Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter.
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Zijn er opmerkingen?

Wynn (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, de notulen zijn op zich juist, maar ik wil graag een opmerking maken. Ik was gisteren aanwezig in Straatsburg en heb vanaf het moment dat ik aankwam tot na 9 uur 's avonds vergaderingen gehad. Daarom heb ik niet de presentielijst van de plenaire vergadering getekend en komt mijn naam derhalve niet voor in de notulen.
Er zijn organismen die gegevens publiceren over de presentie van parlementsleden; dit klassieke voorbeeld toont echter aan dat dergelijke gegevens wel de indruk kunnen wekken dat leden niet bij de plenaire vergadering aanwezig zijn geweest, maar dat dit gewoon komt doordat ze niet de presentielijst van de plenaire vergadering hebben getekend. Ik wil graag dat dit in de notulen wordt opgenomen. Laat iedereen zich ervan bewust zijn dat de presentiegegevens die worden gepubliceerd niet altijd een juist beeld geven van de werkelijkheid.

De Voorzitter.
Dank u wel, mijnheer Wynn. Uw opmerking zal uiteraard opgenomen worden in de notulen.
Lynne (ELDR).
Mevrouw de Voorzitter, ik heb een motie van orde. Ik wil u verzoeken om de Voorzitter van het Parlement te vragen een klacht in te dienen bij de Franse regering, de burgemeester van Straatsburg en Air France: diverse leden konden gisteren niet aanwezig zijn bij de opening van de plenaire vergadering omdat Air France gisteren een van de weinige rechtstreekse vluchten vanuit het Verenigd Koninkrijk naar Straatsburg had geannuleerd. Velen van ons moesten daardoor via Nantes vliegen en kwamen pas om 9 uur 's avonds aan. Die pechvogels waren wij. Ik heb begrepen dat de Voorzitter van het Parlement ook tot de gedupeerden behoorde. Als de Franse regering erop staat dat wij hier twaalf maal per jaar vergaderen - en ik behoor niet tot degenen die daarover klagen - laat zij er dan voor zorgen dat wij de plenaire vergadering kunnen bijwonen en dat wij na de stemmingen van donderdagavond half zeven naar huis kunnen gaan!
Het is zonder meer belachelijk dat leden van het Europees Parlement niet kunnen deelnemen aan de debatten. Ik had gisteren tijdens een van die debatten het woord zullen voeren en ik weet dat dit ook voor anderen gold. Ik wil graag dat de Voorzitter contact opneemt met de autoriteiten en erop aandringt hier iets aan te doen.
De Voorzitter.
Mevrouw Lynne, uw protest zal uiteraard worden overgebracht. Zoals u weet is onze Voorzitter, de heer Cox, zelf ook slachtoffer geworden van dit incident. Wij zullen de Franse regering ervan op de hoogte stellen. Het lijkt er echter op dat voor dit betreurenswaardige incident de verantwoordelijkheid op diverse plaatsen ligt. Wij zullen onze protesten overbrengen aan alle betrokken instanties, om ervoor te zorgen dat het niet weer gebeurt.
(De notulen worden goedgekeurd)

Randzio-Plath (PSE)
Mevrouw de Voorzitter, wij kunnen instemmen met dit verzoek om urgentverklaring, mits dit in de vergadering april II wordt behandeld. Dan zal ons ook het juridische standpunt van de Commissie juridische zaken en interne markt bekend zijn. Hoewel wij niet instemmen met de wijziging van de rechtsgrondslag, zijn wij bereid dit op deze voorwaarden tijdens de vergadering april II te behandelen.

Palacio Vallelersundi (PPE-DE)
Mevrouw de Voorzitter, deze ontwerpverordening borduurt voort op resolutie 1390 die, in overeenstemming met Titel VII van het Handvest van de Verenigde Naties, op 16 januari jongstleden door de VN-Veiligheidsraad werd aangenomen. Gelet op de termijn van 30 dagen waarbinnen de deelnemende staten de uit de resolutie voortvloeiende maatregelen moeten treffen, heeft de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken gisteren vóór de urgentie en vóór een procedure zonder verslag gestemd. Dat betekent dat de urgentie dus direct aan het plenum wordt voorgelegd, met voor de politieke fracties de mogelijkheid amendementen in te dienen. Ik zou de Voorzitter willen vragen om, gelet op deze omstandigheden, de indieningstermijn voor amendementen zo ruim mogelijk te houden.
Misschien mag ik nog twee aanvullende opmerkingen maken. Ten eerste is het bij resoluties als deze zo dat de Europese Unie op twee fronten tegelijk actief is: enerzijds op het vlak van de tweede pijler, namelijk het buitenlands beleid, en anderzijds binnen het kader van het EG-Verdrag. De Commissie was gisteren bijna unaniem de mening toegedaan dat dit Parlement zich zou moeten concentreren op de instrumenten van de tweede pijler en dan vooral op het gemeenschappelijk standpunt zoals dat momenteel wordt uitgewerkt. En als het Parlement hier niet bij wordt betrokken moet het op zijn minst worden geïnformeerd. De letter van het Verdrag is één ding, iets anders is het gezond verstand en de wetenschap dat dit Parlement de belangen van de burgers behartigt.
Mijn tweede opmerking betreft het feit dat de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken uitermate bezorgd is en de Raad en de lidstaten die lid zijn van de Veiligheidsraad formeel zal vragen om toe te zien op correctiemechanismen voor die gevallen waarbij namen van natuurlijke of rechtspersonen abusievelijk op deze lijst terecht zijn gekomen. Dat is iets wat de Europese burger grote zorgen baart.
Tot slot vragen wij de Commissie om ons niet meer in een dergelijke situatie verzeild te doen geraken. Het Parlement beschikte over precies vijf dagen om zich achter deze VN-resolutie te scharen - want het gaat niet echt om een advies - terwijl de resolutie al op 19 januari werd aangenomen. Wij willen in de toekomst eerder bij dit soort regelingen betrokken worden zodat het Parlement volledig op de hoogte is en zich qua agendering niet in allerlei bochten hoeft te wringen.

De Voorzitter.
Mevrouw Frahm, u heeft verzocht het woord te krijgen. Wilt u zich voor of tegen de urgentverklaring uitspreken?

Frahm (GUE/NGL).
Mevrouw Palacio, ik begrijp niet dat u de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken deze procedure heeft doen aanvaarden. Ik begrijp evenmin dat de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken een lijst met namen moet behandelen zonder te weten hoe die lijst ontstaan is en hoe men ze kan wijzigen. Als de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken zich ernstig van haar taak gekweten had, dan zou ze geweigerd hebben deze zaak in behandeling te nemen, zolang niet duidelijk is hoe ze de lijst kan wijzigen. Als men het respect van de Commissie wil afdwingen, moet men niet zomaar onmiddellijk doen wat de Commissie zegt. Men had moeten weigeren.

De Voorzitter.
Wenst iemand zich uit te spreken ten gunste van de urgentverklaring?

Palacio Vallelersundi (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, vóór de urgentie en om nogmaals te zeggen dat het Parlement zich hier niet uitspreekt over lijsten als zodanig. Waar het om gaat is dat het Parlement een besluit onderschrijft van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. De Veiligheidsraad neemt een resolutie aan die de deelnemende landen en de Europese Unie - als regionale macht die in zekere zin de staten vertegenwoordigt die ondertekenen - moeten ondersteunen maar waarbij ze geen actieve rol spelen.
Het Handvest van de Verenigde Naties bepaalt in de artikelen 40 en 41 van Titel VII dat de Veiligheidsraad passende maatregelen treft die door de aangesloten staten 'moeten? - het is een verplichting - worden uitgevoerd. Elke wijziging van deze lijsten loopt dus via de Veiligheidsraad. De Commissie juridische zaken verzoekt nu de Raad, als vertegenwoordiger van de Europese Unie, en de lidstaten die zitting hebben in de Veiligheidsraad om binnen de Veiligheidsraad een procedure in te stellen die het mogelijk maakt deze gang van zaken te omzeilen in het geval dat namen van natuurlijke of rechtspersonen op onjuiste gronden in de lijst zijn opgenomen.

De Voorzitter.
Aan de orde is het gecombineerd debat over:
het verslag (A5-0103/2002) van de heer McCartin, namens de Commissie begrotingscontrole, over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2000 (Commissie) (SEC(2001) 528 - C5-0234/2001 - 2001/2102(DEC));
het verslag (A5-0088/2002) van de heer Blak, namens de Commissie begrotingscontrole, over de kwijting aan de Commissie voor de uitvoering van de begroting van het zesde, zevende en achtste Europees Ontwikkelingsfonds in het begrotingsjaar 2000 (COM(2001) 233 - C5-0209/2001 - 2001/2096(DEC));
het verslag (A5-0079/2002) van de heer Seppänen, namens de Commissie begrotingscontrole, over het verlenen van kwijting aan de Commissie voor het beheer van de begroting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) in het begrotingsjaar 2000 (C5-0043/2002 - 2001/2101(DEC));
het verslag (A5-0098/2002) van de heer Virrankoski, namens de Commissie begrotingscontrole, over de kwijting inzake de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2000: Afdeling I - Europees Parlement (SEC(2001) 530 - C5-0238/2001 - 2001/2103(DEC));
het verslag (A5-0094/2002) van mevrouw Morgan, namens de Commissie begrotingscontrole,
1. betreffende kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2000:
Afdeling IV, Hof van Justitie
(SEC(2001) 530 - C5-0240/2001 -2001/2105(DEC))
Afdeling V, Rekenkamer
(SEC(2001) 530 - C5-0241/2001 -2001/2106(DEC))
Afdeling VI, Economisch en Sociaal Comité
(SEC(2001) 530 - C5-0242/2001 -2001/2107(DEC))
Afdeling VII, Comité van de regio's
(SEC(2001) 530 - C5-0243/2001 -2001/2108(DEC))
Afdeling VIII, Ombudsman
(SEC(2001) 530 - C5-0244/2001 -2001/2109(DEC))
en
betreffende kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor de begrotingsjaren 1996-1999:
Afdeling VI, Economisch en Sociaal Comité
(SEC(1997) 402 - C4-0197/1997 - 1997/2076(DEC)
SEC(1998) 521 - C4-0353/1998 - 1998/2011(DEC)
SEC(1999) 414 - C5-0008/1999 - 1999/2166 (DEC)
SEC(2000) 539 - C5-0312/2000 - 2000/2156 (DEC))
2. betreffende uitstel van het besluit met het oog op verlenen van kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2000:
Afdeling II, Raad
(SEC(2001) 530 - C5-0239/2001 - 2001/2104(DEC)); en
het verslag (A5-0101/2002) van de heer Staes, namens de Commissie begrotingscontrole,
1. over het verlenen van kwijting aan de raad van beheer van de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden (Dublin) voor de uitvoering van zijn begroting voor het begrotingsjaar 2000 (C5-0126/2002 - 2001/2111(DEC))
2. over het verlenen van kwijting aan de raad van bestuur van het Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding (Thessaloniki) voor de uitvoering van zijn begroting voor het begrotingsjaar 2000 (C5-0127/2002 - 2001/2112(DEC))
3. over het verlenen van kwijting aan de directeur van het Europees Bureau voor wederopbouw voor de uitvoering van zijn begroting voor het begrotingsjaar 2000 (C5-0673/2001 - 2001/2238(DEC)).
Kwijting 2000: afdeling III van de algemene begroting

McCartin (PPE-DE)
Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag in de eerste plaats de leden van de Commissie begrotingscontrole bedanken voor hun waardevolle hulp bij het opstellen van dit verslag, zowel individueel als in groepsverband. Ik wil ook commissaris Schreyer bedanken voor het feit dat zij regelmatig aanwezig was bij onze vergaderingen en voor de hulp en de deskundige inbreng van de kant van haar medewerkers. Ik wil graag in het bijzonder de medewerkers van onze eigen Commissie begrotingscontrole bedanken voor hun inzet en deskundigheid en voor alle tijd die zij hierin hebben gestoken, ondanks het feit dat ze de laatste tijd steeds op verschillende locaties moesten werken, wat erg onpraktisch is. Desondanks ben ik vol lof over hun inspanningen. Ik wil ook graag de heer Bourlanges bedanken, die de lijnen voor dit verslag heeft uitgezet.
We begonnen met 65 paragrafen en het zijn er uiteindelijk 95 geworden. Ik ga niet proberen een samenvatting van het verslag te geven, want dat zou te veel tijd kosten. Ik noem slechts de belangrijkste punten. Het belangrijkste punt uit dit verslag over de begroting van het begrotingsjaar 2000 was het overschot van 11 miljard euro (dat is 14%). Dat bedrag vraagt om een nadere toelichting. In de eerste plaats was meer dan 2 miljard euro afkomstig uit ontvangsten. Ik denk niet dat er een nationale regering is die zich ervoor zou verontschuldigen dat zij te veel ontvangsten heeft verworven. Een andere factor is de reserve van 800 miljoen euro. De reserve is er om, indien mogelijk, niet te hoeven worden uitgegeven. Deze moet niet worden opgenomen in het overschot. Met inachtneming van andere details hadden we een reëel overschot van om en nabij de 9%. Daarvan kan worden gezegd dat 7,2% afkomstig is van de Structuurfondsen. Als de Structuurfondsen buiten beschouwing worden gelaten, was de rest van de begroting in orde.
Wat de Structuurfondsen betreft waren de verordeningen ongeveer halverwege 1999 klaar. In die periode trad de nieuwe Commissie aan. Het heeft nooit tot de mogelijkheden behoord, gezien de mate van gedetailleerdheid en ingewikkeldheid van deze verordening, dat onze bestedingsdoelstellingen voor het jaar 2000 zouden worden gehaald.
Dit brengt ons bij het aspect van de complexiteit van deze verordeningen. De meeste lidstaatregeringen dienden hun kaderprogramma's pas in het jaar 2000 in. Sommige waren op dat moment niet aanvaardbaar omdat de verordeningen zo moeilijk te interpreteren waren. Dus er was een probleem.
Ik wil graag het volgende onderstrepen: een Duitse ambtenaar vertelde me dat er in het zesjarige programma dat in 1999 afliep alleen al in Duitsland 60.000 projecten in regio's van doelstelling 1 waren. Dat geeft aan hoe moeilijk het is om deze fondsen te beheren. Er zijn ongeveer 500 personeelsleden in het relevante directoraat-generaal van de Commissie.
De kwestie van de Structuurfondsen moet grondig worden bestudeerd. Alle instellingen van de Unie moeten zich erop toeleggen om de verordeningen op basis waarvan we het Europees regionaal beleid uitvoeren te vereenvoudigen, voordat het nieuwe programma van kracht wordt en voordat de Unie over vier jaar wordt uitgebreid.
Mijn volgende punt is het prangende onderwerp van fraude en onregelmatigheden. Het is de taak van de Commissie begrotingscontrole om wanbeheer vast te stellen en oplossingen voor te stellen. Daarom moet de Commissie begrotingscontrole altijd kritische geluiden laten horen en loopt zij het risico nogal negatief over te komen. De uiteindelijke verantwoordelijkheid voor het tekortschieten ligt altijd bij de Europese Commissie, maar het zijn de nationale regeringen die het grootste deel van het geld uitgeven. Als we zeggen dat de Commissie tekortschiet, bedoelen we dat zij tekortschiet bij het uitoefenen van toezicht op de nationale regeringen en de regionale autoriteiten, wat ook niet altijd gemakkelijk is.
De EU is op alle niveaus een partnerschap van nationale regeringen. Als de Commissie iets kan worden verweten is het dat zij haar eigen pr niet goed verzorgt, niet voor zichzelf opkomt en niet de nationale regeringen kapittelt als deze zich niet aan de verordeningen houden.
We verwachten in de kwijtingsprocedure een politiek besluit te zullen nemen over het functioneren van de Commissie. Wij van de Commissie begrotingscontrole doen dat op basis van een verslag van de Rekenkamer en de jaarrekening van de Commissie.
De Commissie begrotingscontrole heeft de kwijting verleend met, als ik me niet vergis, 17 stemmen voor en 4 stemmen tegen. Dat is een krachtige motie van vertrouwen in het werk dat de Commissie in het jaar 2000 heeft verricht. We zijn echter niet voorbijgegaan aan de zwakke plekken in het systeem, en via onze ontwerpresolutie stellen we wijzigingen en verbeteringen voor ten aanzien van zowel de planning als het beheer. We streven naar een betere samenwerking tussen de Rekenkamer, het Parlement en de Commissie als het gaat om de tenuitvoerlegging van Europese beleidsmaatregelen en een efficiëntere besteding van Europese gelden.
Het laatste punt waarover ik het wil hebben, is dat de Rekenkamer geen verklaring van betrouwbaarheid heeft afgegeven. Er is wel een betrouwbaarheidsverklaring afgegeven met betrekking tot de inkomsten en het beheer. We hebben onze oplossingen uiteengezet in punt 44. We willen graag cijfers zien voor de omvang van de onregelmatigheden. We willen graag cijfers zien om het ene jaar met het andere te kunnen vergelijken. We willen echter ook dat de betrouwbaarheidsverklaring van de Rekenkamer met betrekking tot de inkomstenkant van de begroting en het beheer duidelijker is.
De enige informatie die we over de omvang van fraude en onregelmatigheden hebben is afkomstig uit de jaarrekening van de Commissie over het jaar 2000. Daaruit komt naar voren dat de omvang van fraude en onregelmatigheden ongeveer 2 miljard euro bedraagt, dat wil zeggen ongeveer 2,5% van de gehele begroting. Hiervan lijkt ongeveer 10% van de traditionele eigen middelen een ernstig probleem te vormen. Als dat beschouwing wordt gelaten, bedraagt de omvang van fraude en onregelmatigheden, voorzover we kunnen vaststellen, ongeveer 1%. Ik heb proberen te achterhalen hoe andere staten met dit probleem omgaan en ben alleen in de Verenigde Staten en Nederland vergelijkbare systemen tegengekomen. Als ik kijk naar de normen die zij aanleggen, wil ik onvoorwaardelijk stellen dat de Commissie een ruime voldoende zou halen: de omvang van fraude en onregelmatigheden bij ons is lager dan wat in die landen wordt geaccepteerd. Hoewel er aanpassingen en aanbevelingen voor verbeteringen nodig zijn, moeten we de negatieve aspecten van ons verslag niet al te zeer benadrukken.
Tot slot merk ik op dat ik ons graag zie streven naar een situatie waarin de Rekenkamer ons een verklaring voorlegt die binnen een redelijke termijn door de leden van de Commissie begrotingscontrole kan worden gelezen. Vervolgens kunnen wij dan een verklaring opstellen die kan worden gelezen en begrepen door de leden van dit Parlement, de leden van de nationale parlementen en andere geïnteresseerden. Dat hebben we tot nu toe niet gedaan. Ik hoop dat mijn opvolgers de Europese burgers iets kunnen bieden wat voor hen te begrijpen is.

Blak (GUE/NGL)
Mevrouw de Voorzitter, ik kan aanbevelen dat we de Commissie kwijting verlenen voor het Ontwikkelingsfonds en ik verzoek mevrouw Schreyer deze boodschap aan de heer Nielson over te brengen, want ik zie dat hij voor dit belangrijk debat niet aanwezig is. Tijdens de behandeling heb ik met uitstel van de kwijting gedreigd, omdat de Commissie geen resultaten kon tonen, maar dat heeft ze naderhand dan toch gedaan. Er zijn nog steeds problemen, maar dat wordt opgevolgd in een vervolgverslag. Ik heb mij vooral geconcentreerd op de kwaliteit in het licht van het aantal controles en audits tijdens het jaar. Het is verontrustend dat de Commissie niet eens weet hoeveel audits er dit jaar geweest zijn, noch waar en door wie ze zijn uitgevoerd. Een van mijn eerste vragen aan de Commissie was: "Hoeveel audits heeft u in het jaar 2000 uitgevoerd?" Het eerste antwoord was twaalf audits, wat mij bitter weinig lijkt als men bedenkt dat er 70 ACS-landen zijn. Daarna vond de Commissie bijkomende auditverslagen. Opeens herinnerde ze zich dat ook de delegaties verslagen hadden gemaakt en commissaris Nielson verzekerde onze commissie dat er in 2000 73 audits waren uitgevoerd. Toen heb ik een lijst van de audits gevraagd, maar dit bleek een lijst met zeer spaarzame informatie te zijn, waardoor ik ook niet wijzer ben geworden. Vooral de Rekenkamer vond het bijzonder grappig toen hij zag wat als audit naar voren werd gebracht. De helft van de audits ging over Malawi. Dus als we die van het totaal aftrekken bleven er nog 52 audits over, en niet 73 zoals commissaris Nielson ons in de commissie had meegedeeld. 52 audits zijn misschien voldoende, maar het is jammer dat de Commissie geen beter overzicht heeft over het aantal en over de auteurs van de audits. Er is geen centraal archief en er bestaat evenmin een overzicht van de activiteiten op het terrein. De Commissie heeft mij ervan overtuigd dat het niet nodig is alle audits in het Brussels hoofdkwartier uit te voeren. Daarom heb ik mijn oorspronkelijke eis betreffende een minimum van 50 audits laten vallen. Hoe groter de financiële verantwoordelijkheid van de delegaties wordt, des te meer controle en coördinatie het hoofdkwartier moet hebben.
Ik heb de Commissie ook verzocht mij een betere verklaring te geven waarom de resterende miljoenen euro, die in het jaarverslag van de Rekenkamer genoemd worden, nog steeds niet teruggevonden zijn. Ik vroeg de directeur-generaal van DG AIDCO of hij op basis van het controlesysteem en de informatie van de delegaties, kon bevestigen dat de EOF-middelen zijn aangewend volgens de principes van "behoorlijk bestuur". Ik heb nog geen antwoord gekregen. Als commissaris Nielson aanwezig was geweest, had ik het hem kunnen vragen. Of misschien kan mevrouw Schreyer mij helpen. De werking van het ACS-secretariaat heeft veel kritiek gekregen, onder andere in een aantal auditverslagen en er zijn helaas een aantal zaken aanhangig gemaakt bij de Belgische rechtbanken met een veroordeling voor niet-naleving van de wetgeving als gevolg. Ik denk dat de EU dergelijke dingen niet kan aanvaarden. Sinds kort is een nieuw bestuur aangetreden, waarmee ik enkele goede vergaderingen heb gehad. Ik hoop dat het nu beter zal gaan en heb voorgesteld voorlopig de conclusies van de Rekenkamer af te wachten alvorens deze kwestie weer ter sprake te brengen.
Namens de GUE/NGL-Fractie wil ik een aantal opmerkingen maken over het verslag-McCartin. Ik vind het een goed verslag en de rapporteur verdient alle lof, omdat hij aandacht heeft besteed aan mijn amendementen en ze heeft overgenomen. Dit is een van de opvolgingsmethoden voor kwijtingen die we in vorige jaren hebben verleend en dat is zeer belangrijk. In het verslag vind ik echter niets terug over twee belangrijke zaken. Wanneer wordt de disciplinaire procedure met betrekking tot de vertegenwoordiging in Stockholm afgerond? Ook wat OLAF betreft? Hetzelfde geldt voor de IRELA-zaak in Spanje, waarover we het al vaak hebben gehad.
Ik wil tevens nog iets kwijt over de kwijting voor de begroting van het Parlement. De heer Virrankoski heeft uitstekend werk geleverd. Zijn bewoordingen zijn scherp en evenwichtig. Ons verzoek tot openheid vindt in het Parlement helaas weinig begrip. Alle leden zitten op het puntje van hun stoel, vooral wanneer het hun eigen centen aangaat. De secretaris-generaal van de PPE-DE-Fractie heeft mij ten zeerste teleurgesteld met zijn schrijven aan alle fracties, waarin hij zegt dat openheid over onze boekhouding rampzalige gevolgen zal hebben. Wij leveren kritiek op de Commissie omdat ze niet open is, maar als het over onszelf gaat, doen wij onze ogen dicht. Ik vind dat de secretaris-generaal van de PPE-DE-Fractie zich zou moeten schamen over zijn rondschrijven om de geheimhouding rond het geld van de belastingbetaler te handhaven. Ik vind het onaanvaardbaar.
De voorgestelde afschaffing van de financiële controledienst is een van de opvallende dingen. Uit de cijfers voor 2000 blijkt dat 7% van de documenten fouten bevatten. Dit pleit mijns inziens voor een onafhankelijke interne audit in de toekomst. Toch blijf ik erbij dat de financiële controle niet afgeschaft mag worden.
Met betrekking tot de kwijting voor de begroting van de Raad, houden wij de conclusies en de resolutie van de commissie staande. Ik kan niet aanvaarden dat we door toedoen van enkele leden uit een fractie de resolutie die door de Commissie Begrotingscontrole werd goedgekeurd, moeten wijzigen. Alles bij elkaar kan ik kwijting op alle gebieden aanbevelen. Het gaat goed, het gaat zelfs veel beter en daar kunnen we alleen maar blij om zijn.

Seppänen (GUE/NGL)
Mevrouw de Voorzitter, de werkzaamheden van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal hebben de laatste jaren in het teken gestaan van het feit dat er komende zomer een eind komt aan haar bestaan. Er is besloten dat de werkzaamheden van de EGKS niet worden voortgezet - een halve eeuw is genoeg.
In haar laatste jaren heeft de EGKS als bank gefunctioneerd. Zij kende leningen toe uit geleende middelen. Verantwoordelijk voor het financiële beheer was de Commissie die nu de taak heeft de werkzaamheden van de bank te beëindigen, het uitgeleende geld te vorderen en de schulden te betalen. Er zijn meer vorderingen dan schulden. Het ziet ernaar uit dat er van de werkzaamheden van de EGKS een overschot van ongeveer 1,1 miljard euro overblijft. Overeenkomstig de eerder genomen besluiten wordt dat overschot op de financiële markt belegd om winst te maken. Met de opbrengst wordt een apart fonds voor kolen en staal gevormd dat overeenkomstig de door de Commissie voorgestelde en door de Raad aangenomen principes kredieten zal toewijzen voor het onderzoek in deze sectoren.
Het is de bedoeling de opbrengsten te gebruiken voor de kolen- en staalsector waarvan de EGKS bijdragen heeft geïnd om haar werkzaamheden te financieren. Dit is dus logisch. In dit verband mag men niet vergeten dat de middelen van het Onderzoekfonds afkomstig zijn van de oude lidstaten en dat ze in de eerste plaats gebruikt moeten worden voor onderzoek in de kolen- en staalsector in die landen. Rekening houdend met de grote betekenis van die sectoren in de economieën van veel kandidaat-landen moet de Commissie worden aangespoord om onderhandelingen met de oude lidstaten te beginnen, zodat ook de nieuwe lidstaten kunnen profiteren van de resultaten van het zo te financieren onderzoek.
De Commissie moet het kapitaal van de EGKS zo beleggen dat de opbrengst zo groot mogelijk is. Als er bij de beleggingen compromissen moeten worden gesloten tussen zekerheid en risico, is het beter dat risico wordt vermeden. Het is van belang te bepalen welke opbrengst de Commissie van haar belegde geld kan krijgen. Dank zij de kwijting van 2000 kunnen wij voor het eerst een idee krijgen van de opbrengst van het geld van de EGKS. In 2000 bedroeg de gemiddelde opbrengst 4,72%. Het noemen van dat gegeven is een belangrijke stap in de goede richting, maar er moeten nog meer stappen worden genomen. Voor de komende jaren is het goed een streefpercentage voor de opbrengst te noemen op basis waarvan de Rekenkamer het succes van de werkzaamheden kan toetsen aan het gestelde doel.
Het is in de komende jaren ook van belang te beoordelen of de afhandeling van de oude werkzaamheden van de EGKS op de geplande manier is gebeurd. De Commissie is van plan meer dan dertig ambtenaren te behouden voor taken die direct verband houden met de verdeling van het vermogen van de EGKS. Dat lijkt een groot aantal. In de komende jaren moet het Parlement erop toezien dat de reserves van de EGKS niet gebruikt worden om de overbodige bureaucratie van de Commissie in stand te houden.
De Rekenkamer heeft een betrouwbaarheidsverklaring afgegeven waarin hij het verlenen van kwijting aanbeveelt. Het Parlement kan zich daarbij aansluiten.

Virrankoski (ELDR)
Mevrouw de Voorzitter, de begroting van het Europees Parlement voor het begrotingsjaar 2000 is zeer goed uitgevoerd. Het bestedingspercentage bedroeg 99,28% en het percentage betalingskredieten ten opzichte van de betalingsverplichtingen bedroeg 91,505%. Het hoge bestedingsniveau werd mede gerealiseerd door overdrachten in de loop van het jaar voor de betaling van de gebouwen van het Parlement. Op die manier kon men de toekomstige huren verlagen. In de toekomst moet men van dergelijke praktijken af en moeten de middelen strikt volgens de geschatte uitgaven worden begroot.
De jaarrekening van het Parlement is echter onduidelijk. In het verslag wordt daarom voorgesteld de presentatie te verduidelijken en vooral de investeringen in gebouwen duidelijk te specificeren.
De prioriteiten van de begroting voor het jaar 2000 waren het bevorderen van het op activiteiten gebaseerd beheer en een beter gebruik van het menselijk potentieel.
Er is begonnen met de ontwikkeling van een op activiteiten gebaseerde begroting en administratie, maar zoals in het verslag staat, zijn de resultaten nog gering. De beslissingsbevoegdheid en verantwoordelijkheid moeten nog meer naar een lager niveau worden doorgeschoven en de persoonlijke verantwoordelijkheid van elk personeelslid moet duidelijker worden omschreven. Verder moet worden overgestapt op een beheer waarin de resultaten worden beoordeeld en niet zozeer de organisatie van het beheer. Alleen op die manier kan het beheer doeltreffender worden gemaakt en het rendement worden verbeterd.
Wat dat betreft moeten de aanbevelingen in het "ROME-PE"verslag worden uitgevoerd en moet de interne financiële controle worden ontwikkeld. Menselijk potentieel moet men flexibeler kunnen herschikken en overbodige activiteiten moeten worden stopgezet. Het huidige systeem is te star en te formalistisch.
Ook de gelijke behandeling van vrouwen en mannen vertoont een manco. Het Europees Parlement is nog een tamelijk ouderwetse werkplek. Zo werden in het laatste anderhalf jaar achttien personen aangesteld in A1- en A3-posten. Het waren zeventien mannen en slechts één vrouw. In het verslag wordt die praktijk bekritiseerd en wordt de invoering van een quotasysteem geëist als overgangsfase naar een normale situatie.
Bij het beheer zijn ook de politieke fracties betrokken. Het is in overeenstemming met het op activiteiten gebaseerd beheer dat de interne autonomie van de fracties wordt ontwikkeld. Daarom wordt in het verslag verlangd dat bij de herziening van het Financieel Reglement op de een of andere manier met dat specifieke aspect rekening wordt gehouden. In het verslag wordt geëist dat de fracties hun balans en hun jaarrekening duidelijker moeten presenteren en dat die gepubliceerd moeten worden. Ook moeten het vermogensbeheer en de inventaris worden verbeterd. Ook de verantwoordelijkheid van fracties als contractpartners in het algemeen en als werkgevers in het bijzonder moet juridisch zo worden vastgelegd dat het Europees Parlement niet steeds uiteindelijk verantwoordelijk is.
Van de twee vergaderplaatsen van het Parlement wordt gezegd dat alleen al de variabele vergaderkosten in Straatsburg 33% hoger zijn dan in Brussel. Daarbij moeten de aanzienlijke extra kosten van met name het bestaan van twee gebouwen worden opgeteld. Het verkorten van de vergaderweek zorgt voor een besparing van slechts 1%. Dit aspect kan misschien het beste worden onderzocht in de Conventie die de Europese Verdragen gaat herzien.
Het grootste afzonderlijke probleem vormen de kosten van het Louise Weiss-gebouw in Straatsburg. Er is met de opdrachtgever, de firma SERS, geen overeenkomst bereikt over de definitieve investeringskosten. Het conflict heeft betrekking op het tijdstip van oplevering en moet door het Europees Hof van Justitie worden opgelost. Bovendien is er een conflict over het werk, over extra werk en overbodig werk. De opdrachtgever en de onderaannemers hebben onderling ook hun eigen conflicten. Het oplossen van de conflicten kan zelfs tien jaar in beslag nemen.
Rekening houdend met het feit dat het Parlement geen twee vergaderplaatsen wil, maar vooral in Straatsburg vergadert vanwege de grote druk van Frankrijk, mogen wij verwachten dat het conflict over de bouwkosten van het parlementsgebouw direct wordt opgelost. De gemeente Straatsburg en de provincie Elzas bezitten een meerderheid van de aandelen in SERS, in totaal 60%, zodat zij hun macht moeten gebruiken. Ook Frankrijk moet zijn verantwoordelijkheid op zich nemen, zodat het Europees Parlement geen deelnemer in het conflict hoeft te zijn, maar dat het zijn werkruimte meteen kan betalen en daarvoor eigendomsrecht kan krijgen. Het is onduldbaar dat het Parlement voortdurend op zijn hoede moet zijn om geen onnodige kosten te hoeven betalen.
Dit gezegd zijnde, wordt in het verslag voorgesteld kwijting te verlenen aan de secretaris-generaal voor het beheer van de begroting 2000 en aan de ordonnateur voor de rekeningen voor 2000.

Morgan (PSE)
. (EN) Mevrouw de Voorzitter, met die enorme lijst die u opsomde lijkt het net alsof ik het uitermate druk heb gehad. Ik wil mijn betoog graag toespitsen op de instellingen die u zojuist hebt genoemd. Met deze procedure wordt uiteraard gekeken naar de uitgaven en wordt beoordeeld in hoeverre het geld van de Europese belastingbetaler ten aanzien van die instellingen effectief is besteed. Er wordt in dit verslag ook verwezen naar de Raad; hierop kom ik straks nog terug.
Over het algemeen waren er geen belangrijke kwesties te melden met betrekking tot het Hof van Justitie, hoewel we in de gaten zullen houden hoe het gaat met de verzoeken die we het Hof over enkele gedetailleerdere zaken hebben gedaan. We verlenen het Hof van Justitie kwijting.
De Rekenkamer stelt zich nog steeds terughoudend op bij het noemen van lidstaten die in gebreke zijn gebleven, en ik waarschuw de Rekenkamer opnieuw dat wij niet zullen rusten totdat aan dit verzoek is voldaan. Het wordt op prijs gesteld als de Rekenkamer zijn verslagen wat toegankelijker maakt voor de lezer en als de Rekenkamer belangenverklaringen op internet zou publiceren, zoals momenteel ook door de meeste andere instellingen wordt gedaan. De Rekenkamer moet zichzelf nooit te goed vinden om zich te voegen naar de normen die we inmiddels van andere prominente overheidsdienaren gewend zijn. Desalniettemin verlenen we de Rekenkamer kwijting.
De nieuwe begroting voor de Ombudsman is zeer klein, dus niet-bestede gelden zullen misschien onevenredig worden weerspiegeld in percentagecijfers, maar dit is iets waar de Begrotingscommissie op moet letten bij het vaststellen van de begroting voor de Ombudsman. We verlenen de Ombudsman kwijting.
Het Comité van de regio's is ook een betrekkelijke nieuwkomer op het Europese toneel. Het is goed om te zien dat er sprake is van gedeelde uitgaven met het Economisch en Sociaal Comité, hoewel dit niet altijd ver genoeg gaat. De Commissie begrotingscontrole kan misschien een verslag opstellen waarin wordt aangegeven hoeveel waar voor haar geld deze instelling biedt en hoe effectief zij is.
Het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's hebben beide behoorlijk goed gepresteerd met betrekking tot de gebouwen Belliard en Montoyer en hebben een aardig spel gespeeld met de armzalige kaarten die het Parlement hun in de maag had gesplitst. We verlenen het Comité van de regio's kwijting.
Ik wil het nu hebben over het onderwerp waarbij het zwaartepunt van het verslag ligt en dat is het Economisch en Sociaal Comité, een comité dat al vanaf het begin van deze enorme onderneming bestaat. Hoewel in het verslag wordt erkend dat het Economisch en Sociaal Comité als forum kan fungeren voor belangengroeperingen die anders niet in EU-context hun stem zouden kunnen laten horen, moeten nu de ontwikkelingen van de afgelopen jaren - met inbegrip van bijvoorbeeld het Sociaal Protocol - onder de loep worden genomen. Zien we hier bijvoorbeeld dubbel werk? We hebben het verontrustende idee dat de informatie niet naar beneden toe doorsijpelt.
De enorme kosten die gemoeid zijn met de financiering van deze instelling, en die na de uitbreiding bijna 100 miljoen euro zullen bedragen, verontrusten ons eveneens zeer. Zelfs bij bepaalde vakbonden, die door de instelling worden erkend en ervan gebruik maken, klinkt kritiek. Een prominente Britse vakbond zei zelfs dat het Economisch en Sociaal Comité overtollig lijkt en 'we zouden blij zijn als het werd afgeschaft?. Een ander verontrustend aspect van het Economisch en Sociaal Comité betrof de reactie van het Comité op dit verslag, die inhield dat het concept dat een instelling die is opgericht door de Europese Verdragen waar voor haar geld moet bieden hoogst bedenkelijk en politiek niet te rechtvaardigen zou zijn. Probeer dat maar eens te verkopen aan de Europese belastingbetaler! Ik denk dat het heel duidelijk is, als je naar dit soort reacties kijkt, dat het Economisch en Sociaal Comité niet zwaar tilt aan zijn verantwoordingsplicht.
De Commissie begrotingscontrole doet de aanbeveling om geen kwijting te verlenen aan het Economisch en Sociaal Comité voor de jaren 1996 en 1997. Dit is een historische stap, die niet lichtvaardig wordt genomen. Slechts twee keer eerder is er geen kwijting verleend; één keer leidde dat tot het gedwongen aftreden van de Commissie in 1999.
Het lijkt misschien vreemd dat we tot nu hebben gewacht met het beoordelen van de rekeningen en de uitgaven voor 1996. Het heeft echter tot nu geduurd voordat er objectieve duidelijkheid kwam over de onregelmatigheden met betrekking tot de betaling van reiskostenvergoedingen aan leden van het Comité. De hele reeks gebeurtenissen, van de fraude zelf - waarbij 59 leden van het Economisch en Sociaal Comité waren betrokken en die meer dan één miljoen euro bedroeg - tot de schandelijk onverstoorbare houding van managers van het comité en hun pogingen om het probleem te verdoezelen, en de slordige en onprofessionele aanpak van OLAF, het Europees fraudebureau, alles riekt naar onbekwaamheid, laksheid en amateurisme.
Het heeft zes jaar geduurd om deze fraudezaak, die zich in 1996 voordeed, helemaal uit te zoeken. Dit is een schandelijke situatie. Hierdoor was het niet mogelijk om de betrokkenen te vervolgen, omdat de justitiële instanties zeiden dat er te veel tijd was verstreken. Er zijn sindsdien echter dingen verbeterd en daarom verlenen we het Economisch en Sociaal Comité wel kwijting voor 1998, 1999 en 2000. Het is belangrijk dat de Conventie over de toekomst van Europa nota neemt van de boodschap in dit verslag.
Tot slot wil ik heel kort ingaan op de Raad. Tot nu toe hebben we dit op één hoop gegooid met de uitgaven van de Commissie. Dit jaar heeft de Rekenkamer echter een kritisch verslag opgesteld over het functioneren van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Dit is een betrekkelijk nieuw terrein voor de Raad. De Commissie begrotingscontrole heeft vragen gesteld en om opheldering gevraagd over bepaalde kwesties die de Rekenkamer verontrustend acht. De Raad bespreekt dit vanochtend, dus we wachten op de afloop van deze bespreking voordat we hierover stemmen.
Ik hoop dat u daaraan denkt als het moment van de stemming is aangebroken. Ik hoop dat het Economisch en Sociaal Comité iets gaat doen met het feit dat we deze instelling geen kwijting verlenen en dat het dat zal doen op de serieuze wijze die deze zaak verdient.
Staes (Verts/ALE)
Mevrouw de Voorzitter, ik wil me allereerst aansluiten bij de woorden van dank aan de leden van de Commissie begrotingscontrole, en ook aan mevrouw Schreyer. Ik geloof dat de samenwerking dit jaar uitstekend was. Ik wil ook de 2 rapporteurs voor advies danken van de Commissie sociale zaken en de Commissie buitenlandse zaken met wie de samenwerking heel prettig en vlot verliep. Een woord van dank tenslotte ook natuurlijk aan de vertegenwoordigers van de gedecentraliseerde organen aan wie we vandaag kwijting kunnen verlenen.
Het gaat inderdaad om 3 organen: de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden in Dublin, het Europees Centrum voor de Ontwikkeling van de Beroepsopleiding CEDEFOP in Thessaloniki en het Europees Bureau voor de wederopbouw in Kosovo, gevestigd in Thessaloniki en Pristina. De Rekenkamer heeft de rekeningen van deze 3 organen nauwgezet onderzocht en in de 3 gevallen kwam ze tot de conclusie dat de jaarrekening over het jaar 2000 betrouwbaar is en dat de bestudeerde verrichtingen wettig en regelmatig zijn.
Als uw rapporteur heb ik nagegaan wat we in het kwijtingsverslag over het jaar 1999 hebben gezegd. In de eerste 2 gevallen hadden we de uitvoering van een externe evaluatie en de voorlegging van een actieplan aanbevolen. Voor de Stichting in Dublin hadden we vorig jaar tevens gevraagd of het niet beter zou zijn om nauwer samen te werken met het Europees agentschap voor de veiligheid en de gezondheid op het werk. Aan CEDEFOP hadden we gevraagd na te gaan hoe er beter kon worden samengewerkt met de Europese Stichting voor opleiding in Turijn.
Nu moet ik U meedelen, geachte collega's, dat de Stichting in Dublin bij de uitvoering van dit verzoek enige vertraging heeft opgelopen. De externe evaluatie is pas afgerond, het actieplan werd pas besproken, maar het verzoek werd inmiddels ingewilligd, het ligt ter discussie en ik zal als rapporteur natuurlijk in contact blijven met de vertegenwoordigers van de Stichting in Dublin om ervoor te zorgen dat het kwijtingsverslag van 1999 nauwgezet wordt opgevolgd.
Wat CEDEFOP betreft, is deze oefening volledig afgerond en hier heb ik goed nieuws te melden. Ik geloof dat het ook eens leuk is om goed nieuws te melden in een kwijting. CEDEFOP heeft inderdaad ons verzoek volledig uitgevoerd en ondertussen werd ook een samenwerkingsovereenkomst gesloten met de Stichting in Turijn. Ik geloof dat het mede onder druk is van onze Instelling, van het Europees Parlement, dat hier ook voor de Europese belastingbetaler belangrijke stappen vooruit worden gezet.
Positief nieuws heb ik ook tenslotte, geachte collega's, over het Europees Bureau voor wederopbouw in Kosovo. We moeten goed bedenken hoe de toestand was. De uitdaging in Kosova na de oorlog was enorm. Niet alleen omwille van de materiële en menselijke schade in Kosova ten gevolge van de oorlog, maar vooral vanwege de schade die het Milosovicbewind gedurende meer dan een decennium heeft toegebracht aan Kosova waarbij er een chronische onderinvestering was in middelen en de mensenrechten permanent werden geschonden. En ik wil hier met heel veel overtuiging onze mensen in het veld, de mensen van het Europees Bureau voor wederopbouw, maar ook de mensen van de taskforce Kosovo die onmiddellijk na de oorlog ter plaatse gingen, loven. Het werk dat zij daar onder soms zeer moeilijke omstandigheden hebben verzet, is ongelooflijk geweest.
De Rekenkamer en iedereen die de jaarverslagen en de driemaandelijkse verslagen erop naleest, ziet dat ons beheer daar ongelooflijk efficiënt is. We hebben natuurlijk geleerd, en dit is ook zo'n positieve boodschap uit de fouten die we gemaakt hebben in Bosnië-Herzegovina. Ik was uw rapporteur voor een speciaal verslag van de Rekenkamer over het optreden van de Europese Unie in Bosnië-Herzegovina. We hebben daar fouten gemaakt, we hebben daar lering uit getrokken en zo hebben we ervoor kunnen zorgen dat we in Kosova goed werk hebben verricht.
Tenslotte nog iets over de toestand in Kosova: de energiesector is de belangrijkste post waarin we investeren en er is een paradox in deze sector. Er wordt ongelooflijk veel geld geïnvesteerd in energiebevoorrading en toch zijn er bijna dagelijks stroompannes. Dat is een paradox voor de bevolking en in mijn verslag vraag ik om meer inspanningen te doen om de bevolking in Kosova duidelijk te maken dat er meer aan energiebesparing zal moeten worden gedaan, dat de energie ook betaald zal moeten worden, opdat we tot een meer duurzaam beleid kunnen komen.
Tenslotte, geachte collega's, heb ik berichten gekregen over malversaties bij de Kosovaarse elektriciteitsmaatschappij, maar ik kan nog geen conclusie daaruit trekken. Ik heb UNMIK gevraagd om daarover een verslag op te stellen, want het is uiteindelijk UNMIK die daarvoor verantwoordelijk is en ik geloof dat wij de resultaten van dat verslag zullen moeten opnemen in ons kwijtingsverslag over het jaar 2001.

Schreyer
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, in het jaar 2000 is er via de Europese begroting 82 miljard euro uitgegeven. Dat behelsde honderdduizenden verschillende betalingstransacties, betalingen ten bate van onderzoekers, onderzoeksinstituten, studiebeurzen, premies voor boeren ten gevolge van de BSE-crisis of het staken van landbouwactiviteiten, levensmiddelenhulp aan vluchtelingen, de beschikbaarstelling van bouwmaterialen in Kosovo of de bestrijding van aids in Afrika, subsidies voor de uitbreiding van het spoorwegnet in de EU en de opzet van bedrijvenparken, enzovoorts. En zo kan ik nog wel even doorgaan.
Hieruit blijkt wel uit hoe heterogeen en verschillend de doelstellingen zijn waar de geldstromen van de Europese Unie naartoe vloeien. Er blijkt ook uit hoe verschillend de eisen zijn die dienen te worden gesteld aan een goed begrotingsbeleid en een correcte controle. Hier komt nog bij wat de heer McCartin heeft onderstreept, namelijk dat de administratieve verantwoordelijkheid slechts voor een gering deel centraal bij de Commissie ligt, terwijl er in de lidstaten duizenden loketten voor landbouwsubsidies zijn en er honderden ministeries en ambtelijke instanties verantwoordelijk zijn voor de tenuitvoerlegging, wat wil zeggen dat zij subsidieverzoeken in behandeling nemen, controleren en inwilligen.
Uw verslag, mijnheer McCartin, over het verlenen van de kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van het jaar 2000 biedt een overzicht van dit brede scala aan activiteiten van de Commissie, de specifieke risico's en bronnen van fouten, de vereiste maatregelen en uiteraard ook van de gebreken in de uitvoering van de begroting. Het is werkelijk een bijzonder omvangrijk en evenwichtig verslag, en de Commissie is u daarvoor zeer erkentelijk. Ik dank u zeer voor uw uiteenzetting en voor uw inzet in de Commissie begrotingscontrole.
De Commissie juicht het toe dat de Commissie begrotingscontrole het verlenen van kwijting aan de Commissie voor de algemene begroting 2000 met een dergelijk brede meerderheid aanbeveelt. En dat terwijl het verslag en de resolutie de Commissie geenszins aanmoedigen om tevreden achterover te leunen. In het verslag zijn 144 verzoeken aan het adres van de Commissie opgenomen: van verzoeken om rapportage, het nemen van administratieve maatregelen tot en met wetswijzigingen. Natuurlijk kan ik nu niet op al deze verzoeken ingaan, maar enkele zal ik eruit lichten.
Namens de Commissie wil ik allereerst u, mijnheer Blak, bedanken voor uw verslag over het Europees Ontwikkelingsfonds en voor uw aanbeveling tot kwijting, die traditiegetrouw - wat door mij zeer wordt gewaardeerd - aan een groot aantal eisen wordt gekoppeld. Mijnheer Seppänen, u speelt een welhaast historische rol als rapporteur voor de EGKS-begroting, en ook mevrouw Morgan en de heer Virrankoski dank ik hartelijk voor hun werk. Hun verslagen mogen dan over de uitvoering van de begrotingen van andere instellingen gaan, ook die maken deel uit van de algemene Europese begroting.
Op uw verslag, mijnheer Staes, dat door de Commissie met groot enthousiasme is ontvangen, wil ik later nog eens ingaan. De Commissie bedankt de voorzitster van de Commissie begrotingscontrole, mevrouw Theato, voor de manier waarop zij de discussie over de kwijting in goede banen heeft geleid. Verder gaat onze dank natuurlijk uit naar het secretariaat en de hele commissie voor het harde werk dat door hen is verricht.
Een aspect van het begrotingsjaar 2000 dat door de Commissie begrotingscontrole sterk werd bekritiseerd, is het grote overschot op de begroting van 11,6 miljard euro, dat bij de ministers van Financiën van de lidstaten in bijzonder goede aarde is gevallen. Aan de uiteenzetting van de heer McCartin over de positieve ontwikkeling aan de inkomstenkant kan ik eigenlijk niets toevoegen. Het is natuurlijk zonder meer verheugend als groeicijfers hoger uitpakken dan in eerste instantie werd verwacht. Maar het is inderdaad minder geslaagd als de uitgaven lager liggen dan in de begroting was vastgelegd. Hierbij gaat het niet om landbouwuitgaven of administratieve uitgaven, waarbij geringere uitgaven dan begroot reële besparingen betekenen. Bij de Structuurfondsen betekent dit echter dat de uitgaven slechts zijn uitgesteld.
Inderdaad konden de verordeningen die noodzakelijk waren niet op tijd worden goedgekeurd, omdat de agendabesluiten pas zo laat in het jaar 1999 werden genomen. Ook hierop heeft de heer McCartin gewezen. Maar ook nu nog, in het jaar 2002, laat de tenuitvoerlegging van het programma te wensen over. Daarom moeten hieruit voor de volgende steunperiode consequenties worden getrokken, en ook voor de huidige steunperiode kan het programma niet onveranderd blijven.
Wat betreft het Europees Ontwikkelingsfonds heeft de heer Blak onderstreept dat in het jaar 2000 belangrijk meer gelden daadwerkelijk konden worden verstrekt dan het jaar daarvoor. Dus ook op dit vlak is er sprake van een positieve ontwikkeling. Aangezien er in vele ACS-landen een enorme nood heerst, is het ook duidelijk dat middelen niet zozeer bij gebrek aan behoefte, maar vaak meer bij gebrek aan concrete projecten niet worden besteed.
De Commissie is ertoe overgegaan om deze staten deels meer budgettaire steun te bieden, wat enerzijds natuurlijk juist is, maar anderzijds uiteraard ook vraagt om nieuwe controlemechanismen.
Ten aanzien van de informatievoorziening ten behoeve van de kwijtingsprocedure wil ik er nogmaals op wijzen dat de Commissie evaluatieverslagen voor de verschillende programma's en voor de verschillende begrotingslijnen altijd direct op het internet zet, en dat de implementatiecijfers voor de lopende begroting ook wekelijks elektronisch worden toegestuurd aan de Commissie begrotingscontrole. Naar de mening van de Commissie blijkt de overeenkomst met het Parlement over de verstrekking van vertrouwelijke informatie goed te werken. Maar ik moet er wel nogmaals op wijzen dat zowel voor de verslagen van de Commissie als die van OLAF geldt dat de regelingen betreffende de bescherming van de privacy en inachtneming van het onderzoeksgeheim dienen te worden gerespecteerd.
De Commissie heeft op verzoek van de Commissie begrotingscontrole ook de meldingen van de lidstaten over fouten en terugvorderingen op het terrein van de Structuurfondsen verder geclassificeerd. Door de intensievere controle is het aantal meldingen toegenomen, hoewel de lidstaten vaak nog steeds niet in de voorgeschreven mate controleren. Mijnheer McCartin, u bekritiseert dit in uw verslag. Ik deel die kritiek. Maar het is wel zeer de vraag of de federaal gestructureerde lidstaten zich, zoals in uw verslag wordt voorgesteld, laten dwingen om hun competentieverdeling op het terrein van de controles op Europese fondsen te veranderen, temeer daar deze bevoegdheid vaak in hun grondwet is verankerd. Dit is dus een bijzonder lastige kwestie.
Een essentieel thema in de discussie rond deze kwijtingsprocedure was en is de methode van de Europese Rekenkamer, op grond waarvan deze al dan niet een betrouwbaarheidsverklaring afgeeft. De Commissie juicht het toe dat de Europese Rekenkamer bereid is te discussiëren over voorstellen om tot een ander concept voor het financieel management te komen, met controleerbare en chronologisch vergelijkbare indicatoren.
In het verslag over de begroting van de Commissie, evenals in het verslag van mevrouw Morgan, wordt geëist dat het percentage fouten per directoraat-generaal wordt uitgerekend. De Rekenkamer heeft al opgemerkt dat dit niet strookt met de huidige sampling-methode, omdat hiervoor beduidend meer steekproeven noodzakelijk zouden zijn dan de Rekenkamer kan doen. Maar ik wijs erop dat met de hervorming van de Commissie nieuwe controlecriteria zijn ingevoerd. De directoraten-generaal zijn voortaan verplicht hierover verslag te doen in hun voortgangsverslagen, dat wil zeggen: op welke wijze is aan welke criteria voldaan? Wij zullen samen met de Rekenkamer kijken welke elementen uit deze voortgangsverslagen en de verklaringen van de directoraten-generaal kunnen worden gebruikt voor de vaststelling van chronologisch vergelijkbare indicatoren.
Mijnheer Staes, in uw verslag over het verlenen van kwijting aan de directeur van het Europees Bureau voor de wederopbouw van Kosovo sluit u zich aan bij het positieve oordeel van de Rekenkamer. Om verschillende redenen licht ik dit eruit. Enerzijds omdat de ervaring met het Bureau voor de wederopbouw laat zien dat we ons op de juiste weg bevinden met de deconcentratie van de verantwoordelijkheid, waarbij meer beslissingen ter plaatse worden genomen. Anderzijds licht ik dit eruit omdat persberichten de indruk hebben gewekt dat beschuldigingen van mismanagement op het terrein van de energievoorziening gegrond zouden zijn. U heeft nogmaals duidelijk gemaakt dat dit niet het geval is, hoewel de situatie nog steeds onbevredigend is. U heeft ook uiteengezet hoe de toestand in het jaar 2000 was, namelijk volstrekt desolaat, zowel wat betreft deze energiecentrale als het feit dat - zoals overal in het voormalige Oostblok - elektriciteitsrekeningen niet werden betaald. Een essentieel punt is natuurlijk ook dat niet duidelijk was hoe de eigendomsverhoudingen bij de energiecentrale precies lagen, waardoor er geen privatisering kon plaatsvinden, en essentieel is ook dat deze energiecentrale van enorm belang is voor het behoud van arbeidsplaatsen. Ook daarmee dient in deze netelige, politiek instabiele situatie rekening te worden gehouden, hoewel natuurlijk ook op dit terrein een verdere ontwikkeling noodzakelijk is.
Het verheugt mij zeer dat de Rekenkamer het Bureau voor de wederopbouw van Kosovo erg vroegtijdig en grondig heeft gecontroleerd. U bent ook persoonlijk daar ter plekke geweest. De uitkomst van de controle door de Rekenkamer is door de bank genomen erg positief. Dat is ook zo cruciaal omdat ons werk in Kosovo en op de Balkan de komende jaren niet alleen voor ons buitenlands beleid, maar ook voor ons begrotingsbeleid van zeer groot belang zal zijn.
Ik wil nog kort ingaan op de aanbevelingen met betrekking tot de landbouw, met name de exportrestituties. De commissie en mijn collega Fischler zijn het op dit terrein al tijdens de kwijtingsprocedure over veel punten eens kunnen worden. Hieruit blijkt ook dat er tussen de Commissie begrotingscontrole en de Europese Commissie een kritische, maar constructieve samenwerking is ontstaan. Net als ik zullen de meeste burgers het toejuichen dat het Parlement nu ook om besluiten vraagt die de transporten van levende dieren, die vaak slechts worden verricht om exportrestituties te ontvangen, moeten verminderen.
Tijdens deze plenaire vergadering wordt waarschijnlijk en naar ik hoop de kwijtingsprocedure voor de begroting 2000 afgesloten. Momenteel wordt ook de begroting 2003 opgesteld. Dit zal naar het zich laat aanzien de laatste begroting van een EU met 15 lidstaten zijn. Door de uitbreiding van de Unie zal de begroting nog complexer en gevarieerder worden. De Commissie zal de resterende tijd benutten om de kandidaat-lidstaten te ondersteunen bij hun voorbereiding op de uitbreiding en op hun deelname aan de Europese fondsen. Zij zal toezicht houden op de invoering van de nodige maatregelen en zij zal zichzelf op administratief vlak verder hervormen. Daarvoor hebben wij niet alleen de stimulans van het Parlement nodig, maar is vooral ook een goede samenwerking tussen Parlement en Commissie onontbeerlijk.
Voor deze samenwerking in de afgelopen maanden wil ik u namens de Commissie bedanken. Ik wil afsluiten met de opmerking dat de Commissie zich er terdege van bewust is dat er, zoals in de voetbalwereld wordt gezegd, op iedere Entlastung altijd weer een andere volgt.
Titley (PSE)
Mevrouw de Voorzitter, voor de Commissie buitenlandse zaken zijn er twee belangrijke zaken in deze kwijtingsprocedure: transparantie en uitvoering.
Wat de transparantie betreft maakte ik iets interessants mee toen ik ambtenaren van het Parlement vroeg of ik een lijst kon krijgen van wat de Commissie had gedaan met betrekking tot die onderdelen van de begroting van 2000 waarop het Parlement amendementen had aangenomen, zowel ten aanzien van geldbedragen als opmerkingen. Ik kreeg te horen dat het, als het überhaupt al mogelijk was, enkele maanden zou duren om die informatie boven tafel te krijgen. Dat is absoluut belachelijk, want als het Parlement amendementen op de begroting aanneemt, is het essentieel dat er een methode is om na te gaan wat er daarna precies met die amendementen is gebeurd.
De fout ligt gedeeltelijk bij het Parlement, omdat we niet kritisch blijven volgen wat er met de begroting gebeurt, zoals we zouden moeten doen. Ik neem de Commissie begrotingscontrole niets kwalijk, maar wel de afzonderlijke commissies, die vaak niet die verantwoordelijkheid op zich nemen. De fout ligt ook bij de Commissie, omdat we duidelijkere informatie nodig hebben om de uitvoering van de begroting te kunnen analyseren. Er zou een betere dialoog moeten zijn tussen het Parlement en de Commissie om heel duidelijk vast te stellen welke stappen er zijn genomen ten aanzien van de prioriteiten van het Europees Parlement. Ik vermoed dat de Commissie maar al te vaak de amendementen van het Parlement op de begroting gewoon naast zich neerlegt. We moeten de mogelijkheid hebben om dat te constateren.
Wat het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid betreft hebben we behoefte aan meer duidelijkheid: we weten niet precies wie wat doet. Daarom steun ik het idee van een interinstitutioneel akkoord waarin precies wordt omschreven wat de rol van de Commissie in het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid is.
Wat de uitvoering betreft was er ten aanzien van de begroting van 2000 aan het eind van het jaar opnieuw een erg hoge concentratie betalingsverplichtingen voor Latijns-Amerika, Azië, enzovoort. De onevenwichtigheid tussen betalingsverplichtingen en betalingen blijft een bron van zorg, evenals de opmerkingen van de Rekenkamer met betrekking tot het TACIS-programma. Ik ben mij bewust van de verbeteringen die de Commissie heeft doorgevoerd - met name het verstrekken van informatie via de website - maar we moeten onze aandacht richten op transparantie en uitvoering.

Deprez (PPE-DE)
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, in het verslag dat ik aan de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken heb gepresenteerd en dat unaniem door deze commissie is aangenomen, richt ik allereerst een verzoek tot de Rekenkamer om expliciet in zijn jaarverslag het bestaan van Titel B 5-8, Ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, te erkennen en hieraan enige aandacht te besteden, hetgeen hij tot op heden nog nooit heeft gedaan.
Wij moeten constateren dat er slechts een zeer klein percentage van de begroting 2000 is uitgevoerd, te weten 50% voor de vastleggingskredieten en 70% voor de betalingskredieten. Dit is echter niet te wijten aan slecht management of kwade wil bij de Commissie, maar grotendeels aan feit dat de Raad van ministers de rechtsgrondslagen te laat heeft aangenomen. Hierdoor moest een aantal kredietposten op de begroting worden overgedragen.
Wij hebben met genoegen geconstateerd dat in de loop van het jaar 2001 het Directoraat-generaal JBZ het aantal controles van de rekeningen binnen zijn diensten sterk heeft uitgebreid, dat wil zeggen van 44 in 1999 naar 64 in 2000. Voorts hebben wij geconstateerd dat bij die controles is gebleken dat meer dan 10% van het totale bedrag van de gecontroleerde contracten invorderbaar is, en er daarom minder hoeft te worden uitgekeerd. Daarom vinden wij dat de Commissie haar inspanningen moet intensiveren en indien nodig sanctiebepalingen in haar contracten dient op te nemen, zodat de strijd kan worden aangegaan tegen het onjuiste gebruik van subsidies als gevolg van het feit dat er veel meer gedeclareerd wordt dan de daadwerkelijke kosten.
Wij hebben tot slot met genoegen geconstateerd dat in het verslag van de Rekenkamer gewag wordt gemaakt van een betere beleidsvoering door het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving en het Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat in Wenen. Toch moeten we constateren dat er nog altijd sprake is van enkele anomalieën, met name in de kredieten die zijn aangewend voor de aanwerving van personeel. Zo bedragen de aanwervingskosten voor een functionaris in Lissabon 2780 euro tegen meer dan 6610 euro in Wenen. Globaal genomen heeft de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken echter geen bezwaar tegen het verlenen van kwijting voor de sector waarvoor ze verantwoordelijk is.

McNally (PSE)
Mevrouw de Voorzitter, onze commissie is betrokken bij 120 begrotingslijnen, waaronder de onderzoeksprogramma's Tacis, Phare en Meda. Op de uitvoering van deze lijnen is in het verleden zware kritiek geweest.
Mijn eerste opmerking betreft de uitgaven in 2000 van het SYNERGIE-programma, een programma dat is bedoeld om de internationale samenwerking in de energiesector te bevorderen en dat de krachtige steun heeft van het Europees Parlement. U kunt zich vast wel voorstellen, commissaris, hoe verbaasd en ontzet wij waren toen de Commissie dit programma in het jaar 2000 liet vallen, een al gepubliceerde uitnodiging tot inschrijving introk, wat voor bijzonder veel ongerief zorgde, en vervolgens het gehele jaar 2000 de hand op de knip hield. Ik kan niet krachtig genoeg benadrukken dat deze handelwijze onaanvaardbaar is en dat de betrokken commissaris zich terdege van onze standpunten bewust is. Ik kan tot mijn genoegen melden dat er maatregelen zijn genomen om hier iets aan te doen en we verheugen ons op een verbeterd programma in deze zeer belangrijke sector.
Dan wil ik het nu hebben over het TACIS-programma, dat gericht is op nucleaire veiligheid in de voormalige Sovjet-Unie. Hierop is in het verleden regelmatig ernstige - en terechte - kritiek geuit. Het gaat om werk dat onder moeilijke omstandigheden wordt uitgevoerd, in een regio waar traagheid en inefficiëntie in de uitvoering van begrotingen gebruikelijk was. Gelukkig zien we een duidelijke verbetering en we hopen dat we gerustgesteld zullen worden over de veiligheid van nucleaire installaties in de voormalige Sovjet-Unie.
Ik wil graag mijn collega's van de Commissie begrotingscontrole bedanken voor hun hulp bij het uitvoeren van onze uiterst belangrijke controlerende taak, waaraan wij al onze tijd konden besteden als wij dat hadden gewild.

Jöns (PSE)
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, als rapporteur voor de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken wil ik mij concentreren op de agentschappen. Want op dat terrein is er dringend behoefte aan een efficiëntere en transparantere begeleiding en controle. Dat zeg ik niet alleen omdat de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken verantwoordelijk is voor vier ervan, maar ook gezien het feit dat het aantal agentschappen gestaag toeneemt. Op dit moment hebben wij er nog elf, maar binnenkort zullen het er veertien zijn, want zoals u weet komen er ook agentschappen voor de veiligheid van levensmiddelen, vliegverkeer en zeeverkeer.
Zoals gezegd vallen vier agentschappen onder onze commissie: Dublin, Bilbao, Thessaloniki en Turijn, en hier doen zich in principe ook geen moeilijkheden voor. Dat wil echter niet zeggen dat er geen fundamenteel probleem is wanneer er slechts voor vier agentschappen een individuele procedure voor het verlenen van kwijting door het Europees Parlement bestaat. Goed, wij hebben nu dan wel een rapporteur voor de agentschappen in de Begrotingscommissie, en Wilfried Kuckelkorn heeft al veel bereikt. Maar niettemin dient er een gelijke behandeling van alle agentschappen te komen. Daarom verzoek ik de Commissie om voorstellen uit te werken teneinde tot een gelijkwaardige behandeling van alle agentschappen in de kwijtingsprocedure te komen.
Daarvoor moeten de rechtsgrondslagen worden gewijzigd. Anders zullen wij namelijk ook in de toekomst niet in staat zijn om de begrotingscontrole van de agentschappen op bevredigende wijze uit te oefenen, en dat kan in niemands belang zijn. Ook de samenwerking tussen onze commissies onderling dient te worden verbeterd.
De richtlijnen die in 1998 voor de agentschappen zijn opgesteld moeten daarom vanuit vier gezichtspunten worden getoetst: de zekerstelling van passende controlemechanismen in de vakcommissies, de zekerstelling van transparantie in de begrotingsprocedure, de versterking van de wederzijds informatieplicht en de duidelijke afbakening van de bevoegdheid van de bewuste commissies. Onze commissie zal hiertoe voorstellen uitwerken. Tot slot wil ik de collega's McCartin en Staes nogmaals hartelijk danken voor de ondersteuning die zij ons tot nu toe in deze kwestie hebben gegeven.
Goodwill (PPE-DE)
Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag eerst mijn dank uitspreken aan het adres van de heer Bowe, die gedurende de eerste helft van het mandaat begrotingsrapporteur voor de Commissie milieubeheer was.
De algemene aanpak van de kwijtingsprocedure is om te kijken welk percentage van de begrotingslijn is uitgegeven. Als er 95% of meer is uitgegeven, wordt dat onderdeel afgevinkt. Als er minder dan 80% is uitgegeven, wordt daar een negatieve markering bij gezet. Als we echter de juiste informatie tot onze beschikking hebben, zouden we nauwkeuriger moeten kijken naar de doelen die er met dat geld zijn bereikt en niet uitsluitend naar het feit dat het geld is uitgegeven. Zo was bij het vijfde milieuactieprogramma slechts 70% van de begroting besteed. Dat kwam doordat er onvoldoende goede projecten waren; in sommige gevallen waren er zelfs totaal geen inschrijvingen. We moeten geen geld geven aan slechte projecten. Daarop maak ik echter één klein voorbehoud: ik hoop dat onze aanbestedingsprocedures niet zo bureaucratisch beginnen te worden dat potentiële inschrijvers met goede projecten ervoor terugdeinzen om een prijsopgave te doen.
Op het gebied van de volksgezondheid noem ik begrotingslijn B3-4301, die betrekking heeft op de kankerbestrijding. In 1999 was er sprake van een aanzienlijke onderbesteding op dat terrein en ik zie tot mijn genoegen dat er in 2000 sprake was van een bijna volledig benutting, met inbegrip van het restant van 1999. Het zou bijna misdadig zijn als de middelen die zijn toegewezen aan de bestrijding van ziekten zoals kanker niet werden ingezet.
Het is waar dat de milieubegroting van 200 miljoen euro - dat is 125 miljoen pond - in het jaar 2000 slechts voor de helft is besteed. Dit kwam door de LIFE-projecten, die de helft van deze begroting beslaan en die in 2000 niet konden worden uitgevoerd omdat de rechtsgrond pas in juli 2000 na een bemiddelingsprocedure werd goedgekeurd. Het verheugt mij dat de duur van het project van vijf tot vier jaar is teruggebracht.
Ondanks de aanzienlijke onderbesteding van middelen, die grotendeels is toe te schrijven aan de LIFE III-begrotingslijnen, en rekening houdend met het feit dat de Rekenkamer geen bezorgde geluiden heeft laten horen, doet de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid de aanbeveling om kwijting te verlenen voor de begroting van 2000 ten aanzien van de begrotingslijnen die binnen haar bevoegdheid vallen.

Watts (PSE)
Mevrouw de Voorzitter, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme dank ik de rapporteur, de heer McCartin, voor zijn verslag en in het bijzonder voor de manier waarop hij de kwestie heeft belicht die mijn commissie het meest aan het hart gaat, namelijk de trage uitvoering van de Structuurfondsen van de Gemeenschap.
Zoals hij terecht naar voren bracht, heeft het grootste deel van het overschotprobleem waarover in dit Parlement wordt gesproken daarmee te maken. De vraag waarop mijn commissie geen bevredigend antwoord heeft gekregen van de Commissie was: waarom laten we eigenlijk toe dat een dergelijke situatie zich kan ontwikkelen? Het was voorspelbaar dat het eerste jaar van de programma's die in het kader van de Structuurfondsen waren opgesteld zich zou kenmerken door zeer lage uitvoeringspercentages. Toch werden we geconfronteerd met uiterst onrealistische budgettaire verwachtingen en scenario's, waaraan per definitie niet kon worden voldaan. We hebben dus te maken met een situatie waarin, op veel gebieden, bepaalde voor de Structuurfondsen van de Gemeenschap begrote gelden praktisch niet zijn uitgegeven. Wij zijn van mening dat het daardoor voor dit Parlement en mijn commissie veel moeilijker is om de begroting adequaat en nauwgezet te controleren.
Onze commissie heeft nu besloten om begrotingscontrole tot een regelmatig terugkerend agendapunt te maken en we nodigen de Commissie en de Raad uit om bij iedere vergadering samen met ons grondig te kijken naar de uitgaven in het kader van de Structuurfondsen. Dat werk wordt echter zeer bemoeilijkt door deze volkomen onrealistische begrotingen. Ik vraag de commissaris om uit te leggen hoe wij naar behoren een begroting kunnen evalueren die op zich al uitermate dubieus is.
Het tweede punt waarover wij ons zorgen maken, hangt eigenlijk samen met het tweede punt dat de rapporteur in zijn inleidende betoog noemde, namelijk de manier waarop de Structuurfondsen momenteel worden beheerd. Wij zijn het met hem eens dat de verordeningen te complex zijn en dat de taak van het Parlement om de begroting te controleren daardoor zeer wordt bemoeilijkt. We hebben hier te maken met een tweeledig probleem. Veel organisaties, individuen, groeperingen, verenigingen en bevolkingsgroepen die in aanmerking komen voor steun uit de Structuurfondsen krijgen niet wat hun toekomt doordat de aanvraagprocedure veel te ingewikkeld is. Wij als Parlement - en de andere autoriteiten die belast zijn met het toezicht op de begrotingsuitgaven - zitten met het probleem dat we de uitgaven niet adequaat genoeg kunnen controleren om te garanderen dat men waar voor zijn geld krijgt.
Mijn laatste opmerking betreft de trans-Europese netwerken. We herhalen ons standpunt dat we het juist vinden dat de Commissie zich op minder projecten concentreert, maar we zijn het niet eens met het feit dat de Commissie nu van plan is om de begrotingslijn voor trans-Europese vervoersnetwerken nog eens met 60 miljard euro te verhogen. We nodigen de Commissie uit om uit te leggen hoe zij bij zo'n enorme verhoging een juiste besteding van de gelden kan garanderen.

Sauquillo Pérez del Arco (PSE)
Mevrouw de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik mijnheer Blak feliciteren met het feit dat in zijn verslag nu eindelijk het besluit wordt genomen om kwijting te verlenen aan het 6e, 7e en 8ste Europees Ontwikkelingsfonds.
De Commissie - en met name commissaris Nielson - heeft het Europees Parlement steeds geïnformeerd over de uitgaven van deze fondsen en vooral ook over de situatie in de begunstigde landen en daarom dient het Parlement nu, in navolging van de Rekenkamer, kwijting te verlenen.
Vandaar dat de socialistische fractie en de Commissie ontwikkelingssamenwerking, die mij als rapporteur voor advies aanstelde, vóór kwijting zijn. Wel verzoeken wij de Commissie om in de toekomst meer middelen uit te trekken voor de sociale ontwikkeling en deze beter in kaart te brengen, zowel op de begroting als bij het EOF.
Wij hopen dat wij voor de beoordeling van de steuncijfers volgend jaar beschikken over het evaluatiesysteem van het Comité Ontwikkelingshulp van de OESO. Op die manier kunnen wij nauwkeuriger analyseren in welke mate de Europese steun een positieve invloed heeft op de sociale ontwikkeling.
De amendementen van mijnheer Blak over de toegang tot documenten en de herziening van het Interinstitutioneel Kaderakkoord kunnen wij niet aanvaarden. Alhoewel het akkoord inderdaad weinig doelmatig is, is het ondoenlijk de Commissie begrotingscontrole bij elk verslag te vragen een door het Parlement behandeld, ondertekend en goedgekeurd akkoord, waar bovendien leden uit die Commissie bij waren betrokken, te herzien. Daar komt nog bij dat ook de rechtbanken zich hierover al hebben uitgesproken.
Wij zijn dan ook van oordeel dat de toegang tot documenten als onderwerp niet thuishoort in een verslag. De amendementen over de financiële controle en een bedrijfsmatig beheer van het centrum kunnen wij daarentegen wel aanvaarden.
Dit jaarlijks terugkerend kwijtingsritueel voor het EOF grijpen wij wederom aan om te wijzen op de absurditeit van dit hele gebeuren; het Parlement wordt geacht zijn fiat te geven aan het gebruik van fondsen die niet voorkomen op de communautaire begroting, die buiten het Parlement om worden vastgesteld en waarvan de uitgaven a posteriori aan het Parlement worden medegedeeld.
Het EOF, uitgevoerd door de Commissie en in theorie gecontroleerd door het Parlement, is zowel in kwantitatief als in kwalitatief opzicht een belangwekkend onderdeel van het ontwikkelingsbeleid en moet dus worden opgenomen in de communautaire begroting.
Deze tijd van Europese hervormingen is een perfecte setting om hier nog eens op te wijzen en ik roep alle fracties op dit voorstel, waar het Europees Parlement al jaren voor pleit, voor te leggen aan de Conventie.

Klaß (PPE-DE)
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte dames en heren, de toetsing en controle van de begroting van de Europese Unie behoren tot de voornaamste taken van het Europees Parlement. Daarbij dient veel meer aandacht te worden besteed aan de financiering van het beleid voor gelijke kansen in de programmeringsperiode 2000 - 2006 van het Europees Sociaal Fonds. De Spaanse voorzitter van de Raad zei tijdens zijn presentatie in de commissie van plan te zijn het emancipatiebeleid te koppelen aan het terrein werkgelegenheid en sociale zaken. Dat is ook noodzakelijk geworden, want uit de cijfers blijkt dat slechts 6 procent van de middelen van het Europees Sociaal Fonds zijn gereserveerd voor speciale maatregelen betreffende de gelijke kansen. Het Europees Parlement had echter 15 procent geëist.
Het niet-opgebruiken van kredieten en de grootscheepse overdracht van kredieten zijn een gevolg van de aanloopmoeilijkheden bij de tenuitvoerlegging van de Structuurfondsen in de programmeringsperiode 2000 - 2006. De procedures voor structurele maatregelen dienen gerationaliseerd en vereenvoudigd te worden, want deze zijn zowel op communautair als op nationaal niveau te ingewikkeld. Wij dienen nu te voorkomen dat dergelijke moeilijkheden zich nogmaals voordoen bij het opstellen van nieuwe programma's.
Het evaluatieverslag van het programma DAPHNE is pas sinds gisteren beschikbaar. Wat mij vooral interesseert is waarom er zo weinig gebruik is gemaakt van de betalingskredieten in het begrotingsjaar 2000. Eén ding is van groot belang: in de duurzame ontwikkeling spelen vrouwen een belangrijke rol, en daarom dient er ook in iedere fase van de planning, uitvoering en evaluatie van de ontwikkelingssamenwerking rekening te worden gehouden met geslachtsspecifieke kwesties. Daarom vraag ik om opheldering waarom juist op dit gebied slechts 59 procent van de beschikbare middelen zijn uitgegeven.
De Commissie rechten van de vrouw en gelijke rechten legt haar prioriteiten bij slechts een gering aantal begrotingslijnen, die echter bijzonder belangrijk zijn omdat zij het emancipatiebeleid van de EU schragen.

Stauner (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, in het door collega Blak gepresenteerde verslag over de kwijting voor de Europese Ontwikkelingsfondsen komen heel duidelijk de speciale moeilijkheden van het Europese ontwikkelingsbeleid aan het licht.
Duidelijk zijn de problemen die hun oorsprong vinden in het systeem en in de werkwijze van de Commissie. Het is bijvoorbeeld niet te verkroppen dat aan het einde van het jaar 2000 een bedrag van zes miljard euro beschikbaar was, maar niet is benut. Gezien de toenemende verarming in veel ACS-landen mag het niet gebeuren dat de Commissie er niet in slaagt om ter beschikking gestelde middelen niet naar de behoeftigen te brengen. De Commissie is doende haar werkwijze op deze terreinen te hervormen. Sinds het sluiten van de Overeenkomst van Cotonou verstrekt zij in toenemende mate hulp in de vorm van sectorale begrotingsondersteunende programma's. Eenvoudig gezegd houdt dat in dat de Commissie meer vertrouwen stelt in de ontvangende landen. Op zichzelf valt dat toe te juichen. Alleen moet tegenover dat vertrouwen per se staan dat de gelden in geval van misbruik consequent worden teruggeëist.
Maar erg consequent wordt dat kennelijk niet gedaan, want de Europese Rekenkamer stelt vast dat de Commissie weliswaar audits uitvoert en ook op gevallen van fraude stuit, maar dat zij tot nog toe geen cent van de maar liefst 14 miljoen euro die door de Rekenkamer wordt genoemd heeft teruggevorderd of geïnd. De Commissie moet de moed opbrengen om de redenen daarvoor te noemen. Ofwel ligt het aan incompetentie bij de eigen administratieve dienst, of men ziet om algemeen politieke redenen af van terugvordering van de gelden.
Naar mijn mening zal het hier komen tot een lakmoesproef voor het nieuwe financieringssysteem. Een groter vertrouwen in de ontvangende landen dient ook te betekenen dat zij de volledige verantwoordelijkheid dragen in geval van misbruik. Is dat niet het geval, dan is dat inconsequent en op de lange termijn ook niet in het belang van de ontvangende landen. De Commissie moet duidelijk zijn en mag niet de weg van de minste weerstand volgen, al is dat zeker gemakkelijker.
Voorts bevinden zich nog enkele aloude anachronismen in deze EOF-procedure die zo snel mogelijk uit de weg moeten worden geruimd. Het Parlement dient budgettaire en wetgevende bevoegdheden over de middelen van de Europese Ontwikkelingsfondsen te krijgen, wil zij tot kwijting overgaan. Ook de betrouwbaarheidsverklaring die de Europese Rekenkamer voor de Europese Ontwikkelingsfondsen afgeeft, dient, net als de betrouwbaarheidsverklaring voor de algemene begroting, op een volledige controle gebaseerd te zijn en mag niet ophouden als de middelen door de Commissie zijn verdeeld. Dat verklaart ook waarom de betrouwbaarheidsverklaring op het terrein van de Europese Ontwikkelingsfondsen positief is. Twee verschillende betrouwbaarheidsverklaringen werken niet alleen verwarrend, maar ook misleidend.
Nu kom ik bij de kwijting voor de begroting van het Europees Parlement. Het Parlement dient iedere schijn te vermijden dat het het met de eigen middelen minder nauw neemt dan met die van andere instellingen. Uitdrukkelijk schaar ik mij achter de eis die collega Virrankoski in het hoofdstuk Personeelsbeleid van zijn verslag poneert om nu eindelijk over te gaan tot de benoeming van meer vrouwen in leidende functies en ernst te maken met het beleid van gelijke kansen.
De secretaris-generaal van het Parlement heeft hiervoor een persoonlijke verantwoordelijkheid. Het Parlement moet het goede voorbeeld geven, wil het zijn geloofwaardigheid niet verliezen. Het is meer dan droevig dat de secretaris-generaal deze kans niet heeft gegrepen in al de jaren dat hij in functie is. Het Parlement heeft naar mijn mening ook een voorbeeldfunctie als het gaat om de instelling van een onafhankelijke interne auditdienst. Dat wil zeggen dat de auditor op geen enkele wijze onder het gezag van directeur-generaal en de secretaris-generaal mag vallen. Ook zijn wij voorstander van een recht van directe rapportage aan de Voorzitter van het Parlement. Het verslag inzake de kwijting voor de begroting van het Parlement mag geen nalatigheden of gebreken toedekken, maar het mag evenmin worden misbruikt om de oplossing van interne problemen naar buiten te brengen. Dit laatste lijkt de bedoeling te zijn van sommige ingediende amendementen.
Problemen van het Parlement mogen ook niet via het Financieel Reglement worden opgelost. Dit zullen wij toch echt zelf moeten doen. Precies zoals je zei, beste Freddy Blak, zijn transparantie, werken volgens de regels en verantwoordelijkheid voor de medewerkers principes die voor het Parlement vanzelfsprekend zijn. Zij lenen zich niet voor het naar buiten brengen van partijpolitieke strubbelingen, en daarin moeten we ons in ons masochisme ook niet steeds weer begeven.
Tot slot verzoek ik om steun voor mijn amendement 8 van het verslag-McCartin, waardoor de Voorzitter van het Parlement nu al wordt opgedragen om de rechten van het Parlement uit artikel 276 EG-Verdrag te verdedigen voor het Hof, mocht de Raad een poging doen deze nog verder te beknotten.

Kuhne (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, daar vrijwel alle vorige spreeksters en sprekers hun spreektijd met minimaal een minuut hebben overschreden, vraag ik u enige clementie te betrachten, mocht mij hetzelfde overkomen.
Toen deze kwijtingsprocedure in december van het afgelopen jaar begon met het verslag van de Europese Rekenkamer, wees ik erop dat wij nu in een fase komen waarin wij over de stelselmatige problemen van het begrotingsbeleid van de Europese Unie spreken en minder bezig zijn met ieder mogelijk of werkelijk schandaal. En inderdaad wijzen twee aspecten erop dat dit werkelijk gebeurt, namelijk het relatief geringe aantal amendementen op de verslagen en de brede meerderheden waarmee deze worden goedgekeurd, alsmede de betrekkelijk geringe ophef die de pers over deze kwijtingsprocedure heeft gemaakt.
Ik wil echter nog iets concreets zeggen over de kwestie Europees Parlement en iets over een onderwerp zeggen dat de vorige spreker, mevrouw Stauner, al aansneed. Het ware inderdaad wenselijk als het Parlement alle zaken die zijn begroting betreffen volledig autonoom juridisch zou kunnen regelen. Dat zou fantastisch zijn, en het zou mijn volledige steun hebben. Er doet zich daarbij echter een probleem voor: het Financieel Reglement van de Europese Unie voorziet niet in een scheiding van het financiële gedrag van het Parlement en dat van de in het Parlement vertegenwoordigde fracties. Een dergelijke scheiding is echter wel noodzakelijk.
Ik roep in herinnering dat wij in dit Parlement naar aanleiding van het verslag van de Europese Rekenkamer over het financiële gedrag van de fracties twee jaar geleden een uitgebreid debat hebben gevoerd. Daarbij hadden zekere dubieuze financiële praktijken van bepaalde fracties gevolgen voor het Parlement als zodanig. De mensen op de tribune en de pers stelden de collega's collectief verantwoordelijk voor iets waarvoor eigenlijk slechts afzonderlijke fracties verantwoordelijk waren. Ik wens niet op te draaien voor eventuele dubieuze financiële praktijken binnen andere fracties, en ik wil evenmin dat collega's uit andere fracties ervoor opdraaien als er in mijn fractie iets verkeerd loopt.
Het verslag van collega Virrankoski biedt ons de kans een belangrijke stap voorwaarts te doen op de weg naar de scheiding van verantwoordelijkheden tussen het Parlement als instelling en de daarin vertegenwoordigde fracties. Deze stap moeten wij zetten. Ik waarschuw ervoor om nu te zeggen: Hoe komen wij erbij om ons door de Commissie via een wetgevingsvoorstel over de uitvoeringsvoorschriften van de begrotingsverordening te laten voorschrijven wat we mogen doen en laten? Zo creëren we namelijk door met onze spierballen te rollen een prachtig schijnconflict met de Commissie, met als neveneffect dat de scheiding van verantwoordelijkheden van het Parlement en de fracties tot Sint-juttemis wordt uitgesteld, wat op zijn beurt weer tot gevolg heeft dat bepaalde zaken die in het verleden zijn voorgevallen steeds maar weer kunnen blijven gebeuren.
Bijvoorbeeld dat een door een fractie ontslagen medewerker een schadeloosstelling van het Parlement claimt en het Parlement voor het arbeidsgerecht daagt. Of dat een astronomisch aantal niet opgenomen verlofdagen van fractiemedewerkers door het Parlement financieel moet worden gecompenseerd, terwijl dat eigenlijk de verantwoordelijkheid van de fracties zou zijn. Daarom waarschuw ik ervoor om via een schijnconflict een dergelijke situatie op te roepen. Als dit wordt vermeden, hebben wij de kans om voor morgen tot de formulering van een oplossing te komen. Maar mocht er uiteindelijk een situatie ontstaan waarin de huidige toestand blijft bestaan, dan zullen wij hen die daarvoor verantwoordelijk zijn daarop aanspreken.
Mulder (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, voor het eerst in vele jaren lijkt het er ook dit jaar weer op dat dit Parlement de Commissie kwijting zal verlenen voor dertig april, zoals staat voorgeschreven. Dat lijkt mij een goede zaak en ik wil daarom graag mijn complimenten geven aan de heer McCartin en trouwens ook aan de andere rapporteurs. Wat de houding van de Commissie betreft, heb ik de indruk dat de Commissie alle mogelijke moeite heeft gedaan om aan de vele vragen van het Parlement tegemoet te komen in een heel kort tijdsbestek. Het meest opvallende aan deze begroting is ook weer dat er geen positieve DAS is. En dit is de eerste begroting waar de nieuwe Commissie voor verantwoordelijk is. We hebben als liberale fractie, wij niet alleen trouwens, steeds weer gezegd dat wij indicatoren moeten hebben waaraan wij kunnen zien of de situatie verbeterd is of niet. Als we ieder jaar te horen krijgen dat er geen positief DAS is, hoe moeten wij dat dan verklaren tegenover het publiek, als wij achteraf steeds weer kwijting verlenen? Ik zou dus nogmaals de Commissie op dit probleem willen wijzen, en haar verzoeken om, als de Rekenkamer geen indicator wil ontwikkelen, en daar lijkt het op, zelf voor een indicator te zorgen die bijvoorbeeld aangeeft dat er in een directoraat-generaal een foutenpercentage is en hoe hoog dat is en hoe hoog het is in andere sectoren. De Rekenkamer kan dan achteraf controleren of de techniek goed is. Dan hebben wij als Parlement iets om mee te beoordelen of de zaak verbetert, ja of nee. Dat lijkt mij een prioriteit voor het komende jaar.
Een ander punt, en mevrouw Jöns heeft dit ook al genoemd, is dat wij vaststellen dat er steeds meer agentschappen komen. Bijna ieder agentschap heeft zijn eigen financieel reglement en daar hoort ook een ingewikkelde kwijtingsprocedure bij. Dat is moeilijk voor die vele agentschappen. Is het niet mogelijk voor de Commissie om een uniform model voor alles te ontwikkelen? Ook dat vereenvoudigt de controle van het Parlement.
Een ander punt betreft de Clearance of Accounts. Wij hebben als liberale fractie een amendement ingediend dat ertoe strekt de periode die verstrijkt voor het definitief wordt, te verlengen van 24 tot 36 maanden. Dan kunnen wij als Parlement achteraf nog de beslissingen van de Commissie aanvechten tijdens een iets langere periode. En wij denken ook dat het misschien nodig is om de financiële correcties nog eens een keer te verhogen. Het maximum is 100 procent, maar waarom niet nog meer gradaties aanbrengen, opdat wij ook op die manier kunnen meten of iets beter wordt of slechter. Wij vinden ook dat er prioriteit moet gaan naar de computerisatie bij de douanekantoren in Europa, vooral in de nieuwe landen. Wat doet de Commissie precies om de toekomstige buitengrenzen van Europa te versterken en wat kunnen wij als Parlement doen om op dit punt voor verbetering te zorgen?
Een laatste punt, mijnheer de Voorzitter, en ook dit is al door verschillende sprekers genoemd, is het nieuwe buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie. Het lijkt erop alsof er zich inderdaad een volkomen nieuw beleid ontwikkelt dat zich aan de aandacht van het Parlement zou kunnen onttrekken. Dat vinden wij als liberale fractie onverantwoord. Wij vinden dat er een overeenkomst moet komen tussen Commissie, Parlement en Raad over een nieuw interinstitutioneel akkoord, opdat de uitgaven die de Raad in dit verband doet, beter gecontroleerd kunnen worden.

Rühle (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil namens mijn fractie alle rapporteurs complimenteren met hun goede werk ten aanzien van de kwijting voor de algemene begroting van dit jaar, en ik wil slechts enkele kanttekeningen plaatsen. Het doet ons bijzonder veel deugd dat in het verslag-McCartin het onderwerp exportrestituties wordt aangesneden. Wij zullen dat via een amendement nog wat verder toespitsen, omdat wij van mening zijn dat juist de subsidies op het transport van levende dieren nog steeds te veel ruimte voor fraude openlaten en dat deze subsidies in hun algemeenheid niet aan de belastingbetaler in de EU zijn uit te leggen. Dat punt willen wij nog flink aangescherpt zien, want wij achten dit onderwerp van bijzonder groot belang.
Wij zullen mevrouw Morgan steunen in haar aanbeveling om het Economisch en Sociaal Comité voor de afgelopen twee jaar kwijting te verlenen, maar dat voor de jaren 1996 en 1997 nog steeds achterwege te laten. Wij vinden het buitengewoon belangrijk om als commissie nogmaals te benadrukken dat er in die jaren niet deugdelijk is omgegaan met de reisvergoedingen en, wat nog veel erger is, dat het Comité het onderzoek naar deze fraude met reisvergoedingen op de lange baan heeft geschoven en aan OLAF onvoldoende medewerking heeft verleend. Dat dient nogmaals aan de kaak te worden gesteld. We mogen dit niet met de mantel der liefde bedekken, maar dienen dit nogmaals te signaleren.
Ook zal ik de eis van mevrouw Morgan met kracht steunen om de Raad te financieel ontlasten op het terrein van het buitenlands en veiligheidsbeleid, maar ook op het terrein van het binnenlands beleid, waar steeds meer operationele uitgaven moeten worden gedaan. Ik ben echter volstrekt niet tevreden over de wijze waarop de Raad in het verleden met deze kwesties is omgegaan, en ik vrees dat deze ook nu geen bevredigend antwoord zal geven.
Ik moet nogmaals onderstrepen dat deze kwijting naar onze mening echt dient te worden verleend. Dit valt niet meer binnen het kader van het Gentlemen's agreement. Hier moet duidelijk een knoop worden doorgehakt.
Tot slot wil ik mij uitdrukkelijk aansluiten bij de woorden van de vorige spreker, de heer Kuhne. Als wij in de kwijting kritiek leveren op de Raad, dan dienen wij als Parlement ook heel zorgvuldig met onze eigen kwijting om te gaan. De scheiding tussen de Parlementsbegroting en de fractiebegrotingen hangt al lang in de lucht.
Ik wil ook de Raad oproepen om nu eindelijk duidelijke beslissingen te nemen omtrent de partijen. Dit kunnen wij als Parlement niet doen. De Raad dient nu eindelijk te besluiten tot een partijenstatuut, opdat er eindelijk iets wordt gedaan met de kritiek van de publieke opinie op dit punt.
Camre (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, mijn collega's en de voorzitter van de Commissie begrotingscontrole verdienen lof en de leden van de commissie en van de fracties dank voor hun bijdrage aan dit grote en grondige werk. Op basis van hun werk heeft een meerderheid besloten kwijting aan te bevelen. Net als mijn collega's kan ik wegens tijdgebrek niet op alle details ingaan, maar ik wil even inhaken op de goede opmerkingen van de heren Virrankoski, Blak en Morgan. Ik beperk mij tot het verslag-McCartin over de kwijting aan de Commissie. Ik wil twee punten citeren. In overweging L staat 'overwegende dat het jaar 2000 werd gekenmerkt door een aanzienlijke stijging in de omvang van de fraude en onregelmatigheden die door de lidstaten en OLAF zijn aangegeven?. In overweging P staat: 'overwegende dat de fundamentele vraag bij de beschouwing van de tenuitvoerlegging van de begroting in 2000 ten eerste de opstelling is van de communautaire beheerskenmerken die de basis moeten vormen voor de doelmatigheid maar die thans gebrekkig zijn, en ten tweede de componenten binnen het systeem die fraude en onregelmatigheid in de hand werken." En daarna volgt een lange reeks strenge opmerkingen, die de indruk wekken dat het over een Zuid-Amerikaanse bananenrepubliek gaat. De EU dateert niet van enkele jaren terug. Het EU-systeem is in 1957 opgebouwd en het lijkt nergens op dat wij elk jaar in deze verslagen met scherpe en duidelijke bewoordingen telkens weer op dezelfde fouten moeten wijzen zonder dat verbetering merkbaar is. Volgend jaar zullen wij ongeveer hetzelfde schrijven, maar toch opnieuw kwijting verlenen. Ik vestig de aandacht op het feit dat de kritiek in het verslag-McCartin even scherp is als de kritiek in het verslag over het jaar 1996, die de vorige Commissie tot aftreding gedwongen heeft. Het economisch beheer en de wetgeving zelf zijn onaanvaardbaar slecht. In Denemarken zou een regering die zo'n slecht beheer voert, haar ontslag moeten aanbieden en de verantwoordelijke ambtenaren zouden hun ontslag krijgen. Wij kunnen niet aanvaarden dat het geld van de Europese belastingbetaler aan fraude en onregelmatigheden verspild wordt. De burgers zullen dit niet slikken en dit mag niet de prijs zijn voor de samenwerking in Europa. De enige logische conclusie is uiteraard dat wij tegen stemmen en de Commissie geen kwijting verlenen.

van Dam (EDD).
Voorzitter, het enorme begrotingsoverschot in 2000 van 11,6 miljard euro bewijst dat het begrotingsbeheer nog steeds tekortschiet. Bij de Structuurfondsen begint de onderbesteding zelfs structureel te worden. Wij vinden dat de niet bestede bedragen in ieder geval na twee jaar terug moeten naar de lidstaten. Die kunnen dan bijvoorbeeld hun staatsschuld verminderen. Amendement 9 van collega Heaton-Harris steunen wij dan ook.
Het beheer van de Structuurfondsen moet veel beter. De ingewikkelde communautaire voorschriften moeten simpeler. De coördinatie tussen Commissie en lidstaten is ver beneden de maat. Er zitten grote gaten in de financiële controle, zowel vooraf (ex-ante) als achteraf (ex-post). En het huidige financiële correctiesysteem moet dringend anders, want het stimuleert de lidstaten onregelmatigheden en fraude weg te moffelen, in plaats van gesjoemel te melden. We weten dit al jaren, maar nog steeds doen Commissie en lidstaten er echt veel te weinig aan.
Wij zijn teleurgesteld dat de programma´s voor pretoetredingssteun hun doelstellingen bij lange na niet halen. De vaststellingen van de Rekenkamer in haar speciaal verslag zijn verontrustend. We vinden het niet te aanvaarden, dat de kandidaatlanden de diverse steunprogramma´s wellicht niet dit lopende jaar 2002 in werking kunnen laten treden. Ik verzoek de Commissie aan te geven hoe thans de stand van zaken is.
De in 1999 ingezette hervorming van de Europese Commissie blijkt in 2000 nog niet uit concrete resultaten. De commissaris zal inmiddels wel enig inzicht hebben in de geboekte resultaten over het jaar 2001. We zijn benieuwd of zij hierover een boekje open wil doen.
Ook bij de steunprogramma´s voor ontwikkelingssamenwerking treedt aanzienlijke onderbesteding op. Doublures met het beleid van de lidstaten kunnen hiervan een oorzaak zijn. Wil de Commissie die binnenkort in kaart brengen? Wij menen dat in het EU-ontwikkelingsbeleid het subsidiariteitsbeginsel serieus moet worden toegepast.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, is het schokkend te vernemen dat elke zitting te Straatsburg per week circa 11 ½ miljoen euro extra kost en dan is de milieubelasting nog buiten beschouwing gelaten. Dit Parlement is hiertoe uitsluitend gedwongen om de wens van één lidstaat te honoreren. Het zou dan ook rechtvaardig zijn als deze lidstaat de totale geraamde jaarlijkse meerkosten à raison van 138 miljoen euro aan dit Huis vergoedt.

Dell'Alba (NI).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, het is gebruikelijk dat de sprekers hier de rapporteurs lof toezwaaien, en dat wil ik dan ook doen. Ik wil ze allen van harte feliciteren, behalve één. Ik zal geen naam noemen, want wij zijn hier allen ingewijden en bovendien vrienden van elkaar. Mijn felicitaties zijn niet bestemd voor de rapporteur die zijn verslag met eenparigheid van stemmen heeft laten aannemen en vervolgens vier amendementen namens zijn fractie heeft ingediend. Dit is geen manier van doen, om het maar voorzichtig uit te drukken. Als de collega's namelijk de naam van de rapporteur onder de amendementen zien staan, denken ze dat het om technische amendementen op de tekst gaat die unaniem is aangenomen. Ik vind dat een rapporteur zich wat loyaler ten opzichte van zijn collega's en van zichzelf moet opstellen.
Hij stelt een verslag op en laat het met eenparigheid van stemmen door de leden van zijn commissie aannemen. Ook ik heb binnen de commissie voor dit verslag gestemd. Vervolgens merk ik dat hij namens de collega's amendementen heeft ingediend waarin hij een geheel andere kant opgaat. Ik vind dit echt een onjuiste gang van zaken en wil derhalve de collega's en fracties voorstellen om deze amendementen te verwerpen. Ik vind dat je geen twee verschillende petten op kunt hebben. Of je bent rapporteur, of je dient amendementen in. Ik vind het prima als de rapporteur amendementen op andere verslagen indient, maar niet op zijn eigen verslag. Om die reden kan ik deze collega helaas niet feliciteren met zijn werk.
Wat de overige verslagen betreft, wil ik graag nog twee punten aan de orde stellen.
Allereerst wil ik mij richten tot mevrouw Morgan, mijn goede vriendin Eluned. Wij bevinden ons in het jaar 2002 in het derde millennium: de wereld staat niet stil, soms kunnen we het tij niet meer keren; waarom zouden we dan hardnekkig blijven weigeren om kwijting te verlenen voor de begrotingsjaren 1996-1997 aan de kleinste instelling van ons communautaire stelsel? Denkt u dat onze burgers er iets van begrijpen als wij alle instellingen kwijting verlenen, maar weigeren dat te doen voor het Economisch en Sociaal Comité voor een begroting van zeven of acht jaar geleden? Wij hebben deze instelling nu voldoende berispt voor de laakbare feiten. Laten we in 's hemelsnaam het verleden laten rusten want, beste Eluned, anders weet ik nog wel een paar oude koeien die we uit de sloot kunnen halen. Dat is eenvoudigweg niet de juiste methode.
Wat het verslag-McCartin betreft wil ik met name de rapporteur lof toezwaaien. Natuurlijk kunnen wij alle gevallen in alle lidstaten onder de loep gaan nemen. Het lijkt mij echter beter dat we ons niet met alle specifieke gevallen gaan bezighouden. Wat paragraaf 60 betreft wil ik derhalve de collega's met klem verzoeken zich uit te spreken tegen de woorden die tegen een mij dierbare lidstaat worden gebruikt.

Heaton-Harris (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil graag alle rapporteurs feliciteren, met name de heer McCartin, die nogal wat kritiek van mij te verduren heeft gehad.
Ik wil ook graag mevrouw Morgan gelukwensen met haar kwijtingsverslag. Ik was niet in de vergaderzaal aanwezig toen zij haar opmerkingen maakte over het Economisch en Sociaal Comité, maar ik weet zeker dat zij het met mij eens is als ik vraag om deze organisatie niet alleen geen kwijting te verlenen, maar ook om het Economisch en Sociaal Comité te ontbinden omdat het louter geldverspilling is.
Mijn voornaamste taak is om namens mijn fractie te spreken over het verslag-Staes en het verslag-Seppänen. Dat is erg gemakkelijk, omdat het twee zeer goede verslagen zijn die door twee zeer goede parlementsleden zijn opgesteld.
Wat betreft het verslag-McCartin wil ik, met name voor de mensen op de publieke tribune, een aantal van de simpele feiten opgetekend hebben waarover we zouden moeten praten. De Rekenkamer heeft nog steeds geen positieve betrouwbaarheidsverklaring afgegeven. Dat is nu voor het zevende achtereenvolgende jaar. Die verklaring zal er waarschijnlijk ook nooit komen, want de Rekenkamer zit nu wel erg in het nauw. Hoe kan men kwijting verlenen aan een organisatie waar 5% van de begroting of meer opgaat aan fraude, wanbeheer of verspilling, en de begroting een overschot kent van zeker 14%? Bijna 20% van de begroting is niet op de juiste wijze, zoals wij willen, besteed. Dat is geen prestatie om trots op te zijn.
In het kwijtingsverslag van de heer McCartin staan een aantal vernietigende opmerkingen en worden aanhoudende problemen binnen de Commissie naar voren gebracht. Toch komt de heer McCartin tot de slotsom dat hij de aanbeveling moet doen om kwijting te verlenen. Hij merkt zeer terecht op dat het merendeel van de begroting van de EU wordt beheerd in de lidstaten. Dit ontheft de Commissie echter niet van de uiteindelijke verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid. De Commissie is de eindverantwoordelijke. Zij is, zoals in artikel 274 wordt uiteengezet, verantwoordelijk voor de uitvoering van en het toezicht op de begroting van de Gemeenschap. Het is de Commissie dit jaar opnieuw niet gelukt om deze taken naar behoren uit te voeren.
De vertegenwoordigers van mijn partij in dit Parlement zijn gekozen op grond van een hele waslijst plechtige beloften, waarvan de belangrijkste was om de rekeningen van de Europese Commissie en andere Europese instellingen te controleren, en om ervoor te zorgen dat het hervormingsproces, dat de meeste leden van dit Parlement tot hun genoegen zien vorderen, daadwerkelijk wordt doorgevoerd en vruchten afwerpt.
Er gaat nu in de begroting van 2000 net zoveel geld verloren door fraude en wanbeheer van gelden als toen wij in 1999 de belofte deden om te trachten hier wat aan te doen. John Wiggins, voormalig lid van de Europese Rekenkamer, heeft in een Britse krant gezegd dat de situatie in de Commissie nog steeds hetzelfde is. Er moet echt wat veranderen.
De juridische diensten van het Europees Parlement hebben op 5 november 2001 een brief geschreven aan de Commissie begrotingscontrole met een oordeel over de vraag of het niet-verlenen van kwijting tot de val van de Commissie zou leiden. In de brief wordt gezegd dat het niet-verlenen van kwijting ondubbelzinnig aangeeft dat de Commissie politiek gezien een gevoelige tik op de vingers krijgt, maar dat de juridische implicatie niet zodanig is dat de Commissie gedwongen wordt om af te treden. Daarvoor bestaat een speciale procedure, die is vastgelegd in artikel 141 van het EG-Verdrag.
Door geen kwijting te verlenen aan de Commissie zorgen we er in feite voor dat de Commissie weet dat we, ten eerste, niet willen dat zij aftreedt en dat we, ten tweede, willen dat zij de problemen oplost. Als er over een jaar nog niets is veranderd, als er nog steeds geen verklaring van betrouwbaarheid is, als er nog steeds sprake is van 5% of meer verspilling, wanbeheer, fraude of verdwenen geld, en als er nog steeds een enorm begrotingsoverschot is, dan komen we op het punt dat we tegen de mensen op de publieke tribune en de mensen die ons hebben gekozen moeten zeggen dat er binnen de Europese Commissie niets is veranderd, dat het hervormingsproces nog steeds voortduurt - en dat er nog nooit een trager verlopend proces is geweest - en dat we tekort zijn geschoten ten aanzien van een van onze belangrijkste taken en dat was eerst en vooral het oplossen van deze problemen. Dat is niet iets om trots op te zijn en niet iets wat ik ten overstaan van mijn kiezers wil zeggen.

van Hulten (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik weet zeker dat er geen verband bestaat tussen de kwaliteit van het betoog van de heer Heaton-Harris en het feit dat de publieke tribune leegliep terwijl hij aan het woord was.

Turchi (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, staat u mij toe eerst alle rapporteurs die zich met dit enorme dossier hebben beziggehouden, geluk te wensen met hun werk.
Volgens mij is kwijtingverlening een procedure van fundamenteel belang en een typische bevoegdheid van onze instelling, een bevoegdheid die ons in staat stelt elk jaar na te gaan of niet alleen de goede intenties, de goede voornemens zijn waar gemaakt, maar ook de verwachtingen van de burgers, van onze kiezers, voor wie wij in eerste instantie moeten opkomen, zijn ingelost.
Dit dossier is zowel uiterst technisch als uiterst politiek. Overhaast of emotioneel genomen besluiten kunnen - en zullen helaas - verwoestende gevolgen hebben in beide richtingen. Daarom is het volgens mij noodzakelijk dat wij ons elk jaar voor de stemming niet zozeer afvragen of alles op optimale wijze is geschied maar veeleer of wij de juiste richting zijn uitgegaan, of wij de juiste prioriteiten hebben aangeven, en of wij in de uitvoerende activiteiten van de Commissie en in die van de andere instellingen - zij het dan op veel beperktere schaal - de wil hebben kunnen aflezen om de besluiten van de twee takken van de begrotingsautoriteit zo goed mogelijk uit te voeren.
Ik zal mij concentreren op het verslag van de heer McCartin, dat wil zeggen op de begroting van de Commissie. Mijns inziens moeten wij hier drie aspecten onderstrepen, zoals trouwens ook de rapporteur al heeft gedaan. Ten eerste werd het financieel jaar 2000 gekenmerkt door een uitzonderlijk groot begrotingsoverschot. Daaruit blijkt dat de raming van de begroting heel wat te wensen overlaat. Ten tweede was het jaar 2000 weliswaar het begin van de nieuwe programmaperiode tot 2006, wat de Structuurfondsen en de pretoetredingssteun betreft, maar dit nieuwe begin liep niet van een leien dakje, te oordelen naar de talrijke problemen bij de tenuitvoerlegging. Tot slot - en dit is misschien het belangrijkste punt van de drie - heeft de rapporteur terecht de aandacht gevestigd op de noodzaak om enerzijds na te gaan bij welke onderdelen van het communautair beheer de noodzakelijke efficiëntie nog verstek laat gaan, en anderzijds bij welke onderdelen van het systeem fraude en onregelmatigheden in de hand worden gewerkt.
Dit zijn de punten waarop de strijd om een gezonde en correcte uitvoering van de begroting in de komende jaren zal worden beslist.

Ilgenfritz (NI).
Mijnheer de Voorzitter, binnen de instellingen van de Unie kunnen nog steeds vrij ernstige financiële onregelmatigheden plaatsvinden. Dat ligt aan de zwakke plekken die zich nog steeds in de wetgeving bevinden, aan een slechte respectievelijk helemaal niet gecoördineerde samenwerking van de nationale autoriteiten en aan de te milde straffen en lakse controles. Dit wordt in de gepresenteerde verslagen over de kwijtingsprocedure voor het jaar 2000 opnieuw bevestigd. De Rekenkamer heeft bijvoorbeeld de nalatige lidstaten niet met name genoemd. Deze lidstaten, die door lakse controles de fraudebestrijding ondermijnen, dienen niet alleen op de vingers te worden getikt, zij dienen ook de schade te vergoeden die de Unie wordt berokkend door hun lakse handelswijze.
Het werk van OLAF met betrekking tot de reiskostenaffaire was eveneens onvoldoende. Teneinde de fraude in te dammen is er echter ook een fundamentele hervorming van het Europese BTW-stelsel nodig. Zo zou bijvoorbeeld de aftrek van voorbelasting voor ondernemingen ook op nationaal niveau moeten worden afgeschaft, omdat deze momenteel BTW-fraude ernstig in de hand werkt.

Avilés Perea (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou in de eerste plaats de rapporteurs willen bedanken en feliciteren met het bereikte resultaat. Vooral mijnheer McCartin heeft in heel weinig tijd prachtig werk geleverd met een goede definitie van wat de kwijting voor het begrotingsjaar 2000 moet zijn.
Er bestaan inderdaad nog wat problemen. Er ligt een unaniem verzoek om de administraties te moderniseren en de procedure te vereenvoudigen zodat er meer openheid en begrip ontstaat. Dat zou ertoe leiden dat deze belangrijke procedure dichter bij de Europese burger komt te staan.
Ik zou vooral willen ingaan op het verslag-Morgan waarbij onze fractie, de Fractie van de Europese Volkspartij, zich van stemming heeft onthouden. Zoals u waarschijnlijk weet, hebben wij met alle andere verslagen ingestemd. Wij zijn het op een aantal punten echter niet eens met rapporteur Morgan en haar door de commissie aangenomen verslag.
Wij hebben alle begrip voor dat wat er werd gezegd over de onregelmatigheden bij het Economisch en Sociaal Comité in de jaren 1996 en 1997. Maar deze jaren liggen ver achter ons. Een aantal beheerders functioneerde slecht, er heeft veel onderzoek plaatsgevonden, er is gevraagd om schriftelijke bewijzen en wat er was, is boven tafel gekomen. Vandaag de dag zijn er nieuwe beheerders, nieuwe werkwijzen; zoals blijkt uit de kwijting voor 1998, 1999 en 2000 is er momenteel geen vuiltje aan de lucht.
Wij vinden deze leemte, deze smet onterecht temeer daar het hier een organisatie betreft die samenwerkt met de andere instellingen en vooral met het Europees Parlement en waarvan de huidige beheerders de onderste steen boven hebben gehaald om alle geconstateerde onregelmatigheden te verhelderen. Wij denken dat wij een punt moeten zetten achter deze fouten uit het verleden. Laten wij dit Economisch en Sociaal Comité een nieuwe kans geven om in de toekomst warme betrekkingen te onderhouden met het Parlement en alle sociale partners goed te vertegenwoordigen - zoals tot nu toe is gebeurd. Laten wij allen die vandaag dit verslag analyseren dit Comité - één van de oudste en misschien wel dé oudste organisatie van de Europese Unie - opnieuw de mogelijkheid bieden om uit te groeien tot een doeltreffende organisatie.
Hier ligt dus een geschilpunt dat naar wij hopen tijdens de stemming in het plenum zal worden overbrugd.
Wij verschillen ook van mening met de rapporteur over de Raad. Wij vinden dat de Raad kwijting moet worden verleend. Het buitenlands en veiligheidsbeleid is van recente datum. Een andere invalshoek is hier gewenst. Ik heb begrepen dat de rapporteur zoekt naar een passender oplossing waarbij zij rekening probeert te houden met het standpunt van de EVP-Fractie. Als ik het mis heb, zullen wij tegen het verslag moeten stemmen. Wij hopen op een vergelijk; zoniet, dan moet dit deel van het verslag worden terugverwezen naar de commissie zodat genoemd beleidsterrein verder kan worden uitgewerkt. De koers moet in ieder geval om, aangezien het doel toch moet zijn meer begrip en inzicht te verschaffen in dat wat er tot nog toe is gebeurd.

Casaca (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil alle rapporteurs gelukwensen met hun werk en daarnaast de Commissie oprecht bedanken voor de samenwerking. Ik bedank in het bijzonder de heer McCartin voor zijn constructieve bijdrage en waarlijk Europese inzet. Tot slot een woord van dank voor het Directoraat-generaal Landbouw van de Commissie.
Het verslag-McCartin vormt een belangrijk element bij de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Ik hoop dat de overige Europese instellingen met dit verslag rekening zullen houden, en bereid zullen zijn de nodige maatregelen te nemen voor de geleidelijke afschaffing van de exportsubsidies. Deze subsidies moeten nu gebruikt gaan worden om één van de in het Verdrag opgenomen doelstellingen te verwezenlijken - ervoor zorgen dat landbouwers op een aanvaardbaar inkomensniveau kunnen rekenen.
Ik zou erop willen wijzen dat we op het gebied van voedselvervalsing veel verder moeten gaan. Als voorbeeld noem ik melkproducten - voor de Azoren een uiterst belangrijke sector. Het is het toch onaanvaardbaar dat melkproducenten voortdurend bang moeten zijn dat ze een boete opgelegd zullen krijgen omdat ze te veel produceren, terwijl criminele organisaties in Europa duizenden tonnen boter vervalsen. En dat gebeurt met medewerking van de belangrijkste Europese melkconsortia! De melkindustrie ontvangt subsidie voor poedermelk - uit gedroogde kaas gewonnen weipoeder. Ze verkopen zo miljoenen liters vervalste melk die helemaal niets met melk te maken heeft. En de Commissie doet daar nauwelijks iets aan!
Als we kijken naar anders sectoren - spijsolie, wijn en zelfs vlees -, dan zien we een vergelijkbaar beeld. Het doel van deze praktijken bestaat meestal uit het verkrijgen van export- of afzetsubsidies, en voedselvervalsing is nu één van de ernstigste problemen waarmee we binnen het kader van het toezicht op de landbouwbegroting te maken hebben. Daarom roepen we de Commissie op zo spoedig mogelijk initiatieven te ontwikkelen om een einde te maken aan deze toestand.

Gallagher (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ik vind dat ik moet beginnen met het nieuws van de verdere ontmanteling van wapens in Ierland. Dit is verheugend nieuws, met name in het huidige klimaat van politieke vijandelijkheden in verschillende delen van de wereld. Het is een duidelijk bewijs dat het politieke proces en het vredesproces in volle gang zijn.
Waarom noem ik dit in het kader van het begrotingsdebat? Bij het bespreken van de begroting is het goed om te vermelden welke belangrijke rol de Europese Unie en het Europees Parlement in dit vredesproces hebben gespeeld via het Internationaal Fonds voor Ierland, het steunprogramma voor vrede en verzoening, INTERREG en het opheffen, door middel van de Europese Akte, van de economische grens die jarenlang zijn stempel heeft gedrukt op de grensregio. Daarom is het relevant om dit te noemen.
Ik wil graag in het bijzonder collega McCartin complimenteren met zijn grondige en uitvoerige werkzaamheden met betrekking tot de uiterst belangrijke materie die nu aan de orde is. De macht die wij in het Parlement, als mede-begrotingsautoreiteit van de Unie, bezitten is misschien wel de grootste verantwoordelijkheid die we hebben. We hebben het over 100 miljard euro aan gemeenschapsgeld. Het is onze plicht om de hoogste maatstaven aan te leggen bij de controle op de besteding hiervan. Het Parlement heeft misschien het laatste woord als het gaat om het goedkeuren van de rekeningen, maar het is belangrijk om te memoreren dat 84% van de begroting van de Gemeenschap in de lidstaten wordt beheerd. Ook is het belangrijk om te vermelden dat er een sterke cultuur van openheid en samenwerking bestaat tussen de Commissie en de nationale, regionale en lokale autoriteiten.
Het grootste deel van de begroting gaat uiteraard naar het gemeenschappelijk landbouwbeleid, een van de weinige echt gemeenschappelijke beleidsterreinen binnen de Unie. We hebben er veel aan gehad en het is goed om het in stand te houden en te beschermen. Ik vind het verontrustend dat er stemmen opgaan om de exportrestituties af te schaffen en ik wijs de opvatting van de hand dat het eigenlijk logisch is dat exportrestituties fraude in de hand werken. Ik blijf ervan overtuigd dat restituties een fundamenteel onderdeel vormen van het beleid; ze spelen een belangrijke rol bij het beheer van de agrarische markten en ze moeten op WTO-niveau worden verdedigd.

Theato (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, allereerst wil ik het volgende constateren: in alle zes gepresenteerde verslagen wordt aanbevolen om kwijting te verlenen, behalve in een gedeelte van het verslag van mevrouw Morgan, waarover reeds is gesproken. Ik geloof dat dat al lange tijd niet meer is voorgekomen!
Ik wil de rapporteurs complimenteren met hun werk. Ik wil echter ook niet onvermeld laten dat de Commissie op het hoogste niveau in een groot aantal vergaderingen bij ons aanwezig was, waardoor het proces gemakkelijker verliep, zoals ook u, mevrouw Schreyer, constateerde.
Het verlenen van kwijting is in feite de hoogste bevoegdheid die het Parlement bezit. Hierin is het Parlement boven de Raad gesteld, en daarom is het een zwaar politiek instrument. Dat wil ik nogmaals onderstrepen. Het oordeel over de uitvoering van de begroting 2000 valt deze keer vrij mild uit, vooral in het verslag over de Commissie.
Daarom wil ik slechts kort ingaan op drie punten. Het eerste betreft het hoge begrotingsoverschot. De kwestie of dit geld terugvloeit naar de lidstaten dan wel wordt verrekend, vind ik minder van belang dan het feit dat er politieke doelstellingen niet zijn gehaald, met name in het structuur- en uitbreidingsbeleid. Daar hoor ik zeer van op, en hierin dient verbetering te komen. Het mag niet zo zijn dat in 2001 opnieuw een dergelijk overschot ontstaat.
Het tweede punt is dat de Rekenkamer geen betrouwbaarheidsverklaring heeft afgegeven. Dit instrument kent kennelijk zijn beperkingen. Als wij geen foutenpercentages ter beschikking hebben, dan kunnen wij maar moeilijk beoordelen of er fouten zijn gemaakt en zo ja, hoeveel.
Ten derde wil ik de kwestie van de controles aansnijden. De Commissie dient er als verantwoordelijke bij de lidstaten, maar ook bij de kandidaat-lidstaten scherp op te letten - in hoofdstuk 28 bijvoorbeeld - dat de financiële belangen van de Europese Unie effectief worden beschermd. Daarom is in mijn ogen het Groenboek over de instelling van een Europese openbare aanklager richtinggevend.

Bösch (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, als wij deze kwijtingsprocedure voor de nieuwe Commissie zakelijk bekijken, dan komen wij tot twee sensationele constateringen: ten eerste is dat het enorme begrotingsoverschot, een enorme onderbesteding van het budget, wat in feite tornt aan de beginselen van de begroting. We moeten onszelf eigenlijk eens afvragen waarom wij ons maandenlang met begrotingsprocedures bezighouden, als 14 procent van een begroting niet wordt besteed. Ik weet, en wij weten allemaal, dat deze onderbesteding in 2001 nog groter is geweest dan in het jaar 2000.
Als wij daar nog het feit tegenoverstellen dat in datzelfde jaar 2000 zich ook een verdubbeling van het aantal onregelmatigheden en fraudegevallen heeft voorgedaan, dan komt de Commissie-Prodi er in haar eerste jaar bekaaid af wat de uitvoering van de begroting betreft. Maar het kan niet de bedoeling zijn om nu de zwarte Piet aan de individuele lidstaten toe te spelen, collega McCartin! Commissaris Schreyer wees er al op dat men de tijd voor de uitbreiding wil gebruiken om deze landen kennis te laten maken met de Unie. Dan is mijn vraag aan diezelfde Commissie: hoe staat het met de tenuitvoerlegging van pretoetredingssteun op landbouwgebied? Het is een bewezen feit dat hieraan in de jaren 2000 en 2001 vrijwel niets is gebeurd! Diezelfde Commissie stelt aan de Europese Unie voor om in het jaar 2004 tot uitbreiding over te gaan. Maar hoe moet dat dan gebeuren? Of de kandidaat-lidstaten zijn, botweg gezegd, te dom om het geld dat ze cadeau krijgen af te halen, of de Commissie is niet in staat om pretoetredingsprogramma's op te stellen die een dergelijke tenuitvoerlegging uiteindelijk mogelijk maken!
Nu al, mevrouw de commissaris, kunnen wij ervan uitgaan dat een programma zoals IACS, het hele complex van controlesystemen op landbouwgebied dus, waarover in dit Parlement zo vaak is gesproken, jarenlang niet tenuitvoergelegd kan worden als deze landen toetreden. Dit niet in de laatste plaats omdat de Commissie zich onvoldoende aan pretoetredingsprogramma's gelegen heeft laten liggen.
Naar mijn mening is het van groot belang, mevrouw de commissaris, dat wij er de komende jaren niet alleen maar over filosoferen wie welke documenten al dan niet mag overhandigen. En niet iedereen is het erover eens dat deze agreement tussen Commissie en Parlement werkelijk zo geweldig is. U moet nu eindelijk begrijpen dat u tot de laatste stuiver rekenschap verschuldigd bent aan het Europese publiek over wat er van de begroting is besteed of, zoals in dit geval, niet is besteed. Dan zullen wij hopelijk intreden in de nieuwe beleidscultuur in Brussel die de heer Prodi ons weliswaar heeft beloofd, maar waarvan wij tot nog toe nog niets hebben gezien.
Hyland (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag in de eerste plaats de rapporteur complimenteren met zijn werk. Door zijn jarenlange ervaring en deskundigheid op dit gebied is hij bij uitstek de persoon om deze belangrijke materie te behandelen.
Het grootste deel van de begroting betreft uiteraard de financiering van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Dit is een belangrijke communautaire maatregel die niet mag worden ondermijnd. Komende zomer moet de Commissie haar voorstellen publiceren voor de tussentijdse herziening van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Dat is in Berlijn overeengekomen.
Het is heel belangrijk dat deze herziening op geen enkele manier wordt gebruikt om het beleid op dit moment te hervormen. Dat moet worden uitgesteld tot er een akkoord is bereikt bij de WTO-onderhandelingen. Suggesties om bijvoorbeeld de exportrestituties af te schaffen zouden rampzalige gevolgen hebben, met name voor Ierland, dat bijna 90 procent van zijn gehele agrarische productie exporteert.

Lulling (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het verslag over de uitvoering van de begroting van het Europees Parlement is uiterst omstreden. Ik kan niet ingaan op alle ongerijmdheden die het bevat. Maar ik kan er niet omheen om de op foutieve gegevens gebaseerde berekeningen van personeelskosten en andere kosten op onze verschillende werklocaties te diskwalificeren. Dit gebeurt met de bedoeling om de locaties Luxemburg en Straatsburg zwart te maken, een ongezond centralisme in Brussel op te hemelen en de in het Verdrag vastgelegde besluiten over de vastlegging van de werklocaties Straatsburg en Luxemburg te ondermijnen. Dit is in het Verdrag verankerd en kan dus niet door dit Parlement worden gewijzigd. Gelukkig maar! Deze besluiten mogen natuurlijk niet zomaar worden uitgehold, noch door de administratie of het Bureau, noch door een kleine meerderheid in dit Parlement via de sluipweg van onze agenda.
Het is werkelijk ongehoord dat in dit verslag de afname van het aantal dienstreizen van ambtenaren van Luxemburg naar Brussel en vice versa wordt toegejuicht, en dat men zich vervolgens op de borst klopt dat men op die wijze in het jaar 2000 een besparing van 2,8 miljoen euro heeft gerealiseerd. Ongehoord, niet in de laatste plaats vanwege het feit dat aan dat cijfer gedwongen verhuizingen ten grondslag liggen van ambtenaren uit lagere en middelhoge echelons, wat voor hun gezinnen met veel sociale en financiele pijn gepaard is gegaan! Bovendien is men vergeten aan te geven welke meerkosten er zijn ontstaan omdat men nu iedere maand honderden ambtenaren van Brussel naar Straatsburg op dienstreis moet sturen in plaats van van Luxemburg naar Straatsburg, wat uiteraard duurder is. Dit is duidelijk met opzet vergeten, en dat wekt wrevel!
Straatsburg krijgt er in het verslag nogmaals van langs doordat erop wordt gewezen dat de variabele kosten van de vijfdaagse zittingen in Straatsburg 33 procent hoger zouden liggen dan in Brussel. Die rekenmeester wil ik voordragen voor het Guinness Book of Records! Feit is dat het onzinnige besluit van dit Parlement om de vergaderingen in Straatsburg tot vier dagen te bekorten ertoe heeft geleid dat de kosten per vergaderdag aanzienlijk zijn gestegen, waarbij ik nog buiten beschouwing laat dat het daardoor hier in de plenaire vergadering aan tijd ontbreekt om met name wetgevende teksten deugdelijk te behandelen! Wat een pluim krijgt omdat het goedkoper zou zijn, blijkt uiteindelijk veel duurder. De verhouding tussen prijs en kwaliteit klopt gewoon niet. Dat wil ik bij dezen duidelijk gezegd hebben!
Bourlanges (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, net als mijn collega's wil ik allereerst Jo McCartin feliciteren met zijn verslag. De heer McCartin is plotseling tot rapporteur voor dit verslag benoemd (aanvankelijk zou ik het verslag opstellen) en hij heeft deze taak nauwgezet en zeer goed uitgevoerd. Dit verslag is een evenwichtig, gematigd en positief meesterstuk. Ik wil hem persoonlijk prijzen voor dit werk en hoop van harte dat het wordt aangenomen. De heer McCartin stelt terecht voor om kwijting te verlenen. Het gaat hier niet zozeer om onregelmatigheden in de uitvoering. De problemen zijn met name ontstaan doordat de in Berlijn vastgestelde financiële vooruitzichten en de jaarlijkse begrotingsramingen van de Commissie steeds minder bleken aan te sluiten bij de daadwerkelijke behoeften zoals gebleken bij de uitvoering van de begrotingen. Er dienen derhalve correcties op dit gebied te worden aangebracht.
Wat het verslag-Morgan betreft, sluit ik mij aan bij de woorden van mevrouw Avilés. Wij zijn het niet eens met de weigering om kwijting te verlenen aan het Economisch en Sociaal Comité voor de twee genoemde opeenvolgende begrotingsjaren. Deze organisatie heeft namelijk alles in het werk gesteld om de situatie te verbeteren. Handhaving van de sancties is derhalve niet het juiste antwoord op deze positieve hervormingen, die mijns inziens moeten worden begroet met een positief signaal van onze kant.
Wat betreft het verslag-Virrankoski kan ik mij vinden in de opmerkingen van Astrid Lulling van zojuist over de problemen die door de paragrafen 25 en 33 van de resolutie worden veroorzaakt. Natuurlijk kun je voorstander zijn van één werkplek voor het Parlement in Brussel, maar als in het Verdrag staat bepaald dat het Parlement meerdere werkplekken heeft, dienen wij erop toe te zien dat de werkzaamheden onder goede omstandigheden kunnen worden uitgevoerd. Het lijkt erop dat deze bepalingen van het Verdrag in de paragrafen 25 en 33 op slinkse wijze ter discussie worden gesteld. De heer Van Hulten heeft ons gezegd dat slechts één lidstaat deze bepaling in het Verdrag heeft gewenst. Dat is zijn mening. Ik vind dat het Verdrag uiting geeft aan een collectieve wil en een politiek evenwicht. Dit Verdrag dient door ons allen te worden nageleefd.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, namens de Commissie wil ik heel kort ingaan op de bijdragen, opmerkingen en suggesties die in deze discussie naar voren zijn gekomen. Met betrekking tot de vragen die de rapporteurs van de verschillende commissies hebben gesteld, zou ik willen voorstellen deze vragen ook in de commissies met mijn collega's uit de Commissie te bespreken. We hebben een nieuwe procedure voor het gemeenschappelijke werk aan de prioriteitenstelling voor het volgende jaar vastgesteld, en in dit kader dienen nu in de maanden april en mei ook vele bilaterale discussies tussen de bevoegde commissies en de commissarissen plaats te vinden.
Als we over de prioriteiten voor het volgend jaar spreken, mogen we natuurlijk de ervaringen van de voorafgaande jaren niet buiten beschouwing laten. In de komende maanden zal de Commissie zich uiteraard buigen over de andere vragen en wensen die in de rapporten te berde zijn gebracht, en zij zal daarover in het follow up-verslag rapporteren.
Inderdaad is gebleken dat deze discussie veel sterker dan in het verleden werd bepaald door zaken als de uitvoering van de begroting en de betrouwbaarheidscontrole. Deze kwesties zullen de komende maanden vast ook hun stempel drukken op de gemeenschappelijke discussie. Wat betreft de DAS-methode van de Europese Rekenkamer zijn wij uiteraard ook bereid om het concept en het idee van de single audits meer te volgen teneinde een betere afstemming te bewerkstelligen tussen de Rekenkamer en de controles die de Commissie ter plekke via de Internal Audit Service uitvoert.
Wat betreft de uitbreiding: de tenuitvoerlegging van het landbouwprogramma heeft grote vertraging opgelopen, maar soms is het nu eenmaal noodzakelijk om voorrang te verlenen aan controle. Dat heeft ook veel aanpassing gevergd van de kandidaat-lidstaten, waar nu één voor één de verschillende betaalkantoren worden geaccrediteerd. Wij hopen dat dit jaar de uitbetaling aan de boeren een aanvang kan nemen.
Nogmaals wil ik rapporteur McCartin en de overige rapporteurs bedanken voor de begrotingscontrole en hun aanbeveling tot kwijting.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het debat over de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0093/2002) namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van gemeenschappelijke regels op het gebied van de burgerluchtvaart en tot oprichting van een Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart (13382/1/2001 - C5-0696/2001 -2000/0246(COD))

Schmitt (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wij behandelen vandaag de tweede lezing van een voorstel voor een verordening die mijns inziens van groot belang is. Hieruit blijkt dat wij er de afgelopen maanden met name door de inzet van de commissaris in geslaagd zijn om in de luchtvaart een aantal zaken te realiseren die eigenlijk al vanzelfsprekend hadden moeten zijn. Het vliegverkeer kan nu grenzeloos plaatsvinden en daarom zijn de regelingen en veiligheidsmaatregelen voor het vliegverkeer ook grenzeloos. Dat betekent in dit geval dat ze voor geheel Europa of in ieder geval voor de lidstaten uniform zijn opgesteld.
Door de onderhavige verordening tot oprichting van een Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart, die wij nu in tweede lezing behandelen, wordt gegarandeerd dat er in de toekomst uniforme beoordelingscriteria zijn voor de bouw van de verschillende vliegtuigen en de toelating daarvan tot het vliegverkeer.
Het is vanzelfsprekend dat dit vanwege de uniforme beoordeling van de constructies een belangrijke stap is voor de veiligheid in de lucht. Dit is uiteraard echter ook van wezenlijk belang voor de vliegtuigindustrie. Tot dusver moesten certificaten in iedere lidstaat apart worden aangevraagd, maar in de toekomst kan alles via één instantie, één agentschap worden afgehandeld en is ook slechts de certificering van één instantie vereist.
Het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart wordt belast met de taak vliegtuigen toe te laten, te certificeren en te controleren. Tegelijkertijd moet het toezicht op het vliegtuigpersoneel in de toekomst wettelijk geregeld worden, evenals het onderhoud en andere maatregelen die te maken hebben met de veiligheid van de luchtvaart. Tijdens de onderhandelingen in de commissie en bij de voorbereiding van de tweede lezing hebben wij duidelijk aangegeven dat wij daar een voorstander van zijn.
Ik herhaal nogmaals zeer duidelijk dat wij met deze verordening in de eerste plaats een uniform hoog niveau van luchtvaartveiligheid in Europa willen creëren. Uiteraard hebben wij nog meer doelstellingen en ideeën waarover ik zeer kort kan zijn. Om te beginnen heb ik het dan over de verbetering van de kostenefficiëntie van de vliegtuigindustrie. Het gaat er hierbij, en dat is mijns inziens ook zeer belangrijk, evenwel ook om dat de uniforme uitleg van de desbetreffende normen wordt gegarandeerd en dat de standpunten van de Gemeenschap in de wereld krachtiger worden uitgedragen, met name met betrekking tot de Amerikaanse situatie.
De commissie vindt het uiterst belangrijk dat het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart een grote mate van onafhankelijkheid heeft. Het moet onafhankelijk zijn van de politiek, omdat het uitsluitend om vakproblemen gaat waarover vakdeskundigen en specialisten een beslissing moeten nemen en niet de politiek, dus de Raad of het Parlement. Het is bovendien van groot belang dat deze onafhankelijkheid gewaarborgd wordt. Dat betekent dat de uitvoerend directeur daadwerkelijk de chef van het Agentschap is en dat de raad van beheer tegelijkertijd in staat is de richtlijnen en de werkwijze van het Agentschap te bepalen en te beïnvloeden.
Ik weet dat wij daarover problemen hebben gehad met de Raad en de Commissie. Mijns inziens hebben wij tijdens onze gesprekken echter oplossingen gevonden die de verantwoordelijkheid van de Commissie bewaker om toezicht op het Agentschap te houden garanderen en tegelijkertijd het Agentschap de ruimte bieden om zelf de verantwoordelijkheid te dragen op de gebieden waarop het deskundig is.
Ik ben ervan overtuigd dat wij een bemiddelingsprocedure kunnen voorkomen en dat deze verordening met de instemming van de Raad in werking kan treden waarna het Agentschap twaalf maanden later daadwerkelijk zijn werkzaamheden kan beginnen. Dit is een belangrijke stap op het gebied van de veiligheid van de luchtvaart. Ik wil iedereen, met name mijn collega's van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, danken die meegewerkt heeft aan dit wetsvoorstel en daaraan zijn steun verleend heeft. Ik wil ook de Raad en de Commissie danken voor hun bereidwilligheid tot het vinden van compromissen. Ik hoop nu dat wij dit verslag met de stemming van vandaag kunnen afronden en een nieuw hoofdstuk kunnen beginnen in de geschiedenis van de veiligheid van de luchtvaart.
Foster (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik graag onze rapporteur, de heer Schmitt, gelukwensen met zijn verslag, waarmee een redelijk compromis wordt bereikt met het oorspronkelijke voorstel van de Commissie.
Eerlijk gezegd hadden alle leden van dit Parlement zich volledig kunnen vinden in de oprichting van een pan-Europees orgaan dat zich specifiek zou bezighouden met de certificering van luchtvaartproducten, iets wat uiterst zinnig is en waar ik volledig achter sta. Ik was zelf echter van mening dat het toepassingsgebied van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie te breed was en er klonken nogal wat bezorgde geluiden ten aanzien van kwesties als de soevereiniteit, het regelgevend kader en in het bijzonder de onafhankelijkheid van het voorgestelde Agentschap.
Benadrukt moet worden dat dit Agentschap, net zoals het geval is bij nationale burgerluchtvaartautoriteiten die zich heel duidelijk uitsluitend met veiligheidskwesties bezighouden, zich niet moet inlaten met andere aspecten, zoals milieu- en concurrentiezaken. Bovendien verwacht ik dat dit Agentschap volgens dezelfde procedures werkt als nationale burgerluchtvaartautoriteiten, die verantwoordelijkheden hebben als onafhankelijke regelgevers.
Hoewel ik een uitvoerig antwoord heb ontvangen van de Commissie over de toekomst van de nationale burgerluchtvaartautoriteiten, moet nog steeds nader worden verduidelijkt wat hun rol is met betrekking tot hun toekomstige werkterrein en opdracht. Ook moet worden benadrukt dat er moet worden blijven gestreefd naar een uniforme toepassing van de al bestaande ICAO-, JAA- en Eurocontrol-normen. Het veiligheidsagentschap moet niet trachten het huidige op ICAO-normen gebaseerde veiligheidskader te evenaren en ongewild aan te tasten.
Tot slot nog dit: aangezien we verwachten dat het Agentschap door onafhankelijke deskundigen wordt geleid, is het in niemands belang als de politiek of de Commissie zich er op ongepaste wijze mee zou bemoeien en de kwestie van de veiligheid daardoor mogelijk een ondergeschikte factor zou kunnen worden.

Wiersma (PSE).
Het garanderen van een hoog en eenvormig niveau van veiligheid en milieubescherming in de burgerluchtvaart is wat mijn fractie betreft de centrale doelstelling bij het opzetten van het Europees Agentschap voor luchtvaartveiligheid en de bijbehorende regelgeving. Het gaat om een belangrijke en logische stap op weg naar een alomvattend Europees luchtvaartbeleid. Gezamenlijke regels scheppen helderheid en voorspelbaarheid, maar kunnen ook duplicatie voorkomen en daarmee kostenbesparend werken.
Uniforme Europese regels zijn in het belang van de industrie, maar moeten natuurlijk ook de veiligheid van de consument vergroten. Het werkingsgebied van het Agentschap mag wat ons betreft breed zijn: beginnen met het certificeren van vliegtuigtypes, maar daarna uitbreiden naar andere onderdelen, zoals opleidingen. We moeten natuurlijk effectief gebruik maken van bestaande nationale capaciteiten en een overgang inbouwen naar een volledige werking van het Agentschap, maar die periode moet wel beperkt blijven. Wij wensen geen tweesporenbeleid met elkaar beconcurrerende instanties. Zogenaamde derde landen moeten worden meegetrokken in de verbetering van de veiligheidsafspraken. De Europese Unie dient daarvoor een actieve politiek te ontwikkelen. In alle redelijkheid, maar wel vasthoudend. We moeten voorkomen dat er lekken in het veiligheidssysteem ontstaan door het ontbreken van goede afspraken met landen die buiten het werkingsgebied van de voorgestelde regelgeving en van het Agentschap vallen.
In de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme zijn wij akkoord gegaan met de compromisamendementen van de rapporteur. Ook wij wensen een snelle afhandeling. En wij doen een beroep op de Raad en de Commissie in dezelfde coöperatieve zin te reageren.
De PSE-Fractie prijst de vasthoudendheid van de rapporteur waar het gaat om de onafhankelijkheid van het Agentschap. Ook voor ons is dat een kernpunt. Veiligheid moet voorop staan en niet de vraag naar competenties. Onafhankelijkheid betekent niet dat er geen verantwoording hoeft te worden afgelegd en het Europees Parlement wil daarbij expliciet betrokken worden. Wij nemen medeverantwoordelijkheid, ook vandaag, voor het opzetten van het Agentschap, maar dan moeten wij ook in staat gesteld worden om goed geïnformeerd ons werk als Europese volksvertegenwoordigers te doen.

Pohjamo (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, namens mijn fractie bedank ik de heer Schmitt voor zijn goede verslag. Het vaststellen van gemeenschappelijke regels voor de burgerluchtvaart en het oprichten van een Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart vormen een belangrijke stap ter verbetering van de luchtvaartveiligheid. Belangrijke doelstellingen zijn ook het verbeteren van het niveau van milieubescherming en het bevorderen van certificatieprocedures en een gezonde concurrentie.
Om zijn doelen te bereiken, moet het Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart zo onafhankelijk mogelijk zijn. De nodige regels moeten zowel op nationaal niveau als op het niveau van het Agentschap geharmoniseerd worden. Met gemeenschappelijke regels wordt de kosteneffectiviteit vergroot en wordt onnodige bureaucratie verminderd. Een langere overgangsperiode zoals in het gemeenschappelijk standpunt is voorzien, is noodzakelijk, zodat de lidstaten de tijd hebben de huidige ingewikkelde regulerings- en goedkeuringsprocedures door certificaten te vervangen.
De meeste ongevallen in het luchtverkeer worden door menselijke factoren veroorzaakt. Naarmate de luchtvaart steeds technischer wordt, spelen gegevensverzameling en -uitwisseling een sleutelrol bij het verbeteren van de veiligheid in de burgerluchtvaart. Hoewel het luchtverkeer een relatief veilige verkeersvorm is, hebben de groei ervan en de drukte op vliegvelden en in het luchtruim de kans op ongevallen verhoogd. Een nauwe samenwerking tussen de lidstaten om de veiligheid in de burgerluchtvaart te verbeteren, is bij de toename van het vliegverkeer een belangrijke preventieve maatregel.
De veiligheid van het Europese luchtruim is in het belang van iedereen. Naar mijn mening moeten in deze kwestie zo snel mogelijk compromissen worden bereikt en moet bemiddeling worden voorkomen.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, met de oprichting van het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart beoogt de Europese Unie een hoge mate van veiligheid te bereiken, en daarbij tegelijkertijd het milieu te beschermen. Dat is een goede zaak voor de Europese samenleving en de Europese constructie. Wij zijn het met die opzet dan ook eens.
Ik wil echter wel opmerken dat veiligheid en de bescherming van het milieu nauw samenhangen met de infrastructuur op het gebied van de luchtvaart. De meeste Europese landen neigen nu naar centralisatie, en dat is een ongunstige ontwikkeling. De centrale regeringen werken daar om redenen van machtspolitiek aan mee - ze doen vooral investeringen in de hoofdsteden. Daar komt bij dat de zogenaamde vlaggenmaatschappijen hun vluchten op deze luchthavens concentreren en zo aan deze ontwikkeling bijdragen.
Als gevolg van deze ontwikkelingen lijdt een groot deel van het Europees grondgebied - waaronder mijn regio, Galicië - ernstige schade, omdat al deze regio's verstoken blijven van goede luchtverbindingen. Al het luchtverkeer verloopt immers via corridors die de onderscheidene hoofdsteden met elkaar verbinden. De mensen die in de buurt van de centrale luchthavens wonen hebben te maken met geluidsoverlast en files. De hier geschetste tendens staat dus haaks op het idee van duurzame ontwikkeling, en dat is toch het type ontwikkeling waar we naar zouden moeten streven - om sociale en economische redenen, maar ook uit milieu- en veiligheidsoverwegingen. We hebben hier dus te maken met een ernstig probleem en we moeten nu beginnen met het zoeken naar oplossingen.

Vatanen (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Palacio, waarde collega's, verkeersveiligheid is een sector waarin de gezamenlijke inzet van de EU-landen duizenden mensenlevens kan redden. Bij ons in Europa staat de veiligheid in de luchtvaart op een hoog niveau, maar de groei van het verkeer dwingt ons voortdurend onze maatregelen doeltreffender te maken. Ik wil in dit verband echter zeggen dat het onbegrijpelijk en zelfs schandalig is dat dit nu pas wordt voorgesteld en niet al tien jaar geleden is gebeurd. In feite hebben de landen op kosten van mensenlevens gesoleerd en politiek bedreven. De nationale trots moet wijken voor goede samenwerking.
Het Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart zou een voorbeeld van Europese integratie kunnen zijn, mits bureaucratische belemmeringen worden vermeden. Hierbij kunnen wij leren van de Verenigde Staten, waar men op de mensen vertrouwt. Het verzamelen van gegevens en het harmoniseren van normen zijn noodzakelijk om ongevallen te voorkomen. De regelgeving moet echter niet hoofdzakelijk pas na ongevallen worden aangescherpt, maar de huidige en toekomstige risico's moeten systematisch geanalyseerd worden. Dat zal echter niet lukken als niet alle instrumenten in alle lidstaten dezelfde zijn. Onze wereld opent zich in een steeds groter tempo, hoewel men dat hier niet altijd wil toegeven. Het Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart moet waar mogelijk met wereldwijde oplossingen komen. Artikel 2, sub e) van het voorstel van de Raad moet dan ook worden gesteund, want dictaten wreken zich altijd.
Verder ben ik van mening dat Parma een geschikte plaats is voor het Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart. Het uitstekende eten in Parma, zoals prosciutto-ham, garandeert de tevredenheid van de ambtenaren en garandeert hopelijk ook zeer goede maatregelen voor de veiligheid in de luchtvaart en voor elke Europeaan.

Stockmann (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte afgevaardigden, het besluit van vandaag over het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart is het eerste in een reeks van besluiten die wij moeten nemen op het gebied van de luchtvaart. Er is veel beweging aan het Europese firmament. Het ziet ernaar uit dat de crisis in de luchtvaart na 11 september bijna is overwonnen en dat het aantal vliegbewegingen in 2015 weer verdubbeld zal zijn. De luchtvaartsector is zich dus volop aan het hervormen.
Het antwoord van de politiek op deze uitdagingen zijn in de eerste plaats het uniforme Europese luchtruim en de optimalisering van de capaciteiten van de luchthavens. De hervormingen moeten dringend worden voortgezet. De vliegveiligheid moet de eerste prioriteit blijven in het luchtverkeer. De strategieën die tot dusver zijn toegepast om de technische voorschriften te harmoniseren lopen achter bij de zeer snelle ontwikkelingen in de luchtvaartsector. Daarom is het goed dat nu het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart wordt opgericht dat de kern moet worden van een toekomstig uniform concept. Ik ben blij dat wij voor deze gevoelige materie een Europese oplossing hebben gevonden.
De onderhandelingen met Raad en Commissie hebben opgeleverd dat reeds een jaar na de inwerkingtreding van de verordening een begin kan worden gemaakt met de uitwerking van de eisen voor de luchtvaartoperaties en de vergunningen voor de vliegtuigbemanningen. Deze eisen moeten ook voor vliegtuigen uit derde landen gelden. De veiligheid op de luchthavens wordt eveneens meegenomen.
Het is het Parlement gelukt om het Agentschap een grotere onafhankelijkheid te geven ten opzichte van de Commissie. Verder is vastgelegd dat bij de oprichting van plaatselijke kantoren van het Agentschap de desbetreffende lidstaten een passende bijdrage moeten leveren - het Parlement bedoelt daarmee een financiële bijdrage.
De hele discussie rond de EASA heeft aangetoond dat de Commissie eigenlijk een kaderrichtlijn voor Europese agentschappen had moeten ontwerpen die een antwoord had moeten zijn op de horizontale kwesties voor een uniforme structuur van de agentschappen. Het blijft onbevredigend dat de kwestie van de budgettering van de inkomsten van de agentschappen niet opgelost kon worden zoals de Commissie begrotingscontrole dat wilde. Na het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart zullen er nog andere agentschappen worden opgericht, bijvoorbeeld voor de veiligheid van het treinverkeer en de scheepvaart. Deze strategie is mijns inziens zeer geschikt om de integratie van de Europese vervoersmarkten op gang te brengen.

Rack (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vicevoorzitter, dames en heren, wij zijn met het verslag-Schmitt goed op weg, maar wij hebben ons doel nog niet bereikt. Dat is namelijk de grenzeloze veiligheid van het vliegverkeer, in ieder geval binnen de Unie.
Een van de belangrijkste instrumenten om deze veiligheid te bereiken is een agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart dat een uniform hoog veiligheidsniveau in de luchtvaart kan garanderen als het goed is opgezet en onafhankelijk is. Een goede opzet en onafhankelijkheid zijn daarbij van doorslaggevend belang. Het Europees Parlement moet erop blijven aandringen dat de Commissie slechts haar toezichthoudende functie vervult en dat zij en andere organen zich niet met de invulling van allerlei details gaan bemoeien. Te veel koks bederven de brij en dat geldt niet alleen voor het spreekwoord, maar ook voor deze kwestie.
Daarom moeten wij als parlementariërs blijven aandringen op een vergaande onafhankelijkheid van het Agentschap. De uitvoerend directeur van het Agentschap moet bijvoorbeeld niet alleen naar buiten toe maar ook binnen het Agentschap zelf een sterke positie hebben. Wij willen onder andere dat de andere directeuren van het Agentschap op voorstel van de uitvoerend directeur en in zoverre onder diens verantwoording worden benoemd.
Wij willen echter ook dat er zo snel mogelijk een geldende wetgevingstekst wordt opgesteld en dat is ook noodzakelijk. Daardoor kan het Agentschap immers zo snel mogelijk zijn taak beginnen om voor meer veiligheid in het Europese luchtruim te zorgen. Daarom hopen wij dat wij snel met de Commissie en met name de Raad tot een gemeenschappelijke tekst kunnen komen.
Het Parlement heeft derhalve op een aantal punten minder vergaande amendementen ingediend in het belang van deze overeenstemming. Wij hopen nu dat de andere instellingen zich ook willen inzetten om deze overeenstemming te bereiken.
De Veyrac (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, net als de overige collega's wil ik eerst het doelmatige werk van rapporteur Ingo Schmitt begroeten. De heer Schmitt heeft gezorgd voor een constructieve samenwerking met de Raad en de Commissie, hetgeen een evenwichtige compromistekst heeft opgeleverd. De kans is groot dat hierdoor de bemiddelingsfase kan worden overgeslagen. Ik wil in dit kader benadrukken dat de ingediende amendementen van de rapporteur van hoge kwaliteit zijn en dat we tijd moeten inhalen. Wij hebben immers al te lang gewacht.
Met betrekking tot het vervoer maar ook op andere punten dienen wij in alle lidstaten een uniform, hoog veiligheidsniveau te kunnen waarborgen. Het wordt verder tijd dat luchtvaartproducten die op de markt worden gebracht aan een eenduidige certificering worden onderworpen.
Ik hoop dat het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart snel aan het werk kan. Het moet een eenduidige certificering voor de Airbus A380 kunnen waarborgen. Dit zal de bekroning zijn van jarenlange inspanningen van ingenieurs, arbeiders en werknemers. Bovendien zal hiermee het bewijs worden geleverd dat de Europeanen succesvol kunnen zijn als ze zich verenigen. Er zal hier dus een krachtig signaal van uitgaan. De eerste proefvlucht van de A 380 staat gepland voor 2004 en de eerste commerciële vlucht voor 2006, dat wil zeggen zeer binnenkort.
Het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart kan alleen doelmatig zijn als het onafhankelijk kan functioneren en zich kan verlaten op de bestaande deskundigheid en kwalificaties in de lidstaten. Zoals bekend is het niet de taak van het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart om de werkzaamheden van de bestaande nationale agentschappen te coördineren. Wij moeten eerst zorgen dat het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart doelmatig kan functioneren. In het kader van de certificering dient het Agentschap natuurlijk nauw samen te werken met de belangrijkste Europese ontwikkelings- en bouwbedrijven op dit gebied. Ik denk dat de regionale agentschappen een goed middel zijn om het beoogde doel te bereiken.
Waarde collega's, Europa moet zijn burgers concrete voordelen bieden. Zo moeten er in het kader van de interne markt één Europese ruimte van veiligheid, één Europees luchtruim en één certificeringmethode komen. De tekst die ons vandaag is voorgelegd vormt een belangrijke stap in die richting.
De Palacio
. (ES) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de eerste plaats wil ook ik de rapporteur, de heer Schmitt, bedanken voor het werk dat hij, in goede samenwerking met de Commissie en de Raad, heeft verzet. Deze samenwerking zal ons hopelijk in staat stellen deze tekst rechtstreeks, zonder bemiddeling, aan te nemen.
Het doel van de gemeenschappelijke regels op het gebied van de burgerluchtvaart en de oprichting van een Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart is tweeledig: enerzijds het handhaven van een uniform, hoog veiligheidsniveau in de hele Unie en anderzijds een verbeterde bescherming van het milieu - zoals de laatste spreekster al aangaf. Bovendien betekent dit systeem een vereenvoudiging van de huidige vergunningenprocedures voor vliegtuigen hetgeen - en verscheidene sprekers attendeerden hier reeds op - ten goede zal komen aan de binnenmarkt en de concurrentiepositie van Europese producten.
De belangrijkste troef van dit nieuwe systeem is dat er één Europees certificaat zal komen dat toegang verschaft tot de hele Europese markt en als basis fungeert voor de akkoorden voor wederzijdse erkenning. Zoals u weet en zelf al zei tijdens het debat verwacht het Europese bedrijfsleven dat dit Agentschap de certificatie zal vergemakkelijken van het nieuwe paradepaardje: de Airbus 380. Gelet op deze doelstellingen betekent dit voorstel dus een grote stap voorwaarts. Daar komt nog eens bij dat de burgerluchtvaart tot nu toe overwegend werd aangestuurd door de lidstaten zelf en via intergouvernementele samenwerking en er hier dus sprake is van een nieuwe vorm van communautaire integratie.
Tijdens de eerste lezing heeft u het voorstel van de Commissie geamendeerd en aangenomen. Veel van die amendementen zijn door de Commissie aanvaard en maken nu deel uit van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Tijdens deze tweede lezing heeft de rapporteur, de heer Ingo Schmitt, vastgehouden aan enkele aspecten die niet waren opgenomen in het gemeenschappelijk standpunt. De contacten tussen de drie instellingen, die alle zo snel mogelijk tot de oprichting van het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart wilden overgaan, hebben het pad min of meer geëffend. Ik hoop dan ook dat het Parlement vandaag zijn fiat geeft aan deze tekst zodat de ontwerpverordening in juni aanstaande kan worden aangenomen. In dat geval zal de oprichting van het Agentschap in de zomer van 2003 een feit kunnen zijn.
Wat de amendementen betreft wil ik erop wijzen dat het nieuwe amendement 29 het huidige, broze evenwicht in gevaar kan brengen, evenals het tijdschema. De Commissie kan dit amendement dan ook niet onderschrijven.
Het moet mij van het hart dat de amendementen 1 en 4 de Commissie veel hoofdbrekens hebben gekost. Het Europees Parlement wil de bevoegdheden van het Agentschap snel uitbreiden tot de gehele veiligheidssector, met name tot de personeelsvergunningen en de luchtvaartoperaties. Inhoudelijk is de Commissie dezelfde mening toegedaan als het Parlement maar namens het college moet ik hier formeel benadrukken dat de Commissie bezwaren heeft tegen elke formulering die afbreuk zou kunnen doen aan haar initiatiefrecht, zoals het Verdrag dat toekent. Het aanvaarden van de amendementen 1 en 4 mag dan ook in geen geval worden opgevat als een beperking van dit initiatiefrecht, temeer ook daar deze maatregelen al gepland stonden in ons werkprogramma. Binnen deze concrete context kan de Commissie deze amendementen dus aanvaarden. De Commissie staat achter deze voorstellen die, zoals gezegd, reeds deel uitmaakten van onze planning en benadrukt dat deze in geen geval mogen worden opgevat als een beperking van ons initiatiefrecht zoals dat bepaald wordt in de Verdragen.
De andere amendementen kan de Commissie volledig onderschrijven. In veel gevallen behelzen zij hetzij een verbetering hetzij een verduidelijking van het gemeenschappelijk standpunt. Ook steunt de Commissie zonder enig voorbehoud de amendementen die tot doel hebben de bevoegdheden van de uitvoerend directeur uit te breiden en de benoemingsprocedure te vergemakkelijken.
De Commissie steunt de amendementen die tot doel hebben de autonomie van het Agentschap te versterken, met name de amendementen 9 en 11, en het lijkt ons niet meer dan redelijk dat de Commissie, die niet beschikt over de noodzakelijke technische kennis, alvorens technische normen uit te vaardigen overleg voert met het Agentschap. Deze amendementen zijn zo geformuleerd dat het initiatiefrecht van de Commissie niet in het gedrang komt en daar wil ik het Parlement voor bedanken.
Uit hoofde van zijn functie als begrotingsautoriteit heeft het Parlement een amendement, nummer 2, ingediend dat pleit voor gemeenschappelijke normen voor de contante betalingen die vaak gedaan worden door de lidstaat waarin een agentschap wordt gevestigd. De Commissie heeft daar geen enkel bezwaar tegen.
Met amendement 16 heeft het Parlement ook een duidelijk politiek signaal willen afgeven. Dit amendement stelt grenzen aan de periode tijdens welke een dubbel, communautair en nationaal, certificatiesysteem mag gelden. De Commissie vindt dat de argumenten van het Parlement houtsnijden en sluit zich aan bij dit amendement.
Tot slot, en ik wil dat benadrukken, deelt de Commissie met betrekking tot amendement 15, overweging D, de opvatting van de Raad en de rapporteur dat deze plaatsen voor eenieder en onvoorwaardelijk toegankelijk moeten zijn. Ik denk dat wij daarmee het probleem hebben opgelost.
Alles wijst erop dat deze verordening snel zal kunnen worden goedgekeurd en ik wil opnieuw de rapporteur, die voortreffelijk werk heeft verricht, het gehele Parlement en de Raad bedanken voor het feit dat wij niet tot bemiddeling hebben hoeven overgaan.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt over enkele minuten, om 12.00 uur plaats.
De vergadering wordt tot het begin van de stemming onderbroken.

De Voorzitter.
Vanochtend vindt in Londen de begrafenis plaats van koningin-moeder Elizabeth, een vrouw die in de honderd jaar dat ze Groot-Brittannië heeft gediend, Europa's turbulentste eeuw, een speciaal plekje heeft verworven in de harten van het Britse volk. Ik verzoek u, collega's, om als eerbetoon aan de overleden koningin-moeder een minuut stilte in acht te nemen.
(De leden staan op en nemen één minuut stilte in acht)

Schmitt (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik heb slechts het woord gevraagd, omdat ik u wil attenderen op een kleine fout in de tekst, die er in de loop van de procedure in geslopen is. Het gaat om amendement 15, lid 1, letter d). Voor het woord panden moet het woord 'betrokken? worden toegevoegd. Op dat punt bestaan hier en daar verschillen in de vertalingen: in een aantal versies is het woord helemaal weggelaten en elders is het veranderd in any. Ik wil derhalve verzoeken dat te veranderen in: 'de betrokken panden, grond of vervoermiddelen te betreden.?

De Voorzitter.
Wij zullen de vertaaldiensten vragen de tekst te wijzigen en aan te passen aan hetgeen de rapporteur zei.
Ik verzoek nu de Commissie ons haar standpunt ten aanzien van de amendementen te geven.

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de rapporteur voor deze toelichting. Ik had dat zelf ook al aangekaart. Met uitzondering van amendement 29 aanvaarden wij dus alle amendementen. Op deze manier komt het Interinstitutioneel Akkoord niet in het gedrang en kunnen wij zodoende het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart goedkeuren.

Goodwill (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, voordat wij over dit verslag stemmen is het, dunkt mij, belangrijk dat wij op de hoogte zijn van het advies van onze eigen juridische diensten, dat nog niet beschikbaar was toen wij in de commissie over het verslag stemden. Uit voornoemd advies blijkt duidelijk dat bepaalde elementen van het verslag niet behoren tot de verantwoordelijkheden van de Gemeenschap waarnaar in artikel 175 verwezen wordt. Het goede nieuws is echter dat al deze problemen worden opgelost door vóór amendement 28 te stemmen.

Oomen-Ruijten (PPE-DE)
Voorzitter, ik zou graag uw aandacht willen vragen voor het volgende. In de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid zijn de amendementen zoals die vandaag, - en dank aan het plenum - , zijn aangenomen, door de Europese Commissie overgenomen. Gisteren heeft de Europese Commissie aan het einde van het debat gezegd dat zij een stuk of vijf, zes amendementen niet voor haar rekening wil nemen. Voorzitter, de manier waarop dat gisteren aan het einde van het debat is gebeurd, vind ik afkeurenswaardig. Waarom? Omdat slechts de rapporteur geïnformeerd is over de redenen waarom legally correcte amendementen toch niet worden overgenomen.
Ik vind dus dat aan de Commissie gevraagd moet worden om uitleg te geven over haar gedrag. Het kan niet zijn: vandaag regent het en morgen schijnt de zon of andersom. Ik vind ook dat de Commissie dan in een brief de amendementen die nu zijn aangenomen nog eens moet heroverwegen en dat al mijn collega's een afschrift moeten krijgen van datgene wat eigenlijk in het debat gezegd had moeten worden. Ik dank U zeer.

De Voorzitter.
De Commissie is aanwezig en heeft uw opmerkingen gehoord, mevrouw Oomen-Ruijten. Ik hoop dat ze zorg zal dragen voor een reactie op uw verzoek.

Verslag (A5-0047/2002) van de heer Deprez, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken , over het voorstel voor een besluit van de Raad inzake veiligheid naar aanleiding van voetbalwedstrijden met een internationale dimensie (12175/1/2001 - C5-0067/2002 - 2001/0824(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Verslag (A5-0036/2002) van de heer Kirkhope, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken , over het initiatief van het Koninkrijk der Nederlanden met het oog op de aanneming van een besluit van de Raad tot instelling van een Europees netwerk van aanspreekpunten inzake personen die verantwoordelijk zijn voor genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven (11658/2001- C5-0499/2001 - 2001/0826(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Verslag (A5-0082/2002) van de heer Coelho, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken , over het voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een kaderprogramma op basis van titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie - Politiële en justitiële samenwerking in strafzaken (COM(2001) 646 - C5-0694/2001 - 2001/0262(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Verslag (A5-0080/2002) van de heer Di Lello Finuoli, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken , over het ontwerpkaderbesluit van de Raad inzake de bescherming van het milieu door het strafrecht (Hernieuwde raadpleging) (15525/2001 - C5-0022/2002 - 2000/0801(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Verslag (A5-0085/2002) van de heer Oostlander, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken , over het voorstel voor een beschikking van de Raad tot vaststelling van een actieprogramma voor administratieve samenwerking op het gebied van buitengrenzen, visa, asiel en immigratie (ARGO) (COM(2001) 567 - C5-0553/2001 - 2001/0230(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Verslag (A5-0081/2002) van de heer Marinho, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken , over het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van de criteria en instrumenten om te bepalen welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van een asielverzoek dat door een onderdaan van een derde land bij een van de lidstaten wordt ingediend (COM(2001) 447 - C5-0403/2001 - 2001/0182(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Verslag (A5-0078/2002) van de heer von Boetticher, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken , over een initiatief van het Koninkrijk België, het Koninkrijk Spanje en de Franse Republiek met het oog op de aanneming door de Raad van het besluit houdende wijziging van artikel 40, leden 1 en 7, van de overeenkomst ter uitvoering van het Schengen-akkoord van 14 juni 1985 betreffende de geleidelijke afschaffing van de controles aan de gemeenschappelijke grenzen (11896/2001 - C5-0563/2001 - 2001/0828(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
STEMVERKLARINGEN
Verslag-Schmitt (A5-0093/2002) 
Ebner (PPE-DE). (IT) Ik heb voor het verslag-Schmitt gestemd omdat ik het een belangrijk verslag vind. Zowel veiligheid als milieubescherming zijn namelijk uitermate belangrijke onderwerpen die grondig moeten worden onderzocht en ondersteund.
Ik heb in het verleden diverse keren vragen gesteld en ik heb zowel over de belasting op kerosine als over een uniform systeem voor controle van het luchtruim gesproken. Ik werd hierin gesteund door andere collega's en ik hoop dat deze initiatieven veel effect zullen sorteren met het oog op het werk van de Commissie en de bijdragen van de leden van het Parlement en van de bevoegde commissies. Ik hoop dat deze kwestie zich nu snel verder zal ontwikkelen.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, gisterenavond was ik evenals vele anderen in Straatburg. Ik was in gezelschap van een afgevaardigde, wiens naam ik niet zal noemen - die begint met een S - en van twee beeldschone vrouwelijke ambtenaren van het Europees Parlement, wier namen ik evenmin zal noemen - V en T, de een blond, de ander donker - en samen keken wij naar de sterrenhemel om te zien of wij de sterrenbeelden konden herkennen.
U zult mij niet geloven, mijnheer de Voorzitter, maar op een gegeven ogenblik zei de afgevaardigde in wiens gezelschap ik was: 'Wat een prachtige sterrenhemel! Het is toch eigenlijk te gek dat men niet ook het strafrecht te baat neemt om het milieu te beschermen en ons voor altijd de mogelijkheid te bieden dit onmetelijke natuurschoon te bewonderen. Laten wij morgen voor het verslag stemmen!?.
De Voorzitter. Hartelijk dank, geachte afgevaardigde, voor de indirecte verwijzing naar Kant.

Flemming (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het verslag van mevrouw Oomen-Ruijten gestemd, hoewel Oostenrijk oorspronkelijk tegen een richtlijn was. Ik wil de rapporteur werkelijk hartelijk danken. Zij heeft uitstekend werk verricht waardoor wij nu onder andere door de lijst van alle strafbare feiten in artikel 2 over een uiterst doelgericht instrument kunnen beschikken. Een andere reden waarom ik voor het verslag heb gestemd was het feit dat de Commissie in haar document, weliswaar geheel vrijblijvend, verklaart dat zij de voorbereiding van een rechtshandeling zal controleren waarin strafrechtelijke sancties tegen ongeoorloofde activiteiten met betrekking tot nucleaire stoffen zijn voorzien.
De werkelijke bedreiging voor het milieu en de mensheid wordt gevormd door kernafval. Het is werkelijk belachelijk dat er een hele lijst van strafbare feiten bestaat, maar dat er geen enkele sanctie bestaat voor ongevallen of schade in de nucleaire sector en opzettelijk of door nalatigheid veroorzaakt zijn.
Ik wil de Commissie - die nu niet meer aanwezig is - uitdrukkelijk verzoeken, en dat zal ik ook nog schriftelijk doen, zo snel mogelijk een desbetreffende richtlijn te presenteren!

Thors (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, beste vrienden, ik ben het eens met de opvattingen van mevrouw Oomen-Ruijten over de richtlijn, maar ik voel me toch gedwongen tegen bepaalde onderdelen van het verslag te stemmen, omdat er te lichtzinnig met het subsidiariteitsbeginsel wordt omgegaan.
Het meest serieuze bezwaar, dat ook door de Commissie naar voren is gebracht, betreft de amendementen 19 en 27. Ik vind dat men expliciet alle handelingen moet noemen die als crimineel worden aangemerkt. Goedkeuring van de richtlijn zonder dat expliciet worden aangegeven welke handelingen strafbaar worden gesteld, is niet verenigbaar met het legaliteitsbeginsel, dat mijn partij en ik aanhangen.
Wij moeten op dit punt zorgvuldiger met het legaliteitsbeginsel omgaan. Zelfs als het om het milieu gaat, hebben wij niet het recht om op onzorgvuldige wijze te beslissen wat crimineel gedrag is en wat niet. Voor het overige is dit een uitstekend verslag.

Andersson, Färm, Hedkvist Petersen, Hulthén, Hans Karlsson en Theorin (PSE)
Wij Zweedse sociaal-democraten hebben ons van stemming onthouden bij de stemming over het afgezwakte voorstel en de wetgevingsresolutie.
Volgens ons moet er gezorgd worden voor een gemeenschappelijk strafrechtelijk platform voor de strijd tegen milieucriminaliteit, en wij scharen ons achter het desbetreffende kaderbesluit.
Daarentegen hebben wij onze twijfels over een richtlijn op dit gebied, omdat er geen rechtsgrond is waarmee de lidstaten binnen de eerste pijler kunnen worden verplicht om overtredingen van de milieuwetgeving strafbaar te stellen. Er zijn op dit moment geen bepalingen in het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap die de Gemeenschap de bevoegdheid daartoe verlenen.

Berthu (NI)
Ik heb tegen het verslag van mevrouw Oomen-Ruijten gestemd omdat hierin de wens van de Commissie wordt gesteund om in het kader van de milieubescherming strafrechtelijke sancties tegen overtreders op te nemen in de communautaire bevoegdheden. Zoals ik in het debat van gisteren reeds heb aangegeven dienen wij het wijze voorstel van het Deense voorzitterschap te volgen in die zin dat de lidstaten worden aangespoord hun sancties op dit gebied op te voeren. De Denen stelden echter dat de samenwerking op dit terrein intergouvernementeel van aard dient te zijn en dat dit aspect van het strafrecht onder de nationale bevoegdheden moet blijven vallen.
In het verslag-Oomen-Ruijten en het voorstel van de Commissie dat door de rapporteur wordt gesteund, wordt de logica van de korte termijn gevolgd volgens welke iedere stap het logische gevolg van de vorige stap lijkt te zijn. Er is evenwel geen sprake van een totaalvisie met als gevolg dat Europa langzaam maar zeker de kant van de standaardisatie op gaat.
Officieel wil niemand het ultieme gevolg van deze gelijkschakeling aanvaarden, namelijk het verdwijnen van de naties. Bij iedere kwestie wordt echter telkens weer gekozen voor de oplossing van de gelijkschakeling, die iedere keer weer als de meest rationele optie wordt gepresenteerd. Langzaam maar zeker wijkt het Europa van de praktijk daardoor steeds meer af van het Europa van de intenties. De burgers zijn het grootste slachtoffer van deze gang van zaken.

Bonde, Krarup en Sandbæk (EDD)
Het is een bedroevende vaststelling dat de lidstaten de milieuwetgeving onvoldoende naleven, ten koste van het milieu. De huidige sanctiemogelijkheden zijn ontoereikend en moeten daarom verder uitgbereid worden.
Dat wij toch tegen de twee verslagen inzake de bescherming van het milieu door het strafrecht stemmen, komt omdat wij wensen dat de uitbreiding van de sanctiemogelijkheden via een coördinatie van de strafrechtelijke regels onder de derde pijler gebeurt. Wij steunen het Deens initiatief in de Raad en verwerpen het richtlijnvoorstel van de Commissie en een gemeenschappelijk EU-strafrecht onder de eerste pijler.

Titley (PSE)
Ik sta volledig achter het voorstel het onopgeloste probleem van de verontreiniging effectiever aan te pakken. Sterker nog, de oproep toe te staan dat de lidstaten schendingen van EU-milieuwetgeving op één lijn stellen met strafbare feiten, laat op krachtige en positieve wijze zien dat er rekening moet worden gehouden met de EU op milieugebied. Door een lijst op te stellen van milieudelicten en een corresponderende lijst van sancties, verschaft de ontwerprichtlijn de lidstaten een concreet instrument om op evenwichtige wijze toe te zien op naleving van de milieuwetgeving. Thans is het immers zo dat het EU-milieubeleid ad hoc en onevenwichtig ten uitvoer wordt gelegd. Tot besluit versterkt en benadrukt de EU, door deze richtlijn aan te nemen, het duidelijke signaal dat zij heeft afgegeven toen zij het Protocol van Kyoto ondertekende: dat zij een verantwoordelijke en belangrijke wereldspeler is op het gebied van de milieubescherming.

Fatuzzo (PPE-DE).
Veiligheid bij internationale voetbalwedstrijden: ik ben zo ontzettend voor dit verslag - en hoe kan ik anders! - dat ik besloten heb dit in de publiciteit te brengen en een voetbalwedstrijd te organiseren tussen getrouwde en ongetrouwde Europese parlementsleden. Natuurlijk zal Gérard Deprez als scheidsrechter optreden. Aangezien wij echter gelijke kansen moeten bevorderen voor mannen en vrouwen, ben ik van plan ook een voetbalwedstrijd te organiseren tussen gehuwde en ongehuwde vrouwelijke parlementsleden. Als scheidrechter stel ik mevrouw Lulling voor en u mag, mijnheer de Voorzitter, de aftrap verzorgen. Ik wacht op inschrijving van deelnemers per e-mail: CFatuzzo@europarl.eu.int.

De Voorzitter.
Als u mij de bal geeft voor de aftrap, zal ik het daarbij zeker niet laten. Dan ga ik regelrecht door tot de goal!

Lynne (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb twee amendementen op dit verslag ingediend. Een daarvan, amendement 20, heeft het helaas niet gehaald. Het doet mij genoegen dat amendement 21 wel is aangenomen. Met het eerste amendement wilde ik bereiken dat nationale informatiecentra of relevante overheden of politieonderdelen ermee zouden instemmen dat eventuele, hun ter beschikking gestelde informatie, werd gebruikt tijdens een proces in de lidstaat waar de voetbalfan gearresteerd was.
Ik heb dit amendement ingediend omdat Mark Forrester, een ingezetene van mijn kiesdistrict, in België is veroordeeld na het Europees kampioenschap voetbal in 2000, ondanks het feit dat de Britse inlichtingendienst de Belgische autoriteiten videomateriaal verschafte waarop te zien was dat hij bij de rellen en de gewelddadigheden wegliep. Om die reden heb ik dit amendement ingediend en er ook voor gestemd. Helaas weigerden de Belgische autoriteiten dit bewijsmateriaal te gebruiken. Ik hoopte dat dit verslag een piketpaal zou slaan, zodat autoriteiten gebruik kunnen maken van informatie die afkomstig is van nationale informatiecentra van andere lidstaten. Dat zou ons in staat stellen daadwerkelijke hooligans aan te pakken; onschuldige voetbalfans zouden dan niet het gelag betalen.

Hudghton (Verts/ALE)
Als gevolg van de onbekwaamheid van Air France kwam ik gisterenavond niet op tijd in Straatsburg aan om zoals gepland het woord te voeren in het debat over voetbalwedstrijden met een internationale dimensie. Ik ben mijn collega, de heer Neil MacCormick, dan ook dankbaar dat hij bereid was het op het laatste moment van mij over te nemen.
De gesel van het geweld - dikwijls georganiseerd geweld - teistert het internationale voetbal nu al jarenlang. Initiatieven die erop gericht zijn de samenwerking tussen overheden in verschillende lidstaten te intensiveren moeten worden begroet als een onmisbaar instrument in de strijd tegen voetbalvandalisme.
Ik heb mijn stem gegeven aan amendementen die zijn ingediend door de leden van de Vrije Europese Alliantie en waarin de aandacht wordt gevestigd op het feit dat er in tenminste één lidstaat meer dan één nationaal voetbalelftal bestaat.
Mijn eigen land wordt, bijvoorbeeld, vertegenwoordigd door een internationaal elftal, ongeacht het feit dat Schotland nog geen onafhankelijke lidstaat is, en de Schotse supporters hebben al jaren een ongeëvenaarde reputatie wat betreft hun goede gedrag en goede humeur.
In de amendementen van mijn fractie worden de onderscheiden voetbaltradities van Schotland, Wales, Noord-Ierland en Engeland erkend en wordt eenvoudigweg de realiteit aanvaard dat het Verenigd Koninkrijk niet één 'nationaal? elftal heeft.

Korakas (GUE/NGL)
Het onderhavige verslag-Deprez wordt verondersteld het probleem van het geweld tijdens internationale voetbalwedstrijden aan te pakken. Wij zeggen 'wordt verondersteld? omdat zowel het verslag als het voorstel van de Raad van de EU in feite echter maar één ding doen: zij dwingen de lidstaten nationale inlichtingenbureaus op te richten voor voetbal, dat wil zeggen centra te creëren die op politieleest zijn geschoeid en belast zullen zijn met de 'inzameling, opslag, verwerking, analyse en uitwisseling van inlichtingen over de aard van alle voetbalsupporters, van de supporters in het algemeen en de risicosupporters in het bijzonder?.
Men probeert dus het reële probleem van het geweld op de voetbalvelden aan te pakken met repressieve politiemaatregelen. Op die manier ontstaat een nieuwe hefboom voor de schending van de individuele en democratische rechten en vrijheden van de EU-burgers.
De toename van ongeregeldheden tijdens nationale en internationale sportevenementen is niet te wijten aan te weinig inlichtingennetwerken en onvoldoende repressiemiddelen, maar aan de commercialisering van de sport, aan de enorme economische belangen die in de sport op het spel staan, aan de pogingen een disoriënterende 'sportieve? geest te kweken waarin fanatisme (hooliganisme) de boventoon voert en aan de ontwikkeling van de geweldpsychologie onder met name de jongeren. Dit is dus te wijten aan situaties die rechtstreeks voortvloeien uit de aard van het kapitalistisch systeem. Van deze zeer ernstige vraagstukken wordt evenwel nergens gewag gemaakt in de onderhavige teksten van de Raad en het Europees Parlement.
Daarom stemmen de Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland tegen het verslag.

Titley (PSE)
Ik kan mij volkomen vinden in het voorstel een Europees netwerk te creëren van permanente nationale informatiepunten "voetbal". Een zo verstandige en werkbare oplossing van de problemen op het gebied van voetbalvandalisme en ongeregeldheden had er al veel eerder moeten zijn. Tot voor kort stonden de lidstaten er vrijwel alleen voor bij de bestrijding van dergelijke problemen. Samenwerking op dit gebied is een positieve manier om de negatieve invloed van een handvol hooligans op het voetbal te beperken. Om tot een zo nauw mogelijke samenwerking te komen, moeten persoonlijke gegevens worden uitgewisseld van die paar mensen die een bedreiging voor de veiligheid vormen. Dit brengt de persoonlijke levenssfeer niet in gevaar, maar de veiligheid tijdens voetbalwedstrijden wordt er wel aanzienlijk door verhoogd.

Fatuzzo (PPE-DE).
Wij hebben het hier over het Europees netwerk van aanspreekpunten op het gebied van genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden.
Afgelopen vrijdagmiddag en zaterdagmorgen heb ik in Genève deelgenomen aan het congres van de Transnationale Radicale Partij. Ik heb persoonlijk trouwens gevraagd om lidmaatschap van deze partij, en dit ook gekregen.
Aangezien het eerste en belangrijkste doel van deze partijorganisatie is geweld op niet gewelddadige wijze het hoofd te bieden, naar het voorbeeld van Gandhi, heb ik de heren Cappato, Dupuis en Dell'Alba - die tot de belangrijkste leden van deze Transnationale Radicale Partij behoren en eveneens aanwezig waren - gevraagd hoe ik moest stemmen over deze richtlijn inzake geweldbestrijding. Zij hebben mij verzekerd dat het goed was vóór te stemmen, en dat heb ik bij deze met genoegen gedaan.

Dell'Alba (NI).
Mijnheer de Voorzitter, de vorige interventie is veelbetekenend. Ten eerste blijkt daaruit dat de Transnationale Radicale Partij wel degelijk kan groeien en haar stem kan laten horen in de plenaire vergadering op een moment waarop wij, zoals u weet, strijden voor de rechten van de niet-ingeschrevenen. Welnu, ik heb met genoegen de stem van iemand gehoord die tijdens de stemverklaringen ook namens de radicale partij heeft gesproken.
Ten tweede hebben wij, als huldebetoon voor deze toetreding, met de heer Fatuzzo een vergadering gehad tijdens welke verschillende theses werden onderzocht. Wij hebben toen afgesproken dat wij op geheel democratische wijze - zonder evenwel steminstructies te geven en zonder de heer Fatuzzo te binden aan een door de partij bepaald stemgedrag - voor deze resolutie zouden stemmen.
Wij hebben dus uit eigen vrije keuze voor deze belangrijke tekst gestemd, waarmee een stap vooruit wordt gezet in de richting van de instelling van het Internationaal Strafhof, waarvan de secretaris-generaal van de VN, Kofi Annan, over twee dagen in Rome aankondiging zal doen.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Coelho gaat over de intensivering van de politiële en justitiële samenwerking op strafrechtelijk gebied. De Partij van de Gepensioneerden heeft via mij voor dit verslag gestemd. Weet u waarom? Omdat mijns inziens in dit verslag een bijzonder belangrijk aspect voorkomt, namelijk de strijd tegen corruptie. Dit is zo belangrijk omdat de kandidaat-landen op het punt staan toe te treden tot de Europese Unie. Vijftig jaar lang heeft het communisme in deze landen geregeerd volgens een autoritair en ondemocratische systeem, en daardoor is helaas de corruptie sterk toegenomen. De Europese Unie moet nu met haar democratie ervoor zorgen dat hier zoveel mogelijk paal en perk aan wordt gesteld.

Fitzsimons (UEN)
Na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam is binnen de vijftien lidstaten van de EU een nieuw kader vastgesteld voor de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit. Dit verschaft een instrument voor het ontwikkelen van een nauwere politiële en justitiële samenwerking in strafzaken. Tezelfdertijd blijft het voorbehouden aan de vijftien lidstaten van de EU om in eigen land de openbare orde te handhaven en de binnenlandse veiligheid te beschermen.
Parallel aan de bekrachtiging van het Verdrag van Amsterdam heeft de Europese Raad eveneens twee afzonderlijke programma's ingesteld ter bestrijding van de georganiseerde misdaad. Deze programma's waren erop gericht de verschillen in nationale procedures weg te werken en een efficiëntere justitiële samenwerking tot stand te brengen. De conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van Tampere vormen zonder meer een krachtige politieke ondersteuning van de wens van de Unie een einde te maken aan problemen die samenhangen met het gerechtelijk vervolgen van allerlei vormen van grensoverschrijdende criminaliteit.
Ik sta volledig achter het gerechtelijk vervolgen van dergelijke misdaden waarbij tegelijkertijd de vrijheden en rechtsbescherming van personen worden gewaarborgd.
Een van de voornaamste resultaten van dit nieuwe, bredere EU-beleid is ongetwijfeld geweest dat de bevoegdheden van Europol zijn uitgebreid.
Europol is sinds juli 1999 volledig operationeel en sinds 1 januari 2002 kan Europol een breed scala aan ernstige internationale misdrijven aanpakken. Voorbeelden hiervan zijn drugshandel, misdaden die te maken hebben met illegale immigratienetwerken, illegale autohandel, mensenhandel, valsemunterij, onwettige handel in radioactieve nucleaire stoffen, antiterrorismemaatregelen en illegale witwaspraktijken.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Fatuzzo (PPE-DE).
Ik wil de heer Di Lello Finuoli van harte gelukwensen met zijn verslag. Hij is een uitmuntend jurist en heeft dit verslag op optimale wijze voorbereid. Daarin staan nuttige voorstellen voor het kaderbesluit van de Raad inzake de bescherming van het milieu door het strafrecht. Ik heb voor dit verslag gestemd ofschoon ik persoonlijk van mening ben dat als men nog concretere resultaten wil bereiken in de strijd tegen milieudelicten en milieuschade men niet moet voorzien in gevangenisstraffen van enkele dagen - die voor enkelen misschien zelfs een aangename afwisseling zouden zijn - maar in zware geldstraffen van duizenden of miljoenen euro voor de grote industrie, voor de bedrijven die het milieu in talrijke gebieden van de Europese Unie zo veel schade berokkenen.

Bernié (EDD)
De strijd om het primaat tussen de richtlijn van de Commissie en het kaderbesluit van de Raad om een strafrechtelijk element te brengen in artikel 174 van het Verdrag roept de vraag op wie wat doet in Europa. Terwijl de Conventie zich buigt over de verdeling van de bevoegdheden tussen de EU en de lidstaten, wordt hier een uitbreiding van het communautaire recht voorgesteld die verder reikt dan de Verdragen zelf. In afwachting van 2004 dienen wij op institutioneel gebied het voorzorgbeginsel toe te passen.
Moet milieucriminaliteit onder het communautair acquis worden geplaatst? Dienen wij aan te geven dat deze doelstelling beter kan worden gerealiseerd op het niveau van de Unie? Uitgaande van het Verdrag van Amsterdam valt deze kwestie onder de derde pijler (justitiële samenwerking in strafzaken).
Het is niet haalbaar om alle overtredingen van de milieuwetgeving te willen bestraffen. Met deze doelstelling wil men tegemoet komen aan de eisen van een aantal machtige maar weinig representatieve milieulobby's.
Ik kan mij ook niet vinden in een aanbeveling die in het verslag-Di Lello Finuoli wordt gedaan, namelijk dat de Raad zich moet onthouden van maatregelen in de sfeer van het milieustrafrecht totdat het voorstel voor een richtlijn inzake milieubescherming door het strafrecht is afgerond.
Iedere lidstaat moet overeenkomstig de eigen interne rechtsregels zelf kunnen bepalen welke overtredingen in het kaderbesluit als strafbaar feit worden aangemerkt. Sommige overtredingen moeten strafbaar worden gesteld. Het gaat hierbij echter alleen om de ernstigste delicten met een grensoverschrijdend karakter. De belangrijkste strijd moet echter op internationaal niveau worden gevoerd.
(Overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement is deze stemverklaring ingekort)

Bonde, Krarup en Sandbæk (EDD)
Het is een bedroevende vaststelling dat de milieuwetgeving door de lidstaten onvoldoende wordt nageleefd, ten koste van het milieu. De huidige mogelijkheden voor sancties zijn ontoereikend en moeten daarom verder uitgebreid worden.
Dat wij toch tegen de twee verslagen inzake de bescherming van het milieu door het strafrecht stemmen, komt omdat wij wensen dat de uitbreiding van de sanctiemogelijkheden via een coördinatie van de strafrechtelijke regels onder de derde pijler gebeurt. Wij steunen het Deens initiatief in de Raad en verwerpen het richtlijnvoorstel van de Commissie en een gemeenschappelijk EU-strafrecht onder de eerste pijler.

Fatuzzo (PPE-DE).
De rapporteur van het minderheidsstandpunt, mevrouw Ilka Schröder, schrijft in haar verslag: 'Voor het slechten van de grensbarricades! Voor steun aan de vluchtorganisaties! Voor het openen van de sluizen!?. In feite vraagt zij de grens voor iedereen open te zetten. Daar ben ik het niet mee eens, mijnheer de Voorzitter, en ik moet u zeggen dat toen ik vannacht aan dit verslag dacht, ik van mevrouw Schröder heb gedroomd. Na zijn loon te hebben ontvangen, verliet haar vader zijn huis en begaf zich op weg. Hij kwam echter zoveel armen en hulpbehoevenden tegen dat hij zijn maandloon begon weg te geven, eerst aan de een toen aan de ander en tot slot aan een derde, tot er niets meer over was. Weer thuisgekomen moest hij echter zijn gezin een week lang zonder eten, zonder middelen van bestaan laten zitten. Daarom zei hij mij, mevrouw Schröder, in de droom natuurlijk, net zoals mevrouw Roth-Behrendt in een andere beroemde droom van mij: 'Stem tegen mijn voorstellen, dat wil zeggen stem voor het verslag. Natuurlijk moeten wij aan de anderen denken, maar die anderen zijn ook wij?.

Berthu (NI)
Het ARGO-programma is een goed programma. Het dient de samenwerking tussen de nationale regeringen te bevorderen wat betreft de tenuitvoerlegging van gemeenschappelijke voorschriften op het gebied van de controle van de buitengrenzen, visa, asiel en immigratie. Het programma heeft geen betrekking op de vaststelling van het beleid, waarover wij nog veel zullen spreken. Het programma heeft alleen betrekking op de opleiding, zodat de regeringen hun werk in dit opzicht doelmatig en objectief kunnen verrichten, hetgeen natuurlijk zeer wenselijk is.
Wij zijn evenwel terughoudend met betrekking tot een tweetal aspecten en daarom hebben wij besloten om tegen het verslag-Oostlander te stemmen.
De organisatie van het ARGO-programma berust op een onevenwichtig partnerschap tussen de Commissie en de lidstaten. De nationale regeringen hebben het recht om maatregelen voor te stellen, maar alleen de Commissie bepaalt welke van die maatregelen er daadwerkelijk worden uitgevoerd nadat ze enkel een comité van nationale vertegenwoordigers heeft geraadpleegd. Met zijn amendementen heeft het Europees Parlement de Commissie zelfs nog meer privileges verleend dan waarom ze zelf gevraagd had.
Verder is er een amendement aangenomen waarin wordt verzocht om voortaan de vluchtelingenstatus te erkennen van personen die het slachtoffer zijn van 'vervolgingen door de staat en andere entiteiten?. Met deze zeer brede formulering zouden wij wel eens de asieldeuren kunnen openen voor een grote groep nieuwe immigranten. Wij moeten dit soort onverantwoorde maatregelen derhalve verwerpen. Bovendien heeft dit amendement niets van doen met het onderwerp van dit verslag.

Lund (PSE)
Ik stem voor het verslag van het Europees Parlement over een actieprogramma voor administratieve samenwerking op het gebied van buitengrenzen, visa, asiel en immigratie.
Ik merk echter op dat het voorstel een gebied behandelt dat onder hoofdstuk IV van het EU-Verdrag valt en dus niet voor Denemarken geldt en verwijs hierbij naar het Protocol over de positie van Denemarken.

Fatuzzo (PPE-DE).
De heer Marinho heeft een verslag geschreven over een verordening betreffende de behandeling van asielaanvragen die burgers van derde landen in een van de lidstaten indienen. Dit is een zeer belangrijk verslag, en ik ben daar voor, want dat is Europa. Ik zou echter wel graag willen dat men wat meer aandacht schonk aan de inhoud van deze documenten en de redenen onderzocht waarom zoveel burgers uit derde landen vragen om toegelaten te worden tot de Europese Unie. Soms bevinden zich onder deze burgers namelijk mensen die niet echt als voorbeeldig kunnen worden beschouwd. Zo weet ik bijvoorbeeld dat in de minst ontwikkelde landen van Afrika en het Verre Oosten, en ook in landen bij ons in de buurt expedities op touw worden gezet van oudere mensen die Italië willen binnenkomen omdat zij daar, als hun asielaanvraag wordt ingewilligd en zij ouder zijn dan 65 jaar, een miljoen lire per maand krijgen. Ik ben er vierkant voor dat men andere mensen van waar dan ook in de wereld helpt, maar ik vind wel dat men op moet passen voor de beweegredenen van bepaalde mensen. Soms komen zij namelijk alleen maar om gebruik te maken van de voor hen gunstige wetgevingen of om werk te vinden. Op die manier dragen zij ook bij aan de verhoging van de productie in onze landen.

Andersson, Färm, Hedkvist Petersen, Hulthén, Hans Karlsson (PSE)
Wij Zweedse sociaal-democraten hebben tegen amendement 13 gestemd en ons onthouden van stemming over de amendementen 14, 15 en 24 bij het verslag-Marinho over regels betreffende de verantwoordelijkheid van lidstaten inzake asielaanvragen.
In amendement 13 van de liberale fractie wordt voorgesteld dat een asielzoeker zijn aanvrage moet laten behandelen in het land waar zijn gezinsleden reeds asiel hebben aangevraagd of gekregen. Wij verklaren hierbij dat wij voorstander zijn van gezinshereniging en vinden dat asielzoekers uit eenzelfde gezin toestemming moeten krijgen om naar dezelfde lidstaat te komen.
Daarentegen gaat amendement 13 naar onze opvatting wel heel erg ver. Daarin wordt namelijk voorgesteld om deze regeling ook te laten gelden voor gezinsleden die zich om andere redenen reeds in het land bevinden. Wij vinden dit te ver gaan omdat daar alle wettelijke redenen onder kunnen vallen, zoals een verblijfsvergunning wegens studie. Een dergelijk systeem zou ook een harmonisatie van de vluchtelingenopvang bemoeilijken.
In de amendementen 14, 15 en 24 wordt, in afwijking van het voorstel van de Commissie en van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, voorgesteld dat een hoger beroep tegen besluiten inzake het land dat de asielaanvrage zal behandelen, schorsende werking heeft voor de overdracht van de asielzoeker van de ene lidstaat aan de andere. Wij vinden dat zo'n schorsende werking slechts in speciale gevallen aanvaardbaar is. Daarom hebben wij ons inzake deze amendementen van stemming onthouden.

Berthu (NI)
Vandaag is ons een voorstel voor een verordening van de Raad voorgelegd tot vaststelling van de criteria en instrumenten om te bepalen welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van een asielverzoek dat door een onderdaan van een derde land bij een van de lidstaten wordt ingediend. Deze verordening dient ter vervanging van de bestaande bepalingen van de Overeenkomst van Dublin en vormt een verbetering. Wij kunnen ons in deze verordening vinden omdat ze tot stand is gekomen na grondige werkzaamheden, waarbij de Commissie nauw heeft samengewerkt met nationale deskundigen.
Een zeer belangrijk beginsel is gehandhaafd, namelijk het feit dat de lidstaat van eerste binnenkomst verantwoordelijk is voor de afhandeling van het asielverzoek. Maar er is ook een nieuw beginsel toegevoegd, dat logischerwijze voortvloeit uit het andere: elke lidstaat is tegenover alle andere lidstaten verantwoordelijk voor de wijze waarop hij binnenkomende onderdanen van derde landen behandelt en moet daarvan in een geest van solidariteit en verantwoordelijkheid de gevolgen inzake asiel dragen. Als bijvoorbeeld een illegaal asiel aanvraagt in een lidstaat nadat hij eerder al illegaal in een andere lidstaat heeft verbleven, dan moet die laatste lidstaat het asielverzoek in behandeling nemen en mag hij zich hier niet aan onttrekken. Het behoeft geen betoog dat deze bepalingen met name van toepassing zijn voor Frankrijk, dat bewust illegalen die asiel willen aanvragen in Groot-Brittannië, laat samenkomen in Sangatte en omstreken.
De zeer actieve groep van extreem-linkse afgevaardigden die voorstander van immigratie zijn, heeft veel amendementen op dit voorstel voor een verordening ingediend. Gelukkig zijn de meeste amendementen verworpen. Sommige discutabele amendementen zijn evenwel aangenomen en daarom hebben wij ons terughoudend opgesteld ten opzichte van het verslag-Marinho.

Evans, Robert (PSE)
Mijn collega's van Labour en ik hebben gestemd voor de amendementen 13 en 24 op artikel 20 en voor amendement 15 op artikel 21 van het verslag-Marinho. Met deze amendementen willen wij ervoor zorgen dat besluiten aangaande de overdracht van asielzoekers een opschortende werking hebben. Zonder dit recht zouden asielzoekers in afwachting van de uitkomst van hun beroep tussen lidstaten heen en weer geschoven kunnen worden.

Farage (EDD)
Eerder vandaag heb ik mijn stem uitgebracht tegen het verslag van de heer Marinho over het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van de criteria en instrumenten om te bepalen welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van een asielverzoek dat door een onderdaan van een derde land bij een van de lidstaten wordt ingediend.
Ik ben ten zeerste de mening toegedaan dat het Verenigd Koninkrijk, aangezien het een eiland is, een unieke positie inneemt binnen de EU. Wij zijn altijd verantwoordelijk geweest voor ons eigen beleid inzake asielaanvragen en illegale immigranten en dat moet ook zo blijven. Het schermen met het Verdrag van Genève, waarvan wij tegenwoordig dagelijks getuige zijn, is beschamend. Als deze verordening van de Raad wordt aangenomen, zal de situatie dan verbeteren of zal Frankrijk zijn illegale immigranten blijven doorspelen naar andere lidstaten?

Lund (PSE)
Ik stem voor het verslag van het Europees Parlement over de behandeling van asielaanvragen.
Ik merk echter op dat het voorstel een gebied behandelt dat onder hoofdstuk IV van het EU-Verdrag valt en dus onder verwijzing naar het Protocol over de positie van Denemarken niet voor Denemarken geldt .

Malmström, Paulsen en Olle Schmidt (ELDR)
Wij hebben ons onthouden van stemming over amendement 16, en in plaats daarvan hebben wij gestemd voor amendement 12 van onze eigen fractie. Wij zijn het eens met de opvatting dat ook geregistreerde partners als gezinsleden beschouwd moeten worden, maar wij vinden dat dit onder het begrip 'ongehuwde partners? valt. Verder zouden wij graag zien dat meer lidstaten hun wetgeving zodanig zouden wijzigen dat geregistreerde partnerschappen en het samenwonen van homoseksuelen erkend worden.
Bij de toepassing van de definitie van gezinsleden is het echter belangrijk dat het subsidiariteitsbeginsel wordt toegepast. Het is niet gepast dat het Europees Parlement en de Raad het familierecht van de lidstaten wijzigen via een richtlijn over asielbeleid.
In amendement 12 hebben wij dan ook voorgesteld dat partners van hetzelfde geslacht erkend worden als gezinsleden, indien de wetgeving of de praktijk in de ontvangende lidstaat inhoudt dat ongehuwde paren, paren van hetzelfde geslacht en gehuwden op gelijke wijze worden behandeld.

Roure (PSE)
Dit voorstel voor een verordening kent dezelfde gebreken als de Overeenkomst van Dublin, aangezien de basisbeginselen in grote lijnen onveranderd zijn gebleven.
De zwaarste last komt te liggen bij de landen in het oosten en het zuiden. Deze landen ontvangen namelijk de meeste asielaanvragers.
Met dit verslag worden evenwel enkele vorderingen geboekt. Het bevat enkele zeer belangrijke positieve punten en daarom hebben wij er onze stem voor uitgebracht. Eén enkele lidstaat is verantwoordelijk voor de asielaanvraag en er wordt meer aandacht besteed aan de problematiek van de gezinshereniging. Persoonsgegevens van asielaanvragers en hun familieleden kennen nu enige bescherming.
Het Hof van Justitie moet dus aangeven of de Overeenkomst kan worden vervangen door een verordening. Dit is ook afhankelijk van de controle die het Hof van Justitie en de Commissie kunnen uitoefenen. De verwezenlijking van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid is hiermee weer een stap dichterbij gekomen.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, in dit verslag is sprake van maatregelen waarmee men, nu de controle aan de gemeenschappelijke grenzen geleidelijk komt te vervallen, gemakkelijker het spoor kan volgen van een burger bij het overschrijden van de binnengrenzen van de Unie. Ik wilde dus vóór stemmen maar plotseling kreeg ik twijfels. Vannacht heb ik namelijk ook gedroomd dat ik in Parijs, in het Lido was en daar dineerde met een beeldschone vrouw, de vrouw van mijn dromen. Terwijl ik naar het ballet van de Bluebells keek zag ik plotseling twee dikbehaarde benen - de benen van Christian Ulrik von Boetticher - de lucht in gaan. Ik schrok op van verbazing over zoveel haar, maar begreep onmiddellijk dat het om een politieagent ging die mij schaduwde in opdracht van mijn vrouw die wilde weten of ik hier in het Europees Parlement was of in Parijs, in het Lido, op de voorstelling van de Folies Bergères of de Bluebells. Daarom heb ik uiteindelijk besloten, mijnheer de Voorzitter, om mij te onthouden. Ik wil dergelijke situaties, die waarschijnlijk verder gaan dan met het verslag de bedoeling is, liever voorkomen.

Berthu (NI)
Wij hebben ons van stemming onthouden over het verslag-von Boetticher over de wijzigingen van de procedure "van grensoverschrijdende aard" (artikel 40 van de overeenkomst ter uitvoering van het Schengen-akkoord van 14 juni 1985), aangezien er in dit verslag voor wordt gepleit om van dit volgrecht in de toekomst een breder interventierecht te maken, hetgeen kan leiden tot meer onduidelijkheid over de vraag wie waar verantwoordelijk voor is binnen een Europa zonder interne grenzen. Ik heb dit gisteren tijdens het debat reeds aangegeven.
Bovendien vormt het grensoverschrijdend toezicht in dit verslag een lapmiddel voor het gebrekkige functioneren van de politiediensten van een aantal lidstaten, aangezien het landen eenvoudiger wordt gemaakt om bij hun buren in te grijpen. Zo lezen we met enige verbazing in de toelichting van het Europees Parlement de volgende opmerking van de Duitse minister van Binnenlandse Zaken (ik citeer letterlijk): "Een buurland staat er vaak officieel op om de observatie aan de grens over te nemen. Problemen doen zich voor als gevolg van het feit dat de betreffende observerende ambtenaren wegens restrictieve nationale bepalingen inzake de arbeidstijd na het verstrijken van een bepaalde periode de observatie afbreken en/of op de daaropvolgende dag wegens personeelsgebrek niet voortzetten".
Ik hoop dat de naam van dit mysterieuze buurland van Duitsland niet met de letter "F" begint. Hoe dan ook, ruimere politiële interventiebevoegdheden van een lidstaat bij zijn buurland en vice versa zijn niet de oplossing voor dit probleem.

Malmström, Paulsen en Olle Schmidt (ELDR)
Wij hebben gestemd voor het verslag over controles aan de gemeenschappelijke grenzen, maar wij zijn enigszins bezorgd over amendement 4, dat de politie de mogelijkheid verschaft om onder bepaalde omstandigheden identiteitscontroles te houden en personen op het grondgebied van een andere lidstaat tijdelijk in arrest te houden.
Wij wijzen in dit verband ook op amendement 1, dat de politie van een andere lidstaat het recht geeft om de observatie voort te zetten als de ontvangende lidstaat daartoe niet dezelfde mogelijkheden heeft.
Het geweldsmonopolie van de nationale politie is een fundamentele regel van de democratische rechtsstaat. De politie van andere landen moet slechts onder zeer speciale omstandigheden de bevoegdheid krijgen om op te treden, zoals ook wordt aangegeven in de Overeenkomst ter uitvoering van het Akkoord van Schengen. Als men de buitenlandse politie het recht geeft om de observatie voort te zetten of arrestaties te verrichten in een andere lidstaat, betekent dat uiteraard dat er doelmatiger kan worden gewerkt.
Tegelijkertijd moet erop gewezen worden dat de wetgeving van de ontvangende lidstaat bepalend is voor het optreden van de buitenlandse politie. De bepalingen en tradities van de lidstaten, speciaal op het gebied van identiteitscontrole en arrestatie, lopen uiteen en moeten niet worden geharmoniseerd.
Er moeten garanties komen dat het recht van de politie om verdachte criminelen buiten de eigen lidstaat te observeren, niet wordt misbruikt, en dat de plaatselijke wetgeving en bepalingen volledig worden gerespecteerd. En ook moet worden gegarandeerd dat aan alle voorwaarden in de Schengen-uitvoeringsovereenkomst wordt voldaan, voordat buitenlandse politie in een andere lidstaat optreedt.

De Voorzitter.
Hiermee is de stemming beëindigd.
Gorostiaga Atxalandabaso (NI).
Mijnheer de Voorzitter, deze morgen heeft het Parlement de notulen van de vergadering van gisteren goedgekeurd. Deze notulen stemmen echter niet overeen met het volledige verslag van de handelingen van gisteren.
In de notulen die wij vanochtend hebben goedgekeurd staat aan het eind van de paragraaf over mijn motie van orde: 'de Voorzitter ontneemt hem het woord en merkt op dat deze kwestie reeds ter sprake is gebracht?. Om te beginnen was wat ik aan de orde stelde niet door de Voorzitter ter sprake gebracht. In het volledige verslag staat echter niet hoe ik onderbroken werd. Ik zou graag zien dat de woorden 'de spreker wordt door de Voorzitter onderbroken? in het volledige verslag worden opgenomen. Dit is geen onbelangrijk punt. De Voorzitter weerhield mij van het uitoefenen van mijn recht op vrije meningsuiting. Hij kreeg het benauwd toen ik opmerkte dat de Spaanse Guardia Civil iemand had gedood. Ik probeerde uit te leggen wat er gebeurd was, maar kreeg daartoe niet de gelegenheid.
Ik verwacht en hoop dat dit Parlement in de toekomst het recht op vrije meningsuiting van iedere afgevaardigde zal eerbiedigen en dat een situatie zoals die van gisteren zich nooit meer zal voordoen. Ik verzoek ondervoorzitter Dimitrakopoulos te erkennen dat hij zich onbehoorlijk en bevooroordeeld opstelt als lid van de Fractie van de Europese Volkspartij.

De Voorzitter.
Mijnheer Gorostiaga, ik wil hierover twee opmerkingen maken. Ten eerste heeft mijns inziens mijn collega, de heer Dimitrakopoulos, uiterst correct gehandeld en ongetwijfeld alle artikelen van het Reglement geëerbiedigd. Ten tweede zal natuurlijk een poging worden gedaan om de tekst van de notulen en die van het volledig verslag met elkaar in overeenstemming te brengen opdat in beide hetzelfde komt te staan.
(De vergadering wordt om 13.00 uur onderbroken en om 15.00 hervat)

De Voorzitter.
Aan de orde is het gecombineerd debat over de verklaring van de Raad aangaande het defensiebeleid, met inbegrip van de betrekkingen EU/NAVO, en de volgende twee mondelinge vragen:
B5-0012/2002 van de heer Brok, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, aan de Raad, over het Europees bewapeningsbeleid;
B5-0013/2002 van de heer Brok, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, aan de Commissie, over de Europese, met defensie verband houdende industrie.
Het verheugt mij zeer dat hier vanmiddag een minister van Defensie uit het voorzitterschap aanwezig is. Dat is voor een plenaire zitting zonder precedent. Dit is de eerste keer dat in het Europees Parlement een debat over het zich ontwikkelende Europese veiligheids- en defensiebeleid geleid wordt door een minister van Defensie. Dat is een belangrijke bijdrage. Ik wil de minister mijn dank betuigen.

Trillo-Figueroa
. (ES) Mijnheer de Voorzitter, geachte parlementsleden, in de eerste plaats wil ik u zeggen hoeveel genoegen het mij doet om hier, zoals de Voorzitter al aangaf, voor de eerste keer namens de Spaanse regering het woord te mogen voeren. Bovendien is dit voor mij ook een soort terugkeer tot de parlementaire wereld. Tijdens de vorige legislatuur is mij in Spanje de eer te beurt gevallen de Tweede Kamer van het Spaanse parlement voor te mogen zitten en ik zal u niet verhelen dat mijn politieke hart ook ligt bij de gekozen volksvertegenwoordiging.
Als blijk van respect heb ik op mijn beurt dan ook de voorzitters van de 15 nationale defensiecommissies van de Europese Unie alsmede de vertegenwoordigers van het Europees Parlement en de Parlementaire Assemblee van de WEU uitgenodigd om de doelstellingen van het Spaans voorzitterschap toe te lichten. Op 18 februari jongstleden heb ik datzelfde gedaan ten overstaan van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid van dit Parlement.
Misschien mag ik daar aan het begin van mijn interventie even schematisch op ingaan. Ik wil kort de voorgeschiedenis en de beginselen schetsen van het Europese veiligheids- en defensiebeleid en vervolgens de drie beleidsterreinen analyseren waarin wij de doelstellingen van het Spaanse voorzitterschap hebben gegroepeerd: de operationele dimensie, de institutionele dimensie en tot slot maar daarom niet minder belangrijk, de publieke opinie en alles wat daar zowel op nationaal als op Europees vlak aan is gerelateerd.
Wat de voorgeschiedenis betreft kan ik zeggen dat na de vergadering in Saint-Malo het echte mandaat in december 1999, in Helsinki, vorm kreeg toen daar werd besloten tot de oprichting van een snelle Europese interventiemacht bestaande uit minimaal 60.000 manschappen die binnen twee maanden en voor een periode van tenminste één jaar inzetbaar is. Daarbij moet logistieke steun, luchtsteun, landsteun en steun over het water geleverd kunnen worden voor de zogenaamde Petersbergtaken, zo genoemd naar het beroemde paleis nabij Bonn waar deze taken werden gedefinieerd. Het betreft vredesmissies - het bewaren en afdwingen van vrede - , reddingsmissies en humanitaire missies die in het jaar 2003 van start zouden moeten gaan.
In nauwelijks twee jaar tijd - vanaf het begin van het jaar 2000 tot nu - hebben wij deze hoofddoelstelling verder uitgewerkt. Tijdens het Portugese en het Franse voorzitterschap zijn er in eerste instantie tijdelijke maar nu reeds definitieve instanties opgericht en werd een overzicht gemaakt en later geactualiseerd van het militaire vermogen, waarin de bijdragen van zes aspirant-leden zijn verwerkt. Het Belgisch voorzitterschap heeft dit overzicht nog eens herzien, waarvoor ik mijn dank uitspreek. Tijdens het Zweedse voorzitterschap liep de militaire doelstelling enige vertraging op maar werden daarentegen de procedures en de inrichting van burgerlijke crisiscentra actief ter hand genomen.
Zoals u weet, verklaarde de Europese Top van Laken deze snelle interventiemacht operationeel, waarbij ik in alle eerlijkheid moet zeggen dat het hier eerder een virtuele dan een werkelijke inzetbaarheid betreft. Dat maakt dit mandaat, zeker na de gebeurtenissen van 11 september, voor het Spaans voorzitterschap des te prangender.
Dan wil ik nu kort ingaan op de grondbeginselen van het defensiebeleid. Zoals dit Parlement uiteraard weet, betreft het hier een intergouvernementele aangelegenheid die op basis van vrijwilligheid wordt ingevuld. Het beleid is rechtstreeks verbonden aan de Europese Raad en er bestaat een sui generis organisatie met een hoge vertegenwoordiger en secretaris-generaal, die overigens op een later tijdstip in dit plenum een ander onderwerp, het CPV, het Militair Comité en de Europese generale staf, zal behandelen.
Het tweede principe betreft de speciale aard van de missies. U moet, dames en heren, die speciale aard opvatten als een inschattingsprincipe want wij spreken, nogmaals, uitsluitend over militaire missies in de zin van Petersberg; humanitaire missies die tot doel hebben de vrede te bewaren of af te dwingen en, eventueel, reddingsoperaties. Hierin schuilt ook één van de problemen, mijnheer de Voorzitter, bij het inzetten van deze Europese strijdmacht tegen het terrorisme van buitenaf, wat als onderwerp bovenaan het prioriteitenlijstje van het Spaanse voorzitterschap staat. Vanwege het inschattingsmechanisme kunnen wij momenteel deze missies niet betrekken in de strijd tegen het terrorisme zonder een voorafgaande verklaring van de Raad. Als de tijd het toelaat, zal ik hier later nog op terugkomen.
Een derde principe is dat van de subsidiariteit, uiteraard niet in de traditionele zin van het woord zoals het door dit Parlement en in het Europees recht, het oude Europees recht wordt gebruikt. Met subsidiariteit bedoelen wij dat onze taken als Europeanen op het vlak van het Europees veiligheids- en defensiebeleid subsidiair zijn aan de nationale defensie die nog steeds valt onder de voorheen onwrikbare soevereiniteit van de regeringen van de lidstaten. Ook is het Europees beleid subsidiair aan de collectieve defensie die in de meeste landen van de Unie is ondergebracht bij de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie. Dat betekent dat onze missies in deze zin een aanvulling zijn op de collectieve defensie zoals die door de NAVO wordt waargenomen. Dat maakt ze echter niet minder autonoom.
Vandaar dat het vierde principe het principe van de complementariteit is. Om te voldoen aan deze principes moeten de structuren van de NAVO en die van de Europese Unie goed op elkaar worden afgestemd. Het gezond verstand eist dat zowel wat de structuren, de planning als de uitgaven betreft, overlapping en overtolligheid vermeden worden. Uiteindelijk zijn investeringen in defensie als de twee kanten van één munt, onze gemeenschappelijke munt welteverstaan.
Voordat ik de doelstellingen van het Spaans voorzitterschap ontleed, wil ik even stilstaan bij het u ongetwijfeld bekende motto dat wij voor de komende zes maanden hebben gekozen; 'meer Europa', zowel intern als naar buiten toe. Meer Europa intern betekent, wat het Europese veiligheids- en defensiebeleid betreft, dat wij meer begrip aankweken bij de burgers voor de noodzaak van dit gemeenschappelijk beleid. Meer defensie naar buiten toe betekent niets minder dan het lenigen van een existentiële nood.
Gelooft u mij, dames en heren, dat het niet slechts mijn persoonlijke overtuiging maar ook die van de Spaanse regering is dat het Europese veiligheids- en defensiebeleid beantwoordt aan een existentiële nood. Als Europa als entiteit een rol wil spelen in deze wereld is een gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid onontkoombaar. Een Europese Unie die op het vlak van de veiligheid niet met één stem spreekt en niet over een eigen, militaire rugdekking beschikt, is niet geloofwaardig. Er zijn voorbeelden te over waaruit deze leemte blijkt. Bovendien denk ik, geachte leden, dat zelfs een gemeenschappelijk monetair beleid op lange termijn ondenkbaar is zonder een Europees buitenlands- en veiligheidsbeleid ter ondersteuning van deze munt.
Dan wil ik nu, mijnheer de Voorzitter, geachte parlementsleden, nader ingaan op de door ons in drie groepen verdeelde doelstellingen van het Spaans voorzitterschap; operationele doelstellingen, institutionele doelstellingen en doelstellingen met betrekking tot de publieke opinie.
Ik steek van wal met de operationele doelstellingen, die onvermijdelijk wat technisch van aard zijn. Ik moet u zeggen dat dit onderwerp centraal stond tijdens de informele vergadering van de ministers van Defensie van de Unie, op 22 en 23 maart jongstleden in Zaragoza. Iedereen was het erover eens dat Headline Goal en de bijbehorende militaire capaciteit de prioriteit der prioriteiten is. Wij hebben dus ten eerste een begin gemaakt met het vastleggen van de snelle interventie-eenheden binnen de eventuele strijdmacht die de in Helsinki omschreven Petersbergtaken moet uitvoeren. De noodzaak om deze snelle interventie-eenheden te identificeren vloeit ook voort uit de recent gebleken noodzaak bepaalde onderdelen van Headline Goal - uit de lijst - te selecteren zodat er in geval van crisis procedures bestaan voor een onmiddellijke mobilisering. Het was ons er niet om te doen een mini-Headline Goal te creëren, of een parallelle Headline Goal; wij wilden eenvoudigweg de procedures vastleggen op basis waarvan de eenheden kunnen worden geselecteerd die bij een crisis meteen inzetbaar zijn.
In de tweede plaats werken wij aan de realisering van de operationele hoofdkwartieren. Met de informaliteit die het parlementaire debat eigen is, kan ik u zonder omwegen zeggen dat de Lakense Verklaring van Operationaliteit geen uitsluitsel geeft over welk operationeel hoofdkwartier het bevel voert over de eenheid die in geval van crisis ingezet wordt voor een Petersbergtaak. Wat dat betreft tasten wij in het duister maar bovendien weten wij ook nog niet welke eenheden in eerste instantie zullen worden gemobiliseerd. Voor een effectieve Verklaring van Operationaliteit zijn deze eerste twee doelstellingen dus van cruciaal belang. Het aanbod van hoofdkwartieren is groot genoeg om in de nabije toekomst een keuze te maken. Ze moeten een multinationale structuur hebben - wij hebben de vereisten uitgewerkt - en verder dienen de wijze van functioneren en de procedures van deze hoofdkwartieren te zijn gehomologeerd. Het voorzitterschap blijft op dit punt aansturen op twee actielijnen: het ontwikkelen van genormaliseerde operationele procedures voor de toekomstige hoofdkwartieren en in de tweede plaats aandacht voor de groep hoofdkwartieren die is ingesteld in het Europees Actieplan, waar ik nu nader op zal ingaan.
Mijnheer de Voorzitter, geachte leden, de Raad van Laken heeft onder auspiciën van Nederland een Belgisch voorstel aangenomen voor een Europees militair actieplan. Het is eigenlijk niets anders dan een werkmethode om de leemtes en onvolkomenheden op onze lijst te traceren en te verhelpen. Het Spaans voorzitterschap heeft de nationale chefs van staven aan het werk gezet door ze te vragen wat voor hen de belangrijkste tekortkomingen van de lijst zijn. Ze hebben in no time gereageerd en momenteel zijn er reeds 17 deskundigenpanels bezig oplossingen te formuleren voor de 24 gesignaleerde prioriteiten of tekortkomingen. Wij tonen onze goede wil door vier van die panels voor te zitten waarin, om u een idee te geven, gesproken wordt over gevechtshelikopters, aanvoer via de lucht, gestationeerde luchtverdediging en veldhospitalen. In Zaragoza hebben wij een verkennend gesprek gevoerd over de kosten en de financiering van de zaken die uit dit lopend onderzoek naar voren komen. Daarbij zijn originele ideeën met betrekking tot een gemeenschappelijke financiering aan de orde gekomen waarover wij ons momenteel beraden. Misschien kan ik hier straks nog op terugkomen.
Anderzijds is ook de Headline Task Force reeds actief, de Europese deskundigengroep die alle lijnen naar het Noord-Atlantisch Bondgenootschap moet openhouden. Deze groep komt tijdens ons voorzitterschap in trojkasamenstelling bijeen met de deskundigen van de NAVO, die dit proces volledig steunt. Dat betekent dat ons defensiebeleid in alle openheid wordt gecoördineerd met de NAVO-activiteiten.
Binnen deze context vermeld ik ook de noodzaak een mechanisme in het leven te roepen dat op ieder gewenst moment een duidelijk inzicht kan verschaffen in de mogelijkheden of tekorten van de Europese troepenmacht. Uiteraard moet het hier een eigen, autonoom mechanisme van de Europese Unie betreffen maar ook hier strekt het ons tot voordeel indien wij erin slagen de positieve ervaringen van de NAVO te verdisconteren.
Het grootste struikelblok ligt momenteel ontegenzeggelijk bij de planning en indeling van de troepenmacht. Te denken valt aan de aangepaste codes en de taakomschrijving van de eenheden zelf.
Als ik het nu ga hebben over de betrekkingen tussen de Europese Unie en het Noord-Atlantisch Bondgenootschap zoals die zijn vastgelegd in het zogenaamde Berlijn-Plus-Akkoord, met name in het hoofdstuk over de permanente toegang van de Europese Unie tot het crisisbeheer bij de NAVO, dan moge duidelijk zijn dat dit een cruciaal, zoniet doorslaggevend aspect is van niet alleen ons voorzitterschap maar van het gehele Europese veiligheids- en defensiebeleid. De Europese Top van Barcelona heeft het belang onderstreept van doorlopende akkoorden tussen de Europese Unie en de NAVO en heeft het voorzitterschap en de secretaris-generaal, de hoge vertegenwoordiger, belast met het leggen van de noodzakelijke contacten om de onderhandelingen zo snel mogelijk tot een goed einde te brengen.
Onze staatshoofden en regeringsleiders hebben eenvoudigweg vastgesteld dat de realisering van een permanent samenwerkingsverband met de NAVO niet langer mag worden uitgesteld. Uit het verleden is reeds gebleken dat ad hoc oplossingen kunnen leiden tot ernstige storingen. Op het moment dat de Unie voor het eerst een crisisbeheer opzet, zou zo'n storing bijzonder ongelegen komen en een wissel trekken op onze huidige en toekomstige reputatie.
Mijnheer de Voorzitter, tenzij u erop aandringt, wil ik voorbijgaan aan de wijze waarop de Europese Unie zich van bepaalde missies heeft gekweten, zoals in de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en in Bosnië Herzegovina. Operatie Amber Fox is nog gaande. Ik wil in deze context slechts wijzen op het belang van oefening CME 02, waarmee wij in mei ons organisatievermogen op basis van crisisbeheerprocedures zullen toetsen. Dat vindt dus plaats tijdens het Spaans voorzitterschap en ik kan u garanderen, geachte Parlementsleden, dat gaandeweg schijnbaar onoplosbare problemen zijn overwonnen. Gelet op de betrokkenheid van vooraanstaande Europese instanties als het Militair Comité, het Politiek Comité voor de veiligheid, de secretaris-generaal, de hoge vertegenwoordiger en de generale staf zelf, ben ik ervan overtuigd dat wij dit leger in mei, en in de toekomst, met succes op de been zullen brengen.
Ik sprak, mijnheer de Voorzitter, dames en heren, over een tweede dimensie, de institutionele dimensie. Ik wil erop wijzen dat Spanje, samen met een aantal landen, heeft aangedrongen op de formele oprichting van een Ministerraad voor Defensie. Begrijpt u mij alstublieft goed; wij willen niet zomaar nog een Raad toevoegen aan de Europese institutionele kosmos. Waar het ons om gaat, is dat diegenen die de verantwoordelijkheid dragen, ook inderdaad aan de slag kunnen. Wij willen geen bevoegdheden afnemen van de ministers van Buitenlandse Zaken; wij willen alleen maar ons werk kunnen doen en met elkaar de door mij genoemde problemen aanpakken: de effectiviteit van Headline Goal en de eventuele Petersbergtaken. Daar hebben wij deze Raad voor nodig. Een eerste, belangrijke slag is reeds gewonnen; met algemene consensus vindt er in mei, in Brussel, onder de paraplu van de Raad Algemene Zaken, een Defensieraad plaats waarbij alleen ministers van Defensie aanwezig zijn.
Wat de institutionele doelstellingen betreft wil ik in de tweede plaats ingaan op de uitgangspunten voor een Europees bewapeningsbeleid waarmee ik dan meteen reageer op de vragen en zorgen van afgevaardigde Brok. Hoewel er kort melding van wordt gemaakt in de Verklaring van Helsinki is er in de praktijk inderdaad nog niets gebeurd met het Europees bewapeningsbeleid - zelfs de fundamenten zijn nog niet gelegd. Die eerste stap hebben wij vastberaden willen zetten. Wij willen op geen enkele wijze ingrijpen in de Europese wapenindustrie, wij beschikken ook niet over de bevoegdheden daartoe. Wat wij wel willen, is de basis, de fundamenten leggen voor een Europees bewapeningsbeleid.
Ik zei al eerder dat het Europese veiligheids- en defensiebeleid voor de Unie overeenkomt met een existentiële nood. Tegelijkertijd geldt dat geen enkel veiligheids- en defensiebeleid zonder een bewapeningsbeleid kan. Wij hebben bijgevolg een soort van tien geboden opgesteld - alhoewel het aantal uiteindelijk wat lager uitviel - op het vlak van de principes waarop een Europees bewapeningsbeleid moet zijn gebaseerd. Uitgangspunt hierbij is dat de Europese bewapeningsindustrie het GBVB dient en niet andersom - dat kan overkomen als een open deur maar de werkelijkheid ziet er vaak anders uit. Daarnaast gelden uiteraard de principes van vrijwilligheid, transparantie en coördinatie met andere organisaties. Wat concrete maatregelen betreft denken wij aan de harmonisatie van operationele vereisten, het gemeenschappelijk gebruik van eenheden, de aankoop van uitrustingen voor deze eenheden bij een Europees bewapeningsagentschap dat de reeds bestaande wapeninstanties verenigt of anders coördineert, het opzetten van een accountancysysteem dat een meer waarheidsgetrouw beeld geeft waardoor de financiering op lange termijn van bepaalde systemen eenvoudiger wordt en de poging om - zoals ik al eerder zei - nieuwe vormen van gemeenschappelijke financiering te vinden.
Door de noodzaak om de op de lijst van Helsinki geïdentificeerde tekortkomingen te ondervangen met behulp van een methodologie stuiten wij automatisch op deze grondslagen voor een Europees bewapeningsbeleid. Het voorzitterschap heeft hierover een vergadering belegd op 29 april aanstaande met de bewindslieden die op nationaal niveau verantwoordelijk zijn voor bewapening.
Mijn spreektijd, mijnheer de Voorzitter, begint ten einde te lopen en alhoewel de operationele dimensie onze hoofdprioriteit is, wil ik in de tijd die mij rest, wijzen op enkele aspecten die een soort bewustzijn kunnen aanwakkeren bij de Europese burger op het vlak van de Europese defensie, iets wat ook zeker niet van belang ontbloot is. Dames en heren, wij hebben gebeurtenissen achter de rug die aantonen dat wij een juridisch corpus van humanitair recht nodig hebben voor de toekomstige Petersbergtaken. Toen Spanje dit voorstel deed, had 11 september nog niet plaatsgevonden. Enkele maanden na 11 september deden zich gebeurtenissen voor die aan het licht brachten hoe absoluut noodzakelijk het is dat wij het recht dat in crisissituaties geldt, nader definiëren. Ik heb het hier uiteraard over de behandeling van gevangenen en van de burgerbevolking, de omgang met privé-bezit en de betrekkingen met civiele autoriteiten bij de uitvoering van Petersbergtaken. Het leek ons een goed idee om dit pad te laten beginnen in Salamanca, op dit moment Culturele Hoofdstad van Europa en ook de plaats waar lang geleden, in de XVIe eeuw, het ius ad bellum en het ius in bello ontstonden. Vandaar dat wij in mei ook een vergadering houden in Salamanca waarvoor natuurlijk de vertegenwoordigers van de lidstaten zijn uitgenodigd, evenals een aantal derde landen en het Internationale Comité van het Rode Kruis.
Tot slot kunnen wij, mijnheer de Voorzitter, geachte Parlementsleden, als Spaans voorzitterschap niet voorbijgaan aan de mediterrane dimensie van het GBVB. Zoals u weet, vindt er, heel opportuun, op 22 en 23 april aanstaande een vergadering plaats in Valencia. Wij wilden geen GBVB zonder mediterrane dimensie en daarom hebben wij ook een seminar gepland op 20 en 21 mei, in Barcelona, over de mediterrane dimensie van ons gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid. De oeverstaten moet duidelijk worden gemaakt dat Headline Goal zeker voor hen geen bedreiging vormt: het gaat erom stabiele contacten aan te gaan met hun strijdkrachten en regeringen die de veiligheid en de welvaart van het Middellandse-Zeegebied ten goede zullen komen. En met ditzelfde doel komen wij ook, op initiatief van België, in Cartagena bijeen waar de pr-hoofden van de verschillende defensiedepartementen samen met communicatiewetenschappers een nieuwe impuls zullen geven aan het op een begrijpelijke manier overbrengen van onze boodschap aan de Europese burger.
Mag ik, mijnheer de Voorzitter, uw geduld nog even op de proef stellen met een korte opmerking over het terrorisme. Dames en heren parlementsleden, ik zei reeds dat het Spaans voorzitterschap - en u heeft dat hier ook al kunnen horen uit de mond van voorzitter Aznar - de strijd tegen het terrorisme bovenaan het prioriteitenlijstje heeft staan. Het behoeft geen toelichting waarom Spanje, als voorzitter, in de huidige omstandigheden de morele plicht heeft om de strijd tegen het terrorisme hoog in het vaandel te dragen.
Samen met de defensiecollega's van de Europese Unie hebben wij intensief nagedacht en wij zijn het erover eens dat de strijd tegen het terrorisme niet past binnen de Petersbergtaken, zoals ik reeds zei. Ook delen wij de mening dat de strijd tegen het terrorisme binnen de Unie moet worden gevoerd door de rechtsstaat via de daartoe bestaande procedures, de rechtbanken en de staatsveiligheidsdiensten. Wij kunnen echter niet inert blijven indien de Europese burger het slachtoffer zou worden van terroristische aanvallen van buitenaf. In dat geval zijn er onherroepelijk gemeenschappelijke militaire eenheden nodig zoals wij die momenteel proberen op te zetten. Ik heb het over eenheden die ingezet kunnen worden bij aanslagen met NBC-massavernietigingswapens - nucleaire, bacteriologische of chemische wapens. Ik doel op veiligheidsdiensten, op eenheden die onze strijdkrachten op missies moeten beschermen en ik denk aan troepen die de zogenaamde gemeenschappelijke Europese ruimte of ons gemeenschappelijk luchtruim moeten beveiligen. Deze eenheden, deze missies vormen het hoofdbestanddeel van een document dat nu in voorbereiding is en dat het Spaans voorzitterschap tijdens de Top van Sevilla aan de Europese Raad wil voorleggen. Het is onze wens dat het document daar ook wordt goedgekeurd en wij hopen dan ook op de steun, hiervoor en voor de andere punten die ik heb aangekaart, van het Europees Parlement.
Hartelijk dank, mijnheer de Voorzitter.
Brok (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, geachte commissarissen, ik wil u hartelijk danken voor dit debat. Het is vandaag dankzij het Spaanse voorzitterschap van de Raad de eerste keer dat wij in het bijzijn van een minister van Defensie over dit onderwerp discussiëren. Dit is mijns inziens een positief signaal. Wij vatten dat ook als zodanig op en daarom willen wij u hiervoor danken. Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik ben het eens met hetgeen u aan het eind van uw betoog zei over terrorisme en met de terechte poging van Spanje. Als ik kijk naar de politieke situatie sinds 11 september heb ik het gevoel dat wij weliswaar vele besluiten genomen hebben en dat er over vele zaken gesproken is, maar dat in de nationale ministeriële molens veel kansen zijn blijven steken om de strijd tegen het terrorisme daadwerkelijk om te zetten en een oplossing te vinden voor de vraag waar de grens ligt tussen binnenlandse en buitenlandse veiligheid.
Met name de vorige week is tijdens het bezoek van de delegatie van de Europese Unie aan het Midden-Oosten gebleken hoe gering onze politieke invloed is. Wij geven veel geld uit aan buitenlandse hulp - de Europese Unie spendeert drie maal zoveel geld aan buitenlandse hulp als de Verenigde Staten - en ook onze inzet op het gebied van de civiele crisisbeheersing wordt steeds groter. Desondanks is onze politieke invloed zo gering, omdat wij nog steeds niet in staat zijn de veiligheid werkelijk te garanderen, doordat onze militaire capaciteiten bij lange na niet voldoende zijn.
Er zijn de afgelopen jaren onder andere met het Verdrag van Amsterdam en tijdens de Raad van Keulen uitstekende beslissingen genomen. De omzetting van deze beslissingen laat in veel gevallen echter nog heel wat te wensen over. Als ik kijk naar de discussies rond het A 400 M transportvliegtuig in een aantal lidstaten, dan moet ik constateren dat men weliswaar een doel voor ogen heeft en dat ook in cijfers uitdrukt, maar dat de daadwerkelijke omzetting en de toerusting niet voldoende en niet snel genoeg zijn. Wij hebben slechts beperkt invloed, omdat wij niet serieus genomen worden. Wij zijn immers niet in staat onze beloften waar te maken en onze doelstellingen te realiseren.
Wij moeten het ook over de institutionele kwesties hebben. Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik ben het niet met u eens dat dit uitsluitend een intergouvernementele aangelegenheid is. Kwesties op het gebied van buitenlandse hulp en civiele crisisbeheersing vallen grotendeels onder de eerste pijler en moeten in financieel opzicht via de begroting geregeld worden. Om die reden is dit niet slechts een intergouvernementele aangelegenheid, maar een gemengde en we zien dat de zwakke plekken ervan aan de intergouvernementele kant liggen. Derhalve zijn wij van mening dat wij in dit forum verbeteringen tot stand moeten brengen - daarbij rekening houdend met de soevereiniteit van alle lidstaten die in deze kwestie een rol spelen - en definitieve besluiten moeten nemen. Wij mogen niet alleen in Brussel bij meerderheid van stemmen besluiten dat de soldaten van alle EU-lidstaten naar een oorlogsgebied worden uitgezonden. De nationale parlementen moeten hierin eveneens betrokken worden.
Toch moeten wij bijvoorbeeld blijven hameren op de kwestie van de nauwere samenwerking om een coalition of the willing tot stand te brengen. In Nice is dat op alle fronten gelukt, behalve op het gebied van het defensiebeleid. En juist op dat gebied hebben wij dat het hardste nodig. Helaas is dat in Nice verhinderd. Wij moeten nu voor een beslissende doorbraak zorgen. Het is duidelijk dat wij dit gezamenlijk met onze NAVO-partners willen doen, want de NAVO is onmisbaar voor de collectieve veiligheid. Wij moeten het Europees veiligheids- en defensiebeleid evenwel zodanig organiseren dat de landen die niet tot de EU maar wel tot de NAVO behoren niet het gevoel krijgen dat ze worden buitengesloten. Daarom moet er een intensieve dialoog plaatsvinden. Het is dan ook goed dat er met Turkije naar een oplossing gezocht wordt en dat er een fatsoenlijk raadplegingsproces plaatsvindt als er in de buurt van Turkije iets gebeurt. Hopelijk zijn de overeenkomsten, die ons helaas niet officicieel ter beschikking gesteld zijn, een stap in de juiste richting. De Raad moet echter een duidelijk standpunt innemen en aangeven dat daarmee niet het autonome beslissingsrecht van de Europese Unie als zodanig in twijfel wordt getrokken. Misschien dat de Raad dit nog tijdens dit debat kan doen waardoor wij in ons standpunt omtrent deze kwestie worden versterkt.
Wij moeten vaststellen dat wij in vele opzichten dezelfde doelen nastreven, maar andere ideeën hebben over de manier waarop ze verwezenlijkt moeten worden. Dat geldt ook voor het bewapeningsbeleid. De technologische afstand tussen de VS en Europa wordt steeds groter. Doordat de technologische verschillen zo groot zijn geworden, zijn wij niet meer in staat samen oorlog te voeren. Dit heeft catastrofale gevolgen voor ons defensiebeleid, maar ook voor ons industrieel beleid. Dientengevolge heeft deze kwestie eveneens te maken met de Europese interne markt. Het doet mij deugd dat behalve commissaris Patten ook commissaris Liikanen hier aanwezig is. Ik kan mij goed voorstellen dat het Europees kaderprogramma voor onderzoek dat bestemd is voor gemeenschappelijke projecten, op grond van de vele raakvlakken tussen het industrieel en defensiebeleid ook steeds meer gebruikt wordt voor militair onderzoek. Wij kunnen misschien gaan nadenken over de wijze waarop wij dit kunnen aanpakken en hoe wij de aanschaf samen kunnen bekostigen. Wij kunnen bepaalde zaken gezamenlijk aanschaffen, zoals transportcapaciteit, waardoor wij bij de maintenance, de aanschaf en vele andere zaken synergetische effecten kunnen bereiken en goedkoper worden. In vergelijking met de Verenigde Staten besteden wij 60 procent aan defensie, maar behalen wij slechts een resultaat van 10 procent van het Amerikaanse. Dat is toch duidelijk het gevolg van een verkeerde organisatie. Maar als er op Europees of nationaal niveau al sprake is van een krap budget dan moeten wij toch in staat zijn om gemeenschappelijk een dusdanige organisatie op te zetten dat wij in ieder geval het noodzakelijke bereiken en de noodzakelijke doelen in ons algemeen belang verwezenlijken.
Uiteraard moeten ook de kwesties van de wapenexport en de Europese bevoegdheden worden opgelost om het verschil in de gedragscodes op te heffen. De Europese Unie moet voor de behartiging van haar eigen belangen ook op militair gebied verbeteringen aanbrengen. Dat is ook in het belang van de vrede. Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik ben het echter met u eens - en daarvoor heeft u een goed voorbeeld gegeven - dat een Gemeenschap die een gemeenschappelijke munt heeft ook gemeenschappelijke belangen heeft op het gebied van de veiligheid. Daarom moeten wij ervoor zorgen dat er binnen de Europese Unie die een gemeenschappelijke interne markt, een gemeenschappelijke munt en een gemeenschappelijke rechtsorde heeft, geen kwalitatieve verschillen meer in de veiligheid bestaan. Wij moeten er nu voor zorgen dat er daadwerkelijk een gemeenschappelijk veiligheidsniveau komt. Dankzij dit samenwerkingsproces zijn wij al een heel eind op de goede weg en daarvoor wil ik u danken.
Patten
Mijnheer de Voorzitter, minister, laat ik allereerst het Parlement bedanken voor de gelegenheid die het de Commissie biedt om de buitengemeen belangrijke zaken te bespreken die in deze moties aan de orde worden gesteld. Ik wil ook het voorzitterschap van de Raad bedanken voor zijn bijdrage via de Spaanse minister van Defensie, die zojuist een buitengewoon interessante en belangrijke toespraak heeft gehouden. Ik onderschrijf in het bijzonder zijn slotopmerkingen over het terrorisme en het feit dat het belangrijk is terrorisme de prioriteit te geven die het in pluralistische democratieën verdient. Sommige lidstaten hebben er een bijzonder belang bij het terrorisme in al zijn vormen te verslaan.
Zoals u reeds gezegd heeft, mijnheer de Voorzitter, zal mijn collega, de heer Liikanen, zo dadelijk het woord voeren over kwesties die de defensie-industrie betreffen, maar ik wil graag iets zeggen over de alomvattende wijze waarop de Commissie veiligheid en defensie benadert.
Het is mijn zeer stellige overtuiging dat het onmogelijk is het buitenlands beleid keurig te verdelen in burgerlijke zaken aan de ene kant en militaire en defensieaangelegenheden aan de andere kant, alsof zij geen verband met elkaar houden en alsof het één behandeld zou kunnen worden zonder rekening te houden met het ander. Het Europees veiligheids- en defensiebeleid is integraal onderdeel van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Het Verdrag bepaalt dat de Commissie volledig bij dat beleid betrokken moet worden. De Commissie speelt geen rechtstreekse rol in militaire zaken, die op zich krachtens het Verdrag beperkt zijn tot de zogenaamde Petersbergtaken. Dit neemt niet weg dat onze volledige betrokkenheid bij het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid in de praktijk betekent dat wij nauw betrokken zijn bij het totale beleid.
Zo hoort het ook - want een samenhangend algemeen Europees beleid op het gebied van veiligheid, conflictpreventie en crisisbeheersing kan niet anders dan zowel burgerlijke als militaire zaken omvatten, en op dit punt wil ik aan het eind van mijn betoog nog even terugkomen.
De Europese Unie onderhoudt internationale betrekkingen en legt programma's ten uitvoer op vele gebieden, zoals energie, milieu, economische samenwerking, mensenrechten, justitie en binnenlandse zaken, programma's voor externe bijstand, enzovoort. Het is mogelijk dat tijdens een crisissituatie initiatieven ontplooid worden die ook de inzet van strijdkrachten met zich meebrengen of andere defensiegerelateerde implicaties hebben. In dat geval is het militaire element evenwel één onderdeel van wat een naadloos en geïntegreerd Europees beleid moet zijn ten opzichte van het land of de regio in kwestie.
Neem bijvoorbeeld de westelijke Balkan, waarover wij zo vaak in deze Vergaderzaal hebben gedebatteerd. Na een lange periode van bloedvergieten en etnische conflicten, die gevolgd werd door de geslaagde militaire campagne ter beëindiging van de etnische zuiveringen in Kosovo, zette de Europese Unie zich eendrachtig in om de stabiliteit te herstellen en drastische politieke en economische hervormingen te bewerkstelligen. Wij hebben een kader van stabilisatie- en associatieovereenkomsten geschapen teneinde de regionale integratie te stimuleren en deze landen politiek uitzicht te geven op het lidmaatschap van de Europese Unie op de lange termijn. Wij leiden een cruciaal onderdeel van de VN-missie in Kosovo. Wij hebben ook initiatieven opgezet zoals het programma 'Energie voor democratie? in Servië, dat uitdrukkelijk politieke, economische en humanitaire doelstellingen had.
Dit waren allemaal elementen - en belangrijke elementen - van een geïntegreerd Europees beleid inzake veiligheid en conflictpreventie in de regio. De Europese Commissie blijft een centrale rol spelen in de ontwikkeling en de tenuitvoerlegging van dat beleid. Het EU-beleid in de regio bracht echter ook het inzetten van militaire middelen met zich mee - bijvoorbeeld in de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië, waar de NAVO merendeels Europese troepen inzette ter ondersteuning van een politiek akkoord ten tijde van toenemende spanning en geweld tussen etnische groeperingen. De inzet van de troepen en de activiteiten die de Europese Unie al uitvoerde moesten zorgvuldig op elkaar worden afgestemd. Zoals het Parlement weet waren de heer Solana en ik rechtstreeks betrokken bij bemiddelingspogingen op het moment dat de interventiemacht binnentrok. De Commissie steunde de politieke doelstellingen van de militaire inzet door middel van haar snelle-reactiefaciliteit en hielp daarmee het vertrouwen te herstellen in de regio en de etnische spanningen te verminderen middels een noodprogramma voor de wederopbouw van huizen, en andere maatregelen.
Thans hebben de regeringsleiders, tijdens de Europese Raad van Barcelona, verklaard dat de Europese Unie bereid is de verantwoordelijkheid voor een militaire vervolgoperatie op zich te nemen, met dien verstande dat aan bepaalde voorwaarden, bijvoorbeeld permanente regelingen voor de samenwerking tussen de EU en de NAVO, is voldaan. De Commissie is niet rechtstreeks betrokken bij dat besluit, dat raakt aan de fysieke veiligheid van het nationale militaire personeel dat in de regio wordt ingezet - en daar streeft zij ook niet naar. Maar, nogmaals, wij moeten erbij betrokken worden in zoverre dat het iets toevoegt aan de totale inspanning van de Europese Unie. Wij moeten onze stem kunnen laten horen, aangezien militaire beslissingen, zoals ik al zei, ook implicaties hebben voor het alomvattende veiligheidsbeleid van de Europese Unie in bredere zin, zoals ik dat beschreven heb.
De verstrengeling van militaire en defensieaspecten van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid enerzijds en de meer traditionele gebieden van communautair belang anderzijds is complex en ligt politiek vaak gevoelig. De Europese Commissie staat klaar om, gebruikmakend van de mogelijkheden van het Verdrag, haar bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van een sterke, efficiënte en levensvatbare Europese bewapeningsindustrie. Uit de moties die vandaag voor ons liggen blijkt dat dit ook de wens van het Parlement is. De meeste afgevaardigden steunden bijvoorbeeld het initiatief van de Commissie om de Adviesgroep voor lucht- en ruimtevaartonderzoek - ofwel STAR 21 - in het leven te roepen, die tot taak heeft na te denken over de strategische uitdagingen waarvoor de EU in die cruciale sector staat. Wij juichen het toe dat Carlos Westendorp, de voorzitter van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, en Karl von Wogau zitting zullen nemen in deze adviesgroep.
Zoals ik al zei, staat de Commissie klaar om haar bijdrage te leveren. Wij moeten in dit soort zaken evenwel nauw samenwerken met de lidstaten, die op nationaal niveau immers verantwoordelijk blijven voor veel van de betreffende beleidsvormen.
Er wordt momenteel nog grondig nagedacht over de verstrengeling van burgerlijke en militaire belangen en van de verantwoordelijkheden van de Europese Unie en de afzonderlijke lidstaten bij het voeren van een geïntegreerd beleid op het gebied van veiligheid en crisisbeheersing. Niettemin begint de noodzakelijke institutionele machinerie vorm te krijgen - in het Comité voor politieke en veiligheidsvraagstukken, bijvoorbeeld, en in de organen die dit comité adviseren, zoals het Militair Comité, de Politiek-militaire Groep en het Comité voor civiele aspecten van crisisbeheersing. De heer Solana en ik werken op dit ogenblik aan een afbakening van de mogelijkheden en beperkingen van onze respectievelijke rollen en verantwoordelijkheden.
Het is niet altijd gemakkelijk. Zo zijn er onbeantwoorde vragen over de financiering van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, zowel voor acties die uit de communautaire begroting worden gefinancierd, als voor uitgaven met implicaties op militair of defensiegebied, die altijd ten laste van de lidstaten moeten worden gebracht. De Europese Unie heeft mechanismen nodig die haar een grotere budgettaire bewegingsruimte bieden bij het voeren van het buitenlands beleid en die haar in staat stellen in crisissituaties sneller middelen beschikbaar te maken. Wij hebben daartoe enige communautaire begrotingsvoorstellen ter tafel gelegd. Wij moeten in ons streven naar grotere flexibiliteit echter geen parallelle structuren in het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid creëren die onttrokken zijn aan de kritische blik van het Parlement en aan het financiële toezicht van de Rekenkamer - of zaken betreffen die onder communautaire bevoegdheden vallen.
Deze problemen zijn niet onoplosbaar. Wij zijn bijvoorbeeld regelingen overeengekomen met betrekking tot de toezichthoudende EU-missie in Bosnië, waarin zorgvuldig tussen de strijdige belangen gelaveerd wordt. Wij moeten echter met gevoeligheid te werk blijven gaan - en dat is ook van toepassing op het gebied van de met defensie verband houdende industrie, waarover mijn collega, de heer Liikanen, zo dadelijk het woord zal voeren.
Tot besluit zou ik graag nog één ding naar voren willen brengen; de interessante opmerkingen van de heer Brok hebben mij daartoe uitgedaagd - of aangemoedigd. De heer Brok bracht te berde dat wij moeten kunnen laten zien hoeveel belang wij hechten aan de veiligheid van Europa, en dat is zeer begrijpelijk. Hij sprak over defensie-uitgaven en over uitgaven voor militair materieel. Een commissaris begeeft zich in gevaarlijk vaarwater als hij zich met deze onderwerpen wil bezighouden. De Commissie is niet de zestiende lidstaat; zij heeft niet haar eigen belastingbetalers die haar kunnen kiezen of wegsturen. Ik heb gelezen over het belangrijke debat aangaande de vraag of Europa meer geld zou moeten besteden aan precisieraketten, speciale eenheden, luchtbrugcapaciteit en militaire telecommunicatiemiddelen. Het lijkt mij dat met intellectueel en politiek zeer steekhoudende argumenten wordt aangetoond dat de consequenties voor het transatlantisch bondgenootschap, in de zin van verschillen in technologische capaciteit, op den duur wel destabiliserend moeten werken, tenzij wij bereid zijn op voornoemde gebieden meer geld uit te geven. Ik wil mij echter verder niet in dat debat mengen, maar slechts één uitermate belangrijk, realistisch punt naar voren brengen.
De president van de Verenigde Staten heeft onlangs gevraagd om een verhoging van het defensiebudget met 14 procent, dat wil zeggen 48 miljard dollar. Ik betwijfel of ook maar iemand in dit Parlement lid is van een politieke partij die erin zou slagen gekozen te worden, hoewel zij in Europa pleit voor een verhoging van de defensie-uitgaven met 14 procent, terwijl tegelijkertijd het mes wordt gezet in de uitgaven voor de gezondheidszorg en het onderwijs. Wie lid is van zo'n partij, mag zijn hand opsteken!
Ik wil slechts duidelijk maken dat wij realistisch moeten zijn. Wij moeten de kloof tussen onze retoriek en datgene wat wij werkelijk bereid zijn als politici te verdedigen, niet te groot laten worden. En wij moeten niet de buitengewoon belangrijke bijdrage bagatelliseren die wij allen leveren aan al die andere aspecten van veiligheid waarover wij bijvoorbeeld een paar weken geleden gesproken hebben in Monterrey, onder auspiciën van de Verenigde Naties. Het is wel degelijk van belang voor de veiligheid als wij ons op dit moment in Afghanistan bezighouden met wat sommige mensen nogal laatdunkend maatschappelijk werk noemen. Als wij door maatschappelijk werk te verrichten voorkomen dat wij de komende vijf tot tien jaar opnieuw militair betrokken raken bij Afghanistan, dan lijkt mij dat een uitstekende investering in de veiligheid van de Europese Unie en de regio en de wereld.
Ik hoop dat wij realistisch kunnen zijn in onze beoordeling van veiligheid en realistisch over de manieren waarop Europa het beste daadwerkelijk kan bijdragen aan een grotere veiligheid overal ter wereld, met de volmondige instemming van degenen die weliswaar niet voor mij, maar wel voor u stemmen.
De Voorzitter.
Ik heb de indruk, commissaris, dat u zich ook in gevaarlijk vaarwater uitstekend zou weten te redden als het nodig was.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, zoals in de vraag van de heer Brok reeds aan de orde kwam, hield de Commissiemededeling van december 1997 over de tenuitvoerlegging van de strategie van de Europese Unie voor met defensie verband houdende industrietakken een ambitieuze totaalaanpak in. Deze mededeling bevatte een voorstel voor een gemeenschappelijk standpunt van de Raad betreffende de ontwikkeling van een Europees bewapeningsbeleid en een actieprogramma van veertien punten voor de met defensie verband houdende industrietakken. Voor sommige van de veertien maatregelen van het actieplan is wetgeving nodig, terwijl andere ten uitvoer kunnen worden gelegd met gebruikmaking van instrumenten die de Unie reeds ter beschikking staan.
Er is al forse vooruitgang geboekt met betrekking tot de meeste acties; om precies te zijn elf van de veertien zijn verwezenlijkt. Tot voor kort werden discussies in de Raad echter over het algemeen gekenmerkt door meningsverschillen tussen de lidstaten, wat aanneming van een gemeenschappelijk standpunt inzake het kader voor een Europees bewapeningsbeleid in de weg stond. Dit bemoeilijkte de vooruitgang aanmerkelijk wat betreft maatregelen waarvoor wetgeving nodig was, zoals voor de onderdelen van het actieplan over douanerechten en intracommunautaire overdrachten. Ik wil vandaag echter onderstrepen dat de Commissie inbreukprocedures heeft ingeleid tegen tien lidstaten in verband met de juiste toepassing van het gemeenschappelijk douanetarief voor militaire en niet-militaire goederen. Hierdoor zal de discussie over dit onderwerp wellicht weer opleven. Voorts wordt, wat de intracommunautaire overdracht van deze goederen betreft, nog steeds gezocht naar geschikte technische oplossingen en daarbij zijn enige vorderingen gemaakt.
Ondanks het feit dat wij bij een aantal van deze cruciale onderwerpen minder snel vooruitkomen dan wij hadden gehoopt, wil ik benadrukken dat de aanbeveling de Europese bewapeningsindustrie te herstructureren en een interne markt voor militair materieel te creëren nog even steekhoudend is als altijd. Zij is zelfs relevanter dan ooit om tenminste twee redenen, te weten de ontwikkeling van het Europese veiligheids- en defensiebeleid en de vestiging van transnationale defensiebedrijven. Het concurrentievermogen van de Europese bewapeningsindustrie is van levensbelang voor het ontluikende Europese veiligheids- en defensiebeleid. De Commissie verwacht derhalve dat regeringen in toenemende mate inzien dat het, om een eind te maken aan beleidsvormen en praktijken die verhinderen dat Europese defensiebedrijven efficiënter samenwerken, dringend noodzakelijk is een andere houding aan te nemen.
Een dergelijke verandering in de opstelling van de lidstaten zou de Commissie door het uitoefenen van haar bevoegdheden wellicht in staat stellen effectiever bij te dragen aan de ontwikkeling van de Europese markt voor militair materieel evenals aan communautaire beleidsvormen als het verwezenlijken van een interne markt voor defensie, externe handel, enzovoort. Bijgevolg is de Commissie voornemens - en dat was de vraag waarop ik een bevestigend antwoord gaf, mijnheer Brok - het actieprogramma opnieuw te bekijken en bij te werken, zodat eventuele nieuwe ontwikkelingen erin worden meegenomen.
Daarnaast streeft de Commissie, in nauwe samenwerking met nationale overheden en vertegenwoordigers van de industrie, naar een grotere concurrentiekracht voor de Europese bewapeningsindustrie.
De heer Brok bracht ook het punt van standaardisatie ter sprake. Belangrijk in dit verband zijn onze inspanningen om meer begrip te wekken voor het belang van standaardisatie voor de efficiëntie en de concurrentiekracht van de Europese, met defensie verband houdende industrietakken. Wij hebben eveneens diverse opties en mogelijke aanzetten voor een herziening van defensiestandaarden onderzocht. De Europese Commissie voor Normalisatie is voor deze gelegenheid aangewezen als het ideale forum om dit initiatief vorm te geven in een handboek voor defensienormen en procedures die, wanneer zij eenmaal zijn ingesteld, meer transparantie zullen bieden en de interoperabiliteit, de harmonisatievereisten en de kosteneffectiviteit bij aankopen zullen verbeteren.
Er zijn twee processen aan de gang waardoor wij ervan overtuigd zijn dat efficiënte oplossingen in de nabije toekomst binnen bereik komen. Ten eerste wordt vooruitgang geboekt met betrekking tot het Europees veiligheids- en defensiebeleid waardoor het pad geëffend wordt voor het harmoniseren van de vraag naar militair materieel in Europa. Ten tweede groeit, parallel daaraan, geleidelijk het inzicht dat de regels en voorschriften die de concurrentiekracht beïnvloeden van eenmaal hervormde bedrijfstakken geharmoniseerd dienen te worden.
Zoals commissaris Patten reeds aangaf wordt met deze ontwikkelingen rekening gehouden in STAR 21, de adviesgroep die zich buigt over de strategische herziening van het lucht- en ruimtevaartonderzoek voor de 21e eeuw. STAR 21 beoogt het inzicht in vraagstukken die met lucht- en ruimtevaart samenhangen te vergroten en initiatieven op gang te brengen waardoor de Europese lucht- en ruimtevaartindustrie een volwaardige rol kan spelen in de toekomst van Europa. STAR 21 brengt vooraanstaande vertegenwoordigers van de industrie in contact met de Commissie, de Raad en ook met het Europees Parlement, zoals vandaag al ter sprake is gekomen, aangezien de heer von Wogau en de heer Westendorp y Cabeza, de voorzitter van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, eveneens zitting nemen in voornoemde adviesgroep.
Ik hoop dat dit verslag, dat wij in juli ter tafel zullen leggen, een verdere impuls zal geven aan onze inspanningen ten behoeve van een sterke, concurrerende Europese bewapeningsindustrie.

Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, leden van de Commissie, dames en heren, ik geloof dat we tevreden mogen zijn over hetgeen we bereikt hebben binnen het kader van het defensiebeleid: we hebben een capaciteitencatalogus, een Militair Comité, een generale staf en we proberen nu uit te vinden hoe we de NAVO kunnen aanvullen. Toch geloof ik dat we nog veel meer moeten doen.
We zien dat de politieke en militaire hegemonie van de Verenigde Staten overtuigender is dan ooit. Slechts 4% van de wereldbevolking woont in de Verenigde Staten, en toch is dit land in staat 30% van alle goederen en diensten in deze wereld te produceren. Ik heb daar bewondering voor. China heeft een veel grotere bevolking en een grondgebied dat vijf keer zo groot is, en toch brengt het niet meer dan 3% van de goederen en diensten voort. Als we verder bedenken dat de productie van Rusland achterblijft bij die van Zwitserland, en als we vervolgens kijken naar onze eigen defensiebegroting, dan blijkt toch duidelijk dat er sprake is van een enorme onevenwichtigheid.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, dames en heren vertegenwoordigers van de Commissie, ik zou graag een vraag willen formuleren over wat komen gaat. Ik wil namelijk het volgende weten: als de Conventie die een discussie voert over de toekomst van Europa ooit een grondwet voortbrengt, welke plaats krijgt defensie in dat Verdrag dan toebedeeld? Is het mogelijk om een defensie- en veiligheidsbeleid bij de eerste pijler onder te brengen dat verder gaat dan conflictpreventie en crisisbeheer en de Europese Unie internationaal tevens het gewicht geeft dat haar op grond van haar economische, financiële en industriële macht toekomt, of begeven we ons daarmee - zoals commissaris Patten zojuist zei - op het gebied van de fictie?
De fungerend voorzitter van de Raad heeft een verwijzing gemaakt naar de bestrijding van terrorisme. Op 11 september zijn er barbaarse aanslagen op de vrijheid gepleegd, en die aanslagen hebben duidelijk gemaakt dat veiligheid, defensie, diplomatie, handel, cultuur en religie nauw met elkaar verweven zijn. Duidelijk is nu ook dat iedereen zich ervan bewust dient te worden dat het terrorisme ons allen op dezelfde wijze bedreigt - we moeten dus allemaal hetzelfde antwoord geven.
Daarom acht ik het van het allerhoogste belang dat we het eens worden over de wijze waarop de rechtstaat zich bij de bestrijding van het terrorisme moet opstellen. Bovendien moeten we onze inlichtingendiensten en de middelen waarmee we ons tegen ABC-wapens kunnen teweerstellen, coördineren.
Tot slot, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, wil ik iets zeggen over de uitlatingen die hier zijn gedaan, en die door de heer Patten van zulk intelligent commentaar zijn voorzien. Als we menselijkheid in cijfers willen uitdrukken, dan is dat hetzelfde als wanneer je een overstap maakt van welzijn naar het kasboek. Als we een defensiebeleid willen, dan moeten we er rekening mee houden dat zo'n beleid ook betaald moet worden. We moeten tegemoet komen aan het binnen de Europese Unie bestaande verlangen om op dit gebied internationaal iets te betekenen, zonder daarvoor al te hoge uitgaven te doen - anders zou de publieke opinie zich ertegen verzetten. Het is dus van belang - en daarmee sluit ik af, mijnheer de Voorzitter - dat we het adjectief niet met het substantief verwarren. We moeten een duidelijk onderscheid maken tussen het werkelijk essentiële en het bijkomstige, tussen het schilderij zelf en de schaduw die het op de wand werpt.

Wiersma (PSE).
Voorzitter, het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie begint langzaam vorm te krijgen. Goede voornemens worden vertaald in steeds concretere activiteiten en de ontwikkeling van de snelle interventiemacht vordert gestaag. De eerste inzet daarvan kan hopelijk in Macedonië plaatsvinden. Niettemin blijft zelfs het bijeenbrengen van een troepenmacht van ongeveer 2000 man een moeizame opgave waarbij de Europese Unie het nog niet zonder de NAVO kan stellen en dat levert de nodige problemen op. Op zich is samenwerking met de NAVO een goede zaak, omdat we dan ook sneller operationeel kunnen zijn, maar het is ook een complicerende factor, zoals blijkt uit de gesprekken met Turkije. Op de langere termijn moet de Europese Unie naar volledige autonomie streven waar het de inzet van de snelle interventiemacht betreft. Ontwikkeling van de nog ontbrekende militaire capaciteit is daarom urgent. De Europese Unie is de NAVO niet en de NAVO is niet de Verenigde Naties. We mogen de rollen niet verwisselen. De Europese Unie streeft er niet naar een organisatie voor collectieve verdediging te zijn. Zij is geen militaire supermacht en stelt een multilaterale aanpak van internationale problemen via de VN en andere internationale organisaties voorop.
De afgelopen tijd zijn opvallende verschillen aan het licht gekomen tussen de Europese Unie en de VS. Die zijn in hoge mate het gevolg van uiteenlopende veiligheidsopvattingen. Het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid is in feite de uitdrukking van de geschiedenis van Europa van de afgelopen 100 jaar. Het samenwerkingsmodel staat daarbij voorop. Op het militaire instrument wordt veel minder de nadruk gelegd dan in de Verenigde Staten en dat is niet alleen vanwege het niet hebben van een militaire-supermachtstatus. We hebben de relatieve waarde van het instrument ingezien en leggen daarom veel meer de nadruk op de inzet van civiele middelen zoals diplomatie en economische samenwerking. Niet voor niets zijn conflictpreventie en conflictoplossing een belangrijk uitgangspunt van ons beleid geworden. De uitbreiding van de Europese Unie, maar ook de Balkanpolitiek zijn daarvan invullingen. Het verklaart echter ook de hernieuwde aandacht voor armoedebestrijding en dat niet alleen als gevolg van de 11de september. Zo'n politiek is van nature multilateraal en het verklaart ook waarom wij met afgrijzen reageren op de militaire aanpak van Sharon. Wij weten uit eigen pijnlijke ervaring dat daardoor de problemen alleen maar groter worden.
De VS zien in veel gevallen de zaken anders. Het hebben van militaire macht en het mogelijk gebruik ervan staan voorop. Indien nodig doen wij het alleen, hoor je ze zeggen. Een voorbeeld daarvan zijn de opvattingen van de VS over wapenbeheersing, en een ander voorbeeld de dreigende taal richting Irak. We steunen natuurlijk het streven de verspreiding van massavernietigingwapens te stoppen, om te beginnen in Irak. Daarvoor hebben we de Verenigde Naties en de EU moet helpen een beleid mogelijk te maken. We mogen dwang zeker niet uitsluiten, maar geweld ligt niet als eerste voor de hand. Er is een soort onnatuurlijke taakverdeling ontstaan tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten. Zij gebruiken hun militaire overmacht en bepalen daarmee vaak de politiek, terwijl de Europese Unie vaak voor de schade opdraait; althans, daar lijkt het vaak wel op. Dat is op termijn onhoudbaar. Voor ons is civiele macht belangrijker dan militaire en dat moet de kern worden van de transatlantische dialoog.

van den Bos (ELDR).
Europa kan alleen een hoofdrol spelen op het wereldtoneel als het bereid is daarvoor een hoge prijs te betalen. Helaas is dit nog steeds niet het geval. Het eigen onvermogen leidt tot frustraties en zelfs tot openlijke vernederingen, zoals bij de recente missie naar Israël. De politieke prijs voor effectiever beleid ligt in het verminderen van de nationale zeggenschap ten bate van een grotere Europese eenheid. Slagvaardige buitenlandse politiek kan niet alleen berusten op economische kracht en vrijgevigheid met euro's. Het Midden-Oosten-conflict bewijst hoe beperkt de invloed is van de belangrijkste handelspartner van Israël en de grootste hulpverlener aan de Palestijnen. Zonder de opbouw van een geloofwaardige Europese defensie blijft Europa een keffertje dat naast de Amerikaanse bulldog mee mag huppelen. De snelle interventiemacht is in dit kader een noodzakelijke, maar nog lang geen voldoende voorwaarde voor alle Petersbergtaken en terrorismebestrijding. In vergelijking met de Amerikaanse militaire macht blijft Europa steeds weer achter. Zonder substantiële verhoging van de defensieuitgaven zal Europa niet in staat zijn om de achterstanden te verkleinen. En als we dat politiek niet willen, goed, dan moeten we de gevolgen daarvan ook accepteren. Het is hoogst urgent dat de interventiemacht operationeel wordt. Wel, in Macedonië ligt een goed concept klaar over de samenwerking tussen de Europese Unie en de NAVO, waar Turkije mee kan instemmen. Griekenland blijft helaas obstakels opwerpen. Europa blijft in elk geval autonoom in zijn besluitvorming. Zonder standaardisatie en rationalisatie van de middelen komt een Europese defensie nooit van de grond. Nationaal egoïsme en commerciële belangen hebben te lang de vorming van een defensie-industrie in de weg gestaan. Als Europa, Voorzitter, niet bereid is de politieke en financiële prijs te betalen voor een geloofwaardige defensie, moet het ophouden te klagen over zijn geringe rol in de wereld. Dan blijven we keffen, terwijl we niet worden gehoord.

Lagendijk (Verts/ALE).
Laat ik beginnen met het onderstrepen van een opmerking van commissaris Patten, toen deze wees op de cruciale rol van de civiele aspecten van veiligheid. Inmiddels zijn we in het Parlement gewend geraakt aan de aanwezigheid van een ex-generaal, onze collega Morillon, maar bij mijn weten is het voor het eerst dat wij geconfronteerd worden in de zaal met échte generaals, ik neem aan hoge militairen. Heren, van harte welkom. Maar toch zou ik willen benadrukken dat veiligheid voor de Europese Unie niet alleen, zelfs niet in eerste plaats militaire veiligheid is. De civiele aspecten van veiligheid - de commissaris heeft het terecht aangehaald - hebben er wederom voor gezorgd dat de Europese Unie in Macedonië een succes heeft behaald. Dat had niets te maken met militaire sterkte. Dat had ook niets te maken, collega Van den Bos, met keffen. Dat had te maken met het maken van een goeie mix tussen civiele en militaire elementen. Dat verklaart het succes van de Europese Unie in Macedonië en op die weg zou ik graag door willen gaan.
Over Macedonië gesproken, we weten allemaal dat de Europese Unie daar haar eerste grote actie zou willen ondernemen. Ik ondersteun dat van harte, maar we weten ook dat er nog steeds grote problemen zijn met de noodzakelijke samenwerking, dan, op dat moment, tussen de Europese Unie en de NAVO. We weten dat er een deal is tussen het Verenigd Koninkrijk en Turkije, die wel niet de schoonheidsprijs verdient, terwijl Griekenland op dit moment als enige dwarsligt. En ik zou dan ook een dringend beroep willen doen op de Raad, op de Raadsvoorzitter, om de komende tijd alles in het werk te stellen om ervoor te zorgen dat een eerste probeersel niet leidt tot een eerste grote afgang. Het akkoord dat er is, nogmaals, verdient niet de schoonheidsprijs, maar de Grieken moeten gedwongen worden zich erbij aan te sluiten, omdat het inderdaad een afgang zou zijn als we door interne verdeeldheid onze eerste actie niet zouden kunnen ondernemen.
Laatste opmerking: over het belang van gezamenlijke Europese plannen als het gaat om defensie-investeringen. Op dit moment worden wij in Nederland geconfronteerd met de problemen die zich voordoen als een individuele lidstaat grote investeringen moet doen als het gaat om nieuwe militaire apparatuur. In het geval van Nederland de opvolging van de F16. Het blijkt bijna onmogelijk om daar een goede afweging te maken. En dan heb ik het niet over de Amerikaanse en de Europese pre van vliegtuigen. Er moet Europees samengewerkt worden, anders investeren we in zaken die we al lang hebben en dan hebben we op het moment suprême te weinig geld over om te investeren in de zaken die we echt nodig hebben. Dank u wel.

Marset Campos (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben heel blij met de bijdragen van de heer Trillo en die van de commissarissen. Het is allemaal heel verhelderend geweest.
De constructie van Europa is een project dat veel verwachtingen wekt, en we moeten erkennen dat er binnen het kader van zo'n project behoefte bestaat aan een veiligheids- en defensiebeleid. Ik ben het echter niet eens met drie aspecten van dit beleid en dat zouden wel eens cruciale aspecten kunnen blijken te zijn.
In de eerste plaats geloof ik dat we moeten werken aan een defensiebegrip dat gebaseerd is op gedeelde veiligheid. Om een voorbeeld te geven: we moeten iets ondernemen tegen het terrorisme, maar een militair antwoord volstaat niet, als dit niet gebaseerd is op het - internationale - recht. Bovendien moet er iets gedaan worden aan de onderliggende omstandigheden die hebben geleid tot de wanhoopsdaad van de elfde september. Gedeelde veiligheid moet dus beslist een essentieel element vormen van het in dit voorstel gehanteerde veiligheidsbegrip.
Ten tweede geloven wij dat het niet juist is als we de NAVO blijven zien als de papaplu die ons allen beschermt. Ook de bijzondere samenwerking met de Verenigde Staten moet worden herzien. De NAVO en de Verenigde Staten vormen een obstakel, en staan de ontwikkeling van een autonoom, onafhankelijk en efficiënt defensie- en veiligheidsbeleid in de weg. En dat is nu juist waar Europa behoefte aan heeft.
Dat tweede aspect hangt samen met het volgende, derde aspect: de rol die de Europese Unie met haar eigen defensie- en veiligheidsconcept nu en in de toekomst moet spelen. We moeten ons richten op vrede en oog hebben voor de verschillende verhoudingen die er in de wereld bestaan. Voor de Europese Unie mogen alleen de Verenigde Naties en het internationaal recht als referentiepunten gelden. Dat aspect heeft de fungerend voorzitter van de Raad niet genoemd -hij heeft er althans niet voldoende rekening mee gehouden. We zouden aan dit punt opnieuw aandacht moeten besteden. Ik geloof namelijk dat we een fout begaan als we ons niet op het internationaal recht en de internationale legaliteit baseren. En dat is juist op dit moment belangrijk, als we ons met betrekking tot de situatie in het Midden-Oosten rationeler en wat meer solidair willen opstellen.
We hebben daarvoor instrumenten nodig, en het zou een goed idee zijn om het concept van de OVSE over de veiligheid in Europa weer op te pakken. Bovendien moeten we de aandacht vestigen op hetgeen commissaris Patten en andere sprekers gezegd hebben over de noodzaak om het huidige, ronduit magere defensiebudget uit te breiden. Met de middelen waarover we nu beschikken kunnen we op het gebied van de defensie-industrie, coördinatie en samenwerking niet veel verder komen.
Tot slot wil ik wijzen op het belang van democratische controle, zowel door het Europees Parlement als door de nationale parlementen.

Queiró (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, we hebben nu de Raad en de Commissie gehoord, en ik dank deze instellingen voor de kwaliteit van hun verklaringen en de raakheid ervan. Ik moet er in het kader van dit debat echter wel op wijzen dat er in de Verdragen betreffende de Europese Unie nog steeds geen enkele clausule is opgenomen over wederzijdse militaire bijstand, vergelijkbaar met de bijstandsclausules zoals die binnen het kader van de NAVO of de WEU gelden. Bovendien ontbreken specifieke bepalingen over samenwerking op het gebied van militair materieel.
Zoals bekend is deze materie voor Europa geregeld in het - herziene - Verdrag van Brussel, en wel binnen een kader dat doet denken aan dat van de West-Europese Unie. De gebeurtenissen van 11 september hebben ons erop gewezen dat het defensiebeleid opnieuw moet worden vastgelegd, met aandacht voor zowel interne als externe veiligheid. We moeten ons nu immers ook teweerstellen tegen vijanden die weliswaar niet over een leger beschikken, maar toch een bedreiging vormen voor de veiligheid van landen en hun burgers. Traditionele legers kunnen deze veiligheid niet voor de volle honderd procent garanderen.
In de huidige, geglobaliseerde wereld moeten politiek, diplomatie, inlichtingendiensten, en het beleid op het gebied van interne veiligheid en defensie elkaar aanvullen bij het formuleren van een antwoord op de nieuwe bedreigingen. Veiligheid is nu een begrip dat de hele wereld omvat en niet verder opgedeeld kan worden. De traditionele opvattingen hebben hun geldigheid verloren. De lidstaten van de Europese Unie moeten hun wapenproductie en militaire capaciteiten daarom op elkaar afstellen, en daarnaast de instrumenten voor samenwerking op diplomatiek vlak en op het gebied van inlichtingen verder uitwerken. Tenslotte moet ook de samenwerking op politieel en justitieel gebied versterkt worden om zo te komen tot een gecoördineerd nationaal en transnationaal beleid. Als we het dan hebben over de betrekkingen binnen het Atlantische Bongenootschap, dan vinden wij dat het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid moet worden uitgewerkt binnen een partnerschap met de NAVO. De kracht van een Europees veiligheids- en defensiebeleid schuilt nu juist in de samenwerking met de NAVO. Het heeft geen zin - en is zelfs gevaarlijk - om een organisatie op te zetten náást de NAVO.
Tot slot een opmerking over het parlementair toezicht op het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid. Dat toezicht speelt zich op twee niveaus af. Op Europees niveau houdt dit Parlement toezicht op de wijze waarop crises in de burgersfeer voorkomen en beheerst worden. Gaat het om militair crisisbeheer op nationaal niveau, dan zijn de nationale parlementen bevoegd. We hebben onlangs over deze zaken een debat gevoerd en een standpunt geformuleerd. De oproep om met betrekking tot het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid te komen tot een nauwere samenwerking en een betere informatie-uitwisseling tussen de nationale parlementen en het Europees Parlement is uiterst actueel. Op deze wijze kunnen de verschillende parlementen het democratisch toezicht immers beter uitoefenen.

Bonde (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, alle landen beschikken over machtsmiddelen zoals de politie, een munt en een leger. Dat de EU ook over dergelijke machtsmiddelen wil beschikken, wordt niet door praktische overwegingen bepaald. Grensoverschrijdende criminaliteit kan door Interpol bestreden worden. Europol zal het begin betekenen van een Europese FBI. De kern van de muntunie is niet een gemeenschappelijke munt voor internationale handel, maar een verbod op de nationale munten, waardoor het economisch beleid in handen zal komen van een gemeenschappelijke regering. Het doel van de snelle interventie-eenheid (Rapid Reaction Force) is niet alleen het bewaren van de vrede, want dat kunnen de VN en de OVSE net zo goed. Er bestaat een geheime wens om een echt gemeenschappelijk leger op te richten, dat de NAVO op termijn kan vervangen. De EU wil een staat worden met een gemeenschappelijke politie, munt en leger.
Mijn fractie heeft een andere visie over Europa. Wij wensen een Europa van democratieën, waar zelfstandige lidstaten samenwerken op alle gebieden die ze alleen niet aankunnen. Wij willen niet dat Europa een nieuwe supermacht met een superleger wordt. De EU is het sterkste handelsblok ter wereld. De EU telt grote voormalige koloniale machten. Het is niet zeker dat alle volkeren in de wereld hetzelfde vreedzame beeld van ons hebben, dat wij zelf koesteren. Ook voor de vrede zelf is het beter dat wij tevreden zijn met de VN, de OVSE en de NAVO in plaats van een nieuwe militaire macht te ontwikkelen.

Souchet (NI).
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, wij moeten ons niet met een kluitje in het riet laten sturen. Natuurlijk zijn er sommige positieve signalen. Neem bijvoorbeeld het besluit om het positioneringsprogramma per satelliet, GALILEO, te realiseren. Verder is er na vele moeizame onderhandelingen een akkoord bereikt om voor 2008 het militaire transportvliegtuig A 400 M te bouwen. Toch lukt het niet om het Europese defensiebeleid van een concrete structuur te voorzien. Vooralsnog blijft het voornamelijk bij mooie woorden en comitologie.
Het gaat niet goed met het Europese defensiebeleid omdat men op dit terrein geen Europa van meerdere snelheden accepteert. Zou dat wel het geval zijn, dan zouden de landen die hiervoor voelen gezamenlijke strategische belangen kunnen definiëren en de middelen kunnen vrijmaken om een Europees defensiebeleid op poten te zetten.
Er wordt dus voor de verkeerde methode gekozen, met als gevolg dat wij nog altijd niet over de benodigde middelen beschikken om in onze gezamenlijke defensiebehoeften te voorzien. Zo is het Europees bureau voor bewapening nog altijd niet van de grond gekomen. Juist nu overal ter wereld de vloten van de luchtmacht vernieuwd moeten worden, is er in Europa sprake van een versnipperd beleid en slechte omstandigheden, terwijl de Amerikaanse rivalen juist vastberaden en innoverend te werk gaan. Wij beschikken over geen enkel programma voor een antiraketsysteem. De Europeanen houden zich in dit opzicht alleen maar bezig met het bekritiseren van het beleid van de Amerikanen. Tot slot wordt er, met uitzondering van het Verenigd Koninkrijk, overal op defensie bezuinigd. De afgelopen tien jaar hebben de meeste van onze regeringen de defensiebudgetten gebruikt om financiële tegenvallers op te vangen. Zowel in volume als procentueel is er sprake van een indrukwekkende achteruitgang.
De schok van de gebeurtenissen van 11 september en het besef dat voortaan permanent de strijd moeten worden aangebonden met het terrorisme, hebben de Europese politieke leiders niet wakker geschud. Dit is vreemd want wij staan aan dezelfde gevaren bloot als de Amerikanen. Het wordt tijd dat wij definitief afrekenen met de misleidende retoriek van het vredesdividend. Om aan de nieuwe dreigingen het hoofd te kunnen bieden, zullen onze landen hun defensie-inspanningen aanzienlijk moeten verhogen. Deze taak zal niet eenvoudig zijn, want wij zijn hier in Europa op dit gebied nogal gemakzuchtig. Wij hebben behoefte aan moedige politici die deze taak kunnen vervullen. Dit punt dient te worden benadrukt nu er in een aantal lidstaten verkiezingscampagnes worden gevoerd.

Morillon (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, de afgelopen tien jaar zijn de Europese burgers er zich geleidelijk bewust van geworden dat de Europese Unie een autonome defensiemacht nodig heeft om een rol te kunnen spelen op het internationale toneel. Voorts dient de Unie op basis van haar morele autoriteit en economische macht een belangrijkere politieke rol te gaan spelen. De Europese Unie was afwezig toen de Joegoslavische crisis werd bezworen omdat ze niet in staat was met één stem te spreken. Tijdens de oorlog in Kosovo bleek dat ze op bepaalde essentiële terreinen een beroep moest doen op Amerikaanse middelen. Ook met betrekking tot Afghanistan en het Midden-Oosten is de Unie afwezig op het wereldtoneel, want ze was niet in staat om in deze korte tijd haar aanzienlijke leemten aan te vullen en beschikte niet over de wil om zich hiertoe de benodigde middelen in handen te geven.
Commissaris Patten, wij zullen u niet vragen de begroting met 14% te verhogen. Wel willen we aangeven dat ons Parlement, alweer twee jaar geleden, zich met de aanneming van het initiatiefverslag over de defensie van onze collega, mevrouw Lalumière, heeft uitgesproken voor een zeer belangrijke paragraaf waarin de regeringen van de lidstaten werden verzocht om, ik citeer "niet al bij voorbaat afwijzend te staan tegenover een verhoging van de begrotingsmiddelen, daar deze noodzakelijk zal zijn om de geloofwaardigheid van de Unie te verzekeren". Helaas moeten wij constateren dat aan dit verzoek geen gehoor is gegeven en dat, met de opmerkelijke uitzondering van het Verenigd Koninkrijk, de Europese leiders de vermindering van hun defensie-inspanningen onverstoorbaar hebben voortgezet en daarmee iedere geloofwaardigheid wat betreft hun toezegging hebben verloren.
Nu de Verenigde Staten na de schok van 11 september hun inspanningen op dit terrein aanzienlijk hebben verhoogd, is het de beurt aan de Europese Unie om haar verantwoordelijkheden onder ogen te zien. Of ze accepteert dat haar Amerikaanse partner alle militaire problemen alleen oplost en houdt zich, samen met de Amerikanen, uitsluitend bezig met vredesoperaties - in die zin speelt ze dus, mijnheer Wiersma, mijnheer Lagendijk en mijnheer Bonde, de rol van de inwoners van Athene ten tijde van het oude Rome - of ze besluit haar krachten te bundelen en meer geld aan defensie uit te geven. Dat is immers een voorwaarde, commissaris Patten. Europa moet deze moeilijke knoop doorhakken. Ik acht het in deze context niet overbodig hier in herinnering te brengen dat de technologie die ten behoeve van de wapenindustrie ontwikkeld wordt, altijd een tweeledig karakter heeft. De technologie heeft immers gevolgen voor de gehele civiele en militaire capaciteit van de Europese industrie. Er moet prioriteit worden verleend aan de opbouw van een daadwerkelijke Europese wapenindustrie. Zoals u reeds hebt aangegeven, mijnheer de commissaris en mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, moet er ten behoeve van deze industrie een gemeenschappelijke Europese begroting komen voor onderzoek en ontwikkeling. Wat vindt u in dit opzicht, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, van het voorstel van de Franse presidentskandidaat François Bayrou om ieder van de lidstaten een beperkte bijdrage van 0,5% van zijn BBP te laten vrijmaken ten behoeve van deze begroting?

Titley (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Patten daagde ons uit een verzoek om hogere defensie-uitgaven tegenover onze kiezers te verantwoorden. Hij heeft gelijk: daarmee zouden wij ons niet populair maken.
Dat neemt niet weg dat onze defensie-uitgaven wél veel efficiënter en doeltreffender kunnen. In Kosovo hebben wij geleerd dat wij, hoewel wij zestig procent uitgeven van wat de Amerikanen uitgeven, wij slechts tien procent van hun effectiviteit realiseren. Ik zou als belastingbetaler in dat geval willen weten waaraan wij ons geld uitgeven. Het antwoord op deze vraag luidt: verspilling, ondoelmatigheid en dubbel werk, en aan dat probleem moeten wij iets doen. Het is de taak van de Commissie daarin het voortouw te nemen. In de mededelingen van 1996 en 1997 leek de Commissie daartoe bereid. Maar waar de Commissie-Santer bereid was risico's te nemen, verschanst de huidige Commissie zich achter haar barricaden, bang om het wat deze kwestie betreft tegen de lidstaten op te nemen, en daarmee schiet zij tekort als hoedster van de Verdragen.
Zou commissaris Liikanen kunnen bevestigen of de arresten C-70/94 en C-83/94 van het Hof van Justitie de Commissie in staat stellen de lidstaten aan te spreken op hun interpretatie van artikel 296, dat zij tegen de bedoeling van het Verdrag van Rome in als een onbeperkte volmacht beschouwen? Wij willen dat de Commissie voortmaakt. Ik begroet de woorden van commissaris Liikanen met instemming, maar ik wil snellere vorderingen zien. Wij kunnen onze troepen er niet op uit sturen als wij niet de capaciteit hebben om hen te ondersteunen.
Zoals George Robertson zei, geldt voor 'klaar zijn voor de strijd? hetzelfde als voor zwangerschap: je bent het of je bent het niet! Men kan niet optreden als slechts aan eenderde van de capaciteitsvereisten wordt voldaan, zoals de Spaanse minister van Defensie heeft gezegd. Waarom slechts eenderde? Als wij ernst maken met de identiteit van de Europese defensie, moeten wij aan alle vereisten voldoen. Ik zou dus wat deze agenda betreft vooruitgang willen zien. Wij hebben iemand nodig die de verantwoordelijkheid op zich neemt. Om in voetbaltermen te spreken: wij hebben voor deze agenda een Roy Keane nodig, een aanvaller die op het doel afgaat en ervoor zorgt dat wij over de noodzakelijke capaciteiten beschikken.

Duff (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de minister voor zijn uitermate interessante redevoering en voor het feit dat hij zijn steun geeft aan de oprichting van een Raad van ministers binnen een defensiestructuur. Het is mij alleen niet geheel duidelijk wat nu precies de status is van de ontwerpovereenkomst tussen het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en Turkije, beter gezegd: tussen de Europese Unie en de Europese NAVO-landen die niet tot de EU behoren. Ondanks het feit dat de ontwerpovereenkomst in tamelijk terughoudende bewoordingen is gesteld, heb ik haar zeer zorgvuldig gelezen. Mijns inziens volgt de ontwerpovereenkomst getrouw de conclusies van het voorzitterschap van de Raad van Nice, waarin verklaard werd dat de snellereactiemacht niet alleen de veiligheidsbelangen van de Europese Unie, maar ook die van Turkije moet waarborgen. De ontwerpovereenkomst staat de Raad toe Turkije uit te nodigen een rol te spelen wanneer geen NAVO-faciliteiten benodigd zijn. Dit lijkt me geen bedreiging van de autonomie van de Europese Unie. Ik zou uiterst dankbaar zijn wanneer men mij duidelijk zou kunnen maken wat nu precies het probleem is in de Raad.

Lannoye (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil hier een kwestie ter tafel brengen die verband houdt met de twee vraagstukken die hier vanmiddag worden behandeld. Het gaat om de problematiek omtrent het gebruik van wapens en munitie met verarmd uranium.
Ik wil erop wijzen dat het Europees Parlement op 15 januari 2001 een resolutie heeft aangenomen waarin werd verzocht om het instellen van een moratorium op het gebruik van deze wapens en munitie. Op 27 maart 2002 zijn in het kader van het Milieuprogramma van de Verenigde Naties de resultaten gepubliceerd van een onderzoek naar de terreinen in Servië en Montenegro die tijdens de Balkanoorlog van 1999 vervuild werden met munitie met verarmd uranium. Uit deze studie blijkt dat vijf van de zes terreinen volledig met verarmd uranium zijn besmet. Op twee van deze terreinen zijn in de omgeving deeltjes verarmd uranium in de lucht aangetroffen. Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat de stofdeeltjes met verarmd uranium op grote schaal in het milieu terecht zijn gekomen als gevolg van de invloed van deze munitie.
Hoewel het niveau van radioactieve vervuiling onder het Milieuprogramma van de Verenigde Naties als laag is bestempeld, maakt deze vervuiling duidelijk dat het gebruik van wapens en munitie met verarmd uranium niet alleen een gevaar vormt voor de militairen, maar ontegenzeggelijk ook voor een aantal generaties van de burgerbevolking.
Uit veel aspecten kan worden afgeleid dat een groot gedeelte van het Afghaanse grondgebied dat massaal is gebombardeerd, ook besmet is met verarmd uranium. Hoewel hier officieel niets over bekend is, heeft de minister van Defensie Rumsfeld gesproken over een besmet terrein. Voorts hebben Pakistaanse onderzoekers hun ongerustheid geuit. Tot slot is bevestigd dat er radiogestuurde bommen zijn gebruikt waarvan de grote inslagcapaciteit wordt veroorzaakt door zeer dicht metaal, dat ongetwijfeld verarmd uranium bevat.
Volgens onze informatie zal het UNEP de komende weken een studie maken van de gevolgen van de oorlog voor het milieu. Ik zou in dit kader echter nog een aantal vragen aan de Raad willen stellen: is de Raad voornemens bijzondere maatregelen te treffen ter bescherming van de strijdkrachten en de humanitaire missies in Afghanistan? Wat denkt de Raad over het gebruik op lange termijn van dit soort munitie en wapens, wetende dat het hier gaat om wapens die zowel de burgerbevolking als de militairen treffen?

Korakas (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, weer eens is sprake van een gemeenschappelijk defensiebeleid, van de versterking van de samenwerking tussen de Europese Unie en de NAVO, maar de bevoegde instanties zeggen ons niet wie eigenlijk de tegenstander is die ons dwingt een dergelijke organisatie op poten te zetten en onze militaire middelen te versterken.
Voor de Communistische Partij van Griekenland en voor de andere vredelievende krachten in Griekenland staat het als een paal boven water dat dit beleid niet de vrede dient. Dit is een interventie- en met name militair interventiebeleid dat ten koste gaat van de volkeren. Vroeger was het voorwendsel de bescherming van de mensenrechten; nu is dat het terrorisme, zelfs het terrorisme dat de interveniërende mogendheden zelf provoceren of steunen, maar in feite gaat het zoals altijd alleen maar om de winstbelangen van het grootkapitaal. Het doel is de herverdeling van de markten opdat de sterken nog sterker worden. Laten wij eerlijk zijn: voor dit doel gebruikt men ook de aanslagen van 11 september, en wel op een dermate provocerende wijze dat men zich moet afvragen door wie deze aanslagen eigenlijk op touw zijn gezet.
Daarom kunnen wij en de vredelievende krachten geen steun geven aan dit beleid. Wij willen een andere wereld, een totaal andere wereld dan de wereld waarin wij leven en waarin helaas de wet van de jungle steeds meer de overhand krijgt.

Belder (EDD).
Voorzitter, de gecombineerde behandeling van het defensiebeleid van de Europese Unie en de defensie-industrie spreekt boekdelen. Er liggen weliswaar twee afzonderlijke resoluties voor, maar de link tussen beide wordt daarin kunstmatig in stand gehouden.
Ik zou willen pleiten voor ontkoppeling van beide thema's. Over het defensiebeleid kan in het verband van de Europese Unie zinnig worden gesproken. Het coördineren van nationale defensie-inspanningen, bij voorkeur binnen het grotere verband van de NAVO, kan geen kwaad. Wel blijven de lidstaten uiteindelijk verantwoordelijk.
Voorwaarde bij Europees defensiebeleid is wel dat er overeenstemming is over een strategisch concept. En dat gaat, wat mij betreft, niet over headline goals en het schetsen van vage scenario's. Wat wil Europa nu eindelijk met zijn defensiebeleid? Welke concrete bedreigingen zijn er en hoe creëren we een passend antwoord? Tot op de dag van vandaag blijft de Raad een eensgezind antwoord schuldig.
Het maken van afspraken op Europees niveau over defensie-industrie lijkt mij niet zinnig. Het argument dat dit het EVDB ten goede zou komen, snijdt geen hout. Het lijkt erop dat het hier puur gaat om belangen van grote industrieën. In de praktijk wordt defensiemateriaal vaak door middel van joint-ventures gemaakt. Die blijven niet beperkt tot het Europese continent.
Bovendien is de Europese industrie op dit moment weinig eensgezind. De belangen van de individuele lidstaten wegen zwaar. Europese projecten verlopen over het algemeen stroef. Het is dan ook maar de vraag wat uiteindelijk de militaire capaciteit, die nu erg beperkt is, meer ten goede komt, Europees materieel of ander materieel?

Kronberger (NI).
Mijnheer de Voorzitter, wij mogen ons actief vredesbeleid niet stoelen op een indeling van de wereld in goed en kwaad. De definitie van goed en kwaad is immers steeds afhankelijk van de verschillende belangen. Ieder militair conflict kent een voorgeschiedenis. Wij mogen bijvoorbeeld niet vergeten dat het Taliban-regime in Afghanistan werd ondersteund en bevorderd op grond van multinationale oliebelangen. Dat was algemeen bekend.
Toen hadden wij echter al op de gevaren moeten wijzen die het gevolg konden zijn van deze steun. De Verenigde Staten dreigen nu Irak en mogelijk ook nog andere landen zoals Iran en Noord-Korea aan te vallen. Daarmee spelen ze een enorm gevaarlijk spel dat ieder moment uit de hand kan lopen. De Europese Unie moet zich meer als hoedster van de normen en waarden van het volkenrecht profileren. Zij heeft daarvoor veel moed en onafhankelijkheid nodig.

von Wogau (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het is belangrijk dat wij vandaag tijdens dit debat ook de industriële aspecten van het Europees defensiebeleid behandelen. De stichters van de Europese Unie hadden immers niet in de eerste plaats een economische samenwerking voor ogen. Zij wilden de vrede in Europa garanderen en daartoe is tussen 1952 en 1954 reeds een project voor een Europees defensiebeleid opgestart. Het is goed dat wij vandaag de draad weer oppakken.
Commissaris Patten heeft ons uitgedaagd. Hij heeft ons de vraag voorgelegd of wij bereid zouden zijn 14 procent meer uit te geven aan defensie, zoals de Amerikanen doen. Ik wil echter allereerst voorstellen om het geld dat wij toch al aan defensie uitgeven, efficiënter te gebruiken. De vijftien lidstaten moeten niet allemaal hun eigen defensiebeleid voeren, maar juist de vruchten plukken van de synergie die door samenwerking ontstaat.
Het is daarbij van belang dat op dit gebied de regels van de Europese interne markt versterkt worden toegepast. Er worden zinvolle uitzonderingen gemaakt, maar dat gebeurt op te grote schaal. Daarom moeten wij er nu voor zorgen dat de regels weer meer worden toegepast. Als vijftien verschillende lidstaten uiteindelijk samenwerken, moet er op dit gebied ook een bepaalde standaardisering worden doorgevoerd anders kunnen de grootste compatibiliteitsproblemen ontstaan. Wij hebben op civiel gebied procedures ontwikkeld bij de standaardisering die ook in dit verband met name vanwege het tweeërlei gebruik nuttig kunnen zijn.
Wij moeten ons zelf tot slot steeds voor ogen houden dat de oprichting van een snelle interventiemacht, waartoe in Helsinki is besloten, het belangrijkste proefproject is op dit gebied. De vraag is nu of de Europese Unie binnen afzienbare tijd daadwerkelijk de leiding over moet nemen in Macedonië. Mijns inziens moeten wij hierover zorgvuldig nadenken en niet overhaast handelen. Wij moeten ons niet onder druk laten zetten, want deze eerste Europese inzet zal voor ons allemaal van het grootste belang zijn.

Lalumière (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, geachte commissarissen, allereerst wil ik aangeven dat het mij genoegen doet dat u hier aanwezig bent, mijnheer de minister. Tijdens de voorgaande voorzitterschappen is het een gewoonte geworden dat de ministers van Defensie naar het Parlement togen: dat is een duidelijke stap vooruit. Ik wil u tevens lof toezwaaien voor het feit dat u uw devies "Meer Europa" wilt toepassen op het EVDB. Ik wil er hier in dit opzicht op wijzen dat het EVDB bijzonder populair is. Uit het onderzoek dat in het kader van de Eurobarometer is uitgevoerd, is gebleken dat meer dan 70% van onze burgers voorstander is van een geloofwaardig Europees veiligheids- en defensiebeleid. Ik wil u verder feliciteren met uw plan om een mediterrane dimensie van het EVDB te creëren.
Nu ik deze pluspunten heb aangegeven, zou ik u graag nog twee vragen willen stellen. Allereerst wil ik van u weten welke actie het Spaanse voorzitterschap onderneemt om de onderhandelingen tussen de Europese Unie en de NAVO in een stroomversnelling te brengen, zodat het verzet van een aantal landen kan worden gebroken? Mijnheer de minister, u hebt dit punt aan de orde gesteld. Kunt u precies aangeven hoe de situatie er momenteel voorstaat? Kunt u mij in dit kader aangeven of u het debat bent aangegaan over de toekomst van de NAVO en de eventuele gevolgen van de wijzigingen binnen de NAVO voor ons Europees veiligheids- en defensiebeleid, rekening houdend met de recente standpunten van onze Amerikaanse vrienden, de oproepen van Rusland en de gebeurtenissen sinds 11 september?
Mijn tweede vraag is bestemd voor zowel de minister als de commissaris en heeft betrekking op de consequenties van de gebeurtenissen van 11 september voor de civiele middelen van de Commissie en de militaire middelen van de Raad. Mijnheer de minister, u noemde zojuist de strijd tegen het terrorisme, maar u bent niet ingegaan op de vraag of het EVDB dat sinds Keulen en Helsinki van kracht is, toereikend is om de strijd tegen het terrorisme aan te gaan. Volstaan de middelen waarover we beschikken, en zo niet: over welke middelen dienen wij dan nog de beschikking te krijgen? Is het Spaanse voorzitterschap bereid om over dit nieuwe punt het debat aan te gaan? Ik denk namelijk dat dit debat er zeker moet komen.

Atkins (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, op het gebied van defensieaankopen werken Europese landen goed samen. Ik ben in mijn eigen regio getuige geweest van vele projecten, zoals de Tornado, de Eurofighter, zelfs de Airbus en de daarvan afgeleide toestellen. Als onderminister ben ik zelfs enige tijd verantwoordelijk geweest voor de lucht- en ruimtevaartindustrie, en daarmee ook voor de Airbus. Ik behoor dan ook tot degenen die de A400M zo spoedig mogelijk in de lucht willen zien.
In het noordwesten van Engeland wordt in de gehele industrie reeds vele jaren intensief samengewerkt met bekwame en professionele collega's in heel de Europese Unie. Men hoopt daar in de toekomst deel te kunnen nemen aan bijvoorbeeld het GALILEO-project, ongeacht of dit project een militaire functie heeft.
De defensie-industrie is van enorm belang voor de Unie, uiteraard om redenen van strategisch-militaire aard, maar ook vanwege de geavanceerde technologie die vaak voor civiele doeleinden kan worden aangewend en vanwege de bijdrage die deze industrie levert aan plaatselijke gemeenschappen in de vorm van banen, infrastructuur en omzet. Er is echter ook sprake van verspilling: kosten worden overschreden, prikkels om de kosten laag te houden ontbreken, men gaat buitencontractuele verplichtingen aan - men betaalt steekpenningen, in goed Nederlands - en nog veel meer. Anders gezegd: de defensie-industrie heeft drie dingen nodig, namelijk samenwerking, coördinatie en kostenbeheersing.
Ikzelf en veel van mijn collega's in de Britse conservatieve delegatie maken ons in principe zorgen over het Europees veiligheids- en defensiebeleid. Welke gevolgen zullen de controle op en de beperking van de wapenexport bijvoorbeeld hebben voor de soevereine rechten van de lidstaten? Wat gaat het Europees bureau voor bewapening precies doen? Waarom zou er absolute prioriteit moeten worden gegeven aan het voldoen aan de capaciteitsvereisten van het EVDB?
Over het algemeen zijn deze doelstellingen echter toe te juichen en ik ben ervan overtuigd dat zij, als wij het handig aanpakken, kunnen werken. Ik sta achter deze brede doelstellingen.

Swoboda (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, geachte commissarissen, volgens commissaris Patten mogen wij de niet-militaire aspecten van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid niet onderschatten. Dat is absoluut waar! Het is echter ook waar wat de heren Brok en Titley gezegd hebben, namelijk dat onze defensie-uitgaven met name op Europees niveau zeer inefficiënt zijn.
Het is algemeen bekend dat er in vele EU-lidstaten onzekerheid en zelfs chaos heersen bij het aankoopbeleid. Wij hebben iemand nodig die door Raad en Commissie samen wordt aangesteld voor defensie en met name voor het militaire aankoopbeleid. Hij of zij moet aan de hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, de heer Solana, en aan de commissarissen Patten en Liikanen verantwoording afleggen en een gemeenschappelijk defensie- en aankoopbeleid ontwikkelen.
Mijnheer Patten, er moet niet in de eerste plaats meer geld worden uitgegeven aan het defensieapparaat. De lidstaten moeten hun aankoopbeleid op elkaar afstemmen en met name op defensie richten. Dat is van groot belang voor de veiligheid en de efficiëntie en bovendien is het geldbesparend.

Oostlander (PPE-DE).
Voorzitter, vaak is al gezegd dat de Europese Unie een soort economische reus is, maar een militaire en politieke dwerg. De buitenwereld heeft dat destijds nauwelijks kunnen geloven. De oorlogen in Joegoslavië hebben dit uiteindelijk heel uitdrukkelijk aangetoond voor iedereen die het maar weten wilde. Hoge militairen van ongeveer de hele Europese poot van de NAVO kwamen op de televisie commentaren geven op het feit dat het JNA, het leger van Joegoslavië in desintegratie, voor ons onoverwinnelijk zou zijn. Dat gaf een buitengewoon treurig beeld van datgene waartoe wij in staat zijn als Europese Unie en Europese NAVO-poot. Gelukkig hebben we sinds die tijd geleerd. We hebben geleerd ons te schamen voor datgene wat is gebeurd en er is toch duidelijk ook vooruitgang geboekt. We hebben zelfs de moed om bepaalde taken op ons te nemen, over te nemen van de Amerikanen. Er wordt gesproken over Macedonië en een specifieke rol voor de Europese Unie, juist in Bosnië.
Het gaat dus vooruit. De moed om militaire uitgaven te bevorderen is echter nog gering. De heer Patten heeft het al gezegd: in feite is er in dit Parlement wel kamerbrede steun voor een verhoging van de defensiebudgetten, maar je moet verdraaid goed tussen de regels kunnen lezen om te zien dat dat zo is.
Nog belangrijker is in feite het gebrek aan rendement van onze inspanningen. Er is daarstraks al aangetoond hoe dat komt. Vele elementen spelen een rol: verschillende redeneringen, nationale argumenten van minder rationele aard, het imago van degene die spreekt, de economische industriële voordelen en allerlei andere argumenten die een rol spelen als het gaat over defensieinspanningen en aankopen.
In feite hebben wij grote behoefte aan een Europees beleid vanuit een duidelijke visie. En de bevolking ziet dat heel duidelijk in, zoals ook de cijfers van mevrouw Lalumière aantoonden, maar zoals we daarstraks ook hebben gehoord is het in sommige departementen nog lang niet zo populair. Ik denk dat we de boodschap moeten blijven uitdragen. Nationale soevereiniteit is een goede zaak die vooral de veiligheid van de burger dient. En als dat niet kan met een puur apart houden van nationale soevereiniteit, dan moeten we het breder leren zien.

Katiforis (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, geachte commissarissen, dames en heren, een specifiek maar belangrijk aspect van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid wordt gevormd door de betrekkingen tussen de op te richten Europese interventiemacht en de NAVO.
Een overweging in verband met deze betrekkingen is dat de NAVO een collectieve veiligheidsorganisatie is waarop de defensie van Europa is gegrondvest. Het doel van de Europese defensie is niet de NAVO te vervangen en de rol ervan over te nemen. Dat zou trouwens ook onmogelijk zijn, en daarover valt niet te redetwisten.
Een tweede overweging is dat de Europese interventiemacht geen enkele reden heeft om zich middelen te verschaffen die de NAVO reeds heeft. Waarom zouden wij het geld twee keer uitgeven? Voor mij is de opvatting dat deze tweede overweging net zo gefundeerd is als de eerste, echter niet geheel overtuigend. Zij veronderstelt namelijk dat degenen die de leiding hebben over het Europees beleid en degenen die de leiding hebben over het NAVO-beleid het roerend met elkaar eens zijn, waarvoor geen enkele garantie bestaat. Men hoeft niet per se te denken aan tegenstellingen, aan vijandigheid in de relatie met de NAVO, maar een klein meningsverschil volstaat al opdat de NAVO weigert de Europese interventiemacht haar middelen ter beschikking te stellen.
Een permanent akkoord over het gebruik van de middelen van de NAVO door de Europese interventiemacht zou zeker vooruitgang betekenen, maar wij weten allen dat een dergelijk akkoord op grote - hopelijk echter overwinbare - moeilijkheden stuit.
Een collega zei dat de Grieken bepaalde dingen moeten aanvaarden. Ik zou echter niet weten wat. De onafhankelijkheid van het Europese defensiebeleid is geen lokaal Grieks probleem. Iets dergelijk veronderstellen zou een scherts zijn. Dit vraagstuk gaat namelijk veel verder en houdt verband met de geloofwaardigheid van ons beleid, van het beleid dat wij allen moeten beschermen.
Medina Ortega (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de fungerend voorzitter van de Raad graag gelukwensen. Door het bijeenroepen van een speciale Defensieraad heeft hij een belangrijke bijdrage geleverd aan het formuleren van een Europees veiligheids- en defensiebeleid.
Ik geloof dat het debat dat we nu voeren heel nuttig kan zijn voor het beleid dat de fungerend voorzitter van de Raad voorstaat. De meningen van de verschillende deelnemers aan het debat lopen immers niet zover uiteen. De fungerend voorzitter van de Raad dringt aan op het intergouvernementele karakter van het defensiebeleid en hier is erop gewezen - door de heer Brok, maar ook door anderen, bijvoorbeeld de heer Titley, de heer Marset, de heer Morillon, commissaris Patten en commissaris Liikanen - dat er een Europees beleid moet komen voor de bewapeningsindustrie.
Artikel 296 is een niet geheel gesloten slot. Er is een sleutel en die kunnen we gebruiken - er bestaat immers jurisprudentie van het Hof van Justitie die als zodanig kan dienen. Ik hoop dus dat de Raad zich niet zal beperken tot intergouvernementele acties, maar ook bereid zal blijken te zijn specifiek communautair recht te ontwikkelen.

Trillo-Figueroa
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit me aan bij hetgeen professor Medina Ortega ter afsluiting van zijn interventie gezegd heeft. Ik moet eerlijk toegeven dat de mate waarin we hier steun genieten mij ietwat verrast. Ik geloof niet dat mijn collega-ministers van Defensie ooit zoveel bijval hebben ondervonden. In dit Parlement zijn immers allerlei stromingen vertegenwoordigd en het veiligheids- en defensiebeleid heeft veel verschillende aspecten, wat uit de interventies ook blijkt. Ik dank u allen voor u bijdragen en neem nota van al hetgeen u zegt.
Ik geloof dat mevrouw Lalumière gelijk heeft als ze zegt dat er na deze zitting een toekomst is weggelegd voor het Europees veiligheids- en defensiebeleid. Ze heeft daarbij ook verwezen naar enquêtes op dit gebied, en de resultaten van die onderzoeken komen goeddeels overeen met de bevindingen in mijn land.
Ik zal nu antwoord geven, en daarbij begin ik met kwesties die voor de onmiddellijke toekomst van belang zijn. Daarna zal ik het hebben over zaken die later aan de orde zullen komen - hopelijk spoedig, maar wie weet pas iets later.
De uiteenzetting van de heer Patten over de begroting was uiterst interessant, en dat geldt ook voor de respons die hij daarop heeft ontvangen, onder andere van de heer Souchet. Het zou mooi zijn als men in elk parlement steeds weer zo'n goede discussie kon voeren. De ministers van Defensie van de lidstaten zijn het Europees Parlement dankbaar voor de vorderingen die we gemaakt hebben, en we hopen dat dit goede voorbeeld elders navolging vindt.
Ik wil hier iets zeggen over de opmerkingen van de heer von Wogau, die het heeft gehad over synergie. Dames en heren, het gaat er niet alleen om binnen de Unie een extra begroting te creëren - we moeten ook het bewapeningsbeleid van de lidstaten op elkaar afstemmen. Als we een Europees agentschap opzetten dat de financiering en de verkoop van de wapenfabricage coördineert, en daar de productieprogramma's en het beheer van de productie onderbrengen, om zo aan de behoefte te voldoen, dan moet dat uiteindelijk besparingen opleveren. We werken dan niet alleen efficiënter, wat overigens onze plicht is, maar we besparen bovendien geld. De defensiebegroting van de Verenigde Staten is, zoals aangegeven, met 14% uitgebreid, en ik geloof niet dat we die hiaat ooit op kunnen vullen. We kunnen echter wel iets doen om de discrepanties tussen de nationale programma's weg te nemen, en we doen dat door ze bij elkaar te voegen. Dat hoeft overigens niet nadelig te zijn voor de kleine en middelgrote bedrijven. We zien namelijk overal hoe deze bedrijven hun productie kunnen aanpassen aan de grote programma's. Zo kunnen zij via de grote Europese consortia toch participeren. Die grote consortia vertegenwoordigen hoe dan ook - eventueel met een transatlantische dimensie - de toekomst. Maar ik wil over dit punt geen discussie beginnen en ik zal er dus niet verder op ingaan.
Ik wil de heer Marset geruststellen met betrekking tot de rechtsorde. Onze Unie - om die term te gebruiken - is gebaseerd op het recht. Uiteraard heeft het voorzitterschap daar bij het bijeenroepen van de Raad van Salamanca de nodige zorg aan besteed. Het is van het grootste belang dat we het recht voor de Petersbergtaken zo spoedig mogelijk ontwikkelen, en het Parlement zal daarbij moeten helpen. Dat recht moet dan toepasselijk worden verklaard zodra we een begin kunnen maken met de uitwerking van die taken.
Verder vraagt u wat de verhouding met de NAVO zal zijn. De heer Marset zelf heeft het subsidiariteitsbeginsel genoemd, en de heer Katiforis heeft zich daarbij direct aangesloten. De NAVO is op dit moment beslist onvervangbaar als collectief defensie-instrument. We kunnen op dit moment zelfs nog niet eens serieus over een Europees leger spreken. We hebben het tot nu toe gehad over die zaken waarover we het allemaal eens zijn, maar ik neem aan dat er op dit gebied ook serieuze meningsverschillen bestaan. De collectieve defensie wordt nu krachtens het Verdrag van Washington waargenomen door de Atlantische Verdragsorganisatie. Zoals de heer Duff in zijn interventie al heeft aangegeven denken wij bij een Europees beleid eerst en vooral aan een aanvulling op het Atlantisch Bondgenootschap, maar dat betekent nog niet dat we het Europees veiligheids- en defensiebeleid niet verder kunnen ontwikkelen, met missies, verdergaande integratie, eigen instellingen en een bewapeningsbeleid. Integendeel.
Mevrouw Lalumière vraagt me welke veranderingen er zich sinds 11 september bij de NAVO voorgedaan hebben. Ik kan daar uiteraard geen al te uitgebreid antwoord op geven. Allereerst is het zo dat we nu permanente besprekingen met Rusland voeren, wat voor 11 september ondenkbaar was. Ik moet daaraan toevoegen dat de operaties van de internationale coalitie in Afghanistan zonder de medewerking van Rusland niet uitgevoerd hadden kunnen worden, en dat resultaten die - volgens sommigen - binnen twee maanden zijn bereikt dan niet behaald hadden kunnen worden. De operaties zijn overigens nog niet afgesloten. De betrekkingen tussen Rusland en het Atlantisch Bondgenootschap zijn op dit moment zo goed dat het dwaasheid zou zijn geen gebruik te maken van deze gelegenheid om stabiele mechanismen op te zetten, met de daarvoor benodigde institutionele hervormingen.
Wat de uitbreiding van de NAVO betreft: ik geloof dat 11 september ons allen - en zeker dit voorzitterschap en de Spaanse regering - ervan overtuigd heeft dat de uitbreiding vooral in de richting van ideologische gelijkgerichtheid moet gaan. Het voldoen aan nauw omschreven militaire vereisten is minder belangrijk. We hebben namelijk gezien dat de waarden die wij gemeen hebben, en die wij willen verdedigen - de waarden dus, waarop de Europese Unie gebaseerd is - niet overal aanvaard worden. Deze waarden lopen dus gevaar. We moeten ons daarom ontvankelijk tonen voor al die landen die een democratische staatsvorm hebben bereikt, deze waarden uitdragen en bereid zijn om ze voor het gemeenschappelijk welzijn te verdedigen.
De heer Patten heeft als eerste aangegeven - en veel sprekers zijn hem hierin later gevolgd - dat het veiligheids- en defensiebeleid niet bij één pijler moet worden ondergebracht. Ik wil het Parlement er graag op wijzen - ik heb dat nog niet eerder gedaan - dat dit gemengde karakter bij het satellietcentrum van Torrejón reeds aanvaard is. Het maakt dus deel uit van de verworvenheden van de West-Europese Unie en zou dus ook bij het in Parijs gevestigde Instituut voor Veiligheidsvraagstukken, dat immers onder de West-Europese Unie ressorteert, als beginsel moeten gelden. Dit instituut is op dit ogenblik overigens bezig met een onderzoek over het Europees Witboek over defensie - dit onderzoek is begonnen onder het Belgisch voorzitterschap, en wordt nu op verzoek van het Spaans voorzitterschap voortgezet. Het Witboek kan van groot belang blijken te zijn, aangezien we allemaal hetzelfde einddoel nastreven, ook al kunnen we van mening verschillen over de wijze waarop het Europees veiligheids- en defensiebeleid precies moet worden vormgegeven.
Er is ook gesproken over de institutionele hervorming waarnaar de Conferentie van voorzitters en de Hoge Vertegenwoordiger nu een onderzoek uitvoeren. Ik moet nu afsluiten, mijnheer de Voorzitter, en ik doe dat met een kort antwoord op de vraag van de heer Salafranca over de wijze waarop het veiligheids- en defensiebeleid er volgens mij zou kunnen uitzien. Om te beginnen moet de Conventie de institutionele structuur van de eerste pijler herzien, en een verbinding met andere pijlers tot stand brengen. Er moet daarom opnieuw nagedacht worden over organen die aanvankelijk van tijdelijke aard waren maar al spoedig een permanent karakter gekregen hebben. En dan de taken - die moeten worden uitgebreid, daar hoeft geen twijfel over te bestaan. We zijn nu bezig met het opstellen van de Verklaring van Sevilla over het terrorisme en de mogelijkheid van een aanval van buitenaf, en dat betekent op zich al een uitbreiding van de Helsinki- en Petersbergtaken. We zullen bovendien moeten nadenken over mechanismen voor nauwere samenwerking - daar hebben we reeds over gesproken. In een aantal landen is reeds een begin gemaakt met Eurofor, Euromarfor en andere samenwerkingsverbanden van amfibische aard. Tot slot moeten we nadenken over convergentiecriteria, waarbij vooral gekeken zal worden naar kwaliteit, en niet zozeer naar kwantiteit, al kan ik u hierover geen details vertellen. Daarnaast zal voor bepaalde vereisten natuurlijk naar de competitiviteit gekeken worden.
Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, de heer Titley heeft de Commissie verzocht een zeer gedetailleerde vraag te beantwoorden over de uitspraak van het Hof van Justitie inzake de toepassing van artikel 296. De Commissie heeft deze zaak benut om haar verordening betreffende de controle op de uitvoer van goederen en technologie voor tweeërlei gebruik te verbeteren. Meer recentelijk heeft de Commissie, zoals ik al zei, twaalf lidstaten aangesproken op hun misbruik van artikel 296 met betrekking tot douanerechten op wapeninvoer, hetgeen de tenuitvoerlegging van een gemeenschappelijk douanetarief in de weg staat. De Commissie zal deze koers aanhouden.
Ik wil het Parlement bedanken voor dit bijzonder interessante debat; het is uiterst belangrijk dat wij ons blijven inzetten voor een sterke defensie-industrie en een grote defensiecapaciteit in Europa.

Lannoye (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil hier heel kort het woord voeren om aan te geven dat ik geen antwoord heb gekregen op mijn vragen over de wapens en munitie met verarmd uranium. Kan de voorzitter van de Raad mij bevestigen dat hij deze vragen niet kan beantwoorden?

De Voorzitter.
Ik denk dat hij wel bereid is uw vraag te beantwoorden. Ik weet echter niet of hij daartoe in staat is.

Trillo-Figueroa
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, u zult me moeten vergeven, de tijd verloopt zo snel en u maakt er zo kundig gebruik van, dat ik geen gelegenheid heb gehad om uw vraag te beantwoorden. Ik zal dat daarom nu doen.
Ik moet u allereerst vertellen dat uw informatie niet overeenstemt met die waarover wij beschikken. Ik beschik over informatie - die ik nu wel kan vrijgeven - waarin verzekerd wordt dat er in Afghanistan geen munitie met verarmd uranium is gebruikt. Er in Afghanistan binnen het kader van de ISAF door een aantal teams met NBQ-detectoren onderzoek verricht en die teams zijn tot dezelfde slotsom geraakt.
Met betrekking tot de maatregelen die er zijn genomen kan ik u het volgende vertellen: de door de onderscheidene landen uitgezonden eenheden zijn uitgerust met NBQ-detectoren Er zijn bovendien medische teams meegezonden, zowel naar Kaboel, als - voor Spanje, althans - naar Bagran. Deze teams volgen een hele reeks uiterst strikte voorschriften om vast te stellen of er sprake is van de door u genoemde gezondheidsproblemen. Daarnaast wordt gekeken naar gezondheidsrisico's die te maken hebben met de toestand in het land zelf dan wel voortvloeien uit gevechtssituaties.
Tot slot wil ik u erop wijzen dat het Belgisch voorzitterschap een onderzoek is begonnen over de beste manier om de gezondheid van de troepen te garanderen. Dat onderzoek wordt onder het Spaans voorzitterschap voortgezet. Ik kan daar nog aan toevoegen dat het wetenschappelijk comité dat dit probleem in Spanje heeft onderzocht ons verzekerd heeft dat er geen rechtstreeks verband kan worden gelegd tussen het gebruik van verarmd uranium en bepaalde tumoren zoals die bij een aantal militairen zijn vastgesteld. En dat waren onafhankelijke, aan de universiteit of aan ziekenhuizen verbonden wetenschappers.

De Voorzitter.
Het gecombineerd debat is gesloten.

De Voorzitter.
Aan de orde zijn de verklaringen van de hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, de heer Solana, de Raad en de Commissie inzake de situatie in het Midden-Oosten.
Voordat ik de heer Solana uitnodig het debat te openen, wil ik namens het Parlement mijn dank betuigen aan de heer Solana en commissaris Patten, die beiden alles in het werk hebben gesteld om vandaag dit debat te kunnen bijwonen, dat eveneens in aanwezigheid van het Spaanse voorzitterschap plaatsvindt.

Solana
Dames en heren, vanaf het moment van mijn ambtsaanvaarding heb ik altijd geprobeerd eerlijk en open te zijn en de leden van dit Parlement met respect te behandelen. Ik geloof dat het debat dat we vandaag voeren één van de moeilijkste is waaraan ik ooit heb deelgenomen. We moeten deze discussie op een verantwoordelijke en politiek zinvolle wijze voeren.
Het onderwerp dat we vandaag behandelen raakt ons rechtstreeks en is dan ook heel belangrijk. Het gaat hier om onze waarden, onze veiligheid en onze belangen. Daarom geloof ik, mijnheer de Voorzitter, dames en heren, dat het onze plicht is, en die van alle instellingen die hier vanmiddag vertegenwoordigd zijn, om formules te vinden die ons naar een oplossing van dit probleem kunnen leiden. We moeten bijdragen tot de oplossing van het probleem, en niet zelf een deel van het probleem worden.
Dames en heren, het behoeft geen betoog dat de toestand in het Midden-Oosten dramatisch, tragisch en gevaarlijk is. Niet alleen de mensen die daar wonen ondervinden de gevolgen van de situatie - de hele regio lijdt eronder. We moeten deze toestand tegemoet treden met het verantwoordelijkheidsgevoel dat wij Europeanen altijd gehad hebben.
Ik geloof werkelijk dat we de grens van het aanvaardbare bereikt hebben. Wat er nu in deze regio gebeurt leidt nergens heen. Zeker niet naar een oplossing van het probleem. Het leidt alleen maar tot wanhoop en ellende. Ik geloof dat we daarom op alle mogelijke fronten actie moeten ontwikkelen - niet alleen om de huidige crisis op te lossen, maar ook om iets te doen aan de oorzaken van het probleem.
Ik zal nu drie punten beknopt behandelen. Het behoeft geen betoog dat alle aanwezigen in dit Parlement en alle Europese burgers het terrorisme altijd veroordeeld hebben en dat zullen blijven doen. Daarom kunnen we geloof ik wel zeggen - met de openheid waarmee we onze Israëlische vrienden altijd bejegend hebben - dat we het terrorisme steeds weer zullen veroordelen, en dat we er niets mee te maken willen hebben. Met dezelfde openhartigheid kunnen we onze vrienden dan zeggen dat we het niet eens zijn met de wijze waarop ze nu optreden.
(Levendig applaus)
Ik geloof dat we vanuit dezelfde openheid en vriendschap die we eerder hebben getoond het nu aan onszelf verplicht zijn te zeggen wat we denken. Op dezelfde eenvoudige wijze, met hetzelfde verantwoordelijkheidsgevoel.
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof oprecht dat het militaire optreden van Israël in de bezette gebieden onaanvaardbaar is en dat er onmiddellijk een einde aan moet komen. Er moet onmiddellijk een einde aan komen, dames en heren, omdat het nergens toe leidt. Het leidt zeker niet tot de oplossing van het probleem - het gaat er immers om een einde te maken aan het terrorisme.

Dames en heren, we weten hoezeer de burgerbevolking onder de toestand te lijden heeft. Die bevolking wil geen oorlog - de mensen willen in vrede naast elkaar wonen. Gehele gemeenschappen op grond van veiligheidsargumenten elektriciteit en water ontzeggen is onaanvaardbaar. Het lijdt geen twijfel dat de mensenrechten worden geschonden. Die schendingen, en de schendingen van het oorlogsrecht, mogen niet onvermeld blijven.
Mijnheer de Voorzitter, de Israëlische regering heeft het recht - en de plicht - haar burgers te beschermen. Wat we nu zien draagt daartoe volgens ons niet bij. Dit gaat veel verder dan een antiterroristische actie - dit komt gevaarlijk dicht in de buurt van oorlog. Het is triest, maar het moet gezegd worden.
Dames en heren, we hebben tenminste twee resoluties van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, en die zijn glashelder - ze laten geen verschillende interpretaties toe. Deze resoluties stellen ondubbelzinnig dat er een einde moet worden gemaakt aan de situatie in de bezette gebieden. En deze resoluties moeten onmiddellijk ten uitvoer worden gelegd. De militaire operaties moeten worden stopgezet, niet geleidelijk, niet eerst in één stad en daarna in de volgende, maar in één keer, nu direct.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, iedereen moet het internationaal recht respecteren, en dat geldt natuurlijk ook voor de burgers die aan de andere zijde van de noordgrens wonen. Israël moet zijn verplichtingen jegens de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties nakomen. Evenzeer veroordelen we de aanvallen die er van over de noordgrens tegen Israëlische burgers worden ondernomen. Ik herhaal: we blijven erop aandringen dat het internationaal recht gerespecteerd wordt.
Mijnheer de Voorzitter, als men een einde wil maken aan het terrorisme zijn deze militaire acties niet het juiste antwoord. We kunnen ons met betrekking tot deze acties afvragen of ze er uiteindelijk toe zullen leiden dat de Israëlische burgers beter beschermd zullen zijn, of hun veiligheid erdoor zal toenemen, en of de acties ter bestrijding van het terrorisme als gevolg zullen hebben dat het terrorisme afneemt. Helaas, dames en heren, wij geloven niet dat dit het geval zal zijn: dit optreden zal daar niet toe leiden. Daarom dringen wij er net als de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties op aan dat deze acties gestaakt worden.
Dames en heren, ik moet er vandaag ook op wijzen dat deze militaire operaties er ook toe leiden dat de Palestijnse Autoriteit buiten werking wordt gesteld. Dat is een kwalijke zaak: als het tot een staakt-het-vuren moet komen, wie zal dat staakt-het-vuren afkondigen, als er aan Palestijnse zijde geen Autoriteit meer bestaat - mensen en instellingen met wie we kunnen spreken?
Ik heb de afgelopen maanden verschillende reizen naar de regio gemaakt, dames en heren, ik heb de gelegenheid gehad om met de veiligheidsdiensten van de Palestijnse Autoriteit te praten. Met deze mensen moeten wijzelf, Israël en de autoriteiten van de Verenigde Staten onderhandelen. Een aantal van hen heeft nu echter zijn geloofwaardigheid verloren en de middelen om te handelen ontbreken. Daarom moeten we iets ondernemen om de Palestijnse Autoriteit weer op de been te helpen. Zonder deze Autoriteit kan er na deze militaire operatie geen voortgang in de richting van vrede worden geboekt. Daarom moeten wij vanuit de Europese Unie en vanuit dit Parlement een duidelijke en dringende oproep doen opdat de Palestijnse Autoriteit gerespecteerd wordt.
Dames en heren, ik geloof dat we het Tenet-plan, het veiligheidsplan, moeten steunen. De vraag is dan: wie kan er aan Palestijnse zijde eigenlijk nog over dit plan te onderhandelen? Dat weten we helaas niet, en daarom moeten we erop blijven aandringen dat de Palestijnse Autoriteit weer zeggenschap krijgt, op de wijze waarop dat in de akkoorden van Oslo is vastgelegd.
We moeten dus op alle fronten actie ontwikkelen. Ik geloof eerlijk - en ben bereid dat duizendmaal te herhalen - dat president Arafat vrij moet kunnen bewegen om zijn medewerkers te ontmoeten.
(Applaus)
Dames en heren, we hebben nu eigenlijk met een belachelijke situatie te doen - als u mij toestaat die term te gebruiken. De heer Zinni heeft een ontmoeting met Arafat gehad met de bedoeling een veiligheidsoperatie op te zetten, maar daarna hebben de leden van de Palestijnse Autoriteit - die met Arafat over diezelfde operatie besprekingen moesten voeren - geen toestemming gekregen hun leider te ontmoeten.
Gisteravond is onze vertegenwoordiger, de heer Moratinos, voor het eerst naar Ramallah gegaan om daar met een van de belangrijkste adviseurs van Arafat te spreken, Aboe Mazen. Deze adviseur heeft één enkel verzoek, dat hij aan ons allen wil doorgeven, en dat is dat de verantwoordelijke politici en de politieke medewerkers van Arafat de gelegenheid moeten krijgen met hun president te spreken. Dat is nu door de druk die er van verschillende zijden is uitgeoefend mogelijk geworden, en we mogen over dat resultaat tevreden zijn.
Er is gezegd dat Europa vernederd is. Ik ben het daar niet mee eens, omdat ik geloof dat het niet Europa is dat de vernedering heeft moeten ondergaan. We hebben hier te maken met een eerste minister die niet over voldoende visie beschikt om de juiste beslissingen te nemen. Vernederd zijn de leiders van de Palestijnse Autoriteit die diezelfde dag geen toestemming kregen om hun politieke leider, Arafat, te spreken. Het is dus het Palestijnse volk dat hier vernederd is. Wij blijven ons met alle middelen die ons ter beschikking staan inzetten voor de oplossing van dit probleem - dat is immer ons doel.
We hebben ter plaatse een permanente vertegenwoordiger, de heer Moratinos. Bovendien hebben vertegenwoordigers van dit Parlement een bezoek aan de regio gebracht en daar hebben ze met eigen ogen kunnen vaststellen hoe de toestand is en wat er gedaan moet worden. Ik heb de gelegenheid gehad met hen van gedachten te wisselen. Ik dank ze voor het werk dat ze hebben verzet; het is voor iedereen uiterst nuttig en positief geweest - voor mij zelf in de eerste plaats.
Dames en heren, we moeten ons nu niet alleen op een staakt-het-vuren concentreren. Een staakt-het-vuren is absoluut noodzakelijk, maar zo'n toestand kan alleen voortduren als er een politiek perspectief voor de toekomst is. We moeten dus zo vroeg mogelijk beginnen te werken aan wat er daarna moet gebeuren, en proberen duurzame politieke betrekkingen te smeden.
We kunnen ons afvragen hoe zo'n politiek akkoord eruit moet zien. Welnu, dames en heren, we weten allemaal hoe zo'n akkoord vormgegeven moet worden. Het is namelijk niet nodig alles opnieuw te verzinnen. We willen dat er op den duur twee staten ontstaan. Aan de ene kant een Israëlische staat, met erkende en veilige grenzen, en aan de andere kant een Palestijnse staat, met veilige en gegarandeerde grenzen, en wel zodanig dat beide staten naast elkaar kunnen bestaan. Dat is het aanbod dat de leiders uit de regio in Beiroet hebben geformuleerd. De Europese Unie was daar aanwezig en we hebben de twee dagen voorafgaand aan dat aanbod kunnen meewerken aan de desbetreffende resolutie. De objectieve voorwaarden voor het bereiken van onze doelstellingen zijn dus aanwezig - we weten alleen nog niet hoe we uit de impasse waarin we ons nu bevinden kunnen geraken.
We zullen over een aantal uren in Madrid een ontmoeting hebben met de secretaris-generaal van de NAVO en met de minister van Buitenlandse Zaken Powell, voordat deze laatste naar het Midden-Oosten en Israël vertrekt. Ook de Russische minister van Buitenlandse Zaken zal aanwezig zijn. We zullen kijken of we samen een mechanisme kunnen bedenken om een uitweg te vinden. Ik geloof dat de enige oplossing besloten ligt in een intense en oprechte samenwerking tussen de partijen die ik zojuist genoemd heb, om zo een formule te vinden die het toelaat uit de impasse te geraken.
(Applaus)
Ik blijf er echter op aandringen, dames en heren, dat een dergelijke formule verder moet gaan dan een staakt-het-vuren, al is dat laatste natuurlijk een eerste vereiste. Ook als we niet in staat zijn een politiek perspectief te bieden moeten partijen een staakt-het-vuren overeenkomen en zich dan aan hun woord houden. Ik wil daarom suggereren, dames en heren, dat we de bereidheid en de moed tonen meer dan alleen maar een staakt-het-vuren te eisen, en erop aan te dringen dat er zo spoedig mogelijk over een politieke oplossing onderhandeld wordt.
Ik heb aan het begin van mijn betoog reeds gezegd - en ik wil het graag herhalen - dat dit Parlement en de burgers van de Europese Unie allemaal tegen terrorisme zijn, en wij een serieuze en verantwoordelijk bondgenoot van Israël zijn bij de strijd tegen het terrorisme.
We geloven echter dat de huidige toestand verkeerd is, en daarom willen wij als vrienden aangeven dat er aan deze toestand zo spoedig mogelijk een einde gemaakt moet worden. We zullen dus al het mogelijke in het werk stellen om ervoor te zorgen dat er aan de resolutie van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties gehoor gegeven wordt, en dat er spoedig een staakt-het-vuren wordt afgekondigd. Daarna moet er een politiek proces op gang komen dat uiteindelijk moet leiden tot twee staten - twee democratische staten met veilige grenzen. Deze staten moeten met elkaar en de staten in de regio zien te leven. Dat is de inhoud van de vredesovereenkomst met Israël die in Beiroet is aangeboden.
Dames en heren, dit is wat ik u wilde vertellen. Ik kan u vertellen, mijnheer de Voorzitter, dat ik graag zal terugkeren - wanneer het u goeddunkt, op de 24e. Ik zal u dan wederom verslag doen van de toestand en u verder mijn impressies geven met betrekking tot de wijze waarop deze zich intussen ontwikkeld heeft.
(Applaus)

De Voorzitter.
Hartelijk dank voor uw bijdrage en ook voor uw aanbod verslag te komen uitbrengen. Het Parlement zal ongetwijfeld gretig van dit aanbod gebruik maken. Wij zullen de details hiervan nader uitwerken.

De Miguel
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het Parlement heeft erop aangedrongen dat het voorzitterschap hier verscheen om het standpunt van de Europese Unie uit te leggen. Daar was enige haast bij, en dat is gezien de omstandigheden en de snelle ontwikkelingen beslist gerechtvaardigd. Ik zal dan nu ons standpunt toelichten, en ik doe dat in het bijzijn van de hoge vertegenwoordiger, de heer Solana, en commissaris Patten. Dat is volgens mij een bewijs dat de interne samenhang tussen de instellingen heel goed is.
Ik wil van deze gelegenheid graag gebruik maken om aan te geven dat het voorzitterschap zich zonder enig voorbehoud aansluit bij de hoge vertegenwoordiger en de Commissie. Verder wijs ik erop dat de samenwerking bij het formuleren van een antwoord op deze crisis goed verloopt. U zult het allemaal met mij eens zijn als ik de toestand in het Midden-Oosten kritiek noem. De toekomst van de Palestijnse Autoriteit is onzeker en het is duidelijk dat de stabiliteit en de veiligheid in de regio ernstig worden bedreigd.
Alle pogingen om deze crisis te bezweren zijn - tot nu toe - vruchteloos gebleken, en ze hebben niet kunnen verhinderen dat het geweld de afgelopen weken is toegenomen. De geweldsspiraal wordt gevoed door de Palestijnse zelfmoordacties en de daarop volgende Israëlische represailles, en zo neemt het leed van beide volkeren elke dag toe. We moeten erop blijven hameren dat dit conflict pas opgelost kan worden als de Palestijnen vrij zijn en de in 1967 begonnen bezetting wordt opgeheven. Uiteraard moeten de Israëliërs in vrede kunnen leven en zich veilig voelen. Dat betekent dat de Israëliërs en de Palestijnen elk een eigen staat moeten hebben, met veilige, internationaal erkende grenzen.
We moeten er dus opnieuw op wijzen dat er geen militaire oplossing voor dit conflict bestaat, en dat vrede en veiligheid alleen door onderhandelingen verwezenlijkt kunnen worden. De internationale gemeenschap, en dan met name de Europese Unie, heeft een bijzondere verantwoordelijkheid en we moeten ons niet schamen die rol te aanvaarden. We moeten er dus voor zorgen dat elk initiatief of optreden goed gecoördineerd is, en dat de Verenigde Naties, de Europese Unie en de belangrijkste betrokken landen goed samenwerken.
Het voorzitterschap van de Unie heeft de afgelopen weken niet stilgezeten. In de Verklaring van Barcelona van 16 maart dringt de Europese Unie erop aan dat we aan alle aspecten aandacht besteden - niet alleen aan de veiligheidsaspecten, maar ook aan de politieke en economische aspecten. Deze Verklaring herhaalt dat de oplossing van het conflict gebaseerd moet zijn op de resoluties nrs. 242, 338 en 1397 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties en de beginselen van de Conferenties van Madrid en Oslo en alle nadien gesloten akkoorden. Pas dan kunnen de twee staten, Israël en Palestina, in vrede leven. Het gaat hier om een tweeledige doelstelling. Er moet een onafhankelijke en levensvatbare democratische Palestijnse staat komen, en dat betekent dat de bezetting van 1967 moet worden opgeheven. Daarnaast moet het recht van Israël om binnen veilige grenzen te leven gegarandeerd worden. Die garantie moet komen van de internationale gemeenschap en - vooral - van de Arabische landen.
De laatste fase van de huidige crisis viel bijna precies samen met de top van de Arabische Liga in Beiroet. Het voorzitterschap van de Unie is in de persoon van de eerste minister van de Spaanse regering bij deze top aanwezig geweest om duidelijk te maken dat de Europese Unie de ontwikkelingen van nabij volgt en om onze steun te betuigen aan het Saoedi-Arabische initiatief. Dat plan houdt de mogelijkheid in tot een normalisering van de betrekkingen tussen Israël en de Arabische buurlanden, in ruil voor de Israëlische terugtrekking tot de grenzen van 1967. Daarnaast moet een billijke oplossing worden gevonden voor het vluchtelingenprobleem, en wel op basis van de relevante resoluties van de Verenigde Naties. Dit was de eerste keer dat de Europese Unie op het hoogste niveau deelnam aan een top van de Arabische Liga.
De Europese Unie heeft onophoudelijk geprobeerd een onmiddellijk staakt-het-vuren te bereiken. We hebben Israël opgeroepen zijn troepen terug te trekken uit de Palestijnse steden, en president Arafat weer volledige bewegingsvrijheid te geven. Daarmee zou Israël het internationaal recht naleven en dan zouden er weer politieke onderhandelingen gevoerd kunnen worden. We hebben daarnaast alle terroristische acties - en dus ook die in Netanya - veroordeeld, en er bij Arafat op aangedrongen dat hij alle mogelijke maatregelen treft om dit soort acties te verhinderen.
Israël heeft het recht om terroristen te bestrijden, maar mag de handelingsvrijheid van president Arafat, de legitieme vertegenwoordiger van het Palestijnse en de Palestijnse Autoriteit, niet beperken. De Unie eist dat er een einde wordt gemaakt aan de aanvallen op het hoofdkwartier van de PNA in Ramallah en dat het Israëlische leger zich onmiddellijk uit deze stad terugtrekt. De resolutie die tijdens de top van de Arabische Liga in Beiroet is aangenomen vormt een solide basis voor een politieke uitweg en een rechtvaardige oplossing die alle partijen in de regio recht doet. Bovendien zouden op deze wijze de betrekkingen tussen Israël en de Arabische wereld genormaliseerd worden. Het voorzitterschap heeft op alle politieke niveaus contacten onderhouden - in de Europese hoofdsteden, in de Arabische landen in de regio, in de Verenigde Staten en in Rusland. We proberen het optreden van de internationale gemeenschap te coördineren teneinde dit conflict in de hand te houden en een begin te maken met een oplossing van de crisis.
Gelet op de ernst van de toestand heeft het voorzitterschap van de Unie de Israëlische ambassadeur ontboden om hem vier punten duidelijk te maken. Allereerst dat er geen militaire oplossing mogelijk is. Ten tweede dat de Israëlische troepen zich overeenkomstig resolutie 1402 moeten terugtrekken uit de Palestijnse steden. Dat moet onmiddellijk gebeuren en aan de belegering van president Arafat moet een einde worden gemaakt. Ten derde dat Israël speciale gezanten toestaat hun diplomatieke missies uit te voeren, met vrije toegang tot president Arafat. Ten vierde dat Israël garanties geeft dat diplomatieke en consulaire vertegenwoordigers van de Europese Unie vrije toegang hebben tot hun landgenoten. Al deze mensen moeten hun diplomatieke en consulaire taken op normale wijze kunnen uitvoeren.
Spanje heeft als fungerend voorzitter van de Europese Unie op 3 april in Luxemburg een Buitengewone Raad Algemene Zaken georganiseerd. Die Raad had drie doelstellingen. Het ging er allereerst om het optreden van de lidstaten van de Unie te coördineren. Verder wilde het voorzitterschap duidelijk maken dat de ontwikkelingen het ernstige zorgen baren, en dat het niet werkloos zou toekijken - de toestand is immers ontoelaatbaar. Tot slot willen we al het politieke gewicht van de Europese Unie in de schaal leggen om uit de huidige impasse te komen. Tijdens die Raad is - zoals u weet - besloten om de hoge vertegenwoordiger, de heer Solana, naar de regio te sturen om op het hoogste niveau met de partijen te spreken en aan te dringen op een staakt-het-vuren, de implementatie van de resoluties 1397 en 1402 van de Verenigde Naties en het voortzetten van de onderhandelingen over een politiek akkoord.
De Israëlische premier heeft niet toegelaten dat de Europese delegatie een ontmoeting met president Arafat had, en dat heeft de mogelijkheden van deze missie ernstig beperkt. Het voorzitterschap is er echter van overtuigd dat we onze inspanningen moeten voortzetten. De toespraak van president Bush van afgelopen donderdag wijst in dezelfde richting. We moeten dus opnieuw proberen het conflict aan te pakken en op korte termijn een oplossing vinden.
De Europese Unie gelooft dat er nu stappen moeten worden ondernomen om de volgende drie doelstellingen te bereiken. Om te beginnen moet resolutie 1402 van de Veiligheidsraad onmiddellijk en volledig worden geïmplementeerd. Er moet een staakt-het-vuren tot stand komen en de Israëlische troepen moeten zich terugtrekken uit de Palestijnse steden. Aan de belegering van het hoofdkwartier van de Palestijnse Autoriteit in Ramallah moet dus ook een einde komen, en de bewegingsvrijheid van president Arafat moet worden hersteld. De speciale gezanten in het Midden-Oosten moeten hun diplomatieke missies ongehinderd kunnen uitvoeren; ze moeten dus toegang krijgen tot president Arafat. Israël heeft het recht zich tegen terrorisme te verdedigen, maar moet dat op legitieme wijze doen, binnen het kader van het internationaal recht. De Palestijnse Autoriteit moet kunnen functioneren, en vervolgens al het mogelijke ondernemen om terroristische activiteiten te verhinderen. Gelet op de ernstige toestand in de bezette gebieden is het van belang dat humanitaire organisaties en medisch personeel hun werk ongehinderd kunnen doen.
Tot slot wijs ik erop - de hoge vertegenwoordiger heeft dat ook al gedaan - dat de Spaanse minister van Buitenlandse Zaken, de heer Piqué, als voorzitter van de Unie samen met hoge vertegenwoordiger, de heer Solana, in Madrid gesprekken zal voeren met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, de heer Powell, de Russische minister van Buitenlandse Zaken, de heer Ivanov, en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de heer Kofi Annan, teneinde de toestand te analyseren en oplossingen voor de crisis te bedenken. Het Spaanse voorzitterschap zal dus nogmaals proberen het optreden van de internationale gemeenschap te coördineren.
Patten
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst benadrukken dat ik mij volkomen aansluit bij hetgeen de hoge vertegenwoordiger en het voorzitterschap van de Raad gezegd hebben.
Hoe heeft het zover kunnen komen? Bijna tien jaar geleden legden Israël en de Palestijnen de basis voor een vreedzame oplossing voor het Arabisch-Israëlisch conflict door elkaars bestaansrecht te erkennen en het Oslo-akkoord te sluiten. Voor het eerst in de geschiedenis kon daardoor een Palestijnse regeringsstructuur worden opgezet. Dit bood Israël tevens de kans zijn diplomatieke en economische status in de internationale gemeenschap te verhogen. In het Oslo-akkoord werd eveneens een gedetailleerd tijdschema opgenomen, dat in 1999 had moeten culmineren in het definitieve vredesakkoord tussen Israël en de Palestijnen.
Helaas zijn de door het Oslo-akkoord gewekte verwachten niet ingelost. Enerzijds is dat een gevolg van het feit dat Israël in hoog tempo zijn nederzettingen heeft uitgebreid en zich, tegen de afspraak in, niet terugtrekt uit gebieden op de Westelijke Jordaanoever. Anderzijds is het te wijten aan Palestijns geweld door extremistische strijdkrachten die er duidelijk op uit zijn iedere mogelijke vredesovereenkomst tussen de Palestijnen en Israël te saboteren. De besprekingen die in de zomer van 2000 gehouden werden in Camp David en de wanhoopspogingen om via onderhandelingen tot een oplossing te komen, in Taba in januari 2001, hebben vervolgens evenmin tot duurzame vrede geleid.
Sindsdien zijn wij getuige geweest van ontstellende verwoesting en ellende. Israël - een democratische natie die met recht trots is op haar democratie, rechtsstaat en humanitaire beginselen, en die onmiskenbaar wordt bedreigd door gruwelijke zelfmoordaanslagen - heeft zich, vrees ik, gedragen op een wijze die in strijd is met veel van de principes die het voorstaat.

Zelfmoordaanslagen zijn volstrekt onaanvaardbaar; het zijn afschuwelijke terreurdaden - en dat zeg ik zonder enig voorbehoud. Zelfmoordaanslagen zijn nooit te rechtvaardigen. Zij zijn verkeerd, altijd en overal!
(Applaus)
Het moet mij van het hart dat ik graag had gezien dat islamitische leiders dergelijke aanslagen meer onverbloemd hadden veroordeeld. Sterker nog, ik zou willen dat zij zich überhaupt onverbloemd hadden uitgesproken ...
(Applaus)
... en ik zou willen dat zij zich actiever zouden inspannen om te voorkomen dat jonge mensen tot zulke extreme daden overgaan. Nogmaals, geen enkele situatie kan dergelijke daden rechtvaardigen. Ik voel mee met al die Israëlische gezinnen die hun dierbaren hebben verloren in dergelijke aanslagen, precies zoals ik meeleef met alle Palestijnse gezinnen van wie eveneens geliefde familieleden zijn omgekomen.
Het behoeft geen betoog dat er geen gemakkelijke oplossingen zijn. Naar mijn mening kan slechts op één manier definitief een eind worden gemaakt aan de golf van zelfmoordaanslagen, namelijk door de oorzaken van de problemen aan te pakken en een rechtvaardige en duurzame vrede tot stand te brengen. Er is anders geen enkele garantie dat het geweld zal ophouden. Dit is de enige optie, zoals moedige mensen als Avraham Burg, de voorzitter van de Knesset, reeds naar voren hebben gebracht. Wij herinneren ons allemaal de toespraak die hij ongeveer een jaar geleden hield vanaf het spreekgestoelte daar. Hij sprak zich er openlijk tegen uit dat men zich begaf in wat hij beschreef als 'deze krankzinnige geweldsspiraal?.
(Applaus)
De huidige reactie van Israël, waarbij een gehele bevolkingsgroep wordt afgesloten van de buitenwereld, belastinginkomsten worden ingehouden, wederrechtelijke executies plaatsvinden en infrastructuur en Arabisch land verwoest worden, is in geen enkel opzicht een oplossing. Dergelijk gedrag lijkt niet alleen gericht op het uitschakelen van terrorisme, maar ook op het uitschakelen van de Palestijnse Autoriteit en het tenietdoen van alles wat met de Oslo-akkoorden bereikt is.
(Applaus)
Laat ik het Parlement bijvoorbeeld het laatste bericht doorgeven dat ik ontvangen heb. Ik kan niet voor de juistheid ervan instaan, maar mij lijkt het aannemelijk dat het waar is. Wij hebben zojuist vernomen dat Israëlische strijdkrachten binnengedrongen zijn in het Ministerie van Industrie, het Ministerie van Onderwijs en in het Ministerie van Civiele Zaken. Zij hebben computers vernield, zij hebben bestanden vernield, zij hebben kantoorvoorzieningen vernield. Naar verwacht zullen zij vanavond het Ministerie van Economische Zaken binnendringen en vermoedelijk precies hetzelfde doen.
Ik vraag me af wat dit in hemelsnaam te maken heeft met het doen ophouden van zelfmoordaanslagen.
(Luid applaus)
Het is een weloverwogen en doelgerichte aanval op de overheidsinfrastructuur in Palestina. Het is een doelbewuste poging het de Palestijnen definitief onmogelijk te maken hun rechtmatige politieke ambitie waar te maken, namelijk om in een levensvatbare staat in hun eigen land te wonen.
De Europese Unie heeft duidelijk verklaard dat zij de Palestijnse Autoriteit en de gekozen president daarvan zal blijven steunen. Zoals de hoge vertegenwoordiger al zei, zijn er immers georganiseerde structuren nodig om de Palestijnse gebieden te besturen en om het Palestijnse volk internationaal en in vredesbesprekingen te vertegenwoordigen. Zoals ik hier al eerder heb gezegd en ook door anderen naar voren is gebracht: wat is in vredesnaam het alternatief voor de Palestijnse Autoriteit? Het alternatief voor de Palestijnse Autoriteit is Palestijnse anarchie. Is dat wat de leiders van Israël werkelijk willen?
(Applaus)
In deze omstandigheden moeten wij Europeanen, ontzet als wij zijn over de dagelijkse verslechtering van de situatie en over het afschuwelijke geweld, ons afvragen wat wij kunnen doen. Wij kunnen te zijner tijd een minimum aan humanitaire hulp bieden als de situatie dat toelaat. In dit verband moeten wij een dringend beroep doen op de Israëlische regering dat zij het internationaal humanitair recht eerbiedigt, met name de Vierde Conventie van Genève. Wij moeten Israël ertoe aansporen dat het niet langer medische hulp onthoudt aan hen die deze nodig hebben, dat het een einde maakt aan de willekeurige beschietingen van vluchtelingenkampen, de vernederende behandeling van gevangenen en de moedwillige vernietiging van openbaar en particulier bezit. Dit alles zal slechts tot verbittering leiden en de internationale reputatie van Israël bezoedelen.
Het spreekt vanzelf dat wij onze steun moeten geven aan initiatieven zoals de voorgenomen missie van de hoge commissaris van de Verenigde Naties voor de Mensenrechten, Mary Robinson. Zij zal zich een oordeel vormen over de mensenrechtensituatie en aanbevelingen doen voor eventueel noodzakelijke maatregelen ter bescherming van de mensenrechten overeenkomstig de internationale normen. Het lijdt geen twijfel dat Israël zich, als democratie die trots is op haar pluralistische tradities, vroeg of laat ten overstaan van de wereld zal moeten verantwoorden voor de wijze waarop het zich gedraagt.
Wij staan achter de oproep van de internationale gemeenschap aan Israël om zijn militaire campagne met onmiddellijke ingang te beëindigen. Wij steunen het initiatief van Saoedi-Arabië dat geleid heeft tot het historische besluit dat eind maart genomen werd tijdens de Arabische Topconferentie. Wij onderschrijven eveneens de meest recente VN-resoluties en hebben onze instemming betuigd met de dringende oproep van president Bush aan Israël om de militaire acties terstond te staken. Israël lijkt echter niet te luisteren naar enig advies van buitenaf. Het zou zich zorgen moeten maken over de schade die zijn huidige beleid toebrengt aan zijn internationale reputatie - nog afgezien van het feit dat een op onderdrukking en geweld gebaseerd beleid, zoals de hoge vertegenwoordiger zei, de Israëlische bevolking geen duurzame veiligheid zal opleveren. Het zal slechts een kwaadaardige, nieuwe impuls geven aan een cultus van geweld en dood.
De Raad Algemene Zaken zal zich volgende week waarschijnlijk beraden over de ernst van de situatie en bespreken hoe wij Israël het meest effectief onze verontrusting duidelijk kunnen maken. Wij willen de mogelijkheid openhouden voor een dialoog met Israël. Dat is wat voorzitter Prodi zelf beslist in gedachten had. Israël moet voor deze ene keer laten zien dat het luistert, dat het de internationale gedragsnormen zal eerbiedigen waaraan wij ons allen gecommitteerd hebben en dat het alle middelen zal proberen om tot vrede te komen en niet slechts de militaire weg zal bewandelen.
Vrijwel de gehele wereld roept Israël eensgezind op zich terug te trekken uit de Palestijnse gebieden en terug te keren naar de onderhandelingstafel. Dit is de enige manier om de eervolle en duurzame vrede te bereiken waarnaar de volken uit de regio en de wereld in het algemeen zo naar verlangen. Als wij die weg niet inslaan, zal dat uitsluitend meer ellende, meer verwoesting en meer dood tot gevolg hebben.
(Luid en langdurig applaus)

Suominen (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, de PPE-DE-Fractie is groot voorstander van een toekomst voor Israël en Palestina waarin de twee landen soeverein en in vrede kunnen samenleven. Dat moet het doel zijn van ons allemaal en dat doel moet snel worden bereikt.
In de huidige vreselijke situatie veroordelen wij alle terroristische aanslagen tegen Israël scherp. Elk zich soeverein noemende regio moet ervoor kunnen zorgen dat er geen criminaliteit en terreur zijn grenzen passeren om het buurland te bedreigen.
De Palestijnse Autoriteit heeft niet aangetoond hiertoe in staat te zijn, maar desondanks moet het buitensporige gebruik van militair geweld, waarmee burgerdoelen in de Palestijnse gebieden worden vernietigd, worden veroordeeld. Het is absoluut niet te rechtvaardigen, ook al wordt er beweerd dat het een oorlog tegen het terrorisme is. Er moet ook een eind komen aan het isoleren van de Palestijnse leiders, vooral Yasser Arafat. De Israëlische troepen mogen ook niet verhinderen dat gewonde Palestijnen naar het ziekenhuis worden gebracht. Het Rode Kruis heeft herhaaldelijk gemeld dat de Israëlische troepen dat doen.
Als de Palestijnse extremisten geloven dat zij de Israëli's de zee in kunnen drijven door weerzinwekkende zelfmoordaanslagen, dan hebben zij het bij het verkeerde eind. Als men in Israël van mening is dat de toekomst van het land alleen kan worden verzekerd door geweld van het leger, dan maken zij voor de lange termijn een tragische fout. Alleen vreedzame samenwerking kan het bestaan en het welzijn van beide landen garanderen.
Zoals commissaris Patten hier in februari zei: hoeveel mensen moeten er nog sterven, voordat er in Israël en de Palestijnse gebieden wordt geluisterd naar de stem van de gematigden die nog steeds in beide gemeenschappen aanwezig zijn? In hetzelfde debat zei Hans-Gert Poettering: 'Voor de toekomst van ons Europeanen is het uitermate belangrijk dat er vrede in het Midden-Oosten komt en dat wij Europeanen goed en vreedzaam samenwerken met alle mediterrane landen?. Zo is het precies, maar de Israëlische en Palestijnse leiders weten dat ook zij Europa nodig hebben. Wij zijn de grootste handelspartner van Israël en verreweg de grootste donor van de Palestijnen. Als wij geen enkel vergelijk zien ontstaan en geen wil tot vrede in de regio, dan moeten wij ons beleid aanpassen. Wij hebben de mogelijkheid de Associatieovereenkomst met Israël op te schorten. Wij zijn ook absoluut niet bereid activiteiten te financieren waarvan redelijkerwijs kan worden aangenomen dat ze voortdurend terreur voortbrengen die tegen Israël is gericht.
Het nieuws van vanmorgen over de gedeeltelijke terugtrekking van Israël is bemoedigend, maar het is natuurlijk slechts een zeer kleine stap. En dat wat commissaris Patten zojuist zei, maakt de gebeurtenissen van vanochtend in feite volledig strijdig met elkaar. Wij eisen dat resolutie 1402 van de VN-Veiligheidsraad volledig wordt nagekomen. Hopelijk handelt minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell nu snel en vastberaden om, natuurlijk met grote steun van de Raad, een staakt-het-vuren van beide kanten en een volledige terugtrekking van Israël te bewerkstelligen. Het bloedbad moet onmiddellijk worden gestopt. In de zo nabij mogelijke toekomst moeten Israël, de Palestijnen, de Europese Unie, de Verenigde Staten, Rusland en de gematigde landen in het Midden-Oosten die vrede in hun regio willen, aan één tafel gaan zitten en de regio naar vrede leiden.
Barón Crespo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de hoge vertegenwoordiger van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, dames en heren, dit is een moeilijk moment en we moeten nu samenwerken om deze vreselijke geweldsspiraal te doorbreken - geweld genereert immers alleen maar meer geweld. We moeten een staakt-het-vuren proberen te bereiken om zo de weg voor onderhandelingen te openen, wat er uiteindelijk toe zal moeten leiden dat twee staten vreedzaam kunnen coëxisteren.
Wij Europeanen hebben om historische, politieke, culturele en zelfs religieuze redenen een enorme verantwoordelijkheid, en we mogen ons daar niet aan onttrekken. Daarom wil ik namens de Europese socialistische fractie voorstellen drie boodschappen te sturen.
De eerste boodschap is bestemd voor de morgen in Madrid te houden Topontmoeting, en moet worden doorgegeven door de hoge vertegenwoordiger van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. We verzoeken het voorzitterschap van de Raad om samen met de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de minister van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Staten en de minister van Buitenlandse Zaken van Rusland eensgezind aan te dringen op een staakt-het-vuren. Bovendien moeten we duidelijk maken dat we bereid zijn samen een internationale interventiemacht te sturen om ervoor te zorgen dat dit staakt-het-vuren nageleefd wordt. De staat Israël is door een beslissing van de Verenigde Naties in het leven geroepen. Het was een David, en deze David bracht een politiek en moreel compromis tot uitdrukking. Diezelfde David moet nu naar ons luisteren en gevolg geven aan de herhaalde oproepen van de Veiligheidsraad.
De tweede boodschap is bestemd voor de regering-Sharon. Sharon moet alle pogingen om van David een Goliath te maken staken, en zijn unilaterale en totale oorlogsverklaring intrekken. Die oorlog is het antwoord op de zelfmoordaanslagen die door een aantal Palestijnse elementen tegen de burgerbevolking van Israël worden gepleegd. De oplossing bestaat niet uit escalatie van de operaties die als enige doel hebben de Palestijnse Autoriteit en de president daarvan, Yasser Arafat, uit te schakelen - de belegering van Arafat moet dus onmiddellijk beëindigd worden. De oplossing bestaat al evenmin uit de flagrante schendingen van het internationaal recht en het oorlogsrecht in de bezette gebieden.
De derde boodschap is gericht aan de Palestijnse Autoriteit, opdat deze haar rol in de strijd tegen het terrorisme kan vervullen. Voor dat doel moet die Autoriteit over instrumenten kunnen beschikken en deze mogen daarom niet vernietigd worden. We mogen niet vergeten dat wij, de Europese Unie, een actieve bijdrage hebben geleverd aan deze middelen. Daarbij komt dat de Palestijnse Autoriteit in de toekomst de kern van de Palestijnse Staat zal moeten vormen.
We zijn ons er bovendien van bewust er een risico bestaat dat deze crisis zich uitbreidt en de wereld polariseert. De recente aanslagen tegen joodse instellingen en symbolen wijzen we daarom ten sterkste af, en we maken ons dus ook ernstige zorgen over de groeiende spanning in de Arabische wereld en daarbuiten. We zijn met beide zijden in dit conflict via akkoorden en associatie-overeenkomsten verplichtingen aangegaan en die akkoorden en overeenkomsten gaan uit van wederzijdse vriendschap en samenwerking. De Israëlische regering heeft op 4 april geweigerd bemiddeling te aanvaarden van de door de Europese Unie gezonden missie, en we dienen die weigering te veroordelen. Wij zijn daarom van mening dat we onder deze omstandigheden de associatie-overeenkomst met Israël op grond van artikel 2 van die overeenkomst moeten schorsen, totdat we van de Israëlische regering een duidelijk signaal ontvangen dat ze bereid is iets te doen om deze crisis te bezweren.

We steunen het wapenembargo van de Europese Unie - en dat embargo geldt voor beide partijen in het conflict. Ik wil verder aankondigen dat ik aan mijn fractie zal vragen om vóór paragraaf 8 van de transnationale compromisresolutie te stemmen, ook al zouden wij zelf verder willen gaan.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil er tot slot op wijzen dat wij er ondanks alles van overtuigd zijn dat vrede tot de mogelijkheden behoort - hoe ernstig de situatie ook moge zijn. Zoals bekend hebben we altijd vruchtbare betrekkingen onderhouden met onze kameraden van de Israëlische Arbeiderspartij. We hebben openlijk kritiek geuit op hun deelname aan deze regering, maar we willen een dialoog blijven voeren. Gisteren nog heeft Shimon Peres - een alom geliefd man die door iedereen in dit Parlement gerespecteerd wordt - mij gebeld. We hebben afgesproken dat we in onze fractie een discussie zullen voeren met de Arbeiderspartij. Ik roep hen allen op om vol te houden en alle mogelijkheden voor een dialoog met onze Israëlische en Palestijnse vrienden en gesprekspartners te benutten. We moeten duidelijk maken dat er een alternatief is voor doelloos geweld. Onze eigen geschiedenis is daar het bewijs van. We moeten de gecoördineerde internationale actie binnen het kader van de Verenigde Naties dus steunen, en de voorstellen van de Arabische Liga ter harte nemen, om er zo voor te zorgen dat Madrid weer een sprankje hoop oplevert.
(Applaus)

Watson (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, wij debatteren deze week over militaire conflicten in twee gebieden: Tsjetsjenië en Palestina. Beide zijn verergerd sinds de westerse wereld het terrorisme de oorlog heeft verklaard. Het lijkt welhaast of de heersende macht in elk van beide conflicten de strijd tegen het terrorisme heeft aangegrepen om zijn strategische positie te versterken. Dit heeft een verwoestende uitwerking gehad op het leven van degenen die in de vuurlinie zijn komen te liggen, zowel letterlijk als figuurlijk.
Om historische, humanitaire en veiligheidsredenen zijn wij verplicht tussenbeide te komen teneinde de strijd te voorkomen. Tot nog toe hebben de diplomatieke inspanningen geen resultaat gehad, noch die van de Verenigde Naties, noch die van de Verenigde Staten van Amerika, de Europese Unie en buurlanden. Van het Saudische vredesplan valt momenteel waarschijnlijk het meest te verwachten. De strijdende partijen zelf bieden weinig hoop op een oplossing. Noch de heer Sharon, noch de heer Arafat kan vrede bewerkstelligen en zij zijn evenmin in staat vrede af te dwingen. De huidige situatie is in elk geval mede te wijten aan de vroegere betrokkenheid van de heer Arafat bij terrorisme en het feit dat hij zwijgend blijft instemmen met afschuwelijke Palestijnse terroristische aanslagen.
Een onmiddellijk embargo op wapenuitvoer naar Israël en Palestina is volgens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij de aangewezen weg. Daarnaast moeten wij de Verenigde Naties ertoe overhalen een internationale missie te organiseren en troepen naar de regio te sturen om vrede af te dwingen.

Alleen dan kunnen de extremisten misschien aan de kant geschoven worden en kunnen de gematigde partijen worden samengebracht door een bemiddelaar in een politiek proces waarin men niet langer door middel van geweld communiceert, maar door middel van argumenten. Roekeloos militair avonturisme aan de ene kant en een cynische aanvaarding van terrorisme aan de andere resulteren slechts in meer bloedvergieten en ellende en in de verheviging van de wederzijdse haatgevoelens. Daardoor zal vrede langer op zich laten wachten en moeilijker te bereiken zijn.
De recente Israëlische invasies in Palestijns grondgebied waren niet alleen schokkend, maar streefden ook hun doel voorbij. Het Westen beschikt zeer zeker over drukmiddelen. U, mijnheer Solana, moet deze middelen gebruiken. Er moet een spoedvergadering van de Associatieraad EU-Israël worden belegd. De weigering van Israël om toestemming te geven voor een ontmoeting tussen onze vertegenwoordigers en de heer Arafat zou daarbij op de agenda moeten staan, evenals de moedwillige verwoesting door Israël van door de EU gefinancierde infrastructuur. De schending van de bepalingen aangaande mensenrechten van artikel 2 van de Associatieovereenkomst zou eveneens aan de orde gesteld moeten worden. Jaarlijks wordt drie miljard dollar aan hulp gegeven aan Israël; u zou morgen wellicht Colin Powell de suggestie aan de hand kunnen doen ermee te dreigen die hulp op te schorten. Er moeten mensenrechtenwaarnemers worden ingezet om informatie te verzamelen over het lot van onschuldige Palestijnse burgers, wier leven dagelijks ontwricht wordt en die lijden onder willekeurige pesterij, niet te rechtvaardigen vernederingen en in sommige gevallen marteling en dood.
De internationale gemeenschap laat er geen twijfel over bestaan waar de grenzen getrokken moeten worden om te bewerkstelligen dat zes miljoen Israëli's en ongeveer vier miljoen Palestijnse burgers vreedzaam in twee staten naast elkaar kunnen leven. Wij kunnen niet werkloos toezien terwijl in strijd met VN-resoluties een agressief nederzettingenbeleid gevoerd wordt en men weigert naar vrede te streven. Wanneer het internationale recht zo schaamteloos met voeten wordt getreden, dan is een bloedvergieten zoals wij dat gezien hebben onvermijdelijk. De verantwoordelijken moeten uiteindelijk voor de rechter worden gebracht. Komende donderdag treedt het statuut van het Permanent Internationaal Strafhof in werking. Gezien de staat van dienst van de heer Sharon - van Sabra en Chatila, twintig jaar geleden, tot wat vanmiddag in Jenin gebeurt - zou hij zich misschien moeten afvragen of hij daar als een van de eersten voor de rechter wil staan.
(Applaus)

Boumediene-Thiery (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik ben gisteren uit Palestina teruggekeerd en wil hier graag de komende twee minuten een verklaring afleggen over mijn verblijf aldaar.
Woorden schieten tekort om de afschuwelijke situatie en de wreedheden te beschrijven waaronder het Palestijnse volk, waarvan de meest elementaire rechten worden geschonden, momenteel leven. In Ramallah is het ziekenhuis omsingeld en wordt de polikliniek overspoeld door zwaargewonden. Alle gebouwen van de medische dienst zijn overhoop gehaald. Vrouwen en baby's sterven tijdens de bevalling. Er wordt geschoten op de ambulances die rondrijden om de gewonden te helpen en de doden op te halen die niet begraven kunnen worden. Op de binnenplaats van het ziekenhuis wordt een gat gegraven dat als massagraf moet dienen voor de doden. Een kind dat de straat probeert over te steken wordt door een kogel getroffen. Een oude vrouw probeert met een pan onder de arm water te halen op de binnenplaats, maar wordt neergeschoten. Een zieke man die steunend op zijn wandelstok aankomt bij de polikliniek voor een behandeling voor zijn suikerziekte, wordt op de eerste trede van de trap door een kogel gedood.
Toen wij aankwamen bij het hoofdkwartier van Yasser Arafat met water en proviand, richtte een tank zijn loop op ons. De soldaten, die klaarstonden om te schieten, verplichtten ons rechtsomkeert te maken. Onder bedreiging moesten wij met onze proviand terugkeren. Zijn deze kinderen, vrouwen en grijsaards terroristen die de Staat Israël en zijn volk in gevaar brengen?
In Betlehem is de avondklok ingesteld. Op zondag - de universele gebedsdag - zijn er voortdurend geweerschoten te horen. Wij besluiten om gelovigen te vergezellen naar de kerk. Onderaan de trap, op het Geboorteplein, zijn tanks gestationeerd die iedere toegang blokkeren. De soldaten sommeren ons onmiddellijk te vertrekken. Ze dreigen op ons te schieten. Wij slaan een steegje in en lopen door de verwoeste school- en kerkgebouwen, door de ruïnes, langs de verbrande en platgewalste auto's, door het puin van de ingestorte huizen en zwaar beschadigde trottoirs. Het water uit het vernietigde leidingnet vormt een stroom van vuiligheid. De drinkwatervoorraden op de daken raken op. Binnenkort zullen de inwoners zonder water komen te zitten; over elektriciteit beschikken ze al niet meer.
Op de hoek van een huis worden we opnieuw omringd door soldaten die hun mitrailleurs op ons richten. U moet namelijk weten dat onze delegatie van afgevaardigden deze steden heimelijk is binnengekomen, dat wil zeggen via onverharde wegen, door steengroeven en bouwterreinen, dekking zoekend voor de patrouilles van soldaten.
Jongeren en minder jongeren zien ons en komen naar buiten om met ons te praten en ons te verzoeken om snel actie te ondernemen. Ze verwachten veel van Europa. Al hun hoop is op ons gevestigd. Ze zeggen dat ze Yasser Arafat, die ze als hun enige legitieme leider beschouwen, nooit in de steek zullen laten, ondanks alle verwijten aan zijn adres.
Als democratisch gekozen vertegenwoordigers met witte vlaggen moeten wij ons als terroristen verbergen om dit volk te hulp te kunnen schieten dat onder deze terroristische daden gebukt gaat. Ja, het is oorlog, maar geen godsdienstoorlog! Het gaat hier om een koloniale oorlog en om verzet tegen de militaire bezetting en tegen de staat die geheel ongestraft het internationale recht en het recht op vrede blijft schenden.
In deze bakermat van culturen en beschavingen, worden de universele waarden en de menselijke waardigheid met voeten getreden. Van enige menselijkheid is al geen sprake meer. Wij hebben niet het recht om te zwijgen. Wij kunnen straks niet zeggen dat wij van niets wisten. Laten wij daarom onze verantwoordelijkheden niet uit de weg gaan, maar al ons gewicht in de strijd werpen om onmiddellijk een einde te maken aan deze slachting. Wij moeten met goede voorstellen komen. Mijne heren, wij verwachten van u voorstellen waarmee een daadwerkelijke, politieke oplossing kan worden bereikt.
Wij kunnen concreet bijdragen aan de vrede en veiligheid voor beide staten door onze stem uit te brengen voor de opschorting van de associatieakkoorden, een embargo in te stellen op de export van wapens naar Israël, en snel een interventiemacht naar de regio te sturen om het Palestijnse volk te beschermen. Alleen zo kunnen de volkeren van Israël en Palestina, de regio en de rest van de wereld in vrede leven. Alleen zo kunnen wij laten zien dat de toekomst en het welzijn alleen een kans hebben als het recht en de rechtvaardigheid worden gewaarborgd.
Ik dank u hartelijk, waarde collega's, als u via uw steun aan deze resolutie een bijdrage wilt leveren aan de vrede.
Morgantini (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb gehuild toen ik zag hoe een Israëlische soldaat hulpverlening aan een gewonde Palestijn onmogelijk maakte. Ik heb gehuild omdat Ahmed daar op de grond lag en ons met zijn hand om hulp riep. Ik heb eerlijk gezegd ook gehuild omdat ik onmachtig was, omdat wij onmachtig zijn. Ik heb gehuild omdat de Israëlische soldaat zijn menselijkheid had verloren.
Ik heb met hem gesproken en zei hem: 'Ik huil niet omdat ik bang ben voor je geweer maar omdat je nog zo jong bent. Ik huil om Hetty Hillesum die zelfs in het concentratiekamp waarin zij was opgesloten, het denkend hart wilde zijn van de barak. Ik huil omdat je mij niet toestaat een stervende te hulp te schieten die - en dat weet je - niet op je schoot. Ik huil omdat ik gezien heb hoe jij Palestijnse politieagenten, die niet op jou hebben geschoten, dwong op hun knieën te vallen en hun kleren uit te trekken, hoe jij hen blinddoekte en boeide. Zij kwamen allen met opgestoken handen uit de met geweld ingetrapte deur van het huis. Onder hen bevond zich een oude man die ik al jarenlang in Ramallah tegenkwam. Wij groetten elkaar altijd: 'Kiffech? zei hij mij, 'Mapsuta? antwoordde ik hem. Ik huil omdat, terwijl de tank het huis bombardeerde dat wij - mannen, vrouwen en kinderen - van jullie moesten ontruimen, vanuit het raam van een ander huis een jonge man ons om brood en sigaretten vroeg. Ik huil omdat Mohammed Iska'fi, een herhaaldelijk gewond geraakte arts, bij de aanblik van een gewonde Israëlische soldaat geen moment aarzelde. Maar we werden tegengehouden door de tanks en jouw geweer. De Israëlische gewonde werd afgevoerd en Ahmed bleef op straat liggen. Jullie hebben hem uit onze handen gerukt toen wij er net in geslaagd waren hem op een rudimentaire draagbaar te leggen?.
Zijn dit normale oorlogsbeelden? Is de militaire interventie een pijnlijke noodzaak om de toekomst van de Israëlische staat te beschermen, die door menselijke bommen wordt bedreigd en verwoest zou kunnen worden? Net als de talloze Israëliërs met wie wij al jarenlang streven naar een billijke vrede, een vrede waarin het recht van de een en het recht van de ander op een eigen staat wordt erkend, ben ook ik van mening dat er maar een weg is om de staat Israël te redden: de beëindiging van de Israëlische militaire bezetting.
De uitbreiding van de nederzettingen, de inbeslagneming van de grond, de avondklok, de Palestijnen die hun dorpen niet uit kunnen, de standrechtelijke executies, de ambulances die worden tegengehouden, de vrouwen die bevallen op de check-points, de vernietiging van de Palestijnse Autoriteit: dat zijn geen vergissingen of toevallige ongelukjes. Dat zijn daden van een bewuste politieke praktijk, een door Sharon uitdrukkelijk verkondigde praktijk. Samen met de partijen van de regeringscoalitie eist Sharon dat niet alleen de Palestijnse bevolking van de bezette gebieden, maar alle Arabische burgers van Israël worden overgeplaatst, gedeporteerd.
De herbezetting van het gebied en de verwoestingen duiden op een vastberadenheid tot koloniale annexatie. Er moet een eind komen aan het kamikazebeleid dat helaas - tragisch genoeg - niet enkel meer een zaak is van de Hamas of de Jihad, van organisaties die voor mij als vrouw niet alleen destructief zijn maar bovendien mijn rechten schenden. Die daden zijn op geen enkele manier te rechtvaardigen, noch moreel, noch politiek.
Ik begrijp de angst van de Israëliërs maar put kracht uit de organisatie van de Israëlische en Palestijnse overlevende familieleden van slachtoffers, die samen zeggen: 'De militaire bezetting doodt iedereen?. Ik put kracht uit de woorden van een Palestijn, Jamal Zakout, wiens lichaam tekenen vertoont van folteringen: 'Ik vind het ondraaglijk dat aanvallen worden gepleegd op burgers in Israël. Inderdaad komen bij de bombardementen burgers om het leven, maar dat betekent toch niet dat men volgens de logica van 'oog om oog, tand om tand? moet reageren. Men mag toch niet denken dat omdat dagelijks onze kinderen, onze jongeren sterven, ook zij moeten sterven. Wij mogen onze menselijkheid toch niet verliezen. De toekomst van het Palestijnse volk kan geen vorm krijgen met het kweken van een cultuur van dood en wraak?.
Dit is een dubbele tragedie. Ik zou willen dat wij daar nu allen aanwezig waren, samen met de Palestijnen en de Israëliërs die blijven geloven dat meer veiligheid voor elk volk, voor elke persoon, enkel verkregen kan worden met de wederzijdse erkenning van eenieders bestaansrecht, van het recht op een bestaan op het eigen grondgebied, in democratie en vrijheid.
Shulamit Aloni, een Israëlische vrouw, zegt elke dag: 'Ik heb in Hagganah gestreden voor een joodse staat in Palestina. Ik bevind mij nu in een koloniale staat. Ik kan hier niet blijven. Ik schaam mij voor dit leger, voor onze regeringen die in naam van de veiligheid levens verwoesten en elke menselijke waarde kapot maken?.
Ik vraag mijn fractie om verontschuldiging voor het feit dat ik heel de fractiespreektijd heb gebruikt om deze getuigenis te kunnen afleggen, deze persoonlijk getuigenis die echter met zoveel politieke implicaties gepaard gaat.
Wij vragen de Europese Unie om een krachtig en duidelijk standpunt, om een standpunt dat strookt met de internationale legaliteit en de bescherming van de mensenrechten. Laten wij alle instrumenten gebruiken die wij tot onze beschikking hebben om de Israëlische regering te dwingen zich terug te trekken uit de bezette gebieden. Laten wij de staat Palestina erkennen overeenkomstig de grenzen van 1967. Laten wij steun geven aan de onmiddellijke stationering van een internationale macht. Laten wij de Associatieovereenkomst met Israël opschorten, vanwege de schandelijke overtreding van artikel 2. Verder onderzoek is niet meer nodig. Vrede is onontbeerlijk voor de Palestijnen, voor de Israëliërs, voor heel het gebied en ook voor ons.
Het gaat er niet om partij te kiezen. Ik ben voor vrede; wij zijn voor vrede. Er zijn geen overwinningen nodig, noch aan de ene, noch aan de andere kant. Er moet veeleer een onderscheid worden gemaakt tussen de verantwoordelijkheden, en deze verantwoordelijkheden moeten wij ten volle op ons nemen. Niemand van ons wil namelijk nog dat er doden vallen, dat de tijd in Palestina en in Israël in het teken blijft staan van pijn en leed.
Pasqua (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de hoge vertegenwoordiger, mijnheer de commissaris, mijn gedachten worden door twee gevoelens gedomineerd. Allereerst ben ik net als iedereen hier natuurlijk geëmotioneerd door de gebeurtenissen in dit deel van de wereld. Na alle zelfmoordaanslagen is er nu echt sprake van een oorlogssituatie, met alle gewelddadigheden en verschrikkingen van dien. In de tweede plaats maakt er zich een zeker gevoel van ontreddering van mij meester. Ik moet in dit kader kwijt dat de hoge vertegenwoordiger zojuist zeer eerlijk en onpartijdig heeft gesproken. Tot op heden heeft de Europese Unie namelijk nog niet haar volle gewicht kunnen doen laten gelden in de zoektocht naar een uitweg uit deze situatie. Ten derde ben ik mij er terdege van bewust dat een oplossing niet eenvoudig kan worden bewerkstelligd. Ik wil in deze context wel een aantal aspecten in herinnering brengen. Zo was er bijna een vredesakkoord gesloten. Dit is met name niet gebeurd omdat het voorstel van de heer Barak niet werd geaccepteerd en de situatie sindsdien is verslechterd. Ik ben ervan overtuigd dat ook het voorstel van de Arabische landen ons niet uit deze situatie kan halen. Alleen als de gehele internationale gemeenschap daadwerkelijk van zich laat horen en een militaire interventiemacht naar de regio stuurt, kan er eventueel een einde worden gemaakt aan de ellende van de huidige situatie.
Wij moeten zeer waakzaam zijn, want deze situatie kan gevolgen hebben voor de toestand in onze eigen landen, waar zich al botsingen tussen vertegenwoordigers van verschillende gemeenschappen hebben voorgedaan. Er is sprake van een toenemend racisme en antisemitisme. Dat is ontoelaatbaar. Om die reden zal ik de voorstellen steunen om een interventiemacht naar de regio te sturen en om ons de middelen in handen te geven om deze situatie te beëindigen.

Belder (EDD).
December vorig jaar eiste de Europese Raad van de Palestijnse Autoriteit de ontmanteling van de terroristische netwerken van Hamas en de Islamitische Jihad, de arrestatie en strafrechtelijke vervolging van alle van terroristische activiteiten verdachte personen binnen haar gezagsgebied en de publieke aankondiging in de Arabische taal van het einde van de intifada.
Vier maanden later, mijnheer de Voorzitter, moeten wij concluderen dat Arafat en de andere Palestijnse beleidslieden aan deze eis van de EU-lidstaten op geen enkele wijze hebben voldaan. Erger nog, de bewijzen stapelen zich op dat de Voorzitter van de Palestijnse Autoriteit direct betrokken is bij terreurdaden tegen Israëlische burgers. Welke consequenties trekt de EU, toch de grootste donor van de Palestijnse Autoriteit, uit deze handelwijze? Moet hier niet de mogelijkheid van financiële sancties serieus worden overwogen?
Het is legitiem dat de regering-Sharon, zij het pas na een lange reeks van uiterst bloedige Palestijnse zelfmoordaanslagen, tenslotte zelf tot uitschakeling van de Palestijnse terreurnetwerken is overgegaan. De westerse diplomatie oefent nu zware druk op Israël uit om de militaire operatie af te breken. Maar welke veiligheidsgarantie bieden de EU en haar lidstaten aan Israël? Kan Europa garanderen dat na de terugtrekking de Palestijnse terreur niet opnieuw in alle hevigheid tegen de inwoners van Israël losbarst? Ik roep de Europeanen én de Amerikanen ertoe op dit schrikbeeld voor de potentiële slachtoffers, de Israëlische burgers, morgen tijdens hun topberaad in Spanje nadrukkelijk aan de orde te stellen.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, intussen heeft de escalatie in het Midden-Oosten in lidstaten van de Europese Unie tot uiterst beschamende uitingen van onverhuld anti-semitisme geleid. Ik roep alle Europese instellingen op die uitdrukkelijk te veroordelen en hoop dat de lidstaten dit anti-semitisme effectief tegengaan.

Della Vedova (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik een wens uitspreken, de wens dat Europa dezelfde noodzakelijke en urgente aandacht die het nu besteedt aan het geweld en het bloedvergieten in Palestina, ook besteedt aan de genocide die momenteel plaatsvindt onder het Tsjetsjeense volk - zoals collega Watson al zei - waarvan nu al 20% fysiek is geëlimineerd. Tot nu toe heeft Europa daarover - het moet mij van het hart - lafhartig het stilzwijgen bewaard.
Europa kan niet beweren dat het gelijke afstand bewaart tussen Israël en de Palestijnse Autoriteit. Men ontbeert elk moreel gezag voor bemiddeling als de veroordelingen die men uitspreekt eenrichtingverkeer zijn, als men geen onderscheid weet te maken tussen een democratisch land, tussen het enige land in het gebied dat zich hoe dan ook inzet voor de eerbiediging van de mensenrechten - ofschoon de vraag legitiem is: hoe lang nog? - en een satrapie waar de van collaboratie verdachte personen zonder enige vorm van proces worden veroordeeld, als men geen rekening houdt met het feit dat het Israëlisch leger verwikkeld is in een gewapende reactie, hoe verkeerd en steriel deze ook moge zijn en die zeer zeker niet de enige reactie mag zijn, maar die te wijten is aan de onophoudelijke aanvallen op onschuldige en weerloze burgers. Voor hen slechts enkele tranen.
Hoogstwaarschijnlijk creëert Sharon - zoals ook de hoge vertegenwoordiger, de heer Solana, al zei - in zijn poging de infrastructuur van het terrorisme kapot te maken, nieuwe scharen van fanatieke terroristen, maar geloven wij nu echt dat de Palestijnse kamikaze, in tegenstelling tot degenen die de Twin Towers met de grond gelijk hebben gemaakt, geen bloeddorstige en cynische regie achter zich hebben?
Wij vragen Sharon om zich terug te trekken en zijn wapens tot zwijgen te brengen. Prima, maar wat vragen wij Arafat, als wij veronderstellen dat Arafat iets anders kan zeggen dan "nee", zoals hij tot nu toe heeft gedaan? Als wij Sharon vragen een eind te maken aan de gewelddadige represaille, welke garanties, welke oplossingen bieden wij hem dan? Er wordt gesproken over economische retorsiemaatregelen tegen Israël. Wij zouden graag willen dat iemand de Palestijnse Autoriteit verzocht om een onderzoek naar de Europese financiële hulpverlening, ware het alleen maar om de Europese belastingbetalers gerust te stellen dat hun geld niet is gegaan naar de salarissen van de leden en leiders die betrokken waren bij de organisatie van de zelfmoordaanslagen.
Europa moet een duidelijke stap zetten en de Israëlische democratie volledig lidmaatschap van de Unie aanbieden. Dat zou een manier zijn om gezag te verkrijgen, de instellingen van de staat Israël een anker toe te werpen en de economische ontwikkeling een strategische perspectief te bieden. Dat zou ook een manier zijn om de Palestijnse en Israëlische burgers concrete hoop op vrede te bieden.

De Voorzitter.
Om het debat af te ronden: ik heb zes ontwerpresoluties ontvangen1

Galeote Quecedo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het is overduidelijk dat de situatie in het Midden-Oosten ernstiger is dan ooit. Bovendien lopen we de kans dat het conflict zich uitbreidt. We moeten daarom duidelijk maken dat we uiterst bezorgd zijn over de ontwikkelingen bij de Israëlisch-Libanese grens. We moeten invloedrijke landen als Iran en Syrië dus oproepen om mee te werken aan het verminderen van de spanningen in de regio, ook al begrijpen we dat ze verontwaardigd zijn. Ook in andere regio's zijn er solidariteitsbetuigingen met het vernederde Palestijnse volk geweest - de massale demonstraties in Marokko zijn daar een voorbeeld van.
De Israëlische regering moet begrijpen dat ze de oproepen van de internationale gemeenschap niet zo maar naast zich neer kan leggen. Morgen wordt in Madrid topberaad gehouden tussen de voorzitter van de Unie, de Verenigde Staten, Rusland en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties. We vertrouwen erop dat alle partijen die zich inspannen voor het vredesproces bij die gelegenheid eensgezind zullen optreden en eisen dat de meest recente resoluties van de Verenigde Naties ook daadwerkelijk nageleefd worden. We geloven dat er nu sprake is van een gedeeltelijke terugtrekking van troepen. Dat is een stap in de goede richting, maar het gaat niet ver genoeg - zeker niet als hetgeen de heer Patten heeft gezegd inderdaad waar blijkt te zijn.
Mijnheer de Voorzitter, ik kom uit een land waar het terrorisme één van de belangrijkste zorgen van de burgers is, en daarom zijn wij solidair met de slachtoffers. Dat betekent niet dat bij de terrorismebestrijding alles mag - de rechtsstaat en de internationale rechtsorde moeten altijd gerespecteerd worden. Het is dus volstrekt onaanvaardbaar dat geprobeerd wordt de structuur van de Palestijnse Autoriteit te vernietigen. Die Autoriteit is op dit moment immers de legitieme vertegenwoordiger van het Palestijnse volk, hoe laakbaar het optreden van deze Autoriteit soms ook kan zijn. We moeten van haar verlangen dat ze de aanslagen ondubbelzinnig veroordeelt: er bestaan geen goede en slechte terroristen - ze zijn allemaal even verwerpelijk. De Palestijnse Autoriteit moet dus al het mogelijke doen om te verhinderen dat er meer aanslagen worden gepleegd. Ze moet de verantwoordelijken voor die aanslagen en degenen die ertoe aanzetten arresteren, iets dat tot nu toe helaas niet is gebeurd.
Binnen de Europese Unie moeten we ervoor zorgen dat we ons optreden coördineren. Een verdeeld Europa is hetzelfde als geen Europa. De ministers van Buitenlandse Zaken van de lidstaten hebben enige voortgang geboekt, al heb ik de indruk dat de publieke opinie die voortgang onvoldoende vindt. Ik geloof dat er meer mogelijkheden zijn. Er bestaan binnen de internationale praktijk instrumenten om duidelijk te maken dat we het oneens zijn met het beleid van een regering, zoals dat nu het geval is met het beleid van de Israëlische regering.
Sakellariou (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, deze regio verkeert nu in de meest dramatische situatie ooit, als we de oorlogen in 1967 en 1973 buiten beschouwing laten.
Israël trekt zich absoluut niets aan van de resoluties van de VN-Veiligheidsraad, het volkenrecht, de internationale overeenkomsten en de internationale conventies. Wij zijn medeschuldig aan de bloedbaden, de misdaden tegen de menselijkheid, de onderdrukking en de dagelijkse vernedering van een heel volk als wij nu onze mond houden en proberen de acties van de onderdrukker goed te praten door op die van de onderdrukten te wijzen. Dat kunnen wij namelijk niet!
Desalniettemin hebben wij nu allerlei middelen tot onze beschikking staan. Wij kunnen een wapenembargo tegen Israël instellen, onze ambassadeurs ter verslaggeving terugroepen naar de hoofdsteden van de Europese Unie, alle contacten met hoge Israëlische regeringsfunctionarissen bevriezen en tenslotte de Associatieovereenkomst opzeggen.
Mijnheer de commissaris, ik spreek u nu aan, omdat u vandaag de Commissie vertegenwoordigt, maar eigenlijk richt ik mij tot de voorzitter van de Commissie, de heer Prodi. Ik heb veel respect voor hem persoonlijk en voor zijn werk, maar ik ben het niet eens met zijn uitspraken van de afgelopen dagen. Ik citeer:

Malmström (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, er komt geen einde aan de nachtmerrie in het Midden-Oosten. Terwijl wij hier staan te discussiëren, razen het geweld en de moordpartijen voort. Zoals u hoort, mijnheer Solana en mijnheer Patten, zijn wij vervuld van een enorme machteloosheid, afschuw en frustratie. De zelfmoordaanslagen maken het de Israëli's onmogelijk om zich vrij te bewegen. Een kop koffie drinken met een kameraad of boodschappen doen is levensgevaarlijk geworden. De angst voor nieuwe aanslagen is natuurlijk verlammend.
Het Europees Parlement heeft de terroristische aanslagen ontelbare malen veroordeeld, en Arafat en de Palestijnse Autoriteit opgeroepen al het mogelijke te doen om een eind te maken aan zowel de aanslagen als het verspreiden van haat tegen de Israëli's.
De Palestijnen op de westelijke Jordaanoever en in Ramallah zijn ook slachtoffers van geweld, dat honderden doden tot gevolg heeft, onder wie veel kinderen. Wij, vrienden van Israël, die de Israëlische staat en zijn bestaansrecht verdedigen, moeten krachtig reageren op het huidige optreden van de regering en het leger. Het geëscaleerde geweld en de wreedheid waarmee de bezetting gepaard gaat zijn buiten elke proportie. De hele wereld verenigt zich nu in de eis dat Israël zich terugtrekt uit de Palestijnse gebieden. Het optreden van het leger en de regering van Israël is onverdedigbaar, en de aanslagen op Palestijnse burgers zullen tot meer zelfmoordaanslagen leiden in plaats van tot minder. Het gewelddadige offensief en de dodelijke acties kunnen nooit tot vrede leiden.
Als Israël in oorlog is, zoals Sharon beweert, gelden er bepaalde internationale verdragen en wetten. Er komt echter het ene na het andere bericht binnen dat deze worden geschonden en overtreden. Zekerheid daarover hebben wij niet, omdat er geen organisaties of media in het gebied worden toegelaten. Zelfs ambulances mogen er volgens inlichtingen van collega's niet in.
Sharon en Arafat koesteren een oude, bittere haat tegen elkaar. Het ziet ernaar uit dat de partijen niet meer uit de huidige situatie kunnen komen. Daarom is een omvangrijke internationale actie nodig, met een duidelijk eisenpakket. Het is goed dat de Verenigde Staten zich actiever zijn gaan inzetten en eindelijk Colin Powell naar de regio hebben gestuurd.
Maar ook de EU moet meer doen. Op de bijeenkomst van aanstaande maandag moeten de ministers nagaan wat wij kunnen doen. Een onmiddellijk wapenembargo? - Ja. Uiteraard moet de Associatieovereenkomst ter discussie worden gesteld. Ik geloof dat het niet verstandig is om deze op dit moment te schorsen, maar er moet wel over worden gediscussieerd.
Het moet mogelijk zijn voor Palestijnen en Israëli's om in vrede met elkaar te leven. Als dit conflict zou worden opgelost, zou dat de allerbelangrijkste bijdrage zijn aan de wereldvrede en aan de internatonale strijd tegen het terrorisme.

Maes (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de Raadsvoorzitter, mijnheer de hoge vertegenwoordiger, namens de partijen van de Europese volkeren zonder staat, kan ik u verzekeren dat wij de visie van de heer Solana en commissaris Patten delen. Er moet een einde komen aan het geweld en er moet een duurzame vrede komen. Een Palestijnse staat naast een Israëlische. Maar wij zijn ontgoocheld over de middelen die door de internationale gemeenschap werden gebruikt om dit doel te bereiken en inzonderheid over de onmacht van de EU. Wij zijn beschaamd over de onmacht tegenover het lijden van zoveel mensen, zoveel nutteloze doden, de gijzeling van zoveel burgers. De geest van Oslo is dood. Israël bedrijft staatsterrorisme. De heer Sharon heeft in zijn regering ministers opgenomen die de westelijke Jordaanoever weer willen inlijven. De zware schendingen van de mensenrechten door Israël in Jenin en op vele andere plaatsen in de herbezette gebieden betekenen de facto een opzegging van het associatieverdrag door Israël zelf, want het eerbiedigen van de mensenrechten maakt deel uit van de clausules van dat associatieverdrag. De EU moet nu het associatieverdrag opschorten. De afkondiging van een wapenembargo is onvoldoende. Het Israëlische volk en het Palestijnse volk smeken om vrede, om water, om brood en om waardigheid, maar zij worden overspoeld door geweld en oorlog. Wij moeten alles doen om dat geweld te stoppen. Daarom moeten wij besluiten om nu een vredesmacht te sturen, dat is onvermijdelijk geworden.

Collins (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, er bestaat geen militaire oplossing voor het conflict tussen Israël en het Palestijnse volk. De strijdende partijen zullen niet tot een vreedzame oplossing kunnen komen, tenzij de oorzaak van het conflict wordt aangepakt. Premier Sharon voert een onverbiddelijke oorlog tegen terreur, maar biedt geen enkele diplomatieke oplossing om te voorkomen dat de spiraal van geweld en wreedheid escaleert.
Het plan-Tenet en het voorstel-Mitchell liggen nog steeds op tafel en gecombineerd met de recente voorstellen van de Saudische regering vormen ook zij een basis voor de hervatting van de vredesbesprekingen als de Israëlische regering de recente VN-resoluties ten volle naleeft.
Het is mijn stellige overtuiging dat Yasser Arafat de politiek leider is waarmee de Israëlische regering op dit moment onderhandelingen dient te voeren. Pogingen om de Palestijnse Autoriteit omver te werpen brengen langdurige instabiliteit teweeg en zullen slechts de haatgevoelens tussen het Israëlische en het Palestijnse volk verhevigen, evenals de vijandschap tussen Israël en andere Arabische landen in het Midden-Oosten. De twee partijen zullen zich niet verzoenen, tenzij een derde partij serieus en met onmiddellijke ingang bemiddelt. De regering van de Verenigde Staten moet een krachtdadige en betekenisvolle rol spelen in dit proces, evenals de Europese Unie.
Wij moeten overwegen de Euro-mediterrane Associatieovereenkomsten tussen de EU en Israël op te schorten als de militaire aanvallen van Israël op het Palestijnse volk voortduren.
Afsluitend wil ik mijn veroordeling uitspreken over het recente en aanhoudende geweld in het Midden-Oosten en alle antisemitische incidenten die zich momenteel in Europa of elders voordoen.

Sandbæk (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, niets wijst erop dat Sharon van plan is ook maar een van de aanbevelingen van de EU of de VS na te leven. Bovendien wijst niets erop dat Israël op dit ogenblik bezorgd is over zijn imago. Israël heeft echter wel respect voor geld en daarom is dat de enige manier om Israël tot onderhandelingen over onze handelsakkoorden te dwingen. In januari was ik in Israël, waar toen grote protestacties aan de gang waren tegen de beperking van studiebeurzen en uitkeringen aan oudere mensen. Zoals elke politicus wil Sharon natuurlijk opnieuw verkozen worden, maar of hij dat doel bereikt, is onzeker, als de bevolking naar aanleiding van zijn beleid door economische sancties getroffen wordt. De EU probeert reeds veel te lang de regering-Sharon met een toegeeflijke houding te beïnvloeden. Het enige wat de EU daarmee bereikt heeft, is dat Sharon de EU verboden heeft met Arafat te praten. Alle vrienden die ik ken sinds ik in 1967 met het eerste vliegtuig vrijwilligers landde, waarna ik twee jaar in het land verbleef, zijn het erover eens dat het staatsterrorisme van Sharon de Israëlische samenleving van binnenuit aanvreet. Daarom moeten wij Sharon tegenhouden, om Israël te sparen. Wanneer zal de EU zeggen dat het welletjes is geweest? Wanneer zal de EU de dingen zeggen zoals ze zijn, namelijk dat de daden van Sharon, zijn soldaten en bezetters, die duizenden burgers en onschuldigen - mannen, vrouwen en kinderen - doden, gelijk zijn aan terrorisme. Want zolang wij de daden van Sharon niet als zodanig bestempelen kan hij rustig zijn gang gaan en de voorziening van voedsel, water en medische hulp afsnijden door ambulances onder vuur te nemen, met de volle overtuiging dat wij het toch bij woorden zullen laten en niet van plan zijn ooit tot daden over te gaan.

Borghezio (NI).
Mijnheer de Voorzitter, velen hebben aangedrongen op actie in de richting van Israël, ten behoeve van een staakt-het-vuren, en wij scharen ons achter deze oproep. Veel minder mensen hebben echter hun stem laten horen om te herinneren aan het drama van de burgers die het onschuldige slachtoffer worden van het blinde, beestachtige terrorisme. 'Verlies aan menselijkheid?, zoals een collega zojuist zei.
Hieraan willen wij een eis toevoegen. Europa kan niet toekijken als plaatsen die een symbool zijn van onze beschaving, van de christelijke beschaving, met wapens worden bedreigd en misschien verwoest zullen worden. Waarom heeft Europa nooit overwogen het voorstel tot internationalisering van de heilige plaatsen over te nemen, dat door de hoogste geestelijke autoriteiten is gedaan en waarop al jarenlang wordt aangedrongen?
Ik verzoek de Voorzitter zowel de Israëlische regering als de Palestijnse Autoriteit de smart en pijn over te brengen van de honderden miljoenen Europese christenen die moeten toezien hoe in Betlehem de heilige plaats waar Jezus is geboren, door bommen, gevechten en bezetting wordt geschonden en veranderd in een bivak voor soldaten, in het doelwit van de twee strijdende partijen.

Napoletano (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, men heeft de weg van de dialoog en de onderhandelingen verlaten, met alle verschrikkelijke gevolgen van dien voor iedereen. Met geweld kan geen rechtvaardigheid worden opgebouwd, geen kwaad worden vergoed. Geweld is niet voor rede vatbaar.
Op dit moment worden in de Palestijnse gebieden het internationaal recht en de mensenrechten herhaaldelijk op ernstige wijze geschonden. De internationale gemeenschap moet deze schendingen een halt toeroepen. Zij moet eveneens de terroristische waanzin een halt toeroepen, die jongens en meisjes ertoe aanzet hun jonge levens op te offeren voor een zaak die hun volk allesbehalve goed doet en veeleer nog meer onschuldige slachtoffers veroorzaakt. Het enige effect is dat het hoofd van de Israëlische regering een alibi krijgt om een unilaterale en totale oorlog te verklaren tegen de Palestijnse Autoriteit, tegen haar structuur en leiding, en om te beginnen tegen president Arafat.
Het is belangrijk dat men erin is geslaagd morgen in Madrid een bijeenkomst te organiseren van de Verenigde Staten, de Europese Unie, Rusland en de Verenigde Naties. Hopelijk zullen zij hun krachten bundelen en besluiten onmiddellijk een internationale troepenmacht te sturen die in staat zal zijn een staakt-het-vuren op te leggen en een einde te maken aan al het geweld.
Wij moeten alle mogelijke druk uitoefenen om eerbiediging van de herhaalde resoluties van de VN-Veiligheidsraad af te dwingen, waarin wordt aangedrongen op een onmiddellijke, volledige terugtrekking van het Israëlisch leger uit de bezette gebieden en de vrijlating van president Arafat. Dat betekent onder meer ook dat de Associatieovereenkomst van de Europese Unie met Israël ter discussie moet worden gesteld. Ons doel moet blijven de uitroeping van een soevereine Palestijnse staat en een internationale troepenmacht om de veiligheid van Israël te garanderen, overeenkomstig de in het recent standpunt van de Arabische Liga uitgezette lijn.
Daarom zullen wij steun blijven verlenen aan degenen die zich ook in deze dramatische uren, in zowel Palestina als Europa, blijven inzetten voor vrede, voor wederzijds respect en een samenleving van de twee gemeenschappen. Onder meer daarom veroordelen wij nogmaals krachtig alle gewelddaden en uitingen van intolerantie jegens symbolen en vooraanstaande leden van de joodse gemeenschappen.

Brok (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de hoge vertegenwoordiger, het gaat hier om een strijd om het bestaan tussen twee volkeren. Daar zijn ze allebei persoonlijk van overtuigd. De politieke leiding schiet in deze strijd van beide partijen te kort. Daarom en omdat de emoties hoog oplopen, heeft het geen zin om uit te zoeken wat nu precies de aanleiding van iedere actie is. Wie op de hoogte is van de recente maar ook de oudere geschiedenis van het Heilige Land, weet dat niet te achterhalen is wie de eerste steen heeft gegooid.
Daarom moeten wij een sfeer van vertrouwen scheppen en de emoties niet nog meer laten oplopen, zodat de volkeren daar tot rust kunnen komen en weer met elkaar kunnen praten. Wij moeten dus absoluut geen olie op het vuur gooien. Ik dank u allen derhalve van harte dat u vandaag hier aanwezig bent en dat morgen de bijeenkomst in Madrid plaatsvindt. Als de Europese Unie, de Verenigde Staten, Rusland en de Verenigde Naties tot een gemeenschappelijk standpunt kunnen komen dat ze met hun hoogste vertegenwoordigers voor het buitenlands beleid uitwerken en vervolgens samen aan beide partijen voorleggen, dan bestaat er voor het eerst de mogelijkheid dat beide partijen de ernst van de situatie inzien.
Met name de geloofwaardigheid speelt een belangrijke rol. Alle partijen zijn op een aantal punten niet geloofwaardig, maar toch moeten ze over de gehele linie geloofwaardig worden. En daarvan moeten wij vervolgens gebruikmaken. Beide partijen moeten elkaar het vertrouwen geven dat ze veiligheidsgaranties kunnen bieden voor een Israëlische en een Palestijnse staat, dat er met de voorstellen van de kroonprins van Saoedi-Arabië rekening wordt gehouden en dat de Arabische landen de staat Israël zullen erkennen. Als beide partijen elkaar dat vertrouwen geven, kunnen ze tot het inzicht komen dat het nu tijd wordt om zich terug te trekken en de terreur af te zweren - voorwaarden die noodzakelijk zijn om met concrete onderhandelingen te beginnen.
Dit is van algemeen belang voor de vrede en de eerbiediging van de mensenrechten, maar zelf hebben wij er ook specifiek belang bij. Deze regio ligt dichtbij en daarom is het voor ons van belang dat de anti-terreurcoalitie niet uit elkaar valt, wat voor fundamentalisten een alibi zou zijn om hun acties voort te zetten, en dat wij in het kader van het Barcelonaproces een succesvol Middellandse-Zeebeleid kunnen voeren. Wij moeten er daarom voor proberen te zorgen dat de heer Solana, de heer Patten en het voorzitterschap van de Raad niet alleen naar Jeruzalem vertrekken waarna de heer Powell acht dagen later ook alleen gaat. Probeert u er morgen voor te zorgen dat ze samen gaan. Daarmee zou de wereldgemeenschap een duidelijk signaal afgeven aan de strijdende partijen om uit de hevige strijd te kunnen komen. Ik hoop dat wij dat morgen kunnen bereiken.

Gahrton (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, onlangs constateerde de Financial Times dat het Midden-Oostenbeleid van de EU in puin ligt, en Le Monde klaagt over de machteloosheid van de EU in het Midden-Oosten.
Wie de vertegenwoordigers van de Raad en de Commissie hoort, begrijpt deze reacties. Men spreekt fraaie woorden klopt zich op de borst, maar daden zijn niet te zien. Des te verheugender is het te luisteren naar de fractieleiders en de collega's die verlangen dat er daden komen, dat er gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden van de Associatieovereenkomst en vooral dat er vredestroepen worden gestuurd.
Wij moeten absoluut tienduizenden civiele en militaire vredeswerkers sturen, ongeacht of de Verenigde Staten en Israël daarmee akkoord gaan. Wij zullen ze niet naar Israël sturen en wij zullen geen Israëlische steden bombarderen. Wij zullen gehoor geven aan het Palestijnse verzoek om troepen ter bescherming van Palestina.
Er is geen volkenrechtelijk bezwaar tegen om op verzoek van de Palestijnen tienduizenden militaire en civiele vredeswerkers naar Palestina te sturen. Waarom bent u zo bang om actie te ondernemen, mijnheer Solana en mijnheer Patten?

Segni (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, op grond van culturele en ook politieke tradities ben ik altijd een oprechte vriend geweest van de Israëliërs en de staat Israël. Iemand die in deze tijd een oprechte vriend is van Israël, heeft mijns inziens de taak de Israëlische regering duidelijk te maken dat zij in velerlei opzicht de verkeerde weg bewandelt. Vrienden moeten, als zij echte vrienden zijn, onderling duidelijke taal spreken, en het moment is gekomen om die duidelijke taal te spreken. Daarom moet het Europees Parlement aandringen op vrede en alles in het werk stellen om vrede te bewerkstelligen. Wij moeten echter ook duidelijk zeggen dat wij een andere houding verwachten van een regering die wij hoogachten, van de regering van een land waarmee wij oprecht verbonden zijn en dat wij willen verdedigen. Juist omdat wij dat land willen verdedigen dringen wij aan op een andere houding.
Voorzitter Cox, wij hebben vandaag een ontmoeting gehad met professor Luzzatto, de leider van de Italiaanse joodse gemeenschap. Hij heeft zojuist ook een ontmoeting met u gehad en bij u aangedrongen op een optreden van de kant van het Parlement. Ik weet dat het moeilijk is, mijnheer de Voorzitter, maar volgens mij moeten wij, als wij als Parlement iets - het doet er niet toe hoe weinig - kunnen doen voor de vrede, dit ook daadwerkelijk doen. De Europese Unie heeft terecht haar best gedaan, ook al heeft zij nul op het rekest gekregen. Als wij verantwoordelijkheden hebben, mogen wij niets nalaten om deze volledig hard te maken.

Gawronski (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het debat dat deze dagen ook hier in dit Parlement gevoerd wordt, toont mijns inziens aan - voorzover dat nog nodig was - hoe sterk de voorstellen uiteenlopen die van verschillende kanten worden gedaan. Daaruit moeten wij de trieste conclusie trekken dat nog lang niet aan de voorwaarden is voldaan om een eind te maken aan de oorlog in het Midden-Oosten. Twee mannen in het Midden-Oosten - Sharon en Arafat - blijven de stabiliteit van heel de wereld in gevaar brengen. Zij spreken weliswaar over vrede maar willen deze in feite niet; zij proberen daaraan te ontkomen en deze te ontvluchten, want noch de een noch de ander wil vrede. Beiden hopen zij de oorlog te kunnen winnen, de een met zijn militaire superioriteit en de ander met zelfmoordaanslagen.
De gevolgen van deze crisis in het Midden-Oosten doen zich reeds gevoelen, ook in onze landen, zoals de heer Pasqua zojuist al zei. Het racisme neemt toe en slaat over naar de rest van de wereld, naar Europa en de Verenigde Staten. Het onbegrip tussen deze twee mogendheden, tussen Europa en de Verenigde Staten, neemt gevaarlijk toe en doet diepe meningsverschillen ontstaan. Een oplossing ligt niet in het verschiet maar zoals de heer Solana zojuist al zei, moeten wij een perspectief bieden. Ik geloof dat het idee van een soort internationaal Marshall-plan om tenminste een klein gedeelte van de problemen van de Palestijnen op te lossen een waardevolle bijdrage kan zijn.
De Italiaanse regering heeft al geruime tijd geleden een initiatief in die richting uitgewerkt, een initiatief voor steun aan de economie van het Midden-Oosten en met name de Palestijnse economie. Premier Berlusconi heeft dit initiatief kortgeleden voorgelegd aan zijn Europese collega's. Mijns inziens moet eenieder die echte vrede in het Midden-Oosten wil, steun geven aan dit voorstel.

Soares (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik steun het voorstel dat de heer Barón Crespo tijdens dit debat heeft gedaan. Het Europees Parlement moet drie boodschappen overbrengen: één aan de Top van Madrid, één aan de regering van Sharon, en één aan de Palestijnse Autoriteit. Woorden zijn echter niet genoeg! We hebben al genoeg gezegd en er is niet naar ons geluisterd. In tegenstelling tot hetgeen mijn vriend Javier Solana zegt, zijn we wel degelijk vernederd. De behandeling die de delegatie van het Europees Parlement in Israël ten deel is gevallen is onaanvaardbaar. We moeten nu tot daden overgaan, opdat men respect voor ons toont. De regering Sharon heeft nu een punt bereikt, waar alleen daden iets teweeg brengen: Israël is niet langer een rechtstaat, hoe moeilijk het ons ook valt dit onder ogen te zien. Het houdt zich niet aan de wet of het internationaal recht. Commissaris Patten heeft al aangegeven dat de strijd tegen het terrorisme geen excuus mag vormen om het internationaal recht terzijde te schuiven. Daarom ben ik ervoor om de Associatieovereenkomst tussen Israël en de Europese Unie zo spoedig mogelijk op te schorten. Dat is de enige weg die ons nog openstaat. We moeten er bij de Verenigde Naties op aandringen dat er een interventiemacht wordt gestuurd om een staakt-het-vuren af te dwingen. Na de herhaalde verklaringen van president Bush - die tot nu toe geen effect hebben gesorteerd - staat ons geen andere weg open. Ik heb altijd veel respect voor Israël gehad, maar het verdriet mij om nu te moeten vaststellen dat het Israëlische leger zich als een koloniale krijgsmacht gedraagt en bij de oorlog tegen de Palestijnen niet eens de Geneefse Conventie respecteert.

Nassauer (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, minister-president Sharon heeft zijn volk beloofd voor meer vrede en veiligheid te zorgen. In werkelijkheid heeft hij met zijn beleid echter de onveiligheid in Israël vergroot en de vrede in de regio verminderd. Europa moet ook kritisch kijken naar de Israëlische handelwijze, omdat wij voor Israël dezelfde maatstaven gebruiken als voor onszelf, namelijk die van de rechtsstaat en de bescherming van de mensenrechten. Wij mogen hierdoor echter niet uit het oog verliezen waar het bij dit conflict werkelijk om draait. Het gaat om het bestaansrecht, het bestaan als zodanig van Israël en niet van de Arabische buurlanden. Een veilig bestaan betekent onder andere kunnen leven zonder terreur, maar dat recht is de Israëliërs steeds ontnomen. Israël heeft steeds moeten leven met de dreiging van terreur. Terreurorganisaties als Hamas en Jihad konden zelfs vrijwel ongestoord hun gang gaan in de Palestijnse gebieden en bloedige aanslagen plegen.
Degene die zonder meer verantwoordelijk is voor deze terreuracties, is de Palestijnse leider Arafat. Hij heeft nooit duidelijk afstand genomen van het geweld, laat staan dat hij er effectief tegen opgetreden is. Daardoor is het vertrouwen grotendeels weggevallen. Europa moet er nu voor zorgen niet nog meer invloed te verliezen door de indruk te wekken dat het geen onderscheid tussen oorzaak en gevolg kan maken. Met terreur en geweld kan evenwel geen conflict opgelost worden. Daarom moeten beide partijen het geweld stoppen. Israël moet zich terugtrekken uit de Palestijnse gebieden en de Palestijnen moeten een einde maken aan de terreuracties. Wij moeten dus aan beide partijen eisen stellen!
Menéndez del Valle (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, Ariel Sharon is uit op oorlog - hij is de verpersoonlijking van de oorlog. Hij heeft gezworen al hetgeen in Oslo bereikt is ongedaan te maken, en daar is hij nu mee bezig. Onder het mom van terrorismebestrijding vernietigt hij de Palestijnse Autoriteit, terwijl er dagelijks bloedbaden plaatsvinden. Zonder dat we ons daartegen verzet hebben, heeft hij met zijn tanks een nieuwe politiek-administratieve categorie in het leven geroepen: er zijn nu bezette Palestijnse gebieden en herbezette gebieden.
Ik verwelkom het advies van president Bush aan de verantwoordelijken voor deze bloedbaden - dat ze zich terugtrekken uit de gebieden die ze zo wreed en doelloos verwoest hebben. Powell heeft erop gewezen dat de president geen orders geeft aan de eerste minister van een soeverein land. Dat is waar, maar het lijkt erop dat adviezen alleen weinig uithalen. Sharon zal pas soevereine orders tot terugtrekking geven als het bloedbad voorbij is. Tenzij wij, die geen bloedbaden aanrichten, samen besluiten dat er een grens is - ook aan de soevereiniteit. En dat is het geval wanneer deze soevereiniteit indruist tegen de menselijk waardigheid en tegen de menselijke ethiek.
Ik vond de minister van Buitenlandse Zaken Powell veel realistischer toen hij zei dat we op deze wijze een hele nieuwe generatie Palestijnen radicaliseren, en dat veel nieuwe terroristen hopen toe te slaan zodra de militaire actie voorbij is. Dat is heel wel mogelijk - dat er geen gematigde Palestijnen meer zullen zijn. Eergisteren hebben zoals bekend meer dan een miljoen Marokkanen - gematigden en radicalen - in Rabat gedemonstreerd voor de Palestijnen en tegen Sharon. Als we Sharon nu niet tegenhouden zullen de haat en de radicalisering zich over de hele islamitische wereld verspreiden. We moeten dus concrete en doeltreffende maatregelen ontwikkelen.

Van Orden (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, vorige zomer heb ik zowel Shimon Peres als Yasser Arafat ontmoet in het Midden-Oosten. De situatie was destijds vrijwel uitzichtloos. Er was een vicieuze cirkel van afschuwelijk geweld, maar tegelijkertijd wist men dat kort tevoren in Camp David en Taba een mogelijke oplossing dichterbij was gekomen.
De veiligheidssituatie is sindsdien rampzalig verslechterd. Terroristische extremisten hebben de meest verachtelijke daden begaan, moedwillig de emoties, vooroordelen, onwetendheid en angst van kwetsbare bevolkingsgroepen aangewakkerd, vooral onder de islamitische bevolkingsgroepen, en zeer hevige angstgevoelens onder de Israëli's opgeroepen. Wij mogen niet vergeten dat Israël een klein, strategisch kwetsbaar land is, waarvan de bevolking getroffen wordt door de meest verschrikkelijke terroristische aanslagen, die enerzijds onvoorspelbaar en willekeurig zijn en anderzijds zorgvuldig georganiseerd en beraamd worden met het oog op een zo wreed en verwoestend mogelijke uitwerking.
Ik denk aan de Israëlische moeder die haar kleine kinderen niet samen in één bus naar school wilde laten gaan uit angst hen allemaal te verliezen. Ik denk aan de ouders van die tieners en anderen die in talloze zelfmoordaanslagen zijn vermoord of verminkt. Geen enkele morele of politieke reden kan dergelijke gruweldaden rechtvaardigen.
Ik wil Ariel Sharon echter geenszins vrijpleiten. Integendeel, ik ben verbijsterd en ontzet over zijn optreden. Aan de ene kant heeft hij de Palestijnse Autoriteit opgeroepen de terroristen in haar midden hard aan te pakken, maar aan de andere kant heeft hij precies die instanties die daartoe in staat zouden zijn ernstig verzwakt. Hij wilde de houding van de Arabische volken ten opzichte van Israël veranderen, maar heeft door zijn eigen daden bijgedragen aan een diepgevoelde haat in weer een nieuwe generatie Palestijnen en voeding gegeven aan de martelaarscultuur.
Wij moeten de uitzichtloze situatie van het Palestijnse volk erkennen. Zovelen van hen zijn generaties lang door hun Arabische broeders aan hun lot overgelaten in vluchtelingenkampen, waar zij een gemakkelijke prooi vormden voor extremisten. Zo vaak ontbreekt op cruciale momenten het goede leiderschap dat hen uit hun ellende zou kunnen helpen bevrijden. Dit is het uitgangsmateriaal waarmee wij moeten werken.

De Europese Unie moet zichzelf in dit stadium niet uit eigenbelang de een of andere rol trachten aan te meten, maar evenwichtig, positief en constructief te werk gaan. Het zou de situatie niet ten goede komen als de EU in deze zaak partij koos door sancties in te stellen tegen Israël, bijvoorbeeld. Dat zou slechts voldoening schenken aan de extremisten en de meningsverschillen met de Verenigde Staten verscherpen.
Wat nu dringend nodig is, is een krachtig, grootmoedig, internationaal initiatief, waarbij de Europese landen, de Verenigde Staten, Rusland en welmenende Arabische staten met één stem spreken. Wij moeten bijeenkomen en op ondubbelzinnige wijze omvangrijke, internationale bijstand aanbieden. Er liggen in dit conflict andere, duistere machten op de loer. De tijd dringt.

Berès (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, Europa gelooft niet in oorlog. Ze gelooft alleen in vrede en in een politieke oplossing. Dit betekent wel dat iedereen zijn verantwoordelijkheid op zich moet nemen.
Van de Arabische landen heeft het belangrijke land Saoedi-Arabië zojuist een belangrijk initiatief genomen. Het land heeft namelijk een plan voorgesteld waarmee de hele regio uit de crisis kan geraken.
Wij mogen onze verantwoordelijkheid niet uit de weg gaan. Mijnheer de hoge vertegenwoordiger, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik hoop dat u de afgezant van president Bush er straks in Madrid van kunt overtuigen dat hij zich nu hoognodig in dit conflict moet mengen en een oplossing moet forceren. Het behoeft geen betoog dat deze oplossing alleen politiek van aard kan zijn.
Dit betekent ook dat als er straks een wapenstilstand is bereikt en de terugtrekking uit de bezette gebieden een feit is, we in staat moeten zijn een interventie- en waarnemingsmacht naar het Midden-Oosten te sturen. Het gaat er niet om dat het Midden-Oosten de vrede krijgt opgedrongen, maar we moeten wel de leden van de Veiligheidsraad op hun verantwoordelijkheden wijzen.
De meerderheid van de Franse socialisten is voorstander van opschorting van de Associatieovereenkomst. Wij zullen echter een oplossing moeten vinden op basis waarvan wij ons tot alle partijen kunnen blijven wenden. De oplossing moet wel doelmatig zijn: er kan geen sprake van zijn dat de solidariteit wordt vergroot met de partijen die wij juist willen bestraffen.
Niets van hetgeen zich in het Midden-Oosten voltrekt mag tot slot een rechtvaardiging vormen voor antisemitische daden - sporadisch of georganiseerd - die ons doen terugdenken aan de zwartste periode van de vorige eeuw.
Ik hoop dat wij ons allen zullen mobiliseren om de wereld bewust te maken van deze situatie en de burgers in onze landen erop te wijzen dat wij ons tolerant moeten blijven opstellen, respect voor de medemens moeten blijven tonen en godsdienst niet met politieke gebeurtenissen moeten verwarren.

Morillon (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, met het oog op het huidige, zich voortslepende conflict in het Midden-Oosten, zijn wij ervan overtuigd dat het extreme, almaar toenemende geweld zal leiden tot een toename van het reeds ondraaglijke lijden van de volkeren, ongeacht hun nationaliteit.
Wij steunen dan ook de zeer stellige standpunten van de president van de Verenigde Staten. Zoals iedereen weet kan alleen hij daadwerkelijk invloed uitoefenen op de beslissingen van Ariel Sharon. Om die reden willen wij de Raad en de Commissie verzoeken alles in werking te stellen om de terugkeer naar vrede te vereenvoudigen, ook al dienen hiertoe de Associatieovereenkomsten eventueel te worden opgeschort. Voorts willen wij de regeringen van de Europese Unie verzoeken om een nationale bijdrage te leveren aan een interventiemacht als de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties zou besluiten dat zo'n interventiemacht er moet komen. Ik herinner mij dat ik hier onze collega's van de Knesset heb laten weten dat zonder deze interventiemacht geen vrede kan worden bereikt. Mijnheer de Voorzitter, op deze basis is dan ook onderhandeld over een motie voor een compromisresolutie. Ik hoop dat deze motie op de unanieme steun van de leden en van u, mijnheer de Voorzitter, kan rekenen.

Fava (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, drie dagen geleden was ik in Ramallah, en ik ben dus een van de afgevaardigden die de heer Santini gisteren wat klungelig van oorlogstoerisme beschuldigde. Ik kan hem geruststellen: geen toerisme maar wel oorlog. In de strijd tegen deze oorlog zijn ook de getuigenissen van de leden van dit Parlement belangrijk. Wij hebben daar dingen gezien die wij liever niet gezien hadden. Wij hebben gezien hoe het Israëlisch leger de straatblokkades gesloten hield, hoe mitrailleurs werden afgeschoten voor de voeten van oude mensen en kinderen, hoe tanks van het Israëlisch leger op de binnenplaats van het ziekenhuis van Ramallah grasduinden. Het feit dat dit ziekenhuis niet hetzelfde lot was beschoren als andere Palestijnse overheidsgebouwen, dat het geen vernederende razzia's heeft moeten ondergaan, is onder meer te danken aan de vreedzame aanwezigheid van ons, afgevaardigden, aan onze getuigenissen en ons vermogen om te beschuldigen.
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens hebben wij niet veel tijd meer. Het is moeilijk een vrede zonder haat te bewerkstellingen tussen een leger dat eraan gewend is om te bezetten en een burgerbevolking die eraan gewend is om bezet te worden. De wereld heeft vandaag de dag echter behoefte aan een vrede zonder bijvoeglijke naamwoorden, en zoals mevrouw Morganini zei, vooral aan een vrede zonder overwinningen.

Souladakis (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, terwijl wij hier aan het debatteren zijn, voltrekt zich in Palestina een tragedie, een humanitaire en politieke tragedie. Als hieraan geen eind komt, zal niet alleen het heden maar ook de toekomst kapot worden gemaakt en een politieke oplossing onmogelijk worden. De ramp zal echter beide partijen, de Palestijnen en de Israëliërs, treffen.
Daarom is het politieke gedrag van Sharon ook zo verwerpelijk. Als men zich in deze fase neutraal opstelt of zich distantieert, wordt men medeplichtig. De tijd is gekomen om op te treden, om initiatieven te nemen en maatregelen te treffen. Zich daaraan onttrekken zou rampzalig zijn. U zult, mijnheer Solana, morgen onder meer de heer Powell ontmoeten en met hem besprekingen voeren. Ik hoop dat de mening van Powell zal coëxisteren met de mening van Bush, met de mening van Rumsfeld en de mening van Cheney. U weet wat ik daarmee bedoel.
Europa moet nu echter kijken naar zijn waarden en principes. Europa moet eerst en vooral de boodschap geven dat Europa gelooft in wat het zegt en dat ook waar wil maken. De voorstellen die verschillende collega's hebben gedaan moeten hun beslag vinden in een actief beleid en daadwerkelijke maatregelen. Nu is voor ons de tijd gekomen om examen te doen, om aan te tonen wat ons beleid waard is.

Solana
Mijnheer de Voorzitter, het is al laat en daarom zal ik het bij een aantal korte opmerkingen laten.
Aansluitend op de interventie van de heer Souladakis kan ik u vertellen dat we morgen niet voor het eerst met de heer Powell spreken. We spreken vrijwel elke dag met hem en de ontmoeting die we voor morgen gepland hebben is voor een deel een uitvloeisel van die gesprekken. Er zijn er die menen dat de Europese Unie geen gewicht heeft in te brengen, en men voelt zich daarom gefrustreerd. Ik deel die mening niet. Integendeel: we willen van ganser harte een oplossing voor dit probleem vinden. Daarom onderhouden we dit contact, en daarom is er morgen in Madrid een ontmoeting georganiseerd. De bedoeling is dat de grote machtsblokken overeenkomen dat we samen een oplossing voor dit conflict moeten vinden.
Ik geloof dat er morgen drie essentiële boodschappen moeten worden geformuleerd. Daarna zullen we hier weer verschijnen om te vertellen hoe de zaken zich ontwikkeld hebben. We zullen dan weer een debat voeren.
De eerste boodschap bestaat erin dat de partijen die morgen in Madrid bijeenkomen een inspanning moeten doen om ervoor te zorgen dat de resolutie van de Veiligheidsraad onmiddellijk en volledig wordt uitgevoerd. Ik herhaal: volledig.

Ik geloof verder dat het van fundamenteel belang is dat de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de Europese Unie, de Russische Federatie en de Verenigde Staten nu - voor het eerst - een openbare verklaring met deze inhoud afleggen. En ik geloof dat alle Europeanen dit voorstel - deze verklaring - moeten steunen.
Ten tweede geloof ik dat het buitengewoon belangrijk is dat deelnemers aan de besprekingen van morgen weten te bewerkstelligen dat het gezag van de Palestijnse Autoriteit niet verder afbrokkelt. We moeten al het mogelijke doen om ervoor te zorgen dat de Palestijnse Autoriteit haar vermogens herwint. Er is hier inderdaad - zoals sommigen al hebben aangegeven - sprake van een contradictie. We vragen van de Palestijnse Autoriteit dat ze een staakt-het-vuren overeenkomt, en dat ze terroristen die vrij in Palestina rondlopen arresteert, terwijl ze niet over de middelen beschikt om dat te doen. U heeft vanochtend op het nieuws gezien dat de Israëlische troepen zich uit één stad hebben teruggetrokken. Bij het verlaten van die stad hebben ze het hoofdkwartier van de Palestijnse Autoriteit gebombardeerd en vernield. Het is dus nogal vreemd als je dan morgen verlangt dat de Palestijnse Autoriteit voor een staakt-het-vuren zorgt. Ik denk daarom dat het uiterst belangrijk is dat deze boodschap heel precies wordt geformuleerd. De boodschap moet overkomen en daarom moeten we ervoor zorgen dat ze voor de hele wereld en voor onze vrienden in Israël duidelijk is. We hebben namelijk veel vrienden in Israël die onze zienswijze delen.
Uit deze zienswijze vloeit voort dat de internationale gemeenschap bereid moet zijn mensen naar de regio te sturen. Ik zeg dat nu voor het eerst ronduit. We moeten hier namelijk serieus over gaan nadenken. Het zal echter niet binnen 24 uur gebeuren, en zeker niet zonder enig mandaat. Er is gezegd dat de Europeanen een militaire of politiemacht - of wat voor troepen dan ook - naar de bezette gebieden moeten sturen. Het is natuurlijk duidelijk dat we daarvoor eerst een mandaat moeten hebben. En daar zullen we dus aan moeten werken. We moeten ervoor zorgen dat de volgende resolutie van de Veiligheidsraad zo geformuleerd is, dat er onder bepaalde omstandigheden een internationale troepenmacht naar de regio kan worden gestuurd. Ik geloof dat dit een redelijke maatregel is, en dat de Europese Unie die moet steunen, maar dan wel samen met de Verenigde Staten en de Russische Federatie. Zo moeten we te werk gaan.
Derde onderwerp. Wij - en daarmee bedoel ik niet alleen de Europeanen, maar ook onze partners - zullen morgen duidelijk moeten maken dat er een politiek perspectief ontwikkeld moet worden. Dat perspectief hoeft niet bedacht te worden - dat is namelijk reeds gedaan. Er moeten twee staten komen met veilige grenzen, en deze twee staten moeten naast elkaar kunnen leven. De grenzen van één van die twee staten, de Palestijnse staat, moeten overeenkomstig de resoluties van de Veiligheidsraad gelegd worden, en dus de in 1967 vastgelegde grenzen volgen. Dat is waar we uiteindelijk heen willen. Hoe kunnen we deze doelstelling bereiken? Dat is een lastige vraag, en we zullen daar nog maanden mee bezig zijn. Het is mogelijk dat het Tenet-plan de enige mogelijkheid vormt om daar te geraken. Daarna kan misschien het Mitchell-plan worden uitgevoerd. Ik ken dat laatste plan heel goed, omdat ik het samen met senator Mitchell heb opgezet.
Ik begin me nu af te vragen - en ik ben dus enigszins pessimistisch - of deze volgorde - eerst het Tenet-plan, dan het Mitchell-plan en dan onderhandelingen (en ik weet niet wanneer die plaats zullen vinden) - wel de ideale formule is. Als we aan Palestijnse zijde met niemand kunnen onderhandelen, dan zal het, zoals ik al gezegd heb, heel moeilijk worden om stapje voor stapje de thuishaven te bereiken. Dat is waar ik me zorgen over maak, en ik ben daarom pessimistisch. Ik kan geen oplossing uit een hoge hoed toveren. Het zou naïef, dom en onwaardig zijn om dat van mij te verwachten. Toch moeten we een oplossing vinden. Ik heb wel eens gezegd dat we een plan-Mitchell express moeten hebben, een snellere versie van het Mitchell-plan. Niet voor de situatie waarvoor het bedacht is overigens. Neen, ik bedoel een aanmerkelijk snellere versie van het Mitchell-plan, om op die manier zo vlug mogelijk een definitieve overeenkomst te sluiten.
Verder lijkt het me heel belangrijk dat we vragen of de resolutie van Beiroet omgezet kan worden in een resolutie van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Ik geloof dat men deze resolutie niet goed gelezen heeft, en ze bevat toch een aantal belangrijke punten. Met deze compromisformule reikt de Arabische wereld Israël de hand. Het is dus een goed idee om deze resolutie, waarin de veiligheid van Israël ook aan bod komt, om te zetten in een resolutie van de Veiligheidsraad. Dat zou een extra bijdrage leveren aan het herstel van het vertrouwen tussen de partijen. En dat vertrouwen is nu helaas ver te zoeken.
(Applaus)
Tot slot een persoonlijke opmerking. Ik weet dat velen van u zwaar geleden hebben. Ik heb mensen gezien die veel geleden hebben. Een aantal daarvan is zelfs uit de regio verdreven. Ik kan u vertellen dat ik uw gevoelens begrijp, net zoals ik de gevoelens van de Israëliërs en de Palestijnen begrijp. Ik heb gezien dat veel Palestijnen gedood zijn, en dat veel Palestijnen lijden. Ik heb ook oude vrienden gezien uit de vredesbeweging. Zij laten hun kinderen niet met één en dezelfde schoolbus meerijden, maar gescheiden, uit angst voor terroristische aanslagen. Deze dingen moeten we allemaal goed begrijpen. Als we dat niet doen, zullen we het probleem nooit oplossen. We moeten het probleem dus door en door kennen om er een oplossing voor te kunnen bedenken.
Laatste onderwerp. U kunt ervan op aan dat ik, Javier Solana, al het mogelijke zal doen voor vrede in het Midden-Oosten, precies zoals ik dat tot nu toe heb gedaan. Ik werk daar al sinds de Conferentie van Madrid van vele jaren geleden aan, en ik zal er zolang ik daarvoor de energie heb, aan blijven werken.
(Applaus)

De Miguel
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het heel kort houden. Uiteraard sta ik achter al hetgeen de hoge vertegenwoordiger tijdens dit debat bij wijze van antwoord aan het Parlement heeft gezegd. Het voorzitterschap is het er volledig mee eens.
Ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om twee dingen iets preciezer toe te lichten. Allereerst wil ik met betrekking tot de morgen te houden besprekingen het volgende zeggen. Ik geloof dat we tot op zekere hoogte tevreden kunnen zijn. Het is namelijk geen toeval dat deze besprekingen zullen plaatsvinden in de hoofdstad van het land dat nu het voorzitterschap van de Unie waarneemt. Deze ontmoeting volgt uit een initiatief van de Europese Unie en het voorzitterschap. Het is de belangrijkste gebeurtenis tot nu toe bij onze pogingen vrede te bewerkstelligen, en de enige gelegenheid waarin werkelijk alle medebelanghebbenden de handen ineen kunnen slaan om de geweldsspiraal te doorbreken. Ik hoop dat de hele Unie net zo gebrand is op een oplossing als het voorzitterschap. Dit Parlement heeft zich in ieder geval duidelijk uitgesproken, door zijn steun uit te spreken voor de ontmoeting van morgen.
Mijn tweede opmerking, Mijnheer de Voorzitter, heeft te maken met het feit dat veel afgevaardigden en een aantal fractievoorzitters erop aangedrongen hebben dat we de Associatieovereenkomst met Israël herzien. Deze overeenkomst zou zo dus als instrument gebruikt worden. Ik wil dat absoluut duidelijk is dat het voorzitterschap het geheel eens is met deze benadering, en dat de Spaanse minister van Buitenlandse Zaken, de heer Piqué, aangekondigd heeft dat hij van plan is om - als de Commissie het daarmee eens is - een Associatieraad bijeen te roepen om onze betrekkingen met Israël te herzien.

Ik moet u echter wel zeggen, dames en heren, dat we voor het nemen van maatregelen met betrekking tot associatieovereenkomsten binnen de Raad bij unanimiteit moeten beslissen. Ik geloof niet dat ik u dit hoef te zeggen - u weet het immers al. Maar het leek me toch verstandig het te doen, om aan te geven dat dit soort zaken niet alleen van de bereidheid van de Commissie en het fungerend voorzitterschap afhankelijk zijn. Alle lidstaten van de Unie moeten eraan meewerken. Wat het Parlement wil, hebben we echter al kunnen vaststellen. Dat zal overigens weerspiegeld worden in de resolutie die we morgen zullen goedkeuren. Ik hoop dat we hiermee tot het geweten van alle lidstaten van de Unie spreken.
(Applaus)

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats.
Ik wil de hoge vertegenwoordiger, de Raad en de Commissie graag bedanken voor hun bijdragen aan dit debat. Verder bedank ik ook onze collega's die aan dit debat hebben bijgedragen.
(De vergadering wordt om 19.10 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

De Voorzitter.
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0095/2002) van de heer Sterckx, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de invoering van een communautair monitoring-, controle- en informatiesysteem voor het zeeverkeer en tot intrekking van richtlijn 93/75/EEG (11367/1/2001 - C5-0635/2001 - 2000/0325(COD)).

Sterckx (ELDR)
Misschien is de belangstelling niet overweldigend, maar daarom is de wetgeving waar we het over hebben niet minder belangrijk. We zijn aan het vierde verslag in het Erikapakket en ik denk dat die twee Erikapakketten samen een grote stap kunnen betekenen in de richting van meer veiligheid op zee.
In het eerste Erikapakket hebben we de havenstaatcontrole gehad, de classificatiemaatschappij en de dubbelwandige tankers. Nu zitten we aan het eerste verslag van het tweede Erikapakket, waarbij we het hebben over maatregelen om de controle- en informatiesystemen op schepen te verbeteren en om risico's beter te beheersen, vooral in geval van slecht weer. Dat is de bedoeling van de richtlijn waar we nu aan werken. Het gaat dus vooral over preventieve maatregelen, en ik denk dat die bijzonder belangrijk zijn.
Ten eerste de controle- en informatiesystemen, waarbij we het hebben over het installeren op schepen van transpondersystemen die automatisch een aantal gegevens doorseinen naar de wal. Het belangrijke daarbij is niet zozeer de lijst van wat er doorgestuurd moet worden - daar zijn we het allemaal wel over eens - maar wel dat die gegevens tussen de verschillende lidstaten ook begrepen worden; dat dus de computersystemen met elkaar kunnen spreken, en de mensen ook. Ik denk dat we er goed op moeten letten dat dat gebeurt.
Ten tweede, en ik denk dat we dat bij de herziening van de richtlijn zouden moeten bekijken, de reikwijdte van de transponders. Op dit moment is die relatief beperkt. Ik denk dat we er alle belang bij hebben - en ik kijk naar de commissaris - om bij een herziening van de richtlijn te proberen om in samenwerking met de IMO te zorgen voor een grotere reikwijdte, eventueel met satellietcommunicatie, en ervoor te zorgen dat dat systeem eigenlijk de hele wereldbol kan dekken.
Een tweede punt, de zwarte doos, die al vermeld was in het verslag van collega Watts. Daarvoor hebben we natuurlijk hard moeten vechten, maar ze is er. De zwarte doos is ook geen wondermiddel, maar het is wel een heel nuttig hulpmiddel, en we moeten er ook voor zorgen dat dat hulpmiddel gebruikt wordt bij preventie, dat we leren uit bijna-ongevallen en uit ongevallen, om andere ongevallen te vermijden.
We richten onze controles vooral op schepen met een hoger risico, vanwege hun lading, vanwege de geschiedenis die ze hebben. En we moeten er ook voor zorgen dat elk incident, - en dat vind ik een zeer goed punt in het voorstel van de Commissie -, voortaan gemeld wordt, zodat we ook beter op de hoogte zijn van wat er effectief gebeurt op zee, hetgeen tot nu toe eigenlijk nogal beperkt is.
Een volgend punt heeft te maken met het feit dat de meeste zware ongevallen op zee, met grote en zware gevolgen, bij slecht weer gebeuren, en gaat over het beter beheersen van de risico's bij slecht weer en storm op zee. En daar hebben we een aantal punten kunnen inbrengen die volgens mij kunnen helpen, en ik denk dat de inbreng van het Parlement daar groot geweest is. De autoriteiten moeten maatregelen nemen als het slecht weer is: de kapitein beter informeren, een in- of een uitvaarverbod afkondigen, aangepast specifiek aan elke situatie van elke haven, bunkeren op zee verbieden, enzovoort. Maar ik wil er toch de nadruk op leggen dat de verantwoordelijkheid voor het schip, hoe dan ook, uiteindelijk bij de kapitein ligt. Ik denk dat we dat ook in het Parlement duidelijk hebben hersteld en dat dat een zeer belangrijk punt is.
Een volgend punt. De lidstaten moeten bijstand verlenen aan schepen in nood. Ik denk dat dat ook essentieel is en dat het ook iets is waar het Parlement samen met de Commissie en de Raad de zaken scherper heeft gesteld dan oorspronkelijk in de tekst het geval was. Toevluchtsoorden, veilige havens voor schepen in nood - de Erika heeft bewezen dat dat nodig is -, een goede uitrusting - en voor mij betekent dat ook stationssleepboten, maar ook installaties die de vervuiling kunnen beperken -, een timing, het bepalen van een strikte tijdspanne waarbinnen de lidstaten hun maatregelen bekendgemaakt moeten hebben, namelijk 18 maanden, - dat heeft het Parlement eraan toegevoegd -, en compensatie voor een haven of een kustplaats die een boot ontvangt. De Commissie heeft zich voorgenomen dit te onderzoeken en binnen de drie jaar aan het Parlement verslag uit te brengen om te zien hoe de zaken staan.
Collega's, ik wil iedereen die heeft meegewerkt, bedanken voor zijn bijdrage, voor de gedane moeite. Ik denk dat we een goed stuk werk hebben afgeleverd. Ook de diensten van de Commissie zou ik willen bedanken en ook de mensen van de Raad, want ik denk dat er een heel goed en constructief samenspel geweest is en dat we uiteindelijk een goed stuk wetgeving hebben.
Wat belangrijk is, mevrouw de commissaris, is dat we nu, en naarmate we de zes maatregelen van de twee Erikapakketten afwerken, ook controleren wat er gebeurt. Het Europees Parlement, voor mijn part de rapporteurs van die verschillende verslagen, dienen, samen met de Commissie, op geregelde tijdstippen na te gaan wat er gebeurd is, hoever we staan en welke moeilijkheden we hebben.
We hebben wetgeving, ik denk dat we een goede wetgeving gemaakt hebben, maar veiligheid, mijnheer de Voorzitter, ook op zee, is mensenwerk. En ik vind dat we ook moeten investeren in die mensen, ook in de Unie, in mensen die op zee en aan land aan betere controle van de veiligheid doen.

Hatzidakis (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter, het Erika II-pakket is evenals zijn voorganger, het Erika I-pakket, een baanbrekende stap op de weg naar geloofwaardige veiligheidsmaatregelen en bescherming van het mariene milieu. Hoe belangrijk deze zijn weten wij allemaal.
Het pakket maatregelen dat wij vandaag moeten aannemen voorziet mijns inziens in een juist evenwicht. Daarmee tonen wij eens te meer aan dat de bescherming en de kwalitatieve verbetering van de Europese scheepvaart rechtstreeks verband houden met de verbetering van de maritieme veiligheid en noodzakelijk zijn om het menselijk leven en het mariene milieu te beschermen. Daarom wil ik de heer Sterckx van harte gelukwensen met zijn verslag. Hij heeft lang en hard gewerkt om het resultaat te kunnen bereiken dat vanavond op tafel ligt.
Het aanvankelijk voorstel van de Commissie behelsde positieve maatregelen voor de verbetering van de veiligheid op zee en de vermindering van het gevaar van zeevervuiling door ongelukken. Schepen zijn nu gedwongen een transponder en een reisdatarecorder, de zogenaamde zwarte doos, te gebruiken. Daarover is inmiddels een akkoord bereikt met het verslag van de heer Watts. Daarin staat dat de schepen zich moeten aanpassen aan de controlesystemen voor het zeeverkeer, de systemen voor opsporing van schepen moeten worden verbeterd, enzovoort.
Het Parlement heeft in eerste lezing 29 amendementen aangenomen die mijns inziens een verbetering waren van het voorstel van de Commissie. Ik moet hierbij onderstrepen dat de Raad vervolgens de meeste amendementen van het Parlement heeft overgenomen en op die manier blijk heeft gegeven van een opbouwende houding. Toch zijn er nog enkele vraagstukken die opgehelderd moeten worden en daarom dringen wij mijns inziens terecht met de negen in de Commissie regionaal beleid en vervoer goedgekeurde amendementen aan op een bepaalde richting, een richting die ook de Commissie en de Raad duidelijk maakt welke weg moet worden bewandeld.
Ik wil kort ingaan op drie van deze amendementen. Met amendement 1 proberen wij in feite nog duidelijker te stellen dat een lidstaat in zeer ongunstige weersomstandigheden kan besluiten het in- en uitvaren van schepen te beperken. Soms zijn het veiligheidsrisico en het gevaar voor vervuiling van de haven namelijk groter als een schip in de haven blijft liggen. Mijns inziens is onze commissie terecht van mening dat de kapitein van een schip moet kunnen besluiten of hij al dan niet uitvaart, en hij moet natuurlijk uitleggen waarom hij een bepaald besluit neemt.
Met amendement 2 proberen wij het vraagstuk van de kosten van de in de ontvangsthaven veroorzaakte vervuiling of schade op realistischere wijze aan te pakken. Havens zullen eerder bereid zijn een schip in moeilijkheden te ontvangen als de havenautoriteiten weten dat zij onmiddellijk en redelijk schadeloos zullen worden gesteld voor de kosten van de reddingsoperaties.
Tot slot willen wij met amendement 3 bewerkstelligen dat onmiddellijk de noodzakelijke financiële middelen beschikbaar worden gesteld om de lidstaten in staat te stellen de noodzakelijke regelingen te treffen en de vluchthavens uit te rusten met de middelen en installaties die nodig zijn om schepen in nood te kunnen helpen en vervuiling te bestrijden. Het voorstel van de heer Sterckx voor het toekennen van een termijn van 18 maanden gaat in feite dezelfde kant uit. Aldus zullen deze voorstellen geen vrome wensen blijven en opgenomen kunnen worden in het recht van alle lidstaten van de Europese Unie.

Watts (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, als Parlement, als Europese Unie ondernemen we actie om onze zeeën veiliger te maken wegens tragische gebeurtenissen zoals het verlies van de Herald of Free Enterprise, de Scandinavian Star, de Estonia en meest recentelijk de Erika. We treffen een reeks maatregelen om te voorkomen dat zulke gebeurtenissen ooit nog kunnen plaatsvinden. We redden levens en beschermen het zeemilieu. Daarom juich ik het toe dat de Commissie en de commissaris zo hun best doen om de veiligheid van onze zeeën te verbeteren en dat de Raad bereid is samen met het Parlement tot een besluit te komen. In het bijzonder neem ik mijn petje af voor de rapporteur die zo vastbesloten is een voorstel dat al goed is, te versterken en te verhelderen.
De drie belangrijkste onderdelen zijn monitoring en informatie, transponders op elk schip en monitoring door elke zeevaartinstantie, een wezenlijke component van ons pakket maatregelen - het Erika-pakket. Hierdoor blijft geen enkel schip dat niet aan de normen voldoet, onopgemerkt, alle schepen krijgen te maken met toezicht en monitoring en er bestaat voor hen geen mogelijkheid zich aan hun internationale verplichtingen te onttrekken. Dat is onze boodschap aan schepen die niet aan de normen voldoen, en aan goedkope vlaggen.
Ten tweede sluit het voorstel naadloos aan op mijn eigen verslag over havenstaatcontrole, in het bijzonder wat betreft de reisdatarecorder (zwarte doos). Zoals de rapporteur heeft gezegd, kunnen we niet alleen lering uit trekken uit de gegevens van die recorder, maar bieden ze ons vooral de mogelijkheid problemen te voorkomen.
We verlenen werkelijke hulp aan schepen in nood. Door in noodsituaties een goed plan van aanpak te hanteren, dichten we het hiaat in de veiligheidsketen.
Net als de rapporteur wil ik ervoor zorgen dat deze en andere Erika-maatregelen worden uitgevoerd. Dit is misschien de grootste uitdaging waar wij als Gemeenschap voor staan. We willen erop toezien dat deze nieuwe wetgeving niet alleen wordt geëerbiedigd door de scheepsexploitanten, hoe waardevol dat ook is, maar ook door de lidstaten zelf, die zich helaas in de loop der jaren niet erg bereid hebben getoond het communautaire recht toe te passen. Ik hoop dat de Erika-rapporteurs spoedig de commissaris kunnen ontmoeten om haar te helpen voorstellen te doen betreffende de vraag hoe het Parlement er het best voor kan zorgen dat de lidstaten de stringentere verplichtingen naleven.
Tenslotte hoop ik dat onze amendementen volledig worden aanvaard, zodat de medebeslissingsprocedure niet nodig is en deze wetgeving, die een uitermate positieve uitwerking op de veiligheid van onze zeeën zal hebben, zo snel mogelijk van kracht wordt.

Pohjamo (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Sterckx bedanken voor zijn grote inzet en zijn goede verslag. In de ontwerprichtlijn, die een onderdeel vormt van het Erika II-pakket, is aandacht besteed aan essentiële maatregelen ter bevordering van de veiligheid op zee en vermindering van de milieuschade ten gevolge van ongevallen. Het scheepvaartverkeer heeft onder andere de voorkeur vanwege het milieuvriendelijke karakter ervan. Het is van groot belang voor de perifere regio's van de Europese Unie en voor het handelsverkeer tussen de Europese Unie en derde landen. Het risico van ongevallen is echter toegenomen met de toename van het verkeer.
De commissie heeft opnieuw enkele voorstellen ter vergroting van de veiligheid geformuleerd die niet in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad staan. Het is van groot belang te zorgen voor voldoende reddings- en oliebestrijdingsfaciliteiten in alle kustgebieden. Er moet ook worden gezorgd voor de nodige opsporings- en reddingsdiensten. Naast het verder aanscherpen van de regels moet men ervoor zorgen dat de te nemen maatregelen realistisch en uitvoerbaar zijn. Het is echter in ieders belang dat het voorstel snel wordt aangenomen en dat er op het gebied van de veiligheid daadwerkelijk vooruitgang wordt geboekt.
Aangezien de richtlijn snel moet worden aangenomen en uitgevoerd, is het beter niet te wachten op de besluiten van de vergadering van de Internationale Maritieme Organisatie die in december plaatsvindt. De bijlagen van de richtlijn kunnen in een comitologieprocedure worden gewijzigd, zodat ze in overeenstemming worden gebracht met wat in de IMO wordt besloten. Met die procedure kunnen de internationaal afgesproken termijnen gemakkelijk en snel in de richtlijn worden opgenomen.
Ik wil er nog op wijzen dat maatregelen die alleen in de Unie worden genomen ter verbetering van de veiligheid op zee niet voldoende zijn; er zijn internationale verdragen nodig voor bijvoorbeeld het regelen van verantwoordelijkheidskwesties.

Varaut (NI).
Allereerst wil ik de rapporteur complimenteren met de kwaliteit van zijn werk. Net als hij denk ik dat wij aan een uitstekende tekst aan het werken zijn. Wij moeten inderdaad een grote achterstand inhalen want na het drama met de Amoco Cadiz, dat alle Europeanen, met name alle Fransen, zich nog goed kunnen herinneren, is er niets gebeurd. Integendeel, de situatie werd alleen maar erger omdat de oliemaatschappijen besloten zich terug te trekken uit het transport zodat hun naam niet meer zou verschijnen op de romp van gezonken schepen en ze niet meer in verband zouden worden gebracht met al die ongevallen en verontreiniging. Het resultaat was dramatisch omdat het zeetransport, het olietransport, een geïsoleerde branche was geworden die winst moest maken en die, net als in al dat soort branches, niet alleen kostenbeheersing en winst najoeg maar ook onder het juk stond van de oliemaatschappijen die de lakens uitdeelden . De gevolgen voor de kwaliteit van het transport en de veiligheid waren onmiskenbaar omdat de gemiddelde leeftijd van de schepen in vijftien jaar was verdubbeld. Er bestaat derhalve een duidelijk verband tussen de gemiddelde leeftijd van de schepen en het aantal ongevallen.
Welnu, ons Parlement is speciaal bevoegd om op dit gebied te handelen, niet alleen omdat het hier gaat om het milieu maar ook omdat het hier uit de aard der zaak internationale kwesties betreft. We werken aan een goede tekst, maar ik wil toch nog wijzen op één punt. De controle op het zeeverkeer, de registratie van de gegevens en de identificatie zijn natuurlijk zeer goed, maar het zou verstandig zijn om ook hier weerstand te bieden aan de economische druk en niet alleen de kapitein te laten beslissen over uitvaren bij ruwe zee. In zijn positie kan hij namelijk onder economische druk staan. Die beslissing zou overgelaten moeten worden aan de havenautoriteiten, die los van financiële overwegingen kunnen zeggen of het al dan niet verantwoord is om de zee op te gaan.

Jarzembowski (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter, ik denk dat het essentieel is dat de Raad snel goedkeurt wat wij morgen in tweede lezing zullen besluiten.
We weten dat de rapporteur heel voorzichtig is geweest. Hij heeft in de tweede lezing geen buitensporige voorstellen gedaan, omdat we snel resultaten willen. De Erika II is al heel lang geleden ondergegaan, en daarom moeten we snel maatregelen nemen. Ik zou er op willen wijzen dat transponders niet alleen geschikt zijn voor de controle, maar vooral ook voor reddingsacties. Als een schip daadwerkelijk in nood is en geen tijd heeft om genoeg lading overboord te zetten kan het via de transponder sneller worden bereikt en gered.
Om rekening te houden met de Raad zijn onze eisen inzake het installeren van transponders en reisdatarecorders eigenlijk heel bescheiden. Laten we hopen dat de IMO in de herfst een sneller tijdsschema bepaalt, dat we dan ook snel kunnen volgen.
Mevrouw de commissaris, de heer Sterckx is zo vriendelijk geweest om u drie jaar te geven voor de regeling voor de compensatie voor de havens die toevlucht bieden, maar het is van het grootste belang dat we sneller reageren. Als de Erika een haven had kunnen aandoen had ze niet hoeven te zinken. Daarom houdt ze ons een spiegel voor. We willen veilige havens voor schepen in nood, maar de havens willen de schepen alleen maar toelaten wanneer hun schade vergoed wordt. Mevrouw de commissaris, u moet sneller voor een regeling zorgen, dan zullen de havens veel eerder bereid zijn om schepen in nood toe te laten. Dan kunnen we een geval als de Erika II verhinderen.
De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik denk dat degenen die zich net als ik bezighouden met de maritieme veiligheid en de bescherming van onze zeeën - en bij veiligheid op zee denken we natuurlijk in de eerste plaats aan de veiligheid van de bemanningsleden - vandaag getuige zijn van de voltooiing van weer een maatregel binnen Erika I en Erika II. Het totaal aan maatregelen vervat in beide Erikapakketten biedt de Europese Unie voldoende en afdoende middelen om daadwerkelijk preventief op te treden en ongelukken op zee te vermijden.
Door de ramp met de Erika werd de wereld herinnerd aan het voortdurende gevaar dat het vervoer van olieprodukten over zee inhoudt, en werd duidelijk dat het noodzakelijk is te komen tot een beter inzicht in en toezicht op het zeeverkeer langs de Europese kusten. De maatregelen die we vanuit de Commissie hebben voorgesteld gaan veel verder en beperken zich niet tot voorstellen voor de oliesector maar zijn gericht op het zeeverkeer in het algemeen. Het voorstel dat nu op tafel ligt, voor de richtlijn betreffende de invoering van een monitoring-, controle- en informatiesysteem voor het zeeverkeer, komt tegemoet aan die bezorgdheid. Het behelst een globale strategie die erop is gericht te zorgen voor een grote mate van veiligheid van het verkeer langs de Europese kusten met als doel, het zij nogmaals gezegd, het voorkomen van ongevallen via exactere identificatie van en verhoogd toezicht op de schepen. Verder beoogt het voorstel het optreden van de kustautoriteiten te verbeteren wanneer zich een ongeval voordoet of bij gevaar voor ongelukken, aangezien, zoals de heer Hatzidakis stelde, elementen als de controle op de havens, de instelling van toevluchtsoorden en de hulp aan schepen in nood, zonder meer van cruciaal belang zijn.
Ik wil opmerken dat de Commissie tijdens de bestudering en bespreking van dit voorstel steeds heeft kunnen rekenen op de actieve steun van het Parlement, net als het geval was bij de eerdere voorstellen, en zeer in het bijzonder op de opbouwende bijdrage van de rapporteur, de heer Sterckx. De samenwerking tussen beide instellingen heeft mijns inziens haar vruchten afgeworpen en vandaag staan wij op het punt definitieve overeenstemming te bereiken in de vorm van een tekst die geen moment vrij van lastige onderwerpen is geweest, zoals het verbod om uit te varen bij slecht weer of de toevluchtsoorden zelf, waar ik het zojuist over had, of de verplichting transponders of black boxes bij zich te hebben. In die zin wil ik nogmaals de vasthoudendheid van de heer Watts loven, want door zijn toedoen is het akkoord van de Raad tot stand gebracht via de bemiddeling over de richtlijn betreffende de havenstaatcontrole.
Met betrekking tot de toevluchtsoorden wil ik opmerken dat de vergoeding van eventuele schade van fundamenteel belang is om - en hierin ben ik het eens met wat de heer Jarzembowski heeft gezegd - te bereiken dat de lidstaten toevluchtsoorden ter beschikking stellen, iets wat absoluut noodzakelijk is.
Geachte afgevaardigden, tot besluit wil ik opnieuw mijn dank uitspreken voor het prachtige werk dat is verricht door de rapporteur, de heer Sterckx, en tevens alle leden van de betreffende commissie bedanken die daar medeverantwoordelijk voor zijn. Wij delen hun bezorgdheid op veel punten en we zullen alle voorgestelde amendementen goedkeuren. Ik denk bijvoorbeeld aan het vervolg dat het verslag na drie jaar krijgt en de evaluatie van de praktijk, de kwestie van de controle op de toevluchtsoorden en de assistentie aan schepen. Kortom, we keuren alle amendementen goed die u heeft voorgesteld en ik hoop dat zij ook door de Raad zullen worden goedgekeurd, zodat geen bemiddeling nodig is.
Binnenkort zullen we de laatste maatregel presenteren die nog ontbreekt om dit pakket af te ronden. Daarmee kunnen we de veiligheid van het zeeverkeer aanzienlijk verbeteren. Na goedkeuring door de Commissie van de maatregelen inzake het vervoer van passagiers zullen we de maatregelen inzake de bemanningen presenteren, het menselijke element en altijd een beslissende factor.
De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0059/2002) van mevrouw Palacio Vallelersundi, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende het Gemeenschapsoctrooi COM(2000) 412 - C5-0461/2000 - 2000/0177(CNS)).

Palacio Vallelersundi (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, ik meen eerst te mogen stellen dat dit verslag mij voldoening geeft, omdat het een lange periode van inspanning door de Commissie juridische zaken en interne markt afrondt. Ik heb deze commissie geruime tijd mogen voorzitten en daarnaast ben ik rapporteur van dit verslag.
Vandaag presenteren wij het verslag van het Europees Parlement over het Gemeenschapsoctrooi. In de eerste plaats moet ik zeggen dat het Europees Parlement in dit geval een enkelvoudige verslagbevoegdheid heeft. Dit is de eerste, ik zal niet zeggen anomalie, maar goed, de eerste kwestie waarop ik vanuit het Parlement gezien de aandacht wil vestigen.
Voor ons ligt een voorstel van de Europese Commissie dat dateert van augustus 2000 - een hele tijd geleden dus - en dat werd opgepakt door de Europese Raad van Lissabon, die duidelijk maakte dat het belangrijk was vóór het eind van 2001 een Gemeenschapsoctrooi tot stand te brengen. Het belang daarvan is opnieuw benadrukt tijdens de Europese Raad van Barcelona, zodat er bij de Raad op aan is gedrongen op 21 mei aanstaande een politiek standpunt in te nemen in de Raad Interne Markt.
Het bovenstaande tekent een debat dat moeizaam is verlopen, want het aannemen van dit Gemeenschapsoctrooi is geen geringe zaak. We staan nu voor onze tweede poging en ik hoop en vertrouw erop dat het deze keer lukt. We hebben een Gemeenschapsoctrooi nodig voor het gehele grondgebied van de Unie, een octrooi dat het Europese en de nationale octrooien aanvult en dat concurrerend is met andere in de wereld. Dat zijn de drie centrale elementen die door de Europese Commissie als referentie zijn gekozen en die de Commissie juridische zaken op haar beurt als uitgangspunt heeft genomen.
Maar voor ons, mijnheer de Voorzitter, en vooral omdat we over niet meer dan een enkelvoudig verslag beschikken, is het fundamenteel geweest overeenstemming te bereiken in de Commissie juridische zaken. Ik geloof dat ons dat is gelukt. Ik hoop dat de stemming morgen in het plenum het standpunt van de Commissie juridische zaken op hoofdlijnen onderschrijft, een standpunt dat we hebben bereikt na vele uren te hebben gedebateerd en gediscussieerd over de volgende drie basisaspecten, die de drie centrale elementen van dit Gemeenschapsoctrooi vormen.
In de eerste plaats, de rol van de nationale bureaus. Wanneer het Gemeenschapsoctrooi er eenmaal is, zullen de nationale bureaus ongetwijfeld een veel minder prominente rol spelen, behalve als wij aanvullende taken aan hen toevertrouwen. Het verslag van de Commissie juridische zaken voorziet in de mogelijkheid dat de nationale bureaus deelnemen aan de eerste fase van de behandeling van het Gemeenschapsoctrooi - de onderzoekfase - mits zij voldoende kwaliteit bieden. Dat is het eerste centrale element van consensus van de Commissie juridische zaken.
In de tweede plaats, de kwestie van de rechtspraak. Het voorstel van de Commissie gaat heel ver en heeft nu trouwens nog geen juridische grondslag in het Verdrag, maar zou zijn gebaseerd op een bepaling uit het Verdrag van Nice dat nog niet in werking is getreden. Volgens dit voorstel zou de communautaire rechtspraak vanaf de eerste aanleg zijn gecentraliseerd. Welnu, mijnheer de Voorzitter, na uitgebreid overleg heeft de Commissie juridische zaken zich volledig uitgesproken voor de door de Europese Commissie aangegeven richting, maar zonder even ver te gaan. Voorgesteld wordt een eerste aanleg op nationaal niveau te handhaven, zij het met veel elementen die reeds tot het Gemeenschapsrecht behoren. Naar mijn mening wordt hiermee de Raad op het juiste spoor gezet om te komen tot een octrooi dat voldoet aan onze behoeften.
In de derde plaats, de proceduretalen. Het voorstel van de Commissie zoals het er nu ligt, sluit aan bij het voor het Europese octrooi gehanteerde systeem, met andere woorden: drie proceduretalen (Frans, Duits en Engels). Als rapporteur, en omdat het Engels nu eenmaal veel meer is dan de taal van een van de staten van de Europese Unie, omdat het de lingua franca voor onderzoek is, heb ik het Engels als enige taal voorgesteld. Uiteindelijk hebben we er omwille van de door het Parlement bepleite culturele en lingüististische pluraliteit gezamenlijk voor gekozen het systeem van Alicante te volgen, dat wil zeggen: vijf proceduretalen. Ik meen dat ook hier weer het Parlement een belangrijk politiek signaal afgeeft dat de Raad tot het nodige beraad moet aanzetten teneinde consensus te bereiken. En ik zeg dit ook met het oog op het laatste nieuws dat ik heb over het werk van de groep van de Raad.

Lehne (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst zou ik ook namens mijn fractie de rapporteur willen bedanken voor dit verslag. Natuurlijk heeft het even geduurd, want dit is een belangrijk en ingewikkeld onderwerp. Toch hebben we een compromis gevonden dat voor de meerderheid van de leden aanvaardbaar is. Niet iedereen zal absoluut tevreden zijn, zo gaat dat bij compromissen, maar dit is toch een goed resultaat.
Omdat ik slechts weinig tijd heb wil ik maar op één aspect ingaan, dat volgens mij een hoofdrol heeft gespeeld bij de behandeling van dit onderwerp, en dat is de jurisdictie. De Commissie had oorspronkelijk voorgesteld om naast de bestaande nationale structuren een zuiver Europese jurisdictie te voorzien. Ik heb altijd gezegd - en ik wil dat ook nu duidelijk herhalen - dat dit volgens mij absoluut de verkeerde weg is.
We mogen niet de fout herhalen die de Verenigde Staten van Amerika hebben gemaakt bij de opbouw van hun rechtspraak. Zij hebben naast de federale rechtspraak een aparte rechtspraak van de deelstaten voorzien. Het motto was: de federale rechtbanken moeten het federale recht toepassen en de rechtbanken van de staten moeten het recht van de staten toepassen. Dat is zinloos, dat kunnen we de belastingbetaler niet uitleggen, dat kost veel geld en leidt tot een uit elkaar groeien van de rechtspraak.
Wij zijn daarentegen van mening dat de Europese rechtbanken natuurlijk ook nationale rechtbanken zijn en dat nationale rechtbanken naast het nationale recht vanzelfsprekend ook het Europese recht moeten toepassen. Daarom bevat het verslag van Anna Palacio Vallelersundi een grote stap vooruit: de kennis die op het nationale niveau beschikbaar is kan in de toekomst ook voor de Europese rechtspraak worden gebruikt en ook nationale rechtbanken kunnen de rechtbank van eerste instantie zijn. Om ervoor te zorgen dat de rechtspraak in Europa uniform blijft en niet uit elkaar groeit komt er in tweede instantie een Europese rechtbank. Dat lijkt mij een goed voorstel.
Mijnheer de Voorzitter, het spijt me dat ik deze vergadering meteen moet verlaten, ik moet nog aan een andere vergadering deelnemen. Ik hoop dat u me dit zult vergeven en dank u voor uw aandacht.

Medina Ortega (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, evenals mijn collega, de heer Lehne, wil ik mevrouw Palacio Vallelersundi feliciteren met het werk dat zij heeft verricht ten aanzien van de in dit verslag voorgestelde gelijkstelling.
Zoals aangegeven door mevrouw Palacio Vallelersundi, heeft het Europees Parlement in dit geval slechts een adviserende bevoegdheid, zodat we in feite afhankelijk zijn van de Commissie en de Raad. Ik geloof echter dat de voorliggende adviezen van het Europees Parlement houtsnijden. In de eerste plaats, zoals mevrouw Palacio Vallelersundi heeft opgemerkt, dat, voor wat de rol van de nationale octrooibureaus betreft, een gemeenschap als de onze belangrijk is.
In de tweede plaats, zoals de heer Lehne zei, ten aanzien van de rechtspraak. Onlangs was ik in gesprek met enkele advocaten van grote Noord-Amerikaanse ondernemingen die me zeiden dat het voordeel van het federal stelsel van hun land is dat plaatselijke bedrijven en de consument over het algemeen beter af zijn bij de rechters in de afzonderlijke staten, terwijl grote ondernemingen eerder naar de federale rechter stappen, hetgeen voor hen gunstiger is. Waarschijnlijk zullen we moeten nagaan of toekenning van bevoegdheden aan een speciale communautaire rechtsmacht niet zou kunnen leiden tot een gebrek aan evenwicht en bovendien tot wat in de Verenigde Staten als forum shopping bekend staat, waarmee bedoeld wordt dat elke advocaat of rechtsdeskundige zijn zaak laat voorkomen in dat rechtsgebied dat hem het beste uitkomt.
Ik zou het willen hebben over nog een ander aspect. Dit nieuwe Europese octrooi is namelijk indirect tot stand gekomen via aansluiting bij een reeds bestaand internationaal verdrag. Dat stelt ons voor problemen, met name een lingüistisch probleem, dat nogal relevant is voor de Europese Unie.
De Europese Gemeenschap is geen federale unie maar komt meer in de buurt van een soort statenbond waarbinnen aan de cultuur en tradities van elk land veel belang wordt toegekend. Met name voor een land als Spanje en voor de 500 miljoen Spaanstaligen betekent het verplichte gebruik van een taal die niet de eigen taal is een enorme beperking bij het uitvoeren van onderzoekswerk, niet alleen in ons land maar in alle landen die voor het patenteren van uitvindingen zijn aangewezen op het Spaanse Octrooibureau.
Het Europees Parlement moet wel een aanbeveling doen, via overweging 2, ten aanzien van artikel 5. Aanbevolen wordt, zoals aangegeven door mevrouw Palacio, gebruik te maken van het in Alicante gehanteerde systeem, dat zijn nut al heeft bewezen en momenteel goed draait met vijf talen, zodat deelname mogelijk is voor een groot deel van de Gemeenschap terwijl de kosten meevallen. We merken dat dit systeem zich goed laat verenigen met de door de Europese Unie gestelde eisen.
Ik meen dat de voorstellen van het Parlement en de overeenkomst die we in de Commissie juridische zaken hebben bereikt, redelijk zijn. Daarom zal onze fractie alle door de Commissie juridische zaken goedgekeurde amendementen steunen. Daarentegen achten wij het op dit ogenblik niet opportuun te stemmen over een of meer van de overige amendementen, aangezien daarmee het in genoemde commissie bereikte evenwicht zou worden verstoord.

Manders (ELDR).
Voorzittter, geachte Commissaris, leden, collega's. Ook namens onze fractie wil ik de rapporteur bedanken voor al haar werk en ik wil het toespitsen op drie issues: een hele praktische benadering, een minder politieke benadering, zoals ik inmiddels van vele collega's heb gehoord.
Het eerste is het probleem van de talen, en daar hebben wij een amendement op ingediend, amendement 31, omdat het namelijk van groot belang is dat het Europees octrooi er komt voor het bedrijfsleven in Europa, dat één grote markt vormt, en we betreuren het dan ook dat dit tijdens de Top van Laken vooruitgeschoven is naar 21 mei. De discussie rondom het taalregime getuigt meer van een politiek sentiment dan van realiteitszin, zoals ik al zei. We hebben in Lissabon afgesproken om van de Europese economie de meest competitieve kenniseconomie ter wereld te maken en ik ben van mening dat we aan dit voornemen als het erop aankomt geen gevolg geven en dat blijkt uit de vele amendementen over dit onderwerp.
De vertaalkosten zullen de prijs van het octrooi onevenredig omhoog duwen en dit benadeelt de concurrentiepositie van bedrijven op die Europese markt ten opzichte van bedrijven op andere grote markten zoals de Verenigde Staten en Japan. Het Europese bedrijfsleven heeft zelf aangegeven dat het het Europees octrooi niet zal gaan gebruiken als het te duur is.
Dan wil ik de jurisdictie even aanstippen. Wij zijn van mening dat het een slechte zaak zou zijn, in tegenstelling tot wat de heer Lehne heeft gezegd, als er een Europese lappendeken komt, waarbij elk gerechtshof een andere interpretatie geeft van het Europese Gemeenschapsoctrooi. Wij zijn van mening dat er één centraal gerechtshof moet komen dat oordeelt in eerste aanleg, en dan het Europese Hof van Justitie in hoger beroep.
Dan kom ik bij het laatste, en dat is de constitutionele vraag. Wij zijn van mening als liberalen dat het goed zou zijn dat Europa één Europees octrooi invoert, los van de Conventie, dus zonder toe te treden tot de Conventie, opdat het Europees Parlement een democratische invloed behoudt op het Europese octrooi en dat de Europese regelgeving kan worden aangepast aan het Europese octrooi. Voorzitter ik dank u voor deze mogelijkheid en ik dank iedereen voor de aandacht.

MacCormick (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, net als iedereen hier heb ik enorme waardering voor het werk dat mevrouw Palacio Vallelersundi als rapporteur heeft verricht, deels omdat ze zich volgens ons zo goed heeft gekweten van haar taak als voorzitter van de Commissie juridische zaken en interne markt.
Ik ben het helemaal met haar eens dat we ons moeten richten op de drie punten die zij noemt. Op één punt heb ik echter een andere mening dan zij. We vinden het allemaal belangrijk dat de nationale bureaus een rol blijven spelen. Dan het tweede punt, over de rechtsbevoegdheid. Velen van ons menen dat het binnen de Europese Gemeenschap een uiterst positieve ontwikkeling was dat de rechtspraak grootschalig werd gedecentraliseerd en dat de communautaire rechtbanken een adviserende of secundaire taak kregen, met name wat betreft kwesties van privaat- en handelsrecht, waarbij de belangrijkste bevoegdheden op lokaal niveau werden uitgeoefend. Het is van wezenlijk belang aan dit beginsel vast te houden - zolang de octrooiregeling daardoor niet om zeep wordt geholpen. Zoals de heer Lehne heeft gezegd, kunnen we verkeerde wegen inslaan waardoor communautaire en parallelle bevoegdheden over de nationale en communautaire stelsels verspreid raken. Dat zou erg jammer zijn. Ik hoop dan ook dat de voorstellen met betrekking tot de rechtsbevoegdheid zullen worden goedgekeurd.
Vervolgens is er het talenregime, een punt waar ik en mijn fractie, met alle respect voor mevrouw Palacio Vallelersundi, anders tegenaan kijken dan zij. Wij geloven dat het belangrijk is het bestaande stelsel binnen het Europees Octrooibureau te handhaven. Anderzijds geloven we ook dat mensen in hun eigen taal een octrooiaanspraak moeten kunnen formuleren. We geloven dat de octrooiaanspraak vervolgens in alle andere talen moet worden vertaald - niet in zijn geheel maar zoals staat in amendement 20, onder c), 'in de taal van indiening en in de officiële taal waarin de procedure is uitgevoerd, vergezeld van een vertaling van de octrooiaanspraken en van een korte samenvatting in de andere officiële talen van de Gemeenschap?, en voorts in paragraaf d), 'vertalingen worden gerealiseerd door het Vertaalbureau voor de organen van de Europese Unie en de kosten worden door de Europese Unie gedragen?.
Vasthouden aan het beginsel van de gelijkwaardigheid van de talen is een belangrijk publiek goed van de Europese Unie. De kosten daarvan zijn voor rekening van de Unie en mogen niet op de octrooihouders worden afgewenteld. Derhalve is het bezwaar dat er een te hoog prijskaartje aan het Europese octrooi hangt, ongegrond.

Schröder, Ilka (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, voor mij is het essentiële punt in dit verslag niet welke nationale rechtbanken wanneer voor een Europees octrooi bevoegd zijn. De eigenlijke vraag is wat het doel van dit voorstel is en wat precies de gevolgen zijn van een dergelijk octrooistelsel.
Dit verslag en verdere geplande veranderingen van het octrooistelsel in de EU zijn bedoeld om octrooiaanvragen aantrekkelijker te maken door de octrooibescherming direct in de EU te garanderen en daardoor uit te breiden.
Een octrooi suggereert dat de octrooihouder alles heeft uitgevonden wat hij wil octrooieren. Meestal maakt hij of zij echter gebruik van allerlei kennis die anderen voor hem of haar hebben ontwikkeld of verfijnd. Die kennis kan hij of zij alleen maar gebruiken, en wel gratis, wanneer die niet onder de octrooibescherming valt. Dat is absurd, en dat blijkt vooral uit de pogingen die nu worden ondernomen om al meer software octrooieerbaar te maken. Zelfs de algoritmes in computerprogramma's zouden dan in de toekomst niet meer algemeen toegankelijk zijn. Dan ontbreekt de basis voor het schrijven van nieuwe computerprogramma's.
De voorstanders van het octrooisysteem gebruiken vaak het argument dat octrooien een voordeel zijn voor knutselaars die niet voor een concern werken, maar hun uitvindingen met weinig geld of zelfs met eigen geld doen. Een octrooi zou deze personen er dan tegen beschermen dat bedrijven hun uitvinding zouden gebruiken zonder de uitvinders een vergoeding te betalen voor hun werk.
Het probleem bij die gedachtegang is echter dat dit op geen stukken na overeenstemt met de werkelijkheid. In Duitsland zijn de meeste octrooien in handen van concerns, en dat worden er alleen maar meer. Particulieren kunnen ze nauwelijks gebruiken, omdat er zulke hoge vergoedingen voor worden gevraagd. De woorden 'intellectuele eigendom? zeggen het al: een octrooi is bedoeld voor het gebruiken van immateriële dingen zoals ideeën, uitvindingen en zelfs ontdekkingen. Dat de pleitbezorgers van het kapitalisme in hun eigen val lopen wanneer ze echt geloof hechten aan hun credo van innovatie en vrije concurrentie interesseert me niet. Ik pleit namelijk voor vrije toegang tot en uitwisseling van informatie en kennis en voor de verdere ontwikkeling daarvan.
Slechts op die basis kunnen we ons leven zelf bepalen, zo kunnen we de politiek in dienst van de emancipatie stellen. Het verslag van mevrouw Palacio pleit er daarentegen voor om zoveel mogelijk kennis overal ter wereld als product te beschouwen, zodat het bedrijfsleven daarmee winst kan maken.

Vanhecke Frank (NI).
Dat het verslag dat vandaag voorligt in mijn land Vlaanderen heel wat interesse wekt, heeft merkwaardig genoeg minder te maken met de grond van de zaak van het Gemeenschapsoctrooi, dan wel met het voorgestelde talenregime, waarbij spijtig genoeg eens te meer een onderscheid wordt gemaakt tussen eersterangs- en tweederangstalen binnen de Europese Unie. De rapporteur stelt namelijk, in navolging eigenlijk van het standpunt van de Raad, voor om de procedure, de werkwijze van het Merkenbureau nu ook voor het Gemeenschapsoctrooi te laten gelden.
Ik zeg in alle duidelijkheid dat dit voor ons, voor Vlaanderen, onaanvaardbaar is en dat alle werktalen van de Europese Unie gelijk moeten worden behandeld, zeker inclusief het Nederlands, mijn taal, die door meer dan 21 miljoen Europeanen wordt gesproken. En daar zit uiteraard een hoge meerkost aan vast. Dat weet ik ook wel. Dat is dan maar de prijs die wij moeten betalen wanneer wij die verscheidenheid, die de rijkdom van ons continent uitmaakt, willen behouden. Ik stel trouwens zeer concreet vast dat de lidstaten van die zogenaamd "grote" talen ook bereid zijn die zware kosten door de Europese Unie te laten dragen wanneer hun taal eventueel in het gedrang zou komen.
Het OVV, het Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen, een grote representatieve organisatie, die zeer veel Vlaamse cultuurpolitieke verenigingen van mijn land overkoepelt, eist trouwens datzelfde en besluit, wat dat betreft, dat indien de Europese Unie in gebreke blijft, en ik citeer, "Europa steeds meer en meer een volksvreemde bezetter dreigt te worden in plaats van een samenwerkingsverband op voet van gelijkheid met respect voor de nationale identiteit van alle leden, zoals nochtans in de basisverdragen staat". Dit is een ernstige waarschuwing van een grote en ernstige cultuurpolitieke vereniging. Daar moet ook in de Europese Unie naar geluisterd worden.

Inglewood (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, net als mijn collega's in de Commissie juridische zaken en interne markt wil ik onze ex-voorzitter, mevrouw Palacio Vallelersundi, feliciteren met de prestaties die zij ten aanzien van dit dossier heeft geleverd. Het is echt een heidens karwei geweest, maar toch vrees ik dat zij in de ogen van de Britse conservatieven geen bevredigende oplossing heeft kunnen vinden voor de kwesties waarover in de Commissie juridische zaken zo heftig is gedebatteerd. Ik wil echter benadrukken dat ik haar dat niet aanreken. Het lijkt mij dat dit meer ligt aan het feit dat de kern van dit voorstel wordt gevormd door een reeks erg ingewikkelde en belangrijke kwesties, iets waar enkele andere sprekers al op hebben gewezen. Met name geeft dit aan dat het vrijwel onmogelijk is ons talenbeleid af te stemmen op de behoeften van degenen die van octrooien gebruik maken en daarmee werken. Ik vermoed dat dit de voorbode in miniatuur is van een veel grotere serie problemen waarmee we over niet al te lange tijd in de Unie te maken zullen krijgen.
Naar mijn mening heeft het geen zin een Gemeenschapsoctrooi, dat een zeer bruikbaar instrument in het intellectuele-eigendomsrecht zou kunnen zijn, te introduceren als degenen die van octrooien gebruik maken en daarmee werken, er het nut niet van inzien. Vanuit het bedrijfsleven heb ik gehoord dat de voorstellen van de Commissie een stap in de goede richting kunnen betekenen, maar die van het Parlement niet.
Aangezien wat dit betreft de medebeslissingsprocedure niet wordt toegepast, kan het Parlement het beste het vereiste advies geven en de zaak verder aan de Raad overlaten. Misschien kan de Raad voor uitkomst zorgen, nu wij geen oplossing hebben weten te vinden.
Ik zal als eerste toegeven dat dit geen briljante suggestie is. Ze is uit pragmatische overwegingen ingegeven. Ik geloof dat dit gezien de huidige omstandigheden de juiste handelwijze is.
Tenslotte moet ik net als mijn collega, de heer Lehne, nog naar een andere vergadering en ik hoop dat u mij, net als hem, toestaat te vertrekken.

McCarthy (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil onze rapporteur, mevrouw Palacio Vallelersundi, bedanken voor haar uitstekende verslag en, wat nog belangrijker is, voor haar consistente en energieke pogingen om in de Commissie juridische zaken en interne markt overeenstemming te bereiken over het Gemeenschapsoctrooi. Dit soort vaardigheden missen we node nu zij niet langer voorzitter van de Commissie juridische zaken is.
Helaas heeft zij bij haar pogingen weinig steun ondervonden doordat de Raad er niet in slaagde wat dit betreft uitkomst te bieden en een unaniem standpunt in te nemen. Het is duidelijk dat we een Gemeenschapsoctrooi nodig hebben en dat een dergelijk octrooi van essentieel belang is ter ondersteuning van de agenda van Lissabon die als doel had de innovatie en het concurrentievermogen in de EU te bevorderen. Zoals Lord Inglewood reeds heeft gezegd, moet het stelsel echter aantrekkelijk zijn voor de industrie en het bedrijfsleven, anders dient het gewoon nergens toe.
De industrie heeft een zeer duidelijk signaal aan de Commissie en het Parlement afgegeven: het verlangt consistente uitspraken op Gemeenschapsniveau en een gemeenschappelijke jurisprudentie, met name waar het gaat om de handhaving. In het bijzonder verlangt het een goedkope en gebruikersvriendelijke regeling. Om het MKB en vooral uitvinders van dit Gemeenschapsoctrooi te laten profiteren, moet er een doorzichtig stelsel worden gecreëerd dat niet gekenmerkt wordt door administratieve rompslomp en bureaucratie. Ik wil dit probleem illustreren aan de hand van een ervaring van een ingezetene van mijn kiesdistrict, John Hamson, een technicus en uitvinder die het zich niet kan permitteren dure octrooigemachtigden in dienst te nemen. Hij heeft een Brits octrooi. In brieven beschrijft hij de moeilijkheden waarop hij stuit in zijn contacten met het Europees Octrooibureau en de litanie van obstakels die hij moet overwinnen om een Europees octrooi te verkrijgen. Ik wil ze nu niet herhalen en dit is evenmin bedoeld als kritiek op het Europees Octrooibureau. Het feit is echter dat hij veel geld heeft uitgegeven en nog steeds geen Europees octrooi bezit. In zijn laatste brief die hij me enkele weken geleden schreef, vatte hij zijn opmerkingen als volgt samen: 'het proces is duidelijk bedoeld om kleine uitvinders te ontmoedigen en begunstigt grote bedrijven die op juridisch vlak en op octrooigebied de deskundigheid in huis hebben om zich een weg te banen door het verraderlijke labyrint van de bureaucratie.?
We zijn het de industrie, het midden- en kleinbedrijf en individuele uitvinders verschuldigd voor een eenvoudig, betaalbaar Gemeenschapsoctrooi te zorgen dat bijdraagt tot de innovatie en het concurrentievermogen in de EU. We moeten in staat zijn voor de industrie en het midden- en kleinbedrijf een betere regeling te treffen zodat via de bescherming van de intellectuele eigendom werkelijk innovatie tot stand kan worden gebracht en bevorderd.
Net als Lord Inglewood geloof ik niet dat de Raad het antwoord op deze problemen heeft. Het is aan commissaris Bolkestein om te proberen een oplossing te vinden. We hebben echter een rapporteur gehad die keihard heeft gewerkt om het resultaat te bereiken dat voor ons ligt. Het is niet haar schuld dat we niet de juiste consensus hebben kunnen bereiken maar ik moet zeggen dat er wat betreft de talen geen compromis zal worden gesloten. Daarom speel ik de bal toe aan commissaris Bolkestein. Hij moet proberen een oplossing te vinden die bevredigend is voor enkele ingezetenen van mijn kiesdistrict in Noord-West-Engeland.

Thors (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw McCarthy heeft zojuist aangegeven dat het vinden van het gewenste compromis een taak voor de commissaris is. Ik ben zo vrij om in dit verband amendement 32 voor te stellen, dat een eenvoudig systeem bevat waarin voorstellen in het Engels of in een van de andere Gemeenschapstalen kunnen worden ingediend. Samenvattingen van de aanvragen zouden moeten worden vertaald in alle talen van de Gemeenschap.
Ik wijs er met nadruk op dat dit amendement zou betekenen dat de burgers inzicht krijgen in de monopolies die hun mogelijkheden beperken. Ook wil ik er graag op wijzen dat als het gaat om het bevorderen van innovaties binnen de Gemeenschap, er andere factoren zijn die even belangrijk zijn als Gemeenschapsoctrooien. Ik denk bijvoorbeeld dat de uitvindingen van universiteiten en de mogelijkheid om daarvan gebruik te maken uiterst belangrijk zijn. In Europa gelden op dit moment zeer strikte regels, waardoor de universiteiten hun mogelijkheden niet kunnen benutten.
Ik roep de commissaris op om nog eens te kijken naar dit aspect, dat geldt voor relatief veel landen en voor het recht van universiteiten en onderzoekers op hun uitvindingen. Wij zijn nu bezig een concurrerend systeem in het leven te roepen, en het zijn niet per se alleen Europese uitvinders die daar baat bij kunnen hebben. Op het punt van Gemeenschapsoctrooien staat de strijd tussen de systemen centraal.

Maes (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissarissen, geachte collega's. Wij staan erop dat er een principiële gelijkheid blijft tussen alle talen. Dat geldt voor ons als een prioriteit. Wij zijn natuurlijk voorstander van een Gemeenschapsoctrooi. Het is een dienst aan de gemeenschap van de Europese burgers en ik geloof dan ook dat alle Europese burgers zich in hun taal tot de organen van de Unie moeten kunnen wenden, ook voor de aanvraag van een octrooi, en in hun taal een antwoord moeten kunnen ontvangen. Discriminatie op taalgronden zou strijdig zijn met het Gemeenschapsrecht en het Handvest van de grondrechten. Het uitverkiezen van vijf talen kunnen we dan ook geen eerbaar compromis vinden. Wij verzoeken Parlement, Raad en Commissie ons te willen volgen in onze amendementen, die toelaten dat iedereen een octrooiaanvraag doet in zijn taal en ook een antwoord ontvangt in zijn taal, met vertalingen in de andere officiële talen van de Gemeenschap.
Wij denken dat de behandeling binnen het Bureau in de drie werktalen daarom niet strijdig zou zijn met deze beginselen, omdat het tevens kostenbesparend zou werken en vermijdt dat alles helemaal in het Engels verloopt.

Figueiredo (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, een Gemeenschapsoctrooi mag niet tegen elke prijs ingevoerd worden, en zeker niet ten koste van de kleine en middelgrote landen. Ik denk dan in de eerste plaats aan het talenregime, maar ook aan de rol van de nationale bureaus. Verder zijn er vragen over het Gemeenschapsoctrooi zelf. We zien dat zulke octrooien betrekking kunnen hebben op fundamentele zaken, zoals het leven zelf, het milieu of medicijnen - om maar een paar voorbeelden te noemen. We hebben op deze gebieden al veel te veel toegegeven, en dit steeds weer om de belangen van de grote multinationale ondernemingen te dienen.
Het is onaanvaardbaar dat voor zo'n Gemeenschapsoctrooi het München-regime zou moeten gelden, hetzelfde systeem dus, dat nu voor Europese octrooien wordt gebruikt, en dat maar drie talen aanvaardt. Die praktijk botst met het beginsel dat alle officiële Gemeenschapstalen gelijke status hebben. Bovendien creëer je zo discriminatie in procedurele zin, terwijl de rechtsonzekerheid toeneemt. Volstrekt onaanvaardbaar is het in dit verslag voorgestelde talenregime voor handelsmerken, het zogenaamde 'Alicante-regime?. Er zouden dan slechts vijf talen gebruikt kunnen worden - die van de grootste landen. Dat is strijdig met het non-discriminatiebeginsel zoals dat voor ondernemingen geldt. We creëren op deze wijze een hegemonie van een aantal talen, en daarmee scheppen we een precedent voor de toekomst. Het hele systeem van officiële talen komt zo op losse schroeven te staan.
Wij stellen daarom een amendement voor. We vinden dat er bij de volgende Diplomatieke Conferentie over de herziening van de overeenkomst over het toekennen van Europese octrooien vastgesteld moet worden dat alle officiële talen van de Europese Unie gelijke status moeten krijgen, om er zo voor te zorgen dat iedereen bij de octrooiprocedure zijn eigen taal kan gebruiken. Op die wijze dienen we de rechtszekerheid.
Mijn tweede opmerking heeft betrekking op software. Die moet buiten het gemeenschapsoctrooi vallen, zoals we ook aangeven in het door ons ingediende voorstellen. De ongehinderde ontwikkeling van software, inzonderheid de zogenaamde free software, is een basisvoorwaarde voor innovatie en de verspreiding van nieuwe vondsten. Op die wijze kunnen we er zeker van zijn dat software steeds verder ontwikkeld wordt en dat iedereen daarvan kan profiteren. We moeten er daarom voor zorgen dat het regime voor software hetzelfde blijft als tot nu toe - vrij van om het even welke restricties van Gemeenschapsoctrooien.

Fourtou (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het Gemeenschapsoctrooi mag geen gemiste kans worden. Iedereen vraagt erom en niemand slaagt erin om het te verwezenlijken. Er zijn twee belangrijke jaartallen in dit moeizame proces, 1975 en 1989, en even zovele mislukte pogingen.
In Lissabon hebben de staatshoofden en regeringsleiders hier prioriteit aan gegeven. Het Gemeenschapsoctrooi moest vóór eind 2001 het licht zien. Tijdens de Raden van Feira, Stockholm en Göteborg is nog eens gewezen op de noodzaak en urgentie ervan. Hoe staat het er nu mee? De Raad heeft geen overeenstemming weten te bereiken. Het Parlement stelt bij monde van zijn Juridische Commissie, die eigenlijk verantwoordelijk is, een politiek compromis voor waarmee ik mevrouw Palacio wil complimenteren, maar dat niet echt lijkt te beantwoorden aan de verwachtingen van de toekomstige gebruikers omdat er geen wezenlijke verbetering is voorzien ten opzichte van het bestaande systeem.
Ondernemingen en uitvinders eisen lagere kosten voor het octrooi zodat het kan concurreren. Zij willen ook dat er over de gehele linie een zo groot mogelijke rechtszekerheid wordt geboden. Het voorstel van de Europese Commissie is een pragmatisch antwoord op die eisen. Het voorziet in beperking van de kosten, met name door de regeling met de drie werktalen van het Europese Bureau. Hierdoor wordt onze internationale concurrentiepositie in stand gehouden en recht gedaan aan onze specifieke taalkundige situatie. Ook wordt de bevoorrechte rol erkend van de nationale bureaus bij hun specifieke informatietaken en het verlenen van technisch advies aan uitvinders en het MKB. Tenslotte voorziet het voorstel in een gerechtelijk stelsel dat de eenheid van de rechtspraak garandeert door de oprichting van een Gemeenschappelijk Gerecht voor intellectuele eigendom.
De beroepskringen hebben hun instemming betuigd met deze drie cruciale punten. En zij zitten te wachten op het octrooi. Laten we niet het risico nemen dat we een Gemeenschapsoctrooi in het leven roepen dat ze niet gebruiken, omdat het te ver afstaat van hun praktijk. Dat signaal moeten we morgen tijdens de stemming afgeven aan de Raad.

Koukiadis (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Palacio heeft blijk gegeven van haar kunnen als jurist en politicus door voor de noodzakelijke synthese te zorgen. Mijn gelukwensen!
Als wij een bloeiend Europa van de vrije mededinging willen, met name in deze tijd van kennis en innovatie, moeten wij zorgen voor een Gemeenschapsoctrooi. Ofschoon iedereen het belang daarvan inziet, kunnen wij nuttige ervaringen putten uit de wijze waarop tot nu toe de meningsverschillen tot uiting zijn gekomen. Wij hebben namelijk gezien hoe moeilijk het is het strikt nationale belang te verzoenen met het strikt communautaire belang, alhoewel het communautaire belang in feite wordt verondersteld het belang van de verschillende lidstaten te dienen.
De eerste poging tot het verlenen van een Europees octrooi werd ondernomen met het Verdrag van München. Een Europees octrooi werd echter onmiddellijk na verlening onderdeel van het nationaal recht en aldus onderworpen aan de nationale wetsbepalingen. Nu ook de poging met het Verdrag van Luxemburg is mislukt, wil men het Europees octrooi een communautair karakter geven.
Ik wil drie vraagstukken aanstippen. Ten eerste de taalkwestie. Hierover is alles al gezegd en mijns inziens hebben wij nu een compromisvoorstel. Het zou evenwel nuttig zijn indien alle vereisten waaraan een communautair octrooi moet voldoen in alle talen werden vertaald. Daardoor kunnen de kosten van octrooiverlening sterk worden verminderd ten opzichte van de kosten van toekenning van een in alle vijftien landen geldig Europees octrooi. Wat de octrooibureaus betreft lijkt het mij een goede oplossing dat het Europees Octrooibureau een centrale rol gaat vervullen en de mogelijkheid krijgt om delen van zijn werkzaamheden over te hevelen naar de nationale bureaus. Op die manier kan men de voordelen van een sterke Europese organisatie voor octrooiverlening combineren met de capaciteiten die de nationale octrooiautoriteiten hebben dankzij het feit dat zij dicht bij het gebeuren zitten, kennis hebben van de plaatselijke omstandigheden, de taal van het land kennen en gemakkelijk kunnen bemiddelen tussen de particuliere en de openbare sector.
Nauwe contacten met de nationale autoriteiten zijn van doorslaggevend belang voor zowel de informatie, de ondersteuning van het publiek en de verspreiding van de in octrooien voorkomende technische informatie. Ook kan men aldus de toegang van kleine en middelgrote bedrijven tot de informatiecentra vergemakkelijken. Als wij het met elkaar eens zijn over dit algemene standpunt, kunnen wij het ook eens worden over het soort werkzaamheden dat de nationale bureaus kunnen verrichten.
Tot slot nog iets over het jurisdictievraagstuk. De oplossing die de voorkeur schijnt te hebben - in eerste aanleg bevoegdheid van de octrooirechtbanken van de lidstaten, zonder enig onderscheid, en in tweede aanleg bevoegdheid van het Europees Gerecht voor Intellectuele Eigendom - is een geslaagd compromis tussen middelpuntzoekende en middelpuntvliedende krachten. Op die manier zal de toegang tot de rechtbank vergemakkelijkt worden, snel recht kunnen worden gesproken en zullen de proceskosten binnen de perken kunnen worden gehouden. Het resultaat daarvan is dat de deelneming van het MKB aan de innovatie wordt vergemakkelijkt. Deze verordening is aldus ook in overeenstemming met het meer algemeen Europees werkgelegenheidsbeleid.

Thyssen (PPE-DE).
Voorzitter, industriële intellectuele eigendomsrechten zijn een nuttig instrument voor de economie en voor de samenleving in het algemeen, en dat we ze in een interne markt op communautaire leest willen schoeien is voor mij vanzelfsprekend. Ik verwelkom dan ook het voorstel van de Commissie om een Gemeenschapsoctrooi in het leven te roepen. Ik wil ook mijn respect betonen aan de rapporteur voor al het geleverde werk, maar toch ben ik het op één vlak niet met haar eens en dat is op het vlak van het talenregime.
Een communautaire leest veronderstelt volgens mij ook eerbiediging van de communautaire principes, óók op het vlak van het taalgebruik. En het feit dat in de debatten de discussies over de taalregeling nooit afwezig zijn geweest, is veelzeggend denk ik. Ik heb ook heel goed geluisterd naar mijn Franse, mijn Italiaanse, mijn Duitse en mijn Spaanse collega's en heb dan vastgesteld dat iedereen pleit voor een regeling waar nog net zijn eigen taal volwaardig gebruikt wordt.
Al sinds 1958 hebben de burgers van de lidstaten het recht om in hun communicatie met de Europese instellingen en ook wanneer ze communiceren voor gerechtelijke instanties van de Gemeenschap, hun eigen officiële taal te gebruiken. In Amsterdam hebben we dit zelfs verdragsmatig verankerd. Maar terwijl men aan de ene kant, Voorzitter, de burger de indruk geeft dat zijn taalrechten erop vooruitgaan, worden ze van de andere kant meer en meer ondermijnd, en dat is zeker het geval in de sector van de intellectuele eigendomsrechten. Eerst was er het Merkenbureau, dan hebben we de tekeningen en modellen gehad, nu hebben we ook de octrooiverordening. Intussen hebben we dan ook nog een, gelukkig verijdelde, poging gehad om zelfs algemeen bindende normen die ons boekhoudrecht gaan verrijken, ook niet meer te vertalen naar alle officiële talen.
Collega's, ik roep u dan ook op om morgen bewust te stemmen, om een signaal te geven aan Raad en Commissie en om nog eens goed na te denken over de artikelen inzake de taalregeling. We moeten echt voorkomen dat aan het lijstje van onverantwoorde taaldiscriminaties een nieuw lijntje wordt toegevoegd wanneer de verordening op het Gemeenschapsoctrooi in werking treedt. Ik roep u dus op om die taalamendementen zeer grondig te bekijken en te steunen.

Bartolozzi (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, na jarenlange intensieve werkzaamheden voor de invoering van een efficiënt Gemeenschapsoctrooi zijn er nog steeds enkele onopgeloste problemen, zoals het talenregime, de rol van de nationale octrooibureaus ten opzichte van het Europees Octrooibureau en het gerechtelijk stelsel. Ondanks het herhaaldelijk aandringen van de staatshoofden en regeringsleiders en de verschillende Europese Raden - zoals laatst nog die van Barcelona - heeft men de situatie nog niet vlot kunnen trekken.
Ook wij in de Juridische Commissie werden met dezelfde problemen geconfronteerd bij de talenkwestie. Na lange discussies heeft de commissie uiteindelijk gekozen voor het talenstelsel zoals dat reeds in het Merkenbureau wordt toegepast. Dat betekent dat een aanvraag in onverschillig welke officiële taal van de Gemeenschap kan worden ingediend. De aanvrager moet echter ook een tweede taal aangeven, de zogenaamde proceduretaal, waarbij hij kan kiezen tussen vijf talen: het Engels, het Frans, het Duits, het Italiaans en het Spaans. Hij moet dus kiezen voor het gebruik van een van deze talen voor de procedures, met name wanneer het gaat om verzet, intrekking of nietigverklaring. Als de aanvraag in een andere taal dan de vijf genoemde talen wordt ingediend zal het Bureau zorgen voor de vertaling in de door de aanvrager aangegeven proceduretaal.
Dit is mijns inziens geen ideale oplossing. Het goedkoopst zou zijn als wij één taal aanhielden, het Engels. Daar dringt trouwens ook de Europese industrie op aan. Helaas was dat niet aanvaardbaar, en daarom is het goed dat wij het model van Alicante overnemen dat misschien niet de beste maar wellicht enig mogelijke oplossing biedt.
Wat de jurisdictie betreft heeft de Juridische Commissie voorgesteld dat in eerste aanleg de nationale rechtbanken bevoegd moeten zijn, opdat een beroep kan worden gedaan op nationale rechtbanken met ervaring op het gebied van het octrooirecht. Deze rechtbanken gelden dan als communautaire gerechten voor octrooizaken. In tweede aanleg zou dan de Kamer van het Gemeenschappelijk Gerecht voor intellectuele eigendom bevoegd moeten zijn. Dit is een compromisoplossing. Wij hadden de voorkeur gegeven aan een enkele gecentraliseerde rechtspraak van eerste en tweede aanleg. Dat zou meer uniformiteit in de interpretatie hebben gegarandeerd, maar ook hiertegen bestond sterk verzet.
Tot slot wordt de nationale octrooibureaus gegarandeerd dat zij hun belangrijke rol in het verlenen van het Gemeenschapsoctrooi kunnen voortzetten.
Volgens ons is de gevonden oplossing weliswaar niet honderd procent tevredenstellend, maar stelt deze ons wel in staat deze ingewikkelde zaak hierbij af te sluiten. Ik denk dat ook de rapporteur, mevrouw Palacio - die ik natuurlijk van harte gelukwens met haar werk - deze bedenkingen in haar hart deelt. In deze hele procedure wordt het Parlement echter alleen geraadpleegd. Wij zijn geen medewetgever. Laten wij daarom het startsein geven en hopen dat de Raad spoedig een akkoord zal weten te bereiken en zich niet meer zal verstoppen achter het een of ander alibi.

Bolkestein
De Commissie is blij met het verslag van mevrouw Palacio Vallelersundi. Op een moment dat de Raad nog steeds met het Gemeenschapsoctrooi worstelt, is het belangrijk dat het Parlement advies uitbrengt inzake dit moeilijke en ingewikkelde vraagstuk. In het verslag van mevrouw Palacio Vallelersundi komen alle kernpunten aan de orde die voor het Gemeenschapsoctrooi relevant zijn.
Verscheidene van de voorgestelde amendementen behelzen beginselen waar de Commissie positief tegenover staat. Ten eerste is er het beginsel in amendement 8 op grond waarvan proefnemingen worden toegestaan enkel en alleen om na het vervallen van het octrooi een marktvergunning te krijgen - de zogenaamde Bowler-uitzondering. De Commissie heeft bij de herziening reeds een soortgelijke beleidslijn voorgesteld en hoewel ik de exacte bewoordingen schuldig moet blijven, kan ik het Parlement meedelen dat de Commissie de zaak zorgvuldig zal bestuderen en daarbij rekening zal houden met het feit dat er identieke rechten voor het Gemeenschapsoctrooi en de nationale octrooien van de lidstaten moeten gaan gelden. Amendement 18, dat dezelfde kwestie betreft, gaat echter te ver en kan niet worden goedgekeurd.
Een tweede voorbeeld betreft de amendementen 1, 6, 7, 21, 27 en 39. Deze amendementen hebben betrekking op de nationale octrooibureaus. De Commissie erkent de belangrijke rol die de nationale octrooibureaus spelen. De Commissie is het er ook in beginsel mee eens dat zij moeten deelnemen aan de verwerking van aanvragen voor Gemeenschapsoctrooien, mits aan vier voorwaarden wordt voldaan. Ten eerste moet er een goed afgebakend kader voor de nationale octrooibureaus en de deelname ervan komen om de kwaliteit en eenheid van Gemeenschapsoctrooien te garanderen. Partnerschapsovereenkomsten met het Europees Octrooibureau, met kwaliteitscriteria en mechanismen voor kwaliteitscontrole, bieden een passend kader.
Ten tweede kan de deelname van de nationale octrooibureaus zover gaan dat zij het voorafgaande onderzoek verrichten - een suggestie die eerder op deze avond door mevrouw Palacio Vallelersundi werd gedaan. Ten derde moet de indiener altijd de vrijheid hebben om te vragen dat zijn aanvraag uitsluitend door het Europees Octrooibureau wordt verwerkt.
Tenslotte moeten er kwantitatief duidelijke grenzen aan de nationale octrooibureaus en de deelname ervan worden gesteld. Zelfs met deze verduidelijking wil ik echter benadrukken dat de deelname van nationale octrooibureaus een kwestie is waarover de Gemeenschap niet in haar eentje een besluit kan nemen. Wij kunnen daaromtrent geen bepalingen in de verordening opnemen, maar er moet over worden gesproken in het kader van de Europese octrooiorganisatie.
Een derde voorbeeld is amendement 9 over de verdeling van de inkomsten uit jaarlijkse heffingen. Hoewel de Commissie kan instemmen met het beginsel dat een deel van de inkomsten uit heffingen ter bevordering van de innovatie over de lidstaten of hun octrooibureaus wordt verdeeld, vindt zij niettemin dat dit vraagstuk in het kader van de Europese octrooiorganisatie moet worden behandeld. Er moet nog worden gesproken over de vraag of de belangrijkheid van het octrooibureau een juist uitgangspunt voor een verdeelsleutel is.
Sommige van de voorgestelde amendementen komen niet overeen met de doelstellingen van het Gemeenschapsoctrooi en kunnen derhalve niet worden aanvaard. Tegenwoordig moet een Gemeenschapsoctrooi aan de eis voldoen dat daarmee het concurrentievermogen van het Europese bedrijfsleven op mondiaal niveau wordt bevorderd. Het heeft geen zin een instrument te creëren tenzij het betaalbaar is en onze uitvinders en ons bedrijfsleven voldoende rechtszekerheid biedt. De Commissie blijft geloven in betaalbare talen- en vertaalregimes. Het gaat hier over twee verschillende zaken.
In de eerste plaats hebben we te maken met de taal waarin de verwerking van octrooiaanvragen en de octrooiverlening plaatsvindt, inclusief vertalingen van aanvragen. Het Europees Octrooibureau functioneert goed met een drietalenregime. Het is niet nodig dit regime te wijzigen, noch door het aantal talen te beperken, zoals door sommigen is voorgesteld, noch door enkele talen toe te voegen. Als het talenregime van het Europees Octrooibureau met twee of drie werktalen zou worden uitgebreid, zou dat de werkzaamheden van het Bureau aanzienlijk compliceren. Het zou de rentabiliteit van het Bureau onder zware druk zetten. Op grond van het Verdrag inzake het Europees octrooi mogen EU-burgers in beginsel de aanvraag in hun eigen taal indienen en indieners die hun aanvraag in een van de werktalen van het Europees Octrooibureau moeten vertalen, ontvangen compensatie. Ik wil hier graag aan toevoegen dat de Gemeenschap niet in haar eentje een besluit over het talenregime van het Europees Octrooibureau kan nemen. Dat was punt één.
In de tweede plaats betreft het vertalingen van het octrooi na de verlening ervan. Als de amendementen impliceren dat het octrooi in zijn geheel moet worden vertaald in alle officiële talen van de Gemeenschap, binnenkort 19 of 20, naargelang het Maltees een officiële taal wordt of niet, zou het octrooi zo duur worden dat het communautaire octrooistelsel eenvoudigweg niet meer zou worden gebruikt. Ik wijs het Parlement erop dat dit al eerder aan de orde is geweest. We hebben een Verdrag van Luxemburg gehad op grond waarvan octrooien in hun geheel in alle officiële talen moesten worden vertaald. Dat Verdrag is een dode letter gebleven - het is nooit toegepast. We willen toch zeker niet tweemaal dezelfde fout maken.
Laat me een paar voorbeelden geven van de kosten die daarmee gepaard zouden gaan: er zou 17.000 euro nodig zijn voor vertalingen in de Gemeenschap van 15 lidstaten. Als laatste, maar daarom niet minder belangrijk, moeten de kosten worden geraamd met inachtneming van de komende uitbreiding. Vertalingen in 19 Gemeenschapstalen, exclusief het Maltees, zouden circa 31.500 euro per octrooi kosten.
Om al deze redenen kan de Commissie de volgende amendementen niet aanvaarden: 2, 22, 31, 32, lid 2, 32, lid 3, en 36. De Commissie aanvaardt amendement 34 wel.
Dit betekent niet dat de Commissie zich systematisch verzet tegen de benodigde vertaling van een deel van een octrooi of octrooiaanvraag of van andere informatie. Per slot van rekening hebben we het volledige octrooi, een samenvatting daarvan en de aanspraken. Het gaat dus om verschillende vertaaleisen. De Commissie kan instemmen met dergelijke vertalingen van delen van een octrooi, mits deze werkelijk nuttig zijn en het communautaire octrooistelsel gekenmerkt blijft door betaalbaarheid, eenvoud, rentabiliteit en rechtszekerheid.
Aangaande dit punt moet er nog eens zorgvuldiger worden gekeken naar amendement 25, een deel van amendement 19, lid 1, amendement 30 en delen van amendement 32, leden 1 en 4. Delen van amendement 19, leden 1, 2, 3 en 4, alsmede van de amendementen 20 en 28 en van amendement 31, lid 4, zijn echter onaanvaardbaar.
Ten eerste is er geen reden om te verlangen dat een octrooi wordt vertaald in de taal waarin de aanvraag werd ingediend. Een dergelijke vereiste is reeds vastgelegd.
Ten tweede moet de Gemeenschapsbegroting gewoon niet worden gebruikt om vertalingen te financieren en evenmin mogen indieners van aanvragen worden verplicht een beroep te doen op de vertaaldiensten van de Europese instellingen.
Ten derde moet het octrooi door het Europees Octrooibureau worden gepubliceerd in het Mededelingenblad betreffende Gemeenschapsoctrooien en niet in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.
Ten vierde biedt het door de Commissie voorgestelde artikel 44, lid 3, voldoende garanties ter bescherming van derden die te goeder trouw zijn. Er is geen reden verdere formaliteiten te verlangen van een octrooihouder die zijn octrooien wil gebruiken. Anderzijds kan artikel 11, lid 3, niet worden geschrapt omdat het overeenkomt met artikel 44, lid 3; het is uitsluitend van toepassing in de fase voorafgaand aan de octrooiverlening.
Tenslotte moeten de proceduretalen van de rechtbanken in een afzonderlijke context worden vastgesteld en niet hier.
De Commissie heeft eveneens problemen met de amendementen 23, 24 en 38 betreffende de relatie met de Europese octrooiorganisatie. De Commissie blijft geloven in een gebruikersvriendelijk stelsel waarbij de indieners van aanvragen via één enkele procedure een Europees octrooi en een Gemeenschapsoctrooi kunnen verkrijgen. Toetreding tot het Verdrag inzake het Europees octrooi zal dit mogelijk maken. Hierdoor kan tevens voldoende juridische en politieke controle op het Europees Octrooibureau plaatsvinden, met inachtneming van het feit dat het Europees Octrooibureau geen communautaire instantie is.
Wat betreft het rechtssysteem waarover een aantal Parlementsleden heeft gesproken, is de Commissie bereid in beginsel de amendementen 26 en 29 in overweging te nemen, maar dan wel in het licht van de nieuwe bepalingen van het EG-Verdrag die in het Verdrag van Nice zijn vastgesteld, namelijk de artikelen 225 A en 229 A. In het Verdrag werd de mogelijkheid gecreëerd om communautaire rechterlijke kamers te vormen die in eerste aanleg zaken moeten behandelen waartegen vervolgens bij het Gerecht van eerste aanleg van de Europese Gemeenschappen beroep kan worden aangetekend. Een dergelijk systeem kan uiteraard pas worden opgezet wanneer het Verdrag van Nice in werking treedt en er is een apart voorstel van de Commissie voor nodig.
De Commissie heeft evenwel grote problemen met de amendementen 3, 4, 5 en 10 tot en met 17. Vanaf het allereerste begin moet er een hoge mate van deskundigheid en een uniforme jurisprudentie zijn. Dat pleit voor een gecentraliseerde communautaire rechtspraak. Het in de amendementen voorgestelde systeem kan daar niet voor zorgen, omdat sommige nationale rechtbanken zo weinig zaken zouden behandelen dat ze de noodzakelijke deskundigheid niet kunnen opbouwen of behouden. Dat kan leiden tot uiteenlopende jurisprudentie en quasi-systematische beroepen bij een hogere rechtbank. Dit brengt weer hogere proceskosten met zich mee en ook duurt het langer voordat de partijen het definitieve vonnis te horen krijgen.
Ook wil ik erop wijzen dat het hoogst twijfelachtig is of op grond van de artikelen van het EG-Verdrag waarnaar de amendementen verwijzen, een systeem mogelijk is zoals in die amendementen wordt voorgesteld.
Wat betreft de verslaglegging over de toepassing van de verordening is de Commissie bereid het eerste verslag uiterlijk binnen vijf jaar na de inwerkingtreding van de verordening op te stellen. Mocht de Commissie van oordeel zijn dat eerder verslag moet worden gedaan, dan zal zij dienovereenkomstig handelen. Bovendien moet de formulering in de voorstellen van de Commissie, die betrekking heeft op de kosten van het verkrijgen en vernieuwen van octrooien, reeds alle relevante kostenfactoren omvatten. Tevens spreekt het vanzelf dat de Commissie wijzigingen zal voorstellen wanneer daar aanleiding toe is. Derhalve kan de Commissie spijtig genoeg amendement 33 niet goedkeuren.
Tenslotte is de Commissie van mening dat de amendementen 35 en 37 onaanvaardbaar zijn. De Commissie heeft een voorstel ingediend voor een richtlijn betreffende de octrooieerbaarheid van aan software gerelateerde uitvindingen, dat nu door het Parlement en de Raad wordt behandeld. In dat kader moet over deze kwestie worden gediscussieerd, dit is daarvoor niet het juiste moment.
Ik wil de parlementsleden bedanken voor hun steun en samenwerking met betrekking tot deze belangrijke verordening. Ik hoop dat Europa zijn prestaties op mondiaal niveau snel kan verbeteren door zijn bedrijfsleven een concurrerend, uniform en betaalbaar Gemeenschapsoctrooi met voldoende rechtszekerheid te bieden.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het gecombineerd debat over twee aanbevelingen voor de tweede lezing:
A5-0100/2002, van de heer Florenz, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA) (11304/1/2001 - C5-0636/2001 - 2000/0158(COD)) ;
A5-0097/2002, van de heer Florenz, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende beperking van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur (11356/1/2001 - C5-0637/2001 - 2000/0159(COD))
Florenz (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, als rapporteur betreur ik het eigenlijk dat we dit toch tamelijk interessante verslag over de toekomstige recycling van elektronisch afval midden in de nacht bespreken.
Als ik in mijn kiesdistrict vertel dat we zulke onderwerpen kort voor middernacht behandelen gelooft niemand dat, maar de diensten vinden blijkbaar geen andere weg. Men vraagt mij vaak waarom we een dergelijke richtlijn eigenlijk nodig hebben. Hebben we nog een Brusselse regeling nodig om de kwestie van elektronisch afval te regelen? Het antwoord is vrij eenvoudig. We produceren in Europa zeven à acht miljoen ton elektronisch afval per jaar, en ieder jaar wordt het een miljoen ton meer. Dat is al voldoende reden om toe te geven dat dit werkelijk niet zomaar afval is, maar een waardevolle grondstof, die we latere generaties niet mogen onthouden, en die we al helemaal niet mogen storten.
Daarmee kom ik meteen terecht bij de eerste eis van het Europees Parlement. In de verschillende debatten en bij de besluitvorming in de commissie hebben we in de richtlijnen een wegwerpverbod opgenomen, waardoor de burgers in Europa weten dat ze een scheerapparaat niet meer in de vuilnisemmer mogen gooien, maar dat het van nu af aan apart moet worden ingezameld omdat er zoals gezegd waardevolle grondstoffen in zitten. De lidstaten, en de mijne zeker, zijn niet erg ambitieus en geloven dat het niet nodig is om dat beroep te doen op de lidstaten en de burgers van Europa. Ook bij de kwestie hoeveel we in de toekomst willen inzamelen zijn de lidstaten niet erg ambitieus. De lidstaten vinden dat het genoeg is wanneer we een bepaalde hoeveelheid, in dit geval 4 kilo, als vrijwillig doel voorzien. Ik vraag me echter af waarom ons Parlement zich met dit verslag bezig moet houden wanneer het resultaat dan niet bindend is en lager ligt dan wat nu geldt. In het Verenigd Koninkrijk - of u het gelooft of niet - is nu al veel meer voorgeschreven dan wat hier wordt geëist, namelijk 6 kilo en verplicht.
Belangrijk is natuurlijk ook wie de kosten draagt. Daarover bestaan hier ook meningsverschillen. Ik geloof dat de Commissie oorspronkelijk een goed voorstel had gedaan. Helaas is ze daarvan afgestapt. Voor de kosten bestaan er twee modellen, één voor het historische afval en één voor nieuwe apparaten. Voor het historische afval moeten de kosten collectief worden gedragen, omdat dat individueel niet te doen is. U weet dat er veel weesproducten zijn, no name-producten, en die kunnen we niet allemaal indelen. Daarom moeten we in die gevallen zorgen voor een collectieve financiering.
De kosten moeten echter pas vanaf het inzamelpunt, bijvoorbeeld in het centrum van de stad, door de ondernemers worden gedragen. Er zijn afgevaardigden die vinden dat de ondernemers, de producenten, van nu af aan ook een tandenborstel in de badkamer moeten ophalen. Ik overdrijf misschien een beetje, maar ik wil er wel op wijzen dat dit enorm veel geld kost: precies 50% van de kosten ontstaan tussen de huisdeur en het inzamelpunt. Ik ben ervan overtuigd dat in heel Europa de kleinere bedrijven daarvan vaak het slachtoffer zouden worden. Daarom vind ik dat de ondernemers in de toekomst de kosten moeten dragen vanaf het inzamelpunt, en niet vanaf de huisdeur.
Voor het collectieve historische afval hebben we een alternatief voorstel gedaan voor de verdeling van de kosten in de vorm van een vrijwillige visible fee voor de ondernemers. Dat is ook nuttig voor het beantwoorden van de vraag of dit van terugwerkende kracht kan zijn. Die vraag, die we tijdens de behandeling van de richtlijn inzake oude auto's hartstochtelijk hebben besproken, is toch beantwoord wanneer de kosten collectief worden gedragen, maar ook zichtbaar worden gemaakt?
Bij de financiering van de nieuwe producten gaat het volgens mij en ook volgens dit Parlement om de verdeling van individuele kosten. Daar zijn veel redenen voor, en dat biedt ook veel potentieel voor innovatie en motivatie. De ondernemers moeten namelijk weten dat ze van nu af aan hun koelkast weer terugkrijgen op hun bedrijfsterrein. Ze moeten eindelijk een manier vinden om hem makkelijker en goedkoper te demonteren, en dat is de reden waarom wij voor individuele verantwoording pleiten. Dat willen we niet aan de lidstaten overlaten, we vinden dat de ondernemers dat zelf en individueel moeten regelen. Voor mij is het heel belangrijk dat ook hier de kosten vanaf het inzamelpunt gelden.
Bij de omzetting van de verordening inzake oude auto's, waarbij dit Parlement ook heeft besloten dat de ondernemers alles moeten betalen, zien we dat de ondernemers nu zeggen - en dat komt van heel gerenommeerde namen in mijn land - dat wie alles betaalt ook de prijs bepaalt. Dat is nou juist niet consumentvriendelijk, en daarom wil ik u werkelijk waarschuwen. U vergist zich, mevrouw, wanneer u denkt dat het afhalen aan de huisdeur een consumentvriendelijke daad is. Dat is niet waar, want de ondernemers kunnen dan helemaal alleen bepalen wat de werkelijke kosten zijn voor inzameling en recycling. Dan is er geen derde meer die controleert. Ik ben ondernemer genoeg om te weten dat daarin ook een kans ligt voor het bedrijfsleven wanneer we zeggen, en dat doet de Raad en helaas nu ook mevrouw Wallström, dat de kosten tenminste vanaf het inzamelpunt moeten worden gedragen. Dan krijgen we weer een lappendeken, precies wat we met deze richtlijn wilden afschaffen.
We hebben gezegd dat we op de lange termijn de verschillende regels in Europa willen harmoniseren, met als doel om ze vergelijkbaar te maken. Dat was een van mijn grote idealen, een van de redenen waarom ik naar Europa ben gekomen. Ik vond dat we op deze enorme interne markt van de synergie-effecten moeten profiteren. En dan komen wij met onze goede bedoelingen en creëren voor deze interne markt weer individuele oplossingen, misschien wel vijftien. Dat kan niet juist zijn.
Ik zou erop willen wijzen dat deze richtlijn de systemen die de lidstaten nu hebben niet wil vervangen. Sommige lidstaten, daaronder Nederland, maar ook België, hebben nu al allerlei systemen opgebouwd en doelstellingen bereikt. We zullen alles op alles zetten om ervoor te zorgen dat zij die systemen mogen houden. Wie die landen wil bestraffen en zegt dat ze het Europese systeem moeten overnemen, die is toch van lotje getikt? Natuurlijk willen we dat niet, laat ze hun doelstellingen houden, en wanneer ze hun streefdoelen en hun percentages bereiken kunnen ze hun financieringssysteem ongeveer tien jaar handhaven.
Het bedrijfsleven heeft in de afgelopen dagen boze brieven geschreven, omdat in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid een verkeerd besluit is genomen. Daarbij gaat het om de vraag hoe we ons in de toekomst bij nieuwe producten kunnen beschermen tegen free riders. U kent allemaal die koopjes kort voor Kerstmis. Grote handelaars kopen ergens in het gebied van de Stille Oceaan 10.000 koelkasten, en de één of andere tussenpersoon verkoopt dat, waar dan ook. Wanneer alle koelkasten verkocht zijn is die tussenpersoon, die importeur, plotseling weg, en het midden- en kleinbedrijf is het kind van de rekening, die draaien voor de kosten op. Het bedrijfsleven moet zelf de nodige garanties ontwikkelen om zich te beschermen tegen free riders, vergeeft u het mij wanneer ik ze bankroutiers noem. Men is daar intelligent genoeg voor. Dat is volgens mij trouwens een eigentijdse bescherming voor kleinere bedrijven.
In uw euforie maakt u wel erg creatief gebruik van het woord 'hergebruik?, mevrouw van Brempt. Hergebruik klinkt goed, maar is het wel zo goed als we denken? Een koelkast die tien jaar oud is verbruikt gigantisch veel stroom. Een wasmachine die twintig jaar oud is verbruikt meer water dan u zich kunt voorstellen. Hergebruik is niet automatisch de beste oplossing, dat moeten we kritisch beoordelen. Ik hoop dat u het met me eens bent.
Ik heb de verwerkingspercentages met slecht 10% verhoogd omdat we in afzienbare tijd een verbod op storten krijgen. Ik heb de percentages voor recycling en hergebruik niet veranderd, omdat het nieuwe regelingen zijn en omdat het bedrijfsleven, ook kleinere industriële bedrijven, daaraan moet wennen. Het is geen kunst en geen politieke topprestatie om het percentage met 20% te verhogen bijvoorbeeld voor een gsm zoals deze. De eigenlijke en belangrijkste vraag is volgens mij wat we doen met gerecycleerd materiaal. Ons doel is een verbod op de zeer korte termijn voor de zes gevaarlijke stoffen. We willen dat al vanaf 2006 in plaats van 2008. Mevrouw de commissaris, ik zou het waarderen wanneer u deze initiatieven zou steunen en ook uw collega's ervan zou kunnen overtuigen! Bij de verordening inzake elektronisch afval was u niet bijzonder ambitieus.

De Voorzitter.
Dank u wel, mijnheer Florenz! Ik heb het volste begrip voor uw klacht over het tijdstip van dit debat. In alle bescheidenheid wil ik er echter op wijzen dat niet de ambtenaren en ook niet het Bureau de agenda vastleggen, dat doen de fractievoorzitters in hun wijsheid. Als de hoge heren denken dat we overdag moeten spreken over de NAVO en over defensie, terwijl we daarvoor niet bevoegd zijn, dan doen we dat. Velen van hen volgen het principe dat kennis over de details de visie alleen maar kan vertroebelen, en dan krijg je dergelijke agenda's. Ik kan er ook niets aan doen!
Jackson (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de gedachte achter deze richtlijn steun ik volledig, maar we moeten het voorstel en onze amendementen wel aan enkele criteria toetsen.
Ten eerste, mogen bestaande succesvolle regelingen voor de behandeling van elektronisch afval blijven voortbestaan? Ik vrees dat dat wel eens niet het geval zou kunnen zijn. In de amendementen van het Parlement wordt de individuele producentenverantwoordelijkheid benadrukt zodat niemand zich aan de bepalingen van de richtlijn kan onttrekken, maar dit betekent wel dat er wijzigingen moeten worden aangebracht in de bestaande systemen van collectieve verantwoordelijkheid. De rapporteur heeft dit opgelost door toe te staan dat zulke overeenkomsten betreffende collectieve verantwoordelijkheid nog gedurende tien jaar na de inwerkingtreding van de richtlijn geldig blijven. Hierdoor ontstaan er twee systemen in één EU en het leidt tot concurrentievervalsing. Een onrustig gevoel bekruipt me als ik denk aan de problemen die we tijdens de bemiddelingsprocedure zullen tegenkomen.
Ten tweede, maken we met open ogen wetgeving ten aanzien van de kosten van het voorstel? Nee, dat doen we niet. De kosteneffectbeoordeling in het oorspronkelijke voorstel is ontoereikend, hetgeen onvermijdelijk is. De Britse regering heeft na het koelkastendebacle een kosteneffectbeoordeling verricht. Zij heeft de mogelijke jaarlijkse uitvoeringskosten van deze richtlijn geraamd op 500 miljoen euro, met een maximale besparing van stortkosten van circa 15 miljoen euro per jaar. Hebben we soortgelijke ramingen van andere landen? Nee, die hebben we niet. Zullen zij wetgeving maken zonder de kosten te berekenen? Ja, hoogstwaarschijnlijk wel.
Ten derde, moeten we kijken naar de belangen van kleine ondernemingen? De rapporteur vindt duidelijk van niet omdat hij in amendement 15 de mogelijkheid heeft geschrapt microbedrijven vijf jaar respijt te geven om aan deze richtlijn te voldoen en te profiteren van de technische veranderingen die grotere bedrijven als eerste hebben geïntroduceerd. Ik betreur dat ten zeerste en zal dit amendement niet steunen.
Ten vierde, worden bedrijven met verantwoordelijkheidsgevoel geholpen door wat wij doen? Nog niet. Zoals de zaken er nu voor staan, biedt de richtlijn de mogelijkheid dat sommige bedrijven uiteindelijk betalen voor free riders binnen het systeem. We zien uit naar de reactie van de commissaris op amendement 92.
Ten vijfde, gaan we op een eerlijke manier om met lokale autoriteiten? Nee, in de amendementen wordt daaraan geen aandacht geschonken.
Ten zesde, is het verstandig de recyclingdoelen aan te scherpen? Nee. Dit wordt namelijk niet gedaan op basis van kostenbeoordeling of haalbaarheid. Het Parlement heeft de gewoonte doelen aan te scherpen - het maakt niet uit wat voor doelen. Dat is een zeer slechte vakbondsgewoonte waar we vanaf moeten.

Van Brempt (PSE).
Dank u Voorzitter, collega's. De rapporteur heeft al uitgebreid het belang van de richtlijn aangegeven en, zoals velen in dit Parlement, steun ik dat. Ik steun ook zijn belangrijke aanvullingen op de richtlijn, zoals de verplichting om al het elektronisch afval in te zamelen, de hogere verplichte inzamelingdoelstelling van 6 kilo die, zoals de rapporteur al zei, heel erg realistisch is, en ten derde het toch wel heel belangrijke compromis dat we hier met de verschillende fracties tijdens de eerste lezing hebben gevonden en dat we moeten blijven steunen: de individuele producentenverantwoordelijkheid.
Zonder nog eens op die drie punten uitgebreid in te gaan, denk ik dat we er aldus kunnen voor zorgen dat er minder nieuw afval is, dat dus de beste preventie is die we kunnen hebben, dat het afval milieuvriendelijker wordt en dat het gemakkelijker te recycleren is. Dus die drie punten zijn, denk ik, voor dit Parlement essentieel, en ik wil al een beetje vooruitlopen en aan de Raad zeggen dat we hopelijk unaniem, of toch met zijn allen achter die drie principes kunnen staan als we naar conciliatie trekken.
Toch zijn er een aantal punten waarop ik met de rapporteur van mening verschil. Hij heeft er zelf nogal lang bij stilgestaan, namelijk bij de vraag hoe vér die individuele verantwoordelijkheid reikt en wie er nu moet betalen voor het afhalen en voor de inzamelpunten? Als we daar niet voor zorgen, dan zal het, zoals mevrouw Jackson zei, de lokale autoriteit zijn die die kosten draagt. Wel, ik ben daar geen voorstander van. Als we het principe van de verantwoordelijkheid en van "de vervuiler betaalt" ten gronde willen doorvoeren, dan zullen we ervoor moeten zorgen dat ook de producenten die kosten dragen. Dus op zijn minst moeten we ervoor zorgen dat amendement 67 van de rapporteur op dat vlak niet gesteund wordt.
Preventie van afval wil ook zeggen dat producten zolang mogelijk hergebruikt moeten worden. Ik ben het er weliswaar mee eens dat bepaalde koelkasten die veel te veel gebruiken niet hergebruikt moeten worden maar aangezien er nu een tendens is dat de levensduur van die producten steeds korter wordt, kunnen we er wel voor zorgen dat de producten die nu worden gemaakt in de toekomst opnieuw hergebruikt worden. Dat is ook een heel belangrijke sociale doelstelling waar ik absoluut wil voor gaan en ik vraag dan ook steun voor amendement 73.
Wat de consument betreft, is het voor ons ook nog belangrijk dat hij op de hoogte is van de gevaarlijke stoffen die op dit moment aanwezig zijn in de producten, zoals kwik, lood en dergelijke meer.
Laat me als laatste punt toch nog iets controversieel aanpakken, namelijk de gloeilampen. Dit snijd ik toch nog eens aan, omdat het vooral een aspect is dat zwaar belobbyd is geweest en ik heb soms de indruk dat hoe meer men lobbyt in dit Parlement hoe meer men er ook uithaalt. Ik denk dat het te gek is om los te lopen dat we gloeilampen uit de richtlijn houden, terwijl heel veel andere, zelfs minder vervuilende producten daarin wél aangemerkt worden.
Voorzitter, ik sluit af met u en ook de rapporteur te steunen in het feit dat we dit debat veel te laat op de avond voeren, met veel te weinig publiek. Een collega van mij zei vandaag: het is toch te gek, het is ongetwijfeld de allerbelangrijkste richtlijn die we deze week in plenaire vergadering in stemming brengen en we behandelen ze op een onmogelijk uur.

Davies (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, als je door de Unie reist, is het soms net alsof je met een tijdmachine reist. Als je begint in Groot-Brittannië, dat nog steeds slecht presteert als het om recycling gaat, heeft de AEEA-richtlijn een futuristische uitstraling. Wanneer je echter Denemarken of Nederland bezoekt, waar elektrisch en elektronisch afval routinematig wordt ingezameld, zie je dat de richtlijn van de Commissie in werkelijkheid slechts een poging is om de beste praktijk van dit moment te harmoniseren en daarop voort te bouwen. Alleen degenen onder ons die nog in het verleden leven, mijnheer Bowe, vinden dat de richtlijn uitdagingen bevat en ambitieus is. Zij zal zeker een belangrijke rol spelen in het afvalbeheerbeleid en dat is een goede zaak. De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij wil recycling, een goed productontwerp en het gebruik van de beste beschikbare middelen bevorderen en de verontreiniging terugdringen. Wij staan volledig achter het beginsel van de producentenverantwoordelijkheid.
Het Parlement en de Raad moeten het op nog heel wat punten eens worden via de bemiddelingsprocedure en het feit dat deze kwestie uitgebreid besproken gaat worden, is te danken aan de rapporteur, die zijn uiterste best heeft gedaan om alle politieke partijen in dit Parlement op één lijn te krijgen, zodat morgen vrijwel zeker vele amendementen met gekwalificeerde meerderheid van stemmen zullen worden aangenomen.
Met name juich ik zijn laatste compromisvoorstel toe betreffende het betalen van de kosten voor de behandeling van weesproducten. Ik vind niet dat grote erkende fabrikanten de kosten moeten betalen die door andere bedrijven zijn gemaakt, ongeacht of het free riders of kleine organisaties betreft. Ik ben blij dat nu het hergebruik van materialen wordt gestimuleerd wanneer dat uit milieuoogpunt noodzakelijk is, en ik bedank mijn collega's in dit Parlement voor de steun die ze mij gegeven hebben in mijn verzet tegen de ontwikkeling van de zogenaamde 'slimme chips?.
Voor sommigen is dit misschien tegen dovemansoren gezegd, maar ik wil de parlementsleden vragen te overwegen hun steun te geven aan enkele amendementen die ik heb ingediend. In amendement 82 wordt getracht de zorg van kabelfabrikanten weg te nemen door duidelijk te maken dat de financiële verantwoordelijkheid voor AEEA bij de maker van het eindproduct ligt en niet bij de fabrikanten van de afzonderlijke componenten. Ik dacht dat we het op dit punt allemaal eens waren.
Amendement 71 vormt een pleidooi voor steun aan recyclingbedrijven die kunststof verwerken. Als iemand die zich gedurende 30 jaar heeft ingezet voor betere recycling in zijn eigen land, sluit ik af door met enig leedvermaak te zeggen dat ik hoop dat deze richtlijn een bom legt onder mijn eigen lokale autoriteiten en weerspannige regering.

de Roo (Verts/ALE).
Dank u wel, Voorzitter. Ook ik wil Karl-Heinz Florenz, de rapporteur, prijzen. En ik wil ook de andere schaduwrapporteurs bedanken voor de goede samenwerking. Dit is moderne milieupolitiek. Bedrijven die voorlopers zijn, steunen, in plaats van wat we meestal doen: koersen op een soort gemiddelde van Europa en de achterblijvende landen nog eens drie jaar extra geven.
Bijna het hele Parlement kiest morgen voor individuele producentenverantwoordelijkheid. Dat is nieuw. Negen jaar geleden: de verpakkingsrichtlijn. Wij Groenen stonden toen alleen met ons pleidooi. Bij de recycling van auto's hebben we gekozen voor producentenverantwoordelijkheid, nog niet voor de individuele verantwoordelijkheid. En nu, morgen, gaat het eindelijk gebeuren. Individuele producentenverantwoordelijkheid. Waarom volgen de beide grote fracties nu de groene lijn? Eén reden is dat bedrijven die voorop lopen, nu ook gelobbyd hebben. Electrolux uit Zweden moet hier geprezen worden. Philips was een jaar geleden nog tegen, maar ze houden zich nu koest. Het beroemde milieuprincipe luidt: de vervuiler betaalt. Niet: de vervuilers betalen. En al helemaal niet: de consumenten betalen, zoals in het Nederlandse systeem.
In Nederland bestaat een collectief systeem: iedereen, elke consument, betaalt een verwijderingsbijdrage. Dat systeem maakt de producenten lui. Verantwoordelijkheid voor individuele producenten betekent innovatie en vernieuwing. En dat is beter voor het milieu en uiteindelijk ook goedkoper voor de consument. Als een bedrijf nu een product maakt dat twee keer zo lang meegaat, dan zijn ook de recycleerkosten twee keer zo laag. Als ze er geen gevaarlijke stoffen meer instoppen, dan hoeven ze later ook niet de kosten te betalen om die er weer uit te halen.
De nieuwe regeling gaat in in 2006, als het aan het Parlement ligt, of in 2007, als het aan de Raad ligt. Ik denk dat dan ook het Nederlandse systeem op de helling moet. Dan krijg je niet de twee Europa's waar mevrouw Jackson over gesproken heeft, en dan hoeven we niet te wachten op de tien jaar die we hebben afgesproken als compromis. Maar morgen moeten we de Raad overtuigen, want de Raad heeft broddelwerk afgeleverd. Landen kunnen kiezen tussen een individueel of een collectief systeem. Dat werkt niet. We hebben één markt en dus ook één systeem nodig in heel Europa.

Sjöstedt (GUE/NGL).
Mijnheer de voorzitter, in onze fractie staan wij zeer positief tegenover de hoofdlijnen van dit voorstel. De afvalproblematiek is een van de grootste milieuproblemen die wij moeten bestrijden, en wij scharen ons graag achter het idee om een totaaloplossing te vinden met als einddoel de totale hoeveelheid afval te verminderen, het hergebruik te verhogen en tegelijkertijd de uitstoot van gevaarlijke stoffen bij de afvalverwerking te verminderen.
Van een goed doordachte richtlijn kan ook een stimulerend effect uitgaan op een betere productontwikkeling bij de grote fabrikanten. Reeds bij de eerste lezing hebben wij in het Parlement tamelijk brede compromissen bereikt, en volgens mij was het een sterk punt dat wij het hoofddeel van deze compromissen bij de tweede lezing hebben kunnen handhaven. Dat betekent ook dat wij sterk staan tegenover de Raad in een bemiddelingsprocedure. Ik dank de rapporteur voor de goede samenwerking en zijn open instelling.
Wat de richtlijn over gevaarlijke stoffen betreft, is er één ding waar wij heel blij mee zijn, namelijk dat een verbod op gevaarlijke stoffen zoals lood en cadmium reeds in 2006 zal worden ingevoerd. Dit mag overigens geen hindernis zijn voor landen die sneller willen zijn en reeds een progressievere wetgeving op deze gebieden hebben.
Wat betreft de AEEA-richtlijn, dat wil zeggen de richtlijn betreffende afgedankte elektrische en elektronische apparatuur, gaat het voor ons principieel om de directe verantwoordelijkheid van de fabrikant. Die verantwoordelijkheid moet zo duidelijk mogelijk zijn. Dat betekent niet alleen dat fabrikanten principieel hun eigen kosten moeten betalen, maar ook dat het hun directe en volledige verantwoordelijkheid is om te zorgen dat er een werkelijke stimulans is om aan productontwikkeling te doen en dat de producten zo makkelijk mogelijk kunnen worden hergebruikt.
Het voorstel van de Raad kan op enige punten nog verbeterd worden. Bijvoorbeeld moeten ook kleine fabrikanten eronder vallen, en moet het probleem van de free riders worden aangepakt. In dat verband lijkt amendement 92 mij een goede oplossing. Wij steunen uiteraard ook de eisen inzake hogere hergebruiksquota en inzake de concrete minimumniveaus voor de inzameling per persoon.

Blokland (EDD).
Dank u wel, Voorzitter. De heer Florenz wil ik graag gelukwensen met zijn verslag. In grote lijnen ben ik het eens met zijn aanpak. Er zijn echter een paar punten waarbij we oog moeten blijven hebben voor de realiteit. Ik bedoel dan de gloeilampen, beeldbuizen en brandvertragers.
Gloeilampen hebben maar in beperkte mate effect op het milieu. Apart inzamelen is vanuit milieuoogpunt niet effectief. Het verbieden van lood in het glas van gloeilampen is daarom niet verstandig. De gloeilampen worden hierdoor erg breekbaar en met name is dit tijdens de productie een probleem.
Om reden van veiligheid ben ik vóór het gebruik van lood in beeldbuizen. Als we hier lood zouden verbieden, kunnen we erop rekenen dat er veel meer ongelukken gebeuren.
Voor brandvertragers geldt eigenlijk hetzelfde. Ik ben vóór het verbod op gebromeerde brandvertragers, waarvan duidelijk is aangetoond dat ze schadelijk zijn. Alle brandvertragers verbieden gaat me echter een stap te ver.
Het verwijderen van gassen met een groot aardopwarmingspotentieel is weinig effectief. De bijdrage die hiermee geleverd zou worden aan de bestrijding van het broeikaseffect, is vrijwel nihil.
Bovendien wil ik wijzen op het gevaar dat elektronisch afval onder het mom van hergebruik wordt gedumpt in landen buiten de Europese Unie. De lidstaten dienen er daarom voor te zorgen dat naar landen buiten de Europese Unie alleen bruikbare elektrische en elektronische apparatuur wordt uitgevoerd die ook daadwerkelijk hergebruikt gaat worden.
Tenslotte Voorzitter, wil ik aan de Europese Commissie, aan mevrouw Wallström, vragen wanneer zij komt met de herziening van de batterijenrichtlijn. Het argument van de Europese Commissie is altijd geweest dat dit herzieningsvoorstel kon komen zodra het voorstel voor de richtlijn inzake elektronisch afval er zou zijn. Ik hoop dat het nu de laatste keer is dat ik hierop bij de Europese Commissie moet aandringen.

García-Orcoyen Tormo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de twee voorstellen die vanavond aan de orde zijn - en ook ik ben van mening dat dit voor een dergelijk belangrijk debat een te laat tijdstip is - zijn interessant om een aantal redenen. In de eerste plaats, omdat met deze voorstellen duidelijk moet worden in hoeverre de sector elektrische en elektronische goederen in staat en bereid zal zijn zich actief te blijven inzetten voor behoud van het milieu maar ook omdat met deze voorstellen duidelijk moet worden in hoeverre deze Europese instellingen, met name het Parlement, in staat en bereid zullen zijn tot het doen van een realistisch, samenhangend en voor de industrie aanvaardbaar voorstel.
De rapporteur, de heer Florenz, heeft geen eenvoudige taak gehad, aangezien hij moest proberen een degelijk, doelmatig voorstel tot stand te brengen dat voor alle betrokken partijen aanvaardbaar zou zijn. Welnu, zoals we tijdens dit debat vaststellen, vertoont het voorstel, aangezien het gaat om een complex en op dit gebied baanbrekend initiatief, mijns inziens op een groot aantal punten nog leemten en probleemkwesties die eerst moeten worden opgelost. Met name twee daarvan vind ik verontrustend. Ten eerste zijn dat de verbruiksmaterialen - waarover hier al is gesproken vanavond -. Mijns inziens zou een te brede toepassing van dit concept nadelig uitpakken voor al die lidstaten die al met een inzamelingssysteem werken, omdat we zo de reeds bestaande circuits voor hergebruik doorkruisen en recycling voorrang geven boven hergebruik, in plaats van ons eerst af te vragen of dit wel het milieutechnisch meest geschikte systeem is.
Ten tweede zou ik willen wijzen op de free riders. Ik geloof dat het voorgestelde amendement een adequaat compromis is, aangezien het niet logisch overkwam dat wat de individuele financiële verantwoordelijkheid betreft de producenten verantwoordelijk zouden moeten zijn voor producten van producenten die niet langer aanwezig zijn op de markt of waarvan de identiteit niet meer kan worden vastgesteld. Mijns inziens moeten we ons streng opstellen tegenover die producenten die hun verantwoordelijkheid voor afgedankte apparatuur niet aanvaarden teneinde de producenten die wel verantwoordelijk zijn bescherming te bieden, want die mogen natuurlijk niet opdraaien voor de kosten van de free riders.

Bowe (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, net als iedereen wil ik de rapporteur graag feliciteren met het werk dat hij met betrekking tot dit voorstel heeft verricht. Hij heeft er erg hard aan gewerkt en het naar parlementaire normen vrij snel ingediend. Wanneer we naar de volledige implicaties ervan kijken, heeft hij een tamelijk uitzonderlijke prestatie geleverd. Dit is de meest uitgebreide recyclingregeling die we ooit in Europa hebben gezien.
Helaas wordt onze samenleving steeds meer een wegwerpmaatschappij waarin we een groeiende hoeveelheid afval produceren. Wat mij in dit voorstel vrolijk stemt, is dat er eindelijk een aanzet wordt gegeven om te komen tot een systeem waarbij koelkasten, televisies, broodroosters, mobiele telefoons en andere elektrische goederen niet langer op een stortplaats kunnen worden gedumpt. We zien allemaal uit naar een nieuw tijdperk waarin milieuvriendelijke elektrische goederen volledig worden gerecycled of hergebruikt. Als consumenten moeten we hier allemaal onze rol in spelen; recycling moet voor ons de normale gang van zaken worden.
Maar gaan deze voorstellen ons daarbij helpen? En wordt het allemaal beter door de amendementen van het Parlement?
Grotendeels kan ik daarop met 'ja? antwoorden, maar niet volledig. Een te strikte toepassing van het beginsel van individuele verantwoordelijkheid zal grote problemen met zich mee brengen voor middelgrote en kleine bedrijven in geheel Europa en ertoe leiden dat verstandige collectieve regelingen niet worden uitgevoerd. Verplichte scheiding van elektronisch afval in elk huishouden, met een mogelijkheid van bestraffing bij niet-nakoming, is geen slimme manier om de medewerking van consumenten te bevorderen en ook is het niet in alle gevallen technisch haalbaar.
Willen we echt reserve- en vervangingsonderdelen in dit voorstel opnemen, zelfs als dat leidt tot verontreiniging en enorme technische problemen in het recyclingproces? Beseft niet iedereen dat kleine ondernemingen in de gehele Europese Unie wat extra tijd en bijstand nodig hebben om volledig hun verantwoordelijkheden te nemen en dit karwei naar behoren te klaren?
Dit alles doet bij mij de gedachte postvatten dat we een beetje meer tijd nodig hebben. Na de stemming van morgen moeten we allemaal even een pauze inlassen en nadenken over hoe we deze richtlijn volkomen milieuvriendelijk, rendabel en aantrekkelijk voor het publiek kunnen maken.

Thors (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, in de wijk van Helsinki waar ik ben opgegroeid, rijdt deze week een afvalwagen rond. Daar kan men ook AEEA-afval heenbrengen, tegen betaling van een bepaald bedrag. Men zamelt hier een kilo per persoon per jaar in.
In een ander deel van Finland, waar de afvalverwerkingsmaatschappij 'Rosk'n Roll? actief is, betaalt men een speciale milieuheffing voor het afgeven van dit afval en voor adviezen op dit gebied. Zo fungeert hier Europa's op vier na grootste bedrijf op het gebied van afvalrecycling - volgens markteconomische beginselen. Daar zamelt men 8 kilo AEEA-afval per persoon in.
Ik geloof dat wij een en ander kunnen leren van dit praktische voorbeeld, net zoals wij iets kunnen leren van de verwerking van olieafval op zee. Markteconomie en gemeenschappelijke systemen zijn noodzakelijk. Het dumpen van afval mag niet lonend zijn.
Ik steun het voorstel van de rapporteur, omdat het volgens mij aan de zojuist genoemde eisen voldoet. Ik constateer echter wel dat het voorstel inzake broomhoudende brandvertragers feitelijk geen rekening houdt met het milieu, omdat het ertoe kan leiden dat er heel veel afval moet worden ingezameld zolang wij kunststof niet op een andere manier gaan gebruiken. Ik geloof eerlijk gezegd niet dat het amendement inzake brandvertragers gunstig is voor het milieu.

Ahern (Verts/ALE).
 Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met deze richtlijn en bedank de rapporteur voor zijn harde werk.
Voortaan zal elektrisch en elektronisch afval moeten worden ingezameld en gerecycled in plaats van gestort - zoals in mijn eigen land gebeurt - met alle negatieve gevolgen van dien voor het milieu. Producenten moeten verantwoordelijk zijn voor hun eigen producten zodat daarvoor in de toekomst milieuvriendelijkere ontwerpen worden vervaardigd. Zo kan de binnenkant van televisies nu volledig van kunststof worden gemaakt en hoeft niet langer een combinatie van kunststof en metaal te worden gebruikt, waardoor ze gemakkelijker te recyclen zijn. Producenten die deze nieuwe technieken toepassen, moeten worden beloond voor het feit dat ze de hoeveelheid afval tegen concurrerende prijzen terugdringen. Om de richtlijn tot een succes te maken, moet de consument bij dit proces worden betrokken. Eenvoudige toegang tot inzamelingssystemen is absoluut van essentieel belang en de consument moet producten kosteloos kunnen retourneren.
Wanneer producenten de verantwoordelijkheid krijgen voor hun eigen merkproducten, zal dat leiden tot een verbeterd ontwerp. Het heeft ook een directe uitwerking op de kosten. Het losjes opgestelde gemeenschappelijke standpunt moet worden aangescherpt om free riders die geen verantwoordelijkheid voor hun eigen afval nemen, te ontmoedigen. Wat dit betreft ben ik blij met het amendement inzake weesproducten.
Tenslotte is het van wezenlijk belang dat in alle lidstaten vergelijkbare regels worden ingevoerd. Anders ontstaat er chaos.

Flemming (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de rapporteur willen feliciteren met deze mijlpaal in het milieubeleid. Ik wil ingaan op twee punten waarover anderen zich zorgen maken. Ten eerste ziet men grote gevaren voor bestaande inzamelsystemen. Ik deel de visie van mevrouw Jackson niet, ik denk dat ze kunnen worden gehandhaafd. Wanneer er na tien jaar iets aan moet worden veranderd, lijkt me dat niet onredelijk.
Ten tweede zijn steden en gemeentes doodsbenauwd dat het ze enorm veel geld gaat kosten. Het hoeft de gemeentes echter helemaal niets te kosten, de kosten worden natuurlijk bij de consument weer teruggehaald via de verwijderingsbijdrage. Het lijkt me echter heel gevaarlijk om de kosten tenminste vanaf de inzamelpunten door de producenten te laten dragen. Het is al laat, dus mag ik ook een beetje plechtig worden: ik vind dat een bijna on-Europese manier van doen.
Nog een laatste woord over Finland: ik vind het jammer voor de Finnen dat daar een dergelijke chaos heerst, maar er loopt van alles mis. Nu willen de Finnen zelfs nog een nieuwe kerncentrale bouwen!

Corbey (PSE).
Voorzitter, collega's, de richtlijn over elektronisch afval moet naar mijn mening in de eerste plaats het milieu dienen. Alle amendementen om de milieudoelstelling te versterken, steunen wij. Maar het milieu is niet gebaat bij Europese regels tegen collectieve systemen. Producenten moeten individueel verantwoordelijk zijn, natuurlijk. Producenten moeten gestimuleerd worden tot ecodesign, daar ben ik het ook mee eens. Maar individuele financiering is daartoe geen middel. Verschillende föhns, elektrische tandenborstels, staafmixers, waterkokers, tv-toestellen enzovoort, verschillen nauwelijks in recycleerbaarheid. Individuele financiering brengt daarom nauwelijks milieuwinst. Collectieve systemen daarentegen zijn minder bureaucratisch en meer praktisch. Er is dus geen reden om collectieve systemen in een uitzonderingspositie te plaatsen.
Een tweede punt betreft de verwijderingsbijdrage. Waarom mag die niet zichtbaar zijn? Ik begrijp de ideologische achtergrond, dat milieukosten in de prijs verwerkt moeten worden, maar moet dat per se onzichtbaar? Is het niet transparanter als het wél wordt vermeld? Zichtbaarheid vergroot in ieder geval de bewustwording bij de consument en dat is van groot belang, want voor het realiseren van de milieudoelstellingen is de medewerking van de consument zeker nodig.

Korhola (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil rapporteur Karl-Heinz Florenz van harte feliciteren. Onder zijn leiding heeft het Parlement een centrale rol gespeeld bij het tot elkaar brengen van de standpunten van zowel de consumentenorganisaties, de milieuorganisaties als de producenten. De nu heersende uitzonderlijke consensus is een goed dat alle betrokken instanties ook met het oog op toekomstige wetgevingsprojecten zouden moeten koesteren.
De richtlijn is een belangrijke toepassing van de producentenverantwoordelijkheid. Ik ben blij dat ik de richtlijn op veel punten met mijn amendementen heb kunnen versterken en verduidelijken.
De producentenverantwoordelijkheid heeft een beslissende invloed op de hoeveelheid en soort afgedankte elektrische en elektronische apparatuur, veel beslissender dan ongeacht welk ander besluit dat het Parlement voor afval zou kunnen nemen. Ze zorgt al voor stimulansen voor milieuvriendelijker ontwerpen en innovaties voordat de producten op de markt komen en vermindert op die manier de belasting voor het milieu die het product gedurende zijn hele levenscyclus veroorzaakt.
Tegelijkertijd creëren wij nu een stimulans voor de ontwikkeling van een alternatieve verwerking van afval, zodat ook de belasting voor het milieu die daardoor ontstaat zo klein mogelijk wordt. 
Mijn amendement dat hierop betrekking had, werd al in eerste lezing door het Parlement aangenomen en de Raad nam het in een verder verbeterde versie in zijn gemeenschappelijk standpunt op.
De Europese Unie voert nu wetgeving in die de rest van de wereld duidelijk toont dat het conflict tussen het economisch belang en het respecteren van het milieu niet onvermijdelijk is, maar met een uitgekiende wetgeving is op te lossen. Het lijkt dan ook absurd dat de Raad een collectieve financiering, in de praktijk een afvalheffing, wil toestaan voor niet alleen historisch maar ook voor toekomstig afval.
Ten eerste is er dan geen stimulans voor ecodesign, wat in de praktijk de hele richtlijn zal afzwakken. Ten tweede opent het de deur voor free riders, wat eerlijke en degelijke producenten zal straffen. Ten derde vergroot het de belastingdruk voor de burgers, want het is niet te verwachten dat de bestaande belastingen in dezelfe mate omlaag zullen gaan. Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad staat dus voor fiscale hebzucht, waar zowel de consumenten, de producenten als het milieu onder lijden. Het ziet er gelukkig naar uit dat het Parlement aan de kant van laatstgenoemde staat.
Naar mijn mening is het optreden van het Parlement inzake deze richtlijn als procedure zo geslaagd, dat het de moeite loont te onderzoeken welke procedures wij ons met het oog op de toekomst in het algemeen eigen kunnen maken. Als het de gewoonte zou zijn standbeelden op te richten voor wetgevingsprojecten, dan zou dat nu erg op zijn plaats zijn.

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen de heer Florenz bedanken voor het werk dat hij heeft verricht in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en voor de samenwerking met de Commissie.
Laat me kort in herinnering brengen waarom we ons met het specifieke probleem van elektrisch en elektronisch afval bezighouden. Het is het snelst groeiende onderdeel van de afvalstroom, het groeit zelfs driemaal zo snel als gemiddeld. Wij produceren allemaal gemiddeld ongeveer 14 kilo per jaar van dit afval en in het jaar 2010, wanneer deze richtlijn volledig operationeel is, zal het elektrisch en elektronisch afval meer dan 8% van de totale gemeentelijke afvalstroom uitmaken. Wanneer deze richtlijn betreffende afgedankte elektrische en elektronische apparatuur eenmaal is aangenomen en wordt uitgevoerd, hoeven we dit type afval niet langer naar stortplaatsen of verbrandingsinstallaties te brengen, maar kunnen we het op een milieuvriendelijke manier hergebruiken en recyclen. 
Met behulp van de richtlijn betreffende beperking van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur kan de aanwezigheid van onnodige gevaarlijke stoffen worden voorkomen. Het gaat hier om stoffen die in diverse fasen van de levenscyclus van zulke apparatuur, inclusief het afvalbeheer ervan, een risico vormen voor de menselijke gezondheid en voor het milieu. 
Het werk van het Europees Parlement betekent een aanzienlijke versterking van het oorspronkelijke voorstel en met de meeste van de ingediende amendementen kan ik mijn instemming betuigen. Met name steun ik de versterking van de individuele financiering, zoals voorgesteld door de Commissie milieubeheer, en de beperking van het gebruik van collectieve systemen tot die gevallen waarin dat om praktische redenen noodzakelijk is. Dit kan ertoe bijdragen dat de afvalbeheerkosten in de productprijs worden doorberekend en een stimulans vormen voor het maken van een ontwerp dat beter is afgestemd op hergebruik en recycling. Het is de eerste stap in de richting van een situatie waarbij milieuoverwegingen een volwaardige plaats krijgen in productontwerp en consumptiepatronen.
We moeten tevens passende oplossingen vinden voor de financiering van de historische voorraad die vóór de inwerkingtreding van deze richtlijn op de markt is gebracht. Eén optie is het gebruik van een zichtbare heffing. Dit moet dan wel gebeuren in overeenstemming met de artikelen 88 en 89 van het Verdrag.
Ik sta achter het beginsel van de aanscherping van de inzamelingsdoelstelling tot 6 kilo per inwoner per jaar, hoewel het beoogde tijdsschema realistischer moet worden. Daarbij moet rekening worden gehouden met de tijd die nodig is om gegevens te verzamelen en te verwerken.
Ik steun tevens het voorstel om de datum waarop bepaalde stoffen krachtens de richtlijn beperking van het gebruik van gevaarlijke stoffen volledig worden verboden, op te schuiven naar 2006. Dit moet dan wel plaatsvinden conform de beginselen van artikel 95 van het Verdrag.
Ik wil eveneens ingaan op enkele punten die tijdens het debat aan de orde zijn gesteld. Ik kan u verzekeren dat we zorgvuldig alle aspecten van dit voorstel hebben beoordeeld, inclusief de kosten ervan. Wat betreft de doelstelling van 4 kilo ingezameld afval per inwoner schatten we dat de kosten zo'n 500 tot 900 miljoen euro zullen bedragen. We baseren onze schattingen en beoordeling ook op de bestaande systemen, waarvan er niet veel zijn: Nederland is het enige voorbeeld waaruit we conclusies en lering kunnen trekken. Deze cijfers worden door de praktijk bevestigd, bijvoorbeeld in Nederland. Als het Parlement de inzamelingsdoelstelling wil aanscherpen, is dat duidelijk een politieke beslissing, waar wij achter kunnen staan.
Als het gaat om subsidiariteit hebben we geprobeerd een goede balans te vinden: sommige onderdelen van het voorstel hebben we geharmoniseerd en op andere hebben we het subsidiariteitsbeginsel toegepast. Daarom wordt de methode van inzameling aan de lidstaten overgelaten. Wij menen ook dat het niet nodig is op communautair niveau vast te leggen wie het inzamelpunt moet financieren tot het moment dat de apparatuur daarnaartoe wordt gebracht. Daarom verwerpen we de amendementen 69 en 83.
Hoe zit het met middelgrote en kleine bedrijven? De Commissie milieubeheer heeft gestemd voor het schrappen van een tijdelijke vrijstelling voor het MKB van de financieringsverplichtingen die in de richtlijn worden genoemd. We kunnen het daarmee eens zijn, omdat volgens ons uit de praktijk is gebleken dat deze bedrijven geen buitensporige kosten hoeven te maken en dat een dergelijke vrijstelling niet nodig is. Ze kan zelfs tot marktverstoringen leiden.
Mijnheer Blokland, ik hoop dat we nu binnenkort de batterijenrichtlijn kunnen presenteren en ik werk daar hard aan.
Tenslotte zijn er in totaal 82 amendementen ingediend met betrekking tot de AEEA-richtlijn en 18 met betrekking tot de richtlijn beperking van het gebruik van gevaarlijke stoffen. Als het gaat om het voorstel inzake afgedankte elektrische en elektronische apparatuur kan de Commissie 32 amendementen volledig, twee gedeeltelijk en 20 in beginsel aanvaarden. De Commissie kan de amendementen 9, 11-19, 24, 27-37, 39, 40, 43, 44, 45, 50, 57, 65, 76 en 77 aanvaarden. In amendement 23 steunt de Commissie een nieuw lid 1 alsmede lid 1, onder b), laatste alinea en lid 1 onder b), derde en vierde alinea volledig en lid 2 in beginsel. In amendement 73 kan de Commissie het eerste deel aanvaarden. In de amendementen 1, 3, 5, 6, 7 en 10 kunnen de eerste, derde en vierde zin volledig worden aanvaard. In de amendementen 20, 21 en 41 kan de eerste zin volledig worden aanvaard. De amendementen 42, 48, 49, 51-55, 66, 78 en 92 kunnen in beginsel worden aanvaard.
Waar het gaat om de richtlijn beperking van het gebruik van gevaarlijke stoffen kan de Commissie vier amendementen volledig, één gedeeltelijk en zeven in beginsel aanvaarden. De amendementen die volledig kunnen worden aanvaard, zijn 3, 4, 10 en 17. Amendement 5 kan gedeeltelijk - het eerste lid - worden aanvaard en in de amendementen 2, 6, 7, 8 en 9 kan het eerste deel volledig worden aanvaard. Verder zijn de amendementen 13 en 15 in beginsel aanvaardbaar.
Ik bedank alle Parlementsleden voor dit belangrijke debat.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0090/2002) van mevrouw Ries, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot vierentwintigste wijziging van richtlijn 76/769/EEG van de Raad inzake de beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten (pentabroomdifenylether) (12332/1/2001 - C5-0638/2001 - 2001/0018(COD)).

Ries (ELDR)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's. Op 27 oktober 2000 heeft de Raad zijn gemeenschappelijke standpunt vastgesteld ten aanzien van het voorstel voor een richtlijn inzake de beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten, met name pentabroomdifenylether. Ik roep nog eens in uw herinnering dat deze brandvertrager voor 95% gebruikt wordt bij de productie van zacht polyurethaanschuim. PentaBDE is bioaccumuleerbaar en persistent; het geeft schuim af en dringt via de lucht ons bloed en ons zenuwstelsel binnen.
Ik ben derhalve blij dat het gemeenschappelijk standpunt - zoals ons Parlement trouwens al bij de stemming in eerste lezing heeft vastgesteld - pentaBDE in alle vormen verbiedt, ook wanneer het overblijft na de productie van octabroomdifenylether, een chemische stof uit dezelfde groep. Het verbod moet juli 2003 ingaan.
Voor het overige moet ik echter zeggen dat we nog ver verwijderd zijn van ons doel. De Raad heeft namelijk de mening van de Commissie gevolgd en niet het voorstel van het Parlement aangenomen om de werkingssfeer van de richtlijn uit te breiden naar alle op de markt gebrachte polybroomdifenylethers, namelijk octaBDE en decaBDE. Een meerderheid van de lidstaten gebruikt een tweeledig argument om die weigering te rechtvaardigen: in de eerste plaats wil men de eindresultaten afwachten van de lopende risicobeoordelingen; in de tweede plaats wil men er zeker van zijn dat net zo werkzame vervangers beschikbaar zijn voordat een brandvertrager wordt verboden.
Mag ik eraan herinneren dat het Parlement precies dezelfde redenatie heeft gevolgd in eerste lezing, net als onze Milieucommissie tijdens de stemming op 21 maart, in ieder geval met betrekking tot decabroomdifenylether. Ik zal dit toelichten: doordat het Parlement vraagt het verbod van deze stof uit te stellen tot uiterlijk 1 januari 2006 en het afhankelijk te maken van de eindresultaten van de risicobeoordeling, houdt het rekening met de meest actuele wetenschappelijke informatie die het Verenigd Koninkrijk, rapporteur voor het onderdeel 'milieu? van de risicobeoordeling, heeft bekendgemaakt. De Britse experts hebben de verantwoordelijke instanties voorgesteld te overwegen om het voorzorgsbeginsel ook toe te passen op octaBDE en decaBDE.
Het Europese Parlement voldoet bovendien aan de wens van de Raad en van de Commissie; zij willen dat de voorschriften vastgelegd in de verordening uit 1993 betreffende de beoordeling en controle van bestaande stoffen worden nagekomen, dat er alternatieve producten beschikbaar zijn en dat er een evenwicht gevonden wordt tussen de evidente eigenschappen wat betreft veiligheid in geval van brand enerzijds, en de gebleken schadelijkheid voor milieu en gezondheid anderzijds.
In dit verband herinner ik eraan dat decaBDE, dat 80% uitmaakt van de broomhoudende brandvertragende producten, een bijzonder resistente en efficiënte brandvertrager is. Alleen al in het jaar 2000 zijn enkel in het Verenigd Koninkrijk 155 levens gered en duizenden ernstige brandwonden voorkomen dankzij deze stoffen.
Daarom wilde de Milieucommissie, zoals ik al zei, het voorzorgsbeginsel niet strikt toepassen, maar stapsgewijs. Hier gaat amendement 4 over, dat eenstemmig is aangenomen. Daarom ook verzet ik mij, net als in eerste lezing en tijdens de stemming in de commissie, tegen de amendementen 9 en 10 die zijn ingediend door mijn collega's mevrouw Schörling en de heer Sjöstedt. Ik ben daarentegen wel voor hun amendement 7, waarin expliciet wordt verwezen naar decaBDE in de overwegingen; hierdoor wordt de tekst duidelijker.
Wat betreft octaBDE en het op handen zijnde verbod ervan, dat mij gerechtvaardigd lijkt, kan het Parlement zijn op 6 september jongstleden ingenomen standpunt niet wijzigen omdat er geen nieuwe en geruststellende inzichten zijn betreffende deze stof. De resultaten die de Franse autoriteiten bekend hebben gemaakt, blijven actueel; uit tussentijdse resultaten blijkt dat octaBDE schadelijk is voor de gezondheid en het milieu.
Er is nog een reden waarom wij vragen om een beperking van het op de markt brengen van deze brandvertrager en waarom het gerechtvaardigd is om amendement 1, 2 en 3 nogmaals in te dienen: octaBDE is bestanddeel van een beperkt aantal producten en kan in veel gevallen worden vervangen door decabroomdifenylether. Met name om die reden vragen mijn collega's en ik dat het voorzorgsbeginsel voorrang krijgt boven iedere andere overweging.
Tot slot wil ik mij nog tot u richten, mevrouw de commissaris. De Commissie ontwikkelt programma's en neemt het ene initiatief na het andere om de bescherming van de volksgezondheid en het milieu op een steeds hoger niveau te waarborgen. De nieuwe strategie die uw diensten hebben ontwikkeld voor chemische producten is hier het beste voorbeeld van. Er zou een sterk en geruststellend signaal uitgaan van een verplichting die zo snel mogelijk nagekomen zou moeten worden, namelijk een beleid gericht op risicovermindering van alle polybroomdifenylethers.
Vanzelfsprekend heb ik nota genomen van de grote stap voorwaarts die de Commissie in deze zaak heeft gedaan. In uw verklaring betreffende de notulen van het gemeenschappelijk standpunt verplicht u zich met spoed te onderzoeken hoe noodzakelijk een nieuw voorstel is om het op de markt brengen of het gebruik van octaBDE en decaBDE te beperken. Maar de agenda dreigt overvol te raken door de gestelde voorwaarden, met name de noodzaak om te blijven wachten op het einde van de risicobeoordelingen. En dat terwijl er dringend maatregelen genomen dienen te worden. Want wanneer de wetenschap onzeker is, moet de politiek keuzes maken. Daarom lijkt het me legitiem om niet te wachten op de afloop van een eindeloze reeks risicobeoordelingen en samen de voorkeur te geven aan een evenwichtige oplossing. Essentieel hierbij is dat er rekening wordt gehouden met zowel de onmiddellijke bescherming van de burgers tegen brand als met de voordelen op langere termijn voor de volksgezondheid en het milieu.

Flemming (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dit is een tweede lezing, en we willen het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en producten beperken. Ik vraag me af waarvoor we dit zo vreselijk belangrijke product nu eigenlijk nodig hebben. Wel, we hebben pentaBDE alleen maar nodig voor de productie van een bepaald zacht schuim voor meubels en stoffering. Dat is vast een oneindig belangrijke sector. Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad stemt al met al overeen met het gewijzigde voorstel van de Commissie, en de Raad aanvaardt gelukkig ook het amendement over het schrappen van de uitzondering voor octaBDE met minder dan 5% pentaBDE.
Ik ben ook heel blij dat de Raad ten dele heeft ingestemd met een amendement waarin wordt geëist dat octaBDE met meer dan 0,1% pentaBDE niet meer mag worden gebruikt, omdat het gebruik van pentaBDE beperkt wordt.
In de tweede lezing in de commissie heeft mijn fractie alle vier amendementen van de rapporteur volledig gesteund, net als in de eerste lezing. Daarin wordt geprobeerd ook een verbod van octaBDE te bereiken. Natuurlijk zullen we de amendementen 1, 2, 3 en 4 steunen. Ik vertegenwoordig hier mevrouw Ria Oomen-Ruijten, en daarom zou ik haar woorden willen aanhalen over de andere amendementen, die mijn fractie niet zal steunen: ze vond dat de andere amendementen eigenlijk onzinnig waren.

Bowe (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de rapporteur voor het werk dat zij heeft verricht en ze heeft daarbij veel gehad aan de samenwerking met andere rapporteurs. Dit is een interessant vraagstuk. Deze stoffen zijn gevaarlijk, ze zijn toxisch. Ze zijn echter ook uiterst nuttig en belangrijk omdat ze als brandvertragers levens redden. Dat staat absoluut buiten kijf. We moeten heel zorgvuldig nadenken over hoe we met deze stoffen willen omgaan. Het is vrij duidelijk dat de penta- en waarschijnlijk ook de octa-variant niet echt nodig zijn en dat het gebruik ervan als brandvertragers niet langer gerechtvaardigd is gezien de risico's die dat met zich meebrengt voor het milieu en de volksgezondheid.
Ik vraag het Parlement evenwel dringend even pas op de plaats te maken en serieus na te denken over welke alternatieven er voor deze zeer nuttige brandvertragers zijn. Kunnen we nog op verstandige en reële wijze gebruik blijven maken van de deca-variant? Zal het gebruik ervan door de risicobeoordelingen uiteindelijk geheel worden verboden? We weten het eenvoudigweg niet omdat we nog geen risicobeoordeling hebben gezien. De Commissie moet druk uitoefenen op de lidstaten zodat ze daar zo snel mogelijk mee komen. We willen dat deze kwestie wordt opgelost. We willen precies weten wat we met deze stoffen moeten doen. Voorlopig is het nog een open vraag. Ik hoop dat we ons gezonde verstand zullen gebruiken en beseffen hoe belangrijk deze stoffen zijn als brandvertragers waarmee mensenlevens worden beschermd.

Schörling (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, ik vind het onaanvaardbaar dat de meeste milieuzaken zo laat op de avond behandeld worden. Het milieubeleid en de milieuwetgeving verdienen wat meer prime time hier in het Parlement. Het is een grote verantwoordelijkheid om besluiten over gezondheid en milieu te nemen die voor een lange tijd zullen gelden. Deze richtlijn en dit verslag over broomhoudende brandvertragers zijn een goed voorbeeld van zo'n verantwoordelijkheid.
Na de eerste lezing in september 2001 heeft er een herbeoordeling plaatsgevonden van de EU-risicobeoordeling van octaBDE en decaBDE. Dat was in november vorig jaar. Het Europees Bureau voor Chemische Producten meent dat de risicobeoordeling en de huidige situatie evenzeer gelden voor octaBDE en decaBDE als ze destijds golden voor pentaBDE, waarvoor toen een totaal verbod werd afgekondigd.
Deze stoffen bijven zeer lang in het milieu achter en zijn bio-accumulerend. De desbetreffende wetenschappelijke bewijzen voor octaBDE en decaBDE zijn nu zo verontrustend dat het zojuist genoemde Bureau de lidstaten heeft aanbevolen om een politiek besluit te nemen, namelijk om het voorzorgsbeginsel toe te passen.
In het Europees Parlement moeten wij in onze hoedanigheid van medewetgevers ook onze verantwoordelijkheid op ons nemen. Na de herbeoordeling en de nieuwe risicobeoordeling moeten ook wij het voorzorgsbeginsel toepassen. Wij van de Fractie De Groenen, de Confederale Fractie Europees Unitair Links en de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten dienen daarom opnieuw de amendementen 7-10 in, die inhouden dat het gebruik van decaBDE moet worden gestopt. Er is geen reden om nog langer te wachten. Er bestaan alternatieven. In 80 procent van de broomhoudende brandvertragers wordt decaBDE gebruikt.
Gezien de feiten die thans bekend zijn geworden, kunnen wij niet doorgaan met ons milieu en onze gezondheid op het spel te zetten. Wij hopen dan ook dat de fracties voor de amendementen stemmen en dat ook commissaris Wallström bevestigt dat het voorzorgsbeginsel zal worden toegepast.

Sjöstedt (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, het voorstel van de rapporteur en de door de parlementaire commissie aangenomen voorstellen geven blijk van een hardere opstelling dan het gemeenschappelijk voorstel van de Raad, en dat vind ik een goede zaak. Net als mevrouw Schörling ben ik echter van mening dat wij op dit moment over argumenten beschikken om nog verder te gaan. Er zijn thans argumenten om niet alleen pentaBDE en octaBDE, maar ook decaBDE te verbieden.
Als wij moeten wachten op de risicobeoordelingen, lopen wij het gevaar dat de wachttijd te lang is. Bovendien beschikken wij nu al over de genoemde argumenten en weten wij dat de onderhavige gevaarlijke stoffen in het menselijk lichaam worden opgehoopt en dat ze in steeds ruimere mate in ons leefmilieu worden aangetroffen. Eigenlijk beschikken wij over alle argumenten om reeds nu een besluit te nemen.
Er zijn bovendien alternatieven voor de broomhoudende brandvertragers. Als wij die alternatieven niet toepassen, dreigen de brandvertragers een groot gezondheidsprobleem te worden. Net als de heer Bowe vind ik dat wij een intelligent besluit moeten nemen. Dat intelligente besluit houdt in dit geval in dat wij het voortouw durven nemen en een verbod instellen op stoffen waarvan wij weten dat ze gevaarlijk zijn.

Hulthén (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de broomhoudende brandvertragers vormen een ernstige bedreiging voor de volksgezondheid en het milieu. Nadat ze tientallen jaren gebruikt zijn door de industrie, komen wij ze overal tegen: in vis, eieren, ijsberen, landbouwproducten en moedermelk. Misschien denkt u dat het discussiestuk waaruit ik nu citeer geschreven is door fundamentalistische milieuorganisaties, maar dat is niet het geval. Een van de ondertekenaars van dit discussiestuk is de directeur-generaal van het reddingswezen in Zweden. Het reddingswezen is de officiële instantie die toezicht houdt op onder andere de brandveiligheid, en ook deze instantie geeft toe dat deze brandvertragers niet meer gebruikt moeten worden.
Naar mijn mening moeten wij luisteren naar deze opvattingen van deskundigen. Het zwaarwegende argument in het debat over een verbod op octaBDE en decaBDE is namelijk dat wij de mensen niet kunnen blootstellen aan het gevaar dat zij lopen als er onvoldoende brandvertragers worden gebruikt in gebouwen, meubels, enzovoort. Tegelijkertijd weten wij echter dat er alternatieven zijn: er zijn andere materialen beschikbaar en er zijn andere productiemogelijkheden dan welke thans gebruikt worden. Het is toch eigenlijk absurd dat wij gedwongen zijn chemicaliën te gebruiken ter bestrijding van andere chemicaliën die wij op dit moment in onze gebouwen toepassen. Dat die gebouwen zo brandgevoelig zijn, komt doordat er reeds chemicaliën zitten in de producten die op dit moment worden gebruikt.
De Commissie zou hier eens goed over moeten nadenken en alsnog een serieuze inspanning moeten leveren om ook octaBDE en decaBDE te verbieden. De vraag is hoe lang wij nog moeten wachten na de risicobeoordeling voordat het gebruik van octaBDE en decaBDE wordt verboden of beperkt. De Commissie heeft aangegeven dat zij bereid is om snel tot actie over te gaan. Hoe snel is dat precies?

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de geachte afgevaardigden bedanken voor hun belangstelling voor dit voorstel, en ik wil natuurlijk een speciaal woord van dank richten tot rapporteur Ries voor haar constructieve werk.
Dit is een zeer belangrijke richtlijn, omdat ze leidt tot een verbod op het gebruik van de stof pentabroomdifenylether oftewel pentaBDE. Een risicobeoordeling heeft aangetoond dat deze stof gevaarlijk is voor het milieu. Ze hoopt zich namelijk op in de natuur, en er is reeds op gewezen dat ze is aangetroffen in moedermelk. De richtlijn is zeer ingrijpend omdat ze zich uitstrekt tot alle gebruik van pentaBDE en alle typen producten waarin deze stof te vinden is. De richtlijn is gebaseerd op het voorzorgsbeginsel. Met de voorgestelde richtlijn zal het gevaar voor het ontstaan van brand of voor het milieu niet toenemen, omdat er reeds passende alternatieven beschikbaar zijn.
Ik begrijp en deel de zorgen van de geachte afgevaardigden met betrekking tot andere, nauw verwante stoffen, die niet zijn opgenomen in het oorspronkelijke toepassingsgebied van de voorgestelde richtlijn, en ik wil hier hetzelfde commentaar op geven als op het punt van de timing.
De Commissie onderzoekt actief de risico's rond de twee nauw verwante stoffen, octaBDE en decaBDE, evenals het gevaar voor branden die kunnen ontstaan als deze stoffen op de markt zouden worden verboden. Het standpunt van de Commissie is dat wij alle risico's tot een minimum moeten terugbrengen. Wij sluiten deze risicobeoordeling van octaBDE en decaBDE binnenkort af, en wij rekenen erop dat wij vóór het einde van het jaar informatie hebben over de consequenties van het verbod op deze middelen. Daarbij gaat het zowel om de beperking van het chemische risico als om een mogelijke toename van de risico's ten gevolge van brand.
Op grond van het resultaat van dit onderzoek zal de Commissie begin volgend jaar, dat wil zeggen in het begin van 2003, een nieuw voorstel indienen. De Commissie zal alle betrokken partijen ook duidelijke instructies geven om de beoordelingen zo mogelijk nog vóór het eind van dit jaar af te sluiten. Tegen deze achtergrond kan de Commissie op dit moment niet akkoord gaan met de parlementaire voorstellen om de draagwijdte van de voorgestelde richtlijn uit te breiden tot een totaal en onmiddellijk verbod op octaBDE en decaBDE. Ik doel op de amendementen 1, 2, 3, 7, 8, 9 en 10.
De Commissie kan ook niet akkoord gaan met het amendement dat inhoudt dat decaBDE geheel zou moeten worden verboden vanaf 1 januari 2006, indien het resultaat van de risicobeoordeling zou aantonen dat deze stof gevaarlijk is. Passende maatregelen zouden namelijk veel eerder dan 2006 van kracht kunnen worden als dat nodig zou blijken.
Ik verzeker de geachte afgevaardigden dat de Commissie er zo gauw mogelijk voor zal zorgen dat inzake deze stoffen het voorzorgsbeginsel wordt toegepast. Ik hoop ook dat de geachte afgevaardigden zich ervan bewust zijn dat de Commissie op deze drie stoffen - penta-, octa- en decabroomdifenylether - een verbod heeft voorgesteld in haar ontwerprichtlijn betreffende de beperking van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur. Ik verwijs in dit verband naar het verslag-Florenz, dat ook tijdens deze vergadering is besproken. Ik wijs er met nadruk op dat de Commissie er beslist voor zal zorgen dat het voorstel inzake octaBDE en decaBDE dat wij begin vorig jaar zullen indienen, verenigbaar zal zijn met ons voorstel betreffende de beperking van het gebruik van gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur.
Omdat de risicobeoordeling van octaBDE en decaBDE in een vergevorderd stadium is, zal de Commissie zo nodig veel eerder maatregelen kunnen nemen dan in 2006. Als de risicobeoordelingen zijn afgesloten en de beschikbaarheid van veilige alternatieven is onderzocht, moet het mogelijk zijn vast te stellen in welke gevallen het gebruik risico's met zich meebrengt. Er kunnen dan direct passende maatregelen genomen worden. Aangezien de beoordelingen binnenkort klaar zijn, kan men de maatregelen waartoe besloten wordt, ruim vóór 2006 gaan toepassen.
Op grond van de garanties die ik hier thans namens de Commissie heb afgegeven, hoop ik dat dit zeer welkome wetsvoorstel zo spoedig mogelijk wordt aangenomen. Ik dank de geachte afgevaardigden voor dit debat.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
Voor ik het debat sluit, wil ik de diensten erop wijzen dat de chemische formule van difenylether decabroomderivaat in amendement 4 onjuist is. Er staat C12H2Br10O. De juiste formule is C12Br10O.
(De vergadering wordt om 23.37 uur gesloten)

