Przegląd dorobku prawnego w dziedzinie ochrony konsumentów (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest sprawozdanie sporządzone przez Béatrice Patrie w imieniu Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów w sprawie Zielonej księgi w sprawie przeglądu dorobku prawnego w dziedzinie ochrony konsumentów.
Béatrice Patrie  
sprawozdawczyni. - (FR) Pani komisarz, panie przewodniczący, panie i panowie! Chciałabym rozpocząć od podziękowania pani komisarz Kunevie za produktywną wymianę poglądów.
Dlaczego mamy te zieloną księgę i to sprawozdanie PE? Są trzy czynniki, które uzasadniają działania zmierzające do uczynienia dorobku wspólnotowego w dziedzinie ochrony konsumentów, czyli ośmiu dyrektyw przyjętych pomiędzy 1985 r. a 1999 r., bardziej spójnym i nowoczesnym.
Przede wszystkim szybki rozwój nowych technik sprzedaży, w szczególności e-handlu, sprawił, że niektóre przepisy wspólnotowe stały się przestarzałe.
Po drugie, w obowiązującym dorobku, który obejmuje różne definicje prawne identycznych pojęć, istnieje wiele niespójności.
Po trzecie, podjęta w przeszłości decyzja, aby optować za minimalną harmonizacją, umożliwiając w ten sposób państwom członkowskim utrzymanie szczególnych przepisów krajowych, doprowadziła do fragmentaryzacji otoczenia prawnego, biorąc pod uwagę, że obwiązujące przepisy ustanawiają minimalne standardy wspólnotowe, ale nie określają jednolitej metody ich wypełniania. W konsekwencji, zgodnie z Eurobarometrem z września 2006 r., 50% obywateli jest bardziej ostrożnych wobec zakupów transgranicznych, podczas gdy 71% uważa, że trudniej jest zapewnić swe prawa w przypadku kupowania od sprzedawców prowadzących działalność w innym państwie członkowskim.
Podobnie dla podmiotów gospodarczych ważne jest, że będą oni korzystać z bezpiecznych ram regulacyjnych dotyczących środowiska i będą w stanie w pełni wykorzystywać rynek wewnętrzny obejmujący niemalże 500 milionów konsumentów. Jednym w wyzwań tego przeglądu jest wejście na etap jakościowy, w pewnym stopniu ustanawiając podstawy dla wspólnotowego kodeksu konsumenta. Ale jaką metodę należy zastosować? Parlament Europejski w pełni wspiera metodologię proponowaną przez Komisję, czyli podejście mieszane lub łączone: z jednej strony oparte na definicji instrumentu horyzontalnego w celu zapewnienia maksymalnej harmonizacji, stosując identyczne pojęcia prawne we wszystkich obowiązujących dyrektywach; z drugiej strony zapewnia ono przegląd, w razie konieczności, pewnych dyrektyw sektorowych, gdzie nadal będzie stosowana zasada minimalnej harmonizacji.

Należy sformułować instrument horyzontalny w celu zebrania razem podstawowych praw europejskich konsumentów. Przede wszystkim będzie on obejmować jednolitą definicję "konsumenta”, która zdaniem Parlamentu powinna mieć zastosowanie do wszystkich osób fizycznych i prawnych, działających w celach nie związanych z prowadzonym przez nią handlem, przedsiębiorstwem lub wykonywanym zawodem, podczas gdy "przedsiębiorca” powinien być określany jako każda osoba działająca w celach związanych z handlem, przedsiębiorstwem lub wykonywanym zawodem. Możecie spytać, czy taka ograniczająca definicja "konsumenta” jest konieczna? W rzeczywistości jest to w interesie samych konsumentów. Istnieje wysokie ryzyko, że rozszerzenie specjalnej ochrony oferowanej przez prawo ochrony konsumentów na szerszy zakres beneficjentów doprowadziłoby do niższego poziomu ochrony, czego chcielibyśmy uniknąć.
Po drugie, instrument horyzontalny zagwarantuje prawo konsumentów do wycofania się z umowy w przypadku zakupu przez Internet lub sprzedaży obwoźnej. Rozwiązania dotyczące obliczania okresu, w którym można się wycofać z umowy, zostaną zharmonizowane: obecnie okres, w którym można się wycofać z umowy wynosi przykładowo co najmniej siedem dni w przypadku umów na odległość, ale w niektórych krajach, takich jak Niemcy i Finlandia, został wprowadzony okres 14-to dniowy. Metody egzekwowania prawa do wycofania się z umowy także zostaną zharmonizowane.
Po trzecie, instrument horyzontalny wyjaśni, co oznaczają "nieuczciwe klauzule” w umowach pomiędzy przedsiębiorcami a konsumentami. Zostanie ustanowiona czarna lista zakazanych klauzul umownych, szara lista klauzul, co do których istnieje domniemanie, że są one nieuczciwe oraz inne klauzule, co do których konsumenci mogą za pomocą działań prawnych wykazać, że są nieuczciwe.
Po czwarte, czas trwania dwuletniej ustawowej gwarancji zostanie przedłużony, aby objąć okres, w którym towary nie są używane ze względu na ich naprawę.
Po piąte, zostanie potwierdzone prawo do środków naprawczych, a dotyczące ich rozwiązania zostaną wyjaśnione. Przede wszystkim instrument horyzontalny będzie w stanie dostosowywać się do zmian. Szczególne kwestie prawne nadal będą przedmiotem tzw. dyrektyw sektorowych i w większej części będą podlegać zasadzie minimalnej harmonizacji, wraz z - naszym zdaniem - klauzulą wzajemnego uznania, której mechanizm będzie musiał być zdefiniowany i która powinna ułatwić rozwiązanie wszelkich konfliktów prawnych.
Moje sprawozdanie podkreśla wreszcie, że bez informacji i bez możliwości odwołania się do tych środków naprawczych konsumenci mają tylko wirtualne prawa. Efektywne stosowanie ich praw wymaga przeprowadzenia krajowych i wspólnotowej kampanii informacyjnych, większej przejrzystości i bardziej aktywnej roli europejskich centrów konsumentów oraz uproszczenia sądowych i pozasądowych środków naprawczych.
Podsumowując, Parlament przypomina dyskusję na temat roszczeń zbiorowych. Jako sprawozdawczyni uważam, że roszczenia zbiorowe, jako szczególny sposób rozwiązywania sporów zbiorowych, są ważną metodą, która zasługuje na głębsze rozważenie. Zwracam się do Komisji, aby w nadchodzących miesiącach przedstawiła szczegółowe badania i wnioski prawne. Jednakże, muszę wyraźnie stwierdzić, że europejska forma roszczeń zbiorowych będzie różnić się od amerykańskich pozwów zbiorowych, których bardzo aktywna filozofia, prowadząca do agresywnego zabiegania o konsumentów przez pozbawionych skrupułów prawników, oraz metody, które zapewniają w szczególności odszkodowanie za podlegające karze szkody ograniczone przez podmioty gospodarcze, są całkowicie obce kulturze prawnej krajów europejskich.
Przeciwnie, uważam, że procedura europejska będzie musiała umożliwić stowarzyszeniom działanie w imieniu wszystkich tych, którzy ponieśli podobne straty spowodowane tą samą nieuczciwością przedsiębiorcy w celu uzyskania, poprzez jednolitą procedurę i bez jakichkolwiek wyraźnych działań z ich strony, odszkodowania, jakie się im należy.
Podsumowując chciałabym powiedzieć, że zielona księga broni ambitnych celów i osobiście mam nadzieję, że głosowanie Parlamentu wyraźnie wskaże drogę w kierunku Europy konsumentów.
Meglena Kuneva
komisarz. -Panie przewodniczący, jestem naprawdę bardzo zadowolona, że jestem dzisiaj tutaj, aby przedyskutować z państwem bardzo ważne kwestie podniesione w zielonej księdze w sprawie przeglądu dorobku prawnego w dziedzinie ochrony konsumentów.
Chciałabym rozpocząć od najszerszego podziękowania posłance Patrie, wszystkim sprawozdawcom Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów oraz pani posłance Wallis, która przedstawiła opinię dla Komisji Prawnej. To była wspaniała grupa robocza, prowadząca bardzo ścisłą współpracę w sprawie tego sprawozdania. Nie czynię tego tylko z uprzejmości: jest to szczere uznanie dla ciężkiej pracy Parlamentu.
Osiem dyrektyw dotyczących ochrony konsumentów, podlegających przeglądowi, skupia się na kontraktowym etapie procesu sprzedaży lub dostarczania usług. Osiem obowiązujących dyrektyw dotyczy, na przykład, sprzedaży konsumenckich, umów na odległość, sprzedaży obwoźnej i nieuczciwych klauzul umownych. Jednakże wszystkie te dyrektywy są oparte na zasadzie minimalnej harmonizacji, pozostawiając nas z różnorodnością krajowych przepisów opartych na standardach wspólnotowych. Ta regulacyjna fragmentaryzacja jest myląca dla konsumentów i kosztowna dla przedsiębiorstw.
Dlatego też w dniu 8 lutego 2007 r. Komisja rozpoczęła ważne konsultacje w sprawie zielonej księgi w sprawie przeglądu dorobku prawnego w dziedzinie ochrony konsumentów. Celem przeglądu jest uproszczenie i dostosowanie obowiązujących przepisów poprzez zmniejszenie fragmentaryzacji regulacyjnej. Wreszcie powinien on zwiększyć zaufanie konsumentów do rynku wewnętrznego i pozwolić przedsiębiorstwom, w szczególności małym i średnim, na łatwiejsze prowadzenie działalności w całej UE.
Poprzez ten proces mamy możliwość przyczynienia się do rzeczywiście zintegrowanego rynku detalicznego UE, zapewniając konsumentom niższe ceny i większy wybór oraz dostarczając umiarkowanych bodźców do wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy.
Cieszę się, że Komisja i Parlament Europejski zgadzają się co do wspólnej linii w podejściu do tej bardzo ważnej i wymagającej kwestii. Państwa wsparcie będzie ważnym wskaźnikiem dla kontynuowania prac i formułowania wniosków szczególnych.
Po przyjęciu tego sprawozdania w sprawie zielonej księgi przez Parlament Europejski wynik konsultacji zostanie opublikowany na stronie internetowej Dyrekcji Generalnej ds. Zdrowia i Ochrony Konsumenta. Będzie to miało miejsce w październiku. Jednakże już w tej chwili mogę nakreślić wyniki w odniesieniu do pewnych kluczowych kwestii.
Przede wszystkim Komisja z zadowoleniem przyjmuje poparcie Parlamentu dla mieszanego podejścia do przeglądu, polegającego na połączeniu instrumentu horyzontalnego - regulującego aspekty wspólne dla poszczególnych dyrektyw oraz utrzymując szczególne aspekty w dyrektywach sektorowych. Już mogę państwa poinformować, że to mieszane podejście jest popierane przez znaczną większość osób, które odpowiedziały na zieloną księgę.
W odniesieniu do harmonizacji Komisja z zadowoleniem przyjmuje poparcie przez Parlament ukierunkowanej zasady pełnej harmonizacji, czyli pełnej harmonizacji kluczowych aspektów dyrektyw dotyczących ochrony konsumenta, co jest konieczne w celu osiągnięcia rynku wewnętrznego dla przedsiębiorstw i konsumentów.
To poparcie dla pełnej harmonizacji w całym dorobku dotyczącym ochrony konsumenta -lub pełnej ukierunkowanej harmonizacji- jest podzielane przez większość osób, które odpowiedziały na zieloną księgę. Niemniej jednak w niektórych obszarach nadal zostaną ustanowione przepisy minimalne. Komisja zgadza się z Parlamentem, że klauzula wzajemnego uznania powinna mieć zastosowanie do tych obszarów w celu zapewnienia, aby dodatkowe wymogi nałożone przez państwa członkowskie nie stwarzały nieuzasadnionych barier na rynku wewnętrznym.
W odniesieniu do bardziej szczególnych kwestii, takich jak harmonizacja w całym dorobku prawa do wycofania się z umowy, definicja dostawy towarów lub sporządzanie wspólnych szarych i czarnych list nieuczciwych klauzul umownych na szczeblu UE, większość osób które odpowiedziały na zieloną księgę wyraziło poglądy, które w dużej mierze są zgodne ze sprawozdaniem, jakie dzisiaj poddaje się głosowaniu.
Podsumowując, chciałabym podziękować za państwa zaangażowanie w pomoc obywatelom Wspólnoty w pełnym wykorzystywaniu zalet rynku wewnętrznego. Z niecierpliwością oczekuję na pracę z państwem w celu wypełniania naszych wspólnych celów i osiągnięcia wspólnego rynku obywateli.
Diana Wallis  
sprawozdawczyni komisji opiniodawczej Komisji Prawnej. - Panie przewodniczący! Chciałabym rozpocząć, w imieniu Komisji Prawnej, od podziękowania pani Patrie za jej współpracę i nad tym sprawozdaniem. Oczywiście Komisja Prawna z wielkim zadowoleniem przyjmuje zieloną księgę i jest wdzięczna, że Komisja czekała na opinię Parlamentu.
Słowo, które przewija się przez całą opinię mojej komisji, to spójność oraz potrzeba spójności. Z całą pewnością uważamy ją za część agendy "lepszego stanowienia prawa”, o którym dyskutowaliśmy w tej Izbie na początku tego tygodnia, ale także rozpatrujemy ją jako spójność w całym prawodawstwie dotyczącym rynku wewnętrznego i całym obszarze prawa cywilnego i handlowego, a prawo umów jest oczywiście jego częścią.
Chciałabym rozpocząć od stwierdzenia, że niektórzy z nas, którzy zajmują się tą kwestią w Komisji Prawnej, być może zaczęli żałować odejścia tego, co w poprzednim okresie prawodawczym było naszą wspólną Komisją Prawną i Rynku Wewnętrznego. Dobrze, że sprawami konsumenckimi zajmuje się teraz ta sama komisja, ale być może szkoda, że nie skupiamy się już na rynku wewnętrznym oraz prawie cywilnym i handlowym. To wyraźne skupienie na tych kwestiach zostało w pewnym sensie przełamane. W przeszłości my jako Parlament bardzo szybko potępialiśmy Komisję za brak wspólnego myślenia i nie możemy teraz sami być odpowiedzialni za te same trudności. Dlatego też Komisja Prawna tak wyraźnie stwierdza, że, zajmując się tym przeglądem, musimy uwzględnić szerszy kontekst prawa umów oraz prawa cywilnego i handlowego jako całości.
W tym względzie muszę oczywiście odwołać się do wspólnych ram odniesienia dotyczących prawa umów. W przeszłości zrobiono już wiele w tym względzie i nasza komisja żywi nadzieję, że w przyszłości nadal będą podejmowane szerokie działania w tej kwestii. Jest to kwestia absolutnie zasadnicza dla opinii, którą przedstawiliśmy.
Projekt prawa umów zajmuje centralne miejsce w zakresie działań dotyczących lepszego stanowienia prawa, a przegląd dorobku zdecydowanie powinien być ozdobą tego projektu. Sprawy te są nierozerwalnie ze sobą związane i nawet jeśli państwa członkowskie niewiele mówią o całym projekcie prawa umów, Parlament nie jest i w przyszłości nie będzie w tej kwestii milczał i oczekuje od Komisji, że będzie konsultowała z nim prace w tym zakresie.
Oczywiście w przypadku prawa konsumenta jest to bardzo trudne. Powiedzieliśmy, że chcemy większej harmonizacji i wydaje się, że taka jest ogólna wymowa otrzymanych odpowiedzi. Jednak prawo konsumenta musi być bardzo przystępne i zrozumiałe dla naszych obywateli, aby nasz rynek wewnętrzny mógł funkcjonować. Obydwie strony transakcji muszą rozumieć swe prawa i obowiązki.
W kontekście narodowym prawo konsumenta z biegiem lat zostało rozbudowane, być może czasami w wyniku doświadczeń na szczeblu krajowym - często, niestety, złych doświadczeń - a także w pewnym kontekście kulturowym. Oznacza to, że prawo konsumenta, które wszyscy znamy w naszym krajowym otoczeniu, jest prawem, które posiada pewien zakres wzajemnego oddziaływania pomiędzy nami i naszymi obywatelami. Zostało to zaakceptowane. Obywatele wiedzą, o co chodzi. Ale jak uzyskać takie samo wzajemne oddziaływanie, takie samo zrozumienie, taką samą dostępność na szczeblu wspólnotowym? To właśnie powinniśmy starać się osiągnąć w każdym instrumencie horyzontalnym, jeśli mamy dostarczyć konsumentom na całym rynku wewnętrznym przekonania, którego obecnie wciąż im oczywiście brakuje, aby w większym stopniu wykorzystywali zalety rynku wewnętrznego.
Obecnie - jak także jasno wynika z tego, co powiedziałam - interesuje nas jako komisji zapewnienie, żaby dorobek dotyczący ochrony konsumenta współgrał z innymi instrumentami prawa wspólnotowego, w szczególności z instrumentami prawa międzynarodowego prywatnego jak konwencja Rzym I.
Nie możemy kontynuować prac, prowadząc wciąż bitwę dotyczącą tego, czyje prawo ma znaleźć zastosowanie. Potrzebujemy zatem projektu prawa umów, wspólnych ram odniesienia. Potrzebujemy instrumentu horyzontalnego i musimy aspirować do tego, co niektórzy nazywają "niebieską flagą” zapewniającą nam Europejczykom warunki handlu i przepisy wspólnotowe dotyczące konsumentów i umów, które rzeczywiście umożliwią funkcjonowanie naszego rynku wewnętrznego.
Kurt Lechner
w imieniu grupy PPE-DE. - (DE) Panie przewodniczący, pani komisarz, panie i panowie! Chciałbym rozpocząć od podziękowania pani Patrie za jej dobrą współpracę i pracę nad tym sprawozdaniem. Z naszej perspektywy uważam, że mogliśmy w pełni poprzeć wynik prac komisji. Ochrona konsumenta jest niezmiernie ważna, zwłaszcza dla grupy PPE-DE.
Mam trzy minuty, a więc proszę pozwolić mi powiedzieć kilka kluczowych słów: przede wszystkim, jest absolutnie słuszne, jak już powiedziała pani Wallis, że istnieje konieczność dokonania przeglądu wspólnego działania - spójności - poszczególnych dyrektyw, jako części agendy "lepszego stanowienia prawa” oraz, do pewnego stopnia, skonsolidowania wspólnych elementów w celu dokonania systematycznego przeglądu. W tym kontekście jednakże nie popieramy żadnej ekspansji w kierunku praw umów konsumenckich , a wysiłki muszą być także bardzo ściśle koordynowane z pracą nad wspólnymi ramami odniesienia (WRO), które muszą zostać uwzględnione. Z naszej perspektywy ważna jest także całkowita spójność z przepisami konwencji Rzym I, czyli przepisami mającymi zastosowanie w zakresie prawa międzynarodowego prywatnego.
W odniesieniu do poszczególnych dyrektyw szeroko popieram podejście minimalnej harmonizacji - co powiedziała pani Patrie - ale nie wyklucza to możliwości, że poszczególne obszary powinny być w miarę możliwości uregulowane w sposób definitywny. Jednakże należy tutaj przyjąć ostrożne podejście, biorąc pod uwagę właściwości i okoliczności kulturowe panujące w poszczególnych państwach członkowskich. w przeciwnym wypadku dojdzie do nadmiernej regulacji.
Chciałbym zwrócić uwagę na poprawkę 4 złożoną przez Grupę Socjalistyczną która stanowi, że w ramach harmonizacji nie może być zniesiony żaden przepis regulacyjny w państwie członkowskim. Oznaczałoby to, że jeśli zostanie dokonana harmonizacja - innymi słowy, jeśli wszystko zostanie ze sobą w końcu połączone - wtedy wynik będzie przeciwny do tego, pani komisarz, do czego pani całkowicie słusznie wezwała, czyli wyraźnej i prostej legislacji, która funkcjonuje z korzyścią dla wszystkich. W zamian za to wynikiem może być nadmierna regulacja, a to nie jest to, czego pragniemy.
Ogólniej mówiąc, Komisja podniosła wiele czasami bardzo poważnych kwestii dotyczących poszczególnych dyrektyw, które wymagają bardzo ostrożnego przeglądu i na które odpowiedzieliśmy w sposób szczegółowy. W szczególności odrzucamy pozwy zbiorowe - nie chcemy w Europie warunków amerykańskich. Odrzucamy także odpowiedzialność producentów lub ograniczenie swobody zawierania umów, jeśli indywidualnie wynegocjowane warunki lub cena ma zostać skontrolowana w ramach standardowych warunków i klauzul przedsiębiorstwa oraz klauzul abuzywnych.
Chciałbym jedynie podkreślić, że najważniejsze jest zintegrowane podejście. Konsumenci nie są tylko konsumentami; są także przedsiębiorcami, pracownikami spółek - mógłbym tylko zapytać, ile czasu mi zostało, nie słuchałem wcześniej? Myślałem, że mam trzy minuty, a zatem mówię dosyć szybko - i oni także mają interes w ochronie spółek. Podejście całościowe ma zatem zasadnicze znaczenie. Jestem pewien, że Komisja jest tego samego zdania. Nie możemy zawsze patrzeć na tę kwestię tylko z naszej perspektywy. Konsumenci nie są dobrze traktowani, jeśli stoją wobec obszernego prawodawstwa, które ostatecznie niszczy możliwości, jakie istnieją dla gospodarki i ich własnych przedsiębiorstw.
W tym względzie chciałbym powtórzyć moje podziękowania dla każdego, kto jest zaangażowany w dyskusje nad tą kwestią.
Evelyne Gebhardt
w imieniu grupy PSE. - (DE) Panie przewodniczący! Ja także chciałabym wyrazić moje szczególne podziękowania nie tylko dla pani komisarz Kunevy, która przedstawiła nam bardzo dobry tekst, ale także dla sprawozdawczyni, pani Patrie, która wykonała znakomitą pracę i dokonała postępu w tym zakresie w kluczowych względach, tak abyśmy pomimo wielu spornych kwestii, jakie pojawiły się w naszej komisji, znaleźli się ogólnie na ścieżce w kierunku dobrego prawodawstwa. Jestem za to bardzo wdzięczna.
Co oznacza przyjęte tutaj podejście? Zadanie polega przede wszystkim na uczynieniu czegoś dla konsumentów oraz sprawienie, aby prawo było prostsze, jaśniejsze i bardziej zrozumiałe. To jest cel, do którego chcemy dążyć, a zatem podejście mieszane jest właśnie podejściem odpowiednim. Dotyczy to aspektów horyzontalnych, pełnej harmonizacji tam, gdzie to jest możliwe, na przykład w odniesieniu do definicji konsumenta lub definicji przedsiębiorcy, ale także dotyczy to wdrożenia traktatów Unii Europejskiej, które umożliwiają państwom członkowskim utrzymanie lub wprowadzenie wyższego standardu prawa, jeśli uważają to za stosowne. To prawo oczywiście musi być przestrzegane.
W odniesieniu do kwestii wzajemnego uznania, oznacza to zaufanie pomiędzy obywatelami i oznacza to zaufanie konsumentów. Tego właśnie to dotyczy i to właśnie musimy rozwijać. W pełni popieram to, co powiedziała pani Wallis: musimy zapewnić, aby przestrzegane było także prawo międzynarodowe prywatne, określone w konwencji Rzym I. W przeciwnym wypadku znowu będziemy mieć ten zlepek różnorodnych przepisów, co prowadzi do braku przejrzystości i niepewności prawnej. Z tego powodu moja grupa mówi głośne "nie” dla tej dziwnej klauzuli rynku międzynarodowego, która stale jest podtrzymywana przez niektórych posłów tej Izby. Żaden z nich dotychczas nie był w stanie wytłumaczyć, co właściwie próbują osiągnąć. Jednakże podejrzewam, że chodzi o próbę ponownego podważenia przepisów konwencji Rzym I. Mówimy temu głośne "nie”; dlatego też nie chcemy tego przepisu.
W odniesieniu do pozwów zbiorowych, panie Lechner, rzeczywiście nieco absurdalne staje się to, gdy słyszę, jak pan mówi, że nie chcemy warunków amerykańskich. Oczywiście, że ich nie chcemy. Chcemy wprowadzenia pozwów zbiorowych, które pomogą naszym obywatelom w dochodzeniu ich praw, ale uwzględniają tradycje i kulturę, która charakteryzuje Unię Europejską. Z pewnością nie chcemy wprowadzać warunków amerykańskich. Nie o to chodzi. Chodzi o umożliwienie naszym obywatelom dochodzenia ich praw. Myślę, że najbardziej niefortunne jest, iż pana grupa wciąż nalega na to, aby powiedzieć tutaj "nie”. Naprawdę musicie się zastanowić nad tym, czego właściwie chcecie.
My chcemy większej przejrzystości. Innymi słowy, chcemy ograniczenia braku przejrzystości w prawie, aby zapewnić niehamowane stosowania zasad zawartych w traktatach Unii Europejskiej i chcemy honorować porozumienia międzynarodowe, które zawarliśmy. To jest podstawa, która zapewni, że konsumenci rzeczywiście będą właściwie chronieni, że będą świadomi swych praw i będą także wyposażeni w środki służące egzekucji tych praw. Jeśli chcemy to osiągnąć, pani Kuneva i pani Patrie, będziemy czynić wiele dobrego i dokonamy rzeczywistego postępu.
DanutBudreikaitė
w imieniu grupy ALDE. - (LT) Zaspokojenie potrzeb jednostki, konsumenta, jest jednym z kluczowych celów integracji gospodarczej UE. Rynek wewnętrzny nie jest celem samym w sobie. Jego celem jest służenie ludziom, a w związku z tym zasadnicze znacznie ma zagwarantowanie praw konsumentów we wszystkich krajach UE, za pomocą aktywnych rynków towarów, usług, kapitału i pracy. Dostępny w UE rynek pracy, regulujący acquis, w praktyce nie jest efektywny. W tego względu Komisja ustanawia swój własny cel osiągnięcia rzeczywistego wewnętrznego rynku konsumentów, jednocześnie zachowując równowagę pomiędzy wysokim poziomem ochrony konsumenta a konkurencyjnością przedsiębiorstw. Potrzebne jest zrównoważone podejście, które nie stwarza konfliktu interesów pomiędzy konsumentami a podmiotami gospodarczymi. Jednakże brakuje tego zrównoważonego podejścia. Często państwa członkowskie wykorzystują swe prawo do wydawania ścisłych regulacji, zapewniających wysoki poziom ochrony konsumentów. Uważam, że przegląd acquis powinien doprowadzić do równych poziomów ochrony konsumentów, niezależnie od kraju zamieszkania konsumenta lub kraju, w którym nabywane są towary lub usługi. W związku z tym popieram proponowaną horyzontalną metodę, która powinna być stosowana wobec wszystkich umów konsumenckich, dotyczących zarówno transakcji lokalnych jak i międzynarodowych. Jednakże, mówiąc o interesach konsumentów i pomiotów gospodarczych, interesy tych drugich często przeważają. Konsumenci są zmuszani do przyjęcia prawie całej odpowiedzialności za transakcję i podlegają oni dodatkowym warunkom i wzrostom cen w trakcie świadczenia usług; umowy mogą zostać rozwiązane ex parte. Jest to cecha charakterystyczna dla, między innymi, niepodlegających koordynacji sektorów, takich jak budownictwo mieszkaniowe. Konsumenci są zmuszani do uciekania się do systemu sądowego, w celu rozstrzygnięcia sporów z kontrahentami i są oni pozbawiani wszelkiego znaczącego odszkodowania lub zadośćuczynienia. W związku z tym uważam, że powinna zostać wprowadzona praktyka sprawdzania oszukańczego charakteru w odniesieniu do głównych kwestii dotyczących przedmiotu umowy oraz stosowności ceny. Ponadto, w odniesieniu do naruszenia umowy zgodnie ze środkiem horyzontalnym, popieram wprowadzenie ogólnego prawa konsumenta do odszkodowania za szkodę materialną i zadośćuczynienia za krzywdę moralną. Ponadto myślę, że nie tylko prawo ochrony konsumenta powinno być powiązane z prawem cywilnym i handlowym, ale że należy także podjąć środki, aby ograniczyć penetrację na rynku produktów i usług niskiej jakości.
Leopold Józef Rutowicz
w imieniu grupy UEN. - Panie Przewodniczący! Przegląd dorobku wspólnotowego w dziedzinie praw konsumentów ma istotne znaczenie dla rozwoju i funkcjonowania wspólnego rynku. Eliminacja barier i niewydolnych rozwiązań w zakresie ochrony konsumenta ułatwić może życie milionom obywateli przemieszczających się pomiędzy państwami Unii.
Jasne i zrozumiałe przepisy gwarantujące łatwość ich egzekwowania wpływają korzystnie na zwiększenie zaufania do funkcjonowania wspólnego rynku oraz do wzrostu zakupu towarów i usług. Aktualnie istotną sprawą jest ustalenie harmonogramu i podjęcie pilnych spraw związanych z realizacją zadań zapisanych w Zielonej księdze i w sprawozdaniu z przeglądu dorobku wspólnotowego w zakresie praw konsumenta. Za opracowanie rzeczowego i wnikliwego sprawozdania bardzo dziękuję autorce - pani Béatrice Patrie.
Gisela Kallenbach
w imieniu grupy Verts/ALE. - (DE) Panie przewodniczący, pani komisarz, panie i panowie! Chciałabym tylko bardzo gorąco podziękować pani Patrie za bardzo dobrą współpracę od samego początku. Muszę przyznać, że pierwszy projekt, jaki pani przedstawiła, utrudniał nam nieco wprowadzenie istotnych poprawek. Niestety jednak sytuacja zmieniła się w pewien sposób. Debata w Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów i wnioski, których większość pochodzi od posłów grup PPE-DE i ALDE, moim zdaniem przekazują błędny sygnał Komisji, której zadaniem jest obecnie rozwój rzeczywiście istotnych dalszych kroków w oparciu o zieloną księgę.
Przede wszystkim, wynik prac Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów zawierał błędny sygnał dotyczący ochrony konsumenta. Dla nas priorytetem jest ochrona interesów konsumenta. Jeśli mogę przypomnieć wszystkim państwu ostatnie wydarzenia, zwłaszcza wycofanie zabawek, powinno być jasne dla każdego z nas, że istnieje pilna potrzeba podjęcia działań. W Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów glosowaliśmy przeciwko sprawozdaniu, ponieważ naszym zdaniem niewłaściwie ukierunkowało ono pewne kwestie. I znowu to właśnie pani Patrie dołożyła bardzo aktywnych wysiłków, aby przedstawić poprawki kompromisowe. Proszę pozwolić mi powiedzieć, że głosowanie, zalecenie dla naszej grupy, będzie w dużej mierze zależeć od wyniku dzisiejszego głosowania.
Proszę pozwolić mi określić, co mogłoby być uważane przez nas za nasze "bolesne punkty”. Nie popieramy pełnej harmonizacji prowadzącej do wyeliminowania surowych standardów dotyczących ochrony konsumenta, które obwiązują w niektórych państwach członkowskich. Oprócz poszczególnych kwestii prawnych i definicji prawnych - i pani Gebhardt podkreśliła tę kwestię - uważamy, że bardziej stosowna jest minimalna harmonizacja. Jednakże nie powinna ona naszym zdaniem iść ręka w rękę z zasadą wzajemnego uznania. W przypadku umów transgranicznych mogłoby to ostatecznie oznaczać, że konsumenci staną wobec 27 różnych systemów prawnych, co byłoby moim zdaniem całkowicie druzgocące. Ponadto, naszym zdaniem także niestosowne jest pośrednie wprowadzenie zasady państwa pochodzenia jako środka ochrony interesów konsumenta.
W odniesieniu do wykluczenia nieuczciwych klauzul w umowach, chcielibyśmy, aby dyrektywa dotycząca nieuczciwych klauzul w umowach konsumenckich znajdowała zastosowanie także do indywidualnie negocjowanych klauzul umownych. Uważamy także, że wprowadzenie odpowiedzialności producenta będzie znaczącym motorem korzystania przez konsumentów z zalet wspólnotowego rynku wewnętrznego, ponieważ sprawi, że nabędą oni przekonanie, że ich prawa są rzeczywiście egzekwowane, w tym także w odniesieniu do producenta z innego państwa członkowskiego. Pani Wallis zwróciła szczególną uwagę na tę sytuację.
Wreszcie chciałabym zwrócić się o poparcie dla naszej poprawki 16, w której wyjaśniamy, że cenna byłaby dla nas prawna i naukowa ocena instrumentu pozwów zbiorowych. Wniosek ten został poparty większością głosów w Komisji Gospodarczej i Monetarnej. Powinno to zachęcić większość z nas do poparcia tego wniosku. W tym względzie być może poparłabym wprowadzenie amerykańskich warunków w Europie.
Eva-Britt Svensson
w imieniu grupy GUE/NGL. - (SV) Panie przewodniczący! Chciałabym podziękować sprawozdawczyni za jej ambitną pracę. Pytanie, jakie musimy postawić, brzmi następująco: co jest najważniejsze w programie konsumenckim - prawa konsumenta czy też prawa przedsiębiorstw? Moim zdaniem wybór jest prosty. Musimy wzmocnić prawa konsumenta, a przedsiębiorstwa muszą przyjąć odpowiedzialność za swe produkty.
Zielona księga rozważa, w jaki sposób lepsze ramy regulacyjne zwiększą przepływy handlowe pomiędzy krajami, ale najważniejszym priorytetem w ramach regulacyjnych dotyczących ochrony konsumenta wciąż jest wzmocnienie praw konsumenta. Największym problemem, jakiego doświadczają obecnie konsumenci, są trudności w prowadzeniu sporu dotyczącego praw konsumenta pomiędzy poszczególnymi krajami, ponieważ nie istnieje żaden organ, który rozstrzygałby spory transgraniczne. Jednakże jako całość problem ten nie został poruszony w zielonej księdze.
Przede wszystkim, UE powinna stworzyć instytucje, które rozstrzygałyby takie spory, zamiast tworzenia kolejnych przepisów wspólnotowych. To podejście jest popierane także przez europejską organizację konsumencką BUC. Przepisy, które mają zastosowanie obecnie to minimalna harmonizacja, czyli wspólny najniższy poziom, jaki został uzgodniony, poniżej którego żadnej kraj nie może zejść. Jednocześnie, kraje mogą wprowadzać surowsze przepisy krajowe. Zmiana tego stanu rzeczy na pełną harmonizację na szczeblu wspólnotowym jest sprzeczna z zasadą pomocniczości, której utrzymania żąda tak wielu, w tym Komisja.
Grupa GUE/NGL jest przeciwna wnioskowi w sprawozdaniu, aby połączyć minimalną regulację z zasadą wzajemnego uznania. Wzajemne uznanie jest podobne do zasady państwa pochodzenia. Istnieje ryzyko, że spowoduje to spadek ochrony praw konsumenta do najniższych poziomów. Przedsiębiorstwa mogą być skłaniane do zakładania działalności w krajach o najsłabszej ochronie konsumenta. Celem zielonej księgi jest oczywiście wzmocnienie pozycji konsumenta na rynku UE. Jednakże jeśli poważnie mówimy o wzmocnieniu ochrony konsumenta, musimy głosować za poprawką grupy GUE/NGL, zgodnie z którą zastosowanie muszą znaleźć przepisy prawa przyjmującego, czyli przepisy kraju, w którym towary są nabywane.
Niestety, muszę powiedzieć, że duże części sprawozdania stawiają interesy branży na pierwszym miejscu i zwiększają liberalizację rynku wewnętrznego. Jest to zagrożenie dla standardów i poziomów, jakie już istnieją w wielu państwach członkowskich. Sprawozdanie wprowadza zasadę wzajemnego uznania do prawodawstwa dotyczącego ochrony konsumenta. Jest to sprzeczne z wszelkimi wysiłkami mającymi na celu wzmocnienie ochrony konsumenta. A zatem z myślą o ochronie konsumenta ja i grupa GUE/NGL głosujemy przeciwko sprawozdaniu.
Dumitru Gheorghe Mircea Coşea
w imieniu ITS. - (RO) Panie przewodniczący, pani komisarz, drogie koleżanki i koledzy! Doceniam sprawozdanie pani Patrie. Proszę pozwolić mi wyrazić moje szczere gratulacje. Myślę, że przegląd acquis communautaire w zakresie ochrony konsumenta jest konieczny nie tylko z uwagi na rozwój rynku europejskiego i stosunków pomiędzy producentami a konsumentami, ale także z uwagi na problemy, jakie pojawiły się po rozszerzeniu Unii Europejskiej.
Z tego punktu widzenia chciałbym skierować uwagę na niekorzystną sytuację, jaka panuje w zakresie ochrony konsumenta w nowych państwach członkowskich. Zauważam niedoskonałości i wielkie opóźnienia w procesie etykietowania towarów w językach nowych państw członkowskich, które w dniu 1 stycznia 2007 r. stały się urzędowymi językami UE.
Na przykład, większość towarów importowanych z Unii Europejskiej do Rumunii nie jest etykietowanych w języku rumuńskim i wyrządzają one poważne szkody konsumentom z punktu widzenia jakości, właściwości, metod stosowania i dat przydatności. Uważam, że stanowi to dyskryminację przeciwko części populacji UE, która jest niezdolna do bezpośredniej konsumpcji w oparciu o prawidłowe informacje.
Dlatego też proces przeglądu acquis w zakresie ochrony konsumenta powinien obejmować tę kwestię w celu usunięcia tych istniejących opóźnień, aby chronić wszystkich konsumentów europejskich, niezależnie od tego, w jakim państwie członkowskim mieszkają.
Sylwester Chruszcz
Panie Przewodniczący! Wspólny rynek handlowy w Unii Europejskiej jest obecnie niekwestionowanym faktem, dlatego tak istotna wydaje się ochrona konsumentów w państwach narodowych. Zdecydowanie opowiadam się przeciw wykorzystaniu przeglądu wspólnotowego dorobku prawnego do rozszerzenia zakresu istniejących dyrektyw sektorowych, bądź dodawania dodatkowych dyrektyw, które, choć istotne dla praw konsumentów, mogą także naruszyć pewien porządek prawny.
Rolą Komisji Europejskiej jest, aby mechanizmy ochrony konsumenckiej proponowane w sprawozdaniu przyczyniły się do podwyższenia poziomu zaufania konsumenta, ale także ważne jest, żeby nie obciążyły niepotrzebnie przedsiębiorstw, zwłaszcza tych małych i średnich, oraz nie doprowadziły do stworzenia kolejnych nieefektywnych regulacji wspólnotowych.
Marianne Thyssen
- (NL) Panie przewodniczący, pani komisarz, panie i panowie! Jestem zadowolona, że Parlament ma dzisiaj możliwość mówienia o zielonej księdze w sprawie przeglądu dorobku prawnego w dziedzinie ochrony konsumentów i mamy przed sobą dobre sprawozdanie dotyczącego tego tematu.
W Unii Europejskiej mamy od lat 70. duże ambicje w odniesieniu do ochrony konsumenta i bardzo wiele osiągnęliśmy w tej dziedzinie. Jednakże wiele lat później i po przyjęciu licznych aktów prawnych nadszedł czas, aby się zatrzymać i ponownie przyjrzeć się temu obszarowi polityki, która dotyczy wszystkich Europejczyków w celu uaktualnienia jej w poszczególnych aspektach wskazanych w samej zielonej księdze i uczynienia jej bardziej spójną w odniesieniu zarówno do definicji, jak i pojęć. Fakt, że prowadzimy tę debatę w tym samym tygodniu, w którym debatujemy nad przeglądem jednolitego rynku oraz nad lepszym stanowieniem prawa, jest bardzo korzystny.
Prawo dotyczące ochrony konsumenta musi być dobre, a ochrona konsumenta i rynek wewnętrzny są tak ściśle ze sobą powiązane, zarówno pod względem prawnym jak i politycznym, że byłoby dobrze skoordynować te dwa przeglądy. W każdym razie nadszedł czas, abyśmy rozwiali mit, że ukończenie rynku wewnętrznego i wzmocnienie ochrony konsumenta są celami niedającymi się ze sobą pogodzić. Przede wszystkim polityka wspólnotowa nie tylko oferuje wartość dodaną poprzez wysoki poziom ochrony konsumenta, ale także - i to w znacznym stopniu - umożliwia ona tym konsumentom pełne korzystanie z zalet rynku wewnętrznego. Zaufanie, pewność prawa i specjalistyczna wiedza są kwestiami zasadniczymi w tym zakresie. Poprzez to, co nazywamy podejściem mieszanym, które już zostało wyjaśnione przez moich kolegów posłów, możemy osiągnąć te trzy cele. Wierzę także, że nie powinniśmy obawiać się zastosowania maksymalnej harmonizacji w przypadkach, w których byłoby to przydatne.
Nie zapominajmy wreszcie o wprowadzeniu prawa w życie. Jest to ostatni element dobrego prawodawstwa. Jednakże wprowadzenie prawa w życie nie jest tylko kwestią skarg prywatnych, czy to indywidualnych czy też zbiorowych; jest to także coś, co państwa członkowskie muszą osiągnąć na szczeblu strukturalnym poprzez pilny nadzór i poprzez lepszą współpracę pomiędzy administracjami przez granice krajowe. Pojawienie się ostatnio niebezpiecznych zabawek na naszym rynku - koleżanka posłanka już uczyniła do tego problemu aluzję - dowodzi, że wciąż istnieją zagrożenia dla zdrowia i bezpieczeństwa konsumentów i że państwa członkowskie nie traktują tego zadania wystarczająco poważnie. Dlatego byłabym także bardzo zadowolona słysząc od pani komisarz - której wprowadzenie szczególnie mi się podobało - czy planuje ona także uczynić coś, w zakresie przeglądu dorobku, w odniesieniu do strukturalnego wprowadzenia w życie przez państwa członkowskie.
Arlene McCarthy
Panie przewodniczący! Jako przewodnicząca Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów z zadowoleniem przyjmuję dzisiejszą ważną debatę, stanowiącą pierwszy krok w procesie przeglądu europejskiej polityki ochrony konsumenta i, w co wierzę, odnowienia naszego zobowiązania wobec konsumentów. Jesteśmy bardzo wdzięczni za pracę, jaką wykonała nasza sprawozdawczyni, pani Patrie.
Jak już zostało kilkakrotnie wspomniane, jest to debata prowadzona we właściwym czasie, biorąc pod uwagę ogłoszenia uczynione w lecie i ponowione w tym tygodniu, dotyczące wycofania produktów niebezpiecznych pochodzących z Chin, które były opatrzone znakiem towarowym CE, wprowadzając konsumentów w błąd, że produkty te są bezpieczne i spełniają standardy UE. Centralnym punktem dzisiejszej debaty i głównym celem naszej polityki konsumenckiej musi być ochrona bezpieczeństwa i zdrowia konsumenta - w szczególności w odniesieniu do szczególnie narażonych konsumentów i dzieci. Musimy zadbac o to, by konsumenci mieli prawa i dysponowali środkami naprawczymi, kiedy coś będzie nie tak.
Chciałabym wykorzystać tę debatę do podkreślenia znaczenia wprowadzenia prawa w życie, jak powiedziała pani Thyssen. Faktem jest, że posiadamy przepisy dotyczące naszych kodeksów, ale państwa członkowskie nie wykazują wystarczającego zaangażowania w transponowanie tych przepisów. Przedłużające się terminy odbierają konsumentom ich prawa. W przypadkach, gdy przepisy zostały transponowane, wprowadzenie ich w życie jest często niejednolite i przypadkowe. Sprawozdanie RAPEX, dotyczące zgłaszania niebezpiecznych przypadków, wykazuje, że nie wszystkie państwa członkowskie uczestniczą w systemie zgłaszania. Rośnie świadomość co do bezpieczeństwa produktu zarówno ze strony przedsiębiorstw jak i władz krajowych, ale potrzebujemy, pani komisarz, więcej działań. Wycofanie niebezpiecznych zabawek importowanych z Chin może być tylko rozwiązaniem ostatecznym.
Mamy ogólne prawo dotyczące bezpieczeństwa produktu, mamy prawo dotyczące bezpieczeństwa zabawek, ale musimy dokonać postępu w zakresie systemów wprowadzania w życie i kontroli. Jest to jedyny sposób zapewnienia, że konsumenci będą otoczeni rzeczywistą i efektywną ochroną. Dlatego też, pani komisarz, chcę zachęcić panią do ustanowienia tablicy wyników dotyczącej ochrony konsumenta, jako narzędzia przedstawiania działań podejmowanych przez państwa członkowskie w zakresie ochrony konsumenta i dostarczającego nam, wybranym przedstawicielom, pomocy w wykrywaniu przypadków słabego wprowadzania w życie i opóźnionej transpozycji.
Wreszcie, pani komisarz, chcę podziękować za pani osobiste spotkanie ze mną jako przewodniczącą w celu przedyskutowania kwestii bezpieczeństwa zabawek.
Chcę zapewnić o wsparciu naszej komisji dla prac prowadzonych z panią w celu przerwania importu niebezpiecznych produktów, zapewnienia silniejszej kontroli na naszych granicach, mających na celu przechwycenie tych produktów, zapewnienia silniejszych krajowych systemów kontroli i wprowadzania w życie, zapewnienia, że produkty nie będą trafiać na półki w naszych sklepach oraz oczywiście podejmowania wspólnych działań z USA w celu zmuszenia Chin do podniesienia standardu ich produktów, aby spełniały one standardy UE. Uważam, że ten przegląd jest szansą dla UE, aby wykazać nasze zobowiązania wobec konsumentów europejskich oraz zaoferować najwyższe z możliwych standardy - a w rzeczywistości dla Europy, aby była najjaśniejszym przykładem ochrony konsumenta dla reszty świata.
Marek Aleksander Czarnecki
Panie Przewodniczący! Z zainteresowaniem i zadowoleniem przyjąłem przedstawioną przez Komisję Zieloną Księgę dotyczącą przeglądu dorobku wspólnotowego z dziedziny praw konsumenckich. Na szczególne zainteresowanie zasługuje zwłaszcza uproszczenie oraz polepszenie otoczenia regulacyjnego zarówno dla konsumentów, jak i przedsiębiorców zwłaszcza, że 90% z nich stanowią małe i średnie przedsiębiorstwa stanowiące motor wielu szczególnie rozwijających się gospodarek.
Ważne jest również powiązanie problematyki umów konsumenckich z pracami nad całokształtem prawa umów w ramach ciągłego procesu zmierzającego do wypracowania wspólnych ram dla europejskiego prawa umów. Podzielam również zdanie, że harmonizacja powinna prowadzić do porównywalnego poziomu ochrony konsumentów we wszystkich państwach członkowskich bez jednoznacznej harmonizacji wszystkich przepisów krajowych, który to proces mógłby znacznie wydłużyć oczekiwanie na zamierzone w tej kwestii efekty.
Dziękuję bardzo pani sprawozdawcy za bardzo dokładne, wręcz drobiazgowe podejście do tematu w tym sprawozdaniu, które pozwoliło na zrozumienie wielu istotnych problemów i wyjaśniło szereg wątpliwości.
Ilda Figueiredo
(PT) Panie przewodniczący! Uproszczenie prawodawstwa nie może doprowadzić do osłabienia praw konsumentów. To, co musimy zrobić, to nie tylko utrzymanie tych praw w obowiązującym prawodawstwie - w tym w odniesieniu do usług finansowych - ale także poprawa ich w tych przypadkach, które nie są wystarczająco objęte prawodawstwem, takich jak dziedziny telekomunikacji i energii.
Jak podkreślono we wnioskach przedstawionych przez moją grupę, wszelkie instrumenty horyzontalne w tym zakresie muszą się skupiać na określeniu ograniczonego zestawu ogólnych wspólnych przepisów dla wszystkich instrumentów horyzontalnych z zakresu ochrony konsumenta. Zapewniłoby to wysoki poziom ochrony konsumenta z zastosowaniem przyjętej metody minimalnej harmonizacji połączonej z zasadą państwa przeznaczenia, aby nie podważać obowiązujących prawodawstw krajowych.
Nie do zaakceptowania byłoby w przypadku dyrektywy dotyczącej ochrony praw konsumenta powrócenie do jakiejkolwiek zasady kraju pochodzenia jako zasady ogólnej, do czego dążyła pierwotna wersja dyrektywy w sprawie liberalizacji usług.
Pierwszeństwo musi posiadać swoboda wyboru przez konsumentów najkorzystniejszego prawodawstwa. Jednakże, przedstawione sprawozdanie zawiera kilka sprzeczności, które muszą zostać sprostowane przez poprawki, nad którym będziemy głosować. W ten sposób możemy chronić główną zasadę zagwarantowania, że wiążące zasady ogólne dotyczące ochrony praw konsumentów przestrzegają praw, które istnieją w każdym kraju i nie uniemożliwiają ewentualnej poprawy tych praw. W rzeczywistości, muszą one być w stanie promować i ulepszać wszystkie istniejące prawa.
Należy także zapewnić możliwość stosowania zasad dotyczących nieuczciwych klauzul do wszystkich wynegocjowanych umów, które zawierają nieuczciwe klauzule, nawet jeśli były one indywidualnie wynegocjowane. Zasady rządzące bezpośrednią odpowiedzialnością producentów muszą także być utrzymane w przypadkach, gdy umowy nie zapewniają ochrony konsumenta. To właśnie próbujemy osiągnąć. Jeśli tego nie osiągniemy, jak już zostało stwierdzone, będziemy głosować przeciwko sprawozdaniu.
Malcolm Harbour
Panie przewodniczący! Z wielkim zadowoleniem przyjmuję pracę, jaką wykonała pani Patrie i moi koledzy w komisji, opracowując niezmiernie wyważone i przejrzyste sprawozdanie dla Komisji. Jestem pewien, że rzeczywiście pomoże on pani komisarz Kunevie w przedłożeniu tak szybko jak to możliwe wniosku w zakresie pierwszych etapów tzw. "dyrektywy poziomej”.
W szczególności chciałbym podziękować pani Patrie za jej wkład w tym zakresie. Pracowałem z nią przez wiele lat w Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów nad kwestiami ochrony konsumenta. Posiada ona wspaniałą specjalistyczną wiedzę, którą moim zdaniem zastosowała w tym zakresie. Przykro mi, że nie będzie jej już z nami, ale to sprawozdanie dowodzi jej zaangażowania w tym obszarze.
Chciałbym także podziękować pani komisarz za jej energiczne promowane ochrony konsumenta i profil jaki jej nadała. Pani McCarthy odwołała się w szczególności do kwestii otaczających produkty i zabawki. Nie są one częścią tej debaty, ale będziemy mieć szansę przedyskutowania ich z panią komisarz podczas posiedzenia komisji w przyszłym tygodniu.
Chciałbym wspomnieć o poprzedniej części pracy, w którą wszyscy byliśmy zaangażowani i która dotychczas nie została wspomniana, czyli o dyrektywie dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych. Był to punkt zwrotny w prawodawstwie dotyczącym ochrony konsumenta, ponieważ po raz pierwszy ustalono zharmonizowane zasady dotyczące nieuczciwych praktyk handlowych, jakie mają być stosowane w całej Unii Europejskiej. W wielu krajach cały ten obszar dotyczący nieuczciwych praktyk nie był w rzeczywistości w ogóle rozwijany w prawodawstwach krajowych.
Wielu kolegów odwołało się do kwestii zgodności i proszę nie zapominać, że jest to podstawa, która ciągle jest transponowana w wielu państwach członkowskich, w tym w Wielkiej Brytanii. A zatem musimy na tę kwestię cały czas kłaść nacisk w ramach kontynuacji działań związanych z zieloną księgą. Chciałbym podkreślić fakt, że pani komisarz ma wyraźnie wskazówki od Parlamentu, które jestem pewien uwzględni w dzisiejszym głosowaniu w celu szybkiego przejścia do dyrektywy horyzontalnej - mamy wyraźne porozumienie co do tego. Są oczywiście inne obszary, w których chcielibyśmy prowadzić debaty, w szczególności kwestia kosztów i zgodności z różnymi standardami na różnych rynkach. Proszę nie zapominać, że z jednej strony chcemy zapewnić zaufanie konsumentów - jak to podkreśliła pani komisarz w jej przemówieniu - a konsumentom poczucie, że mają oni dobrze rozwinięty zestaw praw mających rzeczywiste znaczenie. Jednakże jednocześnie chcemy wesprzeć innowacje, wchodzenie na rynek nowych przedsiębiorstw i wprowadzanie przez nie na rynek nowych produktów i usług, i zapewnić, aby nie były one powstrzymywane przez system prawny, w jakim prowadzą działalność. Muszę powiedzieć, że w przypadku pewnych kwestii - i podniosłem to w rozmowach z panią komisarz - które rozpatruje się w innych obszarach, przykładowo w przypadku reformy konwencji Rzym I małe przedsiębiorstwa są niezmiernie dotknięte potencjalnymi kosztami zgodności z nadmiernymi wymogami istniejącymi w 27 jurysdykcjach. Jeśli zapewnimy wysokie poziomy ochrony konsumenta, ale będziemy zniechęcać spółki do wchodzenia na te rynki, nie przyniesie to korzyści konsumentom. To jest równowaga, którą zamierzamy osiągnąć.
Byłem zachwycony, że pani komisarz w szczególności wspomniała, że istotnym elementem będzie wzajemne uznanie. W odniesieniu do nieuczciwych praktyk handlowych, wysunęliśmy argumenty za klauzulą rynku wewnętrznego i została ona przegłosowana. Byliśmy w pełni zgoni w tym aspekcie. Jest to część równowagi, do której zmierzamy, i wierzę, że ją osiągniemy.
Christel Schaldemose
Panie przewodniczący! Chciałabym wyrazić moje najgorętsze podziękowania pani Patrie za jej ciężką pracę, a także moje podziękowania dla Komisji. Zielona księga jest bardzo dobrym narzędziem identyfikacji problemów w dorobku dotyczącym ochrony konsumentów oraz poszukiwania rozwiązań w tym zakresie. Jedynym z rozwiązań proponowanych przez panią Patrie jest mieszane podejście do dorobku dotyczącego ochrony konsumentów, obejmujące pełną harmonizację definicji przekrojowych i minimalną harmonizację na szczeblu sektorowym. Mogę zrozumieć to podejście, a także je poprzeć. Moim zdaniem jednak musimy także zapewnić, aby harmonizacja dorobku dotyczącego ochrony konsumenta nie prowadziła do spadku poziomu ochrony jakichkolwiek konsumentów. W związku z tym, kiedy dyskutowaliśmy nad tą kwestią w Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, przedłożyłam wniosek dotyczący tego, co znane jest jako "gwarancja ochrony konsumenta”. Niestety, wniosek poniósł klęskę w głosowaniu w komisji, ale obecnie Grupa Socjalistyczna w Parlamencie Europejskim ponownie przedłożyła ten wniosek, a zatem możemy głosować nad nim tutaj na sesji plenarnej.
Celem tego wniosku jest zapewnienie wszystkim europejskim konsumentom gwarancji, że prawa już uzyskane nie będą zagrożone, nawet w przypadku pełnej harmonizacji prawodawstwa. Uważam, że jest to kwestia kluczowa w budowaniu zaufania konsumentów do UE i poparcia uznania dla powodu wprowadzania wspólnych przepisów na szczeblu UE. Przede wszystkim, potrzebujemy wspólnych przepisów w wielu obszarach, między innymi aby dotrzymać kroku wzrostowi i rozwojowi przepływów handlowych, na przykład przez Internet. Faktycznie, społeczeństwa niektórych państw członkowskich w dużym stopniu utrzymują, że ich własny kraj ma bardzo wysoki poziom ochrony konsumenta. Dania jest takim krajem, a w związku z tym wszystkie środki UE w zakresie prawodawstwa dotyczącego ochrony konsumenta są traktowane z obawą. Społeczeństwo po prostu obawia się obniżenia standardów.
W moim głębokim przekonaniu wprowadzenie gwarancji ochrony konsumenta - czyli gwarancja, że nikt nie będzie w mniej korzystnej sytuacji w przyszłości niż jest obecnie - rzeczywiście umożliwi nam zarówno stłumienie tych obaw, jak i wzmocnienie uznania, że wprowadzenie prawodawstwa wspólnotowego ma sens. Będziemy tego dokonywać tylko na najwyższym stopniu, nie na najniższym. W konsekwencji chciałabym wezwać wszystkich do głosowa za naszym wnioskiem nr 4 podczas głosowania, które odbędzie się dzisiaj.
Anneli Jäätteenmäki
(FI) Pani przewodnicząca! Zgodnie z wynikami badań przedstawionymi w Eurobarometrze, połowa obywateli UE jest ostrożniejsza w przypadku transgranicznych transakcji kupna niż w przypadku transakcji krajowych. Ponad 70% myśli, że związane z tym problemy, takie jak złożenie skargi, są trudniejsze do rozwiązania w przypadku zakupów transgranicznych. Wyraźna większość konsumentów czuje się niepewna swej pozycji na scenie handlu. Wynikiem tego jest zatrzymanie zakupów, a gospodarka i dobrobyt konsumentów, który na niej się opiera, nie wzrastają tak szybko, jakby mogły.
Komisja twierdzi, że idealną sytuacją byłoby, gdyby konsumenci UE mogli mieć te same podstawowe prawa niezależnie od tego, gdzie się znajdują w Unii i gdzie dokonali zakupów. To są ładne marzenia, ale obecnie potrzebujemy rozsądnych działań. Postawy zmieniają się wolno i tylko wtedy, gdy sytuacja rzeczywiście się poprawia. Obecnie rzeczywistość jest przykra i na przykład w przypadku wielu sklepów sieciowych wadliwe towary mogą być zwrócone tylko do pierwotnego miejsca nabycia, nawet jeśli sieć ma sklepy w miejscowości lub kraju, gdzie konsument obecnie mieszka.
Konsument musi być panem. Prawo konsumenckie powinno faktycznie chronić konsumenta. A zatem przepisy muszą zostać uaktualnione, zharmonizowane i częściowo rozszerzone. Dziwne jest na przykład, dlaczego długie ramię prawa UE nie rozciąga się automatycznie na aukcje prowadzone on-line. Nie można pozwolić, aby poziom ochrony konsumenta na szczeblu krajowym spadł z uwagi na prawo UE.
Wreszcie należy zwrócić uwagą na poprawę jakości informowania i edukacji konsumentów. Obecnie przedsiębiorstwa posiadają dużo więcej możliwości, aby lobować o swe prawa i aby były one świadome swoich praw i obowiązków, a także praw i obowiązków konsumenta. Bez konsumentów i ich zaufania nie ma w każdym razie żadnego handlu.
Andreas Schwab
(DE) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Ja także chciałbym wyrazić moje gorące podziękowania pani Partie, a przede wszystkim naszemu sprawozdawcy pomocniczemu, panu Kurtowi Lechnerowi, którego uwagi przedstawione podczas tej debaty w pełni popieram. Moim zdaniem, pani komisarz, proces podejmowania decyzji i przedłożenia zielonej księgi są wzorowym przykładem współpracy pomiędzy Parlamentem i Komisją, podkreślając, że potrzebujemy tego rodzaju efektywnej współpracy także w innych obszarach.
To czym się tutaj zajmujemy w tym bardziej technicznym sprawozdaniu to granica pomiędzy wspólnotowym prawodawstwem dotyczącym ochrony konsumenta a wspólnotowym prawodawstwem dotyczącym rynku wewnętrznego, ponieważ z jednej strony, mamy rozwój wspólnych ram odniesienia, gdzie dotychczas nie było dostępnej wystarczającej liczy aktów prawnych. Kwestie, które zostały podniesione to konwencja Rzym I, regulacje Komisji Prawnej oraz dorobek wspólnotowy dotyczący ochrony konsumenta. Uważam, że przeglądu tych środków należy zawsze dokonywać w odniesieniu do każdego innego z nich, tak abyśmy w rezultacie uzyskali spójne i ujednolicone prawo, które - jak już wspomniały inne osoby, które zabrały głos - jest zrozumiałe dla konsumenta.
Jednakże, zrozumiałość dla konsumenta nie w każdym przypadku koniecznie oznacza - jak już powiedział pan Lechner - że powinniśmy połączyć wszystkie najwyższe standardy z każdego państwa członkowskiego w pewnego rodzaju tygiel europejski. W zamian za to rzeczywiście powinniśmy rozważyć na szczeblu wspólnotowym, jaką ukierunkowaną strategię powinniśmy zastosować w celu dostarczenia konsumentowi europejskiemu jasnego i spójnego prawodawstwa wspólnotowego dotyczącego ochrony konsumenta. Wniosek dotyczący "błękitnej flagi” dla konsumenta europejskiego, dla nabywcy, może się podobać, ale uważam, że byłoby z pewnością jeszcze ważniejsze i lepsze dla rynku wewnętrznego, gdybyśmy mogli pomyślnie i w jednolity sposób pokierować państwami członkowskimi w ramach prawodawstwa krajowego.
Prowadzi mnie to do kwestii minimalnej lub maksymalnej harmonizacji. Uważam - jak niektórzy z moich kolegów z grupy już powiedzieli - że musimy być ostrożni w naszych argumentach. Rynek wewnętrzny rozkwita w momencie, gdy konsumenci mogą polegać na tym, co uważają za obwiązujące normy prawne. Oczywiście, jest to korzystne tylko wtedy, gdy te normy prawne mają zastosowanie wszędzie. A zatem z zadowoleniem przyjmuję fakt, że pani Gebhardt powiedziała, że potrzebujemy, na przykład, jednolitych definicji terminologicznych w wielu obszarach.
Jednakże, uważam także, że musimy postępować ostrożnie w innych kwestiach i że musimy wyjaśnić państwom członkowskim, że jeśli chcemy mieć jeden rynek wewnętrzny i jednolite przepisy dotyczące ochrony konsumenta, nie może to funkcjonować, jeśli przyjmiemy pojęcie do którego "każdy może coś dołożyć”, ponieważ z pewnością będzie to wprowadzać w błąd konsumenta. To jest linia postępowania, jaką będziemy podążać także w późniejszym głosowaniu.
Pani komisarz, te zbiorowe dane już zostały wspomniane. Jesteśmy bardzo dobrze usposobieniu wobec pani działań, aby zapewnić korzyści konsumentowi, w tym w odniesieniu do kwestii pozwu zbiorowego. Jednakże, musi także być jasne, że w Europie zdecydowanie chcemy wykluczyć warunki amerykańskie, a zatem bardzo chętnie zobaczylibyśmy, co pani ma zamiar nam przedstawić w szczególności, po tym, jak pani ogólnie zakreśliła pewne kwestie. Chcemy być pewni, że definitywnie wyklucza pani warunki amerykańskie w Europie. Pozwy zbiorowe - i sama grupa PPE-DE przedstawi coś w tym zakresie - przypadki próbne leżą w pełni w interesie konsumenta i to właśnie chcielibyśmy poprzeć.
Joel Hasse Ferreira
(PT) Pani przewodnicząca! Sprawozdanie pani Patrie dotyczy ochrony konsumenta. Jest to podstawowa kwestia w Parlamencie Europejskim i w Unii Europejskiej, jak zostało w rzeczywistości wykazane przez aktywne istnienie Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów.
Chcielibyśmy podkreślić, że priorytety portugalskiej prezydencji UE w odniesieniu do polityki ochrony konsumenta obejmują nie tylko przegląd dyrektywy dotyczącej umów na użytkowanie czasowe, ale także przeglądu dorobku dotyczącego ochrony konsumenta, który tutaj rozpatrujemy, oprócz wspólnotowej strategii w zakresie polityki dotyczącej ochrony konsumenta do 2013 r. i wspólnych ram odniesienia dotyczących wspólnotowego prawa umów.
Panie i panowie! To, co właściwie usiłujemy uczynić, to stworzenie rzeczywistego rynku wewnętrznego dla konsumentów i przezwyciężenie braku zaufania konsumentów europejskich wobec handlu transgranicznego, w szczególności, ale nie wyłącznie, w ramach Unii Europejskiej. Jednakże aby to uczynić, musimy zadbać o to, jak potwierdziła pani Patrie, aby konsumenci wiedzieli, że mogą skutecznie dochodzić swych praw w przypadku sporu.
W tym względzie muszę podkreślić stosowność i wagę pewnych kwestii w obecnym wniosku. Pani przewodnicząca! Ramy prawne zarówno dla przedsiębiorców jak i konsumentów muszą być skutecznie zmodernizowane, uproszczone i poprawione, aby w szczególności podnieść zaufanie. Niezmiernie ważne jest także, aby w tych ramach zostały rozwiązane kwestie, które wynikają z ewentualnych konfliktów pomiędzy konwencjami Rzym I i Rzym II, jednocześnie zapewniając prawa ustanowione w tych konwencjach i dyrektywie dotyczącej handlu elektronicznego.
Analiza kwestii dotyczących ochrony konsumenta jest zatem niezmiernie ważna, w szczególności kiedy konsumenci podpisują umowy o dostarczenie treści cyfrowych. Konieczność zapewnienia efektywności prawa ochrony konsumenta jest także ważna, aby wzrosło zaufanie konsumenta wobec rynku wewnętrznego, co wydaje nam się kwestią zasadniczą.
Pani przewodnicząca, panie i panowie! Podsumowując muszę powiedzieć, że bardziej zrozumiałe i zintegrowane ramy prawne są konieczne w celu wzmocnienia rynku wewnętrznego i zwiększenia zaufania konsumentów europejskich.
Zita Pleštinská
(SK) Jest niemalże 500 milionów konsumentów europejskich, którzy mogą obecnie korzystać z szerszego wyboru produktów i usług. Jednocześnie jednakże konsumenci ci muszą podejmować decyzje dużo bardziej skomplikowane niż kiedykolwiek w przeszłości. Uwzględniając konieczność poprawy efektywności prawa konsumenckiego dotyczącego rynku wewnętrznego, z zadowoleniem przyjmuję zamiar Komisji, aby dokonać ponownej oceny ośmiu dyrektyw sektorowych, aby odpowiadały one wyzwaniom postępu technologicznego, a w szczególności oferowały jasne definicje praw i obowiązków w środowisku internetowym.
Darzący nas zaufaniem i poinformowani konsumenci znajdują się w centrum dynamiki europejskiego rynku wewnętrznego. W zakresie, w jakim konsumenci są pewni swych praw, okażą oni takie samo zaufanie dokonując zakupów w sklepie lub przez Internet, niezależnie od tego, czy dokonują tego w swym własnym kraju czy też w innych krajach Unii Europejskiej. Kiedy konsumenci podejmują decyzje w sprawie zakupów, najważniejszymi aspektami są dla nich ochrona przed produktami niebezpiecznymi lub nieuczciwymi praktykami przedsiębiorstw, gwarancje prawne i handlowe oraz możliwość zwrotu towarów. Zestaw ustandaryzowanych, wspólnych zasad obowiązujących w całej UE jest zatem ważny zarówno dla konsumentów, jak i przedsiębiorców.
Jeśli od konsumentów można oczekiwać wystarczającego zaufania co do dokonywania zakupów poza własnym państwem członkowskim i jeśli przypuszczalnie wykorzystają oni zalety rynku wewnętrznego, potrzebują oni zapewnienia, że jeśli zdarzy się pomyłka mają oni do swej dyspozycji efektywne mechanizmy, aby żądać odszkodowania. Spory konsumenckie wymagają doskonale dostosowanych mechanizmów, które nie prowadzą do powstania nieproporcjonalnych kosztów i opóźnień dotyczących wartości produktu lub usługi, w odniesieniu do której została złożona skarga. Konsumenci potrzebują dokładnych informacji, aby mieli możliwość bronienia swych praw. Mogą oni wykorzystywać mechanizmy, takie jak SOLVIT lub usługi dostarczane przez organizacje konsumenckie, które powinny zatrudniać właściwych pracowników i powinny być odpowiednio finansowane. Uważam, że dokonując przeglądu dorobku dotyczącego ochrony konsumenta, będziemy mieć możliwość przygotowania lepszego prawodawstwa napisanego w prostym języku, który będzie łatwo zrozumiały dla konsumentów.
Panie i panowie! Podsumowując, chciałbym wyrazić swoje zadowolenie z uczestnictwa mojej grupy odwiedzających z regionów Słowackiego Preszowa i Koszyc właśnie w tej debacie, która jest tak ważna dla konsumentów europejskich. Życzymy im ciepłego przyjęcia tutaj w naszej Izbie europejskiej.
Gabriela Creţu
(RO) Przygotowując to sprawozdanie - gratulacje dla pani Béatrice Patrie - przeprowadziliśmy wiele dyskusji na temat poziomu harmonizacji i charakteru instrumentów koniecznych dla efektywnej ochrony konsumenta. Jednakże w wielu przypadkach było oczywiste, że istniejące słabości nie są powiązane z europejskimi ramami prawnymi, ale z brakiem wdrożenia lub niewłaściwej, opartej na metodzie kopiuj-wklej, transpozycji tych ram do ustawodawstwa krajowego. Niestety, lepsza regulacja nie zaoferuje większego bezpieczeństwa, jeśli nie zostanie ona wdrożona lub zostanie wdrożona niewłaściwie.
Pomiędzy państwami członkowskimi istnieją znaczne różnice dotyczące poziomu poinformowania i świadomości praw dotyczących konsumentów i możliwości wykorzystania istniejących instrumentów. Instytucje odpowiedzialne za stosowanie prawa i organizacje konsumenckie mają odmienne poziomy skuteczności. Te różnice nie pokrywają się ze zwykłym podziałem na stare i nowe państwa członkowskie, ale są one powiązane z lokalnymi tradycjami i praktykami.
Wysoka wrażliwość konsumentów stwarza zagrożenie, że rynek pewnego kraju stanie się miejscem transakcji dla towarów niskiej jakości lub niebezpiecznych, pochodzących z innego kraju, uwydatniając w ten sposób sceptycyzm co do korzyści płynących z jednolitego rynku.
Wzywamy Komisję, aby zapewniła właściwe wdrożenie prawa i przestrzeganie istniejących przepisów oraz do kontynuowania wprowadzania środków informacyjnych dla obywateli. Konsumenci świadomi swych praw stanowią korzyść dla samego jednolitego rynku, ponieważ mogą oni dokonać prawidłowego wyboru pomiędzy dostawcami na rynku, przekształcając w ten sposób konkurencję w czynnik rozwoju.
Żyjemy w społeczeństwie usługowym. Wnioski zawarte w zielonej księdze czasami stwarzają wrażenie, że przepisy dotyczą tylko handlu towarami. Handel elektroniczny także został wykluczony z zakresu przeglądu. Zwracamy się do Komisji, aby rozważyła te kwestie w przygotowywaniu swych przyszłych projektów, ponieważ niewidoczny charakter towarów, oznaczających usługi, sprawia, że konsumenci są jeszcze bardziej narażeni niż w przypadku towarów. Ponieważ konsumenci nie mają technicznych możliwości koniecznych do sprawdzenia jakości usług, potrzebują oni ram prawnych, aby mogli być chronieni.
Alexander Stubb
Pani przewodnicząca! Chciałbym podnieść trzy kwestie. Pierwsza ma charakter wyznania: uwielbiam robić zakupy. Kocham zakupy przez Internet; kocham kupować w domu i zagranicą. A zatem mógłbym powiedzieć, że posiadam interes w ochronie konsumenta.
Wszyscy znamy to uczucie. Kiedy robimy zakupy, nie zawsze wszystko jest w porządku. Przychodzimy do domu, a ubranie nie wygląda tak dobrze, jak oczekiwaliśmy. Kupujemy coś przez Internet, a Amazon.com przesyła nam inne książki. Chcemy nawiązać kontakt z kimś w sklepie, ale nie otrzymujemy odpowiedzi . Idziemy do sklepu; sprzedawca patrzy na nas, jakbyśmy byli kimś w rodzaju seryjnego mordercy i próbujemy powiedzieć: "Co ja według pani/pana robię? Wkładam palce do gniazdka elektrycznego, czy coś podobnego? Nie, maszyna nie działa!”
A zatem nie zawsze otrzymujemy najlepsze usługi na świecie. O tym właśnie dzisiaj dyskutujemy, próbując zapewnić, aby funkcjonowały one nieco lepiej. A zatem znamy uczucie, jakie się pojawia, kiedy coś nie funkcjonuje prawidłowo.
Drugą kwestią jest to, że bardzo mało ludzi wie - i nie wie o tym nawet grupa odwiedzających pani Pleštinskiej - że Unia Europejska jest przyjacielem konsumenta.
Wiem, że to nie brzmi pociągająco, ale "sprzedaż towarów konsumenckich i gwarancji” - czego to wszystko dotyczy? A zatem głównie oznacza to, że otrzymujemy zwrot pieniędzy lub możemy wymienić produkt w ciągu dwóch lat, jeśli umowa, którą zawarliśmy ze sprzedawcą nie spełnia tych kryteriów. Myślę, że jest to miłe. Za to mówię więc Unii "dziękuję”.
Dyrektywa w sprawie sprzedaży na odległość także nie brzmi za dobrze, ale ogólnie oznacza, że jeśli kupujemy coś przez Internet, na przykład w Niemczech, to kiedy to otrzymujemy, ale towar nie wygląda tak jak chcieliśmy, możemy odesłać go z powrotem w terminie siedmiu dni, a pieniądze są nam zwracane.
Myślę także, że powinniśmy dołożyć trochę większych starań w zakresie ochrony konsumenta w handlu. Podam państwu tylko jeden przykład w tym zakresie. Zgadzam się z następującym zdaniem, ale przeprowadzam tutaj coś w rodzaju testu teściowej. Jak myślicie, co moja teściowa powiedziałaby, gdyby przeczytała to, co jest zapisane w uzasadnieniu do sprawozdania: "Instrument horyzontalny byłby oparty na maksymalnej harmonizacji, podczas gdy narzędzia sektorowe nadal byłyby oparte na zasadzie minimalnej harmonizacji, za wyjątkiem dyrektyw już przyjętych w oparciu o maksymalną harmonizację, takich jak dyrektywa w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych”? Zgadzam się - nie ma problemu. Jednakże, jeśli staramy się zajmować ochroną konsumenta, proszę pozwolić nam na zapewnienie pewnej ochrony konsumenta w odniesieniu do materii, którą także tworzymy.
Moja trzecia i ostatnia kwestia jest następująca: myślę, że sprawozdanie jest dobre, ale moglibyśmy pójść jeszcze dalej. Ostatecznie, w pełni popieram maksymalną harmonizację. Zabawne jest to, że zawsze twierdzimy, że mamy najlepszą ochronę konsumenta na świecie. Mówię pani Harbour, że Finlandia zapewnia lepszą ochronę konsumentom niż Wielka Brytania. Ona mi odpowiada: nie, wcale tak nie jest. A zatem myślę, że naprawdę potrzebujemy pewnego rodzaju równowagi i z tego powodu podoba mi się wasz pomysł, jako sprawozdawcy w sprawie wzajemnego uznania, aby spróbować wprowadzić pewien rodzaj wzajemnego uznania także w tym zakresie.
Wreszcie, chciałbym pogratulować pani Patrie wspaniałego sprawozdania. Chciałbym pogratulować nowej, dynamicznej pani komisarz wspaniałej pracy w zakresie dorobku. Myślę, że jest to dobry start, ale możemy pójść dalej.
Anna Hedh
(SV) Pani przewodnicząca! Z zadowoleniem przyjmuję przegląd dorobku i chcę podziękować mojej koleżance Beatrice Patrie za jej wspaniałą współpracę. Chciałabym także podziękować pani Kunevie za jej pracę nad zieloną księgą. Oczywiście, przepisy z zakresu ochrony konsumenta dotyczą właściwie wszystkich decyzji politycznych. Prawodawstwo i regulacje UE mają wpływ na mieszkańców Europy, a tymi mieszkańcami są konsumenci.
My, socjaldemokraci w Europie, ciężko pracujemy, aby zapewnić, żeby ochrona konsumenta pozostawała kwestią zasadniczą. Nie możemy mieć gładko funkcjonującego rynku wewnętrznego bez usatysfakcjonowanych i bezpiecznych konsumentów. Prawodawstwo wspólnotowe jest obecnie oparte na zasadzie minimalnej harmonizacji, która jest właściwie naturalna, ponieważ państwa członkowskie są na różnych etapach podróży w odniesieniu do ochrony konsumenta, jak to dzisiaj usłyszeliśmy. Myślę, że ważne dla nas jest uproszczenie i ulepszenie systemu regulacyjnego, zarówno w odniesieniu do konsumentów jak i profesjonalistów, ponieważ uprościłoby to handel transgraniczny i zwiększyło zaufanie konsumentów.
Ważne jest jednakże, aby wymagana harmonizacja zapewniała wysoki poziom ochrony konsumenta i była przeprowadzana ostrożnie. Powinniśmy także podjąć decyzje dotyczące gwarancji ochrony konsumenta, co oznacza zapewnienie, aby żaden konsument nie był otoczony gorszą ochroną niż przed harmonizacją. Wzywam państwa zatem do głosowania za złożonymi przez socjaldemokratów poprawkami 4 i 10.
Wreszcie, uważam, że celem przeglądu prawodawstwa dotyczącego konsumentów w UE musi być wzmocnienie ochrony konsumenta, a nie zwiększenie handlu pomiędzy państwami członkowskimi. Nawet mimo tego, że idą one ręka w rękę, istnieje wielka różnica pomiędzy zezwoleniem na przewodzenie ochronie konsumenta a skupieniem się na względach handlowych. Musimy stawiać ludzi na pierwszym miejscu przed rynkiem.
Bogusław Sonik
Pani Przewodnicząca! Jednym z podstawowych celów Unii Europejskiej jest rozwijanie społeczeństwa informacyjnego. Takie społeczeństwo musi jednak opierać się na żelaznych i stałych regułach. Do niezbędnych jego składników należy zaufanie, które powinno być budowane na solidnym fundamencie.
Dotyczy to wszystkich obszarów polityki europejskiej, na pewno jednak w stopniu decydującym kwestii praw konsumenta, ich ochrony i związanego z tym bezpieczeństwa. Tezę tę potwierdzają wyniki konsultacji przeprowadzonej na podstawie pytań załączonych do zielonej księgi. Obywatele zdecydowanie cenią sobie bezpieczeństwo i to właśnie chęcią zapewnienia bezpieczeństwa motywowane jest poparcie dla jak najpełniejszej harmonizacji prawodawstwa.
Dane przytoczone w sprawozdaniu są niepokojące. Przypomnę, ponad 70% Europejczyków uważa transakcje transgraniczne za mogące rodzić większe problemy niż zakupy lokalne. Połowa Europejczyków wykazuje nieufność wobec zakupów transgranicznych. To są zwykłe, mało ważne z punktu widzenia wielkiej polityki dane, mające jednak szalenie duże znaczenie dla obywateli, biorąc pod uwagę ich poczucie jedności i poziom integracji.
Kolejna kwestia, która jest niezwykle paląca, a nie może, w mojej opinii, być pozostawiona samoregulacji, to ochrona konsumentów biorących udział w handlu wspomaganym elektronicznie, tak zwanym e-commerce. Oczywiście pamiętam o dyrektywie o handlu elektronicznym z czerwca 2000 roku, ale proszę zauważyć, że została ona przyjęta 7 lat temu. Proszę nie zrozumieć mnie źle, ale 7 lat to wieczność, biorąc pod uwagę, że historia tego zjawiska nie wynosi więcej niż kilkanaście lat. Na pytanie, co się od tego czasu zmieniło, trudno odpowiedzieć inaczej niż: wszystko. Zamachy terrorystyczne z 11 września 2001 roku zweryfikowały nasze pojęcie na temat bezpieczeństwa w internecie. Były one przecież przygotowywane przy użyciu zaawansowanych technik.
Powyższe argumenty mają bardzo konkretne znaczenie dla kwestii ochrony praw konsumenta. Potrzebujemy jasnych i bezpiecznych sposobów nawiązywania transakcji przez internet. Powinniśmy się skupić na zastosowaniu środków, które uwiarygodnią internetowe transakcje i wykluczą możliwość pozyskiwania danych konsumenta przez osoby do tego nieuprawnione. Stosunkowo łatwym sposobem na urzeczywistnienie tej wizji jest podwyższenie i ustandaryzowanie ogólnoeuropejskich norm bezpieczeństwa transakcji internetowych.
Pervenche Berès
(FR) Pani przewodnicząca, pani komisarz, panie i panowie! Gratuluję tej inicjatywy w postaci zielonej księgi w sprawie przeglądu dorobku prawnego. Uważam, że jeśli chcemy, aby rynek wewnętrzny stanowił dla naszych obywateli nie tylko zagrożenie, musimy zapewnić, aby konsumenci byli właściwie chronieni, zwłaszcza dlatego, że rynek wewnętrzny ma zastosowanie do złożonych produktów: myślę tutaj oczywiście o usługach finansowych. Każdego dnia aktualne wydarzenia dostarczają nam przykładów, jeśli jakiekolwiek są potrzebnie, stopnia, w jakim ochrona konsumenta stanowi wyzwanie w tym zakresie.
W tym względzie, chciałabym powrócić to tego, co komisarz McCreevy powiedział wczoraj: stworzyliśmy wrażenie, że jeśli amerykański rynek nieruchomości jest w sytuacji, w jakiej jest, to dlatego, że ludzie ustanawiający hipoteki nie mają wykształcenia w zakresie finansów. Edukacja finansowa jest bardzo ważna, ale nie może ona zająć miejsca rzeczywistej ochrony konsumenta, włączonej do wszystkich naszych ustawodawstw. Wymaga to ustawodawstwa horyzontalnego, a także ustaw sektorowych. Nie możemy zastępować ochrony konsumenta i odpowiedzialności profesjonalistów edukacją, jednocześnie oferując produkty, które swobodnie przemieszczają się na rynku wewnętrznym.
Druga kwestia, którą chciałabym podnieść, dotyczy roszczeń zbiorowych. Myślę, że nasz sprawozdawca w Komisji Gospodarczej i Monetarnej, pan Sánchez Presedo, przedstawi uwagi na ten temat, ale uważam, że musimy uczynić postęp w tej dziedzinie. Nikt w Europie nigdy nie wyobrażał sobie, że chcemy importować model amerykański, ale istnieje różnica pomiędzy sytuacją, która panuje obecnie na rynku wewnętrznym UE a sytuacją w USA, i wierzę, pani komisarz, że uczyni to pani inteligentnie z perspektywy europejskiej. Czy obecnie normalne jest nieposiadanie żadnej wiedzy, przejrzystości w zakresie skarg, które są składane, i grzywien, które są stosowane? Proszę pozwolić nam na przeprowadzenie przejrzystej i otwartej debaty na temat tego, co rzeczywiście uzyskuje się za pomocą tych pozwów zbiorowych i proszę pozwolić nam na dostarczenie konsumentom europejskim tego przydatnego narzędzia!
Jeśli nie ma pani nic przeciwko, pani przewodnicząca, mam jedną, ostatnią uwagę. Jasne definicje "konsumenta” i "przedsiębiorcy” zaproponowane w sprawozdaniu są ważne, ale musimy być ostrożni, aby nie stwarzać zmieszania: przykładowo w zakresie usług finansowych idea, że pewne produkty mogą być zarezerwowane dla przedsiębiorców, jest iluzją, która mogłaby zmniejszyć gwarancje zaoferowane konsumentom. Wcześniej czy później towary te pojawiają się na rynku i są oferowane wszystkim konsumentom. W konsekwencji, powinniśmy mieć definicję, ale to nie może być wszystko w zakresie ochrony konsumenta!
Mairead McGuinness
Pani przewodnicząca! Dodaję moje gratulacje dla sprawozdawczyni za jej pracę.
Mówimy o lepszym stanowieniu prawa. To, co naprawdę staramy się uczynić, to uzyskanie wiary konsumentów w to, że niezależnie od tego, gdzie robią zakupy, będą mieć te same prawa. Jednak nie czynimy tego za dobrze, ponieważ połowa z naszych obywateli ostrożnie podchodzi do robienia zakupów zagranicą, gdyż nie wierzą, że zostanie im zapewniona ochrona - i to nie jest zaskakujące. Myślę, że łatwiej jest robić zakupy lokalnie, a ludzie pewniej się czują w lokalnym otoczeniu. Ale kiedy przyglądamy się detalistom, połowa z nich pragnie handlu transgranicznego - a w rzeczywistości 29% z niego korzysta. Detaliści wierzą, że gdyby było lepsze prawo w tej dziedzinie, konsumenci dokonywaliby częściej zakupów transgranicznych.
W rzeczywistości konsumenci nie dbają o to, czy mamy osiem czy dwadzieścia dyrektyw. W istocie, nawet nie chcą oni wiedzieć, co się dzieje za kulisami. Chcą tylko czuć się pewnie i wiedzieć, że prawo jest proste. I w przypadku, w którym teściowa została obrażona przez test pana Stubba, myślę, że gdybyśmy przeczytali ten ustęp posłom tej Izby, rozpatrując wyrażenia takie jak "instrument horyzontalny”, "narzędzia”, "charakter przekrojowy” itp., także byłoby bardzo niewielu, którzy by to dokładnie zrozumieli.
Rzeczywistym problemem jest, jak zostało podkreślone w sprawozdaniu, fragmentaryzacja i niejednolita transpozycja prawa wspólnotowego. Ostatnio przewodniczyłam Komisji śledczej do zbadania sprawy kryzysu w spółce Equitable Life Assurance Society i bardzo wyraźnie dostrzegliśmy problemy niejednolitej transpozycji w dziedzinie usług finansowych i konieczność poprawy przez Komisję jej nadzoru. Przedstawiamy zalecenia w tym zakresie.
Prawdą jest, że różnica pomiędzy tym, co uzgadniamy tutaj a tym, co dzieje się w państwach członkowskich jest za duża. Chciałabym, aby do zakresu przeglądu włączony został handel elektroniczny, a także inne kwestie, takie jak sprzedaż na odległość usług finansowych, kredyt konsumencki czy nieuczciwe praktyki handlowe.
Ustęp 49 jest ważny i uznaje konieczność prowadzenia edukacji konsumentów. Myślę, że rolę do odegrania ma tutaj sieć centrów konsumenckich, ponieważ dwie trzecie konsumentów twierdzi, że nie wiedzą, gdzie uzyskać informacje i porady dotyczące zakupów transgranicznych. Ta liczba osób jest po prostu za duża.
Kwestia odszkodowania oraz wspólnych i zbiorowych pozwów. Popieram to, co powiedziała pani Wallis w tym względzie i doceniam także jej wiedzę oraz mądrość w dziedzinie prawa.
Chciałabym wspomnieć o dwóch lub trzech kwestiach szczególnych. European City Guide jest problemem, który stale pojawia się na moim biurku i na państwa biurku i nadal nikt nic nie robi. Jeśli nie czynimy nic, konsumenci myślą, że wszystko, co robimy, to mówienie o tym i ignorowanie problemu i naprawdę muszą państwo sobie to uświadomić. Jeśli państwa członkowskie nie potrafią tego zrobić, należy zająć się tym i umożliwić im działanie.
W odniesieniu do zabawek i niebezpiecznych produktów - pani McCarthy uczyniła do tego aluzję. Ludzie uważają, że jeśli kupują produkty na rynku europejskim, to są one bezpieczne. Jeśli chodzi o brazylijskie mięso wołowe, także mamy obawy w tym względzie. A zatem, istnieje w tej Izbie różnica pomiędzy tym, co mówimy i tym, co robimy, ale niniejsze sprawozdanie jest bardzo dobrym pierwszym krokiem w zakresie poprawy ochrony konsumenta.
Antolín Sánchez Presedo
(ES) Pani przewodnicząca! Przegląd dorobku dotyczącego praw konsumenta powinien poprawić funkcjonowanie rynku wewnętrznego poprzez wzmocnienie ochrony konsumenta i konkurencyjności pomiędzy przedsiębiorcami.
Wzmocnienie bezpieczeństwa i wiarygodności rynku może obniżyć koszty, zwiększyć ilość transakcji i przyciągnąć inwestycje; krótko mówiąc, może pomóc w osiągnięciu celów zrewidowanych w strategii lizbońskiej.
Opinia Komisji Gospodarczej i Monetarnej Parlamentu Europejskiego podkreśliła znaczenie stosowania przepisów z zakresu ochrony konsumenta w sektorze usług finansowych i konieczność zastosowania zintegrowanego, całościowego i systematycznego podejścia w tym obszarze w całej Unii Europejskiej. Podkreśliła ona także, że przegląd musi być przeprowadzony w udziałem zainteresowanych stron, zgodnie z zasadą dobrego zarządzania.
Podejście to jest w dużym stopniu odzwierciedlone w sprawozdaniu w zakresie, w jakim popiera całościową wizję, mieszane i łączone podejście obejmujące instrument horyzontalny i inne instrumenty sektorowe oraz skrupulatne stosowane zasad lepszego stanowienia prawa.
Ochrona konsumenta może wykorzenić niepożądane praktyki i zapobiec akumulacji braku równowagi, która prowadzi do poważnych konfliktów. Nie tak dawno jak wczoraj debatowaliśmy nad sytuacją, jaka wynikła z kredytów hipotecznych udzielanych w Stanach Zjednoczonych grupom osób o ograniczonych zasobach, przy dużych kosztach, na drapieżnych warunkach i przy prowadzeniu nieodpowiedzialnej promocji.
Bezpieczeństwo finansowe i stabilność gospodarcza mogą być poprawione poprzez zapewnienie swobodnej i świadomej zgody ze strony konsumentów, wraz z wyraźną informacją i możliwością sprawdzenia raportów dotyczących ich sytuacji finansowej oraz znalezienia stosownych danych w celu uzyskania bezstronnej porady oraz, w stosownych przypadkach, mechanizmów reakcji obejmujących wykorzystanie roszczeń zbiorowych, unikając oczywiście ekscesów, jakie miały miejsce w USA, ale wyraźnie gwarantując konsumentom ochronę.
Roczne sprawozdanie dotyczące skarg i roszczeń użytkowników usług finansowych mogłoby być, obok lepszej edukacji, przydatnym instrumentem. Każdy postęp w tym zakresie będzie bardzo korzystny.
Małgorzata Handzlik
Pani Przewodnicząca! Globalizacja, a co za tym idzie szybko zachodzące zmiany na rynku wewnętrznym, wymusza na ustawodawcach tworzenie lepszego, nowoczesnego prawa, odpowiadającego wymogom konsumentów i przedsiębiorców XXI wieku. W przypadku rewizji dorobku prawnego w dziedzinie ochrony konsumenta jest to o tyle istotne, że dzięki pogłębiającej się integracji nasze społeczeństwa stały się bardziej mobilne. Nasi obywatele coraz częściej dokonują zakupów i korzystają z usług w innych krajach członkowskich. Dlatego też tak ważne jest podjęcie tej inicjatywy, by konsumenci mieli poczucie jednakowej ochrony na terenie całej Unii Europejskiej.
Zaproponowany przez Komisję projekt jest według mnie zrównoważony, bo zapewnia wysoki poziom ochrony konsumentów przy jednoczesnym wsparciu konkurencyjności europejskiej gospodarki. Taki zestaw norm, oprócz samego fakty istnienia, powinien być przede wszystkim skuteczny. Dlatego podkreślam, że konsumenci, jak i inne podmioty rynku wewnętrznego, powinni mieć pewność prawną co do swojej aktywności i działalności na rynku. Dotychczasowe regulacje jej nie dawały, gdyż nie były jednakowo realizowane w państwach członkowskich.
Zmodernizowanie prawa, uproszczenie go i ulepszenie, czego konsekwencją jest osiągnięcie pewności prawnej, proponuje Komisja Europejska w swojej Zielonej księdze oraz podtrzymuje prawie w całości pani poseł sprawozdawca w swoim sprawozdaniu. Zgadzam się z zaproponowanym podejściem mieszanym przy uproszczeniu ośmiu dyrektyw dotyczących ochrony konsumenta. Instrument przekrojowy powinien opierać się na maksymalnej harmonizacji, a narzędzia sektorowe powinny podlegać zasadzie harmonizacji minimalnej.
Podzielam również pogląd Komisji, że zasady dotyczące prawa do wycofania się i odstąpienia od umowy powinny być zmodernizowane i że powinny one być określone za pomocą dni kalendarzowych. Ponadto w celu uproszczenia procedur wobec małej przedsiębiorczości i konsumentów oraz aby podnieść poziom stosowania zasad informowania, wspieram wezwanie Komisji do wprowadzenia wspólnego formularza wycofania się używanego we wszystkich krajach członkowskich.
Cieszy mnie również fakt, iż udało się wypracować definicję konsumenta i producenta i, co więcej, że ta definicja jest dobra. Uważam, że instrument przekrojowy zawiera wiele korzystnych wskazówek dotyczących modernizacji dorobku wspólnotowego. W dziedzinie prawa konsumenta w przypadku klauzul umownych dobrym pomysłem jest tworzenie czarnej listy warunków i nieuczciwych we wszystkich okolicznościach. Przyjęcie tego sprawozdania i realizacja rewizji dorobku prawnego w tej dziedzinie leży we wspólnym interesie wszystkich uczestników rynku wewnętrznego. W sprawozdaniu pani poseł zawartych jest wiele zapisów, które warto wziąć pod uwagę. Jest to dobre sprawozdanie, którego gratuluję sprawozdawcy.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Pani przewodnicząca, pani komisarz! Unia Europejska nie może opierać się na kryteriach gospodarczych. Europa powinna być budowana na społecznej agendzie obywateli. Często cytujemy usługi telefoniczne, transportowe, finansowe, medyczne i edukacyjne. Musimy określić kryteria jakościowe dla usług użyteczności publicznej. Nie możemy rozwijać gospodarki europejskiej, jeśli nie istnieje transport publiczny pomiędzy dwoma miastami, ponieważ nie jest to efektywne kosztowo. Sukcesem jest nowa regulacja dotycząca roamingu.
Ochrona konsumenta oznacza także, że każdy obywatel lub rodzina UE ma zapewniony konieczny dzienny koszyk. Jak możemy chronić emerytów, jak możemy chronić niepełnosprawnych na rynku wewnętrznym, jeśli ochrona opiera się tylko na kryteriach gospodarczych?
Mimo obowiązującego prawodawstwa, obywatele UE, jako konsumenci, nie wiedzą jak - i w związku z tym są niezdolni - to bronienia swych praw. Pasażerowie nie wiedzą, że mogą żądać odszkodowania pieniężnego w przypadku opóźnienia lub odwołania lotu i tego nie czynią. Mam nadzieję, że te systemy odszkodowawcze zostaną wprowadzone także w przypadku innych środków transportu.
Z zadowoleniem przyjmuję także wniosek sprawozdawczyni, aby sporządzić czarną listę klauzul zakazanych oraz szarą listę klauzul rzekomo zakazanych, które mogą pojawić się podczas zawierania umów. Ponadto obywatele, jako konsumenci, bezwzględnie powinni być lepiej informowani.
Jak chronimy uczestnika funduszu inwestycyjnego przed decyzją udziałowców, aby inwestować w te rodzaje przedsiębiorstw, co do których uczestnik się nie zgadza? Ponieważ większość Europejczyków konsumuje produkty społeczeństwa informacyjnego, wzywam Komisję Europejską do opracowania tak szybko jak to możliwe strategii i planu działań, w celu zapewnienia bezpieczeństwa specjalnych systemów i usług społeczeństwa informacyjnego. Gratuluję pani sprawozdawczyni.
Meglena Kuneva
komisarz. - Pani przewodnicząca! Postaram się zorganizować moje przemówienie w jak najlepszy sposób, aby podnieść wszystkie najważniejsze kwestie i jestem bardzo wdzięczna za państwa bardzo wartościowy wkład do tej debaty.
Jestem także zadowolona, że wielu obywateli europejskich słucha tej bardzo ważnej kwestii naszego życia codziennego - tak zwanej "zielonej księgi”, co może brzmi nieco obco. Ale jeśli zdamy sobie sprawę z tego, że jesteśmy otoczeni przez umowy konsumenckie, rozpoczynając dzisiaj wcześnie rano do zakupu filiżanki kawy - to już jest umowa konsumencka - możemy przekonać się, jak ważne dla obywateli Unii Europejskiej jest to, nad czym dzisiaj debatujemy. Jestem bardzo wdzięczna, że wszyscy państwo są tak zaangażowani w uczynienie języka rzeczywiście zrozumiałym i bliskim obywatelom.
Proszę pozwolić mi rozpocząć od kliku uwag dotyczących ogólnych kwestii, jakie zostały podniesione. Po pierwsze w odniesieniu do zakresu przeglądu: w pełni popieram otwarty przegląd dorobku, ale już postanowiliśmy, że Komisja zgadza się, że powinien on być zasadniczo ograniczony do ośmiu dyrektyw objętych zieloną księgą. A zatem każdy legislacyjny instrument kontrolny musi wyjaśniać swe powiązanie z innymi instrumentami wspólnotowymi.
Komisja dokona oceny konieczności i kalendarza sporządzenia sprawozdania dotyczącego dyrektywy w sprawie e-handlu. W pełni zgadzam się, że kiedy rozmawiamy o środkach dla konsumentów europejskich, bardzo ważne jest zajęcie się tą kwestią, ale w rzeczywistości nie wchodzi ona w zakres tego przeglądu. Zwykle jestem bardzo ambitna jako polityk i jako komisarz ds. ochrony konsumenta, ale nie sądzę, abyśmy mogli włączyć w tym momencie dyrektywę w sprawie e-handlu do zakresu tego przeglądu.
Wiele dyrektyw dotyczących ochrony konsumenta, jak dyrektywa 97/7/WE w sprawie ochrony konsumentów w przypadku umów zawieranych na odległość, ma zastosowanie do umów konsumenckich zawieranych w drodze elektronicznej i właśnie dyrektywa w sprawie e-handlu wyraźnie stanowi, że nie narusza ona poziomu ochrony interesów konsumenta, określonych w aktach wspólnotowych, w tym w dorobku dotyczącym ochrony konsumentów.
W tym względzie można dokonać przeglądu dyrektywy w sprawie e-handlu osobno od przeglądu dorobku dotyczącego ochrony konsumentów, i zapewniam państwa, że będziemy śledzić ten temat z bliska wraz z kolegą komisarzem McCreevym, w którego zakresie obowiązków znajduje się dyrektywa w sprawie e-handlu.
Uważam także, że osiągnęliśmy właściwe zrozumienie w ramach Komisji, że wymiar konsumencki powinien być obecny w wielu innych zakresach obowiązków, nie tylko w zakresie obowiązków komisarza ds. ochrony konsumenta. A zatem jestem zaangażowana w prace nad trzecim pakietem energetycznym, który zostanie przedstawiony przed końcem tego miesiąca; jestem także zaangażowana w przegląd rynku wewnętrznego, a komisarz McCreevy i współautorzy w przegląd usług finansowych. Nie pominę bardzo ważnego wymiaru konsumenckiego. Zauważamy także w INFSO sukces prac związanych ze zwiększeniem zaufania konsumentów w zakresie roamingu, a to jest dopiero początek.
Wielu z was odwołało się do poziomu ochrony konsumenta. Proszę pozwolić mi powtórzyć, że nacisk Komisji na wnioski dotyczące pełnej harmonizacji będzie oparty na wysokim poziomie ochrony konsumenta. Podejście "równania do dołu” jest zatem wyraźnie wykluczone. Jednakże nie przewiduje się, aby takie wnioski byłby oparte na najwyższym poziomie ochrony konsumenta, jaki został osiągnięty przez niektóre ustawodawstwa krajowe. Zgadzam się z panią Wallis, że powinniśmy mieć dostępny i zrozumiały zestaw przepisów, co oznacza, że będziemy zastanawiać się nad tym, jak możemy wdrożyć te przepisy w 27 państwach członkowskich. Kwestia ta zdecydowanie nie będzie "równana do dołu”.
Z całym szacunkiem dla tych państw członkowskich, które stosują najlepsze praktyki, proszę mi uwierzyć, że nie ma idealnego kraju w odniesieniu do ochrony konsumenta. Odwiedziłam połowę państw członkowskich. Wzięłam przykład z najbardziej zaawansowanych krajów i znów niektóre z nich nie transponowały dyrektywy w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych. Pokażę państwu tablicę wyników dotyczącą wdrożenia dyrektywy w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych i będziecie zaskoczeni, że nawet mistrzom w zakresie ochrony konsumenta nie udaje się transponować tej szczególnej dyrektywy.
W odniesieniu do wspólnych ram odniesienia, jak pani posłanka Wallis wie, projekt ten jest drogi mojemu sercu i Komisja zgadza się z Parlamentem Europejskim co do konieczności zapewnienia spójności pomiędzy pracami nad przygotowaniem wspólnych ram odniesienia a przeglądem dorobku w zakresie praw konsumenta. Jak stosownie podkreśla Parlament Europejski, najważniejsze jest, aby przegląd dorobku nie został opóźniony przez prace nad wspólnymi ramami odniesienia, który jest projektem bardziej długoterminowym. Z niecierpliwością czekam na pracę nad tą kwestią, aby wziąć przykład z doświadczenia, seminarium po seminarium, ale uważam, że zielona księga jest testem. Jeśli osiągniemy zamierzoną pełną harmonizację poprzez zieloną księgę, będzie to świadczyć o tym, że możemy pracować nad dobrą wspólną podstawą w odniesieniu do umów w przyszłości. Naprawdę wierzę w przyszłość tego projektu.
W odniesieniu do konieczności zapewnienia rzeczywistej publikacji przepisów dotyczących ochrony konsumenta i właściwego informowania konsumentów - pkt 42, 43 i 47 - Komisja podkreśla, że oczekuje się, że ostatnie inicjatywy w tej dziedzinie przyniosą rezultaty w bliskiej przyszłości.
Chciałabym zwrócić uwagę na pkt 6. Stosowanie przyszłego instrumentu, po jego przyjęciu podlegałoby ocenie w celu przeanalizowania jego skuteczności. Jest to bardzo ważne dla lepszego stanowienia prawa, ponieważ, jeśli nawet najlepiej opracowane prawodawstwo pozostanie na papierze, obywatele będą rozczarowani, będzie do tylko papier i wywołamy bardziej cyniczne podejście do wysiłków Komisji i Parlamentu, a zatem wprowadzenie w życie i wdrożenie tablic wyników jest naprawdę bardzo ważne.
Komisja jest pewna, że wszelkie przyszłe wnioski, przyjęte po konsultacji dotyczącej zielonej księgi, będą poprzedzone szczegółową oceną oddziaływania, zgodnie ze stosownymi wewnętrznymi wytycznymi, także stanowiąc część procesu lepszego stanowienia prawa.
Chciałabym odnieść się na chwilę do roszczeń zbiorowych, co jest bardzo ważne. Nie wiem jakimi słowami mogłabym zapewnić tych, którzy wciąż wahają się, czy to nie jest pozew zbiorowy w amerykańskim stylu. Nie wiem, jak powstały te przypuszczenia, że to, co próbujemy wprowadzić, jest amerykańskim pozwem zbiorowym; może muszę przemówić ex cathedra i złożyć uroczystą przysięgę. Nie, to nie jest amerykański pozew zbiorowy. Jest to nasza próba zaspokojenia potrzeb obywateli europejskich. W listopadzie, podczas prezydencji portugalskiej, odbędzie się bardzo interesująca konferencja na temat roszczeń zbiorowych i jeśli chcecie państwo nam pomóc w naszych przyszłych próbach proszę nam pozwolić nie używać terminu "pozew zbiorowy”. Mówimy o roszczeniach zbiorowych. Przy okazji, w 14 państwach członkowskich UE istnieją roszczenia zbiorowe, skargi przedstawicielskie i skargi grupowe, jak we Francji. Na szczęście, przedsiębiorcy są coraz bardziej przychylni roszczeniom zbiorowym.
Byłam ostatnio na bardzo interesującym spotkaniu z Mouvement des Entreprises de France. Zostałam tam zaproszona na dużą konferencję i nasze stanowiska zaczynają zbliżać się do siebie, więc uważam, że właściwie wykonujemy naszą pracę, zapewniając w bardzo otwarty i szczery sposób, że zmierzamy do wprowadzenia roszczeń zbiorowych i że w końcu osiągniemy wspólne rozwiązanie. Osobiście w to wierzę.
Zdolność finansowa i usługi to bezwzględnie dobra i właściwa kwestia. Komisja ostatnio zorganizowała konferencję na temat kwestii zdolności finansowej w celu stworzenia idei co do tego, co może uczynić z tym zakresie. Komisja przedstawi pod koniec tego roku komunikat na ten temat, w którym określi nasze stanowisko i ogłosi inicjatywy, aby zachęcić i wesprzeć zapewnienie edukacji finansowej w państwach członkowskich. Ponownie, proszę pozwolić mi powtórzyć, że przyłączę się do tworzenia sprawozdania komisarza McCreevy w sprawie usług finansowych i zapewnię zgodność działań w zakresie ochrony konsumenta, rynku obywateli z wynikiem sprawozdania.
Teraz zajmę się kwestiami szczególnymi podniesionymi w zielonej księdze. Chciałabym odnieść się do niektórych z nich. Treści cyfrowe i oprogramowanie: Komisja zgadza się, że kwestia te wymaga dalszego rozpatrzenia. Jak wiecie, poparliśmy sprawozdanie pani Roithovej. Myślę, że jest to jedna z możliwych dróg, aby zrobić coś dobrego właśnie teraz w celu podniesienia świadomości, ale Komisja rozpocznie proces zbierania informacji w celu określenia, czy konsumenci ponoszą szkodę w wyniku braku objęcia w nim kwestii treści cyfrowych i oprogramowania. Ten proces będzie prowadzony osobno od ogólnych działań podejmowanych w wyniku przyjęcia zielonej księgi.
W odniesieniu do kwestii przedłużenia okresu gwarancji, niektórzy z państwa podkreślili, jak ważna jest odpowiedzialność i gwarancja w procesie ochrony konsumenta. Komisja uważa, że konieczne jest rozpatrzenie w przyszłości tych aspektów, ale zauważa wsparcie dla tej kwestii wielu osób, które odpowiedziały w ramach procesu konsultacji. Ponadto, Komisja zgadza się z sugestiami, aby utrzymać obowiązujące zasady dotyczące ciężaru dowodu lub braku zgodności.
Komisja zauważa sprzeciw Parlamentu Europejskiego wobec wprowadzenia bezpośredniej odpowiedzialności producentów. Konieczne jest dalsze rozpatrzenie sprawy z świetle zróżnicowanych poglądów, jakie wyrażają zainteresowane strony.
Odniosę się teraz do roszczeń zbiorowych. Kwestia ta została podniesiona przez sprawozdanie pani Patrie, a także przez panią Wallis. Zgadzam się z panią Wallis co do konieczności zapewnienia spójności pomiędzy pracami nad przygotowaniem wspólnych ram odniesienia oraz przeglądem dorobku dotyczącego praw konsumentów, która utrzyma to samo tempo. Może pani polegać na moim zobowiązaniu, pani posłanko Wallis, że nie przepuszczę możliwości rozmawiania o znaczeniu wspólnych ram odniesienia w przyszłości.
Pan Lechner także dosyć krótko wspomniał, jak ważna jest spójność. Zapewnienie spójności w zakresie dorobku dotyczącego ochrony konsumenta jest zapewne częścią mojej agendy.
W odniesieniu do uwag pani Kallenbach na temat zabawek: żywię nadzieję, że 12 września, jeśli się nie mylę, podczas kolejnego posiedzenia Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, będę miała więcej możliwości przedstawienia działań podejmowanych przez Komisję. Myślę, że mamy już pewne konkretne rezultaty do przedyskutowania. Byłam w Chinach. Ten problem nie dotknął nas niespodziewanie. Mamy system RAPEX, który jest wspaniałym przykładem solidarności w ramach Unii, niezwłocznie informujący wszystkie 27 krajów, jeśli na naszych rynkach zostanie znaleziony niebezpieczny produkt. System ten dobrze funkcjonuje. Uczyniłam stanowczy krok po moim wyjeździe do Chin - natychmiast po wizycie zostały wycofane dwie licencje chińskich producentów zabawek. Wczoraj, odbyłam długą rozmowę telefoniczną z panem Eckertem, który jest dyrektorem wykonawczym przedsiębiorstwa Matel.
Myślę, że kwestia zabawek i Chin mogłaby być wykorzystana do wyjaśnienia, dlaczego tak ważne jest posiadanie ukierunkowanej pełnej harmonizacji. Nie wystarczy, jeśli konsumenci są dobrze chronieni w jednym kraju. Nie możemy żyć na wyspach i zdecydowanie nie jest to rynek wewnętrzny i zdecydowanie nie jest to zjednoczona Unia Europejska. Proszę mi wierzyć, bardzo trudno jest, nawet dla największego kraju Unii, przekonać Chiny do podjęcia działań. Jeśli naprawdę chcielibyśmy mieć silniejszy głos w naszych rozmowach z Chinami, musimy pozostać absolutnie zjednoczeni, posiadać wyraźny zestaw zasad, a nie 27 różnych rynków, a także przykładać wielką wagę do wprowadzenie prawa w życie. Dorobek dotyczący praw konsumenta nie jest tylko jednym narzędziem. Musimy dostrzec cały obraz. Dorobek jest z pewnością bardzo ważny; jest to podstawa i nasz fundament. Jednak mamy także naszą strategię dotyczącą praw konsumenta na lata 2007-2013 i dokładamy wielu starań w zapewnienie, aby wprowadzenie w życie dokonywało się wszędzie tak samo prawidłowo. Mamy nasze regulacje dotyczące współpracy w zakresie ochrony konsumenta i pod koniec września zaprosiłam wszystkie władze zajmujące się ochroną konsumenta do przedyskutowania pewnych kwestii i towarów niebezpiecznych pochodzących z chińskich fabryk zabawek. Przedstawię państwu sprawozdanie z naszych rozważań.
Ponadto, bardzo pomocne są europejskie sieci centrów konsumenckich i uzupełniają to, co osiągamy za pomocą dobrej podstawy legislacyjnej, która powinna być wdrożona. Odnosząc się teraz do European City Guide. Tak, otrzymałam dużo listów dotyczących European City Guide. Niestety, w ramach moich uprawnień jako komisarza ds. ochrony konsumenta, nie mogę wiele zrobić. Założę mój blog z ostrzeżeniem dla obywateli, aby nie stosowali takiego rodzaju złych praktyk i aby byli świadomi złych praktyk prowadzonych przez European City Guide, ale to do państw członkowskich należy wdrożenie możliwej ochrony.
Wprowadzenie w życie będzie z pewnością kluczowym wysiłkiem w nadchodzących miesiącach. Osobiście napisałam do moich odpowiedników w rządach państw członkowskich, aby ich uświadomić, że niestety transpozycja dyrektywy w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych nie przebiega prawidłowo. Dwudziestu siedmiu moich odpowiedników otrzymało osobiste listy, aby im uświadomić, że nie jest dobrze. Jeśli nie uda nam się transpozycja dorobku, będzie to bardzo niestabilne podłoże dla przyszłego rozwoju.
Pani Wallis i pan Lechner podnieśli kwestię konwencji Rzym I. Mogę państwa zapewnić na tym etapie, że nie dostrzegam żadnej niezgodności pomiędzy proponowaną regulacją Rzym I a aktem, który w pełni zharmonizowałby pewne aspekty ochrony konsumenta lub wprowadziłby klauzulę wzajemnego uznania w odniesieniu do innych aspektów. Jednakże jestem do państwa dyspozycji, aby kontynuować dyskusję na ten temat. Wiem jak wrażliwa jest to kwestia z punktu widzenia naszych konsekwentnych wysiłków w tworzeniu podstawy legislacyjnej dla spójnej Unii.
Chciałabym ponownie podziękować wszystkim państwu. Myślę, pani posłanko Patrie, że otrzymała pani wiele uznania za pani ciężką pracę. Proszę mi pozwolić zakończyć podziękowaniami i stwierdzeniem, że z niecierpliwością oczekuję kontynuacji naszych prac w zakresie tego bardzo trudnego tematu. Wreszcie, dziękuję obywatelom europejskim, będącym świadkami tej debaty.
Przewodniczący
Debata została zamknięta.
Głosowanie odbędzie się o godz. 12.00.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Monica Maria Iacob-Ridzi  
na piśmie. - (RO) Dorobek wspólnotowy w zakresie praw konsumenta z roku na rok był wzbogacany przepisami, które pomagają w urzeczywistnieniu europejskiego jednolitego rynku. Spośród ostatnich aktów legislacyjnych dyrektywa w sprawie roamingu wskazuje, że jedna z poważnych przeszkód dla swobody przepływu, odczuwanych przez obywatela europejskiego, została zniesiona.
Dyrektywa w sprawie opodatkowania samochodów osobowych podąża tą samą ścieżką. Niestety, od 2005 r. nadal oczekujemy decyzji Rady, mimo że zarówno Parlament jak i Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny wydały w jesieni ubiegłego roku pozytywne opinie. Akt ten jest absolutnie konieczny, ponieważ obecnie 16 państw członkowskich nakłada podatki na 16 różnych poziomach, co stanowi przeszkodę dla kupowania samochodów osobowych w innym państwie członkowskim UE. W większości przypadków zdarza się, że obywatele, którzy zmieniają miejsce zamieszkania, przenosząc się z jednego państwa członkowskiego do innego, dwa razy płacą koszty rejestracji.
Parlament i Komisja Europejska muszą dołożyć starań, aby ministrowie finansów państw członkowskich przyjęli tę dyrektywę w Radzie. Obywatelstwo europejskie, jako koncepcja, będzie w pełni konsekwentne tylko wtedy, gdy wszystkie prawa ustanowione w traktacie zostaną urzeczywistnione przez Unię Europejską i jej państwa członkowskie.
(Posiedzenie zostało zawieszone o godz. 11.55 i wznowione o godz. 12.00).
