1. Wenezuela
Przewodniczący
Następnym punktem posiedzenia są trzy projekty rezolucji w sprawie Wenezueli.
José Ribeiro e Castro
Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Wenezuela jest wspaniałym krajem, a Wenezuelczycy mają głęboko zakorzenione tradycje demokratyczne i zamiłowanie do demokracji. Niestety od kilku lat żyją w tragicznej i wciąż pogarszającej się sytuacji, w której ich podstawowe prawa są gwałcone. Oto dlaczego ponownie poruszamy tę kwestie i musimy potępić zaistniałą sytuację.
Potępiamy nadużywanie danych osobowych w ramach list wykorzystywanych do celów prześladowań politycznych zgodnie z totalitarnymi wytycznymi, takich jak "lista Tascóna”, "lista Maisanta” czy "lista Russiána”. Nie można zaakceptować działań podejmowanych w celu wykluczenia dziesiątków obywateli z kandydowania w wyborach regionalnych i lokalnych. Nie można akceptować wydalania organizacji praw człowieka, takich jak przedstawiciele organizacji pozarządowej Human Rights Watch, tylko z tego względu, że przedstawiają trafne uwagi. Szokuje również to, że przemoc i nietolerancja napędzane przez władze zbierają żniwo w postaci młodych ofiar.
Potępiamy i wyrażamy żal z powodu zabójstwa młodego przywódcy studenckiego, który padł ofiarą klimatu przemocy podsycanego przez władze. Żądamy prawdy i ścigania odpowiedzialnych osób.
My Europejczycy musimy być bardziej aktywni. Wyobraźmy sobie, co byłoby, gdyby takie rzeczy działy się w naszych krajach. Czy akceptowalibyśmy wykluczenie obywateli z kandydowania w wyborach, jak ma to miejsce w Wenezueli? Jeśli nie, jak możemy przymykać na to oko? Jak możemy udawać, że nic się nie dzieje?
Jak możemy akceptować na przykład stanowisko rządu Portugalii - niestety mojego kraju, czego się wstydzę - który kłania się władzom wenezuelskim, stosuje politykę lizusostwa, a ostatnio stał się europejskim pokojem przyjęć dla tyranów? Doprawdy trudno jest to zaakceptować.
Komisja i Rada muszą bardziej stanowczo i wyraźniej potępiać te przypadki naruszenia praw człowieka.
Ewa Tomaszewska
Panie przewodniczący! Śmierć pana Julio Soto w Maracaibo wymaga dokładnego wyjaśnienia. Składam wyrazy współczucia jego rodzinie. Żądamy dokładnego osądzenia i ukarania sprawców tej zbrodni. Obserwacje i informacje Human Rights Watch zasługują na uwagę, szczególnie wobec swej niezależności od jakichkolwiek subsydiów. Protestujemy przeciw uniemożliwianiu działalności tej organizacji. Oczekujemy pełnego respektowania swobody wyrażania poglądów w mediach i swobody zrzeszania się. Oczekujemy pełnej implementacji praw gwarantujących ochronę kobiet przed przemocą. Oczekujemy takiego przeprowadzenia listopadowych wyborów, by nie tylko do procesu wyborczego, ale też do przebiegu kampanii wyborczej nie było zastrzeżeń. Wenezuela powinna być krajem demokratycznym, w którym możliwe będzie życie w tak swobodnych warunkach, jak w każdym z krajów Unii Europejskiej.
Renate Weber
autorka. - Panie przewodniczący! W Wenezueli od kilku lat panuje bardzo trudna sytuacja i zasadne jest kwestionowanie wenezuelskiej demokracji.
Obecne zdarzenia stanowią jednak dowód na to, że demokracja i praworządność są kpiną w Wenezueli. Zastosowanie środka administracyjnego w celu pozbawiania ludzi na 15 lat możliwości piastowania urzędu lub ubiegania się o urząd jest niemożliwe do zaakceptowania. Tylko sądy powinny podejmować tego typu decyzje i to tylko po skazaniu osób winnych ciężkich przestępstw.
Przewrotność tego środka można łatwo zauważyć, gdy zdamy sobie sprawię, że większość osób objętych zakazem pochodzi z opozycji politycznej. Można przypuszczać, że praktyka ta zostanie zastosowania nie tylko podczas wyborów w listopadzie tego roku, ale i w przyszłych wyborach.
Nie dziwi, że ta polityczna dyskwalifikacja ma miejsce w czasie, gdy orędownicy praw człowieka, którzy krytykują rząd, są wydalani z Wenezueli, a podejrzane wypadki, w których życie tracą ludzie odważający się na krytykę, nie są odpowiednio wyjaśniane.
Parlament Europejski musi dać wyraźny sygnał opinii publicznej w Wenezueli, że dyskwalifikacja polityczna jest praktyką niezgodną z zasadami demokracji i praworządności. Musimy zdecydowanie odrzucić zarzuty wenezuelskiego wiceministra do spraw Europy, który twierdzi, że Parlament Europejski odmówił głosowania w sprawie przedmiotowej rezolucji we wrześniu, bowiem było to uważane za głos przeciwko walce z korupcją. Taki manewr mający na celu manipulowanie wenezuelską opinią publiczną nie przystoi ministrowi do spraw Europy. Zdecydowanie odrzucamy również jego oskarżenie, że to co robimy, stanowi atak przeciwko suwerennemu krajowi.
Przedmiotowa rezolucja jest wyrazem naszej troski o postęp demokracji i poszanowanie praw człowieka w kraju, którego mieszkańców podziwiamy i szanujemy.
Bernd Posselt
w imieniu grupy PPE-DE. - (DE) Panie przewodniczący! Brutalne morderstwo Julio Soto stanowi apogeum dramatycznego upadku demokracji i praworządności w Wenezueli - kraju, który przez pewien czas odgrywał pozytywną rolę w Ameryce Łacińskiej.
Pod rządami obecnej władzy nie tylko dochodzi do całkowitego lekceważenia praw człowieka, ale i megalomański dyktator podejmuje próby wyeksportowania nieludzkiego systemu terroru na cały kontynent, a nawet do Europy, jeśli weźmie się pod uwagę jego powiązania z Białorusią. Dlatego też musimy szybko położyć kres jego planom - dla dobra nie tylko ludności jego kraju, ale i innych narodów, które usiłuje przekupić lub szantażować ropą, aby narzucić im swoją ideologię.
Gdyby podniósł on argument dotyczący suwerenności państwowej, mógłbym jedynie powiedzieć, że jest coś znacznie ważniejszego od suwerenności kraju - podstawowe i powszechne prawa człowieka.
Marios Matsakis
w imieniu grupy ALDE. - Panie przewodniczący! Wenezuela ma bez wątpienia traumatyczną historię, zarówno niedawną, jak i bardziej odległą, u której podstaw leżą nie tylko przyczyny wewnętrzne. W istocie rzeczy czynniki zewnętrzne odgrywają być może znacznie większą rolę. Bez względu na to, kogo lub co należy winić, cierpi przede wszystkim niewinna ludność cywilna.
Obecny rząd pod wodzą Hugo Chaveza ma bez wątpienia na pieńku z USA oraz amerykańskimi zwolennikami i sojusznikami, ale to nie może prowadzić do tak rażących naruszeń praw ludności Wenezueli, jakie mają miejsce w przypadku instytucji tzw. "dyskwalifikacji administracyjnej” z wyborów, czy też prześladowania i mordowania aktywistów opozycji. Prezydent Chavez musi sobie zdać sprawę, że jeśli chce dobrobytu dla swojego kraju, musi zapewnić, by jego rząd działał ściśle w granicach zasad demokracji i poszanowania dla praw człowieka. Przemoc i prześladowanie własnych obywateli może wywołać tylko jeszcze większą traumę i cierpienie w kraju. Nie możemy do tego dopuścić.
Leopold Józef Rutowicz
Panie przewodniczący! Rezolucja w sprawie naruszenia praw człowieka w Wenezueli jest oparta na faktach i jest działaniem zasługującym na pochwałę. Niestety w Wenezueli od wielu lat następuje w społeczeństwie polaryzacja sił politycznych, jak pucz części armii, nietolerancje, rozwarstwienie majątkowe, różnice rasowe, przy czym aktywniejszą jest ekipa prezydenta Chaveza, który w systemie prezydenckim ma możliwości kontroli administracji i wojska. W wyniku tej walki podejmowanych decyzji ustrój społeczny Wenezueli zmierza do kubanizacji - socjalizmu z elementami historyczno-nacjonalistycznymi, czego rezultatem może być zmiana flagi państwowej i hymnu.
Obecnie istniejące zmiany nie wpływają w większym stopniu na poziom życia, gdyż kraj posiada olbrzymie bogactwa naturalne, które ograniczają skutki zmian i umożliwiają podejmowanie populistycznych działań. Sytuacja jest na tyle poważna, że sama rezolucja bez faktycznego wsparcia wszystkich państw regionu nie zahamuje procesu dalszego ograniczenia praw obywateli w tym kraju.
Pedro Guerreiro
w imieniu grupy GUE/NGL. - (PT) Po raz kolejny stoimy w obliczu niemożliwej do zaakceptowania i pożałowania godnej próby ingerencji ze strony Parlamentu Europejskiego, która ma miejsce przed wyborami regionalnymi i lokalnymi w Wenezueli. Umieszczenie tej debaty i projektu rezolucji w porządku obrad odbywa się po prostu na życzenie zwolenników długotrwałej i niepokojącej praktyki polegającej na próbie mieszania się w sprawy demokratycznego i suwerennego państwa oraz jego destabilizacji.
Celem jest poparcie jawnej ingerencji w wewnętrzne sprawy Wenezueli poprzez podjęcie próby wtrącania się i wywierania presji z zewnątrz w celu narzucenia decyzji, które leżą w wyłącznej gestii obywateli wenezuelskich. Zamiast wypaczać fakty i usiłować uczyć Wenezuelę demokracji, Parlament Europejski powinien był uwzględnić w porządku obrad debatę na temat próby narzucenia przez UE traktatu europejskiego, choć został odrzucony w ramach demokratycznej i suwerennej decyzji Francuzów, Holendrów i Irlandczyków, a także biorąc pod uwagę odmówienie innym narodom możliwości wyrażenia opinii w drodze referendum. Zamiast mieszać się w coś, o czym tylko Wenezuelczycy mogą decydować, Parlament Europejski powinien był odrzucić nieludzką dyrektywę o powrotach, która lekceważy i narusza prawa człowieka imigrantów, w dużej części pochodzących z Ameryki Łacińskiej.
W rzeczywistości sponsorów tej inicjatywy niepokoi to, że Wenezuelczycy dali przykład, który jest niewygodny dla sił finansowych i gospodarczych kontrolujących Unię Europejską. Dali przykład, jak utwierdzać suwerenność i niezależność państwową, jak tworzyć patriotyczny projekt emancypacji, postępu i rozwoju, jak rozwijać antyimperialistyczną solidarność. Pokazali, że warto jest walczyć oraz że możliwy jest bardziej sprawiedliwy, demokratyczny i nastawiony pokojowo kraj i świat. Rzeczywistość pokazuje, że najlepszą odpowiedzią na próbę ingerencji ze strony Parlamentu Europejskiego jest ogromny prestiż oraz znaczenie procesu boliwariańskiego dla ludności Europy Łacińskiej i świata. Powinien więc on przestać uzurpować sobie prawo pouczania reszty świata.
Urszula Krupa
Dzisiejsza debata dotycząca łamania praw człowieka w Wenezueli z powodu nieprzestrzegania zagwarantowanych w konstytucji tego państwa praw obywatelskich i politycznych, przeciwników obecnego rządu, niemożliwości kandydowania w wyborach przedstawicieli opozycji, braku swobody wypowiedzi czy wydalania obserwatorów organów międzynarodowych, stanowi dobrą okazję do przeciwstawienia się deficytowi demokracji, nie tylko w Wenezueli.
Debata jest także okazją do wołania o prawdę w życiu publicznym i politycznym. Dążenie do absolutnej władzy jest pokusą, która dotyka poza prezydentem Wenezueli także przywódców wielu innych krajów i mocarstw dążących do podporządkowania sobie biedniejszych lub inaczej myślących obywateli. Nowolewicowa doktryna Chaveza nazywana chrześcijańskim socjalizmem ma niewiele wspólnego z nauką społeczną kościoła, dlatego przedstawiciele tamtejszego episkopatu krytykują brak demokracji. Jednak czasami nasuwa nam się ewangeliczny cytat o belce i drzazdze w oku.
Laima Liucija Andrikien
(LT) Dziesięć lat minęło od objęcia przez Hugo Chaveza urzędu prezydenta Wenezueli. Konstytucja Wenezueli z 1999 roku stanowiła doskonałą okazję do wzmocnienia praworządności i zagwarantowania praw człowieka w tym kraju. Dziś musimy jednak przyznać, że ta historyczna szansa nie została wykorzystana. Wiemy, że w Wenezueli, tej Wenezueli rządzonej przez prezydenta Chaveza, toleruje się dyskryminację przeciwników politycznych i krytyków, a wręcz się do niej zachęca. W Wenezueli pod jego rządami sądy przestały być niezawisłe, wiemy też o sytuacji związków zawodowych i prasy w tym kraju. Nasza dzisiejsza rezolucja jest kolejnym przypomnieniem dla prezydenta Chaveza, że konstytucja to nie tylko kawałek papieru; to przepisy, które muszą być egzekwowane w prawdziwym życiu.
Zdzisław Zbigniew Podkański
- (PL) Za chwilę będziemy dyskutowali o jakże dramatycznej, tragicznej sytuacji w Kongo, gdzie mamy setki, tysiące ofiar. Przy tej sytuacji Wenezuela wydaje się mniejszym problemem, bo przecież doszło tutaj do łamania praw wyborczych, do wydalania z kraju. Mamy jednak już pierwszy mord na przywódcy studentów.
Podnoszenie tego tematu już teraz jest bardzo ważne, bo musimy pamiętać, że zawsze zaczyna się od łamania praw demokratycznych. Zawsze zaczyna się od nadużywania siły, kiedy brakuje argumentów, a później prowadzi to do zbrodni. Dlatego ta rezolucja ma sens - jako sygnał, jako upomnienie, że dostrzega się ten niebezpieczny proces, któremu jeszcze można zaradzić i uniknąć ludobójstwa.
Georgios Toussas
(EL) Panie przewodniczący! Jest rzeczą oczywistą, że w przededniu wyborów w Wenezueli podejmuje się niemożliwą do zaakceptowania próbę ingerowania w sprawy wewnętrzne tego kraju, których oczywistym celem jest wywarcie wpływu na wyniki wyborów.
Sytuacja w Wenezueli stanowi ważne zwycięstwo robotników w Europie i ogólnie na świecie, jako że podjęto pozytywne kroki podczas ostatnich wydarzeń w tym kraju, a problemy robotników są rozwiązywane pomimo trudności i przeszkód, pomimo ingerencji ze strony amerykańskiego imperializmu.
Podejmowana próba jest niemożliwa do zaakceptowania i pragniemy skorzystać z tej okazji, aby potępić działania sił politycznych ingerujących poprzez przedmiotową rezolucję w wewnętrzne sprawy Wenezueli.
Na zakończenie chcę powiedzieć, że siedmiu parlamentarzystów uważa przyjęcie podczas posiedzenia Parlamentu Europejskiego politycznej odpowiedzialności za potępienie narodu walczącego o swoją wolność i możliwość zaspakajania bieżących potrzeb za rzecz nie do pomyślenia. Prawo narodu do decydowania o własnej przyszłości nie podlega negocjacjom i powinniśmy to respektować.
Kathy Sinnott
Panie przewodniczący! Gdy myśli się o demokracji, na myśl przychodzą prawa człowieka. Zrozumiałe jest znaczenie głosu i głosowania na wszystkich poziomach rządzenia. Od lat tak nie jest w Wenezueli, kraju pogrążonym w korupcji i obecnie rządzonym przez prezydenta Chaveza. Za jego rządów odnotowuje się przypadki zastraszania opozycjonistów, mordowania członków partii opozycyjnych i obrońców praw człowieka oraz wydalania siłą przedstawicieli organizacji pozarządowych. Ponadto Wenezuela korzysta obecnie z tzw. list kontrolnych, które służą nie tylko do odbierania obywatelom możliwości zajmowania urzędów, ale i pozbawiają ich prawa swobodnego wyboru przedstawicieli wedle ich własnego uznania. My jako organ demokratyczny powinniśmy żądać od Wenezueli przestrzegania międzynarodowych standardów demokracji i umożliwienia Wenezuelczykom korzystania, bez strachu, z zasadniczych praw, swobody krytykowania władz i możliwości zmiany rządu w drodze wyborów.
Gerard Batten
Panie przewodniczący! Prezydent Chavez jest niejako ulubieńcem lewicy w Europie. W moim okręgu wyborczym popierał go były burmistrz Londynu, Ken Livingstone. Dzięki temu udało się wygładzić jego podejrzany wizerunek, nadając mu pozory szacowności. Prezydent Chavez nadzoruje oczywiście działania zmierzające do ograniczania praw i swobód Wenezuelczyków. Osłabił swobodę polityczną, praworządność, niezawisłość sądów, wolność mediów i organizacji pracy. Politycy, którzy popierają liderów typu prezydenta Chaveza, tacy jak Ken Livingstone, osłabiają prawdziwą demokrację i wystawiają sobie odpowiednie świadectwo.
Andris Piebalgs
komisarz. - Panie przewodniczący! Komisja z wielkim zainteresowaniem śledzi sytuację w Wenezueli. Kraj ten przygotowuje się do wyborów regionalnych i lokalnych, które odbędą się 23 listopada.
Warto zauważyć, że w ostatnich kilku latach w Wenezueli kilkakrotnie odbyły się demokratyczne wybory. Niektóre były monitorowane przez europejskie misje obserwacyjne, w ramach których nie stwierdzono naruszeń standardów międzynarodowych i przepisów krajowych. Inne, na przykład zeszłoroczne referendum, nie były monitorowane, jako że nie zostaliśmy zaproszeni.
Komisja jest świadoma obaw zgłaszanych przez niektórych z państwa, jak również duże grupy społeczeństwa wenezuelskiego, odnośnie do zgodności z konstytucją zjawiska "dyskwalifikacji”. Niektórzy uważają, że celem jest zablokowanie opozycji możliwości pełnego uczestniczenia w wyborach listopadowych.
Komisja odnotowała wyjaśnienia udzielone przy kilku okazjach przez władze wenezuelskie w odniesieniu do konstytucyjności "sankcji administracyjnych” nakładanych przez kontrolera państwowego na urzędników służby cywilnej.
Podkreślamy znaczenie zagwarantowania praw wszystkich obywateli, którzy pragną uczestniczyć w wyborach zgodnie z konstytucją i zasadami praworządności. Mamy nadzieję, że nadchodzące wybory wzmocnią demokrację w Wenezueli, a ich wyniki będą odzwierciedlały poglądy całego społeczeństwa wenezuelskiego.
Zachęcamy wszystkich aktorów do angażowania się w proces wyborczy w duchu tolerancji, troski o obywateli i poszanowania różnorodności opinii.
Komisja wie również o wydaleniu z Wenezueli przedstawicieli Human Rights Watch. Wysłuchaliśmy głosów potępiających tę decyzję jako środek, który negatywnie wpływa na prawo swobody wypowiedzi oraz akt braku tolerancji wobec krytyki. W kontekście tym podkreślamy znaczenie, jakie UE przywiązuje do swobody wypowiedzi i wyrażania opinii. Swoboda wypowiedzi należy do zasadniczych praw człowieka, stanowiąc kamień węgielny demokracji i praworządności.
Pragnę zapewnić Parlament, że Komisja będzie uważnie śledziła wydarzenia w Wenezueli. Zobowiązanie Komisji do wspierania rozwoju demokracji i propagowania praw człowieka będzie nadal znajdowało odzwierciedlenie w polityce współpracy i stosunkach z Wenezuelą.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się po zakończeniu debat popołudniowych.
