Wyniki nieformalnego szczytu gów państw i szefów rządów (Lizbona, 18-19 października 2007 r.) (debata)
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego są oświadczenia Rady i Komisji Europejskiej w sprawie przygotowań do nieformalnego szczytu głów państw i szefów rządów w Lizbonie. Chciałbym gorąco powitać przewodniczącego Rady UE oraz premiera Portugalii José Sócratesa. Bardzo gorąco panów witam dzisiaj w Parlamencie Europejskim.
Oczywiście równie gorąco pragnę powitać przewodniczącego Komisji Europejskiej, José Manuela Durão Barroso, i dziękuję mu za jego pracę na rzecz szczytu europejskiego.
Panie i panowie! Zanim otworzę debatę chciałbym - i wcale nie pragnę niczego pominąć - szczerze podziękować prezydencji portugalskiej za jej ogromny wkład i jej sukces osiągnięty w czwartek około 1 w nocy, kiedy to zatwierdziła Traktat o Unii Europejskiej i Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Jest to wspaniałe osiągnięcie dla Unii Europejskiej i wspaniałe osiągnięcie dla nas. W imieniu Parlamentu Europejskiego chciałbym dodać, że bez Parlamentu Europejskiego nie znajdowalibyśmy się obecnie w tym miejscu, w którym się znajdujemy. Jest to także wspaniałe osiągnięcie dla nas wszystkich, ponieważ Traktat był i jest najwyższym priorytetem dla Parlamentu Europejskiego, jeśli naszym zamiarem jest czynienie postępów i zwycięstwo w zakresie tego Traktatu.
Wraz z tymi gratulacjami dla prezydencji portugalskiej, a także dla Komisji - i widzę tutaj panią komisarz Wallström, która także w znaczącym stopniu przyczyniła się do osiągnięcia tego wyniku, obok przewodniczącego Komisji - wielką radość sprawia mi przekazanie głosu panu przewodniczącemu Rady UE, José Sócratesowi. Serdecznie witamy w Parlamencie Europejskim.
José Sócrates
urzędujący przewodniczący Rady. - (PT) Panie przewodniczący, panie przewodniczący Komisji, panie i panowie! Proszę pozwolić mi zadedykować moje pierwsze wygłoszone dzisiaj słowa pamięci mojego przyjaciela. Pamięci posła do PE Fausto Correia, który zmarł kilka dni temu. Umarł w młodym wieku. Jego śmierć jest oczywiście wielką stratą nie tylko dla Parlamentu Europejskiego, ale także dla Portugalskiej Partii Socjalistycznej.
Fausto Correia był wspaniałą osobą zarówno jako polityk, jak i człowiek. Wszyscy państwo mieli okazję go poznać. Był inteligentnym politykiem, otwartym, zawsze zaangażowanym w szlachetne idee europejskie. Jednakże szczególnie chciałbym podkreślić tutaj jego cechy takie jak wspaniałomyślność, współczucie i tolerancję. W istocie to nasze cechy jako człowieka nadają znaczenie naszemu życiu politycznemu.
Jego odejście jest dla mnie osobistą stratą, stratą starego przyjaciela, z którym dzieliłem wiele chwil mojego życia i będzie mi go bardzo brakować.
Panie i panowie! Kiedy przedstawiłem trzy miesiące temu program prezydencji portugalskiej tej Izbie, bardzo wyraźnie stwierdziłem, co będzie najważniejszym wyzwaniem - najważniejszym priorytetem - prezydencji portugalskiej: opracowanie i osiągnięcie porozumienia w sprawie nowego Traktatu, kończąc w ten sposób sześcioletni okres impasu w debacie instytucjonalnej, w jakim pogrążona jest Unia Europejska.
W związku z tym dzisiaj z wielką satysfakcją zwracam się do Izby, aby przedstawić porozumienie osiągnięte przez międzyrządową konferencję w dniu 18 października. Porozumienie stanowiło postawę dla nowego traktatu lizbońskiego. Traktat zostanie podpisany w dniu 13 grudnia w mieście, którego nazwę nosi.
Prezydencja portugalska rozpoczęła swą działalność od zadania przekształcenia mandatu, jaki odziedziczyliśmy po prezydencji niemieckiej - który był, jak wcześniej stwierdziliśmy szczególnie klarowny i precyzyjny - w celu przekształcenia tego mandatu w nowy Traktat. To była nasza misja.
Porozumienie, jakie osiągnęliśmy, potwierdza, że metoda i kalendarz prac, jakie określiliśmy na początku naszej prezydencji, były prawidłowe. Konieczne było - jak powiedziałem państwu na początku prezydencji - wykonanie ogromnej pracy podczas czerwcowego posiedzenia Rady, aby spróbować ukończyć prace nad Traktatem w grudniu, co niektórzy popierali, ale w październiku, na nieformalnym posiedzeniu Rady. I mieliśmy rację.
Prawda jest taka, że odbyliśmy najszybszą konferencję międzyrządową w historii Unii Europejskiej w sprawie rewizji Traktatu. Rozpoczęliśmy w dniu 23 czerwca i zakończyliśmy w dniu 18 października.
Kiedy historia Traktatu zostanie spisana lepiej zrozumiemy znaczenie tej decyzji politycznej, czyli nie odkładania do końca roku zadania, które byliśmy w stanie zakończyć wcześniej. Europa potrzebowała szybkiego porozumienia i do właśnie otrzymała. Europa potrzebowała przejawu zaufania i to właśnie otrzymała. Europa potrzebowała ukierunkowania na przyszłość i to zostało uczynione.
Pracowaliśmy szybko z wszystkimi państwami członkowskimi, które bez wyjątku wykazały się kreatywnością i wolą przezwyciężenia pozostałych trudności. Umożliwiło nam to przedstawienie pełnego tekstu Traktatu w dniu 3 października, i znacznie przybliżyło nas do naszego celu.
Kwestie, które pozostały do rozpatrzenia podczas szczytu lizbońskiego, były nieliczne, chociaż oczywiście polityczne wrażliwe. W tym kontekście nasza strategią była próba osiągnięcia porozumienia podczas pierwszego dnia szczytu. Wydawało nam się to nie tylko możliwe, ale także bardzo pożądane, ponieważ pozwoliłoby to wysłać wyraźny sygnał do Europy. Sygnał, że UE jest zdolna do podejmowania szybkich decyzji, nawet decyzji, które każdy uważa za trudne. Ponadto bardzo ważne było, że powinniśmy być w stanie rozwiązać te kwestie instytucjonalne podczas pierwszego dnia nieformalnego posiedzenia Rady, a podczas drugiego, po podjęciu tej decyzji, przedyskutować globalizację i sposób, w jaki Europa powinna zajmować się kwestiami globalnymi.
A zatem w Lizbonie możliwe było osiągnięcie porozumienia w odniesieniu do następujących kwestii, umożliwiając nam sfinalizowanie porozumienia w sprawie Traktatu:
Po pierwsze w odniesieniu do klauzuli Joanina i w tym przypadku porozumienie zostało osiągnięte na dwóch poziomach:
deklaracji związanej z systemem podejmowania decyzji w Radzie w drodze kwalifikowanej większości głosów, która wyjaśnia aktualny mechanizm ochronny Joanina;
dodatkowego protokołu, który określa, w jaki sposób ten mechanizm dotyczący konsensusu w Radzie Europejskiej, może być zmieniony lub odwołany. Jak miałem możliwość powiedzieć wcześniej, kwestia Joaniny, jak dostrzegłem w porozumieniu osiągniętym na ostatnim posiedzeniu Rady, wymagała, aby klauzula ta była prawnie wiążąca, ale nie wymagała, aby była ona zawarta w traktacie. Rozwiązanie, jakie przejęliśmy, deklaracja plus protokół gwarantujący, że decyzja w sprawie Joaniny może być zmieniona tylko poprzez osiągnięcie konsensusu, wdawało nam się rozwiązaniem, które było najbardziej stosowne w świetle ostatniego porozumienia.
W związku z tym dostarczyliśmy gwarancji w zakresie kompromisu Joanina, nie podkopując integralności procesu podejmowania decyzji kwalifikowaną większością głosów.
Istniała także potrzeba rozwiązania kwestii politycznej w odniesieniu do liczby rzeczników generalnych w Trybunale Sprawiedliwości. Przyjęto deklarację w tym celu, aby Rada zatwierdziła każdy wniosek Trybunału Sprawiedliwości dotyczący zwiększenia liczby rzeczników generalnych o trzech (jedenastu zamiast ośmiu). W każdym razie, Polska będzie mieć stałego rzecznika generalnego, a nie będzie uczestniczyć w systemie rotacyjnym, a jednocześnie istniejący system rotacyjny będzie obejmował rotację pięciu rzeczników generalnych w zamian za obecnych trzech.
W odniesieniu do nominacji wysokich przedstawicieli Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa uzgodniliśmy deklarację mającą na celu włączenie Parlamentu Europejskiego w proces decyzyjny nawet na pierwszym etapie, od stycznia 2009 r., poprzez odpowiednie kontakty.
Konferencja także zatwierdziła deklarację wyjaśniającą podział kompetencji pomiędzy Unią i państwami członkowskimi, jak przewidziano w traktatach.
Wreszcie, kwestia składu Parlamentu Europejskiego. Jak państwo wiedzą, art. 9a Traktatu o Unii Europejskiej został zmieniony w ten sposób, że liczba połów do PE nie powinna przekraczać siedemset pięćdziesiąt, plus przewodniczący, czyli 751, zachowując proporcjonalność degresywną.
Do poprawki załączono dwie deklaracje:
pierwsza zawierała oświadczenie, że dodatkowe miejsce w Parlamencie Europejskim zostanie przyznane Włochom;
druga gwarantowała, że Rada Europejska udzieli politycznej zgody na skład Parlamentu Europejskiego, w oparciu o wniosek samego Parlamentu.
A zatem Rada zatwierdziła kryteria przedstawione przez Parlament i przedstawiła to, co według niej było akceptowalnym dostosowaniem, w celu dostosowania obecnych ram w okresie 2009-2010.
Oprócz kwestii, jakie podniosłem, prezydencja portugalska dążyła także do włączenia do Traktatu tych zasad i klauzul dotyczących odstępstw, które znajdowały się w mandacie, oczywiście uwzględniając stanowiska państw członkowskich, które chciały je uzyskać, ale zawsze dbała o uniknięcie bagatelizowania wspólnotowego procesu podejmowania decyzji i ogólnej spójności Traktatu.
A zatem mamy nowy Traktat. Jest to nowy i dobry Traktat. Traktat, który rozwiązuje kryzys, jakie pojawił się w przeszłości i stawia Europę na stanowisku, z którego spogląda ona w przyszłość. Traktat, który zapewni znaczący rozwój, którego pewne aspekty chciałbym podkreślić, jeśli mogę.
Traktat ten przyjmuje, bez zmian, poszerzenie udziału Parlamentu Europejskiego w procesie legislacyjnym, a także innowacje w zakresie procesu budżetowego, wzmacniając w ten sposób demokratyczną legitymację Unii;
Traktat ten ulepsza proces podejmowania decyzji, zwłaszcza poprzez poszerzenie głosowania kwalifikowaną większością głosów na obszar wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości;
Także w obszarze wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, Traktat ten potwierdza konieczność podstaw prawnych dla rozwoju efektywniejszej polityki imigracyjnej i azylowej, a także polityki i współpracy prawnej w zakresie zwalczania terroryzmu i przestępczości zorganizowanej, co wzmacnia bezpieczeństwo wszystkich obywateli;
Traktat ten wyraźnie wymienia obszary, w których państwa członkowskie przekazały uprawnienia na rzecz UE;
Traktat ten wzmacnia nadzorczą rolę parlamentów krajowych.
Jednakże spośród wszystkich postępów zawartych w tym Traktacie, jest jeden aspekt, który chciałbym szczególnie podkreślić: Traktat ten wyraźnie nadaje moc wiążącą karcie praw podstawowych, która powinna być proklamowana przez trzy instytucje Unii Europejskiej w dniu 12 grudnia.
Ponadto obejmuje ona kwestię przystąpienia UE do europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i rozwiązanie kwestii ram prawnych obywatelstwa europejskiego, co było wymagane także przez parlamenty krajowe.
W odniesieniu do stosunków zewnętrznych, nowe ramy instytucjonalne stworzone przez traktat - zwłaszcza ustanowienie funkcji wysokiego przedstawiciela i wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej ds. zagranicznych - są odzwierciedleniem ambicji Europy w zakresie polityki zagranicznej, która umożliwi Europie odgrywanie znaczniejszej roli na arenie międzynarodowej i wyposaży ją w środki umożliwiające efektywną współpracę w naszymi partnerami.
Panie i panowie! Negocjacje były ciężkie i wymagające, ale Europa odniosła sukces. Europa odniosła sukces i osiągnęła zasadniczy cel w postaci traktatu, który zatwierdza wartości europejskie i wzmacnia Europę jako podmiot gospodarczy w skali światowej, a także w postaci wprowadzenia bardziej skutecznych warunków instytucjonalnych w celu umożliwienia Europie odegrania swej roli.
A zatem ten szczyt uczynił Europę silniejszą. Silniejszą, aby stawić czoło problemom światowym. Silniejszą, aby wzmocnić swą rolę w świecie. Silniejszą, ponieważ wysłała ona sygnał zaufania naszej gospodarce i obywatelom europejskim.
Traktat lizboński teraz dowodzi, że Europa jest gotowa, ufna i pewna siebie. Traktat lizboński ponownie sprawił, że Europa jest gotowa na nową erę.
Proszę pozwolić mi podziękować Parlamentowi Europejskiemu i jego przewodniczącemu, panu Hansowi-Gertowi Pötteringowi oraz jego przedstawicielom podczas konferencji międzyrządowej - Elmarowi Brokowi (PPE-DE), Enrique Barónowi-Crespo (PSE) i Andrew Duffowi (ALDE). W imieniu prezydencji portugalskiej chciałbym podziękować za państwa wspaniałą współpracę, państwa konstruktywne sugestie, ale przede wszystkim za państwa stałe zaangażowanie w osiągnięcie przez Europę porozumienia i osiągnięcia go w krótkim czasie.
(Głośne oklaski)
Chciałbym także podziękować Komisji Europejskiej, zwłaszcza przewodniczącemu Komisji, któremu prezydencja jest znacząco zobowiązania z uwagi na jego wartościową pomoc w trakcie tych miesięcy w prowadzeniu negocjacji, które doprowadziły do pomyślnego zakończenia. Dziękuję bardzo, panie przewodniczący!
(Oklaski)
Jednakże muszę także wyrazić moją głęboką wdzięczność dla sekretariatu generalnego Rady, a zwłaszcza jego wydziału prawnego i jego dyrektora generalnego, Jeana-Claude'a Pirisa. W imieniu prezydencji chciałbym podziękować im za ich ciężką pracę, umiejętności i poświęcenie. Wykonali absolutnie wspaniałą pracę.
Chciałbym także podziękować wszystkim przedstawicielom państw członkowskich, którzy uczestniczyli na poszczególnych szczeblach w konferencji międzynarodowej. Prezydencja zapamięta tego ducha współpracy, zaangażowanie i otwartość, jaką każdy okazał w dążeniu do osiągnięcia jak najlepszych rozwiązań.
Panie i panowie! Proszę mi pozwolić na bardzo osobiste podziękowania. Chciałbym podziękować ministrowi spraw zagranicznych, siedzącemu obok mnie, Luísowi Amado, sekretarzowi stanu, Lobo Antunesowi, i wszystkim dyplomatom portugalskim, którzy uczynili wszystko, co w ich mocy w tym okresie, w celu zapewnienia, że zostanie on zapamiętany bez wątpienia jako jedno z największych osiągnięć prezydencji UE.
Panie i panowie! Po osiągnięciu celu w postaci sfinalizowania traktatu lizbońskiego, szefowie państw lub rządów mieli możliwość poświęcenia przedpołudnia drugiego dnia na debatę nad zewnętrznym wymiarem agendy lizbońskiej oraz sposobem, w jaki Europa powinna zareagować na wyzwania, jakie stawia globalizacja. Była to wspaniała debata, prezentująca cenny wkład przewodniczącego Parlamentu Europejskiego. Była to także debata ukierunkowana na przyszłość.
Przewodniczący Komisji Europejskiej przedstawił znaczący wkład do debaty, w oparciu o komunikat w sprawie "Europejskie zadanie: osiągnąć sukces w epoce globalizacji”. Dokument ten został bardzo doceniony przez szefów państw i rządów.
Głównymi kwestiami objętymi tą debatą były rynki finansowe w świetle ostatnich trudności oraz zmiany klimatyczne w świetle konferencji na Bali.
Spośród licznych wniosków, jakie można wyciągnąć z tej debaty chciałbym podkreślić jeden: ideę, która wypełniła debatę prowadzoną w piątek rano, że Europa jest obecnie wyposażona - a nawet posiada w niektórych obszarach obowiązek - prowadzenia procesu globalizacyjnego; tak jest w przypadku wzajemnego otwarcia rynków, poprawy standardów środowiskowych, społecznych, finansowych i z zakresu własności intelektualnej lub wzmocnienia współpracy strategicznej w naszymi partnerami międzynarodowymi.
Panie i panowie! Proszę powiedzieć mi na zakończenie jedną rzecz. Prawdą jest, że dzień 18 października zakończył się osiągnięciem porozumienia w sprawie traktatu lizbońskiego, ale dzień ten rozpoczął się zawarciem innego ważnego porozumienia, o którym chciałbym państwu tutaj powiedzieć; porozumienie pomiędzy europejskimi partnerami społecznymi w sprawie nowych wyzwań dla rynku pracy. To także było ważne porozumienie. Dzięki niemu partnerzy społeczni stanowią przykład konstruktywnego zaangażowania, odpowiedzialności i dialogu społecznego. Dobry przykład zwrócenia uwagi na potrzebę dialogu, potrzebę reformy w zglobalizowanym i stale zmieniającym się świecie.
Panie i panowie! Proszę pozwolić mi zakończyć osobistą uwagą. W życiu politycznym rzadko zdarza nam się, abyśmy mieli możliwość służenia naszemu krajowi i służenia Europie w decydującym momencie. Czuję się zaszczycony, że miałem tę możliwość. Chciałbym z głębi serca podziękować za wsparcie ze strony wszystkich ław, które zawsze posiadałem w tej Izbie.
Jednak nasza praca jeszcze nie została zakończona. Wciąż mamy wiele do zrobienia. Z mojej strony chciałbym zapewnić, że prezydencja będzie kontynuować pracę z takim samym zaangażowaniem, energią i przekonaniem, z jakimi zaczęliśmy, a także pracę na rzecz silniejszej Europy i lepszego świata.
(Głośne oklaski)
Przewodniczący
Panie urzędujący przewodniczący, bardzo dziękuję za pańskie sprawozdanie i za pańską pracę.
Panie i panowie! Wysłuchali państwo informacji dotyczących składu Parlamentu Europejskiego, a sprawozdanie urzędującego przewodniczącego nie obejmowało kwestii praw do głosowania przewodniczącego Parlamentu Europejskiego. A zatem ponownie podkreślam, że nie dotyczyło ono także Rady Europejskiej. Oczywiście, przewodniczący Parlamentu Europejskiego skorzysta z tych praw, jeśli się zgodzi. Nikt nie może mu tego prawa odebrać, zatem Rada Europejska także nie odebrała mu tego prawa. Chciałbym oświadczyć to do protokołu.
Chciałbym poprosić przewodniczącego Komisji Europejskiej, José Manuel Durão Barroso, aby zechciał do nas przemówić.
José Manuel Barroso
przewodniczący Komisji. - (PT) Panie przewodniczący, panie urzędujący przewodniczący Rady, panie i panowie! Szczyt lizboński był szczytem zjednoczonej Europy solidarności. UE wyszła z sześcioletniego okresu dyskusji nad kwestiami instytucjonalnymi i z okresu podziałów spowodowanych tymi debatami. Osiągnęliśmy porozumienie co do traktatu lizbońskiego.
Przede wszystkim chciałbym wyrazić podziw wobec prac prezydencji portugalskiej, a w szczególności stanowczego przywództwa premiera José Sócratesa. Chciałbym także wyrazić podziw dla całego jego zespołu, którego umiejętności i poświęcenia byłem świadkiem niemalże dzień w dzień. Należy także docenić znaczną pracę prezydencji niemieckiej, zwłaszcza kanclerz Angeli Merkel, której udało się zdefiniować mandat, wyraźny i szczegółowy mandat, który stanowił podstawę dla konferencji międzynarodowej. Jednakże prawdą jest także, że bez determinacji i kompetencji prezydencji portugalskiej obecnie nie świętowalibyśmy faktu, że przekształciliśmy mandat w traktat.
Proszę pozwolić mi powiedzieć, że szczególe znaczenie posiada fakt, że traktat zostanie podpisany w dniu 13 grudnia w Lizbonie, w klasztorze Jeronimo, dokładnie tam, gdzie został podpisany traktat o przystąpieniu Portugalii do Unii Europejskiej. Dwadzieścia lat po przytępieniu Portugalii do Wspólnoty Europejskiej wygląda na to, że Portugalia rewanżuje się Europie za wszystko, co ta uczyniła dla Portugalii, pomagając Europie w przezwyciężeniu tego impasu.
Panie premierze, Portugalia ma wszelkie powody, aby czuć się dumna ze swej pracy, z pracy prezydencji portugalskiej w zakresie zawarcia traktatu lizbońskiego.
przewodniczący Komisji. - Proszę mi pozwolić także pogratulować Parlamentowi Europejskiemu za jego zaangażowanie podczas konferencji międzyrządowej. W tym procesie Parlament Europejski wykazał silną wolę polityczną rozwiązania kwestii instytucjonalnej, a także zdeterminowanie w celu wzmocnienia demokracji europejskiej.
Chciałbym w szczególności wyrazić mój podziw dla roli przewodniczącego pana Pötteringa i delegacji Parlamentu Europejskiego - pani Brok, pana Baróna Crespo i pana Duffa - i podziękować im za ich konstruktywną współpracę z Komisją. Była to w istocie wzorowa współpraca i myślę, że obydwie instytucje uczyniły wkład w bardzo ważny rozwój w zakresie nowego Traktatu, czyli w kwestie obywatelstwa.
Traktat lizboński jest pierwszym traktatem poszerzonej Unii. Po raz pierwszy w historii integracji europejskiej państwa, które kiedyś były podzielone kurtyną totalitaryzmu, negocjowały i osiągnęły porozumienie w sprawie wspólnego europejskiego traktatu.
Bardzo ważne jest, abyśmy dzisiaj pamiętali znaczenie deklaracji berlińskiej, będącej upamiętnieniem nie tylko 50. rocznicy podpisania traktatu rzymskiego, ale także wyłonienia się wolnej i ponownie zjednoczonej Europy.
Pozwolę sobie przypomnieć dzisiaj pewne prognozy, jakie usłyszeliśmy podczas dwóch ostatnich lat. W 2005 r. po dwóch referendach odrzucających słyszeliśmy, jak pewne osoby mówiły, że Unia Europejska 25 lub 27 państw nigdy nie osiągnie porozumienia w sprawie traktatu, niezależnie od jego treści. Niektórzy sceptycy mówili, że jest zbyt wiele odmiennych interesów krajowych, aby umożliwić Unii osiągnięcie konsensusu.
W 2007 r. krytycy powiedzieli, że państwa członkowskie nigdy nie osiągną porozumienia co do mandatu. Powiedzieli, że mandat czerwcowego szczytu Rady Europejskiej nigdy nie będzie respektowany.
Podczas mojej podróży do Lizbony w ubiegłym tygodniu wciąż słyszałem pewne uwagi krytyczne, że bardzo trudne będzie, jeśli nie niemożliwe, osiągnięcie porozumienia i że delegacje nawet zarezerwowały hotele do soboty rano - być może pragnąc skorzystać z bardzo ładnej pogody w Lizbonie i Portugalii.
Faktem jest, że 27 państw członkowskich osiągnęło porozumienie, respektowało mandat i porozumiało się co do postanowień traktatu - i wszystko to wydarzyło się w czwartek w nocy, po kolacji.
Sukces Lizbony oznacza, że Unia Europejska jest w rzeczywistości mocniejsza niż się wydaje, posiadając zdolność do podnoszenia się z niepowodzeń. Z dumą mogę dzisiaj powiedzieć, że Unia Europejska jest dzisiaj żywa i twórcza.
Komisja jest zadowolona z wyników konferencji międzyrządowej. Dwa niepodlegające negocjacjom warunki określone przez Komisję były w pełni przestrzegane. Z jednej strony traktat lizboński dokonał znaczącego postępu w stosunku do obecnego status quo. Zawsze powtarzałem, że Komisja nie może zaakceptować ambicji poniżej traktatu z Nicei. W rzeczywistości chcieliśmy dokonać tak dużego postępu jak to możliwe.
Z drugiej strony, zaciekle walczyliśmy, aby utrzymać kompetencje Komisji w stanie nienaruszonym i zachować metodę wspólnotową w centrum Unii Europejskiej. Bądźmy szczerzy, były pewne próby obniżenia i osłabienia kompetencji Komisji. Będę mówił jasno, nie ma europejskiej integracji bez silnych instytucji europejskich i uważam, że ten traktat wzmocni instytucje europejskie, a nie osłabi ich, ponieważ jeśli chcemy, aby Unia Europejska miała większe możliwości działania, potrzebujemy silnych, efektywnych, demokratycznych i odpowiedzialnych instytucji europejskich.
Traktat lizboński wzmocni demokratyczny charakter Unii Europejskiej. Po pierwsze, dzięki wysiłkom Parlamentu Europejskiego, obecnie posiadamy jasną definicję obywatelstwa europejskiego.
Po drugie, traktat reformujący nadaje także moc wiążącą Karcie Praw Podstawowych, która będzie centralną częścią systemu kontroli i równowagi w naszej Unii Prawa. Wraz z przewodniczącym panem Pötteringiem i premierem panem Socratesem, proklamujemy Kartę w Parlamencie Europejskim przed podpisaniem traktatu reformującego. Waga Karty zostanie w związku z tym właściwie doceniona tutaj w Strasburgu.
Po trzecie, Parlament Europejski będzie odgrywał większą rolę w procesie legislacyjnym Unii.
Czwarta demokratyczna zmiana wprowadzona przez zreformowany traktat dotyczy praw parlamentów krajowych, co wzmocni zasady odpowiedzialności i pomocniczości.
Jednakże zasadniczym aspektem demokratycznego charakteru Unii pozostaje Parlament Europejski. Kiedy jestem w Strasburgu najbardziej cieszy mnie wysłuchiwanie wielu liderów politycznych i postaci polityki z całego świata, mówiących do posłów na posiedzeniu plenarnym o ich demokratycznych aspiracjach i silnej wierze w wolność i prawa człowieka. W rzeczywistości jest to jeden z celów Parlamentu Europejskiego - być Izbą, w której słyszy się głosy wolności tego świata. Jest to coś, z czego powinni być dumni wszyscy Europejczycy. Kiedy słyszymy te głosy, zdajemy sobie sprawę, co osiągnęliśmy w Europie, ponieważ kiedyś ludzie w miastach europejskich domagali się tych samych demokratycznych praw. Powinniśmy być bardzo dumni z tego, że żyjemy na kontynencie, gdzie dzięki Unii Europejskiej możemy korzystać z praw podstawowych, i powiemy to razem, kiedy zatwierdzimy traktat reformujący i Kartę praw podstawowych.
Unia Europejska stoi wobec wielu wyzwań, zarówno wewnętrznych, jak i wewnętrznych. Nasi obywatele chcą rezultatów. Traktat lizboński rozpoczyna zapewnia nowe możliwości i wzmocni naszą zdolność do działania. W szczególności traktat wprowadzi znaczne pozytywne zmiany w zakresie sprawiedliwości i spraw wewnętrznych.
Traktat reformujący wzmocni także spójność Unii Europejskiej w zakresie spraw zewnętrznych. Osobiście przywiązuję największą wagę do jednej z najważniejszych innowacji tego traktatu, którą jest utworzenie stanowiska wysokiego przedstawiciela Unii Europejskiej ds. polityki zagranicznej, który jednocześnie będzie wiceprzewodniczącym Komisji.
Jest to wspaniała sposobność do działania Unii Europejskiej w spójny i zjednoczony sposób na arenie światowej. Nasz wewnętrzna koniunktura, nasza wolność i nasze bezpieczeństwo zależą od zdolności Unii Europejskiej do działania na szczeblu światowym.
Dzięki traktowi lizbońskiemu Unia Europejska będzie mieć warunki i instrumenty, aby nadać kształt globalizacji i nie ukrywać się przed globalizacją. Nie możemy nie wykorzystać tej możliwości.
Wiem, że niektórzy zaangażowani Europejczycy nie są zadowoleni z liczby opcji opt-out. Wraz z Komisją oczywiście wolelibyśmy uniknąć tych klauzul opt-out i szczególnych porozumień. Jednakże różnorodność jest główną cechą Unii Europejskiej i czasami wymaga politycznych i instytucjonalnych kompromisów. Moim zdaniem wprowadzenie szczególnych klauzul opt-out w odniesieniu do poszczególnych krajów jest korzystniejsze od konieczności obniżenia ogólnego poziomu ambicji naszego Traktatu i naszej Europy.
Zasadniczą kwestią jest, abyśmy pomimo naszej różnorodności pozostali zjednoczeni w zakresie podstawowych celów, podstawowych wartości i podstawowych zasad. Mamy przed sobą wiele zadań: reforma gospodarcza, wzrost i zatrudnienie, wzmocnienie spójności społecznej, skupienie się na innowacjach, wnioski w sprawie energii i zmian klimatycznych, oraz program dotyczący sprawiedliwości, wolności o bezpieczeństwa. Musimy nadal udowadniać, że nie jesteśmy skoncentrowani tylko na celu instytucjonalnym i wykazywać, że zajmujemy się rzeczywistymi kwestiami, wobec jakich stoi Europa.
Wspaniały sygnał pochodzi także od partnerów społecznych wysłany w dzień otwarcia naszego szczytu, kiedy partnerzy społeczni na szczeblu UE osiągnęli porozumienie co do analizy rynku pracy w Europie, a ogólnie z zadowoleniem przyjęli koncepcję modelu flexicurity. Dowiedli tym samym, że także chcą z nami pracować nas tą aktywną postawą wobec globalizacji.
W odniesieniu do Lizbony, uczyniliśmy także postęp w drugim dniu naszego szczytu. Przedyskutowaliśmy ważną kwestię Unii Europejskiej XXI wieku, którą jest wspieranie interesu europejskiego w erze globalizacji.
Nasza dyskusja była naturalnym uzupełnieniem do zawarcia traktatu reformującego. Przekaz był jasny: po zakończeniu negocjacji w sprawie instytucji, rozpocznijmy te dyskusje i podnieśmy rzeczywiste kwestie, które mają wielkie znaczenie dla naszych obywateli, w zakresie których chcą oni, abyśmy dostarczyli konkretnych rezultatów.
Przeprowadziliśmy bardzo pozytywną debatę. Dokument przedstawiony przez Komisję, oparty na koncepcji interesu europejskiego, został w pełni poparty i została podjęta decyzja, aby wypracować deklarację w sprawie globalizacji na grudniowy szczyt Rady Europejskiej, w celu wykazania, że podjęcie kwestii globalizacji jest wspólnym wątkiem dużej części obecnej pracy Unii Europejskiej.
Szefowie państw i rządów z zadowoleniem przyjęli koncepcję piątej swobody: swobody przepływu badaczy i idei, która jest kamieniem węgielnym naszej odpowiedzi na wyzwanie globalizacji. Jest to szczególnie ważne, ponieważ jesteśmy zaangażowani w decydujące debaty na temat Galileo i przygotowujemy się na wdrożenie Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii.
Z wielkim zadowoleniem przyjmuję atmosferę, w jakiej była prowadzona ta debata. Było jasne, że obecnie potrzebujemy wzmocnić zewnętrzny wymiar strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu i zatrudnienia. Było jasne, że bez dalszego zaangażowania państw członkowskich w kwestie dotyczące edukacji, innowacji, badań i technologii, nie osiągniemy sukcesu. Myślę, że należy także powiedzieć, że wszystkie państwa członkowskie uznają konieczność podejścia na szczeblu europejskim i że musimy podjąć więcej działań na tym szczeblu, jeśli naprawdę chcemy osiągnąć sukces w erze globalizacji.
Komisja stale argumentowała, że reforma instytucjonalna jest ważna, ale że musimy także równolegle dostarczać wyników, Jak twierdziła Komisja w 2005 i 2006 r., to dwutorowe podejście jest sposobem wyjścia z patowej sytuacji instytucjonalnej.
W Lizbonie osiągnęliśmy strategiczny cel: osiągnęliśmy porozumienia co do traktatu reformującego. Obecnie zasadnicze znaczenie posiada osiągnięcie kolejnego celu, którym jest ratyfikacji traktatu lizbońskiego przed wyborami do PE, które odbędą się w 2009 r. Uważam, że w istocie istnieje nowa polityczna wiara w Europę. Ostatnie badania wykazały najwyższe poparcie dla Unii Europejskiej od 1994 r. Klimat polityczny zmienił się ma korzyść.
Konferencja międzyrządowa i nieformalne posiedzenie Rady w Lizbonie wykazały, że kiedy instytucje europejskie i państwa członkowskie współpracują, jesteśmy w stanie rozwiązać nawet te problemy, które wydają się najbardziej skomplikowane i stanowiące największe wyzwania. Moim życzeniem jest, aby duch Lizbony, który doprowadził nas do osiągnięcia porozumienia w sprawie traktatu UE inspirował Unię Europejską w nadchodzących latach i umożliwił nam przeprowadzenie pomyślnego procesu ratyfikacyjnego. Potrzebujemy silnej Unii Europejskiej, która dostarcza rezultatów jej obywatelom.
Przewodniczący
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący.
Joseph Daul
w imieniu grupy PPE-DE. - (FR) Panie przewodniczący, panie urzędujący przewodniczący Rady, panie przewodniczący Komisji, panie i panowie! Przede wszystkim chciałbym wyrazić moje własne zadowolenie i zadowolenie mojej grupy. Zadowolenie z wyników osiągniętych w czwartek w ubiegłym tygodniu w Lizbonie, i zadowolenie z trasy, jaką wyznaczyła pani Angela Merkel i którą nadal podążał pan Sócrates.
Poprzez zapewnienie sobie narzędzi instytucjonalnych, jakich potrzebuje do działania, Europa wreszcie uzyskała środki, aby stawić czoło największym wyzwaniom XXI wieku. To było naszym życzeniem. Dlatego też popieraliśmy ten dokument od początku prac nad jego przygotowaniem, chociaż jak państwo wiedzą, większość z nas preferowałaby, aby był to jeszcze ambitniejszy tekst. Traktat ten wywołuje uwago krytyczne w wielu jego aspektach. Osobiście z zadowoleniem przyjmuję porozumienie osiągnięte w Lizbonie, ponieważ wyznacza ono początek nowej europejskiej dynamiki.
Uproszczony traktat, zreformowany lub reformujący traktat, zmieniony lub zmieniający traktat, nazwa posiada niewielkie znaczenie. Nie liczy się bowiem opakowanie, ale to, co się w nim znajduje. Traktat ten zostanie oficjalnie podpisany w Lizbonie w dniu 13 grudnia. Jest to wspaniała data. Liczba 13 zawsze przynosiła mi szczęście. Proszę spojrzeć na moją datę urodzenia; urodziłem się trzynastego, a zatem to wspaniale. Następnie zostanie on ratyfikowany przez wszystkie państwa członkowskie przed wyborami do PE, które odbędą się w 2009 r. Niektórzy juz powiadomili, że proces rozpocznie się nazajutrz po podpisaniu Traktatu w Lizbonie, i jestem z tego bardzo zadowolony.
Szefom państw i rządów Unii Europejskiej chciałbym jedynie powiedzieć, że ważne jest, aby ten Traktat stał się podstawą europejskiego projektu, opartego na prawdziwym członkostwie obywateli. Instytucje UE i państwa członkowskie muszą podjąć próbę osiągnięcia tego celu, poprzez wyjaśnienie, po drogie wyjaśnienie i po trzecie wyjaśnienie. Co to oznacza? Oznacza to, że nadanie treści postanowieniom Traktatu, które mają wpływ na życie polityczne Unii. Inicjatywa obywatelska i zaangażowanie parlamentów krajowych oznaczają, że konieczne będzie dostarczenie informacji na temat treści Karty praw podstawowych, która potwierdza zasadnicze prawa obywateli europejskich.
Jednakże oznacza to także dostarczenie naszym obywatelom dokładniejszych informacji na temat tego, kim są wybrani przedstawiciele w tym Parlamencie - w 2009 r. będzie ich 751 - i czym się zajmują. Oznacza to wyjaśnienie, w jaki sposób głosowanie kwalifikowaną większością głosów, które stanie się zasadą, umożliwi Europie podjęcie działań w nowych obszarach, takich jak współpraca sądowa i policyjna, ochrona środowiska, polityka gospodarcza i imigracja. Oznacza to także wyjaśnienie naszym partnerom na scenie międzynarodowej, że wysoki komisarz Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, który będzie także wiceprzewodniczącym Komisji Europejskiej od dnia 1 stycznia 2009 r., będzie pierwszym punktem kontaktowym, wraz z przewodniczącym Rady, który będzie wybierany na dwa i pół roku i ułatwi osiągnięcie spójności i konsensusu w ramach Unii Europejskiej, tak aby wreszcie przemawiać jednym głosem.
O ile traktat lizboński obiecuje, że Unia Europejska będzie bardziej demokratyczna, bardziej przejrzysta, bardziej skuteczna i bardziej zdolna do działania jako jedna jednostka polityczna na scenie międzynarodowej, to przede wszystkich należy od wyjaśnić jej obywatelom
Dzięki temu Traktatowi Europa wreszcie będzie zdolna do przejścia od dyskusji do działania. Będzie ona w stanie rozpocząć szeroko zakrojone i konieczne reformy w celu efektywnego zwalczania zagrożeń związanych z przestępczością zorganizowaną i terroryzmem. Będzie także w stanie potwierdzić swą rolę jako światowego lidera w walce ze zmianami klimatycznymi.
Panie i panowie! Podejmując wraz z naszymi partnerami międzynarodowymi tak ważne wyzwania, nie możemy już pozwolić sobie na schwytanie w pułapkę bezproduktywnych podziałów. Podróż, która rozpoczęła się w Berlinie, która zatrzymała się w Lizbonie i będzie prowadzić przez Lublianę i Paryż, zmierza we właściwym kierunku, ponieważ ostatecznie ustanawia podstawy dla spójnej polityki europejskiej; polityki, której celem powinna być przede wszystkim ochrona, dobre samopoczucie i dobrobyt obywateli, którzy wymagają nawet więcej od Europy, czego dowiedli nam nasi polscy przyjaciele, którzy tak masowo pojawili się na głosowaniu. Dla nich i dla wszystkich innych, dorównajmy oczekiwaniom.
Martin Schulz
w imieniu grupy PSE. - (DE) Panie przewodniczący, panie i panowie! Rozpocznę od podziękowania panu Sócratesowi i panu Amado. Mieli do wykonania trudne zadanie, bardzo trudne zadanie. W imieniu Grupy Socjalistycznej Parlamentu Europejskiego chciałbym im powiedzieć, że wykonali to zadanie wspaniale. Gratulacje, panie premierze!
(Oklaski)
Europa stoi wobec poważnych wyzwań - nie tylko obecnie, ale już od wielu lat. Od wielu lat stale debatowaliśmy nad tymi samymi problemami. Różnica pomiędzy bogatymi i biednymi staje się coraz większa - w ramach Unii Europejskiej i na całym świecie, pomiędzy naszym kontynentem i innymi kontynentami. Sprawiedliwość społeczna w kraju i sprawiedliwość społeczna na całym świecie jest jednym z największych wyzwań dla UE. Państwa, które należą do Narodów Zjednoczonych i które są krajami wyspiarskimi przez lata błagały o pomoc w Narodach Zjednoczonych. Niektóre z tych krajów wiedzą, że jeśli zmiany klimatyczne nadal będą następować tak jak obecnie, a poziom wód nadal będzie się podwyższać, w możliwej do przewidzenia przyszłości już ich nie będzie. Nie ma nic teoretycznego w zakresie zmian klimatycznych, ale jest coś praktycznego, co wymaga natychmiastowego podjęcia działań przez Unię Europejską.
Stoimy wobec wyzwań. Prawidłowo zajęliście się jednym z tych wyzwań podczas waszej prezydencji: wyzwaniem dotyczącym kontynentu afrykańskiego. Jako bardzo zamożni Europejczycy nie możemy się przyglądać, jak ten kontynent umiera, czy to w wyniku wojny domowej, czy to w wyniku AIDS. Prezydencja portugalska zatem dobrze poradziła sobie z kwestią Afryki. Od nas - jako Europejczyków, jako państw członkowskich i jako Parlamentu - wymaga się, abyśmy stawili czoło tej kwestii i wymaga się tego od nas, panie i panowie, nie od kilku lat, ale od bardzo długiego czasu. Jednakże od 2001 r. Unia Europejska nie zajmowała się zasadniczo tymi wyzwaniami, ale kwestiami instytucjonalnymi. Zabrało nam to o wiele za dużo czasu! Dobrze, że mamy to już za sobą, że te ramy konstytucyjne zostały wreszcie wprowadzone, tak abyśmy mogli obecnie na tej podstawie podjąć wyzwania polityczne. Największym sukcesem ubiegłego tygodnia jest, że wreszcie jesteśmy w stanie skoncentrować się na tym, co musimy zrobić w kwestiach politycznych i tym, czego ludzie od nas potrzebują.
W związku z tym panie przewodniczący, panie i panowie, w ubiegłym tygodniu pojawiły się pewne zachęcające sygnały. Szczyt z partnerami społecznymi jest krokiem we właściwym kierunku. Kapitał i praca muszą ze sobą współpracować, na zasadzie równości. Dla nas socjalistów, kluczowym elementem tego nowego projektu konstytucji - nie powinna ona być tak nazywana i muszę powiedzieć, że pozostaje ona daleko z tyłu za konstytucją - jest, że sprawiedliwość społeczna jest praktykowana tutaj w Europie poprzez większe zaangażowanie ze strony Parlamentu Europejskiego. Nic nie można uczynić w ramach kwalifikowanej większości bez nas socjalistów, bez lewicy w Europie. Chciałbym zatem powiedzieć, że ten Traktat pomaga prawodawstwu europejskiemu, aby stało się ono bardziej społeczne, oparte na celach, jakie zostały uzgodnione z partnerami społecznymi podczas tego szczytu. Dzięki przyszłemu podejmowaniu decyzji większością głosów, mamy możliwość - także, nawiasem mówiąc, w zakresie polityki rolnej - zająć się reformami, o których od dawna wszyscy nam przypominają. Reformy te są także konieczne, ponieważ każdy, kto chce się okazać wiarygodny podczas światowej rundy negocjacji - rundy Doha - i do pewnego stopnia na Bali musi powiedzieć: tak, potrzebujemy reformy polityki UE w sprawie dotacji. To także umożliwia nam ten Traktat.
To są wyzwania, jakim musimy stawić czoło. Prezydent Stanów Zjednoczonych mówi o trzeciej wojnie światowej, a my mówimy, że tym, czy przewodniczący Parlamentu Europejskiego ma, czy też nie ma, prawa głosu! Tego rodzaju nieproporcjonalność musi się skończyć w Europie. Projekt Traktatu także będzie w stanie to powstrzymać.
Uważam, że dzięki temu Traktatowi uczyniliśmy wielki krok naprzód. Europa staje się bardziej demokratyczna, Europa staje się bardziej przejrzysta, a instytucje stają się bardziej efektywne. My, w Grupie Socjalistycznej, w Parlamencie Europejskim musimy przyznać, że nie osiągnęliśmy wszystkiego, co zamierzaliśmy osiągnąć, i tym, którzy obecnie ponownie podnoszą głosy, że teraz to jest w rzeczywistości konstytucja - przeczytałem w kilku gazetach brytyjskich, że kilku z naszych kolegów posłów potwierdza, że zasadniczo jest to konstytucja - muszę niestety powiedzieć, że nigdy nie przeczytali konstytucji, ani też nigdy nie przeczytali tego Traktatu. Traktat pozostaje daleko z tyłu za konstytucją. Ale z pewnością jest to coś więcej niż Nicea!
W związku z tym postęp nie zawsze jest czyniony w kierunku, który jest zgody z naszymi zamiarami. Czasami zabiera to więcej czasu. Można jednak powiedzieć jedną rzecz: dokument, którym mamy przed sobą, jest lepiej dostosowany pod względem polityki demograficznej, polityki społecznej i pod względem instytucjonalnym, aby umożliwić nam i dać nam stosowne narzędzia, by skutecznie zająć się ogólnoświatowymi wyzwaniami społecznymi, wobec których stajemy. Grupa Socjalistyczna w Parlamencie Europejskim jest w stanie zatwierdzić ten Traktat, podobnie jak wszystkie delegacje mojej grupy, i to jest wynikiem naszej wczorajszej debaty.
(Oklaski)
Graham Watson
w imieniu grupy ALDE. - Panie przewodniczący! Słusznie traktat reformujący powinien zostać podpisany w mieście, które kiedyś Cezar nazwał "Felicitas Julia”, ponieważ przetrwało ono lata ataków, oblężenia, nawet fortele, aby wyłonić się zakrwawione i zniszczone, bardziej lub mniej nienaruszone, jako przykład do naśladowania dla bardziej demokratycznej i przejrzystej Unii Europejskiej. A zatem Felicitas, Jose. Może pańskie imię, jak imię Cezara, na zawsze zostanie skojarzone z historycznymi zmianami, jakie spisał pan w Lizbonie - zmiany takie jak unormowanie procedury współdecyzji, zakończenie tyranii weta Rady, poddanie energii, sprawiedliwości i spraw wewnętrznych demokratycznej kontroli: zmiany te dają naszej Unii możliwość stawienia czoła globalizacji.
(Śmiech)
Szkoda, że Traktat nie jest prostszy do streszczenia, ale - skoro został spisany długopisami urzędników państwowych z 27 państw członkowskich - to czego można się spodziewać? Sławny portugalski poeta, Fernando Pessoa, kiedyś napisał: "Żadna inteligentna idea nie może zyskać ogólnej akceptacji, jeśli nie zostanie w niej zawarta jakaś głupota”. Dobrze, w takim razie, winowajcą był interes krajowy, który przysłonił lub uczynił niemożliwym do rozszyfrowania, polityki i praktyki, które są w naszym wspólnym interesie.
Niektóre z tych ciężkich negocjacji krajowych, jakie państwo przeprowadzali, doprowadziły do tego, że Traktat wygląda jak komedia, ze skłonnością do farsy: zadecydowanie, że austriackie uniwersytety mogą jeszcze przez pięć lat łamać prawo, a policjanci będą na to przymykać oczy, lub stworzenie dwóch klas obywatelstwa europejskiego: obywateli posiadających prawa podstawowe i tych, którzy ich nie posiadają. Lub zasugerowanie, że przewodniczący Parlamentu Europejskiego powinien zrzec się swojego prawa do głosu; lub w istocie, że Rada ma prawo do określania Regulaminu Parlamentu. Jednak rzeczywista tragedią jest to: obecnie prezydencję Unii Europejskiej ma sprawować więcej niż jedno państwo. Natomiast domagali się klauzul opt-out i derogacji oraz wyłączeń, które zniekształcają tekst, który dzisiaj mamy przed sobą.
Jak mogą państwo oczekiwać, że przekonają państwo ludzi, jeśli sami brzmią państwo tak nieprzekonująco? Jeśli ubóstwo rzekomych aspiracji w minimalistycznym traktacie jest odzwierciedlona w ubóstwie państwa entuzjazmu? Państwa prawem jest działanie w wybrany przez państwa sposób, ale jest to także państwa obowiązkiem. Jedyną rzeczą, której musi żałować ten Parlament wśród wielu sukcesów, jest procedura. Kodeksy przejrzystości i demokracji, które kierowały konwencją konstytucyjną były prawidłowym wyborem, lepszym od potajemnych szczytów i zagmatwanych układów zawartych w krótkim czasie w czwartek rano. Kwestie o takim znaczeniu nie powinny być rozstrzygane w tak ryzykowny sposób.
(Oklaski)
Niemniej jednak, ponownie: gratulacje. Proponuję toast szklanką do połowy pełną: za traktat lizboński. Miejmy nadzieję, że pozwoli on nam dokonywać postępów szybciej i przekształcić cynizm w odnowione zaufanie.
(Oklaski)
Brian Crowley
w imieniu grupy UEN. - (GA) Panie przewodniczący! Przywódcom Unii należą się gratulacje za opracowanie nowego traktatu UE. Łatwiej będzie podejmować decyzje w ramach instytucji UE na szczeblu UE. To właśnie osiągniemy dzięki nowemu Traktatowi. UE funkcjonuje prawidłowo, kiedy Parlament, Komisja i Rada współpracują w nowym duchu.
w imieniu grupy UEN. - Panie przewodniczący! Chociaż inni mogą powiedzieć, że to, co się stało na szczycie lizbońskim, jest szokujące, stanowczo uważam, że wybrani przedstawiciele, którzy stanowią rządy państw członkowskich Unii Europejskiej, są upoważnieni do obrony tego, co uważają za prawa ich obywateli w ramach Unii.
Myślę, że jeśli spojrzymy na ogólny przykład, jaki dał szczyt w Lizbonie, możemy dostrzec pozytywy: możemy zauważyć czyniony postęp, a najważniejsze, możliwość stworzenia nowej strefy i nowego obszaru rozwoju Unii Europejskiej, w szczególności tych obszarów, gdzie procedura współdecyzji obecnie rządzi w zakresie kwestii środowiskowych, globalizacji, badań, edukacji i konieczności udzielenia odpowiedzi przez instytucje europejskie na ciągle przyspieszające zmiany na świecie.
Jednak są tutaj pewne trudności - i niektórzy koledzy się do nich odnieśli - w obszarze sprawiedliwości i spraw wewnętrznych, na przykład tam, gdzie Irlandia szukała pewnych klauzul opt-in i opt-out w odniesieniu do określonych obszarów. Nie oznacza to, że jesteśmy przeciwni ściślejszej współpracy lub koordynacji. W rzeczywistości nasza rola w Europolu i Eurojustu w ramach zajmowania się handlem narkotykami i przestępczością transgraniczną, została znacznie wzmocniona. Pracujemy wraz z ośmioma innymi krajami w Centrum Analiz Organizacji Morskiej (ang. Maritime Organisation Analysis Centre) w celu zwalczania handlu kokainą.
Jednak myślę, że jedną z najważniejszych kwestii, kiedy mówimy o demokracji i ratyfikacji tego traktatu, jest to, że proces ratyfikacyjny jest kolejnym krokiem w kierunku informowania ludzi i społeczeństwa Europy o tym, co możemy zrobić. Niestety, tylko w jednym kraju - w moim kraju, Irlandii - odbędzie się referendum. Chciałbym zaapelować do kolegów, kiedy mówimy o przyszłym rozwoju Europy, aby nie popełniali tego samego błędu, jaki popełnił przewodniczący Prodi, kiedy był przewodniczącym Komisji, mówiąc, że jest to tylko pierwszy krok w kierunku kolejnego traktatu i kolejnych traktatów, które doprowadzą do zmian, ponieważ ludzie, którzy glosują w referendum, zadają pytanie: jaki jest cel głosowania nas tym Traktatem, skoro musimy głosować ponownie i raz jeszcze, kiedyś w przyszłości?
Proszę nam pozwolić, w przypadku gdy musimy nawiązać demokratyczny kontakt z ludźmi, powiedzieć im, co dokładnie jest w tym traktacie, a najważniejsze jest, aby w małych i średnich państwach mogło być z zadowoleniem przyjęte to, co można osiągnąć w celu obrony ich interesów i praw.
Monica Frassoni
w imieniu grupy Verts/ALE. - (IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Grupa Zielonych/Wolny Sojusz Europejski zawsze była wiernym zwolennikiem pilnej potrzeby opracowania konstytucji europejskiej, krótkiego, silnego tekstu, wyrazu demokracji europejskiej i spójności społeczeństwa europejskiego.
Poparliśmy traktat konstytucyjny - mimo jego ogromnych defektów - i dzisiaj mamy nadzieję, że ten skomplikowany dokument - nie możemy nazwać go uproszczonym traktatem, ponieważ byłby to żart - jaki dzisiaj został nam przedstawiony, zostanie ratyfikowany, tak abyśmy mogli, panie Crowley, przejść do następnego etapu.
Nie dołączymy do tych, którzy gloryfikują rezultat, który jest krokiem w tył w porównaniu do traktatu konstytucyjnego. Na szczęście, panie premierze Sócratesie, konferencja międzyrządowa była krótka. Nie wiem, gdyby była dłuższa, jakie inne arcydzieła przedstawiłaby nam Rada i jej wydział prawny i dyplomatyczny. W związku z tym na szczęście była ona krótka.
To co ma dla nas dzisiaj znacznie to ujawnienie tych, którzy są odpowiedzialni za tę sytuację, którą uważamy za wysoce niesatysfakcjonującą: przede wszystkim, europejska konwencja i jej przewodniczący, który stale odmawiał włączenia na czas do agendy złamania zasady weta w sprawie poprawek do traktatu i dzisiaj płaci cenę stałym zakłócaniem prac i pomijaniem.
Nikt, nawet premier Sócrates, nie wspomniał tutaj o pracach konwencji; proeuropejscy sprzymierzeńcy nieprzeprowadzania referendum którzy znajdują się obecnie z pustymi rękami, słabszą demokracją, silniejszym nacjonalizmem i większym zamieszaniem. Rządowi brytyjskiemu i brytyjskiemu systemowi medialnemu, które mimo całego swego pragmatyzmu i niezawodności w rzeczywistości haniebnie ustąpiły tabloidom Murdocha i - po wsparciu uczynienia z Karty praw podstawowych i traktatu konstytucyjnego dokumentów o wiele, wiele gorszych niż mogłyby one być - udało się dzisiaj przekonać opinię publiczną, że posiadanie mniejszych praw, słabszej ochrony, mniejszej przejrzystości i słabszej demokracji jest wielkim zwycięstwem.
Ten Parlament i Komisja, które postanowiły pozostać nieaktywne przed dwa lata w oczekiwaniu na cudowną inicjatywę ze strony pani Merkel, Rady Europejskiej i rządów, które postanowiły wytrącić proces reform traktatów z rąk opinii publicznej i parlamentów krajowych oraz za pomocą zagmatwania i zamieszania ocalić to, co można było ocalić.
Panie przewodniczący! Obecnie rozpoczęła się ratyfikacja, proces, podczas którego Grupa Zielonych nie będą okłamywać opinii publicznej. Ten dokument obejmuje pozytywne elementy, ale pełno jest pułapek w tej pracy. Będziemy pracować nad tym, aby ratyfikacja i stosowanie nowego traktatu nie pominęła faktu, że droga wiodąca do rzeczywiście wolnej, otwartej i demokratycznej Europy nie jest zakończona i że jest to tylko mały etap i nawet on nie jest taki chwalebny.
Francis Wurtz
w imieniu grupy GUE/NGL. -(FR) Panie przewodniczący, panie urzędujący przewodniczący Rady, panie przewodniczący Komisji, generał de Gaulle powiedział o Valéry Giscard d'Estaing: "Jego problemem są ludzie”. Oświadczenie to można słusznie zastosować dzisiaj do Rady Europejskiej. Ponownie, podczas szczytu, 27 państw członkowskich wykazało, że są wielkimi adeptami trudnych negocjacji. Należy wspomnieć o przeprowadzonym w stylu Préverta przeglądzie zezwoleń przyznawanych wszystkim krnąbrnym państwom członkowskim. To jest koszt osiągnięcia ogólnego porozumienia, obejmującego wszystkich od potomków ojców finansowania UE po najbardziej uporczywych eurosceptyków.
Wreszcie, tylko dwie lub trzy kwestie wydają się nienaruszone i w Radzie Europejskiej nikt nie myślał, aby je naruszyć. Na przykład, ograniczające ramy, do jakich muszą się dostosować unijne polityki gospodarcza i społeczna: otwarta gospodarka rynkowa charakteryzująca się wolną konkurencją, kwestia kredytowania przez Europejski Bank Centralny, ukierunkowanie paktu stabilności, ścisłe przestrzeganie swobody przepływu kapitału, stopniowe zniesienie wszystkiego, co inwestorzy uważają na przeszkodę dla handlu oraz koncentracja kluczowych uprawnień w instytucjach, które są niedostępne dla obywateli, parlamentów krajowych, a nawet rządów, w szczególności w przypadku mniejszych krajów, i w istocie wymiar, jaki przybrały aspekty wojskowe w zakresie polityki zagranicznej Unii Europejskiej.
To są "red lines”, jak to się mówi w języku angielskim, które nie mogą być przekroczone zgodnie z zakreślonymi dla UE obszarami. Problemem jest, że to właśnie w kierunku tych kwestii podąża większość pytań i uwag krytycznych naszych obywateli, a stale brak odpowiedzi na pytania, stale odmawia się wysłuchania tych uwag krytycznych, co podsyca kryzys zaufania, jak pojawił się pośród naszych obywateli Unii Europejskiej. Ponadto, gdyby członkowskie Rady Europejskiej otwarli okna ich sali posiedzeń w dniu 18 października, byliby w stanie osobiście zmierzyć siłę tego braku zaufania, wyrażanego na ulicach Lizbony przez największe demonstracje, jakie miały miejsce w Portugalii w ciągu ostatnich 20 lat i myślę, że ani pan Sócrates, ani pan Barroso nie podważą moich słów w tym zakresie.
Najważniejszym wyzwaniem dla Unii Europejskiej - przeczytaliśmy to w komunikacie Komisji podczas szczytu lizbońskiego - jest wytłumaczenie obywatelom, czym jest Unia Europejska dla Europejczyków. Zawsze wyjaśniać, nigdy nie brać pod uwagę. Zawsze przekazywać, nigdy nie prowadzić otwartych debat, a zatem, tym bardziej, referendów. Tak, problemem Rady Europejskiej są ludzie, ale bez ludzi nie będzie przyszłości dla wielkich europejskich ambicji. Z pewnością kwestia ta rzeczywiście zasługuje na to, aby ją kiedyś otwarcie przedyskutować? Kieruję do państwa to pytanie.
Nigel Farage
w imieniu grupy IND/DEM. - Panie przewodniczący! Nie po raz pierwszy wysłuchałem przewodniczącego Komisji i szefów państw, którzy przybyli to tej Izby po szczycie zorganizowanym w starym mieście w Lizbonie, oświadczających, że wszystko, co zostało osiągnięte jest wspaniałym sukcesem i przykładem tego, jak skutecznie działa Unia Europejska. Tak, pan pamięta, panie Barroso, prawda? Agenda lizbońska. W tym miejscu siedem lat temu powiedziano mi, że w wyniku posiedzenia w Lizbonie zorganizowanego w tamten weekend, mamy zamiar stać się najbardziej rozwiniętą pod względem technologicznym gospodarką na świecie, z pełnym zatrudnieniem i wysokimi stopami wzrostu. Jak wiemy, przebyliśmy już 75% drogi, a proces się załamał.
Na pana miejscu nie byłbym także taki zadowolony z rezultatu szczytu, jaki odbył się w Lizbonie w ubiegłym tygodniu, ponieważ jak na razie będą się musiały wypowiedzieć parlamenty krajowe. Oczywiście jest to niezwykłe, ponieważ zasadniczo parlamenty krajowe nie mają już za wiele do powiedzenia, ponieważ zastąpiły je instytucje UE. Jednakże parlamenty krajowe będą musiały się wypowiedzieć i jest realna szansa, że zostanie przeprowadzonych więcej referendów, a nie tylko w Irlandii.
Oczywiście państwo tego nie chcecie, prawda? Czujecie tak wielką odrazę do demokracji, że obecnie nazywacie ją populizmem. Potraktowaliście z pogardą referenda w Francji i Holandii i odmówiliście potraktowania "nie” jako odpowiedzi. Są państwo euronacjonalistami, niebezpiecznymi ludźmi, których nic nie zatrzyma.
Ten szczyt w Lizbonie był wielkim oszustwem i próbą narzucenia społeczeństwu Europy konstytucji, po prostu poprzez zrezygnowanie z tego słowa i ponowne opakowanie tego dokumentu, który zawiera wszystkie te same wnioski. To co obecnie robicie jest absolutnie hańbiące, ale miałem nadzieję i wiarę, że w Westminster, matka parlamentów ponownie wykona swą prace i społeczeństwo brytyjskie będzie mogło wypowiedzieć się w referendum.
Wiele słyszeliśmy o klasach politycznych Europy. Jest to czas, kiedy w Wielkiej Brytanii i w wielu innych krajach Europy słuchaliśmy tego, co ludzie mają do powiedzenia. Nie możecie narzucać tego projektu bez poparcia ludzi. Pozwólmy ludziom przemówić.
Jean-Marie Le Pen
Panie przewodniczący, panie i panowie! Dwa i pół roku temu Francuzi i Holendrzy odrzucili konstytucję europejską, w Lizbonie w dniu 19 października Rada Europejska przyjęła uproszczony traktat reformujący, który został bardzo nieprawidłowo nazwany, ponieważ jest on jeszcze bardziej skomplikowany i tylko w marginalnym stopniu "reformuje” odrzuconą konstytucję. Krótko mówiąc, starają się mydlić nam oczy i przekonać nas, że ten dokument nie ma nic wspólnego z poprzednim, w celu uniknięcia przeprowadzenia referendum wśród społeczeństwa Europy.
Wydaje się, że mówicie, że ta kwestia jest za poważna, aby miała być zatwierdzania przez społeczeństwo. My myślimy dokładnie przeciwnie. Ze względu na to, że dokument stanowi tylko przeklejenie tekstu konstytucji europejskiej, powinien być poddany referendum rektyfikacyjnemu w każdym kraju, zaczynając od Francji i Holandii. Tylko referendum może unieważnić wyniki poprzedniego referendum. Dzisiaj, nie próbując działać w celu poparcia partii, składam petycję w moim własnym kraju, aby spróbować przekonać prezydenta Francji, aby zrobił w tył zwrot i zaproponował referendum.
Dotyczy to przyszłości naszych narodów, ich suwerenności, niezależności, tożsamości i wolności. Nie możemy na przykład przekazywać uprawnienia do reprezentowania nas zagranicą wysokiemu przedstawicielowi, tak samo jak nie możemy dopuścić to tego, aby nasze miejsca w Radzie Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych były zajmowane w imieniu Unii Europejskiej jako osoby prawnej. Albo zezwalać na to, aby nasze służby prawne i legislacyjne zostały zastąpione przez sędziów w Luksemburgu. Uczestnicy takiego zaprzeczenia demokracji ponosiliby wielki ciężar historycznej odpowiedzialności.
Irena Belohorská
(SK) Podczas posiedzenia szefów państw i rządów, jakie odbyło się w ubiegłym tygodniu, osiągnięto porozumienie co do Traktatu, który powinien dostosować Unię Europejską do nowej sytuacji i ulepszyć istniejące traktaty. Ponieważ obecna struktura Unii Europejskiej znacznie różni się od jej struktury z 1957 r., musimy przyjąć nowy europejski dokument; potrzebujemy nowych jasnych zasad. W pełni popieram ten proces.
Unia Europejska, aby była godna zaufania, musi zagwarantować prawa człowieka i podstawowe wolności jej obywatelom. Wartości te są wymieniane wielokrotnie w preambule i w artykułach Traktatu, a Unia jest oparta w szczególności na wartościach poszanowania godności ludzkiej, wolności, demokracji i równości. Bardzo żałuję, że mimo iż w art. 3 nowego Traktatu obiecujemy działać ściśle zgodnie z zasadami Karty Narodów Zjednoczonych chroniącej prawa człowieka, jednocześnie odmawiamy włączenia Karty praw podstawowych Unii Europejskiej do Traktatu. Generalizuję, ponieważ nie chcę wytykać palcami poszczególnych państw członkowskich, które odmawiają przedstawienia swego stanowiska w tej ważnej kwestii. Karty praw podstawowych nie ma w traktacie i żałuję tego. Czy Karta nie potwierdza praw człowieka, wywodzących się z tradycji konstytucyjnych wspólnych dla wszystkich państw członkowskich?
Uważam, że posłowie do PE obecnie przywiązują wielką wagę do procesu reformowania Traktatu; bronią opinii obywateli UE i powinni działać jako katalizator porozumienia w takich obszarach jak prawa człowieka. Gratuluje panom, panie Socrates i panie Barroso.
Elmar Brok
przedstawiciel Parlamentu Europejskiego na konferencję międzyrządową. - (DE) Panie przewodniczący, panie urzędujący przewodniczący, panie przewodniczący Komisji, panie i panowie! Prezydencji niemieckiej udało się opracować mandat, a prezydencji portugalskiej zyskać dla niego akceptację i wdrożyć go. Za to bardzo dziękuję.
Ze względu na dyskusje prowadzone w ostatnich dniach na temat mniej ważnych kwestii zapomniano, że Traktat ten jest przełomem w demokracji i zdolności do działania, ponieważ obecnie 95% prawodawstwa jest wynikiem procedury współdecyzji Parlamentu Europejskiego, ponieważ zostało usunięte rozróżnienie pomiędzy wydatkami obowiązkowymi i nieobowiązkowymi, a w sektorze budżetowym i sektorze rolnictwa dostępne są pełne prawa, Parlament Europejski ma coś do powiedzenie w zakresie traktatów zawieranych z krajami trzecimi i ich ratyfikacji, Parlament Europejski wybiera przewodniczącego Komisji i bez Parlamentu Europejskiego Komisja ani wysocy przedstawiciele nie mogą objąć stanowisk.
A zatem stworzono demokrację i zdolność do działania poprzez usunięcie trzeciego filaru i dzięki nowym metodom podejmowania decyzji w Radzie w celu rozszerzenia zakresu procedury współdecyzji, zdolność do działania została poprawiona.
Procedura współdecyzji i podejmowanie decyzji kwalifikowaną większością głosów jest obecnie regułą z prawnego punktu widzenia. Jest to zmiana kierunku, która posiada wielkie znaczenie. Karta praw podstawowych i osobowość prawna także znajdują się w traktacie, a ograniczenia Zjednoczonego Królestwa zostały zachowane w całości, ponieważ w tych obszarach są klauzule opt-out w zakresie polityki prawnej i wewnętrznej.
Wciąż musimy wyjaśnić pewne kwestie: kwestie związane z art. 24. Musimy walczyć w celu zapewnienia, aby przejście od jednego traktatu do następnego nie stanowiło nadużycia ze strony Rady w odniesieniu do przydziału stanowisk, takich jak na przykład stanowiska wysokich przedstawicieli. Możemy jedynie stwierdzić, że jest 751 posłów do Parlamentu Europejskiego i nie dostrzegam w tym tekście żadnego stanowiska w przypadku którego byłaby różnica w zakresie praw do głosowania.
Ponadto muszę stwierdzić, że naprawdę musimy obecnie zapewnić, aby ten tekst został wdrożony, aby wprowadzić w życie tę konstytucję w sposób, w jaki rozumiemy ten Traktat. Panie przewodniczący, proszę mi pozwolić na przedstawienie uwagi. W 1994 r. zostałem wyznaczony po raz pierwszy w imieniu tej Izby - za co chciałbym podziękować - do grupy Westendorp. To była moja czwarta konferencja międzyrządowa. Kiedy zaczynaliśmy nie miałem nic powiedzenia jako przedstawiciel Parlamentu. Chciałbym z tego miejsca podziękować pani Guigou, panu Tsatsos, panu Hänschowi i panu Méndezowi De Vigo, a także moim dwóch kolegom posłom z konferencji międzyrządowej, za ich wspaniałą współpracę przez te 13 lat.
Przewodniczący
Uznanie także dla ciągłości prac mających na celu poszerzenie kompetencji Parlamentu.
Enrique Barón Crespo
Gratulacje; przewodniczący postępuje zgodnie z jego nazwiskiem, pracując z pasją i rozsądkiem nad sukcesem tego szczytu.
, przedstawiciel Parlamentu Europejskiego na konferencję międzyrządową. Panie urzędujący przewodniczący, panie przewodniczący Komisji, panie i panowie! Mogę zaświadczyć jako osoba, która była obecna pod koniec konferencji międzyrządowej - myślę, że po raz pierwszy przewodniczący i trzej przedstawiciele zostali dopuszczenia do udziału w konferencji międzyrządowej - i mogę powiedzieć, że prezydencja portugalska wysłuchała Parlamentu Europejskiego: po pierwsze przywracając obywatelstwo, co wydawało się niemożliwe przed połową września, a po drugie, nadając właściwsze znacznie Karcie Praw Podstawowych, co także wydawało się niemożliwe, a także poprzez uznanie znacznego rozszerzenie podejmowania decyzji większością głosów.
Nie tylko Parlament Europejski zyskał, także Europa, a my w tym dopomogliśmy. Urzędujący przewodniczący rozpoczął swe przemówienie, mówiąc o Joaninie. Zgadzam się z nim, że powinniśmy wytłumaczyć ludziom Europy, czym jest protokół w sprawie deklaracji Joanina i to co mnie najbardziej zadziwiło to fakt, że rządy nie walczyły usilnie w Radzie, aby powstrzymać wprowadzenie do Traktatu kompromisu luksemburskiego, co byłoby równoznaczne z jej zniszczeniem.
Mniej więcej to samo dotyczy - zwracam się do przewodniczącego Komisji - tematu wysokiego przewodniczącego do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa. Będziecie musieli bardzo ciężko pracować nad tym, ponieważ Parlament będzie bronił swych praw w celu zapewnienia rozsądnego rozwiązania, kiedy Traktat wejdzie w życie, co mam nadzieje nastąpi, biorąc pod uwagę, że będzie szereg interesujących stanowisk do obsadzenia i oczywiście chcemy demokratycznie kontrolować ten proces.
Kończąc, panie przewodniczący, pan premier Sócrates powiedział, że traktat lizboński się narodził. Wciąż jest jeszcze bardzo małym dzieckiem i mam nadzieję, że w grudniu każdy potwierdzi, że chcemy, aby rosło, a przede wszystkim, że każdy będzie działać ze wzajemna lojalnością i solidarnością, tak aby traktat lizboński stał się rzeczywistością.
Przewodniczący
Bardzo dziękuję, panie pośle Crespo, za uznanie z góry tego zadania, jak również wielu innych zadań.
Andrew Duff
przedstawiciel Parlamentu Europejskiego na konferencję międzyrządową. - Panie przewodniczący! Dla 26 krajów Traktat jest z pewnością wielkim krokiem w kierunku europejskiej jedności i z pewnością konkuruje z traktatem z Maastricht w odniesieniu do ich znaczenia. Bez wątpienia Traktatowi brakuje prostoty jego godnego ubolewania poprzednika, ale zachowuje on wszystkie podstawowe reformy. Poza i wewnątrz Unii ludzie dostrzegą wkrótce bardziej skuteczną, efektywną i demokratyczną Unię.
Ale nie dotyczy to jednego kraju. Brytyjczycy wciąż czują się onieśmieleni sukcesem UE i usiłowali podczas konferencji międzyrządowej zmniejszyć zakres i siłę wspólnych polityk w obszarze praw podstawowych, wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, a także w zakresie wspólnej polityki zagranicznego bezpieczeństwa i obrony. Nie jest jasne dlaczego obmyślono taką strategię braku współpracy w celu zaspokojenia interesów Brytyjczyków. Ani to, czy pan Farage i partia konserwatywna dostarczą preferowanego lub alternatywnego rozwiązania. Chciałbym i wierzę, że ta dziwna, idiosynkratyczna polityka okaże się tak krótkotrwała, jak to możliwie.
Przewodniczący
Dziękuję bardzo, panie Duff, za pana wielkie zaangażowanie w wykonywane przez pana obowiązki.
Luís Queiró
(PT) Panie urzędujący przewodniczący Rady, panie przewodniczący Komisji, panie i panowie! Najlepszym sposobem uczczenia ważnego rezultatu, jako osiągnęliśmy w ubiegłym tygodniu, dzięki mandatowi wynegocjowanemu podczas prezydencji niemieckiej i skutecznemu zaangażowaniu prezydencji portugalskiej, którą chciałbym szczególnie pochwalić, jest rzeczywiste wykorzystanie nowych instrumentów instytucjonalnych i osiągniecie lepszych rezultatów.
Ostatnio, obywatelom europejskim stale mówiono, całkowicie słusznie, że potrzebujemy nowych ram instytucjonalnych w celu dostosowania Europy z Nicei do poszerzonej Europy. Teraz nadszedł czas, aby dowieść że ta przeorganizowana Europa jest w stanie wykonywać swą nową misję.
Pięćdziesiąt lat po podpisaniu traktatu rzymskiego groźbą, jaka zawisła nad Europą, już nie jest wojna lub ciągłe fale nieszczęść. Nowym wyzwaniem jest stawienie czoła światu, w którym jest jeszcze więcej ludzi, którzy konsumują i produkują, gdzie znikają granice, a żaden europejski kraj nie jest w rzeczywistości graczem liczącym się na arenie światowej. Musimy stawić czoło obawom przed globalizacją i rewolucji technologicznej oraz dowieść, że Europa wzmocniona przez nowy Traktat jest zdolna do odkrycia nowych dróg i stworzenia nowego bogactwa. Jednakże jest to także sposobność, aby obmyślić nowe rozwiązania na nowe problemy. Z sześcioma, dwunastoma, czy nawet piętnastoma członkami łatwiej było wspierać ścisłe więzi pomiędzy obywatelami i strukturami wspólnotowymi, ale obecnie jest to największe z wyzwań.
Ponieważ UE się poszerza, centrum władzy także staje się coraz odleglejsze od obywatela. Ten niekorzystny skutek można zauważyć inter alia w zakończeniu rotacyjnych prezydencji Rady czy porzuceniu zasady jednego komisarza na jedno państwo członkowskie. Musimy odeprzeć ten szkodliwy skutek, a Parlament posiada w tym zakresie decydująca rolę, w celu uzyskania większej przejrzystości i mniejszej biurokracji, szybszego rozwoju i mniejszej ilości zbędnych przepisów prawnych, ściślejszej współpracy z parlamentami krajowymi i mniejszego dystansu oddzielającego instytucje od obywateli, większej spójności i mniejszej nierówności. Wyzwolenie się od wątpliwości dotyczących naszej wewnętrznej organizacji pomoże nam być symbolem odwagi i pomoże nam w podjęciu wyzwań nowej ery. Dzisiaj powinniśmy uczcić naszą zdolność do jednoczenia.
Edite Estrela
(PT) Panie przewodniczący, panie urzędujący przewodniczący Rady, panie przewodniczący Komisji, panie i panowie! Satysfakcja, szczęście, sukces, zwycięstwo, wszystkie te słowa zostały użyte dzisiaj tutaj, i słusznie, w odniesieniu do nieformalnego szczytu w Lizbonie. W istocie, porozumienie w sprawie nowego Traktatu zostało ogłoszone przed północą w dniu 18 października. Była to historyczna chwila.
Po pierwsze z uwagi na osiągnięte rezultaty, ale także dlatego, że uczyniono to tak szybko. Po nieco ponad 12 miesiącach intensywnych prac i negocjacji, możliwie było osiągnięcie wymaganego konsensusu w pierwszym dniu szczytu. Co więcej, w tym samym dniu zostało podpisane porozumienie z partnerami społecznymi, pracodawcami i związkami zawodowymi, w celu zmodernizowania rynku pracy, co jest ważnym krokiem w ramach nowego cyklu strategii lizbońskiej.
Należy pogratulować prezydencji portugalskiej. Osiągnęła ona swój najwyższy priorytet z godną uznania wprawą: aby zapewnić Europie nowy Traktat, który był wielkim zwycięstwem. Europa wyszła z trwającego sześć lat impasu i może teraz skoncentrować się na tym, co jest naprawdę ważne dla obywateli, ponieważ jak powiedział Jean Monnet, nie możemy się zatrzymywać, kiedy cały świat wokół nas się idzie naprzód, a tempo w jakim zmienia się świat nie daje nam przyzwolenia na spowolnienie reakcji ze strony Europy.
Traktat zostanie podpisany w dniu 13 grudnia, po czym nastąpi proces ratyfikacyjny, który powinien być szybki i bezproblemowy. Jako obywatelka Portugalii chciałabym powiedzieć, jak zadowolona jestem, ponownie, z tego powodu, że nazwa Lizbony została nierozerwalnie połączona z decydującym momentem w integracji europejskiej. Dziękuję panu, panie premierze Sócrates! Zasługuje pan na podziękowania ze strony Portugalii, a także Europy za pana determinację i zaangażowanie. Europa wyszła z impasu. Dziękują bardzo, panie premierze.
Karin Riis-Jørgensen
(DE) Panie przewodniczący! Szczęśliwie szczyt lizboński zakończył się dobrze. Wspaniała praca przygotowawcza została wykonana przez prezydencję niemiecką, a prezydencja portugalska zakończyła ją w profesjonalny sposób. Niestety, muszę podkreślić, że ponownie rolę odegrały interesy krajowe. Zdecydowanie nie służy to integracji europejskiej. Musimy posiadać teraz specjalne uprawnienia, aby przedyskutować treść zamiast procedury. Jednakże, niestety, dostrzegliśmy tendencje nacisku sugerujące, abyśmy raczej przedyskutowali treść, a nie procedurę. Jednakże, gdybyśmy ostatecznie mieli przedyskutować procedurę, chciałabym wyraźnie powiedzieć, że potrzebujemy referendów w celu ratyfikowania Traktatu. Referenda po prostu nie są rozwiązaniem. Pozwólmy demokracji przedstawicielskiej wykonać swą pracę.
Nie dlatego, że obawiam się, że w referendach obywatele zagłosują na "nie” - daleka jestem od tego! Raczej dlatego, że jest całkowicie niewłaściwe oddzielanie kwestii UE od wyborów do parlamentów krajowych. UE jest i pozostanie w pełni integralną częścią polityki krajowej. Referenda są wykorzystywane do odwoływania urzędującego rządu. Umożliwiają innym partiom politycznym uniknięcie oceny ich polityki w zakresie UE. Jednakże wszystkie partie polityczne będą oczywiście ocenione odniesieniu do prowadzonej przez nie polityki w zakresie UE i stanie się to wtedy, gdy pójdziemy do urn podczas wyborów krajowych. Jednakże nakłada to dwa wymogi: wymóg, abyśmy my, elektorat, pozwolili, aby polityka UE posiadała decydujące znacznie w przypadku naszego wyboru dotyczącego polityków krajowych, oraz wymóg, by partie polityczne nie wykorzystywały referendów do uniknięcia odpowiedzialności za Wspólnotę Europejską. W zawiązku z tym wysiłki, aby zapewnić, że to treści nie procedurze zostanie nadany najwyższy priorytet, na szczęście osiągną zamierzony cel.
Konrad Szymański
Panie Przewodniczący Rady! Panie Przewodniczący Komisji! Bardzo się cieszę, ze proces reformy traktatowej dobiega końca. Nie dlatego, aby proponowane zmiany realizowały w pełni moje przekonania co do integracji - czasem są one całkiem oddalone. Moje zadowolenia płynie raczej z faktu, że ostatnio za dużo czasu i politycznej energii poświęcaliśmy instytucjom.
Jestem przekonany, że sukces Unii nie zależy od układu instytucjonalnego czy mechaniki władzy. Ten sukces zależy od politycznej woli, wspólnej wizji przyszłości. Mam nadzieję, że po zamknięciu ratyfikacji już nic nam nie przeszkodzi, by zająć się Europą rezultatów, by wziąć więcej odpowiedzialności za bezpieczeństwo globalne, by aktywniej oddziaływać na kraje sąsiednie, by w końcu rozmawiać o rozszerzeniu Unii Europejskiej, w końcu wygrywać także konkurencję, inwestycje i wzrost. Wbrew temu, co mówiono przez ostatnie 7 lat, zmiany instytucjonalne nie są ani pełną, ani wystarczającą odpowiedzią na te problemy.
Johannes Voggenhuber
(DE) Panie przewodniczący! Ze względu na wiele europejskich przewrotów, wojny człopskie i rewolucje, wszyscy znamy romantyczną historię o zbiegu ukrytym w wózku z łajnem, który został zabrany za granicę i uciekł wywiadowcom Richelieu i strażnikom królewskim. O ile ostatecznie udało mu się, to nie wyglądał za przyjemnie, nie pachniał ładnie, ale kiedy się umył, wtedy mógł powiedzieć: przeżyłem!
Konstytucja przebyła podobną drogę. Rządy pogrzebały ją w zagmatwanej masie nieczytelnych, niemożliwych do rozszyfrowania tekstów klauzul opt-out, klauzul, przypisów, rezolucji, protokołów i zabrały konstytucję poza granice pod przykryciem gnoju. Tragedia polega na tym, że próbowały one schować ten konstytucyjny skarb nie przed strażnikami króla, ale przed czujnymi oczami obywateli.
Przekopywałem się przez tę zagmatwaną masę tekstów. Tak, w istocie znalazłem wszystkie głównie osiągnięcia konstytucji nad którymi sam pracowałem ponad 10 lat i mogę być szczęśliwy. Sytuacja jednak sprawia, że jestem bardzo czujny. Ponadto, oczywiście, jak to zazwyczaj jest w przypadku takich przygód, niezależnie od tego czy ktoś pomaga uciekinierowi, kradną one część skarbu. A zatem znalazłem także w tym gnojowisku ręce kilku rządów. Jeden zabezpieczył kolejne klauzule opt-out dla siebie i w ten sposób zwędził część Karty praw podstawowych, część praw Parlamentu, część ochrony danych itd. Skarb dotarł uszkodzony, ale ogólnie mówiąc dotarł.
Odzyskaliśmy część Europy, ocaliliśmy część przyszłości Europy, nie z naszymi obywatelami, ale bez naszych obywateli, nie z parlamentami, ale bez parlamentów, i jest to wielkie zagrożenie. Odzyskaliśmy część Europy, ale nie rozwiązaliśmy kryzysu zaufania wśród obywateli Europy. Przed ta Izbą stoi zatem ogromne wyzwanie: odzyskanie zaufania obywateli Europy.
Ilda Figueiredo
(PT)Panie przewodniczący! Żałujemy, że szczyt lizboński odebrał istotę treści tzw. europejskiej konstytucji, odrzuconej wcześniej w referendach francuskim i holenderskim, jednocześnie próbując pominąć konieczną debatę demokratyczną i konsultacje publiczne w formie referendów. Oprócz tego, że jest to wielka zniewaga dla demokracji i suwerennie wyrażonej woli, wykazuje to państwa obawę co do głosowania obywateli w sprawie Traktatu, która stanowi jakościowy skok w kierunku neoliberalizmu, federalizmu i militaryzmu, w coraz większym stopniu podważając osiągnięcia gospodarcze i społeczne pracowników i ubogich.
Jednakże walka nadal będzie się toczyć, jak wykazała imponująca demonstracja ponad 200 000 ludzi, jaka odbyła się w dniu 18 października w Lizbonie, popierana także przez CGPT. Była to największa demonstracja w ciągu ostatnich 20 lat, a przewodniczący Rady i Komisji, obydwaj Portugalczycy, symbolicznie to tutaj ignorują. To także zostanie zapisane w historii tego Traktatu.
Vladimír Železný
(CS) Panie przewodniczący! Po klęsce konstytucji wydawało się, że zasada demokratycznego podejmowania decyzji ponownie zwyciężyła, przynajmniej na jakiś czas. Myliliśmy się w tej kwestii. Bardzo szybko ta sama konstytucja powróciła pod innym tytułem. Jej autorzy nawet nie starają się ukryć faktu, że jest to pierwotna konstytucja w nieco zmienionej formie, w celu pominięcia demokratycznej woli wyrażonej w referendum.
Traktat, który wzmacnia rolę niewybieralnych urzędników UE, wzmacniając w ten sposób deficyt demokracji, tworzy między innymi 105 legislacyjnych i nielegislacyjnych uprawnień UE. W 68 przypadkach zastępują one krajowe prawo veta podejmowaniem decyzji większością głosów. Odwraca on uprawnienia krajowe w obszarze polityki zagranicznej. Przekazuje proces podejmowania decyzji w UE dużym państwom członkowskim, zwłaszcza Niemcom, kosztem mniejszych krajów.
Proste porównanie wykazuje, że jest on niemalże identyczny z konstytucją dla europejskiego państwa federalnego, która została odrzucona przez społeczeństwo francuskie i pogrzebana przez Holendrów. Impertynencja, z jaką powróciła ona pod obrady w miną pokerzysty pod nowym Orwellowskim tytułem, jest zdumiewająca. W Lizbonie wygrał nowy typ utopijnego nacjonalizmu: nacjonalizm paneuropejski i nacjonalizm UE; nacjonalizm bez żadnych narodowych, kulturowych czy historycznych podstaw, zakorzeniony jedynie w długich korytarzach urzędów brukselskich. Patriotyzm w wydaniu Berlaymont osiągnął zwycięstwo.
Tych z nas, którzy reprezentują kraje, które przez ponad pół wieku były pogrążone w komunistycznym totalitarnym systemie nie jest łatwo czymś zadziwić. Byliśmy przyzwyczajeni do bezczelności władzy i pogardy dla woli społeczeństwa. Jednak nawet w byłych krajach komunistycznych nie doświadczyliśmy takiego jawnego oszustwa jak dzisiejsze oszustwo jakiego dokonała UE wobec społeczeństw państw członkowskich. W byłych krajach komunistycznych przynajmniej podobne próby były ukrywane przez sekretarzy partyjnych; ale to jest przeszłość.
Obywatele chcą sami podjąć decyzję, czy przekazać suwerenne prawa europejskiemu superpaństwu pozbawionemu demokratycznych lub historycznych ram. Dlatego też chcę, aby odbyło się referendum.
Luca Romagnoli
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! W ramach traktatu reformującego, który odrzucam, są wygrani i przegrani. Zastrzeżenia Polski i Włoch dotyczące nowego podziału miejsc w Parlamencie zostały rozwiązane, ale Polska wygrała inne ważniejsze bitwy: uzyskała klauzule opt-out w przypadku Karty praw podstawowych, będzie mieć rzecznika generalnego w Trybunale Sprawiedliwości i korzyści w ramach mechanizmu Joanina. Nawet Austria odniosła zwycięstwo, ponieważ pozwolono jej ograniczyć dostęp studentów zagranicznych do uniwersytetów krajowych.
Romano Prodi, przed przybyciem na posiedzenie, ogłosił, że będzie walczyć, aby nie stracić parytetu Włoch. Zakończył utratą parytetu na rzecz Francji, ale przywróceniem parytetu Wielkiej Brytanii, chwaląc się obietnicą, że podział miejsc zostanie ponownie rozpatrzony w oparciu o obywatelstwo po 2014 r. Jednakże już uzyskaliśmy to podczas ostatniej sesji plenarnej w Brukseli.
To, co zostało zaakceptowane przez bierną administrację pana Prodiego, było tylko kilkoma okruchami ze stołu, ponieważ w rezultacie około trzy miliony Europejczyków w obywatelstwem włoskim jest uważanych w mniejszym stopniu za Europejczyków niż Pakistańczycy, hindusi czy Kenijczycy, którzy mają szczęście pracować i mieszkać w Wielkiej Brytanii, lub Kameruńczycy we Francji, którzy mimo że nie są obywatelami Wspólnoty, są liczeni w ramach rozdziału miejsc.
Nie mogliśmy się spodziewać niczego lepszego ze strony rządu włoskiego, popieranego przez komunistyczną lewicę i przez podstępną i hipokratyczną centrolewicę. Jak można zaobserwować, mamy inne powody, aby nie postrzegać Europy ukształtowanej przez te traktaty jako naszej i aby mieć nadzieję, że niebawem będziemy świętować De profundis bezsensownego rządu Prodiego.
Jana Bobošíková
(CS) Panie i panowie! Po uważnym przeczytaniu traktatu lizbońskiego staje się jasne, że szefowie państw i rządów proponują fundamentalne zmiany do dokumentów UE.
Traktat reformujący dosłownie powtarza treść traktatów UE i traktatów ustanawiających Wspólnoty Europejskie. Chciałabym podkreślić fakt, ze zmiany nie tylko dotyczą wpływu poszczególnych państw na procesy UE, ale także podstawowych zasad, w oparciu o które UE została ustanowiona 50 lat temu. Traktat reformujący przenosi zasadę konkurencji z zasadniczej części Traktatu do protokołów, które zostały załączone do Traktatu. Uważam, że stanowi to sygnał ostrzegawczy dla demokratycznie myślących obywateli.
Panie i panowie! Jeśli projekt UE ma być wiarygodny, traktat reformujący musi być poddany referendum w państwach członkowskich. Politycy powinni odstawić na bok ich arogancję i poczucie komfortu. Muszą wyjaśnić obywatelom decyzję podjętą w Lizbonie i przekonać ich do niej. W przeciwnym razie różnica pomiędzy obywatelami a elitą polityczną nadal będzie się poszerzać. Nie tylko zagrozi ona dobrobytowi; pogłębi ona także deficyt demokracji w UE jako całości.
Timothy Kirkhope
Panie przewodniczący! Jestem wdzięczny premierowi za jego oświadczenie wygłoszone dzisiaj rano, o ile zauważam decyzje szefów rządów, społeczeństwo brytyjskie i brytyjska partia konserwatywna były zbieżne co do ich obaw o konstytucję i bardzo podobny traktat reformujący.
Brytyjski premier powiedział, że traktat reformujący nie jest konstytucją. Jego koledzy liderzy partii nie zgodzili się z nim. Powiedział, że tak zwane brytyjskie "red-lines” zostały zabezpieczone. Podobnie jak wielu Brytyjczyków w rzeczywistości nie rozumiem lub nie wierzę naszemu premierowi w tej kwestii. To jest kwestia zaufania. Nasz premier zobowiązał się do przeprowadzenia referendum - zawarł to zobowiązanie w manifeście wyborczym sprzed dwóch lat. Referendum w sprawie tego Traktatu jest w związku z tym nie tylko konieczne ze względów politycznych, ale także jest imperatywem moralnym.
Premier powiedział w ten weekend o możliwości referendum: "Dlaczego mamy nie pozwolić wam, społeczeństwu, przemówić? Uważam, że jest to nieco niepokojące, że tak wiele krajów ucieka od zapewnienia społeczeństwu takiej możliwości”.
Kilka dni temu Gordon Brown powiedział, że ten Traktat wyznacza zakończenie instytucjonalnej reformy UE na następne dziesięciolecie. Jednakże przez ostatnie 15 lat mieliśmy cztery traktaty dotyczące reformy, i wątpię, czy można oprzeć się wezwaniu do kolejnej zmiany instytucjonalnej. Tak zwana "klauzula zapadkowa” (ang. ratchet clause) umożliwi na przykład zniesienie kolejnych możliwości w zakresie weta krajowego.
Z jednej strony konserwatywna wizja Europy koncentruje się na trzech kluczowych obszarach światowej konkurencyjności, globalnych zmianach klimatycznych i ubóstwie światowym. W każdym razie gratuluję przewodniczącemu Barroso, w szczególności jego determinacji w dążeniu do realizacji tych celów. Jednakże można je osiągnąć dzięki woli politycznej i nie wymagają one tego Traktatu. Powinniśmy sobie przypomnieć, o czym mówiła deklaracja z Laeken. Stwierdzono w niej, że Unia musi stać się bardziej demokratyczna, bardziej przejrzysta i bardziej skuteczna, ale wezwano w niej także do większego zaangażowanie obywateli, a nie tylko do przekazywania im naszych decyzji. Pytanie, jakie dzisiaj się pojawia brzmi: czy Traktat spełnia wymogi z Laeken? Laeken zadało właściwe pytania. Czy udzieliliśmy prawidłowych odpowiedzi?
Poul Nyrup Rasmussen
Panie przewodniczący! Chciałbym powiedzieć panu urzędującemu przewodniczącemu: jaki wspaniały szczyt. Nigdy nie wątpiłem w to, że pan tego dokona, ale czym innym jest nie wątpić, a czym innych jest to uczynić, a pan to uczynił. Gratulacje.
Nie wiem, czy koledzy wiedzą: to jest prawie jak zwrot w historii. W pierwszym dniu narodził się nowy Traktat. Wiem, że wszyscy "maksymaliści” tutaj nie uważają, aby był to najlepszy traktat, jaki mógłby powstać, ale rzeczywisty świat nie jest najpiękniejszym, jaki moglibyśmy mieć. A zatem to, czego potrzebujemy to rzeczywisty traktat, traktat wyraźnych wartości - i mamy taki traktat.
W drugim dniu, przyjaciele, ustaliśmy kierunek - w pierwszym dniu Traktat, w drugim dniu kierunek - w którym zdaniem społeczeństwa powinniśmy podążać: rzeczywisty świat. To co zostało powiedziane podczas drugiego dnia to to, że chcemy, aby globalizacja w Europie była bardziej ludzka, bardziej angażująca i aby była oparta na naszych wspólnych spójnych społecznych wartościach. Zostało powiedziane, że proces lizboński jest nie tylko procesem dla niewielu, ale wytyczną dla zewnętrznego wymiaru Unii Europejskiej, co oznacza, że podąża ona nie tylko w kierunku najsilniejszej na świecie potęgi gospodarczej, ale także uwzględnia, że świat będzie bardziej spójny tylko wtedy, gdy będzie oparty na społecznej gospodarce rynkowej.
To chcę państwu dzisiaj powiedzieć. Chciałbym podziękować prezydencji nie tylko za pierwszy dzień, ale także za drugi, ponieważ wniosek drugiego dnia brzmiał, że ta Unia Europejska nie jest społeczeństwem rynkowym. Jest ona społeczną gospodarką rynkową, co oznacza, że łączymy kwestie społeczne z konkurencyjnością gospodarczą. Dobrze wykonał pan swą pracę, panie urzędujący przewodniczący - przyjacielu, jeśli mogę powiedzieć - ponieważ, prowadzi mnie to do trzeciego i ostatniego wniosku.
Przekażmy prezydencji portugalskiej jej ostatni szczyt w grudniu: podczas którego prezydencja portugalska nie tylko będzie podpisywać Traktat, ale także będziemy zatwierdzać proces lizboński jako prawidłowo przeprowadzony. A zatem zacznijmy działać. Tego oczekuje od nas społeczeństwo.
Marielle De Sarnez
(FR) Panie przewodniczący! Unia Europejska będzie mieć nowy Traktat. Oczywiście można wyrazić pewien żal: żal dotyczący pominięcia w tekście symboli Unii Europejskiej; żal dotyczący klauzul opt-out, jakie wywalczyły sobie niektóre kraje, w szczególności w odniesieniu do Karty; a wreszcie żal dotyczący złożonego charakteru Traktatu, w przypadku którego zwracam się o skonsolidowany tekst, aby obywatele UE mogli się w nim odnaleźć. Byłoby dobrze.
Podobnie, Traktat ten daje nam środki do ożywienia Europy, pod warunkiem, że będziemy chcieli to uczynić. Dzięki temu dokumentowi Unia Europejska zyska narzędzia, których potrzebuje, aby kontynuować integrację, aby poszerzać i pogłębiać jej wspólne polityki. W zakresie energii, zmian klimatu, polityki imigracyjnej, walki z terroryzmem, koordynacji gospodarczej, polityki zagranicznej i obrony oraz polityki rozwoju, Europa może obecnie posunąć się naprzód.
Będzie to zależało od woli politycznej. Nikt obecnie nie będzie w stanie powoływać się na okoliczność, że brakuje instytucjonalnych środków do działania. Obecnie, każdy będzie musiał stawić czoło swym obowiązkom i mówiąc to myślę, poza naszymi instytucjami, w szczególności o państwach członkowskich. Jest to dobra wiadomość dla Europy i mam nadzieję, że dobra wiadomość dla jej obywateli.
Mirosław Mariusz Piotrowski
Panie Przewodniczący! Wbrew kasandrycznym zapowiedziom i bezpodstawnej krytyce Polski podczas ostatnich debat w Parlamencie Europejskim, zwłaszcza przez szefa socjalistów, szczyt w Lizbonie okazał się dyplomatycznym kompromisem. Zarówno władze unijne, jak i polskie dostrzegły możliwość porozumienia. Strona unijna doceniła znaczenie i potencjał Polski zwiększając liczbę rzeczników w Trybunale Sprawiedliwości, zachowując także mechanizm z Joaniny.
Należy mieć nadzieję, że osiągnięty na szczycie kompromis jest dopiero wstępem do konsultacji z narodami Europy. Projekt Traktatu Reformującego Unię jest, bowiem dokumentem zbyt ważnym, by go przemycać w zaciszu politycznych gabinetów. Przypomnieć należy, że poprzednia wersja tego traktatu przepadła w referendach dwóch państw członkowskich. Niedopuszczenie obywateli do wypowiedzenia się ponownie o przyszłości Unii byłoby nie tylko naruszeniem jednej z jej podstawowych wartości, ale wskazywałoby ewidentnie na strach rządzących przed głosem ich własnych wyborców. Niech dyktatorzy demokracji pozwolą samym obywatelom wyrazić swoją wolę, co do dalszej wizji Unii.
Ian Hudghton
Panie przewodniczący! Reprezentuję Szkocję. Moja partia, SNP, tworzy nowy rząd w Szkocji i uważam, że okaże się on bardziej konstruktywny w zakresie uczestnictwa w Unii Europejskiej niż rządy brytyjskie.
Popieram konieczność przeprowadzenia reformy traktów i stworzenia otwartego, demokratycznego, skutecznego i odpowiedzialnego zarządzania. Co do zasady popieram poszerzenie zakresu spraw objętych kwalifikowaną większością głosów i procedurą współdecyzji z udziałem Parlamentu Europejskiego, ale wielka różnorodność, do której odwołał się bardzo słusznie pan Barroso, zawsze będzie oznaczać, że popierane będą interesy krajowe. Nie powinniśmy tracić kontaktu z naszymi społecznościami lokalnymi poprzez deptanie ich interesów lub sprawianie wrażenia, że to czynimy.
W przypadku Szkocji istnieje wielka rzeczywista obawa, że okopanie utwierdzenie polityki rybołówstwa jako wyłącznej kompetencji w ramach traktatów, może tylko zahamować dogłębną reformę zarządzania rybołówstwem, która moim zdaniem jest konieczna. Niestety, ale nie jest to zaskakujące, rząd brytyjski nie podniósł tej kwestii podczas szczytu. Ponownie, kluczowe interesy Szkocji zostały zignorowane przez rząd brytyjski.
Koenraad Dillen
(NL) Panie przewodniczący! Konstytucja umarła. Niech żyje konstytucja! Jak inaczej można opisać wydarzenia z Lizbony? Wszyscy zgadzamy się, że traktat reformujący jest klonem konstytucji odrzuconej przez Francuzów i Holendrów; ta, jak powiedział Valéry Giscard d'Estaing, jest nawet bardziej czytelna od oryginału. Przede wszystkim, powiedzieliśmy, że za wszelką cenę należy uniknąć referendów.
Jest to w rzeczywistości wielka różnica w porównaniu z 2005 r. Tym razem Francuzi, Holendrzy i inni obywatele UE nie będą mieć możliwości wyrażenia swego stanowiska. Przejaw tej pogardy dla demokracji można znaleźć w oświadczeniach pani komisarz Wallström, która zawsze ma tak wiele do powiedzenia na temat skracania dystansu pomiędzy Europą a obywatelem. Wzywa parlamenty krajowe do ratyfikowanie tego tekstu tak szybko jak to możliwe.
Jednak prawdziwy szacunek dla demokracji wymaga, aby obywatele wszystkich państw członkowskich UE mogli wyrazić swą opinię na temat Traktatu, tekstu, który pod wieloma względami podważa suwerenność państw narodowych w jeszcze większym stopniu niż to ma obecnie miejsce. Ci którzy są za to odpowiedzialni nie powinni skarżyć się, jeśli ta obawa obywateli ponownie obróci się przeciwko Europie podczas kolejnych wyborów do PE.
Hans-Peter Martin
(DE) Panie przewodniczący, panie i panowie! Z pewnością nie jest wam łatwo w tym momencie! W krajach w których obiecano przeprowadzenie referendów, tak jak w Wielkiej Brytanii, czy w moim rodzinnym kraju, Austrii, Traktat jest opisywany jako mały szczegół, poszerzenie czegoś. W innych krajach, jak Niemcy, mówi się o całkowitej reorganizacji Wspólnoty i historycznym przełomie. Co jest prawdą?
Myślę, że powinniśmy przypomnieć sobie ponownie słowa i bardzo jasne powiedzenie byłego prezydenta Niemiec Zachodnich, Romana Herzoga, który był przede wszystkim przewodniczącym konwencji odpowiedzialnej za przygotowanie Karty praw podstawowych i który powiedział, że demokracja zostaje podkopana przez konstytucję UE. Teraz mamy ją w zmienionej formie w postaci traktatu reformującego.
Jeśli nie chcemy, aby demokracja była podkopana, jeśli nie chcemy, aby była ona zduszona, proszę miejmy przynajmniej polityczną przyzwoitość i pozwólmy na referenda, jak to było w przeszłości - w przypadku poprzedniego traktatu konstytucyjnego - nawet w przypadku Hiszpanii i Luksemburga.
Marianne Thyssen
(NL) Panie przewodniczący, panie przewodniczący Komisji, panie urzędujący przewodniczący Rady, panie i panowie! Patrząc na zmiany, jakie traktat reformujący wprowadza do takich obszarów jak migracja, rolnictwo, policja i wymiar sprawiedliwości oraz decyzje dotyczące wysokiego przedstawiciela do spraw polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, Karty praw podstawowych, strefy euro i społecznej gospodarki rynkowej - która po raz pierwszy staje się celem - a także dotyczących międzyrządowej solidarności w sprawie energii, oczywistym dla mnie jest, że Traktat ten jest oparty na wynikach konwencji i szczytu czerwcowego i daje nam dużo większa siłę przebicia i wzmacnia naszą demokrację jako instytucji politycznych. Od teraz Unia będzie lepiej wyposażona, aby dostarczać odpowiedzi, których społeczeństwo potrzebuje, zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz.
W przypadku tej drugiej kwestii, chciałabym pogratulować prezydencji Rady sposobu, w jaki określiła agendę. Panie urzędujący przewodniczący, poprzez umożliwienie, aby na szczycie nie tylko podjęto decyzję w sprawie Traktatu, ale także w spawie wymiany idei na dotyczących problemu naszego pokolenia - globalizacji - wysłał pan ważny sygnał. Kiedy wszystko już zostało powiedziane i zrobione, ważne są nie instytucje - koncentrowanie się na instytucjach - ale polityka przez nie prowadzona.
Skłania mnie to do postawienia pytania przewodniczącemu Komisji. Czy uważa pan, że śmiałe podejmowanie decyzji politycznych jest możliwe od teraz do ostatecznego ratyfikowania traktatu, lub czy ratyfikacja wywołuje u pana obawy, że nie może pan obrazić ludzi i musi pan ograniczyć się do ostrożnych kwestii? Innymi słowy, czy Europa projektów specjalnych nadal będzie obecna w 2008 r.?
Wreszcie, dwa krótkie pytania do Rady. Panie urzędujący przewodniczący! Czy zwrócił się pan do szefów państw i rządów o osobiste polityczne zobowiązane do doprowadzenia do pomyślnego zakończenia ratyfikacji w ich krajach? Żywię ogromną nadzieję, że tak. Po drugie, kiedy pojawi się ujednolicony tekst tych traktatów? Przede wszystkim traktat, który obejmuje cele przejrzystości i uproszczenia, musi być czytelny, jeśli uwzględnia interesy obywateli. Dziękuję panie przewodniczący i dziękuję z góry panu urzędującemu przewodniczącemu i przewodniczącemu Komisji za odpowiedzi na moje pytania.
Jo Leinen
(DE) Panie przewodniczący! Mamy strategię lizbońską i szczęśliwie będziemy teraz mieć także traktat lizboński, obydwa sprawiają, że Europa się rozwija. Ten Parlament, a w szczególności Komisja Spraw Konstytucyjnych, walczyła i pracowała nad nowym traktem europejskim przez siedem lat. Bez wątpienia nie mamy konstytucji, ale mówimy, że ten traktat stanowi postęp pod każdym względem. Nie ma ani jednej kwestii, w przypadku której musielibyśmy ustąpić przed Niceą. Pod każdym względem dokonaliśmy postępu i wszystko prowadzi nas do Unii 27 państw członkowskich. Musimy to także powiedzieć obywatelom za zewnątrz.
Zwycięzcami nowego traktatu są obywatele Europy. Są w nich różne formy bezpośredniego i pośredniego udziału w polityce europejskiej i jesteśmy w stanie rozwiązać najważniejsze problemy, o których tutaj mowa, szybciej i bardziej skutecznie. Zwycięzcami są także izby przedstawicielskie w Europie, parlamenty krajowe i ta Izba obywateli Europy, ten Parlament. Demokracja zatem nie została podkopana - jak właśnie zostało powiedziane i co jest absolutnym nonsensem - ale dzięki temu Traktatowi uzupełniliśmy demokrację europejską.
Było to czwarte porozumienie. Mam nadzieję, że po raz ostatni państwa członkowskie muszą się zbierać w tym celu. Każda władza musi teraz zaangażować się w ratyfikację. Mam nadzieję, że żadne państwo nie powie "nie”. Być może to jest ostatnia szansa dla Traktatu. Każde "nie” prowadziłoby do izolacji, o ile nie do samowykluczenia kraju. Mam nadzieję, że tak nie będzie. Każda władza musi doprowadzić do ratyfikacji, abyśmy wdrożyli Traktat do 2009 r.
Lapo Pistelli
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Kiedyś na ścianie w mediolańskim metrze widniało bardzo zabawne i cyniczne hasło, które brzmiało: "Przyszłość nie jest już taka jak dawniej”, tak jak to mówi się w odniesieniu do pogody czy jedzenia.
W dzisiejszych czasach młodsze pokolenia nie mają już pewności, że przyszłość będzie lepsza, tak jak kiedyś wierzyli ich rodzice. Rzeczywiście często słyszymy opinie, że "Europa nie jest już taka jak dawniej”. Na naszym kontynencie wyłania i rozwija się niepodległościowy, narodowy i antyeuropejski sposób myślenia. Dzisiaj rano w tej Izbie mogliśmy wysłuchać kilku tego przykładów.
Wierzę, że wyniki szczytu lizbońskiego są ważne, chociaż bardziej ze względu na szybkość, z jaką podjęto decyzje, co jest pozytywnym sygnałem dla opinii publicznej, niż ze względu na ich treść, ponieważ wciąż jest zbyt wiele odstępstw i klauzul, a przy tym jest to wciąż nadmiernie skomplikowane. Niemniej Parlament, Komisja oraz Rada mają teraz kolejne 18 miesięcy, by po tym okresie kryzysu na nowo pozyskać opinię publiczną.
Wszyscy, a przynajmniej większość zgromadzonych w tej Izbie posłów uważa, że Europa stanowi rozwiązanie problemów związanych z globalizacją, a nie ich przyczynę, jak również, że będziemy silniejsi, jeśli będziemy wspólnie podejmować działania w związku z imigracją, zmianami klimatycznymi, innowacjami oraz badaniami naukowymi. Tak uważa większość zebranych tu posłów. A teraz mamy 18 miesięcy, by jeszcze przed wyborami europejskimi przekonać o tym 500 milionów obywateli żyjących w Europie.
Mario Borghezio
- (IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Jedyny wynik szczytu lizbońskiego to oddalenie europejskich obywateli od Unii Europejskiej, zostawiając przy tym więcej miejsca dla lobbystów oraz technokratycznych władz. Wizja, o którą walczymy - wizja Europy narodów, Europy regionów - staje się coraz bardziej odległa. Nawet w naszym Parlamencie - gdzie są Korsykanie, mieszkańcy Valle d'Aosta, Baskowie, gdzie są bretońscy separatyści, Alzatczycy?
Co do podziału miejsc to hańba, by nasz kraj, reprezentowany przez swego oburzonego premiera Romano Prodiego, miał przegrać z Francją. Lecz to nie wystarczyło efemerycznemu premierowi Prodiemu, który był w Lizbonie całkowicie zagubiony i niedoinformowany niczym Alicja w krainie czarów. Dzięki premierowi Prodiemu Włochy zostały wykluczone z deklaracji, ze wspólnej deklaracji, poprzez którą Francja, Niemcy i Wielka Brytania słusznie zwróciły się do Europy o podjęcie kroków mających na celu niedopuszczenie do ponownych zawirowań finansowych spowodowanych kryzysem na amerykańskim rynku ryzykownych kredytów hipotecznych.
Jak wynika z oświadczeń prasowych dotyczących globalnego kryzysu finansowego, premier Prodi przyznał, że nie widzi sensu w stanowisku Europy w sprawie udzielania kredytów. Były doradca Goldman Sachs i były przewodniczący Komisji może czasami zachowywać się jak były doradca międzynarodowego banku, lecz nie zamierza zaprzątać sobie głowy znaczącymi konsekwencjami dla włoskich rodzin - łącznie z tymi z północy - które są obciążane kosztami i które nie mogą związać końca z końcem...
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Íñigo Méndez de Vigo
(ES) Panie przewodniczący, panie urzędujący przewodniczący Rady, panie przewodniczący Komisji! Joseph Daul, rzecznik mojej grupy, wyraził zadowolenie Grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci) i Europejskich Demokratów, ponieważ udało się nam wyjść z impasu, lecz my wcale nie jesteśmy uszczęśliwieni. Wynika to z niezbyt proeuropejskiej atmosfery panującej pomiędzy rządami, która kontrastuje z sondażami, do których odwoływał się przewodniczący Barroso w odniesieniu do woli Europejczyków, jak również dlatego, że traktat lizboński ostatecznie zawiera wiele elementów dopasowanych do rządów, które chcą coraz więcej dla siebie i coraz mniej dla Europy.
Panie urzędujący przewodniczący! Odniósł się pan - i pragnę tutaj panu pogratulować osiągnięcia porozumienia, gdyż pragnę podkreślić, że moim zdaniem porozumienie jest istotne dla wyprowadzenia nas z impasu - odniósł się pan do trzech kwestii, na które chciałbym zwrócić uwagę.
Po pierwsze uważam, że niezwykle ważne jest, by niniejsza Izba oficjalnie proklamowała Kartę Praw Podstawowych. Nie zrobiono tego w Nicei, zrobiono to potajemnie. Zatem zróbmy to teraz w sposób oficjalny, ponieważ Karta Praw Podstawowych, z odstępstwami lub bez, stanowi DNA narodu europejskiego.
Po drugie, panie przewodniczący, chciałbym wyrazić niepokój w związku z podziałem miejsc w Parlamencie Europejskim, gdyż przyjęte postanowienia naruszają zasadę zawartą w traktacie, mianowicie zasadę degresywnej proporcjonalności. Czy pojawi się to w Parlamencie? Przekonamy się o naszych działaniach, lecz mają państwo pełną świadomość, że przyjęte przez państwa postanowienia nie zapewniają degresywnej proporcjonalności.
Wreszcie - Wysoki Przedstawiciel. Uważam, że osiągnięto korzystne porozumienie, lecz sądzę, że przewodniczący Rady, wysoki przedstawiciel i przewodniczący Komisji tworzą pakiet, który będziemy musieli jeszcze omówić w Parlamencie.
Podsumowując, panie przewodniczący, wydaje mi się, że to Paul Valéry, który był wielkim poetą i być może dlatego też wielkim Europejczykiem, napisał, że wiersz nigdy nie jest ukończony, lecz jest porzucany. Nigdy nie skończy się też budowanie Europy. W tym przypadku zrezygnowaliśmy z pewnych korzyści traktatu konstytucyjnego na rzecz osiągnięcia konsensusu, lecz będziemy tutaj, by dalej o nie walczyć. Wesprzemy je także w zawartym w preambule zdaniu, które jak na ironię zostało ocalone, mówiącym o coraz ściślejszych związkach pomiędzy narodami Europy. To jest właśnie naszym celem, panie przewodniczący.
Jan Marinus Wiersma
(NL) Panie przewodniczący! Holandia także z ulgą przyjęła w sobotę rano wiadomość o osiągniętym porozumieniu, i także za to podziękowanie należy się urzędującemu przewodniczącemu Rady. Dzięki nowemu traktatowi Unia Europejska będzie mogła się rozwijać. Unia stanie się bardziej skuteczna i demokratyczna. Unia Europejska znów stanęła na nogi. Teraz może w pełni skupić się na swym istotnym zadaniu; powrócić do prac wraz z programem począwszy od dalszego rozwoju Europy społecznej po lepiej skoordynowaną politykę zagraniczną. Jest to także najlepszy sposób na zbliżenie Europy do jej obywateli.
W moim kraju, Holandii, odbyły się liczne dyskusje dotyczące charakteru obecnie przyjętego traktatu, jak również różnic dzielących go od traktatu konstytucyjnego odrzuconego w ogólnokrajowym referendum. W rezultacie postanowiono, że ze względu na różnice nie jest konieczne drugie referendum. Nowy traktat jest pozbawiony konstytucyjnego charakteru początkowej konstytucji; tak więc i nam nie jest potrzebne przeprowadzanie dalszych referendów. W tym przypadku wystarczy zatem zwykła ratyfikacja przez Parlament.
W pełni popieramy reformy, które zostały przyjęte, gdyż stanowią one znaczący postęp - zwłaszcza w zakresie uprawnień Parlamentu Europejskiego - bez zasadniczego wpływu na równowagę pomiędzy państwami członkowskimi a instytucjami europejskimi. Większa Unia potrzebuje innych zasad, których zakres jest będzie szerszy. Miejmy nadzieję, że wszystkie państwa członkowskie będą dążyć do ratyfikacji, abyśmy wszyscy mogli ruszyć z nowymi zasadami w 2009 r., aby umocnić znaczącą rolę Unii we wszelkich dziedzinach, w jakich oczekują tego od nas nasi obywatele.
Bronisław Geremek
Panie Przewodniczący! Chciałbym przede wszystkim przyłączyć się do słów głębokiej wdzięczności dla prezydencji portugalskiej. Dokonany został znakomity sukces. Unia Europejska potrzebowała wyjścia z poczucia klęski i porażki, potrzebowała wymiaru politycznego i dzięki prezydencji portugalskiej uzyskała to.
Sądzę również, że niezwykle ważną rzeczą jest, iż Karta Praw Podstawowych stanowi element tych decyzji i dodać tu chcę, że Karta Praw Podstawowych jest busolą, instrumentarium Europy. Nie jestem w stanie wyobrazić sobie żeby mógł kraj, który chce uczestniczyć w Unii Europejskiej jednocześnie wyłączać się z tego, co stanowi jej moralną, filozoficzną i polityczną podstawę.
Mówił krytyczne słowa mój kolega Andrew Duff wobec postawy rządu brytyjskiego, który zażądał opt-out. Jestem w sytuacji lepszej. Rząd polski, który wystąpił o opt-out w rezultacie decyzji narodu polskiego odchodzi od władzy. Chciałbym wyrazić głęboką nadzieję, że po zamianie politycznej, jaka w moim kraju nastąpiła i z wierności do tradycji, która jest polską tradycją i tradycją polskiej solidarności, Polska będzie w pełni przestrzegać Karty Praw Podstawowych. Polska przyłączy się w pełni do Karty Praw Podstawowych bez opt-out.
Alain Lamassoure
(FR) Panie przewodniczący! Jako rzecznik większościowej francuskiej partii UMP pragnę pogratulować prezydencji portugalskiej oraz wyrazić niezwykłą radość w związku z osiągniętym porozumieniem w kwestii tekstu traktatu. Powiększona Europa zyskuje dzięki temu zasady, które są niezbędne dla jej skutecznego i demokratycznego funkcjonowania.
Jako współsprawozdawca w sprawie nowego składu Parlamentu Europejskiego również przyjmuję z zadowoleniem porozumienie z Radą w kwestii projektu rezolucji popartego przez Parlament w głosowaniu w dniu 11 października. Rada tym samym zatwierdziła określoną przez nas definicję degresywnej proporcjonalności, przełożenie tej zasady na liczby, wykorzystanie liczb podawanych przez Eurostat w celu oszacowania ludności, którą należy uwzględnić, a także wolę znalezienia stabilniejszego systemu po 2009 r.
Rada zgodziła się nie w 100%, lecz nawet w 101%, ponieważ, nie podając przyczyny, przyznała jedno dodatkowe miejsce Włochom. Mam w związku z tym dwie uwagi.
Pierwsza uwaga dotyczy faktu, jak pan przewodniczący sam zaznaczył, że wszyscy posłowie do Parlamentu zachowają prawo do głosowania - nawet przewodniczący, a także 73. poseł z Włoch - w przeciwieństwie do spekulacji, jakie są stale rozpowszechniane przez część prasy.
Natomiast moją drugą uwagą jest to, że 73. miejsce przyznane Włochom stanowi odejście od wpisanej do traktatu zasady degresywnej proporcjonalności, zaproponowanej przez Parlament i zatwierdzonej przez Radę. Musimy zatem zagwarantować, by decyzja o zastosowaniu art. 9 nie mogła zostać podważona przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości i z tego właśnie względu sprawozdawcy przedstawią Parlamentowi zmieniony projekt, uwzględniający życzenia Rady Europejskiej.
Przewodniczący
Bardzo panu dziękuję za sprawozdanie w sprawie podziału miejsc, jak również posłowi Severinowi. Wykonali panowie wspaniałą pracę, a my was wspieraliśmy przez 99% czasu.
Bernard Poignant
. - (FR) Panie przewodniczący! "Nic nie jest możliwe bez ludzi, ale nic nie jest trwałe bez instytucji.” To słowa Jeana Monneta, które doskonale odnoszą się do naszej sytuacji.
Czy to oznacza, że traktat jest idealny? Oczywiście, że nie! Również w tej kwestii odpowiedź można znaleźć u Jeana Monneta. W odniesieniu do traktatu rzymskiego Monnet stwierdził, że nie zastanawiał się wówczas nad tym, czy traktat mógłby być lepszy, gdyż odpowiadał on wszelkim ówczesnym możliwościom oraz wiedzy. 1957-2007. Czy ryzykujemy zaczynanie wszystkiego od nowa? Nie, oczywiście, że nie. Nie będzie trzeciego traktatu. Jeden kryzys wystarczy. Dwa to już zbyt wiele. I znów odpowiedzią służy Jean Monnet: "Zawsze myślałem, że Europa powstanie wśród kryzysów i będzie sumą odpowiedzi na te kryzysy.” Tym właśnie jest ten traktat.
Jednakże nie każdy rzecz jasna jest tego zdania, skoro nasi brytyjscy przyjaciele są tak bardzo zainteresowani odstępstwami. Sam mieszkam na półwyspie, więc rozumiem mentalność wyspiarzy. Lecz w 1951 r. przez to samo przechodził Jean Monnet w związku z węglem i stalą. Nie byli zainteresowani, proponowano im to, a potem dołączyli. Pamiętajmy o Tonym Blairze. To on podpisał protokół socjalny dołączony do traktatu z Maastricht. Z pewnością w końcu uda nam się znaleźć brytyjskiego polityka, który podpisze Kartę Praw Podstawowych. Musimy być cierpliwi i nie zapominać o słowach pewnego chińskiego dyplomaty, który kiedyś stwierdził, że podziwia mądrą powolność w budowaniu Europy. Nie ustawajmy w działaniach.
Oczywiście na zakończenie pragnę pogratulować prezydencji portugalskiej, a jako francuski poseł do PE jestem dumny z portugalskiego przewodniczącego oraz okoliczności, które wskazują, że możemy mieć dwie rzeczy za cenę jednej!
Hartmut Nassauer
(DE) Panie przewodniczący, panie i panowie! Unia Europejska za jednym zamachem wyswobodziła się z konstytucyjnego impasu. Nowa Unia Europejska będzie miała większe możliwości działania, będzie bardziej demokratyczna i bardziej przejrzysta, a jej położenie pozwoli jej na lepsze wykonywanie swoich obowiązków zarówno w jej granicach, jak i na całym świecie. To dobra rzecz i należy za to pogratulować prezydencji portugalskiej. Mam nadzieję, że nie będą państwo mieli mi za złe, jeśli jako obywatel Niemiec pozwolę sobie z dumą zaznaczyć, że niemiecka prezydencja Rady była obecna od samego początku drogi do Lizbony.
Lecz jeszcze nie wszystkie problemy zostały rozwiązane. Świadczy o tym niedorzeczny incydent związany z 751. miejscem w PE i prawem przewodniczącego do głosowania. W ogóle nie powinna pojawić się kwestia Rady, która nie jest uprawniona do odebrania prawa do głosowania wybranemu posłowi do PE - niezależnie od pełnionej przez niego funkcji. Jestem wdzięczny, że zarówno przewodniczący, jak i przedstawiciele Parlamentu na konferencji międzyrządowej szybko i jasno to wyjaśnili.
Niemniej jednak problem wciąż pozostaje. Dotyczy on składu Parlamentu, który po roku 2014 pozostaje niejasny. Jestem przekonany, że będzie to wiązało się z koniecznością znalezienia systemu, który będzie określał i zarządzał składem Parlamentu zgodnie z obiektywnymi kryteriami, niezależnymi od względów politycznych. Nie może być tak, by w istocie Rada rozdzielała miejsca w Parlamencie niczym pan na swoich włościach. Musimy w tym kierunku podjąć działania przed 2014 r.
Jak dotąd w być może zbyt niewielkim stopniu dostrzeżono pewną istotną korzyść: wzmocnienie zasady pomocniczości. Jest to niezwykle istotny krok w uczynieniu krajowych parlamentów odpowiedzialnymi za europejskie prawodawstwo w zakresie pomocniczości. Pomocniczość i zapotrzebowanie na nią umacniają Wspólnotę, a nie ją osłabiają, panie przewodniczący Komisji. Powinniśmy w przyszłości podjąć starania również w tym kierunku. Ja mogę jedynie zwrócić się do krajowych parlamentów, by w pełni wykorzystały te nowe możliwości!
(Oklaski)
Richard Corbett
Panie przewodniczący! Ja także z zadowoleniem przyjmuję to porozumienie, które, poza kilkoma osobliwościami, jak dodatkowe miejsce dla Włoch, stanowi właściwy pakiet, który zasługuje na ratyfikację i przyczyni się do lepszego funkcjonowania Unii Europejskiej, udoskonalając przy tym jej demokratyczną odpowiedzialność.
Podczas pozostałej mi minuty pozwolę sobie poruszyć ten drugi aspekt. Poseł Kirkhope przed chwilą zapytał, czy odpowiedzieliśmy na pytania postawione w Laeken dotyczące zwiększenia odpowiedzialności demokratycznej UE i przybliżenia jej do swych obywateli. Powiedziałbym, że z pewnością zmierzamy w tym kierunku. Pamiętajmy o jeszcze jednej kwestii: po wejściu tego traktatu w życie żadne europejskie prawodawstwo nie będzie mogło zostać przyjęte bez, po pierwsze - wcześniejszego zbadania przez wszystkie parlamenty krajowe, po drugie - zatwierdzenia przez Radę Ministrów, w której skład wchodzą ministrowie krajowi odpowiedzialni przed tymi samymi parlamentami krajowymi oraz po trzecie - zatwierdzenia przez Parlament Europejski, składającego się z posłów specjalnie wybranych bezpośrednio przez obywateli w celu podjęcia kwestii związanych z Europą na szczeblu europejskim.
Żadna inna międzynarodowa struktura nie posiada takiego poziomu odpowiedzialności. Spójrzmy na Światową Organizację Handlu. Spójrzmy na Międzynarodowy Fundusz Walutowy. Spójrzmy na Bank Światowy. Spójrzmy na OECD. Czego by nie wymienić, żadna struktura na szczeblu ponadnarodowym nie ma takiego poziomu odpowiedzialności demokratycznej. Osoby, które naprawdę niepokoją się o odpowiedzialność demokratyczną w międzynarodowych strukturach, powinny skupić się na tych instytucjach i organizacjach. A my powinniśmy być dumni z naszych osiągnięć w naszej demokratycznej Unii Europejskiej.
Bogdan Klich
Panie Przewodniczący! Mamy zatem nowy traktat i już sam ten fakt jest powodem do zadowolenia. Najważniejsze jest jednak coś innego - to, że traktat jest dobry. Jest on dobry, bo odpowiadający na wyzwania, przed którymi stoi dzisiaj Europa.
Co więcej, spełnia on także te cele, które przed sześcioma laty zostały zapisane jako zobowiązanie w Deklaracji z Laeken. I tak zgodnie z tymi celami traktat porządkuje i upraszcza zarówno ramy instytucjonalne, jak i system prawny Unii. Demokratyzuje Unię Europejską poprzez m.in. wzmocnienie legislacyjnej roli naszego Parlamentu. Przybliża Unię do obywateli m.in. poprzez obywatelską inicjatywę ustawodawczą.
Czy zatem dzięki niemu Unia będzie więcej znaczyć w świecie i działać sprawniej? Ale to zależy nie tylko od instytucji, które traktat wprowadza, bądź modyfikuje, to zależy przede wszystkim od woli politycznej przywódców państw członkowskich. Jeżeli tej woli zabraknie, na nic się zdała cała reforma instytucjonalna. Aby zatem traktat nie pozostał martwym prawem, martwym dokumentem chciałem zaapelować o wspólnotę woli politycznej w chwili jego podpisywania i po jego ratyfikacji.
Adrian Severin
Panie przewodniczący! Przyjęty w czasie szczytu w Lizbonie tekst traktatu reformującego niewątpliwie stanowi postęp, kolejny krok naprzód w historii europejskiej integracji - którą pragnę nazwać europejskim zjednoczeniem. Powinniśmy to zatem przyjąć z satysfakcją.
Niemniej, niezależnie od znaczenia tego kroku, nie jest on ostatnim krokiem. W perspektywie krótkoterminowej niezwykle istotne jest, by traktat ten został ratyfikowany przez wszystkie 27 państw członkowskich. Teraz już dla wszystkich powinno stać się jasne, że nie istnieje żaden plan B ani plan C. Po ratyfikacji traktatu musimy kontynuować działania, w perspektywie średnio- i długoterminowej, opracowując niezbędne reformy oraz polityki aż historia i geografia Europy zostaną w pełni pojednane w ramach ponadnarodowej demokracji europejskiej.
W tej chwili ulgi bardzo ważne jest także pozbycie się demokratycznej hipokryzji i demagogii, a także przyznanie, że polityczne zarządzanie w tym skomplikowanym świecie bardziej niż kiedykolwiek wymaga profesjonalnych kompetencji, które nie mogą być przedmiotem referendów. Musimy zwrócić się do obywateli o zadecydowanie, za pomocą "tak” lub "nie”, o zasadach i podstawach, lecz nie o zaawansowanych kwestiach technicznych i skomplikowanych kompromisach. W pozostałych dziedzinach musimy przestrzegać zasady wolnego mandatu.
Z drugiej strony należy także przyznać, że postępy, jakimi się dzisiaj cieszymy, zostały osiągnięte kosztem przejrzystości i szczerości. Przepaść pomiędzy obywatelami a nami, przywódcami politycznymi, pozostaje po Lizbonie co najmniej tak samo wielka, jak wcześniej. Nie otwierajmy szampana, dopóki jej nie zniwelujemy.
Jan Zahradil
(CS) Panie przewodniczący! Jako były członek Konwentu w sprawie przyszłości Europy, jedyny krajowy parlamentarzysta zaangażowany w negocjacje oraz zdeklarowany przeciwnik konstytucji od samego początku cieszę się, że mogę stwierdzić, że w Lizbonie zwyciężył zdrowy rozsądek, przynajmniej do pewnego stopnia.
Koncepcja europejskiej konstytucji była błędna już od samego początku. Cieszę się, że została ona porzucona i cieszę się, że mój kraj znalazł się w gronie tych, którzy się do tego przyczynili. UE nie jest państwem, nigdy nim nie będzie i dlatego też nie może mieć swojej konstytucji. Musi być zbudowana w oparciu o międzyrządowy traktat, na mocy którego państwa członkowskie, państwa narodowe, stanowią podstawę całego procesu europejskiej integracji.
Co się zaś tyczy treści, każdemu z nas pewne aspekty odpowiadają, a inne nie. Z jednej strony osobiście z wielkim uznaniem przyjmuję umocnienie roli krajowych parlamentów oraz krajowych władz wykonawczych za pomocą tzw. klauzuli elastyczności. Z drugiej strony to, co mi nie odpowiada, to ograniczenie krajowego prawa weta. Jednakże jestem realistą i mam świadomość tego, że doszliśmy do granic możliwości.
Lecz mimo wszystko wydaje mi się istotny fakt, że po raz pierwszy w historii UE sztuczna koncepcja opracowana przy zielonym stole wymagała w pewnym stopniu dopracowań po jej zetknięciu z rzeczywistością. Pozwala mi to mieć nadzieję, że w przyszłości UE będzie dalej wykazywać, że jest w stanie odejść od koncepcji, które okazują się niedopasowane, tak jak w przypadku moim zdaniem przestarzałego pięćdziesięcioletniego modelu federalistycznego. Pozwala mi to mieć nadzieję, że UE będzie potrafiła dążyć do autentycznej, elastycznej i zdecentralizowanej organizacji międzyrządowej, zdolnej do stawienia czoła wyzwaniom XXI wieku.
Panie przewodniczący! Niemniej jednak ufam, że Parlament nie podda się pokusie wskrzeszenia i tak już obumarłej idei konstytucyjnej, gdyż byłoby to dowodem, że jest to jedynie wieża z kości słoniowej.
Andrzej Jan Szejna
Szanowny Panie Przewodniczący! Nie sądziłem, że miniony tydzień zakończy się tak pomyślnie.
Po pierwsze, na szczycie w Lizbonie przyjęliśmy nowy Traktat Reformujący, co jest ogromnym sukcesem, czego Panu premierowi Sócratesowi, Panu Przewodniczącemu Barroso i nam wszystkim serdecznie gratuluję. Odbyło się to bez prób wetowania i dodatkowych wojen o jego ostateczny kształt. Moim zdaniem oznacza to, że Unia Europejska wyszła z kryzysu instytucjonalnego.
Po drugie, dobre wiadomości napływają z mojego kraju, gdzie niewątpliwym sukcesem ostatnich dni jest odsunięcie od władzy w Polsce antyeuropejskiego i skrajnie prawicowego rządu. Takie stanowisko polskiego społeczeństwa jest potwierdzeniem tego, co wielokrotnie podkreślałem - większość Polaków popiera integrację europejską, Polacy chcą Polski jako partnera, a nie oponenta w Unii Europejskiej.
Niewątpliwie takie wydarzenia napawają optymizmem, co do przyszłości naszego wspólnego projektu europejskiego. Wierzę, że Unia Europejska jest gotowa sprostać wyzwaniom przyszłości i jak słusznie zauważył pan premier Sócrates teraz Unia Europejska to struktura wzmocniona i spójniejsza wewnętrznie, a także zdecydowanie mocniejszy partner negocjacji w międzynarodowych stosunkach globalnych. Stanowiska przewodniczącego Rady oraz Wysokiego Przedstawiciela ds. Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa stanowią potężne narzędzie, które umiejętnie wykorzystane może pozytywnie wzmocnić wizerunek Unii Europejskiej.
Ponadto jednym z najważniejszych osiągnięć tego porozumienia jest nadanie Karcie Praw Podstawowych prawnie wiążącego charakteru. Mam nadzieję, że nowy polski rząd wycofa się z decyzji o wyłączeniu obowiązywania wobec obywateli polskich postanowień rozdziału IV Karty zatytułowanego Solidarność. Rozdział ten zawiera postanowienia szczególnie bliskie polskiej i europejskiej lewicy dotyczącej praw pracowniczych i związkowych.
Tunne Kelam
Panie przewodniczący! Pragnę pogratulować prezydencji portugalskiej wspaniałego wyniku w zaistniałych okolicznościach. Lecz jest jedna rzecz, o której nie należy zapominać: podstawowy cel Konwentu w sprawie przyszłości Europy wciąż nie został jeszcze osiągnięty, tzn. wciąż należy pokonać przepaść pomiędzy instytucjami a obywatelami Europy. Dysponujemy już środkami koniecznymi do zastosowania naszej wspólnej polityki europejskiej. Potrzebujemy jedynie woli politycznej oraz determinacji. Wszystko sprowadza się teraz do wdrażania, a przy tym istnieją dwie zasady, na których powinno opierać się wdrażanie traktatu z Lizbony: po pierwsze - pomocniczość.
Określenie uprawnień UE jest z pewnością bardzo budującym osiągnięciem, wiążącym się ze zwiększeniem roli i odpowiedzialności krajowych parlamentów, gdyż nasi obywatele powinni dostrzec, że Wspólnota Europejska podejmie skuteczne działania wobec wspólnotowych problemów, powstrzymując się jednocześnie od ingerencji w życie obywateli, o ile nie jest to konieczne.
Druga zasada odnosi się do solidarności, która stanowi podstawową wartość Wspólnoty Europejskiej. Przyjęcie degresywnej proporcjonalności w tworzeniu przyszłego Parlamentu Europejskiego jest wyraźnym przejawem tej solidarności, za co jestem wdzięczny. Drugim niezwykle ważnym sprawdzianem dla tej solidarności będzie stworzenie wspólnej polityki zagranicznej w zakresie bezpieczeństwa energetycznego, tak jak w zeszłym miesiącu zaproponował to Parlament Europejski, łącznie ze specjalnym Wysokim Przedstawicielem ds. Energii podlegającym nowemu Wysokiemu Przedstawicielowi do Spraw Zagranicznych.
Wreszcie chciałbym przywołać doskonały wyraz tej solidarności, jaki dał przewodniczący Barroso, mówiąc rosyjskiemu przywódcy podczas spotkania w Samarze w maju br., że w unijnym rozumieniu solidarności Polska i Estonia są jednakowo ważne jak Niemcy i Portugalia.
Jerzy Buzek
Panie Przewodniczący! Dyskusję nad traktatem europejskim po szczycie w Lizbonie można uznać za zamkniętą, bo teraz mamy tylko jeden, najważniejszy cel - ratyfikację traktatu jak najszybciej, jak najsprawniej.
Jest tutaj rola Parlamentu, bo proszę pamiętać, że jesteśmy ważniejsi w ramach traktatu niż byliśmy dotąd. Są to trzy punkty: opisanie roli i zadań Wysokiego Przedstawiciela ds. Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa i także jego wybór, bo to jest współdecydowanie z Radą Unii Europejskiej od 1 stycznia 2009 r. Musimy przygotować się do współdecydowania w kilku obszarach, a przede wszystkim w bezpieczeństwie i wymiarze sprawiedliwości. Po trzecie, musimy prowadzić debatę polityczną, aby dopracować zasady działania przewodniczącego Rady Europejskiej, szczególnie zaś jego relacji z Parlamentem Europejskim.
Jednak najważniejsza jest ratyfikacja i ona w dużym stopniu zależy od nas - posłów do Parlamentu Europejskiego. W każdym kraju będzie się to odbywało inaczej. Musimy wypracować metody, jak przekonać obywateli, że jest to sukces nie tylko Unii, nie tylko polityków, ale przede wszystkim ich samych. To jest nasze główne zadanie - ratyfikacja. Dziękuję i gratuluję.
José Sócrates
Panie przewodniczący, panie i panowie! Pragnę podziękować państwu za wspaniałą debatę, jaką odbyliśmy podczas szczytu oraz za traktat lizboński.
Po pierwsze o tym nowym traktacie można powiedzieć wiele, ale nie sposób zaprzeczyć temu, że dzięki niemu Europa stała się silniejsza. Traktat ten jest potwierdzeniem europejskich wartości, słusznych wartości, które zawsze stanowiły fundament projektu integracji europejskiej. Traktat ten napędza europejską gospodarkę i stwarza dla Europy warunki, które umożliwiają jej lepsze pełnienie swej roli na świecie.
Jak wiele osób zauważyło, traktat ten sprawia, że europejskie instytucje oraz działania polityczne Europy staną się jeszcze bardziej demokratyczne. Traktat ten przygotowuje Unię Europejską obejmującą 27 państw członkowskich do skuteczniejszego podejmowania decyzji. Osoby, które cenią demokrację, cenią także, gdy jest ona uznawana jako metoda umożliwiająca skuteczne podejmowanie decyzji, a każdy, kto obserwuje życie polityczne Europy, rozumie, że skuteczne podejmowanie decyzji było Europie potrzebne.
Wreszcie pragnę zwrócić się do wszystkich, którzy mają wątpliwości co do traktatu i możliwości Europy - proszę, otrząśnijcie się ze snu; świat już wyciągnął wnioski w związku z traktatem. Europa stała się silniejsza, ma większą zdolność do stawiania czoła globalnym wyzwaniom, ma większą zdolność do stawiania czoła strategicznym wyzwaniom, a od czasu Lizbony oczy świata były zwrócone ku Europie w nadziei, że po raz kolejny wywiąże się ona ze swej roli na świecie.
Nie, ten traktat jest dla nas krokiem naprzód. Inni już tak ocenili Europę: nie, nie miejcie wątpliwości; otrząśnijcie się ze snu, jesteśmy silniejsi. Od porozumienia w Lizbonie Europa zyskała na pewności siebie i znajduje się obecnie w położeniu, które pozwala jej na zajęcie stanowiska w sprawie przyszłości; z obrony może przejść do ataku.
Graham Watson był na tyle uprzejmy, że zacytował w swoim wystąpieniu Fernando Pessoę. Chciałbym mu serdecznie podziękować za tę osobistą uprzejmość, gdyż Pessoa należy do grona naszych wybitnych poetów i pozwolę sobie znów przywołać jego słowa: mówił on kiedyś o "tęsknocie za przyszłością”. Ja także, jako Europejczyk, odczuwam tęsknotę za przyszłością oraz za czasami, kiedy w Europie rozmawiano o przyszłości, wykazywano się przywództwem, a także odczuwam tęsknotę za tamtymi czasami i wierzę, że traktat ten zapewni warunki, które pozwolą Europie to właśnie uczynić.
Za pozwoleniem, panie przewodniczący, chciałbym wyjaśnić dwie kwestie: pierwsza dotyczy przewodniczącego Parlamentu, mianowicie pragnę powiedzieć posłom, że nikomu nigdy przez myśl nie przeszło, by Rada mogła zaproponować odebranie przewodniczącemu Parlamentu prawo do głosowania. Przewodniczący oczywiście zachowa to prawo; nie wiem, skąd wzięło się to błędne przekonanie, lecz Rada jedynie zadecydowała, że w skład Parlamentu wejdzie 751 posłów (750 oraz przewodniczący). Następnie chciałbym zaznaczyć, że klauzula dotycząca Ioanniny została rozwiązana, zgodnie z tym, co zawsze twierdziłem. Ioannina musi być prawnie wiążąca, lecz nie powinna być zawarta w traktacie, a znalezione przez nas rozwiązanie w postaci deklaracji wraz z protokołem jest całkowicie zgodne z udzielonym nam mandatem.
Ja także pragnę pochwalić poprzednią prezydencję, tak jak zawsze to czyniłem i zawsze to czynię w ten sam sposób. Podczas prac nad traktatem mieliśmy do czynienia z dwoma przełomowymi momentami. Pierwszy taki moment nastąpił w październiku, kiedy Angela Merkel zadecydowała, że traktat będzie główną kwestią, jaką zajmie się zarówno jej prezydencja, jak i przyszłe prezydencje. Takie posunięcie wymagało odwagi politycznej i było politycznym ryzykiem. Nikt wówczas nie wróżył temu zbytniego sukcesu. Traktuję to jako przełom, ponieważ Europa musiała powrócić do polityki, jak również odwagi i politycznego ryzyka. Drugi przełomowy moment, jak mówiłem wcześniej, miał miejsce, kiedy zadecydowaliśmy przy okazji ostatniej Rady o zawarciu porozumienia w październiku, by nie odkładać tego do grudnia.
Na koniec, panie przewodniczący, pragnę powiedzieć, że z pewnością wiele osób, i wiele osób w Europie, które nigdy nie wierzyły w Europę, przyjmują ten traktat z takim niezadowoleniem, z jakim przyjmowałyby jakikolwiek inny traktat. Niemniej jednak być może istnieją osoby, które mają inną wizję traktatu i to z nimi warto podejmować dialog, by powiedzieć im, że na tym etapie jedynym rozwiązaniem było albo przyjęcie tego traktatu, albo pozostanie w stanie instytucjonalnego kryzysu.
Sądzę, że każdy, kto jest zdaje sobie sprawę, że polityk powinien zajmować się rzeczywistością, a nie fantastyką, poprze to, co ustalono w Lizbonie. Jeśli zaś chodzi o ratyfikację, chciałbym jasno stwierdzić, że to sprawa każdego kraju. Jednakże jako demokrata nie mogę pogodzić się z sytuacją, w której osoby domagające się krajowych referendów próbują ograniczyć demokrację przedstawicielską, kwestionując legitymizację ratyfikacji parlamentarnej.
(Oklaski)
Jestem demokratą, Europa jest demokratyczna i w duchu demokracji pozostawiamy każdemu krajowi swobodę w podejmowaniu decyzji co do najlepszego sposobu ratyfikacji.
Wreszcie, panie przewodniczący, panie i panowie, tak, jestem niezwykle dumny, tak, jestem niezwykle zadowolony, tak, czuję się niezwykle zaszczycony, mogąc uczestniczyć, pośród wielu innych osób, w tej historycznej i przełomowej chwili, w chwili narodzin traktatu z Lizbony, ponieważ oznacza to, że Europa dokona kroku naprzód.
(Głośne oklaski)
Przewodniczący
Panie urzędujący przewodniczący! Ja także pragnę wyrazić szczere podziękowania szczególnie dla ministra spraw zagranicznych Luísa Amado, Manuela Lobo Antunesa, jak również ambasadora Mendonçy e Moury oraz Wydziału Prawnego, którego koordynatorem jest Jean-Claude Pires.
José Manuel Barroso
przewodniczący Komisji. - Panie przewodniczący! Pani poseł Thyssen postawiła konkretne pytanie: czy możemy dokonać postępów w okresie od dzisiaj do momentu ostatecznej ratyfikacji? Tak jak powiedziałem, to właśnie osiągając wyniki dla europejskich obywateli, możemy przyczynić się do stworzenia właściwych warunków politycznych, które będą sprzyjały ratyfikacji.
Spowolnienie tempa naszych prac byłoby błędem, byłoby to także niezgodne z istotną dla Komisji dwutorową strategią, wedle której powinniśmy rozwiązywać polityczne kwestie instytucjonalne, jednocześnie osiągając konkretne wyniki dla naszych obywateli. Z drugiej strony Komisja, i bez wątpienia także Parlament, powinny podejmować aktywne działania - a razem możemy działać jeszcze aktywniej - w celu wspierania europejskiego programu działań na rzecz obywateli.
Druga kwestia dotyczyła komunikacji oraz demokracji. Za komunikację w sprawie traktatu i jego objaśnianie opinii publicznej odpowiedzialne są przede wszystkim władze krajowe. Niemniej jednak jest to także zadanie dla europejskich instytucji. Podzielam pogląd posła Queiró odnośnie do znaczenia roli Parlamentu Europejskiego w tej dziedzinie. Jesteśmy w Komisji gotowi do przyjęcia naszej odpowiedzialności w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi oraz Parlamentem Europejskim.
Zgadzam się też z uwagami posłów Kelama i Nassauera na temat pomocniczości. Szczególnie istotne jest podkreślenie wartości dodanej, z punktu widzenia demokracji, tego traktatu. Czyni on Europę bardziej demokratyczną i odpowiedzialną, a także kładzie większy nacisk na pomocniczość. Pomocniczość jest sposobem na umocnienie Europy oraz europejskich instytucji, a nie osłabienia tych instytucji, gdyż dzięki pracy w bliskim kontakcie z obywatelami staną się one bardziej praworządne i będą mogły podejmować lepsze decyzje.
Również uważam za słuszne, aby w naszym komunikacie, tak jak zaznaczył poseł Corbett, wyjaśniony został nowy wymiar demokratyczny. My w Unii Europejskiej jesteśmy dumni, że mamy taki system demokratyczny. Zawsze możemy go udoskonalać, lecz w żadnym innym miejscu na świecie nie istnieje takie demokratyczne uczestnictwo na szczeblu ponadnarodowym jak w przypadku Unii Europejskiej.
Powinniśmy także, w ramach komunikacji, dać jasny wyraz naszej wzmocnionej zdolności do działania w imieniu obywateli w dziedzinach odpowiadającym ich obawom, jak ochrona klimatu, energia czy migracja. Są to konkretne obawy naszych obywateli i musimy podjąć w związku z nimi działania. W ramach komunikacji powinniśmy także podkreślić naszą wzmocnioną zdolność do działania na scenie międzynarodowej.
Wreszcie pragnę zwrócić uwagę na kwestię, którą omówił poseł Poignant, oraz podziękować mu za zwrócenie uwagi na znaczenie Jeana Monneta. To prawda, że traktat ten ma swoje wady, lecz czasami pojawiają się głosy, że porzucamy wartości i zobowiązania ojców założycieli. Nie jest to prawdą. Robimy to, o czym mówił Jean Monnet oraz wiele innych osób, to jest budujemy ten wspólny projekt pas à pas - krok po kroku - a możemy to zrobić wyłącznie w drodze ustępstw, gdyż musimy zobowiązać się w stosunku do naszych obywateli oraz wywiązać się z konkretnych zadań i dostarczyć konkretne wyniki.
Podczas szczytu w Lizbonie - skupiając się na traktacie i instytucjach, a także wyznaczając w drugim dniu kierunek działań w związku z globalizacją oraz pokazując, jak poprzez wspólne działania możemy umocnić naszą zdolność do działania, by sprostać wyzwaniom globalizacji - w istocie określono program działań na rzecz przyszłości Europy. Był to zatem wielki sukces, a prezydencja portugalska, państwa członkowskie, Parlament Europejski oraz Komisja powinny naprawdę uczcić ten fakt i spojrzeć na przyszłość z odbudowanym zaufaniem.
(Oklaski)
Przewodniczący
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący. Ta debata pokazała, że możemy wierzyć w przyszłość naszego europejskiego kontynentu. Powinniśmy jeszcze bardziej zaangażować się w prowadzenie prac w tym kierunku. Serdecznie dziękuję.
Debata została zamknięta.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Jean-Pierre Audy  
na piśmie. - (FR) W pierwszej kolejności pragnę podziękować przywódcom państw członkowskich za zawarte przez nich w Lizbonie historyczne porozumienie, które kładzie kres wieloletniej niepewności instytucjonalnej. Z zadowoleniem przyjmuję niestrudzone działania naznaczone śmiałością, mądrością i pragmatyzmem ze strony prezydenta Francji Nicolasa Sarkozy'ego oraz znakomitą niemiecką prezydencję Angeli Merkel w pierwszym półroczu 2007 r., kiedy to zapoczątkowany został instytucjonalny program działań. W swych gratulacjach pragnę zawrzeć także uznanie dla wybitnej i ogromnej pracy, jaką wykonał przewodniczący Valéry Giscard d'Estaing. W porozumieniu zachowano główne korzyści polityczne z poprzedniego tekstu: stabilne przewodnictwo Unii Europejskiej, osoba odpowiedzialna za europejską dyplomację oraz nowy mechanizm głosowania z rozszerzeniem głosowania większością kwalifikowaną, przy jednoczesnym wzmocnieniu uprawnień Parlamentu Europejskiego. Z żalem przyjmuję odejście od symboli Unii Europejskiej (flagi, hymnu oraz dewizy). W traktacie uwzględniono także przekaz pochodzący od francuskich i holenderskich obywateli, którzy odrzucili poprzedni traktat, w tym sensie, że porzucono konstytucyjny charakter tekstu wyjściowego, a w traktatach o Unii Europejskiej nie został ustanowiony zbiór europejskich polityk publicznych, które mają zastosowanie w obecnym funkcjonowaniu europejskiej demokracji.
Alexandra Dobolyi  
na piśmie. - (HU) Moim zdaniem to wielki krok, że obecnym w Lizbonie politykom, którzy mieli świadomość swej odpowiedzialności oraz którzy odsunęli swe historyczne żale na bok, udało się dojść do porozumienia w sprawie traktatu, którego opracowanie zajęło sześć długich lat oraz który przesądzi o przyszłym obliczu Europy, a także ustanowi ramy prawne umożliwiające jej skuteczne funkcjonowanie.
Istotne jest, by proces ratyfikacji tego dokumentu, który ma zostać podpisany w dniu 13 grudnia br., przebiegł bez zakłóceń także w państwach członkowskich. Niezwykle ważne jest dalsze deklarowanie przez Parlament Europejski swego poparcia dla traktatu reformującego i ponownie zwracamy tu uwagę państw członkowskich na znaczenie procesu ratyfikacji.
Węgry zawsze jasno wspierały proces konstytucyjny i wierzyły, że prędzej czy później państwom członkowskim uda się znaleźć wspólny głos oraz sprawić, by proces europejskiej integracji mógł pójść naprzód.
Jako członkini Komisji Spraw Zagranicznych Parlamentu Europejskiego sądzę, że należy podkreślić, że dokument, który został przyjęty, może pozytywnie przyczynić się do wypracowania skuteczniejszej polityki zagranicznej Unii Europejskiej oraz zwiększenia jej skuteczności na międzynarodowej scenie dyplomatycznej. Jednakże zmiany, których można spodziewać się w wyniku traktatu reformującego, nie sprowadzają się wyłącznie do obszaru polityki zagranicznej, lecz obejmują także liczne inne kwestie niezbędne do skutecznego funkcjonowania UE. Dla przykładu stwarza on możliwość, by nowy Parlament Europejski i Komisja Europejska, które zostaną wybrane w 2009 r., mogły rozpocząć prace przy zachowaniu większej skuteczności, przejrzystości oraz demokratyczności.
Ten wspólny sukces wymagał przede wszystkim politycznej woli do podjęcia wspólnych działań, zatem cieszmy się dziś tym traktatem, lecz, jeśli mamy zagwarantować powodzenie całego procesu, nie możemy na tym poprzestać; musimy kontynuować podejmowanie wspólnych wysiłków w celu zagwarantowania pomyślnego zakończenia procesu ratyfikacyjnego.
Jules Maaten  
W celu osiągnięcia porozumienia w sprawie traktatu reformującego w Lizbonie zbyt wiele korzyści zostało przyznanych za zamkniętymi drzwiami: Włochy otrzymują jedno dodatkowe miejsce w Parlamencie Europejskim, Bułgaria pisane cyrylicą "ewro”, Polska może dalej blokować proces decyzyjny przez szereg nadchodzących lat, a Austria może wykluczać niemieckich studentów ze swych uniwersytetów. Takie targowanie się to przeżytek, który stoi w sprzeczności z naszym dążeniem ku większej przejrzystości na obszarze Unii.
Niemniej jednak możemy być zadowoleni, że w końcu, po wieloletniej debacie, w ogóle udało się nam osiągnąć porozumienie, gdyż traktat ten stanowi poprawę obecnej sytuacji. Nie jest on może najbardziej eleganckim porozumieniem, lecz z pewnością gwarantuje większą demokrację w Europie. Nadaje Parlamentowi Europejskiemu oraz krajowym parlamentom większy wpływ, umożliwiając europejskim obywatelom wywieranie bardziej bezpośredniego wpływu na kwestie polityki. Zaspokaja potrzebę wspólnej polityki w zakresie energii i spraw zagranicznych. Konieczne jest rygorystyczne wdrożenie kryteriów kopenhaskich, a także zapewniono wreszcie większą odpowiedzialność demokratyczną poprzez wprowadzenie "pomarańczowej karty”, która daje krajowym parlamentom możliwość zakwestionowania europejskiego prawodawstwa na podstawie zasady pomocniczości.
Witold Tomczak  
na piśmie. - Prawda o Traktacie Reformującym jest taka sama jak o Euro-konstytucji. Akty te przekształcają organizację międzynarodową, którą jest Wspólnota Europejska, a także unię pomiędzy jej członkami, którą jest Unia Europejska, w kontynentalne super-państwo. Przeprowadzają też uznanie tego super-państwa (poprzez przystąpienie do Europejskiej konwencji praw człowieka z 1950 roku, której stronami mogą być wyłącznie państwa). Otwierają nową drogę tworzenia jednolitego prawa europejskiego bez udziału państw członkowskich (w drodze interpretacji Karty Praw Podstawowych przez ETS). Wymieniać można długo przykłady o podobnym znaczeniu.
W tej sytuacji stajemy wobec pytania o gwarancje praw narodów Europy w nowym super-państwie, skoro dotychczas gwarancje te stanowiły dla swoich narodów same państwa członkowskie. Ten problem w ogóle nie został postawiony w Traktacie Reformującym. Ponieważ prawa narodów nie są niczym innym, jak prawami człowieka, podniesionymi na poziom życia wspólnotowego, z powodu projektu ustanowienia super-państwa stajemy w obliczu kryzysu praw człowieka w Europie.
Dlatego należy odrzucić Traktat reformujący i podjąć fundamentalne prace nad systemem gwarancji praw narodów w warunkach integracji europejskiej. W przeciwnym razie Europie grozi kolejna eksplozja totalitaryzmu.
