Presentatie van het jaarverslag 2009 van de Rekenkamer (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de presentatie van het jaarverslag 2009 van de Rekenkamer.
Vítor Manuel da Silva Caldeira
president van de Rekenkamer. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het is mij een eer om hier vandaag deel te mogen nemen aan het debat over het Jaarverslag van de Europese Rekenkamer over de uitvoering van de EU-begroting 2009, dat ik al aan u en aan de Commissie begrotingscontrole heb gepresenteerd.
Ik wil graag aan het Parlement de vier kernboodschappen van het jaarverslag van dit jaar presenteren. Ten eerste concludeert de Rekenkamer dat de rekeningen van de Europese Unie een getrouw beeld geven van de financiële situatie en van de resultaten van de verrichtingen en kasstromen. Dit is het derde opeenvolgende jaar dat de Rekenkamer concludeert dat de rekeningen geen onjuistheden van materieel belang bevatten en betrouwbaar zijn.
Wat wettigheid en regelmatigheid betreft, geeft de Rekenkamer een goedkeurende verklaring ten aanzien van ontvangsten en vastleggingen, net als in voorgaande jaren. Wel is het zo - en dit is de tweede kernboodschap uit het jaarverslag van dit jaar - dat in de betalingen uit de begroting nog steeds materiële fouten voorkomen, behalve op twee terreinen: administratieve uitgaven en economische en financiële zaken.
Op alle andere uitgaventerreinen heeft de Rekenkamer materiële fouten ontdekt. Ik beperk me tot de twee hoofdterreinen: landbouw en cohesie.
Op het terrein van landbouw en natuurlijke hulpbronnen schat de Rekenkamer het foutenpercentage iets hoger in dan in 2008. De resultaten zijn echter consistent met het oordeel van de Rekenkamer, zowel in 2008 als in 2009, dat de systemen slechts deels doeltreffend zijn. De Rekenkamer beveelt aan het foutenrisico te verkleinen door de kwaliteit van de gegevens in de databanken die worden gebruikt voor het vaststellen van rechten en het berekenen van betalingen te verbeteren en de regels inzake het gebruik en in goede landbouw- en milieuconditie houden van grond te verduidelijken en effectief te handhaven.
Cohesie, dat bijna een derde van de begroting uitmaakt, is nog steeds het enige begrotingsterrein waarop het geschatte foutenpercentage hoger is dan 5 procent. De meeste fouten houden verband met ernstige tekortkomingen van de nationale overheden bij het toepassen van de regels inzake overheidsopdrachten en het terugvorderen van vergoedingen voor niet-subsidiabele kosten. Veel fouten hadden door de lidstaten opgespoord en gecorrigeerd kunnen en moeten worden voordat zij de uitgaven bij de Commissie certificeerden, omdat uit de controle is gebleken dat de noodzakelijke informatie beschikbaar was.
Wanneer wij de resultaten van dit jaar vergelijken met die van vorig jaar, zien wij dat de grootste verandering bij de cohesie heeft plaatsgevonden. Dat brengt mij bij de derde kernboodschap. De raming van het meest waarschijnlijke foutenpercentage voor de uitgaven voor de cohesie is aanzienlijk lager dan in voorgaande jaren, en ook voor de begroting als geheel is de raming van het foutenpercentage de laatste jaren gedaald.
Toch moet enige voorzichtigheid worden betracht bij het trekken van conclusies over een eventuele trend op dit terrein. Vanwege variaties in uitgavenpatronen kan de populatie van betalingen van jaar tot jaar aanzienlijk verschillen - 2009 vertoont wat dat betreft duidelijke verschillen met 2008. Bovendien is het niet zeker dat de algehele daling van het geraamde foutenpercentage de komende jaren zal doorzetten, zolang de systemen voor de overgrote meerderheid van de uitbetalingen slechts voor een deel doeltreffend zijn.
Zo kom ik bij de laatste kernboodschap. De informatie die door de Commissie is verstrekt over terugvorderingen en andere correcties is nog niet volledig betrouwbaar en kan daardoor niet worden gebruikt voor een zinvolle vergelijking met het geraamde foutenpercentage van de Rekenkamer.
Er zit een aantal initiatieven in de pijplijn die een goede gelegenheid bieden om het financieel beheer van de Europese Unie te verbeteren. Het jaarverslag van dit jaar bevestigt de conclusies en aanbevelingen die de Rekenkamer eerder heeft uitgesproken in haar advies over de risico's en uitdagingen bij het verbeteren van het financieel beheer van de EU. Het verbeteren van de kwaliteit van de uitgaven dient een hoge prioriteit te hebben. Vereenvoudiging van het wetgevingskader en invoering van meer kosteneffectieve controlesystemen voor het verminderen van het foutenrisico zouden bijdragen aan het bereiken van dit doel.
Eerder dit jaar heeft de Commissie een voorstel voor een herschikking van het Financieel Reglement gepresenteerd. In haar recente advies hierover concludeert de Rekenkamer dat het een aantal voorstellen bevat die de Commissie mogelijkheden bieden om de transparantie en het financieel beheer te verbeteren. Vereenvoudiging van sectorale wetgeving blijft echter een belangrijke weg naar een substantiële verbetering van de kwaliteit van de uitgaven.
Volgend jaar presenteert de Commissie wetgevingsvoorstellen voor beleid en programma's betreffende de belangrijkste uitgaventerreinen in de volgende programmeringsperiode. De Rekenkamer stelt voor om bij de herziening van uitgavenprogramma's een reeks beginselen toe te passen die moeten waarborgen dat sprake is van Europese meerwaarde, dat de doelstellingen duidelijk zijn en de programma's zo realistisch en eenvoudig als redelijkerwijs mogelijk, en dat ook de verantwoordingsplicht duidelijk is geregeld.
Te zorgen dat de Europese middelen optimaal worden besteed, legt op ons alleen een zware verantwoordelijkheid: op de Commissie, wanneer ze wetgevingsvoorstellen doet en de begroting uitvoert; op de lidstaten, die het dagelijks beheer van zo'n 80 procent van de EU-begroting voeren; op het Parlement en de Raad, als wetgever en kwijtingsautoriteit; en op de Rekenkamer, als de externe controleur van de Unie.
De Rekenkamer ziet ernaar uit een volwaardige rol te spelen bij inspanningen om ervoor te zorgen dat de EU-middelen correct en goed worden besteed.
Algirdas Šemeta
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, twee dagen geleden hadden president Caldeira en ik al de gelegenheid om met elkaar en met de leden van de Commissie begrotingscontrole van gedachten te wisselen over het jaarverslag van de Rekenkamer. Ik wil hier de hoofdpunten van die discussie en de allereerste conclusies schetsen.
Maar voordat ik dat doe, wil ik graag wijzen op de vruchtbare dialoog tussen de controleur, de Rekenkamer en het auditteam van de Commissie, en president Caldeira danken voor deze uitstekende samenwerking. Ik ben blij dat de Rekenmaker erkent dat er vorderingen zijn gemaakt. Maar behalve de vele positieve boodschappen van de Rekenkamer zie ik ook de kritische opmerkingen die zij maakt. De Commissie heeft zich ertoe verbonden om de aanbevelingen van de Rekenkamer nauwgezet te volgen.
De kernboodschappen uit het verslag van de Rekenkamer vormen voor de Commissie de leidraad voor haar eigen beoordeling van de wijze waarop zij invulling geeft aan haar verantwoordelijkheid voor het beheer van de EU-begroting.
Ten eerste ontvangen de jaarrekeningen voor de derde opeenvolgende keer een goedkeurende verklaring. Naar het oordeel van de Rekenkamer geven de EU-rekeningen een getrouwe weergave, waarbij zij geen enkel punt van voorbehoud maakt. De Commissie is natuurlijk zeer tevreden met dit resultaat, omdat het bevestigt dat de effecten van onze boekhoudhervorming blijvend zijn. De Rekenkamer wijst echter terecht op een aantal zwakke punten. Ofschoon geen enkele daarvan in de weg heeft gestaan van een goedkeurende verklaring, is de Commissie vastbesloten deze zwakke punten aan te pakken en gaat zij derhalve door met het verbeteren van haar boekhoudkundige praktijken. Wat betreft de wettigheid en regelmatigheid van verrichtingen, ben ik blij dat de dalende trend in het totale foutenpercentage zich in 2009 heeft doorgezet.
De ontvangsten en vastleggingen zijn voor de hele begroting in alle materiële opzichten wettig en regelmatig. Meer dan 95 procent van de betalingen uit de EU-begroting bevat geen fouten. Dit oordeel van de Rekenkamer is een teken dat onze inspanningen voor het verder verbeteren van de controle daadwerkelijk effect sorteren. Dat is vooral te danken aan een aanzienlijke vermindering van het foutenpercentage bij de cohesie. Deze vooruitgang is deels het resultaat van de sterkere toezichthoudende rol die de Commissie via de ex-antebeoordeling van de beheers- en controlesystemen van de lidstaten uitoefent en weerspiegelt de voordelen van een strenge aanpak, waarbij betalingen worden onderbroken of geschorst wanneer problemen worden geconstateerd.
Tot slot constateert de Rekenkamer in haar verslag dat de informatie over terugvorderingen die de Commissie in de rekeningen verstrekt, kwalitatief is verbeterd. De stijging van de hoogte van de bedragen die werden teruggevorderd bij projecten waar fouten waren geconstateerd, dan wel bij de verantwoordelijke nationale instanties, is een ander teken van de vastberadenheid van deze Commissie. Maar ik deel de opvatting van de Rekenkamer dat de rapportage door de lidstaten nog niet bevredigend is. De Commissie zal zich blijven inspannen om deze situatie te verbeteren voor zowel de lopende programma's als voor de programma's van de volgende generatie en die onder gezamenlijk beheer.
Ik ben het volledig eens met president Caldeira wanneer hij ons zegt voorzichtig te zijn met het trekken van conclusies vanwege mogelijke variaties in foutenpercentages in de toekomst, in het bijzonder bij de cohesie. Ik ben het ook eens met de Rekenkamer wanneer zij wijst op de zwakke punten van de controlesystemen van de lidstaten en op enkele problemen met gezamenlijk beheer. Naar mijn mening bestaat de oplossing onder meer uit het ontwikkelen van kosteneffectieve controlemechanismen, het vereenvoudigen van de subsidiabiliteitsregels wanneer fouten duidelijk te wijten zijn aan de complexiteit van die regels, en het verbeteren van de kwaliteit van de informatie die de lidstaten over financiële correcties en terugvorderingen verstrekken.
Maar deze lijst is niet uitputtend. Uit de discussie van dinsdag is gebleken dat wij ook nog voor andere uitdagingen staan. Zo moet bijvoorbeeld de verantwoordingsplicht voor de belangrijkste financiële actoren, met name de lidstaten, worden vergroot en een kosteneffectief controlebeleid worden ingevoerd dat op risico's en prestaties is gebaseerd. Bovendien heb ik bij het opstellen van de begrotingsherziening de nieuwe benadering gepropageerd waarbij meer wordt gekeken naar het resultaat dan naar de input, door het vaststellen van duidelijke en meetbare doelstellingen en essentiële prestatie-indicatoren. Ik heb in mei aan de Commissie begrotingscontrole mijn agenda voor kwijting, controle en fraudebestrijding voor 2010-2014 gepresenteerd. Daarin schets ik de belangrijkste strategische doelstellingen en concrete maatregelen die de Commissie zal nemen om te bereiken dat de Rekenkamer een verklaring van betrouwbaarheid kan afgeven. Gezien het jaarverslag 2009 van de Rekenkamer is deze agenda nog steeds volledig relevant voor onze toekomstige acties.
Ik ben, ter afronding, blij dat het jaarverslag 2009 bevestigt dat onze inspanningen effect sorteren. Het verslag biedt belangrijke en tijdige input voor onze beschouwingen over de wijze waarop het financieel beheer van de EU-begroting effectiever en efficiënter kan worden gemaakt, een streven waar wij ons bij het opstellen van de volgende generatie programma's door moeten laten leiden.
Ingeborg Gräßle
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Caldeira, mijnheer Šemeta, dames en heren, wij hebben een zeer positieve dag voor de boeg, aangezien het voor de eerste keer zal zijn dat de Commissie Barosso II de grens van 2 procent doorbreekt. Dat aanvaardbare foutenrisico hebben wij eigenlijk helemaal niet nodig. Dat is de reden dat het verslag van de Rekenkamer dat aan ons is voorgelegd, zonder meer goed nieuws is, met name voor ieder van ons die op dit gebied actief is. Het moge duidelijk zijn dat als de Commissie zich ergens daadwerkelijk en vastberaden sterk voor maakt, dit ook tot resultaten leidt.
Als wij wat beter naar die resultaten kijken, blijkt dat zij voor een deel een gevolg zijn van de wijzigingen in de regelgeving. Daar kan niemand omheen en dat is ook de weg die wij in de toekomst moeten volgen. Indien de Commissie zich ertoe zou kunnen zetten om de Richtlijn inzake overheidsopdrachten te herzien en zij de dingen daadwerkelijk eenvoudiger zou maken voor de publieke instanties in de lidstaten, dan zou dit ongetwijfeld de grootste stap zijn die wij kunnen zetten in de richting van een positieve betrouwbaarheidsverklaring.
Tegen iedereen die er voortdurend op hamert dat de Europese begroting aan te grote risico's blootgesteld staat, zou ik willen zeggen dat het klopt dat de Europese uitgaven absoluut aan consequentere controles onderworpen moeten worden dan de nationale uitgaven. Dat Europese geld wordt ook strikter in de gaten gehouden en de uitgaven moeten ook consequenter verantwoord worden dan op veel nationale begrotingsterreinen. Dat blijkt ook altijd als wij een bezoek aan de lidstaten brengen, omdat de nationale regelgeving überhaupt pas ontstaan is op basis van de Europese regelgeving. Dat betekent dat wij de lidstaten slechts hoeven aan te sporen en op te roepen om hun nationale uitgaven aan dezelfde controles te onderwerpen als de Europese uitgaven en vice versa.
Ik wil de Rekenkamer graag bedanken, maar ik wil ook graag zeggen dat ik teleurgesteld ben over dit jaarverslag. Ik heb al gewezen op het feit dat het jaarverslag aanzienlijk minder informatie bevat dan in het verleden. Wij hebben uitgebreide informatie nodig over de foutenpercentages. Die informatie hebben wij in het verleden altijd met betrekking tot de Structuurfondsen gekregen, maar dit jaar voor het eerst niet. Wij zijn geen kleuterschool. Wij vertrouwen er in dit Parlement op dat wij die informatie krijgen. Als ik terugkijk naar de hoorzitting met de leden van de Rekenkamer, herinner ik mij dat zij beloofd hebben om nauw met het Parlement samen te werken. Ik geloof niet dat deze belofte gestand wordt gedaan.
Georgios Stavrakakis
namens de S&D-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik verwelkom het jaarverslag en feliciteer president Caldeira en de overige leden van de Rekenkamer met hun uitstekende werk. Staat u mij toe om met name de heer O'Shea te danken voor zijn uitstekende samenwerking bij de jaarverslagen van de agentschappen.
Het behoort tot onze taak als parlement om aan de burgers verantwoording af te leggen. Wij moeten ervoor zorgen dat het geld van belastingbetalers correct, transparant en effectief wordt gebruikt. Ik verwacht dat de bevindingen van de jaarverslagen van de agentschappen - die op een later tijdstip worden gepubliceerd - de lijn van de afgelopen jaren zullen volgen. De situatie wordt geleidelijk beter, maar er zijn nog steeds controlesystemen die verbetering behoeven en problemen die om een oplossing vragen.
In de huidige economische en sociale crisis is het belang van monitoring groter dan ooit geworden. In het Parlement en de Rekenkamer hebben wij ons er samen toe verbonden die problemen op te lossen en aan te pakken om tot nog betere resultaten te komen.
Jorge Chatzimarkakis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Šemeta, mijnheer Caldeira, sta mij toe om de Rekenkamer te bedanken voor dit verslag. Uw organisatie, mijnheer Caldeira, verleent een essentiële dienst aan de Europese belastingbetalers. Het is een goede zaak dat de afname van het foutenpercentage zich ook dit jaar heeft doorgezet. Dit is het gevolg van de hervorming van de Commissie die de liberale commissaris, de heer Kallas, erdoor heeft gedrukt. Er is sprake van belangrijke verbeteringen ten opzichte van het vorig jaar op cohesiegebied en van slechts een kleine achteruitgang wat de landbouw betreft. De Commissie moet nu echter niet simpelweg achterover gaan leunen en verder niets meer ondernemen. Wij moeten duidelijk maken dat de enorme verbeteringen gebaseerd zijn op een bijzonder gelukkige keuze aan steekproeven. Ik ben dan ook bang dat de positieve tendens volgend jaar niet zal doorzetten. Wij moeten gebruik maken van het momentum van de eerste kwijting voor de uitvoering van de begroting op grond van het Verdrag van Lissabon om een doorslaggevende paradigmaverschuiving in gang te zetten.
Ik wil nogmaals duidelijk stellen dat het onderhavige jaarverslag van de Rekenkamer het zestiende verslag op rij is zonder positief totaaloordeel. Hoe kunnen wij nu eindelijk eens een keer een definitief einde toeroepen aan de inefficiënte en verspillende toewijzing van de financiële middelen en aan het politieke gedogen op dit gebied?
Mijn voorstellen als rapporteur zijn als volgt: in de eerste plaats moet de Commissie bij duidelijke fouten daadkrachtiger interveniëren. Bij een herhaling van fouten dient de financiering opgeschort te worden. Hoe is het toch mogelijk dat er tegen een land als Griekenland, dat al zo lang lid van de EU is, de afgelopen tien jaar geen sancties zijn ingesteld, ondanks het feit dat er sprake was van een duidelijke schending van de voorschriften van het geïntegreerd beheers- en controlesysteem (IACS)?
In de tweede plaats mogen de belastingbetalers niet langer dubbel gestraft worden. De begunstigden van EU-financiering die op onrechtmatige gronden is toegewezen, hoeven slechts 10 procent terug te betalen. In overeenstemming met de 50:50-regel dragen de lidstaten de helft bij uit hun nationale begrotingen. Dit is een belediging van de belastingbetalers. Sta mij toe om u wat cijfers te geven. Tussen 1994 en 2006 hebben de lidstaten ontrecht een fenomenaal bedrag toegewezen gekregen van 7,7 miljard euro voor het cohesiebeleid. De Commissie heeft dit feit zelf onlangs openbaar gemaakt. Van dat bedrag is slechts 709 miljoen euro terugbetaald. Hieruit blijkt toch heel duidelijk hoe verschillend de verhoudingen liggen. Dit is waarschijnlijk een gevolg van het feit dat de lidstaten niet in staat zijn om adequate berekeningen te maken. Dat heeft de Rekenkamer ook bevestigd.
In de derde plaats dienen alle lidstaten nu eindelijk nationale beheersverklaringen te ondertekenen en te overleggen. In de vierde plaats dient de Commissie politieke verantwoording af te leggen. Dat is de reden dat wij in ieder geval de handtekening van de heer Barosso onder het syntheseverslag over de jaarlijkse activiteiten willen zien. Wij verlangen ook een evaluatieverslag zoals dat in het Verdrag van Lissabon is voorzien.
Er is nog steeds een aantal dingen dat verbetering behoeft. Alles wel beschouwd, wil ik de Rekenkamer echter hartelijk voor dit verslag bedanken.
Bart Staes
namens de Verts/ALE-Fractie. - Voorzitter, collega's, toen ik dit jaarverslag las, had ik een "déja lu"gevoel. Een gevoel van iets te lezen wat ik al vele jaren lees. Ten eerste, eens te meer zijn er te veel materiële fouten in de sectoren landbouw, Cohesiefonds, onderzoek en ontwikkeling, externe hulp, ontwikkelingssamenwerking en onderwijs. En ten tweede zijn de toezicht- en controlesystemen slechts deels doeltreffend in het voorkomen en corrigeren van de vergoeding van te hoog gedeclareerde of niet-subsidiabele kosten.
Collega's, het fundamentele probleem blijft dat de lidstaten niet doen wat ze moeten doen, namelijk op een correcte manier toezien op de gelden die zij uitbetalen aan begunstigden. Het gaat hier over 80 procent van de Europese begroting. Het fundamentele probleem blijft ook dat de Commissie niet genoeg toeziet op wat de lidstaten wat dat betreft doen.
Daarom volg ik inderdaad de strategie van de rapporteur, die erin zal bestaan om ervoor te zorgen dat wij eens te meer vragen dat er nationale beheersverklaringen komen, ondertekend door de ministers van Financiën. En ten tweede, dat de Commissie nu eindelijk eens optreedt tegen die lidstaten die in gebreke blijven en desnoods harde sancties oplegt, desnoods financiële sancties, het inhouden van subsidies. Dit is denk ik de weg die we moeten volgen.
Ryszard Czarnecki
Mijnheer de Voorzitter, de Rekenkamer is een soort grote inspecteur, laten we zeggen een politieagent, een vriendelijke politieagent, hoewel ik soms de indruk heb dat hij dingen door de vingers ziet en te goedgunstig en goedhartig is jegens de instellingen waarover hij toezicht houdt. De conclusie van dit verslag, de conclusie van het werk van de Rekenkamer is als volgt samen te vatten: "goed, maar niet uitstekend".
Ik heb de indruk dat veel mensen in Europa negatiever gestemd zijn dan de Rekenkamer. De Rekenkamer moet een grotere rol en meer geloofwaardigheid krijgen, opdat de Europese instellingen geloofwaardig zijn in de ogen van de belastingbetalers en kiezers. Maar om geloofwaardig te zijn moet de Rekenkamer echt nauwgezetter zijn, want nu zegt de Rekenkamer blij te zijn dat het glas voor 95 procent vol is, terwijl ik denk dat veel belastingbetalers zich zullen afvragen: "Maar waarom is het voor 5 procent leeg?" Te meer daar algemeen de overtuiging heerst dat het voor meer dan slechts 5 procent leeg is. Met één conclusie ben ik het eens: de controle op Europees niveau is soms misschien gedetailleerder dan die in de lidstaten, en ik roep de Rekenkamer op om sterker te controleren in de lidstaten, waar het geld dikwijls gewoon verspild wordt.
Søren Bo Søndergaard
namens de GUE/NGL-Fractie. - (DA) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Rekenkamer danken voor een uitstekend verslag. Zoals we hebben gehoord is er een algemene vermindering van het aantal gemaakte fouten te zien. Hoe moeten we dit beoordelen? Dit is naar mijn mening afhankelijk van twee dingen: enerzijds het uitgangspunt, anderzijds de verwachtingen. Het uitgangspunt was verschrikkelijk slecht. In 2008 werden miljarden euro's in strijd met de regels uitbetaald. Daarom was het niet alleen de verwachting dat deze situatie verbeterd zou worden, maar dat er aanzienlijke verbeteringen op alle gebieden zouden worden doorgevoerd.
Is dit ook gebeurd? Ja, op het gebied van de cohesie is er een duidelijke vermindering van het aantal incorrecte betalingen, wat positief is, hoewel het aantal nog steeds onacceptabel hoog is. Op andere gebieden is er echter een stijging te zien, wat gewoonweg niet goed genoeg is.
Commissaris Šemeta verklaarde onlangs in de Commissie begrotingscontrole en vandaag opnieuw dat de totale vermindering van het aantal fouten het resultaat was van de inspanningen van de Commissie. Ik vind dat prima. Ik gun de Commissie graag de eer, maar dan is het dus ook volstrekt duidelijk wie de verantwoordelijkheid draagt, als het aantal fouten volgend jaar stijgt. Ik hoop dat u dit als een uitnodiging wilt beschouwen.
Marta Andreasen
namens de EFD-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de afgelopen zestien jaar heeft de Rekenkamer jaar na jaar geweigerd om goedkeuring te geven aan 90 procent of meer van de begroting, en dat is dit jaar niet anders. De Rekenkamer praat over fouten, maar de onregelmatigheden die worden geconstateerd gaan veel verder dan een simpele fout. Een particuliere onderneming zou bij zo'n "fout" worden gesloten en de directeuren veroordeeld.
Feit is dat het geld van belastingbetalers onrechtmatig is besteed. Voor dit jaar concludeert de Rekenkamer dat ten minste zes miljard Britse pond niet had moeten worden uitbetaald. Wat is de kern van het probleem? Gebrek aan verantwoordelijkheidsbesef.
De Commissie en de Rekenkamer geven zoals altijd de lidstaten de schuld. Maar het zijn niet de lidstaten maar de Commissie die tekortschiet, omdat zij geen goede controles uitvoert. De Commissie verkeert in de beste positie om regels vast te stellen en sancties op te leggen aan degenen die regels overtreden. Maar de Commissie is wat dat betreft steeds tekortgeschoten. Het Parlement is medeverantwoordelijk, omdat het deze situatie elk jaar goedkeurt en blijft vragen om een grotere begroting.
Er is geen hoop meer dat de EU-begroting ooit door de Rekenkamer zal worden goedgekeurd. Het enige wat wij nog kunnen doen om het geld van belastingbetalers te beschermen, is de EU-begroting drastisch te verlagen.
Ik richt mij nu toe tot de Britse premier, de heer Cameron: door akkoord te gaan met een verhoging van de EU-begroting 2011 met 2,9 procent, hebt u dramatisch gefaald. Namens de Britse belastingbetalers verzoek ik u nu voor te gaan in de eis tot een aanzienlijke verlaging van de begroting 2011.
Martin Ehrenhauser
(DE) Mijnheer de Voorzitter, het klopt dat het foutenpercentage op cohesiegebied aanzienlijk is gedaald: van 54 procent in 2007 tot 36 procent in 2009. Dat is juist. Het is een feit waar zelfs ik niet omheen kan. Zoals de rapporteur echter al heeft gezegd, is het duidelijk dat de cijfers gerelativeerd moeten worden wanneer wat nauwkeuriger naar de wijze wordt gekeken waarop zij tot stand zijn gekomen. Volgens het onderhavige verslag van de Rekenkamer is het ook een feit dat de controlesystemen op cohesiegebied niet effectief zijn. Daarnaast is het een feit dat minimaal 3 procent van het geld helemaal niet betaald had mogen worden. Dat betekent dat onder de andere de heer Hahn nog veel werk moet verzetten om zijn portefeuille op orde te krijgen.
Naar mijn mening is de stijging van het foutenpercentages op landbouwgebied uiteraard een stap terug. Daarnaast worden verspillingen in situaties waarin bijvoorbeeld subsidies voor mijnwerkers aan miljardairs worden uitbetaald, niet als fouten aangemerkt.
Ik heb in de parlementaire commissie al opgemerkt dat ik nog geen antwoord van de Rekenkamer of van de Commissie heb ontvangen met betrekking tot de sociale uitkeringen die dubbel zijn betaald. Daarom luidt mijn vraag wederom: wie is er in dit geval verantwoordelijk voor de fout? Wordt dat geld terugbetaald en om welk bedrag gaat het eigenlijk? Tot slot wil ik graag zeggen dat het met het oog op de toekomst belangrijk is dat de Rekenkamer niet alleen controleert of betalingen rechtmatig worden gedaan, maar dat er ook naar wordt gekeken of dit op een kosteneffectieve en efficiënte wijze gebeurt.
Cătălin Sorin Ivan
(RO) Om te beginnen wil ik Victor Caldeira bedanken voor dit duidelijke verslag, dat relevant is voor de activiteiten van de Commissie en de tenuitvoerlegging van de begroting voor 2009. Verder wil ik direct aan het begin iets verduidelijken wat voor ons van cruciaal belang is: één keer in de vijf jaar worden wij verkozen en naar het Europees Parlement gestuurd door de Europese burgers, de mensen die belastingen en rechten betalen en die uiteindelijk deze begroting bepalen. Gezien vanuit hun standpunt, dat is gebaseerd op de ontmoetingen die we regelmatig met hen hebben wanneer we terug naar huis gaan, kan de tenuitvoerlegging van de begroting voor 2009 niet als een succes worden beschouwd. Hier kan ik twee redenen voor geven.
Ten eerste worden de nationale beheersverklaringen niet politiek ondersteund. Er staat met andere woorden geen handtekening onder van de minister van Financiën of de premier. Als gevolg hiervan weten we niet wie verantwoordelijk is voor deze nationale beheersverklaringen en in welke mate ze begrijpelijk en nauwkeurig zijn. Praktisch gezien wordt hiermee de weg vrij gemaakt voor valse rapportage en zo niet vals, dan toch in elk geval onvolledig.
Ten tweede moet elke staat wanneer er fouten zijn gemaakt in het beheer van Europese fondsen, het geld terugbetalen aan de Commissie. De Europese burgers betalen met andere woorden één keer geld om de Europese begroting te realiseren en moeten aan de andere kant als verliezers nogmaals het verlies vergoeden in hun nationale begroting. Daarom betalen de burgers van de Europese Unie twee keer voor de vergissingen, fouten of zelfs frauduleuze handelingen die worden begaan bij het beheer van de Europese middelen.
Ten derde steun ik de Commissie en de Europese Rekenkamer. Ook ik ben voorstander van hechtere banden tussen deze instelling en de nationale rekeninstanties in de lidstaten. Ik vind dat als we meer geld in de begroting willen hebben, we in de eerste plaats het geld dat we al hebben, beter moeten besteden. Om het geld dat we hebben beter te kunnen besteden, moeten we in de eerste plaats weten waar er zich problemen voordoen en hoe we deze kunnen oplossen.
Luigi de Magistris
(IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, dat wij vandaag kunnen debatteren over de vermindering van het foutenpercentage, is te danken aan de bekwaamheid, onafhankelijkheid en de professionaliteit van de Rekenkamer, en dat wilde ik president Caldeira laten weten.
In denk dat naast de Commissie ook het Parlement een belangrijke rol heeft gespeeld bij deze verbetering, en dan met name de Commissie begrotingscontrole, die zeer veel belang hecht aan transparantie en aan een effectieve en efficiënte besteding van publieke middelen.
We moeten echter nog bekijken hoe we verbetering kunnen boeken, omdat er nog steeds te veel zaken niet op orde zijn, voornamelijk op zeer gevoelige terreinen als de landbouw en de cohesie, vaak met zorgwekkende foutenpercentages in sectoren waar bijvoorbeeld contractfraude en overfacturering schering en inslag zijn. Ik denk dat er minder bureaucratie en minder onnodige formaliteiten moeten komen, en dat we moeten beschikken over een paar duidelijke regels waarmee we helder en vastberaden "nee" kunnen zeggen tegen elke vorm van fraude in sectoren waar corruptie aan de orde van de dag is.
Verder is het van belang om de rol van het Europees Bureau voor Fraudebestrijding (OLAF) te versterken om alle vormen van fraude en corruptie te kunnen bestrijden. Een ander punt dat we niet mogen onderschatten - en dat hebben we ook gemerkt tijdens het recente bezoek van de Commissie begrotingscontrole aan Italië - is het gevaar dat de georganiseerde misdaad veel invloed krijgt en dat er gefraudeerd wordt met publieke middelen. Vanuit dit oogpunt kan OLAF een cruciale rol vervullen, in combinatie met een betere samenwerking tussen de lidstaten, de Commissie en het Parlement.
Een ander absoluut essentieel punt is dat ik geloof dat de Commissie onafhankelijker moet worden van de lidstaten. Ik geloof dat wij fondsen moeten blokkeren om te voorkomen dat dit soort gedrag zich herhaalt, met name in landen waar al jaren sprake is van ernstige fouten - ik heb het niet over kleine fouten - en grootschalige fraude.
De geloofwaardigheid van het Europees Parlement en de Europese instellingen wordt in belangrijke mate bepaald door de mate van transparantie en correct handelen waarmee de publieke middelen worden besteed. Daarom denk ik dat er op dit punt nog verbetering kan worden geboekt.
Peter van Dalen
Voorzitter, hoewel de Rekenkamer stelt dat de verantwoording van de Europese uitgaven is verbeterd, geeft de Kamer geen volledige goedkeuring aan de uitgaven. Dit komt onder meer omdat de op een na grootste post "cohesie" weliswaar een verbetering liet zien, maar er toch fouten waren bij circa 40 procent van de projecten; op een totale begroting van 35 miljard kan dus voor 2 miljard euro geen verklaring worden afgegeven. Ik vind dat onacceptabel; met name de Commissie moet daarom grondig uitzoeken hoe deze fouten konden ontstaan en hoe die fouten kunnen worden teruggedrongen. Dit is vooral van belang met het oog op de kwijting 2009.
Gisteren verklaarde Rekenkamerlid Engwirda dat de fouten vooral worden veroorzaakt door de complexiteit van de procedures. Daarmee wordt opnieuw aangetoond dat Europa eenvoudiger en transparanter moet. Gebeurt dat niet, dan blijft Europa voor onze burgers een ingewikkelde "ver-van-mijn-bed-show".
(Spreker verklaart zich bereid een "blauwe kaart"vraag krachtens artikel 149, lid 8 van het Reglement te beantwoorden)
Jens Geier
(DE) Mevrouw de Voorzitter, ik zou de heer Van Dalen willen vragen of hij zich ervan bewust is dat de hoge percentages uitsluitend betrekking hebben op het percentage van de steekproef. Het is dus niet zo dat 36 procent van de betalingen ten onrechte is uitgekeerd; het gaat om 36 procent van de betalingen in de steekproef. Op basis van een voorlopige prognose zou dat neerkomen op minstens 5 procent in het geval van het Cohesiefonds. Dat betekent dat de miljarden waarnaar u verwijst, geen correcte bedragen zijn. Bent u zich daarvan bewust?
Peter van Dalen
Voorzitter, ik heb dat ten volle begrepen. Het gaat er mij om dat er voor miljarden geen verklaring kan worden afgegeven, en daarom heb ik de Commissie gevraagd om dat grondig te onderzoeken, en ook na te gaan hoe dat verbeterd kan worden. Gelukkig heeft de commissaris in zijn interventie zojuist al aangegeven dat hij dat onderzoek gaat oppakken en serieus neemt.
Franz Obermayr
(DE) Mevrouw de Voorzitter, uit de ramingen van de Europese Rekenkamer blijkt dat er in 2009 6 miljoen euro van de Europese begroting is verdwenen als gevolg van onverschilligheid, mismanagement, fraude, onkunde en een gebrek aan controles. De Rekenkamer heeft het schandalige feit onthuld dat circa 40 procent van de EU-functionarissen twee keer het normale bedrag aan gezinstoelagen ontvangt. Griekenland veroorzaakt wederom problemen. Dat land is niet alleen door andere lidstaten voor een faillissement behoed dankzij een reddingspakket met een omvang van miljarden euro's, maar het is ook koploper wat de fraude met subsidies betreft. We hoeven alleen maar te kijken naar de beboste oppervlakken waarvoor Griekenland "groene gebieden"subsidie heeft aangevraagd om de ongekende vermetelheid van het land op dit punt te demonstreren.
De situatie is uiteraard met name belabberd op het gebied van de regionale subsidies. Zoals de vorige spreker al heeft opgemerkt, is 36 procent van de gecontroleerde betalingen ten onrechte uitgekeerd; dat is al erg genoeg. Dat is de reden dat wij de heer Hahn oproepen om drastische maatregelen te nemen met betrekking tot deze belangrijke portefeuille. Het is niet de bedoeling dat wij ons geld zo maar weggeven.
Tot slot zou ik de geëngageerde medewerkers van de Rekenkamer een compliment willen maken. Zij zijn bijzonder gemotiveerd en wij, als politici, zouden hen moeten aansporen om zelfs nog grondigere controles uit te voeren. Als politici hebben wij daarnaast ook de mogelijkheid om richtsnoeren op te stellen en ten uitvoer te leggen.
Jan Olbrycht
(PL) Dames en heren, ik denk dat we bij het discussiëren over dit verslag moeten zorgen dat we voldoende zorgvuldig zijn in wat we zeggen, want we hebben het hier ook heel vaak over fouten, onregelmatigheden of verduistering. Het verslag laat heel duidelijk zien dat, als het gaat om het foutenpercentage in het cohesiebeleid, er een wezenlijke vermindering is opgetreden. Het percentage is nu zo'n 5 procent en wat dat betreft kunnen we het niet tegelijkertijd over foutenpercentages van 20, 30 of 40 procent hebben, want dat vertroebelt gewoon het totaalbeeld. We hebben hier te maken met een duidelijke verbetering in dit beleid, dat ongetwijfeld erg complex is, aangezien het gezamenlijk beheerd wordt met de lidstaten. Het is een probleem voor ons allemaal hoe we dit beleid, waarvan de structuur gewoon erg veeleisend en erg complex is, maar dat ook een enorme toegevoegde waarde heeft, kunnen verbeteren. De situatie is aan het veranderen en dat moet met tevredenheid en een positieve insteek worden opgemerkt.
Ik wil echter de aandacht vestigen op een verontrustend fragment uit het verslag, ik citeer: "In dit licht bezien concludeert de Rekenkamer dat het niet mogelijk is een zinvolle vergelijking te maken tussen haar eigen schatting van de foutenpercentages en de door de Commissie verstrekte gegevens inzake financiële correcties en terugvorderingen." Deze opmerking is denk ik heel belangrijk, ja essentieel voor de toekomt, want we willen geen situatie waarin de Rekenkamer verklaart geen overeenstemming te kunnen bereiken met de Commissie over de resultaten. Hier moet meer werk worden gedaan en opheldering worden verschaft.
Christel Schaldemose
(DA) Mevrouw de Voorzitter, ik wil de Rekenkamer danken voor het beschikbaar stellen van een uitstekend instrument waarmee wij kunnen evalueren hoe we middelen in de EU gebruiken. We kunnen vaststellen dat het de goede kant op gaat, hoewel er nog steeds veel problemen zijn. Omdat het de goede kant op gaat, hebben we naar mijn mening nu de tijd nodig om te bekijken wat de volgende stap zou kunnen inhouden. Als we kijken naar hoe het zit met, bijvoorbeeld, de administratieve uitgaven, zien we dat we zowel een doeltreffend controlesysteem hebben als minder fouten. Voor mij is dat echter niet goed genoeg. We moeten ook tijd uittrekken om te onderzoeken of we de middelen eigenlijk wel op de juiste manier gebruiken.
Als we spreken over de administratieve uitgaven, hebben we het over uitgaven aan salarissen, gebouwen en dergelijke. In dit verband moeten we ons afvragen of we werkelijk genoeg krijgen voor het geld dat we uitgeven aan salarissen. Gebruiken we het geld op de juiste manier wanneer het gaat om de manier waarop we onze gebouwen beheren, enz.? Ik ben van mening dat we in dit debat nu een volgende stap moeten zetten door ons af te vragen of het doeltreffend genoeg is en op zo'n manier dat er ook een grotere mate van openheid rond dit onderwerp ontstaat. Daarom wil ik niet alleen het Europees Parlement maar ook de Commissie verzoeken om een grote bereidheid tot meer openheid aan de dag te leggen en om deel te nemen aan dit debat.
Andrea Češková
(CS) Het is nu eigenlijk al voor de tweede keer dat we tijdens deze zittingsperiode het jaarverslag van de Europese Unie behandelen. Allereerst wil ik de heer Silva Caldeira en zijn team buitengewoon bedanken voor het geleverde werk. Verder verbaast het mij hogelijk dat er ook nu weer zo veel fouten te vinden zijn bij welhaast 92 procent van de uitgavenkant van de begroting, kijkend naar alle hoofdstukken met uitzondering van de administratieve kosten en economische aangelegenheden. De vraag is welk deel van de verantwoordelijkheid hiervoor bij de lidstaten ligt en welk deel - als gevolg van onvoldoende toezicht - bij de Commissie.
Eigenlijk geeft het verslag al het antwoord daarop, te weten de talloze onvolkomenheden in de controlemechanismen binnen de lidstaten. We hebben dan ook in de allereerste plaats meer samenwerking en meer openheid van de kant van de lidstaten nodig om al die talloze onregelmatigheden onder bedwang te krijgen.
Tamás Deutsch
(HU) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, collega's, de Europese Rekenkamer heeft hoogwaardig werk geleverd bij het opstellen van het verslag over de controle van de EU-begroting voor 2009, en de heer Caldeira en de leden van de Europese Rekenkamer komt alle lof toe voor hun werk. Ik ben het eens met de collega's die zeggen dat het verslag duidelijk en onmiskenbaar laat zien dat de tendens wat betreft de benutting van EU-fondsen een stijgende lijn laat zien en dat het foutenpercentage over de hele linie afneemt. Aan de andere kant moeten we duidelijke en eenduidige conclusies uit het verslag trekken over wat wij hier in het Parlement, in de Commissie en de andere EU-instellingen moeten doen.
Het dalende foutenpercentage betekent ook niet minder dan dat er volgens de Europese Rekenkamer miljarden euro's aan EU-fondsen incorrect of tegen de regels zijn besteed en eventueel zelfs de verdenking van een misdrijf kunnen wekken. Dit alles betekent dat er actie moet worden ondernomen. Hierbij wil ik graag opmerken dat ik het uitermate belangrijk vind dat de Europese Rekenkamer de komende periode per land de hoogte van het foutenpercentage bij het gebruik van EU-fondsen laat zien, evenals het niveau waarop het controlemechanisme in elk land opereert. Daarmee kunnen we helpen het foutenpercentage verder terug te dringen.
Inés Ayala Sender
(ES) Mevrouw de Voorzitter, dankzij de intensieve dialoog tussen de Rekenkamer, de Commissie en natuurlijk het Europees Parlement is er ook deze keer veel verbeterd, en daar zijn we blij mee. Dit jaarverslag toont echter ook aan dat we niet op onze lauweren kunnen rusten, en dat we waakzaam moeten blijven.
Ik sta ook achter de voorstellen van de heer Da Silva Caldeira voor de toekomst: hij wil samenwerken om een aantal hoofdpunten van het financieel reglement te verbeteren en te vereenvoudigen, en de nieuwe wetgevende voorstellen te behandelen, om op die manier te proberen om samen goede resultaten te bereiken.
Ik wil nog ingaan op de andere instellingen. Ik zal de operatieve uitgaven van de Raad goed in de gaten houden, vooral voor het systeem Sesame, waarvoor met zoveel woorden wordt gezegd dat de ramingen voor de begroting van de Raad nauwkeuriger moeten worden. Ik zal ook kijken naar een aantal concrete punten in verband met de Europese Ombudsman en de Europese toezichthouder voor de gegevensbescherming, waarvan de begrotingen sterk lijken te zijn teruggebracht. We hebben ook vernomen dat er een zaak in verband met het Economisch en Sociaal Comité is voorgelegd aan OLAF, en dat interesseert me ook. Tot slot zou ik graag willen weten hoe het zit met de sterke stijging van het aantal personeelsleden van het Comité van de Regio's in 2009 en 2010.
Iliana Ivanova
(BG) Dames en heren, het is belangrijk dat we het feit benadrukken dat uit de conclusies van de Rekenkamer de vooruitgang duidelijk wordt die de Commissie heeft geboekt bij de controle van de opname van Europese fondsen. Tegelijk hoop ik echter dat de aanbevelingen en voorstellen die het Europees Parlement jaren achtereen in de kwijtingsverslagen heeft gedaan, daadwerkelijk in overweging genomen zullen worden, vooral op die gebieden waarop er nog steeds veel onregelmatigheden zijn. De kwaliteit van de informatie die de Rekenkamer ons levert moet ook nog hoger worden. Ik vind dat we echt precies te horen moeten krijgen wat de cijfers en onregelmatigheden zijn.
Het goede nieuws met betrekking tot 2009 is dat er op het gebied van het cohesiebeleid aanzienlijk minder onregelmatigheden te melden zijn dan het jaar ervoor. De grote vraag blijft echter of deze afname blijvend is of dat het simpelweg om een uitzondering gaat, mogelijk samenhangend met de specifieke landen die zijn gecontroleerd.
Er staan hoe dan ook nog onopgeloste kwesties op de agenda in verband met onregelmatigheden op het gebied van externe hulp en ontwikkeling en uitbreiding, landbouw, onderzoek, energie en transport, onderwijs en burgerschap.
Laat mij de Rekenkamer, de Commissie en de Raad verzekeren dat wij ons in de Commissie begrotingscontrole van het Europese Parlement de komende maanden zeer uitgebreid en diepgaand zullen wijden aan het efficiënter maken van het beheer van de Europese fondsen.
We zullen blijven wijzen op de verantwoordelijkheden die de Europese Commissie en de lidstaten hierbij op zich moeten nemen en waar strikt de hand aan moet worden gehouden, alsmede op de maatregelen die, om de belangen van de Europese belastingbetaler werkelijk te beschermen, moeten worden getroffen tegen hen die de regels overtreden.
Jens Geier
(DE) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Caldeira, mijnheer Šemeta, het cohesiebeleid is de patiënt van de EU-begroting. Afgelopen jaar lag hij op de intensive care en dit jaar is hij herstellende. De weg naar een volledig herstel is echter nog lang en de patiënt zou op elk moment weer een terugval kunnen krijgen. Bij meer dan 5 procent van alle betalingen in het kader van het cohesiebeleid zijn fouten gemaakt en 3 procent had helemaal niet uitgekeerd mogen worden. Dat komt overeen met een bedrag van circa 700 miljoen euro. Een groot gedeelte van deze foutieve betalingen had door de lidstaten voorkomen kunnen worden. Ondanks de bestaande controleregelingen die door de Commissie zijn goedgekeurd, hebben de fouten zich voorgedaan bij overheidsopdrachten en bij de betaling van cohesiegelden. Wij moeten die controleregelingen dus nog een keer uitgebreid onder de loep nemen. In Duitsland, het land waar ik vandaan kom, is uit de steekproeven gebleken dat alle controlesystemen die daar zijn gecontroleerd slechts voor een deel effectief waren.
De verantwoordelijkheid voor het beheer van de begroting berust bij de Commissie. Wij kunnen in onze eigen landen natuurlijk discussiëren over deze tegenstrijdigheid: fouten in de lidstaten die onder de verantwoordelijkheid vallen van de Commissie. Wij kunnen het ook aan de media uitleggen en wij kunnen het aan onze burgers vertellen. In politiek opzicht is het echter de taak van de Commissie om dit probleem in de lidstaten op te lossen. Mijnheer Šemeta, u dient op dit vlak de touwtjes in handen te nemen en u kunt daarbij op onze steun rekenen.
Lambert van Nistelrooij
Voorzitter, beste vertegenwoordigers van de Commissie, van de Rekenkamer, ik spreek hier als coördinator voor het regionaal beleid van de PPE.
Als ik nu kijk naar de foutenmarge, dan zit daar voor de cohesie een duidelijke verbetering in. We zien nu de effecten van de nieuwe verordeningen die we voor 2007-2013 hebben gemaakt en van de actieplannen waarvoor het Parlement, maar ook de Commissie en de vorige Commissie hebben geijverd. Het merendeel van de strubbelingen, van de fouten, zit in het dossier van de openbare aanbestedingen. De omzetting van Europese wetgeving in eigen wetgeving in een aantal lidstaten en de uitvoering daarvan, stuwen de foutenmarge erg omhoog.
Ik vraag de commissarissen dan ook te komen met een actieplan om enerzijds de lidstaten onder druk te zetten, of deze ten aanzien van de openbare aanbestedingen te ondersteunen. Ik heb vorige week een delegatie van het Parlement naar Roemenië mogen leiden, en daar zie je hoe ze ermee tobben, hoe die strubbelingen daar leven. Daar kun je een grote slag op maken.
Tenslotte, ook ik ben van harte voorstander van die nationale managementsverklaringen, financiële door de lidstaten af te leggen verklaringen, want daar ligt in overgrote mate het euvel.
Derek Vaughan
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil zo positief als mogelijk over dit verslag zijn, omdat ik geloof dat wij audits moeten gebruik om zaken te verbeteren en van onze fouten te leren. Het verslag bevat tal van voorbeelden die de Commissie, de lidstaten en de begunstigden kunnen gebruiken om dingen te verbeteren, bijvoorbeeld in de sector landbouw. Het feit dat de Commissie voortdurend haar eisen verandert, brengt lidstaten en begunstigden in moeilijkheden. In Wales krijg ik dat steeds weer te horen. Om het aantal vorderingen van landbouwers wegens niet-subsidiabele grond te verminderen, zou de Commissie ook wetgeving kunnen maken waarin duidelijk is omschreven wat onder "actieve landbouwers" moet worden verstaan. In alle lidstaten zou dan dezelfde definitie worden gehanteerd, terwijl zij nu enige beoordelingsvrijheid hebben. Tot slot, nu de GLB-hervorming voor de deur staat, is er een geweldige gelegenheid de procedures te vereenvoudigen, zodat wij in Europa waar ons geld krijgen, maar ook individuele personen en gemeenschappen blijven steunen.
Andrzej Grzyb
(PL) Mevrouw de Voorzitter, de presentatie van de resultaten van het werk van de Europese Rekenkamer verschaft altijd uitstekende informatie, aan de hand waarvan we kunnen vergelijken hoe een en ander in het verleden gegaan is en wat er in de toekomst gebeuren moet. Hoe kan de algemene conclusie luiden? Het lijkt erop dat waar de procedures minder ingewikkeld zijn en het gemakkelijker is om geld te gebruiken, we minder wezenlijke fouten vinden. Hoe ingewikkelder het beleid, des te wezenlijker de fouten en soms zelfs de onregelmatigheden. Een voorbeeld daarvan is het cohesiebeleid, dat tegelijkertijd ook erg belangrijk is voor de Europese Unie. Daarom is hier ook geconcludeerd dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid een hoog foutenpercentage heeft, maar dat daar waar de procedures voor het gebruik van middelen vereenvoudigd zijn, er minder fouten optreden dan waar het ingewikkelder is.
Ik wil graag de aandacht vestigen op het belang van samenwerking met de nationale toezichthoudende autoriteiten, maar ook - en dat heeft nog niemand genoemd - op het belang van samenwerking met nationale parlementen en, in het bijzonder, met commissies Europese zaken, begrotingscommissies en commissies begrotingscontrole. Ikzelf was lid van het Poolse nationale parlement toen we begonnen te werken met gegevens van de Europese Rekenkamer, en deze werden uitstekend ontvangen door de leden.
Karin Kadenbach
(DE) Mevrouw de Voorzitter, sta mij toe om de Rekenkamer van harte te bedanken. Dit verslag is een indrukwekkende demonstratie van het feit dat de controles continu beter worden. Ik ben overigens niet uitermate geschrokken van de foutenpercentages die hier zijn benadrukt, omdat ik van mening ben dat het auditproces een leerproces is. Dat betekent dat er steeds zorgvuldiger naar de problemen gekeken gaat worden en dat daardoor, gelukkig, een toenemend aantal fouten wordt ontdekt. Het is onze taak om middels een goede samenwerking dergelijke fouten in de toekomst te voorkomen. Ik zou de aandacht van iedereen graag willen vestigen op het vijfde cohesieverslag dat gisteren is gepresenteerd. De Commissie roept in dat verband alle betrokkenen op om hun standpunt kenbaar te maken over de kwesties die in dat document aan de orde worden gesteld. Dat biedt een ideale gelegenheid om het fundament te leggen voor toekomstige subsidieregelingen om te waarborgen dat enerzijds de subsidies op dit gebied eenvoudiger verkregen kunnen worden, dat de toegang tot subsidies gemakkelijker wordt en dat de bureaucratie wordt teruggedrongen en dat anderzijds de noodzakelijke, strikte controles worden toegepast ter bescherming van het geld van de belastingbetalers dat voor die subsidies wordt gebruikt.
Ik roep alle betrokkenen dan ook op om in te gaan op het verzoek van de Commissie. Als Parlement zullen wij daar uiteraard gevolg aan geven.
Algirdas Šemeta
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, het debat van vandaag laat zien dat in 2009 opnieuw vooruitgang is gemaakt met het beheer van de EU-begroting. Het heldere advies van de Rekenkamer over de rekeningen en het laagste foutenpercentage ooit voor de totale begroting, zoals door onze externe controleur in zijn advies wordt gemeld, bevestigen dat de Commissie de juiste beslissingen heeft genomen en adequate maatregelen heeft voorgesteld voor het verbeteren van de prestatie van de programma's die in de huidige financiële periode worden uitgevoerd.
Maar de Rekenkamer wijst ook met nadruk op de terreinen waar door alle financiële actoren meer vooruitgang moet worden gemaakt. Dan doel ik natuurlijk met name op de Commissie, en ook op de financiële actoren in de lidstaten, waarvan de verplichtingen en verantwoordelijkheden onder het gezamenlijk beheer duidelijk groter zijn geworden onder het nieuwe Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.
Velen van u hebben hier gesproken over de noodzaak van het opleggen van sancties aan de lidstaten. De Commissie is juist heel streng bij het opleggen van sancties. Net op dit moment zitten wij in een procedure voor het opschorten of schorsen van de betaling voor veertig cohesieprogramma's die samen goed zijn voor 1,75 miljard euro. Dat is een enorm bedrag. Belangrijker nog is dat het aantal acties in 2010 vergeleken met 2009 bijna is verdubbeld. Afgelopen vrijdag nog hebben wij besloten om voor meer dan 578 miljoen euro aan onterecht betaalde gelden in de landbouw terug te vorderen. Dus wij passen die sancties echt streng toe en zijn voornemens dat ook in de toekomst te zullen doen. U kunt ook in het verslag van de Rekenkamer zien dat het bedrag aan terugvorderingen en financiële correcties in de loop van de jaren aanzienlijk is gestegen en in 2009 was opgelopen tot 3,3 miljard euro. Ook dat is een zeer aanzienlijk bedrag. Ons voornemen is om dit beleid voort te zetten en sancties steeds wanneer dat nodig is zeer streng toe te passen.
Het verslag van de Rekenkamer en de kwijtingsprocedure die nu van start gaat, zullen niet alleen helpen bij het aanpakken van de zwakke punten van de huidige programma's, maar ook bij het trekken van lering voor de volgende generatie programma's. De Rekenkamer heeft gewezen op de weg die moet worden bewandeld, en die loopt natuurlijk via vereenvoudiging en verbetering van de regels voor overheidsopdrachten. Want het is waar dat de overgrote meerderheid van de fouten wordt gemaakt door het niet of verkeerd toepassen van subsidiabiliteitscriteria en regels voor overheidsopdrachten. Daar moeten wij lering uit trekken en de Commissie is daartoe bereid. Zij zal de aanbevelingen van de Rekenkamer volgen en ziet uit naar een vruchtbare kwijtingsprocedure.
Vítor Manuel da Silva Caldeira
president van de Rekenkamer. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dank voor alle vriendelijke opmerkingen aan het adres van de Rekenkamer, die ik ook beschouw als een blijk van waardering voor alle medewerkers van onze instelling die zich dag in dag uit buigen over de zorgen van het Parlement, en dat doen volgens de hoogste professionele normen en conform internationale controlenormen. Wij besteden naar behoren aandacht aan de aanbevelingen van het Parlement. Laat ik u twee voorbeelden geven van de wijze waarop wij in het jaarverslag 2009 tegemoet komen aan uw verzoek om meer informatie.
Wij geven u een algemene beoordeling van de totale financiële situatie. Dat doen wij in dit verslag voor de eerste keer. Onze conclusie is dat de financiële situatie de laatste jaren in het algemeen is verbeterd. Het meest waarschijnlijke foutenpercentage voor de totale begroting neemt af. Wij geven u ook, vooral op het terrein van Cohesie, meer informatie dan vorig jaar. Toen zeiden wij dat ten minste 11 procent van de middelen niet betaald had moeten worden, terwijl wij nu kunnen zeggen dat het meest waarschijnlijke foutenpercentage inderdaad op meer dan 5 procent wordt geraamd - wat wij vorig jaar niet konden zeggen - en dat ten minste 3 procent van de uitgaven niet had moeten worden vergoed. Dat is de mate van vooruitgang die wij hebben geconstateerd. Dit zijn de feiten. Waarom? Wat zijn de redenen hiervoor? Welke vooruitgang is gemaakt? Wij verzinnen geen feiten om de Commissie en de lidstaten in een fraai daglicht te stellen. Wij zijn er niet om aardig voor de Commissie of de lidstaten te zijn. De Rekenkamer is een onafhankelijke auditinstelling die onder het Verdrag valt. Wij baseren onze bevindingen op het bewijs dat voor ons ligt en rapporteren die vervolgens aan deze instelling om haar bij te staan bij de kwijtingsprocedure. Dat is onze taak.
Wij zijn bereid u bij dit werk te helpen en de belangrijkste reden hiervoor is dat, zoals wij in ons verslag meedelen, enerzijds de systemen die zijn geïntroduceerd voor het beheer van de middelen voor de programmeringsperiode 2007-2013 beter presteren, en anderzijds de voor deze programmeringsperiode toegewezen middelen maar voor 25 procent zijn uitbetaald, zodat volgens de bewijsmiddelen waarover wij beschikken de financiële uitvoering voor deze periode lager is dan verwacht had mogen worden. Dus de combinatie van deze twee factoren - enerzijds beter presterende systemen en anderzijds lagere uitvoering, met andere woorden: minder feitelijke betalingen - heeft ons in de huidige situatie gebracht. Op dit punt is zoals gezegd enige voorzichtigheid op zijn plaats. Wij moeten nog zien hoe de zaken zich ontwikkelen nu de systemen in alle 27 lidstaten zo goed presteren en in de toekomst al die middelen moeten worden uitbetaald. Er is dus voorzichtigheid geboden.
Zoals gezegd zijn wij bereid het Parlement, en met name de Commissie begrotingscontrole, bij de kwijting te helpen. De leden van de Rekenkamer zullen u alle noodzakelijke informatie geven. Maar wij helpen u ook met onze speciale (audit)verslagen over de effecten van financiering in de echte wereld en over de effectiviteit van die financiering. Ik denk dat dat ook voor het Parlement erg nuttige informatie is.
Het is duidelijk dat de verantwoordelijkheid voor het uitvoeren van de begroting primair bij de Europese Commissie ligt. Maar het Verdrag van Lissabon zegt dat dat in samenwerking met de lidstaten moet gebeuren. Wij hebben nu een unieke kans om een nieuw momentum te creëren voor het verbeteren van het beheer van de EU-begroting. Momenteel wordt gesproken over een nieuw financieel reglement, dat spoedig zal worden aangenomen en dan de basis en het richtsnoer zal vormen voor besluiten over het begrotingsbeheer die in de toekomst tot verdere vooruitgang moeten leiden. Als wij eenvoudige regels willen hebben en efficiëntere en meer kosteneffectieve systemen voor de uitvoering van die regels via de lidstaten en door de Commissie, dan is het debat over het nieuwe financieel reglement de geschikte gelegenheid om dat aan de orde te stellen. Ook de begrotingsherziening ligt voor volgend jaar op tafel.
De Commissie, de Raad en het Europees Parlement staan bijgevolg voor een periode waarin belangrijke besluiten moeten worden genomen voor het verbeteren van de situatie in de toekomst. Ik stel voor dat u daarbij voortbouwt op de aanbevelingen die wij eerder hebben gedaan in ons advies over de belangrijkste risico's en uitdagingen bij het verbeteren van het financieel beheer van de Unie.
Nogmaals, wanneer wij kijken naar de nieuwe generatie programma's voor de periode na 2013, dan moeten wij ons de volgende vragen stellen: is het aannemelijk dat de financieringsprogramma's een meerwaarde voor de Europese Unie zullen hebben? Zijn onze programma's eenvoudig, de doelstellingen helder en realistisch en de verantwoordingslijnen duidelijk? Wij willen het soort situaties voorkomen waarin de Commissie noch de lidstaten zich verantwoordelijk achten. U hebt nu de kans om maatregelen te nemen en de Rekenkamer kijkt er naar uit om u daarbij te helpen.
De Voorzitter
Dit punt is afgehandeld.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Jean-Pierre Audy
Voor het eerst in zestien jaar heeft de Europese Rekenkamer een positieve betrouwbaarheidsverklaring afgegeven met betrekking tot de betrouwbaarheid van de jaarrekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. Dit is het einde van een cyclus die begon met de in 1999 afgetreden Commissie-Santer. Deze situatie is te danken aan de vastbeslotenheid van het Europees Parlement en zijn Commissie begrotingscontrole om de Commissie en ook de lidstaten te dwingen om Europees geld op correcte wijze te beheren in zaken die betrekking hebben op gedeeld beheer. Ik ben ingenomen met het werk van de Rekenkamer. Ik kan niet begrijpen waarom de Unie de 37,2 miljard euro die de lidstaten schuldig zijn voor werknemerspensioenen niet in haar rekeningen opneemt, aangezien zij als gevolg hiervan ongeveer 44 miljard euro aan negatief kapitaal heeft. Wat slaan we een figuur! Ik vraag me af hoe het ons zal lukken om op de markten de 60 miljard euro bij elkaar te lenen die nodig zijn voor het stabiliteitsplan. Tot slot ben ik van mening dat dit verslag te laat is gekomen. In elke serieuze organisatie zou het verslag van de rekenkamer zijn verstuurd vóór 30 juni in het jaar dat op het onderzochte jaar volgt. Het gekibbel over complexe kwesties en over de vele betrokken talen is onacceptabel.
Zuzana Brzobohatá
schriftelijk. - (CS) De Europese Rekenkamer heeft haar inmiddels zestiende jaarverslag ingediend met daarin een betrouwbaarheidsverklaring over de wettelijkheid en correctheid van de operaties die ten grondslag liggen aan de jaarrekening voor de EU-begroting. Ik zou willen benadrukken dat het materiële foutenniveau van sommige operaties nog altijd erg hoog is. Zo constateert de Rekenkamer dat het foutenniveau bij projecten op het gebied van de cohesie meer dan vijf procent bedraagt. Dat is ondanks de neergaande trend nog altijd veel te hoog. Ik ben dan ook van mening dat de Europese Commissie alles op alles moet zetten om het foutenniveau terug te brengen tot een maximaal aanvaardbare twee procent. Daarbij dient echter te worden aangetekend dat de aanwezigheid van fouten nog niet altijd betekent dat de publieke middelen foutief zijn aangewend. In veel gevallen gaat het eerder om boekhoudkundige fouten in de financiële verslaglegging van projecten.
Véronique Mathieu
In haar jaarverslag over de uitvoering van de begroting voor 2009 merkt de Rekenkamer aangaande de betrouwbaarheid van de rekeningen op dat sommige geconsolideerde entiteiten geen verklaring hebben afgelegd inzake hun geconsolideerde jaarrekeningen of een gewijzigde verklaring hebben ingediend. De Europese Politieacademie is een van die entiteiten waarover deze informatie al jaren ontbreekt. Dit heeft aanzienlijke gevolgen, omdat na een diepgaand onderzoek van de rekeningen van de academie in juli 2010, de rekeningen zijn gecorrigeerd. In het financieel verslag 2009 voor het agentschap werd het rekeningenbeheer over de financiële jaren 2008 en eerder onder de loep genomen en het begrotingseffect geschat op ongeveer 13 procent van de huidige begroting van het agentschap. Sinds het college op 1 januari een communautair agentschap is geworden, heeft de Rekenkamer alleen bedenkingen geuit over de betrouwbaarheid van de rekeningen voor het financieel jaar 2007. Dat volstond niet om de rekeningen vóór 2010 weer op orde te krijgen.
