
(1)
Rovsing (PPE-DE ).
    Mijnheer de Voorzitter, ik zie dat we twee klokken in deze zaal hebben en het lijkt alsof deze volledig asynchroon lopen. Als ik op de klok daarboven kijk, krijg ik de indruk dat het Parlement geheel tot stilstand is gekomen en zich niet verroert. Dat is al langere tijd het geval en ik vind dat er iets aan gedaan moet worden. 
De Voorzitter.
   – Mijnheer Rovsing, mij is verteld dat de wandklok die u bedoelt feitelijk kapot is, misschien wel al enkele maanden. Wij gebruiken in elk geval een andere klok, die het wel doet, maar die bevindt zich achter u. U moet zich dus omdraaien om te zien hoe laat het precies is.
Wij zullen niettemin de technische dienst vragen de nodige reparaties uit te voeren, zodat u niet opnieuw een vraag hoeft te stellen over dit onderwerp. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is verslag (A5-0053/2004) van de heer Belder, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, houdende een ontwerpaanbeveling van het Europees Parlement aan de Raad betreffende de betrekkingen EU-Rusland [2003/2230(INI)]. 
Belder (EDD ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, de intentie van deze ontwerpaanbeveling van het Europees Parlement aan de Raad betreffende de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland is helder. Een partnerschap dat die naam terecht verdient. Versterking van de onderlinge relatie derhalve in plaats van groeiende onderlinge verwijdering. Nuchter bekeken nopen de veelvuldige gemeenschappelijke belangen ook daartoe. De eerlijkheid gebiedt evenwel te zeggen dat de verhouding EU/Russische Federatie allesbehalve optimaal is. Daaraan dragen beide partners schuld. Dat is dan ook de insteek van deze ontwerpaanbeveling: Europese zelfkritiek en kritiek aan het adres van Moskou. In de herfst van vorig jaar sloeg de Commissie buitenlandse zaken van dit Huis die koers in. Tot onze genoegdoening kunnen we vandaag constateren dat de Europese Commissie - zie haar mededeling van 10 februari - op dezelfde lijn zit. Naar verluidt is dat evenzeer het geval met de Raad. Tussen haakjes: de Raad zou ten aanzien van dit Huis meer transparantie moeten betrachten op zo'n belangrijk en veelomvattend beleidsterrein als de relatie met Rusland.
Deze huidige Europese eensgezindheid ten aanzien van Rusland is roerend maar waar het op aan komt is haar concrete realisering en hier zet de zelfkritiek aan Europese zijde in. Over Kaliningrad, Tsjetsjenië en de Yukos-zaak zijn afwijkende standpunten ingenomen. Daarom ben ik, Mijnheer de Voorzitter van de Raad, erg benieuwd naar nieuwe afspraken voor een nieuw consistent beleid. Gisteren confronteerde de pers mij alweer met verwarrende geluiden van een prominent Europees staatsman.
Een tweede punt van belangrijke zelfkritiek snijden de overweging S en paragraaf 2 van de ontwerpaanbeveling aan. Het partnerschap EU/Rusland is gebaseerd op de gemeenschappelijke waarden van eerbiediging van de democratische beginselen en mensenrechten. Het Europees Parlement beveelt de Raad en de Europese Commissie uitdrukkelijk aan dit uitgangsprincipe consistent toe te passen op alle terreinen van samenwerking met het Kremlin.
Volslagen haaks op de grondslag van het partnerschap EU/Rusland staat sowieso de toestand in Tsjetsjenië, een ronduit beklemmende situatie van teugelloos geweld en wetteloosheid met als voornaamste slachtoffer een weerloze burgerbevolking. Tegelijkertijd is de Tsjetsjeense tragedie een gemeden probleem in de internationale politiek zoals de titel van een diepgravende recente studie treffend aangeeft. In paragraaf 13 spoort dit Huis de Raad in alle ernst aan deze beschamende analyse krachtig te weerspreken. Per slot van rekening raken de binnen- en buitenlandse effecten van de Tsjetsjeense impasse evengoed de waarden en de belangen van de Europese Unie. Om te beginnen zou de Raad bij president Poetin eens een krachtig protest moeten laten horen over de verdwijningen, martelingen of erger nog het vermoorden van Tsjetsjeense burgers die de moed hadden een klacht in te dienen bij het Europees Hof voor de rechten van de mens.
Over verdwijningen gesproken in de regio van Tsjetsjenië, wijs ik op de voortdurende onzekerheid over het lot van mijn landgenoot Arjan Erkel. Ten volle onderschrijf ik het ingediende amendement 25, ik citeer "herhaalt nogmaals zijn ernstige bezorgdheid over het feit dat tot nog toe geen politieke oplossing is gevonden in de zaak Arjan Erkel en betreurt het feit dat er nog geen enkele vooruitgang is geboekt in de richting van een oplossing, dringt daarom aan op een vastberaden politieke inzet van de kant van de federale en lokale autoriteiten in Rusland, de Commissie en de Raad om ervoor te zorgen dat de heer Erkel veilig en wel in vrijheid wordt gesteld"; einde citaat.
Veel en veel meer dan Tsjetsjenië staat vandaag een andere storing in het partnerschap EU/Rusland in de politieke en publieke belangstelling: de uitbreiding van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten met alle nieuwe lidstaten van de Unie per 1 mei 2004. Het Parlement steunt de Raad onvoorwaardelijk in zijn stellingname hierover geen onderhandelingen te openen met de Russen. Kan de Raad ons wellicht informeren of er een al dan niet tijdelijke oplossing voor dit geschil in het nabije verschiet ligt? Bij goed nabuur- en bovenal partnerschap hoort een Russisch buitenlands beleid dat de stabiliteit op het continent versterkt. Niet ondertekende en niet geratificeerde grensovereenkomsten tussen Rusland en zijn Baltische buren Estland en Letland werken daarentegen veeleer destabiliserend. Dat gaat des te sterker op voor de niet nagekomen Russische verplichtingen om de eigen troepen uit Transnistrië en Georgië eindelijk terug te trekken. De voorliggende ontwerpaanbeveling spoort de Raad aan vasthoudendheid te betrachten in deze gevoelige veiligheidskwesties.
Mijnheer de Voorzitter, ik kan nog tal van andere punten van zorg over de ontwikkeling van het partnerschap EU/Rusland aan de orde stellen. Dat leert een nauwkeurige lezing van de ontwerpaanbeveling. Onze intentie was overigens bepaald niet het opstellen van een klachtencatalogus. Het oogmerk is het klip en klaar benoemen van de onderlinge fricties, die bespreekbaar te maken of te houden en gezamenlijk een oplossing te zoeken. Logisch is daarbij dat de Europese Unie telkens weer ondubbelzinnig haar eigen prioriteiten stelt en haar zogenoemde rode lijnen bij onderhandelingen aangeeft. Die praktische aanpak zie ik terug in de mededeling van de Commissie. Dat geeft mij als rapporteur echt voldoening. De vrij grote aandacht die de ontwerpaanbeveling in de Russische media tot heden kreeg, geeft ampel reden tot tevredenheid. Onze boodschap vindt klaarblijkelijk gehoor bij de medegeadresseerde, de Russische Federatie. Voor deze respons zeg ik u als betrokken collega's hartelijk dank. Uw meedenken en bijdragen waren voor mij onmisbaar. Ik herhaal deze lof nadrukkelijk voor de uitstekende assistentie van het secretariaat van de Commissie buitenlandse zaken in de persoon van de heer Dag Sourander. Samen met hem en mijn persoonlijke medewerker Henk-Jan van Schothorst hebben we ons de afgelopen maanden geëngageerd beziggehouden met de veel omvattende relatie EU/Rusland want, mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, aan een breed functionerend partnerschap is dit Huis veel gelegen. 
Patten,
    Mijnheer de Voorzitter, afgevaardigden die de of de lezen weten dat de samenwerking tussen de EU en Rusland niet altijd even open en direct is. Ik betreur dat ten zeerste omdat een stabiele en solide verhouding met Rusland van wezenlijk belang is voor de EU, en vice versa. Het is in ons eigen belang nauwe banden te onderhouden met een open, stabiel en democratisch Rusland. Een Rusland dat hopelijk een betrouwbare partner blijkt, dat Europese normen en waarden onderschrijft, de hervormingen voortzet, afspraken nakomt en, in samenwerking met de EU, een belangrijke rol kan spelen in de opbouw van de jonge, onafhankelijk geworden staten.
In de door de Commissie aangenomen mededeling van 9 februari zijn de uitgangspunten de onderlinge afhankelijkheid van de EU en Rusland en de gemeenschappelijke wens een echt strategisch partnerschap te vormen. Het verslag dat afgelopen maandag door de ministers van Buitenlandse Zaken is besproken is in grote mate beïnvloed door de mededeling. De samenwerking tussen de EU en Rusland moet worden gebaseerd op gemeenschappelijke waarden en duidelijke gezamenlijke belangen. De huidige relatie is waardevol, maar we moeten onder ogen zien dat de resultaten na vijf jaar van toenemende samenwerking niet zo positief zijn als verwacht. Daar moet verandering in komen.
Het overleg van afgelopen maandag over de betrekkingen tussen Rusland en de EU heeft geresulteerd in drie belangrijke conclusies. Ten eerste is er een krachtig, openlijk signaal afgegeven aan Rusland dat de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst onvoorwaardelijk en zonder onderscheid voor 1 mei dient te worden uitgebreid tot de tien toetredende landen. Hiertoe zijn door de Commissie uitvoerige gesprekken met Rusland gehouden. Hopelijk zijn onze gesprekspartners inmiddels overtuigd van de noodzaak de kwestie van de uitbreiding van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst op korte termijn te regelen. Daar staat tegenover dat de EU bereid is de rechtmatige zorgen van Rusland over de consequenties van de uitbreiding te bespreken. Ik hoop dat onze wens deze kwestie zo spoedig mogelijk op te lossen niet zal worden vertraagd door de vorming van de nieuwe regering van de Russische Federatie, waarmee wij overigens graag samenwerken als de tijd daar is.
Ten tweede hebben de ministers het belang van goede betrekkingen tussen de EU en Rusland benadrukt. Overeengekomen is dat de EU bereid moet zijn met Rusland in gesprek te gaan over alle complexe kwesties die voor beide partijen van belang zijn en dient te benadrukken dat het partnerschap niet enkel gefundeerd is op gemeenschappelijke belangen, maar tevens op gedeelde waarden. Dit houdt in dat onomwonden gesproken moet worden over Russische praktijken die indruisen tegen Europese waarden, zoals de mensenrechten in Tsjetsjenië, persvrijheid en samenwerking op het gebied van milieu. Ook betekent het dat we niet moeten aarzelen de Europese belangen krachtig te verdedigen.
Ten derde hebben de ministers erkend dat de EU Rusland op een andere manier tegemoet moet treden; we moeten meer met één stem spreken, zoals we dat formeel noemen, en voor elke ontmoeting overeenstemming bereiken over concrete doelen en standpunten. Indien wij een strategisch partnerschap met Rusland willen opbouwen dat ook echt iets om het lijf heeft, dan moet de boodschap die we uitdragen vanuit de EU eensluidend en consistent zijn. Het is zaak dat onze politieke uitspraken ook echt worden waargemaakt. Dit vergt een betere coördinatie tussen het beleid op Europees niveau en de betrekkingen die de individuele lidstaten onderhouden met Rusland. De EU ondertekent bijvoorbeeld gezamenlijke verklaringen met Rusland waarin we overeenkomen op het gebied van crisisbeheer de samenwerking te intensiveren, maar de EU slaagt er niet in Rusland te bewegen tot samenwerking om de serieuze problemen in Moldavië en de Kaukasus aan te pakken. Tevens zien we dat individuele lidstaten overeenkomen sneller visa te verstrekken aan Russische onderdanen, terwijl Rusland zelf de totstandkoming van een terugnameovereenkomst blokkeert.
Veel van deze punten zijn terug te vinden in het verslag dat de rapporteur deze morgen zo overtuigend heeft gepresenteerd. Het verslag is mijns inziens een welkome aanvulling op het debat over onze betrekkingen met Rusland.
Nu zullen wij de vertaalslag van woorden naar daden moeten maken en een consistente, strategische benadering van Rusland moeten nastreven, een benadering die de standpunten van een uitgebreide Unie weerspiegelt. De EU moet meer resultaat boeken op dit gebied. Dit is van belang voor zakenlieden die toegang tot de veelbelovende Russische markt zoeken – laten we niet vergeten dat na de uitbreiding meer dan 50 procent van de buitenlandse handel van Rusland met de EU zal plaatsvinden. Ook importeurs van energie hebben hier belang bij, gezien de toonaangevende positie van Rusland als leverancier van olie en gas. Ten slotte is dit niet in de laatste plaats belangrijk voor het vinden van een oplossing voor grensoverschrijdende problemen als milieuvervuiling, illegale migratie en de georganiseerde misdaad. Rusland zal meer moeten delen in de lasten dan voorheen.
Tijdens de bijeenkomst van de Raad Algemene en Buitenlandse Zaken werd opnieuw onderstreept dat het stimuleren van integratie op de lange termijn van groot belang is voor de EU. Daartoe moeten in het kader van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst gemeenschappelijke ruimtes gecreëerd worden. De Commissie heeft er krachtig voor gepleit dat de EU Rusland een gezamenlijk voorstel inzake deze vier ruimtes moet kunnen doen zodra overeenstemming is bereikt over uitbreiding van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst. Dit voorstel zou moeten stroken met ons nabuurschapsbeleid en relevante punten moeten bevatten die voor de EU en Rusland van gemeenschappelijk belang zijn. Dit zou bijdragen aan de totstandkoming van een concrete, inhoudelijke agenda en een volgende stap zijn in het proces dat moet leiden tot het door ons zo gewenste strategisch partnerschap met de Russische Federatie.
Graag zou ik nogmaals de rapporteur willen bedanken voor de presentatie van dit waardevolle verslag. Ik ben ervan overtuigd dat het zal bijdragen aan het resultaat dat we beiden nastreven.
Arvidsson (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, er woedt een verschrikkelijke oorlog in Europa. De tweede oorlog in Tsjetsjenië is zijn vijfde jaar ingegaan. Spoedig zal deze oorlog de duur van de Tweede Wereldoorlog evenaren. Met elke dag dat de oorlog langer duurt, toont de Russische regering haar onvermogen en onwil om een vreedzame oplossing te vinden voor deze burgeroorlog. De oorlog houdt zichzelf in stand. De leiders van Europa en de EU moeten zich actiever inzetten voor vrede in Tsjetsjenië en eisen dat het Russisch leger de oorlogswetten ten opzichte van de burgerbevolking in acht neemt. Aan de zogenaamde schoonmaakoperaties, die eigenlijks niets anders zijn dan plunderingen en ontvoeringen, moet een einde worden gemaakt en Russische militairen die zich aan de burgerbevolking vergrijpen, moeten strafrechtelijk vervolgd worden.
Bij de ineenstorting van het totalitair communistisch sovjetregime ontstonden er verwachtingen en hoop over de wijze waarop Rusland zich zou ontwikkelen en toenadering tot Europa zou zoeken. Nu we zien dat sommige delen van Rusland zich in een totaal andere richting aan het ontwikkelen zijn, moeten wij eisen stellen en niet langer verwachtingen koesteren. Door de staat gecontroleerde media en een zogenaamde gecontroleerde democratie horen niet in een moderne democratische rechtstaat thuis. President Poetin heeft het ontslag van de Russische regering pas enkele dagen geleden aangekondigd. Een van de redenen die hij voor de regeringswisseling opgaf, was dat de nieuwe regering intensiever moet werken aan de ontwikkeling van de democratie in het land. Dat klinkt goed en wij hopen dat het werkelijkheid wordt.
De EU kan niet aanvaarden dat Rusland weigert de grensovereenkomst met Estland en Letland vóór de uitbreiding te ondertekenen. Het is eveneens onaanvaardbaar dat Rusland een uitbreiding van de partnerschapsovereenkomst weigert.
Rusland kampt met enorme milieuproblemen. Dit is hoofdzakelijk een erfenis uit het communistisch tijdperk toen het milieu niet tot de prioriteiten behoorde. Het grootste risico voor een milieuramp, die ook voor Europa bedreigend is, vormen de verouderde kerncentrales van het Tsjernobyl-type. Ze bevinden zich in Sosnovyj Bor, niet ver van de grens met Estland, en in Kursk nabij Moskou. Wij moeten de Russen duidelijk maken dat de verdere exploitatie van deze RBMK-reactoren van de eerste generatie onaanvaardbaar is. Zij moeten zo snel mogelijk ontmanteld worden en de andere kerncentrales in Rusland moeten aangepast worden zodat ze voldoen aan de veiligheidsnormen van het Internationaal Atoomenergieagentschap IAEA. De EU moet intenser met Rusland samenwerken teneinde de veiligheid in kerncentrales op een efficiënte manier te kunnen verbeteren.
Dit verslag komt net op tijd en heeft veel aandacht gekregen. Ik dank de heer Belder voor de goede samenwerking. 
Paasilinna (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, Rusland moet de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst ratificeren. De Europese Commissie heeft besloten Rusland met een handelsboycot te dreigen als het niet aanvaardt dat de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst met de nieuwe lidstaten wordt uitgebreid. Van de samenwerking blijft niet veel over als we op deze manier over het partnerschap blijven twisten!
Ons Rusland-beleid heeft ernstig gefaald. In een half decennium is er niets concreets tot stand gebracht, met uitzondering van de kwestie Kaliningrad. De uitbreiding van de Europese Unie en de NAVO naar het oosten vermindert de Russische invloed en handel met honderden miljoenen dollars. In deze situatie heeft Moskou veertien bronnen van zorg gepresenteerd, zoals de overgangsperioden voor invoerrechten. Wij, de oude lidstaten leggen thans overgangsperioden op met betrekking tot de arbeidskrachten uit de nieuwe lidstaten. De Unie heeft er niet een van aanvaard. Als tegenzet ratificeert Rusland het Protocol van Kyoto niet en zorgt het voor druk op de betrekkingen met de minderheid in de Baltische landen.
Door een stijging van de prijzen voor grondstoffen treft een handelsboycot sommige lidstaten zeer hard, anderen minder en sommige helemaal niet. Bijvoorbeeld Finland, waar ik vandaan kom, zal hard worden getroffen, want daar is het aandeel van de Russische handel zeer groot. Bovendien hebben wij in onze geschiedenis al enige ervaring met moeizame betrekkingen.
Nu wordt Rusland met deze handelsdreiging eigenlijk met de rug tegen de muur gezet, terwijl er twee uitbreidingen plaatsvinden. Wij dringen dus de handelsgebieden van Rusland binnen.
Rusland heeft zojuist een parlement gekregen dat nationalistischer is dan ooit en diezelfde tendens is nu ook bij de presidentsverkiezingen te zien. Nu moet de trojka van Europese ministers het initiatief in handen nemen en voor de top een geschikt voorstel doen om dit probleem op te lossen. Het gaat hierbij namelijk om een gebied van samenwerking waarin wij nieuwe middelen moeten vinden. Wij kunnen de democratie niet met dwang naar Rusland brengen, dat moet door intensievere samenwerking gebeuren. De allerbeste en doeltreffendste manier is rechtstreeks invloed uitoefenen op president Poetin, die - zoals zojuist is gezegd - een centrale rol in alle gebeurtenissen speelt. Dat vereist weer samenwerking en niet alleen boycots. Ik begrijp de kritiek, zoals die inzake Tsjetsjenië en Sosnovyj Bor, maar dat zijn onderdelen van de samenwerking die wij nu moeten opbouwen en die resultaten moet opleveren, zodat aan beide kanten het nut van deze samenwerking wordt ingezien en er een eind wordt gemaakt aan vreemde dreigementen die niet passen bij een moderne samenwerking. 
Väyrynen (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij is zeer tevreden over het verslag dat rapporteur Belder over Rusland heeft opgesteld. Wij zijn echter bereid enkele amendementen goed te keuren. Wij hopen anderzijds op steun van de andere fracties voor ons eigen amendement dat betrekking heeft op de positie van de nationale minderheden in Rusland.
In de Europese Unie is de laatste tijd nagedacht over onze betrekkingen met Rusland. Onze gezamenlijke conclusie is dat de eerder aangenomen strategie niet naar tevredenheid heeft gefunctioneerd. De belangrijkste reden daarvoor is dat de Unie niet in staat is geweest gemeenschappelijk op te treden als het om Rusland gaat. Vooral enkele grote lidstaten hebben de neiging om solistisch op te treden. Daar moet verandering in komen.
Ons falen heeft echter nog een andere belangrijke reden, waar wij in onze overwegingen te weinig aandacht aan hebben besteed. In de Unie kent en begrijpt men de politieke omstandigheden in Rusland onvoldoende. Rusland heeft in ieder geval tot nu toe niet de voor ons en andere westerse landen vanzelfsprekende diplomatieke en politieke lijnen gevolgd. Dit is onder andere gebleken uit het feit dat Rusland niet zonder meer bereid is te aanvaarden dat de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst wordt uitgebreid met de nieuwe lidstaten van de Europese Unie. Ook het dreigen met sancties zal waarschijnlijk niet het gewenste effect hebben en zou kunnen leiden tot een handelsoorlog waar de lidstaten van de Europese Unie meer onder zouden kunnen lijden dan Rusland. Ik heb echter niet gemerkt dat het dreigen met sancties al is voorgesteld, ook al is er misschien wel eens over gesproken.
In onze betrekkingen met Rusland is bedachtzaamheid en geduld nodig. Om onze eigen doelen op effectieve wijze te kunnen bereiken en onze eigen belangen in het oog te kunnen houden, moeten wij altijd rekening houden met de specifieke kenmerken van de politieke omstandigheden in Rusland, hoe bewerkelijk en moeilijk dat soms ook is. 
Brie (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie staat volledig achter de kritiek uit het verslag-Belder. De situatie in Tsjetsjenië is onacceptabel, want de mensenrechten worden daar door het Russische leger met voeten getreden. We zijn ook verontrust over de politieke ontwikkelingen in Rusland. De zogenaamde geleide democratie krijgt namelijk steeds meer autoritaire trekjes. Daarnaast hebben we ook veel kritiek op de manier waarop Rusland omgaat met de nieuwe landen van de Europese Unie.
De EU heeft altijd twee paden bewandeld in haar strategie ten aanzien van Rusland. De reden hiervoor was dat Rusland een van onze belangrijkste strategische partners is en ook moet zijn. Twee paden bewandelen wil echter niet zeggen dat we geen kritiek mogen uiten, integendeel. Juist als we strategische betrekkingen aangaan, moeten onze normen en waarden, namelijk het realiseren van democratie, rechtsstaatbeginselen en mensenrechten, een centrale rol spelen. Tegelijkertijd streefden we naar een duurzame en nauwere band met Rusland, niet alleen met de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst. Ik denk dat we nu niet aan deze strategie moeten gaan morrelen. We ontnemen onszelf dan namelijk de mogelijkheid om een vinger aan de pols te houden bij de politieke ontwikkelingen in Rusland of de situatie in Tsjetsjenië. Bovendien denk ik dat we ook veel serieuzer zouden moeten kijken naar de sociale omstandigheden in Rusland. De levensverwachting van mannen is nu tien jaar lager dan twaalf jaar geleden. Deze tragische ontwikkeling kenschetst de situatie waarin grote delen van Rusland verkeren.
Ik schaar mij achter de kritiek op het beleid van Rusland. Ik had alleen gehoopt, collega Belder, dat u in uw verslag net zo scherp was geweest als zojuist in uw commentaar op de Raad en de Europese regeringen, die er geen strategische maar economische benadering op na houden. Niet alleen Berlusconi en de Duitse regering, maar ook veel andere regeringen staan sinds 11 september toe dat de oorlog in Tsjetsjenië wordt gebagatelliseerd en verzwegen vanwege de strijd tegen het terrorisme.
We moeten Rusland niet alleen zien als strategische partner voor onze economie of de bewaking van onze grenzen tegen mensenhandel. Beide partijen moeten zich bewust worden van het belang van goede wederzijdse betrekkingen. 
Wuori (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik zet dit grotendeels Finstalige debat voort, maar ik ben het in ruime mate eens met collega Brie, die zojuist heeft gesproken, hoewel hij geen landgenoot van mij is.
Dat de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland nu onvoorspelbaarder zijn dan lange tijd het geval was, is de schuld van beide partijen. Het is zorgwekkend als Rusland ons eigen Midden-Oosten wordt, waarin wij vanwege de Europese afhankelijkheid van energie bereid zijn de jarenlange voortzetting van mensenrechtenschendingen zoals de tragedie in Tsjetsjenië, de toenemende risico's van olietransporten, de ineenstorting van de nucleaire veiligheid, en de zorgwekkende beperkingen van de burgerlijke vrijheden te accepteren. De vrijheid van meningsuiting neemt hierbij een sleutelpositie in. Uit de situatie daarvan kunnen wij met zekerheid ook de loop van andere politieke rechten concluderen. Naast onafhankelijke informatieoverdracht is een onafhankelijke rechtspraak noodzakelijk, zodat een levenskrachtig maatschappelijk middenveld kan ontstaan in Rusland, dat nog nooit een echte natiestaat is geweest.
De Europese Unie lijkt geen enkel gemeenschappelijk of adequaat Rusland-beleid te hebben en de zaken zijn ook niet in een volgorde van belangrijkheid geplaatst. De verwaarlozing van de noordelijke dimensie van de Unie toont dat ook al aan, terwijl de daartoe behorende regionale samenwerking, vooral in het Oostzeegebied, en de arctische samenwerking van levensbelang zijn voor de stabiliteit in de buurlanden van de Europese Unie en op die manier voor de gemeenschappelijke veiligheid en terwijl de betekenis ervan alleen maar toeneemt nu de Unie met de Baltische landen uitbreidt. De noordelijke dimensie is meer dan Kaliningrad en wordt onder andere vertegenwoordigd door de Sami-bevolking, de enige inheemse bevolking van de Europese Unie, in Lapland dat zich van Noorwegen tot Rusland uitstrekt.
Laat ik tot slot als positief aspect noemen dat onze landsgrens met Rusland opmerkelijk vredig en probleemloos is, wat eigenlijk ook niet de verdienste van de Europese Unie is. 
Dupuis (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, mijnheer de commissaris, wat de heer Brie heeft gezegd, moet benadrukt worden. We zijn aan het debatteren over een aanbeveling aan de Raad terwijl de Raad er niet bij is. Daaruit blijkt niet bepaald dat de Raad erg geïnteresseerd is in een belangrijk vraagstuk als dit. Toch vind ik dat we een boeiend debat aan het voeren zijn, boeiender in ieder geval dan de opmerkingen van de heer Chirac die momenteel in de pers te lezen zijn. Hij vindt dat Europa te weinig respect toont voor Rusland.
Voor welk Rusland dan? Het Rusland van de parlementsverkiezingen? Parlementsverkiezingen die - erger nog dan in Servië - bijna volledig gemonopoliseerd zijn door ‘nationalistische partijen’, een term die we uit schroom gebruiken omdat het in de meeste gevallen eigenlijk gaat over ronduit fascistische partijen? Dat laatste mag immers niet gezegd worden, want het gaat hier over Rusland!
Ik ben het volkomen eens met een aantal collega's: de heer Arvidsson, die een opsomming heeft gegeven van kleine puntjes die niet in orde zijn, de heer Brie, de heer Wuori en anderen. Volgens mij is er niet veel dat wel in orde is. Dat hebben we wel gezien bij de verkiezingen voor de Russische Doema. Bij de presidentsverkiezingen kun je al helemaal niet van een campagne spreken, want die is er gewoon niet. We hebben allemaal kennis kunnen nemen van de affaire-Rybkin, het schandaal rond de kandidaat die werd ontvoerd naar het buitenland, verdoofd en weer vrijgelaten. Dan was er het schandaal rond de kandidatuur van Michail Khodorkovski, een van de grootste ondernemers van Rusland. Bij ons zou zelfs maar een fractie van wat hem is aangedaan niet door de beugel hebben gekund. Het Hof van Straatsburg kan niet anders dan tot dezelfde conclusie komen, zij het helaas pas over drie jaar. Helaas, want tegen die tijd zal het lot van de heer Khodorkovski en zijn bedrijf bezegeld zijn. 
Een vraag aan de heer Patten: mijnheer Patten, wanneer mogen we van een schending van de mensenrechten spreken? Als 20 procent van een bevolking van een miljoen mensen om het leven is gebracht, is dat dan een schending van de mensenrechten, een genocide of een bijbelse tragedie? Volgens mij is iets een schending van de mensenrechten bij een aantal ernstige inbreuken op een wetgeving die bekend is en in het algemeen nageleefd wordt. Maar als we in een geval als dat van Tsjetsjenië zien hoe 200.000 mensen in 9 jaar tijd geëlimineerd worden en tienduizenden gemarteld en verkracht worden, dan is dat geen schending meer van de mensenrechten, maar een genocide. Ik denk dat veel collega's net als ik het woord genocide niet graag gebruiken. We weten allemaal waarom. In Europa is er 60 jaar geleden iets buitengewoon ernstigs gebeurd dat genocide heet. In Rwanda is er iets buitengewoon ernstigs gebeurd dat genocide heet. En vandaag gebeurt er in Tsjetsjenië iets dat we genocide noemen en dat niets meer te maken heeft met schendingen van de mensenrechten, mijnheer Patten. 
Ik dank rapporteur Belder, ik dank de vele collega's die, geloof ik, uiteindelijk hebben moeten toegeven dat wat er in Tsjetsjenië en in Rusland gebeurt niets meer te maken heeft met schendingen van de mensenrechten of een gebrek aan democratie. Het is veel erger dan dat.
Brok (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, Rusland is een grote en belangrijke partner met wie we twee dingen gemeen hebben – of in twee dingen verschillen – namelijk gemeenschappelijke belangen en waarden. We hebben kritiek op de waarden, want we zijn bezorgd over de ontwikkeling van het rechtsstaatbeginsel en de democratie en ook over de situatie in Tsjetsjenië. We mogen evenwel niet uit het oog verliezen dat we ook veel gemeenschappelijke belangen hebben. Juist nu de Europese Unie gaat uitbreiden is het belangrijk dat onze grenzen met Rusland geen nieuwe barrières worden. We moeten ze eerder zien als bruggen waarmee we zo de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst kunnen uitbreiden. Het is belangrijk dat we Rusland helpen, omdat dit de liberalisering in het land bevordert. Het is belangrijk dat Rusland naar de Wereldhandelsorganisatie kan komen op de voorwaarden die voor iedereen gelden en niet op speciale voorwaarden. We moeten de toetreding van Rusland steunen op grond van de normale voorwaarden. Wij hebben gemeenschappelijke belangen op het gebied van de energie, de veiligheid en de bestrijding van het terrorisme.
Ik vind dat we hierover geen twijfel mogen laten bestaan. Daarnaast kunnen we niet toestaan dat de situatie in Wit-Rusland ervoor zorgt dat energie niet volgens contract aan ons wordt geleverd. Door de uitbreiding van de EU ontstaat op veel gebieden geen nieuwe situatie. We moeten deze zaken dan ook niet door elkaar halen. De uitbreiding van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst is geen reden om in te gaan op schadevergoedingseisen wegens handelskwesties. Dan zou de hele wereld dat wel kunnen doen en ik denk dat we een dergelijk precedent niet mogen accepteren. Het is trouwens nog maar de vraag of de Russische cijfers kloppen.
Wat we ook moeten benadrukken is dat de Europese Unie bij de toetredingsonderhandelingen met de Baltische staten ertoe heeft bijgedragen dat de minderheden daar nu in een betere situatie verkeren dan in menig ander deel op de wereld en misschien zelfs ook beter dan in bepaalde delen van Rusland. Het vraagstuk minderheden kan geen alibi zijn om de grensverdragen niet te ondertekenen of ratificeren. Laten we duidelijk maken dat de verdragen nu van kracht moeten worden. We moeten Rusland technisch en door middel van samenwerking helpen om de visumplicht af te schaffen, maar wel zodanig dat het Schengen-acquis voor de uitbreidingslanden behouden kan blijven ter bescherming van onze interne markt.
We moeten hierbij echter altijd in ons achterhoofd houden en erkennen dat Rusland alleen een stabiele factor kan zijn, als wij de territoriale stabiliteit van Rusland accepteren. Dit mogen we niet uit het oog verliezen. 
Lalumière (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het ontwerp van aanbeveling dat onze rapporteur heeft ingediend, nadat het was geamendeerd en aangevuld door de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, is een document waar ik achter sta en waar ik zonder problemen mijn stem aan geef.
Ik zal hier niet ingaan op de talrijke punten die in de tekst aan de orde komen. De heer Belder heeft een bijzonder gedetailleerd werkstuk afgeleverd in de lijn van de mededelingen van de Commissie en de voorgaande resoluties over Rusland van ons Parlement. Ik zal mij daarom beperken tot twee punten, die trouwens ook in het verslag aan de orde komen. Het eerste is het gebrek aan een coherente aanpak in deze kwestie van de regeringen van de lidstaten. Gebrek aan coherentie en gebrek aan coördinatie. Als het over een grote en moeilijke partner als de Russische Federatie gaat, kan het niet dat we ministers uit de Unie, zelfs eerste ministers of voorzitters van de Raad, uiteenlopende standpunten horen verkondigen, bijvoorbeeld over de droevige oorlog in Tsjetsjenië, of over president Poetin zelf, of over de verkiezingen. Dit soort uiteenlopende stellingnames, soms binnen enkele uren van elkaar, verzwakken de Unie. Zij maken de pogingen om de Unie nu eindelijk eens te voorzien van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid die naam waardig, weinig geloofwaardig.
Het tweede punt waar ik bij wilde stilstaan, gaat ook over een gebrek aan coherentie, maar deze keer tussen de verschillende acties die de Unie onderneemt ten aanzien van Rusland. Ons partnerschap en onze strategie omvatten vele facetten die in dit verslag aan de orde komen, maar er bestaat behoefte om dit alles in perspectief te plaatsen, prioriteiten te stellen en er veel meer coherentie in aan te brengen. De Unie en Rusland hebben zich op lange termijn tot doel gesteld een gemeenschappelijke economische ruimte, een gemeenschappelijke ruimte van vrijheid, veiligheid en gerechtigheid, een gemeenschappelijke ruimte van samenwerking op het vlak van buitenlandse veiligheid en een ruimte van onderzoek en onderwijs met inbegrip van enkele culturele aspecten in te stellen. Dat is allemaal mooi en aardig, maar ook dat moet op een coherente manier gebeuren, en dat vereist veel wilskracht, systematiek en knowhow. Met andere woorden, er is nog veel werk aan de winkel.
Malmström (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij maakt zich zorgen over de autoritaire houding die president Poetin begint aan te nemen. De plotselinge ontbinding van de regering is daar een typisch voorbeeld van.
Het lijkt alsof de democratie een stap achteruit doet in plaats van vooruit. De presidentsverkiezingen beginnen meer en meer op een lachwekkende one-man-show te lijken. Aan de gewelddaden in Tsjetsjenië moet een einde worden gemaakt en de EU moet aandringen op een snelle oplossing. Op het gebied van milieu moet er enorm veel gebeuren en wij betreuren dat Rusland het Protocol van Kyoto niet wil ratificeren.
Er moet een strategisch partnerschap zijn tussen de EU en Rusland. Wij willen, kunnen en moeten helpen, maar het partnerschap is niet onvoorwaardelijk en kan niet door Moskou gedicteerd worden. De bal ligt nu voornamelijk in het kamp van Poetin. Ik wil de heer Belder danken voor zijn uitstekend verslag, waar ik zonder problemen voor kan stemmen. 
Frahm (GUE/NGL ).
    Mijnheer de Voorzitter, een aantal sprekers, waaronder de heer Patten, heeft opgemerkt dat de verhouding tussen de EU en Rusland niet altijd even goed is geweest en ook nu als tamelijk belast kan worden aangeduid. Daarvoor bestaan, zoals verscheidene sprekers hebben aangegeven, goede redenen.
Afgelopen maandag konden we herdenken dat de Tsjetsjenen zestig jaar geleden door Stalin zijn gedeporteerd. Zestig jaar geleden heeft er een volkerenmoord plaatsgevonden die nooit echt is erkend. We kunnen ook nu nog constateren hoe kritische journalisten een visum voor Rusland wordt geweigerd. Het betreft journalisten die verslag willen doen van de verkiezingen en die aldus niet in staat zijn een kritische analyse van de ontwikkelingen te geven. We zien nog meer. Mevrouw Malmström heeft aangegeven hoe Poetin met een knip van zijn vingers de Russische regering heeft ontbonden. Al deze zaken zorgen voor een uiterst verontrustende situatie. Er bestaan goede redenen bijzonder kritisch te zijn ten aanzien van wat er zich in Rusland afspeelt.
Ik ondersteun het verslag van de heer Belder van harte, maar het verbaast mij in deze dagen dan wel weer dat we zo duidelijk kunnen zijn als het over Rusland gaat en zo wollig wanneer we het over China hebben. Ik begrijp niet hoe men enerzijds ten aanzien van Rusland een kritische lijn kan volgen – die naar mijn mening juist is – en dan anderzijds de opheffing van het wapenembargo tegen China kan overwegen, een land dat zich naar mijn opvatting bijna net zo lastig, problematisch en onredelijk opstelt als Rusland.
Ik ben van mening dat er in Tibet een volkerenmoord heeft plaatsgevonden en nog steeds plaatsvindt. Ik ben van mening dat de onderdrukking van het Chinese volk zijn weerga niet kent. Ik ben van mening dat we hier voorbeelden zien van problemen die lijken op die in Rusland en die in werkelijkheid nog groter zijn. Desalniettemin overwegen wij het wapenembargo op te heffen.
Op de een of andere manier moet de EU zien haar buitenlandse beleid bij te stellen, zodat de lijnen die men legt in verhouding staan tot de wijze waarop de landen waarmee men samenwerkt zich gedragen. Naar mijn idee is dat nu niet het geval. 
Speroni (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de betrekkingen tussen de Unie en de Russische Federatie nu niet uitputtend bespreken, dus beperk ik mij tot de kwestie-Tsjetsjenië. In deze vergaderzaal is meer dan eens gesproken over mensenrechten, in de zin van de rechten van individuen en afzonderlijke personen. Dat is een zeer legitieme zaak, maar ik heb de indruk dat wij zo langzamerhand een ander grondrecht vergeten zijn, en dat is het recht van volkeren op zelfbeschikking. Zolang die term beschouwd wordt als een impertinentie of als iets dat niet gezegd mag worden, zal voor problemen zoals het Tsjetsjeense vraagstuk of de kwestie-Tibet, waarnaar zojuist verwezen werd, geen oplossing kunnen worden gevonden. 
Tannock (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, Rusland is een uitgestrekt land dat door de eeuwen heen een groot stempel heeft gedrukt op de Europese cultuur. Rusland is ook vandaag de dag nog een militaire grootmacht die erkenning op het wereldtoneel verdient. Ondanks de economische teruggang blijft Rusland voor de EU een onmisbare leverancier van olie en gas. Bovendien hebben wij een gemeenschappelijke vijand: internationaal moslimterrorisme.
Ik ben ervan overtuigd dat de heer Poetin de verkiezingen zal winnen en dat wij zijn democratisch verkregen mandaat voor de wederopbouw van een sterke Russische staat zullen moeten erkennen. Ik ben het oneens met het standpunt dat Rusland uit de G8 geweerd zou moeten worden vanwege de Yukos-zaak. Twee weken geleden nog maar heeft de Russische rechter een milde straf opgelegd aan één van de bestuurders van dat concern wegens belastingontduiking: niet echt een bewijs van partijdige rechtspraak.
Het is spijtig dat Rusland inkomsten misloopt wegens het aflopen van de bilaterale handelsovereenkomsten met tot de EU toetredende landen. De tarieven zullen over het geheel genomen echter dalen van 9 naar 4 procent en het is ondenkbaar dat Rusland de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst niet uitbreidt naar de Baltische staten wegens onenigheden over de rechten van etnische minderheden aldaar. Er is inmiddels een oplossing voor de kwestie-Kaliningrad en zodra de terugnameovereenkomst een feit is zou gestart kunnen worden met het scheppen van mogelijkheden voor visumvrij of tenminste soepel reizigersverkeer naar de EU.
Rusland vindt dat de EU zit te knagen aan zijn invloedssfeer van Georgië tot Oekraïne, en daarom onderneemt Rusland pogingen tot herstel van een aantal elementen van de voormalige Sovjet-Unie die zijn neergelegd in de overeenkomst van Jalta, elementen die het land verbinden met Oekraïne, Wit-Rusland - alwaar Rusland zijn invloed meer zou moeten aanwenden om de democratie te stimuleren - en Kazachstan. Voorts doe ik een klemmend beroep op Rusland zijn troepen uit Transnistrië terug te trekken, een vreedzame hereniging van Moldavië toe te staan en het schurkenregime van Tiraspol naar de mestvaalt van de geschiedenis te verwijzen.
Tot slot ben ik bezorgd over de grootschalige emigratie van etnische Russen uit de ver oostwaarts gelegen gebieden naar het westen terwijl Rusland nauwe banden met Japan en Korea tracht te smeden voor de exploitatie van grondstoffen. De plaats van de Russen wordt ingenomen door illegale Chinezen. Dat zou in de toekomst tot spanningen kunnen leiden in dit uitgestrekte gebied, dat dunbevolkt maar rijk aan grondstoffen is. 
Iivari (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het is goed dat de Raad Algemene Zaken gezamenlijk heeft besloten dat de partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en Rusland automatisch naar de nieuwe lidstaten moet worden uitgebreid. Er is geen enkele reden om daarover aparte onderhandelingen te voeren. Als er problemen zijn in de economische en handelsbetrekkingen tussen de Unie en Rusland, dan kan daar apart door de Unie en Rusland over worden gepraat.
Rusland is het belangrijkste buurland van de Europese Unie. Het is in het belang van zowel de Unie als Rusland dat de betrekkingen zich op alle gebieden van het leven gunstig ontwikkelen. Ook over gevoelige zaken als mensenrechtenkwesties moet gesproken kunnen worden. Er moet voor worden gezorgd dat de Unie in haar Rusland-beleid gezamenlijk optreedt en dat men in Rusland begrijpt dat de Europese Unie in politiek opzicht niet verdeeld kan worden. De Baltische landen, die begin mei tot de Europese Unie toetreden, zijn een net zo'n vast onderdeel van de Unie als de oude lidstaten. De voorwaarde voor hun lidmaatschap is het voldoen aan de criteria van Kopenhagen, onder andere wat de mensenrechten en de rechten van minderheden betreft. Er is aan deze criteria voldaan. Ook Rusland is als lid van de OVSE en de Raad van Europa gebonden aan het respecteren van de mensenrechten. Het is van groot belang dat het werk van de OVSE in Tsjetsjenië kan worden gewaarborgd.
In de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland is gesproken over een strategische samenwerking gebaseerd op gezamenlijke waarden. Misschien moeten wij van deze hoogdravende doelstellingen een stap in concretere richting zetten. Daar is ook alle reden toe, omdat het aandeel van de Europese Unie in de buitenlandse handel van Rusland stijgt tot 55 procent. De Europese Unie heeft olie en aardgas nodig, waardoor een ontwikkeling van de samenwerking op energiegebied noodzakelijk is. Als onderdeel daarvan moet er rekening worden gehouden met het milieu, of er nu sprake is van de productie of het transport van energie.
Op de Top van Sint-Petersburg werden onderzoek, onderwijs en cultuur aangewezen als gebieden waarop moet worden samengewerkt. Ik steun van harte de toename van de uitwisseling van onderzoekers, docenten en studenten alsmede de samenwerking tussen onderwijsinstellingen. Het opbouwen van een duurzame samenwerking vereist dat de burgers meer contacten met elkaar onderhouden. Ook hierbij moeten mogelijkheden worden geboden aan jonge mensen. Zij kunnen niet de last dragen van een verdeelde wereld. 
Andreasen (ELDR ).
    Mijnheer de Voorzitter, er is een onderwerp dat zorgen baart als we het over Rusland hebben. Dat is de vrijheid van pers en het verheugt mij dat commissaris Patten deze ter sprake gebracht heeft.
We weten dat er volgens de Russische wet persvrijheid in Rusland bestaat, maar tussen de wet en de dagelijkse praktijk ligt een wereld van verschil. De organisatie ‘Reporters zonder Grenzen’ heeft inzake de persvrijheid een ranglijst gepubliceerd. Op deze lijst staat Rusland op plaats 148 van 158 landen en de situatie verslechtert nog verder. Er worden journalisten vermoord in Rusland, alleen vorig jaar al vier, en sinds 1 januari 2002 zijn er in Rusland dertien journalisten gedood, aldus de ‘International Federation of Journalists’.
Journalisten worden belemmerd bij de uitvoering van hun werk. Ik heb dat zelf voorafgaand aan de gouverneursverkiezingen kunnen ondervinden in Sint Petersburg, waar het bijvoorbeeld verboden was foto’s te tonen van de kandidaten bij de verkiezingen of hun namen te noemen. Recentelijk werd een Deense journaliste de toegang tot Rusland ontzegd. Haar misdrijf was dat ze kritisch had geschreven over het Russische optreden in Tsjetsjenië.
Ik verzoek de Commissie en de Raad de persvrijheid serieus te nemen wanneer de onderhandelingen met Rusland van start gaan. De schendingen van de vrijheid van meningsuiting die in Rusland voorkomen kunnen niet worden getolereerd. 
Stenzel (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de betrekkingen tussen Oostenrijk en Rusland zijn sinds de laatste staatsbezoeken erg goed en de heer Poetin komt ook graag skiën in ons land. Daarom vind ik het beeld van de Europese Unie en de betrekkingen met Rusland des te treuriger.
Deze betrekkingen zijn geen eenrichtingsverkeer. Ze moeten optimaal worden vormgegeven om zowel aan de belangen van de uitgebreide Unie als aan die van Rusland tegemoet te komen. Ik wil nogmaals benadrukken dat we er dan ook niet omheen kunnen om de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst die sinds 1998 van kracht is, uit te breiden naar de tien nieuwe lidstaten van de Europese Unie. Dit is tot op heden niet gelukt, omdat Rusland vindt dat het door de uitbreiding economisch benadeeld wordt en hiervoor compensatiebetalingen eist. Ik zet vraagtekens bij deze argumentatie. Door de uitbreiding van de Europese Unie zal immers automatisch ook voor Rusland een koopkrachtigere markt ontstaan met louter economische voordelen. De samenwerking bij de sluiting van bouwvallige kerncentrales of de verwijdering van nucleair afval voor het schiereiland Kola en in de Noordzee laat veel te wensen over. Het is ook onbegrijpelijk dat Rusland doof is voor de eis van veilige tankers op de Baltische zee. Het verbaast me ook dat Rusland telkens weer begint over moeilijkheden van de Russische minderheid in de Baltische staten, omdat zowel de OVSE als de Raad van Europa hier geen probleem meer zien. In Tsjetsjenië daarentegen werd de deur voor de OVSE dichtgedaan. De meeste vluchtelingen en asielzoekers in Oostenrijk zijn Tsjetsjenen. Het kan dus niet anders of de situatie daar is rampzalig. Hiermee wil ik geenszins de misdaden van terroristen in Rusland tegen de burgerbevolking relativeren. Ook is er nog steeds geen terugkeerovereenkomst gesloten voor vluchtelingen en illegale migranten, hoewel de EU inzake Kaliningrad veel water bij de wijn heeft gedaan.
Hoewel de politieke situatie in Rusland natuurlijk invloed heeft op onze betrekkingen – het begrip ‘geleide democratie’ is al gevallen – wil ik er zo kort voor de presidentsverkiezingen bewust niet op ingaan. Het heeft echter ook geen zin om problemen te verzwijgen. Als we ze konden oplossen, zou dat de betrekkingen tussen Rusland en de Europese Unie alleen maar ten goede komen. 
Sacrédeus (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik dank de rapporteur, de heer Belder, voor het vlot geschreven en politiek evenwichtig verslag. De gestuurde democratie die Rusland kenmerkt, baart ons zorgen. Wij hebben allemaal het gevoel dat de democratie in Rusland nog geen vaste voet aan de grond heeft, wat een angstige sfeer teweegbrengt en waarbij mensen met een eigen politieke mening die afwijkt van die van Poetin, worden bedreigd. Vooral mensen met grote economische macht zijn in problemen gekomen met justitie.
Het dient gezegd te worden dat de parlementsverkiezingen voor de Doema op 17 december 2003 niet aan de internationale normen voldeden wegens een gebrek aan administratieve middelen en wegens controle van de media. Zonder onafhankelijk rechtswezen kan Rusland geen volwaardige democratie zijn. Vandaag de dag zijn de openbare aanklagers niet onafhankelijk van de politiek.
Rusland moet internationaal actie ondernemen om zijn huidige militaire basissen in Georgië en Moldavië zo snel mogelijk te sluiten. Rusland moet zich in het conflict in de zuidelijke Kaukasus constructief opstellen en ik wil de Russische regering in dit verband uitdrukkelijk verzoeken een oplossing te zoeken voor het slepende conflict tussen Turkije en Armenië en stappen te ondernemen om beide volkeren te verzoenen. Turkije moet de volkerenmoord op de Armeense bevolking tussen 1915 en 1918 erkennen.
Rusland heeft een bijzondere verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling in Wit-Rusland, een nieuwe buur van de uitgebreide Unie. Dit land, bestuurd door het autoritaire regime van president Loekasjenko, kan amper een democratie genoemd worden.
Tot slot ben ik van mening dat Rusland op een meer open en tolerantere manier de godsdienstvrijheid moet bevorderen. 
Gahler (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, sinds de omwentelingen in Europa zijn de betrekkingen met Rusland heel complex geworden. Er zijn veel verdragen en akkoorden gesloten waarin dialoog en samenwerking zijn vastgelegd. Dit zien we terug in veel internationale instellingen. Ook in de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst zijn regelmatige ontmoetingen geregeld tussen de EU en Rusland op het hoogste niveau.
Ik heb echter steeds meer de indruk dat deze brede dialoog een verplicht nummertje aan het worden is. Ik geloof dat het commissaris Patten was die een paar maanden geleden in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid zei dat het leek of de voor hem voorbereide spiekbriefjes voor Rusland al een hele tijd niet wezenlijk veranderden. Politiek is natuurlijk altijd de kunst van het haalbare. Een groot land als Rusland zal dus anders worden behandeld dan een klein land dat zich niet goed gedraagt. Wreedheden tegen burgers in Kosovo en Tsjetsjenië kunnen qua omvang zeker met elkaar worden vergeleken, maar onze reactie naar Rusland toe zal nu en in de toekomst heel anders zijn. Ik verzoek de Raad alleen dringend om de onderwerpen die op de agenda staan en die nog niet naar tevredenheid zijn opgelost, aan de orde te stellen en niet zijn kop ervoor in het zand te steken. Alleen al de afwezigheid van de Raad bij dit debat is een vorm van struisvogelpolitiek. Wat betreft de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst en de overname en uitbreiding ervan naar alle nieuwe lidstaten zijn er geen compromissen mogelijk. Rusland zou bijvoorbeeld ook eens moeten kijken naar de douanetarieven. Die vallen een stuk lager uit dan in de oude bilaterale afspraken met sommige kandidaat-lidstaten. Er kleven dus niet alleen nadelen aan de uitbreiding van de Europese Unie.
Tsjetsjenië is meermaals genoemd vandaag. Ook hier moet het niet blijven bij oproepen of zelfs een volledig doodzwijgen. Ik heb altijd al gevonden dat we het geld dat we reserveren voor de samenwerking met Rusland, anders moeten besteden. We moeten proberen om de zwakke structuren van het maatschappelijk middenveld in Rusland te steunen, zodat deze maatschappij zich van onderaf democratisch kan ontwikkelen en niet op de manier die we helaas de afgelopen maanden hebben gezien. 

Ainardi (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, in vervolg op de aanbevelingen van de Raad inzake de betrekkingen tussen de Unie en Rusland formuleert onze collega Belder in zijn verslag een reeks opmerkingen en voorstellen. Ik sta achter de twee hoofdlijnen uit dit verslag. Ten eerste de hernieuwde bevestiging dat wij het onmisbare partnerschap tussen de Europese Unie en Rusland willen ontwikkelen. Rusland is een groot land waarmee we niet anders kunnen dan betrekkingen ontwikkelen op het vlak van industrie, onderzoek, gezondheid en energie. Er moeten gedeelde ambities en doelstellingen worden nagestreefd, zoals de rapporteur voorstelt, want die zijn van strategisch en politiek belang. We moeten prioritaire doelstellingen nastreven, zoals grensoverschrijdende samenwerking in de strijd tegen de misdaad, verdediging van de mensenrechten, democratie, onafhankelijkheid van de media en de rechtstaat, samenwerking om conflicten in de regio op te lossen en ontwapening. We moeten er ook naar streven de gezondheidszorg te verbeteren en de sociale ontwikkeling te bevorderen.
De tweede hoofdlijn uit het verslag is kritischer bedoeld, vooral waar het gaat over de toestand inzake fundamentele vrijheden en democratische rechten in Rusland. Ik betreur met de rapporteur dat de Unie een zwakke rol speelt in het Tsjetsjeense conflict. Dat conflict heeft in tien jaar tijd tot meer dan 200.000 doden geleid, een ware genocide. In het verslag wordt geëist dat de Russische autoriteiten een onderzoek instellen naar de verdwijningen, de martelingen en alle overige schendingen van de mensenrechten. In november 2003 hebben meerdere leden van het Parlement het woord gevoerd naar aanleiding van de verklaringen van voorzitter Berlusconi, die de interventies van het Russische leger rechtvaardigde. Ja, Europa moet een veel belangrijker rol spelen en Rusland klaar en duidelijk veroordelen om de manier waarop het de oorlog in Tsjetsjenië voert. Er is geen militaire oplossing voor Tsjetsjenië, en die zal er ook niet komen.
Een partnerschap tussen de Europese Unie en Rusland moet ontwikkeld worden volgens een concept waarin plaats is voor vrede en veiligheid voor volkeren. Europa kan zich niet meer beperken tot verklaringen. Het moet handelen, en zo bezien gaat dit verslag in de goede richting.
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 11.00 uur plaats. 

De Voorzitter.
   – Aan de orde is het verslag (A5-0052/2004) van de heer Gahrton, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, houdende een ontwerpaanbeveling van het Europees Parlement aan de Raad over het beleid van de Europese Unie inzake de zuidelijke Kaukasus [2003/2225(INI)]. 
Gahrton (Verts/ALE ),
    Mijnheer de Voorzitter, de oppositie in Abchazië heeft haar campagne tegen Ardzinba, de leider van de afscheidingsrepubliek, verscherpt. Armeense en Turkse cultuurwerkers hebben elkaar in een Armeens klooster in Oost-Turkije ontmoet. De schoonzoon van Eduard Sjevardnadze is op de luchthaven van Tiflis opgepakt, omdat hij verdacht wordt van corruptie. In Adzjarië zijn voor- en tegenstanders van de leider van de provincie, Abasjidze, met elkaar op de vuist gegaan. Ilham Alijev, de president van Azerbeidzjan heeft zijn Armeense collega Robert Kocharian ontmoet. Politici uit Azerbeidzjan die in de gevangenis zitten, zijn in hongerstaking gegaan. De Amerikaanse FBI gaat een bureau openen in Tiflis.
Dit alles en nog veel meer behoorden tot de gebeurtenissen van de laatste dagen in onze Europese zusterlanden Armenië, Azerbeidzjan en Georgië. Deze informatie heb ik niet uit de Europese media gehaald, hoewel de drie landen lid zijn van de Raad van Europa en de OESO en uitkijken naar volwaardig lidmaatschap van de EU. De algemene Europese belangstelling en de officiële interesse van de EU voor de zuidelijke Kaukasus zijn nog nooit groot geweest, tenzij in tijden van oorlog en revolutie. De Raad wilde de landen in de zuidelijke Kaukasus niet eens opnemen in zijn strategie voor een ruimer Europa, maar schijnt zich gelukkig bedacht te hebben.
Op dringend verzoek van het Europees Parlement werd er in 2003 eindelijk een speciale vertegenwoordiger benoemd. De EU heeft nog een aantal andere initiatieven genomen, met name in verband met het regionale milieucentrum in Tiflis. Over het geheel genomen is het te weinig en te laat, wat bleek uit de rozenrevolutie in Georgië. Daar werd de EU ingehaald door Rusland en de VS, die beide een klassieke machtspolitiek voeren om hun eigen belangen te dienen. De EU heeft naar eigen zeggen andere ambities, die meer te maken hebben met solidariteit. In de zuidelijke Kaukasus zijn er drie landen die in het EU-ideaal geloven en die willen dat de EU de hoofdrol speelt als onderhandelaar en steunverlener.
In mijn verslag doe ik een aantal voorstellen betreffende de initiatieven die de EU op het gebied van vrede, politiek en economie zou moeten nemen. Wij moeten Rusland overtuigen dat het een constructievere houding moet aannemen, wij moeten de wankelende democratische instellingen van de drie landen steunen alsook partnerschappen tussen autonome regio's in de EU, zoals Åland, Schotland, Catalonië, en Nagorno-Karabach, Zuid-Ossetië en Abchazië tot stand brengen. Daaruit moet duidelijk worden dat zelfbestuur een goed alternatief voor volledige soevereiniteit kan zijn.
Voorts moeten wij de zuidelijke Kaukasus uit de nucleaire val verlossen, hernieuwbare energiebronnen ontwikkelen en erop toezien dat de exploitatie van oliebronnen volgens de internationale milieuregels gebeurt. Er dienen een aantal concrete conflicten opgelost te worden, bijvoorbeeld de opening van de spoorweglijn Bakoe-Jerevan, in ruil voor de terugtrekking van Armeense troepen uit de provincies van Azerbeidzjan. Tot mijn verbazing stel ik vast dat de grootste fracties aandringen op een verwerping van dit voorstel, maar de goedkeuring van de amendementen 5 en 18 zou het gevoelig evenwicht in het verslag ernstig verstoren. Hetzelfde geldt voor amendement 2 van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij. Als wij dit amendement aannemen en de verwijzing naar ons eigen besluit van 1987 over de dood van een ontelbaar aantal Armeniërs in 1915 schrappen, zal het verslag niet meer in evenwicht zijn.
Dit betekent dat ik alle amendementen kan steunen, behalve de amendementen 2, 5, 6, 16, 17 en 18. Amendement 9 heb ik ingetrokken en voor overweging P stel ik een stemming in onderdelen voor, zodat het woord blokkade geschrapt kan worden, aangezien er geen sprake was van een blokkade. Er bestaan echter wel strenge beperkingen, wat al erg genoeg is en waarop ik kritiek heb geuit, maar in deze situatie is de juiste woordkeuze belangrijk.
Op 28 maart 2004 vinden in Georgië parlementsverkiezingen plaats. Het wordt een beslissende test voor de waarde van de democratie in de rozenrevolutie. Met een drempel van 7 procent bestaat het gevaar dat elke vorm van oppositie in het Parlement onmogelijk wordt. Ik weet, onder andere door een persoonlijke ontmoeting met de premier van Georgië, Zurab Zhvania onlangs in Rome, dat de Georgische leiders bezorgd zijn. Er wordt onvoldoende gedaan en maatregelen zijn vereist, misschien een verlaging van de drempel, opdat Georgië niet de eerste democratische eenpartijstaat ter wereld wordt.
Tot slot zijn wij allemaal door lobbyisten benaderd, wat legitiem is en waardevolle informatie kan opleveren. Het zou echter niet goed zijn als deze middag een van de partijen bij alle conflicten in de zuidelijke Kaukasus zichzelf tot overwinnaar zou kunnen uitroepen en zou verkondigen dat het Europees Parlement aan zijn kant staat. Ik heb gepoogd een evenwichtig verslag te schrijven zonder voor iemand partij te kiezen. Ik heb enkel de kant van de vrede en duurzame ontwikkeling gekozen. 
Patten,
    – Mijnheer de Voorzitter, namens de Commissie spreek ik mijn grote waardering uit voor dit verslag, dat doordacht is en op een uiterst geschikt moment is verschenen. Ik wil de geachte afgevaardigde gelukwensen met zijn werk. De zuidelijke Kaukasus krijgt van het Parlement de aandacht die het gebied verdient, zoals blijkt uit de ontwikkeling die het verslag de afgelopen jaren heeft doorgemaakt. Door alle aandacht en tijd die aan het verslag is besteed kon het uitgroeien tot een verfijnd en doelgericht document, en daarmee tot een zeer bruikbaar beleidsinstrument.
De Commissie onderschrijft de analyse van de moeilijkheden en gevaren die de regio bedreigen en streeft naar beleid dat de stabiliteit kan bevorderen. De strijd tegen corruptie, de steun voor opbouw van institutionele capaciteit en het terugdringen van armoede vormen de kern van onze bijstand in het kader van de landenstrategieën.
We hebben programma’s om de drugssmokkel aan te pakken, het grensbeheer te verbeteren en samen te werken op het gebied van milieu. Het aanpakken van deze sleutelkwesties is een voorwaarde voor het creëren van stabiliteit in de regio. Sinds de onafhankelijkheid van de deelstaten van de zuidelijke Kaukasus, in 1991, streven wij die doelstellingen na, en er is inmiddels meer dan een miljard euro voor uitgetrokken. Wij zullen onze ambitieuze inspanningen onverdroten voortzetten, binnen de beperkingen die ons zijn opgelegd door de begrotingsautoriteit.
De tijd laat het niet toe elk van de vele kwesties die in het verslag tot in detail worden belicht te bespreken. Met uw welnemen wil ik me beperken tot wat in mijn optiek twee essentiële punten zijn: de relatie tussen de zuidelijke Kaukasus en het Europees nabuurschapsbeleid en de rol van de Commissie in de ondersteuning van conflictbeheersing.
Tijdens de bijeenkomst van de Raad Algemene en Buitenlandse Zaken van 26 januari 2004 is gesproken over de wijze waarop het nieuwe leiderschap in Georgië het best gesteund kan worden. Met betrekking tot de relatie tussen de zuidelijke Kaukasus en het Europees nabuurschapsbeleid heeft de Raad de Commissie uitgenodigd om in overleg met de Hoge Vertegenwoordiger van de EU en rekening houdend met de voorstellen van de speciale vertegenwoordiger een aanbeveling te doen over de relatie tussen Armenië, Azerbeidzjan en Georgië en het Europees nabuurschapsbeleid. De Raad hoopt deze aanbeveling nog voor het einde van het Ierse voorzitterschap in overweging te kunnen nemen. Ik hoop dat wij in mei, maar zeker voor het einde van dit voorzitterschap, een aanbeveling kunnen doen.
Ik ben zeer verheugd over deze betrokkenheid. De economische en democratische ontwikkelingen in deze drie landen worden door de EU op de voet gevolgd. Het is van groot belang dat het proces van hervormingen onverminderd doorgang vindt en duidelijk zichtbaar wordt in concrete stappen, bijvoorbeeld bij de bestrijding van corruptie.
Wat conflictoplossing en verzoening betreft steunt de Europese Commissie onverminderd de OVSE en de Verenigde Naties in hun pogingen de vastgelopen conflicten in het gebied op te lossen. Ik was verheugd dat we een aantal van deze kwesties begin deze week hebben kunnen bespreken met de fungerend voorzitter van de OVSE.
We zijn ten volle bereid steun te verlenen aan de wederopbouw na vredesregelingen, of aan maatregelen overeengekomen tussen de conflictpartijen om de spanningen te verminderen en vertrouwen op te bouwen. Ik ben zeer verheugd dat de Commissie onlangs een begin heeft kunnen maken met een derde fase van wederopbouw in de conflictzone Georgië/Zuid-Ossetië. Ontheemden en vluchtelingen worden geholpen bij de terugkeer en er is een begin gemaakt met het herstel van de infrastructuur. Zo hopen we bij te dragen aan het herstel van wederzijds vertrouwen bij beide partijen.
De zeer welkome benoeming van de speciale vertegenwoordiger voor de zuidelijke Kaukasus was een mijlpaal voor de EU. De Commissie is verheugd ten volle betrokken te zijn bij zijn werk en waardeert de hechte samenwerking. In het door de geachte afgevaardigde gepresenteerde verslag wordt terecht de noodzaak tot ontwikkeling van EU-beleid benadrukt. We zien ernaar uit betrokken te worden in dit zo vitale proces, samen met de speciale vertegenwoordiger.
De Europese Commissie neemt nota van de oproep om te komen tot een stabiliteitspact voor de regio. Een aantal jaren geleden, toen hier voor het eerst over werd gesproken, leek er niet veel steun te zijn voor dit idee, en ook nu ben ik er niet geheel van overtuigd dat de tijd er rijp voor is. Het heeft zeker ook financiële gevolgen, en die willen we in ieder geval nader bekijken.
Nu ik dit onderwerp in vogelvlucht besproken heb wil ik de rapporteur nogmaals prijzen voor zijn verslag. Ik bedank hem voor wat ongetwijfeld een uiterst belangrijke bijdrage zal zijn aan het debat inzake het EU-beleid voor de zuidelijke Kaukasus. 
Quisthoudt-Rowohl (PPE-DE ),
   . - Mijnheer de Voorzitter, het was voor de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie eigenlijk niet moeilijk om een verslag te schrijven over dit akkoord, omdat wij principieel van mening zijn dat we alle staten die geografisch in onze buurt liggen, zoveel mogelijk moeten betrekken bij onze onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma’s. Wij moeten ervoor zorgen dat wij hun middenklasse stabiliseren en steunen en de infrastructuur ervan verbeteren. Waarom vinden we dat zo belangrijk? Heel eenvoudig, omdat we van elkaar afhankelijk zijn. Wanneer er onveilige kerncentrales zijn in sommige van deze staten, liggen wij in de gevarenzone bij een ongeval. Het is dus een win-winsituatie, wanneer we proberen om zoveel mogelijk van onze knowhow en kennis daarheen te exporteren. Wij zouden dan ook graag willen dat hulpprogramma’s als TACIS een echte steun zijn en deze landen helpen om te leren voor zichzelf te zorgen. Wij hopen dat ze, nu ze deze ontwikkeling doormaken, niet dezelfde fouten maken als wij in de loop van onze industriële geschiedenis.
Daarnaast zijn wij ook van deze regio afhankelijk voor onze energievoorziening, zoals het transport van aardolie. Het is dus in ons eigen belang als de pijpleidingen veilig zijn en als de tankers die naar ons varen, veilig zijn en onze zeeën niet vervuilen. In zoverre betekent technologische vooruitgang voor de zuidelijke Kaukasus tegelijkertijd veiligheid en vooruitgang voor ons. Hartelijk dank aan de rapporteur dat hij onze voorstellen zo bereidwillig in zijn verslag heeft opgenomen en voor de uitstekende samenwerking met de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid. 
Stenzel (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de zuidelijke Kaukasus is een crisisgebied waar Europa niet omheen kan. Sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie en het conflict rond Nagorno-Karabach is de Europese Unie niet alleen om humanitaire, maar ook om strategische redenen gebaat bij economische en politieke stabiliteit in dit gebied. Met de uitbreiding van de Europese Unie komen deze crisishaarden dichterbij en het nabuurschapsbeleid, gebaseerd op de huidige partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst, moet een bijdrage leveren aan de stabiliteit in dit gebied.
In alle drie de Kaukasus-staten vonden er het afgelopen jaar verkiezingen plaats. Zoals ook een ad-hocdelegatie van het Europees Parlement kon vaststellen en aan de rapporteur heeft gemeld, strookten die niet helemaal met onze ideeën over verkiezingen en democratie. De etnische conflicten, de armoede van het grootste deel van de bevolking, de corruptie en het gebrek aan democratie is een explosief mengsel. Daarbij komt het nog steeds onopgeloste conflict rond Nagorno-Karabach. Azerbeidzjan verloor hierdoor 20 procent van zijn territorium en er ontstond een enorm vluchtelingenprobleem waaraan de Europese Unie alleen al van 1992 tot 1999 circa 180 miljoen euro heeft uitgegeven.
De Fractie van de Europese Volkspartij en Europese Democraten heeft geen olie op het vuur willen gooien, maar rekening willen houden met de gevoeligheden van de conflictpartijen. Ook wilden we recht doen aan de invloed van Rusland en Turkije in dit gebied. We kunnen niet via de achterdeur een politieke oplossing afdwingen terwijl de betrokken partijen en de mogendheden die hen steunen, zelf niet bijdragen aan het wegnemen van de spanningen. Een moratorium is natuurlijk niet genoeg.
Een speciale vertegenwoordiger voor de regio is zeker een grote hulp, niet in de laatste plaats omdat hij de aanwezigheid van de EU in de zuidelijke Kaukasus zichtbaar maakt. Het zou echter ook enorm helpen als er een voelbare ontspanning kwam in de betrekkingen tussen Turkije en Armenië, met andere woorden als Turkije de blokkade tegen Armenië opheft. Zolang de conflicten tussen de buurlanden, met name tussen Turkije en de landen uit de betreffende regio, niet worden opgelost, heeft het door het Europees Parlement terecht gewenste stabiliteitspact voor de zuidelijke Kaukasus geen grote kans van slagen.
Niet alleen vanuit humanitair en democratisch oogpunt, maar ook met het oog op onze strategische energiebelangen kunnen wij er niet omheen de strategie voor de zuidelijke Kaukasus te intensiveren. Dit hadden ook de ministers van Buitenlandse Zaken in hun achterhoofd toen ze de Commissie en de Hoge Vertegenwoordiger begin dit jaar opriepen om Armenië, Azerbeidzjan en Georgië te betrekken bij het nieuwe 'Uitgebreid Europa'-initiatief. De spanningen kunnen alleen worden afgebouwd als men inziet dat het concept van een uitgebreid Europa de moeite waard is, maar weinig kans van slagen heeft als de conflicten niet worden opgelost door de betrokken landen, met medewerking van Turkije, Rusland, de Verenigde Staten en de Europese Unie. 
Volcic (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zo gemakkelijk als het is de problemen van de zuidelijke Kaukasus te herkennen, zo moeilijk is het ze op te lossen. Naast substantiële steun is ook een zeer ambitieuze Europese strategie nodig en een wellicht uitgebreider mandaat voor ambassadeur Heikki Talvitie, de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de zuidelijke Kaukasus. Ook commissaris Patten heeft daarover reeds gesproken, maar mijns inziens dient een strategie voor de regio meer te behelzen dan maatregelen ter bestrijding van corruptie, armoede en drugshandel en het analyseren van de verkiezingen. Het behoeft geen betoog dat het moeilijk is te opereren in een wankele situatie waarin sprake is van minstens drie diepgewortelde conflicten. Niettemin wordt het steeds noodzakelijker met een plan te komen. In de praktijk is het soms noodzakelijk om globale doelstellingen te verwezenlijken middels één enkele conferentie. Mijns inziens moeten we in het geval van de zuidelijke Kaukasus evenwel geleidelijk te werk gaan, stap voor stap, zowel wat de conflicten betreft als op het punt van samenwerking. Anders lopen we het risico slechts een uiterst mager resultaat te behalen.
Collega Gahrton geeft in zijn verslag een goede en gedetailleerde weergave zowel van de situatie als van wat er gedaan moet worden en ik ben het met hem eens dat de regio van de zuidelijke Kaukasus een precies omschreven status moet krijgen in de context van het beleid dat wij omschrijven als een ‘uitgebreid Europa’.
Het is noodzakelijk Rusland te betrekken bij de totstandbrenging van stabiliteit. President Poetin – die eergisteren een regering naar huis gestuurd heeft die zich altijd zeer ambivalent opstelde jegens de landen van de voormalige Sovjet-Unie en in het bijzonder jegens de zuidelijke Kaukasus – zal ook richtlijnen moeten aangeven voor de Kaukasus. De ontmoeting tussen de Europese Unie en Rusland die in maart aanstaande plaatsvindt zou daartoe al een mooie gelegenheid kunnen bieden.
Er moet grondig en nauwkeurig worden uitgezocht welke belangen en waarden, beide noodzakelijk voor samenwerking, er meespelen. Bovendien moet ook rekening worden gehouden met het feit dat over drie jaar de oliepijpleiding Bakoe-Tiflis-Ceyhan in gebruik wordt genomen, hetgeen van groot strategisch belang is. Wij weten niet of de miljardair Khodorkovsky, met zijn oliemaatschappij Yukos bijvoorbeeld, van plan is overeenkomsten te sluiten met het Amerikaanse Exxon, maar we weten ook niet in hoeverre president Poetin, wanneer hij opnieuw verkozen wordt, daarmee in zal stemmen. Evenmin weten we welke kettingreactie in het ene of het andere geval op gang gebracht zal worden. Zeggen dat de oliepijpleidingen er om wille van het milieu niet mogen komen, is niet meer dan retoriek. De aardolie moet toch van de Kaspische Zee naar de Zwarte Zee worden gebracht. Ten tijde van de Koude Oorlog werd bij de planning van pijpleidingen getracht het grondgebied van de Sovjet-Unie te vermijden, maar de situatie is nu aan het veranderen. In elk geval ben ik van mening dat de heer Gahrton in zijn verslag terecht zijn bezorgdheid uit ten aanzien van deze en andere onzekere factoren in de regio.
Azerbeidzjan zal dankzij zijn olievoorraden een rijk land worden en Georgië zal de transitrechten krijgen, terwijl Armenië het nakijken heeft. Op die manier kunnen de nieuwe bronnen van rijkdom nieuwe wanverhoudingen creëren, die uitsluitend door politieke bemiddeling kunnen worden opgelost. Dat is genoeg om ons te doen beseffen dat in de toekomst een langdurige patstelling in de conflictgebieden, ofwel de situatie zoals die nu is, uit den boze is. 
Schmidt, Olle (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, Per Gahrton heeft een goed verslag gemaakt over de landen in de zuidelijke Kaukasus. Ik ben het volkomen met hem eens dat Europa en de EU er belang bij hebben nauwere banden met deze regio te smeden. Er zijn positieve signalen, maar ook heel wat donkere wolken zoals Per Gahrton zelf zei.
In Azerbeidzjan gaat de ontwikkeling de verkeerde kant op. Een jaar geleden ontmoette ik de pas verkozen president Ilham Alijev. Toen hem rechtstreeks gevraagd werd naar verkiezingsgesjoemel, ontkende hij ten stelligste dat er onregelmatigheden waren geweest en verwees hij naar de rol van hemzelf en van Azerbeidzjan in de Raad van Europa. Sinds de herfstverkiezingen weten wij waar Alijev voor staat. De vrije meningsuiting wordt niet erkend en andersdenkenden vliegen de gevangenis in. Als Azerbeidzjan een volwaardige partner van de EU wil worden, dient het land een volledig democratiseringsproces door te maken.
In de kampen waar de vluchtelingen uit Nagorno-Karabach in ontzettend miserabele omstandigheden leven, is er sprake van een humanitaire ramp. Ik heb zelf een vluchtelingenkamp bezocht en ik wil mij in het bijzonder tot commissaris Patten wenden om hem te zeggen dat de EU een grote verantwoordelijkheid draagt, zowel op het gebied van financiële steun als om druk uit te oefenen op de partijen die bij het conflict betrokken zijn. Naar mijn mening blijkt uit het verslag-Gahrton dat de EU sterker naar voren moet treden op het internationale toneel, vooral om in de onmiddellijke nabijheid van de EU krachtiger te kunnen optreden. 
Isler Béguin (Verts/ALE ). -
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil op mijn beurt de heer Per Gahrton gelukwensen met zijn verslag. Wij, de leden van de ad-hocdelegatie voor de verkiezingen in Georgië, zijn het met zijn verslag eens. Dankzij de fluwelen revolutie in Georgië is het te hopen dat de landen van de zuidelijke Kaukasus nu eindelijk zicht krijgen op een democratische evolutie. Laat dit nieuwe gegeven zorgen dat de Unie eindelijk eens de ogen opent voor deze regio van buitengewoon geostrategisch belang. Laten we hopen dat zij de belediging ongedaan maakt deze landen weg te laten uit de lijst van nieuwe buurlanden. Het gaat om lidstaten van de Raad van Europa, een Raad van Europa die zij zien als het voorportaal van de Europese Unie. Zij beschouwen hun cultuur als Europees, en we moeten hen dringend opnemen. Allicht zal onze Unie hier, aan de Kaspische Zee, in de toekomst haar grens bereiken.
Wij moeten dan ook alles in het werk stellen om dit gebied, dat zo gevoelig is voor sluimerende regionale conflicten, de helpende hand te bieden. En geen enkele onderhandeling zal tot een blijvende oplossing of consensus leiden als zij buiten de democratische structuren plaatsvindt en niet alle actoren, zowel burgers als politici, in alle transparantie bij de zaak betrekt. Om de benodigde democratische infrastructuur te creëren, moet de Europese Unie al haar middelen en al haar wilskracht in stelling brengen ten gunste van de zuidelijke Kaukasus, net zoals zij dat voor andere gebieden heeft gedaan. Deze regio blijft immers een zijderoute voor de Europese Unie.
De aanstelling van de speciale vertegenwoordiger van de Europese Unie is zeker een stap vooruit, maar volstaat nog altijd niet. De Unie moet investeren, werkelijk de benodigde middelen vrijmaken en deze kwetsbare staten daadwerkelijk de middelen geven om hun secessionistische spanningen te verminderen, bijvoorbeeld in Zuid-Ossetië, Abchazië en Adzjarië, zodat een duurzame vrede tot stand kan komen, gebaseerd op een aangepaste status. Er is geen enkel toekomstperspectief mogelijk voor de volkeren van de zuidelijke Kaukasus zonder dat deze prijs betaald wordt, en dat weten wij allemaal. De ontwikkeling en de overgang van deze kleine post-sovjetlanden moet niet gezien worden in het licht van hun huidige precaire toestand, maar in dat van de middelen van de Unie en de mogelijkheden die de plaatselijke hulpbronnen bieden.
Gemeenschapsfinanciering moet ook bijdragen tot het sluiten van de kerncentrale van Medzamor in Armenië, die in een seismisch actief gebied ligt. Voor een duurzame, betrouwbare en zuinige omschakeling op andere energiebronnen kan en moet gebruik gemaakt worden van hernieuwbare energiebronnen. De zuidelijke Kaukasus slaat een bladzijde in zijn geschiedenis om. Dames en heren, zo'n gelegenheid dient zich maar zelden aan. De Europese Unie heeft zo vaak verstek laten gaan, dat ze deze kans niet mag laten liggen.
Schleicher (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, hartelijk dank aan de heer Gahrton voor zijn verslag en ook voor de nauwe samenwerking met onze delegatie voor de zuidelijke Kaukasus. Hij heeft ons altijd gesteund, was bij alle ontmoetingen aanwezig en heeft ons ook altijd advies gegeven.
De onafhankelijkheid in de staten van de voormalige Sovjet-Unie is heel moeilijk te realiseren en alle staten hebben vergelijkbare moeilijkheden bij het opbouwen van de democratie. Het beleid van de Europese Unie is gericht op een beter nabuurschap in de zuidelijke Kaukasus en op het oplossen van de conflicten. Het beleid van Moskou druist hier geheel tegenin. We hebben net het verslag over Rusland gehoord en ik denk dan ook dat we hierover dringend met elkaar van gedachten moeten wisselen. Het is toch vreemd dat de Sovjetrussische paspoorten veertien jaar na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie nog steeds geldig zijn. Wat nog vreemder is, is dat ze worden aangeboden aan burgers in afvallige regio’s, bijvoorbeeld in Georgië, maar ook in andere gebieden. Het is een zeer treurige zaak dat Rusland hen van paspoorten voorziet, visa geeft en praktisch onafhankelijk maakt van hun eigen staat.
Veel collega’s hebben het al gehad over het energiebeleid. Ik betreur het dat het initiatief van het Parlement om samen met de Commissie een energiecongres in Brussel te houden, niet in de agenda kon worden ingepast. Ik verzoek commissaris Patten nogmaals alles in het werk te stellen om nog dit jaar een congres te organiseren. De Europese Unie moet namelijk hoop brengen in deze staten, zodat ze zich afkeren van corruptie en echt stabiele democratieën kunnen opbouwen. 
Souladakis (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, we bespreken vandaag het verslag-Gahrton over de zuidelijke Kaukasus. Dit uitmuntende verslag stelt een beleidskader voor en bevat erg concrete en interessante voorstellen voor de belangrijke en gevoelige regio die de Kaukasus is.
Ik heb een paar algemene opmerkingen. De afgelopen maanden hebben grote omwentelingen plaatsgevonden in de regio, met name in Georgië, Armenië en Azerbeidzjan. De nieuwe president van Georgië is op dit moment in de Verenigde Staten voor een ontmoeting met president Bush. De Amerikaan Powell en de Rus Ivanov hebben een druk reisschema in de regio. En wat doet Europa? We hebben wel een vertegenwoordiger in de regio, maar is dat genoeg?
Los van sporadische initiatieven van lidstaten is de Europese Unie als actief waarnemer aanwezig in de regio, maar dat is verre van voldoende. De zuidelijke Kaukasus is in zekere zin onze achtertuin, wij hebben historische, politieke en culturele banden die eeuwen, zelfs duizenden jaren teruggaan. De commissaris is niet alleen politicus maar ook een groot intellectueel en kent de mythe van Prometheus, de zoektocht van Jason en de Argonauten naar het Gulden Vlies, verhalen die zich afspelen in de Kaukasus. De regio is van groot belang voor Europa en voor onze aardoliebevoorrading. We mogen niet vergeten dat we via de Zwarte Zee en de Donau het hart van Europa bereiken.
Heel vaak hangen de prioriteiten van de Unie af van de historische en economische banden van de lidstaten met Afrika, Latijns Amerika of Zuidoost-Azië en krijgen nieuwe realiteiten niet voldoende aandacht. Wij moeten onze steun geven aan democratie, vrede en ontwikkeling in de regio. Wij moeten een intenser aanwezigheidsbeleid voeren in de Kaukasus en via regionale samenwerking onze betrekkingen verdiepen met alle landen van de Zwarte Zee, zowel op economisch, politiek en cultureel vlak. De Kaukasus is maatschappelijk, cultureel en historisch eigenlijk een deel van Europa en verdient een navenante behandeling. 
Ludford (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de aardoliepijpleiding Bakoe-Tiflis-Ceyhan wordt gebouwd en gefinancierd – behalve met belastinggeld – met steun van de Wereldbank, de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling, en Europese exportkredieten, ondanks het feit dat zij niet voldoet aan de internationale vereisten op het gebied van milieu en mensenrechten. Het is terecht dat dit verslag vraagt om toepassing van de EU richtlijn aangaande milieueffectrapportage.
Het ziet ernaar uit dat de beschermingslaag rond de verbindingsstukken van de pijpleiding van slechte kwaliteit zijn, wat waarschijnlijk tot grote olielekken en vervuiling zal leiden. BP was hier blijkbaar al een jaar voordat het de steun van de internationale financiers veiligstelde van op de hoogte. Het krediet moet worden opgeschort terwijl er een onafhankelijk onderzoek wordt ingesteld naar de gevolgen van de pijpleiding voor de veiligheid van de plaatselijke bevolking en het milieu. Voorts dient de financiële haalbaarheid onderzocht te worden indien er voor de aanleg een bedrag van ten minste 800 miljoen euro wordt besteed.
De Turkse garanties bij het BTC-project betreffende de niet-naleving van nieuwe milieu- en sociale wetten zijn in strijd met de verplichtingen in het kader van het toetredingspartnerschap: ze zouden illegaal zijn als Turkije al lid was geweest van de EU. De Commissie treedt niet op, en dus hebben niet-gouvernementele organisaties de zaak nu bij het Europees Hof van Justitie aanhangig gemaakt. We moeten Turkije steunen bij het nakomen van communautaire verplichtingen, niet bij het schenden ervan. 
Mayol i Raynal (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het lijdt geen twijfel dat onze rapporteur Per Gahrton een van de grootste kenners van Europa is als het gaat om de situatie in de zuidelijke Kaukasus. En zoals we allen weten hebben we het aan zijn initiatief te danken dat de Europese Unie nu over een vertegenwoordiger in deze regio beschikt.
Omdat ik slechts anderhalve minuut spreektijd toegewezen heb gekregen, ga ik in sneltreinvaart door mijn opmerkingen heen. Eén aspect lijkt mij, waarschijnlijk om diplomatieke redenen, onvoldoende aandacht te krijgen in het verslag, namelijk de sterke Amerikaanse aanwezigheid in de regio. Zal die aanwezigheid net zoals in andere delen van de wereld destabiliserend werken? Zoals u weet vond er in november 2003 een soort revolutie, misschien wel staatsgreep, plaats in Georgië. Ik had het geluk daar ‘live’ bij te zijn als lid van de delegatie van dit Parlement. Deze gebeurtenissen kregen de naam ‘rozenrevolutie’, omdat de omwenteling zonder bloedvergieten plaatsvond. Ik kan echter wel stellen dat het met deze rozenrevolutie niet écht rozengeur (en maneschijn) was! Zij rook eerder naar olie, en als ze al niet naar dollars rook, dan was dat omdat we al sinds de oudheid weten dat geld niet stinkt. En zou van de dissidente regio’s in Georgië eigenlijk niet ook Adzjarië genoemd moeten worden, een ander voorbeeld van diplomatiek stilzwijgen?
Tot slot is er een kwestie die mij er, als voorvechter van de Catalaanse onafhankelijkheid, toe brengt enige afstand te nemen van dit verslag. Het gaat om het separatisme. In mijn ogen zal er pas vrede op de wereld zijn als de wil van elk volk wordt gerespecteerd. Het recht van volkeren op zelfbeschikking is een grondrecht. Het is de plicht van de internationale gemeenschap om de uitoefening van dit democratische recht ook in de zuidelijke Kaukasus mogelijk te maken, net zoals in de westelijke Sahara. Dat geldt voor de Adzjariërs, de Abchaziërs, de Ossetiërs en de Azeri’s van Nagorno-Karabach.
Wat dat laatste land betreft vermeldt Per Gahrton nog dat hij de president had gezegd dat de oplossing gelegen zou kunnen zijn in een ruime mate van autonomie, zoals bij de Åland-eilanden, die onder Finse heerschappij staan. De president antwoordde hierop dat hij de Finse heerschappij zou accepteren. Waarom zouden we hem niet aan zijn woord houden? We zouden Finland kunnen vragen een soort internationaal mandaat op zich te nemen met als voornaamste taak het waken over de grondrechten en het organiseren van een referendum, opdat de volkeren van deze regio op termijn in alle vrijheid kunnen beslissen over hun eigen lot. 
Howitt (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zoals het verslag van Mijnheer Gahrton al duidelijk maakt, is deze regio voor ons in de Europese Unie van groot strategisch belang; de stabiliteit en welvaart van dit gebied heeft implicaties voor ons allemaal. Ik deel de bezorgdheid over de patstelling in Nagorno-Karabach waaraan anderen in dit debat al uiting gaven. De besprekingen die in december in Schotland plaatsvonden, waren een stap vooruit; het betrof de eerste bilaterale besprekingen tussen vertegenwoordigers van de twee landen. We moeten de patstelling doorbreken en het netwerk van de OVSE gebruiken. Dit netwerk is in staat een aanpak te kiezen die zowel de economische als de veiligheidsaspecten omvat en regionale samenwerking en naleving van de mensenrechten bevordert.
Grootschalige mensenrechtenschendingen zijn vaak de voorbode van conflict. Het is bekend dat in Azerbeidzjan sinds de verkiezingen van vorig jaar zeker duizend mensen zijn gearresteerd. Er zitten er nog honderd in voorlopige hechtenis, ook al zegt de regering dat dit niet zo is. In Armenië bestaat er grote zorg over mensensmokkel. Er zijn berichten dat duizenden vrouwen en kinderen de afgelopen jaren zijn verkocht om te worden geëxploiteerd en terecht komen in vooral Turkije en de Verenigde Arabische Emiraten. De Europese Unie mag deze mensenrechtenproblemen niet negeren.
Wij verwachten van Turkije terecht dat het optreedt als de stabiliserende kracht van de regio, de regionale handel stimuleert, regionale samenwerking op het gebied van veiligheid bevordert en meehelpt om de vredesbesprekingen nieuw leven in te blazen.
Wat betreft de pijpleiding Bakoe-Tiflis-Ceyhan – die een miljoen vaten olie per dag van de Kaspische naar de Middellandse Zee moet gaan pompen – bestaat er grote bezorgdheid omdat de akkoorden van de gastgevende regeringen geen rekening zouden houden met de mensenrechten. Ook zouden de gevolgen voor het milieu en de sociale gevolgen van de pijpleiding in strijd zijn met de voor deze gebieden geldende uitgangspunten die bepalen of een project verantwoord is.
Zoals onze collega al duidelijk maakte, is het van groot belang dat we onmiddellijk een onderzoek instellen naar aanleiding van berichten dat op 15.000 reeds geplaatste verbindingsstukken een ondeugdelijke beschermingslaag is aangebracht, die tot lekkage kan leiden. Een recentelijk uitgelekt rapport beweert dat een van de consultants van het consortium heeft aangetoond dat het consortium, waaronder ook BP, al van dit probleem afwist voordat de leiding werd gelegd en zelfs voordat de akkoorden met Georgië werden getekend. De financiers, waaronder de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling en de Wereldbank, die ieder 125 miljoen dollar ter beschikking stelden, waren niet van dit probleem op de hoogte. Ik dring er bij de Commissie op aan ervoor te zorgen dat er een goed en diepgaand onderzoek komt naar dit probleem. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 11.00 uur plaats.
Souchet (NI ),
    – De verdienste van het verslag-Gahrton is dat het zich kritisch uitlaat over de gevaarlijke onverschilligheid die de Europese Unie aan de dag legt ten aanzien van de strategische regio van de zuidelijke Kaukasus, met zijn talrijke bronnen voor potentiële conflicten. Daarom moet er ook een veiligheids- en samenwerkingskader in deze regio komen, bijvoorbeeld in de vorm van een stabiliteitspact. Maar de rapporteur is pienter genoeg om op te merken dat zo’n pact veronderstelt dat er eerst een klimaat van vertrouwen wordt geschapen, en dat de kans dus niet zo groot is dat het pact er komt zolang de onbegrijpelijke blokkade van Turkije tegen Armenië en de categorische ontkenning door Ankara van de genocide op het Armeense volk voortduren. In dit opzicht is de resolutie van het Parlement uit 1987 helaas nog steeds actueel, en een verwijzing hiernaar in het verslag zou dan ook op zijn plaats zijn.
Wat Nagorno-Karabach betreft is het verslag partijdig, of op zijn minst onsamenhangend: de verwijzing naar de OVSE is in strijd met de eis van unilaterale concessies.
Het lijkt me ook gevaarlijk voor de vrede om het principe van recht op autonomie voor minderheden een plaats te geven binnen het internationale recht. Het Handvest van de Verenigde Naties verwijst naar het recht van volkeren op zelfbeschikking. 


Tannock (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag aandacht voor de kwestie van de achterhouding van het verslag van het onderzoek in opdracht van het STOA-panel naar de risico’s van klein plastic speelgoed in zoetwaren. Er is mij verteld dat de door de auteurs gebruikte officiële statistieken het werkelijke aantal incidenten aanzienlijk onderschatten, zodat zij tot de conclusie kwamen dat deze producten slechts een gering risico vormen voor kleine kinderen.
Bent u het met mij eens, mijnheer de Voorzitter, dat het verslag nu zonder enig uitstel moet worden gepubliceerd? Wilt u er tevens bij de Commissie op aandringen, gezien de beperkte mogelijkheden tot terugzending van dit verslag, een breed opgezet en volledig onderzoek naar dit onderwerp in te stellen en het werkelijke aantal aanvullende incidenten te achterhalen dat door artsen, ouders en anderen wordt gemeld? 
De Voorzitter.
   – De Voorzitter van het Parlement buigt zich momenteel over deze kwestie.(1)

De Voorzitter.
   – Aan de orde is de stemming.
(1)

De Voorzitter.
   – Collega’s, ik heb een zeer droevige mededeling. Enkele minuten geleden is mij verteld dat Boris Trajkovski, de president van Macedonië, - die een paar maanden geleden te gast was in ons Parlement - met zijn medewerkers is omgekomen bij een vliegtuigongeluk. Hij was op weg van Skopje naar Mostar, waar hij onze eminente gast van vandaag, Stjepan Mesic, de president van Kroatië, zou ontmoeten. Dit bericht heeft voor ons vandaag dan ook bijzondere betekenis.
Ik heb president Trajkovski vele jaren gekend; hij was in de eerste plaats een persoonlijke en politieke vriend. Hij heeft verzoening gebracht in zijn eigen land, waar het gevaar van tweedracht zozeer op de loer lag. Hij was een bemiddelaar in zijn eigen regio, een ware Europeaan, een hartelijke man en in het verleden een vooraanstaande gast van het Parlement. Wij zijn diep bedroefd over zijn tragische verscheiden.
Ik wil namens het Parlement mijn diepe meeleven betuigen aan de regering, het parlement en de bevolking van Macedonië. Wij bieden hun onze solidariteit aan en ons vastberaden voornemen de visie levend te houden die deze man had voor de Europese toekomst van zijn land. Dat is de beste manier waarop wij zijn nagedachtenis kunnen eren.
Ik verzoek u staande een moment stilte in acht te nemen.

Banotti (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het gaat er in dit Huis soms verwarrend aan toe, maar als niet snel iemand iets doet aan die klok, die al zeker twee maanden kapot is, dan wordt de verwarring hier alleen maar groter! Kan iemand hem weer aan de gang krijgen of anders uitzetten?
De Voorzitter.
   – We zullen een van de quaestoren een trapladder geven en hem vragen het probleem op te lossen! 
Watson (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik kan Mevrouw Banotti aanraden het advies op te volgen dat ik ooit kreeg van de stationschef van Crianlarich, toen ik hem erop wees dat twee klokken, op twee verschillende perrons, ieder een andere tijd aanwezen. Hij antwoordde, ‘Wat zou het voor zin hebben als we twee klokken hadden die precies dezelfde tijd aangaven?’
De Voorzitter.
   – Wij gaan nu over tot de stemming.
Bigliardo (UEN ),
   – Mijnheer de Voorzitter, in de Engelse versie van het verslag wordt het woord ‘regrets’ gebruikt, waarvan de correcte vertaling in het Italiaans ‘si rammarica’ zou moeten luiden. Het is echter met ‘deplora’ vertaald en ik zou dan ook graag zien dat de diensten in de notulen opnemen dat de vertaling in het Italiaans, voor wat dit verslag betreft, ‘si rammarica’ is en niet ‘deplora’. 
De Voorzitter.
   – De diensten zullen ervoor zorgen dat alle taalversies daarmee overeenstemmen.
Arvidsson (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is zo dat Rusland de overeenkomst inzake de grensbepaling met Estland en Letland niet heeft ondertekend en bijgevolg ook niet heeft bekrachtigd. Ik stel daarom voor paragraaf 6 als volgt te formuleren: 

‘Beveelt de Raad aan van Rusland te eisen dat het de grensovereenkomsten met de kandidaat-lidstaten Estland en Letland waarover reeds onderhandeld is onmiddellijk te tekenen en ratificeren.’ 

Belder (EDD ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, er is een hinderlijke fout geslopen in het amendement 26 bij het tweede gedachtestreepje. Oorspronkelijk stond in de tekst ‘sociologische kenmerken van de Tsjetsjeense samenleving’ abusievelijk is daarvan gemaakt het ‘volk’. Ik verzoek om het origineel te handhaven dus ‘sociologische karakteristieken van de Tsjetsjeense samenleving’.
De Voorzitter.
   – In het origineel staat duidelijk ‘samenleving’, dus daar zullen we het bij laten.
Arvidsson (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de Doema kan het Protocol van Kyoto enkel bekrachtigen als zij over de tekst beschikt. De Russische president moet de tekst voorleggen. Ik stel voor overweging F als volgt te formuleren: 

 ‘Overwegende dat de vertraging bij het doorsturen van het Protocol van Kyoto naar de Doema ter ratificatie ervan de inwerkingtreding van het Klimaatverdrag verhindert,’ 

 – Hiermee is de stemming beëindigd.

Ribeiro e Castro (UEN ),
    Betreffende de toetreding van de nieuwe lidstaten steunt de rapporteur het voorstel van de Commissie om de landbouwers van deze landen tijdens de overgangsperiode bij te staan bij de naleving van de communautaire wetgeving.
Hoofddoel is deze mensen te helpen bij de aanpassing aan de regelgeving van de Europese Unie door de exploitatiekosten te compenseren die aan de naleving van deze normen verbonden zijn. In die zin attendeer ik u erop dat de toepassing van de communautaire regelgeving, met name op milieugebied, steeds een van de prioritaire aandachtspunten van de Europese Unie is geweest. Ik ben van oordeel dat deze maatregel zal bijdragen aan de plattelandsontwikkeling van de nieuwe lidstaten en de eerbiediging van de Gemeenschapswetgeving inzake milieu, volksgezondheid en dierenwelzijn.
Het Commissievoorstel is een rechtvaardig initiatief dat geen buitengewone kosten meebrengt voor de communautaire begroting. Daarom heb ik voor gestemd. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
    De termijn voor de toepassing van het tijdelijke defensieve mechanisme voor communautaire scheepswerven die het slachtoffer zijn van oneerlijke concurrentie door Koreaanse bedrijven verstrijkt op 31 maart 2004. De toepassingsperiode van dit mechanisme moet hoe dan ook verlengd worden. Dat is het minste dat wij kunnen doen om de Europese scheepsindustrie te beschermen. Het is bekend dat de Commissie bij de Wereldhandelsorganisatie ook een klacht heeft ingediend over de Republiek Korea. Aangezien beide maatregelen deel uitmaken van de strategie van de Commissie moeten zij gelijktijdig ten uitvoer worden gelegd.
Daarom hebben wij voor dit verslag gestemd. Wij onderschrijven het voorstel om het tijdelijke defensieve mechanisme voor de scheepsbouw met een jaar te verlengen. 

De Rossa (PSE ),
    – Ik steun dit verslag en ben het volkomen eens met de veroordeling van de beperkingen op de aansprakelijkheid voor nucleaire ongelukken, die kernenergie ten opzichte van andere energiebronnen in een bevoorrechte positie plaatsen. Ierland heeft de Conventie van Parijs, waarnaar dit verslag verwijst, niet ondertekend. Toch is iedereen in Ierland zich ten volle bewust van de kwetsbaarheid van het land mocht er zich ooit een groot incident voordoen op de nabijgelegen fabriek van Sellafield, of als er zich ooit een incident zou voordoen bij de verscheping van gevaarlijk afval naar die fabriek, dat door Ierse territoriale wateren plaatsvindt. Sellafield vormt feitelijk de grootste bedreiging voor het Ierse milieu en dus is het echt schandelijk dat de Europese Unie het principe van ‘de vervuiler betaalt’ tot nu toe niet toepast op nucleaire ongelukken.
Het is hoog tijd dat de Europese Unie een veel breder gerichte opstelling kiest met betrekking tot de gevaren van de nucleaire industrie. We kunnen ons absoluut geen hiaten permitteren in de toepassing van internationale conventies en wetgeving van de Gemeenschap op het gebied van aansprakelijkheid voor nucleaire schade. 

Coelho (PPE-DE ),
   . Ik steun dit voorstel in de overtuiging dat de overnameovereenkomsten bijzonder belangrijke juridische instrumenten zijn. Zij dragen met name bij aan een versterking van de samenwerking in het kader van de strijd tegen illegale immigratie, een van de prioritaire aandachtspunten van Laken. De akkoorden maken deel uit van een gecoördineerde actie waarbij de vaststelling van de rechten van burgers uit derde landen gecombineerd wordt met een adequaat beheer van de migrantenstromen, samenwerking met de landen van herkomst en de totstandkoming van een gemeenschappelijk Europees asielbeleid.
Overeenkomstig het Verdrag van Amsterdam is de Gemeenschap bevoegd om op dit terrein beslissingen te nemen. Het is aan de Raad om onderhandelingen te openen en dergelijke overeenkomsten te sluiten. Helaas heeft hij ook deze keer, net zoals bij de eerste overnameovereenkomst met Hongkong, nagelaten het Europees Parlement te raadplegen en in te lichten over het verloop van de onderhandelingen.
Wij worden hier verzocht advies uit te brengen over een overeenkomst die al door de gevolmachtigden is ondertekend. Mosterd na de maaltijd dus, want zodra deze overeenkomsten een feit zijn, kunnen de tekst en de bijbehorende protocollen niet meer gewijzigd worden. Deze situatie is politiek onaanvaardbaar. Ik hoop dan ook dat het Parlement in de toekomst door de Commissie en de Raad zal worden ingelicht over het verloop van de onderhandelingen! 
Figueiredo (GUE/NGL ),
    Wij steunen het standpunt dat de leden van mijn fractie in de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken hebben ingenomen. Zij onderstrepen eens te meer dat het beleid inzake de overnameovereenkomsten een voorbeeld is van de repressieve strategie die tijdens de bijeenkomsten van de Raad in Laken, Sevilla en Thessaloniki is vastgesteld. In het kader van de zogeheten ‘strijd tegen de illegale immigratie’ worden vluchtelingen en immigranten ofwel beschouwd als een economische hulpbron die kan worden uitgebuit ofwel worden zij ‘eenvoudigweg’ teruggestuurd naar hun land van herkomst.
De overnameovereenkomsten vormen een onderdeel van het Europese asiel- en immigratiebeleid dat tot dusver alleen maar is gericht op versterking van de grenzen, controle, repressie en uitzetting. Er wordt echter nog steeds geen rekening gehouden met de oorzaken van immigratie, waaronder armoede, uitbuiting en oorlog, om maar enkele voorbeelden te noemen. Deze houding staat volkomen haaks op de solidariteit met de rest van de wereld waarop de Europese Unie zich zo graag beroemt. De Unie onttrekt zich aan haar verantwoordelijkheden en heeft geen oog voor de ellendige omstandigheden waarin een groot deel van de wereldbevolking leeft.
Wij kunnen ons niet vinden in dit soort immigratiebeleid omdat het economische belangen laat prevaleren boven menselijke belangen. Wie de rechten van migranten wil steunen, kan niet instemmen met een overeenkomst die vooral gericht is op een zo doelmatig mogelijke uitzetting van migranten. 
Meijer (GUE/NGL ),
   . De steden Macao en Hongkong waren de laatst overgebleven nederzettingen op de Chinese kust die werden beheerst vanuit Europa. Aan hun langdurige koloniale status is aan het eind van de afgelopen eeuw terecht een eind gemaakt. Bij de teruggave aan China is afgesproken dat daar een kapitalistische economie zal worden gehandhaafd, maar voor democratie en mensenrechten gelden zulke duidelijke garanties niet. Dit soort afspraken past goed bij de ontwikkelingen in het huidige China, waar de erfgenamen van de communistische partij zijn blijven regeren. Zij laten geen enkele politieke oppositie toe en dragen vanuit hun beschermde machtsmonopolie bij aan het herstel van het kapitalisme. Het was voorspelbaar dat de Europese overeenkomsten om gebieden terug te geven aan China zouden leiden tot het vertrek van inwoners die inmiddels Europese verwachtingen van democratie hadden ontwikkeld. Deze mensen kunnen niet meer legaal naar Portugal of Groot-Brittannië, en als ze daar toch komen worden ze als criminelen behandeld. Een overeenkomst met China en andere dictatoriaal geregeerde staten om vluchtelingen terug te nemen lost niets op. Het ziet er helaas opnieuw naar uit dat het wegjagen van vluchtelingen en de verwachting van voordeel door economische betrekkingen met dictatuurstaten voor Europa belangrijker zijn dan de vaak gepropageerde verdediging van democratie en mensenrechten. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Deze overnameovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Speciale Administratieve Regio Macao past binnen de algemene strategie voor de strijd tegen illegale immigratie die is vastgesteld tijdens de bijeenkomsten van de Europese Raad in Tampere, Laken, Sevilla en Thessaloniki. Het is de tweede keer dat er, na afronding van de voorafgaande onderhandelingen, met een derde land een dergelijke overeenkomst wordt gesloten. De ondertekening van deze akkoorden op Europees niveau vormt een van de doelstellingen van het actieplan voor de strijd tegen illegale immigratie en mensenhandel dat sinds de Top van Laken een van de prioritaire aandachtspunten van de Unie is.
De overnameovereenkomst met Macao, die op 18 oktober 2002 in Brussel is ondertekend, vloeit voort uit het politieke akkoord van december 2000 waarin door de ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken is besloten houders van een paspoort van Macao vrij te stellen van de visumplicht. Tegelijk met de overnameovereenkomsten zijn er standaardclausules goedgekeurd die kunnen worden opgenomen in associatie- of samenwerkingsovereenkomsten van de EU. Deze clausules zijn uitsluitend bedoeld om de overeenkomstsluitende partijen ertoe te verplichten hun eigen onderdanen, onderdanen van derde landen en staatlozen over te nemen. Samen met de rapporteur ben ik van oordeel dat de Raad het Parlement in kennis moet stellen van de beslissingen inzake de ondertekening van overnameovereenkomsten.
Ik heb voor het verslag gestemd. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
    Zoals al eerder is uiteengezet - en door de Commissie officieel wordt ontkend maar stilzwijgend wordt toegegeven -, is dit memorandum niets anders dan een eerste stap op weg naar de ondertekening van een ruimere overeenkomst voor de uitzetting van Chinese immigranten. Dat blijft een van de streefdoelen van de Europese Unie. De Commissie erkent dat de Unie moeilijk druk kan uitoefenen op derde landen om uitzettingsovereenkomsten te sluiten – ‘waar vooral de Europese Unie baat bij heeft’ – als aan deze landen geen tegenprestatie wordt geboden.
Zoals hier al is onderstreept, heeft China niet alleen geklaagd over de ontoelaatbare behandeling van zijn burgers door de Europese immigratieambtenaren, maar heeft het ook met succes de pogingen van de Europese Unie gedwarsboomd om personen naar China uit te wijzen.
Daarom probeert de Commissie, die heeft ingestemd met een reeks kleine verbeteringen van het visumbeleid, nu toch haar doelstellingen te verwezenlijken door een ruimere overeenkomst te ondertekenen die ook een terugnameclausule bevat.
Het lijkt mij dan ook cynisch het Europees Parlement aan te bevelen een positief advies uit te brengen over het memorandum van overeenstemming omdat het belangrijk is Chinese toeristen naar Europa te lokken vanuit de overtuiging dat China de komende tien jaar zal uitgroeien tot een van de belangrijkste bronnen van het wereldwijde toerisme. 
Krivine (GUE/NGL ),
    – De Europese Unie wil ons doen geloven dat China een Volksrepubliek is die democratie en mensenrechten eerbiedigt. De Unie kan dus zonder scrupules kerncentrales en hogesnelheidstreinen verkopen en bouwen, enkel en alleen in het belang van de bureaucratische elite. Echter, aangezien niet iedereen gelooft in de communistische heilstaat proberen jaarlijks duizenden Chinezen te emigreren om economische, religieuze of politieke redenen. Zij ontvluchten China, vaak met gevaar voor eigen leven, zoals blijkt uit de honderden slachtoffers die dood zijn aangetroffen in scheepsruimen en vrachtwagens. De EU, die deze immigranten zou moeten opvangen, houdt in plaats daarvan hardnekkig vast aan het instellen van quota die moeten voorzien in de eigen behoeften aan arbeidskrachten, en werkt tegelijkertijd aan massale uitzettingen.
Het verslag is enkel gericht op de uitzetting van Chinezen naar hun geboorteland zonder zich te bekommeren om hun motieven of het lot dat hun bij terugkeer te wachten staat. Een dergelijke opzet kan ik onmogelijk steunen en daarom heb ik dit verslag ook verworpen. Ik heb de Commissie en de Raad overigens om opheldering gevraagd over hun plannen met de Europese charters en het bedrag van 30 miljoen euro dat hiervoor is uitgetrokken. Van Europa een fort maken leidt slechts tot schaamte. We hebben juist behoefte aan een ander immigratiebeleid, dat gebaseerd is op open grenzen, eerbiediging van het asielrecht en gelijke rechten. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Dit memorandum van overeenstemming tussen de Europese Gemeenschap en de overheidsdienst voor toerisme van de Volksrepubliek China stelt de burgers van dat land in de gelegenheid de Europese Unie te bezoeken als toeristen. Het is des te belangrijker omdat China een van de belangrijkste bronnen van het wereldwijde toerisme is en de Chinese markt enorme groeimogelijkheden biedt. Op dit moment bestaan er alleen maar bilaterale toerismeovereenkomsten tussen China en enkele lidstaten van de Europese Unie. Dit betekent dat Chinese burgers zich slechts naar specifieke bestemmingen in de Europese Unie mogen begeven. Zodra de nieuwe overeenkomst in werking treedt, zal die beperking worden opgeheven.
Het is van wezenlijk belang dat de overeenkomst een overnameclausule bevat waarin wordt bepaald dat de reisbureaus die de visumaanvragen beheren onmiddellijk contact moeten opnemen met de lidstaat die het visum heeft afgegeven en met de Chinese autoriteiten als er een toerist ontbreekt of niet is teruggekeerd naar China. De reisbureaus zijn verplicht samen te werken met de bevoegde autoriteiten van de overeenkomstsluitende partijen bij de repatriëring en opname van toeristen die de toegestane verblijfsduur overschrijden.
Samen met de rapporteur vind ik het een goede zaak dat de Chinese autoriteiten nu voor het eerst een overnameclausule accepteren. Dat opent ongetwijfeld nieuwe mogelijkheden voor de totstandkoming van een echte overnameovereenkomst met China. 

Fitzsimons (UEN ),
    – Ik schaar mij geheel achter de Europese Commissie in haar benadering van de regulering van persistente organische verontreinigende stoffen. Deze stoffen blijven per definitie in het milieu aanwezig en komen terecht in de voedselketen, en vormen een risico voor het milieu en de gezondheid van mens en dier.
De Gemeenschap moet in staat worden gesteld de internationale overeenkomsten die hierop van toepassing zijn zo snel mogelijk te ratificeren. Dat is het doel van de verordening waarover we vandaag hebben gestemd.
Hulde aan de rapporteur en co-rapporteur, en aan het Italiaanse en Ierse voorzitterschap, voor het uitstekende werk dat zij hebben gedaan zodat we het over deze overeenkomst in eerste lezing eens konden worden. We mogen wel zeggen dat we iets hebben bereikt nu Europa, na afronding van dit dossier, daadwerkelijk stappen kan zetten die concreet en tastbaar voordeel opleveren voor onze consumenten en burgers.
Het is nu aan de ondertekenaars van het protocol en het verdrag inzake POP’som de noodzakelijke stappen te zetten voor de uitvoering en de naleving ervan.
Gevoegd bij andere milieuwetgeving van de laatste paar jaar, zoals de Kaderrichtlijn water en de richtlijn over afval van elektrische en elektronische apparaten, beschikken de leden van dit Parlement over een concrete lijst van dingen die op het gebied van milieu zijn bereikt waarmee ze de verkiezingen in kunnen. 
Goebbels (PSE ),
    – Ik heb tegen het verslag-Frahm gestemd. Ik wil de gezondheids- en milieuproblemen als gevolg van ‘persistente organische verontreinigende stoffen’ niet bagatelliseren, maar ons Parlement gaat als wetgever zijn boekje te buiten als we dit soort problemen gaan behandelen. We hebben net het verslag over betere wetgeving aangenomen. Tegelijkertijd blijven we vrome wensen uiten, het subsidiariteitsbeginsel negeren, regeringen verbieden misleidende ‘bewustmakingscampagnes’ te voeren, en bureaucratische procedures opeenstapelen. Een Parlement staat toe of verbiedt. Het schrijft geen (slechte) literatuur! 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Zoals ik ook al naar aanleiding van andere recente verslagen van mevrouw Frahm – betreffende de sluiting van het Verdrag van Stockholm inzake persistente organische verontreinigende stoffen en de sluiting namens de Europese Gemeenschap van het Protocol van 1998 inzake persistente organische verontreinigende stoffen bij het Verdrag van 1979 betreffende grensoverschrijdende luchtverontreiniging over lange afstand – heb gesignaleerd, steun ik alle maatregelen die op doeltreffende en actieve wijze bijdragen aan de verhoging van de kwaliteitsnormen op milieugebied. De voorgestelde verordening heeft als doel een adequate wetgeving vast te stellen waarmee uitvoering kan worden gegeven aan belangrijke bepalingen van het verdrag en het protocol die nog onvoldoende in de communautaire wetgeving aanwezig zijn.
Het voorstel is gericht op de bescherming van de menselijke gezondheid en het milieu tegen de schadelijke gevolgen van het gebruik van persistente organische verontreinigende stoffen. Dat zijn chemische stoffen die in het milieu aanwezig blijven, bioaccumuleren via het voedselweb – een complexe netwerkinteractie van voedselketens – en een risico vormen voor de menselijke gezondheid en het milieu aangezien zij langdurige schade kunnen veroorzaken.
Daarom deel ik de bezorgdheid van de Commissie en de rapporteur en onderschrijf ik met name het belangrijke voorstel om een ‘name and shame-systeem’ in te voeren. Ik ben het ermee eens dat inbreuken op de bepalingen van deze verordening door de lidstaten en de Commissie openbaar moeten worden gemaakt. Op die manier zullen de regels strikter worden nageleefd (via afschrikking), met als gevolg dat de menselijke gezondheid en het milieu beter beschermd zullen worden. 

Ribeiro (GUE/NGL ),
    Dit voorstel heeft tot doel de uitvoeringsverordening betreffende het stelsel van eigen middelen aan te passen aan het besluit van de Raad van 29 september 2000 waarin het aandeel van de ‘BBP-middelen’ in de financiering van de communautaire begroting wordt versterkt en de zogeheten ‘Britse korting’ wordt gecodificeerd. Bovendien heeft de aanpassing van de bijdragen van de voornaamste nettobetalers (Duitsland, Zweden, Oostenrijk en Nederland) geleid tot een stijging van de bijdragen van de overige lidstaten, met inbegrip van Portugal, wat volkomen onaanvaardbaar is.
Wij zijn van oordeel dat de bestaande ongelijkheden op het vlak van de netto-overdrachten niet kunnen worden opgelost aan de inkomstenzijde en dat het beginsel van ‘voor wat hoort wat’ niet verabsoluteerd mag worden. De nationale bijdragen aan de communautaire financiering moeten minstens gelijk zijn aan het gewicht van elk land in het communautaire BBP, of anders moeten ten behoeve van de financiering de inspanningen per inwoner van de lidstaten geharmoniseerd worden.
Het zwaartepunt van het verslag ligt in de opname van een herzieningsclausule die tot een algemene aanpassing van het stelsel van eigen middelen moet leiden. De rapporteur is van oordeel dat het huidige systeem van nationale bijdragen vervangen moet worden door Europese belastingen voordat de financiële vooruitzichten worden goedgekeurd, zoals overigens ook in het Commissievoorstel wordt gesuggereerd. Deze geleidelijke overdracht van de fiscale soevereiniteit aan de Europese Unie impliceert een versterking van de federale integratiemethode. Bovendien mogen ook de gevolgen voor het nationale belastingbeleid en de belastingdruk voor de gewone burger niet over het hoofd worden gezien. De financiering van de begroting zal er zeker niet rechtvaardiger op worden. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Ik ga ermee akkoord dat het nieuwe stelsel gericht moet zijn op de afschaffing van de bestaande compensatiemechanismen, de financiering van de begroting door de lidstaten aan de hand van uniforme criteria en een transparante en democratische verwerving van eigen middelen.
Het stelsel van eigen middelen heeft heel wat ups en downs gekend - op sommige momenten is het zelfs geblokkeerd geraakt -, met name ten gevolge van de ontwikkeling van de traditionele eigen middelen (douanerechten en landbouwheffingen) die steeds minder inkomsten opleveren. Ik denk dat wij op dit moment, dankzij de invoering in 1988 van een vierde middelenbron (naast de BTW), namelijk die met betrekking tot het BBP (bruto binnenlands product), kunnen voorzien in een transparanter stelsel. De Commissie heeft overigens zelf voorgesteld om de financieringsstructuur te vereenvoudigen en een systeem tot stand te brengen dat hoofdzakelijk gebaseerd is op BBP-middelen, hetgeen gepaard moet gaan met een geleidelijke afschaffing van de correctiemechanismen.
Ik onderschrijf de beoogde hervorming en het streven naar transparantie. Toch zie ik mij genoodzaakt mij van stemming te onthouden. Ik wacht immers nog steeds op de voorstellen die de Commissie ons heeft beloofd. Zolang die niet ter tafel liggen en het niet duidelijk is of er al dan niet één enkele categorie van eigen middelen zal worden ingevoerd en hoe die eruit zal zien, blijf ik mijn twijfels hebben. Met name de mogelijke invoering van een Europese belasting en de daaruit voortvloeiende gevolgen baren mij ernstige zorgen. 
Sacrédeus (PPE-DE ),
    Ik heb tegen het verslag gestemd, dat echter met 334 stemmen voor, 72 stemmen tegen en 42 onthoudingen, werd aangenomen.
In het verslag wordt gepleit voor ‘een algemeen onderzoek betreffende het stelsel van eigen middelen’. Ik kan dit moeilijk anders interpreteren dan als een pleidooi voor een EU-belasting. Hetzelfde pleidooi stond in het verslag-Haug (A5-0238/2001) inzake de eigen middelen van de EU, dat op 5 juli 2001 door een meerderheid van het Parlement werd aangenomen.
Noch de burgers in Zweden, noch die in andere landen verlangen naar bijkomende belastingen. Uit ervaring weten wij dat een nieuwe belasting niet meer verdwijnt en op termijn de belastingdruk doet toenemen.
Uiteindelijk draait het om de principiële vraag wie het recht heeft belasting te innen. Dat het Zweedse volk sinds mensenheugenis het recht heeft om zelf belastingen te heffen, is een principe dat nu aangetast wordt. De Fractie van de Europese Volkspartij wil voor de EU-belasting geen vierde belastingtarief invoeren naast de gemeentelijke, provinciale en nationale belastingen.
Daarnaast is niemand vragende partij voor een zwaardere belastingdruk in de lidstaten. In het geval van Zweden zou dit extra hard aankomen, omdat wij nu reeds de hoogste belastingdruk ter wereld hebben. 

Claeys (NI ),
   . De vertegenwoordigers van het Vlaams Blok zullen zich onthouden bij dit verslag. In de marge van het nieuw statuut van de ambtenaren van de Europese Unie zijn er twee problemen die om aandacht vragen. Ten eerste is er het feit dat Europese ambtenaren geen gemeentebelastingen betalen. Op plaatsen waar grote concentraties zijn van ambtenaren, zoals in sommige gemeenten in de rand rond Brussel, stelt de plaatselijke bevolking zich daar - terecht - vragen bij. De Europese ambtenaren maken immers, net als de lokale bevolking, gebruik van de gemeentelijke infrastructuur en andere faciliteiten. Aangezien deze mensen het recht hebben te stemmen voor de gemeenteraadsverkiezingen, bestaat er een situatie van die niet aanvaardbaar is. De Europese Commissie en de Europese Raad moeten hiervoor een oplossing vinden.
Een tweede probleem vormt het feit dat de Commissie weigert haar ambtenaren die in Vlaanderen wonen positieve aan te bieden om Nederlands te leren, zodat ze zich beter zouden kunnen integreren in hun plaatselijke gemeenschap. Ook dit probleem dient de komende jaren aangepakt te worden, zeker met de op handen zijnde uitbreiding in het vooruitzicht. 

De Rossa (PSE ),
    – Ik steun de motie die het Ierse voorzitterschap en de EU oproept hun standpunten over de non-proliferatie van kernwapens te verduidelijken en aan te scherpen. De recente onthullingen over de duistere handel in nucleaire kennis en bewapening op de zwarte markt beklemtonen nog eens de urgentie van het verwezenlijken van de doelstellingen van het en .
Het Ierse voorzitterschap moet hoge prioriteit verlenen aan deze oproep om derde landen aan te sporen zich bij de -protocollen aan te sluiten en contact opnemen met de lidstaten om na te gaan op welke wijze er voldoende financiële middelen vrijgemaakt kunnen worden om specifieke projecten van het te steunen. We moeten de eis tot nucleaire ontwapening met kracht naar voren brengen en er een blijvend agendapunt van maken in de trans-Atlantische partnerschapsdialoog. Ik ben blij dat steun wordt uitgesproken voor de internationale campagne voor nucleaire ontwapening die in gang is gezet door de burgemeesters van Hiroshima en Nagasaki. De ontstellende recente ervaringen met de onrechtvaardige en illegale handelingen die tegen het Iraakse volk werden gepleegd, zouden ons er op zijn minst van moeten doordringen hoe noodzakelijk het is te komen tot een vreedzame wereld – waarin zeker geen plaats kan zijn voor nucleaire wapens. 
Howitt (PSE ),
   . – De Fractie van de Europese Sociaal-Democraten vindt deze resolutie onevenwichtig vergeleken met het recente gemeenschappelijk standpunt van de EU over massavernietigingswapens – waar wij geheel achter staan.
Wij kunnen ons in het bijzonder niet vinden in paragraaf 2, dat de EU een rol wil toebedelen die het best vervuld kan worden in het kader van het non-proliferatieverdrag. Groot-Brittannië zelf heeft zijn nucleaire afschrikkingsmacht sinds het einde van de Koude Oorlog met meer dan 70 procent teruggebracht en zal een volwaardige rol blijven spelen bij internationale pogingen om wapenbeheersing te versterken en de verspreiding van chemische, biologische en nucleaire wapens te voorkomen. 
Isler Béguin (Verts/ALE ),
    – Niets is belangrijker dan het Verdrag inzake de non-proliferatie van kernwapens (NPV), want niets is afgrijselijker dan de dreiging van dergelijke wapens, en suïcidaler dan de idee die eraan ten grondslag ligt! Wij roepen alle partijen en naties op om gezamenlijk achter de EU-doelstelling van volledige uitbanning van deze wapens te gaan staan, en om vooral een beroep te doen op de Europese Raad om de verklaring die bepleit dat het NPV als geheel behouden blijft, verder uit te werken.
Alleen wanneer iedereen erachter gaat staan en voortdurend waakzaam blijft, kan het vertrouwen in de internationale veiligheid worden hersteld, langs de weg van een heilzame nucleaire deëscalatie! Dit vereist een nauwe samenwerking tussen de EU en haar internationale partners, die ervoor moet zorgen dat terroristische organisaties op geen enkele manier toegang krijgen tot massavernietigingswapens en andere staten niet de beschikking krijgen over kernwapens. Dit vereist de ondertekening en ratificatie, door alle partners van de EU, zelfs en vooral als die VS heten, van het Verdrag over een algeheel verbod op kernproeven (CTBT), dat dan in werking zou kunnen treden. Dit vereist een structurele en gemeenschappelijke dialoog met stedelijke bevolkingen en hun gekozen vertegenwoordigers, aangezien zij een potentieel doelwit zijn van aanvallen met kernwapens. Laten we de oproep van de burgemeesters van Hiroshima en Nagasaki ter harte neme, die pleiten voor een tijdschema voor de uitbanning van kernwapens, en ook de vergaderingen van het PrepCom in 2004 en de Conferentie over de herziening van het NPV in 2005 niet vergeten. Het amendement van de Groenen, waarin Frankrijk en Engeland worden opgeroepen tot nucleaire ontwapening, is helaas verworpen. Het amendement bleek vergankelijk, maar de oproep blijft bestaan! 
Ribeiro (GUE/NGL ),
    Ofschoon ik niet kan instemmen met alle formuleringen en de resolutie enkele leemten vertoont, vind ik het een goede zaak dat de tekst over nucleaire ontwapening op internationaal niveau is aangenomen. Alle landen die in het bezit zijn van kernwapens worden verzocht hun arsenaal in te krimpen en te vernietigen.
Deze resolutie is des te belangrijker omdat de internationale situatie de laatste tijd steeds meer beïnvloed wordt door het toenemende militarisme en de militaire inmenging onder auspiciën van de Verenigde Staten. Denkt u maar aan de aanvallen op Joegoslavië, Afghanistan en Irak, aan de beslissing van de Amerikaanse regering om nieuwe generaties kernwapens te ontwikkelen die kunnen worden ‘ingezet’ in militaire operaties of aan de verhoging van het ‘defensiebudget’ van de Verenigde Staten en enkele lidstaten van de Unie – Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk –, die samenwerkingsprojecten in het kader van de defensie-industrie voorbereiden.
Eigenlijk zouden wij nog veel verder moeten gaan. In plaats van ons te beperken tot non-proliferatie zouden wij moeten streven naar echte ontwapening. Die doelstelling is echter in strijd met de bestaande belangen en daarom stuit ze op verzet bij de politieke, economische en militaire krachten die niet alleen geen rekening houden met het welzijn en de wensen van de bevolking, maar bovendien ook de praktische gevolgen van de non-proliferatieresoluties proberen te omzeilen.
Daarom acht ik het van fundamenteel belang dat het amendement van onze fractie voor de ‘ontwikkeling van een kernwapenvrije zone in het Midden-Oosten’ is overgenomen, al zij het met slechts één stem verschil. 

Berthu (NI ),
    – Ik heb tegen het verslag-Wallis over betere wetgeving gestemd om een handelwijze af te straffen die helaas gemeengoed is geworden: aan de ene kant, in woorden, de noodzakelijke eerbiediging van de subsidiariteit verheffen tot een groot beginsel, en aan de andere kant, in daden, teksten goedkeuren die een flagrante schending van dat beginsel inhouden.
Zo levert alleen deze vergadering al een mooi voorbeeld hiervan op: het Europees Parlement heeft zojuist een resolutie aangenomen over de voorjaarstop van de Europese Raad, waarin wordt gevraagd om een betere economische governance op Europees niveau, wat neerkomt op een verdere centralisatie van het economisch beleid, terwijl dat juist een zaak van de lidstaten moet blijven. En bij de twee voorgaande vergaderingen vroeg ons Parlement om een Europees juridisch kader voor de diensten van algemeen belang, dat als legitimatie zal gaan fungeren voor de ongerechtvaardigde inmenging door de Commissie in het beheer van nationale en lokale overheidsdiensten.
Het verslag-Wallis steunt tevens het idee van een systeem voor ‘vroegtijdige waarschuwing’, als voorgesteld in de ontwerp-Grondwet, op basis waarvan de nationale parlementen schendingen van het subsidiariteitsbeginsel onder de aandacht van de instellingen van Brussel kunnen brengen. Dit is echter een fopspeen, omdat die nationale parlementen geen enkele échte bevoegdheid krijgen om zich met succes te verzetten tegen inbreuken op het subsidiariteitsbeginsel. Bovendien wil het verslag-Wallis dit systeem uitbreiden naar regionale volksvertegenwoordigingen, wat helemaal verkeerd is omdat zo een directe link ontstaat tussen Brussel en die regio’s, over de hoofden van de lidstaten heen. 
Butel (EDD ),
    – Evenals de meerderheid hier in dit Parlement betreurt de Fractie voor een Europa van Democratie en Diversiteit het dat de Commissie ondanks herhaalde verzoeken geen duidelijk, relevant en betekenisvol overzicht geeft van de manier waarop de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid zijn toegepast. Wij kunnen ons eveneens vinden in het verzoek aan de Commissie om zich ervan te weerhouden in te grijpen op terreinen waar de problemen beter kunnen worden opgelost door bestuursniveaus die dichter bij de burgers staan.
Ook de EDD-Fractie is voorstander van een controle inzake subsidiariteit die de nationale parlementen in een vroeg stadium bij de wetgevingsprocedure betrekt. Het smaldeel van Chasse, Pêche, Nature, Traditions binnen de EDD-Fractie kan er echter weer níet mee akkoord gaan dat het in het geval van een protest dat officieel door een of meer nationale parlementen tegen een Commissievoorstel zou worden ingediend, helemaal van de Commissie afhangt of daar iets mee gebeurt, en of de gewraakte tekst wordt gehandhaafd, gewijzigd of ingetrokken. Toch is dit de oplossing die in het verslag wordt aanbevolen en die steunt op het aan de ontwerp-Grondwet gehechte protocol. Wat de afbakening van de bevoegdheden betreft is dit ontwerp tekortgeschoten, sterker nog, het heeft alleen maar geprobeerd het domein waarop de instellingen van de Gemeenschap mogen ingrijpen, te verruimen. De leden van Chasse, Pêche, Nature, Traditions zullen zich tegen dit ontwerp verzetten als het er in die vorm doorkomt, net zoals zij zich er vandaag tegen verzetten in het kader van dit verslag. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Ik heb voor het verslag gestemd omdat ik van oordeel ben dat het evenwicht van de institutionele betrekkingen binnen de Europese Unie staat of valt met een correcte interpretatie en toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid (mijns inziens ontbreekt hier overigens een ander belangrijk beginsel, namelijk dat van adequaatheid). De toegevoegde waarde van communautaire acties, die het beste tot uiting komt in oplossingen zoals de open coördinatiemethode, de uitwisseling van beste praktijken en de toepassing van gemeenschappelijke kwaliteitsnormen moet, zoals de rapporteur terecht onderstreept, gericht zijn op (of zelfs beperkt blijven tot) kwesties waarvoor de Unie op legale wijze bevoegd is en die baat hebben bij de tenuitvoerlegging van een communautaire actie. De verduidelijking van deze beginselen zal pas echt nuttig zijn als de bevoegdheden op juridisch niveau definitief worden afgebakend en er een einde komt aan de proliferatie van wetgevingsbesluiten. Het subsidiariteitsbeginsel behelst het ondernemen van actie op een hoger niveau, op voorwaarde dat daarmee betere resultaten worden bereikt dan met acties op niveaus die dichter bij de burgers staan en daarom doorgaans doeltreffender zijn.
Ten slotte ben ik het met de rapporteur eens dat de Commissie zich moet toeleggen op zuiver Europese kwesties. 

Bastos (PPE-DE ),
    De eerstvolgende Europese voorjaarstop heeft als voornaamste doel de follow-up van de strategie van Lissabon, die van de Europese Unie de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie ter wereld moet maken. Deze strategie moet leiden tot duurzame groei, volledige werkgelegenheid, minder armoede en meer sociale samenhang.
Momenteel wordt de verwezenlijking van deze doelstellingen echter bemoeilijkt door factoren zoals de economische recessie, de vergrijzing van de bevolking, de stijging van het werkloosheidscijfer en het tekort aan nieuwe banen. Een ander zorgwekkend gegeven is dat slechts 40 procent van de communautaire maatregelen die in het kader van de strategie van Lissabon zijn ontwikkeld daadwerkelijk wordt toegepast in de lidstaten.
Daarom is het van essentieel belang dat tijdens de komende voorjaarsbijeenkomst wordt aangedrongen op een betere coördinatie van het economisch, sociaal en werkgelegenheidsbeleid van de Europese Unie en de invoering van structurele hervormingen op basis van een duidelijke routekaart en een welbepaald tijdschema.
Daarbij moet bijzondere aandacht worden besteed aan gebieden zoals concurrentie, onderzoek, onderwijs en levenslang leren, zonder de noodzakelijke juridische, financiële en fiscale hervormingen uit het oog te verliezen die ervoor moeten zorgen dat de kleine en middelgrote ondernemingen kunnen bijdragen aan de verwezenlijking van de doelstellingen van Lissabon.
Ten slotte moet ook de rol van het Parlement bij de voorbereiding van de jaarlijkse voorjaarsbijeenkomsten een duidelijke invulling krijgen. 
Berthu (NI ),
    – Ik heb mij onthouden van stemming over de resolutie die is voorgesteld door het condominium van de grote fracties over de voorbereiding van de voorjaarstop 2004, omdat deze resolutie ondanks alle goede bedoelingen voorbijgaat aan de kern van de zaak. Je zou bijna zeggen dat de opstellers van de tekst hun best hebben gedaan om de tekortkomingen te illustreren die ik in het debat van gisteren heb aangekaart: steeds meer regelgeving (zie bijvoorbeeld punt 18), coördinatie (punt 3) en zelfs ‘verbeterde afstemming van de coördinatieprocessen’ (punt 17); niets over problemen als de verplichte heffingen die omlaag moeten, de scheppende krachten achter rijkdom die verdedigd moeten worden, de prioriteiten van de Gemeenschap die in ere hersteld moeten worden.
Maar laten we eerlijk zijn, wat viel er ook te verwachten van een resolutie die, zoals zoveel andere in dit Parlement, het resultaat is van een compromis tussen rechts en de socialisten?
De belangrijkste Europese landen zakken steeds verder weg in een diepe depressie en een alsmaar groter wordende onmacht, waardoor de beste mensen op de vlucht slaan, want die landen lijken te geloven dat overheidsprocedures voor rijkdom zorgen, terwijl die hooguit een gunstig kader bieden aan de scheppende krachten. Die laatste verdienen juist prioriteit, maar daarvoor is een omslag in het denken nodig die rechts niet zal kunnen realiseren door een verbond aan te gaan met socialisten. 
Hermange (PPE-DE ),
    – De komende voorjaarstop van de Europese Raad zal in het teken staan van twee belangrijke documenten die de afgelopen maanden zijn verschenen: het gezamenlijk werkgelegenheidsverslag van de Commissie en het verslag van de Taakgroep werkgelegenheid, dat wordt genoemd in punt 20 van deze resolutie, die onder andere door onze fractie is ingediend en mijn volledige steun geniet. In beide documenten wordt erop gewezen dat een vastberadener en actiever tenuitvoerlegging van de agenda van Lissabon en de Europese werkgelegenheidsstrategie van essentieel belang is voor een duurzaam economisch herstel in Europa. De zes miljoen banen die sinds 1999 zijn geschapen, laten zien dat we op de ingeslagen weg door moeten gaan. Wel moeten de partnerschappen en de governance op alle niveaus worden verbeterd, zoals Wim Kok aangaf, om de hervormingen nóg efficiënter te laten verlopen. Het feit dat technologische innovaties elkaar steeds sneller opvolgen, en de globalisering van de handel, vergen een steeds grotere betrokkenheid van alle Europeanen en beleidsmakers.
Als rapporteur voor de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken over de werkgelegenheidsrichtsnoeren voor 2004 zou ik graag zien dat er in Europa een groeidynamiek en een klimaat van economische ontwikkeling ontstaat. De financiële bijdragen van de Gemeenschap ter bevordering van de werkgelegenheid, die met name uit het Europees Sociaal Fonds komen, moeten zichtbaarder worden voor onze medeburgers, zodat een beeld ontstaat van de Europese Unie als ‘draagster van projecten’.
Isler Béguin (Verts/ALE ),
    – Wat de voorjaarstop 2004 betreft heeft de Commissie een prima kans laten liggen om zich uit te laten over de échte prioriteiten die te lang zijn verwaarloosd, maar zó urgent zijn dat ze de basis van deze resolutie hadden moeten vormen! Er zijn steeds meer tekenen die duiden op de definitieve aantasting van de wortels van het milieu, als gevolg van tientallen jaren niet-duurzaam westers produceren, waarbij tal van indicatoren, waaronder die van het milieu, bewust zijn genegeerd. Deze tekenen zijn klimaatverandering, achteruitgang van de biodiversiteit en een forse toename van aandoeningen die verband houden met vervuiling.
Deze verschijnselen zijn des te alarmerender omdat ze waarschijnlijk onomkeerbaar zijn. Ze zijn zo wijdverbreid dat ze vanaf nu absolute prioriteit moeten krijgen op alle communautaire beleidsterreinen, waarbij de aloude, sleetse economische, financiële en sociale dimensies toe zijn aan een grondige herziening!
De voorjaarstop moet een nieuw tijdperk inluiden en erkennen dat omschakeling op andere energiebronnen onontkoombaar is, met als trefwoorden hernieuwbaar, duurzaam en zuinig. Breken met de traditionele, even verouderde als schadelijke methoden zou de aanzet geven tot een nieuwe generatie banen: banen in de publieke dienstverlening, de tertiaire en sociale sector, bevrijd van het keurslijf van werktijdendruk, onzekere situaties binnen sectoren en ouderwetse discriminatie. De hervorming van de ecobelasting, die het einde van deze achterhaalde denk- en werkwijzen symboliseert, moet, steunend op de sanering van de belastingpraktijk, de nieuwe aanpak worden binnen het gemeenschappelijk economisch beleid, waardoor economische groei en gebruik van natuurlijke hulpbronnen kunnen worden ontkoppeld. 
Krivine (GUE/NGL ),
    – Vier jaar terug beloofden de Vijftien in Lissabon van de Europese economie de meest dynamische en concurrerende economie ter wereld te maken, die in staat is tot duurzame economische groei met meer en betere banen en een grotere sociale cohesie. Deze Europese holle frasen mogen dan doen voorkomen alsof we een zonnige toekomst tegemoet gaan, ze kunnen de harde werkelijkheid niet verhullen. Want de strategie van Lissabon is in feite niets anders geweest dan een aaneenschakeling van aanvallen op de werknemers. De Europese Unie is niet in staat gebleken ontslagen die slechts bedoeld zijn voor het opstuwen van de beurswaarde van een bedrijf, te voorkomen, net zomin als bedrijfssluitingen en sociale plannen. Nog schandaliger is het dat de dividenden van aandeelhouders met overheidsgeld zijn opgepompt, zoals bij STMicroelectronics is gebeurd. De EU heeft zich nooit de middelen verschaft waarmee criminele bazen, zoals die van Parmalat, bestreden kunnen worden. Ondertussen blijft zij wél gewoon belastingparadijzen en het bankgeheim de hand boven het hoofd houden.
Lissabon komt vooral neer op structurele hervormingen van de arbeidsmarkt die gebaseerd zijn op flexibiliteit, onzekerheid en loonmatiging. En op de uitverkoop van publieke diensten ten koste van de bevolking. Daarom moet de Europese voorjaarstop 2004 radicaal breken met het proces van Lissabon. Omdat de gemeenschappelijke resolutie dit weigerde te doen, heb ik tegen gestemd. 

Butel (EDD ),
    – Het positieve van het verslag over de globale richtsnoeren voor het economisch beleid is de wil om de nationale parlementen bij het proces van Lissabon te betrekken, aangezien het verslag erop aandringt dat in die parlementen debatten worden gehouden vóór de voorjaarstop van de Europese Raad. Het is daarentegen niet reëel om ervan uit te gaan dat het democratisch tekort met betrekking tot de economische governance zal worden verholpen door het Europees Parlement te betrekken bij de voorbereiding van de voorjaarsbijeenkomsten.
Bovendien mag de Europese Commissie geen grotere rol gaan spelen in de coördinatie van het economisch beleid. Met het aanvechten van het besluit van de Ecofin-ministers van november 2003, dat een eind maakte aan de sancties tegen Frankrijk en Duitsland wegens buitensporige tekorten, heeft de Europese Commissie laten zien dat zij te veel macht had.
De criteria van het Stabiliteits- en Groeipact, die vanuit economisch oogpunt ongerechtvaardigd zijn, moeten worden afgeschaft; het voeren van een begrotingsbeleid dat bevorderlijk is voor de groei, moet aan de lidstaten zelf worden overgelaten.
Tot slot maken wij er bezwaar tegen dat de Europese economie alleen de milieucomponent tot prioriteit verklaart in het kader van de duurzame ontwikkeling, aangezien op die manier voorbij wordt gegaan aan de mensen en grondgebieden van de lidstaten, die getroffen worden door werkloosheid en leegloop van het platteland. Laten we de mens de plaats binnen de economie geven die hem toekomt door prioriteit toe te kennen aan werkgelegenheid. 
De Rossa (PSE ),
    – Ik spreek met genoegen mijn steun uit voor dit verslag, dat een somber beeld schetst van de economische toestand waarmee wij te maken hebben en prioriteiten stelt voor een te kiezen reactie hierop. Ik betreur dat de doelstellingen van de Europese Raad in Lissabon ten aanzien van duurzame groei, volledige werkgelegenheid en sociale insluiting tot dusver niet zijn gehaald.
Het is van wezenlijk belang dat iedere afzonderlijke lidstaat onverwijld concrete stappen zet op weg naar verwezenlijking van de doelstellingen van Lissabon. Wat ze tot dusver hebben laten zien is onaanvaardbaar. Ik wijs op de uitkomsten van dat nog maar een maand geleden werd gepubliceerd en waaruit blijkt dat het percentage van de 40 richtlijnen die voor eind 2003 in nationale wetgeving moesten zijn omgezet slechts 58,3 procent bedraagt. Slechts zeven van de 40 richtlijnen waren door alle lidstaten in nationale wetgeving omgezet!
Het lijdt dus geen twijfel dat de lidstaten zich hoognodig over de eisen die in dit verslag staan, moeten gaan buigen - in het bijzonder waar die te maken hebben met de behoefte aan meer banen, vooral banen voor beter geschoolden, sociale samenhang (als een van de hoofddoelstellingen van de Europese werkgelegenheidsrichtlijnen), en meer investeringen in onderzoek en ontwikkeling. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
    De beschrijving van de economische en sociale situatie van de Europese Unie, zoals die in dit verslag tot uiting komt, vertoont ernstige leemten, zelfs al wordt er melding gemaakt van de sterke economische recessie sinds 2000, de toename van de werkloosheid, het nog steeds hoge armoedecijfer en het grote aantal vroegtijdige schoolverlaters. Ondanks de huidige problemen wijken de aangedragen oplossingen geen duimbreed af van de economische en monetaire koers die wij tot dusver hebben gevolgd. De ‘structurele hervormingen’ uit de ‘strategie van Lissabon’ blijven een bevoorrechte plaats innemen om toch maar die éne allesoverheersende doelstelling te kunnen halen: de versterking van het concurrentievermogen. Daarom heb ik tegen het verslag gestemd.
Men vergeet echter dat de strenge voorschriften van het Stabiliteitspact en het veel te restrictieve monetair beleid geleid hebben tot een niet-aflatende daling van het BBP binnen de Europese Unie, met als gevolg dat de Europese Unie goed op weg is om in stagnatie te verzanden, om nog maar te zwijgen van de toenemende werkloosheid die daaruit voortvloeit.
Ons beleid moet gericht zijn op het herstel van de economie en de instandhouding van de vraag op de korte en de middellange termijn. Als wij de economische groei, de werkgelegenheid en de sociale samenhang willen bevorderen, moeten wij meer aandacht besteden aan factoren zoals productie en arbeid. Dat vergt duurzame overheidsinvesteringen, op zowel nationaal als communautair niveau, met name in basisinfrastructuur, professionele vaardigheden en beroepsopleiding, onderzoek en innovatie, milieu en steun voor kleine en middelgrote ondernemingen. 
Krivine (GUE/NGL ),
    – Het verslag Randzio-Plath signaleert dat de werkgelegenheidsvooruitzichten in 2003 zijn verslechterd, maar voert daar vervolgens de bekende en gemakzuchtige verklaring voor aan. Volgens het verslag is de daling van de groei te wijten aan het gebrek aan structurele hervormingen, en raken we steeds verder van volledige werkgelegenheid af door vertragingen bij de tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon. Volgens mij is het juist omgekeerd! De slechte economische situatie van dit moment is het gevolg van loonmatiging en bezuinigingen op overheidsuitgaven, en ook van het verstikkende rentebeleid. Het verslag doorbreekt op geen enkele manier de impasse, met zijn oproep aan de lidstaten om prioriteit toe te kennen aan het concurrentievermogen van de industrie in plaats van aan de werkelijke behoeften, en om fiscale belemmeringen weg te nemen, waardoor er geen middelen meer voorhanden zullen zijn om evenwicht tot stand te brengen in de overheidsfinanciën, aangezien de opbrengsten uit de inkomstenbelasting hierdoor dalen. Het halsstarrig vasthouden aan deze foute aanpak staat ook op gespannen voet met de rituele doelstellingen van hooggekwalificeerde arbeidskrachten en inspanningen op het gebied van onderzoek en ontwikkeling, die toch ook nadrukkelijk in het verslag worden genoemd.
Het is om moedeloos van te worden als je ziet hoe weinig beweging er zit in die neoliberale ideologie. Dit verslag had ook twee jaar geleden geschreven kunnen zijn, en het volgende zal er weer zo uitzien. Daarom heb ik opnieuw tegen deze opsomming van absurde dogma’s gestemd, die in heel Europa leiden tot werkloosheid en ongelijkheid. 

Berthu (NI ),
    – Met het aannemen van het verslag-Bigliardo over openbare financiën in de EMU heeft het Europees Parlement uiteindelijk dan toch de oproepen tot sancties tegen Frankrijk en Duitsland wegens schending van het Stabiliteitspact uit de oorspronkelijke tekst geschrapt. Dat is een wijs besluit.
Ik heb echter tegen de tekst als geheel gestemd, want wat er overblijft is nauwelijks beter dan wat is geschrapt.
Het verslag stelt immers aanpassingen van het pact voor met het oog op een intelligentere toepassing ervan, wat onmogelijk is. Het pact is immers uit de aard der zaak dom omdat het een uniforme begrotingsregel oplegt die altijd arbitrair zal zijn, zelfs als die regel morgen al beter in elkaar zou steken. Verstandiger is het om alle regeringen – zij zijn het immers die verantwoording moeten afleggen aan het volk – op dit terrein meer vrijheid te gunnen, zodat ze zelf kunnen bepalen welk beleid het beste is voor hun samenleving.
Op zich is er wel iets voor te zeggen dat het bestaan van de euro een zekere coördinatie van het begrotingsbeleid vereist. Dat is echter geen absolute must, zoals blijkt uit de hoge notering van de euro ondanks het feit dat het beleid van de lidstaten zeer sterk uiteenloopt. Maar als het al zo is dat de monetaire eenwording inderdaad vraagt om uniformering op begrotings- of ander terrein, dan zullen de kosten daarvan zó extreem hoog oplopen dat je je kunt afvragen of de operatie al met al niet meer gaat kosten dan zij oplevert. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
    Ik betreur het dat er geen rekening is gehouden met mijn voorstel om de Commissie en de Raad ertoe aan te zetten ‘onmiddellijk de noodzakelijke aanpassingen aan te brengen in de economische en monetaire richtsnoeren en daarbij het Stabiliteitspact te vervangen door een pact voor sociale vooruitgang en werkgelegenheid, overeenkomstig de doelstellingen van volledige werkgelegenheid, duurzame economische groei en economische en sociale samenhang’.
In de huidige context is het immers van wezenlijk belang dat ons beleid bijdraagt aan het herstel van de economie en een gunstige invloed heeft op de economische groei, de werkgelegenheid en de sociale samenhang. Wij hebben een expansionistisch begrotingsbeleid nodig dat garant staat voor een duurzame en spoedige heropleving van de economie. Dat vergt meer overheidsinvesteringen, op zowel nationaal als communautair niveau.
Tot mijn spijt heeft ook mijn verzoek om ‘onderzoek te doen naar de gevolgen van de toepassing van het Stabiliteitspact voor de uitvoering van de structuurfondsen’ geen ingang gevonden, ofschoon wij hier te maken hebben met het belangrijkste communautaire instrument voor de versterking van de economische en sociale samenhang. 
Pasqua (UEN ),
    – De federalistische meerderheid in het Parlement heeft van dit verslag een politieke steunbetuiging aan het adres van de Commissie willen maken in haar geschil met de Raad. Daarom heb ik me verzet tegen het aannemen ervan.
Door bij het Hof van Justitie beroep aan te tekenen tegen het besluit van de Raad van 25 november 2003, dat de opschorting inhield van de sanctieprocedure die door de Commissie tegen Frankrijk en Duitsland was ingeleid wegens ‘buitensporige’ begrotingstekorten, heeft het Brusselse college laten zien dat het écht een ongeleid projectiel is geworden, een compleet onverantwoordelijk en oncontroleerbaar orgaan. Er is immers, om met de woorden van de heer Prodi naar aanleiding van het Stabiliteitspact te spreken, niets dommer dan dit budgettaire keurslijf, of het moet het besluit zijn om het koste wat kost toe te passen, desnoods onder dwang.
Deze willekeur is het directe gevolg van de federalistische koers die de Europese Unie vaart, die maakt dat zij steeds verder van het juiste spoor afraakt. De lidstaten betalen de prijs voor het feit dat sinds Maastricht steeds meer nationale bevoegdheden zijn overdragen aan technocratische, centralistische en bureaucratische instellingen, die geen enkele voeling hebben met de realiteit. Het lijdt geen enkele twijfel dat de bevolking een hard oordeel zal vellen over deze ‘overrompeling’ van de politiek, die plaatsvindt met medeplichtigheid van het Parlement. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Ik heb voor het uitstekende verslag van de heer Bigliardo gestemd omdat hij erin geslaagd is de onmiddellijke oorzaken te analyseren van de ‘vrijwel gestagneerde Europese economie’, zonder uit het oog te verliezen dat er geïnvesteerd moet worden in het weer gezond maken van de openbare financiën. De Europese economie wordt geconfronteerd met een sterke daling van het investeringsvolume, op zowel openbaar als particulier niveau. Anderzijds hebben ook de jongste geopolitieke ontwikkelingen, zoals de oorlog in Irak en de SARS-crisis, het vertrouwen in de Europese economie en groei uitermate negatief beïnvloed. Bovendien tast de waardevermeerdering van de euro ten opzichte van de dollar het Europese concurrentievermogen aan. In deze moeilijke situatie doen de gevolgen van de recente versoepeling van hetStabiliteits- en Groeipact zich sterk voelen. Zoals in het verslag terecht wordt gesignaleerd, is Portugal de eerste lidstaat waartegen een buitensporig-tekortprocedure is gestart. In 2001 heeft de Commissie in mijn land een deficit vastgesteld. Sindsdien heeft de Portugese regering die na de verkiezingen van 2002 aan de macht is gekomen kosten noch moeite gespaard om het Stabiliteits- en Groeipact na te leven. Ze heeft soms harde en impopulaire maatregelen moeten nemen. De Portugese premier heeft aangekondigd dat het begrotingstekort van zijn land ook in 2003 (net zoals in 2002) onder de vastgestelde limiet zal blijven (2,8 procent). Ik distantieer mij van de amendementen die de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten heeft ingediend omdat zij alleen het Franse standpunt vertolken en haaks staan op de Portugese visie. 
Sacrédeus (PPE-DE ),
    In 2003 moest de Commissie voor het derde achtereenvolgende jaar de groeiprognoses voor de Europese economie naar beneden bijstellen. De Europese economie zit in het slop en drie lidstaten, waaronder Frankrijk en Duitsland die de helft van het BBP van de Europese Unie vertegenwoordigen, worstelen met begrotingstekorten die de in het Stabiliteits- en Groeipact vastgestelde grens van 3 procent van het BBP overschrijden.
De rapporteur beklemtoont dat er niet aan het Stabiliteits- en Groeipact getornd mag worden nu de Europese economie op een laag pitje staat. In het verslag wordt gepleit voor een strikte naleving van de doelstellingen in het Stabiliteits- en Groeipact. Het is belangrijk voor het vertrouwen in de regelgeving dat de criteria duidelijk, meetbaar en objectief zijn.
Paragraaf 16 kon ik daarentegen niet steunen, omdat daarin voorgesteld wordt ‘de budgettaire toewijzingen op Europees en nationaal niveau te verhogen’. Dat komt in feite neer op een belastingverhoging. Dit is niet het juiste medicijn voor een zieke economie. 

Arvidsson, Cederschiöld, Grönfeldt Bergman, Stenmarck en Wachtmeister (PPE-DE ),
    Wij zijn van mening dat de Europese Unie de Europese partijen niet mag financieren. 
Meijer (GUE/NGL ),
   . Hoewel mijn partij, de Socialistische Partij in Nederland, het streven naar een statuut voor de parlementsleden altijd heeft ondersteund, hebben wij al eind 2002 aan de Nederlandse regering gevraagd om in de Raad het uiteindelijk als onderdeel daarvan door het Parlement vastgestelde hoge maandsalaris van 8.600 EUR voor parlementsleden af te wijzen. Zo'n salaris trekt de verkeerde mensen aan voor de rol van volksvertegenwoordiger. Een verhoging is al helemaal niet verdedigbaar in een tijd waarin veel mensen hun baan verliezen en de sociale zekerheid wordt afgebroken. Ik ben verbaasd over de gretigheid waarmee Sociaal-democraten en Groenen amendementen voorstellen die zijn gericht op het alsnog door de lidstaten laten aanvaarden van het statuut voor de parlementsleden, zonder eerst uit te spreken dat de daarin voorgestelde salarissen te hoog zijn. Ook het veilig stellen van de financiering van Europese fracties door daarvoor - om de bezwaren van de Europese Commissie te omzeilen - geld van het Parlement te gebruiken krijgt mijn steun zeker niet. De EU heeft voorlopig nog een overschot aan geld beschikbaar als we een eind maken aan de grote onderbestedingen, het door de concurrentie ingehaalde nutteloze prestigeproject GALILEO, de verspilling van landbouwsteun aan grote bedrijven, de militaire plannen en de kostbare fraudes. Dit rechtvaardigt niet dat politici het recht nemen om dat overschot aan zichzelf te gaan besteden. 
Ribeiro (GUE/NGL ),
    In deze stemverklaring willen wij alleen maar de aandacht vestigen op het feit dat de prioriteiten op begrotingsgebied onzes inziens worden omgekeerd. Dit verslag is daarvan een goed voorbeeld. Eerst worden de begrotingsbeperkingen en de limieten genoemd en pas daarna wordt er ingegaan op de aanwending van de middelen, de voorstellen voor een beter gebruik en de vraag hoe wij tegemoet kunnen komen aan de huidige en de nieuwe behoeften. Bij wijze van voorbeeld zij erop gewezen dat wij het multilinguïsme niet als een technisch probleem beschouwen maar als een belangrijke politieke kwestie. Bovendien hebben wij onze twijfels bij de oprichting van een parlementaire vergadering van de WTO, overigens niet alleen om begrotingsredenen. Wij zullen bij gelegenheid nog terugkomen op talloze andere kwesties die impliciet in dit verslag vervat zitten. 

De Rossa (PSE ),
    – Ik kan met genoegen melden dat ik dit verslag steun en de mededeling van de Commissie over een nieuwe impuls aan de Europese jeugd verwelkom. Het is van levensbelang dat jonge mensen zo veel als kan bij onze politieke dialoog worden betrokken. Zonder hun inbreng is die dialoog immers maar een kort leven beschoren.
Ik stem in het bijzonder in met de oproep meer aandacht te geven aan de informatienetwerken van de Commissie en waardeer in dit verband het in november door de Commissie genomen besluit om de aanvankelijk voorgestelde verlaging van de budgetten van de euro-informatiecentra te herzien. Ik heb hierover in oktober met de Commissie contact opgenomen, nadat zij onverhoeds had aangekondigd dat ongeveer 270 van deze centra geen geld meer zouden krijgen en heb erop aangedrongen dat besluit terug te draaien.
Deze centra vervullen een zeer nuttige rol op regionaal en plaatselijk niveau bij de informatieverschaffing over Europa. Deze functie is nog belangrijker geworden tegen de achtergrond van de uitbreiding van de EU en de aanstaande verkiezingen voor het Europees Parlement. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
    Het verslag bevat een nogal onkritische visie op het Commissiedocument over het voorstel tot gemeenschappelijke doelstellingen inzake twee prioritaire werkgebieden: participatie en informatie van jongeren. De tekst gaat niet veel verder dan het Witboek zelf en er wordt niet eens kritiek geleverd op de tenuitvoerlegging van bepaalde initiatieven zoals de Europese Week van de jeugd, die in Portugal haast ongemerkt voorbij is gegaan.
Dat neemt niet weg dat de rapporteur enkele belangrijke aspecten in de verf zet en een reeks interessante voorstellen formuleert. Zo verzoekt zij de lidstaten mogelijkheden vast te stellen voor deelname van jongeren aan de besluitvorming op lokaal, regionaal of nationaal niveau en effectieve middelen voor inspraak van jonge mensen te ontwikkelen.
Het is echter van essentieel belang dat er ook rekening wordt gehouden met een aantal factoren die van invloed zijn op de participatie van jongeren: gelijke toegang tot onderwijs; participatie in het schoolleven, los van het studieprogramma; vrije oprichting van onafhankelijke studentenverenigingen; recht op arbeid, banen met rechten en vakbondsvrijheid. Ik pleit voor participatie van jongeren op diverse sociale en politieke terreinen die verband houden met de lokale, regionale en nationale omstandigheden. 

Esclopé (EDD ),
    – We kunnen ons volledig vinden in de voornemens van uitwisseling van goede praktijken en verrijking door kennis, die in de eerste punten van het verslag van mevrouw Gröner over de jeugd worden genoemd. We moeten echter niet doorschieten en de Commissie een propaganda-instrument in handen geven richting jongeren, die ‘doelgroep’ worden genoemd. Het mag toch bekend worden verondersteld dat het ronselen van jongeren iets is wat bij totalitaire regimes hoort? Wat dat betreft kunnen we het verslag-Graça Moura niet steunen.
De leden van Chasse, Pêche, Nature, Traditions binnen de Fractie voor een Europa van Democratie en Diversiteit beschouwen onderwijs als een zaak die té belangrijk is om bemoeienis van de Commissie zonder acht te slaan op het subsidiariteitsbeginsel toe te staan. We roepen de Europese Unie juist op de lidstaten zoveel mogelijk ruimte te laten om instrumenten in stand te houden en/of te ontwikkelen die bevorderlijk zijn voor de toegankelijkheid van cultuur en onderwijs voor zoveel mogelijk mensen op het gehele grondgebied van de lidstaten. Afzien van structurele hervormingen komt neer op de instandhouding van budgettaire inflexibiliteit of de handhaving van logge structuren die ruimschoots over hun uiterste verkoopdatum heen zijn. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
    De rapporteur vestigt de aandacht op enkele belangrijke aspecten die niet uit het oog mogen worden verloren. Zo wordt de lidstaten waar het BBP-percentage dat in onderwijs wordt geïnvesteerd onder het communautaire gemiddelde ligt, verzocht hun investeringen te verhogen en wordt erop aangedrongen dat de studenten twee vreemde talen leren.
Helaas vertoont het verslag enkele contradicties en kunnen wij niet instemmen met de federalistische visie van de rapporteur. Wij vrezen zelfs dat dit initiatief de deur zal openen naar financiële ongelijkheden tussen scholen die programma’s ter bevordering van de ‘Europese identiteit’ ten uitvoer leggen en scholen die dat niet doen. Op die manier valt de financiering van het onderwijs ten prooi aan pressie en willekeur. In feite hebben wij hier te maken met een verdekte vorm van inmenging in de studieprogramma’s en de nationale onderwijssystemen. Er moet meer aandacht worden besteed aan de kennismaking met en de uitdieping van de geschiedenis van elk land. De geschiedenis mag in geen geval vervalst worden, net zomin als dat wij ons mogen beperken tot de ‘Europese dimensie’.
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Ik ben bijzonder ingenomen met het initiatief van de rapporteur om op Europees niveau een debat op gang te brengen over de rol van scholen en onderwijs bij het optimaliseren van de toegang tot cultuur.
Ik acht het met name belangrijk dat de parameters van onderwijs en cultuur worden bijgesteld, niet alleen in het kader van de uitbreiding, maar ook in de context van de Europese identiteit die, zoals ik al zo vaak heb gesignaleerd, haar kracht ontleent aan de enorme verscheidenheid van culturen waaruit zij is samengesteld. Verder vind ik het interessant dat de rapporteur pleit voor een effectieve aanwezigheid van de Europese dimensie – vooral ook via de bevordering van het taalonderricht –, niet alleen in de vakken die rechtstreeks met dit thema verband houden, maar in alle schoolvakken. Wij moeten echter vermijden dat deze benadering leidt tot ontworteling en educatief eurocentrisme, waarbij de nationale cultuur uit het oog wordt verloren en alle aandacht uitgaat naar de Europese ruimte. Ik vind het een goede zaak dat de rapporteur uitdrukkelijk verklaart dat jongeren in het algemeen zich meer vertrouwd moeten maken met het cultureel erfgoed en de waarden die ten grondslag liggen aan de verschillende nationale identiteiten. Ten slotte ben ik het met de rapporteur eens dat in het geschiedenisonderwijs alle beschavingsstadia aan bod moeten komen onder het motto ‘terug naar de bron’.
Ik heb voor het verslag gestemd. Wij moeten er echter wel op toezien dat de uitvoering van dit culturele initiatief op geen enkel moment in strijd is met de verdeling van de bevoegdheden tussen de lidstaten en de Europese Unie zoals die in de Verdragen wordt voorgeschreven. 

Queiró (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het feit dat wij voor het verslag van de heer Belder hebben gestemd, betekent uiteraard niet dat wij ons willen mengen in interne aangelegenheden die onder de exclusieve bevoegdheid van Rusland vallen. Het spreekt vanzelf dat het Europees Parlement de soevereiniteit van het land moet eerbiedigen. Wij willen deze gelegenheid alleen maar aangrijpen om een nieuwe impuls te geven aan het debat over het beleid van de Unie ten opzichte van Rusland nu wij, ten gevolge van de uitbreiding, spoedig een gemeenschappelijke grens zullen hebben. Op dit vlak moet uiteraard terdege rekening worden gehouden met het standpunt van de toetredingslanden uit de voormalige Sovjet-Unie.
De Europese Unie kan zijn buurlanden niet zelf kiezen, maar ze kan wel zelf bepalen met welke landen ze wil samenwerken. In dit verslag wordt onze aandacht gevestigd op de nog ontoereikende samenwerking met Rusland, de bijzonder complexe situatie in Tsjetsjenië, waar maar geen evenwicht wordt bereikt tussen de eerbiediging van de mensenrechten en de onverzettelijke strijd tegen het terrorisme, en de broosheid van bepaalde essentiële onderdelen van het democratiseringsproces.
Zijn die redenen sterk genoeg om onze strategische betrekkingen met Rusland af te zwakken? Integendeel! Wij moeten alles in het werk stellen om de partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en Rusland doeltreffender te maken, niet alleen op politiek en economisch gebied, maar ook wat betreft de veiligheid en de stabiliteit in Europa en de rest van de wereld. 
Krivine (GUE/NGL ),
    – Het Europees Parlement maakt terecht zijn bezorgdheid kenbaar over de situatie in Rusland en doet de terechte aanbeveling aan de Raad te werken aan de bevordering van mensenrechten, democratie, onafhankelijke media, ontwikkeling van het maatschappelijk middenveld, godsdienstvrijheid, de rechtsstaat en transparantie, met bijzondere aandacht voor een zo spoedig mogelijke verbetering van de situatie in Tsjetsjenië. Ook wordt er duidelijk gewezen op het aandeel van Rusland in de excessen van deze vuile oorlog.
Rond één kwestie blijft het echter oorverdovend stil: de sociale problematiek. Hier de ogen voor sluiten of klagen over het trage tempo van de hervormingen kan niet, want de EU heeft helemaal de kant gekozen van snelle liberalisering in Rusland. De privatiseringen hebben er een crimineel karakter gekregen (gigantische bedrijven die voor een zacht prijsje zijn opgekocht, massale belastingontduiking), zodat het begrijpelijk is dat het uit de gratie raken van een oligarch het volk koud laat. De Russische burgers worden op dit moment geconfronteerd met de privatisering van het pensioenstelsel en de overheidsdiensten, en de hervorming van de arbeidswetgeving. Hervormingen zijn ook gaande in het onderwijs en de gezondheidszorg, terwijl de belastingen omlaag gaan. Het is veelzeggend dat de resolutie geen enkele aanbeveling doet over vakbondsrechten of een eerlijker verdeling van de rijkdom. Ik heb me dan ook onthouden van stemming over een resolutie die slechts een deel van de problemen aankaart. 
Meijer (GUE/NGL ),
   . Als het om de betrekkingen met Rusland gaat bestaan er binnen de EU twee uitersten. Aan de ene kant staan diegenen die wraak willen nemen op de oude tegenstander Sovjet-Unie en die het huidige Rusland vooral zien als wingewest dat nog lang olie en aardgas moet blijven leveren. Aan de andere kant staan diegenen die Rusland als duurzame vriend willen omdat het een naaste buur is, veel inwoners heeft en steun verdient als ontwikkelingsland. Die twee sterk tegengestelde opvattingen hebben uiteindelijk hetzelfde negatieve gevolg. Vanwege economisch eigenbelang of onbaatzuchtige gevoelens van solidariteit letten ze liever niet op de tekorten in milieubescherming, mensenrechten en democratie. Als zij hun zin krijgen kan Rusland zich ongestoord verder blijven ontwikkelen tot een staat die opposanten intimideert om zich uit elke politieke activiteit terug te trekken, het parlement zijn rol ontneemt, nationale minderheden met militaire middelen verplettert en het milieu volstrekt ondergeschikt maakt aan verwacht economisch voordeel op de korte termijn. Als we doorgaan met het verwaarlozen van de actuele problemen in Rusland wordt de EU verantwoordelijk voor het kweken van een monster als buur. De lidstaten moeten geen conflict met Rusland zoeken, maar moeten spanningen met de regering van dat land ook beslist niet tot elke prijs uit de weg gaan. Daarom is het nodig dat het Parlement een kritische uitspraak doet. 
Pasqua (UEN ),
    – Omdat we nog maar een paar weken verwijderd zijn van een uitbreiding die van Rusland onze directe buur zal maken, is het van het grootste belang om de politieke banden met deze grote natie te versterken.
Het zou logisch zijn geweest als dit verslag de Russische Federatie een hart onder de riem zou hebben gestoken. Het Parlement is echter een andere weg ingeslagen. In plaats van te kiezen voor een constructieve benadering van het partnerschap met Rusland, heeft de meerderheid bewust gekozen voor de gemakkelijke weg, dat wil zeggen een steriele ideologie en een grove veroordeling.
Naast het gebruikelijke zwart-wit betoog over het conflict tussen het wettelijk gezag en de islamitische terroristen in de regio Tsjetsjenië bevat het verslag ditmaal een aantal ronduit verbijsterende opmerkingen over de binnenlandse politieke situatie in Rusland. Waar haalt het Europees Parlement bijvoorbeeld het recht vandaan om het eerlijke verloop van de verkiezingen van december 2003 in twijfel te trekken en, erger nog, openlijk kritiek te spuien op de uitslag daarvan? Op basis waarvan durft het Parlement te praten over een proces van verzwakking van de rechtsstaat en de democratie?
Deze zogenaamd verheven oordelen over een situatie waarvan de complexiteit de voorvechters van de mensenrechten ontgaat, brengen een Europese Unie in diskrediet die zelf nog verre van volgroeid is. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Het lijdt geen twijfel dat Rusland momenteel met ernstige problemen kampt en dat sommige van die problemen een negatieve invloed hebben op onze betrekkingen met dat land. De Europese Unie maakt zich met name zorgen over de situatie in Tsjetsjenië, de verzwakking van de democratie, de aantasting van de persvrijheid en de verslechtering van het sociale klimaat. Het jongste bericht over de ontbinding van de regering tien dagen voor de presidentsverkiezingen doet vrezen dat de situatie nog zal verergeren. De escalatie van de interne spanningen zal zeker geen gunstige gevolgen hebben voor de betrekkingen tussen de Unie en Rusland.
Ik waardeer de kritische strekking van dit voorstel voor een aanbeveling, vooral ook omdat de knelpunten niet verzwegen, maar uitdrukkelijk genoemd worden. Toch zet ik de Raad aan tot gematigdheid. Wij mogen niet vergeten dat Rusland als scharnier tussen Europa en Azië een essentiële strategische rol vervult en dat het land al heel wat vorderingen heeft gemaakt.
Het is van wezenlijk belang dat de Europese Unie haar banden met deze belangrijke partner aanhaalt en een vertrouwensrelatie opbouwt. Uiteraard moet ze daarbij kritisch en waakzaam blijven.
Daarom heb ik voor het verslag gestemd. 

Queiró (UEN ),
    De onveiligheid en instabiliteit waarmee de drie landen van de zuidelijke Kaukasus geconfronteerd worden, zoals nog maar eens gebleken is tijdens de recente parlementsverkiezingen in Armenië, Azerbeidzjan en Georgië, vormen een rem op de ontwikkeling en de economische bloei van de regio en een bedreiging voor Europa. Daarom is het van wezenlijk belang dat de samenwerking tussen de Europese Unie en de zuidelijke Kaukasus wordt versterkt. Het klimaat van politiek wantrouwen, democratisch tekort, wijdverbreide armoede en welig tierende corruptie maakt van elk van deze landen een kruitvat.
Het blijft overigens niet bij die interne conflicten. Buurlanden en grootmachten strijden om de invloed op dit strategisch gevoelige kruispunt tussen Europa en Azië, tussen beschavingen, godsdiensten en etnische groepen. Dat is een reden te meer om internationale bijstand te verlenen. Wij moeten er mede voor zorgen dat deze landen hun weg vinden naar democratie, mensenrechten, vrede, ontwikkeling en sociale gerechtigheid. Daarom is het niet meer dan gerechtvaardigd dat de Europese Unie een coherent beleid of misschien zelfs een gemeenschappelijke strategie ten uitvoer legt, vooral ook in het licht van de sterke onderlinge afhankelijkheid tussen deze drie landen, Rusland en de andere landen rond de Kaspische Zee. De rapporteur onderstreept dat deze landen op de lange termijn wellicht tot de Europese Unie zullen toetreden, maar daar heb ik mijn twijfels bij. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Ik heb voor dit voorstel voor een aanbeveling gestemd omdat ik van oordeel ben dat de Europese Unie bijzondere aandacht moet besteden aan de landen van de Kaukasus, die sinds de ineenstorting van het sovjetimperium niet in staat zijn gebleken het hoofd te bieden aan de talloze problemen waarmee de regio wordt geconfronteerd. Ondanks de inspanningen van de regeringen van Georgië, Armenië en Azerbeidzjan is er slechts beperkte vooruitgang geboekt op weg naar de bestendiging van de rechtsstaat en de markteconomie. Ook het beheer van de overheidsfinanciën roept ernstige twijfels op. Deze instabiliteit vormt een bedreiging voor de veiligheid van Europa. Daarom is het wenselijk dat de Europese Unie actief bijdraagt aan zowel de normalisering van de bilaterale betrekkingen tussen de betrokken landen als de interne pacificatie, via acties die gericht zijn op de verbetering van de regionale samenwerking en de wederopbouw.
De regio is belangrijk genoeg om in aanmerking te komen voor een gemeenschappelijke strategie, die moet worden aangevuld met een coherent beleid voor de regio als geheel: een stabiliteitspact voor de Kaukasus. In dit verband verleen ik mijn steun voor het voorstel van de rapporteur om een gemeenschap van de zuidelijke Kaukasus en een uitgebreid samenwerkingsgebied Zwarte Zee - Kaukasus - Kaspische Zee op te richten.
Het voorstel om deze landen op de lange termijn tot de Unie te laten toetreden vergt een realistische analyse en moet met de nodige omzichtigheid behandeld worden. 
Sacrédeus (PPE-DE ),
    Ik heb voor het verslag gestemd, vooral omdat de meeste van mijn amendementen in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid alsook in de plenaire vergadering steun hebben gekregen.
Het Europees Parlement heeft onder andere in overweging P aangegeven dat Turkije met zijn handelsblokkades de regio belast. Voorts staat in overweging U dat de internationale maatschappelijke organisaties kritiek leveren op de geprojecteerde aardoliepijpleiding Bakoe-Tiflis-Ceyhan. De ‘waarborging van de godsdienstvrijheid’ in de zuidelijke Kaukasus is in overweging D opgenomen.
Ik betreur echter dat mijn amendement waarin ik vraag om erkenning door Turkije van de Armeense volkerenmoord van 1915-1918, niet is goedgekeurd door de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid. In dit opzicht moet Turkije in zijn eigen belang en voor de ontwikkeling van het hele gebied, nog veel leren van Duitsland en de manier waarop dit land omgaat met de zwarte periode in zijn geschiedenis, namelijk de Tweede Wereldoorlog en vooral de uitroeiing van het Joodse volk. 
De Voorzitter.
   – Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd(1). 

De Voorzitter.
   – Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.

 – President Mesic, het is mij een groot genoegen u hier vandaag welkom te heten, ofschoon het voor zich spreekt dat dit genoegen vermengd is met de diepe droefheid die wij delen over het nieuws dat president Boris Trajkovski is omgekomen.Mijnheer de president, u komt hier in het Europees Parlement op een cruciaal en bepalend moment in de geschiedenis van onze Europese Unie. Dit zal een jaar worden waarin ons Parlement, onze Commissie en onze strategische planning voor de komende vijf jaar vernieuwd zullen worden. Het is ook een moment van vernieuwing wat betreft de afbakening van de betrekkingen tussen de Europese Unie en Kroatië.Zoals u weet, mijnheer de president, gaf dit Parlement als eerste in de Unie met meerderheid van stemmen zijn steun aan de stabilisatie- en associatieovereenkomst met Kroatië, die een vroege en noodzakelijke eerste stap was op uw weg – onze gezamenlijke weg – naar de vervulling van een Europese visie voor Kroatië.Onze betrekkingen bevinden zich thans niet alleen in een periode van afbakening, maar ook in een overgangsperiode waarin ambitieuze verklaringen worden omgezet in actieplannen en het voldoen aan criteria. Ons gemeenschappelijke doel is dat Kroatië uiteindelijk zal toetreden tot de Europese Unie. We mogen de omvang van die uitdaging niet onderschatten: het uitzicht op lidmaatschap van de Europese Unie vormt een krachtige stimulans voor de hervormingsgezinden in uw parlement en het openbare leven in uw land.Het vooruitzicht van lidmaatschap hangt niet alleen samen met concrete vorderingen en geboekte resultaten op allerlei beleidsterreinen; het heeft ook te maken met het op verantwoordelijke en betrouwbare wijze betrachten van partnerschap en solidariteit met uw buurlanden in de regio en tussen de regio en Europa in het algemeen. Daarvoor is een diep respect voor de rechtsstaat vereist – en ik weet dat u dat hebt, mijnheer de president – en een volledige, onvoorwaardelijke samenwerking met het Internationaal Oorlogstribunaal voor het voormalige Joegoslavië in Den Haag. U heeft getoond dat u persoonlijk hecht aan deze internationale rechtsstaat door te getuigen ten overstaan van dat tribunaal in Den Haag en door als nationale leider een voorbeeld van de zo noodzakelijke betrokkenheid te zijn. Ik weet dat degenen die belast zijn met het leiderschap zich terdege bewust zijn van deze verantwoordelijkheden.Mijnheer de president, tijdens een bezoek aan Kroatië heb ik u persoonlijk hulde gebracht en nu zou ik u, namens dit Parlement, opnieuw hulde willen brengen voor de moedige daad van leiderschap en verzoening die u stelde toen u enige tijd geleden samen met president Marovic van Servië en Montenegro uw verontschuldigingen aanbood voor de gebeurtenissen van de voorgaande tien jaar. Dit maakte u niet meteen populair bij alle politieke krachten en commentatoren in uw land, maar aan deze daad kan wel het soort leiderschap worden afgelezen waaraan u bereid bent gestalte te geven, en uw regio heeft de helende kracht van dat soort leiderschap hard nodig.Mijnheer de president, ik nodig u met genoegen uit het woord te richten tot het Europees Parlement.– Ik verzoek de geachte collega de waardigheid van dit Huis te respecteren.Mijnheer de president, u, en u alleen, hebt nu het recht het Parlement toe te spreken. 
Stjepan Mesic,
   (1) – Mijnheer de Voorzitter, geachte leden van het Europees Parlement, geachte waarnemers, ik wil u graag hartelijk danken voor de uitnodiging en de gelegenheid om het Europees Parlement hier vandaag tijdens haar plenaire vergadering toe te spreken.
Helaas moet ik mijn toespraak beginnen met een droevig bericht. Deze morgen is de heer Boris Trajkovski, president van de Republiek Macedonië, bij een vliegtuigongeluk om het leven gekomen. Dit menselijk verlies treft niet alleen zijn familie en de Republiek Macedonië, maar zal ook politieke consequenties hebben voor de toestand in de regio.
Ik zou Boris Trajkovski vanmiddag hebben ontmoet op een conferentie over investeringen in Bosnië-Herzegovina. Samen met hem en de presidenten van andere landen werkten wij aan een programma voor stabilisering en verzoening in Zuidoost-Europa. Boris kan er nu vandaag niet bij zijn in Mostar, maar we zullen het werk voortzetten. Het is het beste om op onze gezamenlijke weg voort te gaan. Ik denk niet dat dit incident gevolgen heeft voor toekomstige procedures of de integratie van de Republiek Macedonië in de EU.
Het is mij een groot genoegen om u namens de Republiek Kroatië te kunnen toespreken op dit voor mijn land en voor de toekomst van de EU zo belangrijke tijdstip: de dag nadert waarop alle echte en imaginaire gordijnen in Europa zullen verdwijnen – dit keer, naar wij hopen, voorgoed.
Laat ik om te beginnen het volgende duidelijk en vastbesloten zeggen: lidmaatschap van de EU is de belangrijkste doelstelling van de buitenlandse politiek van de Republiek Kroatië. Tot mijn genoegen kan ik eraan toevoegen dat in alle geledingen van de autoriteiten over dit onderwerp politieke consensus is bereikt: het Kroatische parlement, de regering en de president van de Republiek. De doelstelling werd herbevestigd in een resolutie die het Kroatische Parlement in december 2002 aannam, gevolgd door de aanvraag van het EU-lidmaatschap een jaar geleden, in februari 2003. Dit strategische doel geniet de steun van de politieke partijen en de publieke opinie. Dit legt een nog grotere verantwoordelijkheid op de schouders van de politieke leiders van het land, en op alle geledingen van de Kroatische maatschappij, wier actieve deelname aan deze inspanning van essentieel belang is.
Ons doel is Europa, maar niet alleen lidmaatschap van de EU. Onze voornaamste doelstelling is het bereiken en handhaven van de standaarden die in Europa gemeengoed zijn. We zijn ons ten volle bewust van de moeilijkheden die met de aanpassingen gepaard gaan. Maar veranderingen zijn noodzakelijk wil Kroatië ooit actief als gelijkwaardig lid aan de Europese instituties deelnemen. De ervaring en hulp van andere landen zal hierbij onmisbaar zijn.
Evenals enkele andere landen die binnenkort volwaardige EU-lidstaten worden, heeft Kroatië zijn onafhankelijkheid en soevereiniteit nog meer kort geleden verworven. Net als deze landen heeft het een kostbaar proces van politieke, economische en sociale overgang doorlopen. Maar anders dan deze landen heeft Kroatië in zijn recente verleden ook te maken gehad met een oorlog, die het werd opgedrongen. De verwoestingen van de oorlog hebben diepe wonden achtergelaten – in de eerste plaats bij de bevolking, maar ook in de vorm van grote materiële verliezen. Honderdduizenden mensen waren gedwongen uit hun huizen te vluchten en eenzelfde aantal is dakloos geworden.
Kroatië moest dan ook nieuwe uitdagingen tegemoet treden: de wederopbouw van gebouwen in honderden plaatsen, dorpen en gehuchten, en de ontmijning van duizenden vierkante kilometers grondgebied. Bovendien moesten we iets zien te verwezenlijken waaraan de EU-lidstaten in het bijzonder veel belang hechten: het vestigen van veiligheid en vertrouwen, van tolerantie en vreedzaam naast elkaar bestaan, uitmondend in duurzame verzoening. Dit was verreweg de moeilijkste opdracht, omdat het van ons, politici, heldere en vastberaden stellingnames en besluiten vereiste.
Ik wil met nadruk vaststellen dat wij het als onze plicht zien deze opdrachten te vervullen. We zijn bezig met de hervorming van het openbaar bestuur en de harmonisering van wetgeving en stellen alles in het werk om het systeem aan te passen. Ik kan u verzekeren dat wij met het oorlogstribunaal in Den Haag willen samenwerken, en dat wij bereid zijn te blijven werken aan de terugkeer van vluchtelingen, hervorming van de rechterlijke macht, de bescherming van minderheden, en regionale samenwerking. Velen van u zijn op de hoogte van onze bilaterale initiatieven met betrekking tot onze buren en van onze actieve betrokkenheid bij regionale organisaties. Ik noem in dit verband het Stabiliteitspact, het Adriatisch-Ionisch initiatief, het Centraal-Europees initiatief en de Vierhoek. Wij beschouwen dit steeds minder als een zware last en steeds meer als opdrachten waaraan we met vasthoudendheid moeten werken zodat we de Europese standaarden zo spoedig mogelijk bereiken.
Ik weet dat u geïnteresseerd bent in onze opstelling ten opzichte van het Haagse tribunaal. Ik wil hier vastbesloten en ondubbelzinnig verklaren dat wij samenwerking met het in het belang achten van eenieder die in voormalig Joegoslavië woont. Een dergelijke samenwerking maakt het mogelijk de schuldvraag te individualiseren en dus ook individuen voor tijdens de oorlog begane misdaden te vervolgen. Dat is de enige manier om een einde te maken aan de praktijk van collectieve schuld, waarbij misdaden die door individuen zijn gepleegd op het conto van een gehele natie worden geschoven.
Daarom is het van belang dat alle personen die misdaden hebben begaan, of daar op de een of andere manier bij betrokken waren, voor de rechter worden gebracht, zodat er een einde komt aan de beschuldigingen tegen landen als geheel. Ik verwacht dat, zodra de hervorming van de rechterlijke macht is voltooid, de Kroatische rechtbanken zaken van oorlogsmisdaden zullen kunnen behandelen. Ik denk dat alle nog openstaande gevallen spoedig voor Kroatische rechtbanken kunnen worden gebracht.
Het lot van vluchtelingen en verdreven personen is nog altijd schrijnend. Kroatië probeert elke gelegenheid te benutten om hun terugkeer naar de Republiek Kroatië mogelijk te maken, ongeacht hun etnische achtergrond. Maar als een land in een overgangsproces ziet Kroatië zich als gevolg van die terugkeer voor talrijke problemen geplaatst. Het herstel van woningen, wat een noodzakelijke voorwaarde voor terugkeer is, gaat niet zo snel als we zouden willen.
De staat heeft geld voor de wederopbouw van huisvesting ter beschikking gesteld, maar daarmee is de zaak nog niet gedaan. Mensen die terugkeren hebben niet alleen een woning nodig, maar ook werk, zodat ze voor zichzelf en hun gezin een inkomen kunnen verdienen. De Kroatische regering is in samenwerking met de internationale gemeenschap betrokken bij programma’s voor de terugkeer van burgers van Servische nationaliteit. Kroatië en Bosnië en Herzegovina zijn het eens geworden over maatregelen die de terugkeer van vluchtelingen en verdreven personen kunnen versnellen.
Er zijn terreinen waar successen zijn geboekt en daar zijn we trots op. Een van die terreinen is regionale samenwerking. We hebben de afgelopen jaren op bilateraal niveau onze betrekkingen met Servië en Montenegro genormaliseerd. We beschikken over een kader voor bilaterale samenwerking met Bosnië en Herzegovina en we zijn bezig met een intensieve politieke dialoog met alle andere landen in de regio. Ook is er de afgelopen jaren vooruitgang geboekt op het gebied van economische samenwerking. Om het verkeer van mensen, goederen en diensten soepel te laten verlopen hebben we de visaregelingen met de meeste landen in de regio geliberaliseerd.
Ofschoon we optimistisch gestemd zijn, zijn we ons terdege bewust van de politieke problemen en uitdagingen op het gebied van veiligheid in de regio. De enige manier waarop we die, in mijn ogen, kunnen aanpakken is door middel van democratisch gekozen regeringen met een pro-Europese oriëntatie. Maar alleen lippendienst aan Europa verlenen is niet genoeg. Het is vooral noodzakelijk om een dergelijke oriëntatie door middel van daden en een echte toewijding aan de Europese democratische beginselen aan te tonen. Kroatië is er, als stabiel land in de regio, een voorbeeld van. Nauwere samenwerking tussen de Zuid-Europese landen en de Europese Unie zal een positief effect hebben op de stabiliteit van de regio als geheel. De Republiek Kroatië is bereid een actieve rol in de regio op zich te nemen en zijn ervaringen met andere landen te delen.
De topontmoeting van Zagreb, nu bijna vier jaar geleden, was voor de regio een keerpunt. De top van vorig jaar in Thessaloniki en de daar aangenomen stukken, stelden de Europese toekomst van de landen van het stabilisatie- en associatieproces (SAP) zeker. Ook wij steunen iedere stap die is gezet om de geformuleerde doelstellingen te bereiken. Nieuwe instrumenten en mechanismen, zoals het Europees Partnerschap, , en deelname aan de programma’s van de Gemeenschap die nu beschikbaar zijn voor landen die betrokken zijn bij het stabilisatie- en associatieproces, zullen een goede aanvulling vormen op de bestaande inspanningen in het kader van het programma Communautaire bijstand voor wederopbouw, ontwikkeling en stabilisatie. Dit soort instrumenten zijn een wezenlijke en welkome ondersteuning voor lidstaten die toetreding ambiëren en de Republiek Kroatië wil deze en andere instrumenten voor kandidaat-lidstaten ten volle benutten.
Wat betreft het Europees Parlement kan ik verheugd vaststellen dat de betrekkingen tussen deze instelling en de landen in de regio hechter zijn geworden sinds het bezoek van Voorzitter Cox aan de SAP-landen in de herfst van 2003. De Republiek Kroatië is Voorzitter Cox vooral erkentelijk voor zijn uitnodiging aan de SAP-landen om deel te nemen aan de Conferentie van Parlementsvoorzitters die in februari in Boedapest werd gehouden. Wij beschouwen onze deelname aan deze conferentie als een teken dat het proces van uitbreiding na 1 mei doorgaat.
Kroatië heeft vanaf het begin een individuele aanpak voorgestaan, dat wil zeggen dat de eigen verdiensten van het land worden bekeken. Wij denken dat het voorbeeld van Kroatië en zijn versnelde vooruitgang op weg naar lidmaatschap van de EU de andere Zuid-Europese landen zal aanmoedigen de kwesties aan te pakken die nu hun toenadering tot de Europese Unie nog in de weg staan. Het Europees Parlement zal spoedig een besluit nemen over de toekomst van de delegatie voor de betrekkingen met de landen in Zuidoost-Europa. Ik neem deze gelegenheid graag te baat om uitdrukking te geven aan onze onverdeelde steun aan de oprichting van een afzonderlijke delegatie van het Europees Parlement ten behoeve van samenwerking met de Republiek Kroatië. Ik ga ervan uit dat een dergelijke delegatie zou worden opgericht na verkiezing van het nieuwe Europees Parlement. Een dergelijk besluit zou een nieuw, vergevorderd stadium in de betrekkingen tussen de Republiek Kroatië en het Europees Parlement markeren. Wij hopen van harte dat de ervaring die wordt opgedaan in de betrekkingen met de huidige kandidaat-lidstaten, wordt gebruikt bij de besluitvorming over de toekomst van de delegaties van het Europees Parlement in de SAP-landen.
De nieuwe situatie die na de uitbreiding ontstaat, betekent het begin van een nieuw tijdperk voor de SAP-landen. Wij worden buren. De toegenomen technische bijstand van het Europees Parlement voor de parlementen in de SAP-landen – zoals het geval was bij de huidige kandidaat-lidstaten – is een welkome bijdrage aan het ontwikkelingspotentieel van deze landen. Dit zou een gepast antwoord zijn op de uitdagingen van het uitbreidingsproces.
De Republiek Kroatië heeft grote waardering voor de steun van het Europees Parlement en voor het begrip dat het heeft getoond voor de Kroatische inspanningen om dichter tot de Europese Unie te komen. Een van de merkbare tekenen van die steun was de ratificatie door het Europees Parlement van de stabilisatie- en associatieovereenkomst, die al anderhalve maand na ondertekening plaatsvond. Dit was een uitdrukking van expliciete steun voor de Republiek Kroatië, maar was ook het startsignaal voor de lidstaten om een begin te maken met het ratificatieproces in de nationale parlementen.
Het Europees Parlement heeft zich in zijn resoluties herhaaldelijk positief uitgelaten over de aanvraag van het EU-lidmaatschap van Kroatië, waarmee het eveneens blijk gaf van steun aan de intenties en doelstellingen van het land.
Na 1 mei 2004 heeft de Europese Unie 25 lidstaten en een menselijk potentieel van 450 miljoen inwoners. De cijfers zijn indrukwekkend! Maar we moeten niet vergeten dat de eenwording van Europa pas voltooid is als alle SAP-landen lid zijn van de Europese Unie en Europa binnen zijn geografische grenzen verenigd is.
De enige manier om een einde te maken aan de instabiliteit in Zuidoost-Europa is het EU-lidmaatschap. Zodra de grenzen die de recente bloedige oorlog in Zuidoost-Europa aanwakkerden zijn verdwenen, is ook de vraag wie aan welke kant van de grens woont niet meer relevant. Alleen een verenigd Europa is in staat om oorlog uit te bannen als politiek middel om conflicten op te lossen en de landen in de regio de weg te wijzen naar een welvarender toekomst.
Tegelijkertijd stelt de komende uitbreiding de Europese Unie in staat om, gebaseerd op institutionele samenwerking van gelijkwaardige partners, een belangrijkere en actievere rol te spelen op het internationale toneel. Een verenigd Europa kan de economische uitdagingen van het Verre Oosten of de Verenigde Staten pareren. Met een sterke, geïntegreerde en verenigde structuur kan zij het hoofd bieden aan de internationale kwesties die op dit moment spelen, waarvan de strijd tegen het terrorisme de belangrijkste is, maar waartoe ook de strijd tegen de georganiseerde misdaad, corruptie, smokkel en drugshandel behoren. Zij kan een belangrijke rol spelen in het systeem van vrede en veiligheid in de wereld, maar ook humanitaire, technologische en economische hulp bieden aan landen en naties die hulp nodig hebben.
Het zij mij toegestaan hier enkele woorden te wijden aan de bredere context van de uitbreiding van de Unie. Ik heb moeite met het concept van een ‘nieuw Europa’ en een ‘oud Europa’, omdat dit de conflictueuze aard van het uitbreidingsproces overbrengt naar de landen in het overgangsproces. Ik spreek liever van de opkomst van een ‘toekomstig Europa’ – dat is een betere omschrijving –, een concept dat misschien niet aansluit bij de interne Europese en trans-Atlantische meningsverschillen, maar eerder een Europese Unie van de toekomst opbouwt op basis van de goede tradities van het ‘Europa van het verleden’.
Dit ‘toekomstig Europa’ biedt jonge democratieën ten minste twee goede redenen voor toetreding: politieke stabiliteit en economische concurrentie. Voor Kroatië zijn deze twee redenen voldoende om alle twijfels over de voordelen van de Europese eenwording terzijde te schuiven.
De Republiek Kroatië verwacht spoedig tot de Europese Unie toe te treden. Kroatië is altijd onderdeel van Europa geweest – cultureel, historisch en geografisch. Slechts door politieke omstandigheden heeft het zich een tijd lang van Europa verwijderd. Door nieuwe standaarden te ontwikkelen trachten wij Kroatië nu op te bouwen op het fundament van de waarden van de landen waar democratie, de rechtsstaat, vrijheid van meningsuiting, respect voor de mensenrechten en de rechten van minderheden worden beschouwd als een erfenis van de voorbije decennia. Wij beschouwen democratie niet als een statische verworvenheid, maar als een continu proces, een aanhoudende voortgang naar nieuwe horizonten van vrijheid.
We zien de Europese Unie als een familie, een divers gezelschap van leden die allemaal samenwerken, een gemeenschap waarin de belangen van elke natie worden gerespecteerd terwijl samenwerking tot stand komt op grond van solidariteit. Kroatië wil deze op waarden gebaseerde gemeenschap verrijken met zijn eigen culturele, taalkundige en nationale identiteit. Wij willen met jullie samenleven in verscheidenheid, maar we willen er jullie ook aan herinneren, en dan ga ik een beetje opscheppen, dat Kroatië een van de weinige oases is in het huidige Europa waar nog ongerepte natuur bestaat.
Kroatië volgt nauwlettend de verschillende discussies op Europees niveau, die de basis zullen vormen voor de wijze waarop de Europese Unie in de toekomst vorm zal krijgen. Hoewel Kroatië niet deelnam aan de Europese Conventie hebben we de discussies met grote belangstelling gevolgd. Hetzelfde geldt voor de Intergouvernementele Conferentie. Wij zijn ervan overtuigd dat de lidstaten, ondanks de moeilijkheden, hun meningsverschillen zullen overbruggen en overeenstemming zullen bereiken over een constitutioneel verdrag dat de Europese Unie na de uitbreiding tot een efficiënte instelling zal maken die in staat is het hoofd te bieden aan de uitdagingen waarvoor zij wordt gesteld, zodat zij voor zichzelf een actievere en belangrijkere rol in de internationale arena zal opeisen. Wij hopen tevens dat de constitutionele regelingen de soepele integratie mogelijk maken van landen die bij toekomstige uitbreidingen betrokken zullen zijn.
Wij stellen tevens groot belang in de discussies over de nieuwe financiële vooruitzichten, waarin de gekozen strategische doelstellingen van de Europese Unie concreet tot uiting zullen komen en die de volledige uitvoering ervan mogelijk moeten maken. Wij willen in het bijzonder wijzen op de noodzaak om voldoende financiële middelen vrij te maken voor de toenadering tot, en integratie van landen die de status van kandidaat-lidstaat, of lidstaat, zullen verkrijgen. Kroatië hoopt in dit verband dat de Europese Commissie, het Europees Parlement en de huidige lidstaten blijk zullen geven van een langetermijnvisie.
Wij denken dat het nieuwe constitutionele en budgettaire kader blijk moet geven van werkelijke toewijding aan het opnemen van alle Europese landen in de Europese familie, zodat de voortgang van het project van de Europese integratie, waar Kroatië en ook de andere SAP-landen bij horen, is gewaarborgd.
Als land dat ambieert in een niet al te verre toekomst tot de Europese Unie toe te treden, heeft de Republiek Kroatië er belang bij zich te kunnen aansluiten bij een sterke en effectieve Unie, die aan de vereisten van al haar burgers tegemoetkomt. In zo’n Unie zal de rol van parlementen en parlementaire samenwerking van cruciaal belang zijn.
Als een land dat om toetreding heeft verzocht gaat Kroatië ervan uit dat de Unie institutioneel in staat is in de volgende uitbreidingsronde nieuwe lidstaten toe te laten. Kroatië volgt tevens met belangstelling de discussies over veiligheidszaken die plaatsvinden tussen de Europese Unie en de NAVO. Wij hebben grote waardering voor de aanvaarding van de Europese veiligheidsstrategie. Wij beschouwen die als een strategie die de Europese Unie in staat zal stellen de dreigingen en wereldwijde uitdagingen het hoofd te bieden en aldus aan het multilateraal veiligheidsstelsel bij te dragen, alsmede een actievere betrokkenheid te tonen bij sommige delen van Zuidoost-Europa. Wij staan achter een effectieve vorm van multilateralisme als concept dat het verdient te worden versterkt, gezien de gevaren en problemen waarvoor de wereld van vandaag wordt gesteld.
Graag wil ik beklemtonen dat de Republiek Kroatië in hoge mate rekent op het Europees Parlement als instelling die haar integratie in de EU zal ondersteunen. Ik ben ervan overtuigd dat het Europees Parlement in haar aanbevelingen aan de Raad over het verzoek tot toetreding van Kroatië tot de EU, de door Kroatië geboekte vooruitgang op het gebied van naleving van de criteria van Kopenhagen en andere criteria, alsmede de hervormingen die in het land plaatsvinden, zal erkennen.
Ik ben er evenzeer van overtuigd dat de aanbevelingen van het Europees Parlement een impuls zullen geven aan de overige Europese instituties en de lidstaten om ten aanzien van het Kroatische verzoek een welwillende houding aan te nemen. Ik verwijs hier naar het komende advies van de Europese Commissie, dat naar wij hopen in de lente wordt uitgebracht. De Europese Raad zou dan in staat zijn om in juni nieuwe strategische politieke beslissingen over Kroatië te nemen. Het spreekt voor zich dat de Kroatische autoriteiten en de burgers van mijn land uitkijken naar de status van kandidaat-lidstaat en het openen van de onderhandelingen over toetreding.
Geachte leden van het Europees Parlement, u begint aan het laatste deel van uw zittingstermijn. In juni zijn er verkiezingen waaraan de meeste burgers van Europa meedoen. Hun brede deelname zal de democratische legitimiteit van de Europese Unie versterken. Ik ben ervan overtuigd dat de Kroatische burgers spoedig in staat zullen zijn hun stem uit te brengen in verkiezingen voor het Europees Parlement en dat Kroatische parlementsleden hun zetels in het Europees Parlement zullen kunnen innemen.
Ofschoon wij getalsmatig geen groot land zijn, brengen wij u de geneugten van de mediterrane wereld, de geciviliseerde waarden van Centraal-Europa, de kloekheid van hard gesteente, de sereniteit van de Slavonische hoogvlakten en, vooral, de open harten en uitgestrekte handen die haken naar vriendschap en samenwerking.
Wij hopen, verwachten en weten dat bij het opmaken van de balans de bekende woorden van Robert Schumann de doorslag zullen geven: ‘Wij verenigen geen landen, wij verenigen mensen.’
De Voorzitter.
   – Collega’s, namens u wil ik formeel nogmaals mijn dank betuigen aan president Mesic voor zijn toespraak tot het Parlement op een moment dat wij, samen met de Commissie, een nieuwe periode ingaan waarin wij ons bezinnen op onze betrekkingen met de Republiek Kroatië.
