
De Voorzitter.
   Geachte collega's, ik heb vandaag de droeve plicht u mee te delen dat er vanmorgen in Madrid, tijdens het hoogtepunt van de ochtendspits, ten minste vijf bomexplosies op drie treinstations hebben plaatsgevonden – waarvan de ergste plaatsvond op een trein die station Atocha binnenreed. Er zijn tientallen doden en talrijke gewonden gevallen. Bij ieder bericht wordt de lijst met slachtoffers langer. Dit is qua uitwerking de ergste terreurdaad in de geschiedenis van Spanje, en het zou bij mensenheugenis wel eens de ergste terreurdaad in om het even welke lidstaat van de Europese Unie kunnen zijn. Het is een afschuwelijke, ongerechtvaardigde en onverdedigbare aanval op het Spaanse volk en de Spaanse democratie.
Namens het Parlement wil ik ons diep en oprecht medeleven betuigen aan de nabestaanden en vrienden van de slachtoffers en, via Zijne Majesteit de Koning van Spanje, aan het Spaanse volk en de autoriteiten van de stad Madrid, waar, terwijl ik dit zeg, veldhospitalen zijn opgezet op het treinstation en op straat.
Op zondag worden er in Spanje algemene verkiezingen gehouden. Wat vandaag gebeurd is, is een oorlogsverklaring aan de democratie. Laat zondag een bevestiging zijn van de kracht van de Spaanse democratie; laat zondag een bevestiging zijn van de vastberadenheid van de Spaanse democratie om het terrorisme met alle mogelijke middelen te overwinnen.
In januari in Madrid heb ik gesproken voor de allereerste internationale conferentie voor de slachtoffers van terreur. Ik herhaal hier vandaag wat ik toen ook heb gezegd: in het kader van onze politieke plicht aan het volk van Spanje en de volkeren van de Europese Unie zijn wij vastbesloten om in onze Europese Unie geen enkele ruimte te laten voor terrorisme en terroristen. 

Namens het Europees Parlement geef ik blijk van onze sterke verbondenheid met de democratie en de mensenrechten. Geen bommen meer. Geen doden meer. Met vereende krachten zullen we korte metten maken met de terroristen. 

Ik heb de diensten van ons Parlement opgedragen de Spaanse en Europese vlaggen ten teken van respect halfstok te hijsen. Ik verzoek u op uw eigen manier uw solidariteit te tonen door een minuut stilte in acht te nemen.

De Voorzitter.
   – Aan de orde is het verslag (A5-0058/2004) van mevrouw Gillig, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van verordening (EEG) nr. 1408/71 van de Raad betreffende de toepassing van de socialezekerheidsregelingen op werknemers en zelfstandigen, alsmede op hun gezinsleden, die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen, en van verordening (EEG) nr. 574/72 van de Raad tot vaststelling van de wijze van toepassing van verordening (EEG) nr. 1408/71.
Het woord is aan de heer Solbes Mira, namens de Commissie.
Staat u mij toe, mijnheer de Commissaris, om u, met het oog op uw nationaliteit, mijn innige deelneming te betuigen. 
Solbes Mira,
   Dank u, mevrouw de Voorzitter. Helaas moeten we nu de draad van ons werk weer oppakken, maar eerst moet ik zeggen dat ik de woorden van Voorzitter Cox volledig onderschrijf.
Mevrouw de Voorzitter, het onderhavige Commissievoorstel heeft als doel de communautaire verordeningen (EEG) nrs. 1408/71 en 574/72 te wijzigen om rekening te houden met de ontwikkelingen van de nationale wetgevingen, om de juridische situatie met betrekking tot bepaalde artikelen van die verordeningen toe te lichten, en om de recente jurisprudentie van het Hof van Justitie in aanmerking te nemen.
Het onderhavige voorstel, dat gebaseerd is op door de Raad aangenomen criteria, bevat een nieuwe lijst van niet op een bijdrage berustende uitkeringen die voor speciale coördinatie in aanmerking komen. Die coördinatie, gebaseerd op het beginsel van het verblijf, werd bekrachtigd door het Hof van Justitie in de zaak . In zijn uitspraak heeft het Hof enerzijds vastgesteld dat deze uitkeringen niet exporteerbaar zijn, en anderzijds dat de nieuwe staat van verblijf verplicht is om de uitkeringen toe te kennen op zijn grondgebied.
Naar aanleiding van deze jurisprudentie moest de lijst van bijlage II bis opnieuw worden bekeken om te zien of alle uitkeringen beantwoorden aan de bijzondere, niet op premie- of bijdragebetaling berustende criteria. Bijzondere uitkeringen zijn in dit verband de uitkeringen die het midden houden tussen de “klassieke” socialezekerheidsuitkeringen en de bijstandsuitkeringen, en die vooral beogen een socialezekerheidsuitkering van vervangende, aanvullende, of bijkomende aard te garanderen, een minimuminkomen dus waarvan de hoogte is afgestemd op de sociaal-economische situatie van het land van verblijf, of de uitkeringen die tot doel hebben gehandicapten speciale bescherming te bieden.
Nader onderzoek van bijlage II bis heeft uitgewezen dat een flink aantal uitkeringen van de huidige lijst moet worden geschrapt. Ook al zijn deze uitkeringen bestemd voor arbeidsongeschikten, toch hebben zij in de eerste plaats tot doel deze mensen als speciale zorgbehoevenden minder afhankelijk te maken door het verbeteren van hun gezondheid en levensomstandigheden.
Wat is het standpunt van de Commissie inzake de amendementen? In de eerste plaats wil ik mevrouw Gillig gelukwensen met haar uitstekende verslag over een gevoelige en in technisch opzicht gecompliceerde kwestie. De Commissie gaat akkoord met de amendementen nrs. 1 tot en met 3 van het Parlement omdat de uitkeringen waarop zij betrekking hebben, onder de eerder genoemde criteria vallen.
De Commissie kan echter niet akkoord gaan met de amendementen 4 tot en met 8, die erop gericht zijn twee Nederlandse uitkeringen uit te sluiten van bijlage II bis: de arbeidsongeschiktheidsuitkering voor jongere gehandicapten, en de aanvullende bedragen of minimuminkomsten van ontvangers van sociale uitkeringen. De Commissie neemt deze twee voorstellen in haar voorstel over. Het eerste is al opgenomen in de huidige bijlage II bis, want nader onderzoek wees uit dat het om bijzondere uitkeringen gaat die niet op een premie- of bijdragebetaling berusten.
De Commissie kan zich echter evenmin vinden in de amendementen nrs. 9 tot en met 12, die juist beogen een viertal door de Zweedse wetgeving bepaalde uitkeringen niet uit te sluiten van bijlage II bis maar ze er juist in op te nemen. Het gaat namelijk om gezinsuitkeringen, die dus exporteerbaar zijn. Onder gezinsuitkeringen verstaat de verordening de uitkeringen die de lasten van het gezin moeten compenseren, een definitie die door het Hof van Justitie in de cumulatieve zaken in heel ruime zin werd uitgelegd.
Wat betreft de amendementen 4 tot en met 12 waarmee de Commissie dus niet akkoord gaat, wijst zij erop dat het belangrijk is om alle uitkeringen, zowel die welke wel als die welke niet in bijlage II bis zijn opgenomen, op dezelfde manier te behandelen als het gaat om de analyse van de criteria “bijzonder” en “niet op een premie- of bijdragebetaling berustend”.
Dit is het standpunt dat de Commissie steeds heeft ingenomen bij de onderhandelingen over deze bijlage voor de kandidaat-landen, en wij vinden dat hier wat betreft de lidstaten aan moet worden vastgehouden.
Door de Nederlandse uitkeringen uit bijlage II bis te schrappen en de Zweedse uitkeringen hierin op te nemen zouden we het evenwicht in gevaar brengen dat de Commissie met betrekking tot de bijlage voor ogen heeft.
Om al deze redenen gaat de Commissie zoals gezegd dus wel akkoord met de amendementen 1 tot en met 3, maar niet met de overige amendementen. 
Gillig (PSE )
   , - Mevrouw de Voorzitter, ik wil aan het begin van deze interventie mij tot mijnheer de commissaris richten en hem persoonlijk mijn medeleven betuigen met de gebeurtenissen in zijn land.
Dames en heren, dit verslag over de aanpassing van verordening nr. 1408/71 en van de verordening ter vaststelling van de uitvoeringsbepalingen staat dus vandaag op de agenda van ons Parlement. De bedoeling van de voorgestelde amendementen - dat is zojuist reeds opgemerkt - is enerzijds om in de tekst veranderingen op te nemen die zich in de verschillende socialezekerheidstelsels hebben voorgedaan. Daarnaast, en daar gaat het vooral om, moeten de besluiten van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen worden opgenomen, voor zover deze instelling zich over dergelijke zaken heeft moeten uitspreken.
Ik denk dat het goed is, nu de bijstelling of de algehele modernisering van de verordening aan de orde is, er nogmaals op te wijzen dat wij als Parlement vele malen hebben aangedrongen op een volledige herziening van de verordeningen die de socialezekerheidsstelsels op elkaar moeten afstemmen. Het voorstel dat nu voor ons ligt is vooral bedoeld ter aanpassing van de lijst met zogenaamde niet-exporteerbare uitkeringen in bijlage II bis van de onderhavige verordening.
Uit de arresten van het Hof van Justitie komt naar voren dat de betreffende uitkeringen aan twee belangrijke criteria moeten beantwoorden om als niet-exporteerbaar te worden beschouwd en daarmee afwijken van het algemene beginsel dat sociale uitkeringen exporteerbaar zijn: het moet gaan om een bijzondere uitkering in de betreffende staat - mensen ontvangen deze uitkering zonder hiervoor premie te hebben betaald -, ofwel het is een uitkering die een onderdeel vormt van het algemene belastingstelsel van de betreffende staat en uit dat stelsel wordt gefinancierd. Een bijkomend punt ten slotte is dat de hoogte afhankelijk dient te zijn van het minimum bestaansniveau in de economische context van het land dat de uitkering toekent.
Er is in feite sprake van niet-exporteerbare uitkeringen als deze, in bepaalde gevallen, dienen als aanvullende inkomsten voor ouderen of ter compensatie van vervoerskosten of verdere uitkeringen die betrekking hebben op invaliditeit. Duidelijk moet zijn dat in principe al die uitkeringen, voor zover het om niet-exporteerbare uitkeringen gaat, op gelijke titel ook in de overige lidstaten zijn terug te vinden en mensen hierop dan dus aanspraak kunnen maken.
Waartoe dient die bijstelling? De bedoeling van het voorstel dat ons wordt voorgelegd lijkt me heel positief. Hierdoor wordt het immers mogelijk het algemene begrip exporteerbaarheid in te perken door nauwkeurige toepassing van de criteria “bijzonder” en “niet op een premie- of bijdragebetaling berustend”. Dat is een eerste punt. In een stelsel dat geen uitzonderingen toelaat zijn de voorwaarden voor alle betrokkenen altijd gunstiger.
Een tweede voordeel is dat het betreffende voorstel een eind maakt aan de uiteenlopende interpretaties van de verschillende nationale overheden en daarmee zorgt voor een juridisch veilig kader voor werknemers die op verschillende plaatsen binnen de Europese Unie moeten werken. Hierdoor komt er meer duidelijkheid en helderheid in een materie die zeer complex is, dat weten we allemaal. Enerzijds raakt deze immers wat, strikt genomen, lijkt op sociale uitkeringen en, anderzijds, maatschappelijk werk en dat is een gegeven dat staten kunnen invoeren, maar waartoe ze niet zijn verplicht. Daar moet de discussie over gaan en daar zijn alle interpretaties mogelijk.
Het betreffende voorstel moet verder zo spoedig mogelijk kunnen worden aangenomen om nieuwe geschillen te voorkomen op dit voor inwoners van de Europese Unie zeer gevoelige terrein. We weten immers dat dit gegeven maatschappelijk soms leidt tot desinteresse van de burgers jegens de Europese Unie, die in hun ogen niet snel genoeg het nodige doet om de verschillende situaties op elkaar af te stemmen. Ten slotte is het een extra stimulans voor de verwachte vorderingen in de huidige algemene herziening van verordening nr. 1408/71.
Ik moet echter een kanttekening plaatsen bij de bijzondere situatie in een van de lidstaten waar een uitkering niet werd geschrapt, maar opnieuw in de categorie niet-exporteerbaar werd opgenomen, terwijl deze vroeger wèl exporteerbaar was, en dat is iets bijzonders. Dit is volgens mij reden om na te gaan wat er bij deze burgers speelt. Het betreft waarschijnlijk een kleine groep mensen, maar het feit dat sommigen hierdoor mogelijk worden benadeeld dwingt ons ertoe te onderzoeken of er een overgangsperiode moet komen en verder bilateraal overleg, als dergelijke gevallen zich voordoen.
Ik wil om die reden, mevrouw de Voorzitter, bij de stemming zo dadelijk een mondeling amendement indienen in de vorm van een aanvullende overweging die aansluit op de door mijn collega’s voorgestelde amendementen, die de Commissie aangeeft niet te kunnen volgen. Dit standpunt is ook ingenomen in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken. Dit mondelinge amendement zou het een en ander moeten bespoedigen. Ten slotte, mevrouw de Voorzitter, wil ik erop wijzen dat wij hier te maken hebben met zaken waarin, door de toegepaste werkwijze, het evenwicht gemakkelijk kan worden verstoord. Dat komt door de open wijze waarop het een en ander wordt gecoördineerd. Gemaakte vorderingen moeten beslist worden veiliggesteld, en daarvan is hier sprake. Daarom hoop ik dat dit verslag wordt aangenomen. 
Smet (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, laat me allereerst namens de Europese Volkspartij mijn medeleven uitspreken met de Spaanse bevolking en regering. Terrorisme bestrijden is een uiterst moeilijke zaak.
Vandaag bespreken we een voorstel dat jaarlijks terugkomt en dat alle lidstaten aangaat, want er moet jaarlijks een duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen exporteerbare en niet-exporteerbare sociale rechten. De eerste zijn gebonden aan sociale bijdragen en premies. Het is altijd de wil geweest van Europa dat op het gebied van sociale zekerheid de diensten waarvoor bijdragen en premies worden betaald exporteerbaar zijn. Wat de niet-exporteerbare sociale rechten betreft, wordt voortdurend naar een betere definitie gezocht. Ook nu in het verslag over het voorstel voor een verordening dat door de Commissie is ingediend, is geprobeerd om de definitie van de niet-exporteerbare rechten te preciseren. Dit is elk jaar opnieuw nodig, omdat de lidstaten elk jaar hun reglementering aanvullen en er voortdurend iets nieuws op de markt komt. Daarom moet ook telkens opnieuw bekeken worden of het om exporteerbare of niet-exporteerbare rechten gaat.
De Commissie schrijft in haar verslag: "Het eerste element van een 'bijzondere niet op premie- of bijdragebetaling berustende prestatie' is in essentie de 'bijzondere' aard die de prestatie moet hebben. Dit geldt voor alle takken van de sociale zekerheid waar de geanalyseerde prestatie bij aansluit. De 'bijzondere' prestaties bevinden zich halverwege de 'klassieke' socialezekerheids- en bijstandsprestaties en zijn verwant met de bijstand 'aangezien de behoefte het wezenlijk toekenningscriterium vormt'."
Ik denk dat voor wat opgesomd is in de bijlagen, de behoefte inderdaad het wezenlijk toekenningscriterium vormt. Op basis hiervan is mijn fractie van mening dat de landen waar rechten die volgens Europa niet exporteerbaar zijn, toch geëxporteerd worden, hun sociale wetgeving zullen moeten aanpassen. Daarbij moet worden voorzien, zoals mevrouw Gillig al gezegd heeft, in een overgangsperiode tijdens welke met de landen waarheen wordt geëxporteerd, inderdaad naar een oplossing wordt gezocht.
Nederland heeft duidelijk een verzoek geformuleerd en ook behoorlijk wat amendementen ingediend. In andere landen, ook in België, is de situatie waarschijnlijk niet zo erg anders dan in Nederland. Ik ben dan ook van mening dat het mondelinge amendement van mevrouw Gillig, dat aansluit bij het standpunt van sommige van mijn fractiegenoten, moet worden gesteund. Wij zijn bereid de tekst van mevrouw Gillig te accepteren en tegemoet te komen aan wat de commissaris zojuist heeft gevraagd. Op die manier hebben we in dit Parlement een akkoord. 
Weiler (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, geachte commissarissen, het stemt triest om na onze herdenkingsminuten over een wetgeving te spreken die het eigenlijk in zich heeft de burgers van Europa nader tot elkaar te brengen, hun rechten te verschaffen die overal in Europa gelden en hun de kans te bieden Europa te zien als een beroepsperspectief, als een arbeidsmarkt.
Deze wetgeving bestaat al meer dan 30 jaar en, zoals de spreeksters voor mij al zeiden, we passen hem elk jaar aan om recente veranderingen in de nationale wetgeving erin op te nemen, maar ook naar aanleiding van nieuwe uitspraken van het Hof van Justitie. In mijn ogen zijn het voorstel van de Commissie en in het bijzonder de suggesties van commissaris Solbes voor de amendementen zinvol. Ik betreur het dat de Europese Volkspartij dit verslag wil aangrijpen voor wijzigingen die voor de grote hervormingsoperatie voorzien waren en niet voor nu.
Misschien is het inderdaad wat verwarrend dat we vandaag ook over verordening nr. 1408/71 spreken, want we hebben het de laatste maanden, weken en ook nog op de laatste commissievergadering uitvoerig gehad over de grote en ophanden zijnde hervorming, waarvan het ontwikkelingsproces gelijktijdig hieraan verloopt, waarin we tot ingrijpende verbeteringen voor de burgers van Europa gekomen zijn en die zijn voltooiing nadert. Er is wel een minpuntje: de grote hervorming wordt pas in 2007 van kracht en dat maakt tussentijdse aanpassingen noodzakelijk.
Ik dank de rapporteur namens mijn fractie. Mevrouw Gillig heeft een gedegen verslag opgesteld, want ze is niet voor de verleiding bezweken er veel mooie amendementen aan toe te voegen die uiteindelijk noch door de Commissie, noch door de Raad aanvaard zouden worden. Daarom getuigt dit verslag ook van verantwoordelijkheidsgevoel.
Er is natuurlijk nog een probleem, dat met name mijn collega’s uit Nederland en België nog aan zullen snijden, namelijk de situatie van de grenspendelaars. Zij zullen in alle lidstaten en waarschijnlijk in de toekomst bij de uitbreiding nog voor grote problemen zorgen. We hebben echter een balans gevonden, waarbij burgers gebruik kunnen maken van de sociale voorzieningen van een land, zonder de socialezekerheidsstelsels van de lidstaten te overbelasten. Het is een uitgewogen en realistisch verslag, dat we, geachte collega’s van Europese Volkspartij, niet moeten overladen met amendementen die op dit moment geen zin hebben. 
Boogerd-Quaak (ELDR ).
   – Voorzitter, ook ik wil mijn rouwbeklag indienen bij Spanje. Het is moeilijk na zo'n voorval weer over te gaan tot de orde van alle dag, maar dat moeten wij toch doen.
Ik heb naar een aantal collega's hier geluisterd, mevrouw de Voorzitter, en zij gaan ervan uit dat er sprake is van een verbetering ten opzichte van de huidige situatie. Het om een buitengewoon complexe zaak gaat. Ik heb ook aandachtig geluisterd naar de heer Solbes, die met name verbetering ziet voor mensen die gehandicapt zijn of gedeeltelijk arbeidsongeschikt. Ik ben het eens met mevrouw Smet dat er in meer dan één land problemen zullen zijn die moeten worden opgelost. Ik ken niet de situatie in alle landen, Commissaris, maar wat Nederland betreft, kan ik u zeggen dat de situatie verslechtert voor mensen die niet in staat zijn tot deelname aan de arbeidsmarkt, dat zeer waarschijnlijk nooit geweest zijn en ook nooit meer zullen zijn. In hun geval is inderdaad geen sprake van een op premie berustende uitkering, maar naar mijn mening zou dit toch een exporteerbaar recht moeten zijn.
Ik wil de collega's die van mening zijn dat je de discussie moet reduceren tot op premie of niet op premie gebaseerde rechten, toch op het hart drukken dat er ook nog zoiets is als sociale rechtvaardigheid. Ik vind het ook niet nodig dat huisvestingskosten kunnen worden geëxporteerd naar een ander land, want die houden verband met de duurte van de huisvesting. Maar in dit concrete geval, gaat het om mensen, onder andere in Nederland, die waarschijnlijk hun leven lang niet meer op de arbeidsmarkt zullen kunnen komen. Ik wil u vragen ernstig te overwegen of hier geen andere regels moeten gelden. Wij hebben de mond vol van het vrije verkeer van personen, terwijl op dit moment 1300 personen uit Nederland elders in Europa wonen en de uitkering die ze nu ontvangen, zullen verliezen. Ik zal dus bekijken welke premies of voorstellen ik kan steunen, om alsnog binnen te halen wat mogelijk is, maar, Voorzitter, laat me de collega's en de Commissie vragen hier toch eens ernstig over na te denken.
Mijnheer de Commissaris, ik maak mij grote zorgen over de toekomst van Verordening nr. 1408/71. Kan een commissie worden ingesteld om grondig te onderzoeken welke de belemmeringen zijn, want er zijn in Europa als gevolg van de uitbreiding grote debatten over exporteerbaarheid van de sociale zekerheid op komst. Stel een commissie in, die al de problemen volgt, er oplossingen voor zoekt en ook ernstig met de lidstaten overlegt om dit soort onrechtvaardigheden op een of andere manier weg te werken. Ik zeg niet dat dit het ei van Columbus is, maar ik vind dat de uitzondering die Nederland gevraagd heeft de zwaksten en slechtst beschermden treft. De uitkering in kwestie wordt wel naar derde landen geëxporteerd, maar op basis van Verordening nr. 1408/71 niet meer binnen Europa en dat is een grote onrechtvaardigheid. 
Lambert (Verts/ALE ).
   –Mevrouw de Voorzitter, ik wil me graag aansluiten bij de condoleances die in dit Parlement zijn uitgesproken naar aanleiding van de afschuwelijke gebeurtenissen deze morgen in Spanje.
Om over te gaan naar het onderwerp van de vergadering, ik wil de rapporteur hartelijk danken voor haar werk aan dit verslag en voor de stappen die zij bereid was te zetten voor het zoeken naar een algemene oplossing voor wat wellicht ook een algemeen probleem is. Daar is de verordening uiteindelijk gedeeltelijk ook voor bedoeld. Daarom zijn wij in dit geval bereid haar mondeling amendement te steunen.
Een van de moeilijkheden met deze verordening is dat het Hof door de jaren heen de wetgeving heeft moeten aanvullen vanwege een gebrek aan helderheid in de huidige verordening en vanwege de veranderingen in de ontwikkeling van de socialezekerheidsregelingen in de lidstaten.
Een belangrijk punt dat bij deze aanpassing ter vereenvoudiging en modernisering van de verordening in haar geheel aan de orde komt hebben we al tijdens de eerste lezing meegenomen en betreft de definities met betrekking tot bijzondere niet op premie- of bijdragebetalingen berustende uitkeringen. Op het moment dat deze definities zijn aangenomen zullen ze een duidelijk referentiekader bieden ten aanzien van de vraag welke prestaties onder deze categorie vallen en welke niet. In het verleden is dit meer aan het oordeel van de lidstaten zelf overgelaten en waren er geen duidelijke criteria die de mensen konden begrijpen. Voor een aantal lidstaten zullen sommige zaken nu binnen het exporteerbaarheidsmodel vallen. Een aantal mensen zal hiervan profijt hebben.
Ik steun de Nederlandse collega’s in hun bijzondere positie en, zoals ik al zei, in het mondeling amendement dat mevrouw Gillig heeft ingediend wordt daarmee enigszins rekening gehouden.
Een van de bijkomende argumenten die in dit debat zijn gebruikt betreft de kwestie van gelijke behandeling van burgers uit lidstaten en burgers uit derde landen. Dit is geen onderdeel van deze discussie. We hebben duidelijke criteria nodig, en daarom steunen we de rapporteur. 
Hermange (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, namens de Franse afgevaardigden wil ook ik mijn medeleven betuigen aan de Spaanse regering, aan onze collega’s afgevaardigden en aan u, mijnheer de commissaris.
Dan kom ik op de tekst die ons is voorgelegd. Ik wil om te beginnen de rapporteur gelukwensen. Hij is erin geslaagd een evenwichtige tekst op te stellen over een gevoelig thema waarmee, naar mijn idee, betaalde en onbetaalde werknemers en hun gezinsleden tevreden kunnen zijn. 
Met deze tekst kan het huidige systeem op een zeer positieve wijze worden bijgesteld en komt er - zoals de rapporteur zei - een einde aan de uiteenlopende interpretaties op landelijk niveau en wordt hierdoor het vrij verkeer van onze burgers beter gegarandeerd. De tekst is trouwens gebaseerd op de uitspraken van het Hof van Justitie, dat heeft bepaald dat sommige uitkeringen niet-exporteerbaar zijn. Bepalend voor deze uitkeringen is dat het om bijzondere uitkeringen gaat die niet op een premie- of bijdragebetaling berusten en variëren al naar gelang het inkomensniveau van elk land.
Ik kan mij het standpunt van onze Nederlandse afgevaardigden ten aanzien van bepaalde uitkeringen wel voorstellen. We moeten echter het volgende niet vergeten: een stelsel van sociale voorzieningen kent enerzijds zogenaamde wettelijke uitkeringen bij pensioen en ziekte en verder een ander soort uitkeringen, de niet op premie berustende uitkeringen, die in Frankrijk optionele uitkeringen worden genoemd. Alle landen kennen dat soort uitkeringen.
In de tijd dat ik nog verantwoordelijk was voor sociale zaken, in de Franse politiek, heb ik gezorgd voor een nieuwe uitkering: betaald ouderschapsverlof. Voor gezinnen die onverhoeds geconfronteerd worden met een gehandicapt kind hebben we, in Parijs, een uitkering in het leven geroepen van € 500 per maand, gedurende een jaar. Dit is thans een niet op premie gebaseerde uitkering die niet aan de exporteerbaarheidscriteria voldoet. Dat houdt in dat als het betreffende gezin met een gehandicapt kind morgen naar België of naar Spanje gaat dat goed zal merken want daar bestaat geen aanspraak op een dergelijke uitkering.
Daarom moeten wij het verslag van mevrouw Gillig steunen. Voor bepaalde gevallen, die niet uitsluitend onze collega’s uit Nederland aangaan, moeten we tevens bilaterale oplossingen zien te vinden, want dit vraagstuk heeft niet alleen te maken met het vrije verkeer en in die zin met een beter begrip, maar ook met sociale rechtvaardigheid. We moeten derhalve het amendement van de rapporteur steunen en we moeten ook op uw steun kunnen rekenen, mijnheer de commissaris. U zult immers begrijpen dat hier voor onze burgers de sociale rechtvaardigheid in het geding is. 
Van Lancker (PSE ).
   – Voorzitter, Commissaris, ook ik zou sluit me aan bij de woorden van medeleven met de Spaanse bevolking en in het bijzonder met de familieleden van de slachtoffers. Ik denk dat dit Parlement dergelijke gewelddaden niet genoeg kan veroordelen.
Collega's, deze jaarlijkse actualisering van de coördinatieverordening is dit jaar wat ongewoon, omdat we niet alleen technische aanpassingen bespreken, maar ook een poging ondernemen om een coherente visie te formuleren voor prestaties die niet exporteerbaar zijn. Ik sluit mij graag aan bij de woorden van Marie-Thérèse Hermange, die wijst op het feit dat het Hof van Justitie altijd heeft benadrukt dat de uitzonderingen op het principe van niet-exporteerbaarheid strikt moeten worden geïnterpreteerd. Het gaat daar dus veeleer om maatregelen van sociale bijstand, die moeten worden uitgekeerd aan alle burgers op het grondgebied. Dat een strikte interpretatie nodig is, vindt ook de Commissie en daarom steun ik het voorstel dat nu in bijlage II bis voorligt.
Toch wil ik twee cruciale opmerkingen formuleren. Ten eerste, collega's, mijnheer de Commissaris, moet binnenkort een globaal akkoord worden bereikt over de modernisering van de coördinatieverordening, met inbegrip van een akkoord over de niet-exporteerbare uitkeringen. Ik verneem nu al dat er in de Raad serieuze pogingen worden ondernomen om de lijst van niet-exporteerbare uitkeringen aanzienlijk uit te breiden, waardoor de coördinatieverordening wordt uitgehold. Met de goedkeuring van deze bijlagen moeten we vandaag een signaal geven aan de Raad dat het Parlement dit niet zal dulden.
Ten tweede, collega's, is het wel interessant als een systeem logisch in elkaar zit, maar we moeten ook beseffen dat wijzigingen gevolgen hebben voor concrete mensen. Zeker als het gaat om regelingen die ingesteld zijn om mensen een minimuminkomen te garanderen, moet zeer zorgvuldig worden nagegaan welke gevolgen de wijzigingen voor de burgers van een land hebben, en dan vooral als in een ander land geen analoge regeling bestaat. Daarom vind ik het verschrikkelijk, mijnheer de Commissaris, te constateren dat opnieuw een dergelijke verificatie niet heeft plaatsgehad. Dit Parlement vraagt al jaren om een toetsing van het marginale effect, een terechte vraag, zoals nu opnieuw blijkt. Door de toevoeging van de Nederlandse toeslagenwet, die volgens mij terecht op de lijst is gekomen, verliezen een kleine 200 Belgische grensarbeiders hun toeslag. Een deel krijgt compensatie via de Belgische bijstandswet, maar een ander deel verliest een stuk van zijn inkomen en daarom, mijnheer de Commissaris, dring ik er bij u nadrukkelijk op aan dat er een grondig onderzoek komt naar het effect op de betrokkenen, eventueel via de EURES-netwerken.
Verder is nodig dat de verantwoordelijke lidstaten, in dit geval België en Nederland, overgangsperiodes en compensatiemaatregelen afspreken, bijvoorbeeld via een bilateraal akkoord. Het amendement dat vandaag in de plenaire vergadering wordt ingediend, moet absoluut worden gesteund. Ik neem mij voor om met de Belgische en de Nederlandse collega's brieven te schrijven aan de verantwoordelijke ministers, om oplossingen te vinden voor de mensen die riskeren een stuk van hun inkomen te verliezen en daardoor onder de armoedegrens te raken. 
Schmidt, Olle (ELDR ).
    Mevrouw de Voorzitter, ik wil mijn deelneming betuigen aan uw land en uw volk op dit moeilijke moment.
Op 1 mei 2004 is het zover. Nu is de tijd aangebroken om het nieuwe Europa op te bouwen, maar helaas begint onze viering van dit feit ermee dat alle lidstaten nieuwe muren optrekken om degenen die vanuit de nieuwe lidstaten naar de vijftien huidige lidstaten willen komen, buiten de deur te houden. Dat is buitengewoon triest. Ik geloof dat hier iets tegen te doen is. Ik ben het dus niet met de commissaris eens.
De omstandigheden in onze lidstaten verschillen sterk. Zolang we niet beschikken over een gemeenschappelijk socialezekerheidsstelsel, een gemeenschappelijke financiering en een gemeenschappelijk belastingstelsel is het redelijk dat we in de nieuwe, grote EU rekening houden met uiteenlopende nationale standpunten. Dat bedreigt geenszins het vrije verkeer van werknemers, integendeel. Het gaat erom dat wij door deze wijzigingen de behoefte aan overgangsregels verminderen. Niemand wordt hierdoor gediscrimineerd. Het geldt net zo goed voor Polen als voor Duitsers en Denen.
De twee meest genereuze steunregelingen in Zweden, de looncompensatie voor thuisblijvende ouders en de kinderbijslag, komen toe aan iedereen die een kind krijgt in Zweden. De uitkeringen zijn niet gekoppeld aan betaald werk, maar worden uit de belastingen gefinancierd. De meeste andere landen hebben zich al ingedekt en vele uitkeringen opgenomen op de lijst uitzonderingen in de bijlage. Ik verzoek dan ook om unanieme steun van het Parlement voor de amendementen 9 tot en met 12.
Oomen-Ruijten (PPE-DE ).
    Voorzitter, ik ben gelukkig met het feit dat waar ik in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken samen met mijn collega Boogerd-Quaak nog alleen stond, bij een aantal collega's hier in elk geval het licht is gaan schijnen. Voorzitter, wij passen vandaag de coördinatieverordening over de sociale zekerheid aan en dat doen we bijna ieder jaar, omdat bijna ieder jaar in de lidstaten iets verandert. We passen ze ook aan om rekening te houden met de uitspraken van het Hof van Justitie.
Het resultaat, Voorzitter, is niet noodzakelijk een leuk cadeautje voor de mensen waarop de verordening betrekking heeft. Waar ik samen met een aantal collega's problemen over heb gemaakt, is dat Nederland op deze lijst van niet-exporteerbare rechten een uitkering zet, die naar gezinnen gaat met maar één inkomen, om te voorkomen dat het gezin onder het sociaal minimum valt, namelijk een uitkering van 200 EUR per maand. Door de opname in deze lijst komt deze uitkering onmiddellijk te vervallen. Nederland bespaart dus dat geld. Voorzitter, dat betekent niet alleen dat 2 Denen, 193 Belgen, 395 Spanjaarden, 94 Italianen en 55 Fransen deze uitkering verliezen, maar ook dat de opname in deze lijst naar mijn gevoel niet kan, omdat hierdoor een discriminatie ontstaat tussen mensen binnen de Europese Unie, die de uitkering niet meer krijgen en mensen buiten de Europese Unie, die ze wel nog krijgen.
Voorzitter, het is correct dat ik campagne moet voeren als kandidaat bij de Europese verkiezingen, maar los daarvan vind ik dat een Europees volksvertegenwoordiger sowieso niet kan verdedigen dat een Europeaan slechter wordt behandeld dan mensen uit derde landen. Ik kan u daarover ook details verstrekken: we exporteren naar Marokko 1061 uitkeringen en in Europa exporteren we in totaal 1300 uitkeringen. We exporteren naar Bosnië, Indonesië, Tsjechië, de Verenigde Staten van Amerika, Israël enz. Voorzitter, het is die ongelijke behandeling die mij ertoe gebracht heeft om een aantal elementen, die ik in de discussie ook van collega's heb gehoord, in mijn amendement op te nemen en dat als basis voor een compromis in te dienen. Wat staat er in dit amendement en hiermee kom ik ook tegemoet aan de opmerkingen die Anne Van Lancker heeft gemaakt: de plaatsing van de uitkering in kwestie op de lijst door Nederland mag effect krijgen op het moment dat er een gelijke behandeling is voor Europese en derde landen. De tweede voorwaarde is dat er ook afspraken zijn gemaakt ten aanzien van de afbouw en de compensatie voor deze uitkeringen.
Voorzitter, als die twee elementen toegevoegd worden aan het compromis, ligt naar mijn gevoel een oplossing binnen handbereik. Ik heb respect voor de Raad, die er in deze in is geslaagd mensen te mobiliseren, door de indruk te wekken dat hier iets verschrikkelijks aan de gang is, terwijl het Parlement toch het recht heeft met gewone gekwalificeerde meerderheid zijn goedkeuring aan de tekst te hechten. Dan is in dit sociale dossier vervolgens wel unanimiteit vereist in de Raad, maar wanneer we merken dat er een en ander fout loopt, mogen we best wel eens onze tanden laten zien. Voorzitter, mijn hele fractie ondersteunt het compromisamendement van mevrouw Gillig, zij zal ook de compromissen en de preciseringen die mevrouw Van Lancker vraagt, ondersteunen. Ik hoop dat we zo overeenstemming kunnen bereiken.
Voorzitter, grensarbeid is in mijn regio heel belangrijk. In het kader van de Lissabon-doelstellingen is ook mobiliteit een thema. Als we de mobiliteit niet goed regelen, kunnen we ook de Lissabon-doelstelling vergeten. 
Van den Burg (PSE ).
    Voorzitter, ik zou het Nederlandse probleem dat hier voorligt een beetje willen dedramatiseren. Het is hier geen verkiezingscampagne. Wel moet op een aantal punten op een zakelijke manier scherpe kritiek worden geuit.
Laat me ten eerste zeggen dat ik volstrekt het standpunt van mevrouw Gillig en mevrouw Lambert steun om in deze coördinatieverordening en de bijlagen erbij een duidelijk systeem te volgen en dat ik er voor ben om zeer restrictief om te gaan met de bijlagen, want het venijn zit hier in de staart. Met betrekking tot het verslag-Lambert zeiden we al dat via de bijlagen kan worden teruggehaald wat in de verordening was weggewerkt en dit dreigt op een aantal punten met de verbeteringen die wij hebben aangebracht te gebeuren.
Het derde punt is dat, wanneer een uitkering niet meer exporteerbaar is, in andere Europese landen equivalente uitkeringen en bescherming moet bestaan. Nu kan de Nederlandse regering, maar ook enigszins de Commissie, worden verweten dat niet goed onderzocht is of dit het geval is. Mevrouw Van Lancker gaf al aan dat in België geen vergelijkbaar systeem bestaat en wij zijn natuurlijk niet in staat een dergelijke evaluatie uit onze mouw te schudden voor de 15 lidstaten, laat staan voor de 25 lidstaten na de uitbreiding. Dat is duidelijk een omissie in het verslag. Het is ook het punt dat we het scherpst moeten aanpakken. Een oplossing is alleen mogelijk via bilaterale compensatieregelingen tussen lidstaten. Ik ben tevreden dat mevrouw Gillig hierover via een mondeling amendement een overweging in de tekst wil invoegen. Hopelijk krijgt dit de steun van het Parlement. Vervolgens moeten de lidstaten aan de slag en moet de Commissie er toezicht op uitoefenen dat deugdelijk werk wordt geleverd. 
Doyle (PPE-DE ).
    Mevrouw de Voorzitter, namens mijn Ierse collega’s veroordeel ook ik uit de grond van mijn hart de wreedaards die vanmorgen deze afgrijselijke misdaad hebben begaan jegens de burgers van Madrid, die op weg waren naar hun werk of naar school. Ik betuig mijn oprechte medeleven aan commissaris Solbes Mira en aan al mijn Spaanse collega’s.
Wat het verslag-Gillig van deze ochtend betreft het volgende. Elk jaar onderzoeken wij het complete scala aan mogelijkheden om de exporteerbaarheid van uitkeringen nader te definiëren met als doel het bevorderen van het vrije verkeer van onze burgers in de Europese Unie. Dit is noodzakelijk aangezien lidstaten hun eigen wetgeving op dit gebied aanvullen of wijzigen en aangezien door uitspraken van het Europese Hof van Justitie anomalieën aan het licht komen of bepaalde artikelen nader worden uitgelegd.
Ik aanvaard dat diverse punten die nu in bijlage II bis zijn opgenomen verwijderd moeten worden in het licht van recente uitspraken. Wat betreft de kwestie inzake het amendement op artikel 33, lid 1, ben ik uiterst vasthoudend: het moet niet mogelijk zijn dat een lidstaat meer bijdragen vraagt van een gepensioneerde die pensioen van meerdere lidstaten ontvangt dan van een gepensioneerde die alle pensioengelden van die ene lidstaat ontvangt. Ik ben in het bijzonder verheugd over de toevoeging van de mobiliteitstoeslag in bijlage II bis onder rubriek G “Ierland”, nieuwe letter d bis.
Ik heb een probleem dat hier niet speciaal verband mee houdt, maar ik zou van de commissaris graag willen horen wat de Commissie eraan denkt te gaan doen. Op dit moment bestaan er in de lidstaten verschillende criteria om te bepalen of iemand in aanmerking komt voor bepaalde uitkeringen, zoals invaliditeit, arbeidsongeschiktheid, blindheid, enzovoort. Met toestemming van de betreffende persoon, een van mijn kiezers, zal ik enkele paragrafen voorlezen van een tekst over een speciaal geval waarbij duidelijk wordt wat hiervan de pijnlijke gevolgen zijn:
“Ik was betrokken bij een verkeersongeluk in mei 1988. Als gevolg van een hersenbeschadiging ben ik blind geworden, en ik sta geregistreerd bij de Nationale Raad voor Blinden in Ierland. Een scan heeft schade aan mijn hersenen aangetoond, en er zijn verschillende tests door oogartsen uitgevoerd voor zowel ziekenhuizen als de Nationale Raad, die aantoonden dat mijn gezichtsvermogen blijvend beschadigd was. Hierdoor kwam ik in aanmerking voor een blindenpensioen en kon ik als blinde in Ierland worden geregistreerd. Het probleem waar ik mij voor gesteld zie, en er zijn ongetwijfeld meer mensen zoals ik, is het volgende: mijn registratie wordt hier in Ierland geaccepteerd, maar zodra ik naar het noorden ga en de grens met het Verenigd Koninkrijk oversteek gelden er andere criteria om als blinde geregistreerd te worden, en mij is verteld dat dit het geval is in elke andere Europese staat. Dit lijkt te betekenen dat je zodra je een ander Europees land binnenkomt op de een of andere manier genezen wordt en dat ik, als ik in een ander deel van Europa zou leven, opnieuw het hele proces zou moeten doorlopen. Als ik een kreupele in Ierland ben, dan ben ik een kreupele in Europa. Als ik doof ben in Ierland, dan ben ik doof in Europa. En als ik blind ben in Ierland, dan ben ik blind in Europa”.
Mijn kiezer zegt verder dat het niet slechts een grensoverschrijdende kwestie is, maar een Europese kwestie. Commissaris, kunt u ons alstublieft vertellen hoe snel we deze kwestie inzake verschillende criteria voor de toekenning van diverse uitkeringen kunnen oplossen? Dit veroorzaakt namelijk grote problemen voor de mobiliteit van onze burgers, met name arbeidsongeschikten en invaliden, op de terreinen waarnaar ik heb verwezen.
Een andere kleine kwestie waar ik op wijs betreft het Engelse woord “benefit”, dat, zeker binnen het Ierse systeem, verschillende betekenissen heeft. In sommige landen betekent het een op bijdragebetaling berustende uitkering. In andere landen betekent het gewoon een sociale uitkering. We gaan wat al te gemakkelijk met dat begrip om hier en als gevolg daarvan kan het voor verwarring zorgen. 
Andersson (PSE ).
   Namens de Zweedse afgevaardigden wil ik onze Spaanse collega’s en commissaris Solbes Mira condoleren en de terreuractie van vandaag in Madrid veroordelen.
Terwijl wij de jaarlijkse wijzigingen behandelen, vindt ook de modernisering van verordening (EEG) nr. 1408/71 plaats, die aan die jaarlijkse wijzigingen gekoppeld is. Dat betekent dat wij deze bijlage vermoedelijk opnieuw moeten behandelen in het najaar. Alleen zal hij dan bijlage X heten. Ik vind dat de Commissie wel wat voorzichtiger had kunnen zijn en dit jaar geen veranderingen had moeten aanbrengen voordat wij klaar zijn met de modernisering, waarbij de beginselen voor een deel worden gewijzigd en vastgesteld. Dat is mijn persoonlijke mening.
Bijlage II bis is gebaseerd op bepaalde uitgangspunten inzake de vraag wat de lidstaten mogen opvoeren. De lidstaten kunnen niet zomaar van alles opnemen waarvan zij vinden dat het in bijlage II bis past. Het moeten geen universele uitkeringen zijn en er zou voor de uitkeringen een soort van een onderzoek naar vermogenstoestand vereist moeten zijn. Gezinsuitkeringen horen daar beslist niet toe. Tegenover de heer Schmidt en de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij wil ik benadrukken dat de Zweedse kinderbijslag algemeen is. Dat geldt ook voor de toelage voor grote gezinnen, de studiefinanciering en het garantiebedrag voor de looncompensatie voor ouders die na de geboorte van hun kind thuisblijven. Dat betekent dat deze uitkeringen niet thuishoren in bijlage II bis. Men kan dit juist of onjuist vinden, maar iedereen zal het er toch mee eens zijn dat de bijlagen gebaseerd moeten zijn op bepaalde uitgangspunten? Waarschijnlijk komt de huursubsidie voor gezinnen met kinderen ook niet in aanmerking, maar dat is de enige voorziening waarover eventueel te discussiëren valt.
Om deze redenen zeg ik nee tegen het voorstel van de heer Schmidt. Men kan niet voorbijgaan aan alle beginselen waarover we het samen eens geworden zijn. De heer Schmidt zegt dat wij zulke uiteenlopende stelsels hebben – en dat is juist – maar hij zegt ook dat we moeten kunnen leven met deze verschillende stelsels, dat deze niet van invloed zijn op het vrije verkeer en dat er geen behoefte is aan de onderhavige bepalingen. Dat ben ik volstrekt niet met hem eens. Natuurlijk is er regelgeving nodig voor mensen die naar een ander land verhuizen en daar recht hebben op sociale voorzieningen. Als wij dit systeem drastisch veranderen, bijvoorbeeld door te zeggen dat gezinsuitkeringen niet mogen worden overgedragen, dan zou dat een negatieve uitwerking hebben op het vrije verkeer. 
Pérez Álvarez (PPE-DE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, staat u mij als Spanjaard allereerst toe om alle collega’s hier te bedanken voor hun solidariteitbetuigingen. Staat u mij ook toe om blijk te geven van mijn verachting voor de daders, monsters in mensengedaante, en vooral om mijn medeleven en solidariteit te betuigen met de gezinnen die nu in verdriet zijn ondergedompeld; solidariteit en medeleven met hun lijden en verdriet. Maar zoals de commissaris, de heer Solbes, al zei, moeten we verder met ons werk, hoe moeilijk dat ook is.
Aan de orde is het Commissievoorstel voor het actualiseren van verordening (EEG) nr. 1408/71 betreffende bijzondere uitkeringen en niet op premie of bijdragebetaling berustende uitkeringen. Voornaamste doel van het voorstel is de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen in de wetgeving op te nemen, waarbij de bijzondere en niet op premie- of bijdragebetalingen berustende aard van bepaalde uitkeringen wordt gepreciseerd. Verder is het voorstel een reactie op een aantal wijzigingen in de verschillende nationale wetgevingen. Centraal in deze discussie staat de vraag of bepaalde uitkeringen zoals vastgesteld door nationale wetgevingen al dan niet moeten worden opgenomen in bijlage II bis, en wat de gevolgen zijn van die opneming in de bijlage, dat wil zeggen of ze wel of niet exporteerbaar zijn.
Van de verschillende ingediende amendementen ben ik het eens met de nummers 1, 2 en 3, zowel vanwege de kenmerken of de aard van de uitkeringen waarom het gaat en de voorwaarden waaronder ze kunnen worden genoten, als vanwege de problemen of de onmogelijkheid om ze te controleren.
De amendementen nrs. 4, 5, 7 en 8 hebben betrekking op uitkeringen waarvan de exporteerbaarheid sinds enige tijd onderwerp van discussie is. Duidelijk is dat van deze uitkeringen in de verschillende lidstaten soms een equivalent bestaat dat bovendien is afgestemd op de nationale levensomstandigheden aldaar. In elk geval vind ik dat dit punt moet worden bestudeerd.
Verder kan ik natuurlijk niet akkoord gaan met de amendementen 9 tot en met 12, om te beginnen omdat het onder alle punten om gezinsuitkeringen gaat. Het algemene criterium van de verordening is dat gezinsuitkeringen exporteerbaar zijn. Waren ze dat niet, dan zou er sprake zijn van discriminatie en zou het vrije verkeer van personen worden bemoeilijkt en belemmerd omdat gezinnen de zware last van de sociale zekerheid met zich mee zouden moeten torsen.
Mevrouw de Voorzitter, ten slotte wil ik de aandacht vestigen op de huidige of toekomstige regelingen waardoor het recht op gezondheidszorg van gepensioneerden in sommige lidstaten afhankelijk wordt gemaakt van de betaling van pensioenpremies. Het gaat uiteraard om het nieuwe lid 1 van artikel 33 van de verordening. Gevolg daarvan zou zijn dat een groot aantal gepensioneerden er op inkomen achteruit zou gaan.
Spanjaarden die in andere lidstaten verblijven, zouden er met hun pensioen op achteruit gaan, terwijl ze als ze in Spanje woonden de volle honderd procent zouden krijgen, want het recht op gezondheidszorg kan als een vanzelfsprekend recht worden beschouwd. Dit zou dus een duidelijk geval van discriminatie zijn en van belemmering van het vrije personenverkeer. 
Solbes Mira,
    Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik als Spanjaard bij wijze van uitzondering alle sprekers bedanken die hier in deze vergaderzaal hun solidariteit hebben betuigd met de slachtoffers van het terrorisme in Spanje, en met de vreselijke gevolgen van deze aanslagen die in mijn land gepleegd zijn.
Zoals gezegd, moeten we echter weer aan het werk, en ik zal proberen uw vragen zo goed mogelijk te beantwoorden.
In de eerste plaats moeten we wel beseffen dat de onderhavige kwestie onder de bevoegdheid van de lidstaten valt, namelijk de bevoegdheid om hun eigen socialezekerheidsstelsels te organiseren.
Mevrouw Doyle heeft een belangrijk punt aangeroerd. Dat is een reëel probleem. Feit is echter ook dat deze materie niet geharmoniseerd is op communautair niveau. Ongetwijfeld kan er vooruitgang worden geboekt door de nationale wetgevingen te coördineren. Wat natuurlijk inhoudt dat elke lidstaat een nationale wetgeving aanneemt die overeenstemt met die van de andere lidstaten. In dat opzicht kan de open coördinatiemethode ons van nut zijn, maar we hebben meer dan één enkele oplossing. Wellicht bestaat er zoiets als de gulden middenweg van de wederzijdse erkenning – die misschien wel niet leidt tot een situatie van volledige harmonisatie, maar wel tot een situatie van erkenning van waaruit we een deel van de problemen zouden kunnen oplossen.
Uitgaande van het fundamentele gegeven dat we met nationale besluiten en bevoegdheden te maken hebben, is het in de tweede plaats duidelijk dat elke vorm van coördinatie dient te berusten op vooraf bepaalde, vaststaande criteria. Die objectieve criteria, die ik al eerder in mijn betoog heb genoemd, hebben wij in ons voorstel trachten op te nemen. Daarom kunnen wij in een aantal gevallen akkoord gaan met de door u voorgestelde oplossingen, terwijl we in andere gevallen vinden dat uw oplossingen niet alle problemen de wereld uit helpen.
Uitgangspunt van deze hele materie zijn de bijzondere voordelen die voorvloeien uit het beginsel van het verblijf. Daarom wordt in sommige gevallen voorgesteld om bij wijziging van verblijfsplaats de voordelen van het ene land te vervangen door die van het andere land. Die voordelen zijn gebaseerd op objectieve omstandigheden, afhankelijk van de realiteit en de socialezekerheidsstelsels van ieder land. In sommige concrete gevallen kan dat inderdaad leiden tot een achteruitgang van de voordelen ten opzichte van het land van vertrek, waaruit blijkt welke verschillen er bestaan tussen de inwoners van de verschillende lidstaten van de Unie.
De regelgeving bevat naar mijn idee dan ook geen enkele leemte, het hele systeem zit logisch in elkaar, wat niet betekent dat specifieke problemen uitgesloten zouden zijn en dat we niet zouden kunnen proberen om die op te lossen. In dit opzicht is de marge op nationaal niveau volgens mij veel duidelijker dan de marge op communautair niveau. Om vooruitgang te boeken op dit gebied zouden er nationale initiatieven moeten worden genomen om dit soort problemen aan te pakken, en zouden er bilaterale overeenkomsten moeten worden gesloten tussen de landen om sommige van die problemen uit de weg te ruimen. Als dat niet lukt, kunnen we natuurlijk harmoniseren op communautair gebied - voor zover mogelijk, en op heel wat terreinen is dat niet het geval - we kunnen de coördinatie bevorderen door middel van de open coördinatiemethode, we kunnen vorderingen maken op het gebied van de wederzijdse erkenning om deze problemen van het vrije verkeer van personen te voorkomen die velen onder u hebben genoemd. Dat is de basis van onze huidige en onze toekomstige inspanningen op dit gebied. 

 – Het debat is gesloten.De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
    Aan de orde is het verslag (A5-0098/2004) van mevrouw Jöns, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over gezondheidszorg en ouderenzorg. 
Jöns (PSE )
   , . – Mijnheer de Voorzitter, ik sluit me aan bij de voorgaande sprekers en betuig het Spaanse volk evenals de slachtoffers en hun familieleden mijn diepste medeleven. Het valt me werkelijk zwaar tot de orde van de dag over te gaan, maar het onderwerp is gezondheidszorg en ouderenzorg. Een zeer belangrijk onderwerp.
Dit verslag kan in de plenaire vergadering naar alle waarschijnlijkheid op zeer brede steun rekenen. Dat is het resultaat van een uitstekende samenwerking tussen verschillende fracties en ik wil alle collega’s daar hartelijk voor bedanken, maar collega Mantovani in het bijzonder. Mijn verslag bouwt namelijk voort op het zijne, dat hij een jaar geleden gepresenteerd heeft. De eisen die wij toen stelden, hebben tot op de dag van vandaag niets aan relevantie ingeboet. Integendeel, de problemen zijn eerder nog nijpender geworden. Ik wijs slechts op de lange wachtlijsten voor behandeling, groeiende personeelstekorten en alarmerende berichten over mensonterende toestanden in sommige verpleeghuizen.
Inmiddels zien ook de nationale regeringen in dat het van belang is, zowel voor de gezondheids- als voor de ouderenzorg een vaste overlegstructuur op te zetten. De resultaten van het -proces spreken voor zich. Maar we mogen nu niet nog meer tijd verliezen. Daarom roepen we ook de Europese Raad met klem op in juni nu eindelijk volmondig ‘ja’ te zeggen tegen een open coördinatie en er een helder tijdplan voor op te stellen. Over de gemeenschappelijke doelstellingen en de bijbehorende indicatoren moet uiterlijk begin 2006 overeenstemming bereikt zijn. Per slot van rekening heeft de Europese Conventie in haar ontwerpverdrag een open coördinatie vastgesteld voor de gezondheidszorg met, uiteraard, een participerende rol voor dit Huis.
Als de lidstaten ook in de toekomst de algemene toegankelijkheid, de kwaliteit en de betaalbaarheid van medische voorzieningen en de ouderenzorg willen garanderen, is er vooral meer preventie en transparantie nodig. Preventie en gezondheidsbevordering komt zowel op Europees als nationaal niveau dezelfde rang toe als de curatieve geneeskunde. Anders kunnen we het toenemende beroep op voorzieningen binnenkort werkelijk niet meer aan.
Transparantie is op haar beurt weer een noodzakelijke voorwaarde voor kwaliteit en een optimaal gebruik van de beschikbare middelen. De kwaliteit van medische handelingen moet veel sterker dan voorheen controleerbaar zijn. Het moet afgelopen zijn met het uitgeven van veel geld voor weinig kwaliteit. Patiëntenorganisaties spelen in dit verband een prominente rol. Zij dienen voortaan betrokken te worden bij alle beslissingen die de gezondheidszorg betreffen.
Vervolgens zouden alle lidstaten een patiëntenwetgeving, dan wel een patiëntenhandvest in moeten voeren. Maar om zieken bij behandeling in het buitenland meer rechtszekerheid te kunnen geven, hebben we ook een gemeenschappelijke Europese standaard voor patiëntenrechten nodig. De invoering van een Europees patiëntenhandvest zou inderdaad een grote doorbraak zijn. Daarom roepen we de Commissie en de lidstaten op hiervoor gemeenschappelijke criteria op te stellen. Echter, de uitspraken van het Hof van Justitie over de vergoeding van behandelingskosten in een van de andere lidstaten laten nog altijd vele vragen open. Daarom verwachten wij van de Europese Commissie voorstellen om de patiënt een grotere rechtszekerheid te bieden. We verwachten echter ook voorstellen om de nationale zorgstelsels tegen mogelijke negatieve effecten van de internemarktregelingen te beschermen. Een permanent deskundigencomité zou toezicht moeten houden op de effecten van Europese regelingen en daar regelmatig verslag van moeten doen, want gezondheid is geen handelswaar. We moeten het solidariteitskarakter van onze zorgstelsels beschermen.
Grote uitdagingen zijn er verder voor alle lidstaten in de ouderenzorg en bij langdurige verpleging. Laten we gezamenlijk naar strategieën zoeken om medische handelingen en verpleging beter op elkaar af te stemmen, om de thuiszorg te versterken en voor voldoende verpleeginstellingen te zorgen. Bovendien hebben we duidelijke kwaliteitseisen nodig, zowel voor de thuiszorg als de zorginstellingen, maar bovenal hebben we regelmatige en onafhankelijke kwaliteitscontroles nodig.
Er moet dus nog het nodige gebeuren om ons Europese model van een solidair gezondheidsbeleid op de lange termijn in stand te houden.
Solbes Mira,
   Mijnheer de Voorzitter, ik zou mevrouw Jöns en haar collega’s willen bedanken voor hun uitstekende verslag waarin een niet onaanzienlijk aantal voorstellen en aanbevelingen worden gedaan die alle aandacht verdienen van de Commissie.
Mevrouw Jöns, wat wij met name waarderen is dat u er in uw verslag voor kiest de open coördinatiemethode toe te passen om de gezondheidszorg voor ouderen in de landen van de Unie te verbeteren.
De Commissie is van plan een mededeling aan te nemen waarin wordt voorgesteld om deze open coördinatiemethode toe te passen op het gebied van de gezondheidszorg. Daartoe zullen wij gebruik maken van eerdere ervaringen, omdat wij het bijzonder belangrijk vinden dat deze vorm van zorg verleend wordt, die een sleutelrol speelt bij de aanpak van de problemen van de veroudering van de bevolking in onze landen, en bij het instandhouden van hoge en adequate sociale beschermingsniveaus.
De eerste voorwaarde voor het invoeren van deze open coördinatiemethode is dat de lidstaten zich uitspreken over een reeks gemeenschappelijke doelstellingen op basis waarvan we een zinvol kader kunnen vaststellen voor de hervorming van aan de gezondheidszorg gerelateerde kwesties.
Overeenkomstig de conclusies van het gezamenlijk verslag, dat vorig voorjaar aan de Raad is voorgelegd, zullen wij ons op drie gebieden concentreren: de gezondheidszorg, de toegankelijkheid en de kwaliteit, en de financiële haalbaarheid.
Verder zullen we nog een tweede door u genoemd aspect in aanmerking moeten nemen, namelijk de follow-up. Hiervoor dienen adequate vergelijkbare indicatoren te worden gebruikt. Want zonder zulke indicatoren is het moeilijk om te beoordelen hoe de verschillende maatregelen in de verschillende lidstaten worden toegepast en of ons gemeenschappelijk leerproces wel aan de geplande doelstellingen beantwoordt.
We zullen ook een aantal gedetailleerde voorstellen doen voor een werkschema voor de periode tot en met het jaar 2006, wanneer we de coördinatie van beleidsvormen, waaronder gezondheidszorg, pensioenen en sociale integratie, op een nieuwe en eenvoudiger leest willen zetten. Voor de formulering van dat werkplan is het van groot belang dat we gebruik kunnen maken van de verschillende vormen van samenwerking, van de interrelaties binnen de huidige gezondheidszorgstrategie en het daaraan verbonden communautaire actieprogramma.
Voor de beste resultaten is het verder onontbeerlijk dat de indicatoren door dit werkprogramma ondersteund worden. Anders beschikken we namelijk niet over de vereiste referentiepunten om inzicht te krijgen in de situatie in de verschillende landen.
Hopelijk zal de Raad dit jaar beraadslagen over de voorstellen van de Commissie, en in dat verband komt het onderhavige verslag bijzonder gelegen en is het bijzonder nuttig als fundamentele bijdrage aan dat debat.
Verder heeft de Commissie de conclusies van het overlegproces op hoog niveau over de mobiliteit van patiënten aandachtig bestudeerd, en binnenkort zal zij met een mededeling komen voor de follow-up van dat proces.
In uw verslag, mevrouw Jöns, behandelt u een heel gamma aan onderwerpen die verband houden met de sociale bescherming, de volksgezondheid, en met het vrije personen- en dienstenverkeer op de interne markt. Dat zijn allemaal belangrijke instrumenten waarmee we een globaal beleid kunnen formuleren binnen het kader van onze internemarktbevoegdheden betreffende het vrije verkeer als onderdeel van het programma voor de volksgezondheid en van de open coördinatiemethode die op deze terreinen wordt gehanteerd. De Commissie dient speciale aandacht te schenken aan deze verschillende instrumenten om hun onderlinge samenhang en logica te garanderen. Het feit dat deze instrumenten in juridisch opzicht van elkaar verschillen, betekent niet dat we hun onderlinge samenhang niet zouden moeten waarborgen, en de Commissie zal alles in het werk stellen om dat te bevorderen.
We mogen nooit vergeten – een essentieel punt – dat de verantwoordelijkheid in dezen op de eerste plaats bij de lidstaten ligt, en met name als het gaat om de gezondheid van en de zorg aan chronische patiënten. Op dit concrete punt is het onze taak om de lidstaten maximaal te ondersteunen bij hun werk.
Ik dank u zeer voor uw bijdrage, waarvan de Commissie ongetwijfeld bijzonder veel profijt zal hebben. 
Santini (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou rapporteur Jöns hartelijk willen bedanken, ook namens collega Mantovani, voor haar uitstekende werk en voor de fantastische samenwerking op dit zo gevoelige en urgente onderwerp. Als schaduwrapporteur voor onze fractie heeft collega Mantovani – die in januari 2003 al het verslag opstelde dat in het Europees Parlement het debat op gang heeft gebracht over de toekomst van de gezondheidszorg en ouderenzorg – wederom de centrale positie bevestigd van de fundamentele uitdagingen op met name het gebied van de levering, de kwaliteit en de inhoud van de Europese gezondheidszorg, en de dekking van de desbetreffende uitgaven.
De commissaris heeft de situatie al uiteengezet. De vergrijzing van de bevolking, de voortschrijdende medische wetenschap, de toenemende levensverwachting en de groeiende vraag naar gezondheidsdiensten, al deze factoren leiden, in combinatie met een ongekende mobiliteit en informatievoorziening, tot een aanzienlijke algemene stijging van de kosten voor de gezondheidszorg. Geregeld blijkt dat die stijging de bestaande economische middelen en vooral de capaciteit van het openbaar bestuur te boven gaat.
Volgens de cijfers in het meest recente verslag van de Europese Commissie over de gezondheidssituatie zal het aandeel van mensen boven de 75 tegen 2010 tot 27 procent zijn toegenomen. De komende vijftien jaar zal het aantal hoogbejaarden, dat wil zeggen mensen van tachtig of ouder, bijna verdubbelen. Parallel aan deze ontwikkeling ziet het er naar uit dat ouderen ook afhankelijker zullen worden. In de groep van mensen ouder dan tachtig zullen er grotere en snellere veranderingen plaatsvinden dan in welke andere leeftijdscategorie dan ook.
Deze ontwikkeling is in beginsel ook van toepassing op de tien landen die zich binnenkort bij de huidige lidstaten zullen aansluiten. In al die landen – met uitzondering van Polen, Slowakije en Cyprus, waar de beroepsbevolking blijft toenemen, zij het langzaam – is de vergrijzing inmiddels onmiskenbaar ingezet en lijkt ze bovendien toe te nemen. Veel zal dan ook afhangen van de doelmatigheid van de strategieën voor de gezondheidszorg, en van de beleidskeuzes op Europees, nationaal en plaatselijk niveau. Aanpassingen op dit gebied zijn niet alleen noodzakelijk, maar inmiddels ook bijzonder urgent. Het aanbod van diensten in de gezondheidszorg en ook meer in het algemeen valt vooralsnog grotendeels binnen de bevoegdheid van de afzonderlijke lidstaten. Tegelijkertijd zijn wij ons ervan bewust dat we voor deze ontwikkeling, gezien de aanmerkelijke en complexe gevolgen, nooit een volledig en doelmatig antwoord kunnen vinden op enkel het nationale vlak.
In januari 2003 sprak dit Parlement zich bij het aannemen van het verslag-Mantovani over de Europese stelsels voor de gezondheidszorg, zeer eensgezind uit voor versterking van de communautaire samenwerking ter verbetering van de gezondheidszorg. Als u het mij vraagt is dat ook de enige manier om met name de vergrijzing het hoofd te kunnen bieden. Deze trend maakt het wel noodzakelijk dat de Europese samenleving zich aanpast en dat de burgers hun gedrag en gewoontes wijzigen. Deze meervoudige problemen, die betrekking hebben op verschillende beleidsterreinen en zich afspelen binnen hetzij het communautaire kader hetzij de volledige subsidiariteit van de afzonderlijke landen – ik denk hierbij aan de mobiliteit van patiënten, de voltooiing van de interne markt, het consumentenbeleid – worden met het oog op de arresten van het Europees Hof van Justitie steeds spoedeisender. Er zal een nieuwe context voor gevonden moeten worden ter versterking van de Europese samenwerking, zodat op de kortst mogelijke termijn concrete resultaten geboekt kunnen worden.
Er is behoefte aan verdieping van de samenwerking en aan een nadere uitwerking van gemeenschappelijke normen, zowel in kwalitatief als kwantitatief opzicht. De Europese Unie heeft zich vier jaar geleden in Lissabon ten doel gesteld om zich tussen nu en 2010 te ontwikkelen tot ’s werelds meest concurrerende economie. Dat streven wordt inmiddels echter zwaar gehinderd door de lage groeicijfers en de huidige laagconjunctuur. Het ziet er zelfs naar uit dat we die doelstelling wel kunnen vergeten als we ons streven niet serieus kracht bijzetten, zoals we dat ook doen ten aanzien van de andere uitdagingen waar we voor staan. 
Ettl (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, we hebben het er steeds over dat ouderen in de toekomst langer zullen moeten werken en dat ze een bijzondere economische factor vormen, maar we zeggen daar veel te weinig bij dat zij met het klimmen der jaren ook meer hulp, meer sociale en medische zorg nodig hebben.
Het is ook een kwestie van beschaving hoe we met de behoeften en angsten van ouderen omgaan. Menselijke waardigheid en recht op persoonlijke vrijheid zijn juist in zorginstellingen van het grootste belang. De drang van elk mens te willen leven en voor dat leven te vechten, moet gekoesterd worden. Een sterke levenswil maakt het voor verplegend personeel en ook ouderen zelf een stuk makkelijker. Daarom is het zo belangrijk dat alle beroepsopleidingen in de gezondheidszorg, van wijkverpleger tot arts, met hun tijd meegaan, waarbij vakkennis en specifieke vaardigheden makkelijker zijn te verwerven dan psychologisch inzicht en inlevingsvermogen.
Het zijn echter niet alleen de beroepsopleidingen die beter op de hogere levensverwachting moeten inspelen. Ook het wetenschappelijk onderzoek moet zich op het gebied van de gerontologie en bij de ontwikkeling van programma’s voor palliatieve zorg veel sterker laten gelden en Europees gaan samenwerken. Het nut van preventie dient door onderzoek onomstotelijk vast komen te staan. Alleen zo’n samenspel maakt een beheersbare kostenontwikkeling in de gehele gezondheidszorg mogelijk.
Het onderhavige initiatiefverslag, dat de problematiek van het ouder worden aanschouwelijk maakt, vestigt de aandacht op een van de belangrijkste sociale vraagstukken van Europa en vraagt onze blijvende aandacht voor het gezondheidswezen. Ik ben de rapporteur bijzonder erkentelijk voor haar werk.
Lynne (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wens de rapporteur geluk met een uitstekend verslag. Onze gezondheid is, terecht, de verantwoordelijkheid van de lidstaten en ik zou niet graag verandering in die praktijk zien. Ik zou wel meer uitwisseling van beste praktijken op Europees niveau willen zien.
Ik ben verheugd dat al mijn amendementen, op één na, in de commissie zijn aanvaard, maar ik zou erop willen wijzen dat de tekst onder overweging F niet helemaal juist is. In mijn amendement werd gesproken over langdurige verzorging en niet over langdurige intensieve verzorging. Ik heb dit opgenomen met de diensten en zij vertelden mij dat dit zou kunnen worden rechtgezet tijdens de plenaire vergadering. Ik hoop dat dit inderdaad het geval zal zijn, want langdurige verzorging is niet hetzelfde als langdurige intensieve verzorging. Ik denk dat er nog steeds een probleem is in de laatste zin, maar ik ben ervan overtuigd dat de diensten dat ook kunnen rectificeren.
Ik ben ook bijzonder verheugd dat mijn amendement aangaande het gebruik van kooibedden in psychiatrische instellingen en verzorgingstehuizen aanvaard is en dat erkend is dat dit strijdig is met alle internationale normen inzake de verzorging van personen met geestelijke gezondheidsproblemen en/of verstandelijke handicaps. Laten we hopen dat deze praktijken nu volledig worden gestaakt, in de hele Unie en in de toetredende landen. Sinds het verslag van het Mental Disability Advocacy Centre over dit onderwerp van vorig jaar is er inderdaad vooruitgang geboekt.
Een ander amendement van mijn hand dat is aanvaard - en dat doet me deugd - betrof de noodzaak op Europees niveau meer onderzoek te verrichten naar diverse aandoeningen waaraan Europese burgers lijden en, misschien nog wel belangrijker, de betreffende informatie in de hele Europese Unie te verspreiden.
Ik hoop dat de Commissie zich nu zal buigen over de mogelijkheden om te helpen bij die uitwisseling van gegevens, in het bijzonder als het onderzoek is gefinancierd door de EU, bijvoorbeeld op het gebied van leeftijdgerelateerde maculadegeneratie, de meest voorkomende oorzaak van verlies van gezichtsvermogen onder ouderen in de EU. Er wordt veel goed werk verricht, maar er is geen duidelijk systeem voor de uitwisseling van onderzoeksinformatie. Ik heb al met de Commissie gesproken over de mogelijkheid resultaten te publiceren op internet, maar ik ben ervan overtuigd dat de Commissie met een aantal andere ideeën kan komen.
Wegens tijdgebrek heb ik slechts een paar punten aangestipt die voor mij van belang zijn; in het verslag van mevrouw Jöns wordt op veel andere zaken ingegaan. Namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij wens ik haar geluk met haar werk en beveel ik het verslag bij het Parlement aan. 
De Voorzitter.
    Ik wil mevrouw Lynne bedanken. Ik weet zeker dat de correcties waarom zij heeft verzocht door de diensten zullen worden aangebracht. 
Schmid, Herman (GUE/NGL ).
    Mijnheer de Voorzitter, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links wil ik allereerst zeggen dat wij het verslag-Jöns in vele opzichten een goed verslag vinden. Vooral juichen wij het toe dat dit verslag zo duidelijk aangeeft dat gezondheidszorg dichtbij de patiënten moet worden geboden, in hun lokale omgeving, omdat familie, collega’s en vrienden zoveel betekenen voor de kwaliteit van de zorg en de revalidatie.
Op dit moment lijkt de ontwikkeling echter de andere kant op te gaan. De gezondheidszorg moet deel gaan uitmaken van de interne markt. Juist vandaag, terwijl wij dit debat voeren, zit de Raad Mededinging in Brussel te discussiëren. Daar zal de heer Bolkestein een radicale stap voorstellen in de richting van commercialisering van zorgdiensten en andere diensten. Het grondbeginsel daarbij is dat elke producent wiens bedrijf in een bepaalde lidstaat is goedgekeurd, zijn activiteiten vrij mag uitoefenen in elke andere lidstaat.
Dat zal snel een einde maken aan de openbare stelsels voor gezondheidszorg, en de weg vrijmaken voor een omvangrijke privatisering. In plaats van de patiëntgerichte zorg in lokale omgevingen krijgen we dan grote multinationale zorgmaatschappijen, farmaceutische concerns en zietekostenverzekeringsmaatschappijen, die de grote en machtige spelers worden op een markt waar grootschalige productie en winstbelang bepalend zijn voor de activiteiten. Ik heb zelfs een rapport gelezen over de wijze waarop men op deze grote markt zieke mensen, zogenaamde mobiele patiënten, moet vervoeren.
Dit alles bedreigt de rechten van de patiënten, en wij in het Europees Parlement moeten al het mogelijke doen om een dergelijke ontwikkeling tegen te houden. We moeten de Commissie zover zien te krijgen dat ze hiermee stopt en ons meer tijd geeft voor een verantwoorde behandeling. Er zijn heel veel diensten die prima werken op de interne markt, maar er zijn ook diensten – en de gezondheidszorg is daar een van – die anders van aard zijn en volstrekt niet geschikt zijn voor de marktbeginselen.
Ook op het gebied van de gezondheidszorg is grensoverschrijdende samenwerking nodig. Die samenwerking kan echter ontwikkeld worden door lidstaten en grensregio’s, op basis van meer praktische behoeften, en niet op basis van het abstracte beginsel van de organisatie van de interne markt.
Als de Commissie slaagt in haar offensief om de voormalige overheidsdiensten onder de beginselen van de interne markt te laten vallen, zal het verzet tegen het hele EU-project onder de bevolking tot ongekende hoogte stijgen.
Wat het verslag-Jöns betreft, moet het Parlement paragraaf 23 verwerpen, waarin staat dat de gezondheidszorg moet worden onderworpen aan de beginselen van de interne markt. Als die paragraaf niet wordt afgewezen, kan in elk geval de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links het verslag bij de eindstemming niet steunen. 
Blokland (EDD ).
   – Voorzitter, ik sluit me aan bij het rouwbeklag bij de nabestaanden van de slachtoffers, het Spaanse volk, de Spaanse regering en de Spaanse collega's en betreur deze brute aanslag tegen de democratie ten zeerste.
Voorzitter, ik heb mij vorige week verbaasd over de uitspraken van de Belgische premier Verhofstadt. Hij stelde dat gezinnen weer financieel gestimuleerd moeten worden om hun bejaarde ouders thuis te verzorgen. Dit idee moest in België maar eens het onderwerp worden van een nationale discussie, vond Verhofstadt.
Meestal ben ik wel te vinden voor een nationaal debat, maar in dit geval rijst de vraag of het debat niet nodig is louter als gevolg van de verlegenheid over het ouder worden. We proberen met mooie beleidsvoorstellen en verkiezingsretoriek een antwoord te geven op de problemen van ouderen en in de gezondheidszorg. Dat kan echter niet verhullen dat we met de kwestie verlegen zitten. We hopen immers zelf gezond oud te worden en zolang mogelijk geen beroep te hoeven doen op verzorging, maar we hebben dat zelf niet in de hand.
Ik kan me nog herinneren dat we hier vorig jaar, op 14 januari om precies te zijn, het verslag van collega Mantovani bespraken. Ik heb toen nadrukkelijk gesteld dat de discussie over ouderenzorg en gezondheidszorg niet mag blijven steken in mooie bedoelingen. Zij moet iets opleveren voor diegenen die in de sector werken. Uitwisseling van werkwijzen en behandelingsmethodes moet leiden tot een verbetering van de zorg. Daarnaast moet duidelijk worden gemaakt dat gezondheidszorg en ouderenzorg niet alleen vanuit het perspectief van de economische kosten mogen worden benaderd. Ouderen en patiënten zijn meer dan een kostenpost. Daarom kan ik instemmen met het amendement van collega Lambert over de wijziging van paragraaf 23.
De interne markt is niet bedoeld om financieel winst te maken met de nood van patiënten. Gelijke toegang tot de zorg in alle lidstaten is wenselijk, maar mobiliteit van patiënten wegens de kosten lijkt mij dat niet. Ik vind niet dat paragraaf 37 moet worden geschrapt. Ik kan me namelijk goed vinden in de constatering dat de regels van de interne markt niet alleen positieve invloed hebben op de gezondheidszorg.
Ik kom nog even terug op de uitspraken van Verhofstadt. Het kan namelijk nog gekker. In mijn land zond een omroep laatst een fictieve documentaire uit over de opvang van arme Nederlandse bejaarden in een Afrikaans land. De opvang daar is efficiënter, omdat de loonkosten voor zorg lager zijn. Veel kijkers hadden pas later in de gaten dat het werd gespeeld door acteurs en zelfs de minister bereidde zich al voor op vragen van de Kamer. Het was evenwel maar fictie. Dit neemt echter niet de indruk weg dat er voor vrijwillige zorg in onderlinge relaties weinig tot geen ruimte is. Zowel de mooie beleidsvoornemens als de spottende satire proberen iets duidelijk te maken. Dat geeft te denken. 
Karas (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mevrouw de rapporteur, dames en heren, ik meen dat we in het verslag van 14 januari over diensten van algemeen belang overduidelijk gemaakt hebben dat sociale en gezondheidsvraagstukken van algemeen belang zijn. De interne markt is niet ons enige onopgeloste probleem. Demografische veranderingen die van invloed zijn op heel Europa en ons gehele continent vormen de grootste uitdaging voor de beleidsvorming ten aanzien van arbeidsmarkt, economie, sociale zekerheid, gezondheidszorg en de begroting. En we mogen die niet tot strikt nationale aangelegenheden reduceren, als we enerzijds de interne markt willen versterken, mobiliteit, flexibiliteit en sociale zekerheid willen bevorderen en anderzijds gezamenlijk de grote maatschappelijke uitdagingen willen aangaan.
Als voorzitter van de koepel van Oostenrijkse hulporganisaties word ik dagelijks met deze uitdagingen geconfronteerd. Ik vind dat we kritisch moeten bezien welke taken de overheid het doelmatigst uit kan voeren en consequent moeten zoeken naar mogelijkheden om openbare diensten die niet met het staatsgezag te maken hebben over te dragen aan nationaal, provinciaal of gemeentelijk opererende particuliere instellingen tot algemeen nut. Tot het zelfbeschikkingsrecht van mensen die verpleging nodig hebben behoort ook het keuzerecht betreffende de plaats van verblijf en verpleging. De meeste mensen willen in hun eigen huis blijven, ook als ze hulpbehoevend zijn. Met thuiszorg kunnen deze mensen vaak beter worden verzorgd, omdat deze zorgvorm zich beter aan de werkelijke behoeften van de patiënten aan kan passen. Zo worden ook de beschikbare middelen een stuk efficiënter ingezet. Dat betekent echter wel dat de kwaliteitseisen die aan deze zorg gesteld worden niet alleen nationaal maar ook op Europees vlak zo uniform mogelijk moeten zijn, of in elk geval onderling afgestemd. Hetzelfde geldt voor de verpleegopleidingen. Voorwaarde is ook dat de beoordeling van zorginstanties transparant en objectief wordt en dat financiering van de zorg door langlopende contracten gewaarborgd is.
Nodig is een opwaardering en uitbreiding van mobiele zorgverlening en de daarvoor noodzakelijke tweedelijnszorg. Nodig is de integratie van voorzieningen, een betere organisatorische afstemming van eerste- en tweedelijnszorg en het bevorderen van een integraal en patiëntgeoriënteerd . Afrondend zou ik willen stellen: nodig is een betere facilitering van mantelzorg, een intensievere ondersteuning van mantelzorgers. De overheid, ook de Europese, dient daarvoor de nodige randvoorwaarden te scheppen. 
Van den Burg (PSE ).
   – Voorzitter, ik wil mij aansluiten bij de vele complimenten die al aan de rapporteur zijn gemaakt. Zij heeft een uitstekend verslag opgesteld, met een terecht pleidooi voor meer Europese samenwerking in de gezondheids- en ouderenzorg. Die samenwerking mag zich niet alleen beperken tot de volksgezondheid, de kwalitatieve en de preventieve aspecten, maar moet ook betrekking hebben op kostenbewust en efficiënt omgaan met voorzieningen en het versterken van het financieel draagvlak voor de gezondheidskosten en de kosten als gevolg van de vergrijzing. Het Directoraat-generaal sociale zaken en werkgelegenheid moet daarin een actieve rol spelen.
Ik heb me vooral geconcentreerd op de financiering en ondersteuning van de nationale zorgstelsels en daar een aantal amendementen over ingediend die verband houden met de interne markt, onder andere een amendement op paragraaf 37, die de EVP tot mijn teleurstelling wil schrappen. Uitspraken van het Hof van Justitie over de interne markt hebben al gevolgen voor de nationale gezondheidsstelsels. Financiering van de zorg is niet langer een puur nationale zaak. Veel collega's uit andere lidstaten begrijpen niet dat ik daar zo'n belangrijk punt van maak. Zij blijven benadrukken dat gezondheidszorg moet worden afgeschermd van de marktwerking, dat ze van algemeen belang is en daarom niets met de regels inzake mededinging en vrij verkeer te maken heeft. Ik zou hen willen zeggen, met name aan Herman Schmid, dat dit al lang niet meer het geval is. We kunnen er onze ogen niet voor sluiten dat private commerciële partijen op de gezondheidsmarkt volgens de logica van de vrije markt opereren. Daarom moeten we zorgen voor een solide tegengewicht tegen de marktwerking.
In Nederland loopt momenteel een discussie over de herziening van het ziektekostenstelsel, waarbij het plan bestaat dit volledig in handen te geven van private ziektekostenverzekeraars. Dat vind ik een riskante strategie, zolang hiervoor geen kader bestaat. Ik heb niets tegen private verzekeringsmaatschappijen, de heer Karas kan dat bevestigen, maar de overheid moet wel voldoende voorwaarden kunnen stellen. Het mag niet mogelijk zijn dat zieke mensen worden geweigerd, mensen met een hoog gezondheidsrisico een hogere premie moeten betalen, verzekeringen duurder zijn voor vrouwen omdat zij zwanger kunnen worden, enz.
Het Nederlandse kabinet houdt er te weinig rekening mee dat de Europese afspraken over de interne markt haar plannen kunnen doorkruisen. Als verzekeringsmaatschappijen zich straks teveel door de overheid aan banden gelegd voelen, kunnen ze naar de Europese rechter stappen en zich op de Europese regels beroepen. De zwakste groepen worden hiervan de dupe. De nationale overheden leggen dan de schuld bij Europa. Dat wil ik voorkomen en daarom moeten we zorgen voor een betere coördinatie op Europees niveau.
Een laatste opmerking: ik ben blij met de aankondiging van de heer Solbes dat er snel een voortgangsverslag komt voor het reflectieproces op hoog niveau. Ik zie daar met grote belangstelling naar uit. 
Caudron (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de commissaris, dames en heren, ook ik wil allereerst mijn collega mevrouw Jöns gelukwensen met haar waardevolle werk en de kwaliteit van haar verslag. Het is een zeer compleet verslag. Het geeft een zeer volledig beeld van de situatie, de problemen en wat er op het spel staat. De analyses van de rapporteur zijn bijzonder relevant.
Wat wij met name toejuichen is dat het verslag een oproep doet aan de lidstaten om ongelijkheden ten aanzien van gezondheid op te heffen, met name de ongelijkheden die verband houden met sociaal-economische factoren, geslacht of leeftijd. Wij onderschrijven de kritiek op het feit dat patiënten een steeds grotere eigen bijdrage moeten gaan leveren aan ziektekosten, wat ten koste gaat van de mensen met lagere inkomens. Ik steun de roep om een gedetailleerd handvest voor de rechten van patiënten, gericht op een kwalitatief hoogwaardig gezondheidsstelsel op korte, middellange en lange termijn dat gebaseerd is op solidariteit. Wij vragen, met de rapporteur, om speciale maatregelen voor de nieuwe lidstaten waar de situatie in het algemeen zorgwekkender is dan bij de huidige vijftien lidstaten. Met de leden van de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links ten slotte ben ik gekant tegen iedere verdere poging tot privatisering van de gezondheidszorg.
Ik wil het zo kort en simpel mogelijk houden. In bepaalde sectoren van de gezondheid is het wellicht geboden de middelen beter te besteden door ze anders uit te geven, dat ontken ik niet. Als we echter ernstige ziekten – die in aantal snel toenemen – willen behandelen, zoals kanker; zeldzame ziekten, zogenaamde weesziekten, willen aanpakken; het hoofd willen bieden aan de problemen die voortvloeien uit de vergrijzing van onze samenlevingen; betere psychische en humanere zorg willen verlenen aan patiënten; verbetering willen in onderzoek door de overheid, en daarbij denk ik ook aan overtollige embryonale stamcellen die nieuwe hoop geven bij de bestrijding van onder andere ouderdomskwalen; ja, als wij al die doelen willen realiseren, dan zijn er meer financiële middelen nodig. Het is wel een noodzaak die op gespannen voet staat met andere prioriteiten van overheden en van de Unie en vooral met de strenge criteria voor de monetaire stabiliteit.
Ten slotte wil ik er nogmaals op wijzen dat wij nooit de arme mensen in onze samenlevingen mogen vergeten die al te vaak geen toegang hebben tot de gezondheidszorg, en evenmin de armste landen waar mensen niet eens kunnen rekenen op minimale gezondheidszorg en zodoende een veel lagere levensverwachting hebben dan in onze landen. Ik wil eindigen met een bekende uitspraak die niet vaak genoeg kan worden gebezigd in de hoop dat er ooit iets van terechtkomt. Als ik me goed herinner komt het erop neer dat het uiteindelijk om de kwaliteit van het leven gaat en niet om de duur.
Stihler (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur bedanken. Dit verslag over gezondheidszorg en ouderenzorg komt op het juiste moment. Volgens de volkstelling van 2001 heeft 18,61 procent van de Schotse bevolking inmiddels de pensioengerechtigde leeftijd bereikt, en nog interessanter is dat 19,54 procent - bijna 20 procent dus - van de verzorgers tot die leeftijdsgroep behoort. De vergrijzende samenleving stelt ons voor enorme uitdagingen, niet alleen in Schotland, maar in de hele EU. Daarom is het uitwisselen van beste praktijken in de EU van vitaal belang.
We moeten zoeken naar eenvoudige oplossingen gericht op individuen. Ouderen hebben vaak meerdere medische problemen. Daarom is een holistische benadering zo belangrijk, waarbij de zorg verleend wordt door een multidisciplinair team van artsen, verpleegkundigen, arbeidstherapeuten, fysiotherapeuten, logopedisten, diëtisten en sociaal werkers, samen met de familie van de persoon in kwestie. Hoewel steeds meer artsen worden opgeleid in de geriatrie, een groeiend aandachtsgebied, moet er nog meer worden geïnvesteerd in dit zich snel ontwikkelend specialisme.
Er zijn nog meer zaken waarmee rekening gehouden moet worden met betrekking tot ouderen. Het is een wijdverbreid misverstand dat een ruim percentage van de ouderen in instellingen zoals verzorgingstehuizen zou wonen. In werkelijkheid woont een aanzienlijk deel van de ouderen zelfstandig, met steun van familie of de sociale omgeving. Mijn oudtante Agnes, 91 jaar oud, is een van hen. In sommige gevallen, als een oudere ziek is en in het ziekenhuis herstelt, is het eerst en vooral van belang dat de patiënt naar huis kan gaan en in staat is zich thuis te redden. Voor sommige oudere patiënten kan dit belangrijker zijn dan de behandeling van de aandoening zelf.
Nu mensen langer leven en het deel van de bevolking dat ouder is dan 65 jaar groeit, is het opvallend dat bij veel medisch onderzoek oudere patiënten buiten beschouwing blijven, hoewel deze kwestie wel aandacht begint te krijgen. We hebben een verantwoordelijkheid jegens de ouderen in de EU. Tenslotte gaan we allemaal deel uitmaken van de oudere generatie, want niemand van ons wordt er jonger op. 
Figueiredo (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het toenemen van de levensverwachting als gevolg van wetenschappelijke ontwikkelingen en sociale verworvenheden uit de twintigste eeuw mag niet worden gezien als een last voor de eenentwintigste eeuw. Ouderen hebben het recht op een waardig leven, met recht op gezondheidszorg en andere diensten, ongeacht hun sociale of economische achtergrond. En dat beginsel komt in een aantal landen, waaronder het mijne, Portugal, op losse schroeven te staan. Men wil daar de neoliberale principes overal doorvoeren, en dus ook in de gezondheidszorg. Alles wordt dan ondergeschikt gemaakt aan mededinging en dat is funest voor de kwaliteit van de openbare diensten. Mensen en hun rechten komen op de tweede plaats.
Onder ouderen vormen vrouwen een meerderheid. In de leeftijdscategorie van 75 tot 84 jaar zijn 63 procent vrouwen; boven de 85 ligt dat percentage op 72 procent. Dat betekent dat vrouwen het ernstigst te lijden zullen krijgen onder de problemen in de gezondheidszorg en de langetermijnzorg. En dat geldt dan zowel voor de mensen die de zorg verlenen als degenen die zorg ontvangen.
Daar komt bij dat vrouwen minder verdienen en lagere pensioenen ontvangen. Ze zijn daardoor nog eens extra kwetsbaar voor de gevolgen van de ontmanteling van de openbare gezondheidszorg en het ontbreken van een afdoende ouderenzorg. Men zij erop gewezen dat 55 miljoen mensen in het Europa van de vijftien het risico lopen in armoede te vervallen; in de toetredende landen zullen dat nog eens vele miljoenen zijn. Het merendeel daarvan zijn vrouwen. Daarom zijn wij het er absoluut niet mee eens dat de lidstaten nu overal de eigen bijdrage van patiënten verhogen. En dat geldt voor alle aspecten van de gezondheidszorg: preventie, behandeling, geneesmiddelen, pijnverlichting, enzovoorts. Die benadering is een aanslag op het solidariteitsbeginsel waarop de zorg is gebaseerd, en dat zal bijdragen tot meer sociale uitsluiting van de minder bedeelden in onze maatschappijen, die het steeds moeilijker zullen vinden toegang te krijgen tot behoorlijke gezondheidszorg.
Het verslag bevat wel enige positieve punten, maar dringt ook aan op het scheppen van een interne markt voor gezondheidsproducten en -diensten. Daar kan ik het niet mee eens zijn. Van zo’n interne markt zullen immers alleen particuliere organisaties profiteren, en dan vooral verzekeringsmaatschappijen. Het idee van algemeen toegankelijke en goede openbare diensten komt zo op de tocht te staan. Wij moeten juist meer openbare investeringen doen in infrastructuur en apparatuur, opleiding van technisch en gespecialiseerd personeel, betere zorg, en het opzetten van diensten voor thuiszorg. Op die manier zorgen we ervoor dat deze diensten in alle landen van de Unie voor iedereen toegankelijk zijn. Dat is ook de strekking van onze voorstellen.
Belangrijk is ook dat patiëntenorganisaties en mensen die in deze sector werkzaam zijn nauwer betrokken worden bij het uitwerken en ten uitvoer leggen van maatregelen. Zo bereiken we dat deze diensten, die van goede kwaliteit moeten zijn, op een democratischer wijze functioneren. 
Bushill-Matthews (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dit is een belangrijk verslag over een belangrijk onderwerp en ik complimenteer de rapporteur met haar gebruikelijke grondigheid en toewijding.
De titel is veelzeggend: “Gezondheidszorg en ouderenzorg: ondersteuning van nationale strategieën voor een hoog niveau van sociale bescherming”. We zouden allemaal wel een hoge mate van sociale bescherming willen zien en van elkaar willen leren via de uitwisseling van beste praktijken op Europees niveau. Uiteindelijk zijn het echter nationale strategieën die het allemaal mogelijk moeten maken. En er is zeker in het Verenigd Koninkrijk nog veel te doen.
Twee weken geleden werd door Age Concern England een belangrijk debat gehouden in Londen, met als titel "Creating opportunity - is Europe working for older people?". Het was een voorrecht om samen met drie andere afgevaardigden van dit Parlement deel uit te maken van het panel. Er was consensus op veel punten, met name over het belang dergelijke kwesties hoog op de agenda te plaatsen. We denken graag dat het Verenigd Koninkrijk een rijk land is, maar één op de vijf gepensioneerden behoort tot de huishoudens met een laag inkomen, en de inkomens van mensen van 75 jaar en ouder zijn zelfs nog lager. Gepensioneerde vrouwen zijn het slechtste af van allemaal; maar liefst 25 procent van de gepensioneerde vrouwen in het Verenigd Koninkrijk leeft vandaag de dag in armoede. Hun zorgbehoefte is naar verhouding groter en er moet dus met hogere prioriteit aan tegemoet gekomen worden.
Nu het aantal ouderen groeit, neemt ook de behoefte aan goede gezondheidszorg en zorgdiensten toe. Mij is onlangs verteld dat er vandaag de dag ongeveer 40.000 plaatsen in verzorgingstehuizen minder beschikbaar zijn dan tien jaar geleden. Indien dit waar is, dan is dit een gegeven waar geen enkel land trots op kan zijn. Het is een waarschuwing voor elk van onze landen. Excessieve regelgeving, die vaak bedoeld is om meer sociale bescherming te bieden, doet in veel gevallen meer kwaad dan goed. Dat is een les die onze commissie ook bij andere kwesties ter harte moet nemen.
Staat u mij tot slot toe een korte boodschap te richten tot commissaris Diamantopoulou, wier opvolger onlangs door de Griekse regering is bekendgemaakt. De taak van commissaris voor werkgelegenheid en sociale zaken is nooit gemakkelijk, zeker niet als die taak het omgaan met lastige Britse afgevaardigden als de heer Hughes en mijzelf inhoudt. Ik geloof dat ze heeft kunnen vertrekken zonder te verklaren wie het lastigst is geweest, maar ik ben er zeker van dat wij beiden, en hopelijk wij allen in deze commissie en in dit Parlement, haar het beste wensen in haar nieuwe leven in haar eigen land. Indien de collega’s het hiermee eens zijn, zou ik commissaris Solbes Mira willen vragen deze boodschap door te geven. 
Meijer (GUE/NGL ).
    Voorzitter, algemeen wordt ervan uit gegaan dat alle zorgstelsels in de Europese Unie berusten op de beginselen van solidariteit, rechtvaardigheid en universaliteit. Die houden in dat ieder mens bij ziekte of behoefte aan zorg een passende verzorging van hoge kwaliteit kan krijgen, zonder onderscheid naar inkomen, vermogen of leeftijd. Het in 2000 opgestelde Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, dat deel moet worden van de Europese grondwet, garandeert ouderen een waardig en onafhankelijk leven en elke persoon het recht op toegang tot gezondheidszorg en medische behandeling. Bovendien voorziet de ontwerpgrondwet in een streven naar een hoog niveau van sociale bescherming. Ieder kan dus gerust zijn, want op papier wordt alles uitstekend geregeld. Toch wordt in de praktijk steeds meer geklaagd over door schaalvergroting onaanvaardbaar groot geworden reisafstanden tussen woonplaats en ziekenhuis, over wachtlijsten voor opname in een ziekenhuis, over een tekort aan opvang voor zorgbehoevende ouderen, een tekort aan medisch en verzorgend personeel, een vermindering van beschikbare geneesmiddelen en de noodzaak uit te wijken over de grens.
Het tekort aan zorg leidt voor sommige mensen tot een voortijdige dood en voor anderen tot een zo lage levenskwaliteit dat zij verlangen naar de dood door middel van vrijwillige euthanasie, reeds lang voordat zij in de natuurlijke stervensfase verkeren. Natuurlijk bestaan voor die misstanden allerlei excuses. Mensen leven gemiddeld steeds langer. Zij hebben in vergelijking met vroeger minder kinderen en die kinderen worden volledig in beslag genomen door de steeds dwingender verplichting tot werk voor mannen en vrouwen. Hulp door buren en kinderen is steeds minder beschikbaar. In die omstandigheden is het onverantwoord belastingen en premies te verlagen op basis van het argument dat we minder nodig hebben. Nu zulks toch gebeurt, wordt steeds vaker openlijk getwijfeld aan de betaalbaarheid van gezondheidszorg, ouderenzorg en pensioenen in een vergrijzende samenleving. Steeds vaker is ook geen personeel meer beschikbaar voor zorgtaken, want in tijden van economische groei worden die mensen voor een hoger salaris weggezogen naar de op dat moment meest winstgevende productiesectoren. Op het moment dat zij als gevolg van een economische crisis hun baan verliezen, hebben ze niet de geschikte opleiding om zorgtaken goed aan te kunnen. Het wegzuigen van personeel uit landen met een lagere levensstandaard vergroot daar de problemen. In kandidaat-lidstaat Roemenië is inmiddels een groot deel van de bevolking niet meer verzekerd, dat wil zeggen afhankelijk geworden van de liefdadigheid van artsen. Als verzekeringen en zorgtaken worden overgedragen aan particuliere ondernemingen, die beweren lagere kosten te hebben en desondanks winst willen maken, worden toegankelijkheid, kwaliteit en gelijke behandeling verder aangetast. De Europese Unie moet deze evolutie afremmen in plaats van ze te bevorderen. Als we alle mooie voornemens die op papier zijn gemaakt, willen waarmaken, is een collectieve aanpak nodig op grotere schaal dan binnen families via vrijwilligerswerk mogelijk is. Dan moet ook het nodige geld beschikbaar worden gesteld, dat wil zeggen een groter deel van ons nationaal inkomen besteed aan publieke dienstverlening op het gebied van zorg. 
Pérez Álvarez (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik onderschrijf de gelukwensen aan de rapporteur.
We leven in een wereld die ten prooi gevallen is aan vergrijzing. Dat lijkt op het eerste gezicht een negatieve uitspraak, maar positief is dat het leven van de mensen steeds langer wordt. We moeten beide aspecten objectief bekijken. Een objectief gegeven is natuurlijk dat oudere mensen het recht hebben op een waardig en zelfstandig leven, en het recht om deel te nemen aan het sociale en culturele leven, zoals is bepaald in artikel 25 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie.
In eerste instantie zou je denken dat dit artikel thuishoort in titel vier van het Handvest, “Solidariteit”. Het is echter consequent ondergebracht bij titel drie, “Gelijkheid” – wellicht als uitbreiding of nadere uitwerking van het gelijkheidsbeginsel: “Eenieder is gelijk voor de wet” dat is vastgelegd in artikel 20, alsook van het beginsel van het verbod op elke vorm van discriminatie, waaronder discriminatie op grond van leeftijd, zoals vastgelegd in artikel 21. Titel vier omvat echter wel het recht op gezondheidszorg en medische zorg onder de voorwaarden zoals vastgelegd door de nationale wetgevingen en praktijken.
De drie belangrijkste doelstellingen zijn natuurlijk: het garanderen van de algemene toegankelijkheid van de zorg, onafhankelijk van de financiële positie van elk individu; het leveren van kwalitatief goede medische zorg, en het waarborgen van de economische haalbaarheid van de zorgstelsels op de lange termijn. In een Europa dat onder meer het vrije personenverkeer als doelstelling heeft, worden de nationale strategieën gedwongen tot verdergaande modernisering en coördinatie, zowel om eventuele sociale uitsluiting te voorkomen als om de terugkeer te bevorderen naar een samenleving waarin kennis, wijsheid en ervaring van ouderen er weer toe doen.
Extra aandacht moet worden besteed aan de categorie hoogbejaarden. Voor de zorg die zij behoeven zal namelijk een grote hoeveelheid arbeidskrachten nodig zijn. Deze sector is dus een bron van werkgelegenheid en er zal grote behoefte zijn aan beroepskrachten, diensten, opleiding en specialistische zorg.
Ten slotte wil ik nog wijzen op de noodzaak om de samenleving bewust te maken van bepaalde problemen. Problemen zijn vaak te vermijden door te werken aan de bewustwording van de samenleving als geheel. Illustratief hiervoor zijn de regels voor de bouw en het verwijderen van grenzen op het gebied van de architectuur. 
Solbes Mira,
   Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik alle sprekers graag bedanken voor hun bijdrage aan dit debat. Zij hebben zeer belangrijke onderwerpen naar voren gebracht die wij zo goed mogelijk in overweging zullen nemen.
Ik wilde graag nog twee opmerkingen maken. In de eerste plaats zal het gebruik van de open coördinatiemethode een nieuwe dynamiek toevoegen aan de gezondheidszorg. De verbreiding van de beste praktijken leidt tot meer efficiëntie en zal zonder twijfel gunstig zijn voor zowel de Europese gezondheidszorgstelsels als de afnemers van de gezondheidszorg en de dienstverleners. Het gebruik van de open coördinatiemethode stelt ons tevens in staat om overeenkomstig de strategie van Lissabon ons sociale beleid te versterken.
In de tweede plaats heb ik onder enkele sprekers ongerustheid waargenomen met betrekking tot de onderlinge samenhang tussen de interne markt en de gezondheidszorg. Ik denk echter dat er een grote mate van overeenstemming bestaat over de drie basisdoelstellingen: toegankelijkheid, hoge kwaliteit en duurzaamheid. Daaruit blijkt dat deze aanpak niet enkel is gericht op de interne markt, maar dat de levering van een adequate gezondheidszorg tevens van fundamenteel belang is.
Dat wordt ook weerspiegeld in de mededeling die de Commissie destijds heeft goedgekeurd. Daarin wordt niet alleen gewezen op de noodzaak om de interne markt te bevorderen, maar ook op de noodzaak van een adequate dienstverlening aan alle patiënten, uiteraard gekoppeld aan de nodige overheidsfinanciering om deze dienstverlening mogelijk te maken. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats. 

Swoboda (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, we zijn allemaal bijzonder aangedaan door de bomaanslag in Spanje, maar ik zou u toch willen vragen de afgevaardigden over het volgende punt volledig te informeren.
Volgens berichten in de pers hebben zich bij het invullen van de presentielijsten onrechtmatigheden dan wel frauduleuze handelingen voorgedaan. Om te voorkomen dat alle afgevaardigden die regelmatig en correct hun handtekening zetten hiervan de dupe worden, verzoek ik het Bureau een grondig onderzoek in te stellen en alle afgevaardigden mee te delen of die beweringen kloppen, alsmede alle onrechtmatigheden te achterhalen. Zo kort voor de verkiezingen zou het een ramp zijn als uitkomt wat momenteel al in de media beweerd wordt, namelijk dat er in dit Parlement enkele afgevaardigden zijn die met hun handtekening telkens onrechtmatig geld opstrijken.
Vandaar mijn verzoek deze zaak tot op de bodem uit te zoeken en ons allen volledig en in alle openheid te informeren.
De Voorzitter.
   Ik wil hier geen debat over houden. Laat mij het Parlement echter verzekeren dat wij de quaestoren hebben verzocht een volledig onderzoek uit te voeren. Hun bevindingen zullen openbaar en transparant zijn en het resultaat van het onderzoek zal voor iedereen toegankelijk zijn.
Momenteel hebben we geen bewijs waarmee de beweringen die in de Duitse pers gedaan zijn worden gestaafd. 
Karas (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou daar alleen nog over willen zeggen dat de Conferentie van voorzitters, die vanochtend bijeen geweest is, zich al over deze kwestie buigt en dat er waarschijnlijk een officiële verklaring van het Parlement komt. Er moet een eind komen aan de situatie waarin het harde werk dat we hier doen door geruchten ondergraven wordt. Wij willen namen horen. En als er namen zijn, moet er ook opgetreden worden.
De Voorzitter.
   U hebt helemaal gelijk, mijnheer Karas. Daarom wil ik hier deze ochtend geen debat houden. Het gaat louter om geruchten en paniekzaaierij. 
Nassauer (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, u heeft aangekondigd dat deze voorvallen onderzocht zullen worden. Ik zou u willen vragen daar het volgende bij te betrekken: journalisten van een Duits tijdschrift beweren dat zij beschikken over alle lijsten van de secretariaatstoelage van het Europese Parlement voor het jaar 2002.
Ik zou graag weten hoe lijsten van de secretariaatstoelage van het jaar 2002 in handen van journalisten kunnen vallen en welke conclusies u daaruit trekt.
De Voorzitter.
   Ik wil op dit moment nog geen conclusies trekken. Er zal een volledig onderzoek worden ingesteld. 
De Voorzitter.
   We gaan nu over tot de stemming.
–Ik weet dat mevrouw Read niet van plan is zich herkiesbaar te stellen voor dit Parlement. Zij heeft de afgelopen 15 jaar vele verslagen over aanverwante onderwerpen geproduceerd. Ik zou haar namens het Parlement willen bedanken voor al het werk dat zij heeft verricht.
Collins (UEN ).
    Mijnheer de Voorzitter, ik wil een mondeling amendement op amendement 22 indienen, het gaat om de woorden “in aanvulling op de Noordzee en de Ierse Zee”. Ik heb gesproken met mijnheer Bradbourn, de rapporteur en hij kan dit amendement aanvaarden indien het Parlement het aanneemt. 

De Voorzitter.
   Sta mij toe een delegatie uit Oezbekistan op de officiële tribune welkom te heten. Zij hebben deelgenomen aan de eerste vergadering van het Oezbeeks Gemengd Parlementair Comité in Straatsburg. De delegatie wordt voorgezeten door de heer Erkin Vakhidov.
Het doet ons genoegen u in ons midden welkom te heten.
De Voorzitter.
   Wij zetten de stemming nu voort.
Gillig (PSE ),
   - Mijnheer de Voorzitter, aangezien er tot het allerlaatste moment over dit verslag is onderhandeld, stel ik het op prijs als u met dit voorstel voor een mondeling amendement rekening wilt houden. Ik zal het amendement aan u voorlezen – wellicht zal het de aanneming van het verslag in eerste lezing vergemakkelijken. Mijnheer de Voorzitter, ik wil u verzoeken om, nadat ik het amendement heb voorgelezen, aan de vertegenwoordiger van de Commissie te vragen wat zijn standpunt is in dezen. 
Ik lees nu het amendement voor zoals het na de onderhandelingen tot stand is gekomen: “Overwegende dat de Commissie de lidstaten, waarvan een aantal verzekerden dreigen te worden geschaad, dient te verzoeken naar bilaterale oplossingen te zoeken en een overgangsperiode voor te stellen”. Dit amendement zou als overweging in de tekst kunnen worden ingevoegd.

Solbes Mira,
   –Mijnheer de Voorzitter, de Commissie gaat akkoord met het voorgestelde mondelinge amendement. 

Oomen-Ruijten (PPE-DE ).
   – Voorzitter, hierop zal een mondeling amendement worden ingediend. Het is gisteren al aan de diensten van het Parlement verstrekt en het staat ook in de stemlijst. 

Oomen-Ruijten (PPE-DE ).
   – Voorzitter, wij hebben een amendement van de PSE-Fractie goedgekeurd buiten de tekst. Wat mevrouw Gillig hier doet, is onaanvaardbaar. Wij hebben het amendement gisterenavond ingediend, wij hadden onderling een compromis bereikt en nu staat mevrouw Gillig op! 
De Voorzitter.
    Het spijt me, mevrouw Oomen-Ruijten. Het Reglement is zeer duidelijk: als 32 of meer afgevaardigden bezwaar maken tegen een mondeling amendement, kan het niet worden aanvaard.
(1)
Hernández Mollar (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, wij gaan stemmen over een resolutie waarin wij onze steun betuigen aan de slachtoffers van het terrorisme en hun familieleden.
Door een noodlottig en vreselijk toeval heeft de terroristische en moorddadige ETA een afschuwelijk bloedbad aangericht met meer dan 138 dodelijke slachtoffers en honderden gewonden op verschillende plaatsen in Madrid op dezelfde dag dat wij een Europese dag voor de herdenking van terrorismeslachtoffers willen instellen.
In mijn hoedanigheid van voorzitter van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken en tevens namens alle woordvoerders van de fracties die mij hun steun hebben betuigd, wil ik graag een mondeling amendement toevoegen aan paragraaf 4 van deze resolutie, inzake de datum waarop deze Europese dag zal worden gehouden, om die te veranderen in 11 maart in plaats van 11 september.
Ribeiro e Castro (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil om te beginnen natuurlijk mijn solidariteit betuigen met het Spaanse volk en al mijn Spaanse collega’s.
Als we een datum willen uitkiezen voor een Europese dag ter nagedachtenis aan de slachtoffers van terrorisme moeten we er wel rekening mee houden dat dit een datum moet zijn die de Europese Unie daarna kan verdedigen, of het nu een werelddag is of een internationale dag. Dat is de bedoeling van dit punt.
Ik steun dit voorstel. De Voorzitter van het Europees Parlement, de heer Cox, heeft het bij de opening van de vergadering aan degenen die toen, om tien uur, reeds aanwezig waren en een minuut stilte in acht hebben genomen, toegelicht. Hij stelde dat deze aanslag niet alleen tegen het Spaanse volk is gericht. Het is een aanslag op het idee van verkiezingen, en dus een aanslag op onze vrijheid en onze democratie. Het is voor het eerst dat een Europees land door een aanslag van deze omvang wordt getroffen. Het toeval wil dat we hier vandaag over moeten stemmen en ik geloof dat niemand het zou begrijpen als we niet de elfde maart zouden aanwijzen als de dag waarop we de slachtoffers van het terrorisme – de slachtoffers die reeds zijn gevallen en die nog gaan vallen – gedenken.
De Voorzitter.
    Ik stel voor het mondeling amendement van de heer Hernández Mollar te aanvaarden.
Cappato (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het kan geen kwaad ons een moment over dit thema te buigen. Ondanks de vele waarachtige blijken van medeleven vanwege de tragedie die zich heeft afgespeeld geloof ik dat we bij het instellen van een dag die gewijd is aan de strijd tegen het terrorisme, en aan de slachtoffers van het terrorisme, de datum 11 maart weliswaar rechtstreeks in verband kunnen brengen met 11 september, maar 11 september niet zomaar door 11 maart kunnen vervangen. Het lijkt me niet verstandig dat te doen, ook wat betreft de poging er een wereldwijde herdenkingsdag van te maken. De gebeurtenissen van 11 september hebben tot een wereldwijde politieke reactie geleid. Het lijkt me riskant die datum nu te gaan veranderen en als het ware het ritme van de terroristen te gaan volgen; dat zou wel eens een weinig doordacht gebaar kunnen blijken. Ik weet niet of we de beslissing daarover kunnen uitstellen of de datum 11 maart als het ware symbolisch kunnen koppelen aan die van 11 september. De keuze die laatste datum te vervangen door 11 maart lijkt me in ieder geval gevaarlijk. 
De Voorzitter.
   Ik respecteer de manier waarop u uw punt naar voren hebt gebracht. Het is duidelijk dat de emoties vandaag hoog oplopen. Het laatste wat ik wil is dat de waardigheid van dit Parlement wordt aangetast met een debat over data, terwijl zoveel mensen vandaag een enorm verlies moeten incasseren. Ik wil niet dat hierover vandaag een uitgebreid debat gehouden wordt. 
Terrón i Cusí (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik heb voorgesteld dat de verschillende fracties niet het woord zouden voeren. En dat lijkt mij een zinnig voorstel. Wij kunnen hier later nog over nadenken en praten. Het gaat om de ergste terroristische aanslag die de Europese Unie tot nu toe heeft meegemaakt. Er is nog genoeg tijd. Vandaag maken wij slechts een gebaar. Laten wij alstublieft stemmen over het amendement en niet verzanden in een absurde en misplaatste discussie.
Ribeiro e Castro (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, als opsteller van deze ontwerpresolutie vraag ik het Parlement geduld te hebben. Ik wil hier niet over redetwisten, maar nu de discussie toch geopend is, wil ik graag enige zaken toelichten. Ik had – om eerlijk te zijn – ook enige twijfels. Daarom heb ik verwezen naar de interventie van de Voorzitter van het Europees Parlement bij de opening van de zitting. Ik geloof dat die voldoende afstand en onafhankelijk heeft, en daarom kunnen wij ons in zijn woorden vinden. Ten tweede wil ik er – opnieuw in de hoedanigheid van opsteller van deze ontwerpresolutie – op wijzen dat de elfde september in de commissie weliswaar favoriet was, maar dat ook deze datum niet de voorkeur van de gehele commissie genoot. Het is des te beter als er ook een grotere consensus in het Parlement zou zijn met betrekking tot de vast te stellen datum. Ik roep het Parlement op in ieder geval over dit voorstel overeenstemming te bereiken. De uiteindelijke beslissing berust natuurlijk bij de Raad. 
De Voorzitter.
   Ondanks de woorden van de heer Cappato – en ik respecteer de manier waarop hij zijn punt naar voren bracht – hoop ik dat het Parlement ermee instemt dat wij vandaag een gebaar van solidariteit maken. Dit is slechts een aanbeveling. Ik hoop dat we dat als uitgangspunt kunnen hanteren.
Nicholson of Winterbourne (ELDR ),
   . Mijnheer de Voorzitter, ik zou het Parlement willen aanraden deze stemming in twee delen te splitsen. We laten de eerste helft van de paragraaf weg, conform de wens van het Parlement, en vervolgens stemmen we over de tweede helft. Ik meen dat zo aan de wensen van alle afgevaardigden wordt voldaan. 
Leinen (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, nu mevrouw Nicholson aangeeft dat ze de eerste zin wil schrappen, trekt de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten amendement 2 in. 
Podestà (PPE_DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik geef er de voorkeur aan amendement 13 te handhaven. 
De Voorzitter.
   Amendement 2 is ingetrokken, maar zoals we net hebben gehoord, blijft amendement 13 gehandhaafd.
Manders (ELDR ).
    Voorzitter, wij hebben de diensten van het Parlement gisterenavond gevraagd amendement 12 van de PSE-Fractie, waarin wordt verzocht om gelijke behandeling, te zien als een aanvulling. Wij zijn niet tegen gelijke behandeling, maar wel als dit in de plaats komt van het reduceren van de administratieve lasten voor het bedrijfsleven, want deze zaken staan totaal los van elkaar. Het gaat hier wellicht om een truc om deze reductie uit de tekst te halen. Ik wil graag horen of collega Miller aanvaardt dit te zien als een aanvulling. Als dat niet kan, denk ik dat dit een truc is om het reduceren van de administratieve lasten voor het bedrijfsleven uit de tekst te halen. Wellicht willen de socialisten dat er niet in. 
Miller (PSE ),
   .  Mijnheer de Voorzitter, het is niet mijn taak de liberalen een handje te helpen. Paragraaf 33 is matig. Zelfs als dit zou worden toegevoegd zou het de paragraaf niet zodanig verbeteren dat het goed zou worden. Daarom wil ik liever tegen paragraaf 33 stemmen en over het amendement stemmen. 

Hiermee is de stemming beëindigd.
Oomen-Ruijten (PPE-DE ).
    Voorzitter, wat wij zopas hebben meegemaakt bij de stemming is een staaltje van asociaal gedrag door de PSE-Fractie. Op basis van de wederkerigheid, die erg belangrijk is, hadden we met elkaar een aantal afspraken gemaakt over het indienen van mondelinge amendementen. Toen de socialistische amendementen, die niet veel voorstellen, waren aangenomen, stonden de leden van deze fractie op. Voorzitter, waar ik tegen ben, is dat mensen hun verstand op nul zetten. Rapporteur Gillig heeft haar verstand op nul gezet en zaken die voor grensarbeiders volstrekt negatief zijn met het grootste gemak van de wereld goedgekeurd, al is zij socialistisch woordvoerder, en ze is daarin nog gevolgd door de socialistische fractie ook. Ik ben dankbaar voor de steun voor dit mondelinge amendement die ik had gekregen van de liberale fractie en ook van D66. Voorzitter, meer was niet mogelijk. Wij krijgen nog wel een kans. Wat voor de socialisten geldt, geldt overigens ook voor de groenen. Wij krijgen nog een kans bij de verordening zelf. Dit spel is nog niet afgelopen, maar het asociale, domme en laffe gedrag wens ik hier voor u af te keuren. Er zijn mensen hierdoor gedupeerd die niet gedupeerd hadden mogen worden. 
De Voorzitter.
   Dank u, mevrouw Oomen-Ruijten. Ik begrijp dat u niet bepaald content bent. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   – Overeenkomstig artikel 23 van de toetredingsakte kan de Europese Unie de bepalingen van deze akte die betrekking hebben op het gemeenschappelijk landbouwbeleid wijzigen indien dat als gevolg van wijzigingen van de communautaire regelingen nodig mocht zijn. De toetredingsverdragen zijn door de 10 landen die op 1 mei 2004 lid van de Unie zullen worden geratificeerd, en deze verdragen kunnen nu, voor zover ze betrekking hebben op landbouw, door het Europa van de vijftien gewijzigd worden.
Er is op het gebied van de landbouw hoe dan ook sprake van discriminatie, en de situatie zal voor de nieuwe landen als gevolg van deze aanpassingen alleen maar verergeren. We mogen niet vergeten dat de rechtstreekse steun voor landbouwers in de nieuwe landen getrapt zal worden ingevoerd. Over het eerste jaar zullen deze landbouwers maar 25 procent ontvangen van de rechtstreekse betalingen die aan de huidige lidstaten worden uitgekeerd. Ze vallen intussen wel onder de mechanismen voor begrotingsdiscipline, hetgeen betekent dat de steun voor de landbouw nog verder verlaagd kan worden.
Ook de bij de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid ingevoerde rechtstreekse steun voor energiegewassen en hardschalige vruchten valt onder de regeling met de getrapte schaal. De nieuwe landen kunnen geen uitzondering bedingen met betrekking tot de eenmalige betaling per bedrijf, waardoor ze nog sterker gediscrimineerd worden. De Tsjechische Republiek, Polen, Slovenië en Estland hebben daarom reeds bezwaren geformuleerd. En dit is nog maar één voorbeeld …
Ribeiro e Castro (UEN ),
   – De Commissie heeft een voorstel gedaan voor wijziging van de toetredingsakten van de tien nieuwe lidstaten om ze zo aan te passen aan de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Het gaat dan vooral om de invoering van de eenmalige betaling per bedrijf. De rapporteur wijst er evenwel volkomen terecht op dat in de teksten voor de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid geen rekening is gehouden met de resultaten van de toetredingsonderhandelingen of de uitbreiding zelf.
Het is bekend dat de waarnemende leden niet tevreden zijn met dit voorstel. De landbouwers uit deze landen zouden immers een afwijkende behandeling krijgen, aangezien de rechtstreekse steun voor bepaalde producten pas na tien jaar een gelijk niveau zou krijgen als in de huidige lidstaten. Niettegenstaande de bezwaren van de waarnemers met betrekking tot een aantal onderwerpen heeft de rapporteur het Commissievoorstel toch ongewijzigd overgenomen, en de landbouwcommissie heeft dat standpunt unaniem aanvaard. Dat hangt ook samen met het feit dat de Raad in dezen reeds overeenstemming heeft bereikt. Ik heb voor gestemd. 

Ribeiro e Castro (UEN ),
   – Uiteraard steun ik dit verslag. Daarin wordt gepleit een voorstel goed te keuren dat de Gemeenschap een efficiënt instrument verschaft voor de bescherming van de belangen van een sector die in de Europese economie een heel belangrijke rol speelt – het luchtvervoer.
De internationale mededinging in deze sector wordt ernstig verstoord, en dat is het gevolg van het feit dat de verschillende lidstaten aan de luchtvaartmaatschappijen van hun eigen land omvangrijke subsidies uitkeren. Het initiatief dat de Commissie als antwoord op deze toestand heeft geformuleerd is daarom volkomen gerechtvaardigd. Ze gaat daarbij uit van een mechanisme dat in de particuliere sector reeds bestaat. Als bewezen kan worden dat de communautaire luchtvaartsector ongerechtvaardigd schade lijdt als gevolg van een bepaalde subsidie, dan kan er een onderzoek worden ingesteld. Indien nodig kan de luchtvaartmaatschappij die de subsidie ontvangen heeft een compenserende belasting worden opgelegd.
De scepsis van de luchtvaartmaatschappijen over de doeltreffendheid van dit instrument – het is inderdaad niet eenvoudig om te bewijzen dat maatschappijen in derde landen de mededinging verstoren door de prijzen voor hun tickets te laag te stellen – zal louter afhangen van het vermogen van de Commissie dit instrument in de praktijk toe te passen. 

Ribeiro e Castro (UEN ),
   – Ik geloof dat het verslag van de heer Nicholson heel evenwichtig is. De rapporteur heeft maar een paar wijzigingen voorgesteld die de spoedige afsluiting van deze kwestie niet in de weg hoeven te staan. Ik heb het verslag daarom gesteund.
Dit voorstel voor een verordening betreffende de verzekeringseisen voor luchtvervoerders en vliegtuigexploitanten is bedoeld om op de verzekeringsmarkt voor het luchtverkeer weer een zeker evenwicht te herstellen. Het is een reactie op de gebeurtenissen van 11 september 2001 in de Verenigde Staten en hangt verder samen met het besluit van de Commissie om de akkoorden over door de staat gesubsidieerde verzekeringen binnen de Europese Unie niet te verlengen.
De door de Commissie voorgestelde bepalingen zijn door de rapporteur verbeterd. Het gaat dan vooral om het aannemen van bindende wettelijke bepalingen voor al dan niet communautaire luchtvervoerders en het vaststellen van minimumnormen voor aansprakelijkheid met betrekking tot reizigers, bagage, koopwaar, post en derden. 

Ribeiro e Castro (UEN ),
   – Net als bij de stemming in eerste lezing wil ik ook nu weer mijn tevredenheid uitspreken over het voorstel van de Commissie en het werk van de rapporteur.
De elektronische communicatie tussen de nationale en de communautaire autoriteiten en tussen de nationale autoriteiten onderling is uitermate belangrijk – op operationeel vlak (deze communicatie vertegenwoordigt een bron van informatie en is verder een hulpmiddel om de samenwerking tussen de nationale, regionale en lokale overheden te vergemakkelijken), maar ook als het erom gaat de rechten van de burgers te garanderen (de betrekkingen tussen de nationale en de communautaire autoriteiten verloopt zo efficiënter en transparanter).
De Raad heeft het gemeenschappelijk standpunt unaniem aanvaard en de wijzigingen die het Europees Parlement in eerste lezing heeft voorgesteld overgenomen. Ik hoop nu dat het IDA-programma (uitwisseling van gegevens tussen overheden), dat zulke goede resultaten heeft opgeleverd, een opvolger krijgt in het IDA II-programma (dat dan het IDABC-programma zal gaan heten – het programma voor de interoperabele levering van pan-Europese e-overheidsdiensten aan overheidsdiensten, ondernemingen en burgers). De Commissie heeft dat voorgesteld.
Ik wijs er ter afsluiting op dat het heel belangrijk is dat de positieve resultaten van de uitwisseling van informatie ook ten goede komen aan ondernemingen en de burgers. Daarmee zou invulling worden gegeven aan de ideeën van de strategie van Lissabon en het actieplan , dat in juni 2002 door de Europese Raad van Sevilla is goedgekeurd. 

Alyssandrakis (GUE/NGL ),
   . Sociale en economische ontwikkeling is ondenkbaar zonder grootschalige infrastructuurprojecten. Het programma van de Commissie betreffende de trans-Europese netwerken beantwoordt echter niet aan de ware behoeften van de mensen, het creëert niet meer welvaart of betere communicatiemogelijkheden tussen volkeren. Integendeel, het programma vraagt om een aanzienlijke nationale bijdrage - in sommige landen zelfs bijna alle overheidsinvesteringen - voor projecten die het grootkapitaal selecteert op basis van de eigen prioriteiten, meer winst en een sterkere positie.
De voorkeur gaat uit naar infrastructuurprojecten waaraan het particuliere kapitaal kan deelnemen om er later winst uit te puren, terwijl het zou moeten gaan om volksbezit ten dienste van de burgers. Bepaalde projecten gaan niet gepaard met productieactiviteit, zijn schadelijk voor het milieu of brengen de plaatselijke gemeenschap weinig of niets op.
Wij zijn tegen elke inbreng van particulier kapitaal. Wij keuren ten zeerste af dat datzelfde kapitaal achteraf projecten kan exploiteren. Werknemers moeten eisen dat infrastructuurprojecten overheidsgoed blijven, zij moeten hun eigen keuzen opleggen en aandringen op overheidsinvesteringen waarin enkel en alleen de Europese Unie kan participeren. 
Borghezio (NI ),
    – De kwestie van de verbetering van de verbindingen is voor de economische ontwikkeling van Padania van strategisch belang. Om die reden heeft de Lega Nord zich bij de stemming uitgesproken voor de spoorlijn door Padania en voor Corridor 5, die Padania in het midden plaatst van een as die zich uitstrekt van Lissabon tot aan de Oekraïne. 
Di Lello Finuoli (GUE/NGL ),
    – De stemming in dit Parlement over de trans-Europese vervoersnetten heeft de ernstige plicht om de communautaire richtlijnen te eerbiedigen gelukkig weer in ere hersteld. Het gaat daarbij om richtlijnen inzake strategische milieueffectbeoordelingen, raadpleging van bewoners, behoud van beschermde zones en van de bevolkingscentra in dergelijke gebieden. Die plicht werd vroeger in de eerdere voorstellen van de parlementaire commissie en de Europese Commissie genegeerd.
De brug over de Straat van Messina, als onderdeel van de spoorwegas Noord-Zuid, werd destijds uitsluitend op verzoek van de Italiaanse regering voorgesteld en nooit aan een milieueffectbeoordeling onderworpen. Dit heeft voormalig commissaris Van Miert nota bene zelf toegegeven ten overstaan van leden van dit Parlement. Deze brug is inmiddels geschrapt van de lijst met projecten van Europees belang. Het was dan ook een onhaalbaar project. Alleen al voor een aantal gebrekkige studies naar het effect van meer dan zestig kilometer aan weg- en spoorwegverbindingen in een sterk verstedelijkt gebied was al tachtig miljoen euro over de balk gesmeten. Het project zou het landschap van de Costa Viola en het gebied rond Messina zwaar hebben aangetast en zowel toeristische voorzieningen als bevolkingscentra hebben verwoest.
Dit project werd uitsluitend gevoed door de grootheidswaan van de Italiaanse eerste minister en diens minachting voor het milieu. Dankzij het voorstel van de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie en de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten zal het nu gelukkig niet kunnen leiden tot verkwisting van communautaire middelen. De strijd is echter nog niet gestreden. We moeten er voor zorgen dat het project ook wordt geschrapt van de lijst met grote Italiaanse werken zoals voorzien in de Legge Obiettivo, en dat in plaats daarvan weer voorrang wordt gegeven aan de werkgelegenheid en ontwikkeling van Zuid-Italië.
Gobbo (NI ),
    – De verbetering van de verbindingen, hetzij over de weg, hetzij per spoor, vormt een strategisch onderdeel van de Europese economie. In dit verband biedt de aanleg van Corridor 5 en de hogesnelheidslijn “trans-Padania” een urgent en nuttig antwoord op de problematiek van de verkeersopstoppingen en de inefficiëntie van het particulier en openbaar vervoer in de regio Veneto. Die inefficiëntie kan worden toegeschreven aan de jarenlange desinteresse die de autoriteiten in Rome aan de dag hebben gelegd ten aanzien van de evenwichtige ontwikkeling van onze regio en van het noordoosten van Italië in het algemeen.
Terecht heeft de regering-Berlusconi (op aandrang van de Lega Nord) zich op Europees niveau ingezet om het groene licht en de vereiste middelen te verkrijgen voor de verwezenlijking van Corridor 5, die Padania in het midden plaatst van een as van handel en bedrijvigheid die zich uitstrekt van Lissabon tot aan Oekraïne. Dit is met name gunstig voor de verdere ontwikkeling van de handelsbetrekkingen met de markten in het Oosten.
Dit alles is ten koste gegaan van alternatieve projecten waarin Corridor 5 naar de andere zijde van de Alpen zou zijn doorgetrokken. Op die manier zouden onze regio’s en ondernemers buitengesloten worden van de markten in het Oosten.
Marques (PPE-DE ),
   – Ik wil de heer Bradbourn graag gelukwensen met zijn verslag – ik zal het steunen. Uit de in dit verslag gevolgde benadering blijkt dat de rapporteur over een gedegen technische kennis beschikt met betrekking tot dit uiterst belangrijke onderwerp (de ontwikkeling van een trans-Europees netwerk na de uitbreiding). Ik wil intussen wel graag op de volgende punten wijzen.
- besluiten de 'van Europees belang'-verklaring in te trekken dienen onder de bevoegdheden van het Parlement en de Raad te vallen;
- de lijst prioritaire projecten in bijlage II dient ongewijzigd te worden overgenomen;
- de ontwikkeling van “snelwegen op zee” zijn van cruciaal belang voor het ontlasten van het trans-Europese netwerk en het bewerkstelligen van een daadwerkelijke modale verschuiving in dit netwerk. 
Ribeiro (GUE/NGL ),
   – Waar het in Portugal (en andere landen) om gaat is dat het hogesnelheidsspoor aansluit op de rest van het spoorwegnetwerk. Het moet dan een samenhangend geheel vormen via hetwelk de bevolking naar andere delen van het land en naar het buitenland kan reizen. Dat zal bijdragen tot meer economische, sociale en territoriale samenhang. Er zal dus niet alleen een TGV moeten komen – het hele nationale netwerk moet worden gemoderniseerd, met aanzienlijk snellere verbindingen, nieuwe signalisatie, elektrificatie, dubbelspoor op die plaatsen waar het traject overbelast is, automatische controlesystemen, een drastische verbetering van de kwaliteit en de functionaliteit van de stations, en de aanschaf van rollend materieel dat aan de verschillende spoorbreedten kan worden aangepast.
Het voorstel van de Commissie is een voortzetting van de mededeling over investeren in netwerken en kennis ten behoeve van groei en werkgelegenheid. Portugal kiest voor de TGV (die in het pakket snelle startprojecten opgenomen is), maar maakt tegelijkertijd plannen voor de ontmanteling van , een in hoge mate gespecialiseerd nationaal bedrijf dat voor het TGV-project nu juist de geëigende keus zou zijn.
Een groot aantal TGV-projecten die door de Raad in voornoemd pakket opgenomen zijn zullen gereed moeten komen op het moment dat de Commissie voor de liberalisering van het passagiersvervoer heeft voorgesteld. Dat leidt altijd tot contradicties: wat tot stand wordt gebracht is niet wat de mensen nodig hebben. Bovendien zien we dat de kwaliteit van de openbare diensten zo afneemt.
In deze stemverklaring dring ik erop aan dat er bij de beoordeling van projecten en acties altijd wordt gelet op de wijze waarop het nationaal beleid aansluit op de trans-Europese netwerken. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   – Ik heb dit verslag over de richtsnoeren voor de ontwikkeling van een trans-Europees vervoersnet gesteund. Het gaat hier om een strategie die voor Europa verstrekkende gevolgen zal hebben. De trans-Europese netwerken zullen namelijk bijdragen tot meer groei en meer werkgelegenheid. Ze zullen de economie van dit werelddeel dus een belangrijke impuls geven.
Ik ben het eens met de aanpak van de parlementaire commissie. Deze heeft het wezen van de ideeën van de Europese Commissie overgenomen, maar toch belangrijke wijzigingen voorgesteld teneinde het Europees Parlement nauwer bij de ontwikkelingen te betrekken. Dat geldt vooral voor de langetermijnbeoordeling van de projecten, en de eventuele intrekking van de 'van Europees belang'-verklaring. Het Parlement moet verder zeggenschap krijgen bij de benoeming van de Europese coördinator voor transnationale projecten. Tot slot ben ik het geheel eens met de stelling dat de Europese Commissie binnen een jaar voorstellen moet doen voor projecten met betrekking tot de zogeheten snelwegen op zee.
Met het oog op de vele kritiek van de laatste tijd op de “snelle start”-mededeling, die een lijst bevat met prioritaire projecten die snel uitgevoerd kunnen worden, doet de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme er verstandig aan erop te wijzen dat deze mededeling niet bindend is. 

Ribeiro e Castro (UEN ),
   – Ik steun dit verslag. Het roept ons op een voorstel aan te nemen om Verordening (EG) nr. 2320/2002 niet van toepassing te verklaren op die delen van luchthavens die speciaal voor kleine vliegtuigen bestemd zijn.
Deze Verordening, die in januari 2003 in werking is getreden, is aangenomen na de aanslagen van 11 september 2001. Het gaat hier om extra veiligheidsmaatregelen voor de burgerluchtvaart, en dan met name op luchthavens.
De nu beoogde wijziging heeft vooral betrekking op vliegvelden voor kleine vliegtuigen en sportvluchten die naast grotere luchthavens zijn gelegen. Het toepassen van de normen voor grote luchthavens op dit soort vliegvelden blijkt heel lastig te zijn en bovendien weinig efficiënt.
Het komt voor dat de hier bedoelde kleine vliegtuigen een ruimte gebruiken die op dat van de luchthavens aansluit. De Commissie stelt voor in zulke gevallen de ruimtes van elkaar gescheiden te houden. 

De Rossa (PSE ),
    Ik steun dit verslag volledig en hoop dat het Parlement het zal aannemen. Het aannemen van dit verslag is van cruciaal belang voor de goedkeuring van de algemene herziening en vereenvoudiging van Verordening (EEG) nr. 1408/71, wat reeds lang noodzakelijk is. Ik steun de rapporteur, die hard heeft gewerkt om bij de eerste lezing een positieve conclusie te bereiken voor dit dossier met als doel de vergemakkelijking van de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels.
Het is van belang dat we de transparantie en de duidelijkheid blijven verbeteren en dat we de rechtszekerheid van burgers versterken. Het voortzetten van de opheffing van belemmeringen waar de mobiliteit van werknemers binnen de Unie nog op stuit is in het bijzonder van belang. Verbetering van de mobiliteit is noodzakelijk indien we ooit de doelstellingen willen bereiken die tijdens de Top van Lissabon zijn afgekondigd. 
Marques (PPE-DE ),
   – Ik wil mevrouw Gillig graag gelukwensen met haar ongecompliceerde, maar effectieve verslag over het voorstel voor een verordening tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 1408/71 betreffende de toepassing van de socialezekerheidsregelingen op werknemers en zelfstandigen, alsmede op hun gezinsleden, die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen, en van Verordening (EEG) nr. 574/72 tot vaststelling van de wijze van toepassing van Verordening (EEG) nr. 1408/71. Ik steun dit verslag. De burgers hebben er belang bij dat de systemen voor sociale zekerheid van de lidstaten beter op elkaar afgestemd worden. Het is de bedoeling dat op deze wijze de obstakels die de mobiliteit van werknemers binnen de Unie nog steeds belemmeren worden weggenomen. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   – Het verslag van mevrouw Gillig heeft betrekking op het voorstel tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 1408/71 en Verordening (EEG) nr. 574/72 om deze aan te laten sluiten bij de ontwikkelingen van de nationale systemen voor sociale verzekering. Er moet daarbij rekening worden gehouden met de wijzigingen in de nationale wetgevingen en de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen. Het voorstel van de Commissie is eerst en vooral gericht op de wijziging van die onderdelen van Verordening nr. 1408/71 die betrekking hebben op bijzondere uitkeringen die niet op premie berusten. De Commissie reageert daarmee op uitspraken van het Hof van Justitie. Het Hof is namelijk van oordeel dat deze afwijkingen van het beginsel van exporteerbaarheid van uitkeringen geïnterpreteerd dienen te worden.
Het gaat hier om een technisch uiterst gecompliceerd onderwerp. Van belang is dat de interne regelingen van de lidstaten op het gebied van sociale zekerheid gerespecteerd worden. We mogen intussen niet vergeten dat de coördinatie van deze systemen een tweeledig doel dient: sociale zekerheid sociale bijstand voor alle burgers, en wel op het gehele grondgebied van de Europese Unie. En dat geldt eerst en vooral voor mensen die volledig arbeidsongeschikt zijn of in sterke mate van steun afhankelijk. De nu voorgenomen wijzigingen hebben betrekking op dat soort gevallen. Als ons streven naar sociale cohesie en insluiting oprecht is, zijn we hiertoe verplicht. Ik heb dus voor gestemd.

Esclopé (EDD ),
   - (Dit verslag komt naar ons terug nadat het naar de parlementaire commissie terugverwezen is, hetgeen erop duidt dat het voorstel van de Commissie niet opportuun is. De leden van Chasse, Pêche, Nature et Tradition van de Fractie voor een Europa van Democratie en Diversiteit blijven bij hun oorspronkelijke standpunt betreffende de postale dienstverlening. Vanwege de specifieke kenmerken van deze sector – met name in Frankrijk, door de rol die de sector speelt bij de bevordering van de sociale en territoriale samenhang – verzetten wij ons hoe dan ook tegen Europese liberalisering. De ingediende amendementen zijn als oplossing nog het minst schadelijk voor zover zij een zekere mate van aanpassing mogelijk maken met betrekking tot de belastingtarieven voor postale dienstverlening.
Dat wil echter niet zeggen dat wij het eens zijn met een concept waarbij de vrijstelling van BTW vervalt, want wij hebben geen enkele garantie over toekomstige ontwikkelingen, met name op het gebied van tariefverhogingen, een verbreding van de BTW-grondslag en de negatieve uitwerking op de consument. Wij zijn er dan ook voor dit voorstel van de Commissie te verwerpen. In tegenstelling tot de rapporteur kunnen wij echter nog steeds niet onze steun geven aan de interne Europese markt voor de postale dienstverlening.
Figueiredo (GUE/NGL ),
   – Dit voorstel van de Commissie is gericht op het afschaffen van de BTW-vrijstelling die de openbare postdiensten thans genieten. Als het wordt goedgekeurd, zal dat ernstige gevolgen hebben, niet alleen voor de postdiensten, maar ook voor de consumenten: de dienstverlening zal duurder worden. Dit voorstel maakt deel uit van de maatregelen voor de liberalisering van de postdiensten in de Europese Unie, een proces dat nu in volle gang is. Het hangt verder samen met de pogingen één gemeenschappelijk BTW-systeem in te stellen. Men zij eraan herinnerd dat het Parlement dit voorstel voor een richtlijn op 18 december 2003 heeft verworpen. De Commissie blijft echter vasthouden aan haar voorstel.
De rapporteur heeft een aantal wijzigingen van de richtlijn voorgesteld en dat zijn compromissen, bedoeld om de gevolgen van de wijzigingen enigszins te verzachten. Ze gaan er echter wel van uit dat de richtlijn moet worden goedgekeurd. Tegen de liberalisering en de ideeën voor een uniform BTW-stelsel wordt geen verzet aangetekend. 
Meijer (GUE/NGL ),
   . Bij de eerste lezing op 15 december 2003 heb ik over dit onderwerp het woord gevoerd. Mijn conclusie was toen dat privatisering van de postdiensten grote nadelen heeft op het gebied van kwaliteit, tijdige bezorging, prijs voor de klanten en arbeidsomstandigheden voor het personeel. Bovendien nemen die nadelen alleen maar verder toe, als de verzenders van post ook nog eens een nieuwe belasting moeten gaan betalen. Op grond van die bezwaren was ik blij dat een meerderheid in die vergadering eveneens verontrust was en dit voorstel afwees. Helaas is die goede uitkomst de afgelopen tijd op de helling gezet door de niet-geprivatiseerde Franse postdienst, die de Franse linkerzijde onder druk heeft gezet. 'La Poste' meent er belang bij te hebben dat de genoemde belasting er wel komt, zodat zij belastinggeld bij de staat kan terugvorderen. Tot mijn verrassing heeft mijn fractiegenoot Philippe Herzog dat standpunt gisteren verdedigd en vandaag verhinderen de Franse leden van de sociaal-democratische fractie dat dit voorstel opnieuw wordt verworpen. Vanochtend heeft mijn fractie, ondanks haar begrip voor de speciale situatie in één bepaald land, besloten om vast te houden aan de oorspronkelijk door mij verdedigde verwerping. Maar het kwaad is geschied. De Europese burgers krijgen opnieuw een belasting opgelegd die niet afhankelijk is van hun inkomen of vermogen. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   – Het Parlement heeft op 16 december 2003 een voorstel van de Commissie over het afschaffen van de BTW-vrijstelling voor de postdiensten verworpen. De Commissie heeft dat voorstel echter niet ingetrokken. Het verslag is overeenkomstig de bepalingen van het Reglement teruggestuurd naar de bevoegde parlementaire commissie. We gaan vandaag over het nieuwe verslag stemmen.
Voor de duidelijkheid: het voorstel van de Commissie is erop gericht om de BTW-vrijstelling die de openbare postdiensten thans genieten af te schaffen om ze zo eenzelfde behandeling ten deel te laten vallen als de particuliere postdiensten (die het hoogste BTW-tarief moeten berekenen). De Commissie stelt daarom voor het gewone BTW-tarief te laten gelden voor alle zendingen die meer dan 2 kilo wegen. Lidstaten zouden zelf mogen beslissen of ze voor zendingen van minder dan 2 kilo een verlaagd tarief willen opleggen. De rapporteur wijst op de argumenten die hebben geleid tot het verwerpen van het eerste verslag en stelt daarom voor het verplicht opleggen van het gewone BTW-tarief alleen voor zendingen van meer dan 10 kilo te laten gelden en de richtlijn pas in 2007 in werking te stellen.
Ik geloof dat het voorstel daarmee aanzienlijk verbeterd is. Ik heb voor gestemd. 

Caudron (GUE/NGL ),
   - Ik heb voor deze overeenkomst gestemd, net zoals voor de vorige. Dit houdt niet in dat ik een voorstander ben van de politiek van de regering Sharon maar ik vind wel dat een dergelijk akkoord een stap in de richting van de vrede is. Het geeft namelijk steun aan de krachten van de vrede die in de wetenschappelijke wereld ruim vertegenwoordigd zijn.
Bovendien ben ik ervan overtuigd dat alles wat verstandige mensen kunnen bedenken ingaat tegen iedere vorm van fundamentalisme en dus tegen geweld!
Ik zou vandaag, donderdag 11 maart 2004, hieraan willen toevoegen dat de afschuwelijke aanslag in Madrid, die Europa heeft geschokt, wellicht tot “meer begrip” kan leiden voor de publieke opinie van de bevolking van Israël, dat permanent wordt bedreigd en lijdt onder bloedige terroristische aanslagen.
De Rossa (PSE ),
   .  Ik laat bij dezen weten mij tegen dit verslag te verzetten. Het is volkomen ongepast voor de Europese Unie om een dergelijke vorm van samenwerking aan te gaan met Israël terwijl deze staat het internationale recht op grove wijze blijft negeren en de mensenrechten van het Palestijnse volk blijft schenden.
Ik heb de zogenaamde 'veiligheidsmuur' bezocht en zag met afschuw hoe de Palestijnen worden gescheiden en opgesloten in aparte enclaves, waarbij ze voor het verlaten van deze enclaves volledig zijn overgeleverd aan de wil van de Israëlische veiligheidstroepen.
Ik veroordeel de gruweldaden die door beide partijen in dit conflict worden bedreven zonder enig voorbehoud. Vrijheid voor de Palestijnen zal nooit tot stand kunnen komen door het doden van burgers – terrorisme vernietigt iedere vorm van vrijheid. De veiligheid van Israël zal niet worden bereikt door de bouw van een 'apartheidsmuur', die feitelijk minder van doen heeft met veiligheid dan met het aloude plan van Ariel Sharon om Palestijns grondgebied te annexeren.
Het Parlement zou het voorstel van de Commissie voor een besluit van de Raad en de sluiting van de overeenkomst moeten verwerpen als protest tegen de minachting die Israël voor de wereldopinie en het internationaal recht aan de dag legt en tegen zijn verzuim om op constructieve wijze dialoog te voeren met gekozen Palestijnse leiders om tot vrede in de regio te komen. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   – Wat moeten we met zo’n voorstel, als de Israëlische regering een agressief en koloniaal beleid voert ten aanzien van het Palestijnse volk? Wat moeten we met zo’n voorstel, als het Israëlische leger steeds weer aanvallen uitvoert, waarbij tientallen doden (waaronder kinderen) vallen? Wat moeten we met zo’n voorstel, als de autoriteiten in Israël gewoon doorgaan met het optrekken van deze illegale muur die de bezetting en het apartheidsregime moet bestendigen? Wat moeten we met zo’n voorstel, als uit Palestijnse ooggetuigenverslagen blijkt dat het Palestijnse volk de meest elementaire rechten (vrede, veiligheid, voeding, gezondheidszorg, onderwijs, huisvesting, werk, vrij verkeer, familie, essentiële levensomstandigheden, waardigheid, een eigen, soevereine en onafhankelijke staat) ontzegd worden? Wat moeten we met zo’n voorstel, nu we geluisterd hebben naar ooggetuigenverslagen van Israëliërs die zich in eigen land voor de vrede inzetten en zich tegen hun eigen regering keren en uit die verslagen blijkt dat velen van hen het risico lopen vastgezet te worden omdat ze weigeren in het Israëlisch bezettingsleger te dienen? Wat moeten we met zo’n voorstel, als de EU, die zich “onpartijdig” noemt, een standpunt inneemt dat de agressor en het slachtoffer, de kolonisator en de gekoloniseerde, het Israëlische leger en het Palestijnse volk op dezelfde wijze behandelt? Wat moeten we met zo’n voorstel, als het Israëlische leger vrijwel de gehele Palestijnse infrastructuur – waarvan grote delen met financiële hulp van de EU tot stand zijn gebracht – vernietigt? 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   – Het verslag-Quisthoudt-Rowohl nodigt ons uit om onze goedkeuring te hechten aan de beslissing van de Raad om een wetenschappelijke en technologische samenwerkingsovereenkomst te sluiten. Het gaat dan vooral om onderzoek op het gebied van biotechnologie, elektronische optica, geneeskunde, de ruimte, informatietechnologie, telecommunicatie en de ontwikkeling van software.
Bekeken vanuit het perspectief van het onderzoeksbeleid ben ik het met de rapporteur eens dat er “geen enkele reden is om deze overeenkomst niet te verlengen”. Het is heel zinvol economische en politieke banden met Israël te onderhouden. Op die manier kan de Europese Unie een rol blijven spelen in deze regio. De overeenkomst wordt door de wetenschappelijke gemeenschap toegejuicht, aangezien de wetenschap wel zal varen bij het voortzetten van de samenwerking.
Met betrekking tot de politieke kant van de zaak wil ik erop wijzen dat dit constructieve partnerschap kan leiden tot het heropenen van de dialoog tussen de strijdende partijen, aangezien ook Palestijnse onderzoekers en instellingen met Europese en Israëlische instellingen kunnen samenwerken. We mogen verder niet vergeten dat mensen die iets opbouwen niet licht iets afbreken. Ik heb voor gestemd. 

Alyssandrakis (GUE/NGL ),
   . - Brussel is in paniek omdat de doelstelling van Lissabon van vier jaar terug om van de EU de meest concurrerende (voor de monopolisten welteverstaan) economie ter wereld te maken verre van verwezenlijkt is. De Raad van 25 en 26 maart zal dus nog meer asociale maatregelen moeten treffen om verloren terrein te herwinnen, terrein dat de werknemers met hun acties en betogingen hebben veroverd.
De voorstellen van de Commissie laten in hun algemeenheid maar ook toegespitst op elk individueel land niets aan de verbeelding over. Zo wordt mijn land ervan beticht ouderen niet aan het werk te zetten, het pensioenstelsel niet diepgaand te hebben hervormd en de werkgeversbijdragen niet te hebben verlaagd. Verder heeft Griekenland de arbeidsverhoudingen nog niet flexibel genoeg gemaakt, niet voldoende ruimte geschapen voor deeltijdwerk en nog niet alles geprivatiseerd. Zelfs de nationale collectieve arbeidsovereenkomst moet het ontgelden, want zij zou het de werkgevers moeilijk maken. Daarom krijgen plaatselijke arbeidsovereenkomsten of individuele contracten de voorkeur.
De Griekse en andere regeringen moeten zich weren tegen die provocaties en ik twijfel er niet aan dat ze dat zullen doen, zoals trouwens al jaren gebeurt. Maar ook de werknemers, de volksmassa's, kunnen de handen ineenslaan om al die plannen af te schieten. 
Berthu (NI ),
   - In de resolutie van het Europees Parlement over de totstandkoming van de Grondwet en de voorbereiding van de Raad van 25 en 26 maart 2004 wordt de gebruikelijke chantage gepleegd die wij bij ieder verdrag hebben vastgesteld en die erop neerkomt dat luid wordt verkondigd dat het niet tot stand komen van een akkoord negatieve gevolgen heeft voor de integratie en voor de uitbreiding en kan leiden tot “een vernietigend verlies aan solidariteit en legitimiteit”.
Wij denken juist dat alles beter is dan een slechte overeenkomst waar we lange tijd aan vast zitten. Ik breng in herinnering dat wij onze bedenkingen hebben geuit over het Verdrag van Amsterdam, waarbij met name belangrijke bevoegdheden werden overgedragen aan de Gemeenschap ten aanzien van immigratie en waarbij de bevoegdheden van de Commissie werden uitgebreid. Ik wijs erop dat wij onze twijfels hebben geuit over het Verdrag van Nice, dat leidde tot het schrappen van de tweede Franse commissaris en waarbij onze vertegenwoordiging in het Europees Parlement werd teruggebracht van 87 naar 78 leden (en binnenkort 72) terwijl Duitsland 99 zetels houdt.
Al die waarschuwingen, en dat waren niet de enige, zijn nooit serieus genomen door onze regeringen en nu voelt iedereen zich wanhopig opgesloten in processen die Frankrijk verzwakken.
Het huidige ontwerp voor een Europese Grondwet is niet opportuun, zoals ik gisteren nog heb gezegd in mijn verklaring die is toegevoegd aan het debat over de uitbreiding. Als we dat goedkeuren, krijgen we daar snel spijt van.
Figueiredo (GUE/NGL ),
   – De grootste stromingen in dit Parlement – rechts, de sociaal-democraten en de socialisten – oefenen sinds december steeds meer druk uit om de zogenaamde (en vermaledijde) “Europese Grondwet” aan te nemen, indien mogelijk vóór 1 mei. De meest enthousiaste parlementariërs doen daarvoor de nodige voorstellen. Ik noem hier:
Wij hebben het door Giscard d’Estaing (één van de hoeders van de Grondwet) gesteunde idee om het ontwerp van de Conventie door het EP symbolisch, met het oog op de media goed te laten keuren. En dan is er het – volslagen surrealistische – voorstel om de Raad te chanteren door als EP te weigeren de volgende Commissievoorzitter in zijn of haar functie te bevestigen. Er zijn er ook die ons scenario’s voorhouden: ofwel een Grondwet ofwel de afgrond (men heeft het dan wellicht over de belangen van de grote werkgevers in de EU). Alsof dat niet genoeg was, heeft ook de heer Barón Crespo, de leider van de PSE, zich in de strijd gemengd, omdat hij een verkiezingszege van de Spaanse socialistische partij (PSOE) verwacht bij de Spaanse verkiezingen op 14 maart, met de daaruit voortvloeiende standpuntswijziging van de regering van dat land. In de Raad wordt intussen steeds drukker onderhandeld. Er is nu een voorstel gedaan (naar het schijnt door Duitsland) om de onmin opzij te zetten en te gaan praten over “wie de baas is” (drie landen of nog een paar meer).
Dat alles heeft bar weinig te maken met de werkelijke belangen en behoeften van de werknemers en de volkeren in de verschillende lidstaten van de EU. 

Berthu (NI ),
   . – De zojuist door het Europees Parlement aangenomen resolutie over de vooruitgang die in 2003 is geboekt bij de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid (RVVR) in de Europese Unie haalt moeiteloos het onverantwoordelijkheidsniveau dat we van dit Parlement, als het om de immigratieproblematiek gaat, gewend zijn.
Op het gebied van asielbeleid bijvoorbeeld wordt opgeroepen om met spoed de, slechte, voorstellen van de Commissie over vluchtelingen goed te keuren. Het Europees Parlement voegt daar ideeën uit eigen koker aan toe, zoals de vaststelling van procedures voor beschermde binnenkomst voor asielzoekers buiten het grondgebied van de Europese Unie, aangevuld met “een regeling voor hervestiging op communautair niveau”, waarbij vluchtelingen uit een eerste land van opvang naar de Europese Unie zouden worden overgebracht (paragraaf 13).
Aangezien de burgers van de landen van Europa het misschien niet zouden begrijpen, stelt het Parlement de lidstaten voor om “de nodige maatregelen te nemen om te bevorderen dat immigratie en integratie worden gezien als factoren die een bijdrage leveren aan de economie en de economische groei en leiden tot culturele verrijking” (paragraaf 20).
In de resolutie wordt er bij de Raad onophoudelijk op aangedrongen de voorstellen van de Commissie sneller goed te keuren. Wij daarentegen roepen op deze juist tegen te houden en af te wijzen, telkens wanneer ze van slappe knieën getuigen, en we betreuren eens te meer dat de Commissie op 1 mei aanstaande het initiatiefmonopolie verwerft op dit terrein. 
Coelho (PPE-DE ),
   – Het is nu tijd om een beoordeling uit te voeren van de resultaten en de vorderingen die er zijn gemaakt bij het aannemen en ten uitvoer leggen van de maatregelen die we hebben moeten nemen om de doelstellingen van het Verdrag van Amsterdam en de Europese Raad van Tampere te verwezenlijken.
We hebben nu een evenwichtig verslag met een duidelijke consensus over de boodschap die het Parlement aan de Raad en de Commissie wil overbrengen.
Het is waar dat er belangrijke vorderingen zijn geboekt bij het verwezenlijken van een aantal onderdelen van de ruimte voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid (RVVR). Sommige van die vorderingen zijn evenwel niet gerealiseerd binnen de termijnen die daarvoor in Tampere zijn gesteld. Erger is dat een aantal doelstellingen niet zijn behaald.
Het is van belang dat de Raad en de Commissie met het oog op de invulling van een aantal aspecten van de RVVR zo snel mogelijk concrete maatregelen nemen (het verslag geeft duidelijk aan welke dat zijn). Ik hoop dat tegen het einde van 2004 al de nodige maatregelen zullen zijn genomen met betrekking tot alle punten waarbij een vertraging is opgelopen en waarvoor duidelijke doelstellingen en een duidelijk tijdsschema zijn vastgelegd.
Tot slot wijs ik erop dat een aantal lidstaten een initiatief heeft genomen om bij de volgende financiële vooruitzichten voor de EU (voor de periode 2007-2013) drastische kortingen op de gemeenschapsbegroting door te voeren. Dat zal ons bij de verwezenlijking van onze doelstellingen alleen maar hinderen, aangezien de Commissie haar taken op het gebied van – onder andere – justitie en binnenlandse zaken dan niet zal kunnen uitvoeren. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   – Deze resolutie sluit aan bij het federalistische idee om justitie en binnenlandse zaken steeds meer te communautiseren. Het Verdrag van Amsterdam heeft daartoe de deur geopend. Het is de bedoeling om prerogatieven en bevoegdheden die de kern van de soevereiniteit van de lidstaten vormen geleidelijk aan uit te hollen.
Deze tendens is met het Verdrag van Nice (2000) nog eens verscherpt en onder het voorwendsel van de “strijd tegen het terrorisme” heeft men na 11 september 2001 het tempo nog eens opgevoerd. In het kader van die “strijd” zijn vooral repressieve maatregelen genomen, vaak in samenwerking met de Verenigde Staten. Als gevolg daarvan zijn vrijheden, garanties en grondrechten in het gedrang geraakt. Deze resolutie veroordeelt dat niet.
Deze resolutie bevat wel enige kritische stellingen, die ik volkomen gerechtvaardigd vindt, maar steunt toch de grote lijnen van het beleid dat de Europese Unie op dit gebied tegenwoordig volgt. Voorbeelden daarvan zijn: de uitbreiding van het Schengen-Informatiesysteem, Europol en Eurojust, het steeds vaker gemeenschappelijk uitgevoerd beheer van de buitengrenzen, het restrictieve asielbeleid, het immigratiebeleid (dat immigranten als criminelen aanmerkt en ze repatrieert), het gebruik van biometrische gegevens, het Europees aanhoudingsbevel en de definitie die de Europese Unie voor terrorisme hanteert.
Deze ontwerpresolutie voert verder een pleidooi voor de zogenaamde “Europese Grondwet”. Dat instrument zou gebruikt moeten om nog meer stappen in de verkeerde richting te nemen. 
Souchet (NI ),
   . – In paragraaf 63 van de resolutie over de vooruitgang die in 2003 is geboekt bij de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid (RVVR) in de Europese Unie wordt een soeverein besluit van het Franse parlement aangevallen, namelijk de wetgeving die dit parlement heeft aangenomen inzake de naleving van het beginsel van de scheiding van kerk en staat in de Franse instellingen van openbaar onderwijs. Deze stellingname is een ontoelaatbare inmenging van het Europees Parlement op een terrein dat onder strikt nationale bevoegdheid valt. Bovendien kan ook gesproken worden van een beoordelingsfout, daar de desbetreffende wetgeving juist beoogt de grondrechten te beschermen, met name die van vrouwen, en niet deze te schenden. Deze opstelling van het Europees Parlement belooft weinig goeds voor de toekomst, als het Handvest van de grondrechten van kracht is: dat rechtsinstrument zou dan wel eens averechts kunnen werken tegen naties die de vrijheid van hun burgers willen beschermen. 
Turco (NI ),
    – In de voorliggende resolutie wordt het Europees Parlement opgeroepen de balans op te maken voor het jaar 2003 wat betreft de ontwikkeling van de zogeheten “ruimte van rechtvaardigheid, vrijheid en veiligheid”. De radicale afgevaardigden van de lijst-Bonino zijn van mening dat de aangenomen tekst veel kritischer had moeten zijn ten aanzien van de Commissie, de Raad en de lidstaten. Vooral het buitenproportionele optreden van de instellingen die in de betreffende sectoren het initiatief- en beslissingsrecht hebben, had aan de kaak moeten worden gesteld. De voortvarendheid waarmee deze instellingen wetten voorstellen en aannemen waarmee slechts wordt beoogd het arsenaal aan repressieve maatregelen uit te breiden in de strijd tegen het terrorisme en voor strafrechtelijke samenwerking, harmonisatie van strafmaatregelen en bestrijding van illegale immigratie is niet gecompenseerd door een versterking van de rechten en vrijheden van de burger, of dat nu Europeanen zijn of anderen. Het voorbeeld van de Commissie, die nog steeds niet haar goedkeuring heeft verleend aan het aangekondigde kaderbesluit inzake procedurele garanties, spreekt al boekdelen. Nu de Europese Grondwet in de ijskast is gezet zitten we bovendien nog steeds met een aantal problemen waar het Europees Parlement al jaren op wijst, zoals de afwezige of in ieder geval zwakke democratische en rechterlijke controle, zowel op Europees als nationaal niveau, op de maatregelen en instanties die op het vlak van de EU worden ontwikkeld. 

Alyssandrakis (GUE/NGL ),
   . - Opnieuw heeft het Parlement zich gebogen over de vooruitgang van de kandidaat-lidstaten. De waarheid is dat die landen door de EU worden geannexeerd en daarom zullen de afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland tegen het verslag stemmen. Het verslag ziet reden om te jubelen over de "vooruitgang" die die landen zogezegd hebben geboekt. Maar hun inwoners hebben alle reden om zich ongerust te maken. Overheidsbedrijven worden verkwanseld aan het grootkapitaal. Socialistische verworvenheden verdwijnen, soevereine rechten worden beknot enzovoort. Dat is de straf die de kandidaat-lidstaten en hun burgers betalen en zullen blijven betalen.
In het verslag viert schijnheiligheid hoogtij waar het gaat om de mensenrechten. Het bevat geen enkele verwijzing naar het ontbreken van politieke rechten voor de Russische minderheid in de Baltische staten, het vervolgen en verbieden van communistische partijen, hun leiders en hun symbolen. Voor de EU is dat allemaal geen schending van de mensenrechten, zoals haar vertegenwoordigers herhaaldelijk op provocerende wijze hebben verklaard.
Inzake Cyprus heb ik vragen bij de verwijzing naar de toetreding van alleen Grieks-Cyprus. En waarom worden de Grieks-Cyprioten onder druk gezet om toegevingen te doen, terwijl iedereen weet dat Denktash verantwoordelijk is voor de impasse in de onderhandelingen? Wij zijn ervan overtuigd dat het Cypriotische volk zal ijveren voor een rechtvaardige en leefbare oplossing. 
Arvidsson, Cederschiöld, Grönfeldt Bergman, Stenmarck en Wachtmeister (PPE-DE ),
   In verband met het Zweedse referendum van 1994 over het EU-lidmaatschap beweerden alle politieke partijen die een Zweeds EU-lidmaatschap nastreefden, dat zaken als samenlevingsvormen, huwelijkswetgeving en de abortusproblematiek niet onder de competentie van de EU vielen. Alle partijen beloofden dat ze zich ervoor zouden inspannen dat deze kwesties strikt nationale wetgevingsterreinen zouden blijven, zonder inmenging van de EU. Wij Zweedse conservatieven houden vast aan deze belofte aan de Zweedse kiezers. Wij vinden dat nationale wetgeving in dezen veel beter is dan EU-wetgeving.
We kunnen vaststellen dat andere Zweedse politieke partijen hun belofte hebben verbroken en thans bereid zijn om deze vraagstukken op EU-niveau te brengen. Op de langere termijn is dit in het nadeel van de Zweedse burgers en kan het de tradities en gebruiken in ons land aantasten. Er is geen duidelijke behoefte aan coördinatie; de meest aangepaste wetgeving wordt bereikt als de verschillende nationale parlementen binnen de EU de wetgeving op dit gebied zelf opstellen.
Met het oog op de uitbreiding van de EU moet ook de wetgeving van de afzonderlijke nieuwe lidstaten op dit gebied worden gerespecteerd. Wij Zweedse conservatieven delen de Zweedse visie op het recht op abortus en het homoseksuele partnerschap, maar wij hebben uit respect voor andere EU-landen gestemd tegen die delen van het verslag-Brok waarin eisen worden gesteld inzake een nieuwe abortus- en partnerschapswetgeving in Polen.
Berthu (NI ),
   . – Ik heb mij onthouden van stemming over het verslag-Brok, hoewel ik de uitbreiding van de Europese Unie met de tien lidstaten wier toetreding 1 mei aanstaande definitief wordt, natuurlijk volledig steun.
Er zijn echter twee paragrafen van de resolutie waar ik moeite mee heb. In paragraaf 63 wordt verklaard dat het ontbreken van een akkoord over de hereniging van Cyprus “een ernstig obstakel zou kunnen zijn voor de Europese ambities van Turkije”. Dat vind ik op zich prima, maar daar zouden nog veel andere, net zo serieuze problemen aan toegevoegd moeten worden. Anders zeggen de Turken straks dat hun toetreding is beloofd als zij maar zouden instemmen met een akkoord ter beëindiging van de afscheiding van het noordelijk deel van het eiland.
Daarnaast wordt in paragraaf 64 beweerd dat de Europese Unie in het geval van hereniging van Cyprus bereid zou zijn om onverwijld “het Turks als officiële taal te aanvaarden”. Die toezegging is volkomen inopportuun. De Turks-Cyprioten zijn weinig talrijk. Hun situatie is vergelijkbaar met die van de Ieren die Iers spreken, wier taal ook geen officiële taal is geworden. Waarom zouden we méér doen voor de Turkse minderheid van Cyprus? Is het nu soms nodig de vertaaldiensten te overbelasten? Er is geen enkele reden Turkije bij voorbaat dergelijke toezeggingen te doen. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   – Tien Oost-Europese en mediterrane landen zullen op 1 mei tot de Europese Unie toetreden. De Commissie en het Parlement hebben deze landen nu opnieuw een lijst eisen voorgelegd. Ze zijn dit keer iets inschikkelijker dan in voorgaande jaren, maar de filosofie die de onderhandelingen heeft gekenmerkt blijft van toepassing: de landen die om toetreding hebben verzocht moeten zich laten welgevallen dat men hun de wet oplegt.
Ook in dit verslag wordt er – voor de zoveelste maal – pressie uitgeoefend om de zogenaamde “Europese Grondwet” voor 1 mei aanstaande goed te keuren en ook nu weer wordt erop aangedrongen dat deze landen alle communautaire verworvenheden overnemen, met de eeuwige verwijzing naar het respect voor de regels van de kapitalistische “interne markt”. En daarbij wordt steeds weer gezwaaid met “vrijwaringsclausules”, om deze landen te chanteren en onder druk te zetten.
Over de onaanvaardbare beperkingen voor het vrije verkeer die deze landen zijn opgelegd, kan ik enkel zeggen dat die zo snel mogelijk moeten worden opgeheven.
Wat de consequenties van het neoliberale beleid betreft – erkend wordt dat dit zal leiden tot “meer werkloosheid, meer ongelijkheid, meer sociale uitsluiting”.
Met betrekking tot een serieuze beoordeling van de sociale en economische gevolgen van de uitbreiding en maatregelen om daar iets tegen te ondernemen – geen woord. 
Meijer (GUE/NGL ),
   . Over twee maanden krijgt de EU tien nieuwe lidstaten. Terwijl die uitbreiding door de besluiten van vorig jaar al volstrekt zeker is, somt het verslag 148 punten van bezorgdheid op en wordt via amendementen, ook van mijzelf, de toevoeging van nog meer punten voorgesteld. Uit de teksten blijkt dat sommige leden van dit Parlement vooral bezorgd zijn over onvoldoende privatisering, het trage tempo van het wegnemen van alle belemmeringen voor de vrije markt en het in hun ogen te hoge niveau van de overheidsuitgaven. Ik ben het sterk met hen oneens. In werkelijkheid hebben deze landen al aan vele onredelijke en onverstandige eisen toegegeven, waardoor hun problemen in de toekomst alleen maar groter zullen worden. De prijs die ze voor toetreding hebben moeten betalen, zal hen verhinderen aan de verwachtingen van hun bevolking te voldoen, en dat vormt een bedreiging voor de democratie. Anderen zijn dan meer bezorgd over de wanhopige situatie van de miljoenen Roma, de uitsluiting van de Russische minderheid in de Baltische staten, de voortgezette achterstelling van homoseksuelen, de invoering van kieswetten die zijn bedoeld om kleinere politieke stromingen uit te sluiten en het sterk tekortschieten van de zorg voor het leefmilieu. Die kritiek steun ik en zal ik ook na de toetreding blijven steunen. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   – Op 1 mei aanstaande zullen tien nieuwe landen lid worden van de Europese Unie, en wel uit hoofde van het op 16 april 2003 in Athene ondertekende toetredingsverdrag. Deze landen hebben zich een aanzienlijke inspanning getroost om te voldoen aan de eisen die de Europese Unie ze heeft opgelegd, vooral als het gaat om economische en institutionele kwesties. Ik stem daarom voor.
Ik wil echter wel op twee zaken wijzen. Om te beginnen Cyprus – de hereniging van dat land is tot nu toe niet verwezenlijkt. De kwestie-Cyprus is de belangrijkste politieke kwestie die nog steeds een oplossing behoeft. Het is volgens mij daarom van fundamenteel belang dat we de onderhandelingen over een akkoord tussen de Turks- en Grieks-Cyprioten zo veel mogelijk steunen. Ik heb verder enige reserves met betrekking tot een aantal maximalistische ideeën van de rapporteur. Die gaan in de richting van een federalisme waarvoor de burgers volgens de opiniepeilingen (waaronder de Eurobarometer) nauwelijks enige sympathie gevoelen en dat dus als onrealistisch en ongewenst moet worden aangemerkt. 
Saint-Josse (EDD ),
   . – De conclusie in dit verslag over hoeveel vorderingen de toekomstige lidstaten gemaakt hebben staat ons niet aan. Om niet in details te hoeven treden over elke staat, willen we ons liever in algemene zin uitspreken over het principe van deze uitbreiding. De afgevaardigden van Chasse, Pêche, Nature et Tradition binnen de Fractie voor een Europa van Democratie en Diversiteit hebben zich meer dan eens uitgesproken tegen deze uitbreiding, met name omdat deze staten en de Europese Unie er onvoldoende op voorbereid zijn.
Het is zeker verrassend dat, hoewel iedereen het erover eens is dat op veel punten (noodzakelijke economische hervormingen, corruptie, mensenrechten, politieke instellingen, milieunormen en sociale normen, enzovoorts) nog niemand klaar is, we toch halsstarrig doorgaan met het geforceerde proces richting die uitbreiding die is afgekondigd voor 2004, vervolgens voor 2007, vervolgens... zonder enige vorm van democratische raadpleging vooraf. Wij wijzen dit verslag dan ook af op dezelfde gronden als waarop we de voorgaande hebben afgewezen, want wij vinden dat we te ver gaan en veel te snel, waarbij we uiteindelijk met een smak tegen de muur tot stilstand zullen komen! 
Souchet (NI ),
   . – In tegenstelling tot de vorige keren, vooral de laatste keer in november 2003, ontbreekt Turkije dit maal vreemd genoeg in het vlechtwerk van verslagen over de voortgang van het uitbreidingsproces, waar wij ons in deze vergadering over buigen. Zou dat zijn omdat het met de verkiezingen voor de deur beter uitkomt om geen aandacht te vestigen op het hardnekkig voortduren van het zeer felle debat over de toetreding van Turkije? Deze kwestie houdt de Duitse opinie diep verdeeld en verscheurt zelfs de Commissie, afgaand op de recente stellingname van commissaris Bolkestein tegen de toetreding van Turkije tot de Unie.
Het is in elk geval erg gevaarlijk om, zoals het verslag-Brok in navolging van de Commissie doet, te beweren dat het ontbreken van een akkoord over Cyprus een obstakel zou vormen voor de Europese ambities van Turkije, want dat impliceert in het omgekeerde geval dat een dergelijk akkoord Turkije automatisch recht op toetreding zou geven.
Het is bovendien volkomen prematuur om voor te stellen dat het Turks in de Unie een officiële taal wordt, terwijl niemand weet wat de status van deze taal op Cyprus wordt bij een eventuele toetreding, noch de omvang van de desbetreffende bevolking. Daarmee moet rekening gehouden worden als we willen voorkomen dat de meertaligheid uitmondt in onhanteerbare problemen. We hebben hier in elk geval te maken met verdachte haast. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   – In dit verslag over de “vorderingen van Bulgarije op de weg naar toetreding” blijkt duidelijk welke economische en politieke doelstellingen aan de nu volgende uitbreiding van de EU ten grondslag liggen.
Verhelderend is vooral het punt over economische kwesties: het verslag “prijst Bulgarije voor zijn goed functionerende markteconomie”, “moedigt de regering aan voort te gaan met haar programma van economische hervormingen”, “verwelkomt het groeiend belang van de privé-sector” en “is bezorgd dat uitstel of opheffing van strategische privatiseringsprocedures kan leiden tot een vermindering van de rechtstreekse buitenlandse investeringen”. Dat komt neer op een lofbetuiging aan het kapitalisme en een verwijt aan al diegenen die hun twijfels hebben bij de privatiseringen en die de hebzucht van het grootkapitaal in de huidige lidstaten, dat zich maar al te graag meester zou maken van de strategische sectoren van de economie in dit land, iets in de weg willen leggen.
Het verslag is heel cynisch: het “vraagt Bulgarije dat het een einde maakt aan de vereiste voor EU-onderdanen om een permanente verblijfsvergunning te hebben om economische activiteiten uit te oefenen”, terwijl er met geen woord gerept wordt over de onaanvaardbare voorwaarden die het land worden opgelegd met betrekking tot het vrije verkeer en het verblijf van onderdanen van Bulgarije in EU-landen (zelfs na toetreding).
En dan zwijg ik over de opmerkingen over de geplande aansluiting in 2004 van dit land bij de NAVO (dat was hoe dan ook altijd al – zij het impliciet – een voorwaarde voor toetreding tot de EU). 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   – Zoals bekend heeft Bulgarije op 18 december 1995 een verzoek tot toetreding tot de Europese Unie ingediend. De Commissie heeft destijds echter aanbevolen om dit land niet op te nemen in de eerste groep nieuwe lidstaten. Bulgarije was toen – we hebben het nu over 1997, 1998 – in politieke zin wel op de goede weg. De ontwikkeling in economische zin verliep echter veel te traag.
Nadat de situatie in dat opzicht aanzienlijk verbeterd was, is Bulgarije in 1999 (Helsinki) uitgenodigd om deel te namen aan onderhandelingen over toetreding. Bulgarije heeft zich sindsdien grote inspanningen getroost om tegemoet te komen aan de communautaire aanbevelingen, vooral als het gaat om de omzetting van Europese wetgeving.
Deze inspanningen worden nu erkend. De rapporteur dringt aan op extra ondersteuning van de zijde van de Europese Unie om Bulgarije zo snel mogelijk op de toetreding voor te bereiden. Ik ben het daar geheel mee eens en onderschrijf de stelling dat Bulgarije aan de hoofdcriteria voor toetreding tot de Europese Unie voldoet. Ik heb daarom voor gestemd. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   – Dit verslag van het Europees Parlement over de “vorderingen van Roemenië op de weg naar toetreding” is heel verhelderend en symptomatisch voor de wijze waarop de uitbreiding van de Europese Unie met landen uit Oost-Europa en het Middellandse-Zeegebied verloopt.
Opvallend is vooral de bezorgdheid waarmee de rapporteur vaststelt dat de “Roemeense economie nog niet de status van een functionerende markteconomie benadert”. Ze doet daarom de aanbeveling dat Roemenië “de economische hervormingen op alle gebieden voortzet”. En dan volgt de uitleg: Roemenië moet “zijn structurele hervormingsprogramma nog krachtiger voortzetten” en zijn “privatiseringsprogramma voltooien”, om zo te compenseren voor wat de rapporteur “de late start van de privatisering en herstructurering van overheidsbedrijven” noemt. Dit alles dient volgens de rapporteur te geschieden om rechtstreekse investeringen uit het buitenland aan te trekken. Het komt er dus op neer dat Roemenië strategische sectoren van zijn economie moet laten overnemen door de grote economische groepen van de landen van de Europese Unie.
Bij het lezen van een aantal punten van dit verslag drong zich bij mij de gedachte op dat het Europees Parlement er verstandig aan zou doen zich rekenschap te geven van het feit dat voor elk land andere omstandigheden gelden. Het Parlement geeft er echter de voorkeur aan andere landen de les te lezen. 
Meijer (GUE/NGL ),
   . De toelating van Roemenië tot de EU in 2007 roept terecht twijfel en verontrusting op, maar soms om de verkeerde redenen. Gisteren hoorde ik de PPE-DE-Fractie het argument gebruiken dat in Roemenië de afgelopen jaren te weinig bedrijven zijn geprivatiseerd. Voor serieuze kritiek op Roemenië was met de vorige rechtse regering minstens zo veel reden als met de huidige regering, die zichzelf links noemt. Bedelende en lijm snuivende kinderen, armen zonder recht op ziekenzorg, verval van bebouwing en openbare ruimte, tekort aan democratie, corruptie en verwaarlozing van de publieke dienstverlening waren er toen al en zijn er nu nog. Ik kreeg dezer dagen zelfs de klacht van een Roemeense partij, de Socialistische Arbeiderspartij, die zich om legaal te blijven nu Socialistische Alliantiepartij moet noemen, dat zij bij verkiezingen in de jaren '90 aanvankelijk 4,6 procent van de stemmen behaalde, maar vervolgens in de officiële uitslag op 3,9 procent gezet werd, om beneden de 4%-drempel en buiten het parlement te blijven. Het is twijfelachtig of Roemenië ooit heeft voldaan aan de Kopenhagen-criteria voor een democratische rechtsstaat of daaraan binnen redelijke termijn zal voldoen. Dat kan een goede reden zijn om dit land niet met grotere snelheid te behandelen dan Turkije, waar eveneens veel mis is. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   – Ik wijs erop dat Roemenië reeds op 22 juni 1995 een verzoek tot toetreding tot de Europese Unie heeft ingediend.
Na een analyse van de situatie aan de hand van de criteria van Kopenhagen is destijds besloten Roemenië in de tweede groep op te nemen. We moeten de toestand in dit land goed in de gaten houden. De toetreding zal vermoedelijk nog wel enige tijd in beslag nemen. Er moeten immers nog een aantal moeilijke hindernissen worden genomen. Roemenië heeft met talloze problemen te kampen, en de oplossing daarvan is voor het slagen van de onderhandelingen van doorslaggevend belang. We moeten echter erkennen dat er met het oog op de toetreding ook succesvolle maatregelen zijn genomen. De belangrijkste daarvan is de wijziging van de Grondwet in oktober van het afgelopen jaar. Ik stem daarom voor.
Ik moet intussen wel aangeven dat ik met betrekking tot een aantal onderwerpen ernstige reserves heb. Het gaat dan om problemen waarvoor spoedig een oplossing zal moeten worden gevonden. Er is nog steeds geen rechtstaat gevestigd. Corruptie is nog altijd wijd verspreid. Het gerechtelijk apparaat functioneert nog niet onafhankelijk. De persvrijheid is niet gegarandeerd. Dat zijn problemen die nu toch snel zullen moeten worden opgelost.
Ik steun dit verslag, maar dring er bij Roemenië op aan zich grotere inspanningen te getroosten wil het in 2007 tot de Europese Unie toetreden. Als het dat niet doet, zal het pas later kunnen toetreden. 

Manders (ELDR ),
   . De VVD is tevreden met het verslag en hoopt dat hiermee een sterk signaal wordt gegeven aan Commissie en Raad om Europa in 2010 de meest concurrerende kenniseconomie ter wereld te laten zijn. Om dat mogelijk te maken is het noodzakelijk de Europese economie voldoende kansen te bieden. Deze kansen worden gegeven middels het in de Commissie juridische zaken aangenomen amendement op paragraaf 33 waarin het belang wordt benadrukt van deregulering en het verminderen van de administratieve lasten voor het bedrijfsleven, alsmede het belang van het oprichten van een onafhankelijk adviesorgaan om de werkbaarheid en de gevolgen van EU-wetgeving te onderzoeken.
De steeds meer gedetailleerde en soms bemoeizuchtige EU-wetgeving leidt tot grote ontevredenheid bij bedrijfsleven en burgers. Dit vermindert het draagvlak voor Europa en wordt als een van de redenen van de lage opkomst bij de Europese verkiezingen beschouwd. Door de veelheid aan concurrentieverstorende administratieve lasten voor Europese bedrijven vormen economische regio's zoals de VS en China een economische bedreiging voor onze werkgelegenheid en welvaart.
De VVD/ELDR heeft tegen amendement 12 van de PSE gestemd, niet omdat liberalen tegen het beginsel van gelijke behandeling zijn, maar wel omdat amendement 12 de door ons gewenste tekst van paragraaf 33 zou vervangen. 
Patakis (GUE/NGL ),
   . - Het kapitaal wil de interne markt voltooien om zoveel mogelijk privileges in de wacht te slepen, het MKB te verstikken en werknemers nog efficiënter uit te buiten. De uitbreiding van de markt valt samen met de overname van overheidsbedrijven door de particuliere sector en het uitverkopen van openbaar bezit. Drieste privatiseringen vormen de hoeksteen van de interne markt en belagen sectoren van levensbelang. Zij maken handelswaar van alle sociale verworvenheden.
Het verslag-Miller verwelkomt de voorstellen van de Commissie ter privatisering van diensten van algemeen belang. Miller is een voorstander van concurrentie en van de vier vrijheden, die het kapitaal goed uitkomen. Het openstellen van de markt van netwerken moet zogenaamd "voordelen" opleveren voor de consument en zou zelfs de watervoorziening betreffen. Winstbejag doet vergeten dat water een sociaal goed bij uitstek is, dat niemand mag worden afgenomen. Voor het grootkapitaal en de multinationals is waarlijk niets heilig. Nu is het alleen nog wachten op privatisering van de lucht die we inademen!
Wij vinden dat werknemers hun eigen prioriteiten moeten opleggen en zich moeten verzetten tegen de keuzen van het kapitaal. Samen met hen en andere groepen zullen wij vechten voor wat het volk echt wil en nodig heeft. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   – Dit verslag heeft betrekking op de strategie voor de interne markt, een onderwerp dat voor de Europese Unie van fundamenteel belang is.
Het verslag noemt een reeks taken die de EU en de afzonderlijke lidstaten zullen moeten uitvoeren. De uiteindelijke doelstelling is steeds dezelfde: het verbeteren van de interne markt. Er zal voor het verwezenlijken van die doelstelling op een aantal gebieden een oplossing moeten worden gevonden voor fundamentele kwesties.
Het is een heel goed idee om maatregelen te nemen voor het terugbrengen van het aantal schendingen van het Gemeenschapsrecht. Ik juich het ook toe dat er maatregelen worden voorgesteld om de markten voor energie, vervoer, telecommunicatie en de postdiensten voor concurrentie open te stellen. De bedoeling is dat meer mededinging leidt tot meer groei en meer werkgelegenheid. Ook de voorstellen voor het wegnemen van fiscale belemmeringen en een transparanter systeem voor openbare aanbestedingen zijn heel belangrijk.
Dit verslag zal bijdragen tot een verbetering van de interne markt. We willen dat die in al haar geledingen – personen, goederen, diensten en kapitaal – perfect functioneert. Ik heb dus voor gestemd.
Ik wil er echter wel op wijzen dat bij het opzetten van de interne markt de soevereiniteit van de lidstaten steeds als basisprincipe is aangehouden. En dat blijft het onderliggende beginsel, ook bij de nu volgende aanpassingen van die markt. De soevereiniteit moet gegarandeerd blijven.
Met die gedachte in het achterhoofd keur ik het verslag-Miller goed. 

Arvidsson, Cederschiöld, Grönfeldt Bergman, Stenmarck en Wachtmeister (PPE-DE ),
   De Zweedse conservatieven vinden dat organisatie en inhoud van de gezondheidszorg, ziekenzorg en ouderenzorg nationale aangelegenheden zijn, die niet op supranationaal niveau geregeld moeten worden. Omdat het verslag zeer gedetailleerd voorschrijft hoe de lidstaten hun gezondheids- en ziekenzorg moeten organiseren, hebben wij tegen gestemd. Dit ondanks het feit dat wij ons in beginsel kunnen scharen achter een deel van de in het verslag gepresenteerde voorstellen, bijvoorbeeld het recht van EU-burgers op ziekenzorg in de hele Unie.
Bastos (PPE-DE ),
   – De systemen voor de gezondheidszorg in de Europese Unie zien zich allemaal voor dezelfde uitdaging geplaatst: de zorg moet van goede kwaliteit zijn, voor iedereen toegankelijk en economisch rendabel. De lidstaten zijn verantwoordelijk voor de organisatie en de financiering van deze systemen. Het zou desalniettemin een goede zaak zijn indien de samenwerking tussen de lidstaten op dit gebied werd verbeterd, door het uitwisselen van informatie, ervaring en .
Wij zijn voorstander van de toepassing van de open coördinatiemethode. Er moet bovendien een duidelijk tijdsschema worden opgesteld. Het is ook heel belangrijk dat de lidstaten vóór de voorjaarstop van de Europese Raad in 2006 gemeenschappelijke doelstellingen en indicatoren vastleggen.
In een aantal lidstaten bestaan voor bepaalde behandelingen lange wachtlijsten, terwijl het tekort aan artsen en goed opgeleid verplegend personeel toeneemt. De lidstaten dienen de kwaliteit van de diensten te verbeteren. Ze zullen dus investeringen moeten doen in infrastructuur, opleiding en nascholing. Dat kan met gebruikmaking van middelen uit de Structuurfondsen. Voor sommige aandoeningen moeten gemeenschappelijke hulpmiddelen en capaciteiten worden ingezet. Het is van belang dat er een Europees netwerk wordt opgezet voor de verwijzing van patiënten met zulke aandoeningen. Op die wijze kunnen we efficiënter gebruik maken van de middelen waarover de Europese Unie beschikt.
De vergrijzing van de bevolking zal tot meer problemen leiden, aangezien meer mensen getroffen zullen worden door aandoeningen die intensieve en langetermijnzorg vereisen. De financiering van de systemen voor de gezondheidszorg zal dan onder zware druk komen te staan. 
De Rossa (PSE ),
   . Ik heb voor dit verslag gestemd om mijn steun te betuigen voor de samenwerking tussen de lidstaten op het vlak van gezondheidszorg en zorg op de lange termijn. Ik steun in het bijzonder de beginselen die in het verslag staan vastgelegd, zoals gelijke toegang tot de zorg voor iedereen, ongeacht inkomen of rijkdom, hoge kwaliteit van de zorg en financiële duurzaamheid van zorgstelsels.
Ik ben van mening dat de totstandkoming van een integraal kader en nauwere samenwerking op het vlak van sociale zekerheid een belangrijk element vormt bij onze voortgang op weg naar de verwezenlijking van de sociale dimensie en sociale bescherming die deel uitmaken van het Lissabon-proces.
Ik steun de oproep aan de Commissie om voorstellen te formuleren die verdere vooruitgang op dit vlak kunnen brengen, de oproep aan de Raad om op de Europese Raad van juni 2004 het beginsel van de open coördinatiemethode alsmede een tijdschema aan te nemen, en de oproep aan de lidstaten om gemeenschappelijke doelstellingen en indicatoren vast te leggen voor de Europese Raad in 2006. 
Malmström, Paulsen en Olle Schmidt (ELDR ).
   Als liberalen stellen wij altijd het individu centraal bij het nemen van politieke besluiten. Mevrouw Jöns stelt in haar verslag de gezondheidszorg en de ziekenzorg aan de orde, die op verschillende manieren en in hoge mate het dagelijks leven van individuen beïnvloeden. Ze behandelt een groot aantal belangrijke aspecten van de zieken- en gezondheidszorg, die ook wij natuurlijk van groot belang achten voor de bevolking van Europa. We vinden echter dat de verantwoordelijkheid voor de gezondheids- en ziekenzorg zo dicht mogelijk bij de gebruiker moet liggen. Met het oog op een optimaal aangepaste gezondheids- en ziekenzorg vinden wij dat de verantwoordelijkheid op nationaal niveau behoort te liggen en niet op EU-niveau. Daarom hebben wij besloten om tegen dit verslag te stemmen. 
Marques (PPE-DE ),
   – Ik wil mevrouw Jöns graag gelukwensen met haar uitstekende verslag over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Sociaal en Economisch Comité en het Comité van de Regio’s “Voorstel voor een Gezamenlijk Verslag – Gezondheidszorg en Ouderenzorg: ondersteuning van nationale strategieën voor een hoog niveau van sociale bescherming”. Ik steun dit verslag. Het is inderdaad heel belangrijk dat er voorstellen worden gedaan voor het verwezenlijken van de drie doelstellingen die de EU op dit gebied heeft vastgesteld: toegankelijkheid, kwaliteit en financiële haalbaarheid.
De vergrijzing van de bevolking is op de lange termijn één van de belangrijkste uitdagingen. Het zou dus een goede zaak zijn als de lidstaten (waaronder de nieuwe leden) nauwer en op een beter gestructureerde wijze zouden samenwerken om zo voor deze sector te ontwikkelen. 
Ribeiro e Castro (UEN ).
   – Dit verslag heeft betrekking op een mededeling van de Commissie over een voorstel voor een gemeenschappelijk verslag over “gezondheidszorg en ouderenzorg”. Het gaat dan om de ondersteuning van nationale strategieën voor een hoog niveau van sociale bescherming.
Uiteindelijk zijn de lidstaten verantwoordelijkheid voor de organisatie en financiering van de systemen voor gezondheidszorg. In dit verslag wordt echter voorgesteld de samenwerking van de lidstaten op het gebied van de gezondheidszorg en de langetermijnzorg te verbeteren, en dat is een goed idee. Op die manier kun je informatie, ervaring en uitwisselen.
Ik ben het met de rapporteur eens dat de verzorging thuis door een familielid voordelen kan bieden, en dat het daarom van belang is dat zulke familieleden ondersteuning ontvangen. Ook in het verslag-Bastos over het combineren van beroeps-, gezins- en privé-leven, waarover we in deze zitting gestemd hebben, zijn in dit verband vorderingen gemaakt.
De instellingen voor het verlenen van gezondheidszorg en zorg van lange duur moeten op een evenwichtige wijze worden verdeeld over stad en platteland. Om de infrastructuur voor die zorg te scheppen en daarmee de doelstellingen op dit gebied te behalen zal er in de toekomst gebruik moeten worden gemaakt van middelen uit de Structuurfondsen. Ik heb voor gestemd. 
De Voorzitter.
   – Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd(2).

Ford (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, een beroep op het Reglement uit hoofde van artikel 181 van het Reglement: ik heb conform artikel 51 een schriftelijke verklaring ingediend waarin ik opriep tot een boycot van Ferrero SpA. Deze verklaring is in eerste instantie gedistribueerd, maar op 9 maart liet Voorzitter Cox mij schriftelijk weten dat de verklaring in zijn ogen niet toelaatbaar was en hij daarom besloten had de verspreiding ervan stop te zetten. Hoe ik het Reglement ook doorspit, ik kan geen enkele bepaling vinden die de Voorzitter toelaat om zo arbitrair te werk te gaan, en ook in zijn brief staat geen enkele verwijzing naar de regel die hij heeft toegepast.
Ik verzoek daarom de kwestie te laten doorverwijzen naar de verantwoordelijke commissie. Politieke campagnevoering door middel van boycots kent een lange traditie: denk aan Barclays in verband met Zuid-Afrika, Nestlé in verband met melkpoeder en Shell in verband met Brent Spar en Kabinda. Ik vind het verbijsterend dat het Europees Parlement ons op deze manier monddood maakt, zonder dat zelfs de bevoegde commissie wordt geraadpleegd. Daarom vraag ik u deze zaak naar de toepasselijke commissie door te verwijzen zodat deze de zaak onverwijld kan bestuderen. 
De Voorzitter. –
   Dank u, mijnheer Ford. Met uw opmerking zal terdege rekening worden gehouden en zij zal in de notulen worden opgenomen.(3) 

De Voorzitter.
   – Aan de orde is de verklaring van de Commissie over Haïti.
Ik geef het woord aan commissaris Solbes Mira, namens de Commissie. 
Solbes Mira,
   Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is uitermate bezorgd over de politieke, economische en maatschappelijke situatie in Haïti en roept alle partijen op om af te zien van verder geweld en de grondwet te respecteren. Ook de eerbiediging van het internationale recht, met inbegrip van de humanitaire wetgeving inzake de mensenrechten en het vluchtelingenrecht, is van fundamenteel belang.
De Commissie steunt een vreedzame en grondwettige oplossing van de crisis hetgeen ook de voorwaarde vormt voor vrije en eerlijke verkiezingen in de toekomst als het politieke klimaat het toelaat.
De Europese Unie steunt het initiatief van de CARICOM en spoort alle lidstaten aan om dat voorbeeld te volgen. Dit initiatief, gebaseerd op de resoluties van de Organisatie van Amerikaanse Staten, moet bijdragen aan een duurzame oplossing van de crisis. De Europese Commissie heeft voor 1,25 miljoen euro aan financiële steun toegezegd aan de missie van de Organisatie van Amerikaanse Staten in Haïti.
Na het vertrek van president Aristide heeft de Commissie enkele positieve ontwikkelingen aan het politieke front vastgesteld. Daarmee doel ik met name op het proces dat heeft geleid tot de benoeming van de heer Latortue tot voorlopig premier. Zijn benoeming vormt een belangrijke mijlpaal in het CARICOM-initiatief en moet de weg bereiden naar een constitutionele oplossing van de huidige problemen van dit land, waarbij de nodige maatregelen moeten worden genomen om de geweldsspiraal te doorbreken en een klimaat van veiligheid te creëren in Haïti.
Vorige week heeft de Europese Commissie 1,8 miljoen euro uitgetrokken voor humanitaire noodhulp die met name zal worden gebruikt voor gezondheidszorg voor mensen die woonachtig zijn in de door de rebellie getroffen gebieden en in Port-au-Prince. Wij zijn bereid om additionele hulp te overwegen overeenkomstig de humanitaire behoeften. Wij werken nauw samen met het VN-kantoor voor de coördinatie van Humanitaire Zaken in Haïti om de bestaande behoeften in kaart te brengen. Dat team wordt ondersteund en gefinancierd door ons Bureau voor humanitaire hulp (ECHO).
Tot slot wil ik graag laten weten dat de Commissie samen met andere in Haïti werkzame internationale donateurs ook werkt aan de coördinatie van ontwikkelingsstrategieën en tegelijkertijd probeert in te springen op de eerste behoeften die in het land leven. Het uiteindelijke doel daarvan is bespoediging van de ontwikkelingshulp zodra de situatie het toelaat. 
Bowis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, 200 jaar geleden heeft er een slavenopstand plaatsgevonden in San Domingo. De slaven wisten hun Franse meesters ten val te brengen en richtten de eerste zwarte republiek ter wereld op, die zij Haïti noemden. In de onafhankelijkheidsverklaring werd broederschap gezworen aan voormalige meesters die 'ons recht doen' en werd gesteld dat de regering er voortaan een van rechtvaardigheid zou zijn.
Zo goed is het nooit meer geworden in Haïti, dat in onze tijd ten prooi is gevallen aan diepe armoede en terreur. Het land is de belichaming geworden van staatsgeweld en gruwelen, denk maar aan de Tonton Macoute en de jaren van Papa Doc. De komst van Aristide bracht even een sprankje hoop, maar deze werd snel weer gedoofd door een militaire coup. Daarna kwam Aristide weer aan de macht, maar het land raakte geleidelijk in een neergaande spiraal van economische teruggang, mensenrechtenschendingen, moordzuchtige milities en dubieuze verkiezingspraktijken.
Nu is het land weer volledig ineengestort. De lijken liggen op straat – slachtoffers van alle partijen – en kinderen die op diefstal worden betrapt, moeten smeken voor hun leven. Kinderen worden bedreigd door honger en ziektes. Fabrieken en depots liggen in puin, en de werkgelegenheid die ze boden is verdwenen. Gewapende bandieten, drugssmokkelaars en commandanten van doodseskaders buiten het machtsvacuüm uit. De wereld had pas te laat oren voor de toenemende bezorgdheid van CARICOM, die zo welluidend verwoord werd door Louis Straker, vice-premier van Saint Vincent en de Grenadines, tijdens de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU in Addis Abeba van een paar weken geleden. Tegen die tijd was het te laat om de regering en de oppositie nog bij elkaar te brengen - niet dat de oppositie zich erg behulpzaam toonde door zich aan de voorwaarden voor samenwerking te houden.
Wat kunnen we doen? Frankrijk heeft troepen gestuurd om die van de VS bij te staan. Waarschijnlijk zullen zij hun EU-partners op de hoogte houden, met ze overleggen, en een beroep op ze doen indien en wanneer dat nodig mocht zijn. Moet de rest van ons zich nu in de handen wringen en het werk aan hen overlaten? Moeten we in de voetstappen van de VN-resoluties volgen? Moeten we humanitaire en, hierop volgend, ontwikkelingshulp voorbereiden en deze in werking stellen? Moeten we bijdragen aan de kosten van vredeshandhaving? Moeten we reageren op de oproepen van de VN om de blokkade van wegen ongedaan te maken zodat er voedsel en hulp aan het noorden kan worden geleverd? Moeten we de plaatselijke politie helpen de 3500 personen te arresteren die uit 20 gevangenissen zijn ontsnapt, waardoor het moeilijk wordt om de plegers van misdrijven tijdens het militair regime voor het gerecht te brengen? Ja, al deze dingen moeten we doen. We moeten de bevroren EOF-gelden vrijmaken. We moeten zodra de multinationale interventiemacht de orde hersteld heeft, de initiatieven van CARICOM voor een stabilisatiemacht ondersteunen. Wij moeten steun bieden aan de premier, Gérard Latortue, die is aangesteld door de raad van wijze mannen, en aan de interim-president, Alexandre. Vervolgens moeten we helpen de schuldigen voor het gerecht te brengen en helpen bij de totstandkoming van een waarheids- en verzoeningscommissie.
Op een dag waarop de terreur op onze eigen continent, in Spanje, heeft toegeslagen, en ons hart uitgaat naar de bevolking van Spanje, moeten we ook ruimte in ons hart vinden voor de bevolking van Haïti en deze mensen helpen hun recht te krijgen. 
Belder (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de diepe structurele crisis in Haïti vraagt om een langdurige internationale betrokkenheid. In het andere geval dreigt voortgaande politieke en sociaal-economische neergang, met alle afschrikwekkende gevolgen voor de bevolking van dien.
Hoe ernstig de situatie in Haïti nog onveranderd is, las ik recent in vertrouwelijke binnenlandse reportages. Voor het herstel van de publieke orde is de rehabilitatie van de Haïtiaanse nationale politie een eerste vereiste. De betrouwbare kern daarvan verdient alle steun van de tijdelijke internationale troepenmacht. Alleen zo kan immers tot massale ontwapening van alle ongeregelde strijdgroepen worden overgegaan. Tot dusverre stelt de internationale troepenmacht zich nog te passief op. Vrij spel voor criminelen en gewapende bendes is het gevolg. Zo zal er in Haïti bloed blijven vloeien, waarschuwen informanten ter plaatse. Dat kan toch niet zijn, Commissie. Ik bepleit krachtig internationaal optreden in Haïti ter stabilisering van de toestand. Wat komt er anders van de verstrekking van humanitaire noodhulp terecht?
Intussen rust op de gebleven buitenlandse hulpverleners een enorme werkdruk ter leniging van de nood. Ik citeer er één: "Toch blijf ik persoonlijk overtuigd van het nut van ons werk hier, anders zou ik allang het land hebben verlaten zoals gevraagd door mijn ongeruste familie. Ik denk dat het in deze moeilijke momenten meer dan ooit nodig is de Haïtianen niet alleen te laten in hun strijd voor autonomie en democratie en ze te steunen zonder ze te sturen of te dwingen."
Zo'n moedige, niet aflatende stem, mijnheer de Voorzitter, moet ons aanspreken en met de daad bij Haïti betrekken. Wat te denken van de onvermoeibare inzet van dappere Haïtiaanse hulpverleners? Zij willen en kunnen sowieso niet weg. Commissie, daarom vraag ik u in afwachting van een nieuwe regering in Haïti alles in het werk te stellen om de lopende activiteiten zo snel mogelijk te hervatten. Zo houden we de hoop bij de plattelandsbevolking levend en verliezen we niet opnieuw tijd. 
Berthu (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik was volkomen verbijsterd toen ik de ontwerpresolutie las van ons Parlement over de situatie in Haïti. Ik verwachtte felicitaties aan Frankrijk en de Verenigde Staten – maar vooral aan Frankrijk, als Europees land – voor het beëindigen van een opstand die zichtbaar op weg was te ontaarden in een zeer ernstige burgeroorlog. Maar die felicitaties heb ik niet aangetroffen in deze ontwerpresolutie, terwijl de Europese Unie al weken geleden verklaard heeft zeer verontrust te zijn door de geweldsexplosies in Haïti en “alle deelnemers aan het politieke leven, zonder uitzondering,” – ik citeer de verklaring van het voorzitterschap van 17 februari – heeft verzocht “om zich te onthouden van iedere vorm van geweld”. Dergelijke idealistische oproepen hebben geen enkel effect, terwijl Frankrijk en de Verenigde Staten er tenminste één bereikt hebben.
Ik verwachtte ook felicitaties voor het feit dat Frankrijk niet lafhartig de aandacht verloren heeft voor een land waarmee het oude culturele en emotionele banden onderhoudt, ook al ligt dat land in de directe nabijheid van de Verenigde Staten. Zo laat Frankrijk namelijk zien dat het zich bewust blijft van zijn historische verplichtingen. Het Europees Parlement had die verantwoordelijke opstelling wel mogen steunen. Ik verwachtte ook felicitaties aan Frankrijk omdat het preventieve diplomatieke actie heeft ontplooid, een actie waar de Europese Unie, als zij sportief was geweest, haar steun aan had kunnen verlenen.
Maar in plaats van dat alles lijkt het de opstellers van de resolutie die ons is voorgelegd in de eerste plaats te spijten – hoewel ze dat niet met zoveel woorden durven zeggen – dat een Europees land een initiatief heeft genomen zonder tot in der eeuwigheid in de gelederen te blijven van degenen die idealistische oproepen doen. Dat is een negatieve en volkomen betreurenswaardige houding, waardoor de ontwerpresolutie verbazingwekkende kronkels vertoont. Ik zie bijvoorbeeld dat in overweging f de voorwaarden voor het vertrek van de heer Aristide in bedekte termen worden bekritiseerd en dat hij beschouwd wordt als democratisch verkozen president, terwijl iedereen heel goed weet – en in de resolutie zelf wordt daar ook op gewezen in overweging h – dat de verkiezingen voor zijn tweede ambtstermijn werden gehouden zonder deelname van de oppositie, die protesteerde tegen de telling van de stemmen bij de voorafgaande parlementsverkiezingen. Zo ontstond er een crisis die sindsdien alleen maar groter en dieper is geworden.
Ik zie ook in paragraaf 11 dat het Europees Parlement erop aan zou dringen dat de voorlopige multinationale troepenmacht, met toestemming van de VN-Veiligheidsraad, niet wordt samengesteld uit Franse, Amerikaanse en Canadese militairen, maar uit blauwhelmen van de Verenigde Naties, alsof het Europees Parlement als enige wens heeft om de landen die met troepen in de regio aanwezig zijn uit dit leger te weren, terwijl die toch de eerst betrokkenen zijn.
Om af te ronden: ik betreur het, mijnheer de Voorzitter, dat in deze ontwerpresolutie niet wordt erkend dat Frankrijk heeft opgetreden ten dienste van het recht en het algemeen belang, dat het bijstand heeft verleend aan een volk dat in gevaar verkeerde – om erger te voorkomen –, dat het de soevereiniteit van het Haïtiaanse volk verdedigt en dat het zich toelegt op het verdedigen van de legitimiteit van het proces van politieke wederopbouw. Ik wil benadrukken dat dat een goede weg is, want de Raad van zeven wijzen, die representatief is voor de verscheidenheid in de Haïtiaanse samenleving, heeft zojuist een minister-president aangewezen, de heer Latortue, met instemming van de interim-president, de heer Alexandre, hetgeen overigens overweging k van de ontwerpresolutie enigszins achterhaald maakt. Deze recente beslissing zou bijval moeten oogsten daar zij deel is van een verzoeningsproces en een aanzet geeft voor de vorming van een overgangsregering van nationale eenheid, die zelf de voorbereiding van de komende verkiezingen op zich zal nemen. 
Solbes Mira,
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil de sprekers bedanken voor hun commentaar.
Ik wil graag nog twee aanvullende opmerkingen maken. Ten eerste heeft de Raad in zijn verklaring van 1 maart duidelijk zijn steun uitgesproken voor de instelling van een voorlopige multinationale vredesmacht in Haïti, waarmee ook steun wordt verleend aan de VN-raad.
Ten tweede heeft de Unie inzake de mogelijkheid om de fondsen van het achtste EOF te gebruiken de normalisatie van de betrekkingen afhankelijk gesteld van de nakoming van enkele voorwaarden en de uitvoering van maatregelen vastgelegd in de resoluties van de Organisatie van Amerikaanse Staten. Daar blijven wij ook naartoe werken. Ondertussen zijn wij bereid om in samenwerking met de CARICOM niet alleen de beloofde humanitaire hulp te verstrekken, maar indien nodig ook aanvullende hulp te verschaffen. 
De Voorzitter.
   – Dank u zeer, mijnheer de Commissaris, in het bijzonder voor uw beknoptheid.
Tot besluit van dit debat deel ik mee dat ik zes ontwerpresoluties heb ontvangen, conform artikel 37, lid 2 van het Reglement.(1)
De stemming vindt aansluitend op de debatten plaats. 

De Voorzitter.
   – Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de gevolgen voor het milieu van actieve lagefrequentie-sonarinstallaties. 
Solbes Mira,
   Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is zich bewust van de bestaande ongerustheid over de gevolgen van sonarinstallaties voor de mariene zoogdieren. Impulsen van lage en gemiddelde frequentie kunnen de walvisachtigen verstoren. Wij beschikken tevens over informatie dat deze geluiden ook gevolgen kunnen hebben voor andere vissoorten en hun gedragingen.
De Europese wetgeving – met name de Habitatrichtlijn – vereist dat alle EU-lidstaten de nodige maatregelen nemen om een rigoureus beschermingssysteem in te stellen voor alle in de Europese wateren aanwezige walvisachtigen. Bij ontstentenis van een diepgaande en geautoriseerde analyse waarin alle beschikbare informatie met betrekking tot de gevolgen van sonar bijeen is gebracht, is het uiterst moeilijk om wat dit betreft een helder standpunt in te nemen.
Deze kwestie werd door de Commissie reeds aangekaart in de vergadering van de Habitatcommissie van 20 november 2002 en de – zeer complexe – informatie die sindsdien over dit thema is vergaard, afkomstig van de lidstaten en regionale milieuorganisaties, dient te worden aangevuld met wetenschappelijke studies.
Op 25 september 2003 heeft de Commissie een onafhankelijke en gespecialiseerde instelling – de Internationale Raad voor het onderzoek van de zee in Denemarken – gevraagd om een rapport op te stellen en een wetenschappelijke analyse te maken van alle relevante informatie inzake het effect van sonar op walvisachtigen en vissen, waarin de hiaten in onze actuele kennis worden belicht en aanbevelingen voor toekomstig onderzoek worden gedaan.
De Commissie wil ook graag andere gezichtspunten ontvangen over alternatieve maatregelen die kunnen leiden tot de reductie van de gevolgen van sonar voor dit soort zeedieren.
Alleen op basis van gedegen wetenschappelijke informatie kunnen wij op een coherente en coöperatieve manier gemeenschappelijk de nodige maatregelen nemen om de walvisachtigen niet langer te verstoren door activiteiten die samenhangen met sonargebruik, overeenkomstig de bepalingen in onze Habitatrichtlijn.
De Commissie is zich anderzijds bewust van de mogelijke gevolgen van militaire activiteiten voor het milieu. Wij kunnen echter geen aanvullende communautaire maatregelen nemen voor de reglementering van de ontwikkeling van nieuwe militaire technologieën aangezien de Unie op dit specifieke terrein geen bevoegdheden heeft. 
Korhola (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat het debat over de actieve lagefrequentie-sonarinstallaties in het Europees Parlement langzaam maar zeker wordt voortgezet. In januari van het afgelopen jaar werd mijn mondelinge vraag aan de Commissie over de gevolgen voor het milieu van het LFAS-systeem behandeld. Mijnheer de commissaris, u beloofde toen dat de Commissie een bericht hierover naar alle lidstaten zou sturen, waarvoor mijn dank, en u zei dat de mogelijk schadelijke gevolgen voor het milieu van sonarinstallaties in strijd zijn met de Habitatrichtlijn. De Commissie zei dat er maatregelen genomen moeten worden om de gevolgen van LFAS-installaties te onderzoeken. Het is goed dat er vooruitgang wordt geboekt.
Afgelopen oktober waren wij met een delegatie van het Parlement in het hoofdkwartier van de NAVO in Brussel om een petitie hierover te overhandigen dat door meer dan 85.000 mensen en 68 milieuorganisaties was ondertekend. Na dit initiatief zijn er ook meer wetenschappelijke bewijzen over deze zaak naar boven gekomen. Onlangs heeft het tijdschrift Nature een artikel hierover gepubliceerd, waarin onder andere wordt verwezen naar de veertien walvissen die vorig jaar september op de Canarische eilanden aanspoelden en stierven. In die tijd werden er in dat gebied oefeningen door de marine uitgevoerd en vier uur na het begin van de oefeningen begonnen de walvissen aan te spoelen. Bij hen werden ernstige bloedingen, beschadigingen aan de lever en andere interne organen alsmede tekenen van de zogeheten caissonziekte geconstateerd.
Mijnheer de Voorzitter, ik doe daarom weer een beroep op de lidstaten van de NAVO om het gebruik van het sonarsysteem te beperken, totdat de gevolgen voor het milieu en het verband met de recente sterfte van walvissen volledig zijn onderzocht. Het door de Verenigde Staten en de NAVO-landen ontwikkelde lagefrequentie-sonarsysteem kan de oorzaak zijn van het aanspoelen van walvissen en de dodelijke beschadigingen aan hun interne organen. Het geluid van sonar, dat een hoog decibelgehalte en een lage frequentie heeft, kan in zee duizenden kilometers ver dragen. De Verenigde Staten hebben sinds de jaren '80 het LFAS-systeem ontwikkeld om duikboten van de nieuwste generatie in de gaten te houden die moeilijk traceerbaar zijn met de oude passieve sonarinstallaties. De doelstelling om de territoriale wateren in de gaten te houden is legitiem, maar de negatieve gevolgen van het LFAS-systeem lijken niet te rechtvaardigen. Er zouden dus alternatieve technologieën moeten worden ontwikkeld.
Er zijn walvissen gestorven in gebieden waar de Verenigde Staten het systeem heeft getest. In maart 2000 spoelden op de Bahamas 17 walvissen aan waarvan er acht stierven, terwijl in zee het sonarsysteem van de vloot werd getest. Bij de autopsie op de dode walvissen werd geconstateerd dat een extreem hard geluid bloeduitstortingen in de hersenen en de interne gehoorgang had veroorzaakt. De vloot van de Verenigde Staten zei in zijn verslag over het geval op de Bahamas dat het sonarsysteem de waarschijnlijkste oorzaak van de walvissterfte was. Het harde geluid dreef de walvissen naar de kust, waar zij stierven aan een warmteberoerte en uiteindelijk ook aan interne bloedingen. 
Medina Ortega (PSE )
   Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement houdt zich al jaren bezig met dit thema, zij het met een lage intensiteit. Er bestaat bijvoorbeeld al een resolutie van het Europees Parlement uit 1999 over de gevolgen van de militaire technologie voor het milieu. Bovendien zijn er, met betrekking tot het specifieke thema dat wij vandaag bespreken, een aantal geschreven vragen aan de Commissie gesteld. De eerste vraag was afkomstig van de heer Sturdy en is beantwoord door de heer Busquin. Laatstgenoemde wees erop dat er geen fondsen waren aangevraagd voor onderzoek naar dit thema. De tweede vraag, gesteld door mevrouw Caroline Lucas en beantwoord door commissaris Wallström, ging over de impact van lagefrequentie-sonarinstallaties.
Commissaris Solbes is evenals commissaris Wallström destijds van mening dat deze kwestie valt onder de Habitatrichtlijn. Met andere woorden, de EU heeft in principe enige bevoegdheden op dit terrein, ook al gaat het hier om een militaire aangelegenheid.
Ik wil eraan herinneren dat de federale Noord-Amerikaanse rechtbanken een verbod hebben opgelegd aan de Amerikaanse marine op het gebruik van sterke en lagefrequentie-sonar in de Stille Oceaan, om schade aan de mariene fauna te voorkomen.
Zoals mijn voorgangster mevrouw Korhola al zei werden in 2002 enkele NAVO-operaties uitgevoerd met deelname van EU-schepen in de wateren van Fuerteventura en Lanzarote. Als gevolg daarvan zijn 14 walvissen gestrand.
Er zijn studies naar dit onderwerp verricht door twee wetenschappers, namelijk Paul Jepson van de Universiteit van Londen en de heer Fernández van de Universiteit van Las Palmas. De resultaten van hun onderzoek zijn gepubliceerd in het tijdschrift “Nature” van november 2003. Daarin benadrukken zij dat sonaroperaties gevolgen hebben voor walvissen. Naar het schijnt veroorzaken sonarinstallaties desoriëntatie bij de walvissen waardoor zij plotseling opduiken. Er is sprake van drukverlies en stikstofophoping in het bloed. Het is dus al wetenschappelijk bewezen dat sonar gevolgen heeft voor walvissen.
Wij hebben het hier over een klein soort walvis, de dolfijn van Cuvier, die zich momenteel in een zeer slechte situatie bevindt. Wij vragen ons dan ook af waarom deze militaire technologie nodig is. De reden waarom de Noord-Amerikanen deze nieuwe lagefrequentie-sonar ontwikkelen is immers om stille onderzeeërs op te sporen die alleen zijzelf vervaardigen. Als op dit moment dus geen enkel ander land ter wereld over voldoende technologie beschikt om deze stille onderzeeërs te vervaardigen, wat voor zin heeft het dan dat onze schepen, die bij de NAVO horen en samenwerken met de Amerikaanse marine, deze technologie ontwikkelen?
Er wordt direct letsel toegebracht aan deze zeedieren. Ik denk dat de commissaris correct heeft geantwoord. Als wij echter rekening houden met het bestaande wetenschappelijke onderzoek en de bestaande resolutie van het Europees Parlement uit 1999 - waar de commissaris weet van moet hebben, aangezien hij de wateren waar deze problemen zich afspelen goed kent - denk ik dat het moment is aangebroken dat de Commissie gaat nadenken over een mogelijk plan van aanpak dat valt binnen de bevoegdheden van de Commissie en andere gemeenschappelijke instellingen.
Zoals de commissaris weet streeft de Europese Unie momenteel een bepaald defensie- en veiligheidsbeleid na hetgeen onder meer is vervat in het Unieverdrag. Ik denk dat het tijd wordt om ook de negatieve gevolgen van dit beleid onder ogen te zien.
Ik hoop dan ook dat deze verklaring van de Commissie een eerste aanzet zal vormen voor een nieuw gemeenschappelijk beleid en dat de Commissie dit Parlement in ieder geval in de volgende zittingsperiode kan aangeven welke richting het beleid op gaat. Me dunkt dat wij op basis van het onderzoek uit het tijdschrift “Nature” kunnen concluderen dat de gevolgen van deze lagefrequentie-sonarinstallaties voor het voortbestaan van deze walvisachtigen wetenschappelijk is aangetoond.
Wij moeten nu aanbevelingen gaan opstellen voor concrete maatregelen, waarbij de lidstaten in het kader van de intergouvernementele samenwerking kunnen worden verzocht om rekening te houden met deze wetenschappelijke conclusies en zodoende bij te dragen aan het behoud van onze reeds uitgedunde maritieme fauna. 
Duthu (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik heb allereerst drie vragen over het gebruik van lagefrequentie-sonarinstallaties en ik zal tot slot een suggestie doen.
Ten eerste – en daar hebben de twee vorige sprekers ook al op gewezen – is deze kwestie hier in dit Huis al meerdere malen besproken en is ons al verteld, met name door commissaris Solbes, dat we meer informatie nodig hebben. Vandaag hebben wij vernomen dat een Deense organisatie is belast met een onderzoek, maar we wachten al lange tijd op aanvullende gegevens, hetgeen zo langzamerhand toch een beetje vreemd lijkt.
Eigenlijk hebben wij al genoeg bewijzen van de ernstige risico’s die kleven aan het gebruik van die sonarinstallaties, in het bijzonder voor walvissen, om de toepassing van het voorzorgsbeginsel overeenkomstig de Verdragen te rechtvaardigen. Het is dan ook gerechtvaardigd om met ingang van vandaag een moratorium in te stellen op het gebruik ervan, teneinde de benodigde gegevens te verzamelen voor het opstellen van aanvullende wetenschappelijke bewijzen. Moeten we echt nog steeds wachten tot de toestand nog erger wordt alvorens in actie te komen?
Ten tweede zijn we ons goed bewust van de zorgwekkende staat waarin vandaag de visstanden verkeren, zowel in Europa als op wereldschaal. Wij hebben vernomen – en dat verbaasde ons niet – dat er aanwijzingen zijn dat de signalen die deze lagefrequentie-sonarinstallaties uitzenden invloed hebben op de bewegingen van visscholen, waardoor die in gevaarlijke gebieden terecht kunnen komen met alle gevaren van dien voor hun voortbestaan. Kunnen wij ons de luxe veroorloven een technologie te ontwikkelen en te gebruiken die, wanneer die in vredestijd getest wordt, het risico met zich meebrengt de achteruitgang van de visstanden te verergeren?
Ten derde heeft de EU de eerste stappen gezet in de richting van een gemeenschappelijk defensiebeleid en een eveneens gemeenschappelijke wapenindustrie. Dat zal ongetwijfeld effect hebben op het onderzoek in Europa, op het industriebeleid en op de ontwikkeling van de Unie in het algemeen. Nu in onze samenlevingen de roep om milieuvriendelijke oplossingen steeds luider klinkt moeten we aantonen dat Europa, in de lijn van de doelstellingen van Lissabon, in staat is wereldleider te zijn op het gebied van duurzame technologieën. Kunnen we dat doen als we niet in staat zijn om doelmatig op te treden tegen de ontwikkeling en het gebruik van technologieën die dermate verdacht zijn als de lagefrequentie-sonar?
Ten slotte is het, vanuit het oogpunt van een op sociaal, economisch en milieugebied duurzame ontwikkeling, een vereiste dat we onze mogelijkheden als leden van het Europees Parlement ten volle gebruiken om met alle middelen die tot onze beschikking staan invloed uit te oefenen op de fundamentele collectieve keuzen die op dit moment op het terrein van de wapenindustrie gemaakt worden. Daarom verzoek ik mijn collega’s met klem mijn voorstel om dit debat af te sluiten met een resolutie op onze volgende zitting hier in Straatsburg te steunen. Alleen zo kan het Parlement zich een positie verwerven van waaruit het in contact kan treden met de verschillende actoren. 
Solbes Mira,
    – Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is zich van dit probleem bewust. We weten dat de wetenschappelijke bewijzen voor problemen met dit soort sonar zich opstapelen. We geloven echter wel dat er een diepgaandere analyse moet worden uitgevoerd van de beschikbare gegevens. Bij die analyse kunnen dan ook nieuwe gegevens worden betrokken, zoals de gegevens waar de heer Medina Ortega het over had toen hij naar het artikel van Jepson en Fernández verwees.
Als de Commissie besluit maatregelen te nemen, zal ze daarbij rekening moeten houden met een aantal zaken. Om te beginnen haar bevoegdheid in dezen. Je kunt hierbij echter ook denken aan de nationale verantwoordelijkheden met betrekking tot de richtlijnen over habitats en de speelruimte die de lidstaten hebben bij het toepassen van het voorzorgsbeginsel. En dan zijn er de militaire aspecten. Dat ontslaat ons overigens niet van de plicht er bij de NAVO en de militaire autoriteiten op aan te dringen aan deze problematiek de nodige aandacht te besteden – zeker in die gevallen waarbij zich op de korte termijn misschien niet, maar op de lange termijn mogelijk wel problemen voordoen. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
– B5-0129/2004 van de leden Isler Béguin en Schroedter, namens de Verts/ALE-fractie, over Oekraïne;
– B5-0132/2004 van de heer Belder, namens de EDD-fractie, over Oekraïne;
– B5-0135/2004 van de heer van den Bos, namens de ELDR-fractie, over Oekraïne;
– B5-0137/2004 van mevrouw Caullery, namens de UEN-fractie, over Oekraïne;
– B5-0139/2004 van de leden Wiersma en Van den Berg, namens de PSE-fractie, over Oekraïne;
– B5-0141/2004 van de leden Posselt, Stauner en Tannock, namens de PPE-DE-fractie, over Oekraïne;
– B5-0143/2004 van de heer Vinci, namens de GUE/NGL-fractie, over Oekraïne. 
Tannock (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in een echte democratie is de strijd om politieke macht en ideeën een gezonde aangelegenheid waarin mensen zelf kunnen kiezen voor hun eigen regering en politieke leiders. De uitslag van een verkiezing kan echter nooit al zeker zijn voordat er gestemd is, en als de bevolking geen kans krijgt een onpopulaire regering naar huis te sturen. President Koetsjma's late poging, kort voordat zijn ambtstermijn afloopt, om het Oekraïense bestel om te vormen van een presidentieel regeringssysteem tot een parlementair meerderheidssysteem, met een benoemde premier met uitvoerende bevoegdheid, doet vermoeden dat het hier om een politieke manoeuvre gaat die is bedoeld om zijn greep op de macht te behouden terwijl hij in de prognoses ver achter ligt op oppositieleider Oesjanka.
De eerste stemming voor een grondwetswijziging in deze richting op 24 december werd sterk bekritiseerd door de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa omdat er gestemd werd door middel van hand opsteken. Sommige afgevaardigden zijn zelfs gefotografeerd terwijl ze beide handen in de lucht staken, wat duidelijk indruist tegen het reglement van het Oekraïense parlement zelf en een schending inhoudt van artikel 3 van het statuut van de Raad van Europa, waaraan Oekraïne zich gebonden heeft en waarvan de schending het lidmaatschap van Oekraïne in gevaar zou kunnen brengen.
De Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa heeft ook kritiek uitgeoefend op het gedrag van de oppositie, die heeft geprotesteerd door alle activiteiten van het parlement te blokkeren. Op 3 februari is, onder internationale druk, het grondwetsvoorstel gewijzigd - en dit dienen we als een verbetering te zien. In het nieuwe voorstel wordt vastgehouden aan de rechtstreeks gekozen president, ook al heeft deze minder bevoegdheden, en er wordt levenslange ambtszekerheid voor rechters ingevoerd, om zo de steun af te dwingen van het socialistische blok van de heer Maroz, dat ook heeft verklaard dat het de definitieve lezing van het voorstel alleen zal steunen als er substantiële hervormingen worden doorgevoerd voor de democratisering van het parlement door middel van een systeem van evenredige vertegenwoordiging. Maar opnieuw heeft de regering haar toevlucht genomen tot dubieuze parlementaire noodprocedures om de stemming te bespoedigen en voorbij te gaan aan het nationale en parlementaire debat.
Ik zou de regering van Oekraïne er ook aan willen herinneren dat voor een grondwetswijziging normaal gesproken een goedkeuringsreferendum bij de bevolking nodig is.
Net als de rest van dit Parlement, maak ik me ook zorgen over maatregelen die het open en vrije debat in Oekraïne zouden beknotten. Drukuitoefening op de oppositiemedia is zonder meer aan de orde van de dag. Het geval van het dagblad dat in de resolutie werd aangehaald is in mijn ogen een slecht voorbeeld aangezien het begrijpelijk en terecht is dat het dagblad werd vervolgd voor de publicatie van drie artikelen die uitermate antisemitisch van aard waren. De regering beweert tevens dat het uit de lucht gaan van Radio Vrijheid uitsluitend uit commerciële overwegingen heeft plaatsgevonden en niet als gevolg van politieke druk op de oppositie.
Ter verdediging van de heer Koetsjma dient te worden aangevoerd dat de beschuldigingen van de Verenigde Staten dat hij de VN-sancties heeft doorbroken door het Kolchuha-radarsysteem aan Irak te leveren, niet zijn bewezen, aangezien een dergelijk radarsysteem bij de zoektocht naar massavernietigingswapens in Irak nooit is aangetroffen.
Oekraïne bevindt zich nu op het kruispunt van een democratische toekomst naar westers model en met EU-aspiraties, waar wij in het Europees Parlement in principe achter staan, en een terugkeer naar een semi-democratisch autoritair systeem. De keuze is aan Oekraïne zelf. Wij zijn ervan overtuigd dat de eerste optie de voorkeur verdient in het belang van de toekomstige welvaart en vrijheid van dat prachtige land en zijn bevolking. 
Isler Béguin (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, onze Europese Unie breidt zich uit door staten in Centraal- en Oost-Europa onder haar waarden en normen te scharen. Deze landen hebben zich bevrijd van tientallen jaren communistische onderdrukking. Deze harmonisatie in alle geledingen van de politieke en economische domeinen, waar de kandidaat-lidstaten aanspraak op maken en naar streven komt de stabiliteit en de welvaart van de Europese ruimte ten goede.
Maar zoals we inmiddels hebben ingezien, betekent de uitbreiding ook nieuwe buurlanden aan de grenzen van Europa. Oekraïne is een van die Europese landen die met moeite proberen de slechte reflexen en praktijken uit de halve eeuw sovjetcommunisme achter zich te laten. Terwijl Centraal-Europa en de Baltische staten worden genormaliseerd en in hun rechten hersteld springen de gebrekkige democratie, de vele problemen en de onzekere economische toestand die langs deze nieuwe grens voortduren, des te meer in het oog.
Deze sociale, politieke en economische breuklijn tussen de twee kanten van het continent Europa vergt van de Europese Unie, nu deze zich uitbreidt, niet alleen dat zij in actie komt, middelen ter beschikking stelt, initiatieven neemt en zich solidair toont. De groeiende verschillen tussen de uitgebreide Unie en haar oosterburen werpen ook en vooral de vraag op van de voorgeschiedenis van onze Europese Unie met betrekking tot haar oostelijke verwanten, voor wie de communautaire aandacht te zeer beperkt is gebleven tot het veiligstellen van de grenzen en van hun kerncentrales. Waarom zijn we niet al in 1991 ruimhartiger geweest in onze solidariteit, onze programma’s en onze kredieten, in plaats van dat we nu vragen de TACIS-programma’s in Oekraïne te intensiveren om goedkoop de fragiele stabiliteit bij ons buurland te herstellen. Oekraïne staat echter met beide benen in de Europese identiteit en de regering van het land handhaaft dan ook, ondanks het gebrek aan bereidwilligheid van de Europese Unie, haar aanspraak op de plaats die het land in Europa toekomt.
De Europese Unie is het moreel en politiek aan de Oekraïense burgers verplicht om vanaf nu alles in het werk te stellen en al haar middelen in te zetten om daadwerkelijk de fundamentele vrijheden binnen dit land te herstellen, zoals daar zijn de vrijheid van gedachte, vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van politieke vergadering en vereniging. Zo is het noodzakelijk dat de Europese Unie Oekraïne goed in de gaten houdt als het gaat om de gevangenissen in het land en dat zij aanwezig is bij de aankomende verkiezingen. Maar zoals de uitbreiding die nu gaande is aantoont, kunnen de rechtsstaat, de democratie, de mensenrechten en het milieu beter beschermd worden binnen de Europese Unie dan erbuiten. Er zal dus een nieuwe uitbreiding nodig zijn voor de hereniging van ons continent. 
Belder (EDD ).
    Voorzitter, onder de leus "vrijheid voor het woord" demonstreerden eergisteren naar schatting 5.000 tot 7.000 Oekraïense burgers in 's lands hoofdstad Kiev. Aan deze manifestatie ligt het toenemend repressieve mediabeleid van president Koetsjma's regime ten grondslag. Niet zonder reden kopte de Neue Zürcher Zeitung afgelopen zaterdag dat de oppositionele media in Oekraïne moeten vrezen voor hun voortbestaan. De situatie is ernaar. Precies een week geleden hield Nikola Tomenko, voorzitter van de Oekraïense parlementscommissie voor mediavrijheid - let op de benaming - in de Verchovna Rada, het parlement, een vernietigend rekwisitoor. In dit jaar van presidentsverkiezingen poogt Koetsjma met alle beschikbare middelen dissidente meningen te onderdrukken. Heel controversieel is momenteel in dit verband het overlijden van Joeri Tsjetsjik, directeur van het particuliere radiostation, vorige week woensdag. Tsjetsjik kwam om het leven bij een verkeersongeluk. Hij was op weg van zijn woonplaats Poltava naar Kiev voor overleg met Radio Svoboda, de Oekraïense tak van Radio Liberty. Deze omstandigheid alleen al wekt argwaan over Tsjetsjiks onverwachte verscheiden. Slechts enkele uren na diens overlijden bestormden de Oekraïense veiligheidseenheden het Kiëvse station Radio Continent en namen alle zendapparatuur in beslag. Dit station had bij de Oekraïense machthebbers blijkbaar ongenoegen gewekt door programma's van Radio Liberty over te nemen. Intussen heeft de directeur van Radio Continent het land spoorslags verlaten, naar eigen zeggen uit louter lijfsbehoud. Uitgerekend bij Radio Continent werkte ook de journalist Georgi Gongadze, die in het jaar 2000 eerst werd vermist en dan onthoofd teruggevonden. De evidente campagne tegen onafhankelijke media die president Koetsjma en consorten vandaag voeren, weerspreekt de officiële doelstelling van Kiev de democratie in het land te bevorderen en toenadering te zoeken tot Europa.
Mijnheer de Voorzitter, in de New York Times pleitte de vroegere Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Madeleine Allbright begin deze week voor een transatlantische actie ter verdediging van de politieke en persvrijheid in Oekraïne. Naar ik hoop sluiten Washington en Brussel daadwerkelijk de gelederen om, zoals Allbright het stelt, de grenzen van de vrijheid te bewaken en uit te breiden. 
Ford (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, namens de PSE-fractie wil ik zeggen dat wij het belang van Oekraïne en zijn historische, culturele en economische banden met de EU erkennen, evenals zijn aspiraties voor lidmaatschap van de Europese Unie op de lange termijn. Wij zijn ook ingenomen met de voorbereiding door de Commissie van het actieplan – dat volgens plan in het voorjaar van dit jaar klaar moet zijn – waarmee Oekraïne steeds verder in het EU-beleid en de communautaire programma's zal worden geïntegreerd.
Een echt partnerschap kan echter alleen worden ontwikkeld op basis van gedeelde gemeenschappelijke waarden, vooral op het vlak van democratie, de rechtsorde en respect voor mensen- en burgerrechten. Momenteel wordt in Oekraïne niet aan deze voorwaarden voldaan en de situatie wordt slechter. Slechte omstandigheden in gevangenissen, willekeurige hechtenis en buitensporig lange perioden van voorarrest blijven in Oekraïne ernstige problemen. De vrijheid van meningsuiting – zoals een aantal van mijn collega's in meer detail hebben beschreven – wordt steeds meer bedreigd en er hebben een aantal ernstige schendingen van de rechten van de onafhankelijke media en journalisten plaatsgevonden.
Wij doen daarom een beroep op de Oekraïense autoriteiten om de omstandigheden in gevangenissen te verbeteren en een eind te maken aan willekeurige hechtenis en buitensporig lange perioden van voorarrest. Wij doen een beroep op de regering van Oekraïne om de vrijheid van meningsuiting te eerbiedigen en om duurzame en doeltreffende maatregelen te nemen om bemoeienis met vrije en onafhankelijke media te voorkomen en te bestraffen. Wij vragen de regering uitleg te verschaffen in verband met de beschuldigingen dat zij haar geheime diensten zou hebben opgedragen journalisten en Oekraïense en buitenlandse politici in eigen land te bespioneren om ze op die manier te ontmoedigen zich nog verder bezig te houden met mensenrechtenkwesties. Wij vragen de Oekraïense autoriteiten om een officiële toezegging te doen dat de aanstaande presidentsverkiezingen van oktober zullen plaatsvinden onder omstandigheden die een zo groot mogelijke transparantie toelaten, en hopen dat de Europese Commissie zal overwegen, in samenspraak met het Parlement en andere instanties, om een waarnemingsmissie naar de verkiezingen te sturen. 
Posselt (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, Oekraïne is ongetwijfeld een Europees land, een van de grootste Europese landen, en we mogen niet vergeten dat dit Europese land decennia lang door het sovjetkolonialisme is onderdrukt en leeggeplunderd. Bij alle kritiek die we nu op de Oekraïne hebben, moeten we proberen zelfingenomenheid te vermijden, want ons is een vergelijkbaar lot godzijdank bespaard gebleven, in elk geval de meesten van ons. Daarom moeten we voor een aantal dingen begrip op kunnen brengen.
Oekraïne heeft tijd nodig om zich te ontwikkelen. Wij als Parlement hebben de afgelopen jaren zeer veel gedaan om Oekraïne te helpen en al voor de val van het communisme in de jaren 1989 tot 1991 waren er in West-Europa krachten die met Oekraïne samenwerkten, zoals de Oekraïense universiteit in ballingschap, gevestigd in mijn Münchense kiesdistrict, of Radio Liberty, die vroeger vanuit München uitzond. München was misschien wel een soort Oekraïense metropool in de vrije wereld. Daarom hebben we altijd veel sympathie en begrip gehad voor de wens van het Oekraïense volk naar een eigen leven.
Maar we kunnen geen consideratie hebben met politici die corrupt zijn, het vooruitgangsproces in hun land frustreren, die er zelfs op uit zijn het nog tere plantje van de democratie en rechtsstaat weer dood te laten vriezen, die oppositie met criminele middelen bestrijden en proberen kritische media monddood te maken. Het is een grof schandaal wanneer een collega uit dit Europees Parlement – mevrouw Stauner, maar ze zal niet de enige zijn – door een officier van de Oekraïense geheime dienst geschaduwd wordt omdat ze Oekraïense oppositieleden mee heeft genomen naar het Europees Parlement, of omdat ze zich kritisch uitgelaten heeft, bijvoorbeeld over de orgaan- en kindersmokkel, maar ook over de vele andere problemen die er nu eenmaal in en met Oekraïne zijn.
Daarom moet ons beleid volstrekt helder zijn: onvoorwaardelijke sympathie voor het Oekraïense volk als een belangrijke Europese partner, maar klare taal en niet mis te verstane maatregelen tegen elke poging de democratie, die daar nog niet geworteld is, de nek om te draaien. 
Sacrédeus (PPE-DE ).
    Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris Solbes Mira, dames en heren, met Pasen 2002 ben ik als een van de verkiezingswaarnemers naar Oekraïne gereisd. Ik bespeurde een opvallende angst en ongerustheid om politieke meningen vrij te uiten, vooral bij jonge kandidaten. Ik vond dat zorgwekkend. In het kader van het programma van de Commissie voor een groter Europees nabuurschap heb ik mij ingespannen om het Europees Parlement tot een positieve uitspraak te bewegen, wat ook gelukt is, opdat Oekraïne zicht op Europa wordt geboden en als Europese natie ooit in de toekomst lid kan worden van deze Unie.
Tegelijkertijd wil ik eraan herinneren dat Oekraïne een zeer oude natie is. Het is echter een jonge staat, die onder Russisch en sovjetcommunistisch bestuur heeft geleefd. In dit verband is het extra betreurenswaardig dat zo velen in de media en de journalistiek in moeilijkheden komen, dat Radio Liberty wordt gesloten, dat de grootste oppositiekrant Silski Visti voor de rechter gesleept is, dat de uitzendingen van de particuliere radiozender Radio Dovira gestopt zijn en dat journalisten niet alleen bedreigd worden, maar zelfs vermoord zijn. De dood van de journalisten Georgi Gongadze en Jurij Tjetjiks is feitelijk nog steeds niet opgehelderd.
Velen hier in het Europees Parlement dragen Oekraïne een warm hart toe. Daarom zijn wij extra bedroefd over de huidige ontwikkeling in dit land, dat een van de gevaarlijkste landen is om als journalist te werken.
De Canadese senaat heeft in juni 2003 een resolutie aangenomen waarin de volkerenmoord en de hongersnood onder Stalin aan de orde werd gesteld. Daarbij kwamen 7 miljoen Oekraïners om het leven. Laten wij daaraan denken. De vierde zondag in november is de jaarlijkse gedenkdag van deze volkerenmoord en hongersnood.
Pohjamo (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het is naar mijn mening van belang dat in het beleid voor een “groter Europa” en het partnerschapsbeleid de betekenis van Oekraïne wordt gezien als een land met concrete historische, culturele en economische banden met Europa. Ook moeten wij beseffen en de Oekraïense regering erop wijzen dat echt partnerschap zich alleen via democratie, de rechtsstaat en het respecteren van de burger- en mensenrechten kan ontwikkelen. Wat dit betreft heeft Oekraïne nog erg veel te doen. Onder andere de vrijheid van meningsuiting en het functioneren van onafhankelijke media lopen in Oekraïne voortdurend gevaar en ook de rechtsstaat functioneert niet naar tevredenheid. Slechte omstandigheden in gevangenissen, willekeurige arrestaties en buitensporig langdurig voorarrest zijn nog steeds ernstige problemen. In de resolutie worden veel concrete misstanden genoemd, schendingen van de mensen- en burgerrechten, waar verbetering in moet komen, zodat het partnerschap zich daadwerkelijk kan ontwikkelen.
De Europese Unie moet Oekraïne aanzetten tot verbeteringen in het bestuur en de democratie. Een van de instrumenten daarbij is het democratiseringsprogramma TACIS, dat gebruikt moet worden om onafhankelijke informatieverstrekking aan het maatschappelijk middenveld en democratische instellingen te steunen. De Raad en de Commissie moeten de ontwikkeling van de situatie in Oekraïne scherp in de gaten houden en actief betrokken zijn bij onder andere het op transparante wijze organiseren van de presidentsverkiezingen in oktober. 
Solbes Mira,
    – Mijnheer de Voorzitter, ik wil er om te beginnen op wijzen dat de Europese Unie Oekraïne als een belangrijke strategische partner beschouwt. Dat blijkt ook uit de gemeenschappelijke strategie die we in 1999 geformuleerd hebben en de samenwerking in het kader van de associatie- en samenwerkingsovereenkomst.
Na de uitbreiding van de Unie op 1 mei zullen we met Oekraïne een gedeelde grens hebben. We zullen de eerstvolgende jaren dus volop de gelegenheid hebben onze betrekkingen te verdiepen.
Zoals u weet hebben we in dit verband een nabuurschapsinitiatief ontwikkeld. Daarin zijn ambitieuze doelstellingen vastgelegd voor het intensiveren van de samenwerking op een groot aantal gebieden. Die samenwerking zal steeds gebaseerd zijn op gedeelde waarden en de efficiënte implementatie van politieke, economische en institutionele hervormingen.
De Europese Commissie is daarom heel tevreden dat er vandaag in dit debat aandacht wordt besteed aan de politieke en constitutionele hervormingen die op dit moment in Oekraïne worden doorgevoerd, en in het bijzonder aan de persvrijheid.
Over deze onderwerpen zullen we nog wel vaker een debat voeren. Ik wil ook graag wijzen op het belang van deze onderwerpen in de context van de in oktober te houden verkiezingen.
Met betrekking tot de constitutionele hervormingen verwijs ik naar de verklaring van 29 januari. Uiteraard stelt de Oekraïne zelf een grondwet op en kiest het de regeringsvorm die het zelf goeddunkt, maar dan wel overeenkomstig de Europese democratische normen. De wijze waarop het debat over die hervormingen verloopt geeft echter aanleiding tot ongerustheid.
We hebben intussen met tevredenheid kunnen vaststellen dat het Oekraïense parlement begin januari de aanvankelijk overeengekomen voorstellen voor constitutionele hervorming heeft aanvaard, om zo tegemoet te komen aan kritiek van de zijde van de nationale oppositie en het kritisch commentaar van de Raad van Europa en de Europese Unie. Dat is een stap in de goede richting.
In het kader van de verkiezingen zullen we bijzondere aandacht moeten besteden aan de problemen rond de persvrijheid. De Unie heeft er herhaaldelijk op aangedrongen dat de betrekkingen tussen de media en de overheid transparanter moeten worden. Die betrekkingen moeten zijn gebaseerd op de principes van de rechtsstaat, en dat betekent dat de rechten van persmedewerkers ook echt beschermd moeten worden.
Het recente gerechtelijke besluit om een oppositiekrant en een radiostation te sluiten heeft wederom vragen opgeroepen. De Unie blijft er daarom op wijzen dat ze haar reserves heeft met betrekking tot de persvrijheid. Ze zal er dus opnieuw op aandringen dat de media in de gelegenheid worden gesteld de rol te spelen die ze in een vrij en democratisch systeem toekomt.
Ik zal een opmerking maken over uw verzoek om waarnemers te sturen die toezicht houden op de verkiezingen. De Commissie en het Parlement hebben samen de prioriteiten vastgelegd zoals die voor dit type formele waarnemersmissies moeten gelden. In het algemeen geldt dat er naar OVSE-landen geen missies worden uitgezonden, en de Oekraïne maakt deel uit van de OVSE. We zijn echter wel van plan om – zoals altijd – samen te werken en overleg te voeren met het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten van de OVSE, dat thans een waarnemersmissie van lange duur voorbereidt. De Commissie hoopt verder dat het Europees Parlement zelf een team stuurt om zich bij de missie van de OVSE te voegen. Dat is bij de laatste parlementsverkiezingen in Oekraïne ook gebeurd.
U heeft hier in dit debat in het kader van een constructieve dialoog met onze gesprekspartners uit Oekraïne een aantal kwesties ter sprake gebracht. Ik kan u ter afsluiting verzekeren dat de Commissie al deze kwesties nauwlettend zal blijven volgen. We zijn op dit moment bezig met de voorbereiding en tenuitvoerlegging van een hele reeks specifieke samenwerkingsprojecten om Oekraïne met de ontwikkelingen op institutioneel vlak te ondersteunen. 
De Voorzitter.
   – Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt aansluitend op de debatten plaats. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
– B5-0123/2004 van de leden Fernández Martín en Salafranca Sánchez-Neyra, namens de PPE-DE-fractie, over Venezuela;
– B5-0126/2004 van de leden Linkohr, Medina Ortega, Pittella en Van den Berg, namens de PSE-fractie, over de toestand van de mensenrechten in Venezuela;
– B5-0128/2004 van de leden Boumediene-Thiery, Frassoni, Lipietz, Mayol i Raynal, Nogueira Román en Ortuondo Larrea, namens de Verts/ALE-fractie, over de toestand van de mensenrechten in Venezuela;
– B5-0136/2004 van de leden André-Léonard en Van den Bos, namens de ELDR-fractie, over Venezuela;
– B5-0144/2004 van de leden Bertinotti, Figueiredo, Marset Campos en Wurtz, namens de GUE/NGL-fractie, over Venezuela;
– B5-0147/2004 van de leden Muscardini en Queiró, namens de UEN-fractie, over de situatie in Venezuela. 
Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, Venezuela maakt op dit moment een crisis door die tot een sociale polarisatie met onvoorspelbare afloop kan leiden. De crisis heeft al een aantal mensenlevens geëist.
Het Parlement heeft er bij deze crisis steeds op gewezen dat er via een dialoog een vreedzame oplossing moet worden gevonden. We bedoelen dan een constitutionele oplossing waarbij de wil van kiezers de doorslag geeft. Een dergelijke oplossing was vastgelegd in het akkoord dat de regeringsvertegenwoordigers en vertegenwoordigers van de hadden bereikt over een afzettingsreferendum. Dat is het in de grondwet van Venezuela vastgelegde constitutionele mechanisme voor het bevestigen – of opzeggen – van het vertrouwen van de kiezers in de president van de republiek.
De Nationale Kiesraad heeft onlangs echter besloten een groot aantal handtekeningen voor het organiseren van een afzettingsreferendum niet te erkennen. De Kiesraad heeft zich daarmee volgens ons noch aan de letter, noch aan de geest van voornoemde akkoorden gehouden.
Mijnheer de Voorzitter, wij geloven dat men de burgers de legitieme uitoefening van hun rechten niet mag ontzeggen. De Kiesraad is dus gehouden de wil van de bevolking te respecteren.
Het Parlement moet met deze compromisresolutie, die door drie politieke fracties wordt gesteund, in de eerste plaats oproepen tot kalmte en matigheid. We moeten er bij de regering op aandringen dat ze rechten van de burgers respecteert, en dus ook het recht om vreedzaam te demonstreren. In de resolutie wordt de Nationale Kiesraad verzocht om de aanbevelingen van de missie van het Carter-centrum en die van de Organisatie van Amerikaanse Staten ongewijzigd over te nemen. Daarin wordt aangedrongen op het respecteren van de akkoorden zoals die tussen de regering en de tot stand zijn gekomen. We spreken met deze resolutie onze bezorgdheid uit over het feit dat die akkoorden niet zijn nagekomen. We verzoeken de regering dat dit zo snel mogelijk wordt gedaan.
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat de Europese Unie zich een extra inspanning moet getroosten om de nakoming van de zojuist genoemde akkoorden te bewerkstellingen. Als we daarin slagen, zou er binnen afzienbare tijd een afzettingsreferendum kunnen worden georganiseerd. De Europese Unie heeft op initiatief van de Commissie al herhaaldelijke malen bij monde van de Raad aangegeven dat er een waarnemersmissie moet worden uitgezonden om toezicht te houden op de ratificatie en de implementatie van dit voorstel voor een afzettingsreferendum. Dat is immers het mechanisme dat in de Grondwet is voorzien. 
Medina Ortega (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zoals de vorige spreker, de heer Salafranca Sánchez-Neyra, heeft gezegd kan deze resolutie rekenen op de steun van de drie grootste politieke fracties in dit Parlement.
Deze ontwerpresolutie sluit aan bij de verklaring van het voorzitterschap van de Raad van afgelopen februari, waarin aangedrongen wordt op de nakoming van de akkoorden tussen de regering en de oppositie. Er is in dit verband sprake van een zekere contradictie. De huidige grondwet is namelijk opgesteld door de partij die het land nu regeert en een ruime meerderheid heeft. Niets verplichtte deze regering bepalingen omtrent een afzettingsreferendum in de grondwet op te nemen, maar dat is toch gebeurd. Niets verplichtte de regering op 29 mei 2003 een akkoord met de oppositie te sluiten, maar er is toch zo’n akkoord tot stand gekomen. Het proces wordt nu begeleid door de Organisatie van Amerikaanse Staten, het Carter-centrum en – tot op zekere hoogte – de Europese Unie: ook wij leveren onze bijdrage.
Het Parlement heeft zich al vaker uitgesproken met betrekking tot Venezuela. We willen er nu met het oog op de recente gebeurtenissen op wijzen – en daarmee sluiten we aan bij de verklaring van het voorzitterschap van de Raad – dat ernstige vormfouten een schending van constitutionele rechten kunnen inhouden, en dat is volgens ons nu het geval. Onder het voorwendsel van “gelijkenissen” in het handschrift heeft men honderdduizenden handtekeningen ongeldig verklaard. Als men vermoedde dat er met deze handtekeningen iets niet in orde was, had men ook een andere procedure kunnen volgen. Men had steekproeven kunnen houden om zo vast te stellen of al deze handtekeningen geldig waren. Je kunt ze echter niet zomaar ongeldig verklaren, en wel zonder enige rekening te houden met het feit dat er meer handtekeningen waren verzameld dan de miljoenen die er nodig waren om een afzettingsreferendum te organiseren.
We hebben hier te maken met een besluit waarmee de Nationale Kiesraad met de steun van de regering de burgers van Venezuela een in de grondwet van de Bolivariaanse Republiek Venezuela gegarandeerd constitutioneel recht wil ontzeggen.
Ik geloof dat de resolutie heel duidelijk is. Het gaat er niet om olie op de vlammen te gooien – integendeel: we manen tot kalmte. Maar we willen wel dat de terugkeer naar constitutionele normaliteit geschiedt overeenkomstig de geest van het akkoord van 29 mei 2003. Het gaat er dus niet om dat één der partijen haar wil oplegt aan de andere, maar het mag ook niet zo zijn dat het de mensen onmogelijk wordt gemaakt een constitutioneel recht – het recht om afzetting van de president te eisen – uit te oefenen. En dat is wat de Kiesraad heeft gedaan door grote aantallen handtekeningen ongeldig te verklaren.
Het Carter-centrum voor Democratie en de Organisatie van Amerikaanse Staten is nu aan het onderhandelen met de regering van Venezuela en de oppositie, om zo een uitweg uit het conflict te vinden. We hopen dat de Commissie nu, zoals altijd, met het Parlement en de Raad meewerkt om de bevolking tot kalmte te manen en het constitutionele proces weer op het democratische spoor te helpen. 
Meijer (GUE/NGL ).
   – Voorzitter, in Europa stond Venezuela vroeger slechts bekend als leverancier van ruwe olie en ijzererts en als vestigingsplaats voor Europese avonturiers. Moet dat land terug naar vroeger, omdat een onbuigzame president de democratische volkswil negeert? Ik wil dit Parlement deelgenoot maken van mijn daaraan tegengestelde ervaringen in dat land.
Een halve eeuw geleden behoorde ik tot de kinderen in de Venezolaanse hoofdstad Carácas, die niet naar school gingen, maar zwierven door riolen en tussen tegen de berghellingen gebouwde woonwijken met huisjes uit sinaasappelkistjes en daken van golfplaat. Een kleine elite beschikte over grote auto's, luxehuizen en golfterreinen, maar op straat zag ik naast de luxekantoortorens en winkels, zieke bedelaars zonder benen. Het ziekenhuis waar mijn vader overleed, was een vieze chaos. Het beperkte openbaar vervoer was in handen van verschillende ondernemingen, elk met hun eigen kleuren bussen, maar zonder goede aansluitingen. In andere delen van het land, zoals in de tweede stad Marakaibo, zag ik een van alles buitengesloten arme Indiaanse bevolking. De weg van de hoofdstad naar de kust stond vol kruisen van mensen die in de diepte waren gestort en op andere wegen ontstonden stofstormen als je eroverheen reed. De dictatoriale president liet zijn uit Italiaanse emigranten gerekruteerde politiemacht tegenstanders ophangen aan lantarenpalen.
Die ervaringen gaven mij toen al de hoop en de verwachting dat de mensen deze schandalige combinatie van dictatuur met extreme rijkdom, extreme armoede en extreme verwaarlozing niet voor altijd zouden blijven aanvaarden. Veertig jaar later kwam er een einde aan de berusting van de mensen en kregen ze eindelijk hoop op bestaanszekerheid, opbouw en solidariteit. Met een grote meerderheid kozen ze democratisch voor een anders samengesteld parlement, een nieuwe grondwet en een heel ander soort president.
Dat president Chávez teveel heeft vertrouwd op het leger en de hulp aan slachtoffers van de grote natuurramp slecht heeft aangepakt, rechtvaardigt niet de staatsgreep waarbij hij werd ontvoerd en tijdelijk vervangen door de voorzitter van de werkgeversorganisatie. Zijn tekortkomingen rechtvaardigen evenmin het vervalsen van enorme aantallen handtekeningen om voldoende steun te krijgen voor een referendum, om hem opnieuw tussentijds te kunnen afzetten.
Terwijl Amerika de huidige Venezolaanse regering als legaal erkent, laten de twee grootste fracties in het Europees Parlement zich leiden door hun contacten met vroegere regeringspartijen die door de Venezolaanse kiezers zijn weggestemd. Het kan en moet zeker beter in Venezuela. Maar een terugkeer naar vroeger draagt daartoe niets bij. Als de Europese Unie het nieuwe Venezuela steunt, is dat ook de beste manier om regering en politieke oppositie af te houden van provocaties en geweld. Ongerechtvaardigde nostalgie leidt daarentegen slechts tot ongelukken.
Ford (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil namens de PSE-fractie laten weten dat we ons tegen alle amendementen van de GUE/NGL-fractie en Verts/ALE-fractie zullen verzetten. Wij vinden het zeer late besluit van de Venezolaanse Nationale Kiesraad om 1,2 miljoen van de 3 miljoen handtekeningen die zijn verzameld voor het uitschrijven van een afzettingsreferendum ongeldig te verklaren, echter niet erg geloofwaardig; feitelijk zijn twee van de vijf handtekeningen ongeldig verklaard. Wij begrijpen de golf van protest en onrust die in Venezuela ontstaan is naar aanleiding van dat besluit. Wij wijzen het gebruik van geweld echter categorisch af en betreuren het verlies van mensenlevens diep. Ons medeleven gaat uit naar de slachtoffers van dat geweld.
Wij roepen de Nationale Kiescommissie op om de aanbevelingen van de waarnemingsmissie van de Organisatie van Amerikaanse staten en het Carter-centrum met betrekking tot hun voorlopig verslag te aanvaarden en direct toe te passen. We steunen de verklaringen van het Ierse voorzitterschap van 23 februari en 2 maart, en verzoeken de Commissie haar aanzienlijke politieke gewicht in dat land aan te wenden om te garanderen dat de akkoorden die op basis van democratische coördinatie zijn gesloten ook daadwerkelijk worden nageleefd. 
Patakis (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het Venezolaanse volk heeft de macht in handen genomen en de heer Chavez als president verkozen. Maar blijkbaar beviel dat de Verenigde Staten en de plaatselijke plutocraten niet en evenmin de Europese Unie, want zij doet er lankmoedig het zwijgen toe. Er is zelfs een coup georganiseerd om president Chavez en zijn regering omver te werpen, maar die is door de alerte reactie van het Venezolaanse volk mislukt. Op dit moment vindt een nieuwe aanval plaats. De oppositie heeft hard haar best gedaan om handtekeningen te verzamelen en de vraag hierover verbaast me sterk, want de opzet is mislukt omdat de meeste handtekeningen vals bleken te zijn. En nu klaagt de oppositie over discriminatie!
Mijnheer de Voorzitter, voorbij is de tijd dat de imperialisten overal dictaturen konden vestigen. De volkeren van Venezuela, Colombia, Ecuador, Bolivia, Brazilië, Argentinië, Uruguay, van heel Latijns Amerika, vechten voor meer democratie en sociale verandering. Wij zijn solidair en steunen al die volkeren. 
Solbes Mira,
   – Mijnheer de Voorzitter, de Europese Commissie is blij dat het Parlement een initiatief over dit onderwerp heeft ontwikkeld. Venezuela maakt op dit moment een ernstige politieke crisis door, die ook verstrekkende economische gevolgen kan hebben. Voor de Commissie, die de ontwikkelingen van nabij volgt, is dat aanleiding voor bezorgdheid.
Politieke stabiliteit in Venezuela is van essentieel belang – niet alleen voor het land zelf, maar voor de hele Andes-regio en Latijns Amerika. Venezuela heeft internationale ondersteuning nodig voor het vinden van een vreedzame en democratische oplossing van dit conflict. Dat mag echter niet tot inmenging in binnenlandse aangelegenheden leiden. De Commissie is daarom verheugd dat de regering en de oppositie weer een dialoog zijn aangegaan. De Organisatie van Amerikaanse Staten, het Carter-centrum en het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties hebben het hervatten van die dialoog mogelijk gemaakt en ze zijn daarin door de Commissie gesteund.
Wij hebben ons ook aangesloten bij de Verklaring tegen het geweld en voor vrede en democratie in Venezuela van februari 2003 en het akkoord van 29 mei van datzelfde jaar. Dat akkoord verschafte een mogelijkheid om een vreedzame, democratische, constitutionele en door de kiezers gesteunde uitweg uit dit conflict te vinden. De Organisatie van Amerikaanse Staten heeft daar steeds op aangedrongen. Men zie daarvoor Resolutie 833 van de Permanente Raad van deze Organisatie. Ook de Europese Unie heeft steeds voor zo’n oplossing gepleit en ze zal dat blijven doen.
De Nationale Kiesraad heeft vervolgens opgeroepen tot het verzamelen van handtekeningen voor een afzettingsreferendum en de oppositie is daarop begonnen met het verzamelen van handtekeningen. Tegelijkertijd zijn er door supporters van de regering handtekeningen verzameld met de bedoeling bepaalde parlementsleden af te zetten.
De Commissie deelt de bezorgdheid die de Organisatie van Amerikaanse Staten in haar verklaring van 2 maart jongstleden tot uitdrukking heeft gebracht. Het besluit van de Nationale Kiesraad om 876.000 handtekeningen voor het referendum over de afzetting van de president aan validatie te onderwerpen kan ernstige gevolgen hebben.
De Commissie vreest dat dit een oplossing via de stembus in de weg kan staan of anderszins van invloed kan zijn op het hele proces. We roepen de oppositie echter op aan deze validatieprocedure mee te werken, terwijl we er bij de regering en de Nationale Kiesraad op aandringen om ervoor te zorgen dat de volkswil via de stembus tot uitdrukking kan komen.
De Commissie betreurt het dat er een klimaat van geweld is ontstaan en dat er doden en talrijke gewonden zijn gevallen. We dringen bij de partijen aan op respect voor de Verklaring tegen het geweld en voor vrede en democratie, die ze zelf hebben ondertekend.
De Unie heeft reeds een aantal verklaringen afgegeven waarin opgeroepen wordt tot een vreedzame, democratische, grondwettelijke en op verkiezingen gebaseerde oplossing. We hebben de Organisatie van Amerikaanse Staten ook economisch gesteund bij haar pogingen het akkoord van mei ten uitvoer te leggen. Indien voornoemde Organisatie meer steun vraagt zullen wij onderzoeken of dat mogelijk en nodig is.
Met betrekking tot hier gestelde vragen kan ik u het volgende antwoorden: als de Nationale Kiesraad besluit een referendum uit te schrijven en de autoriteiten van Venezuela een daartoe strekkend verzoek aan de Europese Unie richten, is de Commissie bereid een waarnemersmissie te sturen, als ze van oordeel is dat dit raadzaam, zinvol en doenlijk zou zijn. 
De Voorzitter.
   – Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt aansluitend op de debatten plaats.
Figueiredo (GUE/NGL ),
   – De inhoud van deze ontwerpresolutie over de toestand in Venezuela die vandaag door rechts (de Fractie van de Europese Volkspartij en de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten), in samenwerking met de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten, in stemming wordt gebracht, is absoluut verwerpelijk. Er wordt op deze wijze druk uitgeoefend op de autoriteiten van Venezuela, en dan met name op de Nationale Kiesraad. Die inmenging is onaanvaardbaar. We mogen niet vergeten dat er op 11 en 12 april 2002 een kortstondige poging tot een militaire machtsovername is geweest, en dat die poging al heel spoedig de steun heeft gekregen van het Spaanse voorzitterschap van de Europese Unie. Men heeft toen geprobeerd een boycot in te stellen op de olieproductie, maar dat is mislukt. Intussen gaan de grote werkgevers en alle sectoren die onder één hoedje hebben gespeeld met de oligarchie die het volk van dit land de afgelopen decennia heeft uitgebuit gewoon door met hun pogingen Venezuela economisch en sociaal te destabiliseren, waarbij ze openlijk actieve steun krijgen van de regering van de Verenigde Staten.
Venezuela heeft nu juist steun en solidariteit nodig om het democratische en patriottische proces voort te zetten. De doelstellingen van dat proces zijn vastgelegd in de grondwet van de Bolivariaanse Republiek Venezuela, die in een referendum door een grote meerderheid van de bevolking is goedgekeurd. Venezuela heeft de afgelopen jaren iets proberen te doen aan de onderliggende oorzaken voor de bestaande ongelijkheid in het land om zo tegemoet te kunnen komen aan de meest dringende behoeften van het merendeel van de bevolking. Wij hebben ons ten aanzien van dat streven steeds solidair opgesteld en zullen dat blijven doen. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
– B5-0127/2004 van mevrouw Sandbæk, namens de EDD-fractie, over Birma/Myanmar (hernieuwing van de sancties);
– B5-0134/2004 van de heer Van den Bos, namens de ELDR-fractie, over Birma;
– B5-0138/2004 van de leden Kinnock en Van den Berg, namens de PSE-fractie, over Birma;
– B5-0140/2004 van de leden Bushill-Matthews, Walls Cushnahan, Deva, Mann, Posselt en Van Orden, namens de PPE-DE-fractie, over Birma;
– B5-0145/2004 van de leden Boudjenah, Eriksson en Morgantini, namens de GUE/NGL-fractie, over Birma;
– B5-0146/2004 van mevrouw McKenna, namens de Verts/ALE-fractie, over Birma/Myanmar (hernieuwing van de sancties). 
Sandbæk (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, voor de vierde maal dit jaar staat Birma op de agenda van het Europees Parlement, en in onze resolutie eisen wij hernieuwde en strengere sancties. Uit een recente evaluatie is echter gebleken dat de sancties waartoe eerder is besloten niet eens volledig zijn uitgevoerd. Wij weten dat de macht van het militair bewind zwaar leunt op buitenlandse handel en investering en de machthebbers hebben militaire uitbreiding en defensie-uitgaven ten koste laten gaan van de Birmese bevolking. De niveaus van de sociale indicators van Birma behoren tot de laagste ter wereld. De EU-investeringen in Birma zijn het afgelopen decennium in belang toegenomen en EU-lidstaten behoren tot de grootste investeerders en handelspartners van het land. De grote meerderheid van de Birmese bevolking is werkzaam in de informele sector, terwijl de militaire machthebbers en hun handlangers de formele economie grotendeels in handen hebben.
Economische sancties, gesteund door mevrouw Aung San Suu Kyi en de NLD, zouden in hoofdzaak het bewind en zijn aanhangers treffen. Er is absoluut geen excuus voor passiviteit en besluiteloosheid. Het zou een schande zijn voor de Europese Unie en de lidstaten om een beleid voort te zetten dat het militair bewind duidelijk niet verzwakt maar juist steviger in het zadel helpt.
Mevrouw Aung San Suu Kyi heeft nog steeds huisarrest. Politieke leiders worden vastgezet en het Birmese volk wordt wreed onderdrukt. De EU heeft de middelen en dus ook de verantwoordelijkheid om een verandering teweeg te brengen. Het is tijd om onze resoluties in de praktijk te brengen. Hoewel de internationale diplomatieke inspanningen beslist moeten worden voortgezet, moet de EU het militaire bewind van Birma confronteren met doeltreffende en volledig uitgevoerde sancties. 
Ford (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, sprekend namens de socialistische fractie, wil ik zeggen dat wij ons realiseren dat doelgerichte EU-sancties tegen het militaire bewind van Birma – de State Peace and Development Council (SPDC) – voor 29 april 2004 moeten worden geëvalueerd en hernieuwd. Toen de Raad voor het eerst sancties oplegde, werd overeengekomen dat men de verdere ontwikkelingen in de situatie in Birma nauwlettend zou volgen en werd bevestigd dat men op gepaste wijze zou reageren op toekomstige ontwikkelingen. De situatie is in onze ogen niet wezenlijk verbeterd. Aung San Suu Kyi, die tot september 2003 gevangen heeft gezeten, is nu weer onder huisarrest, heeft geen mogelijkheid tot telefonische communicatie en kan uitsluitend bezocht worden na toestemming van de regering. Er zitten 1350 politieke gevangenen, waarvan veel leden van de National League for Democracy, vast in Birmese gevangenissen. Vorige week heeft Razali Ismael, de Speciaal Vertegenwoordiger van de SGVN, ontmoetingen gehad met Aung San Suu Kyi en generaal Kin-Yun, de autoritaire leider van Birma. Bij zijn terugkeer heeft hij verklaard dat de vrijlating van Aung San Suu Kyi en andere vastzittende NLD-leiders een essentiële voorwaarde is voor iedere zinvolle dialoog met het bewind.
De Speciale Rapporteur van de Verenigde Naties heeft verklaard dat de meest urgente voorwaarden momenteel bestaan uit de opheffing van de beperkingen op de vrijheid van meningsuiting, verkeer, informatievergaring en vergadering, het intrekken van de veiligheidswetgeving en de opening of heropening van alle kantoren van politieke partijen in het hele land.
Er is sprake van talrijke schendingen van de mensenrechten in Birma: dwangarbeid, vervolging van dissidenten, ronseling van kindsoldaten, et cetera. Wij eisen dat Aung San Suu Kyi en al die anderen die vastzitten of onder huisarrest zijn geplaatst onmiddellijk en onvoorwaardelijk worden vrijgelaten, samen met alle andere politieke gevangenen, en dat de NLD-kantoren die mei 2003 zijn gesloten weer worden geopend. Wij dringen er ook bij de autoritaire regering op aan haar greep op de macht los te laten en om de resultaten van de laatste verkiezingen te laten gelden. Wij eisen dat de sancties worden aangescherpt als dit niet gebeurt. Wij staan er ook op dat Birma de ASEM-bijeenkomst van april 2004 in Ierland niet bijwoont en dat het voorzitterschap de betreffende visa zal weigeren af te geven. 
Deva (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik spreek namens de PPE-DE-fractie en de Britse Conservatieven wanneer ik zeg dat het Birmese militair bewind, dat zichzelf eufemistisch de 'state peace and development council' noemt, een door heroïne gefinancierde narco-dictatuur is die haar eigen bevolking wreed uitbuit en terroriseert. Hierbij moet men denken aan dwangarbeid, vervolging van dissidenten, gedwongen verhuizingen, ronseling van kindsoldaten, en verkrachting van vrouwen en kinderen van etnische minderheden door regeringstroepen. Deze misdaden worden niet begaan door rebellen of guerrillatroepen. Neen! De bevolking van Birma zucht onder het juk van haar eigen regeringstroepen. Er zitten nog 1350 politieke gevangenen vast in Birma, onderworpen aan onmenselijke omstandigheden, terwijl de politieke hoop van het land – Aung San Suu Kyi – onder huisarrest wegkwijnt. Het is gewoonweg onverdraaglijk dat de EU-lidstaten nog steeds tot de grootste investeerders en handelspartners van Birma behoren.
Het gemeenschappelijk standpunt van de EU met betrekking tot Birma moet worden aangescherpt. Er moeten sancties worden uitgevoerd indien het regime geen wezenlijke stappen onderneemt in de richting van het herstel van de democratie. Het gemeenschappelijke standpunt zal in 2004 worden herzien, maar de Raad moet ook garanderen dat de situatie in Birma in juni 2004 opnieuw wordt geëvalueerd.
Indien deze belangrijke stappen, zoals de vrijlating van Aung San Suu Kyi en andere vastzittende leden van de National League for Democracy Party, en een tripartiete dialoog tussen leiders van etnische minderheden binnen de NLD en de Birmese autoriteiten niet hebben plaatsgevonden, moeten er met onmiddellijke ingang sancties worden uitgevoerd.
Deze sancties dienen onder meer uit de volgende maatregelen te bestaan: ondernemingen en burgers van de EU ervan weerhouden in Birma te investeren; de invoer verbieden van goederen en diensten van ondernemingen die eigendom zijn van het leger, militair personeel en hun partners; de invoer verbieden van strategisch belangrijke goederen uit sectoren waarin een monopolie heerst, zoals edelstenen en hout; en internationale financiële overboekingen en transacties door burgers of organisaties in EU-lidstaten verbieden.
Ik roep de andere ASEAN-lidstaten op in deze zaak met de EU mee te werken en om grotere druk uit te oefenen op het Birmese bewind om de noodzakelijke stappen te nemen in de richting van democratie. 
Isler Béguin (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de militaire junta die in Birma de macht heeft gegrepen heeft zich daar, dankzij het helaas voor dictaturen gunstige klimaat in deze Aziatische regio, maar ook dankzij de welwillendheid van westerse staten en bedrijven, een stevige positie verworven. Nu een nieuwe piek van geweld en repressie de geplaagde en onderdrukte Birmaanse bevolking treft, staat het land weer bij ons op de agenda. Ditmaal willen we ons er echter niet vanaf maken met beginselverklaringen en verbale veroordelingen, waarbij we erop kunnen wachten totdat het weer gebeurt. We hebben het tij mee en de instrumenten om de onderdrukkers te straffen liggen binnen handbereik: als we deze gelegenheid niet aangrijpen zou dat neerkomen op het niet-verstrekken van hulp aan een persoon in gevaar.
Er zijn twee data die we moeten aangrijpen om eindelijk het totalitaire regime van Birma tot rede en tot overgave te dwingen. Volgende maand, voor 29 april 2004, zal het gemeenschappelijk standpunt van de Europese Unie worden herzien. In dezelfde maand zouden de autoriteiten van de Birmaanse junta naar Ierland moeten gaan voor de ontmoeting Azië/Europa. Dat is dus een nabije en beslissende gelegenheid om een duidelijk en definitief signaal af te geven aan deze junta. Er zou geen enkele uitzondering gemaakt mogen worden op het communautair visumverbod aan Birmaanse autoriteiten en functionarissen. Wat een provocatie dus dat Ierland – de huidige voorzitter van de Europese Unie – op zijn grondgebied zulke tegenvoorbeelden van onze grondwaarden kan ontvangen! Wat spijtig overigens ook dat Ierland, een symbool van het succes van Europa, in februari zijn diplomatieke betrekkingen met Birma heeft hersteld. Dit bewijst maar weer dat ondanks de zakelijke officiële verklaringen van de democratische landen belanghebbenden uit onze landen samenwerken met deze smerige dictaturen, hen onderhouden en er profijt van trekken. Hoeveel jaren heeft het gekost om te komen tot bevriezing van de buitenlandse bezittingen van de Birmaanse hoogwaardigheidsbekleders? Hoeveel massagraven en werkkampen in Birma zijn er nodig om de beulen van dat land onze visa te ontzeggen?
In deze resolutie wordt opgeroepen tot strengere en gerichte sancties tegen dit regime, evenals tot de onmiddellijke vrijlating van politieke gevangenen, te beginnen met de laureaat van de Sacharovprijs Aung San Suu Kyi. Waarom hebben we niet al lang elke uitwisseling, elke investering en elk partnerschap waarvan de hoogwaardigheidsbekleders van deze junta zouden kunnen profiteren verboden? Het Birmese volk verdient beter en onze Europese Unie ook. 
Solbes Mira,
   – Mijnheer de Voorzitter, de Unie heeft met betrekking tot Birma een heel duidelijk gemeenschappelijk standpunt ingenomen. Dat blijkt uit het embargo op de wapenuitvoer, het opschorten van de samenwerking op defensiegebied, het schorsen van alle bilaterale hulp (met uitzondering van humanitaire hulp), het verbod op het afgeven van visa en het bevriezen van de activa van de leden van het militaire regime. Die laatste maatregel geldt ook voor collaborateurs en familie van juntaleden. Ook regeringsbezoeken op hoog niveau zijn geschorst.
De werkgroep voor Azië van de Raad heeft onlangs onderzocht hoe doeltreffend deze maatregelen zijn. De werkgroep heeft verder gekeken naar de opties van de Europese Unie voor het formuleren van een antwoord op de huidige situatie. Wat we nu het beste kunnen doen is specifieke economische sancties uitvoeren en tegelijkertijd constructieve strategieën ontwikkelen om vast te stellen hoe we de politieke dialoog met Birma en de omliggende landen kunnen voortzetten.
Binnen de Raad wordt nu gediscussieerd over de hernieuwing van het gemeenschappelijk standpunt met bestrekking tot Birma. Dat zal vóór 29 april dienen te geschieden.
Ik wijs erop dat het Parlement goed moet beseffen dat de Commissie niet van tevoren kan weten wat de uitkomst van de besprekingen in de Raad zal zijn. We mogen echter niet uitsluiten dat er nieuwe, specifiek tegen het regime gerichte sancties zullen worden opgelegd ter aanvulling van de reeds geldende sancties.
De Commissie wacht nog steeds op de vrijlating van Aung San Suu Kyi. Wij geloven dat dit een absolute voorwaarde is om het verzoeningsproces geloofwaardigheid te verlenen. De Commissie zal de bevolking humanitaire steun blijven geven en daar zelfs meer middelen voor vrij maken. We geven nu elk jaar 10 miljoen euro humanitaire steun aan dit land en de vluchtelingen in de buurlanden.
Op 15 december jongstleden is het Forum voor internationale steun en nationale verzoening in Birma gehouden. De Unie steunt het door het Forum ingezette proces en we geloven dat de Unie daar ook in moet participeren. Het gaat hier om een heel positieve ontwikkeling. De Commissie hoopt dat de bijeenkomst in Bangkok zal uitmonden in een “proces van Bangkok” dat als instrument kan dienen om de internationale gemeenschap tot medewerking te bewegen.
Het is van groot belang dat we het werk van Razali Ismael, de Speciaal Vertegenwoordiger van de SGVN, steunen om zo de dialoog tussen de SPDC en de overige politieke participanten te vergemakkelijken. De Commissie is heel blij met het bezoek van Razali Ismael begin maart. Dat is een laatste poging om de verzoening tussen de regering en de oppositie, onder leiding van Aung San Suu Kyi, weer op weg te helpen.
Tot slot een opmerking over mogelijke extra sancties. Zoals ik zojuist heb gezegd wordt op dit moment gewerkt aan de herziening van het gemeenschappelijk standpunt. Als de regering van Birma niet meer politieke veranderingen doorvoert kunnen er extra sancties worden opgelegd. We moeten daarbij echter heel voorzichtig zijn. We moeten kijken welke gevolgen zulke sancties zullen hebben voor de handel en de investeringen en wat voor consequenties daar dan weer uit voortvloeien voor de armste bevolkingsgroepen. Bepaalde door de Verenigde Staten opgelegde sancties hebben namelijk geleid tot ontslagen in de kledingindustrie. Het zijn vooral vrouwen die hun baan zijn kwijtgeraakt, en dat heeft tot gevolg gehad dat de mensenhandel en prostitutie sterk is toegenomen.
We moeten dus een evenwicht zien te vinden. We moeten snel kunnen reageren op wijzigingen in de politieke situatie, maar die reacties moeten wel afgestemd zijn op de situatie in het land zelf. We moeten ervoor zorgen dat de armste bevolkingslagen in Birma zo min mogelijk schade van onze sancties ondervinden. 
De Voorzitter.
   – Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten.
Wij gaan over deze ontwerpresoluties stemmen in het kader van de stemmingsronde. 

(1)
(2)

De Voorzitter. –
   Het Europees Parlement is aan het einde gekomen van zijn agenda.(1)
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.

