal en perk wordt gesteld aan de uitputting van de natuurlijke bestanden en aan de invoer uit derde landen van producten die vaak na een vliegreis van duizenden kilometers op de markten van de EU aankomen.
De aquacultuur is momenteel goed voor 20% van de totale visproductie in de EU, met een waarde die sinds 2000 min of meer constant is gebleven. De productie van schaal - , schelp - en weekdieren is echter gedaald.
Kan de Commissie, rekening houdend met traceerbaarheid, kwaliteit en CO2-kwesties die een rol spelen bij de invoer van grote hoeveelheden weekdieren uit verre landen, aangeven hoe zij de aquacultuur in de EU, met name de sector schaal- , schelp - en weekdieren, denkt te bevorderen?
Maria Damanaki
lid van de Commissie. - (EN) De aquacultuur in de Europese Unie loopt voorop als het gaat om duurzame ontwikkeling. De Commissie en ik geven toe dat de voordelen en de waarde van de aquacultuursector meer moeten worden erkend. Daarom heeft de Commissie een mededeling aangenomen, 'Bouwen aan een duurzame toekomst voor de aquacultuur', waarin drie strategische doelstellingen worden beschreven waaraan de overheden moeten werken: het bevorderen van de concurrentiepositie van de aquacultuursector, het waarborgen van de duurzaamheid ervan en het verbeteren van het bestuur.
In deze mededeling noemt de Commissie een aantal maatregelen die door de overheden op alle niveaus - EU, nationaal en regionaal - moeten worden genomen om de uitdagingen waarmee de sector wordt geconfronteerd aan te gaan.
De EU steunt de duurzame ontwikkeling van de Europese aquacultuur, waaronder de productie van schaal- en schelpdieren, door middel van uitgebreide wetgeving op het gebied van diergezondheid en voedselveiligheid. Op internationaal niveau zijn we zeer actief bezig met het vastleggen van diergezondheids- en voedselveiligheidsnormen voor aquacultuurproducten, waaronder schaal- en schelpdieren, die essentieel zijn voor de internationale handel.
De Commissie heeft ook een EU-referentielaboratorium voor ziekten bij weekdieren in het leven geroepen, dat een jaarlijkse financiële bijdrage ontvangt en bedoeld is om de activiteiten van de nationale laboratoria van de lidstaten te coördineren en de Commissie wetenschappelijke ondersteuning te bieden.
De Commissie houdt ook, samen met de betrokken lidstaten, nauwlettend de abnormale sterfte onder oesters in de afgelopen jaren in de gaten en heeft maatregelen getroffen om het virus dat hiervoor verantwoordelijk lijkt te zijn te beteugelen.
Voor wat betreft de algemene strategie voor de EU-aquacultuur wil de Commissie graag het debat in herinnering roepen dat in juni 2010 in het Parlement over het verslag van Guido Milana is gehouden. De Commissie stelt het op prijs dat het Parlement een duurzame aquacultuur steunt en er de schijnwerpers op richt.
De Commissie vindt dat activiteiten ten behoeve van een duurzame aquacultuur adequaat moeten worden gesteund via het gemeenschappelijk visserijbeleid en dat dit aspect onder het hervormde gemeenschappelijk visserijbeleid moet vallen.
De Commissie is ervan overtuigd dat de sector moet worden geholpen om zich efficiënter te organiseren. We willen met name de producentenorganisaties en bedrijfschappen sterker maken, zodat de productie beter wordt afgestemd op de marktbehoeften en de productwaarde door reclame en etikettering wordt verhoogd.
Seán Kelly
(EN) Dank u zeer voor uw uitgebreide antwoord, commissaris. In dit verband wil ik graag opmerken dat uit een onlangs uitgevoerd onderzoek in Ierland is gebleken dat veel van de ingevoerde vis niet correct was geëtiketteerd, waardoor mensen bijvoorbeeld geen kabeljauw aten, zoals ze dachten, maar een ander type vis. Ik wil graag weten of de Commissie hiervan op de hoogte is. Wat kan hieraan op korte termijn worden gedaan, als dat al mogelijk is, behalve het ontwikkelen van onze eigen aquacultuur, wat zeer, zeer belangrijk is? Ik stel uw reactie op prijs.
Pat the Cope Gallagher
(EN) Mijnheer de Voorzitter, het verheugt mij dat ik uit de woorden van commissaris Damanaki kan opmaken dat aquacultuur een belangrijke plaats zal innemen in het nieuwe gemeenschappelijk visserijbeleid.
Ik wil de commissaris er graag op wijzen dat er enorme kansen liggen om banen te scheppen in de aquacultuursector, vooral in gebieden met een hoge werkloosheid. Ik denk dat de Commissie daarbij een belangrijke rol kan spelen. Zij kan het voortouw nemen door de visie van de commissaris aan de lidstaten kenbaar te maken en door de lidstaten erop te wijzen dat we geen risico's kunnen nemen met de kwaliteit van voedsel, maar dat we er zonder meer voor moeten zorgen dat in elk land één instelling zich met aquacultuur bezighoudt en niet diverse afdelingen en instanties.
Maria Damanaki
lid van de Commissie. - (EN) Ik ben het met de heer Gallagher eens dat er enorme kansen voor ons liggen in de aquacultuursector. We kunnen inderdaad veel banen creëren. Daarom zijn we van plan om een apart hoofdstuk over aquacultuur op te nemen in onze hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Ik wil ook graag opmerken dat we een speciale financieringpost gaan creëren. Dat is uiterst belangrijk.
Ik wil de heer Kelly graag laten weten dat we op de hoogte zijn van deze problemen en ik ben het met hem eens dat ons veel te doen staat als het gaat om de traceerbaarheid van onze producten. Daarom is er in onze hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid ook een hoofdstuk gewijd aan etikettering. De Commissie streeft naar een gelijkwaardig mondiaal speelveld voor onze visserijindustrieën en de visserijindustrieën die de producten produceren die wij moeten invoeren.
Betreft: Besteding van de kredieten van het Europees Visserijfonds
De Commissie moet aan het eind van elk jaar een verslag indienen over de uitvoering van Verordening (EG) nr. 1198/2006 van de Raad inzake het Europees Visserijfonds. Kan de Commissie in het licht van de recente financiële crisis waarmee een aantal lidstaten worden geconfronteerd die in sterke mate afhankelijk zijn van de visserijsector, de volgende vragen beantwoorden:
Hoe beoordeelt zij de uitvoering van de verordening tot dusverre? Welke lidstaten kunnen als voorbeeld dienen als het om beste praktijken gaat?
Hebben de lidstaten voldoende gebruik gemaakt van het Europees Visserijfonds? In hoeverre heeft dit fonds zijn doelstellingen verwezenlijkt sinds het in 2007 werd opgericht en welke aanpassingen zijn nodig?
Hoe beoordeelt zij de resultaten van het nationale plan voor de ontwikkeling van de visserij van Griekenland tot dusverre? In hoeverre zijn de projecten uitgevoerd en wat is het bestedingspercentage van de betreffende kredieten?
Maria Damanaki
lid van de Commissie. - (EN) Ik wil de heer Tsoukalas bedanken voor zijn vraag, want dit is een erg belangrijke kwestie voor ons en ik zeg in alle openheid dat de tenuitvoerlegging van de verordening inzake het Europees Visserijfonds niet voortvarend genoeg plaatsvindt. We zijn er niet tevreden over.
De gecertificeerde tussentijdse bestedingen die de lidstaten aan de Commissie hebben gemeld bedragen 5 procent van het gehele bedrag dat is toegewezen aan het Europees Visserijfonds. Uit de jaarverslagen die we onlangs echter van de lidstaten hebben ontvangen blijkt dat tegen het einde van 2009 18,2 procent van het gehele toegewezen EVF-bedrag aan specifieke projecten is besteed. Dit is bemoedigend.
Wat belangrijk is, is dat onder deze cijfers niet alleen subsidies in het kader van zwaartepunt 1, maar ook in het kader van andere zwaartepunten vallen. Alleen bij zwaartepunt 4, 'Duurzame ontwikkeling van visserijgebieden', is helaas sprake van een achterstand, doordat het opzetten van partnerschappen een lang implementatieproces met zich meebrengt.
Deze situatie is in de eerste plaats ontstaan doordat de EVF-verordening vrij laat is goedgekeurd; in de tweede plaats zijn de operationele programma's met vertraging aangenomen, sommige pas in de tweede helft van 2008; in de derde plaats waren er problemen met het opzetten van de beheers- en controlesystemen, die goedkeuring moeten verlenen om bestedingen aan de Commissie te mogen melden; in de vierde plaats had de financieel-economische crisis gevolgen voor de visserijsector.
In dit stadium is het nog te vroeg om te zeggen of de doelstellingen van het EVF zijn bereikt. Bij de tussentijdse evaluatie aan het einde van 2011 zal hierover meer bekend zijn.
Het is ook moeilijk om in dit verband met beste praktijken aan te komen, aangezien de lidstaten zeer verschillende EVF-bedragen te besteden hebben en de absorptiesnelheid wordt beïnvloed door de diversiteit van de zwaartepunten. Zo is de absorptie bij zwaartepunt 1, 'Maatregelen voor de aanpassing van de communautaire visserijvloot', gemakkelijker dan bij de andere zwaartepunten.
Tijdens de bijeenkomst van directeuren-generaal die het Belgische voorzitterschap in september jongstleden organiseerde om de absorptieproblemen, met name het probleem van de toegang tot kapitaal, te helpen oplossen, adviseerde de Commissie financieringstechnieken zoals het gebruik van bemiddelaars of de vereenvoudiging van procedures en aanvraagformulieren.
In de volgende bijeenkomst van het Comité van het Europees Visserijfonds zal het gebruik van deze middelen worden toegelicht. De tenuitvoerlegging van het Griekse operationele programma voor 2007-2013 is vertraagd. Ik vind het erg vervelend, maar het is echt vertraagd.
Tot 15 september 2010 kwamen de werkelijke bestedingen uit op slechts 5 000 600 euro, ofwel 2 procent van de totale EVF-gelden. Dat is erg weinig. Deze onbevredigende situatie wordt vooral veroorzaakt door problemen bij het opzetten van de beheers- en controlesystemen en een vertraging in het treffen van belangrijke maatregelen in het kader van het operationeel programma.
Ook de financiële crisis is verantwoordelijk voor bepaalde vertragingen, met name als het gaat om maatregelen in het kader van zwaartepunt 2.
De Commissie stelt momenteel haar jaarverslag op over de uitvoering van de EVF-verordening in 2009 en daarin zal de geachte afgevaardigde nadere informatie en achtergronden vinden met betrekking tot zijn vraag.
Ioannis A. Tsoukalas
(EL) Hartelijk dank, commissaris, voor uw volledige antwoord. Omdat u zei dat de economische situatie moeilijk is en het waarschijnlijk niet mogelijk zal zijn meer vaart te zetten achter de toepassing van het Europees Visserijfonds maak ik van de gelegenheid gebruik om u te vragen mij mede te delen of bij een volledig verbod op vistuig zoals de zegen, de vissers die daardoor zonder werk komen te zitten, in aanmerking komen voor vergoeding en of overeenkomstig de verordening de twee jaar durende afwijking van de regels van het Europees Visserijfonds kan worden verlengd teneinde levensvatbare sociale omstandigheden te verzekeren?
Seán Kelly
(EN) De heer Tsoukalas stelde onder meer de vraag welke lidstaten als voorbeeld kunnen dienen als het om beste praktijken gaat. Ik vraag me ook af welke lidstaten als voorbeeld kunnen dienen als het om slechtste praktijken gaat. Kunt u hier iets over zeggen en kunt u misschien uitleggen hoe het komt dat de beste en slechtste praktijken zo uiteenlopen?
Maria Damanaki
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zal eerst antwoord geven op de vraag van de heer Kelly. Ik wil graag zeggen dat het absorberen van het geld in het algemeen gemakkelijker is voor landen die een beter systeem hebben om toezicht te houden op de naleving en die alle instrumenten tot hun beschikking hebben. Dit is een algemene regel. Ik moet toegeven dat de landen rond de Middellandse Zee - de landen in het zuiden - over het algemeen met grotere problemen kampen.
Griekenland heeft een speciaal probleem. We moeten ervoor zorgen dat we iedereen kunnen helpen om een betere absorptie te bewerkstelligen. We zijn van plan om te proberen de absorptieregels te vereenvoudigen. Daarom komt er een financieringspost in de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid die de absorptie door de lidstaten vergemakkelijkt.
De heer Tsoukalas stelde een vraag over de verordening voor de landen rond de Middellandse Zee. We hebben besloten dat deze verordening moet worden uitgevoerd. We hadden deze verordening vanaf 1 juni moeten uitvoeren en er is geen weg terug. Als we deze verordening zouden moeten wijzigen, zitten we twee of drie jaar zonder een systeem voor toezicht op de naleving, dus we gaan deze verordening uitvoeren.
Ik heb al de samenwerking gezocht met de Griekse autoriteiten. Ik heb uitgelegd dat ze deze verordening zonder verder uitstel moeten uitvoeren. Dat betekent natuurlijk dat voldaan moet worden aan alle bepalingen die gelden voor speciale typen vistuig die een zware belasting zijn voor het mariene milieu. Het betekent ook dat we de marges van onze financieringsmogelijkheden opsouperen om hen hiervoor te compenseren. Ik doel in dit verband op vaartuigen met zegens, treilers en allerhande visgerei: ze moeten aantonen dat ze de bepalingen naleven. Wij zijn bereid om onze financieringsmarges te benutten om hen in staat te stellen om beter vistuig aan te schaffen en de selectiviteit van hun visgerei te verbeteren.
De Voorzitter
Vragen die bij gebrek aan tijd niet aan bod gekomen zijn, zullen schriftelijk worden beantwoord (zie bijlage).
Het vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt om 20.30 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)
