Hervorming van de gemeenschappelijke marktordening voor wijn (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Katerina Batzeli, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over de hervorming van de gemeenschappelijke marktordening voor wijn.
Katerina Batzeli 
Mevrouw de Voorzitter, zoals u al zei, openen wij vandaag in het Europees Parlement met ons debat over de herziening van de GMO voor de wijnmarkt een cyclus van bezinning op de toekomst van een van de belangrijkste productiesectoren, economisch en commercieel gezien, in de Europese Unie.
Waar moeten wij in deze hervorming onze belangstelling op richten? Wij moeten ervoor zorgen dat de Europese wijnmarkt koploper blijft in de wereld, de communautaire wetgeving wordt vereenvoudigd en strookt met de andere Europese beleidsvormen voor economische groei, onze producten herkenbaar zijn, de beleidsvormen proportioneel zijn en er samenhang tussen de wijnbouwgebieden is.
Dat is trouwens ook de boodschap die naar voren is gekomen tijdens de discussies in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, uit de adviezen van de Commissie buitenlandse handel en de Commissie regionale ontwikkeling en uit ons overleg met de belanghebbenden op nationaal en Europees niveau.
In de hervorming van de wijnbouwsector moet rekening worden gehouden met de bijzondere regionale en nationale kenmerken van de wijnproductie, met de manier waarop de sector is gestructureerd en georganiseerd, met het exportpotentieel maar ook met het feit dat er waarschijnlijk geen ander product is waarvan de communautaire regelgeving in zulk ruime mate rekening houdt met de subsidiariteit.
Er moet een ommezwaai worden bewerkstelligd in het huidige beleid en de huidige financiering van de vigerende GMO - die vaak storingen hebben veroorzaakt op de markt en in de concurrentiekracht van het product - opdat de communautaire begroting van 1,3 miljard euro in de eerste pijler ter beschikking wordt gesteld van beleidsvormen voor de volgende langetermijndoelstellingen:
het behoud en de versterking van de Europese wijnbouw;
de ondersteuning van de handel en de concurrentiekracht van de wijnbouwsector op Europees en internationaal niveau;
de uitwerking van een territoriale benadering, waarin ook rekening wordt gehouden met milieubescherming en de bescherming van de natuurlijke hulpbronnen door middel van gefinancierde landbouwkundige productiepraktijken;
de bewerkstelliging van een evenwicht tussen vraag en aanbod door controle uit te oefenen op de productie met behulp van het stelsel voor distillatie van bijproducten en drinkalcohol en de modernisering van het wijngaardkadaster;
de aanpassing van de GMO aan het GLB met het oog op de verwezenlijking van compatibiliteit;
de internationale en interregionale verzekering van de herkenbaarheid van de Europese kwaliteitswijnen, van de wijnen met een beschermde regionale aanduiding en een beschermde oorsprongsbenaming, over de classificatie waarvan in principe de Raad moet beslissen aan de hand van wetenschappelijke adviezen van de Internationale Wijnorganisatie;
de versterking van de samenwerking van alle bij de wijnbouw betrokken instanties, van productie- tot handelsniveau, door middel van operationele programma's, en
de ondersteuning van de wijnbouw in de plattelands- en perifere gebieden met aanvullende structurele maatregelen.
Om deze strategische doelstellingen te kunnen bereiken stelt de Commissie landbouw een aantal maatregelen voor, zoals:
ten eerste, de invoering van een overgangsperiode in de hervorming, opdat de producenten de mogelijkheid krijgen om zich aan te passen, om af te stappen van de maatregelen ter ondersteuning van de markt en over te gaan naar structurele maatregelen, naar landbouwkundige praktijken en handelsactiviteiten;
ten tweede, de integratie van de communautaire beleidsvormen in de nationale programma's voor de ontwikkeling en ondersteuning van de sector, al naargelang de door elke lidstaat, na overleg met de belanghebbenden op nationaal en regionaal vlak, vast te stellen prioriteiten en oriëntaties.
De financiering van deze programma's, waarmee ik de nationale kredieten bedoel, moet op communautair niveau worden besloten aan de hand van uniforme, objectieve criteria, opdat er geen scheefgetrokken verhoudingen en ongelijkheden tussen de lidstaten en de regio's ontstaan.
Mevrouw de commissaris, de wijnmarkt bevindt zich momenteel in de meest kwetsbare en gevoelige fase. Hij staat als het ware voor een gevaarlijke bocht. Met uw voorstellen geeft u flink gas maar de wielen draaien in het luchtledige en de auto vliegt uit de bocht. U drukt dus de Europese wijn en de Europese wijnbouwers uit de markt.
In de Wine Spectator is een studie gepubliceerd waaruit blijkt dat de VS in 2010 de grootste consument van kwaliteitswijnen en dure wijnen zullen zijn. Met uw agressieve financiële maatregelen voor het rooien, distilleren en verrijken kunt u weliswaar 760 miljoen euro besparen en de hoeveelheden wijn in boekhoudkundig opzicht beperken, maar drukt u ook de Europese wijn uit de markt, zonder dat daar enige rechtvaardiging voor is op grond van de marktontwikkeling. In feite wordt daarmee een radicale herverdeling van de communautaire middelen tot stand gebracht die goed is voor de rijke en rendabele wijnbouwgebieden maar slecht voor de regionale wijnbouw en de wijnbouw in de berggebieden. Met deze herverdeling wordt ook het rijke aanbod aan verschillende Europese wijnen beperkt en de invoer van wijn bevorderd.
Ik wil echter, mevrouw de Voorzitter, mijn standpunt geven ten aanzien van de amendementen die zijn ingediend in de plenaire vergadering. Ik begrijp waarom de collega's bepaalde meningen naar voren brengen en ben ervan overtuigd dat zij daarmee lokale en nationale belangen en verzoeken tot uiting.
Het door de Commissie landbouw goedgekeurde verslag is evenwichtig en volledig, en zal stand weten te houden op de tafel van de onderhandelingen over de voorbereiding van de wetgevingsteksten. De afzwakking van de standpunten die in dit verslag naar voren worden gebracht zal een afzwakking betekenen van het standpunt en de geloofwaardigheid van het Europees Parlement. Wij kunnen luidkeels roepen om een radicale hervorming en tegelijkertijd in feite een status quo voorstellen. Wij kunnen de Commissie er niet van beschuldigen te zeer op liberalisering aan te dringen en tegelijkertijd antwoorden met nationalisering. Tot slot moeten onze voorstellen afgestemd zijn op de organisatie van de toekomst en niet op de afbraak van al hetgeen wij in het verleden hebben weten te verwerven. (Applaus)
Mariann Fischer Boel
lid van de Commissie. (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik ben het Europees Parlement en met name de rapporteur, mevrouw Batzeli, en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, de Commissie internationale handel en de Commissie regionale ontwikkeling zeer erkentelijk voor hun werk in verband met de opstelling van een initiatiefverslag over de mededeling van de Commissie met de titel "Naar een duurzame Europese wijnsector".
Ik wist voordat ik met het hervormingsproces begon dat het moeilijk en ingewikkeld zou zijn. De afgelopen maanden hebben die indruk zonder meer versterkt. Uit mijn debatten in de Commissie landbouw en met een aantal leden van de interfractionele werkgroep "wijn" hier en in hun kiesdistricten is mij gebleken dat we ons bezighouden met moeilijke en gevoelige onderwerpen.
Ik verheug mij dan ook over dit verslag. Het is een ambitieus verslag, waarin wordt ingegaan op de volledige reeks aspecten die in de mededeling aan de orde komen. Ik denk dat ik niets te veel zeg als ik opmerk dat mevrouw Batzeli de vele tegenstrijdige belangen die we in de loop van de hervorming met elkaar moeten verzoenen, goed heeft doorgrond. Zij heeft een moedige poging gedaan en we zullen het verslag nu nauwkeurig bestuderen.
Ik zal vanavond een paar inleidende opmerkingen maken op basis van onze eerste lezing van het verslag. Allereerst wil ik gewag maken van een kleine teleurstelling. Aan het begin van het verslag staat dat de Commissie, door binnen de Europese Unie de noodzaak van de hervorming te bepleiten, niet voldoende eer betuigt aan de positie van Europese wijnen. Ik zal derhalve volstrekt helder zijn. De wijnsector van de Europese Unie kent geen gelijke: hij produceert de beste kwaliteit wijn ter wereld, is buitengewoon divers en vormt een belangrijk onderdeel van ons cultureel erfgoed.
Bepaalde delen van de sector hebben het echter moeilijk. Elk jaar komen miljoenen hectoliters in de crisisdistillatie terecht. Dat is niet bepaald een teken van een sector die blaakt van gezondheid, en daar streef ik wel naar. Ik wil dat de sector kan concurreren, opdat Europa de meest vooraanstaande wijnproducent ter wereld blijft. Daarom moet de huidige regeling eenvoudigweg veranderd worden. Zij is niet langer houdbaar.
Ik denk dat we ons er wel in kunnen vinden dat de regeling heeft geresulteerd in structurele onevenwichtigheden. De voorraden zijn groot en bijgevolg zijn de prijzen van veel wijnen laag waardoor het inkomen van wijnboeren is gedaald. Deze ontwikkelingen, in combinatie met een teruglopende consumptie, veranderende levenswijzen en stijgende invoer uit derde landen, hebben ons ertoe gedwongen veranderingen door te voeren. Ik denk dat dit algemeen aanvaard is.
De richting die wij allen willen inslaan is omschreven in overweging K van uw verslag. Hierin staat dat de belangrijkste doelstellingen van de hervorming erin bestaan de Europese wijnsector dynamischer en concurrerender te maken zonder verlies van marktaandeel op internationale markten, maar dat tegelijkertijd rekening moet wordt gehouden met de belangen van de Europese producenten en consumenten, en dat de doelstellingen van handhaving van traditie, kwaliteit en authenticiteit moeten worden geëerbiedigd.
Het spreekt voor zich dat u kritisch bent over bepaalde aspecten van de mededeling, met inbegrip van zaken als de consumptieprognose en de waarschuwingen, en de tegenstelling tussen het rooibeleid en het beleid op het vlak van het concurrentievermogen.
De Commissie is het ermee eens dat een van de voornaamste uitdagingen bestaat in het doen opleven van de vraag, maar winstgevendheid is van nog vitaler belang en het patroon van structurele overschotten die leiden tot lagere prijzen en dalende inkomsten moet eerst worden doorbroken. Winstgevendheid is geen kwestie van het concentreren van de productie in de handen van enkele producenten om de wijn vervolgens te uniformiseren. Er zijn kleine producenten die wijn maken van een voortreffelijke kwaliteit en die ook zeer winstgevend zijn, en ik zie niet in waarom dit in de toekomst niet meer zou kunnen. Het rooien van wijnstokken biedt die wijnproducenten die nooit meer concurrerend kunnen worden en die niet kunnen inspelen op de vraag van consumenten evenwel de mogelijkheid om met opgeheven hoofd en een vergoeding te stoppen. Niemand hier wil immers dat die producenten die niet beschikken over een winstgevende, voorspelbare toekomst in de sector, alleen maar blijven doorgaan omdat zij het zich niet kunnen veroorloven te stoppen. Ik besef terdege dat rooien een gevoelig punt is. Ik heb dan ook bijzonder veel waardering voor de constructieve opstelling die het Europees Parlement met betrekking tot deze kwestie al heeft getoond. Ik juich het toe dat u onderkent dat het besluit om te rooien bij de boer moet liggen en, dat gezegd hebbende, heb ik ook uw uiteenlopende suggesties zeer aandachtig bestudeerd.
U verklaart ook heel duidelijk dat het besluit om te rooien niet kan en mag worden genomen zonder naar de context te kijken. Ik ben het daarmee volkomen eens. U hebt een aantal suggesties gedaan met betrekking tot de wijze waarop ervoor gezorgd kan worden dat het rooien in overeenstemming is met een aantal sociale en milieucriteria en ik kan u ervan verzekeren dat deze als bruikbare inspiratiebron zullen dienen wanneer we ons zullen buigen over de vraag hoe we het rooien beter in ons wetgevingsvoorstel kunnen inpassen.
Ik heb verder gemerkt dat u voorstelt de hervorming in twee fasen ten uitvoer te leggen. We hebben nog tijd genoeg om te debatteren over de timing en de manier waarop de diverse instrumenten in de verschillende fasen op elkaar moeten worden afgestemd, maar ik ben het eens met het idee dat we eerst de structurele onevenwichtigheden moeten aanpakken, die momenteel zwaar op onze sector drukken.
Een kwestie waarop u in het verslag terugkwam, en die ook een sleutelrol speelde in onze eerdere debatten, is uw sterke voorkeur voor handhaving van het voor wijn bestemde budget in het kader van de eerste pijler. Allereerst ben ik van mening dat dit strijdig is met het communautaire standpunt dat maatregelen op het vlak van plattelandsontwikkeling een aanzienlijke bijdrage kunnen leveren aan de benodigde verbeteringen in de wijnbouwregio's. We mogen immers niet vergeten dat we binnen de begroting voor plattelandsontwikkeling middelen voor wijnregio's kunnen reserveren. Daarnaast ben ik van mening dat uw standpunt ter zake berust op een verkeerd beeld, namelijk dat ik een aanzienlijke hoeveelheid middelen uit de eerste pijler zou willen overhevelen, en dat is niet het geval. Ik heb bij diverse gelegenheden gezegd, en ik zal dat vanavond herhalen, dat het grootste deel van de financiering voor de sector in de toekomst via de eerste pijler zal blijven lopen, maar dit mag ons er niet van weerhouden te profiteren van de overduidelijke voordelen die het oplevert om ook toegang te hebben tot de tweede pijler.
Ik weet dat er in dit Parlement veel animo is voor grotere inspanningen van de Gemeenschap in verband met reclame. Het is zeker belangrijk dat we de voorlichting over de voordelen van gematigde en verantwoorde wijnconsumptie verbeteren en dat we kansen in derde landen agressiever stimuleren. Ik denk dat u het met me eens zult zijn dat we behoefte hebben aan een progressievere en modernere aanpak. Hieraan zal ik zeker de benodigde aandacht schenken in het wetgevingsvoorstel.
Tot slot wilde ik nog zeggen dat ik tweeënhalf jaar met dit Parlement heb samengewerkt. U hebt duidelijk aangetoond, zelfs met betrekking tot gevoelige zaken als de hervorming van de suikersector, over het vermogen te beschikken progressief en creatief op te treden bij het nastreven van evenwichtige hervormingsoplossingen die de landbouw van de Europese Unie op de juiste manier voorbereiden om het hoofd te bieden aan actuele en toekomstige uitdagingen. Als ik echter naar veel van uw standpunten kijk, met name die over verrijking, distillatie en particuliere opslag, moet ik toegeven dat ik uw enthousiasme voor hervormingen iets bescheidener vind dan normaal. Ik verwacht niet dat we het nu over deze kwesties eens zullen worden, maar dit zijn terreinen waarop we volgens mij innovatief en creatief zullen moeten zijn.
We hebben dus nog veel moeilijk werk voor de boeg, maar ik kijk uit naar uw voortdurende en uiterst waardevolle bijdragen. Ik verheug mij over deze gelegenheid om hier vanavond een debat te kunnen voeren. Mijn verontschuldigingen aan de Voorzitter omdat ik wat langer van stof was dan normaal, maar dit is een zeer belangrijk onderwerp waarvoor enorme belangstelling bestaat in alle Europese regio's en daarom ben ik zo vrij geweest iets langer dan gebruikelijk het woord te voeren.
Béla Glattfelder 
De Commissie internationale handel stelt in haar advies dat het onze belangrijkste taak is de Europese wijn concurrerender te maken op zowel de internationale als de interne markten. Dat is allesbehalve eenvoudig want het reguleren van de wijnmarkt is uiterst complex en de Europese wijnboeren kampen met talrijke problemen.
Een van de hoofdpunten in dit advies is dat de hervorming zich niet mag concentreren op steun voor het rooien van wijnstokken. Er is behoefte aan een regeling die veel verfijnder is dan deze. Als er dan steun voor het rooien moet worden gegeven, vind ik dat die geconcentreerd moet worden in gebieden waar momenteel overschotten worden geproduceerd.
Het blijkt namelijk dat in de regio's waar te weinig wordt geproduceerd - met andere woorden, waar meer wordt geconsumeerd dan geproduceerd - of waar consumptie en productie in evenwicht zijn, de toename van de invoer niet hoofdzakelijk is toe te schrijven aan wijnen uit andere EU-lidstaten, maar aan wijnen uit derde landen. Als het rooien dus plaatsvindt in gebieden die nu nog wel maar later niet meer genoeg kunnen produceren voor eigen consumptie, staat het helemaal niet vast dat een en ander zal leiden tot een daling in de geproduceerde overschotten binnen de Europese Unie. Een stijging van de invoer uit derde landen is veel waarschijnlijker.
Afgezien van deze overwegingen is de Commissie internationale handel van mening dat we krachtig moeten optreden in internationale fora, in de context van de WTO, dat wil zeggen bij bilaterale overeenkomsten, om de geografische aanduidingen beter te beschermen.
Iratxe García Pérez 
In haar advies heeft de Commissie regionale ontwikkeling een aantal kwesties willen beklemtonen die naar onze mening en vanuit het oogpunt van de territoriale cohesie van belang zijn wanneer er een hervorming wordt ingevoerd die voor bepaalde Europese regio's aanzienlijke gevolgen zal hebben.
De wijngaarden en de productie van wijn fungeren in bepaalde gebieden als ruggengraat en motor van de plattelandsontwikkeling. Als we de marktordening voor de wijnsector aanpassen, moeten we dan ook aspecten in aanmerking nemen zoals de toenemende ontvolking die vele Europese regio's bedreigt.
Daarom willen wij de aandacht vestigen op het grootschalig rooien dat bepleit wordt door de Commissie, en waardoor ernstige schade zou worden toegebracht aan de economische en sociale situatie in bepaalde regio's waarin de wijnsector de voornaamste bron van inkomsten en welvaart is. Wij zijn van mening dat de Commissie maatregelen dient voor te stellen voor het moderniseren van de productietechnieken en de afzetmethoden.
Ten slotte moet deze hervorming geleidelijk verlopen, zij moet overgangsperioden omvatten en tevens een continue evaluatie van de impact van de hervorming op de economische en sociale situatie van de regio's van de Europese Unie.
Elisabeth Jeggle
namens de PPE-DE-Fractie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, dames en heren, om te beginnen wil ik nog een keer beklemtonen dat wij hier spreken over een initiatiefverslag waarmee het Europees Parlement reageert op de mededeling van de Commissie over de hervorming van de gemeenschappelijke ordening van de wijnmarkt. Als rapporteur van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten kan ik zeggen dat de Commissie het bij het rechte eind heeft wanneer zij het opvoeren van de innovatiecapaciteit en van het mededingingsvermogen van de wijnsector in Europa en de wereld beschouwt als het belangrijkste doel van deze hervorming. Afzetbevorderings- en voorlichtingscampagnes over een verantwoorde consumptie van wijn maken hiervan deel uit.
Om deze doelstellingen voortvarend te kunnen nastreven, vinden wij het absoluut noodzakelijk dat de gehele financiering van de wijnsector onder de eerste pijler blijft vallen. In dit verband juichen wij het van harte toe dat de nieuwe voorschriften worden toegepast op grond van het subsidiariteitsbeginsel door deze om te zetten in nationale, door de Commissie goedgekeurde programma's. Het rooien van wijngaarden en het definitief stoppen met het verbouwen van wijn kunnen een onderdeel zijn van deze hervorming, maar mogen niet de kern ervan vormen. Tevens moeten wij vóór de toewijzing van nieuwe aanplantrechten de situatie ten aanzien van de illegale aanplant in elke wijnverbouwende regio inventariseren.
Om een ambitieus en toekomstgericht beleid ten aanzien van de wijnmarkt tot stand te brengen, moeten wij gedifferentieerd nadenken over de bestaande financiering. De huidige distillatie, die 600 miljoen euro vertegenwoordigt op een totaal van 1,4 miljard euro, is zeker geen optie voor de toekomst. Wij zijn echter van mening dat wij de distillatie van bijproducten van de wijnbereiding alsmede de distillatie van consumptiealcohol moeten blijven ondersteunen.
Wat de wijnbouwtraditie in de verschillende lidstaten betreft, voorziet het compromis erin dat wij de verschillende tradities respecteren - verrijking met sacharose behoort ook tot de traditionele oenologische praktijken. De wijnbouw heeft niet alleen economische waarde, maar maakt ook deel uit van het cultureel erfgoed van de verschillende regio's in de EU. De nieuwe uitdagingen vereisen voorschriften die duurzaamheid en een duurzaam mededingingsvermogen mogelijk maken. Wij moeten ernaar streven dit te verwezenlijken.
Rosa Miguélez Ramos
Mevrouw de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de rapporteur, mevrouw Batzeli, gelukwensen met de enorme hoeveelheid werk die zij verzet heeft.
In de tweede plaats wil ik me richten tot de commissaris om haar te zeggen dat volgens haar analyse de wijnconsumptie in de Europese Unie aan het dalen is, dat onze handelsbalans met derde landen verslechtert, en dat we met een overproductie zitten die door de Commissie voor het jaar 2011 op zo'n 15 procent van de totale productie becijferd wordt.
Niettemin, ofschoon ik het met de commissaris eens ben wat betreft de noodzaak van deze hervorming, hoop ik dat u de boodschap van dit Parlement begrepen heeft, en die is dat het rooien niet de spil mag zijn waar de hele hervorming om draait, maar dat het enkel een van de instrumenten voor structurele aanpassingen behoort te zijn, dat onder toezicht staat van de lidstaten.
Wij hebben een hervorming nodig die het beste wat we hebben, bewaart. Het gaat er niet om minder te produceren zodat derden meer ruimte hebben, maar om de vereiste veranderingen door te voeren ter verbetering van onze eigen structuren voor de productie, verwerking en vooral, wat de sector zelf bepleit, voor de marketing.
Wat het financiële plaatje betreft, is het duidelijk dat dit Parlement vóór handhaving van de huidige begroting is, in de eerste pijler van het GLB. Haar verdeling a priori tussen de producerende staten, op grond van historische gegevens en door middel van de zogenoemde "nationale pakketten” zal bevorderlijk zijn voor een meer adequate toepassing van de hervorming.
Wat betreft de liberalisering van de rechten tot aanplant ben ik van mening, commissaris, dat die op behoedzame wijze moet worden doorgevoerd en steeds onder het toezicht van de lidstaten.
Verder wil ik openlijk het amendement van mevrouw Fraga ondersteunen, met daarin het advies om voor verrijking most te gebruiken die in de Europese Unie zelf geproduceerd is.
Anne Laperrouze
namens de ALDE-Fractie. - (FR) Mevrouw Fischer Boel, mevrouw Batzeli, dames en heren, de wijnsector vertegenwoordigt in de Europese Unie een buitengewoon belangrijke economische activiteit, vooral als het gaat om de export. De Europese Unie is de belangrijkste wijngaard van de wereld. Maar ondanks dat de wijnconsumptie in de wereld toeneemt, verkeert de Europese wijnsector in een crisis. Dat is een paradoxale situatie.
Er is in dit Parlement met hartstocht gewerkt aan de grote lijnen van een hervorming van de gemeenschappelijke marktordening voor wijn. Onze wijnboeren gebruiken hun deskundigheid om in een moderne wijnbouw de traditie voort te zetten. Deze vrouwen en mannen zijn vol hartstocht voor hun beroep. Het is onze verantwoordelijkheid om hen hartstochtelijk te verdedigen, hen te helpen de economische realiteit het hoofd te bieden en te laten zien dat we hen steunen. Die hartstocht wordt door de Commissie echter ijskoud beantwoord met voorstellen tot grootschalig rooien, het liberaliseren van aanplantrechten en het afschaffen van distillatiemethoden.
Mijns inziens komt uit dit verslag, dat donderdag in stemming zal worden gebracht, naar voren dat het Parlement hier weliswaar ook een voorstel tot hervorming tegenover stelt, maar dan wel een geleidelijke hervorming. Ik denk dat we de lidstaten en vooral de regio's flinke speelruimte moeten geven op dit terrein: het valt niet te ontkennen dat in bepaalde regio's niets anders wil groeien dan wijndruiven en er mag niet worden voorbijgegaan aan de bijdrage van de wijngaarden aan de structuur van het landschap.
Via hun bevoegdheden op het terrein van ruimtelijke ordening hebben de staten en regio's dus de gewenste mogelijkheden om in nauwe samenwerking met producenten en vertegenwoordigers van de sector, te oordelen over aanplant- of rooibeleid.
Sommige instrumenten van de huidige marktordening zijn inderdaad niet langer bruikbaar of worden slecht gebruikt, maar ik verwacht van de Commissie dat zij de tijd neemt om zich samen met de lidstaten te buigen over de gevolgen van het afschaffen of vervangen van de instrumenten van de huidige marktordening, en dan met name de distillatiemechanismen. Ik verwacht van de Commissie dat ze voorstellen doet voor instrumenten voor het reguleren van de markt en voor het beheer van mogelijke crises.
Het recept is eenvoudig: wijn van hoge kwaliteit en promotie. De wereldwijde wijnconsumptie stijgt, de economische en culturele bloei gaat in bepaalde landen gepaard met belangstelling voor het drinken van wijn. Het is van belang dat de concurrentiekracht van de communautaire sector wordt vergroot door maatregelen die zijn gericht op alle stadia van de productie en de verkoop. Wat de oenologische praktijken betreft zijn de regels in de nieuwe wijnlanden soepeler. Ik denk dat we voorzichtig moeten zijn, om te voorkomen dat onze wijnen hun karakter verliezen en als het ware geglobaliseerd raken. Natuurlijk moeten de beperkingen die aan de Europese producenten worden opgelegd, worden verminderd en moeten we hen in staat stellen tot aanpassingen aan de vraag en een beter concurrentievermogen. Ik ben voor een verbod op het vinifiëren van geïmporteerde most of van mengsels daarvan met communautaire most.
Bij wijze van conclusie zou ik u erop willen wijzen, mevrouw Fischer Boel, dat wijnen de smaak aannemen van de grond waarop de druiven geteeld zijn en dat ze de kleur van de seizoenen en de geest van de wijnboeren in zich dragen. Ze hebben de smaak van het land, van de Europese Unie. Dat doet me denken aan het volgende anonieme citaat: "Voor een grootse wijn heb je een hartstochtelijke gek nodig om de druiven te telen, een wijze om ze te reglementeren, een lucide kunstenaar om er wijn van te maken, een minnaar om die te drinken en een dichter om er de lof van te zingen".
Sergio Berlato
namens de UEN-Fractie. - (IT) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Fischer Boel, dames en heren, behalve dat wijn een landbouwproduct en een economisch product is, staat het ook symbool voor onze geschiedenis, cultuur en tradities. Daarom kunnen wij niet akkoord gaan met een hervorming die er grotendeels op is gericht om een sector te reorganiseren die momenteel slechts 3 procent van de financieringsmiddelen gebruikt, in verhouding tot een productie met een toegevoegde waarde van 7 procent.
De Commissie stelt voor om de productie terug te dringen en zo'n 400 000 hectare wijngaard in vijf jaar tijd te rooien, waarbij ze als reden de noodzaak tot het terugdringen van de beheerskosten van productieoverschotten en de verbetering van de Europese concurrentie aan de hand van het principe "alleen de sterksten houden zich staande op de markt”, aanvoert. Het is merkwaardig om te constateren dat, terwijl Europa voorstander is van het rooien van wijngaarden, de voorkeur in andere landen, bijvoorbeeld in Zuid-Amerika en Zuid-Afrika, uitgaat naar de aanplant van wijngaarden.
Aangezien de globale vraag niet af- maar juist toeneemt, lijkt de Commissie voornemens om het evenwicht van de interne markt van de Europese Unie te herstellen zonder rekening te houden met de globale vraag en het evenwicht binnen de wereldmarkt, en zonder er rekening mee te houden dat bij het haastig terugdringen van de Europese wijnproductie, het risico bestaat dat er enkele wijngaarden verdwijnen die, ondanks dat ze geen producten voortbrengen die ontzettend goed in de markt liggen, regionale kwaliteitsbedrijven met diepgewortelde historische tradities zijn, die nog steeds het sociale stramien voor gehele regio's vormen.
De werkelijkheid is dat de wijnen uit de nieuwe wereld marktaandeel winnen dankzij een toenemende verbetering van de productkwaliteit, in combinatie met hun concurrerende prijzen. De nieuwe mogelijkheden voor interventie zouden het voor de hele sector mogelijk moeten maken om de nieuwe uitdagingen aan te kunnen die voortvloeien uit een toenemende globaliserende markt. Investering in de kwaliteit en de specifieke eigenschappen van de Europese wijnen, in de kostenbesparing, in de bevordering van wijn met als doel de markt te vergroten, vormt nog altijd de winnende formule, en we vrezen dat de verspreiding van nieuwe oenologische procedés kan leiden tot de verslechtering van het imago van wijn en dus tot een beschadiging van de vertrouwensband tussen consument en product, met zware consequenties voor de consumptie.
Mevrouw Fischer Boel, de wijnsector heeft behoefte aan een hervorming die grotere concurrentie binnen de Europese wijn bevordert, door de herstructurering van wijngaarden voort te zetten om ze concurrerender te maken en door het behoud van de wijncultuur te laten gelden als bescherming voor het land en het milieu. Geografische etiketten en oorsprongsbenamingen moeten gezien worden als essentiële instrumenten voor de garantie en bescherming van Europese producenten.
Ten slotte, mevrouw Fischer Boel, moet een nieuw wijnbeleid voor de EU in onze ogen leiden tot het herstel en de ontwikkeling van de sector binnen de wereldmarkt.
Friedrich-Wilhelm Graefe zu Baringdorf
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, onze rapporteur is werkelijk een warm pleitbezorger voor de Europese wijn. Ik ben het op vele punten niet eens met haar, maar ik moet wel toegeven dat ze hart heeft voor deze zaak. Hoewel mij de voorstellen van de Commissie meer aanspreken, wil ik erop wijzen dat vele regio's de liberalisering die voorzichtig wordt ingevoerd door deze voorstellen, beschouwen als kil beleid uit Brussel. Dit moeten we serieus nemen, en de rapporteur wijst hier ook op. Toen zij ons op een avond uitnodigde voor een glaasje Griekse wijn, was ik het volkomen eens met haar - en ik hoop dat ik niet de enige was - dat niemand op het idee zou komen om van de wijn die ons toen werd aangeboden, pure alcohol te maken. Dat is juist het probleem. Wij moeten wijn als een kwaliteitsproduct op de markt brengen, en wij moeten ook wijnboeren de mogelijkheid bieden dit te doen.
Wat het rooien betreft - waarbij keer op keer onderstreept moet worden dat dit niet verplicht moet zijn, maar dat wijnboeren de kans moeten krijgen te stoppen wanneer zij geen toekomst zien in de wijnmarkt - zou de Commissie maatregelen moeten nemen om de markt een betere toekomst te bieden. Met andere woorden, we moeten eerst een aanbod doen aan wijnboeren en daarna zeggen dat zij met publieke middelen kunnen stoppen met wijnbouw, wanneer niets helpt.
Tot slot de regio's. Dit is een kwestie van geld, commissaris. De regio's hebben geld ontvangen, en wanneer we nu een bepaalde maatregel terugdraaien, raken ze dat geld kwijt. De strijd gaat derhalve om louter materiële zaken. Ook op dit punt zouden wij de regio's moeten verzekeren dat die middelen tot hun beschikking blijven staan - op grond van specifieke sociaal-ecologische criteria en gericht op de markt - zodat deze regio's wijn kunnen blijven verbouwen. Als we deze weg inslaan, is de kou grotendeels uit de lucht en kunnen wij het ook eens worden met de rapporteur.
Diamanto Manolakou
Mevrouw de Voorzitter, de laatste herziening van het GLB heeft tot doel de omvang van de landbouwsector en de steun daaraan versneld te verminderen en aldus middelen vrij te maken voor andere volksvijandige beleidsvormen.
Tegelijkertijd wil men korte metten maken met de kleine en middelgrote boerenbedrijven en de landbouwgrond, de productie en de handel in een klein aantal handen concentreren. Van dit streven is zelfs de wijn niet uitgezonderd.
Wat maakt het nou uit of Europa, dankzij zijn kwaliteitswijnen, de eerste is in de wereld als het om de productie, consumptie en export van wijn gaat? Voor de Commissie zijn de concurrentie en de liberalisatie van de wijn- en mostimport het allerbelangrijkste, ook indien de Europese productie het gelag moet betalen en zelfs de kwaliteit wordt ondermijnd.
Daarom moet ook op grote schaal worden gerooid. Kleine en middelgrote wijnproducenten worden met krachtige stimulansen ertoe aangezet om hun rechten aan de ondernemers in de sector te verkopen, waardoor kartelvorming in de hand wordt gewerkt. Als alibi worden de structurele overschotten gebruikt evenals de noodzaak om vraag en aanbod met elkaar in evenwicht te brengen, waardoor ook betere prijzen zullen ontstaan.
Dit alibi is boerenbedrog. De liberalisatie van de wijn- en mostinvoer uit derde landen en het legaliseren van de vermenging met communautaire wijn en most betekenen dat de import van goedkope wijn wordt vergemakkelijkt en de kwaliteit wordt ondermijnd. Tevens worden de oenologische praktijken erkend waarmee in de wijnbereiding stoffen kunnen worden gebruikt die met wijn niets hebben uit te staan en waardoor de wijn van een landbouwproduct in een industrieel product wordt veranderd.
Zeker is dat de Europese wijnbouwsector zal inkrimpen, de kleine en middelgrote wijnbouwers gedwongen worden het bijltje erbij neer te gooien en import hoogtij gaat vieren. De rooimaatregel is trouwens ook in het verleden - een tiental jaren geleden - als eens toegepast.
In Griekenland zijn toen meer dan 20 000 hectare gerooid. De overschotten konden weliswaar tijdelijk worden verminderd maar met de ongebreidelde import stak het probleem opnieuw de kop op en werden zelfs kwaliteitswijnen gedistilleerd.
Duizenden kleine en middelgrote wijnbouwers werden toen van hun wijngaarden verdreven. Daarom kan het voorstel van de Commissie geen grondslag voor de discussie zijn. Daarmee wordt immers het wijnbouwprobleem niet aangepakt.
Ik ben het ook niet eens met het onderhavig verslag, omdat in feite alleen maar een langere overgangsperiode wordt voorgesteld voor de toepassing van de nieuwe verordening en bepaalde wijzigingen worden voorgesteld van de voorgestelde maatregelen om de gevolgen hiervan enigszins op te vangen.
Hélène Goudin
namens de IND/DEM-Fractie. - (SV) Mevrouw de Voorzitter. Producenten in andere delen van de wereld zijn erin geslaagd wijnen te produceren die bij de Europese consumenten in de smaak vallen en die daarnaast ook nog goedkoper zijn dan Europese wijn. Dat moet, volgens de rapporteurs, tegengewerkt worden door het pompen van meer geld in het landbouwbeleid als ook door het voeren van campagnes.
Er bestaat geen twijfel over dat er in Europa voortreffelijke wijnen worden geproduceerd. De vanuit principieel oogpunt interessante vraag is of men het moet toestaan dat arme landen verdrongen worden om de Europese wijnproductie te bevoordelen.
De nieuwe wereld bestaat niet alleen uit economische grootmachten zoals de USA en Australië, maar ook uit onlangs geïndustrialiseerde landen zoals Zuid-Afrika, Chili en Argentinië. In die landen wordt wijn vaak geproduceerd in arme en achtergestelde gebieden. Het sociale vangnet dat in de Europese lidstaten bestaat, bestaat niet op dezelfde manier in bovengenoemde landen. Indien de wijnproductie in die gebieden wordt tegengehouden, heeft dat grote gevolgen voor de bevolking.
Het is belangrijk een volledig beeld te hebben, en dan ook vanuit een volksgezondheidsperspectief, wanneer over die vraag gediscussieerd wordt. De protectionistische trekjes die dit verslag heeft, zijn niet bevorderlijk op de lange termijn, noch voor de EU, noch voor de wijnproducenten uit de nieuwe wereld. Wijn is, ondanks alles, een alcoholhoudende drank. De EU moet derhalve geen campagnes sponsoren die een toenemende wijnconsumptie propageren.
Jean-Claude Martinez
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, al sinds 22 juli 1993, toen het eerste plan voor het hervormen van de wijnsector werd ingediend, wordt ons voorgehouden dat we onze wijngaarden moeten rooien, met de cijfers erbij om deze noodzaak te staven.
In 1993 vertelde men ons bijvoorbeeld dat de consumptie in het jaar 2000 zou dalen tot 115 miljoen hectoliter; het werden er 127 miljoen, dus de Commissie zat er 12 miljoen hectoliter naast. Ons werd verteld dat er overproductie was. Maar waar dan? Op de wereldmarkt in consumptiealcohol. In 2002 was er een tekort van 9 miljoen hectoliter, en in 2003 van 11 miljoen. En we weten dat met name in China de tijd voor de wijnboeren is aangebroken, waar voorzitter Mao zei: "Laat het volk wijn drinken".
Wat schuilt er dan achter deze hervorming van vrije aanplant, verrijking met suiker, distillatie, toevoeging van houtspaanders, invoer van most en natuurlijk het rooien? In werkelijkheid heeft de Commissie met het rooien van 400 000 hectare - de meest gewelddadige actie in de wereldgeschiedenis van de wijnbouw, want men moet terug tot keizer Domitianus in het jaar 92 voor iets soortgelijks -, twee doelen voor ogen: ten eerste om tegen 2015 onze export van wijn naar het zuidelijk halfrond los te laten in ruil voor hun dienstenmarkt en ten tweede om de gepensioneerden uit Noord-Europa gaandeweg in Zuid-Europa te vestigen. Europa heeft dus extra land nodig en dat is die 400 000 hectare die gerooid moet worden om er huizen neer te zetten, 4 miljoen huizen, op 4 miljard vierkante meter, met een omzet van duizend miljard euro.
Die landroof is de ware tragedie, want de wijn is niet zomaar een marktordening: de wijn is meer dan gewoon landbouw en zelfs meer dan gewoon cultuur, ondanks de schilders, de 275 wijndichters en het netwerk van vijfduizend wijndorpen in Europa, de wijn is de het raakvlak met het goddelijke. Het eerste wonder van Jezus, op de bruiloft te Kana, was dan ook niet dat hij water veranderde in whisky-cola, of in Finse Nokia-mobieltjes, maar in wijn. Wanneer we dat loslaten is dat dus niet hetzelfde als wanneer we de schapen aan Nieuw-Zeeland zouden overlaten of de kippen aan Brazilië; het zou betekenen dat Europa zijn eigen identiteit loslaat.
Daarom, mevrouw de commissaris, moet u pal staan voor de wijn, die door de Argentijn Jorge Luis Borges werd beschreven als de diepe patriarchale rivier die door de wereldgeschiedenis stroomt.
Giuseppe Castiglione
(IT) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, dames en heren, ik wil graag mijn collega, mevrouw Batzeli, bedanken voor haar werk en ook commissaris Fischer Boel voor haar luisterend oor tijdens de mededeling. We hopen dat het wetgevingsvoorstel dat aan ons zal worden voorgelegd, overeenkomt met de vele wensen die door het Parlement en de Europese producenten zijn geuit. Het gaat om een zeer belangrijke uitdaging, namelijk de Europese wijnbouw in de gelegenheid te stellen om de kracht van de markt nieuw leven in te blazen, om het concurrentievermogen te herwinnen en vooral om ervoor te zorgen dat onze wijnen kunnen concurreren met niet-Europese landen, door oude markten opnieuw te veroveren en daarnaast nieuwe markten binnen te halen.
Sommige voorstellen overtuigen ons in het geheel niet, mevrouw Fischer Boel, en bovendien kan definitief rooien niet de kern van de hervorming zijn. Deze maatregel zou zich vertalen in het volledig en ongecontroleerd stopzetten van lastige wijnbouw die, naast een productieve functie, ook een rol speelt bij de bescherming van het milieu en het platteland. Rooien zou dus, terwijl producenten in nieuwe lidstaten met nieuwe aanplant bezig zijn, tot gevolg hebben dat we stukjes markt aan hen overhandigen. Het is een kwestie van kiezen tussen sectoren, en onze keuze mag alleen maar uitgaan naar kwaliteitswijn, en niet naar een middelmatig drankje. Wanneer we onze wijn willen bevorderen, moeten we onze tradities, ons land, onze cultuur, onze toegevoegde waarde bevorderen en uiting geven aan een groot historisch en cultureel erfgoed.
Daarom ben ik geheel niet overtuigd van het voorstel om het gebruik van geïmporteerde most toe te staan om onze wijnen te verrijken of om ze te mengen met wijnen uit landen buiten de EU. Ik ben zelfs nog minder overtuigd van het idee om op het etiket het oogstjaar van de gebruikte variëteit druif waarvan de wijn gemaakt is, aan te geven zonder enige geografische aanduiding, waardoor het mogelijk wordt om variëteiten te gebruiken die samenhangen met de grond en het risico op het misleiden van consumenten groter wordt.
Met betrekking tot de liberalisatie zouden we echter de pogingen en de investeringen door wijnproducenten moeten beschermen, onze geografische aanduidingen internationaal bevorderen en voorkomen dat ze economisch aan waarde verliezen. Er zijn twee woorden die we moeten onthouden: flexibiliteit en marktoriëntatie. "Flexibiliteit” betekent echter niet een onmiddellijke, algehele en lukrake stopzetting van alle huidige beheersmaatregelen. Daarnaast denk ik, mevrouw Fischer Boel, dat de middelen verdeeld moeten worden op grond van historische criteria, namelijk overeenkomstig het criterium dat geldt voor alle hervormingen tot dusver.
Vincenzo Lavarra
(IT) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, ik ben van mening dat het verslag-Batzeli over de GMO voor de wijnbouwsector een voorbereidingsfase is voor een dialoog die ons zal brengen tot het wetgevingsverslag en daarmee tot definitieve beslissingen in de loop van dit jaar. Ik denk echter dat het een goed idee is dat het Parlement besluiten neemt over een paar belangrijke conclusies van het verslag, en daar behoort het rooien zeker toe.
Net als mijn andere collega's ben ik het niet eens met het feit dat dit voorstel wordt gezien als de enige en exclusieve mogelijkheid om het marktevenwicht te herstellen. We moeten met elkaar concurreren op de wereldmarkt en de Europese wijn ontleent zijn kracht aan de nadruk die wordt gelegd op kwaliteit en traditionele methoden en ook aan zijn band met de grond en eeuwenoude methoden die binnen deze sector worden gebruikt.
Daarom ben ik tegen de invoer van most: als de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement hebben wij amendementen ingediend over dit onderwerp. Ik denk dat een dialoog, met inbegrip van de besprekingen vandaag - ook tijdens overgangperiodes - tot positieve resultaten zal leiden in tegenstelling tot maatregelen, zoals bijvoorbeeld distillatie, die als ze onmiddellijk worden stopgezet, het vangnet voor veel wijnproducenten weghalen. Ik denk dat als we naar elkaar luisteren, we ervoor kunnen zorgen dat de Europese wijnproductie zich kan handhaven op het wereldpodium.
Marie-Hélène Aubert
(FR) Mevrouw de commissaris, dames en heren, het is alweer een paar maanden geleden dat we werden opgeschrikt door de wijnovereenkomst met de Verenigde Staten, waarover we een spoeddebat moesten aanvragen en dat al een aantal van de slechte ingrediënten bevatte uit de hervorming die u vandaag voorstelt: afzwakking van de Europese kwaliteitscriteria voor wijn, onduidelijkheid over geografische aanduidingen en herkomstbenamingen, aanvaarding van uiterst twijfelachtige oenologische praktijken en een grotere openstelling van de markt, dit alles ten behoeve van gestandaardiseerde producten die geacht worden te beantwoorden aan de smaak van de mondiale consument, die zelf ook gestandaardiseerd is.
Wijnhandelaren en -exporteurs zullen er ongetwijfeld wel bij varen, maar de ontwikkeling van producten die cultureel hecht verbonden zijn met de streek waar ze vandaan komen zeker niet, de verscheidenheid en de rijkdom aan smaken van de Europese wijnen zeker niet, de consument die zich weldra gedwongen zal zien om brouwsels naar binnen te gieten die de naam wijn nauwelijks verdienen, zeker niet, en al helemaal niet de wijnboeren die, soms in gebieden waar de productie moeilijk is en op kleine stukjes land, zich uit de naad werken ten behoeve van de hoge kwaliteit van de wijn en het plezier om deze te drinken.
Akkoord, we moeten een einde maken aan de meest absurde mechanismen die overproductie aanmoedigen en te veel onbedoelde gevolgen hebben, maar alstublieft, mevrouw de commissaris, ga samen met ons de strijd aan en zorg voor de middelen om kwaliteitswijnen te promoten, om voordeel te trekken uit de verscheidenheid aan smaken en streken, om de bodems en de biodiversiteit te behouden en om eindelijk de hele wereld bekend te maken met die wonderbaarlijke alchemie van de Europese wijn, die een geschiedenis heeft van meer dan tweeduizend jaar.
Vincenzo Aita
(IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik denk dat de cijfers voor zich spreken: in de afgelopen jaren heeft Europa zijn productie terug zien lopen, terwijl landen buiten Europa getuige zijn van een constante toename van hun productieaandeel. Europa moet vandaag, met de hervorming van de GMO voor wijn, rekening houden met het feit dat hier ongeveer 3 400 000 hectare en 3 000 000 werknemers bij betrokken zijn. Door het rooien als een instrument voor marktevenwicht te beschouwen, zouden we dezelfde weg van eerdere veranderingen in de GMO's voor tabak en suiker volgen. We kunnen niet op deze manier verdergaan, want daardoor zal de werkgelegenheid afnemen en zullen hele landbouwgebieden leeglopen, die vaak gelegen zijn in kwetsbare gebieden vanuit het oogpunt van de hydrogeologische capaciteit.
Daarom moet iedere hervorming in de eerste plaats rekening houden met ondernemingen, werknemers en milieufactoren en alleen als we het Europese landbouwproductiesysteem beschermen en in stand houden, kunnen we kwaliteit en veiligheid voor de consumenten garanderen. De pogingen die door de rapporteur, mevrouw Batzeli, zijn ondernomen, hebben uiteraard tot een verbetering geleid met betrekking tot de standpunten van de commissaris. Desondanks denk ik dat er nog steeds punten van zorg zijn.
Ten eerste moeten we het rooiscenario loslaten en de heffing op de omschakeling van de productie gebruiken ten behoeve van de ondernemingen die het moeilijk hebben op de markt om te maken. Uit de laatste Europese exportgegevens blijkt dat we de nadruk moeten leggen op kwaliteit en dus op een productie die zich identificeert met het land en met onze tradities. Dit is de manier waarop we het aan moeten pakken in plaats van wijn tot een alledaags industrieel product te reduceren. Daaruit volgt dat we geen suiker moeten toevoegen voor de verrijking van wijn en nauwkeurige regels moeten vaststellen voor de vinificatie.
In dit geval moet het gebruik van most van Europese herkomst voor de verrijking niet gestraft worden, aangezien het een traditionele methode binnen de Europese wijnvervaardiging is die geen afbreuk doet aan de kwaliteit van de wijn zelf. Daarom is het belangrijk om steun voor de financiering van most te behouden. Uiteindelijk is het van belang dat elke hervorming rekening houdt met de klimaatveranderingen die momenteel plaatsvinden en dramatische gevolgen voor sommige delen van Zuid-Europa zullen hebben, en hun landbouwsystemen volkomen in de war worden gebracht. Europa moet nu zijn grond, zijn beschaving en zijn tradities beschermen.
Esther Herranz García
(ES) Wijn wordt niet gefabriceerd, wijn wordt ontwikkeld en grootgebracht. Het verschil is subtiel maar belangrijk, want het zegt veel over degene die aan het woord is, over zijn gezichtspunt en zijn gevoeligheid ten opzichte van de wijnbouwsector. De Europese wijnbouwsector zit inderdaad in de problemen. Het voornaamste probleem waarmee hij op het ogenblik geconfronteerd wordt, is dat van de stijging van de interne vraag, want wereldwijd neemt de wijnconsumptie nog steeds toe.
Dit probleem moet echter worden opgelost, en bij die oplossing moeten de vele gevolgen in aanmerking worden genomen, want deze sector in Europa wordt geconfronteerd met een groeiende import. Het probleem is dan ook niet wat wij produceren, maar tegen welke prijs wij de wijn verkopen. En waarom verkopen wij tegen een andere prijs? Dat komt hoofdzakelijk doordat de Europese producenten niet met dezelfde vereisten te maken hebben als derde landen, maar met veel meer, en zij daarom niet in een gelijkwaardige concurrentiepositie zitten.
We moeten het concurrentievermogen van de sector aanpakken, niet door 400 000 hectare wijngaard te rooien maar door de zaken meer in de hand te nemen, niet door zonder onderscheid te gaan liberaliseren, maar door de cultuur, traditie en kwaliteit van de Europese wijnen te bewaken, te bevorderen en veilig te stellen, want zoals gezegd wordt wijn wordt niet geproduceerd, maar ontwikkeld en grootgebracht. De wijncultuur moet dan ook ondersteund worden, en we moeten ervoor zorgen dat de consument belang gaat stellen in de wijn die hij drinkt, in de vraag of een wijn een vino de crianza is of een vino de reserva, een gran reserva of een tafelwijn, een vino de la tierra, een vino de añada of noem maar op. De wijn moet op alle mogelijke punten worden verbeterd en gecompleteerd door controle op de wijnbouwmethoden, door het bevorderen van een verantwoorde consumptie, en vooral door middel van onderzoek, ontwikkeling en vernieuwing. Niet door de wijn te fabriceren, maar door hem te vervaardigden binnen een cultuur en een traditie en met een kwaliteit die kenmerkend is voor de Europese wijnen, met respect voor onze tradities, en vooral door striktere vereisten om de kwaliteit naar boven toe gelijk te trekken, nooit naar onder toe.
Daarom hopen wij dat het voorstel van de Commissie ten minste leiderschap en verbeeldingskracht te zien zal geven, en dat het werkelijk zal garanderen dat de sector concurrerend wordt.
Luis Manuel Capoulas Santos
(PT) In de eerste plaats feliciteer ik mevrouw Batzeli met het voortreffelijke werk dat zij ondanks de moeilijke omstandigheden heeft geleverd en dank ik mevrouw Fischer Boel nogmaals voor haar aanwezigheid hier in dit Parlement.
Uit de politieke debatten, hoorzittingen en vergaderingen met vertegenwoordigers van de sector, de talloze bezoeken aan wijnproducerende gebieden in de lidstaten en de honderden amendementen blijkt duidelijk dat de EP-leden deze voor de Europese landbouw bijzonder belangrijke kwestie met belangstelling bestuderen.
Er heerst consensus over het feit dat een hervorming onontbeerlijk is en er zij op gewezen dat er geen alternatieven zijn voorgelegd voor het model van de Commissie. Er bestaan evenwel grote verschillen tussen het Parlement en de Commissie met betrekking tot het tijdschema, de intensiteit en de manier waarop de voornaamste maatregelen ten uitvoer moeten worden gelegd. Het is inderdaad nodig dat wijnstokken van slechte kwaliteit gerooid worden, maar laten wij beginnen met de illegale wijngaarden. Bovendien is het van fundamenteel belang dat de eindbeslissing met betrekking tot het rooien van arealen aan de lidstaten wordt overgelaten. Het lijdt geen twijfel dat gesubsidieerde distillatie moet worden afgeschaft, maar het is belangrijk dat de steun voor de distillatie van drinkalcohol gehandhaafd blijft. Likeurwijnen hebben die steun nodig.
Het heeft geen zin om enerzijds de authenticiteit en de traditie van Europese wijnen te promoten en anderzijds te pleiten voor vrije toegang van geconcentreerde most uit derde landen. Dit verslag is een bewijs van de goede trouw en het engagement van het Parlement. Ik hoop dat de Commissie onze voorstellen ter harte zal nemen, zodat de hervormingen in de sector op bevredigende wijze ten uitvoer kunnen worden gelegd.
Ilda Figueiredo
(PT) Zoals de toespraak van mevrouw Fischer Boel bevestigt, heeft de beoogde hervorming van de gemeenschappelijke marktordening voor wijn voornamelijk tot doel het rooien van wijnstokken te gebruiken als een middel om de wijnmarkt in evenwicht te brengen. Dit betekent dat de minst ontwikkelde regio's, en met name familiebedrijven en boeren met lage inkomens, het ergst getroffen zouden worden, hetgeen op zowel sociaal als milieugebied desastreuze gevolgen zou hebben en woestijnvorming en ontvolking van het platteland in de hand zou werken.
Samen met de tragische bosbranden die zich in de zomer voordoen, kan dit rampzalige gevolgen hebben voor uitgestrekte gebieden van de zuidelijke landen, waaronder Portugal. Daarom leggen wij de nadruk op het beschermen van de wijngaarden en de wijnproductie, die in de Europese en met name in de mediterrane beschaving overigens een centrale plaats innemen. Wij willen dat onze boeren steeds betere wijn produceren en dat de distillatie van drinkalcohol gehandhaafd blijft. Wij aanvaarden niet dat de wijnproductie op basis van druiven verdrongen wordt door industriële wijn ten gevolge van de invoer van most uit derde landen. Mevrouw de commissaris, onze kwaliteitswijn moet beschermd worden.
Christa Klaß
(DE) Mevrouw de Voorzitter, commissaris Fischer Boel, dames en heren, de voorzitter van de Raad, Angela Merkel, zei in haar toespraak op 17 januari in dit Parlement: "Wat Europa onderscheidt, wat zijn ziel vormt, is de manier waarop we omgaan met onze verscheidenheid" en "Europa's ziel is tolerantie".
Wij hebben de laatste weken en maanden vele discussies gevoerd over de voorstellen voor de hervorming van de wijnmarkt. Noord en Zuid, de verschillende wijnverbouwende regio's - een scala van meningen en belangen is de revue gepasseerd. Wanneer wij zelf het verslag-Batzeli hadden kunnen schrijven, zou ieder van ons het anders hebben gedaan, het specifieker, beknopter hebben gemaakt. Desondanks zijn wij erin geslaagd recht te doen aan alle belangen zodat zij door iedereen kunnen worden ondersteund.
Er is dus sprake van een compromis, dat de verscheidenheid van de Europese wijnsector niet alleen tolereert maar ook respecteert, en deze verder ontwikkelt, zij het in kleine stapjes.
De commissaris heeft de moeite genomen om de afgelopen maanden vele wijnverbouwende regio's te bezoeken, en ik wil haar daarvoor bedanken. Zij heeft gezien hoe verschillend die regio's zijn. Met name in de wijnsector hebben wij meer mogelijkheden nodig om zaken te regelen op nationaal en regionaal niveau. We hebben tevens nationale budgetten onder de eerste pijler nodig, zodat we uit een EU-pakket van maatregelen voor de wijn in de regio's de geschikte maatregelen kunnen uitkiezen en vervolgens ten uitvoer leggen.
Wij zijn het erover eens dat we het bijltje er niet bij neer willen gooien, dat we niet 400 000 hectare willen rooien. Wij willen strijden voor marktaandelen, voor onze banen, ons cultuurlandschap, de Europese manier van leven. De wijn hoort bij Europa en wij moeten de tradities en zodoende ook de overgeleverde oenologische praktijken in stand houden. Overal ter wereld staan onze concurrenten in de coulissen klaar om te leveren wat wij niet meer produceren.
De discussie heeft duidelijk gemaakt dat Rome niet op een dag gebouwd is: we hebben een lange adem nodig. Ons beleid dient betrouwbaar te zijn. Maar op de lange termijn moeten we onze maatregelen aanpassen aan de markt.
Béatrice Patrie
(FR) Mevrouw Fischer Boel, dames en heren, ons werk is niet voor niets geweest. Allereerst zou ik mevrouw Batzeli willen bedanken voor haar verslag, waarin de veel te liberale voorstellen die de Commissie afgelopen zomer heeft ingediend, op grondige en zeer positieve wijze worden gewijzigd.
We moeten namelijk een sterk signaal afgeven aan de hele wijnsector, die gebukt gaat onder een ernstige crisis. We weten dat de daling van de consumptie in Europa, samen met de toenemende import uit derde landen, tot dalende prijzen en dalende inkomsten voor de wijnboeren hebben geleid, en dat alleen een proactief reguleringsbeleid - en dus niet een ongebreidelde liberalisering - ons uit deze crisis zal helpen.
We willen ons sterk maken voor een wijnbouw die van hoge kwaliteit is en die oog heeft voor de aard en de tradities van onze wijnstreken en voor de verscheidenheid aan bedrijven, met name de familiebedrijven. Het op grote schaal en zonder onderscheid rooien van 400 000 hectare, dat als een structurele oplossing wordt gepresenteerd, moet duidelijk worden uitgesloten. De aanplantrechten moeten blijven, samen met versterkte controles om illegale aanplant tegen te gaan. De toekenning van nieuwe aanplantrechten die worden ingeschreven in het aangepaste wijngaardkadaster moet in de eerste plaats ten goede komen aan jonge producenten van kwaliteitswijnen.
Als het gaat om het concurrentievermogen van de sector spelen beroepsorganisaties een hoofdrol. Zij moeten worden versterkt via de nationale operationele programma's. Tot slot kan de promotie van een verstandige wijnconsumptie, gekoppeld aan een dynamisch exportbeleid, met onder andere een vereenvoudiging van de etikettering, niet zonder de werkelijke toewijzing van aanzienlijke begrotingsmiddelen.
Ioannis Gklavakis
(EL) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, wij zijn nu zover dat wij het verslag over de mededeling van de Commissie over de gemeenschappelijke ordening van de wijnmarkt samen met een reeks amendementen kunnen aannemen.
Wat is de fundamentele boodschap die wij de Commissie willen meegeven?
Ten eerste zeggen wij "nee” tegen ongebreideld rooien. Dat zou ertoe kunnen leiden dat belangrijke productiegebieden die wijnen van goede kwaliteit voortbrengen, verdwijnen;
Ten tweede willen wij bepaalde interventiemaatregelen handhaven - en ik heb het hier over distillatie - die tot doel hebben het evenwicht op de markt te waarborgen en indirect het inkomen van de producenten te steunen;
Ten derde willen wij dat er nationale dossiers worden opgesteld met uiteenlopende maatregelen, waar de lidstaten uit kunnen kiezen. Om echter de efficiëntie van deze dossiers te kunnen garanderen is het noodzakelijk daarvoor voldoende financiële middelen uit te trekken;
Ten vierde moeten wij natuurlijk voorkomen dat middelen worden overgeheveld van de eerste naar de tweede pijler, waardoor de gemeenschappelijke marktordening in feite zou worden afgezwakt.
Wij moeten onze aandacht richten op drastische oplossingen en daarvan wil ik er twee noemen:
Ten eerste moeten wij boven alles proberen de kwaliteit van de Europese wijnproductie hoog te houden. Kwaliteit is onze steun en toeverlaat.
Ten tweede moeten wij - en dit is zeer belangrijk - de communautaire wijnen sterker promoten. Een marktaandeel wordt niet groter met vrome wensen. Alleen een agressief beleid kan ervoor zorgen dat het verbruik in en buiten de Europese Unie toeneemt.
Natuurlijk zijn er meningsverschillen ten aanzien van bepaalde thema's die in de mededeling aan bod komen. Ik noem als voorbeeld de verrijking van wijnen. Voor ons - voor mij - is een product dat voortkomt uit de toevoeging van suiker en water geen wijn meer. Wijn wordt van druiven gemaakt en niet van suikerbieten.
Ik weet dat besloten zal worden om de toevoeging van suiker toe te staan. Als toevoeging van suiker inderdaad toegestaan zal worden, moet dat op het etiket worden vermeld. Wij moeten eerlijk zijn en de consument, maar ook de producent, beschermen.
Bogdan Golik
(PL) Mevrouw de Voorzitter, ik wil u allereerst van harte feliciteren met uw verkiezing en met het voorzitten van dit debat. Verder zou ik u in naam van alle aanwezigen willen bedanken voor uw tolerante houding met betrekking tot het overschrijden van de vastgestelde tijdslimiet. Dat was voor het debat van vandaag van wezenlijk belang.
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, eerst zou ik de rapporteur, mevrouw Batzeli, willen bedanken voor het werk dat ze de voorbije maanden heeft verricht met het oog op de voorbereiding van dit verslag over de hervorming van de wijnsector. Het is eveneens haar verdienste dat de werkzaamheden over dit document in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling op voortreffelijke wijze werden gecoördineerd.
Ik ben het er volkomen mee eens dat een grondige hervorming van de gemeenschappelijke marktordening voor wijn geboden is. Daarenboven moet de structuur van de wijnproductie worden herzien om de competitiviteit en het evenwicht van de Europese wijnsector te garanderen. Er moeten initiatieven worden genomen die het evenwicht op de markt zo snel mogelijk herstellen, aangezien een onevenwichtige situatie steeds meer middelen uit de Europese begroting zal vergen.
Ik zou erop willen wijzen dat het van cruciaal belang is om de ontwikkeling van plattelandsgebieden te steunen in regio's waar de wijnproductie, ondanks haar beperkte invloed op communautair niveau, een belangrijke rol speelt voor het lokale toerisme en voor de diversificatie van de landbouwactiviteiten in de plattelandsgebieden. Al deze regio's zullen in dezelfde mate door de hervormingen worden getroffen. We moeten er bijgevolg op toezien dat de maatregelen die we met het oog op de hervorming van de wijnsector moeten nemen, geen te strenge economische beperkingen opleggen aan de wijnproductie op lokaal niveau. Bovendien bestaat er geen rechtstreeks verband tussen plaatselijke innovatie in de wijnbouw op het platteland van de nieuwe lidstaten en de Europese wijnsector in zijn geheel. Daarom zijn strikt marktgerichte regelingen overbodig. De gebieden in kwestie hebben nooit dure wijnoverschotten geproduceerd. Maatregelen om de overproductie van wijn in de toekomst te beperken, zouden bijgevolg niet van toepassing mogen zijn voor regio's met een lage productie.
Carmen Fraga Estévez
(ES) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, het gebrek aan compromis voorafgaand aan de goedkeuring van het onderhavige verslag heeft geleid tot een reeks vergissingen en tegenstrijdigheden die tijdens de stemming in deze plenaire hopelijk de wereld zullen worden uitgeholpen.
Een daarvan is vervat in paragraaf 18, over de distillatie van bijproducten, waarin wordt voorgesteld om althans een deel van de alcohol die uit dit soort distillatie verkregen wordt, te bestemmen voor de markt voor drinkalcohol.
Dit toont het gebrek aan kennis aan van de verschillende soorten distillaties en van de alcohol die op die manier geproduceerd is, want drinkalcohol, die uitsluitend bestemd is voor de productie van brandewijn, port en likeurwijnen, is een kwaliteitsproduct, iets wat volstrekt niet kan worden bereikt met alcohol afkomstig uit de distillatie van bijproducten.
Om al deze redenen meen ik tegen deze paragraaf te moeten stemmen, teneinde meer verwarring te vermijden over de soorten distillaties en de alcohol die op basis daarvan gemaakt wordt.
In de tweede plaats zou ik de nadruk willen leggen op een punt dat essentieel is bij elke hervorming van een GMO: de begrotingsaspecten. Tot nu toe is bij alle hervormingen van GMO's gebruik gemaakt van een verdeling van fondsen aan de hand van een historisch criterium. Verbazend genoeg is het bij de hervorming van de wijnsector de bedoeling de koers te verleggen naar andere formules, die op het ogenblik nog heel onduidelijk zijn maar die wel tot grote onzekerheid in de sector leiden.
Om het verslag van mevrouw Batzeli meer duidelijkheid te verschaffen, stel ik dan ook voor om ook de amendementen aan te nemen die betrekking hebben op het gebruik van het historisch criterium bij de verdeling van fondsen.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Geachte mevrouw Fischer Boel, geloof me, ook wij willen hervorming: een grondige en radicale hervorming en wat dat betreft zouden de Commissie en het Europees Parlement bondgenoten moeten zijn. In tegenstelling tot de commissaris vinden wij echter dat er minder nadruk zou moeten liggen op rooien, omdat alle partijen veranderingen in de structuur en modernisering minstens even belangrijk achten.
Ik wijs de commissaris op het grote gevaar voor de nieuwe lidstaten van te veel rooien door slecht presterende wijnboeren, dat de problemen van de nieuwe lidstaten alleen maar zal verergeren. Daarom moeten alle betalingen worden gestort in het nationale budget en ik wil de commissaris hiermee feliciteren, omdat een nationaal budget de toekomst kan zijn, niet alleen voor wijn, maar voor heel het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Laten we de beperkingen vaststellen en vervolgens, in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel, de middelen storten in het nationale budget.
Het is een uitstekende oplossing, al is er wel een probleem met de basis voor de vaststelling van de nationale budgetten, commissaris, als het verhaal klopt dat ze voor 20 procent op territoriale en voor 80 procent op historische gegevens gebaseerd moeten zijn. Hiermee zouden de nieuwe lidstaten ernstig worden gediscrimineerd. Ten aanzien van het nationale budget zouden de nieuwe lidstaten enkel een verdeling aanvaarden op basis van grondgebied, maar ik hoop dat dit verhaal niet klopt.
Wat het vijfde aspect betreft, distillatie, hebt u gelijk: ze moet volledig worden gestopt. Ten slotte zou het in verband met plattelandsontwikkeling mogelijk moeten zijn om, boven de middelen die voor de wijnbouwsector zijn voorzien, gebruik te maken van aanvullende fondsen voor plattelandsontwikkeling met het oog op de ontwikkeling van wijnregio's.
Astrid Lulling
(DE) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, om te beginnen verheugt het mij zeer dat de vrouwen de toon aangeven in dit debat. Helaas had dit verslag van begin af aan het tij niet mee. Het is weliswaar iets beter geworden, maar het is naar mijn mening nog steeds veel te warrig om het juiste en duidelijke signaal af te geven aan de Commissie, opdat ook zij zich realiseert dat de zaken er niet zo slecht voor staan als het lijkt in haar mededeling. Ik zal die onderdelen van het verslag ondersteunen die een specifieke marktordening voor wijn als absoluut noodzakelijk blijven beschouwen. Ik vind het echter ronduit gezegd provocerend dat de Commissie zich nu oppervlakkig bezighoudt met voorstellen voor één marktordening voor alle landbouwproducten, terwijl wij hier maandenlang ons hoofd hebben zitten breken over de hervorming van de gemeenschappelijke ordening voor de wijn-, de groente- en de fruitmarkt.
Hoe serieus neemt de Commissie ons eigenlijk? Wat heeft zij in het achterhoofd? Wat de GMO voor wijn betreft, moet de financiering vallen onder de eerste pijler. Wij moeten de middelen beter gebruiken om ons productiepotentieel in stand te houden en te verbeteren, om oude markten terug te winnen en nieuwe te veroveren alsmede de matige, gezonde consumptie van wijn te bevorderen. Wij hebben meer subsidiariteit en grotere verantwoordelijkheid voor deze sector nodig zodat we de middelen selectiever kunnen uitgeven op regionaal niveau. Maar als het gaat om de verdeling van nationale gelden, mogen we de regio's die de minste inspanningen hebben geleverd om kwalitatief goede wijn te produceren en te verkopen, niet op grond van "historische criteria" nog een keer ervoor belonen dat zij honderden miljoenen euro's hebben gestoken in de distillatie van onverkoopbare wijn. Dat is onaanvaardbaar. Het is ook ondenkbaar dat wij de noordelijke regio's, die hun kwaliteitswijn zonder Europees geld hebben verkocht, verbieden hun wijnen te produceren volgens traditionele methodes. Hiermee lossen wij de structurele problemen van de regio's niet op die tijdens de structuurhervormingen hebben zitten slapen op hun distillatiemiljoenen.
Europa heeft in feite geen structureel wijnoverschot, maar een overschot dat precies overeenkomt met de hoeveelheden die illegaal zijn aangeplant. Wanneer wijnboeren voortijdig willen stoppen, moeten ze dat kunnen en moeten de sociale gevolgen worden verzacht, maar zij mogen daarbij geen onherstelbare schade aan het milieu toebrengen door binnen de grenzen van de productie van kwaliteitswijn te rooien. De markten moeten wereldwijd onder eerlijke mededingingsvoorwaarden kunnen concurreren. Europese wijnen mogen niet worden geproduceerd met water uit Europa of met geïmporteerde most uit derde landen. Ook het mengen van Europese en geïmporteerde wijnen is uit den boze. Wat bezielde de Commissie eigenlijk?
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken.)
Margrietus van den Berg
Voorzitter, een ander geluid. Het zou kortzichtig zijn om te denken dat Europees beleid in deze tijd van globalisering slechts gevolgen heeft voor onze eigen burgers. Als Europa beleid ten aanzien van de wijnsector wijzigt, heeft dat invloed op heel veel andere mensen buiten Europa. Mensen die door oneerlijke concurrentie van de Europese wijnsector inkomsten mislopen. Daarom is het noodzakelijk om het beleid vanuit verschillende terreinen coherent te maken. De voorstellen van de Commissie voor de hervorming van de wijnsector zijn een stap in de goede richting. Als ondervoorzitter van de Ontwikkelingscommissie en als sociaaldemocraat is mijn teleurstelling dan ook groot dat het verslag van de Landbouwcommissie voorbijgaat aan het Europees ontwikkelingsbeleid, aan eerlijke handel. Volgens het verslag is het noodzakelijk de wijnsector buiten schot te houden in onderhandelingen in de wereldhandelsronde.
Volgens het verslag ontstaan de moeilijkheden in de wijnsector immers door steeds grotere import uit derde landen. Ondertussen moet de Commissie wel allerlei maatregelen nemen om onze wijnsector te beschermen. Waarom zouden we landen in ontwikkeling met de ene hand afpakken wat we met de andere hand geven met het Europees ontwikkelingsbeleid? Waarom zouden we onze markten willen sluiten voor eerlijke concurrentie? Laat de klant beslissen welke wijn hij wil drinken, of dat nu een Franse Bordeaux, een Zuid-Afrikaanse Chardonnay of een Chileense Merlot is. Eerlijke handel met andere landen sluit een concurrerende Europese wijnsector niet uit. Protectionistisch wijnbeleid sluit echter wel tienduizenden mensen uit die voor hun dagelijks brood afhankelijk zijn van een eerlijke wijnhandel met Europa. Daarom drink ik graag met u een Zuid-Afrikaans glaasje "Groot geluk" en zeg ik, "Op een coherent Europees beleid; ik steun de Commissie. Proost!".
Oldřich Vlasák
(CS) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, dames en heren. De wijnmarkt heeft de laatste jaren te kampen met overschotten, en het huidige beleid voor de gemeenschappelijke marktordening voor wijn heeft hier geen bevredigend antwoord op. Zo is financiële steun voor destillatie van wijn naar mijn mening een verspilling van de reeds beperkte middelen. Verder krijgen de producenten van de weinig gekochte laagkwalitatieve tafelwijnen geen enkele prikkel vanuit de hervormde wijnmarkt om te produceren voor een hoger segment. Daarom is de hervorming van de marktordening voor wijn ook zo belangrijk.
De concurrentiekracht van de Europese wijnsector dient structureel te worden versterkt. In het verslag van mevrouw Batzeli worden ons hiertoe vele manieren aangereikt, en wat mij betreft is het dan ook zeer geslaagd.
Onze meeste aandacht dient uit te gaan naar de hervorming van de begroting. Steun moet evenredig zijn aan het areaal wijnstokken en mogelijk ook aan de waarde van de geproduceerde wijn. Verder mag er geen compensatie worden verleend voor het rooien van wijngaarden die ooit zijn aangeplant in strijd met het acquis. Tot slot zit er geen enkele lijn in de uitvoerrestituties voor tafelwijn, wat zeker niet bijdraagt aan de goede naam van Europese wijn.
Dames en heren, we moeten ons één ding realiseren: als we het concurrentievermogen van Europese producten willen helpen vergroten, dan mogen we niet de Europese producent het leven zuur gaan zitten maken. In de noordelijk gelegen lidstaten zijn de geografische omstandigheden diametraal anders dan in de zuidelijke. Het is in die noordelijke landen traditie om wijn aan te zoeten met bietsuiker, net zoals het in de zuidelijke landen gebruikelijk is wijn aan te zuren. Een verbod op het aanzoeten van wijn zou het doodsvonnis vellen over talrijke goede wijngeslachten in onze landen, langdurige tradities zouden erdoor worden verbroken, en het zou de vraag doen rijzen wat in de plaats ervan te doen met het landschap. Dank u wel voor uw aandacht.
Françoise Castex
(FR) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Fischer Boel, de Europese wijnbouw heeft een ambitieuze hervorming nodig. Zoals u begrepen zult hebben, willen wij dat daarbij de Europese wijntraditie en de mannen en vrouwen die in deze sector werken, worden ontzien.
Ik zou echter uw aandacht willen vestigen op het advies van de Commissie internationale handel dat in het verslag van mevrouw Batzeli is opgenomen, want bij de hervorming van de gemeenschappelijke marktordening voor wijn moeten de handelsbelangen in aanmerking worden genomen. Europa is nog altijd de grootste exporteur van wijn ter wereld; de concurrentiekracht van Europa ten opzichte van de groeiende concurrentie van wijnen uit de Nieuwe Wereld mag dan versterking behoeven, de exportkracht van deze sector berust vooral op de wereldwijd erkende kwaliteit en authenticiteit.
We hebben dus een offensief handelsbeleid nodig om de kwaliteit van de Europese wijnen te promoten. Het zou dus bijvoorbeeld absurd zijn, en contraproductief, als we de vinifiëring van geïmporteerde most en de vermenging van Europese wijnen en geïmporteerde wijnen zouden toestaan.
In zijn verslag kant het Europees Parlement zich daar dan ook fel tegen. Evenzo is het noodzakelijk dat we in de WTO-onderhandelingen en de bilaterale overeenkomsten een betere bescherming van de BGA en de BOB bereiken. Tegenover wijnen die aan zeer weinig regels zijn gebonden willen wij ons sterk maken voor een wijnproductie die verbonden is aan de streek van herkomst.
Mevrouw de commissaris, ik hoop dat de Europese Commissie vanavond de adviezen die zijn opgenomen in het verslag van mevrouw Batzeli, die ik feliciteer, ter harte zal nemen.
Armando Veneto
(IT) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, we weten dat de hervorming die we trachten te implementeren een gepast antwoord moet vormen op de uitdaging van de concurrentie van de Europese wijnmarkt wereldwijd. We zijn het ermee eens dat Europa deze uitdaging alleen aankan als het de kwaliteit van zijn wijn in stand houdt en verbetert door zijn individualiteit te versterken. Niet alle antwoorden die we hebben gevonden, komen echter volledig overeen met dit uiteindelijke doel. We kunnen zeggen dat de tekst die door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling is aangenomen, de best mogelijke tekst is, maar het vergt echter verdere aanpassingen.
Het is daarom gepast om met een voorzichtige hervorming te komen, gefaseerd en goed beheerd, en die gebaseerd is op het subsidiariteitsbeginsel teneinde de specifieke nationale en regionale kenmerken te respecteren. Daarom moet de landbouwfinanciering onder de eerste pijler blijven: we moeten educatieve campagnes opzetten ter bevordering van een verantwoordelijke consumptie; om, tenminste voor nu, de distillatiemaatregelen te behouden die als een vangnet dienen voor producenten; om de lidstaten de bevoegdheid te geven om het rooien van wijngaarden te beperken aan de hand van strikte milieucriteria en sociale criteria, waarbij de voorkeur uitgaat naar de bescherming van kleine kwaliteitsproducten.
Wat betreft de handhaving van de regels die gelden voor de methoden die zijn toegestaan bij vinificatie, suikerverrijking en most, ben ik van mening dat door de voortdurende verdediging van deze methoden door sommige nationale afvaardigingen het probleem ontstaat dat de nationale belangen tegenover de belangen van de Unie in haar geheel komen te staan, wat laat zien dat de behoefte bestaat om het idee van een verenigd Europa te versterken, waarbij verstoringen van de markt door buitensporig nationalisme vermeden moeten worden. Als het gaat om de verbetering van het concurrentievermogen van Europese wijnen, zal het voorstel dat de methode van verrijking met sacharose en het gebruik van most onderschrijft, dit tegenwerken, omdat het gebruik van dergelijke toevoegingen afbreuk doet aan de kwaliteit en de verschillen opheft, die in wezen de beste uitingen van de wijnbouw zijn.
Wellicht hadden we op dit punt meer bereikt door de vraag over de Gemeenschapsbelangen te stellen en door, net als ik nu doe, zonder uitzondering aan alle EU-landen te vragen om ermee in te stemmen dat het ongepast en politiek incorrect is om nationale belangen boven Europese belangen te stellen en dat het essentieel is om een eerlijk evenwicht te vinden tussen deze vereisten.
Christine De Veyrac
(FR) Mevrouw de Voorzitter, allereerst zou ik de rapporteur, mevrouw Batzeli, willen feliciteren. Zoals wij hebben kunnen horen vindt haar standpunt brede weerklank in dit Parlement.
Laten we het nog maar eens herhalen: de voorstellen van de Commissie zijn in de huidige vorm onaanvaardbaar. Dat betekent geenszins dat wij willen ontkennen dat er een probleem is: de consumptie in Europa daalt, onze export stagneert, terwijl tegelijkertijd onze wijnimport stijgt. De Commissie reageert op deze situatie door een plan voor te stellen waarbij op grote schaal wijnstokken worden gerooid, hetgeen een heus sociaal afbraakplan is voor onze wijnboeren.
Ons wordt verteld dat er overproductie is, zeker, maar als we weigeren de import aan te pakken gebruiken we de Europese productie als "veiligheidsklep” voor de markt. Dat is onaanvaardbaar. We kunnen alleen instemmen met het rooien van wijnstokken als dit op basis van vrijwilligheid gebeurt, hetgeen substantiële financiële compensatie vergt, en als we het idee van tijdelijk rooien invoeren.
Mijn tweede punt is dat de verlaging van de begroting voor de gemeenschappelijke marktordening voor wijn evenmin aanvaardbaar is. De Commissie oppert de mogelijkheid om een deel van de begroting over te hevelen naar plattelandsontwikkeling. Tenzij men het hele principe van een speciale marktordening voor wijn ter discussie wil stellen, zie ik niet in hoe de nu al beperkte middelen nog verder kunnen worden teruggeschroefd, temeer daar we zojuist twee nieuwe lidstaten hebben opgenomen die zelf wijn produceren. Zoals velen van ons al hebben gezegd, zijn wij dus tegen de overbrenging, tegen iedere overbrenging, van middelen van de eerste naar de tweede pijler van het GLB.
Mijn derde punt, en tevens mijn conclusie, is dat wij wel degelijk geloven in een toekomst voor de Europese wijnbouw. Wij denken allerminst dat het tijdperk van de wijnboeren achter ons ligt. Die toekomst is niet gelegen in de concentratie van bedrijven, zoals in het plan van grootschalig rooien wordt voorgesteld; die toekomst moeten we opbouwen door de concurrentiekracht van onze wijnen te vergroten, met name in het buitenland. Daarom denken wij dat de eerste prioriteit van een hervorming van de marktordening voor wijn zou moeten uitgaan naar het aantrekkelijker maken van onze wijnen, en wel door middel van een groot plan voor het promoten en verhandelen van onze wijnen op de wereldmarkt.
Ik was blij, mevrouw Fischer Boel, dat ik het u daarstraks zelf hoorde zeggen: het wachten is nu op concrete actie.
Giorgos Dimitrakopoulos
(EL) Mevrouw de Voorzitter, ik wil mijn collega, mevrouw Batzeli, van harte gelukwensen met haar uitstekende werk en zeggen dat ik zeer voldaan ben over het feit dat dit verslag is geschreven door een Griekse collega. De wijnbouw heeft namelijk in mijn land een eeuwenlange geschiedenis.
Wijn is een landbouwproduct dat sinds oudsher een centrale plaats inneemt in ons leven, in onze gebruiken en gewoonten, in onze geschiedenis en in onze vreugde en verdriet. Wijn is met andere woorden een niet weg te denken deel van onze beschaving.
Daarom is het heel positief dat in dit verslag in grote mate ook de meningen van de Griekse wijnbouwsector tot uiting zijn gebracht. Het verslag van mevrouw Batzeli is tevens een glashelder standpunt van het Parlement met het oog op de door de Commissie geplande nieuwe ordening van de wijnmarkt. Daarin plaatsen wij nuchterheid en redelijkheid tegenover de overhaaste en mijns inziens simplistische, eerste gedachten van de Commissie.
Ik vraag u om voor het verslag in zijn huidige vorm te stemmen.
Agnes Schierhuber
(DE) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, dames en heren, ook ik wil de rapporteur en alle schaduwrapporteurs bedanken voor het werk dat zij hebben verzet. Dit is de derde hervorming van de wijnsector binnen twaalf jaar, en het verheugt mij dat het dankzij een mededeling van de Commissie nu mogelijk is de zeer uiteenlopende posities en doelstellingen op een lijn te brengen. Aanvankelijk liepen onze standpunten zeer uiteen omdat wijn een zeer emotioneel onderwerp is. Ik zeg altijd dat wijn een van de elegantste landbouwproducten is. Die uiteenlopende meningen blijken ook uit de bijna zeshonderd ingediende amendementen. Het ter tafel liggende verslag kunnen wij naar mijn mening grotendeels als zeer positief beoordelen. Er staan veel compromissen in. Ik wil er met name op wijzen dat wij echt rekening hebben gehouden met traditionele oenologische praktijken. Het moet echter volkomen duidelijk zijn dat er geen mogelijkheid in welke vorm dan ook bestaat voor een dubbele compensatiebetaling of steun voor de regio's, want dat zouden wij niet kunnen verantwoorden tegenover de Europese belastingbetaler.
Er is nog een probleem dat van belang is voor Oostenrijk. We moeten nog de nodige aandacht besteden aan de etikettering van tafelwijn. Wij willen in elk geval dat tafelwijnen anders worden geëtiketteerd dan kwaliteitswijnen. Er moet sprake zijn van een voor de consument duidelijk herkenbaar onderscheid.
Tot slot wil ik de commissaris vragen dit initiatiefverslag nauwkeurig te lezen. Ik ben ervan overtuigd dat zij en haar ambtenaren dat zullen doen. Er staan enkele goede voorstellen in, die de Commissie hopelijk zal opnemen in haar voorstel voor de nieuwe gemeenschappelijke ordening voor de wijnmarkt, dat zij in de zomer aan ons zal voorleggen.
Mariann Fischer Boel
lid van de Commissie. (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wilde slechts enkele van de belangrijkste kwesties aanstippen die door velen van u aan de orde zijn gesteld tijdens dit bijzonder belangrijke debat.
Bijna iedereen van u noemde het rooien. Ik weet niet of u wel goed geluisterd hebt naar wat ik in mijn inleiding heb gezegd, namelijk dat we ervoor moeten zorgen dat rooien niet in strijd is met belangrijke en legitieme sociale en milieuaspecten. Luistert u goed, en ik zal dit in overweging nemen wanneer we de wetgevingsvoorstellen opstellen.
De heer Graefe zu Baringdorf zei heel duidelijk dat rooien niet aan onze wijnboeren mag worden opgedrongen. Juist. Dat mag inderdaad niet, want het besluit om te rooien is een besluit dat enkel en alleen aan de wijnboeren voorbehouden is. Het is geen besluit dat de lidstaten of de Commissie kunnen nemen, maar is uitsluitend voorbehouden aan de wijnboeren. We mogen die boeren die nu al moeite hebben het hoofd boven water te houden in de wijnbouw echter ook niet dwingen jaar in jaar uit een bedrijf te blijven uitoefenen waarmee zij onmogelijk geld kunnen verdienen. Laten we hun dus de mogelijkheid geven de sector op een fatsoenlijke manier te verlaten.
Wat distillatie betreft: ik moet de eerste persoon die bereid is mij, vertrouwelijk, te vertellen dat crisisdistillatie een goed idee is, nog tegengekomen. Ik denk juist dat dit onze burgers alleen maar een excuus geeft het gemeenschappelijk landbouwbeleid op een uiterst negatieve manier af te schilderen, door te verwijzen naar de ouderwetse methoden en instrumenten die we in het verleden gebruikten. Het valt niet te verdedigen dat we elk jaar een half miljard euro uitgeven om af te komen van wijn die niemand wil drinken. Dit werkt niet en ik hoop dat u me op dit punt zult steunen.
Daarom hebben we reclame nodig. Het Europees Parlement heeft dit telkens weer benadrukt en ik ben bereid hieraan een impuls te geven. Reclame op Europees niveau mag echter geen stootkussen voor de wijnsector zijn. De wijnsector moet zich zelf ook veel agressiever opstellen.
In Ierland hebben we gezien dat de wijnconsumptie stijgt. Vandaag de dag wordt 70 procent van de in Ierland gedronken wijn echter ingevoerd van buiten de Europese Unie. Daarom begrijp ik eenvoudigweg niet waarom er tijdens het onlangs in Ierland gehouden wereldkampioenschap ploegen, dat 250 000 bezoekers trok, slechts twee wijnproducenten aanwezig waren, die geen van beiden uit Europa kwamen. Ik kan alleen maar vragen waarom.
Over ingevoerde most voor wijnbereiding heb ik van meet af aan duidelijk gezegd dat we alles ter tafel hebben gelegd en ik heb notitie genomen van de reacties van het Europees Parlement, de verschillende lidstaten en belanghebbenden.
Christa Klaß zei dat er enorme verschillen bestaan binnen de diverse regio's. Ik heb dit met eigen ogen kunnen zien en ik denk dan ook dat we het belang moeten benadrukken van het idee van nationale totaalbedragen dat in het voorstel van de Commissie wordt geopperd. Ik denk dat dit een uitgelezen mogelijkheid is voor de lidstaten en de regio's om de verschillende instrumenten en gelden toe te wijzen als onderdeel van een nationaal totaalbedrag dat specifiek is afgestemd op de diverse regio's. Ik denk dat dit van doorslaggevend belang is.
Velen van u hebben benadrukt dat we onze toekomst in de wijnsector moeten baseren op kwaliteit, kwaliteit en nog eens kwaliteit, en daarin kan ik mij volledig vinden.
Ik kijk ernaar uit in de toekomst verdere besprekingen met u te voeren over de hervorming van de wijnsector, die ik vlak voor het zomerreces aan de Raad hoop te kunnen voorleggen, en ik zal dan met plezier hier naar u in het Europees Parlement komen om die hervorming tegelijkertijd ook hier te presenteren, als basis voor onze besprekingen in de toekomst.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Zita Pleštinská 
schriftelijk. - (SK) De wijnsector in de EU produceert een aantal van de beste wijnen ter wereld en beschikt over een enorm potentieel dat op duurzame wijze verder moet worden ontwikkeld. De voortdurende groei van de markt in China, dat nu begint met de actieve productie van wijn, in combinatie met een stijgende wijnproductie in andere landen als Australië, Nieuw-Zeeland, de VS, Canada en Zuid-Afrika, heeft ertoe geleid dat wijnen uit de "nieuwe wereld” een aanzienlijk marktaandeel hebben veroverd ten koste van de Europese wijnen.
Ik ben het eens met de Commissie dat de in de wijnsector heersende onevenwichtigheden in vraag en aanbod en de groeiende uitdagingen op de Europese en internationale wijnmarkten tot hervormingen in deze sector nopen. Ik ben echter faliekant tegen sommige oplossingen zoals verwoord in de mededeling van de Commissie van 22 juni 2006. De plannen voor het grootschalig en lukraak rooien van wijnstokken zijn zeer bedreigend voor het milieu en ik vind ze een onverantwoorde aanval op het Europese wijnerfgoed. De wijnbouw, die voornamelijk berust op natuurlijke hulpbronnen, speelt een belangrijke rol in de bescherming tegen bodemerosie. Voorts kan wijnbouw als drijvende kracht fungeren achter de ontwikkeling van het platteland en de belofte inhouden van welvaart waar in veel Europese regio's al zo lang naar wordt uitgekeken.
Traditionele wijnbouwgebieden in Slowakije concentreren zich op de bevordering van wijntoerisme door het potentieel aan te boren dat op de wijnroutes van de Kleine Karpaten, Kamenínska, Hontianská en Tokaj aanwezig is. Zij gaan uit van een hervorming in de wijn-GMO die de dynamische groei en het concurrentievermogen van de Europese wijnsector veiligstelt door toewijzing van voldoende financiële middelen en, bovenal, het stimuleren van innovatie.
Alessandro Battilocchio 
schriftelijk. - (IT) Ik ben het met de Commissie eens dat het belangrijk is om de wetgevingsmaatregelen te vereenvoudigen en met elkaar in lijn te brengen en om de Europese wijnsector concurrerender te maken en tegelijkertijd de duurzaamheid van het milieu te garanderen. Terwijl echter enerzijds de steun, die wordt gegeven aan de Europese boeren en aan de drukkende landbouwbegroting stapsgewijs teruggebracht moet worden ten gunste van andere beleidslijnen, moet de EU anderzijds de fundamentele sectoren van haar economie beschermen. De wijnsector behoort hier zeker toe, met een productie van bijna 2 miljoen euro in 2005 en met alleen al in Italië meer dan 2 500 000 bedrijven. Het mag niet helemaal losstaan van de regels van de vrije markt: vrije concurrentie kan een gevaarlijke uitwerking hebben op de kwaliteit en de diversiteit van onze productie, die zich met name richt op de activiteiten van kleine ondernemingen die niet in staat zijn om op internationaal niveau te concurreren. Ook betreur ik de poging van de Noord-Europese landen, die jammer genoeg ten uitvoering is gebracht, om de concurrentievoorwaarden binnen de EU te veranderen door steun te verlenen aan degenen die sacharose gebruiken om het alcoholpercentage in wijnen te verhogen, zonder de steun voor de productie van most te handhaven, wat in Italië en andere mediterrane landen een gebruikelijke methode is die leidt tot een betere kwaliteit van onze producten.
