Hervatting van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op vrijdag 27 oktober werd onderbroken, te zijn hervat.

Verklaring van de Voorzitter
De Voorzitter
Geachte collega' s, zoals u weet zijn er de afgelopen maand weer vier nieuwe slachtoffers bijgekomen op de gruwelijke lijst van diegenen die in Spanje het leven hebben verloren bij terroristische aanslagen van de ETA. Ik zou ze hier graag willen noemen: José Francisco Querol Lombardero, generaal en magistraat bij het opperste gerechtshof, Jesús Escudero García, agent en lijfwacht van de heer Querol, Armando Medina, chauffeur van de heer Querol, Jesús Sánchez Martínez, buschauffeur.
Mijn gedachten gaan ook uit naar de talrijke gewonden die er bij de aanslag in Madrid van afgelopen 30 oktober zijn gevallen. Wij kunnen helaas alleen maar nog eens herhalen hoe zeer we ons verzetten tegen dit blinde geweld en hoe categorisch wij het afwijzen. Ik verzoek u een minuut stilte in acht te nemen.
(Het Parlement neemt staand een minuut stilte in acht)
De Voorzitter. De meesten onder hen waren zeer jong. Ze vertrokken vrolijk om te gaan skiën op de Oostenrijkse pistes: 155 van hen zijn onder verschrikkelijke omstandigheden om het leven gekomen tijdens de ramp met de kabeltrein in Kaprun. Namens ons Parlement heb ik onmiddellijk de president, de heer Thomas Klestil, en de kanselier, de heer Wolfgang Schüssel, gecondoleerd en onze solidariteit betuigd in de beproeving die een dergelijk drama met zich meebrengt voor de slachtoffers, hun naasten en het hele Oostenrijkse volk.
Om aan te geven hoezeer heel Europa deelt in de rouw waarin heel Oostenrijk gedompeld is, heb ik in deze uitzonderlijke omstandigheden verzocht dat de vlaggen van het Europees Parlement vandaag de hele dag halfstok worden gehesen. En ik stel voor een minuut plechtige stilte in acht te nemen.
(Het Parlement neemt staand een minuut stilte in acht)

Swoboda
Mevrouw de Voorzitter, ik ben u bijzonder dankbaar voor uw woorden van medeleven en medelijden na deze vreselijke ramp. Het waren voornamelijk jongeren die vol verwachting in de trein waren gestapt. Ze verheugden zich op een vrolijke dag, op een heerlijke dag. Een tragische dood, een vreselijke dood wachtte hen. Ik weet niet of nog iemand anders over deze ramp wil spreken, maar ik wil u in ieder geval namens veel afgevaardigden, en zeker namens mijn fractie en mijn delegatie, bedanken.
Mevrouw de Voorzitter, na uw heldere en gevoelige woorden wil ik aankondigen dat we van mening zijn dat we dit onderwerp niet meer in het actualiteitendebat hoeven te behandelen. Ik hoop dat iedereen daar begrip voor heeft.

Stenzel
Mevrouw de Voorzitter, namens mijn delegatie wil ik mijn bijzondere dank uitspreken voor uw woorden van medeleven, die u na de ramp op de Kitzsteinhorn namens het Europees Parlement heeft gericht tot Bondspresident Klestil, Bondskanselier Schüssel en daardoor ook tot het hele Oostenrijkse volk. Ik ben ook dankbaar omdat u de vlag halfstok heeft laten hijsen. Allemaal samen voelen we de schok en het verdriet, we delen dit leed met de nabestaanden. We willen ons diepste medeleven met hen betuigen. "De dood is groot. Wij zijn de zijnen, met lachende mond." Dat heeft de grote Oostenrijkse dichter Rainer Maria Rilke eens geschreven. Deze vlammenzee in een kabeltrein die als bijzonder veilig werd beschouwd, en die de passagiers naar één van de mooiste landschappen in de Oostenrijkse Alpen vervoert, beheerst al onze gedachten. Onze bereidheid om de pijn en het verdriet met elkaar te delen wordt voor ons allen tot troost.
Daarom lijkt het me gepast dat we een minuut van stilte hebben gewijd aan de slachtoffers, die niet alleen uit mijn land kwamen, maar ook uit veel andere landen in Europa en daarbuiten. Ook ik ben van mening dat een resolutie hierover niet zinvol zou zijn.

Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van vrijdag 27 oktober zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

MacCormick
Mevrouw de Voorzitter, in de notulen van 27 oktober wordt melding gemaakt van onze beslissing om een resolutie aan te nemen inzake de Italiaanse "lettori" , en we waren zeer dankbaar dat het Huis daar met zo' n grote meerderheid achterstond. Ik vind dat de leden van het Parlement moeten weten dat de voorzitter van de vereniging van "lettori" intussen vorige week in zijn klaslokaal een bezoek heeft gekregen van de anti-terreurbrigade die kwam controleren of hij misschien niet van plan was een gewelddadige demonstratie te organiseren tegen de minister van Onderwijs. Dat kun je toch moeilijk een positieve reactie noemen op de door ons aangenomen resolutie.
(De notulen worden goedgekeurd)

Regeling van de werkzaamheden
De Voorzitter
Aan de orde is de definitieve ontwerpagenda zoals die door de Conferentie van voorzitters op donderdag 9 november is vastgesteld, overeenkomstig artikel 110 van het Reglement.
a) Vergaderingen van 13 tot en met 17 november 2000 Maandag
Ten aanzien van het verslag van de heer Ceyhun, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, heb ik twee verzoeken ontvangen: een verzoek van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten om het verslag terug te verwijzen naar de commissie en een verzoek van de Fractie De Groenen/Europese Vrije Alliantie om het verslag uit te stellen tot een volgende vergaderperiode.
Ik geef het woord aan de heer Ceyhun, die spreekt als rapporteur en namens de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten.

Ceyhun
Mevrouw de Voorzitter, ik wil ook namens mijn fractie aankondigen dat het eigenlijk verstandig zou zijn om dit verslag op basis van artikel 144 van het Reglement terug te verwijzen naar de bevoegde commissie. Ik heb namelijk net een verslag voorbereid, maar daarna heb ik gehoord dat de Raad een aantal plannen voor dit onderwerp heeft. We hebben dat niet op tijd te horen gekregen, en daarom zou het verstandiger zijn om te wachten op de wetsontwerpen. We leveren beter werk als we het probleem pas dan in het Parlement behandelen. Daarom stel ik voor om het nu niet te behandelen, maar het terug te verwijzen naar de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken. Daar kan deze kwestie zeker goed worden geregeld.

De Voorzitter
Het is dus zeer duidelijk : de rapporteur beveelt terugverwijzing naar de commissie aan. Hij sprak eveneens namens de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten, die het verzoek heeft ingediend.
Wenst iemand over dit verzoek om terugverwijzing naar de commissie te spreken?

Hautala
Mevrouw de Voorzitter, het verslag van collega Ceyhun is zeer belangrijk en ook wij hebben gehoord dat de Raad enkele nieuwe plannen met betrekking tot dit onderwerp heeft. Ik steun het voorstel van de heer Ceyhun en ik zou zeer dankbaar zijn als de Raad duidelijk zou kunnen maken of hij werkelijk van plan is een nieuw voorstel daarover te doen.

De Voorzitter
U wenst dus wel degelijk de terugverwijzing naar de commissie.
Wil iemand zich uitspreken tegen dit verzoek?

Speroni
Mevrouw de Voorzitter, de Raad wist volgens mij al geruime tijd dat wij dit onderwerp behandelden. Het lijkt me vanuit institutioneel oogpunt op z' n minst incorrect dat de Raad op het nippertje heeft besloten een ander standpunt in te nemen en ons daarvan tot het laatste moment in onwetendheid heeft gelaten, zodat iemand zich geroepen zou voelen om terugverwijzing te vragen. Wij hebben ons werk gedaan en ik denk dat het afgerond moet worden, ongeacht het standpunt van de Raad. We zijn geen slaafse nalopers van de Raad: wij hebben onze institutionele autonomie en ik denk dus dat deze terugverwijzing volstrekt onnodig is.

De Voorzitter
Ik breng het verzoek van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten om terugverwijzing naar de commissie in stemming.
(Het Parlement willigt het verzoek in)
Dinsdag Wat de verklaringen van de Raad en van Commissie over de derde bijeenkomst Azië-Europa betreft, heeft de Raad ons laten weten dat hij zich daar op dit ogenblik niet over wenst uit te spreken. Zodoende blijft nog enkel de verklaring van de Commissie over.
Om de punten van de fungerend voorzitter van de Raad, die een zwaar belaste agenda heeft, samen te nemen, stel ik voor de verklaring van de Commissie na de gecombineerde behandeling van de hulp voor wederopbouw op te nemen.
Zijn er bezwaren? Dat is niet het geval.
Dat wordt dat zo besloten.
Woensdag
Met betrekking tot verklaring van de Commissie over BSE en het verbod op diermeel in alle diervoeding, wenst de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten dat de Raad eveneens een verklaring over dit onderwerp aflegt. Het is de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten welbekend dat woensdagochtend een zeer moeilijke dag is voor de Franse ministers. De eerste contacten die we op bestuursniveau hebben gehad zijn niet erg positief, maar ik ben natuurlijk van plan op een politieker niveau op te treden, in de hoop succes te hebben.

Napoletano
Mevrouw de Voorzitter, ik vraag het woord voor een motie van orde, niet over de agenda maar over de stemming. Ik stel voor dat we woensdag om 11.30 uur als eerste over de mondelinge vragen over de Euro-mediterrane conferentie stemmen. Zoals u weet wordt de conferentie diezelfde middag om 18.00 uur in Marseille geopend. Omdat de stemming veel tijd in beslag zal nemen en bovendien onderbroken zal worden door de plechtige vergadering met president Kostunica en enkelen van ons moeten vertrekken om bij de opening van de conferentie in Marseille aanwezig te kunnen zijn, zouden we als eerste kunnen stemmen over de mondelinge vragen en daarna over alle andere verslagen. Dat zou gemakkelijker zijn. Het gaat er dus alleen om de stemming naar voren te halen.

De Voorzitter
Natuurlijk kunnen we het zo doen, mevrouw Napoletano.
Donderdag
De Voorzitter. De PPE-DE-Fractie stelt voor het punt "Britse kernonderzeeër bij Gibraltar" te schrappen.

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, onze fractie vindt deze kwestie zo belangrijk dat het actualiteitendebat er volgens ons niet de juiste plaats voor is. Wij zijn van mening dat we aan deze gebeurtenissen een mondelinge vraag aan de Raad en aan de Commissie moeten wijden. We willen die vraag goed formuleren, zodat de Raad en de Commissie erover kunnen spreken. Het actualiteitendebat lijkt ons niet het juiste moment om dit onderwerp te behandelen. Daarom stellen we voor om het van de agenda af te voeren.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Poettering.
Wil nog iemand zich uitspreken voor dit verzoek? De heer Poettering sprak namens de fractie die verzoekt het onderwerp te schrappen.

Galeote Quecedo
Mevrouw de Voorzitter, geen enkele andere fractie is gevoeliger voor de zorgen van de inwoners van Campo de Gibraltar dan de onze. Wij delen dan ook volledig hun overigens logische bezorgdheid. Daarom zou ik, zoals de voorzitter van mijn fractie al gezegd heeft, de socialistische fractie willen voorstellen ermee akkoord te gaan dit onderwerp op een serieuze en nauwgezette wijze te behandelen in de vorm van een mondelinge vraag aan de Raad en aan de Commissie. Als dat echter niet de intentie van de indieners van die resolutie mocht zijn en men vanwege gebrek aan ervaring een binnenlandse kwestie in dit Parlement zou willen bespreken, dan doet de Fractie van de Europese Volkspartij natuurlijk niet mee aan dit spelletje. Ik ben er overigens zeker van dat de opstellers van de resolutie zich niet hebben laten leiden door een gebrek aan scrupules, maar dat het hier om een interne kwestie gaat is het afgelopen weekeinde zelfs door de woordvoerder van de socialisten in de Spaanse Tweede Kamer erkend.

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, mijn fractie heeft aandachtig naar dit voorstel geluisterd. Naar aanleiding van hetgeen de heer Galeote gezegd heeft, moet ik opmerken dat het hier niet om een binnenlandse kwestie gaat. Het is een zaak waarvoor de Commissie bevoegdheden heeft en in het antwoord op de vraag van collega Aparicio over deze materie heeft de Commissie dit bevestigd. In dat antwoord werd ook gewag gemaakt van het gebrek aan informatie en moeilijkheden vanwege de Britse regering. Wij hebben het dus helemaal niet over een interne zaak, maar over de aanwezigheid van een kernonderzeeër met averij. Die averij heeft de Royal Navy doen besluiten 11 onderzeeërs te laten aanleggen in Britse havens. Het betreft dus een zaak die op grond van de Verdragen - met inbegrip van het Euratomverdrag - onder de bevoegdheid van de Commissie valt. Vele burgers kunnen hierdoor getroffen worden of zijn dat al, terwijl er geen enkel rampenplan bestaat. In dat gebied gaat het niet uitsluitend om Spanjaarden, want aan de Costa del Sol verblijven honderdduizenden burgers uit de 15 lidstaten, naast vele buitenlanders uit landen buiten de Unie. Daarom menen wij dat dit onderwerp een afzonderlijke behandeling verdient.
Als het voorstel van de Europese Volkspartij steun betekent voor het behandelen van deze vraag in de komende plenaire vergadering, dan zouden wij ermee kunnen instemmen. Is het voorstel daarentegen een vertragingsmanoeuvre, dan zijn wij er tegen. Ik zou daarom de EVP om een formele toezegging willen vragen samen met ons te stemmen voor de behandeling van dit onderwerp als mondelinge vraag aan de Commissie en aan de Raad gedurende de komende vergaderperiode.

De Voorzitter
Mijnheer, Barón Crespo, ik wil er zeker van zijn dat ik u goed begrijp. Ik heb een voorstel van de PPE-fractie om dit punt uit het actualiteitendebat te schrappen, dat zojuist mondeling is toegelicht door de heer Poettering en de heer Galeote. Als ik u goed heb begrepen, mijnheer Báron Crespo, heb ik het idee dat u zich aansluit bij die motivering.
Bent u ervoor dit punt te schrappen?

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, mijn fractie zou er voor zijn die vraag in de agenda van december op te nemen. Wij gaan echter niet akkoord met uitstel van dit onderwerp tot sint-juttemis door het deze week te schrappen.

De Voorzitter
Ja, natuurlijk, maar laten we zeggen dat we het formeel gezien uit het actualiteitendebat schrappen. Maar we zijn het erover eens het op de agenda te zetten, zoals u zei.
Klopt dat, mijnheer Poettering?

Poettering
Ik zou de heer Barón Crespo alleen maar willen zeggen dat hij altijd op het woord van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten aankan. Als de fractievoorzitter hier een verklaring aflegt, dan kan hij ervan uitgaan dat die ook morgen nog geldt. Daarom zullen we deze procedure, die de heer Barón Crespo blijkbaar ook steunt, volgen. Het zou mooi zijn als het Parlement het hierover eens zou kunnen worden.
(Het Parlement willigt het verzoek in)
b) Vergaderingen van 29 en 30 november 2000 Er zijn geen wijzigingen voorgesteld.

Gorostiaga Atxalandabaso
Mevrouw de Voorzitter, het is verdrietig maar zeer verhelderend om van de Spaanse minister van Binnenlandse Zaken, de heer Mayor Oreja, te vernemen dat het geen zin heeft te praten met de Baskische nationalisten, zelfs als er in de toekomst een nieuw staakt-het-vuren zou komen. Deze verklaring strookt duidelijk niet met het standpunt van onze Spaanse collega' s hier in dit Parlement, die stellen dat in het Koninkrijk Spanje elke politieke partij zijn ideeën, welke dat ook mogen zijn, kan verdedigen, met slechts één grondbeginsel: geen geweld.
Kan het Parlement deze weigering om een dialoog aan te gaan, ondersteunen? Kan dit Parlement de deur naar politieke oplossingen sluiten? Kan dit Parlement de deur sluiten naar een democratische toekomst voor Baskenland in Europa?

De Voorzitter
Ik zou graag willen dat de moties van orde echt moties van orde zijn en ik zou u dankbaar zijn indien u om te beginnen, zoals dat overigens voorzien is door het Reglement, het artikel van het Reglement aangeeft waarop deze motie van orde gebaseerd is.

Hautala
Mevrouw de Voorzitter, ik wil uw aandacht vestigen op een schriftelijke verklaring van collega Ebner. Hij stelt voor de vogelrichtlijn zo te wijzigen dat er meer rekening wordt gehouden met het subsidiariteitsbeginsel. Ik wil u en alle collega's ervoor waarschuwen dat die verklaring wordt gepresenteerd als zou ze gunstig zijn voor vogels en de belangen van de vogels zou behartigen. Ik kan u echter vertellen dat dat niet zo is, ze zal de positie van de trekvogels in de Europese Unie juist verzwakken. Ik vraag u allen in ieder geval goed te beseffen wat u ondertekent, als u het verzoekschrift ondertekent. Ik sta volledig achter de strekking van de brief die collega Dorette Corbey over dit onderwerp heeft geschreven en aan de collega's heeft gestuurd: geen misleidende reclame voor de schriftelijke verklaring!

Andrews
Mevrouw de Voorzitter, enige tijd geleden hebben wij in dit Parlement gesproken over de kwestie van de sancties tegen Irak. Ik ben bijzonder verheugd dat de Britse liberalen hebben besloten om op te roepen tot een herziening van die sancties. Twee weken geleden ben ik naar Irak gevlogen, via het Turks luchtruim naar Bagdad, voor een humanitaire missie. In de zes maanden sinds mijn vorige bezoek is de situatie nog verder verslechterd. Volgens UNICEF sterven er elke maand 5000 kinderen. De Commissie zou deze kwestie hier in dit Parlement moeten komen bespreken. Het conflict in het Midden Oosten valt op geen enkele manier aan deze kinderen toe te rekenen. De Commissie heeft slaafs het Brits-Amerikaanse standpunt overgenomen, terwijl de Verenigde Staten, de Britten en de Turken de bombardementen in het zuiden van Irak voortzetten.
Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag dat u de Commissie verzoekt om een verklaring af te leggen over de kwestie van de sancties.

Doyle
Mevrouw de Voorzitter, een motie van orde. Ik had aangegeven het woord te willen voeren voordat u de discussie over de agenda zou afsluiten. Mag ik u verzoeken om deze week een verklaring van de Commissie te bespreken over de beslissing van de Britse overheid om een discriminerende heffing in te voeren voor niet-Britse vervoersondernemingen?
Ik behoef u, noch het Parlement, eraan te herinneren dat dit volledig indruist tegen de verdragen, die een onbelemmerde toegang tot de interne markt waarborgen. Het druist eveneens in tegen richtlijn 99/62/EG die bepaalt dat, en ik citeer: "de gebruiksrechten en tolgelden worden geheven zonder directe of indirecte discriminatie op grond van de nationaliteit van de vervoersonderneming of van de herkomst of de bestemming van het voertuig" .
Dit heeft een bijzonder nadelige weerslag op de Ierse handel. 70 procent van de Ierse vrachtauto' s, van de Ierse vervoersondernemingen, moet naar het Verenigd Koninkrijk, of via de Britse landbrug naar Europa. Ik zou hier graag een verklaring van de Commissie over horen, en een beroep willen doen op de Commissie gebruik te maken van haar bevoegdheden om de vrijheden van de interne markt te handhaven, en om toe te zien op naleving van richtlijn 99/62/EG waar ik zojuist naar verwees. Voordat de Britse autoriteiten de voorgestelde wijzigingen ten uitvoer leggen moeten wij hier met spoed een debat over voeren en moet de Commissie heel duidelijk aangeven wat de wet voorschrijft op dit gebied.

De Voorzitter
Mevrouw Doyle, ik heb u wat meer tijd gegund, omdat uw opmerking geen motie van orde was. Zij viel in het kader van de agenda en het spijt me zeer dat ik er niet over gewaarschuwd ben. Ik denk dat de Commissie uw verzoek goed begrepen heeft - commissaris Vitorino bevestigt mij dat. Er zal een gunstig gevolg aan worden gegeven.

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, met betrekking tot de functionering van het Parlement en de veiligheid van de afgevaardigden wil ik het volgende opmerken. Tijdens de vorige vergaderperiode, op woensdagavond om precies te zijn, is de heer Mario Mantovani, afgevaardigde van de PPE en collega van Forza Italia, uitgegleden op de trap en heeft hij zijn linkervoet gebroken toen hij met zijn koffers een taxi van het Parlement wilde nemen. Hij is gebleven tot de stemming van donderdagmorgen, daarna is zijn voet in het gips gezet en nu kan hij voor 60 dagen niet meer aan onze werkzaamheden deelnemen. Als vertegenwoordiger van pensioengerechtigden zou ik het als een goed teken op kunnen vatten dat er invaliden zijn: dat betekent immers een extra gepensioneerde, maar aan de andere kant hecht ik aan de veiligheid van de afgevaardigden. Mijn vraag aan u is dus wanneer er liften of roltrappen zullen worden geïnstalleerd, zodat we na onze werkzaamheden veilig de auto kunnen nemen.

Vattimo
Mevrouw de Voorzitter, ik wil het Parlement graag inlichten over een verontrustend initiatief dat de regionale regering van Latium in Italië de vorige week genomen heeft. Deze heeft namelijk een commissie ingesteld voor de controle van geschiedenisboeken in de scholen. De commissie moet controleren in hoeverre deze schoolboeken door marxistische standpunten waardeloos geworden zijn, zoals de neo-fascisten die in Latium de regering vormen zeggen. Deze boeken vertellen echter alleen maar de geschiedenis van Italië, van de Tweede Wereldoorlog, het nazisme en het fascisme, met als uitgangspunt natuurlijk dat de waarden waarvoor het verzet en de antifascisten gestreden hebben niet op hetzelfde plan staan als de ideeën van Hitler en Mussolini.
Dit is een ernstige zaak die kan leiden tot de invoer van censuur in Italië, op dit moment alleen van schoolboeken maar wie weet binnenkort ook van ander drukwerk. Aangezien de zogenaamde liberale partijen, ook in Europa, steeds vaker samenwerking zoeken met door xenofobe, racistische en autoritaire denkbeelden geïnspireerde bewegingen, is dit niet alleen gevaarlijk voor Italië, maar ook een signaal voor heel Europa. Ik verzoek de collega' s een petitie te tekenen die ik nu laat rondgaan en die ook door andere Europese intellectuelen is getekend.

Wederzijdse rechtshulp
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
(A5-0313/2000) van de heer Marinho namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken over het initiatief van de Franse Republiek met het oog op de aanneming van een kaderbesluit van de Raad inzake het witwassen van geld, de identificatie, opsporing, bevriezing, inbeslagneming en confiscatie van hulpmiddelen en van de opbrengsten van misdrijven (10232/2000 - C5-0393/2000 - 2000/0814(CNS)),
(A5-0312/2000) van mevrouw Karamanou namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken over het initiatief van de Portugese Republiek met het oog op de aanneming van een akte van de Raad, houdende opstelling, op grond van artikel 43, lid 1, van de Overeenkomst tot oprichting van een Europese Politiedienst (Europol-Overeenkomst), van een protocol tot wijziging van artikel 2 en de bijlage bij die Overeenkomst (9426/2000 - C5-0359/2000 - 2000/0809(CNS)),
(A5-0314/2000) van mevrouw Roure namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken over het initiatief van de Franse Republiek met het oog op de aanneming van een overeenkomst betreffende de verbetering van de wederzijdse rechtshulp in strafzaken, in het bijzonder op het gebied van de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit, het witwassen van de opbrengst van misdrijven en de financiële criminaliteit (10213/2000 - C5-0394/2000 - 2000/0815(CNS)).

Marinho
Mevrouw de Voorzitter, de strijd tegen de financiële criminaliteit - en met name de bestrijding van het witwassen van geld - komt in de vergadering van vandaag bij meerdere agendapunten aan bod. Dat is de weerslag van het politieke belang dat de Unie hecht aan rechtsinstrumenten om de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid te realiseren. Na de totstandkoming van de interne markt en de daarmee gepaard gaande liberalisering van het kapitaalverkeer en de financiële diensten, maakt de Unie nu werk van de strijd tegen het witwassen van geld. Aan het complexe misdrijf van het witwassen gaat een ander hoofdmisdrijf vooraf, waarvan men het illegaal verkregen gewin in de normale, reguliere economie wenst te recycleren. Het witwassen van geld is de eindbestemming van de internationale criminaliteit. De internationale misdaad vloeit voort uit de mondialisering van de economie en de geleidelijke liberalisering van de handel en, zoals in de conclusies van Tampere staat, vormt de internationale misdaad de kern van de georganiseerde criminaliteit. Het geld dat men wil witwassen is vaak afkomstig van drugshandel en tegenwoordig bestaat er brede overeenstemming over het feit dat het witwassen bestreden moet worden door de illegale opbrengst van het hoofdmisdrijf in beslag te nemen. Als men niet tijdig ingrijpt, neemt die illegale opbrengst later de gedaante aan van een respectabele verrijking. Alleen door internationale samenwerking kan deze strijd doeltreffend zijn en dat betekent voor de Unie justitiële samenwerking tussen alle lidstaten bij de bestrijding van de internationale criminaliteit.
In dit verslag wordt nadrukkelijk positief gereageerd op de maatregelen die het Frans voorzitterschap voorstelt. Net zoals het Portugees voorzitterschap eerder dit jaar gaat het huidige voorzitterschap door met initiatieven voor de onderlinge aanpassing van de wetgeving op basis van de resultaten van de Europese Raad van Tampere en ter uitvoering van het Verdrag van Amsterdam. Verder mogen wij natuurlijk zowel de grote inzet van de Commissie op dit terrein als de helderheid van geest van commissaris António Vitorino niet vergeten. Het kaderbesluit dat ik in mijn verslag behandel verplicht de lidstaten een gemeenschappelijk resultaat te bereiken, terwijl in de verslagen van mevrouw Karamanou en mevrouw Roure respectievelijk de uitbreiding van de onderzoeksbevoegdheid van Europol tot het witwassen van geld en de verbetering van de wederzijdse rechtshulp door een overeenkomst aan bod komen. De drie initiatieven die wij vandaag behandelen zijn in die zin dan ook onderling coherent.
Mevrouw de Voorzitter, wij zitten dan ook op de goede weg naar een breed juridisch kader dat doeltreffend genoeg is om op zijn minst dit misdrijf te kunnen insluiten. Natuurlijk spreek ik in mijn verslag steun uit voor de belangrijkste doelen van het kaderbesluit. De daarin vervatte voorstellen zijn erop gericht de lidstaten in staat te stellen de opbrengst van het hoofdmisdrijf te confisqueren. Tegelijkertijd worden de lidstaten ertoe verplicht misdrijven waarbij het witwassen van geld in het geding is te vervolgen en te bestraffen, zonder gebruik te kunnen maken van de voorbehouden van de vroegere rechtsinstrumenten. Die oude rechtsvoorschriften maakten het de criminelen gemakkelijk een spelletje te spelen met de wet en hele economieën te controleren. Ook steunen wij het bindend karakter van het kaderbesluit, zodat aan de ene kant de lidstaten verplicht zijn hun wetgeving aan te passen aan het gemeenschappelijk resultaat en diezelfde lidstaten aan de andere kant onderworpen zijn aan de controle van het Hof van Justitie.
In het verslag worden echter ook kritische kanttekeningen geplaatst bij het Franse voorstel. Waarom wordt slechts een gedeelte van het eerdere gemeenschappelijke optreden in wetgeving omgezet en is er niet direct gekozen voor het omzetten van het gehele optreden in het kaderbesluit, zoals ik heb toegelicht bij de amendementen 9, 12, 13 en 14? Door het andere karakter van dat gemeenschappelijke optreden krijgen wij nu een mengvorm van zwakke en sterke regelgeving en wordt de broosheid van het gemeenschappelijk optreden geconsolideerd. Wij zijn het er ook niet mee eens dat het jachtmaken op en het confisqueren van bezittingen beperkt moet blijven tot de gevallen waarin er sprake is van een ernstig hoofdmisdrijf. Dat zou een enorme gerechtelijke lacune inhouden, die op geen enkele manier te rechtvaardigen valt. Een hele reeks misdrijven zou dan niet vervolgd worden en om dat te voorkomen zijn de amendementen 4, 5, 6, 7 en 8 ingediend. Ik wil nogmaals mijn waardering uitspreken voor de initiatieven die de Franse en de Portugese regering genomen hebben in het kader van de ruimere mogelijkheden die het Verdrag van Amsterdam toch wel degelijk biedt. Laten wij eerlijk zijn: de Commissie heeft die ruimere mogelijkheden heel goed weten te benutten. De verschillende rechtsinstrumenten die gebruikt zijn - richtlijnen, gemeenschappelijke optredens, kaderbesluiten, overeenkomsten en internationale overeenkomsten - lopen echter nog zo uiteen qua oorsprong en doeltreffendheid dat het urgent is het civiel en strafrechtelijk procesrecht te communautariseren door een rechtsruimte te creëren die de vrijheid en veiligheid dient.
Het is jammer dat dit nog geen prioriteit is bij de hervorming van de Verdragen, daar de huidige IGC volledig in de ban is van de maten en gewichten van de lidstaten ... Maar wij menen dat de burgers binnenkort deze nieuwe dimensie van Europa zullen weten op te leggen; zij zullen een herziening van de Verdragen afdwingen die spoort met hun ware belangen. Wij geloven ook dat die herziening daadwerkelijk zal worden gerealiseerd uit naam van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid.

Watson
Mevrouw de Voorzitter, als voorzitter van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken zal ik het verslag van mevrouw Karamanou presenteren. Helaas is mevrouw Karamanou niet in staat om hier vanavond aanwezig te zijn, maar ik vind het terecht dat er over haar verslag wordt gedebatteerd vlak na het zojuist behandelde uitstekende verslag van de heer Marinho.
De Republiek Portugal heeft een ontwerpprotocol voorgelegd ter amendering van artikel 2 van de Overeenkomst tot oprichting van een Europese politiedienst, Europol. Dit Portugese initiatief is bedoeld om de bevoegdheden van Europol uit te breiden en een algemeen kader te creëren voor de bevoegdheden van Europol aangaande het witwassen van geld. Uiteraard is de bestrijding van het witwassen van geld een van de belangrijkste prioriteiten van de Unie, zoals terecht werd aangegeven op de Top van Tampere vorig jaar. Als men in overweging neemt dat het witwassen van geld de kern vormt van de georganiseerde criminaliteit, met name de handel in verdovende middelen die zo' n grote bedreiging vormt voor de volksgezondheid en de openbare veiligheid, kan men niet anders dan de voorgestelde maatregel onderschrijven. Verklaringen moeten worden gevolgd door concrete stappen om de opbrengst van misdadige activiteiten op te sporen, te bevriezen, in beslag te nemen en te confisqueren. Het voorgestelde protocol zou moeten worden gezien als een noodzakelijke maatregel binnen een Europese strategie voor politiesamenwerking op het gebied van het witwassen van geld. Maar gezien de urgentie van de problematiek streeft de rapporteur er in het door haar voorgestelde amendement 6 naar om dit protocol zo snel mogelijk goedgekeurd te krijgen, en dat wil volgens artikel 34, lid 2, sub d) van het Verdrag betreffende de Europese Unie zeggen, zodra een meerderheid van de lidstaten kennis heeft gegeven van hun goedkeuring.
De commissie waarvan ik de eer heb voorzitter te zijn, heeft het verslag van mevrouw Karamanou praktisch met eenparigheid van stemmen goedgekeurd. Hoewel wij het Portugese initiatief van harte toejuichen, blijven wij toch aandringen op een veel ruimere herziening van de Europol-overeenkomst, met name op mechanismen die zowel de democratische verantwoording van als de juridische controle op Europol kunnen verzekeren. Laat ik even in het kort nader op die twee punten ingaan. Betreffende de democratische verantwoording neem ik nota van het feit dat op dit moment artikel 39 van de Europol-overeenkomst vereist dat het Europees Parlement slechts wordt geraadpleegd over een jaarverslag. Dat is absoluut onaanvaardbaar, en het Parlement heeft in het recente verleden, met name tijdens de bespreking van de verslagen Nassauer en Cederschiöld, al een aantal keren verzocht om wijziging van de Europol-overeenkomst, om een werkelijk democratische controle op deze dienst te garanderen. Om als Parlement een dergelijke democratische controle te kunnen uitoefenen moet Europol, net zoals bijvoorbeeld de ECB, de ombudsman en andere Europese instellingen, verslag uitbrengen over zijn activiteiten tijdens een jaarlijkse gedachtewisseling. De directeur van Europol zou voor de bevoegde commissies van het Parlement moeten verschijnen als de omstandigheden dat vereisen. Bovendien zou het Parlement vertegenwoordigd moeten zijn in de Raad van Bestuur van Europol en mee moeten kunnen beslissen over de keuze van de directeur van de dienst. Deze verzoeken staan in amendementen 2 en 4 van het verslag van mevrouw Karamanou.
Voor wat betreft de juridische verantwoording lijkt het ons eveneens onaanvaardbaar dat mogelijke geschillen of conflicten tussen lidstaten, of tussen Europol en lidstaten, niet kunnen worden voorgelegd aan het Hof van Justitie, ondanks de bepalingen van artikel 35 van het Verdrag, waarin nu juist wordt verwezen naar zaken die te maken hebben met politiële en gerechtelijke samenwerking bij misdrijven. Deze tegenspraak botst met democratische waarden, met name inzake mensenrechten, en vooral op het gebied van gegevensbescherming. Een dergelijk gebrek aan rechterlijke controle op Europol is juist ook zo gevaarlijk omdat Europol hoe langer hoe meer verantwoordelijkheden lijkt te krijgen, en dit punt is terug te vinden in amendement 5 van mevrouw Karamanou.
Afrondend kan ik zeggen dat het Parlement het Portugese initiatief op aandachtige en positieve wijze heeft bestudeerd, maar dat wij ontevreden zijn over de beperkte reikwijdte van de voorgestelde herziening van de Europol-overeenkomst. Tegenover de uitdaging van een internationaal georganiseerde criminaliteit moet het Europees Parlement in staat zijn de burgers van de Unie doeltreffend te vertegenwoordigen, en om die reden moeten wij dan ook volledig op de hoogte worden gehouden van en betrokken worden bij de activiteiten, de programma' s, de efficiëntie, de methoden en de middelen van Europol. Ik ben mij zeer wel bewust van het feit dat het Parlement over deze kwestie slechts geraadpleegd wordt. Desalniettemin doen wij een dringend beroep op het Frans voorzitterschap, dat zich zo vastberaden heeft ingezet voor de bestrijding van het witwassen van geld, om rekening te houden met onze eisen. Het opbouwen van een Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid kan niet in handen blijven van een gespecialiseerde dienst die uitsluitend onder controle staat van de nationale overheden. Dit is een belangrijk domein voor Europese integratie, en het Europees Parlement staat klaar om te helpen bij de beleidsvorming op dit gebied, maar moet daar dan wel naar behoren bij betrokken worden.

Roure
rapporteur. (FR) Mevrouw de Voorzitter, de georganiseerde criminaliteit heeft zich de afgelopen jaren beter georganiseerd en is in omvang toegenomen. We kunnen vaststellen dat het met name door de mondialisering gemakkelijker is geworden zwart geld wit te wassen en aan vervolging te ontkomen.
Volgens cijfers van de Verenigde Naties beloopt de omvang van via witwasoperaties weer in omloop gebrachte kapitalen jaarlijks een bedrag van 1000 miljard dollar. Het witwassen van geld is een moeilijk op te sporen vorm van misdaad en de zware criminaliteit grijpt alle mogelijkheden aan die door de verschillende wetgevingen geboden worden. Deze criminele praktijken kunnen derhalve alleen doeltreffend worden bestreden op basis van internationale politiële en justitiële samenwerking.
Op Europees niveau heeft de wederzijdse rechtshulp in strafzaken al geleid tot de goedkeuring van diverse teksten zoals het Verdrag van de Raad van Europa van 20 april 1959 en zeer onlangs de Europese overeenkomst van 29 mei 2000, waarvoor onze collega de heer Di Pietro overigens rapporteur was. Wat betreft de bestrijding van witwassen van geld kan nog gewezen worden op de onlangs gewijzigde richtlijn van de Raad van 10 juni 1991, waarvoor onze collega de heer Lehne rapporteur was.
Het initiatief van het Franse voorzitterschap dat we vandaag behandelen, beoogt de verbetering van diverse instrumenten die verband houden met de strafrechtelijke samenwerking en met name van de beide algemene verdragen die hierboven zijn genoemd, in het bijzonder op het terrein van de bestrijding van het witwassen van geld. Het voorgestelde verdrag verbetert de vorige teksten en die verbeteringen zijn welkom. Dankzij artikel 2 van het ontwerpverdrag kunnen de lidstaten geen huiszoekingen of inbeslagnemingen meer weigeren door een beroep te doen op de voorbehouden die in artikel 5 van het verdrag van 1959 staan vermeld. Om de onderzoeken te vergemakkelijken moeten lidstaten volgens artikel 4 gepaste maatregelen nemen om de inbreng en het veilig opbergen van gegevens over het bestaan, de locatie en de bewegingen van opbrengsten van overtredingen te bevorderen en volgens artikel 5 moeten de lidstaten bankinformatie verschaffen. Door artikel 6 kunnen de aanvullende verzoeken om rechtshulp worden uitgebreid en dankzij artikel 7 zijn fiscale uitzonderingen niet meer aanvaardbaar als grond voor weigering van wederzijdse rechtshulp.
Over het geheel genomen verdienen de maatregelen in deze ontwerpovereenkomst onze steun. Zij sluiten aan bij de wens van de Europese Raad van Tampere om de strijd aan te binden tegen het witwassen van geld, dat de kern vormt van de georganiseerde criminaliteit en dat overal moet worden uitgebannen.
Mij leek het dat er nog wel een paar verbeteringen voor te stellen waren en dat is het onderwerp van mijn verslag. Artikel 3 behelst de niet-inroepbaarheid van het bank- en handelsgeheim bij verzoeken om wederzijdse rechtshulp. Het lijkt mij onontbeerlijk deze niet-inroepbaarheid uit te breiden tot handelsactiviteiten en het verstrekken van financieel advies door raadslieden en leden van gereglementeerde juridische beroepsgroepen, die vanwege hun aard niet aan het beroepsgeheim zijn onderworpen.
Anderzijds worden in artikel 8 van de ontwerpovereenkomst de motieven voor weigering van wederzijdse rechtshulp door de aangezochte lidstaat beperkt. Dat is een stap vooruit. Om te voorkomen dat de wederzijdse rechtshulp aan betekenis inboet op een terrein waarop een Europese justitiële samenwerking alleen zinvol is indien die snel tot stand komt, lijkt het me niettemin wenselijk dat de aangezochte lidstaat een maximum termijn van twee maanden wordt gegund om zijn antwoord kenbaar te maken.
In artikel 9 wordt de lidstaten gevraagd op nationaal niveau geïntegreerde multidisciplinaire teams in te stellen om de doelmatigheid van de onderzoeken te vergroten en uitwisseling van informatie te bevorderen. Ik stel voor een samenwerkingscel tussen deze multidisciplinaire teams op te richten. Deze cel zou de gegevensuitwisseling tussen de betrokken overheden van de lidstaten kunnen vergemakkelijken en de keuze en de toepassing van de beste methoden kunnen bevorderen.
Deze voorstellen beogen alleen een zo doeltreffend mogelijke wederzijdse rechtshulp te bewerkstelligen, waarmee we het hoofd kunnen bieden aan de uitdagingen van de georganiseerde criminaliteit en vooral het witwassen van geld.

Lehne
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, mijn taak is relatief eenvoudig: ik kan als rapporteur voor advies namens de juridische commissie over het voorstel van het Portugese voorzitterschap inzake de rol van Europol bij de bestrijding van het witwassen van geld alleen maar zeggen: het is een goed voorstel. Daarom hebben we maar heel, heel weinig amendementen ingediend. Alle Europese instellingen, en dus ook het Parlement, zijn het er in hoge mate over eens dat we alles in het werk moeten stellen wat maar mogelijk en zinvol is - en daarover hebben andere sprekers voor mij al het nodige gezegd - om het witwassen van geld aan te pakken.
Nu ik echter toch het woord voer over de bestrijding van het witwassen van geld, zou ik toch wat kritiek willen spuien. Deze kritiek heeft eigenlijk helemaal niets te maken met het onderwerp dat ter discussie staat, namelijk het resultaat van het politiek overleg in de Raad over de tweede richtlijn over de bestrijding van het witwassen van geld.
Het Europees Parlement heeft van begin af aan geprobeerd om nauw met de Raad samen te werken. Ik kan alleen maar zeggen dat wat er uiteindelijk uit de bus is gekomen weliswaar een fraaie show van de Raad was, maar dat de meeste amendementen die wij hadden ingediend, en waar een overgrote meerderheid van de leden voor had gestemd, niet zijn overgenomen. Ik kan alleen maar zeggen dat het de schuld van de Raad is, en niet van het Parlement, als het idee van de bestrijding van het witwassen van geld daardoor aangetast wordt. Eigenlijk zijn de regels die vroeger waren bedacht voor de banken en de sector van de financiële dienstverlening overgenomen voor de vrije beroepen, hoewel ze daar helemaal niet passen. Daarbij wist de Raad dat een intensieve tweede lezing in het Europees Parlement en uiteindelijk een bemiddelingsprocedure daardoor onvermijdelijk zouden worden. Het gaat tenslotte niet om de privileges van advocaten of andere vrije beroepen. Het gaat om grondrechten. Het gaat om niet meer en niet minder dan de mogelijkheid voor een burger die juridisch advies wil inwinnen of de hulp van een rechtbank wil inroepen, om een advocaat te nemen die hij vertrouwt, zonder dat die meteen aan de officier van Justitie moet doorvertellen wat hij te horen heeft gekregen. Dat staat ook in het Handvest van de grondrechten. Dat is een grondrecht, daarmee mag niet de hand worden gelicht. Dat geldt voor alle vormen van juridisch advies.
Daarom ben ik heel dankbaar voor de compromistekst die onze commissie voor het verslag Roure heeft bedacht. Daaruit blijkt namelijk duidelijk dat de klassieke bescherming van dit grondrecht moet worden gegarandeerd. Ik wil echter ook heel duidelijk zeggen dat deze bescherming natuurlijk niet geldt wanneer een advocaat hetzelfde doet als een bank of een financieel adviseur. Het gaat om juridisch advies, om de vertegenwoordiging voor een rechtbank. Daar moeten de grondrechten worden gegarandeerd.
Ik heb al gezegd dat ik deze voorstellen daarom steun. Tegelijkertijd wil ik de Raad echter alvast waarschuwen: er komt een hard gevecht over het gemeenschappelijk standpunt over de tweede richtlijn inzake de bestrijding van het witwassen van geld.

Dimitrakopoulos
Mevrouw de Voorzitter, dit is mijns inziens een uiterst belangrijk debat. Hierin gaan wij immers na hoe wij orde op zaken kunnen stellen in eigen huis.
Ik wil allereerst de heer Marinho bedanken voor zijn werk. De bestrijding van de economische criminaliteit moet ondersteund en met de grootst mogelijk aandacht behandeld worden. Dit is, mevrouw de Voorzitter, geachte collega' s, een uiterst gecompliceerd vraagstuk. Hierbij zijn wij geconfronteerd met enerzijds pogingen tot legalisatie van uit illegale activiteiten verkregen inkomsten, een waar labyrint, en anderzijds een hele reeks andere misdrijven die juist de bron zijn van illegale inkomsten.
Mijns inziens zijn de huidige Europese samenlevingen volledig in de greep van de georganiseerde criminaliteit, in welke vorm dan ook. De economische misdrijven, en meer concreet het vandaag aan de orde zijnde thema, vormen waarschijnlijk de kern van de georganiseerde criminaliteit waaronder Europa gebukt gaat. Het in het verslag van de heer Marinho behandeld initiatief van het Frans voorzitterschap gaat zeer zeker de goede kant uit, maar de inspanning die de heer Marinho zelf heeft ondernomen met zijn aandringen op strengere regels is eveneens zeer belangrijk. Als wij spijkers met koppen willen slaan in de bestrijding van dergelijke misdrijven, moeten wij de juiste instrumenten hebben, en het beste instrument is mijns inziens de verbetering van de justitiële samenwerking.
Bij het lezen van de motiveringen van de door de heer Marinho ingediende amendementen werd mijn aandacht getrokken door een specifieke passage. Daarin staat dat Europa op economisch vlak grote vorderingen heeft gemaakt, en ook op politiek vlak vorderingen maakt, maar - zo staat in de motivering - er helaas nog steeds vijftien interne grenzen zijn voor rechters, procureurs, arresten en procesvoering in het algemeen. Ik kwam door deze zin tot nadenken, want dit is volgens mij de clou. Er moeten inderdaad nog veel stappen, nog veel daadwerkelijke stappen worden ondernomen - en daarvoor wil ook ik van harte een lans breken - om te kunnen komen tot justitiële samenwerking op Europees niveau en tot daadwerkelijke bestrijding van onder andere economische misdrijven.

Terrón i Cusí
Mevrouw de Voorzitter, ik zou de rapporteurs - de heer Marinho, mevrouw Roure en mevrouw Karamanou - willen gelukwensen met hun verslagen over dit complexe onderwerp, dat in het verleden door het Parlement en onze commissie diepgaand besproken is. Het bewijs dat deze gelukwensen niet retorisch bedoeld zijn, is het feit dat deze verslagen in de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken met absolute meerderheid zijn goedgekeurd. Daarom kan ik mij achter de opmerkingen van de rapporteurs scharen en het eens zijn met de inhoud van hun verslagen. Mevrouw de Voorzitter, gezien de afwezigheid van mevrouw Karamanou zou ik mij nu verder willen beperken tot het verwoorden van ons fractiestandpunt over haar verslag.
Het mandaat van Europol is het voorkomen en bestrijden van bepaalde criminele activiteiten. Het onderhavige ontwerpprotocol is de vrucht van een initiatief van het Portugees voorzitterschap en vormt een aanvulling op andere onderwerpen die wij vandaag behandelen. Het doel van het protocol is het uitbreiden van de onderzoeksbevoegdheden van Europol tot het witwassen van geld in het algemeen. De bestrijding van het witwassen van geld valt slechts in samenhang met de vormen van criminaliteit waar Europol zich mee bezighoudt onder de huidige bevoegdheden van dat orgaan.
Het doel van de voorgestelde herziening is het creëren van een principiële algemene onderzoeksbevoegdheid voor Europol voor het witwassen van geld. In de herziene tekst wordt in artikel 2, lid 2, de bestrijding van het witwassen van geld als één van de nieuwe taken van Europol genoemd. Volgens lid 3 van hetzelfde artikel strekt de onderzoeksbevoegdheid van Europol voor het witwassen van geld zich evenwel niet uit tot de hoofdmisdrijven, dat wil zeggen de vergrijpen en misdrijven die aan het witwassen voorafgaan en die in lid 2 niet genoemd worden. Voor het overige geldt voor dit ontwerpprotocol de gebruikelijke goedkeuringsprocedure door de lidstaten.
Gezien de ernst van het verschijnsel witwassen van geld op wereldschaal en de sleutelrol die het speelt in de ontwikkeling van de criminaliteit, moet de uitbreiding van de bevoegdheden van Europol op dit vlak goedgekeurd worden. Maar als de raadpleging van het Europees Parlement zich zou beperken tot dit formele aspect en wij geen andere thema's bij dit debat zouden kunnen inbrengen - dus een verslag zonder debat - dan zou het volstaan hebben tegen Europol te zeggen dat wij akkoord gaan en dat het inderdaad noodzakelijk is het witwassen van geld met alle mogelijke middelen te bestrijden.
Dit verslag is slechts van enig belang, indien het Parlement tijdens het debat ideeën en voorstellen kan lanceren over het functioneren van en de controle op Europol. Vooralsnog zal ik mij beperken tot overwegingen over deze laatste twee punten. Het spreekt natuurlijk vanzelf dat wij voor de bestrijding van het witwassen van geld zijn en dat Europol daarmee belast wordt, hoewel wij er niet voor zijn dat de Raad dienaangaande voortdurend besluiten neemt op basis van geïsoleerde nationale initiatieven.
Over de enige twee onderwerpen waar ik hier verder op inga zou ik een aantal vragen willen stellen. Hoe efficiënt werkt Europol, nu de bevoegdheden uitgebreid gaan worden? Wat zijn tot nu toe de resultaten geweest van Europol in de strijd tegen het witwassen van geld op basis van de bestaande, indirecte bevoegdheden? Wat is er gebeurd met het computersysteem van Europol dat in 2001 operatief zou moeten zijn? Hoe is het gesteld met de gemeenschappelijke onderzoeksteams die zich in de toekomst ook met de strijd tegen het witwassen van geld zouden moeten bezighouden? De heer Watson heeft er al aan herinnerd dat het Parlement bij verschillende gelegenheden zijn ontevredenheid uitgesproken heeft over het gebrek aan reële democratische controle op de activiteiten van Europol. In de verslagen van mevrouw Cederschiöld en de heer Nassauer heeft het Parlement die ontevredenheid verwoord.
Kunnen wij nu Europol nieuwe bevoegdheden verlenen zonder een herziening te eisen - al is het dan in dit debat - van artikel 31 van de Overeenkomst, dat de rol van het Parlement beperkt tot het jaarlijks in ontvangst nemen van een verslag? Zouden de financiën van Europol, zoals wij al gevraagd hebben, niet in de algemene begroting van de Europese Unie opgenomen moeten worden? En zou het Parlement niet geraadpleegd moeten worden bij de benoeming van de directeur van Europol? Hetzelfde kan gezegd worden over het ontbreken van rechterlijke controle - straks komen wij daar bij het verslag over Eurojust nog over te spreken.
Ik wil afronden met de opmerking dat dit verslag alleen zin heeft als het Parlement daarmee nogmaals de gelegenheid krijgt zijn instemming met de legitieme uitbreiding van de bevoegdheden van Europol af te wegen tegen het functioneren en de doelmatigheid van dit orgaan, de controlemaatregelen en de mogelijkheid de successen en de vooruitgang te beoordelen. Niets minder dan de toekomst van de politiële samenwerking in Europa is hierbij in het geding.

Boumediene-Thiery
Geachte collega' s, een van de essentiële vraagstukken in de opbouw van de Europese Ruimte voor veiligheid, vrijheid en rechtvaardigheid is met name de justitiële en politiële samenwerking, die ertoe moet leiden dat die ruimte snel efficiënt en concreet wordt voor de burgers. Hieromtrent hebben onze rapporteurs zowel over het protocol tot wijziging van de Europol-overeenkomst, als over de verbetering van de wederzijdse rechtshulp hun licht laten schijnen. We kunnen hen alleen maar complimenteren met dat werk.
Maar wij zijn met name bezorgd over de uitbreiding van de bevoegdheden van Europol. We onderschrijven uitdrukkelijk en met klem dat een doelmatige wederzijdse rechtshulp noodzakelijk is, maar hekelen tegelijkertijd de uitwassen waarvan Europol de kiem al in zich draagt. Europol is namelijk opgericht buiten elke parlementaire of rechterlijke controle. Meer in het algemeen hekelen we het democratisch manco van een Europa dat de staten in de ondoorzichtige sfeer van de intergouvernementele procedures willen blijven houden, waardoor de verplichtingen, de plichten en de controle die uit het algemeen kiesrecht voortvloeien, omzeild worden.
Er kleven verschillende vage aspecten aan Europol: de diplomatieke immuniteit van haar leden, het ontbreken van een definitie van de toegestane middelen en hun grenzen, adviezen over de aanleg van dossiers over personen, de aanleg van dossiers op terreinen die worden beschermd door internationale teksten en mensenrechtenverklaringen, en de bedreiging van de vrijheden die gezien het risico op misbruik en de politieke ontwikkelingen in sommige staten vandaag of morgen kan ontstaan.
Als de "Europese politie" als een geschenk uit de hemel mogelijk zelfcontrole gaat krijgen, zal ze alles in het werk stellen om de drang van het Europees Parlement naar democratische controle in te tomen, gezien de huidige gebreken in de structuur en het gebrek aan wezenlijke eenheid.
Het Portugese initiatief ten aanzien van de Europol-overeenkomst beoogt het Europees Parlement ertoe aan te zetten de veilige weg te kiezen, via de willekeurige aanleg van dossiers over burgers op alle gebieden van het privéleven. Het witwassen van zwart geld van terroristen en van wapen- en drughandelaars opsporen, de daders vervolgen en veroordelen: ja, natuurlijk! Maar dat geeft ons niet meer waarborgen ten aanzien van het recht op verweer en de bescherming van de rechten van de burgers.
Daarom pleiten wij in onze amendementen voor versterking van deze rechten en deze vrijheden, voor aanpassing van een instrument, voor respect voor het recht op verweer en erkenning van de bevoegdheid van het Hof van Justitie.
Het is ons niet onbekend dat een artikel van het besluit van de Raad van ministers, dat vreemd genoeg over het hoofd is gezien, stelt dat Europol bepaalt of gegevens over ras, godsdienstige of andersoortige overtuigingen, politieke opvattingen, seksleven of gezondheid in het analysebestand mogen worden opgenomen.
Gaan we nu dus nog langer dralen over de bevoegdheden van Europol, terwijl de democratische controle van de stenen tafelen is geschrapt? De democratische waarden die ons in deze zaal verenigen, moeten ons in onze daden en werkzaamheden leiden, zodat we van Europa alleen een solidaire en sociale Europese Unie maken en geen politiële en repressieve Europese Unie.

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur, de heer Marinho, van harte gelukwensen. Zijn analyse is mijns inziens absoluut steekhoudend en geeft de weg aan die wij moeten volgen bij de daadwerkelijke bestrijding van het witwassen van "zwart" , of - zoals bepaalde mensen dat noemen - "grijs" geld. Ik wil eraan herinneren dat bestrijding van witwassen bestrijding betekent van de georganiseerde criminaliteit, dat wil zeggen van drugshandel, vrouwen- en kinderhandel en van nog veel meer verschrikkelijke misdrijven die nefaste gevolgen hebben voor de samenleving en zelfs - dit zeg ik niet zonder enig cynisme - voor de economie, daar men er inmiddels van doordrongen is geraakt dat dit geld de monetaire liquiditeit verhoogt en daardoor de economische beleidsmaatregelen vaak destabiliseert.
Onze rapporteur zegt - en ik ben het roerend met hem eens - dat nu wij, om welke reden dan ook, de grenzen hebben geopend, en dus ook voor de georganiseerde criminaliteit, wij wel gedwongen zijn ook de grenzen te openen voor de autoriteiten, voor justitie en politie, die deze misdaad bestrijden. Natuurlijk moeten wij met het oog daarop afspraken maken over gemeenschappelijke definities van het begrip "misdaad" , en moeten wij nagaan welke methoden de misdaad gebruikt. Pas dan kunnen wij immers voorkomen dat de misdaad het ene land verlaat om zijn toevlucht te nemen in het andere land. De redenen daarvoor houden niet alleen verband met de procesvoering. Zoals de heer Marinho reeds zei, en ik ben het met hem eens, is communautarisering de enige weg. Hij heeft volkomen gelijk, want op die manier bewandelen wij de weg van de parlementaire en democratische controle.
Zelfs indien wij vandaag alles zouden goedkeuren wat men ons voorlegt, blijven er nog talrijke ernstige kwesties onopgelost. Ik bedoel daar het volgende mee: er zijn momenteel in de Europese Unie lidstaten die vreemde praktijken dulden, of daar, ik zou haast zeggen, zelfs munt uit slaan: off shore-maatschappijen, vreemde bankvoorschriften enzovoort. Juist daardoor heb ik er persoonlijk weinig vertrouwen in dat hetgeen wij hier afspreken, ook daadwerkelijk ten uitvoer zal worden gelegd.
Politieke eenwording, politieke controle zou ons eventueel een oplossing kunnen bieden voor dergelijke vraagstukken, voor de herziening en de harmonisatie dus van de rechtsvoorschriften voor deze vraagstukken. Hiervoor zijn echter institutionele veranderingen nodig, mijnheer de Voorzitter, en die zullen waarschijnlijk ook in Nice geen schijn van kans krijgen.

Andrews
Ik ben blij met dit debat. De illegale verkoop van narcotica en andere misdadige activiteiten zoals wapensmokkel leveren jaarlijks miljarden euro' s op, het grootste gedeelte in contanten, en dat moet dan witgewassen worden. Het is onze taak om de opbrengsten van de georganiseerde criminaliteit op te sporen, te achterhalen, te bevriezen, in beslag te nemen en te confisqueren. We hebben hier te maken met misdadigers die geen enkel middel schuwen om ontdekking te voorkomen. Wij leven op voet van oorlog met deze mensen. Bij dit soort illegaal winstbejag telt een mensenleven niet.
Wij hebben een volledig gecoördineerde benadering nodig. Misdaad kent geen grenzen. De wet op opbrengsten uit misdrijven die door mijn regering in Ierland werd geïntroduceerd, is met succes benut door ons bureau dat zich bezighoudt met uit misdaad verkregen activa, om te voorkomen dat personen die zich bezig houden met misdadige activiteiten de vruchten van hun misdrijf kunnen plukken. Eind vorig jaar had het bureau op basis van die wet eigendommen en waardepapieren in beslag genomen ter waarde van 20 miljoen euro, en had het belastingenvorderingen lopen ten bedrage van meer dan 40 miljoen euro.
De samenwerking tussen de EU-lidstaten en onze wethandhavingsinstanties mag dan al groeiende zijn, de schaal waarop geld wordt witgewassen en fraude wordt gepleegd is zo omvangrijk, dat wij op dit moment nog steeds niet veel meer doen dan lapwerk. Men schat dat de omvang van het kapitaal dat jaarlijks wordt witgewassen via financiële regelingen zo' n duizend miljard dollar beloopt. Dit geld zou kunnen worden gebruikt voor onze steden en voor andere sociale doeleinden. Ik ben blij met dit debat en deze discussie.

Newton Dunn
Ik wil iets zeggen over het Karamanou-verslag betreffende Europol. Iedereen die het woord heeft gevoerd was het er over eens dat dit een zeer waardevol initiatief is en dat we kunnen ondersteunen wat er in staat.
Maar zoals veel sprekers reeds opmerkten, is de democratische controle en verantwoording onvoldoende. De door de commissie voorgestelde en door alle fracties ondersteunde amendementen richten zich met name daarop. Wij willen dat het Parlement betrokken wordt bij de benoeming van de directeur, en dat er wordt gestemd op basis van een meerderheid, want als de Unie wordt uitgebreid tot 28 lidstaten zal het bijzonder moeilijk worden om iedereen akkoord te laten gaan met de keuze van een bepaalde directeur. Dus moet het besluit worden genomen met een meerderheid van stemmen - wij stellen een tweederde meerderheid voor. Wij willen eveneens dat het Parlement betrokken wordt bij het ontslag van de directeur, mocht dat ooit noodzakelijk blijken, en ook dan op basis van een tweederde meerderheid.
Wij willen dat het Parlement betrokken wordt bij de Raad van Bestuur. Wij zouden op die manier de democratische verantwoording en controle enorm kunnen verbeteren. En wij willen dat geschillen worden voorgelegd aan het Hof. Al deze punten zijn terug te vinden in de amendementen, en als het debat in de commissie enige indicatie was, heb ik er alle hoop op dat het Parlement ze zal goedkeuren.
Ik wil echter mijn blik ook even vooruit werpen, op wat er na dit voorstel zal komen. Ik zie twee ontwikkelingen, een goede en een slechte. Die slechte ontwikkeling in de toekomst waar veel collega' s, waaronder mijn vriend Andrews, al naar verwezen, is de niet te stuiten groei van de georganiseerde criminaliteit zoals we die in heel Europa zien plaatsgrijpen. Het openstellen van de grenzen voor de interne markt was echt een uitstekend idee, maar het heeft de maffia en Oost-Europese misdadigers wel geholpen om hun tentakels over onze gehele Unie uit te spreiden.
Als de uitbreiding eenmaal een feit is, en dat is dan weer die goede ontwikkeling waar ik daarnet naar verwees, wordt het hoe langer hoe moeilijker voor ons om de georganiseerde criminaliteit te bestrijden. Misdadigers kunnen vrijelijk grenzen oversteken, maar onze politiemachten kunnen dat niet. Vandaag de dag hebben we al zo' n 120 verschillende politiemachten in de Europese Unie, de meeste daarvan in mijn eigen lidstaat moet ik trouwens opmerken, omdat in het Verenigd Koninkrijk elk graafschap een eigen politiemacht heeft die precies tot aan de grenzen van dat graafschap werkt. We hebben nu al veel te veel politiemachten, en we zullen er nog een heleboel bij krijgen na de uitbreiding. Ons vermogen om de georganiseerde criminaliteit aan te pakken zal ver beneden het vereiste peil liggen. Wij hebben een Europol nodig dat de operationele capaciteiten krijgt om grensoverschrijdend te werken.
Als ik op openbare bijeenkomsten spreek over de groei van de georganiseerde criminaliteit krijg ik onveranderlijk van het publiek te horen: "Ja, en wat doen jullie daar dan aan? Doe wat je moet doen. Zorg voor de noodzakelijke bevoegdheden. Organiseer de politiediensten zo, dat we die groeiende misdaad het hoofd kunnen bieden" . Het publiek wil dat en is, zoals zo vaak, ons en de ministerraad een stap voor.
Ik wil heel graag een reactie horen van de commissaris op het idee dat, als het concept van verbeterde en versterkte samenwerking hopelijk volgende maand op de Top van Nice zal worden geaccepteerd, wij een Europese FBI in het leven zullen roepen. We hoeven het niet een Europese FBI te noemen, maar dat zou wel de volgende logische stap zijn. Het publiek zou er volledig achter staan, en het is noodzakelijk voor de toekomst.

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, tot mijn spijt zal ik vanavond in dit Parlement een ietwat afwijkend stemgeluid moeten laten horen, afgezien van dat van mijn collega mevrouw Boumediene-Thiery. Uiteraard heeft dit Parlement zichzelf een waardig en goed doel gesteld. Maar een goed doel is geen rechtvaardiging voor het gebruik van om het even welke middelen.
Ik heb het gevoel dat deze serie initiatieven bezig is zich te ontplooien op een manier die de bescherming ingebouwd in artikel 6 van de Europese Conventie voor de rechten en fundamentele vrijheden van de mens op de helling zet. Zoals mevrouw Boumediene-Thiery ook al opmerkte vind ik niet dat er voldoende rekening wordt gehouden met het recht op een eerlijk proces, en met een eerlijke weergave van de ten laste gelegde feiten. En als dat ontbreekt vrees ik dat we bezig zijn met het creëren van een monster van Frankenstein, hoewel wij, net zoals graaf Frankenstein, pogen goed te doen. We moeten er voor zorgen dat wij, op weg naar wederzijdse erkenning van vonnissen, in Europa uitgaan van de hoogste gemeenschappelijke norm, niet de kleinste gemene deler, als het gaat om de bescherming van mensen die met justitie te maken krijgen.
Men heeft mij, als lid van dit Parlement, een aantal zaken onder de aandacht gebracht. Een voorbeeld daarvan is iemand die op een aanklacht van het witwassen van geld 364 dagen in Portugal in voorarrest heeft gezeten, zonder officieel in staat van beschuldiging te zijn gesteld. Toen de aanklacht uiteindelijk werd voorgelegd, bleek die te bestaan uit een dikke stapel papieren in het Portugees en een samenvatting daarvan in gebrekkig Engels, hoewel de persoon in kwestie geen woord Portugees sprak. In Frankrijk ben ik gevallen tegengekomen van vrachtwagenchauffeurs die op verdenking van handel in verdovende middelen vastzaten. Dat is natuurlijk een schokkend misdrijf als men zich daar inderdaad aan schuldig heeft gemaakt, maar deze mensen werden vastgehouden onder onaanvaardbare omstandigheden zonder daadwerkelijk hun recht op verdediging van eigen keuze te kunnen uitoefenen, zonder adequate tolkenfaciliteiten, als die er überhaupt al waren, en zonder de mogelijkheid om hun onschuld te bewijzen via een correcte rechtsprocedure binnen een redelijke termijn.
Zolang dergelijke smetten voorkomen op het Europese blazoen, moeten we er uiterst zorgvuldig op toezien dat de stappen die we met goede bedoelingen ondernemen, niet uiteindelijk de burgerlijke vrijheden in hun meest fundamentele vorm teniet doen. De heer Andrews heeft gelijk: die zware straffen moeten inderdaad worden opgelegd aan personen die op correcte wijze, na een eerlijk proces, werden veroordeeld voor het soort misdrijven waar wij het hier over hebben. Maar we moeten er voor zorgen dat onschuldige slachtoffers - je zou het, denk ik, burgerslachtoffers kunnen noemen - van onze oorlog tegen de misdaad niet wegkwijnen in gevangenissen, zonder contact met hun families. Dat komt nog te vaak voor hier in ons eigentijdse Europa, en voor ik mijn steun kan geven aan zo' n onbesuisde race naar wederzijdse erkenning, zou ik graag zien dat er een gemeenschappelijke erkenning van rechtvaardige normen komt.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, ik ga ervan uit dat zowel het Frans voorzitterschap met zijn initiatieven als ook de rapporteurs met hun verslagen in alle oprechtheid proberen betere methodes te vinden voor de bestrijding van de legalisatie van illegaal geld. Hier stellen zich echter twee belangrijke vragen.
Ten eerste komen de onderhavige voorstellen uiteindelijk neer op de versterking van de justitiële en politiële samenwerking. Men heeft het zelfs over de totstandbrenging van een gemeenschappelijke Europese gerechtelijke ruimte via de communautarisering van het strafrecht en het civiel recht. De vraag luidt echter of er een land in Europa is, of een gebied in de wereld, zoals bijvoorbeeld de VS, waar men dankzij een gemeenschappelijke gerechtelijke ruimte het probleem van het witwassen van illegaal geld op doeltreffende wijze heeft aan weten te pakken. Is het misschien niet zo dat men dit ongetwijfeld reële probleem als voorwendsel gebruikt om communautarisering te bewerkstelligen van instanties die van cruciaal belang zijn voor de nationale onafhankelijkheid en de soevereiniteit van het volk in de lidstaten?
Is men ten tweede met de versterking van de justitiële en politiële samenwerking in staat belastingparadijzen en off-shoremaatschappijen te bestrijden? Kan men daarmee het hoofd bieden aan de activiteiten van bepaalde lidstaten die met hun transactiebeleid voor effecten, staatsobligaties en schatkistbiljetten in feite de witwaspraktijken in de hand werken? Moet men misschien niet gewoon eerlijker zijn en toegeven dat andersoortige maatregelen, economische en sociale maatregelen nodig zijn voor de bestrijding van dit enorme vraagstuk? Dit vraagstuk houdt immers verband met de manier waarop het economisch bestel werkt in een volledig geliberaliseerde en teugelloze markt.

Camre
Mijnheer de Voorzitter, alle landen in de EU willen het witwassen van geld bestrijden en deze eensgezindheid verdient uiteraard onze steun. In de realiteit ligt het echter niet zo eenvoudig. Ik denk dat het Parlement de problemen vergroot in plaats van vereenvoudiging en efficiëntie te bewerkstelligen. Dit blijkt bijvoorbeeld uit het voorstel voor de uitbreiding van de bevoegdheden van Europol. Het Parlement zou zich moeten toeleggen op de ontwikkeling van echte, efficiënte instrumenten ter bestrijding van het witwassen van geld en de professioneel georganiseerde criminaliteit. De reactie op het Finse initiatief is bedroevend, maar verhelderend. Het is nu duidelijk dat acties op dit gebied beter via samenwerking tussen de landen gebeuren.
Waarom acht men het nieuwe systeem van de Commissie dan noodzakelijk? Naar mijn mening is het niet duidelijk op welke manier dit systeem moet functioneren, behalve dat alle landen verplicht zijn een uniforme bescherming van gegevens te hanteren. Anders gezegd: de bestrijding van het witwassen van geld mag niet gehinderd worden doordat de Commissie haar acties afstemt op de meest toegeeflijke en onverschillige lidstaten. Het Parlement mag de initiatieven van de Raad en van de landen die het meest gemotiveerd zijn om deze criminaliteit een halt toe te roepen, niet blokkeren. Het Parlement moet de Raad en deze landen juist aanmoedigen. De vaststelling van uniforme definities voor strafbare feiten en de samenwerking tussen de nationale politie en het rechtsapparaat zijn noodzakelijk.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, ik heb om deze vijf minuten spreektijd gevraagd om mij namens de EVP-fractie uit te spreken over het verslag van mevrouw Roure.
Naar aanleiding van de briljante uiteenzetting van de heer MacCormick zou ik een opmerking vooraf willen maken. Wij hebben hier drie initiatieven voor de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit, één van de grote sociale misstanden. Deze initiatieven geven blijk van een duidelijk politieke wil alle krachten te verenigen om verder te gaan en die ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid te creëren. Daarom moeten wij versnippering van maatregelen en uiteenlopende situaties zien te voorkomen. Zoals de heer MacCormick het zo treffend heeft uitgedrukt, kunnen die uiteenlopende situaties in het nadeel uitvallen van een element van het proces: de bescherming van de grondrechten en de waarborgen voor een eerlijke procesgang. Daar die rechten en waarborgen een kenmerk vormen van de Europese identiteit, zouden wij aan die versnippering en asymmetrie juist extra aandacht moeten besteden. Op basis van de afspraken van Tampere moeten de waarborgen voor een eerlijke procesgang een plaats krijgen in de derde pijler en van toepassing zijn op grensoverschrijdende situaties zoals de heer MacCormick heeft beschreven.
Dat sluit ook aan bij de bijdrage van de heer Lehne over het probleem van het beroepsgeheim van de advocaat in het kader van de strijd tegen het witwassen van geld. Welnu, hier hebben wij dus nog een goed voorbeeld: bij de strijd tegen het witwassen van geld kan het beroepsgeheim van de advocaat in het gedrang komen. Dat beroepsgeheim is absoluut geen privilege van de advocaten, maar een wezenlijk onderdeel van de rechten van de verdediging die op hun beurt een essentieel element zijn van de architectuur van onze Europese cultuur en identiteit. Ik begrijp dat de situatie moeilijk is, want wij moeten werken met versnipperde rechtsinstrumenten. Ter bestrijding van het witwassen van geld beschikken wij over een richtlijn, een kaderbesluit en een wijziging van de Europol-Overeenkomst. Wij moeten op een gegeven moment, mijnheer de Voorzitter, al die teksten bundelen. U en alle andere aanwezigen hier, denk ik, weten dat door deze versnippering er al direct een valse start wordt gemaakt bij de toepassing van die nieuwe wetsteksten door de rechters. De rechters zijn natuurlijk degenen die er bij de toepassing voor moeten zorgen dat de rechten van de verdediging gegarandeerd zijn.
Nu richt ik mij op een andere kwestie die ook verband houdt met de kwaliteit van de wetgeving. In dit verslag staat ook een visum over de oproep van Genève, waar de EVP-fractie tegen zal stemmen. Wij stemmen niet tegen omdat wij tegen die oproep zijn, maar louter omdat wij als Parlement garant moeten staan voor kwaliteitswetgeving. De oproep van Genève is geen visum en ook geen juridische of quasi-juridische verwijzing naar een Europese Raad.
Op initiatief van de EVP zijn er twee wijzigingen goedgekeurd in artikel 8. Als wij immers de politieke wil delen om de georganiseerde criminaliteit te bestrijden, dan kunnen wij niet tegelijkertijd voor de lidstaten een opening maken om samenwerking - wij hebben het over justitiële samenwerking tussen rechters - te weigeren onder aanvoering van redenen van nationaal belang. Wat is het nationaal belang, wanneer een rechter in de Europese Unie een andere rechter in de Europese Unie om samenwerking vraagt? Welke derde autoriteit komt tussenbeide om te bepalen dat er een nationaal belang in het geding is? Het is kiezen of delen: of wij willen die ruimte werkelijk creëren en het niet laten bij een mooie zin in het Verdrag of wij leggen ons erbij neer dat wij de tekst van het Verdrag - het realiseren van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid - niet tot in zijn uiterste consequentie willen uitvoeren.
Ten slotte, mijnheer de Voorzitter, steunt de EVP-fractie het compromisamendement over de activiteiten van advocaten dat wij met mevrouw Roure overeengekomen zijn. Wanneer een advocaat niet beroepsmatig als raadsman optreedt, dan gelden natuurlijk voor hem als voor elk normaal mens de regels van de gewone rechtspraak, omdat het beroepsgeheim niet een persoonlijk privilege is maar een recht dat voortvloeit uit het rechtsstelsel en de waarborgen voor een eerlijke procesgang. In die zin vinden wij het compromisamendement eigenlijk overbodig, maar met het oog op een brede consensus in de Vergadering zullen wij ervoor stemmen.
Wij weten dat de Commissie een moeilijke taak voor zich heeft, waar zij met grote inzet aan werkt. Ter afronding, mijnheer de Voorzitter, zou ik de Commissie willen vragen deze initiatieven die ik namens de EVP aanreik in overweging te nemen.

Laguiller
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in het verslag-Marinho wordt het betreurd dat de grenzen openstaan voor misdadigers, maar gesloten blijven voor de instellingen die met hun vervolging belast zijn. Maar waarom verbaast dit ons niets? U heeft een Europa gewild dat louter was toegespitst op het openen van de deuren voor kapitaal en goederen. Het zwart kapitaal volgt dezelfde kanalen als het andere, voor zover vele van de operaties van de bedrijven die te goeder naam en faam bekendstaan niet even smerig zijn als de kapitalen van het Cali-kartel. Ik wil het hebben over het geld dat gemoeid is met corruptie en over het profijt dat getrokken wordt uit de uitbuiting van kinderen in de derde wereld.
U bent niet in staat echt maatregelen te nemen om het witwassen van zwart geld te voorkomen, want daarvoor zou men de banken en financiële instellingen de schuld moeten geven, aangezien zij dat geld witwassen, terwijl ze zich verschuilen achter het bankgeheim. En alle grote banken richten zelf filialen op in de belastingparadijzen, die alleen maar bestaan omdat er banken zijn die er gebruik van maken. Zij worden hierin aangemoedigd door de staten zelf, zoals Frankrijk en Nederland op Sint-Maarten, Groot-Brittannië op de Kanaaleilanden en op andere plaatsen.
Wij zijn hier de enigen die maatregelen willen die het witwassen van geld echt tegengaan, namelijk de onmiddellijke opheffing van het bankgeheim, het handelsgeheim, het zakengeheim, de opening van de boekhouding van alle banken of industrieën en het recht van alle werknemers van deze bedrijven en voor alle consumenten het publiek op de hoogte te brengen van elke kapitaalbeweging die indruist tegen de belangen van de gemeenschap.

Pirker
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, we moeten alles in het werk stellen om van de economische unie ook een veiligheidsunie te maken. Deze verplichting vloeit voort uit het Verdrag van Amsterdam en de Top van Tampere. We moeten van de Europese Unie een sterke economische eenheid maken. Dat is ook de wens van de burger, en daarmee moeten we rekening houden, want de burgers van de Europese Unie hebben recht op veiligheid.
Vandaag bespreken we de volgende stap op weg naar deze veiligheidsunie. We doen dat aan de hand van de maatregelen voor de bestrijding van het witwassen van geld. Geld is de motor van de georganiseerde criminaliteit. Daarom zijn de maatregelen overal ter wereld ter bestrijding van het witwassen, die we vandaag bespreken, een onderdeel van onze strijd tegen de georganiseerde criminaliteit. Als we erin slagen om het witwassen te verhinderen kunnen we daarmee uiteindelijk ook de georganiseerde misdaad verhinderen. De georganiseerde criminaliteit - dat is hier al meerdere malen gezegd, en dat weten we ook - maakt gigantische winsten op de drugshandel, de mensenhandel, de handel in kernwapens, het smokkelen van auto's, op allerlei activiteiten, zelfs op de kunsthandel. Al dit illegaal verdiende geld wordt witgewassen voordat het in de legale economie terechtkomt. Dat is ook het doel van de georganiseerde criminaliteit, en daarom zijn de georganiseerde criminaliteit en witgewassen geld ook zo schadelijk voor de legale economie van de Unie. Dit is een slinkse invasie van de economie. Daarom zijn deze maatregelen voor de bestrijding van het witwassen van geld ook zo belangrijk.
We kunnen hier echter alleen maar iets aan doen wanneer we verschillende instrumenten combineren om het witwassen van geld te bestrijden. Vandaag krijgen we de kans om over niet minder dan vier verslagen over dergelijke instrumenten te spreken.
Het eerste is het uitbreiden van de bevoegdheden van Europol. We weten dat Europol zich nu al met bepaalde onderwerpen bezig kan houden, maar het witwassen van geld komt er nu als aparte onderzoeksbevoegdheid bij. Dat is ook verstandig. We moeten er echter ook aan denken om Europol genoeg personeel en genoeg geld ter beschikking te stellen om die nieuwe bevoegdheden ook daadwerkelijk uit te oefenen. Ik zou deze gelegenheid willen aangrijpen om, net als mijn collega's voor mij, te eisen dat er eindelijk een einde wordt gemaakt aan een abnormale situatie; Europol moet net als de andere instellingen van de Europese Unie aan een controle worden onderworpen.
De tweede maatregel, het tweede instrument, is de harmonisatie. Het heeft alleen maar zin om Europol deze bevoegdheden toe te kennen wanneer we erin slagen om ook de bepalingen van het strafrecht inhoudelijk en formeel te harmoniseren. Daarmee bedoel ik de definitie van het strafbaar feit, de strafmaat of de confiscatie van de winsten uit strafbare feiten.
Het derde punt is heel belangrijk: we moeten ook de wederzijdse rechtshulp verbeteren. Mevrouw Palacio heeft daar met nadruk op gewezen; ze heeft duidelijk gemaakt dat we de personen die daarvoor verantwoordelijk zijn absoluut hierbij moeten betrekken en ook de lidstaten aan het verstand moeten brengen dat in dit verband de Europese belangen boven de nationale belangen staan.
Het laatste punt - en dat hoort er volgens mij ook bij - is het oprichten van Eurojust, of een voorlopig bureau. We moeten namelijk zorgen voor een betere coördinatie van het strafrechtelijk onderzoek en van de strafvervolging.
De Europese Unie, en dus ook het Europees Parlement, neemt een nieuwe kans waar in de strijd tegen deze georganiseerde criminaliteit, een onderwerp waarmee we ons zo intensief bezighouden. Daardoor legt de Unie een eerste steen voor de verbouwing van de economische Unie tot een veiligheidsunie.

Coelho
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, de economische ontwikkeling en de mondialisering zijn de laatste jaren vergezeld gegaan van een stijging van de internationale criminaliteit. Volgens de Verenigde Naties wordt er jaarlijks 1 biljoen dollar witgewassen. In de Europese Unie moeten wij het witwassen van geld op vasthoudende wijze blijven bestrijden. Daarbij moeten wij wel beseffen dat met name na het totstandkomen van de interne markt en de liberalisering van de kapitaalmarkten en de financiële diensten, daadwerkelijke politiële en justitiële samenwerking tussen de lidstaten geboden is. Die samenwerking moet overigens zo efficiënt mogelijk zijn.
Vandaag bespreken wij drie verslagen waarin erkend wordt dat het witwassen van geld de kernactiviteit is van de georganiseerde criminaliteit. Daarom moet dat misdrijf, waar het ook gepleegd wordt, worden uitgeroeid. Het verslag-Marinho stelt in dat verband concrete maatregelen voor om de opbrengsten van misdrijven op te sporen, te bevriezen, in beslag te nemen en te confisqueren. Voor die maatregelen is volgens de rapporteur een gezamenlijke mobilisatie van de politiële en justitiële hulpmiddelen nodig, zodat er garanties zijn dat de misdadigers of de opbrengsten zich niet kunnen schuilhouden in de Europese Unie. Ik ben het met de kern van het verslag eens, maar ik zet vraagtekens bij het voorstel van de rapporteur het kaderbesluit ook toe te passen op kleinere misdrijven. Met dit kaderbesluit wil men de ernstige misdrijven bestrijden die aan het witwassen van geld voorafgaan en niet de kleine misdrijven. Als die kleine misdrijven - waarvoor lagere straffen gelden - onder dit kaderbesluit zouden vallen, zouden we daarmee ons doel voorbij kunnen schieten.
Het verslag-Karamanou wil de onderzoeksbevoegdheden van Europol uitbreiden tot het witwassen van geld door de politiële samenwerking te versterken en Europol toe te rusten met efficiëntere instrumenten. Het gaat hier om een Portugees initiatief dat al door verschillende voorgaande sprekers is geprezen.
Tot slot wil ik opmerken dat het verslag-Roure een groot aantal juridische obstakels voor wederzijdse rechtshulp wil wegnemen. Het verslag noemt ook het goedkeuren van praktische maatregelen teneinde die wederzijdse rechtshulp te versterken. Ik zou wensen dat het Parlement in dit verslag de benadering van het beroepsgeheim in het al aangenomen verslag-Lehne over het witwassen van geld volgde. Zoals hier, hebben wij toen erkend dat het beroepsgeheim een onontbeerlijk element is van de rechtsbedeling. Elke schending van dat recht kan een schending van de civiele vrijheden van de burgers inhouden.

Graça Moura
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen moet ik het Parlement laten weten dat ik van beroep advocaat ben, ofschoon mijn inschrijving bij de Portugese orde van advocaten op mijn verzoek is opgeschort. Ik lever mijn bijdrage vanuit dat perspectief, want het amendement op artikel 3 in het verslag-Roure vormt zelfs in de redactie van het compromisamendement een onaanvaardbare aantasting van het beroepsgeheim van de advocaat. Het beroepsgeheim vormt de voorwaarde voor en is het uitvloeisel van de vertrouwensband tussen de advocaat en zijn cliënt. Dat staat verder los van de volmacht die de advocaat eventueel van zijn cliënt krijgt om hem in rechte bij te staan, want die vertrouwensband ontstaat al door het loutere feit dat de cliënt bij de advocaat te rade gaat of hem in vertrouwen neemt. Het Handvest van de grondrechten dat onlangs is goedgekeurd, bepaalt in artikel 47 dat iedereen het recht heeft zich in rechte te laten adviseren, verdedigen en vertegenwoordigen en in artikel 48 dat voor elke verdachte de eerbiediging van de rechten van de verdediging gegarandeerd is.
Zo bezien is het beroepsgeheim een onvervreemdbare plicht van de advocaat. Het einde zou zoek zijn, als de advocaat niet gebonden zou zijn aan het beroepsgeheim en van raadsman verklikker zou worden. Het gebrek aan doeltreffendheid of de onmacht van de autoriteiten die belast zijn met het onderzoek naar het witwassen van geld of om het even welk ander misdrijf mag niet worden afgewenteld op de advocaten. Welnu, over het compromisvoorstel voor dit punt kan ik zeggen dat het kiezen of delen is. Of het desbetreffende artikel verwijst naar personen die zich wijden aan bepaalde activiteiten en dan moeten advocaten of andere beroepsgroepen niet met name genoemd worden. Of de verwijzing in het artikel naar "raadslieden" duidt op een bepaalde situatie, hetgeen op zich al een bedreiging betekent voor het beroepsgeheim, niettegenstaande de specificering en de afbakening van de activiteiten waarnaar verwezen wordt. Wanneer een advocaat optreedt als financieel adviseur, is er geen enkele reden te veronderstellen dat hij in die hoedanigheid het beroep van advocaat niet uitoefent.
Ik beperk mij ertoe, mijnheer de Voorzitter, het glasheldere standpunt van de Portugese orde van advocaten te herhalen: het beroepsgeheim is de hoeksteen van en de voorwaarde voor het beroep van advocaat. Een advocaat - aldus nog steeds het standpunt van de Portugese orde - die verdacht wordt van criminele praktijken of medeplichtigheid aan dergelijke praktijken kan net als elke andere burger vervolgd worden, maar geen enkele advocaat kan verplicht worden aangifte te doen van feiten waarvan hij in kennis is gesteld uit hoofde van zijn beroepsactiviteiten. Alles wat niet volledig strookt met het naleven van de wet is de advocaat verboden. De orde van advocaten heeft het laatste en doorslaggevende woord als het gaat om het beroepsgeheim, aangezien dat orgaan in uitzonderlijke gevallen op verzoek van de gerechtelijke autoriteiten moet bepalen of er toestemming kan worden gegeven voor het openbaar maken van bepaalde feiten.
Vanwege al die redenen, mijnheer de Voorzitter, zal ik tegen de wijziging van artikel 3 stemmen, zelfs tegen de formulering van het compromisamendement in het wetgevingsvoorstel.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, zoals verscheidene sprekers al hebben benadrukt, hebben wij hier een drietal rechtsvoorschriften betreffende een activiteit die de kern vormt van de georganiseerde criminaliteit, te weten het witwassen van geld. Tegelijkertijd is bij het witwassen de georganiseerde criminaliteit ook het kwetsbaarst, daar zij op dat moment probeert de opbrengst van ongeoorloofde activiteiten het legale circuit binnen te loodsen. En op dat moment kunnen de lidstaten door politiële en justitiële samenwerking het meest doeltreffend ingrijpen om de georganiseerde criminaliteit te bestrijden. Dat was de politieke wil die de staatshoofden en regeringsleiders in oktober 1999 tijdens de Europese Raad van Raad van Tampere verwoord hebben. Zij vroegen toen het witwassen van geld specifiek te bestrijden. Bovendien was het ook het thema van de gezamenlijke bijeenkomst van de Raad van ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken en de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën van 17 oktober jongstleden.
De Commissie is verheugd over het feit dat die bijeenkomst heeft plaatsgehad en steunt het Franse initiatief een kaderbesluit van de Raad goed te keuren inzake het witwassen van geld, de identificatie, opsporing, bevriezing, inbeslagneming en confiscatie van hulpmiddelen en van de opbrengsten van misdrijven. Wij zijn ervan overtuigd dat dit kaderbesluit een belangrijke stap vooruit is in de richting van gemeenschappelijke sancties voor alle lidstaten van de Europese Unie. Met dit kaderbesluit beschikken wij over twee rechtsinstrumenten die voor twee soorten misdrijven niet alleen gemeenschappelijke tenlasteleggingen maar ook gemeenschappelijke sancties vastleggen. Ik doel hier op het kaderbesluit inzake de bescherming van de euro en het onderhavige kaderbesluit inzake het witwassen van geld.
Daarom zou ik de heer Marinho willen feliciteren met zijn uitstekend verslag. Ik onderschrijf zijn opvatting dat wij het witwassen van geld als misdrijf nader moeten definiëren om uiteindelijk gemeenschappelijke sancties op Europees niveau te kunnen vaststellen. Ik meen dat met name verder zou moeten worden nagedacht over het voorstel van de geachte afgevaardigde gemeenschappelijke sancties in te voeren voor de gevallen die minder zwaar bestraft worden of voor andere onwettige handelingen zoals genoemd in artikel 6 van de Overeenkomst van de Raad van Europa inzake het witwassen van geld. Dat hoeft niet direct te gebeuren, maar kan geschieden op basis van een evaluatie van het gemeenschappelijk optreden waartoe in december 1998 besloten is, maar dat echter nog niet al zijn effecten heeft gesorteerd. Ook zou ik het Parlement willen verzoeken de termijn van 31 december 2002 te herzien, waarbinnen de Commissie een rapport zou moeten voorleggen over de omzetting van het kaderbesluit in nationaal recht. Ik doe dit verzoek in het licht van de amendementen over de data voor het omzetten van dit kaderbesluit in nationale normen. Met de nieuwe data die de rapporteur voorstelt is immers 31 december 2002 de uiterste datum geworden voor de omzetting door de lidstaten.
Wij zijn het ermee eens dat de motieven voor het weigeren van strafrechtelijke samenwerking in artikel 18 van de Overeenkomst van 1990 worden herzien. Inderdaad moeten, zoals mevrouw Roure al aangeeft in haar verslag, waar ik dadelijk op terug zal komen, de gevallen waarin justitiële samenwerking kan worden geweigerd verder worden ingeperkt. Ook wil ik mevrouw Roure gelukwensen met haar verslag over het initiatief van het Frans voorzitterschap voor een overeenkomst betreffende de verbetering van de wederzijdse rechtshulp in strafzaken, in het bijzonder op het gebied van de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit. Tevens wil ik eraan herinneren dat deze overeenkomst in nauwe samenhang moet worden gezien met zowel de ontwerprichtlijn ter wijziging van de richtlijn van 10 juni 1991 betreffende het witwassen van geld, die in behandeling is bij de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, als met het debat dat de Raad van ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken heeft gehouden over het belasting- en het bankgeheim. Dat debat ging over de nietigheid van een beroep op het belasting- en het bankgeheim in strafzaken als men met een dergelijk beroep de justitiële samenwerking rond het bestrijden van het witwassen van geld zou willen beletten.
De Commissie verkeert nog in afwachting van het advies van het Parlement over deze problematiek. Wij zijn echter van mening dat de besluiten die het beroep op het belasting- en het bankgeheim onmogelijk maken als daarmee wordt beoogd de vervolging van misdrijven met het witwassen van geld te voorkomen, wezenlijke instrumenten zijn om het succes van wetgeving op Europees niveau te garanderen. Naar aanleiding van het voorstel van mevrouw Roure zou ik haar willen verzoeken na te denken over het volgende argument: het lijkt mij doeltreffender te zeggen dat de weigering van justitiële samenwerking door de aangezochte lidstaat onverwijld aan de verzoekende lidstaat moet worden gemeld in plaats van een termijn van twee maanden op te leggen. Ik interpreteer "onverwijld" als veeleisender dan een termijn van twee maanden voor het melden van de weigering tot samenwerking.
Ook wil ik u laten weten dat ik besef hoe netelig de kwestie is van de voorwaarden waaronder justitiële samenwerking bij het bestrijden van het witwassen van geld met gegronde redenen kan worden geweigerd vanwege de geheimhoudingsplicht van juridische beroepen. Dit onderwerp is door verschillende afgevaardigden aan de orde gesteld, maar zoals u weet valt deze materie niet onder de bevoegdheid van de Raad van ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken maar onder de bevoegdheid van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën. En ik verkeer nog in afwachting van het advies van het Europees Parlement over deze materie.
Dat advies moet volgens mij duidelijke en ondubbelzinnige normen bevatten voor de garanties van de verdediging van de verdachten en de voorwaarden waaronder legitiem een beroep kan worden gedaan op het beroepsgeheim van juristen in het algemeen en advocaten in het bijzonder. Maar ik wil hier vandaag vooral benadrukken dat in alle rechtsvoorschriften dezelfde definitie gehanteerd moet worden. Dat wil zeggen dat de definitie die het Parlement aanneemt in zijn advies over de richtlijn betreffende het witwassen van geld gelijk moet zijn aan de juridische oplossing in de overeenkomst inzake wederzijdse rechtshulp. Verschillende formuleringen in de twee instrumenten zullen slechts leiden tot grotere verwarring bij de interpretatie en moeilijkheden bij de toepassing in de praktijk.
De Commissie is tevreden dat het Parlement steun verleent aan de uitbreiding van de onderzoeksbevoegdheden van Europol tot alle vormen van het witwassen van geld. Het verslag van mevrouw Karamanou, die ik ook met haar verslag wil gelukwensen, bevat verschillende amendementen over de versterking van de democratische en justitiële controle op Europol. U weet dat ik de democratische en justitiële controle op Europol belangrijk vind. Eerlijkheidshalve moet ik u echter zeggen dat volgens mij dit initiatief niet de juiste gelegenheid is om over deze materie besluiten te nemen. De Commissie bestudeert daarentegen op dit moment in het kader van de werkzaamheden van het evaluatiepanel voor het realiseren van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid - het zogenaamde scoreboard - de beste manier om een rechtsinstrument goed te keuren, zodat Europol gecommunautariseerd kan worden op een andere wijze dan door versnipperde maatregelen in het kader van de Europol-Overeenkomst. De beste manier om de parlementaire en de justitiële controle op Europol te versterken is de integratie van de Europol-Overeenkomst in het rechtskader van de Europese Unie. Daarom heb ik ook de nodige twijfels over het hanteren van het mechanisme van artikel 34, lid 2, sub d) van het Verdrag voor de inwerkingtreding van deze wijziging van de Europol-Overeenkomst. Het lijkt ons dat de uitbreiding van de bevoegdheden van Europol tegelijkertijd in alle lidstaten moet geschieden en niet in de tijd moet worden uitgesmeerd, hetgeen de verwarring zou kunnen doen toenemen.
Mijnheer de Voorzitter, het verheugt de Commissie dat het Parlement deze drie initiatieven kan steunen. Die initiatieven zijn alle drie belangrijk om de strategie van de strijd tegen het witwassen van geld te versterken. Wij hopen niet alleen dat de lidstaten deze initiatieven in de Raad snel zullen goedkeuren, maar ook dat de desbetreffende overeenkomsten snel zullen worden geratificeerd, zodat zij in de nationale context van kracht kunnen worden.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Voorlopig justitieel samenwerkingsteam
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0317/2000) van mevrouw Gebhardt, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het initiatief van de Republiek Portugal, de Franse Republiek, het Koninkrijk Zweden en het Koninkrijk België met het oog op de aanneming van het besluit van de Raad tot oprichting van een voorlopig justitieel samenwerkingsteam (10356/2000 - C5-0395/2000 - 2000/0816(CNS)).

Gebhardt
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, de democratische rechtsstaat holt bij de strafvervolging vaak achter de misdadigers aan; dat is de prijs van de vrijheid. Dat geldt vooral voor de zware en voor de grensoverschrijdende criminaliteit. Het is bijzonder moeilijk om greep te krijgen op de georganiseerde criminaliteit, want de kansen zijn verre van gelijk. De daders kennen geen fatsoen en geen grenzen, ze houden zich niet aan regels of beperkingen. De opsporingsinstanties zijn om goede redenen gebonden aan de regels van de rechtsstaat. Dat klinkt pessimistisch, maar er is hoop! De Europese Unie boekt vooruitgang in de strijd tegen de zware criminaliteit. Ze heeft een goede kans om de voorsprong van veel misdadigers ongedaan te maken en hen een passende straf op te leggen. Dat mogen de burgers verwachten; vooral mogen ze dat ook verwachten in een al hechtere ruimte van recht en vrijheid die hun veiligheid en bescherming biedt, ook waar het hun materiële bezitingen betreft.
Een stap in de juiste richting, die het Europees Parlement al lang wil zetten, is het creëren van een voorlopig bureau voor de justitiële samenwerking. Volgens mij moet het woord "voorlopig" zo snel mogelijk verdwijnen en plaats maken voor Eurojust als efficiënte Europese organisatie voor de strafvervolging. De impuls komt van de Duitse minister van Justitie; op haar initiatief heeft de Top van Tampere ruim een jaar geleden besloten om Eurojust in het leven te roepen. Sindsdien hebben Portugal, Frankrijk, Zweden en België verdere stappen gezet door een voorlopig bureau voor de justitiële samenwerking in het leven te roepen. In Tampere is besloten om met behulp van Eurojust de samenwerking tussen de lidstaten in de strijd tegen de georganiseerde criminaliteit te versterken. De lidstaten sturen officiers van justitie, rechters en politieambtenaren die zorgen voor de grensoverschrijdende samenwerking tussen de openbare ministeries van de afzonderlijke lidstaten en voor de ondersteuning van het strafrechtelijk onderzoek naar de georganiseerde criminaliteit. Het is de bedoeling dat Eurojust nauw samenwerkt met andere Europese instellingen en met het Europese justitiële netwerk.
Als rapporteur wil ik eigenlijk nog maar één wens uitspreken. De samenwerking mag niet beperkt blijven tot de georganiseerde criminaliteit; we moeten ons in het belang van de burgers met het hele spectrum van zware en grensoverschrijdende criminaliteit bezighouden. Daarom heb ik voorgesteld om de rechtsgrondslag uit te breiden en ook artikel 29 van het Verdrag betreffende de Europese Unie toe te passen. De bevoegde commissie heeft zich daarbij aangesloten, en ook de signalen uit de Raad klinken gelukkig heel positief.
Ook in een ander opzicht moeten we voor een gezamenlijke aanpak kiezen. Het voorlopige bureau dat we nu bespreken kan slechts een eerste stap zijn op weg die, via Eurojust, naar een echt Europees openbaar ministerie moet leiden. Dat is in de gezamenlijke strijd tegen de zware criminaliteit niet alleen om organisatorische redenen nodig. Het is ook nodig gezien de principes van de rechtsstaat. Al met al is deze taak zo groot en belangrijk dat de Raad die niet alleen aankan. Na het besluit van de Raad in Tampere moet de Commissie haar kennis en ervaring inzetten en het Europees Parlement uiting geven aan zijn politieke wil. Wanneer de Raad, de Commissie en het Parlement één lijn trekken zal dat uiteindelijk een aanzienlijke toegevoegde waarde opleveren voor de burgers van Europa; het recht en de veiligheid zullen er wel bij varen.
Ik geloof dat het besluit van Tampere en het initiatief van de vier lidstaten een goed begin zijn. Laten we samen op deze weg voortgaan.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie van de Europese Volkspartij wil ik mevrouw Gebhardt hartelijk gelukwensen met de manier waarop zij de behandeling van haar verslag geleid heeft. Ik zou iets willen benadrukken dat zij tijdens de behandeling heeft gezegd:
laten wij hopen dat dit team van Eurojust spoedig niet meer wordt aangeduid met het adjectief voorlopig.
Mijnheer de Voorziter, net als bij het voorgaande debat hebben wij ook hier weer een onmiskenbaar voorbeeld van de asymmetrische groei van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Ruimte van vrijheid, maar de vrijheden, de garanties voor de burgers zijn vrijwel onbestaand. De ruimte van veiligheid is veel meer tot wasdom gekomen door de toename in de loop der jaren van de bevoegdheden van Europol. Vandaag hebben wij de bevoegdheden van Europol uitgebreid tot de bestrijding van de georganiseerd criminaliteit. Dat is echter de repressieve functie van de overheid. Het element rechtvaardigheid moet nog ontwikkeld worden. Dat is urgent, want het is de enige manier om evenwicht te bereiken tussen die repressieve functie van de overheid en de rechtsbedeling. Of zoals mevrouw Gebhardt het zo treffend heeft uitgedrukt, wij moeten de Europese burgers fundamentele rechtszekerheid geven.
Het verslag van mevrouw Gebhardt legt op een drietal punten speciaal de nadruk. Er worden meer garanties geformuleerd voor die ruimte van vrijheid. Dat komt bijvoorbeeld tot uitdrukking in de amendementen 3 en 5, die bepalen dat de persoonsgegevens van de burgers, de verdachten, uiterst zorgvuldig behandeld moeten worden. Een ander voorbeeld vormt amendement 10, dat bepaalt dat slechts indien de wetgeving van een lidstaat het toestaat, een politiefunctionaris deel uit kan maken van een dergelijk team. Dat is de zin van de garanties: zorgen voor de nadere invulling van de vrijheden.
Maar de amendementen van mevrouw Gebhardt beogen ook op een redelijke manier de doeltreffendheid te vergroten. Dat geldt bijvoorbeeld voor amendement 9, dat ernaar streeft dat men in de toekomst bij de definitieve besluitvorming over het Eurojust-team rekening houdt met dit initiatief.
Er is ook sprake van een poging om het streven naar een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid coherenter naar de burgers te communiceren. Het verslag van mevrouw Gebhardt is daar zeer duidelijk in en het bevat dan ook amendementen die velen slechts cosmetisch lijken, maar waarvan de woorden wel degelijk de achterliggende bedoeling verraden. Zij beklemtoont juist nauwe samenwerking en in plaats van coördinatie spreekt zij van gemeenschappelijk optreden; zo wordt er nog een tandje bijgedaan.
Mijnheer de Voorzitter, wij komen weer terug bij het vorige debat. Indien wij deze ruimte moeten creëren, dan dienen wij het wederzijds vertrouwen tussen de lidstaten te versterken. In het verleden heeft dat vertrouwen voor gemeenschappelijke regels voor de interne markt gezorgd. Nu moet dat wederzijds vertrouwen een sprong voorwaarts maken, terwijl wij moeten beseffen dat vanuit de nationale cultuur bezien het een kwalitatieve sprong vooruit is. Het onderling vertrouwen moet doordringen tot in die ruimte van rechtvaardigheid en zo de wederzijdse erkenning mogelijk maken. Er kan geen sprake zijn van wederzijdse erkenning zonder wederzijds vertrouwen van de lidstaten die bij de oprichting betrokken waren. In het vorige debat heeft commissaris Vitorino zojuist dit verschijnsel voortreffelijk benadrukt door het bij zijn naam te noemen: het staatsbelang. Je kunt samenwerking in de Europese Unie niet uitsluiten onder aanvoering van redenen van staatsbelang; de lidstaten moeten elkaar gelijk behandelen. Bovendien is dat de zin van het extrapoleren van de principes die ten grondslag hebben gelegen aan het realiseren van de interne markt: geen discriminatie op grond van nationaliteit. Als wij op grond van de wet van het land waarvan wij onderdaan zijn bepaalde inlichtingen verstrekken aan een rechter in eigen land, dan moeten wij diezelfde informatie desgevraagd ook verstrekken aan een rechter van een andere lidstaat van de Europese Unie. Alleen dan zijn wij consequent en tonen wij die ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid daadwerkelijk te willen realiseren. Dat is de enige manier om zodanig wederzijds vertrouwen tussen de lidstaten te kweken dat daarmee ook de burgers bereikt worden.
Mijnheer de Voorzitter, ik rond af met de opmerking dat dit een bescheiden stap is die, naar wij hopen, spoedig tot stevige verankering zal leiden van dit Eurojust-netwerk, dat dan niet meer voorlopig maar definitief is.

Boumediene-Thiery
Geachte collega' s, hoewel de noodzaak van een toekomstig Europees openbaar ministerie geen langetermijnprobleem lijkt, lijkt het me van meer dan fundamenteel belang dat ons beleid ten aanzien van de bescherming van de rechten van de burgers en met name onze strafrechtprocedure geharmoniseerd worden. Hoe kunnen we namelijk een Europees openbaar ministerie op poten zetten als we zelfs geen communautair burgerlijk wetboek hebben en, erger nog, geen Europees wetboek van strafrecht?
Hoewel het de oprichting van Eurojust niet rechtstreeks in de weg ligt, bestaat er namelijk al een instelling die nog niet door het Europees Parlement gecontroleerd wordt en waarop geen rechterlijke controle door het Hof van Justitie van de Europese gemeenschappen, overeenkomstig artikel 35 van het Verdrag, van toepassing is. Hoe kunnen we dus overwegen Eurojust op te richten, terwijl Europol reeds ongestoord haar gang kan gaan?
We moeten twee punten voor ogen houden: we kunnen geen daadwerkelijke verbetering van de justitiële samenwerking tussen lidstaten overwegen, zonder dat deze ondubbelzinnig onderworpen wordt aan de bescherming van het recht op verweer in de justitiële procedures waarbij meerdere lidstaten betrokken zijn. Dat is de strekking van onze amendementen. Daaruit volgt dat de rechten van de burgers door middel van een doelmatig instrument versterkt dienen te worden en dat de bevoegdheid van het Hof van Justitie erkend moet worden, met name als het aankomt op zijn interpretatierecht en op zijn bevoegdheid wel of geen uitspraak te doen.
De leemtes in de nieuwe onderzoeken in de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit hebben overigens betrekking op de verdeling van de bevoegdheden tussen Europol en Eurojust, die nergens en in geen enkel opzicht duidelijk vermeld worden. Zoals u weet, raakt het vraagstuk van de bevoegdheden en de grenzen daaraan aan de kern van de communautaire harmonisering die tot een betere justitie moet leiden.
Een duidelijke verdeling van de bevoegdheidsterreinen tussen de justitiële en de politiële samenwerking is niet alleen nodig om elk bevoegdheidsconflict te vermijden, maar zij is ook fundamenteel voor de garantie dat de democratische regels die aan de basis liggen van de rechtsstaat, nageleefd worden. Alle lidstaten van de Europese gemeenschap onderschrijven dit op basis van hun wetgevende, uitvoerende en rechterlijke stelsels, overeenkomstig het beginsel van de grondrechten en van de gemeenschappelijke waarden. Eurojust moet zich dus voegen naar de verhouding tussen de justitiële en de politiële samenwerking. Het Europees Parlement is de supranationale instantie die deze verhouding vast moet leggen en ik roep u ertoe op de gegrondheid hiervan te ondersteunen door u achter de rapporteur te scharen.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij graag aansluiten bij mijn andere collega' s en de rapporteur feliciteren met haar werk, zelfs al kan ik niet volledig instemmen met wat zij heeft voorgesteld.
In de Europese Unie zijn wij hoe langer hoe meer de richting opgegaan van nauwere samenwerking en coördinatie, zoals mevrouw Palacio reeds opmerkte, op gebieden zoals de interne markt en het milieu. Er zijn echter problemen gerezen op het hele terrein van politie en gerechtelijke zaken, met name vanwege angst of gebrek aan vertrouwen in de doeltreffendheid of de bekwaamheid van individuele politiemachten of individuele rechtsstelsels om het hoofd te bieden aan de omvang van de misdaad, die inmiddels op een grensoverschrijdend niveau opereert. Om die reden werd op de Top van Tampere onder meer het voorstel gedaan tot oprichting van Eurojust.
Hoewel ik er geen enkel probleem mee heb dat onze rechters en juristen in de lidstaten mogelijkheden worden geboden om informatie uit te wisselen, samen te werken, bijeen te komen en een beter begrip te krijgen van elkaars aanpak, heb ik wel degelijk problemen met de eindconclusie van dit hele debat, namelijk de benoeming van een Europese openbare aanklager.
Hoewel men ons verzekert dat een Europese openbare aanklager slechts een beperkt mandaat zal krijgen is dat niet het einde van het verhaal, want we hebben uiteenlopende rechtssystemen in de Europese Unie. Zo is in Ierland en in het Verenigd Koninkrijk het wetboek van strafrecht gebaseerd op het gewoonterecht, terwijl dat voor de meeste andere Europese landen het Romeins recht of burgerlijk recht is. De enorme verschillen komen dagelijks tot uiting bij Europol en Interpol, waar een gebrek aan zekerheid heerst en er problemen zijn tussen de politiemachten in de lidstaten met betrekking tot wat er precies mag en kan.
Men maakt zich in de lidstaten zelf ook zorgen, zoals ik vanuit een Ierse invalshoek kan bevestigen: ik heb mij bezig gehouden met 16 gevallen van mensen die in Spanje vastzaten. We konden Europol- noch Interpolfunctionarissen in dat land zover krijgen iets te ondernemen, en men leek niet te begrijpen dat verdachten zo snel mogelijk moeten worden voorgebracht. Om die reden meen ik, hoewel ik voor meer samenwerking en coördinatie ben, dat het fout zou zijn om hier een wetgevend systeem van te maken, en wij zouden daar dus tegen zijn.

Turco
Mijnheer de Voorzitter, in de loop van deze vergaderperiode zullen we ons uitspreken over talrijke voorstellen die beogen een ruimte van justitie en veiligheid te creëren. Ik laat het woord 'vrijheid' weg vanwege de neiging van de Raad en de lidstaten, ik herhaal, van de Raad en de lidstaten, om het repressieve Europese kader te versterken en vanwege de stilzwijgende goedkeuring van het Parlement, dat zich door in te stemmen met dergelijke voorstellen haar status als democratisch gekozen instelling onwaardig toont.
De afgevaardigden van de lijst-Bonino zijn niet bereid de strategie van de Raad te steunen. De Raad blijft zich verschuilen achter schijnbaar minimalistische voorstellen, die echter niet alleen de basis leggen voor een Europees rechtssysteem en een Europees straf- en procesrecht, maar ook voor een Europese politie en een Europees onderdrukkingssysteem: een systeem dat gebaseerd is op Eurojust en de Europese openbare aanklager, het Europese juridische netwerk, Europol en de task force van de hoofdcommissarissen van politie, het corpus juris, het Europees Bureau voor fraudebestrijding, de conventies voor wederzijdse juridische bijstand, ENFOPOL enzovoort, een eindeloos bureaucratisch web dat op zichzelf al ondemocratisch is. Wij hopen, net als mevrouw Palacio, dat het 'voorlopig' snel verdwijnt uit dit justitiële samenwerkingsteam, maar wij radicale afgevaardigden zijn niet bereid de ervaringen met Europol over te doen, toen na de eenheid 'drugs' een superorganisme werd opgericht dat voortdurend evolueert en uitgebreid wordt en niet aan de democratische controle van de nationale parlementen en het Europees Parlement is onderworpen.
Collega' s, weet u zeker dat de Europese burgers, de nationale parlementen en uzelf een functionalistische strategie willen volgen in de sectoren justitie en veiligheid, tezamen een van de pijlers van de democratie? Bent u niet bang dat de vrijheden en de rechten van de burgers uiteindelijk door Europa zullen worden vertrapt in plaats van gegarandeerd en versterkt?
Wij hebben slechts een amendement op dit verslag ingediend, waarin de Raad wordt gevraagd wat voor een Europese justitiële ruimte hij op het oog heeft en vooral, in hoeverre hij de regels van het straf- en procesrecht denkt te harmoniseren, welke instellingen en organismen hij wil oprichten, met welke macht en bevoegdheden, hoe zij zullen samenwerken, welke democratische controle er gepland is, en als laatste, welke rechten er aan de burgers gegarandeerd worden.
Pas wanneer het institutionele model en de regels van de Europese justitiële ruimte zijn opgehelderd, kunnen de burgers en het Parlement zich uitspreken over de afzonderlijke maatregelen die de Raad voorstelt. Als er geen koers met een precieze en voor iedereen duidelijke doelstelling wordt uitgezet, is de Unie volgens ons gedoemd op drift te raken, zowel institutioneel als democratisch.
Om deze redenen, in naam van de Europese federalistische, liberale en democratische waarden zullen de afgevaardigden van de lijst-Emma Bonino tegen dit voorstel en het verslag stemmen. En dat geldt ook voor een groot aantal andere voorstellen en verslagen dat tijdens deze vergaderperiode zal worden behandeld.

Krarup
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij aan bij de weinige dissidenten en waarschuw voor de ideeën, plannen en projecten die hun weerslag vinden in deze reeks verslagen betreffende het juridisch beleid, waaronder het verslag van mevrouw Gebhardt. In de toelichting wordt duidelijk beschreven dat de juridische samenwerking momenteel geïnstitutionaliseerd wordt. Beter gezegd: men probeert ze supranationaal te maken. In het verslag staat letterlijk: "een kiemcel voor een toekomstig Europees openbaar ministerie, dat de justitiële kant van de EU met betrekking tot het strafrecht versterkt" en er wordt verwezen naar de opstelling van een Europees strafrecht met bijhorende instellingen, politie, openbare aanklager, jurisprudentie enzovoort, waartoe onder andere besloten werd naar aanleiding van het verslag-Wiebenga in 1999.
Op twee punten gaat men ernstig de fout in. Ten eerste met betrekking tot de supranationalisering van het strafrecht. De strafrechtelijke systemen zijn een van de meest evidente cultuuruitingen van een maatschappij. Verschillende juridische culturen komen hier met elkaar in aanraking, want er is niet zoiets als een uniform Europees strafrecht noch een Europese criminologische ideologie - er zijn er van elk vijftien. Door deze projecten in de verschillende bureaucratieën van de EU in te bouwen of te institutionaliseren, ontstaat een ondoorzichtig, elitair systeem, dat op vele punten in strijd is met elementaire democratische en rechtszekerheidsidealen. Het tweede punt is ook interessant. Er worden enkele beslissende stappen gedaan voor de oprichting van de Verenigde Staten van Europa. De titel is in dit opzicht veelzeggend: "De oprichting van Eurojust - een rechtsstatelijk gebod". Over welke rechtsstaat heeft men het? Is de EU een staat geworden? Ja, want zoals in de laatste alinea van het eerste deel van de toelichting duidelijk staat, is het immers de bedoeling dat de Europese Unie organen opricht waar de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht gelijkwaardig en onafhankelijk naast elkaar bestaan. Dit alles is kenmerkend voor een staat. Om deze twee redenen kan men van mijn fractie geen medewerking verwachten.

Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, 's werelds grootste gemeenschappelijke rechtsruimte is bezig zich te ontwikkelen. Zij moet gebaseerd zijn op gemeenschappelijke normen en waarden en een breed politiek draagvlak hebben.
Het voorstel voor de invoering van een voorlopig justitieel samenwerkingsteam is buitengewoon welkom. De Raad heeft daarmee voor het eerst een stap gezet in de richting van een institutionalisering van de justitiële samenwerking, iets wat al sinds lange tijd een eis is van de PPE-DE-Fractie. Een voorwaarde voor rechtsstatelijkheid is een uitbreiding van de justitiële samenwerking in strafrechtelijke kwesties als tegenpool van de bevoegdheden van Europol. Eurojust is daarom een logische stap in het verhogen van het niveau van zekerheid van de burgers in een gebied met vrijheid, zekerheid en rechtvaardigheid, doordat het de strijd tegen ernstige vormen van georganiseerde criminaliteit aanscherpt.
De hoofdtaak van de provisorische eenheid moet zijn het vereenvoudigen van de coördinatie van de taken van de nationale openbaar ministeries en het steunen van het strafrechtelijk onderzoek naar de georganiseerde criminaliteit. De taakstelling van het voorlopig team vereist een nauwe, duidelijk geregelde samenwerking met Europol om bevoegdheidsconflicten en dubbel werk te voorkomen. Het invoeren van het voorlopige samenwerkingsteam is slechts een eerste stap. De rapporteur is van mening dat de ervaringen de invoering van de tweede etappe Eurojust zouden moeten vereenvoudigen. Ik deel deze mening.
Een eventueel Europees openbaar ministerie is een kwestie die nog besproken moet worden. De bestrijding van fraude in zaken waarmee de Europese financiële belangen zijn gemoeid is mijns inziens de taak van een toekomstige Europese openbaar aanklager, en dit moet zijn enige taak ook blijven. Met het oog op het subsidiariteitsbeginsel wijs ik een geheel van rechtsnormen en de EU als gemeenschappelijke veroordelende instantie in het gehele strafrecht af, mocht iemand iets dergelijks actueel vinden.
Waar het Parlement zich vandaag over moet uitspreken, is een krachtige, juridische samenwerking ter bestrijding van ernstige vormen van georganiseerde criminaliteit. Dat is een positieve zaak. Het is daarom verheugend dat het Parlement hierin zo breed gesteund wordt. Ik ben met name blij met het initiatief voor een grotere bescherming van persoonsgegevens. Ik feliciteer mevrouw Gebhardt met het prima werk dat zij heeft geleverd.
Ter afsluiting wil ik wijzen op iets wat we niet mogen vergeten. Zonder een zekere samenwerking kunnen we de gemeenschappelijke rechtscultuur in een EU met vrij verkeer niet handhaven. Voor een effectievere misdaadbestrijding moeten we de rechtsbescherming van de mensen vergroten, en die bescherming moet gebaseerd zijn op onze gemeenschappelijke rechtsbeginselen.

Coelho
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, ik wil mevrouw Gebhardt gelukwensen met haar uitstekend verslag, dat voortvloeit uit één van de besluiten van Tampere. De kritiek is terecht dat in vergelijking met de politiële samenwerking de justitiële samenwerking pas laat begonnen is. Met name als men bedenkt welke enorme omvang de georganiseerde en grensoverschrijdende criminaliteit heeft aangenomen, beseft men dat daarvoor snelle, gemeenschappelijke en gecoördineerde actie nodig is. Eurojust maakt deel uit van het Europees mechanisme ter bestrijding van de georganiseerde criminaliteit, dat beoogt de evenwichtige ontwikkeling van de politiële en justitiële samenwerking in de Europese Unie te versterken en te garanderen.
Het huidige voorstel voor de oprichting van een voorlopig justitieel samenwerkingsteam moet gezien worden als de eerste fase van het wordingsproces van Eurojust. Als het team eenmaal functioneert, moet het de juiste coördinatie en de nauwe samenwerking bevorderen tussen de nationale opsporings- en vervolgingsinstanties. Het team moet handelen wanneer er twee of meer lidstaten bij betrokken zijn en gemeenschappelijke optreden vereist is. De nationale wetgeving van elke lidstaat moet daarbij natuurlijk wel altijd gerespecteerd worden. De opgedane ervaring met dit voorlopige team moet voorts als uitgangspunt dienen voor het opstellen van het besluit betreffende de oprichting van Eurojust.
Het Parlement wenst de bevoegdheden van Europol te versterken en in dat verband heeft het herhaaldelijk de aandacht gevestigd op de noodzakelijke democratische controle op Europol. Eurojust moet in dit verband dan ook zorgen voor een grotere justitiële controle. Commissaris António Vitorino heeft het vorige debat afgesloten door de aandacht te vestigen op een lopend initiatief voor een maatregel die gericht is op het communautariseren van Europol. Wij kijken verlangend uit naar het moment waarop dat voorstel wordt ingediend, zodat wij er ons te gelegener tijd over kunnen uitspreken.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, ik zou om te beginnen mevrouw Gebhart kort willen feliciteren met haar uitstekende verslag en willen zeggen dat de Commissie bijna alle onderdelen waardoor haar overwegingen zijn ingegeven, kan onderschrijven.
Ik maak van de gelegenheid gebruik - aangezien meerdere afgevaardigden zeer heikele kwesties hebben aangeroerd - om u klip en klaar te zeggen, zoals de heer Coelho zojuist, dat dit initiatief op ons vooral overkomt als een eerste initiatief waarmee de Raad zijn politieke wil toont de achterstand die de justitiële samenwerking ten opzichte van politiële samenwerking heeft opgelopen, in te halen. En ik zeg u heel eerlijk dat ik niet begrijp hoe men dit initiatief tot justitiële samenwerking op Eurojust-niveau kan bestempelen als een inbreuk op of een bedreiging van de garantie en de bescherming van de grondrechten. Het dient gezegd te worden: of je onderschrijft het democratisch model dat we kennen, dat gebaseerd is op de scheiding der machten, dat erkent dat de rechtbanken de hoogste instanties zijn om de individuele rechten te waarborgen, en je erkent dat de Europese stafrechtelijke samenwerking er nu juist uit bestaat de coördinatie van de Europese rechtbanken in hun rol als verdedigers van de grondrechten te versterken. Dat is het model dat ik onderschrijf. Of je onderschrijft het niet en in dat geval begrijp ik niet hoe je dit initiatief voor de ontwikkeling van een gemeenschappelijke justitiële ruimte kunt zien als een bedreiging van de waarborg van de grondrechten.
Laten hierover compleet helder zijn. We zijn niet bezig de harmonisatie van het Europees strafrecht te forceren. In Tampere is ons gevraagd transnationale regels op te stellen om de transnationale misdaad te kunnen bestrijden. Men zag namelijk in dat het transnationale karakter, of supranationale als u wilt, van de juridische instrumenten een meerwaarde biedt in de strijd tegen onwettige of misdadige praktijken, die per definitie supranationaal zijn. Misdadigers hoeven niet te twijfelen aan hun supranationale aard.
Daarom heeft men ons in Tampere gevraagd om gemeenschappelijke regels voor tenlastelegging en straffen tegen milieumisdaden, drugshandel, mensenhandel, kinderpornografie, terrorisme en cybercriminaliteit. Men erkende namelijk dat je supranationale criminele activiteiten met supranationale instrumenten moet bestrijden.
Maar aangezien we het met Eurojust hebben over coördinatie tussen nationale magistraten en officieren van justitie om elke vorm van zware criminaliteit te bestrijden - en daarin sluit ik me aan bij de aanpak van mevrouw de rapporteur -, wordt het begrip uitgebreid: we spreken niet alleen meer over samenwerking in de bestrijding van de louter transnationale misdaden, maar ook over samenwerking bij het bestraffen van criminele activiteiten. Dat betreft bijvoorbeeld het geval van een misdadiger die in een lidstaat een misdrijf pleegt en vervolgens, gezien de ernst van het vergrijp, naar een andere lidstaat vlucht. Zo komen we op het gebied van de strijd tegen de onveiligheid in het algemeen met inachtneming van niet alleen de nationale grondwetten, maar ook de nationale procedurewetten. Dat wil zeggen dat het optreden van elke magistraat strookt met zijn nationale wetgeving en dat de bevoegdheden om op te treden en te strijden tegen dit soort criminaliteit binnen het kader van de nationale wetgeving van elke lidstaat vallen.
Daarom zie ik niet in hoe er zo een Europese justitiële Big Brother zou ontstaan. Ik zie zelfs niet in hoe er een Europees openbaar ministerie zou ontstaan - tot mijn spijt, mag ik wel zeggen. Zoals u weet, heeft de Commissie namelijk voorgesteld een Europees openbaar ministerie op te richten, maar niet in deze context, niet voor deze vraagstukken. Het voorstel van de Commissie is zeer gericht en is voorgelegd aan wie dat aanbelangt: de Intergouvernementele Conferentie. Wat heeft de Commissie voorgesteld? Een Europees openbaar ministerie in het leven te roepen om de financiële belangen van de Europese Gemeenschap te beschermen. Daar kan men inderdaad spreken over een Europees openbaar ministerie.
Maar nu over Eurojust: dat is een netwerk om het optreden van de nationale magistraten en officieren van justitie te coördineren met als doel de slagkracht in de strijd tegen de zware criminaliteit op Europees niveau te vergroten. En daarom zie ik het ook als een belangrijk instrument om de rechterlijke controle op Europol te waarborgen. In Tampere is namelijk duidelijk gezegd dat Eurojust de justitiële tegenhanger van Europol zou worden. Dat wil zeggen dat als Europol deelneemt aan het onderzoeken en vervolgen van misdadigers, deze activiteiten begeleid en gevolgd moeten worden door Eurojust als netwerk van magistraten en officieren van justitie op Europees niveau. Daarom moeten de wederzijdse verhoudingen tussen Eurojust, Europol, OLAF, als gespecialiseerd orgaan voor fraudebestrijding, en het reeds bestaande Europees justitieel netwerk goed vastgelegd worden.
De Commissie is ingenomen met uw verslag, mevrouw Gebhardt. Ik hoop dat het Parlement het aanneemt. Vanaf 1 januari 2001 zullen wij de gelegenheid krijgen ons zelf in te spannen in dat voorlopige team, maar de Commissie wil doorgaan met het debat over wat het definitief Eurojust-team moet worden. Daarom zullen we in de Raad en in het Parlement een voorstel voor een mededeling over het definitief justitieel samenwerkingsteam presenteren om zo snel mogelijk over een beeld, een visie te beschikken van wat later de definitieve versie van het Eurojust-netwerk zal zijn.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Programma FAIR
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0310/2000) van mevrouw Langenhagen, namens de Commissie begrotingscontrole, over het speciaal verslag nr. 9/1999 van de Rekenkamer met betrekking tot onderzoeksacties op het gebied van landbouw en visserij, programma FAIR ("Fisheries, Agriculture, & Agro-Industrial Research"), vergezeld van de antwoorden van de Commissie (C5-0227/2000 - 2000/2133(COS)).

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, over twee dagen wordt hier een ander belangrijk onderwerp behandeld, namelijk het jaarverslag van de Rekenkamer voor het begrotingsjaar 1999. Dat is de eerste begroting die tenminste ten dele valt onder de verantwoordelijkheid van de nieuwe Commissie. Bij dat verslag is het heel duidelijk dat de nieuwe Commissie rekenschap moet afleggen. Bij FAIR gaat het echter om een soort lastige erfenis uit het verleden. Het FAIR-programma gaat over onderzoek op het gebied van visserij, landbouw en de agroalimentaire industrie. Het was een onderdeel van het vierde kaderprogramma voor de onderzoeksacties van 1994 tot 1998. In die jaren is al met al 660 miljoen euro uit de begroting van de Gemeenschap voor het programma FAIR uitgegeven. Vergeleken met het totale bedrag van 11,8 miljard euro voor het vierde kaderprogramma is dat een klein bedrag, maar het is genoeg om er wat onderzoek aan te wijden.
Ik heb al gezegd dat het programma FAIR, dat in het speciaal verslag van de Rekenkamer wordt genoemd, een lastige erfenis uit het verleden is. Je zou kunnen zeggen dat het Parlement geen oude koeien uit de sloot zou moeten halen, ook al omdat de Commissie alles nu toch al beter doet. Deze redenering kan ik echter niet volgen. Als vertegenwoordigers van de Europese burgers hebben we tenslotte een controlefunctie; die moeten we uitoefenen, anders verliezen we onze geloofwaardigheid. Dat betekent ook dat we achteraf moeten controleren, ook al gebeurt dat in dit geval inderdaad tamelijk laat.
Voor dit verslag heb ik talloze gesprekken gevoerd met de Rekenkamer en met de Commissie, maar ook met beide partijen tegelijkertijd. Deze kleine triloog, als ik het zo mag noemen, is een faire en openhartige discussie geweest. Mijn aanvullende vragen zijn tevredenstellend beantwoord. Alle partijen hebben - volgens mij - eerlijk gereageerd zonder starre posities in te nemen. Ik heb vastgesteld dat de sfeer constructief was en gekenmerkt werd door de openheid en flexibiliteit waar zo vaak om gevraagd wordt. Dit was geen confrontatie van twee zwijgende, gepantserde schildpadden. We mogen dit beslist als een nieuwe vorm van samenwerking beschouwen. Daarvoor wil ik de Rekenkamer en de Commissie met nadruk bedanken! De opstelling van de onderzochte tegenover de onderzoekers is veel beter geworden. De controle is nooit een doel op zich, we willen daarmee iets verbeteren. Uiteindelijk willen we toch allemaal hetzelfde, de controleurs en de gecontroleerden, en waarom? Omdat we het Europese geld in de toekomst beter willen besteden.
Al met al is het verslag evenwichtig; het houdt rekening met de verschillende belangen. Toch moet ik een aantal punten van kritiek noemen. Ik hoop echter dat de Commissie haar beloftes inlost en voor het vijfde kaderprogramma voor de onderzoeksacties de nodige verbeteringen aanbrengt.
Wat zijn de belangrijkste kritiekpunten? De hele controleprocedure duurt te lang en is in de huidige vorm onaanvaardbaar. Ik zeg dat in alle duidelijkheid, en u weet het ook. Het is onaanvaardbaar dat niet minder dan twee jaar verstrijken tussen het begin van het onderzoek en het uitbrengen van een verslag aan het Parlement. Iets actueler zou de informatie toch moeten zijn. Ik heb het daarbij niet over de uitvoering van de controle, daar is wat tijd voor nodig. Ik heb het over de contradictoire procedure en misschien ook over de publicatie ervan. We moeten daar iets aan doen. We moeten zo snel mogelijk modaliteiten ontwikkelen om het speciaal verslag binnen een redelijke termijn te kunnen publiceren. In haar antwoord op mijn vraag over dit onderwerp heeft de Commissie mogelijke procedures beschreven, maar helaas heeft dat tot nu toe geen bruikbare resultaten opgeleverd.
Gezien het belang van het onderzoeksprogramma voor de landbouw en de visserij is het jammer dat we een aantal problemen hebben moesten vaststellen, die verband houden met de manier waarop het programma georganiseerd is. De beschrijving van de selectiecriteria blijft bijvoorbeeld onduidelijk en de toepassing ervan inconsequent. Daardoor is soms niet begrijpelijk welke projecten gesubsidieerd worden. Bovendien zijn er fouten gemaakt bij het bevestigen van de uitgaven en zijn de mogelijke sancties te beperkt. Ook zijn de banden tussen de deskundigen en bepaalde organisaties die bij de onderzoeksprojecten zijn betrokken, volgens mij niet boven alle twijfel verheven. Ik wil er vooral op wijzen dat de samenwerking tussen de betrokken directoraten-generaal onderzoek, landbouw en visserij niet tevredenstellend was. Dat moet in de toekomst efficiënter gebeuren. Zeker ook over mijn stokpaardje, de visserij, wil ik zeggen dat ik er ondanks alles van uitga we alle drie samen zullen proberen het beleid in de toekomst te verbeteren.

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de Commissie visserij was in ieder geval redelijk beknopt. Eigenlijk vormden de problemen in verband met de uitgaven ook niet zo' n zorgenpunt voor de Commissie visserij; andere domeinen baarden ons grotere zorgen. De Rekenkamer heeft een opbouwend en redelijk verslag geproduceerd, maar toen wij hier eenmaal over gepraat hadden in de commissie en de problemen hadden ontward en naar de uitleg hadden geluisterd, waren we er wel meer van overtuigd dat de gerezen problemen niet van tevoren hadden kunnen worden voorzien, en dat ze rechtgezet konden worden. Ik herinner me dat het ging om een bijzonder groot aantal projecten. Het bedrag is niet gering - 600 miljoen euro - maar wel dun uitgesmeerd over ongeveer 600 projecten, en met de beperkte mankracht en middelen waar de Commissie destijds over beschikte was het niet eenvoudig om nauwkeurig in de gaten te houden wat er allemaal gebeurde.
Zoals bij zovele andere afdelingen van de begroting, werd zo' n 80% van het totaal van de uitgaven gedaan via een of andere vorm van overheidsinstantie in de lidstaten. Het geld werd het bedrijfsleven dus niet zonder meer in de schoot geworpen, op een klein gedeelte na. Een groot deel van de uitgaven gebeurde onder toezicht van de lidstaten.
Wij zijn blij met de beleidswijziging in het nieuwe programma, zodat het geld niet meer in beheer wordt gegeven aan de beleidsmakers in een directoraat-generaal, maar aan de mensen die onderzoek doen. Wij denken dat we van mensen die geïnteresseerd zijn in onderzoek een constructievere benadering van onderzoek mogen verwachten dan van mensen die een bepaald beleid moeten beheren, zoals bij landbouw.
Wij willen de rapporteur ook nog in zijn algemeenheid bedanken voor het feit dat zij hiermee de aandacht heeft gevestigd op de problemen die in dit verband spelen, en wij kijken uit naar een doeltreffender en bevredigender functioneren van het programma in gewijzigde vorm.

Morgan
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met dit verslag van mevrouw Langenhagen, en ik kan de inhoud ervan met genoegen onderschrijven.
Het rapport van de Rekenkamer over het FAIR-programma, dat de basis voor het verslag van de rapporteur vormde, werd pas in maart van dit jaar gepubliceerd, hoewel de sectorbrieven over de controle al in december 1998 en februari 1999 naar de Commissie waren gezonden. Zoals de rapporteur ook al stelde is dat eenvoudigweg onaanvaardbaar. Er is veel teveel tijd verstreken en dat ondermijnt de relevantie van het werk van het Parlement als het zich over zo' n verslag buigt. Dat er zoveel tijd overheen gaat komt door de inconsistente procedure die wordt gevolgd door Rekenkamer en Commissie voorafgaande aan elke publicatie van een verslag van de Rekenkamer, een procedure die de Commissie het recht geeft om haar antwoord op hetzelfde moment te publiceren als het verslag. Die vertraging heeft er in dit geval toe geleid dat de rapporteur zich zeer terecht afvraagt of het nog wel zin heeft de inconsistente procedure in haar huidige vorm te handhaven. Dat is een aspect waar ik zeker nader op in zal gaan in mijn verslag, dat in december in het Parlement zal worden besproken. Voorlopig zal ik het laten bij de suggestie dat de hele procedure nog een keer onder de loep moet worden genomen, niet alleen in verband met het jaarverslag van de Rekenkamer dat morgen gepubliceerd wordt, maar ook als het gaat om speciale rapporten zoals dit.
Het rapport van de Rekenkamer maakt melding van een aantal belangrijke problemen bij het beheer van het FAIR-programma in de periode 1994 tot en met 1998, waaronder een gebrek aan gekwantificeerde doelstellingen voor het programma, wat een goede meting van de resultaten bemoeilijkt, onvoldoende transparantie bij de selectie- en evaluatieprocedures en bij het beheer van maatregelen door drie DG' s. Dit betekende dat er in het beheer van het programma een gebrek was aan duidelijkheid en homogeniteit. Wij hopen dat de hervormingen die op dit moment gaande zijn binnen de Commissie zullen leiden tot een sterk bijgestuurde aanpak in de toekomst. Het gebrek aan duidelijke streefdoelen en aan mogelijkheden om de resultaten te kunnen meten is absoluut onaanvaardbaar en zou in geen enkele andere instelling kunnen voorkomen. Dit zijn allemaal stokoude koeien. We weten best dat er veranderingen op til zijn, maar we willen graag dat daar haast mee wordt gemaakt.
Dan zitten we nog met dat probleem van die 3,4 miljoen euro die nog steeds teruggevorderd moet worden. 92% van dat bedrag is opgespoord via drie dossiers die al sinds juni 1996 en augustus 1997 worden onderzocht door de juridische dienst van de Commissie, gevallen waarvan de vervaldata verstreken zijn. Het is van vitaal belang dat de Commissie die dossiers opvolgt en haar geld terugkrijgt. We zullen de komende tijd op de voet volgen wat er gebeurt met de aanbevelingen in dit rapport, en dringen er dus bij de Commissie op aan de zaak zo snel mogelijk recht te zetten, anders kunt u ervan op aan dat er in de verslagen over de kwijtingsprocedure naat dit rapport en andere speciale rapporten wordt verwezen.

Busk
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer mevrouw Langenhagen met haar verslag. Ik vind dat ze in alle opzichten een duidelijke beschrijving heeft gegeven van de grote problemen die bij de tenuitvoerlegging van de FAIR-programma's en bij de controle van het functioneren van die programma's zijn opgetreden. In dit verband vind ik het onaanvaardbaar dat de Commissie ondanks haar grote deskundigheid vele dingen waartoe wij samen hebben besloten, niet ten uitvoer heeft gelegd.
Namens de Commissie visserij wil ik slechts enkele punten aanhalen. Alvorens nieuwe programma's gestart worden, dient men de bestaande programma's te evalueren. Met behulp van het wetenschappelijk onderzoek dat een belangrijk onderdeel van ons beleid vormt, in dit geval het visserijbeleid, moet vooraf berekend worden wat men wil en hoe men de begroting wil aanwenden, opdat de beschikbare middelen op elk moment aan de vangstmethodes en -mogelijkheden kunnen worden aangepast. Na de ervaring uit het verleden, toen drie directoraten-generaal betrokken waren bij de coördinatie en het beheer van de acties, is de Commissie visserij voorts van mening dat duidelijk bepaald moet worden wie van de drie de leiding heeft en verantwoordelijk is voor de tenuitvoerlegging van de besluiten.

Bösch
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mijnheer de commissaris, ik zou de rapporteur van harte willen feliciteren met dit verslag. Het is volgens mij bijzonder fair, gematigd en evenwichtig. Het is in de commissie dan ook met eenparigheid van stemmen goedgekeurd. Ik wil slechts een paar punten noemen, die volgens mij essentieel zijn voor de toekomstige controle op het onderzoek in het algemeen. Daarbij lijkt mij belangrijk wat de rapporteur voor advies voor de Commissie visserij heeft gezegd: als we niet van tevoren duidelijke doelstellingen definiëren is het niet mogelijk om, in het belang van de belastingbetalers, die wij vertegenwoordigen, een werkelijk duidelijke controle te verrichten en te beoordelen hoe effectief het beleid is. Dat lijkt me een van de belangrijkste verwijten in het verslag van de Rekenkamer te zijn. Het wordt in die situatie namelijk ondoenlijk om de effectiviteit van het beleid te bepalen.
Ten tweede: op het gebied van de hiërarchie bij de ordonnateursbevoegdheid zijn hier dingen op een onaanvaardbare manier door elkaar gehaald, mijnheer de commissaris. In punt 59 van het verslag van de Rekenkamer wordt dat vrij duidelijk gezegd. Dat een ordonnateur, die in 1996 98% van de nodige middelen heeft toegekend, in de hiërarchie onder degene valt, die voor het dossier verantwoordelijk is, dat is onaanvaardbaar. Het officiële antwoord daarop van de Commissie in het dossier is dat er altijd nog een directeur-generaal is. Dat is heel magertjes. Ik geloof niet dat iemand die iets te maken heeft met financieel beheer en ook met de controle op het financieel beheer een dergelijk antwoord tevredenstellend zou kunnen vinden. Ik hoop, mijnheer de commissaris, dat we met het oog op de al door mevrouw Morgan genoemde hervorming van de Commissie niet alleen zullen zorgen voor een hervorming van het financieel reglement, maar vooral ook voor een volledige toepassing van het bestaande financieel reglement. Het financieel reglement is een wonder van wijsheid, alles wordt keurig uit elkaar gehouden. Het is echter jammer wanneer in de praktijk alles door elkaar wordt gehaald, en dat schijnt hier te zijn gebeurd.
Mijnheer de commissaris, na het bijzonder kritische verslag over het Gemeenschappelijk Onderzoekscentrum, maar ook na het speciaal controleverslag over een heel bijzonder contract met een adviesbureau krijgen we heel binnenkort nog meer verslagen van de Rekenkamer of controleverslagen - en die hebben dan ook al betrekking op de nieuwe Commissie. Ik hoop dat we dan ook bereid zijn om werkelijk iets te doen aan de punten die mevrouw Langenhagen heeft genoemd.

Busquin
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren parlementsleden, ik dank u voor het belang dat u hecht aan het bijzonder verslag van de Rekenkamer over de activiteiten van het programma FAIR. Mijn dank gaat met name uit naar mevrouw Langenhagen voor haar zeer constructieve verslag en naar de leden van de Commissie begrotingscontrole, evenals naar de Commissie visserij, met name de rapporteur, de heer Busk.
Door de dialoog met de Rekenkamer en de diensten van de Commissie en door het belang dat u eraan hecht, heeft u, en daar dank ik u voor, de geest die aan dit verslag ten grondslag ligt, benadrukt. Ook heeft u gezegd dat het programma FAIR was opgenomen in het vierde kaderprogramma. Dat liep af toen ik mijn ambt als commissaris opnam, maar de huidige Commissie en haar commissaris moeten ervoor zorgen dat er lering wordt getrokken uit uw werk en dat er gevolg wordt gegeven aan de aanbevelingen die de Rekenkamer hierover geformuleerd heeft.
Dankzij het verslag kunnen we ons een oordeel vormen over de werkwijze en de manier waarop de situatie zich heeft ontwikkeld. Ik zou echter willen onderstrepen dat er geen enkel geval van fraude of verduistering is geconstateerd. Dat moeten we voor ogen houden, want daar bestaat soms verwarring over. Het is van belang dit naar buiten toe goed duidelijk te maken. Zoals gezegd heeft het FAIR-programma een budget van 739 miljoen euro. Er zijn meer dan 3300 voorstellen voor binnengekomen, waarvan er meer dan 600 financieel ondersteund zijn. Het FAIR-programma is ook snel gemobiliseerd aan het begin van de gekkekoeiencrisis en dat jaar is er na een oproep tot voorstellen een Europees actieplan voor overdraagbare sponsvormige encefalopathie opgestart. Daarmee wil ik beklemtonen dat het bij een aantal problemen een zeer positieve rol heeft gespeeld.
Welke vragen zijn er gesteld, welke verbeteringen zijn er aangebracht? Ik wil u er een paar noemen die reeds zijn opgenomen in het vijfde kaderprogramma en die sporen met de aanbevelingen van de Rekenkamer. Op de eerste plaats moet u weten dat het beheer van het landbouwkundig onderzoek na een herstructurering van de diensten van de Commissie overgeheveld is van het DG Landbouw naar het DG Onderzoek, waardoor er een zekere uniformiteit komt in de onderzoeksprocedures van het DG Landbouw. Dat is niet het geval voor het visserijonderzoek, maar was wel het geval voor landbouw.
Om de coördinatie goed te doen verlopen is er verder een directeursgroep opgezet om te zorgen voor een betere coördinatie tussen de tenuitvoerlegging van de onderzoeksprogramma' s en de bevoegde directoraten-generaal die verantwoordelijk zijn voor de andere beleidsterreinen.
Op de derde plaats heeft de Commissie bij alle specifieke programma' s dezelfde procedure gehanteerd om de onderzoeksvoorstellen te beoordelen. Die procedure is voor iedereen beschikbaar in het gemeenschappelijk evaluatiehandboek. Er is voor de beoordeling van de voorstellen een gemeenschappelijk en transparant gegevensbestand van deskundigen opgezet en men ijvert er erg hard voor om de onafhankelijkheid van de deskundigen in de beoordeling van de voorstellen te waarborgen. Er is een gemeenschappelijke gegevensbank voor onderzoek opgezet. In het nieuwe onderzoekscontract worden nu alle financiële en administratieve aspecten in detail vastgelegd, zijn de verantwoordelijkheden van de deelnemers duidelijker weergegeven en is de onderhandelingsprocedure beter gedocumenteerd. De Commissie heeft ook het aantal controles aanzienlijk verhoogd: hun aantal is de afgelopen jaren jaarlijks met 25% gestegen. Die maatregelen zijn dus voorzien in het vijfde kaderprogramma en worden nu toegepast.
Toen ik in functie trad heb ik verder onmiddellijk het initiatief genomen tot oprichting van een informele werkgroep, die zich heeft gebogen over de vereenvoudiging en de verbetering van de procedures. Ik heb hierover al kunnen spreken binnen de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. Dat illustreert dat de Commissie zich niet onbetuigd heeft gelaten en dat ze nu gevolg geeft aan uw opmerkingen. We moeten ons bewust zijn van de ontwikkelingen en tegelijk waakzaam blijven, want op dit gebied bestaat er geen volmaaktheid. Des te meer omdat er in het verslag een aantal punten wordt belicht die verbeterd dienen te worden, zoals u heeft benadrukt.
Ik zal een paar punten opnoemen en u zeggen hoe wij daarover denken. We hebben verschillende soorten activiteiten ontwikkeld om de jaarlijkse monitoring van de onderzoeksprogramma' s, die een onafhankelijk advies oplevert over de staat en de tenuitvoerlegging van onze programma' s, te verbeteren. Onze maatregelen voorzien in een analyse van de wijze waarop het onderzoek in het kader van de nationale en de EU-programma' s praktisch beheerd wordt, om de beste methodes uit te wisselen en sneller van elkaar te kunnen leren. Ze voorzien verder in de financiering van studies om de sociaal-economische gevolgen van het kaderprogramma te evalueren en in het starten van pilots om de effecten van de afgeronde projecten te beoordelen. U onderstreepte dit overigens zojuist, toen u zei dat die effecten gemeten moeten worden.
Net als de Commissie is het Parlement van mening dat de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de tenuitvoerlegging van de projecten zeer dicht bij de gezamenlijke financiële verantwoordelijkheid ligt. Maar ik wil toch wel een punt aanhalen, namelijk dat een gezamenlijk financiële verantwoordelijkheid in strikte zin binnen het kaderprogramma ondenkbaar is. Dat kaderprogramma heeft als doel consortia te vormen die bestaat uit verschillende partners, universiteiten, het MKB, grote ondernemingen en openbare of particuliere onderzoeksinstituten. Die partners kunnen onderling onmogelijk voldoende financiële garanties vinden en het MKB kan niet noodzakelijkerwijs aansprakelijk worden gesteld voor de insolvabiliteit van de andere leden van het consortium.
Het is duidelijk dat er door in consortiumverband te werken geen dualiteit geschapen wordt in de gezamenlijke financiële verantwoordelijkheid. Het probleem zit veel ingewikkelder in elkaar. Voor deze punten moeten we natuurlijk methodes vinden die een grote mate van zekerheid verschaffen, maar we moeten vermijden dat we daarmee het MKB of de publieke instellingen van het kaderprogramma uitsluiten uit angst dat zij verantwoordelijkheden krijgen toebedeeld die zij niet aankunnen. We moeten dus een goed evenwicht zien te vinden in de gezamenlijke financiële verantwoordelijkheid, maar anderzijds evenmin de partners van het consortium afschrikken. In dat geval zullen namelijk alleen de sterksten deelnemen, terwijl wij de deelname van het midden- en kleinbedrijf juist willen bevorderen.
Ik ben het daarentegen volledig met u eens dat het nodig is het risico op dubbele financiering tot een minimum te beperken. Hierbij moet u weten dat de diensten van de Commissie in het kader van actie 47 van het Witboek van de hervorming nu reeds een centraal register aan het voorbereiden zijn voor de contracten die door de Commissie zijn afgesloten. Dat register zal later gekoppeld worden aan alle financiële informatiesystemen van de Commissie.
U heeft natuurlijk nog andere vraagstukken aangeroerd. Ik verwijs onder meer naar het probleem dat mevrouw Langenhagen in haar inleiding aan de orde stelde, inzake de tijd die verstreken is tussen de sectorbrieven en de behandeling van het verslag in het Parlement. Die tijd is afhankelijk van de betrekkingen tussen de Commissie en de Rekenkamer. Er zijn, zoals u heeft beklemtoond, enkele jaren overheen gegaan, maar het ligt voor de hand dat we lering moeten trekken uit die gang van zaken. Sindsdien zijn er maatregelen genomen op het niveau van de interne organisatie van onze diensten om de sectorbrieven van de Rekenkamer zo veel mogelijk te versnellen. Het is volstrekt duidelijk dat die dialoog nodig is. Er ligt natuurlijk een gedeelde verantwoordelijkheid; daarom moet de Rekenkamer die dialoog ook opstarten, maar ik kan u verzekeren dat de Rekenkamer en diensten van de Commissie, evenals het Parlement, deze problemen in elk geval constructief willen aanpakken.
Daarmee kom ik bij de vraag van mevrouw Morgan over de terugvordering van kredieten. Het gaat om een bedrag van 3,4 miljoen euro; dat lijkt misschien veel, maar maakt slechts 0,3% van het programma uit. Dat het slechts 0,3% is, wil natuurlijk niet zeggen dat het niet teruggevorderd moet worden en dat we niet moeten proberen het terug te vinden. Ik verzeker u dat de diensten van de Commissie alles in het werk hebben gesteld om de bedragen in kwestie terug te krijgen. Maar de bevoegde diensten hebben het dossier twee jaar geleden doorgestuurd voor gerechtelijke procedures. Van de drie dossiers die door de juridische dienst van de zijn Commissie behandeld, zijn er twee inmiddels gevorderd tot het stadium van een rechtszaak, aangezien ze onderworpen zijn aan de geldende nationale wetgeving. De procedure is dus in gang gezet, maar we begeven ons nu op terrein waar de jurisdictie van de lidstaten geldt, en daar hebben we de termijnen niet altijd zelf in de hand. Maar ik benadruk dat deze drie genoemde dossiers 92% van het bedrag vertegenwoordigen. We hebben dus echt gewerkt aan de terugvordering van die 3,4 miljoen en je kunt zeggen dat we daar voor meer dan 90% in zijn gslaagd.
Vervolgens was er een vraag over de visserij en de persoon die de controle uitvoert. Men heeft me zojuist het antwoord gegeven. De betrokken persoon werkt nu op het gepaste niveau. Wat het DG Landbouw aangaat, is het probleem opgelost door het bevoegde team over te hevelen naar het DG Onderzoek. Daardoor kon het beleid beter gecoördineerd worden.
Dat zijn de antwoorden die ik op uw vragen kan geven. Er moeten nog nieuwe toepassingen worden geïmplementeerd en ik maak van de gelegenheid gebruik om u mede te delen welke richtsnoeren we voor het communautair onderzoek in het toekomstige kaderprogramma willen ontwikkelen. De Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie heeft die al behandeld, want ik heb op 4 oktober bij de parlementaire commissie een oriëntatienota ingediend en er zal een verslag worden opgesteld. Met een aantal onderdelen van die globale richtsnoeren kan de bureaucratische last aanzienlijk verlicht worden: de overstap van een projectmatige aanpak naar een programmagebonden aanpak, de instelling van een minimale omvang voor de projecten, uitbesteding van een aantal activiteiten, zoals de exploratiepremies voor het midden- en kleinbedrijf, uitkering van mobiliteitsbeurzen en, in het algemeen, vereenvoudiging van de procedures.
Ik denk dat er in het toekomstige kaderprogramma aanzienlijke wijzigingen dienen te worden aangebracht. We zullen zien welke effecten de wijzigingen in het vijfde kaderprogramma hebben gesorteerd en ik wil u ervoor bedanken dat u naar verbetering gestreefd hebt. Dat is ook het streven van de Commissie en ik hoop dat we in de best mogelijke omstandigheden kunnen werken aan verwezenlijking van dit op Europees niveau onontbeerlijke onderzoeksprogramma. De uitvoering ervan moet echter wel zo efficiënt mogelijk zijn en de financiële controle onberispelijk.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 20.00 uur gesloten)

