Tenuitvoerlegging van de sociale wetgeving inzake het wegvervoer (korte presentatie) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Alejandro Cercas, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de tenuitvoerlegging van de sociale wetgeving met betrekking tot het wegvervoer.
Alejandro Cercas
rapporteur. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik stel het op prijs dat u hier aanwezig bent. Zoals u weet hebben de Raad en het Parlement na een bemiddelingsprocedure in maart 2002 overeenstemming bereikt over Richtlijn 2002/15/EG, waarin de eisen zijn neergelegd waaraan moet worden voldaan in de arbeidstijd van personen die mobiele werkzaamheden in het wegvervoer verrichten, om hun gezondheid en veiligheid te waarborgen, om de verkeersveiligheid te waarborgen, en ook om gelijke concurrentievoorwaarden voor alle bedrijven te scheppen. Allerlei soorten werkzaamheden zijn in de richtlijn opgenomen, niet alleen het rijden zelf, maar ook de fysieke arbeid die bestuurders soms verrichten bij het laden en lossen of het schoonmaken van de voertuigen.
Tijdens die bemiddeling is het belangrijkste probleem opgelost, te weten de vraag of de richtlijn ook van toepassing moet zijn op zelfstandige bestuurders, en de partijen zijn overeengekomen, met de steun van de Commissie, dat zelfstandige bestuurders ook in het toepassingsgebied van de richtlijn worden opgenomen, om eens en voor altijd een eind te maken aan de problemen van de dubbele wetgeving, het meten met twee maten tussen zelfstandige en niet-zelfstandige bestuurders.
Het ontbreken van een gemeenschappelijke regeling zorgde voor enorme problemen: deze zelfstandige bestuurders maakten zeer lange dagen, wat tot persoonlijke problemen en problemen met de verkeersveiligheid leidde, en ook werd het begrip zelfstandige bestuurder misbruikt om de voorwaarden voor eerlijke concurrentie te ondergraven.
Daarom was het een groot succes dat eens en voor altijd, met een redelijke overgangsperiode, een eind werd gemaakt aan deze duale wetgeving, en in 2002 kwam iedereen, de Commissie, de Raad en het Parlement, tot de conclusie dat dit het meest rationeel en het meest logisch was.
We hebben dit initiatiefverslag opgesteld en we hebben de steun van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie vervoer en toerisme gekregen omdat, mijnheer de commissaris, dit beginsel, deze afspraak tussen de Commissie, de Raad en het Parlement, nu ineens niet meer zo stevig overeind lijkt te staan; het lijkt erop dat er onduidelijkheden bestaan; het lijkt erop dat er verwarring bestaat en dat de uitleg van bepaalde zaken niet bevredigend is.
De Commissie had een verslag moeten presenteren en had wetgeving moeten produceren om ook zelfstandige bestuurders onder de regeling te laten vallen. En de waarheid is dat dat verslag vorig jaar is gepresenteerd, maar dat het niet voldeed, in de eigen woorden. We wachten op het definitieve verslag. En nu, zes maanden voor het eind van de termijn die was vastgesteld voor de integratie, is er geen verslag en zijn er geen initiatieven van de Commissie.
Dat is de reden, mijnheer de commissaris, terwijl de datum waarop de zelfstandige bestuurders in de regeling moeten worden opgenomen snel naderbij komt - en we geen duidelijkheid hebben en we er ook niet van overtuigd zijn dat de wil die er op dat moment was nog steeds is, en er gaan geruchten dat wordt overwogen om deze criteria te wijzigen - waarom het Parlement dit verslag heeft opgesteld, met twee doelstellingen: om hieraan te herinneren en om eisen te stellen.
Herinneren aan de afspraak tussen de Commissie, de Raad en het Parlement ten behoeve van bestuurders, van bedrijven en van de samenleving als geheel, herinneren aan deze afspraak om een eind te maken aan deze situatie, die een bron van rechtszaken is, en eisen dat de beloften worden ingelost. Want er is geen enkele omstandigheid die iets verandert aan de redenen voor die afspraak. De noodzaak ervan bestaat nog even sterk; vandaar dat we, ten behoeve van de gezondheid van de bestuurders, ten behoeve van de verkeersveiligheid en ten behoeve van een perfecte concurrentie, de zelfstandige bestuurders in de richtlijn moeten opnemen.
Een laatste verzoek, mijnheer de commissaris. Ik denk dat het heel belangrijk is, aan het eind van deze termijn, dat u niet terugkomt op de gemaakte afspraak. Economische eisen, of sectoren van de beroepsgroep die op buitenissige concurrentievoordelen uit zijn, mogen nooit voorrang krijgen boven de publieke behoeften waar ik op doel.
Daarom, mijnheer de commissaris, wil ik u, omdat het belangrijk is, namens al mijn collega's vragen om het evenwicht niet te verbreken en snel met een goede regeling te komen, zoals beloofd.
Vladimír Špidla
lid van de Commissie. - (CS) Dames en heren, het Europees Parlement bespreekt vandaag de uitvoering en de mogelijkheden voor uitbreiding van de richtlijn betreffende de organisatie van de arbeidstijd van personen die mobiele werkzaamheden in het wegvervoer uitoefenen. Deze specifieke wetgeving organiseert de arbeidstijd van personen die mobiele werkzaamheden in het wegvervoer uitoefenen, onder meer buschauffeurs en vrachtrijders. De richtlijn heeft echter geen betrekking op zelfstandige chauffeurs.
Velen van u zullen zich herinneren dat de richtlijn in 2002 is goedgekeurd na een lastige bemiddelingsprocedure. Daarbij is ook een clausule goedgekeurd die vastlegt dat met ingang van 23 maart 2009 het toepassingsgebied van de richtlijn wordt uitgebreid naar alle zelfstandige chauffeurs. Voorwaarde is wel dat de Commissie verslag uitbrengt aan de Raad en het Europees Parlement over de gevolgen van vasthouden aan de huidige situatie, waarin zelfstandige chauffeurs niet onder de richtlijn vallen. Ook dient zij met een wetsvoorstel te komen dat specifiek gaat over zelfstandige chauffeurs.
Het al dan niet opnemen van zelfstandige chauffeurs in het toepassingsgebied van de richtlijn is echt een dilemma, al moet ik zeggen dat er in wezen geen sprake is van een probleem. De Commissie wil met haar wetgevingsvoorstel betreffende de arbeidsomstandigheden in het wegvervoer zorgen voor een hoog niveau van sociale bescherming en eerlijke concurrentie. Ook wil zij de veiligheid op de weg vergroten. Daarom vond de Commissie het nodig een speciale regeling in te voeren voor personen die mobiele werkzaamheden in het wegvervoer uitoefenen, en wel een specifieke wet die dient als aanvulling op de algemene richtlijn betreffende de arbeidstijd.
Sinds 2002 zijn de regels voor chauffeurs echter ingrijpend gewijzigd, dat wil zeggen in positief opzicht. Dankzij uw steun en met name die van de heer Markov zijn in 2005 nieuwe regels goedgekeurd inzake rij- en rusttijden en de controles daarop.
De richtlijn uit 2002 betreffende de arbeidstijd in het wegvervoer was alleen van toepassing op chauffeurs in loondienst, terwijl de regels uit 2005 zich uitstrekken tot alle chauffeurs. Zij gelden dus niet alleen voor chauffeurs in loondienst, maar ook voor zelfstandigen. De regels betreffen 80 procent van de arbeidstijd van chauffeurs. Dat is ook de reden waarom de terechte zorgen van het Parlement in de bemiddeling over de richtlijn uit 2002 naar behoren zijn weggenomen. Wat betreft de herziening van deze richtlijn is algemeen bekend dat op dit punt de houding per lidstaat enorm verschilt en dat de meningen ook binnen de lidstaten en de vervoerssector uiteenlopen.
De Commissie heeft haar verslag over de gevolgen van de uitsluiting van zelfstandige chauffeurs van de richtlijn in mei 2007 gepubliceerd. De Commissie komt in haar verslag tot twee conclusies. In de eerste plaats stelt ze dat er zowel aan het opnemen als aan het uitsluiten van zelfstandige chauffeurs voor- en nadelen kleven. In de tweede plaats zijn er bij de uitvoering van de richtlijn problemen ontstaan omdat sommige lidstaten moeite hadden met het toezicht op de naleving van de richtlijn. Dit was voornamelijk het gevolg van het feit dat sommige chauffeurs ten onrechte als zelfstandig werden gekwalificeerd. Binnen de vervoerssector betreft het dan chauffeurs die weliswaar formeel zelfstandig zijn, maar in de praktijk afhankelijk zijn van één en hetzelfde bedrijf en het werk niet naar eigen inzicht kunnen indelen. Zij zijn sociaal kwetsbaar en ook al is, zoals gezegd, de richtlijn wel op hen van toepassing, toch moet de uitvoering op dat punt nog worden aangescherpt. De Commissie heeft de omzetting van de richtlijn in nationaal recht nauwlettend gevolgd en heeft inbreukprocedures ingeleid waar zij dit nodig achtte. Op het moment dat de lidstaten de richtlijn in nationaal recht hadden omgezet, hebben wij die omzetting aan een uitvoerige kwaliteitscontrole onderworpen. In veel gevallen waarin tekortkomingen werden vastgesteld, heeft dit geleid tot inbreukprocedures.
Voorts is de Commissie bezig met een evaluatie, waarmee zij een concrete basis wil leggen voor een wetgevingsvoorstel later dit jaar. Het zou dus te vroeg zijn als de Commissie nu al een standpunt zou innemen ten aanzien van de vraag of zelfstandige chauffeurs nu wel of niet onder het toepassingsgebied van de onderhavige richtlijn moeten vallen.
Ik ben bijzonder blij met het verslag van de heer Cercas, met name waar het gaat om de ontwikkelingen in verband met de omzetting van wetgeving. Maar zoals gezegd blijft de Commissie van mening dat de oplossing die het verslag aanreikt eigenlijk voorbijgaat aan de problematiek van de volledige en juiste omzetting van de richtlijn voor de werknemers die al onder de richtlijn vallen. Voor dit doel hebben wij ons tot nu toe hard gemaakt en we hopen het met de volgende wijziging te kunnen verwezenlijken.
De Voorzitter
Hiermee is het debat beëindigd.
De stemming vindt morgen plaats.
Schriftelijke verklaringen (Artikel 142)
Mary Lou McDonald  
schriftelijk. - (EN) Wegvervoer is een essentiële economische activiteit in de EU. Naleving van regels voor rijden, arbeidstijden en pauzes is een basisvereiste voor het waarborgen van de veiligheid op de weg en de gezondheid en veiligheid van chauffeurs en passagiers.
We verwelkomen met name de opname van alle werknemers in de sector, inclusief de zelfstandige chauffeurs, in de regels voor arbeidstijden, die een eerlijke concurrentie binnen de sector garanderen.
Het moet ook duidelijk zijn dat er in de richtlijn minimumeisen worden vastgesteld en dat dit onder geen enkele voorwaarde mag leiden tot het verlagen van een gunstiger niveau dat in sommige lidstaten reeds bestaat.
