Gry hazardowe on-line i ostatnie orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku obrad jest debata nad pytaniem ustnym wymagającym debaty skierowanym do Komisji przez posłów Malcolma Harboura, Andreasa Schwaba, Evelynę Gebhardt, Cristiana Silviu Buşoi i Heide Rühle w imieniu Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, a dotyczącym gier hazardowych on-line i ostatnich orzeczeń ETS - B7-0235/2009).
Malcolm Harbour
autor. - Panie przewodniczący! Po pierwsze, mam zaszczyt w imieniu Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów powitać naszego nowego komisarza, pana Michela Barniera, na pierwszej z wielu, o czym jestem przekonany, wymian zdań w tej Izbie, zwłaszcza że w ciągu dwóch dni płynnie przeszedł ze swojego miejsca tam na miejsce na przedzie. Panie komisarzu, bardzo się cieszymy z pana obecności.
Po drugie, mam możliwość - w imieniu komisji - wykorzystać to pytanie, aby przedstawić zasadniczo do protokołu nasze obawy związane z rozwojem gier hazardowych on-line, a właściwie całego sektora gier hazardowych, oraz z niektórymi niepewnymi sprawami, jakie pojawiają się w odniesieniu do całego reżimu prawodawczego dotyczącego hazardu na rynku wewnętrznym.
Wiem, że ma pan już stos spraw na biurku, panie komisarzu, ale mamy ogromną nadzieję, że ta pozycja znajdzie się na samym wierzchu, bo jest to dziedzina, która już od pięciu lat bardzo martwi moją komisję. Przeprowadziliśmy na ten temat wiele badań z własnej inicjatywy i zadaliśmy wiele pytań, a autorka naszego ostatniego dużego sprawozdania, pani poseł Schaldemose, wypowie się później, abyśmy mogli podtrzymać zainteresowanie tym tematem.
Jak wszyscy państwo wiedzą, również państwa członkowskie spotykały się systematycznie na szczeblu Rady w ramach różnych grup na rozważaniach, jak podejść do sprawy rozwoju gier hazardowych on-line w kontekście działalności hazardowej w naszych własnych krajach. Myślę, że na początek powinienem wyraźnie zaznaczyć, że w tym pytaniu w żadnym wypadku nie zakłada się kolejnej liberalizacji rynków gier hazardowych ani żadnej nowej inicjatywy w tym kierunku. Pozostaje jednak faktem, że duża i rosnąca popularność gier hazardowych on-line wywiera również zdecydowaną presję na wiele krajowych monopoli i istniejących systemów należących do państwa lub przez nie kontrolowanych, które co prawda przynoszą duże przychody, ale niepokoją państwa członkowskie.
Próbujemy państwu powiedzieć, że w związku z tymi prowadzonymi pracami wielokrotnie odwoływano się do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Szczegóły będą państwu znane, a później powiedzą o tym moi współpracownicy. Nie będę ich dokładnie omawiał, ale z naszego punktu widzenia niespójności w pewnych wnioskach do Trybunału Sprawiedliwości w rzeczywistości w niczym nie pomagają, a wręcz odwrotnie, jeszcze bardziej komplikują i zaciemniają tę sytuację. Wiemy również, że państwa służby wszczęły w odniesieniu do hazardu wiele postępowań w sprawie naruszeń, z których co prawda nie wszystkie dotyczyły gier on-line, ale wiele z nich dotyczy także całej kwestii swobody, z jaką operatorzy mogą zakładać działalność w innych krajach.
Wszystko to oznacza, że jest to obecnie jak najwłaściwszy moment, aby Komisja zebrała te informacje, przyjrzała się tokowi postępowań w sprawie naruszeń, przeanalizowała zagadnienia podniesione w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości i najpierw wystąpiła z jasną strategią lub z wyjaśnieniem kierunku, w którym będziemy zmierzać, a następnie zaczęła się zajmować tymi niespójnościami.
Z punktu widzenia ochrony konsumentów również regulatorzy muszą wiedzieć, na czym stoją w sprawie gier hazardowych on-line. Sprawa tych gier zdecydowanie może i musi zostać uregulowana. Mamy wiele dobrych przykładów, gdzie organizatorzy gier hazardowych on-line wyraźnie zobowiązali się do zapewnienia narzędzi i mechanizmów kontrolnych pozwalających rozwiązywać problemy uzależniającego hazardu i podobne, ale oczywiście w tym obszarze występują też oszustwa i problemy, o których również szeroko dyskutowaliśmy w naszej komisji. Jest to zagadnienie z zakresu zarówno ochrony konsumentów, jak i spójności rynku wewnętrznego.
Myślę wreszcie, że musimy również uszanować naszych obywateli i to, że wielu z nich chce uprawiać gry hazardowe on-line. Nie wydaje mi się, aby ktokolwiek chciał próbować ich zakazania, praktycznie byłoby to wręcz niemożliwe, niemniej występują tu poważne niespójności. Na przykład w niektórych krajach najwyraźniej nielegalne jest uczestniczenie w grze hazardowej on-line organizowanej przez firmę spoza tego kraju. To nie może być właściwe.
Inna niespójność, na którą zwrócił moją uwagę jeden z moich wyborców, polega na tym, że gdyby obywatel Wielkiej Brytanii, przebywając w Hiszpanii, wszedł na stronę internetową brytyjskiej loterii państwowej i zdobył wygraną, to loteria złamałaby prawo wypłacając mu tę wygraną w Hiszpanii. Oto niespójności, którymi musimy się zająć dla dobra naszych obywateli i dla dobra konsumentów.
Panie komisarzu! Taki jest kontekst pytania. Usłyszy pan również wiele wartościowych informacji i interesujących poglądów od moich współpracowników, ale mam nadzieję, że na swoim nowym stanowisku uczyni pan to zagadnienie jednym z najwyższych priorytetów.
Michel Barnier
komisarz. - (FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! Mogą sobie państwo wyobrazić, z jak wielką przyjemnością wracam tutaj już 48 godzin po wprowadzeniu kolegium na urząd, za co dziękuję-- i aby kontynuować pracę z panem, panie pośle Harbour - tu zwracam się tu szczególnie do członków Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów - może w innej formie i najprawdopodobniej w innym miejscu, ale w tym samym duchu.
Na obecnym etapie chcę tytułem odpowiedzi przedstawić trzy punkty, a potem wysłucham uważnie tego, co państwo mają do powiedzenia. Pozwolą państwo, że zacznę od pierwszego pytania. Jak już pan powiedział, Komisja wszczęła przeciwko wielu państwom członkowskim postępowania w sprawie naruszenia w obszarze transgranicznego świadczenia usług zakładów sportowych. Komisja zauważa, że w czterech spośród dziewięciu przypadków naruszeń - w Danii, Francji, Włoszech i na Węgrzech - w reakcji na postępowania w sprawie naruszeń zaproponowano zmiany krajowego ustawodawstwa. Komisja będzie nadal współpracować ze wszystkimi odnośnymi państwami członkowskimi w celu rozwiązania problemów wykrytych w toku tych postępowań w sprawie naruszeń. Ogólnie rzecz biorąc, postępowania te pozostają w toku, ale to do nowej Komisji będzie należała decyzja, jak dalej zajmować się tymi kwestiami.
Panie pośle Harbour! Drugi punkt dotyczy niedawnego orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Portugalii, gdzie hazard pozostaje pod ścisłą kontrolą istniejącego od lat państwowego monopolu. Zgodnie z analizą przeprowadzoną przez służbę prawną Komisji, decyzja ta nie zmieni zasadniczo ani biegu postępowań w sprawie naruszeń w tej dziedzinie, ani oceny w ich ramach. Każda sprawa została oceniona na podstawie dowodów przedstawionych przez poszczególne państwa członkowskie.
W następstwie niedawnych orzeczeń Trybunału Komisja zauważa, że Trybunał zawsze wymaga - i to zgodnie z utrwalonym orzecznictwem - aby wszelkie dopuszczalne ograniczenia były, po pierwsze, uzasadnione ważnymi względami interesu publicznego, a po drugie, aby były konieczne i proporcjonalne. Uwzględnia to również wymóg, aby ograniczenia były odpowiednie, spójne i systematyczne.
Ze sprawy Santa Casa nie wynika zatem, by Trybunał dał państwom członkowskim większą swobodę narzucania ograniczeń. Trybunał bardzo precyzyjnie odwołał się do metod działania portugalskiego monopolu, do jego długiej historii oraz bardzo specyficznych uwarunkowań tego kraju.
Panie i panowie! W trzecim punkcie mojego pierwszego przemówienia chcę zaakcentować, że Komisja nie wykluczyła rozwiązań alternatywnych wobec postępowań w sprawie naruszeń. Panie przewodniczący, panie i panowie! Chcę rozpocząć konstruktywną debatę na ten temat z Parlamentem Europejskim, a także z państwami członkowskimi i zainteresowanymi stronami.
Zauważmy, że od roku 2006, kiedy to państwa członkowskie postanowiły wyłączyć hazard z zakresu dyrektywy usługowej, nie odbywano z nimi konsultacji w tym zakresie. Z tego względu będę słuchał państw członkowskich i postanowiłem ściśle śledzić prace grupy roboczej Rady. Wiem, że z inicjatywy pani poseł Schaldemose Parlament przyjął 10 marca sprawozdanie, chociaż wielu posłów popierało przeciwną rezolucję.
Jeżeli o mnie chodzi, prace Parlamentu stanowią dobry początek do rozpoczęcia prawdziwej dyskusji nad możliwym europejskim rozwiązaniem tego złożonego zagadnienia. Musimy przeprowadzić bardziej szczegółowe badania powodów, dla których państwa członkowskie ograniczają internetowe serwisy hazardowe. W związku z tym musimy oczywiście zająć się aspektami społecznymi, a mianowicie problemem uzależnienia od gier hazardowych, co też postanowiłem zrobić.
Panie i panowie! Kadencja kolegium trwa dopiero dwa dni, więc nie przyjęliśmy jeszcze programu naszej pracy. Począwszy od dzisiaj chcę prowadzić te konsultacje, bardzo uważnie słuchając tego, co każdy z państwa ma do powiedzenia. Konsultacje te można prowadzić na różne sposoby. W szczególności jedną taką formą, którą jestem gotów rozważyć, jest zielona księga dotycząca tego tematu.
Pragnę jeszcze raz podziękować państwu za zainteresowanie tym ważnym tematem oraz za wkład, jaki wnosicie do prac Komisji, które będę podejmował.
Andreas Schwab
Panie przewodniczący, panie komisarzu! Po pierwsze, chciałbym w imieniu Grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańskich Demokratów) wyrazić radość z wyjaśnienia przez pana, panie komisarzu, że zamierza pan nie tylko rozważyć ukierunkowaną analizę orzecznictwa w sprawie Liga Portuguesa, ale również podnieść kwestię tego, jak grupa robocza Rady może odpowiednio zareagować na wzrost skali gier hazardowych on-line. Oczywiście w kontekście przedmiotowego pytania ustnego koncentrujemy się nie tylko na grach hazardowych on-line. Ja rozumiem orzeczenie w sprawie Santa Casa tak, że chociaż Europejski Trybunał Sprawiedliwości przypomniał państwom członkowskim, iż rynek hazardu w niczym nie przypomina żadnego innego rynku, to przed państwami członkowskimi w dalszym ciągu stoi wymóg uzgodnienia jednolitych zasad w całej Unii Europejskiej. Jak dotąd na forum Rady nie podjęto żadnej konstruktywnej próby uczynienia tego, chociaż Rada faktycznie stanowczo twierdziła, że sama zajmie się tym zagadnieniem. Dlatego Komisja i Parlament muszą współpracować, aby osiągnąć w tej dziedzinie postęp, i muszą zadawać krytyczne pytania.
Po drugie chciałbym dodać, że nie przekonują mnie wysuwane przez państwa członkowskie argumenty o zapewnianiu konsumentom ochrony na rynku hazardu. Państwa członkowskie twierdzą, że jeżeli chodzi o gry hazardowe on-line (co obejmuje również sprawy Liga Portugesa i Santa Casa), są w stanie osiągnąć cele ochrony konsumentów i sprawnie zwalczać ewentualną związaną z tym przestępczość samodzielnie, bez angażowania instytucji europejskich. Jednak gdyby odwrócić ten argument, to logicznie wynika z niego, że Europa ma mniejsze niż poszczególne państwa członkowskie możliwości znalezienia odpowiednich środków przeciwko tym nieszczęsnym przestępstwom, które są popełniane w Internecie, oraz innym zjawiskom występującym w sieci. Ten wniosek wydaje mi się dość dziwaczny i nie wierzę, aby tak było. Moim zdaniem rozwiązanie problemu gier hazardowych on-line możemy znaleźć tylko przez przyjęcie jednolitych przepisów transgranicznych, które zabezpieczają interesy państw członkowskich z wykorzystaniem ich częściowo historycznych struktur, jednak zgodnie z którymi - jak powiedział pan przewodniczący - głównym tematem naszych działań będą interesy konsumentów.
Evelyne Gebhardt
w imieniu grupy S&D. - (DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Dziękuję bardzo za informacje, które nam panowie podali, ale szczerze mówiąc, nie do końca mnie one satysfakcjonują. Poprzednia Komisja wyznaczyła sobie dosyć czytelny cel liberalizacji rynku hazardu. Parlament Europejski raz za razem jasno stwierdzał, że takie podejście nie może być słuszne, bo na przykład to właśnie Parlament Europejski, a nie państwa członkowskie, wyłączył hazard z zakresu dyrektywy usługowej. Przyjęliśmy stanowisko, że hazard nie jest po prostu jeszcze jedną usługą, że musimy dopilnować wprowadzenia gwarancji prawnych chroniących naszych obywateli przed zorganizowaną przestępczością i że w tym celu potrzebujemy czytelnych zasad.
Mimo to Komisja Europejska nadal występuje przeciwko państwom członkowskim do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, choć nadszedł czas, aby przestała, bo ciągle przed tym Trybunałem przegrywa. Muszą się państwo po prostu pogodzić z tym faktem. Dlatego cieszyłabym się, panie komisarzu Barnier, gdyby to, co pan właśnie powiedział - że w tej dziedzinie potrzebne jest inne podejście - przełożył pan na praktyczne działania, bo nie możemy dalej działać tak, jak dotychczas.
W odpowiedzi na pana uwagę, panie pośle Harbour, argumentowałabym, że orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości były bardzo spójne, a nie sprzeczne. W orzeczeniach tych Trybunał twierdził raz za razem, że państwa członkowskie mają prawo wprowadzać jasne zasady, tak byśmy naprawdę mogli zweryfikować, czy obywatele są chronieni przed przestępczością, oraz że nie mają one żadnego obowiązku otwarcia tego rynku. Nie mają też żadnego obowiązku pozwalać, aby operatorzy z innych państw członkowskich działali na ich terytorium, o ile tylko dopilnują, by ich własne mechanizmy kontrolne były silne i skuteczne.
Chcielibyśmy zobaczyć, że dotarło to wreszcie do Komisji Europejskiej i że będzie ona odpowiednio postępowała. Oznacza to jednak również, że musimy zwrócić szczególną uwagę na gry hazardowe on-line, bo Internet nie uznaje żadnych barier ani granic, a nasi obywatele oczywiście mają dostęp do stron hazardowych. Musimy pomyśleć o tym, jak ukształtować mechanizmy kontrolne i zasady w tej dziedzinie, aby nasi obywatele byli chronieni.
Jürgen Creutzmann
w imieniu grupy ALDE. - (DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Jeżeli tym, do czego wzywacie, jest dalszy rozwój i harmonizacja rynku wewnętrznego, to potrzebujemy wspólnego zestawu zasad. W tej debacie trzeba uwzględnić trzy aspekty gier hazardowych on-line. Jak możemy najskuteczniej chronić interesy naszych obywateli i konsumentów? Jak możemy najskuteczniej zapobiegać oszustwom i działalności przestępczej? Jak możemy najskuteczniej chronić naszych obywateli przed krzywdą? Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 10 marca 2009 r. w sprawie uczciwości gier hazardowych on-line zawierała metody i sposoby postępowania w tej sprawie. Tak jak poprzednio, tak i obecnie Grupa Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy popiera zasady dotyczące uczciwości gier hazardowych on-line zawarte w rezolucji Parlamentu z 10 marca 2009 r.
Zgodnie z orzeczeniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości każde państwo członkowskie pod pewnymi warunkami ma swobodę samodzielnego regulowania rynku gier hazardowych on-line, co mocno podkreślono w rezolucji z 10 marca. Krajowe przepisy są lepiej przystosowane do zwalczania oszust polegających na ustawianiu meczów, chociaż tego rodzaju oszustw nie da się całkowicie wyeliminować, o czym świadczą niedawne przykłady z Niemiec. Trzeba jednak powiedzieć, że rynki hazardu o wiele lepiej jest regulować na szczeblu krajowym, zgodnie z tradycją i kulturą danego kraju. Graczom zapewnia się lepszą ochronę przed uzależnieniem, oszustwami, praniem brudnych pieniędzy i ustawianiem meczów, jeżeli mogą grać za pośrednictwem dużych operatorów hazardowych serwisów on-line, którzy z definicji zawsze działają niezależnie od granic państwowych. Nie możemy regulować wszystkiego zgodnie z koncepcją rynku wewnętrznego, a zwłaszcza nie możemy regulować zapobiegania hazardowi nieletnich lub uzależnieniu od gier hazardowych.
Gry hazardowe on-line dostarczają więcej możliwości nieuczciwych działań, takich jak oszustwa, ustawianie meczów i nielegalne kartele organizujące zakłady, ponieważ gry on-line można szybko zorganizować i zlikwidować. Pod tym względem szczególny problem stanowią nielegalni operatorzy organizujący zakłady z odległych krajów, ponieważ praktycznie niemożliwa jest ich regulacja lub kontrola. Zyski z hazardu powinny być wykorzystywane przede wszystkim dla dobra społeczeństwa, między innymi w celu promowania sportu amatorskiego. Najlepiej pozostawić to w kompetencjach administracji krajowych. Stałe finansowanie na przykład kultury i sportu zawodowego oraz amatorskiego daje poszczególnym państwom członkowskim pewne uzasadnienie dla dopuszczenia hazardu. Jednak koniecznym warunkiem tego musi być akcentowanie i aktywne zwalczanie niebezpieczeństwa uzależnienia.
Jako że nie jest jeszcze znany pełny wpływ konkretnych form usług hazardowych oferowanych w Internecie na konsumentów, musimy podjąć pilne działania zmierzające do uzupełnienia tej wybrakowanej wiedzy. W tym kontekście niezmiernie ważne jest, aby państwa członkowskie faktycznie wywiązały się ze swoich zadań. Jeżeli chodzi o gry hazardowe on-line, kluczowy jest również nadzór rynku. Gdybyśmy w Parlamencie Europejskim potrafili uzgodnić, że w myśl zasady pomocniczości państwa członkowskie mają prawo regulować swoje rynki hazardu zgodnie ze swoimi tradycjami i kulturą, wówczas musielibyśmy również dopilnować, aby to faktycznie robiły, korzystając ze skutecznej kontroli i nadzoru rynku.
Heide Rühle
w imieniu grupy Verts/ALE. - (DE) Panie przewodniczący! Po tym, jak wysłuchałam poprzednich dwóch mówców, niewiele zostało mi do powiedzenia. Chciałabym tylko jasno powtórzyć, że nasza grupa w pełni popiera projekt rezolucji Parlamentu, ale chcemy również podważyć wcześniejsze twierdzenie, że orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości były niejednoznaczne. Wręcz przeciwnie, uważam, że w rzeczywistości orzeczenia ETS były bardzo jasne. Bardzo cieszą nas również pańskie słowa, że chce pan rozpocząć konsultacje z państwami członkowskimi. Może powinnam dodać, że konsultacje byłyby lepsze niż postępowania w sprawie naruszeń. Konsultacje są właściwym sposobem rozwiązania tego problemu z uwzględnieniem krajowej specyfiki i znalezienia rozwiązania dla konsumentów.
Timothy Kirkhope
w imieniu grupy ECR. - Panie przewodniczący! Wypowiadam się jako były minister Wielkiej Brytanii odpowiedzialny za kontrolę gier hazardowych, więc jeżeli mówimy o Europie wolnego handlu i Europie sprzeciwiającej się protekcjonizmowi, o Europie otwierającej rynki i znoszącej bariery handlowe, to oczywiście bardzo ją popieram. Niektórzy z naszych kolegów i koleżanek posłów, którzy stawali tutaj i wzywali do większego otwarcia Europy, jednocześnie popierają utrzymanie struktur monopolistycznych w branży hazardowej.
Mógłbym powiedzieć - albo oni mogą twierdzić, że powinienem to powiedzieć - iż monopole lepiej kontrolują i rozwiązują problem hazardu, o którym dzisiaj dyskutowano. Ale jest rzeczą bardzo interesującą, że istnieje mnóstwo danych bynajmniej nie przemawiających za tym argumentem. Argumenty za protekcjonizmem i monopolami w branży hazardowej to przejaw wyrachowania: większa kontrola, a potem więcej pieniędzy dla krajowych rządów. Nie takiej otwartej czy przejrzystej Europy bym chciał. To jest Europa, która mówi: "róbcie, co mówię, a nie to, co robię”. Nie ma powodu, dla którego prywatnym organizatorom gier hazardowych działającym zgodnie z rygorystycznymi przepisami ochronnymi w jednym państwie członkowskim miano by nie pozwolić działać w innych. Nie ma powodu, dla którego silnie uregulowany, ale otwarty rynek nie miałby zapewnić obywatelom równej, a może nawet silniejszej ochrony niż dowolny silnie kontrolowany monopol państwowy.
W miarę jak na tę sytuację czekamy, jeden po drugim zapadają wyroki Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. W Luksemburgu już chyba zaczynają mieć dość tego tematu - a może jako prawnik powinienem powiedzieć, że prawdopodobnie mają go ciągle za mało - ale w tej głuchej ciszy, zachowywanej jak dotąd przez Komisję, odnoszę wrażenie, że nadszedł już czas by działać. Trzeba położyć kres temu poziomowi niepewności prawnej.
Chciałbym jeszcze tylko wyrazić pogląd, że ważne jest, aby Parlament zaznaczył swoją ponowną chęć podjęcia tego tematu i wysłał Radzie oraz Komisji wyraźny komunikat, że nie powinniśmy się przed tym uchylać. Wraz z nową Komisją liczymy na nową energię. Panie komisarzu Barnier! Bardzo w pana wierzę. Mamy nadzieję, że zapamięta pan otrzymane rady i zacznie opracowywać strategię zapewnienia, aby gry hazardowe on-line stały się legalną częścią rynku wewnętrznego, oczywiście po wdrożeniu odpowiednich przepisów.
Cornelis de Jong
w imieniu grupy GUE/NGL. - (NL) "Gokken is dokken” ("zakładać się to wykładać kasę”) - to takie znane powiedzenie w Holandii. Znaczy to, że hazardziści zwykle przegrywają. Ponadto hazard uzależnia. Stanowi on rzeczywiste zagrożenie, szczególnie dla młodzieży.
Jeżeli ktoś ma romantyczny obraz hazardu, to muszę go rozczarować. W sumie jest to biznes wart miliardy euro i aż nazbyt często powiązany z działalnością przestępczą. Z tego względu w Holandii obowiązują przepisy służące zwalczaniu hazardu w łatwo dostępnych obiektach, w których bywa wielu młodych ludzi. Jednak gry hazardowe on-line - często o charakterze transgranicznym - uczyniły go znowu zbyt łatwo dostępnym.
Dlatego w tym konkretnym przypadku, zamiast polegać na wolnym rynku, musimy nie tylko pozwolić państwom członkowskim by podejmowały restrykcyjne środki, ale faktycznie je do tego zachęcać. Moim zdaniem w pytaniu ustnym, które wywołało tę debatę nadal widoczne jest zbytnie poleganie na siłach rynkowych. W szczególności nie jestem przekonany, by można było w ogóle mówić o "odpowiedzialnym” hazardzie w Internecie. Moim zdaniem gry hazardowe on-line należy ograniczać, jak tylko się da.
Europejski Trybunał Sprawiedliwości uznał, że musi istnieć zakres, w którym państwa członkowskie mogą podejmować działania - apeluję zatem do Komisji, aby nie próbowała zmniejszać poziomu ochrony przy pomocy europejskich projektów prawodawczych, lecz zamiast tego zachęcała państwa członkowskie do wprowadzania przepisów zapewniających wysoki poziom ochrony. Wzywam Komisję również do powstrzymania się od stawiania państw członkowskich przed Trybunałem, jak to powiedziała pani poseł Gbehardt, a zamiast tego do popierania dialogu dotyczącego najskuteczniejszej możliwej ochrony.
Jaroslav Paška
W odniesieniu do gier hazardowych on-line chciałbym wspomnieć o dwóch obszarach, w których widzę nierozwiązane problemy. Staramy się zapewnić, aby komunikacja między ludźmi była tak otwarta, jak to tylko możliwe. Oznacza to również otwarty dostęp do Internetu dla dzieci i młodych ludzi.
W punkcie 16 rezolucji z 10 marca 2009 r. Parlament Europejski stwierdził, że to rodzice ponoszą odpowiedzialność za ochronę nieletnich dzieci przed grami hazardowymi on-line. Panie i panowie! Pytam was, co to za nonsens? Kto tworzy ramy prawne, kto tworzy przepisy dla takich firm? Czy to rodzice, czy może jednak ktoś inny? To przecież my odpowiadamy za ten rodzaj działalności, to my tworzymy ramy prawne i tworzymy prawo, więc to rządy i parlamenty odpowiadają za ochronę dzieci przed hazardem.
W czasach, kiedy do naszych domów trafia pornografia i hazard w 3D, rodzice nie mają szans ochronić swoich dzieci przed wpływem tych treści ani zapobiec ich wciągnięciu w takie rozrywki. Dlatego uważam, że fundamentalnym obowiązkiem Komisji i Parlamentu Europejskiego jest stworzenie ram prawnych, a nie popieranie przez swoją bierność tych, którzy prowadzą tego rodzaju firmy. Powinni raczej popierać tych, którzy ich wybrali i wobec których ponoszą odpowiedzialność.
Innym problemem, o którym chcę wspomnieć jest kontrola przepływów pieniędzy. W różnych krajach pieniądze z hazardu i tego rodzaju działalności przeznacza się na wspieranie sportu, kultury i edukacji. Jeżeli poszczególne kraje mają utracić te przepływy pieniężne na rzecz Bahamów i rajów podatkowych, to chciałbym zapytać, czy można byłoby część z tych pieniędzy ściągnąć z powrotem, aby wspierać sport w różnych krajach. Jeżeli bowiem organizujemy gry losowe i gramy w nie za pośrednictwem Internetu, to zyski generowane są gdzieś indziej, a nie w krajach pochodzenia grających. Zagadnienie to pozostaje nierozwiązane i nie jest wystarczająco nadzorowane, więc moim zdaniem faktycznie zachodzi potrzeba, aby Komisja Europejska obudziła się i zaczęła pracować nad ramowymi przepisami regulującymi ten rodzaj działalności. Musimy stworzyć warunki konieczne do tego, aby z jednej strony nie powodować ryzyka dla zdrowia i wychowania dzieci, ale z drugiej strony nie utracić przez to dostępu do pieniędzy wydawanych na hazard.
Zuzana Roithová
- (CS) Rozwój gier hazardowych on-line umożliwia obejście prawa państw członkowskich i pranie pieniędzy właściwie bez żadnej kontroli. Z punktu widzenia rynku wewnętrznego można kwestionować monopolistyczną pozycję przedsiębiorstw hazardowych, ale także nieprzejrzyste finansowanie zawodowego sportu wynikające właśnie z jego powiązań z hazardem. Zwiększa to ryzyko uzależnienia, szczególnie wśród ludzi młodych.
Ze względu na interes publiczny Europejski Trybunał Sprawiedliwości uznał prawo rządów do zakazywania lub ograniczania gier hazardowych on-line. Chociaż hazard on-line nie zna granic, to jest on różnie regulowany w poszczególnych państwach członkowskich pod względem stawek podatków, dostępności, kontroli i poziomu odpowiedzialności prawnej operatorów. Ponadto nie wystarczy bieżąca kontrola jakości oficjalnych przedsiębiorstw hazardowych i loteryjnych - trzeba na bieżąco kontrolować również przepływy pieniędzy.
Skuteczne mechanizmy kontrolne nie są już możliwe bez uzgodnienia zasad wspólnych dla wszystkich 27 państw członkowskich. Z tego względu w zeszłym roku poprosiliśmy Komisję o zaproponowanie ramowej europejskiej regulacji gier hazardowych on-line. Jestem absolutnie przekonana, że powinien obowiązywać również zakaz reklamy gier hazardowych on-line adresowanej do młodych ludzi. Narażanie dzieci na wpływ reklam gier hazardowych on-line niczym się nie różni od dawania im dostępu do nieograniczonych zapasów alkoholu, papierosów, narkotyków lub innych uzależniających środków.
Niestety Czechy są w Unii najbardziej zapóźnione pod względem regulacji. Nasze państwo nie tylko nie ogranicza tego rodzaju reklam, ale również nie wyklucza istnienia w pobliżu szkół sal gier połączonych z lombardami. Spodziewam się, że sprawozdanie natchnie Komisję nową energią do negocjowania środków koniecznych w celu zharmonizowania regulacji gier hazardowych on-line zgodnie z interesem publicznych państw Unii.
Christel Schaldemose
(DA) Panie przewodniczący! Panie komisarzu Barnier! Witam pana w Parlamencie i życzę powodzenia w pracy.
Faktycznie bardzo mi miło tutaj dzisiaj stanąć i dyskutować z panem o grach hazardowych on-line, zwłaszcza że w czasie przesłuchania w Parlamencie szczególnie podkreślał pan swój pogląd, że rynek wewnętrzny powinien służyć obywatelom, a nie odwrotnie. Ta dziedzina daje dobrą możliwość zademonstrowania tego w praktyce.
Pozwoli pan, że zacznę od wyrażenia mojego poparcia dla inicjatyw, o których pan wspomniał. Były one trochę mgliste, ale opracowanie zielonej księgi, uruchomienie wielu badań, zebranie danych i poznanie tej dziedziny tak, abyśmy uzyskali pełny obraz tego, jak się sprawy mają na szczeblu europejskim, wydają się czymś rozsądnym.
Chciałabym jednak przypomnieć panu również o politycznych realiach. Prawdą jest, że kiedy przyjęto moje sprawozdanie w marcu, była też inna opinia mniejszości, jednakże wyraźna większość Parlamentu poparła moje sprawozdanie, i również w Radzie jest duże poparcie dla wyjaśnienia spraw; jednocześnie wszak musimy zagwarantować, by to do państw członkowskich należało określenie, jak chcą regulować całą dziedzinę hazardu. Tym, co jest nam potrzebne w obszarze gier hazardowych on-line jest oczywiście ustalenie, jak możemy chronić naszych obywateli, badać koszty społeczne hazardu i tak dalej.
Wolałabym jednak usłyszeć trochę jaśniejszą odpowiedź. Dopiero co objął pan swoje stanowisko i jest pan jeszcze ciągle nowy, ale chciałabym otrzymać nieco czytelniejszą odpowiedź, czy obejmie pan kierunek polegający na wycofaniu postępowań w sprawie naruszenia traktatu i rozpoczęciu znacznie bardziej konstruktywnego dialogu z Parlamentem i Radą, abyśmy mogli ustalić, jak załatwić tę sprawę. Dlatego sugeruję, aby nie pozwalał pan dłużej Europejskiemu Trybunałowi Sprawiedliwości decydować w tych sprawach - podejmijmy w nich decyzje polityczne. Czy to jest kurs, który chce pan obrać, czy nie? Na to właśnie pytanie chciałabym uzyskać bardzo jasną odpowiedź.
Liam Aylward
(GA) Panie przewodniczący! Cieszę się z tej, jakże aktualnej, debaty o grach hazardowych on-line, a w szczególności o problemach wynikających z hazardu nieletnich i zagrożonych konsumentów. Leży to w interesie zarówno społeczeństwa, jak i konsumentów, aby przy podejmowaniu tego zagadnienia zademonstrować przywództwo oraz jasny i określony kierunek.
Na początku listopada podniosłem kwestię hazardu przed Komisją i otrzymałem odpowiedź, że Komisja popiera program bezpieczniejszego Internetu, ośrodki informacyjne i telefony zaufania w państwach członkowskich. Służą one rodzicom informacją na temat niebezpieczeństw, jakie dzieci mogą napotkać w Internecie - w tym gier hazardowych on-line.
Jednak obecnie gry hazardowe on-line stanowią ukryty problem, który na dodatek narasta.
W przypadku hazardu on-line, w przeciwieństwie do tradycyjnego, występuje wyraźny problem braku fizycznego nadzoru. Nie jest obecne odpowiedzialne czy bezpośrednie kierownictwo, które pilnowałoby, czy hazardzista jest pełnoletni i czy działa zgodnie z prawem. Kontrole i procedury bezpieczeństwa internetowych witryn hazardowych można pokonać, nieletni mogą korzystać z pożyczonych lub kradzionych kart kredytowych, a tożsamość można sfałszować. W przypadku zagrożonych konsumentów hazardowa gra w Internecie zwykle odbywa się w odizolowanym otoczeniu, w związku z czym - jak podkreślają eksperci zajmujący się tą dziedziną - pojawia się poważniejszy problem dotyczący działania pod wpływem impulsu oraz możliwości niekontrolowanej i lekkomyślnej gry, również dlatego, że w przypadku nieletnich hazardzistów nie ma tradycyjnych zabezpieczeń występujących w klasycznym hazardzie.
Kiedy mamy do czynienia z hazardem on-line, trudniej jest wychwycić osobę mającą problem hazardowy, bo do ustalenia, kto gra, kto płaci, a kto ma problem, potrzebny jest czas, odpowiedzialność i zasoby. Potrzebny jest wyraźny kierunek na wszystkich szczeblach, pozwalający zająć się tą kwestią, tak aby można było podjąć zdecydowane kroki służące rozwiązaniu problemu nieletnich graczy i zagwarantować ochronę interesów najbardziej zagrożonych konsumentów.
Peter van Dalen
(NL) Panie przewodniczący! W Holandii mamy około 120 tysięcy osób uzależnionych od hazardu, co stanowi prawie 1 % naszej ludności. Uzależnienie od hazardu wywołuje poważne problemy społeczne, takie jak rozpad rodzin, problemy finansowe i przestępczość. Z tego względu państwa członkowskie powinny podejmować wszelkie kroki w celu jak najsurowszego zwalczania hazardu oraz związanych z nim problemów.
Panie przewodniczący! Zaskakujące jest, że w niektórych państwach członkowskich funkcjonuje całkowicie legalny rynek hazardu. Co więcej, branża hazardowa przekonuje nas, że rynek hazardu to normalna gałąź rynku wewnętrznego, która nie musi podlegać ograniczeniom. To się w głowie nie mieści. Państwa członkowskie nie powinny ułatwiać funkcjonowania żadnego rynku, który przyczynia się do niedoli społeczeństwa.
Niestety wiele osób nie potrafi się oprzeć pokusie hazardu. Z tego względu rząd holenderski postanowił przejąć rynek hazardowy na własność i pozwolił na działanie tylko państwowego monopolu gier hazardowych. Chociaż wolałbym, aby nigdzie w Unii Europejskiej nie budowano kasyn, nadal uważam, że to rozwiązanie jest najmniejszym złem.
Panie przewodniczący! Parlament Europejski musi bardzo wyraźnie wezwać te państwa członkowskie, w których hazard jest dozwolony, aby zdecydowanie pohamowały ten rynek, o ile to tylko możliwe.
Kyriacos Triantaphyllides
(EL) Panie przewodniczący! Ta kwestia pośrednio wymaga nowego prawodawstwa wspólnotowego. Jednak zważywszy, że nawet Europejski Trybunał Sprawiedliwości określił granice i warunki konieczne, których przestrzeganie pozwala państwom członkowskim określać w ich ustawodawstwie krajowym, jak regulowane mają być gry hazardowe on-line, nie musimy domagać się prawodawstwa europejskiego.
Ponadto w sprawie Schindler Trybunał orzekł, że z hazardem mogą się wiązać pewne aspekty moralne, religijne i kulturalne, stanowi źródło dużego zagrożenia przestępczością lub oszustwami i może mieć destrukcyjny wpływ w skali jednostki i społeczeństwa. To jest najważniejsza uwaga.
Właśnie z tych względów, związanych z interesem publicznym, sektor ten powinien pozostać pod kontrolą państw członkowskich, które więcej wiedzą o jego osobliwych cechach i o tym, jak sobie z nimi radzić. Pogląd ten znalazł ponadto poparcie w studium przygotowanym dla Komisji przez Szwajcarski Instytut Prawa Porównawczego oraz w przyjętym przez Parlament sprawozdaniu pani poseł Schaldemose z roku 2009.
Sprawozdanie to zwiera wniosek, że podejście oparte jedynie na rynku wewnętrznym nie jest odpowiednie w tej bardzo wrażliwej sferze i wezwano Komisję do zwrócenia szczególnej uwagi na poglądy Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości na tę sprawę.
Lara Comi
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Chciałabym zacząć do orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, ponieważ prawo państwa członkowskiego do zakazania prywatnym operatorom oferowania usług hazardowych on-line podkreśla potrzebę standaryzacji rynku, który jest wysoce zyskowny, ale jednocześnie nie mniej ryzykowny dla konsumentów.
Z tego względu przy braku jakiejkolwiek europejskiej harmonizacji działalności hazardowej każde państwo ma swobodę wybierania własnego poziomu ochrony. Często nie da się określić, gdzie się zaczyna, a gdzie kończy stosowanie takich ograniczeń. W rzeczywistości, podczas gdy Komisja wszczęła liczne postępowania w sprawie naruszeń przeciwko pewnym krajom - do których, chcę zauważyć, należą również Włochy - za złamanie zasady swobodnego przepływu usług, Europejski Trybunał Sprawiedliwości, wręcz przeciwnie, utrzymał restrykcyjną decyzję Portugalii.
W tym kontekście podstawowym zadaniem instytucji europejskich jest przeprowadzenie branży hazardowej przez proces regulacyjny w pełni zharmonizowany pomiędzy państwami członkowskimi na szczeblu UE. Konieczne jest zatem wyjście poza indywidualne interesy gospodarcze i zagwarantowanie znaczącego poziomu ochrony konsumentów, a szczególnie dzieci, które w tych przypadkach padają głównymi ofiarami przestępstw i oszustw.
António Fernando Correia De Campos
- (PT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Jesteśmy w samym środku kolizji dwóch zasad ważnych dla Unii Europejskiej: ochrony konsumentów i porządku publicznego z jednej strony oraz swobody przepływów i świadczenia usług z drugiej.
Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości w tej dziedzinie państwa członkowskie powinny utrzymać swoją autonomię i prawo do regulowania działalności operatorów organizujących gry hazardowe on-line i tradycyjne. Jest to wrażliwa sfera, która oddziałuje na wartości społeczne w zakresie wynaturzonych zachowań związanych z hazardem, a także na krajowe tradycje przeznaczania środków uzyskiwanych z tego rynku na finansowanie społecznie użytecznych inwestycji.
W ostatnich kilku latach w luksemburskim orzecznictwie wykształcił się spójny i konwekwentny kierunek myśli sądowniczej, który powinien skłonić instytucje europejskie, a w szczególności Komisję, do przyjęcia bardziej wyrazistego stanowiska. Wiąże się to ze stworzeniem ram regulacyjnych uwzględniających powszechne interesy wszystkich państw członkowskich w zakresie zwalczania transgranicznej przestępczości zorganizowanej, która rozrasta się z wykorzystaniem tego rodzaju gier, a także gwarantowania właściwej ochrony konsumentom zagrożonym tego rodzaju hazardem on-line.
Panie komisarzu Barnier! Z niecierpliwością oczekujemy na to, że nowa Komisja, obejmująca obecnie urząd, potraktuje tę sprawę jako priorytetową w swoim programie.
Oldřich Vlasák
- (CS) Panie i panowie! Jak wszyscy wiemy, hazard był tradycyjnie ściśle regulowany we wszystkich krajach UE. Sytuacja ta zmieniła się oczywiście, od kiedy największą światową jaskinią hazardu stał się Internet. Faktem jest, że na całym świecie następuje bardzo gwałtowny rozwój techniczny działalności hazardowej, a zarazem odpowiednie rozwiązania prawne nie są w stanie zapewnić wystarczającej reakcji.
Sprawy dotyczące gier hazardowych on-line często trafiają przed Europejski Trybunał Sprawiedliwości, co wyraźnie dowodzi, że interpretacja i stosowanie prawa wspólnotowego w dziedzinie hazardu są niejasne. Ponadto hazard w Internecie jest postrzegany jako "szara strefa” prawa.
Moim zdaniem musimy uszanować fakt, że każde państwo wydało koncesje na hazard w obrębie własnej jurysdykcji. Równocześnie na ogólniejszym poziomie zgadzamy się, że ustawodawstwo krajowe nie może naruszać unijnych zasad działalności gospodarczej i świadczenia usług w ramach UE. Paradoksalnie oznacza to jednak, że na przykład czeskie prawo nie musi przewidywać udzielania czeskim firmom koncesji na organizację gier hazardowych on-line, ale Czechy nie mogą zakazać zagranicznym firmom hazardowym prowadzenia działalności na terytorium tego kraju. Nie możemy się godzić na taką sytację, nie mówiąc już o zagrożeniach wynikających z gier hazardowych on-line dla społeczeństwa, zdrowia i bezpieczeństwa czy o związanych z nimi zagadnieniach podatkowych.
Sari Essayah
(FI) Panie przewodniczący! Panie komisarzu Barnier! Jak pan dobrze pamięta, Parlament Europejski był konsekwentny w swojej polityce, kiedy sprzeciwiał się objęciu gier hazardowych zakresem dyrektywy usługowej, bo gry hazardowe nie stanowią usług jako takich - rodzą one ryzyko uzależnienia i związane z nim koszty społeczne.
Uczciwość w sporcie jest również czymś, co Parlament Europejski uważa za warte ochrony, szczególnie teraz, kiedy zgodnie z traktatem lizbońskim posiadamy kompetencje do zajmowania się tym zagadnieniem. Im bardziej nieuregulowany jest hazard, w tym większym stopniu sport staje się po prostu sposobem generowania zysków i tym bardziej podatny staje się, na przykład, na działalność przestępczą w formie prania brudnych pieniędzy.
Komisja musi zaproponować rozwiązanie uwzględniające konsekwentną politykę Parlamentu przewidującą pozostawienie hazardu w kompetencjach państw członkowskich ze względu na jego specjalny charakter. Przed Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej trafiło przynajmniej dwanaście spraw, z których ostatnią była sprawa Liga Portugesa. Nie jest jednak właściwe, aby postępy w tej sferze osiągane były tylko na drodze decyzji sądowych lub postępowań w sprawie naruszeń. W tych sprawach potrzebujemy decyzji politycznej, i to takiej, która nie skutkuje harmonizacją, bo w końcu to i tak państwa członkowskie odpowiadają za koszty społeczne i inne niekorzystne konsekwencje hazardu.
Potrzebna jest logiczna i kompleksowa polityka hazardowa, bo gry hazardowe on-line to tylko pewien środek, który sam z siebie nie oznacza jeszcze, że ewentualna polityka hazardowa będzie miała charakter transgraniczny. Wzrost skali gier hazardowych on-line to nie żywioł, który narasta niepowstrzymanie. Jest wiele artykułów, których sklepom internetowym nie wolno sprzedawać za granicę, więc firmy organizujące gry hazardowe on-line również powinny szanować prawo różnych państw członkowskich.
Panie komisarzu! Chciałabym nakłonić pana do opracowania zielonej księgi na temat hazardu. Na pewno dostarczyłaby ona nam również broni w walce z internetowymi serwisami hazardowymi spoza Europy i problemami spowodowanymi hazardem.
Catherine Stihler
Panie przewodniczący! Chciałabym podziękować poprzednim mówcom za ich wkład, a mojej koleżance posłance Christel Schaldemose za pracę włożoną w to zagadnienie.
Jak powiedzieli już poprzedni mówcy, hazard nie przypomina żadnej normalnej usługi. Wielu posłów mówiło już dzisiaj rano, że niemożliwe jest, by przesadzić przy podkreślaniu negatywnych konsekwencji hazardu. Istnieją dwie uznane międzynarodowo skale, przy pomocy których można mierzyć problem hazardowy. Jedna jest zwana Diagnostic Statistical Severity Index, a druga Canadian Problem Gambling Severity Index. Tę ostatnią wykorzystano w Wielkiej Brytanii i szacuje się, że w samym tym kraju mieszka około 236 do 284 tysięcy dorosłych cierpiących na problem z hazardem - podobnie jak według posła z Holandii w jego kraju uzależniony jest jeden procent mieszkańców.
Jak zatem wyglądąłaby ta liczba w odniesieniu do całej Unii Europejskiej? Jeśli się nad tym zastanowić, chciałabym, jeżeli ta zielona księga ujrzy światło dzienne, aby Komisja uzyskała jakieś porządne dane statystyczne, faktyczne badania wpływu hazardu i gier hazardowych on-line na obywateli UE. Myślę, że byłaby to bardzo pożyteczna informacja stanowiąca podstawę naszej debaty i powinniśmy ją mieć pod ręką.
Co się tyczy orzeczeń ETS, kiedy przyjrzymy się sformułowaniu "dla zapobiegania prowadzeniu gier losowych za pośrednictwem Internetu w celach oszukańczych lub przestępczych” oraz powszechnemu występowaniu karteli na jednolitym rynku, co podkreślono w sprawozdaniu o konkurencji, musimy dopilnować, aby firmy organizujące gry hazardowe on-line nie wykorzystywały rejestracji w kraju innym niż ten, w którym prowadzą działalność, jako przykrywki dla niezgodnych z prawem praktyk.
Nie mogę się doczekać, aby usłyszeć coś więcej od pana komisarza Barniera. Panie komisarzu! Życzę panu wszystkiego najlepszego na pana nowym stanowisku.
Mairead McGuinness
Panie przewodniczący! Pragnę dodać swoje gratulacje dla pana komisarza Barniera. Panie komisarzu! Nie jest to najłatwiejszy temat, od którego mógłby pan zacząć swoją karierę w Komisji, ale myślę, że pana poprzednik, pan komisarz McCreevy, nie miałby mi za złe powiedzenia, że lubił sobie czasem zagrać. Lubił chodzić na wyścigi i niewątpliwie należał do tych, którzy stawiają zakłady.
Najwyraźniej istnieją dwie szkoły myślenia na ten temat. Jednak pogląd Parlamentu jest bardzo jasny, co wynika z jego rezolucji z 10 marca 2009 r., i myślę, że warto zacytować trzy jej wiersze, a mianowicie: "państwa członkowskie mają prawo regulować i kontrolować rynki gier hazardowych”, bo leży to w ich interesie. Bardzo wyraźnie powiedziano również, że "podmioty oferujące możliwość uprawiania hazardu on-line muszą przestrzegać przepisów prawnych państwa członkowskiego, w którym świadczą swoje usługi” oraz "podejście oparte jedynie na rynku wewnętrznym nie jest odpowiednie w tej jakże drażliwej sferze”.
Nasz problem, jako prawodawców, jak również problem państw członkowskich polega na tym, że rynek nas daleko wyprzedził - postęp w tej dziedzinie wyprzedził istniejące prawodawstwo i będzie nadal je wyprzedzał. Czy nam się to podoba, czy nie, ludzie czerpią przyjemność z hazardu. Osobiście wolę kupować buty, ale innych rajcują inne rzeczy.
Zdecydowanie zgadzam się z tymi, którzy bardzo jasno mówili o problemach związanych z hazardem, czy to w Internecie, czy gdzie indziej. Kiedy osoby uzależnione przekraczają granice tego, jak powinny postępować, powoduje to ogromne problemy społeczne. Nie zapominajmy jednak, że państwa członkowskie same promują loterie, co stanowi prawdopodobnie zalegalizowaną formę promowania możliwego uzależnienia.
Brakuje zatem jasności w tej sferze, ale powtórzę, że problemem dla Parlamentu Europejskiego i UE w ogóle jest brak spójności między państwami członkowskimi, podczas gdy nasi obywatele korzystają z usług spoza swojego własnego kraju i chcą z nich korzystać.
Zielona księga byłaby bardzo na miejscu - dużym wyzwaniem dla pana będzie zebranie informacji dotyczacych tego tematu w jednym źródle. Myślę, że problem polega na tym, iż istnieje ogromny niedosyt informacji i wiedzy, więc zadaniem Komisji jest zaproponować coś, aby rozwiązać ten problem.
Mitro Repo
(FI) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Mówi się, że polityka jest grą, czasem nawet grą losową, ale hazard nie jest tak naprawdę biznesem ani usługą jako taką. Rodzi on ogromnie wiele zła społecznego, które przyciąga działalność przestępczą.
Uzależnienie od hazardu nazbyt często i łatwo wpędza jednostki w trudności finansowe, które mogą również prowadzić do poważnych schorzeń psychicznych. Powtarzając przesłanie wypowiedzi mojej koleżanki, pani poseł Stihler, chciałbym wspomnieć, że w 2008 roku w Finlandii było około 40 tysięcy osób mających problem hazardowy. Gdyby proporcja tych osób w całej UE była taka sama, oznaczałoby to, że w Europie mielibyśmy obecnie ponad 35 milionów ludzi cierpiących na problem hazardowy - a to ogromna liczba! Dlatego myślę, że w przyszłości państwa członkowskie muszą mieć prawo samodzielnie decydować o tym, jak organizować hazard, aby ograniczać potencjalne szkody psychiczne i finansowe. Potrzebne są nam rygorystyczne przepisy, regulacja rynku i bieżąca kontrola sprawowana przez agencje publiczne.
Chciałbym wreszcie podkreślić, jak ważne jest dla nas, abyśmy rozważyli ochronę szczególnie zagrożonych konsumentów oraz niebezpieczeństwa uzależnienia się od hazardu i zachowań nałogowych, jak również podjęcie praktycznych działań w celu zwalczania zorganizowanej przestępczości, która chce na nich korzystać.
Salvatore Iacolino
(IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie, panie komisarzu, gratuluję i witam!
W ostatnich latach byliśmy wszyscy świadkami rozkwitu rynku gier hazardowych w Internecie, przyciągającego uwagę biznesu i mediów. Jest to zjawisko, które angażuje nowe grupy społeczne, a jego cechą charakterystyczną jest używanie wielu środków. Technologia ułatwia dostęp do niego i umożliwia korzystanie z niego rosnącej liczbie konsumentów - często młodych ludzi, którzy generalnie lepiej znają się na komputerach i Internecie.
Marzenie o zmianie swojego życia dzięki grze hazardowej prowadzi często do katastrofalnych skutków, a wiele rodzin wpada w niekorzystne położenie, z którego często nie mogą się wydostać. Ponadto nie można lekceważyć poważnych krzywd spowodowanych brakiem społecznego kontaktu i wzajemnych relacji między hazardzistami w Internecie. Samotność i zasadnicza niewidoczność hazardzistów to cechy uzależnienia, które jest ogólnie nie do przyjęcia. Hazard to zło, które dziś wydaje się być jeszcze w większości ukryte.
Na swoim poprzednim stanowisku, jako prezes instytucji zdrowia publicznego, dokonałem otwarcia specjalistycznego oddziału zajmującego się patologicznym hazardem. Zaproponowany model interwencji okazał się skuteczny, ponieważ w leczeniu łączy się aspekt samej terapii z zapobieganiem, badaniami i rehabilitacją.
Musimy interweniować przez przyjęcie wspólnego stanowiska i dopilnować, aby wszystkie uzależnienia były objęte efektywną formą regulacji. Dotąd bowiem nie było - mówię o nadużywaniu narkotyków, alkoholu, tytoniu, uzależnieniach od jedzenia i Internetu.
Żałuję, że pytanie wysunięte przez 42 członków PE, w tym przeze mnie, nie trafiło na plenarną sesję Parlamentu z powodu sprzeciwu lewicy. Zastanawiam się wobec tego, na ile Komisja faktycznie interesuje się osobami, które zostały oficjalnie uznane za uzależnione od narkotyków lub innych rzeczy i na ile ważną rolę odgrywa w programie Komisji zwalczanie handlu narkotykami.
Sylvana Rapti
(EL) Pani przewodnicząca! Powodem, dla którego czujemy się w Europie bezpiecznie i dla którego Europa funkcjonuje już tak długo jest moim zdaniem jej nieustające poszanowanie dla wrażliwości narodów. Ciągle pojawiający się dylemat, czy pierwsze i ostatnie słowo ma Europa, czy też państwa członkowskie, stanowi poważny problem, a najlepszym tego przykładem jest hazard, szczególnie w Internecie. Internet to ekscytujące miejsce, w którym jednak czają się również bardzo trudne do opanowania zagrożenia. Jednocześnie stosując zasadę konkurencji, która stanowi filar rynku wewnętrznego, nie można pomijać podstawowych zagadnień poszanowania krajowego interesu publicznego. Myślę, że to, co jest potrzebne dla osiągnięcia tej równowagi zostało wyraźnie określone w obu orzeczeniach Trybunału, który z jednej strony rozumie koncepcję interesu publicznego chronionego przez krajowe tradycje i broni jej, a z drugiej sprzeciwia się nieproporcjonalnym środkom, które ostatecznie działają kosztem obywatela.
Świadomi konsultacji toczących się obecnie na forum Rady czekamy na informację, jakie kroki poweźmie Komisja w celu zagwarantowania krajom autonomii w zakresie działania i stworzenia skutecznych podstaw do współpracy, aby można było walczyć z nałogiem i oszustwami. Na zakończenie chciałabym panu pogratulować, panie komisarzu, i powiedzieć, że wierzę we wszystko, co pan powiedział w tej Izbie. Usłyszawszy pańskie słowa, że w tej chwili nie zgadza się pan z literą, ale z duchem - tak, czekam, aby to zobaczyć w praktyce. Powodzenia.
Othmar Karas
(DE) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Przede wszystkim witam pana, panie komisarzu. Miło zobaczyć tu pana, i to siedzącego na tym konkretnym miejscu. W tej sferze mamy de facto do czynienia między innymi z wdrożeniem ram regulacyjnych społecznej gospodarki rynkowej.
Mamy do czynienia z pewnym napięciem. Z jednej strony musimy pójść dalej drogą rynkową, bo musimy wdrożyć zasady rynku wewnętrznego. Z drugiej strony nie możemy zrezygnować z naszego poczucia odpowiedzialności. Z tego właśnie powodu musimy ustanowić pewne ograniczenia na rynku hazardu. Musimy przyjąć naszą odpowiedzialność. Nie możemy pozwolić, aby na rynku hazardu każdy robił, co mu się żywnie podoba, tak jak nie możemy na to pozwolić w odniesieniu do rynku finansowego, a potem zgodzić się, aby to społeczeństwo poniosło tego koszty. Mamy tu do czynienia ze sprawami dotyczącymi edukacji, prania brudnych pieniędzy, przestępczości i swobody hazardu. Musimy je rozpatrywać wszystkie razem.
Nie mamy również żadnych jasnych definicji. Wszyscy mówimy o hazardzie, ale jest wiele różnych rodzajów hazardu, podobnie jak istnieją jego różne definicje. Dlatego cieszy mnie ogłoszenie opracowania zielonej księgi, bo pozwoli nam ona zająć się jednocześnie kwestią definicji, problemami i różnicami w zwyczajach panujących w poszczególnych krajach.
W tej sferze podejście oparte jedynie na rynku wewnętrznym do nikąd nas nie zaprowadzi. Jednak nie powinniśmy stosować tylko jednego podejścia kosztem innego. Potrzebne są nam ramy regulacyjne na szczeblu UE, aby nie skończyło się to tak, że będziemy o tym dyskutowali co roku. Dotyczy to wszystkich: państw członkowskich i różnych operatorów. Działając wspólnie, nie powinniśmy podkopywać uprawnień państw członkowskich, lecz zagwarantować pewność obrotu prawnego na rynku europejskim.
Pier Antonio Panzeri
(IT) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Zdajemy sobie sprawę z różnic, jakie występują pomiędzy różnymi ramami regulacyjnymi poszczególnych krajów i wiemy również, że obecnie zróżnicowane interpretacje europejskiego i krajowego orzecznictwa prowadzą do licznych naruszeń i sporów w państwach członkowskich.
Ze względu na wyzwania wynikające z transgranicznego charakteru serwisów z grami hazardowymi on-line dalszy brak polityki Unii Europejskiej jest niedopuszczalny. Ponadto szybki rozwój Internetu oraz handlu elektronicznego doprowadził w ostatnich latach do wzrostu podaży gier on-line, co wywołało nierozwiązane wciąż problemy transgraniczne.
Z tego powodu jestem przekonany, że europejskie instytucje powinny stawić czoła takim wspólnym wyzwaniom, jak ochrona konsumentów - a konkretniej dzieci - oraz zapobieganie przestępstwom i oszustwom, a także wyzwaniom związanym ze zwalczaniem nielegalnego dostarczania usług bez pozwoleń, z którymi rządy krajowe same nie mogą sobie poradzić.
Komisja powinna zatem zareagować na wnioski Parlamentu i starać się opracować europejskie ramy regulacyjne. Musi to zrobić okazując wymaganą determinację. Panie komisarzu! Nikt nie wątpi w pana dobrą wolę i dlatego mówię panu, że konsultacje są dobrym pomysłem i dobrym pomysłem jest też zielona księga, jednak pod warunkiem, że posłuży ona do określenia właściwych ram prawnych, a nie stanie się celem samym w sobie. Poprzednia Komisja bardzo często sporządzała zbyt wiele zielonych i białych ksiąg, w parze z którymi nie szły jednak decyzje. Wierzę jednak, że zdaje pan sobie sprawę, panie komisarzu, iż potrzebujemy decyzji, a nie tylko słów.
Eija-Riitta Korhola
Pani przewodnicząca! Biorąc pod uwagę stanowiska zajęte jak dotąd w sprawie hazardu i zakładów przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości, Radę, Komisję i Parlament, mogę wyciągnąć następujące wnioski. Praktycznie wszystkie państwa członkowskie oraz Parlament odrzucają zastosowanie zasad kraju pochodzenia i wzajemnego uznawania w tej szczególnej i wrażliwej sferze. Zgadza się z tym Trybunał, który po raz kolejny wyraził to dosłownie w orzeczeniu z września. Dla Komisji orzeczenie to oznacza, że straciła jeden z kluczowych argumentów, na które powoływała się we wszystkich sprawach naruszeń.
Państwa członkowskie mają swobodę określania własnych celów polityki dotyczącej zakładów i hazardu i szczegółowo wyznaczają poziom ochrony, jaki uważają za właściwy dla swoich obywateli. Przez lata Rada i Parlament pracowały ramię w ramię. W latach 2006 i 2007 obie te instytucje uzgodniły wyłączenie hazardu i zakładów z zakresu dyrektywy usługowej oraz dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych.
Zeszłoroczne sprawozdanie pani poseł Schaldemose stanowiło kontynuację prac Rady z czasów prezydencji francuskiej, a ten sam kierunek utrzymano również podczas prezydencji szwedzkiej i hiszpańskiej. Przy okazji sprawozdania pani poseł Schaldemose odpowiadałam za linię EPP i zgadzam się z poglądem pani poseł.
Panie komisarzu! Chciałabym zadać następujące pytanie: Czy zgadza się pan z poglądem, że Komisja powinna wreszcie zacząć pomagać państwom członkowskim w walce z wszelkimi nielegalnymi - czyli niekoncesjonowanymi - ofertami hazardowymi, zamiast poświęcać czas na pytania, na które już udzielono odpowiedzi? A jeżeli tak, to jak się do tego zabierze?
Bogusław Sonik
Pani przewodnicząca! Nie ulega wątpliwości, że rynek hazardu on-line rozwija się w Europie bardzo dynamicznie. Ponad 40% światowego rynku hazardu ogniskuje się właśnie w Europie, generując coraz większe zyski. Na przestrzeni czterech ostatnich lat dochody te wzrosły niemal dwukrotnie: z 6,5 miliarda do 11 miliardów euro. Statystyki te pozwalają twierdzić, że zjawisko to będzie się nadal rozszerzało, i to w wymiarze ponadnarodowym i transgranicznym. Rozwój rynku usług i sieci internetowych oraz przemiany w postawach konsumenckich wymagają reakcji ze strony Unii Europejskiej. Brak regulacji na poziomie wspólnotowym w dziedzinie hazardu on-line to tylko jeden z przykładów, kiedy to instytucje nie tylko nie wychodzą naprzeciw zmianom społecznym, ale wręcz przeciwnie - wykazują brak reakcji na potrzeby zmieniającego się wspólnego rynku europejskiego. Dynamicznie rozwijający się rynek hazardu opierający się na transgranicznych kontaktach i transakcjach potrzebuje wspólnych i klarownych regulacji, aby zminimalizować ryzyko związane z oszustwami, praniem brudnych pieniędzy, ustawianiem zakładów czy uzależnieniem. Przejrzyste i jasne zasady powinny być podstawą funkcjonowania wspólnego rynku, a przede wszystkim powinny chronić europejskich konsumentów przed zagrożeniami.
Trzeba informować konsumentów o ewentualnych negatywnych konsekwencjach gier hazardowych on-line. Młodzi ludzie, jak wspominaliśmy w rezolucji z marca, nie są gotowi do rozróżniania takich pojęć jak szczęście, szansa, prawdopodobieństwo wygranej. Trzeba określić ryzyko, które prowadzi do uzależnienia się młodych ludzi od hazardu. Coraz częściej Komisja nie nadąża, nie tylko w tej sprawie, za niezwykle szybkim rozwojem Internetu i różnego rodzaju aktywności on-line. Czy jedną z przyczyn nie jest fakt, iż Komisja składa się w całości z ludzi, którzy dojrzewali w czasie, kiedy ten elektroniczny świat przedsiębiorczości on-line był tylko przedmiotem powieści futurologicznych?
Komisja musi zainicjować pracę nad rzetelnym opracowaniem analizującym całość problematyki związanej z problemem uczciwości gier hazardowych i ze wszystkimi konsekwencjami prawnymi i społecznymi z tym związanymi. Potrzebna jest jasno określona praktyka europejska i wyznaczenie najwyższych standardów, które potrafią rozróżnić to, co jest uczciwą sportową konkurencją w grach, od brudnego hazardu.
Elena Oana Antonescu
(RO) Regulacja rynku hazardu w Unii Europejskiej stanowi temat delikatny, niezależnie od tego, czy mówimy o hazardzie tradycyjnym, czy on-line. Sektor gier hazardowych on-line rozrósł się w ostatnich latach i obecnie stanowi sferę, w której osiąga się ogromne zyski. Jedni wypowiadają się za zakazem hazardu, inni uważają, że taki zakaz spowoduje dalszy rozwój tej działalności bez jakichkolwiek obowiązujących regulacji.
Zarówno Unia Europejska, jak i państwa członkowskie mają takie same, wspólne cele działań służących poprawie regulacji działalności hazardowej. Chcą chronić nieletnich, znaleźć rozwiązanie problemu uzależnienia, wprowadzić odpowiednie środki nadzorcze dotyczące przejrzystości oraz zasady reklamy, nie mówiąc już o zapobieganiu uzależnieniom i nadmiernemu hazardowi on-line.
Przy braku jakiegokolwiek zharmonizowanego prawodawstwa w tej sferze państwa członkowskie mają swobodę określania co do niej własnych celów politycznych i wymaganego poziomu ochrony. Chociaż cele wydają się być takie same, rozstrzygnięcie sprawy regulacji w tym obszarze nie jest wcale łatwe. Nie możemy jednak zaprzeczać faktom - hazard stanowi ważną działalność gospodarczą, która nie jest w pełni zgodna z zasadami rynku wewnętrznego. Bez ograniczeń wynikających z jakichkolwiek barier technicznych działalność ta jest dostępna zza granicy i generuje zyski idące w miliardy euro.
Orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości nie doprowadziły do żadnego zbliżenia stanowisk osób wyznających różne poglądy co do właściwego sposobu egzekwowania regulacji. Komisja nadal stoi w obliczu paradoksalnej rzeczywistości, gdzie z jednej strony mamy państwa członkowskie, mające właściwość do regulowania tego obszaru, a z drugiej strony organizatorów gier hazardowych, którzy składają skargi na ograniczenia nakładane na nich na szczeblu krajowym.
Nie popieram gier hazardowych on-line. Powiem więcej - jestem przeciwna tej działalności. Uważam jednak, że musimy zacząć do faktów - te gry istnieją. Dlatego musimy opracować zharmonizowane prawodawstwo, które nie tylko ureguluje działania operatorów gospodarczych, ale też, co ważniejsze, zapewni środki pomocy konsumentom. Musimy dopilnować, aby gry hazardowe w Internecie traktowano w sposób odpowiedzialny. Musimy chronić nieletnich i osoby zagrożone. Musimy również zapobiegać uzależnieniom i unikać zorganizowanej przestępczości.
Tamás Deutsch
(HU) Najpierw chciałbym gorąco powitać pana komisarza Barniera i życzyć mu wszystkiego najlepszego w jego działaniach. Panie i panowie! Pozwólcie mi zawrzeć to, co mam do powiedzenia, w trzech głównych punktach.
Po pierwsze, w obecnych czasach, w których - jak mówią eksperci - świat zdominowały mass media i Internet, nie można tak naprawdę dyskutować o hazardzie, a zwłaszcza o grach hazardowych on-line, bez uwzględnienia odnośnych skutków społecznych, kulturowych, dotyczących służby zdrowia i psychicznych. Jest również jasne, co zapisano w decyzji przyjętej przez Parlament rok temu, że gry hazardowe on-line w oczywisty sposób niekorzystnie oddziałują na społeczeństwo. Nie wystarczy wspomnieć o skutkach związanych z rozwojem uzależnień, zorganizowaną przestępczością i praniem brudnych pieniędzy. Nie powinniśmy również zapominać o toksycznych skutkach zakładów sportowych, zwłaszcza że w Europie właśnie głośnym echem odbił się okropny skandal z ustawianiem meczów, niestety powiązany z przedmiotowym zagadnieniem.
Po drugie, moim zdaniem opacznie rozumiemy sprawę, jeżeli uważamy, że regulacja gier hazardowych on-line to problem wolnego rynku. To jest problem dotyczący głównie ochrony konsumentów. Uważam, że w przedmiotowej regulacji należy się skoncentrować na sprawach ochrony konsumentów.
Na koniec, co nie mniej ważne, chciałbym przedstawić dwie propozycje. Potrzebna jest wspólna regulacja na szczeblu europejskim, regulacja oparta na ochronie konsumentów i skoncentrowana na profilaktyce, aby zapobiegać rozwojowi uzależnienia, powiązaniu gier hazardowych on-line ze zorganizowaną przestępczością oraz skandalicznemu ustawianiu meczów, które zagraża zasadzie fair play. Wreszcie konieczne jest, aby Unia Europejska dała zaczątek regulacji, która sięgnęłaby poza jej granice, bo gry hazardowe on-line to problem globalny i uważam, że musimy się zająć również tym aspektem.
Jim Higgins
Pani przewodnicząca! Jak wiele obszarów działalności, również hazard skorzystał na zaawansowanej technologii. Ma to swoje dobre i złe strony. Dobrą stroną jest ułatwienie działania graczowi, jak również ułatwienie kupna i postawienia zakładu. Hazard stanowi źródło ogromnych przychodów dla państw członkowskich, które rozpowszechniło się na wiele szerokich sfer. Kiedyś były to tylko wyścigi i sport, ale obecnie mamy ogromną liczbę innych dziedzin, na przykład zakłady dotyczące wydarzeń politycznych. W Irlandii mawiamy, że można postawić na jedną z dwóch much wspinających się po ścianie. Nastąpił zatem ogromny postęp, jeżeli chodzi o sfery, w których występuje hazard.
Złą stroną jest to, że spotykamy się z oszustwami, ustawianiem meczów, chaosem społecznym i rodzinnym, uzależnieniami od hazardu itp. Zgodnie z danymi Anonimowych Hazardzistów szacuje się, że w samej Wielkiej Brytanii jest około 600 tysięcy osób uzależnionych od hazardu, należących do Anonimowych Hazardzistów. Ten sam problem obserwujemy w Irlandii, zresztą jest to problem powszechny w całej UE.
Sądzę, że orzeczenie ETS musimy rozpatrywać w ten sposób, że do każdego państwa członkowskiego należy ustalenie własnych zasad i przepisów. Potrzebujemy wspólnej polityki, bo hazard przekracza granice. Jest rozpowszechniony w całej Unii Europejskiej. Sądzę, że musimy powrócić do znakomitych zaleceń przedstawionych 10 marca 2009 r., warto im się ponownie przyjrzeć. Na przykład posłowie wzywają państwa członkowskie do ścisłej współpracy w celu rozwiązania problemów społecznych i dotyczących porządku publicznego wywoływanych przez transgraniczne gry hazardowe on-line. Po drugie, musimy chronić konsumentów przed oszustwami i powinniśmy przyjąć wspólne stanowisko, aby móc to robić. Po trzecie, musimy mieć wspólne regulacje dotyczące reklamy, promocji i świadczenia usług w zakresie gier hazardowych on-line. Ostatnie, ale nie mniej ważne, dotyczy kredytu - powinna być wyznaczona jego maksymalna kwota, a na pewno z punktu widzenia wieku powinna obowiązywać definitywna granica wieku.
Pan poseł Panzeri powiedział wcześniej - i słusznie - że dużo tu mówimy o rezolucjach i zaleceniach, i wszystkie one są godne pochwały, ale w końcu musimy je przełożyć na działania. W przeciwnym wypadku pozostaną tylko ambicjami. Mówimy więc o działaniach i mówimy o harmonogramie. Dlatego właśnie z niecierpliwością oczekuję na odpowiedź Komisji.
RadvilMorkūnaitė-Mikulėnien
(LT) Nikt chyba nie będzie podważał faktu, że hazard, podobnie jak inne rodzaje uzależnień, powoduje poważne problemy społeczne, które dotykają nie tylko samego hazardzistę, ale całe społeczeństwo. Jest to złożony problem.
Wraz z szybkim rozwojem Internetu w naszym zglobalizowanym świecie znacznie zwiększyła się skala nowego rodzaju uzależnienia - uzależnienia od gier hazardowych on-line. W ciągu czternastu lat od roku 1996 rynek hazardu potwornie się rozrósł. W miarę jak rośnie rynek, rosną także ogólne przychody z hazardu na świecie. Do czasu wypracowania przez nas wspólnego unijnego systemu regulacji gier hazardowych on-line jedynymi osobami cieszącymi się z tych liczb będą przedstawiciele hazardowego biznesu on-line.
Europejski Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że serwisy hazardowe mogą korzystać ze swobody przepływu i że państwa członkowskie same powinny je regulować, biorąc pod uwagę swoje wartości i tradycje. Na przykład Litwa nadal należy do krajów Unii Europejskiej, w których gry hazardowe on-line są zakazane. Jednak swobodny przepływ usług zapewnia możliwość gry hazardowej, swobodnego dostępu do gier hazardowych on-line i nawet jeżeli zakażemy hazardu w całej Unii Europejskiej, i tak nie ochroni nas to przed hazardem zarejestrowanym w innych częściach świata. Z tego względu konieczne jest stworzenie wspólnego unijnego systemu regulacji gier hazardowych on-line przy uwzględnieniu ochrony grup ryzyka i zwróceniu szczególnej uwagi na ochronę nieletnich oraz kontrolę transakcji.
Jeżeli chodzi o nieletnich, to uzależniają się oni nie tylko od gier hazardowych na pieniądze, ale często również od gier o przepełnionych agresją treściach i charakterze. To również jest ogromny problem.
Mamy tu do czynienia z sytuacją prawie identyczną jak w przypadku emisji CO2, o której tak często debatowaliśmy. W Internecie nie ma granic, więc jeżeli mamy różne zasady i postanowienia dotyczące gier hazardowych on-line, to będzie tak jak w dziedzinie zmian klimatu - dużo gadania, ale niestety mało wyników.
Piotr Borys
(PL) Pani przewodnicząca! Chciałem zadać pytanie do Komisji także w kontekście pytań, które zadał mój kolega, pan Sławomir Nitras, który dzisiaj nie może być obecny z uwagi na problemy komunikacyjne w dojeździe do Strasburga. Po pierwsze, chciałbym zapytać Komisję, czy mogłaby skomentować niedawne zmiany w ustawodawstwach państw członkowskich w kontekście wspólnych orzeczeń Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Po drugie, czy Komisja przewiduje jednak podjęcie działań prawnych celem wprowadzenia wspólnych ram, które mogłyby regulować transakcje związane z grami hazardowymi on line, mając przede wszystkim na uwadze ochronę konsumentów w zakresie walki z uzależnieniem hazardowym, a także przestępczości zorganizowanej, która coraz częściej wchodzi w system, który nie jest do końca weryfikowany i kontrolowany.
W związku z tym, czy zdaniem Komisji wspólne regulacje unijne nie są obligatoryjne w dzisiejszym czasie, w którym państwa członkowskie jednak nie są w stanie zahamować gry swoich obywateli mimo na przykład zakazów. W tym zakresie wydaje się, że regulacje prawne nie są dostosowane do bieżącej sytuacji rozwijającego się rynku usług w Internecie. W związku z tym moje pytanie sprowadza się do tego: jakie działania Komisja Europejska zamierza podjąć w tym zakresie, aby określić być może wspólne ramy prawne, jednolite dla wszystkich państw członkowskich?
Toine Manders
(NL) Chcę pogratulować panu komisarzowi Barnierowi mianowania na stanowisko komisarza, a do tego gorąco powitać go tutaj, bo mamy bardzo wiele do zrobienia.
Dyrektywa usługowa, zwana też "dyrektywą Bolkensteina”, o której tu rozmawialiśmy, nie obejmowała dosłownie hazardu. Uważam to za nieszczęście, za dowód naszego braku odwagi potrzebnej do uznania, że hazard stanowi problem dla konsumentów. Myślę, że stały za tym rządy, którym aż nazbyt zależało na postrzeganiu go jako monopolu państw członkowskich. Skutkiem tego jest prawodawczy groch z kapustą, który wywołuje obecnie ogromną niepewność prawną. Jest to nieszczęście, a wynika ono z braku odwagi, również z naszej strony, potrzebnej aby zbadać problemy. W końcu jak się ma problem, ale się go nie zbada, to trochę jakby chowało się głowę w piasek, na strusią modłę. A przecież to są realne problemy, bo podmioty świadczące usługi hazardowe stale szukają nowych możliwości.
Nasze obecne prawodawstwo oparte jest na fizycznych granicach, choć przecież już dawno temu nastały czasy granic wirtualnych. Dlatego uważam, że powinniśmy zapewnić europejskie podejście do hazardu on-line, wprowadzić czytelniejsze prawodawstwo, zaangażować w to usługodawców i dopilnować ochrony konsumentów oraz uniemożliwienia działania organizacjom przestępczym. Oznacza to jednak również, że musimy odważyć się odejść od sytuacji, w której rządy utrzymują monopol na podstawie orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS), że "monopole są dozwolone jeżeli prowadzi się restrykcyjną politykę” - to się zupełnie wymyka spod kontroli.
ETS stwierdza tak regularnie, a ja sądzę, że musimy się odważyć przyjąć rygorystyczne środki prawne eliminujące wykolejenia i nadużywanie hazardu - nie tylko dla dobra naszych obywateli, ale również po to, aby uniemożliwić działanie organizacji przestępczych. Panie komisarzu Barnier! Mam nadzieję, że zakończy się to sukcesem - ma pan przed sobą ogromne zadanie, więc życzę panu wszystkiego najlepszego.
Być może - i to już moja ostatnia uwaga, pani przewodnicząca - mógłby pan pocieszyć Parlament głębiej analizując wdrożenie dyrektywy usługowej, bo w końcu słyszałem wiele pozytywnych wypowiedzi na ten temat.
Franz Obermayr
(DE) Pani przewodnicząca, w sprawie C-42/07 Europejski Trybunał Sprawiedliwości rozważał, czy Portugalia naruszyła prawo UE zakazując gier hazardowych on-line. Portugalia zakazała firmom organizowania gier losowych w Internecie. Firmy objęte tym zakazem, takie jak BWin i Liga Portuguesa de Futebol Profissional, zaskarżyły go w sądzie i odwoływały się od decyzji aż do ETS. Ich główny argument dotyczył tego, że postępując w ten sposób, Portugalia naruszyła swobodę świadczenia usług i że ostatecznie każdemu przedsiębiorcy powinno się pozwolić świadczyć usługi za granicą. Ponadto każdy obywatel UE powinien mieć swobodę korzystania z usług, co stanowi bierną formę swobody.
Jeżeli chodzi o treść, to swoboda świadczenia usług obejmuje również zakaz dyskryminacji, co oznacza, że państwo nie może postawić zagranicznych usługodawców w sytuacji mniej korzystnej niż sytuacja operatorów krajowych. Z drugiej strony swoboda świadczenia usług obejmuje również zakaz wprowadzania ograniczeń, co oznacza, że każde działanie, które samo w sobie nie ma dyskryminującego charakteru, ale którego celem jest utrudnienie zagranicznym firmom wejścia na rynek, jest oczywiście zakazane. Interesujące jest, że ETS odrzucił tę koncepcję, twierdząc, że swobodę świadczenia usług wolno ograniczyć w zakresie, w jakim zagraża ona interesowi publicznemu, z uwagi na konieczność zwalczania oszustw, zagwarantowania ochrony konsumentów i zapobiegania uzależnieniu od hazardu.
Uzależnienie od hazardu stanowi obecnie poważny problem. W samych Niemczech oficjalnie zaklasyfikowano jako uzależnione od hazardu 200 tysięcy osób, a ofiarami tego uzależnienia coraz częściej pada młodzież. W pewnych badaniach stwierdzono, że ludzie zaczynają grać hazardowo już w wieku lat 13. Z drugiej strony - a problem ten jest nam dobrze znany - z rynku kategorycznie wykluczani są prywatni operatorzy przestrzegający surowych wymogów i mający wdrożone odpowiednie procedury ochrony konsumentów, podczas gdy państwowe monopole hazardowe, wręcz przeciwnie, mogą unikać konkurencji we Wspólnocie, co daje im większą przewagę na rynku.
Mam nadzieję, że ta bardzo trudna i spolaryzowana sytuacja zostanie uwzględniona przy tworzeniu nowych ram regulacyjnych i że Komisja weźmie pod uwagę zagadnienia, które właśnie podniosłem.
Giovanni Collino
(IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Przede wszystkim chciałbym życzyć panu komisarzowi Barnierowi wszystkiego dobrego w jego pracy, bo potrzebujemy, aby wykonano trochę dobrej roboty.
Hazard ze swej natury niesie z sobą psychologiczne implikacje dla poszczególnych graczy oraz wpływa na aspekty kultury i zachowania poszczególnych społeczeństw. Jeśli weźmiemy pod uwagę zagrożenia, z jakimi wiąże się hazard, niedawne orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, które daje każdemu państwu członkowskiemu prawo wyznaczania własnych zasad regulujących zakłady i hazard on-line, jawi się jako sensowne.
Orzeczenie w sprawie Liga Portuguesa potwierdza, że Unia Europejska jest regulowana wewnętrznie dwudziestoma siedmioma różnymi zasadami, na podstawie których każde z państw postanowiło wydać ustawy. Stanowisko to jest całkowicie sprzeczne ze stosowaniem prawa na rynku wewnętrznym, z branżą hazardu i z harmonizacją na szczeblu europejskim.
Podaż, która nie jest rygorystycznie regulowana, będzie miała niekorzystny wpływ na potrzeby i zachowania poszczególnych obywateli UE, a konkretnie mam tu na myśli najbardziej zagrożone grupy i młodzież.
Panie komisarzu Barnier! Prosimy pana o podjęcie kroków zmierzających do stworzenia ram regulacyjnych, w których wyjaśni się obowiązki operatorów i określi wspólne zasady oraz kodeks ich zachowania w celu ochrony wszystkich tych obywateli europejskich, którzy uwielbiają hazard w Internecie.
Milan Zver
(SL) Panie komisarzu! Życzę panu samych sukcesów w pańskiej nowej roli.
Hazard to współczesna forma uzależnienia. Wszyscy o tym wiemy - to rodzaj eskapizmu dla nowoczesnego mężczyzny i kobiety. Mimo to, istnienie gier hazardowych on-line jest faktem, któremu my, politycy, musimy stawić czoła i w odniesieniu do którego musimy znaleźć najlepsze możliwe rozwiązanie. Musimy z jednej strony chronić zasady stanowiące fundament Unii Europejskiej, takie jak swobodny przepływ usług, a z drugiej - chronić konsumentów.
Jednak jaki kierunek mamy przyjąć? Jeżeli krajowym administracjom rządowym państw członkowskich nadamy zbyt szerokie uprawnienia, to wydaje mi się, że nie wyeliminujemy wszystkich wad gier hazardowych on-line. Nie zlikwidujemy też prania brudnych pieniędzy ani innej związanej z tym działalności przestępczej.
Przede wszystkim nie wyeliminujemy monopoli, bo oczywiście taką właśnie pozycję w granicach swoich krajów zdobędą wyspecjalizowani operatorzy. Jestem przeciwny protekcjonizmowi w zakresie hazardu i chciałbym, aby pańska zielona księga faktycznie rozwiązała ten problem z korzyścią dla wszystkich, z korzyścią dla konsumentów i krajowych administracji rządowych oraz z korzyścią dla zasad stanowiących fundament Unii Europejskiej.
Ilda Figueiredo
(PT) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Mamy tu do czynienia ze sprawą o wielkim znaczeniu z punktu widzenia ochrony interesów obywateli i ochrony przed ryzykiem oszustw, które często występują w hazardzie, również tym internetowym.
Państwa członkowskie muszą zachować autonomię i pełne prawo do przyjmowania ustawodawstwa w dziedzinie kontroli nad hazardem, pozostając w zgodzie z tradycjami swoich krajów oraz zapewniając bardziej odpowiedni poziom ochrony konsumentów i interesów obywateli, w tym inwestycje w obszarze społecznym, co ma miejsce w Portugalii.
Z powyższych powodów nie może tutaj być miejsca na stosowanie zasad konkurencji i swobody świadczenia usług. Nie mamy tu do czynienia z usługami normalnego rodzaju, lecz z grą, która ma poważne implikacje dla życia obywateli. Panie komisarzu! Mamy wobec tego nadzieję, że uwzględni pan ten pogląd podczas opracowywania odpowiednich środków, uznając pełne prawo państw członkowskich do dalszego stanowienia prawa na obecnym etapie.
Seán Kelly
(GA) Pani przewodnicząca, dziękuję, że dała mi pani możliwość powiedzenia paru słów na temat tego poważnego międzynarodowego problemu.
Hazard, szczególnie w Internecie, to ukryte uzależnienie i w przeciwieństwie do innych poważnych uzależnień, jak te od narkotyków i alkoholu, nie ma oczywistych fizycznych objawów tej choroby. Po drugie, gry hazardowe on-line są również uzależnieniem nowej generacji, szczególnie często występując wśród młodych ludzi, posługujących się komputerem lepiej niż ich rodzice, w związku z czym uzależnienie to jest niemożliwe do wykrycia i nie można młodzieży przed nim chronić.
Z tego względu cieszy mnie zbliżająca się publikacja zielonej księgi, w której muszą zostać omówione trzy tematy: po pierwsze, ustalenie faktów dotyczących rozpowszechnienia hazardu - dla przykładu podam, że w moim mieście, mającym 10 tysięcy mieszkańców, parę lat temu były tylko dwa punkty przyjmowania zakładów, a obecnie jest ich 18. Po drugie, po ustaleniu faktów potrzebny jest nam program edukacyjny dla młodzieży, rodziców i wychowawców, a po trzecie - prawodawstwo, które obowiązywałoby we wszystkich krajach.
GA Panie komisarzu! Życzę panu wszystkiego najlepszego w tej ważnej pracy.
Andreas Mölzer
(DE) Pani przewodnicząca! W dyskusji dotyczącej tego, czy gry hazardowe on-line mają być wyłączną prerogatywą monopoli, czy powinny podlegać koncesjonowaniu, czy też powinny zostać całkowicie zakazane nie możemy moim zdaniem zapomnieć o tym, jak dramatycznie wzrosło ostatnio uzależnienie od hazardu. Jak wszyscy wiemy, krupierzy w kasynach przechodzą szkolenie psychologiczne pomagające im rozpoznawać graczy wykazujących zachowania związane z uzależnieniem. W razie potrzeby mogą im zakazać gry. Jednak od czasu ogromnego wzrostu liczby oferowanych gier hazardowych on-line problem uzależnień przenosi się rzeczywiście do Internetu. Zagraża on relacjom, pracy i zdrowiu ludzi, którzy ponadto błyskawicznie potrafią zaciągnąć tysiące euro długów.
Kolejnym problemem związanym z tym zagadnieniem jest ochrona młodzieży. Jednak zakazanie młodzieży gry hazardowej do nikąd nas nie zaprowadzi. Istnieją badania, w których wykazano, że w Hamburgu jeden na dziesięciu uczniów w wieku od 14 do 18 lat nielegalnie gra na pieniądze w Internecie - czy chodzi o pokera on-line, czy o stawianie zakładów sportowych. Nie powinniśmy również zapominać, że poza tragicznym losem osób, których to dotyczy i ich rodzin, wywołuje to także koszty dla podatników.
Przewodnicząca
Panie komisarzu! Pozwoli pan, że najpierw pana powitam, bo nie otwierałam tej debaty, a następnie przekażę panu głos, aby odpowiedział pan na te liczne pytania.
Michel Barnier
komisarz. - (FR) Pani przewodnicząca! Dziękuję za słowa powitania, a wszystkim państwu dziękuję za dobre życzenia i słowa zachęty. Jak państwo zrozumieli - i jak już mówiłem na forum tego Parlamentu - przystępuję do tego nowego zadania, które powierzył mi pan przewodniczący Barroso, z wielką determinacją i zdecydowaniem. Pozostanę nawet trochę idealistą. Uważam, że istnieją twórcze idee, szczególnie jeżeli chodzi o projekt europejski.
Pytanie, które zadał właśnie, w bardzo dosłownej formie, pan poseł Harbour, a także inne pytania, w szczególności państwa posłów Schwaba, Gebhard, Rühle i de Jonga, sprowadzają się w sumie do następującej kwestii: Czy Komisja Europejska wykaże tym razem determinację i inicjatywę, a do tego czy wykaże je stosując metody inne niż postępowania w sprawie naruszeń?
Panie i panowie, nie popełnijcie błędu. Oczywiście swoją funkcję pełnię dopiero od 48 godzin. Proszę zatem dać moim współpracownikom i mnie samemu czas, abyśmy mogli popracować i przedstawić państwu zagadnienia w poważny sposób. Jednak tak naprawdę chcę państwu opowiedzieć o nowym podejściu, dlatego, że jest to dla mnie bardzo ważne. Jak powiedziało kilkoro z państwa, w tym pan poseł Karas oraz panie poseł Gebhardt i - chwilę temu - Figueiredo, nie chodzi tutaj o usługę taką jak każda inna. Z tego właśnie powodu mają państwo rację oczekując od Komisji nowego podejścia, począwszy od konsultacji, które właśnie państwu zaproponowałem.
Obecnie państwa członkowskie mogą swobodnie decydować o swoim podejściu do tej kwestii, pod warunkiem, że przestrzegają traktatu. Wszystkie państwa członkowskie uważają, że hazard należy regulować uważnie ze względu na ryzyko, jakie niesie on dla społeczeństwa, ryzyko, które wyraziście i szczegółowo opisano w sprawozdaniu pani poseł Shaldemose, które przeczytałem z wielką uwagą i zainteresowaniem.
Również prace Rady ujawniły znacząco różne opinie, tradycje i praktyki. Zauważyłem, że od czasu, gdy państwa członkowskie postanowiły wyłączyć hazard z zakresu dyrektywy usługowej w roku 2006, Komisja nie konsultowała się z nimi w sprawie inicjatywy europejskiej. A zatem, to właśnie się zmieni. Mój zespół i ja sam będziemy ze swej strony ściśle śledzić działania grupy roboczej Rady. Wiem również, że wiele państw członkowskich chce, aby ograniczono zakres projektu dyrektywy o prawach konsumenta. Potwierdzam, że Komisja nie wyklucza rozwiązań innych niż postępowania w sprawie naruszeń.
Aby określić właściwy sposób, mam zamiar opublikować dokument prezentujący politykę. Choć sam użyłem słów "zielona księga”, muszę w tej sprawie sprawdzić treść i terminy programu prac Komisji oraz przedyskutować to ze swoimi współpracownikami. Opublikujemy jednak dokument przedstawiający politykę w celu uporządkowania przyszłych dyskusji na ten temat. Panie i panowie! Kwestia ta niewątpliwie dotyczy nowego, istotnego rodzaju europejskiej koordynacji.
Oczywiście występuje tutaj wymiar gospodarczy, ale powtarzam, że nie uważam go za jedyny. Są również inne poważne sprawy, które stanowią nie mniejsze wyzwanie dla interesu publicznego. Panowie posłowie Creutzmann, Kirkhope, Paška! Nie potrafię wymienić każdego, kto zabrał głos, ale z uwagą zanotowałem sobie to, co różni koordynatorzy pańskich grup powiedzieli w waszym imieniu.
Jedną z tych kwestii, jedno z tych wyzwań stanowi transgraniczna przestępczość. Czy możliwe jest zwalczanie tego rodzaju przestępczości bez przyjęcia europejskiego podejścia? Moim zdaniem nie. Co więcej, jeżeli nie przyjmiemy europejskiego podejścia do gier hazardowych on-line, nie osiągniemy postępów w stworzeniu wewnętrznego rynku handlu elektronicznego.
Jeżeli chodzi o gry hazardowe on-line, musimy przynajmniej poprawić współpracę między krajowymi władzami regulującymi hazard w Europie. Ponadto zagadnienie to jest na pewno jednym z analizowanych przez grupę roboczą Rady i z tego względu zarówno w zakresie tego zagadnienia, jak i innych Komisja będzie współpracowała z państwami członkowskimi.
Sądzę, że poza wysłuchaniem opinii państw członkowskich - co zamierzam uczynić - będę w dalszym ciągu przysłuchiwał się temu, co mówi się w Parlamencie Europejskim, tak jak robię to dzisiaj rano, i chociaż wyraźnie zrozumiałem, że po różnych stronach tej Izby panują różne i nie zawsze spójne poglądy, to wiem, jaki kierunek wyznaje większość w Parlamencie. W ramach konsultacji służących lepszej koordynacji na szczeblu europejskim będę słuchał Parlamentu i wszystkich zainteresowanych stron oraz stowarzyszeń. W każdym razie w najbliższych dniach to właśnie zaproponuję moim kolegom komisarzom.
Pani przewodnicząca! Mówiłem o wyzwaniach i próbach, powrócę więc do nich na zakończenie. Oczywiście do problemów, z którymi boryka się społeczeństwo należy problem uzależnień, który jest niezmiernie ważny i który został zaakcentowany w państwa sprawozdaniu, a do tego dochodzi jeszcze zagadnienie nieletnich. Musimy mieć ścisłe limity, aby nieletni nie mogli grać hazardowo. Nad tą sprawą pracują wszystkie państwa członkowskie, ale w niezorganizowany sposób. Dlatego właśnie uważam, że w tej sferze konieczna jest europejska koordynacja.
Aby wykonać dobrą robotę, trzeba najpierw właściwie zrozumieć problem, i również dlatego przyjmuję wniosek wyrażony przez wielu z państwa, aby dokument Komisji przedstawiający politykę zawierał więcej liczb i wiarygodnych danych statystycznych poza tymi niedawno podawanymi. Z tego względu będę próbował dopilnować - o co właśnie wnioskowały szczególnie panie poseł Stihler i McGuiness - aby poza jasnymi kierunkami polityki, przez co rozumiem nie tylko słowa, ale również proponowane decyzje, dokument Komisji zawierał przede wszystkim możliwie najdokładniejszą diagnozę wszystkich tych spraw.
Pani przewodnicząca! Chciałbym jeszcze powiedzieć ostatnie słowo na temat związany z przedmiotową sferą hazardu, którym jest finansowanie sportu. Mówię to w dodatku jako ktoś, kto poświęcił ponad 10 lat życia na organizowanie działalności sportowej. Już za parę dni zainaugurowane zostaną Igrzyska Olimpijskie w Vancouver, a ja mam przywilej bycia współprzewodniczącym komitetu organizacyjnego Igrzysk. Wiem zatem, że zorganizowanie wielkich wydarzeń sportowych kosztuje i że w którymś miejscu sieci finansujące są powiązane z hazardem.
Ponadto właśnie z tego powodu wiele państw członkowskich finansujących sport z hazardu chce również ochronić krajowe praktyki lub ustawodawstwo. Komisja prowadzi obecnie badania nad finansowaniem sportu, aby lepiej zrozumieć te wszystkie zagadnienia. W przyszłym tygodniu w Brukseli zostanie również zorganizowana konferencja, a w dokumencie politycznym, który państwu przedstawię, nawiążemy także do tych sieci, które finansują wydarzenia i sport przy pomocy hazardu.
Panie i panowie! Wszystkich państwa uważnie wysłuchałem i jestem państwu bardzo wdzięczny za różnorodność i wysoki poziom państwa przemówień. Będę nadal państwa słuchał. Zarówno niezależnie od Parlamentu, jak i razem z nim będę się konsultował ze wszystkimi zainteresowanymi stronami. Dlatego na podstawie dokumentu prezentującego politykę, który prawdopodobnie - jeśli kolegium wyrazi zgodę - będzie miał formę zielonej księgi, umówię spotkanie z państwem, nie później niż tej jesieni, abyśmy mogli osiągnąć cel, którym jest większa konsekwencja i ustanowienie tej znakomitej formy koordynacji na szczeblu europejskim.
Przewodnicząca
Panie komisarzu! Dziękuję panu bardzo za tę pełną i napawającą optymizmem odpowiedź.
Zamykam debatę.
Oświadczenia pisemne (art. 149)
Sławomir Witold Nitras  
na piśmie. - Na samym początku chciałbym zwrócić państwa uwagę na znaczenie hazardu internetowego w dzisiejszym świecie. W debacie, która właśnie się toczy, mamy do czynienia z kilkoma kwestiami, które moim zdaniem powinny zostać jak najszybciej rozwiązane, najlepiej na poziomie wspólnotowym. W swoim orzeczeniu Europejski Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że regulacja prawa hazardowego leży w gestii państw członkowskich, które zaostrzają swoje przepisy w tej materii. Nie tylko w Polsce, ale również w innych krajach pojawiają się głosy, że należy znacznie ograniczyć możliwość uprawiania hazardu w sieci. Moim zdaniem jest to krok w dobrym kierunku, który ma na celu wprowadzenie jasnych i jednolitych przepisów z uwzględnieniem zasad dotyczących bezpiecznego Internetu. Z drugiej jednak strony gry hazardowe on line częstokroć wykraczają poza zasięg terytorialny jednego państwa. Rodzi to poważne konsekwencje nie tylko prawne, ale również finansowe. Pytanie, które ustawodawstwo stosować i w jakim zakresie, pozostaje wciąż bez odpowiedzi. Byłbym zdania, że Unia Europejska, której jednym z podstawowych zadań jest zapewnienie bezpieczeństwa swoich obywateli, powinna wprowadzić regulacje na poziomie europejskim, a także zapewnić ich skuteczne egzekwowanie.
(Posiedzenie zostało zawieszone o godz. 11.25 i wznowione o godz. o 12.00)
