Vereenvoudiging en rationalisatie van de verslagen over praktische tenuitvoerlegging (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Ilda Figueiredo, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 89/391/EEG van de Raad, de daaruit voortvloeiende bijzondere richtlijnen, alsmede de Richtlijnen 83/477/EEG, 91/383/EEG, 92/29/EEG en 94/33/EG van de Raad, met het oog op de vereenvoudiging en rationalisatie van de verslagen over de praktische tenuitvoerlegging - C6-0242/2006 -.
Vladimír Špidla
lid van de Commissie. - (CS) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Figueiredo, waarde afgevaardigden. Allereerst zou ik graag het Europees Parlement en de Raad willen bedanken voor alle moeite die zij zich hebben getroost om reeds zo snel over dit voorstel tot overeenstemming te komen. Ik ben ook ingenomen met het verslag van mevrouw Figueiredo dat aanleiding heeft gegeven tot een buitengewoon constructieve dialoog met het voorzitterschap van de Raad, en dat aldus de weg heeft bereid voor de goedkeuring van het richtlijnvoorstel reeds in de eerste lezing.
Het richtlijnvoorstel van de Commissie maakt deel uit van het proces ter vereenvoudiging van de regelgeving. Met dit voorstel wordt beoogd de verplichtingen van de lidstaten en de Commissie op het gebied van de tenuitvoerlegging van de richtlijnen inzake veiligheid en gezondheid op het werk te vereenvoudigen en te stroomlijnen, zonder daarmee - en dat is essentieel - het beschermingsprincipe af te zwakken. Met het voorstel wordt zorggedragen voor een harmonisering van de inleveringstermijnen van de een maal per vijf jaar op te stellen nationale verslagen en wordt deze verplichting uitgebreid naar alle bestaande richtlijnen. Het plan is om slechts één enkel verslag op te stellen met daarin een deel over de algemene beginselen van de kaderrichtlijn, aangevuld met een apart hoofdstuk over de specifieke elementen van de verschillende richtlijnen. Hiermee wordt een algemeen overzicht gegeven van de praktische uitvoering ervan.
De vereenvoudiging is voornamelijk van belang voor de nationale instanties die nu nog slechts een keer in de vijf jaar een verslag zullen moeten opstellen, voor de Commissie die voortaan slechts één nationaal verslag zal moeten doorwerken in plaats van de huidige vijfhonderd verslagen, alsook voor de sociale partners die eveneens één keer per vijf jaar een bijdrage gaan leveren aan slechts één verslag. De Commissie zal in nauwe samenwerking met het Raadgevend Comité voor veiligheid en gezondheid op de arbeidsplaats een instantie oprichten die de lidstaten zal ondersteunen bij het opstellen van allesomvattende verslagen. De Commissie is bereid om de amendementen die door u zijn goedgekeurd te accepteren. Ze leiden tot een versterkte rol voor het tripartiete Raadgevend Comité voor veiligheid en gezondheid op de arbeidsplaats wat betreft het vaststellen van de structuur van de verslagen, en tot een duidelijke opsomming van de vereiste inhoud van het verslag. Tevens worden er de inlevertermijnen voor de lidstaten mee vastgelegd, alsook de verwerkingstermijnen ervan voor de Commissie. Dank u wel.
Ilda Figueiredo 
Aan thema's zoals de gezondheid van werknemers, de arbeidsomstandigheden, de organisatie van de diensten voor gezondheid, hygiëne en veiligheid op het werk en de lijst van beroepsziekten is in 1989 voor het eerst op communautair niveau aandacht besteed. In dat jaar is Kaderrichtlijn 83/391 gepubliceerd.
Sindsdien zijn er ook andere richtlijnen aangenomen op gebieden als de gezondheid van werknemers, de organisatie van de diensten voor gezondheid op het werk, de bescherming van jonge werknemers, tijdelijke werknemers en scheepsbemanningen. Op deze wijze is invulling gegeven aan de overeenkomsten van de Internationale Arbeidsorganisatie.
In vrijwel al deze richtlijnen wordt bepaald dat de lidstaten de Commissie verslagen doen toekomen over de praktische tenuitvoerlegging van de richtlijnen en de standpunten van de sociale partners. In de praktijk blijkt echter dat de lidstaten verzuimd hebben zulke verslagen in te dienen.
Dit voorstel zal er hopelijk toe leiden dat er meer aandacht wordt besteed aan de concrete tenuitvoerlegging van de genoemde richtlijnen en de arbeidsomstandigheden. Dat zou moeten bijdragen tot het terugbrengen van de miljoenen arbeidsongevallen die elk jaar weer plaatsvinden, waarbij in alle landen van de Europese Unie tezamen duizenden werknemers het leven verliezen dan wel permanent arbeidsongeschikt raken.
Zoals gezegd wordt in een aantal verschillende richtlijnen bepaald dat de lidstaten verslagen moeten opstellen over de praktische tenuitvoerlegging van diezelfde richtlijnen. De frequentie waarmee dat dient te geschieden verschilt - voor sommige richtlijnen is dat elke vier jaar, voor andere elke vijf jaar, voor weer andere bestaat er geen specifieke termijn voor het opstellen van een verslag.
Nu blijkt uit hetgeen de commissaris heeft gezegd dat de Commissie voorstelt elke vijf jaar één enkel verslag op te stellen. Een verslag dat - zoals voorgesteld - elke vijf jaar wordt opgesteld kan de veiligheid en de gezondheid op de werkplek alleen garanderen als er aan de specifieke aspecten van elke afzonderlijke richtlijn niets wordt afgedaan. Met dit verslag proberen we daarvoor te zorgen.
We hebben daarom een aantal voorstellen gedaan. Ik zal nu iets zeggen over die voorstellen welke betrekking hebben op de structuur van voornoemd verslag, een verslag dat vergezeld zal moeten gaan van een specifieke vragenlijst.
Het verslag moet een algemeen deel bevatten, waarin aandacht wordt besteed aan de beginselen en ideeën die op al de verschillende richtlijnen van toepassing zijn. Het zal daarnaast hoofdstukken moeten bevatten over de toepassing van elk van de bijzondere aspecten van de afzonderlijke richtlijnen, met specifieke indicatoren - indien beschikbaar.
Het vijfjaarlijkse verslag moet een beoordeling geven van de praktische uitvoering van de verschillende richtlijnen en het dient - indien mogelijk en zinvol - in de context van een gelijke behandeling van mannen en vrouwen ook op geslacht gesorteerde gegevens te bevatten. Het dient verder informatie te verschaffen over de preventieve maatregelen die de lidstaten hebben genomen om een behoorlijke beoordeling te kunnen uitvoeren van de wijze waarop de wetgeving in de praktijk functioneert.
Wij zijn ervan overtuigd dat er een beleid moet worden geformuleerd voor het verbeteren van de praktijken van de lidstaten. De Commissie dient ook dringend een uitgebreider verslag op te stellen over de huidige situatie in de lidstaten op het gebied van de veiligheid en gezondheid op de werkplek.
Tot slot wil ik er graag op wijzen dat we in de commissie werkgelegenheid en sociale zaken goed hebben kunnen samenwerken met de collega's van de verschillende fracties, met de uitvoerende commissie en met de Raad. Dat zal ons zeker in staat stellen nog in eerste lezing overeenstemming te bereiken. Ik wil iedereen graag bedanken voor het geleverde werk.
Mihael Brejc
namens de PPE-DE-Fractie. - (SL) In naam van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten zou ik eerst graag mijn tevredenheid willen uitdrukken over dit verslag omdat het een van de eerste stappen is naar een aanzienlijk mindere belasting van de lidstaten betreffende verschillende administratieve taken. Tegelijkertijd zal de richtlijn ook bijdragen tot een vereenvoudiging en verduidelijking van het werk van de Commissie. In de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten zijn we heel tevreden dat de overeenkomst met de rapporteur vruchten heeft afgeworpen en dat we binnen onze commissie samen een zo ruime consensus bereikt hebben. Als ik het me goed herinner, hebben we dit verslag aanvaard met maar één tegenstem.
Vanuit inhoudelijk standpunt is dit verslag een duidelijk signaal aan de Europese publieke opinie dat de Commissie, de Raad en het Parlement kiezen voor een rationalisering van de procedures, voor betere communicatie tussen de lidstaten en de instellingen van de EU zodat iedereen daaruit voordeel kan halen.
Deze richtlijn en dit ene verslag zullen geen enkele norm op het vlak van veiligheid en gezondheid op de werkvloer ook maar een beetje afzwakken. In mijn fractie beschouwen we dit verslag als een geheel en deze richtlijn als een belangrijke stap voorwaarts. We zouden uiteraard graag zien dat ook op andere gebieden en bij andere commissarissen gelijkaardige initiatieven het licht zien. Een voorbeeld: het Europees Parlement heeft over terrorisme ongeveer zestig verschillende documenten, richtlijnen, verordeningen, enzovoort goedgekeurd. De zaak is vrij onoverzichtelijk, bijvoorbeeld voor het Verdrag van Schengen, de binnenmarkt, en ik zou nog voorbeelden kunnen aanhalen. Kortom, dit verslag is een mooie wegwijzer om binnen de fracties ruime overeenstemming te bereiken over hoe we in de toekomst onze gemeenschappelijke aangelegenheden kunnen regelen.
Ik bedank ook commissaris Špidla voor zijn medewerking.
Harald Ettl
namens de PSE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil mevrouw Figueiredo hartelijk bedanken voor haar werk. Ze heeft nauw samengewerkt met de schaduwrapporteurs en namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken een goed ontwerpverslag ingediend.
Met het voorstel van de Commissie wordt beoogd een vast model te verschaffen voor en meer systeem te brengen in de richtlijnen betreffende de bescherming van werknemers. In één enkel uitvoeringsverslag, dat om de vijf jaar zou moeten worden ingediend maar waarop wij nog steeds wachten, brengen de lidstaten verslag uit aan de Commissie over hoe de betreffende richtlijnen in de praktijk worden toegepast. Dit plan zal de lidstaten zélf - dat is het wezenlijke hieraan - ongetwijfeld een beter overzicht verschaffen.
Het is van fundamenteel belang dat de gezondheid van werknemers uitgebreider en doeltreffender wordt beschermd door te zorgen voor meer veiligheid op het werk. Jaarlijks komen 4 500 werknemers in de EU om het leven door ongevallen op de werkplek en zijn meer dan vier miljoen mensen bij arbeidsongevallen betrokken. Een dergelijk algemeen verslag kan belangrijke informatie opleveren over de preventiemaatregelen die we moeten treffen om de veiligheid van de arbeid in de EU te bevorderen.
Leopold Józef Rutowicz
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, het verslag over de vereenvoudiging en rationalisatie van de verslagen over de praktische tenuitvoerlegging, is van essentiële betekenis voor het werkgelegenheidsbeleid. Het ontstaan van een gemeenschappelijke arbeidsmarkt vereist permanent toezicht op de bescherming van de gezondheid en veiligheid op de werkplek van onze burgers in de Europese landen.
De verschillende omstandigheden in de afzonderlijke lidstaten maken een constant toezicht op het in acht nemen van de richtlijnen noodzakelijk, evenals het schrijven van vijfjaarlijkse verslagen over hun nut, doeltreffendheid, transparantie, kosten en baten. Deze verslagen, die gebaseerd zijn op heldere richtlijnen, moeten aanzetten tot een betere wetgeving en een beter communautair beleid op het gebied van veiligheid en gezondheidsbescherming.
Het is nodig systematisch toezicht te houden op de richtlijnen over veiligheid en gezondheid op de werkplek en op de uitwerking van deze richtlijnen in de lidstaten. Het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk en de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden dienen op dit gebied een significante rol te spelen.
Ik wil mevrouw Ilda Figueiredo bedanken voor haar verslag.
Andreas Mölzer
namens de ITS-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, met de komst van de nieuwe arbeidswereld hebben ook nieuwe verschijnselen hun intrede gedaan. Deze variëren van toenemende psychische problemen, verhoogd ziekteverzuim, toename van burn-out tot nieuwe vormen van agressie, zoals pesterijen op het werk.
Het schijnt tegenwoordig bon ton te zijn om medewerkers onder permanente tijdsdruk te zetten en ze op te zadelen met niet-geplande extra taken en harde deadlines. En als onder de continue druk je gezondheid je in de steek laat, moet je na afloop van je ziekteverlof in gesprekken je afwezigheid verantwoorden, want ziekte wordt gezien als het gevolg van verkeerd gedrag van de werknemer. Oudere werknemers worden massaal met vervroegd pensioen gestuurd, jongeren worden afgeserveerd als zijnde onproductief.
Initiatieven als Move Europe over bedrijfsmatig gezondheidsbeheer moeten natuurlijk worden verwelkomd. Maar helaas zijn het vaak bedrijven met dergelijke programma's voor gezondheidsbevordering die zo georganiseerd zijn dat ziekteverzuim domweg niet kan. Werkdruk in combinatie met angst voor ontslag zorgt ervoor dat medewerkers zich tegen het advies van de arts in naar het werk slepen. Bij tijdelijke functies en deeltijdwerk is er voortdurend sprake van angst om de baan te verliezen en financiële zorgen en daardoor ontstaan weer psychische problemen. Absenteïsme en arbeidsongeschiktheid veroorzaken echter niet alleen hoge kosten bij ondernemingen, maar drukken evenzeer op de begrotingen voor de volksgezondheid.
Gezien de omstandigheden mag het geen verbazing wekken dat er een stijging plaatsvindt in het aantal eetstoornissen, gevallen van zwaarlijvigheid en mensen met psychische aandoeningen en dat het aantal geboorten afneemt. Zolang werk gepaard gaat met permanente stress en het krijgen van kinderen neerkomt op een armoedeval, zullen de demografische veranderingen die tot kinderloosheid en vergrijzing leiden, aanhouden.
Wij zullen dus moeten zorgen voor meer werkzekerheid. Alleenverdieners moeten in het onderhoud van hun gezin kunnen voorzien en een vrouw moet kinderen kunnen krijgen zonder bang te zijn voortaan op een houtje te moeten bijten. Wie ziek is moet eerst helemaal herstellen. Als we dat voor elkaar krijgen hebben we ongetwijfeld een grote stap gezet naar de verwezenlijking van de Lissabondoelstellingen.
Marie Panayotopoulos-Cassiotou
(EL) Mijnheer de Voorzitter, bij alle vorige richtlijnen had men de indruk dat het gebrek aan controle een volledige toepassing in de weg stond. Dit probleem is echter nog steeds niet opgelost, ofschoon uitdrukkelijk wordt vermeld dat de lidstaten verslagen moeten opstellen over de bepalingen van deze richtlijnen en daarin ook de meningen van de sociale partners moeten opnemen. Daarom ben ook ik blij met uw voorstel, mijnheer de commissaris, want dit strookt met de doelstellingen van de andere beleidsvormen van de Europese Unie, met name met betrekking tot de verbetering van het regelgevingskader ter versterking van het mededingingsvermogen van de ondernemingen.
Het onderhavig voorstel zorgt voor meerwaarde, aangezien daarmee - dankzij één enkel verslag om de vijf jaar - de gevolgen en de communautaire bepalingen op het gebied van de gezondheid en de veiligheid op het werk en de gezondheidsdiensten optimaal geëvalueerd kunnen worden. Het is absoluut noodzakelijk het aantal arbeidsongelukken te verminderen en beroepsziekten te bestrijden, ten voordele van niet alleen de werknemers maar ook de bedrijven en de samenleving in het algemeen.
Ik wil de rapporteur gelukwensen omdat zij heeft samengewerkt met de fracties, tot een consensus is gekomen met de Raad en erin geslaagd is in de overwegingen een van mijn amendementen op te nemen waarin ik stelde dat de werkzaamheden van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk te Bilbao en die van de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden te Dublin benut moeten worden in het kader van de evaluatieresultaten van de nationale beleidsvormen voor veiligheid en gezondheid op het werk.
Belangrijk is dat de Europese Commissie rekening houdt met de bevindingen van de twee bovengenoemde instanties bij de opstelling van de basisvragenlijst voor de lidstaten die in de plaats komt van het grote aantal verslagen. Het doel moet zijn: minder maar beter. Laten wij hopen dat het lukt.
Vladimír Špidla
lid van de Commissie. - (CS) Geachte afgevaardigden, graag zou ik u nogmaals willen danken voor alle tijd en moeite die u in dit voorstel heeft gestoken.
Het staat voor mij als een paal boven water dat we dankzij de komende stemming tot overeenstemming zullen kunnen komen over het voorstel, en daarmee tot een beduidende vereenvoudiging van het administratief proces en het opruimen van onnodige bureaucratische obstakels. Ook helpt het de richtlijn over veiligheid en gezondheid op het werk doeltreffender te maken.
Graag nog een laatste opmerking naar aanleiding van een aantal bijdragen die niet uitsluitend betrekking hadden op deze richtlijn, maar op veiligheid en gezondheid op het werk in het algemeen. Ook al lijken 4 500 dodelijke ongevallen per jaar relatief gezien maar weinig ten opzichte van een totaal van zo'n 250 miljoen werknemers, toch gaat het om 4 500 maal één mensenleven. Dat is 4 500 keer één te veel. Het is onze dure plicht om ons uiterste best te doen dit aantal beduidend terug te dringen. Dank u wel.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
