Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Posselt
Mevrouw de Voorzitter, op bladzijde 6 van de notulen is er kennelijk sprake van een misverstand. Er staat namelijk dat collega Rübig bij de Voorzitter heeft geïnformeerd naar de kwestie van de criminaliteit in Brussel en haar heeft gevraagd of deze kwestie is verwezen naar de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten. Zij antwoordde daarop dat dit probleem serieus wordt genomen en dat de autoriteiten in Brussel zijn ingelicht. Maar de autoriteiten in Brussel zijn niet de commissie Reglement! Ik wilde alleen maar vragen of de kwestie van de ontvankelijkheid van dit onderwerp voor het actualiteitendebat is voorgelegd aan de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten.

De Voorzitter
Wij hebben kennis genomen van uw opmerking en zullen een en ander laten onderzoeken.

Hager
Mevrouw de Voorzitter, ik ga ervan uit dat collega Gallagher regelmatig excellente amendementen indient, maar de heer Berthu heeft gisteren gesproken over mijn amendementen op het verslag Herman en daarom moet op bladzijde 9 van de notulen de naam Gallagher vervangen worden door de naam Hager.

De Voorzitter
Hartelijk dank, we zullen dit corrigeren.

Teverson
Mevrouw de Voorzitter, ik wil alleen maar zeggen dat ik gisteren aanwezig was.
(De notulen worden goedgekeurd)

De Voorzitter
Mijnheer Poggiolini, u heeft het woord gevraagd voor een beroep op het Reglement.

Poggiolini
Mevrouw de Voorzitter, zojuist probeerde ik dus te zeggen dat de komst van de lente een onaangename verrassing voor de Italiaanse leden van het Europees Parlement met zich heeft meegebracht. De vluchten vanuit Rome en Milaan, waar de Italiaanse leden zich verzamelden om naar het Europees Parlement te reizen, zijn namelijk afgeschaft. Air France heeft gezegd dat de schuld voor deze gang van zaken bij het Parlement ligt, bij de quaestoren en het Bureau, omdat zij verzaakt hebben een of andere overeenkomst te vernieuwen. Je zou haast zeggen dat na het arrest van het Hof van Luxemburg de leden op hun nummer worden gezet, niet alleen de Italiaanse leden, maar de afgevaardigden in het algemeen, want niet alleen Italië zit met dit probleem opgescheept. Nu kunnen wij de zetel van het Parlement alleen nog maar via omwegen bereiken, en soms moeten we van hot naar haar in Europa reizen. Ik verzoek het Voorzitterschap om hier enige opheldering over te verschaffen.

De Voorzitter
Mijnheer Poggiolini, dat was geen beroep op het Reglement. Datzelfde werd gisteren naar voren gebracht door collega's uit andere landen. Ik ga ervan uit dat er hier nota van is genomen en we zullen de zaak op de voet volgen .

Uitvoering van de begroting en kwijting
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0097/98 van de heer Elles namens de Commissie begrotingscontrole over uitstel van het besluit de Commissie kwijting te verlenen voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 1996; -A4-0091/98 van de heer Wynn namens de Commissie begrotingscontrole over het verlenen van kwijting aan de Commissie voor het financieel beheer van het zesde en zevende Europees Ontwikkelingsfonds in het begrotingsjaar 1996; -A4-0094/98 van de heer Wynn namens de Commissie begrotingscontrole over het verslag van de Commissie over de maatregelen die zijn genomen om gevolg te geven aan de opmerkingen in de resolutie van het Europees Parlement bij het besluit tot verlening van kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting in het begrotingsjaar 1995 (COM(97)0571 - C40126/98); -A4-0093/98 van de heer Blak namens de Commissie begrotingscontrole over het verlenen van kwijting aan de Commissie voor het beheer van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal in het begrotingsjaar 1996; -A4-0092/98 van de heer Kellett-Bowman namens de Commissie begrotingscontrole over de speciale jaarverslagen van de Rekenkamer over de financiële staten van de gedecentraliseerde communautaire organen (PB C 393 van 29 december 1997) Kwijtingsprocedure 1996 (waarin opgenomen de besluiten waarbij de Raad van beheer van de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden (Dublin) en de Raad van bestuur van het Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding (Thessaloniki) kwijting wordt verleend voor de uitvoering van hun begrotingen voor het begrotingsjaar 1996).
Elles
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik enkele opmerkingen maken over procedurekwesties inzake het uitstel van kwijting dat we hier vanmorgen bespreken. Ik wil allereerst het voorzitterschap welkom heten in ons midden. Het is heel positief dat het voorzitterschap veel aandacht aan alle voorliggende kwesties besteedt. Vooral het bezoek dat het voorzitterschap onlangs aan onze Commissie begrotingscontrole gebracht heeft, was een primeur op het vlak van de presentatie van de standpunten van de Raad.
Ten tweede wil ik de Raad ook danken voor de wijze waarop hij zijn aanbeveling geformuleerd heeft. Het is uiteraard niet aan de Raad om kwijting te verlenen voor de begroting, maar het is belangrijk dat hij opmerkingen maakt en dat wij die in dit Parlement tijdig ontvangen en kunnen lezen en begrijpen.
Tenslotte maar niet in het minst moeten we ook bedenken dat het in dit debat van vanmorgen niet om de kwijtingsprocedure zelf maar om uitstel van kwijting gaat. Ik zal het in de onderwerpen die ik hier vanmorgen behandel, dan ook niet hebben over bijvoorbeeld het verlies van douanerechten in het kader van het stelsel van eigen middelen of het systeem van de betrouwbaarheidsverklaring. Hopelijk kunnen we deze kwesties later dit jaar behandelen wanneer we uiteindelijk kwijting verlenen voor de uitvoering van de begroting voor het begrotingsjaar 1996.
Wat de substantiële aspecten betreft, concentreren we ons vandaag hoofdzakelijk op zes specifieke punten die mij als rapporteur doen besluiten dat wij de verlening van kwijting moeten uitstellen en dan ook onmogelijk overeenkomstig artikel 89 kwijting kunnen verlenen voor de begroting 1996 vóór 30 april 1998.
Het eerste punt betreft de uitvoering van de aanbevelingen van de enquêtecommissie communautair douanevervoer. Hoewel deze aanbevelingen worden uitgevoerd, moet ons inziens meer gedaan worden, in het bijzonder met betrekking tot de automatisering. Ten tweede - en dit is heel belangrijk voor ons in dit Parlement - bestaat er ons inziens een gebrek aan democratische verantwoording in de strijd tegen fraude en wanbeheer. We liggen al te lang op het procrustesbed, want wij vragen al sinds 1989 om inlichtingen terzake en ijveren nog altijd, zoals met name in paragraaf 5 gezegd wordt, voor "de regelmatige indiening van een lijst van alle zaken waarnaar een intern onderzoek loopt, met inbegrip van aantijgingen van fraude en corruptie door ambtenaren van de Europese instellingen en een lijst van alle speciale audits, uitgevoerd door het Directoraat-generaal Financiële controle" . Ten tweede moet op het gebied van het toerisme "verzekerd worden dat de verantwoordelijke nationale justitiële autoriteiten in de toekomst onverwijld en zonder uitzondering op de hoogte worden gesteld van elke aantijging van fraude, corruptie of andere delicten, wanneer vermoed wordt dat EU-ambtenaren hierbij betrokken zouden kunnen zijn" . Mijns inziens geldt dit overigens ook voor het MED-programma.
Ten derde zijn er de gebieden van het externe beleid. Heel wat collega's van alle zijden van deze Vergadering hebben, of het nu om Bosnië of PHARE gaat, gevraagd dat maatregelen genomen zouden worden om een meer gedecentraliseerde aanpak te bevorderen, onlangs nog in een delegatie van dit Parlement naar Bosnië-Herzegovina. Wij wachten nog altijd op doeltreffende actie op dit concrete vlak.
Ten vierde is er het geïntegreerde controlesysteem op het vlak van de landbouwuitgaven. De Raad heeft hiernaar verwezen in zijn aanbeveling, maar wanneer we dit nader bekijken, zien we dat dit systeem nog altijd niet doeltreffend functioneert in alle lidstaten en we moeten ons dan ook afvragen hoe dat komt. Wij kunnen alleen maar hopen dat de Commissie hier een bevredigende uitleg voor heeft. Zoals wij allemaal weten, gaat het in het landbouwbeleid immers om grote bedragen en wanneer dit geïntegreerde systeem na een of anderhalf jaar nog altijd niet in alle lidstaten functioneert, kunnen we ons terecht afvragen waarom dit zolang duurt en waarom de Commissie blijkbaar nog geen gebruik maakt van haar bevoegdheid om de betaling van voorschotten aan de lidstaten op te schorten.
Wat ten vijfde de maatregelen ten behoeve van de kleine en middelgrote ondernemingen in het kader van de structuurfondsen betreft, was er een probleem in de Commissie begrotingscontrole omdat een grote fractie niet over dit specifieke punt wilde stemmen. Mijns inziens is een programma vastgesteld waarin wij maatregelen ten behoeve van het MKB zullen nemen, maar wij kunnen in de Commissie begrotingscontrole of de Begrotingscommissie niet de minste informatie van de Commissie krijgen over de wijze waarop dit zal worden toegepast en over wat er gebeurt. Wij wachten op een verslag en zijn het volledig met de Raad eens dat de Commissie terzake een aantal gegevens moet verstrekken.
Het laatste punt is de audit en de controle van het Europees Investeringsfonds. Wij zouden hier graag meer transparantie zien en de Rekenkamer heeft hier mijns inziens nota van genomen. Wij willen natuurlijk dat dit punt verduidelijkt wordt.
Wij erkennen dat de Commissie al heel wat stappen ondernomen heeft en dat zij deze zomer ongetwijfeld met ons zal samenwerken om alle voorliggende punten te verduidelijken. Misschien rechtvaardigt elk van deze punten afzonderlijk niet dit uitstel van kwijting, maar wanneer we al deze punten samenvoegen, zijn wij in de Commissie begrotingscontrole van mening dat het het voorrecht en de plicht van dit Parlement is deze punten te verduidelijken voor wij kwijting verlenen voor de begroting voor 1996. Dit blijkt ook uit dit verslag, dat met een grote meerderheid in de commissie is goedgekeurd. Ik beveel dan ook aan de verlening van kwijting uit te stellen.

Wynn
Mevrouw de Voorzitter, ik wil mij de eerste vijf minuten concentreren op de follow-up van de kwijting voor 1995 en het vervolgens over de kwijting voor het Europees Ontwikkelingsfonds voor 1996 hebben. In de kwijting voor 1995 werden de Commissie, de Rekenkamer en het Parlement verzocht bepaalde acties te ondernemen. Ik kan met tevredenheid zeggen dat heel wat van deze maatregelen ook daadwerkelijk genomen zijn en dat wij heel wat vooruitgang geboekt hebben inzake de manier waarop de kwijting in de toekomst verleend zal worden.
Wanneer we het verslag bekijken, zien we dat er verbeteringen in het systeem zijn aangebracht als gevolg van de wijze waarop de Commissie verslag over haar bevindingen uitbrengt aan het Parlement. Wij hebben een aantal bijkomende opmerkingen gemaakt via een amendement van Piet Dankert en hebben om een duidelijker antwoord verzocht. Hopelijk ontvangen we dat voor het zomerreces zodat wij hiermee rekening kunnen houden wanneer we de begroting voor het volgende jaar bespreken.
Wij beschikken voor de eerste keer ook over de antwoorden van de lidstaten, zij het twaalf maanden te laat. Maar wij hebben toch antwoord gekregen. We hebben deze keer al antwoord gekregen van het Verenigd Koninkrijk, hetgeen een enorme prestatie is. Wij kunnen alleen maar hopen dat de overige veertien lidstaten ons even snel antwoorden. Wij verlenen natuurlijk geen kwijting aan de lidstaten maar aan de Commissie, maar wanneer wij over deze informatie beschikken, kunnen wij de Rekenkamer en de Commissie beter ondervragen.
Wat de betrouwbaarheidsverklaring betreft, heeft de Rekenkamer andermaal ons verzoek ingewilligd om haar bevindingen over de activiteiten in het verslag voor te leggen. De heer Elles wijst in zijn verslag op een fundamenteel probleem en zegt het volgende: " als het Verdrag van Amsterdam nu al van kracht was, zou de rapporteur onder de huidige omstandigheden wel niet meer het opschorten van de kwijting aanbevelen, maar zou hij moeten voorstellen geen kwijting te verlenen" . Dit voorstel ligt voor sinds 1994, toen de betrouwbaarheidsverklaring voor het eerst werd ingevoerd. Wij hebben hiervoor een oplossing gevonden met de correcte bewoordingen voor de kwijting voor de begrotingsjaren 1994 en 1995.
Als het Verdrag van Amsterdam de zaken inderdaad zal bemoeilijken, stel ik voor dat de betrokken instellingen - Parlement, Commissie, Rekenkamer en Raad - heel spoedig bijeenkomen om precies vast te leggen wat wij van de betrouwbaarheidsverklaring verwachten. Deze kwestie sleept al aan sinds 1994 en moet worden opgelost. Ik ben er vrij zeker van dat ik de afgelopen twee jaar voortdurend herhaald heb wat de heer Elles nu zegt. Als wij zo doorgaan zullen wij nooit een positieve betrouwbaarheidsverklaring voor de communautaire begroting krijgen en dat lijkt niet positief in de ogen van de belastingbetaler. Dit moet worden opgelost en dat kan alleen als alle instellingen dit samen bespreken.
Wij dringen er in het verslag op aan dat de Rekenkamer haar jaarverslag tijdens de eerste vergaderperiode van oktober voorlegt. Ik weet dat dit problemen meebrengt voor de Rekenkamer, maar de procedure die wij onlangs gevolgd hebben, doet geen recht aan het verslag en het werk van de Rekenkamer of het werk van het Parlement. Het is onaanvaardbaar dat onze werklast zo hoog ligt dat leden van de Rekenkamer slechts twee minuten spreektijd krijgen in de commissie. Als wij het proces naar voren schuiven, zullen wij allemaal veel meer tijd hebben om dit grondig te bespreken. De Parlementsleden zullen veel meer tijd hebben om alle aspecten van het jaarverslag van de Rekenkamer te analyseren, ook al is dit misschien korter. Maar wij moeten hiervoor extra tijd uittrekken. Als dit al behandeld wordt in de eerste vergaderperiode van oktober, zou het overigens netjes samenvallen met de eerste lezing van het Parlement in de tweede vergaderperiode van oktober.
Ik weet dat er in het verslag inderdaad situaties zijn waarin wij de Commissie om bepaalde maatregelen verzocht hebben en waarop zij antwoordt dat zij niet méér kan doen dan ze nu doet. Dit geldt voor paragraaf 8 inzake acties die nodig zijn om de inning of terugvordering van aan de Gemeenschap verschuldigde bedragen doeltreffender te maken. De Commissie vertrouwt hier geheel en al op successen in het kader van het programma SEM 2000. Laten we hopen dat dit resultaten oplevert. Wij rekenen erop dat de Commissie terzake verslag uitbrengt.
Ik moet het ook over de olijfolie- en katoensector hebben. Dit probleem sleept al aan sinds 1994 toen ik ook al verslagen opstelde. Ik ben blij dat actie zal worden genomen op deze twee gebieden en dat een aantal bedragen misschien vroeg of laat aan de Gemeenschap zal worden terugbetaald.
Paragrafen 11, 12 en 13 inzake klassieke varkenspest laat ik over aan de heer Mulder, die veel meer weet van varkens dan ik! Dit is echter belangrijk in het kader van de besteding van het geld van de belastingbetaler. Tot slot wil ik nog twee opmerkingen over dit verslag maken. In de eerste plaats wordt in het antwoord van de Commissie op paragraaf 79 van de resolutie over de kwijting voor 1995 niet de nodige uitleg over het Berlaymont-gebouw verstrekt. Ik verzoek de Commissie nogmaals een onderzoek in te stellen en vast te stellen waar de verantwoordelijkheden hiervoor liggen. Tenslotte herhalen wij inzake dit verslag van de Rekenkamer nogmaals het verzoek dat wij ook al in onze resoluties over de kwijting voor 1992, 1993 en 1995 geformuleerd hebben en vragen wij meer informatie over de visumweigeringen van de financiële controleurs. Ik ben er zeker van dat de heer Friedmann hier verder op in zal gaan.
Wat het Europees Ontwikkelingsfonds betreft, had de toestand slechter kunnen zijn. Wanneer de heer Elles zegt dat wij de kwijting voor de algemene begroting moeten weigeren, hadden wij het Parlement er ook gemakkelijk van kunnen overtuigen dat wij ook de begroting van het EOF moesten weigeren en wel omwille van de argumenten die de jongste twee jaar aangevoerd werden en omwille van het feit dat wij in dit Parlement nog maar pas een besluit aangenomen hebben om geen advies uit te brengen over het nieuw financieel reglement voor het achtste EOF. Er bestaan immers meningsverschillen over onze rol in het EOF. Op dit ogenblik zijn wij verantwoordelijk, maar hebben wij geen bevoegdheid. Wij worden verondersteld de besteding van deze kredieten te controleren, maar zijn niet bevoegd hier iets aan te doen.
Wij kunnen geen enkele invloed op deze uitgaven uitoefenen en kunnen uiteindelijk alleen maar kwijting verlenen. Na de uitspraak van het Hof van Justitie zou het het gemakkelijkste zijn te zeggen dat wij hier niets mee te maken hebben en dat de Commissie en de Raad kwijting kunnen geven als zij dat willen, maar dat wij die niet zullen verlenen.
Bij nader inzien zou dit echter vrij kinderachtig zijn. Wij moeten aanvaarden dat het Parlement hierin een rol moet spelen en wij moeten zeggen dat wij willen dat het EOF gebudgetteerd wordt. Dat is ons doel, dat is waarop wij gerekend hadden in Amsterdam, maar wij zijn ons er terdege van bewust dat dit waarschijnlijk niet zo zal zijn. Zolang het EOF niet gebudgetteerd is, zal het Parlement grote problemen hebben met zijn rol, in het bijzonder bij het verlenen van kwijting. Zoals ik al zei, verwachten wij dan ook dat het EOF binnenkort wordt gebudgetteerd - wij worden hierin gesteund door de Commissie - maar de Raad moet dit opnieuw overwegen en inzien dat het EOF veel beter beheerd kan worden via de algemene begroting. De keuze was niet gemakkelijk, maar uiteindelijk is de aanbeveling van de commissie aan het Parlement om kwijting te verlenen waarschijnlijk de juiste beslissing.
We moeten evenwel drie opmerkingen maken in dit verband. In de eerste plaats zijn er de voorschotten aan het achtste EOF. De Rekenkamer stelt in haar verslag klaar en duidelijk dat middelen zonder rechtsgrondslag overgedragen worden van het zesde en zevende EOF naar het achtste EOF. De Commissie betwist dit niet. Wij ergeren ons wanneer de Raad zegt dat een begrotingslijn niet kan worden uitgevoerd omdat de rechtsgrondslag ontbreekt. Dat argument wordt hier echter duidelijk weerlegd, aangezien geld uitgegeven wordt zonder de minste rechtsgrondslag. Daarom alleen al hadden wij kunnen zeggen dat wij geen kwijting zouden verlenen, maar we doen dat niet omdat we het eens zijn met de praktische wijze om geld bij de ACS-landen te krijgen.
Ik vraag de Raad en de Commissie dan ook te begrijpen dat wij hier, zacht uitgedrukt, zeker niet gelukkig mee zijn en dat wij erop rekenen dat de situatie in de nabije toekomst geratificeerd wordt. Ik wil de fungerend voorzitter zeggen dat het vrij verbazingwekkend is dat dit niet vermeld wordt in de aanbeveling van de Raad. De Raad heeft een schitterend verslag over de algemene begroting opgesteld, maar deze kwestie wordt niet vermeld.
Ook over de aanbestedingsprocedures wordt heel wat gezegd in het verslag, mijns inziens in het bijzonder over de kwaliteitscontrole van de aanbestedingsprocedures en de betalingen in harde valuta. Wij verzoeken de Rekenkamer hierop toe te zien en wij vragen de Commissie ervoor te zorgen dat de aanbestedingen voortaan correct verlopen.
Wat tenslotte de betrouwbaarheidsverklaring betreft, is het verheugend dat de Rekenkamer een positieve betrouwbaarheidsverklaring afgegeven heeft, maar zij was vooral door materiële belemmeringen niet in staat zich uit te spreken over de correcte besteding van 4, 5 % van de betalingsverrichtingen. Dit moet onderzocht worden, ook al gaat het maar om een klein percentage. Ik ben er zeker van dat wij deze belemmeringen in de toekomst kunnen wegwerken.

Blak
Mevrouw de Voorzitter, dit wordt mijn kortste uiteenzetting over de begroting van de EGKS in de 5 à 6 jaar dat ik mij met dit onderwerp bezighoud. Ik beveel kwijting aan. In het voorbije jaar is een goed financieel beheer gevoerd, maar dit betekent niet dat er geen problemen zijn. Ik heb de Commissie verzocht mij enkele inlichtingen te verstrekken en zij heeft mij een schriftelijk antwoord beloofd. Tot nu toe heb ik echter nog steeds geen inlichtingen gekregen over de tunnel tussen Frankrijk en Engeland, noch over de problemen betreffende de Grote Belt in Denemarken, noch over de rentesubsidie aan de Engelse mijnen. Ik hoop dat de antwoorden eraan komen. Voor het overige was de samenwerking met de Commissie en de Rekenkamer voortreffelijk.
Ik wil van mijn spreektijd gebruik maken om iets te zeggen over het opnemen en verstrekken van leningen, waarover ik voor de heer Elles een verslag heb opgemaakt. Er zijn op dit vlak enkele problemen. Ik vind het ongelooflijk dat de kwestie van de aardbeving in Italië van 1981 nog steeds niet geregeld is. Wij krijgen nog steeds inlichtingen, zelfs beschuldigingen over corruptie, slechte planning en wanbeheer, en al het geld dat we gegeven hebben, is aan andere dingen besteed. De Europese belastingbetaler begint dergelijke toestanden beu te worden en ik vind dat we er komaf moeten mee maken.
Dan is er nog iets anders. Het Garantiefonds lijdt grote verliezen. Het kan haast niet anders dat er verlies is, maar als men bedenkt dat deze verliezen de belastingbetaler de laatste jaren 289 miljoen ecu gekost hebben, zou het interessant zijn te weten wie dit geld nu eigenlijk ophoest. De Commissie zou dit in de algemene begroting moeten opnemen. Ook op deze vraag zou ik graag een antwoord krijgen. Ik heb ook nog iets te zeggen over de globale leningen. Bij deze leningen, in het kader van de zogenaamde faciliteit van Kopenhagen, is het zo dat de banken van de EU geld ontvangen, waarmee zij op hun beurt leningen verstrekken. De banken gaan dus met de eer strijken, maar ik vind dat iedereen zou moeten weten dat dit geld van de EU komt. Naar mijn mening zijn er hieromtrent nogal wat misverstanden. Het is een kwestie van goede public relations dat we het publiek laten weten door wie deze leningen gefinancierd worden.
Er is één gebied waarvoor ik geen kwijting kan aanbevelen en daarom heb ik de heer Elles eventueel uitstel voorgesteld. Het betreft het Europees Investeringsfonds. Ik heb mij de laatste 3 à 4 jaar reeds met deze problematiek beziggehouden en in de besprekingen met onder andere de Investeringsbank en de Commissie heb ik ervoor gepleit de Rekenkamer het recht te geven om controle en revisie uit te voeren. Ik krijg dan het dwaze excuus te horen dat er privé-banken bij betrokken zijn. 70 % van de middelen zijn openbaar en slechts 30 % zijn afkomstig van enkele privé-banken. Dit is echt een probleem. Volgens onze verordeningen en overeenkomstig het Reglement zijn wij verantwoordelijk voor de begroting, maar we hebben niet eens het recht controle uit te oefenen. De Rekenkamer werd afgescheept met een aantal documenten die iedereen kan krijgen. Dat is onvoldoende en daarom heb ik de heer Elles aanbevolen de kwijting uit te stellen.
Nu ziet het ernaar uit dat er iets gaat gebeuren. Men beseft blijkbaar dat dit een ernstig probleem is. Ik heb met de Rekenkamer gesproken en vernomen dat er een opening gekomen is. Wij willen echter de garantie dat wij alle projecten waarvoor wij openbare middelen ter beschikking stellen, ook kunnen controleren. Ik hoop echt dat we een oplossing vinden. Het is uiteraard positief dat er de laatste maanden een opening is gekomen, maar dat de Rekenkamer geen controle mag uitoefenen en dat wij de gewenste inlichtingen niet krijgen, zullen wij in geen geval aanvaarden. Indien dit toch zo mocht zijn, dan hoop ik dat wij ons been stijf zullen houden en geen enkele discussie hierover zullen dulden.
Elke keer dat we het probleem hebben aangekaart, kregen wij een vrij arrogante reactie van het Investeringsfonds. Dat kan ik niet aanvaarden. Ik kan mij er niet bij neerleggen dat men zomaar zegt: wij hebben helemaal geen zin om u over deze zaken inlichtingen te verstrekken. Ik hoop dan ook dat de frisse winden die hier waaien ertoe leiden dat de door ons gevraagde revisie er komt. Als we zover zijn, ben ik bereid op dit gebied kwijting te verlenen. Zo niet, dan is het voor ons gedaan. Wij hebben geen zin om verder mee te doen aan dit spelletje van een paar toevallige, verwaande ambtenaren.

Kellett-Bowman
Mevrouw de Voorzitter, na deze kwijtingen voor grote bedragen behandelen we nu twee gedecentraliseerde organen die heel transparant zijn, aangezien ze met veel kleinere bedragen werken. Ik wil de diensten danken omdat zij er uiteindelijk in geslaagd zijn de details in verband met dit agendapunt correct weer te geven. Het gaat hier om de kwijting voor de raad van beheer van de in Dublin gevestigde Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden en voor de raad van beheer van het in Thessaloniki gevestigde Europees centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding.
De Commissie begrotingscontrole kon bij de voorbereiding van dit verslag gebruik maken van de verslagen van de Rekenkamer, waarvoor ik de voorzitter dank, en ook van twee zeer volledige verslagen van de Raad, waarin die ons aanbeveelt kwijting te verlenen. Nu de Raad aanwezig is, wil ik hem hiervoor danken, want in het verleden ontvingen wij die verslagen altijd heel laat en waren ze vrij oppervlakkig; dit jaar is de toestand veel beter. Wij beschikten tevens over een advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken.
Ik wil het om te beginnen over de stichting in Dublin hebben, want ik begin genoeg te krijgen van een bepaald aspect van deze stichting. In de financiële reglementen, zowel het algemeen reglement van de Gemeenschap als dat van dit orgaan, wordt bepaald dat de bevoegdheden correct verdeeld moeten zijn tussen ordonnateurs, financiële controleurs en accountants. De Rekenkamer wijst ons er evenwel op dat dit nog altijd niet het geval is in Dublin. Als de Rekenkamer ook volgende keer nog zegt dat dit niet in orde is, denk ik niet dat wij zullen aanbevelen kwijting te verlenen voor 1997. Toen de nieuwe organen van de tweede generatie werden ingesteld, vreesden de Begrotingscommissie en de Commissie begrotingscontrole dat er sprake zou zijn van overlapping van de taken die de verschillende organen moesten verrichten. Wij moeten er hier op wijzen dat er overlapping bestaat bij de stichting in Dublin en het Europees Agentschap voor de veiligheid en gezondheid op het werk in Bilbao en wij moeten beide gescheiden houden. Er mag geen dubbel werk geleverd worden. 1996 was een goed jaar voor de stichting in Dublin en als zij ook deze details oplost, vormt de kwijting geen enkel probleem en bevelen wij heel graag kwijting voor het begrotingsjaar 1996 aan.
Het CEDEFOP in Thessaloniki heeft echter heel wat problemen gekend. Het centrum is verhuisd van Berlijn naar Thessaloniki en is ondergebracht in tijdelijke gebouwen. Er waren problemen met ambtenaren die vanwege hun gezin en om andere redenen niet bereid waren Berlijn te verlaten en er was onvoldoende personeel. Wij hebben een tijdje gedacht dat CEDEFOP misschien wel ten onder zou gaan, maar dankzij de directeur, die zich vastberaden van zijn taak gekweten heeft, voert het centrum nu volledig zijn taken uit.
De Rekenkamer heeft er de aandacht op gevestigd dat CEDEFOP de financiële reglementen niet strikt volgt bij de aanbestedingen voor onderzoeksprojecten. De Rekenkamer wijst er ook op dat er nog altijd problemen zijn met het contract voor het nieuwe gebouw, dat mijns inziens een uniek soort contract is en op de voet gevolgd moet worden. Wij moeten er natuurlijk ook voor zorgen dat de financiële details bij de verhuizing uit de tijdelijke gebouwen behoorlijk gecontroleerd worden. Nu CEDEFOP volledig operationeel is, hoop ik dat hun financiële middelen, hun ramingen en alles wat verband houdt met de werking van het centrum, vlotter zal lopen. De Rekenkamer heeft immers problemen met de onregelmatige overdracht van middelen naar CEDEFOP. De Rekenkamer maakt deze opmerking af en toe omdat het moeilijk is een orgaan dat zich zover van Brussel bevindt, te leiden. De commissie beveelt het Parlement ook hier aan kwijting te verlenen. Dit verslag bevat dus twee aanbevelingen om kwijting te verlenen: een voor de stichting in Dublin en een tweede voor het centrum in Thessaloniki.
Dan wil ik het nu over het verslag van de heer Elles hebben, want de heer Tomlinson en ikzelf hebben hiervoor een werkdocument over fraude in het communautaire douanevervoer opgesteld. Het Europees Parlement heeft hier heel wat tijd aan besteed. De enquêtecommissie heeft na een jaar van intensieve werkzaamheden in maart vorig jaar verslag uitgebracht. Het verslag van mevrouw Wemheuer kon onlangs op een bevredigend antwoord van de Commissie rekenen. Het verslag van de heer De Luca behandelde ook het speciale verslag van de Rekenkamer terzake.
Het zou onbeleefd zijn niet te erkennen dat de Commissie grote vorderingen gemaakt heeft. Er wordt een nieuwe wetgeving ingevoerd en er gelden nieuwe regels voor het douanevervoer. Ik heb van gebruikers van het stelsel vernomen dat de douanebeambten meer toewijding aan de dag leggen en dat het moreel gestegen is. Wanneer verslag uitgebracht wordt, zal mijns inziens blijken dat nu veel minder geld verloren gaat in het communautaire douanevervoer dan wij eerst zeiden.
Blijven de openstaande schulden. Dit is een heel moeilijke situatie voor de douanediensten en de Commissie, want de voorschriften laten niet toe dat de Commissie een deel van deze openstaande schulden kwijtscheldt. Hierover moet apart onderhandeld worden tussen de afzonderlijke douane-instanties en de vervoerders en expediteurs. Ik hoop dat deze schuldenlast niet lang meer blijft bestaan want hij brengt een aantal van deze ondernemingen ongetwijfeld in gevaar.
Wij zullen nog drie jaar op de voorgestelde automatisering van het communautaire douanevervoer moeten wachten, hoewel dit slechts 18 maanden zou mogen duren. Wij zien dit niet graag. De teleurstelling is des te groter omdat de automatisering lang voor de eerste enquête voorgesteld en gepland was. Wij lopen een grote achterstand op. Ik leg echter niet alle schuld bij de Commissie want vijf lidstaten die vrijwillig aangeboden hadden om met de eerste fase van start te gaan, hebben ook een achterstand opgelopen. Het is belangrijk dat de heer Elles deze achterstand beschouwt als een van argumenten om uitstel van de kwijting voor 1996 aan te bevelen.

Mayer
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, ik heb waarschijnlijk nog geen drie minuten nodig, mevrouw de Voorzitter, maar ik zit een beetje in tijdnood, omdat er momenteel in dit gebouw een belangrijke vergadering van mijn fractie plaatsvindt.
De Rekenkamer noemt in haar jaarverslag over het begrotingsjaar 1996 op het gebied van de landbouw diverse terreinen waar onregelmatigheden werden vastgesteld. Het betreft hier het vereveningsstelsel voor akkerbouwgewassen, dierpremies, de marktordening voor tabak en de marktordening voor wijn. Ik wil op de in het verslag genoemde misstanden niet al te gedetailleerd ingaan, maar erop wijzen dat er heel wat gedaan moet worden om misbruik van de in de landbouwsector beschikbare middelen uit te sluiten of op zijn minst in te dammen. De burgers van de Unie verwachten gewoon dat de middelen efficiënt worden gebruikt voor het doel waarvoor ze bestemd zijn, en vooral dat controles te allen tijde mogelijk zijn.
Ik ben het eens met het voorstel om het verlenen van kwijting uit te stellen. In tijden waarin het financieel minder goed gaat, trekken de landbouwuitgaven van de Unie sterker de aandacht van de bevolking. Wij hebben ook in het recente verleden steeds weer gezien dat uitgaven op bepaalde gebieden ter discussie stonden. Er zijn nu eenmaal productgroepen die ook indien de EUmiddelen volgens voorschrift worden besteed, in ernstige mate blootstaan aan openbare kritiek. Indien zich bij zulke productgroepen dan ook nog onregelmatigheden voordoen, is het niet verwonderlijk dat er twijfels ontstaan over de landbouwuitgaven op zich. In de toekomst zullen niet alleen de uitgaven in het kader van de marktordening controles moeten doorstaan, maar zal dit ook in versterkte mate gelden voor het geïntegreerde administratieve en controlesysteem. Ik wil hier alleen even herinneren aan de registratie van runderen en de etikettering van rundvlees, waarmee uiteindelijk ook het vertrouwen van de consument teruggewonnen moet worden. Ik ben van mening dat onregelmatigheden juist hier vernietigende effecten zouden hebben en er beslist toe zouden leiden dat zin en doel van het gehele systeem in twijfel worden getrokken. Daarom wordt dan ook van de Commissie verlangd dat zij uit de door de Rekenkamer aan de dag gelegde misstanden de nodige consequenties trekt.
De op handen zijnde hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid geeft ons allen ook de mogelijkheid regelingen transparanter en minder fraudegevoelig te maken - een kans voor Agenda 2000 die we niet mogen laten liggen. Dat geldt ook voor de gehele nog niet volledig opgeloste BSE-problematiek en de door de enquêtecommissie aan de dag gelegde probleemgebieden. Daarom wil ik met name nog even herinneren aan de conclusie dat ook op dit terrein actie geboden is.

Napoletano
Mevrouw de Voorzitter, in het advies dat de Commissie regionaal beleid heeft goedgekeurd, wordt er vooral op gewezen dat het jaar 1996 voor alle actieterreinen van de structuurfondsen een omslag heeft gemarkeerd wat de besteding van de kredieten betreft. Dit gegeven doet ons deugd. Alle kredieten die aanvankelijk ergens voor bestemd waren zijn ook daadwerkelijk ingezet, niet alleen de kredieten voor het jaar 1996, maar ook die voor het jaar 1994 welke men opnieuw in de begroting had ingeschreven.
Toch moet onze commissie in haar advies opmerken dat eenzelfde optimisme niet gekoesterd kan worden ten aanzien van de afsluiting van de programma's. Heel veel programma's van de periode vóór 1994 zijn namelijk nog niet afgesloten, en wat hierbij vooral zorgen baart is niet zozeer de omvang van de middelen die erbij betrokken zijn, als wel het grote aantal programma's. De Commissie regionaal beleid merkt voorts op dat er absoluut geen evaluatie bestaat inzake het effect van acties en kredietverstrekking op het midden- en kleinbedrijf. Dit laatste punt is hier al naar voren gebracht en naar mijn gevoel is het een heel belangrijke kwestie, onder meer omdat de Top van Luxemburg er grote waarde aan hecht.
Dan nog iets anders: het is de derde keer dat de Rekenkamer voor dit deel van de begroting gebruik maakt van de betrouwbaarheidsverklaring. Het zou dus wellicht zinvol zijn, ook voor de Rekenkamer zelf, indien er een verduidelijking komt over wat inhoudelijke fouten en vormfouten, wat onregelmatigheden, onwetmatigheden en fraudes precies inhouden. Naar mijn gevoel kan zo'n verduidelijking heel nuttig zijn, niet alleen voor onze commissie en het beleidssegment waar wij momenteel over praten, maar tevens voor de hele begroting.

Liddell
Mevrouw de Voorzitter, ik wil u in de eerste plaats danken omdat u mij de gelegenheid geeft de aanbeveling van de Raad voor te leggen inzake de verlening van kwijting aan de Commissie voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 1996.
Ik ben ook blij dat ik eerder deze maand een vergadering van de Commissie begrotingscontrole kon bijwonen en ik dank de heer Elles voor zijn vriendelijke woorden. Het debat dat wij toen in de commissie over het verslag van de Rekenkamer en de aanbeveling voor kwijting hielden, was heel belangrijk voor alle betrokken partijen. Ik waardeer het aanzienlijke werk van alle rapporteurs, die de nodige tijd willen uittrekken om ervoor te zorgen dat het geld van de belastingbetaler goed beheerd worden.
Ik heb die vergadering bijgewoond en ik ben hier ook vandaag aanwezig omdat de Raad de aanbeveling voor kwijting die hij geformuleerd heeft, heel belangrijk vindt. Maar natuurlijk is enkel en alleen het Parlement bevoegd om op grond van deze aanbeveling kwijting te verlenen.
Zoals u weet, besloot de Raad op 1 maart het Parlement aan te bevelen de Commissie kwijting te verlenen voor de uitvoering van de communautaire begroting voor 1996. Die aanbeveling is het resultaat van lange en moeilijke besprekingen in de Raad, waarbij ook op een aantal probleemgebieden gewezen werd. De maatregelen die de Raad terzake graag zou zien, worden uiteengezet in de opmerkingen bij de aanbeveling voor kwijting. De Raad is van oordeel dat wij ons op de toekomst moeten concentreren en de uit het verslag getrokken lessen moeten toepassen om aanzienlijke vorderingen te maken. Hiertoe is samenwerking tussen de Commissie, de organen en ook de lidstaten vereist. De Commissie is wel verantwoordelijk voor de uitvoering van de begroting, maar echte vooruitgang kan enkel geboekt worden als iedereen die met communautaire middelen omgaat, zijn deel van de verantwoordelijkheid op zich neemt om die middelen zo goed mogelijk te beheren. De voorzitter van de Raad heeft daarom een brief naar de voorzitter van het Economisch en Sociaal Comité geschreven om uiting te geven aan de bezorgdheid van de Raad over de audit inzake de reiskosten van het Comité.
Zowel de Raad als het Europees Parlement zijn ervan overtuigd dat het financieel beheer van de communautaire begroting beter moet. Het jaarverslag van de Rekenkamer is een heel waardevol instrument om ons hierbij te helpen en wij moeten het dan ook ten volle benutten.
Wij verschillen misschien sterk van mening over de wijze waarop wij deze mogelijkheden zo goed mogelijk moeten benutten, maar ik weet dat wij een gemeenschappelijk doel hebben en beide vooruitgang - veel vooruitgang - willen boeken bij het beheer van de communautaire begroting.
In de opmerkingen bij de aanbeveling voor kwijting van de Raad zult u merken dat wij van oordeel zijn dat wij ons op de lessen voor de toekomst moeten concentreren, zeker op een ogenblik als dit, nu de Unie hervormingen van het beleid overweegt op cruciale gebieden, in het bijzonder het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de structuurfondsen. Dit zal nog belangrijker worden in het licht van het uitbreidingsproces.
De tweede cruciale les die wij uit het verslag kunnen trekken, is dat wij ervoor moeten zorgen dat de communautaire uitgaven daadwerkelijk resultaten opleveren. Wij moeten ervoor zorgen dat het geld van de belastingbetaler goed beheerd en besteed wordt, maar wij moeten er ook op toezien dat het zo doeltreffend mogelijk gebruikt wordt om onze beleidsdoelstellingen te verwezenlijken. De Gemeenschap moet dan ook nauwkeurig haar behoeften en prioriteiten evalueren, zij moeten duidelijke wetgeving opstellen, de voortgang volgen en de resultaten beoordelen. Wij hebben een systeem nodig dat ons niet alleen zegt dat geld uitgegeven is en dat hierbij alle nodige procedures in acht genomen werden, maar ook welke weerslag deze uitgaven hebben en wat echt verwezenlijkt is met het geld van de belastingbetaler. De Raad heeft in zijn opmerkingen een aantal gebieden aangeduid waar wij meer aandacht aan de doelstellingen en de evaluatie van de resultaten moeten besteden.
De Raad maakt zich grote zorgen over de vele fouten die de Rekenkamer vastgesteld heeft bij de opstelling van de betrouwbaarheidsverklaring. De raming van het aantal grote fouten door de Rekenkamer ligt nauwelijks lager dan die van vorig jaar. De Raad vindt dit onaanvaardbaar. Wij stellen in onze opmerkingen klaar en duidelijk dat hervormingen nodig zijn. Toevallig lijkt het aantal fouten in het EOGFL- Garantie onder het gemiddelde voor de begroting in haar geheel te liggen, maar de cijfers voor de structuurfondsen liggen hoger. Deze vele fouten zijn een reden tot grote bezorgdheid.
U zou dan ook de vraag kunnen stellen waarom de Raad het Parlement toch aanbeveelt kwijting te verlenen. Zoals ik al zei, is de Raad van oordeel dat enkel vooruitgang geboekt kan worden als de verschillende partijen die bij het beheer van de communautaire middelen betrokken zijn, samenwerken en als zij alle hun verantwoordelijkheid aanvaarden om aan zo streng mogelijke normen voor financieel beheer te voldoen.
De Raad neemt zijn verantwoordelijkheid op zich en wil met de Commissie samenwerken om ervoor te zorgen dat hervormingen uitgevoerd worden. Zoals al gezegd werd, heeft de Commissie grote inspanningen geleverd in het kader van het SEM 2000initiatief om zowel haar interne financiële beheer als haar samenwerking met de lidstaten te verbeteren.
Deze maatregelen werpen stilaan vruchten af en wij zullen de vorderingen op de voet blijven volgen. De Commissie heeft in het algemeen ook op een constructieve manier op de opmerkingen van de Rekenkamer gereageerd. In een aantal gevallen zijn al maatregelen genomen om onterecht betaalde middelen terug te vorderen, het niveau van de voorschotten te verminderen en inactieve verbintenissen te schrappen. Ook de belofte van de Commissie om een voorstel voor te leggen voor een hervorming van het financieel reglement teneinde dit duidelijker te maken en aan de huidige omstandigheden aan te passen, is een nuttige stap voorwaarts in de richting van een beter financieel beheer.
De Commissie neemt dus inderdaad maatregelen, maar er moet nog meer gedaan worden. Uit de besprekingen in de Commissie begrotingscontrole is mij gebleken dat het Parlement zich in het bijzonder zorgen maakt over het gebrek aan vooruitgang op bepaalde gebieden. Zoals u uit de opmerkingen bij de aanbeveling kunt opmaken, deelt de Raad vaak deze reële bekommeringen. Om een van de belangrijkste bekommeringen van de commissie te nemen, namelijk het opvoeren van de strijd tegen fraude in de Europese instellingen: u zult zien dat de Raad er bij alle instellingen op aangedrongen heeft dat zij UCLAF machtigen zo nodig een onderzoek in te stellen. Het voorzitterschap kijkt ook uit naar het aangekondigde speciale verslag van de Rekenkamer inzake de werking van UCLAF.
De Raad deelt de bezorgdheid van het Parlement dat de steunmaatregelen voor het MKB toegankelijker moeten zijn en de resultaten duidelijker zichtbaar moeten zijn. De procedures om hulp bij de beoogde begunstigden, de kleine en middelgrote ondernemingen, te krijgen, moeten gerationaliseerd en vereenvoudigd worden. De Raad juicht het toe dat de Commissie in december 1997 begonnen is met een evaluatie van de weerslag van de structuurfondsen op het MKB en vraagt dat de resultaten van dit onderzoek aan de Raad en het Parlement worden voorgelegd. De Raad heeft ook een aantal opmerkingen gemaakt over de tekortkomingen in het beheer van de externe hulp door de Commissie. De Raad heeft het belang van een betere budgettaire tenuitvoerlegging van zowel PHARE als TACIS onderstreept. Met name het PHARE-programma is bijzonder belangrijk met het oog op de voorbereiding van de begunstigde landen op toetreding. De Raad heeft er bij de Commissie op aangedrongen rekening te houden met de in de evaluaties opgedane ervaringen om deze programma's te verbeteren.
De Commissie begrotingscontrole had kritiek op de Commissie omdat de maatregelen voor de aanpassing van het communautaire douanevervoer en met name de automatisering waarover de heer Kellett-Bowman het vanmorgen ook al had, zo traag vorderen. De Raad is het met het Parlement eens dat de modernisering van het communautaire douanevervoer van cruciaal belang is. Wij moeten in deze moeilijke onderneming samenwerken in plaats van de conflicten op te zoeken. Niemand verwachtte echt dat het douanevervoer volledig hervormd kon worden in twaalf maanden, maar er is aanzienlijke vooruitgang geboekt om de maatregelen voor douanecontrole te verbeteren. Ik wil van de gelegenheid gebruik maken om de heer Tomlinson en de heer Kellett-Bowman van harte te feliciteren met hun uitstekende werk terzake.
Er is ook gestage vooruitgang geboekt bij het bereiken van overeenstemming over de noodzakelijke wetswijzigingen. In het licht van de prioriteit die tijdens het Britse voorzitterschap aan deze kwestie toegekend wordt, is de Raad het globaal eens geworden over de wetswijzigingen die nodig zijn om het pad te effenen voor een grondiger hervorming van het stelsel. Verdere besprekingen in de Raad zijn uitgesteld in afwachting van het advies van het Parlement over de voorstellen van de Commissie. Zoals de heer Kellett-Bowman ook al zei, is het teleurstellend dat de automatisering voor het communautaire douanevervoer vertraging opgelopen heeft, deels omdat het project zo ingewikkeld is en deels omdat de Commissie de zaken onderschat had. De Commissie heeft evenwel verzekerd dat het project nu behoorlijk beheerd en gecontroleerd wordt en ik ben ervan overtuigd dat de lidstaten de tenuitvoerlegging van het project zullen steunen.
Ook de oprichting van het geïntegreerde administratie- en controlesysteem (IACS) was een zware technische en administratieve taak die forse investeringen en een administratieve reorganisatie vergde. De lidstaten en de Commissie hebben samengewerkt om het systeem zo snel mogelijk toe te passen en er zijn op heel wat gebieden grote vorderingen gemaakt. De Raad zou graag zien dat het systeem volledig ten uitvoer gelegd is in 1998 en heeft de lidstaten verzocht ervoor te zorgen dat de controles van het IACS volledig operationeel zijn en voldoen aan de beginselen van gezond financieel beheer.
De Raad heeft in zijn opmerkingen duidelijk gesteld dat hij erop rekent dat de Commissie beter presteert op alle gebieden waar ernstige tekortkomingen vastgesteld zijn. Vooruitgang vergt evenwel meer inspanningen en een grotere waakzaamheid van alle communautaire instellingen. De Raad heeft aanbevolen kwijting te verlenen en heeft de lidstaten verzocht samen te werken om de uit het verslag getrokken lessen toe te passen en ervoor te zorgen dat de noodzakelijke aanpassingen daadwerkelijk uitgevoerd worden. Eventuele lessen voor de toekomst moeten in het besluitvormingsproces geïntegreerd worden. Volgens de Raad is dit de meest constructieve weg voorwaarts en hij beveelt het Parlement op grond hiervan aan de Commissie kwijting te verlenen voor de uitvoering van de begroting voor het begrotingsjaar 1996.

Liikanen
Mevrouw de Voorzitter, uw rapporteur, de heer Elles, stelt voor het besluit over het verlenen van kwijting tot september op te schorten en vraagt de Commissie tot die tijd binnen haar actiegebieden een aantal maatregelen te nemen.
De Commissie neemt nota van het verslag dat hier ter tafel ligt. Ze zal al het mogelijke doen om zich naar de wensen van het Parlement te voegen. Een aantal aanwijzingen met betrekking tot de belangrijkste punten die de heer Elles aan de orde heeft gesteld, kunnen echter al worden gegeven.
Mijn collega mevrouw Pradin heeft de afgelopen week een brief over de fraudebestrijding naar mevrouw Theato gestuurd. In deze brief licht ze toe op welke manier de inlichtingen over het interne onderzoek van de Commissie aan u kunnen worden verstrekt. Zoals overigens staat vermeld in het document over de verbetering van de strijd tegen fraude en corruptie, dat de Commissie u 18 november 1997 heeft doen toekomen, zal de UCLAF zoveel als nodig is contact opnemen met de nationale justitiële autoriteiten in geval van verdenking van fraude of corruptie.
Volgens dit Parlement zou de UCLAF door alle Europese instellingen gemachtigd moeten worden om, als dat nodig is, een onderzoek in te stellen. De Commissie denkt hierbij aan maatregelen die de bevoegdheden en het mandaat van de UCLAF binnen de Commissie moeten consolideren. Hiermee zou de onafhankelijkheid van de UCLAF het best gewaarborgd worden. De UCLAF kan zo ook nauwkeuriger te werk gaan en dus de instellingen die op fraude worden onderzocht zo goed mogelijk ter zijde staan.
Over het onderzoek naar het douanevervoersstelsel zou ik het volgende willen zeggen. De Commissie heeft haar aanpak inzake het new computerized system (NCTS) moeten veranderen aangezien het te ingewikkeld in elkaar zit. Het verslag dat in september moet uitkomen zal laten zien hoeveel vooruitgang we met deze veranderde aanpak hebben geboekt. We hopen dat het systeem voor het einde van 1999 in vijf lidstaten zal kunnen functioneren, maar er zijn zoals u weet enorm veel moeilijkheden geweest.
In de landbouwsector heeft de Commissie nu, conform de resolutie van het Parlement van 18 april 1996, de afdeling die zich bezighoudt met de goedkeuring van de rekeningen met 15 ambtenaren versterkt. Ze zal overigens een samengevat verslag over de invoering van het geïntegreerde controle- en beheersysteem uitbrengen en de eventuele financiële gevolgen van haar slechte functioneren op zich nemen.
De Commissie heeft een globale evaluatie gemaakt met betrekking tot de KMO's. Het eindresultaat van deze evaluatie zou aan het einde van het jaar beschikbaar moeten zijn.
Wat het extern beleid betreft heeft de Commissie een wijziging van de verordening voorgesteld inzake de hulp aan de wederopbouw van het voormalig Joegoslavië en zal ze haar delegatie in Sarajevo een grotere rol toekennen. Het gaat hier om maatregelen waarin rekening wordt gehouden met de felle kritiek die is geuit door dit Parlement en door de parlementaire delegatie die onlangs naar Bosnië is afgereisd. De Commissie zal bovendien een nieuw voorstel voor een verordening voorleggen, waarin wordt gestreefd naar meer samenhang op het gebied van begrotingen en procedures.
De Commissie blijft de mogelijkheden voor decentralisatie van de PHARE-activiteiten onderzoeken. Ze is echter van mening dat de complete overdracht van een geheel nationaal programma wat meer tijd vergt en dus waarschijnlijk pas mogelijk is in 1999. Verder moet benadrukt worden dat de Commissie op 15 oktober 1997 besloten heeft een gemeenschappelijke dienst in het leven te roepen voor het beheer van communautaire hulp aan derde landen. Dit is een belangrijke stap in de richting van de harmonisering, rationalisering en transparantie van de aanbestedingsprocedures, de procedures voor de ondertekening van overeenkomsten en handelingsprocedures in meer algemene zin. Deze nieuwe dienst zal het proces van decentralisatie en deconcentratie, dat reeds op gang is gebracht, voortzetten.
Wat betreft de controle van de activiteiten van het Europees Investeringsfonds door de Rekenkamer zou ik het volgende willen zeggen. De Commissie heeft zich altijd ervoor beijverd het controlerecht van de Rekenkamer inzake de bevoegdheden van ieder van de betrokken instellingen en organen te respecteren. Ze zal een nieuwe bijeenkomst met de Rekenkamer voorstellen zodat op dit punt overeenstemming kan worden bereikt.
Met betrekking tot het administratieve en budgettaire beheer is de Commissie met een groot intern hervormingsprogramma van start gegaan. Vier grote werkterreinen zijn hiertoe geopend. Het initiatief SEM 2000, dat al in 1995 van start is gegaan, heeft gezorgd voor de basis en de instrumenten voor een gezond financieel beheer. Het project MAP 2000 is een aanvulling op het gebied van personeel en bestuur. Via decentralisatie, vereenvoudiging en rationalisatie biedt het voorstel, dat in 1997 is aangenomen, het raamwerk voor de modernisering van het functioneren van de Commissie.
Parallel daaraan heeft de Commissie haar activiteiten en middelen diepgaand onderzocht. De resultaten van dit onderzoek zullen als uitgangspunt dienen voor een reorganisatie van de portefeuilles en de structuur van de diensten van de volgende Commissie. Tenslotte zal de Commissie zich vanaf heden bezighouden met het ingewikkelde probleem van de taalkundige gevolgen van de aankomende uitbreidingen.
Volgend op de verschillende bijzondere verslagen van de Rekenkamer voegt de heer Elles de resoluties van het Europees Parlement over toerisme, ECHO, PHARE en de MED-programma's toe aan zijn resolutie. Over deze verslagen is al veel gesproken en ik hoef er hier dan ook niet op terug te komen. De Commissie zal uiteraard de inhoud van de resoluties in acht nemen.
Mevrouw de Voorzitter, ik denk dat wij op de goede weg zijn en ik twijfel er niet aan dat de Commissie in september de elementen kan presenteren waarmee u definitief kwijting kunt verlenen voor het begrotingsjaar 1996.

Wemheuer
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, een tijdje geleden maakten alle media melding van een gebeurtenis die bijna iedereen schokte, aanleiding gaf tot grappen en veel gespreksstof opleverde. Het ging daarbij niet om de Europese Commissie en ook niet om het Parlement. Een grote Duitse autofabrikant had een nieuwe auto getest en die auto was tijdens de test omgekanteld. Wat heeft de autofabrikant gedaan? Hij heeft het model verbeterd en het vertrouwen herwonnen.
Als de Commissie deze fabrikant was geweest, had ze gezegd: we gaan eerst eens intern onderzoek of er eigenlijk wel een auto geweest is en of er in de omgeving elanden voorkomen. Jaren later - de aandelen van het bedrijf zouden allang geen stuiver meer waard geweest zijn - hadden we waarschijnlijk een rapport gekregen waarin stond: er zijn waarschijnlijk elanden, maar we weten niet zeker of de eland persoonlijk betrokken was bij het omkantelen van de auto. Waarschijnlijk zou de Commissie de auto intussen evenwel toch verbeterd hebben. Maar daarover zou ze dan niet gesproken hebben.
Maar nu even serieus: veel van datgene wat we vandaag bespreken, hebben we al vaak besproken. Bijna alles wat rapporteur Elles in zijn verslag schrijft en wat ik ook namens mijn fractie kan ondersteunen, dat wil zeggen alle elementen, hebben we al vaker genoemd. De vraag waarom we de kwijting nu uitstellen, ligt voor de hand, want sommige punten die in het verslag worden aangevoerd, hadden we ook vorig jaar kunnen aanvoeren. Andere dingen, die nieuw zijn, waren er misschien in een andere vorm vorig jaar ook al. We hadden evengoed alles op een rijtje kunnen zetten en kunnen zeggen: kwijting met kritische kanttekeningen of uitstel van kwijting. Dat is een gradueel verschil.
Wat komt hierin tot uitdrukking? Er komt een verlies van vertrouwen in tot uitdrukking. Niet alleen een verlies van vertrouwen van een paar leden van de Commissie begrotingscontrole in de Commissie. Wij vertrouwen u misschien nog veel meer dan anderen dat doen. Er komt een verlies van vertrouwen in de Europese instellingen in tot uitdrukking, en wel niet alleen bij dit Huis, maar ook bij het Europese publiek. Dat is een groot probleem. Ik geloof weliswaar niet dat we dit probleem met het uitstellen van de kwijting kunnen oplossen, maar misschien kunnen we het daarmee wel verduidelijken.
Deze week zullen er via de media berichten de ronde doen c.q. hebben er berichten de ronde gedaan over Europa, niet over de kwijting, het verlenen of het uitstellen van kwijting. Deze berichten gaan over uitbreiding, de gemeenschappelijke munteenheid en alles wat er schuilgaat achter het begrip Agenda 2000. Als we dit alles willen doen - en dat willen we -, dan zal Europa zijn gezicht de komende jaren drastisch veranderen. Wij willen deze verandering! Ik richt mij zowel tot de Raad als tot de Commissie. Wij willen deze verandering. We willen haar mede gestalte geven. Maar zij kan alleen slagen wanneer de burgers deze Europese Unie en haar instellingen vertrouwen schenken. Wanneer ze het gevoel hebben dat er hier duidelijkheid en transparantie heerst, dat er zoiets als een democratische verantwoordingsplicht heerst en dat het Parlement niet alleen een paar commentaren hoeft te geven, maar echt een dialoog voert met deze Commissie, die immers alleen op deze manier onderworpen is aan een democratische verantwoordingsplicht.
Dat is het basisprobleem en ik denk dat dat ook de reden is om de kwijting uit te stellen, om duidelijk te maken dat er iets verbeterd moet worden - maar niet alleen in onze persoonlijke relatie, ik ben van mening dat die helemaal niet zo slecht is - maar in de manier waarop deze naar buiten toe overkomt. Ik zal dit aan de hand van een voorbeeld verduidelijken, omdat dit tot nu toe door bijna alle sprekers in de een of andere vorm ter sprake is gebracht.
Mevrouw de Raadsvoorzitter, ik richt mij uitdrukkelijk tot u. Bij de kritiek op de automatisering van het douanevervoer gaat het er niet om dat dit een buitengewoon moeilijke materie is of dat deze complex is en langer duurt dan voorzien was. Dat weten we allemaal, dat kan altijd gebeuren. Nee, mevrouw de Raadsvoorzitter, dames en heren daar op de Commissiebank, het gaat om iets anders: de eis om te gaan automatiseren was de centrale eis van de eerste enquêtecommissie van dit Parlement. De toezegging van de Commissie dit te doen en het tot het centrale punt te maken, heeft ertoe bijgedragen dat we de Commissie in ons eindverslag toch eigenlijk uiterst vriendelijk behandeld hebben en een zorgvuldig geformuleerd verslag hebben gemaakt met zorgvuldig geformuleerde eisen en ons niet hebben gestort op het bekritiseren van de Commissie. U bent ons tegemoetgekomen. U heeft een plan gepresenteerd dat aangeeft hoe het mogelijk is om verder te komen.
Nu kan het altijd gebeuren dat er iets tussenkomt. Maar waarom heeft u ons dat niet verteld? U heeft een tijdschema opgesteld, u heeft dit tussentijds bevestigd op een tijdstip waarop u al wist dat het niet haalbaar was. Daarom hebben wij geen vertrouwen! U heeft ons er pas toen wij ernaar vroegen, te laat en onvolledig over geïnformeerd dat - en ik zeg ook waarom - er een vertraging zou optreden. Dat is de reden waarom wij een onbehaaglijk gevoel hebben. Niet omdat er bij een zo complex project op een bepaald punt wel eens vertraging kan optreden. Daarvoor hebben we begrip. We leven ondanks alles nog steeds in deze wereld en weten dat er iets fout kan gaan, dat het moeilijk kan zijn en dat tijdschema's misschien niet haalbaar blijken. Maar dat u ons weer niet geïnformeerd heeft, dat is de crux, het feit dat er vertrouwen gewekt moet worden. Dat is essentieel. Daarom komt dat bij ons misschien veel harder aan dan andere dingen.
Om nog iets anders te noemen: het geïntegreerde controlesysteem. Hoe vaak hebben we daarover niet gepraat? Er waren termijnen, die verlengd werden en steeds opnieuw kregen we te horen: we zijn op de goede weg, we zullen invloed uitoefenen op de lidstaten, we zullen het klaarspelen. Dat geloven we graag. Maar waarom is het dan iedere keer hetzelfde liedje en moeten we steeds weer dezelfde eis stellen en wordt het toch iedere keer erger? Het is niet de situatie die erger wordt, maar we gaan steeds minder geloven wat u zegt. Dat is inderdaad dramatisch.
Een laatste punt - collega Elles is daar niet op ingegaan -, dat in de vorm van amendementen door collega Bourlanges naar voren is gebracht. Hij houdt zich bezig met het personeelsbeleid. Ook hier geldt: veel kritiek die op andere punten is geuit, zoals de uitvoering van de programma's enzovoort, houdt altijd verband met het feit dat de Commissie ons dan zegt dat ze niet genoeg personeel heeft, dat er knelpunten zijn enzovoort. Wij accepteren dat. Maar op een gegeven moment moet er ook op dit punt een plan op tafel komen, moet er transparantie zijn. Wanneer ons gezegd wordt dat er nog efficiëntiereserves zijn, dat herstructurering mogelijk is, dan moeten we weten hoe groot die reserves zijn, wanneer ze geactiveerd worden en hoe ze geactiveerd worden. Indien het dan inderdaad zo is dat de Commissie van mening is dat we het nieuwe millennium niet kunnen ingaan met aanzienlijk meer lidstaten en steeds meer taken, dat de reserves op een gegeven moment uitgeput zijn, dan moet ze ons dat ook zeggen en het ook hard maken. Het gaat niet aan dat ze bij ieder klein programma zegt: daar hadden we vijf mensen te weinig en daar hadden we drie mensen te weinig en daar hadden we misschien twintig mensen te weinig. Daarom hebben we het werk uitbesteed aan het een of andere bedrijf. Later, jaren later - zoals dat altijd het geval was als we ons ermee bezighielden - zegt ze dan: dat was eigenlijk de reden, maar we zijn op de goede weg. Ja, we zijn op de goede weg, dat denk ik wel. Maar we moeten toch niet alleen laten zien dat we op de goede weg zijn, we moeten het ook op zo'n manier laten zien dat iemand het kan geloven.
Ik wil u nog één ding zeggen, en dat is het laatste langs deze weg: er is een instelling die er in de Europese Unie verantwoordelijk voor is of kan beïnvloeden dat de bevolking vertrouwen heeft in de Commissie. Die instelling is het Europees Parlement. Als u ons niet overtuigt, als u ons vertrouwen niet kunt winnen of terugwinnen, dan zal niemand in deze Europese Unie u nog vertrouwen, want u kunt zelf immers niet afgewezen of herkozen worden. Wij zijn de bemiddelaars, wij zijn het democratisch gelegitimeerde orgaan. Wij hebben voor de toekomst een sterke Commissie nodig, we hebben ook een sterk Parlement nodig. Maar dit Parlement heeft een Commissie nodig waarmee het kan samenwerken, zodat het kan zeggen: ja, wat daar gebeurt, dat bekrachtigen wij en we staan er voor 100 % achter!

Theato
Mevrouw de Voorzitter, in de aanloop naar de kwijting van de Commissie voor 1996 heeft zich een verheugende ontwikkeling voorgedaan. Voor het eerst heeft de Raad voldaan aan het verlangen dat het Parlement al jarenlang koesterde door tijdig een aanbeveling betreffende de te verlenen kwijting aan het Parlement te doen toekomen, zodat hierover samen met de fungerende Raadsvoorzitter vóór de stemming in de Commissie begrotingscontrole uitvoerig gedebatteerd kon worden. Hiervoor wil ik minister Liddell nogmaals hartelijk bedanken.
Wat de kwijting voor 1996 als zodanig betreft, ziet het er niet zo rooskleurig uit. Ik feliciteer de rapporteur, de heer Elles, oprecht met zijn uitstekende verslag dat in de Commissie begrotingscontrole eenstemmig werd goedgekeurd; in dat verslag wordt voorgesteld om het verlenen van kwijting uit te stellen en naar ik meen terecht. Op grond van het verslag van de Rekenkamer, waarvoor we de hier aanwezige voorzitter, professor Friedmann, en alle leden nogmaals bedanken, en op grond van nadere informatie en discussies met de Rekenkamer en de Commissie noemt de rapporteur vijf zwaarwegende redenen die het uitstel van de kwijting rechtvaardigen. Daarbij komt het feit dat de Rekenkamer geen algemene betrouwbaarheidsverklaring heeft voorgelegd, met name vanwege de negatieve bevindingen ten aanzien van het structuurfonds, terwijl de beoordeling voor de landbouwsector iets positiever uitvalt.
Op dit moment is uitstel voor de beoordeling van de DAS nog mogelijk, maar zodra het Verdrag van Amsterdam geratificeerd is, is het Parlement verplicht de resultaten bij het nemen van een besluit over het verlenen van kwijting volledig in aanmerking te nemen. Ik ben het op dit punt volkomen eens met de heer Wynn, die betoogt dat we in de instellingen eerst precies moeten bespreken hoe we voortaan met de DAS moeten omgaan, hoe deze wordt opgesteld en hoe deze wordt toegepast. Naar mijn weten zijn er nog nooit zoveel redenen aangevoerd om uitstel te verlenen. Bewijst dit dat het aantal fouten in de uitvoering van de begroting toeneemt? Het bewijst in ieder geval dat het Parlement als controlerend orgaan deze fouten aan de kaak stelt en eist dat ze weggewerkt worden. Als de Commissie niet binnen de gestelde termijn, die loopt tot september 1998, aan onze eisen voldoet, dan zou dit uiteindelijk tot gevolg kunnen hebben dat de kwijting geweigerd wordt, hetgeen op zijn beurt zou leiden tot een motie van wantrouwen, gevolgd door het ontslag van de Commissie.
Maar de rapporteur stelt uitdrukkelijk dat we niet moeten dreigen en ik ben het met hem eens. Integendeel, onze benadering is constructief van aard. Juist door te wijzen op de zwakke plekken en de dwingende voorwaarde te stellen dat daar iets aan gedaan moet worden, dragen wij bij tot een spaarzame en zinvolle besteding van het budget en daarmee zorgen we er tevens voor dat de burgers vertrouwen krijgen in Europa en de Europese instellingen.
Wanneer we de kritiekpunten in de ter tafel liggende resolutie stuk voor stuk in ogenschouw nemen, dan kan de huidige Commissie de fouten niet meer afschuiven op haar voorgangster. Zij is nu lang genoeg aan het roer en had best verbeteringen kunnen realiseren. Dat geldt zowel voor het douanevervoer, waarbij de door haarzelf zeer urgent geachte automatisering niet opschiet, als voor de bestrijding van wanbeheer en fraude, zoals het falende beheer van de programma's PHARE, TACIS en MED bewijst, om maar te zwijgen van de toerisme-kwestie. Het al diverse keren bekritiseerde kwaad van het onvermogen het geïntegreerde controlesysteem voor de landbouwuitgaven volledig in te voeren, weegt hier even zwaar als het inefficiënte optreden bij de bevordering van het MKB.
Met betrekking tot de UCLAF verheugt het mij dat de gedachten nu in de richting gaan waarnaar het Parlement al sinds langere tijd streeft. Ik wil graag toegeven dat de Commissie vooral de laatste tijd haar best doet om aan onze eisen te voldoen, en ik ben het eens met mevrouw Gradin, met u, mijnheer Liikanen, en met de heer Van den Broek dat onze lijst van opmerkingen langzaam maar zeker weggewerkt moet worden. Maar in september moet dit gebeurd zijn. En alstublieft, geef ons duidelijke antwoorden op duidelijke vragen. Dat geldt overigens ook voor uw ambtenaren. Langdradige verklaringen in moeilijk te begrijpen bewoordingen versluieren meer dan ze verduidelijken.
Tenslotte adviseer ik de Commissie: vat de door de heer Elles geciteerde uitdrukking: " the auditor is a watchdog, not a bloodhound" niet op in de betekenis van het spreekwoord "blaffende honden bijten niet" . Tot slot wil ik mijn dank en waardering uitspreken jegens de rapporteurs, de heer Wynn, de heer Blak en de heer Kellett-Bowman. U heeft voortreffelijk werk geleverd en uw verslagen zijn in de Commissie begrotingscontrole eenstemmig goedgekeurd. Ik adviseer de plenaire vergadering hetzelfde te doen.

Giansily
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, de kwijtingsprocedure voor het begrotingsjaar 1996 heeft door de bijzondere omstandigheden waarin zij verkeert en de ernstige problemen die zij oproept, niets van het routinematige begrotingsjaar dat we in het verleden zo vaak hebben gekend. Zij vormt daarentegen het begin van een belangrijk politiek onderzoek naar de toestand van de Europese Unie. Terwijl de monetaire unie van start gaat, de onderhandelingen over de grootste uitbreiding van de Gemeenschap tot nu toe beginnen en de Unie meer dan ooit behoefte heeft aan transparantie - als ze uiteindelijk wil bereiken dat de burger achter de verwezenlijking van deze grote projecten staat, en dit is noodzakelijk - kunnen we bij de behandeling van de uitgaven van het begrotingsjaar 1996 constateren dat overal binnen de Commissie sprake is van fraude, corruptie en gebreken. De Commissie wekt bovendien vandaag de dag de slechte indruk dat ze niet in staat is deze praktijken op te sporen en te bestrijden. Ze is er jegens de burger verantwoordelijk voor dat de middelen op de juiste manier worden aangewend. Het lijkt of ze deze verantwoordelijkheid niet op zich neemt. Voor de derde achtereenvolgende keer heeft de Europese Rekenkamer namelijk geweigerd "een algemene positieve bevestiging te geven voor de wettigheid en toelaatbaarheid van de verrichtingen die ten grondslag liggen aan de betalingen van het begrotingsjaar" . Toch had de Commissie, toen zij in 1995 in functie trad, onmiddellijk aanzienlijke inspanningen aangekondigd om het financiële beheer in met name haar eigen diensten te verbeteren.
Het ligt niet in mijn bedoeling de Commissie te beschuldigen of te zeggen hoe zij moet handelen. Ik wil alle instellingen eraan herinneren dat wij jegens de Europese burgers verplicht zijn transparant en coherent te handelen. Het gaat hier om de geloofwaardigheid van Europa, de toekomst van zijn instellingen en het welslagen van de grote projecten waar we momenteel mee bezig zijn. Het gaat er hier om dat we de jonge generaties hoop moeten bieden waaruit ze kracht kunnen putten.
De omvang van de onregelmatigheden, de fraude in de toerismesector en de nonchalance van de Commissie, die zich in steeds meer bochten wringt om de communicatie en de informatie die het Parlement van haar eist te vertragen, zijn niet bepaald een voorbeeld van openheid en gezond beheer. De parlementaire enquêtecommissie heeft na veel werk enorme gebreken in het functioneren van het douanevervoersstelsel aan het licht gebracht. Tientallen miljarden ecu's zijn als sneeuw voor de zon verdwenen terwijl de werking van het douanevervoersstelsel fraudeurs van alle pluimage heeft verrijkt. Is het in dit licht gezien dan niet legitiem om van de Commissie te verwachten dat ze vol energie en in hoog tempo de aanbevelingen van de zojuist genoemde enquêtecommissie in ogenschouw neemt? Helaas heeft de Commissie tot op de dag van vandaag geen enkele ingrijpende hervorming in het douanevervoersstelsel doorgevoerd.
Met het oog op de toename van de corruptie waar de diensten van een aantal instellingen momenteel onder gebukt gaan, kan men zich afvragen waarom de Commissie, nota bene door de Raad hiertoe uitgenodigd, de uitgangspunten van een interinstitutionele missie van de UCLAF nog niet heeft uitgewerkt. Hiermee zou de Commissie haar interventiebevoegdheden vergroten, wat momenteel noodzakelijk is. Wat anders kan onze rapporteur, de heer Elles, onder dergelijke omstandigheden doen dan de kwijting uit te stellen zodat de Commissie tijd heeft om te handelen? Het is nu aan de Commissie om daadkrachtig op te treden en haar verantwoordelijkheid op zich te nemen.

Mulder
Mevrouw de Voorzitter, voor mijn fractie staat centraal in dit debat en vooral als wij het hebben over het verslag-Wynn, over de follow-up van de decharge van 1995 en het verslag-Elles over de kwijting van 1996, de vraag: hoe serieus neemt de Europese Commissie dit Parlement? Het is al gezegd, ik denk dat de Commissie er beter aan doet om dit Parlement heel serieus te nemen. Dat is goed voor de publieke opinie maar dat zou ook goed kunnen zijn voor de Commissie zelf.
Iets over het verslag-Wynn. Hij heeft gelijk gehad, ik zal het inderdaad over de varkenspest gaan hebben. Wat is het huidige systeem? Als er een uitbraak van varkenspest ergens is in Europa, dan is er een vergoeding vanuit de Europese begroting van ofwel 50 of 70 procent. De resterende bedragen moeten worden aangevuld uit de nationale kassen. In verschillende landen bestaat een ander systeem. In het ene land zijn de boeren volkomen verantwoordelijk, in het andere land betaalt de regering. Vraag aan de Commissie: is dat geen duidelijke concurrentievervalsing? Moet er niet iets aan worden gedaan? Is dat geen indirecte staatssubsidie als de regering alles betaalt?
Tweede vraag. Zou het systeem niet eens een keer op risico moeten worden beoordeeld? Als er risicovolle systemen zijn, dan moeten er meer bijdragen komen van de belanghebbenden. Over het verslag-Elles, mijn fractie kan dat in grote lijnen onderschrijven. Vooral met het oog op Agenda 2000 is het nodig dat het geïntegreerde controlesysteem voor inkomensondersteuning volmaakt wordt. Als wij dat systeem gaan uitbreiden, kunnen wij niet hebben dat het slecht werkt. Mijn fractie zal dus voor het verslag-Elles stemmen. Wij hopen dat voor 15 september van dit jaar de Commissie met voldoende argumenten naar voren is gekomen om dit Parlement te overtuigen om alsnog kwijting te verlenen.

Miranda
Mevrouw de Voorzitter, ik ben het volkomen eens met het voorstel van collega Elles om de kwijting van de begroting uit te stellen. Het uitstel is te wijten aan fouten en omissies van de Commissie bij het beheer van de gelden van de Gemeenschap. Maar de Commissie heeft het uitstel ook, en vooral, te wijten aan het feit dat zij het Parlement niet tijdig van de nodige informatie heeft voorzien opdat wij ons een oordeel konden vormen over het financiële beheer. Deze nalatigheid is onaanvaardbaar. Dit geldt met name situaties waarin sprake is van beschuldigingen van corruptie en onregelmatigheden, zoals bij het toerisme. Ik noem dit voorbeeld omdat een van de voor toerisme verantwoordelijke commissarissen een Portugees was, waardoor ik nog minder geneigd ben om toegeeflijkheid te betrachten. Het gaat om een politiek signaal, een heel belangrijk signaal, dat de Commissie als zodanig dient te begrijpen wil er in de toekomst verbetering optreden.
Tot besluit: als rapporteur voor de andere instellingen ben ik van mening dat bij hen eenzelfde striktheid moet worden betracht. Ook vind ik dat de aan de andere instellingen te verlenen kwijting niet los kan worden gezien van de algemene kwijting die wij thans bespreken. Het lijkt mij trouwens in eendere zin correct dat reeds rekening wordt gehouden met het door de Raad uit te brengen advies wanneer deze het Economisch en Sociaal Comité behandelt; terecht wordt met dit advies reeds rekening gehouden bij het verlenen van algemene kwijting aan de Commissie.

Müller
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Liikanen, dames en heren, eind december 1995 hebben wij in de begrotingsprocedure een aanzienlijke hoeveelheid middelen ter beschikking gesteld voor de wederopbouw van het voormalige Joegoslavië. Sindsdien probeer ik samen met ander collega's - van wie ik met name de heer Giansily wil noemen - na te gaan waarom het de Commissie toch zoveel moeite kost snel - omdat de hulp bij de wederopbouw snel geboden moet worden -, effectief en vlot te bepalen wat er met deze middelen gaat gebeuren en ervoor te zorgen dat ze op de plaats van bestemming terechtkomen.
De lering die ik heb getrokken uit datgene wat wij nu bij de kwijtingsprocedure doen, is de volgende: we moeten er bij de Commissie steeds opnieuw op aandringen het beter te doen, een betere rechtsgrondslag te creëren, niet zozeer naar de Raad te luisteren, zich niet zo door de Raad, die natuurlijk ook zijn aandeel aan deze geschiedenis heeft, onder druk te laten zetten. Pas toen we een sterk pressiemiddel inzetten, leverde dit alles iets op. Dat pressiemiddel was de reserve die we tijdens de laatste begrotingsprocedure hebben ingesteld. Een bedrag van 30 miljoen ecu wordt dit jaar niet uitgegeven voor Bosnië, indien de situatie van de zomer niet aantoonbaar is verbeterd. We hebben een duidelijk omschreven rechtsgrondslag nodig op grond waarvan alle begrotingsposten op een degelijke, snelle en effectieve manier gerealiseerd kunnen worden, dat wil zeggen betrouwbaar, effectief en goed opgeleid personeel ter plaatse en vooral, en daartegen bestaan in de Commissie kennelijk nog grote bezwaren, een decentrale besluitvormingsprocedure!
We hebben met de delegatie ter plaatse duidelijk kunnen constateren dat de besluitvormingsprocedures in Brussel, waar niemand weet hoe de situatie ter plaatse er nu concreet uitziet en waar de stukken voortdurend van de een naar de ander gaan, ondeugdelijk zijn, en ter plaatse kunnen de mensen geen parlement tot stand brengen, geen scholen opbouwen, omdat de zaak in Brussel niet verder komt. Dat is een situatie die echt niet langer gehandhaafd mag worden! Dit pressiemiddel van de reserve heeft ertoe geleid - dat is de lering die ik daaruit heb getrokken, namelijk dat de Commissie op druk uiteindelijk reageert - dat er nu weer nieuwe voorstellen worden gedaan en daarom is uitstel van kwijting zo belangrijk.
De Commissie heeft al vaak gezegd: ja, wij hebben het verslag van de Rekenkamer ook gelezen en nu is alles al beter! We willen ons er dit keer echt van overtuigen of de Commissie iets geleerd heeft, of ze in staat is haar eigen managementstructuren te verbeteren en of ze in staat is de politieke schade die we met een dergelijke gang van zaken in Bosnië oplopen, te herstellen. De vraag is namelijk niet alleen of we belastinggeld effectief gebruiken, maar in Bosnië gaat het erom welke indruk de Europese Unie maakt. Waarom zijn de Amerikanen beter? Niet omdat ze betere mensen zijn. Natuurlijk niet, en het is ook niet zo dat ze betere of slechtere ambtenaren hebben dan wij. Zij hebben een duidelijk strategisch idee van wat er nodig is en ze hebben effectieve instrumenten. Dat we moeten leren van de Amerikanen, is in het geval van Bosnië niet teveel gezegd!
Ik wil de Commissie - in dit geval de heer Liikanen - verzoeken er nadrukkelijk kennis van te nemen dat er niet alleen een probleem is in Bosnië. Mijn stelling is: DG I A van de Commissie heeft ook een probleem. Wij verlenen de Commissie natuurlijk kwijting als collectief, maar ze moet, juist omdat ze hier als collectief ter discussie staat, in staat zijn de structuren intern zo te verbeteren dat het, indien er ergens slecht werk wordt geleverd, mogelijk is dat intern te corrigeren. Ik vertrouw erop dat u, mijnheer Liikanen en vooral u, mijnheer Santer, de tijd tot 15 september op deze manier zal gebruiken. Dan zal dit Parlement ook anders met u kunnen omgaan!

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, ook ik schaar me gaarne achter wat tot nu toe gezegd is. Het is een beetje pijnlijk voor het Parlement te moeten constateren hoe er in werkelijkheid met het geld van de belastingbetaler, dus het geld van de collectiviteit, wordt omgesprongen, vooral omdat wij op het matje worden geroepen om verantwoording af te leggen over de correcte besteding van dat geld: het Europees Parlement zit wat dat betreft in de voorste linie. Bij de uitvoering van de programma's wordt zeker niet genoeg rekening gehouden met de criteria van gezond financieel beheer waartoe het Verdrag noopt. Ik denk nu met name aan een hoofdstuk - dat van de externe acties - waar het imago van de Unie zonder enige smet zou moeten zijn. Dat hoofdstuk zou zo ongeveer het visitekaartje van de Unie ten opzichte van derden moeten zijn.
Trouwens, de door ECHO verdeelde humanitaire noodhulp even daargelaten, moet ik zeggen dat de vertraging die men heeft opgelopen bij alle andere uitgaven eigenlijk niet door de beugel kan. Ook acht ik het spijtig en onaanvaardbaar te moeten constateren dat er bij iedere begrotingslijn discrepanties aan het licht treden. Ieder van ons heeft rechtstreekse ervaringen met klachten van uitvoerende instanties, NGO's en andere terreinwerkers. Deze klachten zijn objectief beschouwd volkomen terecht, want nadat de Commissie haar handtekening heeft gezet onder betalingstoezeggingen, moeten die instanties soms 18 tot 24 maanden wachten voordat de middelen betaald worden. Dit soort zaken gaat ook ons begrip te boven. Zo ontgaat het veel leden van onze Begrotingscommissie ten enen male waarom bepaalde begrotingslijnen zo vreselijk laat zijn: ik heb één begrotingslijn in gedachten die in zes jaar tijd 150 miljoen ecu aan vertraging in de uitbetaling heeft opgelopen. Me dunkt zijn dit toch cijfers die het Parlement ertoe kunnen aanzetten om de nodige stappen te ondernemen!
Wanneer ik aan de andere kant verhalen hoor over acties die men bij het personeelsbeleid wil opstarten, waarbij als het ware de Europese ambtelijke functies ondermijnd worden met bepaalde voorstellen, bijvoorbeeld om hogere functies te beperken tot een duur van vijf jaar zonder enige mogelijkheid tot verlenging, dan begin ik me toch echt wel zorgen te maken.
Dit probleem, commissaris Liikanen, moet in het kader van een algehele aanpak worden getackeld. Daarbij zal dan allereerst een inventaris moeten worden opgemaakt van wat voor soort personeelsbeleid wij willen en welk soort Europese ambtelijke functies, en hoe dat allemaal eruit moet gaan zien. De Europese ambten moeten worden opgewaardeerd door te herstructureren waar tekortkomingen zijn, maar verder moet men de nadruk leggen op wat deze ambten altijd al hebben betekend - althans tot voor enkele jaren terug was dat zo - namelijk een dienstverlenende taak die men met opofferingsgezindheid op zich nam. Als men echter nu tegen die stroom in wil roeien en ernaar streeft alles te hernationaliseren, dan is het toch wel duidelijk dat alle resultaten die op het veld worden geboekt geïnterpreteerd worden in het licht van die aanslag op de Europese ambtenarij.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, de Rekenkamer heeft voor de derde keer geweigerd een goedkeurende verklaring te verstrekken met betrekking tot de wettigheid en toelaatbaarheid van de betalingen die door de Commissie zijn gedaan. Met betrekking tot dit punt heeft onze rapporteur erop gewezen dat de leden van de raad van bestuur van een multinational na een dergelijke uitspraak van een accountant waarschijnlijk direct hadden kunnen vertrekken.
In tegenstelling tot de jaren 1994/1995 stelt de Commissie begrotingscontrole ons nu voor te overwegen het vertrouwen dat het Parlement in de Commissie heeft gesteld, op te zeggen. De Commissie is nu drie jaar in functie. Direct toen ze met haar werk begon had ze aanzienlijke inspanningen aangekondigd om het financiële beheer te verbeteren. Ze heeft haar recht op begrip verspeeld.
Namens mijn fractie kan ik u zeggen dat ik verheugd ben over de toenemende bezorgdheid van de leden van de Commissie begrotingscontrole met betrekking tot de zeer zorgwekkende situatie waarin de communautaire financiën zich bevinden. Ik schaar me dan ook achter de in het verslag genoemde redenen voor het uitstel van de kwijting. Als we denken aan de twee resoluties die ons Parlement heeft aangenomen, kunnen we ook weinig anders doen. De eerste resolutie had betrekking op het MED-programma en legde de nadruk op de ernstige fouten die door de Commissie zijn begaan. De tweede, veel recentere resolutie had betrekking op de beweringen over fraude en onregelmatigheden in de toeristensector.
Net als veel andere sprekers hoop ik dat de daadkracht van de rapporteur een vervolg krijgt, dat een motie van wantrouwen wordt ingediend als de Commissie niet concreet in gaat op de eisen die in de resolutie staan vermeld, dat onze goede intenties zullen beklijven en dat de meerderheid van dit Parlement zich niet laat verleiden om op basis van de mooie woorden van de Commissie kwijting te verlenen. Kortom, dat de waakhonden waarvan de heer Elles in zijn verslag gewag maakt - ik bemerk overigens dat hij al vertrokken is - eerder zullen veranderen in speurhonden dan in poedels. Het zijn de belastingbetalers van de lidstaten die immers weer het kind van de rekening zouden zijn.
Tot besluit, mijnheer de Voorzitter - uw voorgangster heeft de vorige sprekers zonder probleem extra spreektijd gegeven -, wat het verslag-Wynn betreft, laten we het EOF alsjeblieft sparen, het is het enige waar de Commissie een positieve verklaring over heeft afgelegd. Het is niet gebudgetteerd en blijft onder controle van de lidstaten staan. Laten we dat vooral zo houden!

Tappin
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het voornamelijk over het verslag van de heer Kellett-Bowman over de satellietorganen hebben.
Dit is een belangrijk verslag want het is het laatste van een eerste reeks verslagen over de twee oudste organen, de stichting in Dublin en het centrum in Thessaloniki. In de bijlage worden evenwel ook de principes uiteengezet die wij na het verslag-KellettBowman, dat door het Parlement is aangenomen - en ik hoop dat ook de Raad het verslag zal aanvaarden - voor de kwijting van de nieuwe organen in het kader van de nieuwe kwijtingsprocedure zullen volgen. Dankzij deze procedure zal het Parlement niet alleen bevoegd zijn voor de begroting, maar ook voor de controle op de uitgaven nadat de middelen aan de afzonderlijke organen zijn toegekend.
Zoals de heer Kellett-Bowman in zijn verslag zegt, is het een schitterend idee een enkel verslag op te stellen. Zodoende kunnen onderwerpen over de verschillende organen heen behandeld worden en kunnen horizontale kwesties vergeleken worden tussen de organen. Wij kunnen de onderwerpen grondiger behandelen en in de toekomst afdoende toezicht op de organen uitoefenen. Wij kunnen de organen ook afzonderlijk onderzoeken. Dat moet worden toegejuicht.
Ik juich eveneens de derde opmerking in het verslag van de heer Kellett-Bowman toe dat ook de desbetreffende commissies een bijdrage zullen leveren, want zij zijn het meest aangewezen om het werk van de organen dat onder hun respectieve bevoegdheid valt, te beoordelen.
Ik wil het vervolgens ook even over de in het verslag besproken organen hebben. Wat in de eerste plaats de stichting in Dublin betreft, ben ik het volledig eens met hetgeen de heer Kellett-Bowman over dit verslag gezegd heeft. Ik ben verheugd over de inspanningen die de organen in Dublin en Bilbao geleverd hebben om dubbel werk te vermijden en conflicten tussen de stichting in Dublin en het agentschap in Bilbao zoveel mogelijk te beperken. Dat was niet gemakkelijk. Wij moeten de twee directeurs dan ook feliciteren. De heer Kellett-Bowman verwijst ook naar de akkoordverklaring die de twee directeurs zullen ondertekenen. Ook ik hoop dat de Begrotingscommissie, de Commissie begrotingscontrole en de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken een kopie van die akkoordverklaring zullen ontvangen. Het is belangrijk dat wij over een werkdocument beschikken wanneer wij in de toekomst begrotingskwesties bespreken.
In verband met Dublin wil ik het ook even hebben over een kwestie die niet voorkomt in de rekeningen van de stichting in Dublin: de middelen die niet aangegroeid zijn als gevolg van wisselkoersverliezen. Ik heb dit punt ook al aan de orde gesteld in werkdocument 4 voor de Begrotingscommissie en ik vestig hier nogmaals uw aandacht op, in het bijzonder omdat de stichting in Dublin in 1996 zowat 1 miljoen ecu verloren zag gaan als gevolg van wisselkoersverliezen. Zolang er geen eenheidsmunt is waaraan alle lidstaten deelnemen waar de organen gevestigd zijn, zullen wisselkoersschommelingen een reëel probleem blijven. Het probleem zal de komende jaren misschien nog verergeren voor de organen in de landen die niet tot de eerste groep van deelnemers aan de euro behoren. Ik pleit dan ook kordaat voor een mechanisme dat zowel positieve als negatieve effecten van wisselkoersschommelingen corrigeert. Tenslotte moeten wij, wanneer wij een begroting voor een orgaan goedkeuren, ervoor zorgen dat dit orgaan die middelen ook ontvangt en geen verliezen lijdt om redenen waaraan het zelf niets kan doen.
Wat Thessaloniki betreft ben ik verheugd over de vorderingen die inzake de personeelsproblemen gemaakt zijn. Wij moeten commissaris Liikanen prijzen voor de inspanningen die hij op dit vlak geleverd heeft.
Ik wil het ook even over het gebouw van het centrum hebben. De achterstand bij de bouw is inmiddels opgelopen tot zeven maanden. Zoals u weet heeft het Parlement deze kwestie geforceerd door een betaling in de reserve te plaatsen. Deze procedure bewijst dat wij invloed kunnen uitoefenen en ervoor kunnen zorgen dat de bouw van start gaat wanneer wij geld tegenhouden. Als dat nog onderstreept diende te worden, blijkt dit duidelijk uit de ondertekening van een overeenkomst tussen het merkenbureau in Alicante en de Spaanse regering voor een gebouw ter waarde van 240 miljoen ecu zonder behoorlijke controle of raadpleging van de Begrotingscommissie van het Europees Parlement.
Ik wil mij dan ook aansluiten bij de aanbeveling, maar wil de Commissie tevens verzoeken ons verslag uit te brengen over voorstellen voor waarborgen die moeten gelden wanneer zich bouwproblemen voordoen.

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, drie opmerkingen in drie minuten: het douanevervoersstelsel, het personeel, het Europees Ontwikkelingsfonds.
Over het douanevervoersstelsel is alles al gezegd. U heeft maatregelen genomen, u bent te laat met de automatisering, u geeft dat toe.
Ik zou uw aandacht willen vestigen op een specifiek punt: vanaf het moment dat wij de situatie van het vervoersstelsel begonnen te verbeteren, hebben we kunnen constateren dat zich opnieuw klassieke vormen van smokkel hebben ontwikkeld. We hebben hier te maken met gebreken van ons globale douanevervoersstelsel: gebrek aan informatie, gebrek aan integratie, gebrek aan homogeniteit, soms gebrek aan motivatie.
Ik zou willen voorkomen dat de communautaire instellingen en de lidstaten wat dit betreft achterbleven, dat we de controle op de vervoersprocedures merkbaar zouden verbeteren terwijl de fraudeurs kunnen teruggrijpen op meer traditionele vormen van criminaliteit waartegen we niet zo efficiënt kunnen optreden.
Tweede opmerking: het personeel. Ik hou er op dit punt - mevrouw Wemheuer verwees er al naar - een iets afwijkend idee op na. De personele middelen waarover de communautaire instellingen, en met name de Commissie, beschikken zijn zonder twijfel ontoereikend, terwijl het aantal taken toeneemt, de bevoegdheden van de Europese Unie groter worden en het aantal lidstaten zich uitbreidt.
We bevinden ons in een situatie waarin u een Europese Unie bestuurt die binnenkort uit vijfhonderd miljoen inwoners bestaat, met een uitvoerend horizontaal personeelsbestand in de directoraten-generaal van ongeveer tienduizend man. Dat is absurd! En hoe reageert u? Bedeesd. U wilt decentraliseren, maar deze decentralisatie heeft zijn grenzen bereikt door wat ik voorzichtig de toenemende heterogeniteit van de nationale bestuurlijke systemen wil noemen. U bent van plan te privatiseren, aan derden te delegeren. Wij staan hier in principe niet vijandig tegenover, maar we hebben net als de Rekenkamer de indruk dat deze privatisering uit de hand loopt en dat men niet erg voorzichtig is. Het is ontoelaatbaar dat een aantal beslissingen met betrekking tot de keuze en verdeling van fondsen aan derden toevertrouwd wordt. U wilt tenslotte dat Europa zich ontplooit. We verwachten dat u zich op dat gebied bewijst, maar we constateren de beperkingen.
Derde opmerking: het Europees Ontwikkelingsfonds. We steunen het voorstel van de rapporteur, de heer Wynn, om kwijting te verlenen, ook al zijn wij zeer ontevreden over wat in het Verdrag van Amsterdam is vastgelegd. De kwijting mag niet worden gebruikt om het Verdrag te veroordelen, ook al hebben de Europese Raad en de staatshoofden en regeringsleiders die het Verdrag van Amsterdam ondertekend hebben een groot gebrek aan ambitie laten zien.
We maken ons echter zorgen over het probleem van de rechtsgrondslag. Op dat punt zijn we heel inschikkelijk jegens u, maar dat zal een volgende keer niet meer zo zijn. Als u niet snel met juridische oplossingen voor de dag komt waarmee u deze verstoring van de continuïteit van de Europese Ontwikkelingsfondsen kunt corrigeren, kunt u maar beter niet meer op onze toegeeflijkheid rekenen. Een kwaad dat niet aan het licht gesteld wordt, een kwaad dat getolereerd wordt, is voor dit Parlement ontoelaatbaar!
Ik dank u voor alles. Ik schaar mij uiteraard achter het verslag-Elles en achter alle andere verslagen.

Virrankoski
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alle rapporteurs bedanken, in het bijzonder de heer Elles voor zijn moedige en onbevooroordeelde verslag. Het niet verlenen van kwijting is een harde maatregel. Hier zijn gegronde redenen voor nodig, omdat het Parlement zich anders aan een ongerechtigde maatregel schuldig maakt.
Naar mijn mening heeft de heer Elles zeer serieuze redenen aangegeven. De onregelmatigheden in het douanevervoer vormen een groot probleem, omdat de hierdoor ontstane verliezen klaarblijkelijk in de miljarden lopen. Men moet beseffen dat niet geïnde invoerrechten de lidstaten duur komen te staan, omdat ze hun contributie moeten aanvullen met betalingen uit het BNP. Daarom is automatisering ook in grote mate voordelig voor de lidstaten, maar dan moet de Commissie hiervoor de verantwoordelijkheid op zich nemen.
Het beheren van de EU-programma's is moeilijk, omdat alleen al het geografische werkterrein enorm is. Daarom stelt dit aan de Europese ambtenaren zeer grote intellectuele en ook morele eisen. Het minste wat we dan ook kunnen eisen is dat het interne beheer van de EU in orde is. Bovendien moet er aandacht worden geschonken aan het beheren van de programma's.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement beschuldigt naar mijn mening de Commissie te vaak en de lidstaten te zelden van tekortkomingen bij de controle. Fraude is dikwijls mogelijk, omdat het de belangrijkste taak van de lidstaten lijkt te zijn hun nettobetalingspercentage te minimaliseren, terwijl de netto-ontvangers op hun beurt hun percentage willen maximaliseren. Als de EU geld geeft is het alsof het geld regent.
De rapporteurs van het Europees Parlement benadrukken in dit debat naar mijn mening te veel het wanbeheer van de Commissie en bagatelliseren de tekortkomingen bij de controle in het eigen land. Ook de contacten tussen het Parlement en de Rekenkamer doen zeer bureaucratisch aan. Ze leven in een andere tijd; ze leven geen van beide in de werkelijke tijd.
Het Parlement heeft systematisch geëist dat de Europese Ontwikkelingsfondsen in de algemene begroting zouden worden opgenomen, maar dit is niet gebeurd. Zodoende is de kwijting voor het gebruik van hun financiële middelen slechts een formaliteit, terwijl het Parlement beter al bij het goedkeuren van de algemene begroting, dus van tevoren, de doelmatigheid van het gebruik van de financiële middelen zou kunnen onderzoeken.
Aangezien er voor het verlenen van kwijting geen werkelijk alternatief is, kunnen we nu alleen maar onze zegen geven aan de werkzaamheden van de Commissie. We kunnen ze willoos goedkeuren zonder de hele bureaucratie van het Parlement in gang te zetten.

Holm
Mijnheer de Voorzitter, mijn partijgenoot Müller heeft al aangegeven met welke argumenten de fractie het verlenen van kwijting voor 1996 wil uitstellen. Ik zal deze argumenten dan ook niet herhalen, maar ik wil alleen nog even benadrukken dat de Commissie de gele kaart moet krijgen voor de wijze waarop zij bepaalde voor ons in het Parlement belangrijke kwesties aanpakt. Wat mij persoonlijk betreft geldt dat vooral voor de kwestie van de gebrekkige democratische controle op de maatregelen tegen fraude met EU-gelden, wat een belangrijk probleem is dat moet worden aangepakt. Ik weet dat de Commissie hieraan werkt en dat wij er in het Parlement een aantal gedachten over hebben geuit.
Wat betreft het verslag van de heer Wynn over het verlenen van kwijting met betrekking tot het Europees Ontwikkelingsfonds voor het begrotingsjaar 1996, is de Fractie De Groenen het volkomen met de heer Wynn eens dat de bestaande procedure vreemd is, namelijk dat het Europees Parlement kwijting moet verlenen zonder enige inspraak in de begroting te hebben. In het verslag wordt er onder andere op gewezen dat gelden uit het zevende Ontwikkelingsfonds zonder enige rechtsgrond zijn gebruikt voor de financiering van maatregelen die onder Lomé IV vallen. Het spreekt vanzelf dat deze gelden zo snel mogelijk moeten worden terugbetaald.
In het verslag van de heer Kellett-Bowman over enige gedecentraliseerde organen worden ondanks alles toch enige problemen vermeld die wij moeten oplossen, zowel in Dublin als in Thessaloniki, onder andere het financiële beheer in Dublin en de gebouwen in Thessaloniki.

Tomlinson
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de Raad met de ruime aandacht die hij dit jaar aan de kwijting besteed heeft. Er is een politiek debat in de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën gehouden, de minister heeft de vergadering van de Commissie begrotingscontrole bijgewoond en zij is vandaag ook aanwezig in de plenaire vergadering. Wij moeten de Raad hiervoor danken en hem feliciteren met deze drie punten. Hij heeft er zodoende voor gezorgd dat het debat over de kwijtingen aan ernst gewonnen heeft.
Ik wil de Raad echter niet alleen feliciteren, ik wil de komende voorzitterschappen ook waarschuwen voor de gevaren en de gevolgen van recidivisme. Als zij opnieuw zoals vroeger handelen, zal dit Parlement net zo kwaad zijn op een volgend voorzitterschap als het nu het huidige voorzitterschap prijst. Nogmaals, mijn gelukwensen.
Mijn tweede opmerking betreft het communautaire douanevervoer. Ik kan het terzake niet helemaal eens zijn met mijn goede vriend commissaris Liikanen. Hij zei in zijn bijdrage dat de Raad zijn benadering en de aanpak van vijf lidstaten gewijzigd had alsof dat gepland was. Dat is niet zo. Het is een teken van falen. Dit was geen bewust besluit om een andere aanpak te volgen. Het was de mislukking van het contract dat wij voor de automatisering hadden. Ik ben bereid de directeur-generaal en het personeel van DG XXI te feliciteren, maar mijns inziens kan niet genoteerd worden dat alles heel vlot verliep en dat beslist werd onze benadering te wijzigen. De benadering is gewijzigd omdat zij mislukt was en wij maken ernstig voorbehoud bij het douanevervoer, zoals ook blijkt uit paragraaf 4 van het uitstekende verslag van de heer Elles en paragraaf 15 van de toelichting bij dat verslag.
Er is inderdaad vooruitgang geboekt. Maar dit volstaat niet en het verlies aan inkomsten en de nakende uitbreiding van de Gemeenschap betekenen dat onvoldoende vooruitgang geboekt is en dat de vorderingen niet snel genoeg gaan.
Ten derde wil ik het over de betrouwbaarheidsverklaring hebben. Tijdens het debat is een aantal keren naar de betrouwbaarheidsverklaring verwezen. De indruk bestaat dat sommige leden aan het nut van deze verklaring gaan twijfelen omdat ze toch altijd hetzelfde resultaat oplevert. Ik hoop dat wij de betrouwbaarheidsverklaring blijven waarderen. Dit is een uiterst nuttig instrument en we mogen hier zeker niet op afgeven omdat het tot slechte resultaten leidt. Als wij het eens zijn over de statistische grond waarop de betrouwbaarheidsverklaring afgegeven is, moeten wij ook de resultaten aanvaarden.
Mijn vierde opmerking betreft onze procedures. Ik wil nogmaals zeggen dat wij de kwijtingsprocedures beslist moeten bestuderen. Mijns inziens gaat te veel tijd naar de contradictoire procedure tussen de Rekenkamer en de Commissie. Dit betekent dat te veel tijd verloren gaat, dat de dialoog al te langdradig is en dat te veel auditmiddelen verspild worden, zodat wij tegen de tijd dat we bij de kwijtingsprocedure komen met verouderde informatie moeten werken.
Ik hoop dat alle instellingen inspanningen zullen leveren om sneller kwijting te krijgen die dichter aansluit bij de gebeurtenissen waarop ze betrekking heeft. Dat betekent dat de tijd die wij voor de contradictoire procedure uittrekken, herzien moet worden. Ondanks deze opmerkingen steun ik het verslag van de heer Elles en feliciteer ik het voorzitterschap nogmaals met het werk dat het geleverd heeft om dit belangrijke proces tot een politieke zaak te maken.

De Voorzitter
De voorzitter van de Raad, in de persoon van mevrouw Liddell, moet ons thans verlaten voor een vergadering, een driepartijengesprek over roerende goederen. Ik dank mevrouw Liddell voor het bijwonen van ons debat.

Fabra Vallés
Mijnheer de Voorzitter, een van de hoofdargumenten die ten de grondslag liggen aan de hier vandaag door de heer Elles gepresenteerde ontwerpresolutie over het uitstel van het besluit kwijting te verlenen voor het begrotingsjaar 1996 heeft betrekking op de MED-programma's, ook al zijn er volgens wat wij hier te horen krijgen nog andere factoren in het spel. In deze context - die van de MED-programma's - dienen wij twee misverstanden uit de wereld te helpen.
Eerste misverstand: er wordt van uitgegaan dat het Europees Parlement, of meer bepaald de Commissie begrotingscontrole, tegen een gedecentraliseerde samenwerking gekant is. Tweede misverstand: het Europees Parlement zou het herstarten van deze samenwerking verhinderd hebben. Ik wil er nochtans met klem op wijzen dat geen van beide beweringen waar zijn. Het Europees Parlement heeft reeds sinds de resolutie van 17 juli 1997, dat wil zeggen maar liefst acht maanden geleden, zijn toestemming gegeven voor het herstarten van de gedecentraliseerde samenwerking. Sterker nog, deze toezegging zal worden bevestigd in de resolutie die het Parlement ter afsluiting van het hier momenteel aan de gang zijnde debat zal aannemen.
Het is toch volkomen ondenkbaar dat het Parlement zich bijvoorbeeld zou verzetten tegen de samenwerking tussen universiteiten uit de lidstaten en universiteiten uit de geassocieerde staten van het Middellandse-Zeegebied. Het Europees Parlement heeft daar absoluut niets op tegen, integendeel. Jammer genoeg werden de programma's slecht beheerd. En de oorzaken van dit probleem, dat door de Rekenkamer aan het licht werd gebracht, waren vooral in Brussel te zoeken. Het was de Europese Commissie die een punt achter de programma's zette.
Zodra de problemen inzake het beheer van de programma's zijn opgelost, kunnen deze natuurlijk opnieuw in gang worden gezet op voorwaarde dat de Europese Commissie haar les heeft geleerd en van het voorval nota heeft genomen.
Eerste les: de Europese Commissie dient een belangrijkere rol te spelen bij het beheer van deze gedecentraliseerde programma's. Tweede les: de ondernemingen die in het verleden een verplichting zijn aangegaan tot cofinanciering van de programma's zonder dat deze verplichting werd nagekomen, moeten van deelneming aan de nieuwe programma's worden uitgesloten. Derde les: de als terugvorderbaar beschouwde bedragen moeten worden terugbetaald. Vierde les: niet alleen het financiële verlies maar ook het gebrek aan vertrouwen dat uit deze kwestie voortvloeit noopt tot het nemen van disciplinaire maatregelen. Alles wijst immers op grove nalatigheid. Vijfde en laatste les: de Europese Commissie moet alle beschikbare gegevens aan de Belgische, Franse en Italiaanse justitiële instanties overhandigen zodat deze zich op het onderzoek van mogelijke justitiële implicaties kunnen toeleggen.
Alvorens te eindigen wil ik duidelijk stellen dat ik niet twijfel aan de goede wil van de Europese Commissie om de MED-programma's nieuw leven in te blazen, maar, net zoals men niet slaagt voor een examen op basis van goede wil alleen, zou ik u willen vragen in september terug te komen en te bewijzen dat u de les die ik u zojuist heb uiteengezet geleerd hebt- u hoeft me echt niet zo verbaasd aan te kijken. De Raad heeft net hetzelfde gezegd, ook al komt hij tot andere conclusies.

Dankert
Voorzitter, in de resolutie met betrekking tot het uitstel van de kwijting wordt nauwelijks melding gemaakt van de structuurfondsen, met uitzondering van het midden- en kleinbedrijf. Ik denk dat daarvoor ook geen reden was omdat de problematiek '95 exact dezelfde is als die van '96 en we intussen SEM 2000 gehad hebben waardoor een aantal verbeteringen worden aangebracht. Ik denk dat de nieuwe Commissievoorstellen met betrekking tot Agenda 2000 verdergaande verbeteringen behelzen, al blijft - denk ik - de problematiek van de fraudebestrijding en van wie de rente toevalt en hoe die verrekend moet worden ook in die voorstellen nog onvoldoende geregeld.
Ik zou me willen concentreren, Voorzitter, op een ander punt. Er is hier al met enige regelmaat gesproken over de schadelijke situatie met betrekking tot de implementatie van de aanbevelingen van de Enquêtecommissie over transit en daarbij is met name het probleem van de achterstand, de schadelijke achterstand bij de automatisering genoemd. Ik wou dat ook benadrukken. Maar ik zag in de Nederlandse pers onlangs, 25 maart was het, een nieuw punt dat aan de ene kant interessant, aan de andere kant in hoge mate verontrustend is. Voorzitter, we zijn er bij de Enquêtecommissie in de aanbevelingen van uitgegaan dat de transit alleen kan functioneren als de douane in Europa als één functioneert. Ik hoef niet te zeggen: één dienst is, maar als één functioneert. Mijn oog viel op een bericht dat Spanje raakt. Voorzitter, in dat krantenbericht van 25 maart lees ik dat de Spaanse overheid de sigarettenfabrikanten, dus de producenten van sigaretten, direct aansprakelijk gaat stellen voor de illegale verkoop van sigaretten. Dat is dus het verheugende, maar ik denk dat dat tegelijkertijd het hele systeem overhoop gooit, want de Spaanse overheid schijnt te zeggen dat de bedrijven het willens en wetens en ondanks waarschuwingen aan bekende smokkelaars verkopen. De Spaanse douane zou die smokkelaars hebben geregistreerd.
Voorzitter, dat roept vragen op als: kan dit juridisch? Want als de douanerechten niet afgedragen worden, dan bestaat wel de verplichting de schuldige te zoeken maar de risicoaansprakelijkheid blijft bij de expediteur liggen. Voorzitter, wordt die nou ontheven van die aansprakelijkheid of zijn de boetes voor de fabrikanten een aanvulling op de aansprakelijkheid? Ik denk dat het in beide gevallen een kwestie is van een precedent binnen de Europese Unie. Voorzitter, in dat verband is het ook interessant te weten of, nu we volgens die krant dus weten dat de Spaanse douane een zwarte lijst heeft, of die zwarte lijst ook ter kennis is gebracht van de Commissie en van andere douanediensten. Dat maakt het werken toch een stuk makkelijker.
Een derde vraag die rijst is waarom de fabrikanten in Amerika en Engeland niet gereageerd hebben op de verzoeken van de Spaanse overheid om hun leveranties aan bekende smokkelaars te staken. Die kwestie zou door de eenzijdige afkondiging ervan ook wel eens tot belangrijke verschuivingen in het handelsverkeer kunnen leiden. Vandaar dat ik alle aanleiding zie om de Commissie hierover te ondervragen, met als slotconstatering dat het nu toch eens tijd wordt dat de lidstaten zien dat ze dit soort zaken gezamenlijk en met de Commissie aan moeten pakken. Zodra het op individuele operaties uitdraait, wordt de zaak alleen maar erger dan nu al door de Enquêtecommissie is geconstateerd.

Bardong
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, de molens van de begrotingscontrole malen langzaam en malen altijd hetzelfde bittere koren. Het gaat nu om de begroting voor 1996. In 1997 heeft de Rekenkamer ons zijn verslag voorgelegd. We hebben daarover de hele tijd intensief gedebatteerd. Nu komen we evenwel ook niet tot een afronding van de zaak maar zien we ons genoodzaakt uitstel te eisen. Buitenstaanders die ons zo bezig zien, zullen daar beslist niet erg enthousiast over zijn. Toch hopen we juist door dit uitstel - we hebben hiertoe in onze commissie immers eenstemmig besloten - een hogere mate van efficiëntie te bereiken en de Commissie zwaarder onder druk te zetten. Ik ben er ook zeker van dat dit tot september wel wat beweging zal veroorzaken. Maar deze methode kun je beslist ook maar één keer gebruiken. Ik ben van mening dat de beslissende druk uitsluitend tot stand komt door de vraag of er nu of op een later tijdstip genoeg stemmen zijn om kwijting te weigeren of niet. Redenen zijn er in ieder geval te over: denk alleen maar aan het door verschillende sprekers geuite gebrek aan vertrouwen en aan de negatieve betrouwbaarheidsverklaring.
Anderzijds weigert de Commissie hoegenaamd niet ons de nodige informatie te verstrekken. De Commissie reageert zonder meer constructief op vele opmerkingen, maar dat is voor ons niet genoeg.
De laatste jaren is in de discussie duidelijker geworden welke verantwoording de lidstaten dragen, die maar liefst 80 % van de EU-uitgaven voor hun rekening nemen en dan ook verantwoordelijk zijn voor de controle. De Commissie is alleen verantwoordelijk voor de controle op deze controle. Dat verklaart weliswaar een deel van de vertragingen, maar is geen excuus voor alles. De Commissie blijft verantwoordelijk, wanneer ze van dergelijke tekortkomingen van anderen geen mededeling doet of niet in voldoende mate veranderingen voorstelt.
Overigens is de begrotingscontrole van het Europees Parlement strenger dan dit bij de nationale parlementen het geval is. Het effect van onze begrotingscontrole kan alleen verbeterd worden, als we duidelijk maken wie er nu precies verantwoordelijk is of zijn en als we misschien af en toe eens een moedig besluit nemen!

Kjer Hansen
Het is bedroevend dat dit debat over uitstel van de kwijting moet plaatsvinden. Het is bedroevend, omdat we onze energie beter zouden besteden aan de ontwikkeling van de gemeenschappelijke beleidssectoren in plaats van de Commissie op de vingers te tikken. Zoals uit het uitstekende verslag-Elles blijkt, zijn er echter vele redenen om de kwijting uit te stellen. Het gaat om bekende problemen en het Parlement kan gewoon niet anders dan de Commissie tot actie te dwingen. Ik heb reeds eerder gezegd dat ik het wanbeheer van de middelen pijnlijk vind. Het is schandalig dat de Commissie er nog niet in geslaagd is het PHARE-programma op een efficiëntere manier ten uitvoer te leggen en in de begunstigde landen concrete en tastbare resultaten te verwezenlijken.
Ik heb echter de indruk dat er nu een positieve dialoog op gang is gekomen en dat de Commissie bereid is een aantal initiatieven te nemen om de fouten en tekortkomingen van het programma recht te zetten. Ik ben in het bijzonder tevreden met de toezegging van de Commissie dat zij de voorstellen die in het speciale verslag over PHARE zijn opgenomen, in 1999 ten uitvoer zal leggen, waardoor het begunstigde land zelf het beheer in handen krijgt. Ik kijk uit naar de bevestiging dat het beheer van het PHAREprogramma per 1 januari aan een begunstigd land zal worden overgedragen. Ik wil ook graag weten aan welk land. Ik verzoek de Commissie ervoor te zorgen dat de vereiste voorstellen voor eventuele wijzigingen op het gebied van de wetgeving tijdig klaar zijn, zodat alle hindernissen voor een reële decentralisering per 1 januari 1999 opgeruimd zijn.

Bösch
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijn dank gaat uit naar rapporteur Elles, die door alle gegevens netjes op een rijtje te zetten tot de conclusie komt dat we de Commissie vooralsnog geen kwijting moeten verlenen voor de begroting voor 1996. Ook verdient het dank dat hij erop wijst dat wij, als het Verdrag van Amsterdam al van kracht was, eigenlijk geen andere keuze zouden hebben dan definitief te weigeren de Commissie kwijting te verlenen omdat de Rekenkamer al voor de derde achtereenvolgende keer geen betrouwbaarheidsverklaring kon afgeven.
Hij heeft volkomen gelijk wanneer hij constateert dat met de door ons gekozen procedure eigenlijk niet wordt afgeweken van het normale, maar dat hiermee juist naar het normale wordt teruggekeerd. Misschien zijn we hier op Europees niveau tot nu toe niet zo mee omgegaan, maar we proberen met deze stap eigenlijk ook het samenspel en de verantwoordelijkheden in de Unie te normaliseren en transparanter te maken.
Het is misschien typerend voor de instelling van de Commissie ten aanzien van dit uitstel van de kwijting als je hoort dat persmedewerkers van commissarissen dit voornemen van ons Huis in verband brengen met de komende Europese verkiezingen. Dames en heren van de Commissie, ik ben van mening dat juist deze opvatting getuigt van een wereldvreemdheid en een arrogantie die de Europese burgers betitelen als Brusselse bureaucratie.
De motivering die door de heer Elles wordt aangevoerd om het verlenen van kwijting uit te stellen, is eigenlijk niets nieuws. De Commissie heeft voldoende tijd gehad om aan de hand van de behandeling van de speciale verslagen van de Rekenkamer in dit Huis iets te doen aan de tekortkomingen in de uitvoering van de programma's op het gebied van het externe beleid, de kleine en middelgrote ondernemingen en op alle andere gebieden waarover de rapporteur ons vandaag nader geïnformeerd heeft.
Wat ik beslist nog even ter sprake wil brengen - en ik vind het jammer dat mevrouw Liddell, die zo buitengewoon verdienstelijk is, juist nu naar een congres moest - is de voor mij volkomen onbegrijpelijke positie die de lidstaten innemen in verband met het advies voor het verlenen van kwijting aan de Commissie. Het gaat om Agenda 2000. Je hoort dat de lidstaten steeds absurdere berekeningen loslaten op hun nettobetalingsbalans om dan te zeggen dat ze meer betalen dan de anderen. Blijkbaar hebben deze lidstaten er geen enkele moeite mee dat een Commissie en een commissaris die verantwoordelijk is voor de landbouwsector, geld uitbetalen hoewel de basis daarvoor ontbreekt, hoewel er geen enkele twijfel over bestaat dat overeenkomsten tussen de vijftien lidstaten door verschillende landen niet worden nageleefd en hoewel het eigenlijk voldoende zou zijn als de commissaris op de rem ging trappen en zei: zo, dames en heren, nu is het afgelopen! Jullie krijgen geen geld meer tot jullie eindelijk doen wat we hebben afgesproken.
Het is zo simpel, hoewel hier altijd net gedaan wordt of we tienduizend voorschriften moeten veranderen. We hebben in de Commissie mensen nodig die een beetje moed tonen en die beleid maken zoals de belastingbetalers dat willen. Wij als Europees Parlement schrapen ergens vandaan geld bijeen voor de kleine en middelgrote ondernemingen, 150 miljoen voor dit jaar en 150 miljoen voor de komende jaren, zodat de kleine en middelgrote ondernemingen banen kunnen scheppen.
De Rekenkamer zegt dat 80 % van deze bevoorrechte ondernemingen helemaal niet weten dat ze eigenlijk bevoorrecht zijn. Ik beschouw dat als een beleid dat niet alleen ijskoud voorbijgaat aan de belangen van dit Huis, maar ook aan de belangen van de Europeanen. Het is hoog tijd dat dit in deze vorm door dit Huis een keer duidelijk onder de aandacht wordt gebracht.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, het verloop van dit debat over de kwijting voor het begrotingsjaar 1996 heeft mijns inziens tot nu toe twee dingen aangetoond: enerzijds verdienen de Unie en haar medewerkers een betere reputatie dan ze hebben. Op vele punten is in alle verslagen die vandaag besproken worden, immers gebleken dat een aanzienlijk gedeelte van datgene wat Europa en de medewerkers van de Europese Unie doen, op de juiste manier gebeurt. Maar anderzijds is uit de verslagen ook gebleken dat er zeer vele zwakke punten en misstanden zijn waar niet zonder meer aan voorbijgegaan mag worden. Op drie van deze punten wil ik kort ingaan.
In de eerste plaats is het een schandaal dat de aanbevelingen van de enquêtecommissie douanevervoer met zo'n slakkengang ten uitvoer worden gelegd. In zekere zin is dit paradoxaal. De computers worden steeds sneller. Ieder half jaar komt er een nieuwe generatie op de markt, maar de automatisering van het douanevervoer verloopt steeds langzamer.
Het tweede punt: over de ernstige onderbesteding van middelen in Midden- en Oost-Europa, vooral in het kader van de programma's PHARE, TACIS en MED, hebben we de afgelopen dagen en weken ook hier in dit Huis intensief gedebatteerd. Zeker nu we aan de start staan van de toetredingsonderhandelingen is deze ernstige onderbesteding van middelen geen goed voorteken voor de komende jaren.
Het derde punt: we hebben in diverse gevallen, vooral in verband met de BSE-enquêtecommissie, geconstateerd dat we in de Europese Unie - en dan vooral in de Commissie - behoefte hebben aan een tuchtrecht voor ambtenaren. Dat mag echter niet zo zijn dat de Commissie ons met de regelmaat van de klok kan afschepen door te zeggen: eigenlijk kunnen we op basis van het geldende tuchtrecht niets doen en daarom beginnen we er maar helemaal niet aan. Destijds heeft de voorzitter van de Commissie ons toegezegd dat deze Commissie nog een nieuw tuchtrecht zou presenteren. We wachten daarop! Het uitstel van kwijting moet serieus worden genomen. We willen in het najaar tot een andere conclusie komen dan nu.

Sarlis
Mijnheer de Voorzitter, in eerste instantie moet ik de rapporteur loven voor zijn verslag. Ik stem niet alleen in met zijn aanbeveling tot uitstel van kwijting, maar ook met zijn motivering. In het verslag maakt de rapporteur duidelijk waarom uitstel van kwijting noodzakelijk is.
In dit debat wil ik kort ingaan op twee punten. Het eerste punt betreft datgene wat in het verslag een gebrek aan democratische verantwoording van de Commissie wordt genoemd. Wat houdt dat in, of anders geformuleerd, waar neemt het Parlement aanstoot aan? Mijnheer de commissaris, geachte collega's, de Commissie begrotingscontrole is niet in staat een standpunt te bepalen ten aanzien van de kwijting. Wij kunnen geen nee en geen ja zeggen. Ondanks ons officiële verzoek heeft de Commissie ons niet de noodzakelijke gegevens verschaft. Zonder deze gegevens kunnen wij echter geen mening vormen. De ambtenaren van de Commissie mogen uit hoofde van hun Statuut zonder voorafgaande toestemming van hun superieuren geen gegevens verschaffen aan het Europees Parlement. Daarom krijgen wij zo weinig gegevens van de Commissie en u begrijpt, waarde collega's, dat wij geen advies kunnen uitbrengen uitgaande van de paroles d'honneur van de verschillende commissarissen. Voor ons volstaat niet dat zij in onze commissie komen zeggen dat er geen fraude is gepleegd, of dat er een onderzoek werd verricht en daarbij niets werd vastgesteld. Mijns inziens moet dit vraagstuk worden opgelost met een aanvulling van het interinstitutioneel akkoord tussen de drie instellingen. Hetzelfde is immers ook gedaan voor de enquêtecommissies. Deze knoop moet worden doorgehakt. Er moet een procedure komen op grond waarvan het Europees Parlement alle gegevens kan verkrijgen die het noodzakelijk acht om kwijting te kunnen verlenen aan de Commissie voor de uitvoering van de begroting.
Mijn tweede opmerking betreft een punt dat ik hier al vaker naar voren heb gebracht. Het Europees Parlement moet ook de hand in eigen boezem steken en zien dat zo snel mogelijk veranderingen worden aangebracht in de werkwijze van de Commissie begrotingscontrole. Ik wil hier nogmaals beklemtonen dat wij ons moeten aanpassen aan de vereisten van deze tijd. Een en ander houdt natuurlijk ook verband met het vraagstuk van de zelfstandigheid van de UCLAF. Tot nu toe heeft de UCLAF succesvol gewerkt. De UCLAF kan echter niet zelfstandig optreden, zolang zijn ambtenaren vallen onder het Statuut van de ambtenaren van de Commissie. Als de UCLAF controle moet verrichten op de Commissie, kunnen degenen die controleren toch geen ambtenaren van de Commissie zijn!

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u van harte voor dit debat. Ik wil het slechts over twee belangrijke uitgavenposten hebben die hier behandeld werden: om te beginnen het externe beleid en daarna de structuurfondsen en de betrouwbaarheidsverklaring.
Inzake de externe programma's wil ik kort vermelden dat de Commissie in het najaar een belangrijk besluit genomen heeft om een gemeenschappelijke structuur voor alle externe programma's te creëren. Dit wordt nu uitgevoerd en wij hopen dat het zo snel mogelijk voltooid is. Dit houdt in dat het beheer van PHARE, TACIS, MEDA en andere programma's onder een gemeenschappelijke structuur zal vallen en wij hopen dat wij alle procedures en openbare aanbestedingen kunnen standaardiseren en het beheer van de externe programma's kunnen vereenvoudigen. Op dit ogenblik bestaan er te veel verschillende procedures en te veel verschillende soorten contracten. Dit is niet alleen heel moeilijk voor onze klanten maar ook voor onszelf. We kunnen dit veel gemakkelijker controleren als we eenvoudige, transparante en gestandaardiseerde procedures volgen.
Deze gemeenschappelijke structuur zal dit jaar gecreëerd worden en wij zullen de Commissie begrotingscontrole op de hoogte houden van de ontwikkelingen. Mevrouw Kjer Hansen had het over decentralisatie en deconcentratie en ik kan zeggen dat de Commissie het hier in principe mee eens is. Het is natuurlijk juist dat de programma's beter dicht bij de betrokkenen kunnen worden uitgevoerd. Wij moeten dit doen om de efficiëntie te verhogen, maar het evenwicht tussen doeltreffendheid en controle is natuurlijk heel delicaat. Wij moeten dan ook zo snel mogelijk voor decentralisatie en deconcentratie zorgen en de begunstigde landen en instanties moeten in staat zijn hun werkmethoden dienovereenkomstig te reorganiseren. Ik heb dit vaak met mijn collega's besproken en het is duidelijk dat wij voor PHARE vrij snel kunnen gaan in bepaalde sectoren, misschien sneller dan met volledige landen.
Inzake de betrouwbaarheidsverklaring en de structuurfondsen is gesuggereerd dat niet veel gedaan is. Ik kan misschien snel uiteenzetten wat op het vlak van de structuurfondsen gebeurd is, want wij hebben hier de jongste maanden hard aan gewerkt. De eerste betrouwbaarheidsverklaring werd in het najaar van 1995 afgegeven. Uit deze verklaring bleek dat er heel wat onregelmatigheden waren, in het bijzonder op het vlak van de structuurfondsen. Ik zeg onregelmatigheden en niet fraude. In de verklaring werd ook gesteld dat de meeste van deze onregelmatigheden, misschien 90 %, zich op het niveau van de uiteindelijke begunstigden voordeden. Dat was de toestand in het najaar van 1995.
In 1996 hebben wij de groep van persoonlijke vertegenwoordigers van de ministers van Financiën van de lidstaten opgericht om de situatie te verduidelijken. Wij hebben samengewerkt met de Rekenkamer en haar advies gevraagd en er waren twee belangrijke gebieden. Allereerst waren de subsidiabiliteitsvoorschriften niet duidelijk in de bestaande regeling. Er bestond geen overeenstemming over de zaken waarvoor steun verleend kon worden. Ten tweede werden financiële reglementen principieel niet aanvaard. Wij hebben ons dan ook op deze twee gebieden geconcentreerd en wij zijn erin geslaagd ons uiterst lange en moeilijke werk af te ronden in het tijdsbestek van een jaar. Vervolgens hebben wij de subsidiabiliteitspapieren voor alle structuurfondsen aanvaard die op 1 januari 1998 van kracht geworden zijn. Het hele proces heeft zo'n achttien maanden geduurd.
De Commissie heeft ook gezegd dat de financiële correcties zouden worden toegepast met ingang van 1 januari 1998 teneinde de onzekerheden en dubbelzinnigheden van het huidige reglement, dat uit 1993 dateert, te verduidelijken. Tegelijk hebben wij natuurlijk nagegaan hoe wij het volledige juridische kader konden verbeteren om dergelijk dubbelzinnigheden in de toekomst te vermijden. Wij hebben onze ervaringen met de betrouwbaarheidsverklaring geïntegreerd in het voorbereidende werk voor de hervorming van de structuurfondsen. In deze hervorming, die op 18 maart aan uw verschillende commissies werd voorgelegd, wordt rekening gehouden met een groot deel van de opmerkingen van de Rekenkamer en onze eigen bevindingen. Wij moeten ons meer op een aantal doelstellingen concentreren. Wij moeten het aantal initiatieven terugbrengen: er zullen er nog maar drie overblijven. Wij moeten de procedures inzake vastleggingen vereenvoudigen en dat zal ook gebeuren. Wanneer een programma aanvaard wordt, zullen tegelijk ook de schijven van de programmeringsperiode aanvaard worden. Wij moeten het ook eens worden over de wijze waarop financiële correcties aangebracht worden. De nieuwe regels zijn klaar en duidelijk. Als een lidstaat een onregelmatigheid vaststelt, kan hij de middelen overdragen naar een ander project; als de Rekenkamer of de Commissie een onregelmatigheid vaststelt, zullen wij de middelen terugvorderen.
De financiering van de regeling is een uiterst belangrijke kwestie en wij hopen dat dit voorzitterschap en de komende voorzitterschappen zich inzetten opdat dit tijdig aanvaard wordt, zodat de regeling op 1 januari 2000 van kracht kan worden. Wij zijn begonnen met de uiterst moeilijke taak van de financiering van de uitgaven uit hoofde van de structuurfondsen op lange termijn en ik ben heel blij met de woorden van het voorzitterschap dat dit een gezamenlijke inspanning is. Er zijn tienduizenden deelnemers aan communautaire projecten. Wat wij in de Commissie ook doen, wij kunnen niet alle problemen in de begunstigde landen oplossen. Wij hebben onze verantwoordelijkheid, maar we moeten die samen kunnen dragen. Ik wil in de herfst graag aanwezig zijn in de Commissie begrotingscontrole. Wij hebben met de voorzitter en de rapporteur de mogelijkheid besproken om deze kwesties samen te behandelen, zodat wij misschien een aantal vergaderingen voor de zomer kunnen houden en de zaken in het najaar kunnen afronden. Wij nemen een open en constructief standpunt in.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.

Rechtsvervolging met het oog op de bescherming van de financiële belangen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0082/98) van mevrouw Theato, namens de Commissie begrotingscontrole, over rechtsvervolging met het oog op de bescherming van de financiën van de Unie.

Theato
Mijnheer de Voorzitter, nog in de vorige vergaderweek hebben wij in het kader van het verslag van de heer Bontempi gesproken over de bescherming van de financiële belangen van de Unie en nu debatteren we hier aan de hand van mijn verslag alweer over. Hieruit blijkt hoe belangrijk het Parlement dit onderwerp vindt. Ditmaal hebben we het over de volstrekt ontoereikende samenwerking tussen de nationale justitiële autoriteiten en de met strafvervolging belaste instanties in de strijd tegen de internationale criminaliteit die door fraude, omkoperij en witwaspraktijken schade toebrengt aan de communautaire begroting.
In een Europa dat zijn grenzen zowel intern als in zijn relaties met derde landen steeds verder opent, worden de bestaande hindernissen voor de economische subjecten geleidelijk opgeheven. Hiervan weten ook goed georganiseerde wetsovertreders vaak gebruik te maken, zoals commissaris Gradin in haar jaarlijkse verslag over de fraudebestrijding duidelijk aantoont. Toch zijn de opsporing en met name de strafrechtelijke vervolging van dergelijke praktijken nog steeds gebonden aan de nationale rechtsgrenzen. Dat kun je de belastingbetaler niet duidelijk maken. Daarom wordt met dit verslag van de Commissie begrotingscontrole geprobeerd manieren aan te geven waarop het dilemma van de grensgebonden competentie en de verschillende strafrechtsystemen geleidelijk opgelost kan worden, en wel om te beginnen binnen het kader van de bestaande overeenkomsten en later via een mogelijke aanvulling hierop, zonder dat we nu al voorstellen doen voor de technische details hiervan.
Allereerst rijst de vraag welke lidstaat bij multinationale delicten ten koste van de communautaire begroting bevoegd is: de lidstaat die het delict aan het licht brengt, de lidstaat op wiens grondgebied de aanhouding plaatsvindt, of de lidstaat waarvan de dader of daders de nationaliteit heeft c.q. hebben? Naast dit bevoegdheidsconflict stuit de samenwerking door middel van internationale rogatoire commissies nog op andere problemen, bijvoorbeeld wanneer de afhandeling onnodig lang duurt door rechtsmiddelen met schorsende werking, door achterhaalde procedures die langs diplomatieke weg afgewikkeld moeten worden, het beginsel van de dubbele strafbaarheid, moeilijkheden in verband met uiteenlopende criteria die bij de strafrechtelijke vervolging worden gehanteerd ten aanzien van bewijsmiddelen, maar ook door verschillen in de wetboeken van strafvordering en onbekendheid met de andere systemen. Een praktisch bewijs van dit conflict wordt geleverd door de voorvallen in de toeristische sector, in het transitoverkeer en bij de hoorzitting van de Commissie Begrotingscontrole en de commissie openbare vrijheden van vorig jaar april.
Wat moeten we nu doen? Intergouvernementele overeenkomsten zetten geen zoden aan de dijk. Of de uit 1995 daterende overeenkomst ter bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap - kortweg PIF genaamd - zoals gewenst vóór juli 1998 bekrachtigd wordt, is zeer twijfelachtig. De onderhandelingen over een overeenkomst inzake rechtsbijstand, waarover we deze week nog zullen debatteren, verlopen buitengewoon moeizaam. Moet de Unie hier niet subsidiair gaan optreden? Zij beschikt al over een instantie, namelijk de Eenheid voor de coördinatie van de fraudebestrijding, de UCLAF, die een soort brugfunctie zou kunnen vervullen tussen de nationale onderzoeksinstanties. Deze zou informatie terzake kunnen centraliseren in een databank - ze beschikt immers al over een aantal van dat soort databanken - en deze dan ten behoeve van de bewijsvoering kunnen doorgeven aan de nationale instanties. Ze zou de werkzaamheden van de nationale onderzoeksinstanties kunnen coördineren en ondersteunen en een bijdrage kunnen leveren aan de verbetering van de opleiding van juristen op dit gebied.
Voorwaarde voor de UCLAF om deze bemiddelende rol te kunnen vervullen, is dat ernaar gestreefd wordt haar onafhankelijk van de Commissie te maken. In het verslag van collega Bösch dat binnenkort verschijnt, zal hierop nader worden ingegaan. Op deze plaats alleen het volgende: er zou een nieuwe statusregeling nodig zijn, evenals een duidelijke interpretatie van de immuniteitsregeling voor EU-ambtenaren. Op langere termijn zouden deze maatregelen evenwel niet voldoende zijn om het probleem van de fraude met EU-middelen de baas te worden. Overeenkomstig het nieuwe artikel 280 van het Verdrag van Amsterdam dienen de lidstaten en de Commissie ook op het gebied van het strafrecht nauw samen te werken. Het Parlement is de bevoegdheid toegewezen samen met de Raad beslissingen te nemen. De toepassing van het strafrecht wordt hierdoor niet beïnvloed, dat wil zeggen deze blijft berusten bij de lidstaten.
Indien als tweede stap een Europese justitiële instantie zou worden ingesteld - in welke vorm dan ook -, zoals dit wordt voorgesteld in de studie van de Commissie Corpus Juris en die daar "Europees Openbaar Ministerie" wordt genoemd, dan zou dat de noodzakelijke completering betekenen op het gebied van de totstandbrenging van een Europese strafrechtelijke ruimte, die dan contractueel vastgelegd zou moeten worden. Daartoe zouden in alle lidstaten uniforme strafnormen moeten worden uitgevaardigd voor delicten die de financiën van de Gemeenschap schade berokkenen. Deze Europese justitiële instantie zou gebruik kunnen maken van de gegevens waarover de UCLAF beschikt, en de nationale justitiële instanties volmachten kunnen verstrekken in de vorm van gedelegeerde Europese volmachten, zonder hun bevoegdheden daardoor te beperken of aan te tasten.
Om de beschreven problemen aan te pakken, verzoeken wij de Commissie - en ik nodig u van harte uit, mevrouw Gradin - het Parlement uiterlijk in juli de volgende gegevens voor te leggen: ten eerste een antwoord op de vraag welke maatregelen de Commissie voorstelt om het strafrecht ten aanzien van misbruik van financiële middelen van de Gemeenschap te harmoniseren, indien de PIF niet, zoals is verzocht, vóór juli van dit jaar eenstemmig geratificeerd is, en ten tweede een studie naar de verenigbaarheid van de inhoud van de Corpus Juris met de specifieke kenmerken van de nationale rechtssystemen en voorstellen voor de omzetting daarvan. Daarbij dient ook het in de Corpus Juris gebruikte begrip "Europees Openbaar Ministerie" duidelijk gedefinieerd te worden, zodat dit verenigbaar is met de afzonderlijke rechtssystemen van de lidstaten op het gebied van de bevoegdheden bij onderzoek en strafvervolging, waarbij ik met name denk aan het Angelsaksische recht.

Tomlinson
Mijnheer de Voorzitter, het spijt me dat ik dit niet te berde kon brengen vóór mevrouw Theato het woord voerde, maar ik maak mij grote zorgen over het corrigendum op het verslag van de Commissie begrotingscontrole. Het corrigendum heeft met name betrekking op de kwestie die de kern vormde van de enige belangrijke discussie in de commissie. Het wil in paragrafen 7, 9 en 10 de woorden "Europees Openbaar Ministerie" vervangen door "Europese rechterlijke instantie" . Ik heb mij steeds verzet tegen het gebruik van de uitdrukking "Europees Openbaar Ministerie" in de Engelse versie van het Corpus Juris -dat was ook de essentie van mijn bijdrage in de commissie - en ik ben dan ook verwonderd dat nu via een corrigendum een belangrijke en fundamentele wijziging in het verslag wordt aangebracht. Dat is alvast het geval in de Engelse versie en ik vraag dan ook uw advies, want mijns inziens is dit een veel te belangrijk amendement om het via een corrigendum te regelen.

Theato
Ja, ik zal dit even kort toelichten. Ik heb de Duitse tekst en in het Duits is "Staatsanwaltschaft" een bepaald begrip dat een bepaalde inhoud heeft. Er is in geheel Europa niets dat hiermee vergelijkbaar is. In iedere taal wordt dit begrip anders weergegeven. Ik ben er van zoveel kanten op aangesproken dat ik ben uitgegaan van de Duitse tekst, zoals ik dat ook in mijn commissie heb gedaan. Ik ben niet verantwoordelijk voor de vertaling. Het is duidelijk dat er hier iets in het leven wordt geroepen dat nog niet bestaat, waarbij rekening wordt gehouden met de situatie in de diverse lidstaten, met de usances en de tradities, met de bevoegdheden. Hoe deze instantie heet, is uiteindelijk vraag twee. Daarom verzoek ik u het concept niet op te hangen aan het woord als zodanig, maar het begrip te identificeren. Ik hoop dat mevrouw Gradin vandaag de mogelijkheid heeft dit wat nader toe te lichten, want het is niet de bedoeling dat er wordt ingegrepen in de situatie zoals die in de verschillende lidstaten bestaat: het gaat erom dat dit voor Europa een nieuwe instelling zou kunnen zijn.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u nog op één ding attenderen. Het betreft een beroep op het Reglement. Ik weet niet hoe de sprekerslijst eruit ziet, maar als het vandaag voor de derde keer gebeurt dat mevrouw Gradin vlak voordat we gaan stemmen haar mening en die van de Commissie kenbaar moet maken terwijl er met veel lawaai leden binnenkomen, dan is dat niet meer aanvaardbaar. Daarom verzoek ik u zo met de tijd om te gaan dat mevrouw Gradin de volle aandacht van dit Huis krijgt en niet gestoord wordt door allerlei geluiden. Wilt u daar alstublieft voor zorgen!

De Voorzitter
Geachte mevrouw Theato, als alle sprekers hun spreektijd respecteren, lopen wij dat risico niet, maar men moet zich dan wel streng aan de tijd houden. Voor wat de heer Tomlinson betreft, ik moet zeggen dat het probleem nog nader onderzocht moet worden. Hier is sprake van een initiatiefverslag, hetgeen betekent dat wij niet onder druk staan, want we zitten niet in een wetgevingsstadium. Ik begrijp echter wel dat de kwestie uiterst delicaat is.

Bösch
Mijnheer de Voorzitter, wij proberen u te helpen, zodat ook mevrouw Gradin straks genoeg tijd heeft. Ik ben van mening dat dit debat helemaal aan het begin al heeft laten zien waar de problemen in dit verband liggen. Dit verslag stelt ons in staat helderder na te denken over een problematiek die niet in de laatste plaats door de conclusies van onze enquêtecommissie douanevervoer en bij alles wat betrekking heeft op fraude met de Europese begroting, steeds weer duidelijk aan het daglicht is getreden: we kunnen de interne markt uiteindelijk niet voltooien zolang we werken met vijftien verschillende soorten spelregels.
Ik ben van mening dat er dezer dagen zuiver technisch gezien een belangrijke stap wordt gezet, wanneer we deze Corpus Juris ook vertaald naar de vijftien lidstaten en de nationale parlementen sturen, zodat de leden van de nationale parlementen erover kunnen nadenken welke maatregelen zinvol zouden zijn. We zijn dan hopelijk ook op grond van de opmerkingen van onze collega's weer een stap verder gekomen. Het is een programma waaraan we waarschijnlijk nog lang samen met de Commissie en de lidstaten zullen moeten werken. Daarom juicht onze fractie dit verslag principieel toe.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, woorden zijn blijkbaar iets heel belangrijks. Met woorden kun je zowel iets tot uitdrukking brengen als iets verbloemen. Ik wil allereerst iets zeggen over het woord "subsidiariteit" . Met dit woord hebben velen van ons problemen. Om te beginnen is het moeilijk uit te spreken, maar het is kennelijk nog moeilijker om dit woord te begrijpen. Als je het woordenboek erop naslaat, dan vind je daar formuleringen die erop duiden dat we te maken hebben met het principe dat eigen verantwoording belangrijk is, dat het hogere niveau pas in tweede instantie ingeschakeld dient te worden, dat het dient in te grijpen als de basis niet in staat is dit zelf te doen.
Dan staat er in het woordenboek vaak ook nog dat hierover ook al het een en ander te vinden is in diverse pauselijke encyclieken over sociale vraagstukken. Dat is allemaal juist, maar niet voldoende. Het woord "subsidiariteit" heeft in de Europese context nog een derde betekenis die misschien nog wel belangrijker is. Het wordt namelijk altijd misbruikt als iemand wil motiveren waarom hij iets zelf niet doet, iets op de lange baan schuift. Dat is precies wat er nu ook weer gebeurt in verband met het onderwerp van het Europees Openbaar Ministerie of een Europese justitiële instantie. Daarover zijn we, dacht ik, in de debatten van de Commissie begrotingscontrole tot overeenstemming gekomen. Daarom moeten we ook vandaag in dit Huis duidelijk tot uitdrukking brengen dat we behoefte hebben aan een betere coördinatie van de nationale onderzoeksinstanties als het erom gaat fraude die de financiële belangen van de Unie schaadt, onder controle te krijgen, te voorkomen en te sanctioneren.
Er zijn maar al te veel sectoren waarin we steeds opnieuw de ervaring opdoen dat het in vele lidstaten kennelijk nog als een onbelangrijk delict wordt beschouwd wanneer iemand alleen maar geld van de Unie, geld van de Gemeenschap oneigenlijk gebruikt, en dat zelfs nationale onderzoeksinstanties uitgebreid de tijd nemen alvorens deze fraude dienovereenkomstig te bestraffen.
In dit verslag wordt gesteld dat het noodzakelijk is de UCLAF in versterkte vorm voor deze taken in te zetten en actief te maken en bovendien wordt de oprichting van een nieuwe instantie verlangd, en hoe deze ook mag heten, Europees Openbaar Ministerie is daarvoor misschien echt de verkeerde benaming. In wezen hebben we iets nodig dat ervoor zorgt dat de nationale onderzoeksinstanties bij het misdrijf fraude ten koste van de financiële belangen van de Unie de nonchalante houding laten varen waarvan ze tot nu toe maar al te vaak blijk hebben gegeven. We hebben behoefte aan een betere coördinatie, zodat dit misdrijf inderdaad voortaan altijd vervolgd en zoveel mogelijk uit de wereld geholpen wordt.

Rosado Fernandes
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de zaak is duidelijk: we weten allemaal welke wegen er bewandeld moeten worden om de Commissie te voorzien van de nodige juridische en strafrechtelijke instrumenten om de georganiseerde misdaad te bestrijden.
De gesprekken die ik de afgelopen jaren hier in het Parlement over dit onderwerp heb gevoerd, lijken mij een gebed zonder einde dat geen antwoord geeft op de vraag hoe de georganiseerde misdaad moet worden aangepakt. Feit is dat de fraude groeit, en een vriend van mij heeft mij al vergeleken met de sofisten die Achilles en de schildpad aan een wedloop zetten en erin slaagden te bewijzen dat de meet steeds verderaf kwam te liggen. De fraude groeit dus. En eerlijk gezegd begin ik te geloven dat fraude geen misdrijf meer is, maar een economisch instrument is geworden om de concurrentiepositie te verbeteren, een instrument waarvan de lidstaten zich bedienen om hun respectieve economieën te beschermen. Immers, indien wel werk kan worden gemaakt van de monetaire convergentie - waarbij heel wat staten zich opofferingen getroosten - , waarom komt de bestrijding van de misdaad dan níet van de grond? Aan voorstellen ontbreekt het niet! We weten toch allemaal hoe je de criminaliteit aanpakt: je regelt het juridische instrumentarium en je regelt de straftoemeting, zodat de betrokkenen niet vrijuit gaan. Als de nodige maatregelen achterwege blijven en als het Parlement, in casu de Begrotingscommissie, blijft stemmen tegen voorstellen voor scanners , dus tegen voorstellen om geld uit te trekken voor scanners waarmee kan worden gecontroleerd wat onze voormalige grenzen fysiek passeert, dan kan de misdaad natuurlijk ongestoord zijn gang blijven gaan. Dan zal ik mij, net als mevrouw Theato, een soort Don Quichot en Sancho Panza voelen die ten strijde trekken tegen de informatica-windmolens van de misdaad die fraude en misdaad introduceren in alles wat Europees is.

Kjer Hansen
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het verslag van mevrouw Theato over rechtsvervolging met het oog op de bescherming van de financiële belangen van de EU een weloverwogen en belangrijke bijdrage aan het debat over de oplossing van dit probleem. Wij hebben al veel tijd en energie besteed aan de fraude bij de afdeling toerisme in verband met transitvervoer en deze zaak bewijst voldoende dat het noodzakelijk is op dit gebied orde op zaken te stellen. Het toont echter ook aan hoe moeilijk het is iets te bereiken als de lidstaten niet bereid zijn concrete politieke beslissingen te nemen om de vereiste systemen voor een efficiënte samenwerking tot stand te brengen.
Mevrouw Theato stelt niet alleen enkele broodnodige, maar ook ambitieuze initiatieven voor. Ik zeg ambitieuze, omdat de rapporteur er terdege rekening mee houdt hoe moeilijk het is om op dit gebied beslissingen te nemen en hier denk ik uiteraard aan het welbekende, oude probleem van de nog steeds niet-bekrachtigde overeenkomst inzake de bescherming van de financiële belangen van de EU. In sommige landen is dit immers nog altijd niet gebeurd.
De ernst en het belang van dit onderwerp wil ik graag illustreren met een klein voorbeeld dat in een grotere context misschien banaal lijkt, maar dat in Denemarken momenteel aan de orde van de dag is. Denemarken verliest namelijk miljoenen kronen aan inkomsten omdat vaders hun alimentatieplicht ten opzichte van hun kinderen niet nakomen. Zij vluchten naar het buitenland, waardoor de Deense overheid geen schijn van kans heeft om de verschuldigde bedragen te innen. Dit onderwerp heeft dus ook invloed op ons dagelijks leven en zo kan ik vele voorbeelden geven.
Ik vind dat het verslag enkele interessante ideeën oppert met het oog op een goede samenwerking, een betere uitwisseling van informatie, een grotere bevoegdheid voor de UCLAF en het openbaar ministerie, als ik deze instantie zo mag noemen. Het is belangrijk dat wij meer informatie krijgen en ik hoop dat de Commissie in juni een antwoord klaar zal hebben en uitvoeriger materiaal zal voorleggen, zodat we een beetje opschieten met deze zaak. Het is een belangrijk onderwerp. Ik dank u voor het verslag.

Le Gallou
Het verslag van mevrouw Theato over de rechtsvervolging met het oog op de bescherming van de financiën van de Unie behandelt het probleem van de overdracht van soevereiniteit tussen de lidstaten en de Europese Unie op het gebied van de rechtspraak. Dit probleem is onlosmakelijk verbonden met het Verdrag van Maastricht, dat herzien is door het Verdrag van Amsterdam, met name door middel van artikel 280 van dit Verdrag. Hoewel in het onderhavige geval steekhoudende argumenten worden aangevoerd, zoals benadrukt wordt in het verslag-Elles over de weigering om kwijting te verlenen voor de begroting van 1996, zijn de doeleinden waarvoor deze argumenten worden gebruikt naar onze mening discutabel.
Natuurlijk wil men net als bij de euro meer integratie op het gebied van het strafrecht en de rechtsbedeling, nu blijkt dat een bevredigend resultaat in de strijd tegen fraude, corruptie en georganiseerde misdaad uitblijft. Het orgaan dat een brugfunctie zou kunnen vervullen tussen de nationale en communautaire onderzoeksautoriteiten zou natuurlijk de UCLAF kunnen zijn, de antifraude eenheid van de Commissie. Deze anti-fraude eenheid zou een soort Europees Openbaar Ministerie moeten worden. Men vergeet echter te vermelden dat het instellen van rechtsvervolging bij falen, ernstige nalatigheid of verwijtbaar disfunctioneren van de Commissie, in bijvoorbeeld de BSE-affaire of op het gebied van toerisme, onder de bevoegdheden van de nationale rechtbanken zou moeten vallen.
In de strijd tegen de maffiapraktijken op het gebied van steekpenningen of georganiseerde fraude bestaat in de praktijk op termijn een zeker risico dat men net als mevrouw Theato verlangt dat er een Europees Openbaar Ministerie of een Europese onderzoeksautoriteit, om het maar weer eens te hebben over het terminologiedebat tussen de Britten en de Duitsers, zou moeten worden opgericht. Welnu, het gaat in dit terminologiedebat niet alleen over terminologie. Het debat laat zien dat er een wezenlijk probleem bestaat op het gebied van het cultuurgoed en de autonomie van afzonderlijke naties. Vanuit dit oogpunt maakt het terminologiedebat duidelijk hoe gevaarlijk de richting is waarin men ons wil leiden.
Wij weigeren deze richting op te gaan, omdat we ons verzetten tegen de oprichting van een extra supranationale onderzoeksautoriteit die de soevereiniteit van de lidstaten vervangt.

Tomlinson
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik mevrouw Theato feliciteren. Dit is een nuttig verslag en het onderstreept duidelijk de wens van het Parlement om de bestrijding van fraude, wanbeheer en misbruik van het geld van de Europese belastingbetaler te verbeteren. Iedereen hecht in dit verband evenveel belang aan fraudebestrijding. Ik prijs mevrouw Theato zonder meer voor het waardevolle werk dat zij al jarenlang levert, als lid en als voorzitter van de Commissie begrotingscontrole.
Ik wil echter ook enig voorbehoud maken, niet bij de analyse van het probleem van mevrouw Theato, maar bij de voorgestelde oplossing - en ik benadruk klaar en duidelijk het eerste deel van mijn zin. Zoals ik in mijn beroep op het Reglement stelde, maak ik voorbehoud bij de paragrafen 7, 9 en 10, bij het gebruik van de woorden "Europees Openbaar Ministerie" in de Engelse tekst en bij wat mijns inziens een verkeerde interpretatie en een foutief gebruik van artikel 280 is, waarvan sprake is in de paragrafen H en I.
Artikel 280 biedt de Unie de mogelijkheid op te treden en subsidiaire actie te ondernemen in het kader van de eerste pijler. Maar mijn idee van subsidiaire actie is niet dat het Europees Openbaar Ministerie, zoals bijvoorbeeld in paragraaf 7, taken kan delegeren aan de nationale openbare ministeries. Dat is precies het tegengestelde van subsidiariteit en de grond waarop wij artikel 280 verkeerd aangehaald hebben.
Tenslotte vereenvoudigt het corrigendum de zaken zeker niet, maar maakt het alles nog veel ingewikkelder. Het is één ding het over een "Europees Openbaar Ministerie" , een enkele ambtenaar en zijn of haar rol en personeel te hebben, maar wanneer dit veranderd wordt in een "Europese rechterlijke instantie" , bevestigt dit zeker de problemen die ik met artikel 280 heb.
Het verslag bevat een aantal goede ideeën en een verdienstelijke analyse. Wij zijn echter nog lang niet in staat de voorgestelde oplossing te verwezenlijken en ik zal de delen van het verslag waarin sprake is van een "Europees Openbaar Ministerie" of een "Europese rechterlijke instantie" , dan ook niet steunen.

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, zoals u ziet draagt mevrouw Theato geen bril, want ze is noch bij- noch verziend. Hetzelfde geldt voor haar verslag, dat getuigt van een brede blik en de richting aangeeft waarin we ons op den duur moeten begeven als het gaat om de harmonisatie van het strafrecht in de Europese Unie en de oprichting van een onafhankelijke, met strafvervolging belaste instantie, een uitdrukking die, geloof ik, letterlijk uit het Duits vertaald is, ook al is zij niet de vertaling uit de Corpus Juris. Maar we stemmen hier tenslotte over het verslag en niet over de Corpus Juris.
Maar met deze scherpzinnigheid alleen neemt u geen genoegen, mevrouw Theato. U schetst ook de mogelijkheden op korte, ja zelfs erg korte termijn. Wat zijn deze mogelijkheden? Volgens u leent artikel 280, hoewel het zeer slecht is opgesteld, zich voor een intelligente interpretatie. We weten dat sommige misdaden, de fraudes met de begroting van de Commissie, een multinationaal karakter hebben, aangezien het om subjecten gaat die in meerdere landen van de Europese Unie misdaden plegen. We weten ook dat het onmogelijk is op doeltreffende wijze op nationaal niveau te reageren. Niets doen zou een mogelijke oplossing zijn, zoals de heer Le Gallou - ogenschijnlijk een verbeten beschermer van de nationale of communautaire belastingbetaler - ons voorstelt. In deze specifieke situatie lijkt hij het probleem echter te willen negeren. Anderen beweren dat er niets moet worden gedaan op communautair niveau als blijkt dat elke actie op nationaal niveau onmogelijk is. Maar u, mevrouw Theato, u stelt concrete mogelijkheden voor: de oprichting van een onafhankelijke, met strafvervolging belaste instantie en het aan de UCLAF toekennen van een statuut, operationele middelen en bevoegdheden tot het verrichten van controles. Dit is een eerste stap in de goede richting. Uw verslag is gematigd, maar tegelijkertijd ook meedogenloos.

De Luca
Mijnheer de Voorzitter, het lijkt me dat het Europa dat wij het aan het opbouwen zijn, een soort reus is: de enorme benen zijn als de motor van een goed draaiende economie, de even zo grote armen komen van de wereld van fraude en georganiseerde misdaad die met de dag hebzuchtiger wordt. De hersenpan is echter beperkt van omvang en het politieke oriëntatievermogen is heel bescheiden, en ook moet onze reus het zonder nieren en lever stellen, dus hij heeft geen organen om alle negatieve zaken weg te zuiveren.
Excuseert u mij voor deze beeldspraak, maar ik wilde daarmee alleen maar zeggen dat mevrouw Theato heel concreet en resoluut heeft uiteengezet hoe de zaken er werkelijk voor staan. Ik dank haar dan ook voor de onverdroten ijver waarmee zij zich blijft inzetten voor dit probleem.
Hoe kun je eigenlijk pretenderen vooruitgang te boeken in een situatie waar de nationale staten proberen elkaar de loef af te steken en waar nog steeds onderling enorme verschillen bestaan, doordat namelijk in sommige landen communautaire fraude wordt beschouwd als een specifiek misdrijf maar in andere niet? Om nog even in te haken op het beeld van de heer Bourlanges, ik geloof dat mevrouw Theato een vooruitziende blik heeft gehad, dat ze heel concreet is en dat het corrigendum juist is. Hoe kunnen wij ons, mijnheer de Voorzitter, een Europese Openbaar Ministerie indenken zonder een concrete Europese gerechtelijke autoriteit?

Hager
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met het verslag dat de status quo bij de bestrijding van multinationale fraude ontoereikend is. Zoals ik al herhaaldelijk heb betoogd, ben ik voor iedere verbetering in de samenwerking tussen de onderzoeksinstanties en natuurlijk ook voor een optimaal gebruik van reeds aanwezige bestanden. De ontwikkeling van de UCLAF tot een onafhankelijke coördinatie- en informatie-eenheid zou het doel van de bestrijding van internationale criminaliteit ongetwijfeld dienen.
Wel moeten de positie en de bevoegdheden van deze speciale eenheid duidelijk gedefinieerd en vastgelegd worden. Dit laatste geldt met name voor haar onafhankelijkheid. Overigens staat noch het principe van de plaatsvervangende wereldwijde strafrechtspleging noch het principe "ne bis in idem" een efficiënte vervolging van grensoverschrijdende fraude in de weg, maar dat geldt daarentegen wel voor de procesrechtelijke tekortkomingen in het internationale verkeer, die uit de weg geruimd moeten worden.
Een openbaar ministerie dat in geheel Europa bevoegd is, wijzen wij evenzeer af als de ontwikkeling van een communautair strafrecht. Daarom kunnen we het verslag dat in deze richting gaat niet goedkeuren.

Sarlis
Mijnheer de Voorzitter, dit is een goed verslag, niet alleen omdat het gematigd is, als ik dit woord mag gebruiken, maar ook omdat men bij de behandeling van de vraagstukken uitgaat van een reële situatie. Wij hebben immers de laatste tijd regelmatig kunnen vaststellen dat de financiële belangen van de Europese Unie worden geschaad. De heer Tomlinson noemde de gevallen overeenkomstig de artikelen 7, 9 en 10. Deze houden verband met de planning op lange termijn. Ik wilde daarentegen de klemtoon leggen op de planning op middellange, of indien u wilt, op korte termijn.
Met het voorgestelde corrigendum - waarbij ik wil opmerken dat de manier waarop wij dit thema aanpakken er eigenlijk weinig toe doet - wordt een einde gemaakt aan een zeer onduidelijke situatie. Het in het corrigendum tot uiting gebrachte beginsel is noodzakelijk en ik zal u zeggen waarom, waarbij ik spreek als een praktisch ingesteld jurist. De Commissie heeft in geen enkele lidstaat de mogelijkheid om een proces aan te spannen. Dat kan een burger wel. Een burger kan wel vragen om tussenkomst van hoger hand. De Commissie heeft dit recht niet. Zij kan niet naar de nationale rechtbank gaan om de communautaire belangen te beschermen. Zij kan niet vragen om rechtsvervolging in geval van concrete strafbare feiten. Daarom moeten wij steun geven aan de desbetreffende amendementen en derhalve zou ik de heer Tomlinson, die werkelijk enorm heeft bijgedragen aan de opstelling van dit verslag, willen vragen dit vraagstuk ook vanuit deze optiek te bekijken.
Dan wil ik nog een opmerking maken over de rol van de UCLAF. Deze heeft tot nu toe goed werk verricht, maar moet wel geherstructureerd worden. De huidige problemen moeten met praktische maatregelen worden opgelost en een van deze maatregelen is de uitzondering van de ambtenaren van de UCLAF van het Statuut van de ambtenaren van de Commissie.

Gradin
Dit is de derde keer dat dit gebeurt. Het spijt me verschrikkelijk dat ik altijd in die omstandigheden het woord moet voeren.
De rapporteur, mevrouw Theato, en ikzelf delen de overtuiging dat een goedwerkende Europese justitiële ruimte onontbeerlijk is als wij al onze burgers de komende jaren vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid willen garanderen. Dit is nog duidelijker geworden in het licht van de komende uitbreiding. Zoals u weet, gaan de onderhandelingen vandaag van start in Brussel. De nieuwe burgers die tot de Europese Unie toetreden, verwachten net als de burgers van de huidige vijftien lidstaten dat de Europese Unie hun waarborgen biedt op dit vlak.
Het verslag van mevrouw Theato is een onderdeel van een veel ruimere taak, ook al betreft het direct de financiële belangen van de Gemeenschap. Om een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid te verwezenlijken geef ik de voorkeur aan een geleidelijke en pragmatische aanpak. Die is ook nodig omdat wij vertrekken van vijftien verschillende gerechtelijke en strafrechtelijke systemen in onze lidstaten. Er zijn vele definities van fraude. De verschillen in administratieve en strafrechtelijke straffen en het gebrek aan gerechtelijke samenwerking tussen de vijftien lidstaten vormen een voedingsbodem voor misdaad en corruptie in het algemeen en voor fraude ten koste van de communautaire begroting.
Tot nog toe hebben wij zo goed mogelijk gebruik gemaakt van het Verdrag van Maastricht. Dit heeft een aantal successen opgeleverd, zoals de verordening betreffende de bescherming van de financiële belangen en de verordening inzake steekproeven, maar wij moeten de vakmensen ongetwijfeld nog meer van het nut van onze werkzaamheden overtuigen door kwesties aan te pakken die de burger na aan het hart liggen. Dat is precies wat de meerjarenprogramma's doen.
Er zijn nu een aantal programma's operationeel: GROTIUS voor gerechtelijke samenwerking, STOP voor de bestrijding van seksuele uitbuiting van kinderen en vrouwenhandel; DAPHNE voor de bestrijding van geweld tegen kinderen en vrouwen; SHERLOCK voor nagemaakte documenten en OISIN inzake politie- en douanesamenwerking. De Raad heeft recentelijk nog twee programma's goedgekeurd: ODYSSEUS inzake grenscontroles, migratie en asiel, en FALCONE inzake de bestrijding van de georganiseerde misdaad.
Alles tezamen vormen deze programma's een indrukwekkend begin van de praktische samenwerking tussen de desbetreffende deskundigen in al onze lidstaten. Ze bieden vakmensen uit alle delen van de gerechtelijke wereld de gelegenheid elkaar te ontmoeten, de beste maatregelen te vergelijken en elkaars aanpak te leren waarderen en respecteren. Ook het academische werk dat ter voorbereiding van het Corpus Juris verricht wordt, is een voorbeeld van de wijze waarop het pad geëffend kan worden voor verdere initiatieven. Dergelijk voorbereidend werk is van cruciaal belang als wij het juridische kader dat de burger moet beschermen, daadwerkelijk willen verbeteren.
De bescherming van de begroting van de Europese Unie ligt mij na aan het hart aangezien ik verantwoordelijk ben voor fraudebestrijding. Het is ook heel belangrijk voor de burger dat de belastinginkomsten goed besteed worden en dat niet gefraudeerd wordt met dit geld. De begroting van de Europese Unie gaat alle belastingbetalers aan. Zij eisen bescherming tegen fraude en corruptie. Gezamenlijke actie is de enige doeltreffende manier om hiervoor te zorgen.
Dit werd ten volle erkend in Amsterdam. Men heeft beslist dat het geld van de belastingbetaler op dezelfde manier beschermd moet worden in de Unie als in alle lidstaten. Wij hebben ook een juridisch instrument gekregen: het nieuwe artikel 280, dat een gekwalificeerde meerderheid vereist en het besluitvormingsproces veel doeltreffender zal maken.
Ik ben het met de rapporteur eens dat onderzoeksinstanties en de rechterlijke macht in alle lidstaten doeltreffend moeten samenwerken om ervoor te zorgen dat de communautaire financiën even goed beschermd worden in het strafrecht van alle lidstaten.
De ad hoc juridische interface in de UCLAF, die is samengesteld uit juristen uit alle lidstaten, zal hieraan een belangrijke bijdrage leveren. Deze zal zorg dragen voor de coördinatie van de nationale onderzoekers en zo nodig de gerechtelijke instanties en bijstaan. Wij hebben zo'n voorstel voorgelegd aan de Commissie, maar zoals ik al een aantal keren onderstreept heb, zijn hiervoor menselijke hulpbronnen nodig en ik verwacht dan ook dat het Europees Parlement zijn politieke verantwoordelijkheid op zich neemt.
Ik werk ook aan de oprichting van een antifraudecel voor de externe bijstand en een tweede cel ter bestrijding van corruptie. Ik zal tevens een toegewijde inlichtingendienst oprichten die zich in het bijzonder met douanefraude zal bezighouden. Er zullen nog een aantal andere verbeteringen worden aangebracht aan de organisatie van UCLAF, met name in de computerafdeling, maar ik zal hier volgende maand op terugkomen bij de bespreking van het verslag van de heer Bösch.
Inzake de idee van een door UCLAF beheerd register of beheerde databank wil ik erop wijzen dat de Commissie al een dergelijk register heeft voorgesteld in het aanvullende protocol bij de Overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen, die in 1996 aan de Raad werd voorgelegd. De idee is echter niet opgenomen in het eindresultaat en ik onderzoek dan ook hoe we dit voorstel het beste opnieuw aan de orde kunnen stellen.
De rol van UCLAF inzake het verlenen van bijstand aan openbare aanklagers in de lidstaten is vastgelegd in het tweede protocol bij deze Overeenkomst. Jammer genoeg heeft, zoals al gezegd werd, nog geen enkele lidstaat de verschillende overeenkomsten inzake de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap geratificeerd. Dit is heel teleurstellend, zoals heel wat leden overigens al gezegd hebben tijdens het debat. Ik hoop dat de kwestie aan bod komt tijdens de Europese Raad in Cardiff. Indien de lidstaten deze overeenkomsten niet ratificeren, moet de Commissie ernstig overwegen hoe vooruitgang kan worden geboekt en dan biedt het nieuwe Verdrag van Amsterdam ons een aantal betere instrumenten.
Ik denk hierbij met name aan de nieuwe kaderbesluiten in artikel K 6, die naar artikel 34 zullen worden overgebracht. Of het meer operationele artikel 209, lid a, dat nu artikel 280 wordt. Bovendien worden de overeenkomsten van kracht als ze door de helft van de lidstaten geratificeerd zijn. Mevrouw Theato pleit ook voor een aantal wijzigingen in de personeelsstatuten. De Commissie heeft in haar mededeling van 18 november 1997 al te kennen gegeven dat zij positief staat tegenover een aantal aanpassingen. Mijn collega, de heer Liikanen, heeft het daar toen over gehad.
Ik wil u ook meedelen dat ik samen met commissaris de Silguy een voorstel voorbereid om de nieuwe munt, de euro, tegen namaak en valsmunterij te beschermen. U zult hier heel binnenkort een mededeling over ontvangen. Dit brengt mij opnieuw bij de ambitieuze ideeën van het Corpus Juris. Zoals u weet, zijn deze ideeën een aantal jaren in academische kringen besproken. De Commissie wenst alle aspecten te bestuderen. Een aantal deskundigen vergelijkt op dit ogenblik de rechtsstelsels van de vijftien lidstaten op gebieden als het verzamelen van bewijsmateriaal, onderlinge bijstand en ontvankelijkheid van bewijzen. Er is dus al heel wat voorbereidend werk verricht en er wordt aan een tussentijds verslag gewerkt.
Ik twijfel er niet aan dat de ideeën in dit document aan bod zullen komen tijdens het toekomstige debat over een enkel Europees rechtsgebied. Dat is een belangrijk debat en het moet hand in hand gaan met de tenuitvoerlegging van het Verdrag van Amsterdam.

De Voorzitter
Ik dank u voor uw bijdrage aan het debat, mevrouw de commissaris, vooral omdat de omstandigheden waarin u gesproken hebt, niet echt gemakkelijk waren. Ik denk dat thans de Conferentie van voorzitters zich zal moeten buigen over het probleem, dat overigens al meermalen aan de orde is gesteld, van de voorwaarden waaronder de laatste spreekbeurt vóór de stemming moet worden gehouden.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.
Wij gaan nu over tot de stemming.

Stemming
De Voorzitter
Alvorens tot de stemming over te gaan zou ik u iets willen melden. Het Bureau heeft gisteren besloten een gelukstelegram te sturen aan mevrouw Nicole Pery, onze voormalige ondervoorzitter, die zojuist benoemd is tot lid van de Franse regering.
Ik ben in het bijzonder blij dat ik deze aankondiging mag doen aangezien ik, zoals u weet, mevrouw Pery heb opgevolgd. Ik wil echter niet pretenderen haar te vervangen.

Oomen-Ruijten
Mijnheer de Voorzitter, nu alle amendementen zijn aangenomen, zou ik aan de Commissie en via de Commissie ook aan de Raad willen vragen om nog eens een keer te gaan bekijken of niet tegemoet gekomen kan worden aan de wensen die het Parlement heeft geuit. Wij waren het gisteren met elkaar eens dat de verordening 1408 die gaat over werkenden, over pendelende werknemers in elk geval goede rechten moeten krijgen, waar het gaat om jurisprudentie bij het Hof van Justitie, die nu nog steeds geblokkeerd ligt. Wij hebben dit uitermate goed besproken gisteren en het blijkt mij dat de amendementen die door het Parlement zijn ingediend dat die door de commissaris niet worden overgenomen. Er was gisteren bovendien een vraag aan de Commissie om ervoor te zorgen dat wij een overzicht krijgen van alle voorstellen die geblokkeerd liggen in de Raad en wie waarom iets blokkeert.
Ik heb een reactie gekregen van de commissaris ook nog na de gedachtewisseling van gisteravond en de reactie van de commissaris is in elk geval negatief. Met de inhoud is hij het wel eens. Hij is niet bereid om voorstellen over te nemen. Voorzitter, dat is de reden dat ik u verzoek om de eindstemming van dit voorstel niet te doen en het verslag terug te verwijzen naar de commissie, omdat wij toch een keer de gelegenheid moeten hebben om met Commissie en Raad goed van gedachten te wisselen.
Ik begrijp nu van de voorzitter van de Commissie dat de Raad op 6 april aanstaande dit voorstel wil gaan bespreken en dat er nu harde druk op het Parlement wordt uitgevoerd om dus toch de eindstemming te laten plaats hebben.
Ik verzoek uit naam van allen die wachten op verbeteringen, de pendelende werknemers die steeds in de kou komen te staan, ik verzoek uit naam van hen om de Raad die steeds de voordelen pakt, maar nooit iets wil regelen wat extra is, ik verzoek u dus om steun te geven aan het voorstel om de 1408-wijzigingen zoals die er nu liggen in elk geval in de eindstemming niet uit te voeren.

Hughes
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het zelden oneens met mevrouw Oomen-Ruijten, maar vandaag kan ik het niet met haar eens zijn. Ik ben gekant tegen terugverwijzing naar de commissie. Ik heb de gedachtewisseling bekeken die gisteravond in het Parlement plaats vond. Ik heb ook een kopie van de brief van commissaris Flynn aan de rapporteur kunnen inkijken. Ik ben het ermee eens dat het een schande is dat de amendementen op dit ogenblik niet aanvaard kunnen worden, maar ik neem nota van het voornemen van de Commissie om de twee belangrijkste amendementen, 3 en 4, te aanvaarden in het kader van de algemene herziening van verordening 1408/71 die later dit jaar zal plaats vinden.
Ik hoop dat de rapporteur deze amendementen op dat ogenblik zal steunen. De aparte vraag inzake het standpunt van de verschillende delegaties in de Raad in het kader van het initiatiefverslag van mevrouw Anne Van Lancker inzake grensarbeiders moet door de Raad beantwoord worden. De rapporteur is zich hier terdege van bewust.
Tenslotte wil ik nog zeggen dat de Raad dit op 7 april wenst goed te keuren. Dat is zeker niet het belangrijkste, maar het heeft het tijdschema voor onze behandeling van dit voorstel volledig bepaald. Het zou nergens toe dienen deze kwestie nu terug te verwijzen naar de commissie. Ik ben dan ook tegen het voorstel tot terugverwijzing.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ik ben eveneens tegen terugverwijzing naar de commissie. De Commissie heeft de kwesties waarover wij vanmorgen stemmen al in aanmerking genomen en aanvaard. Zij heeft zich bereid getoond ook andere gebieden te onderzoeken. Zoals mijn geachte collega, de heer Hughes, ook al zei, is dit een zaak voor de Raad en mogen wij dit niet gebruiken als een tactiek om alles te vertragen of te blokkeren. Laten wij over de voorliggende kwestie stemmen en ze niet met andere kwesties vermengen. Ik ben tegen terugverwijzing naar de commissie.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, ik vind dat het werkelijk een schandaal van de eerste orde is dat al jarenlang duurt, dat de problemen waarmee de individuele grensarbeider kampt, en die het gevolg zijn van lacunes in de wetgeving en een gebrek aan harmonisatie, niet worden opgelost. Het behoort tot onze verantwoordelijkheid als Parlement werkelijk alles in het werk te stellen om de druk op de Raad en de Commissie, voor wier inspanningen ik absoluut waardering heb, zo groot mogelijk te houden. Dat doen we door het voorstel van mevrouw Oomen-Ruijten aan te nemen, ook al wekt dit misschien de ergernis van het Britse voorzitterschap. Maar het gaat er hier om de belangen van een groot aantal mensen te behartigen en niet de belangen van een voorzitterschap dat graag zou zien dat er minder conflicten waren.

Flynn
Mijnheer de Voorzitter, namens de Commissie wil ik de rapporteur nogmaals verzekeren dat de Commissie heel positief staat tegenover alles wat zij gezegd heeft. De eerste twee amendementen die u vanmorgen hebt aangenomen, liggen al op tafel bij de Raad en worden momenteel besproken. Ik ben zeker bereid de twee overige amendementen te steunen en ik zal voor het einde van het jaar een voorstel indienen. De Vergadering wordt vanmorgen gevraagd te stemmen over louter technische amendementen op de jaarlijkse wijziging van verordening 1408/97. Voor het andere punt, dat hier natuurlijk verband mee houdt, is eenparigheid vereist en ik verzoek het Parlement met klem ook druk uit te oefenen op de Raad. De andere vier kwesties zitten vast, ook al boeken wij nu toch enige vooruitgang. Maar u dient vanmorgen te stemmen over een aantal technische wijzigingen in verordening 1408/97, die jaarlijks plaats vinden. Dit wordt op 6 april aan de Raad Sociale Zaken voorgelegd en het zou heel jammer zijn als de Vergadering niet inziet dat het beter is dit nu af te handelen.
Ik kan mevrouw Oomen-Ruijten zeggen dat wij nota nemen van haar opmerkingen, dat de Commissie haar standpunt steunt en dat wij deze kwestie zullen bevorderen met alle steun die wij van welke zijde ook kunnen krijgen. Er is evenwel eenparigheid in de Raad vereist. Zoals ik al zei, wordt enige vooruitgang geboekt en ik hoop dan ook dat wij de twee resterende amendementen - 3 en 4 - voor het einde van het jaar kunnen behandelen, wanneer de jurisprudentie die wij tegen eind juni verwachten, duidelijk is en dus ook de interpretatie van deze volledige richtlijn klaar en duidelijk is.
Aangezien mevrouw Oomen-Ruijten erkent dat de Commissie haar standpunt steunt, verzoek ik haar af te zien van haar verzoek tot terugverwijzing en ermee in te stemmen dat dit aan de Raad wordt voorgelegd zodat deze technische amendementen nu kunnen worden afgehandeld.

Oomen-Ruijten
Voorzitter, heel kort. Waar het mij om gaat is dat de commissaris nu wil dat de Raad de voordelen krijgt, terwijl de nadelen bij de pendelaars blijven liggen. Wie in dit Huis durft daarom vanwege het Britse voorzitterschap 6 april tegen mijn voorstellen om terugverwijzing te stemmen. Ik wil het overleg samen met u en met de Raad in de commissie sociale zaken.
(Het Parlement besluit tot terugverwijzing naar de bevoegde commissie)

Müller
Mijnheer de Voorzitter, in ons amendement verlangt mijn fractie de aanstelling van een Mr. of Mrs. Reconstruction voor Bosnië-Herzegovina. Wij zijn in gesprekken met alle fracties en ook met de Commissie tot overeenstemming gekomen over het feit dat dit amendement, indien we het woord Mr. of Mrs. Reconstruction laten vallen, zal worden goedgekeurd, en wel omdat het tot doel heeft de plaats van de Commissie te laten innemen door een algemeen directeur of algemeen directrice. We moeten dit initiatief niet onnodig ingewikkeld maken door begrippen te gebruiken die geen duidelijkheid scheppen over de vraag wie er aan zet is. Daarom verzoek ik over dit amendement te stemmen zonder de toevoeging "Mr. of Mrs. Reconstruction" .

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie steunt het voorstel van mevrouw Müller.
(Er wordt geen bezwaar gemaakt tegen het mondeling amendement)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Tomlinson
Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u als jurist het Parlement raad te geven en tevens onze belangen te verdedigen. Dit zeer belangrijke verslag is grondig besproken in de commissie en het belangrijkste deel van het debat ging in ieder geval voor mij over het gebruik van de uitdrukking "Europees Openbaar Ministerie" . Dit is ook in de fracties besproken. Het is dan ook zeer onbevredigend dat wij nu in de plenaire vergadering moeten vaststellen dat de uitdrukking "Europees Openbaar Ministerie" via een corrigendum geschrapt wordt in de paragrafen 7, 9 en 10 en vervangen wordt door "Europese rechterlijke instantie" , hetgeen eigenlijk iets volledig anders betekent. De woorden "Europees Openbaar Ministerie" , die ik al slecht vond, vervangen door de woorden "Europese rechterlijke instantie" , die ik nog slechter vind, en nog wel via een corrigendum, is een belediging voor het Parlement en ik wend mij dan ook tot u voor een beslissing.

Dankert
Mijnheer de Voorzitter, met betrekking tot ditzelfde onderwerp. Ik ben van mening dat de vervanging, waarover in de Commissie is gesproken, van public prosecutor door independent judicial authority niet alleen een taalkundig corrigendum is: het lijkt op een staatsgreep. Ik denk dat de griffiedienst een dergelijke verandering had moeten weigeren.

Theato
Beste collega's, we hebben straks al over dit probleem gesproken. Ik ben uitgegaan van de Duitse versie, waarover ook in de Commissie begrotingscontrole is gestemd. Omdat er noch een Europese justitiële, met strafvervolging belaste of onderzoeksinstantie, noch een Europees Openbaar Ministerie bestaat, is het buitengewoon moeilijk hier een algemeen geldend begrip te vinden dat rekening houdt met alle verschillende nationale systemen. In een studie werd het begrip "Staatsanwaltschaft" gebruikt, maar dit is geen begrip dat onomstotelijk vaststaat. Omdat ik op zeer veel weerstand ben gestuit ten aanzien van het begrip "Staatsanwaltschaft" , heb ik geprobeerd voor mijn verslag een neutrale uitdrukking te vinden en ik heb daarover vervolgens ook laten stemmen. Er werd immers niet gestemd over de verschillende talenversies. Omdat mij later werd verteld dat de vertaling niet nauwkeurig was of aanleiding gaf tot misverstanden, heb ik verzocht het begrip aan te passen aan de Duitse vertaling, waarvan ik uitga.
Ik wil echter nog eens duidelijk stellen dat het hier gaat om iets dat er nog niet is, dat we moeten definiëren. Ik heb de Commissie immers ook al verzocht om een definitie. Aan het begrip moet een zodanige inhoud worden gegeven dat absoluut rekening wordt gehouden met de bevoegdheden van de lidstaten en dat hieraan niet getornd wordt. Daarom was deze kwestie voor mij aanvankelijk een linguïstisch probleem. Ik was wat verbaasd, toen men daar gisteravond laat mee bij mij kwam. Ik wil u dringend verzoeken het verslag hier te toetsen op de inhoud en geen punt te maken van een woord waarvoor eerst nog een definitie gevonden moet worden, iets waarom ik, zoals u weet, verzocht heb.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Theato. Ik moet u zeggen dat het hier mijns inziens eerder gaat om een concept dan om een vertaalkwestie. Maar ik zal de heren De Luca en Bourlanges en mevrouw Wemheuer om hun mening vragen. Laten we dan een besluit nemen.

De Luca
Mijnheer de Voorzitter, het probleem bestaat dus echt, zoals u terecht hebt opgemerkt, en dit is dus niet louter een terminologische strijd. De term "Europees openbaar ministerie" heeft inderdaad een betekenis. Misschien is in de poging die mevrouw Theato heeft gedaan de benaming "gerechtelijke autoriteit" een meeromvattende term, waar zowel het ene begrip als het andere onder kan vallen. Misschien is er een andere oplossing, die ik thans de Vergadering aan de hand wil doen. Het is namelijk mogelijk zowel de term "openbaar ministerie" als "gerechtelijke autoriteit" te omzeilen, door namelijk de benaming "Europees rechtsorgaan" te bezigen. Ik weet niet hoe die benaming in de andere talen vertaald kan worden, ik weet niet of er compatibiliteitsproblemen rijzen, maar in ieder geval is het zo dat een orgaan iets onbepaalds is: daarmee bewandel je een middenweg en kun je de taalkundige controverse, die anders de hele boel dreigt op te houden, beslechten.

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, een fundamenteel debat bestaat zeker, maar hier gaat het eenvoudigweg om een proceduredebat, en om de vraag of de tekst die ons is voorgelegd overeenkomt met hetgeen binnen de Commissie begrotingscontrole is goedgekeurd.
Onder voorbehoud zou ik het volgende willen zeggen. In de eerste plaats geloof ik dat er geen twijfel over bestaat dat de tekst die wij hebben aangenomen en die als norm geldt de Duitse tekst is. In de tweede plaats bevatte die Duitse tekst in het Duits de uitdrukking "onafhankelijke autoriteit" en niet de uitdrukking "Europees Openbaar Ministerie" die uit een andere bron komt, namelijk de "Corpus Juris" die door de Commissie is voorgesteld.
Ik denk dus dat er procedureel geen dubbelzinnigheid bestaat. We hebben wel degelijk een tekst aangenomen die over onafhankelijke gerechtelijke autoriteit sprak. Als men het niet over deze tekst eens was, had men volgens de voorgeschreven procedure een amendement moeten indienen, en in dat geval was er wel degelijk sprake van een vertaalfout met betrekking tot de Duitse tekst en de versies in de andere talen.
Ik geloof dus dat we ons aan de stemming moeten houden, op basis van de Duitse tekst die rechtsgeldig is.

Wemheuer
Mijnheer de Voorzitter, we hebben het verslag in de fracties - natuurlijk ook in onze fractie - besproken, en wel zoals we het kenden, zonder het corrigendum, en we hebben ons daarover een mening gevormd. Daarom kunnen we volgens mij alleen stemmen over de tekst zoals wij deze kenden. Ik wil mevrouw Theato verzoeken het corrigendum in te trekken, omdat het klaarblijkelijk niets duidelijk heeft gemaakt maar alleen maar voor verwarring heeft gezorgd. Als zij het niet intrekt, zal ik namens mijn fractie verzoeken het verslag terug te verwijzen naar de commissie.

Green
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het volledig eens met hetgeen mevrouw Wemheuer gezegd heeft. Wij zijn net als u van mening dat dit geen louter taalkundige kwestie is; het gaat hier om een verschillend concept en als het corrigendum niet wordt ingetrokken, vragen wij dat dit ter verduidelijking naar de commissie wordt terugverwezen.

De Voorzitter
Waarde collega's, we hebben dus een voorstel inzake het corrigendum en een voorstel voor terugverwijzing naar de commissie. Misschien moet ik dus eerst overgaan tot de stemming met betrekking tot het voorstel inzake het corrigendum, om te weten te komen of dit corrigendum al dan niet aangenomen wordt. Mevrouw Theato, bent u het eens met deze procedure?

Theato
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst precies weten of u, als het corrigendum niet wordt aangenomen, daarna laat stemmen over terugverwijzing naar de commissie.
Ik moet precies weten hoe de procedure is. Is dat het geval? Wordt er eerst gestemd over het corrigendum? Als het corrigendum niet wordt aangenomen, zult u dan nog een stemming houden?

De Voorzitter
Mevrouw Theato, we gaan eerst stemmen over het corrigendum. Als het corrigendum aangenomen is, zullen we vervolgens eventueel stemmen over terugverwijzing naar de commissie, als u dat wilt. Op dit moment zit ik met een voorstel van mevrouw Green inzake terugverwijzing naar de commissie als het corrigendum niet aangenomen wordt. Klopt dat?
(Interruptie van mevrouw Green) Neemt u me niet kwalijk, mevrouw Green, het is precies andersom. Ik heb me slecht uitgedrukt. Allereerst gaan we stemmen over corrigendum nummer 1, om te bezien of het wordt aangenomen of niet. Want dit corrigendum vervangt in het Frans, ik breng het u in herinnering, de uitdrukking "ministère public européen" door de uitdrukking "autorité judiciaire européenne" . We moeten dus eerst stemmen over het corrigendum, aangezien de verandering betrekking heeft op het geheel. Vervolgens zullen we eventueel stemmen over het verzoek tot terugverwijzing naar de commissie.

Green
Mijnheer de Voorzitter, ik waardeer ten zeerste wat u probeert te doen en ik ben het met u eens, maar wij hebben deze procedure nog nooit gevolgd. Als mevrouw Theato bereid is het corrigendum in te trekken, is dat mijns inziens de beste oplossing en kunnen we over de oorspronkelijke tekst stemmen. Als zij evenwel niet bereid is het corrigendum in te trekken, moet het verslag volgens mij naar de commissie worden terugverwezen.

Theato
Ik dank mevrouw Green, die zojuist helderheid in deze zaak heeft geschapen. Ik ben bereid het corrigendum in te trekken. Het gaat mijzelf helemaal niet aan, dat wil ik duidelijk zeggen. Maar ik vind wel dat alle collega's, waar ze ook zijn, die op grond van de intrekking van het corrigendum tegenstemmen, mij nu in de kou laten staan. Dat wil ik hier heel duidelijk naar voren brengen! Ik wil duidelijk stellen dat de vraag hoe deze instelling, die er ooit een keer komt, zal heten, voor mij niet de hoofdzaak is. Voor mij is de hoofdzaak dat die instelling er komt, zodat de financiële belangen voortaan beschermd zijn!

Tillich
Mijnheer de Voorzitter, de stemming die u zo meteen wilt houden, is ontoelaatbaar. De rapporteur heeft gezegd dat de oorspronkelijke tekst Duits is. Als we nu een stemming houden, dan stemmen we over het werk van de vertalers en niet over het onderwerp waarom het hier gaat. Daarom acht ik de stemming die u wilt houden, ontoelaatbaar. We moeten stemmen op basis van de Duitse tekst.

De Voorzitter
Geachte collega's, ik constateer dat mevrouw de rapporteur het corrigendum nummer 1 heeft ingetrokken. We gaan dus stemmen over de tekst zonder corrigendum nummer 1. Daar zijn we het geheel over eens. Ieder moet zijn verantwoordelijkheid op zich nemen. Ik kan niets anders voorstellen.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Caudron
Een felicitatie aan onze collega Tom Megahy is op zijn plaats omdat hij gedegen werk heeft geleverd en omdat de aanbevelingen die hij in zijn verslag geformuleerd heeft heel goed zijn. Ik denk dat deze aanbevelingen de goede kant op gaan. Net als veel andere collega's wil ik mijn steun betuigen aan de amendementen die door de rapporteur zijn ingediend. Zo sta ik geheel achter het idee om de "begunstigde" van de parkeerkaart en het voertuig van elkaar los te koppelen.
We weten dat het moeilijk is maatregelen door te voeren om gehandicapten in een maatschappij te laten integreren die in toenemende mate juist die individuen uitsluit die het slechtst in staat zijn zich aan de steeds zwaardere eisen aan te passen. Ik hoop dan ook dat deze aanbevelingen snel door de lidstaten van de Unie worden overgenomen.
Door middel van dit verslag wordt opnieuw het vraagstuk van de Europese burgermaatschappij te berde gebracht. We kunnen niet anders dan vaststellen dat de werkelijkheid steeds meer verschilt van de officiële berichten en van de beursindexen die weliswaar prachtige cijfers laten zien, maar ver van de individuele burger afstaan.
Ik wil hier nogmaals de heftige kritiek op de waarden van solidariteit en rechtvaardigheid aan de kaak stellen. De Europese Unie vertegenwoordigt een model van ontwikkeling en beschaving, en dat moet in herinnering worden gebracht in deze tijd waarin de welvaartsstaat wordt ontmanteld.
Ik geef toe dat ik met deze woorden enigszins van het oorspronkelijke onderwerp afdwaal, maar ik vrees dat de maatregelen die moeten leiden tot sociale deregulering met name de gehandicapten zullen treffen. Ik ben van mening dat er op dit gebied nog heel wat te doen valt, met name met betrekking tot de toegang tot de arbeidsmarkt en de strijd tegen alle verkapte discriminatie waarvan gehandicapten maar al te vaak het slachtoffer zijn.

Titley
Hoewel de heer Megahy er terecht op wijst dat de Raad slechts voor een niet-bindende aanbeveling voor de regeringen kiest, juich ik net als mijn collega de idee toe van een parkeerkaart voor mensen met een handicap die in de gehele Unie geldt.
Ik ben ook blij dat rekening gehouden wordt met de concrete voorstellen van het Parlement. Zo is het bijvoorbeeld belangrijk dat de kaart die aan de gehandicapte chauffeur gegeven wordt, geldig is voor het gebruik van om het even welk voertuig dat hij bestuurt, zodat de kaart niet elke keer vernieuwd hoeft te worden wanneer de gehandicapte een ander voertuig bestuurt.
Het doet me ook deugd dat de definitie van gehandicapte chauffeurs aan de lidstaten wordt overgelaten zodat deze definitie zo ruim is als elk land passend vindt. Zoals altijd moeten communautaire richtsnoeren een minimumnorm zijn waarop wij kunnen voortbouwen wanneer landen verder willen gaan. Ik hoop dat de regeringen al het mogelijke zullen doen om reizen gemakkelijker te maken voor onze vele gehandicapte medeburgers zodat het vrij verkeer in de toekomst voor alle Europeanen geldt.
Aanbeveling voor de tweede lezing-Wijsenbeek (A4-0116/98)
Langenhagen
Er moet geconstateerd worden, en de bevoegde commissaris, de heer Kinnock, heeft dit gisteren na het debat over de modernere tachograaf bevestigd:
1.De Raad heeft zich in zijn besluit alleen geuit over de blackbox van de toekomst (1B-apparaat). De Britse afgevaardigde en coördinator van de socialisten heeft hiernaar in de laatste vergadering van de Commissie vervoer en toerisme twee keer bij de Commissie moeten informeren. De vertegenwoordiger van de Commissie bevestigde dat alleen voorstel 1B aan de Raad is voorgelegd.2.Hoe de nieuwe blackbox eruit gaat zien, is nog niet bepaald. Weten we eigenlijk wel waarover we stemmen?3.Het Raadsbesluit is niet volledig, omdat niet is voorzien in de vervanging van oude apparatuur. De Raad heeft hier te snel en onjuist gehandeld, omdat men met alle geweld wilde dat er een compromis werd bereikt. Gelooft u echt dat de ondernemingen indien niet is voorzien in vervanging van oude apparatuur, niet alles in het werk zullen stellen om de oude tachografen hoe dan ook te behouden? Een opgelapte tachograaf zal de meetnauwkeurigheid zeker niet ten goede komen.4.De concurrentie wordt de Midden- en Oost-Europese landen buitengewoon gemakkelijk gemaakt. Pas in 1995 werd met deze landen overeengekomen dat er een tachograaf zou komen. Als in de Europese landen de infrastructuur die voor de nieuwe tachograaf nodig is, bij de ondernemingen en de controle-instanties al volledig ontbreekt, dan is het volgens Bartjens toch ook niet aannemelijk dat onze concurrenten zich op dat vlak tot het uiterste zullen inspannen.5.Er is niet geregeld hoe de controle en het opvragen van de gegevens bij de bedrijven zullen plaatsvinden. Dat kan toch niemands serieuze bedoeling zijn geweest.Mijn conclusie na vier jaar werk aan deze verordening als rapporteur van de Fractie van de Europese Volkspartij in de Commissie vervoer en toerisme is dat de lidstaten het tot nu toe gangbare manipuleerbare systeem van tachografen voorlopig willen behouden; de redenen hiervan zijn betreurenswaardig maar duidelijk.
De Commissie is 180 graden gedraaid en heeft daarmee precies gedaan wat de Raad wilde. De meerderheid van het Parlement eveneens. Dit alles doet de geloofwaardigheid van het Europees Parlement geen goed.
Positief is dat we met het besluit van het Parlement van vandaag een technische ontwikkeling in gang hebben gezet; negatief blijft dat deze ontwikkeling helaas pas in een veel te verre toekomst effect zal sorteren en niet nu al. In de tussentijd, ongeveer tien jaar lang, bewegen we ons in een grijze zone. Dat zal gevolgen hebben!

Lindqvist
Het is nauwelijks normaal te noemen dat de EU het wegvervoer zo tot in detail moet regelen als nu het geval is met voorschriften voor de constructie, de installatie, het gebruik en de controle van tachografen. De systemen moet ook door de Commissie worden goedgekeurd. De Raad gaat zelfs nog verder en schrijft per 1 juli 2000 de verplichte installatie van geheel digitale tachografen in alle nieuwe auto's voor.
De voorstellen treffen vooral de kleine vervoerders en ondernemingen, die niet altijd nieuwe uitrustingen kunnen aanschaffen zonder grote kosten. Dit soort kwesties moet op nationaal niveau worden geregeld. Men moet ophouden met op EU-niveau details te regelen.

Rovsing
Alle Europese landen doen tegenwoordig een extra inspanning om fysiek gehandicapten toe te laten zich overal vrij te bewegen. Een belangrijk onderdeel van dit beleid is de toegang voor gehandicapten tot gereserveerde parkeervakken op voorbehouden plaatsen. Om op zulke parkeerplaatsen te mogen staan is een identiteitskaart nodig die door de autoriteiten wordt afgegeven. Gelukkig worden deze nationale gehandicaptenkaarten in de meeste gevallen ook in de overige EUlanden erkend. Het zou voor de gehandicapten echter veel praktischer en veiliger zijn, indien er een gemeenschappelijke EU-kaart zou bestaan. Daarom is de voorgestelde verordening een positief initiatief.
In eerste lezing nam het Parlement een aantal amendementen aan die de situatie van de gehandicapten nog verbeteren. Het verheugt mij dat de Raad deze amendementen in zijn gemeenschappelijk standpunt heeft overgenomen. Daarom krijgt de aanbeveling mijn absolute steun.

Schlechter
Aanvankelijk was er verordening 548/69 van de Raad betreffende de harmonisatie van een aantal bepalingen op sociaal gebied met betrekking tot het wegvervoer. Deze verordening werd gevolgd door een andere verordening, nr. 1463/70 die voorzag in de invoering van een controleapparaat in het wegvervoer. Net als in veel andere gevallen had deze nieuwe maatregel in het begin positieve gevolgen voor de arbeids- en concurrentievoorwaarden. Dit duurde helaas niet lang.
Een nieuwe regeling werd noodzakelijk. In 1985 voorzag richtlijn 3820/85 van de Raad in nieuwe rij- en rusttijden voor de beroepschauffeurs en garandeerde ze een betere controle op de naleving van de communautaire bepalingen inzake controleapparaten.
Na jaren praktijkervaring bleek dat verordening 3821/85 onvoldoende bescherming kon bieden tegen gesjoemel met de schijf en dat het controlesysteem erg moeizaam werkte.
Als gevolg daarvan stelde de Commissie in 1994 systeem 1 voor dat voorzag in de huidige tachograaf, aangevuld met een elektronische zwarte doos. Hiermee kon de benodigde informatie in een geheugenkaart van de chauffeur worden opgeslagen. Deze oplossing werd door het Europees Parlement onder voorbehoud aangenomen. In 1995 wenste dit Parlement een beter en betrouwbaarder systeem dat beter tegen fraude bestand was.
Het wekt daarom mijn verbazing dat onze rapporteur een stap terug wil doen, want het systeem 1A dat hij ons voorstelt, is achterhaald. Het gaat minder ver dan het besluit van het Europees Parlement in 1995, en zowel de Commissie als de Raad zijn ertegen.
Het is zeker dat het gemeenschappelijk voorstel verder gaat dan het voorstel dat door onze rapporteur wordt aanbevolen. Het komt geheel overeen met het verzoek van het Europees Parlement, dat een nieuwe generatie controleapparaten wil invoeren die geheel digitaal zijn en een geïntegreerd geheugen hebben.
Al meer dan twee jaar hebben technische ontwikkelingen en het bedrijfsleven laten zien dat deze weg (dus de weg die het Europees Parlement bewandelde) de goede was. Er bestaat dus geen enkele reden de optie te handhaven om zowel de chronotachograaf 1A als het geheel gedigitaliseerde controleapparaat toe te laten (conclusies van het gemeenschappelijk standpunt). Ik denk dus dat we het goede besluit genomen hebben.
We moeten nu oplossingen zoeken voor de problemen die zich ongetwijfeld zullen voordoen. Zo moeten we onze nieuwe regelgeving in overeenstemming brengen met de AERT, die door zowel de lidstaten van de Unie als de overige Europese landen is ondertekend en de rijtijden en controle-instrumenten moet harmoniseren zodat concurrentievervalsing tussen de transportbedrijven in de lidstaten van de Unie en die in derde landen vermeden kan worden. Een dergelijke verandering zou moeten worden ingevoerd binnen het tijdsbestek dat ook voor de nieuwe regeling is vastgesteld. Voor het aanpassen van de vervoersmiddelen moeten we redelijke termijnen stellen waar alle betrokkenen mee uit de voeten kunnen.
Vervoersmiddelen die twee jaar na het van kracht worden van de verordening op de markt worden gebracht, moeten voorzien zijn van de digitale tachograaf 1B. Vervoersmiddelen die na 1 januari 1996 op de markt zijn gebracht dienen bij vervanging van het controleapparaat waarmee ze zijn uitgerust ook te worden voorzien van de nieuwe tachograaf. Zeven jaar na het van kracht worden van de verordening, moeten alle betreffende vervoersmiddelen uitgerust zijn met apparaat 1B.
Ik denk dat er niets op tegen is dat de technische vereisten in een later stadium, na de beslissing van een technische commissie, gedetailleerd worden vastgesteld. Het lijkt me evenwel een goede zaak dat een definitieve en complete overeenkomst binnen deze commissie bereikt wordt alvorens de nieuwe verordening in werking treedt. Al deze technische verbeteringen hebben echter geen enkele waarde als de controles in het wegtransport niet volgens de regels en op gelijke wijze in alle lidstaten worden uitgevoerd.
Tot slot zou ik willen zeggen dat we over een instrument moeten beschikken dat ervoor zorgt dat overtredingen gesignaleerd worden en dat de regels die van kracht zijn beter worden nageleefd. Ik ben van mening dat systeem 1B aan deze voorwaarden tegemoet komt. De lidstaten moeten in de toekomst streven naar een uniforme handelwijze en een uniforme interpretatie van de regels die van kracht zijn.
Als nu ook de Commissie dit soort problemen zo snel mogelijk behandelt, zullen de investeringen in systeem 1B worden geaccepteerd en zullen de controles het gewenste effect bereiken.
Verslag-Väyrynen (A4-0088/98)
Väyrynen
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een stemverklaring afleggen over het feit dat de liberale fractie zich van de eindstemming heeft onthouden. Dit kwam doordat het eindresultaat van de stemming over artikel 4 inzake de nationale luchthavennetwerken voor ons onaanvaardbaar was.
Hier werd apart gestemd over commissievoorstel 10 waarin sprake is van de inleiding tot paragraaf 2. Het Parlement besloot met 251 tegen 243 stemmen het voorstel van de commissie goed te keuren. Dit beperkt de harmonisatie van de gelden die in het kader van de nationale luchthavennetwerken wordt gerealiseerd, tot de binnenlandse vluchten. Zoals commissaris Neil Kinnock gisteren in het Parlement heeft gezegd, is dit volledig in strijd met het belangrijkste beginsel van de richtlijn, namelijk het beginsel van niet-discriminatie. De tarieven van binnenlandse en intracommunautaire vluchten moeten dezelfde zijn. Aangezien dit kernpunt in het verslag een verkeerde vorm heeft gekregen, zag de liberale fractie zich gedwongen zich van de eindstemming te onthouden.
Bovendien wil ik mededelen dat we tegen amendement 25 van De Groenen zijn, omdat in ons eigen amendement 26 en in amendement 20 van de socialisten al genoeg rekening wordt gehouden met het milieu.

Ahlqvist, Andersson, Hulthén, Lööw, Theorin en Waidelich
Wij staan positief tegenover de gedachte achter de voorgestelde richtlijn, namelijk dat transparantie en overleg ertoe zullen leiden dat de verschillen in de heffingstelsels zo klein mogelijk worden. De Europese luchtvaartmaatschappijen kunnen zeker baat hebben bij een verduidelijking van de luchthavengelden. Aangezien de voorgestelde formuleringen volgens ons echter niet duidelijk zijn, en de gevolgen dan ook niet volledig kunnen worden overzien, onthouden wij ons van stemming.

Cushnahan
Naarmate wij vooruitgang boeken in de richting van de interne markt, moet de Europese Unie elke industrietak bekijken en verzekeren dat er geen niet-tarifaire handelsbelemmeringen in de verschillende sectoren bestaan. Dat is precies het doel van de richtlijn van de Raad inzake luchthavengelden.
In het kader van de interne markt is het schandalig dat luchthavengelden op een ondoorzichtige manier geheven worden. Zoals consumenten willen weten wat zij kopen voor zij betalen, moeten ook luchtvaartmaatschappijen (die inderdaad gebruikers van luchthavendiensten zijn) van dezelfde mate van transparantie kunnen profiteren. Luchthavens moeten bekendmaken waarvoor de luchthavengelden gebruikt worden. Deze heffingen moeten ook een afspiegeling van het gebruik zijn. Het kan niet zo zijn dat luchtvaartmaatschappijen evenveel landingsrechten betalen voor een klein vliegtuigje als voor een grote jumbojet.
Ik ben het met de rapporteur eens dat het niet nodig is de luchthavengelden in de hele Unie te harmoniseren, aangezien verschillende luchthavens verschillende behoeften hebben en luchtvaartmaatschappijen die op een bepaalde luchthaven landen, de kosten voor de diensten van die luchthaven moeten dragen.
Om deze redenen steun ik dit verslag.

Eriksson
Ik ben van mening dat communautaire wetgeving inzake luchthavengelden overbodig is. Er bestaan grote verschillen tussen de omstandigheden in de lidstaten, waardoor het eenvoudiger en rechtvaardiger is deze kwesties over te laten aan de nationale wetgever. Bovendien lijkt het erop dat liberalisering en EU-harmonisaties belangrijker doelstellingen zijn dan het algemeen belang.
Om deze redenen onthoud ik mij bij de eindstemming over het verslag-Väyrynen van stemming.

Fayot
Dit verslag is van grote betekenis voor kleinere luchthavens en zou een drastische beperking van hun inkomsten tot gevolg kunnen hebben.
Luxemburg, dat maar één commerciële luchthaven heeft, streeft naar een weloverwogen compromis tussen de luchthavengelden en de belangen van de luchtvaartmaatschappijen, maar is wel afhankelijk van de luchthavengelden.
De Luxemburgse socialisten steunen daarom het amendement van Brian Simpson, waarvan de strekking is dat de artikelen 4, 5, 6 en 7 van de richtlijn alleen van toepassing zijn op luchthavens die per jaar minimaal 2 miljoen passagiersbewegingen of 50 000 ton vracht verwerken. De tekst van de Commissie vermeldde hier slechts 250 000 passagiersbewegingen en 25 000 ton vracht.
Terwijl Luxemburg wat de verwerking van vracht betreft, uitkomt op een getal dat ver boven de voorziene grens ligt, bedraagt het aantal passagiersbewegingen slechts 1, 2 miljoen, zodat het bij aanneming van het genoemde amendement niet onder de richtlijn zou vallen. Hierdoor zouden wij kunnen garanderen dat we de luchthaven ook in de toekomst met een minimum aan kosten blijven exploiteren.
We betreuren het daarom ten zeerste dat het genoemde amendement niet is aangenomen. Ik heb mij daarom bij de eindstemming onthouden.

Kestelijn-Sierens
Graag wil ik toch mijn steun betuigen aan het verslag van collega Väyrynen.
Wat mij vooral interesseert, is dat specifieke identificeerbare externe kosten, welke door het luchtverkeer op het gebied van het milieu worden veroorzaakt, meegerekend kunnen worden. Ik meen dat het innen van verhoogde luchthavengelden gerechtvaardigd is in geval van bijvoorbeeld luidruchtige toestellen of nachtvluchten of vliegtuigen die een buitengewone kerosinestank verspreiden.
Deze extra heffing is niet enkel een strafmaatregel of een maatregel om de veroorzakers van hinder te ontmoedigen. Terecht wijst de Commissie erop dat de differentiatie ook niet tot doel mag hebben extra ontvangsten voor de luchthaven te doen ontstaan. Ze moet dus wel dienen ter vergoeding van de veroorzaakte milieuschade. Die extra ontvangsten moeten in een fonds gestopt worden dat gebruikt wordt voor milieu-investeringen in de luchthaven zelf of voor medefinanciering van investeringen die de omwonenden moeten doen als gevolg van de hinder. De luchthaven van Schiphol past dit laatste naar mijn weten reeds zorgvuldig toe.
Indien die extra milieuvergoeding niet gebruikt wordt ter dekking van de werkelijk berokkende milieuschade en -hinder, riskeer je dat bepaalde luchthavens hinderlijke vluchten zullen aantrekken om bijkomende gelden te kunnen ontvangen.
Rekening houdend met deze overwegingen, heb ik in het bijzonder artikel 5 en de amendementen 11, 25 en 26 ondersteund.

Theonas
Het onderhavige voorstel voor een richtlijn betreft de laatste maatregel uit het derde liberaliseringspakket voor de luchtvaart. De Commissie stelt voor gemeenschappelijk regels in te voeren voor de luchthavengelden. Deze regels zullen, zoals zij zegt, gebaseerd zijn op de beginselen inzake niet-discriminatie en inzake kosten en doorzichtigheid. Het voorstel gaat uit van strikt rationele, financiële criteria. De luchthavens worden eenvoudig beschouwd als commerciële bedrijven. Men vergeet daarbij echter dat de luchthavens een rol van cruciaal belang spelen bij het bevorderen van de economische groei en de samenhang, bij het sociaal beleid, de verwezenlijking van de milieudoelstellingen en voor de veiligheid van vliegtuigpassagiers en werknemers.
Het voorstel beoogt niet zozeer de verbetering van de dienstverlening en de luchthaveninfrastructuur als wel de vermindering van de kosten waarmee de luchtvaartmaatschappijen die gebruik maken van de luchthavens geconfronteerd zijn. De luchtvaartmaatschappijen moeten bij hun verwoede pogingen om een deel van de geliberaliseerde markt te veroveren, geholpen worden met een extra cadeautje. Natuurlijk zullen het luchthavenpersoneel en de werknemers in de bedrijven die gebruik maken van de luchthavens er absoluut niet op vooruit gaan. Voor hen heeft men enkel afschaffing van cao's in petto. De werknemers worden gechanteerd met het dreigement - zoals ook in het geval van Olympic Airways - dat als zij niet toegeven, de maatschappijen zullen worden gesloten. Het enige doel is echter de kosten voor de bedrijven te verminderen. Evenmin zullen de passagiers er beter van worden. In theorie zou de liberalisering voor hen gunstig moeten zijn, maar uit de ervaring is gebleken dat in een situatie van oligopolistische concurrentie, waarbij enkele maatschappijen de markt onderling verdelen, alleen de winst omhoog gaat.
Deze richtlijn zal echter wel talrijke problemen veroorzaken voor het bestuur van de luchthavens. Minder inkomsten betekenen immers minder geld voor uitbreiding en modernisering van de infrastructuur, hetgeen een ongunstige weerslag zal hebben op de veiligheid van vliegtuigpassagiers. De vermindering van inkomsten en het gelijktijdige verbod op staatssubsidie enerzijds en de verstikkende begrotingsdiscipline en de besnoeiing van de middelen voor het regionaal beleid anderzijds zullen rechtstreekse gevolgen hebben voor de luchthavens en dus voor de verafgelegen en moeilijk toegankelijke gebieden, alhoewel deze de steun juist zo hard nodig hebben.
Daarom kunnen wij niet akkoord gaan met het voorstel van de Commissie. Hierin wordt immers een verband gelegd tussen het niveau van de luchthavengelden enerzijds en de kosten van de dienstverlening en de infrastructuur anderzijds. Met de luchthavengelden worden de uitgaven gedekt. Dit geldt echter niet alleen voor grote, drukke luchthavens, maar ook voor kleine, regionale luchthavens. Daar kan men door het geringe aantal passagiers niet het hoofd bieden aan de grotendeels vaste uitgaven voor het functioneren van de luchthaven en aan de noodzakelijke investeringen voor modernisering.

Wibe
Het is zeer belangrijk bij de behandeling van dit verslag erop te wijzen dat het netwerk van nationale luchthavens als één systeem moet worden gezien. Het moet toegestaan zijn dat luchthavens die winst maken, verliesgevende luchthavens binnen hetzelfde systeem subsidiëren, aangezien winstgevende luchthavens niet winstgevend zouden zijn als verliesgevende luchthavens zouden worden gesloten.
Verslag-Aparicio Sánchez (A4-0071/98)
Cushnahan
Dankzij de ophanden zijnde Economische en Monetaire Unie en de voltooiing van de interne markt zullen heel wat belemmeringen voor het toerisme in de Unie verdwijnen. De vraag blijft evenwel of wij daadwerkelijk een interne markt voor het toerisme zullen kennen.
Momenteel lijkt het gebrek aan coherente ideeën inzake toerisme in de Europese Unie erop te wijzen dat het antwoord op die vraag zeker ontkennend zal zijn. Ik sta dan ook volledig achter het verslag van de heer Aparicio Sánchez.
De Commissie moet bij het opstellen van wetgeving eindelijk rekening gaan houden met de gevolgen die deze wetten met name voor het toerisme in de Unie zullen hebben. Zoals wij aandacht besteden aan de rechten van de consument in eigen land, moeten wij ook de nadruk leggen op de rechten van de consument wanneer deze met vakantie is. Die consumenten zijn het kwetsbaarst, ze worden geconfronteerd met een cultuur waarmee zij niet vertrouwd zijn, ze brengen misschien een bliksembezoek aan een aantal steden en zijn niet op de hoogte van de lokale wetten.
Ik juich de oproep van de rapporteur aan de Commissie toe om de transparantie in de luchtvaart te verhogen. Nu wij naar een liberalisering van de communautaire luchtvaart gaan, moeten wij nagaan welke gevolgen deze liberalisering (en de gewoonte van de luchtvaartindustrie om selectieve prijsdiscriminatie toe te passen) voor de Europese toerist hebben. De praktijk van code sharing moet ook transparanter worden zodat de reiziger niet alleen weet welke onderneming hem het biljet verkoopt, maar ook welke onderneming hem eigenlijk vervoert.
Ik vind ook de oproep van de heer Aparicio Sánchez voor een harmonisatie van de voorschriften voor het hotelwezen en groepsreizen bijzonder belangrijk. Om echt een interne markt te hebben, moeten toeristen door soortgelijke wetten beschermd worden in alle lidstaten.
Zoals in het verslag gezegd wordt, moet de Commissie haar opvattingen inzake de toeristische sector beter organiseren, want op dit ogenblik zijn de gebieden die toeristen aangaan, verspreid over verschillende directoraten-generaal van de Commissie. Door de verschillende beleidsgebieden tot samenwerking aan te sporen, kunnen wij er zeker van zijn dat de toerist beschermd wordt en dat de sector groeimogelijkheden krijgt.

Eriksson
De verbetering van de veiligheid en de rechten van de consument is altijd een belangrijk streven, al denk ik dat de huidige belasting van het milieu door de toerismesector het meest acute probleem is dat moet worden opgelost.
Bescherming van de veiligheid en de rechten van de consument en verbetering van de handelsbepalingen in de toerismesector kunnen het beste op nationaal niveau geschieden, zowel uit het oogpunt van doelmatigheid als uit democratisch oogpunt. Daarom heb ik mij bij de eindstemming over het verslag-Aparicio Sánchez van stemming onthouden.

Titley
Ik verleen graag mijn steun aan dit verslag want ik ben het eens met het streven om passagiers die het slachtoffer zijn van overboekingen door luchtvaartmaatschappijen of hotels, een behoorlijke schadevergoeding toe te kennen. De zuurverdiende vakantie van al te veel mensen valt in het water door deze praktijk, of die nu te wijten is aan fouten van de betrokken ondernemingen of dat het een doelbewust beleid is.
Het verslag stelt ook terecht dat er meer aandacht aan de veiligheid van het luchtverkeer moet worden besteed, omdat het aantal vluchten en passagiers die ons luchtruim doorkruisen elk jaar groter wordt.
Ik hoop dat de Commissie en de Raad rekening houden met de ideeën van de rapporteur en ervoor zorgen dat het vertrouwen van de consument in het toerisme, een levensbelangrijke sector voor onze economieën, hierdoor versterkt wordt.

Wibe
Ik ben van mening dat deze kwestie niet tot het werkterrein van dit Parlement hoort. In paragraaf 11 van het verslag wordt voorgesteld dat de Commissie het Parlement en de Raad de uitkomst zal voorleggen van een studie over overboeking in hotels en andere soorten accommodaties. Verder wordt in paragraaf 30 voorgesteld dat de Commissie in samenwerking met dit Parlement en organisaties van de toerismesector jaarlijks studiedagen zal organiseren over de kwaliteit van het toerismeaanbod.
Ongetwijfeld is de toerismesector op veel plaatsen in de EU van grote betekenis voor de werkgelegenheid, maar het is enigszins absurd bovengenoemde voorstellen in dit Parlement te presenteren. Volgens mij behoort het niet tot onze bevoegdheid ons met deze kwesties bezig te houden.
Verslag-Elles (A4-0097/98)
Berthu
Het verslag van de heer James Elles over de uitvoering van de algemene begroting voor 1996 laat zien dat de houding van de Commissie uiteindelijk zelfs diegenen ontstemt die haar aanvankelijk het best gezind waren. Frauduleuze praktijken die jaar in jaar uit aan de kaak worden gesteld blijven zich herhalen. De instellingen hebben de neiging de verantwoordelijke ambtenaren de hand boven het hoofd te houden. Ze wekken in ieder geval deze indruk door de interne onderzoeken ondoorzichtig te houden. Belangrijke hervormingen blijven uit. Voor de derde achtereenvolgende keer heeft de Rekenkamer geweigerd haar betrouwbaarheidsverklaring voor de communautaire begroting af te geven en het Europees Parlement heeft zojuist op zijn beurt geweigerd kwijting te verlenen voor de uitvoering van de begroting.
De inhoud van de verslagen van de Rekenkamer is verpletterend. De verslagen laten een toename van de fraude of inertie zien zonder werkelijk uit te leggen waar deze onmacht vandaan komt. De I-EDN-Fractie wil hierin verder gaan door de structuur van een aantal instellingen zelf en de Europese beleidsvormen opnieuw tegen het licht te houden.
In het verslag-Elles constateert men bijvoorbeeld met grote ontsteltenis dat meer dan een jaar na het verschijnen van de conclusies van de enquêtecommissie van het Europees Parlement over de procedure voor het communautaire douanevervoer, er nog altijd geen aanvang is gemaakt met de automatisering van deze procedure. Deze automatisering werd immers als een prima middel gepresenteerd om de procedure betrouwbaar en operationeel te maken. Erger nog, in maart 1998 is de Commissie er zelfs nog niet in geslaagd een gedetailleerde specificatie van het systeem te maken dat zij wil invoeren om de fraude beter te kunnen opsporen. Is dat toeval? Moeten we, zoals in het verslag-Elles, alleen de inertie van de Commissie veroordelen? Wij vermoeden dat in werkelijkheid het probleem veel ernstiger is: is het communautaire douanevervoersstelsel na het verdwijnen van de begeleidende documenten voor de handelsgoederen en de controles aan de binnengrenzen niet simpelweg onbeheersbaar geworden?
Dezelfde vraag kan gesteld worden met betrekking tot de procedures inzake de communautaire initiatieven ten gunste van de KMO's, die tot zo'n versnippering van de kredieten leiden dat de Commissie blijkbaar niet kan zeggen of de doelen wel of niet zijn bereikt.
We zouden nog veel meer voorbeelden kunnen geven. De herhaaldelijke frauduleuze praktijken stellen niet alleen de laksheid van het beheer aan de kaak, maar ook het onuitvoerbare karakter van de beleidsvormen die aanvankelijk meer waren gericht op het ideologische doel van de verwezenlijking van de Europese superstaat dan op vergroting van de efficiency. Bovendien heeft men, door de Commissie lange tijd op een voetstuk te plaatsen als de onbetwistbare bewaker van het Europese belang, de controle op haar werkzaamheden niet makkelijker gemaakt. Daar zien we nu de gevolgen van.
Als we de fraude echt willen bestrijden moeten we de Commissie van haar voetstuk stoten en haar weer onder toezicht te plaatsen. Het moge duidelijk zijn dat als we weigeren kwijting te verlenen voor het begrotingsjaar 1996, de gevolgen niet zullen uitblijven. Als het Europees Parlement een logisch beleid zou voeren, zou het een motie van wantrouwen aannemen.
Verslag-Kellett-Bowman (A4-0092/98)
Papakyriazis
Ik stem voor het verslag Kellett-Bowman (CEDEFOP) alhoewel ik een serieus voorbehoud heb.
Ik ben voor het ontwerpbesluit, onder voorbehoud van paragraaf 4. Deze paragraaf is mijns inziens niet op zijn plaats in het onderhavig verslag.
Vreemd genoeg wordt de zaak waarbij het hier om gaat ( "de aankoop van het nieuwe CEDEFOP-gebouw in Thessaloniki" ), uitgebreid behandeld in de toelichting van de rapporteur. (Zoals wij weten, wordt de toelichting niet in stemming gebracht. Hierin wordt de persoonlijke mening van de rapporteur weergegeven.) Deze verwijzing is hier absoluut niet op zijn plaats en is bovendien onduidelijk, oppervlakkig, ongegrond en dus misleidend. Daardoor zou een volkomen verkeerde indruk kunnen ontstaan.
Het CEDEFOP heeft bij zijn verhuizing van Berlijn naar Thessaloniki te maken gehad met objectieve problemen. De grootste problemen zijn echter achter de rug. Nu gaat het weer bergopwaarts en het CEDEFOP is weer in staat een creatieve rol te vervullen en een belangrijke bijdrage te leveren aan het werk van de Europese Unie.
De bouw van het nieuwe pand vordert en de oplevering zal waarschijnlijk voor de gestelde termijn (mei 1999) plaatsvinden.
De Commissie werkgelegenheid en sociale zaken is ten principale bevoegd voor het "beleid" van het CEDEFOP. Zij volgt het vraagstuk op de voet, zoals ook blijkt uit het advies van onze commissie, dat aan het verslag Kellett-Bowman is gehecht.
(Deze stemverklaring wordt namens alle leden van de PASOK (Panhelleense Socialistische Beweging - PES/GR) afgelegd.) - Verslag-Theato (A4-0082/98)
Kirsten Jensen en Blak
De Deense sociaal-democraten onthouden zich van stemming over het verslag-Theato. Wij zijn van oordeel dat het verslag vooruitloopt op de feiten, omdat het uitgaat van een situatie die alleen zal ontstaan indien niet alle lidstaten de overeenkomst inzake de bescherming van de financiële belangen van de Unie bekrachtigen.
Zelfs indien deze situatie zich werkelijk zou voordoen, is het niet vanzelfsprekend dat een strafrechtelijke harmonisatie vereist is om de financiële belangen van de Unie te beschermen. Bovendien zal Denemarken zich van een dergelijk initiatief afzijdig houden, aangezien wij niet aan de EU-samenwerking op het gebied van justitie wensen deel te nemen.

Wibe
Ik kan geen steun geven aan het voorstel in het verslag over de instelling van een Europees Openbaar Ministerie. Ik vind het daarentegen vanzelfsprekend een goede zaak dat op nationaal niveau nauwkeurig onderzoek wordt gedaan naar degenen die fraude met EU-gelden plegen, en dat zij worden veroordeeld.
(De vergadering wordt om 13.10 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Financiële bijstand aan kleine en middelgroteondernemingen
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0114/98) van de heer Pronk, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende maatregelen voor financiële bijstand aan innoverende en banenscheppende kleine en middelgrote ondernemingen (KMO's) - Het groei- en werkgelegenheidsinitiatief (COM(98)0026 - C4-0138/98-98/0024(CNS)).

Pronk
Voorzitter, we hebben te maken met een belangrijk voorstel, dat er gekomen is dank zij dit Europees Parlement, zowel door het verslag-Van Velzen als door het voorstel van begrotingsrapporteur Tillich. De Top in Luxemburg heeft deze voorstellen overgenomen. Het MKB is een motor van werkgelegenheid. In de Europese Unie gaat 6, 5 procent van alle investeringen naar startende ondernemingen. In de Verenigde Staten komen 37 procent van alle investeringen in startende ondernemingen terecht. Misschien gaat het soms daarom in de Verenigde Staten beter met de werkgelegenheidscreatie. Het voorstel bestaat uit drie elkaar aanvullende initiatieven. Dit plan is de invulling van een deel van het Tillich-pakket, 420 van een totaal van 450 miljoen ecu. Het eerste onderdeel, dit is 40 procent van de 420 miljoen ecu, wordt besteed aan de ETFstartersregeling die risicokapitaal verstrekt aan de KMO's. Hierbij wil ik onderstrepen dat de naam veranderd zou moeten worden. Ik stel voor om er eurostartersregeling van te maken.
Ten eerste is een andere naam nodig om verwarring met andere Europese regelingen te voorkomen. Ten tweede wordt de ETFregeling door de Europese Investeringsbank uitgevoerd terwijl de eurostartersregeling door het Europees Investeringsfonds beheerd zal worden. Ten derde is het een onhandige naam om te marketen voor de Europese Commissie. De Commissie zal iets moeten doen aan de marketing van dit initiatief. Die marketing wordt niet bevorderd als de EIB daarbij steeds betrokken moet worden. Bovendien is het een zeer weinigzeggende naam. Het eurostartersinitiatief heeft als doel om de toegang tot kapitaal voor hoogwaardige technologische MKB's die starten of zich ontwikkelen, te verbeteren. Deze ondernemingen hebben een hoog groeipotentieel en moeilijk toegang tot kapitaal vanwege het hoge risico. Er zijn nog maar vier lidstaten waar in de praktijk zulke initiatieven bestaan en daar functioneert het goed. In een aantal andere lidstaten bestaat er veel belangstelling om iets te creëren dat kan investeren in hoogwaardige technische MKB's en dat ook begeleiding kan geven. Met deze regeling kan dus al in een aantal lidstaten het aanwezige potentieel verder worden uitgebouwd naar de hele Europese Unie.
De tweede regeling is die van de joint European venture . Hiervoor is twintig procent van de 420 miljoen ecu beschikbaar. Het doel is om de vestiging van transnationale joint ventures in de Europese Unie van het MKB te bevorderen. Er bestaan al ervaringen in de samenwerking tussen grensoverschrijdende MKB's in Midden- en Oost-Europa en in de Derde Wereld. Deze voorbeelden geven hoop en vertrouwen dat de joint European ventures zullen functioneren. Wel moet gerealiseerd worden dat dit geen revolving funds zijn die zichzelf na een aantal jaren terugbetalen. Dit in tegenstelling tot de twee andere initiatieven.
De derde regeling is de MKB-garantiefaciliteit. Hiervoor is 40 procent van de 420 miljoen ecu beschikbaar. Deze garantiefaciliteit maakt het mogelijk voor startende of net begonnen MKB's om aan kapitaal te komen. Een punt dat ik in dit verslag wil onderstrepen, is de evaluatie van de drie initiatieven. Het Europees Parlement wil geen extra voorwaarden vooraf toevoegen buiten die welke de Commissie zelf heeft voorgesteld. Anders kan het jaren duren voor het programma echt in werking zal gaan treden. Wel is een goede evaluatie achteraf nodig. Net als een interimevaluatie als er politieke besluitvorming moet plaatsvinden bij afloop van een programma. Ook belangrijk is de lengte van het programma. De afspraak was dat het programma drie jaar zal duren. Dit is ook door de Top van Luxemburg toegezegd. Maar drie jaar is niet minder dan drie jaar, net zoals drie procent niet minder of meer dan drie procent is. Dus als het programma begint per 1 mei dan kan het pas eindigen op 1 mei 2001 en niet op 1 januari 2001. Anders is evaluatie buitengewoon moeilijk. Ik roep de Raad dan ook op op dit punt van mening te veranderen en het programma voor de volle drie jaar te laten lopen. Dit te meer omdat de eurostartersregeling en de MKB-garantiefaciliteit revolving funds zijn die pas na 16 jaar helemaal beëindigd kunnen zijn. Als het goed is hebben deze twee programma's de EU na 16 jaar helemaal niets gekost en dat is toch een fantastische manier om de werkgelegenheid te bevorderen en tegelijkertijd een zuinige begrotingspolitiek te voeren. Een groot voordeel van het initiatief met de garantiestelsels is dat de lidstaten die deze nog niet hebben zo'n garantiestelsel moeten opzetten terwijl andere beter in staat zijn de verzoeken die aan de garanties vooraf gaan te behandelen, want vaak zijn deze programma's overtekend. Opvallend is ook dat het om zowel nationale, als regionale en lokale systemen gaat. In het ene land zoals het mijne is het nationale systeem meer tot ontwikkeling gekomen. In het andere zijn juist de regionale stelsels beter ontwikkeld. Het is goed om op dit punt van elkaar te leren. Ik wil nog toevoegen dat ik na de gesprekken met de Commissie enige nieuwe amendementen heb ingediend. Dit zijn de amendementen 18, 19, 20 en 21. Amendementen 18 en 20 zijn formele wijzigingen. In amendement 19 is een fout gemaakt, het woord moet in het Engels assessment en niet evaluation zijn. De andere talen moeten daaraan aangepast worden. Amendement 21 is het overnemen van een deel van een amendement van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid dat tussen wal en schip geraakt was.
Tenslotte, Voorzitter, wil ik de leden en het secretariaat van de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid hartelijk danken voor de zeer goede samenwerking in dit moeilijke dossier evenals de andere leden van het Europees Parlement en vooral de twee commissies met wie we moesten samenwerken: de Begrotingscommissie en de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid. Ook met Raad en Commissie is zeer goed samengewerkt. Ik heb zelden een zo intensieve samenwerking meegemaakt tussen de instellingen als over dit dossier, maar het gaat dan ook om een heel plechtige belofte die door de Europese Raad gedaan is en die wij hier ten uitvoer moeten brengen.

Tillich
Mijnheer de Voorzitter, inderdaad was het verslag dat vandaag behandeld wordt, met het voorstel voor een rechtsgrondslag een van de voornaamste onderwerpen bij de behandeling van de begroting voor 1998, waarvan ik de rapporteur was. Dit voorstel voor een rechtsgrondslag moet de aanzet geven tot het scheppen van meer werkgelegenheid in Europa.
Wij hebben met het Luxemburgse voorzitterschap bij de behandeling van de begroting een overeenkomst bereikt waaraan het Europees Parlement en de Raad zich in de tweede lezing uiteindelijk hebben gehouden. Nu ligt er een voorstel voor een rechtsgrondslag van de Commissie ter tafel. Ik moet de Commissie ermee complimenteren dat zij zich in essentie houdt aan datgene wat er destijds tijdens de begrotingsbehandeling is afgesproken. Hiermee heeft zij in haar voorstel voor een rechtsgrondslag rekening gehouden.
Doel was en is een programma aan te nemen dat ertoe bijdraagt snel en ongecompliceerd nieuwe, aanvullende banen te scheppen in innoverende ondernemingen en niet op de kantoren van de Commissie of bij de overheid in de lidstaten. In die zin zijn ook de amendementen van de Begrotingscommissie op het voorstel voor een rechtsgrondslag van de Commissie geformuleerd.
Maar ik ga nu over tot de inhoud van het verslag en de amendementen die hier zijn ingediend. Allereerst wil ik de rapporteur, de heer Pronk, feliciteren met het feit dat hij zich heeft ingespannen om voor dit voorstel, mede op verzoek van de Commissie, een snellere procedure toe te passen, waardoor we er vandaag al over kunnen debatteren. Maar over het eerste amendement van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken wil ik op zijn minst zeggen dat dit eenvoudigweg niet juist is. We hebben in het kader van de begrotingsprocedure voor 1998 en in het besluit niet vastgelegd dat dit programma 450 miljoen ecu voor drie jaar zal omvatten. Dat konden we niet, omdat we de begroting per jaar vaststellen. Er had moeten staan dat we een besluit hebben genomen over 150 miljoen ecu voor het jaar 1998. In de beraadslagingen van de Raad en het Europees Parlement is bepaald dat we dit programma voor een periode van drie jaar met een totaal bedrag van 450 miljoen ecu willen opstarten. Dat betekent evenwel niet - en dat is het standpunt van de Commissie en de Raad - dat we een rechtsgrondslag nodig hebben voor de resterende 420 miljoen ecu.
Ten aanzien van amendement 3 moet ik constateren dat het weliswaar inderdaad juist is dat ook de andere kleine en middelgrote ondernemingen, die werkzaam zijn in de sociale economie en andere sectoren van de gezondheidszorg, zeker ook in het programma betrokken moeten worden. Maar in hetzelfde amendement wordt gesteld dat het scheppen van werkgelegenheid gestimuleerd moet worden. Dat heeft betrekking op alle ondernemingen en omvat dus automatisch ook de ondernemingen die werkzaam zijn in de derde sector.
Zeer bedenkelijk vind ik - daarom is misschien ook gekozen voor de formulering "waar nodig" - amendement 7 van de heer Harrison van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid. Ik weet, en de rapporteur heeft dat zojuist ook gezegd, dat er een slechte cultuur van venture capital funds in Europa bestaat en wij wilden met dit programma een aanzet geven. Daarom moeten we eerst maar eens aan de slag met de bestaande programma's en de procedure niet bemoeilijken door aanbestedingen, maar we moeten eerst de succesvolle programma's nemen. Dat zou ook in overeenstemming zijn met de opzet van dit document.
Daarom ben ik van mening dat we ons moeten inspannen om datgene wat wij risicokapitaal noemen, ook ter beschikking te stellen van de ondernemingen die het risico willen aangaan en dat we dat niet moeten belemmeren door administratieve obstakels op te werpen.

Harrison
Mijnheer de Voorzitter, onze commissie staat volledig achter de voorstellen van de Commissie om de financiële middelen voor innoverende en banenscheppende kleine en middelgrote ondernemingen toegankelijker te maken en de KMO's zodoende te helpen. Wij juichen de betrokkenheid van de grootste Europese bank - onze bank, de Europese Investeringsbank - en het gebruik van het Europees Investeringsfonds toe.
Ik weet dat de commissie ten principale, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, zich nog altijd zorgen maakt over het niveau van de middelen die voor deze drie programma's worden uitgetrokken, en over de timing voor de besteding van dit geld. Ik deel deze bekommering en hoop dat de volledige 450 miljoen ecu zo spoedig mogelijk besteed kunnen worden. Deze snelgroeiende KMO's zijn tenslotte de raceboten van de ondernemingszin op het meer van Genève van de Europese economie.
Opnieuw in kalmer vaarwater stelde de commissie heel wat vragen. In de eerste plaats moeten de kredieten naar bedrijven gaan die waarschijnlijk duurzame banen en bovendien ook een aantal nieuwe banen zullen scheppen. De Europese middelen mogen niet gebruikt worden ter vervanging van gewone bedrijfsinvesteringen. Ten tweede moeten de middelen naar microondernemingen gaan. Zij zijn de kleine eikels waaruit een aantal van de grootste eiken in het banenbos gegroeid zijn. Ten derde moeten de intermediaire instellingen op een open en transparante wijze geselecteerd worden en moet waar mogelijk met concurrerende aanbestedingen gewerkt worden. De laatste opmerking van de commissie betreft de zichtbaarheid van de Europese Investeringsbank. Ondanks haar AAA-rating geniet de Europese Investeringsbank niet de minste erkenning van het MKB in de Europese Unie. Ik krijg nog altijd brieven van ondernemingen die mij vragen waar zij EIB-middelen kunnen krijgen. Mijn contacten zeggen mij: " Ik heb overal gezocht, maar ik kan de Europese Investeringsbank nergens vinden" . De Europese Investeringsbank moet eindelijk naar buiten treden en duidelijk maken wat zij voor Europa kan doen.
Tenslotte wil ik de heer Pronk met zijn verslag feliciteren.

van Velzen, Wim
Voorzitter, de heer Pronk heeft er in zijn inleidende toespraak aan herinnerd dat er nogal intensieve samenwerking is geweest tussen de drie lichamen. Dat is natuurlijk in hoge mate veroorzaakt door het feit dat het Europees Parlement dit project in belangrijke mate heeft gefinancierd uit de eigen begroting. Daarom was het ook noodzakelijk voor de anderen om met ons samen te werken. Het Europees Parlement deed dat om voor de jobsummit in Luxemburg de mogelijkheid te creëren om minstens één concreet project op tafel te leggen. Ik ben er nog steeds buitengewoon tevreden over dat wij dat uiteindelijk, met heel veel moeite overigens, hebben gedaan.
De doelstelling van het hele project is uiteraard het creëren van werkgelegenheid. Ik accepteer het idee dat het MKB daarbij een buitengewoon belangrijke rol kan spelen. Ik wil er echter wel op wijzen dat ook sprake is van een soort hype . Iedereen denkt dat als je maar een klein bedrijf gecreëerd hebt dat dan de boel gered is; terwijl je, als je een jaar later kijkt tot je spijt moet signaleren dat er nogal wat verdwenen zijn. Vandaar dat ik de nadruk wil leggen op het verzoek dat wij doen in onze amendementen om ook het onderwijs en mentoraatschap voor deze mensen duidelijk op te nemen, want deze mensen verdienen, of het nu binnen het kader is van het ondernemerschap zoals het nu tijdens de jobsummit is geformuleerd, of binnen dit project, een hele goede begeleiding om te zorgen dat de werkgelegenheid ook beklijft.
Een ander aspect waar ik op wil wijzen is amendement 11 waarin wordt gezegd dat in de eindevaluatie goed gelet moet worden op wat de kwaliteit van de gecreëerde arbeidsplaatsen was, bijvoorbeeld op het terrein van sociale bescherming, vakbondsrechten, enzovoort, en wat voor nieuw type werkgelegenheid dat gecreëerd heeft. Is dat atypisch, is het voltijds, ja of nee. Als dat in de evaluatie aan bod komt, betekent dat natuurlijk dat het ook bij de doelstellingen, bij de goedkeuring van projecten reeds een rol moet spelen. Ik hoop dat de Commissie daar dus ook vanaf het begin op let. Het zonder meer overlaten aan de lidstaten is een buitengewoon gevaarlijke strategie, omdat in een deel van de lidstaten de hamburgerjobs op dit moment populairder zijn dan een evenwicht tussen flexibiliteit en zekerheid.
Tenslotte wil ik erop wijzen dat in dit project voor ons buitengewoon belangrijk is geweest de relatie met, de koppeling aan, wat wij noemen het derde systeem, de zogenaamde sociale economie die of op het terrein van de gezondheidszorg of de cultuur kan plaatsvinden, maar waar naar mijn mening een gigantische hoeveelheid werkgelegenheid te vinden is. Ik vind tot op heden nog steeds dat dat gedeelte in feite onderschat wordt, ook vanuit de Commissie en ik pleit dan ook voor een verbinding van deze projecten met het voorstel waarover wij discussiëren en ik hoop ook morgen zullen goedkeuren als de Commissie voldoende van onze amendementen heeft overgenomen.

Schiedermeier
Mijnheer de Voorzitter, collega Pronk heeft in zijn verslag over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende maatregelen voor financiële bijstand aan innoverende en banenscheppende kleine en middelgrote ondernemingen de problemen en zorgen duidelijk uiteengezet. Daarvoor wil ik hem zeer hartelijk danken en ik hoop dat Commissie en Raad aan zijn voorstellen het belang toekennen dat zij verdienen. Al jarenlang benadrukken alle instellingen van de Europese Unie hoe belangrijk de kleine en middelgrote ondernemingen zijn voor de werkgelegenheid.
Alle ter tafel liggende cijfers tonen aan dat de KMO's inderdaad de ruggengraat van de werkgelegenheidsgroei zijn en ook zullen blijven. Hoe kleiner de bedrijven, hoe succesvoller ze over het algemeen zijn bij het scheppen van banen. Sinds 1992 worden er voortdurend financiële programma's voor de betreffende sector uitgewerkt en uitgevoerd. Daarbij worden er zeker successen geboekt. Toch hoor ik steeds weer kritiek, mijnheer de commissaris, op het feit dat de programma's zo weinig efficiënt zijn, omdat juist voor kleine en middelgrote ondernemingen het indienen van aanvragen te gecompliceerd, te bureaucratisch en te tijdrovend is. Daarom roepen vele KMO's de hulp in van dure adviseurs. Dergelijke fouten mogen bij de nieuwe voorstellen niet meer gemaakt worden.
De kritiek op het feit dat er tot op heden geen vergelijkende evaluatie beschikbaar is van de tot nu toe getroffen maatregelen die ook aangeeft hoeveel de kosten per gecreëerde arbeidsplaats zijn, is helaas gegrond. Dit gebrek aan transparantie bemoeilijkt de voorbereiding van de geplande nieuwe maatregelen in ernstige mate.
Toch hoop ik dat datgene wat de rapporteur "ETF-startersregeling" noemt, de Joint European Venture en de MKBgarantiefaciliteit vooral voor ondernemers met minder dan 100 werknemers succesvol zullen zijn. Juist deze ondernemingen kost het moeite om aan risicokapitaal te komen. Door middel van de MKB-garantiefaciliteit wil het Parlement hierin verandering brengen en meer banen scheppen. Daarom verwacht ik dat het uiteindelijke bedrag van de middelen dicht in de buurt van het voorstel van het Parlement zal komen te liggen. Voor de werklozen is het welslagen van de nieuwe maatregelen in de EU belangrijk en dringend. Hoe sneller dit gebeurt, hoe beter. Minder bureaucratie en in plaats daarvan meer werkgelegenheid moet het devies zijn. Ik hoop dat wij dit doel snel bereiken maar niet, zoals collega Van Velzen opmerkt, door de ondernemingen zoals dat zo vaak gebeurt zoveel mogelijk regels voor te schrijven; dat zou jammer zijn.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ik heet de commissaris welkom in dit Parlement. Om te beginnen wil ik mijn collega, de heer Pronk, feliciteren met zijn schitterende verslag, dat ons op een heel passend ogenblik wordt voorgelegd. Toen wij vorige week in Brussel de voorgestelde wijzigingen in de structuurfondsen en de steunmechanismen uit hoofde van het Europees Sociaal Fonds, inzonderheid die voor het scheppen van werkgelegenheid, bespraken, stelden wij immers met enige ongerustheid vast dat de reële bedragen die voor het creëren van werkgelegenheid en opleiding uitgetrokken worden, globaal gezien verminderd worden.
Zoals mijn collega's al zeiden, zorgt het MKB voor 66 % van alle banen in de Unie. Ierland is een unicum omdat ons plafond voor het statuut van kleine of middelgrote onderneming in de Europese Unie is vastgelegd op een gemiddelde van 250 werknemers of minder. De meeste ondernemingen in Ierland bieden echter werk aan 80 mensen of minder. Dit biedt ons een enorme mogelijkheid om degenen die nu hun eigen kapitaal riskeren, een heel krachtige boodschap te geven dat wij bereid zijn als partner te fungeren bij het creëren van nieuwe ondernemingen, nieuwe banen en, in het bijzonder, nieuwe economische rijkdom.
Er zijn een aantal kwesties waaraan wij voortaan meer aandacht moeten besteden. De heer Van Velzen zei al dat heel wat kleine en middelgrote ondernemingen binnen een jaar na hun oprichting verdwijnen. De hoofdoorzaak is dat zij slechts een lening voor een jaar krijgen en geen toegang hebben tot financiële middelen op lange termijn.
Ten tweede hebben zij niet dezelfde toegang tot opleiding, opdat zij kunnen bijblijven op het vlak van nieuwe technologieën en nieuwe economische ramingen en concurrerend zijn op de belangrijkste markten.
Ik feliciteer de heer Pronk met zijn voorstellen inzake het heel technische aspect van het verstrekken van risicodragend kapitaal aan deze kleine ondernemingen zodat Europa opnieuw de leiding kan nemen bij het scheppen van banen.
Tot besluit lijkt het me niet verstandig de derde sector erbij te betrekken. Ik heb het eens met wat de heer Schiedermeier zei, namelijk dat het van belang is te erkennen dat we de rechten van werknemers en de sociale rechten kunnen beschermen, maar dat betekent niet dat we de bureaucratie en de administratieve rompslomp in de hand moeten werken.

Boogerd-Quaak
Voorzitter, de vorige sprekers hebben het reeds gezegd. Mede dankzij het Parlement was het mogelijk dat deze middelen vrijgemaakt worden. Naar mijn opvatting worden ze vrijgemaakt voor een goed doel, namelijk startende ondernemingen met een kapitaalbehoefte bij de start of doorstart te steunen. Het is uniek dat wij dat doen. Ik denk dat het heel goed is dat wij daarvoor kiezen. Aan de andere kant moeten wij er ook voor zorgen dat er geen geld aan de strijkstok blijft hangen, noch bij onderzoekcentra, noch bij degenen die het geld moeten doorsluizen. Om die reden en omdat wij bezorgd zijn dat er misschien toch op een verkeerde manier om wordt gegaan met de middelen, hebben wij een amendement ingediend op artikel 3 van dit voorstel. Om dezelfde reden hebben wij amendement 17 ingediend, want wij denken dat als je wilt evolueren je ook moet weten wat je evolueert. Op dit moment ontbreekt het nog aan duidelijkheid over de uitvoerende maatregelen. Ik zou van de Commissie willen weten hoe zij tegenover deze amendementen staat.
De heer Pronk heeft gezegd dat wij tot op dit punt zo nadrukkelijk hebben samengewerkt en eensgezind zijn opgetrokken. Degenen die mij langer kennen weten dat ik over het algemeen probeer de redelijkheid van een aantal zaken in te zien, ook in het debat tussen Commissie en Raad, maar ik denk dat wij ook de onderlinge redelijkheid in de gaten moeten houden en dat wij dan ook met elkaar op een serieuze manier naar elkaars amendementen moeten kijken.
Voorzitter, het is ook door de heer Van Velzen gezegd: heel belangrijk is het mentorschap bij jonge ondernemers en jonge starters. Ik vind dat de heer Van Velzen te gemakkelijk zegt dat te veel starters niet doorstarten. Ik deel zijn mening ten aanzien van dat mentorschap, maar ik denk dat je altijd risico's zult blijven lopen en ik denk dat wij juist moeten kijken naar degenen die doorstarten. Want in Amerika blijkt dat die vele malen meer arbeidsplaatsen scheppen dan de risico's die je met de anderen loopt. Daarom hoop ik dat wij op deze positieve manier met elkaar naar dit programma kunnen kijken.

Ojala
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik rapporteur Pronk complimenteren met het feit dat hij er in zeer korte tijd in is geslaagd de wezenlijke kanten van de zaak aan te pakken en belangrijke en goede veranderingen in het voorstel van de Commissie aan te brengen. Hopelijk is de Commissie bereid deze over te nemen.
Ik ben er bijzonder tevreden over dat er in het verslag wordt geconstateerd dat een deel van het financieringsprogramma gewijd moet worden aan de financiële steun voor KMO's in de derde sector, met name gezondheidszorg, onderwijs en cultuur. Deze aanvulling is een ruime interpretatie van het begrip innovatie, en dat hebben we nu nodig. Innovaties zijn beslist niet alleen uitvindingen in de technische sector, maar kunnen net zo goed nieuwe manieren zijn om diensten en zorg aan te bieden. Natuurlijk moet de hoofdverantwoordelijkheid voor de volksgezondheid en dergelijke bij de overheid liggen, waarbij de kleine ondernemingen in de derde sector alleen een aanvullende, geen vervangende rol moeten spelen.
De kleine ondernemingen in deze sector zijn vaak ondernemingen van vrouwen. Ik ben er ook tevreden over dat in het verslag apart de noodzaak van voorlichting aan vrouwelijke ondernemers wordt genoemd. Ondernemingen van vrouwen zijn vaak heel klein. Vrouwelijke ondernemers zijn onervaren en het ontbreekt hun aan informatie over financieringsmogelijkheden. Vrouwen werken echter vaak in zeer arbeidsintensieve diensten, zodat het investeren in ondernemingen van vrouwen direct arbeidsplaatsen oplevert.
Voor iedereen, zowel vrouwen als mannen, zou het goed zijn als de informatie over de verschillende financieringsmogelijkheden die via de EU worden aangeboden gemakkelijk op één plaats te verkrijgen is en dat ze die niet via verschillende ambtenaren hoeven op te zoeken. Dit is zeer belangrijk.

Ewing
Mijnheer de Voorzitter, net als de vorige sprekers wil ik de heer Pronk danken voor zijn werk. Ik ben getroffen door de ruime consensus die gewoonlijk over alle fracties heen over dit belangrijke onderwerp bestaat. Wij lijken in dit Parlement allemaal in te zien dat dit onze hoop is om iets aan de afschuwelijke werkloosheid te doen. Dit is de heldere ster die in de duisternis schijnt.
Ik kom uit een zeer dunbevolkt gebied en ik wil vragen wat nu eigenlijk een kleine onderneming is. In grote delen van mijn streek betekent klein niet eens vijftig banen, dat is al een grote onderneming. Ik ben het eens met de geachte afgevaardigde die pleitte voor een speciale reeks voorschriften voor heel kleine ondernemingen. Een aantal van de meest innoverende ondernemingen in mijn kiesdistrict zijn met vijf tot tien werknemers begonnen en zijn soms in verafgelegen gebieden gevestigd. Als de idee goed is, kan het probleem van de afstand vaak overwonnen worden. Op Skye is een bedrijf waar wetenschappelijk geschoold personeel op heel kleine oppervlakten werkt en instrumenten maakt om verschillende delen van het lichaam voor uiteenlopende doeleinden te meten. Het product is zo klein dat het niet veel kost om het naar alle delen van de wereld te verschepen. Deze onderneming is begonnen met twee werknemers en biedt nu werk aan dertig topwetenschappers die graag op Skye wonen. Iets dat zo klein begint, kan toch uitgroeien tot iets heel belangrijks voor de hele gemeenschap. Wij zouden allemaal soortgelijke voorbeelden kunnen geven.
Meestal kampen deze kleine ondernemingen met een beperkte investeringsbasis en daaraan trachten wij iets te doen. Ik juich de drie programma's toe die de heer Pronk uitstekend beschreven heeft. Maar wat gebeurt er als de aanloopproblemen achter de rug zijn en een kleine onderneming succes boekt bij het scheppen van banen? Dan volgt de test. In mijn land - en ook in andere landen - gaan deze bedrijven vaak failliet als gevolg van late betalingen en het gebrek aan een code terzake.
Onlangs werd in een programma op de BBC gezegd dat de Commissie voornemens is een richtlijn op dit vlak in te voeren. In de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, waar ik een tijd lid van was, wilden wij allemaal een code voor late betalingen. Laattijdige betalingen doen al het werk teniet dat wij hier trachten te leveren en de schuldigen zijn vaak grote ondernemingen, plaatselijke overheden en, ik moet het toegeven, ook instellingen van de Europese Unie. Zij zijn met zijn allen verantwoordelijk voor de teloorgang van vele van deze ondernemingen, die er nochtans in geslaagd waren de aanloopfase te overleven en banen te scheppen.
De oude programma's werkten vrij goed nadat wij heel wat banken ervan overtuigd hadden het garantiestelsel van de Europese Investeringsbank te steunen. Zoals een spreker zei, is de kostprijs per baan evenwel niet grondig onderzocht. Ik heb heel wat informatie over dit programma verspreid in mijn kiesdistrict in Schotland en vele mensen hebben mij geschreven. Eigenlijk is het niet aan mij om hiervoor reclame te maken. Heel wat ondernemingen ontvangen eenvoudigweg geen informatie over de Europese Investeringsbank of zelfs niet over het belangrijke werk dat de Europese informatiecentra leveren. Zo is er bijvoorbeeld een uitstekend informatiecentrum in Inverness, maar het krijgt onvoldoende middelen om reclame te maken en zijn diensten aan te bieden.
Ik juich het verslag met al zijn verdiensten toe en ik hoop dat het eenparig wordt aangenomen.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de rapporteur met dit uitstekende verslag feliciteren. Ongetwijfeld wordt overal in de Europese Unie erkend dat het MKB van fundamenteel belang is voor de toekomst van onze economie. In het licht hiervan juich ik dan ook zeker dit verslag toe, dat wil bouwen op het engagement van het Parlement om voorwaarden te scheppen waarin kleine en middelgrote ondernemingen zich kunnen ontwikkelen. Wij weten allemaal dat KMO's voor meer dan 60 % van onze werkgelegenheid zorgen en in onze zoektocht naar manieren om onze economie te versterken gaat dan ook terecht de meeste aandacht naar deze ondernemingen uit en wordt getracht hen te helpen bij het overwinnen van de aanloopproblemen.
Ik onderschrijf zeker de oproepen voor steun want mijn kiesdistrict zit zowat in dezelfde situatie als dat van mevrouw Ewing. Vele van de voorstellen betreffen ondernemingen met minder dan vijftig of zelfs minder dan twintig werknemers en heel wat van deze bedrijven zijn micro-ondernemingen die heel klein beginnen, maar heel snel kunnen verdwijnen als ze geen hulp krijgen bij het begin.
Laattijdige betalingen zijn zeker een van de grootste problemen en mijns inziens moeten wij voor de nodige flexibiliteit zorgen en mogen we hen niet opzadelen met nog meer paperassen en administratieve rompslomp.
Een van de fouten die ik vaststel bij nationale regeringen - in het bijzonder wanneer de steun van de Europese Unie komt - is dat er meer bureaucratische voorwaarden aan alle nieuwe voorstellen verbonden worden. Zolang we die last niet verlichten, zolang we niet voor flexibiliteit zorgen, bereiken we mijns inziens niet wat we hopen te bereiken en dat is mensen in de Europese Unie opnieuw aan het werk te helpen.
In mijn eigen kiesdistrict vormt het verschil tussen het Engelse pond en het Ierse pond een bijzonder probleem. De Britse regering is er tot nog toe niet in geslaagd iets te doen aan de hoge koers van het pond, de meest overgewaardeerde munt ter wereld. Het pond berooft ongetwijfeld vele van mijn kleine ondernemingen, in het bijzonder in de grensgebieden, van werk en zij hebben dan ook grote problemen.
Dit zijn de uitdagingen die wij mijns inziens moeten aangaan en als wij deze uitdagingen niet aangaan, zullen wij ons volgens mij niet kwijten van de taak die wij hier zeker moeten uitvoeren en zullen wij op lange termijn niet bereiken wat wij hopen te bereiken om de Europeanen opnieuw werk te bieden.

Angelilli
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde ook de heer Pronk feliciteren met zijn verslag. Zoals reeds is gezegd door alle andere sprekers die mij zijn voorgegaan, wijzen alle studies en statistieken er ontegenzeggelijk op dat de toekomstige werkgelegenheidssituatie in Europa valt of staat met kleinschalige ondernemingen. In de afgelopen tien jaar is namelijk duidelijk gebleken dat de meeste nieuwe arbeidsplaatsen uit die hoek komen.
Italië bijvoorbeeld telt pakweg 4 miljoen kleine en middelgrote bedrijven, die goed zijn voor 90 % van het ondernemerschap. Het midden- en kleinbedrijf in ons land had de laatste tijd het hoogste groeipotentieel en kon dus ook de meeste banen scheppen. Dit is trouwens niet zo verwonderlijk, als men bedenkt dat dit soort bedrijven zich veel gemakkelijker naar de markteisen weet te voegen.
Toch worden kleine en middelgrote bedrijven maar al te vaak ertoe gedwongen alle bedrijfsrisico's volledig voor eigen rekening te nemen, zonder dat ze in aanmerking komen voor enige vorm van tegemoetkoming, noch qua belastingfaciliteiten noch qua toegang tot het kredietwezen. Normaliter reikt de overheid alleen grote ondernemingen de helpende hand of deze krijgen in ieder geval een voorkeursbehandeling. Daar komt dan nog een probleem bij: juist doordat het soms zo moeilijk is om aan geld te komen, grijpt het woekerverschijnsel schrikbarend om zich heen. Het alternatief voor de kleinere bedrijven is namelijk leningen sluiten bij de banken, maar daar moet je dan rente op betalen die dikwijls onredelijk hoog ligt.
Ik kan dus niet anders dan me vierkant scharen achter de strekking van de actie waarmee nieuwe financiële maatregelen voor het MKB worden opgestart. Met name ben ik het eens met het door de commissie sociale zaken uitgebrachte advies, dat erop neerkomt dat onomwonden voorrang moet worden verleend aan bedrijven met minder dan 100 werknemers. Daarbij dient echter wel nauwkeurig en onder transparante voorwaarden gecheckt te worden wat het reële groeivermogen van de bedrijven zelf is, want het doel is weliswaar nieuwe arbeidsplaatsen creëren, maar het moeten wel duurzame banen zijn.
Het gaat er dus om de meest dynamische KMO's de helpende hand te reiken, met bijzondere aandacht voor jonge starters en vrouwelijke ondernemers, want die horen wellicht tot de groep der kansarmen. Deze hulp moet er vooral op neerkomen dat het bedrijfsleven meer geld en financieringsinstrumenten ter beschikking worden gesteld. Op die manier steek je niet alleen de werkgelegenheid een hart onder de riem, maar werk je ook technologische vernieuwing en marktconcurrentie in de hand, en vooral wordt er dan voor gezorgd dat het bedrijfsleven meer kansen krijgt om de uitdagingen van de ophanden zijnde Europese Monetaire Unie aan te grijpen en daar ook munt uit te slaan.

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, zoals al is gezegd door rapporteur Pronk en door de collega's die vóór mij het woord hebben gevoerd, is men al jaren aan het zoeken naar instrumenten, manieren, pasklare oplossingen, waarmee het probleem van de werkgelegenheid eens goed aangepakt kan worden. Uit waarneming van de realiteit krijgen wij bevestiging dat in alle staten van de Unie kleine en middelgrote bedrijven de ruggengraat van het bedrijfsleven in Europa vormen. Het zijn de enige bedrijven - zoals zonet ook nog werd gezegd - die in de afgelopen jaren voor nieuwe banen hebben gezorgd.
Midden- en kleinbedrijven zijn het best in staat zich aan te passen aan snelle veranderingen, ze zijn het flexibelst, maar tegelijkertijd hebben ze er grote moeite mee eigen vermogen te vergaren en toegang te krijgen tot kredieten tegen een voordelig rentetarief.
Het wordt dus tijd dat men op communautair niveau stappen gaat ondernemen om het groeipotentieel en de levensvatbaarheid van het MKB op te trekken, door ervoor te zorgen dat deze bedrijven een betere toegang tot kapitaalverstrekking krijgen. Hier wordt overigens al aan gewerkt en dat wordt ook met zoveel woorden in het voorstel geopperd.
Daarom heeft het Europees Parlement vorig jaar, bij wijze van voorbereiding op de speciale Top van Luxemburg, de Raad uitgenodigd om maatregelen ter versterking en uitbreiding van het MKB te treffen. Tevens heeft het Parlement voorstellen aangekaart om een nieuw begrotingshoofdstuk B-55 te openen onder de titel: arbeidsmarkt en technologische vernieuwing. Dit zou gefinancierd moeten worden met 450 miljoen ecu in een tijdsbestek van drie jaar, waarbij de betreffende maatregelen in twee hoofdstukken moeten worden opgesplitst: acties ten behoeve van de arbeidsmarkt en acties gericht op technologische vernieuwing, naast dus wat al is gepland door de Europese Investeringsbank en het Europees Investeringsfonds.
De op de arbeidsmarkt gerichte acties baseren zich onder meer op de uitvoering van de mededeling van de Commissie waarin gewezen wordt op de noodzaak plaatselijke werkgelegenheidsacties aan te zwengelen. Daarbij dient men 17 verschillende sectoren op te sporen om daar proefprojecten voor te financieren, en tevens dient men de "best practices" te verspreiden die in de afgelopen jaren hebben geleid tot bevredigende resultaten in termen van werkgelegenheid: ik denk onder meer aan het opzetten c.q. bevorderen van proefprojecten in het kader van het derde systeem, wat overigens niet het tertiaire systeem is, zoals dikwijls abusievelijk wordt gezegd of vertaald. Dit systeem zorgt niet alleen voor nieuwe banen, maar vormt op lokaal niveau een doelmatig participatie-instrument en een probaat middel om in te gaan op maatschappelijke en culturele noden en milieutechnische eisen. In dit verband moet ik zeggen dat de Commissie niet aan de verwachtingen beantwoordt, want zij heeft met het onderhavige voorstel een referentiebedrag van 420 miljoen ecu uitgetrokken, waarbij uitgerekend het initiatief van het eerste hoofdstuk buitengesloten is. Eerlijk gezegd vind ik dit een beetje vreemd, en dat komt ook zo over bij het Parlement. Ook vinden wij dat een en ander niet strookt met indicaties en keuzen die het Europees Parlement had geformuleerd en die door de Raad van Luxemburg waren overgenomen.
Dus niet alleen moeten de voorstellen van de Commissie worden goedgekeurd, maar ook moeten - zoals de rapporteur heeft voorgesteld en mijn complimenten hiervoor - correcties worden aangebracht in het voorstel voor de rechtsgrond, en daarnaast moet wat hierboven is vermeld in het voorstel worden opgenomen.

Chanterie
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik wil ook allereerst collega Pronk feliciteren met het werk dat hij heeft gedaan met betrekking tot dit verslag en dat voor een stuk als baanbrekend kan worden gezien voor wat de activiteit van het Parlement betreft. Ik wil van meet af aan ook duidelijk maken dat ik voorstander ben van dit groei- en werkgelegenheidsinitiatief. Het Europees Parlement heeft middelen vrijgemaakt ten bedrage van driemaal 150 miljoen ecu en dit alles hoofdzakelijk ten behoeve van kleine en middelgrote ondernemingen, ondernemingen tot 250 werknemers zoals de Europese Commissie ons heeft gezegd. We zijn unaniem in dit Parlement om dit te ondersteunen. Toch wil ik, mijnheer de Voorzitter, enkele kritische bedenkingen voorleggen aan het Parlement en aan de Europese Commissie in de hoop dat we dit ganse initiatief ook kritisch zullen blijven begeleiden.
Eerste bedenking. 90 procent wordt besteed aan de zogenaamde technologiefaciliteit voor KMO's, midden- en kleinbedrijf. Het betreft subsectoren die voornamelijk hooggekwalificeerden tewerkstellen. Dit soort steunverlening moet gepaard gaan met investeringen in onderwijs en beroepsopleiding, want anders dreigt de schaarste aan technologisch geschoolde arbeidskrachten nog groter te worden. Vandaag staat in de pers dat de Belgische regering zoekt naar 5000 computerspecialisten en in GrootBrittannië zoekt premier Blair 20.000 computerspecialisten om de millenniumbom en andere bommen te lijf te kunnen gaan. Dezen zijn niet op de markt op dit ogenblik. We hebben daarvoor opleiding en bijkomende scholing nodig.
Ten tweede, ik verheug mij over amendement 3 dat dit initiatief wil uitbreiden tot de derde sector, vooral in sectoren als gezondheidszorg, onderwijs en cultuur. Deze maatschappelijke invalshoeken hebben grote waarde op zich en kunnen voor tal van arbeidsplaatsen zorgen. Daar gaat het niet zozeer om hooggeschoolden maar wel om laaggeschoolden. De strijd tegen de structurele werkloosheid dient vooral in die omgeving gevoerd te worden.
Laatste opmerking, mijnheer de Voorzitter, wij moeten er bovenal op toezien dat we niet met het fenomeen van het koekoeksei te maken hebben. In Nederland zegt men "een ondergeschoven kind" waarbij men belangrijke subsidies aan KMO's doorgeeft, niet zozeer met banen als hoofdbekommernis maar als afgeleide. Vandaar het belang van de reportage over de tenuitvoerlegging en meer bepaald over de schepping van werkgelegenheid.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Pronk feliciteren met de voorbereiding en de presentatie van dit uitstekende verslag. Ik ben in het bijzonder blij dat kleine en middelgrote ondernemingen nu bovenaan de agenda staan en dat hun belangrijke banenscheppende rol in de Unie erkend wordt.
Het MKB vormt de ruggengraat van de industrie, de handel en de dienstensector overal in de Unie, aangezien ondernemingen met minder dan tien werknemers instaan voor een derde van alle banen in de particuliere sector in de Unie. Ik kom zelf uit een bijna ultraperifeer gebied in het noordwesten van Ierland en vertegenwoordig het kiesdistrict Connacht-Ulster, waar veel werkloosheid heerst en het inkomen per hoofd van de bevolking minder bedraagt dan 75 % van het Europese gemiddelde. Ik kan mij dan ook identificeren met ondernemingen met minder dan tien werknemers en ik besef ten volle hoe belangrijk zij zijn. Wij moeten een economisch klimaat creëren dat gunstig is voor investeringen in dergelijke kleine ondernemingen.
Het scheppen van een ondernemingscultuur in de Unie is van cruciaal belang. Het is niet de taak van de Commissie of de regeringen van de lidstaten werk te scheppen, maar zij dienen wel de voorwaarden te creëren die investeringen en het scheppen van banen bevorderen. Gunstige economische en concurrentievoorwaarden en flexibiliteit op de arbeidsmarkt zijn een essentiële voorwaarde voor het scheppen van banen. Tot slot juich ik dan ook het besluit van het Parlement toe om bijkomende financiële middelen ten bedrage van 450 miljoen ecu uit te trekken en juich ik ook het voorstel toe voor een besluit van de Raad om bijstand te verlenen aan KMO's.

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, het zijn de grote ondernemingen en de multilaterale concerns die het reclamelandschap domineren. Zij zijn daardoor sterk in het bewustzijn van het publiek verankerd. Denkt u bijvoorbeeld alleen maar aan Coca-Cola: waar u ook bent, ieder kind kent het. Maar de echte pijlers van onze economie zijn niet de paar grote maar de vele kleine ondernemingen, de KMO's. Deze zijn goed voor 66 % van alle arbeidsplaatsen in de EU en vallen op door een sterke brutowerkgelegenheidsgroei. Daarom juich ik ieder initiatief dat het mogelijk maakt deze uiterst efficiënte ondernemingen financiële hulp te verlenen, van harte toe. Want een van de grootste problemen van de kleine ondernemingen is het meestal geringe eigen kapitaal.
Of het doel van dit programma, het scheppen van meer werkgelegenheid, ook daadwerkelijk bereikt wordt, kan pas worden aangetoond door een evaluatie achteraf. Hoe vroeger deze evaluatie wordt uitgevoerd en hoe gedetailleerder de controle is, hoe beter de programma's ingezet en de financiële middelen gebruikt kunnen worden. Ik hoop dan ook dat amendement 10 wordt aangenomen.

Waddington
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag over financiële bijstand aan innoverende en banenscheppende kleine en middelgrote ondernemingen houdt de belofte in dat middelen beschikbaar gesteld zullen worden om het soort ondernemerschap aan te moedigen dat voor een duurzame groei van de werkgelegenheid zal zorgen. Jammer genoeg wordt in het voorstel van de Commissie voor een besluit van de Raad niets gezegd over de rol die vrouwelijke ondernemers in dit proces kunnen spelen. Dit is een ernstige tekortkoming want vrouwen vertegenwoordigen waarschijnlijk het grootse potentieel op dit gebied. Op dit ogenblik wordt slechts 30 % van de KMO's door vrouwen geleid, maar die ondernemingen hebben volgens de desbetreffende statistieken de grootste kans van slagen.
De onvolprezen heer Pronk is zo vriendelijk geweest om mijn suggesties op dit vlak over te nemen. In amendement 8 wordt de aandacht gevestigd op de noodzaak zorg te dragen voor een ruime verspreiding van informatie over de financiële bijstand, vooral ten behoeve van vrouwelijke ondernemers, en in amendement 11 wordt ervoor gepleit bij de eindevaluatie van de regelingen rekening te houden met gelijke kansen. Ik hoop dat de Commissie naar ons zal luisteren op dit vlak en daadwerkelijk kansen voor de vrouw in het kader van deze financiële bijstand opneemt.

Formentini
Mijnheer de Voorzitter, het verslag waar wij ons momenteel over buigen is zeker positief te noemen, en het biedt ook een trendombuiging voor de acties van de Europese Gemeenschap. Maar ik heb wel de indruk dat dit een druppel op een gloeiende plaat is, dus volledig ontoereikend, des te meer omdat de moeilijkheden van de kleine en middelgrote ondernemingen zullen toenemen nu de monetaire unie in werking gaat treden.
Wij staan voor een situatie waarin bepaalde elastische benaderingen niet meer mogen, en dat is een probleem dat alleen nog maar erger wordt omdat er geen sprake zal zijn van democratische controle door een gekozen parlement op het optreden van nationale regeringen en de Europese Commissie. Dit hele beeld wordt nog moeilijker als men rekening houdt met de groeiende onvrede in diverse productiesectoren. Een voorbeeld is de situatie van de Italiaanse staat waarvoor ik als volksvertegenwoordiger ben gekozen. De Italiaanse overheid heeft haar rekeningen min of meer op orde weten te brengen door de belastingdruk op kleine en middelgrote bedrijven op te voeren en men is van plan in de toekomst de fiscale duimschroeven nog verder aan te zetten. Dat is iets waar de Europese Commissie heel erg op moet letten.
Er bestaan dus zonder meer onstabiele situaties. Er is een gebied in het noorden van Italië waar het midden- en kleinbedrijf geconcentreerd is: dit gebied gaat vast en zeker een periode van onstabiliteit tegemoet door toedoen van het Italiaanse overheidsbeleid.
De Italiaanse staat heeft nog niet definitief een voet in Europa gezet of men begint al te overleggen om middelen naar het zuiden door te sluizen. Daarbij wordt dan volgens de gebruikelijke logica van vriendjespolitiek geredeneerd, wat ten goede komt van het grootkapitaal, dat de industrie uit het noorden heeft weggehaald en virtuele bedrijven in het zuiden opzet waar geen autonome groei bestaat, omdat elke ondernemersopwelling door de maffia in de kiem wordt gesmoord.
Dus, het zou een goed idee zijn als de Commissie al te rooskleurige visies laat varen en begint te beseffen dat de Italiaanse overheid hard bezig is onstabiliteit te kweken, want vooral het midden- en kleinbedrijf in het noorden van het land zal zich tegen het regeringsbeleid gaan verzetten.

Chanterie
Mijnheer de Voorzitter, ik zou alleen aan de commissaris - die ik dank voor zijn antwoorden - willen vragen of ik het goed begrepen heb dat de amendementen 3, 4, 5, 6 en 11 niet geaccepteerd zijn.

de Silguy
De amendementen 3, tweede gedeelte, 5, 6 en 11, tweede gedeelte, zijn niet geaccepteerd.

van Velzen, Wim
Kunt u mij precies duidelijk maken wat u bedoelt met: niet het tweede deel van het amendement 3, want dat is dus gewoon ons eigen amendement. Mag ik erop wijzen dat de gezamenlijkheid van dit project nou juist betekende dat wij naast het midden- en kleinbedrijf ook innovatieve acties op het gebied van de arbeidsmarkt en activiteiten op het gebied van het derde systeem wilden meenemen. Wij hebben hier amendement 3 juist ingevoegd omdat daarmee het oorspronkelijk karakter van de deal wordt hersteld. Ik wil erop wijzen dat dit niet zomaar een discussie is in de marge; als u problemen hebt met amendement 3, dan hebt u problemen met de interpretatie die wij hebben gegeven aan het akkoord dat oorspronkelijk gesloten is. En daarmee maakt u het buitengewoon moeilijk voor dit Parlement om dit voorstel goed te keuren. Dus ik raad u dringend aan om buitengewoon voorzichtig te zijn met het wegwapperen van amendement 3.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, ik wil even snel iets zeggen over amendement 3. Er is voorgesteld een zin toe te voegen aan het eerste artikel. Ik zeg het in het Engels:
" to stimulate job-creation by facilitating and strengthening"
We kunnen dit artikel accepteren.
In het tweede artikel:
" A part of the programme should be devoted to the financing of SMEs in the third system, in particular in sectors such as public health, education and culture."
kunnen we dit amendement niet overnemen omdat, zoals ik zojuist aangaf, het programma in zijn geheel geen uitsluitend karakter heeft. Men kan dus niet bepaalde sectoren noemen of gedetailleerd beschrijven. Alle bedrijfssectoren zijn inbegrepen. Er is geen enkele reden om er één of twee met name te noemen.
In het derde artikel:
" In the implementation of the programme, priority shall be given to small enterprises with up to 100 employees."
kunnen we dit amendement accepteren, hoewel het idee al in amendement 2 geopperd is. Het is dus een beetje overbodig, maar we kunnen het accepteren.

Pronk
Ik heb uit het antwoord van de commissaris opgemaakt dat de Commissie van oordeel is dat het voorstel van de Commissie het in zijn huidige vorm mogelijk maakt financiële middelen uit te trekken voor acties die worden vermeld in de paragraaf die de commissaris niet wil opnemen in de rechtsgrondslag. Is het niet?

de Silguy
Ja, dat is zo.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Wereldtop Sociale Ontwikkeling: follow-up
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0105/98) van mevrouw Schörling, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de mededeling van de Commissie "Wereldtop Sociale Ontwikkeling: follow-up Europese Unie" (COM(96)0724 - C4-0142/97).

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, zoals u al zei, gaat dit verslag over de mededeling van de Commissie over de Wereldtop Sociale Ontwikkeling in Kopenhagen in 1995, waar staatshoofden en regeringsleiders van 117 staten en van de EU de Verklaring van Kopenhagen hebben ondertekend. Zij werden het daar eens over de belangrijkste doelstellingen waaraan men gezamenlijk zou werken, namelijk de bestrijding van de armoede, het vergroten van de werkgelegenheid en het bevorderen van veilige en rechtvaardige samenlevingen.
Over ruim een maand heeft het Economisch en Sociaal Comité van de VN een vergadering in New York, waar over de uitvoering en de follow-up van de Wereldtop van Kopenhagen zal worden gesproken. Het is daarom extra belangrijk dat wij van het Europees Parlement via dit verslag onze standpunten kenbaar kunnen maken voordat deze vergadering plaatsvindt. Zoals wij weten, zal in het jaar 2000 een algemene vergadering over deze vraagstukken worden gehouden. Dat is het moment om te laten zien welke uitvoering men aan de afspraken heeft gegeven. Ik ben dan ook blij met deze mededeling van de Commissie, en ik vind het een goede zaak dat wij in de gelegenheid zijn geweest deze in aanwezigheid van de Commissie in de parlementaire commissie te bespreken. Ik wil graag mijn collega's van de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid bedanken voor onze goede samenwerking en voor hun waardevolle bijdragen. Tegelijkertijd betreur ik het dat het advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking voor mij helaas een beetje te laat is gekomen om iets van dit advies mee te nemen. Ik denk echter dat de meeste standpunten van deze commissie desondanks in het verslag zijn gehonoreerd.
Verder wil ik opmerken dat de hoofdverantwoordelijkheid voor de invoering van de maatregelen in eerste instantie bij de lidstaten ligt. De EU heeft echter in haar beleid en bij haar optreden in internationaal verband vanzelfsprekend een zeer speciale verantwoordelijkheid. Dat geldt wellicht voor de negatieve ecologische en sociale gevolgen die de interne markt met zich meebrengt. Dat geldt misschien voor bijvoorbeeld de gevolgen van de EMU voor de werkgelegenheid en de bezuinigingen in de overheidssector, de economische convergentie zonder sociale criteria, en het geldt wellicht voor de rol van de EU als hulpverlener.
Als ik lees waartoe men zich met de Verklaring van Kopenhagen heeft verplicht, ben ik op zijn zachtst gezegd een beetje verbaasd dat de Commissie al op de eerste bladzijde van de samenvatting schrijft dat men zowel op nationaal als communautair niveau een beleid voert dat beantwoordt aan de verplichtingen uit de Verklaring van Kopenhagen. Ik moet dan zeggen: hoe kan men sociale problemen en milieuproblemen oplossen als men zijn ogen, in ieder geval één oog, voor de werkelijkheid sluit? Als men bedenkt hoeveel werklozen, hoeveel armen wij op het ogenblik binnen de EU tellen, denk ik dat het een beetje bespottelijk is om te zeggen dat ons beleid zo geslaagd is. Bovendien staat er geen letter in over het armoedeprogramma, dat nog niet door de Raad aangenomen is.
Verder zoek ik tevergeefs naar een strategie van de Commissie om de ondertekenaars van de Verklaring van Kopenhagen aan te sporen concrete doelstellingen voor de sociale ontwikkeling vast te stellen en de burgers te betrekken bij het nemen van besluiten en het stellen van prioriteiten inzake te nemen maatregelen. Het is een goede zaak dat hier een passage aan is gewijd, maar helaas zijn er maar acht regels tekst die specifiek gaan over de vraag hoe men het debat kan uitbreiden en hoe men de burgermaatschappij daarbij kan betrekken. Dat men de burgermaatschappij erbij betrekt, is toch wel fundamenteel voor het welslagen van beleid; dat geldt niet alleen op EU-niveau, maar natuurlijk ook op internationaal niveau. In de ontwikkelingslanden moet een heel ander soort partnerschap en samenwerking met de inheemse bevolking tot stand komen. Wij moeten de oude gever/ontvanger-gedachte vervangen door het idee dat wij gemeenschappelijk de toekomstige wereldproblemen moeten oplossen.
Teleurstellend aan het resultaat van de Top van Kopenhagen is dat er onvoldoende nadruk op de noodzaak van schuldenverlichting voor de arme landen is gelegd en dat men er niet in geslaagd is zijn houding te bepalen ten opzichte van de financiële markten en de handel op de wereldmarkt. De rijke landen moeten toch ooit het initiatief nemen om het steeds breder worden van de kloof tussen rijk en arm tegen te gaan. De laatste jaren is de totale hulp tot het laagste niveau van de moderne tijd gezonken. Daarom is er mij veel aan gelegen dat wij werkelijk onze steun geven aan paragraaf 14, inzake een wereldwijde belasting op internationale valutaspeculatie, zoals voorgesteld door de Nobelprijswinnaar James Tobin, inhoudende dat de inkomsten naar een fonds zullen gaan dat beheerd wordt door het Economisch en Sociaal Comité van de VN. Ik vind het op zijn plaats dat wij met zo'n fonds akkoord gaan en dat wij er in dit Parlement nogmaals aan herinneren dat het tijd wordt dat de rijke wereld daadwerkelijk een flinke stap in de goede richting zet.

Schmidbauer
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Schörling heeft een uitstekend verslag voorgelegd. Namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten wil ik haar verslag ondersteunen, want de lacunes in de mededeling van de Commissie over de follow-up van de Wereldtop Sociale Ontwikkeling zijn duidelijk. De Commissie beweert - mevrouw Schörling heeft dit zojuist ook nog bevestigd - dat het beleid van de EU en de EU-lidstaten altijd al afgestemd is geweest op de verplichtingen van Kopenhagen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de voorstellen voor initiatieven binnen de EU zo schamel zijn uitgevallen.
Het is ongetwijfeld juist dat de EU de strijd tegen de werkloosheid, sociale integratie in de positieve zin van het woord en de bestrijding van armoede in theorie voorstaat. Maar als het op daden aankomt, komt zij niet verder dan vage verklaringen. Wij verlangen dat de bestrijding van armoede en uitsluiting voor de EU absolute prioriteit heeft. Daarom moeten er in het kader van het Europees Sociaal Fonds maatregelen worden genomen. Al jarenlang ligt het programma ter bestrijding van de armoede in de ijskast, omdat de Duitse regering tegen het EU-initiatief is.
Deze Duitse blokkade moet opengebroken worden. Wij verzoeken de Commissie dringend om een interpretatie van het nieuwe artikel in het Verdrag van Amsterdam dat gericht is tegen sociale uitsluiting, dat wil zeggen we hebben een definitie nodig van de juridische instrumenten om na ratificatie van het Verdrag van Amsterdam maatregelen te kunnen nemen ten behoeve van langdurig werklozen, armen, gehandicapten en ouderen.
De prioriteiten op internationaal niveau krijgen in het Commissievoorstel aanzienlijk meer aandacht. Nu is het beleid van de EU op het gebied van de ontwikkelingssamenwerking inderdaad gericht op armoedebestrijding. We hebben steeds opnieuw bevestigd dat we programma's willen voor vermindering van de schuldenlast, dat we de verplichting om 0, 7 % van het bruto nationaal product te bestemmen voor ontwikkelingssamenwerking willen nakomen, dat de IAO-normen voor de fundamentele arbeidsvoorschriften en de diverse VN-conventies inzake de bescherming van de mensenrechten en van het kind moeten worden nageleefd.
We hebben evenwel ook het verzoek tot invoering van een wereldwijde belasting op valutaspeculatie, de zogenaamde Tobinheffing, al de nodige kracht bijgezet door middel van een resolutie voor de Top van Kopenhagen. Het is ongetwijfeld zinvol de financiële middelen die hierdoor worden verkregen voor een fonds ter vermindering van de schuldenlast van de armste landen te gebruiken. Mijn fractie kan daarom amendement 10 van de Fractie van de Europese Volkspartij niet goedkeuren, want wij zijn van mening dat deze heffing er moet komen.

Pronk
Voorzitter, ik val hier in voor mevrouw Glase die dit dossier voor onze fractie behandeld heeft en ook in de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid heeft voorbereid maar die helaas wegens ziekte hier niet aanwezig kan zijn.
Voorzitter, wij hebben hier te maken met een goede mededeling van de Europese Commissie. Ik zou commissaris Flynn die hier ook aanwezig is daar van harte voor willen bedanken en ik ben eigenlijk van oordeel dat wat er in die mededeling staat, dat dat op zichzelf ook heel goed is en dat dat probeert een aantal van de zaken die op het bord van de Europese Unie gekomen zijn op te lossen. Er zitten ook in het advies van mevrouw Schörling die ik ook als rapporteur wil bedanken voor datgene wat ze heeft opgeschreven nog een aantal nuttige en ook belangrijke aanvullingen.
Maar Voorzitter, dan houdt het wel op. Ik had eigenlijk gehoopt dat we dichter gebleven waren bij datgene wat de Commissie ons als mededeling gegeven had en niet te ver waren gegaan. Want nu krijgen we te maken met een merkwaardige situatie. Wij hebben mevrouw Schörling, een vertegenwoordigster van een land, Zweden, maar die daar dan een mening inneemt die nogal tegen de Europese Unie is. Dat is natuurlijk haar goed recht maar die mening houdt dan in dat het land zoveel mogelijk onafhankelijk moet blijven. Ook dat is haar goed recht. Maar nu krijgen we de merkwaardige situatie dat we in dit verslag een Tongue-tekst gaan invoeren, een zeer gecentraliseerde, geharmoniseerde soort maatregelen die inbreuk maken op de autonomie van de lidstaten om zelf op hun eigen wijze belasting te gaan heffen. Voorzitter, begrijpt u het, dan begrijp ik het. Zo kan dat nauwelijks verstaan worden. Men kan niet twee dingen tegelijk. Men kan niet én de Europese Unie bestrijden en tegelijkertijd allerlei maatregelen voorstellen die alleen maar leiden tot een harmonisatie die eigenlijk veel te ver gaat. En dat is een zeer groot probleem dat wij met dit verslag hebben. Ik hoor dat de socialistische fractie daar wat makkelijker overheen stapt dan wij - die aanvaarden dat -,maar wij kunnen dit natuurlijk onder geen enkel beding aanvaarden, Voorzitter. Mochten wij om wat voor reden dan ook hier het onderspit delven, dan kunnen wij dit advies niet ondersteunen, met name vanwege dit punt. Er zijn nog een paar andere punten waar we ook amendementen op hebben ingediend die proberen verbeteringen van het advies te geven. Maar het punt van de Tongue-tekst, Voorzitter, daarover valt niet te praten. Dan moeten we ons werkelijk helemaal omdraaien. Eigenlijk heeft mevrouw Schörling zichzelf al omgedraaid door dat hier voor te stellen vanuit haar achtergrond.

Lindqvist
Mijnheer de Voorzitter, een van de allerbelangrijkste taken die wij op nationaal, Europees en internationaal niveau hebben, is het bestrijden van armoede en uitsluiting en het bevorderen van een sociale, economische en duurzaam ecologische ontwikkeling. Dat moeten wij op EU-niveau doen, samen met onze lidstaten, die zich ook achter de Verklaring van Kopenhagen met haar tien uitvoerige, gedetailleerde eisen hebben geschaard.
Het Parlement steunt deze eisen eveneens en is verheugd over de mededeling van de Commissie over een meer gedetailleerde en concrete follow-up van de eisen van de Wereldtop. Een en ander gaat echter langzaam, en de eisen zijn te zwak. Ik vind dat de rapporteur op een zeer verdienstelijke wijze in haar verslag een voorstel formuleert dat verder gaat. De armoede moet met een combinatie van maatregelen worden bestreden. Er bestaat immers geen op zichzelf staande maatregel waarmee men deze strijd aankan, maar het zijn er meer, bijvoorbeeld op het gebied van handel, ondersteuning, solidariteitsinspanningen, een positieve economische ontwikkeling, werkgelegenheidsprogramma's, meer ondernemingen en gelijke kansen voor betaald werk en gezinsleven. Wij hebben nu prioriteit gegeven aan drie maatregelen op nationaal niveau en EU-niveau. Ten eerste: handel en verlaging van invoerrechten en heffingen. In dit verband heeft de EU een speciale verantwoordelijkheid. Ten tweede: gezamenlijke regelingen zoals het 20 %-20 %-initiatief, met ontwikkelingshulp plus sociale programma's in de begunstigde landen. Ten derde: sociale en ethische regelingen of bepalingen in de internationale handel, onder andere WHO-regels.
De liberale fractie steunt het verslag in grote lijnen. De meerderheid van de fractie is echter tegen een Tobin-heffing en wil het aantal verwijzingen naar ethische bepalingen in paragraaf 17 verminderen, dat wil zeggen dat men amendement 9 en 10 steunt. Persoonlijk heb ik geen bezwaren tegen een Tobin-heffing. Ik vind dat beide door de rapporteur voorgestelde eisen het proberen waard zijn, opdat we iets verder komen met de vereiste solidariteit en met de bestrijding van de armoede in de wereld.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, in de jongste studie van het verslag van de Verenigde Naties inzake menselijke ontwikkeling wordt armoede gedefinieerd als de ontzegging van kansen en keuzemogelijkheden die een menswaardig bestaan garanderen. Vast staat dat 1, 3 miljard mensen in armoede leeft en met minder dan 1 dollar per dag moet zien rond te komen. Er zijn 1 miljard analfabeten en meer dan 1 miljard mensen beschikt niet over drinkwater. Wij zijn niet alleen van mening dat de laatste jaren op dit vlak geen enkele vooruitgang is geboekt, maar volgens ons wijst er zelfs niets op dat de situatie zich stabiliseert; ze is ronduit verslechterd.
Uit het voornoemde verslag van de Verenigde Naties blijkt dat het aandeel in de wereldeconomie van de armste 20 % van de bevolking gedaald is van 2, 4 % in 1960 tot de huidige 1, 1 %. Terwijl de kloof tussen de rijkste 20 % en de armste 20 % in 1960 proportioneel als 30: 1 werd weergegeven, is deze verhouding in de afgelopen jaren opgelopen tot 78: 1. De toestand wordt er dus niet beter op en hij blijft ook niet stabiel: er tekent zich eerder een duidelijke achteruitgang af.
Met dit perspectief voor ogen gaan wij dan ook volledig akkoord met het verslag-Schörling, zelfs met de zo omstreden Tobin-heffing. Wij steunen bovenal de eis dat alle landen de resolutie van de Verenigde Naties moeten toepassen die voorschrijft dat 0, 7 % van het BNP voor ontwikkelingssamenwerking moet worden bestemd. In Europa zijn er slechts vier landen die aan deze resolutie voldoen.
De laatste tijd is er binnen de Unie geen stijging maar een daling van de ontwikkelingssteun waarneembaar. Dit jaar wordt daarvoor gemiddeld 0, 27 % van het BNP uitgetrokken. Wij vinden het derhalve hoogst noodzakelijk dat alle landen die nog niet aan de desbetreffende eis voldoen daar onverwijld verandering in brengen teneinde het op de Top van Kopenhagen afgesproken actieprogramma uit te voeren.
De studie van de Verenigde Naties bevat een bijzonder interessante zinsnede: " de globalisering van de economie gaat met rasse schreden voort zonder zich van kompas of kaart te bedienen en het enige resultaat van deze evolutie is dat een kleine minderheid van de wereldbevolking al maar machtiger wordt" . Het is hoog tijd dat er wordt ingegrepen. Zo dient onder meer het vierde programma ter bestrijding van de armoede te worden aangenomen; we weten echter niet waar dat momenteel is, maar het ondervindt blijkbaar moeilijkheden om aanvaard te worden. Er moeten maatregelen worden getroffen om te zorgen dat de 0, 7 %-norm kan worden afgedwongen; er moeten beslissingen worden genomen in verband met de kwijtschelding van de schuldenlast van de armste landen en natuurlijk moet de mogelijkheid overwogen worden een belasting zoals de Tobin-heffing, een wereldwijde belasting op valutaspeculatie, in te voeren. Een belasting van 0, 5 % op wisseloperaties is genoeg om de schulden van alle arme landen af te betalen.
Wij begrijpen dat het politiek rechts moeite kost dit voorstel te aanvaarden, maar als voornoemde beslissingen niet genomen worden kunnen wij vandaag nog uren doorpraten zonder ook maar iets tot het uitroeien van de armoede bij te dragen. En over tien jaar zal dit onderwerp hier opnieuw ter discussie staan en zullen wij het nog maar eens over al die miljoenen mensen hebben die dan nog steeds in dezelfde situatie verkeren.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, sociale gerechtigheid is, als ik mij goed herinner, het centrale begrip in de christelijke sociale leer. Ik ben van mening dat Plato volkomen gelijk had dat je geen gemeenschap kunt ontwikkelen zonder gerechtigheid. Wij bevinden ons inmiddels in een toestand van globalisering waarin we een wereldgemeenschap hebben, ook al gaan we daar misschien niet altijd even zorgvuldig mee om en zijn we ons daar niet altijd even goed van bewust.
Het is onchristelijk en bovendien onverstandig zich in deze situatie te posteren en te zeggen: dat zal de wereldmarkt wel regelen, de technologische ontwikkeling en de deregulering, die zich inderdaad voltrekken, zullen de problemen op de een of andere manier wel oplossen. Daarom kan ik me er eigenlijk alleen maar over verbazen dat de rechtse partijen in dit Huis zeggen: nee, dat kunnen we beslist niet, vooral omdat ik in herinnering wil brengen dat wij als Parlement voorafgaand aan Kopenhagen al met meerderheid van stemmen hebben besloten juist dit te doen, dit te verlangen. Het gaat erom of het ons lukt het proces van de VNTop aan te grijpen om daadwerkelijk van koers te veranderen en tegen de blinde globalisering en het ideologische globalisme in te gaan, of het ons daadwerkelijk lukt de weg in te slaan naar sociale gerechtigheid, ecologische duurzaamheid en democratische medezeggenschap, ook voor diegenen die in de armere landen leven.
De in Kopenhagen aangegane commitments moeten uitgevoerd worden. In dit opzicht heeft de Commissie een absoluut positieve rol gespeeld, maar mevrouw Schörling heeft naar ik meen in haar verslag terecht aangegeven dat er nog wel het een en ander te doen is. In deze zin willen we de Commissie aanmoedigen, waarbij we zonder meer waardering hebben voor het werk dat ze verricht, maar haar ook tot spoed manen en haar vooruithelpen, want het gaat om een besluit dat de toekomst van onze planeet betreft.

Papakyriazis
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik heb het gevoel dat dit debat een soort test is voor de Europese Unie. Er gaat bijna geen dag voorbij of wij spreken over mondialisering, over de mondiale samenleving, over het grote dorp dat de wereld aan het worden is. Daarom is het hoog tijd dat wij onze woorden inhoud geven en uitleggen wat wij daarmee bedoelen. Valt onder hetgeen wij mondialisering noemen ook solidariteit op wereldvlak? Misschien moeten wij als Europese Unie hier de klemtoon op leggen. De mondialisering heeft talrijke facetten en een van belangrijkste facetten is de mondialisering van de solidariteit. Het grote debat dat met deze Wereldtop in letterlijk heel de wereld op gang werd gebracht, is voor de Europese Unie een gelegenheid om een standpunt te bepalen ten aanzien van de verschillende vraagstukken. De Europese Unie eist terecht dat zij een rol krijgt in de mondiale samenleving. Zij moet echter met haar eigen voorbeeld concreet aantonen wat zij kan en doet. Het vierde programma voor de bestrijding van de armoede is wat dat betreft een regelrechte toetssteen. Wij zullen naar dit programma worden beoordeeld. Ik pretendeer niet te zeggen dat met dit programma de armoede uitgeroeid kan worden. Wel kunnen wij daarmee in eerste instantie onszelf, maar ook de mondiale samenleving laten zien wat de Europese Unie zegt en doet. Het voorbeeld dat mevrouw Schörling in haar uitstekende verslag geeft, verdient navolging. Aan de hand van dergelijke voorbeelden kan de Europese Unie laten zien wat zij is. Mijnheer de commissaris, mijns inziens is dit een buitenkansje voor de Europese Unie. Het Parlement zal hier alle steun aan verlenen. Ik hoop dan ook dat dit verslag morgen met algemene stemmen zal worden aangenomen, dat iedereen blijk zal geven van grootmoedigheid en elke boekhoudersmentaliteit thuis laat. Dan zal het Europees Parlement de Europese Unie een hart onder de riem kunnen steken op dit historisch zeer belangrijke moment.

Amadeo
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn van mening dat de economische en sociale ontwikkeling geen vaag of los begrip is maar hand in hand moet gaan met basisbegrippen als vrede, veiligheid, milieubehoud en, niet in de laatste plaats, respect voor de mensenrechten. De Werkgelegenheidstop van Luxemburg heeft niet alleen naar manieren gezocht om de gevolgen van de mondialisering van de economie op te vangen, maar heeft tevens benadrukt dat er een geschikt beleid moet worden ontwikkeld om onder meer de strijd aan te binden met sociale uitsluiting en de daarmee gepaard gaande verpaupering.
Wij steunen het voorstel van de Commissie waarin gepleit wordt voor ratificatie door de lidstaten van de Conventie van de Verenigde Naties over de situatie van migrerende werknemers en hun gezinnen. Waar wij echter ook de nadruk op willen leggen, is dat er emigranten zijn afkomstig uit communautaire landen, die nog niet volledig aanspraak kunnen doen gelden op de basisrechten, ondanks dat deze rechten als het ware het visitekaartje van de Unie vormen. Veel emigranten zitten nog in een situatie van heuse uitsluiting, en het wordt onderhand tijd dat daar een eind aan gemaakt wordt. Ikzelf denk aan de ruim 5 miljoen Italiaanse werknemers in de wereld die nog steeds hun fundamentele stemrecht niet mogen uitoefenen.

Burenstam Linder
Mijnheer de Voorzitter, armoede kan vooral worden bestreden met economische groei, stijging van het reële inkomen en toename van de belastinggrondslagen. Economische groei is gebaseerd op technologische ontwikkeling, vooral op het gebied van energie- en grondstoffenbesparing, en biedt daarmee tevens nieuwe mogelijkheden voor milieuvriendelijke groei.
De leden van de Zweedse partij Miljöpartiet, in elk geval diegenen onder hen die economische groei als iets verwerpelijks en technologische ontwikkeling als een bedreiging beschouwen, kunnen zich alleen nog maar vastklampen aan de gedachte dat men armoede kan uitroeien door verklaringen, conferenties, resoluties en verdragen. Het verslag-Schörling draagt het stempel van deze gedachte. In het verslag staat geen woord over economische groei als voorwaarde voor economische verbetering. Het streven van de rapporteur is prijzenswaardig, maar deze wijze om het probleem aan te pakken is riskant, en wel speciaal omdat bij het grote publiek verwachtingen worden gewekt die zullen uitdraaien op een grote teleurstelling over inhoudsloze verplichtingen en tot niets leidende uitspraken.
In paragraaf 14 dringt mevrouw Schörling er bij de Commissie op aan dat deze het initiatief neemt tot een wereldwijde belasting op internationale valutaspeculatie. Het is verbazingwekkend dat een vertegenwoordiger van een partij die van mening is dat haar eigen land uit de Europese Unie moet stappen, voorstelt dat de EU zo'n gigantisch en bureaucratisch project start als een belasting op alle valutatransacties. Dat een bekende econoom in het verleden over een dergelijk systeem heeft gesproken, is geen garantie voor de politieke wijsheid van deze gedachte, behalve voor degene die een overdreven eerbied heeft voor het spel met de werkelijkheid van een progressief theoreticus.
Het voorstel is ook een voorbeeld van een gemeenschappelijk financieel beleid waar de rapporteur in ander verband tegen is. Als men tegen valutaspeculatie is, moet men in elk geval actief de EMU steunen, want als deze muntunie op 1 januari 1999 wordt geschapen, zal de gelegenheid voor valutaspeculatie tussen de elf lidstaten verdwijnen. Aangezien mevrouw Schörling tegenstander is van de EMU, wordt deze gedachte echter niet in het verslag vermeld.

Pailler
Mijnheer de Voorzitter, het zou mooi zijn als mijnheer Burenstam Linder ons ook het bewijs levert dat de monetaire unie ons datgene zal bieden wat alle andere verplichtingen ons geboden hebben.
De Sociale Top van Kopenhagen eindigde in maart 1995 met het aangaan van tien verplichtingen, die als belangrijkste doelstellingen de armoedebestrijding, de ondersteuning van volledige werkgelegenheid en de sociale integratie hadden. De inkt van de handtekeningen onder de verklaring was nog maar nauwelijks opgedroogd toen de OESO-landen de onderhandelingen openden over de MOI, die een schril contrast vormt met de verplichtingen van Kopenhagen. In de geheime besprekingen hebben de MOI-onderhandelaars, die alleen maar oog en oor hadden voor de wensen van de multinationale ondernemingen, geen rekening gehouden met de juridische, politieke en morele verplichtingen waarmee ze hebben ingestemd op de VN-Conferentie of binnen de IAO. Ze zijn hierover zojuist flink door het Europees Parlement op de vingers getikt.
Bij de follow-up van de Top van Kopenhagen moeten de negatieve tendensen van de huidige economisch en sociaal organisatiestructuur opnieuw aan de kaak worden gesteld en de overheersing van menselijke activiteiten door de financiële markten aan banden worden gelegd, aangezien ze de ontwikkeling van deze activiteiten in de weg staan. Dit laatste is overigens ook terug te vinden in het verslag over de resolutie over de mensenrechten dat op 17 februari in dit Parlement werd aangenomen. Dit verslag beschouwt armoede en werkloosheid als een aanslag op de mensenrechten.
We staan ook achter het principe van de Tobin-heffing en we zijn blij dat mevrouw Schörling doortastend optreedt, in tegenstelling tot onze collega's van de Fractie van de Europese Volkspartij. We hebben deze heffing vaak binnen onze fractie geëist. De regeringen van de lidstaten hebben nu iets beters te doen dan geheime onderhandelingen voeren om aan de belangen van een aantal investeerders tegemoet te komen. Aangezien ze zich hiertoe verplicht hebben, moeten ze de besluiten die genomen zijn op de Sociale Top van Kopenhagen uitvoeren door daadkrachtige maatregelen te nemen in de strijd tegen de werkloosheid en armoede. En dat loopt in de cijfers, mijnheer Burenstam Linder!

Lannoye
Mijnheer de Voorzitter, ik zou allereerst, net als veel van mijn collega's, mijn grote waardering willen uiten voor het verslag van mevrouw Schörling, dat door onze fractie unaniem zal worden gesteund. We willen immers dat de Tobin- heffing wordt aangenomen. Ik heb het protest van de Fractie van de Europese Volkspartij gehoord en ik zou graag willen weten of de PPE zich even terughoudend opstelt jegens internationale instellingen zoals het IMF, die vooral op monetair gebied actief zijn. Het lijkt alsof de conservatieven zich veel minder gereserveerd tonen jegens deze internationale instellingen.
Graag zou ik een gedachte willen uiten die ik van groot belang acht. De Top van Kopenhagen is een belangrijke top, die werd afgesloten met tien belangrijke verplichtingen die door zowel de afzonderlijke lidstaten van de Europese Unie als de Europese Unie zelf zijn ondertekend. Maar het gaat nogmaals om niet-bindende verplichtingen. Welnu, ook al zitten we nu economisch of commercieel vast aan bindende verplichtingen - ik denk aan de Wereldhandelsorganisatie die als enige mondiale instelling beschikt over een supranationale macht, waar arbitrage kan plaatsvinden op een niveau dat boven de lidstaten of de Europese Unie uitgaat - dit geldt niet voor sociale of milieukwesties. De tien verplichtingen zullen regelmatig zorgen voor verslagen en beloften, maar deze zullen slechts gedeeltelijk worden gerealiseerd. We moeten deze onevenwichtige situatie bestrijden. Ik ben er een sterk voorstander van dat de Europese Commissie en de Europese Unie zich met dit probleem gaan bezighouden en ernaar handelen zodat, parallel aan de instellingen die op commercieel gebied actief zijn, andere supranationale instellingen werkzaam kunnen worden op het gebied van milieu en sociale aangelegenheden. Wat doen de Commissie en de Europese Unie nu? Ze onderhandelen over een multilaterale overeenkomst inzake investeringen, wat hier lijnrecht tegenover staat en in het straatje past van de Wereldhandelsorganisatie; daardoor wordt ook het beleid versterkt om de lidstaten op sociaal gebied vleugellam te maken. Hieruit blijkt een schizofreen gedrag. We hadden nog maar net een kritische resolutie hiertoe aangenomen toen de heer Brittan en zijn collega's triomfantelijk aankondigden dat ze in de startblokken stonden om met de Verenigde Staten over een nieuwe overeenkomst te gaan praten. En ook deze overeenkomst gaat die richting in. Ik geloof dat het nu genoeg is geweest en dat we als Parlement de trots moeten hebben om ons veel veeleisender op te stellen jegens een Commissie die in de verste verte geen rekening houdt met wat wij haar te zeggen hebben.

Flynn
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur, mevrouw Schörling, en al haar collega's die een bijdrage geleverd hebben, danken. Wij juichen de resolutie van het Parlement toe, die zowel op het niveau van de Europese Unie als op internationaal niveau een aantal concrete prioriteiten aanduidt als follow-up van de Verklaring en het actieprogramma van Kopenhagen. De Commissie deelt grotendeels deze bekommering. De Top van Kopenhagen heeft de regeringen, de Gemeenschap, de NGO's, de VN-organen en vele andere organisaties een sterke prikkel gegeven om hun acties op het vlak van sociale en menselijke ontwikkeling te vormen en te versterken. Er is natuurlijk nog veel werk aan de winkel, maar sinds de Top van Kopenhagen zijn heel wat acties op gang gebracht en daarover willen wij het hier hebben.
Ik wil toch even de volgende specifieke opmerkingen maken, met name inzake de paragrafen 2 en 4 betreffende de mensgerichte aanpak en het milieu. Ik wil de Vergadering eraan herinneren dat de Commissie hier niet gewacht heeft op de aanbevelingen van Kopenhagen om een mensgerichte en milieubewuste benadering van de ontwikkelingssamenwerking te volgen. In de verordening van de Raad inzake de samenwerking met de landen van Azië en Latijns-Amerika van 1992 wordt al gezegd dat "het communautaire beleid op het vlak van ontwikkelingssamenwerking menselijke ontwikkeling tot doel moet hebben. De menselijke dimensie van de ontwikkeling dient op alle actieterreinen aanwezig te zijn" . In dezelfde verordening wordt in verband met het milieu gesteld dat "bescherming van het milieu en natuurlijke hulpbronnen, alsmede duurzame ontwikkeling prioriteiten op lange termijn moeten zijn" . Deze inspanningen worden versterkt door de verklaring en worden bijgevolg voortgezet.
Dit alles stemt zonder meer overeen met artikel 130 U van het Verdrag van Maastricht, dat bepaalt dat het beleid van de Gemeenschap gericht is op de bevordering van duurzame economische en sociale ontwikkeling, de strijd tegen de armoede in de ontwikkelingslanden en eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden. De Gemeenschap heeft zich bovendien verbonden tot de tenuitvoerlegging van de nieuwe strategie voor ontwikkelingssamenwerking voor de 21ste eeuw die de commissie ontwikkelingshulp van de OESO in 1996 voorgesteld en goedgekeurd heeft en die met name de nadruk legt op een mensgerichte ontwikkeling. Ik wil het ook even hebben over paragraaf 5, de strijd tegen de armoede, aangezien bijna alle sprekers het hier vandaag over gehad hebben. Wij zijn het er inderdaad mee eens dat de strijd tegen de armoede en sociale uitsluiting een absolute prioriteit voor de Europese Unie moet zijn, aangezien dit ernstige problemen blijven voor zo vele van onze Europese burgers.
Het belangrijkste instrument waarover de Europese Unie in de strijd tegen uitsluiting op de arbeidsmarkt beschikt, is het communautaire werkgelegenheidsinitiatief INTEGRA in het kader van de structuurfondsen. INTEGRA heeft tot doel maatregelen te nemen om de toegang tot de arbeidsmarkt en de inzetbaarheid van degenen die hiervan uitgesloten worden, te verbeteren. Na twee fasen voor de selectie van projecten, een in 1995 en een in 1997, zijn 1600 INTEGRA-projecten geselecteerd. De bestrijding en de preventie van werkloosheid en uitsluiting vormen een van de hoofddoelstellingen van de ingediende voorstellen voor de nieuwe structuurfondsen. Er zij ook gewezen op paragraaf 6, die de juridische instrumenten om armoede en uitsluiting te bestrijden betreft.
Het Verdrag van Amsterdam zal na ratificatie nieuwe rechtsgronden voor acties op communautair niveau ter bestrijding van uitsluiting creëren, die een aanvulling kunnen zijn op de huidige acties, die voornamelijk op de arbeidsmarkt gericht zijn. De Commissie zal met alle betrokkenen en in het bijzonder met de NGO's bespreken hoe dit het beste benut kan worden. Mevrouw Schmidbauer noemde dit een absolute prioriteit en ik ben het volmondig eens met wat zij hierover zei. De Commissie is ook actief betrokken bij het werk van DAC om de coördinatie en de samenhang tussen de donoren te versterken, alsook bij het werk in de commissie voor sociale ontwikkeling van het Economisch en Sociaal Comité van de Verenigde Naties en een aantal andere multilaterale organisaties en instellingen.
Er is verwezen naar de verlichting van de schuldenlast. Dat is paragraaf 12 in het document en de Commissie heeft het in 1996 gelanceerde initiatief van de Wereldbank en het IMF voor arme landen met omvangrijke schulden enorm gesteund en heeft nieuwe maatregelen op het niveau van de Europese Gemeenschap voorgesteld om de schuldenlast van deze landen te verlichten.
De Commissie maakt zich met name in het licht van de financiële crisis in Azië grote zorgen over de mogelijke instabiliteit op de internationale financiële markten en de schade die hierdoor kan worden aangericht. Zij is van oordeel dat voorstellen als de Tobin-heffing de moeite van het bestuderen waard zijn. Ik heb gemerkt dat mevrouw Schörling, de heer Pronk, de heer Lindqvist en een aantal andere leden van mening verschillen over deze concrete kwestie. Er zijn een aantal meningsverschillen, maar het loont ongetwijfeld de moeite na te gaan waarover het gaat. Wat arbeidsnormen betreft, hecht de Commissie heel veel belang aan fundamentele arbeidsnormen en hun wereldwijde toepassing.
Wij zijn ervan overtuigd dat de steun van de publieke opinie voor een verdere liberalisering van de handel in gevaar komt als wij niets kunnen doen aan de bezorgdheid van de publieke opinie over deze belangrijke kwestie. In ons nieuw schema van algemene preferenties worden speciale aanmoedigingsregelingen vastgesteld die op 1 januari 1998 van start gegaan zijn in de vorm van bijkomende preferenties die kunnen worden toegekend aan landen die deze fundamentele arbeidsnormen toepassen.
Op 29 oktober 1997 nam de Commissie een voorstel aan om in het SAP een sociale clausule op te nemen inzake de naleving van de IAO-overeenkomsten betreffende kinderarbeid en vrijheid van vereniging, het recht zich te organiseren en collectieve onderhandelingen te voeren, alsook een milieuclausule inzake het duurzaam beheer van de tropische wouden zoals bepaald door de Internationale Organisatie voor tropisch hout, teneinde ervoor te zorgen dat deze buitengewone aanmoedigingsmaatregelen daadwerkelijk vruchten afwerpen. In het voorstel voor een verordening worden de methoden voor het toezicht op de toepassing vastgelegd.
Tenslotte staat de Commissie volledig achter het huidige IAO-voorstel voor een verklaring inzake de fundamentele rechten van de werknemers en is zij het er in het bijzonder mee eens dat een mechanisme moet worden ingesteld om deze rechten te waarborgen. Ik heb nog een laatste opmerking in verband met de samenwerking met de niet-gouvernementele organisaties. De Commissie waardeert ten zeerste de bijdrage van NGO's en burgerverenigingen aan het ontwikkelingsproces en zet het lopende programma voor steun en samenwerking voort.
De heer Wolf en de heer Amadeo hebben een heel belangrijke opmerking over sociale rechtvaardigheid gemaakt en hebben gezegd dat die niet alleen nodig is in de Europese Unie, maar ook in de internationale economie. Ik deel hun standpunt en, zoals u weet, zeg ik al jaren dat het niet louter om economische ontwikkeling gaat. Dit moet samengaan met en gekoppeld worden aan de sociale dimensie. Dat is belangrijk voor de Unie, maar het is even belangrijk voor de mondiale economie van de toekomst.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Bepaalde soorten van steunmaatregelen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0100/98) van mevrouw Berès, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad betreffende de toepassing van de artikelen 92 en 93 van het EG-Verdrag op bepaalde soorten van steunmaatregelen (COM(97)0396 - C4-0512/97-97/0203(CNS)).

Berès
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het voorstel van de Commissie waarover wij in een lezing zijn geraadpleegd gaat over een verordening waarmee de Commissie individuele vrijstellingsregelingen kan aannemen inzake de verplichting tot aanmelding vooraf voor bepaalde categorieën horizontale overheidssteun. Deze categorieën vormen samen 83 % van de totale overheidssteun in Europa.
Dit is de eerste keer dat daadwerkelijk gebruik wordt gemaakt van artikel 94 van het Verdrag. Met dit instrument kan de Commissie, die veel ervaring op dit gebied heeft opgedaan, een aantal steuncategorieën vrijstellen van de aanmeldingsprocedure. De Commissie wil hiertoe een procedure ontwikkelen die vergelijkbaar is met de procedure die wordt toegepast voor de controle op bedrijfsconcentraties. Deze procedure is gebaseerd op variabele interventiedrempels, deelname van derden aan het onderzoek en de oprichting van een adviescommissie.
We kunnen ons geheel scharen achter de benaderingswijze van de Commissie, die zo haar aandacht wil concentreren op die gevallen van overheidssteun die werkelijk onderzocht moeten worden en sneller steun wil verlenen aan gevallen waarin de goedkeuring niet omstreden is. De noodzaak voor deze benaderingswijze neemt toe nu onze lidstaten de euro gaan invoeren, als gevolg waarvan gebieden waar oneerlijke praktijken worden toegepast van een oneerlijk concurrentievoordeel zouden kunnen profiteren.
De steunmaatregelen waarover het in deze verordening gaat komen ten goede van het MKB en worden snel afgehandeld. In deze sector is steun doeltreffender naarmate ze sneller toegekend wordt. Ze komt ten goede van onderzoek en ontwikkeling, milieubescherming en werkgelegenheid en opleiding. Vrijstelling voor het aanmelden van steun ten behoeve van werkgelegenheid en opleiding moet als instrument dienen voor een optimale tenuitvoerlegging van de conclusies van de Top van Luxemburg.
De lokale overheidsdiensten moeten volgens ons worden gevoegd bij de steuncategorieën die voor vrijstelling in aanmerking komen. Deze overheidsdiensten hebben nauwelijks invloed op de mededingingsvoorwaarden, maar wel een grote invloed op de economische en sociale samenhang binnen de Unie.
In het voorstel van de Commissie staat ook dat ze een regeling kan opstellen die vrijstelling van de aanmeldingsplicht toestaat voor steun die onder een bepaalde drempel valt. Het gaat hier in feite om het invoeren van een rechtsgrondslag voor een allang bestaande situatie. We kunnen ons hier alleen maar om verheugen, maar moeten tegelijkertijd toegeven dat de invloed van deze regeling zal variëren al naar gelang de afzonderlijke lidstaten er meer of minder gebruik van zullen maken.
Uw rapporteur zou vier algemene opmerkingen willen maken. De eerste gaat over de algemene lijn die de Commissie volgt op het gebied waarop het verslag betrekking heeft, met als doel een ongedifferentieerde vermindering van overheidssteun in de Europese Unie. Een dergelijk a priori ingenomen standpunt kan namelijk een belemmering vormen voor de verwezenlijking van de volgende twee fundamentele doelstellingen: het versterken van het industriebeleid en het streven naar een grotere doeltreffendheid van de overheidsuitgaven. Met andere woorden, is het in dezen niet beter voorrang te geven aan een kwalitatieve benadering boven de strikt kwantitatieve aanpak die de Commissie lijkt voor te stellen?
De Unie moet denken aan een positieve benadering van de steun, of het nu gaat om overheidssteun of steun van de Unie. Deze steun wordt een doeltreffend en gerechtvaardigd instrument van een op vernieuwing gericht industriebeleid, waarbij met name gekeken wordt naar de hulp die in het kader van het EGKS-Verdrag is verstrekt. De manier waarop de Unie de overheidssteun benadert als instrument voor de politieke economie moet worden uitgebreid en uitgelegd. Bij de beoordeling of de steunmaatregelen verenigbaar zijn met de regels van de interne markt moet rekening worden gehouden met de algemene doelstellingen van het communautaire beleid inzake de concurrentiepositie van onze industrieën en de economische en sociale samenhang binnen de Unie, maar ook met de werkwijze van onze belangrijkste concurrenten op de wereldmarkt.
De tweede algemene opmerking: we moeten oppassen dat we ons niet in de doelstelling vergissen met betrekking tot de wijze waarop we de controle over deze steun uitvoeren. Het voorstel van de Commissie kan leiden tot twee soorten reacties. De Commissie vraagt om meer bevoegdheden of de Commissie gaat ermee akkoord dat de bevoegdheid waarover ze reeds beschikt aan reglementering wordt onderworpen. Het is duidelijk dat de tweede benadering moet prevaleren. We geven geen volmacht aan de Commissie maar een controlebevoegdheid a posteriori. Dit gezegd hebbende, denk ik dat we ervoor moeten waken het accent niet te zeer te leggen op de openbaarheidsvereisten met betrekking tot de wijze waarop deze controle wordt uitgevoerd. Hiermee lopen we het risico dat de controle wordt bemoeilijkt en juridische procedures worden vermenigvuldigd, hetgeen ten koste gaat van de rechtszekerheid van de ondernemingen. Het zou paradoxaal zijn dat we voor deze steun, die a priori geen probleem vormt, eindigen met een grotere informatieplicht dan die welke geldt voor de meer omvangrijke steunaanvragen.
De derde opmerking heeft betrekking op het belang van de voorstellen van de Commissie met betrekking tot de wijze waarop artikel 93 van het Verdrag wordt toegepast. We kunnen hier op terugkomen wanneer we, in dit Parlement, de procedures voor de steun zullen onderzoeken.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou een laatste opmerking willen maken over de plaats van ons Parlement in de uitvoering van de machtigingsverordeningen die door de Commissie worden voorgesteld. In onze amendementen vragen we in deze procedure te worden betrokken. Ik denk dat dit belangrijk is en ik hoop dat de Commissie zich achter onze voorstellen zal scharen. We vragen ook om een grotere toepasbaarheid van de vrijstellingsverordening en we wensen een herziening van deze verordening na drie jaar, en niet na vijf jaar.

Wibe
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur bedanken voor haar meer dan uitstekende verslag; ik ben het met al haar voorstellen en conclusies eens. Speciaal wil ik met nadruk wijzen op een amendement dat geen meerderheid kreeg in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, namelijk amendement 11, waarin wordt voorgesteld ook groepsvrijstellingen te verlenen aan plaatselijke en overheidsbedrijven. Ik geloof dat een dergelijke aantekening noodzakelijk is. Ik kan u zeggen dat wij in Zweden in het hele land een groot aantal ondernemingen kennen waar gehandicapten te werk zijn gesteld. Ik geloof dat er in Zweden tussen de 30.000 en 40.000 van dat soort bedrijven zijn, die hun producten op de vrije markt verkopen en dus concurreren met gewone bedrijven, maar die subsidie krijgen voor vrijwel alle loonkosten. Het spreekt vanzelf dat deze bedrijven een zeer grote overheidssubsidie krijgen, maar het is tegelijkertijd ook duidelijk dat ze een ongelooflijk grote bijdrage aan de maatschappij leveren. Het is volgens mij zeer belangrijk dat wij vastleggen dat dit soort bedrijven valt onder de groep waarvoor uitzonderingen wordt gemaakt.
In hetzelfde amendement 11 laat de rapporteur twee van de door de Commissie voorgestelde categorieën weg, namelijk exportkredieten en exportkredietverzekeringen. Ik vind wat de rapporteur voorstelt een goed idee, omdat het te betwijfelen valt of exportkredieten en exportkredietverzekeringen werkelijk vormen van steun zijn die onder artikel 92 vallen en of ze hier thuishoren.
Verder wil ik nog iets zeggen over een punt waarover wij, de rapporteur en ik, van mening verschillen, namelijk de houding tegenover overheidssteun in het algemeen. Ik heb vaak de indruk dat men in dit Parlement vindt dat overheidssteun erop neerkomt dat een land als het ware werkgelegenheid steelt, maar dat is maar één kant van de zaak. Als de VS bijvoorbeeld hun uitvoer van auto's zouden subsidiëren, betekent dat immers vooral dat Europa goedkopere auto's uit de VS krijgt, dat wil zeggen dat de Europese consumenten daaraan verdienen. Er is in dit verband geen verschil tussen overheidssteun en bijvoorbeeld de verlaging van de lonen van Amerikaanse arbeiders in de auto-industrie. Zo ligt het ook elders. Als men bijvoorbeeld in Spanje de wijnexport naar Zweden wil subsidiëren, betekent dat alleen maar dat de Zweedse consumenten goedkopere wijn krijgen. Ik zie eigenlijk niet wat voor grote schade hiermee wordt aangericht.
De rapporteur wijst erop dat de overheidssteun 1, 7 procent van het BBP in de Gemeenschap uitmaakt. Dat lijkt misschien een groot bedrag, maar dan moeten wij wel beseffen dat de nationaal-economische kosten die aan deze steun verbonden zijn, misschien een tiende of een honderdste deel van dit bedrag uitmaken, en dus neerkomen op tiende of honderdste procenten. Ik zou willen dat men om deze reden een wat minder rigide visie op deze overheidssteun kreeg. Overigens vind ik dit als geheel een meer dan uitstekend verslag, dat morgen hopelijk de steun van een grote meerderheid krijgt.

Garosci
Mijnheer de Voorzitter, vandaag zullen wij beslissen welke richting de overheidssteun in de toekomst in moet slaan, welke gebieden en categorieën daarbij betrokken dienen te worden en wat voor controle en vrijstellingen van toepassing moeten zijn. Valse concurrentie is, zoals wij weten, het grootste bezwaar dat aan overheidssteun kleeft, maar daar blijft het niet bij. Andere bezwaren zijn bijvoorbeeld de kosten voor de overheidsfinanciën, of verlies aan concurrentievermogen voor bedrijven die gewend waren overheidssteun te ontvangen maar op een gegeven moment minder bijstand krijgen of er helemaal niet meer voor in aanmerking komen.
Met de internationalisering van de markt en de komst van de euro zullen zich totaal nieuwe scenario's aandienen. In de onmiddellijke toekomst zal de Europese Unie, onder meer in financieel opzicht, de toetreding van nieuwe landen steunen. Agenda 2000 zal ons ertoe verplichten voorrang te geven aan kwaliteitskeuzen in plaats van kwantitatieve besluiten. Wat mettertijd alleen nog geaccepteerd wordt, is doelgerichte hulp voortvloeiende uit projecten en programma's die inhaken op reële behoeften en mogelijkheden.
Uiteraard willen wij niet beweren dat alle overheidssteun averechts werkt, en dat wordt ook duidelijk door de rapporteur gesteld, die wij overigens bij dezen danken voor het werk dat zij heeft verricht. Dankzij overheidshulp kun je bijvoorbeeld een bepaald industriebeleid vooruithelpen waar dat al bestaat en correct wordt toegepast. Maar overheidshulp mag niet langer gericht worden op grootschalige bedrijven of alleen maar op de industriesector. Men moet de blik vooral richten op het midden- en kleinbedrijf en nieuwe sectoren: toerisme, handel, dienstverlening, ambachtelijk werk, milieubehoud, onderzoek en ontwikkeling zijn sectoren die in elkaar grijpen en onderling verbonden zijn, zoals onze Spaanse collega ons zonet voorhield.
Wij geloven dat de Commissie in haar hoedanigheid van toezichthoudster op de mededinging besluiten en maatregelen zal aannemen die op de middellange termijn werken en een evenwichtige groei beogen. Met het oog hierop nodigen wij de Commissie uit om de sectoren en bedrijfsdimensies, waar wij zojuist naar verwezen, te herzien. De toekomst van de economische en sociale groei van de Unie loopt onvermijdelijk via het midden- en kleinbedrijf. Dat is een gegeven waar men bij verstrekking van overheidshulp echt niet omheen kan.

Riis-Jørgensen
Mijnheer de Voorzitter, overheidssteun is een afwijking van de vrije en gelijke concurrentie. Daarom is het belangrijk dat de regels inzake overheidssteun worden nageleefd en vooral dat er doorzichtigheid is, zodat derden, concurrenten dus, kunnen zien wat er aan overheidssteun wordt gegeven. De liberale fractie is dan ook blij dat de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid ons steunt in onze eis inzake de aanmelding van individuele steunverlening. Daarom hoop ik ook dat de Commissie de amendementen 4 en 5 van de commissie zal aanvaarden, waarin gepleit wordt voor de publicatie van inlichtingen over individuele steunverlening, vooral amendement 5 waarin wij vragen dat de Commissie de samenvatting van deze inlichtingen in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen publiceert, zodat elke gewone onderneming deze informatie kan raadplegen.
Tenslotte kan ik namens de liberale fractie meedelen dat wij amendement 11, waarover de rapporteur het in zijn interventie had, niet kunnen steunen, noch het amendement dat de heer Wibe van de socialistische fractie heeft aanbevolen. Ik ben benieuwd te horen wat de commissaris zal zeggen over onze eis inzake doorzichtigheid.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met de opvatting van de Commissie dat enerzijds de overheidssteun meer openbaar gemaakt en beter gecontroleerd moet worden en dat anderzijds de Commissie ook de mogelijkheid geboden moet worden zich te concentreren op de belangrijkere, echt grote gevallen. Dan kunnen groepsvrijstellingen goed in overweging worden genomen. Dit mag echter niet betekenen dat er op dit gebied geen volledige openheid komt, aangezien overheidssteun een grote concurrentieverstorende uitwerking heeft. De overheidssteun moet gecontroleerd worden samen met de steun van de eigenlijke structuurfondsen van de EU, omdat het momenteel uitermate moeilijk is te achterhalen welke afzonderlijke projecten worden gesteund met overheidssteun of met steun van de Europese structuurfondsen.
De kwestie is zeer serieus, omdat er nu een harde strijd wordt gevoerd over de krappe overheidsfinanciën en men moet op alle mogelijke manieren zeker stellen dat de belangrijkste doelstellingen van de Unie bij de overheidssteun worden gerealiseerd. Ik kan dus in zeer grote mate de rapporteur steunen als ze stelt dat ze meer openheid over overheidssteun wil. Eigenlijk zou er naar mijn mening in iedere lidstaat een centrum moeten zijn waar elke burger informatie kan krijgen over steun voor afzonderlijke projecten en dan niet alleen overheidssteun, maar ook steun uit hoofde van de structuurfondsen.
Dit heeft ook verstrekkende gevolgen voor de hervestiging van ondernemingen. Zoals we weten hebben veel ondernemingen geleerd lidstaten en regio's met elkaar te laten concurreren en dit heeft een enorm nadelige invloed op de economie.

McCarthy
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat mijn stem het houdt. Ik heb begrepen dat het hoofddoel van dit verslag erin bestaat concurrentieverstoring te voorkomen en de lat gelijk te leggen voor iedereen. Ik heb veel lof voor het werk dat mevrouw Berès in dit verslag verricht heeft, maar we hebben het hier over transparantie.
Ik ben het op een aantal punten niet eens met de Commissie. Wij maken ons in de Commissie regionaal beleid grote zorgen over het gebrek aan transparantie in het document dat u hebt aangenomen, namelijk de ontwerpmededeling inzake de samenhang van structuurbeleid en mededinging. Ik heb begrepen dat commissaris Van Miert al een overeenkomst gesloten heeft met commissaris Wulf-Mathies die ervoor moet zorgen dat deze twee kwesties inderdaad samenhangend zijn en ik vraag mij af wanneer u dit document aan het Parlement zult voorleggen. Mijns inziens hebben wij het recht kwesties in verband met de structuurfondsen te behandelen. Ik heb ook begrepen dat u naar de lidstaten geschreven hebt. Ik zou willen weten op welke rechtsgrond u zich baseert om de lidstaten hierover te raadplegen. Zult u inderdaad niet op voorhand de nationale prioriteiten van de lidstaten vastleggen en bepalen waaraan zij de middelen uit hoofde van de structuurfondsen en de overheidssteun overeenkomstig artikel 92, lid 3, sub c, moeten besteden? Hoe komt het dan dat wij dit niet bespreken in dit Parlement? Ik zou willen weten over hoeveel flexibiliteit de lidstaten beschikken om hun eigen, nationale prioriteiten inzake overheidssteun te verdedigen en of u deze kwesties wettelijk kunt opleggen. Of hoopt u eenvoudigweg vrijwillige overeenkomsten met de lidstaten te sluiten?
Tenslotte wil ik de Commissie zeggen dat ik de redenering hierachter eerlijk gezegd niet goed begrijp. Mijns inziens hebben structuurfondsen en overheidssteun sterk verschillende doeleinden en ik wil gewoonweg verwijzen naar de plattelandsgebieden. Ik denk niet dat wij in mijn eigen kiesdistrict in het Peak-gebied willen dat Siemens zich opnieuw vestigt in een gebied met een gevoelig milieu waar wij kleine ondernemingen hopen aan te trekken. Het gaat er eigenlijk niet om overheidssteun voor soortgelijke gebieden te krijgen. Ik wil u dan ook verzoeken deze twee dingen los te koppelen en los van elkaar te zien en de lidstaten zelf te laten beslissen over hun prioriteiten inzake subsidiabiliteitskaarten voor middelen uit hoofde van de structuurfondsen.

Carlsson
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, overheidssteun is zoals bekend een van de belangrijkste oorzaken van concurrentievervalsing op de interne markt. Deze steun is niet alleen een kostbare en ondoelmatige manier om overheidsgelden van de lidstaten te besteden, maar vertraagt ook een noodzakelijke structurele hervorming, wat niet alleen de afzonderlijke regio's maar ook de EU als geheel dupeert.
Het is volkomen duidelijk dat verschillende lidstaten vandaag de dag onze regels voor overheidssteun overtreden of daar op zeer twijfelachtige wijze mee omgaan. Nu probeert de Commissie onder de huidige omstandigheden, dat wil zeggen ondanks gebrek aan middelen, de regeling op deze manier doelmatiger te maken en de naleving ervan te controleren.
Ik wil mevrouw Berès gelukwensen met haar verslag, dat meer kansen biedt voor een betere naleving en controle van overheidssteun, omdat het transparantie en een grotere openheid mogelijk maakt. Dit is een kwestie van geloofwaardigheid, vooral tegenover derden, dat wil zeggen ondernemingen en hun werknemers die door oneerlijke concurrentie worden getroffen.
Ik wil waarschuwen tegen de lokroep van de heer Wibe, die denkt dat plaatselijke overheidsactiviteiten zoals genoemd in amendement 11 moeten worden gesteund. Gemeenten en regio's hebben heden ten dage allerlei mogelijkheden en zij maken gebruik van de regelingen, waardoor er meer monopolies komen en minder concurrentie. Ik vind het uitstekend dat wij dat amendement in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid van tafel hebben gekregen.
De geloofwaardigheid van de Commissie wordt nu bepaald door de vraag of de controle op overheidssteun wordt aangescherpt, wat een zeer belangrijk discussiepunt is binnen de industriële sector. Omdat niemand anders kan controleren of wij concurreren op gelijke voorwaarden, moet de Commissie naar mijn opvatting dus de amendementen bij dit verslag overnemen. Anders valt moeilijk te zien of wij ons houden aan de eisen die terecht aan het EU-stelsel worden gesteld.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens behandelen wij hier een zeer interessant thema dat talrijke aspecten heeft.
In weerwil van hetgeen de sprekers zeiden, stemt mijns inziens wel degelijk iedereen ermee in dat enerzijds door staatssubsidie weliswaar de concurrentie wordt vervalst en de efficiëntie aangetast, maar anderzijds niet zo maar met een pennenstreek een eind kan worden gemaakt aan deze subsidie. In het Verdrag wordt trouwens met de artikelen 92 en 93 een duidelijk kader gegeven voor de toepassing van deze subsidie.
Het voorstel van de Commissie vertoont mijns inziens een tendens tot aanvaarding van bepaalde uitzonderingen. Daarmee wordt de mogelijkheid geboden nieuwe mechanismen in het leven te roepen. Daarbij zijn vier punten van groot belang:
Ten eerste moet worden voorkomen dat er een nieuw, bureaucratisch en ingewikkeld stelsel ontstaat dat misschien nog slechter is dan het vorige.-Ten tweede moet men beseffen dat dergelijke problemen niet met een verordening van de Commissie kunnen worden opgelost. Daarbij moeten wel degelijk ook de overheid en het bedrijfsleven in de verschillende landen worden betrokken.-Ten derde moeten kwalitatieve en niet alleen kwantitatieve criteria worden toegepast.-Ten vierde moet men beseffen dat het midden- en kleinbedrijf uiterst belangrijk is.
Van Miert
Ik zou me in eerste instantie willen verontschuldigen, met name tegenover mevrouw Berès. De Commissie moest een behoorlijk gecompliceerd en gevoelig punt behandelen en dit nam wat meer tijd in beslag dan was voorzien. Mevrouw Berès weet hoezeer dit probleem mijn belangstelling heeft en ik ben altijd bereid om haar, of andere collega's van het Europees Parlement, te ontmoeten om de gesprekken voort te zetten over het voorstel en de aspecten die daarmee samenhangen. Ik bied mijn excuses aan mevrouw Berès aan en profiteer van de gelegenheid om haar te feliciteren, omdat ik weet dat ze samen met andere collega's veel werk in dit verslag gestoken heeft en zo met een realistische mening voor de dag komt die is gebaseerd op haar ondervindingen.
Op een gegeven moment constateerde men dat een derde van de zaken die behandeld moesten worden, momenteel zo'n zeshonderd per jaar, in feite standaardgevallen zijn - ja zelfs meer dan een derde: men was namelijk verplicht deze gevallen te melden. Was het mogelijk een ander systeem in te stellen waarmee deze standaardgevallen van behandeling konden worden uitgesloten? Immers, ze vragen teveel inspanning van onze diensten, terwijl 95 % à 98 % van deze gevallen geen problemen oplevert. Iedereen weet dat de dienst die zich bezighoudt met overheidssteun inzake het mededingingsbeleid gebukt gaat onder een groot tekort aan mankracht voor de behandeling van deze gevallen, die niet alleen steeds talrijker, maar ook steeds complexer worden.
Een gevolg hiervan was dat we onze inspanningen moesten richten op de belangrijkste gevallen en de routinegevallen moesten proberen uit te sluiten, waardoor we de bureaucratie ipso facto voor een deel hebben ontlopen. Zo zijn we op het idee gekomen om op basis van artikel 94 een oplossing voor te stellen met betrekking tot het opzetten van een stelsel van groepsvrijstellingen voor die gevallen van steun waarmee we al veel ervaring hebben, bijvoorbeeld bepaalde sectoren als het MKB, waar men al redelijk vertrouwd is met de regels en die in het algemeen weinig of geen problemen opleveren. Deze groepsvrijstellingen moeten ook gelden voor milieubescherming en onderzoek en ontwikkeling; kortom, voor een aantal sectoren die goed op orde zijn en waarvoor behoorlijk strikte regels gelden, zodat het niet meer nodig is individuele gevallen aan te melden. Natuurlijk moeten de spelregels worden nageleefd. Uiteraard blijft de Commissie de naleving van deze regels controleren, met name als er klachten zijn, laat daarover geen misverstand bestaan! Iedere klacht die door een onderneming of een andere instantie wordt ingediend zal worden onderzocht, ook al valt deze klacht buiten de regelingen waarmee we ons in eerste instantie bezighouden. De discipline en controle zullen niet verdwijnen nadat de nieuwe regelingen in het leven zijn geroepen. Integendeel, het is onjuist te denken dat deze regelingen tot een lakser beleid in dezen zullen leiden. Ze zijn bedoeld om ons op de belangrijkste gevallen te kunnen richten.
Hierop rust, mijns inziens, het bestaansrecht van deze machtigingsverordening. Ik ben verheugd dat dit voorstel goed ontvangen is binnen de Raad en dat de aanname ervan vlot verloopt.
Ik heb overigens vernomen, dames en heren, dat een aantal afgevaardigden - en ze staan hierin overigens niet alleen - enige twijfel heeft geuit en zich afvraagt of dit systeem niet schadelijk zou kunnen zijn voor de transparantie die nodig is na het afschaffen van de systematische aanmelding. Ik heb al gezegd dat de Commissie bij de minste twijfel zou reageren.
Ik ben zelf van mening dat met het nieuwe systeem, en in het bijzonder met de jaarverslagen die de nationale autoriteiten ons moeten overhandigen, deze transparantie op zijn minst even goed als nu kan worden gewaarborgd.
Ik zou nu willen ingaan op de andere zorgen die geuit zijn. Een aantal van u heeft onderwerpen aangesneden die enigszins buiten het kader vallen van het voorstel dat we vandaag onderzoeken. Ik zou snel de vraag willen beantwoorden van de afgevaardigde die gesproken heeft over de overeenstemming tussen enerzijds het beleid van overheidssteun - in het bijzonder de bepalingen die de regionale hulp op nationaal niveau regelen - en anderzijds het structurele beleid, dat wil zeggen het voorstel dat mijn collega Wulf-Mathies heeft gedaan. We hebben zo veel mogelijk getracht deze overeenstemming te bewerkstellingen, maar dat is niet altijd eenvoudig. Zo komt bijvoorbeeld een heel aantal regio's, zoals de 5 B-regio's, wel in aanmerking voor steun uit de structuurfondsen, maar niet voor steun uit de regionale of nationale fondsen. Er bestaat dus niet noodzakelijkerwijs overeenstemming tussen deze twee typen steun.
De kaart van de regionale steun dekt ongeveer 47 % van de bevolking van de Europese Unie, die van de structuurfondsen 51 %. Er is totaal geen overeenstemming met de feiten. De regio's die in aanmerking komen voor de communautaire middelen vragen zich af waarom ze geen regionale hulp op lidstaatniveau kunnen ontvangen. Dit is een reëel probleem.
Mevrouw Wulf-Mathies en ik hebben getracht het toekomstige stelsel eenduidiger te maken, in het onderhavige geval voor de periode 2000-2006. Misschien is er dan nog geen sprake van totale overeenstemming, want een kleine marge zal nodig zijn om met specifieke situaties rekening te kunnen houden. Ik betreur dat, maar misschien kan het niet anders. Dit neemt niet weg dat we moeten trachten beide kaarten zoveel mogelijk te laten samenvallen.
Ik weet niet of ik u hiermee voldoende antwoord heb gegeven. In ieder geval ben ik bereid om er direct met u over te praten. Ik hoop dat ik ben ingegaan op het merendeel van uw opmerkingen. Nogmaals wil ik mevrouw Berès en alle anderen die hebben meegewerkt aan dit verslag, hartelijk bedanken. Dit geldt ook voor allen die vandaag een bijdrage hebben geleverd aan dit debat.

McCarthy
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een beroep op het Reglement doen. Ik heb niet gevraagd welk beleid gevoerd zal worden. Ik heb alleen gevraagd wanneer u het Parlement zult raadplegen. Ik begrijp dat enkel de Commissie voor het mededingingsbeleid bevoegd is, maar mijns inziens komt u op een gebied waar het Parlement een standpunt heeft ingenomen over de vraag of altijd en overal volledige samenhang tussen deze kaarten noodzakelijk is. Wij zouden graag enige flexibiliteit zien. Ik zou dan ook willen weten wanneer u het Parlement denkt te raadplegen en, als u voornemens bent dit door te drukken, op welke rechtsgrond de Commissie zich beroept om de samenhang van de kaarten voor overheidssteun en steun uit hoofde van de structuurfondsen op te leggen.

Van Miert
Nu begrijp ik de precieze bedoeling van uw vraag. Om te beginnen sta ik altijd ter beschikking van het Parlement om dit te bespreken, ook al is dit een exclusieve bevoegdheid van de Commissie. Zoals u weet, is de Commissie overeenkomstig artikelen 92 en 93 bevoegd voor overheidssteun, tenzij wij zoals vandaag een voorstel doen op grond van artikel 94, want dan moet de Raad een besluit nemen. Zoals ik al zei, heeft de Commissie al een besluit genomen inzake regionale steun omdat die onder haar bevoegdheid valt. Maar ik wil dit graag met dit Parlement of de desbetreffende commissies bespreken en u uitleggen waarom deze samenhang tussen de kaarten voor steun uit hoofde van de structuurfondsen en regionale steun ons inziens belangrijk is. De keuze is aan u. Als u mij wilt uitnodigen op een vergadering van een commissie zal ik die graag bijwonen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Steunverlening aan de scheepsbouw
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0101/98) van de heer Sindal, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad houdende invoering van nieuwe voorschriften betreffende de steunverlening aan de scheepsbouw (COM(97)0469 - C4-0527/97-97/0249(CNS)) en over de mededeling van de Commissie aan de Raad, aan het Europees Parlement, aan het Economisch en Sociaal Comité en aan het Comité van de Regio's: " Naar een nieuw scheepsbouwbeleid" (COM(97)0470 - C4-0548/97).

Sindal
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de vorige rapporteur feliciteren voor het algemeen debat over het concurrentiebeleid. Nu het debat zich echter concentreert op steunverlening aan de scheepsbouw, is de eensgezindheid zoek. Het is immers veel gemakkelijker om het over algemene dingen eens te zijn. Dat hebben we grotendeels aan commissaris Van Miert te danken. Zijn mededeling is uitstekend, maar zodra we in detail gaan, beginnen de meningen uiteen te lopen. Het thema van vandaag draagt het stempel van de geschiedenis en ligt gevoelig.
De aanwezigen weten allemaal dat wij vandaag over deze verordening geraadpleegd worden om de simpele reden dat de Verenigde Staten de OESO-overeenkomst niet ondertekend hebben. Dit is de zoveelste poging met een nieuwe verordening, ik denk misschien al de achtste. De discussie en de problemen zijn gedeeltelijk intern en extern van aard. Met extern bedoel ik dat ze betrekking hebben op de wereldwijde concurrentie. Wat we in dit debat voor ogen moeten houden is dat het scheepsbouwbeleid van de EU in de toekomst niet meer concurrentieverstorend mag zijn voor de scheepswerven in de EU en dat de steunverlening achteraf geen weerslag mag hebben op sociaal gebied, zoals we daarnet hebben gehoord.
We moeten er principieel van uitgaan dat de EU het beste gediend zou zijn met de inwerkingtreding van de OESO-overeenkomst. Deze overeenkomst biedt de scheepswerven in de Unie optimale mogelijkheden om op gelijke voet te concurreren. Aangezien dit niet het geval is, dient onze voorkeur uit te gaan naar een zo beperkt mogelijk steunbeleid. We moeten ernaar streven dat iedereen dezelfde mogelijkheden krijgt en vermijden dat er verliezers zijn in de concurrentiestrijd alleen omdat ze geen steun hebben gekregen. Het nieuwe steunbeleid moet zo zijn opgevat dat creatief beheer en speculatie met betrekking tot de steunmaatregelen uitgesloten is. Daarvoor dienen ze niet. De nieuwe beleidsinstrumenten moeten nieuwe arbeidsplaatsen in de EU scheppen. Werkloosheid is vandaag het grootste probleem en naar mijn mening is regionale steunverlening aan scheepswerven geen onderdeel van het sociale beleid van de EU of zou het dat in elk geval toch niet mogen zijn. Het zou naïef zijn te geloven dat hiermee nieuwe arbeidsplaatsen kunnen ontstaan. Dit zou pure geldverspilling zijn.
De bevolking ervaart overbrenging van arbeidsplaatsen van een gebied naar een ander als onrechtvaardig, zeker als ze naar derde landen worden overgebracht. In deze tijd waarin de Europese bevolking op zoek is naar vertrouwen en geloof in het Europees project, is het belangrijk dat we met ons steunbeleid het gevoel van rechtvaardigheid bij de bevolking niet frustreren door sommigen betere mogelijkheden te geven dan anderen. Ons beleid moet iedereen dezelfde mogelijkheden bieden.
Wat we vandaag nodig hebben, is een toekomstgericht werkgelegenheidsbeleid op lange termijn. Ik steun het nieuwe beleid, maar we mogen niet indommelen, mijnheer van Miert. De steunverlening mag niet te gul zijn, want anders zal de scheepsbouwindustrie vergeten zelf na te denken. Teveel steun kan positief zijn op korte termijn, maar op lange termijn kan hij ertoe leiden dat de Europese scheepswerven de verliezers worden op de wereldmarkt.
Ik wil nu vier zaken in het voorstel van de Commissie onderstrepen. Ten eerste is er de ontwikkeling, innovatie enzovoort, die mijn steun krijgen. Ik vind deze zaken uitstekend en het is deze weg die we moeten volgen. Ten tweede is er de regionale steun, waarmee ik niet kan instemmen, omdat hij ondoorzichtig en concurrentieverstorend is. Indien men toch kiest voor regionale steun, moet men nadenken over de omvang ervan. Ten derde is er de controle. Dit is een pijnlijk punt, maar in het verleden is gebleken dat wij tegenover elkaar verbintenissen moeten aangaan. Ten vierde is er de situatie in het Verre Oosten en de massale steun die daar gegeven wordt. We moeten vermijden dat bijvoorbeeld de Koreaanse scheepswerven een nog dominantere marktpositie verwerven dan nu reeds het geval is.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wijs ik erop dat in de drie adviezen van de commissie ten principale en in het advies van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid gewaarschuwd wordt voor een ondoordachte tenuitvoerlegging van dit plan in zijn huidige vorm.

Matikainen-Kallström
Mijnheer de Voorzitter, de bedoeling van het verslag-Sindal is het zodanig vernieuwen van het gecompliceerde netwerk van subsidies voor de Europese scheepsbouwindustrie dat de EU concurrerender wordt ten opzichte van de scheepsbouwindustrie in derde landen.
Het belangrijkste onderdeel van het huidige steunbeleid is de bedrijfssteun aan de scheepsbouw, die feitelijk de concurrentie op de interne markt heeft vervalst. De gedachte om de steun af te schaffen, zoals in het verslag-Sindal wordt voorgesteld, is dus terecht. Het uiteindelijke doel van het EU-beleid moet zijn dat de scheepsbouwindustrie zich zonder overheidssteun op basis van marktvoorwaarden kan redden.
Het is de taak van de Europese Gemeenschap de lidstaten onderling gelijkwaardige concurrentievoorwaarden te garanderen, onderzoek en ontwikkeling in de scheepsbouw te bevorderen en samenwerking in de industrie te ondersteunen. De onderlinge concurrentie van de werven in de EU-landen mag niet vervalst worden met steunmaatregelen die per land verschillen. Ik hoop dat de Commissie dit ook begrijpt.
De scheepsbouwindustrie biedt werk aan ongeveer 130.000 werknemers in de EU. Het is belangrijk dat deze arbeidsplaatsen worden beschermd. Momenteel is het Europese aandeel op de wereldmarkt van de scheepsbouwindustrie ongeveer 20 %. Ondanks de verbeteringen van de laatste jaren is het concurrentievermogen en de productiviteit van veel werven nog steeds gebrekkig in vergelijking met de belangrijkste concurrenten in Japan en Zuid-Korea. Bovendien zijn er op de wereldmarkt nieuwe scheepsbouwlanden verschenen. Het marktaandeel van deze lagelonenlanden is net als van de EU ongeveer 20 %.
De EU-landen hebben een aanzienlijke onderzoekscapaciteit. De Europese werven zouden net als in het Japanse model moeten investeren in onderzoek en ontwikkeling met de bedoeling onder andere ontwerp- en productieprocessen te verbeteren en veilige en efficiënte schepen te ontwikkelen. De ontwikkeling van de scheepsbouwindustrie is nauw verbonden met de ontwikkeling van andere technologische sectoren. Vooral het benutten van informatica en tele-informatica moet gezien worden als een belangrijk onderdeel bij het ontwikkelen van een moderne scheepsbouw.

Ilaskivi
Mijnheer de Voorzitter, nu we het uitstekende verslag van collega Sindal over steunverlening aan de scheepsbouw behandelen, wil ik eerst met name de aandacht vestigen op de behandelingsmethoden en het europarlementarisme in het algemeen. Waarom? Toen de commissie economische zaken haar eigen verslag behandelde, heeft ze volgens goed gebruik advies gevraagd aan enkele andere commissies, waaronder de Commissie externe economische betrekkingen. Maar wat gebeurde er? De commissie economische zaken stemde 's morgens en van de adviserende commissies stemde in ieder geval de Commissie externe economische betrekkingen pas dezelfde dag 's middags ofwel naderhand. Ik weet niet of de commissie economische zaken zich bij het opstellen van een tijdschema te veel had gehaast of dat de Commissie externe economische betrekkingen die met twee adviezen kwam, te laat was. Mijn eigen advies was de voorgaande vergaderweek al klaar voor stemming.
Mijn vraag is dan ook wat voor zin het heeft om adviezen te vragen als men er niet op kan wachten en er geen rekening mee kan houden. Om het werk van het Parlement doelmatiger te maken moet men zich over deze vraag buigen.
Maar dit is nog niet alles. Terwijl wij morgen in de plenaire vergadering over het verslag stemmen, is het COREPER al vorige week donderdag met zijn eigen behandeling begonnen. Die duurt weliswaar nog voort en het standpunt van het COREPER komt op zijn tijd ook voor behandeling in de Raad, maar de vraag blijft hetzelfde: zou het verslag van het Parlement niet klaar moeten zijn als het COREPER met zijn werk begint? Anders ontstaat ook hierbij de indruk dat iedereen over zijn eigen zaken beslist zonder naar anderen te luisteren.
De situatie is pijnlijk voor het parlementarisme, vooral omdat ze zich heeft herhaald en zich waarschijnlijk ook in de toekomst zal herhalen. Ik hoop dat het Bureau zich serieus met de zaak gaat bezighouden. Het gaat hier om het prestige van het Europees Parlement en om de geloofwaardigheid van zijn werk.
Wat het onderwerp zelf betreft, constateer ik kort dat de steunverlening aan de scheepsbouw op zijn einde loopt. In dit opzicht zijn het voorstel van de Commissie en het verslag-Sindal op hun plaats. Nu de belangrijkste Aziatische scheepsbouwlanden zich in een economische crisis bevinden en door de devaluatie van hun valuta's het concurrentievermogen van hun export is verbeterd, is dit het meest geschikte moment om globale maatregelen te nemen om de steun stop te zetten. De VS moeten op hun beurt de OESO-overeenkomst ratificeren. De betrokken partijen moeten als voorwaarde voor de financiële steun aan Azië stellen dat de steunverlening aan de scheepsbouw wordt stopgezet. De Europese landen moeten zich vermannen en constateren dat een onrendabele industrie niet tot in het oneindige onderhouden kan worden.

Kaklamanis
Mijnheer de Voorzitter, het advies dat ik voor de Commissie vervoer en toerisme heb opgesteld, betreft enkel de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement. Nooit heeft men het Parlement gevraagd om advies over de ontwerpverordening van de Raad. Daar gaat echter wel in hoofdzaak het verslag van de heer Sindal over.
Daarom onderschrijf ik volledig hetgeen de collega voor mij zei. Waarom heeft men ons om advies gevraagd? Wel, men heeft ons om advies gevraagd omdat men had ontdekt dat in het verslag van de heer Sindal nauwelijks gewag werd gemaakt van deze mededeling. Dit betekent natuurlijk niet dat mijn fractie het oneens is met het verslag. Wij kunnen wel degelijk met talrijke punten daaruit instemmen. Wij zijn echter ook zeer ongerust. De procedure die werd gevolgd ben ik eerlijk gezegd in de drie jaar dat ik lid van dit Parlement ben, zelden tegengekomen.
Alle collega's en ook de rapporteur spreken over gezondheid, concurrentiekracht, noodzaak van stopzetting van staatssubsidies aan de scheepsbouw, mondialisering van de economie, enzovoort. Collega's, u hebt volkomen gelijk, maar wij moeten hier niet alleen onze gedachten over laten gaan als wij daarmee door Amerika, Japan of Korea worden geconfronteerd.
De Europese Unie heeft de plicht in eerste instantie voor zichzelf, voor haar eigen wel en wee te zorgen. Dat doen de Commissie en het verslag van de heer Sindal ook en terecht. Wij moeten in eerste instantie het bestaan van onze eigen scheepsbouw zien te handhaven en indien mogelijk met subsidies. Wij moeten de werkgelegenheid handhaven en vooral zorgen voor een betere toekomst.
Tot slot zou ik een vraag willen stellen aan de commissaris en tevens aan de heer Sindal. Ik zou willen weten wat de weerslag van de invoering op 1 januari 1999 van de euro op de scheepsbouw in Europa zal zijn. Heeft de euro hier gevolgen, ja of nee? En als er gevolgen zijn, welke zijn deze? Zijn dit goede of slechte gevolgen?.

Sainjon
Mijnheer de Voorzitter, op 18 maart jongstleden heeft de Commissie externe economische betrekkingen mijn verslag voor advies goedgekeurd, waarin een aantal amendementen op de verordening van de Commissie werd voorgesteld betreffende de steunverlening aan de scheepsbouw. De Commissie externe economische betrekkingen wenst eenvoudigweg dat rekening wordt gehouden met de huidige situatie: de monetaire crisis in Zuidoost-Azië en de gevolgen daarvan voor de Europese scheepswerven.
Ik moet eerlijk zeggen dat ik de huidige houding van de Commissie, die op de hoogte is van de monetaire situatie in de ZuidoostAziatische landen, en in het bijzonder Zuid-Korea, niet goed kan begrijpen. De Commissie blijft halsstarrig beweren dat de steun op 31 december 2000 zal worden stopgezet. Ik denk dat ze van haar wijsheid en gezond verstand gebruik moet maken om wat gas terug te nemen en allereerst, zoals ik voorstel, de marktsituatie moet onderzoeken om zich ervan te vergewissen dat de crisis in Zuidoost-Azië geen gevolgen heeft voor de Europese scheepsbouwindustrie.
De Commissie handelt als een leger dat in volle strijd zijn nederlaag aankondigt, evenals het precieze tijdstip en de exacte datum van de overgave. Dat is volkomen onlogisch. Daarom verdedigt de Commissie externe economische betrekkingen het idee dat een dergelijk onderzoek naar de marktsituatie voor het einde van 1999 zal moeten worden uitgevoerd en dat op dat moment het besluit moet worden genomen om de steun te stoppen, op voorwaarde dat er geen enkel risico van monetaire dumping door de Zuid-Koreaanse conglomeraten bestaat. Maar omwille van de politieke integriteit moeten we het resultaat van dit onderzoek afwachten alvorens een beslissing te nemen. Daarom verzoek ik namens mijn fractie om een aparte stemming over overweging tien.
Ik wijs erop dat de Commissie externe economische betrekkingen op reis is gegaan en een aantal werven heeft bezocht, zoals bijvoorbeeld in Saint-Nazaire en meer recentelijk in Genua. Overal hoorden we dezelfde zorgen die door de bedrijfsleiders en vakbonden werden geuit. Ze zeggen dat ze bereid zouden zijn de opheffing van de bedrijfssteun morgen te accepteren, als de Europese Unie een defensief commercieel beleid zou voeren. Welnu, dat is momenteel niet het geval.
Mijnheer de Voorzitter, we behandelen hier een zeer gevoelig onderwerp en we moeten meer dan ooit voorzichtig te werk gaan. Moet ik er hier aan herinneren dat er sinds de jaren zeventig 200.000 banen in deze sector zijn verdwenen? Het gaat er mij natuurlijk niet om slechtlopende bedrijven kunstmatig in leven te houden, want ik ben ervan overtuigd dat bij eerlijke concurrentie de Europese scheepsbouwsector zichzelf prima in stand kan houden. We moeten echter keer op keer vaststellen dat telkens wanneer een Europese werf met een speciale steunmaatregel uit de brand is geholpen, de Commissie onmiddellijk nieuwe beperkingen oplegt aan de productiecapaciteit, als gevolg waarvan opnieuw banen moeten verdwijnen.
Op dit moment weet iedereen dat de Zuid-Koreaanse scheepsbouwsector, die inmiddels dezelfde productiecapaciteit heeft bereikt als zijn tegenhanger in de Europese Unie, steun van het IMF ontvangt. Maar wat doen de Europese Unie en de lidstaten eraan om Zuid-Korea te dwingen zijn productiecapaciteit te verminderen?
Sir Leon Brittan heeft toegezegd ervoor te zorgen dat de steun die aan Zuid-Korea verleend wordt, niet wordt gebruikt om failliete werven voor de ondergang te behoeden, maar ik zou wel eens van de Commissie willen weten over welke middelen ze beschikt om dat alles te controleren. Wordt dit probleem betrokken in de samenwerkingsovereenkomst met Zuid-Korea? Ik wacht met spanning de antwoorden van de Commissie af. Ik weet dat de Commissie en de Europese Unie als zodanig niet vertegenwoordigd zijn binnen het IMF, dat het de nationale overheden zijn die hier hun zegje kunnen doen. Daarom wil ik hier de gedachtegang van de verschillende lidstaten en de ministers van Financiën aan de kaak stellen, die bereid zijn leningen van miljarden ecu's te verstrekken ter ondersteuning van het Zuid-Koreaanse financiële systeem, maar vooral ook de gedachtegang van de Europese banken die in deze landen actief zijn zonder zich af te vragen wat er met het geld gedaan wordt.
Nogmaals, het industriebeleid wordt opgeofferd aan het financiële beleid.
Tenslotte blijft er nog één probleem over: de regionale steun. Het is logisch dat er steunmaatregelen bestaan voor een aantal benadeelde regio's van de Unie. Maar als het de algemene gedachte achter de verordening van de Commissie is om de steunverlening aan bedrijven te verminderen, moet deze gedachte consequent worden toegepast, of moet er een strategie worden bepaald die alle industriële sectoren bij voorbaat uitsluit. Als men sommige werven volop laat profiteren van de hulp onder het mom van regionale steun, terwijl andere werven het zonder moeten stellen, creëert men concurrentievervalsing.
Ik steun amendement 29 van de heer Sindal dus van ganser harte.
We staan momenteel voor een keuze. De eerste handelsmacht van de wereld blijft ofwel een maritieme macht, ofwel ze wordt voor het vervoer van haar handelswaar afhankelijk van andere landen en verandert snel in een reus op lemen voeten.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Sainjon.
Waarde collega's, met dit betoog van de heer Sainjon wordt het debat over het verslag van de heer Sindal onderbroken. Het debat wordt om 21.00 uur hervat.

Vragenuur (Commissie)
McMahon
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een voorstel van orde indienen. Het gaat over dezelfde kwestie. Ik heb hier een kopie van het document waar u het over hebt en ik ben hier ten zeerste door geschokt. Ik vind dit een belediging voor de democratie in dit Parlement. Ik zetel al veertien jaar in dit Parlement en heb altijd veel belangstelling voor het vragenuur betoond. Ik weet dat er problemen geweest zijn en dat er al een aantal wijzigingen uitgevoerd zijn. Ik herinner mij nog wat er gebeurd is toen wij dit eerder ook al trachtten te wijzigen: mevrouw Dury heeft toen een uitgebreid verslag van de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten voorgelegd en de leden hebben hier grondig over gedebatteerd en gediscussieerd.
Nu lijkt het Bureau zijn toevlucht te nemen tot een dictaat van bovenaf en dat is heel ondemocratisch. Een van de voordelen van de bekendmaking van de namen van de commissarissen die vragen gingen beantwoorden, was dat leden die bijvoorbeeld een vraag over het milieu wilden stellen, die lang genoeg op voorhand konden stellen. Zij wisten dat zij een duidelijk en onderlegd antwoord van de voor milieu bevoegde commissaris zouden krijgen. De kans was klein dat een andere commissaris, die gewoonweg een dossier gekregen had en niet met de inhoud vertrouwd was, hun voor de vuist weg een totaal onbevredigend antwoord zou geven. Het was een voordeel dat wij bij voorbaat wisten dat de voor die portefeuille bevoegde commissaris de vraag zou beantwoorden. Ik vind dit dan ook een stap achteruit. Dit is ook niet besproken in de fracties of met de leden en ik neem ten zeerste aanstoot aan de dictatoriale en aanmatigende houding van het Bureau. Ik zal dit aan de orde stellen in mijn fractie en ik verzoek andere leden met klem hetzelfde te doen.

De Voorzitter
Mijnheer McMahon, luistert u alstublieft even naar mij. Ik weet dat u Spaans kent, maar ik zou het op prijs stellen als u in uw eigen taal naar mij zou luisteren door naar de tolken te luisteren. Ik moet u er namelijk op wijzen dat er geen enkele reden bestaat om aan te nemen dat wat ik net heb voorgelezen een wijziging van het vragenuur inhoudt in die zin dat onze relatie met de commissarissen erdoor zou veranderen. De enige bedoeling is een zekere orde te scheppen zodat de vragen niet te lang op voorhand worden ingediend maar binnen de door ons Reglement voorgeschreven termijn.
In de tweede plaats willen we vermijden dat de Voorzitter alvorens de vergadering te openen reeds met een waaier van aanvullende vragen wordt geconfronteerd en dat bepaalde leden die hier aanwezig zijn een vraag wensen te stellen maar daarvoor geen toestemming krijgen omdat iemand anders daartoe al eerder een verzoek had ingediend. Vanaf nu zal men het woord kunnen vragen zodra de hoofdvraag is aangesneden. Mijnheer McMahon, het gaat dus enkel om kleine veranderingen die het verloop van onze werkzaamheden trachten te bevorderen. Indien de praktijk uitwijst dat de werking van deze Vergadering er niet beter op wordt, zullen wij de voorgestelde regels aan een kritisch onderzoek onderwerpen. Dat kan ik u verzekeren. Ik zal deze kwestie in elk geval onverwijld in het Bureau ter sprake brengen, maar ik zou u willen vragen hierover op dit moment geen debat te openen omdat ik eens te meer wil onderstrepen dat het regels betreft die erop gericht zijn onze werkomstandigheden te verbeteren. Mochten zij geen tastbaar resultaat opleveren, zullen wij ze zeker wijzigen. Daar mag u zeker van zijn. Laten we echter beginnen met deze regels te respecteren. En dat heeft dan niets met dictatoriaal gedrag te maken, mijnheer McMahon, maar wel met de verantwoordelijkheid van het Bureau om de werkzaamheden van de vergadering zo vlot mogelijk te laten verlopen. Hoewel er nog verschillende voorstellen van orde zijn ingediend, wens ik de aandacht te vestigen op het feit dat deze tijdrovend zijn en nadelig voor de aan de Commissie gerichte vragen uitpakken.
De heer Cowley voert het woord voor een voorstel van orde.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag uw raad. Ik heb hetzelfde bericht ontvangen als de heer McMahon en ik ben het volledig met hem eens. In het tweede deel van paragraaf 2 wordt gezegd dat "de Voorzitter beslist over de ontvankelijkheid van aanvullende vragen, die rechtstreeks verband moeten houden met de hoofdvraag" . Wij moeten als politieke vertegenwoordigers van de Europese burgers toch zeker zelf kunnen beslissen of een kwestie verband houdt met de vraag of voor een commissaris bestemd is. Wij moeten een commissaris of de fungerend voorzitter van de Raad ook kunnen berispen wanneer zij weigeren de vraag rechtstreeks te beantwoorden en wij een andere tactiek moeten gebruiken om dit op te lossen. Ik verzoek u dit op een kiese manier te interpreteren en ons duidelijk te zeggen hoeveel speelruimte u ons zult geven.

De Voorzitter
Mijnheer Crowley, u zal tijdens het verloop van dit vragenuur zelf kunnen ondervinden dat ik voldoende flexibel zal zijn. Ik moet u er nochtans op wijzen dat het Reglement in bijlage II het volgende voorschrijft: " De Voorzitter beslist over de ontvankelijkheid van aanvullende vragen en beperkt het aantal ervan opdat iedere vraagsteller antwoord kan krijgen op een vraag of op een aanvullende vraag" . Het is dus niet de bedoeling de Voorzitter een nieuwe bevoegdheid te verlenen; er wordt enkel aan herinnerd dat voornoemde taak onder de bevoegdheid van de Voorzitter valt. Mijnheer Crowley, zoals u zelf hebt kunnen vaststellen, heeft de Voorzitter in al de tijd dat deze regel als zodanig bestaat steeds de nodige flexibiliteit aan de dag gelegd om de levendigheid en spontaneïteit eigen aan de formule van het vragenuur niet in het gedrang te brengen. Met andere woorden: er wordt niets nieuws voorgesteld; alles blijft bij het oude.
De heer Wijsenbeek voert het woord in verband met een voorstel van orde.

Wijsenbeek
Mijnheer de Voorzitter, u hebt mijn naam genoemd als die van de initiatiefnemer tot de wijziging van de formule van het vragenuur. Ik wijs u erop, mijnheer de Voorzitter, dat ik een verslag heb geschreven voor de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten, dat door deze Commissie nu vier maanden geleden is goedgekeurd en dat het Bureau weigert aan de plenaire vergadering voor te leggen, en dat op die wijze de bezwaren van zowel collega Crowley als collega McMahon op zijn minst besproken hadden kunnen worden in de fracties en in de plenaire vergadering. Nu misbruikt het Bureau mijn verslag om eigenmachtig nieuwe regels voor te stellen in plaats van de gebruikelijke democratische procedure. Maar over één ding zijn u en ik het eens. Als we op dit moment rondkijken zien we dat we erin zijn geslaagd het vragenuur, dat in de meeste parlementen van de wereld het toppunt van de parlementaire week is waar het zeer levendig toegaat, in het Europees Parlement dood te slaan. We zitten hier met een handjevol mensen en de commissarissen en ministers lepelen ons voorgeschreven antwoorden op en zijn niet in staat om met ons in debat te gaan. Mijn voorstel komt erop neer, mijnheer de Voorzitter, dat we de vragen naar willekeurige volgorde oproepen zodat niet degenen die al zes maanden geleden een vraag ingediend hebben het eerst aan de beurt komen, maar dat eenieder een gelijke kans krijgt om aan de beurt te komen. In de tweede plaats dat er een echt debat plaatsvindt, waarbij op korte vragen korte antwoorden worden gegeven. Als u zo vriendelijk zou willen zijn mijn verslag aan de plenaire voor te leggen, dan kunnen wij daar tenminste als leden en als backbenchers ook nog over mee discussiëren en hoeven we ons hier niet de wet te laten voorschrijven door een aantal ondervoorzitters die denken dat ze alles beter weten.

De Voorzitter
Mijnheer Wijsenbeek, ik heb uw naam genoemd als blijk van vriendschap en genegenheid omdat ik weet dat u een onmiskenbare autoriteit bent op het gebied van het Reglement. Als kenner bij uitstek van het Reglement dacht ik dat u zich er rekenschap van zou geven dat geen van de door mij voorgelezen bepalingen een wijziging van de voorschriften van het Reglement inhoudt. Het Bureau beschikt inderdaad over een aantal voorstellen die het Reglement wel wijzigen, maar deze zullen in de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten worden besproken, waar de heer Wijsenbeek dieper op deze kwestie zal kunnen ingaan, zich nader zal kunnen verklaren en zijn standpunt zal kunnen verdedigen.
Waarde collega's, ik kan u evenwel verzekeren dat de eenvoudige voorstellen die hier vandaag zijn voorgelezen de bevoegdheden van het Bureau niet overschrijden. Zij gaan de bevoegdheden van het Bureau, die samenvallen met de toepassing van het Reglement, niet te buiten; de voorstellen vallen in al hun aspecten binnen het Reglement. Er zijn enkele voorstellen tot wijziging, zoals onder meer dat van de heer von Habsburg waarover in het vragenuur aan de Raad twee aanvullende vragen kunnen worden gesteld. Daar dit voorstel een wijziging van het Reglement inhoudt, hebben we het naar de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten verwezen.
Waarde collega's, ik ben er dan ook van overtuigd - ik herhaal het eens te meer - dat wij allen, na dit document aandachtig te hebben gelezen, zullen beseffen dat er geen enkele wijziging van het Reglement noch van onze relaties met de Commissie en de Raad wordt voorgesteld en dat wij enkel aanwijzingen trachten te geven die erop gericht zijn onze tijd beter te gebruiken. Ik ben ondertussen wel tot de conclusie gekomen dat elke wijziging in dit Huis, hoe klein ook, het beheer van onze tijd alleen maar bemoeilijkt vanwege de talrijke tegenwerpingen die eruit voortvloeien. Ik verzoek u dan ook het document grondig te lezen. Wacht rustig af hoe de inhoud van dit vel papier in de praktijk wordt omgezet en tijdens het volgende vragenuur, na de voorstellen vandaag te hebben uitgeprobeerd en eens goed te hebben nagedacht, zal ik met alle plezier uw mening opnieuw aanhoren.
Na deze woorden stel ik voor de eerste vraag te behandelen. De vraag, die betrekking heeft op het midden- en kleinbedrijf, wordt gesteld door mevrouw Concepció Ferrer die al sinds geruime tijd vol ongeduld op een antwoord zit te wachten. Ik heet de heer de Silguy hartelijk welkom en dank hem voor de aandacht die hij aan ons debat geschonken heeft. Ik nodig hem uit het woord te voeren en op de vraag van mevrouw Concepció Ferrer te antwoorden.

De Voorzitter
Vraag nr. 41 van Concepció Ferrer (H-0301/98):
Betreft: Beleid ten behoeve van kleine en middelgrote ondernemingen
Uit een door de Rekenkamer uitgevoerde studie blijkt dat van 33 bedrijven die als kleine en middelgrote ondernemingen beschouwd werden, er slechts echt 11 tot deze categorie behoorden en dat de resterende 2/3 van de onderzochte bedrijven deel uitmaakten van consortia, terwijl één zogenaamde kleine onderneming 2000 werknemers had.
Is de Commissie gezien deze resultaten niet van mening dat het begrip kleine en middelgrote ondernemingen aan herziening toe is en aan de werkelijkheid moet worden aangepast?

de Silguy
Ik heb veel geleerd, veel informatie ingewonnen en ik dank u dat ik deel mocht nemen aan uw debat.
Om de KMO's te kenschetsen gebruikt de Commissie de definitie die op 3 april 1996 aan de lidstaten, de EIB en het EIF is aanbevolen. Volgens deze nieuwe definitie, die wat orde tracht te scheppen in de situatie die u net beschreef, moet een onderneming aan de volgende criteria voldoen om als KMO aangemerkt te worden: ze moet minder dan 250 werknemers in dienst hebben en ofwel een omzet van maximaal 40 miljoen ecu, ofwel een balanstotaal van maximaal 27 miljoen ecu hebben. Wil een onderneming als klein worden aangemerkt, dan moet ze minder dan 50 werknemers in dienst hebben en ofwel een jaarlijkse omzet van maximaal 7 miljoen ecu ofwel een jaarbalans van maximaal 5 miljoen ecu hebben.
Bovendien moeten de KMO's daadwerkelijk onafhankelijk zijn, dat wil zeggen dat ze niet voor 25 % of meer in handen van een ander bedrijf mogen zijn. De drempel die geldt voor de omzet en de balans wordt regelmatig aangepast, normaal gesproken iedere vier jaar. Er wordt dus rekening gehouden met de economische veranderingen in Europa.
Dit gezegd hebbende moet evenwel opgemerkt worden dat er andere definities van een KMO worden gebruikt in bepaalde programma's op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling en met betrekking tot het vierde kaderprogramma 1994-1998. Wat betreft het vijfde kaderprogramma, dat van 1998 tot 2000 loopt, stelt de Commissie voor de nieuwe definitie toe te passen die ik zojuist heb genoemd. Een uitzondering moet hierbij worden gemaakt voor bedrijven tot 500 werknemers die, als ze voldoen aan de overige criteria, ook als KMO mogen worden aangemerkt.
Tussen de verschillende criteria die in deze definitie zijn opgenomen, staat ook het criterium van onafhankelijkheid. De Commissie is er zich van bewust dat aan dit criterium helaas niet altijd werd voldaan. Zoals u reeds opmerkte, mevrouw Concepció Ferrer, over de gegevens met betrekking tot de deelnemers aan het programma op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling, laat het jaarverslag van de Rekenkamer zien dat 11 van de 33 bedrijven, die door haar aan accountantsonderzoek onderworpen werden, niet aan het onafhankelijkheidscriterium voldeden. Bij één bedrijf werkten zelfs meer dan 2000 werknemers.
Dit gezegd hebbende wil de Commissie een geruststellend woord tot u en uw Parlement richten: de kwaliteit en de betrouwbaarheid van deze gegevens worden constant verbeterd en de gegevens worden regelmatig geactualiseerd. Deze verbetering is structureel, met name nu er stapsgewijs financiële en juridische betrouwbaarheidscontroles worden uitgevoerd, ook bij de moederbedrijven. We zullen deze verbetering ook garanderen door de criteria die van toepassing zijn op de KMO's te onderzoeken aan de hand van bewijsstukken. De Commissie zal hierop blijven hameren zodat in de toekomst de vastgestelde criteria voor de KMO's nauwgezet worden nageleefd.

Ferrer
Allereerst wil ik de heer de Silguy danken voor de toelichtingen die hij ons heeft verstrekt. Ik zou zelfs durven stellen dat deze toelichtingen noodzakelijk waren. Zij zijn alleszins bijzonder nuttig daar wij vanmorgen, bij het aannemen van het verslag-Elles, uitdrukkelijk op de talrijke lacunes hebben gewezen in verband met de steunmaatregelen die de kleine en middelgrote ondernemingen in principe te hunner beschikking hebben, maar waarvan helaas geen gebruik is gemaakt. Op deze manier verspeelt men niet alleen de kans - om nog maar van het financiële verlies te zwijgen - om de situatie van het middenen kleinbedrijf te verbeteren, maar ook de mogelijkheid om de acties van deze ondernemingen ten behoeve van het scheppen van werkgelegenheid te stimuleren.
Ik zou de heer de Silguy dan ook willen verzoeken erop toe te zien dat de Commissie, zoals hij zelf voorstelt, een oogje in het zeil houdt en de door hem verstrekte informatie in de praktijk omzet.

de Silguy
Ik ben het hier geheel mee eens. Ik neem de wens van mevrouw Ferrer ter harte, aangezien het voor de Commissie belangrijk is deze criteria ad hoc bij de bedrijven te testen, zodat de steun niet versnipperd wordt en dus doeltreffend blijft. Ik kan u dus verzekeren dat de Commissie uw analyse onderschrijft en op overeenkomstige wijze zal handelen.

Ewing
Ik wil de commissaris in het licht van de bestaande situatie vragen oog te hebben voor een aantal gebieden waar ondernemingen met vijftig werknemers eigenlijk al grote ondernemingen zijn en waar een kleine onderneming maar een tiental werknemers telt. In gebieden zoals mijn kiesdistrict van de Schotse hooglanden en eilanden rekenen wij vaak op deze ondernemingen om banen te scheppen. Kan de commissaris geen aanvullende benadering overwegen om dergelijke heel kleine ondernemingen een nog gunstiger behandeling te geven?

de Silguy
Dit is altijd een gevoelige zaak omdat er met twee kwesties rekening moet worden gehouden: enerzijds moet omwille van de doeltreffendheid een benadering worden gezocht die zoveel mogelijk op Europees niveau is afgestemd; anderzijds echter mogen de specifieke gevallen niet vergeten worden. Als antwoord op de vraag van mevrouw Ewing wil ik zeggen dat de benadering van de lidstaten flexibeler is dan de onze. Daarom komen we nu met een meer flexibele benadering door het vaststellen van drempels voor zeer kleine bedrijven die minder dan 10 personen in dienst hebben. Deze benadering moet worden aangepast aan de situatie op de eilanden, waarover u zojuist sprak. Ik zou zelfs willen beweren dat in sommige lidstaten deze flexibiliteit nog groter is, daar de drempels uitgaan van maximumlimieten en het criterium van het aantal werknemers op zichzelf kan worden toegepast, zonder dat er gekeken wordt naar de omzet of naar de balans. Dat gaat dus de richting op die u kennelijk wenst.

Crowley
Ik wil de commissaris danken voor zijn antwoord en hem hierover twee korte vragen stellen. Kan hij ons in de eerste plaats garanderen dat dit onderzoek van de Rekenkamer niet gebruikt zal worden om de voor het MKB bestemde middelen en in het bijzonder voor het banenscheppende karakter van deze ondernemingen te verminderen? Ten tweede heb ik zijn oorspronkelijke antwoord misschien verkeerd begrepen, maar heb ik goed gehoord dat de criteria voor de definitie van KMO's en micro-ondernemingen elk jaar aangepast en geëvalueerd zullen worden?

de Silguy
Heel snel, ik kan de twee vragen van de heer Crowley bevestigendbeantwoorden. Ik zou wat dieper op de tweede vraag willen ingaan door u eraan te herinneren dat we minimaal één keer in de vier jaar de criteria willen aanpassen, maar dit vaker zullen doen als dit op basis van de economische ontwikkeling nodig blijkt te zijn.

De Voorzitter
Vraag nr. 42 van Nikitas Kaklamanis (H-0314/98):
Betreft: Verhoging van de gesubsidieerde hoeveelheid olijfolie
Volgens bepaalde bronnen heeft commissaris Fischler tijdens zijn recent bezoek aan Spanje verklaard dat het plafond voor de olijfolieproductie die door de EU wordt gefinancierd zal worden opgetrokken met 300.000 ton voor Spanje en Griekenland.
Kan de Commissie zeggen of er inderdaad een dergelijke verhoging komt van de gegarandeerde maximumhoeveelheid olijfolie en hoe deze hoeveelheid zal worden verdeeld tussen Griekenland en Spanje?

de Silguy
Tegelijk met de begroting voor Agenda 2000 heeft de Commissie 19 maart jongstleden het dossier over de hervorming van de gemeenschappelijke marktordening voor olijfolie bestudeerd. De Commissie heeft daarbij ruimschoots rekening gehouden met de opmerkingen van het Europees Parlement. De hervorming van de gemeenschappelijke marktordening voor olijfolie zou met ingang van het seizoen 2001-2002 in werking moeten treden. In de tussentijd heeft de Commissie urgente wijzigingen in het huidige stelsel voorgesteld teneinde de beheersproblemen van de huidige GMO voor olijfolie te ondervangen. Deze veranderingen zullen, samen met de elementen die in het hervormingsvoorstel voor deze sector een rol moeten spelen, onderwerp zijn van een speciaal debat binnen uw Parlement en mijn collega Franz Fischler zal al uw vragen met betrekking tot dit onderwerp zo duidelijk mogelijk beantwoorden.
Ik kan u nu zeggen dat onder andere wordt voorzien in een verhoging van de gegarandeerde maximumhoeveelheid met 212.400 ton, verdeeld over de producerende lidstaten. De onderlinge verdeling van de nieuwe gegarandeerde maximum hoeveelheid van 1.562.400 ton ziet er als volgt uit: Spanje 625.210 ton, Frankrijk 3.065 ton, Griekenland 389.038 ton, Italië 501.172 ton, Portugal 43.915 ton. De verhoging van de gegarandeerde maximumhoeveelheid wordt ingegeven door de toename van de absorptiecapaciteit van de communautaire markt. Deze verhoging houdt rekening met mogelijke nieuwe aanplant in Spanje en Portugal en met de bezuinigingen op de communautaire begroting die zijn bereikt door een einde te maken aan het stelsel van kleine producenten en aan de consumptiesteun.

Kaklamanis
Mijnheer de commissaris, ik dank u. Ik neem aan dat ik voldaan moet zijn over uw antwoord. U hebt daarin talrijke cijfers genoemd. Ik heb helaas niet alle relevante cijfers voor mij liggen, maar als ik het wel heb, klopt hetgeen ik in mijn vraag aan de orde stel, wel degelijk. Eigenlijk interesseren mij de cijfers ook niet zo bijster en ik twijfel er absoluut niet aan dat de door u genoemde cijfers juist zijn. Wel wil ik weten of er inderdaad voor Griekenland en Spanje een verhoging zal zijn met 300.000 ton. Klopt dat, ja of nee? Ik heb namelijk wel cijfers gehoord, maar ik weet niet hoe de situatie voordien was. Is de hoeveelheid dezelfde of is het meer?

de Silguy
Ik ben niet in olijfolie gespecialiseerd maar als ik afga op wat ik wel weet, is de huidige maximumproductiehoeveelheid voor de totale Europese Unie 1.350.000 ton. Deze hoeveelheid wordt vergroot tot 1.562.000 ton. Dit nieuwe maximum wordt verdeeld over de verschillende lidstaten aan de hand van de verdeelsleutels die men gewoonlijk gebruikt voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Een van deze verdeelsleutels houdt rekening met de gemiddelde nationale productie in drie van de afgelopen vijf jaar, waarbij voor elk van de lidstaten het beste en het slechtste jaar buiten beschouwing worden gelaten. De gebruikelijke criteria, de klassieke verdelingscriteria dus, worden daarbij toegepast. U krijgt alle technische details toegestuurd, mocht u ze nog niet ontvangen hebben, waarin staat toegelicht dat deze vergroting van de gegarandeerde maximumhoeveelheid proportioneel is verdeeld over de verschillende lidstaten, conform de gebruikelijke criteria.

de Silguy
Ik heb nota genomen van uw opmerking. Het doet me denken aan het debat dat in de commissie plaatsvond tijdens de voorbereiding van het voorstel. Het ging hierbij zowel om het bereiken van een aantal ogenschijnlijk tegenstrijdige doelstellingen als om het onderzoeken van het probleem dat toen door de droogte in Spanje werd veroorzaakt.
De Raad buigt zich momenteel over deze zaak. De heer Fischler, die de onderhandelingen zal leiden, is op de hoogte van het vraagstuk dat u in uw opmerking aanhaalde. Maar het is de taak van de Commissie met een voorstel te komen dat gebaseerd is op de objectieve en gebruikelijke criteria die zijn gehanteerd. Het is nu aan de Raad de onderhandelingen te voeren en ik twijfel er niet aan dat alle kanten van de zaak belicht en verdedigd zullen worden.

Camisón Asensio
Mijnheer de Silguy, gelet op uw commentaar zou ik u willen vragen of de Commissie zich wel echt bewust is van het negatieve effect van haar beleid op de situatie van de werkgelegenheid in Spanje. Indien de Commissie voet bij stuk houdt - wat ik uit uw woorden meen te kunnen opmaken - en weigert de gegarandeerde maximumhoeveelheid aanzienlijk op te trekken, zal dit rampzalige gevolgen hebben voor de werkgelegenheid. Het is namelijk zo dat, ongeacht het eerder vermelde droogteprobleem, de Spaanse productie - om het bij Spanje te houden - 947.000 ton bedroeg en dus het voor Spanje vastgestelde plafond ver overstijgt. Indien dit verschil niet wordt gesubsidieerd, zal dit onvermijdelijk tot meer werkloosheid leiden in een land dat toch al met het hoogste werkloosheidscijfer van de hele Unie kampt.
Het heeft toch geen zin tijdens de Europese Raad van Luxemburg over werkgelegenheid te palaveren als men zo maar daglonen vergooit en als de dreiging die de Spaanse olijfboom boven het hoofd hangt werkelijkheid wordt.

de Silguy
Ik zal hetzelfde antwoord geven als zojuist: dat onderwerp is inderdaad in behandeling. Ik heb u de uitgangspunten van het voorstel van de Commissie uitgelegd. Ik heb u ook uitgelegd dat de Commissie een verhoging van de gegarandeerde maximumhoeveelheid ten opzichte van de huidige productiehoeveelheid heeft voorgesteld. Ik weet dat dit in sommige landen problemen oplevert, in economische zin, maar ook, en dat moet niet onderschat worden, met betrekking tot de afzet van de hoeveelheid olijfolie.
Ik ben echter van mening dat de onderhandelaars zich terdege bewust zijn van al deze elementen. U heeft er goed aan gedaan ze te benadrukken. Ze worden opgenomen in de onderhandelingen die zich binnen de Raad zullen afspelen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de Silguy.
Mevrouw Izquierdo Rojo voert het woord in verband met een voorstel van orde. Excuseer, op welk artikel van het Reglement beroept u zich?

Izquierdo Rojo
Mijnheer de Voorzitter, ik zou er de aandacht op willen vestigen dat zich op de tribune uit Granada afkomstige...
(De Voorzitter onderbreekt de spreker)

De Voorzitter
Mevrouw Izquierdo Rojo, dit is geen voorstel van orde. Ik verzoek u dan ook vriendelijk uw plaats weer in te nemen zodat ik onze werkzaamheden kan voortzetten en tot de volgende vraag kan overgaan.

De Voorzitter
Vraag nr. 43 van Phillip Whitehead (H-0321/98/rev. 1)
Betreft: Consumenten en de euro
Kan de Commissie meedelen of zij vasthoudt aan het standpunt dat alle verplichte door banken in rekening gebrachte kosten gratis moeten zijn? Zo ja, hoe zal dit beginsel ten uitvoer worden gelegd?
Kan de Commissie meedelen wanneer zij een besluit zal nemen over het wel of niet reguleren van de kwestie van dubbele prijsaanduidingen? Wat is de laatst mogelijke datum voor een dergelijk besluit, gezien de tijd die nodig is in verband met de codecisie?
Kan de Commissie bijzonderheden verstrekken over het tijdschema voor de ontwikkeling van gedragscodes voor beroepsgroepen en consumenten?
Wat is de rol van de euro-waarnemingsposten en waar zullen deze worden gevestigd?

de Silguy
De Commissie denkt dat, op basis van de verordeningen die momenteel van kracht zijn met betrekking tot de euro, de banken juridisch niet bevoegd zijn kosten in rekening te brengen voor de verplichte omzetting met betrekking tot de invoering van de euro. Het is dus niet nodig extra wettelijke bepalingen op dit gebied aan te nemen. De Commissie is echter van mening dat de banken zich meer zouden moeten inspannen voor een zo soepel mogelijke invoering van de euro dan alleen aan hun minimale wettelijke verplichtingen te voldoen. De Commissie zal over twee weken - zeer spoedig dus - door middel van een aanbeveling gedragsregels presenteren die haar standpunt over de bankkosten die de invoering van de euro met zich meebrengt, duidelijk zullen weergeven. Deze gedragsregels zullen zowel betrekking hebben op de juridisch bindende bepalingen als op de aanvullende bepalingen die de Commissie wenselijk acht. De aanbevelingen zullen gestuurd worden naar de regeringen, verschillende verenigingen, organisaties, consumentenverenigingen, beroepsorganisaties en natuurlijk zal ook uw Parlement hiervan op de hoogte gesteld worden.
Deze aanbeveling vormt een middenweg tussen een gereglementeerde markt en vrije marktwerking en dit is de meest doeltreffende manier om het beoogde doel te bereiken. De aanbeveling kan het best worden uitgevoerd door het instellen van gedragscodes die door alle betrokken partijen geaccepteerd worden. Ik denk dat er overigens al enige tijd vooruitgang wordt geboekt met deze methode. Als zou blijken dat deze vrijwillige bepalingen inefficiënt zijn, zou besloten kunnen worden wettelijke bepalingen aan te nemen om de situatie te verhelderen.
In de tweede plaats zou ik als antwoord op de vraag van de heer Whitehead over de dubbele prijsaanduiding willen zeggen dat de Commissie ook op dit punt van mening is dat het verplicht opleggen hiervan, door middel van een verordening op Europees niveau, geen geschikt middel is om een dubbele weergave te garanderen die aan de behoeften van de consument tegemoet komt en tegelijkertijd de kosten van de overgang naar de euro zo laag mogelijk houdt. Ook in dit geval zal de Commissie binnen twee weken een aanbeveling doen en gedragsregels voorstellen zodat alle partijen die betrokken zijn bij de dubbele prijsaanduiding beschikken over de benodigde duidelijkheid en zekerheid. Als de praktijk uitwijst dat deze vrijwillige methode niet bevredigend of doeltreffend is, zou kunnen worden overwogen de gedragscode aan een reglementering te onderwerpen, en hierin zal Emma Bonino me niet tegenspreken.
Derde opmerking: de rondetafelconferentie van 26 februari jongstleden heeft laten zien dat de vooruitgang die geboekt wordt in de praktische voorbereiding op de invoering van de euro met name te danken is aan het mobiliseren van consumenten- en vakorganisaties en aan het tot stand brengen van een voortdurende dialoog tussen alle betrokken partijen. Deze dialoog speelt zich met name op nationaal niveau af; op dit niveau moeten de onderhandelingen, op basis van onze aanbevelingen, leiden tot de definitieve invoering van deze gedragsregels. Vanaf dat moment kunnen we pas werkelijk spreken van vergevorderde onderhandelingen. Onderhandelingen tussen consumenten en vakmensen kunnen tevens op Europees niveau gevoerd worden. Dit is overigens al gebeurd. Een van de doeleinden is het creëren van een euro-label voor de detailhandelaars die hun prijzen in euro's aangeven en betalingen in deze muntsoort accepteren. Het is wenselijk dat deze onderhandelingen zo snel mogelijk en op bevredigende wijze worden afgesloten. Dat zal het vertrouwen bij de gebruikers, de consumenten, in het overgangsproces naar de euro versterken.
Tenslotte het laatste punt van de vraag van de heer Whitehead: het vraagstuk van de nationale, regionale en lokale waarnemingsposten. Ik denk dat het opzetten van dergelijke waarnemingsposten een goede zaak is. Via deze posten zouden de lidstaten de verspreiding van informatie over de euro kunnen stimuleren en controleren of deze vrijwillige overeenkomsten in het kader van de gedragsregels die ik zojuist aanhaalde, worden nageleefd. Ik zou me ook kunnen voorstellen dat op Europees niveau deze waarnemingsposten gaan fungeren als een plek waar informatie over de nationale ontwikkelingen op informele wijze wordt uitgewisseld. De vorm, functie en de precieze operationele procedures voor het opzetten van deze waarnemingsposten moeten, denk ik, door de lidstaten aan de hand van nationale gewoonten en bestaande juridische bepalingen worden gedefinieerd.

Whitehead
Ik dank u dat ik deze vraag mag stellen. Ik ben ook verheugd dat commissaris Bonino aanwezig is en het antwoord van haar collega hoort. Ik zou twee korte vragen willen stellen. Hoelang zal de Commissie om te beginnen streven naar de aanbevelingen voor een gedragscode die commissaris de Silguy zopas beschreef, vóór zij beslist of deze al dan niet doeltreffend zijn en of zij alsnog bindende voorschriften moet vaststellen? Er is immers tijd nodig voor de medebeslissingsprocedure en ook in het licht van de termijn van 2002 moeten wij hierover zeker een oordeel vellen vóór 2002.
Wat ten tweede de bankkosten betreft, hoe heeft het bankwezen tot nog toe gereageerd? Hoe wil de Commissie er zelf voor zorgen dat contracten doorlopen tijdens de omschakeling van de nationale munten naar de euro?

de Silguy
Ik zal heel precies zijn op dit punt. De Commissie zal over twee weken haar aanbevelingen doen, tegen 15 april hoop ik. Deze aanbevelingen zullen naar de nationale regeringen gestuurd worden in de hoop dat ze in de conclusies van de Europese Raad van 2 mei kunnen worden opgenomen, wat hun politiek belang flink zou benadrukken. Deze aanbevelingen zullen naar de verschillende beroeps- en consumentenorganisaties gestuurd worden, vergezeld van de opdracht samen te werken en gedragscodes op te stellen.
We zullen ons handelen moeten afstemmen op de problemen die zich voordoen. Het is nu van groter belang dat we ons met de bankkosten gaan bezighouden, want al vanaf 1 januari 1999 gaat een aantal zaken op dit gebied spelen. Dit betekent dat we sneller moeten handelen. Voor het vraagstuk van de dubbele prijsaanduiding hebben we wat meer tijd. We moeten ons dus niet op precieze data vastpinnen. We hebben evenwel een datum voor een afspraak met de communautaire bankwereld vastgesteld voor het najaar van 1998. We kunnen dan de balans opmaken met betrekking tot dit bancaire aspect.
Ik kan u zeggen dat de onderhandelingen en de reacties behoorlijk positief zijn. De communautaire bankwereld had immers vóór de ronde tafelconferentie van 26 februari een brief, waarvan ik overigens een kopie heb, naar Emma Bonino gestuurd, waarin de banken zich bereid verklaren hiertoe bij te dragen. Het proces waarin we ons bevinden kan bemoedigend genoemd worden, aangezien het gebaseerd is op samenwerking. We zullen vervolgens de resultaten op hun waarde schatten. Met betrekking tot de continuïteit van de contracten kan ik zeggen dat alle indicaties waarover we beschikken doen vermoeden dat de huidige regelgeving toereikend is om dit juridische probleem op te kunnen lossen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de Silguy.
Waarde collega's, de tijd voor het behandelen van het eerste gedeelte van de vragen aan de Commissie is verstreken. Vraag nr. 44 zal daarom schriftelijk worden behandeld .

De Voorzitter
Vraag nr. 45 van Marialiese Flemming (H-0227/98):
Betreft: Vervoer van dieren.
In juni 1995 heeft de Raad richtlijn 95/29/EG inzake de bescherming van dieren tijdens het vervoer aangenomen. Tegelijkertijd heeft de Raad de Commissie verzocht meer veterinaire inspecteurs in dienst te nemen om toe te zien op de tenuitvoerlegging van deze nieuwe regelgeving.
Kan de Commissie, gelet op de middelenverhoging voor het Bureau levensmiddelen en diergeneeskunde, meedelen hoeveel inspecteurs momenteel toezicht uitoefenen op het vervoer van dieren en welke plannen er bestaan om het aantal inspecteurs te verhogen tot 12, wat door de Raad als het minimaal noodzakelijke aantal wordt beschouwd?

Bonino
Zoals mevrouw Flemming weet, heeft het Voedings- en veterinair bureau momenteel een heel takenpakket inzake toezicht op de uitvoering van communautaire wetgeving op veterinair, voedselkundig en fytosanitair vlak. Het bureau telt 46 inspecteurs. Een deel van de middelen die ter beschikking staan voor veterinaire inspecties is al speciaal weggelegd voor controle en toezicht op het welzijn van de dieren, waar de geachte afgevaardigde het dus over heeft. Naar verhouding neemt deze vorm van toezicht echter nog maar een gering deel van alle inspectieactiviteiten in beslag.
De Commissie is momenteel bezig met uitbreiding van het personeel dat bij dit bureau is gedetacheerd, om er op die manier voor te zorgen dat het bureau al zijn taken kan vervullen. Maar de procedure van personeelstoewijzing en -opleiding vergt nu eenmaal de nodige tijd.
De Commissie is er zeker van doordrongen hoe belangrijk het welzijn van dieren is en dit aspect zal dan ook terdege in aanmerking genomen worden bij het nemen van toekomstige besluiten over de middelen die het bureau nodig heeft om zich van zijn taken te kunnen kwijten.
Bovendien wil ik de geachte afgevaardigde erop wijzen dat het bureau momenteel een systeem invoert om een prioriteitenlijst van dienstreizen op te maken. Het doel hiervan is ervoor te zorgen dat de programma's van de dienstreizen opgemaakt worden op basis van een evenwichtige beoordeling van alle verschillende verzoeken om controle en inspectie die het bureau binnenkrijgt.
De Commissie kan alleen maar zeggen dat ditmaal toch echt alle lidstaten een inspectie op het vlak van het welzijn van hun dieren hebben ondergaan en dat deze inspecties bepaald niet bevredigend waren. Helaas is de personeelssituatie en die van de menselijke hulpbronnen heden ten dage van dien aard dat slechts 2 op de 46 inspecteurs op dit vlak opereren. Vandaar dat de Commissie vindt dat er een prioriteitenlijst moet worden opgesteld, zoals overigens ook haar plicht is.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Bonino.
Excuseert u mij, mevrouw Flemming, u mag het woord voeren, maar mevrouw Jensen heeft me het woord gevraagd in verband met een voorstel van orde en het Reglement verplicht mij ertoe haar voorrang te verlenen. Even geduld alstublieft, mevrouw Jensen.

Jensen, Lis
Ik dacht anders niet dat de Voorzitter dit over het hoofd kon zien. Ik vroeg het woord, omdat ik uiteraard niet tevreden ben dat ik geen antwoord op mijn vraag heb gekregen, maar de reden waarom ik een voorstel van orde doe, is om zeker te zijn dat het antwoord aan mij gericht wordt. Ik heet niet Kirsten Jensen, maar Lis Jensen. Ik verzoek de administratie dit te willen wijzigen in het schriftelijke antwoord. Ik kan de administratie deze fout niet kwalijk nemen, want de helft van Denemarken heet immers Jensen, maar het is frustrerend dat ik het antwoord vandaag niet heb gekregen, juist omdat de blokkadeverordening een actueel thema is in Denemarken, vooral met het oog op het komend referendum op 28 mei. Ik ben misnoegd en vind de houding van de Voorzitter niet flexibel.

De Voorzitter
Mevrouw Lis Jensen, het spijt me dat uw vraag niet behandeld kon worden, maar tijd is tijd. Ik ben net als u en de overige leden afhankelijk van de klok. Wat uw naam betreft heb ik nota genomen van uw rechtzetting. Ik moet u er trouwens op wijzen dat de zittingsdiensten reeds een correctie hadden aangebracht. U hoeft zich dus niet ongerust te maken. Stel dat ik u het woord had verleend, dan zou ik u met mevrouw Lis Jensen hebben aangesproken.
Mijnheer McMahon, u heeft het woord voor een voorstel van orde.

McMahon
Ik wil het over dezelfde kwestie hebben. De administratie heeft niet alleen een stommiteit begaan met de naam van mevrouw Jensen, maar de vraag inzake handelsbeperkingen is eigenlijk een vraag voor de heer Monti, aangezien hij dit document aan de Commissie heeft voorgelegd. Hij is hier aanwezig om vragen te beantwoorden en ik begrijp dan ook niet waarom deze vraag in het verkeerde deel gesteld werd. Waarom kon u ten tweede geen toestemming geven om deze vraag later te laten beantwoorden door de heer Monti wanneer die de hem gestelde vragen beantwoordt?

De Voorzitter
Mijnheer McMahon, waarde collega's, vergeet niet dat hoe meer tijd u besteedt aan voorstellen van orde hoe minder tijd er over blijft voor het behandelen van de vragen aan de Commissie. Dat is natuurlijk uw goed recht, maar dat neemt niet weg dat ik u aan deze kwestie moet herinneren. Daarnaast dien ik u allen erop te wijzen dat het vragenuur aan voorschriften gebonden is. Zodra de klok aangeeft dat de voorgeschreven tijd verstreken is, is de Voorzitter verplicht tot het volgende gedeelte van het vragenuur over te gaan zonder ook maar iets van het voorafgaande te kunnen wijzigen.
Ik bied mevrouw Bonino mijn verontschuldigingen aan voor het onderbreken van haar interessante uiteenzetting. Ik bied ook mevrouw Flemming mijn excuses aan en zou haar willen vragen begrip te hebben voor het feit dat ik mij aan het Reglement moet houden. U heeft nu het woord om een aanvullende vraag te stellen.

Flemming
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik ben ervan overtuigd dat de beide voorgaande sprekers evenveel belang hechten aan het welzijn van het dier als ik en dat hun voorstellen van orde geen blijk zijn van desinteresse voor het welzijn van het dier. Richtlijn 95/29 inzake het vervoer van dieren bevat ook bepalingen voor het voer, het water en de rustpauzes voor de diverse soorten gebruiksdieren. Deze bepalingen zijn op 1 januari 1998 in werking getreden. Bovendien zijn alle lidstaten verplicht van overheidswege goedgekeurde stopplaatsen in te richten die voldoen aan de in de richtlijn gestelde eisen. Ik wil u nu vragen, mevrouw de commissaris: kan de Commissie op dit moment meedelen hoeveel van deze stopplaatsen er momenteel daadwerkelijk zijn ingericht en of veterinaire inspecteurs - u hebt er immers 46, zoals ik tot mijn grote verbazing heb vernomen - als onderdeel van hun taakstelling ook inderdaad controleren of deze voorzieningen volgens voorschrift worden beheerd?

Bonino
Zoals ik de geachte afgevaardigde al gezegd heb, is elke lidstaat minstens een keer geïnspecteerd en zijn de resultaten beschikbaar. Wij zijn tot de vaststelling gekomen dat een aantal bepalingen van de richtlijn, die met ingang van 1 januari 1998 van toepassing is, verre van bevredigend zijn. Er zijn problemen vastgesteld op de volgende gebieden: nationale veemarkten, grenscontroleposten, havens waar dieren worden overgeladen van vrachtwagens op schepen, slachthuizen enzovoort. Ik kan u schriftelijk meer details geven.
Ik wil de geachte afgevaardigde zeggen dat ik hiervoor over 2 van de 46 inspecteurs beschik. Er zijn dringende zaken als de gekkekoeienziekte, klassieke varkenspest en hygiënische tekortkomingen in vleesverwerkende bedrijven. Daarnaast brengen ook andere richtlijnen een aantal wettelijke verplichtingen mee en moeten derde landen bijvoorbeeld een vergunning aanvragen voor de uitvoer van visserijproducten of vers vlees naar de Europese Unie. Ik kan de geachte afgevaardigden schriftelijk een lijst van alle verplichtingen en dringende zaken geven en hun meedelen wat wij op het vlak van dierenwelzijn gedaan hebben, wat wij vastgesteld hebben en waarom de Commissie zelf niet tevreden is over de situatie.

Elliott
Het doet mij genoegen dat de commissaris zelf ook niet tevreden is over de huidige toestand en ik ben haar dankbaar omdat zij zo eerlijk en open was tegenover het Parlement over het onbevredigende karakter van de bestaande situatie. Ik wil haar nog een vraag stellen. De veterinaire inspecteurs dienen ook toezicht te houden op de uitvoer van vee naar derde landen in het kader van de uitvoerrestituties. Kan de commissaris meedelen welke instructies het inspectieteam gekregen heeft inzake het toezicht na de aankomst van het vee in derde landen? Zal contact opgenomen worden met de verenigingen voor dierenwelzijn in die landen, die tot nog toe blijkbaar als enige de wreedheid van deze handel aan de kaak gesteld hebben? Dit is een gewichtige kwestie en nauwere samenwerking met verenigingen voor dierenwelzijn die terzake actief zijn en die, daar ben ik zeker van, maar al te graag willen helpen, kan een aantal problemen van de Commissie helpen oplossen.

Bonino
Wij trachten dit op een informele manier op te lossen. Zoals u zich kunt voorstellen, kan de Commissie enkel officiële relaties onderhouden met de autoriteiten van de lidstaten. Bovendien staan in vele derde landen de verenigingen voor dierenwelzijn - zelfs de organisaties waarnaar u verwijst - niet erg sterk. Wij worden dus met twee problemen geconfronteerd: om te beginnen staan de verenigingen voor dierenwelzijn niet erg sterk en ten tweede kunnen wij alleen formele contacten onderhouden met de lidstaten.
Ik hoop desalniettemin dat de verenigingen die zich in de Europese Unie met dierenwelzijn bezighouden, nauwere banden zullen smeden met hun tegenhangers in derde landen, zodat wij nog een andere vorm van contact kunnen creëren tussen de mensen die de wet moeten toepassen.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Bonino, ik wil u een vraag stellen, hoewel die vraag al grotendeels door u is beantwoord: hoe is de situatie in de Midden- en Oost-Europese landen en in het bijzonder in Polen, waar er inderdaad nog zeer kwalijke toestanden heersen? Voert de Commissie directe onderhandelingen met deze landen om te bereiken dat zij er inderdaad voor zorgen dat datgene wat ze exporteren zo wordt behandeld als wij dat willen? Want als het daar meteen al niet goed gaat, zal het bij ons wellicht ook niet goed gaan.

Bonino
Ik heb de vraag al gedeeltelijk beantwoord. Uiteraard zal dankzij het communautaire acquis rekening gehouden worden met deze bepaling in het ruimer onderhandelingsproces met het oog op de uitbreiding. Maar dat duurt nog wel even en wij moeten dan ook een snellere manier vinden om ervoor te zorgen dat de richtlijn ten uitvoer gelegd wordt.

De Voorzitter
Vraag nr. 46 van Robin Teverson (H-0281/98):
Betreft: MOP IV: lengte van de boomkor
De Commissie heeft Nederland bij de uitvoering van MOP IV enige ruimte gegeven om te kunnen voldoen aan de gewijzigde Nederlandse regelgeving. Een voorschrift uit 1986 vereiste een vermindering van de maximale gezamenlijke lengte van de boomkorren. Een van de hoofddoelstellingen van MOP IV is dat lidstaten, zoals Nederland, die de doelstellingen van MOP III niet hebben gehaald, het overschot tegen eind 1998 moeten hebben weggewerkt. Ruimte voor een wijziging van de regels zou de Nederlandse positie voor MOP IV aanzienlijk verbeteren.
Betekent dit dat de Commissie van mening is dat technische maatregelen voor instandhouding van de visbestanden mogen meetellen bij het voldoen aan de doelstellingen van MOP IV, en hebben de vloten van andere lidstaten eveneens ruimte gekregen op grond van nationale instandhoudingsmaatregelen?

Bonino
Dit is een zeer technische vraag, maar ik denk dat de bedoeling eerder politiek dan technisch is. Ik denk dat de heer Teverson wil weten of in het MOP rekening moet worden gehouden met technische maatregelen. Ik moet hier een klaar en duidelijk antwoord op geven. Een vermindering van de lengte van de boomkor verhoogt niet zozeer de selectiviteit, maar vermindert veeleer de doeltreffendheid en zou als zodanig niet als een technische maatregel beschouwd worden. Ik kan bevestigen dat voor het verwezenlijken van de MOP IV-doelstellingen geen rekening gehouden mag worden met technische maatregelen, aangezien de weerslag van deze maatregelen op de visserijinspanningen als een aanvulling op die van het MOP beschouwd wordt. De vermindering van de lengte van de boomkor in de Nederlandse vloot werd niet gecompenseerd door een hogere capaciteit. Wij hebben erkend dat een kortere boomkor de doeltreffendheid van een vaartuig vermindert, maar hebben er tevens op gewezen dat de activiteit toegenomen is tijdens de vorige meerjarige oriëntatieprogramma's en dat deze toename tegen elke vermindering van de doeltreffendheid opweegt. Ik hoop dat dit duidelijk is.
Aangezien dit compensatie-effect erkend en berekend werd, werd rekening gehouden met de vermindering van de lengte van de boomkor door een nieuwe raming van de passende minimumactiviteit in het MOP voor dit deel van de Nederlandse vissersvloot. Er was toen geen nettotoename van de basis voor de visserijinspanningen in MOP IV. Geen enkele lidstaat heeft dan ook geprofiteerd van nationale compensatiemaatregelen in het kader van de meerjarige oriëntatieprogramma's.
Wij zijn van oordeel dat deze maatregelen inderdaad tot een lagere doeltreffendheid leiden, maar tegelijkertijd is de activiteit toegenomen zodat het resultaat hetzelfde is. Er is bijgevolg geen compensatie toegekend en er kan geen rekening gehouden worden met technische maatregelen bij de berekening van de MOP's.

Teverson
Ik dank de commissaris voor dit antwoord en hoewel dit, zoals zij zegt, een technische aangelegenheid is, gaat het veeleer om de interpretatie van de manier waarop wij de MOP-doelstellingen moeten verwezenlijken. Hoewel ik het hier niet noodzakelijkerwijs mee eens ben, maak ik hieruit op dat technische maatregelen niet voor MOP-doelstellingen gebruikt kunnen worden wanneer zij een weerslag op de selectiviteit hebben. Dat is duidelijk.
Uit haar antwoord blijkt evenwel dat, ook al is dit ter compensatie, maatregelen die misschien van technische aard zijn, zij het dat ze geen technische maatregelen zijn die de doeltreffendheid verminderen, een weerslag op de visserijinspanningen kunnen hebben en bijgevolg ook hebben en dan ook als een bijdrage aan de MOP-doelstellingen beschouwd zouden worden. Dat is wat mijns inziens eigenlijk gebeurd is. De commissaris zei dat de vermindering van de lengte van de boomkor in de Nederlandse vloot gebruikt werd als ruilmiddel en compensatie voor de toegenomen inspanningen, hetgeen binnen de MOP-doelstellingen valt. Ik maak hieruit op dat wij van de afname van de doeltreffendheid of fysieke methoden gebruik maken om de MOP-doelstellingen te verwezenlijken. Is dat juist?

Bonino
Ik ben misschien niet duidelijk geweest. Ik wil bevestigen dat er slechts drie elementen zijn om de meerjarige oriëntatieprogramma's te berekenen, die voornamelijk tot doel hebben de overcapaciteit te verminderen. De drie elementen waarmee rekening gehouden wordt, zijn activiteit, tonnage en motorvermogen.
Met het concrete geval waarnaar u verwijst, werd geen rekening gehouden omdat dit gecompenseerd werd. Zij moeten de activiteit hoe dan ook verminderen. Dat is de slotsom van wat ik zeg. Zij hebben de lengte verminderd maar hun activiteiten verhoogd. Dat telt dus niet voor ons. Wij vragen dat zij hun activiteiten verminderen. Is het nu duidelijk? Technische maatregelen zijn een aanvulling, maar kunnen niet verrekend worden in MOP IV.

De Voorzitter
Vraag nr. 47 van Carmen Fraga Estévez (H-0286/98):
Betreft: Nieuwe Argentijnse visserijwet
Op 12 januari 1998 heeft Argentinië een nieuwe visserijwet goedgekeurd die drie maanden na deze datum in werking zal treden. Op grond van verschillende artikelen van deze wet (artikel 4 e.v.) eigent Argentinië zich het recht toe om de visserijactiviteiten buiten zijn exclusieve economische zone te reguleren, hetgeen duidelijk in strijd is met het algemene internationale recht en met het VN-Verdrag inzake het zeerecht. Een en ander betekent een nieuw en ernstig precedent na de Canadese visserijwet van 1994 en het nieuwe Canadese voorstel voor een visserijwet dat momenteel bij het parlement in behandeling is.
Welke juridische of andere maatregelen overweegt de Commissie in verband met de dreiging die deze wet met zich meebrengt voor de internationale rechtsorde en de legitieme activiteiten van soevereine staten in internationale wateren?

Bonino
In de ontmoetingen die de Commissie onlangs met de Argentijnse autoriteiten heeft gehad, zowel vóór als na goedkeuring van de nieuwe visserijwet van dit land, heeft de Commissie de punten die vermeld staan in de mondelinge vraag van de geachte afgevaardigde ter sprake gebracht, juist omdat zij zich daar grote zorgen om maakt.
De Commissie heeft daarnaast te kennen gegeven dat ze zich zorgen maakt over het feit dat een paar bepalingen van de nieuwe wet strijdig zijn met het internationaal recht. Het gaat met name om bepalingen over de maatregelen die de Argentijnse autoriteiten kunnen nemen met betrekking tot zoneoverschrijdende voorraden in het gebied naast de economische zone. De Commissie heeft beklemtoond dat deze bepalingen vooral indruisen tegen het Zeerechtverdrag van de Verenigde Naties.
Volgens de Commissie mogen beschermingsmaatregelen die voor internationale wateren gelden - hetgeen dus het geval is met de maatregelen die in de nieuwe visserijwet staan - alleen genomen worden in het kader van regionale of internationale organisaties. Zoals de geachte afgevaardigde weet, ligt de nieuwe visserijwet van Argentinië thans ter behandeling bij de Raad, maar de Commissie heeft het mandaat gekregen om eventueel onderhandelingen op te starten over bijeenroeping van een regionale conferentie of totstandbrenging van een regionale zone voor het zuiden van de Atlantische Oceaan, aangezien het soort beschermingsmaatregelen dat is voorgesteld niet eenzijdig doorgedrukt mag worden.
Dit is de officiële interpretatie van de Commissie voor wat betreft het Zeerechtverdrag van de Verenigde Naties.

Fraga Estévez
Ik dank mevrouw Bonino voor haar toelichtingen, maar ik zou daarbij de volgende bedenkingen willen maken.
Dit aspect van de visserijwet sluit nauw aan bij de geruchtmakende Wet inzake de basislijnen van de zeegebieden waartegen reeds eerder protest werd aangetekend. Zoals u weet, is deze wet in strijd met het Zeerechtverdrag van de VN. Enkele maanden geleden heeft Argentinië deze wet gewijzigd en ik zou u willen vragen of de aangebrachte wijziging al dan niet in overeenstemming is met het VN-verdrag.
Mijn tweede vraag heeft betrekking op een onderwerp dat u reeds hebt aangehaald: de SAFO (Visserijorganisatie voor het zuidelijk deel van de Atlantische Oceaan). De heer Provan, die hier aanwezig is, heeft daarover enige tijd geleden een verslag opgesteld. Ik zou willen weten in welke fase dit project zich bevindt en wat het standpunt van Argentinië terzake is. Als ik me niet vergis, is de visserijwet een duidelijk teken van verzet tegen deze internationale organisatie, de zogenaamde SAFO.

Bonino
Voor wat betreft de afbakening van de zone, is de Commissie momenteel de eerste documenten aan het bestuderen die de Argentijnen haar hebben toegezonden en waarin uiteengezet wordt hoe die afbakening aangepakt gaat worden. Wat in ieder geval als een paal boven water staat, is dat de Verenigde Naties in kennis moeten worden gesteld van elke wijziging, ongeacht of de Commissie die nu accepteert of niet, en dat is in een aantal gevallen of althans in één geval waar wij goed bekend mee zijn, niet gebeurd.
Op de eerste vraag kan ik dus antwoorden dat de Commissie bezig is de nieuwe afbakening te bestuderen en ik vermoed dat wij op korte termijn een antwoord terzake kunnen geven, dus kunnen zeggen of de afbakening overeenkomstig de voorschriften is of niet.
Dan wat de tweede vraag betreft: de Raad heeft zojuist een onderhandelingsmandaat gegeven en wij zijn bezig de ware intenties van de Argentijnen af te tasten, om uit te maken op welke manier de nieuwe visserijwet te rijmen valt met de voorwaarden van dit nieuwe mandaat. Tot slot moet ik zeggen dat we een heel jaar hebben moeten werken om dit onderhandelingsmandaat in de wacht te slepen, want het idee dateert al van augustus 1995. Ik geloof dat nu het moment is aangebroken om te testen waar de Argentijnse autoriteiten nu echt toe bereid zijn.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Bonino.
Waarde collega's, met de vraag van mevrouw Fraga is de voor deze reeks vragen geplande tijd verstreken. De vragen 48 tot en met 53 zullen daarom schriftelijk worden behandeld.
Waarde collega's, u kan uw ongenoegen maar moeilijk verbergen, maar zoals ik u reeds meermaals heb herhaald, geeft de klok de toon aan, niet ik.

De Voorzitter
Vraag nr. 53 van Jens-Peter Bonde, vervangen door Lis Jensen (H-0276/98):
Betreft: Naleving van de sociale richtlijnen door de lidstaten
Kan de Commissie waarborgen dat de lidstaten de sociale richtlijnen naleven door deze, ook in sectoren waar minder dan 50 % van de werknemers georganiseerd zijn, als collectieve overeenkomsten te implementeren?

Flynn
In artikel 2, lid 4 van de overeenkomst inzake sociaal beleid is bepaald dat een lidstaat de tenuitvoerlegging van op grond van de overeenkomst aangenomen richtlijnen aan de werkgevers en werknemers mag toevertrouwen als deze hier tezamen om verzoeken. In voorkomend geval moeten de lidstaten ervoor zorgen dat werkgevers en werknemers de nodige maatregelen overeenkomen vóór de datum waarop de richtlijnen overeenkomstig artikel 189 van het Verdrag moeten worden omgezet. Dit gebeurt overeenkomstig de nationale wetgeving en gebruiken en de betrokken lidstaat moet alle nodige maatregelen treffen zodat zij te allen tijde de door de richtlijn vereiste resultaten kan garanderen.
Deze bepaling is gelijkaardig aan de bepalingen die zijn opgenomen in verschillende richtlijnen op sociaal vlak en bovendien werd dit beginsel al vóór de goedkeuring van het sociaal protocol bij het Verdrag in de jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie erkend.
Als een positief voorbeeld van de wijze waarop de sociale partners bij de tenuitvoerlegging van richtlijnen betrokken worden, wil ik de geachte afgevaardigde wijzen op het akkoord over de uitvoeringsmaatregelen dat de sociale partners in Denemarken gesloten hebben.

Jensen, Lis
Ik wil commissaris Flynn een meer concrete vraag stellen om een grondiger antwoord te krijgen. Uit een studie van de Handelshogeschool in Denemarken is gebleken dat er voor 50 à 60 % werknemers in de privé-sectoren collectieve arbeidsovereenkomsten zijn afgesloten. Ik wil dus graag weten wat er met de overige werknemers gebeurt waarvoor de sociale partners geen cao's hebben ondertekend. Hoe kan men de implementatie voor de rest garanderen?

Flynn
Jammer genoeg is het antwoord niet zo eenvoudig. Volgens de inlichtingen die wij terzake van de Deense autoriteiten ontvangen hebben, wordt de richtlijn betreffende de arbeidstijd uitgevoerd via een combinatie van wettelijk vereiste bepalingen en collectieve arbeidsovereenkomsten. De diensten van de Commissie onderzoeken op dit ogenblik de uitvoeringsmaatregelen in het licht van de gedetailleerde toepassing van de richtlijn op beide gebieden. Het gaat hier dan ook om een allesomvattend uitvoeringsverslag. Wij kunnen dat nog niet opstellen omdat zes lidstaten ons nog hun uitvoeringsmaatregelen moeten meedelen. Zodra dat gebeurd is, kan de Commissie verder werken. De zaak is om deze reden uitgesteld.

Krarup
Dat was interessant om te horen. In de vraag wordt juist de richtlijn inzake arbeidstijd bedoeld, want zoals de commissaris opmerkt, heeft de Deense regering meegedeeld dat er voor een betrekkelijk groot aantal werknemers in de privé-sector geen collectieve overeenkomsten bestaan. De richtlijn inzake arbeidstijd is dus voor ongeveer 40 % van de werknemers in de privé-sector van de Deense arbeidsmarkt niet geïmplementeerd. De Commissie weet dit en ongeacht het feit dat een aantal andere lidstaten haar nog niets heeft meegedeeld, moet de Commissie toch een standpunt kunnen innemen en bevestigen dat dit ontoereikend is. Dit is voor Denemarken een principiële kwestie. De meerderheid van de Denen vindt immers dat de arbeidsmarkt via cao's georganiseerd moet worden, maar anderzijds stellen wij vast dat dit in onvoldoende mate gebeurt nu de Deense regering heeft meegedeeld dat 40 % van de werknemers in de privé-sector geen cao heeft. Kan de Commissie bevestigen dat ze dit onvoldoende vindt?

Flynn
Mijns inziens moet onderstreept worden dat verschillende richtlijnen soms verschillende doelstellingen hebben. Dit gezegd zijnde vallen sommige richtlijnen uitsluitend onder de bevoegdheid van de sociale partners, terwijl andere dan weer regelgevende kwesties zijn en bijgevolg onder de exclusieve bevoegdheid van de overheid vallen. Wij moeten met andere woorden zeer voorzichtig zijn wanneer wij het kader van deze specifieke richtlijn analyseren. Wij kunnen geen besluit nemen zolang wij niet over alle informatie over de toepassing beschikken. Jammer genoeg hebben we die nog niet, maar ik denk dat het uitvoeringsverslag begin volgend jaar klaar zal zijn als de lidstaten doen wat wij vragen en ons de nodige informatie verstrekken. Dan zullen wij een volledig antwoord kunnen geven op de elementaire opmerking die u gemaakt heeft.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Flynn.
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt vraag nr. 54.
Vraag nr. 55 van Brian Simpson (H-0296/98):
Betreft: " Star" -alliantie
Behoort de huidige "Star" -alliantie in de luchtvaartsector tot het toepassingsgebied van de richtlijnen inzake de Europese ondernemingsraad?
Zo ja, welke maatregelen overweegt de Commissie? Zo niet, waarom?

Flynn
De Star-alliantie is eigenlijk vooral een marketingregeling en de leden van de alliantie zijn overeengekomen elkaars diensten te promoten via code sharing-akkoorden. Code sharing biedt luchtvaartmaatschappijen de mogelijkheid plaatsen aan te bieden op vluchten die door een partner uitgevoerd worden. De alliantie gaat niet gepaard met een uitwisseling van eigendom of controle tussen de leden van de alliantie. Zij blijven als onafhankelijke ondernemingen optreden. De alliantie valt dan ook buiten het kader van de arbeidsrichtlijn van de Raad.
Sommige of alle ondernemingen die deel uitmaken van de alliantie vallen misschien wel onder de richtlijn van de Raad betreffende Europese ondernemingen als zij aan de desbetreffende criteria beantwoorden. In voorkomend geval is het aan de respectieve ondernemingen en hun werknemers om de in deze richtlijn vastgestelde informatie- en raadplegingsmechanismen te creëren.
De Commissie kan of wil evenwel niet tussenbeide komen in de wijze waarop de betrokken partijen deze mechanismen vaststellen of toepassen in concrete situaties in het kader van de arbeidsrichtlijn van de Raad.

Simpson
Als aanvullende vraag wil ik de commissaris vragen of hetgeen hij zegt er eigenlijk op neerkomt dat de Commissie niet zal optreden als deze Star-alliantie de arbeidsvoorwaarden en contracten afzwakt. Ik maak mij in het bijzonder zorgen over de leden van de Star-alliantie uit het Verre Oosten, die blijkbaar lagere lonen betalen en slechtere voorwaarden bieden dan hun partners in de Europese Unie.

Flynn
Op dit ogenblik worden in de Star-alliantie enkel frequent flyer-programma's samengevoegd. Zoals u wel weet, omvat dit het gezamenlijk gebruik van lounges en check-in faciliteiten en een betere coördinatie van vluchtschema's. De overeenkomst is niet bindend en valt hoe dan ook niet onder verordening 397/87 die het internationaal vervoer buiten de Europese Unie betreft. Als dit verandert, kunt u misschien later op deze kwestie terugkomen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Flynn.
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt vraag nr. 56..
Vraag nr. 57 van Bernd Posselt (H-0319/98):
Betreft: Steun aan het gezin
Welke maatregelen stelt de Commissie - gezien het jongste verslag van de Commissie over de demografische ontwikkeling in de EU en de daarin opgenomen alarmerende gegevens - voor om het gezin als hoeksteen van een doeltreffend sociaal beleid te steunen, en krijgt zij hierbij voldoende steun van de Raad en de lidstaten?

Flynn
De Commissie is zich bewust van de huidige demografische tendensen en van hetgeen deze vertellen over veranderingen in de gezinsstructuur. De Commissie heeft evenwel een beperkte bevoegdheid op het vlak van het gezinsbeleid. Onze acties zijn gebaseerd op de conclusies van de Raad van voor gezinsaangelegenheden bevoegde ministers die in september 1989 plaatsvond. De Commissie werkt sindsdien actief aan de bevordering van de uitwisseling van informatie betreffende gezinsaangelegenheden en het toezicht op de maatregelen die in de lidstaten ten behoeve van gezinnen genomen worden. Zij verleent tevens financiële steun voor de promotie van gezinsvriendelijke initiatieven.
De uitwisseling van informatie tussen de lidstaten gebeurt via een groep van nationale hoge ambtenaren die bevoegd zijn voor gezinsaangelegenheden en verscheidene keren per jaar bijeenkomen op uitnodiging van de Commissie. De volgende vergadering vindt plaats op 16 en 17 april. Het in 1989 door de Commissie opgerichte Europees waarnemingscentrum voor nationaal gezinsbeleid houdt toezicht op maatregelen ten behoeve van de gezinnen in de lidstaten. Een door de Commissie in 1994 gecreëerd Europees netwerk voor gezinnen aan het werk werkt eveneens mee aan het bevorderen van een gezinsvriendelijk werkgelegenheidsbeleid. Innoverende projecten, onderzoeken en netwerken inzake gezinsvriendelijke beleidslijnen krijgen steun uit hoofde van de structuurfondsen, voornamelijk in het kader van het NOW-initiatief en de actieprogramma's voor gelijke kansen.
Op het vlak van de werkgelegenheid hebben alle lidstaten de noodzaak van een aanzienlijk hogere vertegenwoordiging van de vrouw op de arbeidsmarkt erkend en in de werkgelegenheidsrichtsnoeren voor 1998 wordt erkend dat de lidstaten hun besluit om gelijke kansen te bevorderen moeten omzetten in een hoger werkgelegenheidspeil voor vrouwen. Tegelijkertijd wordt expliciet erkend dat dit gepaard moet gaan met een gezinsvriendelijk beleid om werk en gezin met elkaar te verenigen en een beleid dat herintreding vergemakkelijkt.
Ik wil hier in het bijzonder verwijzen naar de richtlijn uit 1992 inzake zwangere werkneemsters, de richtlijn uit 1996 inzake ouderschapsverlof en de richtlijn uit 1997 inzake deeltijdarbeid. Dit zijn de belangrijkste elementen van het juridisch kader op Europees niveau dat werk en gezin met elkaar verenigt. Het Parlement heeft zich hier ten zeerste voor ingezet met zijn steun voor begrotingslijn B3-4108, die voorziet in maatregelen ten behoeve van gezinnen en kinderen. Hoewel dit een heel beperkte begrotingslijn is, laat ze de Commissie toch toe de bevordering van gezinsvriendelijke praktijken en maatregelen alsmede vergelijkende onderzoeken tussen de lidstaten mede te financieren. De Commissie verricht in het kader van deze begrotingslijn demografisch onderzoekswerk, zoals het demografische verslag, dat ons de kans biedt demografische ontwikkelingen en veranderende gezinspatronen aan elkaar te koppelen.
Tenslotte is de Commissie voornemens de analyse van demografische tendensen voort te zetten en het debat over de gevolgen hiervan uit te diepen. Wij zullen in de tweede helft van het jaar tijdens het Oostenrijkse voorzitterschap een belangrijke Europese conferentie over de demografische veranderingen houden.

Posselt
Mijnheer de commissaris, dank u voor uw uitvoerige antwoord. Ik wil alleen even twee korte aanvullende vragen stellen. U heeft het vooral gehad over werkende vrouwen. Ik wil u vragen: zijn er ook studies en programma's - maar vooral studies - die betrekking hebben op de financiële ondersteuning van vrouwen of mannen - maar het zullen vooral vrouwen zijn - die besluiten zich uitsluitend te wijden aan de opvoeding van hun kinderen? Mijn tweede vraag: zijn er ook studies en programma's met betrekking tot het systeem van de oudedagsvoorziening voor deze groep personen?

Flynn
Om het kort te houden, er is terzake al enig werk verricht. Het werk wordt grotendeels door de nationale autoriteiten gedaan, maar er is toch enige coördinatie tussen wat zij doen en wat wij op het niveau van de Commissie doen. Misschien moeten we wel iets verder gaan om het door u aangehaalde te verwezenlijken.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Flynn.
Met de vraag van de heer Posselt is de voor deze reeks vragen geplande tijd verstreken. De vragen 58 tot en met 62 zullen daarom schriftelijk worden behandeld.

De Voorzitter
Vraag nr. 63 van Mark Watts (H-0033/98)
Betreft: Voorgestelde afschaffing in 1999 van de vergunningen voor belastingvrije verkoop
Is de Commissie zich bewust dat de voorgestelde afschaffing van de verkoop van belastingvrije goederen in 1999 naar schatting zal leiden tot een verlies van 9.000 banen in Kent, Verenigd Koninkrijk, en een totaal verlies van 140.00 banen in de gehele EU?
Kan zij op zijn minst, gezien deze onafhankelijke prognoses, instemmen met een dringend uit te voeren volledige studie naar de sociale en economische gevolgen van het einde van de belastingvrije verkoop? Kan zij daarnaast haar voorstellen om de gevolgen van de afschaffing op te vangen, nader toelichten?

Monti
In de afgelopen maanden heb ik menigmaal de kans gehad het standpunt van de Commissie over het thema van duty-free verkoop binnen de Gemeenschap uit de doeken te doen. Ik heb dit standpunt vooral kunnen verduidelijken bij de openbare hoorzitting van 29 oktober 1997 en in de vergaderperiode van november 1997. Vandaag profiteer ik dus van de kans die de heer Watts mij heeft geboden, om te bevestigen dat dit standpunt niet veranderd is.
In het verre 1991 had de Raad aan al degenen die werkzaam zijn in de sector van duty-free verkoop, een termijn toegekend om zich aan te passen aan de eisen van de ene markt. Men stelde toen duidelijk dat het om een uitzonderingsmaatregel ging. Bij dit unanieme besluit had men rekening gehouden met zorgen van economische aard zoals die door bepaalde afgevaardigden destijds zijn verwoord.
Aangezien de zaken er zo voor stonden, heeft de Commissie meteen duidelijk gezegd dat zij niet van plan was een studie te doen naar eventuele sociaal-economische gevolgen van de overgangsregeling die de Raad had toegestaan en zodoende werd het definitieve karakter van het door de Raad genomen besluit bezegeld.

Watts
Ik dank de commissaris voor zijn antwoord, maar jammer genoeg is hij niet ingegaan op mijn concrete opmerking over de voorstellen om de gevolgen van de afschaffing van de belastingvrije verkoop te verzachten, die hij heeft voorgelegd tijdens de openbare hoorzitting waarover hij het al had. Misschien kan hij deze concrete vraag alsnog beantwoorden.
Wat ten tweede de voorbereiding van de afschaffing betreft, kan hij misschien een bezoek brengen aan mijn kiesdistrict, overleggen met P&O-Stena en de veerdiensten voorstellen welke mensen zij precies moeten afdanken en welke schepen zij uit de vaart moeten nemen. Dat zou bijzonder nuttig zijn.
Wat ten derde het onderzoek betreft, kan de heer Monti bevestigen dat hij, als de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën in mei inderdaad voor een onderzoek stemt, zoals mogelijk en mijns inziens waarschijnlijk is, dat besluit enthousiast zal uitvoeren?

Monti
Om met de laatste opmerking te beginnen, ik heb alle reden om aan te nemen dat de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën de Commissie niet zal verzoeken een onderzoek te verrichten. De kwestie is eigenlijk al tweemaal aan bod gekomen in de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, namelijk in november 1996 en nogmaals in maart 1998, en zoals de fungerend voorzitter van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, de heer Gordon Brown, onlangs publiekelijk zei, zijn er geen aanwijzingen voor een groeiende consensus in de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën om terug te komen op het in 1991 eenparig genomen besluit.
In verband met de twee andere opmerkingen kan ik zeggen dat wij, als wij de oplossing en de problemen die de betrokkenen soms opperen vergelijken met de oplossingen voor andere beroepen die door de interne-marktwetgeving getroffen worden, zoals bijvoorbeeld de douane-expediteurs, vaststellen dat die zo'n 30 miljoen ecu gekregen hebben voor omschakeling. Een periode van zeven jaar waardoor jaarlijks een omzet van z'n 6, 5 miljard ecu kan worden gerealiseerd, lijkt mij dan ook niet zo slecht.
Tenslotte heb ik herhaaldelijk gezegd dat - hoewel de Commissie zeker niet bereid is de Raad voor te stellen terug te komen op het in 1991 genomen besluit - als de afschaffing van de belastingvrije verkoop voor duidelijke en specifieke problemen lijkt te zorgen in bepaalde gebieden of op bepaalde vervoerroutes, de lidstaten op een transparante manier vormen van overheidssteun kunnen overwegen, maar die moeten natuurlijk door de lidstaten worden voorgesteld en in overeenstemming met de communautaire regels zijn.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Monti.
Waarde collega's, het is nu 19.00 uur en in principe zouden wij het vragenuur moeten sluiten, maar aangezien wij naar aanleiding van de voorstellen van orde enkele minuten verloren hebben, heb ik de zittingsdiensten toestemming gevraagd om het vragenuur met 10 minuten te verlengen. Wij zullen dus om 19.10 uur afsluiten. Wel, mijnheer Monti, bij deze vraag heb ik twee aanvullende vragen. De eerste vraag is afkomstig van de heer Corbett die gedurende één minuut het woord mag voeren.

Corbett
Is de commissaris het met mij eens dat een onderzoek nuttig kan zijn voor een ander doel dan dat waarvoor velen zo'n onderzoek vragen en met name kan helpen om de publieke opinie gerust te stellen dat een aantal wilde verhalen over banenverlies als gevolg van het verdwijnen van de belastingvrije verkoop eigenlijk misschien wel overdreven zijn? Een studie zou dit zeker helpen verduidelijken. In een onderzoek kunnen misschien ook de gebieden aangeduid worden waar zich specifieke problemen voordoen waarover de commissaris het in zijn antwoord op de vorige vraag had.
Hoewel ik het volledig met hem eens ben dat de kans heel klein is dat de Raad, zelfs als de Commissie dit zou voorstellen, wil terugkomen op een besluit dat zo lang geleden genomen is en de alcohol- en tabaksindustrie verdere belastingvoordelen wil toekennen - een belastingvoordeel dat alleen geldt voor goederen die aan internationale passagiers verkocht worden, hetgeen absurd lijkt - zou een onderzoek toch een nuttig wapen zijn om dit debat vooruit te helpen.

Monti
Een onderzoek zou contraproductief zijn. Dat meen ik echt want het zou valse hoop kunnen wekken en tot verder uitstel van de misschien noodzakelijke aanpassingen kunnen leiden. De sector heeft eigenlijk een zeer lange periode gekregen om zich aan te passen en het zou vrij paradoxaal en contraproductief zijn als wij minder dan vijftien maanden vóór het verdwijnen van de belastingvrije verkoop in de Europese Unie een onderzoek zouden beginnen. Het is aan de lidstaten om de Commissie erop te wijzen of zij op grond van onderzoeken of eventuele andere elementen waarover zij beschikken, van oordeel zijn dat een specifiek ingrijpen nodig is.
Tenslotte is geen studie nodig om te begrijpen wat de publieke opinie almaar duidelijker inziet, namelijk dat de belastingvrije verkoop eigenlijk een verborgen, regressieve subsidie is die het alcohol- en tabakverbruik in aanzienlijke mate bevordert. Het is een verborgen subsidie omdat ze wordt doorgerekend aan de gewone belastingbetaler, die zich er nauwelijks van bewust is dat hij het belastingvrije verbruik van anderen subsidieert. Het is een regressieve subsidie omdat de doorsnee belastingbetaler gewoonlijk armer is dan degenen die van de belastingvrije verkoop profiteren en ze het alcohol- en tabakverbruik kunstmatig en op een ondoorzichtige manier bevordert.

McMahon
Zal de commissaris in het licht van zijn laatste antwoord de belastingvrije winkel in de Commissie voor leden van de Commissie als hemzelf sluiten? Neen, ernstig nu, ik wil de commissaris de volgende vraag stellen: hoeveel vertrouwen zullen de Europese burgers in de Commissie stellen nadat commissaris Scrivener in 1991 al een onderzoek beloofd had? Hoeveel vertrouwen zullen de Europese burgers hebben in de eerlijkheid, de integriteit en de vastberadenheid van de Commissie om naar de verkozen vertegenwoordigers van de Europese bevolking te luisteren nu de Commissie haar belofte niet gehouden heeft?

Monti
Ik begrijp de vraag van de heer McMahon, maar ik wil u erop wijzen dat de Commissie en de Raad na het voorstel van de Commissie in 1991 veel meer gedaan hebben dan het uitvoeren van een studie. Zij hebben de sector een overgangsperiode van zeven jaar gegeven en dat is een zeer lange termijn om zich aan te passen. Ik durf het nauwelijks over het vertrouwen van de Europese burgers in de Commissie hebben, maar ik ben er zeker van dat de Europese burgers zeker niet meer vertrouwen in de Commissie zouden hebben als wij zouden voorstellen een soortgelijke verborgen, regressieve subsidie ten koste van de gewone Europese belastingbetaler voort te zetten, die voornamelijk gaat naar het subsidiëren van consumptievormen die het communautaire beleid eigenlijk vooral wil ontmoedigen.

De Voorzitter
Vraag nr. 64 van Bernie Malone (H-0228/98):
Betreft: Afschaffing van belastingvrije winkels in 1999
In een brief aan een van de inwoners van mijn kiesdistrict heeft de heer Michel Vanden Abeele, directeur-generaal van DG XXI, onlangs laten weten dat het liberalisatiebeleid van de Commissie binnen de interne markt de toegenomen concurrentie had bevorderd die goedkope vervoersmaatschappijen op de markt brengen.
Een onafhankelijk onderzoek van Symonds Travers Morgan toont aan dat de afschaffing van de belastingvrije winkels negatieve gevolgen zal hebben voor een anderszins gezonde markt voor het luchtvervoer, waardoor het aantal routes waarop anders in het jaar 2003 goedkope luchtvaartmaatschappijen actief zouden zijn met 20 % zal dalen, met het gevolg dat het aantal verwachte passagiers met 5 miljoen afneemt en er op grote schaal ontslagen zullen vallen.
Hoe kan de Commissie haar streven naar concurrerende deelneming van goedkope maatschappijen binnen de interne markt combineren met haar streven naar wetgeving die deze maatschappijen overduidelijk kortwiekt en die ca. 3.000 banen kost?

Monti
De expansie van de luchtvaart heeft zeker stimulerend gewerkt op de trend tot goedkopere vluchten, en net zoals dat met alle andere vluchten het geval kan zijn, kunnen goedkopere vliegreizen de gevolgen ondervinden van de afschaffing van het duty-free systeem, die met ingang van 1 juli 1999 een feit zal worden.
In ieder geval zijn de belastingvoordelen van de duty-free verkoop nogal gering in verhouding tot andere factoren. Wat bijvoorbeeld niet over het hoofd gezien moet worden, is dat het vervoer per vliegtuig van passagiers een verhoging van circa 7 % heeft doorgemaakt: deze verhoging kan toch zeker niet toegeschreven worden aan de duty-free verkoop, maar wel aan andere oorzaken zoals de liberalisering van de luchtvaart sedert 1 april 1997. Vermoedelijk zal deze toename van het passagiersvervoer nog verdergaan en dat kan een ruime compensatie bieden als de duty-free verkoop eenmaal is afgeschaft. Met andere woorden, wij willen de voordelen van de ene markt, in dit geval van de luchtvaart, wij hebben die voordelen ook, maar je mag natuurlijk niet eisen zowel enerzijds de voordelen van de ene markt op te strijken, als anderzijds achterhaalde voorzieningen te behouden die helemaal niet verenigbaar zijn met de ene markt, zoals duty-free stelsels dus. Bovendien moet bedacht worden dat de luchtvaart momenteel in aanmerking komt voor een uiterst gunstige belastingregeling. Vergeleken daarmee zijn de voordelen van het duty-free systeem echt marginaal te noemen.
Immers, alle vliegtuigen en de betreffende bemanningen komen in aanmerking voor een volledige BTW-vrijstelling, en op het intracommunautair vervoer van passagiers wordt tot nu toe geen belasting geheven. Ook zijn momenteel de voorraden aan boord nog vrij van belasting en, anders dan het geval is met andere middelen van vervoer, wordt op brandstof en kerosine geen BTW geheven en evenmin betaalt men er accijnzen voor. Dus afrondend, de Commissie weet dat de luchtvaart de snelste groeier is binnen de vervoerssector en de duty-free verkoop speelt maar een heel marginale rol in deze bedrijfstak. Iedere herstructurering van de luchtvaart moet dus worden bezien in de context van strategieën om een steeds grotere doelmatigheid en winst na te streven en dus niet als resultaat van de duty-free verkoop.

Malone
Ik heb de commissaris er tijdens de openbare hoorzitting van het Parlement van beschuldigd dat hij koppig en arrogant was. Vandaag moet ik u zeggen, mijnheer de commissaris, dat u mijns inziens niet de minste voeling met de mensen hebt. U zegt in uw antwoord op mijn vraag dat het belastingvoordeel voor de passagier heel klein zal zijn. Uit een heel recent onderzoek in Ierland, dat gisteren gepubliceerd werd door SIPTU, een vakbondsorganisatie, en IBEC, dat de zakenwereld vertegenwoordigt, blijkt duidelijk dat de doorsneepassagier 15 tot 17 pond meer zal betalen voor een vliegtuigbiljet. Dat is heel wat voor de gewone man.
In dezelfde brief die ik van mijn kiezer gekregen heb, stellen uw diensten dat de Commissie over een reeks maatregelen beschikt om iets te doen aan de gevaren voor de werkgelegenheid. Kunt u deze maatregelen alstublieft definiëren, een raming van hun totale kostprijs geven, verduidelijken hoe ze kunnen worden genomen en de criteria voor de toepassing van deze vooralsnog ongedefinieerde maatregelen schetsen? U zou optimistischer moeten zijn over de uitslag van de vergadering van de ministers van Economische Zaken en Financiën na wat onze minister van Vervoer, Mary O'Rourke, in de Vervoersraad bereikt heeft. Als gevolg van de druk die gewone burgers op de verschillende lidstaten uitoefenen, zal de Commissie gewoonweg moeten toegeven dat terzake een onderzoek verricht moet worden.

Monti
Ik wil mevrouw Malone danken voor haar aanvullende vraag. Ik ben er niet zo zeker van dat de Commissie geen voeling met de bevolking heeft. Zij houdt er natuurlijk een andere mening op na dan de lobby's voor belastingvrije verkoop, maar recentelijk hebben, zou ik zeggen, meer vertegenwoordigende instellingen uiteraard ook een standpunt ingenomen en het laatste dat ik hier heb, is dat van
COFACE, Confederatie van Organisaties voor het Gezin van de Europese Gemeenschap. COFACE laat zien dat de consument vrijwel geen enkel belang heeft bij het huidige systeem. Slechts een klein percentage van de consumenten kan zich regelmatig in belastingvrije winkels bevoorraden. Bovendien zijn de prijsvoordelen vaak maar schijn en komt het concurrentievoordeel met betrekking tot de belastingvrijstelling niet altijd ten goede van de eindgebruiker.
(EN) Bovendien bevat het huidige belastingvrije stelsel een element van subsidie waardoor vervoerprijzen lager liggen dan ze anders zouden liggen. Dat is het beste bewijs dat het bestaande belastingvrije stelsel een vorm van subsidie is die, zoals ik al zei, verborgen en regressief is. Zoals mijn collega, de heer Kinnock, onlangs antwoordde op een van de vele brieven hierover, is op het vlak van het vervoer eigenlijk geen enkele subsidie van de lidstaten in de vorm van een voortzetting van de belastingvrije verkoop mogelijk. Hij voegde er nog aan toe dat de communautaire voorschriften lidstaten de middelen bieden om terechte doelstellingen van openbare dienstverlening na te streven wanneer geen enkele commerciële exploitant deze doelstellingen zonder overheidssteun kan verwezenlijken. Dit was het geval met de communautaire richtsnoeren inzake overheidssteun aan de scheepvaart. Mijns inziens zou dit ook voor andere vervoersvormen gelden.
Tenslotte beklemtoon ik dat de Commissie zeker niet onverschillig staat tegenover de problemen die de afschaffing van de belastingvrije verkoop voor het intracommunautaire vervoer kan meebrengen, maar dat zij erop toe zal zien dat de passende instrumenten gebruikt worden om alle soortgelijke problemen aan te pakken en dat niet langer gebruik gemaakt wordt van een middel dat, zoals ik al herhaaldelijk benadrukt heb, enkel inhoudt dat gewone burgers de lasten dragen.

Banotti
Mijnheer de commissaris, het ziet ernaar uit dat u tegen het behoud van de belastingvrije verkoop bent. Het is interessant dat op dit ogenblik in het midden van de luchthaven van Brussel een volledig nieuwe belastingvrije winkel gebouwd wordt. Ik vraag mij af waarom.
Wat uw verzoek betreft, heb ik begrepen dat de Commissie een verslag over de handels- en kleinhandelsactiviteiten in Amerikaanse luchthavens voorbereidt. Ik kan dit heel moeilijk begrijpen aangezien de Commissie steeds geweigerd heeft een soortgelijke evaluatie van de communautaire luchthavens te maken. Zult u ons dan ook de studie over de Amerikaanse luchthavens voorleggen?
Dit is een vraag van de heer Cushnahan, die jammer genoeg niet langer kon blijven. Ik zou u dankbaar zijn als u een antwoord op deze aanvullende vraag kon geven.

Monti
Wij bereiden geen dergelijke studie voor. De Commissie bestudeert de situatie in Europa en elders. Wij hebben belangstelling voor de grote winkelcentra in Amerikaanse luchthavens, hoewel er natuurlijk geen belastingvrije goederen verkocht worden op binnenlandse vluchten in de Verenigde Staten. Wij kunnen dit zonder specifieke onderzoeken bestuderen, want deze winkelcentra bieden inderdaad bemoedigende mogelijkheden voor de vroegere belastingvrije verkoop in Europa. Er zal niet langer een systeem van belastingvrije verkoop en tax free bestaan, maar er zullen nog altijd geïnteresseerde klanten op de luchthavens en andere vervoerwijzen zijn en er zal bijgevolg een grote vraag blijven bestaan. Onderzoek van consumentenverenigingen heeft bevestigd dat de belastingvrije prijzen voor vele goederen niet lager liggen dan in andere winkels. Er zijn zelfs zonder de belastingvrije verkoop geïnteresseerde kopers en die zullen er altijd zijn. Ik wil helemaal niet mijn gram halen en ik heb niets tegen de belastingvrije verkoop, maar ik heb de plicht de interne markt uit te voeren. Wanneer wij met de steun van dit Parlement aanzienlijke inspanningen leveren om belastingparadijzen overal in Europa af te schaffen en de werkgelegenheid te bevorderen, zou het onlogisch zijn als ik ten strijde zou trekken tegen belastingparadijzen en tegelijkertijd zou voorstellen - of zelfs maar overwegen - een aantal beperkte belastingparadijzen in het kader van bepaalde vervoerwijzen in de interne markt in stand te houden.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Monti.
Aangezien de voor het vragenuur aan de Commissie geplande tijd verstreken is, zullen de vragen 65 tot en met 106 schriftelijk worden behandeld.
Het vragenuur aan de Commissie is gesloten.
Mevrouw Hardstaff heeft het woord voor een voorstel van orde.

Hardstaff
Mijnheer de Voorzitter, ik wil vragen of u de procedure kunt onderzoeken die gevolgd wordt om de volgorde van de vragen te bepalen. Zo werden bijvoorbeeld alle vragen in het eerste deel later dan mijn vraag ingediend, zelfs wanneer we rekening houden met het feit dat ik mijn vraag begin februari ingediend heb en ze verloren gegaan is, en toch wordt mijn vraag later behandeld. Dat geldt ook voor de vragen aan de Raad: tenminste negen vragen die na mijn vraag werden ingediend, zullen vóór mijn vraag beantwoord worden. Mijns inziens bestaat hier heel wat wrevel over onder de leden en ik wil vragen dat dit geregeld wordt, zodat de vragen beantwoord worden in de volgorde waarin ze zijn ingediend en alles eerlijk verloopt.
Ik dank u van harte.

De Voorzitter
Mevrouw Hardstaff, ik zal ervoor zorgen dat hetgeen u zonet ter sprake hebt gebracht wordt onderzocht. Ik wil u er echter nu reeds op wijzen dat de eerste vijf vragen door de Voorzitter van het Parlement worden gekozen op basis van een criterium dat ongetwijfeld op een zekere willekeur duidt, namelijk het belang van de behandelde kwestie. De resterende vragen, voorzover deze onder de bevoegdheid van de op het vragenuur aanwezige commissarissen vallen, worden geordend volgens het tijdstip waarop zij worden ingediend. Mevrouw Hardstaff, ik zal uw opmerking in elk geval onderzoeken en u van mijn bevindingen op de hoogte houden.
(De vergadering wordt om 19.22 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Steunverlening aan de scheepsbouw (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over het verslag (A4-0101/98) van de heer Sindal over de steunverlening aan de scheepsbouw en een nieuw scheepsbouwbeleid.

Glante
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, na 21.00 uur zou je er bijna toe geneigd zijn iedereen persoonlijk te begroeten! Ik spreek hier namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten, maar ik wil niet verhelen dat ik bovendien afgevaardigde uit een Oost-Duitse deelstaat ben en nog steeds dankbaar terugdenk aan de stemming in dit Parlement en de voorstellen van de Commissie die beogen de onopgeloste problemen van de Oost-Duitse scheepswerven hier aan te pakken. Daarom wil ik een bescheiden reactie geven op het voorstel. Ik vind het voorstel van de Commissie heel goed. Wij leven in een tijd waarin we erover na moeten denken of industriebeleid alleen via subsidies kan worden geregeld. Toch heb ik ook in mijn fractie gezegd dat ik - en daar zullen de sprekers na mij nog wel op ingaan - moeite heb met sommige amendementen van het Parlement en de commissie.
Allereerst moet worden gezegd dat de productiviteit van de Europese werven in de afgelopen jaren is toegenomen. Men moet er natuurlijk ook bij vertellen dat dit het gevolg is van talrijke sluitingen, stilleggingen en capaciteitsreducties. Helaas werd de OESO-overeenkomst niet ondertekend en niet geratificeerd, hoewel sommige lidstaten - dat is tenminste mijn indruk - dat helemaal niet betreuren.
Vanwege de crisis in Azië en de devaluatie van de lokale valuta's, zal de Europese scheepsbouw steeds meer onder druk komen te staan. Daar zal men tegen bestand moeten zijn en de Commissie heeft voorstellen gedaan die de omvang en het aantal subsidies beperken, zij het op beperkte schaal. Dat is dus is een reactie op de gerealiseerde productiviteitsverhogingen.
Met sommige amendementen heb ik moeite. Ik vind met name dat de werven die in de zogenaamde doelstelling-1-gebieden zijn gevestigd niet bij de andere industriesectoren in doelstelling-1-gebieden achtergesteld mogen worden. Daar werken wij hard aan. Het is voor geen enkele doelstelling-1-gebied een eer als onderontwikkelde regio te worden bestempeld, maar er zijn toch nog wel wat subsidies en maatregelen nodig, voordat deze situatie gekeerd zal zijn. Daarom vind ik het voorstel goed. De amendementen die door de commissies en de collega's ingediend zijn, moeten door de collega's kritisch onder de loep worden genomen. Ik vind echter dat men er rekening mee moet houden dat onze Oost-Duitse scheepsbouwwerven nog met moeilijkheden te kampen hebben en mijn collega García Arias zal ongetwijfeld nog iets zeggen over de Spaanse scheepsbouwindustrie.

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, geachte dames en heren, wij hopen net als u, mijnheer de commissaris, nog steeds dat de OESO-overeenkomst van 1994 toch nog van kracht wordt. Wij doen een beroep op de Commissie en de lidstaten om nog een keer druk uit te oefenen op de VS, zodat deze overeenkomst geratificeerd wordt. En zelfs als het ons zou lukken, zouden we nog met een ander probleem zitten. Wij zouden er dan eigenlijk op moeten aandringen dat de nieuwe scheepsbouwnaties zoals de Volksrepubliek China en Polen, zich aansluiten bij de OESOovereenkomst, want je schiet er niets mee op, als slechts een deel van de landen de OESO-overeenkomst ondersteunt, terwijl de Volksrepubliek China en Polen gewoon doorgaan met hun eigen scheepsbouwbeleid.
Maar waarschijnlijk moeten wij allemaal vaststellen dat de vooruitzichten voor het van kracht worden van de OESOovereenkomst zeer gering zijn en of de nieuwe scheepsbouwnaties zich zullen aansluiten bij dit soort regelingen, is ook twijfelachtig. Daarom hebben wij, zoals de Commissie voorstelt, een nieuw scheepsbouwbeleid nodig. Maar ik leg er de nadruk op dat wij een scheepsbouwbeleid naar binnen en naar buiten toe nodig hebben. Ik kom zelf uit een stad waar scheepswerven zijn. Het is de allerlaatste keer, zegt de Commissie, dat er gedurende vijf jaar een speciale regeling voor de scheepsbouw van kracht is. Daarna kan de scheepsbouw niet meer zeggen, nog een keer vijf jaar en dan nog eens vijf jaar, dat gaat op de duur niet goed.
Het is goed dat er nu nog een keer een speciale regeling is voorgesteld. Persoonlijk zijn wij ook van mening dat de subsidies die aan orders gekoppeld zijn op 31 december 2000 afgeschaft moeten worden, ook al zijn er in dit Parlement een aantal amendementen ingediend waarmee men probeert, aan de hand van steeds weer andere onderzoeken daaraan te tornen. Wij weten hoe de situatie ervoor staat, mijnheer de commissaris, daar hebben wij heus geen nieuwe onderzoeken voor nodig.
Als wij het scheepsbouwprogramma bekijken, dan zien wij dat er nog steeds subsidie wordt verleend voor stilleggingen en herstructureringen, voor innovatie en milieubescherming. Er zijn dus genoeg subsidies waar men in de komende vijf jaar gebruik van kan maken. En tegen de geachte collega die vóór mij het woord voerde, zou ik willen zeggen: jullie in Mecklenburg hoeven toch werkelijk niet te klagen dat jullie te weinig subsidies hebben gekregen. Ik wil tegen jullie en ook tegen mijn Spaanse collega's zeggen - en dat meen ik heel serieus - dat het tijd is voor veranderingen. Daarom steunen wij het oorspronkelijke voorstel van de heer Sindal - en ik hoop dat Niels het hoort en niet weer door het vrouwelijk element wordt afgeleid, Niels, luister nou! - wij, christen-democraten, steunen zijn voorstel om artikel 7 te schrappen, mijnheer de commissaris.
Er mag geen achterdeurtje meer zijn voor extra subsidies, met als argument dat het in bepaalde regio's zo moeilijk is. Wij kiezen voor een sectoraal beleid en dan mogen er binnen de Europese Gemeenschap geen nieuwe concurrentievervalsingen meer zijn. Daar hechten wij grote waarde aan en ik hoop dat er morgen hiervoor in het Parlement een meerderheid zal zijn.
Mijnheer de commissaris, ik geloof dat wij ook naar buiten toe een duidelijk scheepsbouwbeleid nodig hebben, omdat men er helaas niet op hoeft te rekenen dat de andere landen zullen ophouden te subsidiëren. Op dit moment zijn wij het met elkaar eens - en ik hoop dat de commissaris daar ook iets over zal zeggen - het hele Parlement is van mening dat de Aziatische landen de steun die zij nu van de Europese staten ontvangen voor het overwinnen van de financiële crisis niet mogen misbruiken om door een schuldensanering van hun werven en andere protectionistische maatregelen hun werven nieuwe voordelen ten opzichte van onze werven te verschaffen, nadat onze belastingbetalers via onze steunmaatregelen in feite ertoe hebben bijgedragen dat de financiële crisis daar wordt overwonnen. Dat zou niet juist zijn. Wij moeten ons echter ook afvragen - en ik zou het interessant vinden, mijnheer de commissaris, om daar het een en ander van u over te horen - of wij via de WHO of via het handelsbeleid van de Unie ons kamp niet een beetje kunnen versterken. Misschien kunnen wij onze munitiekist ook wat opvullen, want wij kunnen het toch op de lange duur niet toestaan, dat de oneerlijke concurrentiepraktijken van andere staten onze werven kapot maken. Ik geloof, mijnheer de Voorzitter, en daar hamer ik echt op, dat wij een nieuw concept in het buitenlands beleid van de Unie nodig hebben en ik hoop dat de commissaris daar hier iets over zal zeggen.

Parodi
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissarissen, collega's, ik heb een paar opmerkingen. Na de hachelijke situatie en de pijnlijke herstructureringen die we in de jaren '70 hebben meegemaakt, lijkt het vandaag wel of men denkt dat de Europese scheepsbouw, die tegenwoordig pakweg 21 % van de totale wereldproductie voor zijn rekening neemt, toch maar een goede plaats inneemt in de wereldeconomie. Naar mijn gevoel is de situatie echter helemaal niet zo rooskleurig als men wel aanneemt, en dat lijkt vooral duidelijk voor wie in een stad woont waar scheepswerven zijn.
Als men namelijk kijkt naar de cijfers en voorspellingen op de middellange termijn, merkt men dat de Europese scheepsbouwindustrie weliswaar in de lift zit, dat de vraag sterk uitdijt en er minstens een paar jaar arbeidsreserve is, maar er is ook sprake van overaanbod en overproductie, hetgeen vooral komt doordat de Koreanen in de afgelopen vier à vijf jaar hun productievermogen op onverantwoorde manier verdubbeld hebben. Heden ten dage kan Korea in zijn eentje meer schepen bouwen dan alle Europese scheepswerven bij elkaar!
Dat het aanbod de vraag overtreft, blijkt ondubbelzinnig uit het feit dat de prijzen van nieuwe schepen in alle categorieën omlaag zijn gegaan, of in ieder geval stagneren. In dollars omgerekend kost een nieuw schip tegenwoordig net zoveel als zeven à acht jaar geleden.
Alsof deze zorgwekkende situatie van structurele onevenwichtigheid nog niet genoeg is, komt er ook nog de onrust bij op de valutamarkten die veel Aziatische landen onder druk heeft gezet, vooral Zuid-Korea. De devaluatie met 50 % van de Koreaanse wong heeft een situatie teweeggebracht die bijzonder ernstige consequenties kan hebben voor de communautaire scheepswerven en voor de werkgelegenheidssituatie in Europa. Berekend is namelijk dat de Koreanen de prijzen van hun schepen met 30 % zouden kunnen verlagen zonder dat daardoor iets verandert aan hun eigen interne marges.
In deze context lijkt het me van essentieel belang dat de Europese Unie ernaar streeft een beleid uit te stippelen met behulp waarvan de Europese scheepsbouwindustrie, die in de hele wereld wordt gewaardeerd vanwege haar technisch kunnen, op eerlijke manier kan wedijveren met de scheepsbouw van andere landen in een systeem van transparante en eerlijke mededinging, met gelijke regels voor iedereen en zonder concurrentieverstorende overheidssteun.
Dus, zolang het OESO-akkoord nog niet in werking is getreden, moet de Commissie, alvorens te besluiten over stopzetting van steunverlening, in 1999 een grondig onderzoek verrichten om te zien in welke situatie de Europese scheepsbouw verkeert en wat de perspectieven zijn. Desnoods dient men bijtijds passende maatregelen te treffen om onze scheepsbouwindustrie in bescherming te nemen, zodat zij de concurrentie die bedreigend kan zijn voor haar overleving, op adequate wijze het hoofd kan bieden.
Nog een laatste opmerking. Het zou een goed idee zijn als het Internationaal Monetair Fonds zijn lening aan Korea toekent onder voorwaarde dat het land zelfbeperkingsmaatregelen voor zijn scheepsbouwproductie neemt, zodat er sprake is van een systeem van gelijke en transparante concurrentie.

Riis-Jørgensen
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris en collega's, wij hebben het over het scheepsbouwbeleid, een thema dat de gemoederen gemakkelijk ophitst, omdat iedereen er een andere mening op nahoudt. Het is bijna zoals bij het landbouwbeleid: als er vijf landbouwers aanwezig zijn, zijn er zeven meningen. Ik vind het belangrijk iedereen duidelijk te maken dat we streven naar een bekrachtiging van de OESO-overeenkomst. Ik weet dat wij daar in Europa ook aan werken. Zolang de overeenkomst niet is bekrachtigd, ben ik blij met elk voorstel van de Commissie betreffende overgangsmaatregelen. Wat we voor ogen moeten houden, is dat overheidssteun aan scheepswerven slechts bij uitzondering kan. We mogen maar in die mate steun verlenen als nog aanvaardbaar is, maar het moet toch voldoende zijn om onze scheepswerven dezelfde concurrentiepositie te garanderen als de scheepswerven buiten Europa. Dit evenwicht moeten we trachten te bereiken.
Voldoet het voorstel van de Commissie hieraan? Het antwoord is ja. Ik ben het op vele punten met de Commissie eens. Het belangrijkste voor de liberale fractie is punt 1, met name de controle op de naleving van de regels. Dat vinden wij uitermate belangrijk. Punt 2 beoogt doorzichtigheid in de steunverlening en wij verwijzen hier alweer naar het verslag-Berès, dat we deze middag hebben behandeld, en waar het thema doorzichtigheid ook ter sprake kwam. Dit is een zeer belangrijk element in verband met overheidssteun.
Er is een derde element dat de liberale fractie belangrijk vindt. Het betreft de mogelijkheid om verschillende steunmaatregelen samen te voegen, zodat een zeer hoog plafond bereikt wordt. Wat we volgens mij moeten vermijden is regionale steunverlening aan scheepswerven. Daarom pleit ik ervoor amendement 29 te steunen, om te vermijden dat er in Europa oneerlijke concurrentie mogelijk is doordat scheepswerven zich vestigen in gebieden die voor regionale steun in aanmerking komen.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, het nieuwe beleid van de Commissie voor de scheepsbouw is eigenlijk niet zo nieuw. De Commissie houdt zich keurig aan het bestaande kader dat, zoals u weet, tragische gevolgen heeft gehad voor de Europese scheepsbouw.
De Commissie stelt zelfs inkrimping van de productiecapaciteit van de Europese scheepswerven voor. Dat betekent nog meer verlies van werkgelegenheid. Tot het jaar 2000 moet een eind worden gemaakt aan elke staatssubsidie. Subsidie voor sluiting van scheepswerven zal echter wel worden toegestaan. Dat betekent dat de productie nog sterker zal worden geconcentreerd op de overblijvende scheepswerven. Daarbij verliest men echter uit het oog dat in de komende jaren een sterke stijging van de vraag wordt verwacht en dat de internationale concurrenten van de Europese Unie constant hun productiecapaciteit zullen blijven verhogen en daarvoor steun krijgen.
Dit beleid heeft in landen als Griekenland tot gevolg dat deze strategisch belangrijke sector volledig ontmanteld wordt, terwijl deze tot dusver al zoveel schade heeft geleden en ook de sociale structuur en de economie van het land het zeer zwaar te verduren hebben gehad.
De Europese Unie heeft blijkbaar niets geleerd, noch van de dramatische gevolgen van haar beleid, noch van de houding van de Verenigde Staten, die zich het recht voorbehouden voor hun binnenvaart enkel schepen van eigen productie te gebruiken. Helaas stelt ook de rapporteur voor de subsidie te verminderen en de boog van de concurrentie tot het uiterste te spannen. Dat betekent dat deze sector tot verdere inkrimping is gedoemd.
Wat is eigenlijk het belangrijkste voor ons? De concurrentie of de scheepswerven en de werkgelegenheid? Wij kunnen niet instemmen met de gedane voorstellen. Met de toepassing daarvan zal deze sector de genadeslag worden toegebracht. Wij vragen daarentegen dat de Commissie maatregelen treft ter ondersteuning van de Europese scheepsbouw. Als het niet anders kan, moet zij zelfs het OESO-besluit naast zich neerleggen. Dat is de enige manier om de catastrofale, oneerlijke concurrentie van derde landen het hoofd te bieden. Ook zal zij in internationale instanties initiatieven moeten ontplooien om vernieuwing van oude vloten af te dwingen. Een dergelijke vernieuwing is namelijk een absolute voorwaarde voor de verbetering van de veiligheid in de scheepvaart en voor het herstel van de scheepsbouwsector. Ook zal de Commissie moeten zorgen voor toepassing van het havenstaatprincipe en voor een aanlegverbod in haar havens voor schepen met lage veiligheidsstandaards. Dat zal een stimulans zijn voor het uit de vaart nemen van dergelijke schepen. Tot slot moet zij maatregelen treffen tot voorkoming van fiscale en sociale dumping.

Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, wij stellen vast dat deze steunmaatregelen nodig zijn om op de wereldmarkt met gelijke wapens te strijden. Deze subsidies zijn echter alleen aanvaardbaar, wanneer zij transparant zijn. Daarom moet de Commissie volgens ons een eigen controlerecht in het leven roepen. De scheepsbouwcapaciteit in de wereld is te groot. Het zou derhalve absurd zijn de reeds bestaande capaciteiten verder te subsidiëren. Het is veel zinvoller innovatieve projecten in deze sector te subsidiëren, onderzoek en ontwikkeling sterker te ondersteunen en op deze manier een echte toekomstgerichte markt voor de scheepsbouw te scheppen.
Ik wil een voorbeeld aanhalen uit een zeer arm gebied in Sachsen-Anhalt. Daar was een kleine werf, Roszlau aan de Elbe, die geen kans meer had om nieuwe orders te krijgen. Daar is men echter innovatief te werk gegaan, namelijk door vaartuigen voor laag water te bouwen waarvoor de rivieren niet meer gekanaliseerd hoeven te worden. Ik kan alleen maar zeggen dat milieubescherming tot werkgelegenheid leidt en daar is het gelukt! Het gaat om een markt met toekomst, die in heel Europa hard nodig is en bediend moet worden. Hij kan zelfs op wereldniveau interessant zijn en werkgelegenheid scheppen die reeds afgeschreven was.

Buffetaut
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, in welke context wordt het verslag-Sindal behandeld?
Zoals in het standpunt van collega André Sainjon wordt benadrukt, is het OESO-akkoord, dat bedoeld was om de rechtstreekse steunverlening aan de scheepsbouw af te schaffen, tot mislukking gedoemd. Eigenlijk is het nu al mislukt, aangezien het niet geratificeerd is door het Congres van de Verenigde Staten, wat geen toeval is daar de Amerikaanse autoriteiten zonder zich te generen hun scheepswerven subsidiëren.
Tegelijkertijd maakt Zuid-Korea, dat een periode van economische onrust doormaakt, zich op om een nog geduchtere concurrent te worden. In het tijdschrift "Challenges" van deze maand wordt dan ook benadrukt dat de financiële crisis van tijdelijke aard is. Dankzij middelen uit het IMF zou het land spoedig in staat moeten zijn om zijn activiteiten te hervatten. De werven zullen alle zeilen bijzetten om de achterstand in te halen, en de handelaren zullen zich wederom op de wereldmarkt begeven en in het vaarwater van de Japanners en de Europeanen gaan zitten.
In deze context lijkt de Commissie te willen vasthouden aan de afschaffing van rechtstreekse steunverlening in Europa, maar zij blijft vreemd genoeg in de verdediging tijdens de onderhandelingen over het - toch tot mislukking gedoemde - OESO-akkoord. Deze houding is des te verwonderlijker daar de steun van het IMF uiteindelijk gebundeld kan worden tot een subsidie die wordt opgebracht door Japan, de Verenigde Staten en Europa, teneinde een gewaagd economisch beleid te gaan voeren. Wij sluiten ons derhalve volledig aan bij de algemene opmerkingen van collega André Sainjon en de door de Commissie externe economische betrekkingen ingediende amendementen. Wij zijn immers van oordeel dat het zeer riskant is zich vast te leggen op een datum voor afschaffing van de afgesproken steunverlening zonder eerst de situatie van de markt en het al dan niet bestaan van belemmeringen voor vrije concurrentie te hebben onderzocht. Evenzo zijn wij voor afschaffing van regionale steunverlening, die onaanvaardbare concurrentievervalsing met zich mee zou kunnen brengen.
Tot slot lijkt de Commissie eens te meer blijk te geven van een vreemde naïviteit ten aanzien van de vrijhandelsgedachte, ofwel van een extreme ideologische verblinding. Voor het industrie- en handelsbeleid is daarentegen juist realisme en pragmatisme vereist.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, collega's, ik bedank collega Sindal voor het opstellen van een verdienstelijk verslag. Ik ben het eens met de hoofdgedachte dat de scheepsbouwindustrie zich op de lange termijn zonder overheidssteun moet kunnen redden.
Het verslag-Sindal groeit uit tot een document dat de Zuid- en Noord-Europese staten op een pijnlijke manier scheidt. Veel van onze kameraden uit bijvoorbeeld Spanje zijn zeer bezorgd over de mogelijke vermindering van de steun en dat is begrijpelijk. We hebben in de noordse landen echter de steun aan werven al verminderd en daarbij vastgesteld dat de werven zich na het verminderen van de overheidssteun zelfs beter redden. We zijn werven kwijtgeraakt, maar de levensvatbare zijn overgebleven en die zijn concurrerend. Het steunbeleid zoals dat tot nu toe is gevoerd, heeft de sector namelijk ook scheefgetrokken.
Ik sluit me aan bij de opvatting van collega Sindal dat een snel van kracht worden van het OESO-akkoord zeer belangrijk is voor het normaliseren van de wereldmarkt voor schepen. De Commissie is in haar oordeel echter iets te optimistisch. De Verenigde Staten hebben namelijk niet de bereidheid getoond het verdrag te ratificeren. De Commissie zou meer druk op de Verenigde Staten moeten uitoefenen, want als het akkoord niet wordt geratificeerd, moeten we weer een nieuwe scheepsbouwrichtlijn opstellen wanneer de oude 7de richtlijn eind dit jaar verloopt.
De huidige chaos bij de steunverlening aan de scheepsbouw heeft ervoor gezorgd dat er tussen Europese scheepsbouwers ongelijke concurrentievoorwaarden zijn ontstaan. Een doelstelling van de EU moet zodoende zijn het garanderen van gelijke voorwaarden voor de scheepsbouwindustrie zowel in EU-landen als wereldwijd. Hierbij moeten we natuurlijk rekening houden met concurrentie uit landen die goedkoop kunnen produceren.
De steun die per regio en land verschilt, zoals de regionale steun en de steun voor herstructurering, plaatst de Europese werven momenteel in een onderling verschillende positie. Ik heb zelf op dit verslag een amendement ingediend waarin ik voorstelde de verschillende steunvormen en de overlapping van steun in de periode 1999-2000 te voorkomen. In de tekst van de Commissie zijn de jaren van steunverlening namelijk niet grondig genoeg gespecificeerd en dat kan in de toekomst een overlapping van de steun veroorzaken in plaats van het verminderen van de steun. Mijn amendement heeft echter niet eens in mijn eigen fractie weerklank gekregen, zodat ik het niet verstandig vond het in deze zaal naar voren te brengen.
Ik ga ervan uit dat moderne schepen heel vernuftig in elkaar zitten. Ze vereisen dus nogal wat ontwikkeling. Het zijn producten van hoogwaardige technologie en hierin moeten wij Europeanen investeren.
Bij het maken van een scheepsbouwakkoord moet er in de eerste plaats voor gezorgd worden dat er in de Gemeenschap redelijke en identieke concurrentievoorwaarden voor de scheepsbouwindustrie worden gegarandeerd. De uiteindelijke doelstelling van het EU-beleid moet zijn dat de scheepsbouwindustrie zich op de lange termijn zonder overheidssteun kan redden. Dat is ook in overeenstemming met het OESO-akkoord.

Pomés Ruiz
Mijnheer de Voorzitter, de scheepsbouwsector lijdt reeds sinds geruime tijd onder de sterke commerciële druk van derde landen zoals Zuid-Korea, China, enzovoort die de markt in ernstige moeilijkheden brengen, onder meer door de concurrerende devaluaties van hun respectieve valuta's die het Internationaal Monetair Fonds door de vingers kijkt.
Anderzijds is er onder de auspiciën van de OESO en na overleg van de betrokken partijen een bruikbaar kader voor de normalisering van de markt tot stand gekomen. Het is natuurlijk wel wenselijk dat deze overeenkomst eerst door de Verenigde Staten en ook door China ondertekend wordt. Als kader biedt zij in elk geval een aanvaardbare oplossing.
In deze context zijn wij, afgevaardigden van de Spaanse Volkspartij, van mening dat wij ons moeten verzetten tegen elke vorm van regelgeving die rechtstreeks of onrechtstreeks de afbouw van het huidige financieringssysteem van de scheepswerven in de hand werkt. Gezien de huidige marktsituatie lijkt het ons ongeoorloofd onze steun toe te zeggen aan de afschaffing van de steunmaatregelen ten behoeve van de werking van de scheepswerven met ingang van het jaar 2000.
Wij gaan evenmin akkoord met de in het verslag-Sindal vervatte kritiek op de regionale steun die momenteel aan de scheepswerven kan worden toegekend. Iedereen is zich ervan bewust dat het sluiten van een scheepswerf in een regio met een ontwikkelingsachterstand en een hoog aantal werklozen de werknemers veel sterker benadeelt dan het sluiten van een scheepswerf in de noordelijke landen, waar voorspoed heerst en voldoende arbeidsplaatsen beschikbaar zijn. Bovendien bepaalt het Verdrag van Maastricht dat het principe van de economische samenhang de basis van alle beleidsterreinen van de Unie moet vormen.
Op grond van deze en nog andere argumenten kunnen wij het verslag-Sindal niet goedkeuren. Wij kunnen onmogelijk instemmen met de aangekondigde afbouw van de steunmaatregelen aan de scheepsbouwsector, vooral in het licht van de eerder geschetste internationale context. In de toekomst dienen onze steunmaatregelen te worden aangepast aan de in de OESO-overeenkomst vastgestelde regelgeving. Daarbij mag men vooral niet uit het oog verliezen dat telkens als er bij een Europese scheepswerf een arbeidsplaats verdwijnt, een overeenkomstige arbeidsplaats in Zuid-Korea wordt gecreëerd. Dit is dus zeker niet het geschikte moment om zich ertoe te verbinden de subsidies in te krimpen, tenzij dit in het kader van de OESO-overeenkomst gebeurt, aangezien dat project positieve gevolgen heeft, voor Europa en voor alle scheepswerven. Daarom heeft het geen zin dat wij hogere eisen stellen dan de regelgeving die als referentiekader dienst doet. Wij zullen dan ook tegen een eventuele verscherping van de 7de richtlijn stemmen en zijn er voorstander van dat deze zonder meer wordt verlengd.

Girão Pereira
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het Parlement heeft verscheidene malen gewezen op het vitale belang van normalisering van de scheepsbouwmarkt, uiteindelijk het gemeenschappelijke doel van het OESOakkoord.
Wij huldigen in dezen nog steeds hetzelfde standpunt en menen dat de Europese Unie geen voorstellen moet doen die de ratificatie van het akkoord in gevaar kunnen brengen. Eerder integendeel: de Unie moet zich beijveren voor inwerkingtreding van het akkoord. Nu wij echter geconfronteerd worden met de onmogelijkheid om dat doel te bereiken, vooral ten gevolge van de protectionistische maatregelen van de Verenigde Staten, juichen wij het voorstel van de Commissie toe om de zevende scheepsbouwrichtlijn te verlengen en een nieuw beleid voor de scheepsbouw uit te stippelen.
Bij deze voorstellen willen wij echter twee kanttekeningen maken. De eerste heeft betrekking op de datum van 31 december 2000 als uiterste termijn voor steunverlening krachtens deze richtlijn. Het besluit om deze termijn vast te leggen kan onjuist en prematuur zijn, vooral als de ongelijke concurrentievoorwaarden, die bijvoorbeeld veroorzaakt worden door dumpingpraktijken of de crisis in het Verre Oosten, verder verslechteren. Voordat het besluit wordt genomen om de steun te staken, moet een zo grondig mogelijk onderzoek worden ingesteld naar de situatie van scheepswerven in de Gemeenschap.
De tweede kanttekening heeft te maken met de strikte naleving van het nieuwe wettelijke kader, de toepassing daarvan en de controle daarop. De verordening moet ertoe bijdragen dat de ongelijke concurrentievoorwaarden die nu reeds op de Europese werven bestaan, geen scherpere vormen aannemen. Wie zijn oor te luisteren legt bij kenners van de sector, verneemt dikwijls dat de spelregels worden ondermijnd, vaak door lokale steunmaatregelen waarmee een loopje wordt genomen met de mededingingsregels. Wij menen dat de Commissie in deze kwestie nog het een en ander uit te leggen heeft.

Moreau
Mijnheer de Voorzitter, het aantal werknemers van de scheepswerven in de Europese Unie is in twintig jaar tijd van 280.000 tot minder dan 80.000 gedaald.
In Frankrijk zijn vele werven gesloten en is het aantal werknemers van 32.000 tot minder dan 5.000 gedaald. Deze situatie, die al rampzalig is, zou nog erger zijn geweest als het OESO-akkoord van juli 1994 was toegepast, omdat hiermee afschaffing van de steunverlening wordt beoogd, terwijl het uit de Jones Act voortgekomen Amerikaanse protectionisme in stand wordt gehouden en de Amerikaanse scheepsbouwers het monopolie van de bouw van kustvaarders is voorbehouden.
De ontwerpverordening van de Commissie, die ten doel heeft om vanaf 31 december 2000 bedrijfssteun te verbieden, loopt vooruit op het OESO-akkoord, dat nog altijd niet geratificeerd is door de Verenigde Staten.
Mijn fractie is noch voor toepassing van het OESO-akkoord, noch voor de vaststelling van een datum voor afschaffing van de steun. Er zou overigens opnieuw moeten worden onderhandeld over het OESO-akkoord, waarbij rekening moet worden gehouden met de ontwikkeling van de wereldmarkt, en in het bijzonder met de crisis in Azië die het gebruik van dumping door scheepsbouwers in het Midden-Oosten wel eens zou kunnen doen toenemen.
In tegenstelling tot hetgeen is gepland, verzoeken wij dat maatregelen worden getroffen om de maritieme bedrijvigheid en de scheepsbouwsector nieuw leven in te blazen. Daarbij zou een einde moeten worden gemaakt aan oneerlijke concurrentie op wereldniveau, het systeem van overheidssteun zou gehandhaafd moeten worden en er zou een communautair voorkeursbeleid voor de scheepsbouw moeten komen, waarbij de aankoop van schepen die in Europese werven zijn gebouwd wordt gestimuleerd.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, de scheepsbouwsector is een mondiale industrie en dient ook als zodanig benaderd te worden. Niet vanuit regionaal of nationaal perspectief. De relevante markt is de wereldmarkt. Het voorstel van de Commissie houdt hiermee helaas onvoldoende rekening. Daarnaast gaat het in tegen gemaakte afspraken over afbouw van subsidies voor de scheepswerfsector in combinatie met beperking van de capaciteit.
In de sector is jarenlang gesaneerd. Dit voorstel vergroot het risico dat sluipenderwijs capaciteitsuitbreidingen kunnen plaatsvinden met behulp van overheidssteun. Dat zou alle reeds verrichte saneringsinspanningen in één klap van tafel vegen.
Het Commissiedocument spoort niet met het Europese mededingingsbeleid. Het is zelfs op flagrante wijze in strijd met de principes van de interne markt, wanneer de ene werf circa 3 tot 9 % steun kan krijgen en de andere werf 60 à 70 %. Artikel 7 inzake regionale steun moet daarom geschrapt. Ook de herstructureringssteun is volstrekt overbodig. Met haar voorstellen draait de Europese Commissie de beste Europese scheepswerven de nek om, terwijl de minder goede werven op kunstmatige wijze blijven voortbestaan. Een onlangs verricht onderzoek door consultants van Ernst and Young onderstreept deze conclusie.
Het strategisch belang van de Europese scheepsbouwsector is evident. Wij willen onze eigen schepen kunnen blijven bouwen. Ook als wij door externe oorzaken gedwongen worden de sector een handje te helpen. Maar laten wij door allerlei ondoorzichtige regelingen er in de Europese Unie geen puinhoop van maken en onverantwoord belastinggeld over de balk smijten. De sector is daar zelf beslist niet bij gebaat. Het einddoel dient nog steeds te zijn: afschaffing van alle soorten van overheidssteun, zodat elke werf de prijs krijgt die zij verdient.

Pérez Royo
Mijnheer de Voorzitter, het verslag over de steunmaatregelen aan de scheepsbouwsector dat hier vanavond ter discussie staat, snijdt aspecten aan die voor de Europese Unie van levensbelang zijn en meer in het bijzonder voor bepaalde regio's zoals Andalusië, met name de provincies Cádiz en Sevilla, waar de scheepsbouw vandaag de dag nagenoeg de enige sector van de zware industrie is die erin slaagt stand te houden, al zij het dan met grote moeilijkheden.
Zoals u allen weet, geachte afgevaardigden, maken de scheepswerven momenteel een zware crisis door. Daar komt nog bij dat deze sector het hoofd moet bieden aan sterke concurrenten die voornamelijk in Azië gevestigd zijn, zoals vanavond herhaaldelijk is onderstreept. Zuid-Korea is het enige land waarvan de productiecapaciteit en de feitelijke productie hoger liggen dan de gezamenlijke productie van de Gemeenschap. Er is hier vanavond ook meermaals gewezen op het feit dat de sterke devaluatie van de Koreaanse won ten gevolge van de monetaire crisis in Azië deze concurrentiepositie nog versterkt heeft.
Het is daarom van het grootste belang dat de Commissie druk uitoefent op het Amerikaanse Congres teneinde de congresleden ertoe aan te zetten de OESO-overeenkomst inzake de concurrentievoorwaarden betreffende voornoemde sector van de scheepsbouwindustrie te ratificeren. Ook los van het OESO-akkoord dienen maatregelen te worden genomen. Zo moet de Commissie bijvoorbeeld eveneens van zich laten horen in de Wereldhandelsorganisatie om ook op de wereldmarkt rechtvaardige concurrentievoorwaarden af te dwingen.
In de door haar opgestelde verordening stelt de Commissie voor de bedrijfssteun op 31 december 2000 af te schaffen. In de overwegingen van deze verordening is daaromtrent echter een vrijwaringsclausule opgenomen. Daarin wordt uitdrukkelijk het volgende gezegd: " Overwegende dat de Commissie één jaar voor die datum - 31 december 2000 - de marktsituatie zal onderzoeken en zal nagaan of de Europese scheepswerven lijden onder concurrentiebeperkende praktijken. Indien in dit of een later stadium wordt vastgesteld dat de communautaire werven schade lijden ingevolge oneerlijke mededingingspraktijken, zoals de vaststelling van uitzonderlijk lage prijzen, zal de Gemeenschap de invoering van passende maatregelen in overweging nemen" .
Welnu, mijnheer de commissaris, wij zijn ervan overtuigd dat, indien deze studie er komt, er zal worden geconstateerd dat op de wereldmarkt nog steeds oneerlijke concurrentiepraktijken gehanteerd worden. Als blijkt dat wij het bij het rechte eind hebben, hopen wij dat de Commissie tegen de situatie zal zijn opgewassen en passende maatregelen zal treffen om dit zeer ernstige probleem het hoofd te bieden. Het verwondert ons overigens ten zeerste dat de in de overwegingen opgenomen clausule niet in de verordening zelf wordt vermeld. Wij staan er dan ook op dat de vrijwaringsclausule waarnaar ik eerder heb verwezen formeel in de artikelen van de verordening wordt opgenomen.
Wij zijn er eveneens voorstander van dat artikel 7, dat volgens verschillende sprekers de concurrentiedistorsie in de hand werkt, niet uit de verordening wordt geschrapt. Van concurrentievervalsing is hier namelijk geen sprake. Het betreft een artikel dat gebaseerd is op de principes van het regionaal beleid, zodat men zou kunnen stellen dat de steun die wordt toegekend uit hoofde van het regionaal beleid in elk geval moet blijven voortbestaan, ook wanneer dit niet uitdrukkelijk in de artikelen van de verordening wordt vermeld.
Mijnheer de Voorzitter, tenslotte zou ik nog willen opmerken dat ik met aandacht geluisterd heb naar mijn landgenoot, de heer Pomés Ruiz van de PPE-Fractie, die duidelijke taal heeft gesproken omtrent deze verordening. Ik zou daaraan enkel het volgende willen toevoegen: de Volkspartij, waar de heer Pomés Ruiz deel van uitmaakt, zetelt momenteel in de Raad van de Unie. Wij, Spanjaarden, hopen dan ook dat de Spaanse minister van Industrie in de Raad dezelfde vastberadenheid aan de dag legt als zijn partijgenoot.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, het is niet de eerste keer dat wij over dit vraagstuk spreken. Ook nu echter wordt ons debat in zekere zin overschaduwd door de houding van de Verenigde Staten en door hun weigering de scheepsbouwovereenkomst te ratificeren.
Mijns inziens is de Europese Unie niet daadkrachtig genoeg. Zij moet meer initiatief aan de dag leggen. Het handhaven van de staatssubsidies op het huidige niveau is geen kwestie van beleid, van een allesomvattend, langademig beleid. Dit houdt verband met de huidige situatie op de wereldmarkt.
Ik wilde twee punten aanstippen:
ten eerste, de Europese Unie moet op internationaal vlak het initiatief nemen tot nieuwe onderhandelingen over de overeenkomst. Door de ontwikkelingen in Oost-Azië en het protectionisme van de Verenigde Staten is dumping ontstaan en daar moet zij het hoofd aan bieden; -ten tweede, de Europese Unie moet haar criteria en haar maatregelen sterker regionaliseren. Het is betreurenswaardig dat in Griekenland scheepswerven kapot gaan en alle scheepsbouwactiviteiten in het noordelijk deel van de Europese Unie worden geconcentreerd, terwijl er juist door de samenwerkingsmogelijkheden met Rusland en Oekraïne kansen ontstaan in het oostelijk gedeelte van de Egeïsche Zee en dit geldt niet alleen voor Griekenland, maar ook voor Italië en heel de Europese Unie.
Torres Couto
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, onderwerp van debat vandaag is de invoering van een nieuw wettelijk communautair kader voor steunverlening aan de scheepsbouwindustrie.
Waar het om gaat, is de naleving van de beginselen die in het Verdrag betreffende de Europese Unie zijn neergelegd en die bedoeld zijn om binnen de Gemeenschap billijke en uniforme concurrentievoorwaarden voor de scheepsbouwindustrie te waarborgen, waarmee deze sector in een later stadium in staat zal zijn om zonder staatssteun en onder naleving van de regels en voorwaarden van de markt te overleven.
Het in 1994 tussen de Europese Unie, Japan, Zuid-Korea, Noorwegen en de Verenigde Staten gesloten OESO-akkoord inzake de scheepsbouw, dat op 1 januari 1996 in werking had moeten treden, is, zo mogen we thans wel concluderen, een doodgeboren kindje, in zoverre dat het niet geratificeerd is door het Amerikaanse Congres en zulks te wijten is aan voortdurende druk van de kant van Amerikaanse werven.
De positie van de Amerikanen is begrijpelijk als men beseft dat de Amerikaanse autoriteiten aan de vele miljoenen dollars die gereserveerd zijn voor steun aan de bouw van een nieuwe werf in Phildelphia, nog eens nieuwe steun willen toevoegen, waarmee de marine openlijk de bouw van civiele schepen kan financieren.
De scheepsbouwindustrie, zo weten we allemaal, is tegenwoordig een mondiale industrie. De Europese scheepsbouwindustrie dient derhalve onder dezelfde voorwaarden te werken als haar internationale concurrenten. Daarom dient ernaar gestreefd te worden dat de in de Europese Unie geldende normen op mondiaal niveau gaan gelden, waardoor oneerlijke concurrentie voorkomen kan worden. Het bestaande en nog te creëren economische beleidsinstrumentarium moet dringend geïntegreerd worden in een beleid dat rekening houdt met een internationale, uniforme scheepsbouwmarkt die vrij is van oneerlijke concurrentie en van iedere vorm van dumping.
De protectionistische regels die de Verenigde Staten hanteren, de volkomen vrijheid die China zich veroorlooft ten aanzien van de niet-naleving van verplichtingen op dit terrein, alsook de gekruiste subsidiemechanismen die geoorloofd zijn door de verticale en horizontale integratie van de Japanse en Zuid-Koreaanse scheepsbouwers, al deze factoren brengen de voorgenomen uniformering in gevaar.
De situatie in Zuid-Korea, dat niet alleen 25 % van de markt in handen heeft en dit aandeel fors wil uitbreiden, maar waar ook nog eens de nationale munt meer dan 50 % van zijn waarde heeft verloren, heeft rampzalige gevolgen voor de wereldmarkt. De uitbreiding van het aantal arbeidsplaatsen die zich de afgelopen tien jaar op de Zuid-Koreaanse werven heeft voltrokken, houdt bijvoorbeeld gelijke tred met het verlies van arbeidsplaatsen op Portugese scheepsbouw- en -reparatiewerven.
Landen als Zuid-Korea moeten dus onverwijld verplicht worden het roekeloze industriële beleid dat zij de afgelopen jaren hebben gevoerd, te corrigeren en gedwongen worden hun overcapaciteit te elimineren. De zevende scheepsbouwrichtlijn moet dan ook verlengd worden. De Commissie moet de einddatum van 31 december 2000 voor het staken van de subsidies handhaven indien er geen anti-concurrentiepraktijken blijken te bestaan. In het tegengestelde geval dient de datum opgeschoven te worden, en wel ten minste tot 31 december 2003, de datum waarop de onderhavige verordening in werking zal treden.

García Arias
Mijnheer de Voorzitter, het verheugt mij dat de twee commissarissen die zich met deze kwestie bezighouden in het kader van het industriebeleid en het mededingingsbeleid hier vandaag aanwezig zijn. Gelet op het internationale belang van dit probleem zou de aanwezigheid van de heer Brittan natuurlijk ook in dank zijn afgenomen.
Ik ga niet nog eens herhalen wat mijn voorgangers reeds over de internationale situatie hebben gezegd, maar wens de commissarissen de volgende vraag voor te leggen: welke veranderingen op wereldniveau zijn er de oorzaak van dat de communautaire strategie ter bescherming van de scheepsbouwsector een volledige koersverandering heeft ondergaan? Tot op dit moment waren wij voornemens de verordening te verlengen in afwachting van de evolutie betreffende het internationaal akkoord. Daar komt dan nog de economische crisis in Azië bij en de daarmee samenhangende internationale context die hier zonet is beschreven. De Commissie heeft ongetwijfeld vernomen, net zoals wij allen via de pers hebben kunnen vernemen, dat verschillende Europese bedrijven contracten en aanbestedingen op internationaal niveau aan hun neus hebben zien voorbijgaan ten gevolge van de voornoemde devaluaties, het capaciteitsoverschot en mogelijk ook ingevolge de indirecte steun die voortvloeit uit de financiële hulp van het Internationaal Monetair Fonds.
Kan iemand mij vertellen welke gebeurtenissen ons er hebben toe aangezet onze strategie te wijzigen? De toetreding van de Scandinavische landen? Dat valt althans af te leiden uit wat wij hier in dit Huis te horen krijgen. Is dat misschien de internationale verandering die de doorslag heeft gegeven? Wanneer dit onderwerp besproken wordt, weigert het Parlement op de verlenging van de richtlijnen een datum te plakken daar het vaststellen van een datum op zich alleen al een aanvaarding en aankondiging van unilaterale beleidsopties inhoudt. En nu plots krijgen wij hier de verordening voorgeschoteld die een eenzijdige ontwapening van de Europese Unie verdedigt.
Mijnheer de Voorzitter, gelet op wat hier gezegd wordt, wens ik op twee dingen de aandacht te vestigen. Ik drijf daarbij de opmerkingen van mijn collega Pérez Royo en de Spaanse Volkspartij iets verder door. Ik zou het op prijs stellen mocht de Spaanse minister van Industrie in het openbaar verklaren dat hij het voornoemde standpunt in de overeenkomstige Raad van Ministers verdedigt. Ik geloof dat het voor de scheepswerven en de Spaanse regio's bijzonder belangrijk en bijzonder interessant is de zekerheid te hebben dat dit standpunt gesteund wordt, des te meer daar dit, volgens wat wij hier hebben kunnen horen, niet het geval schijnt te zijn. Aangezien het al laat op de avond is, wens ik daar echter niet dieper op in te gaan. Het lijkt mij daarom wenselijker dat de twee hier aanwezige commissarissen - het is trouwens jammer dat de heer Brittan niet van de partij is - ons meedelen aan welke veranderingen dit voorstel tot eenzijdige ontwapening is toe te schrijven.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissarissen, waarde collega's, na de gebruikelijke dankbetuigingen en felicitaties aan het adres van collega Sindal en de rapporteurs voor advies, en na de twee commissarissen voor hun aanwezigheid te hebben bedankt, wil ik mijn betoog over de toekomst van de steunverlening aan de scheepsbouw beginnen met drie constateringen.
De eerste constatering is dat in de afgelopen vijf jaar elke nieuwe arbeidsplaats in de Koreaanse scheepsbouw ten koste is gegaan van een arbeidsplaats in de Europese scheepsbouw, zodat wij ons vergeefs opofferingen hebben getroost. De tweede constatering is dat het niet door de lage salarissen of het bedrijfschap komt dat Korea een dominante positie inneemt, maar door een combinatie van kruisgaranties van conglomeraten en steun van de Koreaanse overheid, wat zwaarder weegt dan kapitaal. De derde constatering is dat in Europa elke subsidie aan een noodlijdende werf gepaard gaat met door de Europese Commissie opgelegde capaciteitsbeperkingen, terwijl daar in Korea, Japan of de Verenigde Staten natuurlijk geen sprake van is.
Dit alles kan in vier punten worden samengevat. Ten eerste heeft Europa regels opgelegd die zijn concurrenten niet opleggen. Ten tweede zijn er tienduizenden arbeidsplaatsen teloorgegaan, met de hele nasleep aan sociale problemen en ellende. Ten derde heeft Europa grote marktaandelen verloren. Ten vierde, in tegenstelling tot hetgeen in de overige industrietakken is gebeurd, met name in de staalindustrie, is er geen enkele garantie dat onze resterende productiecapaciteit stand zal houden.
Waarde collega's, enkele maanden geleden hadden wij bijna het dieptepunt bereikt, want het had weinig gescheeld of de steun uit hoofde van de zevende richtlijn was afgeschaft uit naam van een OESO-akkoord dat niet geratificeerd is door onze concurrenten. Voor een keer hebben wij met zijn allen nee kunnen zeggen. Vandaag wordt voorgesteld dat de Europese Unie eenzijdig de in het - weliswaar niet geratificeerde - OESO-akkoord bepaalde stelregels oplegt. Wat dat betreft, zouden wij pragmatischer moeten zijn. Als wij in het jaar 2000 constateren dat de markt voldoende gesaneerd is om van steun op financieringsovereenkomsten over te kunnen gaan, zou ik ongetwijfeld akkoord gaan met de afschaffing van de steun. Maar daar kunnen we nu nog niets van zeggen. De Commissie erkent zelf dat gepaste maatregelen noodzakelijk zijn, zonder ons echter uit de doeken te kunnen doen welke dat zijn. Wij willen de deur graag voor onderhandelingen openhouden. Maar mocht dit niet mogelijk blijken, laten wij dan de deur op een kier zetten en eerst de markt nauwkeurig onderzoeken alvorens streefdata vast te stellen en definitieve maatregelen te nemen. De scheepsbouwsector vraagt om een geheel eigen aanpak. Daarom doe ik een beroep op het Parlement om behoedzaam te werk te gaan en verzoek ik de Commissie om de amendementen die - naar ik hoop - worden goedgekeurd en ons tot het einde van het jaar 2000 voldoende speelruimte zullen geven, te aanvaarden. Voorzitter, laten wij voor eens en al ophouden met die masochistische neigingen, niet alleen in deze sector maar ook heel wat andere sectoren.

Van Miert
Mijnheer de Voorzitter, na alle betogen te hebben gehoord - en het waren er dit keer veel - beseft u, als u tenminste naar elkaar geluisterd hebt, voor welke moeilijkheden wij ons geplaatst zien, omdat de argumenten in feite van a tot z lopen. Sommigen willen dat de steunverlening wordt stopgezet, met name de bedrijfssteun - en diverse overheden pleiten hiervoor - terwijl anderen zouden willen dat de geldkraan niet wordt dichtgedraaid, waarbij al vijftien jaar dezelfde argumenten worden aangevoerd.
Iedereen schijnt te vergeten dat juist de scheepsbouwsector de enige industriële sector is, let wel, de enige, die al zeer lang profiteert van bedrijfssteun. Dit geldt niet meer voor de staalsector of voor de overige sectoren, alleen nog maar voor de scheepsbouwsector. Om op de cijfers van 1990-1995 terug te komen: weet u dat er in de Europese Unie voor overheidssteun meer dan 5 miljard ecu is uitgegeven aan bedrijfssteun en meer dan 3 miljard ecu voor herstructureringen, ofwel in totaal 8 miljard ecu? Degenen die beweren dat deze sector aan zijn lot wordt overgelaten, slaan de plank derhalve volledig mis.
Ondanks deze - soms grootschalige - steunverlening heb ik gevallen meegemaakt waarin de overheid een derde, of zelfs meer betaalde - en ik zeg de overheid, maar zou natuurlijk evengoed de belastingbetaler kunnen zeggen - van de schepen, dikwijls om alleen maar met de andere werven in de Unie te kunnen concurreren. Soms beliep de steun meer dan een derde. Zo was de situatie. Daarom rijst dan ook al verscheidene jaren de vraag of wij zo kunnen doorgaan. Steeds meer overheden vinden van niet.
Er is op wereldniveau naar een oplossing gezocht door middel van het OESO-akkoord, maar wij zijn niet eenzijdig gezwicht. Wij hebben gestreefd naar een akkoord dat iedereen zou respecteren en wij waren daadwerkelijk bereid om onmiddellijk een einde aan de zevende richtlijn te maken, voor zover dit akkoord geratificeerd zou worden. Helaas hebben de Amerikanen dit niet gedaan. Niet dat de Amerikanen ons fel beconcurreren, want zover ik weet zijn het niet de Amerikaanse schepen die onze scheepswerven in moeilijkheden brengen. De Amerikanen zijn weliswaar protectionisten, maar daar ligt het probleem niet. Ons probleem is dat de schepen steeds geavanceerder worden, en daarom moeten wij proberen op de hoogte te blijven van de technologische ontwikkeling en de ontwikkeling van moderne schepen.
Ik kom dadelijk terug op Korea, maar ik geloof dat het nuttig is om de grote lijnen nog eens te schetsen. Nogmaals, steeds meer overheden kunnen of willen de verlening van bedrijfssteun niet langer voortzetten. In een enkel geval meende ik uit de betogen op te maken dat er verondersteld wordt dat er geen sprake meer is van steunverlening. Dat is onjuist, want zelfs in het kader van het OESO-akkoord zijn zowel steun voor onderzoek en ontwikkeling, alsmede voor het milieu, als maatregelen voor sociale begeleiding en financiering van de export nog altijd mogelijk. Daar brengt het OESO-akkoord geen verandering in.
Ons voorstel biedt nog meer mogelijkheden: steun voor de reorganisatie van ondernemingen en steun voor innovatie. Dit is weliswaar iets nieuws, maar het is precies wat wij nodig hebben, omdat innovatie heel belangrijk is voor het concurrentievermogen. Ik begrijp dan ook niet waarom het bekritiseerd wordt dat wij dit in ons voorstel hebben opgenomen. Het gaat om de toekomst. Het heeft in de automobielsector gewerkt, waarom zou het dan niet opgaan voor de scheepsbouw?
Wij zijn bij een zeer controversieel punt beland - vooral in het Parlement - namelijk de investeringssteun voor de voor steun in aanmerking komende regio's. Dat is de logica van ons systeem. Laten wij de automobielsector als voorbeeld nemen, mijnheer Jarzembowski. Er kan steun worden verleend aan regio's die daarvoor in aanmerking komen, ter compensatie van de achterstand van deze regio's ten opzichte van andere regio's. Zo kan er in Saksen veel steun worden verleend, zoals u weet. Niet zoveel als de heer Biedenkopf zou wensen, maar toch een flinke duit. En dat terwijl in andere regio's niets gegeven kan worden, zelfs niet in Vilvoorde, nog geen stuiver. Dat is de logica van het regionale beleid. Wilt u vasthouden aan dit beleid? De Commissie denkt van wel.
Waar het om gaat, is of de steunintensiteit die aanvaard wordt voor de voor steun in aanmerking komende regio's - ongeacht welke regio's - ook kan gelden voor de scheepsbouw. Ik heb zojuist de automobielsector als voorbeeld genomen, in welke sector alleen investeringssteun mag worden verleend om de achterstand goed te maken. Maar ik ben bereid - en ik onderstreep dit - om met de Raad na te gaan hoe de regionale steun kan worden verminderd, misschien zelfs in combinatie met bepaalde andere maatregelen. Toch denk ik dat wij in principe moeten vasthouden aan de totaalaanpak wat het regionale beleid betreft.
Natuurlijk moeten deze investeringen niet worden gebruikt om de capaciteit te vergroten. Zij mogen dienen voor modernisering of productiviteitsverbetering, maar niet voor uitbreiding van de capaciteit. Binnen deze gedachtegang lijkt het mij verdedigbaar dat dit systeem gehandhaafd wordt. Wij zullen zien welk besluit de Raad neemt. Ik weet niet zeker of de Raad deze gedachtegang zal volgen, maar ik hou vol dat deze juist is. Er is een logisch verband met de door de Commissie, in het kader van het regionaal beleid, in de Europese Unie genomen maatregelen.
Nu Korea. Er zijn natuurlijk nog veel opmerkingen over andere onderwerpen gemaakt, maar mijn tijd is beperkt en het spreekt vanzelf dat ik het over de kwestie-Korea wil hebben. Overigens, Martin Bangemann is hier en die kan ons meer vertellen over het verslag dat onder zijn verantwoordelijkheid is gemaakt in een poging om een bijdrage te leveren aan de modernisering van onze scheepsbouwsector. U denkt toch niet dat de Commissie zich daar geen zorgen over maakt? Zij zou alleen graag zien dat de sector zich zoveel mogelijk met eigen middelen kan redden, waarbij natuurlijk wel van steun voor onderzoek en ontwikkeling, alsmede voor milieu geprofiteerd kan worden. Al deze instrumenten blijven beschikbaar, maar het is de bedoeling om na een bepaalde periode de bedrijfssteun af te schaffen, dat wil zeggen tegen het einde van het jaar 2000, zoals wij hebben voorgesteld. Ook wat dat betreft moeten wij nog afwachten welk besluit de Raad neemt.
Niettemin hadden Martin en ik - zelfs vóór de crisis in Korea - een bepaling in ons voorstel opgenomen op grond waarvan de Commissie zich het recht voorbehoudt hierop terug te komen ingeval er ergens in een geïndustrialiseerd land op wereldniveau iets zou gebeuren waardoor er agressieve dumpingpraktijken ten nadele van onze scheepswerven zouden plaatsvinden. Wij hebben - een jaar vóór de vervaldatum van de bedrijfssteun - de verplichting op ons genomen om op deze kwestie terug te komen en ten overstaan van het Parlement en de Raad de stand van zaken te bepalen, om te zien of er reden is om nieuwe maatregelen te treffen of andere activiteiten binnen ons beleid te ontplooien. De deur staat derhalve niet pas op een kier sinds de situatie in Azië aan het licht is gekomen - dat was daarvoor ook al het geval - want zo was het afgesproken. In dit licht heb ik er geen enkele moeite mee om bepaalde voorstellen die zijn gedaan over te nemen ten behoeve van de zeer zorgvuldige analyse van de - voor de concurrentie beslist aanzienlijke - gevolgen van de crisis in Zuid-Korea, zoals die door Martin, door de Commissie en door de Raad zal worden gemaakt.
In tegenstelling tot hetgeen velen van ons hebben gezegd, biedt de crisis ons de mogelijkheid te interveniëren. Voordien was daar praktisch geen kans op. De Koreanen gingen vóór de crisis niet akkoord met capaciteitsbeperkingen. Thans, met de crisis, en met de steun van het IMF, hebben wij ook een stem in het kapittel. Als de voorzorgsmaatregelen genomen zijn, moeten wij er zorg voor dragen dat zij nageleefd worden. Het blijkt dat op de dag na de voor 7 mei geplande topontmoeting van de Raad van ministers van Industrie een bijeenkomst op hoog niveau tussen Korea en de Europese Unie zal plaatsvinden, en u kunt ervan op aan dat wij zullen bepalen wat de stand van zaken is. In feite gaat de crisis in Zuid-Korea en een aantal andere landen veel verder dan de problemen in de scheepsbouwsector en worden ook hun industriële structuur en het systeem voor grootschalige steunverlening erdoor getroffen. Als deze landen zich in een crisis bevinden, dan gaat men ons toch geen beleid aanpraten dat een nabootsing is van het Zuid-Koreaanse model.
Laten wij de gelegenheid te baat nemen om de koers bij te stellen, aangezien dit niet mogelijk bleek te zijn bij het OESO-akkoord, waarin geen verplichting van de kant van Korea om zijn capaciteit te verminderen was opgenomen. Zuid-Korea ging daarentegen gewoon verder met de uitbreiding ervan. Nu krijgen wij tenminste een kans om de Koreanen te zeggen dat wij deze zaak serieus willen bespreken.
De Europese Unie is overigens niet de enige die kan optreden, de lidstaten kunnen - via het IMF - ook zelf hun invloed aanwenden. Volgens mij is de situatie nu in zoverre verbeterd dat er tenminste serieus valt te praten met de Koreanen en dat er poolshoogte genomen kan worden. Ik neem derhalve, namens de Commissie, nogmaals de verplichting op mij om een jaar vóór het einde van de regeling, ofwel een jaar voordat de bedrijfssteun wordt stopgezet, op deze kwestie terug te komen.
In de praktijk betekent dit dat wij de zaak onderling kunnen blijven bespreken, maar er zal een oplossing gevonden moeten worden voor de follow-up van de zevende richtlijn, die eind 1998 ten einde loopt. De vorige keer was een verlenging van de richtlijn mogelijk, zij het voor een beperkte periode, en kon hiervoor net een gekwalificeerde meerderheid gevonden worden. Dat zit er nu niet meer in. Er zal zeker door enkele partijen een blok worden gevormd tegen de voortzetting van deze regeling. Er moet derhalve naar een andere weg, een ander beleid, worden gezocht, en ik blijf erin geloven dat, ook al kan er over een of ander onderdeel worden gepraat - en de Commissie is bereid bepaalde wijzigingen te overwegen - er op deze manier op het niveau van de Raad overeenstemming bereikt kan worden.
Dat is het, dames en heren, ik zet er een punt achter. Ik ben een beetje lang van stof geweest, maar ik weet dat u belangstelling heeft voor deze sector, die zeer kwetsbaar blijft, en als ik naar sommigen van u kijk, kan ik onmiddellijk zien achter welke scheepswerf of regio u staat. Daar kan ik inkomen, want deze regio's hebben vaak al met problemen te kampen. De problemen rond de scheepswerven raken duizenden mensen, en je kunt het drama zien dat erachter schuilgaat. Ik begrijp uw redeneringen derhalve heel goed, maar anderzijds denk ik dat ons voorstel tamelijk evenwichtig is en beoogt er zorg voor te dragen dat de scheepsbouwsector ook in de volgende eeuw nog in staat is om te concurreren, en - wat heel belangrijk is - niet alleen op Europees niveau maar ook op wereldniveau.

Sindal
Mijnheer Van Miert, nu moet u eens goed luisteren. Dank u voor uw antwoord en voor uw goede toespraak deze avond. Dit is een raadplegingsprocedure en naar mijn mening draagt dit proces er juist toe bij de problemen, waarmee niet alleen de Commissie maar ook de Europese bevolking geconfronteerd wordt, onder de aandacht te brengen. Ik denk dat alle partijen voor elkaar begrip kunnen opbrengen. Ik ben ook benieuwd tot welk bruikbaar resultaat de Commissie en de Raad zullen komen. Dat was één zaak.
Ik heb eigenlijk het woord gevraagd naar aanleiding van de kritiek die enkele leden vóór de pauze hebben geuit op de procedure, omdat die er volgens hen de oorzaak van zou zijn dat de adviezen van de verschillende medeadviserende commissies niet tijdig bij de ten principale bevoegde commissie aankomen en dus niet meetellen. Als rapporteur heb ik gepoogd de behandeling van dit voorstel een beetje uit te stellen, maar het is zo dat het Brits voorzitterschap deze zaak graag in mei wil afhandelen en dat de Commissie ze evenmin wil uitstellen. Ik zeg dit met het oog op de notulen. Op een bepaald moment moeten we leren de dingen in de juiste volgorde aan te pakken. Dit is mijn antwoord aan de twee collega's die deze middag kritiek hebben geleverd.

Van Miert
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen maar een onvergeeflijke fout rechtzetten. Ik heb verzuimd de heer Sindal met zijn uitstekende verslag te feliciteren. Ik neem het mijzelf kwalijk, omdat ik weet hoeveel werk hij er aan heeft gehad, en ik hoop dat ik het bij deze heb goedgemaakt.
Ik wilde zo snel reageren op de inhoudelijke opmerkingen, mijnheer Sindal, dat ik vergeten heb u te feliciteren, maar ik meen het echt van ganser harte.

De Voorzitter
Wij sluiten ons hierbij aan, commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Voertuigen bestemd voor het vervoer van passagiers
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0113/98) van de heer Murphy, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over de speciale voorschriften voor voertuigen bestemd voor het vervoer van passagiers, met meer dan acht zitplaatsen, die van de bestuurder niet meegerekend, en tot wijziging van richtlijn 70/156/EEG van de Raad (COM(97)0276 - C4-0545/97-97/0176(COD)).
Ik wil de heer Bangemann, die zich tijdens het voorgaande debat bij ons heeft gevoegd, verwelkomen.

Murphy
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag willen beginnen mijn dank uit te spreken aan de diensten van het Parlement voor hun assistentie bij deze buitengewoon gecompliceerde zaak. Ook dank ik de Commissie voor haar steun, en in het bijzonder de busfabrikanten van Europa, de busbedrijven van Europa en de mensen die van de Europese bussen gebruik maken, voor de geweldige bijdrage die al deze partijen aan de totstandkoming van dit verslag hebben geleverd.
Desalniettemin begaat het parlement hier opnieuw een van zijn klassieke vergissingen. We hebben hier tijdens de begrotingsbesprekingen de hele morgen naar onze navel zitten te staren. Die begroting is natuurlijk belangrijk, maar we zijn hier vanavond, als Parlement, bijeen om over de scheepsbouw te spreken, en over bussen en touringcars die van groot belang zijn voor de Europese burger. Ik weet precies over welke verslagen de bewoners van mijn kiesdistrict, in steden als Wolverhampton en Dudley, ons graag zouden zien debatteren in de media, en niet hier ten overstaan van een paar tolken en een handjevol doorzetters als wijzelf.
Ik ben verheugd over de voorstellen van de Commissie. Ze betekenen een belangrijke stap voorwaarts naar de voltooiing van de interne markt. Deze voorstellen onderkennen dat er in verschillende landen en regio's verschillende voorkeuren voor bepaalde voertuigen bestaan. Vanuit het gezichtspunt van het Verenigd Koninkrijk ben ik dan ook blij dat onze traditionele dubbeldeksbussen - en Londense Routemaster-bussen - op geen enkele manier door Europa bedreigd worden. Het doet me deugd dit te kunnen zeggen.
Niet minder welkom en belangrijk is de verplichte voorziening die voertuigen van klasse I toegankelijker moet maken voor gehandicapten. Ook dit is een belangrijke zaak. Zoals ik aan het begin van mijn rede al aangaf heb ik als rapporteur uitgebreid met de verschillende belangenbehartigingsorganisaties gesproken. Hoewel ik met mijn voorstellen niet iedereen geheel tevreden zal kunnen stellen, kan ik u verzekeren dat ik alles heb gedaan om aan de voornaamste wensen tegemoet te komen op een realistische en zowel technisch als economisch haalbare wijze.
Ik zou de aandacht van de Commissie graag willen vestigen op een aantal hoofdpunten in mijn verslag, en ik hoop dat ze me op deze punten ook zal steunen. Ten eerste zijn we hier de interne markt aan het uitbreiden. Ik zou met betrekking tot voertuigen die binnen de Europese Unie niet algemeen maar alleen in specifieke landen of regio's worden gebruikt, zoals dubbeldekkers en midibussen, echter willen voorstellen niet te kiezen voor een op afwijkingen gebaseerde aanpak, maar gewoon alle modellen goed te keuren, zolang ze maar veilig zijn en geen gevaar voor de burger opleveren. We moeten gewoon typegoedkeuring verlenen voor de verschillende modellen. Niemand hoeft ze ook daadwerkelijk te gebruiken, maar waarom zouden we ze van de rest onderscheiden? Waarom zouden we ze niet gewoon integreren in de markt voor bussen en touringcars? Ik zou de Commissie wat dat betreft willen verzoeken mijn amendementen 4, 5 28, 29 en 41 te bestuderen.
Ten tweede moeten we ervoor zorgen dat ook voertuigen van klasse II onder de toegankelijkheidsvoorschriften vallen. De Commissie verdiept zich momenteel in de technische mogelijkheden hiertoe. Ik voorspel dat dit onderzoek de Commissie, nog voordat de Raad zijn eerste gemeenschappelijk standpunt heeft ingenomen, ertoe zal brengen voor bindende voorschriften voor de toegankelijkheid van dit type voertuigen te pleiten. Wij als Parlement dienen zowel voertuigen van klasse I als van klasse II in het voorstel te betrekken, omdat het technisch haalbaar is. Ik heb de betreffende voertuigen gezien en ermee gereisd. Daarnaast moeten we ook een onderzoek instellen naar voertuigen van klasse III en bussen en naar voertuigen en minibusjes van klasse A.
De belangrijkste uitdaging voor dit Huis is dat wij moeten aanvaarden dat wij de plicht hebben de toegankelijkheid te verbeteren waar dat technisch en economisch haalbaar is. Ik zou mijn collega's in de PPE-Fractie willen verzoeken deze uitdaging aan te gaan. Mijn verzoek is redelijk en verwezenlijkbaar; ik probeer hier niet een of ander wild en fantastisch plan te promoten. Ik zou zowel de PPE-Fractie als de UPE-Fractie willen vragen dit voorstel in eerste lezing te accepteren om dan te zien hoe het verder gaat. Ik denk dat we tegen de tijd van de tweede lezing de steun van de Commissie voor het voorstel inzake voertuigen van klasse II al zullen hebben.
Het zou vreselijk jammer zijn als we deze gouden kans zouden laten schieten. Ik weet zelf hoe moeilijk het is een bus in of uit te stappen als je zelfs maar een kleine handicap hebt. Een paar jaar geleden had ik mijn enkel gebroken; als gevolg daarvan kon ik voertuigen met hoge treden nauwelijks nog in of uit. Een vriend vertelde me over een vrouw met een kinderwagen die bij een busstation in Wolverhampton verschillende bussen voorbij moest laten gaan voordat ze er een trof met een verlaagde vloer die ze met haar kinderwagen kon betreden.
Wat ik u vanavond verzoek, is gebruik te maken van deze gelegenheid de interne markt te bevorderen en de toegankelijkheidsvoorschriften uit te breiden tot voertuigen van klasse II. De verschillende technische amendementen dragen hier allemaal hun steentje aan bij.
Er is binnen de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid nogal wat ophef ontstaan over mijn verslag. De commotie is grotendeels te herleiden tot een reeks misverstanden. Ik beschouw dit verslag als een belangrijk stuk wetgeving voor de interne markt en als een belangrijk document voor de Europese burgers. Maar, nog belangrijker, ik kan u verzekeren dat het allemaal technisch haalbaar is, absoluut betaalbaar en zeer realistisch van opzet. Ik denk dat het een goed antwoord is op een goed voorstel van de Commissie, en hoop dat dit Huis het de steun zal geven die het verdient.

Schmidbauer
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de richtlijn over de voorschriften voor voertuigen met meer dan acht zitplaatsen, die van de bestuurder niet meegerekend - en dat zijn zoals bekend bussen - moet in het kader van de interne markt de regeling voor de typegoedkeuring harmoniseren en tegelijkertijd de veiligheid vergroten. Alles bij elkaar is het een zeer technisch verslag, maar deze technische details hebben voor de mensen verstrekkende consequenties. De Commissie heeft gelukkig ook aandacht besteed aan de toegankelijkheid voor personen met een beperkte mobiliteit, maar het venijn zit in de details. Daarom ben ik in mijn advies hoofdzakelijk ingegaan op deze problematiek. Ik wil de rapporteur heel hartelijk danken, omdat hij in zijn verslag het advies van de Commissie vervoer en toerisme grotendeels heeft overgenomen.
In haar voorstellen voor de toegankelijkheid denkt de Commissie alleen aan mensen met sterke armspieren die in een rolstoel zitten. Wij willen het begrip "mensen met een beperkte mobiliteit" niet alleen laten slaan op gehandicapten, maar ook op oudere mensen en degenen die vanwege een specifieke situatie moeite met instappen hebben, zoals passagiers met lastige bagage, met een kinderwagen of met fietsen of ook zwangere vrouwen. Deze nieuwe definitie van het begrip heeft tot gevolg dat er een aantal technische wijzigingen aangebracht moeten worden die het voor een aantal burgers echter mogelijk of eenvoudiger zullen maken van het openbaar vervoer gebruik te maken.
De tweede verstrekkende wijziging die ik voorstel, is de toegankelijkheid voor personen met een beperkte mobiliteit voor alle voertuigtypen verplicht te stellen. Wij willen deze toegankelijkheid niet alleen voor de lokale bussen, maar ook voor het streekvervoer. Op zijn minst bij één deur moet voorzien worden in een hulpmiddel voor het instappen. Wij vinden het niet toereikend dat de Commissie belooft binnenkort een nieuw voorstel hiervoor te doen, omdat zij op dit moment niet kan beslissen wat de beste technische oplossing is.
Wij hebben jarenlang op deze richtlijn gewacht en telkens weer een verplichte constructie zonder hindernissen geëist. Wij willen niet nog langer aan het lijntje gehouden worden.
In niet-bindende verklaringen wordt steeds weer de integratie van mindervaliden geëist. Als de amendementen aangenomen worden, krijgen wij de kans in ieder geval in de vervoerssector met de integratie te beginnen. Ongeveer 10 % van de bevolking heeft een handicap. Een groot gedeelte van deze mensen heeft moeite zich op straat te verplaatsen. Zij zijn aangewezen op het openbaar vervoer. Vanwege hun beperkte mobiliteit is het voor hen belangrijk mobiel te zijn en een onafhankelijk leven te kunnen leiden. Het openbaar vervoer moet voor deze groep mensen zonder hindernissen toegankelijk zijn, zodat zij naar hun werk kunnen gaan, maar ook kunnen deelnemen aan vrijetijdsbestedingen of vakantiebestemmingen kunnen bereiken of familieleden kunnen bezoeken of sociale contacten kunnen onderhouden.
Afgezien van mensen met een handicap zijn er in de EU ongeveer 100 miljoen oudere mensen en dit aantal zal - zoals de demografische statistieken laten zien - nog toenemen. Juist oudere mensen zijn aangewezen op het openbaar vervoer. Volgens ramingen heeft circa 50 % van deze mensen geen eigen auto. Voor al deze mensen moet het openbaar vervoer ter beschikking staan en moet de toegankelijkheid worden verbeterd. Dit betekent dat hun een dreigend isolement bespaard blijft. Maar ook economisch gezien is het zinvol deze extra kosten voor een ongehinderde toegang te maken. De bewering dat het te duur zou zijn, klopt gewoon niet. Volgens de laatste berekeningen gaat het om niet meer dan 10 % van de investeringen. Daar staat tegenover dat er veel meer passagiers zullen zijn, als zij kunnen beschikken over een ongehinderde toegang.
Ik wil een beroep doen op alle collega's en dring erop aan, de amendementen op het verslag aan te nemen, zodat de integratie voor iedereen zichtbaar en ervaarbaar wordt.

Billingham
Mijnheer de Voorzitter, ook ik zou Simon Murphy willen gelukwensen met zijn verslag. Het heeft ook mijn goedkeuring, en ik kan alleen maar lof spreken over de toewijding en het gezonde verstand waar zijn voorstel van getuigt. Ik ben me er echter van bewust dat ook de commissaris zijn steentje heeft bijgedragen. Zoals reeds opgemerkt, zijn de bevindingen van dit verslag het resultaat van uitvoerige besprekingen met alle belangrijke belangengroepen op dit gebied. Het is dan ook goedgekeurd door zeer uiteenlopende organisaties, van fabrikanten, ondernemers en vakbondsvertegenwoordigers tot consumenten- en gehandicaptenorganisaties.
Tijdens de behandeling van dit verslag door de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid werd ons al snel duidelijk dat Simon Murphy zeer diepgaand onderzoek had verricht. Zijn voorstel voor een richtlijn van de Raad is een positieve stap op weg naar de voltooiing van de interne markt, maar biedt tegelijkertijd een kader voor de harmonisatie van constructienormen voor alle lidstaten - een kader dat op zichzelf al een significante bijdrage zal vormen tot de onderlinge handel binnen deze markt.
Ondanks de grote betekenis die het verslag-Murphy in dit opzicht al heeft, zal het door de Europese burgers toch hoofdzakelijk worden gesteund vanwege de nadruk die er terecht in wordt gelegd op veiligheid en toegankelijkheid voor alle burgers. De meeste ongevallen in het busvervoer gebeuren bij het in- en uitstappen, vooral als het gaat om kwetsbare burgers. Naast de aanbevelingen voor de verlaagde vloer, waarmee de bus als het ware langs de stoeprand knielt om de toegang te vergemakkelijken, bevat dit verslag nog adviezen voor vele andere veiligheidsvoorzieningen. Door deze maatregelen worden veel risico's ondervangen en wordt het reizen per stads-, streek- of reisbus een stuk veiliger.
Ik wil nogmaals benadrukken dat deze richtlijn alleen zal gelden voor nieuwe bussen en geen bedreiging vormt voor dubbeldekkers of Routemaster-bussen. We gaan er morgen in dit Huis over stemmen; ik hoop dat we daarbij de essentie van het verslag-Murphy intact laten, namelijk de hulp aan minder mobiele passagiers, gehandicapten, ouderen, kleine mensen, ouders met kleine kinderen en kinderwagens en - als u het mij toestaat, commissaris - de nu nog beweeglijke grootmoeders-in-spé die in de zeer nabije toekomst dankbaar de vruchten van dit verslag zullen kunnen plukken.
Tenslotte mag ik er de commissaris, wellicht niet geheel onverwacht, op wijzen dat bussen in mijn eigen kiesdistrict Northamptonshire and Blaby al enige tijd geleden werden voorzien van het type aanpassingen dat in het verslag-Murphy wordt aanbevolen. Er rijden daar nu lage-vloerbussen die het de passagiers gemakkelijk maken in en uit te stappen. De gebruikers zijn erg enthousiast over dit experiment. Het uitstekende verslag-Murphy maakt de weg vrij voor beter en veiliger openbaar vervoer. Het Parlement zou er goed aan doen het verslag morgen met overweldigende meerderheid te steunen; ik twijfel er dan ook niet aan dat dat ook zal gebeuren.

Wibe
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik zeggen dat ik diep onder de indruk ben van het werk van de heer Murphy. De richtlijn waar hij het over heeft, is zoals bekend zeer ingewikkeld, maar hij heeft haar duidelijk tot in het kleinste detail onder de knie gekregen. Ook waardeer ik het duidelijke hoofddoel van de rapporteur met de amendementen, namelijk voor gehandicapten het reizen met collectieve vervoermiddelen te vergemakkelijken.
Toch zou ik willen vragen of dit soort richtlijn werkelijk zo gedetailleerd moet worden behandeld in dit Parlement. Het is immers een ongelooflijk ingewikkelde richtlijn met allerlei schema's en formules die ongelooflijk moeilijk te begrijpen zijn als men geen deskundige is. Ik vraag me af of het niet het beste zou zijn om in de toekomst bij eventuele vergelijkbare verslagen een principeuitspraak te doen en het verder aan de deskundigen over te laten de details uit te werken. Ik kan het bij het verkeerde eind hebben, maar laat ik als amateur op dit gebied eens wijzen op enige punten die mij enigszins verbazen. Dat betreft bijvoorbeeld amendement 54 van de heer Murphy. Daarin wordt gezegd dat de tekst op de bussen die de bestemming aangeeft, wit of geel moet zijn tegen een zwarte achtergrond en minstens 12 centimeter hoog. Het is mogelijk dat dat op dit moment voor de beste leesbaarheid zorgt, maar het is heel goed denkbaar dat de techniek zich morgen zo ontwikkelt dat het beste voor slechtzienden een zwarte tekst tegen een witte achtergrond is. Ik vraag me dan ook af of het niet beter zou zijn om alleen te zeggen dat men de beste technologie van het moment moet gebruiken.
In hetzelfde amendement wordt gezegd dat de bestemming in en buiten de bus met behulp van een bandopname moet worden omgeroepen, wanneer de bus stopt bij busstations enzovoort. Dat dat in de bus gebeurt, kan ik begrijpen, maar moet de bestemming werkelijk ook buiten de bus met een luidspreker worden omgeroepen? Volgens mij zou dat tot een verschrikkelijk lawaai leiden in allerlei plaatsen waar veel bussen komen. Bovendien wordt gesteld dat de stem moet worden opgenomen. In Zweden hebben wij bussen die wel zo'n 300-400 kilometer rijden en die misschien twee of drie keer stoppen op die route, omdat er zulke grote afstanden zijn tussen onze dorpen en steden. Dan is het misschien eenvoudiger dat de chauffeur blijft doen wat hij nu doet, namelijk zeggen dat we zijn aangekomen in Burträsk of waar dan ook.
Een andere kwestie, die niet met een amendement samenhangt, maar met de richtlijn zelf en die in amendement 87 aan de orde wordt gesteld, betreft de eis dat wanneer de bussen een passagierslift hebben, deze moet zijn voorzien van drie knipperlichten en van een akoestisch signaal, dat klinkt als deze lift in werking is. Nu is het zo dat wij met de huidige technologie dergelijke passagiersliften niet met een afstandsbediening vanaf de chauffeursplaats kunnen laten werken, omdat dat te gevaarlijk is. Dat betekent dat de chauffeur moet uitstappen en naast de rolstoel moet gaan staan terwijl deze omhoog gaat. Ik vraag me dan ook opnieuw af of het nodig is onder deze omstandigheden de verplichting van een akoestisch signaal in te voeren. Knipperlichten, akkoord, maar akoestische signalen zijn toch wel een beetje twijfelachtig.
Zoals ik al zei, ben ik een amateur op het gebied van dergelijke technische zaken; dit waren maar wat kanttekeningen. Ik keer terug naar mijn uitgangspunt, namelijk dat ik vind dat de heer Murphy gezien de moeilijke materie een meer dan uitstekend stuk werk heeft verricht.

Howitt
Mijnheer de Voorzitter, het is nu twee jaar geleden dat we in dit Parlement de zogenaamde liftrichtlijn hebben aangenomen. Hiermee werd een precedent geschapen op basis waarvan de wetgeving voor de Europese interne markt kon en moest worden aangewend voor verbetering van de toegankelijkheid voor gehandicapten. Dat precedent werd vervolgens vastgelegd in de overeenkomsten van het Verdrag van Amsterdam, het ontwerpverdrag van de Europese Unie. Deze avond staan we voor een tweede uitdaging: de behandeling van de richtlijn voor bussen en touringcars - en in het verlengde daarvan een vraagstuk waar onder de 35 miljoen gehandicapten in Europa intensief voor is gelobbyd, namelijk het recht op toegankelijk openbaar vervoer.
Ik zou Simon Murphy willen feliciteren met zijn verslag en de amendementen die hij ter tafel heeft gebracht. Het gaat hier om belangrijke amendementen die de steun van alle leden van dit Parlement verdienen. Dankzij deze amendementen wordt het begrip invaliditeit niet beperkt tot rolstoelgebruikers, maar is het van toepassing op alle mensen met een handicap, met inbegrip van blinden en doven, evenals, zoals mijn collega mevrouw Schmidbauer al heeft aangegeven, zwangere vrouwen, mensen met kinderen of zware boodschappentassen, ouderen en andere categorieën. Er zijn erg veel mensen die van deze amendementen zullen profiteren.
Ik zou in het bijzonder de amendementen willen aanbevelen die voorzien in de specifieke behoeften van blinden en slechtzienden. Het gaat hierbij onder meer om de belichting en kleurcontrasten in de bus. Voor doven is het belangrijk dat de informatie ook visueel wordt aangeboden. Ik geef ook mijn steun aan Simon Murphy's amendement dat de betreffende voorschriften niet alleen voor voertuigen van klasse I laat gelden, maar ook voor die van klasse II. Op deze manier zal ook de toegankelijkheid van dubbeldekkers en toerbussen worden verbeterd. Zelfs als de Commissie de uitbreiding van deze richtlijn naar het streekvervoer vanavond blokkeert, verwachten we een duidelijke toezegging dat de resultaten van het onderzoek dat ze heeft ingesteld ook daadwerkelijk hun beslag krijgen in de wet. Ik hoop dat de commissaris hier vanavond nog een reactie op kan formuleren.
Ik verzoek het Parlement om steun voor onze amendementen voor verlaging van de hoogte van de eerste trede tot 24 cm of het aanbrengen van een instaphulpmiddel. Alleen op basis van deze normen kan de toegankelijkheid voor gehandicapten worden verzekerd. Deze normen worden ook gestaafd door de resultaten van het onderzoek naar lage-vloerbussen, die door de Commissie zelf al een tijdje geleden, in 1995, werden gepubliceerd. Ik zou ook graag een beroep willen doen op de rechtervleugel van dit Parlement, de leden van de Fractie van de Europese Volkspartij, om zich bij deze amendementen aan te sluiten, maar ik zie dat ze hier vanavond niet aanwezig zijn en waarschijnlijk is mijn verzoek om hun bijdrage aan dit debat dan ook vergeefs.
In plaats daarvan zou ik een eenvoudige boodschap willen overbrengen aan de gehandicapte burgers van Europa. Dit voorstel heeft in Brussel vertraging opgelopen als gevolg van de langdurige strijd die we hebben moeten leveren om er zeker van te zijn dat vanaf 2001 alle nieuwe stads- en streekbussen gehandicapten volledige toegankelijkheid zullen bieden. Dit is een belangwekkende overwinning, en ik zou dit Huis willen vragen haar vanavond te bekrachtigen.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, lang geleden heeft de Europese Gemeenschap voor geheel Europa een norm vastgesteld voor een geharmoniseerde trekker- of tractorstoel. De elektrische stekker wacht nog steeds op een oplossing. Wij hebben heel veel ervaring met normaliseringen en wij zijn voor een aardig aantal normaliseringen ook lelijk gestraft, zoals bijvoorbeeld voor de krommingsgraad van bananen.
Nu hebben wij het over de harmonisatie van voertuigen voor het personenvervoer. Dat is een zeer belangrijke zaak. Ik wil hier de rapporteur, de heer Murphy, danken voor zijn indrukwekkende inzet en zijn begrip voor de voorgestelde detailoplossingen. De Fractie van de Europese Volkspartij is het in veel opzichten eens met het huidige resultaat en dat geldt vooral voor alle voorstellen met betrekking tot personen met een beperkte mobiliteit.
Ik heb zelf in de commissie voorgesteld de definitie van mindervaliden te preciseren en uit te breiden. Wij vinden dat de hulpmiddelen voor het instappen ook beschikbaar moeten zijn in voertuigen van de klasse II, dat de handgrepen, de trappen en bagagerekken aangepast moeten worden en de plaats van bestemming op een dusdanige manier wordt aangegeven dat ook gehandicapten op gemakkelijke wijze gebruik kunnen maken van bussen.
Onze twijfels hebben echter betrekking op iets anders. Vanaf vandaag regelen wij niet alleen maar tractorstoelen. Het Europees Parlement houdt zich bezig met het ontwerp van de perfecte bus. Er zijn meer dan honderd amendementen over technische details ingediend. Men heeft het bijvoorbeeld over een radius tussen de 5 en 2, 5 mm voor hoeken, over intrekbare treden, over de markeringen van verzonken treden en zelfs over automaten met warme dranken en kooktoestellen.
Volgens ons moet er echter een onderscheid worden gemaakt tussen politieke aspecten en technische normalisatie. Deze laatste moet in deskundigengroepen of in normalisatie-instituten, zoals bijvoorbeeld het CEN, worden behandeld, dus door vakmensen die bussen bouwen of gebruiken. Daarom zijn wij van mening dat er een aantal belangrijke politieke punten behandeld moeten worden. Er moet voor deze aangelegenheid ook een soort SLIM-initiatief worden ontplooid, dat zich op de wezenlijke politieke aspecten concentreert.
Wij vinden vooral de voorstellen over de veiligheid van de voertuigen en de toegankelijkheid van de voertuigen voor gehandicapten in bijlage 7, die verder reiken dan de voorstellen van de Commissie, heel zinvol. De discussie daarover moet echter vooral daar worden gevoerd waar zij logischerwijze thuishoort, namelijk in een technisch comité. Dat is ook de reden waarom de Fractie van de Europese Volkspartij morgen zal voorstellen, dit verslag terug te verwijzen naar de daarvoor bevoegde parlementaire commissie. Wij zijn van mening dat onze ideeën beknopter, maar des te nauwkeuriger op papier moeten worden gezet, zodat zij kunnen bijdragen tot een degelijke normalisering op dit gebied.

Koch
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, nu wij het over een nieuwe busrichtlijn hebben, die vooral betrekking heeft op voorschriften voor het vervoer van personen met een beperkte mobiliteit, moeten wij even terugdenken aan het debat dat wij nog niet zo lang geleden over een grotere verkeersveiligheid gevoerd hebben. Jaarlijks worden 1, 6 miljoen mensen vaak blijvend gehandicapt vanwege een verkeersongeval, en daarom moeten wij ons ervan bewust zijn dat wij er morgen ook bij zouden kunnen horen en als gehandicapte moeten leren leven.
De Europese Unie telt op dit moment ongeveer 37 miljoen gehandicapte mensen. Maar zij zijn niet de enigen die vaak problemen hebben met het gebruik van het openbaar vervoer. Wij moeten eens denken aan alle anderen: oudere mensen die minder mobiel zijn geworden, hele kleine kinderen of mensen in een buitengewone situatie, zoals bijvoorbeeld vanwege zwangerschap, bagage of een wandelwagen. Daarom vind ik een ruime interpretatie van het begrip "personen met een beperkte mobiliteit" legitiem en positief.
Ik ondersteun dus het sociale doel van de richtlijn. Zij gaat heel terecht in op het veiligheidsaspect, maar met betrekking tot bepaalde detailoplossingen gaat de regelgeving veel te ver. Wij mogen de ondernemingen niet van hun verantwoordelijkheid ontslaan om zelf naar de beste oplossingen te zoeken. Dergelijke oplossingen kunnen van technische, maar ook van logistische aard zijn. De busfabrikanten bewijzen toch ook nu al dat zij tot heel wat in staat zijn als het om de veiligheid gaat.
Ik ben te allen tijde bereid de eis voor gelijke kansen voor mensen met een beperkte mobiliteit te ondersteunen. Maar ik ben tegen onzinnige en overdreven voorschriften voor allerlei details. De taken van het European Committee For Standardisation, van het bedrijfsleven en, op grond van de subsidiariteit, zelfs van de gemeenten mogen niet door ons worden doorgespeeld naar de bevoegdheid van de EU-Commissie. Eisen die ertoe leiden dat er bij bushaltes hellingen van vier meter lang komen, zijn volgens mij onvoldoende doordacht.
Politieke eisen en doelstellingen die zowel voor de busfabrikanten als voor de exploitanten een uitdaging vormen, om naar innovatieve oplossingen te zoeken, lijken mij veel beter geschikt om iets ten bate van benadeelde personen te doen dan starre Europese normen, die van Finland tot Sicilië gelden. Hoewel de problemen van de gehandicapten in de Europese Unie vergelijkbaar zijn, moeten de lidstaten in hun streven om gehandicapte mensen werkelijk een plaats in hun midden te geven, ook in staat worden gesteld, rekening te houden met klimatologische, territoriale, traditionele en andere specifieke omstandigheden.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, ik wil niet dezelfde fout maken als mijn vriend, Karel van Miert, en daarom wil ik de heer Murphy meteen aan het begin heel hartelijk danken voor zijn werk. Het werd al gezegd in de discussie dat dit een moeilijk verslag is, omdat er moet worden ingegaan op een hele reeks technische kwesties en omdat er in veel opzichten geprobeerd moet worden een compromis te vinden. Daarom wil ik mij vooral bezighouden met de vragen die aan de Commissie werden gesteld en waaruit blijkt dat men hogere of andere eisen stelt.
Allereerst wil ik erop wijzen dat deze richtlijn twee verschillende uitgangspunten heeft. Het ene voorstel is de interne markt op dit gebied tot stand te brengen door de typegoedkeuring te harmoniseren. Daar hebben wij exacte voorschriften voor nodig, want alleen dergelijke exacte voorschriften kunnen ertoe leiden dat een type wordt goedgekeurd. Er mogen bij een dergelijke typegoedkeuring geen onduidelijkheden meer bestaan. Daartoe moeten de technische voorschriften op communautair niveau worden geharmoniseerd. Bij een dergelijke onderneming kan een zekere complexiteit vaak niet worden vermeden. Ik ben absoluut zeker dat alleen al ons voorstel in de pers weer als voorbeeld voor een overtrokken bureaucratie zal worden geïnterpreteerd. Als wij alle amendementen - en ik geloof dat het er 120 zijn - zouden aannemen, zou dit risico nog groter zijn. Ik vind dat sommige sprekers daar gelijk in hebben. Men kan natuurlijk een dergelijke specialisatie en detaillering overdrijven en dan bereikt men niet wat men eigenlijk had willen bereiken. Op dat vlak moet men dus in zekere zin bereid zijn, compromissen te sluiten.
Verder willen wij ook veiligheidsproblemen oplossen. Afgezien van een zo hoog mogelijk algemeen veiligheidsniveau voor de voertuigen, willen wij dat ook gehandicapten - los van de definitie daarvan - dus personen met een beperkte mobiliteit ook op een veilige manier van deze voertuigen gebruik kunnen maken. Dat zijn de doelstellingen.
Als men de voorgestelde amendementen bekijkt, dan kunnen zij grofweg in drie groepen worden ingedeeld: Op de eerste plaats zijn er amendementen om de fouten van de Commissie te corrigeren of betere technische voorschriften voor te stellen. Dat is zoals altijd welkom en wij zijn blij dat wij dan ook al deze 22 amendementen zonder meer kunnen overnemen. Ik wil de nummers van de amendementen nu niet gaan voorlezen. Wij hebben ze hier. Als het u interesseert, kunt u ze later bekijken. Dan is er een groep, waarin wijzigingen of aanvullingen op de voorgestelde technische eisen worden aangebracht en tot slot is er een derde groep, waarin principiële wijzigingen met betrekking tot een aantal gevoelige punten worden voorgesteld. Als voorbeeld daarvoor kan ik de uitzonderingsregeling noemen die de Commissie voorstelt voor de bijzondere situatie in het Verenigd Koninkrijk en Ierland. Ik wil de Britse collega's bedanken die ons daarvoor geprezen hebben, omdat wij rekening hebben gehouden met deze buitengewone situatie in hun land, en dat overigens tegen de verwachtingen in die in de welbekende serieuze Britse pers werden geuit. Er waren al alarmerende berichten dat wij, nadat wij geprobeerd hadden de fish and chips te verbieden, nu ook nog de dubbeldeksbussen zouden willen verbieden. Dat hebben wij niet gedaan. Ik hoop dat wij door deze pers nu dan ook dienovereenkomstig geprezen zullen worden.
Maar ik wil erop wijzen dat dit ook een compromis is tussen een nationale traditie en de veiligheidseisen, hoezeer ik natuurlijk de vreugde van de Britse collega's kan begrijpen. Dat een dergelijke dubbeldekker nu niet bepaald de veiligste bus is, zal iedereen kunnen begrijpen en dat dit bustype bijvoorbeeld voor gehandicapte personen slecht toegankelijk is, is ook duidelijk.
Hieruit blijkt dus dat men bij al deze problemen een bepaalde lijn volgt en die lijn is een compromis. Dat hebben wij altijd zo gedaan. Wij zijn niet zo ver gegaan als de heer Murphy heeft geëist, namelijk dat wij deze bus in zekere zin als type erkennen. Daarom hebben wij ook in de mogelijkheid voorzien dat andere lidstaten deze busvormen die in een bepaalde lidstaat toegelaten zijn, op hun eigen grondgebied niet toelaten, omdat deze traditie daar niet bestaat. Wij willen dus dat dit ook in de toekomst als uitzonderingsmaatregel wordt gezien.
Dan zijn er nog twee amendementen, die wij gedeeltelijk en twee die wij inhoudelijk kunnen aanvaarden. Wat wij niet kunnen aanvaarden, en dat wil ik hier heel duidelijk stellen, dat zijn andere technische voorstellen of een uitbreiding tot andere klassen, want wij zijn van mening dat wat wij hier hebben opgesteld bij de Raad - hopelijk - erdoor zal komen. Wij zijn daar niet helemaal zeker van, hetgeen betekent dat wij er nog steeds over aan het praten zijn. Ik heb er alle begrip voor als het Parlement zegt: nee, wij willen eerst een ander standpunt vaststellen, wij willen dit standpunt niet overnemen. Of het wijs is dit voorstel af te wijzen, wil ik overlaten aan de wijsheid van dit Huis, waar ik natuurlijk een onbeperkt vertrouwen in heb. Ik wil er echter op wijzen dat wij al heel ver zijn gekomen en dit na zeer lange tijd. Dat is ook al gezegd. Wanneer het voorstel van de Commissie zonder al te veel aanvullingen, met uitzondering van de amendementen waar wij het mee eens kunnen zijn, wordt aangenomen, dan schieten wij er ook wat mee op.
Over het veiligheidsaspect wil ik het volgende zeggen. Ook hier hebben wij een compromis gesloten, want er moet een onderscheid worden gemaakt tussen bussen die hoofdzakelijk voor korte afstanden worden ingezet, waar men snel in en uit moet stappen, zodat de bus redelijk op tijd kan rijden, en andere bussen. Deze bussen stoppen heel vaak, waardoor de toegankelijkheid natuurlijk veel meer op de voorgrond staat als bij een bus die bijvoorbeeld lange afstanden aflegt en hoofdzakelijk zitplaatsen heeft en niet vaak stopt. Bij een dergelijke bus mag het instappen ook langer duren.
Maar wij willen deze klasse ook onderzoeken. Ik kan bevestigen dat wij met dit onderzoek al gestart zijn, zodat wij eventueel al rekening kunnen houden met deze strengere eisen. Ik hoop dat u er begrip voor heeft dat wij erop gelet hebben dat met name de openbare exploitanten van deze bussen niet door overdreven eisen te zeer financieel worden belast. Men mag niet uit het oog verliezen dat het hier door de band genomen niet om particuliere bedrijven gaat, maar om steden of regio's, die met overheidsmiddelen moeten financieren en daarom de kostendruk niet kunnen ontwijken. Wij zijn ervan overtuigd dat wij met dit meertrapsconcept een oplossing voorgesteld hebben die aanvaardbaar is.
Wij gaan ervan uit dat het realistisch is bij alle voertuigen van klasse I de toegankelijkheid voor personen met beperkte mobiliteit verplicht te stellen, vanaf het moment waarop de richtlijn in werking treedt. Zonder geharmoniseerde voorschriften bestaat er een acuut gevaar voor de interne markt, omdat sommige lidstaten al zijn begonnen eigen voorschriften te ontwerpen.
Wat de andere voertuigklassen betreft, zullen wij, zoals reeds gezegd, op grond van een onderzoek dat gaande is, zo snel mogelijk een voorstel voorleggen aan het Europees Parlement en de Raad. Dit zal een voorstel zijn tot wijziging van de richtlijn met technische voorschriften voor de voertuigen van klasse II, die in het stads- en streekvervoer worden ingezet. Dat is onze bedoeling. Ik weet dat dit niet tegemoet komt aan alle eisen die hier werden gesteld.
Ik weet niet wat het Parlement morgen zal beslissen. Maar dit is nu de eerste fase en wij moeten doen wat wij eigenlijk altijd doen. Als u denkt met een meerderheid een standpunt te moeten innemen dat meer behelst, dan kunt u dat rustig doen, maar schiet niet op de pianist. Dat zijn wij namelijk. Wij moeten deze melodie bij de Raad voorspelen en dan hopen op applaus. Maar ik hoop dat wij in een later stadium van de procedure verbeteringen kunnen aanbrengen die wellicht meer in uw richting gaan. Als dat niet lukt, zal het in ieder geval niet aan de Commissie liggen.

Murphy
) Mijnheer de Voorzitter, ik zou de commissaris willen danken voor zijn commentaar. Ik heb in het bijzonder nota genomen van zijn opmerkingen over de vermeende gebrekkige veiligheid en toegankelijkheid van dubbeldeksbussen. Als hij een paar uurtjes kan missen zou ik de commissaris willen uitnodigen naar Birmingham te komen, de stad met de drukste route voor bussen en touringcars van Europa, en me daar te vergezellen in één van de enige twee lagevloerdubbeldekkers van Europa die ruim aan deze normen voldoen. Als u dus een paar uurtjes de tijd hebt, neem ik u mee voor een reisje door de West Midlands.

Bangemann
Uiteraard neem ik uw uitnodiging met plezier aan. Waar het mij echter alleen maar om ging is het volgende. Als uw beschrijving van de situatie juist is, waarom wilt u dan dat er voor dit type bus een uitzondering wordt gemaakt? Waarom zouden ze niet aan de algemene regels kunnen worden onderworpen?

Murphy
Mijnheer de Voorzitter, ik zou hier graag iets willen rechtzetten. Volgens mijn voorstellen zou die ontheffing juist worden geannuleerd en zouden de betreffende voertuigen worden behandeld als alle andere, juist omdat ze naar mijn overtuiging de passagiers evenveel veiligheid bieden als vervoermiddelen in de andere categorieën.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Goederenverkeer
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0102/98) van mevrouw Lulling, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het voorstel voor een verordening (EG) van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van verordening (EEG) nr. 3330/91 van de Raad betreffende de statistieken van het goederenverkeer tussen de lidstaten (COM(97)0252 - C4-0248/97-97/0155(COD) en het voorstel voor een verordening (EG) van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van verordening (EEG) nr. 3330/91 van de Raad betreffende de statistieken van het goederenverkeer tussen de lidstaten, met betrekking tot de goederennomenclatuur, SLIM en Intrastat (COM(97)0275 - C4-0257/97-97/0162(COD)).

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, wij weten allen dat statistieken niet bepaald geliefd zijn, met name bij degenen die de gegevens moeten verstrekken.
De inwerkingtreding van de interne markt en de opheffing van de grenscontroles, in 1993, hebben geleid tot de afschaffing van dienovereenkomstige BTW-verklaring en van de statistieken, voor de betrouwbaarheid waarvan de douanediensten zorg droegen.
Intrastat is in het leven geroepen. De eerste doelstelling ervan is tegen lagere kosten aan alle betrokkenen, te weten de nationale en communautaire overheidsbedrijven, betrouwbare en actuele statistieken te verschaffen over de handel in intracommunautaire goederen. De ondernemingen, met name de KMO's, zijn er niet zo blij mee. De invoering van Intrastat heeft plaatsgehad met de achterliggende gedachte dat op deze wijze niet alleen de taak van de informatieverstrekkers vereenvoudigd wordt maar ook de kosten worden gedrukt voor degenen die verplicht zijn statistische informatie te verstrekken, want de relatieve kosten van de administratieve lasten nemen toe naarmate de omvang van de onderneming afneemt.
Wat de betrouwbaarheid betreft, moet er na de vijf jaar dat Intrastat nu bestaat helaas geconstateerd worden dat de werking ervan niet bevredigend is, ondanks het feit dat de totale jaarkosten voor de 450.000 ondernemingen die aangifte doen, geraamd worden op 500 miljoen ecu, waarbij nog 100 miljoen komt voor de exploitatiekosten van de met de informatieverzameling belaste nationale instanties. Dat de betrouwbaarheid onbevredigend is, kan verduidelijkt worden door de - in vaktaal geheten - " spiegelstatistieken" waaruit blijkt dat de resultaten verre van coherent zijn.
Zo is bij simulatie bijvoorbeeld gebleken dat, als het importcijfer van een bepaald land gelijk zou moeten zijn aan de som van de uitvoer van de andere veertien lidstaten naar dat land, voor 1996 de importen voor Duitsland met 19 miljard ecu verhoogd moeten worden, en voor Frankrijk met 11 miljard ecu. Dit betekent dat het handelsoverschot van Duitsland tot nihil wordt teruggebracht en het handelstekort van Frankrijk van 7 tot 18 miljard ecu wordt opgeschroefd.
Mijnheer de Voorzitter, er zijn ons twee voorstellen voorgelegd die zijn voortgekomen uit het SLIM-initiatief. Helaas bevatten deze niet alle voorstellen van de SLIM-werkgroep, wat des te verrassender is daar deze laatste een goed onthaal vonden bij de Commissie en de Raad. Bovendien lijken de lidstaten niet bereid deze voorstellen te volgen, daar deze te licht worden bevonden wegens de resultaten van SLIM. Tijdens de opstelling van mijn verslag heb ik via lobby's een beroep gedaan op de grote industriebonden, die vrezen dat de mini-vereenvoudiging die is voorgesteld ten aanzien van de nomenclatuur hun informatie doet verliezen welke zij onontbeerlijk achten voor hun handelsbeleid en welke zij enkel kunnen verkrijgen met behulp van een grote hoeveelheid kostbare enquêtes.
Ik heb er prijs op gesteld de uiteenlopende, tegenstrijdige belangen met de bijbehorende partijen aan te geven, namelijk enerzijds de KMO's die belang hebben bij een aanzienlijke verlichting van hun aangifte, en anderzijds de gebruikers die belang hebben bij de terbeschikkingstelling van de uitstekende gedetailleerde informatie over de intracommunautaire handel.
Maar je moet de zaken nemen zoals zij zijn, en na in de commissie een hoorzitting over deze tegengestelde belangen te hebben georganiseerd, heb ik amendementen voorgesteld waarmee beoogd wordt deze belangen te verenigen. Deze amendementen zijn door de economische commissie in hun geheel en met algemene stemmen goedgekeurd.
Wij zouden absoluut willen voorkomen dat de onderhavige verordeningen uitlopen op een beperkte vereenvoudiging van de nomenclatuur in vergelijking met het oorspronkelijke Commissievoorstel. Wij hebben daarentegen begrip voor de bonden en industrieën, die vrezen dat vereenvoudiging van de nomenclatuur resulteert in een achteruitgang van de statistieken, waardoor marktanalyses niet meer mogelijk zijn.
U weet dat ik veel belangstelling heb voor de wijnbouw, mijnheer Martin. Overstappen op codes met minder cijfers, namelijk zes in plaats van acht, zou niet meer de noodzakelijke gedetailleerde informatie opleveren, zoals de wijnsoort, rode of witte wijn, of de wijnstreek. De gegevens die van belang zijn voor dit product, zijn dat niet voor andere producten. Als het bijvoorbeeld om centrifugaalpompen gaat, is het absoluut niet noodzakelijk om te weten of zij voor luchtvaartuigen zijn bestemd, en als het om dompelpompen gaat, of zij een- of meercellig zijn.
Wij stellen derhalve voor het aantal voor de aangifte benodigde gegevens te beperken door irrelevante gegevens te schrappen, bijvoorbeeld de vervoerswijze en de facultatieve gegevens; het aantal KMO's dat verplicht is gedetailleerde statistische gegevens te verstrekken te beperken; het gebruik van de gecombineerde nomenclatuur te vereenvoudigen, waarbij één uniforme nomenclatuur voor de intracommunautaire handel en de handel met derde landen gehandhaafd wordt; een partnerschap aan te gaan met de nationale overheden en degenen die de verstrekkers en gebruikers van statistische informatie op Europees niveau vertegenwoordigen, welk partnerschap het mogelijk moet maken om over voldoende gedetailleerde informatie te beschikken om aan de bijzondere behoeften van bepaalde sectoren, zoals wijnbouw, tegemoet te komen.
Wij erkennen aldus natuurlijk dat het noodzakelijk is de kennis over de intracommunautaire handel op peil te houden, wat de Commissie regionaal beleid tot tevredenheid stemt. Wij weten dat het niet een echte hervorming van het systeem is. Het is een eerste stap, mijnheer de Voorzitter, het eerste pakket uit te voeren maatregelen, in afwachting van een meer drastische vereenvoudiging van het systeem.

Martin, Philippe-Armand
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de inwerkingtreding van de interne markt heeft ingrijpende wijzigingen met zich meegebracht voor de administratie van alle ondernemingen en overheidsinstanties van de lidstaten van de Europese Unie met betrekking tot de intracommunautaire goederenhandel. De BTW-aangiften en de statistieken, waarvoor vroeger zorg werd gedragen door de douanediensten, zijn gewijzigd. Maar de informatiebehoeften zijn daarom natuurlijk nog niet verdwenen.
In het verslag van collega Astrid Lulling wordt aangegeven dat de gegevens betrouwbaar moeten zijn. Zo zou het importcijfer van een lidstaat normaliter gelijk moeten zijn aan de som van de uitvoer van de andere lidstaten naar het land in kwestie. Het blijkt dat het verschil op 4, 6 % uitkomt. Door veeleer het ene dan het andere cijfer te hanteren kan het Franse handelstekort van 6, 4 miljard ecu meer dan verdubbeld worden. Gelet op de noodzaak tot vereenvoudiging van de administratie van ondernemingen, legt de Commissie ons twee voorstellen voor die vereenvoudiging van de aangifte mogelijk maken.
Vanuit deze optiek kunnen wij het initiatief van de Commissie alleen maar toejuichen. De door de rapporteur voorgestelde amendementen hebben allemaal dezelfde bedoeling, en ik kan deze goedkeuren. Toch wil ik, samen met verscheidene collega's, een extra amendement indienen. Wijziging van de nomenclatuur moet immers niet leiden tot vermindering van de informatie die benodigd is, niet alleen voor ondernemingen maar ook voor beroepsorganisaties. Door de overgang van acht op zes cijfers in de nomenclatuur kunnen noodzakelijke gegevens verdwijnen. In het geval van de wijnbouw, zoals mevrouw Lulling zojuist heeft vermeld, zou het niet meer mogelijk zijn de intracommunautaire handel van de ene lidstaat naar de andere in verschillende categorieën onder te verdelen - bordeaux, bourgogne, landwijnen, champagne, et cetera. De bedoeling van mijn amendement is de Commissie te verzoeken erop toe te zien dat de onderhavige wijzigingen niet dit verlies aan informatie met zich meebrengen.

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, in de eerste plaats zou ik mevrouw Lulling in naam van de ELDR-Fractie willen feliciteren voor haar onvermoeibare inzet bij het opstellen van de statistieken, een taak die zoals wij allen weten weinig voldoening schenkt. Nochtans kunnen degenen die haar verwezenlijkingen op de voet volgen niet anders dan het belang ervan onderkennen daar deze onontbeerlijk zijn in het kader van de nieuwe economische en monetaire dimensie van de Europese Unie.
Zoals wij reeds in vroegere debatten naar aanleiding van verslagen over statistische aangelegenheden hebben besproken, dient men over betrouwbare gegevens te beschikken wil men de werkzaamheden en het economisch en monetair beleid in goede banen leiden.
Het verslag van mevrouw Lulling, dat met algemene stemmen door de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid is goedgekeurd wat betreft de door de rapporteur voorgestelde amendementen op de voorstellen van de Commissie, beantwoordt aan een situatie die zij perfect weet in te schatten. Zo stelt zij voor de kleine en middelgrote ondernemingen niet aan een te hoge fiscale druk bloot te stellen, de betrouwbaarheid van de cijfers die de basis vormen voor een doeltreffende informatie te garanderen en andere op dit moment beschikbare bronnen te gebruiken, met name de regionale dimensie van de statistieken waarnaar zij ook in haar verslag verwijst. Met andere woorden, wanneer wij bij wijze van voorbeeld de wijnsector bestuderen, moeten wij een onderscheid maken tussen de verschillende wijnbouwstreken van de Europese Unie - in dit opzicht zou ik aan de eerder vermelde regio's onder meer die van de Penedés kunnen toevoegen. Daarbij mogen wij vooral niet uit het oog verliezen dat al deze streken baat hebben bij een goede kennis van het handelsverkeer binnen de Europese Unie, niet alleen voor de tenuitvoerlegging van de nodige Europese beleidslijnen maar ook voor het uitstippelen van de bedrijfsstrategieën.
Ik herhaal dus dat wij de door mevrouw Lulling ingediende amendementen steunen en ik wens haar nogmaals te feliciteren voor het werk dat zij heeft geleverd.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik het toejuichen dat de leden op dit late tijdstip aanwezig zijn. Ik feliciteer mevrouw Lulling met haar uitstekende verslag, dat voortvloeit uit het SLIM-initiatief, waarmee beoogd wordt de wetgeving van de interne markt te vereenvoudigen.
In het kader van dit initiatief heeft de Commissie in juni 1997 twee voorstellen voor een verordening aan het Europees Parlement en de Raad voorgelegd, teneinde de basisregeling voor het statistieksysteem voor de intracommunautaire handel, Intrastat, te vereenvoudigen. Ik ben het met mevrouw Lulling eens wat de door haar aanbevolen verbetering betreft. Ik ben het ook eens met de heer Martin. Helaas wordt dikwijls vastgesteld dat de statistieken niet kloppen als men ze vergelijkt. Het doel van dit voorstel is echter niet om de vastgestelde tekortkomingen recht te zetten. Wij proberen onze systemen te verbeteren, maar om de vastgestelde tekortkomingen te kunnen rechtzetten moeten wij over de desbetreffende gegevens beschikken. En die verstrekken de lidstaten ons niet. Bovendien moeten deze gegevens volledig - en niet ten dele - betrouwbaar zijn.
Laten wij de zaken niet door elkaar halen. Het gaat hier om een vereenvoudiging van het systeem. De verbetering die aangebracht zou moeten worden, en waarvoor wij ons inspannen, valt niet onder de huidige ontwerpverordening, die wordt onderverdeeld in enerzijds het voorstel tot vermindering van het aantal verzamelde gegevens en anderzijds het voorstel tot een vereenvoudigde toepassing van de gehanteerde goederennomenclatuur voor de indeling van de verhandelde producten. Er zij op gewezen dat deze nomenclatuur thans meer dan tienduizend codes telt.
Door de invoering van Intrastat in 1993 kon, dankzij het gebruik van statistische drempelwaarden, reeds 60 % van alle ondernemingen met intracommunautaire transacties van aangifte worden vrijgesteld. Ik memoreer dat vóór 1993, ofwel vóór de interne markt, elke intracommunautaire transactie werd onderworpen aan administratieve formaliteiten, met name BTWverklaringen. Het statistisch systeem berustte op deze BTW-verklaringen, wat bijzonder lastig was, met name voor de KMO's en de zeer kleine ondernemingen.
Het doel van de twee vandaag te behandelen voorstellen is nieuwe verlichtingen voor deze administratieve verplichtingen in te voeren om aldus een aanvullende vereenvoudiging van de aangifte voor ondernemingen te bereiken. Deze vereenvoudiging past in het kader van een kortetermijnstrategie, waarop eveneens twee andere verordeningen van de Commissie van toepassing zijn, die reeds zijn aangenomen en die een vereenvoudigde aangifte van de netto hoeveelheid van de goederen en van hun statistische waarde beogen te bewerkstelligen.
Wat enkele door u geuite bezorgde opmerkingen betreft, kan ik stellen dat de voorstellen voortvloeien uit de verbintenis die de Commissie in het kader van het SLIM-project is aangegaan. Het zijn de eerste concrete wetgevende maatregelen met het oog op de vereenvoudiging van de wetgeving inzake de interne markt. Maar deze voorstellen zijn tevens een reactie op de talrijke klachten van ondernemingen over de grote administratieve rompslomp van de aangiften voor de statistieken, met name op klachten over problemen bij de classificatie van de producten volgens de goederennomenclatuur.
Ofschoon het niets te maken heeft met het onderwerp waarover wij het vanavond hebben, kan ik u zeggen dat ik vanavond, net voordat ik naar de vergadering ging, nog een telefoontje van een fabriekseigenaar heb gekregen die bitter zijn beklag deed over het statistische systeem, waarbij hij aanvoerde dat er exorbitante kosten mee gemoeid zijn. De Commissie bevindt zich, door middel van haar voorstellen, in de positie om het juiste evenwicht te zoeken tussen enerzijds de belangen van de verstrekkers van de handelsstatistieken en anderzijds die van de gebruikers ervan. Dit zijn vaak tegengestelde belangen, zoals mevrouw Lulling al opmerkte, wat duidelijk naar voren kwam tijdens de besprekingen die zijn gevoerd met vertegenwoordigers van de Europese bonden en de nationale overheden.
De Commissie is er veel aan gelegen om concrete wetgevende resultaten te verkrijgen in het kader van het SLIM-initiatief. Voorts is zij verheugd over de steun van het Parlement voor de twee voorstellen.
Ik kan u zeggen dat de Commissie in staat is alle amendementen van de rapporteur over te nemen. Zij kan amendement 9 van de heer Martin niet overnemen, niet om diepgaande redenen, maar omdat het buiten het kader valt van de kwestie van de nomenclatuur, waar het in de ontwerpverordening om gaat. Overigens is de geest van dit amendement terug te vinden in de andere amendementen, welke de Commissie wel kan aanvaarden. Niettemin kan een van de amendementen van de rapporteur niet worden aanvaard. Het gaat om amendement 2, paragraaf 4.b, deel A.I. De Commissie is er evenals het Parlement voor dat het gegeven "leveringsvoorwaarden" wordt geschrapt, maar dit kan niet onmiddellijk geschieden. Dit gegeven wordt immers thans nog gehanteerd door nationale bureaus voor de statistiek bij de berekening van de statistische waarde van de handelsstromen, waarnaar mevrouw Lulling zojuist verwees. Alvorens dit te schrappen, moet er een nieuwe berekeningsmethode komen, teneinde eventuele problemen met de cijfers te voorkomen, met name op het gebied van de betalingsbalans.
Het is derhalve zaak een overgangsperiode in te voeren, opdat wij, evenals de lidstaten, het statistische systeem kunnen aanpassen.
Tot besluit, mijnheer de Voorzitter, mevrouw Lulling, dames en heren, kan ik u zeggen dat de Commissie in ieder geval uw standpunt deelt. Wij moeten ons concentreren op een vereenvoudiging van het systeem - voor de KMO's - door drempelwaarden voor de verzameling van bepaalde gegevens in te voeren.
Dank u voor uw aandacht.

De Voorzitter
Dank u, commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats .
(De vergadering wordt om 23.00 uur gesloten)

