
De Voorzitter.
   Ik verklaar de vergadering van het Europees Parlement, die op 25 september 2003 werd onderbroken, te zijn hervat.(1) 

De Voorzitter.
   Het doet mij bijzonder veel genoegen vandaag in de gelegenheid te zijn Dr. Jong-Wook Lee, de onlangs gekozen voorzitter van de Wereldgezondheidsorganisatie en zijn collega's hier vanmiddag welkom te heten. Zij hebben op de officiële tribune plaatsgenomen. Dit is Dr. Lee's eerste bezoek aan het Europees Parlement. Ik dank u voor uw aanwezigheid hier, mijnheer Lee, en ik verheug mij op onze toekomstige samenwerking uit hoofde van ons respectievelijk mandaat.
Tevens verwelkom ik namens het Europees Parlement de Commissie constitutionele zaken van het Zweedse parlement en met name de heren Gunnar Hökmark en Göran Magnusson, respectievelijk voorzitter en ondervoorzitter van die commissie, die op de officiële tribune hebben plaatsgenomen.
Onze collega's van het Zweedse parlement zijn hier zeer welkom. Ik weet dat ze vanmorgen al een drukke reeks vergaderingen hebben gehad, die vanmiddag en morgenochtend zal worden voortgezet. Ik wil u erop wijzen dat dit de tiende commissiedelegatie van het Zweedse parlement is die dit jaar een bezoek aan het Europees Parlement aflegt. Het doet ons groot genoegen u hier te verwelkomen; onze deur staat altijd open voor onderhoud met collega-parlementariërs.(1) 

De Voorzitter.
   Een corrigendum op de agenda voor de vergaderingen van 8 en 9 oktober 2003 is rondgedeeld. Zijn er opmerkingen? 
Lehne (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het volgende onderwerp op de agenda is de mondelinge vraag over de vrije beroepen. In de Conferentie van voorzitters is men er nog niet uit of deze mondelinge vraag gepaard moet gaan met een ontwerpresolutie. Op grond van nadere besprekingen die zijn gehouden denk ik dat er in het Parlement een meerderheid te vinden is voor een dergelijke resolutie. Ik stel daarom voor in de volgende Straatsburg-week over een resolutie te stemmen. Verder stel ik voor de termijn voor de indiening van de resolutie op volgende week donderdag 12:00 uur te stellen. 

(1)

Howitt (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, deze week wordt in Brussel de ‘Verantwoorde consumptie’-week gehouden. Ik hoop dat u dit initiatief, dat in alle Parlementsgebouwen wordt gepromoot, net als ik van harte toejuicht. Verantwoorde consumptie houdt in dat de consument kan kiezen voor ethisch geproduceerde en fair-trade producten. Bij deze producten worden de rechten van de arbeiders gerespecteerd en worden sociale premies uitgekeerd om arme boeren en andere producenten in de ontwikkelingslanden waar de goederen vandaan komen, te helpen.
Dit Parlement heeft zwaar ingezet om het maatschappelijk verantwoord ondernemen op de Europese agenda te krijgen, en eerlijke handel maakt daar een zeer belangrijk deel van uit. Mijnheer de Voorzitter, zou u de quaestoren willen bedanken dat zij ermee hebben ingestemd dit evenement deze week in het Parlement te laten plaatsvinden, en de Oxfam Wereldwinkels voor het beheren van de kraampjes in de Parlementsgebouwen? Ik wil u ook vragen mijn dank over te brengen aan andere organisaties die deze goede zaak steunen, zoals de Fairtrade Organisatie en Traidcraft Exchange uit mijn eigen land.
Verder hoop ik dat u samen met mij alle leden van dit Parlement wilt aanmoedigen om te kiezen voor fair-trade koffie en andere voedingsmiddelen en artikelen die deze week zo verleidelijk voor het grijpen liggen in de bars en restaurants van dit Parlement.
De Voorzitter.
   Mijnheer Howitt, we zullen uw erkentelijkheid overbrengen aan allen die u genoemd hebt. 
Hudghton (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, met betrekking tot artikel 2 van het Reglement van orde van het Parlement wil ik u opmerkzaam maken op een recentelijke bewering van een lid van de Conservatieve Partij uit het Schotse Parlement. Met betrekking tot de voorzitter van de Commissie visserij van het Europees Parlement zei hij dat “het zijn taak is de opvattingen van de Britse regering te vertegenwoordigen met betrekking tot de Grondwet, en het feit dat het gemeenschappelijk visserijbeleid wellicht in die Grondwet verankerd komt te liggen”. Hiermee duidde hij op de ontwerp-Grondwet en het feit dat de heer Stevenson rapporteur was van een verslag over dit onderwerp.
Ik verzoek u te bevestigen, mijnheer de Voorzitter, dat krachtens artikel 2 geen enkel lid een bindend mandaat mag aanvaarden en dat het verder zeker niet tot het takenpakket van de voorzitter van welke commissie dan ook behoort een mandaat te aanvaarden van een regering – niet van Edinburgh, niet van Londen, niet van Madrid, niet van waar dan ook. Verder verzoek ik u te bevestigen dat het de heer Stevenson in feite vrij staat om op te komen voor Schotland als hij dat wil. 
De Voorzitter.
   Ik kan zeker bevestigen dat, zoals u opmerkte, in artikel 2 het ongebonden mandaat van de leden van het Europees Parlement is vastgelegd. Op grond daarvan dienen de leden van dit Huis hun mandaat ongebonden uit te oefenen, zoals ook de heer Stevenson naar ik weet gewoon is te doen. 
Korakas (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, zoals ik al eerder in deze zaal naar voren heb gebracht, bestaat in Letland een verbod op de activiteiten van de communistische partij. Ook communistische propaganda en het gebruik van communistische symbolen zijn verboden. 500.000 Russischtalige inwoners - dat wil zeggen 40 procent van de bevolking - die niet in het bezit zijn van de Letse nationaliteit, mogen niet aan het politieke leven deelnemen. Iemand die de communistische partij van Letland niet acht maanden voor de ineenstorting van de Sovjet-Unie heeft verlaten, mag zich niet kandidaat stellen voor de verkiezingen en mag evenmin bij de overheid werken. Zo heeft bijvoorbeeld de communistische leider Alfreds Rubiksx, die nu voorzitter is van de socialistische partij, geen recht om deel te nemen aan de verkiezingen, ondanks het feit dat zijn partij in het parlement is vertegenwoordigd.
Er worden tot slot monumenten opgericht voor de SS, met steun en bijdragen van de overheid, terwijl de oorlogsveteranen die hebben gevochten tegen het fascisme hun onderscheidingen niet mogen dragen. Enkelen onder hen bevinden zich zelfs in de gevangenis omdat zij hebben deelgenomen aan de oorlog tegen het fascisme.
Aangezien, mijnheer de Voorzitter, de president van de Letse republiek morgen een bezoek brengt aan het Parlement en een plechtige redevoering zal houden, wilde ik deze onaanvaardbare situatie, waarvan ik mij persoonlijk ter plekke op de hoogte heb kunnen stellen, aan de kaak stellen en u vragen dit probleem ter sprake te brengen in uw besprekingen met de president. 
Lisi (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, zoals u weet is een Italiaanse missionaris, Annalena Tonelli, twee dagen geleden op barbaarse wijze in Somalië, in Afrika, vermoord. Dertig jaar lang had zij zich gewijd aan de ziekenzorg, waarvoor zij algemene erkenning en waardering genoot onder de bevolking en de islamitische gemeenschap.
Deze barbaarse moord heeft grote indruk gemaakt in mijn land, juist omdat het slachtoffer zulk een actieve humanitaire hulpverleenster was. Ik wilde u, mijnheer de Voorzitter, vragen om, indien u dit gewenst acht, namens het Parlement de nabestaanden en de Italiaanse instellingen medeleven te betuigen met dit onverwacht, tragische verlies. 
De Voorzitter.
   Vandaag heb ik namens het Parlement een verklaring doen uitgaan over deze kwestie. Ik zal u van een exemplaar voorzien en ik zal ook een bericht sturen naar de nabestaanden van mevrouw Tonelli. 
Ahern (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn verbazing uitspreken over het feit dat we de ernstige stroomstoring die recentelijk plaatsvond in Italië niet tijdens deze plenaire vergadering kunnen bespreken. Burgers in de hele Europese Unie, en in het bijzonder zij die getroffen zijn door een dergelijk voorval, zouden verwachten dat deze kwestie als een spoedeisende zaak ter sprake wordt gebracht.
We hebben mevrouw de Palacio nu verzocht met ons in de commissie hierover te praten, maar dat is natuurlijk niet hetzelfde als een verklaring van de Commissie en zelfs een verklaring van de Raad zou, gezien het internationale karakter van het voorval, passend zijn. We moeten de betrouwbaarheid van de elektriciteitsvoorziening op de interne markt dringend aan de orde stellen.
Ik wilde slechts mijn opperste verbazing kenbaar maken over het feit dat we deze kwestie niet konden bespreken in deze plenaire vergadering. Bijgevolg verzaken we onze plicht jegens de burgers van de Europese Unie. 
De Voorzitter.
   Als iemand dit aan de orde had gesteld tijdens de regeling van de werkzaamheden vandaag hadden wij de mening van het Parlement over dit onderwerp kunnen toetsen, maar dat is niet het geval geweest. We zouden de verdere implicaties ervan kunnen bespreken tijdens het debat over de voorbereiding van de Europese Raad op 16 en 17 oktober, want het gaat hier duidelijk om een grensoverschrijdende kwestie. Tijdens dit debat zullen de leden dan de gelegenheid krijgen om desgewenst iets over deze zaak te zeggen. 
McAvan (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Parlement graag even voorstellen aan Kanga, een zeer speciale gast uit Australië. Kanga is een heel schattige speelgoedkangoeroe maar zij is vandaag naar het Parlement gekomen met een zeer ernstige boodschap: zij wil bekendheid geven aan het verschijnsel van plotselinge onverklaarbare sterfgevallen onder kinderen ouder dan een jaar en volwassenen. Velen van u zullen bekend zijn met het verschijnsel wiegendood, wat inhoudt dat baby’s onverwacht sterven, maar wellicht minder met het feit dat ook vele andere mensen onverwacht sterven na het eerste levensjaar. Vaak verkeren de naasten in het ongewisse over de doodsoorzaak.
In mijn land alleen al sterven elke week acht mensen op deze manier. Voor de familie blijft het een raadsel waarom die persoon gestorven is en wat ze hadden moeten doen om het te voorkomen. Zij krijgen op slechts zeer weinig van hun vragen antwoord.
Wij als Europees Parlement kunnen hier iets aan doen: we kunnen de Wereldgezondheidsorganisatie vragen - en ik ben verheugd dat de voorzitter vandaag in Brussel aanwezig is - dit syndroom een erkende naam en code te geven zodat er meer grensoverschrijdend onderzoek naar kan worden gedaan. Zo kunnen we wellicht te weten komen hoeveel mensen op deze manier sterven en er misschien verklaringen voor vinden.
Ik zal de collega’s een kopie sturen van deze brief aan de Wereldgezondheidsorganisatie, waarin we om deze code verzoeken. Ik hoop dat zij de brief zullen tekenen, want zo kunnen we immers vele families in Europa een hart onder de riem steken door duidelijk te maken dat er onderzoek zal worden gedaan naar deze tragische ziekte.
Kanga zal na vandaag verder reizen naar het Schotse parlement en daarna naar parlementen en verkozen assemblees wereldwijd om haar boodschap uit te dragen dat we meer moeten doen om grondig uit te kunnen zoeken waarom mensen op een dergelijke manier sterven. 
Zorba (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wilde u vragen iets te ondernemen om een eind te maken aan de toestand van twee journalisten van de Turks-Cypriotische krant , Sener Levent en Ali Osman, die met de dood worden bedreigd door leden van de extremistische organisatie “Grijze Wolven” in Noord-Cyprus.
Men dreigt de krant en diens directeur te muilkorven. Dat zou een ernstige aanslag zijn op de vrijheid van pers en meningsuiting in de Turks-Cypriotische gemeenschap. Er zijn gegronde redenen om aan te nemen dat, nu de verkiezingen van december aanstaande in het bezette gedeelte van Cyprus naderen, dit soort aanvallen steeds frequenter zal worden en men door terreur en angst te zaaien de democratische, Europees gezinde stemmen van de Turks-Cypriotische gemeenschap probeert te verstikken.
Ik weet dat u als voormalig journalist zeer gevoelig bent voor vraagstukken in verband met de persvrijheid en daarom vraag ik u stappen te ondernemen. Ook zou ik graag willen dat de Commissie en haar vertegenwoordiger op Cyprus het Parlement stelselmatig op de hoogte hielden van dergelijke vraagstukken.
De Voorzitter.
   Ik ben zeker bereid om dat te doen, mevrouw Zorba. Ik dank u dat u deze kwestie aan de orde hebt gesteld. 
Lage (PSE ).
   – Ik wil hier ten overstaan van dit Parlement onderstrepen dat er onlangs in de Republiek Guinee-Bissau een staatsgreep tegen een legitiem gekozen president is gepleegd. Elke staatsgreep of andere actie tegen een democratisch gekozen politicus moet met klem veroordeeld worden. Het is natuurlijk een feit dat Guinee-Bissau op dat moment al in een abnormale situatie verkeerde, aangezien het parlement ontbonden was en het steeds moeilijker werd een verkiezingsproces met het oog op de samenstelling van een nieuw parlement op gang te brengen. Dat laat echter niet onverlet dat er een overgangsregeling was uitgewerkt en dat men zich ertoe had verplicht de democratie in Guinee-Bissau, dit kleine, nagenoeg onbekende land in de Golf van Guinea, te herstellen.
Ik zou de Voorzitter en de communautaire instellingen dan ook willen verzoeken niet geheel onverschillig te blijven voor dit kleine land. Ik roep u op sterke steun te verlenen voor het herstel van de democratie en de totstandkoming van democratische verkiezingen. Guinee-Bissau moet niet alleen geholpen worden bij de voorbereiding van de verkiezingen – er is immers niets, zelfs geen geld om het verkiezingsproces te financieren –, maar ook bij zijn streven naar ontwikkeling, vrede en vooruitgang. Wij moeten ervoor zorgen dat dit kleine volk niet langer wordt blootgesteld aan geweld en dat de onzekerheid over de toekomst wordt weggenomen. 
Ferrández Lezaun (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, afgelopen zondag werd er in Zaragoza een demonstratie gehouden tegen het nationaal waterplan. Het was het zoveelste protest in Aragón tegen dit plan waar ditmaal bijna 100.000 mensen aan deelnamen. Het was de eerste demonstratie waaraan meer dan eenderde van de bevolking – bijna 35 procent van de inwoners van Aragón – deelnam, waaronder ook mensen van boven de negentig en kinderen van nog geen jaar.
Als Aragonees zou ik u willen vragen om commissaris Wallström onze dank te betuigen voor zijn open houding en het vele werk dat hij heeft verricht. Helaas is de Spaanse premier een stuk minder coöperatief gebleken. Daarom wil ik u vragen om de Spaanse premier, de heer Aznar, te verzoeken om zijn starre en autoritaire houding te laten varen en eindelijk om de tafel te gaan zitten met de wettige vertegenwoordiger van alle Aragonezen, namelijk de regering van Aragón.
Mijnheer de Voorzitter, de overweldigende meerderheid van de Aragonezen verzet zich tegen deze uitbuiting. Daarom zullen wij de stelling “nee tegen de overheveling” nu en in de toekomst ook blijven verdedigen. 
De Voorzitter.
   Het onderwerp is hiermee afgesloten. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de mededeling van de Commissie over een volledige integratie van de samenwerking met ACS-landen in het EU-budget. 
Schreyer,
   .  Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de integratie van het Europees Ontwikkelingsfonds – dat hulp biedt aan de landen in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan – in het budget van de Europese Gemeenschap is voor het Parlement niet nieuw. Het Europees Parlement heeft herhaaldelijk voor deze integratie gepleit en bij voortduring steun gegeven aan voorstellen van die strekking. Het doet me daarom deugd u te kunnen zeggen dat de Commissie vandaag een mededeling heeft goedgekeurd, die voorstelt het Europees Ontwikkelingsfonds vanaf het volgende financiële perspectief volledig naar het Gemeenschapsbudget over te hevelen.
De Commissie doet dit voorstel in de overtuiging dat het de effectiviteit van de hulpverlening aan de ACS-landen bevordert, de implementatie van de hulpverlening versnelt en verbetert en efficiencywinst biedt voor alle deelnemers aan het proces. Het voorstel komt volledig overeen met de toezeggingen die door de Europese Unie in het afgelopen jaar op de verschillende toppen zijn gedaan, bijvoorbeeld op die van Monterey. De Europese Unie heeft op deze toppen beloofd de hulpomvang aan ontwikkelingslanden in zijn geheel uit te breiden en de afwikkeling ervan te verbeteren en beter af te stemmen om zo een betere effectiviteit te bereiken.
De kwestie van de integratie van het Europees Ontwikkelingsfonds in het Gemeenschapsbudget is het Europees Parlement welbekend. Het Parlement heeft hier regelmatig een lans voor gebroken en ook de Commissie is al lange tijd voorstander van een dergelijke stap. Het eerste voorstel van die strekking dateert al uit 1973, dertig jaar geleden dus. Sindsdien is het idee nog een aantal malen geopperd, voor het laatst in 1993.
Met de lidstaten kon echter nooit de vereiste overeenstemming worden bereikt om dit bijzondere instrument, dat in 1958 is ingevoerd, naar de begroting over te hevelen. Het Ontwikkelingsfonds is bijzonder omdat het door de lidstaten direct en volgens een specifieke verdeelsleutel wordt gefinancierd.
Het beheer van het fonds ligt echter in handen van de Commissie. Ook hier gelden er echter andere regelingen dan voor de andere instrumenten die het buitenlands beleid betreffen. Het Europees Parlement heeft inzake het Ontwikkelingsfonds het recht en de plicht kwijting te verlenen. Gelijktijdig neemt het Parlement echter niet deel aan de besluitvorming over de hoogte of het gebruik van de middelen.
Waarom stellen we nu in 2003 opnieuw voor dit fonds, dat buiten de begroting van de Unie valt, in het Gemeenschapsbudget te integreren? Globaal gezien zijn hier twee redenen voor aan te wijzen. Om te beginnen hebben alle betrokkenen baat bij het voorstel, vooral de ontvangende landen. In de tweede plaats is de Commissie ervan overtuigd dat het nu het juiste moment en de juiste gelegenheid is om dit voorstel opnieuw op de agenda te plaatsen.
Staat u mij toe te beginnen met het laatste van de twee argumenten, het argument van de juiste tijd en de juiste gelegenheid. Er vallen drie factoren samen. Allereerst is daar het voorstel voor een hervorming van de Verdragen. De Conventie heeft in haar voorbereidend werk de integratie van het EOF, het Europees Ontwikkelingsfonds, in het Gemeenschapsbudget expliciet gesteund. De ontwerp-Grondwet maakt die integratie mogelijk. De tweede factor is de uitbreiding van de Europese Unie. Tijdens de onderhandelingen over de uitbreiding is afgesproken dat de nieuwe lidstaten nog niet mee zouden doen aan de financiering van het huidige fonds, maar wel zullen deelnemen aan de onderhandelingen over het nieuwe fonds. De derde factor betreft het voorstel voor een nieuw financieel kader van de Europese Unie na 2006. Hierover worden discussies gevoerd. De mededeling waarover momenteel overeenstemming is bereikt vormt dus een concreet element van het nieuwe financiële programma dat de Commissie voorstelt.
Net zo belangrijk als deze waaier van mogelijkheden zijn de overwegingen waar ik nu over zal uitwijden. Voor de ACS-landen is het gunstig dat het EOF in het Gemeenschapsbudget wordt ingebed. Hierdoor wordt de politieke effectiviteit van de EU-hulpverlening vergroot en kan de hulpverlening efficiënter worden afgewikkeld. Verder is het nu zo dat er om de vijf jaar buiten het begrotingssysteem om onderhandelingen worden gevoerd. In die periode neemt het risico toe dat de ACS-landen enigszins naar de politieke achtergrond verdwijnen. Het voorstel is dan ook nuttig voor de ACS-landen want daarmee zou het tegendeel worden bereikt, namelijk, dat de hulpverlening veel regelmatiger in het blikveld komt.
De in het budget ingebedde ontwikkelingsprogramma’s waarvan de uitvoering jaarlijks onder het licht wordt gehouden – ook door het Europees Parlement – bevorderen tevens een efficiënte afwikkeling van de hulpverlening. Bovendien is het eenvoudiger om binnen het EU-budget verantwoording af te leggen voor bestaand personeel dan binnen het huidige fondssysteem.
Hoe kan deze integratie de effectiviteit van de EU-hulpverlening bevorderen? Er is in het kader van het EOF een krachtige partnerschapsbenadering ontwikkeld, waar we beslist aan moeten vasthouden net als aan het beginsel van armoedebestrijding en het principe van ‘ownership’, waarbij de betrokkenen in het ontvangende land zeggenschap en verantwoordelijkheid krijgen bij projecten voor armoedebestrijding. Het zou echter nog veel beter zijn om synergieën te creëren tussen de verschillende programma’s die uit de Europese begroting worden gefinancierd en ook de ACS-landen ten goede komen. Bovendien zouden fondsen voor mondiale hulpverleningsprogramma’s – zoals het Global Health Fund – beter benut kunnen worden als het fonds in het budget zou worden opgenomen.
Administratieve procedures worden gestroomlijnd door het verdwijnen van gescheiden systemen die parallel aan elkaar functioneren, met twee verschillende financiële regelingen, twee verschillende uitvoeringsregelingen en twee verschillende boekhoudkundige standaarden. Harmonisatie van de systemen verhoogt de efficiency, niet alleen binnen de Commissiediensten, maar ook binnen de overheden van de ontvangende landen en voor al degenen die bij de implementatie van de hulpverlening betrokken is. Want we moeten ons voorstellen dat ook bijvoorbeeld niet-gouvernementele organisaties telkens met twee verschillende systemen moeten werken, wat natuurlijk een heleboel nadelen met zich meebrengt door bureaucratische rompslomp.
Welke bezwaren zouden tegen het voorstel geopperd kunnen worden? De ACS-landen zouden bevreesd kunnen zijn dat hun specifieke zorgen door andere prioriteiten binnen het buitenlands beleid, zoals crisissituaties, naar het tweede plan geschoven worden. Die vrees moeten we sussen, hetgeen de Commissie in haar mededeling ook heeft gedaan. Allereerst zal het hulpprogramma door een verordening worden veiliggesteld waarbij gebruik zal worden gemaakt van de medebeslissingsprocedure. Daarbij worden de details over de te verlenen hulpmiddelen over een bepaalde periode vastgelegd. De ervaring met begrotingsprogramma’s heeft bovendien geleerd dat het principe van een meerjarige benadering van hulpverlening verzoend moet worden met de jaarlijkse vaststelling van de begroting.
De Commissie heeft vandaag geen concrete begrotingsvoorstellen gedaan voor de komende jaren. Daarover moeten in het kader van het te behandelen nieuwe financiële perspectief besluiten worden genomen. Toch doet de Commissie een aantal voorstellen die het toekomstige financieringsniveau fundamenteel waarborgen. Zo moet de huidige hulpverlening voor de toekomst het minimum zijn, en voor het verdere verloop moet de toekomstige economische ontwikkeling een leidraad vormen.
De financiële verdeelsleutel zal vanzelfsprekend ook bij de toekomstige debatten – in het bijzonder natuurlijk in de Raad – een rol spelen. Over de financiële verdeelsleutel moet voor ieder nieuw fonds opnieuw worden onderhandeld. Wat dat betreft vormt de huidige financiële verdeelsleutel voor het EOF geen garantie voor de toekomst. De Commissie vindt het duidelijk een groot voordeel dat met de integratie in het Europese budget de afzonderlijke onderhandelingen over de financiële verdeelsleutel voor het nieuwe EOF zou komen te vervallen.
De helft van de wereldwijde ontwikkelingshulp die door overheden wordt verstrekt, is van de Europese Unie afkomstig. In het afgelopen jaar is 31 van de 60 miljard euro aan ontwikkelingshulp door de Europese Unie verleend. In dit bedrag is de hulp van de lidstaten evenals de hulp van de Gemeenschappen inbegrepen. Voor de hulpverlening van de Gemeenschap bestaan momenteel drie bronnen: de begroting van de Gemeenschappen, de instrumenten van de Europese Investeringsbank en, vanzelfsprekend, het Europees Ontwikkelingsfonds. Door de integratie van het Europees Ontwikkelingsfonds in de communautaire begroting zou de Europese hulpverlening zichtbaarder worden en kan die hulp op een meer coherente wijze aangeboden worden. Het zou opnieuw een belangrijke stap zijn in het proces om de rol van de Europese Unie in de wereld te versterken.
Om deze stap te kunnen zetten, moet er de komende maanden een aantal voorstellen worden ingediend en goedgekeurd voor de noodzakelijke juridische en politieke implementatie. De Commissie rekent daarbij op de steun van het Europees Parlement. Hartelijk dank.
Kinnock, Glenys (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zoals de commissaris weet, is het Parlement zeer verheugd met de analyse die zij vandaag aan ons heeft voorgelegd. Naar mijn gevoel, commissaris, ontbreekt er echter een duidelijke verzekering of garantie dat EOF-fondsen binnen het Gemeenschapsbudget worden beschermd. Ook miste ik in uw opmerkingen een verwijzing naar het feit dat voor deze regeling de toestemming van de ACS-landen nodig is. Ik denk niet dat die een situatie zouden accepteren waarin zij minder macht en invloed kunnen uitoefenen op de besluitvorming over het EOF.
Ik zou graag willen weten hoe u de versnippering van deze middelen denkt te gaan voorkomen. U zei dat u daar niet direct toe bereid bent, maar de verspreiding van EOF-gelden over andere Europese prioriteiten is iets waar we in het verleden al mee te maken hebben gehad. We hebben daar toen de gevolgen van ondervonden en we proberen koste wat het kost te vermijden dat het opnieuw gebeurt.
Commissaris, zou u een nieuw aanvullend begrotingsonderdeel voor ontwikkeling in de financiële vooruitzichten willen overwegen? Zou u tevens bereid zijn dit onderdeel in overweging te geven in het voorstel over de volgende financiële vooruitzichten voor eind 2003? 
Schreyer,
   . Over dit voorstel moet natuurlijk intensief overleg worden gevoerd met de ACS-landen. Veel elementen van het Europees Ontwikkelingsfonds die in de Overeenkomst van Cotonou vastgelegd zijn, moeten in dat overleg worden meegenomen, zoals bijvoorbeeld de beginselen die verband houden met partnerschap en de nadruk op de armoedebestrijding. Ik ben het ook met u eens dat de goedkeuring van de ACS-landen aan zo’n voorstel alleen dan kan worden verkregen, als we voldoende zekerheid kunnen geven dat het voorstel – waarvan we hopen dat het efficiencywinst zal opleveren – geen voorwendsel is om op de middelen voor ontwikkelingshulp te korten. Hoe kan zoiets worden gegarandeerd? De Commissie is hierover in de mededeling expliciet geweest. We zeggen: het huidige niveau moet in de toekomst het minimum zijn.
Hoe zou dat begrotingstechnisch gegarandeerd kunnen worden? Dat is mogelijk door de gegevens van de financiële enveloppe op te nemen in de wettelijke basis voor een meerjarenprogramma. De Commissie stelt niet voor een extra begrotingsonderdeel op te nemen in de financiële vooruitzichten. Wij zijn van mening dat het juist voordelig is als de structuur van de financiële vooruitzichten laat zien dat er verschillende instrumenten beschikbaar zijn voor buitenlands beleid en ontwikkelingshulp. Door opname van de financiële enveloppe in de wettelijke basis zorgen we er tegelijkertijd voor dat de fondsen worden afgeschermd, zodat synergiewinsten onmogelijk een daling kunnen veroorzaken in de beschikbare hulpmiddelen.
De Commissie heeft in haar mededeling van vandaag zelfs voorgesteld dat het toekomstige verloop van deze ontwikkelingshulp moet worden bepaald door de algemene economische ontwikkeling. Dat is een positieve uitspraak, en we moeten deze ook zien in het licht van de toezeggingen die in Monterey gedaan zijn. Het deel van de ontwikkelingshulp dat via de begroting gefinancierd wordt of in de toekomst gefinancierd zal worden, maakt natuurlijk maar een klein gedeelte van de toegezegde 0,39 procent van het betreffende bruto nationaal product uit. Ik denk echter dat dit deel gegarandeerd zou moeten zijn. Ik kan natuurlijk niet voorspellen of dat cijfer hoger zal worden als gevolg van financiële onderhandelingen. 
De Voorzitter.
   Het onderwerp is afgesloten.
Aangezien de Raad nog niet aanwezig is, zal de vergadering enkele minuten worden onderbroken.
De Voorzitter.
   –Aangezien de Raad nog steeds afwezig is, stel ik voor de agenda enigszins te wijzigen door nu de mondelinge vraag (B5-0278/2003) van de heer Lehne en anderen, namens de PPE-DE-fractie, over de organisatie van de markt- en mededingingsregels voor de vrije beroepen, te behandelen. 
Lehne (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik commissaris Monti bedanken voor zijn snelle reactie. Het heeft het voordeel dat wij deze mondelinge vraag op een wat ‘prominenter’ tijdstip kunnen behandelen dan bij wijze van spreken om middernacht. Ik ben dankbaar dat het zo is gelopen. Bij deze mondelinge vraag gaat het inderdaad om iets heel belangrijks. Het gaat er namelijk om dat er in de lidstaten van de Europese Unie door de eeuwen heen vrije beroepen zijn ontstaan waarvan verwacht wordt dat die een bijzondere rol vervullen. Ik noem bijvoorbeeld advocaten, die juridische taken vervullen, en notarissen, die deels taken van algemeen belang verrichten. Vrije beroepen zijn aan zeer specifieke beroepsregels gebonden, zoals het geval is bij bijvoorbeeld artsen of apothekers en bij vele andere vrije beroepen waarvoor vergelijkbare regelingen en bijzondere structuren gelden.
Laat ik zeggen dat wij in de Commissie juridische zaken en interne markt van het Europees Parlement sommige ontwikkelingen van de afgelopen jaren in het beleid van de Commissie inzake deze vrije beroepen met grote bezorgdheid hebben gadegeslagen. Ik denk bijvoorbeeld aan het debat dat we een paar jaar geleden hebben gevoerd over de richtlijn inzake het witwassen van geld. Wij hebben voortdurend de indruk dat de Commissie alle regels die voor, laten we zeggen, supermarkten gelden ook zou willen toepassen op de vrije beroepen. Dat werkt niet, omdat vrije beroepen enerzijds elk hun eigen specifieke structuren hebben en anderzijds bijzondere taken van algemeen belang moeten vervullen. Daarom moeten zij ook anders worden behandeld dan normale marktpartijen die een bepaald product op de markt kopen of verkopen.
Gezien de recente ontwikkelingen – waaronder het onderzoek van het Instituut voor Hogere Studies te Wenen – willen we graag van de Commissie weten hoe ze deze kwestie in de toekomst denkt te behandelen. Verder hebben we vernomen dat de Commissie van plan is over een paar weken een brede hoorzitting te beleggen over deze kwestie met alle betrokken sectoren. Wij willen natuurlijk ook graag weten welke stappen de Commissie daarna gaat ondernemen. Onze vragen zijn gericht op dit aspect. Het zou buitengewoon nuttig zijn als commissaris Monti hier vandaag duidelijk maakt welk standpunt hij inneemt ten aanzien van het onderwerp van deze mondelinge vraag. Daarmee zou veel onzekerheid kunnen worden weggenomen en duidelijkheid worden geschapen inzake de vrije beroepen.
In onze besprekingen over de agenda, commissaris, zijn we reeds overeengekomen dat we willen dat het Parlement in de volgende Straatsburg-week doet wat we een paar jaar geleden al eens gedaan hebben, en dat is een resolutie aannemen van die strekking. Daarmee krijgt u een instrument in handen waarmee u de opvattingen kunt peilen die in dit Huis leven betreffende de zeer gevoelige kwestie van de vrije beroepen. 
Monti,
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Commissie weet maar al te goed welke belangrijke rol de mensen in het vrije beroep kunnen spelen bij de versterking van het mededingingsvermogen van de economie van de Europese Unie en welke bijdrage zij op die manier kunnen leveren aan de verwezenlijking van de door de Europese Raad van Lissabon vastgestelde doelstellingen.
De Commissie twijfelt er geenszins aan dat voor de mensen in het vrije beroep een onberispelijke beroepsbekwaamheid en het vermogen om met klanten op wederzijds vertrouwen gebaseerde betrekkingen op te bouwen essentiële factoren zijn voor een succesvolle loopbaan. Daarmee wordt tevens een hoog niveau van voldoening onder de klanten in Europa gegarandeerd. Daarom heeft de Commissie verschillende initiatieven ondernomen om, zoals gezegd, ervoor te zorgen dat het algemeen belang volledig wordt beschermd en een hoog niveau van onafhankelijkheid en beroepsethiek kan worden gegarandeerd in deze sector. Ik verwijs u wat dat betreft naar het arrest-Wouters van 19 februari 2002 en de bescherming van het belang van de klant.
In maart 2003 zijn wij begonnen met een evaluatieproces om een volledig overzicht te verkrijgen van de wetgeving inzake vrije beroepen en diens effecten in alle landen van de Europese Unie. Hierbij houden wij rekening met twee aspecten: ten eerste moet vanwege de impact die de vrije beroepen hebben op het mededingingsvermogen in andere sectoren gekeken worden naar de economische gevolgen die de wetgeving heeft voor de productie en de efficiëntie, voor het prijsniveau en de werkgelegenheid, en ten tweede moet - zoals de indieners van de mondelinge vraag reeds suggereerden - absoluut rekening worden gehouden met de niet-economische aspecten en dus nauwkeurig worden onderzocht in hoeverre de verschillende wetgevingen gerechtvaardigd zijn. Als zou blijken dat enkele van deze wetgevingen verder gaan dan hetgeen objectief gezien gerechtvaardigd is om enerzijds diensten van hoge kwaliteit en anderzijds de bescherming van de consumentenbelangen te waarborgen, zal de Commissie - en de mensen in het vrije beroep zelf ongetwijfeld ook - alles in het werk moeten stellen om deze wetgevingen te herzien. Momenteel worden de bijdragen van de vrije beroepen en de consumenten aan dit evaluatieproces onderzocht.
Mijnheer Lehne, op 28 oktober 2003 zal er een hoorzitting plaatsvinden met alle betrokken partijen, waar ook u al naar verwees. Wij rekenen erop dat wij dan een volledig overzicht zullen krijgen van alle meningen. Als de geachte afgevaardigden zouden willen deelnemen aan deze hoorzitting zijn zij natuurlijk welkom. Ik ben ervan overtuigd dat de discussies van hoog niveau zullen zijn en ons in staat zullen stellen om meer kennis te verwerven van de manier waarop de verschillende beroepen werken. Als u wilt deelnemen, zult u met uw bijdragen het debat ongetwijfeld verrijken.
Tot slot wil ik, mijnheer de Voorzitter, nog in herinnering brengen dat de Commissie op 7 maart 2002, op voorstel van mijn collega, commissaris Bolkestein, een voorstel voor een richtlijn heeft goedgekeurd betreffende de erkenning van beroepskwalificaties. Het hoofddoel daarvan hield verband met de doelstelling van Lissabon en betrof de consolidering van de vijftien richtlijnen in deze sector en de verhoging van de mobiliteit van de bekwaamheden. Het voorstel wordt momenteel in eerste lezing behandeld in het Parlement. Dit voorstel tornt geenszins aan de kwestie van de beroepskwalificaties, waarvoor de lidstaten in eerste instantie bevoegd blijven, maar beoogt enkel iemand die een vrij beroep uitoefent en in het bezit is van een diploma van een bepaalde lidstaat, in staat te stellen zijn of haar diensten ook aan te bieden aan klanten in een willekeurige andere lidstaat. Tegelijkertijd onderzoekt de Commissie momenteel in een ruimer kader, inhakend op de strategie voor de interne markt voor financiële diensten, hoe de hinderpalen - met uitzondering van de hinderpalen in verband met de erkenning van beroepskwalificaties - kunnen worden overwonnen die de verlening van grensoverschrijdende diensten nog in de weg staan. Het is duidelijk dat als de Commissie een nieuw voorstel zou doen in die sector en daarin ook de grensoverschrijdende dienstverlening door het vrije beroep zou opnemen, zij naar behoren rekening zou moeten houden met de relevante doelstellingen van algemeen belang, en met name met het belang van onafhankelijkheid en beroepsethiek in die beroepssectoren.
Tot slot bevestigt de Commissie dat zij zich blijft inzetten voor de eerbiediging van de wetgeving en de restrictieve zelfregulering die van toepassing zijn op het vrije beroep en gemotiveerd kunnen zijn door het algemeen belang, maar is van mening dat het haar plicht is alles in het werk te stellen om gelijke mededingingsvoorwaarden te creëren voor alle gekwalificeerden in het vrije beroep. Dat is in het belang van deze beroepen en de consumenten. Ik haak in op hetgeen u zei, mijnheer Lehne: wij beseffen allemaal dat supermarktregels niet geschikt zijn en anderzijds ook niet zouden volstaan. Dit is een bijzondere sector, een sector evenwel die ons inziens baat heeft bij een kritische herziening van de bestaande wetgevingen. 
Gargani (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de relatie tussen vrije markt en vrij beroep is geen eenvoudige en natuurlijk relatie. Dat blijkt trouwens ook uit de woorden van commissaris Monti. U weet dat wij in mijn commissie samen met onder andere de heren Lehne en Zappalà al langer dan een jaar werken aan een richtlijn betreffende beroepskwalificaties. Wij kennen dus de specifieke kenmerken en het uitzonderlijk karakter van de vrije beroepen.
Iemand die een vrij beroep uitoefent, verleent een dienst waarvoor een moeilijk te beoordelen, zeer hoog niveau van kennis noodzakelijk is. Daarom bestaat er voor deze beroepen een reeks ethische regels, regels waarop de betrekkingen tussen de vrije beroepsbeoefenaars onderling, tussen de vrije beroepsbeoefenaars en hun klanten en tussen de vrije beroepsbeoefenaars en heel de samenleving zijn gegrondvest. Het gedrag van iemand die een vrij beroep uitoefent, beantwoordt aan een beroepsethiek met concrete, door het vrije beroep zelf vastgestelde verplichtingen en vereisten. De beroepsethiek gaat dus aan de regels vooraf en geeft aan hoe de regels geïnterpreteerd en toegepast moeten worden.
De Amerikaanse socioloog Fredson heeft in zijn geschriften aangetoond dat het beroepensysteem beantwoordt aan de arbeidsethiek, en dat bijgevolg een juist evenwicht - en wat dat betreft ben ik het eens met commissaris Monti - moet worden gevonden als het gaat om de winst en de uitvoering van opdrachten die typisch zijn voor de markt en de bureaucratie. Wij zijn hier dus geconfronteerd met een uitzonderlijke situatie. Het behoud van dit breekbaar en moeilijk evenwicht vereist een speciaal statuut voor het vrije beroep. Een dergelijk statuut is noodzakelijk niet omdat de mensen in het vrije beroep daar baat bij hebben, maar omdat de collectiviteit dit nodig heeft. In het Handvest van de grondrechten is trouwens onder artikel 5 sprake van de vrijheid van beroep, oftewel van het recht om een vrij gekozen beroep uit te oefenen. De vrijheid van beroep is ook anders dan de vrijheid van onderneming.
Zoals ook in het Verdrag staat, commissaris Monti, kunnen de door het vrije beroep verrichte taken van algemeen belang beperkingen van de mededingingsregels rechtvaardigen. Daarom kan men met wetsbepalingen en ethische voorschriften afwijken van het recht op mededinging als het om bijzondere gevallen gaat: bij de tarieven die verplicht kunnen worden gesteld en de overhand hebben boven de door de overheid vastgestelde tarieven; bij de geïntegreerde uitoefening van het beroep; bij de publiciteit, waar de beroepsethiek de mogelijkheid dat iemand wordt beoordeeld door zijn collega’s kan uitsluiten; bij het lidmaatschap van een instantie van sociale voorzieningen; bij het verplicht lidmaatschap van een pensioenverzekering, hetgeen is toegelaten, en bij de exclusiviteit van bepaalde gereglementeerde beroepen.
De regels, mijnheer de Voorzitter, die in de specifieke context van elk beroep noodzakelijk zijn om onpartijdigheid, bekwaamheid, integriteit en verantwoordelijkheid voor fondsen te garanderen, kunnen niet worden beschouwd als een beperking van de mededinging. De activiteiten van het vrije beroep moeten dus ervoor zorgen dat de betrokkene en zijn product, de dienst die hij verricht, bijdragen aan een oplossing voor de uitdagingen waarmee wij zijn geconfronteerd en het algemeen belang van de collectiviteit beschermen. De voorschriften die de beroepsorganisaties onder hun eigen verantwoordelijkheid hebben vastgesteld om de kwaliteit van de dienstverlening te garanderen, voorzien ook in naleving daarvan via normen inzake beroepsuitoefening en beroepsethiek.
Ik geloof derhalve dat, zoals ook uit de woorden van commissaris Monti blijkt, op die manier - juist omdat een dergelijk breekbaar evenwicht moet worden verwezenlijkt tussen winst en ethiek - een correcte relatie tot stand is gebracht tussen vrije markt, mededinging, regels en ethiek in het algemeen. 
Medina Ortega (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de sprekers die mij voor zijn gegaan hebben het bijzondere karakter van de vrije beroepen reeds voor het voetlicht gebracht en duidelijk gemaakt dat er een gedifferentieerde regelgeving dient te komen. Welnu, zoals commissaris Monti al heeft benadrukt moet deze gedifferentieerde regelgeving tot stand komen op een vrije markt, waar cliënten gewoonlijk de mogelijkheid hebben om zelf te kiezen tot wie zij zich wenden en bovendien een zekere beroepsethiek kunnen verwachten.
Wij zouden één ding moeten voorkomen, namelijk dat de organisaties voor vrije beroepen op een middeleeuwse wijze georganiseerd blijven en moeilijk toegankelijk zijn. Ook moeten wij verhoeden dat deze beroepsorganisaties het vrije verkeer van personen binnen de Europese Unie verhinderen. Met andere woorden: ons doel is tweeledig. Ten eerste willen wij dat cliënten of afnemers vrij toegang hebben tot zelfstandige beroepsbeoefenaars in elk land van de Europese Unie waarbij bovendien algemene regels moeten gelden. En in de tweede plaats willen wij dat zelfstandigen uit ieder EU-land vrij toegang hebben tot ieder ander EU-land. Hierbij moet specifieke regelgeving voor de vrije beroepen er in de eerste plaats op gericht zijn het goede functioneren van de beroepsgroepen te garanderen. Dat is namelijk vaak niet het geval. En het zou enigszins gratuit zijn als de Commissie zou suggereren dat het functioneren van de vrije beroepsgroepen wordt gegarandeerd door de beroepsorganisaties, als blijkt dat er voor sommige beroepsgroepen helemaal geen ethische regels zijn opgesteld. En daar zijn voorbeelden genoeg van te noemen in alle beroepsgroepen.
Ik denk dan ook dat de analyse van de commissaris zeer goed afgewogen is. Ik wil hem ook complimenteren met het initiatief om een hoorzitting te organiseren waaraan mensen uit verschillende sectoren zullen deelnemen. Hopelijk zullen dat niet enkel leden van de verschillende beroepsgroepen zelf zijn, maar ook vertegenwoordigers van andere sectoren, zoals de industrie, afnemers en consumenten, zodat alle verschillende aspecten in ogenschouw worden genomen.
Al met al denk ik dat er nieuwe, enigszins vakgerichte, regelgeving moet komen voor de vrije beroepen. Deze regelgeving dient echter niet in te druisen tegen de algemeen geldende EU-normen. Zoals commissaris Monti al zei gaat het hier niet om een supermarkt – je kunt niet naar een supermarkt gaan om de hulp van een arts in te roepen. Het gaat echter wel om een marktsituatie waarbij de cliënten ook het recht hebben om gebruik te maken van de concurrentiemogelijkheden in een sector waarin het aanbod van vaklieden de vraag overstijgt. Het mechanisme van vraag en aanbod kan zelfs als een soort selectie-element functioneren, in die zin dat de klanten gewoonlijk naar die zelfstandigen zullen gaan die onder de beste voorwaarden werken, waarbij ook naar het prijskaartje kan worden gekeken. Maar als er een te stringente regelgeving komt, als de toelatingseisen voor de cliënten te streng worden, dan zal de cliënt het slachtoffer worden van deze organisaties en de prijzen die door deze organisaties worden vastgesteld, en daarbij niet eens de mogelijkheid hebben om zich ertegen teweer te stellen.
Daarom vind ik dat de commissaris het probleem heel goed voor het voetlicht heeft gebracht. Wij moeten proberen om het juiste evenwicht te vinden opdat de specifieke eisen die aan deze beroepen worden gesteld niet ongunstig uitpakken voor de cliënten, voor de consumenten, voor de gebruikers. Wij willen immers allemaal dat deze beroepsgroepen ethisch te werk gaan en de eersten die daar verantwoordelijk voor zijn, dat zijn waarschijnlijk de zelfstandigen zelf. De consumenten moeten zich dan wel op de hoogte kunnen stellen van de rechtsregels en kunnen aankloppen bij justitiële en administratieve instellingen zodat ze zeker kunnen zijn van de grootst mogelijke bescherming. En binnen deze vereisten, waar ook de heer Gargani en de heer Lehne al over spraken, moet open concurrentie kunnen plaatsvinden, zowel in elk lidstaat afzonderlijk als binnen de EU-grenzen. 
Della Vedova (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, telkens als iemand aandringt op de noodzaak van liberalisatie of liberalisering nastreeft, wordt hem het argument van specificiteit tegengeworpen. Telkens als sprake is van de liberalisatie van een voor het grote publiek bestemde dienst, wordt gezegd dat die dienst komt uit een sector met specifieke eigenschappen, dat met die eigenschappen rekening moet worden gehouden, en dus voor die sector niet de marktregels kunnen gelden die voor de andere economische en industriële sectoren moeten gelden. Hetzelfde geldt voor de vrije beroepen: elk beroep heeft zijn specificiteit. De vrije beroepen worden - in Europa maar vooral in bepaalde landen als Italië - gekenmerkt door het feit dat zij het minst geliberaliseerd zijn van alle beroepen.
Mijnheer de commissaris, men zegt dat een evenwicht moet worden gevonden. Ik kan het daarmee eens zijn, maar dan moet wel erkend worden dat het evenwicht nu ver zoek is, dat in Europa de zogenaamde vrije beroepen in feite gebaseerd zijn op gesloten corporaties die een collectief monopolie uitoefenen, bepaalde inkomensniveaus verdedigen en jongeren die toegang willen tot die beroepen dwarsbomen. Ik geef u als voorbeeld het beroep van journalist. Kortgeleden is een Franse journalist, wiens uitgeverij kranten had opgekocht in Italië, naar Italië getrokken, waar hij werd benoemd tot directeur van een van die kranten. De beroepsorganisatie van de journalisten heeft zich daartegen verzet en het voor elkaar gekregen dat die Fransman zijn werk niet in Italië kon doen.
Zoals de Italiaanse mededingingsautoriteiten naar voren hebben gebracht, is de liberalisatie van de vrije beroepen noodzakelijk om de mededinging te versterken in talrijke Europese industriële sectoren – de sectoren die het meest afhankelijk zijn van de noodzaak een vaardighedenbasis te hebben en die het hoofd moeten bieden aan de concurrentie op internationale markten.
Daarom is het een goede zaak dat die hoorzitting in oktober wordt gehouden hoewel, nogmaals, duidelijk is dat er alleen een evenwicht kan worden bereikt in Europa als men erin slaagt de macht van de gesloten, monopolistische beroepscorporaties te breken. 
Karas (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, voorzitter van de Commissie, commissaris, dit debat doet me enigszins denken aan het debat dat we voeren in verband met de zogenaamde diensten van algemeen belang en het mededingingsrecht. Hoewel de vrije beroepen natuurlijk hele andere koek zijn dan supermarkten – en hoewel een supermarkt de facto een markt is en in die zin geen dienst van algemeen belang – hebben ze toch iets met elkaar gemeen. Bij de diensten van algemeen belang kwamen we overeen dat het mededingingsrecht, de subsidievoorschriften en de interne markt inhielden dat er ruimte was voor uitzonderingen, waarop subsidiariteit van toepassing zou zijn omdat ze kenmerken zouden vertonen van en gedefinieerd kunnen worden in termen van verschillende identiteiten en culturen. Ik geloof dat het basisbeginsel van subsidiariteit - rekening houden met verschillende culturen en identiteiten en historisch gegroeide situaties - ook hier van toepassing is.
Als aanhangers van het mededingingsrecht, en niet alleen van commissaris Monti, vinden we echter dat we wel consequent moeten zijn. Toepassing van de mededingingsregels van de Europese Unie op de vrije beroepen acht ik derhalve redelijk en verdient steun, mits de specifiteiten in de sector in acht worden genomen. In deze gevallen moet een toepassing van de EU-regels ook worden gesteund. Ik ben daarom zeer verheugd dat de Commissie het bestaan van beroepsorganisaties niet in twijfel trekt.
Nu komen we echter op het beslissende punt. Vrije beroepen als advocaten, notarissen, ingenieurs, architecten, artsen of accountants zijn zeer specifiek van karakter en hebben een zeer specifieke historische ontwikkeling doorgemaakt. Ze vereisen een grote mate van vakbekwaamheid en een bijzondere vertrouwensband met hun cliënten. Ze onderscheiden zich ook in die zin dat de consument geen toegang heeft tot informatie waarover de dienstverleners wel beschikken. En met deze bijzonderheden moeten we rekening houden.
Ik vind daarom dat de Commissie niet de vergissing moet begaan om professionele gedragscodes als een belemmering van het vrije verkeer van diensten te beschouwen. Ik ben het echter helemaal met de Commissie eens dat zelfregulering niet gebruikt mag worden als bescherming tegen de markt en om de consumenten in een nadelige positie te manoeuvreren. Toch moeten we de zaken niet al te eenvoudig voorstellen. De belangrijkste doelstelling van zelfregulering is de kwaliteit van de dienstverlening te waarborgen door middel van beroepsethische normen en belangenconflicten en misleidende reclame te voorkomen.
Beroepsethische normen worden door groepen in de sector van vrije beroepen onder eigen verantwoordelijkheid ingevoerd om de kwaliteit van de dienstverlening te waarborgen. Ze leggen bepaalde criteria en normen vast waaraan beroepsbeoefenaars zich moeten houden om de beroepsethiek te garanderen. Beroepsethische normen zijn naar mijn mening noodzakelijk om de onpartijdigheid, competentie, integriteit en verantwoordelijkheid van de leden van de betreffende beroepsgroepen te garanderen en de cliëntèle te beschermen. Het Parlement en mijn fractie steunen de vrije beroepen vanwege hun hoge ethische normen en de zekerheid die zij bieden aan de consumenten en vanwege hun competentie, hun onpartijdigheid en integriteit. We vragen u in verband met het mededingingsrecht voldoende rekening te houden met deze bijzondere status zodat aan iedereen zekerheid kan worden verschaft.
Zappalà (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik moet eerst twee dingen vooropstellen: ten eerste ben ik de rapporteur van het Parlement voor de richtlijn waar commissaris Monti zojuist naar verwees, en ten tweede is in Europa, en met name in mijn land, grote ophef ontstaan over een initiatief van de commissaris met betrekking tot een reeks onderzoeken waarin het ging om statistische gegevens over tarieven of gedragsregels.
Wij hebben het hier over beroepen. Welnu, mijns inziens moet eenieder nadenken over wat een beroep is, en wat de impact is van een bepaald beroep op de bevolking. Algemeen gesproken kan men zeggen dat de beroepsbeoefenaars - en dat zijn er ettelijke miljoenen in Europa - dagelijks in contact komen met bijna heel de wereldbevolking. Zij zorgen in zekere zin voor veiligheid, gezondheid en vrijheid. Vaak is er grote verwarring ten aanzien van de verschillende beroepsbeoefenaars: de intellectuele beroepen zijn heel wat anders dan de beroepen in het algemeen.
Dan nu de concurrentie. Helaas dringt de tijd en kan ik niet dieper ingaan op bepaalde vraagstukken, maar concurrentie betekent meestal prijsverhoudingen. Als wij echter spreken over zaken als veiligheid, vrijheid en gezondheid en over de dienstverlening in die sectoren spreken wij over beroepsbekwaamheden, over bepaalde culturele niveaus, die niet overal te vinden zijn of normaliter niet binnen eenieders bereik liggen. Als wij spreken over concurrentie kunnen wij niet spreken in termen van prijzen maar moeten wij spreken in termen van kwaliteit. Kwaliteit is echter heel wat anders dan prijzen omdat de kwaliteit zorgt voor gezondheid, vrijheid en veiligheid. Dit betekent echter niet dat volgens mij het concurrentievraagstuk moet worden verwaarloosd. Men moet alleen nagaan over welk soort concurrentie het gaat. Als men namelijk twee dingen, twee ambachtelijke werkstukken, vergelijkt met twee borstkasoperaties, doet men iets dat elke fantasie tart.
Afsluitend wil ik opmerken, mijnheer de Voorzitter, dat volgens mij niet alles over één kam mag worden geschoren. De beroepsordes, de beroepsverenigingen hebben bepaalde eigenschappen, niet om zichzelf ongenaakbaar te maken maar om te kunnen instaan voor bepaalde opleidingsniveaus, voor bijscholing. Juist daardoor krijgen de consumenten zekerheid. Een slechte werking - of een slechte wetgeving die de ordes haast dwingt slecht te werken - mag niet worden aangegrepen als argument om de ordes helemaal af te schaffen. 
Monti,
   - Mijnheer de Voorzitter, ik dank de geachte afgevaardigden voor dit debat. Mijns inziens zijn daarin waardevolle dingen naar voren gekomen.
Iedereen heeft min of meer onderstreept dat de vrije beroepen historische wortels hebben - de heer Gargani sprak hierover welluidende taal - en een evenwicht gevonden moet worden tussen paren van termen: zelfregulering - overheidsregulering; markt - niet-marktaspecten; specificiteit - pogingen tot meer mobiliteit in Europa. Iedereen drong aan op evenwicht, maar niet altijd in dezelfde mate. Enkelen - zoals de heer Medina Ortega en zeer zeker de heer Della Vedova - zijn van mening dat het huidige evenwicht misschien geen echt evenwicht is en dat er heel wat werk aan de winkel is om een echt evenwicht te bereiken. Anderen manen daarentegen tot meer voorzichtigheid. Zij zeggen dat rekening moet worden gehouden met de specificiteit van de vrije beroepen en daarom het bestaande evenwicht in de verschillende sectoren zo gek nog niet is.
Mijns inziens blijkt uit het debat eveneens dat meer gegevens noodzakelijk zijn over dit thema, dat de kennis uitgediept moet worden. Dat was precies ook het doel van onze evaluatie. Deze is gebaseerd op een studie die in opdracht van de Commissie werd verricht door het Instituut voor Hogere Studies te Wenen. Deze studie zorgt voor meer kennis want hierin wordt een onderzoek verricht naar de wetgeving in de vijftien lidstaten met betrekking tot vijf verschillende beroepscategorieën en worden vergelijkingen gemaakt. Daarom geloven wij dat hiervan uitgaande op 28 oktober aanstaande een goede hoorzitting kan worden gehouden. Daaraan zullen, zoals met name ook de heer Medina Ortega zei, niet alleen vertegenwoordigers van de beroepen deelnemen maar ook vertegenwoordigers van cliënten. Laten wij niet vergeten dat degenen die gebruik maken van de door het vrije beroep verleende diensten niet alleen bedrijven zijn maar ook particulieren. Daarom hebben inderdaad de kwaliteit en de beroepsethiek een grote impact, maar hetzelfde geldt voor de prijs: de prijs heeft een weerslag op de vorming van het reëel inkomensniveau, op de levensstandaard van de burgers en op de productiekosten van ondernemingen.
Er zijn verschillen tussen de lidstaten en deze studie kan die aan het licht brengen. Ik geloof trouwens, mijnheer Karas, dat uw vergelijking tussen het vraagstuk van de vrije beroepen en dat van de diensten van algemeen belang - zoals u die noemt - zeer interessant is. Inderdaad gaat het in beide gevallen om de erkenning van bepaalde vereisten, vereisten die verder gaan dan de markt in strikte zin. In beide gevallen is er mijns inziens, met inachtneming van die vereisten, ruimte voor meer concurrentie en efficiëntie.
De Commissie bereidt zich mijns inziens met een zeer evenwichtige geest voor op deze taak. Ik heb er nota van genomen, mijnheer Zappalà, dat volgens u in enkele lidstaten onmiddellijk grote ontrust is ontstaan. Ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om erop te wijzen dat deze onrust niet gerechtvaardigd is, en wel om twee redenen. Ten eerste wil niemand alles over één kam scheren, zoals u dat noemde. Integendeel, de studie waar onze evaluatie op is gebaseerd maakt een onderscheid tussen vijf beroepscategorieën en vijftien lidstaten, juist omdat wij door de bomen het bos niet uit het oog willen verliezen. In enkele lidstaten werd tijdens een voorafgaand debat in de pers gezegd dat de Europese Commissie van plan is een wilde liberalisatie uit te voeren. Afgezien van het feit dat het in de Commissie een traditie is voorzichtig te zijn bij het nemen van initiatieven, zou het volgens ons juist op dit gebied wild zijn indien wij ervan uitgingen dat niets veranderd hoeft te worden. Niemand onder ons denkt echter aan een wilde liberalisatie.
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.(1) 

De Voorzitter.
   Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de voorbereiding op de Europese Raad in Brussel van 16 en 17 oktober 2003.
Ik wil de heer Antonione laten weten dat wij ons bewust zijn van de enorme druk waaronder hij vandaag heeft moeten werken. Volle programma's zijn soms erg moeilijk aan te houden, ook met de beste wil van de wereld en een maximum aan flexibiliteit. Ik zou echter een algemeen verzoek willen doen aan de heer Antonione en hem tevens vragen om dit verzoek over te brengen aan zijn collega's, om gepaste prioriteit te geven aan de interinstitutionele betrekkingen met dit Parlement. Ik stel voor dat we ons optimaal gaan inspannen om herhaling van dit ongelukkige, maar in dit specifieke geval onvermijdelijke probleem te voorkomen. 
Antonione,
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren, allereerst moet ik mij verontschuldigen voor deze vertraging. Het Italiaans voorzitterschap brengt veel werk met zich mee, waardoor ik gedwongen was later dan gepland te vertrekken. Ik wilde u, mijnheer de Voorzitter, de afgevaardigden en de Commissie van harte bedanken voor de aanpassing van de agenda en voor de mogelijkheid om nu het woord te voeren. Ik verzeker u, mijnheer de Voorzitter, dat ik mijn uiterste best zal doen om herhaling te voorkomen, en u kunt ervan op aan dat de interinstitutionele betrekkingen prioritair blijven, terecht zou ik zeggen.
Ik dank het Europees Parlement voor het feit dat het mij de gelegenheid biedt om hier in te gaan op de belangrijkste thema´s die tijdens de komende Europese Raad van 16 en 17 oktober in Brussel aan de orde zullen komen. De vergadering van de Europese Raad zal worden voorafgegaan door de tweede vergadering van de Intergouvernementele Conferentie, die 16 oktober voormiddag zal plaatsvinden op het niveau van de staatshoofden en regeringsleiders, bijgestaan door de ministers van Buitenlandse Zaken. De Europese Raad begint dan om 16.00 uur met de gebruikelijke ontmoeting van de staatshoofden en regeringsleiders met de Voorzitter van het Europees Parlement.
Voordat ik u de agendapunten van de komende Europese Raad presenteer, wil ik kort iets zeggen over de buitengewone Top van de staatshoofden en regeringsleiders die zoals u weet enkele dagen geleden in Rome heeft plaatsgevonden en de werkzaamheden van de Intergouvernementele Conferentie op plechtige wijze heeft ingeluid.
Dit is dus de tweede etappe van het constitutioneel proces dat op gang werd gebracht met de werkzaamheden van de Conventie en met het door de Conventie opgestelde ontwerp van het grondwetsverdrag. Ik wil u er allereerst aan herinneren, Voorzitter Cox, dat het voor ons een grote eer was u tijdens de openingszitting te mogen ontvangen. U weet dat het Italiaans voorzitterschap groot belang hechtte aan uw aanwezigheid. De heren Hänsch en Méndez de Vigo hebben daarna deelgenomen aan de eerste ministerbijeenkomst van de Intergouvernementele Conferentie die dezelfde dag ´s middags heeft plaatsgevonden.
De Top van Rome heeft in wezen bevestigd dat allen zich bewust zijn van het historisch karakter van de huidige ontwikkelingsfase van het Europees integratieproces en beseffen dat de uitgebreide Unie een door solidariteit gekenmerkte en gemeenschappelijk aanvaarde, constitutionele grondslag moet krijgen. Allen zijn ervan overtuigd dat deze grondslag onontbeerlijk is als men Europa in staat wil stellen zijn interne samenhang, gezag en geloofwaardigheid in de wereld te versterken.
De eerste bijeenkomst van de Intergouvernementele Conferentie - waaraan afgezien van de staatshoofden en regeringsleiders van de lidstaten, de toetredingslanden en de kandidaat-landen ook de voorzitter van de Commissie en de Voorzitter van het Europees Parlement hebben deelgenomen - vond plaats in een opbouwende sfeer. Gebleken is dat er een ruime mate van overeenstemming bestaat over de collectieve verantwoordelijkheid van de lidstaten jegens de Europese publieke opinie. Zij moeten in het belang van de uitgebreide Unie en de lidstaten zorgen voor een goede uitkomst van de IGC. Het feit dat de staatshoofden en regeringsleiders zonder meer de Verklaring van Rome hebben aangenomen, toont op ondubbelzinnige wijze aan dat de aanneming van een constitutioneel verdrag niet alleen een gemeenschappelijk doel maar ook een cruciale etappe is voor Europa.
Natuurlijk werd ook bevestigd dat er nationale standpunten zijn ten aanzien van enkele specifieke aspecten van het verdrag. Tegelijkertijd werd echter bevestigd dat iedereen de in Thessaloniki vastgestelde termijnen wil eerbiedigen. De eerste ministerbijeenkomst van de IGC heeft ons in staat gesteld enkele verduidelijkingen aan te brengen in niet alleen het tijdschema en de te volgen methode maar ook de organisatie van de werkzaamheden die het voorzitterschap denkt te verrichten om de staatshoofden en regeringsleiders uiteindelijk in staat te stellen op 12 en 13 december aanstaande met kennis van zaken een allesomvattend akkoord te bereiken.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de komende Europese Raad van Brussel zal zich ten eerste moeten buigen over de vraagstukken in verband met het herstel van de economie en het mededingingsvermogen en over bepaalde aspecten van het Europees asiel- en immigratiebeleid, en met name over het vraagstuk van het gemeenschappelijk beheer van de buitengrenzen van de Unie en de controle op de migratiestromen.
De Raad heeft een eerste discussie gehouden over de ontwerpagenda die werd opgesteld door de Raad Algemene Zaken tijdens de vergadering van 29 september jongstleden. Men zal hier tijdens de vergadering van 13 oktober op terugkomen aan de hand van een bijgewerkte agenda waarin rekening zal zijn gehouden met de conclusies van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken en de Ecofin-Raad die de afgelopen dagen hebben plaatsgevonden en van de Raad Vervoer, Telecommunicatie en Energie die morgen wordt gehouden.
Zoals gebruikelijk zullen tijdens de Top ook vraagstukken van internationale actualiteit worden besproken. Behoudens enkele lichte wijzigingen die misschien nog in de komende dagen zullen worden aangebracht, moet volgens mij een debat worden gehouden over het vraagstuk van het Midden-Oosten, in het licht van de meest recente en zeer verontrustende ontwikkelingen, over de situatie in Irak met het oog op vooral ook de aanstaande donorconferentie, en over de situatie in Iran, in het kader van onze actie tegen de proliferatie van kernwapens.
Zoals ik zojuist al zei is het voorzitterschap van plan het dringende vraagstuk van het economische herstel in Europa in het middelpunt van de discussies te plaatsen. Ik wil hierbij echter onmiddellijk preciseren dat wij niet van plan zijn het werk te verrichten dat normaliter door de Europese Voorjaarsraad moet worden gedaan. Zoals gepland zal de Europese Raad, tijdens zijn gebruikelijke bijeenkomst van maart, een debat houden over de strategie van Lissabon uitgaande van een verslag van de Commissie en van bijdragen uit de verschillende Raadsformaties.
Het voorzitterschap was evenwel van mening dat de Europese Raad van medio oktober een goede gelegenheid was om een gedachtewisseling en een oriëntatiedebat te houden over een zeer actueel en urgent thema ten aanzien waarvan - zoals wij hebben kunnen vaststellen - gemeenschappelijke standpunten en zorgen bestaan. Wij verwachten dat tijdens de Top van oktober een goede discussie kan worden gevoerd over de economische groei en het economisch herstel, evenals over de instrumenten waarmee het mededingingsvermogen kan worden versterkt in de huidige conjunctuur. Naar gebleken is, was de Europese economie tot nu toe namelijk niet in staat om de herstelkansen te grijpen die zich elders in de wereld voordoen. Wij verwachten eveneens dat in de conclusies van de Europese Raad aanwijzingen zullen staan voor de oriëntatie van de werkzaamheden die in de komende maanden door de verschillende Raadsformaties zullen worden verricht. Wij zijn er namelijk van overtuigd dat men moet doorgaan met solide macro-economische beleidsvormen en tegelijkertijd meer vaart moet zetten achter de noodzakelijke structurele hervormingen via de bevordering van investeringen in infrastructuur en menselijk kapitaal en via de afstemming van de economische beleidsvormen op groei, werkgelegenheid en een effectieve integratie van de nieuwe lidstaten in de grote eengemaakte markt. De Europese Raad moet de weg openen voor een programma ter ondersteuning van de groei. Dat programma moet zijn afgestemd op een aanzienlijke verhoging van de investeringen in grote infrastructuurnetwerken en onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten, waarbij onder meer ook een grotere betrokkenheid van de particuliere sector moet worden verzekerd.
Wij hebben met grote voldoening kennis genomen van de recente mededeling van de Commissie en de besluiten van de Ecofin-Raad over het Europees initiatief voor de groei. Wij hopen dat de Europese Raad hieraan een nieuwe, beslissende impuls zal weten te geven. De versterking en reactivering op brede schaal van de grote trans-Europese netwerkprojecten is meer dan ooit noodzakelijk, niet alleen om rekening te kunnen houden met de uitbreiding en de integratie tussen de oude en de nieuwe lidstaten te kunnen bevorderen, maar ook om de hinderpalen en knelpunten weg te werken die de werking van de interne markt verstoren.
In die context zou de komende Europese Raad eveneens steun moeten betuigen aan het nieuwe schema dat de Commissie heeft voorgesteld voor de prioritaire TEN-projecten. Hij zou eveneens duidelijke aanwijzingen moeten geven, opdat een snelle goedkeuring van de voorstellen mogelijk wordt. Wij zijn namelijk van mening dat als men de economische groei wil stimuleren met investeringen en de verwachtingen van de markten en het vertrouwen van de bedrijven wil verbeteren, men zekerheid moet geven omtrent de tijdsbestekken voor de uitvoering van de projecten.
De recente stroomuitvalin Italië heeft allen ervan overtuigd hoe urgent het is een daadwerkelijke geïntegreerde Europese energiemarkt te verwezenlijken en de continuïteit van de energieaanvoer te versterken. Daarbij moet onder meer ook rekening worden gehouden met het feit dat de landen van de Unie sterk afhankelijk zijn van geïmporteerde energie. De Europese Raad zal bijgevolg ook aanwijzingen moeten geven met betrekking tot de ontwikkeling van beter geïntegreerde Europese netwerken en de uitwerking van nieuwe vormen van energiesamenwerking met derde landen en met name het Middellandse-Zeegebied, waarbij ik met name denk aan de Euromediterrane ministerconferentie over energie die begin december in Rome zal plaatsvinden.
De verbetering van het mededingingsvermogen is en blijft de sleutelkwestie als men de doelstellingen met betrekking tot de groei en de werkgelegenheid wil bereiken. Het voorzitterschap is zich ervan bewust dat niet alleen in de Unie maar ook in de lidstaten instrumenten moeten worden ingezet die een waarborg kunnen zijn voor een daadwerkelijk open en concurrentiekrachtige markt, voor een markt die is gebaseerd op kennis, industriële ontwikkeling en een steeds wijder verspreide en gediversifieerde dienstensector.
Investeringen in onderzoek, hightech en menselijk kapitaal zijn van fundamenteel belang als men de groeidoelstellingen wil bereiken. De Europese Raad zal de noodzakelijke impuls moeten geven en de lidstaten ertoe moeten aanzetten coherente maatregelen te treffen om concrete vooruitgang te boeken in de richting van 3 procent van het BBP voor investeringen in onderzoek. Ook zal hij het bedrijfsleven en alle betrokkenen moeten vragen deel te nemen aan de totstandbrenging van Europese technologische platforms in de sectoren die van doorslaggevend belang zijn voor het mededingingsvermogen van de economie van de Unie.
De Europese Raad zou tot slot een deel van zijn werkzaamheden moeten wijden aan de sociale dimensie en aan de fundamentele rol die de socialezekerheidsstelsels spelen bij de versterking van het mededingingsvermogen van onze economieën. Deze stelsels zijn echter op Europees vlak geconfronteerd met de uitdaging van de vergrijzing van de bevolking. Dat betekent niet alleen dat de sociale dimensie moet worden versterkt en volledig worden geïntegreerd in het economisch beleid, en de werkgelegenheid in de Unie moet worden verbeterd, maar dat ook - en dit is net zo belangrijk - de arbeidsmarkten moeten worden hervormd en de daarvoor noodzakelijke beleidsvormen ten uitvoer moeten worden gelegd. Men moet namelijk de vergrijzing van de bevolking het hoofd bieden met hervormingen van de socialezekerheids- en pensioenstelsels. Deze moeten financieel duurzaam worden maar tegelijkertijd een hoog niveau van sociale bescherming kunnen waarborgen.
Kortom, het voorzitterschap heeft besloten om ter gelegenheid van de komende Europese Raad het initiatief voor de groei te lanceren. Daarmee geven wij een krachtige boodschap en tonen aan dat er een solide economische is en nieuw vertrouwen bestaat in de mogelijkheden van de Europese economie. Dit moet, gezien de urgente problemen in de huidige conjunctuur, een overtuigde boodschap zijn opdat de structurele hervormingen in het kader van de agenda van Lissabon kunnen worden ondersteund en versneld.
Voordat ik afsluit wil ik, zoals ik reeds aan het begin van mijn toespraak aankondigde, eraan herinneren dat volgens het voorzitterschap de Europese Raad, dankzij de recente ontwikkelingen op onder meer ook het gebied van het asiel- en immigratiebeleid, vooruitgang kan maken bij hetgeen op de Top van Thessaloniki is aangeduid. Met name kan de weg worden geopend voor nieuwe gemeenschappelijke initiatieven op Europees vlak. De komende Europese Top zal daarom moeten bevestigen dat het vraagstuk van de controle op de migratiestromen een absolute prioriteit is en de inspanningen van de Unie voor de bevordering van een evenwichtige aanpak tussen een correct beheer van de legale immigratie en de strijd tegen illegale immigratie moeten worden voortgezet. Wij verwachten dus dat de Europese Raad de Commissie, de Raad en de lidstaten zal vragen alles in het werk te stellen om de sluiting van terugnameovereenkomsten te vergemakkelijken en te versnellen, vooral met de oorsprongs- en doorgangslanden van migratiestromen. Ook verwachten wij dat de Europese Raad zal bevestigen hoe belangrijk een efficiënt communautair optreden op het gebied van de repatriëring is voor een geloofwaardig Europees beleid ter bestrijding van de illegale immigratie.
Met het oog op de aanstaande uitbreiding van de Unie en teneinde alle mogelijke inspanningen te kunnen nemen om de veiligheid van haar burgers te versterken, zouden de staatshoofden en regeringsleiders nogmaals duidelijk moeten onderstrepen dat alle lidstaten - de oude en de nieuwe lidstaten - belang hebben bij efficiënte mechanismen voor het gemeenschappelijk beheer van de grenzen en met name de zeegrenzen. Daarom moet worden bevestigd hoe belangrijk de volledige tenuitvoerlegging van het plan voor het beheer van de buitengrenzen van de Unie is en moet de Commissie worden uitgenodigd zo spoedig mogelijk een voorstel in te dienen voor de instelling van een agentschap voor het grensbeheer.
Tot slot zal de Europese Raad de Raad uitnodigen om de behandeling van de ontwerprichtlijnen betreffende asiel zo spoedig mogelijk af te sluiten. Hij zal ook met genoegen de door de Commissie voor de vaststelling van nationale quota op gang gebrachte studie in ontvangst nemen. Zowel de huidige als toekomstige lidstaten zullen worden uitgenodigd daarvoor volledig samen te werken met de Europese Commissie.
Prodi,
   - Mijnheer de Voorzitter, staatssecretaris Antonione, dames en heren, de Europese Raad van 16 en 17 oktober zal spreken over de versterking van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid en het herstel van onze economie. Ik wil vandaag nader ingaan op deze twee belangrijke hoofdstukken.
Immigratie is allang geen nationale zaak meer. Met de niet aflatende en zelfs steeds massaler wordende immigratiestromen en de daarmee gepaard gaande criminaliteit - die alle lidstaten grote zorgen baart - is dit op dramatische wijze een Europese zaak geworden. Het grenzenprobleem moet bijgevolg met vereende krachten worden aangepakt. Het is een taak waarvan wij ons, in eenieders belang, gemeenschappelijk moeten kwijten. Met de aanstaande uitbreiding zullen de buitengrenzen van de Unie worden verlegd en de verantwoordelijkheid daarvoor zal bijna geheel aan de nieuwe lidstaten toevallen.
De nieuwe landen zijn niet in staat deze zware taak alleen te dragen. Daarbij gaat het om niet alleen politiezaken maar vooral ook politieke en sociale planning. Enerzijds zijn mensenhandel en reizen die mensen onder erbarmelijke omstandigheden maken op zoek naar hoop, ondraaglijk voor ons menselijk geweten en het geweten van onze samenleving, maar anderzijds moeten wij de kwestie van de migratiestromen vastberaden aanpakken en de gemeenschappelijke grenzen gecoördineerd beheren. De Europese Raad van Thessaloniki had de weg aangegeven en gezegd dat het noodzakelijk was de uitvoering van het programma van Tampere te versnellen, met name wat het gemeenschappelijk Europees asiel- en immigratiebeleid betreft. Op de volgende Raad zal de Commissie in het kader van het mandaat dat zij heeft ontvangen van de Europese Raad, een reeks maatregelen voorstellen voor de voltooiing van dat beleid.
Ten eerste wordt de oprichting van een agentschap voor het beheer en de operationele coördinatie van de grenzen onderzocht. Daar kan de Raad voor het einde van het jaar een besluit over nemen. Dit agentschap zal niet de nationale grenswachten vervangen maar zorgen voor de organisatie van de horizontale operationele aspecten, zoals risicoanalyse, opleiding, onderzoek en aankoop van voor gebruik door de lidstaten beschikbare uitrusting. Er is een speciale studie verricht naar de zeegrenzen om na te gaan of deze kunnen worden opgenomen in de algemene organisatie van de buitengrenzen. De Commissie zal bovendien voorstellen om - in afwachting van opname in de grote computersystemen en in met name de tweede generatie van het geïntegreerd Schengensysteem - in de visa en verblijfsvergunningen biometrische identiteitsgegevens op te nemen. Tot slot werken wij aan initiatieven voor veiligere paspoorten. Dit is een zeer delicaat vraagstuk en bij de behandeling daarvan zullen wij nooit uit het oog mogen verliezen dat veiligheid en controle geen inbreuk mogen plegen op het recht van de burger op privacy.
Het meest urgente aspect dat moet worden aangepakt betreft ongetwijfeld de migratiestromen. Legale immigranten zijn namelijk een economische, culturele en menselijke hulpbron, en wij moeten hen met alle respect voor hun waardigheid ontvangen en zo goed mogelijk integreren in onze samenleving. In een actief beleid voor economische immigratie en integratie moet daarom rekening worden gehouden met de situatie in het land van herkomst van de immigranten, met onze economische en sociale behoeften en de effectieve integratiemogelijkheden van de nieuwkomers.
Tegelijkertijd is het onze plicht de illegale immigratie te bestrijden. Daarbij moeten wij in de komende maanden de klemtoon leggen op twee instrumenten: terugnameovereenkomsten en repatriëring. Op verzoek van de Raad heeft de Commissie onderhandelingen op gang gebracht met derde landen over de modaliteiten voor terugname van illegaal de Unie binnengekomen burgers. Daar wordt hard aan gewerkt, maar het zijn moeilijke onderhandelingen. De Commissie moet namelijk de derde landen zover krijgen dat zij niet alleen hun eigen burgers terugnemen maar ook burgers toelaten die uit andere landen komen en op doorreis zijn.
Uit ervaring weten wij dat deze onderhandelingen enkel goed aflopen als zij zijn ingebed in een algemeen kader en vergezeld gaan van stimulansen. Zo hebben wij bijvoorbeeld in het vorige week met China gesloten akkoord - een terugnameclausule opgenomen. Overwegingen van economische aard hebben daarin een rol van doorslaggevend belang gespeeld. Men zou kunnen zeggen dat deze eigenlijk geen rol mogen spelen, maar zo is het nu eenmaal.
Een ander netelig punt betreft de toekenning aan de partnerlanden van gegarandeerde immigratiequota. Dit moet bij voorkeur geschieden in het kader van onderhandelingen waarin ook sprake is van economische samenwerking, ontwikkelingshulp en markttoegang. Het is namelijk absoluut noodzakelijk dat de lidstaten ons helpen in onze onderhandelingspositie en ons in staat stellen billijke akkoorden te sluiten, akkoorden waarmee kan worden bijgedragen aan de totstandkoming van een voor samenwerking en vertrouwen gunstig klimaat met de partnerlanden.
Elk repatriëringsbeleid moet bovendien vergezeld gaan van gepaste financiële middelen voor de uitvoering van de verschillende fasen daarvan. Om de efficiëntie van de operaties en de volledige eerbiediging van de waardigheid van de betrokkenen te kunnen garanderen, zal de Commissie in de herfst een voorstel doen voor de instelling van een financieel repatriëringsinstrument voor de periode 2004-2006. Uitgaande van de opgedane ervaringen zal dan in de per 2007 van kracht zijnde financiële vooruitzichten, een echt Europees repatriëringsfonds moeten worden opgenomen.
Wij hebben te maken met migratiestromen waarin asielzoekende vluchtelingen en economische emigranten moeilijk van elkaar te onderscheiden zijn. Daarom moeten wij degenen die bescherming nodig hebben bescherming bieden, maar tegelijkertijd de binnenkomst van anderen plannen en regelen. In eerste instantie moet echter asielverlening als gevestigde maatregel worden versterkt. Asiel is weliswaar onderdeel van onze humanitaire traditie maar wordt momenteel fel bekritiseerd door de publieke opinie in talrijke landen. De Commissie zal bij de toepassing van de conclusies van de Europese Raad van Thessaloniki de eerste opbouwfase van het in Tampere besloten gemeenschappelijk asielstelsel voltooien en ervoor zorgen dat voor het einde van het jaar de twee nog ontbrekende richtlijnen kunnen worden goedgekeurd: de richtlijn inzake de procedures en de ingewikkelde maar belangrijke richtlijn inzake de definitie van vluchteling.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zal nu overgaan tot het andere belangrijke thema waar de Raad van Brussel zich mee bezig zal houden: de bijdrage aan het herstel van de Europese economie. Ik hoef niet te herhalen dat in de afgelopen twee jaar onze economie niet bepaald om over naar huis te schrijven was. Het beeld is dat van slappe groei, weinig vertrouwen van de kant van de huishoudens en de bedrijven, en zwakke investeringen. Uit enkele recente indicatoren blijkt echter dat er misschien een kentering op komst is - en laten wij het beste ervan hopen - en de huidige stagnatiefase ten einde zal lopen, als er zich tenminste geen nieuwe spanningen ophopen in de internationale politiek.
De onderliggende economische omstandigheden - de zijn goed, dankzij de eerbiediging van de regels, dankzij de steeds geringer wordende afwijkingen in het gedrag van de lidstaten door de invoering van de euro en dankzij een groter bewustzijn van het feit dat het noodzakelijk is de in Lissabon besloten structurele hervormingen door te voeren. Laten wij daarom onze economie een nieuwe impuls geven. De Commissie heeft met het oog daarop de vorige week de goedkeuring voorbereid van een Europees initiatief voor de groei. Nu is het aan de Raad om dit hard te maken. Het initiatief is natuurlijk gebaseerd op de strategie van Lissabon voor investeringen in netwerken en kennis. Met dit initiatief willen wij echter in staat zijn sneller extra overheidsmiddelen vlot te trekken, en met name ook nieuwe particuliere middelen aan te trekken voor de financiering van infrastructuurprojecten op Europese schaal en de reactivering van onderzoek en innovatie.
In de boodschap aan onze burgers moeten wij dus duidelijk maken dat de fundamenten moeten worden gelegd voor een structurele verbetering op lange termijn van het mededingingsvermogen. Een netwerk van vervoers- en communicatie-infrastructuren is onontbeerlijk voor een betere economische integratie en een versterkte samenhang. Als wij vastberaden zijn kunnen wij een duidelijk signaal geven en aantonen dat de Unie eindelijk in staat is - de sowieso onontkoombare - besluiten te nemen.
Met de financiële inspanningen van de lidstaten en de particuliere sector kunnen nieuwe marktkansen worden gecreëerd. Deze zullen op hun beurt de Europese bedrijven aanzetten tot een rechtstreeks engagement. De directe effecten van de investeringen in projecten zullen zich reeds bij het begin van de uitvoeringswerkzaamheden doen gevoelen en bij een aanzienlijk aantal projecten niet op zich laten wachten.
Het vandaag gepresenteerd initiatief gaat uit van de met vorige initiatieven opgedane ervaringen en heeft tot doel de moeilijkheden te overwinnen die in het verleden aanleiding waren tot vertragingen. Daarom heeft de Commissie vorige week een pakket maatregelen goedgekeurd, waaronder zich ook de 29 grote projecten voor de trans-Europese netwerken bevinden. Het gaat daarbij om investeringen voor een totale waarde van ongeveerd 220 miljard euro tot 2020.
Dit is het algemeen kader van hetgeen verwezenlijkt moet worden als wij de interne markt willen voorzien van efficiënte infrastructuren, van infrastructuren waarmee onze economie op concurrentiële wijze kan worden ontwikkeld. Het is evenwel duidelijk dat voor de korte termijn slechts enkele projecten rijp zijn voor uitvoering. De Commissie zal de Europese Raad een indicatie geven van de tijdspanne waarbinnen de op de lijst voorkomende projecten verwezenlijkt kunnen worden, en dan kunnen de staatshoofden en regeringsleiders zich concentreren op het economisch herstel op korte termijn en daar de grootst mogelijke impuls aan geven.
In het initiatief is weliswaar sprake van een groter aandeel van particuliere middelen maar het is duidelijk dat de overheidsmiddelen een belangrijke rol blijven spelen. Het evenwicht daartussen, en met name de kwaliteit van de overheidsuitgaven zijn van fundamenteel belang. De investeringen moeten worden omgebogen en afgestemd op groei. Er moeten meer financiële middelen vlot worden getrokken om de projecten sneller te voltooien. Daarom stellen wij voor de bijdrage van de communautaire begroting aan de grensoverschrijdende gedeelten van de prioritaire projecten op te trekken van 10 tot 30 procent. Dit zal de mogelijkheid scheppen veel meer middelen te mobiliseren uit de particuliere sector.
Ook de rol van de Europese Investeringsbank moet echter worden versterkt. Daarom wordt in het initiatief voorgesteld de bank een grotere rol te geven bij de ondersteuning en de spreiding van de financiële risico´s. Ook zullen wij stappen ondernemen bij de lidstaten en hen vragen meer te investeren in onderzoek, ontwikkeling en kennis en in het fysiek en menselijk kapitaal. Andere recepten zijn er namelijk niet om de werkgelegenheid blijvend en duurzaam te ondersteunen.
Ik kan er niet vaak genoeg op wijzen dat - en ik haak hierbij in op de gegevens die minister Antonione noemde in verband met het lage onderzoeksniveau - de suprematie in de internationale concurrentieslag gezocht moet worden in innovatie, en in de schepping en overdracht van informatie en kennis. Wij moeten ook meer inspanningen leveren op het gebied van onderwijs en levenslang leren. De lidstaten moeten natuurlijk alles in het werk stellen om de structurele hervormingen door te voeren maar zij moeten ook in deze sectoren meer doen. Daarbij kunnen zij onder meer ook gebruik maken van bepaalde communautaire middelen, zoals het Zesde Kaderprogramma, de prestatiereserve en de tussentijdse herziening van de Structuurfondsen in 2004.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wij moeten de grote Europese onderzoekscentra met elkaar verbinden, hun werk ondersteunen en ze veranderen in centra die geleerden en wetenschappers uit heel de wereld aantrekken. We hebben geen keus; wij moeten het besluit nemen in Europa wetenschappelijke centra van wereldformaat te creëren. Hoe zullen onze jongeren anders zin krijgen in onderzoek en innovatie? Wij moeten mikken op technische en wetenschappelijke innovatie en de mechanismen zien te verkrijgen waarmee de productiesector deze innovatie kan omzetten in nieuwe producten en processen.
Dat is het paard waar wij op moeten wedden als wij welvaart willen in de toekomst, als wij aanwezig willen zijn op het internationaal toneel, als wij in staat willen zijn onze belangen te behartigen en de Europese waarden in de wereld uit te dragen. Dat is de uitdaging! Daarvoor moeten wij echter de noodzakelijk politieke wil opbrengen. Wij moeten vastberaden vooruit willen. Ik ben ervan overtuigd dat u deze ambitie met mij deelt.
Poettering (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijnheer de voorzitter van de Raad, dames en heren, de aanvang van dit debat is aanzienlijk verlaat en ik vraag om uw begrip voor het feit dat ik meteen na mijn betoog weer moet vertrekken naar een andere belangrijke afspraak. Dat heb ik nog nooit eerder gedaan, maar wij hebben allemaal ook nog andere verplichtingen en ik moet om vijf uur helaas ergens anders zijn. Ik hoop dat de vertraging van vandaag een uitzondering zal blijken te zijn.
Tijdens de Topontmoeting van regeringsleiders en staatshoofden in de lente van 2002 hebben wij de zeer ambitieuze doelstelling geformuleerd - althans op papier - om de meest concurrerende economie ter wereld te creëren. Dat is een pretentie die mij altijd weer aan de uitspraken van Nikita Sergejevitsch Chroetsjov in de jaren vijftig en zestig doet denken over het voorbijstreven van Amerika. Wij weten allemaal wat daar uiteindelijk van terechtgekomen is. Door het bezigen van wat gematigder taal zou onze huidige situatie - namelijk dat wij geen progressie meer boeken - iets eenvoudiger worden.
Desalniettemin zullen wij er toch ook voor moeten zorgen dat de concurrentiepositie van de Europese economie beter wordt. Dat kan alleen als er aan twee belangrijke voorwaarden wordt voldaan. De eerste voorwaarde is de hervorming van ons sociale stelsel en de tweede betreft de flexibilisering van de arbeidsmarkt. Gelukkig worden de mensen steeds ouder, maar dat stelt tegelijkertijd ook grote eisen aan ons sociale stelsel. Onze fractie is duidelijk van mening dat er meer nadruk op de individuele verantwoordelijkheden binnen ons sociale stelsel gelegd moet worden. Wij hebben daarnaast een flexibilisering van de arbeidsmarkt nodig, want als de huidige situatie niet verandert dan heeft dat met name negatieve gevolgen voor de werklozen waarvan wij juist verlangen dat zij een baan zoeken.
De regeringen trachten inmiddels via een moeilijk hervormingsproces om aan die twee voorwaarden te voldoen en onze Fractie kan dat alleen maar toejuichen. Alleen op die manier kunnen wij de omstandigheden creëren om ook de jonge mensen van de huidige generatie reële perspectieven voor de toekomst te bieden.
Het beste beleid dat wij voor de werkgelegenheid en voor de bedrijven kunnen voeren, met name voor de middenstand, is een gematigd fiscaal beleid. Naarmate de belastingdruk voor bedrijven kleiner is, zullen zij ook meer geld in Europa investeren. Wij weten dat ons economisch stelsel dusdanig bureaucratisch is en dat de belastingdruk vaak zo hoog is dat ons bedrijfsleven geneigd is om zijn kapitaal buiten de Europese Unie te investeren. Dat betekent dat de middenstand het meest gebaat is bij een beleid dat gebaseerd is op een gematigde belastingdruk zodat het lucratief is om binnen de Europese Unie te investeren. Wij moeten de bedrijven dus niet min of meer dwingen om buiten de Europese Unie te investeren - wat overigens steeds vaker gebeurt.
Ik zie nu net dat onze coördinator voor het economisch beleid, de heer Karas, ook aanwezig is. Hij heeft enkele weken geleden over Bazel II gesproken. Ook bij Bazel II moeten wij ervoor zorgen dat wij het voor de middenstand niet moeilijker maken om in Europa te investeren. Wij moeten juist op mondiaal niveau overeenkomsten sluiten en Bazel II zodanig structureren dat de middenstand de mogelijkheid heeft om leningen met acceptabele aflossingvoorwaarden af te sluiten.
Dan de kwestie van de Europese bureaucratie en de zelf opgelegde administratieve rompslomp. Ik zou mij in dat verband tot de voorzitter van de Commissie willen richten. Wij zijn in gespannen afwachting van de voorstellen van de Commissie met betrekking tot de wetgeving inzake chemische producten. Als die wetgeving er echter toe leidt dat de Europese bedrijven uiteindelijke vanwege de vele duizenden regels toch weer buiten de Europese Unie gaan investeren dan wel Europa verlaten, zal dat ook een verlies aan arbeidsplaatsen tot gevolg hebben. Hierdoor wordt de concurrentiepositie van Europa nog verder verzwakt. Daarom moeten wij oppassen dat wij de Europese economie door onze nationale en Europese wetgeving niet nog verder aan banden leggen.
Sta mij toe om kort even in te gaan op de kwestie van de stabiliteit van de Europese munteenheid. Er zijn immers personen die vinden dat het financieringstekort veel hoger mag zijn dan de 3 procent die in de criteria van Maastricht zijn vastgelegd. Dat lijkt mij een slecht idee. Als dat financieringstekort hoger zou mogen zijn, moeten die tekorten later weer aangevuld worden, wat betekent dat die middelen niet voor investeringen beschikbaar zijn. En juist door te investeren, worden arbeidsplaatsen gecreëerd. Daarom vindt de Fractie van de Europese Volkspartij het noodzakelijk dat er niet aan de stabiliteitscriteria wordt getornd. Dat wil uiteraard niet zegen dat wij geen oog hebben voor de economische problemen waar de diverse nationale regeringen op dit moment mee geconfronteerd worden.
De voorzitter van de Commissie heeft er, net als de voorzitter van de Raad dacht ik, op gewezen hoe belangrijk het is dat er meer aandacht aan onderwijs en onderzoek wordt besteed. Wij moeten voorkomen dat onze jonge wetenschappers naar de Verenigde Staten blijven vertrekken en hun kennis voor ons verloren gaat. Dat betekent namelijk niet alleen een verlies aan menselijk kapitaal, maar het is ook schadelijk voor de toekomstmogelijkheden van Europa. Daarom dient aan deze kwestie meer aandacht besteed te worden.
Sta mij toe om tot slot nog twee korte opmerkingen over de beveiliging van de grenzen van Europa te maken. Dat is weliswaar een belangrijk onderwerp, maar ik vraag mij af of het noodzakelijk is om hiervoor een nieuw agentschap op te richten - een nieuw -zoals voorgesteld in het document ten behoeve van de Europese Raad. Kunnen de betreffende taken niet gewoon door de reeds aanwezige organisaties uitgevoerd worden? Ik wil dit onderwerp hier nu graag even aan de orde stellen en zou de voorzitter van de Raad willen oproepen om tijdens de conferentie in december in het kader van de Middellandse-Zeedialoog niet alleen over grenskwesties te praten. Die kwesties zijn weliswaar van groot belang, maar het is ook belangrijk dat er aandacht wordt besteed aan de vraag hoe wij een bijdrage kunnen leveren aan de interne ontwikkeling van met name de landen in het Middellandse-Zeegebied die niet bij de Europese Unie horen. Als die landen zelf meer te bieden hebben, zullen de mensen namelijk niet langer proberen om met boten de Europese Unie te bereiken, met allerlei tragische gevolgen van dien, zoals wij die onlangs nog in de Middellandse Zee meegemaakt hebben.
Nog een allerlaatste opmerking: Ik zou de voorzitter van de Raad willen verzoeken en stimuleren om alles in het werk te stellen om te zorgen dat de Intergouvernementele Conferentie nog vóór het einde van dit jaar succesvol afgerond wordt; naar mijn idee zal hij aan dit verzoek ook inderdaad gehoor geven. U mag niet toestaan dat er over elke bladzijde van het voorstel van de Conventie opnieuw onderhandeld gaat worden! De aandacht moet naar de drie of vier belangrijkste punten uitgaan! Wij zullen u steunen om een positief resultaat tot stand te brengen omdat wij absoluut een Europese Grondwet nodig hebben. Die Grondwet vormt namelijk de basis voor de talrijke noodzakelijke besluiten die in een Europese Unie van binnenkort 25 landen en 450 miljoen mensen genomen moeten worden zodat er sprake is van een daadkrachtige, democratische en parlementaire Unie. Dat is mijn oproep aan u. Gebruik de mogelijkheden die uw voorzitterschap biedt om die Grondwet te realiseren. Dat heeft in het komende half jaar de allerhoogste prioriteit!

Barón Crespo (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter en geachte fungerend voorzitter van de Raad, ik geloof dat u met het eerste deel van uw toespraak de belofte van het Italiaanse voorzitterschap nakomt om het Parlement in elke zitting in te lichten over de stand van zaken.
Klaarblijkelijk is gehoor gegeven aan onze en in het bijzonder mijn roep om plaats in te ruimen voor dit Parlement, en daar wil ik het Italiaanse voorzitterschap graag voor bedanken.
Geachte fungerend voorzitter van de Raad, in verband met de eerste zitting van de Intergouvernementele Conferentie wil ik u graag zeggen dat u een gevoelige snaar hebt geraakt. En dat zal een man met uw ervaring goed begrijpen. Wat is er dan gebeurd? Het eerste wat de Intergouvernementele Conferentie heeft gedaan is – met licht verzet van Duitsland en Portugal – de Wetgevingsraad te schrappen, en dat is zeer ernstig. Wij nemen dat zeer ernstig op omdat wij uitgaan van een gedeelde wetgevende macht en het eerste wat de Raad doet is datgene om zeep helpen wat absoluut noodzakelijk en fundamenteel is voor een democratie: openbare wetgeving. Het lijkt slechts bijzaak voor de Raad en daarom steun ik onze twee vertegenwoordigers in de Intergouvernementele Conferentie die zich heftig hebben verzet tegen dit machtsmisbruik. Ik wil u bovendien graag zeggen dat u niet alleen een probleem hebt met ons, maar ook met de parlementen van de afzonderlijke lidstaten, want die parlementen valt nog de meeste minachting ten deel.
Ik herhaal mijn verzoek aan de Commissie constitutionele zaken om alle leden van de Conventie van de nationale parlementen uit te nodigen en hun de vraag voor te leggen hoe het mogelijk is dat in de eerste zitting van de Intergouvernementele Conferentie de Wetgevingsraad gesneuveld is.
Na dit gezegd te hebben wil ik mij graag concentreren op de economische vraagstukken. Mijn fractiegenote Ana Terrón zal vervolgens ingaan op de grenzenkwestie.
Ik ga om te beginnen uit van het feit dat stabiliteit een publieke zaak is; niemand kan boven zijn stand leven, of het nu gaat om personen, families of landen. Het Stabiliteitspact, dat de strijd aanbindt met de inflatie, moet ten goede komen aan de meerderheid van de bevolking. Alleen mensen met een eigen bezit - en hoe groter dat bezit hoe beter - kunnen overleven bij inflatie en er zelfs baat bij hebben.
Het Stabiliteitspact moet de zwakkeren in onze samenleving beschermen en is dan ook een dwingende noodzaak, maar er is geen stabiliteit mogelijk zonder groei. Op dit moment is het grootste gevaar voor de Europese economie echter geen inflatie maar deflatie. Na drie jaar van lichte recessie moeten de lidstaten daarom nu het hoofd bieden aan een situatie waarin er minder middelen voorhanden zijn en ze de keuze hebben tussen twee kwaden: steeds meer schulden maken of minder investeringen doen. Soms zijn beide maatregelen nodig.
Europa lijkt voor deze laatste optie te hebben gekozen, wat veruit de slechtste is. Sinds het einde van het vorige decennium zijn de overheidsinvesteringen in de Europese Unie met ongeveer 1 procent gedaald (in de VS is dat 3 procent). Volgens gegevens van de Commissie leidt 1 procent extra investeringen tot 0,6 procent extra groei.
Wij moeten erkennen dat de Europese landen niet hebben geprofiteerd van de jarenlange goede conjunctuur. Zij zijn niet ijverig genoeg geweest en hebben te weinig gedaan om de schuldenlast te verlichten. Tegelijkertijd moeten wij erkennen dat de lidstaten niet weer in een groeicyclus terecht kunnen komen als ze zich blijven beperken tot investeringen in het allernoodzakelijkste om te overleven of om de boel draaiende te houden en als ze blijven doorgaan met het steeds verder uithollen van de koopkracht van de bevolking. Wij moeten het pact op een slimme manier hervormen zodat we niet langer van stupiditeit kunnen worden beticht. U hoort het goed voorzitter, ik neem uw woorden over; u zult wel weten dat het woord ‘stupiditeit’ in geen enkele Europese taal vertaald hoeft te worden.
Wij moeten veel strenger zijn in tijden van sterke economische groei. Bij een groei van 3 procent of meer zou een sluitende begroting bijvoorbeeld verplicht moeten worden en bovendien zou alles wat de 3 procent overstijgt moeten worden gebruikt om de schuldenlast te verlichten. Ook dienen landen in de eurozone meer flexibiliteit te krijgen om investeringen te doen in een periode van recessie. Het heeft geen zin om vast te houden aan een eenvormig beleid dat niet aansluit bij de economische realiteit van de Unie. Op dit moment beschikken Duitsland en Frankrijk, die een schuldenlast hebben rond de 60 procent van hun BNP, over meer bewegingsruimte dan Italië of België die een schuldenlast hebben van meer dan 100 procent van het BNP. Met andere woorden, ook hier is flexibiliteit geboden.
Als wij in staat zijn om het Stabiliteits- en groeipact aan te passen – hetgeen in de Europese Raad besproken dient te worden – dan pas kunnen wij kijken naar de andere kwestie waar iedereen het over heeft: de formule om weer een groot trans-Europees investeringsnetwerk op te zetten waarbij ook in technologie en onderzoek wordt geïnvesteerd.
Daar werd tien jaar geleden al over gesproken tijdens de Europese Raad van Essen. Met de uitbreiding komen wij van vierhonderd miljard euro op een bedrag van zeshonderd miljard euro terecht zoals de groep Van Miert voor 2020 al in het vooruitzicht heeft gesteld. Maar er gebeurt niets, alles gaat tergend langzaam. De diagnose is gesteld en wat kunnen wij doen? De Commissievoorzitter heeft als ik het goed begrijp voorgesteld om in plaats van 10 procent voortaan 30 procent van de projecten te financieren. Dat is een stap voorwaarts, maar wat moet er nog meer gebeuren? Te denken valt bijvoorbeeld aan een grote Europese staatslening, waarom niet?
Wij zitten met een schuldenlast en in de eurozone vindt 90 procent van het handelsverkeer plaats tussen de lidstaten. Waarom durven wij geen stimuleringsbeleid te volgen? Eén land alleen kan het niet, wij moeten het met zijn allen doen om er in het hele Europese continent de vruchten van te kunnen plukken.
Onze begroting bedraagt slechts 1 procent van het gemeenschappelijke Europese BNP. Het tekort van de Verenigde Staten over het lopende boekjaar bedraagt 6 EU-begrotingen. Ik wil niet net zo ver gaan als de Verenigde Staten in het overbestedingbeleid, maar wij kunnen toch wel iets ondernemen. Wij hebben de middelen maar de wil ontbreekt. 
Watson (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, nu we de eerste Europese Raad onder Italiaans voorzitterschap naderen en de vooruitgang bekijken die tot op heden geboekt is, is het glas prosecco dat het voorzitterschap ons volgende week zal schenken dan half vol of half leeg?
Op basis van de constituerende vergadering van de Intergouvernementele Conferentie in Rome vrees ik dat het glas half leeg zal zijn. Wanneer de lidstaten weer bijeenkomen om te praten over het grondwetsontwerp voor Europa doen ze er goed aan te denken aan de wanordelijke Top van Nice en aan de prijs die we voor een mislukking zouden moeten betalen. Polen en Spanje moeten er aan herinnerd worden dat zij met hun onbuigzame houding jegens de hervorming van de stemmenweging in de Raad een gevaarlijk politiek spel spelen, en trouwens ook laten zien dat ze niet goed kunnen rekenen.
Waren de overeenkomsten van Nice bevredigend geweest dan had de Raad nooit een Conventie ingesteld. Het systeem van stemming bij meerderheid dat in Nice is overeengekomen is onwerkbaar en oneerlijk. Het strekt de Conventie tot eer dat zij de wankele compromissen van Nice heeft verworpen en een stemsysteem heeft voorgesteld dat eerlijker en transparanter is. Bij mijn weten hebben de Spaanse en Poolse regeringsvertegenwoordigers het resultaat van de Conventie inmiddels onderschreven: nu moeten zij haar werk ook respecteren.
Ook op andere gebieden zijn de harde onderhandelingen afgesloten. De consensus die bereikt is door de Conventie zal in Rome niet overtroffen worden. Wanneer men aan de kern van het ontwerp-Verdrag gaat tornen zal de IGC zich tot in 2004 voortslepen en tot een diplomatieke farce verworden. Dan zal Rome werkelijk de eeuwige stad zijn.
Als het op economische hervorming en het Stabiliteitspact aankomt is de sprankeling in de prosecco allang vervlogen. Frankrijk moet ons er nog altijd van overtuigen dat het zijn verantwoordelijkheden werkelijk serieus neemt. Hoewel we de tegenzin van sommige regeringen om de confrontatie met Frankrijk aan te gaan begrijpen, is een Stabiliteitspact zonder tanden als een leeuw die alleen kan brullen op papier. De acht regeringen die hard hebben gewerkt om het spel volgens de regels te kunnen spelen - waarvoor politiek gezien dikwijls een hoge prijs betaald moest worden - hebben het volste recht om ontzet te zijn over de fiscale laksheid van hun grotere buren.
De drang van het Italiaanse voorzitterschap om het concurrentievermogen van Europa tijdens de Europese Raad te vergroten is welkom, maar het moet niet bij boude verklaringen blijven. Om tot een betere en eenvoudigere wetgeving te komen zijn gedegen overleg en bedrijfseffectanalyses nodig. Gelijke concurrentievoorwaarden voor bedrijfsovernames liggen nog steeds frustrerend ver buiten ons bereik en we moeten nog veel werk verzetten om vóór de Europese verkiezingen tot overeenstemming te komen over een uitvoerbaar kader voor een geïntegreerde markt in beleggingsdiensten.
Mijn fractie verwelkomt het besluit van de ministers van Financiën deze week om het zwaartepunt van het groei-initiatief te verleggen van de wegen- en spoorprojecten naar investeringen in innovatie die zullen helpen de onderzoeksachterstand van Europa weg te werken.
De agenda van de Raad ziet er op het gebied van justitie en binnenlandse zaken wat sprankelender uit. Het evenwicht tussen het aanpakken van illegale immigratie en een systeem van gecontroleerde legale immigratie waar de liberale fractie naar streeft, lijkt in essentie al te bestaan. We zullen de Commissie steunen in haar inspanningen een agentschap voor het grensbeheer in het leven te roepen. De nieuwe oostgrens van Europa zal een van de langste grenzen ter wereld zijn: het is van groot belang dat we onze expertise bundelen om dit grensgebied goed te bewaken.
De buitenlandse agenda van de Europese Unie biedt helaas geen feestelijke aanblik. Het mislukken van Cancún moet ons nog meer sterken in onze vastberadenheid om de WTO te hervormen en handelsregelingen zeker te stellen die de armste landen hulp bieden. Europa moet aandringen op een centrale rol voor de Verenigde Naties in ruil voor internationalisering van de situatie in Irak. De tragische gebeurtenissen in het Midden-Oosten de afgelopen week onderstrepen de noodzaak dat Europa en de Verenigde Staten bij deze situatie betrokken blijven. Mijn fractie veroordeelt de zelfmoordaanslagen in Haifa categorisch, maar roept Israël op zich te houden aan de internationale wetgeving en zich te beheersen in zijn optreden.
Een nieuwe Grondwet, een betrouwbaar Stabiliteitspact, een economie waar nieuw leven in is geblazen, een veilig en rechtvaardig Europa in een stabielere wereld: dit zou het bouquet zijn van een uitstekend jaar: .
Het is pijnlijk, maar nu deze vergadering is verzet moet ook ik het debat voortijdig verlaten; mijn verontschuldigingen daarvoor aan de Raad en de Commissie.
Wurtz (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, de Europese Raad komt bijeen terwijl Duitsland, Italië en Portugal een recessie doormaken en Frankrijk hard op weg is die landen achterna te gaan. Daarnaast is er eigenlijk in de hele eurozone sprake van een economische terugval en in veel opzichten ook van een sociale terugval. De kloof tussen de zegeningen die worden toegeschreven aan de voltooiing van de interne markt en de invoering van de euro enerzijds en de realiteit waarmee onze medeburgers te maken hebben anderzijds is inmiddels zo groot dat het hoog tijd wordt voor een echte openbare, allesomvattende evaluatie van de richtsnoeren waarvoor gekozen is en van de instrumenten die de Unie inzet om die richtsnoeren ten uitvoer te leggen.
U begrijpt hopelijk toch wel dat wat ik hier zeg niets te maken heeft met de anti-Europese demagogie van sommige hooggeplaatste politici – in de eerste plaats in mijn eigen land, mijnheer Watson – die op deze wijze proberen zich in te dekken tegenover hun kiezers. Deze politici wijzen alleen maar met een beschuldigende vinger naar Brussel om de aandacht van de kiezers af te leiden – het is immers hun eigen staatshoofd dat persoonlijk heeft onderhandeld over de Verdragen en het is hun eigen staatshoofd dat het Stabiliteitspact heeft ondertekend. Ze roepen dat de geldende procedures veel te streng zijn, maar dat doen ze alleen maar omdat ze te maken hebben met het krachtige en volstrekt legitieme verzet van de werknemers in hun eigen land. Inhoudelijk hebben ze geen enkel probleem met het Stabiliteitspact en al helemaal niet met de bijna heilig verklaarde instelling waarvoor het pact in feite gewoon een soort verdedigingsschild vormt, de Europese Centrale Bank. Het mandaat en de statuten van deze instelling maken haar tot de meest liberale en meest onaantastbare centrale bank van de wereld. En precies daarop moet die evaluatie waarover ik sprak in onze ogen dan ook betrekking hebben.
Natuurlijk, onze economieën zijn in hoge mate van elkaar afhankelijk, en er moeten dus gemeenschappelijke regels zijn, regels die ook nageleefd moeten worden, maar de vraag is: welke regels en voor welk doel? Dat is het punt waar het om draait. Wat hebben we gehad aan dat gevecht met de Verenigde Staten om het aantrekken van kapitaal, behalve een bijna obsessieve drang om altijd en overal de arbeidskosten te verlagen en te bezuinigen op de uitgaven op sociaal gebied? Wat heeft dat blindstaren op prijsstabiliteit voor zin gehad, gelet op het feit dat onze economieën lijden aan deflatie in plaats van aan inflatie? Heeft u enig idee wat ze voor het dagelijks leven van de mensen betekenen, die fraaie stappen vooruit waar commissaris Solbes zo prat op gaat, al vindt hij ze dan nog niet toereikend? In Frankrijk gaat het hier om niet meer of minder dan de officiële goedkeuring van een pakket maatregelen ter bevriezing of zelfs verlaging van de publieke uitgaven tot 2007 - bezuinigingen op het gebied van jeugd, onderwijs, werkgelegenheid, huisvesting, vervoer en onderzoek - en om een halvering van de stijging van de uitgaven in de gezondheidszorg. Dat is een volstrekt onaanvaardbaar vooruitzicht voor de Franse bevolking, maar ook voor de mensen in Duitsland, Italië, Portugal en andere landen, en ik vind het eerlijk gezegd ook onverantwoord dat we de toekomstige lidstaten bij voorbaat dit soort shocktherapieën - ik zou eigenlijk moeten zeggen shocks zonder therapie - opleggen uit naam van het acquis communautaire, een pakket verworvenheden dat in de ogen van miljoenen Europeanen met verworvenheden niets te maken heeft.
Wat we werkelijk nodig hebben zijn ingrijpende veranderingen op sociaal gebied, en dat betekent dat er een koerswijziging van het Europees beleid moet komen. Het is hoogst wenselijk dat de Europese Raad onderkent dat er sprake is van een crisissituatie, want die is er onmiskenbaar, en aangeeft wat hij ervan vindt en hoe hij de crisis denkt op te lossen, zodat er een echt debat met onze medeburgers op gang kan komen. Een van de mogelijke oplossingen waarmee wij van onze kant zullen komen behelst een wijziging van het monetair beleid en dus van de rol en het functioneren van de Europese Centrale Bank. Hoofddoelstelling van het monetair beleid en de ECB moet volgens ons zijn het versterken van het arbeidspotentieel, en het accent moet dus liggen op bescherming van de werkgelegenheid en bevordering van scholing voor iedereen. Dat betekent dat de ECB ervoor dient te zorgen dat onze landen veel minder afhankelijk worden van de financiële markten. De politiek dient de markt te dicteren, niet andersom. Wij vinden dan ook dat serieus nagedacht zou moeten worden over het idee van een selectief beleid op het gebied van kredietverstrekking, met alle ruimte voor investeringen waarmee onze nieuwe politieke prioriteiten gediend zijn en weinig of geen ruimte voor investeringen die met die prioriteiten in strijd zijn. Dat is het soort debat dat we moeten voeren om de burgers in staat te stellen met kennis van zaken een standpunt in te nemen ten aanzien van de ontwerp-Grondwet.
Maes (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Raadsvoorzitter en mijnheer de Commissievoorzitter, verschillende van mijn collega's hebben reeds op de precaire economische toestand gewezen en ook gevraagd dat hiervoor structurele remedies worden aangedragen. Wij worden nochtans dagelijks met tegenovergestelde berichten om de oren geslagen. In dit land, België, kwam deze week het bericht dat 3.000 arbeiders in Ford Genk hun ontslag zouden krijgen heel hard aan. Het feit dat vermindering van de verkoop van een bepaald automodel een dergelijk gevolg kan hebben, dat zware en beloofde investeringen geschrapt werden en dat met één klap al deze werkgelegenheid verdwijnt, kan ook voor de rest van Europa grote gevolgen hebben. Vandaag had een belangrijke krant een hoofdartikel met de titel: "Zal Ford in heel Europa verdwijnen?" Ik wil hier niet verder op doorgaan, maar ik wil u toch vragen om realistische oplossingen aan te dragen, die niet langer de indruk wekken dat de werkgelegenheid iets is waarmee kan worden gespeeld door het kapitaal. De mensen hebben nu de indruk dat er met hen wordt gesold.
Een tweede zorg die u hebt uitgedrukt, is de zorg voor de vrede. U weet dat onze grote bezorgdheid ten aanzien van het Midden-Oosten elke dag nog groter wordt. Sinds de oorlog in Irak is de vrede niet gewonnen. Wij wensen dat de Verenigde Naties en de Europese Unie daar hun rol kunnen spelen, maar wij zien met lede ogen aan hoe men in de gehele regio steeds meer het idee schijnt te krijgen dat men met militaire oplossingen voor de dag kan komen. Het feit dat er nu een muur wordt gebouwd, gedeeltelijk zelfs in de bezette gebieden, om Israël af te schermen van de Palestijnen, is een aanfluiting van wat er met het stappenplan wordt beoogd. Het feit dat er nog steeds nieuwe nederzettingen worden gepland is een aanfluiting van het stappenplan. Waarheen leidt het stappenplan? Het is een . Wij moeten actie ondernemen. Wij moeten op het terrein dit plan monitoren en wij moeten ervoor zorgen dat de situatie niet verder escaleert. Wat gebeurd is na de dramatische aanslag in Haifa, die wij betreuren en afkeuren, een aanval diep in Syrië, dat is toch een uitnodiging tot een nieuwe militaire escalatie!
Wat besloten is in het Turks parlement, namelijk om vanuit Turkije troepen te sturen naar Irak, tegen de zin van de Turkse bevolking in, maar onder Amerikaanse druk, ook tegen de zin in van het voorlopige bewind en van de Iraakse Koerden, dat is duidelijk bedoeld om een dreiging te uiten tegenover de PKK. De bevolking in Turkije vreest, terecht, dat hiermee opnieuw een spiraal van geweld in beweging wordt gezet. Ook het Iraanse regime , dat zo sterk door zijn eigen publieke opinie onder vuur werd genomen, spint garen bij de situatie in Irak. Zij zijn de winnaars! Zij krijgen een grotere invloed op hun Sjiïtische geloofsgenoten. En dat niet alleen in de Iraakse samenleving, maar tot in de regering toe! Zij oefenen nu druk uit om de moedjahedin te vernietigen. Opnieuw is hier sprake van een poging om een militaire oplossing af te dwingen, een schijnoplossing. En wij blijven maar spreken over stappen op de weg naar vrede. Ik vraag de Europese landen, de Commissie, het Voorzittersschap van de Raad, om met antwoorden te komen op deze prangende vragen. Kunnen wij kritiekloos met Israël blijven samenwerken in deze omstandigheden? Kunnen wij het associatieverdrag nog verder uitvoeren? Kunnen wij blind blijven voor de klaarblijkelijke aanwezigheid van atoomwapens in Israël, die men achter de hand houdt als een politiek drukmiddel, maar ook als een alibi om gemakkelijker conventionele oorlogen te kunnen voeren? Is dit niet de plaats waar naar massavernietigingswapens zou moeten worden gezocht? Zou het Atoomagentschap hier niet zijn werk moeten doen?
Ik vraag dus om een minder lijdzame en een meer actieve houding van het Kwartet en ik hoop dat we nog iets kunnen doen tegen de uitbreiding van de oorlog, opdat we opnieuw de richting van een echte vrede kunnen inslaan. 
Collins (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, tijdens de aanstaande Top van Europese leiders zal de nadruk voornamelijk op economisch vlak liggen. Met het feit dat deze Top zo snel volgt op de bijeenkomst van de Raad in Rome geven onze leiders een duidelijk signaal af van hun voornemen om maatregelen te nemen die de Europese economie nieuw leven moeten inblazen. Dergelijke maatregelen zijn ook nodig. De economische groei was dit jaar minder dan 1 procent, en dat is in ieder opzicht een buitengewoon slecht resultaat.
Hoewel de onderliggende economische omstandigheden in beginsel overeind blijven is de groei binnen de Europese Unie duidelijk traag en is het vertrouwen van investeerders en consumenten zeer laag. We moeten echt met oplossingen komen om het economische tij te keren. Zoals enkele van mijn collega’s vanmiddag gezegd hebben komt het er op neer dat er nu knopen moeten worden doorgehakt. De strategie van Lissabon moet in haar geheel en over de hele linie worden ingevoerd. De Europese Unie moet de sterkste kenniseconomie ter wereld worden. Dit is noodzakelijk willen we ons concurrentievermogen behouden en nieuwe directe buitenlandse investeringen in onze gemeenschap blijven aantrekken. Dit betekent dat we de nieuwe en nog in ontwikkeling zijnde informatietechnologieën die er aan staan te komen, ten volle moeten benutten. Ook moet het voordeel van nieuwe technologieën uitstralen naar alle uithoeken van Europa, naar zowel stedelijke als landelijke gebieden.
De leiders van de Europese Unie moeten toewerken naar de voltooiing van alle elementen in het actieplan van de financiële diensten van de EU die nog afgehandeld moeten worden. Bovendien moeten zij gelijke concurrentievoorwaarden scheppen voor fusies en bedrijfsovernames.
Om een goed functionerende interne markt te kunnen verwezenlijken moet er geleidelijk aan een geïntegreerde markt voor gas en elektriciteit worden gevormd. Dit om de elektriciteitsvoorziening in Europa beter te kunnen waarborgen. De Europese leiders moeten initiatieven stimuleren die de uitbetaling van pensioenen aan een vergrijzende bevolking in de toekomst zeker stellen.
Tijdens deze Top zal de nadruk dus weliswaar op economie liggen, maar desondanks kunnen de leiders van de Europese Unie het escalerende geweld in het Midden-Oosten moeilijk negeren, en dat zouden zij ook zeker niet moeten doen. Ik vind dat er een rol is weggelegd voor de Europese Unie bij het bereiken van een staakt-het-vuren tussen de verschillende strijdende partijen in het Midden-Oosten. Ik wil de Italiaanse regering, commissaris Patten en de Hoge Vertegenwoordiger, de heer Solana, dan ook dringend verzoeken om in deze kritieke periode in de geschiedenis van het Midden-Oosten actief betrokken te blijven bij deze regio.
Ten slotte zullen er in de marge van de Top ongetwijfeld discussies gevoerd worden over de bepalingen in het nieuwe Verdrag van de Europese Unie. Naar het zich laat aanzien zijn de onderhandelingen op dit gebied in het weekend succesvol van start gegaan. We wensen het Italiaanse voorzitterschap alle succes toe om ons aan het eind van de rit een pakket te kunnen presenteren dat de bevolking van Europa ten goede komt. 
Bonde (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, een recent opinieonderzoek toont aan dat op dit moment slechts de helft van de Deense bevolking gehoord heeft van het voorstel voor een Europese Grondwet. Achtenzeventig procent wil een commissaris van elk land behouden. Slechts twaalf procent is bereid om deze vertegenwoordiger af te schaffen. De Deense regering zingt daarom nu eindelijk mee in het koor dat een commissaris uit elk land eist. Ik heb in de Conventie 123 handtekeningen voor die eis verzameld. Toch is die niet opgenomen in het ontwerp-voorstel van de Conventie, en dat laat zien hoe het woord consensus kan worden misbruikt wanneer men zich niet langer houdt aan algemene democratische procedures met voorstellen, amendementen en stemming. Maar beter laat dan nooit. Wil het voorzitterschap van de Raad nu bevestigen dat men werkt aan een Commissie met een vertegenwoordiger van elk land, met volledige rechten?
De volgende eis moet dan zijn dat de keuze van een commissaris een taak is van de kiezers zelf of van de nationale parlementen. De gekozene, degene die verantwoording verschuldigd is aan het nationale parlement, kan elke vrijdag in de nationale parlementaire commissie voor Europese zaken vertellen wat hij/zij de afgelopen week heeft gedaan en de komende week van plan is te doen; hij of zij kan het grote publiek informeren, en optreden als gekozen vertegenwoordiger in het orgaan dat het alleenrecht heeft om wetsvoorstellen in te dienen. Hij of zij kan vertegenwoordiger van de kiezer in Brussel zijn in plaats van vertegenwoordiger van Brussel tegenover de kiezers. Dat de commissaris gekozen is door het nationale parlement verhindert niet dat hij of zij ook verantwoording aflegt tegenover het Europees Parlement en de Raad, als beheerder van zijn of haar portefeuille. Op dit punt moet het volgende Verdrag een specifieke verantwoordelijkheid van de Commissaris vastleggen, die overeenkomt met de ministeriële verantwoordelijkheid zoals men die in beschaafde democratieën kent.
Een minister en een commissaris moeten ook verantwoordelijk zijn voor zaken waar de betrokkene niets van wist. Wij nemen genoegen met een Solbes die geen verantwoordelijkheid op zich neemt omdat hij niet wist wat er aan de hand was bij Eurostat. Hij is verantwoordelijk als beheerder van de desbetreffende portefeuille, of hij nu schuldig is of niet. Hij moet de verantwoordelijkheid op zich nemen en er in dat verband onder meer voor zorgen dat de schuldigen ter verantwoording worden geroepen. Ieder onderdeel van de Grondwet moet grondig worden bediscussieerd voordat deze definitief wordt aangenomen op de Intergouvernementele Conferentie. Hoe wil het voorzitterschap garanderen dat het resultaat voor het merendeel van de kiezers in onze landen niet als een onaangename verrassing komt? 
Della Vedova (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, over enkele dagen zal in Brussel worden gesproken over het economisch herstel. Ik vrees echter dat opnieuw het Stabiliteitspact, diens intelligentie of gebrek aan intelligentie, te berde zal worden gebracht. Ik vrees dat er opnieuw een discussie zal komen tussen de lidstaten, dat enkele hun bestedingen willen opvoeren en hun tekorten hoger willen laten worden dan het pact eigenlijk toestaat, maar - voor de zoveelste keer helaas - met geen woord zal worden gerept over hetgeen de Europese Unie en de Europese instellingen zouden kunnen doen om een bijdrage te leveren aan de economische groei van de Unie.
U hebt, mijnheer Prodi, iets meer dan een jaar geleden een deskundigengroep op hoog niveau mandaat gegeven om een studie te verrichten over een agenda voor een economisch groeiend Europa. Die studie is er en heeft een aantal heel strikte, serieuze en belangrijke aanwijzingen opgeleverd voor hetgeen de Europese Unie zou kunnen doen voor de groei. Men zegt eerst en vooral dat de Unie haar begroting, de begroting van de Europese instellingen moet ombuigen. Inderdaad moet men zich afvragen of de Europese begroting wel uitmunt in intelligentie en in hoeverre zij bijdraagt aan de groei. Welnu, deze deskundigengroep - dat is het door André Sapir voorgezeten comité - heeft een duidelijke aanwijzing gegeven: de begroting van de Europese instellingen moet worden omgebogen; zij bedraagt 1,25 procent van het Europees BBP - hetgeen niet veel is - maar wordt slecht gebruikt en levert geen bijdrage aan de Europese groei.
De aanbeveling was heel duidelijk: er moet een belangrijke politieke keuze worden gemaakt. Men moet besluiten de Europese begroting te bevrijden van de last van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, dat bijna de helft van alle middelen opslorpt. Met de middelen die vrij zouden komen met de herziening van het landbouwbeleid, met de herziening van het landbouwprotectionisme - dat Europa in het buitenland in zulk een kwaad daglicht stelt - zou men, niet in de laatste plaats dankzij de hefboomwerking, een enorme impuls kunnen geven aan economisch onderzoek en technologische innovatie, die gefinancierd moet worden met behulp van grootschalige besparingen waarvoor alleen Brussel kan zorgen. Met die middelen zou men ook een impuls kunnen geven aan de verwezenlijking van de beroemde trans-Europese netwerken en aldus de markten beter met elkaar kunnen verbinden.
Dat zou men allemaal kunnen doen, maar men doet het niet. Mijns inziens moet men als Europese Unie in eerste instantie de eigen begroting en het eigen landbouwbeleid ter discussie stellen, want anders zullen de pompeuze verwijzingen naar de doelstellingen van Lissabon steeds nuttelozer worden.
Dan nog een laatste opmerking, mijnheer de Voorzitter. Er zal over immigratie worden gesproken: prima, maar ik hoop wel dat men dan de Europese bevolking een duidelijk signaal geeft en duidelijk maakt dat immigranten ook een bron zijn voor economische groei, en niet alleen een probleem. 
Tajani (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, tijdens de komende bijeenkomst moet vooral een eerste balans worden opgemaakt van de werkzaamheden van de Intergouvernementele Conferentie die afgelopen zaterdag in Rome werd geopend.
Het resultaat is mijns inziens over het geheel genomen positief: het document dat werd aangenomen geeft ons goede hoop, zeer zeker na de aanvankelijk pessimistische voorspellingen. Persoonlijk ben ik optimistisch. Ik heb de aarzelingen, problemen en moeilijkheden in de Conventie van dichtbij meegemaakt en ben er rotsvast van overtuigd dat na twee jaar werk niemand de verantwoordelijkheid voor een mislukking op zich wil nemen, dat niemand de politieke verantwoordelijkheid wil voor het uitblijven van een grondwet waar 450 miljoen mensen op zitten te wachten.
Natuurlijk mag het compromis dat uit de bus komt in geen geval achterblijven bij de constitutionele tekst. Het lijdt geen twijfel dat her en der iets moet worden bijgeschaafd, maar de door de Conventie uitgewerkte structuur moet worden behouden. Wat moet worden bijgeschaafd? Mijns inziens moet het aantal vraagstukken waarover met gekwalificeerde meerderheid wordt besloten worden uitgebreid. De unanimiteit is een blok aan het been, een betonnen muur waar de vooruitgang van de Unie op stuk loopt. Ik ben er eveneens van overtuigd dat er een compromis mogelijk is voor het aantal commissarissen. Mijns inziens moeten de landen die in 2004 lid worden van de Unie allen worden vertegenwoordigd. Daarna kunnen wij altijd nog verder zien, en eventueel gaan werken met commissarissen zonder portefeuille, maar om te beginnen moet elke lidstaat van de Unie een commissaris hebben.
Verder ben ik er natuurlijk ook rotsvast van overtuigd dat in de preambule van de grondwet een uitdrukkelijke verwijzing opgenomen moet worden naar de joods-christelijke wortels.
Evenals de heer Barón Crespo zojuist wil ik een positief oordeel vellen over het Italiaans voorzitterschap. Tijdens de plenaire vergadering in Straatsburg was beloofd dat het Europees Parlement aanwezig zou zijn bij de werkzaamheden van de Intergouvernementele Conferentie en die belofte is gestand gedaan. Dat is een succes voor dit Parlement en ik ben ervan overtuigd dat het Parlement een opbouwende bijdrage kan blijven leveren aan het debat.
Het tweede vraagstuk betreft, mijnheer de Voorzitter, het economisch herstel. Gisteren heeft de Ecofin-Raad tot onze grote voldoening het licht op groen gezet voor de verwezenlijking van de grote netwerken. Dat zijn grote projecten die ons in staat zullen stellen niet alleen onze regio´s en landen concurrentiekrachtiger te maken maar ook nieuwe arbeidsplaatsen te creëren. Bij het kiezen van de prioriteiten moet men, mijnheer de fungerend voorzitter, aandachtig kijken naar niet alleen het Europa dat van West naar Oost loopt maar ook het Europa dat van Noord naar Zuid loopt.
Het herstel van de economie zal onmogelijk zijn zonder de voortzetting van het Lissabon-proces. De verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd is een noodzakelijke hervorming. Wij moeten onze kinderen een antwoord en een systeem geven waarmee hun toekomst over tien, twintig, dertig, veertig jaar kan worden gegarandeerd. Ik ben het ook eens met de voorzitter van de Commissie wat onderzoek betreft. De fungerend voorzitter van de Raad had in Straatsburg beloofd zich daarvoor in te zetten en ik ben ervan overtuigd dat de toekomst van onze economie afhankelijk is van meer investeringen in onderzoek.
Dan het laatste vraagstuk, immigratie: dit kan geen nationale zaak zijn. Mijn land heeft een kustlijn van 7000 kilometer. Dat is niet alleen de grens van Italië maar de grens van Zuid-Europa. Daarom moet men wel beseffen dat de Unie niet enkel een organisatorische taak, een politietaak, mag hebben, maar ook economische verantwoordelijkheden op zich moet nemen. 
Swoboda (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, het nut en het belang van de komende Topontmoeting in Brussel mag inderdaad niet onderschat worden. Zolang de burgers van Europa het gevoel hebben dat er niets of vrijwel niets gedaan wordt aan het creëren van meer werkgelegenheid, zullen zij hun sceptische houding ten opzichte van Europa niet laten varen. Zolang de burgers van Europa het gevoel hebben dat er niet genoeg in de infrastructuur wordt geïnvesteerd om deze te moderniseren en om ook de concurrentiepositie van ons continent te verbeteren, zullen zij sceptisch blijven ten opzichte van de Europese Unie.
Om in Europa de durf en de vastberadenheid terug te krijgen om weer een toonaangevend continent te worden, moet dus niet alleen aandacht aan economische factoren besteed worden, maar ook aan de psychologische factoren. Mijnheer de voorzitter van de Raad, u zei dat er meer in de infrastructuur en in onderzoek geïnvesteerd moet worden. De ministers van Financiën van de Ecofin is daarna meteen weer de schrik om het hart geslagen, dit tot genoegen van mijn collega, de heer Watson. Ik ben daar zelf echter niet zo blij mee. Ik hoop dan ook dat de premiers wat de daadwerkelijke investeringen in de modernisering van de infrastructuur betreft, voet bij stuk houden ten opzichte van hun ministers van Financiën.
U heeft in uw betoog aan de elektriciteitsmarkt gerefereerd. Is het probleem eigenlijk niet dat wij de elektriciteitsmarkt geliberaliseerd hebben zonder voor voldoende investeringen te zorgen, met name in het elektriciteitsnet? Zo zal het straks ook bij de spoorwegen gaan. Over niet al te lange tijd zullen wij een besluit over het tweede spoorwegenpakket nemen wat tot een liberalisering van de spoorwegen zal leiden en dus ook tot lagere tarieven en prijzen. Als wij er echter niet ook tegelijkertijd voor zorgen dat de publieke sector - en waar mogelijk ook de particuliere sector - in dit spoorwegnetwerk investeren, dan gebeurt hetzelfde als wat er bij de elektriciteitsmarkt is gebeurd. Dan zullen wij hetzelfde proces als in Groot-Brittannië meemaken: te weinig investeringen - ook in de veiligheid van mensen - en meer ongelukken waardoor de publieke sector in diskrediet wordt gebracht.
Naar mijn idee moet nu eindelijk ook eens een keer heel duidelijk worden gezegd dat dit niets te maken heeft met het ondermijnen van het Stabiliteitspact. Als het Stabiliteitspact op dit moment al ergens door bedreigd wordt, dan is dat door zijn rigoureuze, dogmatische interpretatie. Daardoor is het in de ogen van de buitenwereld een slecht Stabiliteitspact. Als het Pact intelligent, verantwoord en flexibel gebruikt zou worden - waar ook al vaker door de voorzitter van de Commissie op is aangedrongen - zou dat de redding zijn van het Stabiliteitspact zonder dat dit tot een enorm begrotingstekort zou leiden. De begrotingen die namelijk op dit moment onder druk staan, staan niet onder druk omdat er in deze landen te veel geïnvesteerd wordt, maar omdat de consumptieve bestedingen te hoog zijn. Meer investeringen zouden namelijk juist tot meer groei leiden.
Sta mij toe om nog kort even op het buitenlands beleid in te gaan. De situatie in het Midden-Oosten is al aan de orde geweest en daarover zal morgen nog uitvoeriger gediscussieerd worden. Ik vind dat de Raad en de Europese Unie gezamenlijk en volmondig hun afkeuring van het terrorisme moeten laten blijken. Die boodschap moet luid en duidelijk overkomen bij alle landen die mogelijke banden met het terrorisme onderhouden. Het gaat daarbij niet alleen om landen die terroristische activiteiten actief steunen, maar ook om landen die die activiteiten ‘slechts’ tolereren. Tegelijkertijd moeten wij echter net zo luid en duidelijk aan Israël laten blijken dat het moet stoppen met de escalatie van gewelddadigheden en daartoe ook geen aanleiding mag geven. In de afgelopen maanden hebben wij al meer dan genoeg agressie in het Midden-Oosten gezien, omdat er beweerd werd dat er sprake zou zijn van gevaarlijke wapens, of van het bezit van massavernietigingswapens of van terroristische activiteiten; beweringen die later vaak niet op waarheid bleken te berusten. Wij steunen Israël bij zijn recht op zelfbeschikking en in zijn stellingname tegen terrorisme, maar wij moeten het land ook heel duidelijk te kennen geven dat het zelf ook een bijdrage aan de vrede zal moeten leveren.
Tot slot nog één opmerking: U heeft niets over Rusland en Tsjetsjenië gezegd. De verkiezingen onlangs in Tsjetsjenië waren eigenlijk een farce. Ik vind dat wij daar Rusland op aan moeten spreken; dat land is immers een belangrijke partner van de Europese Unie. Uw minister-president Berlusconi respecteert de heer Poetin weliswaar - het zijn vrienden en hij bereidt hem ook een vriendelijke ontvangst - maar hij heeft tegelijkertijd ook een voorkeur voor krachtige uitspraken. Ik vind dan ook dat de heer Berlusconi in duidelijke taal tegen de heer Poetin moet zeggen dat wij de gebeurtenissen in Tsjetsjenië niet kunnen tolereren. Het wordt tijd dat ook Rusland een begin gaat maken met een vredespolitiek ten opzichte van Tsjetsjenië. 

Duff (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, we zijn de minister dankbaar dat hij een verslag heeft gemaakt van de eerste zitting van de IGC. Ik moet zeggen dat ik het, net als de heer Barón Crespo, zeer betreur dat het idee van een Wetgevingsraad van tafel is geveegd. Deze beslissing zal de scheiding van de machten binnen de Europese Unie niet bevorderen.
Een ernstiger probleem lijkt veroorzaakt te worden door Spanje en Polen; zij zullen immers de blokkerende minderheid verliezen die zij onder het Verdrag van Nice konden vormen. Zij klagen daar wel over, maar naar mijn oordeel om onheuse redenen. Het feit ligt er nu eenmaal dat Spanje en Polen meerdere partners moeten zien te vinden om zo de 38 procent van de bevolking te halen die nodig is om een besluit tegen te houden. De Conventie stelt voor om voor stemmingen met gekwalificeerde meerderheid de grens te verlagen van 62 procent naar 60 procent: op de kop af 9 miljoen mensen. Waar hebben we het over? Dit is voor Spanje en Polen hoogstens een deukje in hun trots. Ik vertrouw er op dat degenen die Spanje en Polen echt een warm hart toedragen de heer Aznar en de heer Miller donderdag zullen uitleggen dat zij hun klacht moeten intrekken en de IGC moeten helpen om spoedig tot een politieke overeenkomst te komen, zodat de eerste twee delen van de Grondwet geëerbiedigd kunnen worden. Dan zal de IGC haar handen vrij hebben voor haar eigenlijke verantwoordelijkheid, het herinrichten en moderniseren van Deel III. 
Figueiredo (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de sterke economische terugval, de recessie en de toename van de werkloosheid en de armoede, om maar enkele van de meest zichtbare elementen te noemen, zijn een duidelijk bewijs dat het stringente monetair beleid van de Europese Centrale Bank en het proces van begrotingsconsolidatie, waartoe wij krachtens de nominale convergentiecriteria blindweg verplicht worden, een ware mislukking zijn.
Daarom volstaat het niet dat wij de geest van het Stabiliteitspact wijzigen en de toepassing ervan versoepelen. Het wordt steeds duidelijker dat de doelstellingen en de criteria van het pact aan een grondige herziening toe zijn. Anders gezegd, wij moeten ervoor zorgen dat het monetair beleid en het begrotingsbeleid bijdragen aan de economische groei en de werkgelegenheid. Daarom vraag ik de Commissie en de Raad of zij bereid zijn overheidsinvesteringen en uitgaven voor buitengewone doeleinden, zoals de branden die Portugal de afgelopen zomer geteisterd hebben, onmiddellijk te verwijderen uit de berekening van het begrotingstekort van drie procent. Deze maatregel is dringend noodzakelijk. 
Voggenhuber (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, toen de Conventie op 10 juli met een staande ovatie in deze zaal de ontwerp-Grondwet aannam, stond ondanks alle gelukzaligheid enerzijds en teleurstellingen anderzijds één ding vast, namelijk dat wij de grootst mogelijke gemeenschappelijke noemer voor de toekomst van Europa hadden gevonden. Over enkele dagen vindt er weer een Intergouvernementele Conferentie plaats en daar worden de deuren van de nationale belangenwinkels natuurlijk weer wijd opengezet. De regeringen hebben de zeggenschap over het Europese grondwetproces weer naar zich toegetrokken. Zij doen dat in prachtige, pompeuze settings en in een feodale omlijsting. In het openbaar spreekt iedereen zich vol overtuiging voor een verenigd Europa uit, maar achter gesloten deuren klinkt al het gevecht tussen de nationale belangen. De Conventie kan zich hierover niet meer uitspreken en daarom moet dit Europees Parlement zich nu des te duidelijker laten horen als voorvechter en pleitbezorger van een maximaal haalbare Europese consensus.
Wij mogen niet toekijken hoe wij door dit van Amsterdam en Nice, wellicht aangevuld met de resultaten van Nice II of Nice III, weer op een hellend vlak in de richting van de kleinste gemeenschappelijke Europese noemer terechtkomen. Deze Conventie was geen , het was niet zo maar een voorbereidende werkgroep van een aantal willekeurige deskundigen. Het was een uniek forum met vertegenwoordigers van alle Parlementen - van de toetredingslanden, zoals Polen, en Spanje - van alle nationale regeringen, inclusief de Finse en Oostenrijkse, en van de Europese instellingen, met inbegrip van het Parlement en de Commissie.
Er is achttien maanden onderhandeld en dat heeft tot een grote, historische consensus geleid. Onder druk van de regeringen heeft de Conventie uiteindelijk veel dingen moeten schrappen. De parlementen waren daarbij vertegenwoordigd. Zij zijn de baas over de Verdragen, niet de regeringen! En die parlementen wilden zij aan zij met ons een stuk verder gaan. Onder druk van de regeringen hebben wij grote compromissen gesloten. De tijd is nu gekomen, geachte dames en heren, dat dit Parlement de regeringen eraan herinnert dat er ook nog zoiets als goede trouw in een onderhandelingsprocedure bestaat. Men kan niet na achttien maanden onderhandelingen net doen alsof men er niet bij is geweest om vervolgens een schaduwbokspartij te beginnen tussen ‘groot’ en ‘klein’ en tussen Oost en West; dat heeft absoluut niets met de realiteit te maken.
Ik was erg verbaasd dat de voorzitter van de Commissie geen enkele aandacht aan deze historische gebeurtenis heeft besteed, maar het gaat hoe dan ook absoluut niet om een spelletje tussen ‘groot’ en ‘klein’. Op basis van een eenvoudig rouleringsschema voor het voorzitterschap van zowel de Commissie als de Raad kan de gelijkwaardigheid van alle landen gewaarborgd worden. De aanval die echter wel nog gepareerd moet worden, is de aanval van nationale regeringsvertegenwoordigers op het parlementarisme in Europa - dus op de Europese democratie omdat de burgers daarvoor uiteindelijk de prijs moeten betalen.
De Wetgevingsraad is tijdens de eerste vergadering gesneuveld! De centrale gedachte daarachter had niet alleen te maken met een machtenscheiding van de Europese democratie, maar ook met een parlementaire controle van de Raad, met transparantie en met een Europese wetgeving die dichter bij de Europese burgers staat. Die Wetgevingsraad is dus al tijdens de eerste vergadering gesneuveld zonder het Parlement en de Europese instellingen die om zo’n Raad gevraagd hebben, te raadplegen! De moeizaam bevochten besluitvorming bij meerderheid om Europa daadkrachtiger te maken, staat op de tocht! De Europese openbare aanklager en de transparantie van de wetgeving worden eveneens bedreigd. Dat is geen schaduwboksen meer, dat is een frontale aanval op de kerngedachte achter de nieuwe architectuur van de Europese democratie en op een snelle politieke eenwording van Europa. Het is onze taak als Europees Parlement én als vertegenwoordiger van de Conventie om dit touwtrekken tussen de lidstaten vastbesloten, publiekelijk en zo luid en duidelijk mogelijk tegen te gaan, zodat niet alleen het nationalisme in Europa gehoord wordt, maar ook het ideaal van politieke eenwording een stem krijgt!
Abitbol (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het was wel zo aardig geweest van de vorige sprekers als ze hun spreektijd niet hadden verdubbeld, want we hebben allen andere verplichtingen na dit debat. Maar van hoffelijkheid loopt dit Parlement nu eenmaal niet over.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, een van uw illustere voorgangers, Jacques Delors, heeft onlangs in een interview gezegd dat het Europees Parlement zich beter kon bezighouden met de dingen die de Europeanen aangaan in plaats van zich te bemoeien met de mensenrechten in Guatemala of de rechten van de vrouw in Equatoriaal-Guinea. Natuurlijk zijn dat interessante onderwerpen, maar wat op dit moment de Europeanen meer aangaat – en wat als ik het goed heb begrepen het hoofdonderwerp moet worden op de top in Brussel – is de ongelofelijk achterblijvende groei die de Europese economie in mineur brengt en in het bijzonder, binnen die Europese economie, de landen die gekozen hebben zich op de euro en de Europese Centrale Bank te verlaten. Want waar je ook naar kijkt – schuld, tekort, groei, werkloosheid, inflatie – de drie landen van de Unie die niet voor de euro hebben gekozen en die hun nationale munt hebben behouden zijn degenen die het best scoren, ook op het terrein – zie het verslag van de Commissie daarover – van de mededinging en de strategie van Lissabon. De podiumplaatsen zijn voor Groot-Brittannië, Denemarken en Zweden en dat laatste land heeft overigens juist nog een ondubbelzinnig antwoord gegeven op het Europees monetair beleid.
Aangezien op deze top in Brussel, als ik het goed begrepen heb, de heer Trichet het stokje van de heer Duisenberg zal overnemen, wil ik hem vragen of hij zich misschien nog eens zou kunnen buigen over het beleid sinds de introductie van de euro in 1999. Tussen haakjes, mijnheer Prodi, die euro is hét kenmerk van uw mandaat, want u bent gekomen vóór de komst van de euro en u gaat straks weg op het moment dat de munt zich gevestigd heeft. Vreemd genoeg is de koers van deze munt naar ongekende hoogten geslingerd door de dollar – niet uit eigen vrije wil maar als een kurk die wordt opgetild door een golf – terwijl iedereen weet dat elke dag duizenden banen verdwijnen. Als gevolg van een Malthusiaans monetair beleid en van de huidige nalatigheid op de valutamarkt is de euro tot grootste handicap geworden van de Europese economie en vooral van de eurolanden.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Prodi, dit onderwerp is van het grootste belang voor de inwoners van Europa. Kan iemand eindelijk eens de Centrale Bank herinneren aan haar opdracht, oftewel om, zo niet voor groei, dan toch in elk geval voor een munt te zorgen die de Europese economie ten dienste staat? 
Borghezio (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, nadat het probleem van de illegale immigratie jarenlang eigenlijk totaal was onderschat, schijnen de Europese instellingen eindelijk - beter laat dan nooit, zou ik zeggen - een positievere weg in te slaan en pogingen te ondernemen om een efficiënter en evenwichtiger geheel van beleidsvormen voor de daadwerkelijke bestrijding van illegale immigratie uit te werken.
De Noordelijke Liga vraagt de Raad dan ook vorderingen te maken op deze weg. Daartoe kan het Italiaans voorzitterschap een belangrijke impuls geven. Wij hebben met groot genoegen geluisterd naar het duidelijke en heldere betoog van staatssecretaris Antonione, van de vertegenwoordiger van het Italiaans voorzitterschap, die de krachtlijnen noemde van de werkzaamheden en discussies in de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken. Hij sprak over de oprichting van een agentschap voor het grensbeheer en met name de controle aan de zeegrenzen. De heer Tajani heeft er al aan herinnerd dat ons land, een van de zuidelijkste landen van Europa, een kustlijn heeft van 7000 kilometer, hetgeen een belangrijk gegeven is.
Verder hebben wij het contingentenbeleid. Dat brengt ons op het vraagstuk van integratie, dat aangepakt moet worden in relatie met het arbeidsvraagstuk en niet met te ver gaande demagogische voorstellen - zoals die van de heer Fini - voor de verlening van stemrecht aan burgers van derde landen. Dat is de verkeerde richting, een ongewenst voorstel, een valse noot, en zal zeker geen bijdrage zijn aan een serieus en concreet engagement in de - nu door de Europese instellingen gevolgde - richting van de bestrijding van illegaliteit. 
Sudre (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Raadsvoorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren, vorige week is in Rome de Intergouvernementele Conferentie begonnen waarop de definitieve tekst moet worden vastgesteld van de Europese Grondwet. Bij die gelegenheid heeft de fungerend voorzitter van de Raad een beroep gedaan op ons om goede wil en ambitie te tonen en hebben meerdere lidstaten, waaronder Frankrijk en Duitsland, zich welwillend optimistisch getoond. De Italiaanse voorzitter van de Raad heeft benadrukt dat deze top in het teken staat van de Europese wil, de wil van Europa om Europa te zijn. De woorden ‘politieke wil’ zullen waarschijnlijk de kernwoorden van deze Intergouvernementele Conferentie zijn. De Europese Conventie heeft onder leiding van Valéry Giscard d’Estaing de basis gelegd. Nu komt het op de ministers aan om die wil te tonen, met natuurlijk de mogelijkheid om het voorstel voor een Grondwet waar we nu over beschikken nog enigszins bij te schaven.
Sommige lidstaten dreigen openlijk zich te verzetten tegen ieder resultaat dat hetgeen zij de verworvenheden van Nice noemen weer ter discussie stelt. Die opstelling betreur ik, want we moeten stabiliteit niet verwarren met starheid. En is tijdens de Europese Raad in Laken niet vurig gepleit voor herziening van de Verdragen, voor meer democratie, meer eenvoud en meer transparantie? Bovendien is de communautaire methode inmiddels zo’n door iedereen erkend succes – de Europese conferenties over het Handvest van de grondrechten en over de Grondwet laten dat ook prachtig zien – dat onze partners nu niet moeten doen alsof de Unie niet meer is dan een intergouvernementele organisatie. We moeten nu doorzetten, zodat de uitbreiding een succes wordt.
De volgende Europese Raad moet zich ook bezighouden met het uit het slop halen van de economie, zoals veel van mijn collega’s al gezegd hebben. Wat dat betreft ben ik blij dat men zich steeds meer realiseert dat de aandacht voor het stabiliteitsaspect van de Europese economie niet ten koste mag gaan van onderwerpen als groei, beginnende bedrijven en de werkgelegenheid. Burgers verwachten van hun bestuurders dat die de voorwaarden scheppen voor een dynamisch, welvarend, en coöperatiever Europa. Alleen als we onze economieën bevrijden van de last van de te hoge belastingen en de te grote bureaucratie kunnen we duurzame rijkdom creëren en daar zoveel mogelijk mensen in laten delen. Ook hiervoor is de politieke wil tot verregaande hervormingen – ook al zijn die op de korte termijn soms weinig populair – een vereiste. Sommige lidstaten, waaronder Frankrijk, wijden zich daar vol goede moed aan ik hoop dat die inspanningen niet alleen erkend worden maar dat Europa er ook aan meewerkt.
Ten slotte, wat de buitenlandse betrekkingen betreft, zou ik graag tegen het voorzitterschap van de Unie willen zeggen dat wij er veel waarde aan hechten dat bij het beheer van de buitengrenzen van het Europa van na de uitbreiding de rechtsstaat en de menselijke waardigheid niet worden aangetast, en dat in de strijd tegen het internationaal terrorisme de internationale legitimiteit van de Verenigde Naties wordt geëerbiedigd. Of het nu binnen de Unie is of op het wereldtoneel, in de huidige tijd moeten we multilateraal tot afspraken komen en moeten we gezamenlijk optreden en niet ieder voor zich. 
Terrón i Cusí (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de fungerend voorzitter van de Raad heeft iets gezegd wat positief lijkt maar mij toch grote zorgen baart. Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, u sprak over nieuwe gemeenschappelijke Europese initiatieven op immigratiegebied. Weet u waarom mij dat zorgen baart? Omdat wij tot nu toe geen enkel akkoord hebben bereikt over de bestaande gemeenschappelijke initiatieven op het gebied van immigratie.
Het baart mij grote zorgen dat wij steeds meer documenten over gemeenschappelijke Europese initiatieven op dit terrein toevoegen aan de reeds bestaande enorme papierwinkel waar de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken al mee kampt, zonder dat er ooit enig resultaat wordt behaald.
Er is slechts één richtlijn van de Commissie waarover overeenstemming is bereikt: gezinshereniging. En die is een waslijst met uitzonderingen – er zijn meer uitzonderingen dan lidstaten. Het is zo’n zwakke richtlijn dat wij nog maar moeten zien wat dit Parlement er mee kan. Want eigenlijk heeft het binnen en buiten dit Parlement alleen maar tot grote frustratie geleid.
Wij moeten nu overeenstemming zien te bereiken over het reeds bestaande voorstel van de Commissie inzake het juridische raamwerk voor de behandeling van legale immigratie. Wij hebben geen behoefte aan nog meer ideeën. Er zijn al ideeën genoeg.
Ik ben bovendien bezorgd omdat wij het over salto-mortale’s hebben als wij over nieuwe initiatieven praten. Salto-mortale’s zoals die welke ons is voorgeschoteld door de Commissievoorzitter en die “Europees fonds voor de terugkeer van immigranten” wordt genoemd. Zoiets vervult mij met grote verbijstering. Kun u mij zeggen welke toegevoegde waarde een regeling voor de terugkeer van immigranten heeft? Kunt u mij zeggen welke bijdrage een Europees fonds kan leveren die momenteel niet geleverd kan worden door de lidstaten zelf, die immers volledig bevoegd zijn op dit terrein. Wilt u mij zeggen dat zij nu niets kunnen doen omdat zij niet over voldoende middelen beschikken en dat er daarom een Europees fonds nodig is om iets wat onder de nationale bevoegdheid valt, zoals het uitzetten van illegalen, tot een goed einde te brengen? Echt, ik begrijp er helemaal niets van.
Ik ben het daarentegen wel eens met het gemeenschappelijke grensbeheer. Dat lijkt mij een goed idee. Daar moeten wij aan werken en ik ben dan ook voor steun aan dit plan van de Commissie.
Ik wil graag eindigen met de opmerking dat een deel van de grenscontrole betrekking heeft op immigratie en een ander deel op criminaliteit, zoals al eerder is gezegd. Wij staan vierkant achter de strijd tegen de georganiseerde misdaad en daarom wilde ik u graag iets vragen, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad. Ik wil graag van u weten of u, binnen dit terrein en binnen het terrein van justitie en binnenlandse zaken, denkt uitvoering te kunnen geven aan het Europese opsporings- en aanhoudingsbevel voor de door dit Parlement en de Raad afgesproken datum. 
Ludford (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het doet mij deugd dat de leiders van de EU eindelijk iets gaan doen ten behoeve van legale migratie, hoewel we voor ogen moeten houden dat aantallen of quota op nationaal niveau moeten worden vastgesteld en niet door Brussel. Het gaat er de Raad voornamelijk om mensen buiten Fort Europa te houden. We hebben nog steeds geen overeenkomst bereikt over de integratie van legale immigranten of over de kernaspecten van een gemeenschappelijk asielstelsel, noch is er een overeenkomst bereikt om racisme formeel strafbaar te stellen of om mensensmokkel tegen te gaan door slachtoffers te beschermen en hen aan te moedigen om te getuigen. Alle retoriek ten spijt zijn er nog maar weinig mensensmokkelaars daadwerkelijk achter de tralies gezet.
Tijdens de Top zullen alle voorstellen voor de ontwikkeling van nieuwe databanken met gegevens van burgers van de EU en daarbuiten, inclusief biometrische persoonsgegevens, de revue passeren. Dit alles roept prangende vragen op inzake privacy en burgerlijke vrijheden, maar het is heimelijk gedaan en zonder democratische controle.
Ten slotte hoop ik dat de leiders eindelijk wat doen aan hun beschamend gebrek aan inspanningen om de 25 Europeanen in Guantanamo Bay vrij te krijgen of voor hen een eerlijk proces te regelen. Wij hebben toch een gemeenschappelijk buitenlands beleid en een mensenrechtenbeleid? Tot op heden valt daar voor die burgers in Guantanamo Bay maar weinig van te merken. Ik hoop dat daar tijdens de Top verandering in zal komen. 
Berthu (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, op voorstel van het Italiaans voorzitterschap zou de Europese Raad van Brussel zich moeten buigen over het idee voor een programma van grote werken om daarmee de economische groei een impuls te geven. In principe zijn wij voorstander van die projecten. Het zou daarbij niet alleen over transport moeten gaan, maar ook over milieu, telecommunicatie en onderzoek en ontwikkeling, zoals dat was voorzien in het Frans-Duitse voorstel. Wij denken namelijk dat deze werken op termijn – in principe – de productiviteit op de interne markt zouden moeten verbeteren. Aangezien toekomstige generaties hiervan zullen profiteren, zouden we ze – wederom in principe – gedeeltelijk moeten kunnen financieren door middel van leningen, zij het op voorwaarde dat de schulden niet uit de hand lopen. En daar zit hem het probleem. Wij hebben namelijk onze ernstige twijfels over de groei-impuls die van die projecten kan uitgaan.
Ten eerste zullen we rekening moeten houden met bepaalde uitvoeringstermijnen, maar dat is het ergste niet. Het ergste is dat de gunstige effecten beperkt of zelfs tenietgedaan zullen worden door dezelfde factoren die op dit moment de groei in Europa afremmen en misschien zelfs wel tot stilstand brengen. Het gaat daarbij in de eerste plaats om structurele factoren die de flexibiliteit frustreren, zoals de 35-urige werkweek in Frankrijk, die niet snel genoeg kan worden teruggedraaid. Verder is Europa het slachtoffer van de verhuizing van industriële en landbouwactiviteit. Wij wijzen daar al op sinds de Uruguay-rondeen sindsdien is dat proces alleen maar sneller gegaan, met steeds meer schade voor de groei en de werkgelegenheid.
De derde factor die ons naar een situatie van nulgroei duwt is de inflexibiliteit van de monetaire unie. Deze heeft zeker voordelen, zoals het verdwijnen van de fluctuerende interne wisselkoersen, maar ook nadelen, bijvoorbeeld dat het gedecentraliseerde, flexibele monetair beheer is ingewisseld voor een centralistisch, eenvormig monetair beheer. Zelfs binnen het huidige systeem zouden we ten minste moeten proberen een actiever wisselkoersbeleid te voeren dat minder nadelig is voor onze economie. In elk geval, mijnheer de Voorzitter, zolang we deze drie grote hinderpalen voor groei niet uit de weg ruimen, zullen de voorgestelde grote werken de groei niet op gang kunnen brengen en – erger nog – ons vergeefs met nog meer schulden opzadelen. 
Oostlander (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de komende Europese Raad zal weer een stap zetten op de weg naar een constitutioneel verdrag. Het is merkwaardig, en het strookt helemaal niet met de werkelijke betekenis van zo'n verdrag voor de eigen burgers, dat de nadruk in de media steeds wordt gelegd op de meningsverschillen tussen de regeringen. Het zou veel beter zijn om uit te leggen aan de burgers - en velen weten dat - dat het erom gaat om, met name door de opneming van het Handvest in het Verdrag, te waarborgen dat overal in de Europese Unie voor iedere EU-burger eenzelfde niveau van rechtsbescherming bestaat. Dat is een fantastische verworvenheid en het is de moeite waard om die heel duidelijk in het verdrag tot uitdrukking te doen komen.
Iedereen zegt dat men het voor 90 procent eens is met het thans voorgelegde resultaat, maar men let eigenlijk teveel op die overige 10 procent, die onmogelijk erg belangrijk kan zijn, vooral nu ook de Raad duidelijk naar buiten brengt dat er over de hoofdlijnen consensus bestaat. Dat laatste feit zou de nadruk moeten krijgen in de publiciteit over de Conventieresultaten. Naar buiten toe is de totstandkoming van de Constitutie ook buitengewoon belangrijk, omdat ieder derde land volstrekt helder voor ogen moet houden dat de Europese Unie een bond van democratische rechtstaten is. Daaraan valt niet te tornen en op dat punt mag niets door de vingers worden gezien! Dat moeten we met alle nadruk zeggen aan sommige Balkanstaten, zoals we dat ook tegenover Turkije doen. Natuurlijk hoopt de EVP ten zeerste dat de structurele hervormingen zelf worden beoordeeld vanuit een ruime Europese blik, rekening houdend met de belangen van het geheel en de noodzaak van helderheid tegenover de burgers.
Een kleine opmerking over de benoeming van de leden van de Europese Commissie. Er wordt vaak gezegd: ieder land moet zijn eigen Commissaris hebben. Het lijkt mij buitengewoon belangrijk dat wij als Parlement op een gegeven moment ook heel duidelijk naar buiten toe het volgende laten weten: zodra wij ontdekken dat een Commissaris zich nationaal opstelt, dan staan wij klaar om hem of haar uit zijn of haar stoel te verdrijven. Karel van Miert, afkomstig van België, heeft ooit eens in zijn memoires geschreven dat je op het moment dat je wordt ingezworen als Commissaris je nationaliteit verliest. Wat wij ook mogen besluiten ten aanzien van de benoeming van Commissarissen, dat punt zullen we steeds voor ogen moeten houden: er mag nooit en te nimmer enige suggestie worden gewekt dat deze van nationale aard zou kunnen zijn.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil nog iets zeggen over een kwestie op het gebied van de buitenlandse politiek. Sommige zaken lopen daar buitengewoon goed, bijvoorbeeld de politiemissies in Bosnië-Herzegovina en in Macedonië, of de militaire actie die onder leiding van één van onze lidstaten in Congo wordt gevoerd.
We weten echter ook dat er elders nog grote problemen bestaan, bijvoorbeeld in West-Afrika, waar er diverse brandhaarden zijn. Juist als civiele grootmacht kunnen wij een preventieve rol spelen in de landen waar het geweld nog niet is uitgebarsten. Het gaat dan om het nat houden van belendende percelen.
Ik noem in dit verband Guinee-Bissau, dat dringend behoefte heeft aan bijstand op zijn weg naar normale verkiezingen. Dit land wil nu deze weg inslaan en daarbij zal steun vanuit Europa zeker nodig zijn. Ik nodig dan ook de Raad en de Commissie uit om na te gaan hoe zij in Guinee-Bissau vreedzaam en vredebewarend kunnen optreden.
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat de Europese Raad in een sfeer van verantwoordelijkheid en solidariteit zal plaats vinden, want dat zou zeer bevorderlijk zijn voor het vertrouwen van de burger in Europa. 
Antonione,
    Mijnheer de Voorzitter, ik wil kort mijn dank uitspreken aan het adres van alle afgevaardigden die het woord hebben gevoerd in dit debat en soms kritische maar altijd belangrijke en kostbare bijdragen hebben geleverd. Zij hebben ons suggesties en aanwijzingen gegeven voor de inspanningen die wij nu moeten ondernemen voor zowel de vraagstukken van de Europese Raad van de komende week - tijdens welke, zoals gezegd, een oplossing moet worden gevonden voor de zojuist besproken problemen - als de vraagstukken van de Intergouvernementele Conferentie.
Ik kan eveneens tot mijn grote voldoening onderstrepen dat er volledige overeenstemming bestaat tussen het werk dat wij als voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie hebben verricht en het verslag van de voorzitter van de Commissie, de heer Prodi. Laten wij hopen dat dit een garantie is voor goed werk en goede resultaten.
Ter afsluiting van dit korte antwoord wil ik u bevestigen dat het Italiaans voorzitterschap zoals beloofd het Europees Parlement stipt op de hoogte zal houden van de ontwikkelingen in de Intergouvernementele Conferentie. Ook kan ik bevestigen dat wij als voorzitterschap van de Raad bereid zijn nauwe contacten te onderhouden met het Parlement. Ook deze contacten zijn een garantie voor optimale resultaten.
De Voorzitter.
   – Dank u, mijnheer de minister.
Het debat is gesloten.
Alyssandrakis (GUE/NGL ).
   - In het streven naar de voor de Top van Brussel gepropagandeerde versterking van het economisch herstel neemt men zijn toevlucht tot reeds lang versleten middelen: neo-Keynesiaanse methoden en miniprogramma´s naar het “New Deal”-model, waar - en dat is bewezen - de werknemers absoluut geen heil van hoeven te verwachten. De uitbuiting, werkloosheid en armoede zullen daarmee alleen maar groter worden. Deze middelen leveren alleen contracten op voor de grote ondernemingen en bevorderen de kapitaalconcentratie, zeer zeker als zij gepaard gaan met beknotting van de arbeids- en sociale rechten van de werknemers. De pensioenstelsels en de pensioenfondsen worden weer eens onder vuur genomen, en er wordt gestreefd naar algemene “soepelheid” op de arbeidsmarkt en loonmatiging, om het mededingingsvermogen te kunnen bevorderen en de arbeidskosten te kunnen verminderen.
Een ander mikpunt: immigratie en mensenrechten. Men wil op gecoördineerde wijze uitzetten, uitleveren, immigranten gaan “repatriëren”, grenswachten instellen aan land en op zee, enzovoort. Deze maatregelen zijn een aantasting van de menselijke waardigheid en betekenen nog meer uitbuiting van de immigranten. En dit alles kort na de opening van de Intergouvernementele Conferentie wiens taak het is het kapitalisme in de Grondwet te verankeren, de macht te herverdelen ten gunste van de grootmachten en nog meer nationale soevereiniteit over te hevelen naar de EU-instanties.
Het lijdt echter geen enkele twijfel dat de volkeren niet zullen toekijken, maar de steeds fellere aanval zullen pareren. Zij zullen hun strijd opvoeren, zich steeds sterker verzetten en in de tegenaanval gaan. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is de gecombineerde behandeling van
-het verslag (Α5-0313/2003) van mevrouw Frassoni, namens de Commissie constitutionele zaken, over de sluiting van het interinstitutioneel akkoord "Beter wetgeven" tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie (2003/2131(ACI))
-het verslag (Α5-0235/2003) van de heer Medina Ortega, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over de mededelingen van de Commissie over de vereenvoudiging en verbetering van de communautaire regelgeving (COM(2001) 726 - C5-0108/2002 - 2002/2052(COS)). 
Frassoni (Verts/ALE ),
    Mijnheer de Voorzitter, ik heb gevraagd mijn interventie te mogen opsplitsen in twee delen: een interventie van drie minuten nu, en een interventie van twee minuten na het debat.
Ik zal eerst iets zeggen over het interinstitutioneel akkoord betreffende “een betere wetgeving”. Dit akkoord is de vrucht van harde en lange onderhandelingen. Daarin hebben wij allen - Parlement, Commissie en Raad, maar vooral wij - ons afgevraagd of het niet beter was dit gewoon te laten vallen. Er vielen namelijk nauwelijks voordelen te bespeuren ten opzichte van de huidige situatie.
Ik wil allereerst de collega´s Gargani, Swoboda en Clegg van harte bedanken, met wie ik een goede samenwerking tot stand heb kunnen brengen. Ook dank ik de technische werkgroep die samen met ons heeft onderhandeld. Uiteindelijk is er toch een positief resultaat uit de bus gekomen, en als ik het Parlement nu vraag om steun voor dit akkoord dan doe ik dat omdat er een bescheiden positief resultaat is geboekt.
Dan wil ik nu ingaan op twee vraagstukken die mijns inziens van bijzonder belang zijn: coregulering en zelfregulering, niet omdat de bereikte resultaten zo revolutionair zijn maar omdat wij met dit akkoord, als wij daar als Parlement goed gebruik van maken, gemakkelijker het hoofd kunnen bieden aan de zorgwekkende tendens die zich helaas in zowel de Commissie als de Raad voordoet en erin bestaat alternatieve methoden te volgen in plaats van wetgeving. Ik heb het hier vooral over de zogenaamde vrijwillige akkoorden. Uit de recente ervaringen op het gebied van de verkeersveiligheid, de CO2-uitstoot van voertuigen, is gebleken dat als men vrijwillige overeenkomsten heeft in plaats van een normale wet, zich het reële risico voordoet dat de doelstellingen niet worden bereikt, tenminste niet wat de efficiëntie en de algemene toepassing betreft. Juist om dit risico het hoofd te bieden hebben wij tijdens de onderhandelingen heel ons gewicht in de schaal gelegd. Er zijn ook andere thema´s aan bod gekomen - de collega´s zullen bij het lezen van de tekst vaststellen dat er ook een hoop geklets in staat - maar bij de vraagstukken van de zelfregulering en coregulering hebben wij tenminste wat bereikt.
Wij moeten echter ook absoluut een nederlaag toegeven: wij zijn er niet in geslaagd van de Commissie een recht van herroeping te verkrijgen, dat wil zeggen het recht om de toepassing van een vrijwillige overeenkomst op te schorten als ons dit niet bevalt. Wij zijn daar heel ontevreden over, want laten wij wel zijn: het was de Commissie die hier niet wilde toegeven. Het enige dat wij nu hebben is dat de Commissie politiek bereid is om rekening te houden met een sterke en duidelijke oppositie van het Parlement. Daarom zal het de taak van het Parlement zijn om, indien nodig, een echte oppositie tegen de vrijwillige maatregelen te organiseren en de Commissie te dwingen deze maatregel in te trekken.
Dan nog een laatste opmerking, mijnheer de Voorzitter: het probleem waar de Commissie en de Raad op stuiten bij de voortgang op dit gebied is gelijk aan het probleem waar wij destijds mee geconfronteerd werden in de onderhandelingen over de comitologie. Laten wij hopen dat deze nu definitief met de in de Conventie gesloten akkoorden de wereld uit zijn. 
Medina Ortega (PSE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, de Commissie juridische zaken en interne markt houdt zich sinds begin 2002 bezig met dit thema. Dit verslag vormt ons antwoord op verschillende mededelingen van de Commissie waarin de tekortkomingen van de communautaire regelgeving werden aangekaart.
Ik herinner mij dat een zeer ervaren Spaanse wetgever mij eens toevertrouwde dat niemand iets begreep van de communautaire richtlijnen. Wij werken er zo uitvoerig aan en er komen zoveel verschillende instellingen aan te pas: de Raad, de Commissie, het Europees Parlement en nog een aantal, dat er uiteindelijk een tekst wordt geproduceerd waarbij je door de bomen het bos niet meer kunt zien. Dat is de realiteit.
Hoewel ik moet erkennen dat de verordening iets preciezer is, is de richtlijn daarentegen een grote ramp. De Commissie wilde natuurlijk verbetering brengen in deze situatie en werd daarin gesteund door de Raad en het Parlement. Vooral in een fase waarin de wetgevende macht van het Parlement wordt uitgebreid heeft het geen zin om deze procedure waarin de rechtsregels verder worden uitgewerkt te vervolgen.
Tegelijkertijd waren wij er ons in de Commissie juridische zaken van bewust dat er een adequaat constitutioneel kader moest komen op dit terrein, zodat er wat kon gebeuren met de voorstellen van de Commissie. Daarover handelen de eerste delen van het verslag. Vervolgens realiseerde de Commissie constitutionele zaken, die na met de Commissie juridische zaken te hebben gesproken had besloten om een aantal verslagen uit te werken, zich welk belang deze kwestie had voor de institutionele rol van het Parlement en besloot zeer terecht om ook een verslag over dit onderwerp op te stellen.
Tegelijkertijd bleven wij en de Commissie constitutionele zaken overtuigd van het belang om een interinstitutioneel akkoord te bereiken tussen de drie betrokken instellingen opdat geen van deze instellingen van zijn macht zou worden beroofd.
Ik vind het resultaat van deze exercitie, waarbij twee verschillende Parlementscommissies, de Commissie juridische zaken en constitutionele zaken, zich over het thema hebben gebogen, positief. Ik denk dat het interinstitutioneel akkoord dat is bereikt goed in elkaar zit. Dank daarvoor aan mijn collega, mevrouw Frassoni, voor het werk dat de Commissie constitutionele zaken heeft verricht en voor wat zij zelf heeft gedaan en ook dank voor het goede werk dat voorzitter Gargani en andere leden van deze interinstitutionele werkgroep hebben verricht – de heer Swoboda en de heer Clegg. Wij van de Commissie juridische zaken zijn zeer ingenomen met dit resultaat.
Dit verslag waar ik de rapporteur van ben werd al goedgekeurd door de Commissie juridische zaken voordat het interinstitutioneel akkoord was bereikt. Dat is dan ook de reden waarom er een aantal aanbevelingen aan de interinstitutionele groep in staan. Aangezien dit akkoord al bereikt is – en onze doelstellingen goeddeels zijn verwezenlijkt – denk ik dat het het beste is dat het verslag weer teruggaat naar de Commissie juridische zaken om het aan te passen aan de standpunten van onze commissie, waarbij rekening wordt gehouden met hetgeen is bereikt met het interinstitutioneel akkoord, en van daaruit verder te gaan.
Uiteraard blijf ik erop wijzen dat wij aandacht moeten besteden aan problemen als zelfregulering en coregulering, wat dat betreft deel ik de mening van mevrouw Frassoni. Er wordt immers te makkelijk gesproken over het maatschappelijk middenveld en wanneer hier, in dit Europees Parlement en in de Europese Unie, wordt gesproken over het maatschappelijk middenveld, dan worden vertegenwoordigers van een aantal organisaties uitgenodigd die representatief zouden zijn. Maar in werkelijkheid komt het maatschappelijk middenveld tot uitdrukking in het electorale proces. Dit proces voorziet het maatschappelijk middenveld van een formeel middel om zich uit te drukken en het resultaat van dit electorale proces zijn de wetgevende organen, en het zijn die organen die de algemene voorschriften dienen aan te passen.
Het probleem met zelfregulering en coregulering is dat ze een terugkeer naar het verleden betekenen; ze betekenen een terugkeer naar de Middeleeuwen waarin bepaalde groepen normen opstelden die voor iedereen golden. In de moderne maatschappij moeten die normen voortkomen uit de maatschappij als geheel en totstandkomen via organen die worden gekozen via geformaliseerde en gegarandeerde processen, in dit geval het Europees Parlement, de Raad zelf – voor zover de Raad is samengesteld uit vertegenwoordigers van regeringen met gekozen leiders die verantwoording afleggen aan hun nationale parlementen – en ook de Commissie, voor zover die gekozen is door de Raad en het Europees Parlement.
Daarom heb ik het idee dat het interinstitutioneel akkoord een zekere grens aangeeft. Wij moeten vanuit dit Parlement echter blijven benadrukken dat de technische kwaliteit van de communautaire regelgeving dient te verbeteren. Anderzijds moeten wij het kind niet met het badwater weggooien en daarom moeten wij onophoudelijk blijven ijveren voor de ontwikkeling van een vrij en democratisch Europa waarin de beslissingen worden genomen door wetgevende organen die door het volk zijn gekozen. 
Antonione,
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het debat en de stemming van deze week in het Europees Parlement zijn een belangrijke fase in het laatste hoofdstuk van de onderhandelingen die het Europees Parlement, de Raad en de Commissie voeren over het interinstitutioneel akkoord “Beter wetgeven”.
Het in het huidig resultaat uitgemond initiatief werd aangezwengeld met de mededeling van de Commissie over de verbetering van de wetgeving en het actieplan voor de vereenvoudiging en verbetering van de wetgeving. Het is echter vooral aan het enthousiasme van het Europees Parlement en zijn Voorzitter te danken dat de Europese Raad in juni 2002 in Sevilla besloot de drie instellingen te vragen hun goedkeuring te hechten aan een interinstitutioneel akkoord over de verbetering van enerzijds de kwaliteit van de communautaire wetgeving en anderzijds de voorwaarden en termijnen voor de omzetting in de nationale wetgeving.
De drie instellingen hebben onverwijld gereageerd op dit verzoek en onderhandelingen geopend. De werkzaamheden vonden aanvankelijk met name plaats in de technische groep op hoog niveau en hebben zich tijdens de laatste fasen verplaatst naar het politieke niveau. De groep van correspondenten heeft belangrijke voorbereidende werkzaamheden verricht. Namens de Raad wil ik al degenen bedanken die hebben bijgedragen aan de sluiting van het akkoord. Ik dank met name mevrouw Frassoni, de heer Medina Ortega en de heren Gargani, Swoboda en Clegg als vertegenwoordigers van het Parlement en commissaris de Palacio als vertegenwoordigster van de Commissie bij de voorbereiding van de werkzaamheden. Wat de Raad betreft moet ik mijn dank betuigen aan de vorige voorzitterschappen, het Griekse en Deense voorzitterschap.
Met dit akkoord wil men - zoals onder paragraaf 1 staat - “de kwaliteit van de wetgeving verbeteren door middel van een aantal initiatieven en procedures”. Verderop in de tekst van het akkoord wordt hierop gedetailleerd ingegaan. Ik wil u eraan herinneren, mijnheer de Voorzitter, dat onze drie instellingen zich met dit akkoord, en met inachtneming van hun wetgevende verantwoordelijkheden, zullen inzetten voor een betere coördinatie, communicatie en samenwerking. Met dit akkoord erkennen wij het belang van meer transparantie en toegankelijkheid en pakken wij het vraagstuk van de coregulering en zelfregulering aan. Wij bevestigen nogmaals dat wij ons zullen inzetten voor de verbetering van de kwaliteit van de wetgeving en procedures zullen vaststellen voor prelegislatieve raadpleging en effectbeoordeling. Ook wijzen wij erop dat het noodzakelijk is het communautair recht beter om te zetten in de nationale wetgeving. Tot slot bevestigen wij dat wij ons zullen inzetten voor de vereenvoudiging van de wetgeving en de kwantitatieve vermindering daarvan.
Mijnheer de Voorzitter, morgen zal het Europees Parlement stemmen over de goedkeuring van het interinstitutioneel akkoord “Beter wetgeven”. De Commissie zal dit in de volgende dagen formeel goedkeuren en dan zullen wij met het besluit dat de Raad Algemene Zaken tijdens zijn bijeenkomst van aanstaande maandag zal nemen, de goedkeuringsprocedure kunnen voltooien. Het is onze taak ervoor te zorgen dat het akkoord getrouw ten uitvoer wordt gelegd en volledig wordt geëerbiedigd. 
Busquin,
   . – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik graag de Commissie juridische zaken en interne markt en de Commissie constitutionele zaken bedanken voor hun bijdrage aan de beschouwing van onze initiatieven over het thema “Beter wetgeven”. Mijn dank gaat in het bijzonder uit naar mevrouw Frassoni en de heer Medina Ortega.
De Commissie prijst zich gelukkig met het feit dat de drie instellingen een interinstitutioneel akkoord hebben bereikt over “Beter wetgeven”. In dit akkoord doen de drie instellingen de ondubbelzinnige en algemene toezegging om de werkwijzen en de kwaliteit van de wetgeving te verbeteren door middel van een reeks in het akkoord omschreven initiatieven en procedures. Op die manier vormt dit interinstitutionele akkoord een stevige basis om de duidelijkheid en de coherentie bij de opstelling van wetsteksten te verbeteren, alsook de wetgevingsprogrammering en de transparantie van het wetgevingsproces, met inachtneming van de in de Verdragen vastgestelde bevoegdheden en procedures, de rechtszekerheid, en algemene beginselen zoals democratische legitimiteit, subsidiariteit en evenredigheid.
De Commissie is buitengewoon ingenomen met het Akkoord. Ten eerste is het in lijn met de voorstellen die wij hebben gedaan in het Actieplan voor betere wetgeving van juni 2002. Het vormt een bevestiging van de beleidslijnen die wij toen hebben uitgestippeld. Verder is het een heel evenwichtig akkoord; naast de vele verwijzingen naar de verbintenissen van de Commissie, worden ook die van het Parlement en de Raad betreffende de verbetering van de kwaliteit van de regelgeving vermeld. In het bijzonder bevat het aanvullende bepalingen op de voorstellen uit het actieplan op het gebied van de wetgevingsprogrammering en de transparantie. Bovendien biedt het Akkoord een stabiel kader voor het gebruik van zogenaamde alternatieve instrumenten of , zoals coregulering en zelfregulering. Dankzij het akkoord staan deze instrumenten ons ter beschikking en kunnen we de vele moeilijkheden vermijden die we in het verleden zijn tegengekomen toen we dergelijke maatregelen van geval tot geval moesten bekijken.
Tot slot wil ik nog wijzen op de vooruitgang die is geboekt en de verbintenissen die we zijn aangegaan op het gebied van de effectanalyses en de vereenvoudiging van het acquis communautaire, evenals de omzetting van de communautaire wetgeving en de controle op de toepassing ervan. Het spreekt vanzelf dat de tenuitvoerlegging van het akkoord vanaf nu de grootst mogelijke aandacht moet krijgen. 
Gargani (PPE-DE ),
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het onderhavig interinstitutioneel akkoord is het resultaat van de onderhandelingen die zijn gevoerd in de werkgroep op hoog niveau die bestond uit vertegenwoordigers van het Europees Parlement, de Commissie en het Raadsvoorzitterschap.
Persoonlijk vind ik dat ik - ook namens de collega´s Swoboda, Clegg en Frassoni - de deskundigen op hoog niveau die ons hebben geholpen bij ons werk, moet bedanken. Het bereikte resultaat is echter de vrucht van inspanningen op politiek niveau. Dit akkoord, dat – zoals mevrouw Frassoni zojuist al zei – zeker niet iedereen in het Parlement tevreden zal stellen, is naar mijn mening een zeer belangrijk compromis, dat wij vanavond in dit Huis moeten bevestigen. Wij hebben gewerkt aan de hand van het mandaat dat wij op 4 juli van de Conferentie van fractievoorzitters hadden gekregen, en ik meen te mogen zeggen dat wij ons zorgvuldig hebben gehouden aan de richtsnoeren en de wil van het Parlement, die wij vaak in persoonlijke gesprekken en delegatieontmoetingen met de Voorzitter van het Europees Parlement hebben getoetst.
De in het mandaat opgenomen doelstellingen betroffen passende garanties met betrekking tot de rechten van het Parlement als wetgevingsautoriteit, volledige transparantie van de wetgevingsprocedure en de keuze van innovatieve oplossingen voor een efficiënter en verantwoordelijker politiek wetgevingsproces. Kortom, het doel van het Europees Parlement was de versterking van de democratische legitimiteit en de verbetering van de kwaliteit van de communautaire wetgeving, hetgeen mijns inziens iedereen hier na aan het hart ligt.
De Commissie heeft parallel aan de onderhandelingen een reeks documenten goedgekeurd over de vereenvoudiging en verbetering van de wetgeving. Daarover heeft onze commissie zich uitgesproken door goedkeuring van het verslag van de heer Medina Ortega dat zojuist werd toegelicht. Het voorgestelde interinstitutioneel akkoord is de invulling die wij hebben kunnen geven aan het mandaat van de Conferentie van voorzitters en de ons verstrekte richtsnoeren, waarvan ook in het verslag van de heer Medina Ortega sprake is. Natuurlijk moesten wij ons baseren op het Verdrag - het Verdrag was natuurlijk ons referentiepunt - maar toch strookt het akkoord ook met het door de Conventie ingediende ontwerp-verdrag tot vaststelling van een Grondwet waarover momenteel in de IGC wordt gesproken.
Ik wil kort de belangrijkste punten aangeven waarvoor wij een oplossing hebben gevonden: de wetgevingsprogrammering, de coördinatie van de wetgevingsactiviteiten tussen de instellingen, de informatieverstrekking van de Raad aan het Parlement over het voorstel voor het jaarlijks en het meerjarig strategisch programma, de aanwezigheid van de Raad in de commissies - zowel in de commissies als in het Huis natuurlijk, hetgeen ik belangrijk acht gezien de noodzaak om bij de parlementaire werkzaamheden van gedachten te wisselen -, de verbintenis van de Raad om geregeld deel te nemen aan de werkzaamheden van de commissies, bij voorkeur op ministerieel niveau maar in ieder geval op een zo hoog mogelijk en verantwoordelijk niveau. Wat de transparantie betreft wordt het belang onderstreept dat de burgers moeten worden geïnformeerd over de voortgang van de wetgevingswerkzaamheden, hetgeen ook door de Conventie tot op zekere hoogte is overgenomen. Voorts zijn er resultaten geboekt aangaande de keuze van wetgevingsinstrumenten, die door de Conventie tevens is opgenomen in het evenredigheidsbeginsel. In dit verband moet ik het Parlement in alle duidelijkheid zeggen dat het monopolie op initiatiefrecht van de Commissie niet voorziet in de verlening van exclusieve verantwoordelijkheid voor de keuze van een bepaald wetgevingsinstrument. Artikel 12 bepaalt dat de Commissie rekening dient te houden met de adviezen van de andere instellingen; met betrekking tot de coregulering inzake de zeer heikele kwestie van de herroeping - waar de rapporteur groot belang aan hecht - kan ik zeggen dat het Parlement daarvoor reeds het verslag-Wallis heeft aangenomen, en mijns inziens hebben wij op dit vlak grote vooruitgang geboekt, evenals bij de zelfregulering, de controle, de mogelijkheden voor het bedrijfsleven en de sociale partners om richtsnoeren vast te stellen op dit gebied; het probleem van de comitologie, de effectbeoordeling en de trajecten voor uitvoering en omzetting.
Ik kan hier niet nader op ingaan, maar moet ter afsluiting alleen nog zeggen dat we ervoor gezorgd hebben dat de toekomstige rol van het Europees Parlement niet in gevaar komt, waar Voorzitter Cox telkens weer op gehamerd heeft. Niet alleen zijn wij erin geslaagd dat te voorkomen maar wij hebben mijns inziens met het interinstitutioneel akkoord de rol van het Europees Parlement als tak van de wetgevingsautoriteit zelfs kunnen versterken, hetgeen een belangrijke verworvenheid is van deze legislatuur. 

Doorn (PPE-DE ).
   – Voorzitter, verbetering van de regelgeving staat hoog op de Europese agenda. De regelgeving moet beter en transparanter en dat is een taak voor zowel de Commissie, het Europees Parlement, als de lidstaten. Naar mijn mening is het in juni gesloten interinstitutioneel akkoord een teken dat zowel Commissie, Parlement en Raad zich bewust zijn van deze verantwoordelijkheid. Betere regelgeving is essentieel voor een optimaal functionerende interne markt. Slechts indien burgers en ondernemingen zich ten volle bewust zijn van hun rechten en plichten kan de interne markt goed functioneren. De Europese wetgeving moet begrijpelijk zijn en geen onnodige administratieve lasten veroorzaken. Wanneer wij willen dat Europa de meest competitieve economie ter wereld wordt, dan moeten we in ieder geval ervoor zorgen dat we afkomen van die administratieve lasten, die overbodige administratieve lasten. Het is dan ook zeer verheugend dat de Commissie in 2002 tal van documenten gepubliceerd heeft waarin de mogelijkheden van betere regelgeving worden onderzocht. Het is echter zaak dat zowel Raad als Parlement actief betrokken blijven bij de totstandkoming van betere regelgeving.
De verbetering van regelgeving dient te geschieden via zeer concrete maatregelen en ik betreur daarom de ietwat vage bewoordingen waarin de Commissie haar beleid ter verbetering van Europese regelgeving uiteenzet. Indien de Europese Unie zich niet keer op keer geconfronteerd wil zien met de noodzaak haar wetgeving te verbeteren, is het zaak het Gemeenschapsrecht nu grondig op te schonen en vanaf heden te zorgen voor de totstandkoming van kwalitatief goede regelgeving. Een zeer belangrijk element voor de totstandkoming van betere regelgeving is het analyseren van wetgeving op de financiële en administratieve consequenties ervan, door middel van een . Nog steeds zuchten burgers en bedrijven onder een veel te zware administratieve belasting. Als EVP-fractie hebben wij reeds lang aangedrongen op de invoering van de bedrijfseffectentoets. Hierbij is het echter wel zaak dat deze effectentoets wordt uitgevoerd door een onafhankelijke institutie. De door de Europese Commissie voorgestelde effectentoetsing door de ambtenaren die de wetgeving zelf hebben opgesteld, heeft mij reeds eerder laten refereren aan de Baron von Münchhausen, die zich aan zijn eigen haren uit het moeras tracht te trekken. Als rapporteur voor de Europese zal ik ook zeker een benadering kiezen die in de richting van een onafhankelijke toetsing gaat.
Naast het zorgen voor betere regelgeving is het minstens zo belangrijk te bepalen wat de alternatieven zijn voor wetgeving. Het terugdringen van de administratieve lasten betekent eveneens meer nadruk op het gebruik van niet-wetgevende instrumenten, zoals akkoorden met sociale partners en zelfregulerende mechanismen. Het is mijn overtuiging dat deze reguleringen een belangrijk aanvullend karakter hebben op de bestaande communautaire wetgeving. Behalve het grondig bekijken van alternatieven voor Europese regelgeving is het eveneens zaak dat de implementatie, de omzetting van de regelgeving en de nationale wetgeving door de lidstaten, beter wordt uitgevoerd en goed gecontroleerd wordt.
Nog een opmerking tot besluit. Na dit plenaire debat zal het verslag Medina Ortega worden terugverwezen naar de Juridische Commissie, waar het verslag zal worden aangepast aan het interinstitutioneel akkoord. Ik steun dit van harte. 
Swoboda (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, dames en heren, als het Parlement, de Raad en de Commissie besluiten om hun onderlinge betrekkingen opnieuw te regelen, gaat dat meestal niet van een leien dakje, omdat iedereen de eigen positie zo veel mogelijk wil verdedigen. Het is voor een Parlement ook niet eenvoudig om te zeggen dat het bereid is om een deel van de wetgevende bevoegdheden op te geven. Het is relatief gemakkelijker als dat opgeven van die bevoegdheden gepaard gaat met een herroepingsprocedure ('call-back'), dat wil zeggen met een recht om bepaalde dingen weer terug te halen als geconstateerd wordt dat de uitvoerende of de secundaire wetgeving niet overeenkomt met de doelstellingen en intenties van het Parlement, dat wil zeggen de wetgever.
Daarom hebben wij de nadruk op deze kwestie gelegd. Er is inmiddels al vaker op gewezen - ook door de rapporteur - dat dit een belangrijke kwestie is. Ook de heer Medina Ortega heeft erop gewezen dat de afgevaardigden van dit Parlement per slot van rekening gekozen worden om wetten tot stand te brengen. Zij worden niet gekozen om het wetgevingsproces als toeschouwer of als waarnemer bij te wonen, maar zij zijn zelf een van de wetgevers en de burgers verwachten dat de afgevaardigden op dit vlak ook de bijbehorende activiteiten ontplooien. Wij moeten ons er echter ook van bewust zijn dat wij niet over de deskundigheid beschikken die bepaalde instellingen en groeperingen wel hebben. Op die deskundigheid moeten wij in de praktijk een beroep doen, niet alleen wat het inwinnen van adviezen betreft, maar ook met het oog op de mogelijkheid om middels een basiswetgevingsbesluit van dit Parlement uitvoeringswetten mede te kunnen bepalen. Het belang van herroeping kan niet genoeg worden benadrukt; gelukkig hebben wij dat recht inmiddels zeker gesteld. Ook bij de zelfregulering is het vanaf het begin duidelijk geweest dat wij deze niet willen en kunnen voorkomen. Het moet echter ook duidelijk zijn dat de bevoegdheid van dit Parlement, dat wil zeggen de wetgever, door deze zelfregulering niet ondermijnd mag worden. Mevrouw Frassoni heeft in ieder geval onomwonden gesteld dat wij niet accepteren dat onze bevoegdheden op wetgevingsgebied ingeperkt worden. Uiteindelijk is ook de Commissie in haar hoedanigheid als hoedster van de Verdragen verplicht om op dit vlak de benodigde maatregelen te treffen.
Er zijn nog veel meer zaken van belang, omdat die bijvoorbeeld tot een verbetering van de wederzijdse informatieplicht en van de voorlichting aan de Europese burgers kunnen leiden. De Commissie en de Raad hebben zich bij toerbeurt heftig tegen de wensen van het Parlement verzet, met name wat het -recht betreft, maar uiteindelijk is het ons toch gelukt. De Commissie en de Raad hebben waarschijnlijk onderschat dat zij tegenover een - ik zou bijna zeggen - onoverwinnelijk team stonden: voorzitter Gargani, die niet van de wijs te brengen is, de heer Clegg, die met Britse gereserveerdheid, maar wel doortastend heeft gehandeld, en Monica Frassoni, die hardheid met charme heeft gecombineerd. Dat laatste is heel belangrijk geweest om de vice-voorzitters van de Commissie iets milder te stemmen en dat is, zoals bekend, geen eenvoudige opgave. In die zin hebben wij naar mijn idee een erg goede oplossing bereikt en ik zou het Parlement in diezelfde zin willen aanbevelen om het verslag-Frassoni aan te nemen. 
Clegg (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zoals eerder gezegd is dit zeker een welkom akkoord. Ik heb veel plezier beleefd aan de samenwerking met mijn collega’s, de heer Gargani, mevrouw Frassoni, de heer Swoboda en andere collega’s in de Raad en het Parlement, hoewel het proces zelf moeizaam en langdurig was. We zijn tot een akkoord gekomen dat veel beter is dan menigeen van ons aanvankelijk had verwacht.
Het is al meerdere keren gezegd dat het geen volmaakt akkoord is. Volmaakte akkoorden bestaan niet. Het is een beetje een allegaartje. Zoals mevrouw Frassoni zei bevat de overeenkomst enig ‘geklets, enkele inhoudsloze passages, maar ook een aantal onvoorstelbaar belangrijke stappen voorwaarts op procedureel gebied.
Als het kan zou ik graag enkele minuten willen wijden aan de weg die voor ons ligt. Als we de vorderingen waarover we het eens zijn geworden niet zo spoedig mogelijk overhevelen naar de praktijk, zal dit akkoord na al die maanden van langdurige gesprekken een nutteloos document blijken te zijn. Ik wil graag twee aspecten benadrukken waarvan ik vind dat er zo spoedig mogelijk een vervolg op moet komen. Ten eerste staat er in punt 36 van het akkoord dat het Europees Parlement en de Raad, die als wetgevingsautoriteit de voorstellen voor vereenvoudigde besluiten uiteindelijk zullen moeten aannemen, hun werkmethoden dienen te wijzigen, door bijvoorbeeld te voorzien in ad-hocstructuren die specifiek belast zijn met de vereenvoudiging van de wetgeving. Dit is een zeer belangrijke doelstelling en het zal lastig zijn om deze te bereiken. Ik dring er bij zowel het Parlement als onze collega’s in de Raad op aan er voor te zorgen dat de termijn van het vereenvoudigingsproces ook inderdaad binnen de hier gespecificeerde zes maanden wordt gehaald.
Ik zou u ook willen verwijzen naar punt 30. Daarin wordt een kwestie behandeld waarvan iedereen weet dat die mij na aan het hart ligt, namelijk de vooruitgang die we naar ik hoop gaan boeken met het uitvoeren van effectbeoordelingen binnen alledrie de instellingen. In de tekst staat dat de drie instellingen na aanneming van dit akkoord zo spoedig mogelijk de balans opmaken van hun respectieve ervaringen en de mogelijkheid onderzoeken een gemeenschappelijke methode te bepalen.
Het commentaar van mevrouw Frassoni op dit akkoord is werkelijk uitmuntend in zijn duidelijkheid en eerlijkheid, op één aspect na waar ze zich naar mijn mening ietwat negatief uitlaat over de mogelijkheid een overeenkomst te bereiken over effectbeoordelingen. In de gemeenschappelijke doelstellingen van het akkoord wordt verwezen naar een aantal algemene beginselen, te weten rechtszekerheid en het propageren van eenvoud, duidelijkheid en coherentie bij de opstelling van wetteksten. Persoonlijk ben ik van mening dat we die beginselen nooit kunnen verwezenlijken als we niet snel vooruitgang boeken – waartoe in punt 25 wordt opgeroepen – met het opzetten van een gemeenschappelijke methodologie voor de uitvoering van sociale, economische en milieu-effectbeoordelingen. Die methodologie zou niet alleen moeten gelden voor ontwerp-voorstellen van de Commissie, maar ook voor belangrijke amendementen die door de Raad van Ministers en onszelf ter tafel zijn gelegd.
Ik hoop dat er de komende maanden haast gezet wordt achter het boeken van daadwerkelijke, praktische vooruitgang in het kielzog van de overeenkomst, en met name wat betreft deze twee belangrijke doelstellingen voor vereenvoudiging en effectbeoordelingen. 
MacCormick (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de vier sprekers die mij voorgingen in het debat en die deel hebben genomen aan de onderhandelingen over dit interinstitutioneel akkoord een compliment geven en met name, zoals Nick Clegg ook al deed, het verslag van Monica Frassoni en de toelichting daarin bij dit Parlement aanbevelen.
Toch ben ik het niet helemaal eens met enkele punten die zojuist naar voren zijn gebracht. Als we het over beter wetgeven hebben, dan lijkt het wel alsof zich van dit 21ste-eeuwse Parlement het gevoel meester maakt dat Beccaria en Bentham, de strafrechthervormers uit het einde van de 18de eeuw op het toneel verschijnen.
Volgens hen was wetgeven een wetenschap die verbeterd kan worden, omdat we immers allemaal weten wat het goede in de menselijke situatie is. We hoeven alleen de technische middelen maar te vinden om deze situatie te realiseren. Wij weten, zoals de heer Medina Ortega net heeft gezegd, dat dit in de praktijk niet het geval is. Het is niet de taak van de leden van een democratische legislatuur om op zoek te gaan naar een enkele institutionele zienswijze. Diegenen die de leden van een democratische legislatuur beoordelen dienen zich bezig te houden met de dialectiek van de hedendaagse politiek, teneinde die punten te verwoorden waarover we van mening verschillen in plaats van de punten waarover we het met elkaar eens zijn.
Uit meningsverschillen en debat komen uiteindelijk misschien wijsheid en beslissingen voort, maar we kunnen niet van de veronderstelling uitgaan dat er één juist antwoord is en dat het slechts een technische kwestie is hoe we deze oplossing vormgeven. Ook kunnen we niet redelijkerwijs uitgaan van de veronderstelling dat effectbeoordeling eenvoudig is: wij beschikken over ‘wetgevingsprojectielen’ die een effect sorteren zodra zij inslaan en op die manier komen we te weten wat het effect ervan is.
Iedereen die de sociologie van het recht heeft bestudeerd weet dat dit niet klopt. Het blijft nog jaren nadat een wet is aangenomen controversieel welke effecten deze daadwerkelijk heeft gehad. Er zijn meerdere kanten aan de effecten die bepaalde wetgeving heeft. We zijn het dus al niet altijd eens over de juridische gevolgen, laat staan over de economische effecten.
Ongeveer een week geleden was er sprake van een enorm meningsverschil over de richtlijn inzake auteursrecht omdat mensen hun twijfels hadden, niet over de kosten, maar over wat de richtlijn daadwerkelijk zou betekenen voor de rechter. Rechtszekerheid is een mythe en een illusie. Het enige wat goede wetgevers kunnen doen is de rechtsonzekerheid verminderen en we moeten onze taak in dat opzicht dan ook met gepaste bescheidenheid vervullen.
Dat brengt me terug bij het punt aangaande de subsidiariteit die wij allemaal vreselijk belangrijk vinden. Een grootschalige effectbeoordeling lijkt te veronderstellen dat alle wetgeving op dezelfde manier evenveel effect heeft in alle delen van deze uitgestrekte en diverse Unie. Wat een absurde gedachte. Dat is simpelweg niet waar. Elke keer dat je een zaak uit de praktijk bekijkt, blijkt dat wetgeving op verschillende plekken een ander effect heeft. Daarom is subsidiariteit ook zo belangrijk. Ik beveel het verslag van Monica Frassoni en haar toelichting van harte bij u aan. Ik zal voor het verslag stemmen, maar plaats een aantal vraagtekens bij een aantal veronderstellingen die aan dit debat ten grondslag liggen. 
Schleicher (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het gecombineerde debat van vandaag gaat over een uitermate belangrijke kwestie, namelijk de kwaliteit van de Europese wetgeving. Die kwaliteit zou verbeterd moeten worden door een interinstitutioneel akkoord tussen de drie instellingen. Daarnaast heeft de Commissie sinds eind 2001 - beginnend met het witboek over Europese governance - niet minder dan zestien omvangrijke documenten gepresenteerd in de vorm van mededelingen en verslagen over het thema ‘Europese governance en het verbeteren van de wetgeving’.
In een aantal van deze documenten legt de Commissie zich als het ware zelf verplichtingen op met betrekking tot haar eigen werkzaamheden; dat is prijzenswaardig. Andere stukken hebben rechtstreeks betrekking op de in de Verdragen vastgelegde rechten van het Europees Parlement, zoals bijvoorbeeld de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden, de zogenaamde comitologieprocedures en de initiatieven voor het creëren van nieuwe rechtsinstrumenten, zoals de open coördinatie, de zelfregulering en de coregulering. In het nieuwe interinstitutioneel akkoord dient - in de vorm van een soort zelf opgelegde verplichting - verankerd te worden hoe er met deze instrumenten omgegaan dient te worden; tot nu toe is hieromtrent namelijk nog niets in de Verdragen vastgelegd.
Onze collega’s hebben belangrijk werk verzet en ik ben blij dat zij dat werk op grondige wijze gedaan hebben. Aan de andere kant moet ik echter zeggen dat ik er niet zo gelukkig mee ben dat wij toch weer een nieuwe verplichting op ons hebben genomen. Iedereen die de tekst van dit interinstitutioneel akkoord leest, zou zich eigenlijk moeten afvragen welke meerwaarde een dergelijk akkoord voor het Europees Parlement heeft vergeleken met de rechten die al in de Verdragen zijn vastgelegd. Naar mijn idee is die meerwaarde zeer beperkt. Sterker nog: door een dergelijk akkoord leggen wij ons als Europees Parlement een paar dagen na de feestelijke opening van de regeringsconferentie die zich ook met deze kwestie zal bezighouden, uit vrije wil zelf weer beperkingen op. Wij doen zelfs afstand van het gebruik van parlementaire rechten die wij de afgelopen twee decennia op zo’n moeizame wijze hebben verworven.
Alleen doordat wij in het verleden de rechten die dit Parlement op basis van de Verdragen toekomen optimaal benut hebben, zijn wij erin geslaagd om onze parlementaire invloed op de Commissie en de Raad stapsgewijs te vergroten. Door dergelijke interinstitutionele akkoorden en door overeenkomsten met de Commissie zoals bij de Lamfalussy-procedure brengen wij echter zelf beperkingen in die rechten aan en dat vind ik persoonlijk een compleet omgedraaide wereld.
De kwaliteit van de Europese wetgeving is dermate belangrijk dat wij daarmee niet lichtvaardig om mogen gaan. Iedereen ondervindt de negatieve gevolgen van een slechte wetgeving. Dat geldt zowel voor de burgers voor wie die wetgeving uiteindelijk bedoeld is, als voor de lidstaten die voor het omzetten van de wetgeving verantwoordelijk zijn en voor alle organisatieniveaus die met de uitvoering ervan belast zijn. Daarom moet het afgelopen zijn met de enorme hoeveelheden papier die in alle instellingen worden geproduceerd. In plaats daarvan moeten wij de proef op de som nemen door ook daadwerkelijk betere wetten te ontwikkelen en aan te nemen. Daar kunnen wij afgevaardigden voor zorgen.
Met het verslag-Medina Ortega probeert het Parlement vandaag op 8 oktober voor de tweede keer zijn standpunt te bepalen over een mededeling van de Commissie van december 2001 over de vereenvoudiging en verbetering van de communautaire wetgeving. Inmiddels hebben drie topontmoetingen van regeringsleiders en staatshoofden zich al weer met deze kwestie beziggehouden, zonder dat het Parlement zijn standpunt kenbaar heeft gemaakt en daardoor dus ook geen invloed op dat proces heeft gehad. Door een dergelijke papierproductie geven wij het slechte voorbeeld. In plaats van meer papier te produceren, zouden wij de Commissie onze steun moeten geven aan het terugbrengen en opschonen van de omvangrijke berg aan communautaire wetgeving die inmiddels al 97.000 bladzijden beslaat. Dat zou meteen ook een bijdrage leveren aan een betere kwaliteit van de Europese wetgeving. 
Van den Berg (PSE ).
   – Voorzitter, dank aan Medina Ortega. Bij betere wetgeving denk ik aan een Europees bestuur, dat democratischer wordt, meer presteert voor burgers, begrijpelijker wordt voor iedereen. Europa efficiënter, democratischer, transparanter. Dat was het hoofddoel dat de Europese Conventie voor ogen stond bij de ontwerpgrondwet. Sommige regeringsleiders dreigden dit weekend alweer in hun oude spelletjes om macht en geld te vervallen, waarmee zij eigenlijk de wens van de Europese burger negeren.
Gelukkig kunnen we -en dat staat ook hier ter discussie - ook nu al veel doen binnen de grenzen van de Europese Verdragen. De Europese Commissie heeft via het Witboek "Europese " een groot aantal voorstellen gelanceerd voor een beter bestuur. De verbetering van het wetgevingsproces was een belangrijk onderdeel daarvan. Op dat punt zijn al stevige resultaten geboekt. De Commissie heeft inmiddels in dit kader verschillende voorstellen gelanceerd, waaronder het programma voor consolidatie, codificatie en versimpeling van de wetgeving. De omvang van de wetgeving wordt hiermee terug gebracht met maar liefst 35.000 bladzijden. Dat mag ook wel eens in de krant komen!
Maar wie het over wetgeving heeft, moet de medewetgevers - het Europees Parlement en de Raad - centraal stellen. Na een ongelukkige start van de Europese Commissie nam deze de stap van een akkoord met het Europees Parlement en de Raad: het interinstitutioneel akkoord. Dat geeft alle ruimte voor een snellere, simpelere Europese aanpak op terreinen als milieu en sociaal beleid. Maar als de resultaten niet bevallen, dan kan het Europees Parlement ingrijpen en haar recht als medewetgever oppakken en uitoefenen. Het heeft mijns inziens de Europese Commissie en de Raad veel te veel moeite gekost hieraan toe te geven en het is nog steeds veel te weinig royaal gebeurd. U moet toch weten: zonder Europees Parlement is er geen echte democratie. Aan een technocratische uitvoerende macht die boven en zonder het Europese volk regeert, heeft niemand behoefte. Wel aan een drastisch aanpakken van te lange procedures, aanpakken van het gebrek aan resultaten en een grotere doorzichtigheid.
Voorzitter, collega van Doorn heeft een voorstel gedaan van een soort bureaucratietoets, een onafhankelijke toetsing. Ik voel daar veel voor, mits de informatie die we daaruit krijgen uiteindelijk weer terecht komt bij ons als medewetgever. Uiteindelijk moeten wij natuurlijk met elkaar samen met de Raad de beslissingen nemen. Dat is natuurlijk de kern van het gevecht waarom het hier gaat, en ik hoop dat de Commissie op die manier de afspraken inhoud wil geven. 
Lynne (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het verheugt mij zeer dat we op het terrein van beter wetgeven vooruitgang boeken. Als voorstander van Europa vind ik het buitengewoon frustrerend dat we hier wetgeving maken die niet voldoende doordacht is. Dat is niet alleen schadelijk voor dit Parlement; het schaadt ook onze geloofwaardigheid.
Verder moeten we ook naar de geldende wetgeving kijken om te zien of die in alle lidstaten ten uitvoer wordt gelegd. Wanneer dit niet het geval is, betekent dat dan dat deze onuitvoerbaar is? Als dat zo is, waarom herroepen we die wetgeving dan niet gewoon, in plaats van nog meer wetgeving te maken op hetzelfde terrein, zoals we op het moment lijken te doen?
We moeten ook bekijken of deze wetgeving op Europees niveau in alle gevallen noodzakelijk is. Als deze noodzakelijk is, dan moet er een allesomvattende effectbeoordeling worden uitgevoerd, die gebaseerd is op moderne wetenschappelijke en medische inzichten, op terreinen waar dit van toepassing is, zoals bij wetgeving inzake gezondheid en veiligheid op het gebied van werkgelegenheid en sociale zaken.
Verder moeten we rekening houden met de situatie in iedere lidstaat. De nauwkeurigheid van effectbeoordelingen moet echt worden verbeterd – ik moet zeggen dat ik ze op het moment niet bepaald goed vind. Ook moeten ze in een zeer vroege fase beschikbaar zijn, zodat er sprake kan zijn van echte raadpleging. Bij die raadpleging moet in ieder geval het instrument betrokken zijn dat bij uitstek past bij dat specifieke onderwerp.
Alle resultaten en bijdragen moeten openbaar worden gemaakt. Het stemt mij zeer tevreden dat de heer Medina Ortega ermee heeft ingestemd zijn motie terug te verwijzen. Het is goed dat hij dat heeft gedaan. Ik feliciteer hem met al het werk dat hij heeft verricht, maar zijn motie is uiteraard ingehaald door het interinstitutioneel akkoord. 
Doyle (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in grote lijnen steun ik de verslagen over betere regelgeving en het interinstitutioneel akkoord die aan ons voorliggen, en uiteraard ook hun doelstellingen: het komen tot een corpus van betrouwbare, moderne en gebruiksvriendelijke wetgeving, waar al onze burgers, werknemers en ondernemingen de vruchten van plukken. Hiervoor is het noodzakelijk het ‘dode hout’ – de overbodige of verouderde teksten – te snoeien, wat zal leiden tot een afname van de omvang van het zonder dat de juridische status ervan wordt aangetast. Het is verder noodzakelijk de presentatie te verbeteren en ervoor te zorgen dat de Gemeenschapswetgeving op een gebruiksvriendelijke manier toegankelijk wordt gemaakt, de geldende wetgeving wordt gemoderniseerd en vereenvoudigd en beleid gefaseerd wordt ingevoerd.
Deze taak moet echter niet worden onderschat. De interne markt is een van onze grote successen, maar de enorme hoeveelheid wetgeving die de interne markt heeft voortgebracht om de harmonisatie van de procedures van de lidstaten te waarborgen is werkelijk angstaanjagend. Doordat amendementen eerst worden opgesteld in een van de officiële talen en vervolgens in alle andere talen worden vertaald ziet het eindproduct – wanneer dit weer wordt terugvertaald in alle officiële talen – er voor een moedertaalspreker vaak gezwollen, betweterig, over het algemeen onhandig en onnatuurlijk uit. De juridische status mag dan gehandhaafd blijven, toch is de tekst allesbehalve gebruiksvriendelijk.
Onze verslaving aan acroniemen heeft zelfs tot een nieuwe taal geleid: . Na zes maanden in een van onze instellingen bezigen we het allemaal, waardoor wijzelf en ons werk nog verder af komen te staan van Jan en alleman. Cocobu, GBVB – of is het PESC? – Coreper en de nieuwste is RAZEB, wat volgens mij staat voor de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen. Kortom, onze teksten moeten dringend afkicken van deze verslaving.
De interesse van mijn land, Ierland, gaat momenteel vooral uit naar het terrein van de effectbeoordelingen. Wij zijn met name geïnteresseerd in het ontwikkelen van manieren om wettelijke maatregelen van de EU te beoordelen op de daadwerkelijke verbetering van het concurrentievermogen, teneinde te waarborgen dat de betreffende EU-strategie de economische groei stimuleert zodat de Lissabon-doelstellingen voor 2010 worden gehaald. Wij zouden graag daadwerkelijke vooruitgang boeken bij de ontwikkeling en het gebruik van effectbeoordelingen waarmee de bevordering van het concurrentievermogen kan worden aangetoond. De tekst van punt 30 van het interinstitutioneel akkoord is geïnspireerd op het voorstel in het verslag van de heer Medina Ortega om effectbeoordelingen te verrichten op wetgeving die tot stand komt volgens de medebeslissingsprocedure, voorafgaand aan de aanneming van een belangrijk amendement, hetzij in eerste lezing, hetzij in de bemiddelingsfase, op basis van wederzijds gedefinieerde criteria en procedures. Ik kan niet zeggen dat ik met ingehouden adem afwacht, mijnheer de Voorzitter.
Voor de goede orde, de geïntegreerde effectbeoordelingsprocedure van de Commissie staat nog in de kinderschoenen. Voor 2003 had de Commissie 44 voorstellen aangewezen voor een zogenaamde uitgebreide effectbeoordeling. Het blijkt echter dat er hiervan slechts vier zijn voltooid. Ik zou graag horen wat de Commissie hierover te zeggen heeft.
De beoordeling van de verwachte wetsvoorstellen over chemische stoffen, die oorspronkelijk niet tot de 44 aangewezen voorstellen behoorden, maar die nu onder politieke en andere druk toch zullen worden beoordeeld, zal de eerste echte, uitgebreide effectbeoordeling worden van een ontwerpvoorstel. Pas dan zal wellicht het nut ervan blijken.
Tot slot beschikken we hiermee, om de eigen woorden van de commissaris te gebruiken, over een solide basis, hoewel het misschien een verlanglijstje is. Laten we hopen dat het eerste het geval is.
Koukiadis (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, zoals bekend denkt de Commissie al jarenlang na over de manier waarop zij het bestuur van het communautair model dat Europese Unie heet kan verbeteren.
Een deel van deze strategie wordt gevormd door de vereenvoudiging en verbetering van de wetgeving. De daarmee verband houdende vraagstukken worden van oudsher gevolgd door de rapporteur, de heer Medina Ortega, in wiens verslag wij een beknopte weergave vinden van zijn rijke ervaring op het gebied van het overheidsbestuur en de gebreken en zwakheden van de wetgeving. Zijn voorstellen bestrijken alle stadia van de wetgeving, van de voorbereiding, de uitwerking en de redactie van een wetstekst tot de toepassing daarvan in de lidstaten. Aangezien ik niet veel tijd heb zal ik slechts drie fundamentele vraagstukken aanstippen.
Het eerste vraagstuk is van zuiver politieke aard en betreft de permanente wrijving die wordt veroorzaakt door de bureaucratie van elk administratief mechanisme. Dit geldt dus ook voor het administratief mechanisme van de Europese Commissie, die evenwel van mening is dat efficiëntie een zuiver technisch probleem is en aldus het beginsel van de democratische legitimiteit ondermijnt, ofschoon dit beginsel het enig middel is om een wetstekst geloofwaardigheid te geven. Als wij de wetgeving dus echt willen hervormen moeten wij de Commissie vragen de geschikte initiatieven te ontplooien. Zij moet concreet aantonen dat democratische legitimiteit een absolute prioriteit is en het evenwicht tussen de bevoegdheden van de instellingen gewaarborgd moet worden.
Aangezien ten tweede - terecht zou ik zeggen - bijzonder belang wordt gehecht aan de kwaliteit en de transparantie van de talrijke overlegprocedures die worden gevolgd bij de behandeling van een wetgevingsvoorstel, moet onder de voorgestelde minimumvoorschriften voor overleg ook de representativiteit van de instanties van het maatschappelijk middenveld worden opgenomen. Er moeten strenge representativiteitscriteria, evenals een procedure voor de regelmatige bijwerking van de lijst van representatieve organisaties worden vastgesteld. Representativiteit is voor niemand een verworvenheid maar moet allengs worden bevestigd.
Tot slot worden in de mededeling van de Commissie terecht voorstellen gedaan voor de verbetering van de omzetting in de wetgeving van de lidstaten. Alhoewel dergelijke voorstellen ook worden gedaan in de verslagen over de verzoekschriften en de toepassing van de wetgeving, houdt de Commissie geen rekening daarmee. Als de Commissie de democratische legitimiteit zou respecteren zou zij toch op zijn minst het Parlement moeten uitleggen waarom zij geen rekening houdt met deze voorstellen.
Inglewood (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zoals diverse collega’s vanavond al hebben opgemerkt zijn dit zeer belangrijke verslagen omdat het opstellen van wetgeving waarschijnlijk het belangrijkste onderdeel van regeren is en dit, op diverse manieren, het fundamentele karakter van ieder regeringsstelsel blootlegt. Ik maak met tussenpozen nu bijna vijftien jaar lang deel uit van dit Parlement en in die tijd zijn er vele verslagen verschenen over het onderwerp dat we vanavond bespreken. Ik zou niet durven zeggen of de wetgeving in die periode verbeterd of verslechterd is. Ik weet echter zeker dat er nu veel meer politieke interesse in en discussie over dit onderwerp bestaat dan voorheen het geval was. Dat is ongetwijfeld een stap in de juiste richting.
Toch zegt een Britse uitdrukking dat een pudding zich past bewijst wanneer deze wordt gegeten. Het is, met andere woorden, niet alleen belangrijk wat de Commissie, de Raad of het Parlement , maar wat we Wat zijn dus de cruciale punten?
Het eerste is uiteraard democratie. Alle regeringsprocedures, of het nu om besturen of wetgeven gaat, moeten worden ondersteund door de stembusuitslag. Diegenen die op dit soort terreinen beslissingen nemen moeten aansprakelijk zijn voor wat ze doen en hiervoor ter verantwoording kunnen worden geroepen. Tot slot moeten de systemen waarbinnen zij werken transparant zijn.
Ten tweede moet dit alles plaatsvinden binnen het kader van de rechtsstaat. Indien er sprake is van misbruik, moet er een juridische beroepsprocedure gestart kunnen worden door een onafhankelijk gerechtelijk apparaat. Een dergelijke procedure kan betrekking hebben op allerlei terreinen: of het nu gaat om nalatigheid bij het omzetten van EU-wetgeving in nationale wetgeving of iets dat gebeurt ten gevolge van onjuiste procedures. Om aan te haken op een punt dat de heer Medina Ortega maakte, ook de terreinen waarop zelfregulering van kracht is moeten binnen de rechtsstaat functioneren.
Ten derde hebben we dat veelgehoorde woord ‘subsidiariteit’. We zouden op Europees niveau niet moeten doen wat in feite ook op nationaal niveau gedaan kan worden, hoe exact je dat ook wilt definiëren.
Ten vierde gaat het om evenredigheid. De wetgeving die we opstellen moet altijd in verhouding staan tot het misbruik of het onheil dat er door moet worden voorkomen. We moeten er in dit verband, hoewel ik de voorstellen in het verslag-Mandelkern toejuich, voor waken dat de effectbeoordelingen zelf geen extra bureaucratische horde in het wetgevingsproces gaan vormen.
Tot slot is er uiteraard behoefte aan helderheid. Ik kan als Engelsman alleen maar zeggen dat een zeer groot deel van het Engels dat in Brussel wordt geproduceerd door mijn landgenoten niet als zodanig wordt herkend. Wij moeten zelf het goede voorbeeld geven. Brengen wij bijvoorbeeld daadwerkelijk verbeteringen aan in de wetgeving die aan dit Parlement wordt voorgelegd? Ik denk dat het eerlijke antwoord is: “soms wel”, terwijl dat natuurlijk “altijd” zou moeten zijn. We moeten om te beginnen dus orde op zaken stellen in ons eigen Parlement. 
Corbett (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dit debat gaat over een groot aantal aspecten: betere wetsvoorstellen, meer raadpleging, enzovoorts en met betrekking tot een aantal van deze aspecten boeken we vooruitgang. Toch zou ik graag een kwestie aan de orde willen stellen die ik ‘horizontale subsidiariteit’ zou willen noemen. Dat is iets anders dan de verticale subsidiariteit waarover Lord Inglewood het net had in zijn opmerkingen over het bestuursniveau – Europees, nationaal of regionaal. Het gaat erom of je al dan niet moet wetgeven, of je iets overlaat aan zelfregulering, coregulering of regulering helemaal niet nodig acht. Ook hierbij is een bepaalde hiërarchie noodzakelijk; iemand moet immers de bewijzen leveren waarmee wordt aangetoond dat ingrijpen noodzakelijk is. Het kan zijn dat voor bepaalde zaken of met betrekking tot bepaalde onderwerpen het opstellen van regelgeving niet nodig is. Stelt men die toch op, dan volstaat zelfregulering misschien, en als dat niet zo is, dan volstaat coregulering misschien wel. Als dat echter niet het geval is – alleen dan – moeten we ingrijpen en wetgeving aannemen.
De vraag is, net als in het geval van verticale subsidiariteit, wie dat bepaalt? Het is gepast dat de wetgevingsautoriteit hierover een beslissing neemt. Diegenen die verantwoording verschuldigd zijn aan de bevolking als geheel, en niet slechts de belangen van bepaalde sectoren dienen, moeten die beslissing immers in eerste instantie nemen. Om die reden juich ik het interinstitutioneel akkoord en het verslag-Frassoni toe en feliciteer ik mevrouw Frassoni met haar verslag.
Dit interinstitutioneel akkoord heeft niet enorm veel inhoud, maar er wordt wel in erkend dat om coregulering te kunnen toepassen daarvoor eerst toestemming moet worden verleend door de wetgevingsautoriteit. Dat is een zeer belangrijk uitgangspunt en iets wat we in dit interinstitutioneel akkoord hebben bereikt.
Ik wil hier nog het een en ander aan toevoegen over interinstitutionele akkoorden in het algemeen. We beschikken nu over een groot aantal van deze akkoorden en vele overlappen elkaar, terwijl in andere dezelfde onderwerpen worden behandeld in andere bewoordingen. We zullen binnenkort de diverse interinstitutionele akkoorden die er zijn moeten codificeren en vereenvoudigen om te komen tot één enkele, duidelijke, beknopte tekst. Dat is een van de eerste dingen waar we op terug moeten komen zodra, hopelijk binnenkort, de kwestie van de goedkeuring van onze nieuwe Europese Grondwet is geregeld.
McCarthy (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ook ik juich het feit toe dat we nu het punt hebben bereikt waarop we onze belofte van betere en eenvoudigere wetgeving kunnen gaan inlossen. Verder wil ik ons team van onderhandelaars feliciteren, evenals onze rapporteurs.
Als we het goed aanpakken, kan goede, duidelijke wetgeving leiden tot een afname van het aantal inbreukprocedures voor het Europese Hof van Justitie. Verder zou deze kunnen resulteren in wetten die in de lidstaten eenvoudiger te handhaven zijn. Ik vind dat consumenten en burgers moeten weten welke beroepsprocedures zij op grond van EU-wetgeving kunnen verwachten, en ondernemingen moeten weten welke standaarden en praktijken zij na dienen te streven om aan de Europese wetgeving te voldoen. Natuurlijk is een effectbeoordeling een technisch instrument, maar het is wel een essentieel instrument om belanghebbenden meer bij de wetgeving te betrekken en de uitvoerende macht te controleren. Hierdoor zullen zowel de kwaliteit van het debat in dit Parlement als onze mogelijkheden om de uitvoerende macht ter verantwoording te roepen toenemen.
Verder kunnen we effectbeoordelingen gebruiken om de voordelen van voorgestelde wetgeving te evalueren en tegelijkertijd te bekijken op welke terreinen coregulering, zelfregulering of nuttige instrumenten kunnen zijn. Ik weet dat vele van mijn collega’s bezorgd zijn dat het prerogatief van het Parlement als wetgever kan ondermijnen of wegnemen. Ik heb begrip voor de cultuurverschillen die er op dit punt bestaan tussen de verschillende lidstaten, maar we zullen ook moeten accepteren dat wetgeving soms weinig flexibel en moeilijk te veranderen is, terwijl via gedragscodes sneller resultaat kan worden geboekt, met name als het gaat om oneerlijke handelspraktijken.
De heer MacCormick heeft gelijk dat wetgeving om politiek draait en niet alleen een wetenschappelijke exercitie is in het uitvoeren van effectbeoordelingen. Om die reden zullen dit Parlement en zijn gekozen politici ook altijd een essentieel onderdeel blijven van het wetgevingsproces. Verder ben ik van mening dat herroeping een essentieel onderdeel is van ons controlerecht. Wij moeten onze steun uitspreken voor de agenda van “Beter wetgeven”, maar het Parlement zal meer middelen en bevoegdheden moeten krijgen om effectbeoordelingen te evalueren en naar aanleiding daarvan actie te ondernemen en op basis van deze procedures de Commissie en de Raad ter verantwoording te roepen.
De agenda van “Beter wetgeven” vraagt om veranderingen in cultuur, machtsverhoudingen en verantwoordelijkheid binnen al onze instellingen. Dat moet niet ten koste gaan van het Parlement; het zou de parlementaire controle op de toekomstige wetgeving juist moeten versterken. 
Frassoni (Verts/ALE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik heb gevraagd aan het eind van dit debat nogmaals het woord te mogen voeren, omdat ik zeer benieuwd was naar wat de Raad en de Commissie te zeggen hadden. Ik heb zojuist naar hen geluisterd en hun interventies bevestigden voor mij dat het antwoord op de vraag of dit akkoord geen dode letter blijft uitsluitend zal afhangen van het vermogen van het Europees Parlement ervoor te zorgen dat het wordt nageleefd en dat het in onze instelling in praktijk wordt gebracht. Tijdens dit debat zijn wij opnieuw, net als tijdens de onderhandelingen, gestuit op een zekere onbuigzaamheid ten aanzien van de eis dat een wetgever, en in het bijzonder het Europees Parlement, het functioneren van de alternatieve methoden voor regelgeving moet kunnen beoordelen en, eventueel, afkeuren.
Mevrouw McCarthy, het probleem zit hem niet in cultuurverschillen, die er ten aanzien van vrijwillige overeenkomsten ongetwijfeld tussen ons zullen zijn. Het probleem is gelegen in het feit dat wij als wetgevende macht de vrijwillige overeenkomsten, op het moment dat zij niet blijken te functioneren, moeten kunnen opzeggen, en dat is helaas slechts ten dele mogelijk, en dan nog alleen als wij er een lange strijd voor voeren om dat te bereiken.
Nog een korte opmerking over de effectbeoordeling, mijnheer de Voorzitter. De heer Clegg, die deel uitmaakte van ons team van onderhandelaars, heeft gelijk: wat dit onderwerp betreft zijn wij op een zeker moment vrijwel opgehouden aan te dringen, ook omdat onze instelling er mogelijk nog niet aan toe is dit vraagstuk eensgezind aan te pakken. Effectbeoordeling blijft – ik zei het al – een in hoge mate politiek onderwerp, ten aanzien waarvan wij tijdens de onderhandelingen enkele van onze bevoegdheden dreigden te verliezen doordat we op een te onbuigzame wijze vasthielden aan een verplichting een effectbeoordeling uit te voeren, een verplichting die wij technisch gezien nog niet daadwerkelijk op ons kunnen nemen.
Voorts vind ik dat dit vraagstuk, ook door de Commissie, op een uiterst wisselvallige wijze benaderd wordt. In sommige gevallen wordt de beoordeling namelijk uitgevoerd en belangrijk gevonden; in andere gevallen wordt de analyse echter volkomen achterwege gelaten. Ik zou in dit verband het voorbeeld willen aanhalen van de beroemde lijst van de heer Van Miert betreffende de trans-Europese netwerken: de Commissie heeft er volledig van afgezien ook maar enige beoordeling van de gevolgen van deze belangrijke lijst uit te voeren. Nogmaals, effectbeoordeling blijft een ‘werk in uitvoering’ dat met dit interinstitutioneel akkoord nog niet tot een afronding is gebracht. Mijns inziens is het echter een onderwerp dat we met het oog op de toekomst op een bewuste en verantwoordelijke wijze moeten aanpakken. 
Corbett (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Ik wilde slechts zeggen dat de procedure waarbij de rapporteur aan het einde van het debat opnieuw het woord kan nemen om antwoorden te geven een prima innovatie is. Ik wil u en mevrouw Frassoni feliciteren met het feit dat u het voorgaande debat zo heeft vormgegeven. 
De Voorzitter.
   De agenda bleek al helemaal voorbereid te zijn, dus ik zal uw felicitatie overbrengen aan degene die ze verdient. Hartelijk dank, mijnheer Corbett.
Het gecombineerde debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A5-0294/2003) van de heer Bodrato, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over het Europees ruimtevaartbeleid - Groenboek (COM(2003) 17 - C5-0209/2003 - 2003/2092(INI)). 
Bodrato (PPE-DE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, in zijn door het Parlement buitengewoon op prijs gestelde Groenboek wijst commissaris Busquin er opnieuw op dat het ruimtevaartbeleid van strategisch belang is voor de onafhankelijkheid, de veiligheid en de economische groei van Europa, dat op het gebied van wetenschappelijk onderzoek en technologische vernieuwing tot de voorhoede wil blijven behoren.
In de afgelopen maanden heeft een kentering plaatsgevonden in die zin dat de Constitutionele Conventie een specifieke rol van het ruimtevaartbeleid erkende, waarmee als het ware reeds de rechtsgrondslag werd gelegd voor communautaire programma’s ter ondersteuning van de met het GALILEO-programma ingezette, buitengewoon succesvolle beleidsstrategie. Laten we echter niet vergeten dat de Commissie ook een concreet voorstel ter tafel heeft gelegd inzake de ongekende crisis die de ruimtevaartsector doormaakt, met name wat betreft draagraketten, waardoor veel bedrijven in hun activiteiten getroffen zijn en de wanverhoudingen op de wereldmarkt nog verder worden versterkt.
Het instrument van de ruimtevaart is van cruciaal belang voor de bundeling van professionele expertise, onderzoek en technologie die kenmerkend zijn voor de ontwikkeling van de kenniseconomie. Het is een instrument dat niet verloren mag gaan en zowel de Commissie als de ESA-Raad lijken zich dat ten volle te realiseren. In het verslag pleit het Parlement ervoor dat zowel het Europese Ruimtevaartagentschap ESA als de nationale bureaus een rol wordt toebedeeld en uit het zijn voldoening over de raamovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en het ESA, waarop het Parlement krachtig had aangedrongen. Met deze raamovereenkomst wordt onderstreept dat het ESA een onvervangbare rol speelt bij het structureren van onderzoek en technologische en industriële ontwikkelingen. Deze rol dient nader te worden omschreven in een Europees ruimtevaartprogramma waarin tevens de verantwoordelijkheden van de Commissie worden geherdefinieerd ten aanzien van de vraag van overheidszijde alsmede nieuwe initiatieven waarvoor politieke representativiteit en een specifieke institutionele bevoegdheid vereist is.
Dat Europa een voortrekkersrol op het internationale toneel wordt toegekend, waarbij alle lidstaten van de Unie betrokken worden, doet niets af aan onze overtuiging dat internationale samenwerking noodzakelijk is: in de eerste plaats samenwerking met de Verenigde Staten – denk aan het internationale ruimtevaartstation – maar ook met andere landen, van Rusland tot Japan en zelfs China. Wij moeten ons er bovendien van bewust zijn dat de kwaliteit van internationale overeenkomsten – met name op het gebied van de ruimtevaart – afhankelijk is van de kwaliteit van de wetenschappelijke, industriële en ook financiële inbreng. De Europese ambities moeten worden ondersteund met openbare middelen, zoals overal ter wereld gebeurt, en met een actievere organisatie van gemeenschappelijke beleidsvormen op terreinen zoals landbouw, telecommunicatie, het milieu en vervoer. Het is van belang particuliere initiatieven aan te moedigen, zoals gebeurt in het kader van GALILEO. We moeten ons echter ook realiseren dat de beoogde verdubbeling van het ruimtevaartbudget over tien jaar onvoldoende zal zijn om de achterstand op de Verenigde Staten in te halen: die zal daarmee hoe dan ook slechts voor een deel worden weggewerkt.
De ruimtevaartwetenschap heeft een voortrekkersrol gespeeld. De kwaliteit van het betrokken personeel en het fundamenteel onderzoek verdient echter grotere aandacht. De toekomst van het Europese ruimtevaartbeleid hangt af van de aandacht die we daaraan geven. Om die reden zijn wij van mening dat in het volgende kaderprogramma voor onderzoek meer financiële middelen dienen te worden uitgetrokken voor de ruimtevaartsector, waarbij kleine en middelgrote ondernemingen in deze context een gegarandeerd aandeel blijven behouden. Deze middelen zijn immers onontbeerlijk voor de ondersteuning van nieuwe innoverende bedrijven.
Mijn laatste opmerking betreft het door de Conventie geopperde richtsnoer van een Europees Bureau voor bewapening, waartoe alle lidstaten volgens het gestructureerde samenwerkingsmodel kunnen toetreden. Dit richtsnoer kan bijdragen tot de verwezenlijking van het industrieel en technologisch ruimtevaartpotentieel. Laat ik hier duidelijk stellen dat het niet gaat om militarisering van de ruimte, maar om erkenning van het feit dat we het hebben over activiteiten met een tweeledig karakter, namelijk civiel en militair, en tegelijkertijd gaat het om een Europees veiligheidsbeleid dat niet mag wijken voor de verleidingen van Amerikaans unilateralisme. Om misverstanden te voorkomen wordt in het verslag verwezen naar de resolutie van de Verenigde Naties over de preventie van een wapenwedloop in de ruimte en naar de Conventie, die bevestigt dat de Unie zich ten doel stelt de vrede te bevorderen en bij te dragen tot de veiligheid en de duurzame ontwikkeling van de aarde.
Na het debat over het Groenboek is het wachten thans op het Witboek. Onze verwachtingen zijn gebaseerd op ons positieve oordeel tot nu toe. Wij zijn van mening dat deze verwachtingen worden gedeeld door de wetenschap en het Europese bedrijfsleven. 
Busquin,
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Bodrato, dames en heren, allereerst wil ik de heer Bodrato en de leden van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie bedanken voor de degelijkheid van hun verslag en voor hun constructieve voorstellen. Het getuigt eens te meer van de betrokkenheid en de steun van het Parlement op ruimtevaartgebied. Het overleg over het Groenboek heeft een zeer open discussie losgemaakt over de toekomst van de Europese ruimtevaart en talrijke bijdragen opgeleverd uit alle sectoren. Op basis daarvan zijn we nu bezig met de voorbereiding van een Witboek over de doelstellingen op de middellange en lange termijn voor het Europese ruimtevaartbeleid. Het Parlement had daar in januari 2002 bij de Commissie om gevraagd.
Er zijn een aantal fundamentele convergentiepunten naar voren gekomen. Het eerste is dat Europa een ruimtevaartprogramma verlangt met een zodanige capaciteit en omvang dat het op eigen benen kan blijven staan. Het tweede punt is dat we de structurele kwetsbaarheid inzien van onze ruimtevaartindustrie. U heeft benadrukt dat er moeilijkheden zijn geweest op het terrein van de draagraketten. Dankzij een beslissing van de ESA-Raad is er een oplossing gevonden maar alleen voor de korte en middellange termijn. Nu moet er dus nog een meer structurele oplossing worden gevonden. Ten slotte is het vereist dat we de telecommunicatiesector voor de ruimtevaart meer aandacht geven om de vraag te vergroten en te zorgen dat onze industrie op het gebied van kennis niet achterop raakt.
Het derde en laatste punt betreft de nieuwe verantwoordelijkheden van de Europese Unie op het gebied van de ruimtevaart. De Unie heeft te maken met veranderde politieke omstandigheden en daarom moeten het ESA en de nationale ruimtevaartagentschappen tot een gezamenlijke visie komen om zo daadwerkelijk een ruimtevaartbeleid op Europese schaal te creëren. In dat opzicht ben ik blij dat er tijdens de Raad van 22 september een akkoord tot stand is gekomen tussen het ESA en de Europese Unie en dat is zeker een mijlpaal.
Evenzo moet het ruimtevaartbeleid een horizontaal beleid van de Unie zijn, dat de andere beleidsterreinen ten dienste staat en waarin de richtsnoeren en doelstellingen worden geformuleerd waarmee de Europese ruimtevaartinspanningen tot een coherent geheel kunnen worden gesmeed. Het zou niet alleen het openbare domein moeten bestrijken maar eveneens aspecten op het vlak van veiligheid en defensie. Natuurlijk is dit niet mogelijk zonder duidelijke juridische basis in het toekomstige Verdrag. De Conventie stelt dan ook voor om de Unie bepaalde bevoegdheden te verlenen op ruimtevaartgebied die zij dan zou delen met de lidstaten. De Commissie hoopt, net als het Parlement, dat dit voorstel tijdens de Intergouvernementele Conferentie overgenomen zal worden zoals het nu op tafel ligt. 
Langenhagen (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijn dank gaat uit naar de heer Busquin. Hij weet dat ik GALILEO al sinds enkele jaren met grote belangstelling volg en dat het project mij na aan het hart ligt. Toch krijg ik steeds weer de vraag te horen wat Europa nu eigenlijk in de ruimte te zoeken heeft. Waarom zou Europa geld aan de ruimte uitgeven als er op aarde nog genoeg andere urgente problemen zijn waar dringend geld in gestoken zou moeten worden? Ik verwacht in verband met dit onderwerp dan ook geen uitgelaten jubelstemming of unanieme instemming. Ik ben er echter wel vast van overtuigd dat de ruimte voor Europa en de Europese economie van strategisch belang is. Ik weet dat veel van mijn collega’s er ook zo over denken. Dankzij moderne technologieën biedt de ruimtevaart ons niet alleen nieuwe mogelijkheden, maar ook werkgelegenheid voor onze ingenieurs en perspectieven voor de toekomst. Europa mag en moet zich uitsluitend op technologische topprestaties richten en daar heeft ons continent ook de mogelijkheden voor.
Het is algemeen bekend dat het ruimtevaartbeleid een van de cruciale thema’s van de 21ste eeuw is. Nu al wordt ons dagelijkse leven door uiteenlopende toepassingen bepaald die pas dankzij de ruimte en de daar gestationeerde satellieten mogelijk zijn geworden. Aan de basis daarvan staat technologische kennis die wij zorgvuldig moeten koesteren. Europa beschikt over waardevolle hulpbronnen, en daarmee doel ik niet alleen op ingenieurs en technici, maar ook op onderzoekscentra en bedrijven. Met die kennisbasis kunnen nieuwe innovaties ontwikkeld worden, maar de onderzoekers en knappe koppen vertrekken steeds vaker naar plaatsen waar meer geboden wordt, niet alleen in financiële, maar ook in technische zin. Dat hoor ik steeds vaker in gesprekken en dat is ook vanmiddag weer gezegd. Daarom vind ik het een dringende noodzaak, mijnheer Busquin, dat er concrete maatregelen worden genomen om het coherente Europese ruimtevaartbeleid tot stand te brengen dat u zo treffend heeft geschetst. Europa moet zich bewust worden van de eigen positie en de eigen mogelijkheden. Wij moeten niet alleen maar mooie verklaringen af blijven leggen, maar moeten eindelijk ook eens een keer daadwerkelijk actie ondernemen. Europa moet bereid zijn om in deze sector te investeren. Ik weet dat dit soms een pijnlijk proces kan zijn, maar de ruimtevaartsector brengt niet alleen erg hoge kosten met zich mee; het is ook een sector die onze concurrentiepositie aanzienlijk kan verbeteren. Laten we de handschoen deze keer dan ook oppakken!
Zonder een duidelijke koers zal Europa zijn onafhankelijkheid bij de toegang tot de ruimte en de daaruit voortvloeiende toepassingsmogelijkheden verliezen. Ik weet net zo goed als u, mijnheer Busquin, welke risico’s afhankelijkheid met zich mee kan brengen. Daarom ben ik blij met het Groenboek van de Commissie over het Europese ruimtevaartbeleid en met het uitvoerige en stimulerende verslag van onze collega Bodrato. Europa heeft een politiek signaal voor nieuwe kapitaalinjecties in de ruimtevaart nodig. Ik hoop dat wij morgen door een duidelijk besluit een bijdrage kunnen leveren aan een nieuwe impuls voor de Europese ruimtevaart! 
Savary (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, allereerst wil ik de rapporteur, de heer Bodrato, bedanken voor het uitstekende werk dat hij geleverd heeft en voor het vermogen dat hij aan de dag heeft gelegd te luisteren en verschillende meningen met elkaar te verzoenen. Mijns inziens is het zonder meer een uitzonderlijk document.
Ik ben vooral enthousiast over dit verslag omdat het verschijnt aan het einde van een mandaat dat later een mijlpaal zal blijken voor de ruimtevaart, niet in de laatste plaats dankzij de drijvende kracht van de heer Busquin en zijn team. Het is namelijk voor het eerst dat Europa met iets anders komt dan een reguleringsbeleid voor de concurrentie en de interne markt; het komt nu met industrieel en technologisch beleid dat van visie en gezonde ambitie getuigt. Ik hoop dat dit al diegenen die soms twijfels hebben over Europa weer vertrouwen zal inboezemen.
Dat geldt in de eerste plaats voor het GALILEO-programma voor satellietnavigatie, waarmee wij voor het eerst een Europees semi-overheidsbedrijf in het leven hebben geroepen, een gemeenschappelijk bedrijf dat een industrieel en technologisch project zal steunen. Eveneens vertrouwenwekkend is dat, dankzij het Groenboek, de basis is gelegd voor een ruimtevaartbeleid waarin tot uiting komt dat de ruimtevaart van groot technologisch belang is vanwege haar toepassingen op alle, ook civiele, terreinen en dat zij niet zonder proactieve politieke steun kan. Ook wordt in dit beleid de noodzaak onderkend – daar hechten wij veel waarde aan en daar heeft commissaris Busquin al op gewezen – om een zekere onafhankelijkheid te bewaren ten opzichte van de opkomende landen, maar niettemin open te staan voor de hele wereld. Want in het kielzog van dit beleid worden buitengewoon vruchtbare samenwerkingsverbanden aangegaan met de Verenigde Staten, met Rusland voor het Soyuz-systeem in Kourou en met China voor GALILEO. Er breekt met andere woorden een nieuw tijdperk aan voor de ruimtevaart, een tijdperk waarin de Europese Unie uit zal groeien tot een volwaardige ruimtevaartmogendheid en tussen de grootmachten in de wereld een volstrekt onafhankelijke positie zal innemen, en dat tegen de achtergrond van een economische crisis die vooral de overheidsbegrotingen treft!
Rest ons alleen nog de weg te volgen die het Witboek ons wijst. Persoonlijk zou ik graag een stabilisering zien van de betrekkingen tussen het ESA en de Unie. Wij hebben de deskundigheid van het ESA nodig, maar ook de politieke steun van de Unie om temidden van de groten met één stem te kunnen spreken. Ook hoop ik op een institutionele consolidering binnen de Commissie. Het Verdrag gaat ervan uit dat de bevoegdheid op het gebied van de ruimtevaart op Europees niveau gedeeld wordt maar dan moet de Commissie er wel voor zorgen dat we die bevoegdheid ook aankunnen. Wat dat betreft kan ik u zeggen dat ik gehecht ben aan de kaderprogramma’s voor onderzoek en ontwikkeling en aan de beleidslijn “lucht- en ruimtevaart”, die we in het zesde KPOO voor het eerst aantreffen. Ik hecht eveneens aan de ontwikkeling van een programmacultuur en van een mogelijkheid om sectorale Europese programma’s te lanceren via de andere diensten van de Commissie. Ik denk daarbij in het bijzonder aan het GMES-systeem voor wereldwijde monitoring van milieu en veiligheid en de follow-up van Lissabon voor onderwijs.
Kortom, ik zou vanaf deze plek de heren Busquin en Bodrato willen feliciteren, omdat dit dossier een sterk staaltje laat zien van waar Europa toe in staat is wanneer de politieke wil er is. Ik hoop van harte dat hetgeen wij gezamenlijk hebben weten op te bouwen in ons vijfjarig mandaat tot een blijvend goed resultaat zal leiden. 
Ainardi (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met de publicatie van het Groenboek over het Europees ruimtevaartbeleid dat de Commissie in samenwerking met het ESA heeft opgesteld. Ik denk dat het laat zien dat Europa zich bewust is geworden van het belang de ruimtevaartsector op industrieel, strategisch en politiek terrein te ontwikkelen. In mei jongstleden debatteerden we over de toekomst van deze sector die te kampen had met een diepe crisis die te maken had met de verscherpte wereldwijde concurrentie en met geldproblemen. Het Groenboek, het verslag Bodrato en het Witboek kunnen, met concrete voorstellen in het vooruitzicht, bijdragen aan het te boven komen van deze crisis en uiteindelijk een ambitieus en onafhankelijk Europees ruimtevaartbeleid opleveren. Daarom ben ik blij met de afloop van het GALILEO-programma en deel ik in het voorgestelde streven om de communautaire integratie verder te ontwikkelen. Ik wil echter niet dat deze integratie de autonome bevoegdheden van het ruimtevaartagentschap als coördinerende en drijvende kracht van de programma’s aantast.
Er zijn twee problemen die ik zou willen noemen. In het verslag wordt benadrukt dat er “synergieën tussen civiele en militaire activiteiten” moeten worden gecreëerd – ik heb goed naar de heer Bodrato geluisterd –, terwijl tegelijkertijd “een vreedzaam gebruik van de ruimte” wordt voorgestaan, waar ik ook voorstander van ben. Ook bevat het de wens dat satellietsystemen niet alleen voor het vervoer en het milieu worden gebruikt maar ook voor de veiligheid, “zodat Europa op dit gebied een eigen strategie en een eigen beheersorgaan kan ontwikkelen”. Alles goed en wel, maar ik ben ervan overtuigd dat de ruimtevaart bij voorkeur vreedzame doelen moet dienen: er zijn enorme behoeften zowel op milieugebied als op het gebied van risicomanagement. Europa moet niet het Amerikaanse model overnemen, waarin juist het onderzoek en de ontwikkeling op militair gebied prioriteit krijgen, vóór eventuele civiele toepassingen.
Tot slot, voor een ambitieus Europees ruimtevaartbeleid is de financiering een van de belangrijkste aspecten. In het verslag wordt benadrukt dat de inbreng van publieke middelen van doorslaggevend belang zal blijven voor de ontwikkeling van ruimtevaartprogramma’s. Er is echter een aanzienlijke tegenstelling tussen de doelstellingen die de Unie uitdraagt en de werkelijkheid. Het geld dat alle Europese landen samen toekennen aan de ruimtevaartagentschappen blijft steken op een zes keer zo laag niveau als wat de VS aan overheidsgeld in de ruimtevaart steekt. De Unie moet hoognodig het geld vrijmaken dat nodig is om haar ambities te verwezenlijken. Dat is ook nodig voor de communautaire integratie. Volgens mij kunnen alleen publieke gelden langetermijninvesteringen waarborgen, die van cruciaal belang zijn voor de ruimtevaartindustrie en voor het behoud van kennis op topniveau. Dat is een sleutelvoorwaarde als we een onafhankelijk, dynamisch Europees ruimtevaartbeleid willen dat gebruik maakt van de modernste technologie en dat hoogwaardige banen creëert. 
Piétrasanta (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, het Europese ruimtevaartbeleid wordt een speerpunt van de Europese politiek in het algemeen, vanwege de verwachtingen die het wekt in verband met onderzoek en ontwikkeling op topniveau, nieuwe technologieën en de economie. Het moet een realistisch beleid zijn, met andere woorden het moet betekenis hebben in de context van het Amerikaans en Russisch ruimtevaartbeleid, en het moet een drijvende kracht zijn voor de Europese Unie.
Het verslag van de heer Bodrato, die ik wil feliciteren met zijn werk, heeft als verdienste dat het ook duidelijk blijk geeft van deze ambitie. Maar onzes inziens krijgen de militaire toepassingen teveel nadruk. Deze moeten niet het doel zijn van dit beleid. Zo komen we met GALILEO als een zuiver civiele tegenhanger van het Amerikaanse GPS-systeem of het Russische Glonass, die beide onder militair toezicht staan. We stellen voor artikel 150 te steunen van de door de Conventie opgestelde ontwerp-Grondwet, zodat de ruimtevaart volwaardig deel uitmaakt van het Europese beleid. We moeten een gezamenlijke organisatie op Europees niveau in het leven roepen en dan moet het ESA meer een instrument van dat geïntegreerde beleid worden dan een intergouvernementeel orgaan. Het ruimtevaartwerk moet daadwerkelijk binnen het kader van de Europese Onderzoeksruimte worden geplaatst en de staten van de Unie moeten gezamenlijk de belangrijkste middelen voor dit onderwerp leveren. Alle spelers van een dergelijk beleid moeten rond dezelfde tafel gaan zitten en het Parlement dat ons ruimtevaartbeleid steunt vooral ook. Dat zijn voorstellen waar onze fractie veel waarde aan hecht en goed op zal letten bij de stemming over het Witboek over de ruimtevaart dat voor het eind van het jaar aan het Parlement moet worden voorgelegd. 
De Voorzitter.
   Hartelijk dank, mijnheer Piétrasanta.

De Voorzitter.
   Aan de orde is de voortzetting van het debat over het verslag (A5-0294/2003) van de heer Bodrato, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over het Europees ruimtevaartbeleid. 
Linkohr (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, wij hebben al vaak over de ruimtevaart gediscussieerd. Het doet mij deugd dat die ruimtevaart tegenwoordig een veel belangrijkere positie in het Europese debat inneemt dan tien jaar geleden. In alle bescheidenheid zou ik daaraan toe willen voegen dat dit ongetwijfeld ook aan het Europees Parlement te danken is. Wij hebben ons gerealiseerd dat de ruimtevaart weliswaar van strategisch belang is, maar vanuit commercieel oogpunt vaak niet interessant genoeg is. Dat betekent dat de ruimtevaartsector overheidssteun nodig heeft. Wat in de komende jaren in ieder geval wel commerciële vruchten zal afwerpen, zijn de toepassingsmogelijkheden die van de ruimtevaart zijn afgeleid op het gebied van onder andere telecommunicatie en meettechnieken. Daar hebben wij het al vaker over gehad. De ruimtevaart heeft zonder draagraketten - satellieten - echter geen toekomst. En ook niet zonder bemande ruimtevluchten, zou ik daaraan toe willen voegen.
Inmiddels beschikken wij in Keulen over een centrum dat zich bezighoudt met de opleiding van ruimtevaarders. Onze meningsverschillen hebben eigenlijk niet zozeer betrekking op het belang van de ruimtevaart. Daarover bestaat naar mijn idee een brede consensus. De militaire aspecten zorgen echter voor een nieuwe dimensie. Ik vind dat wij dat onderwerp niet uit de weg mogen gaan, omdat wij in tegenstelling tot tien of twintig jaar geleden nu ook over een Europees buitenlands en veiligheidsbeleid beschikken. Wij kunnen het ene niet los van het andere zien. Ik moet toegeven dat het mij ook moeite kost om daaraan te wennen, maar men is nooit te oud om iets nieuws te leren. Daarom wil ik er met nadruk voor pleiten om aan dit aspect extra aandacht te besteden. 
Alyssandrakis (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden - ofschoon het er niet veel meer zijn -, de ontwikkeling van het ruimtevaartbeleid van de Europese Unie is weliswaar zeer belangrijk maar de oriëntatie van dit beleid is net zo belangrijk. In weerwil van hetgeen aan het begin werd verkondigd over het gebruik van de ruimte voor vreedzame doeleinden en over de bevordering van de ontwikkeling, de kennis en de toepassingen, zijn er de laatste tijd steeds meer directe en indirecte aanwijzingen dat de ruimte voor militaire doeleinden zal worden gebruikt. Het wordt zelfs steeds duidelijker dat de Europese Unie zich juist bij uitstek voor dit militair gebruik interesseert.
Dit blijkt ook uit het Groenboek van de Commissie, uit het verslag-STAR 21 en eveneens uit de ontmoeting die het Grieks voorzitterschap op 8 en 9 mei jongstleden in Athene heeft georganiseerd met als thema de ruimtevaartaspecten van de defensie en de veiligheid. Men wil militariseren om het - ons inziens agressief - gemeenschappelijk defensie- en veiligheidsbeleid te bevorderen, waarvan wordt gezegd - maar het is een voorwendsel - dat dit het enige middel is om de ruimtevaartindustrie te helpen met overheidsmiddelen.
Deze industrie is echter blootgesteld aan de sterke concurrentie van anderen. Zijn haar problemen misschien te wijten aan het feit dat ondernemingswinst de motor is? Zijn deze misschien te wijten aan het liberale beleid, de concurrentie en de vrije markt die niet-militaire staatssteun verbieden?
In het onderhavig verslag van de Industriecommissie staat weliswaar een reeks pertinente opmerkingen en voorstellen - zo wordt bijvoorbeeld de rol van het Europees Ruimtevaartagentschap erkend en verwezen naar de noodzaak van meer onderzoek en internationale samenwerking - maar hierin wordt ook enthousiast instemming betuigd met het militair gebruik van de ruimte. Niet alleen spreekt het verslag lof uit voor het voorstel tot oprichting van een Europees bureau voor bewapening, onderzoek en militaire vermogens, maar het gaat zelfs zover erop te wijzen dat het wenselijk is militair gebruik te maken van satellietsystemen om operaties voor vredeshandhaving te kunnen verrichten.
Om welke vredeshandhaving gaat het echter? Om de moorddadige voortzetting soms van de aanvallen op Joegoslavië, Afghanistan en Irak? De betrokkenheid van de Europese Unie bij de verdere militarisering van de ruimte is een zware klap voor de vrede, omdat de Unie zich op die manier in de militaire concurrentieslag dezelfde verantwoordelijkheden op de hals haalt als de Verenigde Staten.
Tot slot zou het, geachte collega´s, een heel slechte ontwikkeling zijn voor de wetenschap en de volkeren als het Europees Ruimtevaartagentschap, dat als interstatelijke organisatie op het niveau van het Europees vasteland een enorme bijdrage levert aan de ontwikkeling van de ruimtewetenschap en het ruimteonderzoek, een instrument zou worden in de handen van degenen die militaire doeleinden nastreven.
Daarom vraag ik u, geachte collega´s, daar geen steun aan te geven. 
Ortuondo Larrea (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, dames en heren, niemand van ons zal ontkennen dat tijdens het snelle globaliseringsproces dat de mensheid nu doormaakt – een proces waardoor tevens de horizon van onze wereld inkrimpt doordat er gezocht wordt naar een universele, kosmische en interplanetaire dimensie – het van strategisch belang is dat onze Unie een geavanceerd ruimtebeleid voert.
Daarom sta ik volledig achter de besluiten die op dit terrein zijn genomen door de Europese Raad van Lissabon en de voorstellen die de Commissie sinds 1999 heeft gedaan, alsmede de besluiten die het intergouvernementele ruimtevaartagentschap heeft genomen. Ook steun ik het voorstel in artikel 50 van de Conventie waarmee een juridische basis wordt gelegd voor de gemeenschappelijke ruimtevaartactiviteiten.
Welnu, evenals in andere sectoren heeft Europa de nodige ambitie en kracht nodig, die ook wordt weerspiegeld in het budget, om een hoofdrol te kunnen spelen op het internationale toneel. Europa moet in staat zijn om onafhankelijk toegang te hebben tot de ruimte en daarvoor de juiste technologieën ontwikkelen. Daarbij moeten wij internationale samenwerking, met name met de Verenigde Staten en Rusland, twee pioniers op ruimtevaartgebeid, niet uit de weg gaan. Ook samenwerking met andere landen als Japan, China, enzovoort is geboden. Maar in deze samenwerking moeten wij geen ondergeschikte rol spelen. Dat mag in geen geval.
Daarom ben ik blij met de vooruitgang die is geboekt in een tak van ons ruimtevaartbeleid, namelijk het GALILEO-project. Ook ben ik ingenomen met de akkoorden die interoperabiliteit met het Noord-Amerikaanse GOS-systeem mogelijk maken en ik hoop dat er ook akkoorden worden bereikt over samenwerking met het Russische Glonass-systeem.
Ik vertrouw erop dat het civiele gebruik van GALILEO door de genoemde akkoorden niet ondergeschikt wordt gemaakt aan militaire doeleinden waar wij geen controle over hebben en die plaatsvinden zonder instemming van de Europese veiligheidsdiensten. Onderlinge samenwerking is prima, maar daarbij willen wij geen ondergeschikte rol spelen.
Tot slot wil ik de heer Bodrato graag gelukwensen met het goede verslag dat hij heeft opgesteld over het Europese ruimtevaartbeleid. 
Paasilinna (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de ruimte is essentieel voor het Europese concurrentievermogen. Het is van wezenlijk belang dat ons werelddeel ook nieuwe technologie kan ontwikkelen en produceren. Europese innovaties en verschillende componenten mogen in geen enkele concurrentiesituatie van de markt worden gehouden door handels- of andere belemmeringen.
Voor een snelle ontwikkeling van het informatieverkeer is het nodig dat Europa via satellieten over voldoende capaciteit beschikt. Aangezien de door de sector vereiste investeringen groot zijn, moeten wij Europese initiatieven voor de ontwikkeling van ruimtetechnologie steunen via de overkoepelende organisatie van de sector. Wij hebben in Europa niet noodzakelijkerwijs behoefte aan Europese astronauten die op filmhelden lijken. De satellieten van het Europees Ruimtevaartagentschap observeren daarentegen de belangrijke toestand van het milieu, helpen in het verkeer en brengen de ruimte rondom de aarde in kaart. De informatie daarover zou in heel Europa verspreid moeten worden.
Het doel van de Europese Unie is een op kennis gebaseerde economie. Die kan niet functioneren als de factor ruimte daar niet bij betrokken is. Het is in feite van belang dat Europa ook op het niveau van de ruimte integreert en vanuit de ruimte gezien slagvaardig is. Veel van onze huidige problemen zullen deels worden opgelost wanneer wij deugdelijke en goed functionerende technologie in de ruimte hebben. 
Martin, Hans-Peter (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de manier waarop dit debat vandaag georganiseerd is, zou om te lachen zijn als het niet zo veel geld zou kosten. Eerst wordt het debat verschoven en op het moment dat wij dan allemaal aanwezig zijn, wordt het weer een uur uitgesteld - de tolken komen pas later. Wat dat betreft ben ik het volledig met een van de vorige sprekers, de heer Linkohr, eens dat je nooit te oud bent om te leren. In mijn boeken en andere werken heb ik nooit echt een lans voor Friedrich von Hayek gebroken, maar wat ik hier continu meemaak is pure geldverspilling. Dat geld is niet van u of van dit Parlement, maar van de belastingbetalers. Ik vind het inmiddels één grote schijnheilige vertoning. Aan de andere kant ben ik ook benieuwd of wij dit debat op dezelfde manier georganiseerd zouden hebben als het om ons eigen geld zou gaan!
Dat brengt mij dan ook meteen bij het eigenlijke onderwerp. Daar hoort ook bij dat ik oorspronkelijk slechts één minuut spreektijd zou krijgen. Vanwege de slechte organisatie van dit debat, heb ik nog steeds recht op die ene minuut. Wat ik tot nu toe heb gezegd, had alleen betrekking op die organisatie van het debat en niet op het eigenlijke thema. Nu begin ik dus pas aan mijn minuut over de ruimtevaart.
Strooien wij onszelf geen zand in de ogen als wij zeggen dat als iets in principe zinvol is - bijvoorbeeld dit Parlement of het vreedzame gebruik van de ruimtevaart - het dan ook wel naar behoren zal functioneren? In de praktijk werkt dat echter niet zo. Neem als voorbeeld paragraaf 17 en 18 in het tweede deel van het verslag: wat is nou precies dat tweeledige karakter en hoe wordt dat onderscheid gemaakt? Hoe kan ik er als burger achterkomen waar mijn belastinggeld eigenlijk aan besteed wordt? Realiseren wij ons dan niet dat wij zonder militaire ondersteuning veel van de dingen die in de burgermaatschappij van nut kunnen zijn, misschien wel helemaal nooit zullen krijgen? Hoe kunnen wij die twee dingen dan loskoppelen? Komen wij dan niet door eigen toedoen in een nieuwe vorm van het militair-industrieel complex terecht? Zijn wij in dit Parlement niet altijd de eersten die ontzet reageren als een populist als Haider of Schwarzenegger plotseling de verkiezingen winnen?
Naar mijn idee hebben wij dringend behoefte aan transparantie in de ruimtevaart, ook in dit Parlement. Ik dank u dat u mij twee minuten aan het woord heeft gelaten. 
Busquin,
   . – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou allereerst opnieuw, zoals ik ook aan het begin al heb gedaan, de heer Bodrato willen bedanken, maar ook alle leden van het Parlement die in hun interventies hun steun hebben betuigd aan het idee voor een ruimtevaartbeleid voor de Europese Unie. Ik denk dat wij inderdaad op een punt zijn aanbeland waarop de beslissing gaat vallen of we een onafhankelijk ruimtevaartbeleid gaan krijgen, een ruimtevaartbeleid met visie en ambitie, een ruimtevaartbeleid dat voor nieuwe vooruitgang zorgt zowel op technologisch gebied als op het gebied van wetenschappelijke ontwikkeling. Wat dat betreft beschouw ik de steun van het Parlement als doorslaggevend. Ik zou daarom in het kort nog op een aantal dingen willen reageren.
Ten eerste – in antwoord op de vraag van sommige afgevaardigden – is de relatie tussen het ESA en de EU duidelijk omschreven in een samenwerkingsverdrag. Onze betrekkingen zijn uitstekend, in een sfeer van wederzijds respect. Daarbij zal het Witboek in onderlinge eensgezindheid tot stand komen. Ik wil u ook zeggen dat alles wat te maken heeft met de telecommunicatie een nieuwe impuls nodig heeft: GMES, milieubescherming, het GALILEO-programma en veiligheid. Zoals de heer Linkohr en anderen al gezegd hebben is dit uiterst belangrijk voor de wetenschappelijke en technologische ontwikkeling.
Al deze dingen zullen aan bod komen in het Witboek waar we nu aan werken en het spreekt voor zich dat het Parlement zal mogen meepraten; een en ander zal voor het eind van dit jaar gedaan zijn. Voor het GMES-programma volgen we dezelfde werkwijze. Ik wil alleen nog toevoegen dat de discussie over militaire of civiele toepassingen soms tamelijk theoretisch is, want als we onderzoek doen naar bijvoorbeeld informatieoverdracht, dan is dat in veel sectoren toepasbaar. Wat we voor ogen hebben is niet een militair doel, maar de optimalisering van ons onderzoek. En die is er niet mee gebaat als we zo schizofreen reageren door onderscheid te maken tussen civiel en militair onderzoek. Het gaat gewoon om onderzoek. Punt.
Dat is het allerbelangrijkst en ik wil de heer Bodrato bedanken dat hij daar op heeft gewezen. Nu moeten we alleen nog tot een goed verdrag komen in de Intergouvernementele Conferentie, zodat het ruimtevaartbeleid ook werkelijk een beleid van de Unie is, en natuurlijk de benodigde financiën vinden, want zonder geld kunnen we onze doelstellingen niet bereiken. 
De Voorzitter.
   Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A5-0257/2003) van de heer Della Vedova, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de controle op concentraties van ondernemingen ("de EG-concentratieverordening") (COM(2002) 711 - C5-0005/2003 - 2002/0296(CNS)). 
Monti,
   . – Mijnheer de voorzitter, dames en heren, afgelopen december heeft de Commissie een plan aangenomen met het oog op een ingrijpende herziening van het systeem van controle op concentraties.
De herziening is het resultaat van een in 2000 gelanceerd onderzoeksproces, dat gebaseerd is op een nieuwe ontwerpverordening waarvan ik hoop dat de Raad haar binnenkort zal goedkeuren, zodat zij nog vóór de komende uitbreiding in werking kan treden. Deze herziening doet geen afbreuk aan de verdiensten van het huidige systeem. Wat wij voorstellen is een reeks belangrijke verbeteringen ten opzichte van het bestaande systeem, vooral vanuit het oogpunt van de transparantie en de onderlinge samenhang van de regels inzake controle op concentraties. Tegelijkertijd zijn wij, naast ons werk aan de verordening, bezig het besluitvormingsproces van de Commissie te verbeteren, waardoor wij voorgestelde concentraties aan een nauwkeuriger en specifieker onderzoek kunnen onderwerpen en ons daarbij beter kunnen laten leiden door deugdelijke economische analyses. Ook zal volledig rekening gehouden kunnen worden met de rechten van de bij de concentratie betrokken partijen en van derden. Wij zijn ons er bovendien van bewust dat het Gerecht van eerste aanleg hoge eisen stelt aan de bewijsvoering door de Commissie. Dit is duidelijk van invloed op onze werkwijze.
Het pakket hervormingsmaatregelen voor de controle op concentraties bestaat uit het voorstel voor een nieuwe communautaire concentratieverordening en een ontwerpmededeling die richtsnoeren bevatten voor de beoordeling van horizontale concentraties. De afgelopen maanden hebben wij niet alleen gewerkt aan het opstellen van deze documenten. We hebben ook vele maatregelen getroffen met betrekking tot het personeel en de interne organisatie van het directoraat-generaal Concurrentie. Zo is in het bijzonder een nieuwe functie gecreëerd en zijn procedures als het ingevoerd. Doel hiervan is dat wij met een frisse blik naar de te beoordelen voorstellen kunnen kijken.
Het voorstel voor een nieuwe concentratieverordening wordt gekenmerkt door drie belangrijke aspecten: ten eerste de duidelijkheid die wordt verschaft omtrent de materiële toets voor de beoordeling van de mogelijke gevolgen van concentraties op de concurrentie; ten tweede de bevoegdheidsvraagstukken, ten aanzien waarvan wij voorstellen een efficiënter verwijzingssysteem tussen de Commissie en de lidstaten te verwezenlijken; ten derde de talloze procedurele wijzigingen die wij hebben voorgesteld om de tijdschema’s voor de onderzoeken en voor het aanmelden van concentraties flexibeler te maken, alsmede het op één lijn brengen van de onderzoeksbevoegdheden, zoals voorzien in de concentratieverordening, met die welke zijn vastgesteld in verordening (EG) nr. 1/2003 die, zoals u weet, betrekking heeft op de uitvoering van de artikelen 81 en 82 van het Verdrag. 
Della Vedova (NI ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, commissaris, de afgelopen drie jaar is de Commissie bezig geweest met een ingrijpende herziening van de communautaire antitrustregelgeving. Zoals u al aangaf, commissaris, wordt met het onderhavige voorstel voor een nieuwe verordening betreffende de controle op concentraties van ondernemingen een uitermate belangrijke fase binnen deze herziening ingeluid.
De verordening in kwestie – de vorige verordening – is centraal komen te staan in het mededingingsbeleid van de Europese Unie en heeft grote verdiensten gehad doordat zij de bij concentraties betrokken ondernemingen een en vaste termijnen heeft geboden. Door de toenemende integratie van de markten en de daarmee gepaard gaande toename van het aantal en de omvang van de door de Commissie onderzochte fusies zijn de bestaande regels echter op een kritisch punt beland, zoals is gebleken uit recente uitspraken van het Hof van Justitie, waarin bepaalde besluiten van de Commissie zijn verworpen; u heeft daar zojuist ook al naar verwezen, commissaris. Vandaar de noodzaak de bestaande regelgeving te herzien, en de Commissie heeft prompt op deze noodzaak gereageerd.
De drie essentiële punten – u heeft ze al genoemd, commissaris – in het voorstel van de Commissie en ook in het parlementaire verslag hebben betrekking op de materiële toets, bevoegdheidsvraagstukken en procedurekwesties. Wat betreft de bevoegdheidsvraagstukken, dat wil zeggen het gebied van de toepassing van de verordening en derhalve de verdeling van de zaken tussen de autoriteiten van de lidstaten, moet een oplossing gevonden worden voor het probleem van meervoudige aanmeldingen. Na de uitbreiding zal dit probleem immers alleen maar groter worden voor de betrokken bedrijven. Zij druisen ook in – de meervoudige aanmeldingen, bedoel ik – tegen het “one-stop-shop”-beginsel waaraan wij allemaal gerefereerd hebben.
De Commissie laat in haar voorstel niet alleen de mogelijkheid varen in te grijpen in de drempels, waarschijnlijk vanwege de complicaties die dat met zich zou meebrengen, maar geeft tevens het “3+”-systeem op, dat zij echter zelf in haar Groenboek had voorgesteld en waarover het Parlement zich in het verslag-Berenguer Fuster positief had uitgesproken. De Economische en Monetaire Commissie onderstreepte deze gunstige beoordeling door een criterium op te stellen voor automatische verwijzing naar de Commissie, ook in de fase vóór de aanmelding, indien het een aanmelding in meerdere landen betreft. Het Parlement volgt derhalve de lijn die ook al in het debat over het Groenboek werd aangehouden.
Wat het beginsel betreft, de materiële toets is tot op heden hoe dan ook efficiënt gebleken, wat niet wegneemt dat hij aanleiding heeft gegeven tot een reeks discussies. Er is voorgesteld over te stappen op de toets betreffende de substantiële concurrentievermindering, een beginsel dat wordt toegepast in de Verenigde Staten en in enkele lidstaten. In dit verband heb ik gereageerd op het voorstel van de Commissie een lid toe te voegen aan artikel 2 met het doel het begrip ‘machtspositie’ nader te definiëren. Ik gaf de voorkeur aan een andere formulering, maar de Economische en Monetaire Commissie heeft besloten de Commissie op dat punt voor te stellen de zaken bij het oude te laten, om op die manier uitdrukking te geven aan haar positieve oordeel over de toets en de effectiviteit ervan die tot op de dag van vandaag zichtbaar is.
In verband met de procedurekwesties wil ik twee opmerkingen maken over de onderzoeksbevoegdheden. Als Economische en Monetaire Commissie hebben wij voorgesteld het aantal in de ontwerpverordening voorziene bevoegdheden te beperken. Onzes inziens is het namelijk, uitgaande van het evenredigheidsbeginsel, volstrekt niet noodzakelijk de onderzoeksbevoegdheden in de concentratieverordening op één lijn te brengen met die in de kartelverordening, aangezien het hier om volkomen verschillende zaken gaat. Een fusie is en wij vinden dan ook dat er niet op de een of andere manier van moet worden uitgegaan dat er sprake is van een inbreuk. Wij zijn des te meer van mening dat het Parlement op dit punt voet bij stuk moet houden, daar de Commissie, zij het op geheel legitieme wijze, bevoegdheden naar zich toetrekt. Het Parlement moet in dezen meer garanties hebben.
Tot besluit nog twee punten. In de eerste plaats wil ik ingaan op de rol van de werknemers. In de loop van het debat is duidelijk geworden dat enkele, met name socialistische, collega’s zich zorgen maken over de gevolgen die fusies voor de werkgelegenheid zouden kunnen hebben. Zij willen dat zozeer rekening wordt gehouden met die gevolgen, dat het goedkeuren van een fusie zelfs afhankelijk wordt gesteld van het behoud van arbeidsplaatsen. Wij vinden echter dat dit niet het moment is om een dergelijke clausule op te nemen, omdat de kans bestaat dat daarmee de innerlijke samenhang van de verordening verstoord wordt, die immers gericht is op het waarborgen van een concurrerende interne markt, juist om de werkgelegenheid te bevorderen.
Dan is er ook nog de vraag op welke wijze werknemers betrokken en geïnformeerd zouden moeten worden. De verordening bevat daaromtrent reeds enkele bepalingen en ook in andere Europese wetgeving zijn juist wat dit punt betreft diverse voorschriften opgenomen. Ik geloof dat het niet nodig is deze aspecten hier toe te voegen en ik zou mijn collega’s, en met name de heren Berenguer Fuster en Van den Burg, dan ook willen vragen nog eens na te denken: het feit dat de betreffende amendementen worden verworpen mag niet de stemming over de verordening als geheel aantasten. Overigens kan ik mij vinden in het amendement van de heer Schmidt. 
Doorn (PPE-DE )
   ,. – Ik heb de luxe om het Parlement twee keer na elkaar te mogen toespreken. Ik houd het maar bij één keer, maar ik hoop dat ik de tijd bij elkaar mag voegen, als u dat niet erg vindt. Voorzitter, allereerst veel waardering voor voorstellen van de Europese Commissie voor de herziening van de concentratiecontroleverordening en buitengewoon veel waardering ook voor het uitstekende verslag van collega Della Vedova. Wij ondersteunen de doelstelling om meer duidelijkheid, rechtszekerheid en snellere procedures te creëren. Tegen deze achtergrond zou ik een paar kanttekeningen willen plaatsen. De voorstellen uit het Groenboek tot een “one-stop-shop”- behandeling in Brussel, voor meervoudige aanmeldingen in meer dan twee lidstaten werden door het Europees Parlement, in eerste instantie, toegejuicht. Collega Della Vedova zei het al: wij betreuren het dan ook dat de Commissie dit principe niet in het huidige voorstel heeft opgenomen. Met de aanstaande uitbreiding zullen bij ongewijzigd beleid de meervoudige aanmeldingen alleen maar toenemen. Het ontbreken van onderlinge afstemming tussen de lidstaten leidt tot bureaucratische, kostbare en tijdsverslindende procedures. Afstemming en harmonisatie van nationale procedures is zeer gewenst en wij dringen er dan ook bij de Commissaris op aan om alles te doen om dit te bevorderen. Ik weet dat het geen bevoegdheid van de Europese Commissie is, maar de Commissie kan natuurlijk wel de lidstaten entameren en aanzetten tot verdere afstemming en onderlinge coördinatie. Eén behandeling in Brussel kost alleen niet veel minder, maar het versterkt ook wezenlijk de rechtszekerheid van ondernemingen en zal de procedures tevens sneller doen verlopen. De Commissie geeft wel een aanzet om via de verwijzingsmethodiek de centrale behandeling in Brussel te bevorderen. Wij vinden echter dat deze aanzet niet ver genoeg gaat. Indien een fusie duidelijk grensoverschrijdende effecten heeft, zou deze zoveel mogelijk door de Commissie moeten worden behandeld. Verwijzing naar de Commissie zal op basis van objectieve criteria en op verzoek van de fuserende partijen mogelijk gemaakt moeten worden. Wij hebben daar concrete voorstellen voor uitgewerkt. Om dezelfde redenen is terughoudendheid geboden bij de verwijzing van concentraties naar lidstaten. Concentraties die voldoen aan de vereisten voor een vereenvoudigde procedure zouden in beginsel niet naar de lidstaten moeten worden verwezen.
Eén van de doelen die met de herziening van de verordening beoogd wordt, is versterking van de rechtszekerheid. De uitbreiding van het begrip "economische machtspositie", zoals de Commissie dat voorstelt - de uitbreiding van de definitie - leidt naar onze mening echter tot het tegendeel. Elke fusie die tot een bepaalde voorsprong op de concurrentie leidt, zal binnen de nieuwe definitie vallen. De praktijk is ingespeeld op de huidige definitie, waarover inmiddels ruime jurisprudentie bestaat. Wijziging van de definitie leidt tot onduidelijkheid en tot onnodige rechtsonzekerheid. Bovendien bestaat, naar onze mening, het gevaar dat de dynamiek uit de markt wordt weggenomen, wanneer op veel grotere schaal dan momenteel het geval is wordt ingegrepen in concentratieprocessen. Ik pleit er dan ook voor om de definitie ongewijzigd te laten. Wij stemmen in met het ongewijzigd laten van artikel 2, lid 1: de eisen die aan het bewijs voor het bestaan van gesteld worden mogen echter niet te hoog worden opgeschroefd. Het gaat om toekomstige voordelen en het is onmogelijk om een 100 procent garantie te bieden dat die voordelen inderdaad zullen optreden. Er dient meer duidelijkheid te komen over de vraag op welk moment relevante informatie betreffende moeten worden geleverd. De Commissie bepleit het volgend punt: een substantiële uitbreiding van haar onderzoeksbevoegdheden. Een en ander conform de verordening 1, 2003, inzake kartelprocedures. Er bestaat echter naar onze mening een essentieel verschil tussen de doelstelling van de fusiecontrole en de bestrijding van kartelovertredingen. Bij een onderzoek naar een concentratie wordt, in tegenstelling tot kartelovertredingen, niet uitgegaan van onrechtmatig handelen. De door de Commissie in deze verordening voorgestelde versterking van de onderzoeksmiddelen achten wij overdreven, zeker wanneer deze bezien worden in het perspectief van de enorme boetes die de Commissie kan uitdelen bij de niet-naleving van voorschriften van de verordening.
Niemand kan verplicht worden om zichzelf te beschuldigen, dat is een belangrijk uitgangspunt van strafrecht en dat moet hier ook gelden. Het is daarom geen overbodige luxe in de verordening nog eens vast te leggen dat de Commissie in het kader van een onderzoek de rechten van de betrokkenen dient te respecteren. Dit geldt met name voor het zwijgrecht van de bedrijfsjurist, dat ook moet gelden voor de andere werknemers die door de Commissie aan een verhoor worden onderworpen.
Verder wijs ik nog maar eens op het gebrek aan interne en externe controle bij de besluitvorming door de Commissie. In de huidige situatie zijn de onderzoekende en besluitvormende autoriteit nog steeds niet gescheiden. Ik vind dat moeilijk verenigbaar met de eis van rechtszekerheid en onafhankelijkheid. De legitimiteit van de besluitvorming zal verder kunnen worden bevorderd door de inrichting van een gespecialiseerde kamer voor mededinging bij het Gerecht van eerst aanleg. Dat zou tevens de snelheid van de procedure en de kwaliteit van de rechtspraak ten goede komen. 
Berenguer Fuster (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zoals de rapporteur al heeft aangegeven is het Gemeenschapsrecht op het gebied van de concurrentie in de afgelopen jaren ingrijpend veranderd, wat nu resulteert in aanpassing van verordening (EEG) nr. 4064/89 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen.
Als wij afgaan op de verklaringen van de heer Monti is het van belang om ook nog voorstellen te doen op het gebied van de overheidssubsidies. Hoewel niet valt te verhullen dat wij ons daarmee op glad ijs begeven hoop ik toch op een goed resultaat.
Wat de concentraties betreft heeft de aanpassing van verordening (EEG) nr. 4064/89 niet zo’n radicale verandering teweeggebracht als bijvoorbeeld de aanpassingen op het gebied van concurrentieverminderend gedrag. Dat komt in de eerste plaats omdat verordening (EEG) nr. 4064/89 een goede verordening was. Het was een goede wettekst die het mogelijk heeft gemaakt om een adequaat communautair beleid te voeren op het gebied van concentraties.
Bij gelegenheid van de tiende verjaardag van de inwerkingtreding van deze verordening organiseerde de Commissie in september 2000 een seminar om na te denken over deze verordening. De meningen die deskundigen en betrokken sectoren daar gaven waren op een paar concrete punten van kritiek na positief. Daarna stelde de Commissie een Groenboek op met concrete voorstellen voor gedeeltelijke aanpassingen, dat kon rekenen op duidelijke steun van dit Parlement.
Nu volgt het debat over het verslag over het voorstel voor herziening. De heer Della Vedova heeft een uitmuntend verslag gemaakt en daarmee wil ik hem graag gelukwensen. Het verslag bevat enkele opvallende elementen. Een daarvan is wellicht dat het afwijkt van het voorstel van de Commissie op dat punt waar het Commissievoorstel afwijkt van het voorstel in het Groenboek. Het gaat daarbij om het probleem van de meervoudige aanmeldingen.
Door de meervoudige aanmeldingen worden de aanmelders op hogere kosten gejaagd en wordt de rechtszekerheid aangetast in die zin dat verschillende autoriteiten over eenzelfde concentratie moeten beslissen waarbij tegenstrijdige beslissingen voor de hand liggen. En als er iets is waar iedereen het over eens is, dan is het wel dat de ingewikkelde en nauwkeurig geformuleerde regel in artikel 1, lid 3, die bij de herziening van 1997 werd ingevoerd, niet heeft bijgedragen aan een oplossing van het probleem.
Daarom werd in het Groenboek de drielandenregel voorgesteld, die nu echter wordt vergeten om een systeem in te voeren van verwijzing in twee richtingen, van de lidstaten naar de Commissie en van de Commissie naar de lidstaten. De tekst van artikel 1, lid 3 blijft daarbij echter gehandhaafd.
Hoewel ik de verbetering van deze terugverwijzing toejuich, begrijp ik niet wat er de reden van is dat de drielandenregel is vergeten tenzij er is vastgesteld dat – zoals in 1997 gebeurde – de meeste lidstaten voldoende bevoegdheid willen behouden om industrieel beleid uit te voeren, hetgeen niet altijd noodzakelijk is.
De heer Della Vedova maakt melding van het klemmende verzoek van de socialistische fractie aangaande de arbeidersparticipatie en zegt daarbij dat dit niet de plaats is om die kwestie te behandelen. Daar ben ik het niet mee eens.
Wij moeten er rekening mee houden dat, onafhankelijk van de herziening van de voorschriften ten aanzien van , elke mededingingsautoriteit bij de goedkeuring van een concentratie altijd rekening houdt met zekere Het lijdt geen enkele twijfel dat een van de belangrijkste het behoud of het scheppen van werkgelegenheid is. En als dat zo is, is de informatie die de vertegenwoordigers van de arbeiders kunnen geven onmisbaar. 
Schmidt, Olle (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, om te beginnen wil ik de heer Della Vedova bedanken voor zijn uitstekende verslag, dat de volle steun van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij heeft.
Als ik de verschillende verantwoordelijkheden binnen de EU zou moeten rangschikken, zou de mededingingsproblematiek een van de belangrijkste verantwoordelijkheden zijn. Het werk dat u, mijnheer Monti, verricht, is van het grootste belang voor het functioneren van de markteconomie, voor de groei van Europa, voor een EU van de ondernemingen, en voor de mogelijkheid voor alle Europese consumenten om hoge kwaliteit tegen lage prijzen te kiezen. Het balanceren tussen het belang van de ondernemingen en dat van de consumenten is niet altijd eenvoudig, maar ik heb respect voor uw werk in dezen. Dat de concentratieregels nu worden herzien en gemoderniseerd, is noodzakelijk. De markt is aan verandering onderhevig. De concurrentie neemt toe, en internationalisering en globalisering leiden tot een nieuwe situatie. We hebben het recht om te eisen dat de concentratieregels van de EU rechtszekerheid bieden, voorspelbaar zijn, dat de onderzoeken en beoordelingen degelijk zijn en dat ze snel worden uitgevoerd, en dat de rol van zowel de Commissie als de nationale autoriteiten duidelijk is. Wij hebben het recht om dat te eisen, mijnheer de Voorzitter!
Het verslag-Della Vedova maakt het voorstel van de Commissie in dit verband nog sterker. Wij vinden een uitbreiding van het zogenaamde dominantiebegrip een stap in de verkeerde richting.
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe om kort in te gaan op de amendementen van de ELDR-Fractie. De Commissie moet uitgaan van een dynamischer en meer op de lange termijn gericht perspectief bij de beoordeling van de marktbasis bij concentraties, en zij moet de gemeenschappelijke markt in een mondiaal verband zien. Deze eis geldt heel in het algemeen, maar is speciaal van belang opdat leidende ondernemingen in kleinere landen door middel van groei hun positie kunnen versterken, ook binnen hun eigen land. Daarmee kunnen meer banen worden geschapen en kan het concurrentievermogen ook buiten de EU toenemen.
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben sympathie voor de amendementen van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten. De standpunten van de werknemers zijn uiteraard belangrijk, maar dat type concentraties moet naar onze mening in dit verband niet worden gereguleerd.
Ilgenfritz (NI ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het is uiteraard toe te juichen dat de Commissie zich sterk maakt voor het instandhouden van de vrije mededinging in Europa. Wij zijn er natuurlijk voorstander van om hard tegen kartelafspraken op te treden. De maatregelen om dergelijke afspraken te voorkomen, mogen echter zowel op nationaal als Europees niveau niet de vorm van een bureaucratische papierlawine aannemen waardoor de vrije mededinging juist belemmerd wordt. De komende verordening moet tot meer en niet tot minder rechtszekerheid leiden. Tegen die achtergrond zullen wij dan ook steun geven aan de amendementen van onze collega’s. 
Van den Burg (PSE ).
   – Voorzitter, het zal diegenen die betrokken zijn bij dit dossier niet ontgaan zijn dat de PSE-leden van de Economische Commissie tegen het uiteindelijke verslag gestemd hebben. Ik vind dat heel jammer, omdat het inderdaad - zoals hier gezegd is - een goed verslag is en de rapporteur goed werk geleverd heeft. De situatie was echter zo dat wij voor de amendementen die wij vanuit onze fractie ingediend hadden gewoon geen steun vonden bij andere fracties. Daardoor werd het ons moeilijk gemaakt om voor te stemmen. Een deel van die amendementen - want wij hebben het echt toegespitst en beperkt tot hetgeen naar onze mening echt essentieel en noodzakelijk was - hebben we op deze plenaire opnieuw ingediend. Ik hoop van harte dat andere fracties, en met name ook de EVP-fractie die ook op dit soort punten vaker met ons mee gaat, dat ook nog eens goed zou willen heroverwegen, zodat het voor ons mogelijk gemaakt wordt om voluit, van harte, voor dit verslag te stemmen.
Ik zal toelichten wat dat voor amendementen zijn en daarmee wil ik aangeven dat zij naar onze mening ook perfect aansluiten bij de Lissabon-agenda. De Lissabon-agenda gaat er van uit dat er een meer samenhangend en coherent beleid gevoerd moet worden ter bevordering van grotere concurrentiekracht, duurzame groei, werkgelegenheid en sociale cohesie. Dat betekent ook dat we de verkokering op moeten heffen en ervoor moeten zorgen dat het in de verschillende directoraten-generaal en in de verschillende vakministerraden gevoerde beleid ook in overeenstemming is met onze andere doelstellingen. Daarbij moet ook rekening worden gehouden met de vereiste samenhang van het beleid.
In het huidige dossier over de concentratieverordening vragen wij daarom met name aandacht voor twee punten.
Ten eerste zouden ook andere overwegingen dan de enge mededingingsaspecten mee moeten wegen in de beoordeling. In ons amendement pleiten wij expliciet voor overwegingen met betrekking tot de bijdrage die de concentratie kan leveren aan verbeterde productie- en marketingsystemen, aan de internationale concurrentiekracht, aan de belangen van consumenten, en aan de creatie van banen, en aan de werkgelegenheidssituatie in het algemeen. Dat is dus een redelijk ruime formulering, die de nodige flexibiliteit en manoeuvreerruimte kan bieden. Amendement 37 gaat hierover.
Het tweede punt betreft een serieuze en volwaardige raadpleging van werknemersvertegenwoordigers binnen de procedures. Met name de amendementen 40 en 41 gaan hierover. In de huidige praktijk worden ondernemingsraden of vakbondsvertegenwoordigers alleen gehoord, als zij daar uitdrukkelijk zelf om vragen. Dan moeten ze inderdaad ook beschikken over de informatie die nodig is om te weten dat er een concentratie, een fusie gaande is. Ook dan is het nog maar de vraag of er serieus op hun argumenten ingegaan wordt, als zij geraadpleegd worden over de werkgelegenheids- en sociale consequenties van de voorgenomen fusie. Dat is de samenhang met het andere amendement dat ik genoemd heb.
Ze zouden door de autoriteiten niet alleen gebruikt moeten worden om zicht te krijgen op de marktposities en de mededingingsrisico's, maar ook zou er serieus over die andere effecten moeten kunnen worden gespreken. Dat zou een standaardonderdeel moeten zijn van de procedure. Dat is wat wij met onze amendementen beogen. Ik hoop van harte dat dit in de andere fracties nog eens serieus overwogen wordt. Ik dank de heer Olle Schmidt alvast voor zijn steun voor een deel van deze amendementen. 
Karas (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, mevrouw Van den Burg heeft er terecht op gewezen dat de Fractie van de Europese Volkspartij - heel vaak samen met andere fracties - opkomt voor de belangen van de werknemers. Dat gebeurt ook met betrekking tot het mededingingsbeleid en de economische beleidsmodellen, omdat onze fractie voorstander van een sociale markteconomie is en vasthoudt aan de doelstellingen van Lissabon. Bovendien zijn wij van mening dat sociale samenhang niet tegenstrijdig is met economische groei, maar dat economische groei een voorwaarde voor sociale samenhang is. Net als in de parlementaire commissie zullen wij de amendementen van de socialistische fractie ook in de plenaire vergadering niet steunen, omdat bepaalde dingen nu eenmaal via de daarvoor bestemde kanalen geregeld moeten worden. Het grootste deel van de sprekers heeft er eerder al op gewezen dat het onthouden van onze steun niet strijdig is met de belangen van de burgers. Het gaat er namelijk om dat wij onze wensen op de juiste wijze proberen te realiseren en op een manier die de meeste voordelen oplevert.
De bedoeling van een controle op concentraties van ondernemingen is het waarborgen van het communautaire mededingingsrecht. De verordening inzake fusiecontrole is een goed functionerend instrument binnen de Europese mededingingswetgeving. Daarom willen wij allen de Commissie erop wijzen dat het verkeerd zou zijn als een op zich goed en functionerend instrument door een aanpassing - hoe noodzakelijk ook - zou veranderen in een bureaucratischer, kostbaarder en tijdrovender systeem. Daarnaast heeft het huidige systeem zijn nut in de praktijk al bewezen.
Wij staan daarom achter de doelstellingen van deze verordening. Ter informatie van onze toehoorders dient daaraan toegevoegd te worden dat het Europees Parlement in deze kwestie geen medebeslissingsbevoegdheid heeft, maar slechts geraadpleegd wordt. Wij streven met deze verordening naar meer duidelijkheid, naar meer rechtszekerheid en naar een snellere procedure. Wij steunen dan ook het voorstel voor een grotere flexibiliteit met betrekking tot de termijnen, omdat dit voor ondernemingen grote voordelen oplevert. Wij hadden en hebben echter op drie punten kritiek geleverd - dat blijkt ook uit de andere interventies - en wij hopen dat de Commissie haar standpunt zal herzien. Het eerste punt is dat het Parlement vast blijft houden aan het beginsel van de . Dat wil zeggen dat als ondernemingen uit meer dan twee lidstaten bij een fusie betrokken zijn, deze meteen bij de Commissie aangemeld dient te worden. Dat geeft niet alleen meer duidelijkheid en rechtszekerheid, maar is juist met het oog op de uitbreiding ook de meest eenvoudige oplossing. Ik vind het jammer dat er op dit punt afstand van de beginselen van het Groenboek is genomen. Mijn verzoek is om dat weer terug te draaien, omdat u daardoor een bijdrage aan minder kosten en bureaucratie en meer rechtszekerheid levert.
Het tweede punt is de definitie van de markt. Wij zijn van mening dat uw definitie van een economische machtspositie te breed is; de oude definitie is ons inziens veel duidelijker. Het derde punt waar ook duidelijk op gewezen moet worden, is het op één lijn stellen van de bepalingen met betrekking tot concentraties van ondernemingen met die van de kartelverordening. Dat is appels met peren vergelijken. Er moet een duidelijk onderscheid gemaakt worden tussen het feit dat kartels illegaal en concentraties van ondernemingen legaal zijn. Dat onderscheid moet gehandhaafd blijven en die twee dingen mogen niet door elkaar gehaald worden. 
Santos (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft een nieuwe verordening betreffende de controle op concentraties van ondernemingen gepresenteerd in het kader van een algemene modernisering van de wetgeving inzake concurrentieverstoring en de gevolgen daarvan voor het correct functioneren van de interne markt. Het gaat hier om een uitermate gevoelige kwestie waarbij garanties moeten worden geboden voor meer rechtszekerheid, snellere administratieve procedures, meer transparantie van, controle op en beroepsmogelijkheden tegen beschikkingen en een actieve, dynamische en doeltreffende participatie van alle partijen die in de ondernemingen belangen hebben.
Concentraties of fusies van ondernemingen zijn een fundamenteel economisch en juridisch proces waarmee een impuls wordt gegeven aan de marktdynamiek, de herstructurering van ondernemingen en de economische groei. Niemand kan of mag beweren dat dit proces onherroepelijk tot misbruik van een machtspositie leidt. Er dient een duidelijk onderscheid te worden gemaakt tussen onderzoek naar concurrentieverstoring tengevolge van vermeende oneerlijke praktijken en normale controle van fusies die in principe als legitiem en conform de marktregelgeving moeten worden aangemerkt.
Vandaar dat de amendementen die in de bevoegde commissie zijn goedgekeurd en die welke met name door de socialistische fractie aan de plenaire vergadering zullen worden voorgelegd van essentieel belang zijn. Uit het Gemeenschapsrecht en de onderliggende politieke filosofie blijkt dat concurrentie geen doel op zich is maar een instrument om de grote doelstellingen van de Unie te verwezenlijken en concreet in te vullen.
Daarom is extreme voorzichtigheid geboden bij de vaststelling door de Europese Unie van criteria die gericht zijn op een substantiële vermindering van de concurrentie en die ook in andere rechtsstelsels, bijvoorbeeld in de Verenigde Staten, gebruikt worden. Ik moet toegeven dat de bevoegde commissie en de rapporteur in dit verband de nodige voorzorgen hebben genomen. Het is overigens veelbetekenend dat het merendeel van de geraadpleegde economische actoren twijfels en bedenkingen hebben bij de invoering van een nieuw vereiste, temeer daar het criterium van misbruik van machtspositie tot dusver goed heeft gefunctioneerd.
De inspanningen die de Commissie in navolging van het Groenboek van december 2001 met het oog op de opstelling van dit voorstel voor een verordening heeft verricht, verdienen ongetwijfeld een woord van lof en moeten over het geheel genomen door het Parlement worden gesteund. Desalniettemin is het onontbeerlijk dat er, in de lijn van het hier besproken verslag, enkele amendementen worden aangebracht die een verbetering van de tekst inhouden. Het gaat met name om een versterking van de rechtszekerheid en de rol van de werknemers van de betrokken ondernemingen bij de tenuitvoerlegging van het gehele proces, de verlening van relevante informatie en de inschatting van het economisch en sociaal welslagen van de beoogde operatie. 
Mann, Thomas (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, concentraties van ondernemingen zijn een antwoord op de uitdaging die de mondialisering stelt. Vreemd genoeg wordt deze ontwikkeling vaak onder de noemer ‘kartelwetgeving’ behandeld. Dat klopt absoluut niet. Samenwerkingsverbanden worden namelijk op een legale basis gesloten en zijn bedoeld om de mogelijkheden op de wereldmarkten optimaal te benutten. Zij vormen tevens een belangrijk onderdeel van de vrije en dynamische interne markt. Dat wil niet zeggen dat op dat vlak alles vlekkeloos verloopt. De meeste problemen die ontstaan zijn een gevolg van het samenvoegen van twee geheel verschillende bedrijfsculturen. Daarnaast kunnen ook de nieuwe organisatiestructuren voor conflicten zorgen. Zij leiden namelijk vaak tot inkrimpingsmaatregelen waardoor veel arbeidsplaatsen verloren kunnen gaan. Met het oog op een uniforme, Europese interne markt is het noodzakelijk om duidelijk vast te leggen wanneer het aanmelden van concentraties verplicht is. Al in haar Groenboek heeft de Commissie benadrukt dat zij de bevoegde instantie zou moeten zijn wanneer fusies bij de autoriteiten van minstens drie lidstaten worden aangemeld. Ik ben het daarmee eens.
Naar mijn mening kunnen hierdoor dure en tijdrovende procedures in de lidstaten vervangen worden. Aan die grootschalige versnippering moet een einde komen. De onderhavige verordening zal naar alle waarschijnlijkheid niet alleen tot een eenvoudigere en strakkere regelgeving leiden, maar ook tot meer rechtszekerheid. Daar hebben mijn collega’s al eerder op gewezen. Zo lang dit proces aan de gang is, dienen de nationale mededingingsregels volledig van kracht te blijven, mits deze niet in strijd met de communautaire regelgeving zijn.
Het lijkt mij dat het “one-stop-shop”-systeem vanwege de aanstaande uitbreiding van steeds groter belang wordt. Sta mij toe om ook een opmerking over de drempelwaarde te maken. Wat dat betreft, stelt de Economische en Monetaire Commissie voor dat de Commissie elke concentratie van ondernemingen moet toetsen waarvan de totale omzet in ten minste drie lidstaten meer dan 10 procent van de totale communautaire omzet van alle betrokken ondernemingen bedraagt. Op een ander punt kan ik het standpunt van de Commissie echter niet steunen, commissaris Monti. U wilt de definitie van de zogenaamde economische machtspositie van ondernemingen ook laten gelden voor oligopolistische markten indien de betreffende concentratie, en nu citeer ik, . Het ligt toch voor de hand dat een fusie tot voordelen ten opzichte van de concurrentie zullen leiden. Ik waarschuw dan ook voor een al te strakke regelgeving, omdat de markten daardoor aanzienlijk aan de noodzakelijke dynamiek inboeten.
De Fractie van de Europese Volkspartij zegt volmondig ‘ja’ tegen het gefundeerde verslag van onze collega Della Vedova. Er is sprake van talloze nieuwe amendementen van de socialisten en die worden ook morgen in stemming gebracht, mevrouw Van den Burg. De strekking van veel van die amendementen is weliswaar aanvaardbaar, maar niet in het kader van dit verslag en niet in deze context. Wij zijn de partij van de sociale markteconomie en daar valt niet aan te tornen; de heer Karas heeft daar terecht al op gewezen. Pogingen om in deze situatie kleine wijzigingen aan te brengen, is net zoiets als proberen om een beetje plastische chirurgie uit te voeren. Die wijzigingen moeten wij in een andere context formuleren; daar moeten wij duidelijk in zijn. Ik denk echter ook dat het heel goed mogelijk is om binnen die andere context tot overeenstemming te komen. Ik hoop dat er nog een aantal amendementen ingetrokken wordt. Misschien dat wij er morgenmiddag dan toch in slagen om tot een brede consensus te komen. Ik vind dat het verslag-Della Vedova absoluut een brede consensus verdient. Wij mogen niet het risico lopen dat wij hierover morgen plotseling geen overeenstemming kunnen bereiken. Misschien dat de socialisten morgen op andere gedachten zijn gekomen. Dat zou zeer welkom zijn. 
Monti,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik wil alle partijen die het woord gevoerd hebben hartelijk danken voor hun belangrijke bijdrage. Mijn bijzondere dank gaat uit naar de heer Della Vedova, de rapporteur van de Economische en Monetaire Commissie, en naar de heer Doorn, rapporteur voor advies van de Commissie juridische zaken en interne markt.
Het doet mij deugd dat het voorstel van de Commissie in grote lijnen gevolgd wordt in het verslag en dat wij het eens zijn over de algemene doelstellingen ten aanzien van de noodzaak de verordening te herzien. Wat betreft de ingediende amendementen moet ik u helaas meedelen dat de Commissie deze niet kan aannemen. Ik licht de redenen daarvoor gaarne toe, zij het beknopt vanwege de tijd, en ik zal beginnen met de materiële toets in de concentratieverordening.
De Commissie is eensgezind van mening dat de materiële toets duidelijker moet worden gemaakt door aan de huidige formulering enkele woorden toe te voegen die de Economische en Monetaire Commissie daarentegen wil schrappen. Waarom vinden wij dat deze wijziging moet worden doorgevoerd? Velen huldigen de opvatting dat wij met de toets in zijn huidige vorm geen vuist kunnen maken tegen concurrentieverstorende concentraties in geval van een zogeheten oligopolie die zonder heimelijke afspraken tot stand is gekomen. Als dat inderdaad zo is, zou de keuze om het criterium ‘machtspositie’ ongewijzigd te laten betekenen dat geen gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheid duidelijk te maken dat de materiële toets voor het beoordelen van concentraties ondubbelzinnig van toepassing is op alle concentraties die nadelig zijn voor de consument. Voorts zou ik willen onderstrepen dat de gangbare opvatting in de internationale economische literatuur is dat oligopoliën, die ontstaan zijn ten gevolge van concentraties, kunnen leiden tot langdurige concurrentieverstoring en derhalve nadelig zijn voor de consument.
De Commissie heeft in haar voorstel rekening gehouden met de noodzaak een zo groot mogelijke rechtszekerheid te garanderen, hetgeen mij een breed gedragen doelstelling lijkt en iets waar verschillende sprekers om gevraagd hebben, bijvoorbeeld de heren Olle Schmidt, Ilgenfritz, Santos en andere afgevaardigden. De grootste rechtszekerheid krijg je als je beschikt over een werkelijk efficiënt instrument voor de controle op concentraties. Wij zijn ervan overtuigd dat de voorgestelde tekst de grootst mogelijke rechtszekerheid biedt.
In de verslagen van de heren Della Vedova en Doorn wordt uitgebreid ingegaan op het vraagstuk van de bevoegdheden en ook diverse sprekers hebben daarover het woord gevoerd, zoals de geachte afgevaardigden Berenguer Fuster en Karas. Ik denk dat wij het er allemaal wel over eens zijn dat het werk op een verstandige wijze moet worden verdeeld tussen de Commissie en de lidstaten en dat daarbij de verplichtingen voor ondernemingen, alsook die van de nationale wetgevingsautoriteiten, tot een minimum dienen te worden beperkt. Dat betekent dat we moeten kunnen beschikken over drempels voor de toewijzing die voor zover mogelijk een optimale verdeling weerspiegelen. Het betekent ook dat we een systeem voor verwijzing moeten hanteren waarmee, zoals wij zeggen, onjuiste toewijzingen zo goed mogelijk gecorrigeerd worden. Wij stellen dan ook voor de bepalingen aangaande de verwijzing van zaken van de Commissie naar de lidstaten en vice versa eenvoudiger en flexibeler te maken en daarbij verwijzing vóór aanmelding mogelijk te maken, iets wat door ondernemingen als nuttig wordt beschouwd.
Waarom nemen wij dit standpunt in ten aanzien van de ingediende amendementen over de bevoegdheden? In het verslag stelt u, mijnheer Della Vedova, een “2+”-regel voor, alsmede een nieuwe drempel voor de omzet. Ik begrijp heel goed welke bedoeling aan dit voorstel ten grondslag ligt: ik geloof dat er een extra element wordt ingevoerd dat de procedure ingewikkeld maakt, waardoor ondernemingen allereerst moeten zien te achterhalen waar zij een concentratie moeten aanmelden. Dat is de reden, mijnheer Berenguer Fuster, waarom wij zelf dat op zich verleidelijke idee, het “3+”-systeem, hebben laten varen, omdat het strijdig is met de realiteit dat de nationale regels inzake concentraties niet geharmoniseerd zijn, althans nog niet; dat kan een doelstelling zijn voor de langere termijn, maar nu is het nog niet zover.
Wat betreft de gedeeltelijke verwijzingen naar de lidstaten ben ik het ermee eens dat wij die tot een minimum moeten beperken, maar ik denk ook dat het niet wenselijk is ze geheel uit te sluiten, aangezien deelverwijzing in bepaalde gevallen opportuun kan zijn.
De Commissie – en nu kom ik aan het onderwerp dat grote belangstelling en enige verontrusting heeft gewekt – heeft tevens voorgesteld haar uitvoerende bevoegdheden, zoals deze voorzien zijn in de concentratieverordening, grotendeels op één lijn te brengen met die in de nieuwe verordening (EG) nr. 1/2003. Er zijn met name twee uitzonderingen, te weten de bevoegdheid tot huiszoeking en de bevoegdheid onderzoek te verrichten naar bepaalde sectoren, waarvan ook wij menen dat zij niet noodzakelijk zijn voor de controle op concentraties, en wij hebben dan ook niet voorgesteld deze bevoegdheden te introduceren.
Ik kan u verzekeren dat wij net als u vinden dat er geen enkel vermoeden van inbreuk kleeft aan concentraties, en dus dat zij hierin daadwerkelijk verschillen van bijvoorbeeld kartels, dat moge duidelijk zijn. Ik zou de rapporteurs, de heren Della Vedova en Doorn, en ook de geachte afgevaardigden Karas, Mann en anderen, willen geruststellen wat betreft onze opvattingen hieromtrent. Het is derhalve juist dat de uitvoerende bevoegdheden niet meer dan noodzakelijk worden uitgebreid. Onze voornaamste doelstelling is echter te garanderen dat deze bevoegdheden doeltreffend genoeg zijn om de Commissie in staat te stellen haar mandaat te vervullen en consumenten te beschermen tegen het risico dat zij benadeeld worden door concurrentievervalsende concentraties, en mijns inziens zijn de door ons voorgestelde bevoegdheden daartoe noodzakelijk. Zeker, men kan tegenwerpen dat controle op concentraties iets anders is dan mededingingscontrole en dat daarom voor het eerstgenoemde minder vergaande bevoegdheden volstaan dan die welke bijvoorbeeld in de strijd tegen kartelvorming nodig zijn. Hoewel ik gezegd heb dat het hier om twee verschillende dingen gaat, ben ik het niet eens met de conclusie die getrokken wordt ten aanzien van de bevoegdheden. Waarom niet? Omdat concentraties een uniek, eenmalig, structureel en onomkeerbaar effect hebben op de markt. Om die reden is het, in zekere zin, van nog essentiëler belang dat de onderzoeksbevoegdheden van de Commissie doeltreffend zijn, anders berokkenen wij met onze beslissing onherstelbare schade aan de mededinging.
Tot besluit, mijnheer de Voorzitter, wil ik nog ingaan op de rechten van werknemers, een onderwerp dat aan de orde is gesteld door de heer Berenguer Fuster, mevrouw Van den Burg en de heer Santos, en ten aanzien waarvan andere afgevaardigden een afwijkend standpunt hebben ingenomen. Ik vind, net als de laatstgenoemden, dat de sociale markteconomie het kader is waarbinnen wij allen opereren en wij vinden de rechten van werknemers zeer belangrijk. Er zijn inderdaad, zoals reeds gezegd is, geschikte instrumenten op communautair niveau, maar wij vinden dat de verschillende instrumenten op een juiste wijze moeten worden ingezet voor de verschillende doeleinden. De concentratieverordening heeft vooral betrekking op de handelscomponent van de sociale markteconomie en wij vinden dan ook niet dat wij dit instrument moeten belasten met de doelstelling de werkgelegenheid te stimuleren of te waarborgen: daarvoor bestaan andere instrumenten. De aanmeldingen zijn evenwel openbaar en de betrokken partijen, inclusief de vakbondsvertegenwoordigers, zijn er dus volkomen van op de hoogte welke fusies gaande zijn. In elk geval hebben wij in de praktijk toegestaan dat werknemersvertegenwoordigers inlichtingen geven en soms hebben we die in feite zelfs onderzocht.
Nogmaals mijn dank aan allen die het woord gevoerd hebben en vooral aan de heer Della Vedova en de heer Doorn. 
De Voorzitter.
   Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A5-0311/2003) van de heer Rack, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake minimale veiligheidseisen voor tunnels in het trans-Europese wegennet (COM(2002) 769 - C5-0635/2002 - 2002/0309(COD)). 
Monti,
   . – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, u herinnert zich allemaal nog wel de zeer ernstige branden in autotunnels in Frankrijk, Italië, Oostenrijk en Zwitserland in 1999 en 2001. Om dergelijke rampen in de toekomst te voorkomen, of in elk geval ervoor te zorgen dat ze niet zulke dramatische gevolgen hebben mochten ze wel nog eens voorkomen, heeft de Commissie u begin dit jaar een voorstel voor een richtlijn voorgelegd met als doel minimale veiligheidseisen op te stellen voor tunnels. Zij was daartoe overigens aangespoord in verschillende door dit Parlement aangenomen resoluties, met name na de brand in de Gotthard-tunnel in oktober 2001.
Het voorstel van de Commissie betreft alle autotunnels in het trans-Europese wegennet die langer zijn dan 500 meter en dat zijn er ongeveer vijfhonderd. Deze tunnels worden namelijk gebruikt door automobilisten van alle nationaliteiten en waarschijnlijk kunnen de gevolgen van een brand aanmerkelijk beperkt worden als mensen in zo’n situatie kunnen beschikken over standaard veiligheidsvoorzieningen en in elk land dezelfde informatie krijgen over hoe ze zich het best kunnen beschermen.
Het voorstel bevat eisen van technische aard en eisen van organisatorische aard. Ik zal niet alle maatregelen opnoemen; de belangrijkste laten zich als volgt samenvatten: tunnels van grote lengte dienen te zijn uitgerust met geavanceerde voorzieningen, in het bijzonder nooduitgangen en geperfectioneerde ventilatiesystemen. Automatische incidentdetectie zal de exploitant van de tunnel op de hoogte moeten kunnen brengen van mogelijke gevaren. De Commissie stelt ook voor om uniforme verkeerstekens te plaatsen die voor alle gebruikers gemakkelijk te begrijpen zijn. Alle voorgestelde maatregelen van technische aard zijn onzes inziens noodzakelijk. Sommigen waren verbaasd over het bijzonder technische karakter van het voorstel, maar als we de beoogde voorschriften vergelijken met de technische regels die zijn ingesteld door internationale instanties of op nationaal niveau, dan kunnen we zien dat ze nodig zijn om alle essentiële onderdelen te bestrijken.
Op het organisatorische vlak zullen de rollen en verantwoordelijkheden voortaan duidelijk verdeeld moeten worden tussen de belangrijkste betrokken partijen, te weten het bestuursorgaan, de tunnelexploitant en de veiligheidsbeambte. De maatregelen zullen van toepassing zijn op nieuwe tunnels, maar ook de bestaande tunnels zullen moeten worden aangepast volgens een gefaseerd programma over tien tot vijftien jaar. De lidstaten die een bovengemiddeld aantal tunnels op hun grondgebied hebben zullen meer tijd krijgen om de oude tunnels aan te passen aan de richtlijn. De ingenieurs die verantwoordelijk zijn voor de veiligheid in de tunnels in de lidstaten wacht een taak van lange adem en het is dan ook van belang dat de richtlijn zo snel mogelijk wordt vastgesteld. Uit de gesprekken die wij al met enigen van u gehad hebben weten wij ook dat we op u kunnen rekenen om op dit dossier snel tot overeenstemming te komen met de Raad. 
Rack (PPE-DE ),
   - Mijnheer de voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, tunnels behoren tot de veiligste gedeelten van het Europese wegennet, maar als er desondanks toch een ongeluk in een tunnel plaatsvindt, zijn de gevolgen vaak zeer ernstig. Ook mogen wij in dit verband het psychologische effect niet uit het oog verliezen. Mensen voelen zich ingesloten in tunnels. De commissaris heeft er al op gewezen dat door de drie grootste ongelukken - in de Tauern-, de Montblanc- en de St. Gotthard-tunnel - iedereen zich plotseling op dramatische wijze bewust is geworden van het specifieke karakter van dergelijke ongelukken.
Het Europees Parlement heeft de Commissie destijds verzocht om initiatieven te ontwikkelen om de veiligheid in tunnels te verbeteren. Het heeft een tijdje geduurd, maar rond het begin van dit jaar heeft de Commissie eindelijk haar voorstel voor een richtlijn inzake minimale veiligheidseisen voor tunnels in het trans-Europese wegennet gepresenteerd. Het is een goed voorstel; dat is ook al eerder gezegd. Wij hebben getracht om dit voorstel middels onze amendementen nog verder te verbeteren. Naar mijn idee zijn wij daar in geslaagd, mede dankzij een goede samenwerking met de Commissie en in goed overleg met de Raad, die parallel aan onze activiteiten zijn gemeenschappelijk standpunt enkele dagen geleden inhoudelijk heeft geaccordeerd. Naar verluidt is de Raad morgen voornemens om dit standpunt ook vast te stellen. De verwachting is dat wij in de tweede lezing snel overeenstemming kunnen bereiken over een gezamenlijke richtlijn teneinde hopelijk zo spoedig mogelijk een grotere veiligheid voor het Europese wegennet te bewerkstelligen.
Met dit resultaat zijn wij er echter nog lang niet. Ons gemeenschappelijk voorstel - als ik het zo mag formuleren - kent nog een aantal schoonheidsfoutjes, maar bevat ook echte tekortkomingen. Het verslag richt zich voornamelijk op een deelaspect op het gebied van de veiligheid in tunnels. In wezen willen wij strengere bouwkundige en andere technische normen. De maatregelen die op de gebruikers van tunnels zijn gericht, zijn echter minstens zo belangrijk. Zo moet er bijvoorbeeld een betere algemene chauffeursopleiding komen en met name beter geschoolde beroepschauffeurs in het goederen- en personenvervoer. Het is niet afdoende om uitsluitend de tunnels die deel uitmaken van de TEN’s veiliger te maken en alle andere verkeerstunnels buiten beschouwing te laten. Wij moeten de kandidaat-lidstaten en de toekomstige toetredingslanden zo snel mogelijk in ons systeem integreren. Omdat de EU nog bij lange na niet geheel Europa beslaat, moeten wij ook landen als Zwitserland, Noorwegen en andere landen hierbij betrekken.
De Commissie heeft ons op een aantal punten al enige verbeteringen in het vooruitzicht gesteld. Wij worden echter door de wijze waarop de bevoegdheden zijn geregeld, belemmerd in ons streven om alle nodige wettelijke maatregelen ook te realiseren. Op dat vlak moeten wij gezamenlijk nog wat overredingskracht gebruiken. De toetredingslanden en de Europeanen die nog niet tot de EU behoren hebben tot nu toe al zeer actief meegewerkt en wij hopen dat dat ook zo blijft. Wat de positieve aspecten uit ons verslag betreft, ga ik er vanuit dat onze voorstellen in het algemeen voor zichzelf spreken. Toch wil ik nog graag op een paar details nader ingaan. Wij hebben erg ons best gedaan om duidelijke verantwoordelijkheden vast te leggen. Wij hebben alles in het werk gesteld om meer flexibiliteit te creëren zodat met name bij de renovatie van tunnels snel en goed doordacht voor een betere veiligheid voor de gebruikers gezorgd kan worden. In veel gevallen hebben wij ook bijzondere aandacht aan de praktische uitvoerbaarheid van onze voorstellen besteed. Als voorbeeld zou ik in dit kader de maatregelen in verband met tunnels in stadswegennetten willen wijzen.
Een onderwerp dat mij van huis uit na aan het hart ligt, is de veiligheid van gehandicapten. Ik hoop dat wij hun situatie op waarde hebben geschat en dat onze bijdragen zodanig constructief zijn dat ook deze groep bij catastrofen op een minimum aan veiligheid kan rekenen.
Als rapporteur rest mij tot slot een dankbare taak. Ik zou iedereen willen bedanken die een bijdrage aan dit gemeenschappelijke resultaat heeft geleverd. Die dank gaat uit naar de Commissie en haar medewerkers, naar de diverse gesprekspartners uit de lidstaten en ook - en nu val ik in herhaling - uit Zwitserland en Noorwegen, en naar de collega’s en afgevaardigden in dit Parlement en hun assistenten uit alle fracties. zou ik de heer Haug, medewerker van het secretariaat van de Vervoerscommissie, persoonlijk willen bedanken voor de vele toegewijde arbeidsuren die hij in dit verslag heeft gestoken. Ik hoop dat hij ons in de tweede lezing net zo efficiënt blijft ondersteunen als tot nu toe het geval is geweest. Ik spreek eveneens de hoop uit dat wij onder de gegeven omstandigheden snel over een betere wet- en regelgeving voor de Europese tunnelveiligheid zullen beschikken.
Jarzembowski (PPE-DE ).
   - Mijnheer de voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, de Fractie van de Europese Volkspartij steunt de uitstekende wijzigingen van de rapporteur op het voorstel van de Commissie. Het grootste gedeelte van de wijzigingen die de rapporteur voorstelt, zijn enerzijds gericht op voorschriften voor een realistisch veiligheidsniveau van tunnels en anderzijds op het creëren van een niet te ingewikkeld en niet te bureaucratisch systeem van verantwoordelijkheden voor de omzetting van de gemeenschappelijke veiligheidsnormen. Hij heeft naar mijn idee bijzonder prijzenswaardig werk verricht.
De regels voor de tunnelveiligheid zijn eigenlijk in eerste instantie op tunnels in de Alpen en vergelijkbare gebieden gericht. De betreffende voorschriften zouden voor de tunnels in stadswegennetten die deel uitmaken van het trans-Europese wegennet, echter tot aanzienlijke problemen in de doorstroming van het verkeer kunnen leiden en daarom steunen wij het voorstel van de rapporteur om de toezichthoudende organen de mogelijkheid te bieden om ontheffingen van de algemene regelingen te verlenen voor specifieke tunnels in stedelijke gebieden. De onderlinge minimumafstand van honderd meter tussen vrachtwagens zou bijvoorbeeld bij tunnels in stadswegennetten - zoals de tunnel onder de Elbe in Hamburg - tot aanzienlijke files en dus ook tot een grotere belasting van het milieu kunnen leiden. In die zin is het ook een goede zaak dat de verplichte controle vóór het inrijden van een tunnel door vrachtwagens met een extra tank dankzij de inspanningen van de rapporteur geschrapt zal worden.
Tot slot onderschrijft de Fractie van de Europese Volkspartij ook de eis dat bouwkundige maatregelen voor het verbeteren van de tunnelveiligheid algemene financiële steun dienen te krijgen in het kader van de TEN-begroting. Dergelijke maatregelen kunnen de financiële draagkracht van individuele lidstaten namelijk te boven gaan. Bovendien is een grotere veiligheid van tunnels in het trans-Europese wegennet in het belang van alle burgers van de Unie. Sta mij toe om dat nader toe te lichten, geachte commissaris. De meeste tunnels bevinden zich in dat prachtige land Italië. Indien Italië echter in zijn eentje voor de kosten van de verbetering van de verkeersveiligheid zou moeten opdraaien, zouden wij allemaal met een probleem geconfronteerd worden. Wat dat betreft, vind ik het belangrijk dat de Gemeenschap een deel van de maatregelen ter verbetering van de veiligheid in landen met lange tunnels uit de TEN-begroting financiert; ik zie ook de heer Swoboda instemmend knikken. Wij willen in alle landen de veiligheid verbeteren voor degenen die van tunnels gebruik maken; het maakt niet uit of die tunnels in Oostenrijk, Italië of zelfs Zwitserland of Frankrijk liggen. De mensen die door die tunnels reizen, zijn namelijk niet alleen Italianen en Oostenrijkers, maar juist ook veel Denen, Duitsers en Nederlanders. In dat verband moeten wij speciale aandacht aan het financiële aspect besteden. Afsluitend zou ik de heer Rack nogmaals hartelijk willen bedanken voor zijn uitstekende verslag. 
Swoboda (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, om te beginnen wil ik collega Jarzembowski hartelijk danken voor het feit dat hij de grote waarde van de transitogebieden voor alle verkeersdeelnemers in Europa erkent. In die zin zal hij zich dan ook wat betreft het transitoverkeer in het bemiddelingscomité vast zeer actief laten gelden. Hartelijk dank. Ik wil natuurlijk collega Rack ook hartelijk danken voor zijn verslag en het werk dat hij heeft verricht. Dat is geen gemakkelijk werk geweest. Het was technisch werk, maar dan toch wel weer technisch werk dat zeer nauw verbonden was met de veiligheid en de handhaving van de persoonlijke integriteit van de burgers.
Collega Jarzembowski heeft er al op gewezen dat het moeilijk is om een afweging te maken tussen enerzijds een maximum aan veiligheid en anderzijds de kosten die financierbaar moeten zijn. Zuiver vanuit het standpunt van veiligheid voor de mensen bezien zou je moeten zeggen dat onmiddellijk met het verbouwen begonnen moet worden van bijvoorbeeld tunnels met tweerichtingsverkeer. Als dat echter wordt gerelateerd aan de kosten, en dat is nu eenmaal ook nodig, moet gezocht worden naar een compromis.
Ik was het met de rapporteur eens dat de eerdere, strenge regeling die de Commissie heeft voorgesteld, een goede basis vormt. Het is echter tijdens de debatten in de commissie, met de Raad en uiteindelijk ook met de Europese Commissie gebleken dat misschien veel aspecten wat milder moeten worden behandeld en zo hebben we een compromis bereikt waarbij desondanks met wezenlijke veiligheidsaspecten rekening wordt gehouden. Collega Jarzembowski heeft ook al op de bijzondere situatie in steden gewezen.
Het is voor ons steeds heel belangrijk geweest dat er duidelijke verantwoordelijkheden zijn, dat er geen onduidelijkheid bestaat over wie waarvoor verantwoordelijk is bij de veiligheid van tunnels. Daarom is het instellen van een tunnelbeheerder en een veiligheidscoördinator voor iedere tunnel heel belangrijk. Je ziet namelijk steeds weer dat het grootste probleem bij dergelijke veiligheidsmaatregelen is, dat niemand zich werkelijk verantwoordelijk voelt. Het is ook belangrijk dat dat door de Unie wordt geregeld en dat de desbetreffende voorstellen van de Europese Commissie na kleine wijzigingen door ons in de commissie worden geaccepteerd.
Ik ben ook van mening dat we natuurlijk niet kunnen volstaan met bouwkundige maatregelen, maar daarnaast verkeersorganisatorische maatregelen moeten treffen. Wat dat betreft had ik graag gezien dat er in sommige voorstellen meer rekening mee was gehouden, al moet het a priori duidelijk zijn dat omleidingen, snelheidsbeperkingen, regelingen voor het houden van een verplichte afstand daar waar ze zinnig zijn en niet tot extreme files leiden, nodig zijn, net zo goed als de opleiding van beroepschauffeurs die werkzaam zijn in het goederenvervoer - er zijn immers al heel wat soms bijzonder ernstige ongelukken gebeurd, met name bij het transport van gevaarlijke stoffen.
Ik ben van mening dat de lidstaten zich, zoals het in het voorstel staat, er natuurlijk ook op moeten richten om dat niet alleen met betrekking tot het trans-Europese wegennet uit te voeren, maar ook op adequate wijze met betrekking tot de overige tunnels in het wegennet. Vanuit die gedachte wil ik nogmaals zeggen: ik vind het een goed verslag, een realistische aanpak en ik ben het ook met de commissaris eens dat wij spoedig met de Raad tot een gezamenlijke oplossing moeten komen. Vanuit die gedachte nogmaals hartelijk dank aan de rapporteur voor het werk dat hij heeft verricht. 
Markov (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, nadat in tunnels van het wegennet van de Europese Unie de meest uiteenlopende, zware ongelukken zijn gebeurd, is bij de discussie over de vraag hoe een hoge mate van veiligheid in tunnels kan worden gewaarborgd, weer eens de netelige vraag opgedoken in hoeverre de Europese Unie gedetailleerde en specifieke technische regelingen moet voorschrijven, hoe groot de speelruimte moet zijn voor diverse aanpassingsmogelijkheden. De heer Rack heeft het juiste compromis gevonden en daarvoor ontvangt hij onze dank.
Desondanks vijf opmerkingen. In de eerste plaats zou het wenselijk zijn om ongeacht de flexibiliteit bij het indelen van tunnels in veiligheidsklassen eenduidige indicatoren vast te leggen voor het bepalen van de veiligheid van tunnels. Een dergelijk instrument zou vervolgens ook op zinvolle wijze van nut kunnen zijn bij de analyse van alle tunnels in de Europese Unie, niet alleen bij de analyse van tunnels in het trans-Europese wegennet. Dat zou een nog grotere bijdrage aan de verbetering van de veiligheid hebben betekend. De indicatoren zouden het ook mogelijk maken een risicoanalyse uit te voeren om de ernst van gevaarlijke situaties en ongelukken te bepalen op basis van gemeenschappelijke normen. Om die reden betreur ik het dat het voorstel van de Commissie voor een samenhangende toepassing van geharmoniseerde normen voor de werking van met conformiteitsbeoordeling belaste instanties uit de tekst is verdwenen.
Daar hangt in de tweede plaats nauw mee samen de vraag of het juist is dat een organisatie die is belast met tunnelbeheer ook tegelijkertijd inspectiedienst is bij ongevallen. Mijns inziens kan dat niet omdat niet kan worden uitgesloten dat tegenstrijdige belangen nadelige gevolgen kunnen hebben voor handhaving van de veiligheid.
In de derde plaats ondersteun ik van harte de nieuwe bepaling om voor tunnels die op het grondgebied van twee lidstaten liggen, gemeenschappelijke inspectiediensten te benoemen voor het uitvoeren van de noodzakelijke taken.
In de vierde plaats lijkt het mij dat naast de in het onderhavige verslag voorgenomen maatregelen voor het bepalen van minimale veiligheidseisen voor tunnels ook een groot aantal andere activiteiten eenvoudiger en waarschijnlijk goedkoper kunnen bijdragen aan de verbetering van de veiligheid. Daarbij verwijs ik ook naar datgene wat de heer Swoboda reeds heeft gezegd over aanvullende regels voor gebruikers van tunnels met betrekking tot snelheid, de afstand tussen voertuigen, signalering, markering, enzovoort.
In de vijfde plaats kunnen alle voorgenomen technische maatregelen weinig uitrichten tegen oververmoeide chauffeurs. De menselijke factor is in het wegverkeer, net als op veel andere terreinen in onze maatschappij, ondanks alle moderne techniek uiteindelijk van doorslaggevend belang. Daarom zou ik er bij de Raad, hoewel hij hier niet aanwezig is, op aan willen dringen, eindelijk zijn standpunt duidelijk te maken ten aanzien van het besluit over de harmonisering van bepaalde sociale wetgeving in het wegverkeer. 
Van Dam (EDD ).
   – Voorzitter, het wegverkeer eist een hoge tol. En dan bedoel ik nu niet de Franse péage of de Duitse Maut, maar de dood en verminking van mensen met een waarde als schepsel, die niet in geld uit te drukken is. Zo'n 40.000 mannen en vrouwen sterven jaarlijks op onze wegen. Je zou kunnen zeggen wekelijks storten twee volle jumbojets neer op het asfalt in de 15 EU-landen. Meer dan 200.000 mensen worden jaarlijks voor het leven getekend door verwonding en/of een handicap. Nooit of te nimmer mogen we deze cijfers voor kennisgeving aannemen. Een delegatie van de Commissie voor regionaal beleid, vervoer en toerisme, waaraan ik leiding mocht geven, bezocht vorige week in het Alpengebied twee lange tunnels met tweerichtingsverkeer. Eén daarvan was de Mont Blanc-tunnel - 11,6 kilometer lang - waar in maart 1999 een brandende vrachtwagen een inferno veroorzaakte, waarbij 39 mensen het leven lieten. Ons bezoek opende met een kort verblijf bij het monument ter nagedachtenis aan hen. Gedurende de drie jaar dat deze tunnel daarna gesloten was, zijn er aanzienlijke investeringen gedaan in een groot aantal voorzieningen, zoals die in dit verslag zijn besproken. Niettemin blijft het angstwekkend om, op een totaalbreedte van slechts zeven meter, vrachtwagens uit beide richtingen elkaar te zien passeren.
Mijnheer de Voorzitter, collega Rack heeft het voorstel doeltreffender gemaakt zonder de ernst van de risico's te onderschatten. Wij hopen dat ook de Commissie dat wil inzien. 
Meijer (GUE/NGL ).
   – Voorzitter, bergruggen zijn hinderlijk voor kruisend verkeer. Voor de kortst mogelijke verbinding zijn tunnels dan de enig mogelijke oplossing. Deze dure oplossing, waarvan de aanleg aanvankelijk veel mensenlevens kostte, werd tot voor kort slechts in uitzonderlijke situaties toegepast. In de 19e eeuw is begonnen aan spoortunnels en in de 20e eeuw is het uitgebreid met autowegen. Inmiddels stelt de techniek ons steeds meer in staat om ook tunnels aan te leggen onder steden, onder beschermde landschappen en onder zeestraten. Zelfs onder vlak land met slappe, door water verzadigde veenbodems, zoals in Nederland, worden tegenwoordig betonnen tunnelbuizen gebouwd. Tunnels worden nu niet alleen op veel ruimere schaal toegepast dan in het verleden, maar zij worden ook veel intensiever gebruikt. Daardoor neemt de kans op ontploffingen, branden en verstikking van mensen sterk toe. Tot de recente branden, te beginnen met die in de Mont Blanc-tunnel, bestond voor die gevaren veel te weinig aandacht. Vanwege het economisch belang is nog steeds tweerichtingsverkeer met vrachtauto's over drukke wegen door één buis toegestaan. Waar dit verkeer tijdelijk wordt stilgelegd, wordt het - tegen de protesten van de omwonenden in - opnieuw toegelaten. Op grond van de inmiddels opgedane ervaring kom ik tot de conclusie dat tunnels zonder gescheiden rijbanen en zonder parallelle vluchttunnels ongeschikt zijn voor intensief autoverkeer en voor het grote vrachtvervoer.
Op de weg hebben individuele rijders een te grote vrijheid voor gevaarlijk, afwijkend gedrag. Voor spoorverkeer bieden tunnels ruimere mogelijkheden, maar ook daar zijn vluchtwegen nodig. Bovendien zullen de twee toekomstige, zeer lange tunnels onder Zwitserland en de ontworpen Brennerbasistunnel, van Duitsland onder Oostenrijk door naar Italië, waarschijnlijk alleen geschikt zijn voor vrachtvervoer.
Mijn fractiegenoot Markov is al ingegaan op het toezicht en de grensoverschrijdende tunnels. Alle voorstellen om nooduitgangen te verbeteren en ze geschikt te maken voor rolstoelgebruikers of andere maatregelen om de veiligheidseisen aan te scherpen, hebben mijn hartelijke steun, maar ik beschouw ze niet als toereikend. 
Koch (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, tegen de achtergrond van de jaarlijkse ongevallencijfers op de Europese wegen met meer dan 40.000 doden en 1,6 miljoen soms zwaargewonden, kan niemand eigenlijk, ondanks een lege publieke kas, bezwaren hebben tegen een verbetering van de veiligheid. Ik kom uit Thüringen, de deelstaat waarin enige weken geleden de tot nu toe langste en - volgens de voorspellingen - veiligste snelwegtunnel van Duitsland is geopend. Niettemin betekent het voor veel chauffeurs een hoge psychische belasting om door de tunnel te rijden.
Toen de Commissie haar ontwerp voor een richtlijn inzake het verbeteren van de veiligheid in tunnels lanceerde, was ik enerzijds verheugd omdat het ontwerp principieel tegemoet kwam aan het door ons verwelkomde derde actieprogramma voor de verbetering van de veiligheid in het wegverkeer, maar was ik anderzijds bezorgd en ongerust over de te verwachten enorme bureaucratisering en de daaruit voortvloeiende hoge kosten die op de lidstaten leken af te komen. Per slot van rekening hoorden en horen tunnels niet tot de gevaarlijkste weggedeelten in de Europese Gemeenschap, niet tot de weggedeelten waar de meeste ongelukken gebeuren.
Ik ben nu gerustgesteld, want de rapporteur, die ik hartelijk dank en voor wie ik mijn waardering uitspreek, is er toch in geslaagd het richtlijnontwerp te stroomlijnen, te concretiseren, opnieuw vorm te geven, te ontdoen van bureaucratische aspecten, en technische voorschriften flexibel te maken. Wezenlijke veiligheidsaspecten zijn daarbij niet veronachtzaamd. Integendeel: doordat rekening werd gehouden met de specifieke veiligheidsbelangen van mensen met een handicap, is een zinvolle - en een voor het Europese jaar van mensen met een handicap gewoonweg noodzakelijke - aanvulling gegeven. Rest mij slechts aan te sporen tot een snelle vertaling naar nationaal recht en de hoop uit te spreken op een merkbaar positief effect bij de verkeersdeelnemers, zowel in psychologische als praktische zin.
Monti,
   . – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou de rapporteur, de heer Rack, en de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme willen bedanken, ten eerste voor het feit dat zij dit bijzonder technische voorstel bij de kop gevat hebben en bovendien voor hun pragmatische en constructieve aanpak van dit voorstel.
Ik ben allereerst verheugd te kunnen constateren dat het Parlement, de Commissie en de Raad in wezen op één lijn zitten wat betreft de te nemen maatregelen. Als er al punten van onenigheid bestaan dan betreft het aspecten die van secondair belang zijn in verhouding tot het doel dat we hiermee nastreven. Dit doel is om, in een tiental jaren, tot een bijzonder substantiële verbetering te komen van het beschermingsniveau voor de gebruikers van de grote tunnels in het trans-Europese wegennet.
Staat u mij toe, mijnheer de Voorzitter en mijnheer de rapporteur, om de 78 amendementen op het verslag-Rack in groepjes te behandelen in plaats van één voor één. Het Parlement heeft een reeks van zeer technische amendementen ingediend die, als ik ze goed interpreteer, bedoeld zijn om het voorstel van de Commissie beter aan te laten sluiten op de tekst die de Raad na veel vergaderingen met deskundigen over dit onderwerp heeft opgesteld. De Commissie heeft geen grote bezwaren tegen deze amendementen; we hebben immers getracht de Raad ervan te weerhouden af te wijken van de aanvankelijke bedoelingen van dit voorstel.
De Commissie neemt ook notie van verschillende amendementen waarin extra aandacht wordt gevraagd voor gehandicapten, zodat ook zij zich bij brand in veiligheid kunnen brengen. In beginsel zijn wij ervóór dat gehandicapten in de richtlijn specifiek genoemd worden. Bij een grote brand die niet direct beheersbaar is hebben de gebruikers volgens deskundigen maar erg weinig tijd, ongeveer een minuut of tien, om het vege lijf te redden. Mensen in een rolstoel zijn langzamer en lopen dus helaas een groter risico dan mensen zonder handicap. Wij denken dat de bepalingen in de richtlijn al met al een uiterst belangrijke verbetering van de bescherming van gehandicapten zullen betekenen.
Sommige amendementen zijn bedoeld voor wijziging van de terminologie waarmee de niveaus worden aangeduid met betrekking waartoe een verduidelijking van bevoegdheden wordt onderzocht. De Commissie wil deze amendementen niet overnemen. Het zou niet bijdragen aan de door ons nagestreefde helderheid om de terminologie los te laten die nu algemeen ingang heeft gevonden. Sommige amendementen gaan over aspecten die in de richtlijn niet aan bod komen maar die toch van belang zijn voor de veiligheid van tunnels of voor de tenuitvoerlegging van de maatregelen. Ik denk dan in het bijzonder aan de amendementen die over de rijopleidingen gaan of over de financiering van de tunnelrenovaties. Zelfs als het maar simpele overwegingen betreft dan nog liggen deze buiten de toepassingssfeer van de richtlijn en kunnen wij ze dus niet overnemen.
Als we dan de balans opmaken komt het aantal amendementen dat de Commissie geheel of in beginsel kan overnemen op 52; één amendement kan gedeeltelijk worden overgenomen en dan zijn er nog 25 die de Commissie niet kan overnemen. Deze wat abrupte cijfers vormen geen goede afspiegeling van de werkelijke situatie. De Commissie en het Parlement zijn het in grotere mate dan het lijkt eens over de kernpunten van het dossier en ik denk wel dat ik kan zeggen dat dat ook voor het Parlement en de Raad geldt.
Daarom hoop ik dat de drie instellingen tot een besluit komen zodat de richtlijn snel kan worden vastgesteld. Zoals ik al zei wacht de ingenieurs een werk van lange adem om de tunnels aan te passen aan de bepalingen in de richtlijn. Het is van belang dat dat werk snel kan beginnen. 

– Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.Het debat is gesloten.De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A5-0303/2003) van de heer Cunha, namens de Commissie visserij, over de mededeling van de Commissie over een geïntegreerd kader voor partnerschapsovereenkomsten op visserijgebied met derde landen (COM(2002) 637 - C5-0070/2003 - 2003/2034(INI)).
Het woord wordt gevoerd door de heer Varela Suanzes-Carpegna, ter vervanging van de rapporteur - die weggeroepen is om elders een hoog politiek ambt te bekleden - om het verslag in te leiden. 
Varela Suanzes-Carpegna (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de grote afwezige hier vandaag is rapporteur Cunha. Zoals de Voorzitter al zei moest hij thuis, in Noord-Portugal, andere politieke taken verrichten en daar is hij nu. In de eerste plaats wil ik de heer Cunha graag laten weten dat wij goede herinneringen aan hem bewaren, en ik denk dat ik daarmee namens dit gehele Parlement spreek. Verder wil ik hem veel succes wensen in zijn nieuwe functie.
Vandaag bespreken wij zijn verslag, en mij valt als coördinator van de Fractie van de Europese Volkspartij de eer te beurt om dit verslag aan u te presenteren.
Het gaat om een zeer compleet en zeer positief verslag, dat verrijkt is met de amendementen die zijn goedgekeurd door onze Commissie visserij. Alle mogelijkheden die de internationale visserijakkoorden bieden, zowel voor de Europese Unie als voor derde landen, zijn erin vervat. Er bestaan in dit Parlement nog steeds enkele recalcitrante leden die twijfelen aan de internationale visserijakkoorden, maar dat zijn er gelukkig veel minder dan in 1994, toen wij deze kwestie hier bespraken. De overgrote meerderheid is nu overtuigd van de grote voordelen van de verdragen.
Onlangs hebben 24 ontwikkelingslanden, die op 16 en 17 september in Galicië bijeen waren in het kader van de hun goedkeuring gehecht aan de besluiten van de vierde conferentie van ministers van Visserij waarin zij zich allen uitspreken voor het behoud en de toename van de internationale visserijakkoorden om zo de handel en de ontwikkelingssamenwerking te bevorderen.
Niemand twijfelt er meer aan dat beide partijen er baat bij hebben en dat ze voor beide partijen onmisbaar zijn. En dat er geen sprake mag zijn van discriminatie of ongelijke behandelingen van partijen, uit het Noorden en het Zuiden, betwijfelt ook niemand meer. Het is duidelijk dat de internationale visserijakkoorden bijdragen aan de ontwikkeling van de visserijsector in ontwikkelingslanden. Daarnaast is het duidelijk dat de Europese Unie hiermee komt tot een verantwoorde visvangst in de visgronden van derde landen en er een duurzame visserijsector wordt ontwikkeld.
De ontwikkelingslanden eisten op de vierde wereldconferentie waar ik net over sprak meer samenwerking, meer investeringen in hun landen, meer wetenschappers, meer gemeenschappelijke ondernemingen, en dat is ongetwijfeld de toekomstige lijn. Om een voorbeeld te geven: Namibië is momenteel een mondiale visserijmacht, die zich trouw en ijverig inzet voor het behoud van zijn visgronden en duurzame visserij, en dat allemaal dankzij de Europese investeringen.
Daarbij moeten wij natuurlijk niet de commerciële optiek die deze internationale verdragen voor de Europese Unie zelf hebben uit het oog verliezen. Er wordt zo immers werk geschapen voor onze vloten en onze vissers alsmede voor onze overslagindustrie.
Europa weet nog goed hoeveel tegenslag wij hebben gekend bij de vernieuwing van sommige visserijakkoorden. Dat was bijvoorbeeld het geval met Marokko, hetgeen nu nog nawerkt in dit Parlement. Europa erkent nu ook het belang van herplaatsing in andere visgronden, hetgeen geschiedt binnen de context van deze akkoorden en voor entiteiten zoals gemengde bedrijven en tijdelijke associaties tussen bedrijven, als er herstelplannen worden goedgekeurd op grond van wetenschappelijke informatie. De Europese Unie is de eerste die zorgt voor naleving van deze akkoorden in communautaire en niet-communautaire wateren, zoals nu bijvoorbeeld het geval is in verband met de heilbot in de NAFO.
Kortom, uit het verslag Cunha blijkt zonneklaar dat de internationale visserijakkoorden een essentieel mechanisme zijn voor de Europese Unie en derde landen, aangezien beide er de vruchten van plukken. Ik reken daarom morgen bij de stemming op de steun van dit Parlement. 
Fischler,
    - Mijnheer de voorzitter, geachte afgevaardigden, afgevaardigde Varela Suanzes-Carpegna heeft direct in het begin terecht geconstateerd dat hier vandaag iemand ontbreekt, namelijk de rapporteur. Dat maakt het voor mij dan ook onmogelijk om de heer Cunha persoonlijk te bedanken voor zijn verslag naar aanleiding van onze mededeling over partnerschapsovereenkomsten op visserijgebied. Als lid van het Parlement heeft de heer Cunha een hele reeks verslagen gemaakt op het terrein van de visserij en daarbij uitstekend werk geleverd, waarvoor wij hem dank verschuldigd zijn.
Het heeft me bij het doorlezen van het verslag verheugd dat de Commissie en het Parlement met betrekking tot de toekomstige visserijakkoorden dezelfde doelstellingen nastreven. De Commissie is steeds van mening geweest dat duurzame visserij niet alleen in de communautaire wateren moet worden gegarandeerd, maar ook daarbuiten. Om die reden moet voortaan bij deze overeenkomsten meer dan tot nu toe rekening worden gehouden met het milieu, zonder dat economische en sociale belangen worden verwaarloosd. Zeevisserij is economisch van doorslaggevende betekenis voor een groot aantal kuststreken in de Gemeenschap en moet daarom verder worden gesteund.
In het verslag wordt de Commissie verzocht een solide financieel kader te ontwikkelen. Bovendien wordt gevraagd een financiële bijdrage te beschouwen als deel van een handelsovereenkomst en als ontwikkelingshulp. Daar stem ik volledig mee in. Om echter misverstanden te voorkomen: de financiële bijdrage dient enerzijds voor de financiering van de verleende visserijrechten, anderzijds om het derde land te helpen het bestand duurzaam te beheren. De financiële bijdrage dient in de officiële begroting van het derde land in te stromen. De Commissie ondersteunt dan het verdragsland actief met knowhow waarmee bijvoorbeeld de visserijcontrole efficiënter kan worden gemaakt of het onderzoek naar het visbestand kan worden verbeterd. Ik ben ervan overtuigd dat dergelijke nieuwe partnerschapsovereenkomsten zowel voor de ontwikkelingslanden als de Gemeenschap van groot nut kunnen zijn. 
Stevenson (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb gehoord dat de heer Hudghton eerder vandaag in dit Parlement een motie van orde heeft ingediend op grond van artikel 2 van het Reglement. Hij verwees daarbij naar een debat in het Schotse parlement en een verklaring van een lid van de Conservatieven van dat parlement die er op neerkwam dat het mijn verantwoordelijkheid was om als voorzitter van de Commissie visserij het standpunt van de Britse regering te verwoorden.
Ten eerste wil ik verklaren dat ik niet verantwoordelijk ben voor verklaringen die worden afgelegd door leden van andere parlementen, om wie het ook gaat of waar deze parlementen zich ook bevinden. Ten tweede zou het, gezien het feit dat de Britse regering een Labour-regering is en ik een Conservatief ben, op zijn zachtst gezegd nogal vreemd zijn als ik me verplicht voelde hun standpunt te verwoorden, hetzij in mijn hoedanigheid van voorzitter van de Commissie visserij, hetzij in enige andere rol.
De heer Hudghton lijkt de laatste tijd bovenmatig gefascineerd door mijn rol als voorzitter van de Commissie visserij. Het is buitengewoon jammer dat hij ervoor kiest zijn energie te steken in het goedkoop scoren van politieke punten in plaats van zich in te zetten voor de noodlijdende Schotse visserij-industrie. Hij kan er echter op vertrouwen dat ik mijn taken als voorzitter van de Commissie visserij op onpartijdige en democratische wijze zal vervullen.
Dan kom ik nu aan het verslag-Cunha. Ik wil om te beginnen, net als de heer Fischler en de heer Varela Suanzes-Carpegna voor mij hebben gedaan, namens de leden van de Commissie visserij en misschien wel namens de meeste, zoniet alle, leden van dit Parlement mijn grote waardering uitspreken voor het werk dat de heer Cunha heeft verricht gedurende de periode dat hij als afgevaardigde voor Portugal deel heeft uitgemaakt van dit Parlement. Hij is nu, zoals bekend, teruggekeerd naar Portugal, waar hij een bijzonder hoge positie heeft aanvaard, en wij wensen hem alle goeds voor de toekomst. Ik weet zeker dat wij in de komende dagen nog meer van hem zullen zien.
Dat de heer Cunha werk van hoge kwaliteit levert, blijkt ook uit dit verslag over een geïntegreerd kader voor partnerschapsovereenkomsten op visserijgebied met derde landen.
Veel mensen spreken op het moment hun zorgen uit over de internationale visserijakkoorden die worden gesloten tussen de EU en deze derde landen. Documentairefilmers en zelfs enkele internationale NGO’s hebben zich een weg gebaand naar landen als Senegal en Mauritanië in West-Afrika, vastbesloten de plundering door inhalige Europese vissers aan de kaak te stellen. Tegen een achtergrond van gestaag krimpende visbestanden in de EU-wateren, wat het gevolg zou zijn van grootschalige overbevissing, beweren deze critici dat Europa haar problemen nu met alle geweld wil exporteren naar deze ontwikkelingslanden. Andere critici wijzen met een beschuldigende vinger naar de alomtegenwoordige Spaanse en Franse vloten en beweren dat dergelijke overeenkomsten met derde landen, hoewel gefinancierd door de EU, toch vooral ten goede komen aan Spanje en Frankrijk.
Het wordt tijd om een aantal zaken recht te zetten en dat is de insteek van het verslag-Cunha. We moeten ten eerste onderzoeken waarom de EU het noodzakelijk acht dergelijke overeenkomsten over internationale visrechten te sluiten. Toen Spanje zich aansloot bij de EU, beschikte het over een vloot zware trawlers voor het vissen in verafgelegen wateren, zoals dat al eeuwenlang het geval was. Omdat Spanje slechts beschikt over een smal continentaal plat en maar beperkte eigen visserijhulpbronnen heeft, vingen Baskische en Galicische vissers al vijf eeuwen voordat Christoffel Columbus Amerika ‘ontdekte’ kabeljauw voor de kust van Newfoundland en Labrador. Frankrijk kent een vergelijkbare traditie.
In hetzelfde tempo als waarmee de visbestanden in de EU krimpen, wordt echter ook de vangst van trekkende vissoorten drastisch ingeperkt door de nieuwe regelgeving die we opleggen in het kader van het gemeenschappelijke visserijbeleid. Tegelijkertijd stijgt onder consumenten in de EU de vraag naar vis. Wij kunnen op dit moment zelf maar voor 60 procent aan deze vraag voldoen. Consumenten keren zich af van rood vlees uit angst voor BSE, mond-en klauwzeer en andere paniekverhalen en beschouwen vis als een gezond alternatief. Om te kunnen voldoen aan de stijgende vraag, heeft de EU twee alternatieven. Zij kan vis importeren van buiten de Gemeenschap, waardoor ons handelstekort oploopt en er belangrijke banen in de visserijsector verdwijnen, of we kunnen de expertise van de vloot voor het vissen in afgelegen wateren, die inderdaad grotendeels bestaat uit Spaanse en Franse schepen, benutten en zo de werkgelegenheid in de visserijsector van de EU handhaven en er tegelijkertijd voor zorgen dat de EU-normen op het gebied van hygiëne en voedselveiligheid worden nageleefd. De keuze is niet moeilijk.
Nu EU-trawlers uit Spanje, Portugal, Frankrijk, Ierland, en in mindere mate Griekenland en het Verenigd Koninkrijk op basis van contracten die zijn gesloten met derde landen overal ter wereld worden ingezet, van de zuidelijke oceanen tot de Noordpool, neemt de zorg over de exploiterende aard van sommige van deze overeenkomsten toe. In Mauritanië werd beweerd dat Spaanse trawlers voor de kust van West-Afrika duizenden tonnen vis opslorpten, waardoor de lokale visbestanden werden uitgedund, plaatselijke vissers van hun werk werden beroofd en er hongersnood ontstond in de kustgemeenschappen.
Om die reden moest de EU een nieuw systeem ontwikkelen voor het opstellen van deze overeenkomsten. In de toekomst dienen overeenkomsten met derde landen partnerschappen te zijn tussen de EU en het land waarmee het contract wordt aangegaan, waarin een voortdurend controleproces wordt opgenomen om te waarborgen dat duurzame visserij gehandhaafd blijft. Wij willen dat een aanzienlijk deel van de overeengekomen prijs bestemd is voor het kopen van de visrechten. We willen echter ook, en dit is net zo belangrijk, dat een aanzienlijk deel van onze bijdrage wordt gebruikt voor beheers- en ontwikkelingsdoelstellingen, waarbij controle en toezicht hoog op de agenda staan. De EU heeft haar verantwoordelijkheid erkend ten opzichte van de landen waarmee zij deze overeenkomsten aangaat, terwijl tegelijkertijd haar lange traditie van het vissen in afgelegen wateren in stand blijft om zo een gestage aanvoer van goede, gezonde vis naar de tafels van Europa te waarborgen.
Lage (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe dat ik hier om te beginnen de kwaliteiten van de heer Cunha als afgevaardigde en Europees burger onderstreep. Het Europees Parlement, en met name de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de Commissie visserij, zullen hem heel erg missen. De heer Cunha vervult momenteel een belangrijke functie aan het hoofd van een grote Portugese regio, in het noorden van het land. Ik wens hem bij deze nieuwe uitdaging veel succes toe. Ofschoon ik tot een andere partij behoor dan de heer Cunha heb ik niet dezelfde problemen als de voorzitter van de Commissie visserij, de heer Struan Stevenson, die afstand heeft genomen van het beleid van de Britse regering omdat hij geen lid is van de Britse Labour-partij. Ik heb daar allemaal geen moeite mee, maar dat is een kwestie van stijl: de Britse stijl tegenover de Portugese, Iberische stijl.
Met uw welnemen, mijnheer de Voorzitter, wil ik verder ook onderstrepen dat zowel het verslag van de heer Cunha als de mededeling van de Commissie mij correct en evenwichtig lijken. Ik zou graag even kort en bondig zijn als commissaris Fischler, die niet veel meer heeft gezegd dan dat hij akkoord gaat met het verslag en dat de tekst van het Parlement inhoudelijk aansluit bij de mededeling van de Commissie. Dat is inderdaad ook zo. Op dit vlak lijken wij niet fundamenteel van mening te verschillen. Mijns inziens heeft de Europese Unie op visserijgebied interessante diplomatieke initiatieven ontwikkeld die, zoals de heer Stevenson ook al zei, hebben geleid tot een bijzonder interessant, bijzonder origineel en bijzonder degelijk model voor visserijakkoorden, zozeer zelfs dat ons model als voorbeeld kan dienen voor onderhandelingen over verre visserij tussen andere landen.
Persoonlijk ben ik van oordeel dat deze diplomatieke inspanningen vrijelijk moeten worden voortgezet. Het komt er immers op aan dat de belangen van de communautaire vloot voor de verre visserij worden behartigd. Het gaat daarbij niet om de vloot van Portugal, Spanje of Frankrijk, maar om de vloot van de Europese Unie, aangezien de Commissie in het kader van deze internationale betrekkingen de enige gesprekspartner en de enige vertegenwoordiger is. Mijnheer de Voorzitter, ik steun het verslag van de heer Cunha en de tekst van de Commissie. Ik hoop dat de communautaire verre visserij ook in de toekomst zal blijven rusten op de volgende drie basispijlers: instandhouding van de visbestanden, solidariteit met de armere landen en rechtvaardigheid jegens de werknemers van de visverwerkende industrie. Ten slotte wil ik nog zeggen dat wij de strijd moeten aanbinden tegen de illegale visserij en de goedkope vlaggen, die vaak de ergste vijanden zijn van de visserij en de echte vissers. 
Attwooll (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil om te beginnen de heer Cunha bedanken voor het opstellen van dit zeer waardevolle verslag en hem alle goeds wensen in zijn nieuwe functie.
Ons debat vindt plaats in een context waarin, ten eerste, enkele bestanden in bepaalde noordelijke wateren in een crisis verkeren en andere gevaar lopen. Ten tweede worden er op mondiaal niveau nog veel meer bestanden overbevist. Daarbovenop blijkt uit een rapport dat vorige week is gepubliceerd door het dat, wanneer China wordt meegerekend, ontwikkelingslanden nu voor 70 procent verantwoordelijk zijn voor de productie van vis als voedsel, inclusief visvangst en aquacultuur. De gevolgen hiervan zijn dat de EU afhankelijk is van de import van vis en dat vele EU-vissers hun activiteiten ontplooien in andere wateren.
De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij accepteert dan ook dat er voordelen verbonden zijn aan het onderhandelen over partnerschapsovereenkomsten op visserijgebied met derde landen, in plaats van dit soort zaken te regelen in bilaterale overeenkomsten die te kort kunnen schieten op het gebied van de consistentie, zowel ten opzichte van elkaar als wat betreft de eisen met betrekking tot duurzame ontwikkeling. Wij stellen echter wel strenge eisen aan de aard van de overeenkomsten met de EU. Ten eerste moeten de bereikte overeenkomsten echte partnerschappen zijn waar beide partijen de vruchten van plukken. Wij zijn van mening dat dit idee in ons amendement op paragraaf 7 beter tot uitdrukking komt dan in de oorspronkelijke paragraaf. Ten tweede dient de overeenkomst zowel verantwoordelijk als transparant te zijn wat betreft de begroting en daarom hebben we amendementen ingediend waarin we ervoor pleiten de hernieuwing van deze overeenkomsten ervan te laten afhangen of op bevredigende wijze is aangetoond dat eerdere bedragen conform de doelstelling zijn uitgegeven. Verder vragen we om een redelijke – dat wil zeggen eerlijke of rechtvaardige – verdeling van de kosten tussen de EU en de betrokken scheepseigenaren.
Met betrekking tot paragraaf 11 geven wij er de voorkeur aan de woorden “de uitbreiding” per mondeling amendement te vervangen door “een eventuele uitbreiding”, aangezien het misschien wel juist is om een toename van het aantal overeenkomsten te voorspellen, maar we hiervan niet zeker kunnen zijn.
Ten derde dient duurzaamheid door de overeenkomst gestimuleerd te worden. Wij zijn tevreden over de mate waarin in het verslag verwezen wordt naar dit beginsel en hopen dat hierop wordt voortgebouwd waar het de details van toekomstige overeenkomsten betreft, met name door specifieke bepalingen op te nemen ter bescherming van het milieu.
Ik roep het Parlement op zowel dit verslag als de amendementen erop te steunen. Zoals de heer Stevenson al heeft gezegd, moeten we ervoor waken dat we niet proberen onze eigen problemen op te lossen door deze te exporteren naar de ontwikkelingslanden. Wij weten reeds uit ervaring hoe contraproductief zo’n aanpak is. Waar we ook vandaan komen in de EU, we hebben zeer veel belang bij het waarborgen van de duurzaamheid in de visserij, niet alleen in onze eigen wateren, maar ook daarbuiten. 
Figueiredo (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, samen met de vorige sprekers feliciteer ik de heer Cunha en complimenteer ik de Commissie visserij en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling met het verrichte werk. In verband met dit verslag wil ik onderstrepen dat de internationale visserijakkoorden ongetwijfeld een belangrijk onderdeel van het gemeenschappelijk visserijbeleid vormen. Zij staan borg voor de instandhouding van de visserijactiviteit in talloze communautaire regio’s - meer dan 30.000 directe banen -, zij dragen bij aan de vermindering van het handelstekort van de Unie op visserijgebied en zij vertegenwoordigen meer dan 20 procent van de totale vangsten van de Gemeenschap. Daarom verdienen deze overeenkomsten onze onvoorwaardelijke steun. Studies hebben aangetoond dat elke euro die in visserijakkoorden wordt geïnvesteerd een economische activiteit ten bedrage van 3 euro oplevert, waarbij de baten duidelijk hoger zijn dan de kosten. Het is dan ook van wezenlijk belang dat deze component verbeterd en versterkt wordt. Dit betekent onder meer dat er rekening moet worden gehouden met de conclusies van de Visserijraad van oktober 1997, die hier al eerder ter sprake zijn gebracht. Dat is des te belangrijker omdat de visserijakkoorden door menigeen ter discussie worden gesteld.
Desalniettemin wil ik hier nog even in herinnering brengen dat de Commissie haar ogen niet mag sluiten voor enkele bijzonder relevante elementen. Een van de hoofdproblemen is de financiering van de overeenkomsten. Het is een feit dat de samenhang tussen het gemeenschappelijk visserijbeleid en het ontwikkelingsbeleid gewaarborgd moet worden, maar anderzijds mogen wij niet uit het oog verliezen dat het hier in de eerste plaats om handelsovereenkomsten gaat. Ondanks het belang van de ontwikkelingsdimensie moeten deze visserijakkoorden gefinancierd worden uit de visserijbegroting. Het ontwikkelingsbeleid komt daarentegen voor rekening van een ander onderdeel van de communautaire begroting. Het wordt met name bekostigd uit de extra middelen voor ontwikkelingssamenwerking. Kortom, er moeten meer partnerschapsovereenkomsten worden gesloten en daarbij moeten de belangen van de diverse landen en vlootsegmenten op rechtvaardige wijze worden behartigd.
Ten slotte acht ik het onbegrijpelijk dat niet alle overeenkomsten van de Europese Unie dezelfde voorwaarden opleggen, zoals de rapporteur ook al zei: in sommige gevallen betalen de reders visvergunningen en in andere gevallen betalen zij niets. Dit vraagstuk moet in elk geval worden opgelost. Ook het probleem met de quota die alleen op papier bestaan en de mogelijkheid om niet-gebruikte visserijrechten tijdelijk over te dragen verdienen verdere aandacht. Ik hoop dat de steun die wij aan het verslag van de heer Cunha verlenen ertoe zal leiden dat ook de Commissie de voorstellen van de rapporteur in aanmerking zal nemen. 
McKenna (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, we hebben vanavond gehoord hoe de Commissie feitelijk van standpunt is veranderd in verband met de ontwikkeling van een nieuw systeem van visserijakkoorden. Het is leuk en aardig om alleen maar de naam ‘visserijakkoorden’ te veranderen in ‘partnerschapsovereenkomsten’ omdat dat goed klinkt. ‘Partnerschap’ klinkt als iets wat eerlijk en rechtvaardig is, maar als puntje bij paaltje komt moeten we nog maar zien wat er daadwerkelijk gebeurt.
Op dit moment hebben we het alleen nog maar over discussiestukken van de Commissie en als ik hoor hoe sommige sprekers het hebben over handelsdiplomatie, dan moeten we heel goed uitkijken dat een en ander in feite niet op afpersing neerkomt. Als we het over visserijakkoorden hebben, en het verslag van de heer Cunha bekijken en dit vergelijken met een verslag dat we vijf of zes jaar geleden in dit Parlement onder ogen hadden kunnen krijgen, dan is dit beter. Kijken we echter naar de onderliggende visie van de meerderheid van de Commissie visserij en van dit Parlement, dan is het doel van deze overeenkomsten vooral de Europese consument te voorzien van vis en de Europese vissers aan het werk te houden. Elke andere overweging is van secundair belang. Dat is onacceptabel. We kunnen het niet hebben over duurzaamheid en ontwikkeling alsof dat twee totaal verschillende onderwerpen zijn.
Wat betreft het exporteren van ons probleem in verband met de overcapaciteit binnen de Europese Unie, dat is tot nu toe de traditie geweest: visserijakkoorden zijn gebruikt om onze overcapaciteit te exporteren naar andere delen van de wereld. Kijken we naar de landen die hiervan profiteren, dan weet ik nog dat toen ik voor het eerst zitting nam in dit Parlement, Ierland niet tot die landen behoorde. Nu is dat duidelijk wel het geval. Los van de zaken waarvan landen binnen de Europese Unie profiteren, moeten we kijken naar zaken waar ontwikkelingslanden echt iets mee opschieten. Ik leid nog nergens uit af dat de Europese Unie meer dan slechts een duurzame benadering voorstaat en ook echt bereid is tegemoet te komen aan de zorgen van de ontwikkelingslanden.
Er bestaat op dit moment overeenstemming over het aanbrengen van een verdeling in de bijdrage van de EU. Hierdoor wordt het ontwikkelingsaspect onderscheiden van de andere aspecten van de visserijakkoorden. Maar dat is niet genoeg. We moeten garanties krijgen van de Commissie dat dit ook is wat er daadwerkelijk gaat gebeuren. Het is natuurlijk zeer oneerlijk om te praten over eerlijke handel en een rechtvaardige benadering van ontwikkelingslanden, terwijl we deze ontwikkelingslanden tegelijkertijd gebruiken door onze capaciteit naar die landen te exporteren. Daar moeten we rekening mee houden.
Tot besluit moeten we rekening houden met wat er met Marokko is gebeurd. Zal de Europese belastingbetaler in de toekomst ook moeten opdraaien voor de mislukking van andere visserijakkoorden? Dan heb ik het met name over Mauritanië. Ook dat moet in overweging worden genomen. Ontwikkelingslanden zullen de situatie die aan hen wordt voorgelegd en waarbij zij niks te kiezen hebben niet langer als vanzelfsprekend beschouwen. We moeten daarom zelf onze verantwoordelijk nemen en snoeien in onze overcapaciteit. 
Farage (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben hogelijk verbaasd dat de heer Stevenson hier de noodzaak van het sluiten van deze overeenkomsten verdedigt met het argument dat de historische vispiraterij van Spanje en Frankrijk moet worden gehandhaafd. De wereld is veranderd sinds 1976. Daarvan getuigen de lege havens van Hull en Grimsby. We zouden dit debat niet eens voeren als het gemeenschappelijk visserijbeleid niet zo totaal en jammerlijk was mislukt en er dus geen behoefte zou zijn aan steeds maar nieuwe wateren. En toch kon iedereen, zelfs in 1994 al, de waarschuwingssignalen uit Senegal zien, mits men er oog voor had.
Deze overeenkomsten hebben puinhopen en verwoestingen nagelaten, zowel op milieu- als op sociaal gebied, in enkele van de armste streken ter wereld. En wat voor antwoord heeft de Commissie hierop? Zij gaat vanaf nu het prachtige woord ‘partnerschap’ gebruiken, dat vooralsnog geen enkele betekenis heeft. Maar de Commissie doet nog meer om aan dit verhaal haar eigen draai te geven. Zij zegt dat als de EU het niet doet, particuliere bedrijven zelf overeenkomsten zouden sluiten en dan zou er iemand opstaan die “slechter is dan wij”.
Ik heb in Kenia gezien hoe particuliere ondernemingen inderdaad problemen veroorzaakten, maar ik ben van mening dat we kwaad niet met kwaad moeten vergelden. Het enige goede nieuws is misschien dat een toenemend aantal afgevaardigden hier zich begint te realiseren wat deze overeenkomsten eigenlijk inhouden en dat de oppositie in dit Parlement nu is gegroeid tot boven de honderd.
In Engeland beschouwen we het oogje dat Nelson dichtkneep als een dappere en eervolle daad. Voor commissaris Fischler, die nog steeds een oogje blijft dichtknijpen, gaat dit echter niet op. 
Souchet (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Cunha heeft als verdienste dat het de nadruk legt op het grote economische belang – zowel voor de lidstaten van de Unie als voor de partnerstaten – van de eenentwintig internationale visserijakkoorden die de Gemeenschap heeft gesloten. De Europese Unie kampt met grote tekorten en is voor bijna de helft van haar – overigens groeiende – visconsumptie van import afhankelijk. Onder deze omstandigheden zijn die visserijakkoorden goed voor eenvijfde van de communautaire visvangst, hetgeen staat voor een miljard euro, en zorgen ze voor veel werkgelegenheid, zowel in de Europese landen die vanouds in verafgelegen wateren vissen als in hun overzeese partnerlanden.
Die productie geschiedt op een beheerste, vastomlijnde en verantwoordelijke wijze, hetgeen aan de Europese consument op het gebied van traceerbaarheid en vangstmethoden solide garanties biedt die veel verder gaan dan mogelijk is voor producten afkomstig uit derde landen. Deze om commerciële redenen gesloten visserijakkoorden zijn een goede investering voor de Unie. Wie de juistheid ervan ter discussie wil stellen en de uitbreiding ervan wil stoppen zou er goed aan doen de studie van het Ifremer-instituut eens goed te lezen. Hierin wordt aangetoond dat iedere euro die wij in dat kader investeren zich drievoudig terugverdient in de vorm van economische activiteit. Ook voor de partnerlanden is de economische balans ruimschoots positief. Deze investeringen moeten dus worden voortgezet, ja zelfs uitgebouwd, vooral binnen het kader van ons stelsel van tonijnakkoorden.
Als rapporteur voor het akkoord tussen de Europese Unie en Mauritius heb ik kunnen zien hoe groot de wederzijdse economische belangen zijn van deze betrekkingen die onze deskundigen hebben opgebouwd met een aantal ACS-partners in de Indische Oceaan en een aantal Latijns-Amerikaanse partners. Als bron van visaanvoer en grondstoffen voor verdere verwerking voor de Europese landen en als bron van werkgelegenheid en ontwikkeling voor de partnerlanden moeten deze akkoorden worden verstevigd en uitgebreid. En als de Commissie het heeft over de noodzakelijke coherentie tussen de verschillende communautaire beleidsterreinen, dan moet ze vooral letten op de coherentie tussen het gemeenschappelijk visserijbeleid en het handelsbeleid. Zo zou een ontijdige concessie aan de WTO op het gebied van de import van tonijnconserven, in het kader van de algemene afbouw van de douanetarieven, jaren van inspanning en investering op het spel kunnen zetten, een wederzijds voordelige band kunnen breken en kunnen leiden tot verplaatsingen van activiteit die in de eerste plaats onze partners maar ook onszelf ernstig zouden benadelen.
Daarom wil ik wederom, mijnheer de Voorzitter, de aandacht van de Commissie vestigen op deze kwestie, zoals ons Parlement overigens ook al had gedaan door het amendement aan te nemen dat ik had ingediend bij de stemming over mijn verslag over het akkoord met Mauritius. 
Langenhagen (PPE-DE ).
   - Mijnheer de voorzitter, commissaris Fischler, dames en heren, om te beginnen wil ik ook de heer Cunha het allerbeste wensen in zijn nieuwe politieke functie. Vervolgens is het tijd voor een oude wijsheid - of misschien wel een oude waarheid: Europa heeft te weinig vis. De wateren rondom de lidstaten kunnen niet in de behoefte voorzien. Dat is een feit en het is zaak iets aan dat feit te doen. Ik wil op deze plaats graag principieel benadrukken dat wij niet eerst de Europese wateren hebben leeggevist om vervolgens de blik te richten op andere visgronden en daar net zo te werk te gaan. Veeleer zijn traditionele Europese visgronden door de uitbreiding van de territoriale economische zones tot 200 zeemijlen verloren gegaan, en dat gebeurde al in de jaren zeventig. Ter compensatie van dat verlies heeft de Europese Unie visserijakkoorden gesloten met derde landen.
Op dit moment hebben we 21 van dergelijke overeenkomsten, zowel in het noorden als in het zuiden. Ze leveren een belangrijke, zo niet onvervangbare economische bijdrage aan Europa. Enerzijds krijgen we zo de dringend noodzakelijke grondstoffen, anderzijds worden er belangrijke arbeidsplaatsen in de sector van de visvangst en de verwerkende industrie, zowel hier als daar, door veilig gesteld. Maar als het gaat om een natuurlijke hulpbron als vis, die eindig is en gevoelig reageert op verstoringen, mag aandacht voor de economie de aandacht voor de ecologie niet vertroebelen, evenmin als de aandacht voor de situatie in die derde landen zelf.
Daarom begroet ik de nieuwe partnerschapsaanpak van de Commissie met instemming. Ik ben eveneens van mening dat die levensvatbaar is en beter beantwoordt aan onze doelstellingen voor een duurzame visserij. Niettemin gaat het bij de overeenkomsten natuurlijk om een commerciële activiteit, namelijk eenvoudigweg om visserij in vreemde wateren en de economische opbrengst daarvan. Naar mijn mening moet de hoogte van de financiële bijdrage overeenstemmen met de reële waarde van de visserijrechten. Ontwikkelingspolitieke doestellingen dienen niet te worden nagestreefd onder de dekmantel van visserijpolitiek. Daarvoor hebben we afzonderlijke budgetten en daarvoor sta ik ook niet alleen hier.
Ik zie ook graag visserijakkoorden in de toekomst: modern, in de vorm van partnerschappen en duurzaam. Kosten en baten moeten echter over alle betrokkenen gelijkelijk worden verdeeld. Het mag bovendien niet zo zijn dat Europees geld wordt gebruikt als permanente subsidie, als uiteindelijk maar een paar lidstaten daarvan profiteren. We mogen één aspect van doorslaggevend belang niet vergeten: gelet op het grote aandeel in de Europese begroting moet het Parlement beter worden geïnformeerd, ja, naar mijn mening - en zeker niet alleen naar mijn mening - zelfs bij de besprekingen betrokken worden, en dat niet pas morgen, maar nog vandaag. Op dat punt moet eindelijk maar eens wat gebeuren.
Stihler (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn dank betuigen aan de rapporteur, de heer Cunha en hem succes wensen in zijn nieuwe baan.
De visserijakkoorden met derde landen hebben recentelijk een hoop kritiek gekregen, met krantenkoppen als “Vissersvloten EU verwoesten Derde Wereld” en “West-Afrikaanse landen willen EU-vissersvloten weren”. Een recent rapport van het Wereldnatuurfonds waarin de aandacht wordt gevestigd op de problemen in Angola is buitengewoon interessant. Aan de ene kant geeft de EU noodhulp aan Angola, maar aan de andere kant heeft zij een visserijovereenkomst getekend waardoor uit de Angolese wateren belangrijke visbestanden verdwijnen die bestemd zijn voor enkele van de armste mensen ter wereld.
Volgens de UNEP, het milieuprogramma van de Verenigde Naties, dat zich heeft geconcentreerd op Mauritanië, Argentinië en Senegal, zijn in alledrie de landen de bestanden afgenomen nadat zij als derde landen een visserijovereenkomst met de EU hadden gesloten. In Mauritanië zijn de octopusvangsten in de afgelopen vier jaar gehalveerd en Senegal is voor tweederde van zijn exportinkomsten afhankelijk van vis die geëxporteerd wordt naar Europa. Meer dan de helft van de vis die we vandaag de dag in de EU consumeren is afkomstig van buiten de EU en de helft hiervan is gevangen in het kader van visserijakkoorden met derde landen.
De uitputting van de visbestanden die hiervan het gevolg is, het feit dat lokale gemeenschappen in ontwikkelingslanden voor hun voedsel afhankelijk zijn van deze bestanden, de tekortschietende handhavingsregels en vangstbeperkingen en de tegenstrijdigheden die lijken te bestaan tussen het visserijbeleid van de EU en het EU-ontwikkelingsbeleid zijn enkele van de voornaamste zorgen. Veel afgevaardigden maken zich druk over deze kwesties.
Het is van het grootste belang dat bij het sluiten van visserijakkoorden met derde landen rekening gehouden wordt met milieueffecten. Ik ben blij met het feit dat de rapporteur het belang van duurzame visserij heeft onderstreept en de aandacht vestigt op dit beginsel, dat moet gelden voor alle schepen in de betrokken wateren.
Ik betreur het echter dat bijvoorbeeld in Angola, waar 35 procent van de 15,5 miljoen euro die is betaald besteed zou moeten worden aan kleinschalige visserijprojecten, feitelijk onduidelijk is of het geld al dan niet voor dit doel gebruikt zal worden. Dit zijn zeer reële zorgen en om die reden steun ik amendement 2 van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij. Dit amendement moet ervoor zorgen dat nieuwe visserijakkoorden alleen worden afgesloten als op bevredigende wijze kan worden aangetoond dat de in het kader van de vorige overeenkomst voor doelgerichte maatregelen uitgekeerde bedragen conform de doelstelling zijn uitgegeven.
We moeten geen overeenkomsten hernieuwen als de derde partij met betrekking tot haar deel van de afspraak in gebreke is gebleven. Visserijakkoorden moeten echter niet worden gesloten als deze nadelig zijn voor de sociaal-economische langetermijnbelangen van het betreffende land. De visserijakkoorden met derde landen spelen een belangrijke rol bij het voorzien van de EU van vis. Maar wat doen we als ook hun bestanden verdwijnen? We mogen de levensvatbaarheid van landen en hun bestanden, die cruciaal zijn voor de toekomst, niet verwoesten voor winst op de korte termijn. Er moet daarom in visserijakkoorden met derde landen rekening worden gehouden met de toekomstige levensvatbaarheid van visbestanden. 
Fischler,
    - Mijnheer de voorzitter, geachte afgevaardigden, ik zou in de eerste plaats iedereen die aan dit debat heeft deelgenomen, hartelijk willen bedanken voor de constructieve bijdragen. Ik kan in mijn slotopmerkingen betrekkelijk kort zijn. Ik ben in het bijzonder ook erg dankbaar voor het feit dat ons verslag zoveel bijval heeft ontvangen. Eén ding moet duidelijk zijn: we kunnen niet met twee maten meten. Die principes die we binnen de Gemeenschap hanteren voor de communautaire wateren, moeten ook gelden voor overeenkomsten met derde landen. Dat geldt in het bijzonder als het erom gaat een zinvol en effectief milieubeleid te voeren. Het geldt echter ook als het erom gaat te waarborgen dat de beslissingen die worden genomen, gebaseerd zijn op wetenschappelijke grondslag. Het zijn precies die principes die we in de toekomst willen aanhouden.
Wat verstaan we eigenlijk onder partnerschapsovereenkomsten? Er is sprake van partnerschap als men elkaar recht in de ogen kan kijken, als de een niet boven de ander staat. Dat moet in de toekomst worden bereikt. Het gaat erom dat we niet alleen samenwerken bij het vissen in de wateren van een derde land, maar dat we ook meewerken om het die landen – voor zover ze daarin zijn geïnteresseerd - mogelijk te maken hun eigen visserijsector op te bouwen, zowel voor wat betreft de visvangst als de verwerking. Dat is een wezenlijk ontwikkelingsaspect, dat we willen en moeten nastreven. Natuurlijk kan dat allemaal alleen functioneren als deze staten hun volledige medewerking verlenen en daadwerkelijk geïnteresseerd zijn, maar - en dat stellen we in ieder geval in de praktijk vast - dat is meer en meer het geval. En zo verwacht ik, in samenhang met de manier waarop we in de toekomst dergelijke overeenkomsten zullen sluiten, een positieve ontwikkeling.
Ik kan nu nog slechts zeggen: het bewijs van de juistheid van deze principes kan alleen geleverd worden door concrete onderhandelingen en we zullen dan ook hier in het Parlement nog gelegenheid hebben om te toetsen of bij iedere afzonderlijke uitonderhandelde nieuwe overeenkomst dit bewijs wordt geleverd.
De Voorzitter.
   Hartelijk dank, mijnheer Fischler.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats(1).

