Urgentverklaring
De Voorzitter.
Aan de orde is het besluit inzake twee verzoeken om urgentverklaring met betrekking tot:
het voorstel voor een besluit van de Raad tot toekenning van aanvullende macro-financiële bijstand aan de Federale Republiek Joegoslavië (COM(2002) 436 - C5-0401/2002 - 2002/0192(CNS)) 
en
het voorstel voor een besluit van de Raad tot toekenning van aanvullende macro-financiële bijstand aan Bosnië-Herzegovina (COM(2002) 437 - C5-0402/2002 - 2002/0193(CNS)).

Westendorp y Cabeza (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie vond aanvankelijk dat we om procedurele redenen niet moesten instemmen met urgentverklaring. Het is nu namelijk al de derde of vierde keer dat de Raad ons voorstelt deze kwesties in een urgentieprocedure af te handelen. De Raad moet ons deze kwesties gewoon op tijd voorleggen, zodat het Parlement zich er binnen de gebruikelijke termijnen over kan uitspreken.
Met het oog op de situatie in Bosnië-Herzegovina en Joegoslavië zijn we echter bereid een urgentieprocedure te aanvaarden. Het is wel de laatste keer dat we instemmen met urgentverklaring. We verzoeken de Commissie en de Raad om bij volgende gelegenheden een gewone procedure te aanvaarden.

Wynn (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Patten heeft de Voorzitter van het Parlement gisteren een brief gestuurd waarin hij het Parlement verzoekt zo spoedig mogelijk de gewijzigde en aanvullende begroting nr. 4 goed te keuren, zodat de begrote zeventig miljoen euro voor Afghanistan kan worden besteed. De extra financiering is in overeenstemming met de belofte die de Commissie vorig jaar in Tokio heeft gedaan.
Tijdens de triloog die gisteravond tussen 21.00 en 22.30 uur is gehouden, zijn de vertegenwoordigers van het Parlement en de Raad het erover eensgeworden dat de GAB 4, zoals deze al door de Raad was goedgekeurd, zo spoedig mogelijk dient te worden aangenomen. Op grond van de brief van commissaris Patten zou ik u willen verzoeken de stemming over de GAB 4 urgent te verklaren, zodat wij haar nog deze week kunnen goedkeuren. Indien u daarin toestemt, zullen wij om 10.30 uur hedenmorgen een vergadering van de Begrotingscommissie bijeenroepen. Ik zou daarom diegenen van mijn collega's die nog niet op de hoogte zijn willen meedelen dat er om 10.30 een vergadering van de Begrotingscommissie zal worden gehouden in plaats van de geplande vergadering van coördinatoren.

De Voorzitter.
Zodra uw commissie het verslag heeft ingediend, kan het worden ingeschreven op de agenda. Aangezien er geen bezwaren zijn zullen wij de GAB 4 deze week behandelen.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0289/2002) van de heer Sjöstedt, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de grensoverschrijdende verplaatsing van genetisch gemodificeerde organismen (COM(2002) 85 - C5-0079/2002 - 2002/0046(COD)).

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik rapporteur Sjöstedt bedanken voor zijn gedegen bijdrage met betrekking tot dit gecompliceerde onderwerp. Deze kwestie is niet alleen belangrijk voor ons Europeanen, maar ook voor de rest van de wereld, met name voor onze partners in de ontwikkelingslanden.
Zoals u ongetwijfeld weet, is het Protocol dat wij vandaag behandelen gekoppeld aan de recentelijk in gang gezette procedure voor ratificatie door de Europese Gemeenschap van het Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid. Het algemene doel van dit VN-verdrag is het vaststellen van gemeenschappelijke regels voor grensoverschrijdende verplaatsing van genetisch gemodificeerde organismen met het oog op een mondiale bescherming van de biodiversiteit en de gezondheid van de mens.
Omdat de Europese Unie gebonden is aan internationale verplichtingen, moeten wij de bepalingen van het Bioveiligheidsprotocol opnemen in de communautaire wetgeving. Dit voorstel vormt een aanvulling op de huidige regelgeving van de Gemeenschap, in het bijzonder wat betreft de kwestie van de uitvoer van genetisch gemodificeerde organismen, zodat die meer in lijn is met de bepalingen van het Bioveiligheidsprotocol.
Het voorstel bestaat uit de volgende hoofdonderdelen. Ten eerste de verplichting kennis te geven van de uitvoer van genetisch gemodificeerde organismen bestemd voor doelbewuste introductie in het milieu. Ten tweede de verplichting onze internationale partners op de hoogte te stellen van de methodes, wetgeving en besluiten in verband met genetisch gemodificeerde organismen, alsmede van gevallen van onbedoelde introductie in het milieu van dergelijke organismen. Ten derde een pakket regels dat gebruikt moet worden voor de identificatie van genetisch gemodificeerde organismen die bestemd zijn voor de uitvoer. Deze regels zijn in overeenstemming met de laatste ontwikkelingen in de communautaire wetgeving inzake genetisch gemodificeerde organismen, in het bijzonder met de bepalingen in de ontwerpverordening inzake traceerbaarheid en etikettering.
Het onderhavige voorstel bevat geen nieuwe specifieke communautaire regels betreffende de invoer van GGO's in of de verplaatsing van GGO's tussen de lidstaten; die invoer en die verplaatsing zullen ook in de toekomst onder de huidige communautaire wetgeving vallen. Ik wil zeer nadrukkelijk wijzen op het belang van een snelle uitvoering van de werkzaamheden in verband met dit voorstel. De Unie heeft vanaf het begin al een sleutelrol gespeeld in de internationale onderhandelingen. Wij moeten laten zien dat er geen enkele twijfel bestaat over het feit dat wij onze verplichtingen nakomen en dat wij het Protocol in zijn geheel kunnen uitvoeren zodra het in werking treedt.

Sjöstedt (GUE/NGL)
Mijnheer de Voorzitter, toen het Protocol van Cartagena enkele jaren geleden werd ondertekend, betekende dat een grote vooruitgang voor de Europese Unie en haar lidstaten. Het Protocol is gebaseerd op het voorzorgsbeginsel en respecteert het recht van landen om strengere nationale regels te hanteren voor de handel in GGO's. Het Protocol is een belangrijke tekst die laat zien dat mondiale handelsvoorschriften gebaseerd kunnen zijn op de bescherming van het milieu en de consument. Het vormt een goed alternatief voor een aantal taken van de Wereldhandelsorganisatie.
Wordt het onderhavige wetsvoorstel aangenomen, dan worden de bepalingen in het Protocol van Cartagena onderdeel van de communautaire wetgeving van de Unie. Bij de invoer zouden de huidige Europese regels blijven gelden, maar de uitvoer uit de Europese Unie zou op basis van de bepalingen in dit voorstel gereguleerd worden. Er is haast geboden bij het aannemen van deze regels. Het aantal landen dat het Protocol ratificeert, neemt toe, zodat het binnenkort officieel in werking kan treden. Door deze wetgeving aan te nemen kan de Unie de wereld tot voorbeeld strekken op dit gebied. Het Parlement wil graag nauw samenwerken met de Commissie en de Raad om erop toe te zien dat deze wetgeving zo snel mogelijk wordt voltooid.
Als rapporteur ben ik van mening dat het wetgevingsvoorstel van de Commissie een aantal zwakke punten bevat. Op belangrijke gebieden gaan de voorstellen niet zo ver als het Protocol van Cartagena, en op andere gebieden leiden de voorstellen tot onnodig veel onduidelijkheid. Daarom stellen ik en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid aanscherpingen voor op een reeks punten. Zaaigoed of producten die niet zijn goedgekeurd voor gebruik in de Europese Unie zouden niet mogen worden uitgevoerd. Er zou alleen een uitzondering gemaakt mogen worden voor zaaigoed in verband met bijvoorbeeld klimaatomstandigheden. Wij kunnen voor anderen geen andere criteria inzake veiligheid en consumentenbescherming hanteren dan voor onszelf. De uitvoer van een bepaald product zou enkel goedgekeurd mogen worden als het invoerende land voor de invoer ervan uitdrukkelijk toestemming heeft gegeven. Het uitblijven van een reactie mag niet geïnterpreteerd worden als een goedkeuring, hetgeen op basis van het wetsvoorstel van de Commissie wel mogelijk is. Dit geldt met name voor landen die beperkte technische mogelijkheden hebben; het is van cruciaal belang dat een land een product daadwerkelijk wil invoeren en daadwerkelijk kan verwerken. De feitelijke exporteur is altijd verantwoordelijk voor de kennisgeving. Dit is van belang om verwarring omtrent de aansprakelijkheid te voorkomen. Ook is het meer in overeenstemming met het Protocol van Cartagena.
De Europese Unie moet in de lopende onderhandelingen in het kader van het Protocol van Cartagena voorstellen steunen voor internationale regels die de juridische verantwoordelijkheid van de bedrijven in kaart brengen. Het recht van het publiek op informatie over wat er wordt uitgevoerd moet verduidelijkt en versterkt worden, en tegelijkertijd moet het respect voor bedrijfsgeheimen worden gehandhaafd. De communautaire regelgeving moet ook ondubbelzinnig duidelijk maken dat bij de uitvoer altijd de strengere regels van het invoerende land moeten worden gerespecteerd, geheel in lijn met het Protocol van Cartagena.
Ik hoop daarom dat een groot deel van de amendementen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid alsmede de amendementen die gezamenlijk zijn ingediend door de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie en de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten zullen worden aangenomen. Ook wil ik de verantwoordelijke ambtenaren van de Commissie bedanken voor de zeer nuttige samenwerking. Ook wil ik hierbij mijn collega's in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid bedanken.

Müller, Emilia Franziska (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, de Europese Unie heeft het Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid in het jaar 2000 ondertekend. Dit internationale verdrag moet nu zo snel mogelijk in het communautair recht worden omgezet.
Het Protocol behelst een internationale regelgeving voor de handel met levende GGO's en heeft tot doel te voorkomen dat GGO's nadelige gevolgen hebben voor de biodiversiteit en de menselijke gezondheid. Er staan voorschriften in voor het verplaatsen, hanteren en toepassen van genetische gemodificeerde organismen. Het zwaartepunt ligt bij de grensoverschrijdende verplaatsing. De procedure die daarbij moet worden gevolgd behelst voorafgaande, met kennis van zaken verleende toestemming door het land van import. GGO's die rechtstreeks in levensmiddelen en voeders of voor verwerking worden gebruikt moeten aan de Commissie of het uitwisselingscentrum voor bioveiligheid worden genotificeerd.
De bepalingen van de verordening zullen alleen van toepassing zijn op de export naar landen buiten de Europese Unie. Er zijn reeds communautaire voorschriften voor de handel tussen de lidstaten van de Europese Unie en voor de import in de Europese Unie. De toekomstige EU-verordening moet zo nauw mogelijk aansluiten bij de voorschriften van het Protocol. Met uniforme internationale voorschriften kan men namelijk rechtszekerheid garanderen en onnodige bureaucratie voorkomen. Tegelijkertijd moet men evenwel garanderen dat de Europese exportbedrijven niet worden onderworpen aan extra formaliteiten maar zich enkel hoeven te houden aan de regels die nu reeds voor de export naar derde landen gelden. In het verslag van de heer Sjöstedt wordt dit doel van de handhaving van de biodiversiteit echter grotendeels uit het oog verloren. Daarin komen eisen voor die enerzijds veel verder gaan dan het Protocol van Cartagena en anderzijds kunstmatige hinderpalen opwerpen voor de handel in levende GGO's.
Mijns inziens is het niet goed in de verordening eisen op te nemen in verband met de detecteerbaarheid en de aansprakelijkheid. Deze vraagstukken worden momenteel behandeld in een aparte wetgevingsprocedure en horen derhalve niet thuis in deze verordening.
In het Protocol wordt ervan uitgegaan dat GGO's die voor gebruik in gesloten systemen worden geëxporteerd, uitgesloten zijn van de notificatieprocedure. In het onderhavig verslag en ook in het Commissievoorstel ontbreekt een dergelijke duidelijke regeling. Daarom dien ik samen met mevrouw Sommer en de heer Purvis amendement 50 van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling opnieuw in, en ik vraag uw steun hiervoor. Ik ben ervan overtuigd dat GGO's die in laboratoria worden gebruikt en niet in het milieu worden geïntroduceerd, geen gevaar opleveren voor de biodiversiteit of de menselijke gezondheid. Zij dienen daarom ook te worden uitgesloten van de notificatieprocedure. Het doel van amendement 51 is nog meer uitzonderingen van de notificatieprocedure te bewerkstelligen opdat de handel met GGO's niet door onnodige bureaucratische rompslomp wordt bemoeilijkt. Bovendien moet de verordening zo nauw mogelijk aansluiten bij het Protocol van Cartagena opdat meer rechtszekerheid voor de internationale handel wordt verkregen.
Daarom is het noodzakelijk dat GGO's waarvoor een importeur reeds toestemming heeft gekregen van zijn land, en GGO's waarvoor door het betrokken importland reeds toestemming werd verstrekt met het oog op experimenten op het veld, zonder gecompliceerde notificatieprocedures kunnen worden geëxporteerd. Dubbel notificeren heeft weinig zin. Dat betekent alleen maar meer bureaucratie en in geen geval meer veiligheid voor de mens en het milieu.
Wij hebben verstandige en praktische regelingen nodig, zodat ook in derde landen de kansen van de biotechnologie aangegrepen kunnen worden terwijl tegelijkertijd de biodiversiteit behouden blijft.
Sommer (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, ook ik wil in eerste instantie de rapporteur, de heer Sjöstedt, van harte bedanken voor het uitstekende werk dat hij met dit verslag over de omzetting van het Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid heeft verricht. Hij heeft, zoals ook de commissaris herhaaldelijk heeft onderstreept, het oorspronkelijk document kennelijk heel goed bestudeerd. Aldus is hij erin geslaagd de op zich al goede voorstellen van de Commissie op enkele punten nog te verduidelijken.
Het gaat bij de omzetting van dit Protocol hoofdzakelijk om de nog ontbrekende regeling voor de export van GGO's uit de EU naar derde landen. Het belangrijkste is dat daarbij een praktisch hanteerbare oplossing uit de bus komt. Wij moeten een realistische, uitvoerbare wetgeving maken. Juist daarom is het mijns inziens niet goed, en zelfs schadelijk, om via dit verslag over de omzetting van het Protocol van Cartagena in te grijpen in nog hangende wetgevingsprocedures. Daarmee bedoel ik de procedures met betrekking tot genetisch gemodificeerde levensmiddelen en veevoeders, etikettering en traceerbaarheid. Enkele weken geleden hebben wij daarover in de plenaire vergadering een debat in eerste lezing gehad. Bij de stemming was er maar een heel kleine meerderheid, hetgeen betekent dat de meningen verdeeld waren. Momenteel wachten wij op het standpunt van de Raad.
Ook de ontwerprichtlijn inzake milieuaansprakelijkheid wordt nu pas behandeld in de Commissie juridische zaken en interne markt. Een besluit hierover is nog lang niet in zicht. Daarom zijn wij er absoluut tegen dat met dit verslag gepoogd wordt voorschriften uit te vaardigen voor de aansprakelijkheid op het gebied van de detecteerbaarheid van GGO's en de hulpstoffen. Deze kwesties hebben niets uit te staan met de omzetting van het Protocol van Cartagena in het communautair recht. Daarom heb ik besloten te vragen om enkele stemmingen in onderdelen. Ik vind namelijk dat de weinig objectieve uitslag van de stemming in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid moet worden gecorrigeerd. Ook de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling had aanvankelijk een verkeerd uitgangspunt. Zij wilde met haar advies namelijk de uitzondering van de documentatie- en notificatieprocedure voor levende GGO's in transitverkeer en gesloten systemen uitbreiden tot GGO's voor onderzoek en ontwikkeling, dat wil zeggen tot experimenten op het veld overeenkomstig deel B van de introductierichtlijn 2001/18.
Volgens mij gaat het hier echter eerder om een onnauwkeurigheid en misschien zelfs een misverstand. Iets dergelijks zou om ethische en morele redenen onaanvaardbaar zijn. Het gaat namelijk om levende GGO's die zich in een onderzoeksstadium bevinden en dus niet honderd procent veilig zijn. Als wij toestaan dat GGO's die in de EU niet toegelaten zijn zonder controlemogelijkheden naar derde landen worden uitgevoerd om daar gebruikt te worden in experimenten - dat wil zeggen met het oog op introductie in het milieu - handelen wij onverantwoordelijk. Ik zeg dit vooral omdat ik voor de groene gentechnologie ben, hetgeen ongetwijfeld ook duidelijk zal zijn geworden in de discussies in dit Parlement over de introductierichtlijn en de ontwerpverordeningen inzake traceerbaarheid en etikettering van genetisch gemodificeerde levensmiddelen en veevoeders.
Als wij levende GGO's die bestemd zijn voor introductie in het milieu van derde landen zouden uitzonderen van de documentatieplicht, zal het onderzoek voorgoed naar landen buiten de Europese Unie worden overgeplaatst, ongeacht of het moratorium in de EU blijft bestaan of wordt opgeheven. Dan zal het namelijk gewoon veel gemakkelijker zijn om ergens buiten de EU onderzoek te doen. Wij moeten er juist voor zorgen dat het onderzoek in de Europese Unie nieuw leven wordt ingeblazen, onder meer ook om te kunnen controleren wat elders gebeurt.
Daarom heb ik samen met mevrouw Müller namens mijn fractie twee nieuwe amendementen ingediend waarover vandaag zal worden gestemd. Het gaat hierbij om de reeds genoemde amendementen 50 en 51 op artikel 4. Met het eerste amendement worden uitzonderingen van de documentatie- respectievelijk notificatieprocedure beperkt tot GGO's in transitverkeer en in gesloten systemen. Wij hebben hier werkelijk uitzonderingen nodig om het onderzoek niet te dwarsbomen. Mijns inziens is het ook overdreven bang te zijn voor eventuele ongelukken, voor bijvoorbeeld het kapotgaan van vervoerscontainers. Dan moet ik ook bang zijn om de straat op te gaan of in een auto of vliegtuig te stappen. De mogelijkheid van een ongeluk bestaat altijd, ook wanneer de waarschijnlijkheid zeer klein is.
Het tweede amendement betreft een uitzondering van de notificatieprocedure wanneer een GGO wordt uitgevoerd naar een derde land dat voor hetzelfde GGO reeds een ander land introductietoestemming heeft verleend. Deze uitzonderingsregelingen zijn noodzakelijk omdat de zogenaamde AIA-procedure - Advanced Information Agreement - als notificatieprocedure in dit geval geen extra veiligheid biedt en de grensoverschrijdende overdracht alleen maar onnodig bemoeilijkt. Ik hoop dat u mijn redenering begrijpt en natuurlijk vraag ik u zich tijdens de stemming achter mij te scharen.
Lund (PSE).
Eerst een woord van dank aan de Commissie voor het ingediende voorstel voor een verordening en veel dank aan de heer Sjöstedt voor een uitstekend verslag inzake de implementatie van het Protocol van Cartagena, dat ons optimaal in de gelegenheid stelt een mondiale bescherming in verband met de verplaatsingen van GGO's te garanderen.
Ik acht het van belang dat met name de ontwikkelingslanden worden beschermd tegen de schadelijke gevolgen van een dikwijls agressieve marketing van GGO's, met de ernstige effecten die deze op de gezondheid van mensen kunnen hebben, niet in de laatste plaats als we de biologische diversiteit in de betreffende landen in stand willen houden.
Het voorstel voor een verordening van de Commissie is op sommige punten misschien niet helemaal helder, maar naar mijn mening wordt dat door het verslag van de heer Sjöstedt en een aantal van de ingediende amendementen meer dan goedgemaakt. Ik zal hier slechts de meest wezenlijke elementen benadrukken.
In de eerste plaats acht ik het van doorslaggevend belang dat wij de ontwikkelingslanden helpen met de opbouw van de bestuursrechtelijke capaciteit en de deskundigheid die nodig zijn om te voorkomen dat deze landen worden vermalen door multinationale ondernemingen, die voor hun marketing over onbeperkte middelen beschikken.
In de tweede plaats is het belangrijk dat het voorzorgsbeginsel de grondslag gaat vormen. Met name ten aanzien van de ontwikkelingslanden is het absoluut cruciaal dat twijfels omtrent de schadelijke gevolgen voor de biologische diversiteit in de betreffende landen echt serieus worden genomen, en het is eveneens cruciaal dat de wetgeving zowel voor GGO's bestemd voor doelbewuste introductie in het milieu gaat gelden als voor genetisch gemodificeerd voedsel en veevoeder.
Ten slotte meen ik dat de heer Sjöstedt gelijk heeft wanneer hij benadrukt - en in dit verband dient hij ook voorstellen in - dat het niet voldoende is dat de exporteur een verplaatsing van GGO's meldt. Er dient een feitelijke goedkeuring van de autoriteiten van de ontvangende landen te liggen en wel in een dusdanige vorm dat het ontbreken van een antwoord van deze autoriteiten natuurlijk niet kan worden beschouwd als een stilzwijgende aanvaarding. Ik ben van mening dat dat voor alle verplaatsingen moet gelden en niet alleen de eerste keer dat er sprake is van een verplaatsing, daar het ontvangende land de kans moet hebben de verspreiding van de GGO-producten in het eigen land te volgen.
Het is ook een goede zaak dat alleen producten die door de EU zelf zijn toegestaan vanuit de EU-zone mogen worden geëxporteerd.
Tot besluit zou ik willen opmerken dat het van groot belang is dat de landen van de EU harde, uniforme sancties opleggen om een situatie te voorkomen waarin bepaalde landen nadrukkelijk kunnen wegkomen, geheel of gedeeltelijk, met het negeren van de wetgeving en andere niet. Het mag niet zo zijn dat het in sommige landen aantrekkelijker is de wetgeving te overtreden, dat wil zeggen illegale verplaatsingen te verrichten, dan in andere. Ik vind dat met het aannemen van het verslag van de heer Sjöstedt en een aantal van de amendementen waartoe de heer Sjöstedt ook het initiatief heeft genomen, een faire en consequente implementatie van het Protocol van Cartagena wordt bewerkstelligd.

Sterckx (ELDR).
Voorzitter, het belangrijkste, en dat blijkt ook uit het voorstel van de Commissie en het verslag van de heer Sjöstedt, is dat het Protocol van Cartagena wordt omgezet in Europese wetgeving en dat het dus hier bij ons kan afgedwongen worden.
Bioveiligheid en biologische diversiteit zijn zeer belangrijke zaken en het is dus essentieel dat wij ervoor zorgen dat het Protocol ook EU-wet wordt. Maar gaan we er dan van uit dat het Protocol op zich goed is, of willen wij bij deze gelegenheid een uitzondering maken en strenger zijn dan het Protocol?
Als het de bedoeling is het Protocol om te zetten, dan moeten we dat ook doen en ik denk dat het belangrijk is voor het wetenschappelijk onderzoek in de Unie dat we de Unie niet op een of andere manier nodeloos afsluiten van de rest van de wereld of het werk onnodig moeilijker maken dan in de rest van de wereld.
Gentechnologie is een vernieuwende technologie en is volgens mij een zeer nuttige technologie. Het hangt er, zoals bij alle technologieën natuurlijk, vanaf hoe ze gebruikt wordt. Ik denk ook dat om wetenschappers te laten werken er handel nodig is en grenzen moeten worden overschreden. Zo zit de wetenschap nu eenmaal in mekaar en ik vind dat die dat onderzoek zo weinig mogelijk belemmert. Wat nodig is moeten we doen en wat niet nodig is moeten we niet doen. Dus vind ik dat we het Protocol moeten omzetten en dat er een aantal dingen in het verslag staan die daarbij niet helpen.
Naar aanleiding van de behandeling van de verslagen over GGO's van een paar weken of maanden geleden, heb ik er al op gewezen dat ik persoonlijk een probleem heb met opspoorbare of niet-opspoorbare producten, dingen die je kan ontdekken of niet ontdekken. We gaan het debat niet opnieuw voeren, dat is al gevoerd, maar in elk geval zal mijn fractie amendementen 51 en 50 steunen. Bij de christen-democraten is daarover gesproken. Als het gaat over beperkt gebruik en over transit, dan voorziet het Protocol in een uitzondering. Dus zie ik niet in waarom wij dat niet zouden doen.
Ten tweede, als het ontvangende land de GGO's al heeft toegelaten, zie ik niet in waarom wij dat opnieuw zouden moeten vragen en al het werk nog eens over zouden moeten doen. Ik denk dat dat nodeloze beperkingen zijn. Het is natuurlijk wel zo, en dat vind ik een goede zaak, dat we de landen van de derde wereld zo veel mogelijk middelen moeten geven om ervoor te zorgen dat ook zij een goed oordeel kunnen vellen.
Het belangrijkste is dat wij het Protocol omzetten in EU-wetgeving, maar even belangrijk is dat de Europese Unie geen eiland wordt waar weinig of geen onderzoek mag of kan gedaan worden in deze technologie, die naar mijn gevoel zeer nuttig kan zijn, zowel voor ons als voor mensen in landen van de derde wereld.

González Álvarez (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, onze fractie steunt het verslag van mijn kameraad Jonas Sjöstedt onvoorwaardelijk. Ik zal me in mijn interventie concentreren op die aspecten die mij als het belangrijkst voorkomen.
In dit verslag wordt gepleit voor een scherper toezicht op de grensoverschrijdende verplaatsingen van genetisch gemodificeerde organismen, niet zozeer om te verhinderen dat de mededinging verstoord wordt - zoals hier beweerd is - , maar ter bescherming van de biodiversiteit, de volksgezondheid en het recht van burgers om zelf te kiezen.
Verder wordt voorgesteld het voorzorgsbeginsel naar behoren in acht te nemen - dat gebeurt namelijk niet altijd. De Commissie en de lidstaten moeten met derde landen die niet voldoende garanties voor een vrije keuze bieden samenwerken om een oplossing te vinden. De rapporteur is voor strengere internationale normen en maatregelen op het gebied van aansprakelijkheid en schadevergoeding. Genetisch gemodificeerde organismen mogen niet uitgevoerd worden als de ontvangende landen daartoe schriftelijk geen toestemming hebben verleend.
En dan is er nog een kwestie die heel gevoelig ligt en tot problemen zal leiden: de uitvoer, naar landen in de derde wereld, van genetisch gemodificeerde organismen die niet zijn toegestaan in de Europese Unie. We zijn dit probleem vorig jaar ook al tegengekomen bij de richtlijn over de handel in al dan niet veilige producten. Wij hadden toen een amendement ingediend volgens hetwelk genetisch gemodificeerde organismen en producten die in de Europese Unie niet aanvaard worden niet uitgevoerd zouden mogen worden naar de derde wereld. Dat amendement heeft het niet gehaald. Ik vind het moreel onaanvaardbaar dat genetisch gemodificeerde organismen die in de Europese Unie niet geaccepteerd worden wel naar de derde wereld uitgevoerd mogen worden.
We pleiten voor een limiet op vertrouwelijke gegevens, en we verlangen meer transparantie als het gaat om het recht van de burgers om informatie te krijgen.
Zoals mijn kameraad Jonas Sjöstedt al heeft aangegeven, is er een aantal, door drie fracties in dit Parlement ondertekende amendementen waaraan we bijzonder belang hechten. Ik zal me beperken tot een verwijzing naar amendement 54, dat voor mensen in Latijns-Amerikaanse landen bijzondere betekenis heeft. Het gaat hier om sociaal-economische aspecten die samenhangen met de consequenties van genetisch gemodificeerde organismen voor de bescherming van de biodiversiteit en de gevolgen van GGO's voor plaatselijke gemeenschappen en de oorspronkelijke bewoners van het continent. Niet al te lang geleden hebben Mapuche-indianen uit Chili in dit Parlement een pleidooi gehouden voor biodiversiteit. Wij mogen die biodiversiteit niet in gevaar brengen door genetisch gemodificeerde organismen die we hier niet aanvaarden uit te voeren. Bovendien houdt dat ook een gevaar in voor de gezondheid.
Mijnheer de Voorzitter, wij geloven dat er achter het verslag van de heer Sjöstedt geen economische belangen of lobbies schuilen. Het gaat hier om de bescherming van de gezondheid, de biodiversiteit en het recht van burgers om zelf te kiezen. We hebben de min of meer ongecontroleerde verspreiding van genetisch gemodificeerde organismen niet kunnen verhinderen. Laten we er dan in ieder geval voor zorgen dat op de grensoverschrijdende verplaatsingen van deze organismen degelijk toezicht wordt gehouden en dat het Protocol van Cartagena nageleefd wordt. Zo geven we een signaal af aan de burgers.

Breyer (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, wij zijn blij met het verslag van de heer Sjöstedt. Mijns inziens heeft hij uitstekend werk verricht, vooral omdat hij de moed heeft gehad verder te gaan dan de minimumvereisten van de Commissie.
Ik ben van mening dat onze stemming hier in het Parlement een mijlpaal moet vormen en dat wij - zoals de vorige spreekster reeds zei - duidelijk moeten maken dat de bescherming van de biodiversiteit, de bescherming van de bevolking maar ook de keuzevrijheid voor zogeheten exportontvangende derde landen op de voorgrond dienen te staan. De recente verslagen, de hooglopende discussies in de Verenigde Naties met de Afrikaanse landen en vooral Somalië - landen die bijna het pistool op de borst geplaatst krijgen onder het motto 'eet of sterf? en haast gedwongen worden genetisch gemodificeerde levensmiddelen te kopen omdat hun mensen honger lijden - tonen aan dat wij geen keuzevrijheid bieden. Ik wil de commissaris derhalve vragen voet bij stuk te houden ten opzichte van de Verenigde Staten en zich niet te laten afschrikken door hun dreigementen. Zij moet veeleer onomwonden duidelijk maken dat wij niet door de knieën zullen gaan. Wij mogen vooral het moratorium niet intrekken, temeer daar wij allen weten dat slechts een enkele lidstaat de introductierichtlijn heeft omgezet.
Wij zijn nog ver verwijderd van een aansprakelijkheidsregeling en een tevredenstellende etiketteringswetgeving. Die moeten nu in het middelpunt van onze aandacht staan. Wij moeten met dit verslag en deze stemming aantonen dat wij in staat zijn de grote gaten op te vullen die nog steeds in het Protocol van Cartagena voorkomen. Ik wil hier met name nog eens verwijzen naar de export van levensmiddelen en hulpstoffen voor levensmiddelen. Wij mogen niet toegeven aan de druk van de VS. Wij mogen niet tegen de wensen van deze landen in gaan. Veeleer moeten wij duidelijk maken dat deze landen ook daarover geïnformeerd moeten worden. Wij moeten ervoor zorgen dat de consument in de gehele wereld het recht heeft om zelf te besluiten wat hij of zij wil eten, en dat dit recht niet wordt geschonden. Vooral moeten wij met deze stemming echter duidelijk maken dat het absoluut uit den boze is een risico dat wij zelf niet willen lopen naar andere landen uit te voeren. Dat hebben wij meegemaakt met betrekking tot Oost-Europa, maar vooral ook met betrekking tot de landen van de derde wereld. Wij mogen de risico's niet verplaatsen maar moeten veeleer de hoogste normen aanleggen. Wij moeten duidelijk maken dat deze normen in Europa nageleefd moeten worden en dat deze landen geen proefkonijn mogen worden voor onderzoek dat bij ons niet verricht mag worden. Wij mogen deze landen niet voor zeer riskant onderzoek misbruiken. Als wij dat zouden doen, zou dat een overtreding zijn van niet alleen de veiligheidsregels maar ook de mensenrechten.
Het is echter ook belangrijk - de heer Sjöstedt zei het al - dat wij de kwesties van de aansprakelijkheid en de etikettering op werkelijk tevredenstellende wijze oplossen. Aansprakelijkheid moet ook een instrument worden waarmee wij de industrie ertoe kunnen bewegen op meer verantwoorde wijze om te gaan met deze kwestie. Daarom vraag ik de commissaris dringend tijdens haar slotopmerkingen te zeggen wat haar standpunt is ten aanzien van de voedselsteun van de VN en hoe zij het moratorium zal hanteren zolang deze criteria, waarop wij ook de Commissie willen attenderen, niet op tevredenstellende wijze zijn geregeld.

Blokland (EDD).
Voorzitter, in eerdere debatten heb ik al aangegeven dat het van groot belang is dat de uitvoer van GGO's naar derde landen op een verantwoorde manier gebeurt. Het argument dat de ontwikkeling van genetisch gemodificeerde organismen bijdraagt aan de oplossing van het wereldvoedselprobleem dient daadwerkelijk te gelden in de praktijk. De verhalen over het zogenaamde terminator-gen dat de groei van nakomelingen blokkeert zijn in dezen erg verontrustend. Mijn hoop is dat door de goede naleving van het Protocol misbruik en verkeerde praktijken voorkomen kunnen worden. De Europese Gemeenschap en de lidstaten hebben al een eerste stap in de goede richting gezet met betrekking tot de import en de export van GGO's, namelijk door het Protocol van Cartagena goed te keuren.
We staan nu voor de volgende stap, de omzetting in duidelijke wetgeving. Richtlijn 2001/18/EG en de in ontwikkeling zijnde wetgeving voor de etikettering van GGO's dienen de basis te zijn voor deze duidelijke wetgeving. Ik ben daarom van mening dat de voorliggende verordening inzake de internationale handel in GGO's hierop naadloos moet aansluiten. Ook in andere landen moet men op de hoogte zijn van eventuele veiligheidsrisico's voordat men kan beslissen om een partij met GGO's te accepteren. In deze landen wil men ook weten of het beschermingsniveau, veilig gebruik en de biologische diversiteit gewaarborgd kunnen worden. Bovendien kan ik mij voorstellen dat ook deze landen hechten aan de in Europa zo gekoesterde keuzevrijheid.
Het Verdrag van Rotterdam inzake de import en export van chemische stoffen vertoont overeenkomsten met de nu voorliggende wetgeving. Beide verdragen hanteren het goede uitgangspunt dat import alleen plaats mag vinden als vooraf is geïnformeerd en vervolgens is toegezegd door de importerende partijen. Dit beschouw ik als een heel goed uitgangspunt. Tevens beschouw ik het als winst, dat ontwikkelingslanden hulp en informatie kunnen krijgen over GGO's. Op deze manier kan gebruik gemaakt worden van de kennis betreffende GGO's die elders in de wereld aanwezig is. Uiteraard is het de eigen verantwoordelijkheid van deze landen om te beslissen wat ze met die informatie doen. Daarbij dienen we ook te accepteren dat landen verdergaande maatregelen nemen om een hoger beschermingsniveau te bereiken. Zowel landen binnen als buiten de EU dienen de mogelijkheid te hebben om verder te gaan dan het Protocol van Cartagena.
Voorzitter, met de voorliggende tekst kunnen de lidstaten zich volledig inspannen om onbedoeld grensoverschrijdend verkeer van GGO's te voorkomen. Ik kan daarom het verslag van de heer Sjöstedt van harte ondersteunen.

Thomas-Mauro (NI).
Mijnheer de Voorzitter, voor de zoveelste keer zijn we hier bijeen om te debatteren over GGO's. Vandaag gaat het om de grensoverschrijdende verplaatsing van deze goederen, die anders zijn dan andere goederen. En morgen, gaat het dan misschien over wetgeving betreffende de toevallige verspreiding of onbedoelde risico's van GGO's? Ik overdrijf uiteraard. Maar ik ben ervan overtuigd dat wij pas aan het begin staan van een hele reeks debatten die, dat zult u moeten toegeven, soms een wat surrealistisch tintje hebben.
Wij staan achter de strekking van de ontwerpverordening betreffende de vereisten van het Protocol van Cartagena, maar we willen de aandacht wel op een paradoxaal aspect vestigen. Doel van de overeenkomst is het noodzakelijke juridisch kader te scheppen voor de grensoverschrijdende verplaatsing van GGO's, maar tegelijkertijd bevat het Protocol een erkenning van het tegenstrijdige begrip van onbedoelde grensoverschrijdende verplaatsingen. Het is duidelijk dat wij ons met dit soort bepalingen in een situatie van wetenschappelijke onzekerheid bevinden, een situatie ten aanzien waarvan de zuidelijke landen het hoofd lang niet zo koel kunnen houden als wij omdat zij niet over dezelfde middelen beschikken. Het is trouwens nog maar de vraag of wij zelf bij de stemming in juli over de vastlegging van de drempel voor de onbedoelde verontreiniging met GGO's op 0,5 of 1 procent het hoofd wel zo koel hebben weten te houden. En draait de Landbouwraad op dit moment niet ook in een kringetje rond waar het gaat om het voorstel inzake genetisch gemodificeerde producten in diervoeder? Welke procedure moet worden gekozen om deze producten goed te keuren? Tot op welke hoogte moet worden getolereerd dat zij eventueel onbedoeld sporen van niet-geautoriseerde, maar ongevaarlijk geachte GGO's bevatten?
De Gemeenschap heeft besloten op het vlak van de handel in biotechnologieën een voortrekkersrol op zich te nemen. Maar het tegenstrijdige aan deze benadering springt in het oog: alhoewel noch de onschadelijkheid, noch de risico's van GGO's zijn aangetoond, wordt er nu al van uitgegaan dat GGO's een groot commercieel succes zullen worden. Ook mag niet worden vergeten dat de Commissie begint aan te dringen op een opheffing van het moratorium. Zeker, het Protocol geeft de lidstaten een zekere armslag, gebaseerd op het voorzorgsbeginsel. Maar door het verslag-Sjöstedt wordt deze armslag beperkt. Wij moeten waakzaam blijven en niet vergeten dat het voorzorgsbeginsel in het Gemeenschapsrecht willekeurig gehanteerd wordt en dat dit beginsel op het moment waarop lidstaten zich erop beroepen plotseling zonder betekenis blijkt te zijn. Een goed voorbeeld hiervoor is het Franse embargo tegen Brits rundvlees.
De lidstaten dienen ervoor te zorgen dat de wetenschappelijke onzekerheid niet tot een steriele problematiek van sociale besluiteloosheid ten opzichte van de risico's leidt. Dit wil zeggen dat zij voor een aanvaardbare combinatie van GGO-houdende en niet-GGO-houdende gewassen moeten zorgen. Het is niet zo dat wij de deur voor de biotechnologieën en hun transfer willen sluiten, maar wij willen wel uitdrukking verlenen aan onze terughoudendheid ten aanzien van een tekst die slechts een zwakke schakel vormt in een wankele wetgeving die met vallen en opstaan wordt opgebouwd, waarbij men er niet voor terugdeinst het paard achter de wagen te spannen. Wij zullen ons ten aanzien van dit verslag derhalve van stemming onthouden.

Purvis (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik betreur het ten zeerste dat de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie geen advies heeft uitgebracht over dit onderwerp. Onze coördinatoren kregen de indruk dat er onvoldoende tijd zou zijn om een advies op te stellen voordat de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid haar verslag afrondde. Deze afronding nam evenwel veel meer tijd in beslag dan oorspronkelijk gepland en de Industriecommissie zou wel degelijk voldoende tijd hebben gehad om advies uit te brengen. Een advies van deze commissie had als essentieel moeten worden beschouwd - in feite is zelfs de stelling te verdedigen dat de Industriecommissie de commissie ten principale had moeten zijn voor dit verslag.
Dit voorstel zal aanzienlijke gevolgen hebben voor de biotechnologische industrie in de EU, het EU-onderzoeksprogramma en in het bijzonder de prioriteiten van het zesde kaderprogramma voor onderzoek. Het heeft ook gevolgen voor onze handel in GGO's en in genetisch gemodificeerd onderzoeksmateriaal met zowel ontwikkelde als minder ontwikkelde landen. De voorschriften die de Commissie in haar voorstel toevoegt aan het internationaal overeengekomen Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid zijn al onwenselijk en restrictief, maar de amendementen van de Milieucommissie zijn nog veel ingrijpender. Het is van essentieel belang dat wij vandaag tijdens de stemming de strekking van dit verslag radicaal wijzigen. Ik vind het alleen jammer dat ik, doordat ik mij pas in een laat stadium ben gaan bezighouden met deze materie, te weinig tijd heb gehad om alle wijzigingen en stemmingen in onderdelen voor te stellen die ik zou hebben gewenst.
Waarom is dit zo'n probleem? Deze extra beperkingen en bureaucratische voorschriften zullen alleen maar een afschrikkende werking hebben op investeerders in het biowetenschappelijk onderzoek in Europa. Zij zullen ertoe leiden dat onderzoeksinvesteringen zich nog meer dan reeds het geval is verplaatsen naar gebieden buiten Europa met een gunstiger wetgevingsklimaat. Met onze wetenschappers zal het dezelfde kant op gaan. Hebben de Commissie en de rapporteur enig idee hoeveel schade deze ontwikkeling waarschijnlijk zal aanrichten? Hebben zij ook maar een moment stilgestaan bij de in Lissabon geformuleerde ambitie dat Europa de meest dynamische en concurrerende kennismaatschappij ter wereld moet worden? Er worden in dit verslag geen beperkingen opgelegd aan de invoer in de EU van GGO's voor gecontroleerd onderzoek, maar de uitvoer van openbaar en particulier genetisch gemodificeerd onderzoeksmateriaal naar derde landen zal aan nog meer, en onevenredige, voorschriften worden onderworpen. Dit voorstel gaat lijnrecht in tegen het actieplan van de EU voor biowetenschappen en biotechnologie. Heeft er ook maar enige coördinatie of gedachtewisseling plaatsgevonden met de commissaris voor onderzoek en de Raad Onderzoek? Het is volkomen juist dat de Commissie een voorstel indient betreffende de voorschriften van het Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid, en dat het Parlement en de Raad die voorschriften goedkeuren. Verder dan dat moeten wij echter niet gaan. Als wij dat wel doen, zetten wij de basis voor de toekomst van onze biowetenschappen op het spel, evenals de Europese wetenschappelijke wereld, de gehele strategie van Lissabon en de toekomst van Europa als dynamische, op kennis gebaseerde economische wereldmacht.
Ik doe een klemmend beroep op het Parlement het verslag van de heer Sjöstedt op alle cruciale punten met overweldigende meerderheid te verwerpen en met name de amendementen 50 en 51 te steunen, waardoor in elk geval de omvang van de schade beperkt wordt die dit voorstel en dit verslag waarschijnlijk zullen veroorzaken.

Van Brempt (PSE).
Voorzitter, collega's, ik sluit mij aan bij de woorden van dank aan de Commissie voor het voorliggende voorstel. Het kan niet genoeg benadrukt worden dat het voorstel belangrijk is voor onder meer,- en dat wordt wel eens vergeten - de derde wereld, en dat er voldoende middelen ter beschikking moeten worden gesteld. Ik wil ook heel expliciet de rapporteur danken, niet alleen voor het vele werk, maar ook voor het goede werk en voor de politieke moed die hij heeft opgebracht om ook een aantal kantekeningen te plaatsen bij het voorstel van de Commissie.
Ik verbaas mij ook een beetje over wat ik hier zo hoor in de plenaire vergadering, waar de tweedeling opnieuw duidelijk wordt. De rechterzijde zegt, kijk: ofwel passen we het Protocol strikt toe maar als we dat doen, dan doen we het goed. Tegelijkertijd moeten we ervoor zorgen, dat de wetenschap haar gang kan gaan. Dan zijn wij de goeden. De andere kant van het Parlement zijn diegenen die altijd bang zijn voor van alles en nog wat en die op alles restricties willen toepassen.
Wel, zo moet je het niet bekijken. Je moet dit bekijken in het kader van het algemene debat rond GGO's. Je moet dit bekijken vanuit het oogpunt van het recht op keuzevrijheid van de consument en het voorzorgsbeginsel. We hebben nog altijd geen 100% zekerheid over deze technologie. We moeten dus ervoor zorgen dat op zijn minst de consument de keuze heeft. Dit moeten we ook in het Protocol opnemen. Dit is ook datgene waarvoor we nu moeten durven kiezen. Ik kan de politieke moed en de kantekeningen van de rapporteur dus absoluut steunen. Ik hoop dat de plenaire vergadering er morgen ook zo over denkt.

Evans, Jillian (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, het doet mij genoegen het woord te voeren over dit verslag betreffende de grensoverschrijdende verplaatsing van genetisch gemodificeerde organismen. In navolging van de rapporteur heeft de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid daarin een strikter en meer alomvattend standpunt ingenomen dan de Commissie. Ik sluit mij aan bij de dankbetuigingen van mijn collega's aan de rapporteur. Ik ben ook verheugd over het feit dat de Milieucommissie voedingsmiddelen en diervoeders die op basis van of met behulp van GGO's geproduceerd zijn alsmede voor ingeperkt gebruik bestemde GGO's onder de werkingssfeer van de richtlijn wil brengen.
Het verslag toont dat het Protocol van Cartagena weliswaar een goed basiskader vormt voor het reguleren van grensoverschrijdende verplaatsing van GGO's, maar dat het niet meer is dan een basis vanwaaruit partijen op proactieve wijze kunnen en moeten streven naar steeds hogere controlestandaarden om aan de eisen van de consument tegemoet te komen. Dit betekent ook, zoals veel collega's reeds hebben opgemerkt, het recht op keuzevrijheid. Wij kennen maar al te goed de recente, wrange voorbeelden waarbij voedselhulp aan ontwikkelingslanden is gebruikt om mensen genetisch gemodificeerd voedsel op te dringen, reclame te maken voor genetisch gemodificeerd voedsel en landen die zichzelf GGO-vrij hebben verklaard te dwingen genetisch gemodificeerd graan te accepteren. Ik denk aan landen als Zambia, Mozambique en Zimbabwe, die alle bezwaar hebben gemaakt tegen het feit dat GGO's niet getest worden en dat de onschadelijkheid ervan niet is aangetoond. Het is dan ook volstrekt onaanvaardbaar dat deze GGO's hun worden opgedrongen door landen als de Verenigde Staten.
In gevallen als deze houdt de Europese Unie zich aan de in de ontvangende landen geldende beginselen en regels en koopt zij ter plaatse geproduceerd, niet genetisch gemodificeerd voedsel, in de geest van het Protocol van Cartagena. Dit neemt niet weg dat Bolivia, Colombia, Guatemala, Nicaragua en Ecuador de afgelopen twee jaar allemaal zijn gedwongen voedselhulp met GGO's te accepteren, zelfs al was dit in strijd met hun nationale regelgeving.
Ik juich het verslag van de commissie toe waarin landen duidelijk de ruimte krijgen meer proactieve maatregelen te treffen om internationale bioveiligheid te garanderen. Het is een belangrijke stap voorwaarts in het gehele debat over GGO's, en het verslag heeft dan ook mijn volledige steun.

Flemming (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst een troostend woord richten tot collega Purvis. Hij heeft eigenlijk gelijk: het zou goed zijn geweest indien wij een advies hadden gehad van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. Als leden van de Fractie van de Europese Volkspartij in de Milieucommissie behartigen wij echter niet alleen de milieubelangen en de belangen van de consumenten, maar ook de belangen van de economie. Wij zijn allemaal vertegenwoordigers van een ecologisch verantwoorde markteconomie. Wij weten dat de consument absoluut niet gediend zou zijn met milieubescherming als daardoor de economie wordt geruïneerd. Mijnheer Purvis, de ecologisch verantwoorde markteconomie is bij ons in goede handen.
Oostenrijk heeft op 27 augustus met het deponeren van de ratificatieoorkonde bij de VN in New York het Protocol van Cartagena geratificeerd. Wij weten dat voor enkele lidstaten de aanneming van de onderhavige ontwerpverordening tot omzetting van dit Protocol een voorwaarde is voor ratificatie. Daarom hebben wij er allen belang bij dat dit voorstel zo snel mogelijk aangenomen wordt.
Ik hoop, mijnheer de rapporteur, dat u mij toestaat enkele opmerkingen te maken over een aantal amendementen, bijvoorbeeld amendement 6. Deze verordening is enkel gericht tot de Gemeenschap. Het is dus absoluut niet nodig hier te spreken van 'een andere partij?. Mijns inziens is dit niet terzake. Evenals enkele andere sprekers wil ook ik duidelijk maken dat het Protocol alleen betrekking dient te hebben op levende GGO's. Al het andere is volgens mij niet juist. De kwesties van de aansprakelijkheid en de schadeloosstelling zijn ongetwijfeld uiterst belangrijk en van doorslaggevend belang, maar wij moeten afwachten wat er uit de bus zal komen bij de traceerbaarheid en de etikettering. Het is zinloos daarvoor nu de een of andere bepaling op te nemen en dan ellenlange discussies te gaan voeren over een totaal andere verordening of een totaal andere richtlijn voor traceerbaarheid, etikettering en aansprakelijkheid.
Het verheugt mij dat het Deens voorzitterschap van plan is na de stemming in eerste lezing in de plenaire vergadering tijdens de Milieuraad van 17 oktober een gemeenschappelijk standpunt in te nemen. Wij kijken met belangstelling uit naar de 17e oktober en wensen het Deens voorzitterschap het allerbeste.
Corbey (PSE).
Voorzitter, de regelgeving van de Europese Unie stuit regelmatig op grenzen. Veel van onze regels beïnvloeden de import en de export en daarmee hebben wij een dubbele verantwoordelijkheid. We moeten ervoor zorgen dat we op het punt van de veiligheid geen water bij de wijn doen en tegelijkertijd moeten we de verleiding weerstaan om derde landen en Europese exporteurs onnodige beperkingen op te leggen. Dank aan de collega Sjöstedt voor de moed waarmee hij dit smalle pad bewandelt.
Als het gaat om biotechnologie bestaat er in dit Parlement een sterke behoefte om een boodschap uit te dragen naar de rest van de wereld. Die boodschap is dat biotechnologie omstreden, mogelijk zelfs gevaarlijk en ook niet detecteerbaar is. GGO's moeten daarom aan de consument meegedeeld worden. Het uitdragen van die boodschap binnen de Europese Unie is wat mij betreft prima, maar we moeten dit niet willen toepassen in de context van het biosafety-protocol. Dit protocol gaat over veiligheid. Bij niet-detecteerbare GGO's is de veiligheid niet in het geding. Als het invoerende land die kennisgeving wel wil, dan moet die natuurlijk geleverd worden. Maar dat heeft met veiligheid niets te maken en daarom hebben we amendement 30 eigenlijk ook niet nodig.
Collega's, we hebben er voortdurend behoefte aan onze boodschap uit te dragen, maar we zouden moeten beseffen dat opgelegde evangelisatie niet werkt. De wereld zit al helemaal niet te wachten op Europese betutteling.
De heer Sjöstedt stelt in zijn toelichting dat de EU een leidende rol moet spelen bij de regelgeving voor biotechnologie. We moeten ons hierbij realiseren dat we onze leidende rol op het gebied van biotechnologie allang hebben opgegeven. We zouden de wereld op dit gebied veel meer kunnen geven. Helaas loopt Europa wat betreft de biotechnologie achter de feiten aan. Er worden nauwelijks GGO's uitgevoerd, hooguit producten die met behulp van GGO's zijn geproduceerd. Kaas en olijfolie zijn hiervan belangrijke voorbeelden.
Ik zou de Commissie een vraag willen stellen. Wat betekent het als dit verslag wordt aangenomen? Vergroten we de achterstand van de Europese Unie? Welke administratieve lasten komen erbij voor exporteurs en wat zijn daarvan de economische gevolgen?

Schörling (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil allereerst een woord van dank richten tot de Commissie voor haar voorstel en tot de heer Sjöstedt voor zijn voortreffelijke en grondige werk in verband met het bevestigen en verduidelijken van de essentie van deze kwestie.
Het Protocol van Cartagena moet een kader vormen voor de internationale handel in GGO's. Het is gebaseerd op twee belangrijke beginselen: ten eerste het voorzorgsbeginsel, ten tweede het beginsel dat landen het recht hebben strengere regels op te stellen. Sommige afgevaardigden die hier vandaag hebben gesproken lijken te denken dat het Protocol van Cartagena iets heel anders is, namelijk een document dat tot doel heeft de handel zo veel mogelijk te bevorderen. Het Protocol van Cartagena is echter een overeenkomst inzake bioveiligheid.
Het voorzorgsbeginsel moet als richtsnoer fungeren. Daarom is het noodzakelijk dat het Europees Parlement voor amendement 52 stemt, dat ook door de rapporteur wordt gesteund. Daarin staat dat bij grensoverschrijdende verplaatsing van genetisch gemodificeerde organismen "in ieder afzonderlijk geval en in ieder stadium het voorzorgsbeginsel in acht moet worden genomen". Dit mogen we niet uit het oog verliezen!
Mijn collega mevrouw Evans heeft een ander belangrijk punt aan de orde gesteld, namelijk de ethische strekking van het Protocol van Cartagena, die behelst dat landen die geen GGO's in welke vorm dan ook willen produceren of consumeren, het recht moeten hebben om deze te weigeren. Hulpzendingen die genetisch gemodificeerde producten bevatten - waarover in Johannesburg gesproken is - moeten verboden worden. Wij moeten erop toezien dat landen zich niet gedwongen voelen om dergelijke zendingen aan te nemen.
Mevrouw Wallström heeft gezegd dat de Europese Unie zich zonder voorbehoud volledig aan het Protocol moet houden. In de huidige situatie heb ik mijn twijfels of het wel bevorderlijk is voor het Protocol van Cartagena als het Parlement amendement 50 en 51 aanneemt, of als de inhoud daarvan wordt uitgevoerd. Het doel van het Protocol kan in dat geval namelijk niet gerealiseerd worden. Daarom ben ik voor het verwerpen van deze amendementen, omdat zij tot doel hebben de handel zo min mogelijk te belemmeren.
De reden van de totstandkoming van het Protocol van Cartagena is dat GGO's en de handel erin speciale voorzorgsmaatregelen vereisen. Wij kunnen niet veilig genoeg zijn - beter te veel dan te weinig veiligheid. Er mag geen twijfel over bestaan dat het voorzorgsbeginsel een belangrijke plaats inneemt in de communautaire wetgeving en dat het strikt nageleefd dient te worden. Ik steun dit verslag volledig.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de verordening betreffende de grensoverschrijdende verplaatsing van genetisch gemodificeerde organismen doet nogal surrealistisch aan.
Daarom verzoek ik u coulant te zijn met wat onderhand een hebbelijkheid van mij is geworden. Gisteren ben ik een GGO tegengekomen, die van de ene grens naar de andere zwierf. Hij zei tegen mij: 'Waarom hebben jullie het toch zo op mij gemunt? Gisteren, toen ik zo van de ene grens naar de andere dwaalde, ben ik in Napels terechtgekomen. Ik zag daar die schitterende Golf van Napels, de eilanden, de Vesuvius in de verte. Prachtig allemaal! Maar toen ik even verder keek langs de kust, viel mijn blik op een onbewoond gebied dat werkelijk niet om aan te zien was: er stond een staalindustrie die al tien jaar niet meer gebruikt wordt. Dat gebied heet Bagnoli. Toen ik dat zag, begon ik me af te vragen waarom jullie in Europa niets doen om het milieu rondom Napels te verbeteren. In ieder geval is het wel duidelijk dat ik, door zo rond te zwerven van het ene gebied in Europa naar het andere, ook nuttig ben geweest: ik heb namelijk iets ontdekt dat jullie, als Europa, misschien kunnen verbeteren, en het heeft alles te maken met milieu. Dus daarom vraag ik me af waarom jullie het zo op ons GGO's gemunt hebben. Wij doen toch ook wel iets goeds, of niet? Zijn jullie er zeker van dat jullie ons door en door kennen? Hopelijk worden jullie wat soepeler bij het toelaten van genetische modificatie van organismen die nuttig zijn voor de mensheid!?.

Sjöstedt (GUE/NGL)
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn beide collega's en mevrouw Wallström bedanken voor de standpunten die zij in dit debat naar voren hebben gebracht; die geven naar mijn mening een redelijk duidelijk beeld van de scheidslijnen.
Wat dit Protocol betreft, vind ik dat men een aantal factoren in het achterhoofd moet houden. Ten eerste gaat het, zoals bekend, om een minimumregelgeving. Wij zijn verplicht ons te houden aan de eisen van het Protocol, maar wij mogen verder gaan als wij dat willen. Dat is de huidige stand van zaken. Dit betekent natuurlijk dat ook andere landen in de wereld verder mogen gaan dan het Protocol voorschrijft. In dit verslag merk ik op dat wij dit moeten respecteren. Wij verlangen van onze exporteurs dat zij zich houden aan het Protocol van Cartagena en dus de wetgeving respecteren die andere landen aannemen en die strenger kan zijn dan die van de Europese Unie. Als wij dat niet zouden doen, zouden wij handelen in strijd met de geest en de letter van het Protocol van Cartagena. Dat is wat mij betreft uitgesloten.
Ten tweede moeten wij ons realiseren dat het Protocol van Cartagena in ontwikkeling is. Er wordt nog regelmatig over onderhandeld. Voor diverse gebieden in het Protocol is slechts een koers uitgestippeld; hoe de zaken precies geregeld zullen worden is nog niet duidelijk. Op andere gebieden zijn de zaken juist wel afgerond. Wij moeten ons daarom realiseren dat wij een vooruitziend beleid nodig hebben dat aangeeft welke kant de Unie in de toekomst op wil gaan met betrekking tot het Protocol van Cartagena.
Dat is precies ook het kader waarin de discussie inzake de aansprakelijkheidsregels gezien moet worden. Het gaat niet om de aansprakelijkheidswetgeving van de Europese Unie; die behandelen wij in een andere context. Wij hebben het nu over artikel 27 van het Protocol van Cartagena, waarin staat dat wij op internationaal niveau onderhandelingen moeten beginnen over aansprakelijkheid voor dit soort producten. Wij als Parlement steunen de Commissie en de lidstaten als zij zich bij toekomstige onderhandelingen in het kader van het Protocol van Cartagena willen inzetten voor een mondiaal aansprakelijkheidssysteem, wat uiteraard gunstig is voor de serieuze actoren op dit gebied. We moeten ervoor zorgen dat een dergelijk systeem tot stand komt.
Verder wil ik zeggen dat amendement 50 en 51 het verslag ernstig afzwakken, daar hiermee belangrijke terreinen van de regeling uitgezonderd worden. Met name amendement 50 is feitelijk in strijd met het Protocol van Cartagena. Wij kunnen dit amendement dan ook niet steunen.
Ook wil ik degenen die een andere kijk hebben op GGO's vragen even goed na te denken. Natuurlijk hebben wij verschillende ideeën over de mogelijkheden en risico's die deze technologie met zich meebrengt. Maar hoe we ook denken over de rol van deze technologie in de toekomst, er is iets wat wij niet uit het oog mogen verliezen: wij hebben een systeem van regels nodig dat garandeert dat de bedrijven die actief zijn op dit gebied betrouwbaar zijn. Is een bedrijf dat exporteert naar landen die daarvoor geen toestemming hebben gegeven betrouwbaar? Is een bedrijf dat exporteert naar een land dat niet in staat was om te reageren op de aanvraag betrouwbaar? Een industrie die op deze manier te werk gaat, maakt zichzelf te schande. Wij zijn niet gebaat en de industrie is niet gebaat bij regels die voorbijgaan aan het recht van landen om aan te geven of ze bepaalde produkten wel of niet willen invoeren!
Volgende vraag: zijn wij betrouwbaar als wij producten exporteren die niet goed genoeg zijn voor onszelf? Zijn wij betrouwbaar als wij producten uitvoeren die wij hebben afgekeurd, bijvoorbeeld om redenen die verband houden met de milieuveiligheid, de bescherming van de biodiversiteit of de bescherming van de consument? Natuurlijk niet. Ook mensen die niets tegen deze tak van industrie hebben - hoe gecompliceerd zij ook is, met al haar voor- en nadelen - zouden moeten inzien dat iedereen belang heeft bij een overkoepelende, geloofwaardige wetgeving. Als de Europese Unie deze wetgeving aanneemt, heeft dit niet alleen effect op ons en op onze export, maar ook op de hele wereld. Zo zouden we aantonen dat de grote, mondiale actoren deze kwestie serieus nemen en bereid zijn hun verantwoordelijkheid te nemen. Met dit alles in het achterhoofd heb ik dit verslag geschreven.

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik iedereen bedanken voor zijn of haar interessante en constructieve bijdragen aan dit debat.
Ik wil beginnen met een algemene opmerking. De Commissie zal zich zeer actief bezig blijven houden met de kwestie van de biotechnologie. Zoals u weet hebben wij een mededeling gepresenteerd over de vraag hoe wij biotechnologie moeten gebruiken. Wij houden ons actief bezig met de interne communautaire wetgeving op dit gebied, onder andere via een herziening van richtlijn 2001/18/EG inzake traceerbaarheid en etikettering. Ook zijn wij bezig met de kwestie van de aansprakelijkheid en de schadeloosstelling voor milieuschade. Wij moeten steeds weer het kwetsbare en moeilijk te bereiken evenwicht zien te vinden tussen enerzijds het benutten van de voordelen van een nieuwe techniek, een nieuwe technologie en nieuwe kennis op dit gebied en anderzijds het behoud van de biodiversiteit en - het allerbelangrijkste - de bescherming van de gezondheid van de mens. Ik ben van mening dat dit voorstel in overeenstemming is met de communautaire wetgeving en dat wij nog steeds ambitieus zijn. Ik heb zelf deelgenomen aan de onderhandelingen, en daarbij was de Europese Unie de partij die het sterkst aandrong op de invoering van internationale wetgeving. Ik denk dat wij ook hierin het evenwicht zullen vinden. De heer Sjöstedt heeft gelijk als hij zegt dat op bepaalde gebieden nog onderhandeld en gewerkt zal worden, zodat ten aanzien van een aantal belangrijke kwesties meer duidelijkheid zal ontstaan.
Als ik tot slot mijn mening mag geven over een aantal amendementen om het standpunt van de Commissie te verduidelijken, wil ik beginnen met een paar kanttekeningen te plaatsen bij de amendementen 30 en 57. Deze kunnen niet worden goedgekeurd, omdat zij in strijd zijn met het voorstel inzake traceerbaarheid en etikettering, in die zin dat deze amendementen erop gericht zijn ook met behulp van GGO's vervaardigde levensmiddelen en diervoeders in het voorstel op te nemen. Het is van belang dat de verschillende besluiten inzake biotechnologie met elkaar overeenkomen.
De amendementen 5 en 47 hebben betrekking op de belangrijke kwestie van het ontwikkelen van capaciteit in ontwikkelingslanden, maar ze bevatten geen instrumenten voor de uitvoering. De Commissie vindt dit een belangrijke kwestie, maar die kan in haar ogen beter worden behandeld in een geschikter forum, zoals het Europees Ontwikkelingsfonds.
De amendementen 7 en 45 betreffen de kwestie van de milieuaansprakelijkheid, en ook wat dit punt betreft is de Commissie van mening dat dit voorstel niet het juiste instrument is om het probleem aan te pakken; dat kan beter gebeuren in het kader van specifieke internationale onderhandelingen. Deze kwestie zal dus verder besproken worden tijdens internationale onderhandelingen.
In amendement 22 wordt voorgesteld de uitvoer van GGO's die doelbewust worden geïntroduceerd in het milieu te beperken tot organismen die reeds zijn goedgekeurd in de Europese Unie. In zijn huidige vorm zou het amendement een ernstige belemmering kunnen vormen voor wetenschappelijk onderzoek buiten Europa, zoals veldonderzoek met GGO's die in onze contreien niet verbouwd kunnen worden. De Commissie kan dit amendement in zijn huidige vorm daarom niet accepteren.
Amendement 29 heeft betrekking op fundamentelere problemen. Ten eerste worden hier procedures ingesteld die niet volledig in overeenstemming zijn met artikel 11 van het Bioveiligheidsprotocol en die bovendien, erger nog, in strijd zijn met artikel 12 van verordening nr. (EG) 178/2002 tot vaststelling van de algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving. Om deze reden kan de Commissie het amendement niet aanvaarden.
Een verplichting voor de exporteur om kennis te geven van extra verplaatsingen van GGO's die reeds zijn goedgekeurd in het land van ontvangst, zoals wordt voorgesteld in de laatste zin van amendement 60, is niet in overeenstemming met de communautaire wetgeving inzake doelbewuste introductie in het milieu noch met het Bioveiligheidsprotocol zelf. Dit onderdeel van het amendement kan daarom niet worden goedgekeurd. Men moet natuurlijk geen onnodige bureaucratische regels creëren die in de praktijk niet uitvoerbaar zijn.
De Commissie kan daarentegen de amendementen 50 en 51 wel aanvaarden.
Mijnheer de Voorzitter, ter afsluiting wil ik nogmaals zeggen dat de Commissie de meeste prioriteiten en standpunten van het Europees Parlement met betrekking tot de probleemgebieden deelt. Als wij willen dat het Bioveiligheidsprotocol in praktijk gebracht wordt, moeten wij er tegelijkertijd voor zorgen dat de toepassingsregels uitvoerbaar zijn. Er wordt in internationaal verband nog steeds gediscussieerd over het Protocol. Een uitvoerbaar voorstel draagt niet alleen bij aan een constructief klimaat voor de onderhandelingen, maar toont ook aan dat een goede bescherming van het milieu en de gezondheid van de mens samen kunnen gaan met handelsbelangen.
Op de overige kwesties die tijdens dit debat naar voren zijn gekomen, zoals het moratorium en de voedselhulp van de Verenigde Naties, komen we later terug, want zij vereisen zowel tijd als een goede voorbereiding. Ik hoop dat over deze kwesties op den duur een constructieve gedachtenwisseling ontstaat, maar dit is niet de plaats noch het moment om al deze verschillende aspecten te bespreken. Uw Voorzitter zal een schriftelijke samenvatting ontvangen van het standpunt van de Commissie ten aanzien van de amendementen

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is de ontwerpresolutie (B5-0490/2002) van mevrouw Roth-Behrendt, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het uitstel van het verbod op de afzet van op dieren geteste cosmetica.

Roth-Behrendt (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, eigenlijk gaat het vandaag over een technische maatregel. De resolutie waarover wij moeten stemmen gaat over de zogenaamde comitologie. De toehoorders op de tribune zullen verrast zijn als ik zeg dat zelfs veel afgevaardigden niet precies weten wat dit inhoudt. Niemand verwacht dan ook van hen dat zij het wel weten. De comitologie geeft de Commissie het recht om wetgeving via technische comités aan te passen, binnen het kader van de in de wetgeving zelf aangegeven bevoegdheden wel te verstaan.
In de met eenparigheid van stemmen door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid goedgekeurde resolutie verwijten wij de Commissie dat zij een recht wil uitoefenen dat zij niet heeft. De Commissie is namelijk van plan de inwerkingtreding van de zesde herziening van de cosmeticarichtlijn, die eigenlijk allang van kracht had moeten zijn, uit te stellen. Met de zesde herziening van de cosmeticarichtlijn heeft het Parlement besloten een verbod uit te vaardigen voor het op de markt brengen van cosmetica waarvoor dierproeven zijn uitgevoerd. Net als de meerderheid van de bevolking is het Parlement er namelijk van overtuigd dat wij genoeg cosmetica hebben en geen nieuwe cosmetica nodig hebben - zoals tandpasta, doucheschuim, enzovoort - waarvoor dieren gekweld worden en moeten sterven.
Voor dit verbod was een duidelijke termijn vastgesteld: het had in 1998 van kracht moeten zijn. In 1997 heeft de Commissie zichzelf de bevoegdheid gegeven om de inwerkingtreding uit te stellen. Toen zei zij namelijk dat dit verbod in 2000 van kracht moest worden. Tegelijkertijd heeft zij daaraan echter de mogelijkheid van een eenmalige verlenging met twee jaar toegevoegd. Of dat volgens de regels was, laat ik nu in het midden. Het is namelijk een feit dat het verbod op de afzet van de betreffende producten op 30 juni 2002 van kracht had moeten zijn, en het is inderdaad van kracht geworden.
De Commissie is nu van plan om binnenkort - over een week of over enkele dagen, waarschijnlijk op 24 september - opnieuw via een comitologiemaatregel de inwerkingtreding met zes maanden uit te stellen. Haar motivering is dat wij midden in de bemiddelingsprocedure zitten met betrekking tot de zevende herziening van de cosmeticarichtlijn en dat de maatregelen daarom niet in juni van kracht konden worden. Mevrouw Wallström, het spijt mij dat ik u als lid van de Commissie moet aanspreken. Ons verwijt is dat u illegaal handelt en de wetgeving overtreedt. U schendt het Verdrag en de bestaande wetgeving!
Ik had nu veel liever de heer Liikanen tegenover mij gehad, maar hij is er vandaag helaas niet. Ik weet dat de Commissie als college optreedt, maar ik weet ook dat de Commissie uit mensen met sterk uiteenlopende meningen bestaat. Daarom spijt het mij, mevrouw Wallström, dat ik u vandaag moet aanspreken. Ik was veel liever tegen de heer Liikanen uitgevallen. Ik moet eerlijk toegeven dat ik dat liever niet tegen u had gedaan. Dat neemt echter niet weg dat u illegaal handelt! Wat u doet is een overtreding, en wij zullen u voor het Hof van Justitie dagen als dat nodig is. Ik weet zeker dat de meerderheid van het Parlement daar steun aan zal geven.
Wat u nu wilt doen is namelijk niet alleen in strijd met de wetgeving maar ook totaal onzinnig. Ik kan het nog brutaler zeggen: het is gewoon idioot! U wilt een maatregel met terugwerkende kracht vaststellen. U wilt een besluit nemen dat terugwerkend, per 30 juni, van kracht moet worden. Maar waarom eigenlijk? Het is nu al eind september. De bemiddelingsprocedure zal hoogstens nog twee maanden duren. Over twee maanden moeten wij er een punt achter zetten. U hebt het verbod op de afzet van deze producten nog niet omgezet. Theoretisch handelt u nu al in strijd met de wet, maar wij zeggen: goed, dat is misschien een juridisch vacuüm, en dat tolereren wij. De lidstaten zetten niet om, omdat zoals wij weten de lidstaten op de zevende herziening wachten, en gelijk hebben ze!
De Commissie wil nu een precedent scheppen en daar zullen wij een stokje voor steken. Zij wil zichzelf opnieuw het recht geven om de zesde herziening uit te stellen. Als wij nu onze mond houden en ons als makke schapen gedragen, denkt u ook nog dat u zo door kunt gaan. Wij staan u niet toe een precedent te scheppen. Wij zijn geen gewillige lammetjes: ik niet en mijn collega's evenmin! Daarom zeggen wij u onomwonden dat u illegaal handelt! Onze resolutie liegt er niet om. Wij vragen u derhalve dringend deze maatregelen niet uit te voeren. Deze vier paragrafen zijn heel duidelijk. Wij zeggen u daarin onomwonden dat u met uw vingers van deze maatregel dient af te blijven. Wij zeggen ook de lidstaten dat zij er met hun vingers van af moeten blijven, en dat zij dit besluit niet mogen nemen. Wij zeggen u bovendien dat als u het toch doet, wij u voor het Hof dagen.
Mevrouw Wallström, ik verzoek u dringend dit door te geven aan de Commissie. Ik zie dat de vertegenwoordiger van het directoraat-generaal Industrie naast u zit. Geeft u door dat het ons menens is en dat u volgens ons de wetgeving overtreedt. U als Commissie mag de wetgeving echter niet overtreden. U weet dat vroegere Commissies dat niet goed bekomen is, en ook u moet zo goed en eerlijk mogelijk optreden. Dat doet u echter niet als u nog een implementatiemaatregel wilt vaststellen. Daarom moet ik u als rapporteur voor de cosmeticarichtlijn op het hart drukken uw vingers daarvan af te houden!
Wallström
Mijnheer de Voorzitter, invallen voor een collega is natuurlijk aangenamer wanneer je applaus kunt verwachten dan wanneer je scherpe kritiek te wachten staat. Ik heb de hoogste achting voor mevrouw Roth-Behrendt en ik zou dan ook nooit fel door haar bekritiseerd willen worden.
Namens de Commissie wil ik haar en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid mijn dank betuigen voor de ontwerpresolutie over het uitstel van het verbod op de afzet van op dieren geteste cosmetica. Dit uitstel heeft eenvoudigweg ten doel een kortdurende situatie te reguleren, van 1 juli 2002 tot en met 31 december 2002, en deze periode komt overeen met de tijd die naar verwachting nodig is voor een bemiddelingsprocedure.
De vigerende richtlijn verbiedt de afzet van cosmetische producten die ingrediënten of combinaties van ingrediënten bevatten die na 30 juni 2002 op dieren zijn getest. De lopende bemiddelingsprocedure tussen het Europees Parlement en de Raad in verband met de zevende wijziging is erop gericht het vraagstuk van dierproeven in de cosmeticasector definitief op te lossen. Naar verwachting zal deze bemiddelingsprocedure in de komende maanden worden afgerond.
De Commissie draagt evenwel verantwoordelijkheid ten aanzien van het vrij verkeer van goederen, de bescherming van de volksgezondheid en de naleving van internationale regelgeving. Zij beschouwt het derhalve als haar plicht gepaste maatregelen te treffen, in overeenstemming met de bepalingen van de geldende richtlijn.
De lidstaten zullen, via hun vertegenwoordigers in het comité voor de aanpassing van de cosmeticarichtlijn, hun standpunten over dit voorstel kenbaar moeten maken. De Commissie is ervan overtuigd dat in nauwe samenwerking met het Europees Parlement en de Raad uiteindelijk een evenwichtige oplossing zal worden gevonden binnen het kader van de bemiddeling. Deze oplossing dient het dierwelzijn daadwerkelijk ten goede te komen en tegelijkertijd de gezondheid van de consument te beschermen en onze internationale verplichtingen veilig te stellen. De Commissie is voornemens alles in het werk te stellen om tot een voor iedereen bevredigend resultaat te komen. Ik zal uw opmerkingen uiteraard overbrengen aan commissaris Liikanen.

García-Orcoyen Tormo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, ik denk niet dat ik mijn vijf minuten spreektijd volledig zal gebruiken. Ik zal het vermoedelijk veel korter kunnen houden, aangezien de resolutie die we nu bespreken en waarover we morgen naar alle waarschijnlijk zullen stemmen heel overtuigend duidelijk maakt dat er maar één correcte technische en juridische uitweg uit deze situatie mogelijk is: vasthouden aan het verzoek van dit Parlement aan de Commissie en vragen of ze dit voorstel inzake uitstel van de inwerkingtreding van deze richtlijn intrekt.
In de resolutie wordt dat allemaal duidelijk toegelicht. Ook de rapporteur, mevrouw Roth-Berendt, heeft uitleg verschaft. De Commissie had van de Raad toestemming gekregen om het van kracht worden van deze maatregel uit te stellen. Dat is reeds gebeurd door de datum van invoering van 1 januari 1998 te verschuiven naar 30 juni 2000, en vervolgens van 30 juni 2000 naar 30 juni 2002. Volgens overweging 10 van de richtlijn zou dat het laatste uitstel moeten zijn.
Het Parlement kan verder uitstel niet aanvaarden, omdat - zoals mevrouw Roth-Berendt al heeft aangegeven - het Commissievoorstel voor een nieuwe richtlijn die de inwerkingtreding van deze maatregel opnieuw uitstelt juridisch niet aanvaardbaar is. Bovendien is de richtlijn op 30 juni 2002 reeds van kracht geworden.
De plenaire vergadering van het Europees Parlement heeft in juni dit jaar in tweede lezing een wijziging van deze richtlijn - de zevende - aangenomen. Met die wijziging werd een verbod ingesteld op de handel in producten voor de vervaardiging waarvan vijf jaar na inwerkingtreding van de richtlijn nog steeds dierproeven zouden worden gebruikt. Zoals gezegd zijn we nu bezig met de wijziging van de zesde wijziging, dat wil zeggen de zevende wijziging.
Het is duidelijk - en de rapporteur weet dat ook, aangezien we er vaak over gesproken hebben, en zij is het wat dit betreft met mij eens - dat een onmiddellijk verbod op de handel in producten waarvoor dierproeven zijn uitgevoerd praktisch niet haalbaar is. En dat is toch wat uit de toepassing van de zesde versie van deze richtlijn - die, zoals ik aangegeven heb, reeds van kracht is - volgt. Wij zijn ons daarvan bewust, en ik geloof dat dit gegeven bij de bemiddeling over deze richtlijn de toon bepaalt. Het gaat er dus om een formule te vinden die de industrie - de cosmetica-industrie - in de gelegenheid stelt om de nog te bepalen termijn na te leven.
Dat is de richting waarin het bemiddelingsdebat zich beweegt: het vinden van een - uiteindelijke - termijn die de industrie in de gelegenheid stelt zich technisch aan de nieuwe situatie aan te passen, zonder dat het concurrerend vermogen van deze industrie daar schade van ondervindt. Het is van groot belang dat we bij de bemiddeling een consensus bereiken en zo een werkzame oplossing vinden, maar dat betekent nog niet dat de Commissie daarmee de vrijheid moet krijgen om een recht waarover ze niet beschikt in te roepen en een nieuwe termijn voor de inwerkingtreding van deze maatregel te decreteren.
Het Parlement kan niet aanvaarden dat een zo weinig democratische procedure wordt gevolgd. U gebruikt de comitologie om een wijziging door te voeren die niet alleen indruist tegen een besluit van dit Parlement, maar ook tegen de communautaire wetgeving zelf.
Het spijt mij, mevrouw Wallström, dat u degene moest zijn die deze storm van kritiek op de Commissie over zich heen krijgt.

Whitehead (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Wallström weet in onze vergaderingen altijd een lichte en opgewekte stemming te creëren en dat waarderen wij zeer in haar. Dat sommige van de opmerkingen die u hier vandaag te horen zult krijgen een harde toon hebben, heeft niet met haar te maken, maar met het feit dat zij lid is van een instelling die nu op ramkoers ligt met een andere instelling.
De rapporteur zei dat de mensen die vandaag op de bezoekersgalerij naar ons luisteren zich misschien wel afvragen wat het woord 'comitologie' betekent. Dat vragen sommigen van ons zich eveneens af. Onze gasten moeten hier niet vandaan gaan met de indruk dat comitologie in feite opgevat zou kunnen worden als een middel voor de Commissie om via een zijweggetje tegen de wens van het Parlement in te gaan. Wij zijn een gekozen instelling. Wij hebben bepaalde bevoegdheden. Die zijn uitgebreid. Erg indrukwekkend zijn ze nog altijd niet, maar wij weten waar de grenzen liggen.
Wat deze kwestie betreft moet ik het volgende tegen de commissaris zeggen - en ik hoop dat zij dit doorgeeft aan de heer Liikanen. Wij hebben hierover in dit Parlement gedebatteerd vanaf 1993, dat wil zeggen in verschillende Parlementen, gedurende het gehele parlementaire leven van vrijwel iedereen die nu in deze vergaderzaal zit. In 1997 wenste de Commissie de bevoegdheid om de zaak nog verder uit te stellen en die bevoegdheid is haar toen verleend, zij het met kanttekeningen. Ieder van ons hier - en iedereen die, zoals ik, zitting heeft in het bemiddelingscomité - is het immers met de rapporteur eens dat het inderdaad een probleem is wanneer er voor bepaalde vormen van dierproeven nog geen levensvatbare alternatieven voorhanden zijn. Daarmee is nadrukkelijk rekening gehouden in onze beraadslagingen, waarin we tot de conclusie kwamen dat het waarschijnlijk nog tien jaar duurt voordat wij bereikt hebben wat wij allemaal willen bereiken.
Maar wat gebeurt er in de tussentijd? Wat gebeurt er als deze bemiddeling mislukt? Dan hebben we het niet over iets dat slechts tijdelijk is, bedoeld om deze bemiddelingsperiode te overbruggen. Wij hebben het dan over iets heel anders. Ik wil de commissaris graag de vijfde paragraaf voorlezen uit de brief die de ondervoorzitter namens ons comité aan commissaris Liikanen heeft geschreven. Hij schrijft dat de Commissie haar bevoegdheden - waarover toch al onenigheid bestaat - in 1997 heeft uitgeoefend. Toen het verbod op de afzet van op dieren geteste cosmetica krachtens richtlijn 2000/41 werd uitgesteld tot 30 juni 2002, was het de bedoeling dat dit - ik citeer overweging 10 - 'voor de laatste keer' zou zijn. Maar hier zijn we weer - en het is niet voor de laatste keer, maar voor de één na laatste keer. Of komen er nog meer vertragingen en tegenwerkingen en is dit er slechts één van?
Als je een gekozen Parlement hebt, moet je ernaar luisteren, anders verspillen deze mensen op de bezoekersgalerij hun tijd door hier te komen, en wij ook. Mevrouw de commissaris, u moet de heer Liikanen de boodschap overbrengen dat hij er nog eens over moet nadenken.

Breyer (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik denk dat wij allen de verontwaardiging over het optreden van de Commissie delen. De Commissie handelt illegaal en dat is onaanvaardbaar. Zij paait ons met de omzetting van dit besluit, zij stelt uit, enzovoort. Ook is het onaanvaardbaar dat zij niets doet en lijdzaam toeziet hoe de lidstaten hun nalatig gedrag bijna legaliseren. Het is hoog tijd dat hetgeen besloten is - namelijk een verbod op de afzet van op dieren geteste cosmetica - nu ook met alle middelen wordt omgezet.
De Commissie is de hoedster van de Verdragen en juist zij zou erop moeten letten dat de wetten worden omgezet. Maar in plaats van op de wet toe te zien, breekt de Commissie de wet. Dat is funest. In de Europese Unie hapert er al zoveel aan de omzetting, en nu geeft u nog het slechte voorbeeld ook? Alle lidstaten zullen in de toekomst met de vinger naar de Commissie wijzen en zeggen dat de Commissie niet in staat is haar eigen wetgeving om te zetten, zich zelfs rechten toeëigent die zij niet heeft en de wetten aan haar laars lapt. Zoals mevrouw Roth-Behrendt terecht zei handelt de Commissie in strijd met de wet. Zij buigt het recht om zoals het haar het beste uitkomt en zorgt ervoor dat de belangstelling van de lidstaten voor een daadwerkelijke omzetting van de wetgeving snel afneemt.
Daarom wil ik u, mevrouw de commissaris, er nogmaals nadrukkelijk op wijzen dat het funeste signaal dat u nu geeft onaanvaardbaar is. De Commissie moet op haar schreden terugkeren en als hoedster van de Verdragen optreden. Zij moeten alles in het werk stellen om deze wetgeving in de lidstaten omgezet te krijgen. Zij mag niet zelf het slechte voorbeeld geven en het Europees recht breken. Dat is onaanvaardbaar, en de heer Whitehead heeft daar terecht op gewezen. Hoe wilt u trouwens aan de burgers verkopen dat de Commissie geen enkele inspanning levert om datgene om te zetten wat al in het verleden van kracht had moeten zijn?
Ik vind het overigens absurd dat de Commissie ook het bemiddelingscomité in de rug aanvalt, terugvalposities onmogelijk maakt en het hier in het Parlement verrichte werk tot een aanfluiting maakt. Nooit tevoren in de geschiedenis is de Commissie zover gegaan.
U ziet dat wij verontwaardigd zijn, en ik verwacht dan ook dat wij deze resolutie met overgrote meerderheid zullen aannemen. De Commissie moet deze werkelijk als een vermaning beschouwen en inzien hoe belangrijk deze is.
Bernié (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, ten aanzien van de herziening van de richtlijn inzake cosmetische producten weet niemand meer waar het nu eigenlijk op staat. Wat gebeurt er met de zesde herziening? Gaan we rechtstreeks over van de vijfde op de zevende herziening en laten we de zesde links liggen? Dit vraagt iedereen zich af. Tegelijkertijd wil iedereen gezonde en anti-allergene cosmetische producten, wil men onnodig dierenleed voorkomen en de werkgelegenheid, het concurrentievermogen en de knowhow van onze ondernemingen in stand houden.
Het blijkt echter moeilijk, zo niet onmogelijk te zijn dit nochtans zo simpele streven te verwezenlijken. De huidige resolutie maakt duidelijk dat het Parlement te ver gaat met zijn eisen, waartegen de Raad geheel terecht protesteert. Het vastleggen van een uiterste datum voor het beëindigen van dierproeven zou uiteenlopende gevolgen hebben. Ten eerste zou de veiligheid van de in de handel gebrachte producten niet meer kunnen worden gewaarborgd, omdat de tests waaraan zij zouden zijn onderworpen niet dezelfde garanties bieden als tests op dieren. Ten tweede zouden Europese producten worden benadeeld op de markten van derde landen die wel vasthouden aan dierproeven, de enige volledig betrouwbare testmethode op dit moment. Ten derde bestaat het risico dat de WTO tot sancties besluit omdat zij dit verbod als belemmering voor het in de handel brengen van buiten de Europese Unie vervaardigde producten zou kunnen beschouwen. Dit terwijl algemeen wordt erkend dat de komende tien jaar slechts een klein aantal van de richtlijnen met alternatieve voorstellen zullen worden voorgelegd en dat de volledige vervanging van dierproeven pas over een jaar of twintig een haalbare kaart zal zijn.
Het zou in mijn ogen realistischer zijn om met de Raad te onderhandelen en op te houden olie te gieten op de golven van dit ideologisch getinte debat, teneinde samen een betere oplossing te vinden die bevredigend is voor ondernemers, consumenten én dierenbeschermers. Een verbod voor een periode van tien jaar, met afwijkingen voor drie soorten proeven - reproductieve toxiciteit, toxicokinetiek en toxiciteit bij herhaalde toediening - lijkt mij eerder aanvaardbaar.
Tot besluit zou ik erop willen wijzen dat sommige richtlijnen al aan hun zevende herziening toe zijn, terwijl andere, zoals richtlijn 79/409/EEG, nog nooit zijn herzien.

Oomen-Ruijten (PPE-DE).
Voorzitter, om aan te sluiten bij wat de heer Bernié zegt: het is een ideologisch debat. Maar het blijkt - en dat zeg ik tegen mevrouw de commissaris - dat de Europese Commissie die ideologie van het Parlement, die hier vele malen is goedgekeurd, niet deelt en derhalve illegaal - mag ik wel zeggen - niet uitvoert wat wij al een paar keer in wetgeving hebben vastgesteld. Dat is dus de ideologie van de Commissie die niet accepteert wat het Parlement wil. Ik vind dat heel gevaarlijk, niet alleen omdat het Parlement zo tot een speelbal wordt gemaakt, maar ook omdat zo de verantwoordelijkheid van het Parlement - dat over dit hele lastige dossier niet alleen altijd eensgezind is geweest, maar zich ook altijd heel verantwoordelijk heeft getoond - wordt uitgehold, net op het moment dat we bezig zijn met de bemiddelingsprocedure over de zevende wijziging.
Ik vraag de Europese Commissie dus nogmaals rekening te houden met hetgeen het Parlement altijd gezegd heeft, namelijk dat dierproeven voor cosmetica niet mogen, dat we veiligheid in alles voorop stellen en dat we mee willen denken over alle alternatieven die er zijn, en deze ook mee willen wegen. We hebben dat ook steeds aangegeven bij elke wijziging van die richtlijn. Ik vraag nu aan de Commissie: frustreer het Parlement niet, trek in wat u van plan was en voer uit wat we met elkaar hebben afgesproken.

Flemming (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik weet dat uw hart op dezelfde plaats klopt als het onze. U bent een jonge en mooie vrouw en hebt geen cosmetica nodig. Ik heb cosmetica echter hard nodig. Ik word volgend jaar zeventig en ik ben absoluut niet afkerig van een crème tegen rimpels. Ik wil echter niet dat een dier daarvoor moet lijden. Gelooft u nu werkelijk dat er een vrouw op de wereld is die een cosmeticaproduct zal gebruiken als zij heeft gezien hoe een dier voor dat product heeft moeten lijden? Wij willen mooi zijn, maar andere wezens mogen daar niet onder lijden. Ik doe werkelijk een beroep op de cosmetica-industrie. Ziet u, toen de katalysator werd ingevoerd zei men dat het afgelopen was met de auto-industrie, dat wij geruïneerd waren. De auto-industrie kwam echter tot nieuwe bloei.
Waarom zegt de cosmetica-industrie niet: wij investeren veel, heel veel geld in onderzoek om de middelen te ontwikkelen waarmee vrouwen zich mooi kunnen maken zonder dat andere wezens daaronder hoeven te lijden. Mijns inziens zou de cosmetica-industrie een tijd van grote bloei tegemoet gaan en wij Europese vrouwen zouden dan de mooiste vrouwen ter wereld zijn.
Roth-Behrendt (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb reeds van de heer Martin gehoord dat ik geen genoegen hoeft te nemen met de gebruikelijke anderhalf, twee of drie minuten, maar wat meer armslag heb. Dat is een ware luxe. Ik beloof mijn collega's, en met name de heer Casaca, die het volgend verslag zal inleiden, evenwel dat ik daar geen misbruik van zal maken. Het verheugt mij, mijnheer de Voorzitter, dat u momenteel de vergadering leidt. U bent namelijk tevens voorzitter in de bemiddelingsprocedure over de cosmeticarichtlijn, en u bent altijd enorm behulpzaam. Meer dan hetgeen u biedt, kunnen wij van een leider in de bemiddelingsprocedure niet verwachten. Daarom ben ik heel blij u hier te zien.
Beste collega's, ik dank u voor het debat. Wij voeren vandaag niet alleen een zeer levendige discussie - zoals wel vaker trouwens - maar kunnen kennelijk ook de bezoekers op de tribune enigszins enthousiasmeren. Dat hebben wij zojuist wel aan het applaus kunnen merken. Applaus is eerlijk gezegd niet erg gebruikelijk, maar het bevalt ons toch wel. Ik wilde nog op een punt terugkomen en mevrouw Flemming niet zozeer corrigeren als wel aanvullen, opdat ook de mannelijke collega's zich aangesproken voelen. In onze discussie over de cosmeticarichtlijn gaat het niet alleen om crèmes tegen rimpels - die ik met mijn 49 jaar en het werk hier in het Parlement trouwens dringend nodig heb - maar ook om deodorants, shampoos, aftershaves, tandpasta's, zeep, enzovoort - om producten dus die wij allen hier aanwezig dagelijks gebruiken. Het thema van vandaag, de vraag of dieren voor deze producten mogen worden mishandeld, gaat ons allen aan, ongeacht geslacht. Het is duidelijk dat lippenstift en crèmes tegen rimpels blikvangers zijn en gemakkelijk op de voorgrond zijn te plaatsen.
Ik dank u voor uw steun. Wij hebben in de afgelopen jaren een zeer nauwe, fractieoverschrijdende samenwerking gehad. In mijn land hadden wij zondag verkiezingen, en in een verkiezingsstrijd polariseert men graag om de verschillen beter uit de verf te laten komen. Misschien had ik dat ook hier moeten doen, maar ik kan het niet. Ik kan de collega's van de andere fracties alleen maar bedanken voor hun hulp en steun. Ik denk met name aan mevrouw García-Orcoyen, die zich samen met mevrouw Flemming namens de Fractie van de Europese Volkspartij voor dit thema ingezet heeft. Meer steun had ik eigenlijk van een fractie uit het andere kamp niet kunnen verlangen. Wij hebben echt naar de zaak zelf gekeken.
Ik moet echter ook vermelden - en daarbij richt ik mij tot de andere collega's - dat wij ook altijd naar compromissen hebben gestreefd. Wij hebben samen naar compromissen gestreefd. Ik zeg dit ook tegen de heer Bernié, die daar misschien nog niet geheel van overtuigd is, maar waarschijnlijk ook nog niet lang genoeg lid is van het Parlement om volledig op de hoogte te kunnen zijn van het thema. Natuurlijk hebben wij ook rekening gehouden met de belangen van de industrie. Reeds in 1993 zeiden wij dat de industrie nog bijna tien jaar had. Ook nu, met de zevende herziening, met de wetswijziging waarover momenteel een bemiddelingsprocedure loopt, zeggen wij nogmaals dat de industrie na aanneming van deze wet nog vijf jaar de tijd heeft voordat een volledig verbod van kracht wordt op de afzet van op dieren geteste cosmetica. Daar komen nog eens vijf jaar bij voor bijzondere proeven, voor zaken waarvoor de ontwikkeling van alternatieve proeven waarschijnlijk wat meer tijd in beslag zal nemen. Wat kan men eigenlijk meer verwachten bij wijze van tegemoetkoming? Men moet de industrie natuurlijk ook stimulansen bieden en enige druk uitoefenen, opdat geld wordt geïnvesteerd en alternatieven worden ontwikkeld. Anders wordt het geld alleen maar aan de directeurs gegeven, geld dat volgens ons ook in de wetenschap kan worden geïnvesteerd.
Nu richt ik mij weer tot de Commissie, tot mevrouw Wallström en de vertegenwoordigers van het directoraat-generaal Industrie, die momenteel weliswaar in gesprek zijn maar zeer zeker zullen aanvoelen wat ik hun te zeggen heb. Mevrouw Wallström heeft zojuist in haar antwoord - dat haar zeker niet gemakkelijk zal zijn gevallen - gezegd dat de Commissie een optimaal resultaat probeert te bereiken. Als u inderdaad een optimaal resultaat wilt bereiken moet u twee dingen doen. Dan moet u ten eerste de heer Liikanen meedelen dat hij eindelijk een voorstel moet doen waarmee een compromis bewerkstelligd kan worden in de bemiddelingsprocedure, en u moet hem ook zeggen dat hij de besluiten van het Parlement niet moet blokkeren. U weet dat het Europees Parlement enkele maanden geleden met een enorme meerderheid van bijna vijfhonderd stemmen besloten heeft verkoopverboden voor cosmetica in het leven te roepen. Tot nu toe blokkeert de Commissie, het directoraat-generaal van de heer Liikanen dit besluit. Daarom vraag ik u, mevrouw Wallström, de heer Liikanen maar ook de nieuwe directeur-generaal, de heer Mingasson, mee te delen dat er niet alleen Franse cosmetica-industrieën bestaan maar ook andere, dat er een Europees Parlement is en hij er goed aan zou doen het Parlement tegemoet te komen. Dat is mijn wens, maar tot nu toe heb ik daar niet veel van terecht zien komen. Als de Commissie haar rol als bemiddelaarster in de bemiddeling serieus neemt, moet zij een voorstel doen waarmee zij het Parlement tegemoet kan komen.
Verder vraag ik u de lidstaten helder en onomwonden mee te delen - neemt u mij niet kwalijk, geachte vertegenwoordiger van directoraat-generaal III, het zou echt geen kwaad kunnen als u mevrouw Wallström een moment de kans zou geven te luisteren. Ik wacht graag eventjes. Ik kan heel veel, maar zelfs ik kan niet naar twee mensen tegelijk luisteren!
Ik vraag u nogmaals de lidstaten mee te delen dat het verbod op de afzet een volledig verbod is dat reeds vanaf 30 juni 2002 van kracht is, en dat de lidstaten er derhalve goed aan doen in de bemiddelingsprocedure wat aardiger en flexibeler te zijn en hun poot minder stijf te houden. Als de Commissie ons behulpzaam wil zijn, mevrouw Wallström, moet zij de lidstaten duidelijk maken dat zij twee mogelijkheden hebben: ofwel zij stellen zich welwillend op in de bemiddelingsprocedure, en dan krijgen hun cosmetica-industrieën nog eens vijf jaar bij de vijf jaar die ze al gehad hebben, ofwel zij tonen zich niet inschikkelijk en blokkeren de hele boel, zoals zij op het moment doen; in dat geval blijft het bij het reeds op 30 juni van kracht geworden verbod op de afzet. Het is de taak van de Commissie hun dat mee te delen. Ik wil u dit op het hart drukken, want ik meen het serieus, zonder dat u in mijn woorden een dreigende ondertoon moet horen. De samenwerking met het Parlement zou vergiftigd worden en ernstige schade oplopen als u deze comitologiemaatregel zou nemen. Dat zou voor ons een klap in het gezicht en een wetsovertreding zijn, want die maatregel is niet nodig. Drie maanden na de inwerkingtreding wilt u nog eens met een comitologiemaatregel komen voor twee maanden! Dat is voor elke normaal denkend mens belachelijk, en ook de Commissie weet dat dit belachelijk is. Zij probeert het Parlement te duperen. Zij probeert een precedent te scheppen, en wij beschouwen dat ook als een precedent. Dat hebt u vandaag zelf gehoord. Ik zou u dankbaar zijn indien u de heer Liikanen zou doorgeven wat u van alle collega's hebt gehoord. Wij beschouwen dit als een klap in het gezicht van het Parlement, als een overtreding van de wetgeving, waartegen wij beroep zullen aantekenen bij het Hof van Justitie. Ik verzoek u in de bemiddelingsprocedure behulpzaam te zijn, het Parlement te ondersteunen en mij en de collega's - die ik nogmaals uitdrukkelijk voor hun steun dank - in de bemiddelingsprocedure bij te staan in plaats van met comitologiemaatregelen onze samenwerking te dwarsbomen. Ik dank u.

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, het is voor mij als voormalig minister van Consumentenzaken zeer verleidelijk om mee te doen aan dit debat, maar ik zal de verleiding weerstaan. Het is immers mijn taak de Commissie te vertegenwoordigen. Het gaat hier om een zuiver technische kwestie, namelijk het feit dat wij voor de zes maanden gedurende welke de bemiddelingsprocedure plaatsvindt voor juridische duidelijkheid moeten zorgen. Het is niet de bedoeling van de Commissie invloed uit te oefenen op toekomstige besluiten of op de uitkomst van de bemiddeling. De Commissie heeft echter tot taak toe te zien op de naleving van de regelgeving inzake het vrij verkeer van goederen en de bescherming van de volksgezondheid, alsmede op de eerbiediging van de internationale regels. De Juridische Dienst heeft er bij ons op aangedrongen dat wij juridische zekerheid verschaffen aan de economische actoren, die ervoor moeten zorgen dat de producten die zij op de markt brengen veilig zijn. Dat is het doel van dit uitstel.
Dit is eveneens van belang omdat het Commissievoorstel terugwerkende kracht moet hebben, om te bereiken dat producten uitsluitend op de markt worden gebracht indien zij voldoen aan de in richtlijn 76/98 vastgelegde voorwaarden. Daarnaast moeten wij ook van producenten de garantie kunnen eisen dat de producten die zij op de markt zetten niet schadelijk zijn voor de menselijke gezondheid.
Er zijn op dit ogenblik geen alomvattende alternatieve testmethoden en om die reden moeten wij ervoor zorgen dat er juridische zekerheid komt voor deze zes maanden. Dat is de gedachte die aan het Commissievoorstel ten grondslag ligt. Ik heb nota genomen van al uw opmerkingen en gelukkig, mevrouw Roth-Behrendt, hebben wij het vermogen ontwikkeld om naar twee mensen tegelijkertijd te luisteren. Dat is wel nodig ook, maar de Duitse taal heeft als voordeel dat alle werkwoorden aan het eind komen, dus dat scheelt alweer!

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris, voor uw aanvullende opmerkingen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
 Aan de orde is het verslag (A5-0275/2002) van de heer Casaca, namens de Commissie begrotingscontrole, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van verordening (EEG) nr. 4045/89 inzake de door de lidstaten uit te voeren controles op de verrichtingen in het kader van de financieringsregeling van de afdeling Garantie van het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw (COM(2001) 663 - C5-0647/2001 - 2001/02654(CNS))

Casaca (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik moet om te beginnen overeenkomstig artikel 9, lid 1, van ons Reglement aangeven dat ik landbouwer ben, en dat ik in die hoedanigheid een rechtstreeks belang heb bij al hetgeen verband houdt met het Landbouwfonds, en dat is bij het onderhavige voorstel voor een verordening het geval.
De Commissie heeft een voorstel ingediend voor het terugbrengen van het aantal verplichte controles op ondernemingen en industrieën die exportsubsidies uit de communautaire fondsen ontvangen voor het wegwerken van overschotten op de interne markt of voor andere doeleinden. We hebben niets tegen het idee om het aantal controles terug te brengen, maar dan wel onder de voorwaarde dat de kwaliteit van de controle toeneemt, de selectie efficiënter geschiedt, het hele proces transparanter is en een sterker communautair karakter heeft. We maken ons ernstig zorgen over de vele onregelmatigheden en fraudegevallen waarmee we hier te maken krijgen. En deze verordening gaat nu juist over dit soort controles, inzonderheid de controle op de uitvoer van levende have en de subsidiëring van melkproducten. We hebben hier al vaker op gewezen.
Net als bij de affaire met de vervalste boter moeten we vaststellen dat misbruik van gemeenschapsmiddelen neerkomt op misbruik van middelen van de lidstaten, met negatieve gevolgen voor de volksgezondheid en de landbouwers. In hun naam worden enorme sommen gemeenschapsgeld uitgegeven, maar het systeem keert zich vaak tegen hen. Volgens de laatste persgegevens hebben douanebeambten van de lidstaten in het jaar 2000 2340 gevallen van voedselvervalsing vastgesteld. In 2001 lag dat aantal op 4106. Commissieambtenaren zouden hebben aangegeven dat de georganiseerde misdaad zich thans vaker richt op voedselvervalsing dan op de vervalsing van luxeproducten.
We ontvangen verder berichten dat de bestrijding van voedselvervalsing door de lidstaten beslist onvoldoende efficiënt verloopt, zeker als het gaat om zulke belangrijke categorieën als wijn, olijfolie en melkproducten. We moeten er dus opnieuw op aandringen - zoals we dat de afgelopen drie jaar hebben gedaan - dat de Commissie haar acties aanscherpt en rechtsreeks controle uitoefent op de voedingsindustrie en de handel in voedingsmiddelen om vast te stellen of er binnen deze sectoren sprake is van vervalsing of fraude.
Uiteraard zijn we tevreden met de voorstellen voor de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Daarin komt de vraag aan de orde of we dit soort interventies wel voort moeten zetten. Het zijn immers even zovele uitnodigingen tot fraude en vervalsing gebleken, terwijl ze als inkomenssteun voor de landbouwers van beperkt nut zijn. We kunnen beter overstappen op een systeem van rechtstreekse steun op basis van het landbouwareaal en het type plattelandsactiviteit. We moeten daarbij criteria van duurzame ontwikkeling aanhouden. De controle kan nooit doeltreffend zijn als de procedure niet transparant is, en als deze niet democratisch begeleid wordt door het Parlement. Er zijn nu al verschillende jaren verstreken sinds het aan het licht komen van het schandaal van de 35.000 ton door de Camorra vervalste boter. Die vervalste boter is door bedrijven uit een aantal Europese landen in Europa en daarbuiten afgezet, en we weten nog steeds niet welke bedrijven daaraan hebben meegewerkt, en welke stappen de Europese instellingen tegen hen hebben ondernomen. We weten al evenmin wat er is gedaan om herhaling te voorkomen.
Wanneer krijgen we eindelijk opheldering over deze zaak? Welke vooruitgang is er geboekt bij de fysieke controle op dit soort producten met verhoogd risico, zodat we er redelijk zeker van kunnen zijn dat schandalen van deze omvang zich niet meer zullen voordoen? Ik wil graag benadrukken dat het niet aanvaardbaar is om alleen de vervalsing van melkproducten die rechtstreeks uit gemeenschapsfondsen gesubsidieerd worden te beschouwen als een activiteit die de financiële belangen van de gemeenschap treft. Als je zo denkt, dan aanvaard je dat een landbouwer die zijn melkquota overschrijdt zwaar gestraft wordt omdat hij de financiële belangen van de gemeenschap schaadt, terwijl een industrieel die melkproducten op de markt brengt die niet met melk bereid zijn ongestraft blijft, ook al brengt deze laatste de gemeenschap veel grotere financiële schade toe.
Ik denk dat het binnen het kader van deze verordening belangrijk is dat we een lijst uitgeven met bedrijven en handelsmaatschappijen waarop aangegeven staat hoeveel ze uit landbouwfondsen ontvangen voor het wegwerken van overschotten. Aanbestedingsprocedures voor het toewijzen van opdrachten en procedures voor het toekennen van wetenschappelijke beurzen moeten openbaar zijn - bekend moet zijn wie er bij de procedures betrokken zijn en om welke bedragen het gaat. Ik begrijp niet waarom dat niet het geval zou hoeven te zijn bij multinationale ondernemingen voor het wegwerken van overschotten. Het gaat hier vaak om enorme bedragen; waarom zouden de burgers in deze gevallen niet het recht hebben om te weten hoeveel geld deze ondernemingen ontvangen en wat ze ermee moeten doen? Als we een democratischer Europa willen, waar de burgers meer vertrouwen hebben in de instellingen, dan zullen we een transparanter houding moeten aannemen en bij de procedures het principe 'gelijke monniken, gelijke kappen' moeten laten gelden. Ik hoop dat met dit voorstel voor wijziging van de verordening rekening zal worden gehouden, zowel door de Raad als door de Commissie. Dit zijn unieke mogelijkheden om iets te doen aan onze evidente tekortkomingen op dit gebied - de bescherming van de financiële belangen van de gemeenschap.

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de heer Casaca bedanken voor zijn verslag, ook al kan de Commissie niet alle elementen ervan onderschrijven.
Ik zou willen onderstrepen dat de tenuitvoerlegging door de lidstaten van verordening (EEG) nr. 4045/89 over het algemeen tot tevredenheid stemt. Het voorstel van de Commissie bevat derhalve slechts technische amendementen die ten doel hebben de referentiebedragen voor inflatie bij te stellen - zoals ook gebeurd is bij de laatste wijziging in 1994 -, de voorschriften voor de verslaglegging door de lidstaten te vereenvoudigen en de mogelijkheid in te bouwen het aantal controles te beperken in bepaalde, goed beargumenteerde gevallen. Het zou daarbij gaan om situaties waarin controlerende instanties van meer dan één lidstaat hun krachten bundelen bij het controleren van internationaal opererende bedrijven die steun ontvangen van het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw. Zoals ik al zei stemt de naleving door de lidstaten van de uit deze verordening voortvloeiende verplichtingen tot tevredenheid, maar zijn er enkele technische wijzigingen nodig.
Ik wil één belangrijk punt beklemtonen: de verordening is gericht op controle en niet op fraudebestrijding. Om die reden is de Commissie het eens met de Commissie juridische zaken en interne markt dat niet artikel 280, maar artikel 37 de aangewezen rechtsgrondslag is.

Schierhuber (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, als rapporteur voor advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling wil ik de rapporteur van harte bedanken voor zijn werk. Wij zijn over het geheel genomen blij met het voorstel van de Commissie. Dat is namelijk gericht op verbetering van de fraudebestrijding op landbouwgebied. Een ding moet eenieder echter duidelijk zijn: fraude schaadt in eerste instantie de boeren zelf. Met de afdeling Garantie van het EOGFL worden landbouwuitgaven gefinancierd zoals exportrestituties, interventies op grond van de verschillende marktordeningen of cofinanciering van flankerende en andere maatregelen voor plattelandsontwikkeling in niet onder doelstelling 1 vallende gebieden.
Mevrouw de commissaris heeft reeds eerder gezegd dat verordening 4045/89 voorziet in controle achteraf van de administratie van bedrijven die landbouwsteun hebben ontvangen uit de communautaire begroting via de afdeling Garantie van het EOGFL. Deze verordening is derhalve het belangrijkste instrument voor fraudebestrijding op het gebied van de landbouw. Het verheugt mij dat de Commissie voorstellen heeft gedaan voor de aanpassing en actualisering van dit instrument. Juist op het gevoelige gebied van de landbouwsteun is controle belangrijk, want de gehele beroepsstand zou de dupe worden.
De criteria voor de selectie van de te controleren bedrijven zijn voor het laatst in 1994 gewijzigd. Sedertdien is er geen aanpassing meer geweest. Zo zou bijvoorbeeld rekening moeten worden gehouden met het jaarlijks inflatiepercentage. De toepassing van de risicoanalysetechniek moet verder worden verbeterd. De steun die als drempel wordt beschouwd voor de controle moet worden verhoogd en de onderlinge administratieve bijstand moet worden vereenvoudigd. Daarom ben ik dankbaar dat dit ook op interstatelijk vlak zal geschieden. Daarmee kunnen wij het aantal controles namelijk verminderen met 25 procent, ofschoon de controlekwaliteit er niet onder mag lijden. Veeleer moet men de te controleren bedrijven beter en sterker risicogericht selecteren.
Wij moeten bij fraudebestrijding absoluut daadkrachtig en geconcentreerd optreden. Zo zullen in de toekomst ook elektronische gegevens en documenten waaruit blijkt hoe hoog de productie was en welke producten zijn geteeld, bij de controle worden betrokken. Rechtstreekse betalingen aan producenten en betalingen die onder het geïntegreerd beheers- en administratiesysteem vallen blijven van controle uitgesloten. Tot slot wil ik er nog op wijzen dat men werkelijk rekening moet houden met de uit de meerjarige aanpak voortvloeiende noodzaak speciale kadervoorwaarden in het leven te roepen voor de controle op maatregelen of projecten voor plattelandsontwikkeling.

Nicholson (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben zeer verheugd over dit verslag, dat mijns inziens precies op het juiste moment komt. Het zal door iedereen met instemming worden begroet - de meeste mensen zouden een beperking van het aantal controles immers toejuichen. Dat betekent echter allerminst dat wij een verlaging van het aantal controles actief moeten aanmoedigen. De beste manier om de financiën van de Europese Unie werkelijk onder controle te krijgen, is naar mijn mening controles laten verrichten op het niveau van de lidstaten, die deze immers ook van begin tot eind kunnen uitvoeren.
Ik sluit mij geheel aan bij de vorige spreker: de overgrote meerderheid van de mensen in de agrarische industrie is niet betrokken bij fraude, of ze nu aan de productiekant werken, in de fabriek of op de boerderij. Er zal echter altijd een klein aantal mensen zijn in welk land dan ook dat bereid is een systeem te misbruiken. Ik denk dat wij in Europa de zaak gerichter moeten aanpakken; de gebieden die wij controleren moeten duidelijker en specifieker omschreven zijn. In veel lidstaten lijdt het namelijk geen twijfel dat Europees geld niet altijd even verstandig wordt uitgegeven.
Het doet mij genoegen dat het referentiebedrag wordt verhoogd. Mijns inziens komt dat op het juiste moment en ik herhaal dat ik er nog altijd van overtuigd ben dat het merendeel van de contacten aan de lidstaten moet worden overgelaten en dat wij in Europa de gebieden die wij willen laten controleren veel doelgerichter moeten aangeven.
Nogmaals, niemand wil fraude aanmoedigen; wij in dit Parlement willen al helemaal geen frauduleuze activiteiten aanmoedigen, en waar sprake is van fraude dient deze hard te worden aangepakt. Wij hebben dus goede controlemaatregelen nodig, maar deze moeten doelgericht zijn, specifiek, terzake, en zij moeten daar worden toegepast waar misbruik is vastgesteld. Ik geloof stellig dat wij de situatie kunnen verbeteren en ik geloof dat wij dit kunnen bereiken door ons te richten op specifieke gebieden die wij als het meest kwetsbaar beschouwen.

Bösch (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik wil namens mijn fractie collega Casaca hartelijk danken voor zijn verslag. Wij geven hem onze volledige steun, ook daar waar volgens de Commissie een onderscheid moet worden gemaakt tussen controle- en fraudebestrijdingsmaatregelen. Volgens de informatie van de Commissie hebben wij - of liever gezegd niet wij maar degenen die daarboven zitten, de belastingbetalers van de Unie - het afgelopen jaar op dit gebied schade opgelopen voor een bedrag van 430 miljoen euro.
Als wij zeggen dat dit Europees landbouwbeleid hervormd moet worden, zoals de Commissie kortgeleden heeft voorgesteld, en dat het landbouwbeleid weer dichter bij de burger moeten komen - waar collega Schierhuber, die zelf boerin is, terecht op zinspeelde, en ik geef haar volkomen gelijk -, dan moeten wij ons distantiëren van dergelijke spitsvondigheden. Het gaat om controle en het gaat om fraudebestrijding.
Daarom zou de Commissie er volgens mij goed aan doen gevolg te geven aan onze wensen, aan de wensen van de rapporteur en de Commissie begrotingscontrole, door de bescherming van de financiële belangen eindelijk als rechtsgrondslag voor de onderhavige maatregelen te nemen.
Wij hebben ook reeds nagedacht over de manier waarop wij een eind kunnen maken aan de exportrestituties op met name het gebied van het vervoer van levende dieren. De beelden die wij, en ook onze jongeren, uit mediterrane havens krijgen, zijn allesbehalve reclame voor ons landbouwbeleid; zij zijn allesbehalve reclame voor de Europese Unie. Wij moeten daar een eind aan maken. Dit Parlement heeft daarvoor trouwens ook voorstellen gedaan in het kader van de huidige begroting, waarvoor wij echter bij het voorontwerp van begroting geen steun hebben gekregen van de Commissie. Ik wil heel duidelijk maken dat deze amendementen opnieuw zullen worden ingediend en dat wij in de toekomst meer samenwerking verwachten. Het Parlement oefent controle uit op de begroting en daarom weten wij maar al te goed dat dit systeem van exportrestituties niet fraudedicht kan worden gemaakt. Dat is zo goed als onmogelijk. Het huidige systeem van exportrestituties op landbouwgebied is een regelrechte uitnodiging tot fraude. De gelegenheid maakt de dief, maar wij houden hier een academisch debat: moet het artikel 37 of artikel 280 van het Verdrag zijn? Wij, dames en heren van de Commissie, praten met de mensen die in onze streek wonen, die bij ons consumeren en belasting betalen. Wij weten dat wij ons zoiets niet kunnen veroorloven. Daarom geven wij onze volledige steun aan de rapporteur en zijn verslag.

Mulder (ELDR).
Dank u wel mijnheer de voorzitter. Ook namens mijn fractie mijn complimenten aan de heer Casaca. Ik deel met hem zijn niet aflatend streven om de landbouwcontroles te verbeteren. Als die politiek al omstreden is, en de Europese landbouwpolitiek is omstreden, dan moeten we er in ieder geval voor zorgen dat het geld goed wordt uitgegeven.
Wat is de essentie van het voorstel van de Commissie? Die is dat het aantal controles wordt verminderd, maar verbeterd. We hopen dat het laatste het geval zal zijn, maar alles moet natuurlijk bewezen worden. We zullen dat zeer nauwkeurig gadeslaan. Dat wordt door mij ondersteund. De praktijk zal het moeten uitwijzen. U krijgt het voordeel van de twijfel, maar ik hoop dat waar u van uit gaat inderdaad waar is.
Eén ding waar het Parlement steeds om gevraagd heeft is dat wij foutenpercentages willen voor de afzonderlijke sectoren van de begroting, en dat geldt ook voor de landbouwbegroting.
Hoe groot is het foutenpercentage bijvoorbeeld in de zuivelsector? Hoeveel is het in de graansector? Hoeveel in de tabaksector?
De grote vraag is of u met dit andere systeem die cijfers kunt leveren, want met het nieuwe systeem van boekhouding van de Commissie verwachten wij dat die cijfers er te zijner tijd zullen komen. De Rekenkamer heeft gezegd dat ze niet staat zal zijn dat te doen. Wij vragen daarom aan de Commissie om ongeveer ieder jaar aan te geven wat het geschatte foutenpercentage is en welke verbetering ongeveer is opgetreden. Dat is voor ons een mogelijkheid om verbeteringen in de controle van de Commissie te beoordelen.
Eén onderwerp is niet ter sprake gekomen, ook niet in het voorstel van de Commissie. Wij zien bij de voorstellen van commissaris Fischler steeds meer dat de nadruk komt te liggen op het plattelandsbeleid. Uitgaven voor plattelandsbeleid zijn gebonden aan goede landbouwpraktijken, dat is uitstekend. Wij moeten daar het milieu en al dat soort dingen in betrekken.
Echter, wat zijn precies goede landbouwpraktijken? Ik denk dat goede landbouwpraktijken in Zweden misschien ruwweg iets anders zijn dan goede landbouwpraktijken in Nederland, of in Portugal, of in Griekenland, of waar dan ook. Dat is de essentie. Wat in één land normaal wordt gevonden is nog steeds niet normaal in een ander land.
Mijn laatste opmerking betreft amendement 10, inzake de publicatie van alle gegevens over waar de landbouwgelden naar toe gaan.
In principe kan ik daarmee instemmen, maar geldt het ook voor alle andere onderdelen van de begroting? Neen, daar geldt het niet, voorzover ik weet. Dus daarom houden wij voorlopig ons kruit droog op dit punt en zullen wij in dit stadium nog niet voor dit amendement stemmen.

van Hulten (PSE).
Voorzitter, ik steun net als mijn fractiegenoten het voorstel van de Commissie zoals aangescherpt door de heer Casaca. Zoals we het van de heer Casaca gewend zijn, is het een zeer degelijk verslag met goede aanbevelingen en ik vind het jammer dat de Commissie nu niet aangeeft dat zij de voorstellen van de heer Casaca integraal kan overnemen, zeker gezien de brede steun van de Commissie begrotingscontrole voor die voorstellen. Een van de aspecten daarvan is de rechtsgrondslag van dit voorstel. Zoals bekend zijn wij van mening dat dat artikel 280 zou moeten zijn omdat het in essentie gaat om het goede beheer van de financiën van de Europese Unie. Het gaat er niet om weer eens toe te geven aan de landbouwlobby. De landbouwsubsidies zijn eigenlijk het best bewaarde geheim van de Unie zou je wel kunnen zeggen. We weten dat er een heleboel mis gaat. Vorige week bleek nog uit het verslag van de Europese Rekenkamer dat op grote schaal misbruik wordt gemaakt van subsidies voor oliezaden en toch lijkt er weinig beweging in te komen.
Het is absoluut van groot belang dat wij die financiële stromen inzichtelijk maken. Veel steun komt namelijk niet terecht bij de kleine boeren voor wie deze bedoeld is, maar bij grote multinationale bedrijven. De heer Casaca heeft het al uitgelegd. Toch mogen die gegevens niet openbaar worden gemaakt. De VVD en het CDA, in de liberale en de christen-democratische fracties - overigens goed vertegenwoordigd in dit debat vandaag - zijn daar tegen. Waarom? Angst voor openbaarheid? Mevrouw Maij-Weggen was de rapporteur van dit Parlement voor openbaarheid van documenten. De liberale fractie heeft openbaarheid altijd hoog in het vaandel staan. Daar kan het dus niet aan liggen. Zou er dan toch iets anders spelen, zoals het eigenbelang en het bedienen van de eigen achterban? Niet willen dat de geldstromen inzichtelijk worden omdat dat de noodzaak van hervorming van het GLB overduidelijk zou aantonen? Ik ben bang dat dat het geval is.
Ik vind het ook jammer dat de heer Mulder amendement 10 van de heer Casaca over de bekendmaking van de geldstroom niet wil steunen met de smoes - want het is een smoes - dat wat niet voor andere beleidsterreinen geldt ook niet voor landbouw zou moeten gelden. Achter dit argument verschuilt de heer Mulder zich constant. Hij heeft dat de afgelopen jaren altijd gedaan, en dat is niet de weg voorwaarts. Zeker niet omdat het landbouwbudget de helft van de Europese begroting uitmaakt. Dat probleem wordt na de uitbreiding nog urgenter. Dan komen er nog meer bedrijven bij en is het nog belangrijker dat we weten waar dat geld allemaal terecht komt.
Het landbouwbeleid heeft de laatste jaren onwenselijke vormen aangenomen. De subsidie komt niet terecht bij diegenen voor wie ze bedoeld is. Een voorbeeld daarvan dat deze zomer nog werd aangehaald, is het feit dat zelfs de Nederlandse koningin subsidie ontvangt voor de aanleg van haar olijfboomplantage in Italië. Als er één iemand in Europa is die dat geld niet nodig heeft, dan is het wel één van de rijkste vrouwen ter wereld. En dat terwijl het plattelandsbeleid in bijvoorbeeld Groningen in Nederland onvoldoende geld heeft om kleine boeren te helpen het hoofd boven water te houden.
Dit geeft aan, mijnheer de Voorzitter, dat dit beleid uit de hand gelopen is en dat we de financieringsstroom inzichtelijk moeten maken. Dat kan dan weer dienen als basis voor een grondige hervorming, nog vóór de uitbreiding met nieuwe lidstaten. Die is hard nodig. Het verslag van de heer Casaca is een eerste stap.

Santos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur, de heer Casaca, graag gelukwensen met de kwaliteit van het werk dat hij ons heeft voorgelegd, en hem bedanken voor de enorme inspanningen die hij zich als afgevaardigde van dit Parlement heeft getroost om meer transparantie te bereiken bij de communautaire procedures en de controle op de uitgaven. Net als de rapporteur vind ook ik het Commissievoorstel aanvaardbaar, maar alleen als dat betekent dat er oprecht iets gedaan wordt om de kwaliteit van de controles en de communautaire procedures te verbeteren. De Commissie moet zich daar nu reeds toe verplichten.
Het toezicht op de uitgaven en alle andere financiële processen is onlosmakelijk verbonden met het verbeteren van de transparantie en de billijkheid. Het Parlement en de Commissie moeten hun aandacht daar dus vooral op concentreren. We weten allemaal hoeveel fraude er wordt gepleegd - en zulks ondanks het feit dat er een controlesysteem bestaat. Geen enkele poging om dit systeem te verbeteren kan dus als overbodig of zinloos worden bestempeld. De Europese Unie - en de Commissie in het bijzonder - kan alleen maar profijt hebben bij het verspreiden van zo volledig mogelijke informatie aan de burgers, en dus ook bij het openbaar maken van een lijst waarop de belangrijkste begunstigden van het gemeenschappelijk financieel beleid staan vermeld.
Wij hopen dat de beloften die de commissaris voor landbouw heeft gedaan op korte termijn ingelost zullen worden. Ik wil ook graag mijn steun uitspreken voor het voorstel van de rapporteur om de juridische basis te veranderen en voortaan niet langer uit te gaan van artikel 37 van het Verdrag, maar van artikel 280. Dat is een heel belangrijke wijziging, aangezien we hiermee de bescherming van de financiële belangen van de gemeenschap de hoogste prioriteit geven.
Tot slot wil ik eraan herinneren dat eerlijkheid in de internationale handel op de middellange termijn van enorm belang is, en dat er geen onafhankelijke of van alle andere terreinen afgesloten economische sectoren bestaan. Een protectionistisch beleid of onduidelijkheid met betrekking tot procedures of de toepassing van regels kan tot schade leiden voor derde landen, en die schade zal vroeger of later verhaald worden op degene die zich aan dit soort gedrag regelmatig schuldig maakt. Het landbouwbeleid gaat nu hervormd worden, en het is volgens ons van het hoogste belang dat dit beginsel en andere beginselen in die hervorming worden opgenomen.

De Voorzitter.
Aangezien wij voldoende tijd over hebben tot de stemmingen, kunnen wij de 'catch-the-eye?-procedure toepassen. Dat betekent dat iedereen het woord kan vragen, ook afgevaardigden die niet op de sprekerslijst staan.

Casaca (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil allereerst al mijn collega's bedanken voor het feit dat ze zo vriendelijk zijn geweest iets te zeggen over het werk dat wij op dit gebied hebben verricht. De Commissie begrotingscontrole heeft inderdaad heel goed gewerkt. We delen allen dezelfde visie, en die komt erop neer dat de financiële belangen van de gemeenschap bescherming behoeven. We hebben dus een verslag kunnen opstellen dat het product van een collectief is.
Ik wil de commissaris dan ook bedanken voor de aandacht die ze aan dit verslag heeft willen besteden. Ik moet echter wel bekennen, mevrouw de commissaris, dat uw interventie bij mij een aantal vragen heeft opgeroepen, en ik geloof dat het heel belangrijk is dat ik hierover opheldering ontvang. Als de Voorzitter mij toestaat wil ik daarom graag vier uiterst concrete vragen stellen met betrekking tot kwesties die in dit verslag aan de orde komen:
om te beginnen zegt u dat artikel 280 uitsluitend betrekking heeft op fraude, en dat deze verordening nu juist over toezicht gaat. Mevrouw de commissaris, dit is niet de eerste keer dat ik de Commissie dit hoor zeggen. Ik zou daarom heel voorzichtig willen suggereren dat de Commissie dat artikel 280 iets aandachtiger zou moeten bestuderen. Dit artikel stelt in het eerste lid namelijk dat - en ik geef nu een vrije vertaling van de Engelse versie - 'de Gemeenschap en de lidstaten fraude en alle andere illegale activiteiten die de financiële belangen van de Gemeenschap schaden zullen bestrijden?. Artikel 280 heeft dus niet alleen betrekking op fraude, maar op alle mogelijke illegale activiteiten die de financiële belangen van de Gemeenschap kunnen schaden. Het is dus zonneklaar dat deze verordening onder de reikwijdte van de hier bedoelde bescherming valt. Ik kan daaraan toevoegen dat de overgrote meerderheid van de door de Gemeenschap gevoerde procedures voor het terugvorderen van middelen op deze verordening gebaseerd is. Ik meen te weten dat deze verordening de basis vormt voor misschien wel driekwart van de procedures en driekwart van de teruggevorderde bedragen. Hoe kan de Commissie dan beweren dat dit niets te maken heeft met artikel 280, als het toch duidelijk is dat deze verordening een rechtstreekse uitwerking van artikel 280 is?
ten tweede zegt u, mevrouw de commissaris, dat deze verordening altijd op een bevredigende wijze heeft gefunctioneerd. Ik geloof - en ik heb dat al eerder gezegd - dat we deze verordening niet los mogen zien van andere verordeningen en het hele systeem van juridische maatregelen bedoeld om de financiële belangen van de Gemeenschap te beschermen. Ik wil in dit verband nogmaals de aandacht vestigen op het schandaal waarvan ik in mijn interventie reeds gewag heb gemaakt - de vervalste boter. Dat begon bij de Napolitaanse Camorra, maar er waren ook grote melkbedrijven in bijna alle grote landen van Europa bij betrokken. Deze activiteiten zijn in 1995 begonnen, en het ging in totaal om 35.000 ton vervalste boter. Pas in 2000 is aan deze activiteiten een einde gemaakt. In vijf jaar is er dus 35.000 ton vervalste boter verwerkt, en daar zijn grote bedrijven in Frankrijk, Duitsland en België - en vermoedelijk ook andere landen - bij betrokken geweest. En de Commissie heeft via deze verordening nooit gemerkt dat er sprake was van vervalsing. Het schandaal is pas aan het licht gekomen door een plaatselijk onderzoek van de Italiaanse politie in Napels. We zijn nu in 2002, en we weten nog steeds niets welke bedrijven hierbij betrokken zijn geweest en welke maatregelen de Commissie tegen deze bedrijven denkt te ondernemen. En u, mevrouw de commissaris, u noemt dat bevredigend. Het spijt me wel, maar ik vind dat niet bevredigend. Ik vind het niet bevredigend dat het aantal gevallen van voedselvervalsing in 2001 verdubbeld is vergeleken bij 2000 - een gegeven dat ik aan de pers ontleen, maar dat door de Commissie tot op heden niet weersproken is. Dat is voor mij niet bevredigend.
en dan kom ik op het derde punt, mevrouw de commissaris: transparantie. Ik heb u horen zeggen dat transparantie in alle omstandigheden nagestreefd moet worden, en daar ben ik het mee eens. Ik begrijp echter niet waarom de Commissie, waaronder u zelf, nu we op dit punt beland zijn opeens geen voorstander meer is van transparantie. We kunnen - om een voorbeeld te noemen - via het internet uitzoeken wie een aanvraag heeft ingediend voor een door het wetenschapsprogramma van de Gemeenschap gefinancierde beurs, en we kunnen ook nagaan wie deze beurzen heeft ontvangen. Hoe is het dan mogelijk dat we niet kunnen vaststellen welke multinationals miljoenen en miljoenen euro's ontvangen voor de uitvoer van Europese voedseloverschotten of het wegwerken van zulke overschotten op de interne markt? Waarom is dit een staatsgeheim? Waarom zegt de Commissie niet om welke bedrijven het gaat? Hoeveel ontvangen ze? Wat zijn de doelstellingen? Wat valt er in dit verband eigenlijk te verbergen? Mijn collega's hebben terecht aangegeven dat we niet alleen een probleem hebben met de Commissie, maar ook met de afgevaardigden van de Fractie van de Europese Volkspartij en de liberale fractie. Ook zij hebben tot nu toe geweigerd deze regel - die mij met het oog op transparantie als elementair voorkomt - op te nemen in deze verordening.
tot slot, mevrouw de commissaris, wil ik iets zeggen over de definitie van de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap. Volgens die definitie is de vervalsing van melkproducten alleen een probleem voor de Gemeenschap als de overtreders een subsidie van die Gemeenschap ontvangen. Als ze geen subsidie ontvangen is er voor de Gemeenschap dus geen probleem. Dat is volslagen absurd, mevrouw de commissaris. Kijkt u maar eens naar het volgende voorbeeld: als een melkproducent zijn referentiehoeveelheid overschrijdt - hij produceert dus melk - , en hij ontvangt voor deze melk geen subsidie, dan staat de communautaire wetgeving toe dat de fabriek die deze melk van hem koopt onmiddellijk een preventieve inhouding toepast. Het komt er dus op neer dat men nog vóór het constateren van een quotumoverschrijding een preventieve inhouding kan realiseren om een boete over dat quotum te betalen. De producent heeft dus nog geen overtreding gepleegd, en zelfs de melkproductie niet verhoogd - en toch wordt er geld ingehouden. Dat is wat er met een melkproducent gebeurt. Als een fabriek melkproducten vervalst, en boter maakt zonder melk te gebruiken, maar in plaats daarvan de meest uiteenlopende, geheel kunstmatige substanties gebruikt die in het geheel niet gebruikt zouden moeten worden voor de productie van voedingsproducten, dan zegt de Gemeenschap: kijk eens, dat is ons probleem niet, want deze producent heeft geen enkele communautaire exportsubsidie ontvangen. Dat is toch volstrekt onzinnig? Maar het is wel de doctrine van de Commissie, en die verdedigt ze nu al jaren. Ook ten overstaan van de Commissie begrotingscontrole. Ik weiger deze gang van zaken te aanvaarden, mevrouw de commissaris. Ik zou graag willen dat u ons over deze kwestie opheldering verschaft. Ik kan deze houding van de Commissie namelijk aan niemand uitleggen. Ik kan niet naar de landbouwers van de regio die ik vertegenwoordig stappen en ze een dergelijke absurditeit uitleggen. En dat komt omdat er geen redelijke uitleg is. Ik zou dus graag willen dat de Commissie mij haarfijn de onderliggende reden voor deze incongruentie uitlegt.

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de geachte afgevaardigden bedanken voor hun interessante interventies - ik heb veel nieuwe dingen gehoord, onder meer over de gelijke behandeling van de Nederlandse koningin en het verbouwen van olijven.
De heer Casaca heeft terecht zijn bezorgdheid geuit over bepaalde onregelmatigheden. Ik zou erop willen wijzen dat OLAF, het Europees Bureau voor fraudebestrijding, een groot aantal meldingen van onregelmatigheden binnenkrijgt in het kader van de controle op de naleving van verordening (EEG) nr. 4045/89. Ook worden aan de hand van controles zaken aangewezen en vervolgacties vastgesteld, zoals de heer Casaca al aangaf. Dit is uitermate belangrijk.
Ik zal nu het standpunt van de Commissie ten aanzien van enkele amendementen uiteenzetten en eveneens trachten de vier vragen van de heer Casaca te beantwoorden.
Allereerst de rechtsgrondslag. Ik heb daarover drie opmerkingen. Ten eerste, verordening 4045/89 is gericht op controle en niet op fraudebestrijding. Artikel 37 is derhalve de aangewezen rechtsgrondslag. Ten tweede, het betreft hier technische amendementen en er zijn geen redenen die ingrijpende veranderingen in dit stadium rechtvaardigen. Ten derde, de heer Casaca's eigen commissie - de Commissie juridische zaken en interne markt - huldigde zelf het standpunt, gebaseerd op het advies van de Juridische Dienst van het Parlement, dat artikel 37 de meest geschikte rechtsgrondslag was. Het is voor alle betrokkenen zeer belangrijk dat onderscheid wordt gemaakt tussen controle en fraudebestrijding. Om die reden verwerpt de Commissie het amendement aangaande de rechtsgrondslag.
De amendementen 2, 3 en 4 beogen uitbreiding of een zekere versterking van de bestaande bepalingen; de Commissie kan deze amendementen aanvaarden.
Wat amendement 5 betreft wil ik beklemtonen dat de lidstaten reeds verplicht zijn de Commissie een lijst te sturen van ondernemingen die steun ontvangen; dit gedeelte van het amendement is derhalve overbodig. De methoden die de lidstaten toepassen om het minimum aantal controles te berekenen zijn door de Commissiediensten onderzocht en bevredigend bevonden. Daarom verwerpt de Commissie dit amendement.
Wij kunnen instemmen met amendement 6, alhoewel het ons overbodig lijkt.
Amendement 7 is niet meer puur technisch. Wat daarin beoogd wordt zou een grote verandering betekenen in de verhoudingen tussen de lidstaten en eveneens grote juridische gevolgen kunnen hebben. De Commissie heeft geen bezwaar tegen het amendement op zich maar in het licht van de juridische en politieke implicaties is dit een zaak die op horizontaal niveau dient te worden behandeld. Om die reden verwerpt de Commissie dit amendement.
In de amendementen 8 en 9 van de Commissie begrotingscontrole wordt gesteld dat de diensten van de Commissie ieder jaar een bepaald aantal controles moeten uitvoeren, één in elke lidstaat en één transnationale controle. Bij het bepalen van de verdeling van haar controlewerkzaamheden maakt de Commissie gebruik van risicoanalyses. De Europese Rekenkamer en het Parlement hebben om deze handelwijze verzocht en zij steunen deze ook. De hoeveelheid werk die op grond van amendementen 8 en 9 ieder jaar verricht zou moeten worden, zou de effectiviteit van risicoanalyses drastisch beperken. De controleafdeling van het directoraat-generaal Landbouw is verantwoordelijk voor het toezicht op de naleving van vele maatregelen. Deze afdeling verplichten alle controles uit te voeren die deze amendementen voorschrijven, ongeacht de vraag of het om een hoog of een laag risico gaat, is onaanvaardbaar.
Bovendien hebben sommige lidstaten één controledienst en andere meerdere, en worden problemen wellicht in de ene lidstaat wel vastgesteld en in de andere niet. Amendement 8 bepaalt echter dat in iedere lidstaat één controle per jaar wordt uitgevoerd ongeacht de omstandigheden: er wordt dus geen rekening gehouden met de vastgestelde risico's, en de toch al schaarse middelen worden ingezet voor controles van ondernemingen met een laag risico. Als het Parlement erop staat van deze professionele controlebenadering af te wijken, dan vraagt het in feite tevens van de Commissie dat zij extra budgettaire middelen beschikbaar stelt voor het werven van het nodige personeel.
Tot besluit het amendement van de heer Kuhne waarin wordt voorgesteld de lijst met namen van steun ontvangende ondernemingen, waarnaar de heer Casaca verwees, te publiceren. Hoewel de Commissie voorstander is van openheid en transparantie, acht zij dit geen verstandig voorstel. Het programma kan tot wel twaalf maanden voor het begin van de controles worden vastgesteld en het kan toch nauwelijks de bedoeling zijn dat een onderneming twaalf maanden voor een controle gewaarschuwd wordt. Hoe dan ook, verordening nr. 4045/89 verbiedt een dergelijk gebruik van nominatieve gegevens. Naar ik begrepen heb is het vanuit praktisch oogpunt ook een probleem een dergelijke hoeveelheid informatie op een zinvolle wijze te publiceren. De Commissie kan dit amendement derhalve niet accepteren.
Wat de genoemde fraude met boter betreft, kan ik u helaas niet alle details verstrekken. Ik zou u echter willen verzoeken de Commissie een schriftelijke vraag te stellen over deze kwestie, zodat wij u op de hoogte kunnen brengen van de door ons ondernomen acties.
Op de meer algemene politieke vragen zullen wij nog moeten terugkomen, aangezien ik mijn opmerkingen wil beperken tot het onderhavige voorstel.

Bösch (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, nu er wat tijd over is, wil ik graag gebruik maken van de gelegenheid die u ons biedt. Er ligt een voorstel van de Commissie op tafel dat tot veel discussie geleid heeft in de Europese publieke opinie. Daarbij ging het om de vraag hoe men het landbouwbeleid moet hervormen. Mevrouw de commissaris, wij zeggen u nu welke onderdelen van het landbouwbeleid vanuit de optiek van de Commissie begrotingscontrole verandering behoeven. Uw argumenten zijn bekend. Natuurlijk gaat het bij de rechtsgrondslag - artikel 37 of, zoals wij voorstellen, artikel 280 - niet alleen om een academisch vraagstuk. Het gaat om de mate van openbaarheid in het landbouwbeleid. Wordt het Europees Parlement volledig betrokken bij de discussie, ja of nee? Daar gaat het om. Wij willen en moeten erbij zijn. Dat zijn wij onze burgers verschuldigd.
Zoals ik zojuist al zei zijn de huidige systemen van exportrestituties niet geheel fraudebestendig. De Commissie zou nu met gespitste oren moeten luisteren als het haar menens was met de bescherming van het belastinggeld dat wij in de lidstaten innen. Ik hoor echter geen enkel geluid van de kant van de Commissie komen. Integendeel, als ik kijk naar het voorontwerp van begroting voor volgend jaar zie ik dat daarin een zeer gevoelige sector voorkomt. Ik heb het punt zojuist al genoemd: de subsidiëring van het vervoer van levende runderen. Wij hebben een dermate ondoorzichtige begroting dat wij als Parlement een speurtocht moeten ondernemen om deze exportrestituties terug te vinden. Daarvoor bestaat niet eens een specifieke begrotingspost! Wij zullen die in het begrotingsjaar 2003 proberen te realiseren, zodat er meer duidelijkheid ontstaat, mevrouw de commissaris.
Terug naar de runderen: ik zie dat de cijfers voor volgend jaar hoger zullen zijn dan dit jaar. Met andere woorden, er komt een beleid dat volledig haaks staat op hetgeen wij eigenlijk willen. Wij willen namelijk dat de exportrestituties naar beneden gaan, met name daar waar levende dieren worden gekweld, zoals in het verleden, en daar waar de Commissie niet bij machte is een inhoudelijk correcte omzetting van de betrokken richtlijnen te garanderen.
Mevrouw de commissaris, wat de huidige begroting betreft is er een agreement gesloten tussen de ministers van Financiën en het Parlement: de Commissie moest vóór 31 mei een verslag voorleggen over de correcte omzetting in de lidstaten van de richtlijn inzake veevervoer en meedelen in hoeveel gevallen zij de lidstaten die deze richtlijn hebben overtreden, sancties heeft opgelegd. Er ligt helemaal niets op tafel. Wij hebben niets! Hoe moeten wij deze zaak nu aanpakken als u gewoon weigert mee te doen? Wij zullen deze eis opnieuw stellen, en ik zou heel blij zijn indien dit debat ons tenminste de zekerheid zou opleveren dat er binnenkort een verslag van uw instelling op tafel ligt.
Ik herhaal: u voert momenteel een beleid dat haaks staat op onze belangen. U verhoogt de exportrestituties, tenminste bij runderen; dat betekent dat u de verantwoordelijkheid voor de afschuwelijke mishandeling van levende dieren bij het vervoer naar het Midden-Oosten niemand anders in de schoenen kunt schuiven. Die verantwoordelijkheid moet u zelf dragen. Als u van mening bent dat de controle door de lidstaten door de bank genomen tevredenstellend is, moet ik u er nogmaals op wijzen dat wij vorig jaar 430 miljoen euro aan onregelmatigheden en fraude hebben gehad! Ik weet niet hoe onze medeburgers uw uitleg zullen interpreteren.
Tot slot weet ik niet of u ook ons hebt vertegenwoordigd in Johannesburg - ik was er namelijk niet bij - maar, mevrouw de commissaris, hebben wij daar eigenlijk niet constant kunnen vaststellen dat deze manier van exportsubsidiëring, dit soort landbouwbeleid, op massale wijze bijdraagt aan de ellende die wij in grote delen van de wereld zien? Wij zullen wel enige hulp, enkele aalmoezen op onze begroting vinden, maar wat ik hier zeg is toch een feit! En u voert momenteel een beleid dat indruist tegen de belangen van deze landen en vooral tegen de belangen van de Europese belastingbetalers.
Beperkt u zich alstublieft niet tot aankondigingen! U krijgt vandaag de kans enkele kleine stappen te zetten in de richting van de voorstellen van het Europees Parlement en zo blijk te geven van uw goede wil. U neemt die gelegenheid niet te baat! Hetzelfde geldt trouwens voor de transparantie. U blijft zich verstoppen achter paragrafen. Wij kunnen dat niet. Wij willen namelijk opnieuw door onze burgers worden gekozen, en daarom moeten wij onze mening over het landbouwbeleid tegenover de uwe stellen.
Morgan (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, nu wij toch allemaal van leer trekken tegen het gemeenschappelijk landbouwbeleid, wil ik ook graag een paar relevante feiten naar voren brengen.
Dit weekend werd in het Verenigd Koninkrijk de 'Liberty and Livelihood'-mars gehouden. Duizenden mensen kwamen in Londen bijeen om te protesteren tegen diverse problemen met betrekking tot het platteland. Wat bij deze bijeenkomst echter niet vermeld werd, was dat het platteland gigantische subsidies ontvangt. Met name de landbouw wordt zeer zwaar gesubsidieerd in vergelijking met iedere andere industrietak in de Europese Unie. Wanneer 40 procent van de EU-begroting naar 5 procent van de EU-bevolking gaat, is het beleid duidelijk aan radicale hervorming toe.
Ik vind het evenwel merkwaardig dat twee gebieden niet worden genoemd in dit hervormingsproces. Ik doel op de schandalige suikermarkt van de EU, waar mensen door de exorbitante prijzen in de gehele EU misbruik kunnen maken van een naar mijn mening uiterst corrupt systeem. Ik denk eveneens aan de schandalige tabaksindustrie - dat deze industrie überhaupt bestaat is toch volslagen ongerijmd in een tijd waarin de Europese Unie tevens tracht gezondheidsinitiatieven te stimuleren.
Dit zijn belangrijke gebieden. Maar de allerbelangrijkste kwestie die hier vandaag aan de orde is, is transparantie. Waarom kan ik wel informatie vinden op het internet over elke afzonderlijke euro die in mijn omgeving wordt uitgegeven in het kader van het regionaal beleid en de structuurfondsen, maar niet als het gaat om het gemeenschappelijk landbouwbeleid? Die mogelijkheid is er niet en ik zou graag zien dat zij werd gecreëerd. Dat is de relatie die de belastingbetalers van Europa moeten hebben met de ontvangers van deze steun: op die manier zullen wij misschien kunnen zien hoeveel prins Charles, de koningin en de rest van de koninklijke familie ontvangen aan subsidies in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
Wij moeten de zaken op dit punt openbreken. Het is van cruciaal belang dat degenen die in dit Huis steeds weer hameren op transparantie ons hierbij steunen. Dat is wat wij vragen. De Commissie moet veel nauwer samenwerken met de lidstaten overal in de Europese Unie om dit te bewerkstelligen.
Maes (Verts/ALE).
Landbouwsubsidies nemen een groot deel weg uit de Europese begroting. Dat is een vaststelling. Ik hoor al twintig jaar zeggen dat dat aandeel moet verminderen, maar dat gaat bijzonder traag. Als lid van het Europees Parlement stemt het mij bitter en ben ik zeer ontgoocheld over het feit dat het Parlement daar nog steeds geen greep op heeft. En als collega Casaca dan probeert om tenminste vanuit de bevoegdheid die wij duidelijk hebben, en die een budgetaire bevoegdheid is, een kijk te krijgen op deze hele subsidiewinkel, dan krijgen wij van u toch geen bevredigende antwoorden.
U laat zich blijkbaar als commissaris afschepen door wat u wordt ingefluisterd door de bureaucraten die u al zoveel jaren rond u heeft en die al zoveel jaren het Parlement een directe inspraak weten te ontzeggen. Want wij willen een greep op de landbouwpolitiek, op de exportsubsidies, op de manier waarop deze subsidies worden verdeeld. Wij wensen dat er een einde komt aan de uitbuiting van de derde wereld. Ik sluit me ten volle aan bij wat daarover door collega Bösch en mevrouw Morgan is gezegd. Ik was in Johannesburg en ik ben beschaamd als ik zie hoe wij met onze subsidies de doodsklok luiden voor een aantal landen die maar schaarse middelen hebben om te overleven. Er zijn er een paar die alleen maar suiker hebben om te exporteren, en wij zijn erin geslaagd om die domme subsidies aan onze suikerbaronnen overeind te blijven houden dankzij onze lidstaten.
Dit Parlement heeft in de Commissie ontwikkelingssamenwerking besloten dat hieraan een eind moet komen. Maar tersluiks is er een amendement ingeslopen, en hier is dan plenair gestemd om die landbouwsubsidies inzake de suiker toch weer te handhaven. De voorbeelden die hier genoemd zijn, zijn legio. Wij wensen als democratische vertegenwoordigers van onze burgers een greep op die subsidies. Ik kan ook niet meer uitgelegd krijgen hoe Europa erin slaagt overbodige en schadelijke subsidies uit te delen terwijl we eigenlijk de plicht hebben tot solidariteit met de derde wereld. Ik kom in Botswana, waar ze behalve diamant alleen een beetje vee hebben om te exporteren. Wij hebben daar een akkoord over gesloten. Er zijn zo veel landen in Afrika die met ons rechtvaardige handel wensen te drijven. Wij scheppen daar nog altijd geen mogelijkheden voor.
Ten slotte wijs ik erop dat met betrekking tot landbouwsubsidies ook de exportsubsidies voor levende dieren een schande zijn die onze publieke opinie niet neemt. En u vermeerdert ze! Dit kan toch niet! Ik sluit me dan ook graag aan bij het pleidooi van onze collega's. Ik was zelf een tijdlang lid van de Commissie begrotingscontrole, ik heb een groot respect voor deze collega's en voor hun verslagen. Ik lees ze altijd met heel veel belangstelling, maar ik zou eindelijk willen dat er iets verandert. Wij zijn hier tenslotte niet om de winkel open te houden. Wij zijn er om rechtvaardigheid te creeëren.
Wallström
Mijnheer de Voorzitter, het begint nu werkelijk interessant te worden en we hebben een lange agenda opgesteld, met onderwerpen die variëren van het gemeenschappelijk landbouwbeleid tot openheid en transparantie, veevervoer, Johannesburg en zelfs de vossenjacht in het Verenigd Koninkrijk. Het debat houdt uiteraard verband met het milieu, dus de verleiding is groot om aan al deze discussies mee te doen vanuit mijn persoonlijke standpunten. Ik zal echter proberen ook aan degenen namens wie ik spreek loyaal te blijven, en een aantal van de budgettaire discussies zal ik overlaten aan de heer Fischler, die hier vanmiddag aanwezig zal zijn voor een debat over de begroting. Wat het uitvoerige debat over het vervolg van het GLB betreft, hoop ik dus dat u beseft dat ik op dit punt niet de hoogste baas ben. Ik laat de beantwoording van alle vragen op dat gebied over aan de heer Fischler. Overigens deel ik veel van uw zorgen en opvattingen over de vraag op welke wijze deze regels versterkt moeten worden en over de budgettaire consequenties van de hervorming.
Ik kan niet zeggen dat ik de Europese Unie altijd met trots vertegenwoordigd heb wanneer het om landbouwsubsidies ging, maar wij zetten met onze herziening van het gemeenschappelijk landbouwbeleid beslist een stap in de goede richting. Ik ben van mening dat u soms uw kritiek op de 'boodschapper' richt, terwijl u die beter zou kunnen richten op bepaalde lidstaten, die niet altijd staan te trappelen om het landbouwbeleid te hervormen en de juiste kant op te gaan. Wij weten wat nodig is om de ontwikkelingslanden tevreden te stellen. Wij weten dat wij niet zozeer kwantiteit als wel kwaliteit moeten belonen, om zo tevens de volksgezondheid te bevorderen. Wij weten dat we habitats en natuurlijke systemen moeten beschermen en herstellen en de achteruitgang van de biodiversiteit moeten keren. We weten eveneens dat wij de ruimtelijke ordening moeten verbeteren door middel van een intensievere plattelandsontwikkeling, enzovoort. Wij moeten ook meer naar kwaliteit kijken in plaats van overproductie en een volstrekt verziekt stelsel te creëren.
Zoals ik al zei hebben wij met de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid een stap in de goede richting gezet. Wij zullen met de lidstaten moeten blijven overleggen, aangezien wij veel van deze verantwoordelijkheden met hen zullen moeten delen - ook de bescherming van het dierenwelzijn. Net als u schaam ik mij wanneer ik deze beelden en praktijken zie, en er moet eenvoudigweg een einde komen aan deze situatie.
Ik ben tevens van mening dat een aantal van de in de hervorming voorgestelde maatregelen ook zou kunnen bijdragen aan de verbetering van het dierenwelzijn en andere elementen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Ik denk hierbij aan controlesystemen en dergelijke en de maatregel waarbij economische steun afhankelijk wordt gesteld van de inachtneming van milieucriteria.
Hoezeer ik uw zorgen ook deel en hoezeer ik ook van mening ben dat u deze problemen terecht aansnijdt, toch zullen we het uitgebreide debat erover op een ander tijdstip moeten voeren. De heer Fischler zal de budgettaire consequenties van het GLB met u bespreken.
Ik nodig u met zeer veel genoegen uit morgen deel te nemen aan het debat over de follow-up van de Top van Johannesburg. Dit is absoluut een belangrijk onderdeel. De landbouwsubsidies hebben een schaduw geworpen over veel van de discussies in Johannesburg en wij zullen dat probleem vroeg of laat moeten aanpakken.
Swoboda (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zal niet op de inhoud ingaan. Ik ben alleen heel blij dat ik wat vroeger naar de plenaire vergadering ben gekomen. Ik dacht namelijk hier in alle rust te kunnen werken, maar ik zie dat er een levendig debat wordt gevoerd. Mijnheer de Voorzitter, proficiat dat u dit mogelijk hebt gemaakt. Mijns inziens is dat een goed voorbeeld voor uw collega's in het Bureau. Ik hoop dat zij hetzelfde zullen doen in de toekomst. Alleen jammer dat nu zo weinig collega's aanwezig zijn, maar als het hun ter ore komt, zullen zij misschien alsnog toesnellen.
De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer Swoboda, voor uw vriendelijke woorden. Ik kan u en uw collega's verzekeren dat nu het Reglement gewijzigd is het gehele Bureau zijn uiterste best doet om ervoor te zorgen dat dit soort debatten wordt gevoerd in de plenaire vergadering.
Dat is het beleid van het gehele Bureau, en mijns inziens is reeds gebleken dat wij de debatten in de plenaire vergadering nog beter kunnen maken dan zij in het verleden al waren.

van Hulten (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, wellicht kan dit uitstekende voorstel van de heer Swoboda worden meegenomen in het algehele debat over de 'catch-the-eye?-procedure. Wij hebben vanmiddag een debat over de begroting waarin deze procedure wordt toegepast. Misschien zouden het Bureau en de Conferentie van voorzitters eveneens kunnen overwegen de regel te formaliseren, zodat bij ieder debat dat eerder dan gepland is afgelopen de resterende tijd wordt gevuld volgens het 'catch-the-eye?-principe.
Ik ben het met de heer Swoboda eens dat het een voortreffelijke vernieuwing is. Het maakt het debat levendiger en zorgt er tevens voor dat de mensen in de bezoekersgalerij gedurende het laatste half uur iets hebben om naar te kijken en te luisteren, in plaats van dat zij naar een lege vergaderzaal moeten kijken.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer van Hulten. Ik kan u en alle hier aanwezige collega's verzekeren dat de opmerkingen letterlijk zullen worden doorgegeven aan het Bureau.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt in afwachting van de stemmingen om 11.50 uur onderbroken)

De Voorzitter.
Aan de orde is de stemming.

Theato (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, mag ik u vragen de rapporteur van de Commissie begrotingscontrole voor dit onderwerp het woord te geven opdat hij heel kort iets kan zeggen over dit verslag? De rapporteur is de heer Mulder.

De Voorzitter.
Mijnheer Mulder, ik geef u bij wijze van uitzondering het woord, aangezien u naar ik begrijp namens de voorzitter van de commissie het werk verricht hebt.

Mulder (ELDR)
Voorzitter, het is niet altijd zo dat dit Parlement de Commissie kan complimenteren, maar dit keer zou ik het toch wel willen doen. De landbouwpolitiek in de Europese Unie is omstreden en als dat zo is, om wat voor redenen ook, moeten wij er vooral voor zorgen dat de controle op de uitgaven van de gelden goed is. Tot nu toe kan de Commissie die gelden twee jaar na de afsluiting van de rekeningen controleren. Het Parlement heeft vorig jaar in een resolutie voorgesteld om die periode te verlengen tot 36 maanden. De Commissie heeft dat heel snel opgevolgd en daarvoor verdient ze complimenten. We kunnen in dit stadium alleen maar hopen dat de Raad nu ingaat op de wens van het Parlement en de Commissie betreffende een betere controle van de landbouwuitgaven.

Lulling (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, vorig jaar juni hebben wij hier in eerste lezing een standpunt ingenomen ten aanzien van het voorstel van de Commissie voor een verordening inzake structurele bedrijfsstatistieken. Het doel is om deze verordening met twee sectorale bijlagen, een voor kredietinstellingen en een voor pensioenfondsen, aan te vullen en tegelijkertijd de werkingssfeer van de verordening uit te breiden tot andere financiële instellingen, pensioenfondsen en aanvullende krediet- en verzekeringsactiviteiten. Ten slotte is het de bedoeling in de bedrijfsstatistieken twee nieuwe, milieugerelateerde categorieën van gegevens op te nemen. Structurele bedrijfsstatistieken over kredietinstellingen, pensioenfondsen en andere bedrijven in de sector van de financiële dienstverlening zijn noodzakelijk, niet alleen om een evaluatie te kunnen maken van de financiële interne markt, maar ook om macro-economische statistieken op te kunnen stellen en toezicht te kunnen houden op de stabiliteit van het financieel bestel in de EU. De gegevens over de bedrijfsuitgaven voor milieubescherming zijn een belangrijk instrument voor de politici om een oordeel te kunnen vellen over de kosten voor de eerbiediging van het milieurecht, en over de gevolgen daarvan voor het concurrentievermogen van de bedrijven. Ook kan men aan de hand daarvan nagaan of het principe 'de vervuiler betaalt? wordt geëerbiedigd.
Na de eerste lezing heb ik als rapporteur in juli 2001 contact opgenomen met de toenmalig fungerend voorzitter van de Raad. Ik hoopte op een snel gemeenschappelijk standpunt van de Raad, maar dat was te ambitieus. De Belgen waren ons kennelijk vergeten en pas tegen het einde van het Spaans voorzitterschap kwam er eindelijk een gemeenschappelijk standpunt op tafel. Het verheugt mij dat het Europees Parlement mij ondanks het zomerreces de kans heeft gegeven om binnen drie maanden mijn verslag voor de tweede lezing in te dienen. Ik heb begrip voor de moeilijkheden die de verschillende lidstaten ondervinden bij het overleggen van bindende gegevens over pensioenfondsen, maar de Raad heeft vier amendementen van ons overgenomen en ik stel het Parlement voor hiermee in te stemmen.

Lulling (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, het spijt mij dat de collega's wat ongedurig worden maar ik wil na onze vreemde Reglementswijzigingen toch even uitleggen waar het hier om gaat. Dat is namelijk helemaal niet zo technisch. Sedert 1999 hebben wij een Economische en Monetaire Unie in de eurozone. Met haar voorstel wil de Commissie betere statistieken tot stand brengen om te voorkomen dat de Europese Centrale Bank door een gebrek een goede statistieken verkeerde besluiten neemt.
De onderhavige ontwerpverordening heeft tot doel de kwaliteit van de statistieken te verbeteren. Ten eerste worden daartoe de termijnen voor de mededeling van de belangrijkste aggregaten van de driemaandelijkse nationale rekeningen verkort van vier maanden tot zeventig dagen, ten tweede worden de aan de lidstaten toegekende uitzonderingen opgeheven en ten derde worden de gegevens over de werkgelegenheid op uniforme wijze, namelijk via het aantal gewerkte uren, medegedeeld. Deze veranderingen zijn noodzakelijk om snel zo nauwkeurig mogelijke BBP-statistieken te verkrijgen. De economisch deskundigen van de banken waarschuwen al jaren dat door het gebrek aan goede economische statistieken het monetair beleid op een verkeerd spoor terecht zou kunnen komen. De heer Eugenio Domingo Solans, lid van de raad van bestuur van de Europese Centrale Bank, heeft in een Duitse krant aangedrongen op goede statistieken voor de eurozone. Dit is in het belang van degenen die de besluiten moeten nemen inzake de Europese economie, van de financiële markten en uiteindelijk ook van de burgers van de Economische en Monetaire Unie. Er moet echter nog veel werk worden verricht. De Commissie is nu bijvoorbeeld nog gedwongen de eerste ramingen van het BBP voor de eurozone en de EU vast te stellen op grond van onvolledige gegevens, wat de betrouwbaarheid van deze indicatoren ondermijnt en een ongunstige weerslag heeft op de financiële markten en vooral de centrale banken. De heer ...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)
Goodwill (PPE-DE)
Dit verslag heeft betrekking op voertuigen van categorie N1, wat Commissiejargon is voor bestelwagens. Dit is van belang voor die zo beruchte bestuurder van het Verenigd Koninkrijk: de man met de witte bestelwagen! Zoals wij in het VK weten is de man met de witte bestelwagen iemand die meent Michael Schumacher te zijn, ofschoon hij in een Ford Transit rijdt. Ik weet dat dit een uitsluitend Britse aangelegenheid is, aangezien hier op het vasteland - en met name in Italië - iedere bestuurder meent dat hij Michael Schumacher is.
Dit is een grotendeels technisch verslag, dat handelt over de vraag hoe wij de CO2-uitstoot van deze voertuigen moeten testen. Ik ben erin geslaagd vrijstellingen te verkrijgen voor kleine fabrikanten van voertuigen voor speciaal gebruik, in het bijzonder ambulances. Tevens heb ik het begrip voertuigfamilies geïntroduceerd teneinde de duizenden voertuigen in verschillende uitvoeringen in groepen te kunnen indelen.
Voertuigen van categorie N1 zijn belangrijk voor ons allemaal. U zult namelijk uw één na laatste reis waarschijnlijk in een voertuig van categorie N1 maken, dat wil zeggen een ambulance. Het zal u echter genoegen doen te horen dat ik ook een vrijstelling heb geregeld voor het voertuig waarin u uw laatste reis zult maken: lijkwagens zullen evenmin onder de werkingssfeer van deze richtlijn vallen.
De Voorzitter.
Het doet mij als Schot groot genoegen Sir David Steel, de voorzitter van het Schotse Parlement, die op de officiële tribune heeft plaatsgenomen, te verwelkomen in het Europees Parlement.

Sir David zal een aantal bijeenkomsten houden in het Parlement en de vergaderingen bijwonen. Ik heet u van harte welkom in dit Huis, Sir David, en wij wensen u een aangenaam en vruchtbaar verblijf.

Evans, Robert (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, ik kan niet verhullen dat ik teleurgesteld ben dat het verslag zojuist is verworpen. Ik hoop dat degenen die hebben tegengestemd en de leden van de Fractie van de Europese Volkspartij beseffen dat zij zo-even tegen een grotere samenwerking in asielzaken binnen de EU hebben gestemd. Zij hebben gestemd tegen het uitwisselen van beste praktijken op het gebied van wetgevingsmaatregelen terwijl wij onderweg zijn naar een gemeenschappelijk asielbeleid. Zij hebben gestemd tegen het onderzoeken van goede ideeën en tegen het uitwisselen van die ideeën ...
(Applaus van links)
Zij hebben tegen maatregelen gestemd waarmee wij absolute zekerheid hadden kunnen verkrijgen dat het asielstelsel niet misbruikt wordt voor terroristische doeleinden. Dat zijn de zaken waarover wij gestemd hebben en dat zijn de zaken die de leden van de Fractie van de Europese Volkspartij hebben verworpen. Dit is een teleurstelling voor dit Parlement.
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
(Applaus van links)

De Voorzitter.
Ik wil geen debat beginnen. Mijnheer Ribeiro e Castro, mag ik u vragen wat uw motie van orde is en wilt u ons misschien zeggen op grond van welk artikel u deze motie indient?

Ribeiro e Castro (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, via dit punt van orde wil ik de aandacht vestigen op het feit dat we nu een hoogst irreguliere procedure volgen. Dat wijst op een slechte verliezer bij de stemming. Deze interventie had moeten worden gedaan - als ze al gedaan moest worden - bij de stemverklaringen, en niet nu. Volgens mij was dit een uiterst irreguliere gang van zaken.

Raschhofer (NI)
Wij verwelkomen het voorstel van de Commissie dat in grotere mate financiële correcties mogelijk maakt.
De toegenomen fraude met EU-middelen en enkele wantoestanden in de instellingen - ik verwijs hierbij enkel naar het recente speciale verslag van de Rekenkamer over de steunregeling voor oliehoudende zaden - geven ons reden tot zorg. Het is noodzakelijk dat op dit gebied efficiënter te werk wordt gegaan.
Met haar voorstel beoogt de Commissie via een termijnverlenging de mogelijkheden van terugvordering te vergroten. Dat voorstel gaat de goede kant op. De FPÖ-delegatie heeft derhalve voor dit verslag gestemd.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
De enige reden waarom wij niet tegen het verslag hebben gestemd, is dat wij werknemers de mogelijkheid willen bieden om desgewenst voor de pensioengerechtigde leeftijd te stoppen met werken.
Meerdere aspecten van het voorstel zijn evenwel onaanvaardbaar.
Onaanvaardbaar is in eerste instantie dat de afvloeiing niet op basis van vrijwilligheid geschiedt en dat niet iedereen die dit wenst in het genot van deze regeling kan komen.
Eveneens onaanvaardbaar is dat wordt voorzien in de afvloeiing van 600 personeelsleden, terwijl slechts 273 nieuwe ambtenaren zullen worden aangeworven. Dit betekent dat de werkdruk van degenen die overblijven nog zal toenemen, terwijl in het voorstel wordt erkend dat er nu al 1254 posten ontbreken. De instellingen zijn voornemens het gebrek aan posten te compenseren door op basis van onzekere banen te gaan werken en door meer werkzaamheden uit te besteden, wat vaak op hetzelfde neerkomt, maar ook dit is geen goede oplossing. Al deze aspecten zijn gezien de heersende werkloosheid en de arbeidsonzekerheid onaanvaardbaar.
Teneinde ons niet tegen de ontwerpverordening te keren, maar deze ook niet te steunen, hebben wij derhalve besloten ons van stemming te onthouden.

Collins (UEN)
Ik heb vóór het verslag-Bakopoulos gestemd om eraan bij te dragen dat onze zeeën veilig zijn en dat vervuiling door schepen wordt voorkomen.
Ik sta achter het voorstel een comité voor maritieme veiligheid en voorkoming van verontreiniging door schepen op te richten, aangezien daarin veel van de voorstellen van het Parlement zijn verwerkt.
Het nieuwe comité zal zorgen voor meer transparantie, een consistentere tenuitvoerlegging van communautair beleid, minder bureaucratie en lagere kosten.
Het vervoer over water is het stiefkind in de vervoersfamilie. Als de Commissie vastbesloten is 'snelwegen op zee? te ontwikkelen door vervoer over zee te bevorderen en scheepvaartverbindingen te creëren als onderdeel van het trans-Europees vervoersnet, dan dienen zeevarende naties als Ierland een gelijke behandeling te krijgen.
De Europese vloot is ingekrompen. Minder mensen ambiëren een baan op zee. De EU is 40 procent van haar zeelieden kwijtgeraakt. Tegen 2006 zal de EU 36.000 zeevaarders nodig hebben.
Zeventig procent van alle handel tussen de Gemeenschap en de rest van de wereld wordt per schip vervoerd. Ieder jaar wordt twee miljard ton verschillende goederen vervoerd via Europese havens. De korte vaart neemt 41 procent van het goederenvervoer binnen de Gemeenschap voor zijn rekening. De capaciteit van het vervoer over zee wordt nog niet ten volle benut. Deze vervoerswijze kan een daadwerkelijk alternatief bieden voor het vervoer over land.

Piscarreta (PPE-DE)
Portugal - en dan bedoel ik in het bijzonder de kustgebieden van de Algarve - is reeds het slachtoffer geworden van enorme vervuiling. Ik moet het daarom wel eens zijn met de aanbeveling van de rapporteur, de heer Bakopoulos, en al die initiatieven van de Europese Commissie die erop gericht zijn de regels op het gebied van maritieme veiligheid aan te scherpen en vervuiling door schepen te voorkomen, mede door het Europees beleid op dit gebied doeltreffender ten uitvoer te leggen. Ik ben ervan overtuigd dat het voorstel om één enkel maritiem veiligheidscomité op te zetten een goed idee is. Zo'n comité zou de nationale comités moeten vervangen. Met een dergelijke nieuwe structuur zouden we de veiligheid langs de Europese kusten aanzienlijk kunnen verhogen en de vervuiling door schepen beter kunnen voorkomen.

Fitzsimons (UEN)
Ik heb vóór het verslag van de heer Goodwill gestemd, aangezien het zal bijdragen aan een verdere bescherming van het milieu.
Het voorstel is gericht op uitbreiding van de werkingssfeer van de vigerende richtlijnen 70/156/EEG en 80/1268/EEG van de Raad wat betreft de meting van de emissie van kooldioxide en het brandstofverbruik van voertuigen van categorie N1. Met andere woorden, nieuwe lichte bedrijfsvoertuigen zullen nu aan eisen dienen te voldoen die in grote lijnen overeenstemmen met de reeds geldende eisen voor personenauto's.
Door het brandstofverbruik en de emissie van kooldioxide van deze voertuigen te meten zullen wij, naar ik hoop, maatregelen kunnen ontwikkelen ter verbetering van de prestaties van voertuigen op deze gebieden.
In de richtlijn zal het voorschrift worden opgenomen dat voertuigen in de toekomst dienen te worden getest op kooldioxide-emissies en brandstofverbruik om in aanmerking te komen voor een EU-typegoedkeuring voor lichte bedrijfswagens.
Wanneer lichte bedrijfswagens na 1 januari 2007 geen geldig certificaat van overeenkomst hebben ten behoeve van deze goedkeuring, zullen de lidstaten niet mogen toestaan dat zij worden geregistreerd en in het verkeer worden gebracht.
Zowel het milieu als de bestuurders zullen er wel bij varen als dankzij dit voorstel de emissie van koolmonoxide gemeten en vervolgens verlaagd kan worden en als de prestatie van voertuigen kan worden verbeterd.

Moreira da Silva (PPE-DE)
De belangrijkste boodschap van het Protocol van Kyoto ligt besloten in de doorberekening van de door broeikasgassen veroorzaakte milieukosten in de economie. Die doorberekening wordt in de industrie- en energiesector reeds gemaakt, en dan vooral op basis van de Europese richtlijn betreffende de emissiehandel (waarover binnenkort in dit Parlement in eerste lezing gestemd zal worden). Deze praktijk moet nu in alle economische sectoren en voor alle activiteiten worden doorgevoerd. Ik ben daarom uiterst ingenomen met het verslag van de heer Goodwill en dit voorstel voor een richtlijn voor N1-voertuigen.

Piscarreta (PPE-DE)
Het toerisme ontwikkelt zich snel en daarom begint het BTW-stelsel zoals dat thans op Europese reisagentschappen van toepassing is ongeschikt te worden. Het is niet op de huidige situatie berekend en vormt een obstakel voor de mededinging. Ik steun daarom het initiatief van de Europese Commissie, evenals de amendementen van de rapporteur, mevrouw Torres Marques. Deze wijzigingen maken het systeem eenvoudiger en bevorderen de mededinging.
De toeristische industrie, die in de Algarve een belangrijke rol vervult, zal bij deze wijziging alleen maar baat ondervinden. Reisagentschappen en toerorganisatoren van buiten de EU zullen nu BTW moeten betalen over de diensten die ze aan Europese klanten leveren. Omgekeerd zullen Europese reisagentschappen geen BTW hoeven te berekenen voor de dienstverlening aan klanten die buiten de EU verblijfplaats houden. Op die wijze zorgen we ervoor dat de mededinging op de Europese binnenmarkt weer eerlijk en gezond wordt.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
Wij hebben tegen het onderhavige verslag gestemd omdat hierin opnieuw onder het mom van 'bestrijding van het terrorisme? wordt aangedrongen op 'vergemakkelijking van de samenwerking tussen politie- en justitieautoriteiten bij de bestrijding van het terrorisme?.
De accentuering van een repressief beleid, dat ten koste gaat van het zoeken naar politieke oplossingen, heeft er tot dusverre in geen enkel geval toe geleid dat het terrorisme een halt is toegeroepen (zie Ierland, Baskenland, Corsica, enzovoort.). Het heeft er zelfs veeleer toe bijgedragen het terrorisme in stand te houden.
In werkelijkheid wordt de 'bestrijding van het terrorisme? alleen maar aangegrepen om het repressieve apparaat in Europa te versterken, waarbij weer eens duidelijk wordt dat dit op geen enkele manier door de bevolking kan worden gecontroleerd. En dat dit voorstel afkomstig is uit Spanje, waar het repressieve apparaat nog steeds sporen van het Franco-regime vertoont, maakt het er ook niet vertrouwenswaardiger op.
Als Europa ergens onder lijdt, dan beslist niet onder een gebrek aan repressie, maar veeleer onder de uitwassen van het repressieve beleid, dat ertoe leidt dat migrerende werknemers naast alle andere chicanes waaraan zij blootstaan er ook nog van verdacht worden potentiële 'terroristen? te zijn.

Coelho (PPE-DE)
Ik heb voor deze twee voorstellen gestemd omdat ze deel uitmaken van een samenhangend geheel van horizontale maatregelen die ons in staat moeten stellen de maatregelen die het Parlement in het kader van de terrorismebestrijding reeds genomen heeft correct en doeltreffend toe te passen (te weten: het kaderbesluit inzake de bestrijding van terrorisme en het kaderbesluit inzake het Europees aanhoudingsbevel).
Met de dreiging van terrorisme moet aan beide zijden van de Atlantische Oceaan rekening worden gehouden. Het terrorisme is niet alleen één van de belangrijkste bedreigingen van de democratie, de vrije uitoefening van de mensenrechten en een ongehinderde economische en sociale ontwikkeling, het is eerst en vooral een aanslag op het belangrijkste recht - het recht op leven.
Het doet mij daarom deugd vast te mogen stellen dat Europa sinds de verschrikkelijke gebeurtenissen van 11 september 2001 vrij behoorlijke vorderingen heeft gemaakt, of het nu gaat om de uitwisseling van informatie en de coördinatie van politie en justitie bij de terrorismebestrijding of het ontwikkelen van een juridisch kader.
Ik hoop dat we die ontwikkeling voortzetten en nu tot overeenstemming komen over de prioriteit die we moeten toekennen aan de financiering van de terrorismebestrijding. Bovendien moeten we de dialoog met de Verenigde Staten meer diepte geven. We hopen dus dat de onderhandelingen die deze zomer begonnen zijn goed zullen verlopen en zullen uitmonden in een akkoord over gerechtelijke samenwerking met de Verenigde Staten. De strijd tegen het terrorisme moet altijd gevoerd worden overeenkomstig de spelregels van de democratische rechtsstaat, met respect voor de rechten van de burgers en de algemene rechtsbeginselen. Het is niet gerechtvaardigd die normen naast ons neer te leggen - dan zouden wij toegeven aan barbaarse instincten en dat zou een onaanvaardbare verlaging van ons beschavingsniveau betekenen.

Figueiredo (GUE/NGL)
Dit initiatief, dat Spanje binnen het kader van de Raad heeft genomen, valt onder de maatregelen die gericht zijn op versterking van de supranationale politiële en justitiële samenwerking, en dan vooral binnen de EU - zogenaamd ter 'bestrijding van het terrorisme?. Entiteiten als Europol en Eurojust, die buiten het bereik van de gerechtelijke en democratische controle vallen, worden nu gecentraliseerd, beter gestructureerd en van meer bevoegdheden voorzien. De garantie van rechten en vrijheden zoals die in de nationale grondwetten en wetgevingen zijn vastgelegd komt zo in het geding. Dit gaat veel verder dan samenwerking tussen lidstaten. De bedoeling is dat er voor het toezicht op die lidstaten supranationale controlemechanismen worden opgezet. Vooral het voorstel om 'een mechanisme op te zetten voor de beoordeling van de gerechtelijke systemen voor de tenuitvoerlegging van de terrorismebestrijding op nationaal niveau? verdient vermelding. Het gaat immers verder dan de op dit moment in de Verdragen opgenomen rechtsgrond toelaat, en houdt dus een schending van die Verdragen in.
Dit soort initiatieven zijn uitdrukking van een veiligheidsstreven dat zich in een verkeerde richting begeeft en een steeds zwaardere druk uitoefent op gegarandeerde vrijheden en grondrechten. De rapporteur doet een aantal voorstellen om deze gegarandeerde vrijheden en grondrechten enigszins veilig te stellen, bijvoorbeeld als het gaat om de overdracht en het beheer van persoonlijke gegevens (er zij in dit verband op gewezen dat Europol akkoorden heeft gesloten met derde landen, inzonderheid de VS). Die voorstellen behelzen echter geen werkelijke wijziging van de algemene opzet van de onderhavige initiatieven.
Vandaar onze stem tegen.

Gorostiaga Atxalandabaso (NI)
Ik heb tegen het verslag van de heer Galeote Quecedo gestemd, omdat de grote politieke fracties mijns inziens op ongepaste wijze gebruik hebben gemaakt van het nieuwe Reglement van dit Parlement. Het verslag-Galeote Quecedo kan het best worden samengevat met de woorden die de heer Turco gisteren tijdens het debat gebruikte. Ik kan mij vinden in zijn gehele analyse.

Kirkhope (PPE-DE)
De delegatie van de Britse conservatieven is vastbesloten ten volle deel te nemen aan de strijd tegen het terrorisme en haar ondubbelzinnige steun te geven aan een betere samenwerking tussen de politie en andere instanties belast met wetshandhaving in de verschillende lidstaten. Voorstellen die uitbreiding van Eurojust ten doel hebben kan zij echter niet steunen. Het Verenigd Koninkrijk dient geen lid te worden van Eurojust en moet zijn eigen krachtige verzet tegen het terrorisme handhaven. De Britse conservatieven staan achter de initiatieven in het recente verslag-Kirkhope inzake de oprichting van gemeenschappelijke onderzoeksteams waarin politie- en veiligheidsdiensten samenwerken in de strijd tegen zware criminelen. Dit initiatief moet nog ten uitvoer worden gelegd in de lidstaten.
Uitbreiding van Eurojust is niet de aangewezen weg en is overbodig indien de samenwerking wordt verbeterd overeenkomstig het verslag-Kirkhope. Om de hierboven uiteengezette redenen heeft de delegatie van de Britse conservatieven zich van stemming over dit verslag onthouden.

Korakas (GUE/NGL)
Zoals ook uit het debat van vandaag is gebleken draait in de EU de industrie voor de productie van antidemocratische en repressieve wetten op volle toeren. Met de initiatieven van de Spaanse regering (die volgens het nieuwe Reglement zonder debat in stemming zijn gebracht) wil men niet alleen de reeds bestaande maatregelen op het gebied van de verzameling en uitwisseling van inlichtingen versterken maar de lidstaten ook onder een verstikkend toezicht stellen om ervoor te zorgen dat zij de Europese wetgeving voor terreurbestrijding en het Europees arrestatiebevel snel en getrouw omzetten. Gevreesd wordt kennelijk dat door de druk van de democratische volksbewegingen die in de meeste landen reeds in opstand zijn gekomen, deze volstrekt verwerpelijke wetgeving niet geheel zal worden nageleefd.
Met het oog op een betere coördinatie worden de lidstaten - in strijd met elke notie van nationale soevereiniteit - gedwongen een minimumaantal inlichtingen te vergaren over misdrijven die verband houden met terrorisme en deze aan Europol en Eurojust door te geven.
Hoe men coördinatie en uniforme justitiële en politiële samenwerking opvat blijkt duidelijk uit een vertrouwelijk document van Europol dat recentelijk uitgelekt is. De titel ervan spreekt boekdelen: 'Europese beste praktijken voor de omgang met informanten?. Daarin worden maatregelen uiteengezet voor de manier waarop men verklikkers en provocateurs kan inzetten, die met toestemming van de politie optreden en immer buiten schot blijven, zelfs indien zij medeplichtig zijn aan misdaden!
Daarom hebben de Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland tegen deze teksten gestemd.

Meijer (GUE/NGL)
. Autoritaire overheden kenmerken zich vanouds door de gedachte dat zij de kritiek op hun beleid het beste kunnen overleven door burgers te beperken in hun vrijheid van informatie-uitwisseling, meningsuiting, organisatie en reizen. De sinds een jaar gegroeide angst voor terreuraanslagen maakt oude plannen om leger, politie en geheime diensten te versterken en vrijheidsrechten in te perken weer actueel. Die angst maakt die omstreden plannen voor een groot publiek een tijdlang meer aanvaardbaar dan op andere momenten. Inmiddels ontdekken de mensen de nadelen van een dergelijke ontwikkeling. In Nederland leverde een actie onder computergebruikers tegen de door de Raad gewenste bewaarplicht voor electronisch berichtenverkeer vorige week binnen twee dagen bijval op van 2500 personen. Naast deze aantasting van het reeds meer dan een eeuw oude briefgeheim zien we pogingen om radicale oppositionele bewegingen elk perspectief te ontnemen en ze te laten vluchten in geweld, waarna ze illegaal verklaard kunnen worden. In Europa gevestigde politieke organisaties in ballingschap wordt hun verblijfsrecht afgenomen en zij worden van het betalingsverkeer afgesneden. Gelukkig begint ook dit Parlement nu weer te beseffen dat de angst voor terreur geen reden mag zijn om het democratische en tolerante karakter van onze samenleving af te schaffen. Ik wijs het voorstel af, maar steun de voorstellen om persoonsgegevens beter te beschermen, het EP te informeren en verslagen openbaar te maken.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik heb voor gestemd, omdat ik het eens ben met de twee Spaanse initiatieven om maatregelen te nemen teneinde de samenwerking tussen politie en justitie in de strijd tegen het terrorisme te vergemakkelijken. Ik steun ook de belangrijkste amendementen van de rapporteur. We moeten inderdaad duidelijk aangeven dat de in het kader van dit besluit uitgewisselde informatie beperkt moet blijven tot het onderzoek naar criminele, terroristische activiteiten. Verder moet elke lidstaat een Eurojust-correspondent voor terroristische aangelegenheden aanstellen. Het moet dus niet zo zijn dat de lidstaten de keuze hebben om dat aan een andere bevoegde instantie over te laten. We moeten de lidstaten vragen voor de terrorismebestrijding gemeenschappelijke teams samen te stellen als blijkt dat een hechtere samenwerking gewenst is, vooral als het om ingewikkelde gevallen gaat, met transnationale vertakkingen.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, met betrekking tot het verslag-Gebhardt moet ik zeggen dat ik ondanks mezelf gedroomd heb over de heer Antonio Di Pietro, onze collega, die alom bekendheid geniet, zowel in Italië als in Europa, vanwege de justitienetwerken. Over netwerken gesproken, ik droomde dat de heer Di Pietro visser was en zijn netten uitgooide. Maar wat hij uitgooide was een justitieel net: hij ving daar kanjers van vissen mee, maar de kleintjes wisten te ontsnappen, want die willen, zoals u weet, rustig met pensioen gaan. Deze droom interpreterend denk ik dat justitiële netwerken een uitstekende vangst aan Europese delinquenten kunnen garanderen, precies zoals in mijn droom gebeurde.

Kirkhope (PPE-DE)
De Britse conservatieven zien geen enkele reden om een pan-Europese justitiële opleiding in het leven te roepen. Dat is een zaak voor de lidstaten en het huidige systeem voor het opleiden van de rechterlijke macht is uniek voor en afgestemd op elk van de lidstaten afzonderlijk. Dit dient zo te blijven. De instelling van een Europees netwerk voor justitiële opleiding heeft ook onaanvaardbare gevolgen voor de begroting van de Europese Unie. De delegatie van de Britse conservatieven zal zich hier apart tegen verzetten tijdens de begrotingsprocedure.
De Britse conservatieven kunnen de in dit verslag voorgestelde maatregelen niet steunen.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik heb voor dit verslag gestemd, omdat ik vind dat we met dit Franse initiatief een beter inzicht zullen krijgen in de juridische en justitiële omstandigheden in de lidstaten en de Gemeenschap. Al diegenen die in de Europese Unie en de lidstaten deel uitmaken van het gerechtelijk apparaat zullen hun werk beter kunnen doen - rechters, ambtenaren van het Openbaar Ministerie, advocaten en misschien zelfs politiebeambten die functies vervullen die vergelijkbaar zijn met die van een magistraat. Dit netwerk van scholen en nationale instellingen die in de lidstaten belast zijn met aanvullend juridisch onderwijs bestaat al sinds oktober 2001, zij het informeel en dus zonder rechtspersoonlijkheid. Die laatste omstandigheid heeft tot gevolg dat dit netwerk geen middelen uit de communautaire begroting of die van de lidstaten toegewezen kan krijgen. Daar zal met de aanneming van dit Franse initiatief verandering in komen: het netwerk zal dan uit de begroting van de Europese Unie gefinancierd kunnen worden. Kortom: een extra impuls voor het vergroten van de kennis van de juridische en justitiële systemen van de lidstaten en van de juridische instrumenten waarop de gerechtelijke samenwerking binnen de EU gebaseerd is.

Berthu (NI)
Wij hebben de uiterst lange tekst (ongeveer 200 bladzijden) van de ontwerpverordening tot vaststelling van gezondheidsvoorschriften inzake niet voor menselijke consumptie bestemde dierlijke bijproducten ontvangen. Wat de inhoud betreft hebben wij ermee ingestemd, omdat dit ontwerp principieel adequaat is. Het bevat strenge regels inzake het verbod op het gebruik van als levensmiddelen afgekeurde stoffen in diervoeder en op 'dierlijk kannibalisme?.
Wij hebben veeleer kritiek op de vorm van deze tekst. Het gaat hier om een verordening, die rechtstreeks van toepassing is in alle lidstaten en die bovendien uiterst gedetailleerd is. Tevens is hierin voorzien in een aantal afwijkingen, waardoor de bepalingen nog gecompliceerder worden, bijvoorbeeld ten aanzien van het gebruik van keukenafval als diervoeder in Duitsland en Oostenrijk.
Wij zijn van mening dat het zinvoller zou zijn in dergelijke gevallen op Europees niveau alleen kaderteksten met doelstellingen vast te leggen en desnoods tegelijkertijd een indicatieve modelverordening voor te leggen die de lidstaten zouden kunnen omzetten, met de nodige aanpassingen aan hun specifieke nationale kenmerken. Deze aanpak zou veel minder star zijn en de lidstaten veel meer armslag bieden. Waarschijnlijk zou iedereen hiervoor te vinden zijn, met uitzondering van de fanatieke voorstanders van de eenwording.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris Wallström moet het mij maar niet kwalijk nemen, maar vannacht heb ik van haar gedroomd. Ik ben namelijk een GGO tegengekomen die mij vertelde - niemand van ons weet hoe zo'n GGO eruit ziet - dat hij op zijn beurt had gedroomd dat hij Odysseus was: men had hem vastgebonden opdat hij niet zou toegeven aan de lokroep van de Sirenen. Hij had een heel fraaie GGO gezien, die op mevrouw Waldström leek. Zij had tegen hem gezegd: 'Volg me maar, dan ga je een gelukkig leven tegemoet?. Maar het was slechts een droom, mijnheer de Voorzitter, de werkelijkheid ziet er toch even anders uit! En dus heb ik tegen dit verslag gestemd, ook al bleek uit mijn droom duidelijk dat ik had moeten luisteren naar de aanwijzingen van Sirene Margot Wallström.

De Voorzitter.
Ik vrees dat commissaris Wallström meer aandacht lijkt te besteden aan de heer Barón Crespo dan aan u, mijnheer Fatuzzo.

Alavanos (GUE/NGL)
Het voorstel van de Commissie voor de grensoverschrijdende handel in genetisch gemodificeerde organismen blijft helaas achter bij het Protocol van Cartagena, ofschoon het juist de bedoeling was dit Protocol om te zetten. De grootste tekortkomingen die moeten worden goedgemaakt, zijn de volgende.
Ten eerste moet het voorzorgsbeginsel duidelijk tot uitdrukking worden gebracht in de communautaire tekst.
Ten tweede moet met één maat worden gemeten, ongeacht of het om de interne markt van de EU of de externe handel gaat. Als een product niet op de interne markt in omloop mag worden gebracht, moet het ook verboden worden voor de export.
Ten derde moet het land van export volledig verantwoordelijk blijven voor de handel in verboden genetisch gemodificeerde organismen; deze verantwoordelijkheid mag niet overgeheveld worden naar het land van import.
Ten vierde moet volledige informatie van het publiek worden gegarandeerd.
Ten vijfde moeten alle maatregelen worden getroffen die noodzakelijk zijn om te voorkomen dat grote ondernemingen zich aan de controle onttrekken door gebruik te maken van hun multinationale structuur.
De amendementen van de Milieucommissie van het Europees Parlement gaan de goede kant op en daarom heb ik daar steun aan gegeven.

Figueiredo (GUE/NGL)
Wij hebben voor dit verslag gestemd omdat de erin opgenomen amendementen een verbetering inhouden vergeleken bij het oorspronkelijke voorstel van de Raad. Het is bijvoorbeeld heel belangrijk dat we erkennen dat burgers het recht hebben zelf te bepalen of ze genetisch gemodificeerde producten willen gebruiken. Het milieu en de volksgezondheid moeten beschermd worden, en we moeten uitgaan van het voorzorgsbeginsel.
Net zo belangrijk is dat we erkennen dat bij de eerste zitting van de Conferentie van Partijen steun moet worden gegeven aan de tenuitvoerlegging vna artikel 27 van het Protocol. Op die wijze scheppen we een kader voor het ontwikkelen van een internationaal aanvaardbaar systeem op het gebied van civielrechtelijke aansprakelijkheid met betrekking tot schade als gevolg van GGO's. We introduceren op die manier ook een aantal bijzondere voorzorgsmaatregelen voor al hetgeen betrekking heeft op voeding voor mens en dier.
De rapporteur spreekt zich echter niet uit over een aantal belangrijke zaken, zoals het feit dat de Europese Unie voor olie- en eiwithoudende producten zo sterk van de invoer afhankelijk is. Als je het hebt over de risico's van GGO's, dan is dat een groot probleem. Verder moet opgemerkt worden dat de Raad het bestaande moratorium wil opheffen. Wij zijn het daar niet mee eens, en wij hebben dat bij de stemming over het voorgaande verslag ook al tot uitdrukking gebracht.

Krivine en Vachetta (GUE/NGL)
 - (FR) Wij stemmen voor de amendementen van onze collega Jonas Sjöstedt op de ontwerpverordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de grensoverschrijdende verplaatsing van genetisch gemodificeerde organismen. Het door de Commissie gepresenteerde voorstel gaat minder ver dan het Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid van 29 januari 2000. In het voorstel wordt te weinig rekening gehouden met het voorzorgsbeginsel dat is verankerd in de Verklaring van Rio over het milieu en met het debat dat momenteel in Europa over deze vraagstukken wordt gevoerd.
De Commissie interpreteert het Protocol van Cartagena, dat op zich al een compromis is, uiterst ruim, alhoewel duidelijk is dat deze tekst in eerste instantie op het voorzorgsbeginsel gebaseerd is. Een dergelijke benadering heeft tot gevolg dat het akkoord van Cartagena inhoudelijk wordt uitgehold, juist op het moment dat de ratificatieprocedure gaande is. Dit is een uiterst ernstige zaak. Wij hebben bij de Conferentie van Johannesburg over duurzame ontwikkeling, die eind augustus/begin september heeft plaatsgevonden, opnieuw kunnen zien dat wanneer de politieke wil niet met de nodige vastberadenheid tot uitdrukking wordt gebracht, het algemeen belang van de volkeren het aflegt tegen de particuliere belangen van de voedingsmiddelenindustrie en de multinationals en tegen de logica van de commercie.
De Europese Unie moet haar internationale gewicht in de schaal werpen, niet om de dynamiek van Cartagena af te remmen, maar om deze te versterken. Deze verantwoordelijkheid moet zij op zich nemen.

Moreira da Silva (PPE-DE)
In mei 2000 hebben de Europese Unie en haar lidstaten het Protocol van Cartagena ondertekend. Dat Protocol gaat over het wegnemen van biotechnologische risico's voortvloeiende uit de omgang met en het gebruik en het vervoer van GGO's. Het voorstel voor een verordening dat de Commissie nu voorlegt is uiterst belangrijk, aangezien via deze verordening werk wordt gemaakt van de praktische implementatie van het Protocol van Cartagena in de Europese Unie. Op die wijze voorkomen we verstoring van de mededinging - dat zou namelijk het gevolg kunnen zijn als dit soort regels op nationaal niveau zou worden vastgelegd. De rapporteur heeft het voorstel voor een verordening verbeterd. Bijzondere vermelding verdient in dit verband het voorstel voor een verbod op de uitvoer van GGO's die binnen de Europese Unie zelf niet toegestaan zijn.

Ribeiro e Castro (UEN)
Aan het gebruik van en de handel in genetisch gemodificeerde organismen (GGO's) zijn gevaren verbonden. Deze door de moderne biotechnologie geproduceerde organismen kunnen ongunstige gevolgen hebben voor de biodiversiteit. Daarnaast is het van belang dat we risico's voor de gezondheid van mensen zo veel mogelijk beperken. Daarom is het van het grootste belang dat we blijven werken aan beschermende maatregelen, ook als het gaat om grensoverschrijdende verplaatsingen van GGO's. Dat is de bedoeling van deze verordening die we nu in eerste lezing bespreken. We willen op deze wijze de normen creëren die ons in staat moeten stellen het Protocol van Cartagena ten uitvoer te leggen. Ik steun deze verordening, aangezien ze tot doel heeft te verhinderen dat in de verschillende lidstaten met betrekking tot deze zo gevoelig liggende materie uiteenlopende wettelijke bepalingen worden vastgelegd. De rechtszekerheid is daarmee beslist gediend, terwijl we zo ook bijdragen tot het beter functioneren van de interne markt.

Sacrédeus (PPE-DE)
Gezien de mogelijke risico's van GGO's voor het milieu in het algemeen en de biodiversiteit in het bijzonder hebben wij Zweedse christen-democraten besloten een restrictief beleid te steunen. Met het oog op het voorzorgsbeginsel zijn wij van mening dat de exporteur zich aan de regels van het invoerende land dient te houden. Verder vinden wij het zeer belangrijk dat er op internationaal niveau gemeenschappelijke aansprakelijkheidsregels worden uitgewerkt. Bovendien vinden wij het vanzelfsprekend dat wij geen GGO's uitvoeren die in de Europese Unie niet zijn toegestaan. De bepalingen in de verordening moeten worden nageleefd, ongeacht het tijdstip waarop het Protocol van Cartagena in werking treedt.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de Italiaanse boden van het Parlement hielden mij aan net toen ik de zaal wilde betreden. Ze zeiden tegen mij: 'Dit verslag van de heer Casaca, waarin gepleit wordt voor minder controles op betalingen uit hoofde van het EOGFL-Garantie om een betere uitvoering te bewerkstelligen? - minder controleren komt immers neer op beter controleren, zoals de rapporteur stelt - 'bracht ons boden op een gedachte die niet overeenkomt met wat de heer Goodwill zal zeggen. Hij vindt namelijk dat Italiaanse automobilisten graag hard rijden, net zoals Schumacher, terwijl wij ernaar streven minder boetes voor verkeerd parkeren te incasseren. Hopelijk komen er dus minder controles op geparkeerde auto's - wat neerkomt op betere controles -, want dan krijgen wij minder boetes vanwege fout parkeren?.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, afgelopen donderdag deed ik mee aan een televisieuitzending in Milaan. De dag daarvoor had de nieuwe kardinaal van Milaan, Zijne Excellentie Tettamanzi, die van Genua komt, verklaard dat immigranten die naar Europa komen en vooral naar Milaan, met open armen ontvangen moeten worden. Dit leverde hem tijdens die bewuste uitzending beledigende telefoontjes van humeurige mensen op, die het niet eens waren met zijn aansporing. Tijdens het uitbrengen van mijn stem voor een betere immigratie moest ik daarom denken aan wat de heer Vatanen een paar dagen geleden persoonlijk tegen mij had gezegd: 'En als wij nu in Senegal geboren waren? Als wij nu geboren waren in de landen waar deze mensen noodgedwongen wegvluchten om ergens in Europa een middel van bestaan te vinden??

Berthu (NI)
Wij zijn verheugd over het feit dat het verslag-Evans over asiel met een nipte meerderheid van rechts is verworpen. Reeds in de eerste paragraaf van de resolutie wordt de Commissie en de lidstaten verzocht 'prioriteit te geven aan de ontwikkeling van een gemeenschappelijk immigratiebeleid om de druk op het asielstelsel te verlichten?. Het eerste voorstel dat de linkse groeperingen hier in het Europees Parlement hebben gepresenteerd om het aantal pseudo-asielzoekers te verlagen, bestond er dus in de grenzen nog verder te openen en deze personen als legale immigranten welkom te heten!
En in deze trant ging het maar door. In paragraaf 3 werd de Commissie bijvoorbeeld verzocht 'beste praktijken? op het vlak van het asielbeleid voor te stellen die 'volgens de Europese richtsnoeren met name (let wel: met name!) inhouden dat de lidstaten hun internationale beschermingsverplichtingen nakomen?. Het belangrijkste doel van de linkse afgevaardigden in dit Huis is dus blijkbaar vervolgde personen op te nemen, ongeacht hun aantal. Het is zonneklaar dat de binnenlandse veiligheid en het evenwicht van onze samenlevingen bij links simpelweg op de tweede plaats komen te staan.

Lang (NI)
In 1999 is tijdens de Top van Tampere bepaald dat de verwezenlijking van een gemeenschappelijk asielbeleid in 2004 een feit diende te zijn. Maar het zal moeilijk zijn dit door de Vijftien vastgelegde doel te halen. Teksten en verslagen volgen elkaar op en iedere keer wordt een nieuwe fase in de harmonisatie van het asielrecht voorgesteld, maar er is nog steeds geen sprake van consensus en er is geen enkele vooruitgang geboekt. Slechts twee projecten zijn tot dusver goedgekeurd, en dan ook nog tegen heug en meug. Zelfs de Top van Sevilla, die een mijlpaal had moeten vormen met betrekking tot de bestrijding van de illegale immigratie, is op niets uitgedraaid. De lidstaten van de Europese Unie hebben alleen over de kleinste gemene deler overeenstemming weten te bereiken: de landen waaruit de illegale immigranten afkomstig zijn, worden niet bestraft.
Bij de Europese dossiers inzake het gemeenschappelijk asiel- en immigratiebeleid lopen de zaken in toenemende mate vast, of het nu gaat om de definitie van het statuut van vluchteling, het asielbeleid, gezinshereniging of de toelating van buitenlandse werknemers in bepaalde economische en sociale sectoren. En waarom lopen de zaken vast? Het antwoord is simpel: omdat hier bevoegdheden van de lidstaten zelf in het geding zijn: het recht van ieder land om te bepalen hoeveel migranten het opneemt en het recht om een eigen immigratiebeleid te voeren. Brussel wil alles communautariseren, maar het is voor iedere lidstaat moeilijk een deel van de soevereiniteit op te geven.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)

Meijer (GUE/NGL)
. Ten tijde van de koude oorlog waren vluchtelingen uit het Oosten in West-Europa zeer welkom. Vluchten werd aangeprezen als een vrijheidslievende daad, waarmee ieder solidair behoorde te zijn. Tegenwoordig komen de vluchtelingen meestal van verder weg, zien ze er anders uit dan West-Europeanen, en bestaat er ook veel minder begrip voor de toestand die ze ontvluchten. Omdat de levenssstandaard in het land dat ze ontvluchten altijd lager is dan bij ons, zijn ze bij voorbaat verdacht van economische motieven voor hun vlucht. Het laatste jaar is daar ook nog eens de angst bij gekomen dat vluchtelingen terroristische infiltranten kunnen zijn. Lidstaten van de EU neigen ertoe bovengrenzen te stellen aan het aantal vluchtelingen dat ten hoogste mag worden toegelaten, en hun eigen opvangniveau lager vast te stellen dan dat van de buurlanden. Zo creëren we een Fort Europa, waar ook mensen in hoge nood niet meer binnen kunnen en internationale verdragen worden geschonden. Het gevolg is dat nog meer dan voorheen gezinnen worden uiteengescheurd en dat mensen worden teruggestuurd naar een voor hen onveilig land waar ze hun ondergang tegemoet gaan. Ik wijs de hoofdlijn af, maar steun de voorstellen van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken om niemand uit te leveren aan landen waar de doodstraf dreigt, alleen oorlogsmisdadigers eventueel de vluchtelingenstatus te onthouden, en rekening te houden met het toenemende aantal vrouwelijke asielzoekers.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, in haar verslag, dat mijn instemming heeft, pleit mevrouw Angelilli voor schadeloosstelling aan de slachtoffers van misdrijven. Ik persoonlijk alsook de Partij van de Gepensioneerden die ik vertegenwoordig vinden het terecht dat de overheid denkt aan schadevergoeding voor de slachtoffers van misdrijven, ook omdat juist vaak ouderen en gepensioneerden het slachtoffer van misdrijven zijn, zij het van minder ernstige delicten als tasjesroof en diefstal. Ik vind het voorstel van pas komen, want, als je het goed bekijkt, zijn niet alleen de daders van die misdrijven schuldig, maar ook de overheid: die zou immers moeten waken en controleren, en door repressieve acties moeten garanderen dat dergelijke misdrijven niet voorkomen. Het is ook de taak van de overheid de eigen burgers op te voeden in het naleven van de wetten. Ik hoop dus dat dit initiatief van schadeloosstelling aan de slachtoffers van misdrijven doorgang vindt en dat men ook hoge boetes gaat uitdelen aan de bewakers van de openbare orde die hun plicht niet nakomen, vooral ook politici en topbestuurders van onze landen.

Alavanos (GUE/NGL)
In het verslag van mevrouw Angelilli wordt een positief standpunt ingenomen ten aanzien van het Groenboek van de Commissie inzake een wetgevend kader voor de schadeloosstelling van slachtoffers van misdrijven. De hoofdgedachte van het verslag is positief. Op grond hiervan moeten alle lidstaten programma's opstellen voor schadeloosstelling van de slachtoffers van misdrijven die geen schadevergoeding kunnen krijgen van de daders of langs andere wegen. Dit geldt ook voor slachtoffers van terreurdaden. Deze regeling is noodzakelijk omdat het Europees Verdrag inzake schadeloosstelling van slachtoffers van gewelddaden van 1988 niet door alle lidstaten is ondertekend en omdat dit Verdrag zelfs als het ondertekend is de slachtoffers van gewelddaden niet de mogelijkheid biedt een beroep te doen op schadeloosstelling door de overheid. De Commissie wordt gevraagd een lijst op te stellen met beste praktijken met betrekking tot de in de verschillende landen van kracht zijnde regelingen. Dat is een goede maatregel; zo zullen de lidstaten met betrekkelijk weinig ervaring op dit gebied geholpen worden het hoofd te bieden aan dergelijke problemen.

Berthu (NI)
In mijn stemverklaring met betrekking tot het verslag-Evans heb ik er reeds op gewezen dat één van de belangrijkste plichten van de verantwoordelijke regeringen op het vlak van het asielbeleid erin bestaat te waarborgen dat onze landen niet door een toestroom van vluchtelingen worden gedestabiliseerd.
Tegen de achtergrond van het verslag-Angelilli zou men kunnen stellen dat de eerste - en gemakkelijkste - stap er in dit verband in bestaat dat wij vermijden de bepalingen van het Verdrag van Genève zelf aan te scherpen. Zo is bijvoorbeeld bekend geworden dat de ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken, die op 13 september jongstleden, dus nog maar tien dagen geleden, bijeen waren, het eens zijn geworden over een uiterst brede definitie van het begrip vluchteling en daarbij ruimere criteria zijn overeengekomen dan die welke zijn vastgelegd in het Verdrag van Genève. Uit de conclusies van deze vergadering blijkt dat de bedreiging van vervolging niet meer noodzakelijkerwijze hoeft uit te gaan van overheidsorganen, maar ook kan uitgaan van niet aan de overheid gelieerde actoren.
Het zou een goede zaak zijn indien onze regeringen, voordat zij dergelijke verruimingen van definities overeenkomen, eens grondig zouden nadenken over de miljoenen mensen die een beroep zouden kunnen doen op dit nieuwe recht en over de financiële en sociale kosten waarmee zij onze landen via dit soort keuzen opzadelen. Ook hier geldt dat nu al moet worden nagedacht over andere vormen van bescherming dan het recht op asiel.

Ribeiro e Castro (UEN)
Met mijn stem vóór geef ik om te beginnen aan dat ik het in mei door de Commissie gepresenteerde Groenboek inzake de 'Schadeloosstelling van slachtoffers van misdrijven? toejuich. Met dit Groenboek geeft de Commissie de aanzet om op dit gevoelige gebied gemeenschappelijke normen voor de schadevergoeding aan slachtoffers te ontwikkelen. Deze normen zouden dan overal op het grondgebied van de Europese Unie gerespecteerd moeten worden. Datzelfde zou ook, waar mogelijk, in derde landen het geval moeten zijn, op basis van het wederkerigheidsbeginsel. Met mijn stem vóór geef ik verder mijn steun aan voor het uitmuntende verslag van mevrouw Angelilli. De rapporteur wijst er eerst en vooral op dat de minimumnormen ook een duidelijke, door alle lidstaten aanvaarde definitie behoren te bevatten van de delicten die voor schadevergoeding in aanmerking komen. De karakteristieken van deze delicten moeten op voorhand worden vastgelegd. Ik sta ook achter de aanbeveling van de rapporteur om een gratis Europese telefoonlijn op te zetten voor de hulpverlening aan slachtoffers. Die hulpverleningsdienst moet 24 uur per dag bereikbaar zijn, in alle officiële talen van de Unie.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, waartoe hebben deze cosmetica, waarmee zoveel vrouwen zich opsieren, eigenlijk gediend? Een bejaarde, arme gepensioneerde zei tegen mij: 'Die cosmetica, waar vrouwen zich zo fraai mee opmaken, hebben mij geruïneerd! Ik heb daar al mijn geld aan uitgegeven! Nu heb ik geen rooie cent meer, nu ben ik een arme gepensioneerde, en toch voel ik me happy, want uiteindelijk heb ik me heel goed vermaakt in mijn leven?. Een andere gepensioneerde wist mij daarentegen te vertellen: 'Ik heb weerstand geboden aan de verleidingen van vrouwen die cosmetica gebruiken, en nu ben ik een rijke gepensioneerde, maar toch kan ik niet zeggen dat ik zo tevreden terugblik, want ik had eigenlijk ook best zo'n mooi leventje willen leiden. Het was beter geweest als ik in het gezelschap van mooi opgemaakte vrouwen had geleefd?. Een dilemma dus: wat stond mij te doen? Ik heb toen maar een blik geworpen op mevrouw Roth-Behrendt, die vast en zeker cosmetica gebruikt die niet zijn getest op dieren. Nu moeten wij er toch eerlijk voor uitkomen: wat een prachtige vrouw is collega Roth-Behrendt toch! Wij kunnen allemaal zien dat de cosmetica die zij gebruikt nuttig zijn, misschien zelfs meer dan de cosmetica die op dieren worden getest. Het leek me dus een verstandig idee mevrouw Roth-Behrendt te volgen, vandaar dat ik vóór heb gestemd.

De Voorzitter.
Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd.
(De vergadering wordt om 12.50 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

De Voorzitter.
Het is mijn trieste plicht u mede te delen dat er een terroristische aanslag is gepleegd, en dat Juan Carlos Beira Montes, agent van de Guardia Civil in Leiza, Navarra, daarbij om het leven is gebracht.
Opnieuw heeft de blinde haat van het ETA-terrorisme een burger van de Unie, een ambtenaar werkzaam bij de ordedienst van een democratische staat, van het leven beroofd.
Net als bij vorige gelegenheden breng ik de sterkst denkbare veroordeling van het Europese Parlement tot uitdrukking. We betuigen onze onvoorwaardelijke solidariteit met de familie van het slachtoffer, met de Spaanse burgers en met de Spaanse autoriteiten.
Samen zullen wij in de strijd tegen het terrorisme overwinnen.
Ik vraag u nu, dames en heren, een minuut stilte in acht te nemen.
(Het Parlement neemt staande een minuut stilte in acht)

De Voorzitter.
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?
Mijnheer MacGormick, u heeft nu het woord.

MacCormick (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag uw aandacht willen vestigen op punt 12 van de notulen, betreffende speeches van één minuut over kwesties van politiek belang. Mijn naam komt op die lijst twee keer voor, maar de aanwezige afgevaardigden zullen zich herinneren dat ik nadrukkelijk een motie van orde indiende uit hoofde van artikel 2 van ons Reglement. Ik vind derhalve dat dit had moeten worden genotuleerd als een motie van orde, en dat mijn opmerking in de notulen had moeten worden opgenomen.

De Voorzitter.
We zullen rekening houden met uw opmerking en de notulen zullen dienovereenkomstig gewijzigd worden.
Verder geen bezwaren, dames en heren?
(De aldus gewijzigde notulen worden goedgekeurd)

De Voorzitter.
Aan de orde is het debat over de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2003.
Zoals u weet gaat het om een nieuw soort debat. Ik vraag u daar rekening mee te houden en ik dank u voor uw medewerking.
De voorzitter van de Begrotingscommissie, de heer Wynn, zal het debat openen.

Wynn, Terence (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, dit is de eerste keer dat wij iets dergelijks doen en ik ben blij dat ik dit debat mag openen. In normale omstandigheden hebben wij bij een begrotingsdebat al over de eerste lezingen gestemd in de commissie. We komen dan naar de plenaire vergadering, waar de meesten van ons dan een redevoering houden die, als wij geluk hebben, drie minuten en anders anderhalve minuut mag duren. En dan gaat het bovendien om verklaringen die eigenlijk geen effect hebben omdat het werk dan al is gedaan.
Met deze vergadering proberen wij een echte dialoog te bereiken, in de eerste plaats met de Commissie, maar ook met de Raad. Wij willen uw mening horen over de vraag hoe wij volgende week moeten stemmen. Ook willen wij vragen stellen over de gebeurtenissen die hebben plaatsgevonden nadat het voorontwerp van begroting (VOB) was ingediend. Sinds het VOB is er van alles gebeurd, waaronder de stemming van de Raad over zijn ontwerpbegroting, waarover wij vandaag stemmen. Onze commissies hebben samen met de rapporteurs een aantal verstandige amendementen ingediend. Net als altijd betekenen de nu voorliggende amendementen een overschrijding van de beschikbare middelen.
Het is de taak van onze beide rapporteurs om deze amendementen te beoordelen. Ongetwijfeld zult u tijdens het debat naar uw mening worden gevraagd over sommige van die amendementen.
Wij hebben nu ook een nauwkeuriger wetgevingsprogramma dan ten tijde van het VOB en wij moeten de noodzakelijke veranderingen vaststellen. Er hebben zich externe gebeurtenissen voorgedaan, zoals de overstromingen, en wij moeten bekijken wat de invloed daarvan is op de begroting van volgend jaar.
Op een aantal gebieden kunnen wij vanuit onze positie niet zien hoe bepaalde zaken zullen worden gefinancierd. Zo is er bijvoorbeeld nog geen overeenstemming met de Raad of de Commissie over de vraag waar de 27 miljoen euro in rubriek 2 voor het herstelprogramma voor de visserij vandaan moet komen. Sommigen zullen daar wellicht naar vragen en als iemand daar ideeën over heeft, willen wij die graag horen. Een van de belangrijkste doelstellingen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking is ervoor te zorgen dat er een aanzienlijk bedrag komt voor het Global Health Fund. Een van de redenen daarvoor is dat de Europese Unie wellicht geen plaats in het bestuur, en dus geen stem in dit fonds, zal krijgen als zij niet een aanzienlijk bedrag beschikbaar stelt. Klopt dat? Om hoeveel geld gaat het dan? Ik hoop dat deze vraag ook aan de Commissie zal worden gesteld, zodat wij daar meer duidelijkheid over krijgen.
In dit korte openingswoord wil ik niet alleen de Commissie in het algemeen, maar ook alle commissarissen die aan dit debat zullen deelnemen, bedanken. Ook wil ik de fungerend voorzitter van de Raad bedanken voor zijn aanwezigheid hier. Ik hoop dat het debat nuttig en vruchtbaar zal zijn en dat het van invloed zal zijn op de stemming die wij volgende week in de commissie zullen houden, anders hebben wij hier immers allemaal vier uur van onze tijd zitten verspillen.

Färm (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, evenals de rapporteur voor advies van de Begrotingscommissie, de heer Wynn, ben ik erg blij met dit nieuwe debat. Toen wij in het voorjaar dit idee te berde brachten, hadden we grote twijfels of onze inspanningen iets zouden opleveren. Voor ons was het overkoepelend streven te trachten de begrotingswerkzaamheden van het Europees Parlement te hervormen, met name met het oog op de totaal nieuwe methode van een zogeheten activiteitenbegroting, die volgend jaar ingevoerd wordt. Tegen die achtergrond was het belangrijk om ook het debat zelf te vernieuwen, dat wellicht het meest zichtbare onderdeel van de begrotingswerkzaamheden van het Parlement is.
Deze hervorming betekent ook dat wij gestreefd hebben naar een grotere deelname van de parlementaire commissies aan de werkzaamheden. Ik heb de begrotingskwesties met vrijwel alle commissies besproken en nu roepen wij ze ook op actief deel te nemen aan het huidige debat. Wij gaan nu onze eisen aanscherpen inzake de uitvoering van de begrotingsbesluiten van het Parlement, door ons via werkgroepen en met behulp van verschillende rapporten meer te richten op de uitvoeringsgraad en op de voornaamste budgettaire gebreken op dit gebied.
Met dit in ons achterhoofd juich ik de manier toe waarop de Commissie, de Raad, een aantal commissarissen en de Deense minister van Financiën in de rol van voorzitter aan het debat hebben deelgenomen. Ik hoop dat ook de afgevaardigden van het Parlement een aanzienlijke bijdrage zullen leveren aan een boeiender en constructiever debat dan de nogal voorspelbare monologen die hier tot nu toe zijn gevoerd.
Het begrotingssysteem van de Europese Unie kent een aantal ernstige gebreken; het stelsel ontbeert met name de nodige flexibiliteit. Ik denk dat het voor het Parlement, maar zeker ook voor het publiek moeilijk te bevatten is waarom het onmogelijk is middelen te vinden voor het proactieve onderdeel van het landbouwbeleid dat plattelandsontwikkeling wordt genoemd, terwijl er op andere terreinen van het landbouwbeleid miljarden euro's over zijn. Daarom hadden wij ook zoveel moeite verzet aan te tekenen tegen de voor de uitbreiding noodzakelijke administratieve uitgaven en tegen het zoeken naar een oplossing zonder gebruik te maken van het flexibiliteitsinstrument: wij wisten namelijk dat er elders middelen te vinden waren die niet werden gebruikt. Een van de vernieuwingen dit jaar is dan ook dat wij op een systematischer manier hebben getracht de ongebruikte middelen te vinden en te gebruiken, en dat wij systematischer te werk zijn gegaan bij het vervroegen van uitgaven om de druk te verlichten in een categorie die de komende jaren zwaar belast zal zijn. Daardoor kan bijvoorbeeld gemakkelijker worden voorzien in behoeften inzake de op handen zijnde uitbreiding.
Dit is een tijdelijke oplossing. Eigenlijk ben ik van mening dat er een veel omvangrijkere begrotingshervorming moet komen. Ook vind ik dat wij deze kwestie in de Conventie moeten bespreken. De huidige, zeer starre begrotingsplafonds mogen geen vaste kaders worden. Ze mogen absoluut niet worden opgenomen in het Verdrag, en het spreekt voor zich dat het Parlement met betrekking tot het landbouwbeleid hetzelfde medebeslissingsrecht dient te hebben als op andere gebieden.
Verder wil ik het Deense voorzitterschap bedanken voor zijn tot dusver zeer serieuze en constructieve aanpak. In juli zijn er goede overeenkomsten gesloten en gisteren hebben wij een interessante bijeenkomst van drie partijen gehad over mogelijke oplossingen voor de overstromingen.
Ik wil deze inleiding afsluiten met de oproep deze constructieve aanpak te handhaven bij het oplossen van de overige grote problemen, met name die van categorie 4, de uitgaven in het kader van het extern beleid. Hier is veel meer flexibiliteit nodig. Het Parlement zal protesteren tegen het feit dat er voortdurend nieuwe uitgaven bijkomen, zoals voor Afghanistan en het Global Aids and Health Fund, boven op de uitgaven die wij al hebben gedaan voor de Balkan, Kosovo, Servië, enzovoort, zonder dat er nieuwe middelen bijkomen. Dat wordt, denk ik, een van de belangrijkste kritiekpunten van het Parlement bij de discussie over de vraag hoe de Commissie en de Raad omgaan met de begroting.

Stenmarck (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, de administratieve begroting van de Europese Unie is lange tijd een van de grote begrotingsproblemen geweest van de Unie. De werkzaamheden zijn dit jaar gericht op het vinden van langetermijnoplossingen voor deze problemen. Begin dit jaar wezen alle berekeningen op een groot tekort in de begroting van 2003. Nu we dit tekort omlaag hebben gebracht en een klein overschot voor volgend jaar verwachten, kunnen wij constateren dat naar alle waarschijnlijkheid op de lange termijn met name 2003 een moeilijk jaar wordt.
In overeenstemming met het besluit van de Europese Raad in Berlijn van 1999 hebben wij de mogelijkheid om het zogeheten flexibiliteitsinstrument te gebruiken en daarmee extra middelen toe te voegen. In haar voorlopige begrotingsvoorstel heeft de Commissie dit voorgesteld voor categorie 5. Hier waren vanzelfsprekende redenen voor, met name het feit dat de tijd dringt en er ontzettend veel gedaan moet worden.
Ik wil onderstrepen dat wij nog maar tweeënhalve maand de tijd hebben voordat het definitieve besluit genomen gaat worden over de vraag welke landen gaan toetreden. We hebben nog maar zes maanden voordat 147 waarnemers van toekomstige lidstaten aanwezig zullen zijn in het Europees Parlement.
Over vijftien maanden al is het 2004, het jaar waarin alles verandert en de Europese Unie een compleet andere organisatie wordt dan zij tot nu toe is geweest. Het is het jaar waarin hopelijk tien nieuwe lidstaten hun plaats zullen innemen, het jaar waarin wij cruciale stappen zullen zetten in de richting van een hereniging van een Europa dat altijd opgedeeld is geweest in Oost en West. Het is een enorme klus en waarschijnlijk de belangrijkste taak die ooit op onze schouders zal rusten. Daarom is het verheugend te constateren dat de meeste puzzelstukjes van de begroting op hun plaats beginnen te vallen. De uitbreiding heeft de eerste prioriteit. De noodzakelijke hervormingen, met name hier in het Parlement, zijn in volle gang en kunnen plaatsvinden binnen de opgestelde begrotingskaders en binnen de tijd die wij hebben. Nu wij definitief kunnen gaan aftellen en de tijd steeds meer begint te dringen, staat ons nog ontzettend veel te doen, ook in verband met de begroting van vóór 2003.
Tegen deze achtergrond valt er natuurlijk veel te zeggen voor het voorstel van de Commissie om het zogeheten flexibiliteitsinstrument te gebruiken. Toch hebben het Parlement en de Raad besloten zich te verzetten tegen het voorstel van de Commissie. Een eerste stap in de goede richting is dat het Parlement en de Raad het eens geworden zijn over de grote lijnen van de administratieve begroting. Dit is volkomen nieuw in de begrotingsprocedure, maar gunstig voor de overige werkzaamheden.
Wat het Parlement en de Raad al hebben gedaan en wat de overige instellingen nu moeten doen, is de Commissie in staat stellen de noodzakelijke investeringen te plegen en de nodige voorbereidingen te treffen. Dit moet gebeuren op basis van de gedachte dat de uitbreiding niet iets is wat één instelling kan bewerkstelligen; wij moeten er gezamenlijk onze schouders onder zetten. Daarom heeft het Parlement getracht creatief te zijn bij het zoeken naar ruimte voor de noodzakelijke financiering.
In het kort gaat het erom zo veel mogelijk te doen binnen de begroting van dit jaar om zo veel mogelijk ruimte te creëren in de begroting van 2003, als de uitbreiding nog maar een jaar verwijderd is. De ruimte die op deze manier ontstaat, moet daarna de basis kunnen vormen voor de tenuitvoerlegging van de noodzakelijke prioriteiten voor 2003. Dit noemen we frontloading. Alle - en ik benadruk alle - instellingen, dus ook het Parlement en de Raad, worden opgeroepen een actieve bijdrage te leveren op dit gebied. Tot nu toe heb ik alleen positieve reacties ontvangen. Ik ben ervan overtuigd dat wij in onze opzet zullen slagen en daarmee de financiële ruimte zullen creëren die met name de Commissie nodig heeft om de uitbreiding tot een succes te maken.

Pedersen
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden van het Europees Parlement, als voorzitter van de Raad doet het mij genoegen dat ik in de gelegenheid ben gesteld aanwezig te zijn bij dit debat over de begroting van het Europees Parlement voor 2003, waaraan ook vertegenwoordigers van de Commissie deelnemen. Ik ben ervan overtuigd dat het debat van vandaag het Parlement en de Commissie in staat zal stellen een groot aantal belangrijke onderwerpen aangaande de begroting voor 2003 aan te roeren. Ik heb vandaag opnieuw het genoegen de heer Terence Wynn en de twee rapporteurs voor de begroting van 2003, de heren Färm en Stenmarck, te ontmoeten. Ik wil graag beginnen met persoonlijk mijn dank uit te spreken voor de constructieve en doelgerichte dialoog over de begroting van volgend jaar die het Parlement en de Raad tot dusverre gevoerd hebben. Ik wil ook van de gelegenheid gebruik maken om mevrouw Schreyer, EU-commissaris voor de begroting, en de overige commissarissen te bedanken voor de buitengewoon plezierige samenwerking. Het lijdt geen twijfel dat de begroting van de EU voor 2003 een grote uitdaging vormt. De Unie moet volgend jaar verscheidene nieuwe taken oppakken. Laat ik er slechts twee noemen: de instellingen van de EU moeten zich voorbereiden op de uitbreiding en de EU moet de verantwoordelijkheid overnemen voor de Politiemacht van de VN in Bosnië-Herzegovina. De Raad, het Parlement en de Commissie zijn het erover eens dat het hier politieke prioriteiten betreft die door de Unie opgepakt moeten worden. De begrotingsprocedure heeft zich tot dusverre dan ook gekenmerkt door de wil praktische oplossingen te vinden en compromissen te sluiten. Ik ben ervan overtuigd dat deze goede samenwerking dit najaar een vervolg zal krijgen en ik zal, voorzover dat in mijn macht ligt, alles doen om daaraan een bijdrage te leveren. Ik wil eindigen met de afgevaardigden van het Europees Parlement en de commissarissen een goed debat toe te wensen.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, geachte afgevaardigden, de begroting 2003 is waarschijnlijk de laatste begroting van de Unie met vijftien lidstaten. De uitbreiding is op til en daarom zullen op de begroting voor 2003 nieuwe uitdagingen voorkomen, niet alleen voor de kandidaat-landen maar ook voor alle Europese instellingen. Deze moeten zich immers voorbereiden, en dat zal een prioriteit zijn in 2003.
Natuurlijk hebben wij afgezien daarvan ook andere prioriteiten. Ik ben het ermee eens dat stabiliteit en veiligheid prioritair moeten zijn in het Europees beleid. Die gedachte heeft trouwens ook weerklank gevonden in de begroting voor 2003, in de begroting van mijn collega Vitorino voor de maatregelen voor intern en justitieel beleid, en ook in talrijke posten van de begroting voor extern beleid. Het Parlement heeft een aantal amendementen ingediend met betrekking tot de veiligheid van de buitenlandse vertegenwoordigingen, en natuurlijk ook met betrekking tot de hulp aan Afghanistan. Ook de verhoogde steunmiddelen voor het Middellandse-Zeegebied en natuurlijk de pretoetredingssteun zullen uiteindelijk bijdragen aan het versterken van de politieke stabiliteit in Europa.
De derde prioriteit van de Commissie betreft duurzame ontwikkeling. Dit heeft een weerslag op verschillende specifieke begrotingen en programma's. Ik noem bijvoorbeeld het energieprogramma, het onderzoekprogramma, het programma van collega Nielson, de begrotingsmiddelen voor plattelandsontwikkeling waar de heer Fischler bevoegd voor is en de grote structuurfondsen waar collega Barnier over gaat.
In het debat van vandaag zullen wij bij de structuurfondsen - maar ook elders - waarschijnlijk herhaaldelijk over de stand van de rekeningen, over de tenuitvoerlegging spreken. De sluiting van de begrotingsboeken voor het jaar 2001 heeft een overschot van in totaal 15 miljard euro opgeleverd. Sedert 1 mei beschikt het Parlement over de rekeningen. Dat is een groot, reëel overschot, geen fictief overschot zoals de laatste tijd te zien was in bepaalde boekhoudschandalen van particuliere bedrijven. De ministers van Financiën hebben dit reële overschot met genoegen ingeboekt, terwijl het Parlement eerder kritisch was. Wij moeten er inderdaad voor zorgen dat in het jaar 2003 de talrijke programma's beter ten uitvoer worden gelegd. Hier is een taak weggelegd voor de lidstaten en daarbij is goede samenwerking vereist.
Het Parlement en de Raad worden wekelijks door de Commissie geïnformeerd over de stand van de rekeningen. Dat getuigt van een openheid die nergens in de lidstaten in de relatie tussen regering en parlement voorkomt. Dit is natuurlijk een belangrijk stuk begrotingsinformatie en goed uitgangsmateriaal voor een optimale vaststelling van de begrotingsramingen voor het komend begrotingsjaar. Het is immers duidelijk dat in elke - ook betrekkelijk omvangrijke - begroting de middelen beperkt zijn. Wij moeten het hoofd bieden aan nieuwe uitdagingen. Ik denk bijvoorbeeld aan een eventuele grote natuurramp waarbij hulp op basis van solidariteit moet worden verleend. Hiervoor wordt nu een nieuw instrument in het leven geroepen. Ik ben dankbaar voor het feit dat zo snel een akkoord over de instelling van een dergelijk nieuwe instrument bereikt kon worden. Dit bewijst daadwerkelijk dat Europa een solidariteitsgemeenschap is.
Afgezien daarvan moeten wij bij nieuwe programma's de kredieten vaak herschikken en middelen elders vrijmaken. Ook dat mogen wij in het huidige debat niet uit het oog verliezen, want er zullen zeer zeker nieuwe wensen en nieuwe voorstellen worden geformuleerd. Wij moeten ook de kwestie van de subsidiariteit in de gaten houden. Daar wilde ik het volgende over zeggen. De Commissie kan niet toveren: zij moet voor de omzetting van de politieke doelstellingen en voor de omzetting van de uitgavenprogramma's natuurlijk het noodzakelijke personeel hebben. Ik hoop dat wij met de steun van het Parlement ook dit vraagstuk van de personeelsuitgaven voor 2003 kunnen oplossen. Ik dank de heren Färm en Stenmarck uitdrukkelijk voor hun woorden en voor de reeds ingediende amendementen.
De ontwikkelingen laten zien dat de mensen hoge verwachtingen koesteren van Europa, van het Europees beleid, en wij mogen ze in hun verwachtingen niet teleurstellen. Mijns inziens zullen wij vandaag een spannend, sterk innoverend debat voeren, waaruit nogmaals zal blijken dat de Europese instellingen snel tot innovatie kunnen overgaan.
Elles (PPE-DE).
Mijn fractie is blij met deze nieuwe procedure. Dit is een heel creatieve manier om ons politieke debat over de prioriteiten voor de begroting van 2003 een nieuwe vorm te geven.
Mijn eigen rol in dit debat van vandaag is dat ik onze strategie als fractie zal toelichten, een strategie die wij in de afgelopen paar jaar hebben ontwikkeld. Op grond hiervan hebben wij zes specifieke punten naar voren gebracht in de vorm van amendementen. Deze wil ik nu kort bespreken.
Het eerste punt betreft de manier waarop wij omgaan met uitstaande begrotingsverplichtingen. Deze bedragen nu ongeveer 110 miljard euro. In een gezamenlijke verklaring die wij op 14 december 2000 met de Raad hebben ondertekend, hebben wij uitgesproken dat wij deze verplichtingen tot normale proporties willen terugbrengen, en wel als ik mij goed herinner vóór december 2003. Ons eerste amendement heeft dan ook tot doel heel precies van de Commissie te horen wat haar plannen zijn om die afspraak na te komen, hoe zij die plannen wil gaan uitvoeren en hoe snel zij verwacht het doel te zullen bereiken.
Het tweede punt betreft de hervorming van de Commissie, ook een onderwerp dat deel uitmaakte van de gezamenlijke verklaring in december 2000. Wij willen uitgebreide informatie over de stand van zaken met betrekking tot deze hervorming. Sommigen van ons hebben hun twijfels over de vorderingen op dit gebied en over de manier en het tijdstip waarop deze hervorming haar beslag kan krijgen. Om die reden hebben wij de vijfhonderd posten in de reserve geplaatst. Wij willen dat die in fasen worden vrijgegeven op het moment dat wij informatie ontvangen over de afronding en de doelmatigheid van de hervorming.
In de derde plaats, en in samenhang met het vorige punt, hebben wij een klein bedrag van de reiskosten van de Commissie in de reserve geplaatst, naar aanleiding van de specifieke kwestie met betrekking tot de hoofdccountant. Wij willen dat deze kwestie tot op de bodem wordt uitgezocht. Wij zijn uit op informatie en niet op het aftreden van de Commissie, zoals hier en daar wel wordt beweerd. Daarom willen wij dat mevrouw Andreasen hier komt en ons precies vertelt wat haar beschuldigingen inhouden. Wij willen ook precies weten wat de reactie van de Commissie op deze beschuldigingen is.
Het vierde amendement betreft het buitenlands en veiligheidsbeleid van de Raad. De reden voor dit amendement is de volgende. Voor dit beleid zijn bepaalde bedragen in de begroting voor 2003 opgenomen, maar voordat wij die goedkeuren, willen wij de positie van de andere instellingen - zowel het Parlement als de Commissie - verbeteren in die zin dat zij een beter inzicht krijgen in de manier waarop dat beleid wordt uitgevoerd. Wij voelen niets voor een situatie waarin de Raad grote sommen geld uitgeeft aan buitenlands beleid zonder dat daarover verantwoording hoeft te worden afgelegd.
In de vijfde plaats hebben wij als Parlement steeds gezegd dat wij niet willen dat de uitgaven voor Afghanistan ten koste gaan van andere bestedingsprioriteiten in rubriek 4. Wij stellen daarom voor om voor dit doel het flexibiliteitsinstrument in te zetten. Ditzelfde geldt wellicht ook voor de in de begroting voor 2002 opgenomen vastlegging van 27 miljoen euro voor de herstructurering van de visserijvloot.
Tot slot zijn wij enigszins van de normale gang van zaken afgeweken door ervoor te pleiten de 220 posten bij de Raad pas goed te keuren zodra wij ten aanzien van een aantal in ons amendement genoemde punten een bevredigende uitleg hebben ontvangen. Een van deze punten betreft de uitvoering van de regeling voor vervroegde uittreding. Ook willen wij met name een meer specifieke toelichting op het buitenlands beleid, zodat wij weten wat de prognoses zijn en hoe de Raad de uitgaven op dit gebied in de komende vijf jaar denkt te kunnen realiseren.
Ik rond af met de opmerking dat dit niets te maken heeft met een revolutie of met de opmerking van onze sociaal-democratische leider dat deze moties een bedekte vorm van censuur zijn. Het gaat hier om democratische verantwoording en om een goed functionerende democratie. Wij nemen als Parlement onze verantwoordelijkheid in het begrotingsproces en maken op een verstandige manier gebruik van de mogelijkheid om posten in de reserve te plaatsen teneinde de informatie te krijgen die wij nodig hebben om ons werk op een doelmatige manier te kunnen doen.

Walter (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissarissen, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ook ik wil in dit nieuw soort debat - dat niet het enige zal zijn, want in oktober komt er nog een debat over de concrete stemming - het standpunt, de benaderingswijze en de wensen van onze fractie naar voren brengen. Daarbij wil ik in eerste instantie duidelijk maken dat wij voor grote uitdagingen staan, uitdagingen die zojuist al werden beschreven. Ik heb groot vertrouwen in de twee rapporteurs, de heren Färm en Stenmarck, die tot nu toe hebben aangetoond uitstekend werk te kunnen verrichten. Wij zullen bij het werk dat ons de komende weken en maanden te wachten staat op hun moeten steunen.
De grootste uitdaging is de uitbreiding. Daarover is hier reeds herhaaldelijk gesproken. De uitbreiding brengt een fundamentele verandering met zich mee voor onze Europese Unie. De Europese Unie zal er over twee jaar heel anders uitzien dan nu. Dat zal niet alleen financiële gevolgen hebben maar ook culturele veranderingen met zich meebrengen, en daarop moeten wij ons goed voorbereiden. Wij zullen in dit Parlement een duidelijk standpunt moeten innemen en blijk moeten geven van openheid, van vrijheid en openheid om anderen op te nemen, om nieuwe ideeën en impulsen op te nemen. Dat moet ook tot uiting komen in de begroting.
Ten tweede hebben wij in de afgelopen weken, naar aanleiding van een enorme ramp in Oostenrijk, Duitsland, Tsjechië en Slowakije, maar ook in andere gebieden van de Europese Unie, kunnen vaststellen dat wij niet goed voorbereid zijn op de rampen die ons vasteland kunnen treffen. We kunnen niet volstaan met het verlenen van hulp in noodsituaties, alhoewel wij godzijdank nu over voldoende hulpmiddelen beschikken om de mensen niet alleen te doen geloven dat wij ze kunnen helpen maar ook daadwerkelijk efficiënt te kunnen helpen. Nogmaals, we kunnen niet volstaan met de put te dempen als het kalf verdronken is; wij moeten ook preventief optreden. Wij moeten samenwerken bij de opzet van systemen van vroegtijdige waarschuwing en bij het onderzoek naar milieuveranderingen. Wij moeten ons voorbereiden om te voorkomen dat wij als konijntjes naar de slang moeten staren en moeten wachten tot alles voorbij is. Wij moeten de problemen tijdig kunnen aanpakken en voorkomen wat voorkomen kan worden.
Het derde vraagstuk betreft het scheppen van werkgelegenheid. Op ons vasteland zijn er nog steeds heel veel werklozen. Ofschoon wij een van de rijkste continenten ter wereld zijn, zijn sommigen tot werkloosheid gedwongen, terwijl we toch over grote hoeveelheden geld beschikken om de werkloosheid te bestrijden. Daarmee bedoel ik natuurlijk vooral de structuurfondsen, maar ook andere mogelijkheden. Daarom moeten wij zorgen voor meer efficiëntie en voor een snellere en efficiëntere toekenning van middelen.
Wij hebben voorgesteld een efficiency force in te stellen die tot taak zal hebben alle bureaucratische mechanismen door te lichten. Wij willen in staat zijn sneller op te treden en het geld daarheen te brengen waar het echt noodzakelijk is, om te voorkomen dat de mensen in bureaucratische wanorde stikken, vertwijfeld raken en achterover leunend zeggen dat zij er genoeg van hebben.
Wij moeten ervoor zorgen dat onze Unie de lange termijn voor ogen houdt bij haar planning, ook wanneer het gaat om de personeelsuitgaven. Wij hebben godzijdank een betrekkelijk jong personeelsbestand, maar alle pensioenen moeten uit de begroting worden gefinancierd. Als we hier op de lange termijn willen plannen, moeten we ervoor zorgen dat er gespaard wordt. Als wij geld opzij zetten kunnen wij helpen. Anders krijgen wij op den duur grote problemen. Sedert 1996 worden initiatieven in die richting genomen, maar tot nu toe zijn deze niet in praktijk gebracht. Daarmee moeten wij nu aan de slag gaan.
Wij moeten de kleine en middelgrote bedrijven in de Europese Unie helpen en ervoor zorgen dat ook zij kunnen deelnemen aan de economische ontwikkeling. Het zou onaanvaardbaar zijn indien alleen de grote ondernemingen die zich eigen juridische afdelingen en eigen belastingafdelingen kunnen permitteren, succes boeken in de Europese Unie. Ook de kleine en zeer kleine ondernemingen moeten die mogelijkheid hebben. Wij hebben een aantal daartoe strekkende amendementen ingediend. Wij zullen een constructief samenwerkende partner zijn in deze discussies. Er zijn nog meer amendementen ingediend, maar ik wilde de hoofdpunten van onze benaderingswijze uit de doeken doen. Ik dank u voor uw aandacht.
Virrankoski (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, allereerst mijn dank aan de rapporteurs voor de begroting, de heer Färm en de heer Stenmarck, die zeer goed werk hebben verricht en de Begrotingscommissie bij haar werk hebben geholpen.
Het begrotingsbeleid van de Europese Unie wordt overschaduwd door de slechte uitvoering van de begroting. Zoals de heer Elles zojuist in zijn interventie zei, is vorig jaar maar liefst 15 miljard euro aan begrote middelen niet uitgegeven, wat een buitensporig groot bedrag is. De Commissie heeft erop gewezen dat de schuld bij de lidstaten ligt. Wij moeten de vraag stellen hoe de Commissie de wetgeving wil veranderen om deze misstand weg te werken. Ik wil ook aan de Raad vragen wat hij wil gaan doen om de tenuitvoerlegging van de structuurfondsen, de pretoetredingssteun en andere langetermijnprogramma's zodanig te vereenvoudigen dat deze enorme betalingsachterstanden in de toekomst vermeden en dus verkleind kunnen worden.
De betalingskredieten van de begroting voor volgend jaar bedragen slechts 1,01 procent van het BBP, dat wil zeggen 5,9 miljard euro beneden het bedrag in de financiële vooruitzichten. Met zo weinig betalingskredieten kunnen de betalingsachterstanden niet worden verkleind, en ze zullen zelfs toenemen als de uitbreiding van de Europese Unie naar het oosten heeft plaatsgevonden en er veel andere problemen voor ons liggen.
Onze fractie steunt de voorbereidingen in het kader van de uitbreiding naar het oosten. Volgend jaar is het laatste jaar waarin ze op adequate wijze kunnen plaatsvinden. Het administratieve proces moet daarom worden hervormd en geflexibiliseerd, zodat menskracht sneller en doelmatiger kan worden gebruikt. Wij steunen de hervorming van de Commissie, maar eisen ook dat de persoonlijke verantwoordelijkheid en de functieomschrijvingen worden verduidelijkt. Wij vinden het bovendien van belang dat de administratieve aansprakelijkheid ook tot uiting komt in grotere doeltreffendheid bij zaken als uitbetalingen.

Seppänen (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mevrouw de commissaris, het grootste probleem van de begroting zijn de nog betaalbaar te stellen bedragen, de RAL's. Het probleem is zo groot dat het niet zichtbaar is. Het is goed dat men het RAL-probleem probeert aan te pakken. Als daarvoor een zogeheten 'sunset clause? wordt gebruikt, kan het gebrek aan doeltreffendheid van de Commissie uit het zicht verdwijnen. Vandaag is dat gebrek aan doeltreffendheid evenwel te zien in de toename van de RAL's, zoals verscheidene andere fracties hier hebben opgemerkt.
Onze fractie deelt de opvatting dat de uitbreiding het zwaartepunt in de begroting dient te zijn. In dat verband moet er voor worden gezorgd dat de Europese Unie in staat is van meet af aan met alle officiële talen te werken. Wij vragen de Commissie alle voorstellen te verwerpen waarin gesteld wordt dat sommige talen ten aanzien van het vertalen minder belangrijk zijn dan andere. Als er geen vertaling voor alle talen mogelijk is, laten we dan loten om te bepalen welke talen buiten de boot vallen.
In de bemiddelingsprocedure in juli beloofde de Raad een rechtsgrondslag voor te leggen voor de vervroegde pensionering van twintig of dertig tijdelijke ambtenaren van politieke fracties. In ruil daarvoor werd voorlopige goedkeuring ter zake van de eenheid van begroting verleend. Dat was voor de Raad een goede deal.
Op basis van het beginsel van eenheid van de begroting kunnen bepaalde lidstaten van de Europese Unie steun krijgen voor het slopen van hun visserijvloten. Daarover zijn afspraken gemaakt waar wij niet tegen zijn. Verliezen mogen echter niet overgecompenseerd worden en daarom vinden veel leden van onze fractie het van belang dat het nieuwe visserijprogramma dat de Commissie heeft voorgesteld, wordt aangenomen. Van sommige kanten worden echter pogingen ondernomen om de invoering van dat programma te blokkeren, precies zoals nu onder leiding van een grote lidstaat getracht wordt het voorstel voor een nieuw landbouwprogramma te torpederen. Een deel van onze fractie wenst de Commissie succes bij de hervorming van de visserij- en landbouwprogramma's, een ander deel niet.
In onze fractie bestaat verschil van mening over de vraag of het nodig is Europese politieke partijen te steunen met middelen uit de Europese begroting. Aangezien een rechtsgrondslag voor dergelijke steun aan Europese partijen ontbreekt, komen wij met het begrotingstechnische voorstel om aan de betreffende begrotingspost een p.m. toe te kennen. Er moet niet worden voorgesteld geld weg te geven als dat niet wettig is. Tegen de fungerend voorzitter van de Raad wil ik zeggen dat het statuut voor de leden van het Europees Parlement op orde moet worden gebracht, zodat ook dat een rechtsgrondslag krijgt.
In hoofdzaak zijn wij blij dat de Commissie heeft voorgesteld in aansluiting op het PRINCE-programma de bedragen voor propaganda te verkleinen. Acties van de Commissie mét propaganda zijn wat de legitimiteit betreft slechter voor de Europese Unie dan acties zónder propaganda.
Als leden van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie zijn wij teleurgesteld over de wijze waarop de Raad besluiten heeft genomen inzake de financiering van het zesde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling. Er zijn zonder formeel overleg besluiten over het programma genomen. Wij hopen dat ook in deze zaak de traditioneel goede samenwerking tussen het Parlement en de Raad kan worden voortgezet en dat de Raad de zaken terugdraait, zodat we terugkeren naar wat oorspronkelijk was afgesproken.

Buitenweg (Verts/ALE).
Voorzitter, de Commissie heeft in haar Annual Policy Strategy, drie prioriteiten geformuleerd: uitbreiding, veiligheid en duurzame ontwikkeling.
De Commissie heeft nu gevraagd om 500 extra posten om de uitbreiding goed te laten verlopen. In principe kan ik me dat voorstellen, want als er 10 nieuwe landen bijkomen, dan zal dat ook meer werk opleveren. Maar ik heb er wel een aantal vragen bij. Klopt het dat u nu wel ambtenaren vraagt voor de prioriteit uitbreiding, maar dat er voor de prioriteit duurzame ontwikkeling stelselmatig te weinig ambtenaren aanwezig zijn of te weinig ambtenaren zijn. Als ik de voorstellen van de commissie Better regulations goed lees, dan stelt de Commissie zelfs voor om de verantwoordelijkheid voor de ingebrekestellingsprocedures voortaan voornamelijk bij de lidstaten te leggen. Is dat nu omdat u werkelijk vindt dat het naleven van de milieuwetgeving en de controle daarop beter door de lidstaten gedaan kan worden, of zijn er gewoon budgettaire redenen voor, namelijk dat u niet de ambtenaren hebt om te controleren of de lidstaten zich inderdaad aan die wetgeving houden? Als het een budgettair probleem is, dan vraag ik me wel af hoe het dan met de prioriteit duurzame ontwikkeling zit.
Een andere vraag betreft de 700 posten die we in voorgaande jaren hebben goedgekeurd. Klopt mijn beeld dat die redelijk evenredig zijn verspreid over de hele Commissie en dus niet op bepaalde prioriteiten echt zijn ingezet? Als dat zo is, zou ik dat erg jammer vinden.
En dan nu de uitbreiding en de EU-begroting. Als ik het goed begrepen heb dreigen 6 kandidaat-lidstaten in 2004 minder geld uit Brussel te krijgen dan zij in 2003 krijgen en vier landen dreigen zelfs nettobetaler te worden. Nu wilt u dat gelukkig gaan compenseren, en dat is ook heel goed, maar de rekening kan toch nog hoger uitvallen dan in die kandidaat-lidstaten wordt gedacht als hun implementatie van de structuurgelden niet zo succesvol is als door u beraamd.
Is het dan ook mogelijk, - en dat is een voorstel van onze kant en daarop hoop ik op een antwoord - om te kijken of die kandidaat-lidstaten al in 2003 met hun projecten de hele procedure kunnen doorlopen? Dus de hele bureaucratische mallemolen al kunnen doorlopen, zodat ze op 1 januari 2004 meteen met het echte bouwwerk kunnen beginnen?
Voorzitter, als ik nog een klein puntje mag maken. Als dit ook een debat is over hetgeen de heer James Ellis zei ten aanzien van wat mevrouw Andreasen zei, dan vindt mijn fractie ook dat eventuele problemen van het boekhoudkundig systeem goed moeten worden bestudeerd, en dat dan ook na horing van de Commissie en de Rekenkamer. We zouden dan eventueel mevrouw Andreasen moeten uitnodigen. Maar daarvoor ligt de bal bij ons als parlementariërs, om dat te gaan bestuderen. De link met de salarissen van de commissarissen, ja die is voor mij echt volstrekt onbegrijpelijk werk van de PPE.

Bonde (EDD).
Dank u wel, mijnheer de Voorzitter. Ik ben al 23 jaar lid van het Europees Parlement, waarvan de eerste tien jaar als lid van de Begrotingscommissie, en af en toe maak ik deel uit van de Commissie begrotingscontrole. Ik heb geholpen een einde te maken aan de schandalige manier waarop het Parlement met het geld van de belastingbetalers omging, waarbij het punt van de reiskostenvergoedingen nog steeds niet is afgehandeld. Ik heb de jaarverslagen van de Europese Rekenkamer gezien, ik heb een bijdrage geleverd aan het terugtreden van de vorige Commissie en ik heb altijd uiterst kritisch gestaan tegenover het gebrek aan openheid van de Commissie. Desondanks had ik in de verste verte niet kunnen bedenken dat de Commissie de boekhouding bijhoudt op Excel-rekensheets, zodat de cijfers aangepast kunnen worden zonder dat iemand dat in de gaten heeft. Als de eigenaar van een ijskraam of een ijzerwinkel zijn boeken op dezelfde manier zou bijhouden, zou dat illegaal zijn en tot een zaak bij de belastingdienst leiden. Nu betreft het de Commissie, maar de gerechtelijke stappen worden ondernomen tegen degene die dit boekhoudschandaal heeft onthuld. Het is de boodschapper die men vanwege het slechte nieuws dat hij brengt wil ombrengen. Het Spaanse hoofd van de boekhouding, mevrouw Andreasen, verdient een pluim omdat zij het Parlement de informatie heeft verstrekt die wij van de Commissie hadden moeten krijgen. Mevrouw Andreasen heeft het eerst via de interne kanalen geprobeerd en de heer Prodi aangeschreven, maar dat haalde niets uit, voorzover ik heb begrepen. De Commissie wilde haar een verslag laten ondertekenen dat slechts de helft van de directeuren-generaal had ondertekend, en dan ook nog onder voorbehoud. Sinds 1994 heeft de Europese Rekenkamer geweigerd voor de juistheid van de onderliggende transacties in te staan. Op mijn homepage, bonde.com, staat derhalve al acht jaar een brief van een kantoor van de Europese Rekenkamer aan de Commissie, en dat is het meest alarmerende schrijven dat ik heb gelezen in de dertig jaar dat ik bij de EU betrokken ben. De manier waarop de Commissie op dit moment de boekhouding verzorgt, op rekensheets, lokt slecht administratief beheer en fraude uit. Tegen die betreurenswaardige achtergrond wil SOS Democratie al degenen die een correcte wijze van boekhouden voorstaan uitnodigen voor een gesprek met mevrouw Andreasen, en wel woensdag om 15.00 uur in vergaderzaal R3.1. We moeten gezamenlijk bespreken hoe we iets kunnen doen aan het, in mijn ogen, ergste schandaal in de geschiedenis van de EU. Nu weten we enigszins hoe de vork in de steel zit. Vanaf nu zijn wij allemaal medeverantwoordelijk. Dank u wel mijnheer de Voorzitter, dank u wel mijnheer Pedersen.

Ilgenfritz (NI).
Mijnheer de Voorzitter, de sprekers voor mij hebben reeds talrijke belangrijke punten in verband met de begroting 2003 genoemd. Wij zullen echter ook moeten oppassen dat wij het geld niet met een gieter verdelen en te weinig prioriteiten voor de begroting 2003 vaststellen. Wij moeten de slachtoffers van de overstromingsramp snel en zonder bureaucratische rompslomp helpen, en we moeten met het oog op de toekomst natuurlijk ook preventief optreden. Er moeten echter ook maatregelen worden getroffen voor de bestrijding van de steeds toenemende werkloosheid. Het MKB gaat nog steeds gebukt onder te hoge belastingen en lasten. Tegelijkertijd lopen de investeringen in Europa terug en blijft - zoals reeds werd gezegd - de werkloosheid stijgen. Met name de hoge werkloosheid onder jongeren is een enorm probleem. Wij hebben dringend behoefte aan speciale programma's voor de vermindering van de jeugdwerkloosheid. Ik hoop dat onze amendementen voor de bevordering van scholing in het MKB ook de steun krijgen van onze collega's. Met deze maatregelen versterken wij het MKB en bieden wij hulp aan de jongeren die geen of bijna geen scholingsmogelijkheden hebben in Europa.

De Voorzitter.
Dan gaan we nu over tot het eerste deeldebat.
We beginnen met het debat over de structuurfondsen, met bijzondere aandacht voor al hetgeen te maken heeft met de betalingen uit dit fonds en de pretoetredingsfase, waaronder inbegrepen het ISPA-instrument.
Aan het woord komt eerst de rapporteur voor advies van de Commissie regionaal beleid, transport en toerisme, de heer Puerta. Hij wordt gevolgd door mevrouw Jensen, rapporteur voor advies voor de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken.
Vervolgens zal de heer Barnier namens de Commissie het woord voeren.
Daarna volgen de interventies van de politieke fracties en de overige afgevaardigden. Het debat wordt afgesloten door de Commissie, die over het eerste punt zal spreken.

Puerta GUE/NGL)
Mijnheer de Voorzitter, ik wil commissaris Barnier graag bedanken voor zijn recente mededeling over de stand van zaken bij de uitvoering van de structuurfondsen en de te vereffenen kredieten per 31 augustus 2002. Het feit dat we wederom met dezelfde problemen te maken krijgen stelt ons voor de vraag hoe betrouwbaar de begrotingsvooruitzichten eigenlijk zijn.
Met betrekking tot de begroting voor 2003 wil de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme graag voorstellen dat de maximumgrens voor de betalingskredieten hoger wordt gesteld. Als we het bedrag dat dit jaar voor de meerjaarlijkse programmering is bestemd - 27,5 miljard euro - ook werkelijk aanhouden, dan moeten we 8,1 miljard euro bestemmen voor de in 1994 en 1995 geaccumuleerde RAL's, die 2,9 miljard hoger uitvallen dan voorzien.
We willen ook vragen of er terdege rekening kan worden gehouden met de moeilijkheden die zich volgend jaar als gevolg van de toepassing van de n+2-regel zullen voordoen. Het Parlement, de Commissie en de lidstaten zullen nauw moeten samenwerken en ze zullen goed toezicht moeten houden.
Wat ISPA, het structuurinstrument voor de pretoetreding betreft: we moeten weer terug naar het voorstel van de Commissie, volgens hetwelk de kredieten voor dit programma in begrotingsjaar 2003 omhoog moesten - tot 1,117 miljard euro voor de vastleggingskredieten en 0,75 miljard euro voor de betalingskredieten. Het is beslist onverstandig om aan de vooravond van de uitbreiding een nuttig - en vooral: broodnodig - instrument te verzwakken.
De Raad wil de betalingskredieten zoals die in het Commissievoorstel opgenomen zijn voor het EFRO-programma en andere communautaire initiatieven verlagen. Wij verzetten ons daartegen. We moeten vermijden dat er te weinig betalingskredieten worden vastgelegd om onze verplichtingen in de nabije toekomst te kunnen nakomen. We moeten nu voorkomen dat we later spijt van onze besluiten krijgen.
Ik wil hier graag aan toevoegen dat we ons zorgen maken over het feit dat er - naar ons oordeel althans - zo weinig begrotingsmiddelen zijn vrijgemaakt voor de veiligheid in het vervoer.

Jensen (ELDR)
Dank u zeer mijnheer de Voorzitter, dank u zeer commissaris Barnier. Ik wil namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken mijn zorg uitspreken over de uitvoering van de begroting voor het Europees Sociaal Fonds. Het Sociaal Fonds speelt uiteraard een belangrijke rol bij de ontwikkeling van arme regio's en de ontwikkeling van de Europese werkgelegenheidsstrategie en zal zeker ook van groot belang zijn bij de aanstaande uitbreiding. En ook hier zien we een accumulatie van uitstaande verplichtingen, wat wij als een probleem zien. Nu heeft commissaris Barnier zojuist een mededeling gepresenteerd over de ontwikkelingen inzake de tenuitvoerlegging van de structuurfondsen, waarin een aantal verklaringen gegeven wordt voor het feit dat er grotere uitstaande verplichtingen zijn ontstaan dan verwacht; mijn dank daarvoor aan de commissaris. Er zijn uiteraard nieuwe regels en procedures voor de programmering 2000-2006 die geïntegreerd moeten worden, en de lidstaten hebben zichzelf blijkbaar overschat als het gaat om hun vermogen de projecten de eerste jaren te realiseren. Maar waarom zouden we dan geloven dat het de komende jaren veel beter zal gaan, afgezien van de impulsen die uitgaan van de n+2-regel, de zogenaamde "sunset clause", die behelst dat het geld verloren gaat als het te lang duurt voordat van de betalingen gebruik wordt gemaakt? Wij horen als afgevaardigden steeds klachten over het feit dat het zo'n log systeem is. Je moet een flink tekort op je bankrekening hebben als je geld uit het Sociaal Fonds wilt krijgen. De trage betalingen vormen een probleem waaraan de Commissie iets moet doen. Wij horen ook dat de regels en de procedures te ingewikkeld zijn, en in juli is afgesproken dat het Parlement en de Raad vereenvoudigingen zouden introduceren om het gebruik van het fonds te stimuleren. En u, mijnheer Barnier, heeft vereenvoudiging ook op de agenda gezet. Maar hoe lang duurt het voordat de inspanningen gericht op vereenvoudiging effect sorteren? Is dat in 2003? Wat zijn de termijnen voor deze werkzaamheden? Dank u wel, mijnheer de Voorzitter.

Barnier
 - (FR) Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik de heer Puerta en mevrouw Jensen willen zeggen dat ik, net als al mijn medewerkers, uiterst ingenomen ben met hun waardering voor het werk dat wij hebben verzet om een objectieve toelichting op de uitvoering van de begroting te geven. Dit betreft met name de mededeling terzake, die mevrouw Schreyer zojuist heeft gepresenteerd. Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, zoals u zeker weet, heb ik dit debat op gang gebracht in een streven naar transparantie. Dit streven naar transparantie heeft mij er ook toe gebracht een vergadering van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme en van de Begrotingscommissie bij te wonen. De Begrotingscommissie heeft op 17 juli jongstleden de situatie met betrekking tot het administratief beheer uiteengezet.
Wij hebben in onze mededeling getracht - mevrouw Jensen heeft hier al op gewezen - open en eerlijk na te gaan waarom er bij de begroting 2001-2002 sprake was van onderbesteding en welke risico's er voor 2002 bestaan. Bovendien hebben wij uiteengezet welke maatregelen zijn genomen om de achterstand in te lopen. Vereenvoudiging is een ander terrein waarop wij op korte termijn actief zullen worden. Ik heb de ministers in aanwezigheid van de voorzitters van de betrokken parlementaire commissies voorgesteld om vanaf 7 oktober werk te maken van deze kwestie. Wij hebben een werkdocument voorgelegd voor een onverwijlde vereenvoudiging in het kader van de regelgeving van Berlijn waarbij alle ter beschikking staande mogelijkheden worden benut. U begrijpt natuurlijk wel dat het voeren van een nog eenvoudiger beleid vanaf 2006 weer een andere zaak is.
Gezien al onze pogingen om uitleg te geven verzet ik mij dan ook tegen de term 'slordigheid? die de heer Seppänen zojuist heeft gebruikt. U zegt, mijnheer Seppänen, dat er sprake is van slordigheid van de zijde van de Commissie ten aanzien van de nog betaalbaar te stellen bedragen, bedragen waarvan ik de omvang ken - ik heb er immers over gesproken. Maar hoe verklaart u dan dat de resultaten voor de verschillende landen zo sterk uiteenlopen? Ik heb reeds gezegd en ik herhaal hier dat het probleem van de nog betaalbaar te stellen bedragen vrijwel uitsluitend vier van de vijftien lidstaten betreft en ik zou het dan ook appreciëren als met de vinger zou worden gewezen naar degenen die werkelijk verantwoordelijk zijn. Ik zou graag zien dat u geen onterechte kwalificaties zou gebruiken om het werk van de Commissie te bekritiseren.
Wat de begroting 2003 betreft, ben ik ervan overtuigd dat het plafond van de financiële vooruitzichten niet zal worden overschreden. Ik zou de heer Puerta derhalve gerust willen stellen door hem te verzekeren dat wij het thans niet noodzakelijk achten boven dit plafond uit te gaan. De lidstaten zullen ongetwijfeld meer kredieten aanvragen dan de Commissie voor de structuurfondsen in de periode 2000-2006 beschikbaar heeft gesteld, maar wij kunnen lessen trekken uit het verleden. Wij hebben de problemen die zich hebben voorgedaan in onze mededeling geanalyseerd en dit brengt ons ertoe een zekere mate van voorzichtigheid te betrachten. Het lijkt erop dat wij in 2004 op kruissnelheid zullen zijn, met 27 à 30 miljard aan betalingskredieten per jaar. Tot dat tijdstip zullen wij waarschijnlijk beneden de benodigde 25 miljard blijven.
De behoeften voor 2003 zullen naar verwachting voor twee begrotingslijnen hoger liggen. De eerste betreft de afronding van de programma's 1994-1999. Dit jaar zijn de lidstaten laat met het indienen van hun aanvragen inzake definitieve betaling. Dit betekent dat er in 2002 waarschijnlijk sprake zal zijn van onderbesteding en dat de behoefte in 2003 groter zal zijn. Dit probleem kan echter worden verholpen door bedragen naar het volgende begrotingsjaar over te hevelen. De tweede begrotingslijn waarvoor wij wellicht bijkomende kredieten nodig zullen hebben heeft betrekking op het Cohesiefonds. Na twee jaren van onderbesteding, namelijk 2002 en 2001, beginnen de maatregelen om vaart te zetten achter de afronding van de programma's vruchten af te werpen. Verwacht wordt dat dit jaar meer dan drie miljard euro zal worden uitbetaald en dit zou betekenen dat de 2,5 miljard die wij voor 2003 hebben aangevraagd mogelijk niet voldoende is. Mocht het Parlement deze kredieten met 500 miljoen willen optrekken, dan zou dit in mijn ogen geen probleem zijn.
Tot besluit zou ik nog een kanttekening willen plaatsen bij de uiterst strenge n+2-regel waarop mijnheer Virrankoski, mevrouw Jensen en ook uzelf, mijnheer Puerta, hebben gewezen. Het is een feit dat deze regel meer discipline en goed beheer vereist. Daarom is hij in het leven geroepen en daarom is hij door het Parlement ook goedgekeurd. Maar hij creëert ook een leemte: overeenkomstig de n+2-regel liggen er twee jaar tussen het aangaan van de betalingsverplichting en de betaling zelf. Hierdoor zal naar verwachting de omvang van de nog betaalbaar te stellen bedragen stijgen. Bovendien zijn er ook twee programmeringsjaren nodig voordat het bedrag van zestig miljard euro wordt bereikt. Maar eerlijk gezegd lijkt mij een programmeringsperiode van twee jaar gezien de aard van de projecten in kwestie en de enorme omvang van de investeringen die ermee gemoeid zijn niet overdreven lang. Ik geloof dat de door de n+2-regel opgelegde discipline in ieder geval de voorkeur verdient boven de overheveling van geannuleerde bedragen aan het einde van de periode, hetgeen in het kader van de vorige programmering, die betreffende de periode 1994-1999, noodzakelijk was.
Mijnheer de Voorzitter, dit is de uitleg die ik aan het begin van dit debat wilde geven.

Pomés Ruiz (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, wat ons de meeste zorgen baart is de lage uitvoeringsgraad van de posten van de structuurfondsen. Het ergste dat zou kunnen gebeuren is dat de steun voor toewijzingen zou wegvallen omdat deze niet gebruikt worden en dat wij de indruk krijgen dat de doelstellingen die we nastreven niet overeenstemmen met de behoeften van degenen die deze toewijzingen moeten gebruiken. Tegen dit politieke euvel kunnen we alleen optreden als we zeggen dat het niet aangaat dat de rechtschapenen boeten voor de zondaars, en als we bereid zijn aan te nemen dat niet alle structuurfondsen slecht worden beheerd.
Het doet me deugd dat uitvoeringsgraad van de communautaire initiatieven - de doelstellingen 1 en 2 van het Cohesiefonds - hoger ligt. Het doet mij ook deugd dat de meeste landen zich van hun plicht kwijten. Het is dus duidelijk dat procedurele maatregelen gemakkelijk nageleefd kunnen worden, ook al is niet iedereen daarbij even ijverig.
Dat de structuurfondsen niet precies zo ten uitvoer gelegd zijn als we hadden gewild betekent nog niet dat we deze middelen aan andere uitgavenposten moeten toewijzen. Wat we wel moeten doen is de n+2-regel strikt toepassen. Als landen en regio's die deze regel niet naleven zien dat ze toch aanspraak kunnen maken op fondsen, dan zien ze uiteraard geen enkele reden om hun gedrag te wijzigen. Landen en regio's die deze regel niet naleven moeten hun toewijzingen voorgoed kwijtraken, en zulks ten gunste van andere organismen, regio's of staten die ze dan wel kunnen gebruiken. De lage uitvoeringsgraad is dus niet zo'n ernstig probleem. We moeten er gewoon voor zorgen dat degenen die verantwoordelijk zijn voor niet-uitvoering daarvan de gevolgen ondervinden. In dat opzicht sta ik achter de pogingen van commissaris Barnier om orde op zaken te stellen.

Watts (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het probleem van de uitvoering dient ons gezamenlijke probleem te zijn. Ik kan het persoonlijk niet eens zijn met wat commissaris Barnier heeft gezegd, namelijk dat hij zijn handen aftrekt van de problemen van vier of vijf lidstaten. Dit probleem gaat ons allemaal aan en dat geldt ook voor de oplossing. Het feit dat wij 100 miljard euro aan uitstaande verplichtingen hebben, moet een probleem zijn voor alle instellingen van de Gemeenschap. Wij kunnen de stelling dat dit alleen de verantwoordelijkheid van de betreffende lidstaten is, niet accepteren. Wij staan erop dat alle instellingen actie ondernemen, met inbegrip van de Commissie en in het bijzonder ook dit Parlement, en wel zo snel mogelijk.
Ik kom nu op het vervoersbeleid. Ook hier willen wij dat snel maatregelen worden getroffen. In het bijzonder willen wij dat de door de Commissie voorgestelde korting van één miljoen euro op de veiligheid van het vervoer over land wordt teruggedraaid. Het is absurd om enerzijds een voorstel in te dienen om het aantal ongelukken op de weg met 50 procent terug te dringen en anderzijds op dit belangrijke terrein te snijden in de begroting.
In de derde plaats willen wij dat de door de Commissie voorgestelde bezuiniging van 20 procent op duurzame mobiliteit wordt teruggedraaid. Nogmaals, wij praten veel over het milieu, maar als de Commissie haar zin krijgt, wordt er juist bezuinigd op de programma's die bijdragen aan de bescherming en het behoud van dat milieu.
In de vierde en laatste plaats ben ik het met de Commissie eens dat meer transparantie geboden is. Mijn commissie neemt haar taak om de begroting zorgvuldig te controleren heel serieus. Zij beschikt op dit moment echter domweg niet over voldoende feitelijke informatie om een goede kwantitatieve en kwalitatieve beoordeling te geven van wat er met de begrotingen voor vervoer en de structuurfondsen gebeurt. Ik hoop dat wij na dit debat beter aan het werk kunnen, zodat wij de Europese belastingbetalers kunnen laten zien dat zij waar voor hun geld krijgen.

Pohjamo (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, zoals veel sprekers hier al hebben gezegd, tonen ook de meest recente evaluatiecijfers inzake de begroting aan dat de tenuitvoerlegging van de structuurfondsen en de uitbetalingen in het kader daarvan veel te traag hebben plaatsgevonden. Anderzijds zijn ook de regionale verschillen toegenomen, waardoor het volstrekt duidelijk is dat regionale steun ook in de toekomst nodig is, zoals de heer Puerta al zei.
De vertragingen in het structuurbeleid waren in de beginfase vooral te wijten aan de trage voorbereiding, zowel bij de Commissie als in de lidstaten. Nu liggen de oorzaken van de vertragingen bij de logge administratie en de ingewikkelde en starre procedures. Die veroorzaken ook problemen in de landen die zich aan het tijdschema houden. De uitvoering tot op heden van de begrotingen van vorig jaar en dit jaar heeft geleid tot een aanzienlijke toename van de onbestede kredieten. Onze fractie is zeer bezorgd over de mogelijke negatieve gevolgen daarvan voor de begroting voor volgend jaar en voor het communautair structuurbeleid, in de periode daarna en in het algemeen. De n+2-regel moet echter gerespecteerd worden, want daarmee kan vaart gezet worden achter de tenuitvoerlegging van de structuurfondsen.
Wij moeten nu, ondanks deze mededeling en de mooie woorden van de heer Barnier, vragen welke maatregelen de Commissie van plan is te nemen om de situatie nog in deze zittingsperiode te verbeteren. Wat zijn de concrete maatregelen waarmee de praktijken inzake de structuurfondsen kunnen worden verduidelijkt, vereenvoudigd en versneld? Dat is een zeer prangende vraag, ook omdat de uitbreiding voor de deur staat, en wij moeten die problemen oplossen met meer resultaten en minder bureaucratie.

Fiebiger (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, terwijl de ontwerpbegroting voor het jaar 2003 nog veel vragen open laat, wordt de economische situatie van het jaar 2002 steeds duidelijker en overzichtelijker. Het stabiliteitsdoel in euroland is de overheidsschuld beneden de 3 procent van het bruto binnenlands product te houden, en dat doel loopt mijns inziens niet alleen in Duitsland gevaar. Nu een jaarlijks groeipercentage van 2 à 3 procent niet gehaald wordt, kunnen de veel te hoge werkloosheidscijfers niet langer op kunstmatige wijze weggemoffeld worden. Daarom is het des te begrijpelijker dat de niet uitgegeven steunmiddelen van de structuurfondsen worden behandeld als bestonden zij niet. Door de stijgende indirecte loonkosten en de problemen in verband met de concurrentieverstoring, problemen die ook de Europese Unie niet opgelost krijgt, is er weinig uitzicht op een daadwerkelijke oplossing van het probleem van de massawerkloosheid in het komende vierde kwartaal.
Ook is mijns inziens de tijd voorbij waarin de burgers enthousiast waren over de vrijheid die de mondialisering leek te brengen. Veeleer zijn serieusheid, transparantie en eerlijkheid de meetlat voor de begroting 2003. Voorzover ik mij kan herinneren heeft dit Parlement zich altijd zeer kritisch uitgelaten over de jaarlijkse accumulatie van financiële middelen uit de structuurfondsen. De indruk die dit soort zaken op de burgers maakt is van doorslaggevend belang voor hun gevoel van betrokkenheid. Met dit non-beleid voor de non-structuurmiddelen doet de Europese Commissie weinig om het gevoel van betrokkenheid van de burgers te stimuleren.
Vanuit economisch standpunt bekeken zullen wij moeilijke wintermaanden tegemoet gaan, zoals wij die allang niet meer hebben meegemaakt. De vele beloften na de overstromingsrampen moeten nu eindelijk met een hogere versnelling hard worden gemaakt. Anders neemt het risico toe dat de verschillende aspecten van het landgebruik, waaraan wij reeds met de bestaande potjes financiële hulp hebben verstrekt, op de verschillende structurele niveaus tot aanzienlijke conflicten zullen leiden tussen economische bedrijvigheid, vervoer, wonen, vrije tijd en toerisme.
De situatie is ernstig en ik neem aan dat bekend is dat voor de burgers de kloof tussen inkomsten en uitgaven steeds groter wordt. Zij hebben het geld dat in Brussel ligt nodig.
Schroedter (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissarissen, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, tot mijn genoegen heeft mevrouw Schreyer duurzame ontwikkeling als hoofdprioriteit genoemd. Ik hoop dat het zal lukken met de overschotten, dat wil zeggen de niet uitgegeven middelen, die volgens de n+2-regel in het komend jaar beschikbaar zullen zijn, ook inderdaad duurzame ontwikkeling te bevorderen. Wij weten dat de overschotten vooral te wijten zijn aan de problemen bij de goedkeuring, maar ook aan het onvermogen van de lidstaten om de laatste hervorming van de structuurfondsen ook daadwerkelijk haar beslag te laten krijgen in adequate programma's, en dat de Commissie maar al te vaak het nakijken had. Beide partijen hebben dus schuld. Nu bestaat het gevaar dat grote projecten worden gesteund omdat men plotseling meer geld heeft, en daarom moet ik u waarschuwen: staat u dat niet toe. Naar het zich laat aanzien worden opnieuw projecten gesteund die noch efficiënt, noch duurzaam zijn, en ik vraag de Commissie derhalve haar controlefunctie uit te oefenen en ervoor te zorgen dat daadwerkelijk duurzame ontwikkeling plaatsvindt met de begroting.

Pronk (PPE-DE).
Voorzitter, ik geloof inderdaad dat dit debat toch wel erg nuttig is om meer in het algemeen over een aantal moeilijke onderwerpen, waaronder ook dat van de fondsen, te praten. Ik denk dat het volslagen ten onrechte is wat sommige mensen schijnen te suggereren, namelijk dat er in verband met geld dat niet wordt uitgegeven, - want dat is het probleem met de RAL's -, sprake is van bedriegerij. Het probleem is juist dat het niet wordt uitgegeven en dat is een heel ander probleem. Ik denk ook dat er te veel schuld gegeven wordt aan de Commissie en te weinig aan de lidstaten. Ik kom zelf uit een lidstaat die in aanzienlijke mate schuld draagt aan het niet juist en tijdig uitgeven van de benodigde middelen en ik hoop dat dat in de toekomst wat beter wordt. Maar dit is een goed voorbeeld, Voorzitter.
Ik denk dat er twee fouten in het systeem zitten: de ene fout is dat we elke keer weer een nieuw fonds hebben en dat betekent dat we elke keer een jaar verliezen. Dat is ook nu ook weer gebeurd, dat schijnt onvermijdelijk te zijn. Ik zou de Commissie willen vragen toch eens te kijken of dat nu echt op die manier mogelijk is, want het is een structureel probleem.
Het tweede punt is dat ik me afvraag of we ooit van al die RAL's afkomen. Is het niet mogelijk, is het niet denkbaar, om in plaats van die dingen gewoon maar te laten staan, op een bepaald ogenblik met een lidstaat die er niet in slaagt dat geld uit te geven een overeenkomst te sluiten? Bijvoorbeeld door te zeggen: dat geld voegen we weer toe aan de algemene middelen en u krijgt een deel van een korting op uw contributie, die u toch moet betalen. Ik denk dat die lidstaat daar erg blij mee zou kunnen zijn. Ik denk dat iedereen daar ook blij mee is, want dan komt er geld beschikbaar voor diegenen die het wel kunnen uitgeven. Uiteraard moet dat gebeuren op basis van vrijwilligheid, want anders zal het systeem nooit werken, dan zou een lidstaat daar nooit mee instemmen. Maar misschien is het mogelijk om op die manier betrekkelijk snel en pragmatisch van de zaak af te komen. Ik vrees dat het misschien te pragmatisch is, want iedereen houdt ervan om te zeggen dat het uitgegeven moet worden, om vervolgens veel obstakels in de weg te leggen als dat nodig is.

Hughes (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, graag wil ik de aandacht vestigen op een aantal begrotingslijnen die onder de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken vallen. Allereerst de drie begrotingslijnen die betrekking hebben op de sociale dialoog, namelijk B3-4002, B3-4003 en B3-4310. De laatste heeft betrekking op het technisch vakbondsbureau voor gezondheid en veiligheid.
Wij willen de bedragen voor al deze lijnen verhogen, vooral met het oog op de uitbreiding. Het is van groot belang dat wij ervoor zorgen dat de elementaire bouwstenen van de sociale dialoog in de toetredende landen aanwezig zijn, en wij moeten nu toch echt een begin maken met het beschikbaar stellen van de middelen daarvoor.
In de tweede plaats wil ik B3-4314 noemen. Deze begrotingslijn betreft de verbeteringen op het gebied van gezondheid en veiligheid in de kleine en middelgrote ondernemingen. Wij willen deze lijn nogmaals verlengen. Ik hoop van harte dat het werk dat wij hier in dit Parlement hebben verricht met betrekking tot de nieuwe Europese strategie voor gezondheid en veiligheid effect zal hebben. De Commissie heeft een voorstel gedaan voor een meerjarenprogramma voor betere gezondheid en veiligheid in KMO's. Binnenkort verschijnt hierover een verslag onder mijn naam. Ik hoop dat dit programma in het komende jaar zijn beslag zal krijgen, zodat wij een permanente rechtsgrondslag hebben.
Mijn laatste punt betreft B3-4106. Dit is een voorstel voor een nieuwe begrotingslijn. Het voorstel staat op naam van de heren Howitt en Andersson, maar het wordt ook door de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken gesteund. Het beoogt een stevige basis te geven voor de steun aan de sociale NGO's. Dit is van groot belang om de maatschappelijke dialoog te ondersteunen.

Bautista Ojeda (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, er gaan de laatste tijd stemmen op om het Cohesiefonds af te schaffen.
Als we dit fonds afschaffen zouden we de landen die erin geslaagd zijn te voldoen aan de voorwaarden voor toetreding tot de eurozone straffen, en dat is gewoonweg onaanvaardbaar.
Ik wil daarom graag wat vragen stellen. Waarom zouden we het Cohesiefonds in de toekomst afschaffen? Waarom wil men de procedures voor de structuurfondsen vereenvoudigen? Hoe ziet de Commissie de toekomst van het Cohesiefonds voor de kandidaat-landen en de burgers van de lidstaten?

Pittella (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de onderbesteding van de structuurfondsen is al ter sprake gebracht en het spookbeeld van de guillotine is ook al opgeroepen. Ik wilde hieraan toevoegen dat het geen toeval is dat bij veel fondsen wellicht een deel van de premies zal verdwijnen. Het komt erop neer dat wij het risico lopen alleen maar klappen te krijgen zonder ook maar even van de weelde te hebben geproefd. Er moet dus opgetreden worden, beste mijnheer Bonde, maar zonder het doel voorbij te schieten. De verantwoordelijkheid ligt niet enkel bij de Europese Commissie; ook de lidstaten dragen een groot deel van de verantwoordelijkheid. Het gaat er nu om dat we niet de verkeerde medicijnen innemen. Persoonlijk ben ik allergisch voor de therapie van de reserves, want dat is dikwijls erger dan de kwaal. Het voorstel van sommige fracties om een deel van de uitgaven van de Commissie in de reserve te plaatsen is dan ook ronduit belachelijk. De correcte weg is verhoging van betalingen en vereenvoudiging van procedures. Commissaris Barnier heeft ons al uit de doeken gedaan wat hij wil doen, wij wachten nu op nadere details. Ik wilde echter ook, als dat mogelijk is, de mening van de Raad horen, en ik vind dat men zich meer moet concentreren op enkele lidstaten die in deze kwestie het een en ander op hun kerfstok hebben.

Barnier
 - (FR) Mijnheer de Voorzitter, ik zou de tijd die mij ter beschikking staat willen benutten om hetgeen ik eerder heb gezegd te bevestigen en een gedetailleerder antwoord te geven op de gestelde vragen. Ook zou ik de sprekers willen bedanken die goed hebben begrepen waar het mij om ging, in het bijzonder de heer Pitella, die er zojuist aan heeft herinnerd dat ook de lidstaten verantwoordelijkheden hebben. Maar eerlijk gezegd geloof ik dat de heer Watts mij verkeerd heeft begrepen: de Commissie onttrekt zich niet aan haar verantwoordelijkheid. Mijnheer Watts, ik kan u verzekeren dat deze onderbesteding mij echt zorgen baart. Ik wil alleen nogmaals onderstrepen dat ik bij mijn werk moet uitgaan van de door de lidstaten opgestelde ramingen.
In de drie jaar sinds ik mijn ambt bekleed heb ik kunnen vaststellen dat deze situatie te wijten is aan een aantal factoren. Ik zal u die noemen, maar wellicht kent u ze al. Zo hebben de lidstaten aan het begin van deze nieuwe programmeringsperiode geen prioriteit verleend aan nieuwe programma's en projecten; zij hebben er de voorkeur aan gegeven oude programma's en projecten af te ronden. Zij hebben zich dus op de beëindiging van de oude programma's geconcentreerd en meer tijd genomen om de nieuwe programma's voor te bereiden. Dit is een eerste reden.
Tegelijkertijd is er een nieuwe certificatiemethode in het leven geroepen die een aantal problemen met zich heeft meegebracht. Dan is er nog het nieuwe betalingssysteem. Dit zijn allemaal regels die in Berlijn of na Berlijn zijn opgesteld en die ik dien uit te voeren. Tevens mag niet worden vergeten dat tal van lidstaten - mevrouw Fiebiger had het zojuist over crisis en een gebrek aan groei - aan objectieve budgettaire problemen het hoofd moeten bieden. Overeenkomstig het additionaliteitsbeginsel dienen de lidstaten een bepaald gedeelte zelf te financieren en wellicht hebben sommige landen derhalve besloten hun budgettaire uitgaven meer te spreiden.
Dit zijn enkele van de verklaringen die u kunt vinden in het verslag en de mededeling die mevrouw Schreyer en ik u hebben voorgelegd.
Wat de RAL's betreft, denk ik dat de situatie normaal is, aangezien wij ons twee jaar na het begin van de programmeringsperiode bevinden, hetgeen strookt met de n+2-regel. Over het algemeen wordt uitgegaan van een programmering van zeven jaar plus nog eens twee jaar. Niet normaal zou het echter zijn zeer oude programma's via de RAL's te blijven ondersteunen. Mijn actie is er dan ook in eerste instantie op gericht, zoals ik u aan het begin zei, de RAL's van de oude programma's te schrappen, hetgeen vandaag ook zo goed als gebeurd is. Ik zou u ook willen waarschuwen tegen momentopnames. Wanneer u naar de RAL's kijkt, bijvoorbeeld aan het begin van het jaar, ziet u geen correcte opname: in de maand april zijn weliswaar voor 99 procent van de kredieten verplichtingen aangegaan, maar de betalingen kunnen tot aan het einde van het jaar worden verricht. De RAL's kunnen aan het begin van het jaar dus zeer hoog lijken. Op deze wijze is ook het cijfer 100 miljard tot stand gekomen. Vandaag, op 24 september, belopen de RAL's voor de oude en de nieuwe programma's ongeveer vijftig miljard euro, hetgeen overeenkomt met deze twee programmeringsjaren.
Mevrouw Schroedter, die ik overigens voor haar inzet zou willen bedanken en met name voor de kwaliteit van haar verslag aangaande het tweede tussentijdse cohesieverslag, heeft de nadruk gelegd op duurzame ontwikkeling. Mevrouw Schroedter, ik kan u verzekeren dat ik er buitengewoon veel belang aan hecht dat de structuurfondsen in overeenstemming met de Europese regelgeving en richtlijnen op milieugebied ten uitvoer worden gelegd. Om tal van redenen van politieke en persoonlijke aard zie ik erop toe dat de lidstaten, de huidige én de toekomstige, op correcte en milieuvriendelijke wijze gebruik maken van de structuurfondsen. Daarom heb ik bijvoorbeeld besloten, gelet op de gevolgen van de overstromingen, om in het kader van het toekomstige regionaal beleid dat ik u eind 2003 zal presenteren voor te stellen het voorkómen van natuurrampen tot een nagenoeg verplichte prioriteit te maken voor alle regionale programma's. Tegelijkertijd blijven we voortbouwen op hetgeen we in het kader van deze programma's reeds hebben bereikt.
De n+2-regel is streng, maar nuttig. Ook hier heb ik, net als ten aanzien van de natuurrampen, de nadruk gelegd op preventie. Evenals mevrouw Schreyer heb ik alle eerste ministers hierop in november jongstleden schriftelijk geattendeerd. Aangezien voorkomen nog steeds goedkoper is dan herstellen, hopen wij dat het risico dat kredieten verloren gaan door deze nieuwe regel kunnen worden ingeperkt, mijnheer Pitella. Aan het einde van dit jaar - dit is immers pas de eerste ontmoeting - zal het gevaar dat door de n+2-regel middelen verloren gaan zeer klein zijn. Waarschijnlijk is dit risico volgend jaar groter; de programma's zijn immers in 2001 ondertekend, en dus zullen de gevolgen van de n+2-regel in 2003 voelbaar zijn.
Mevrouw Fiebiger, ten aanzien van de overstromingen heeft u ons verzocht snel stappen te ondernemen. Ik durf te stellen - en tal van Duitse en Oostenrijkse beleidsmakers hebben het ook aangegeven - dat de Commissie nog maar zelden zo snel op een situatie heeft gereageerd. Wij hebben minder dan vier weken nodig gehad om onder leiding van mevrouw Schreyer een flexibel begrotingsinstrument voor te stellen. Enkele dagen later heb ik de Commissie voorstellen voorgelegd aangaande de regels en modaliteiten voor dit fonds. De beurt is nu aan het Europees Parlement. Gisteravond heeft de Raad een tripartiete vergadering gehouden. Ik hoop dat wij voor het einde van het jaar, dat wil zeggen voor de winter, in staat zullen zijn de verwachte kredieten uit te betalen, zodat het opruimings- en herstelwerk kan worden aangepakt en zodat zelfs preventieve maatregelen kunnen worden genomen.
Ten aanzien van de sociale dialoog zou ik willen zeggen dat de gestelde vragen eigenlijk eerder onder rubriek 3 vallen. Zij zullen later door mevrouw Schreyer of mevrouw Diamantopoulou worden beantwoord.
Mijnheer de Voorzitter, tot besluit zou ik tegen de achtergrond van al deze problemen willen benadrukken dat de Commissie zich niet aan haar verantwoordelijkheid onttrekt. Ik heb geprobeerd open kaart te spelen, een beeld van de werkelijkheid te schetsen en zowel met betrekking tot de transparantie als ten aanzien van de vereenvoudiging een proactieve rol te spelen. Een en ander staat ook op de agenda van de vergadering van 5 oktober met de ministers. Ook zou ik nogmaals willen onderstrepen dat de structuurfondsen een uiterst nuttig instrument zijn om ter plekke, in de regio's en in elk land waar dat nodig is, ook in de oudste lidstaten van de Unie, verbetering aan te brengen in het bestuur. De fondsen hebben een hefboomeffect op het vlak van partnerschap, evaluatie, discipline en planning dat u zeker niet mag onderschatten. De structuurfondsen draaien niet alleen om geld, zij leiden ook tot echte vooruitgang op het gebied van het openbaar beheer, het openbaar bestuur en uiteindelijk ook de democratie.
De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.

Ceyhun (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijn commissie heeft haar amendementen zorgvuldig besproken en ze uiteindelijk met eenparigheid van stemmen goedgekeurd.
Zoals reeds in de richtsnoeren tot uiting komt hebben wij onder meer prioriteiten geformuleerd op het gebied van de grensbeveiliging. Hier is het ARGO-programma van fundamenteel belang. Het doel hiervan is bij te dragen tot de verwezenlijking van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid en tot de voorbereiding van de uitbreiding.
De uitbreiding maakt een oplossing van de vraagstukken met betrekking tot buitengrenscontrole, visa, asiel en immigratie nog noodzakelijker. Het is absoluut noodzakelijk dat de lidstaten en de kandidaat-landen een efficiënte samenwerking tot stand brengen op al deze gebieden, en met name op het gebied van de strijd tegen de mensenhandel. Daarom moeten daarvoor de noodzakelijke middelen worden vrijgemaakt. Verder ondersteunt mijn commissie het idee om via de uitvoering van een proefproject te trachten de integratie te bevorderen van de burgers uit derde landen die hier langdurig verblijven. Op die manier kan men de waarden verspreiden waarop onze samenleving in Europa is gebaseerd. Ik ben blij dat de Commissie dit idee overneemt.
Ofschoon men veiligheid, vrijheid en rechtvaardigheid niet voor niets krijgt, betekenen de voorstellen van mijn commissie geen verhoging van het financieel kader ten opzichte van vorig jaar. Wij komen slechts op 99,4 procent van de begrotingsbedragen van vorig jaar. Ik maak hier speciaal melding van, omdat wij per slot van rekening ten gevolge van de gebeurtenissen van de 11e september een grotere verantwoordelijkheid hebben gekregen jegens de burgers van de Unie.
Tot slot wil ik nogmaals uitdrukkelijk herinneren aan het actieplan van 21 september 2001 voor de bestrijding van het terrorisme. Daarmee wordt voorzien in een gemeenschappelijk optreden van alle speciale eenheden voor de preventie en bestrijding van terrorisme. Dat vereist evenwel dat Europol en Eurojust buitengewone middelen krijgen. Ik hoop dan ook dat de voorstellen van mijn commissie kunnen rekenen op de steun van het Parlement, de Commissie en de Raad.

Perry (PPE-DE
), rapporteur voor advies van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport. (EN) Mijnheer de Voorzitter, het budget voor cultuur, onderwijs en informatie bedraagt nauwelijks een half procent van de EU-begroting. Ter vergelijking: 50 procent van de begroting gaat naar de landbouw. Net als de woordvoerders voor cultuur dat ieder jaar doen, wil ook ik het Parlement en de commissarissen er dan ook aan herinneren dat wij misschien niet de juiste prioriteiten stellen.
Ik wil het graag hebben over het vraagstuk van de voorlichting. Dit moet een gezamenlijke verantwoordelijkheid zijn van de instellingen en de lidstaten. Wij vragen ons af of de lidstaten zich wel bewust zijn van hun verantwoordelijkheid in dit opzicht. Eerder dit jaar heeft de Cultuurcommissie een bezoek gebracht aan Kopenhagen. Wij willen onze grote waardering uitspreken voor de Deense regering en het Deense parlement voor de voorlichting die zij aan hun burgers geven over het functioneren van de Europese Unie.
De EU heeft tot taak ervoor te zorgen dat haar burgers goed worden geïnformeerd. Een aantal mensen zet zich hier geweldig voor in. Ook commissaris Vitorino verdient onze grote waardering voor zijn werk en zijn visie op dit terrein. Wij boeken echter weinig succes. De burgers in de Europese Unie krijgen niet voldoende informatie. Wij leven niet in een neutrale situatie, maar in een situatie waarin sprake is van veel onjuiste informatie. Het is de verantwoordelijkheid van alle betrokkenen dat wij hier op de juiste manier op reageren.
Ik heb er dan ook geen goed woord voor over dat de voorgestelde begroting voor informatiebeleid in de verschillende B3-lijnen minder dan 100 miljoen euro bedraagt, ofwel minder dan 37 cent per burger per jaar. Dat is wel een héél laag bedrag. Ik weet dat Euronews - het televisiekanaal dat objectieve informatie uitzendt over alle Europese vraagstukken - op dit moment zelf in zeer ernstige financiële problemen verkeert. Ik hoop dat de Commissie en de rapporteur voor de begroting nog eens heel zorgvuldig naar de verzoeken om meer geld voor Euronews zullen kijken en ervoor zullen zorgen dat Euronews een succes wordt.
Ik herinner het Parlement eraan dat de succesvolle slogan voor de Ierse 'No?-campagne luidde: 'Weet u het niet? Stem dan nee?. Wij moeten ervoor zorgen dat de Europese burgers niet 'nee? stemmen, juist omdat zij wel weten wat de Europese Unie inhoudt.

Grönfeldt Bergman (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik beide rapporteurs gelukwensen met het omvangrijke en baanbrekende werk dat zij hebben verricht en zullen blijven verrichten.
Voorzover het gaat om de gebieden waarvoor de Economische en Monetaire Commissie verantwoordelijk is, is de ontwerpbegroting in grote lijnen aanvaardbaar. Daarom stellen wij slechts enkele wijzigingen voor in ons advies aan de Begrotingscommissie. Informatie over de gezamenlijke munteenheid moet zo veel mogelijk gericht zijn op de lidstaten van de Unie die de euro nog niet hebben ingevoerd. De informatievoorziening in de kandidaat-landen moet gefinancierd worden via begrotingsposten die bedoeld zijn voor de uitbreiding.
Wat betreft de begrotingspost met betrekking tot het industriële concurrentievermogen van de Europese Unie, waarvoor de Commissie een verhoging van 12 procent van de begrotingskredieten heeft voorgesteld, stelt de Economische en Monetaire Commissie een wijziging in de toelichting voor met de bedoeling een evaluatie te laten uitvoeren van de resultaten van deze begrotingspost in de bijna tien jaar dat hij bestaat. Omdat ik persoonlijk grote twijfels heb over het nut en het rendement van dit soort maatregelen, sta ik achter een dergelijke evaluatie.
Wat betreft de programma's voor het midden- en kleinbedrijf kan ik vaststellen dat de Commissie in haar begrotingsvoorstel de wijziging betreffende toegang tot risicokapitaal heeft opgenomen die de Economische en Monetaire Commissie vorig jaar heeft voorgesteld. Er is dit jaar dus geen wijziging nodig.
Ik juich het toe dat de Raad, in tegenstelling tot eerdere jaren, geen vermindering van de kredieten voor de ontwikkeling van de interne markt van de Europese Unie heeft voorgesteld. In dit verband wil ik ook op het belang wijzen van voldoende financiële middelen voor de gebieden die de interne markt betreffen, met name de uitvoering van het actieplan voor financiële diensten.
Tot slot wil ik onderstrepen dat de Economische en Monetaire Commissie van mening is het bedrag dat is opgenomen in de eigen begroting van het Parlement voor onderzoek en advies wel eens ontoereikend zou kunnen zijn, gezien het feit dat ernaar gestreefd wordt meer externe expertise te gebruiken voor gecompliceerde wetgevingskwesties.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik het Parlement bedanken voor zijn uitnodiging voor dit debat van vandaag. Ik interpreteer uw uitnodiging vooral als een erkenning van het politieke belang van de terreinen justitie, binnenlandse zaken en informatiebeleid, en zeker niet als een erkenning van het budgettaire belang daarvan. Immers, als ik mijn begroting vergelijk met die van mijn collega's, voel ik mij als een bedelaar die is uitgenodigd voor een kerstparty in Wall Street. Wat de begroting betreft, wil ik in volgorde van presentatie de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken (LIBE), en in het bijzonder de heer Ceyhun, bedanken voor de voortdurende steun die zij deze Commissie heeft gegeven bij de instelling van de Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. De LIBE-Commissie stelt nogmaals voor de begrotingslijnen die politiek belangrijker worden geacht, te verhogen.
De Commissie heeft zich bij de opstelling van het VOB niet alleen gebaseerd op politieke overwegingen, maar ook op de goedgekeurde financiële kaders voor alle programma's en op de ervaringen die in het verleden zijn opgedaan met voorbereidende maatregelen en proefprojecten. Bovendien vormt dit VOB een delicaat evenwicht tussen enerzijds de personele middelen die nodig zijn om te garanderen dat kredieten goed worden beheerd en anderzijds het aantal mensen dat nodig is om de instelling van deze ruimte juridisch goed te regelen.
Om deze redenen vertonen de voorgestelde bedragen dan ook een zekere stabiliteit wat het totale bedrag betreft. Wel zijn er bij de activiteiten andere prioriteiten gesteld en is er het een en ander gewijzigd in de samenwerkingsprogramma's. Daarnaast zijn de activiteiten op het gebied van asiel en immigratie, zoals de externe grenscontroles en de oprichting van Eurojust, geïntensiveerd.
De Commissie is blij met het bijzonder constructieve advies van de LIBE-Commissie. De LIBE-Commissie heeft de belangrijke politieke ontwikkelingen die zich na de publicatie van het VOB hebben voorgedaan, zoals de conclusies van de Europese Raad van Sevilla, daarin verwerkt - ontwikkelingen die uiteraard nog niet waren verwerkt op het moment waarop het VOB werd gepresenteerd. Niettemin wil ik ervoor pleiten dat wij hier nog eens heel zorgvuldig naar kijken, in verband met problemen als de personele middelen.
Ik kom nu op de Cultuurcommissie, in het bijzonder de heer Perry, en op de Economische en Monetaire Commissie, in het bijzonder de heer Bergman. Wat de voorlichting aan en communicatie met de burgers in het algemeen betreft, is er in de afgelopen jaren grote vooruitgang geboekt op het gebied van de samenwerking tussen onze instellingen, op dat van de voorlichting aan de burgers, op politiek niveau tussen de betreffende diensten en, het allerbelangrijkste, in de lidstaten zelf.
Wij beseffen terdege dat de communicatie met 370 miljoen burgers een gigantische taak is en dat de beschikbare middelen daarvoor bepaald beperkt zijn. Daarom werken wij nu steeds meer samen met de lidstaten, zodat zij medeverantwoordelijk zijn voor de voorlichting aan hun burgers en die burgers betrekken bij de dialoog, die immers een belangrijke voorwaarde is voor goed bestuur en grotere publieke steun. In juli heeft de Commissie een mededeling aangenomen over een voorlichtings- en communicatiestrategie voor de Europese Unie. Het feit dat deze mededeling zowel door de Cultuurcommissie als door de Interinstitutionele Werkgroep Informatiebeleid zo positief is ontvangen, vormt een tastbaar bewijs van onze gezamenlijke politieke wil om actief te werken aan de versterking van het bewustzijn, de bestrijding van onwetendheid en gebrek aan interesse en de verbetering van het beeld dat de burgers van de Unie hebben.
Terugkomend op de begrotingsaspecten moet ik benadrukken dat de Commissie met betrekking tot voorlichting en communicatie net als bij alle andere begrotingsaspecten een heel realistisch standpunt heeft ingenomen. Wij zien in dat voorlichting aan en communicatie met de burgers prioriteit moet krijgen, maar tegelijkertijd moeten wij ervoor zorgen dat wij voldoende capaciteit, en in het bijzonder voldoende mensen, hebben om het geld ook op een goede manier te kunnen besteden. Het VOB vormt daarom een goede basis om de amendementen te kunnen beoordelen, met uitzondering van het nieuwe prioriteitsthema dat in de bovengenoemde mededeling van juli is voorgesteld. Ik doel dan op de rol van Europa in de wereld.
Later vandaag zal de Interinstitutionele Werkgroep Informatiebeleid over dit voorstel vergaderen. Als zij het goedkeurt, zullen wij voorstellen om een extra bedrag van 1,5 miljoen euro te bestemmen voor het PRINCE-programma. Dit geld is bedoeld voor een campagne die speciaal gericht zal zijn op de rol van Europa in de wereld en op onze activiteiten om de globalisering zo te sturen dat onze burgers en de rest van de wereld er beter van worden.
De Commissie is ingenomen met de constructieve adviezen van de Cultuurcommissie, de Economische en Monetaire Commissie en de Commissie constitutionele zaken. Tijdens de vergadering van de Interinstitutionele Werkgroep Informatiebeleid later vandaag moeten wij nadenken over de in de amendementen voorgestelde bedragen en over de praktische implicaties daarvan. Ik zal uiteraard benadrukken dat wij ervoor moeten zorgen dat er voldoende personele middelen beschikbaar zijn om die bedragen op een zinnige en passende manier te besteden.
Wat de hulp van deskundigen en de prioriteitscampagnes betreft, zijn wij in het bijzonder ingenomen met het voorstel om de begrotingslijn voor de financiering van PRINCE-correspondenten te verhogen. Zonder een dergelijke verhoging zullen wij er niet in slagen de lidstaten bij de ontwikkeling van prioriteitscampagnes in het kader van PRINCE te betrekken. Wij staan ook vierkant achter het amendement dat erop gericht is de door de Raad aangebrachte bezuiniging van 500.000 euro ongedaan te maken. Deze bezuiniging betreft de begrotingslijn die voorziet in het inzetten van voorlichtingscorrespondenten die samenwerken met de media in de lidstaten en van deskundigen van Eurojust om vragen van burgers met betrekking tot de Europese wetten te beantwoorden.
Wat de campagne voor de euro betreft, moet ik herhalen wat de Commissie ook in het verleden heeft gezegd. De informatie aan de kandidaat-landen over de euro vormt een onderdeel van de campagne ter ondersteuning van de uitbreiding. De Commissie is van mening dat de voorstellen voor de fondsen die nodig zijn voor de landen die nog geen deel uitmaken van de euro, moeten worden ingediend op het moment dat ieder van die landen besluit zich bij de euro aan te sluiten.
Tot slot: wij zullen er op basis van de nieuwe samenwerking tussen het Parlement en de Commissie en met inschakeling van de lidstaten zeker in slagen ons voorlichtings- en communicatiebeleid te verbeteren. Dan zullen wij ook beter gebruik kunnen maken van het geld van de belastingbetalers.

Deprez (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, in mijn hoedanigheid van EVP-lid van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken zou ik net als de heer Ceyhun mijn teleurstelling willen uitspreken over het feit dat Commissie en Raad in de begroting niet echt recht hebben gedaan aan de prioriteit die zij naar eigen zeggen toekennen aan de totstandkoming van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Je kunt een kwestie wel tot prioriteit bestempelen, maar dan moet je er ook voor zorgen dat er concreet actie ondernomen kan worden. Nu stijgen de kredieten voor de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid echter met een percentage dat lager ligt dan dan het gemiddeld stijgingspercentage van de kredieten voor het totale binnenlands beleid. Waarom, mijnheer de commissaris?
Ik zou erop willen wijzen dat de Fractie van de Europese Volkspartij steun verleent aan de door onze rapporteur voorgestelde amendementen van de LIBE-Commissie op het belangrijke gebied van het immigratie- en asielbeleid. Ik vraag mij af of de Commissie en de Raad bereid zijn zich achter deze benadering te scharen. Het is immers voor het eerst dat alle instrumenten voor een actief en evenwichtig beleid inzake het beheer van de migratiestromen door de LIBE-Commissie in kaart zijn gebracht en versterkt. Wij willen meer inzicht verkrijgen in de migratiestromen en derhalve de middelen voor de Europese waarnemingspost voor migratie optrekken. Wij willen de controles aan de externe grenzen versterken. Wij pleiten voor meer middelen ter versterking van de samenwerking met derde landen. Wij willen meer kredieten beschikbaar stellen om integratie-inspanningen ten behoeve van legaal op ons grondgebied verblijvende immigranten te ondersteunen. Tevens zijn wij van mening dat meer middelen moeten worden uitgetrokken voor het Europees Vluchtelingenfonds, en wij betreuren het dat deze kredieten in het voorontwerp van begroting en in de ontwerpbegroting in vergelijking met vorig jaar zijn verlaagd.
Ik zou graag willen weten of Commissie en Raad bereid zijn meer middelen uit te trekken voor deze gebieden, die van groot strategisch belang zijn, niet alleen voor de ontwikkeling van de Europese Unie, maar ook voor het beeld dat onze medeburgers van de Unie hebben.
Ik zou de commissarissen en de Raad nog een laatste vraag willen stellen. Het Europees Parlement had vorig jaar, in de begroting 2002, vijf miljoen euro gereserveerd voor Europol in het kader van de bestrijding van het terrorisme. Waarom heeft de Commissie er negen maanden over gedaan om een juridische grondslag voor te stellen? Is de Raad wel of niet bereid deze juridische grondslag te aanvaarden en de weg vrij te maken voor een effectief gebruik van deze kredieten?

Iivari (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, commissarissen, de voorlichting van de Europese Unie lijkt maar al te vaak op propaganda die van bovenaf op de massa neerdaalt. Verder zijn de berichten vaak stuntelig geformuleerd en wordt er onvoldoende rekening gehouden met culturele verschillen.
Nu lijkt er echter enige hoop op verbetering te zijn. Uit de plannen die onder leiding van commissaris Vitorino zijn opgesteld, kunnen wij opmaken dat men de communicatie wil afstemmen op de behoefte aan informatie bij de burgers. Zo moet het ook. De vier prioriteiten van de Commissie bij de voorlichting - de uitbreiding, de toekomst van de Unie, de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid en de rol van de Europese Unie in de wereld - zijn zeer belangrijk. Het is daarom onbegrijpelijk dat de Raad in zijn eigen ontwerpbegroting in de kredieten snijdt die voor voorlichting zijn bedoeld.
De Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, die het voorlichtingsbeleid van commissaris Vitorino steunt, heeft unaniem besloten meer middelen voor te stellen voor begrotingsposten die betrekking hebben op voorlichting. De sociaal-democratische leden van de Begrotingscommissie bevinden zich op dezelfde lijn. Wij kunnen niet verwachten dat de burgers zich in onze werkzaamheden gaan interesseren als zij niet weten wat hier gebeurt.

Sbarbati (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, collega's, ook wij hebben zo onze twijfels over het huidige voorontwerp van begroting, om redenen die in dit Parlement al gedeeltelijk naar voren zijn gekomen. Ik wilde met name twee kwesties nader belichten. De eerste heeft betrekking op veiligheid en uitbreiding. Er is reeds opgemerkt dat we in deze actieve beleidssectoren meer voet bij stuk moeten houden, maar toch wordt daar niet meer geld voor uitgetrokken, ondanks het feit dat iedereen op de hoogte is van de problemen in verband met het terrorisme en de uitbreiding - de uitbreiding van onze grenzen en alle problemen die dat met zich meebrengt. Het is zo klaar als een klontje dat er ten aanzien van deze problematiek meer bewustzijn moet worden gekweekt en dat er in politiek opzicht agressiever moet worden opgetreden; een ander had dus ook vertaald moeten worden in een ruimere begroting. Het tweede punt dat ik wilde aanroeren, is het informatiebeleid. Ik ben het eens met de heer Perry, die duidelijk maakte dat 30 cent per burger echt geen zoden aan de dijk zet: daar kun je niet mee aankomen als je een doeltreffend Europees beleid nastreeft.

Echerer (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, sedert het debat over de overstromingsrampen is Europa bij de Europese bevolking in een ander daglicht komen te staan: we zijn voor de burger een solidariteitsgemeenschap geworden. Dit krediet mogen wij, waarde collega's, niet lichtvaardig verspelen. Wij worden geconfronteerd met grote veranderingen en grote uitdagingen.
De prioriteiten zijn duidelijk, dat wil zeggen: zij zijn voor ons duidelijk, maar niet voor de Europese bevolking. Ons informatiebeleid loopt mank. Daarom gaat een groot aantal amendementen juist over dit vraagstuk. De druk om informatie, eenzijdige informatie te verspreiden is enorm: hoogglansbrochures, conferenties in ivoren torens en websites, de ene nog inventiever, stijlvoller en informatiever dan de andere. Dit doet mij denken aan iets dat ik in mijn beroep meerdere malen heb meegemaakt. Als het publiek niet naar het theater komt, moet het theater maar naar het publiek toegaan. Wij moeten naar de mensen toe; wij moeten naar de universiteiten en scholen toe. Wij mogen bovendien de lidstaten wat dit betreft niet van hun plicht ontslaan. De kritiek gaat ons allen aan. Wij moeten elkaar beter informeren, want gebrekkige informatie is de voedingsbodem voor misverstanden, en die kunnen wij missen als kiespijn.
Dat brengt mij nogmaals bij het cultuurbeleid. Telkens weer krijg je de cynische uitspraak te horen dat het geld in Brussel voor het oprapen ligt en dat je het alleen maar hoeft te gaan ophalen. Welnu, je kunt wat cultuur betreft bepaald niet zeggen dat je het geld alleen maar hoeft te gaan ophalen; eerder is het zo dat je elk dubbeltje moet omdraaien. Van 'even ophalen? is trouwens sowieso geen sprake, want je komt nauwelijks door de berg bureaucratie heen. Wij hebben slechts een beperkte bevoegdheid op het gebied van het cultuurbeleid, maar ik vraag mij af of de drie instellingen wel de wil hebben een cultuurbeleid te voeren. In ieder geval is die wil niet sterk genoeg. In deze tijd van mondialisering zouden we de Europese content moeten bevorderen, maar in plaats daarvan geven wij steun aan de grote jongens, aan de grote landen en aan grote coproducties. De kleine spelers op het toneel, de kleine landen en de minder gesproken talen gaan op die manier tenonder.
Mijn vraag aan de Commissie luidt dan ook als volgt: er is een rechtsgrondslag voor de financiering van begrotingslijn A-30 in de maak; hoe stelt de Commissie zich die voor? Moet er een meerjarenprogramma komen? Moet er een interinstitutionele werkgroep komen om een gemeenschappelijke en nauwkeurigere definitie te vinden voor de criteria op de verschillende gebieden?
Kuckelkorn (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de ondersteuning van de kleine en middelgrote bedrijven - ook wel KMO's genaamd - was tot nu toe altijd een topprioriteit van de Europese Unie. Tot mijn grote verbazing moet ik nu vaststellen dat het voorontwerp van begroting van de Commissie achter blijft bij de bedragen van vorig jaar, of liever gezegd van de afgelopen jaren. Het bestedingspercentage voor dit programma ligt evenwel tussen de 97 en de 100 procent. De ontwikkeling van het de KMO's is het fundament van de interne markt. Het staat namelijk buiten kijf dat meer dan 90 procent van de actieve bevolking in het midden- en kleinbedrijf werkt. Daarom moeten wij deze sector steunen en uitbreiden, met name wanneer het om de nieuwe technologieën gaat.
Ik wil de Commissie vragen ons amendement tot verhoging van deze bedragen te steunen. De resterende spreektijd wil ik gebruiken om de Raad te vragen eindelijk met een regeling voor de zetel van de nieuwe agentschappen op de proppen te komen. Het mag niet zo zijn dat wij hier in een recordtijd de wetgevingsprocedure afhandelen terwijl de Raad vervolgens jaren nodig heeft om een besluit over het zetelvraagstuk te nemen.
Guy-Quint (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, uit de woorden van commissaris Vitorino en een aantal van mijn collega's blijkt dat de voorlichting van de burger ons allen na aan het hart ligt. Ik heb dan ook met grote belangstelling vernomen dat de Commissaris ons om meer middelen heeft verzocht dan die welke in het voorontwerp van begroting en in de begroting zelf zijn opgenomen. Wij waren immers ook buitengewoon verbaasd over het feit dat het mes was gezet in deze lijnen, in een tijd waarin de Europese burgers door zoveel twijfels bevangen worden en waarin de verstrekking van informatie veel te wensen overlaat.
Mijnheer de commissaris, ik wil er nogmaals op wijzen dat wij een hele reeks amendementen hebben ingediend teneinde de Commissie alsnog in staat te stellen deze zo cruciale taak, namelijk de communicatie rond de werkzaamheden van de Europese instellingen, naar behoren uit te voeren. Maar ik wil ook, net als mijn collega Iivari, benadrukken dat deze communicatie gericht moet zijn op de gewone burger, op de burger van alledag, die wanneer hij zijn werk verricht of op de markt boodschappen doet niet begrijpt welke stappen de Europese Unie met het oog op de toekomst onderneemt. Wij moeten de wijze waarop onze instellingen met de burgers communiceren grondig wijzigen. Wij moeten op de bewoners van onze vijftien landen toestappen en proberen hen te begrijpen. Net als op het vlak van de economie dienen wij de globale benadering te vervangen door een gerichte aanpak. Laten wij, net als bij de KMO's, de burger één voor één benaderen!

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik willen reageren op de heer Deprez, die zeer deskundig is op het gebied van begroting, justitie en binnenlandse zaken. Wat Europol betreft, heeft het Parlement in de begroting 2002 inderdaad vijf miljoen euro opgenomen. Wij worden hier echter, zoals u maar al te goed weet, met een probleem geconfronteerd, namelijk dat van de rechtsgrondslag. Europol is opgericht via een intergouvernementele overeenkomst, en de enige vorm van financiering die daarin was voorzien waren de bijdragen van de lidstaten. In eerste instantie hebben wij Europol verzocht aan te geven waarvoor het deze vijf miljoen euro zou willen gebruiken. Na enige tijd hebben wij uiteindelijk een antwoord gekregen waarin Europol vanuit een realistische en pragmatische benadering aangaf 3,4 miljoen van deze vijf miljoen te willen gebruiken om in het kader van de terrorismebestrijding een gegevensbank op te richten en de communicatiesystemen tussen de veiligheids- en de inlichtingendiensten te verbeteren. Vervolgens hebben wij een in onze ogen adequate rechtsgrondslag voorbereid, die thans is voorgelegd aan de Raad. Ik hoop net als u dat de Raad het vraagstuk van de rechtsgrondslag zal oplossen, zodat deze 3,4 miljoen euro nog voor het einde van het jaar kunnen worden gebruikt. Een en ander verklaart ook waarom er zoveel tijd is verstreken.
Ik noem hier de kwestie van de vijf miljoen euro om duidelijk te maken dat ik het niet helemaal eens ben met uw vergelijking van de cijfers. Deze vijf miljoen euro worden thans niet opnieuw voorgesteld; zij zijn in de begroting van dit jaar niet opgenomen. We moeten het budget voor justitie en binnenlandse zaken zonder de vijf miljoen van 2002, dus 114 miljoen euro, vergelijken met de 119 miljoen euro die wij u willen voorstellen. Ik begrijp dat u dit aan de lage kant vindt, maar dit terrein valt onder de bevoegdheid van mevrouw Schreyer, die mij niet toestaat uw standpunt te delen.
Wat het budget voor asiel en immigratie aangaat, denk ik dat de kredieten van de begrotingslijn voor samenwerking met derde landen in 2002 vooral besteed zijn voor hulp aan Afghaanse vluchtelingen en hun terugkeer. Niemand kan ontkennen dat het vraagstuk Afghanistan prioriteit genoot.
Wat de toekomst betreft ben ik voornemens de kredieten van deze begrotingslijn, die niet zal worden verhoogd, voornamelijk uit te trekken voor derde landen die met ons over terugnameovereenkomsten onderhandelen of hebben onderhandeld. Met deze middelen dienen de begeleidende maatregelen voor de tenuitvoerlegging van deze terugnameovereenkomsten te worden gefinancierd.
In dit verband deel ik uw opvatting dat het een goede zaak zou zijn een algemeen overzicht te verkrijgen van de budgettaire middelen die de Europese Unie nu al uittrekt voor de samenwerking met derde landen op het gebied van asiel en immigratie. Deze middelen vinden we niet alleen in de begroting justitie en binnenlandse zaken, maar ook, in belangrijke mate zelfs, in de begroting buitenlandse zaken, in de landenstrategiedocumenten en bij de regionale programma's, zoals MEDA of CARD. Tegen deze achtergrond heeft de Europese Raad van Sevilla ons ook verzocht een verslag op te stellen over de doelmatigheid van de financiële middelen die ons voor de samenwerking met derde landen ter beschikking staan. Wij zullen binnen de door de Top van Sevilla vastgelegde termijnen gevolg geven aan dit verzoek en ik zal van deze gelegenheid gebruik maken om u de eerste tussentijdse evaluatie van de werking van het Europees Vluchtelingenfonds voor de periode 2000-2002 te presenteren.
Aangaande het door mevrouw Sbarbati aangekaarte vraagstuk van de uitbreiding zou ik u willen meedelen dat 60 procent van de middelen die de afgelopen jaren uit hoofde van de begroting justitie en binnenlandse zaken ten behoeve van de kandidaat-lidstaten beschikbaar zijn gesteld, benut is om de controles aan de buitengrenzen van deze landen te versterken. De programma's in kwestie, die deel uitmaken van het PHARE-programma, lopen nog tot 2006. Ieder jaar worden de resultaten van deze programma's geëvalueerd naar gelang van de door de kandidaat-lidstaten geboekte vooruitgang. Ik kan u verzekeren dat dit de absolute topprioriteit is wat de kandidaat-lidstaten betreft.
Thans zou ik willen ingaan op voorlichting en communicatie. De idee dat een voorlichtings- en communicatiebeleid een beleid moet zijn dat dicht bij de burger staat geniet mijn volledige instemming. Daarom hebben wij ook een nieuwe aanpak voorgesteld. Ik kan u niet beloven dat deze nieuwe aanpak effect sorteert, maar ik kan u verzekeren dat wij alleen dan resultaten zullen boeken indien de instellingen de handen ineenslaan en wij uiterst nauw samenwerken met de lidstaten. Indien de lidstaten geen voorlichtings- en communicatiebeleid voeren dat dicht bij de burger staat, kunnen wij dat vanuit Brussel ook niet doen. Dit staat voor mij als een paal boven water.
U weet dat de lidstaten tot niets verplicht zijn. Dit betekent dat de Commissie en het Parlement de lidstaten gezamenlijk moeten uitnodigen om aan dit beleid deel te nemen. Per slot van rekening is het in het belang van allen, niet alleen van de Europese instellingen, maar ook van de regeringen van de lidstaten, dat de publieke opinie beter wordt geïnformeerd over hetgeen er op Europees niveau gaande is. Maar dan moeten wij ook over de nodige menselijke hulpbronnen kunnen beschikken. Daarom heb ik ervoor gepleit dat de middelen die in het voorontwerp van begroting en in de ontwerpbegroting zijn opgenomen met betrekking tot de PRINCE- en MEDIA-correspondenten in de hoofdsteden van de lidstaten, worden opgetrokken. Zonder deze instrumenten zal het niet mogelijk zijn dit partnerschap met de lidstaten tot stand te brengen.
Ik dank u voor uw steun in dit opzicht en hoop dat wij op basis van dit partnerschap een proactiever, duidelijker en doelgerichter voorlichtings- en communicatiebeleid op stapel kunnen zetten.
De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Aan de orde is het debat over de externe acties.

Rübig (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie heeft natuurlijk grote interesse voor de internationale ontwikkelingen en met name voor de mogelijkheden tot beïnvloeding van de besluitvorming in de WTO.
Wij hebben hier twee problemen: enerzijds is onze commissie met de middelen waarover zij beschikt niet in staat de discussies in de gewenste mate te volgen en te beïnvloeden, anderzijds zijn er talrijke afgevaardigden uit andere landen, met name ontwikkelingslanden, die geen geld hebben - en vaak zelfs hun reis- en verblijfskosten niet kunnen betalen - om aan de discussies en de besluitvorming deel te nemen.
Ten eerste zijn wij er vóór dat Europa duidelijk maakt een leidende rol in deze wereld te willen spelen. Daarom zijn de WTO en het vermogen tot besluitvorming in de WTO juist voor onze kleine en middelgrote bedrijven zo belangrijk.
Ten tweede willen wij normalisering bevorderen. Bij de wetgeving willen wij niet zozeer aandringen op harmonisatie van de Europese interne markt als wel op wederzijdse erkenning. Normalisering en standaardisering zijn in dit verband fundamentele vereisten.
Ten derde willen wij ervoor zorgen dat niet alleen de programma's voor intelligente energie maar ook de ALTENER-, SAVE- en SYNERGIE-programma's intensief worden gebruikt en dat de Commissie hier prioriteiten vaststelt. Ons doel is immers de zelfvoorzieningsgraad op energiegebied te verhogen van 50 tot 70 procent. Er moeten absoluut krachtigere maatregelen worden getroffen om onze energievoorziening veilig te stellen.
Dan nog een punt dat uitsluitend van het Parlement komt: wij willen graag dat Basel II een eigen actieprogramma krijgt. Wij vrezen dat onze KMO's niet in staat zullen zijn vóór 2006 aan de eisen inzake eigen kapitaal te voldoen, hetgeen tot een golf van ontslagen en faillissementen zou kunnen leiden. Wij willen daarom dat het huiswerk van tevoren wordt gemaakt.
Howitt (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, ook dit jaar weer betekent de verhoging van het voor de pretoetreding gereserveerde budget in rubriek 4 een vermindering van de externe activiteiten van Europa op het gebied van ontwikkeling in zijn totaliteit. Helaas kan dit probleem op de lange termijn pas echt worden opgelost door een herziening van de financiële vooruitzichten voor 2006. Ik zal mij vandaag concentreren op twee terreinen waarop wij dit jaar echt iets kunnen bereiken.
In de eerste plaats het Global Health Fund tegen aids, tuberculose en malaria. De Commissie ontwikkelingssamenwerking heeft voorgesteld alle regionale begrotingslijnen hierbij te betrekken, teneinde het benodigde bedrag voor dit fonds, een aanzienlijk en regelmatig terugkerend bedrag, bijeen te krijgen. Aids is een mondiaal probleem. India is na Zuid-Afrika het land met het hoogste aantal personen dat met deze ziekte is besmet. Het aantal geïnfecteerden stijgt het snelst in Oost-Europa en Centraal-Azië. Dertien procent van de middelen van het fonds is al gereserveerd voor de landen in Amerika. Als de Commissie en de Raad echter niet met deze aanpak akkoord gaan, laten zij ons dan eens vertellen waar het geld dan vandaan moet komen. Laten zij nu eens ronduit toegeven dat de begrote 35 miljoen euro onvoldoende is om de toezegging waar te maken die de heer Patten zelf op 16 september heeft gedaan om de plaats van de Commissie in het bestuur van het Global Health Fund veilig te stellen. Het is niet meer dan terecht dat Europa als leider en vernieuwende kracht op dit terrein een rol blijft spelen in dit fonds. Wij hebben ook de plicht jegens de drie miljoen mensen in de hele wereld die sterven aan aids om ervoor te zorgen dat het geld goed wordt besteed.
Er is mij heel duidelijk gezegd dat de overgangswerkgroep inzake het Global Health Fund, die in Brussel vergadert, heeft besloten dat voor een zetel in het bestuur 100 miljoen dollar moet worden neergeteld. Ook heb ik begrepen dat het secretariaat van het Global Health Fund in de begroting voor volgend jaar al een bijdrage van de Europese Commissie van 120 miljoen dollar heeft opgenomen en dat er, indien wij niet met dat bedrag over de brug komen, op de reeds goedgekeurde projecten moet worden bezuinigd. Ik heb de commissaris vooraf van deze vragen in kennis gesteld. Als mijn informatie onjuist is, laat hij dat vandaag dan publiekelijk zeggen. Als die informatie echter juist is, laat hij onze amendementen dan steunen.
In de tweede plaats is er de kwaliteit van de hulp. Helaas wordt van het totale bedrag aan Europese hulp nog steeds drie keer zo veel geld uitgegeven aan vervoer als aan gezondheid en onderwijs voor de allerarmsten in de allergrootste nood. De afspraken die sinds de hervorming van de externe hulp zijn gemaakt, hebben daar nog niets aan kunnen veranderen. Dat is de reden waarom het Parlement dit jaar probeert deze uitgavenpost expliciet te reserveren en te bevorderen dat die onderdeel wordt van het deconcentratieproces voor het personeel en van de nieuwe strategiedocumenten voor de afzonderlijke landen. Commissaris Nielson is er ongetwijfeld van op de hoogte dat zijn diensten op 15 juli hebben beloofd met een duidelijk voorstel hiervoor te komen en dat ik zijn antwoord pas vanmiddag om 15.40 uur, nadat het debat al was begonnen, per fax heb ontvangen.
Ter afsluiting wil ik nog zeggen dat ik hoop dat de commissaris daarom nog even wacht met het uitspreken van de begrijpelijke zorgen die hij vanmiddag wellicht naar voren zou willen brengen met betrekking tot de voorstellen van het Parlement en zich richt op de verdere discussies. Ik sluit mij graag aan bij zijn wens om, en ik citeer, 'vastbesloten door te gaan om onze gezamenlijke doelstellingen te bereiken.? Ik zie zijn antwoord met belangstelling tegemoet.

Laschet (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de heer Titley, de rapporteur voor advies van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, kan niet aan dit debat deelnemen en heeft mij verzocht enkele opmerkingen te maken namens de commissie. Onze commissie heeft zelf drie prioriteiten vastgesteld. Ten eerste wilden wij duidelijk maken welke prioriteiten de Europese Unie in het nieuwe begrotingsjaar wil vaststellen op het gebied van het buitenlands beleid zonder buiten het financieel kader te treden. Ten tweede willen wij meer transparantie. Met enkele veranderingen in de begrotingsnomenclatuur willen wij zorgen voor een betere afvloeiing van de middelen. Deze wijzigingsvoorstellen hebben evenmin financiële gevolgen maar leiden wel tot meer transparantie in de begroting en zullen eveneens de controle vergemakkelijken. Ten derde wil met name de rapporteur voor het advies van onze commissie dat de veiligheid van onze delegaties in de wereld wordt verbeterd. Daar moet nog het een en ander worden ingehaald en wij willen daarbij graag helpen.
Staat u mij toe kort in te gaan op deze drie punten. Ten eerste willen wij dat wat de beleidsprioriteiten betreft de kredieten worden verhoogd voor de grensoverschrijdende TACIS-programma's. De nieuwe buitengrenzen van de Europese Unie vereisen een sterkere bevordering van de grensoverschrijdende samenwerking, en daarvoor hebben wij enkele kredietverhogingen voorgesteld. Het tweede hoofdstuk betreft de nucleaire veiligheid. Ook dat is een prioriteit van dit Parlement en wij willen dat deze haar beslag krijgt in de begrotingscijfers voor komend jaar.
Eveneens vragen wij om meer geld voor antipersoonsmijnen en de snellereactiefaciliteit. Dan heb ik nog een opmerking - dit spel lijkt wel op dat in Dinner for one op oudejaarsavond: de Commissie vermindert elk jaar de kredieten voor de begrotingslijnen mensenrechten en democratisering, en elk jaar weer komt het Parlement met verhogingen. Dit jaar zien wij hetzelfde. Wij willen derhalve de Commissie vriendelijk verzoeken volgend jaar rekening te houden met deze prioriteiten van het Parlement in het voorontwerp van begroting.
Wat de transparantie betreft willen wij Afghanistan als een aparte begrotingslijn opgenomen zien en niet als subpunt van Azië. Komend jaar zal er veel geld naar Afghanistan stromen en daarom is dit zeer belangrijk.
Dan nog een laatste opmerking. De rapporteur voor advies heeft erop aangedrongen dat in de toekomst regelmatig verantwoording wordt afgelegd over de begrotingslijn voor Palestina, zodat wij van tevoren kunnen zien waar het geld naar toe gaat. Hier is mijns inziens een betere begrotingscontrole noodzakelijk. Dat zijn onze prioriteiten. Staat u mij toe ter afsluiting een verzoek te richten tot de Raad. Het Parlement wil in de toekomst nauwer bij de zaken betrokken worden als u nieuwe toezeggingen doet op het gebied van het buitenlands beleid. Wij worden ongeloofwaardig als de Raad telkens weer toezeggingen doet zonder over het noodzakelijke geld te beschikken.

Schreyer
Daar mijn collega, de heer Patten, vandaag twee toppen tegelijk moet bijwonen zal ik proberen in zijn plaats een antwoord te geven op enkele vragen.
Wat ten eerste het buitenlands beleid betreft zijn wij in geen jaren geconfronteerd geweest met zulke grote uitdagingen als dit jaar. De begroting kan echter niet worden verhoogd. De Raad en het Parlement hebben hier reeds herhaaldelijk een beroep gedaan op de flexibiliteitsreserve om het hoofd te kunnen bieden aan de nieuwe vereisten.
Wat Afghanistan betreft wil ik de Raad en ook het Parlement er bij voorbaat voor danken dat zij instemmen met een snelle activering van de zeventig miljoen euro die dit jaar nog in de reserve zitten. Daarmee kunnen wij hulp verlenen en met name ook de overgangsregering rechtstreekse begrotingssteun ter beschikking stellen.
Wat de vraag van de heer Howitt en het World Health Fund betreft moet ik erop wijzen dat wij 35 miljoen op de begroting hebben gezet. Wij hebben immers met de EU-begroting respectievelijk de EOF-begroting reeds 120 miljoen euro ter beschikking gesteld van het World Health Fund. Hierover is onlangs ook een besluit genomen en wij kunnen er dus van uitgaan dat de middelen volstaan. Mijn collega Nielson heeft verschillende begrotingslijnen tot zijn beschikking en zal over deze kwestie binnenkort een verklaring afleggen.
Dan nu de vraag van de heer Rübig. Wat de energiesector betreft, heeft de Commissie een nieuw meerjarenprogramma - intelligente energie - ingediend waarin ook sprake is van de bevordering van dergelijke intelligente energie in derde landen. Mijns inziens heeft de Top van Johannesburg nog eens duidelijk aangetoond dat wij daaraan een hoge prioriteit moeten toekennen.

Nielson
Laat ik om te beginnen iets zeggen over de kwestie die de heer Howitt naar voren heeft gebracht, namelijk de bedragen die zijn uitgetrokken voor gezondheid en onderwijs. De meeste leden van dit Parlement zullen het met mij eens zijn als ik zeg dat het gezien de vele discussies die wij al over dit onderwerp hebben gevoerd niet eenvoudig zal zijn om hierover nog iets nieuws te zeggen. Dat is ook de reden waarom de heer Howitt niets heeft gemist, ook al was ik niet in de gelegenheid om zijn laatste brief op tijd te beantwoorden. Dit weerhoudt ons er natuurlijk niet van om deze zaak in goede harmonie te blijven bespreken.
Het akkoord dat wij vorig jaar hebben bereikt over een benchmark van 35 procent voor gezondheid en onderwijs is een indicator voor onze bestedingen voor de sociale infrastructuur. De Commissie zal zorgen voor een uitsplitsing van de bedragen op basis van de verschillende richtsnoeren van de Commissie voor ontwikkelingsbijstand (DAC) van de OESO inzake de vastleggingen in 2002 en 2003 voor gezondheid en onderwijs. De hoogte van de vastleggingen zal vooral afhangen van de resultaten van de inspanningen van onze partnerlanden op het gebied van de programmering. Er is geen enkele noodzaak om het akkoord van vorig jaar open te breken en het zou ook geen enkel voordeel opleveren in de zin van extra informatie.
De systemen om de activiteiten van de Commissie beter te kunnen beschrijven en categoriseren worden overeenkomstig onze belofte aan het Parlement op dit moment ingevoerd. Dit zal ertoe leiden dat de discussie over deze kwesties kan worden gevoerd op basis van betere informatie.
Wat de financiering van het Global Health Fund betreft, zal de Commissie doen wat er van haar wordt verwacht. Ook mijn collega mevrouw Schreyer heeft dat al gezegd. Dit is in feite alles wat wij daar op dit moment over hoeven te zeggen.
Ik ben het van harte eens met de heer Laschet dat de verhoging voor TACIS belangrijk is, onder andere om onze aanwezigheid in het algemeen in die regio te versterken.
Er is opgemerkt dat wij het Parlement nauwer moeten betrekken bij politieke toezeggingen. Ik heb dat zo begrepen dat het Parlement meer moet worden ingeschakeld voordat die beloften worden gedaan, anders zie ik niet in waarom dat een onderwerp van discussie zou moeten zijn. Dit is inderdaad een goede en correcte werkwijze, die wij naar mijn mening overigens in het algemeen ook volgen.
Er zijn opmerkingen gemaakt over de personele bezetting en de veiligheid van delegaties. Wij zijn blij met het amendement van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, dat de aandacht vestigt op de moeilijke veiligheidssituatie van veel van onze delegaties. Het amendement van de Commissie ontwikkelingssamenwerking betreffende de werving van specialisten - het andere punt dat de heer Howitt naar voren bracht - stelt echter nogal strakke en ingewikkelde voorwaarden aan het vrijgeven van tien miljoen euro van deze fondsen. Dit zou een ernstige belemmering betekenen voor het deconcentratieproces Om personeel te kunnen werven en opleiden, moeten wij immers wel weten hoeveel geld daarvoor beschikbaar is. Indien dit amendement wordt aangenomen, zal dat dan ook ten koste gaan van sommige van de armste begunstigden, aangezien de delegaties in dertig ACS-landen de grootste gevolgen hiervan zullen ondervinden.
Wat wij doen, en wat wij ook het liefst willen doen, is de werkwijze van de verschillende sectoren versterken door middel van netwerken van specialisten zowel op de hoofdkantoren als bij de delegaties zelf. Een heel rigide systeem, zoals in het amendement van de Commissie ontwikkelingssamenwerking wordt voorgesteld, zal er echter niet bepaald toe bijdragen dat wij dit op een doelmatige manier kunnen doen. Wij staan dan ook niet achter dit amendement.

Wynn, Terence (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag een opmerking maken over de komende vier uur. Commissaris Nielson was nog niet aanwezig toen ik deze discussie opende, maar ik heb daarbij onder andere het Global Health Fund genoemd. Voordat wij volgende week een besluit nemen over rubriek 4, hebben wij een antwoord nodig op één vraag: welk bedrag moet de Europese Unie betalen om een zetel te krijgen in het bestuur van het Global Health Fund? De berichten die wij daarover van de Commissie en van onze collega's in de Commissie ontwikkelingssamenwerking krijgen, spreken elkaar tegen. De Begrotingscommissie moet dit bedrag weten.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, mijn aarzeling om deze vraag te beantwoorden berust op het feit dat wij geen exact bedrag kunnen noemen. Als wij kijken naar het bedrag dat nodig was om in het eerste jaar na de instelling van het fonds een zetel te krijgen, kunnen wij rekenkundig gezien zeggen dat het toen om ongeveer 84 miljoen euro ging. De Verenigde Staten zeggen echter dat zij voor ongeveer vier zetels betalen. Wij zijn niet voor een groter bestuur van het health fund. Dat zou niet efficiënt zijn.
Ook andere actoren proberen zetels in dat bestuur te krijgen. Er is dus sprake van enige druk. Zoals u weet, hebben wij in het eerste jaar 120 miljoen euro bijgedragen. Vergelijken we de mate waarin dat geld in de praktijk ook is gebruikt en de algehele beschikbaarheid ervan met het bedrag dat daadwerkelijk in het eerste jaar is uitgegeven, dan kan er over de vraag hoeveel geld er voor het komende jaar werkelijk nodig is nog heel wat gediscussieerd worden.
Tegen deze achtergrond vindt de Commissie het raadzaam om vandaag geen bedrag te noemen. Wij willen eerst een beeld krijgen van wat de andere donoren doen, zodat wij er zeker van zijn dat het geld dat wij in dit fonds steken op een verstandige manier wordt besteed. Wij willen er zeker van zijn dat het fonds naar verwachting functioneert, maar ook dat wij zo veel mogelijk waar voor ons geld krijgen, los van wat wij op dit terrein nog meer doen. Wij kunnen op dit moment geen bedrag noemen. Wij staan in deze fase ook helemaal niet onder druk om de vraag waar wij het geld vandaan denken te halen in detail toe te lichten. Ons advies is dan ook dat wij nog even wachten. Daarom krijgt u geen duidelijk antwoord.

Wijkman (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, hierbij wil ik direct reageren op de toespraak van commissaris Nielson. Het is niet zo eenvoudig met de handen over elkaar te gaan zitten afwachten, in ieder geval niet voor ons hier in het Parlement. Commissaris Nielson, zoals u weet, werken wij behalve aan de begroting ook aan de richtlijn waarvoor u verantwoordelijk bent en die de koers bepaalt voor de komende vier jaar. Daarvoor heeft de Commissie een totaalbedrag van 300 miljoen euro voorgesteld. Dit bedrag is volgens de Commissie ontwikkelingssamenwerking veel te laag, niet alleen voor de noodzakelijke flexibiliteit en de toetreding tot en de steun aan het Global Aids and Health Fund, maar ook om ervoor te kunnen zorgen dat we de lat hoog kunnen leggen voor de eigen werkzaamheden van de Unie, met behulp van de middelen van ons eigen secretariaat.
Ik vind dat zowel de Raad als de Commissie verheugd zouden moeten zijn over deze zeer ambitieuze houding van het Parlement ten opzichte van deze kwestie, die ongetwijfeld niet alleen in Afrika, maar ook in veel andere regio's de discussies omtrent ontwikkelingsvraagstukken de komende decennia zal domineren.
Behalve deze kwestie zijn er nog enkele factoren die wij aan de orde moeten stellen bij de bespreking van het onderdeel van de begroting dat de ontwikkelingssamenwerking betreft. De heer Howitt heeft al gezegd dat we ons moeten concentreren op armoedebestrijding, volksgezondheid en onderwijs. Mijnheer Nielson, een van de redenen waarom wij terugkomen op deze onderwerpen en meer duidelijkheid willen, is dat uit het werk van de Commissie in het veld blijkt dat met name de gezondheidzorg en het onderwijs nog steeds zwaar onderbedeeld zijn. Dat vinden wij volstrekt onaanvaardbaar. We doen het dus niet goed genoeg.
Tot slot is het heel belangrijk dat wij in de Europese Unie flexibeler worden en ervoor zorgen dat de noden die ontstaan als gevolg van oorlogen en rampen niet altijd gefinancierd worden met behulp van ontwikkelingsprogramma's voor de lange termijn. Daarom is het voorstel om de steun aan Afghanistan te financieren via de flexibiliteitsreserve buitengewoon interessant.

Gill (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil vier punten aan de orde stellen. In de eerste plaats het feit dat de G8 onlangs overeenstemming heeft bereikt over de noodzaak om energiebesparing en het gebruik van hernieuwbare energiebronnen in de ontwikkelingslanden te bevorderen. Mevrouw Schreyer noemde dit punt (het programma voor intelligente energie) al eerder. Mijn vraag aan mevrouw Schreyer is: denkt zij dat 19 miljoen euro in vier jaar voldoende is voor de voorbereidende werkzaamheden in dit verband in meer dan 80 tot 90 landen?
Mijn vraag aan de heer Nielson is: kan hij, gezien het feit dat iedereen het erover eens dat energie een grote rol speelt bij de armoede in de ontwikkelingslanden, ons vertellen hoe hij zijn werk met dat van de andere DG's denkt te gaan coördineren om dit probleem van de energie aan te pakken?
Mijn tweede punt is dat commissaris Patten verklaringen heeft afgelegd over het feit dat de EU zich bij de ontwikkelingssamenwerking vooral moet richten op armoedebestrijding. Bent u het dan met mij eens dat het inconsequent is om, zoals in de amendementen betreffende de externe acties is gedaan, de budgetten voor Latijns-Amerika en MEDA te verhogen en geld wég te halen bij de begrotingslijnen voor Azië? Wat vindt u van de verklaring van de heer Elles vandaag dat Afghanistan moet worden gefinancierd uit het flexibiliteitsinstrument?
Ik wil graag terugkomen op het Global Health Fund. Ik ben niet echt tevreden met de reactie en het antwoord van commissaris Nielson. Wij hebben een budget van 35 miljoen euro voorgesteld. Ik wil weten of dat genoeg is voor een zetel in het bestuur. Is dat voldoende als wij kijken naar het feit dat de EU het voortouw dient te nemen op dit gebied en dat aids wereldwijd bestreden moet worden?
Tot slot wil ik de mening van de Raad vragen over de complete ommezwaai in het standpunt van de Europese Volkspartij en het voorstel om het herenakkoord open te breken. Bij de bemiddeling in juli heeft de Europese Volkspartij met de begroting van de Raad ingestemd, maar vanmiddag deelde de heer Elles ons mee dat zijn fractie 6,3 miljoen euro van de basisbegroting van de Raad in de reserve wil plaatsen. Daarmee breekt zij haar woord. Als dit amendement wordt aangenomen, wat zal de reactie van de Raad dan zijn?
(Applaus van links)

Lagendijk (Verts/ALE).
Voorzitter, collega's, we zijn het er snel over eens als we zeggen dat de begroting een weerspiegeling moet zijn van de politieke wensen van het Parlement. Dat lukt meestal, maar dat lukt niet als het gaat om de zogenaamde speciale afgevaardigden. De Europese Unie heeft er een voor het Midden-Oosten bijvoorbeeld. Het Parlement heeft al bij herhaling gezegd dat het een goede zaak zou zijn als er zo'n speciale afgevaardigde zou komen voor bijvoorbeeld de Zuid-Kaukasus of voor Tibet.
Nu zitten we met het probleem dat we wat dit betreft begrotingstechnisch met lege handen staan, want die speciale afgevaardigden vallen onder de begroting van de Raad. Wij vinden het niet leuk, maar er is nu eenmaal afgesproken dat wij niet aan de begroting van de Raad mogen komen. Een breed gedeelde politieke wens van het Parlement dreigt dus nu in de raderen van de begrotingsmachine van het Parlement terecht te komen. En ik wil daar aandacht voor vragen, van zowel Raad als Commissie, met de heel concrete vraag aan de Raad of hij bereid is op zijn begroting plaats vrij te maken voor een speciale afgevaardigde voor de Zuid-Kaukasus en Tibet en als dat niet zo is, dat snel en duidelijk te laten weten opdat de Commissie in dat gat kan springen. Mijn vraag aan de Commissie is of zij bereid is in dat gat te springen. Want, collega's, het kan niet zo zijn, dat de Europese aanwezigheid in crisisregio's beperkt wordt omdat een breed gedeelde politieke wens tussen alle financiële stoelen dreigt te vallen.

van Dam (EDD).
Voorzitter, sprekend over de begroting voor het komende jaar mogen we niet uit het oog verliezen dat de uitvoering van de begroting in verleden en heden zorgwekkende kanten vertoont. Nog afgezien van oneigenlijke taken, blijkt de Commissie ook het echte communautaire beleid nauwelijk baas te kunnen. Denk daarbij eens aan de gigantische verschillen tussen vastleggingen en betalingen. Op het terrein van de externe acties treffen we nogal wat onrendabele voorstellen aan, voortgekomen uit zelfoverschatting van de Commissie. Dat betreft bijvoorbeeld. de plaats van de Europese Unie in het conflict tussen de staat Israël en de Palestijnen. De kapitalen die naar de Palestijnse Autoriteit gaan, krijgen goeddeels een duistere bestemming. Wij zullen daarom onze steun geven aan het EVP-amendement om ten minste een deel ervan in de reserve te plaatsen, zolang geen efficiënt controlesysteem bij de Palestijnse Autoriteit is ingevoerd.
Mijnheer de Voorzitter, ook voor het zesde kaderprogramma willen sommigen het budget in de reserve plaatsen. Het verslag van de commissie menselijke genetica strandde vorig jaar door de grote verdeeldheid in dit Parlement over een ethisch kader voor biomedische ontwikkelingen. Daarom acht ik het ronduit verwerpelijk dat een aantal collega´s uit de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie de Raad onder druk willen zetten om ethische grenzen te doorbreken.
Het gaat om niet minder dan onderzoek naar embryonale stamcellen, die het menselijk leven in zijn vroegste vorm aantasten. Gelukkig handhaven een aantal lidstaten het verbod op gebruik van menselijke embryo´s voor onderzoek. Financiering van dit soort onderzoek uit het zesde kaderprogramma zou een bizarre situatie scheppen. Onderzoek dat in de ene lidstaat strafbaar is, zou in een andere lidstaat financiering van de Europese Unie ontvangen. Ik hoop van ganser harte dat de Raad zich niet laat chanteren, maar respect opbrengt voor het menselijk leven in zijn prilste vorm.
Genoemde collega´s die op deze wijze namens het Europees Parlement met de Raad hebben onderhandeld, hebben de grenzen van politiek fatsoen overschreden.

Dell'Alba (NI).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mevrouw en mijnheer de commissaris, de externe activiteiten die zijn opgenomen in rubriek 4 vormen uiteraard de etalage van de Europese Unie, van de Commissie en van ons gemeenschappelijk optreden op internationaal niveau. Dit is een uiterst belangrijk hoofdstuk en een hoofdstuk ten aanzien waarvan onze geloofwaardigheid op het spel staat. Niet alleen waar het gaat om de door andere sprekers reeds aangekaarte aspecten - de RAL's, de uitvoeringsproblemen waarvan soms sprake is - maar ook waar het gaat om onze openbare verklaringen, politieke en zelfs juridische toezeggingen en om belangrijke besluiten betreffende de begroting.
Mevrouw de commissaris, ik zou mij via u in het bijzonder tot commissaris Patten willen wenden, die hier vandaag niet aanwezig is. Het gaat mij om de samenwerkingsovereenkomsten die wij met tal van landen hebben gesloten. Sinds een aantal jaren wordt in deze overeenkomsten op aandringen van het Parlement een zogenoemde 'mensenrechtenclausule? opgenomen. Deze clausule is van cruciaal belang. Hierin is vastgelegd dat de overeenkomsten worden opgeschort of als opgeschort worden beschouwd wanneer de twee partijen de mensenrechten die zijn verankerd in de internationale verdragen, in het bijzonder de VN-verklaring inzake de rechten van de mens, niet naleven. Maar ondanks het feit dat het Parlement zich hiervoor sterk heeft gemaakt, ondanks het feit dat de Commissie, de hoedster van de Verdragen en dientengevolge ook van de samenwerkingsovereenkomsten, zelf heeft toegezegd dat zij erop zal toezien dat deze overeenkomsten naar de letter worden nageleefd, ondanks dit alles doen wij alsof onze neus bloedt en gaan wij door met nieuwe en oude projecten, met programma's en met de financiering van landen die in feite dictaturen zijn. Ik zou het voorbeeld Vietnam willen noemen. Samen met mijn collega's van de radicale partij en honderden, ja duizenden personen en tal van collega's hebben wij de aandacht van de Commissie op de mensenrechtensituatie in Vietnam gevestigd. En toch krijgt dit land in 2003 38 miljoen euro van ons. Wij hebben een amendement ingediend dat erop gericht is deze overeenkomsten en de bijbehorende kredieten althans in de eerste lezing in de reserve te plaatsen totdat de situatie wordt opgehelderd en de Commissie evenals Vietnam zelf ons garanties bieden en verklaringen geven voor hetgeen er in dit land echt gaande is. En Vietnam is zeker niet het enige land. Wij hebben Vietnam als voorbeeld genomen omdat wij van mening zijn dat de Commissie haar wijze van beheer en uitvoering van de begroting in verband met de samenwerkingsovereenkomsten op een geheel nieuwe leest dient te schoeien.

Paasilinna (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, commissarissen, waarde collega's, de uitbreiding staat voor de deur en wij spreken voortdurend over financiering en verschillende programma's voor de nieuwe lidstaten. Wij vergeten echter dat er ook maatregelen nodig zijn voor de grensgebieden van onze nieuwe buren en voor die nieuwe buren zelf. Mijn fractie en ik willen daarom dat de toekomstige grensgebieden meer aandacht krijgen. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren door het intensiveren van de grensoverschrijdende samenwerking in het kader van het TACIS-programma. Als dat niet gebeurt, ontstaat er spanning; een goed voorbeeld daarvan is Kaliningrad. Het gaat niet alleen om de geïsoleerde positie van de regio, maar ook om het feit dat de sociale en economische verschillen tussen Kaliningrad en zijn buren zeer groot zijn. Daarvoor is zonder meer extra geld nodig.
Een ander goed voorbeeld is de Noordse dimensie. Die moeten wij sterk steunen en daarom heeft mijn fractie een aanvullende tien miljoen euro voor de grensoverschrijdende samenwerking in het kader van het TACIS-programma voorgesteld. Die heeft de volledige steun gekregen van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid.
Het derde voorbeeld is de nucleaire veiligheid. Daarvoor stellen wij 25 miljoen euro voor. Ieder van ons begrijpt waarom.
Ik heb een vraag voor de Commissie. De resultaten van de tenuitvoerlegging van TACIS zijn zeer slecht. U zult het ermee eens zijn dat het een belangrijk project voor de komende jaren is. Kunt u vertellen hoe u de situatie wilt verbeteren en ons een beeld geven van de strategie van de Commissie voor de ontwikkeling van de grensoverschrijdende samenwerking?
Ik heb ook nog een vraag voor de Raad. Het is onaanvaardbaar dat de Europese Unie jaar in jaar uit nieuwe verplichtingen in rubriek 4 opneemt zonder daar meer geld voor uit te trekken. Dat verzwakt de geloofwaardigheid van ons buitenlands beleid. Kunt u uw mening daarover geven? Als de Raad bij elke crisis beloften doet zonder over de financiering na te denken, dan komen wij op een doodlopende weg. Wat is uw oplossing?

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, ik wil nog even terugkomen op een vraag van de heer Laschet over het voorstel van het Parlement tot instelling van een aparte begrotingslijn voor Afghanistan. Wij kunnen daarmee instemmen vanwege de zichtbaarheid, maar stellen wel als een soort tegenprestatie voor om dan Oost-Timor weer in de ECHO-lijn op te nemen teneinde het totaal aantal begrotingslijnen niet te verhogen.
Wat het vraagstuk van het World Health Fund betreft, dat hier ook nu weer een grote rol heeft gespeeld, wil ik erop wijzen dat bijna tweederde van de door de donoren gedane toezeggingen uit Europa komt, dat wil zeggen uit de Europese Unie plus de lidstaten. Dat is een groot aandeel. Wij hebben voorgesteld in de ontwerpbegroting - en ik verzeker u dat wij daar grondig over hebben nagedacht - reeds 35 miljoen op de begrotingslijn te zetten, hetgeen volgens ons voldoende is. Wij hebben er tegelijkertijd echter op gewezen dat, mocht dit niet voldoende zijn voor het zetelvraagstuk, alsnog kan worden onderzocht welke maatregelen nodig zijn. Tot nu toe hebben wij echter ook van de andere donoren geen enkel signaal gekregen waaruit opgemaakt zou kunnen worden dat dit bedrag nu niet voldoende zou zijn. Daarbij moet echter nogmaals worden verduidelijkt dat de veiligstelling van de zetel een hoge prioriteit geniet.
Dan wil ik kort ingaan op de vraag van de heer Lagendijk met betrekking tot de speciale afgevaardigde. Die kwestie heeft inderdaad betrekking op de begroting voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. U weet dat wij als Commissie reeds hebben voorgesteld de middelen met eenderde te verhogen, met name voor de financiering van de kosten van de Internationale Politiemacht in Bosnië. Wij pleiten er echter sterk voor dat in de ontwerpbegroting van de Commissie voldoende middelen worden opgenomen om maatregelen te kunnen treffen via de snellereactiefaciliteit. Hier heeft de Raad het mes in gezet, en wij zouden blij zijn indien het Parlement de middelen weer zou opnemen.
Dan nu TACIS. Aangezien wij in categorie 4, extern beleid, nog maar een geringe marge ter beschikking hebben, moeten wij besluiten of wij nog meer gaan snoeien. Ik wil echter wel graag dat wij in het jaar 2004, in het kader van de uitbreiding, bijzondere aandacht schenken aan de vraag hoe wij na de uitbreiding de grensoverschrijdende samenwerking met de nieuwe buren in het Oosten kunnen versterken.
Dan nog een korte opmerking over de uitvoering van de begroting. Ook in dit jaar zullen wij bij de uitvoering van de begroting in categorie 4 een hoger bestedingspercentage hebben dan in het voorgaande jaar. De talrijke administratieve maatregelen die mijn collega's Nielson en Patten hebben getroffen voor de invoering van nieuwe structuren ter versnelling van de uitvoering weerspiegelen zich inderdaad in de begrotingscijfers. Mijns inziens toont dit aan dat de hervormingsinspanningen inderdaad succesvol zijn en de hulp sneller ter plekke aankomt.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, laat ik u ter illustratie van dit punt één serie cijfers noemen in reactie op de opmerkingen van de heer Van Dam, die terecht melding maakte van de onbevredigende stand van zaken bij de uitvoering van TACIS en andere programma's.
Toen wij eind 1999 als Commissie aantraden, bedroeg de totale tijd die nodig was om met het bestedingsniveau en in het tempo van die tijd de bestaande financiële verplichtingen uit te voeren 4,5 jaar. Het jaar daarop was die tijd teruggelopen tot 4,1 jaar en aan het eind van vorig jaar was dat nog maar 3,66 jaar. Uit deze ruwe en primitieve, maar wel correcte berekening blijkt duidelijk dat wij erin slagen het gat, uitgedrukt in bestedingen per jaar, tussen de besluiten over vastleggingen en de werkelijke tenuitvoerlegging steeds kleiner te maken. We zijn duidelijk op de goede weg, maar zoals u weet heb ik het Parlement in de afgelopen jaren bij herhaling geïnformeerd over de aard, de omvang en de complexiteit van de problemen die wij aantroffen toen wij als Commissie aantraden.
Wanneer ik het werk dat wij op het gebied van buitenlandse betrekkingen en ontwikkelingssamenwerking verrichten moet karakteriseren, zeg ik vaak dat het maar goed is dat de Commissie zo groot is. Wij hebben inderdaad voldoende mensen, maar als wij naar onze erfenis uit het verleden kijken, kunnen we rustig stellen dat er ook sprake is van een behoorlijke chaos. Wij proberen die geleidelijk aan weg te werken.
De heer Wijkman noemde in deze eindeloze discussie over de vraag hoeveel wij aan gezondheid en onderwijs doen enkele cijfers. Het spreekt vanzelf dat het hier over meer gaat dan alleen het geld dat wij specifiek aan het Global Health Fund besteden. Wij hebben het ook over het totaal te besteden bedrag. Ik wil er nog eens op wijzen dat het getal van 35 procent als uitgavendoelstelling voor de sociale sectoren een percentage betreft dat wij hier samen met het Parlement zijn overeengekomen en dat naar mijn overtuiging nog steeds een percentage is dat wij kunnen waarmaken.
Over het idee om het flexibiliteitsinstrument in te zetten voor Afghanistan heeft mijn collega, mevrouw Schreyer, al het een en ander gezegd. Wij moeten onze ontwikkelingssamenwerking met en steun aan Afghanistan normaliseren. De beste oplossing zou zijn om dit in de totale begroting onder te brengen. In ieder geval blijft het geld nodig, waar het ook vandaan komt, en wij moeten de middelen overal vandaan zien te schrapen om in Afghanistan te doen wat nodig is.
Het bedrag dat mevrouw Gill noemde voor duurzame energie betreft alleen een speciaal initiatief. Het totale bedrag dat wij besteden aan energie, en in het bijzonder aan duurzame energie binnen de ontwikkelingssamenwerking, is veel hoger.
Ik wil u er ook op wijzen dat wij in Johannesburg het energie-initiatief samen met de lidstaten hebben gelanceerd. Wij hebben dat initiatief gebaseerd op het gegeven dat de lidstaten en de Commissie samen jaarlijks in totaal 0,7 miljard euro uitgeven aan energie-gerelateerde ontwikkelingsactiviteiten.
Ik ben bijzonder gelukkig met de opmerkingen van mevrouw Gill. Zij citeerde mijn collega, de heer Patten, die heeft gezegd dat wij ons bij alles wat wij op dit gebied doen vooral moeten richten op de armoedebestrijding. Ik ben het daar van harte mee eens.
Wat het Global Health Fund betreft, kan ik u vertellen dat van alle toezeggingen die voor dit fonds zijn gedaan de vijftien lidstaten in totaal 64 procent voor hun rekening hebben genomen. Dit gegeven moeten wij ook in aanmerking nemen bij ons definitieve besluit over de vraag wat in de komende jaren een redelijke bijdrage van de Commissie is.
Tegen de heer Dell'Alba wil ik zeggen dat de kwestie van de mensenrechten en het opnemen van clausules op dat gebied tot de standaardprocedure behoren. De opzet van de landenstrategiedocumenten, die bepalend zijn voor onze activiteiten en de basis daarvoor vormen, is geheel vernieuwd. Deze strategische documenten gelden voor alle landen in de hele wereld, niet alleen voor de ACS-landen maar ook, onder andere, voor Azië en Latijns-Amerika. In deze documenten is een belangrijke en prominente plaats ingeruimd voor thema's als governance, democratisering en mensenrechten. Wij hebben nog niet dezelfde mechanismen als die welke in de Overeenkomst van Cotonou zijn vastgelegd, waar immers sprake is van een relatie op basis van onderhandelingen. Deze hele discussie vormt echter onmiskenbaar een belangrijk element in de permanente dialoog met al onze partnerlanden.
Tot slot nog een antwoord aan de heer Paasilinna op de vraag hoe wij het TACIS-programma kunnen verbeteren. Gezien onze ervaringen met Afghanistan in het afgelopen jaar zijn wij vastbesloten om meer aandacht te gaan besteden aan deze groep landen, niet alleen met het oog op conflictpreventie, maar zeker ook omdat wij met deze landen een sterkere band hebben omdat zij onze buurlanden zijn. Dit alles bevindt zich echter nog in een heel pril stadium. Wij praten al heel lang over de noodzaak om de aard van onze ontwikkelingssamenwerking met deze landen opnieuw te definiëren en aan te passen aan de huidige situatie. Ik vertrouw erop dat de activiteiten, en naar ik hoop ook de hiervoor beschikbare financiële middelen, op dit terrein zullen toenemen. Zoals al is opgemerkt, is deze groep landen door een verhoging met 5,4 procent - waarmee het totaalbedrag komt op 502 miljoen euro - nu een belangrijke partner geworden, ook in financieel opzicht.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Aan de orde is het debat over de horizontale aspecten van de begrotingen en overige beleidsterreinen.

Smet (PPE-DE)
Voorzitter, ik zal namens de Commissie rechten van de vrouw twee verschillende punten behandelen, die volgens mij de twee belangrijkste van de nota zijn.
Ten eerste, voor wat het gelijkekansenbudget als zodanig betreft, denk ik dat het belangrijk is dat het geld voor de initiatieven ten voordele van gelijke kansen voor vrouwen - initiatieven die genomen worden door de NGO's - inderdaad op een gemakkelijke manier toegekend kan worden. De voorwaarden die de Commissie nu stelt zijn veel te zwaar en veel te moeilijk. Zo stelt zij dat het een initiatief moet zijn van vijf landen samen met een zeer hoog budget. Voor een heel aantal vrouwenorganisaties is dat niet te halen. Vandaar dat we voorgesteld hebben de initiatieven toe te laten als het gaat om initiatieven van drie landen, waarbij ook het budget beperkter mag zijn. Ik dring daarop aan opdat het budget op een efficientere manier gebruikt wordt.
Het tweede punt dat voor ons van zeer groot belang is, betreft het genderbeleid. Dit mag niet beperkt blijven tot het gelijkekansenbudget alleen, het moet aanwezig zijn op alle beleidsterreinen van de Gemeenschap. En ik vraag speciale aandacht voor één punt, namelijk de voorwaarden voor samenwerking met ontwikkelingslanden op politiek, economisch en cultureel vlak.
Daarjuist zei commissaris Nielson dat de voorwaarden voor samenwerking op het gebied van mensenrechten met de ACS-landen, Azië en Latijns-Amerika, zeer zwaar zijn. Ik constateer nochtans dat als men spreekt over mensenrechten, het niet altijd gaat over vrouwenrechten. Vandaar dat wij er absoluut op aandringen - en dat is voor ons in de Vrouwencommissie, en ik denk ook voor alle vrouwen in het Parlement, werkelijk een must - dat de samenwerking met landen wordt opgeschort als ze geen maatregelen nemen ter voorkoming van geweld tegen vrouwen, steniging, openbare tuchtiging, genitale verminking, verbranding of verkrachting. Wij vragen dus om in die gevallen de steun op te zeggen.

Heaton-Harris (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het in principe aan alle leden van de Commissie begrotingscontrole overgelaten om amendementen voor te stellen voor hun eigen sectoren.
De heer Bösch heeft vanuit het gezichtspunt van een kritische vriend een aantal amendementen ingediend inzake OLAF, het antifraudebureau. We gaan langzamerhand inzien dat de problemen van dit bureau niet geheel los staan van de Commissie. Daarom bevatten de door de commissie goedgekeurde amendementen van de heer Bösch onder andere enkele kritische vragen over de uitgaven voor de reiskostenvergoedingen van OLAF en over de maatregelen op het gebied van voorlichting en communicatie. Ondanks het feit dat het bureau voor dit laatstgenoemde onderdeel een niet onaanzienlijk bedrag heeft ontvangen, heeft het zowel in 2000 als in 2001 minder dan twaalf perscommuniqué's uitgegeven. Ook worden in de amendementen kritische vragen gesteld aan zowel de Commissie als OLAF over een bepaalde bezuiniging. In het VOB is het budget voor OLAF met een aanzienlijk bedrag gekort en wij hebben geen antwoord gekregen op de vraag waarom die korting nodig was. De commissie heeft het gekorte bedrag weer opgenomen, maar zij heeft dit geld in de reserve geplaatst in afwachting van de antwoorden van beide instellingen.
De commissie heeft ook een heel duidelijk standpunt ingenomen over de exportrestituties. In de commissie zitten veel deskundigen op het gebied van exportrestituties. Ik ben daar zelf bepaald niet één van, maar het komt erop neer dat de commissie met haar amendementen streeft naar transparantie, zodat mensen zoals ik het doel, de reikwijdte, de kosten en de uitvoering van de exportrestituties beter kunnen begrijpen.
Ook zijn er nog de amendementen aangaande het Economisch en Sociaal Comité. Eén daarvan betreft een korting op de financiële middelen om dit Comité minder afhankelijk te maken van externe deskundigen. In een ander amendement wordt een verhoging bepleit van de kredieten voor de maatregelen ter bestrijding van fraude met de euro - dit laatste zeg ik als Britse Conservatief met enige schroom. In een ander amendement wordt een deel van de korting in begrotingslijn B1-361 ongedaan gemaakt. Deze begrotingslijn is bedoeld om de controle- en preventiemaatregelen in het kader van de landbouwbegrotingen in de kandidaat-landen te verbeteren. Dit zijn de amendementen die de Commissie begrotingscontrole heeft ingediend.

MacCormick (Verts/ALE)
Namens de Commissie juridische zaken en interne markt wil ik uw aandacht vragen voor de begrotingsposten aangaande het Hof van Justitie en het Gerecht van eerste aanleg.
Iedereen die deze vergadering bijwoont, realiseert zich ongetwijfeld dat de Europese Unie een een groot aantal wenselijke projecten heeft waaraan zij haar geld kan uitgeven. Het is echter ook glashelder dat al die projecten geld kosten en dat er, gezien de beperkte financiële middelen, in alle budgetten moet worden gesnoeid. Toch wil ik de speciale aandacht van de leden vragen voor het probleem van onze beide gerechtshoven.
De EU kan als Unie met eigen wetten alleen goed functioneren indien zij doeltreffende rechtscolleges heeft. Dit Parlement streeft ernaar het Handvest van de grondrechten rechtsgeldig te maken. Dit is een bijzonder wenselijk project, maar wel een dat een sterk beroep zal doen op de justitiële middelen van de Europese Unie.
Het Hof van Justitie en het Gerecht van eerste aanleg zijn beide van mening dat zij de grenzen van hun middelen hebben bereikt en dat zij, indien zij niet voldoende geld krijgen, niet meer zullen kunnen voldoen aan de behoeften van de Europese Unie. De Europese Unie heeft doelmatige en goed functionerende rechtscolleges nodig, zodat de rechtspraak geen onnodige vertraging oploopt. Omdat wij een veeltalige unie zijn, moeten alle vonnissen van de rechtscolleges snel, duidelijk en accuraat worden vertaald in alle talen van de Europese Unie, zodat de burgers en hun raadslieden overal in de Europese Unie goed op de hoogte zijn van de jongste ontwikkelingen in de wetgeving van deze Unie en van de juiste interpretatie daarvan.
Als wij de door het Hof van Justitie zelf geraamde bedragen niet weer opnemen, zullen deze doelen steeds vaker niet worden bereikt. Ik noem enkele specifieke punten: er moeten in het Gerecht van eerste aanleg referendaires komen omdat de Europese Unie er niet in is geslaagd voldoende rechters te vinden om de bestaande vacatures te vervullen, er moeten hoger gekwalificeerde posten komen en de vertaaldiensten moeten worden verbeterd. Dit zijn de belangrijkste punten in de amendementen van de Commissie juridische zaken en interne markt.

Dell'Alba (NI)
 - (FR) Mijnheer de Voorzitter, in mijn hoedanigheid van rapporteur voor de Commissie constitutionele zaken zou ik de aandacht van de leden van de Commissie en mijn collega's willen vestigen op twee wezenlijke aspecten van de door ons ingediende amendementen, die naar ik hoop door de Begrotingscommissie en de plenaire vergadering zullen worden aangenomen.
Het eerste aspect heeft betrekking op het PRINCE-programma, een belangrijke prioriteit van het Europees Parlement. Wij hebben dit aan de Commissie opgelegd en daar hebben wij goed aan gedaan. Ik geloof dat dit programma zijn nut heeft bewezen in het kader van de voorlichting over en de bewustmaking van een aantal van onze prioriteiten, de prioriteiten van Europa. Tot dusver zijn de euro en andere onderwerpen achtereenvolgens onder de aandacht gebracht. Dit jaar heeft de Commissie in haar voorontwerp van begroting fors het mes gezet in dit programma. Dit is onbegrijpelijk, vooral gezien het feit dat in 2003 de werkzaamheden van de Conventie zullen worden afgerond en het dus zaak zal zijn de uitkomsten van dit breed opgezette collectieve debat openbaar te maken en het belang daarvan te onderstrepen. Wij hebben derhalve om aanzienlijke middelen gevraagd om de resultaten van de werkzaamheden van de Conventie op grote schaal bekend te maken, waarbij ook is voorzien in de mogelijkheid dat degenen die tegen de Conventie of de uitkomsten daarvan zijn, hun stem laten horen, wat voor mij a priori overigens niet geldt. Ik zeg dit omdat ik overtuigd ben van het belang van dit programma.
Het tweede aspect heeft betrekking op het internet. Wij hebben Europe by Satellite, wij beschikken reeds over een aantal mogelijkheden om de burger daadwerkelijk toegang te bieden tot onze werkzaamheden, onze debatten, onze persconferenties. De Commissie constitutionele zaken zou willen dat het internet een instrument wordt dat de burger in staat stelt te zeggen: 'Wat zouden ze vanmiddag bij de briefing van de Commissie zeggen? Welk arrest zou het Hof van Justitie vandaag wijzen?? en ga zo maar door. Het gaat dus om een programma dat ervoor dient te zorgen dat het internet op de middellange termijn een belangrijk middel wordt om bekendheid te geven aan de werkzaamheden van alle instellingen.

Bösch (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw de commissaris nog gelukwensen met het verkiezingssucces van afgelopen zondag in Duitsland. Ik weet dat dit een nationale aangelegenheid is maar wij behoren allen tot een of andere partij in ons eigen land. Dat heeft soms een stimulerend effect en dat zou ons uiteindelijk allen ten goede moeten komen. Als Commissie verzoekschriften hebben wij niet veel in de begrotingsmelk te brokken, maar ons klein aandeel is niettemin belangrijk. Wij hebben in het afgelopen jaar meer dan 2100 gevallen gehad waarin optreden van de ombudsman noodzakelijk was.
Wij beschouwen deze betrekkelijk jonge instelling eigenlijk als een enorm succes waar het gaat om de kwaliteit van en de controle op het bestuur en de toegang van de burger tot dit bestuur. Daarom begrijpen wij eigenlijk niet waarom wij met onze geringe wensen - vooral personeelswensen - voor de begroting van komend jaar kennelijk bot vangen ten gevolge van de beperkingen inzake de huishoudelijke uitgaven en het keurslijf waarin deze opgesloten zitten. Ik heb echt de indruk dat de Commissie in het verleden de huishoudelijke uitgaven veel te laag heeft ingeschat, met als gevolg dat wij ons nu moeten zien te redden met verkeerd ingeschatte bedragen. Uiteindelijk zal het Parlement moeten zien hoe het de schaarse middelen op een zo redelijk mogelijke manier zal verdelen. Mijns inziens is de hele gang van zaken weinig verheffend. De collega's hebben hun wensen voor hun gebieden - de kleine instellingen - naar voren gebracht en ik hoop dat wij in toekomstige begrotingsprocedures, ondanks de fout die is gemaakt bij de vaststelling van deze financiële vooruitzichten, ook op ons gebied een oplossing zullen vinden.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, eerst de vraag van de heer Bösch over de ombudsman. Dat is een apart ontwerp en dit moet, als nieuwe wensen bestaan, natuurlijk binnen de restricties van categorie 5 worden behandeld. Ik wil mij wat dat betreft ook richten tot de heer MacCormick. U hebt een krachtig pleidooi gevoerd voor extra posten voor rechters bij het Europese Hof van Justitie. Ook daar zijn wij echter gebonden aan het plafond van categorie 5. Bovendien moet ik er nogmaals op wijzen dat u dit punt ook in verband met de uitbreiding hebt genoemd.
Met de uitbreiding krijgen wij, overeenkomstig de financiële perspectieven en Agenda 2000, meer middelen in categorie 5 ter beschikking. Dan zullen wij gezamenlijk moeten proberen deze middelen goed te verdelen. Met de uitbreiding zullen er wat minder restricties zijn. Dan wordt bijvoorbeeld rekening gehouden met het feit dat in een EU met 25 lidstaten veel nieuwe posten nodig zijn in het Parlement, de Raad, het Europese Hof van Justitie en natuurlijk ook de Commissie.
Dan nu een antwoord op de vragen en opmerkingen van mevrouw Smet. Ik ben het volledig met u eens dat het vrouwenbeleid, het gelijkheidsbeleid zich moet weerspiegelen in talrijke beleidsterreinen. Dat is geen uitspraak die men al dan niet vrijwillig kan doen - al doe ik die uitspraak graag vrijwillig - maar een verplichting op grond van het Verdrag. Op veel gebieden wordt daar uitdrukkelijk rekening mee gehouden. Wat de kwestie van de schending van de mensenrechten betreft, en met name de kwestie van geweld tegen vrouwen, wil ik erop wijzen dat artikel 9 van de Overeenkomst van Cotonou met name gegrondvest is op de gedachte dat onder de mensenrechten ook het vraagstuk van de gelijke rechten van man en vrouw valt. Dat is natuurlijk ook een richtsnoer voor alle maatregelen in categorie 4.
Dan nu de heer Heaton-Harris. U stelde een concrete vraag over de begroting voor OLAF. U vroeg waarom de Commissie in het voorontwerp van begroting de kredieten in vergelijking met het jaar 2002 met ongeveer 700.000 euro heeft verminderd. Dit is eigenlijk een technische aanpassing. Het Parlement heeft in 2002 het voorstel van de Commissie voor de personeelsformatie gewijzigd, zodat er nu meer B-posten dan A-posten zijn. B-posten veroorzaken natuurlijk minder kosten dan A-posten. Daar is in het jaar 2002 nog geen rekening mee gehouden, maar wel in het voorontwerp voor 2003. Eigenlijk is het geen vermindering maar een aanpassing, waarbij ik, mijnheer de fungerend voorzitter, erop moet wijzen dat de Raad in zijn eerste lezing deze kredieten inderdaad heeft verminderd. Daarover zullen wij nog moeten spreken. Ook wil ik duidelijk maken dat in onze wensen voor extra posten met het oog op de voorbereiding van de uitbreiding - posten die nog niet zeker zijn, ofschoon ik grote waardering heb voor de inspanningen van het Parlement in dit verband - ook extra posten voor OLAF voorkomen.
Als u het goed vindt, mijnheer Heaton-Harris, zal ik uw vragen over de exportrestituties doorgeven aan mijn collega, de heer Fischler.

Gröner (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, onze begrotingsbesluiten hebben uiteenlopende gevolgen voor mannen en vrouwen maar daarover is in het debat van vandaag nauwelijks gesproken. Al jarenlang dient de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen in de begrotingsprocedure voorstellen in om rekening te houden met de uiteenlopende gevolgen van onze besluiten voor vrouwen en mannen. Wij hebben succes gehad bij het werkgelegenheidsbeleid en de structuurfondsen. Daar heeft gender mainstreaming inmiddels ingang gevonden. Ook in het extern beleid neemt de gender-gevoeligheid toe. In het kader van de hulp aan Afghanistan werden specifieke maatregelen genomen om vrouwen weer in het openbare leven te integreren en hun mensenrechten te herstellen. Wij hebben succes geboekt in de strijd tegen de moderne slavernij, tegen mensenhandel, en het vraagstuk van het geweld tegen vrouwen heeft eveneens een plaats gevonden in de begroting.
De STOP- en DAPHNE-programma's mogen echter niet alleen gebruikt worden om allerlei evenementen op touw te zetten. Slechts 13 procent van de projecten kan uiteindelijk gefinancierd worden en daarom moeten wij de NGO's rechtstreeks helpen. Gender budgeting zal een steeds sterkere rol moeten gaan spelen, en de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen schrijft daar momenteel een initiatiefverslag over.
Ik heb echter ook kritiek op de praktijk bij de steuntoekenning. Vaak is die aanleiding tot veel ergernis, bijvoorbeeld bij de stedenpartnerschappen en de NGO's. Heel veel actieve Europeanen zijn totaal gefrustreerd geraakt. Als wij er aan de ene kant voor zorgen dat er niet méér wordt uitgegeven ten behoeve van de tabaksteelt en als wij de bureaucratische barrières daar afbreken, mogen wij aan de andere kant geen vergelijkbare barrières opwerpen voor de NGO's. Ik vraag u om uw steun.
Virrankoski (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil nog enkele punten naar voren brengen. Werkgelegenheid is een belangrijke kwestie. De werkloosheid in de Europese Unie neemt toe. Arbeidsplaatsen ontstaan vooral in kleine en middelgrote ondernemingen. Helaas worden zelfs verstandige maatregelen vaak tegengehouden door de angst voor concurrentieverstoring. In het geval van kleine en middelgrote ondernemingen moet de mededingingswetgeving daarom ruimer geïnterpreteerd worden. Op die manier kunnen bijvoorbeeld de structuurfondsen doeltreffender worden gebruikt voor de bestrijding van de werkloosheid.
De Noordse dimensie is een belangrijk overkoepelend begrip in het beleid. De Commissie concentreert zich vooral op twee zaken: milieubescherming en nucleaire veiligheid. Wij willen die lijst graag uitbreiden. Wat het energiebeleid betreft biedt de Noordse dimensie enorme mogelijkheden. De aardgasvelden in de Noordelijke IJszee zijn in de toekomst van levensbelang voor de Europese Unie. Er moet alleen voor worden gezorgd dat de te bouwen verbindingen zo veel mogelijk over het grondgebied van de Europese Unie lopen. Ook bij de samenwerking op het gebied van het cultuur- en onderzoekbeleid en het hoger onderwijs biedt de Noordse dimensie grote mogelijkheden.
De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij is een groot voorstander van de administratieve hervorming van de Commissie en het terugdringen van de bureaucratie. Hoe belangrijk dat is, is naar voren gekomen in het debat over de structuurfondsen. De administratieve kosten moeten in een redelijke verhouding staan tot de gebruikte operationele middelen.

Buitenweg (Verts/ALE).
Voorzitter, mevrouw de commissaris, u hebt helaas nog niet de kans gekregen - en die kans geef ik u dan graag bij deze - om te antwoorden op mijn eerdere vragen over de 500 nieuwe posten, over het gebrek aan menskracht om de controle op de naleving van de milieuregelgeving af te dwingen en ook op de vraag of kandidaat-lidstaten al in 2003 zouden mogen beginnen met de bureaucratie rond de aanvragen voor structuurfondsen teneinde in 2004 dan een zo hoog mogelijke implementatie te kunnen hebben.
Mijn vraag verder met betrekking tot dit blok, en ook mijn zorg, betreft de kleine projecten. Mevrouw Smet heeft er ook al het een en ander over gezegd. Iedereen zal het er over eens zijn dat belastinggeld zorgvuldig besteed moet worden. Het is waar dat de beoordeling van kleine projecten relatief veel menskracht kost voor relatief kleine bedragen. Maar die projecten zijn vaak wel belangrijk, voor bijvoorbeeld de samenleving in ontwikkelinglanden. Daarom hoop ik op een voorstel van de Commissie voor, bijvoorbeeld, de overdracht van meer operationele bevoegdheden aan de externe bureaus, voor minder bureaucratie, voor minder zware vereisten en, bijvoorbeeld, voor politieke controles op de keuzes van die projecten door de parlementsdelegaties. Is dat een voorstel dat door u ontwikkeld zal worden?

Wuermeling (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, hartelijk dank dat u de sprekerslijst zo snel nog kon veranderen en mij de kans hebt gegeven het woord te voeren. De Commissie juridische zaken en interne markt is uiterst bezorgd over de enorme achterstand die het Europese Hof van Justitie heeft opgelopen bij de vertalingen.
Wat zijn daar concreet de gevolgen van? Laten wij eens aannemen dat een procedure wordt afgesloten en een arrest wordt gewezen. Aangezien het Hof van Justitie evenals alle andere communautaire instellingen zijn arresten pas kan publiceren als deze in alle talen van de Gemeenschap zijn vertaald, heeft de achterstand bij de vertalingen ertoe geleid dat kant en klare arresten één of twee jaar in de dossierkasten van het Hof blijven liggen totdat zij kunnen worden gepubliceerd. Dat is mijns inziens een onhoudbare toestand. Ook de rechtscolleges van de lidstaten wijzen steeds nadrukkelijker op deze problemen, omdat bij prejudiciële vraagstukken de procedure van het Europese Hof van Justitie slechts een fase is in de gerechtelijke procedure in de betrokken lidstaat. Dat betekent dat in die twee jaar de procedure niet definitief wordt afgesloten, maar dat twee jaar moet worden opgeteld bij de duur van de nationale procedure. Daarom willen wij dat de noodzakelijke middelen ter beschikking worden gesteld om een einde te maken aan deze onhoudbare toestand.
De Commissie juridische zaken en interne markt is ook bevoegd voor de vraagstukken met betrekking tot de interne markt en de uitbreiding naar het oosten. Wij hebben altijd veel aandacht geschonken aan de specifieke uitdagingen die de uitbreiding naar het oosten met zich meebrengt voor de interne markt en met name de grensgebieden. Wij geven van harte steun aan de amendementen die tot doel hebben proefprojecten ten uitvoer te leggen voor het midden- en kleinbedrijf en daarvoor, overeenkomstig de beloften van vorig jaar, 15 miljoen euro uit te trekken.

Turchi (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, tijdens het debat dat in de vergaderperiode van mei is gevoerd naar aanleiding van de presentatie van het voorontwerp van begroting 2003 had ik deze Vergadering er al op attent gemaakt dat ik nogal wat twijfels had met betrekking tot een begrotingsprocedure die voor de zoveelste keer ongeschikt bleek te zijn om in de behoeften van onze Unie te voorzien. In mei gold mijn kritiek op de Commissie twee aspecten, het niveau van de RAL's en rubriek 5. In juli hebben het Parlement en de Commissie over rubriek 5 een akkoord bereikt, waarin het verzoek van de Commissie om met het oog op de uitbreiding meer personeel aan te werven van de hand werd gewezen, in een poging de rekeningen sluitend te houden. Op de RAL's kom ik liever niet terug, aangezien wij maar weinig tijd hebben en niemand van ons zin heeft te luisteren naar informatie die in financieel opzicht kant noch wal raakt maar desondanks bij iedere begrotingsprocedure opnieuw opduikt.
Geachte collega's, ik schaam me niet om in herhaling te vervallen: ik vind dit alles hoogst belachelijk. Ik zit hier alweer aan deze Vergadering te vragen, en via deze Vergadering aan de Raad en de Commissie, om serieus te denken aan een herziening van de financiële vooruitzichten, want dat is de enige verstandige en verantwoorde politieke zet die ik me op grond van mijn bescheiden ervaring kan voorstellen. Artikel 19 van het Interinstitutioneel Akkoord van 1999 zegt het duidelijk: de financiële vooruitzichten kunnen op voorstel van de Commissie herzien worden om situaties die aanvankelijk niet voorzien waren, het hoofd te bieden. En welke situatie was minder voorzien dan de aanstaande uitbreiding tot 25 lidstaten in 2004? Ik zeg het dus nogmaals: voor de komende drie jaar, dat wil zeggen tot 2006, moeten wij de begroting voor een Unie van 25 lidstaten vaststellen uitgaande van financiële vooruitzichten die op basis van de behoeften van een Unie van 21 lidstaten zijn geformuleerd. Beste collega's, wat voor zin heeft dat nu allemaal? Waarom gaan wij met deze waanzin door?
Mijn voorstel luidt daarom als volgt: na de Raad van december, die zal moeten bepalen hoeveel en welke landen op tijd voor de Europese verkiezingen van 2004 tot de Europese Unie zullen toetreden, moet de Commissie een voorstel voor herziening van de financiële vooruitzichten indienen, zodanig dat de twee takken van de begrotingsautoriteit alle tijd hebben om dat voorstel goed te keuren op grond van artikel 20 van het Interinstitutioneel Akkoord, voordat de procedure van 2004 van start gaat. Volgens mij is dit de enige weg die ingeslagen kan worden, de enige manier om de begrotingsdiscipline te respecteren en ons in staat te stellen ons werk te blijven doen. Ik geloof niet dat de oplossingen die tot nu toe zijn aangedragen erg efficiënt zijn geweest. Tot nu toe hebben wij ze enkel hoeven uit te leggen aan burgers die ons uiteindelijk gunstig gezind zijn, tot op heden hebben wij ze enkel hoeven te verdedigen bij kiezers die paradoxaal genoeg bijna meer pro-Europa zijn dan wijzelf. Maar over een paar maanden moeten wij onze oplossingen uitleggen aan bevolkingen die krom gelegen hebben om toch maar vooral te kunnen toetreden tot deze Unie; die zullen ons met uiterst kritische en waakzame blik gadeslaan - meer dan in onze eigen landen wordt gedaan - om erachter te komen of ze wel of niet een goede deal hebben gesloten.

Garriga Polledo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, vertegenwoordigers van de Raad, commissarissen en dames en heren afgevaardigden, ik zou de rapporteurs, de heer Stenmarck en de heer Färm, willen bedanken voor het werk dat ze tot nu toe verricht hebben. Ik vind dat ik bovendien de rapporteur voor het jaar 2002, de heer Podestà, behoor te bedanken: dankzij de medewerking van de heer Podestà en zijn vermogen de ene begroting met de andere te verbinden is dit Parlement erin geslaagd een correct antwoord te formuleren op de door de overstromingen van augustus veroorzaakte problemen.
Nu is het aan de Raad om zijn belofte om dit Parlement in de overlegprocedure alle kansen te geven na te komen. Het Parlement moet in de gelegenheid worden gesteld mee te helpen bij de vaststelling van de rechtsgrondslag voor dit fonds en de wijze waarop het de eerstvolgende jaren gefinancierd gaat worden.
We zijn hier vandaag echter vooral aanwezig om de Commissie te bedanken voor het initiatief dat ze in dit begrotingsdebat heeft genomen. Dat initiatief houdt een ingrijpende wijziging in van de structuur die we van voorgaande jaren gewend zijn.
Onze fractie vindt het uiterst belangrijk - en die mening zijn we al enige jaren toegedaan - dat de wetgevings- en begrotingsprocedure verbeterd worden. Dat is niet zomaar een raar idee onzerzijds. Het Parlement maakt deel uit van de begrotingsautoriteit en moet in die hoedanigheid zijn mening kunnen geven over de middelen waarover de Commissie moet kunnen beschikken om elk jaar weer haar beleidsstrategie ten uitvoer te kunnen leggen.
Bij de inventarisatie van dit jaar is gebleken wat de Commissie precies belangrijk vindt. Het blijkt dat de Commissie er vooral op gebrand is de nieuwe uitgavenposten te gebruiken om het acquis communautaire in de kandidaatlanden omgezet te krijgen.
Het Parlement is bereid de wensen van de Commissie in acht te nemen, en daarom zouden we graag willen dat de Commissie zich ontvankelijk toont voor het standpunt van het Parlement aangaande de hervorming van de Commissie. Voor ons gaat het hier om een politieke noodzaak. Wij hebben de hervormingsbeloften die de heer Prodi en zijn commissarissen ons hebben gedaan serieus genomen, en wij verwachten daarom nogal wat van die hervorming. De wijze waarop over deze Commissie geoordeeld zal worden zal voor een belangrijk deel afhangen van de mate waarin de Commissie erkent dat een hervorming noodzakelijk is. Ze moet verder uitwerken hoe die hervorming eruit moet zien, en deze ideeën vervolgens ten uitvoer leggen.
Om duidelijk te maken dat het Parlement op dit punt voet bij stuk houdt, dienen wij een aantal amendementen in volgens welke bepaalde toewijzingen in de reserve zullen worden geplaatst. Wij zouden heel blij en opgelucht zijn als we die amendementen net als voorgaande jaren in tweede lezing weer kunnen intrekken, als blijkt dat de Commissie bereid is rekening te houden met de wensen van het Parlement.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, dames en heren, met het Verdrag van Nice is duidelijk geworden in welke richting de Europese instellingen zich bewegen, en u zult er zich bewust van moeten worden dat dit Parlement in begrotingskwesties alleen dan een Parlement kan zijn als we volledige informatie krijgen. De procedure moet volledig transparant zijn en wij moeten kunnen meebeslissen over alle financiële besluiten van de Unie. Zolang aan deze voorwaarden nog niet is voldaan - en dat is tot op heden het geval - , zitten we met een onvolmaakt en instabiel institutioneel bestel, waar veel spanning heerst. We zullen dan een groot deel van de begrotingsprocedure besteden aan triviale procedurele zaken, in plaats van ons met de werkelijke problemen bezig te houden.
Daarom dient onze fractie amendementen in die uitsluitend bedoeld zijn om het begrotingsmechanisme en het institutioneel evenwicht te verbeteren. Dat is voor ons een fundamentele zaak.

Casaca (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, als we zien dat de Commissie met een voorstel komt voor iets waarvoor we ons in het Parlement hebben ingezet, zoals dat het geval is met het opzetten van een solidariteitsfonds voor mensen die het slachtoffer van natuurgeweld zijn geworden, dan moeten we daar heel blij mee zijn. Sommige onderdelen van dit voorstel komen mij echter ietwat vreemd voor, en ik had graag dat u daar opheldering over zou verschaffen, mevrouw de commissaris.
Om te beginnen dit: waarom heeft de Commissie besloten voor te stellen de dekking ook te laten gelden voor technologische of milieurampen?
In de tweede plaats: de structuurfondsen mogen onder geen beding verward worden met dit solidariteitsfonds. We begrijpen daarom niet waarom de structuurfondsen in deze verordening opgenomen zijn. Volstaat het niet om een algemene regel op te nemen tegen het gebruik van het solidariteitsfonds als blijkt dat bepaalde maatregelen reeds via een ander instrument gefinancierd worden?
Ten derde moet ik opmerken dat het spreken over absolute bedragen bij het ramen van de kosten van een natuurramp geen zin heeft. Op die wijze trek je de grote economieën voor. We begrijpen dan ook niet waarom er geen enkele verwijzing is opgenomen naar de financiële capaciteiten van de lidstaten als criterium voor de door de Gemeenschap uit te keren steun.
Tot slot begrijpen we niet - en dit is fundamenteel - dat er in deze verordening geen duidelijke verwijzing is opgenomen naar de ultraperifere regio's. Deze regio's worden door natuurrampen het ernstigst getroffen. Ik wil u daarom vragen of u ons kunt uitleggen op welke wijze deze regio's in het huidige voorstel worden ingepast.

Ferber (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, staat u mij toe in telegramstijl enkele opmerkingen te maken over de begrotingsprocedure 2003. Mijn eerste opmerking betreft de hulp die de Europese Unie verleent voor het herstel van de door de overstromingen in Europa veroorzaakte schade. Met dat thema werden wij namelijk, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ook deze week weer geconfronteerd.
Wij hebben enkele weken geleden hier in het Parlement een goede strategie afgesproken. Ik vind het alleen vervelend dat het ons niet gelukt is deze strategie er ook in de onderhandelingen met de Raad door te krijgen. Ik verzoek u, mijnheer de fungerend voorzitter, echter uitdrukkelijk alles na te komen wat u ons gisteren in de triloog hebt toegezegd, met name wat het tijdpad betreft. Onze noodhulp zal namelijk geen noodhulp meer zijn als wij onze beloften niet gestand doen en pas omstreeks Kerstmis met het geld over de brug komen. Dat zou de mensen en de slachtoffers van deze overstromingsrampen geen recht doen.
Het andere voorstel van de Fractie van de Europese Volkspartij is reeds door de voorzitter van onze werkgroep, de heer Elles, uit de doeken gedaan. Ik wil daar slechts enkele punten uitlichten. Mevrouw de commissaris, ik kan mij nog goed herinneren wat u bij de aanvaarding van uw ambt hebt gezegd over wat u allemaal beter wilde doen, met name over de maatregelen die u zou nemen om de interne werkwijze en het functioneren van de Commissie te hervormen en te verbeteren. Nu zijn er drie jaar verstreken en wij stellen vast dat de hervormingsdrang tanende is. Daarom is het de taak van dit Parlement hier enkele prikkels te geven en u aan te moedigen de hervormingen onverdroten voort te zetten. Daarom stemmen wij principieel in met de extra posten. Wel plaatsen wij die voorlopig nog in de reserve en wachten we een gedetailleerd tijdsschema af inzake de acties die u tijdens de laatste twee jaar van uw mandaat wilt ondernemen om de hervormingen van de Commissie te voltooien. U hebt die hervormingen drie jaar geleden beloofd en u moet die beloften nu ook hard maken, naast alle andere dingen die u moet doen. Dat was namelijk een belangrijke taak die wij in 1999 tijdens de Europese verkiezingen van onze burgers meekregen.
Wij willen - om een ander thema aan te snijden - dat op het gebied van de trans-Europese netwerken vooral wordt gewerkt aan de vermindering van de bottlenecks in de verbindingen met de Midden- en Oost-Europese landen. Ook daar vraag ik u, mevrouw de commissaris, voorstellen te doen voor de betrokken lidstaten die buurlanden van kandidaat-landen zijn, opdat de beschikbare begrotingskredieten vooral worden gebruikt om deze bottlenecks weg te werken. Het is mijns inziens heel belangrijk dat de uitbreiding op een reëele en praktische basis plaatsvindt, zodat de Midden- en Oost-Europese landen over een geschikte grensoverschrijdende infrastructuur kunnen beschikken.
Mijn derde, korte opmerking gaat over de Palestijnse Autoriteit. Wij hebben een amendement ingediend om hiervoor middelen in de reserve op te nemen. Wij willen dat het Europese belastinggeld goed wordt gebruikt. Het Internationaal Monetair Fonds heeft tot nu toe niet kunnen bevestigen dat het bij de controle op de uitgaven met Europese middelen inderdaad alles doet wat wij - zoals vanzelfsprekend is - verwachten als het om Europees geld gaat.
Een belangrijke prioriteit is het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. De voorzitter van de Raad weet al wat ik vraag. Eind juli, toen alle andere collega's al met vakantie waren, hebben wij overleg gevoerd met de Raad en het is absoluut geen pretje te moeten vaststellen dat de Raad zich niet houdt aan de afspraken. Ik was diep teleurgesteld. Daarom verzoek ik u zich te houden aan hetgeen tijdens het overleg is afgesproken en te zorgen voor een sterkere betrokkenheid van het Parlement bij de acties op het gebied van het buitenlands beleid. Wij hebben een amendement ingediend waarin een mogelijke weg wordt aangegeven, en ik verzoek u hier steun aan te geven. Wij zullen in de komende weken nog gedetailleerd moeten spreken over al hetgeen wij in de begrotingsprocedure 2003 willen doen. De Europese Volkspartij is bereid tot een constructieve samenwerking met de andere fracties, en ik hoop dat wij er dan met vereende krachten in zullen slagen deze belangrijke zaken erdoor te krijgen.

Medina Ortiga (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het uitsluitend hebben over het Hof van Justitie en het Gerecht van eerste aanleg. De heer MacGormick heeft al algemene uitleg verschaft en ik geloof niet dat het nodig is dat ik herhaal hoe belangrijk deze instellingen zijn. Er zijn echter wel twee zaken die ons zorgen baren.
Ten eerste is het zo dat de uitbreiding op 1 januari 2004 gestalte moet krijgen. Er zullen dan meer zaken afgehandeld moeten worden, en het Hof van Justitie en het Gerecht van eerste aanleg moeten daarop voorbereid zijn. Als we wachten tot de begroting voor 2004 om deze extra uitgaven te dekken, gaan we volgens mij onverantwoordelijk te werk. Het Hof moet ten minste één jaar voor de uitbreiding voorbereid zijn.
Het tweede punt betreft juridisch vertalers. Voor het Hof moeten voortdurend teksten vertaald worden. Teksten moeten worden voorgelegd, gepubliceerd en in de verschillende officiële talen beschikbaar worden gesteld. Het is niet de schuld van het Hof van Justitie dat de Europese Unie besloten heeft zo'n overdreven aantal werktalen toe te laten. Als er geen juridisch vertalers worden opgeleid volgens de voorstellen van het Hof zal dat ertoe leiden dat het Hof van Justitie en het Gerecht van eerste aanleg enorme problemen zullen krijgen met de personeelsvoorziening. Het is dus van belang dat we nu reeds iets doen aan de opleiding van juridisch vertalers, aangezien we er anders niet zeker van kunnen zijn dat het Hof van Justitie zijn werk naar behoren kan verrichten.

Podestà (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, allereerst wilde ik de collega's Färm en Stenmarck danken voor hun intelligente aanpak van de begrotingsvraagstukken.
Als rapporteur voor de uitvoering van de begroting 2002 wil ik even terugkomen op het thema van de RAL's. Ik heb gehoord wat commissaris Barnier ons heeft verteld, maar afgezien van de seizoensgebondenheid van een en ander, waardoor wij in een moment van maxima kunnen zitten waarvan wij hopen dat die binnen een paar maanden dalen tot minima, mogen we niet uit het oog verliezen dat wij 15 miljard euro meer hebben dan in dezelfde periode vorig jaar.
Deze enorme hoeveelheid niet uitgevoerde betalingen vormt een probleem dat aangepakt moet worden. Ik heb het document gezien, de mededeling die mevrouw Schreyer en commissaris Barnier ons hebben gestuurd. Ik bedank hen daar natuurlijk voor, maar ik vrees dat de toonzetting misschien wat al te optimistisch is. Volgens mij moet er specifieke aandacht aan dit probleem worden geschonken: objectief gesproken zijn wij immers bezig een heel pakket middelen te blokkeren, terwijl het juist hard nodig is de bezem erdoor te halen om alles voorzover mogelijk doorzichtiger te maken, vooral waar het gaat om vastleggingen die jaren geleden gedaan zijn.
De niet gerespecteerde vastleggingen moeten geschrapt worden, en ook moet er een herprogrammering van de uitgaven komen met verwijdering van allerlei obstakels. Misschien is dit dus wel het voornaamste punt: wij hebben het over vereenvoudiging - en daar hadden wij het ook over naar aanleiding van de middelen die voor natuurrampen opzij moeten worden gezet - maar voor onze burgers, voor ons bedrijfsleven, voor onze overheden is het bepaald geen peuleschil om gebruik te maken van de communautaire middelen.
Commissaris Barnier heeft evenwel één aspect aangeroerd waarmee wij het volstrekt eens zijn, en dat is de verantwoordelijkheid van de Raad en de regeringen van de lidstaten.
Ik sluit af met de minister, als vertegenwoordiger van de Raad, te bedanken voor de bereidwilligheid die wij in de diverse ontmoetingen van de afgelopen maanden geconstateerd hebben. Ik hoop van harte dat er ook in de nabije toekomst zo'n gunstige sfeer zal heersen.

Martin, Hans-Peter (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, A-3021: waar gaat dat over? In hoofdstuk IV van afdeling III - ik heb groot begrip voor commissarissen die met miljarden moeten omgaan - staat de post A-3021: subsidie voor Europese studiegroepen en organisaties voor de bevordering van de Europese idee. Idioterie! Waarom? Wel, omdat dit mijns inziens eigenlijk bevestigt wat zovele Europese burgers telkens weer zeggen, namelijk dat je een vriend van een vriend, enzovoort, moet kennen om geld uit Brussel te krijgen. Zoals een collega zojuist al zei denken de mensen dat het geld in Brussel voor het oprapen ligt.
Degenen die dit werkelijk hebben geprobeerd, weten dat het echt niet zo eenvoudig is, maar ze weten ook dat als men een vriend van een vriend kent, men dicht in de buurt komt. Post A-3021 getuigt daarvan. Daar worden bepaalde organisaties wel en andere niet genoemd. De Commissie constitutionele zaken heeft een amendement ingediend voor meer transparantie, maar dit is niet overgenomen. Daarbij ging het om de toepassing door de Commissie van de richtsnoeren voor steun en subsidies en om het waarborgen van een gelijke behandeling van aanvragers en organisaties. Het is tragisch dat dit amendement niet is overgenomen. Was het maar anders, want zonder transparantie kan er geen democratie zijn.

Naranjo Escobar (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, ik geloof dat het wel duidelijk is dat de basis voor deze begroting op de middellange termijn vol onduidelijkheden zal blijken te zitten. Honderdduizenden burgers verkeren zo in onzekerheid.
Als we kijken hoe de zaken er nu voorstaan, dan zien we dat de helft van de Raad de Commissievoorstellen voor het toekomstig landbouwbeleid niet aanvaardt. Over de financiering van de hervorming van het visserijbeleid bestaat al evenmin duidelijkheid. In juli is via bemiddeling een aantal problemen opgelost, maar voor een hele reeks belangrijke kwesties is nog steeds geen oplossing gevonden.
Duidelijk is dat dit Parlement - en mijn fractie voorop - volhoudt dat de hervorming van de Commissie tegemoet moet komen aan de verlangens die de Europese burgers in deze eenentwintigste eeuw koesteren. Die hervorming zal er niet komen als we alleen maar praten. We moeten daarvoor bindende afspraken maken en daarom heeft het Parlement de Commissie de afgelopen jaren de middelen verschaft waarom ze gevraagd heeft.
Voor volgend jaar worden nieuwe middelen gevraagd ter voorbereiding van de uitbreiding, en niemand zal het daarmee oneens zijn. Maar het is ook volstrekt gerechtvaardigd als we precies willen weten welke vorderingen er gemaakt zijn en als we gegevens willen waaruit blijkt dat de administratie doeltreffender en transparanter is geworden, zodat we beter in staat zijn de nu komende uitdagingen het hoofd te bieden.
De problemen bij de financiering van de externe acties - ik heb het nu over begrotingslijn 4 - komen bij elk begrotingsdebat aan de orde. Ik zal geen getallen nomen, maar ik wil wel dat bepaalde fundamentele beginselen worden gerespecteerd. Om te beginnen moet bij de toewijzing van middelen het principe van een geografisch evenwicht gedurende de gehele begrotingsperiode gelden. De beleidsprioriteiten van dit Parlement moeten daarbij gerespecteerd worden. Ten tweede moet de Raad ophouden met het afgeven van dubbelzinnige signalen. Dat is gevaarlijk. Je moet niet in verklaringen nieuwe verantwoordelijkheden aanvaarden en vervolgens weigeren daar ook nieuwe middelen voor vrij te maken. In de derde plaats moet je de instrumenten ontwerpen om ervoor te zorgen dat de er bij de uitvoering van de begroting sprake is van daadwerkelijke gelijkheid.
Met betrekking tot de door allen gedeelde wens om een oplossing te vinden voor de bestaande verplichtingen - en dan bedoel ik de abnormaal hoog uitgevallen RAL's - één vraagje: denkt u, mevrouw de commissaris, dat de door de Raad gedecreteerde verlaging van de betalingskredieten voor 2003 met een half miljard euro verenigbaar is met uw uitvoeringsdoelstellingen voor volgend jaar?

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik begin met de vragen en opmerkingen van mevrouw Gröner over de transparantie van de begroting. Ze vroeg hoeveel activiteiten op de begroting rechtstreeks betrekking hebben op vrouwen en in hoeverre de programma's een specifiek op gelijkheid gerichte inhoud hebben. Ik wil er nog eens op wijzen dat wij daarmee in talrijke begrotingsposten uitdrukkelijk rekening hebben gehouden. Dat staat met zoveel woorden in de desbetreffende programma's. U verwees naar gender budgeting; ik neem dat idee graag over. Ik ben eigenlijk voor de toekomst van plan onze eigen boekhoudregelingen zo te gebruiken dat wij op dit punt meer antwoorden krijgen. Betalingen kunnen immers alleen worden verricht aan mensen die in de betreffende registers zijn opgenomen. Daarbij wordt het geslacht niet vermeld, maar dat zou een volgende stap kunnen zijn. Ik hoop ten zeerste dat ik u het komend jaar bij gelegenheid van de internationale vrouwendag resultaten kan presenteren.
Dan nu de vragen over de personeelssituatie, de personeelsuitgaven. Mevrouw Buitenweg en mijnheer Naranjo Escobar, u sprak hierover. Ik zal eerst antwoorden op de vraag van mevrouw Buitenweg over de manier waarop de voorgestelde extra posten voor het jaar 2003 zullen worden gebruikt. U hebt gelijk: de 500 posten waarom wij hebben verzocht zullen moeten worden gebruikt voor de voorbereiding van de uitbreiding. Voor de andere prioriteiten - duurzame ontwikkeling, veiligheid - is echter ook meer personeel nodig. Dat personeel zal gevonden worden via een interne herverdeling, via overplaatsingen binnen en tussen de verschillende diensten. Overeenkomstig het voorstel van de Commissie, dat wij ook zelf administratief moeten uitvoeren, betekent dit 149 extra posten voor de prioriteit 'duurzame ontwikkeling?. Voor het directoraat-generaal Milieubeheer zouden volgens het huidige voorstel 33 extra posten beschikbaar moeten zijn. Daarin zijn de posten voor de uitbreiding inbegrepen. Dit toont mijns inziens eens te meer heel duidelijk aan waar onze prioriteiten liggen.
Wat het gebruik betreft van de 717 posten die u ons in de afgelopen twee jaar hebt toegekend, kan ik u zeggen dat de klemtoon daarbij lag op het extern beleid. Daar zijn bijna 300 nieuwe posten in het leven geroepen om de uitvoering van de externe hulpprogramma's te verbeteren. Uit de implementatiecijfers die u wekelijks ontvangt blijkt dat hier aanzienlijke verbeteringen zijn opgetreden, dat die 300 posten werkelijk zoden aan de dijk hebben gezet. Hetzelfde kan trouwens gezegd worden van andere sectoren, zoals mededinging.
Ik wil de heer Virrankoski - die evenals vele andere afgevaardigden een lans brak voor de ondersteuning van het midden- en kleinbedrijf - antwoorden dat wij hiervoor een speciale begrotingslijn met 66 miljoen euro hebben opgenomen, maar dat de KMO's ook steun krijgen uit de structuurfondsen en dat er voor deze bedrijven leningsprogramma's zijn waaraan met verschillende posten wordt bijgedragen.
Mijnheer Wuermeling, u hebt gepleit voor voldoende kredieten voor het Europese Hof van Justitie, en u hebt speciaal de aandacht gevestigd op de arbeidsomstandigheden van het Hof. Het Hof moet in vele talen werken, hetgeen betekent dat zijn arresten moeten worden vertaald. Wij hebben het Hof in het afgelopen jaar daarvoor een aanzienlijke kredietverhoging gegeven, wat vooral te danken is aan de rapporteur voor deze afdeling, de heer Ferber, die zich in het afgelopen jaar krachtig en succesvol heeft ingezet voor een verhoging van de middelen.
Mijnheer Turchi, u hebt gesproken over de uitbreiding en gezegd dat de financiële vooruitzichten moeten worden aangepast. Dat is precies onze gemeenschappelijke taak voor het jaar 2004. Dan moeten wij de financiële vooruitzichten aanpassen en de kredieten uit categorie 8 over de andere maatregelen verdelen. De onderhandelingen over de uitbreidingsbegroting zijn in volle gang. De begrotingsautoriteit moet een besluit nemen over de noodzakelijke aanpassingen voor het jaar 2004. In de loop van 2003 zullen wij ons bijgevolg van deze taak moeten kwijten.
Mijnheer Garriga Polledo, ik dank u nogmaals voor uw opmerkingen over de personeelsvraagstukken. Wat de hervorming van de Commissie betreft zullen wij u natuurlijk met genoegen weer een verslag voorleggen over de stand van zaken bij de uitvoering van de maatregelen waartoe wij met het Witboek hebben besloten en waaraan het Europees Parlement steun heeft gegeven.
Over het rampenfonds zal ongetwijfeld ook de voorzitter van de Raad zo dadelijk nog het een en ander zeggen. Ik wil echter nogmaals herhalen dat wij hier in een bijzondere situatie verkeren. Wij moeten immers een geheel nieuw instrument in het leven roepen. Als wij er werkelijk in slagen voor eind oktober alle rechtsgrondslagen voor dit nieuwe instrument te verkrijgen, zou dat een formidabele prestatie zijn.
De vragen van de heer Medina Ortega heb ik geloof ik reeds beantwoord toen ik over het Europese Hof van Justitie sprak. Wat de kredietuitvoering betreft moeten wij mijns inziens in de Begrotingscommissie ook het verslag over de structuurfondsen nauwkeuriger bespreken. Ik wil slechts nog vermelden dat wij het overschot dat wij in 2001 hadden in 2002 niet zullen hebben. Wij hebben in de landbouwsector namelijk veel meer geld uitgegeven dan vorig jaar, onder meer omdat de heer Fischler snel maatregelen heeft getroffen en tijdig geld beschikbaar heeft kunnen stellen voor bijvoorbeeld de boeren die schade hebben opgelopen door de overstromingen, maar ook elders. Daar is in totaal 900 miljoen euro voor uitgegeven. Het overschot zal hier dus uiteindelijk geringer zijn. Ook in het structuurbeleid zal er een geringer overschot zijn; een deel daarvan zal bovendien worden gebruikt voor de financiering van het rampenfonds.
Mijnheer Casaca, u en andere sprekers in het debat van vanavond hebben gesproken over een onderwerp waarop zo dadelijk ook de fungerend voorzitter van de Raad zal ingaan, namelijk de rechtsgrondslag, oftewel de vraag wanneer wij te maken hebben met een ramp, wanneer er hulp moet worden geboden en onder welke voorwaarden. De fungerend voorzitter van de Raad heeft beloofd dat ook in het debat dat daarover zal worden gevoerd het nodige overleg zal plaatsvinden.
Ik moet nog één punt noemen. Mijnheer Martin, u hebt ervoor gepleit dat de subsidies aan de organisaties die de Europese idee uitdragen op een andere manier worden verdeeld, dat de earmarking wordt afgeschaft. Ik kan alleen maar zeggen dat het Parlement daarover beslist. De Commissie is met een ander voorstel gekomen. Wij zullen ook een andere rechtsgrondslag moeten afspreken. Ik heb uw pleidooi in dit verband dan ook eerder als een appèl aan uw collega's opgevat.
Ik dank u voor uw aandacht!

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Aan de orde is de hervorming van het landbouwbeleid.

Goodwill (PPE-DE)
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij te zien dat commissaris Fischler aanwezig is, maar enkele van mijn opmerkingen zullen ook betrekking hebben op de portefeuille van commissaris Byrne.
Ik was stomverbaasd toen ik gisteren in de Financial Times de ingezonden brief las van de heer Hervé Gaymond, de Franse minister van Landbouw, en zes andere landbouwministers. De titel boven die brief luidde: 'Het GLB is iets om trots op te zijn?. Ik was een van de 400.000 deelnemers aan de countryside march van afgelopen zondag in Londen die het daar zeker niet mee eens zijn.
De subsidies hebben voor de Britse boeren geen welvaart en bestaanszekerheid gebracht. In de praktijk worden de subsidies en quota in veel gevallen opgeslokt door de hoge basiskosten van onze bedrijftak. De brief deed mij denken aan drugsverslaafden die hun verslaving ontkennen, in dit geval een verslaving aan subsidies. In plaats van te proberen af te kicken, willen zij ook pillen aanbieden aan de Oost-Europese landen die buiten het schoolhek staan te wachten, zodat die ook verslaafd raken. Het GLB dient vóór de uitbreiding te worden hervormd. In het bijzonder moeten wij een eind maken aan de hypocriete subsidiëring van de tabaksteelt met een bedrag van meer dan één miljard euro per jaar.
De Milieucommissie heeft ook gevraagd om 50 procent van de begroting voor het Europees Agentschap voor de voedselveiligheid in de reserve te plaatsen. Ik hoop dat dit door de Raad zal worden opgevat als een duidelijk signaal dat hij een eind moet maken aan de onzekerheid over de vestigingsplaats van dit agentschap. Door deze onzekerheid is het voor deze instelling-in-oprichting bijzonder moeilijk om personeel te werven en zich te ontwikkelen tot een doeltreffend agentschap.

Figueiredo (GUE/NGL)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte afgevaardigden, er wordt op dit moment gesproken over de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid, en dat betekent dat de begroting 2003 extra betekenis krijgt. We hopen daarom dat de Commissie de begrotingsautoriteit informatie kan verschaffen over de gevolgen van deze herziening voor de begroting. Daarop dringt de Visserijcommissie dan ook aan in het voor de begrotingscommissie goedgekeurde advies.
Het is hoe dan ook van groot belang er nu reeds voor te zorgen dat er een flexibiliteitsinstrument kan worden ingezet voor de 27 miljoen euro die gebruikt gaan worden voor de financiering van de maatregel die moet leiden tot het ombouwen van de schepen en het herscholen van de schippers die tot 1999 afhankelijk waren van de visserijovereenkomst met Marokko. Deze reconversie wordt gedekt door de begrotingslijn voor structurele maatregelen van de financiële vooruitzichten, een en ander binnen het kader van begrotingslijn B2-200 van de ontwerpbegroting voor 2003.
De Visserijcommissie heeft zich op 11 september jongstleden in haar advies voor de begroting voor 2003 uitgesproken voor het gebruik van het flexibiliteitsinstrument met betrekking tot de 27 miljoen euro voor de financiering van deze maatregelen. Er is binnen het kader van het Commissievoorstel voor de herziening van het gemeenschappelijk visserijbeleid echter ook een voorstel gedaan om 32 miljoen euro in te zetten voor het financieren van extra maatregelen voor het uit de vaart nemen van visserschepen. De meerderheid van de afgevaardigden was daartegen, aangezien er over dit onderwerp nog gedebatteerd wordt en er onvoldoende informatie beschikbaar is.
Er bestond verder onenigheid aangaande de pogingen om FIOV-middelen te herprogrammeren of anders te verdelen. Men kon het ook niet eens worden over het beginsel dat er met het oog op de bescherming van de visserijsector nieuwe middelen moeten worden ingezet voor nieuwe behoeften. Deze sector is namelijk van enorm strategisch belang, voor de Gemeenschap als geheel en voor een aantal landen en regio's in het bijzonder, waar regionale en lokale gemeenschappen in sterke mate afhankelijk zijn van de visvangst.
Er is ook een reeks andere fundamentele voorstellen voor deze sector goedgekeurd. Ik noem de volgende: het opzetten van een communautair programma voor steun aan de kustvisserij; het opvoeren van de steun aan de ultraperifere regio's; steun voor aquicultuur en de visverwerkende industrie, inzonderheid de conservenindustrie; steun voor het verbeteren van de controle op in de handel gebrachte producten en verbetering en normalisering van de systemen voor controle en toezicht; en uitbreiding van de inspecties van en het toezicht op visserij-activititeiten.

Graefe zu Baringdorf (Verts/ALE)
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Schreyer, commissaris Fischler, uit het debat van vandaag blijkt weer eens duidelijk dat enkelen zich aan de landbouwbegroting te goed willen doen. Wij van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, en ik persoonlijk, zijn niet van mening dat er te veel geld naar de landbouw en het platteland gaat. Het kan zijn dat niet alles in de juiste kanalen terecht komt, maar daaruit blijkt ook dat er behoefte is aan hervormingen. Wij zijn derhalve gekant tegen een lineaire vermindering. Wij zeggen namelijk: we moeten niet lineair verminderen, maar kwalificeren. Dat zou evenwel betekenen dat wordt afgezien van exportsubsidies voor een gebied dat tot de grootste importgebieden van de wereld behoort.
Wij willen een mogelijkheid tot overheveling van de eerste naar de tweede pijler. Daarvoor moeten wij echter ook bij de zogenaamde verplichte uitgaven medebeslissingsrecht krijgen. Dat is een dringende noodzaak. Wij hebben opzettelijk enkele amendementen goedgekeurd die verder gaan dan het Interinstitutioneel Akkoord. Wij willen daarmee namelijk een nieuw akkoord en en een nieuw debat afdwingen. Mijnheer Fischler, ook in uw hervormingsvoorstellen is sprake van de noodzaak van deze vernieuwing. De financiële vooruitzichten moeten worden gewijzigd, en wij willen daar steun aan geven. Ongetwijfeld zullen wij bij bepaalde details weer in eindeloze discussies verstrikt raken, maar in principe zijn wij het er mee eens.
Wat de overheveling naar de tweede pijler betreft wil ik er nog eens op wijzen dat wij opnieuw ons INPART-programma hebben ingediend. De naam is veranderd: wij noemen het nu 'LEADER-EAST?. Wij zijn immers ook al wat verder gevorderd op de weg naar de uitbreiding. Wij blijven echter aandringen op een bottom- upprogramma, ook voor de nieuwe lidstaten.
Tot slot willen wij de genetische hulpbronnen overhevelen naar het niet-verplichte gedeelte. U kent de problematiek. Mijns inziens zal de Commissie hieraan meedoen. Wij moeten alleen proberen voldoende middelen hiervoor te vinden.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dames en heren, allereerst wil ik u, geachte afgevaardigden, hartelijk danken voor het feit dat u nog vóór de opening van het formele debat over de begrotingsprocedure van volgend jaar deze première in het Parlement mogelijk hebt gemaakt. Ik stel tot mijn genoegen vast dat met een reeks door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling goedgekeurde amendementen de kredieten in rubriek 1a voor landbouw en plattelandsontwikkeling weer worden opgetrokken tot het niveau dat de Commissie aanvankelijk in haar voorontwerp van begroting had voorgesteld, en dat men zich distantieert van de lineaire vermindering die de Raad wil aanbrengen.
Ik wil uitdrukkelijk mijn voldoening uiten over het schrappen van die korting en daarnaast onderstrepen dat het voorontwerp van de Commissie voor rubriek 1a al met een bedrag van 2,26 miljard euro beneden de bovengrens van de in Berlijn vastgestelde financiële vooruitzichten blijft. Zoals u weet zal de Commissie eind oktober een nota van wijziging indienen op het VOB voor de afdeling Garantie van het EOGFL. Daarin zullen wij rekening houden met de recente macro-economische prognoses en de laatste ontwikkelingen op wetgevingsgebied.
Het is ongetwijfeld voorbarig vandaag nauwkeurige cijfers te geven voor de veranderingen die eventueel zullen worden voorgesteld. Ik kan u evenwel de factoren noemen die in onze overwegingen een rol zullen spelen. Ten eerste zal het waardeverlies van de dollar ten opzichte van de euro leiden tot hogere vastleggingen voor met name de exportrestituties en voor enkele andere betalingen. Ten tweede was de ontwikkeling van de marktsituatie in enkele sectoren sedert de opstelling van het voorontwerp van begroting helaas niet erg gunstig. Dat geldt met name voor de melkproductie, juist de sector die tot nu toe aan geen enkele hervorming was onderworpen. Ten derde zal, omgekeerd, bij de rechtstreekse betalingen in de akkerbouw het kredietvolume voor 2003 worden verminderd. Dat is het resultaat van de beslissingen die wij voor de zomer hebben genomen, toen wij maatregelen moesten treffen voor de door ernstige droogte getroffen Italiaanse regio's en de overstromingsgebieden in Duitsland.
Hier hebben wij de uitbetaling van voorschotten vervroegd en opgenomen in de begroting 2002. Daarmee is altijd nog een bedrag gemoeid van meer dan 900 miljoen euro, en dat bedrag zal dus niet meer gebruikt worden voor de begroting 2003. Ik herhaal echter dat dit slechts indicatieve opmerkingen zijn over de richting die de nota van wijziging zal uitgaan. Wij willen hierop geenszins vooruitlopen. Voor de eerste lezing blijven de in het voorontwerp van de algemene begroting opgenomen bedragen natuurlijk geldig.
Als u het goed vindt zal ik kort ingaan op een herhaaldelijk gestelde vraag, de vraag namelijk in hoeverre de in het kader van de mid-term review geformuleerde voorstellen gevolgen hebben voor de begroting 2003. Ik zal het duidelijk zeggen: er zijn geen gevolgen, omdat de mid-term review pas in 2004 van kracht kan worden. Voor het komend jaar zullen derhalve geen veranderingen in de begroting aangebracht kunnen worden.
De Landbouwcommissie dringt in haar advies aan op middelen om de Europese landbouw compensatie te bieden voor de problemen ten gevolge van de extreme weersomstandigheden. Er staat bijvoorbeeld dat men het overschot van het huidige begrotingsjaar zou kunnen gebruiken of een rampenfonds zou kunnen instellen in het kader van rubriek 1b. Ik heb reeds gezegd dat wij op het gebied van de akkerbouw besloten hebben tot vervroegde uitbetaling van voorschotten. Daarbij gaat het om grote bedragen en dit zal inderdaad tot gevolg hebben dat de aanvankelijk verwachte marge voor de lopende landbouwbegroting aanzienlijk minder zal zijn.
Wat het rampenfonds betreft heeft de Commissie reeds een voorstel ingediend voor een solidariteitsfonds van minstens 500 miljoen voor dit jaar, dat in 2003 echter een miljard zal omvatten. Daar zal snel een besluit over worden genomen. Ik ben het met de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling eens dat meer inspanningen moeten worden ondernomen om de kwaliteit van landbouwproducten te verbeteren en te garanderen. Dit is echter een zaak die niet in het kader van de begroting kan worden opgelost maar een langademige strategie vereist. Dat is precies de strategie die wij in het kader van de mid-term review uiteen hebben gezet. Deze houdt met name in dat de oriëntatie van de landbouw en de manier waarop deze wordt gesteund, moeten veranderen. Ik denk bijvoorbeeld aan de toepassing van de principes van cross compliance en het streven naar een betere balans tussen de twee pijlers van het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
Dan wil ik nog kort drie punten aanstippen in verband met het visserijbeleid, aangezien mevrouw Figueiredo daarnaar verwees. Ten eerste is het noodzakelijk de begroting voor het extern visserijbeleid in de huidige omvang te handhaven. Deze bestaat immers voornamelijk uit kredieten voor de geschatte kosten in het kader van de visserijprotocollen. De Raad heeft in zijn eerste lezing de ramingen van het voorontwerp gehandhaafd. Deze moeten ook absoluut worden gehandhaafd als wij de visserijactiviteiten van de Gemeenschap in derde landen willen kunnen voortzetten. In de nota van wijziging van de herfst zal nader op de verdeling van de bedragen over de begrotingslijnen en de begrotingsreserve worden inggegaan. Ik ben blij met de steun die ons extern visserijbeleid, en met name de visserijovereenkomsten, krijgen van de rapporteurs van de Begrotingscommissie en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling.
Mijn tweede opmerking gaat over de financiering van de tweede tranche aan de Spaanse en Portugese vloot die vroeger in Marokko visten. Dat zijn die 27 miljoen euro. De Commissie heeft hiervoor in het voorontwerp van begroting een eerste voorstel gedaan dat evenwel tot nu toe geen steun heeft gekregen van de begrotingsautoriteit. De Commissie ziet echter momenteel geen alternatief voor de inzet van het flexibiliteitsinstrument.
Het derde punt betreft de gevolgen van de hervormingen voor de begroting. Deze zijn door de bank genomen niet erg ingrijpend. Wij hebben enkel voorgesteld om het fonds voor de sloop van vissersvaartuigen met 32 miljoen euro te verhogen. Dat wordt relevant voor de begroting 2003. Het hoofdprobleem van dit fonds houdt niet verband met de omvang maar met het begrotingskader. Ook hiervoor heeft de Commissie in de nota van wijziging voorgesteld het flexibiliteitsinstrument toe te passen.
Wat de vragen van de heer Graefe zu Baringdorf over de exportrestituties betreft kan ik enkel aan de hand van de bestaande wetten een voorstel doen. Ik kan niet vooruitlopen op eventuele toekomstige mogelijkheden. Wat het vraagstuk van de medebeslissing bij de verplichte uitgaven betreft moet ik zeggen dat dit in eerste instantie thuis hoort in de Conventie. Daarvoor zijn namelijk Verdragswijzigingen nodig. Pas dan zou men deze wens kunnen inwilligen, maar ik wil wel duidelijk maken dat de Commissie uw opvatting deelt. Ook het landbouw- en het visserijbeleid moeten in de toekomst onder de medebeslissingsprocedure komen te vallen.
Jeggle (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Schreyer, commissaris Fischler, het is ongetwijfeld heel interessant dat wij dit nieuw soort debat kunnen voeren en tegelijkertijd opmerkingen kunnen maken over het subpunt van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid in het kader van de begroting 2003. Ik ben echter van mening - en ik weet dat de meerderheid van de Landbouwcommissie deze mening deelt - dat de begroting 2003 waarover wij hier spreken de verkeerde grondslag is voor een discussie over de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Wij kunnen vandaag ook geen discussie voeren over de voorstellen van commissaris Fischler voor de mid-term review. Wij moeten veeleer onze aandacht toespitsen op de concrete begrotingscijfers voor het komend jaar, en daarbij doen zich twee problemen voor waarvoor wij een duidelijk besluit moeten nemen. Ten eerste stelt de Raad voor de begrotingslijnen in categorie 1a met 0,8 respectievelijk 0,6 procent lineair te verminderen. Dat zou een vermindering met 275 miljoen euro betekenen. Ten tweede stellen onze collega's van de Groenen voor de exportrestituties drastisch te verminderen, of liever gezegd tot nul terug te brengen. Noch het een, noch het ander is momenteel een goed voorstel. Het zou een verkeerd signaal zijn. De meerderheid van de Landbouwcommissie heeft derhalve op voorstel van de Europese Volkspartij tijdens de stemming besloten deze voorstellen te verwerpen.
Ik ben bereid over een overheveling van kredieten van de eerste naar de tweede pijler na te denken. Dat zou wel degelijk zinvol kunnen zijn, mits dit geschiedt in het kader van de concrete discussies over de mid-term review en wij medebeslissingsrecht krijgen. Tot hun grote vreugde krijgen de lidstaten dit jaar grote sommen geld terug uit onder meer de landbouwbegroting. Momenteel zitten wij op een bestedingspercentage van ongeveer 80 procent van de landbouwkredieten. Daaruit blijkt dat gestreefd moet worden naar een beter beheer en een optimale inzet van de landbouwkredieten. Ik noem hier nogmaals het voorbeeld van de exportrestituties: op dat gebied valt nog veel te verbeteren.
Daarom zijn wij met de meerderheid van de Landbouwcommissie van mening dat niet op de uitkomsten van de mid-term review mag worden vooruitgelopen.

Kreissl-Dörfler (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, commissaris Fischler, geachte collega's, ik val met de deur in huis: wij geven in grote lijnen steun aan de voorstellen met betrekking tot de mid-term review, ook al hebben deze nog geen gevolgen voor de begroting 2003. Daarmee worden evenwel stappen in de goede richting gezet. Natuurlijk moet over het een en ander nog worden gediscussieerd, en het staat trouwens buiten kijf dat het om een discussievoorstel gaat. Voor ons is het evenwel zeer belangrijk dat wij in de komende begrotingen - en dat geldt ook voor de begroting 2003 - middelen die niet in de eerste pijler worden gebruikt, probleemloos kunnen overhevelen naar de tweede pijler. De ontwikkeling van het platteland ligt ons namelijk na aan het hart en zal in de toekomst ongetwijfeld van doorslaggevend belang zijn. De vraag is evenwel of wij de mogelijkheid hebben verder te gaan dan het Interinstitutioneel Akkoord en dit nu al hard kunnen maken.
Dan is er natuurlijk nog de vraag: hoever is men gevorderd bij de uitvoering van het SAPARD-programma, mijnheer de commissaris? Hoe is de situatie bij het LEADER-EAST-programma, het voormalige INPART-programma? Ook dat wilde ik nog eens gezegd hebben.
Voor de boeren is het ook interessant te weten - en daar hebt u in de mid-term review- slechts op gezinspeeld - welk lot de tabaksteelt, de suiker en de melk in de toekomst beschoren zal zijn. Wat zal er met de melkquota gebeuren? Ook dat is een belangrijke kwestie.
Ik wilde u ook nog vragen een standpunt in te nemen ten aanzien van de cofinanciering. Juist op dat punt zullen wij meer flexibiliteit nodig hebben!

Olsson (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, commissarissen, dit is een zeer interessante tijd voor de landbouw. Met name twee gebeurtenissen zijn van belang: de ene is natuurlijk de uitbreiding van de Unie, de andere is het ontwerp van de mid-term review. Deze twee gebeurtenissen moeten duidelijk van elkaar gescheiden blijven. Het is niet de bedoeling dat ze door elkaar gehaald worden, wat de heer Goodwill zojuist deed. De begroting voor 2003 wordt niet beïnvloed door de mid-term review en het is ook niet de bedoeling dat de mid-term review de begroting in een later stadium in hoge mate zal beïnvloeden. Het gaat erom een proces in gang te zetten waarin wij de toekomst van het landbouwbeleid bespreken.
Het was zeer verheugend om te lezen dat in het verslag-Färm gestreefd wordt naar een rechtvaardig en duurzaam landbouwbeleid en dat de rapporteur zich lovend uitlaat over het voorstel van de Commissie. Ik deel deze mening, en wil namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij zeggen dat wij volledig achter deze beoordeling staan.
Evenals de heer Goodwill schrok ik van het bericht gisteren in de Financial Times dat zeven landbouwministers het landbouwbeleid in zijn huidige vorm openlijk verdedigen. Komen zij soms van een andere planeet? Ik hoop dat het Europees Parlement de Commissie kan steunen in haar streven het beleid in de toekomst te veranderen en te hervormen. Dat lijkt mij noodzakelijk, en ook al hebben we geen formele invloed, onze steun is belangrijk en broodnodig.

Patakis (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de effectenbeurzen zijn ingestort en hebben, na de werknemers hun spaarcenten afgetroggeld te hebben ten gunste van het grootkapitaal, korte metten gemaakt met het zogenaamde wonder van de nieuwe economie. De oorlogsdreiging in Irak is niet alleen onmenselijk maar drijft ook de aardolieprijs omhoog en wakkert de inflatie aan. De cijfers over de prestaties van de economie en met name de industriële productie zijn op zijn zachtst gezegd teleurstellend.
Het kapitalisme maakt een diepe crisis door. Het heeft nog maar één uitweg: vasthouden aan het Stabiliteitspact en het werknemervijandige beleid, aan de beknotting van de rechten van werknemers en aan de aantasting van hun levensstandaard en pensioenrechten, aan de besnoeiing van het landbouwinkomen en de versterking van de wurggreep waarin de kleine en middelgrote bedrijven gevangen gehouden worden.
Met de begroting van de Europese Unie voor 2003 wordt een nieuwe stap gezet in dit volksvijandig beleid. In plaats van te zorgen voor inkomensherverdeling - deze begroting bedraagt immers slechts 1,01 procent van het BBP van de Gemeenschap - wordt met deze begroting nog meer steun gegeven aan de monopolies en de imperialistische plannen voor uitbuiting en onderdrukking van de volkeren. Een kenmerkend voorbeeld is de landbouweconomie. Met de begrotingskredieten wordt geen enkele poging ondernomen om de inkomensvermindering voor kleine en middelgrote landbouwers en de sluiting van hun bedrijven tegen te gaan. Integendeel, met de prijs- en premiestelsels kan men de tabaksfabrikanten en de verwerkende industrie in andere sectoren goedkope grondstoffen en hogere winsten garanderen. Het gemeenschappelijk landbouwbeleid heeft met de quota een tekort op de handelsbalans van de Europese Unie veroorzaakt van 25 miljard euro en leidt ertoe dat steeds meer banen verloren gaan en dat de werkloosheid toeneemt.
Welke doelstellingen het grootkapitaal voor 2003 nastreeft wordt zonder meer duidelijk uit de voorstellen voor vermindering van de financiële middelen, en wel op een moment waarop de behoeften van het volk toenemen, de werkloosheid stijgt, het milieu naar de knoppen gaat en de zogenaamde mondialisering nieuwe vormen van uitbuiting veroorzaakt waardoor de armoede en de honger in de wereld toenemen. De vermindering van de kredieten voor het structuurbeleid, de vermindering van de landbouwuitgaven en de beschikbaarstelling van meer kredieten voor het gemeenschappelijk buitenlands beleid, voor defensie en voor veiligheid zijn tekenend voor het agressieve gedrag van het kapitaal ten opzichte van de volkeren, en er blijkt uit dat de Europese Unie de rol speelt van assistent van de wereldpolitieagent, de VS.
Wij zijn tegen dit beleid en tegen het gekonkel van het grootkapitaal. Wij verwerpen de doelstellingen van de monopolies en zetten ons samen met de werknemers in voor andere plannen, voor een ander beleid, voor een beleid dat welvaart zal brengen onder de werknemers en hun rechten zal versterken.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de commissaris, ik wil vijf heel concrete vragen stellen. We wisten dat het gemeenschappelijk visserijbeleid in 2002 herzien zou worden. Waarom doet de Commissie nu dan een hervormingsvoorstel zonder daaraan een specifieke begroting te verbinden? Alleen daarom al zou dit voorstel verworpen moeten worden ? Waarom wil de Commissie alle FIOV-middelen aanwenden voor het uit de vaart nemen van schepen zonder dat daarvoor een juridische basis bestaat? Er bestaan namelijk wettelijke bepalingen aangaande veranderingen van de sociaal-economische situatie op de arbeidsmarkt. Die bepalingen worden niet nageleefd. De lidstaten moeten het initiatief nemen en met deze regelingen akkoord gaan. Waarom verzet de Commissie zich tegen de modernisering van de vloot? Dat is toch net als in elke andere economische sector gewoon nodig? Waarom is er geen begroting voor economische en sociale maatregelen ter compensatie van de gevolgen van de hervorming? Waarom wil de Commissie achtduizend schepen uit de vaart nemen, terwijl we nog helemaal geen idee hebben welke gevolgen de hervorming teweeg zal brengen in het Middellandse-Zeegebied, waar een belangrijk deel van de Europese vloot vist?

Ó Neachtain (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn grote waardering uitspreken aan het adres van de verschillende rapporteurs en rapporteurs voor advies voor de uitstekende wijze waarop zij de begroting voor 2003 hebben voorbereid.
Wat de voorstellen voor de uitgaven voor de landbouw in het komende jaar betreft, merk ik op dat in het door de Commissie goedgekeurde voorontwerp van begroting een marge van 2,3 miljard euro overblijft onder het in de financiële vooruitzichten vastgestelde plafond. Wij kennen allemaal de problemen die de boeren momenteel ondervinden. Veel collega's komen uit lidstaten die deze zomer zijn getroffen door overstromingen en aardverschuivingen. Veel boeren hebben gewassen, dieren en zelfs hun huis verloren. De noodhulp waartoe wij hebben besloten, zal deze problemen enigszins kunnen verlichten. Wij mogen echter absoluut niet bezuinigen op de uitgaven voor de landbouw en wij moeten de ruime marges waarover wij beschikken ook gebruiken.
In mijn eigen land, Ierland, zijn de inkomens van de boeren dit jaar met bijna 20 procent gedaald, met inbegrip van de effecten van de inflatie. In de industriële en de dienstensector zou een dergelijke inkomensdaling nooit worden geaccepteerd, maar van de boeren wordt verwacht dat zij de grillige bewegingen van de prijzen op de wereldmarkt op de koop toenemen. De wereldmarktprijzen van veel grondstoffen bevinden zich momenteel op een dieptepunt.
Vanuit dit oogpunt bezien, is het volstrekt onaanvaardbaar dat de Raad heeft voorgesteld de landbouwuitgaven over de hele linie te verlagen ten opzichte van de voorstellen van de Commissie. De poging van de Raad om in zwaar getroffen sectoren als akkerbouwgewassen, zuivel en rund-, schapen- en lamsvlees 275 miljoen euro van de marktuitgaven af te halen, is in het huidige klimaat absoluut verwerpelijk.
Mijn eigen fractie heeft een serie amendementen ingediend waarmee wij een deel van de potentiële schade willen voorkomen. Ik wil speciaal een aantal begrotingslijnen noemen waar naar onze mening de bestaande projecten dienen te worden versterkt. Zo is bijvoorbeeld het schoolmelkprogramma bijzonder doeltreffend gebleken. Dit moet dan ook worden voortgezet en uitgebreid. De vestigingspremie voor startende jonge boeren vormt een essentieel onderdeel van ons beleid om de toekomst van de landbouw veilig te stellen, in het bijzonder in de meer afgelegen gebieden met vooral kleine familiebedrijven. Wij moeten ervoor zorgen dat een baan in de landbouw aantrekkelijke vooruitzichten biedt. Als wij daar niet in slagen, zullen goed opgeleide jonge mensen dit vak niet meer kiezen. Dit zal leiden tot een verdere ontvolking van het landelijk gebied tot een niveau waarop bepaalde gemeenschappen daar niet langer kunnen bestaan. Dit zal ook voor de stedelijke gebieden negatieve gevolgen hebben.
Ik sta ook volledig achter de voorlichtingscampagnes betreffende het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Het is van groot belang dat de boodschap dat wij allemaal baat hebben bij het Europese landbouwmodel goed bij de Europese burgers overkomt. Wij betalen voor een landbouw die milieuvriendelijk is, een zo hoog mogelijk niveau van voedselveiligheid en traceerbaarheid garandeert en bepaalde normen voor dierenwelzijn handhaaft.

Mathieu (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, ook dit jaar staat de landbouwbegroting weer onder een zekere druk, die in mijn ogen meer te maken heeft met een politieke oriëntatie dan met de feitelijke situatie van de landbouw. Afgezien van dit voorbehoud zou de handhaving van een marge van 2,3 miljard euro onder het plafond van de financiële vooruitzichten eventueel gerechtvaardigd kunnen zijn. Maar het is de vraag of de Commissie er in geval van een malaise op de markten ook alles aan zou doen om deze kredieten snel te mobiliseren.
Ik zou hier het voorbeeld willen noemen van de kredieten voor de bestrijding van besmettelijke dierziekten en voor het urgentiefonds op veterinair gebied. Deze kredieten zijn fors verlaagd, hoewel er op het vlak van preventie en onderzoek nog zo veel te doen valt. Het jaar 2003 zal in het teken staan van de ontwikkeling van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. De Commissie heeft van de mid-term review een pakket van voorstellen voor fundamentele hervormingen gemaakt die geheel voorbij lijken te gaan aan de landbouwer en zijn behoeften en die hem als een soort gereedschap beschouwen.
Ik ben van mening dat deze benadering, die het gemeenschappelijk landbouwbeleid uitholt uit naam van wat een beleid van plattelandsontwikkeling genoemd wordt, verkeerd is. Ik zou de Commissie willen verzoeken de volgende vragen te beantwoorden. Wij hebben van meet af aan gekozen voor een gemeenschappelijk landbouwbeleid. Denkt u derhalve niet dat de Unie deze sector op zijn minst even krachtig zou moeten steunen als de Verenigde Staten hun landbouw steunen, en dat zij de daartoe vereiste financiële middelen beschikbaar moet stellen in plaats van te proberen de Europese landbouw aan de wereldmarktprijzen aan te passen? En hoe denkt u te waarborgen dat het streven op Europees niveau om het platteland te ontwikkelen niet botst met de nationale en lokale bevoegdheden op het vlak van de ruimtelijke ordening? Is dit niet een manier om milieubelangen te bevorderen die eigenlijk in een andere rubriek thuishoren? Ik vraag mij af of dit echt de rol van het GLB is. Denkt u dat het mogelijk is onze landbouw aan te passen aan de wereldmarktprijzen terwijl we tegelijkertijd de productiekosten verhogen, simpelweg door te vertrouwen op een beleid van 'communicerende vaten? tussen de eerste en de tweede pijler?

Souchet (NI).
Met betrekking tot de hervorming van het GLB wil ik mij ertegen verzetten dat wij hier in het Europees Parlement zo vaak kritiek leveren op de omvang van de landbouwbegroting van de Europese Unie. Het stuit mij tegen de borst afgevaardigden te horen zeggen dat het schandalig is dat de Europese Unie 45 procent van haar begroting uittrekt voor de landbouw. Deze 45 procent vertegenwoordigt immers slechts 3 procent van de openbare begrotingen van de Unie en de lidstaten. Drie procent van de openbare begrotingen voor 5 procent van de bevolking, 3 procent van de openbare begrotingen voor 60 procent van het grondgebied van de Unie, 3 procent van de openbare begrotingen voor ons voedsel, de veiligheid van onze voedselvoorziening, de handhaving van de inkomsten voor de landbouwers en de oriëntatie van de landbouwmarkten.
Drie procent van de openbare begrotingen voor de landbouw, dat is minder dan in de Verenigde Staten. Volgens de OESO kost het landbouwbeleid van de VS iedere Amerikaanse belastingbetaler 338 dollar, terwijl dit bedrag in de Europese Unie bij 276 dollar ligt.
Onze Amerikaanse partners hebben, omdat hun vorige landbouwwet, de Fair Act, een mislukking is gebleken, besloten hun steun voor de landbouw met 70 procent te verhogen. Landen die over veel ruimte beschikken, die geavanceerde landbouwtechnieken gebruiken en van extreem lage arbeidskosten profiteren, voeren een dumpingbeleid dat leidt tot destabilisatie van de koersen op de wereldmarkt. Tegen deze achtergrond mogen wij de afspraken van Berlijn niet ter discussie stellen door te snoeien in de landbouwbegroting van de Europese Unie. Niemand moet ook nog beweren dat onze landbouwbegrotingen een hinderpaal vormen voor de ontwikkeling van de ontwikkelingslanden. Ons GLB en de bijbehorende begrotingen hebben tot doel compensatie te bieden voor de beperkingen van sociale en ecologische aard waarmee wij onze landbouwers opzadelen, en ze zijn erop gericht hun een levensstandaard te bieden die vergelijkbaar is met die van de overige burgers van de Unie. De ontwikkelingslanden, met name de armste, zijn landen met een groot aandeel arme boeren. Deze arme boeren hebben geen behoefte aan meer liberalisme dat hen blootstelt aan de concurrentie met grootgrondbezitters uit de hele wereld, maar, integendeel, aan een verhoging van hun productiviteit door de verkoop van de door hen geproduceerde voedingsmiddelen op de regionale of nationale markten. Laten we wel wezen: niet ons vermeend protectionisme laat de arme boeren in de derde wereld honger lijden, maar veeleer een dogmatisch toegepast vrijhandelsprincipe, waarbij het de bedoeling is landbouwers met verschillende niveaus van technologiegebruik en productiviteit met elkaar te laten concurreren. Overigens hebben de ministers van Landbouw van Senegal en India hier in Johannesburg ook terecht op gewezen.
Tot slot: als we de openbare middelen die voor de landbouw worden uitgetrokken echt willen verlagen, dan is het misschien ook eens tijd om opnieuw na te denken over de communautaire preferentie. Er zou een vernieuwde en geactualiseerde communautaire preferentie moeten worden vastgelegd op basis waarvan de extra kosten die aan onze landbouw worden opgelegd door onze hoge eisen op het gebied van de voedselveiligheid, de sociale zekerheid, het milieu en het dierenwelzijn in de landbouwprijzen op de communautaire markt kunnen worden doorberekend. Maar dit zou betekenen, mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mevrouw de commissaris, dat wij ons resoluut moeten afkeren van het verkeerde dogma van de wereldmarktprijzen.

Maat (PPE-DE).
Voorzitter, wij hebben een commissaris voor landbouw en visserij die - en ik spreek nu als schaduwrapporteur voor de visserijbegroting voor mijn fractie - in ieder geval daadkrachtig is en, als ik toch een persoonlijke opmerking mag maken, met betrekking tot de uitbreiding van de Europese Unie in ieder geval lef heeft, moed heeft en aantoont dat hij visie heeft met betrekking tot die uitbreiding. Wat de visserij betreft, heeft deze commissaris ook ingrijpende voorstellen gelanceerd. Gericht op duurzame visserij, passend ook in de afspraken op de Top van Johannesburg om uiteindelijk te komen tot een echte duurzame visserij. Tegelijkertijd, en daar schort wel wat, constateer ik met betrekking tot de visserijbegroting dat die daadkracht zich niet vertaalt in belangrijke verschuivingen of prioriteiten in de begroting voor de visserij tot 2003.
Natuurlijk kunt u zeggen dat het visserijbeleid nog maar ten dele aanvangt, maar een aantal punten van de visserijbegroting wil ik toch noemen. Door het Parlement en door de Raad is aangegeven dat wij het belangrijk vinden dat er ten gevolge van het mislukken in Spanje van de visserij-akkoorden met Marokko, geld gereserveerd moet worden voor de betrokken regio's. Daar hecht de Visserijcommissie aan.
Het tweede punt is dat we voor ingrijpende beslissingen staan. Dat betekent dat de verantwoordelijkheid van vissers op dit punt groot is en dat producentengroeperingen in de visserij daarvoor extra ondersteuning verdienen. Ook daarvoor hebben wij concrete amendementen ingediend. We zouden het zeer op prijs stellen als de Commissie deze over zou nemen.
Het derde punt is dat ingrijpende besluiten voor de visserij ook betekent dat een aantal regio's daadwerkelijk zal worden getroffen. Ik wijs op de kabeljauwvisserij in Schotland, maar ook op gebieden langs de Noordzee. Dat betekent dat werkgelegenheid gaat wegvallen in deze regio's, namelijk indirecte werkgelegenheid in de havens en indirecte werkgelegenheid in de visverwerking. Op dat punt is het nodig dat Europa investeert om tot vervangende werkgelegenheid te komen, ook op het terrein van duurzaamheid in deze regio's. In verband hiermee zouden we willen dat de Commissie serieus ingaat op een aantal amendementen die de Visserijcommissie heeft ingediend en deze voorstellen ook overneemt.

Haug (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, u hoeft niet bang te zijn: ik ben noch vissersvrouw, noch boerin. Ik wil evenmin opmerkingen maken over de hervorming van het landbouwbeleid. In mijn bijdrage wil ik enkel voor de zoveelste keer hameren op de cofinanciering. Ik heb die drie jaar geleden al geëist en ik houd voet bij stuk.
Ik spreek hier als lid van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en als schaduwrapporteur. Degene die ik schaduw, Robert Goodwill, de rapporteur voor de begroting, is al weg. Alle sectoren van het landbouwbeleid waarover ik vragen wilde stellen of waarmee de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid zich heeft beziggehouden zijn reeds genoemd door hem en door de andere collega's. Allereerst hebben wij het vraagstuk van de tabakssteun. Dat is sedert 1994 een telkens terugkerend thema. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid zegt: 'Weg met de tabakssteun?. De Begrotingscommissie kan daar natuurlijk geen gevolg aan geven, want er is een marktordening en wij moeten binnen het kader van de wetgeving blijven. Daarom wil ik u, mijnheer Fischler, een concrete vraag stellen: wanneer krijgen wij eindelijk een voorstel van de Commissie voor een stapsgewijze omschakeling van de tabaksteelt? Ik weet dat daar uitgebreid over wordt gesproken. En ik bedoel niet die halfbakken ideeën die voor het tabaksfonds bedacht worden. Ik wil ook niet van u horen dat het allemaal veel te duur is omdat de omschakeling van de arbeidsplaatsen al naar gelang de sector 31.000 tot 391.000 euro kost.
De volgende vraag gaat over de voedselautoriteit. Wanneer zult u eindelijk druk uitoefenen op de Raad opdat wij een voedselautoriteit krijgen?
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Mulder (ELDR).
Voorzitter, wat mij betreft heeft commissaris Fischler een vooruitziende blik gehad, want hij heeft een aantal vragen over de mid-term review en over de gewijzigde en aanvullende begroting van oktober reeds beantwoord. Ik heb echter een vraag over de periode daarna. In het verslag-Böge over de uitbreiding, dat wij in mei van dit jaar hebben aangenomen, heeft het Parlement de Commissie gevraagd om in grote lijnen uiteen te zetten hoe het landbouwbeleid er na 2006 uit zal zien en wat ruwweg de kosten ervan zullen zijn. In de mid-term review wordt niet gesproken over de hervorming van de melkquota's, maar worden opties aangegeven. Wat zijn de kosten van die opties? Zijn er in het kader van de verandering van het suikerbeleid plannen in verband met anything but arms, en wat zijn de kosten daarvan?
Mijn volgende punt betreft de begroting van volgend jaar en ook wel een beetje die van dit jaar. Het Parlement had een aantal amendementen ingediend om te bestuderen hoe men zich kan verzekeren tegen de uitbraak van besmettelijke dierziektes, bijvoorbeeld mond- en klauwzeer. Hoe meer geld beschikbaar kan worden gesteld voor de ontwikkeling van marker-vaccins en de bijbehorende testmethodes. Voorzover ik weet, en het is nu bijna oktober, heeft de Commissie nog geen aanstalten gemaakt om die posten uit te voeren. Er zijn wel voorafgaande bewegingen gemaakt, maar geen van beide studies is begonnen. Ik vind het een uiterst ernstige zaak dat ongeveer 9 maanden na de vaststelling van de begroting met twee onderdelen die zo belangrijk zijn voor de publieke opinie nog niet eens is begonnen.

Miguélez Ramos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, met betrekking tot het gemeenschappelijk visserijbeleid wordt hier volgens mij vandaag een soort omgekeerd debat gevoerd. In het Spaans zouden we zeggen dat we de wagen vóór het paard aan het spannen zijn. De Commissie is van plan - en dat heeft ze ook heel goed duidelijk gemaakt - het hervormde visserijbeleid in 2003 van kracht te laten worden, en daarom vraagt ze ons om nu een besluit te nemen aangaande de kredieten waarmee de hervorming volgens de Commissie bekostigd moet worden. Het gaat dan om 32 miljoen euro die via het flexibiliteitsinstrument betaalbaar kunnen worden gesteld. Met dat bedrag moet de maatregel voor het slopen van schepen betaald worden.
Het probleem is echter dat dit Parlement zich nog niet heeft uitgesproken over de essentie van deze kwestie. Dit sloopvoorstel betekent dat 28.000 vissers hun baan zullen verliezen, en dat stuit in de gehele sector op groot verzet. Dit Parlement verlangt van de heer Fischler dan ook dat hij op z'n minst duidelijker uitleg verschaft.
De Commissie is heel erg laat met het indienen van voorstellen, en de inhoud van die voorstellen is deels weer het gevolg van die vertraging. Als we het goed begrijpen, zou de Commissie haar begrotingsvoorstel gebaseerd hebben op de door dit Parlement goedgekeurde resolutie over het Groenboek inzake de hervorming. In deze resolutie gaf het Parlement aan dat de steun aan de vloot niet verlaagd mocht worden - en nu stelt Commissie voor die steun geheel af te schaffen!
Wat de uitstaande verplichtingen voor de reconversie van de Marokkaanse vloot betreft: we willen dit Parlement verzoeken om ze - in overeenstemming met de zojuist genoemde resolutie - in de begroting op te nemen.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, aangezien het al laat is zal ik proberen kort te zijn in mijn reactie op de hier naar voren gebrachte vraagstukken. Ik hoef de laatste vraag van mevrouw Miquélez Ramos over de 32 en 27 miljoen niet te beantwoorden want dat heb ik tijdens mijn eerste bijdrage al gedaan.
Verschillende afgevaardigden hebben erop gewezen dat zij tegen een lineaire vermindering met 0,8 procent zijn. Ook ik ben daartegen, en bovendien ben ik van mening dat zoiets eerder een boekhoudkundige daad is dan een politieke daad. Beleidsvoering betekent uiteindelijk dat men de middelen doelbewust inzet en niet alles over één kam scheert.
Meerdere afgevaardigden hebben ook gevraagd waarom er in de mid-term review geen voorstellen worden gedaan voor tabak, suiker en melk. Ik wil u eraan herinneren dat voor tabak momenteel een studie wordt verricht. Deze studie zal eind dit jaar voltooid zijn. Wij hebben van meet af aan gezegd - ook in het Parlement - dat wij van plan waren volgend jaar een voorstel voor te leggen voor een verdere hervorming van de marktordening voor tabak. Hetzelfde geldt overigens voor suiker. Het is overduidelijk dat de huidige marktordening voor suiker in haar huidige vorm niet kan blijven bestaan en dat veranderingen noodzakelijk zijn, zeer zeker als wij rekening houden met de gevolgen die het Everything but Arms-initiatief zal hebben na het verstrijken van de overgangsperiode. Ik heb echter ook wat dit betreft herhaaldelijk in het Parlement gezegd dat wij van plan zijn dit volgend jaar aan te pakken.
De melk is in principe inbegrepen in de mid-term review. Wij hebben ook duidelijk gemaakt dat de Commissie op elk moment bereid is een wetsvoorstel voor te leggen voor de aanpassing van de marktordening voor melk. Daarvan kan echter pas sprake zijn als duidelijk is geworden dat de lidstaten de politieke bereidheid hebben in een bepaalde richting te gaan. Momenteel hebben wij namelijk geen enkele kans om de noodzakelijke meerderheid in de Raad te verkrijgen. Daarom heeft het ook weinig zin een wetsvoorstel voor te leggen.
De cofinanciering - en ik weet dat dit het stokpaardje is van velen onder u een - is geen vraagstuk voor de jaarlijkse begroting. Deze kwestie hoort thuis in de discussie over de volgende financiële vooruitzichten. Daar moet dit besproken worden, want dit is een thema dat niet alleen de landbouw betreft maar veel verder gaat. Overigens zal er sowieso een verandering of uitbreiding van de cofinanciering plaatsvinden als wij kredieten van de eerste naar de tweede pijler overhevelen, daar cofinanciering in de tweede pijler automatisch is gegarandeerd. Ik kan dus al degenen die hier hebben verwezen naar het artikel in de Financial Times van gisteren alleen maar gelijk geven, want daarin werd vastgesteld dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid minder slecht is dan op grond van de reputatie ervan aangenomen zou kunnen worden - een preek die ik ongeveer eens per week houd - maar anderzijds is ook duidelijk dat de burgers vragen om bevordering van de ontwikkeling van het platteland en om meer kwaliteit en meer voedingsveiligheid. Als het dan zover is dat men de zaken concreet ten uitvoer moet leggen, moet men zeggen waar het geld voor de versterking van de plattelandsontwikkeling vandaan moet komen. Wij hebben hier slechts één geldbron en dat is de eerste pijler. Wie voor dit probleem de kop in het zand steekt, draagt er bepaald niet toe bij vooruitgang te boeken met betrekking tot dit beleid.
Ik wilde trouwens nog iets zeggen over dat krantenartikel. Als ik het wel heb, wordt daaruit duidelijk dat het landbouwbeleid zich daar verbeterd heeft waar men bereid was tot hervormingen. Als men niet tot hervormingen bereid is, bewijst men noch het landbouwbeleid noch de landbouwers een dienst.
Dan nu de vraag over de modernisering van de vloot: waarom houden wij die tegen? Ik wil nu geen debat over de visserijhervorming ontketenen - wij krijgen nog genoeg kansen om daarover te spreken - maar ik wil u er wel aan herinneren dat in de voorstellen van de Commissie geen sprake is van het verplicht slopen van een bepaald aantal schepen, in een bepaald segment, in een bepaalde lidstaat. Wij geven enkel de mogelijkheid daartoe. De reders besluiten. Niemand zal hen, of een lidstaat, dwingen te slopen. Het moet afgelopen zijn met deze verwijten, want deze houden de vissers alleen maar in een mineurstemming. Wij moeten hier precies zeggen hoe de vork in de steel zit.
Als het inkomen van de boeren in Ierland ten gevolge van het slechte weer zo onder druk is komen te staan, zullen wij Ierland helpen. Dat verzeker ik u. Het gaat hier immers in eerste instantie niet om de vooruitbetaling van premies in de akkerbouw, maar om premies in de rundveesector. Wij zijn bereid de vooruitbetalingen reeds op 16 oktober, dat wil zeggen op de eerste dag van beschikbaarstelling van het geld, over te maken.
Een korte opmerking nog over de kwestie van het onderzoek naar dierziekten: onderzoek moet worden behandeld in het kader van de onderzoeksbegroting. Ook onderzoek naar dierziekten hoort in het kaderprogramma voor onderzoek thuis, niet in onze eigen begroting. Wij moeten ervoor zorgen dat daar de noodzakelijke prioriteiten worden vastgesteld, en dat hebben wij ook gedaan.
Mijnheer Maat heeft gelijk: in 2003 kunnen wij de financiële prioriteiten niet wezenlijk veranderen, maar wij hebben in beide sectoren - landbouw en visserij - een klein kip-en-ei-probleem. De een zegt dat men bij het beleid moet uitgaan van de begroting en dat in de begroting eerst meer of andere middelen moeten worden opgenomen voordat men een op het legaliteitsprincipe berustende hervorming kan doorvoeren. De ander zegt dat wij eerst moeten weten hoe het beleid eruitziet en dat we vervolgens over de noodzakelijke financiële middelen kunnen spreken. Dat is ook de praktijk die tot nu toe is toegepast door het Parlement. Daarom is het belangrijk dat wij nu eerst nieuwe hervormingen op stapel zetten in de visserij en de landbouw. Dan kan men ook de concrete bedragen vaststellen. Als je niet weet hoe het beleid eruitziet, kun je ook moeilijk aan het rekenen slaan.
Pedersen
Mijnheer de voorzitter, leden van de Commissie, geachte afgevaardigden van het Europees Parlement, het was bijzonder nuttig om namens de Raad dit debat bij te wonen. Zowel het Parlement als de Commissie hebben belangrijke thema's inzake de begroting voor 2003 aangeroerd. Ik heb de verschillende standpunten genoteerd en ik kan u verzekeren dat ik deze aan mijn collega's in de Raad zal overbrengen. Ik wil echter graag enige opmerkingen maken naar aanleiding van enkele van de gepresenteerde bijdragen.
De Raad is zich evenals het Europees Parlement bijzonder goed bewust van het grote overschot op de begroting van de EU, dat vorig jaar 15 miljard euro bedroeg. Het debat van vandaag heeft de verantwoordelijkheid van zowel de Commissie als de lidstaten op dit punt duidelijk gemaakt, en dat vereist een vervolg. Met betrekking tot de mid-time review van het landbouwbeleid wil ik graag onderstrepen dat het Deense voorzitterschap alles zal doen wat in zijn vermogen ligt om de hervormingsonderhandelingen te stimuleren. Een ander belangrijk thema waarvoor de Raad en het Europees Parlement gezamenlijke oplossingen moeten vinden betreft het instellen van het speciale fonds om de gevolgen van de overstromingen in Midden-Europa op te vangen. Gisteravond hebben wij hierover een buitengewoon tripartiet overleg gevoerd en het verheugt mij te kunnen zeggen dat het Europees Parlement, de Commissie en de Raad het erover eens zijn dat het mogelijk is vóór eind oktober de noodzakelijke besluiten te nemen en rechtshandelingen te verrichten. Ik verwacht dat de Raad de noodzakelijke bijdrage hieraan kan leveren. Er is nu reeds principiële overeenstemming over het realiseren van een fonds van maximaal één miljard euro per jaar en het is belangrijk dat de EU zo spoedig mogelijk haar hulp aan de slachtoffers van de overstromingen in Oostenrijk, Duitsland en de betreffende kandidaat-lidstaten kan opvoeren.
Mijn collega, minister van Europese Zaken Bertel Haarder, heeft op 3 september hier in de plenaire vergadering het resultaat van de eerste lezing in de Raad van de begroting voor 2003 gepresenteerd. Bij deze gelegenheid heeft hij de overeenkomsten en gezamenlijke inzichten benadrukt die het resultaat waren van de overlegvergadering van 19 juli. Ik ben zeer verheugd over dit resultaat. Het is van groot belang voor het Deense voorzitterschap dat we in de Raad volledige steun hebben om op een vroeg moment wezenlijke onderwerpen met het Parlement te bespreken. Op 19 juli is overeengekomen dat de administratieve voorbereiding van de uitbreiding een hoofdprioriteit vormt die de instellingen vanaf nu en in de loop van 2003 moeten kunnen oppakken, en ik wil graag onderstrepen dat de administratieve basis voor de uitbreiding gegarandeerd is met de overeenkomst over de administratieve uitgaven voor 2003. Dit vroege akkoord geeft de instellingen bovendien een optimale basis voor het plannen van de voorbereidingen van de uitbreiding.
Er is hier vandaag ook een bijzonder diepgaand debat gevoerd over de externe taken van de EU. In dat verband is het positief dat men tot het gezamenlijk inzicht is gekomen dat er in het licht van wezenlijke nieuwe taken gewerkt moet worden aan het garanderen van de financiering van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Zoals ik in mijn inleiding heb aangegeven is een belangrijke prioriteit in dit verband de overname door de EU van de Politiemis-sie van de VN in Bosnië-Herzegovina. Wij zijn het er ook over eens dat we moeten proberen tot een akkoord te komen over een bijdrage van het Parlement aan GBVB-maatregelen binnen de kaders van het Verdrag. Het feit dat de reserve voor noodhulp ten behoeve van humanitaire bijstand nu ook gebruikt kan worden voor civiele crisisbeheersing is eveneens een belangrijk resultaat. In juni is men bovendien tot het gezamenlijke inzicht gekomen dat de herstructurering van de Spaanse en Portugese vissersvloot gefinancierd moet worden en dat het groeipercentage voor de totale betalingskredieten zo laag mogelijk gehouden moet worden. Ik realiseer mij uiteraard dat er nog een lange weg is te gaan voordat we een definitief en algeheel akkoord over de begroting voor 2003 kunnen sluiten.
Het debat van vandaag heeft bijgedragen aan het verduidelijken van de ideeën en standpunten van het Parlement en de Commissie. Ik ben ervan overtuigd dat we de goede samenwerking tussen de instellingen kunnen voorzetten en gezamenlijk de noodzakelijke oplossingen kunnen vinden, zodat er in december een begroting kan worden aangenomen die gebaseerd is op een zorgvuldige prioritering van de middelen van de EU binnen de financiële vooruitzichten. Hiermee kunnen we gezamenlijk de uitdagingen van de komende jaren aangaan. Ik dank u voor uw aandacht.

Wynn, Terence (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag iedereen bedanken. Zoals ik in het begin al heb gezegd, was dit een unieke gebeurtenis. Wij hebben nog nooit iets dergelijks gedaan. Over het algemeen genomen is het debat een succes geweest. Sommige leden hebben weliswaar standaardredevoeringen gehouden, maar er was hier en daar ook sprake van een goed debat en wij hebben en aantal goede antwoorden gekregen. We hebben ook een aantal verwarrende antwoorden gekregen, met name over het Global Health Fund.
Ik wil iedereen die aan dit debat heeft deelgenomen, bedanken. In het bijzonder dank ik de commissarissen en mevrouw Schreyer voor het feit dat zij het hele debat hebben bijgewoond. Ik dank ook de fungerend voorzitter van de Raad. Tijdens dit voorzitterschap hebben de Denen voor verschillende primeurs gezorgd in de begrotingsprocedure. Het feit dat men hier viereneenhalf uur heeft gezeten, is daar zeker een van. Dat is nog nooit gebeurd.

Ik moet ook opmerken dat de redevoering van de heer Elles, waarin hij zes prioriteiten van de christen-democratische fractie heeft toegelicht, bijzonder goed was. Drie daarvan leken meer te maken te hebben met het op de lijst krijgen van Britse Conservatieven, iets waar men op dit moment mee bezig is, dan met begrotingsdiscipline of verstandig begrotingsbeleid. Ik weet zeker dat de heer Elles dit opvat op de manier zoals het is bedoeld.
Al met al is dit een goed debat geweest en ik dank nogmaals iedereen die eraan heeft deelgenomen.
(Applaus)

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 19.30 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)
Schriftelijke verklaring (Artikel 120)

Verslag-Sjöstedt (A5-0289/2002)

- De Commissie kan meer dan de helft van de ingediende amendementen (35 van de 60) geheel (16) of gedeeltelijk of in beginsel (19) aanvaarden.
De Commissie kan de amendementen 2, 6, 8, 11, 20, 28, 35, 37, 39, 40, 41, 43, 46, 50, 51 en 55 overnemen. Door deze amendementen sluit de formulering beter aan bij het Protocol inzake bioveiligheid, hetgeen een verbetering van het oorspronkelijke voorstel betekent.
Voorts kan de Commissie de amendementen 10, 12, 13, 14, 15, 18, 19, 23, 24, 25, 26, 34, 36, 42, 52 en 54 in beginsel en 21, 56 en 60 gedeeltelijk aanvaarden. Deze amendementen verduidelijken enkele belangrijke punten, met name ten aanzien van de definities, de kennisgevingsprocedures en de toegang van de burgers tot informatie. Enige herformulering is evenwel gewenst, vooral in de amendementen 19, 21 en 52, aangezien de Commissie voor de gevallen waarover geen besluit is genomen door de partij van invoer, de voorkeur geeft aan een formulering die beter aansluit bij het Protocol.
De Commissie kan de resterende (25) amendementen, namelijk de amendementen 1, 3, 4, 5, 7, 9, 16, 17, 22, 27, 29, 30, 31, 32, 33, 38, 44, 45, 47, 48, 49, 53, 57, 58 en 59, niet overnemen.
De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0294/2002) van de heer Bradbourn, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de toekenning van communautaire financiële bijstand om de milieuprestaties van het vrachtvervoersysteem te verbeteren (COM(2002) 54 - C5-0054/2002 - 2002/0038(COD)).

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, zoals in het Witboek over het vervoersbeleid van de Commissie van 12 september 2001 is aangekondigd, zal het programma MARCO POLO de communautaire financiering verschaffen voor nieuwe internationale vervoeroplossingen die een levensvatbaar alternatief bieden voor het vrachtvervoer over de weg. Om preciezer te zijn: het programma moet de verwachte toename in het internationale vrachtvervoer over de weg met twaalf miljard ton per kilometer per jaar helpen overhevelen van de verstopte wegen naar de korte vaart, het spoorvervoer en de binnenvaart.
Het programma zal in 2003 operationeel zijn en zal lopen tot 2010. Voor de vijfjarenperiode van 2003 tot en met 2007 stellen we een totale begroting van 115 miljoen euro voor. MARCO POLO is een ambitieus en pragmatisch programma, dat is bedoeld om de diensten en de logistiek binnen de vrachtvervoersmarkten van de korte vaart, het spoorvervoer en de binnenvaart concreet te verbeteren. Tegelijkertijd voorziet het in passende toezichts- en controlemaatregelen om onaanvaardbare verstoringen van de concurrentie in de markt uit te sluiten. MARCO POLO is daarom meer dan slechts een voortzetting van het PACT-programma, dat op 31 december 2001 is beëindigd.
MARCO POLO zal acties kunnen medefinancieren die tot modal shifts en betere praktijken leiden in alle segmenten van de vrachtlogistiekmarkten van de korte vaart, het spoorvervoer en de binnenvaart. Het programma wordt niet beperkt tot de sector van het gecombineerde vervoer, zoals bij PACT het geval was. MARCO POLO zal ook acties ondersteunen waarbij landen buiten de Europese Unie alsook de kandidaat-landen betrokken zijn, in het bijzonder de toetredingskandidaten, terwijl het PACT-programma deze landen uitsloot. Het programma geeft tevens duidelijke beleidsrichtlijnen voor het bedrijfsleven betreffende de veranderingen die de Gemeenschap verwacht en nodig heeft in de vrachtvervoersmarkt.
In deze context wordt in het programma financiering voorgesteld voor drie verschillende soorten acties: modal-shiftacties, katalysatoracties en gemeenschappelijke leeracties. Een paar opmerkingen over elk daarvan.
Modal-shiftacties: deze hebben betrekking op bijstand voor het starten van nieuwe diensten in de niet-wegvrachtvervoersmarkt.
Katalysatoracties: deze hulp is eveneens beperkt in de tijd en moet leiden tot levensvatbare niet-wegvrachtvervoersdiensten. Deze acties zijn echter ambitieuzer dan modal-shiftacties. Ze moeten de manier veranderen waarop het niet-wegvrachtvervoer in Europa wordt uitgevoerd.
Gemeenschappelijke leeracties: deze trachten de samenwerking te verbeteren en delen knowhow in de steeds complexere bedrijfstak van het vervoer en de logistiek. Met het oog op een echte Europese toegevoegde waarde stelt de Commissie voor om alleen projecten te ondersteunen die een significant effect op de markt hebben, wat betekent dat contracten voldoende groot moeten zijn.
Ik heb u in grote lijnen geschetst met welke bedoeling de Commissie het programma heeft opgezet, en ik kijk nu met grote belangstelling uit naar het debat.

Bradbourn (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris bedanken voor haar inleidende opmerkingen over de algemene doelen van de voorstellen van de Commissie.
Ik wil enkele belangrijke opmerkingen maken over mijn verslag over het MARCO POLO-programma. Op de eerste plaats moet dit programma een juist evenwicht zien te vinden. Het zou uiterst contraproductief zijn om het bedrijfsleven onder nog meer bureaucratische rompslomp te begraven, ook al is efficiënte controle noodzakelijk ten aanzien van de wijze waarop geld wordt besteed en de effectiviteit van het programma. Op de tweede plaats acht ik het als rapporteur essentieel dat het programma marktgestuurd blijft. Dit is een uitstekende gelegenheid om te laten zien dat de EU bereid is om het bedrijfsleven te helpen, in plaats van te hinderen, zoals de beschuldiging zo vaak luidt.
Ik verwelkom met name het besluit van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme om de betreffende drempels te verlagen. Dit is iets waar ik hard voor heb gevochten, niet alleen namens talrijke kleine en middelgrote ondernemingen in mijn eigen regio, maar ook voor kleine en middelgrote ondernemingen in het algemeen. Zonder deze lage drempels zouden zij immers de financiering die er is om hen te helpen de doelen van het programma te verwezenlijken, volkomen mislopen.
Dankzij de voorgestelde nieuwe drempels kunnen bedrijven gezamenlijk of afzonderlijk voorstellen indienen voor innovatieve projecten die de bedrijfstak als geheel ten goede zullen komen. Wanneer we de oorspronkelijke drempels hadden gehandhaafd, had dat betekend dat kleine bedrijven opnieuw waren genegeerd door de Europese Unie. Deze zou daarmee de indruk wekken - volgens de opmerkingen van de Commissie zelf - alleen geïnteresseerd te zijn in programma's waarmee zij goede sier kan maken. Met dergelijke programma's kun je dan misschien wel voor de dag komen, maar zij komen niet ten goede aan de mensen die ervoor betalen - de belastingbetalers. Voor de bevordering van de onmiddellijke doelen van het MARCO POLO-programma - te weten verbetering van de milieuprestaties van het vrachtvervoer en vermindering van de congestie op de weg, zij het op betrekkelijk bescheiden wijze - is deze verlaging van de subsidiedrempels cruciaal.
Ik zie ook de vereenvoudigde definities als een welkome verrijking van dit verslag, en wel als een verrijking die goed past bij de verlaging van deze drempels. Degenen onder ons die sinds maart aan het verslag hebben gewerkt, vinden deze vereenvoudiging misschien relatief onbelangrijk, maar zij zou het aanvragen van bijstand voor projecten in heel Europa veel eenvoudiger maken voor de toch al overbelaste managers van bedrijven in het vrachtvervoerssysteem. Deze definities zouden zelfs wel eens het verschil kunnen uitmaken tussen een situatie waarin bedrijven het systeem niet helemaal begrijpen - en dus niet de moeite nemen een aanvraag in te dienen - en een situatie waarin kleine en middelgrote ondernemingen de Commissie met veel meer vrijmoedigheid benaderen om hun eigen innovatieve projecten aan te bieden.
Mijn laatste punt is eigenlijk een herhaling van een van de hoofddoelen van dit voorstel: de vermindering van de bottlenecks. Ik ben het met de Commissie eens dat congestie zowel een bedreiging is voor het milieu als voor de operationele werking van de hele vrachtvervoerssector. Het is daarom noodzakelijk dat we ons concentreren op de praktische manieren waarop we deze bottlenecks, in het bijzonder rond zeehavens, kunnen verhelpen.
Wat betreft enkele van mijn eerdere punten, heb ik het gevoel dat de verlaging van de drempels en de vereenvoudiging van de definities ook hier van toepassing zijn. Het zou verkeerd zijn te concluderen dat alleen grootschalige projecten de bottlenecks kunnen terugdringen. Ik ben van mening dat innovatieve projecten op kleinere schaal net zo veel - zo niet meer - praktisch nut kunnen hebben als projecten die vele miljoenen euro's kosten. Gelet op het verslag zoals dat uiteindelijk in de commissie is aangenomen, wijs ik daarom nogmaals op de noodzaak van onze open aanpak - een wortel in plaats van een stok - die tot doel heeft de participatie van het bedrijfsleven te stimuleren. De kans van slagen zal sterk worden bepaald door de vraag of ondernemingen met hun eigen ideeën naar voren komen, in plaats van de ideeën die via verordeningen aan hen worden opgedrongen. Ik wil het verslag graag aan het Huis aanbevelen.

Dover (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, ik ben helemaal voor dit programma. De heer Bradbourn heeft heel zinnige voorstellen gedaan en heeft gevoel voor de behoeften van het reizende publiek, in het bijzonder de mensen in een auto die vertragingen oplopen door zware vrachtwagens. Ik sta achter het hele MARCO POLO-programma, dat hard nodig is om een einde te maken aan de congestie. Ik ben van oorsprong civiel ingenieur. Ik heb in het Lagerhuis in Londen acht jaar in de Vervoerscommissie gezeten en ik weet door mijn reizen vanuit Londen op en neer naar mijn regio in het noordwesten maar al te goed hoe uiterst moeilijk het is om iets aan dit probleem te doen.
Het verheugt mij dat dit programma nieuwe initiatieven zal aanmoedigen, zodat verkeer geleidelijk naar knooppunten wordt geleid met behulp van LED's enzovoort, dingen die goedkoop zijn, maar heel effectief en absoluut van levensbelang.
We moeten ervoor zorgen dat dit programma goed wordt gecontroleerd. Dat is de gedachte achter het advies van de Begrotingscommissie. We benadrukken dat er halverwege de periode tot 2010 een gedegen audit en onderzoek naar de bereikte resultaten moeten plaatsvinden. Ik ben het helemaal met de heer Bradbourn eens dat we niet alleen moeten kiezen voor grote plannen, want de logistieke branche - en ik juich de inspanningen van de bedrijfstak in het hele land en in alle landen in de Europese Unie toe - heeft allerlei ideeën die men wil opstarten. Daar kan veel verbetering plaatsvinden.
Ik begrijp dat de Raad de hoeveelheid geld die voor dit project beschikbaar wordt gesteld, graag wil verlagen. Ik hoop echter dat we, ook als dat inderdaad gebeurt, bij de tussentijdse evaluatie kunnen laten zien dat we in zeer hoge mate waar voor ons geld krijgen en dat het budget in de latere jaren moet worden verhoogd. Ik prijs iedereen die betrokken is bij dit zeer op de toekomst gerichte programma.

Vatanen (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, allereerst veel dank aan collega Bradbourn voor zijn uitstekende werk en zijn verslag. Het MARCO POLO-programma heeft tot doel de maatschappelijke kosten die het verkeer veroorzaakt te verlagen. Dit basisidee en doel zijn natuurlijk zeer toe te juichen, maar zoals een oud spreekwoord zegt: het is niet alles goud wat er blinkt. Ik zie dit MARCO POLO-programma helaas als onderdeel van het programma van de Commissie om het vervoer met geweld van de weg naar de spoorwegen te verplaatsen. Ik ben het daarom niet eens met wat in het Witboek wordt gezegd, namelijk dat het aandeel van de verschillende vervoersmodaliteiten dient te worden gehandhaafd en tot 2010 op het huidige niveau moet worden bevroren. Dit kan geen natuurlijke ontwikkeling zijn, want wij leggen de schuld bij de verkeerde.
Het is waar dat het wegverkeer veel files en vervuiling veroorzaakt, maar dat komt omdat er eenvoudigweg geen andere vervoersvorm bestaat dat net zo goed is. Het vervoer gaat over de weg, omdat dat het doeltreffendst is. Het is de snelste, meest flexibele en, wat het allerbelangrijkst is, de goedkoopste vorm van vervoer voor de eindgebruiker. De Europese burgers betalen het vervoer en als het Europese vervoer niet efficiënt en goedkoop is, hebben wij daar allemaal last van. In feite, en neemt u dat van mij aan, lijden de mensen die geen alternatieven hebben, die de minste financiële speelruimte hebben, daar altijd het meest onder.
Wij zouden goede stimulansen voor de verschillende vervoersvormen moeten creëren en moeten kijken naar hun totale kosten, hun voor- en nadelen voor de hele maatschappij. Als wij op die manier te werk gaan, is het om het even of het aandeel van het wegvervoer 1% of 100% bedraagt. Wij hebben voldoende investeringen voor de totale vervoersinfrastructuur nodig, maar de Europese Unie mag niet de voornaamste verantwoordelijke voor de financiering zijn. De EU is namelijk geen geldautomaat.
Hoewel het uitgangspunt van de Commissie helaas niet helemaal goed is, bevat MARCO POLO ook veel positieve punten. De interoperabiliteit van de verschillende vervoersvormen, waardoor een goed functionerend geheel ontstaat, is belangrijk. Wij mogen nooit vergeten dat wij het geld van de belastingbetaler gebruiken. Dat moeten wij zo goed mogelijk gebruiken en beslist niet op een populistische manier. Nogmaals, het doel moet hierbij niet zijn dat het wegvervoer wordt verminderd, maar dat de negatieve effecten ervan worden verminderd. Een zieke patiënt wordt namelijk niet genezen door hem te doden, maar door hem het juiste medicijn te geven.

Stockmann (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, MARCO POLO is een degelijk instrument dat beoogt het vrachtverkeer over de weg op internationaal niveau over te hevelen naar andere, milieuvriendelijkere vervoersmodaliteiten. Het is voor ons een concreet instrument om het doel van ons vervoersbeleid te bereiken, namelijk terug te keren naar de modal split van 1998. Ik hoop dat we er al volgend jaar mee aan de slag kunnen.
In het Witboek worden ook andere maatregelen genoemd, zoals het eerste pakket voor de spoorwegen, dat we al goedgekeurd hebben, en het tweede pakket, dat we nu behandelen. Dat gaat over de modal shift van de weg naar het spoor, over een heffing op het vrachtvervoer en over het internaliseren van externe kosten. Dat zijn allemaal maatregelen die slechts op de lange termijn of heel misschien op de middellange termijn gevolgen hebben, mits wij ze daadwerkelijk op de rails krijgen. De drie programma's die de Commissie voorstelt zijn duidelijk gebaseerd op haar ervaringen met PACT. Dat programma was tenslotte een groot succes en het heeft jarenlang goede resultaten opgeleverd. Nu willen we evenwel een nieuwe koers volgen.
Voor dit programma hebben we weliswaar meer geld dan voor PACT, maar we staan ook voor een grotere uitdaging. Daarom moeten we ervoor zorgen dat we het toepassingsgebied van dit programma heel nauwkeurig afbakenen.. In de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme zijn we er al met al in geslaagd, dankzij een coalitie van gezond verstand voor het vervoersbeleid, de koers van het instrument te bepalen. We moeten in de plenaire vergadering echter gezamenlijk twee pogingen verhinderen om dit bijstandsprogramma uit te breiden, want dat zou een scherp instrument stomp maken.
Ten eerste wil men het toepassingsgebied uitbreiden tot het intermodaal vervoer. Mijn fractie wijst de amendementen 8, 10 en 12 van de rapporteur af, omdat deze indirect weer leiden tot subsidies voor het goederenvervoer over de weg. We hebben niets tegen intermodaal vervoer, maar daarover gaat het deze keer niet. We willen primair vervoer overhevelen.
Ten tweede moeten we verhinderen dat ook acties voor het vermijden van vervoer onder het toepassingsgebied vallen. Mijn fractie wijst de twee opnieuw ingediende amendementen van de Groenen af. Zij willen met de krappe middelen ook nog acties bevorderen voor het vermijden van verkeer. Ik ben altijd bereid om een nieuw programma voor het vermijden van verkeer te steunen, maar voor dit programma zou dat teveel zijn. We willen het geld immers strategisch gebruiken, en hier geldt: minder is meer!
Samen hebben we er in de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme voor gezorgd dat we de concurrentie tussen milieuvriendelijke vervoersmodaliteiten niet vervalsen. We hebben de minimale subsidiedrempels van het programma verlaagd, dat heeft de rapporteur al gezegd. We beschouwen ook de samenwerking tussen degenen die bij grensoverschrijdende verkeersprojecten betrokken zijn - bijvoorbeeld bij conferenties over corridors - als subsidiabel en we willen ervoor zorgen dat we tijdens de toetsing halverwege nog eens nadenken over een verhoging van de middelen.
Ik hoop dat de Raad en de Commissie snel op onze ideeën zullen reageren, zodat het programma volgend jaar van start kan gaan. De problemen van het wegvervoer nemen toe en dulden geen uitstel.

Pohjamo (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, namens mijn fractie wil ik de rapporteur, de heer Bradbourn, voor zijn grondige werk bedanken. Het is dringend noodzakelijk het systeem van goederenvervoer vanuit milieuoogpunt te verbeteren, omdat de hoeveelheid transporten voortdurend toeneemt. Ook de uitbreiding van de Europese Unie brengt nieuwe uitdagingen met zich mee, doordat de transportroutes langer worden.
Onze fractie steunt het MARCO POLO-programma en is blij met het voorstel van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme. De Europese Unie kan op dat gebied voor een meerwaarde zorgen door innovatieve projecten op het gebied van nieuwe technologie te steunen. Geen enkele vervoersvorm mag van het programma worden uitgesloten. Vervoersketens waarbij ook wegvervoer betrokken kan zijn, moeten eveneens worden opgenomen. Als een project dat mede betrekking heeft op wegvervoersondernemingen goed is, moet men daar steun voor kunnen aanvragen. Het doel moet zijn dat men van vervuilend vervoer overgaat op milieuvriendelijker vervoer.
Naar mijn mening is het van belang dat wij ook de bestaande activiteiten kunnen helpen verbeteren. Verbetering kan vaak worden bereikt door een doeltreffender kosten-batenverhouding te bewerkstelligen in plaats van een geheel nieuw project te beginnen. Het gevaar bestaat dat er, wanneer men zich uitsluitend concentreert op nieuwe projecten, concurrentieverstoringen ten opzichte van de oude projecten ontstaan.
Het is goed in de verordening een aparte aantekening over zeevervoer op te nemen en de verwijzing naar "snelwegen van de zee" te handhaven. De "snelwegen van de zee" worden ook in het Witboek over vervoer apart genoemd, en het ligt daarom voor de hand dit ook in deze verordening te doen.
Zoals de rapporteur zei, zijn de drempelwaarden in het voorstel van de Commissie voor alle maatregelen te hoog. De drempelwaarden voor modal-shiftacties, katalysatoracties en gemeenschappelijke leeracties moeten overeenkomstig het voorstel van de commissie worden gehalveerd. De amendementen van het Parlement leiden niet tot een radicale verandering van het Commissievoorstel, maar verduidelijken het op bepaalde punten. Wij steunen amendement 29 van de Fractie De Groenen en andere amendementen met als doel het voorkomen en verminderen van overbodig vervoer.
De begroting van het programma is vrij bescheiden, terwijl de doelstellingen zeer ambitieus zijn. Naar onze mening is het echter van belang zo ambitieus mogelijke doelen te stellen. Wij hopen dat MARCO POLO op de langere termijn de moeite waard blijkt te zijn en extra geld krijgt. Bovendien moeten wij bekijken of extra geld kan worden uitgetrokken voor belangrijke infrastructuurprojecten die de trans-Europese netwerken aanvullen.

Ortuondo Larrea (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, iedereen weet hoezeer de Europese wegen verstopt zijn, en welke externe kosten het goederenverkeer over de weg met zich meebrengt - ongevallen, lawaai, vervuiling, klimaatsverandering, het onderhoud van infrastructuren, enzovoort. Dit is echter nog niets vergeleken bij de sombere toekomst die ons vermoedelijk te wachten staat als we geen maatregelen nemen om iets aan deze toestand te doen.
Geschat wordt dat in de Europese Unie het goederenvervoer over de weg in 2010 met vijftig procent gegroeid zal zijn. Zoals u zelf al gezegd heeft, mevrouw de commissaris, komt dat neer op een jaarlijkse groei van twaalf miljard ton per kilometer. Het is evident dat de Trans-Europese netwerken en het milieu de nefaste gevolgen van deze toename niet zullen kunnen verwerken. We moeten dus maatregelen nemen die een duurzame ontwikkeling garanderen, zonder de economische groei en de vooruitgang negatief te beïnvloeden.
Het MARCO POLO-programma is een absoluut onmisbaar instrument, maar het is wel van belang dat we dit programma goed begeleiden. De hulpmiddelen die voor dit financieel instrument beschikbaar worden gesteld zijn beperkt. Daarom moeten we die middelen vooral gebruiken om ervoor te zorgen dat zo veel mogelijk goederen die nu over de weg vervoerd worden voortaan met andere vervoersmiddelen getransporteerd worden, die minder milieuonvriendelijk zijn en minder externe kosten met zich meebrengen. Ik denk dan aan korte-afstandsvervoer over zee, het spoor en de binnenvaart. Als we de belangrijkste doelstelling - vermindering van de congestie op de weg - niet bereiken, zullen we het idee om de twee laatstgenoemde vervoersvormen interoperabel te maken echter moeten opgeven.
We moeten ervoor zorgen dat er een gemeenschappelijke politieke wil tot stand komt met betrekking tot grensoverschrijdende projecten. Daarnaast moeten we zien te bereiken dat er minder goederen vervoerd hoeven te worden. De systemen voor verpakking, de binnen de industrie gevolgde methodes en de wijze waarop de productieketen is opgezet, moeten derhalve zodanig hervormd worden dat grondstoffen, halffabrikaten en eindproducten uitsluitend vervoerd worden als dat absoluut noodzakelijk is. In de ondernemingsboekhouding moet dus niet alleen gekeken worden naar de vervoerskosten, maar ook naar de externe kosten, en deze moeten op een realistische wijze worden doorberekend. Alleen zo kunnen we ervoor zorgen dat mensen zich overal bewust worden van dit probleem. Pas dan kunnen we denken aan een herziening van de wijze waarop de productie georganiseerd is en de vervoersbehoeften terugdringen.

van Dam (EDD).
Voorzitter, de gevolgen van 'de Wende' in de Nederlandse politiek beginnen langzaam vorm te krijgen. Op transportgebied is dat bepaald geen reden tot vreugde. In de plannen van de nieuwe Nederlandse regering staat het vervoer over de weg centraal. Het spoor, maar meer nog de binnenvaart, komt er in de investeringsplannen bekaaid af.
Naar onze mening draagt een dergelijke opstelling niet bij tot een vervoerssysteem dat de tand des tijds kan doorstaan. Omvangrijke investeringen in infrastructuur ten bate van het wegvervoer zullen niet alleen het aanbod, maar ook de vraag stimuleren. Per saldo betekent dit dat de bestaande problemen niet worden opgelost. Daarom verwelkomen wij initiatieven als PACT en MARCO POLO. Als stimulansen die investeringen - zowel in onderzoek, ontwikkeling als exploitatie - in echte oplossingen en alternatieven voor (de problemen van) het wegvervoer aanmoedigen.
Dat wij enthousiast zijn over het MARCO POLO-programma neemt niet weg dat er wel een paar kanttekeningen bij zijn te plaatsen. Niet alleen alternatieve vervoerswijzen verdienen stimulansen. Ook initiatieven binnen het wegvervoer die leiden tot reductie van het aantal wegkilometers, dienen voor ondersteuning uit het MARCO POLO-programma in aanmerking te komen. Daarnaast moet het programma worden afgestemd op de situatie in de sector of sectoren. Grote projecten hebben wellicht meer impact, maar gelet op de omvang van het merendeel van de ondernemingen is het de vraag of zulke projecten in groten getale van de grond zullen komen. Om de hele sector te bereiken, moeten subsidiedrempels verlaagd worden. Overigens met behoud van het huidige budget.
Deze verlaging van subsidiedrempels is ook van belang voor de uitbreiding van bestaande duurzame vervoersdiensten. Immers, uitbreiding van capaciteit heeft een vrijwel identiek effect op de vervoersstromen, terwijl de kosten lager zijn dan bij het opstarten van een nieuwe dienst.
Ten slotte een opmerking over de gevolgen van dit programma voor de sectoren onderling. Het lijkt me onvermijdelijk dat subsidie voor een bepaalde vervoerssector de onderlinge verhoudingen beïnvloedt. Naar mijn mening zijn de voorwaarden die de vervoerscommissie aan daadwerkelijke steunverlening heeft gesteld terecht en logisch. Subsidie mag niet leiden tot effecten die tegen het Gemeenschapsbelang - en dan met name het Gemeenschapsbeleid - ingaan. Daarnaast is het ongewenst dat subsidies leiden tot een ladingverschuiving tussen spoor, korte vaart en binnenvaart.
Kortom, Voorzitter, wij zijn grotendeels tevreden met het voorstel zoals dit nu voorligt en zullen er dan ook onze steun aan geven. Ik hoop dat onze regeringen dat ook doen.

Rack (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik steun veel elementen uit het voorstel van de Commissie voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake het toekennen van financiële bijstand van de Gemeenschap voor het verbeteren van de milieuvriendelijkheid van het goederenvervoer. Er zijn echter ook veel punten - om niet te zeggen: meer punten - waar ik kritiek op heb. Het streefdoel is loffelijk. Men wil in de toekomst meer goederen overhevelen naar vervoersmodaliteiten die milieuvriendelijker zijn dan het vervoer over de weg. In het ideale geval zouden we op die manier de groei van het wegvervoer opvangen die met de uitbreiding van de Unie gepaard gaat. Voor mijn land, voor Oostenrijk, is dat een centrale politieke kwestie.
De daarvoor voorziene instrumenten zijn zinvol: ik denk daarbij aan de startsteun voor nieuwe verkeersdiensten, die niet van de weg gebruik maken, en die op de middellange termijn natuurlijk levensvatbaar moeten zijn. Ik denk ook aan het bevorderen van nieuwe diensten voor goederenvervoer, installaties van strategisch Europees belang en aan gezamenlijke leerprogramma's om de samenwerking te verbeteren op de markt voor de goederenlogistiek. Samen staan we sterk. Ieder voor zich en allemaal tegen vernieuwing, dat mag niet ons motto zijn. Ik steun ook wat het Europees Parlement in het verslag-Bradbourn aan concrete wijzigingen voorstelt. Ik zou daarbij vooral de lagere subsidiedrempels willen noemen. Daardoor komen ook kleinere projecten en dus het midden- en kleinbedrijf voor subsidies in aanmerking.
Daarmee is het echter ook wel afgelopen met de woorden van lof. Het was de allerhoogste tijd om de wissels over te halen. We hebben veel te lang gepraat over milieuvriendelijkere verkeersmiddelen zonder de nodige maatregelen te nemen. Daarom mag het ons niet verbazen dat de wegen overvol zijn en de spoorwegen en de binnenvaart op geen stukken na waarmaken wat ze zouden kunnen en moeten presteren.
We plaatsen ook vraagtekens bij de voorziene bedragen. Honderdvijftien miljoen euro is weliswaar een groot bedrag, maar het wordt over vijf jaar gespreid. Daarbij is het MARCO POLO-programma de zoveelste verandering met betrekking tot alle genoemde maatregelen. Last but not least worden we weer geconfronteerd met een ernstige tekortkoming op communautair niveau. Zolang Europa de wetsteksten ingewikkeld formuleert zal de burger ons nooit begrijpen. Ik citeer bewust uit de door het Europees Parlement geamendeerde versie van overweging 5: 'Het MARCO POLO-programma omvat drie soorten acties: (1) modal-shiftacties die tot doel hebben om onder de huidige marktomstandigheden zoveel mogelijk vracht van het wegvervoer over te hevelen naar de milieuvriendelijkere vervoerstakken korte vaart, spoorvervoer en binnenvaart; dergelijke acties mogen niet tot een verschuiving van het vervoer binnen de vervoerstakken spoorvervoer, korte vaart en binnenvaart leiden, tenzij daardoor het aandeel van het vrachtvervoer over de weg in de transportketen substantieel wordt verminderd.?
Wie van ons begrijpt die taal? Ik heb er moeite mee, zelfs wanneer ik de tekst lees!

Watts (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik verwelkom MARCO POLO in beginsel en in de praktijk. Zijn voorloper, PACT, was heel populair in het Verenigd Koninkrijk, zowel bij de publieke als bij de private sector. Ik weet zeker dat MARCO POLO in het Verenigd Koninkrijk nog populairder zal zijn.
Ik wil ook graag de rapporteur bedanken dat hij ervoor heeft gezorgd dat MARCO POLO nog bedrijfsvriendelijker zal zijn dan PACT al was. Ik ben het met de commissaris eens dat het belangrijk is de hoofddoelstelling van MARCO POLO niet uit het oog te verliezen, namelijk dat wij een modal shift stimuleren. Waarom moeten we dat doen? Op de eerste plaats omdat we de vervuiling moeten aanpakken. Het vervoer is de snelst groeiende bron van broeikasgassen in Europa. Op de tweede plaats moeten we iets doen aan de congestie. We moeten bijvoorbeeld het omvangrijke langeafstandsgoederenvervoer helpen overhevelen van de weg naar het spoor, waar het thuishoort.
Er is ook duidelijk actie nodig op EU-niveau, niet alleen op nationaal niveau. Tenslotte kunnen enkele van de kunstmatige nationale obstakels voor het vrije verkeer alleen worden weggenomen door de vijftien spoorwegmaatschappijen aan te moedigen om samen te werken.
Actie is ook noodzakelijk om een groter gebruik van onze havens, zeeën en binnenwateren aan te moedigen. Veertig procent van de vracht gaat al over zee. Dat is een terrein waar meer groei mogelijk is - en waar als gevolg van MARCO POLO ook meer groei zal komen. MARCO POLO zal hier verschil maken.
Tot slot, en dit is heel belangrijk, moeten we ons niet laten meeslepen door onze eigen retoriek. MARCO POLO is een positieve stap, maar is op zichzelf duidelijk bij lange na niet voldoende. De Fractie van de Europese Sociaal-Democraten dringt er bij de commissaris op aan dat zij meer acties zoals deze aanmoedigt, en dat zij de lidstaten zelf aanspoort hun eigen verantwoordelijkheid te nemen en veel ingrijpender en radicaler dan voorheen een modal shift te bevorderen.

Vermeer (ELDR).
Voorzitter, ik juich het verslag van de heer Bradbourn toe. Aan mijn stem in de plenaire vergadering van morgen zal het niet liggen. Vooral zijn opvatting, dat modal shift niet het enige doel moet zijn van het programma, wil ik graag ondersteunen. Ook het verminderen van congestie, het verlagen van drempels en hogere toegankelijkheid behoren daartoe. Het doel van het MARCO POLO-programma moet juist worden verbreed, zodat het programma ook een bijdrage kan leveren tot een zoektocht naar en de ontwikkeling van meer duurzame transportsystemen. Deze insteek waardeer ik dan ook. Duurzame transportsystemen kunnen niet alleen door modal-shiftacties worden bereikt. We moeten deze acties ook breder maken ten aanzien van de vervoersvormen. Niet alleen binnenvaart, ook short sea shipping hoort daarbij en uiteraard vervoer over het spoor. De weg, en vooral een efficiëntere benutting van de weg, blijft van eminent belang. Hierbij moet vooral het reduceren van verkeerscongestie het uitgangspunt blijven. Dat is bijzonder belangrijk.
Dat brengt mij meteen bij het volgende punt en dat is transportbesparing. Ik ben blij met de amendementen van de Groenen en ik zal die ondersteunen. Er is veel winst te behalen met transportbesparingstechnieken. En deze verdienen het om in het kader van het MARCO POLO-programma uitgezocht te worden. Ook het voorkomen van transport is een belangrijk punt.
Mijn bezwaar is dat er slechts vrij beperkte middelen beschikbaar zijn voor 5 jaar. 150 miljoen EUR is al genoemd en dat is wel heel weinig om PACT, dat al succesvol was, op te volgen. Ik had verwacht dat het budget hoger zou zijn en misschien zal blijken dat dit ook nodig is. Voorts is het nodig dat de lidstaten zelf zich ervoor inzetten en dat er werk wordt gemaakt van het oplossen van problemen, zodat er weer nieuwe mogelijkheden voor de economie komen.
Ik hoop dat de Commissie zorgt voor een goede communicatie met de samenleving, zodat er ingesprongen wordt op de mogelijkheden die geboden worden.

Dhaene (Verts/ALE).
Voorzitter, geachte nieuwe collega's, ik wil meteen met de deur in huis vallen. De milieuvriendelijkste kilometer voor een vrachtwagen, is een niet gereden kilometer. We moeten dus meer werken aan transportpreventie. Het MARCO POLO-programma is alleen gericht op ander transport, niet op minder transport. Een programma zoals MARCO POLO moet ambitieuzer zijn dan het huidige ontwerp. Die ambitie moet zich dus ook vertalen in projecten die gericht zijn op transportpreventie. De Europese Unie heeft als doelstelling jaarlijks economisch te groeien. Deze economische groei gaat echter zij aan zij met groeiende transportvraag. Erger is dat die transportvraag nu zelfs groter is dan de economische groei. De koppeling van economische groei en transportgroei is op verschillende vlakken dramatisch. De Europese economie wordt op deze manier steeds minder transportefficiënt. We maken steeds meer kilometers om dezelfde economische resultaten te behalen. Er zijn meer files en ongevallen.
Ten tweede, de explosie van het aantal kilometers kost enorm veel fossiele brandstof en veroorzaakt ecologische en maatschappelijke schade. Met de opmerkingen van de rapporteur over de twijfelachtigheid van de becijfering van externe kosten en de stijgende eco-efficiëntie van wegvervoer kan ik het niet eens zijn. Individuele vrachtwagens doen het inderdaad beter maar er wordt steeds meer gereden. Deze stijging van gereden kilometers doet de winst die de zuinige en schone motor oplevert teniet. Verplaatsingen moeten vermeden worden en economische groei en transportgroei moeten ontkoppeld worden.
We pleiten er dus voor dat projecten die gericht zijn op transportpreventie ook ruimte krijgen binnen een programma als MARCO POLO en niet al bij aanvang worden uitgesloten. MARCO POLO is voor ons een erg belangrijk project. MARCO POLO mag wel ambitieuzer en moet dus ook mogelijkheden bieden aan projecten waarmee transport wordt vermeden, dat is de echte innovatie.

Titford (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, de ervaring heeft me geleerd dat wanneer bureaucraten en politici hun toevlucht nemen tot jargon, de burgers maar beter hun portemonnee kunnen bewaken. Wat moet je bijvoorbeeld denken van de gebruikte bewoordingen om te verklaren dat een van de doelen van het MARCO POLO-programma is het aandeel van de verschillende vervoersmodaliteiten in het vrachtvervoer op het niveau van 1998 te handhaven door een modal shift te bevorderen van wegvervoer naar andere vervoersmodaliteiten?
Een andere parel was de kop 'optimalisering van infrastructuurcapaciteit en logistieke concepten'. Dit soort gedachteloze stadhuistaal betekent voor de gewone burger van Europa even veel als een tekst in het oude Sanskriet. De Commissie moet leren dat het er bij transparantie niet om gaat dingen op de website te zetten. Het gaat erom dat dingen worden geformuleerd in heldere, jargonloze taal die gewone mensen kunnen begrijpen.
Wat betreft de essentiële kwestie van de vermindering van de congestie op de weg en de verbetering van de milieuprestaties van het vervoerssysteem, merk ik op dat dit ambitieuze doel moet worden gefinancierd voor het bedrag van 115 miljoen euro over vijf jaar. Dat is maar 23 miljoen euro die per jaar door 15 lidstaten - of worden het 25 lidstaten? - in heel Europa mag worden uitgegeven. Ook als dit doel met het financiële instrument van de Commissie zou kunnen worden bereikt - en ik deel de scepsis van de heer Bradbourn op dit punt - zou het gereserveerde bedrag eerlijk gezegd nog niet eens het begin zijn van een oplossing voor het probleem. Zoals altijd zijn de ambities van de Gemeenschap groter dan onze portemonnee. Daarin schuilt het probleem. Het geld dat wordt uitgegeven is van de belastingbetalers van Europa, het is ontvangen van de nationale overheden, die elk hun eigen unieke problemen hebben. Zoals altijd zoekt de Commissie dus naar een Europees probleem dat op Europees niveau niet bestaat, en verzuimt zij vervolgens dit probleem aan te pakken.
De verkeerslichtoplossing van de heer Bradbourn lijkt nochtans nauwelijks geschikt. Het probleem in het oosten van Engeland, de regio die ik vertegenwoordig, is dat we noch fatsoenlijke wegen noch fatsoenlijke spoorwegen hebben. Verbetering van de infrastructuur in mijn deel van Engeland zou echter nog meer kosten dan het hele budget dat voor dit programma wordt uitgetrokken. Gezien de pathetische reactie van de Commissie en het duidelijke bewijs dat dit Huis geen betere oplossingen heeft, zou het beter zijn om verbetering van het vervoer over te laten aan de nationale regeringen. Onze regering in het bijzonder lijkt heel goed in staat om ook zonder hulp van de Commissie en haar jargon een puinhoop te maken van ons vervoersbeleid.

Scallon (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik verwelkom dit programma om het vrachtvervoer over te hevelen van de weg naar de korte vaart, de binnenvaart en het spoorvervoer. Ook het doel de hoeveelheid vracht op de weg tot 2010 op het huidige niveau te handhaven heeft mijn instemming. Ik verwelkom in het bijzonder de lagere subsidiedrempels en de vereenvoudigde definities. Deze maatregelen zullen voor kleine en middelgrote ondernemingen een significante steun zijn.
Wat betreft kleine en middelgrote ondernemingen hoop ik dat het, weliswaar begrijpelijke, doel van de Commissie om grote projecten te financieren niet inhoudt dat kleinere projecten worden uitgesloten. Deze zullen immers over het algemeen vaker plaatshebben in kleinere, perifere lidstaten, die desalniettemin hulp en steun op dit terrein hard nodig hebben. Ik denk in deze context aan mijn eigen land, met zijn slechte wegen-, spoorweg- en binnenwaterinfrastructuur. Ierland lijdt dubbel onder veiligheidsproblemen, congestie op de weg en milieuschade.
Ik verwelkom dit programma, maar het mag kleinere, innovatieve projecten die steun verdienen, niet uitsluiten.

De Rossa (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik verwelkom dit uitstekende initiatief. Voor zover we kunnen, moeten we ervoor zorgen dat vrachtvervoer van onze wegen wordt gehaald en naar alternatieve vervoersmiddelen wordt verplaatst. Ierland profiteert sterk van EU-financiering voor de ontwikkeling van zijn spoorweg- en wegeninfrastructuur. Het land ontvangt thans geld om in Dublin een nieuw tramwegsysteem te ontwikkelen, alsook een tunnel om vracht van de noordzijde van de stad - de M50 in het luchthavengebied - naar de havens te brengen om onnodige vracht uit de straten van de stad te weren.
Ik wil een serieus probleem ter sprake brengen dat zich heeft voorgedaan rond de voltooiing van de M50 bij Carrickmines in het graafschap Dublin. Voor dit project is ongeveer 74 miljoen euro gereserveerd. Er is gebleken dat de milieueffectrapportage die nodig was om voor EU-financiering in aanmerking te komen, ernstige fouten bevat. In het rapport is een internationaal belangrijke archeologische locatie, Carrickmines Castle, die onder andere de overblijfselen van een dertiende-eeuws Normandisch kasteel bevat, buiten beschouwing gelaten.
Voor de aanleg van de snelweg, zoals deze thans staat gepland, zal deze locatie begraven worden voordat er archeologische opgravingen zijn gedaan. Het is ongepast dat geld van Europese belastingbetalers op deze manier wordt gebruikt om ons erfgoed te vernietigen. Het is niet alleen Iers, maar ook Europees erfgoed. Ik doe een beroep op de Commissie om snel te interveniëren en de aanleg van de weg te laten stilleggen, totdat volledig is onderzocht waarom deze belangrijke archeologische locatie in de milieueffectrapportage niet is aangegeven, terwijl deze in 1983 door de door de staat gesteunde organisatie An Foras Forbartha wel is geïdentificeerd. Dit is een belangrijke kwestie waar de Commissie dringend iets aan moet doen.

Peijs (PPE-DE).
Voorzitter, ik ben zeer verheugd over het Commissievoorstel over het MARCO POLO-programma dat ertoe moet bijdragen dat meer goederen verplaatst worden van de weg naar vooral de short sea en de binnenvaart en straks ook de trein. Op dit moment ligt het Witboek voor in het Parlement en als er iets is waarover iedereen het eens is, dan is het dat er iets moet gebeuren om totale stilstand te voorkomen. Criticasters zeggen dat we op onaanvaardbare wijze ingrijpen in de vrije marktwerking, maar dat werkt een beetje op de lachspieren als je naar het bedrag kijkt waar we het over hebben. Alsof we met dit kleine bedrag even de werking van de markt zouden kunnen veranderen! Laten we reëel zijn.
Als we de betrokken sectoren met MARCO POLO ertoe kunnen verleiden eens wat creatiever na te denken over de manier waarop goederen vervoerd worden van A naar B, dan zijn we al heel gelukkig. Het wegtransport hoeft dus geen leegloop te vrezen. Sterker nog, binnen een paar jaar zal de sector wensen dat meer goederen overgeslagen worden naar andere modaliteiten om de mobiliteit te handhaven en het fileleed te verminderen.
Bij de amendementen hebben we ons best gedaan het programma overeind te houden maar er toch voor te zorgen dat ook kleine investeerders bij het programma terecht kunnen. Het Parlement wil de betrokken sectoren een duidelijk signaal geven. Wij hebben er wat voor over om belemmeringen voor het verschuiven van goederenstromen te helpen opruimen. We willen niets verplicht opleggen, maar we verwachten wel gezond verstand van de sectoren omdat niets doen leidt tot stilstand en groot verlies aan dynamiek en concurrentievermogen. De sectoren waarmee ik gesproken heb, vatten het programma ook op die manier op en stellen de geste op prijs.
Het railvervoer moet mijns inziens een grotere inspanning doen en minder bureaucratisch en klantvriendelijker gaan werken. Als dat niet gebeurt, heb ik een zwaar hoofd in de bereidheid van burgers en regeringen om te investeren in nieuwe of modernere rails. Ziet u al verbeteringen, mevrouw de Commissaris? Ik niet. De Raad zou ik mijn onbegrip willen overbrengen over de wens het programma financieel te korten. Europa zal zich volstrekt belachelijk maken. Méér geld ligt eerder in de rede.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Parlement bedanken voor zijn uitstekende werk aan het voorstel van de Commissie, dat blijkt uit het verslag van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme en het advies van de Begrotingscommissie.
Ik ben verheugd dat zowel de Commissie als het Parlement grotendeels dezelfde visie hebben op de manier waarop duurzaam vervoer actief moet worden bevorderd.
Ik ben met name blij te zien dat het Parlement de Commissie steunt op het punt van de totale begrotingstoewijzing aan het programma. Zoals u ongetwijfeld weet is dit in de Raad een punt van discussie. De Raad kan een verlaging van het bedrag voorstellen. Dit zou betekenen dat een onevenredig aantal goede voorstellen dreigt te worden verworpen, en dat de fundamentele doelstelling van MARCO POLO zou worden ondergraven.
Wat de voorgestelde amendementen betreft: het zal u niet verbazen te horen dat de Commissie een groot aantal van de amendementen kan aanvaarden, mogelijk na herformulering of zelfs ongewijzigd voor zover ze een verbetering of verduidelijking van de teksten van de Commissie zijn.
Er zijn echter enkele amendementen die naar onze mening niet zouden bijdragen aan de algemene doelen en het beheer van het programma. De Commissie verwerpt deze amendementen of delen ervan.
Laat ik het standpunt van de Commissie kort toelichten. De amendementen 14, 15, 21 en 24, die de contractdrempels beogen te verlagen, helpen ons niet om projecten te genereren die door hun omvang echt toegevoegde waarde hebben op Europees niveau. We hebben minder, maar grotere projecten met werkelijk effect nodig. Dit zal de Commissie ook helpen om het MARCO POLO-programma effectief te beheren.
Ik ben het eens met de zorgen van enkele leden van het Parlement over de rol en de participatie van kleine en middelgrote ondernemingen, maar in feite is het natuurlijk wel zo dat KMO's zich kunnen aansluiten bij transnationale consortia waarin allerlei soorten bedrijven kunnen participeren.
De Commissie heeft ook een probleem met het naar voren schuiven van de datum van haar evaluatierapport over de tenuitvoerlegging van het programma, zoals voorgesteld door de amendementen 3 en 27. Ik begrijp weliswaar de zorgen van het Parlement, maar de voorgestelde datum laat ons onvoldoende tijd om ervaring op te doen met het programma.
Wanneer de term intermodale actie wordt gebruikt zoals voorgesteld in de amendementen 8, 9, 12 en 28, kan dat het gevaar met zich meebrengen dat we de werkingssfeer van MARCO POLO beperken en belangrijke segmenten van de vrachtvervoerssector uitsluiten, zoals bulkvervoer en conventioneel vervoer, die niet intermodaal zijn.
De Commissie moet ook amendement 10 en een deel van amendement 17 verwerpen, die tot doel hebben om wegvervoersacties in het programma op te nemen. Dit gaat in tegen de op een modal shift gerichte aard van het programma en kan ertoe leiden dat het programma onbeheersbaar wordt. Wat betreft het tweede deel van amendement 28: een modal shift tussen andere modaliteiten dan het wegvervoer valt niet binnen het bestek van het programma, omdat een dergelijke modal shift tot onaanvaardbare verstoringen van de concurrentie zou leiden en niet gericht is op de algemene hoofddoelen van het programma.
De concentratie op vervoer over zee als zodanig, zoals voorgesteld in amendement 16, zou bovendien een beperking inhouden van de formulering 'regionale snelwegen op zee', aangezien onder de laatste formulering ook binnenwateren vallen. We kunnen een inperking van de centrale sturende rol van de Commissie in complexe logistieke projecten, zoals amendement 18 voorstelt, niet accepteren.
De gedetailleerde financiële regels die in de amendementen 25, 26 en 31 worden verlangd, lijken overbodig, aangezien de algemene financiële instrumenten voor voldoende controle en toezicht zorgen.
Tot slot kan de Commissie geen steun geven aan een deel van de amendementen 2 en 28, dat verwijst naar een gemeenschappelijke politieke wilsvorming met betrekking tot grensoverschrijdende vervoersprojecten, aangezien het programma zich niet richt op politieke beleidsvormers.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw Diamantopoulou.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0301/2002) van de heer Herman Schmid, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's: de balans van vijf jaar Europese werkgelegenheidsstrategie (2002/2152(INI)).

Schmid, Herman (GUE/NGL)
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren.
Om te beginnen wil ik zeggen dat de werkloosheid in Europa, in Duitsland, in Frankrijk en in andere lidstaten stijgt. Omdat de economie stagneert zal de Europese werkgelegenheidsstrategie wonderen moeten verrichten. Zij moet veel effectiever worden. Als men het onderzoek bekijkt waarop het verslag van de Commissie is gebaseerd, wordt meteen duidelijk waar de grootste praktische problemen liggen voor het Europese werkgelegenheidsproces. Het wordt namelijk niet effectief genoeg uitgevoerd in de lidstaten, het beïnvloedt de nationale werkgelegenheidsstrategieën slechts marginaal en het is over het algemeen onbekend bij de sociale partners.
Dit patroon moet doorbroken worden. De Europese werkgelegenheidsstrategie moet gekoppeld worden aan de nationale werkgelegenheidsstrategieën in de lidstaten en ook uitgevoerd worden op regionaal en lokaal niveau. De vraag is echter hoe dit moet plaatsvinden. Mijn antwoord is duidelijk en ondubbelzinnig: de nationale en regionale parlementen moeten beslissen over de nationale actieplannen. Het lijkt misschien vanzelfsprekend dat de nationale parlementen de nationale actieplannen bespreken en erover beslissen, maar dat gebeurt op dit moment in geen enkele lidstaat. Dat is van groot belang, want het is het parlement dat, wanneer ze het nationale werkgelegenheidsbeleid goedkeurt, ook de financiële middelen vaststelt die nodig zijn voor het uitvoeren van het beleid. Een nationaal actieplan en het bijbehorende begrotingsproces, dat door Europa en buiten het parlement om is opgesteld, is natuurlijk ineffectief. Dit is een zeer belangrijke kwestie.
De Commissie richt zich mijns inziens in haar verslagen sterk op de ontwikkeling, coördinatie en synchronisatie van de Europese samenwerking. Dit vind ik een goede zaak, maar ik wil er twee opmerkingen over maken. Ten eerste moet administratieve coördinatie ook resulteren in coördinatie van het arbeidsproces. Een betere grensoverschrijdende samenwerking tussen topambtenaren is onvoldoende, er moet ook iets gebeuren op de arbeidsmarkten. Er moeten nieuwe banen en meer werkgelegenheid worden gecreëerd. Anders blijft het alleen bij mooie woorden.
Ten tweede behandelt het verslag van de Commissie over synchronisatie tot mijn verbazing slechts twee processen, namelijk de economie en de werkgelegenheid. Wat is er met het sociale proces gebeurd? De coördinatie moet natuurlijk gebaseerd zijn op alledrie de processen, want zij zijn even belangrijk en leveren ieder afzonderlijk een bijdrage. Als het sociale proces verdrongen wordt, krijgt het werkgeversperspectief de overhand in plaats van de gezamenlijke integrale oplossingen. Dat leidt alleen maar tot conflicten en niet tot een constructieve samenwerking.
Daarom wil ik de Commissie oproepen om zich aan de besluiten van Lissabon te houden, waarin zowel de nadruk wordt gelegd op economische groei als op sociale integratie, waarin evenveel belang wordt gehecht aan de kwaliteit als aan de kwantiteit van het werk en waarin volledige werkgelegenheid in combinatie met een duurzaamheidperspectief de hoogste prioriteit heeft.
Ik wil ook het belang onderstrepen van de open coördinatiemethode die de lidstaten uitnodigt deel te nemen aan een leer- en ontwikkelingsproces dat mogelijk veel effectiever is dan de traditionele wetgevende regulering. De methode staat nog in de kinderschoenen en moet ontwikkeld worden en consequenter worden uitgevoerd, met name in de afzonderlijke lidstaten. Daar kan zij worden gecombineerd met ondernemerschap en ontwikkelingsstrategieën die zowel arbeidsplaatsen creëren als gekwalificeerde arbeidskrachten opleveren.
Tot slot wil ik mij richten tot de afwezige ministerraad, die op 8 oktober bijeenkomt, en zeggen dat een paar vereenvoudigingen van een bureaucratisch, Europees samenwerkingsproces niet voldoende zijn. Er moeten ook politieke prioriteiten gesteld worden en praktische initiatieven worden ontplooid, die de besluiten van Lissabon als uitgangspunt hebben. Als wij ooit een gecoördineerd en effectief Europees werkgelegenheidsproces willen hebben, moeten er ook belangrijke veranderingen worden doorgevoerd in de lidstaten. Daarvoor hebben wij een proces nodig dat van onderaf komt, als aanvulling op het huidige proces op Europees niveau, dat van bovenaf komt.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de onderhavige mededeling is gebaseerd op de evaluatie die de Commissie en de lidstaten hebben gemaakt van de vijfjarige toepassing van de werkgelegenheidsstrategie. De resultaten liegen er niet om, en ik zal met uw instemming enkele daarvan noemen.
Er zijn in Europa tien miljoen nieuwe arbeidsplaatsen gecreëerd. Dat is natuurlijk te danken aan de economische groei van de afgelopen jaren maar ook aan de efficiënte hervorming van de meeste arbeidsmarkten. In de meeste landen zijn belangrijke structurele hervormingen doorgevoerd en is het werkgelegenheidsbeleid in kwalitatief opzicht verbeterd. Wij stellen dan ook vast dat in de meeste landen sprake is van vooruitgang bij het activeren van de arbeidsmarkt, bij het voorkómen van langdurige werkloosheid, bij de verwezenlijking van voor de werkgelegenheid gunstigere belastingstelsels, bij de geleidelijk aanpassing van het onderwijs- en opleidingsstelsel en de invoering van soepele arbeidsvormen.
De drijvende kracht achter de strategie voor de werkgelegenheid was een doelgerichte aanpak. Als lidstaten hebben wij gemeenschappelijke doelstellingen vastgesteld en de open coördinatiemethode toegepast. Natuurlijk hebben wij nog veel voor de boeg, en dit zal ook tot uiting komen in het gemeenschappelijk jaarverslag van de Commissie en de richtsnoeren. In uw resolutie staan heel interessante ideeën over de manier waarop wij nu verder moeten gaan en over de lessen die wij moeten trekken uit de opgedane ervaringen, opdat wij de noodzakelijke veranderingen kunnen aanbrengen.
Ik ben het van harte eens met de drie door u aangegeven prioriteiten. Inderdaad is het ten eerste met het oog op de doelstellingen van Lissabon noodzakelijk de participatiegraad te verhogen. Ten tweede moeten wij het vraagstuk van de arbeidskwaliteit bekijken en ten derde de ongelijkheden op de arbeidsmarkt verminderen. Ik wil hier met name wijzen op het vraagstuk van de ongelijkheden. Ongelijkheden doen zich op talrijke niveaus voor. Er zijn ook grote tekorten op de arbeidsmarkt, ofwel omdat bepaalde vaardigheden niet voorhanden zijn, of omdat er ongelijkheden op regionaal vlak of tussen de geslachten bestaan. Wat de ongelijkheden tussen de lidstaten en de nieuwe lidstaten na toetreding betreft ben ik gekant tegen het voorstel dat in de toelichting staat. Daarin is namelijk sprake van twee parallelle strategieën, terwijl wij juist behoefte hebben aan een gemeenschappelijke strategie, aan een strategie met gemeenschappelijke doelstellingen. Maar wij zullen natuurlijk het instrument van de nationale aanbevelingen gebruiken om te zorgen voor aanpassing aan de bijzondere omstandigheden van elk land.
Het Europees Parlement en de Commissie zijn het kennelijk ook eens over de noodzaak de procedure te stroomlijnen. Een belangrijke prioriteit is de handhaving van de efficiëntie en de zichtbaarheid van de strategie. Wij zijn voor minder, maar sterkere richtsnoeren op middellange termijn, voor meer stabiliteit in de richtsnoeren. Kortom, wij zijn voor richtsnoeren die geringer in aantal zijn maar langer mee gaan.
Een belangrijk vraagstuk bij de modernisering is ook het toepassingsgebied van de toekomstige richtsnoeren. Wat zal hun werkingssfeer zijn? De richtsnoeren gelden met name voor de arbeidsmarkt, of meer algemeen voor alle fundamentele factoren die ten grondslag liggen aan de vaststelling van het werkgelegenheidsbeleid. Wij willen een breed toepassingsgebied voor de richtsnoeren, een toepassingsgebied waaronder de belangrijkste factoren vallen die invloed uitoefenen op het niveau en de kwaliteit van de werkgelegenheid in onze economie.
Wat de governance, de manier van besturen en beheren van de werkgelegenheidsstrategie betreft, ben ik het er roerend mee eens dat het noodzakelijk is de werkgelegenheidsstrategie te integreren in alle onderdelen van de nationale beleidsplanning. Wij hebben tijdens deze vijf jaar interessante voorbeelden gezien van regionale en lokale werkgelegenheidsstrategieën. Wij hebben lokale actieplannen voor de werkgelegenheid zien ontstaan. Deze waren een succesvol initiatief. De inzet en bijdrage van de sociale partners is hier ook zeer belangrijk. Uit de eerste evaluatie blijkt natuurlijk ook dat de mogelijkheden tot samenwerking met de sociale partners nog lang niet zijn uitgeput en dat er nog heel wat inspanningen ondernomen kunnen worden om de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld te verbeteren. De betrokkenheid bij het werkgelegenheidsbeleid staat inderdaad nog maar in de kinderschoenen.
Ik ben het ermee eens dat de rol van de nationale parlementen van vitaal belang is. De Commissie werkgelegenheid en sociale zaken van het Parlement heeft reeds in samenwerking met de nationale parlementen het een en ander georganiseerd voor de uitwisseling van ervaringen en informatie. Wij zijn van mening dat deze inspanningen moeten worden voortgezet. Wij zijn echter ook van mening dat de nationale parlementen een belangrijke rol moeten spelen in de nationale actieplannen en het Europees Parlement in het Europees proces. Ik zeg dit vooral ook met het oog op de besprekingen in de Conventie.

Mijn laatste opmerking gaat over de noodzaak dat de Europese werkgelegenheidsstrategie aansluit bij de globale richtsnoeren van economisch beleid, waar onze mededeling van 3 september over gaat. Wij hopen dat de aanneming van het desbetreffend voorstel dat ik het Parlement op de dag van goedkeuring heb gepresenteerd, de samenhang tussen de twee strategieën zal bevorderen zonder afbreuk te doen aan de autonomie van de werkgelegenheidsstrategie. De mededeling over de evaluatie en de mededeling over de rationalisatie hebben tot doel een open debat op gang te brengen over de toekomst van de Europese werkgelegenheidsstrategie. Daaraan levert uw verslag, na vijf jaar toepassing van de werkgelegenheidsstrategie, een belangrijke bijdrage en ik denk dat de Raad hetzelfde zal doen tijdens zijn vergadering van 8 oktober. Dan zal een van de vraagstukken die de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken het meest na aan het hart ligt, worden besproken, namelijk de evaluatie en de toekomst van het werkgelegenheidsbeleid.
Zoals u weet zal volgend jaar april samen met het voorstel voor de globale richtsnoeren van economisch beleid het officiële voorstel worden gedaan voor de werkgelegenheidsrichtsnoeren voor het jaar 2003. Tot dan is er voor iedereen nog voldoende tijd om een bijdrage te leveren aan het debat en zijn mening naar voren te brengen. De Commissie wil een zo breed en soepel mogelijk debat op gang brengen en daarom zal zij in januari nog een mededeling publiceren. Deze mededeling zal uitmonden in concrete voorstellen op een tijdstip halverwege de reeds ingediende mededelingen en het voorstel voor de richtsnoeren voor 2003. Met andere woorden, wij zullen tweeëneenhalve maand de tijd hebben om een inhoudelijk debat te voeren.
Wij zien uw voorstellen met belangstelling tegemoet en zijn van mening dat wij mede dankzij de ervaringen van de afgelopen vijf jaar de werkgelegenheidsstrategie aanmerkelijk kunnen verbeteren.

Mann, Thomas (PPE-DE)
 rapporteur voor advies van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen. (DE) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, de Europese werkgelegenheidsstrategie is vijf jaar geleden goedgekeurd als een belangrijk middel in de strijd tegen de werkloosheid. De vier pijlers ervan hebben de eerste aardschokken al met al goed doorstaan.
Tot de eerste pijler, inzetbaarheid, behoort het ontwikkelen van vaardigheden en kennis. De tweede pijler behelst de mogelijkheid voor iedereen om zich aan de voortdurend stijgende eisen op het werk en in de samenleving aan te passen. De derde pijler is ondernemerschap, met als doel werkgelegenheid te scheppen. De vierde pijler, gelijke kansen, is een van de belangrijkste pijlers. We moeten ze alle vier versterken.
Het doel is uiterst ambitieus: we willen van de Europese Unie de meest dynamische op kennis gebaseerde economie ter wereld maken. Dat mag zich niet tot de economie beperken, het moet ook duidelijke gevolgen hebben voor de hele samenleving. In 1997 hadden we in de Europese Unie 17 miljoen werklozen. Vorig jaar waren het er 13 miljoen. Dit jaar stijgt het aantal echter weer duidelijk. We voelen dat heel sterk in mijn land, in Duitsland. We mogen aan een dergelijk niveau niet wennen.
Toch is de werkgelegenheid in een aantal landen gestegen, en daar hebben vooral vrouwen van geprofiteerd. De dissonant is echter dat het daarbij vooral gaat om deeltijdbanen en vaak ook minder gekwalificeerde banen. In de lidstaten moet de politiek het juiste kader scheppen voor kwalitatief hoogwaardige en vooral volledige banen. Daarover moet ook constructief worden onderhandeld met de sociale partners.
We zijn nog lichtjaren verwijderd van de ambitieuze doelstellingen van de Raad van Lissabon om de werkgelegenheidsgraad tussen 2000 en 2010 tot zeventig procent te verhogen, en tot zestig procent bij de vrouwen.
In mijn advies, dat in de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen goedgekeurd is, hekelen we het feit dat de lidstaten in hun nationale actieplannen nog steeds niet zeggen welk percentage van de vrouwen op de arbeidsmarkt actief is. In die plannen worden geen serieuze voorstellen gedaan voor het daadwerkelijk bereiken van het doel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen. Vrouwen verdienen gemiddeld 76% van wat mannen per uur krijgen. Het is aan de sociale partners om er bij de CAO-onderhandelingen voor te zorgen dat het principe van gelijke betaling voor gelijk of gelijkwaardig werk ook daadwerkelijk wordt bereikt.
Om banen te scheppen moeten we ook gericht iets doen aan de bereidheid van vrouwen om bedrijven op te richten of zelfstandig te gaan werken. Wat is daarvoor nodig? We moeten de ondernemers het leven niet te zuur maken, we moeten de formaliteiten vereenvoudigen, vooral in de startfase, en ook fondsen in het leven roepen. We moeten ook garanderen dat vrouwen toegang krijgen tot opleiding en bijscholing. Iedere vorm van discriminatie op basis van het geslacht moet dus met kracht worden bestreden. We eisen dat al deze stappen van nu af aan in de nationale actieplannen worden opgenomen, zodat we de resultaten kunnen toetsen.
In de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen hebben we nog een ander belangrijk onderwerp behandeld: de betere coördinatie tussen gezinsleven en beroep. In de lidstaten is wel degelijk vooruitgang geboekt. Wat echter telkens weer ontbreekt zijn gezinsvriendelijke werkomstandigheden en de opvang van kinderen en andere gezinsleden. Er is te weinig flexibiliteit.
De Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, die ten principale bevoegd is, heeft de belangrijkste amendementen uit mijn advies met algemene stemmen overgenomen. Ik zou vooral Herman Schmid willen bedanken voor zijn compacte verslag. Hij heeft naar compromissen gezocht, en dat is hem ook gelukt.
Ik heb het verslag-Schmid niet alleen beïnvloed als rapporteur namens de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, maar ook in mijn hoedanigheid van schaduwrapporteur namens de Fractie van de Europese Volkspartij in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken.
Velen waren bereid tot concessies, maar er waren ook veel meningsverschillen. Daarom zullen we morgen in de plenaire vergadering opnieuw amendementen indienen. Een voorbeeld: sinds de Werkgelegenheidstop in Luxemburg op initiatief van het bijzonder geslaagde voorzitterschap van de Raad van Jean-Claude Juncker is het ieders wens om voor een betere coördinatie te zorgen tussen het economisch beleid en het werkgelegenheidsbeleid. Daar ben ik het helemaal mee eens! We mogen echter niet vergeten dat de concrete maatregelen onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten vallen. Daar wordt geïnvesteerd, of ook niet, wat helaas maar al te vaak het geval is. Daar worden belastingen, bijdragen aan de sociale zekerheid en andere heffingen geïnd. Daar vindt het sociaal beleid plaats, met alle verschillen tussen de lidstaten.
We vinden niet dat de open coördinatiemethode moet worden toegepast op alle andere sectoren van het sociaal beleid. Natuurlijk moeten we voor meer democratie zorgen en zo veel mogelijk personen erbij betrekken. We mogen echter niet teveel vertegenwoordigers van de maatschappelijke organisaties uitnodigen wanneer dat het gevaar met zich meebrengt dat de leden van de nationale parlementen en van het Europees Parlement en de sociale partners te kort komen. Dat zou fout zijn.
Ik hoop dat we erin slagen om de steun van andere fracties te krijgen voor deze en andere correcties. Als dat lukt krijgen we niet alleen in de commissies maar ook morgen in de plenaire vergadering een meerderheid voor het verder uitstekende verslag van Herman Schmid.

Bushill-Matthews (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het verheugt mij dat we een debat hebben over dit uiterst belangrijke onderwerp. Het is duidelijk dat veel lidstaten nog veel moeten doen om hun hoge werkloosheidsniveaus omlaag te brengen. Het is heel gemakkelijk om streefcijfers vast te stellen en beloften te doen - zoals bondskanselier Schröder heeft gemerkt - maar de werklozen hebben geen woorden, maar daden nodig.
Ik ben het met de rapporteur eens dat het scheppen van banen een grote uitdaging is. Ik ben het niet eens met zijn conclusies dat we de Commissie opnieuw de oorzaken van de lage economische groei moeten laten onderzoeken en voorstellen moeten laten indienen om deze om te keren. De oorzaken zijn duidelijk, de benodigde acties zijn duidelijk. Wat nodig is, is de politieke wil om het allemaal ook echt te laten gebeuren.
Uitbreiding van de rol van de sociale partners 'in alle sectoren', om de rapporteur te citeren, die betrekking hebben op de organisatie van het werk en de arbeidsomstandigheden is echter geen oplossing voor werkloosheid - al zullen de vakbonden zonder twijfel altijd naar zo'n kans uitkijken. De sociale partners zullen in bepaalde landen en in sommige gevallen ongetwijfeld een zeer nuttige taak vervullen. De werkgelegenheidsgroei komt echter grotendeels op conto van kleine en middelgrote bedrijven, waarvan de werknemers niets verschuldigd zijn aan grote ondernemingen of grote bonden, en het is derhalve moeilijk in te zien waarom een dergelijke stap zou bijdragen tot het creëren van werk. Natuurlijk moeten we het creëren van werk allemaal bovenaan onze eigen agenda zetten. Ik hoop serieus dat collega's van alle kanten van het Huis, en ook de commissaris, zich dit zullen bedenken wanneer we over een paar weken over de richtlijn betreffende atypische werknemers stemmen.

Andersson (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de heer Herman Schmid bedanken voor onze zeer goede samenwerking bij de uitwerking van dit verslag. Hij heeft een zeer constructieve bijdrage geleverd. Ik ben het eens met de commissaris dat de werkgelegenheidsstrategie voor zover wij weten succesvol was. Gedurende de vijf jaar dat zij is toegepast, is de werkloosheid afgenomen en het aantal banen toegenomen, en is onder andere door het levenslang leren het actieve arbeidsmarktbeleid, dat vroeger in Europa op een heel laag pitje stond, aanzienlijk verbeterd.
Hoewel er veel verbeterd is, staat ons nog veel te doen, zoals in het document van de Commissie wordt vastgesteld. De werkloosheid is nog steeds te hoog. Er bestaat een grote kloof tussen het onderwijs en levenslang leren. Hoogopgeleiden maken het meest gebruik van het onderwijs op de arbeidsmarkt en laagopgeleiden veel minder. Er bestaan ook grote regionale verschillen in Europa. Daarom is het noodzakelijk dat er een herziening en verbetering van de werkgelegenheidsstrategie plaatsvindt.
Omdat de pijlerstructuur op een aantal onderdelen succesvol is geweest, vind ik haar waardevol als structureel instrument. De inzetbaarheidspijler is relatief succesvol, evenals de gelijkheidspijler, in die zin dat de werkgelegenheid voor vrouwen is gestegen. Maar er moet op dat gebied nog veel gebeuren.
Daarentegen heeft de aanpassingspijler, die wat gecompliceerder is, niet zo veel vooruitgang geboekt. Dit is echter een belangrijk gebied, waarop we ons moeten blijven inzetten. Daarmee kan namelijk invloed worden uitgeoefend op het beroepsleven, het arbeidsmilieu en het levenslang leren op de arbeidsplaats. Al deze aspecten moeten in de toekomst worden verbeterd.
Het is goed dat de Commissie een coördinatie van het werkgelegenheidsbeleid en het economisch beleid voorstelt, maar ik ben het eens met de heer Herman Schmid dat ook de sociale zekerheid, die ook op Europees niveau een proces doormaakt, bij deze coördinatie betrokken moet worden. Bij deze coördinatie mag aan bepaalde gebieden niet de voorkeur gegeven worden boven andere gebieden. Het is eenvoudig, zowel op nationaal als Europees niveau, om het economisch beleid en het economische proces te laten prevaleren boven het werkgelegenheidsbeleid en het sociale beleid. Dat mag niet gebeuren; het zijn gelijkwaardige processen die gelijkwaardig behandeld moeten worden tijdens de coördinatie.
De open coördinatie zie ik als een aanvulling op de wetgeving, niet als alternatief. Wij moeten echter de feitelijke toepassing van de open coördinatiemethode verbeteren. Aangezien er in de Raad geen gekwalificeerde meerderheid is voor de doelstellingen, is het billijk dat het Europees Parlement medebeslissingsbevoegdheid krijgt over deze doelen.
Wat betreft de nationale actieplannen deel ik de opvatting van de heer Herman Schmid. Het spreekt voor zich dat de nationale parlementen ze bespreken en erover beslissen. Het is redelijk dat wij een democratische controle hebben op zowel Europees als nationaal niveau wat betreft deze belangrijke kwesties.
Het is ook belangrijk om andere actoren erbij te betrekken. Van deze actoren zijn de sociale partners wellicht het belangrijkst. Het is belangrijk dat zij op zowel Europees niveau als op de andere niveaus worden betrokken bij de vormgeving van het beleid. Het is ook belangrijk, zoals in ons voorstel wordt aangegeven, dat de kandidaat-landen in een vroeg stadium bij dit proces worden betrokken.
Er is een aantal verschillen tussen de kandidaat-landen en de lidstaten, maar er zijn ook overeenkomsten. De demografische ontwikkeling en de eisen die aan de arbeidsmarkt gesteld worden zijn in de kandidaat-landen vrijwel hetzelfde. Daarom moeten zij spoedig worden betrokken bij dit proces. Bovendien willen wij een duidelijkere koppeling tussen het werkgelegenheidsbeleid en de bestaande economische instrumenten, namelijk het Europees Sociaal Fonds en het programma EQUAL. De werkgelegenheidsstrategie moet zichtbaar worden in die instrumenten, meer dan zij momenteel is.
In het algemeen staan wij positief tegenover de ontwikkeling van dit proces, maar zoals gezegd zijn er institutionele veranderingen nodig: een sterkere positie van het Europees Parlement en de nationale parlementen en een betere coördinatie. Wij mogen evenwel niet vergeten dat het economisch beleid, het werkgelegenheidsbeleid en de betreffende Raden gelijkwaardig moeten zijn.

Jensen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, ook ik wil graag beginnen met Herman Schmid hartelijk te bedanken voor zijn bijzonder kundige sturing bij de uitwerking van dit advies. Aan zijn kennis, expertise en doelgerichtheid hebben we een zeer overtuigend rapport te danken. Ik ben het ook van harte eens met zijn waarnemingen dat het Europese werkgelegenheidsbeleid meer van beneden naar boven moet worden opgezet dan van boven naar beneden. Dat ben ik met hem eens, ondanks het feit dat wij normaliter zeer afwijkende politieke uitgangspunten hebben.
Wij hebben allemaal het punt aan de orde gesteld of het Europese werkgelegenheidsbeleid heeft gewerkt, en uiteraard hebben we daadwerkelijk bereikt dat landen op bepaalde terreinen meer dezelfde taal spreken. Desalniettemin is de werkloosheid in veel landen nog steeds hoog en in toonaangevende landen heeft zij een vrijwel permanent karakter. Het ontbreekt aan structuurhervormingen en men is onvoldoende in staat de werkgelegenheidsstrategie ten uitvoer te leggen. Wat moeten we dan doen? Het antwoord is dat we de werkgelegenheidsstrategie moeten versterken door haar opener te maken, omdat het van belang is dat de regeringen zich tot deze strategie verplichten, ten behoeve van hun kiezers.
Het is belangrijk dat wij de werkgelegenheidsstrategie vereenvoudigen en meer duidelijkheid verschaffen over de doelen ervan. Zowel de Commissie als de Raad denken in deze richting. Dat is de juiste weg om te bewandelen. In plaats van een lange lijst van kwantitatieve doelen met daarop alle denkbare aspecten op te stellen en het succes af te meten aan de hoeveelheid rapporten en papier, moeten we de doelstellingen verduidelijken en zorgdragen voor een goede communicatie.
Het is belangrijk om hierbij de plaatselijke en regionale overheden en de sociale partners te betrekken. Daar heeft het Parlement voor gestreden en het is nu een geïntegreerd onderdeel van de Europese werkgelegenheidsstrategie geworden. Zoals in dit advies is aangegeven, is het zowel wenselijk als belangrijk dat wij de nationale en regionale parlementen erbij betrekken teneinde het publieke debat te verbreden en om nationale politici in staat te stellen het werkgelegenheidsbeleid te beoordelen, te zien wat er in andere landen gedaan wordt en van hun ervaringen te leren. Daarentegen denk ik dat de open coördinatie intergouvernementeel dient te blijven en flexibel moet zijn. Het werkgelegenheidsbeleid valt onder de nationale bevoegdheden en dat moet niet via een achterdeurtje worden gewijzigd. Derhalve is het belangrijk dat men niet via de achterdeur het karakter van het werkgelegenheidsbeleid wijzigt door bijvoorbeeld het Parlement het recht van medebeslissing te geven. Daarmee kunnen wij niet instemmen. Het is ook van wezenlijk belang ervoor te zorgen dat coördinatie met het economisch beleid plaatsvindt. Het slagen van het werkgelegenheidsbeleid zal immers synoniem zijn aan het slagen van het economisch beleid. Veel landen kampen met grote begrotingstekorten, die ze überhaupt niet zouden hebben als ze bij machte waren een eind te maken aan grootschalige werkloosheid. Daarom moet de coördinatie uiteraard worden verbeterd en ik juich de initiatieven toe waaraan de Commissie op dit terrein werkt.

Ainardi (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, op basis van de lessen die getrokken zijn uit de ervaringen met de tenuitvoerlegging van de richtsnoeren voor de werkgelegenheid worden in het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken tal van verbeteringen voorgesteld, waarbij het accent ligt op het scheppen van banen en op scholing. In aansluiting op zijn verslag over de lokale dimensie van de werkgelegenheid, dat in juli jongstleden door onze Vergadering is aangenomen, wijst Herman Schmid terecht op de noodzaak de lokale en regionale arbeidsmarkten te ontwikkelen. Verder doet hij nog een aantal andere voorstellen waarmee ik instem, en op mijn beurt zou ik hem dan ook willen feliciteren.
Toch zou ik een kanttekening willen maken. Het is zeker zo dat de Europese werkgelegenheidsstrategie gaandeweg heeft geleid tot andere voorwaarden inzake de uitwerking en tenuitvoerlegging van het nationale werkgelegenheidsbeleid en tot een betere coördinatie met het economisch beleid. Een stimulerend effect op de groei heeft ze evenwel niet gehad, en de werkgelegenheidssituatie als zodanig is er niet wezenlijk door veranderd. De vraag is nu: ligt dat aan de methode of aan de keuzen die gemaakt zijn?
De staatshoofden en regeringsleiders hebben een liberale koers gevaren, met de keuze voor versnelde deregulering en liberalisering, loonmatiging en flexibele en onzekere banen. Mijns inziens is daardoor de kloof gegroeid tussen de doelstellingen inzake werkgelegenheid en sociale zekerheid die hier in onze commissie nagestreefd worden en de richtsnoeren voor de economische beleidsmaatregelen van de verschillende lidstaten in de Unie. Ik zal u enkele veelzeggende voorbeelden geven. In Frankrijk zien we een stijgend aantal herstructureringen, die gepaard gaan met ontslagen en bedrijfssluitingen in tal van sectoren. In de nieuwe economie worden forse inkrimpingen aangekondigd, na het uiteenspatten van de luchtbel in de IT-sector. Duizenden werknemers van Vivendi leven in angst en onzekerheid, en ze weten dat ze niet hoeven te rekenen op dezelfde ontslagpremies als hun voormalige baas, Jean-Marie Messier. Daewoo, dat premies en subsidies ontvangen heeft in Lorraine, verplaatst de productie naar China. Total Fina Elf, dat enorme winsten behaald heeft, beknibbelt op de schadevergoedingen aan de slachtoffers van de ramp in de AZF-fabriek in Toulouse en heeft plannen voor het gedwongen ontslag van 1500 werknemers van dochteronderneming Atofina. Alcatel kondigt aan vóór eind 2003 23.000 banen te zullen schrappen. En in de textielsector, bij Alstom en Avantis, worden voortdurend fabrieken gesloten of bedrijfssluitingen aangekondigd.
Dit alles voor ogend houdend lijkt het probleem niet zozeer te zijn het vinden van een evenwicht tussen economie, werkgelegenheid en sociale zekerheid als wel het zoeken naar mogelijkheden om op economisch gebied een andere richting in te slaan. De ervaring leert ons iedere dag opnieuw dat er van een werkelijk sociaal beleid, een echt werkgelegenheidsbeleid dat de werknemers ten goede komt en dat tegemoetkomt aan de behoeften van de bevolking geen sprake kan zijn zolang de economische beleidsmaatregelen strikt gedicteerd blijven worden door het Stabiliteitspact en gebaseerd blijven op het streven naar meer concurrentie en verlaging van de arbeidskosten.
Ja, het probleem van de werkgelegenheid is stellig een van de belangrijkste punten van zorg van de burgers, en we moeten alles in het werk stellen om de werkloosheid doeltreffend te lijf te gaan en banen te scheppen. Dat kan mijns inziens alleen als we een einde maken aan de allesoverheersende rol van de financiële markten.
Van werkelijke vooruitgang kan evenwel geen sprake zijn als de burgers zelf niet betrokken worden bij de keuzen die gemaakt worden, als er geen echte sociale dialoog tot stand komt over de uitdagingen die samenhangen met de Europese eenwording en die aanzienlijk meer omvatten dan de institutionele aspecten waarover thans gediscussieerd wordt in de Conventie.

Bouwman (Verts/ALE).
Voorzitter, mevrouw de Commissaris, mijnheer Schmid, bedankt voor het verslag en bedankt voor uw onderzoek van de situatie. Ik wil een paar kritische opmerkingen maken.
De eerste is dat we nu te maken hebben met een langzame maar zekere economische achteruitgang, het is hier al een paar keer genoemd. In lidstaten waar tot voor kort sprake was van een economisch wonder, in Nederland bijvoorbeeld, is op dit moment sprake van snelle achteruitgang van de werkgelegenheid, terwijl we nog steeds hetzelfde instrumentarium hanteren. Het is eigenlijk best jammer, dat we aan de ene kant praten over het scheppen van 10 miljoen banen - wetende dat dat voor een groot gedeelte samenhangt met de economische conjunctuur - maar eigenlijk niet goed kunnen meten of dat nu met het beleid samenhangt en hoe het ermee samenhangt. Dat neemt niet weg dat wij denken dat er wel degelijk duurzaam effect zou kunnen uitgaan van bijvoorbeeld reïntegratietrajecten. Als dat er niet zou zijn, zouden we problemen hebben. Maar nogmaals, we weten het niet zeker.
Het Luxemburg-proces is inmiddels overigens door het Lissabon-proces voor een gedeelte ingehaald en zo zijn er nog wel een aantal processen die er mee samenlopen. Wij denken dat het goed is om de 4-pijlerstructuur zoals die nu bestaat, voorlopig te handhaven en niet in de laatste plaats omdat een aantal van de daaronder liggende richtsnoeren nog niet uitgewerkt zijn. Ik zal er twee noemen.
Het eerste is, en dat valt onder de pijler adaptability, kwaliteit van de arbeid, kwaliteit van de werkorganisatie. Ik vind het schrijnend dat we al jaren praten over meer banen, maar dat aan het hele aspect van betere banen absoluut onvoldoende aandacht wordt besteed. We hebben prachtige nota's, maar daar blijft het bij. We hebben geen uitwerking, we hebben geen operationalisering, we hebben vooral geen programma en we hebben daar geen geld voor. Dat is schrijnend op het moment dat je op een vijftig plus-beurs staat met honderden mensen om je heen en je praat over de noodzaak van de toenemende arbeidsparticipatie van ouderen. Op dat moment vragen mensen: "En om wat voor banen gaat het dan? Moet ik hetzelfde doen als wat ik voorheen deed? Never, nooit, doe mij maar vrijwilligerswerk" Dat soort uitspraken. Of je krijgt te maken met grensarbeiders in een zaal met 600 mensen en die zeggen op een bepaald moment: "Ja, leuk met dat vrije verkeer, België en Nederland. Maar hoe zit het eigenlijk met de aanpassing van de socialezekerheidstelsels?" Een achtergebleven gebied.
Zo kan ik nog wel even doorgaan en dan zou ik mijn 3 minuten snel vol hebben. Ik denk dat we door moeten gaan met de open coördinatiemethode, maar ook uiterst kritisch moeten kijken of we die zo maar toepassen op andere gebieden en een veelheid daarvan.
Tot slot, policy coordination. Ik denk dat het goed is, om daar in de komende periode hard aan te werken. We krijgen in de komende tijd nog debatten over hoe we dat gaan coördineren Ik zal er heel scherp op letten of de ondergeschiktheid van de werkgelegenheidsrichtsnoeren ten opzichte van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid, zoals in het Verdrag opgenomen, niet te ver doorschiet en of er een juist evenwicht wordt bewaard. Ik denk dat dat keihard nodig is. En dat kan betekenen dat we elementen van het huidige economisch beleid zullen moeten aanpassen aan een aantal elementen van die andere doelstellingen. Dat betekent wat mij betreft, uitbalanceren.
Tot slot, het is heel duidelijk dat parlementen uitgebreider geïnterviewd en gebruikt moeten worden in het - laat me zeggen - op laag niveau in de hele Europese organisatie brengen van dit soort werk.

Crowley (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur bedanken voor het geweldige werk dat hij voor dit verslag heeft verricht. Ik wil ook de commissaris bedanken voor enkele van de hints die zij ons heeft gegeven over wat zij het komende jaar hoopt te bereiken met betrekking tot deze richtsnoeren en strategieën.
Niemand heeft nog gezegd dat het mensen zijn die banen creëren. Elk model waar een opgelegd systeem van staatswerkgelegenheid of een superstructuur op kunstmatige wijze werkgelegenheid creëert, is gedoemd te mislukken. Dit komt doordat er geen onderliggende economische ontwikkeling is, die garandeert dat er blijvende, hoogwaardige banen kunnen worden gecreëerd. Dat neemt niet weg dat het dringend noodzakelijk is dat de staat zich bezighoudt met de bescherming van werknemers en de socialezekerheidsaspecten. Wanneer evenwel de rol van de ondernemer of het bedrijf bij het scheppen van banen buiten beschouwing wordt gelaten, wordt de oplossing van het werkgelegenheidsprobleem ondermijnd.
Wanneer we naar de algemene aspecten van de verschillende economieën in de Europese Unie en in de wereld kijken, blijkt dat de economieën die de beste en meeste banen hebben gecreëerd, de economieën zijn die zich op vijf hoofdthema's richten. Op de eerste plaats een sterk sociaal partnerschapmodel dat alle actoren op nationaal niveau betrekt bij het vaststellen van een breed economisch en sociaal beleid. Op de tweede plaats worden er aan ondernemers en bedrijven premies gegeven om te investeren in nieuwe banen, in nieuwe infrastructuur en in onderzoek en ontwikkeling, waardoor ook op langere termijn banen gecreëerd kunnen worden, zowel in de industrie als in de dienstensector. Op de derde plaats een zeer solide en zich voortdurend ontwikkelend onderwijs- en opleidingenstelsel, omdat de werkelijke instrumenten die we moeten gebruiken om onze beroepsbevolking aan de huidige en toekomstige omstandigheden aan te passen, die van opleiding en kennis zijn.
We horen in dit Huis en andere instellingen vaak de term levenslang leren vallen. Wat betekent dat eigenlijk? De heer Bouwman zei dat werknemers van middelbare leeftijd hem op een beurs hadden gevraagd wat hij voor hen kon doen op het punt van werk. Binnen de Europese Unie bestaat onder mensen in de leeftijd van 45 tot 60 een schat aan kennis die niet wordt aangeboord, een bron die verloren gaat uit onwetendheid, uit gebrek aan innovatief denken of gewoon uit gebrek aan een goedgestructureerd opleidingsprogramma waarmee ze zich zouden kunnen aanpassen aan de nieuwe marktkrachten en beschikbare werkgelegenheidskansen.
Er is een oud gezegde: geef een man een vis en je voedt hem voor een dag; leer hem vissen en je geeft hem voedsel voor zijn hele leven. Dat moet de onderliggende basis van onze strategieën zijn met betrekking tot de kwaliteit van de beschikbare banen, arbeid en kansen op werk - de soorten vaardigheden die we mensen geven.
Het vierde punt heeft betrekking op het concurrentievermogen. Het is in dit Huis misschien geen populair geluid, vooral wanneer we het hebben over sociale zaken, maar als een economie niet concurrerend is, kan zij niet omgaan met de grenzen van de markt waarin zij opereert. Zo'n economie trekt geen investeringen van bedrijven van buitenaf aan en kan niet voorkomen dat industrieën worden verplaatst van die economie naar andere economieën met meer concurrentievermogen of betere omstandigheden.
Mijn laatste punt, dat niet vaak wordt genoemd en dat onvoldoende erkenning krijgt, is flexibiliteit - het vermogen om je aan te passen aan veranderende omstandigheden. Wie had vijf jaar geleden, toen net met deze strategie werd gestart, gedacht dat het aantal mensen in de Europese Unie met een baan in de informatietechnologiesector zo hoog zou zijn als het nu is? Evenzo, wie had vijf jaar geleden, toen deze strategie voor het eerst in praktijk werd gebracht, gedacht dat het aantal langdurig werklozen nu, vijf jaar later, nog steeds hetzelfde zou zijn? We hebben de mensen die het kwetsbaarst zijn - de langdurig werklozen - op zijn minst teleurgesteld met wat we de afgelopen vijf jaar hebben neergezet. We zijn tekortgeschoten tegenover hen, we hebben verzuimd hun de juiste instrumenten van kennis en informatie te geven om te kunnen samenwerken en te kunnen omgaan met de nieuwe kansen die er zijn.
Wanneer we naar de totale strategie kijken, vallen een paar dingen op - collega's aan de andere kant van het Huis zijn het misschien niet eens met deze interpretatie, maar dit is mijn mening. Op de eerste plaats moeten we de richtsnoeren beperken. We moeten bewerkstelligen dat ze de ideale focus bieden die nodig is om de terreinen aan te pakken die we het belangrijkst vinden. Op de tweede plaats moeten we de richtsnoeren meer tijd geven om te werken. Waarom herzien we ze niet elke drie of vier jaar, in plaats van elk jaar, om er weer voor te zorgen dat men kan zien dat ze functioneren binnen de mechanismen en systemen waaruit ze voortkomen?
Vervolgens is het nodig om, zoals veel sprekers al hebben gezegd, het globale economisch beleid ten aanzien van de werkgelegenheidsstrategie te coördineren, om te verzekeren dat de twee op elkaar aansluiten. Sommige mensen zeggen dat er een zekere spanning bestaat tussen deze twee idealen. In werkelijkheid zullen er echter geen optimale resultaten, dat wil zeggen maximale economische groei en ontwikkeling en een maximaal in praktijk brengen van deze idealen, worden bereikt, tenzij ze parallel en op elkaar afgestemd werken.
Mijn laatste punt is dat we moeten blijven investeren in mensen, omdat we het uiteindelijk wel hebben over één enkel individu dat een kans te weinig heeft gehad in de Europese Unie, hoeveel cijfers en statistieken we ook krijgen voorgelegd. Als door ons debat hier vanavond en door ons werk in het komend jaar ieder van ons één persoon aan een hoogwaardige baan zou kunnen helpen, zouden we een levenswerk verrichten, omdat we onze medemensen dan hebben geholpen om zichzelf te helpen, en zij op hun beurt de opleiders, leraren en ambassadeurs van de toekomst kunnen zijn.
Morgen moeten we dit verslag onze volmondige goedkeuring geven, maar we moeten er ook voor zorgen dat we onze handen niet binden. Toekomstige ideeën moeten flexibel zijn en aangepast kunnen worden aan de nieuwe maatschappij.

Bastos (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, de Europese Unie beoogt door het ten uitvoer leggen van de Europese werkgelegenheidsstrategie vast te stellen wat voor de lidstaten op de middellange termijn de doelstellingen voor volledige werkgelegenheid moeten zijn. Deze doelstellingen moeten worden opgenomen in een gecoördineerd beleid.
De rapporteur, de heer Schmid, die ik bij deze gelukwens, somt de positieve gevolgen van de Europese werkgelegenheidsstrategie van de afgelopen vijf jaar op, en vestigt verder de aandacht op een aantal minder geslaagde aspecten. Een van de problemen die we moeten oplossen is de wijze waarop deze strategie wordt getransponeerd naar het niveau waar de besluiten inzake werkgelegenheid worden genomen. Daar schort het een en ander aan. De open coördinatiemethode is een belangrijk instrument bij het toepassen van de werkgelegenheidsstrategie. Zoals bekend is deze methode bedacht voor al die sectoren waarover de lidstaten hun autonomie hebben behouden. Er zijn echter nog altijd verschillen tussen nationale belangen en Europese belangen, en daarom wordt voorgesteld dat elke regering met het nationale actieplan een bijdrage levert aan de ontwikkeling van een gemeenschappelijk werkgelegenheidsbeleid. Het is buitengewoon belangrijk dat de sociale partners er actief toe bijdragen dat de prioriteiten van de werkgelegenheidsstrategie ten uitvoer worden gelegd en in hun jaarlijkse programma's worden opgenomen, zeker op gebieden als levenslang leren, actief ouder worden, de gelijkheid tussen mannen en vrouwen en de modernisering van de organisatie van de arbeid.
Er moet ook rekening worden gehouden met de gevolgen die de uitbreiding zal hebben voor de bestaande arbeidsmarkt in de Europese Unie. We hebben een gemeenschappelijk algemeen beleid op Europees niveau en daarnaast worden op nationaal niveau beleidsmaatregelen getroffen. Om die strategieën beter op elkaar af te stemmen moeten we de economische ontwikkelingen sturen, niet alleen door het mobiliseren van menselijke hulpbronnen en het opzetten van nieuwe institutionele structuren, maar ook door het stimuleren van de ondernemingsgeest.
In Portugal hebben we een nationaal werkgelegenheidsplan dat de ideeën van de werkgelegenheidsstrategie toepast op de Portugese situatie in een poging zo een antwoord te formuleren op de nieuwe uitdagingen. De afgelopen jaren heeft de Portugese arbeidsmarkt over het algemeen een vrij gunstige ontwikkeling doorgemaakt. We hebben wel te maken met een aantal structureel zwakke punten, en alleen een strategie op de middellange en lange termijn kan daar verandering in brengen, en de sociale partners zullen daar een actieve bijdrage aan moeten leveren. Ik noem hier de belangrijkste zwakke punten:
een laag opleidingsniveau,
een hoog percentage langdurig werklozen en extreem langdurig werklozen,
het bestaan van een groep die bij de opname in het arbeidsproces met bijzondere problemen te maken krijgt, samengesteld uit jongeren, ouderen, vrouwen, etnische minderheden en gehandicapten,
een uiterst kwetsbare particuliere sector,
een laag productieniveau,
sterke regionale verschillen.
Tot slot wil ik erop wijzen dat de open coördinatiemethode moet worden verbeterd om zo het economische en werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten beter op elkaar af te kunnen stemmen en ervoor te zorgen dat de Europese werkgelegenheidsstrategie doeltreffend en concreet kan worden toegepast. We moeten alle mogelijkheden van deze methode verbeteren en benutten, waarbij we er overigens wel rekening mee dienen te houden dat de open coördinatiemethode eerst en vooral transparant moet zijn.

Weiler (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, vandaag bespreken we een geslaagd Europees project, waaraan vijf jaar geleden velen nog twijfelden. Het zou eigenlijk ook buiten de kleine kring van deskundigen bekend moeten zijn. Sinds 1997 zijn er ongeveer tien miljoen nieuwe banen gekomen. Dat is kwantitatief en kwalitatief echter niet genoeg. We zijn het erover eens dat de richtsnoeren voor de werkgelegenheid doelmatiger moeten worden, ze moeten niet omvangrijker worden, maar helderder en sterker bindend.
We willen - voorlopig althans - nog niet van de pijlerstructuur afstappen, maar we vinden wel zij moet worden herzien. Het Parlement heeft de afgelopen jaren ook heel wat impulsen in die richting gegeven en op tekortkomingen gewezen. We willen ook dat de richtlijnen daadwerkelijk worden omgezet. We weten dat bepaalde lidstaten zich passief tegen de Commissie verzetten. Ook dit moest een keer gezegd worden.
Er was veel waardering voor de eerste en de vierde pijler. Ik zou daar toch een aantal vraagtekens bij willen plaatsen. De eerste pijler - de inzetbaarheid, die vooral verband houdt met de bijscholing - wordt volgens mij in de lidstaten nog steeds te lukraak, te willekeurig en te kortzichtig gebruikt. We moeten zorgen voor een permanente bijscholing op niveau, en dat betekent uiteindelijk het recht op bijscholing voor de werknemers. Dat mag niet pas gelden voor werknemers boven de 50 of de 55, dat geldt ook voor wie pas 30 of 35 is.
Er was veel lof voor de vierde pijler, de gelijke kansen. Ik denk, mevrouw de commissaris, dat deze successen ook iets te maken hebben met het feit dat er tegelijkertijd een aantal wetten tegen discriminatie zijn uitgevaardigd. We hebben een tekort aan ondernemersgeest en flexibiliteit. Ik heb de indruk dat veel ondernemers nog niet hebben gemerkt dat ook van hen flexibiliteit en veranderingen worden verwacht.
Het Europees Sociaal Fonds is zonder meer een effectief instrument, maar het zou ook gekoppeld moeten zijn aan de mate waarin de lidstaten hun verplichtingen nakomen. Zonder Europese sancties redden we het waarschijnlijk niet. Mevrouw de commissaris, mijn fractie staat achter u. De nationale plannen voor de werkgelegenheid worden vaak nog als geheime documenten van de regering beschouwd - de afgevaardigden van de nationale parlementen en de burgers kennen ze niet. Daarom moeten we met het oog op de democratische legitimiteit in Europa zorgen voor een medebeslissingsrecht en in de lidstaten voor een discussie en een stemming over de wetsontwerpen. Daarom zullen wij als sociaal-democraten u van harte steunen.

Sanders-ten Holte (ELDR).
Voorzitter, mevrouw de Commissaris, collega's, werkgelegenheid is het belangrijkste instrument om sociale uitsluiting tegen te gaan. Daarom vind ik het zo'n belangrijk punt op de agenda van de Europese Unie. Ik wil de heren Schmid en Mann hartelijk danken voor de kritische blik waarmee ze naar de balans van 5 jaar Europese werkgelegenheidsstrategie hebben gekeken.
Vooral omdat de Commissie in 2003 met een voorstel voor werkgelegenheidsrichtsnoeren zou komen, is het van cruciaal belang, dat wij als Europees Parlement nu onze stem laten horen. Zelf wil ik graag de volgende opmerkingen maken.
In haar verslag geeft de Europese Commissie volmondig toe dat men niet kan stellen dat de toegenomen werkgelegenheid van de laatste jaren rechtstreeks het gevolg is van de Europese werkgelegenheidsstrategie. En dit verontrust mij zeer aangezien wij op het ogenblik duidelijk afstevenen op een recessie en dan hebben we juist een effectieve strategie nodig. Als het dus niet duidelijk is of het beleid effectief is, heeft het dan wel zin om deze strategie te handhaven? En dan rijst ook de vraag: wat is nu precies de taak van de Europese Unie? Is het een kwestie van subsidiariteit? Het is dus de hoogste tijd goede indicatoren te ontwikkelen en de statistieken beter bij te houden. Pas dan kunnen we werkelijk onderkennen, wat effectief is en wat niet. Voorlopig is het zo dat de Europese Rekenkamer zich vrijdag zeer kritisch uitlaat over de lokale werkgelegenheidsprojecten van de Unie, zowel over de doelstellingen als de monitoring ervan en de controle op de financiële middelen. Een veeg teken.
En dan de vrouwen. Uit de mededeling van de Commissie blijkt ook dat oudere werknemers en vrouwen nog steeds achterblijven op het gebied van werkgelegenheid. Hoewel de werkgelegenheid voor vrouwen in de 5 jaar met 4,3% is toegenomen tot 54,9%, - dat zijn toch maar hele kleine verschillen, - gaat er daarbij vooral om deeltijdbanen en banen zonder reële toekomstperspectieven. Het glazen plafond bestaat nog steeds, zij het dat het iets breekbaarder is geworden. Maar dat de verschillen in loon nog steeds gemiddeld 16% bedragen, is natuurlijk volstrekt onaanvaardbaar. Daarnaast is een van de grote problemen voor de werkende vrouw, de combinatie van gezin en werk. Hoewel de lidstaten de laatste jaren steeds meer aandacht besteden aan ouderschapsverlof en kinderopvang, denk ik dat er meer nodig is. In veel lidstaten heeft de burger er moeite mee dat ook de man ouderschapsverlof kan aanvragen. De huisman wordt met achterdocht bekeken. Ik denk dat het aan de Unie is om te proberen hierin verandering te brengen. Als we het hebben over best practices, dan denk ik dat we in ieder geval zeker naar een land als Zweden kunnen kijken.
Ten slotte, ook de oudere werknemer zit nog steeds in het verdomhoekje. Levenslang leren gaat vaak aan hem voorbij terwijl dat toch heel belangrijk is. Ik denk dat het ontzettend belangrijk is om een goede, effectieve en controleerbare strategie te ontwikkelen, zeker met het oog op de naderende uitbreiding.

Figueiredo (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren afgevaardigden, als we de balans opmaken van vijf jaar Europese Werkgelegenheidsstrategie, dan zien we dat er nog steeds een groot gebrek is aan kwalitatief goede banen met rechten voor de werknemer. De meeste banen die de afgelopen vijf jaar zijn geschapen zijn erg onzeker. Het zijn vaak deeltijdbanen of banen voor een korte periode. Bij dit soort banen is er geen garantie dat de normen voor gelijke rechten en mogelijkheden worden nageleefd.
In het verslag van onze collega, de heer Schmid - die ik bij deze gelukwens met zijn werk - wordt gesteld dat de werkloosheid nog steeds hoog is, zeker als het gaat om langdurige werkloosheid. Langdurige werkloosheid en onzeker en slecht betaald werk zijn in Europa de belangrijkste factoren bij sociale uitsluiting. Vrouwen zijn in dit opzicht vaak het slechtst af. Het gemiddelde salaris is voor vrouwen nog steeds vrij veel lager dan voor mannen, en vrouwen blijven grote moeilijkheden ondervinden bij het doordringen in hogere of leidinggevende functies.
Het stabiliteitspact legt ons nog steeds een restrictief monetair beleid op. Er wordt gekort op de openbare investeringen en de privatisering gaat gestaag voort, vooral als het gaat om openbare diensten. En dat betekent dat het sociale beleid en het scheppen van werkgelegenheid naar het tweede plan verwezen worden. Dat is wat er nu gebeurt. Daarnaast blijven we het communautair beleid op het gebied van mededinging, landbouw en visserij voorrang verlenen, en dat beleid houdt geen rekening met kleine en middelgrote ondernemingen, familiebedrijven en kustvisserij, en draagt zo bij tot extra werkloosheid. We verhinderen zo ook dat er kwalitatief goede banen worden geschapen. Precies hetzelfde gebeurt bij de herstructurering en het verplaatsen van ondernemingen, en dan met name multinationals. Met de rechten van de werknemers wordt in het geheel geen rekening gehouden.
Het is vooral veelbetekenend dat men in de meeste lidstaten geen weet heeft van de Europese werkgelegenheidsstrategie. In de nationale plannen zijn geen kwantitatieve doelstellingen opgenomen, en dus ook geen streefpercentage voor werkende vrouwen, zoals dat tijdens de Top van Lissabon is vastgelegd. De nationale werkgelegenheidsplannen worden niet aan de nationale parlementen voorgelegd en over de inhoud ervan wordt geen debat gevoerd.
Als we banen met rechten willen creëren is het van belang dat er met deze zaken rekening wordt gehouden.

Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, nu het debat ten einde loopt is het mijns inziens wel duidelijk geworden dat de werkgelegenheidsstrategie niet overal vruchten, of niet overal dezelfde vruchten heeft afgeworpen. Daarover zijn wij het kennelijk met elkaar eens. Het belangrijkste is evenwel dat alle lidstaten nu in een fase verkeren waarin zij de nationale beleidsvormen moeten veranderen, en de prioriteiten moeten verleggen van werkloosheidbestrijding naar werkgelegenheidverhoging.
In het verslag van de heer Schmid worden enkele belangrijke punten naar voren gebracht, en onze commissie heeft daar haar goedkeuring aan gehecht. Ons doel is de mededeling van de Europese Commissie aan te vullen en te verrijken opdat de in Luxemburg opgestarte strategie kan worden versterkt. Ik wil in mijn redevoering de aandacht toespitsen op enkele vraagstukken die vanavond ook reeds door andere collega's zijn genoemd.
Ten eerste liet de betrokkenheid van de lokale en regionale autoriteiten en de niet-gouvernementele organisaties te wensen over. Mevrouw de commissaris zei dat er lokale actieplannen zijn opgesteld en uitgevoerd door lokale instanties, en dat deze navolging verdienen. Ik geloof echter dat zij eerder de uitzondering waren, en niet de regel. Zoals de heer Andersson al zei moeten wij deze voorbeelden nu bestuderen en nagaan waarom, onder welke voorwaarden en omstandigheden bepaalde regio's wel en andere geen baat daarbij hebben gehad.
Ik zal u iets noemen dat verband houdt met mijn land en waar ik werkelijk verbaasd over ben. Wij hebben binnenkort lokale en regionale verkiezingen en ik heb nergens tijdens de verkiezingscampagne gewag horen maken van de rol die de lokale instanties kunnen spelen bij de totstandbrenging van werkgelegenheid. Iedereen roept hoe belangrijk hun rol is bij het schoonhouden van de buurt en het creëren van groene zones, waarbij voor de vorm nog wat vage toespelingen worden gemaakt op sociaal beleid. Je hoort echter nooit dat ze plaatselijke arbeidskrachten kunnen mobiliseren en banen kunnen creëren. Wat de rol van de niet-gouvernementele organisaties betreft, wel, deze laat nog meer te wensen over. Als hun positie in de sociale dialoog niet wordt geïnstitutionaliseerd zullen zij mijns inziens geen serieuze en efficiënte partner kunnen zijn in de lokale samenleving.
Een ander vraagstuk betreft de werkloosheid van vrouwen. De rapporteur van de Vrouwencommissie, de heer Mann, sprak daar vooral over. Ik geloof dat ook daar, niettegenstaande het feit dat arbeidsplaatsen zijn gecreëerd, de lidstaten blijk moeten geven van vastberadenheid en coherentie. Zij moeten kwantitatieve doelstellingen vaststellen voor de verbetering van de arbeidskwaliteit van vrouwen en de totstandbrenging van nieuwe arbeidsplaatsen. Dit thema houdt rechtstreeks verband met het vraagstuk dat vanavond aan de orde is, namelijk de coördinatie van het werkgelegenheids- en het sociaal beleid, en ik geef daar ook uitdrukkelijk steun aan.
Hier worden wij geconfronteerd met het enorme vraagstuk van de combinatie van het gezins- en het beroepsleven, waarvoor de juiste omstandigheden moeten worden gecreëerd. Dit houdt evenwel verband met het sociaal beleid waar de lidstaten bevoegd voor zijn, maar ook met het vraagstuk van de sociale verantwoordelijkheid waar dit Parlement zich mee bezig heeft gehouden en waar de sociale partners verantwoordelijk voor zijn.
Wij zien dat nog heel wat inspanningen moeten worden ondernomen om de werkgelegenheidsstrategie op verschillende niveaus tot ontplooiing te brengen. Daarbij mogen wij niet vergeten dat ook de nationale en - eventueel - regionale parlementen een belangrijke rol moeten vervullen. Het werkgelegenheidsbeleid is namelijk iets waar zij zich niet serieus mee bezig houden.

Randzio-Plath (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, de inventaris die we vandaag opmaken toont duidelijk aan hoe belangrijk het was dat we überhaupt nadenken over Europese strategieën. Natuurlijk zijn de regeringen van de lidstaten verantwoordelijk voor het beleid voor de arbeidsmarkt en voor het economisch en sociaal beleid. Toch moeten we eindelijk eens toegeven dat de interne markt ertoe heeft bijgedragen dat de economie van iedere lidstaat al sterker afhankelijk is geworden van die van de buurlanden. Tegelijkertijd zien we die wederzijdse afhankelijkheid ook op de arbeidsmarkt en in het dagelijks leven. Daarom zijn we als Europees Parlement, als Europese instelling, gedwongen om ook deze uitdaging aan te nemen.
Daarom kan deze inventaris niet meer zijn dan een uitnodiging aan onszelf om de procedures nog sterker te integreren. We moeten het streamlining-concept van de Commissie voor het werkgelegenheidsbeleid en voor het economisch en sociaal beleid ondersteunen. Daardoor krijgen we nog betere instrumenten in handen. Als we deze uitdaging werkelijk aannemen moeten we heel duidelijk zeggen dat de coördinatie een Europese taak is. Onze rol is toch belangrijker dan ooit wanneer we zien dat de successen van het werkgelegenheidsbeleid door lagere economische groei weer teniet worden gedaan? Omgekeerd is het ook waar dat de slechte toestand op de arbeidsmarkt de groei afzwakt.
We moeten er eindelijk aan wennen dat we in de Europese Unie een economisch beleid moeten voeren dat rekening houdt met de streefdoelen voor de werkgelegenheid, terwijl een modern Europees werkgelegenheidsbeleid moet zorgen voor duurzame en hoogwaardige groei voor iedereen. We moeten deze koppeling leggen, vooral voor onze toekomstige koers. Ik hoop werkelijk dat de Conventie en de Intergouvernementele Conferentie in dit opzicht een doorbraak zullen bereiken. Op die manier kunnen we ervoor zorgen dat het Lissabon-proces een constitutionele basis krijgt, vooral met het oog op volledige werkgelegenheid.
Ik zou nog drie opmerkingen willen maken over de concrete en brede acties, die de participatie op de arbeidsmarkt in de Europese Unie moeten verhogen en die vooral voor het economisch beleid van het grootste belang zijn. We kunnen die participatie natuurlijk nog verhogen door de belastingen aan te passen, bijvoorbeeld door de BTW op arbeidsintensieve diensten te verlagen. Het is teleurstellend dat hier zo weinig vooruitgang is geboekt.
Ik wil er ook nog op wijzen dat initiatieven ter bevordering van het ondernemerschap en ter ondersteuning van het midden- en kleinbedrijf sterker aan elkaar gekoppeld moeten worden dan in het verleden mogelijk was.
Ten derde moeten we eens overwegen of we geen koppeling moeten leggen tussen met name de richtsnoeren voor de werkgelegenheid en de richtsnoeren voor het mededingingsbeleid, dat wil zeggen het subsidiebeleid. We hebben tenslotte principes voor het toekennen van subsidies en uitzonderingen op het verbod op subsidies als ze voor het midden- en kleinbedrijf bedoeld zijn, of voor het bevorderen van de werkgelegenheid. Die principes van het subsidiebeleid vinden we nauwelijks terug in de richtsnoeren voor de werkgelegenheid, maar omgekeerd ook niet. Dat zou wel het geval moeten zijn, want het subsidiebeleid is heel belangrijk, net zoals het mededingingsbeleid al met al een belangrijk element is van ieder beleid om de werkgelegenheid te bevorderen.

Laguiller (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, in een periode waarin de werkloosheid in de landen van de Europese Unie op een hoog niveau ligt is de uitwerking van een Europese werkgelegenheidsstrategie van cruciaal belang. Een van de hoofdelementen van een dergelijke strategie zou een verbod moeten zijn op massaontslagen bij grote ondernemingen, waarvan we thans een voorbeeld zien bij het zeer kapitaalkrachtige concern Alcatel. Iedereen weet dat deze grote ondernemingen eerstverantwoordelijk zijn voor de werkloosheid; niet alleen weigeren ze extra banen te scheppen, wat toch hun plicht is, maar ook ontslaan ze werknemers om louter beurstechnische redenen.
Een ander onmisbaar element in iedere werkgelegenheidsstrategie is de verplichting voor de nationale overheden om initiatieven te ontwikkelen op basis waarvan de honderdduizenden banen gecreëerd kunnen worden waaraan op dit moment behoefte bestaat in de landen van de Europese Unie - in de zorg, bij het openbaar vervoer, bij de posterijen of in het onderwijs. De samenleving zou er tevens mee gediend zijn als in de lidstaten grootschalige projecten opgezet zouden worden voor de bouw van goedkope, kwalitatief hoogstaande woningen. Het huidige beleid, waarbij de publieke sector op alle fronten geprivatiseerd wordt, staat haaks op een dergelijke strategie. In die omstandigheden is praten over een werkgelegenheidsstrategie voor mij niet meer dan het uiten van vrome wensen.

Gillig (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, ik zou me in de eerste plaats tot onze rapporteur willen richten, collega Schmid, om hem te bedanken en hem te feliciteren met zijn werk. Wij zijn het grotendeels eens met de richtsnoeren die hij in zijn verslag heeft voorgesteld.
Zoals veel van mijn collega's ben ik namelijk van mening dat de Europese werkgelegenheidsstrategie van de afgelopen vijf jaar doeltreffend is geweest, zij het met misschien wat verschillen tussen de diverse regio's, en dat ze de Europese burgers van nut is geweest. Thans lijkt evenwel het moment gekomen om de structuur van die strategie opnieuw tegen het licht te houden en ook om een nieuwe strategie voor te stellen waarin de coördinatie tussen het macro-economisch beleid, het sociaal beleid en het werkgelegenheidsbeleid de volle aandacht krijgt. Vanuit dat gezichtspunt hebben we nu alle aspecten van de Europese werkgelegenheidsstrategie van de afgelopen vijf jaar doorgenomen en zijn er voorstellen gedaan voor de te volgen richtsnoeren. Ik zou me op drie punten willen concentreren.
Het eerste punt betreft de noodzakelijke relatie tussen de Europese werkgelegenheidsstrategie en de nationale werkgelegenheidsplannen. Daarbij gaat het mijns inziens om de vraag hoe de burgers bij de Europese strategieën betrokken worden en hoe zij tegen die strategieën aankijken wanneer die hen rechtstreeks betreffen. In de praktijk komt deze relatie tot stand via de betrokkenheid van de nationale parlementen, die de Europese richtsnoeren moeten goedkeuren en tegelijkertijd moeten toezien op de tenuitvoerlegging ervan. Wat dit betreft is de situatie in mijn ogen enigszins paradoxaal. We hebben te maken met een krimpende werkgelegenheid. De inspanningen van de Europese Unie in het kader van de werkgelegenheidsstrategieën dienen gericht te zijn op de achtergestelde groepen; die zouden van de maatregelen moeten kunnen profiteren. Maar dat zijn nu juist de mensen die het meest ontgoocheld en het meest kritisch zijn en die onze standpunten en voorstellen het minst begrijpen. Als we nu proberen een strategie te ontwikkelen die gebaseerd is op samenhang, een strategie waarbij de nationale parlementen ten volle betrokken worden, in die zin dat ze een belangrijke stem hebben bij de vaststelling van de nationale werkgelegenheidsplannen, dan kunnen we mijns inziens een bijdrage leveren aan het democratiseren van de Europese procedures, met name die betreffende de Europese werkgelegenheidsstrategie, en kunnen we ons optreden bij de burgers legitimeren.
Het tweede punt - waarover iedereen het eens is naar ik aanneem - is dat het Europees werkgelegenheidsbeleid pas doeltreffend kan zijn als het onderdeel uitmaakt van een sociaal-economisch kader waarin alle beleidsmaatregelen van de Unie geïntegreerd zijn. De hier aangehaalde doelstellingen van volledige werkgelegenheid, onderwijs en levenslang leren zijn immers horizontale doelstellingen die een veel breder terrein bestrijken dan de sectoriële richtsnoeren.
Tot slot ben ik van mening dat we de instrumenten die we hebben om het sociale Europa vorm te geven opnieuw tegen het licht moeten houden. Immers, als we overeenstemming weten te bereiken over de doelstellingen, moeten we wel beschikken over adequate instrumenten om die doelstellingen te verwezenlijken. Wat dat betreft denk ik dat we eens moeten stilstaan bij het gebruik van de medebeslissingsprocedure en de besluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid op werkgelegenheidsterrein. De open coördinatiemethode is zeker vruchtbaar gebleken, maar ik denk dat ze weer de functie moet krijgen die ze oorspronkelijk had: ze dient een aanvulling te zijn op de andere normatieve instrumenten.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, ik wil heel kort het Parlement en al degenen die hebben deelgenomen aan dit belangrijke debat bedanken. Dit debat maakt deel uit van het werk dat de Commissie nu na de evaluatie moet verrichten om het werkgelegenheidsbeleid in een nieuw jasje te steken. Wij zullen serieus rekening houden met de voorstellen en standpunten van het Parlement. Ik wil nu echter kort ingaan op vier punten, die vanavond herhaaldelijk naar voren zijn gebracht.
Het eerste punt betreft de grondslag waarop de werkgelegenheidsstrategie is opgebouwd. Deze grondslag is een combinatie van concurrentie en samenhang. Het staat buiten kijf dat in de werkgelegenheidsstrategie rekening wordt gehouden met de behoeften van zowel de bedrijven, de grote en de kleine bedrijven, als de werknemers. Enkele afgevaardigden hadden twijfels over het vermogen van de werkgelegenheidsstrategie om een impuls te geven aan de concurrentiekracht. Mijns inziens overdrijven zij enigszins. Juist de werkgelegenheidsstrategie was een stimulans tot de hervormingen van de arbeidsmarkten, tot bedrijfsvriendelijke hervormingen. Het feit dat moet worden gezorgd voor zowel mededingingsvermogen als samenhang betekent - zoals talrijke afgevaardigden hebben onderstreept - dat het noodzakelijk is een brug te slaan tussen de beleidsstrategieën voor de werkgelegenheid en het sociaal beleid. Met andere woorden, er mag daartussen geen onderscheid worden gemaakt: bij elke stap moet ook rekening worden gehouden met de vraagstukken van sociaal beleid.
Het tweede punt betreft het kader, de samenwerking, de synchronisatie van de richtsnoeren voor de werkgelegenheid en het economisch pakket. Er zijn serieuze voorstellen en meningen naar voren gebracht. Evenals vele afgevaardigden wil ook ik wijzen op de noodzaak van zichtbaarheid voor de werkgelegenheidsstrategie. Het moet duidelijk zijn waarop deze strategie van toepassing is. Zij mag niet worden ingelijfd in de economische richtsnoeren.
Mijn derde opmerking betreft de betrokkenheid. Een van de grootste problemen waarop wij bij de evaluatie zijn gestuit houdt verband met de deelname van de nationale parlementen. Deze moeten een sterkere rol krijgen, en hetzelfde geldt voor de sociale partners en de lokale overheden die belast zijn met de toepassing op regionaal en lokaal niveau van de werkgelegenheidsstrategie.
Tot slot wil ik nog iets zeggen over de methode als instrument. Zoals mevrouw Gillig volkomen terecht zei wordt de open coördinatiemethode voor het eerst als instrument gebruikt. Deze wordt weliswaar niet als dusdanig vermeld in het Verdrag maar is wel zeer succesvol geweest. Daarom hebben wij ook in twee andere processen hiervan gebruik gemaakt, namelijk bij de uitsluiting en de pensioenen. Volgens ons zal de Intergouvernementele Conferentie een gelegenheid zijn om deze methode in een definitieve vorm te gieten. Dan kan zij ook als instrument in andere beleidsvormen worden gebruikt.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0279/2002) van mevrouw Smet, namens de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, over de vertegenwoordiging van vrouwen bij de sociale partners van de Europese Unie (2002/2026(INI)).

Smet (PPE-DE)
Voorzitter, het is de tweede keer dat het sociaal beleid en het beleid inzake gelijke kansen voor mannen en vrouwen zo laat op de agenda komt. Dat mag af en toe wel, maar ik zou diegenen die de agenda opstellen toch willen vragen om eens te wisselen en het economisch beleid en het landbouwbeleid bijvoorbeeld ook eens zo laat op de agenda te plaatsen, zodat wij onze verslagen 's middags kunnen bespreken en niet altijd mevrouw Diamantopoulou en wij hier 's nachts om 12 uur moeten zitten.
Nu het verslag. Waarom is er een verslag opgesteld over de vertegenwoordiging van vrouwen bij de sociale partners? In de eerste plaats omdat er een enorme stijging is geweest van het aantal werkende vrouwen. In Europa nemen de vrouwen 42% van de totale werkende bevolking voor hun rekening. Diezelfde stijging wordt niet weerspiegeld in de organen die iets te zeggen hebben over het beleid. Welke zijn die organen? Dat zijn de structurele organen van de sociale partners zelf, hun voorzitters, hun secretarissen-generaal, hun uitvoerende comités, hun algemene vergaderingen, hun onderhandelingscomités, enz. Dus daarin zijn de vrouwen weinig vertegenwoordigd. Ook daar waar de sociale partners als afgevaardigden fungeren in adviesraden, zijn die afgevaardigden meestal geen vrouwen.
Nochtans vragen de sociale partners, en we geven hun dat ook met plezier, een groot stuk van de macht in Europa en in de lidstaten. Want het is natuurlijk zo dat de collectieve arbeidsovereenkomsten die zij sluiten, en die dus ook de vrouwen aanbelangen, in het algemeen kracht van wet hebben. Een groot deel van de wetgevende bevoegdheid, namelijk die welke betrekking heeft op arbeid, is afgestaan aan hen. Welnu, dit kan op voorwaarde dat de sociale partners representatief zijn. Als zij dat niet zijn, kan dit eigenlijk niet. Ik beweer dat zij niet representatief zijn. Als voor de 42% vrouwen op de arbeidsmarkt de vakbonden bijvoorbeeld nog geen 25% vrouwen in hun bestuursorganen hebben, en in sommige bestuursorganen geen 12% of geen 10%, en als de werkgeversorganisaties 1% vrouwen of 2% vrouwen in de bestuursorganen hebben, dan zeg ik dat deze sociale partners niet representatief zijn voor de arbeidswereld.
Dus vandaar het verslag. Wij vragen dus op de eerste plaats, dat er gegevens worden verzameld, dat er een databank wordt aangelegd over de aanwezigheid van vrouwen bij de sociale partners. Want het is bijzonder moeilijk, mevrouw de Commissaris, Voorzitter, geachte collega's, om aan cijfers te geraken. Voor de vakbonden gaat dit nog, ze houden dat zelf voor een stuk bij. Voor de werkgevers is dat praktisch onmogelijk. Als je aan lidstaat X vraagt hoeveel vrouwen er zijn in zijn werkgeversorganisatie, krijg je geen antwoord, geen cijfers, geen gegevens. Er is onwil of ze zijn niet ter beschikking. De aanleg van een databank is dus een eerste vereiste. Ik weet dat de Commissie daarmee bezig is en dat er een onderzoeksopdracht gegeven is. Maar die opdracht loopt over 4 jaar en ik hoop, mevrouw de Commissaris, dat men geen 4 jaar zal wachten om maatregelen te nemen. Als we moeten wachten op de cijfers gaat het nog zeer lang duren voor er iets gebeurt.
Ik denk dat de Europese Commissie, de lidstaten en de sociale partners een beleid moeten voeren dat gelijkaardig is aan dat in de politieke wereld. Men is er gelukkig langzaamaan in geslaagd de politieke partijen ervan te overtuigen dat de politieke organen representatief moeten zijn voor de bevolking van hun land. Als er 50% vrouwen in die landen wonen, en dat is in alle landen het geval, vaak meer, dan moet de politieke wereld ook de vertegenwoordiging van die vrouwen zijn. Zowel vanuit Europa als vanuit de lidstaten wordt daarvoor een beleid gevoerd. Hetzelfde gebeurt helaas niet voor de sociale partners.
Vandaar dat een reeks maatregelen in dit verslag wordt voorgesteld, die hetzij door de Europese Unie hetzij door de sociale partners zelf, met een beetje druk van de lidstaten, moeten worden uitgevoerd om te komen tot een aanvaardbare vertegenwoordiging van vrouwen in alle onderhandelingsorganen en in de organen van de sociale partners, met de bedoeling om tijdens de onderhandelingen ook de problemen van de vrouwen aan bod te laten komen. Het is immers vanzelfsprekend dat diegenen die rond de onderhandelingstafel zitten het meest gevoelig zijn voor hun eigen problemen, dat is altijd het geval. Dat is ook normaal, die kennen ze het best. Het is alsof je een onderhandelingstafel met gehandicapten zou organiseren; die zouden ook zeer gevoelig zijn voor de problematiek van de gehandicapten en ze zouden gelijk hebben. Dat geldt ook voor onderhandelingstafels waar alleen mannen rond zitten. Die zijn zeer gevoelig voor hun eigen problematiek en weinig voor die van de vrouwen. Dus vandaar onze theorie, alstublieft Commissie, voer ook een beleid ten aanzien van deze hele problematiek.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mevrouw Smet bedanken voor haar verslag. Daaruit wordt duidelijk hoe weinig vooruitgang is geboekt op het gebied van de vertegenwoordiging van mannen en vrouwen bij de sociale partners en hoezeer discriminatie hoogtij viert.
Het is onthutsend te moeten vaststellen dat in grote Europese vakbonden met honderdduizenden leden er zelfs van een indicatieve vertegenwoordiging van mannen en vrouwen geen sprake is, en in de bestuursorganen van vakbonden vaak alleen maar mannen zitten. Er komen weliswaar steeds meer vrouwen op de arbeidsmarkt maar het aantal vrouwelijke leden van vakbondsorganisaties neemt niet navenant toe. Het percentage vrouwelijke leden is gemiddeld lager dan 25%, terwijl vrouwen meer dan 40% van alle arbeidskrachten uitmaken.
Zoals mevrouw Smet al zei, is de situatie bij de werkgevers zelfs nog slechter. België heeft het laagste percentage, namelijk 1,5% en Finland het hoogste percentage, namelijk 19%, ofschoon ook dit niet hoog is. Wij stellen weliswaar vast dat de vrouwen de afgelopen jaren steeds actiever zijn geworden, maar ik moet hier toch wijzen op de conclusie van Beijing van tien jaar geleden waarin werd vastgesteld dat als wij zo door gaan, pas over 2500 jaar een evenwicht zal zijn bereikt.
Wat kunnen wij op Europees vlak doen? Het is overduidelijk dat dit vraagstuk niet kan worden opgelost met wetgeving of verplichte maatregelen. Zoals werd gezegd heeft de Commissie reeds het bureau uitgekozen dat statistische gegevens uit heel Europa moet verzamelen en analyseren. Nu hebben wij namelijk alleen nog maar statistieken over de nationale vertegenwoordigingen. Er zijn geen analytische gegevens over de vertegenwoordiging in de verschillende sectoren, of over de situatie in de lidstaten. De inzameling van deze statistische gegevens zal vier jaar duren, maar wij kunnen reeds vanaf het eerste jaar gebruik maken van deze gegevens. Zij zullen ons aantonen op welke gebieden wij moeten ingrijpen door middel van netwerkvorming, uitwisseling van goede praktijken, samenwerking en stimulansen voor de vakbonden.
Ten tweede moeten wij voor de deelneming van vrouwen concrete, kwantitatieve doelstellingen en tijdschema's afspreken. De sociale partners zullen omstreeks Kerstmis een gemeenschappelijke agenda vaststellen en voor zover ik weet zijn zij van plan onder de vraagstukken die zij in de komende jaren gemeenschappelijk willen oplossen ook het vraagstuk van de gelijkheid op te nemen. Als dus de sociale partners op Europees vlak omstreeks Kerstmis met een gemeenschappelijke agenda komen en daarop het vraagstuk van de gelijkheid van vrouw en man plaatsen, zullen wij concrete, kwantitatieve doelstellingen en tijdschema's op tafel moeten leggen. De Commissie blijft van haar kant streven naar een evenwichtige vertegenwoordiging van vrouwen en mannen op elk niveau en in alle door haar ingestelde comités. Ik moet hierbij echter vermelden dat ook in de vakverenigingen van de Commissie de vertegenwoordiging van vrouwen zeer gering is.
Voordat ik mijn redevoering afsluit wil ik nog onderstrepen wat mevrouw Smet zei, namelijk dat de participatie van vrouwen een kwestie van democratie is, een kwestie van representativiteit. Je kunt de helft van de bevolking niet zo maar wegcijferen, want dan cijfer je de helft van alle krachten en talenten van de Europese samenleving weg. Wij zijn ervan overtuigd dat ook met de werkgelegenheidsstrategie en de sociale dialoog bepaalde stappen kunnen worden gezet, maar de Commissie kan niet in haar eentje de kar trekken. Ook de sociale partners moeten een deel van de verantwoordelijkheid dragen, en daarvoor is uw initiatief nodig.

Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mevrouw Smet bedanken voor haar initiatief tot de opstelling van dit verslag. Daarmee brengt zij een probleem onder de aandacht dat op Europees en nationaal vlak min of meer vergeten is. Het is inderdaad waar dat wij heel weinig gegevens hebben over de ondervertegenwoordiging van vrouwen in de organisaties van de sociale partners en de onderhandelingen in het kader van de sociale dialoog. Het is eveneens een feit dat dit probleem, deze tekortkoming niet als dusdanig wordt erkend op politiek niveau.
Vaak wordt weliswaar gehamerd op de afwezigheid van vrouwen in de parlementen, de regeringen en de lokale en regionale autoriteiten, maar zelden wordt gesproken over de afwezigheid van vrouwen in de instanties van de sociale partners. Daarom moeten ook wij als Europese instellingen, en als nationale regeringen en sociale partners ervan doordrongen raken dat de deelneming van vrouwen aan de besluitvorming in het kader van de sociale partners niet alleen de gezagsdragers legitimiteit en de democratie kwaliteit verleent, maar in feite ook bijdraagt aan de verwezenlijking van onze ontwikkelingsdoelstellingen. Daarmee kunnen namelijk de participatiegraad, de arbeidskwaliteit, de productiviteit en het mededingingsvermogen worden verbeterd.
De deelname van vrouwen aan de besluitvorming is de enige kans die wij hebben om niet alleen rekening te houden met de wensen van zowel de werkende als de werkloze vrouwen, maar ook de sociale verantwoordelijkheid te bevorderen ten gunste van de werkende vrouwen en de voorwaarden te creëren voor het ontwikkelen van creativiteit op de werkplek. Het is ook de enige kans om rekening te houden met de specifiek vrouwelijke kenmerken en om - en dit is het allerbelangrijkste - de loonsverschillen tussen man en vrouw op te heffen.
Daarom is een brede voorlichtingscampagne noodzakelijk, in elke mogelijke richting. Ook moet de werkende vrouwen zelf een hart onder de riem worden gestoken, want ook hen komt een deel van de verantwoordelijkheid toe.

Ghilardotti (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, allereerst wilde ik, ook namens de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten, mevrouw Smet feliciteren voor het uitstekende werk dat zij heeft verricht en voor haar grote bereidwilligheid om suggesties die tijdens het debat in commissieverband zijn geopperd, over te nemen.
Een evenwichtige vertegenwoordiging van vrouwen in de besluitvormingsorganen is een probleem dat meerdere keren op tafel is gelegd. Europa heeft er dikwijls op gehamerd dat hier ingegrepen moet worden en dat we er nog lang niet uit zijn. Zoals mevrouw de commissaris ook al heeft gezegd, is er hier sprake van een democratisch tekort, een tekort dat voor alle sectoren van de maatschappij geldt, dus voor de economie, de politiek, de sociale sector. Doel van het onderhavige verslag is de balans op te maken van de sociale dimensie, dus kijken hoe het ervoor staat met de vertegenwoordiging van vrouwen bij de sociale partners. Het eerste resultaat dat daarbij in het oog springt, is het gebrek aan systematische gegevens. Er is zeer weinig informatie beschikbaar over de aanwezigheid van vrouwen in de organisatiestructuren van de besluitvormingsorganen bij de sociale partners. Nog moeilijker is het erachter te komen hoe de man/vrouwverdeling is in de delegaties die meedoen aan de onderhandelingen in het kader van het sociaal overleg, net zoals nauwkeurige gegevens ontbreken over de adviesraden waarin de sociale partners vertegenwoordigd zijn. Eerlijkheidshalve moet hieraan toegevoegd worden dat de Europese confederatie van vakbonden wel getracht heeft inlichtingen in te winnen en gegevens heeft opgevraagd, maar men is daarbij op een groot aantal moeilijkheden gestuit, doordat de nationale federaties amper meegewerkt hebben.
Wat in ieder geval blijkt uit de studies die wel beschikbaar zijn, is dat men kan spreken van een pyramidestructuur. De aanwezigheid van vrouwen bedraagt pakweg veertig procent van het totale aantal leden, en dat percentage loopt terug tot minder dan de helft naarmate men dichter bij de besluitvormingsstructuren komt. Nog minder informatie is er van de werkgeversorganisaties gekomen. Alles bij elkaar genomen kan gesteld worden dat er sprake is van een uiterst geringe aanwezigheid van vrouwen in de onderhandelingsdelegaties, en dat weerspiegelt zich ook in de resultaten van het gelijke-kansenbeleid. De afgelopen jaren is er een reeks strategieën opgezet, die variëren naar gelang van de realiteit van de lidstaten. Hierdoor zijn wel enige verbeteringen aangebracht, maar door de bank genomen blijft de situatie nog volstrekt onbevredigend. In Italië bijvoorbeeld is er een beleid van positieve acties binnen de vakbondsorganisaties opgestart, geruggensteund door specifieke wetgeving en speciale opleidingsprojecten, om op die manier de aanwezigheid van vrouwen in leidinggevende organen te stimuleren. In veel gevallen heeft dat geleid tot invoering van een quotasysteem in de statuten van de organisaties. Dit zijn dus wel belangrijke resultaten, maar ze zijn bijna uitsluitend in plaatselijk verband tot stand gekomen: zodra je bij de nationale besluitvormingsniveaus aanbelandt, komt er ineens een kink in de kabel van de vooruitgang.
Er is een rechtstreekse link te leggen tussen de aanwezigheid van vrouwen in de besluitvormingsorganen en onderhandelingsdelegaties en het nastreven van een gelijke-kansenbeleid. Dit verband wordt ook bevestigd door de uitslag van een onderzoek dat de Stichting van Dublin heeft georganiseerd over het thema 'Gelijke kansen en collectieve arbeidsovereenkomsten in de Unie?. In dat onderzoek wordt beklemtoond dat de aanwezigheid van vrouwelijke onderhandelaars vruchten heeft afgeworpen, zoals vermindering van bestaande ongelijkheden, verhoogde aandacht voor de combinatie werk en gezin, terugdringing van ongelijke salariëring van mannen en vrouwen. De Europese Commissie moet dan ook, zoals het verslag van mevrouw Smet bepleit, beginnen met het inzamelen van gegevens en een databank aanleggen over de aanwezigheid van vrouwen bij de sociale partners. Het doel daarvan is indicatoren op te stellen waarmee de aanwezigheid van vrouwen in de besluitvormingsorganen kan worden versterkt. De Commissie moet ook een databank aanleggen over de uitkomst van de collectieve arbeidsovereenkomsten in het kader van gelijke kansen: die gegevens kunnen dan worden ingezet voor de verspreiding van best practices. Voorts dient de Commissie de sociale partners aan te moedigen om netwerken te creëren tussen vrouwelijke onderhandelaars en vrouwen in leidinggevende posities. Op die manier kunnen zij elkaars ervaringen en kennis uitwisselen en hun rol in de bevordering van gelijke kansen in het kader van het werkgelegenheidsbeleid opvijzelen.
Het sociaal overleg op Europees niveau zal er zeker op vooruitgaan, qua doelmatigheid en positieve resultaten, indien er op alle niveaus, ook op sociaal-economisch terrein, een evenwichtige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen komt.

Figueiredo (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de Europese instellingen hebben er in een aantal documenten op aangedrongen dat vrouwen beter vertegenwoordigd worden in de diverse sociale en politieke organen en structuren, waaronder ook de sociale partners. In werkelijkheid blijkt er echter nog steeds een enorme ongelijkheid te bestaan. In het verslag van onze collega mevrouw Smet wordt daarop gewezen, en ook u, mevrouw de commissaris, heeft er melding van gemaakt. De gegevens aangaande de sociale partners zijn erg incompleet, maar zelfs uit de schaarse gegevens waarover we beschikken kunnen we afleiden dat het percentage vrouwen in leidinggevende functies laag ligt. Het is duidelijk dat zij in de hogere regionen van organisaties ondervertegenwoordigd zijn. Dat verlaagt het democratisch gehalte van zulke organisaties en vormt een obstakel op weg naar de verwezenlijking van werkelijk gelijke rechten en kansen - en dat is toch een streven dat we als doelstelling hebben vastgelegd in de Verdragen en een hele reeks richtlijnen waarnaar we dagelijks verwijzen.
We steunen daarom de in het verslag opgenomen initiatieven - zowel de initiatieven die erop gericht zijn een beter inzicht in de huidige situatie verkrijgen (op de noodzaak gegevens te verzamelen is al eerder gewezen), als de initiatieven die een evenwichtiger vertegenwoordiging van mannen en vrouwen bij de sociale partners beogen. Met het oog op een grotere deelname van vrouwen - zowel in kwalitatieve als kwantitatieve zin - dringen we aan op het vastleggen van doelstellingen met streefdata. Het gaat hier dan niet alleen om de interne structuur, maar ook om de vertegenwoordiging van vrouwen bij de collectieve onderhandelingen, waaronder inbegrepen de nog te organiseren tripartiete sociale top. Verder dringen we aan op het uitwerken van verslagen over de geboekte voortgang en de impact van de genomen maatregelen.
We moeten ervoor zorgen dat vrouwen werkelijk kunnen participeren binnen de sociale en politieke organen. De Commissie moet daarom een database opzetten en er zorg voor dragen dat best practices overal bekend geraken - ook via het gemeenschappelijk verslag over werkgelegenheid. Er moet informatie verspreid worden over de deelname van vrouwen, en dan vooral de deelname van vrouwen binnen het kader van de collectieve onderhandelingen. Daarnaast moeten er gegevens verspreid worden aangaande de vorderingen die er bij de verwezenlijking van gelijke kansen zijn gemaakt. Deze informatie, deze analyse en deze benadering moeten in alle verslagen over werkgelegenheid en sociale kwesties verwerkt worden.

Mann, Thomas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, in alle actieprogramma's voor gelijke kansen van de Europese Unie, bijvoorbeeld het vijfde actieprogramma voor de periode 2001 tot 2005, wordt veel belang gehecht aan een evenwichtige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen in de beslissingsorganen. Voor de parlementen en voor de nationale instellingen hebben we goede statistieken, maar de sociale partners hebben nog niet voldoende gegevens verzameld. In de organisaties van de vakbonden, maar ook van de werkgevers, moet je vrouwen in topposities met een vergrootglas zoeken. Het is duidelijk dat daar iets aan moet gebeuren, maar liever niet met een slakkengang.
In de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen hebben we met algemene stemmen een beroep gedaan op de sociale partners om zo snel mogelijk concrete streefdoelen vast te leggen om de rol van vrouwen kwantitatief en kwalitatief te verbeteren. Er moeten termijnen worden vastgelegd voor het bereiken van die doelen. Er moeten databanken komen zodat we eindelijk een beter overzicht krijgen over de rol van vrouwen in adviesraden en beslissingsorganen. Het is ook de hoogste tijd dat er in alle lidstaten officiële 'verantwoordelijken voor gelijkheid? worden aangesteld. Veranderingen zijn echter alleen maar mogelijk wanneer een bewustwording heeft plaatsgevonden. We moeten in bijscholingscursussen en conferenties over gender mainstreaming duidelijk maken wat de rol van vrouwen bij de sociale partners is. We moeten positieve maatregelen nemen in de vorm van actieprogramma's binnen de organisaties. Er moeten netwerken van vrouwen komen, die met elkaar communiceren, ervaringen uitwisselen en elkaar helpen met informatie over projecten. Sommigen projecten zijn een succes, en kunnen dus een voorbeeld zijn, andere zijn mislukt, en ook daar kan je iets van leren.
Een belangrijk onderdeel hiervan is dat vrouwen verantwoordelijkheid dragen, in leidinggevende functies maar ook op het allerhoogste niveau. Er zijn dus genoeg redenen voor dit initiatiefverslag. De Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen heeft het uitstekende verslag van Miet Smet met algemene stemmen goedgekeurd. Daar heb ik niets aan toe te voegen.

De Rossa (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het opvallendste statistische cijfer dat ik vanavond heb gehoord, is dat van de commissaris toen zij aangaf dat het ons, als we in dit tempo doorgaan, 2500 jaar zou kosten om voor vrouwen een positie van gelijkheid te bereiken. Ik vraag me af hoeveel sneller we moeten gaan om deze gelijkheid in de komende honderd jaar te bereiken, wat ook nog behoorlijk lang wachten zou zijn.
Het valt me op dat we het weliswaar steeds hebben over de noodzaak om in de Europese Unie gelijke kansen te creëren, en terecht, maar dat deze doelstelling in een heel reëel opzicht secundair is aan de doelstelling mensen gelijk te behandelen, want er is een duidelijk verschil tussen gelijkheid van alle mensen en het idee dat ieder mens ook gelijke kansen moet hebben. Zonder gelijkheid kunnen er geen gelijke kansen zijn, en dat moet ten grondslag liggen aan de manier waarop we dit vraagstuk van de participatie van vrouwen in de besluitvorming benaderen.
Een van de problemen die moeten worden aangepakt als we willen bewerkstelligen dat vrouwen - en in het bijzonder werkende vrouwen - kunnen participeren en dat ze vrij krijgen van hun werk voor vakbondsactiviteiten, is dat werkgevers uiterst terughoudend zijn om werknemers verlof te geven voor het volgen van een opleiding of voor vakbondsactiviteiten. Dit is in toenemende mate het geval, en dan hebben we het nog niet eens over de kwestie van ouderschapsverlof voor mannen of vrouwen. Ik kijk niet op van de statistiek die aangeeft dat het aantal vrouwen dat participeert in werkgeversorganisaties, is gedaald.
De enige lichte kritiek die ik heb op enkele van de statistische cijfers in het verslag, is dat ze verouderd zijn. Dat is niet de fout van de rapporteur, maar is te wijten aan het feit dat we geen consistente en systematische verzameling van geschikte gegevens hebben.
Willen we op dit terrein vooruitgang boeken, dan is het essentieel dat we beschikken over positieve-discriminatieprogramma's, actieplannen en streefcijfers. Eveneens cruciaal is een programma om mensen bij vakbonden en werkgeversorganisaties ervan te doordringen dat er ook nog een andere helft van de mensheid is die gelijk behandeld dient te worden - op grond van een recht en niet slechts op grond van een privilege.

Bordes (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de conclusie dat vrouwen in de werknemersorganisaties in dezelfde mate ondervertegenwoordigd zijn als in de werkgeversorganisaties, zoals nu is vastgesteld, is misleidend, maar in één opzicht is het een positief bericht: hiermee is aangetoond dat vrouwen in de werkgeversorganisaties in feite veel slechter vertegenwoordigd zijn dan in de vakbondsorganisaties, aangezien er voor de werkgevers geen enkele materiële belemmering bestaat om deze situatie te veranderen, of het moet de vrouwonvriendelijkheid zijn die zo kenmerkend is in werkgeverskringen.
Je moet wel heel erg cynisch zijn om de vakbondsorganisaties te verwijten dat ze niet méér vrouwen in hun midden hebben - iedereen weet dat werkende vrouwen de grootst mogelijke problemen ondervinden als gevolg van het feit dat er in alle landen van de Europese Unie onvoldoende crèches en kleuterscholen zijn, áls ze er al zijn.
De rapporteur zou er als voormalig minister beter aan doen haar invloed aan te wenden om de lidstaten te bewegen tot het ontwikkelen van een uitgebreid programma voor het oprichten van crèches, kinderdagverblijven en kleuterscholen, waarvoor voldoende personeel aangenomen dient te worden. Daarmee zou het probleem van de ondervertegenwoordiging van vrouwen in de bestuursorganen van de vakbondsorganisaties natuurlijk nog niet opgelost zijn, maar zo zouden wel betere voorwaarden geschapen kunnen worden.

Pérez Álvarez (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, in artikel 14 van de Grondwet van mijn land wordt plechtig verklaard dat 'Spanjaarden gelijk zijn voor de wet, zonder enige discriminatie op grond van geboorte, ras, geslacht, godsdienst, levensovertuiging of enige andere persoonlijke of maatschappelijke omstandigheid?. In het Handvest voor de Grondrechten van de Europese Unie staat in artikel 20 van het Derde Hoofdstuk het volgende: 'Eenieder is gelijk voor de wet?. In artikel 21 lezen we: 'elke discriminatie, met name op grond van geslacht, is verboden?. Tot slot zien we in artikel 23 onder de titel 'Gelijkheid van mannen en vrouwen? dat 'De gelijkheid moet worden gewaarborgd op alle gebieden, met inbegrip van werkgelegenheid, beroep en beloning. Het beginsel van gelijkheid belet niet dat maatregelen gehandhaafd of genomen worden, waarbij specifieke voordelen worden ingesteld ten gunste van het ondervertegenwoordigde geslacht?.
Als we deze grondbeginselen en plechtige verklaringen overbrengen op de sociale werkelijkheid, de dagelijkse realiteit waarin we leven, dan komen we al snel tot de conclusie - zeker als we kijken naar de vertegenwoordiging van mannen en vrouwen bij de sociale partners binnen de Europese Unie - dat er nog veel te doen valt. Dat is ook de situatie die in het uitstekende verslag van mevrouw Smet geschetst wordt. Ik wil haar bij deze gelukwensen met haar verslag.
Ongeveer veertig procent van de vakbondsleden in de Europese Unie is vrouw, maar als je kijkt naar het aantal vrouwelijke leden en het aantal vrouwen in leidinggevende vakbondsfuncties, dan zie je dat er sprake is van een wanverhouding. Verder blijkt - al zijn de gegevens niet erg exact - dat vrouwen in de kaderfuncties van ondernemingen een minderheid vormen. Niet-bindende intentieverklaringen zullen er niet toe leiden dat de zojuist genoemde beginselen in de praktijk concrete uitwerking krijgen. We moeten dus een strategie ontwerpen om er voor te zorgen dat vrouwen bij de sociale partners beter vertegenwoordigd zijn. Ik geloof echter niet dat een systeem van verplichte quota de juiste wijze is om dit doel te verwezenlijken.
In een rechtvaardiger maatschappij - in een Europese Unie waarin 42% van de actieve bevolking vrouw is - is het ontoelaatbaar dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn in de structuur van de sociale partners en die organen die tezamen het sociale beleid uitstippelen en bepalen.
Misschien zijn vrouwen in zekere mate medeverantwoordelijk voor deze toestand. Horizontale integratie van de geslachtskwestie op elke beleidsterrein, actieprogramma's - en dan vooral die programma's die gericht zijn op het verenigen van werk en gezin - , een inspanning van de zijde van de sociale partners zelf, opleiding en informatie, maatregelen ter bevordering van de deelname van vrouwen, positieve acties en programma's - ziedaar de wegen die leiden naar meer gelijkheid. Tegelijkertijd is gelijkheid zelf een toegangsweg, een instrument waarmee, via de sociale dialoog, gebouwd kan worden aan een betere, eerlijkere en meer solidaire maatschappij.

Bastos (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, in dit uitstekende verslag van onze collega mevrouw Smet - die ik bij deze met haar werk wil gelukwensen - wordt gewezen op het feit dat vrouwen in de Europese Unie bij de sociale partners ondervertegenwoordigd zijn. Aangegeven wordt ook welke gevolgen dit heeft voor de tenuitvoerlegging van het beleid voor gelijke kansen. Er worden nu drie maatregelen voorgesteld om iets te doen aan deze overduidelijke ondervertegenwoordiging van vrouwen in de structuur en de besluitvormende organen van de sociale partners.
Ten eerste: we moeten weten waar we staan en waar we heen willen. We hebben dus statistieken nodig die ons een goed beeld geven van de huidige situatie. Dat zijn dan tevens de gegevens waarop we actieplannen en evaluatieverslagen kunnen baseren.
Ten tweede: opleiding en kennis vormen de sleutel voor zowel individuele als collectieve vooruitgang. Vrouwen moeten dus worden voorbereid op leidinggevende taken - dat moet prioriteit krijgen. Voor dat doel moeten er centra voor de verspreiding van gespecialiseerde kennis worden opgezet.
Ten derde: de sociale partners moeten trainingen organiseren om mensen van dit probleem - gelijke kansen - bewust te maken. Dit onderwerp moet dus altijd op de onderhandelingsagenda staan.
In mijn land - om een voorbeeld te nomen - is het percentage werkende vrouwen voortdurend gestegen: het is één van de hoogste binnen de Europese Unie. Die ontwikkeling heeft er echter niet toe geleid dat er een evenredig aantal vrouwen betrokken is bij de besluitvorming en er is nog altijd sprake van grote ongelijkheid. Als je kijkt naar de toegankelijkheid van managersfuncties, dan zie je dat maar 2% van de teamleiders vrouw is, en dat maar 3,2% van de kaderfuncties door vrouwen bekleed wordt. Ook in de vakbeweging is de deelname van vrouwen in belangrijke functies onvoldoende. Het is overigens moeilijk precieze cijfers te krijgen - daar is hier al vaker op gewezen.
Tot slot wil ik eraan herinneren dat diverse onderzoeken hebben aangetoond dat de concretisering van het gelijke-kansenbeleid ten zeerste gebaat is bij de aanwezigheid van vrouwen in de besluitvormende organen en bij collectieve onderhandelingen. Een evenwichtige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen is dus niet alleen een voorwaarde voor de democratisering van de sociale partners - het leidt ook tot een prettiger werkomgeving en een gezondere cultuur binnen organisaties.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw Bastos.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.48 uur gesloten)

Marques (PPE-DE)
Ik wil graag mijn instemming betuigen met zowel de huidige aanbeveling voor de tweede lezing als de daarmee samenhangende goedkeuring van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Ik geloof dat dit standpunt voor het bevorderen van de veiligheid op de weg van vitaal belang is.
Het is een goed idee om de veiligheid van het wegvervoer te vergroten door het beperken van de snelheid, zowel voor personenauto's als voor vrachtwagens. De heer Hatzidakis heeft dat idee verdedigd, en ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om hem geluk te wensen met zijn uitstekende verslag. Het voorstel van de Commissie om het toepassingsgebied van de nu geldende richtlijn 92/6/EEG uit te breiden en gefaseerd maatregelen voor snelheidsbeperking in te voeren sluit goed aan bij de ideeën die het Parlement op dit vlak reeds herhaaldelijk tot uitdrukking heeft gebracht. We moeten iets ondernemen om de veiligheid op de wegen van de Europese Unie bevorderen - ik ben daar altijd voorstander van geweest en ik blijf daarop aandringen.
Ik ben het daarom eens met hetgeen de rapporteur zegt over de noodzaak om het gemeenschappelijk standpunt van de Raad zo spoedig mogelijk en zonder wijzigingen goed te keuren. Er is immers rekening gehouden met het merendeel van de door het Parlement voorgestelde amendementen, terwijl er bovendien nieuwe punten zijn opgenomen die deze tekst extra helderheid verschaffen.

Torres Marques (PSE)
Het toerisme en de wijze waarop reisagentschappen opereren zijn de afgelopen 25 jaar op ingrijpende wijze veranderd. Het is precies een kwart eeuw geleden dat er voor deze sector een bijzonder BTW-regime is ingevoerd. Intussen is de aard van de activiteiten van de agentschappen enorm veranderd. Het bijzondere regime, zoals dat in artikel 6 van de richtlijn is vastgelegd, blijkt steeds minder geschikt te zijn om aan de behoeften van de sector tegemoet te komen. Voor een aantal Europese landen gelden ontheffingen en reisagentschappen uit derde landen verkeren in een geprivilegieerde positie als het gaat om de BTW. Dat heeft geleid tot oneerlijke concurrentie en verder tot gevolg gehad dat de grotere bedrijven filialen in derde landen (bijvoorbeeld Zwitserland) openen, om zich aldus te ontrekken aan hun belastingverplichtingen jegens de Europese Gemeenschap.
Het voorstel van de Commissie heeft mijn steun. Mijn voorstel behelst een concrete methode voor de inning van BTW. Reisagentschappen uit derde landen die producten in de Europese Unie verkopen of diensten verlenen aan mensen die in de Unie hun verblijfplaats hebben, gaan nu BTW betalen. Dezelfde methode is door het Parlement reeds goedgekeurd voor de elektronische handel. Ik doe verder een voorstel voor het verbeteren van de mededinging tussen reisagentschappen als deze binnen de Europese Unie toeristische producten verkopen aan mensen die in derde landen wonen.

Ribeiro e Castro (UEN)
Dat ik tegen heb gestemd betekent niet dat ik niet weet dat er tijdens de Top van Laken in december 2001 opnieuw op gewezen is dat de lidstaten van de EU tegen 2004 een gemeenschappelijk immigratie- en asielbeleid geformuleerd moeten hebben. Ik ben me er terdege van bewust dat we procedures moeten ontwikkelen om de maatregelen op asielgebied van de lidstaten op elkaar af te stemmen. We moeten ook - met respect voor de soevereiniteit en de bevoegdheden van de lidstaten - een permanent systeem opzetten voor de coördinatie van het asielbeleid, teneinde de convergentie van de nationale systemen te bevorderen. Ik ben het echter niet eens met een maximalistische benadering - zeker niet met betrekking tot een materie die zo gevoelig ligt als de onderhavige. Ik betreur het dan ook dat zowel de rapporteur als de gespecialiseerde commissie voor deze benadering hebben gekozen. We gaan zo veel verder dan strikt noodzakelijk is. Dat is de reden waarom ik tegen heb gestemd. Het is ook de reden waarom dit verslag het uiteindelijk niet gehaald heeft. Laat dat een waarschuwing zijn voor de toekomst: wie te veel wil, verhindert dat er een goede regeling voor de essentiële zaken tot stand komt.

Martinez (TDI)
Dit is een begroting die zowel wonderbaarlijk als catastrofaal en dramatisch mag heten.
Wonderbaarlijk vanwege het bedrag: 100 miljard euro. Zo hoog is het begrotingsbedrag sinds 1958 nog niet geweest.
Catastrofaal vanwege het landbouwhoofdstuk. Het is een bevestiging van de niet te stoppen afkalving van het aandeel van de landbouwkredieten in de totale uitgaven en, vooral, van de permanente onderuitputting van de in de financiële vooruitzichten toegestane kredieten. Maken we een optelsom van de verschillen van jaar tot jaar tussen enerzijds de daadwerkelijk bestede landbouwmiddelen en anderzijds de goedgekeurde begrotingen en de bedragen die zijn opgenomen in de financiële vooruitzichten, dan zien we dat de landbouwbegroting in tien jaar tijd is gedaald met een bedrag dat overeenkomt met de landbouwbegroting van een heel jaar. Met die 40 miljard euro die de Europese landbouwers aan hun neus voorbij hebben zien gaan, hadden we onze bijenhouders kunnen redden, de positie van onze wijnen kunnen veiligstellen en een Europees fonds voor natuurrampen kunnen oprichten. Bijvoorbeeld voor de Languedoc, waar bij de overstromingen van september 2002 vierduizend hectare wijngrond verloren is gegaan.
Dramatisch is deze begroting ten slotte omdat 2003 het jaar zal zijn vóór de grote sprong in het duister van de mondialisering. Het wordt het jaar van Cancun en van de Ministeriële Conferentie van de WTO, die de laatste hand zal leggen aan de wereldwijde overeenkomst inzake vrijhandel op landbouwgebied. Het wordt tevens het jaar van de hervorming van het GLB, waarbij de heer Fischler kan rekenen op de steun van een belangrijk bondgenoot: Renate Kunas. En het is ook het moment waarop we de glijbaan afgaan richting uitbreiding en de toetreding van de Oost-Europese landbouwlanden, waarvan we de kosten niet kunnen overzien.

