Instelling, werking en gebruik van SIS II (verordening) - Instelling, werking en gebruik van SIS II (besluit) - Toegang tot SIS II voor de instanties belast met de afgifte van kentekenbewijzen van voertuigen (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
het verslag van Carlos Coelho, namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de instelling, de werking en het gebruik van het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie (SIS II) - C6-0174/2005 -,
het verslag van Carlos Coelho, namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de instelling, de werking en het gebruik van het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie (SIS II) - C6-0301/2005 - en
het verslag van Carlos Coelho, namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de toegang tot het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie (SIS II) voor de instanties die in de lidstaten belast zijn met de afgifte van kentekenbewijzen van voertuigen - C6-0175/2005 -.
Franco Frattini
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen feliciteer ik de heer Coelho, de rapporteur, met zijn voortreffelijke werk in verband met het juridische pakket voor het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie. Ik maak ook van de gelegenheid gebruik om te wijzen op het belangrijke werk dat het Fins voorzitterschap heeft verricht om tot een afronding van de besprekingen over dit wetgevingspakket te komen.
Het Parlement, de Raad en de Commissie hebben alle een zeer proactieve houding ingenomen bij het vinden van compromissen over dit zeer gevoelige en complexe dossier. De Raad Justitie en Binnenlandse Zaken heeft eerder deze maand bevestigd dat dit SIS-instrument een absolute prioriteit blijft en dat de Commissie het grootste belang blijft hechten aan dit dossier.
SIS II wordt een belangrijk instrument dat zorgt voor de efficiënte uitwisseling van informatie tussen de relevante autoriteiten. SIS II zal bijdragen aan een hogere mate van veiligheid doordat het meer functionaliteiten biedt dan het huidige SIS, dat meer gericht is op de operationele behoeften van de politie en andere autoriteiten.
De verdere ontwikkeling van SIS II vormt een beslissende stap ter ondersteuning van vrij verkeer van personen, effectieve grenscontroles en de strijd tegen serieuze misdaad en terrorisme. Tegelijkertijd worden er betere waarborgen geboden: er zijn bijvoorbeeld precieze regels voor gegevensbescherming ingevoerd die moeten leiden tot meer transparantie en betere controleerbaarheid.
Ik hoop van harte dat de Raad en het Parlement in eerste lezing een compromis zullen bereiken, want het wetgevingskader is een belangrijk onderdeel - zoniet eerste vereiste - dat de Commissie in staat stelt om de ontwikkeling van SIS II af te ronden zodat we aan de operationele fase kunnen beginnen. Verder uitstel in verband met de rechtsgrondslag zou zonder meer een negatief effect hebben op het herziene tijdschema voor SIS II en op het opheffen van de binnengrenzen van de Europese Unie.
Daarom stem ik in met het voorstel van de rapporteur en blijf ik hopen dat er in eerste lezing een compromis wordt bereikt zodat de tenuitvoerlegging kan worden versneld.
Carlos Coelho 
rapporteur. - (PT) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, we behandelen hier drie documenten: twee verordeningen en een besluit. Ik zou er vijf punten van onder uw aandacht willen brengen. De eerste opmerking is van institutionele aard en betreft het absurde karakter van het wetgevingsproces.
Wij hebben drie verschillende rechtsdocumenten met twee uiteenlopende procedures (medebeslissing voor de verordeningen en raadpleging voor het besluit), maar de documenten betreffen wel dezelfde materie. Er bestaan niet drie verschillende Schengeninformatiesystemen. Nee, er is één systeem, waarvoor we wetten maken met verschillende rechtsinstrumenten. Dat is een absurde zaak, waar een eind aan moet komen. Indien de Europese Grondwet was goedgekeurd, zouden we ons niet in deze onmogelijke situatie bevinden.
Het was een complex wetgevingsproces, dat ons allen genoopt heeft intensief samen te werken. Ik zou hier publiekelijk alle schaduwrapporteurs en alle collega's van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken willen bedanken. Mijn dank gaat in het bijzonder uit naar de collega's Lax, Mastenbroek en Kaufmann voor hun constructieve samenwerking en hun bereidheid onder grote druk te werken teneinde te trachten in de eerste lezing een akkoord te bereiken.
In de tweede plaats ben ik van oordeel dat dit een goed resultaat is voor Europa. Het is een goed resultaat, omdat we nu meer veiligheid en een betere gegevensbescherming hebben, terwijl de regelgeving ook strikter is. Met biometrische gegevens kunnen personen beter worden geïdentificeerd, waardoor er een betrouwbaardere link kan worden gelegd tussen de desbetreffende persoon en zijn identiteitsbewijs, en waardoor de veiligheid toeneemt. Deze wetsvoorstellen zijn ook goed voor Europa, omdat de signaleringen op een intelligente wijze worden behandeld. Er is sprake van wat wij interlinking van signaleringen noemen. Dat betekent het onderling koppelen van signaleringen, waardoor een politieagent een geval van kleine criminaliteit - zoals minder ernstige vormen van diefstal - kan onderscheiden van daden die deel uit kunnen maken van een crimineel netwerk of van een reeks activiteiten die een geraffineerder politieoptreden vereisen. We beheren informatie niet alleen op een intelligentere manier maar geven politieagenten ook meer veiligheid, mede omdat we met de drie goed te keuren documenten een bijdrage leveren aan doeltreffender controles aan de buitengrenzen en meer veiligheid van het personenverkeer binnen de communautaire ruimte.
In de derde plaats meen ik dat het een goed resultaat is voor de nieuwe lidstaten. Zij hebben terecht de ambitie hun burgers het gevoel te geven dat zij volwaardige burgers zijn met dezelfde rechten op vrij verkeer als de overige burgers in de Gemeenschap. Om die redenen mogen we het wetgevingsproces niet vertragen en is het essentieel dat we bij de eerste lezing een akkoord bereiken. Indien dat akkoord er komt kunnen we, zoals we hebben toegezegd, voor het eind van dit jaar de rechtsgrond goedkeuren.
In de vierde plaats, mijnheer de Voorzitter, geloof ik dat het een goed resultaat is voor het Parlement, daar we een groot deel van onze strijdpunten hebben kunnen binnenhalen. Ik zou een aantal van die punten in het bijzonder willen noemen: het communautair beheer van het centraal systeem is onderworpen aan de democratische controle van het Europees Parlement en aan de gerechtelijke controle van het Hof van Justitie (binnen een tijdsbestek van vijf jaar is de oprichting van een communautair agentschap voorzien, waarbij ons Parlement medebeslissingsbevoegdheid zal hebben); er is meer harmonisatie van de signaleringen van personen in het Schengeninformatiesysteem in verband met het weigeren van de toegang tot de Schengenruimte (de Commissie wordt verzocht binnen drie jaar voorstellen in te dienen om een hoger niveau van harmonisatie te bereiken); in het centrale SIS-systeem worden de Europese aanhoudingsbevelen opgeslagen; biometrische gegevens zullen pas worden gebruikt als onderzoeksveld nadat aan het Europees Parlement een rapport is voorgelegd waar het zich vervolgens over zal uitspreken; de regelgeving voor gegevensbescherming en de rechten van personen ten opzichte van het systeem hebben we op duidelijke wijze versterkt; het toezicht op Europees en nationaal niveau is aangescherpt; en er is een verplichting om verslagen te maken teneinde de transparantie aangaande de algehele werking van het systeem te verbeteren.
Mijnheer de Voorzitter, ten vijfde heb ik een opmerking voor de Raad en een woord van dank aan de Commissie. Ik zou de Commissie -in het bijzonder commissaris Frattini - willen danken voor het feit dat zij tijdens dit hele proces steeds aan de zijde van het Parlement heeft gestaan. Ik wil er nadrukkelijk op wijzen dat tijdens dat proces de standpunten van de Commissie in grote mate convergeerden met die van het Parlement. Ik wil het Oostenrijks en Fins voorzitterschap danken voor het vele werk dat zij hebben verricht. In het bijzonder wil ik de inzet en de persoonlijke betrokkenheid van de huidige voorzitter van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken, de Finse minister van Binnenlandse Zaken Kari Rajamäki, noemen. Ik wil hem en zijn hele team bedanken, in het bijzonder de voorzitter van de Schengenwerkgroep. De werkzaamheden waren intensief en zijn volgens mij tot een goed einde gebracht. Dat geldt zowel voor de gevonden oplossingen op wetgevend vlak als voor de overeengekomen verplichtingen op institutioneel vlak, zoals de toezegging van het voorzitterschap alle mogelijke inspanningen te verrichten om voor het einde van dit jaar het kaderbesluit goed te keuren betreffende de bescherming van persoonsgegevens in de derde pijler.
Mijnheer de Voorzitter, ik moet evenwel zeggen dat de Raad het niet altijd goed heeft gedaan. De Raad is de aangegane verplichtingen bij de informele trialoog op hoog niveau in mei in Straatsburg niet nagekomen en heeft het Oostenrijks voorzitterschap tot een grote nederlaag gedwongen. Ik hoop dat de Raad niet hetzelfde doet met het in Brussel bij de trialoog van 26 september bereikte compromis. Hoewel we toen een uitstekend akkoord hadden gesloten, wilde de Raad 48 uur, dus twee dagen, voor de stemming over de compromistekst in de Commissie burgerlijke vrijheden op initiatief van een lidstaat het Schengeninformatiesysteem toegankelijk maken voor de geheime diensten van de lidstaten. Het moet gezegd dat dat voorstel inhoudelijk gezien geen zin heeft. We kunnen niet aan de ene kant de eisen voor de bescherming van persoonsgegevens aanscherpen (zoals we in de compromistekst hebben gedaan) en aan de andere kant de toegang mogelijk maken voor organen van de lidstaten die per definitie slechts gedeeltelijk of in het geheel niet onderworpen kunnen zijn aan het toezicht van de gegevensbeschermingsautoriteiten. Een dergelijke paradox is onzinnig, maar ook om procedurele redenen heeft het geen enkele zin dat men twee dagen voor de stemming in het Parlement een tekst wenst te veranderen waarover een compromis was bereikt in de trialoog met het voorzitterschap en commissaris Frattini. Het is onmogelijk in 48 uur een heel onderhandelingsproces en het daaruit voortgekomen compromis te wijzigen.
De relaties tussen de Europese instellingen dienen gebaseerd te zijn op loyaliteit en goede trouw. De Voorzitter van het Europees Parlement doet zijn gegeven woord gestand. Wij zijn klaar om de tekst goed te keuren die we na maandenlange en moeizame onderhandelingen hebben bereikt. Ik hoop dat de Raad ook van zijn kant het overeengekomen compromis respecteert. Hopelijk treedt het nieuwe SIS van de tweede generatie, met de nodige waarborgen voor striktheid, kwaliteit en veiligheid, zo snel mogelijk in werking.
(Applaus)
Mihael Brejc
namens de PPE-DE-Fractie. - (SL) De onderhandelingen over de drie documenten waren uiterst lang en moeizaam. Toch zijn we er uiteindelijk in geslaagd een compromis te vinden, zowel binnen het Europees Parlement als ook na enige tijd met de Commissie en de Raad. We zijn ons bewust van onze verantwoordelijkheid bij een dergelijk veeleisend project als de uitbreiding van de Schengenruimte, daarom hebben we in de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken de rechtsgrondslag bijna unaniem goedgekeurd. Ik ben ervan overtuigd dat hetzelfde zich bij de stemming in de plenaire zitting zal voordoen. Elk verder uitstel bij de goedkeuring van de rechtsgrondslag zal het begin van de inwerkingtreding van SIS II beïnvloeden. Om die reden moet het Europees Parlement de tekst goedkeuren, aangezien die de basis vormt voor de technische uitbouw van SIS II. Een andere vraag is hoe de Raad zal reageren en hoe de volgende stap in de onderhandelingen met de Raad zal verlopen.
Het is nu reeds duidelijk dat de uitbreiding van de Schengenruimte door technische problemen vertraging zal oplopen. Blijkbaar zijn er behoorlijk wat moeilijkheden. De nieuwe lidstaten, onder andere Slovenië, hebben zich veel moeite getroost om aan de Schengencriteria te voldoen en stellen vast dat ze al het nodige hebben gedaan. De vertraging is dus niet te wijten aan een gebrek aan voorbereiding van onze kant. Daarbij komt nog de enorm belangrijke kwestie van de kosten die we hebben door het uitstel van de toetreding tot de Schengenruimte.
Daarom ben ik voorstander van alternatieve oplossingen : enkel de lidstaten die klaar zijn, dus diegene die binnen de oorspronkelijke termijn voldoen aan alle voorwaarden om zich aan te sluiten bij het Schengeninformatiesysteem, kunnen toetreden tot SIS I. Ik hoop dat het Parlement met de genoemde rechtsgrondslag zal instemmen. Ik feliciteer de heer Coelho en bedank ook commissaris Frattini voor de uitstekende samenwerking.
Martine Roure
namens de PSE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de heer Coelho en de schaduwrapporteurs van de fracties bedanken voor hun werk.
De tenuitvoerlegging van het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie (SIS II) moet ertoe bijdragen dat we de binnengrenzen met de tien nieuwe lidstaten kunnen opheffen. De uitbreiding van het Schengen-gebied is voor ons Parlement een prioriteit. Wij begrijpen hoeveel moeite het onze collega's in Oost-Europa kost om aan hun burgers uit te leggen waarom ze zich niet vrij kunnen verplaatsen binnen Europa. Daarom wilden wij in eerste lezing een akkoord bereiken om het vrije verkeer van alle Europese burgers niet langer in de weg te staan.
Het Schengeninformatiesysteem moet een hoge mate van veiligheid garanderen bij het opheffen van de grenzen, maar elke gecentraliseerde database moet de beginselen van evenredigheid en doelmatigheid eerbiedigen teneinde de privacy van iedereen te beschermen. Wij zijn dan ook blij dat deze tekst een directe en specifieke verwijzing bevat naar het toekomstige kaderbesluit over gegevensbescherming in het kader van de derde pijler, en daarvoor ben ik met name de heer Coelho erkentelijk. Ik hoop dat de Raad ons op zeer korte termijn zijn eerste lezing van deze tekst kan doen toekomen, zoals toegezegd tijdens onze laatste plenaire vergadering.
Het SIS is een systeem om de buitengrenzen te bewaken dat in de plaats is gekomen van de oude grensposten, die zijn afgeschaft om het vrije verkeer van personen te bevorderen. Wij hebben strikt willen afbakenen welke instanties direct toegang hebben tot de gegevens. De lijst van instanties die toegang hebben zal dan ook bekendgemaakt worden in het Publicatieblad, hetgeen elke vorm van oneigenlijk gebruik van de gegevens uitsluit doordat na te gaan is door wie, wanneer en waarom de gegevens in het systeem zijn gebruikt. Het is voor ons overigens een prioriteit dat mensen toegang hebben tot informatie die op hen betrekking heeft, en daarom hebben we ze de mogelijkheid gegeven bezwaar te maken of eventuele fouten te corrigeren.
Wij hebben samengewerkt om zo snel mogelijk tot een gemeenschappelijke compromistekst te komen. Ik begrijp de bezorgdheid van de nieuwe lidstaten na de bekendmaking van de Commissie dat de invoering van het systeem uitgesteld is. Het gaat echter om technische problemen met het systeem waarvoor het Europees Parlement niet verantwoordelijk kan worden gehouden. Tot slot wil ik de lidstaten vragen niet op het laatste moment nog eisen te stellen die het door alle instituties goedgekeurde compromis in gevaar zouden brengen, en zonder verder uitstel in te stemmen met deze tekst, die noodzakelijk is vanuit het oogpunt van vrij verkeer.
Henrik Lax
namens de ALDE-Fractie. - (SV) In korte tijd hebben wij schaduwrapporteurs samen met de rapporteur alle wetsvoorstellen goedgekeurd die nodig zijn om het Schengengebied zodanig uit te breiden dat het ook de nieuwe lidstaten omvat. Ik wil een zeer speciaal woord van dank richten tot rapporteur Coelho en tot de schaduwrapporteurs voor de zeer goede samenwerking en het goede resultaat van ons werk.
Er is echter een spelbreker en dat is het tijdschema. Hoewel we ons uiterste best hebben gedaan om de interne grenzen zo snel mogelijk te kunnen afschaffen, zal de uitbreiding van Schengen vertraging oplopen. Hoeveel vertraging is nog niet duidelijk. Wij in de liberale fractie vinden niet dat we bevredigende antwoorden van de Raad en de Commissie hebben gekregen op de vraag waardoor er een vertraging is ontstaan, die bovendien lang dreigt uit te vallen. Elke burger die op het einde van de interne grenscontroles wacht, heeft het recht om te horen te krijgen waar het probleem ligt. Daarom stellen wij voor dat de Commissie onmiddellijk een onafhankelijk onderzoek instelt naar de oorzaken van de vertraging.
Het Schengengebied is een van de meest succesvolle projecten van de EU. De afschaffing van de interne grenzen is een zeer concrete bijdrage aan het scheppen van een gemeenschappelijke Europese identiteit. Men kan wel zeggen dat dat een van de meest fundamentele opdrachten van de Unie is.
Tijdens de voorbereidingen voor SIS II was de invoering van biometrie - dat wil zeggen het invoeren van vingerafdrukken in gegevensbanken - misschien wel de meest controversiële kwestie. De oplossing om biometrie in twee fasen in gebruik te nemen is gelukt. In de eerste fase mocht men de identiteit van een persoon alleen maar vaststellen aan de hand van vingerafdrukken. De tweede fase zou inhouden dat men ook onderzoek mocht doen met biometrische kenmerken.
Ik ben ervan overtuigd dat biometrie slechts met zeer grote voorzichtigheid en onderscheidingsvermogen moet kunnen worden gebruikt. In het SIS II-systeem is het gebruik daarentegen betrekkelijk weinig controversieel, omdat deze databank voor het grootste deel gegevens bevat over mensen die door de autoriteiten worden gezocht.
Controversiëler is echter het gebruik van vingerafdrukken in de toekomstige gemeenschappelijke Schengenvisa, die ook zullen worden verstrekt door de nieuwe lidstaten. Daarbij gaat het in de meeste gevallen om toeristen, familieleden en zakenlieden die nooit problemen met de autoriteiten hebben gehad.
Voor het visumsysteem is het gebruik van biometrische kenmerken zowel technisch als administratief een veel groter probleem dan in SIS II. Voor die visa moeten elk jaar de vingerafdrukken van 20 miljoen personen worden genomen. Daarom zou het voor de regeringen belangrijk zijn om reeds nu te overwegen om in elk geval in het begin de vingerafdrukken buiten het systeem te laten. Anders is het gevaar groot dat de uitbreiding van het Schengengebied ook op dit belangrijke terrein vertraging oploopt, en dat willen wij echt niet zien gebeuren.
Carl Schlyter
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Coelho voor zijn inspanningen om dit voorstel te verbeteren. Het is belangrijk dat wij de gegevensbescherming uitbreiden, en het Europees Parlement probeert dat dan ook te doen. Het is belangrijk dat mensen te weten krijgen welke gegevens over hen worden vastgelegd, met een goede motivering.
Ik heb de indruk dat Schengen, inclusief het Schengen Informatie Systeem, van het begin af aan met problemen te kampen heeft gehad. In de praktijk hebben we een eenvoudige grenscontrole vervangen door de mogelijkheid voor autoriteiten om de mensen permanent te controleren als die goed en wel in het land zijn. Wat hier wordt voorgesteld, is een uitbreiding van het aantal autoriteiten dat toegang krijgt tot de gegevens. Dat betekent dus meer gebruik van deze gegevens, en daarom moeten we nog voorzichtiger zijn met de gegevens die we invoeren. Om die reden vind ik het ongepast om biometrische gegevens in te voeren.
Toen de Verenigde Staten bespraken of ze dit zouden doen, lieten ze hun Rekenkamer de mogelijkheden onderzoeken. Men kwam tot de conclusie dat er een groot risico was dat velen die het recht hebben om naar de EU te komen niet binnenkomen of - wanneer men de veiligheidsmarges kleiner maakt - dat degenen die men wil tegenhouden toch binnenkomen. Er zijn veel personen, bijvoorbeeld hard werkende mensen met slechte vingerafdrukken, die niet met zekerheid kunnen worden geïdentificeerd met behulp van vingerafdrukken. Het gevaar bestaat dat onschuldigen worden afgewezen en dat schuldigen door de mazen glippen.
Biometrische gegevens zijn ook heel erg duur. Het is onaanvaardbaar dat men ruimer gebruik maakt van de mogelijkheid om nu op deze gegevens te kunnen zoeken, en het is evenmin aanvaardbaar dat daartoe zal worden besloten via een comitologieprocedure. Biometrische gegevens zijn een schending van de integriteit, vooral omdat ze heel goed onschuldigen kunnen treffen. Die weg moeten we niet inslaan.
Sommige regeringen willen nu op het laatste moment invoeren dat de veiligheidspolitie toegang tot deze gegevens krijgt. Dan vervalt het hele beginsel van gegevensbescherming, het hele beginsel dat een mens recht heeft om te weten wat er over hem of haar wordt geregistreerd, het hele beginsel van de rechtsstaat. Volgens mij is het maar beter dat de Raad deze discussie van de agenda afvoert. De veiligheidspolitie heeft geen recht op deze informatie.
Sylvia-Yvonne Kaufmann
namens de GUE/NGL-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de vicevoorzitter, SIS II is noodzakelijk, temeer daar de burgers van de nieuwe lidstaten met dit systeem hun recht op vrijheid van verkeer in de Unie ten volle kunnen uitoefenen. Desondanks zal mijn fractie tegen de ontwerpverordening stemmen, en wel om de volgende twee redenen.
De eerste reden heeft betrekking op de bescherming van gegevens. Bij SIS II gaat het niet alleen om het vrije verkeer van personen, maar ook en vooral om de samenwerking tussen politie en justitie en om een onderzoeksysteem. De huidige bepalingen inzake gegevensbescherming in het kader van de derde pijler schieten zoals bekend tekort. Het is hoog tijd dat we het kaderbesluit aannemen over de bescherming van persoonsgegevens om een balans te vinden tussen burgerrechten en veiligheidseisen.
Dit kaderbesluit, waar het Parlement onlangs met eenparigheid van stemmen steun aan heeft verleend, is echter in de Raad blijven steken. We horen dat daar nog steeds sprake is van stevige voorbehouden, die zich in heldere bewoordingen als volgt laten vertalen: we weten op dit moment niet wanneer dit kaderbesluit in werking treedt, noch of de Raad wijzigingen zal aanbrengen in de inhoud ervan. Met het oog op de burgerrechten moet echter worden gezorgd voor een adequate gegevensbescherming, en wel voordat een databank van deze grootte wordt opgezet.
De tweede reden is dat de opname van biometrische gegevens in allerlei opzichten problematisch is. Om te beginnen is er niet voorzien in een effectbeoordeling inzake het gebruik van biometrische gegevens in een systeem met een dergelijk grote omvang. Daarnaast worden de voorwaarden waaronder de gegevens worden opgenomen niet afdoende geregeld. Bovendien is het voor mijn fractie onaanvaardbaar dat het Parlement niet mag meebeslissen over de vraag wanneer biometrische gegevens als primair zoekcriterum mogen worden gebruikt.
Bij wijze van afronding wil ik de rapporteur, onze collega Coelho, bedanken voor de goede samenwerking. In dit verband wil ik echter nadrukkelijk stellen dat ik absoluut geen begrip heb voor de wijze waarop de Raad, met name onder druk van de regering van mijn land, met het Parlement is omgegaan. Het is onaanvaardbaar dat er na afsluiting van de triloog opeens nieuwe eisen op tafel worden gelegd en dat het Parlement het pistool op de borst wordt gezet.
Dat geldt eens te meer als men weet wat de inhoud is van de chantagepoging die van Berlijn is uitgegaan. In tegenstelling tot de politie, dames en heren, hebben de geheime diensten niets te zoeken in SIS II. Deze diensten leiden een eigen leven - dat hebben we maar al te vaak kunnen vaststellen -, en tegen die achtergrond zouden we de deuren naar SIS II niet nog verder moeten opengooien.
Roberts Zīle
namens de UEN-Fractie. - (LV) Mijnheer de Voorzitter, ik wou dat ik opgetogen kon zijn over het feit dat het Europees Parlement zich in de vergaderperiode van oktober zal buigen over dit pakket van drie documenten en dat we waarschijnlijk redelijk snel tot een besluit zullen komen, wat tevens betekent dat er sprake zal zijn van een medebeslissing. Hoewel ik mij zeer wel kan vinden in het hoofdstandpunt van de rapporteur, dat berust op de gebruikelijke opstelling van het Europees Parlement, en hoewel er over vraagstukken is gedebatteerd die er echt toe doen - met uitzondering dan van kwesties die naar mijn mening helemaal niet belangrijk zijn, zoals de vestigingsplaats van het communautaire agentschap -, hebben wij vergeten met de bevolking te communiceren en niet beseft hoeveel tijd er inmiddels verloren is gegaan. Voor de mensen in de lidstaten is het moeilijk te bevatten waarom de technische, financiële en menselijke hulpbronnen voor de binnengrenzen van de nieuwe lidstaten pas twee jaar later dan gepland worden ingezet en waarom de rechten uit hoofde van het Schengenverdrag niet eerder dan in 2009 naar de burgers van de nieuwe lidstaten worden uitgebreid. Eigenlijk vinden de burgers van de nieuwe lidstaten het Schengengebied van veel grotere symbolische waarde voor de eenheid van de Europese Unie dan de Europese grondwet.
Johannes Blokland
namens de IND/DEM-Fractie. - Voorzitter, de Europese Unie is vandaag druk bezig met het versterken van de bewaking van de buitengrenzen en dat is belangrijk, maar wij hebben ook nog onze binnengrenzen en incidenten rond de grensoverschrijding van verdachten roepen vragen op over de controle van die binnengrenzen. Mijns inziens is Schengen een romantisch concept. In de Europese Unie profiteren niet alleen onschuldige burgers van het vrije verkeer van personen, ook de 27-jarige Hoessein Osman, een van de verdachten van de aanslagen in Londen, kon ongestoord met de trein naar Rome reizen en dat kan niet de bedoeling zijn van Schengen.
Er zal dus meer en gerichter moeten worden gecontroleerd en dat hoeft niet uitsluitend aan de landsgrenzen, dat kan ook op veerboten, vliegvelden en treinverbindingen. Een goed werkend informatiesysteem zoals SIS II kan daarin ondersteunen. Terug naar de tijd van vóór Schengen is geen optie. Het vrij verkeer van personen is nu eenmaal inherent aan en voorwaarde voor een goed functioneren van de Europese Unie.
Marek Aleksander Czarnecki
(PL) Mijnheer de Voorzitter, het Schengen-informatiesysteem is een zeer complex systeem voor overdracht van informatie, aangesloten op een gegevensbank. In zijn huidige vorm kan dit systeem door maximaal 18 deelnemende landen worden gebruikt. Bij het ontwerp is geen rekening gehouden met een uitbreiding van het systeem om de nieuwe lidstaten van de Europese Unie op te nemen. Onder meer om deze reden moest een nieuw Schengen-informatiesysteem van de tweede generatie worden ontworpen, SIS II. De nieuwe lidstaten willen snel mogelijk toetreden tot dit systeem. Dit was oorspronkelijk gepland voor oktober 2007, maar drie weken geleden heeft de Europese Commissie ingestemd met een vertraging van een jaar. Commissaris Frattini heeft verklaard dat het nieuwe Schengen-informatiesysteem SIS II op zijn vroegst in juni 2008 operationeel kan zijn. Dat is echter niet helemaal waar, omdat die datum alleen geldt voor de oude lidstaten. De nieuwe lidstaten, zoals bijvoorbeeld Polen, worden pas later aangesloten en onze deskundigen schatten dat dat wel kan duren tot halverwege 2009. Met zo'n vertraging kunnen we niet akkoord gaan. We begrijpen dat het systeem goed moet worden doordacht, maar aansluiting halverwege 2009 is niet aanvaardbaar. Wij willen dat onze burgers zich bij hun reizen volwaardige burgers van de Europese Unie kunnen voelen.
Barbara Kudrycka
(PL) Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik Carlos Coelho en alle fracties hartelijk danken voor hun evenwichtige en doordachte werk aan het pakket SIS II. Ik vind echter, net als de rapporteur, niet aanvaardbaar dat de Raad nog wijzigingen heeft aangebracht bij het compromis dat al was bereikt in de triloog. Daarom moeten we nu alle zeilen bijzetten om het wetgevingspakket in de eerste lezing te kunnen goedkeuren. Het pakket SIS II brengt meer veiligheid, een betere bescherming van de persoonsgegevens, en een strengere grenscontrole. Door deze wetgeving zal ook de vrijheid en veiligheid toenemen voor alle burgers die in de Europese Unie wonen en reizen, en niet alleen voor de burgers van de nieuwe lidstaten. Maar net zo belangrijk als de goedkeuring van wetgeving is de tenuitvoerlegging ervan, dus we kijken uit naar een debat in aanwezigheid van commissaris Frattini over de invoering van SIS II. Ik wil erop wijzen, dat tot nu toe nog geen informatie is verstrekt aan het Parlement over de redenen en de duur van de vertraging bij het ontwerp van de kern van SIS II. Wij wachten dus vol ongeduld op de door commissaris Kallas aangekondigde conclusies uit het auditverslag over het werk van de Europese Commissie aan de constructie van SIS II. Zowel dit auditverslag als de komende top van de Europese Raad, die zal beslissen over het tijdpad voor de afschaffing van de grenscontroles met de nieuwe lidstaten, zijn mooie aanleidingen voor discussie over dit voor gewone burgers zo belangrijke thema. SIS II komt er om de verplichtingen na te komen die zijn aangegaan op het hoogste niveau in het Verdrag van Amsterdam, in het Toetredingsverdrag en in het Programma van Den Haag. De uitvoering ervan is een kwestie van geloofwaardigheid voor de Europese Unie. Het is een test of de EU haar verplichtingen nakomt en of de EU in staat is de burgers de beloofde concrete voordelen en goederen te leveren.
Edith Mastenbroek
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag de heer Coelho bedanken voor zijn voortreffelijke werk ten aanzien van dit dossier. Het is tenslotte dankzij hem en zijn onderhandelingsvaardigheid dat de besluitvormingsprocedure over dit belangrijke en complexe wetgevingspakket op tijd voltooid is. De heer Coelho heeft tijdens dit proces voor een aantal moeilijke keuzes gestaan. Met recordsnelheid wetgeving produceren is efficiënt, maar deze efficiëntie gaat ontegenzeggelijk ten koste van de transparantie.
Mijn fractie maakt zich zorgen over het ontbreken van gegevensbescherming in verband met het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie. De Raad is uiteindelijk akkoord gegaan met een verwijzing naar het kaderbesluit over de bescherming van persoonsgegevens in de derde pijler. Een dergelijke verwijzing is wel het minste wat we kunnen doen om onze burgerrechten te beschermen en we zijn er nog niet - nog lang niet. De Raad stond aanvankelijk afwijzend tegenover de verwijzing omdat er nog geen besluit was genomen. Dat klopt, maar hoe komt dat? Is het niet juist de Raad die de zaak afremt? En is niet juist de Raad erop gespitst om het besluit zodanig af te zwakken dat er nauwelijks nog iets te beschermen valt?
Ik kan het niet laten om te verwijzen naar het aanbod van de Duitse regering om gegevensbescherming in de derde pijler tijdens haar voorzitterschap tot een prioriteit te maken, mits we ermee instemmen om in de eindfase nog een aantal fundamentele wijzigingen aan te brengen. Dat geeft wel een zeer bittere nasmaak na de niet nagekomen belofte van de Britse regering om over de brug te komen als het Parlement akkoord ging met het voorstel inzake het bewaren van gegevens en nadat het Oostenrijkse en het Finse voorzitterschap er beide niet veel voor schenen te voelen om de zaak voort te zetten, maar het voorstel nu toch afzwakken. Jawel, Duitse regering, u zult dit onderwerp tot prioriteit moeten maken, maar niet in ruil voor een gunst. U zult dat moeten doen omdat burgers het verdienen en wel nu. Door het ontbreken van gegevensbescherming is het des te prangender dat het Parlement gevraagd wordt om zijn besluitvormingsrechten met betrekking tot biometrische gegevens af te staan. Nogmaals, het is allemaal omwille van de efficiëntie, maar het gaat ten koste van de transparantie en dus de democratie.
Waarom stel ik ondanks de kritiek dan toch voor om vóór te stemmen? Om diverse redenen. Ik zal er slechts enkele noemen. De burgers van Europa lijken zich niet zo druk te maken over medebeslissingsprocedures of kaderbesluiten, maar ze maken zich wel zorgen over het toenemend aantal gestolen auto's dat in Oost-Europese lidstaten terecht komt en ze willen dat wij de nodige stappen nemen om die groeiende tak van misdaad te bestrijden. Een gebied zonder binnengrenzen moet ook een gezamenlijke aanpak van illegale immigratie hebben. Ook al is dit voor velen van ons nog zo'n moeilijke kwestie, er moet een gemeenschappelijk instrument komen om de aanwezigheid van illegale immigranten het hoofd te kunnen bieden. Het Schengeninformatiesysteem zal ook meer betekenis en inhoud toevoegen aan het Europees aanhoudingsbevel en zal door de grotere samenwerking van onze politie en veiligheidsmacht de rol van Europol en Eurojust versterken.
Marco Cappato
(IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik wens de rapporteur te feliciteren.
Ik meen dat het grote mysterie de enorme technische vertraging is bij de voorbereiding van het SIS. Je zou bijna aan politieke opzet denken voor het feit dat het SIS in plaats van een instrument dat het vrije verkeer garandeert een instrument dreigt te worden dat steeds meer toegesneden is op veiligheidsvereisten. Die hebben natuurlijk ook hun legitimiteit, maar toch geloof ik dat het te ver gaat indien men - zoals de Duitse regering schijnt te willen - deze databanken ook toegankelijk wil maken voor de geheime diensten.
Deze ontwikkeling en een steeds intensiever gebruik van biometrie zijn het dreigende resultaat - laten we zeggen het technisch noodzakelijke resultaat - van een bekrompen beleid op het vlak van het vrije verkeer en immigratie. Daarom meen ik dat de reden van deze technische vertraging dan ook niet anders dan bij uitstek van politieke aard kan zijn.
Giusto Catania
(IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik denk dat achter het lovenswaardige doel van het vrije verkeer van de burgers in de lidstaten van de Unie en de afschaffing van de binnengrenzen een onaanvaardbaar instrument schuilgaat. Het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie leidt tot nieuwe vormen van sociale controle, en het buitensporige gebruik van biometrische gegevens vormt in feite een aantasting van de bescherming van persoonsgegevens.
Wij zijn bezorgd, omdat er de laatste tijd door het toepassen van een ware vorm van controle misbruik is gemaakt van deze gegevens. Zoals we al herhaalde malen hebben gezegd, vinden wij het onaanvaardbaar dat deze gegevens in handen komen van de geheime diensten. Wij zijn bezorgd omdat een administratieve functie nu verwordt tot een instrument voor politiecontrole.
Hoewel we waardering hebben voor het lovenswaardige werk van collega Coelho, zal onze fractie tegenstemmen. Wij menen dat we in plaats van te debatteren over het vrije verkeer van de burgers van de Unie het nu hebben over hun totale controle.
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk
(PL) Mijnheer de Voorzitter, de vertraging van de uitbreiding van het Schengen-gebied zal voor de nieuwe lidstaten zowel politieke als financiële gevolgen hebben. Politieke gevolgen omdat de verdeling waarbij sommigen gelijker zijn dan anderen in de Europese Unie niet alleen blijft bestaan, maar zelfs verergert. Maar ook de financiële gevolgen zullen aanzienlijk zijn, omdat het leeuwendeel van de kosten van deze vertraging voor rekening van de nieuwe lidstaten komen. Daarom hoop ik, dat de kosten voor het grootste deel gedekt zullen worden door de begroting van de Europese Unie, zoals is gevraagd door de acht landen die zich hebben verenigd in het Forum van Salzburg. Ik verwacht ook dat de Commissie in het vervolg open kaart zal spelen met de nieuwe lidstaten. De Commissie wist al veel langer van deze grote vertragingen, maar wilde ze niet openbaar maken. Erger nog, het is de bedoeling dat de oude lidstaten kunnen worden aangesloten op SIS II in juni 2008, maar de nieuwe lidstaten pas veel later, misschien pas aan het eind van 2009. Een dergelijke discriminatie van de nieuwe lidstaten is simpelweg onaanvaardbaar.
Georgios Karatzaferis
(EL) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de vraag is hoe doelmatig de Schengenovereenkomst tot nu toe is geweest. Heeft zij de islamisten in Madrid tegengehouden? Heeft zij fanatieke islamieten in heel Europa tegengehouden? Heeft zij ze tegengehouden in Londen? Waarom passen wij ze dan toe, als we Europa toch niet kunnen verdedigen?
Zegt u mij, bestaat er een kustwacht in de Egeïsche Zee? Hier hebt u de grenzen van Europa niet bepaald. Elke dag proberen tweeduizend mensen Griekenland binnen te komen en evenzoveel Spanje. Bijgevolg maken wij het hun makkelijk. Wanneer ze Griekenland zijn binnengekomen, kunnen ze ook in Italië, Duitsland, Frankrijk binnen. We maken het hun makkelijk met het afschaffen van de binnengrenzen. Wat winnen wij erbij? Nu willen we een tweede generatie. Wat geven wij aan de burgers? Echelon, dat telefoongesprekken controleert, overal camera's, Schengen voor het opslaan van persoonsgegevens. Wij creëren dus een democratisch deficit, zonder er iets bij te winnen.
Uiteraard zal ik stemmen tegen deze toepassing, die de democratie schaadt.
Koenraad Dillen
Voorzitter, collega's, de essentiële vraag in dit debat is de volgende: hoe kan het toekomstige aangepaste Schengen-informatiesysteem ingeschakeld worden in een gezamenlijke Europese strategie ten aanzien van de twee grootste uitdagingen waar Europa vandaag voor geplaatst staat, te weten de massale illegale immigratie waarvan we dagelijks de gevolgen zien, en het gevaar van het islam-terrorisme? Dat is de centrale vraag in dit hele debat.
Een informatiesysteem, waaraan alle landen ten volle meewerken, dat een functionele uitbreiding krijgt ten aanzien van het oorspronkelijke systeem, zou goede diensten kunnen bewijzen bij het opsporen en uitwijzen van illegale immigranten en ook in de strijd tegen terreur. Maar dit informatiesysteem kreeg vorig jaar al een serieuze klap te verwerken, toen het Europees Hof van Justitie bepaalde dat een land niemand de toegang mag weigeren, alleen omdat hij vermeld staat in het systeem als een gevaar voor de openbare orde. Het Hof bepaalde immers dat een land zelf moet kunnen vaststellen of de betrokkene een bedreiging vormt.
Dieperliggende en meer fundamentele vraag is of de individuele lidstaten zelf wel de Schengen-logica en de geest van het Schengen-systeem aanvaarden. Zo zijn regularisaties van illegalen, mensen die op een onwettige manier het Schengen-gebied hebben betreden, een manifeste schending van de Schengen-overeenkomst. Kortom, het informatiesysteem dient binnen een breder kader te worden geplaatst. Het is enkel zinvol als de lidstaten doelmatig de buitengrenzen bewaken, een actief en consequent opsporings- en uitwijzingsbeleid voeren en keihard optreden tegen de mensensmokkelaars die veel geld verdienen aan nauwelijks bewaakte buitengrenzen.
Kinga Gál
(HU) De integratie van de Europese Unie heeft een nieuwe mijlpaal bereikt met de stemming in het Europees Parlement over de regelgeving die voorziet in de wettelijke basis voor het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie. Het Parlement heeft te kennen gegeven dat het alles zal doen wat in zijn vermogen ligt om te verzekeren dat de beloften die in de loop van het uitbreidingsproces zijn gedaan worden nagekomen en dat de nieuwe lidstaten zo spoedig mogelijk aan het Schengensysteem kunnen deelnemen. Wij zijn dank verschuldigd aan de rapporteur, die al het mogelijke heeft gedaan om deze doelstelling te verwezenlijken.
Het is van groot belang dat het Parlement en de Raad in eerste lezing overeenstemming bereiken, juist om verdere vertraging te voorkomen. Het is dan ook vreemd dat, terwijl wij hier in het Parlement toewerken naar de zo spoedig mogelijke vaststelling van het juridisch kader en bereid zijn compromissen te aanvaarden, de regeringsvertegenwoordigers in de Raad stemmen over passages die een oplossing beslist zullen vertragen. De belangrijkste vraag op de weg naar de opheffing van de binnengrenzen in het kader van Schengen is wanneer de nieuwe lidstaten aan het Schengeninformatiesysteem kunnen deelnemen. Volgens de Commissie is hierbij sprake van aanzienlijke vertraging. Er wordt beweerd dat de voltooiing van SIS II langer heeft geduurd dan verwacht en volgens de Commissie liggen technische oorzaken hieraan ten grondslag, maar wij kunnen ons niet aan de indruk onttrekken dat er politieke redenen achter de vertraging schuilen. De vraag is echter: rechtvaardigt een en ander het bestaan van de huidige situatie die duidelijk discriminerend is? Is het niet onverantwoordelijk de nieuwe lidstaten met een dermate groot veiligheidstekort te belasten?
Een van de grootste uitdagingen, niet alleen voor Hongarije, maar ook voor de andere nieuwe lidstaten, is de volledige toetreding tot het Schengenverdrag. De bevolking vindt dat dit een van de stappen is die geloofwaardigheid geven aan de uitbreiding. We moeten daarom open staan voor elke oplossing die ons in staat stelt binnen de geplande deadline aan dit systeem deel te nemen. De Commissie, de Raad en het Parlement dragen wat dat betreft een grote verantwoordelijkheid.
Magda Kósáné Kovács
(HU) Wij zijn op een bijzonder belangrijk punt in een lang proces aanbeland. We willen iedereen bedanken die aan dit proces heeft deelgenomen, met name de rapporteur.
Niettemin zijn we niet helemaal gelukkig met de huidige situatie, omdat er binnen de Unie een situatie dreigt te ontstaan die leidt naar verschillende niveaus van lidmaatschap, en dat vinden wij onaanvaardbaar. Het is niet zeker dat de nieuwe lidstaten in oktober 2007 aan het nieuwe Schengensysteem kunnen deelnemen, en dat terwijl de opheffing van de binnengrenzen een van de grootste wapenfeiten is van de Europese Unie, met name voor de burgers van de nieuwe lidstaten die onder het dictatoriale regime van destijds slechts binnen buitensporig strikte beperkingen naar de 'oude' lidstaten mochten reizen. De openstelling van de grenzen krachtens Schengen zorgt er enerzijds voor dat de nieuwe EU-burgers meer het gevoel krijgen deel uit te maken van de Gemeenschap en anderzijds dat het vertrouwen van de oude in de nieuwe lidstaten kan toenemen. De vraag waartoe wij toetreden en wanneer is daarom heel belangrijk.
De vertraging die nu door de Commissie officieel is toegegeven, hebben wij als een schok ervaren. Wij weten dat adequate garanties voor de veiligheid van het nieuwe systeem noodzakelijk zijn, maar de opening van de grenzen is voor de nieuwe lidstaten ook een morele kwestie. Er zijn anderen die onze mening delen, zoals blijkt uit het Portugese voorstel. Als afgevaardigde van een nieuwe lidstaat zit ik hier met gemengde gevoelens. Ik ben blij dat er solidariteit bestaat onder de lidstaten, maar ik betreur het dat onze deelname aan SIS I momenteel nog niet zeker is. Wat wel vaststaat is dat al die vertraging budgetoverschrijdingen met zich mee zal brengen.
Kyriacos Triantaphyllides
(EL) Mijnheer de Voorzitter, het Schengen Informatiesysteem van de tweede generatie is de verbeterde versie van de databank met de gegevens van de burgers van de Europese Unie en van derde landen, zogenaamd om de openbare orde in de Europese Unie te beschermen.
Als we spreken over het Schengen Informatiesysteem van de tweede generatie moeten we duidelijk zijn. We spreken niet zomaar over een technisch snufje dat leidt tot een betere werking van de Unie, maar over een instelling van strategische betekenis, waarmee de repressiekrachten een grotere rol krijgen bij het bestrijden van terreur en het beheren van de migratie, zonder enige aandacht voor gegevensbescherming en zonder garantie dat die gegevens niet aan derde landen zullen worden doorgespeeld.
Eigenlijk gebeurt net het tegenovergestelde, aangezien de Unie instemt met de mogelijkheid van gegevensoverdracht door Europol en Eurojust aan de geheime diensten van derde landen, zoals van de VS. Wij zijn dus allemaal potentiële terroristen of misschien legt de nieuwe orde tegelijk een nieuwe rechtsorde op, waarbij onze vrijheden eerst moeten worden doorgelicht door de geheime diensten vooraleer we ervan kunnen genieten? En daarover zouden wij ons geen zorgen mogen maken?
Laima Liucija Andrikien
- (LT) Om te beginnen wil ik de heer Coelho bedanken, die op onze vergadering van vandaag heeft gezegd dat SIS II een heel nuttig systeem is voor de nieuwe EU-lidstaten, die gepland hadden in het najaar van 2007 tot het Schengengebied toe te treden.
Ik wijs erop dat mijn land, Litouwen, zich terdege heeft voorbereid op het lidmaatschap van Schengen, zoals bleek uit een recente gereedheidsinspectie verricht door Europese deskundigen van de Commissie. Uiteindelijk is het vrije verkeer van personen, dat door de uitbreiding van Schengen moet worden gewaarborgd, een van de belangrijkste vrijheden waarop de Europese Unie berust.
Helaas is ons onlangs meegedeeld dat de uitbreiding van Schengen wordt uitgesteld vanwege technische problemen; het voorbereidingswerk voor het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie (SIS II) is niet op tijd af.
Ik ben het volmondig eens met de ideeën die de rapporteur heeft verwoord, waaraan ik wil toevoegen dat wij er bij de Commissie op moeten aandringen uitgebreide en transparante gegevens en onderzoeksresultaten bij het Parlement in te dienen, waarin wordt uitgelegd hoe het hoofdproject van SIS II ten uitvoer wordt gelegd en wat de redenen voor de vertraging zijn.
Daarnaast moeten wij er bij de Commissie en de Raad op aandringen stappen te ondernemen die ertoe leiden dat de oorspronkelijke datum waarop de nieuwe EU-lidstaten tot Schengen zouden toetreden, wordt nageleefd.
Is dat niet mogelijk, dan moeten wij de Commissie ertoe aanzetten een uitgebreide beoordeling te maken van de gevolgen van het uitstel, waarin wordt aangegeven wat de kosten zijn om de financiële en organisatorische kosten te dekken die voortvloeien uit de ontwikkeling en tenuitvoerlegging van SIS II en wie voor deze kosten aansprakelijk is.
Stavros Lambrinidis
(EL) Mijnheer de Voorzitter, met Schengen II vinden we, in positieve of in negatieve zin, niet bepaald het wiel uit. De Europese Schengenruimte bestaat al voor het vrije verkeer en de veiligheid. Wij waren de nieuwe lidstaten solidariteit verschuldigd en wij waren solidariteit verschuldigd, die we hiermee tonen, omdat de Commissie heeft aangekondigd dat het nog enige jaren zal duren vooraleer het systeem klaar is.
Met Schengen II moeten we echter ook garanderen dat de grondrechten beter worden beschermd dan met Schengen I. Dankzij de amendementen van het Europees Parlement bevat Schengen II gedetailleerdere regels voor de gegevensbescherming, voorziet het in communautaire controle en aansprakelijkheid voor de werking van het systeem, in controle door het Europees Parlement en jurisprudentie van het Europees Hof, verbiedt het de toegang tot derde landen en voorziet het in actieve controle door de Europese Toezichthouder op Gegevensbescherming en in grotere transparantie.
Tegelijk blijven de ministers jammer genoeg weigeren het alarmsysteem te harmoniseren. Wat betekent "duidelijke aanwijzingen dat iemand een ernstige misdaad heeft begaan”? We praten hier over mogelijk machtsmisbruik door overijverige politiediensten. Gelukkig zal de Commissie het systeem in drie jaar proberen te harmoniseren, maar u zult er hard aan moeten werken, commissaris Frattini.
Tot slot hebben we geen gegevensbescherming in de derde pijler. De Raad heeft het Parlement beloofd hiervoor te zorgen, maar er is niets van in huis gekomen. Laten wij ons voor de gek houden? We keuren nu een maatregel goed waardoor politiediensten en andere instanties persoonlijke gegevens kunnen uitwisselen. Toch weigert de Raad de maatregel voor gegevensbescherming op te nemen en zet hij ons onder druk om dit voorstel aan te nemen.
Ik dank u, Voorzitter, maar u kunt ervan op aan dat het Parlement luidkeels zal protesteren als dit kaderbesluit er niet meteen komt.
Zita Pleštinská
- (SK) De afgelopen dagen hebben de massamedia in de nieuwe lidstaten uitvoerig aandacht besteed aan de twijfels over de oorspronkelijke uiterste termijn voor de toetreding tot het Schengengebied in oktober 2007.
Voldoen aan de uiterste termijn is een voorwaarde voor de invoering van het Schengeninformatiesysteem van de nieuwe generatie (SIS II). Ik acht de drie verslagen van de heer Coelho in dat opzicht van groot belang. Ik prijs hem om zijn werk met inbegrip van de amendementen die zijn opgesteld om het voorstel van de Commissie transparanter te maken en om te verzekeren dat de Raad bij de eerste lezing de consensus accepteert.
Ondanks het feit dat de drie verslagen meer gericht zijn op technische zaken dan op de herhaaldelijk besproken datum van uitbreiding van het Schengengebied, zal een probleemloze aanvaarding en tenuitvoerlegging ervan bepalend zijn voor de omstandigheden waaronder de uiterste termijn van 2007 nog steeds haalbaar zou kunnen zijn.
Uitstel van de invoering van het Schengensysteem zou ongetwijfeld een stijging met zich meebrengen van de uiteindelijke kosten om het systeem te voltooien. Alleen al in het geval van Slowakije bedroegen de kosten circa 6 miljoen euro. Vertraging achten wij derhalve onaanvaardbaar.
In het Haags Programma van 5 november 2004 riep de Europese Raad de Raad, de Europese Commissie en de lidstaten op alle mogelijke stappen te ondernemen om de grenscontroles aan de binnengrenzen van de Europese Unie zo spoedig mogelijk af te schaffen. We zijn inmiddels bijna twee jaar verder, en de burgers van de lidstaten kunnen niet begrijpen waarom de Europese Commissie nu pas de technische en juridische problemen aanpakt die verband houden met de tenuitvoerlegging van SIS II.
Tot slot pleit ik ervoor tot een consensus te komen en de wetgeving bij de eerste lezing in het Parlement aan te nemen. Daarmee voorkomen wij dat de Europese Unie in de ogen van haar burgers haar geloofwaardigheid verliest als gevolg van ondoelmatige bureaucratie.
Inger Segelström
- (SV) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren toehoorders, geachte Parlementsleden, ik wil de heer Coelho en anderen bedanken voor hun goede werk.
De landen die konden meedoen aan het SIS hebben directe resultaten gezien van opsporingsregisters in onze strijd tegen de grensoverschrijdende criminaliteit die zich van het ene EU-land naar het andere verplaatst. Wij zien uit naar een beter ontwikkeld SIS II, waaraan alle 25 - en weldra 27 - landen kunnen deelnemen.
In de verslagen die toegankelijk zijn gemaakt voor de burgers heeft deze samenwerking ons een instrument verschaft om te verhinderen dat eerder veroordeelde personen terugkeren, en ons bovendien een instrument voor de drugsbestrijding gegeven. Ook hebben we een instrument gekregen in de strijd tegen mensensmokkelaars, die kinderen niet alleen binnensmokkelen en vervoeren voor de prostitutie, maar ook om als arbeidskracht te worden uitgebuit. Als SIS II eenmaal is uitgebreid en in gebruik is genomen, kunnen we de burgers een effectief bewijs van samenwerking leveren. Dat vereist echter ook dat we verder strijden tegen de criminaliteit en voor de bescherming van de persoonlijke integriteit.
Er is een dialoog nodig, willen wij kunnen voldoen aan de verwachtingen die men van ons heeft in het algemene debat over vrede, veiligheid en rechtvaardigheid als de grondslag van al ons werk. Maar kan dat debat niet wat sneller plaatsvinden?
Genowefa Grabowska
(PL) Mijnheer de Voorzitter, sinds 1985 genieten de burgers van de oude Unie van het vrij verkeer van personen binnen het Schengengebied. Na de uitbreiding bleek er in dit systeem geen ruimte te zijn voor de burgers van de nieuwe lidstaten. Zij worden nog altijd gecontroleerd wanneer ze de grenzen oversteken, en moeten urenlang geduldig in de rij staan bij grensovergangen. De tijd is nu toch wel gekomen om een eind te maken aan deze verdeling tussen de oude en de nieuwe Unie, een verdeling tussen de oude en "betere” Unie, waarvan de burgers genieten van het vrij verkeer dat het Verdrag hen biedt, en de nieuwe en "slechtere” Unie, waar de tijd is blijven stilstaan in het jaar 1985. Is het niet paradoxaal, dat Frontex, het agentschap voor de bescherming van de grenzen van de Unie, weliswaar gevestigd is in Warschau, in een nieuwe lidstaat, maar Poolse burgers, net als de burgers van andere landen, nog altijd niet volledig kunnen profiteren van het vrije verkeer binnen de Europese Unie? Ik hoop dat we de drie verslagen die we vandaag bespreken in eerste lezing kunnen goedkeuren. Laten we die tastbare grens, die als een grote muur de oude en de nieuwe Unie van elkaar scheidt, slechten. Dat is onze plicht. Tenslotte wil ik alle collega's bedanken, die zich vandaag solidair getoond hebben met de nieuwe lidstaten.
Katrin Saks
(ET) Als vertegenwoordiger van een nieuwe lidstaat verheugt het me zeer dat de tweede generatie van het Schengen Informatie Systeem bijna is voltooid. Het probleem is echter dat de voltooiing van het informatiesysteem vertraging heeft opgelopen. Waar de Raad in juni nog verklaarde dat alles onder controle was en dat de deadline niet zou veranderen, was de situatie twee maanden later ineens heel anders.
Vandaag is het kennelijk voor iedereen duidelijk dat de uitbreiding van Schengen zal worden uitgesteld, maar het is niet duidelijk hoe lang dat uitstel zal duren. Ik denk dat het voor alle partijen beter zou zijn wanneer er een eerlijk antwoord aan alle betrokkenen zou worden gegeven op de vraag wanneer de toetreding zal plaatsvinden.
De nieuwe lidstaten hebben veel werk verzet, en daar moeten ze mee doorgaan. Ook in Estland hebben we problemen. Ons huiswerk zou echter veel effectiever zijn als er zekerheid over de toekomst zou bestaan. Het vrije verkeer is niet de enige dat belangrijk is; er is ook het feit dat de onzekere situatie wederzijds wantrouwen creëert. Wat denkt de Commissie te gaan doen in deze situatie, en wat worden de deadlines? Dat is op dit moment een zeer belangrijke vraag.
Edith Mastenbroek
(EN) Mijnheer de Voorzitter, na maanden van zware onderhandelingen is tweeënhalve minuut gewoon niet genoeg om het Parlement van mijn visie op de hoogte te stellen. Met uw goedvinden maak ik mijn toespraak af.
Het is aan de Europese Commissie en de relevante organisaties binnen de lidstaten om dit nieuwe systeem in het belang van onze burgers in te zetten. Ik doe echter een beroep op het Europees Parlement om eens goed bij zichzelf te rade te gaan over de reden waarom we zo vaak aandringen op een medebeslissingsprocedure om die vervolgens te laten schieten zodra we er echt iets aan hebben, en ook over onze wispelturige houding ten opzichte van gegevensbescherming. We overtuigen burgers echt niet van de toegevoegde waarde van het Europees Parlement door alleen maar voor rechten te strijden. Dat kunnen we alleen maar door ze in het belang van de maatschappij in te zetten.
Konrad Szymański
(PL) Mijnheer de Voorzitter, Schengen is een van die EU-projecten, waardoor de burgers van de lidstaten weten wat de voordelen van de Europese Unie zijn. Het maakt reizen gemakkelijk, het verbetert de grenscontrole en de bestrijding van de misdaad. Het Parlement houdt zich aan zijn woord en aan de termijnen, maar de Commissie laat het afweten. Het is nog altijd niet duidelijk wanneer de nieuwe lidstaten kunnen aansluiten op het uitgebreide systeem. Het voorstel SIS I Plus is een stap achteruit omdat hierin verschillende termijnen worden toegepast voor de nieuwe en de oude EU-lidstaten.
Polen heeft, net als andere landen van Midden-Europa, al in 2003 aan de dure en politiek impopulaire eisen jegens haar oostelijke buren voldaan. Ik ben eens benieuwd hoe commissaris Frattini aan de Poolse, Tsjechische en Hongaarse publieke opinie wil uitleggen dat de toetreding tot het Schengen-gebied voor onze landen wordt uitgesteld tot misschien wel 2009.
Ik ben ook benieuwd of we ooit de concrete redenen voor deze vertraging te weten zullen komen. Misschien zijn er in Straatsburg teveel EU-instellingen gevestigd en kan Straatsburg dat allemaal niet aan. Misschien gaat het niet om technische euvels bij de invoering van SIS II, maar is er een politieke onwil bij sommige lidstaten om het verdrag in hun binnenlands beleid na te leven. Zolang ik geen antwoord krijg op deze vragen, blijven deze vervelende twijfels me bekruipen.
Franco Frattini
vicevoorzitter van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat het merendeel van de sprekers de voornaamste problemen heeft genoemd waar het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie (SIS II) mee te maken heeft, en dat een minderheid van hen het heeft gehad over de rechtsgrondslag. Ik zal dus ingaan op de rechtsgrondslag en de grote problemen die de werking van het systeem met zich meebrengt. Maar eerst wilde ik de rapporteur, de heer Coelho, nogmaals bedanken dat hij zo nauw heeft samengewerkt met de Raad, maar ook met de Europese Commissie, om een bevredigend compromis te bereiken over de rechtsgrondslag, waarover ik straks kort iets zal zeggen.
Een aantal van u heeft het gehad over het feit dat de invoering van het systeem van de tweede generatie uitgesteld is. Zoals altijd zal ik er geen doekjes om winden: ik denk dat het spelletje om voortdurend een schuldige te zoeken in plaats van het probleem op te lossen, niet veel zal helpen. Waarom? Omdat de lidstaten, met name de landen waar de mensen die hier het woord hebben gevoerd vandaan komen, maar al te goed weten wat de reden is voor het uitstel. De lidstaten hebben zich al meermaals gebogen over de herziene termijnen voor ingebruikneming, die in december ter goedkeuring zullen worden voorgelegd aan de Raadsvergadering. Eén van u had het over 2009. Ik kan u niet garanderen dat de Raad in december zijn definitieve goedkeuring geeft, maar het voorstel van de Commissie richt zich niet op 2009, maar wel degelijk op juni 2008, om het systeem van de tweede generatie in gebruik te nemen. Wat de vertragingen betreft, nogmaals, deze zijn te wijten aan de puur technische problemen die betrekking hebben op het functioneren van de locaties. De centrale in Straatsburg, waar wij ons bevinden, loopt daarom wat achter op schema. De problemen hebben echter ook te maken met contractuele procedures in een aantal lidstaten, met name in de nieuwe lidstaten.
De lidstaten hebben overigens vrijwel unaniem, in ieder geval met een aanzienlijke meerderheid, om uitstel gevraagd teneinde de technische aansluitingen te testen die de nationale systemen verbinden met de centrale. De lidstaten zelf hebben gevraagd de termijn drie maanden op te schuiven, niet de Raad en niet de Europese Commissie. De Raad en de Commissie hebben toegezegd de vertraging te beperken en zelfs om de opgelopen achterstand in te halen. Ik kan u zeggen dat een werkgroep, die samenwerkt met de Commissie en de lidstaten, is ingesteld om toe te zien op de tenuitvoerlegging van het gewijzigde plan dat ik heb voorgesteld en dat de lidstaten hebben bestudeerd en in december zullen goedkeuren.
Wij zijn bezig met het beoordelen van tijdelijke oplossingen. Zo is het voorstel van Portugal, dat we SIS Plus hebben genoemd, niet meer dan een tijdelijke oplossing om te proberen wat tijd te winnen en beslist geen alternatief voor SIS II. Verder zijn tegemoetkomingen denkbaar, en ik leg me hier binnen dit Parlement op vast, voor de financiële consequenties van het uitstel voor de lidstaten. Ik leg me daarop vast, zij het op één voorwaarde: dat de lidstaten die een verzoek indienen zelf niet achterlopen als het gaat om bijvoorbeeld contractuele procedures. En de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat Slovenië tot nu toe het enige land is dat technisch in staat is de oorspronkelijk vastgestelde deadline van oktober 2007 te halen.
Dan nu kort iets over de rechtsgrondslag. Het aan het Parlement voorgelegde voorstel is, zoals de heer Coelho zelf terecht zei, een goed resultaat voor de Europese Unie. De bewaking door de politieautoriteiten wordt doeltreffender, met als gevolg dat de buitengrenzen beter beveiligd zullen zijn, terwijl de bescherming van persoonsgegevens naar behoren blijft. Ik hoop van harte, net als een aantal van u, dat de Raad eindelijk de politieke toezegging van de Oostenrijkse en Finse voorzitterschappen gestand zal doen, en dan heb ik het over het voorstel voor een kaderbesluit om de gegevensbescherming op te nemen in de derde pijler teneinde een overkoepelend systeem tot stand te brengen dat veiligheid koppelt aan bescherming van de grondrechten.
Het Parlement, de Raad en de Commissie hebben aangetoond dat ze in staat zijn samen te werken om een evenwichtig compromis te bereiken. De nieuwe lidstaten dringen terecht aan om het opheffen van de controles aan hun buitengrenzen. Het feit dat we op vrij korte termijn een echte ruimte tot stand brengen waarbinnen alle Europese burgers vrij kunnen verkeren is een van de meest zichtbare resultaten van de uitbreiding van de Europese Unie. Elke vertraging die het gevolg is van de rechtsgrondslag zal een nadelige uitwerking hebben op dit voor Europa belangrijke politieke resultaat, dat een prioritaire doelstelling was van het toetredingsverdrag.
De Voorzitter
De gecombineerde behandeling is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.30 uur plaats.
