Milieukwaliteitsnormen op het gebied van het waterbeleid (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing van Anne Laperrouze, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake milieukwaliteitsnormen op het gebied van het waterbeleid en tot wijziging van de Richtlijnen 82/176/EEG, 83/513/EEG, 84/156/EEG, 84/491/EEG, 86/280/EEG en 2000/60/EG (11486/3/2007 - C6-0055/2008 -.
Anne Laperrouze
rapporteur. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, dames en heren, het verslag dat we vandaag ter tweede lezing aanbieden is het resultaat van teamwork, en dankzij dit teamwork zijn we tot een overeenkomst gekomen met het Sloveense voorzitterschap en de Europese Commissie. Het was voor mij erg prettig om samen met mijn mederapporteurs uit de fracties te zoeken naar een compromis. Ik had het geluk te mogen werken met competente en ervaren collega's, die zorgvuldig hebben geluisterd en aanwezig waren tijdens de onderhandelingsbijeenkomsten. Ik wil hen hiervoor hartelijk danken, en ik wil ook mijn dank uitspreken aan het secretariaat van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, de fractieadviseurs en mijn assistent, Sylvain Maréchal.
Ik gebruik het woord teamwork omdat we uitstekend hebben samengewerkt met de vertegenwoordigers van het Sloveense voorzitterschap, die rekening hielden met de aanbevelingen van het Parlement, en met de vertegenwoordigers van de Europese Commissie, die ons antwoorden gaven die het voor ons makkelijker maakten om dit voorstel voor een richtlijn te begrijpen. Ik denk dat we allemaal de vruchten van onze samenwerking kunnen herkennen in de compromisamendementen die worden ingediend voor de stemming van morgen. Ik wil dus iedereen bedanken voor zijn hulp aan mij bij mijn taak als rapporteur voor dit technische dossier.
Ik kom nu op de inhoud. In de kaderrichtlijn water wordt een strategie vastgesteld om de chemische verontreiniging van water te bestrijden. Dit voorstel voor een dochterrichtlijn richt zich middels het vaststellen van milieukwaliteitsnormen op het waarborgen van een hoog beschermingsniveau tegen de risico's die bepaalde stoffen vormen voor het aquatisch milieu.
Ik zal de belangrijkste voordelen van deze compromistekst noemen. We hebben twee hoofdbeginselen geïntroduceerd: het beginsel dat de vervuiler betaalt en het beginsel van prioriteitscorrectie bij de bron. De belangrijkste aspecten zijn van praktische aard. De overgangsgebieden voor overschrijding, opnieuw gedefinieerd als mengzones, zijn niet langer meer eenvoudigweg gebieden die worden vastgesteld, maar dienen nu als hulpmiddel voor het onderstrepen van een probleem, en het is derhalve aan de lidstaten om de corrigerende maatregelen te beschrijven.
Het belangrijkste doel van deze richtlijn was het harmoniseren van normen op communautair niveau. Het is dan natuurlijk aan de Commissie om de richtsnoeren voor het harmoniseren van inventarissen, emissies, lozingen en mengzones te definiëren. Dat hebben we bereikt. We hebben ook kunnen waarborgen dat er meer rekening wordt gehouden met de situatie van grensoverschrijdende oppervlaktewaterlichamen tussen lidstaten, maar ook uit derde landen.
Met betrekking tot aanvullende stoffen had het Parlement gehoopt om een consistent aantal toe te voegen. Op basis van een eerste filtering heeft de Commissie 13 stoffen geselecteerd waarvan zij vindt dat deze reden tot bezorgdheid bieden. In het compromis wordt duidelijk bepaald dat de Commissie op basis van wetenschappelijke gegevens 24 maanden de tijd heeft om zich uit te spreken over de definitieve classificering en om de relevante grenswaarden voor te stellen. Dit betekent een tamelijk behoorlijke vooruitgang, omdat deze stoffen in hoofdzaak bestaan uit PCB's, vrij cyanide, EDTA, dioxines en bisfenol.
Over de stekelige vraag betreffende sedimenten en biota, bij gebrek aan wetenschappelijke overeenstemming wordt in het compromis bepaald dat lidstaten deze zaken in de gaten moeten houden teneinde de langetermijntrends te bepalen van de stoffen die zich hier ophopen.
Tot slot, verrast als zij waren door het feit dat het voorstel geen nieuwe maatregelen bevatte om de emissies te bewaken, hebben europarlementariërs in het compromis bedongen dat artikel 7 bepaalt dat de Commissie op basis van verslagen van lidstaten de effectiviteit zal evalueren van bestaande wetgeving en van de voortgang bij het verlagen van de hoeveelheid mengzones, en vervolgens amendementen zal indienen of relevante wetgeving zal voorstellen.
Gezien deze voortgang zou ik de leden willen vragen om dit compromispakket te ondersteunen.
Stavros Dimas
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, vandaag bespreken we een van de meest cruciale uitdagingen voor het milieubeleid: de bescherming van onze waterbronnen, voor ons welzijn en voor dat van toekomstige generaties.
Ik wil beginnen met het feliciteren van de rapporteur, mevrouw Laperrouze, en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, met het uitstekende werk dat zij hebben verricht, en met hun medewerking aan deze richtlijn.
Zoals u zich zult herinneren was er in de kaderrichtlijn water, het belangrijkste wetgevende instrument voor EU-beleid inzake de bescherming van water, ruimte gelaten voor verdere wetgeving die noodzakelijk was op twee gebieden: Europese kwaliteitsnormen voor grondwater en Europese kwaliteitsnormen voor prioritaire stoffen in oppervlaktewater.
De grondwaterrichtlijn werd aan het eind van 2006 goedgekeurd door middel van de overlegprocedure. Vandaag moet het Europees Parlement in tweede lezing een besluit nemen over de voorgestelde richtlijn inzake milieukwaliteitsnormen voor prioritaire stoffen in oppervlaktewater. In de richtlijn worden geharmoniseerde kwaliteitsnormen bepaald voor de 33 opgenomen stoffen, zodat het basisconcept van een goede waterkwaliteit wordt uitgedrukt in vaste numerieke waarden die zijn gebaseerd op de best beschikbare wetenschappelijke gegevens en kennis. De richtlijn zal zo bijdragen aan het bereiken van een hoog niveau voor de bescherming van het aquatisch milieu en de volksgezondheid. Dit is bovendien het doel van de kaderrichtlijn water.
De Commissie is vastbesloten om de handhaving van deze richtlijn en de kaderrichtlijn water scherp in de gaten te houden. De Commissie is eveneens voornemens om de beschikbare informatie over de aanwezigheid en gevolgen van stoffen die niet zijn opgenomen in de lijst van prioritaire stoffen of in de lijst van prioritaire gevaarlijke stoffen, te volgen en te evalueren. Zij is voornemens om voorstellen in te dienen voor het aannemen van eventuele verdere noodzakelijke maatregelen.
In de loop van het onderhandelingsproces hebben de interventies van het Parlement over diverse belangrijke kwesties bijgedragen aan het behoud van het ambitieuze niveau van de doelstellingen die oorspronkelijk door de Commissie waren voorgesteld. Dit geldt met name voor de volgende belangrijke punten: de verdere herziening van de lijst met prioritaire stoffen, die nu duidelijk is gekoppeld aan milieukwaliteitsnormen en binnen twee jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn zal worden voorgesteld; de lijst van mogelijke stoffen die moeten worden onderzocht wanneer de bestaande lijst is herzien; en de criteria voor het inventariseren van emissies, lozingen en lekken, en die voor mengzones.
Ik wil ook even kort stilstaan bij de kwestie van emissiebeheersing van verontreinigende stoffen. Zoals u weet, voorziet de kaderrichtlijn water in een aanpak die emissiebeheersing koppelt aan milieukwaliteitsnormen. Emissiebeheersing wordt in grote mate geregeld door bestaande communautaire wetgeving. Naast emissiebeheersing krachtens de richtlijnen inzake de behandeling van stedelijk afvalwater, de verontreiniging door nitraten uit agrarische bronnen, en geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging (richtlijnen die al van kracht waren toen de kaderrichtlijn water in 2000 werd goedgekeurd), zijn er in de tussentijd meer dan 30 communautaire wetgevende instrumenten vastgesteld of voorgesteld door de Commissie. Ik noem er enkele bij wijze van voorbeeld: de REACH-verordening, de verordening betreffende persistente organische verontreinigende stoffen, de richtlijn inzake mijnbouwafval en de beperkingen voor het gebruik van stoffen krachtens de richtlijn inzake bestrijdingsmiddelen en de richtlijn voor de beperking van de verspreiding en het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen.
We zijn dan ook van mening dat de lidstaten over voldoende wetgevingsinstrumenten beschikken om de doelstellingen van de kaderrichtlijn water te bereiken.
Daarnaast zal de Commissie de noodzaak van verdere beheersmaatregelen op communautair niveau beoordelen en, indien noodzakelijk, voorstellen indienen tijdens de herziening van de lijst met prioritaire stoffen. De Commissie zal eveneens de noodzaak beoordelen om prioritaire stoffen te classificeren als prioritaire gevaarlijke stoffen, waarbij rekening wordt gehouden met nieuwe informatie die beschikbaar wordt gemaakt, en met de nieuwste ontwikkelingen binnen de reikwijdte van de REACH-verordening.
Ik wil afsluiten door nogmaals mijn tevredenheid uit te spreken over het werk dat gezamenlijk is verzet, en dan met name door de rapporteur. Ik bevestig opnieuw de volledige steun van de Commissie voor het compromispakket van maatregelen waarover overeenstemming is bereikt voor dit zeer belangrijke wetgevingsinstrument in tweede lezing.
Robert Sturdy
namens de PPE-DE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Laperrouze feliciteren. Ze is een uitstekende rapporteur geweest en ik heb met veel plezier met haar samengewerkt. Ik ben zeer verheugd dat de Commissie heeft gezegd dat zij dit verslag zal onderschrijven.
De voorgestelde richtlijn - en ik zal niet alles herhalen wat mevrouw Laperrouze al heeft behandeld, maar ik moet hier wel enkele eigen opmerkingen aan toevoegen - is een dochterrichtlijn van de kaderrichtlijn water en waarborgt het definitieve stukje wetgeving voor water van een goede kwaliteit voor verschillende lidstaten. Samen met de rapporteur, de Raad en de Commissie hebben we veel besprekingen gehad, en ik denk dat we het uiteindelijk eens zijn geworden over een compromispakket dat we allemaal kunnen onderschrijven. Ik dring er bij iedereen op aan, zoals ook de rapporteur deed, om vóór te stemmen. Ik ben van mening dat het een evenwichtig pakket is: het milieu wordt beschermd, de waterkwaliteit voor onze burgers wordt verhoogd, en de belasting voor de economie is redelijk, en ik denk dat dit eveneens belangrijk is. Tijdens de onderhandelingen hebben we vele besprekingen gevoerd met NGO's en de industrie en we zijn met een voorstel gekomen dat uitstekend is.
Het voorstel beperkt de concentratie van chemische stoffen, gevaarlijke groepen met inbegrip van zware metalen, enkele bestrijdingsmiddelen en andere gevaarlijke stoffen in oppervlaktewater. Het is zeer sterk gebaseerd op het beginsel van preventieve acties. De lidstaten kunnen, zoals de rapporteur al zei, mengzones aanwijzen, waar concentraties van chemische stoffen de relevante milieukwaliteitsnormen onder bepaalde omstandigheden kunnen overschrijden, maar deze moeten natuurlijk wel met grote zorgvuldigheid worden bewaakt. We hebben zones die kunnen worden aangewezen als mengzones in grensoverschrijdende waterlichamen, een uitstekend stuk wetgeving. Er staat hier dat de lidstaten informatie zullen verzamelen, inclusief kaarten. Ik denk dat het moeilijk wordt om de kaarten te verkrijgen, maar dat zullen we evengoed wel oplossen. Het voorstel voorziet in het vaststellen van een stroomgebiedbeheersplan, baggerwerk en zeescheepvaart, zelfs dit leidt tot lozingen en emissies. De achteruitgang van prioritaire stoffen kan nu plaatsvinden, vooropgesteld dat het de kaderrichtlijn water bereikt.
Dames en heren, ik wil u nog één gedachte meegeven. Water is een eerste levensbehoefte, deze richtlijn is verschrikkelijk belangrijk. Zelfs op Mars is het een eerste levensbehoefte.
Marie-Noëlle Lienemann
namens de PSE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, ook ik wil mevrouw Laperrouze en alle schaduwrapporteurs, evenals het Sloveense voorzitterschap bedanken voor het werk dat ze hebben verricht.
Dit is de laatste dochterrichtlijn krachtens de kaderrichtlijn water en het was voor ons erg belangrijk om tot een compromis te komen dat een werkelijke vooruitgang laat zien voor wat betreft onze ambitie om de verontreiniging te bestrijden, en dan met name de chemische verontreiniging van water. We horen dagelijks in het nieuws hoezeer de aanwezigheid van PCB's onze communautaire waterbronnen aantast.
Mevrouw Laperrouze heeft alle punten aangegeven waarop we vooruitgang hebben geboekt. Natuurlijk zouden we, zoals altijd bij een compromis, meer hebben willen bereiken, maar ik denk dat we een goede basis hebben gelegd. We zullen eenvoudigweg waakzaam blijven omdat er nu veel afhangt van de Commissie, en we hopen dat zij bij het nemen van maatregelen om de bevindingen van wetenschappelijke deskundigen te ondersteunen, laat zien dat ze zeer ambitieus is met betrekking tot het classificeren van toekomstige prioritaire stoffen en prioritaire gevaarlijke stoffen, de befaamde dertien stoffen die in de zeer nabije toekomst moeten worden geclassificeerd. We zullen er ook voor zorgen dat er wordt gewaarborgd dat de huidige wetenschappelijke onzekerheid met betrekking tot sedimenten en biota niet zal leiden tot een soort zachte focus die de Europese Unie op de lange termijn vrijwaart van inspanningen om de kwaliteit van die biota en sedimenten te begrijpen en te verbeteren.
Tot slot is er de behoefte om de mengzones en de kennis van verontreinigende stoffen en bronnen van verontreiniging te verbeteren, samen met het bewaken van emissies. Wij zullen er voor zorgen dat het Parlement waakzaam blijft en ik dank de commissaris voor het aangeven dat de Commissie naast de bepalingen in het compromis waarover we gaan stemmen, informatie wilde verstrekken over de tenuitvoerlegging van de kaderrichtlijn water en dat zij, indien noodzakelijk en wanneer er vertraging ontstaat in de lidstaten of wanneer er twijfels moeten worden uitgesproken, aanvullende maatregelen zal voorleggen om te waarborgen dat we inderdaad in 2015 water zullen hebben dat aanvaardbaar is voor het milieu, overeenkomstig onze stemming in 2000.
Chris Davies
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de rapporteur is lid van mijn fractie en een goede collega, dus het Huis begrijpt wel dat ik haar overeenkomst zal verdedigen. Misschien hadden we meer kunnen doen, wellicht hadden we hier of daar nog een chemische stof kunnen opnemen in het pakket, maar de wetenschappelijke opvattingen zijn verdeeld, en de politieke wil is niet altijd sterk. Dit kan in de woorden van de vorige rapporteur worden omschreven als "zo goed mogelijk”.
Ik vind dat het waterbeleid een van de successen van het Europees milieubeleid is. Ik ben van mening dat we eer moeten betonen aan het werk van de Commissie van de afgelopen jaren en zeker aan mevrouw Lienemann voor haar werk aan de kaderrichtlijn water van ongeveer zeven jaar geleden. Zelfs wanneer er geen grensoverschrijdende kwesties meespelen, heeft de gezamenlijke vastbeslotenheid om de verontreiniging aan te pakken van zowel de afgelopen als de huidige jaren, geleid tot investeringsniveaus om een verbetering van de waterkwaliteit te garanderen die ver zijn uitgestegen boven de niveaus die zouden zijn bereikt als de lidstaten dit afzonderlijk hadden moeten regelen. De wetgeving die we hebben gecreëerd, is in dit opzicht duidelijk. Verontreiniging is aanwijsbaar en meetbaar. De vereisten om verontreiniging te voorkomen zijn handhaafbaar en deze wetgeving brengt ons een stapje verder naar het introduceren van verdere beperkingen voor een reeks chemische stoffen, bestrijdingsmiddelen en verontreinigende stoffen die een risico vormen voor het aquatisch en zeker het menselijk leven.
Maar we zien ook verslagen van het Europees Milieuagentschap dat er veel gevallen zijn waarin lidstaten er niet in slagen om de wetgeving zo effectief en adequaat te handhaven als het geval zou moeten zijn. Dus laten we, bij deze teneur van goedkeuring in het Huis over de aard van deze wetgeving en de positieve richting die Europa uitgaat wanneer het gaat om de kwaliteit van water, ook naar de Commissie kijken en zeggen: "u hebt de bevoegdheden om te onderzoeken, om te handelen en om te handhaven, gebruik deze bevoegdheden alstublieft”.
Margrete Auken
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DA) Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mevrouw Laperrouze bedanken voor haar vriendelijke, voorkomende samenwerking. Het bleek mogelijk te zijn om ondanks alles een spoor van de positieve resultaten van de eerste lezing vast te houden, maar niettemin is wat we hier vandaag hebben een zwakke vertoning. Het meeste van wat we hadden bereikt is verloren gegaan als gevolg van het lobbyen door de agrochemische industrie en de minder efficiënte openbare regelgevende instanties. Wat we hier vandaag bespreken, zijn de trieste restanten.
Ons overkoepelend doel is om de waterkwaliteit van Europese rivieren en meren geleidelijk te verbeteren. Het overvloedig gebruik van bestrijdingsmiddelen in de landbouw en giftige industriële lozingen moeten aan banden worden gelegd en er moeten strenge vereisten worden afgedwongen met betrekking tot de kwantiteit van prioritaire stoffen of prioritaire gevaarlijke stoffen die zijn toegestaan in water. De zwakte van het voorliggende verslag is dat er geen echte politieke wil bestaat om meer stoffen in detail te onderzoeken. Het is al duidelijk geworden dat het huidige systeem, waarin stoffen op de lijst worden onderzocht en er nieuwe stoffen aan worden toegevoegd, in het gunstigste geval te langzaam werkt. Als het voorzorgsbeginsel van kracht zou moeten blijven, zou een aantal andere stoffen moeten worden onderzocht, maar die kans laten we door onze vingers glippen.
Bovendien is het niet duidelijk waaraan een stof moet voldoen om zo gevaarlijk te worden genoemd dat deze volledig moet worden verboden. We hebben een aantal stoffen overgehouden die naar alle waarschijnlijkheid uiterst gevaarlijk zijn, maar waarvan de Commissie weigert om deze stoffen definitief te verbieden. Dit is onaanvaardbaar: als een stof gevaarlijk is, is deze gevaarlijk. We moeten in de gaten houden of de Commissie aan de slag gaat met het onderzoeken van deze stoffen of dat ze blijft weigeren om een standpunt in te nemen op basis van het feit dat ze over onvoldoende informatie bezit. Als dat het geval is, moet ze de gegevens gaan verzamelen.
Er zijn enkele verbeteringen. Landen moeten nu bijvoorbeeld bronnen van verontreiniging in kaart brengen en hierbij ook concentraties van sediment en biota opnemen. Bovendien mag de Commissie niet wachten tot 2025, wat zij graag had gewild, met het herzien van de situatie. Een dergelijke herziening moet in 2018 plaatsvinden.
Ja, we zullen vóór dit verslag stemmen. We zijn gauw tevreden na de neergang zoals we die na de eerste lezing hebben gezien.
Wiesław Stefan Kuc
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, er zijn duizenden bronnen van verontreiniging van oppervlakte- en grondwater, niet alleen de landbouw en de agrovoedingsindustrie, mijnen en chemische fabrieken, maar ook huishoudens.
Wanneer er geen waterzuiveringsinstallatie is, stoppen we steeds grotere hoeveelheden gif in onze schaarse waterbronnen. Stortplaatsen zijn een bron van vele giftige stoffen en biologische afvalwaterzuiveringsinstallaties kunnen het afval dat hiervandaan komt niet reinigen, omdat de bacteriën zelf verontreinigd raken. Afzettingen op de bodems van meren en kunstmatige reservoirs bevatten eveneens giftige stoffen. Hoe maken we dat schoon, dat is het probleem. Als dit verontreinigd water in de zeeën of oceanen stroomt, verontreinigt het de hele aarde, en dit is wat er na verloop van tijd gebeurt. Het verwijderen van deze afzettingen uit de reservoirs is zeer kostbaar en er zijn geen technologieën om dit te doen.
Ik zou het ook nogmaals willen hebben over de duizenden tonnen verouderde bestrijdingsmiddelen die ons water systematisch vergiftigen en die al diepten van 1 000 meter hebben bereikt. Daarom is onze fractie van mening dat de richtlijn ondanks de kosten meer aandacht zou moeten besteden aan het beschermen van water.
Jens Holm
namens de GUE/NGL-Fractie. - (SV) De bedoeling van deze richtlijn was het vastleggen van milieukwaliteitsnormen voor een aantal gevaarlijke chemische stoffen en daardoor waterlichamen te beschermen tegen chemische en andere schadelijke stoffen. Helaas zijn de lobbyisten bedreven geweest in het beïnvloeden van zowel de Europese Commissie als de Raad van Ministers. Nu deze kwestie voor de tweede lezing komt, zijn de goede bedoelingen helaas behoorlijk verwaterd. Een voorbeeld hiervan is dat slechts 11 van de 29 chemische stoffen waarvoor we wilden dat het Parlement toezichtsbevoegdheden kreeg, nu als gevaarlijke stoffen worden geclassificeerd. Er zijn geen concrete eisen voor lidstaten om aan de reductiedoelstellingen te voldoen. Niettemin is dit compromis beter dan wat de Commissie oorspronkelijk voorstelde. Dus steunt de GUE/NGL-Fractie het voorstel, maar u kunt er zeker van zijn dat we de zaak nauwgezet zullen volgen en streven naar een waarborg voor een betere bescherming van onze waterlopen in de toekomst. Wanneer het tijd is voor de herziening, hopen we dat er een verdere verscherping zal zijn. Ik heb een vraag voor commissaris Dimas, die hier vanavond is: wat zou u er van vinden als individuele lidstaten verder zouden willen gaan en uitgebreidere maatregelen zouden willen nemen dan in deze richtlijn staan? Als individuele lidstaten meer stoffen zouden willen classificeren dan nu worden genoemd in dit compromis, zou u ze dan door laten gaan en dus strengere wetgeving aannemen?
Johannes Blokland
namens de IND/DEM-Fractie. - (NL) Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik rapporteur, collega Laperrouze, bedanken voor al het werk dat zij heeft gedaan in de onderhandelingen met de Raad.
Ik denk dat we een heel goed compromispakket voor ons hebben liggen op het gebied van waterkwaliteitsnormen. Ik ben vooral verheugd dat het concept van de mengzones gehandhaafd blijft. Ik heb daarover wel een vraag aan commissaris Dimas.
Uit het oogpunt van haalbaarheid is het een belangrijk concept, mits natuurlijk het milieu er niet noemenswaardig onder lijdt. In de kaderrichtlijn water wordt gevraagd om de zuiveringsinspanning voor drinkwater terug te dringen. Drinkwaternormen zijn strenger dan de waterkwaliteitsnormen. In het oppervlaktewater zijn diverse innamepunten voor drinkwater aanwezig en in de praktijk kan het voorkomen dat de innamepunten zich redelijk dicht bij een vervuilende puntbron bevinden waardoor een dergelijk innamepunt in een mengzone kan liggen en waardoor de zuiveringsinspanning juist toeneemt voor waterzuiveringsbedrijven. Kan commissaris Dimas mij toezeggen dat hij er alles aan zal doen om te voorkomen dat mengzones een probleem opleveren voor drinkwaterinnamepunten?
Richard Seeber
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur en de Commissie bedanken voor het zeer constructieve werk dat voor dit voorstel is verricht.
Ik wil het Huis er aan herinneren dat dit een compromispakket is. Het compromis dat hier is onderhandeld, is zeer goed, en het is zeker weer een nieuw stukje in de puzzel van uitstekende waterkwaliteit in Europa. Ik wil wel benadrukken dat Europa het werelddeel is, of de politieke entiteit, dat veel waarde hecht aan het milieu en zeer hoge normen oplegt. Het kan zijn dat ons doel sneller bereikt kan worden, maar als we Europa vergelijken met andere delen in de wereld, kunnen we zeggen dat we een zeer hoge norm hebben bereikt, en die norm moet worden behouden en verder worden verbeterd.
In deze context wil ik de Commissie ook herinneren aan het feit dat we effectief moeten zijn in het verkopen van deze successen, die we onbetwistbaar hebben behaald op het gebied van het Europees milieubeleid, en met name voor het waterbeleid. Met name het Ierse referendum laat echter zien dat we er nog niet in zijn geslaagd om dit succesverhaal uit te dragen. Europa is zeer succesvol op milieugebied, maar slechts weinig Europese burgers zijn zich bewust van de leidende rol van Europa. Het kan wel zo zijn dat de lobbyisten het compromis in enige mate hebben verwaterd, maar er zijn ook andere lobby's die hebben geholpen om te waarborgen dat het compromis inderdaad de noodzaak oplegt voor een veeleisende inspanning van de kant van industriële bedrijven, landbouwers en andere vervuilers.
Ik wil u in deze context er aan herinneren dat water zeker een van de elementen is waarop we in de toekomst meer politieke aandacht moeten richten. Ik moet de commissaris vragen om te letten op de toekomstige ontwikkeling van het waterbeleid, omdat met name de klimaatverandering ons voor nieuwe problemen zal stellen, en het belang van water voor de economie en het menselijk leven zal sterk toenemen.
Over het geheel genomen is het een evenwichtig compromis, en ik vraag al mijn collega's om het te steunen. Het was niet mogelijk om meer te bereiken.
Dorette Corbey
(NL) Voorzitter, ik wil graag de rapporteur, mevrouw Laperouze, bedanken voor haar werk dat heeft geleid tot een goed akkoord in tweede lezing. Schoon oppervlaktewater is natuurlijk erg belangrijk. Er zijn voortdurend berichten over te veel kwik en andere schadelijke stoffen in de vis. Dat is ongezond voor mens en milieu en daar moeten we zeker wat aan doen. Het resultaat dat nu voorligt, is een goede balans tussen milieubescherming, aan de ene kant, en kosteneffectiviteit voor bedrijven, voor waterschappen en voor overheden, aan de andere kant. Het Europees Parlement heeft met succes aangedrongen op een aantal verbeteringen. Zo moeten mengzones in de buurt van lozingspunten waar een hogere vervuiling is toegestaan, duidelijk afgebakend worden en lidstaten moeten aangeven hoe de mengzones in de toekomst verkleind kunnen worden.
Het Parlement heeft ook een beleid voor de toekomst: de stoffen die mogelijk schadelijk zijn, moeten op een aparte lijst komen voor nader onderzoek. Ik steun dit van harte.
Verder sluit ik me aan bij de vraag die collega Blokland stelde aan commissaris Dimas over de lozingspunten en de drinkwaterinnamepunten in de mengzones.
Verder zou ik graag aandacht willen vragen voor een aantal bronmaatregelen, vooral in de buurt van ziekenhuizen, alsook voor resten van geneesmiddelen. Ook dat is een belangrijk aandachtspunt voor de toekomst.
Hiltrud Breyer
(DE) Mijnheer de Voorzitter, zoals we weten is water de meest kostbare van alle bronnen, en we moeten ons water niet laten weglopen door er voor te kiezen een ambitieus waterbeleid niet aan te nemen. Het is zeer te betreuren dat de vaart die door het Europees Parlement bij de eerste lezing werd gegeven aan de bescherming van onze waterbronnen is afgenomen door de verdubbeling van de lijst van gevaarlijke stoffen die zijn onderworpen aan controle en de verplichting op EU-lidstaten om hun emissies van verontreinigende stoffen te verminderen. Het resultaat is dan ook een gemiste kans om meer te doen om ons water te beschermen. In de context van waterbescherming is het van belang om consistentie met de overige wetgevingsgebieden te waarborgen. We hebben een verbod nodig op kankerverwekkende, mutagene en voor de voortplanting giftige (CMR) bestrijdingsmiddelen en hormoonontregelende stoffen. Daarom betreur ik het dat de Commissie voortdurend de rol speelt van spoorwissel ten koste van het milieu en de volksgezondheid. In 2006 heeft de Commissie gezegd dat zij, in haar ontwerpinstrument over de kwaliteit van het milieu, niet voornemens was om voorstellen te doen over de afname van het volume en de giftigheid van prioritaire gevaarlijke stoffen. Die moeten worden gedaan in REACH en in het kader van de wetgeving inzake bestrijdingsmiddelen. Maar wat gebeurt er? Het was een parlementair verslag, ons voorstel uit dit Huis, dat de consistentie met de kaderrichtlijn water en de wetgeving inzake verontreinigende stoffen vaststelde. Het Parlement heeft dit gedaan, niet de Commissie, die had beloofd om het te doen.
Onze eis is dan ook dat geen van de bestrijdingsmiddelen die voorkomen op de lijst van prioritaire gevaarlijke stoffen worden goedgekeurd. De eenvoudigste oplossing is om te waarborgen dat deze gevaarlijke stoffen eenvoudigweg niet in het water terecht kunnen komen.
Cristina Gutiérrez-Cortines
(ES) Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Laperrouze feliciteren, die uitzonderlijk hard gewerkt heeft, samen met andere collega's uit mijn fractie, en met het Parlement als geheel om een overeenkomst te bereiken en tot een consensus te komen.
Ik ben zeer gelukkig met deze richtlijn, die meerdere belangrijke kwesties behandelt. Ten eerste, zoals mevrouw Lienemann zei, is duurzaamheid een proces, en waterbehandeling, verbeteringen aan de kwaliteit van water en waterbeleid vormen een deel van een proces waaraan we vele jaren geleden zijn begonnen. Het is vooral een proces dat realistisch moet zijn, omdat het in de praktijk moet worden gebracht.
Wetgeven is veel gemakkelijker dan ten uitvoer brengen. Wetgeven is veel goedkoper dan ten uitvoer brengen. Het kost helemaal niets om iets te verbieden. Maar tenuitvoerlegging betekent dat bedrijven, landbouwers en lokale raden dit beleid in de praktijk moeten brengen, en dat is niet altijd even gemakkelijk.
Ik ben van mening dat dit een belangrijke stap voorwaarts is, maar we moeten realistisch zijn omdat, zoals we bijvoorbeeld gisteren zagen, het in dit referendum soms niet gemakkelijk is om Europeaan te zijn. Het kost geld en inspanning en dat is iets wat we nu doen, met name in de overweging dat dit een beleid is dat voor heel Europa geldt.
Het volledige waterbeleid moet ten uitvoer worden gelegd in heel Europa, en we krijgen daarom te maken met enorm complexe situaties, met vele factoren, inclusief uiterst belangrijke geofysische factoren.
Ik zou twee andere aspecten van deze richtlijn willen noemen die naar mijn mening vooruitgang vertegenwoordigen. Ten eerste vereist deze richtlijn veel meer transparantie van overheden. Water is altijd nogal ondoorzichtig geweest. In het Europees Waterforum is een van onze doelstellingen transparantie in het geven van informatie aan het publiek, en we maken nu serieus werk van onze verplichting tot het geven van transparante informatie aan het publiek.
Hetzelfde geldt voor de indicatoren, inclusief schaaldieren, en ik wil het belang benadrukken van wateranalyse voor de gezondheid.
Justas Vincas Paleckis
(LT) Ik wil de rapporteur feliciteren en mijn volledige steun uitspreken voor het idee dat we strengere regelgeving nodig hebben voor de kwaliteit van oppervlaktewater en de effectiviteit van de beoordeling van communautaire wetgeving.
De kleine EU-landen aan de buitengrenzen hebben te maken met een zeer gevoelige kwestie: waterbesmetting door aan de EU grenzende landen. Het is noch de wens, noch de bedoeling van de EU om een "ijzeren gordijn” om zich heen op te trekken, voor wat betreft de ecologie en andere betrokken kwesties. Het is dan ook net zo belangrijk om de besmetting te verminderen binnen de EU-landen als in de aangrenzende landen. Amendement 26 bevat de verplichting voor de Commissie om een gedetailleerd verslag te maken over de situatie met betrekking tot verontreiniging die zijn oorsprong vindt in derde landen, één jaar na de datum van inwerkingtreding van de richtlijn. De Commissie zou meer moeten doen om verdere tenuitvoerlegging van milieuverplichtingen aan te moedigen in de loop van de onderhandelingen met aangrenzende landen. Deze kwestie is uiterst belangrijk voor de landen die een stroomgebied delen met aan de EU grenzende landen.
Christa Klaß
(DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, "water is leven” of "water: net zo kostbaar als diamanten”: dat waren de koppen en de motivatie toen we de kaderrichtlijn water invoerden in het jaar 2000. De richtlijn over milieukwaliteitsnormen op het gebied van waterbeleid is nu de laatste belangrijke dochterrichtlijn van de kaderrichtlijn water. Het doel van deze dochterrichtlijn is het vaststellen van milieukwaliteitsnormen voor prioritaire stoffen en prioritaire gevaarlijke stoffen teneinde te waarborgen dat ons water, de bron van leven, een hoge bescherming tegen risico's krijgt, waarmee ik het hoogst mogelijke beschermingsniveau bedoel, de bescherming die nodig en mogelijk is op basis van de meest recente wetenschappelijke kennis.
Naar mijn mening betekent dit echter ook dat de bescherming van water een permanente taak is. We zullen onze politieke aandacht voortdurend moeten blijven vestigen op wetenschappelijke onderzoeken en resultaten om nieuwe ontdekkingen te assimileren en om te allen tijde en in alle omstandigheden de bescherming van water te garanderen overeenkomstig de meest recente stand van de wetenschap en de technologie. Het mag nooit meer gebeuren dat, zoals in het onderhavige geval, de Commissie haar mandaat niet nakomt en tijd laat verlopen zonder te handelen. De lijst van prioritaire gevaarlijke stoffen moet voortdurend worden herzien en zonder vertraging worden gecontroleerd. Doordat de Commissie niet tijdig handelde, heeft het Parlement actie ondernomen en een tweede lijst voorgesteld, een lijst die stoffen bevat die moeten worden gecontroleerd op basis van de meest recente resultaten. In deze lijst mogen stoffen niet al voorafgaand worden geclassificeerd of beoordeeld. Deze lijst moet ook de mogelijkheid bevatten om stoffen te zuiveren van verdenking. Stoffen mogen uiteraard niet in een opwelling op de lijst worden gezet. De PPE-DE-Fractie heeft gevraagd om een snellere en meer geprioriteerde behandeling van stoffen waarvoor reeds gegevens bestaan die een hoog risiconiveau aangeven. Zes maanden is naar onze mening voldoende.
Ik hoop van ganser harte, commissaris, dat de 24-maandsperiode die nu wordt voorgeschreven niet volledig wordt gebruikt, omdat het altijd mogelijk moet zijn om zonder vertraging te handelen op basis van veiligheidsbevindingen. We zullen het compromis dat door mevrouw Laperrouze is bereikt, en bloc ondersteunen.
Péter Olajos
(HU) Dank u, mijnheer de Voorzitter. Het stroomgebied van de meeste Europese rivieren loopt door meerdere landen, die profiteren van de rivierbronnen en delen in de verantwoordelijkheid die dit met zich meebrengt. De waterkwaliteit die elke lidstaat ontvangt, is afhankelijk van het land dat stroomopwaarts ligt. De Donau stroomt bijvoorbeeld door zeven landen, de Dráva door zes en de Rijn en de Tisza door vijf. Dit vormt een grote uitdaging en vraagt om samenwerking op grote schaal. Hopelijk helpt het aannemen van deze wetgeving om een eind te maken aan het schuim dat al zeven jaar aanwezig is op de rivier de Rába. Op dit moment is het zwemmen in Hongarije's enige echte rivierwatergebied alleen aan te bevelen als u een van de zwempakken draagt zoals op de afbeeldingen die aan de leden van dit Huis zijn gedistribueerd, en die ook kunnen worden gezien op folders en posters. De rivier de Rába fungeert natuurlijk slechts als een soort lakmoespapier, dat laat zien dat er iets mis is met de huidige wetgeving, omdat als iedereen zich aan alle wettelijke limieten houdt en er nog steeds een dikke laag schuim op de rivier ligt, er wel iets mis moet zijn met de wetgeving in dat opzicht. Daarom moeten we deze veranderen, en ik vraag u allen dan ook om morgen vóór het compromispakket te stemmen.
Gyula Hegyi
(HU) Mijn collega's hebben al gezegd dat zoet water wellicht de meest kostbare bron van de 21ste eeuw is, en ik ben het daar helemaal mee eens. Het is ook waar dat de situatie in Europa voornamelijk goed is, met betrekking tot zowel de hoeveelheid als de kwaliteit van zoet water. Ik zou uw aandacht willen vestigen op een kwestie die tot dusverre nog niet aan de orde is gekomen, namelijk het feit dat als gevolg van de klimaatverandering de neerslagkromme, en daarmee ook de verdelingskromme van zoet water dat hieruit terug te winnen is, steeds extremer wordt. Dit betekent dat we lange, hete zomers hebben en stortregens in heel Europa. Naast alle milieuoverwegingen die we hebben besproken, hebben we dus ook een systeem nodig voor het beheer van waterbronnen dat, in tegenstelling tot het huidige systeem, dit water opvangt en er voor zorgt dat het kan worden opgeslagen voor gebruik in droge jaren. Het is ook van essentieel belang dat dit tot beleid van de Europese Unie wordt gemaakt, omdat dit ons in staat zou stellen om de hoeveelheid zoet water in Europa te behouden, de kwaliteit ervan wordt verzekerd door wetgeving. Dank u wel.
Marios Matsakis
(EN) Mijnheer de Voorzitter, waterverontreiniging vindt plaats in rivieren, in meren en in de grond, maar het kan ook plaatsvinden tijdens het vervoer. Dit risico is onlangs toegenomen door de droogte waarmee we in Zuid-Europa te maken hebben, waar een groot aantal olietankers nu wordt omgebouwd voor het vervoer van drinkwater. Dit is een gebied waarop de expertise wellicht ontbreekt. Ik zou de commissaris willen vragen om er voor te zorgen dat het vervoer volledig veilig is en verstoken blijft van verontreiniging door aromatische koolwaterstoffen, die, zoals we weten, zeer schadelijk kunnen zijn voor zowel mensen als dieren.
Stavros Dimas
Mijnheer de Voorzitter, naast de punten die ik in mijn inleidende verklaring heb genoemd, draagt de voorgestelde richtlijn ook bij aan het proces van de vereenvoudiging van EU-wetgeving over water.
U zult zich herinneren dat de kaderrichtlijn water reeds bepalingen bevat over de intrekking van zeven eerdere wetgevingsbesluiten uit de jaren zeventig en tachtig. Door de voorliggende richtlijn worden nog eens vijf richtlijnen ingetrokken en tegelijkertijd wordt het indienen van waterverslagen krachtens het WISE-kader, het nieuw ingestelde Water Informatiesysteem voor Europa, vereenvoudigd. Zo krijgen we een betere kennisbasis voor de besluitvorming op politiek en technisch niveau.
U zult zich eveneens herinneren dat het Parlement met name belang hechtte aan het doel om bepaalde stoffen die in de kaderrichtlijn water werden genoemd, te elimineren of geleidelijk te elimineren. De geplande inventaris, waartoe ook kaarten zullen horen, zal een noodzakelijke informatiebron voor iedereen zijn. Deze zal dienen als een beoordelingsinstrument voor onderzoeken door de Commissie over het behalen van de milieudoelstelling van progressieve reductie of geleidelijke eliminatie.
De kaderrichtlijn water en de "dochterrichtlijn” bieden een stevige, voorspelbare en langdurige basis voor de besluitvorming op elk niveau, van stroomgebied en lokaal niveau tot Europees niveau. Dit is met name van belang voor het opstellen van stroomgebiedbeheersplannen en de programma's van maatregelen die in december 2009 moeten worden ingediend. Het afgelopen jaar heeft de Commissie haar eerste verslag ingediend over de tenuitvoerlegging van de kaderrichtlijn water. Het verslag bevatte een beoordeling van resultaten en tekortkomingen. Nu is het aan de lidstaten om op tijd aan hun verplichtingen te voldoen.
Ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om u er aan te herinneren dat er Europese financiële steun beschikbaar is krachtens het beleid voor regionale ontwikkeling en cohesie en het plattelandsbeleid. Het is het recht en ook de verantwoordelijkheid van de lidstaten om hun prioriteiten en projecten te kiezen.
In artikel 7 van de kaderrichtlijn water zijn al de verplichtingen opgenomen voor drinkwater, en door dit compromis worden de relevante procedures en bepalingen niet gewijzigd.
Ik wil er op wijzen dat lidstaten verslag moeten doen van hun naleving van artikel 15 van de kaderrichtlijn water, evenals van de maatregelen die zij nemen om de verspreiding van mengzones te verminderen, en voor de internationale coördinatie voor het definiëren van mengzones. Bovendien zal de Commissie geen bezwaar aantekenen wanneer een lidstaat strengere milieunormen wil opleggen.
Samenvattend bevindt de Commissie zich in de gelukkige positie dat zij haar volledige steun kan uitspreken voor dit compromispakket teneinde een overeenkomst te bereiken over deze richtlijn in tweede lezing. Ik zou hier nogmaals mijn dank willen uitspreken aan de rapporteur voor het uitstekende werk dat zij heeft verricht.
Met betrekking tot het probleem dat door de heer Matsakis aan de orde is gebracht over het vervoer van water naar Cyprus, ik weet dat het probleem bestaat en ik zal zijn vraag later beantwoorden.
Anne Laperrouze
rapporteur. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, dank u voor uw bijdragen aan dit debat. U vraagt zich wellicht af wat ons uiteindelijke doel is met deze richtlijn. Dat is natuurlijk het verbeteren van de kwaliteit van oppervlaktewaterlichamen. We willen geen lood, cadmium, nikkel, kwik, oplosmiddelen of andere zeer giftige en kankerverwekkende stoffen zoals PCB's meer aantreffen in onze wateren. Mevrouw Lienemann sprak veertien dagen geleden over een nieuwsuitzending waaruit bleek dat bioaccumuleerbare PBC's waren aangetroffen in vissen en dat de mens deze vissen at. We kunnen een dergelijke situatie niet langer meer aanvaarden, en ik ben van mening dat de burgers van Europa ook van Europa mogen verwachten dat het een sterk signaal doet uitgaan dat het ons milieu beschermt, onze gezondheid beschermt. Ik ben van mening dat we dat bericht in Europa kunnen laten doordringen als we deze kaderrichtlijn over water, samen met de dochterrichtlijnen respecteren.
Enkele parlementariërs hebben gezegd dat er onvoldoende stoffen in de lijst zijn opgenomen, en dat het Parlement is teruggekrabbeld ten opzichte van de eerste lezing. Bij de eerste lezing stelden we in totaal 33 + 28 stoffen vast, d.w.z. 61 geanalyseerde stoffen. Bij de tweede lezing hebben we een totaal van 33 + 13, d.w.z. 46, maar we moeten er op wijzen dat dit gevaarlijke stoffen zijn die ons met name zorg baren, en die vandaag de dag niet meer in onze wateren aanwezig zouden mogen zijn. Het andere belangrijke punt in deze richtlijn is dat we hiermee de naleving met de Europese wetgeving kunnen controleren, ik denk dan aan de tenuitvoerlegging van de REACH-verordening en van de IPPC. We hebben nu een instrument om dit te verifiëren.
De commissaris heeft mijn collega's horen zeggen dat als de Raad en het Parlement deze tekst goedkeuren, het hun beurt is. Er is door hen enorm veel werk te verrichten, er zijn zeer veel analyses uit te voeren en inventarissen die moeten worden opgemaakt. Ik wens hen veel succes. Wij zullen in elk geval toezicht blijven houden op deze wetgeving.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt dinsdag 17 juni 2008 plaats.
