Borstkanker
De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0159/2003) van mevrouw Jöns, namens de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, over borstkanker in de Europese Unie (2002/2279(INI)).

Jöns (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, allereerst wil ik zeggen hoe blij ik ben om u te kunnen meedelen dat op de publieke tribune vandaag vijftien voorzitsters van de nationale afdelingen van "Europa Donna", de Europese coalitie tegen borstkanker, het debat volgen.
Borstkanker gaat iedereen aan. In de Europese Unie hoort iedere twee en een halve minuut een vrouw dat ze borstkanker heeft, dat zijn 216.000 vrouwen per jaar. Nog steeds sterven 79.000 vrouwen aan deze ziekte, hoewel borstkanker in negentig procent van de gevallen kan worden genezen, maar alleen maar wanneer de ziekte op tijd wordt ontdekt en goed wordt behandeld. Deze vrouwen sterven vaak op een leeftijd waarop ze een enorme sociale verantwoording dragen. Borstkanker is nog steeds de meest voorkomende doodsoorzaak voor vrouwen tussen de vijfendertig en de vijfenvijftig. Per jaar zouden echter 25.000 vrouwen kunnen worden gered wanneer alle lidstaten een goed preventiebeleid zouden voeren, dat wil zeggen een mammografie-screening volgens de richtsnoeren van de EU. Dat garandeert de vrouwen namelijk dat de radiologen uitsluitend mammografieën maken en ieder jaar ongeveer 5.000 röntgenfoto's bekijken, waardoor ze natuurlijk een geschoold oog hebben.
Het is volkomen onaanvaardbaar dat elf jaar nadat de EU-richtlijnen zijn voorgelegd pas acht lidstaten nationale programma's voor mammografie-screening hebben. In Zweden, Finland, Nederland en het Verenigd Koninkrijk nemen negentig procent van de vrouwen tussen de vijftig en de negenenzestig deel aan de screening. In mijn land, Duitsland, wordt dit preventief onderzoek echter slechts aan twee procent van de vrouwen in die leeftijdscategorie aangeboden. Toch heeft de Wereldgezondheidsorganisatie aangetoond dat een mammografie-screening het aantal sterfgevallen misschien wel met vijfendertig procent kan verlagen.
Ook de beste vroege diagnose levert echter niets op wanneer de behandeling dan onvoldoende of zelfs verkeerd is. Daarom doen we in ons verslag een beroep op de lidstaten om in de hele EU een netwerk op te bouwen van interdisciplinaire borstcentra, dat wil zeggen één interdisciplinair borstcentrum per 330.000 inwoners, dat door een onafhankelijke instantie wordt erkend en natuurlijk regelmatig wordt getoetst. In die afdelingen van ziekenhuizen moeten natuurlijk alle artsen en het verplegend personeel gespecialiseerd zijn in goedaardige en kwaadaardige aandoeningen van de borst. Iedere patiënt moet tijdens een multidisciplinaire casusvergadering besproken worden. Het is bijzonder belangrijk dat de chirurg uitsluitend borstoperaties uitvoert, en dat in ieder centrum tenminste 150 nieuwe gevallen per jaar worden behandeld. Al doende leert men.
Die borstcentra zijn zo belangrijk omdat vrouwen die daar behandeld worden een duidelijk betere kans op genezing maken. Het percentage van patiënten die overleven ligt in Zweden, waar in het hele land screening en borstcentra worden aangeboden, zestien procent hoger dan in Oostenrijk, waar het één noch het ander wordt aangeboden. De enige lidstaten die in het hele land borstcentra hebben opgericht zijn trouwens Zweden, Denemarken, Portugal en het Verenigd Koninkrijk. Juist omdat de mortaliteit en dus ook de kans op overleven zo sterk variëren moeten we in de strijd tegen borstkanker een gezamenlijke Europese strategie uitwerken. We moeten zorgen voor snellere informatie, betere uitwisseling, benchmarking en beste praktijken als norm. Dat is de enige manier om meer vrouwen het leven te redden en tegelijkertijd de kosten van de gezondheidszorg te verlagen. Ik ben ervan overtuigd dat dit de enige manier is om positieve druk uit te oefenen op lidstaten die nog in gebreke zijn gebleven.
Hetzelfde geldt ook voor nationale kankerregisters, die een absolute voorwaarde zijn voor het verkrijgen van betrouwbare gegevens. Zulke registers bestaan tot nu toe slechts in de helft van de lidstaten. Onze eis aan de regeringen om voor 2008 aan de voorwaarden te voldoen om de mortaliteit in de hele EU met vijfentwintig procent te verlagen is trouwens geen luchtkasteel. Die eis is haalbaar wanneer de politici en de artsen het samen willen. Het Verenigd Koninkrijk heeft het goede voorbeeld gegeven. Ik doe in dat verband een beroep op de Commissie om in 2006 samen met ons een tussentijdse balans op te maken. We weten allemaal dat de Commissie achter ons staat, en dat is eens te meer gebleken uit haar voorstel voor een verordening van de Raad inzake de kankerpreventie. Als we willen dat in de niet al te verre toekomst alle vrouwen in Europa, waar ze ook wonen, wat ook hun sociale status of hun opleidingsniveau is, toegang krijgen tot optimale vroegdiagnostiek en optimale behandeling, dan moeten we de eisen van dit verslag snel omzetten.
Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, het is niet de eerste keer dat mevrouw Jöns een zwaarwichtig onderwerp als de bestrijding van borstkanker op concrete en efficiënte wijze onder onze aandacht brengt. Dit is eens te meer het bewijs dat de onverdroten inspanningen van één persoon het beleid in beweging kunnen brengen. Daarom wil ik mevrouw Jöns persoonlijk feliciteren met de kwaliteit van haar werk maar ook met haar permanente inzet voor dit belangrijke thema.
De strijd tegen borstkanker is een van de prioriteiten voor de volksgezondheid. We hebben hier al enkele getallen gehoord. Ik zou die cijfers willen herhalen want zij maken de omvang van het probleem duidelijk. Elk jaar zijn er 220.000 nieuwe gevallen van borstkanker en sterven 75.000 vrouwen aan de ziekte. Volgens ramingen en studies kunnen elk jaar 25.000 vrouwen gered worden, als alle vrouwen in de Europese Unie een correcte screening zouden krijgen. Preventie, een goede screening, redt levens. Dat is de boodschap van het verslag.
Mevrouw Jöns bestudeert de goede screeningsmethoden, gaat in op opgedane ervaringen en ook de meest efficiënte praktijken voor de behandeling van borstkanker komen in het verslag aan bod. Vele gegevens en voorstellen in het verslag stammen uit de verschillende acties die de Commissie van 1987 tot 2002 op touw heeft gezet in het kader van de drie opeenvolgende programma's 'Europa tegen borstkanker?.
Die programma's en het nieuwe volksgezondheidsprogramma getuigen van de inzet van de Commissie in de strijd tegen deze gevaarlijke ziekte. Een belangrijke pijler in het Europese gezondheidsbeleid is een beschrijving van de bestaande toestand, met andere woorden weten wat er in de lidstaten gebeurt, zodat we de beste en meest efficiënte praktijken kunnen selecteren. Op die manier zien de lidstaten ook wat hun zwakke punten zijn.
Een tweede belangrijk beleidsinstrument is de ontwerpaanbeveling van 5 mei, waaruit blijkt dat de Commissie dit probleem heel ernstig neemt. De tekst bevat aanbevelingen voor grootschalige wetenschappelijk gefundeerde screeningsprogramma's. De aanbeveling werd deze week maandag voorgelegd aan de Raad van ministers van Volksgezondheid. In wezen wil de aanbeveling maatregelen bevorderen die het verband duidelijk maken tussen screening en de behaalde resultaten in de verschillende lidstaten. Daarom moeten de lidstaten meer kwantitatieve doelstellingen hanteren, zoals een daling van het sterftecijfer door kanker.
De ontwerpaanbeveling van de Commissie vormt een algemeen kader zonder het bindende karakter van wetgeving. Wij weten allemaal dat deze bevoegdheden nationaal zijn. De ontwerpaanbeveling voorziet wel in een verslag over de uitvoering van de screeningsprogramma's op basis van de door de lidstaten aangeleverde informatie. Dat verslag komt er aan het eind van het derde programmajaar. Van de beoordeling van het verslag zal afhangen of er verdere actie wordt ondernomen.
Naast de ontwerpaanbeveling, het tweede grote beleidsinstrument van de Europese Unie na de beschrijving van de toestand, vormen de actieprogramma's het derde grote beleidsdomein. De Commissie heeft een ambitieus volksgezondheidsprogramma gelanceerd voor de periode 2000-2008. Dat programma bouwt voort op de verwezenlijking van de voorafgaande programma's, zoals het programma tegen kanker en de netwerken. Ik maak van de gelegenheid gebruik om de vertegenwoordigers van de netwerken en de voorzitters van de organisaties tegen borstkanker te verwelkomen. Zij volgen ons debat op de bezoekerstribune. Wij weten uit eigen ervaring dat deze organisaties en de inzet van vrijwilligers en van het maatschappelijk middenveld een heel belangrijke rol spelen. In vele landen is de toestand sterk verbeterd dankzij deze netwerken. Sommige zijn zelfs Europees actief.
In 2004 zal de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad verslag uitbrengen over de resultaten van het programma 'Europa tegen kanker?. Dat programma, het volksgezondheidsprogramma, voorziet in de uitwisseling van informatie en goede praktijken tussen lidstaten. De lidstaten moeten meer samenwerken opdat het ene land van het andere kan leren, zoals wordt gezegd in lid 13 van het verslag van mevrouw Jöns. Het programma onderkent en stimuleert uiteraard ook het belang van gemeenschappelijke strategieën en acties op het vlak van onderzoek en technologie en technologische ontwikkeling en dat vinden we terug in lid 6 van het verslag.
Op dit moment onderzoekt de Commissie de talrijke financieringsaanvragen die in 2003 werden ingediend. In overeenstemming met de prioriteiten van het werkprogramma voor 2003 zal de Commissie bij de selectie rekening houden met de aandachtspunten in het verslag. Uiteraard zullen we ook rekening houden met alle aanbevelingen die de rapporteur Jöns doet.
Het voorstel voor een conferentie over de resultaten van het programma 'Europa tegen kanker? moeten we volgens mij met de komende voorzitterschappen bespreken. Ik betwijfel wel of de conferentie nog tijdens het Italiaanse voorzitterschap kan worden georganiseerd. De tijd is beperkt, maar we kunnen het uiteraard proberen en op zoek gaan naar een geschikt moment.
Tenslotte wil ik u nog zeggen dat de Commissie een website voor volksgezondheid wil opstarten, als bron van informatie over volksgezondheid in de Europese Unie. Die site zal een baaierd van onderwerpen bestrijken en kan als referentiepunt dienen voor burgers, patiënten, artsen, deskundigen, bevoegde overheden en netwerken. Wij denken dat de site een machtig instrument zal worden voor het uitwisselen van informatie maar ook voor het bevorderen van beleid.
Mijnheer de Voorzitter, tot slot wil ik mevrouw Jöns nog danken in naam van de heer Byrne, die door zijn vele verplichtingen hier niet aanwezig kon zijn. Ik dank haar voor haar uitzonderlijke bijdrage aan het verwezenlijken van onze doelstelling en ik feliciteer haar van harte.
Oomen-Ruijten (PPE-DE).
Voorzitter, ieder gezin, ieder huishouden in de Europese Unie, is wel eens in aanraking gekomen met de vreselijke ziekte kanker, die je nooit meer kwijtraakt, ook al kun je ervan genezen. Dat de Europese Unie niet alleen op het terrein van het voorkomen van kanker en het opsporen van deze vreselijke ziekte actief is, maar ook de mogelijkheden schept om via het onderzoeksprogramma kanker te genezen 400 miljoen EUR is er beschikbaar voor dit onderzoeksprogramma moet de Europese burger toch weer moed geven. Dat is ook de reden dat mevrouw Jöns en ondergetekende, namens de EVP-fractie, en samen met alle collega's van mijn fractie, op een perfecte manier hebben samengewerkt om ervoor te zorgen dat het nu voorliggende verslag van onze rapporteur, mevrouw Jöns, werkelijk naadloos gedragen kan worden door onze fractie. Wij zijn met elkaar een weg opgegaan waarvan wij vinden dat het de beste is voor iedereen die met het probleem te maken heeft, te maken krijgt of te maken heeft gehad.
Er zijn grote verschillen in Europa. Ik ben trots op mijn eigen land. We hebben een perfect screeningsprogramma. Dat betekent echter niet dat er ook niet in ons land iets gedaan kan worden. Er zijn verschillen in de zin dat het borstkankerprobleem bij vrouwen in de Noord-Europese landen groter is, althans meer voorkomt en dat in andere landen - en ik kijk ook naar de toetreders - het minder voorkomt maar dat de kans op genezing ook heel verschillend is in de Europese Unie. Dat leidt ertoe dat wat in de jaren ´90 begonnen is met de borstscreeningsprogramma's nu verder vervolmaakt zal moeten worden, en daarvoor zitten we bij elkaar. Ik zal er direct nog een opmerking over maken.
Ik vraag bij de Europese Commissie ook aandacht voor andere programma's, andere soorten van kanker die ook goed te genezen zijn en waar we eigenlijk tot op dit moment naar mijn gevoel nog te weinig aandacht aan besteden. Ik noem cervical cancer, waar je met de HPV-test heel vroeg zaken kunt ontdekken en waarvoor we vanuit de Europese Unie wat meer druk op de lidstaten zouden moeten uitoefenen om ook op dat punt wat actiever te zijn, want als het ontdekt is, is het vervolgens in de meeste gevallen wel te genezen. Datzelfde geldt voor prostaatkanker. Zelfde probleem. Laten we in de nieuwe programma's daar ook wat meer aandacht voor hebben.
Wat we gedaan hebben is dat we gekeken hebben of de richtsnoeren en de programma's van de Europese Commissie adequaat genoeg zijn om, daar waar we de lidstaten eigenlijk op dit punt alleen maar kunnen adviseren, tot oplossingen te komen. Er zijn, denk ik, een aantal punten aangescherpt. En dan noem ik allereerst de screening. Naast die screening is het echter ook van uitermate groot belang dat vrouwen, wanneer het ontstaan van borstkanker wordt vermoed, een heel snelle opvang krijgen. Ik moet zeggen dat men in mijn land op dat punt wel eens steken laat vallen. Dus snelle opsporing, maar ook snelle behandeling. Dat is van uitermate groot belang en ik vraag u ook, mevrouw de Commissaris, om daaraan aandacht te schenken.
Wat we ook niet moeten hebben is dat, wanneer kanker is opgespoord, er vervolgens in ieder klein ziekenhuis iets gedaan wordt. Interdisciplinaire, multidisciplinaire aanpak van het probleem leidt tot de beste genezingskansen en ik denk dat iedere vrouw in de Europese Unie daarop recht heeft.

Stihler (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, we hebben lang op dit debat moeten wachten en ik wil de rapporteur, mevrouw Jöns, dan ook bedanken voor al het werk dat zij in deze kwestie verzet heeft. Vaak is het noodzakelijk dat één iemand zich inzet voor een bepaalde kwestie om echte resultaten te behalen en zonder mevrouw Jöns en haar grote inzet zouden we hier vandaag waarschijnlijk niet hebben gezeten om over deze kwestie te debatteren.
Borstkanker is een van de grootste gezondheidsproblemen waar Schotland en de EU als geheel mee wordt geconfronteerd. Het is de meest voorkomende vorm van kanker in Schotland en doodsoorzaak nummer twee onder alle vrouwen. Eén op de negen vrouwen krijgt de ziekte en deze kost in het Verenigd Koninkrijk 13.000 vrouwen per jaar het leven. Ondanks verbeterde diagnosestelling en behandeling, blijft borstkanker de belangrijkste doodsoorzaak voor vrouwen tussen de 35 en 55 jaar oud. Dit zijn weinig hoopvolle statistieken, dus moeten we ons in de eerste plaats afvragen wat we kunnen doen om borstkanker te voorkomen. En zodra de ziekte is vastgesteld, hoe kunnen we er dan voor zorgen dat vrouwen zo goed mogelijk behandeld worden?
Ten eerste moet, zoals de rapporteur ook onderkent, screening een prioriteit zijn. Hoewel de behandeling in Schotland en het Verenigd Koninkrijk beter is dan in de meeste lidstaten - vanwege de speciaal opgeleide verpleegsters en de ondersteuning van centra voor borstkanker - is het wel zo dat, in tegenstelling tot het maken van uitstrijkjes, pas bij vrouwen boven de vijftig de screening op borstkanker automatisch wordt uitgevoerd. Nu worden in het kader van het Schotse screeningsprogramma voor borstkanker vrouwen tussen de 50 en 64 die de kans lopen de ziekte te krijgen, eens in de drie jaar uitgenodigd. Dit is een goed begin, maar we weten dat het altijd beter kan. Ik zou graag willen dat er meer vrouwen op jongere leeftijd gescreend zouden worden in de EU en in de toetredende landen. Hoewel vrouwen waarbij borstkanker in de familie voorkomt zich beter bewust zijn van de risico's en zich eerder laten onderzoeken, kunnen we nog veel doen om lidstaten aan te sporen het eerder en beter stellen van diagnosen te bevorderen.
Recent onderzoek toont aan dat, door middel van betere screening van jonge en middelbare vrouwen, de sterftecijfers met een kwart kunnen worden verlaagd.
Ten tweede is het met betrekking tot preventie interessant dat in het verslag staat dat borstkanker sinds de Tweede Wereldoorlog wereldwijd is toegenomen. Dat is voor een deel te wijten aan betere diagnosestelling en aan het feit dat mensen meer weten over genetica en de ziekte binnen hun familie, maar ons milieu, onze levensstijl, onze verslavingen en de algehele kwaliteit van ons leven zouden er ook mee te maken kunnen hebben. Daarom is onderzoek ook zo belangrijk, evenals de andere richtlijnen die in de EU worden ontwikkeld: de nieuwe richtlijn betreffende chemische stoffen bijvoorbeeld, die op dit moment het parlementaire traject doorloopt, en die een manier kan zijn om de risico's te beperken waar we als Europese burgers in ons dagelijks leven mee te maken hebben; hetzelfde geldt voor ons werk ten aanzien van dioxine en de mededeling over e-gezondheid.
Ten derde moeten we ervoor zorgen dat organisaties als Europa Donna, die enorm veel werk hebben verzet om borstkanker meer onder de aandacht te brengen, de ondersteuning krijgen die ze verdienen. Vrouwen waarbij in de EU borstkanker wordt vastgesteld moeten immers weten welke behandelingsopties er beschikbaar zijn voor hen. Het is van belang dat patiënten toegang hebben tot goede voorlichting over borstkanker en adequate hulpverlening.
Tot slot komt in het hele verslag duidelijk het belang naar voren van voorlichting en bewustzijn; dit is ons belangrijkste doel en daar moeten we ons dan ook op richten.

Boogerd-Quaak (ELDR).
Voorzitter, ik wil mevrouw Jöns ook van harte feliciteren met dit verslag. In mijn fractie is er met veel waardering over gesproken ondanks het feit dat een aantal leden sommige onderdelen te veel in de richting van subsidiariteit vinden gaan en men zich om die reden bij de stemming in de commissie onthouden heeft. Het verslag als zodanig is door alle leden van mijn fractie van hoge kwaliteit ervaren. Ik denk dat dat erg belangrijk is.
Waardering heb ik ook voor de Commissaris en haar visie over hoe het nu verder gaat met dit verslag. Zij heeft gezegd dat het belangrijk is om kennis te vergaren en te registreren. Die mening deel ik volkomen. Lidstaten zullen inderdaad zelf hun eigen zwakke punten beter leren kennen als ze over de grens kijken bij anderen. Dat is bepaald geen luxe. Als wij het verslag goed bekijken, zien wij dat de kans om borstkanker te krijgen in West-Europa 60 procent hoger ligt dan in Oost-Europa. Daar zouden wij toch van moeten leren! Waar liggen de oorzaken? Als we kijken naar de groei van het aantal vrouwen met borstkanker dan zijn er ook significante verschillen. In de Europese Unie bijvoorbeeld groeit in mijn land het aantal vrouwen met borstkanker het meest van allemaal. Daar moeten toch oorzaken voor te vinden zijn?
Wij lezen bijvoorbeeld in het verslag dat vrouwen uit stedelijke gebieden vaker door borstkanker worden getroffen dan vrouwen uit landelijke gebieden. Veel onderzoek is dus noodzakelijk om te kijken wat nu werkelijk de factoren zijn die van invloed zijn op borstkanker. Is het inderdaad zo dat het gebruik van oestrogenen eerder borstkankerverhogend werkt dan verlagend? Veel van deze vragen zijn niet voldoende beantwoord en ik denk dat het uitstekend is om daar waar wij met zijn allen van onderzoek kunnen leren, dat op Europees niveau ook gezamenlijk te doen. Het is tenslotte zo dat je dan het geld het nuttigste kunt besteden.
Veel waardering heb ik ook voor de vrijwilligers en de burgerorganisaties, die veel gedaan hebben om de kwaliteit van de behandeling te verbeteren. Persoonlijk ben ik een grote voorstander van behandeling in borstcentra. Niet alleen vanwege de grotere overlevingskans daar, maar ook vanwege de totale benadering van het probleem waar vrouwen mee te maken hebben. Het is tenslotte voor vrouwen in sommige gevallen een aantasting van hun lichaam. Een aantasting van de manier waarop zij menen als vrouw in de wereld te staan. Lang is daar weinig aandacht aan geschonken en heeft men te veel gekeken naar de technische kant van de ziekte.
Voorzitter, ik denk dat het buitengewoon belangrijk is dat wij doorgaan met wat door de Commissaris is voorgesteld. Ik waardeer ook dat zij met een plan komt om op internet informatie te verstrekken over kanker in het algemeen. Ook mevrouw Oomen-Ruijten heeft een aantal voorbeelden genoemd die van belang zijn. Ik hoop dan ook dat wij dit alles snel verwezenlijkt zien en dat ook het congres waar om is gevraagd, snel zal worden georganiseerd.

Maes (Verts/ALE).
Voorzitter, mevrouw de Commissaris, bij mijn laatste bezoek aan de gynaecoloog vertelde ze mij dat het risico in België gestegen is van 1 vrouw op 10 naar 1 vrouw op 8. Dit zijn benauwende cijfers en ik denk dat het drama van het ontdekken van borstkanker bij een vrouw, bij haarzelf en haar familie nog altijd een zeer groot trauma veroorzaakt ook al kan die kanker - vroeg ontdekt - ook vaak genezen worden. Maar één op acht is een te groot risico en in België staan wij op de vierde plaats na Nederland, Denemarken en Frankrijk. Daarbij moeten we er nog rekening mee houden dat er onaanvaardbaar grote verschillen zijn in de overlevingskansen naar gelang men in het ene of het andere land woont.
Vroege detectie, diagnose en behandeling en nazorg helpen wel duizenden vrouwen overleven, maar die overlevingskansen variëren van 81 procent in Frankrijk tot 58 procent in Polen en Slowakije. Dat moet ons doen nadenken. De kwaliteit van dat onderzoek moet dus betrouwbaar zijn en in dat verband maakt het mij toch ongerust dat slechts 8 landen overwegen een algemene screeningstest te doen. Daar zijn discussies over. In België schrikt men ervoor terug. Enerzijds vanwege de kosten, maar anderzijds ben ik er zeker van dat er grote druk is vanuit de medische wereld om het te blijven houden bij individuele medische onderzoeken bij de eigen arts. Het zou goed zijn de resultaten van die verschillende benaderingen kritisch te onderzoeken in het licht van wat u, mevrouw de Commissaris, samenwerking in verband met kennisvergaring noemde.
Er is een gemeenschappelijke Europese strategie, maar het is noodzakelijk meer te doen dan alleen preventie. Ik denk dat er ook meer onderzoek moet komen naar de oorzaken. Verschillende collega's, onder andere mevrouw Boogerd, hebben erop gewezen dat er nog veel niet-onderzochte terreinen zijn. In het bijzonder wil ik de aanbeveling van mevrouw Jöns in paragraaf 11 onder uw aandacht brengen en u verzoeken deze ook met uw collega Busquin te bespreken, want het octrooieren van genen zou tot gevolg kunnen hebben dat dit monopolie het borstkankeronderzoek onnodig belemmert.

Mussa (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil mevrouw Karin Jöns feliciteren met haar verslag, dat rijk aan inhoud is en veelbelovende resultaten toont. En ik weet waar ik het over heb, want ik geef leiding aan een borstonderzoekscentrum in Italië.
Ik sta volledig achter het pleidooi aan de lidstaten om te komen tot een spontane participatie van meer dan 70 procent van vrouwen die een mammografie-screening laten verrichten. Momenteel haalt geen enkel land dat percentage. Ik vind het hoogst belangrijk dat in de lidstaten actie wordt ondernomen om her en der opleidingscentra op te richten voor technische en psychologische bijstand aan borstkankerpatiënten. Ook is het belangrijk dat er in communautair verband opleidings- en specialisatiecursussen worden opgericht. Die moeten wel - en dat voeg ik er dus zelf aan toe - verzorgd worden door universitaire instellingen, in de vorm van masteropleidingen. Dat soort cursussen kan ook gefinancierd worden met middelen die wij normaliter inzetten voor opleidingsdoeleinden.
Ook het pleidooi om zo gauw mogelijk Europese kankerregisters op te stellen. zodat de Europese Unie eindelijk de beschikking krijgt over betrouwbare en vergelijkbare gegevens inzake de globale ontwikkeling van de neoplastische ziekte, vindt bij ons de nodige instemming. Het is een goed idee de lidstaten aan te sporen om de middelen van de structuurfondsen te gebruiken om de infrastructuur in de gezondheidszorg te financieren. Eveneens schaar ik me vierkant achter de vraag van de rapporteur om onder meer esthetische faciliteiten te garanderen, zoals het inbrengen van protheses, verstrekking van pruiken en andere hulpmiddelen die een patiënt nodig heeft om een lichaamsidentiteit terug te krijgen die zo dicht mogelijk komt bij de identiteit die men vóór de ziekte had. In veel landen wordt dit niet vergoed.
Maar er zijn ook een paar punten waar ik minder over te spreken ben. Allereerst wil ik opmerken dat ik in het verslag van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen een verwijzing mis die in feite essentieel is als je het over gelijke kansen hebt. De rapporteur rept namelijk met geen woord over mannelijke borstkankerpatiënten. Deze vorm van kanker wordt echter ook bij mannen aangetroffen: in de leeftijdsgroep van 58 tot 63 jaar krijgt 1 op de 100.000 mannen die ziekte. Bovendien is hun prognose ongunstiger dan voor vrouwen, precies omdat zij geen screening ondergaan en de kanker dus te laat wordt geconstateerd.
Ik vraag me af of het geen goed idee zou zijn als de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen aan mannen evenveel recht op voorlichting geeft als waar vrouwen voor in aanmerking komen. Eén procent van alle gevallen van borstkanker wordt bij mannen geconstateerd. Nu begrijp ik dat dit percentage in economisch opzicht niet genoeg zoden aan de dijk zet om te denken aan opname van mannen in screeningsprogramma's. Wel zou ik willen pleiten voor het opzetten van bewustmakingscampagnes ten behoeve van de mannelijke bevolking, net zoals dat met vrouwen gebeurt, zodat ook mannen via vroegtijdige diagnose de mogelijkheid krijgen om hun levenskwaliteit en -duur te verbeteren. Het risico op borstkanker ontstaat vooral bij jonge mannen vanwege het fors gebruik van vrouwelijke hormonen en metabolische middelen die een gynaecomastie ontketenen waarvoor men meestal niet behandeld wordt.
Het tweede aspect waar ik op wilde ingaan, betreft punt 7 g) van het verslag. Volgens mij heeft het absoluut geen zin patiënten erop te wijzen dat zij het recht kunnen uitoefenen een dokter aan te klagen wegens wanpraktijk. Dit wordt namelijk al bepaald door het Handvest van de rechten van de zieke. Bovendien kan een en ander de vertrouwensrelatie tussen arts en patiënt aantasten, terwijl 50 procent van het therapeutisch resultaat juist van die relatie afhangt, zoals uit wetenschappelijk onderzoek blijkt. Mij lijkt het veel meer hout snijden als dit soort controle op de geschiktheid van behandeling wordt verricht door instellingen die speciaal daarvoor in het leven zijn geroepen, bijvoorbeeld de Europese commissie voor toezicht op topinstituten, zoals de Specialist Breast Unit.

Avilés Perea (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, in het jaar 2000 is er bij meer dan 216.000 vrouwen in de Europese Unie borstkanker ontdekt en zijn meer dan 79.000 vrouwen aan deze ziekte overleden.
Borstkanker is de belangrijkste doodsoorzaak onder vrouwen van 35-55 jaar. De kankerpercentages in verschillende landen van de Europese Unie lopen sterk uiteen: in de noordelijke lidstaten komt de ziekte vaker voor dan in zuidelijke landen als Griekenland of Spanje; ook Litouwen en Letland hebben lage percentages. Maar alle percentages blijven een stijgende lijn vertonen. Milieufactoren, economische factoren maar ook culturele factoren zijn van invloed op deze cijfers; borstkanker komt met name voor bij vrouwen uit hogere sociale klassen.
De Europese richtlijnen voor de vroegtijdige opsporing van kanker, wat de meest efficiënte maatregel is om een goed resultaat en een hoog overlevingspercentage te behalen, zijn slechts richtlijnen zonder juridisch bindend karakter. Alle lidstaten hebben hun eigen preventie- en behandelplannen waarin grote onderlinge verschillen bestaan. In sommige lidstaten zijn programma's regiogebonden en er zijn ook nog lidstaten waar de programma's voor vroegtijdige opsporing niet alle vrouwen in de risicoleeftijd bereiken.
Dit verslag, dat zeer gelegen komt en goed is opgesteld, moet in heel Europa de aandacht vestigen op dit probleem dat vooral grote gevolgen heeft voor vrouwen. Het was een schot in de roos om dit verslag op te laten stellen door de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen. Iedere vrouw heeft recht op kwalitatief hoogstaande controles om borstkanker in een zo vroeg mogelijk stadium te ontdekken, alsmede op een goede behandeling en goede nazorg. Daarom moeten de verschillen die er momenteel bestaan tussen de verschillende lidstaten, waarbij de overlevingskansen in het ene land soms wel 16 procent groter zijn dan in het andere land, verdwijnen.
De meest efficiënte maatregel om kanker te genezen blijft tot op heden de vroegtijdige ontdekking ervan. Het EU-programma 'Europa tegen kanker? is zeer efficiënt gebleken en dient daarom als voorbeeld dat wij ook in de toekomst moeten blijven volgen. De programma's voor vroegtijdige opsporing door regelmatige screening van vrouwen vanaf 50 jaar moeten daarom in alle lidstaten en ook in de kandidaat-lidstaten worden ingevoerd.
Samenwerking en het meer kritisch volgen van de eigen gezondheidstoestand door de vrouw zijn ook van groot belang aangezien zelfonderzoek een nuttig hulpmiddel is, waarbij de mammografie natuurlijk de meest efficiënte techniek blijft om kanker in een vroeg stadium op te sporen. De strijd tegen borstkanker moet een prioriteit worden in onze gezondheidszorg en de lidstaten moeten efficiënte strategieën en beleid ontwikkelen voor een betere opsporing, diagnose en behandeling.
Het verslag is zeer compleet, gedetailleerd en precies. Ik wil mevrouw Jöns ook complimenteren met de goede samenwerking. Alle suggesties en amendementen die zijn toegevoegd vormen een verrijking van de tekst.

Gröner (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, voor u de klok start wil ik graag op het volgende wijzen: mevrouw Stihler heeft gesproken als rapporteur voor advies namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid. Ik spreek namens de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten. Namens mijn fractie zou ik het hele Parlement willen bedanken voor de steun voor het verslag-Jöns. De Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen eist daarin dat de bestrijding van borstkanker prioriteit krijgt in het gezondheidsbeleid van de EU. Preventie, vroegdiagnostiek, diagnose, behandeling en nazorg voor borstkankerpatiënten moeten één optimaal geheel vormen en in de lidstaten worden omgezet. Volgens ons voorstel kan dit met de steun van de Commissie voor 2008 worden bereikt.
In Europa sterft om de twintig minuten een vrouw aan borstkanker. In Duitsland krijgen ieder jaar 46.000 vrouwen deze ziekte en 19.000 vrouwen sterven eraan. Dat gebeurt meestal op een leeftijd waarop ze een enorme sociale verantwoording dragen in het gezin en op het werk, en borstkanker is nog steeds de belangrijkste doodsoorzaak voor vrouwen tussen de 35 en de 55. Namens mijn fractie wil ik de rapporteur, mevrouw Jöns, van harte bedanken voor de positieve gevolgen van haar verslag. Ze heeft niet alleen zelf de ziekte overwonnen, haar persoonlijke strijd tegen borstkanker gewonnen, ze strijdt er ook voor dat alle vrouwen in de Unie optimaal behandeld worden. Wij willen ervoor zorgen dat in de hele Unie screening wordt aangeboden, dat wil zeggen vroegdiagnostiek op hoog niveau, en dat er overal borstcentra komen. De EUSOMA en de Europese Vereniging voor Onderzoek en Behandeling van Kanker en 'Europa Donna? hebben daarvoor richtlijnen uitgewerkt. Nu moeten we die snel omzetten. In de interdisciplinaire borstcentra werken radiologen, oncologen, psychologen, pathologen en chirurgen samen, en dat zijn natuurlijk zowel vrouwen als mannen. Zij bespreken met de patiënt wat voor haar de beste behandelingsmethode is. In Zweden, in Groot-Brittannië en in Nederland is door deze screening van alle betrokken vrouwen de mortaliteit met dertig procent gedaald.
In het Zesde Kaderprogramma voor Onderzoek beschikken we over 400 miljoen euro. Daarom kunnen we direct nationale kankerregisters oprichten, zodat we eindelijk relevante gegevens hebben over de eventuele gevolgen van risicofactoren - tabak, voeding, milieu-invloeden of levensstijl - voor het ontstaan van kanker. Dat is voor de bestrijding van borstkanker heel belangrijk.
Natuurlijk raakt dit de belangen van bepaalde groepen. In Beieren, waar ik vandaan kom, wil men een speciale weg bewandelen. Men wil de radiologie overlaten aan de artsen met een eigen praktijk. Optimale preventie is echter alleen maar mogelijk volgens de richtsnoeren van de EU. Alleen een arts die ieder jaar tenminste vijfduizend mammografieën beoordeelt heeft genoeg ervaring om een gezwel van niet meer dan 5 à 7 millimeter te herkennen. Slechts dan is het oog voldoende geschoold. Wie dat niet wil houdt vooral rekening met de belangen van een beroepscategorie, maar niet met ons doel om het leven van duizenden vrouwen te redden. Een op de zeven of acht vrouwen, telt u maar hoeveel dat er zijn in deze zaal, zouden daarvan het slachtoffer worden.

Hermange (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, net als u wil ik een groet uitspreken tot onze hier aanwezige mannelijke collega's, omdat de aandoening waarover we spreken inderdaad ook mannen treft, zoals de heer Mussa al eerder opmerkte. Als die aandoening ons treft worden immers ook onze partners getroffen, onze gezinnen, onze kinderen. Bovendien legt deze aandoening de nodige psychische druk op de mensen die erbij zijn betrokken.
Ook al zijn de beschikbare gegevens onderling moeilijk vergelijkbaar, zoals onze rapporteur benadrukt, toch blijkt duidelijk dat de incidentie van borstkanker stagneert of toeneemt, afhankelijk van het betreffende land in Europa. Aangezien deze aandoening, zoals reeds gezegd, een van de voornaamste doodsoorzaken vormt bij vrouwen van 35 tot 55 jaar moet in Europa alles in het werk worden gesteld voor vroegtijdige opsporing en volledige behandeling van de patiënten.
Dit staat in het rapport van mevrouw Jöns, die pleit voor het instellen van screeningsprogramma's door - wat zeer belangrijk is - multidisciplinaire centra die zo nodig zorgen voor medische behandeling, dat spreekt vanzelf, maar ook voor psychologische en sociale opvang, die een doorslaggevende rol kan spelen bij de behandeling van de ziekte. Daar is hoogwaardig personeel voor nodig, voor de behandeling en daarna.
In Frankrijk heeft een commissie voor onderzoek naar kanker in januari 2003 een rapport gepubliceerd op basis waarvan onlangs een landelijk plan van de President van de Republiek is uitgewerkt voor de strijd tegen kanker dat qua inhoud en gestelde doelen verbazend veel lijkt op uw verslag.
Aangezien behandeling van borstkanker fysiek en psychisch hoge eisen stelt en om vrouwen een optimale kwaliteit van leven te verzekeren, moet er van hogerhand het nodige worden gedaan om vrouwen via gerichte voorlichtings- en preventiecampagnes ertoe te bewegen zich periodiek, op alle leeftijden, te laten onderzoeken.
Daarom onderstrepen ook wij het belang van de noodzaak van coördinatie van de landelijke campagnes, moeten we in Europa doorgaan met het organiseren van voorlichting op het gebied van de mammografie, dient het onderzoek te worden geïntensiveerd en moet er opnieuw worden gekeken naar het probleem betreffende het octrooieren van genen door het Europees Octrooibureau en moeten er andere registers worden opgezet dan die momenteel op landelijk niveau bestaan.
Het verslag van Karin Jöns dat in de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen is aangenomen lijkt daarmee aan dat doel te beantwoorden. Daarom heeft de Fractie van de Europese Volkspartij besloten voor deze ontwerpresolutie te stemmen want hieruit spreekt een zekere moed, dat moet worden gezegd, en nu we immers een vrouw hebben als commissaris en bekend is dat het Vijfde Kaderprogramma 400 miljoen euro heeft gereserveerd, waarom zouden we dan, mevrouw de commissaris, vanaf 2004 kanker niet boven aan onze agenda zetten in Europa?
Dat zou een proactieve reactie zijn op de oproep in de voordracht van mevrouw Jöns.

Karamanou (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mevrouw Jöns van harte feliciteren omdat zij de Europese instellingen attendeert op het heikele borstkankerprobleem. Dat doet ze niet alleen met dit uitzonderlijke verslag, maar ook met de expositie die ze hier in het Parlement heeft georganiseerd en met een openbare hoorzitting, waaraan topwetenschappers uit heel Europa hebben deelgenomen en waar ook de bevoegde commissaris, de heer Byrne, bij was.
Op die openbare hoorzitting hebben wij tot onze ontzetting, ontgoocheling en verbazing vastgesteld dat er bijzonder weinig middelen vloeien naar onderzoek van aandoeningen waar voornamelijk vrouwen aan lijden, zoals osteoporose, de gevolgen van de menopauze en in dit geval borstkanker. Er gaat dus meer geld naar ziekten waaraan vooral mannen lijden - en dat zeg ik hier voor onze mannelijke collega's - dan naar ziekten die voornamelijk vrouwen treffen. Discriminatie op grond van het geslacht gebeurt dus ook bij de behandeling van gezondheidsproblemen. Ik zou de Europese Commissie willen verzoeken dat gegeven voor ogen te houden omdat - en dat blijkt uit de gegevens van de commissaris en van de collega's - een op acht vrouwen te maken krijgt met die vreselijke ziekte, vooral in de leeftijdsgroep tussen 35 en 55 jaar.
De Commissie rechten van de vrouw eist meer onderzoek naar de oorzaken van borstkanker. Wij willen ook meer onderzoek op het vlak van vroegtijdige diagnose, preventie en behandeling na vaststelling van de ziekte. Uiteraard erkennen wij de inspanningen van de Europese Commissie en ik zou u willen danken, mevrouw de commissaris, voor al het goede nieuws dat u ons heeft gemeld over maatregelen en programma's met concrete doelstellingen. Ik dank u vooral omdat er een evaluatie komt van de resultaten en omdat u rekening zult houden met de voorstellen in het verslag van mevrouw Jöns. Ook ben ik u erkentelijk voor de aanbeveling die u voorbereidt voor de lidstaten en omdat u nieuwe technologieën wil inschakelen, meer bepaald het internet. Ik dank u nogmaals zeer voor alle positieve maatregelen die u heeft aangekondigd.

Bastos (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, om te beginnen wil ik u bedanken voor uw interventie, mevrouw de commissaris. U heeft daarmee aangegeven dat de Commissie bereid is om samen met de lidstaten - die in dezen bevoegd zijn - iets te ondernemen tegen deze ernstige bedreiging van de volksgezondheid.
Het aantal gevallen van borstkanker in de Europese Unie neemt met een schrikbarende snelheid toe. Om een voorbeeld te noemen: in Portugal is borstkanker de belangrijkste doodsoorzaak voor vrouwen boven de 45. In mijn land doen er zich elk jaar 3500 nieuwe gevallen voor; iedere dag sterven er vijf vrouwen aan deze aandoening. Er bestaat echter een oprechte politieke wil om hier iets aan te doen en er zijn concrete maatregelen genomen om de toestand te verbeteren. Ik wil de rapporteur daarom graag bedanken voor haar uitstekende verslag. Ze wijst op het alarmerend hoge aantal gevallen van deze vorm van kanker - niet alleen in Europa, maar ook in de rest van de wereld. Ze roept ons op dringend iets te ondernemen en de kankerbestrijding binnen het kader van het gezondheidsbeleid van de Europese Unie als één van de voornaamste prioriteiten te zien.
Het is de bedoeling dat we sterfte in de Europese Unie als gevolg van borstkanker drastisch terugdringen. We moeten bovendien iets doen aan het verschil in kwaliteit van de gezondheidszorg in de verschillende lidstaten om zo de overlevingskansen van vrouwen te verhogen. We moeten daarvoor op verschillende niveaus actie ondernemen:
één: preventie en controle. We moeten bewustmakingscampagnes opzetten om duidelijk te maken dat een vroegtijdige diagnose van de ziekte de kans op genezing vergroot. De lidstaten moeten daarom een tweejaarlijkse controle invoeren voor vrouwen in de leeftijdscategorie van 50 tot 69 jaar. Dat wordt in de Europese richtsnoeren over mammografieën ook aanbevolen;
twee: de diagnose. In alle lidstaten moet gelden dat vrouwen binnen vijf werkdagen ingelicht worden over de resultaten van een mammografie. Na diagnose van de ziekte mogen er niet meer dan vier weken verstrijken voor het begin van behandeling;
drie: behandeling en nazorg. Vrouwen met borstkanker moeten behandeld worden door interdisciplinaire teams die voor dat doel adequaat getraind zijn. Deze teams moeten bovendien voortdurend bijgeschoold worden. Om vrouwen te helpen de behandeling zo goed mogelijk door te komen moeten ze psychologische begeleiding krijgen, alsook fysiotherapie en bijstand van de sociale diensten. Het is van groot belang dat vrouwen na afloop van de behandeling niet alleen in medisch, maar ook in emotioneel opzicht begeleid worden.
Ik sluit af met de hoopvol stemmende mededeling dat we deze ziekte eens de baas zullen worden. Laat ons de 400 miljoen euro die in het Vierde Kaderprogramma voor kankeronderzoek zijn gereserveerd dus goed gebruiken. Dat geldt ook voor de middelen die in het actieprogramma voor de gezondheid 2003-2008 voor innovatieve initiatieven en projecten opzij zijn gezet.

Zrihen (PSE).
Mevrouw de commissaris, we hebben het hier vandaag over een zwaarwegend onderwerp waar niet alleen vrouwen, maar vaak ook hele gezinnen onder gebukt gaan. Uit de statistieken - één op de tien vrouwen valt aan de ziekte ten prooi - blijkt dat kanker doodsoorzaak nummer één is bij vrouwen tussen 35 en 55 jaar en dat we mogelijk per jaar het leven van 75.000 vrouwen hadden kunnen redden als we eerder met preventie waren begonnen. Het ligt dus voor de hand dat wij ons de komende jaren intensief gaan bezighouden met deze kwaal die veel mensen treft. Dank derhalve aan mevrouw Jöns voor dit verslag en met name voor haar doorzettingsvermogen en de kwaliteit van het werk dat zij heeft geleverd.
We moeten dus actief campagne voeren voor preventieve screeningsmethodes en deze aanmoedigen, voorlichting geven en preventieve campagnes organiseren voor vrouwen. Uit mijn eigen praktijk op dat gebied weet ik dat er andere obstakels zijn, soms van sociaal-economische en vaak van culturele aard. Zoals bekend is momenteel vroegtijdig diagnosticeren de beste manier om de diagnose en de behandeling te verbeteren en wordt borstkanker daarmee als ziekte gemakkelijker te genezen en minder traumatiserend voor de patiënte. Vervolgens is het van belang dat vrouwen die door de ziekte worden getroffen hulp krijgen. Daarom zijn in deze aanpak netwerken van multidisciplinaire zorgcentra om de betreffende vrouwen medisch te behandelen en psychisch en sociaal te begeleiden, van het allergrootste belang.
Tot slot wil ik er nog op wijzen dat het debat van vandaag niet kan worden afgesloten. De strijd tegen borstkanker moet onderdeel worden van een breed programma en er moet nog veel onderzoek worden verricht. Ik denk dat dit thema om die reden een plaats verdient in het Zesde Kaderprogramma voor onderzoek en de 400 miljoen euro die is bestemd voor kankeronderzoek. Het in februari van dit jaar aangenomen rapport over borstimplantaten lijkt mij, ik zeg dat nog maar eens, een waardevolle en positieve bijdrage aan dit hoofdstuk over de gezondheid van vrouwen. Daarnaast is het voorstel voor aanbeveling van de Commissie aan de lidstaten voor een betere screening van kanker een goede aanleiding om verder te praten over dit onderwerp, dat naar mijn idee niet alleen voor vrouwen maar voor de gehele samenleving van zeer groot belang is.

Korhola (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het onderhavige verslag over borstkanker, dat de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen op eigen initiatief heeft opgesteld, is evenwichtig en weloverwogen. Daarvoor mijn speciale dank aan rapporteur Karin Jöns.
In het verslag is een belangrijke rol weggelegd voor de kwaliteitsnormen en beste praktijken die met het communautair gezondheidsbeleid kunnen worden beoordeeld en die in alle lidstaten kunnen worden verspreid. Momenteel zijn er grote verschillen tussen de lidstaten en de regio's wat betreft de kwaliteit van de behandeling van borstkankerpatiënten. Dat komt helaas direct tot uiting in de levensverwachting van vrouwen met borstkanker, want daarop is het aanbod van screening, diagnose en zorg direct van invloed.
Volgens recente gegevens van de Wereldgezondheidsorganisatie sterven er in de Unie jaarlijks ongeveer 80.000 vrouwen aan borstkanker. Hij is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen en in de Europese Unie de meest voorkomende doodsoorzaak bij vrouwen van middelbare leeftijd. Wij mogen verwachten dat door een verhoging van de levensstandaard en een verandering van leefgewoonte bij vrouwen in de nieuwe lidstaten en de kandidaat-landen de aantallen alleen maar zullen toenemen. Er is grote haast geboden bij het creëren van een netwerk van nationale kankerregisters, dat de hele uitgebreide Unie dekt, zodat er bewijsbare en vergelijkbare gegevens worden verkregen, die als basis voor onderzoek kunnen dienen. Nu bestaat zo'n register behalve in Finland slechts in zeven andere EU-lidstaten en die registers dekken nog niet de helft van de EU-burgers.
Het is wenselijk dat de Commissie communautaire middelen richt op het doeltreffender maken van het onderzoek naar de oorzaken en de vormen van behandeling van vooral borstkanker en methodes om de effecten van de behandeling te beoordelen.
Naast sociaal-economische factoren en leefgewoonten is erfelijkheid een belangrijke risicofactor voor borstkanker. Tot nu toe zijn twee genetische defecten die borstkanker veroorzaken bekend. Bij het Europees Octrooibureau is een octrooiaanvraag in behandeling om deze borstkankergenen te patenteren. Het verlenen van een dergelijk octrooi zou zeer schadelijk zijn voor de ontwikkeling van het onderzoek en de behandeling. Het besluit van het Octrooibureau is enorm belangrijk. Het is het belang en de plicht van alle Europese actoren te garanderen dat de genetische code van de mens niet wordt gepatenteerd. Zij moet vrij beschikbaar zijn voor de ontwikkeling van onderzoek en geneeskundige behandelingen.
Ten slotte maak ik nog van de gelegenheid gebruik om commissaris Diamantopoulou te bedanken voor het feit dat u in april zo vriendelijk een groep Finse scholieren ontving en de moeite nam hen persoonlijk in het Parlement te komen ontmoeten. Uw menselijke en zeer warme optreden raakte ons allemaal en sterkte deze jongeren bij hun problemen.

Swiebel (PSE).
Voorzitter, mevrouw Jöns heeft een uitstekend verslag geschreven. Borstkanker is in de Europese Unie de meest voorkomende doodsoorzaak bij vrouwen tussen 35 en 55, het is hier al vaker gezegd. Alleen al daarom verdient dit onderwerp alle aandacht. Maar ook de leeftijdsgroep daarboven wordt zwaar getroffen, misschien is dat ook nog eens goed om te zeggen. Een van de kernpunten is dat er in de lidstaten momenteel nog te veel verschillen bestaan in de diagnosticering, de kwaliteit van de behandeling en de verzorging bij borstkanker en dus ook in de overlevingskansen. Maar het zou toch niet mogen uitmaken in welk land of in welke streek of in welk ziekenhuis je behandeld wordt? Dat geldt trouwens ook voor ziektes die mannen treffen en ik wijs hier in het bijzonder op de prostaatkanker.
Het is dus tijd dat de Europese Unie zich actiever opstelt in de bestrijding van borstkanker in alle landen, inclusief de kandidaat-lidstaten om daar de zorg naar een hoger niveau te tillen. De aanbevelingen in het onderhavige verslag geven hiertoe alle aanknopingspunten. Ik ben ook heel blij met de woorden van de Commissaris waaruit haar positieve inzet blijkt.
In een aantal lidstaten zijn reeds alomvattende screeningsprogramma's in werking. In Nederland is zo'n programma voor vrouwen tussen 50 en 75. Ik heb daar onlangs zelf aan meegedaan en ik moet zeggen dat ik het een hele geruststelling vind te weten dat vroege ontdekking de kans op genezing vergroot. Een ander positief element in de bestrijding van borstkanker is dat de behandeling door multidisciplinaire teams tot aanzienlijk betere resultaten leidt en het lijkt mij dat hierbij meer aandacht voor de psychosociale kant van de zaak vooral geen overbodige luxe is. Borstkanker bij vrouwen is niet alleen een technisch-medische aangelegenheid.
Ten derde is het registeren van vergelijkbare Europese gegevens betreffende de ontwikkeling van borstkanker noodzakelijk. Dergelijke gegevens kunnen een extra stimulans zijn voor meer Europees onderzoek, vooral naar de oorzaken van borstkanker. Want laten we wel wezen: over de oorzakelijke factoren weten we nog weinig. Kortom, een prima en zeer concreet verslag dat uitvoering verdient en zoals we er hier wel meer zouden mogen bespreken.

Ghilardotti (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het feit dat het Europees Parlement vandaag debatteert over deze belangrijke en delicate kwestie voor de gezondheid van miljoenen mensen, miljoenen vrouwen in ons continent en de hele wereld, danken wij aan de vasthoudendheid en gevoeligheid van mevrouw Jöns, die ik dan ook van harte dank.
Als borstkanker in een vroeg stadium ontdekt wordt, kan het in 90 procent van de gevallen genezen worden, zoals ook blijkt uit de gegevens van mevrouw Jöns en de huidige stand van zaken van onderzoek. Een goede mammografiescreening in het kader van een regionaal of nationaal programma kan het sterftecijfer door borstkanker onder vrouwen in de leeftijdsgroep van 50 en 69 jaar met 35 procent verminderen. Aangezien ook uit wetenschappelijke studies blijkt dat het sterftecijfer voor vrouwen tussen 40 en 49 jaar met 20 procent kan worden verminderd, moet iedere vrouw echt toegang krijgen tot screenings, tot behandeling, een hoogwaardige postoperatieve therapie, los van waar zij woont, wat haar sociale status, beroep en scholing zijn.
De voornaamste punten van het verslag-Jöns zijn: een optimale preventiestrategie, een snelle behandeling, een deugdelijke postoperatieve behandeling. Naar mijn gevoel is één van de kwalificerende punten van het verslag de oproep aan de lidstaten en de Commissie om van de strijd tegen borstkanker een speerpunt van het gezondheidszorgbeleid te maken en om doeltreffende strategieën te ontwikkelen en uit te voeren teneinde de preventie te verbeteren. Het doel daarvan is om binnen het jaar 2008 het gemiddelde sterftecijfer aan borstkanker in de Unie terug te dringen met 25 procent. Heel belangrijk is ook het recht van vrouwen die aan borstkanker lijden om onder behandeling te komen van een multidisciplinair team. De woorden die de commissaris vanochtend bezigde, zijn dan ook een hart onder de riem en ik dank haar daarvoor. Het is van essentieel belang dat de lidstaten een fijnmazig netwerk van gecertificeerde, multidisciplinaire borstonderzoekscentra opzetten die precieze kwaliteitscriteria naleven.
Een laatste aspect waar ik graag de nadruk op vestig is het belang van wetenschappelijk onderzoek. In het Zesde Kaderprogramma wordt geld uitgetrokken voor het onderzoek. Dat is mooi, maar er moet ook op gehamerd worden dat die voor het onderzoek bestemde middelen verhoogd moeten worden, onder meer via een grotere financiële inspanning van de lidstaten.

Valenciano Martínez-Orozco (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik, evenals alle anderen die hier vandaag aan het woord zijn geweest, mevrouw Jöns feliciteren met haar inzet, haar werk en haar uitstekende verslag.
Mijnheer de Voorzitter, borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker in de Europese Unie. En het verslag van mevrouw Jöns bevat zeer belangrijke gegevens en aanwijzingen waar de lidstaten rekening mee zouden moeten houden.
Zowel het actieprogramma op het gebied van de volksgezondheid (2003-2008) als het Zesde Kaderprogramma voor onderzoek biedt goede handvatten om verder te werken aan de vermindering van de effecten van borstkanker. Onderzoek en genetische therapie zijn eveneens van groot belang.
Wij zijn ook dankbaar voor het werk van de nationale en internationale netwerken tegen kanker. Zonder deze organisaties was het waarschijnlijk onmogelijk geweest om een dergelijke vooruitgang te boeken. Maar wij moeten nog overeenstemming bereiken over een aantal zaken zoals bijvoorbeeld de leeftijd waarop moet worden begonnen met het screeningsprogramma. Misschien beginnen wij wel te laat en moeten deze programma's worden gehomogeniseerd. Het is ook belangrijk dat de gegevensverzameling wordt gehomogeniseerd en de behandelingen in de diverse landen op elkaar worden afgestemd. De verschillende gevolgen van borstkanker in de verschillende landen van de Europese Unie aan de ene kant en de Europese landen en de kandidaat-lidstaten aan de andere kant zijn enorm. Het is van groot belang dat wij gezamenlijk proberen om deze situatie te harmoniseren.
Het belangrijkste daarbij is waarschijnlijk goede voorlichting, preventie, vroegtijdige detectie, zelfonderzoek en natuurlijk de mammografie. Het is van groot belang dat borstkanker in een zo vroeg mogelijk stadium wordt behandeld; maar veel vrouwen beschikken over te weinig middelen om juist te kunnen handelen. Zij weten niet hoe zij zelfonderzoek moeten doen en op welke leeftijd zij met screening moeten beginnen. Daarom denk ik dat het van groot belang is dat het werk van mevrouw Jöns navolging krijgt, aangezien wij daar allemaal de vruchten van kunnen plukken.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0156/2003) van de heer Schnellhardt, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende vaststelling van specifieke voorschriften voor de organisatie van de officiële controles van voor menselijke consumptie bestemde producten van dierlijke oorsprong (COM(2002) 377 - C5-0340/2002 - 2002/0141(COD)).
Dames en heren, ik vrees dat ik mij vanwege de huidige problemen met de luchtvaartmaatschappijen zeer strikt zal moeten houden aan de klok. Teneinde het werk van het voorzitterschap te vereenvoudigen verzoek ik u derhalve zelfdiscipline te betrachten en strikt de spreektijd aan te houden die u is toebedeeld.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de heer Byrne willen verontschuldigen, die vanwege allerhande verplichtingen niet aanwezig kan zijn bij deze belangrijke discussie over levensmiddelenhygiëne.
De hygiëne van levensmiddelen kan op veel belangstelling rekenen en dat is niet onterecht, gezien de crises die de voedingsindustrie de jongste jaren hebben geteisterd.
Het dossier van vandaag gaat over de officiële controles van levensmiddelen van dierlijke oorsprong. Het voorstel bevat specifieke regels voor de controles op vlees, tweekleppige weekdieren, visserijproducten, melk en melkproducten. Uiteraard staat het probleem van de vleeskeuringen centraal in het debat. Het voorgestelde systeem van officiële controles op de productie van vers vlees ziet er als volgt uit:
Ten eerste is het systeem wetenschappelijk onderbouwd. De officiële veearts speelt een cruciale rol in het hele keuring- en controlesysteem. Hij is aanwezig bij de officiële controles van de systemen die het bedrijf heeft opgezet maar ook bij officiële onderdelen van het keuringsproces. Zowel de bedrijven als de overheid spelen hierin een rol. De 'van-het-land-tot-op-het-bord?-benadering primeert, waarbij gezondheid en dierenwelzijn even belangrijk zijn. De frequentie en de intensiteit van de officiële controles hangen af van de risicograad. Ik weet dat sommige afgevaardigden zich zorgen maken over een eventuele privatisering van het controlestelsel. Hier kan ik echter stellig zijn; dat gevaar bestaat niet. De hoofdverantwoordelijkheid ligt altijd bij de overheid. Er wordt gestreefd naar een betere inzet van personeel afhankelijk van het risico dat de bedrijven vormen, dat wil zeggen hun voorgeschiedenis op het vlak van naleving van de regels. Bovendien wordt het systeem van officiële controles afgestemd op de algemene beginselen van de levensmiddelenwetgeving, vooral wat de verantwoordelijkheden betreft. Indien nodig kunnen kleine bedrijven op flexibiliteit rekenen. Ik verwijs ook naar de bezorgde vragen van sommige afgevaardigden over de flexibiliteit waarover kleine bedrijven moeten kunnen beschikken in vergelijking met grotere ondernemingen. Er bestaat inderdaad flexibiliteit voor traditionele voedselproducten, voor bedrijven in verafgelegen gebieden en in het geval van vereiste herstructureringen in de bedrijven.
Al deze opmerkingen gelden voor de vleessector, maar ook de regels voor weekdieren zijn veranderd op basis van wetenschappelijke inzichten. De nieuwe regels moeten de consument beschermen tegen risico's verbonden met de consumptie van deze producten. Straks, na het debat, ga ik dieper in op de amendementen en de reacties van de Europese parlementsleden.

Schnellhardt (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst zou ik de fractiemedewerkers, de ambtenaren van de Commissie en de vertegenwoordigers van de Raad willen bedanken voor de enorme steun die ik heb gekregen bij het schrijven van dit verslag.
Ik heb ook met genoegen geluisterd naar de woorden van de commissaris, zij komt ons eigenlijk tegemoet. Dit voorstel voor een verordening bevat een belangrijk en essentieel onderdeel van het totale concept ter verbetering van de voedselveiligheid in de EU en van de kwaliteit van de producten uit derde landen die naar de EU worden uitgevoerd, maar ook voor het totstandkomen van een Europees levensmiddelenrecht.
Daarmee willen we primair zorgen voor een betere bescherming van de consument ten aanzien van levensmiddelen van dierlijke oorsprong. De officiële controles, dat heeft de commissaris al gezegd, moeten primair worden verricht door de officiële dierenarts, want die heeft de nodige kwalificaties. De eisen die we stellen aan de officiële dierenartsen zullen ertoe leiden dat hun opleiding in de lidstaten zal moeten worden aangepast. Dat is trouwens ook nodig om nieuwe wetenschappelijke kennis in de praktijk om te zetten.
We mogen echter niet de fout maken dat we officiële dierenartsen, die zich al jaren consciëntieus van hun taak kwijten, op basis van de verordening opnieuw examens laten afleggen. De dierenartsen worden ondersteund door officiële assistenten. Voor een goede toepassing van de verordening moeten we ervoor zorgen dat deze twee categorieën juridisch onafhankelijk van elkaar zijn.
Controle-instanties die op de een of andere manier afhankelijk zijn van het bedrijf dat wordt gecontroleerd kunnen met de beste wil van de wereld geen onpartijdige beslissingen nemen. Daarom wijs ik met nadruk de mogelijkheid van de hand dat bij de controles van slachthuizen voor varkens of runderen het eigen personeel kan worden ingezet, of de plaats kan overnemen van officiële controleurs. Dames en heren commissarissen, u heeft dit voorstel gedaan omdat u gewoon bent gezwicht voor economische argumenten. Het is onze taak om de voedselveiligheid in de EU te verbeteren, met deze maatregelen bereikt u echter het tegendeel! Daarom wijzen we dit concept van de hand. In dit verband is één punt echter belangrijk: het nieuwe concept van nationale en uiteindelijk ook Europese risicoanalyse en risicobeheer functioneert alleen maar met nauwkeurige en onafhankelijke resultaten van officiële controles. De Europese Autoriteit voor voedselveiligheid kan haar werk alleen maar doen op basis van betrouwbare gegevens.
Dat ligt anders bij de verplichting voor de levensmiddelenbedrijven om zelf controles te verrichten als deel van de pogingen om de bedrijven zelf sterker verantwoordelijk te maken voor het leveren van gezonde producten van hoge kwaliteit. Wanneer het risico geringer is moet het daarom mogelijk zijn om de officiële controle te beperken tot het toetsen van de resultaten van de controles die door het eigen personeel zijn verricht. Daarbij ligt de beslissing echter altijd bij de officiële instantie, en er bestaat geen verplichting tot toetsing. Het motto bij alle besluiten die we nemen moet zijn dat we bij het verrichten van officiële controles flexibel zijn en uitgaan van het risico van het betrokken product voor de gezondheid van de consument. Dat is een veel beter concept dan de indeling op basis van de omvang van de productie, en dat is ook veel beter voor het gezag van de officiële instantie.
Het ligt ook iets anders bij het gebruik van traditionele productiemethodes in kleine en afgelegen bedrijven. Het is gewoon een feit dat de mogelijkheden om de verordening om te zetten daar vaak beperkt zijn. Wanneer we in die bedrijven van de voorschriften afwijken moet dat echter beperkt blijven tot een gereduceerde aanwezigheid van de officiële controleurs en minder strenge informatieplichten. Met de hygiënenormen mag echter nooit de hand worden gelicht. Het concept 'van de producent tot de consument? is een belangrijke basis voor een hoog niveau van voedselveiligheid. Hoe goed het systeem functioneert is afhankelijk van de kwaliteit van de informatie van de boer tot aan de toonbank, maar ook van de toonbank tot aan de boer, en daar wil ik met nadruk op wijzen. Dat is een belangrijk nieuw concept, en we kunnen daar niet vaak genoeg op hameren. De informatie moet echter beperkt blijven tot criteria die relevant zijn voor het onderzoek tijdens het slachten en voor de voedselveiligheid.
Informatie over geneesmiddelen die aan biggen worden toegediend, zoals bijvoorbeeld ijzerpreparaten, is niet relevant voor de voedselveiligheid. Om de hoeveelheid informatie te beperken zouden we daar niet naar moeten vragen. Wanneer we bij de productie van levensmiddelen meer rekening houden met wetenschappelijke kennis betekent dat automatisch dat de nodige informatie zal worden verstrekt, en die kan van geval tot geval variëren.
In de Europese Unie was tot nu toe omstreden hoeveel controlerend personeel er nodig is, vooral in de slachthuizen. Ik vind dat we de Commissie moeten vragen om voor de verschillende regio's en bedrijven een objectief voorstel te doen, daar komen we niet onderuit! Ik weet dat het moeilijk is, maar we mogen ons aan die taak niet onttrekken!
Ik ben ervan overtuigd dat dit nieuwe concept de voedselveiligheid in de Europese Unie zal verhogen. Ik dank u voor uw medewerking en voor uw aandacht.
Hudghton (Verts/ALE)
 visserij. (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de algemeen rapporteur en de commissie ten principale bedanken voor hun werk aan dit belangrijke voorstel. Het is essentieel voor zowel consumenten als ook voor producenten en leveranciers dat we over een verstandig stelsel kunnen beschikken ter bescherming van de volksgezondheid.
In verband met producten uit de visserij en de aquacultuur bestaat er een aantal zeer aparte uitdagingen. Het is lang niet altijd mogelijk om controles die zijn ontwikkeld voor de veeteelt om te zetten in maatregelen die van toepassing zijn op visserij- en aquacultuurproducten. Enkele kwesties die bijvoorbeeld betrekking hebben op bepaalde visziekten, dioxineniveaus, enzovoorts zijn buitengewoon specifiek en hiervoor is regelmatig nieuw en verifieerbaar wetenschappelijk onderzoek vereist, waarop de controles en de toxineniveaus gebaseerd kunnen worden.
Tweekleppige weekdieren brengen door hun aard bepaalde uitdagingen met zich mee en misschien zou het testen van sint-jakobsschelpen bijvoorbeeld wel op een hele ander manier moeten worden uitgevoerd dan het testen van mosselen of andere soorten. We moeten dan ook onderzoek doen naar soortspecifieke controles voor tweekleppige weekdieren. Het huidige voorstel in verband met de toxineniveaus is gebaseerd op onderzoek dat is uitgevoerd op mosselen in Canada en Japan, en de gevolgen van het soort controles waarin het verslag voorziet zouden voor de industrie rond sint-jakobsschelpen enorm kunnen zijn. We moeten zeer goed in de gaten houden dat - zowel in het belang van de consumenten, als in het belang van diegenen die voor hun levensonderhoud afhankelijk zijn van deze bedrijfstakken - er maatregelen worden genomen die gebaseerd zijn op eventuele risico's, maar die wel redelijk zijn in verhouding tot de problemen die er spelen.

Grossetête (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, voor ons ligt thans een voorstel voor regelgeving dat een onmisbaar en zeer belangrijk gegeven vormt in en tegelijkertijd een logisch voortvloeisel is van het streven naar verhoogde veiligheid bij producten in de levensmiddelensector na de diverse crises die wij helaas in deze sector hebben meegemaakt.
De Europese voedselketen - en ik wijs daar nog eens op - mag dan een van de veiligste ter wereld zijn, toch hebben wij het noodzakelijk geacht om maatregelen aan te nemen over naspeurbaarheid en etikettering. Alle besluiten die zijn genomen geven aan dat het Europees Parlement van goede wil is, zeker, maar zonder juiste toepassing hebben deze geen zin. Wat er bij de voedselveiligheid, net zoals in andere sectoren, vaak aan schort is het effectief toezicht op naleving van de bestaande wettelijke bepalingen en regels.
Ik feliciteer onze rapporteur, de heer Schnellhardt, met de kwaliteit van zijn werk over dit onderwerp gericht op het instellen van een streng volgsysteem voor zowel Europese als importproducten. Het nieuwe door de Europese Commissie ontwikkelde concept waarover veel is gesproken in dit gremium, van-het-land-tot-op-het-bord, kan alleen een bevredigende oplossing bieden als er een voortdurend en adequaat volgsysteem bestaat voor voedingsmiddelen die op de markt worden gebracht, vanaf het moment van de productie tot het moment van consumptie.
Om het vertrouwen van de consument te herstellen bij het kopen van vlees of een ander willekeurig voedingsmiddel, moet hij met een gerust kunnen uitgaan van de informatie op het productetiket. De consument moet zeker weten dat hij een gezond product op zijn bord krijgt. Daarvoor moeten er, zoals onze rapporteur heeft aangegeven, tegelijkertijd onafhankelijke officiële controles worden ontwikkeld en dienen de ondernemers in die sector zelf meer verantwoordelijkheid te nemen. In dat verband wijs ik nog eens duidelijk op de rol van de veeartsen en het feit dat inspectieactiviteiten strikt onafhankelijk dienen te zijn. Verder moeten we ons gezond verstand gebruiken door bij het aannemen van voorschriften rekening te houden met de grootte van de ondernemingen en de kleinere niet de dupe laten worden, wat een actueel probleem is bij KMO's. Ik constateer met genoegen dat er bepaalde amendementen in deze zin zijn aangenomen en dat mevrouw de commissaris melding heeft gemaakt van de benodigde flexibiliteit.
De genoemde aanpassingen mogen natuurlijk niet ten koste gaan van de veiligheid van de consument. Met een goede overdracht van informatie, een geregelde update van de lijsten met erkende bedrijven zijn de controle en de coördinatie tussen de lidstaten zeer gebaat. Naar mijn idee is dit alles bedoeld om het vertrouwen van de consument te versterken en moet dit zorgen voor veiliger producten op de markt voor iedere consument, dat wil zeggen voor ieder van ons.

Corbey (PSE).
Voorzitter, Dames en Heren, mag ik om te beginnen de Duitse dierenartsen van harte feliciteren. Zij hebben hun beroepsbelangen uitstekend weten te verdedigen. Mag ik ook collega Schnellhardt bedanken. Op een aantal onderdelen ben ik het niet eens met zijn aanpak, maar hij heeft met open vizier gewerkt en op zeer plezierige wijze overleg gevoerd. Helaas geldt dat niet voor alle Duitse dierenartsen. Er is nogal wat misinformatie over de inhoud van de voorstellen in omloop. De vraag is daarom of de uitkomst van de stemming vandaag ook de mening van het Parlement weerspiegelt? Voor alle duidelijkheid: ik spreek nu niet namens mijn fractie. Collega Bart Staes heeft het al treffend beschreven: het vlees is zwak. Sterker nog, een deel van de vleessector is bijzonder zwak in het zelf korte metten maken met misstanden. Hormonen, vreemde eiwitten, waterinjecties, verontreinigingen en schadelijke bacteriën, het klinkt u allemaal bekend in de oren.
Collega's, wij hebben gezamenlijk voedselveiligheid tot een van de speerpunten van ons mandaat gemaakt. Wij zijn erin geslaagd de algemene principes vast te stellen van het Europees beleid inzake voedselveiligheid. Wij hebben met z'n allen besloten dat de producent hoofdverantwoordelijk is voor zijn producten. Dat is een helder en goed principe. Vandaag nemen wij een besluit over de manier waarop wij in Europa ons controlesysteem inrichten voor producten van dierlijke oorsprong. Met andere woorden, waar controleren wij, wat controleren wij en wie controleert er? In het licht van de algemene levensmiddelenwetgeving lijkt deze vraag eenvoudig te beantwoorden. De producent zorgt ervoor dat zijn biefstuk, hamlap en kipfilet in orde is en de overheid ziet toe op de eindcontrole.
De Commissie wil vleesproducenten, en dan met name de varkens- en kalfsbedrijven, onder strikte voorwaarden ook de ruimte bieden om zelf hun verantwoordelijkheid te nemen. Een deel van de vleessector wil inderdaad ook verantwoordelijkheid nemen en zelf een eind maken aan misstanden. Het is jammer dat de rapporteur de mogelijkheid die het voorstel van de Commissie biedt, teniet wil doen. Het is natuurlijk vreemd dat wij eerst besluiten de algemene verantwoordelijkheid bij de producenten te leggen en dat wij dat nu, vandaag, weer gaan terugdraaien. Alleen daarom al pleit ik tegen amendement 135.
Ik heb begrepen dat de Duitse dierenartsen en de Britse meatinspectors nog moeten wennen aan het idee dat de vleessector ook zelf verantwoordelijkheid kan dragen. Zij denken dat personeel van vleesbedrijven niet in staat is of in de positie is om de kwaliteit te bewaken. Eerlijk gezegd denken wij dat wij sowieso af moeten van autoritaire bedrijven die van hun werknemers geen kritiek op de kwaliteit van hun producten verdragen. Maar los daarvan, vraag ik iedereen nog even goed na te denken. De vleessector is een zeer gereguleerde en goed gecontroleerde sector, maar er is geen sector die zo vaak in opspraak komt vanwege schandalen. Op de BBC was onlangs nog een documentaire te zien met misstanden in de Nederlandse pluimveesector.
Meer overheidscontrole zal helaas niet helpen om de sector te zuiveren van wanpraktijken. Integendeel, het zal averechts werken, omdat dit bedrijven verantwoordelijkheid ontneemt. Ik denk dat wij de verantwoordelijkheid op een voor consumenten herkenbare manier bij de producent moeten leggen. Daarom vraag ik uw aandacht voor amendement 127. Wij moeten vlees uit de anonimiteit halen, dat is de meest effectieve manier om de veiligheid en kwaliteit te verbeteren. Als hamlap of kipfilet onder duidelijke merknaam op de markt worden gebracht, is het voor de producent van het grootste belang zeer zorgvuldig met vlees om te gaan. Nu kunnen bedrijven die rommelen vrolijk doorgaan, want de consument heeft toch geen idee waar zijn kipfiletje vandaan komt. Zo blijven we klachten en incidenten houden. Naming and shaming is een uiterst effectieve manier om voedselveiligheid en kwaliteit te verbeteren. Voor alle duidelijkheid, eigen verantwoordelijkheid van bedrijven vervangt publieke verantwoordelijkheid en publieke controle natuurlijk niet.
Collega's, ten slotte, ik wil dat de vleessector kritisch naar zichzelf kijkt. Wij moeten natuurlijk ook kritisch naar onszelf kijken. Onze werkwijze is niet erg transparant. De hoeveelheid amendementen is te groot en teveel amendementen zijn enkel technisch van aard. Het is absurd dat wij vandaag stemmen over de plaats van de gezondheidsstempel op de konijnenbout, over het testen van vlees van hermafrodiete varkens en over de geschiktheid van de uier voor menselijke consumptie in geval van brucelosebesmetting. Als wij ons niet concentreren op de politieke hoofdlijnen, is ons werk alleen te beoordelen door de vleessector en de dierenartsen zelf. Zo wordt het wel erg gemakkelijk om misinformatie te verspreiden. Daarmee is de consument niet gebaat en daarmee is ook de politiek zelf in het geding.

Paulsen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, hierbij wil ik de heer Schnellhardt, rapporteur voor dit verslag evenals de twee voorafgaande, mijn grote complimenten geven voor zijn grondige, doorwrochte werk, dat wij van de liberale fractie vrijwel voor de volle honderd procent steunen. Er zijn twee kleine details waar we het niet mee eens zijn, maar die zijn zo onbeduidend dat ik ze niet hoef op te sommen. Naar mijn mening heeft u fantastisch werk geleverd in verband met al deze drie verslagen, die technisch gezien moeilijk en erg belangrijk zijn voor alle burgers in Europa. Iedereen eet immers normaal gesproken drie keer per dag.
Er komen voortdurend schandalen aan het licht. Zoals mevrouw Corbey al zei, wordt er nu veel met vlees "gerommeld". Er worden water en vreemde eiwitten toegevoegd, alsof vlees zelf al geen eiwit zou zijn. Er is wat dat betreft maar één geschikte handelswijze en dat is volledige transparantie van onze systemen. We moeten het publiek, de consumenten, op de hoogte stellen als wij rommel vinden, als wij geknoei ontdekken, als de etikettering en ingrediëntenlijsten niet overeenkomen met de inhoud van de verpakking. Er moet een systeem van name and shame komen voor bedrijven die zich niet aan de regels houden. Omdat op dit moment in de Europese Unie het risico bestaat dat the bad guys financieel beloond en the good guys financieel gestraft worden, moeten we uiterst zorgvuldig te werk gaan om dat te voorkomen. Ik pleit hierbij nogmaals voor volledige transparantie. Onze Algemene Levensmiddelenwet is bijvoorbeeld uiterst transparant. Laten wij zo doorgaan. De beste inspecteur is waarschijnlijk degene die het product moet kopen en eten.
Er is een scherpe en duidelijke wetgeving nodig, omdat wij allemaal weten dat de daadwerkelijke inspecties op lokaal en regionaal niveau plaatsvinden. Ongeacht hun titel en functie hebben inspecteurs een zeer sterke en duidelijke wetgeving nodig waar ze op terug kunnen vallen en die geen twijfel laat bestaan over hun autoriteit en rechten.
Wat betreft het kleinbedrijf wil ik vragen of dat besproken kan worden in het kader van mijn verslag dat binnenkort verschijnt en de kosten van inspecties behandelt. Het is geen goede zaak om de kleine, traditionele bedrijven te vrijwaren van hygiënevoorschriften, zij moeten echter verschoond blijven van hoge kosten.

Graefe zu Baringdorf (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, dit is een goed verslag, en dat hebben we zeker niet in de laatste plaats te danken aan de rapporteur, die goed werk heeft geleverd en heeft aangetoond dat hij ook praktijkervaring heeft.
Er is net al gezegd dat we moeten differentiëren naar omvang van de bedrijven. Daarover heb ik mijn twijfels. Het gaat niet om de omvang van de bedrijven, het gaat erom hoe overzichtelijk ze zijn. Wanneer we zeggen dat we een concept moeten bedenken om van de producent tot aan de consument te zorgen voor transparantie, dan zeg ik dat juist het kleine bedrijf transparant is, omdat de consumenten daar inzicht kunnen krijgen en direct contact. Wanneer er iets niet in orde is kunnen ze dat meteen zeggen.
Mijnheer Schnellhardt, u schrijft: 'vertrouwen is goed, controle is beter?. Ik zou het anders willen zeggen: 'vertrouwen is goed, maar het moet op kennis van zaken berusten?. We moeten weten wie we kunnen vertrouwen. Het grote probleem is dat de vleeshandel anoniem plaatsvindt, en dat niemand daar meer inzicht in heeft. In die anonimiteit gebeuren dan dingen die ten dele crimineel zijn, of tenminste aan de grens van de legaliteit. Zulke praktijken zou iedere consument van de hand wijzen.
Er is net al gezegd dat er nu al kippenbouillon en water in de kipfilets wordt gespoten, om een goedkoop product duur te verkopen. Proteïnen worden dusdanig bewerkt dat het DNA niet meer aantoonbaar is, en niet meer kan worden vastgesteld van welk dier het vlees komt. Dat toont aan hoe onder de dekmantel van de anonimiteit wordt gesjoemeld met de gezondheid van de consument. Ik zou dat onethische omgang met levensmiddelen willen noemen. Daarom moeten we ervoor zorgen dat het vertrouwen van de consument wordt versterkt, daar heeft de consument recht op. We moeten er echter ook voor zorgen dat de consument met meer kennis van zaken oordeelt. Natuurlijk draagt de producent verantwoordelijkheid - we hebben het hier gehad over hun individuele verantwoordelijkheid - maar dat geldt ook voor de consument. De consument moet zorg dragen voor de eigen gezondheid door informatie in te winnen.

Mathieu (EDD).
Mevrouw de commissaris, geachte collega's, in het verslag-Schnellhardt dat vandaag voor ons ligt, is het sleutelwoord bij voedselveiligheid de officiële controle van voor menselijke consumptie bestemde producten van dierlijke oorsprong. De vier bijlagen van het reglement hebben betrekking op vers vlees, weekdieren, vis, melk en melkproducten. Ik wil me beperken tot enkele punten waar het mij vooral om gaat.
Op de eerste plaats dient er ten aanzien van de primaire productie een uitzondering te worden opgenomen in de verordening. Naar mijn idee moeten de primaire productie van voedingsmiddelen voor privé-gebruik en de directe leverantie door de producent aan de eindverbruiker of aan lokale winkels en restaurants, waar het om kleine hoeveelheden gaat, beschouwd worden als traditionele voedselproductie waarvoor speciale verkoopmethoden moeten gelden. Ik steun derhalve amendement 11 en 12 van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid. Bovendien kan het bevoegd gezag in elke lidstaat beter dan wie ook de situatie inschatten en voorschrijven wat goed is voor de optimale bescherming van de consument.
Voorts lijkt het mij van essentieel belang dat in de verordening het begrip ambachtelijke kleine winkel wordt opgenomen, wat voldoende ruimte biedt voor een soepele aanpak, zonder daarmee de voedselveiligheid voor de consument in gevaar te brengen of te verminderen. Door het begrip kleine winkel te handhaven kunnen kleine slachthuizen behouden blijven, gelijkmatig over het land verdeeld. Wat we moeten voorkomen zijn voorschriften die in de praktijk te strak en te log zijn en die leiden tot sluiting van slachthuizen in de buurt. Handhaven van dergelijke slachthuizen versoepelt het een en ander, regelgeving over het maximum aantal transporturen en afstanden van veetransport is dan immers overbodig. Laten we eerlijk zijn: we komen alleen verder als we de voedselketen verkorten.
Met het oog daarop is het van belang om producenten en ondernemers die beter presteren over de hele lijn te belonen door reductie te verlenen op de kosten van officiële controles. Dat moet natuurlijk niet ten koste gaan van de voedselveiligheid.
De erkenning van bedrijven vormt een ander heikel punt. Wie moet daarvoor verantwoordelijk zijn? De Gemeenschap of de nationale overheid? Welke rol speelt het subsidiariteitsbeginsel in dat verband? Ik ben voorstander van een tweeledige bevoegdheid: de lidstaten dienen lijsten bij te houden van erkende bedrijven en hanteren voor de controles hun eigen landelijke voorschriften. Als de Commissie de lidstaten daarentegen verplicht stelt de namen van de bedrijven onder één format via de computer door te geven werkt dat volgens mij averechts; gewoon uitwisselen van lijsten tussen de lidstaten is immers voldoende. Verder ontbreekt ook iedere grond om niet-naleving van regels betreffende hygiëne van boven af op dezelfde wijze strafbaar te stellen. Het recht om slachthuizen te sluiten, evenals het openbaar maken van sancties is uitsluitend voorbehouden aan de lidstaten.
Voor het netelige probleem van de import van producten afkomstig van dieren uit derde landen is een goede aanpak gevonden. De lidstaten krijgen de beschikking over een lijst van erkende, gecontroleerde en gecertificeerde bedrijven die verantwoord omgaan met de regels voor hygiëne, productie en opslag zoals die in derde landen worden toegepast.
Ik maak me overigens meer zorgen over het welzijn van dieren, dat niet boven het belang van voedselveiligheid mag worden gesteld, en over de dominante rol van de veeartsenijkundige dienst. De controleurs van de overheid moeten immers voordat de dieren worden afgemaakt in het slachthuis hun controlerende functie kunnen uitoefenen. Zo werkt dat reeds in Frankrijk en ik begrijp niet waarom dat op de helling zou moeten.
Ik steun de amendementen 111 tot en met 114 van de rapporteur over vlees van wild, waarin voorstellen staan voor de bemonstering van residuen die niet het gevolg van de jacht zijn.
Ik wil echter, en dat betreft nog steeds vlees dat van wild afkomstig is, wel een kanttekening plaatsen bij het voorstel van de Commissie en met name als er sprake is van oude open breuken. Als het om oude breuken gaat zijn deze sowieso niet meer open, dus geheeld. Er is dan geen gevaar meer voor menselijke consumptie.
Ten aanzien van de vorming van gassen in het maagdarmkanaal is bekend dat jagers wild onmiddellijk ontweien, uit voorzorg voor de voedselveiligheid, en ik zie niet in waarom de veeartsenijkundige dienst of de Keuringsdienst voor Waren dan nog controle zou moeten uitvoeren op gassen in het maagdarmkanaal.
Voor wat betreft het bestaan van de genoemde parasieten die een gevaar vormen voor de gezondheid lijkt het mij verstandig om deze lijst als bijlage toe te voegen om interpretatieproblemen te voorkomen.

Müller, Emilia Franziska (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, ik zou mijn collega Schnellhardt willen bedanken. Hij heeft met al zijn vakkennis een gefundeerd verslag voorgelegd. Een degelijke levensmiddeleninspectie is nodig om de maximale bescherming van de consument te garanderen. Zo kunnen we garanderen dat bijvoorbeeld rauw vlees, wild, weekdieren, melk en zuivelproducten veilig zijn. Daarom moeten de producenten van levensmiddelen en de verwerkende bedrijven van nu af aan documenten bewaren over alle stappen in de productie en de verwerking. Ook de details van het gebruikte voer en de gezondheidstoestand van de dieren moeten worden bijgehouden. Levensmiddelen en de ingrediënten daarvan kunnen op die manier in een transparante productieketen worden getraceerd tot de plaats van oorsprong. Dat is de enige manier voor de levensmiddeleninspectie om sneller te reageren op problemen en kwalitatieve gebreken meteen vast te stellen en te verhelpen. In het voorstel van de Commissie staat duidelijk dat dit vooral voor middelgrote en kleine bedrijven relevant is. Voor die bedrijven zijn de nieuwe voorschriften inzake de hygiëne een zware last. Zolang het voor de betrokken bedrijven binnen de perken blijft is dit bijkomende werk voor de gezondheid van de consument echter de moeite waard wanneer we daardoor de voedselveiligheid aanzienlijk kunnen verbeteren.
Om die redenen heb ik samen met de rapporteur een aantal amendementen ingediend om rekening te houden met de nodige flexibiliteit voor deze ambachtelijke bedrijven. Daarbij doen we niets af aan de eisen die aan de hygiëne worden gesteld. Daarbij moeten we de ambachtelijke bedrijven expliciet noemen in de definities in de verordening. We hebben niet alleen grote slachthuizen, we hebben talloze kleine slagerijen in Europa. Daarom moeten de officiële controles op een flexibele manier worden aangepast aan de grootte van het bedrijf. Een groot slachthuis, waar iedere dag duizenden dieren worden geslacht en uitgesneden moet adequaat worden gecontroleerd, maar op een andere manier dan een ambachtelijk bedrijf, waar slechts een paar dieren per dag worden geslacht. Ook de frequentie van de controles zou bij kleinere bedrijven flexibeler moeten worden geregeld. In de dienaangaande bepaling moet ook worden geregeld wie het bedrijf inspecteert en wanneer. Dat zou moeten worden geregeld in een controleplan op basis van een risicoanalyse. De eisen inzake de gezondheid zouden alleen maar een rol moeten spelen wanneer de volksgezondheid op het spel staat.
Ik hoop dat deze verordening ertoe zal leiden dat de producenten en verwerkende bedrijven in de levensmiddelenindustrie een groter deel van de verantwoordelijkheid zelf dragen. Daarvan zouden de consumenten in Europa direct profiteren. Het is echter mijn hartenwens dat wij als wetgever rekening houden met de belangen van de traditionele kleine bedrijven in Europa. Op die manier kunnen we ervoor zorgen dat ook in de dunbevolkte gebieden in Europa voldoende levensmiddelen en veilige levensmiddelen worden aangeboden, nu en in de toekomst.

Stihler (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag is nogal controversieel geweest en de vele ingediende amendementen tonen aan dat dit tot op de dag van vandaag het geval is. Voedselveiligheid is een hoofdprioriteit voor consumenten en in deze verordening zullen dan ook specifieke voorschriften worden vastgesteld voor de organisatie van de officiële controles van voor menselijke consumptie bestemde producten van dierlijke oorsprong.
De consumenten in de Europese Unie hebben helaas al te veel ervaring met voedselschandalen. Een paar weken geleden nog bracht het tv-programma Panorama van de BBC een schandaal aan het licht in verband met pluimvee. Het kwam erachter hoe kippen bestemd voor menselijke consumptie werden ingespoten met eiwitten van runderen en varkens. In het programma werd ook onthuld dat verwerkende bedrijven kippen vol water pompten om ze groter te laten lijken. Er is dus nog veel werk te doen ter bescherming van de consumentenveiligheid in de Europese Unie en de kandidaat-landen.
Als we echte regels van de Europese Unie willen voor de organisatie van officiële controles van voor menselijke consumptie bestemde producten van dierlijke oorsprong, dan hebben we een richtlijn nodig die het consumentenvertrouwen bevordert en voorkomt dat schandalen zich kunnen voordoen. Toch wordt algemeen erkend dat deze controles op zeer uiteenlopende wijze worden uitgevoerd in de verschillende lidstaten. In sommige worden ze bijvoorbeeld uitgevoerd door dierenartsen, in andere door zeer ervaren en hoogopgeleide vleesinspecteurs.
Er ontstaat toenemende zorg, zoals de rapporteur weet, dat de onafhankelijkheid van vleesinspecteurs in het Verenigd Koninkrijk op het spel komt te staan door dit verslag. Zoals hun vertegenwoordigers ook al hebben gezegd, beschikken de inspecteurs op het moment over een mate van onafhankelijkheid en daardoor over een autoriteit die zij niet zouden hebben als zij in dienst zouden zijn van het bedrijf waar ze aan het werk zijn. Ik heb bijvoorbeeld van een vleesinspecteur gehoord dat zij een productielijn stillegt als de kop van een kip niet goed is afgesneden - iets dat toegejuicht moet worden, gezien het belang dat er in dit Parlement gehecht wordt aan dierenwelzijn. Op diezelfde manier heeft de inspecteur de bevoegdheid om, als er een probleem is met de kwaliteit van een stuk vlees, te voorkomen dat dit vlees van de productielijn in de supermarkt terechtkomt. Als de inspecteurs hun onafhankelijkheid zouden verliezen en in dienst zouden zijn van de bedrijven waar ze werkzaam zijn, dan zou de voedselveiligheid overboord gegooid worden teneinde de winst te vergroten.
Dit verslag moet worden toegejuicht; maar we moeten wel de verschillen tussen de diverse lidstaten erkennen wat betreft de controles. Met betrekking tot het Verenigd Koninkrijk is het belangrijk dat we de onafhankelijke positie van de vleesinspecteurs handhaven.

Evans, Jillian (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen de rapporteur bedanken voor zijn verslag - waarvan één aspect bij uitstek van belang is voor mijn kiesdistrict in Wales en aangezien andere leden de meeste aspecten van dit verslag al hebben behandeld, wil ik nu ingaan op deze specifieke kwestie.
Het verslag gaat ook over andere dierlijke producten dan vlees, waaronder die uit de aquacultuur. Omdat we in Wales bepaalde problemen hebben gekend met het testen van kokkels, is deze kwestie zeer belangrijk voor ons op dit moment. Het oogsten van kokkels is een oude en zeer gewaardeerde bedrijfstak in de kuststreken van Wales, zoals de Burry Inlet en de Welsh Dee. Ongeveer drieduizend mensen zijn direct in deze bedrijfstak werkzaam, vooral in kleine bedrijfjes en als kleine zelfstandigen. Toch zijn de belangrijkste kokkelbanken de afgelopen twee jaar gesloten geweest, wat tot moeilijke tijden en zelfs faillissementen heeft geleid. De oorzaak van de sluitingen was dat er bij het testen van de kokkels onbekende toxines werden aangetroffen, hoewel er geen enkel ziektegeval is gemeld.
Volgens Richtlijn 2002/225/EG is het toegestaan één van twee aanvaarde testmethodes te gebruiken voor het aantonen van toxines, en de methode die in het Verenigd Koninkrijk wordt gebruikt heeft de afgelopen maanden zwaar onder vuur gelegen. Zoals een eerdere spreker opmerkte draait alles in deze om het vertrouwen van consumenten en producenten.
De belangrijkste kwestie in deze, die ook betrekking heeft op dit verslag, is dat er tot op heden geen standaardtest is binnen de EU voor het meten van toxines teneinde de veiligheid van tweekleppige weekdieren te garanderen. Dit heeft tot gevolg dat er, gedurende de periode waarin de kokkelbanken in Wales gesloten zijn, kokkels uit andere EU-landen, die op een andere manier zijn getest, door Wales kunnen worden geïmporteerd en verkocht en dat is ook gebeurd.
Het doel van dit verslag is het verbeteren van de controles in het kader van het maatregelenpakket voor voedselhygiëne en onze eerste prioriteit is daarbij de volksgezondheid. Om die verbetering te realiseren hebben we hele duidelijke en gedetailleerde regels nodig, maar er moet binnen Europa wel sprake zijn van eerlijke concurrentie en in dit geval betekent dat dus een geharmoniseerde en effectievere testmethode. Dit verslag is een stap in de juiste richting en we juichen het dan ook toe.

Whitehead (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag willen beginnen met een punt van orde. Ik heb begrepen dat er geen debat zal plaatsvinden over het verslag-Malliori. Het verslag van mevrouw Malliori is mikpunt geweest van hoon en kritiek in verschillende landen, waaronder dat van mijzelf, en een klein debat zou derhalve op zijn plaats zijn geweest. Ik vind het jammer dat dit niet mogelijk is en ik weet dat mevrouw Malliori hierover het een en ander had willen zeggen.
Ik feliciteer de heer Schnellhardt met zijn verslag en zijn harde werk. Ik ben het met bijna alles wat hij zegt eens. In de marges zijn er gebieden - bijvoorbeeld ten aanzien van de aanwezigheid van dierenartsen, afgenomen veestapels, enzovoorts - waarop mogelijk te veel regelgeving van toepassing is. Toch moet er, als het gaat om de inspectie van bedrijven waar levensmiddelen worden bereid, sprake zijn van onafhankelijk onderzoek. In mijn land hebben controles, uitgevoerd door onze autoriteit voor voedselveiligheid, immers grootschalige ontduiking en nalatigheid aan het licht gebracht met betrekking tot de manier waarop voedsel wordt bereid, waarop met bepaalde risicomaterialen wordt omgegaan en er tegen andere zaken wordt aangekeken. Nu krijgen we te horen dat we tegenwoordig volledig kunnen vertrouwen op de veiligheid in de fabriek, de werknemers, enzovoort. Wie zou immers het recht en de macht in twijfel durven trekken van werknemers om mistanden in hun eigen fabriek aan de kaak te stellen?
Het is echter een feit, zoals in dit debat al aan de orde is gesteld, dat de bereiding van bepaalde levensmiddelen - zoals bijvoorbeeld te zien is geweest in Panorama - schandalig slecht is geweest. Ik denk niet dat werknemers van die bedrijven de moed of de bereidheid hadden gehad om de bevoegde instanties van die praktijken op de hoogte te stellen. Daarom is er dus behoefte aan onafhankelijke inspecteurs en die moeten we niet uit de vleessector weghalen. Als we verstandig zijn in dit opzicht, dan houden we vast aan het principe dat er naast het HACCP-systeem ook altijd nog onafhankelijke inspecteurs zijn als laatste zekerheid. Consumenten eisen dit immers van ons en voor de volksgezondheid is het cruciaal.

Maat (PPE-DE).
Voorzitter, ik wil de Commissie een compliment maken voor haar voorstel en ik hoop dat het Parlement er niet te veel van zal afwijken. De Commissie toont voortschrijdend inzicht, namelijk dat je de controle op levensmiddelen en zeker op vlees kunt vergroten door meer verantwoordelijkheid te leggen bij de mensen die de controle moeten uitvoeren. Op dat punt wil ik aansluiten bij hetgeen onze fractiewoordvoerder, mevrouw Grossetête, heeft gezegd. Vanuit de christen-democratische beginselen zou je kunnen zeggen dat je meer eigen verantwoordelijkheid wilt leggen waar deze ook behoort te liggen. Dat betekent dat bedrijven die het goed voor elkaar hebben, een goed merkensysteem hebben, meer zelf kunnen doen en dat er tegelijkertijd voor kleine ondernemers ruimte moet zijn om hun werk voort te zetten. Dat betekent ook dat de huidige werkwijze bij het pluimveevlees zal moeten worden uitgebreid tot het kalfsvlees en het varkensvlees. Dat betekent ook dat de verantwoordelijkheid met betrekking tot de garantie van-het-land-tot-op-het-bord waargemaakt moet worden en tegelijkertijd dat er geen afwijkingen getolereerd kunnen worden in het zogenaamde INR-systeem. Ik ben het niet helemaal eens met het standpunt van de rapporteur om in gevallen waarin er geen sprake is van een sluitende administratieve afhandeling, een dierenarts uiteindelijk te laten beslissen of een dier al dan niet veilig is voor de voedselketen. Aan de buitenkant kun je immers niet alles zien. Ik ben tegen amendement 135 en voor amendement 127 en ik wacht de stemming met vertrouwen af.

Ebner (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, dit verslag van de heer Schnellhardt is een onderdeel van een groot project. De heer Schnellhardt is zelf een deskundige, en daarom is duidelijk dat zijn verslagen zeer gefundeerd zijn, al zijn ze voor de leek vaak een beetje te technisch. Dat pleit echter voor hem, en misschien niet voor ons. Daarom zou ik hem allereerst willen danken voor deze documentatie.
Onze levensmiddelen moeten veilig zijn. Dat weten we allemaal, en dat ondersteunen we ook allemaal. Alle consumenten kopen regelmatig vlees, zuivel en vis, en dat maakt dit verslag zo interessant en een professionele controle zo belangrijk. Het is natuurlijk niet voldoende wanneer we allerlei normen vastleggen zolang we er niet voor zorgen dat er genoeg controle plaatsvindt en boetes worden opgelegd aan diegenen die zich er niet, of onvoldoende, aan houden. Bij de dierenartsen ligt de controle in goede handen, dat lijdt geen twijfel, en ik hoop dat ook de consumenten daar de nodige waardering voor op kunnen brengen.
Mijnheer de Voorzitter, ik heb er natuurlijk alle begrip voor dat de collega's die nu allemaal de zaal binnenkomen misschien niet zoveel belangstelling hebben voor het onderwerp dat nu aan de orde is, dat overkomt mij ook maar al te vaak. Ik zou u echter willen vragen om er tenminste voor te zorgen dat het geluidsniveau binnen de perken blijft, zodat ik mijn eigen woorden kan verstaan, en niet alleen dit vreselijke gedruis hoor. Ik had gehoopt, mijnheer de Voorzitter, dat tenminste u naar me zou luisteren. Mevrouw Diamantopoulou luistert wel.
(De Voorzitter onderbreekt de spreker en verzoekt om rust in de zaal)
Dank u wel, mijnheer de Voorzitter.
Er is al meerdere malen gesproken over het probleem van de omvang en de transparantie van de bedrijven. Ik denk, mevrouw de commissaris, dat we meer flexibiliteit moeten bieden aan kleine bedrijven. We kunnen grote slachthuizen en kleine ambachtelijke bedrijfjes niet min of meer over één kam scheren. Ik zou u willen verzoeken om daarmee rekening te houden, en de kleine en middelgrote bedrijven de kans te geven het hoofd boven water te houden. Daarbij heeft de bescherming van de belangen van de consument natuurlijk altijd voorrang.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het kort houden en zal het dus niet hebben over amendementen die de Commissie kan aanvaarden. Ik beperk me tot die amendementen, die we niet zonder meer kunnen overnemen.
Laten we beginnen met de flexibiliteit voor kleine ondernemingen, waarover de laatste spreker en ook andere afgevaardigden het hadden. Wij zijn het er volledig mee eens dat kleine bedrijven van enige flexibiliteit moeten kunnen genieten, overeenkomstig de richtsnoeren in het eerste en tweede pakket hygiëneregels. Tijdens mijn eerste uiteenzetting heb ik al verwezen naar speciale gevallen waar flexibiliteit gewenst is. Zo kan de Commissie instemmen met amendementen 3, 11, 12, en 138 op voorwaarde dat de formulering van die amendementen op sommige punten wordt gewijzigd.
Een nieuwe definitie van kleine ambachtelijke bedrijven, zoals het amendement voorstelt, vinden wij echter niet nodig. Een tweede kernpunt, waarover vele sprekers het hebben gehad, betreft de rol van de officiële veearts in het slachthuis. De Commissie kan instemmen met een flexibele risicobeoordeling. Dat zei ik al in mijn eerste uiteenzetting en dit zal gelden voor grote en kleine bedrijven. Aldus kan de Commissie instemmen met amendementen 134, 141 en 142. Amendementen 85 en 86 kan de Commissie echter niet aanvaarden, omdat zij vindt dat deze de flexibiliteit onnodig beperken. Wat het inzetten van bedrijfseigen personeel betreft bij bepaalde controletaken, is de Commissie blij met de overeenkomst met de Commissie milieubeheer. Punt 6 van amendement 21 over vlees van gevogelte en haasachtigen is niet verenigbaar met de gekozen aanpak voor vers vlees, zoals in bijlage I van het voorstel staat.
Amendement 87 wil de verantwoordelijkheden voor productie en keuring scheiden en dat vindt de Commissie heel constructief. Ze kan echter niet instemmen met amendementen 127, 135, 136, en 140, omdat zij niet stroken met de keuze van de Commissie milieubeheer, de Europese Commissie en de beginselen van de Europese wetgeving voor diervoeders. Ik zou u dus willen verzoeken die amendementen nog eens te bestuderen en ze niet in stemming te brengen.
Inzake informatieverstrekking bij het slachten van de dieren, kan de Commissie zich ook vinden in het bestaan van enige flexibiliteit. Maar dat mag het hele systeem niet op de helling zetten. Bijgevolg kan de Commissie niet instemmen met amendementen 71, 72, 73, 101, 102, 103 en 107.
Wat het probleem van mariene biotoxines in weekdieren betreft, stoelt de tekst van de Commissie op wetenschappelijke argumenten. Dat geldt voor de zware risico's voor de veiligheid van levensmiddelen. Teveel flexibiliteit hier is niet goed voor de consument en daarom kan de Commissie niet instemmen met amendement 6 en het eerste deel van 122 en 123. Amendementen 4, 25 en 70 zeggen hetzelfde als in ons voorstel van maart, namelijk dat er officiële controles op diervoeders en levensmiddelen moeten zijn.
Tenslotte, wat de comitologieprocedure betreft, vindt de Commissie het heel belangrijk dat zij de nodige maatregelen kan treffen om de bijlagen toe te passen of te wijzigen om aldus rekening te kunnen houden met de meest recente wetenschappelijke inzichten. De Commissie heeft dus een probleem met het voorstel van de Commissie milieubeheer om dat mandaat af te schaffen. Wij zijn het bijgevolg niet eens met amendement 38 maar wel met amendement 130. Het standpunt van de Commissie over alle amendementen is verkrijgbaar bij het secretariaat.
Mijnheer de Voorzitter, de aanbevelingen op het vlak van hygiëne zijn van cruciaal belang in het Witboek over de voedselveiligheid. Ik dank de heer Schnellhardt en alle leden van deze commissie die hebben meegewerkt aan dit dossier, dat van groot belang is voor producenten en consumenten.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het woord is aan mevrouw Malliori voor een motie van orde.

Malliori (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik betreur dat de agenda vanwege tijdgebrek is gewijzigd zodat mijn verslag pas om drie uur vanmiddag aan bod komt. Ik zou u op grond van artikel 145 van het Reglement en namens mijn fractie willen verzoeken mijn verslag zonder debat in stemming te brengen. Ik wil de commissaris enkel vragen de betreffende verklaring af te leggen, want die valt buiten het compromispakket en gaat over de etikettering.

De Voorzitter.
Dank u wel, mevrouw Malliori.
Banotti (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben door verschillende collega's benaderd die zich zorgen maken over de intensiteit waarmee voor de ingang van het Parlement gelobbyd wordt. Ik zou met alle respect willen vragen aan collega's en aan diegenen die lobbyen voor het tekenen van het register om de leden de ruimte en de vrijheid te geven om die resoluties te ondertekenen zonder door een 'muur van vuur' te hoeven om het Parlement in te kunnen. Het spijt me dat ik deze kwestie aan de orde moet stellen, maar het wordt een beetje een probleem voor ons en het valt me op dat een groot aantal collega's zich hier zorgen over maakt. Bedankt dat u mij de kans hebt gegeven dit te zeggen.

De Voorzitter.
Dank u wel, mevrouw Banotti. U heeft zoals altijd groot gelijk.
Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou nog even willen terugkomen op het verslag van mevrouw Malliori. Ik heb daar tijdens de vorige plenaire vergadering al iets over gezegd. Het probleem is dat we op maandagochtend een agenda vastleggen en dat we ons daar keer op keer op donderdag niet aan houden, want volgens mij wordt hier niet correct weergegeven wat op de agenda staat. Mevrouw Malliori heeft gezegd dat haar verslag wordt uitgesteld tot vanmiddag. Dat klopt niet, want op de agenda van vandaag staat van tien uur tot half vijf de behandeling van een serie verslagen die begint met het verslag-Jöns en eindigt met het verslag-Fourtou. Dit debat was van het begin af aan gepland tot half vijf. Het komt te vaak voor dat een rapporteur op donderdag merkt dat zijn of haar verslag om twaalf uur nog niet behandeld zal zijn, en dan voorstelt om het maar volgens de procedure zonder debat te behandelen. Dat kan niet; wanneer de rapporteur wil afzien van een debat dan moet hij dat meteen op maandag zeggen, wanneer we de agenda vastleggen.
Ik heb de vorige keer al gezegd dat dit een gevaarlijk precedent is! Met een truc heeft men via een aanpassing van het Reglement twee uur van het urgentiedebat afgehaald. Men heeft het urgentiedebat tot één uur beperkt, omdat men de tijd zogenaamd nodig had voor andere werkzaamheden. Dan moeten we die tijd daar echter ook voor gebruiken of weer reserveren voor ons urgentiedebat!
De Voorzitter.
Ik begrijp dat de heer Posselt zijn spreektijd heeft benut en zich tegen dit voorstel van mevrouw Malliori heeft uitgesproken. Mevrouw McKenna, wilt u zich uitspreken voor het voorstel?

McKenna (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, wat dit punt betreft maakt het me niet uit wat we doen. Mevrouw Malliori wil dit graag vandaag nog door het Parlement behandeld zien en zij moet vanmiddag weg. Het is belangrijk voor haar dat dit verslag nog tijdens het Griekse voorzitterschap wordt behandeld. Ik wil niet moeilijk doen door te zeggen dat we tegen haar verzoek zullen stemmen, maar, zoals de heer Posselt heeft gezegd, moeten we voorzichtig zijn met het scheppen van precedenten.
Zoals mevrouw Malliori heeft gezegd, is het belangrijkste dat we van de Commissie willen een duidelijke verklaring aangaande de etikettering. De Commissie heeft immers ook toezeggingen gedaan over etikettering in andere wetgeving. We zouden hierover graag nu een verklaring van de Commissie horen, los van wat dit Parlement besluit en of we hierover al dan niet zullen debatteren.

Diamantopoulou
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, de rapporteur heeft voor vandaag een pakket amendementen ingediend dat zowel voor de Raad als voor de Commissie acceptabel is. De Commissie wil mevrouw Malliori hiervoor bedanken en vraagt de geachte afgevaardigden om steun voor haar inspanningen.
Wat de kwestie van de etikettering betreft, kan de Commissie niet instemmen met amendement 12 en wel om de volgende reden: De Commissie is van mening dat als voedsel naar rook smaakt, de consument ervan op de hoogte moet worden gebracht of het product rookaroma's bevat of daadwerkelijk gerookt is. Om ons wettelijke kader echter consequent te houden, moet dit geregeld worden in de richtlijn inzake de etikettering van levensmiddelen en niet in het huidige voorstel. De Commissie is op het moment een wetsvoorstel aan het ontwikkelen dat onder andere voorziet in een wijziging van de richtlijn inzake de etikettering van levensmiddelen die inhoudt dat de term 'rookaroma's' vermeld moet worden als ingrediënt, indien het levensmiddel naar rook smaakt door de toevoeging van dergelijke aroma's.

De Voorzitter.
Dank u wel, mevrouw de commissaris.
Aangezien één afgevaardigde zich voor en één afgevaardigde zich tegen het voorstel heeft uitgesproken, gaan wij nu onmiddellijk over tot de stemming over het voorstel van mevrouw Malliori om zonder debat over haar verslag te stemmen.
Het voorstel van mevrouw Malliori is aangenomen en er zal zonder debat over haar verslag worden gestemd.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou twee punten willen noemen die heel belangrijk zijn, omdat ze verband houden met een principieel probleem. Ten eerste moeten we van nu af aan al op maandag beslissen of een onderwerp belangrijk genoeg is om er een debat aan te wijden. We hebben dit onderwerp op maandag op de agenda van donderdagmiddag geplaatst. Waarom halen we het er dan op donderdag van af? Als een onderwerp belangrijk is, maakt het niet uit of het 's ochtends of 's middags wordt besproken.
Ten tweede - en dit is een essentieel punt dat ik al eerder op een donderdag te berde heb gebracht - heeft u, of liever gezegd uw voorganger, zojuist een stemming gehouden die niet is toegestaan. Volgens ons Reglement kan alleen de Voorzitter besluiten of een debat wel of niet plaatsvindt. Er zijn uitstekende redenen waarom dat besluit alleen door de Voorzitter kan worden genomen. Al op maandag hebben we gestemd over de vaststelling van de agenda. Daarom wil ik weten of het besluit om een en ander te wijzigen door de Voorzitter is genomen of niet.

Volgens het Reglement is hij de enige die dat kan beslissen, maar in dit geval heeft hij dat niet gedaan.
(Applaus)

De Voorzitter.
We zullen hier niet verder over discussiëren, mijnheer Posselt. Volgens mij interpreteert u het Reglement niet goed. De aanduiding 'Voorzitter' heeft betrekking op diegene die op dat moment de vergadering voorzit, dat is dus de 'Voorzitter' of een 'ondervoorzitter'. De heer Vidal-Quadras Roca heeft artikel 145 van het Reglement correct toegepast. Met betrekking tot uw punt over flexibiliteit of rigiditeit vind ik dat we een beetje flexibiliteit in onze agenda moeten behouden

De Voorzitter.
Aan de orde is de stemming.
Verslag (A5-0179/2003) van mevrouw Jackson, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 2037/2000 ten aanzien van de kritische toepassingen en de uitvoer van halonen, de uitvoer van producten en apparatuur die chloorfluorkoolstoffen bevatten en de regulering van broomchloormethaan (COM(2002) 642 - C5-0554/2002 - 2002/0268(COD))
(Het Parlement neemt de tekst aan)

Verslag (A5-0150/2003) van de heer Menrad, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's betreffende een kader voor de bevordering van de financiële participatie van werknemers (COM(2002) 364 - 2002/2243(INI))
(Het Parlement neemt de tekst aan)
Verslag (A5-0156/2003) van de heer Schnellhardt, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende vaststelling van specifieke voorschriften voor de organisatie van de officiële controles van voor menselijke consumptie bestemde producten van dierlijke oorsprong (COM(2002) 377 - C5-0340/2002 - 2002/041(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0122/2003) van mevrouw Malliori, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake in of op levensmiddelen gebruikte of te gebruiken rookaroma's (COM(2002) 400 - C5-0348/2002 - 2002/0163(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Na de stemming:

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het spijt me wel, maar ik wil erop wijzen dat deze stemming onwettig was, want iedere minderheid heeft recht op een debat.
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Doyle (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, een punt van orde. Ik heb uit zeer betrouwbare bron vernomen dat de Commissie vannacht met een aangepaste tekst is gekomen ten aanzien van deze zeer belangrijke en doorslaggevende horizontale verordening. Hierin zouden veranderingen zijn opgenomen betreffende braakliggend land, WTO-toetsing, het verpachten van land en een hele reeks andere kwesties. Wij hebben dit document echter nog niet te zien gekregen. Ik zou graag van commissaris Fischler vernemen of dit van invloed zou kunnen zijn op het resultaat van datgene waarover we vandaag zullen stemmen. Aangezien onze permanente vertegenwoordigers en landbouwattachés dit document pas vanochtend hebben ontvangen, hebben we immers nog niet de mogelijkheid gehad het te bekijken.

Fischler
. (DE) Ik kan dat makkelijk verklaren. Er is geen nieuw voorstel van de Commissie. Wat u heeft ontvangen is niet meer dan een samenvatting van de discussie tot nu toe in de werkgroep van de Raad. Dat heeft helemaal geen gevolgen voor de teksten waarover hier wordt gestemd.

Graefe zu Baringdorf (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, de volgende stemming gaat over amendement 33. Deel drie van de preambule van dit amendement gaat over een externe beschermingsbron. In de Duitse taalversie staat voor dit begrip het woord "geeignet". Dat woord "geeignet" is echter niet het juiste woord, er zou moeten staan - al is het geen goed Duits - "qualifiziert". Dat stond in de oorspronkelijke tekst, en ik hoop dat dit ook in de notulen zo zal worden weergegeven. 'Qualifiziert? is niet hetzelfde als 'geeignet?.

De Voorzitter.
Ik heb van de secretariaten gehoord dat u gelijk heeft. De diensten waren hier al van op de hoogte en zullen er voor zorgen dat de versies in de verschillende talen met elkaar overeenstemmen.
Vóór de stemming over de wetgevingsresolutie:

Wynn (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, we hebben geprobeerd nauw samen te werken met de heer Cunha en de andere rapporteurs om ervoor te zorgen dat, wanneer we overgaan tot de eindstemming, we voldoen aan artikel 63 bis van het Reglement van het Parlement.
In de amendementen die door de Begrotingscommissie zijn ingediend staat dat de bedragen verenigbaar zijn met de financiële vooruitzichten tot 2006. Toch zijn er gedurende deze stemming ook diverse amendementen aangenomen die niet door ons zijn beoordeeld. Die beoordelingen worden in samenwerking met de Commissie uitgevoerd om ervoor te zorgen dat de betreffende bedragen verenigbaar zijn met de financiële vooruitzichten.
Zou de Commissie ons, met het oog op de stemmingen over deze amendementen, kunnen vertellen of deze bedragen nog steeds verenigbaar zijn met de financiële vooruitzichten? Als dat zo is, prima; als dat niet zo is, dan moet de formulering veranderd worden van 'is verenigbaar met? in 'is niet verenigbaar met?, in ieder geval voor de feitelijke juistheid. Als commissaris Fischler deze vraag nu niet kan beantwoorden, stel ik voor dat wij ervoor zorgen dat - als het Parlement het eens is met de heer Cunha - nadat onze beoordeling heeft plaatsgevonden, de juiste formulering in de officiële tekst in het Publicatieblad wordt aangehouden.

De Voorzitter.
Dat lijkt me heel redelijk. Tenzij daar grote bezwaren tegen zijn, lijkt het me logisch dat de tekst overeenkomt met waar we toe hebben besloten.

Cunha (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat de voorzitter van de Begrotingscommissie gelijk heeft. Het is de bedoeling dat de wijzigingen die we nu hebben goedgekeurd uiteindelijk in de begroting kunnen worden ondergebracht. Ik geloof dat we over voldoende manoeuvreerruimte beschikken om de formulering - indien nodig - zodanig aan te passen dat dit doel bereikt wordt.

Wynn (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, hier is precies hetzelfde punt aan de orde. Er zijn al vier amendementen aangenomen bovenop de amendementen waar de commissie over heeft gestemd. In onze amendementen staat dat ze verenigbaar zijn. Tenzij we nu direct de verzekering kunnen krijgen dat dit inderdaad het geval is, moet de formulering veranderd worden in 'niet verenigbaar'. Zou u weer dezelfde procedure kunnen volgen? Dit geldt ook voor alle andere verslagen over dit onderwerp en dan hoef ik niet steeds op te staan.

De Voorzitter.
 Ik ben er altijd voorstander van dat u niet constant overeind hoeft te springen en heb derhalve nota genomen van uw punt, mijnheer Wynn.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Verslag (A5-0174/2003) van de heer Souchet, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling , over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector granen (COM(2003) 23 - C5-0042/2003 - 2003/0008(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0175/2003) van de heer Souchet, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling , over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector gedroogde voedergewassen voor de verkoopseizoenen 2004/05 tot en met 2007/08 (COM(2003) 23 - C5-0044/2003 - 2003/0010(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0183/2003) van de heer Bautista Ojeda, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling , over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende een gemeenschappelijke ordening van de rijstmarkt (COM(2003) 23 - C5-0043/2003 - 2003/0009(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0177/2003) van mevrouw Jeggle, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling , over het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van een heffing in de sector melk en zuivelproducten (COM(2003) 23 - C5-0046/2003 - 2003/0012(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0181/2003) van mevrouw Jeggle, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling , over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1255/1999 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector melk en zuivelproducten (COM(2003) 23 - C5-0045/2003 - 2003/0011(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0189/2003) van mevrouw Rodríguez Ramos, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling , over de multifunctionaliteit van de landbouw en de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (2003/2048(INI))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Gezamenlijke ontwerpresolutie

Lagendijk (Verts/ALE).
Voorzitter, gisteren tijdens het debat over het verslag- Oostlander heeft de rapporteur mij gevraagd of ik amendement 11 - dat bedoeld was als vervanging van paragraaf 52 - niet wilde indienen als aanvulling op paragraaf 52. Ik heb toen gezegd dat ik daartoe bereid was. Daarna is er onduidelijkheid ontstaan over hoe de tekst van paragraaf 52 dan zou luiden nadat amendement 11, nogmaals als aanvulling, is aangenomen. Dus om elk misverstand te vermijden, wil ik graag de tekst van paragraaf 52 voorlezen in het Engels zoals die zou luiden na aanname van amendement 11 als toevoeging aan paragraaf 52.

Swoboda (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen maar zeggen dat mijn fractie hier voor zal stemmen wanneer we het als toevoeging opnemen.
(Tekenen van instemming)

Oostlander (PPE-DE)
Voorzitter, ik heb in eerste instantie ingestemd met een toevoeging, maar aangezien hier het woord "condities" is toegevoegd aan de toegevoegde teksten vind ik niet dat dit het voorstel is dat we gisteren hebben besproken. Ik ben dus tegen de indiening van dit mondelinge amendement.

De Voorzitter.
Er lijkt enige verwarring over te bestaan of het hier een mondeling amendement betreft.

Lagendijk (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, dit is geen mondeling amendement!

De Voorzitter.
We zullen derhalve stemmen over amendement 11 als een toevoeging.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Gezamenlijke ontwerpresolutie

Fraisse (GUE/NGL)
Mijnheer de Voorzitter, ik had om een korte interventie gevraagd om te zeggen dat ik heb ingestemd met de schrappingen in de artikelen 10, 17 en 34 en overweging C zoals voorgesteld door de Fractie van de Europese Volkspartij.
Ik wijs er overigens op dat ik zo dadelijk mondeling een amendement zal indienen als compromis voor amendement 32.

Fraisse (GUE/NGL)
Mijnheer de Voorzitter, ik stel voor het verplichtend karakter uit mijn voorstel te halen en tegelijkertijd de inhoud als volgt nader te formuleren: 'roept de lidstaten op bij het uitzenden van sportwedstrijden de genderdimensie in te voeren?.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het spijt me enorm, maar ik moet nogmaals op dit probleem terugkomen. Ik wil u het leven echt niet zuur maken, maar het recht op een debat is heel goed beschermd. Zelfs wanneer de Conferentie van Voorzitters besluit om een verslag zonder debat te behandelen bestaat de mogelijkheid dat 32 leden dit verhinderen. Nu komt een nieuwe procedure via een achterdeurtje het huis in. Op maandag besluiten we dat we op donderdagmiddag een debat voeren. De leden gaan ervan uit dat dit debat plaatsvindt. Op donderdagmiddag zegt dan een collega: 'ja sorry, maar ik moet weg, dus we laten dit debat maar vallen?. Dat is vorige maand gebeurd en deze week gebeurt het weer. Ook daarvoor bestaat een procedure. We hebben de mogelijkheid om in het debat slechts één spreker per fractie het woord te geven. Ook die procedure wordt echter niet gerespecteerd, er wordt op gewezen dat de Voorzitter de mogelijkheid heeft om voor te stellen de agenda te veranderen. De Voorzitter heeft dit echter niet voorgesteld, ten tweede heeft hij geen redenen gegeven, ten derde moet dit een uitzondering blijven en ten vierde - het spijt me dat ik het moet zeggen - was er geen enkele goede reden voor dit besluit. Uw enige antwoord op mijn vraag luidde: 'we moeten enige flexibiliteit betrachten ten aanzien van onze agenda?.
Deze bepaling garandeert minderheden het recht op een debat. Ik zou werkelijk graag van het Presidium willen horen onder welke voorwaarden een Voorzitter kan voorstellen om een punt dat we op maandag samen op de agenda hebben geplaatst af te voeren. Moet hij dat met redenen omkleden? Hoe zit de vork in de steel? Anders wordt het recht van een minderheid regelmatig op donderdagmiddag met een toevallige meerderheid onderuitgehaald. Dan kunnen we alle artikelen in het Reglement ter bescherming van dit minderhedenrecht wel vergeten, vooral artikel 111.
De Voorzitter.
We zullen het hierover niet eens worden, mijnheer Posselt, aangezien ik bij mijn oorspronkelijke interpretatie van artikel 145 blijf. Ik verwijs deze kwestie echter graag door naar de Commissie constitutionele zaken voor haar interpretatie. In artikel 145 staat echter heel duidelijk dat de sprekerslijst op elk moment gedurende de beraadslaging gesloten kan worden. Er kwam daartoe een voorstel uit het Parlement, dat door de Voorzitter werd overgenomen en in stemming werd gebracht. Het Parlement heeft hier vervolgens over gestemd overeenkomstig artikel 145.
Ik ga niet met u in discussie, mijnheer Posselt, want ik wil gaan lunchen en we worden het toch niet eens. Zoals ik al zei, zal ik de kwestie doorverwijzen naar de Commissie constitutionele zaken.

Swoboda (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou met betrekking tot de kwestie die de heer Posselt heeft aangekaart alleen willen zeggen dat ik vind dat de Voorzitter juist gehandeld heeft. Met het oog op de stemmingen die nog afgewikkeld moeten worden, zou ik mijn mening over dit onderwerp liever later geven.
In het nieuwe Reglement wordt bepaald dat de Raad en de Commissie in mogen gaan op een verslag nadat een rapporteur erover het woord heeft gevoerd. Nu lijkt het steeds vaker voor te komen dat de rapporteur vijf minuten over het verslag spreekt, waarna de Raad vijftien minuten en vervolgens de Commissie tien of vijftien minuten commentaar levert, waarbij ze vaak niet eens ingaan op het onderwerp van het verslag. Dit betekent dat de afgevaardigden zelf steeds minder tijd krijgen om over het verslag in debat te gaan.
Daarom zou ik de schrijvers van de toespraken van de voorzitter van de Raad, of ook die van de Commissie, willen verzoeken zich zoveel mogelijk te houden aan een spreektijd van vijf, of maximaal tien minuten.

Anders wordt een goede bepaling in ons nieuwe Reglement misbruikt voor langdurige verklaringen die vaak niets met het verslag te maken hebben. Ik verzoek de Voorzitter, als hij het ermee eens is, dit mee te delen aan de Raad en de Commissie.

De Voorzitter.
Dit is een zaak waarover eerder ook in de Conferentie van Voorzitters is gesproken en dat zou in dat kader opnieuw kunnen gebeuren. Het enige dat we nu kunnen doen, met betrekking tot de andere instellingen, is voor aanvang van het debat een indicatieve spreektijd aangeven. We kunnen hun geen maximale spreektijd opleggen.

Van Hulten (PSE).
Voorzitter, ik heb de drie keer dat de heer Posselt opstond niet geantwoord maar bij de vierde keer wil ik het toch graag wel even doen, omdat we allemaal weten dat het in werkelijkheid niet gaat om de vraag hoelang de debatten hier duren. De heer Posselt maakt zich zorgen over de vraag of Straatsburg wel de vergaderplek van het Europees Parlement blijft. Het lijkt mij in de eerste plaats belangrijk dat de democratisch genomen besluiten van deze vergadering gerespecteerd worden. Daarnaast lijkt het mij van belang dat degenen die het zo ontzettend belangrijk vinden dat we in Straatsburg blijven vergaderen ook daadwerkelijk komen opdagen. Zoals u weet, zijn de meeste Franse en Duitse leden de grootste voorstanders van deze assemblee in Straatsburg maar zijn ze op dit tijdstip niet aanwezig. Dit in tegenstelling tot degenen die wèl graag in Brussel willen vergaderen.

Gillig (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik steun collega Posselt in zijn afkeuring van de procedure die op de valreep is gehanteerd toen er een debat over een onderwerp had moeten plaatsvinden. Als er over een tekst moet worden gedebatteerd, vind ik het, los van de vraag over welk thema en debat het gaat, onaanvaardbaar om louter uit opportunistische overwegingen op de valreep te besluiten een debat af te gelasten. Er is hier sprake van opportunisme. We hebben als Parlement niet tot taak agenda's vast te stellen en ons bij het organiseren van vergaderingen te laten leiden door opportunistische motieven van deze of gene.
Tweede punt: volgens mij komt hiermee in de agenda van de donderdagmiddag eens te meer de wens tot uitdrukking deze vergaderingen zinloos te maken, wat volstrekt onaanvaardbaar is. Alle verslagen die op de donderdagmiddag op de agenda staan moeten even serieus worden behandeld. Welnu, als er dan weinig of zogenaamd minder belangrijke verslagen zijn loopt dit Parlement leeg en wordt er geen fatsoenlijk debat meer gevoerd naar aanleiding van verslagen over bijvoorbeeld de mensenrechten of andere thema's waarover standpunten moeten worden ingenomen. De heer Van Hulten heeft het probleem inderdaad duidelijk omschreven: een constante wens om het Verdrag te schenden en de rechten van Straatsburg te fnuiken als hoofdzetel van het Parlement, ook op de maandagmiddagen. Eens te meer is duidelijk hoe er wordt gemanipuleerd.

De Voorzitter.
Zoals u weet, mevrouw Gillig, was ik niet in functie op het moment dat deze beslissing genomen is. Toch sta ik voor 100 procent achter de beslissing van de ondervoorzitter die op dat moment de vergadering voorzat. Hij paste namelijk het Reglement toe. Het is niet aan de Voorzitter om te beoordelen of het Reglement verstandig in elkaar zit, maar om het toe te passen, en hij heeft het bestaande Reglement toegepast. Als er onenigheid bestaat over de interpretatie van het Reglement, dan verwijs ik die kwestie graag door naar de Commissie constitutionele zaken.
We kunnen wel discussiëren of het verstandig is onderwerpen van de agenda te schrappen, maar het is het Reglement waarin alles wordt bepaald. En het enige dat de Voorzitter heeft gedaan, is het bestaande Reglement toepassen.

Wieland (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens heeft de heer Van Hulten daarnet een verkeerde insteek gekozen. Het gaat niet om degenen die voorstander waren van de vrijdagen, maar er toen nooit waren - het gaat om degenen die geen voorstander waren van de vrijdag, maar nu net zo tegen de donderdag zijn als vroeger tegen de vrijdag, wat zij tot uiting brengen door op donderdag verstek te laten gaan. Op deze donderdag zijn een aantal belangrijke tegenstanders van de vrijdag al tegen de lunch vertrokken. We moeten die mensen eindelijk eens tot bezinning brengen!

Bastos (PPE-DE)
Dit verslag over de financiële deelname van werknemers in ondernemingen zal bijdragen tot het ondergraven van de voorstelling dat kapitaal en arbeid altijd tegenover elkaar moeten staan. Werknemers die in de winst van hun onderneming delen (of in het kapitaal daarvan participeren) zullen gemotiveerder en productiever zijn, en dat zal positieve gevolgen hebben voor de concurrentiepositie en het winstgenererend vermogen van die onderneming. Financiële participatie draagt bovendien bij tot de verwezenlijking van twee andere doelstellingen: groei van de werkgelegenheid en het opzetten van een Europees sociaal model.
Dit is een goed verslag en ik heb er dan ook voor gestemd.
Ik ben het eens met de beginselen die volgens dit verslag moeten gelden voor het goed functioneren van een model voor financiële participatie: vrijwillige deelname, helderheid, transparantie en eenvoud. Werknemers mogen geen onevenredig hoge risico's lopen, en procyclische effecten die verband houden met het schommelen van de economische conjunctuur moeten voorkomen worden. Er moet bovendien rekening worden gehouden met het feit dat werknemers van baan kunnen veranderen.
Ik betreur het wel dat de Europese Commissie nauwelijks voorstellen heeft gedaan voor kleine en middelgrote bedrijven. Er moet dus onderzoek worden verricht naar de verschillende modaliteiten voor financiële participatie in KMO's. Daarbij moet ook gekeken worden naar alternatieve vormen van financiële participatie.

Moreira da Silva (PPE-DE)
Uit recente berichten is gebleken dat de controles in de lidstaten mogelijk niet streng genoeg zijn. Het werd dus hoog tijd dat de regels voor de officiële controles voor producten van dierlijke oorsprong up-to-date werden gebracht. Dat geldt in het bijzonder voor vers vlees, tweekleppige weekdieren en melk. Ik ben heel tevreden met dit voorstel. Volgens de nieuwe regel krijgen veeartsen een belangrijkere rol; de controles worden vaker uitgevoerd en ze zullen strenger worden; de wetenschappelijke basis voor de controles wordt versterkt, en ten aanzien van kleine en middelgrote ondernemingen zal meer flexibiliteit worden betracht.

Ribeiro e Castro (UEN)
Dit voorstel voor een richtlijn maakt deel uit van een herziening van de communautaire wetgeving op het gebied van levensmiddelenhygiëne, de gezondheidsvoorschriften voor het in de handel brengen van producten van dierlijke oorsprong en de controle op deze producten. Het is heel belangrijk dat de bureaucratische procedures vereenvoudigd worden, terwijl het niveau van de controles gehandhaafd blijft. Maar al te vaak is gebleken dat de hygiënische omstandigheden waaronder deze producten aan de consument worden aangeboden niet overal dezelfde zijn. Soms schieten ze tekort.
Via de in dit voorstel opgenomen maatregelen krijgen alle schakels in de voedingsmiddelenketen extra verantwoordelijkheden, wat tot meer vertrouwen bij de consument zal leiden. Dat vertrouwen is door de recente crises immers ernstig geschaad. We moeten er wel voor zorgen dat de toepassing van het nieuwe juridische kader op consistente en transparante wijze geschied. We moeten daarbij ook aandacht tonen voor de specifieke behoeften van de kleine producenten. Die hebben in het algemeen minder goed toegang tot informatie aangaande wetswijzigingen.
Ik hoop dat de Europese Commissie rekening houdt met het door de rapporteur aanbevolen amendement. Ze zal de lidstaten zo de gelegenheid geven zich aan de nieuwe regels aan te passen.
Ik heb om al deze redenen voor gestemd.

Moreira da Silva (PPE-DE)
Er bestaat op dit moment binnen de EU geen duidelijke regeling aangaande vergunningen voor het gebruik van rookaroma's. In sommige lidstaten worden bepaalde restricties opgelegd, in andere lidstaten bestaat in het geheel geen wetgeving. Het is dus van groot belang dat er wetgeving wordt geschapen om de procedures voor het verstrekken van vergunningen te harmoniseren. Ik ben voor het opstellen van een positieve lijst, gebaseerd op de meest recente wetenschappelijke inzichten. De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid moet daarvoor de richtsnoeren verschaffen. Het is van belang dat het voorzorgsbeginsel (de basis voor elk voedingsbeleid) wordt toegepast telkens wanneer er een nieuw verzoek wordt ingediend voor toestemming om een bepaald rookaroma te gebruiken.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik heb voor gestemd, omdat ik het heel belangrijk vind dat regels op het gebied van de volksgezondheid duidelijk zijn. Ik ben het dus eens met de technische details en het voorstel van de rapporteur om de indeling van medische hulpmiddelen te herzien. Er moet in het juridische kader een onderscheid worden aangebracht tussen medische hulpmiddelen met een farmacologische werking en andere hulpmiddelen. Bovendien moeten de lidstaten de nodige maatregelen nemen om te verhinderen dat wegwerphulpmiddelen niet een tweede maal gebruikt worden.
Ik ben het ook eens met de stelling dat het heel belangrijk is dat er expliciete bepalingen worden opgesteld met betrekking tot de toegankelijkheid van documenten. Participatie van burgers en een hoog beschermingsniveau voor de consument worden als prioriteiten gezien, maar dat moet ook gelden voor de verspreiding van informatie bij de burgers.

Paulsen en Olle Schmidt, (ELDR)
Wij staan kritisch tegenover de bovenstaande verslagen over de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Ons inziens staan de verslagen voor een achterhaald landbouwbeleid dat niet voldoet aan de eisen en behoeftes van de moderne, mondiale samenleving.
Dit geldt bijvoorbeeld voor de protectionistische eis voor "een totale compenserende betaling aan de rijstproducenten die overeenkomt met het areaal, en ... een vast invoerrecht" alsmede het presenteren van het systeem met invoerrechten en uitvoerrestituties als een manier om de interne markt te stabiliseren "in het licht van de prijsschommelingen op de wereldmarkt". Het Commissievoorstel lijkt daarentegen een stap in de goede richting. Daarom hebben we besloten om volledig tegen deze verslagen te stemmen.

Ahern (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, de voorstellen voor de hervorming van het GLB die de heer Fischler heeft gedaan zijn gericht op de Wereldhandelsorganisatie, en boeren dienen zich te realiseren dat dit het eigenlijke doel ervan is. Het stoort mij dat de commissaris meer waarde hecht aan de liberalisering van de handel dan aan goede landbouwpraktijken. De EU-wetgeving op het gebied van milieu en voedselveiligheid zou namelijk als buffer kunnen fungeren tussen de landbouw en de Wereldhandelsorganisatie. De boeren moeten wakker worden, hun verzet tegen milieuwetgeving, zoals de nitraatrichtlijn, staken en zich realiseren dat deze wetten hen juist zouden kunnen beschermen tegen de WTO. Het principe van de randvoorwaarden, dat neerkomt op het voldoen aan wetten over milieu en voedselveiligheid, speelt een belangrijke rol in de voorstellen van het Parlement.
De Commissie heeft groot gelijk dat zij het voldoen aan de betreffende voedselveiligheidsregels als voorwaarde stelt voor het ontvangen van subsidies. Toch is het van cruciaal belang dat dezelfde normen ook gelden voor geïmporteerde levensmiddelen, anders zouden de antibiotica die we net in de EU hebben verboden toch weer op ons bord terecht kunnen komen.
Het compromis van het Parlement geeft aan langs welke weg er vooruitgang kan worden geboekt en bevat een aanzienlijk verschuiving van gelden naar plattelandsontwikkeling. Modulatie wordt geaccepteerd, maar er wordt wel gedifferentieerd tussen bevoorrechte en achtergestelde regio's waardoor de armere regio's meer van de vergoedingen zullen profiteren - en dat juichen wij toe.
We moeten echter wel voorkomen dat producten die met GLB-steun zijn verbouwd buiten de Europese Unie worden gedumpt. Hierdoor worden namelijk de prijzen op de wereldmarkt gedrukt, wat zeer nadelig is voor de derde wereld en er feitelijk op neerkomt dat de meest hulpbehoevende boeren de toegang tot de Europese markten wordt ontzegd.

Sturdy (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Commissie en de heer Cunha bedanken voor het zware werk dat zij verricht hebben. Wij, in de afvaardiging van de Britse Conservatieven, hebben met tegenzin besloten dat we de aanbevelingen in het verslag-Cunha niet kunnen steunen. We zien in dat hervorming noodzakelijk is, en ook dat dit noodzakelijk is voor onze boeren. Om die reden kunnen we dan ook niet instemmen met horizontale of gedeeltelijke ontkoppeling en aangezien dat een integraal onderdeel is van het verslag van de heer Cunha, kunnen we dit niet steunen.
We scharen ons echter wel achter de wetgevingsresolutie van de Commissie en we hopen dat de Raad hierover zo snel mogelijk overeenstemming kan bereiken. Wij zijn van mening dat de voorstellen van de Commissie de juiste richting aangeven.
Ik wil hieraan toevoegen dat de heer Cunha een zeer gewaardeerd lid van dit Parlement is; hij is tevens een persoonlijke vriend. Wij zijn echter van mening, en dat ben ik persoonlijk ook, dat boeren zekerheid nodig hebben. Het verslag van de heer Cunha zou waarschijnlijk een tweede hervorming noodzakelijk maken en daarmee kunnen we niet akkoord gaan.

Arvidsson, Cederschiöld, Grönfeldt Bergman, Stenmarck en Wachtmeister (PPE-DE)
Wij willen dat de landbouw stapsgewijs gedereguleerd wordt alsmede dat de omvang van de landbouwsubsidie verlaagd wordt. Daarom stemmen wij tegen dit voorstel.
Het Commissievoorstel voor een mid-term review was een stap in de goede richting op weg naar een gedereguleerde landbouw ten gunste van de productielandbouw. Het Commissievoorstel bevat ernstige tekortkomingen. Wij zijn tegen alle vormen van modulatie omdat het nadelig is voor de rationele landbouw. Verder zijn wij van mening dat de betaling gerelateerd moet zijn aan het bebouwde areaal. Het compromisvoorstel waar wij nu over hebben gestemd, zet de zaak vast, wat schadelijk is voor de Europese landbouw en een stap terug betekent voor het hervormingsproces.
Vijftig procent van de Europese boeren is ouder dan 55 jaar. Het Commissievoorstel kan beter gezien worden als een goed pensioenvoorstel voor boeren dan een plan voor afschaffing van het subsidiebeleid. Daarentegen worden er geen duidelijke spelregels gegeven voor de acht procent van de Europese boeren die jonger zijn dan 35 jaar en de toekomst van de landbouw zijn.

Figueiredo (GUE/NGL)
Wij hebben dit verslag bij de stemming verworpen. De loskoppeling van steun en productie wordt wel enigszins afgezwakt, maar toch als beginsel aanvaard. Het verslag doet verder geen werkelijke voorstellen voor modulatie en het legt geen plafond vast voor de steun uit hoofde van het gemeenschappelijk landouwbeleid. In een aantal opzichten is het verslag zelfs slechter dan het oorspronkelijke voorstel. Voor landbouwgewassen en mannetjesrundvee wordt geen gedeeltelijke loskoppeling voorgesteld. Volgens het verslag moet hier volledige loskoppeling gelden. De regel die de cofinanciering van maatregelen voor plattelandsontwikkeling door de lidstaten verplicht stelt blijft van kracht, terwijl de modulatie een optie wordt. Het principe van een communautaire herverdeling van de besparingen wordt zo op de helling gezet. Portugal zal daarvan schade ondervinden.
Met betrekking tot modulatie wordt voorgesteld een lager percentage aan te houden voor de achtergestelde regio's. Het vrijgestelde bedrag gaat omhoog tot 2.500 euro. Er wordt echter geen onderscheid gemaakt tussen de verschillende categorieën producenten. De middelgrote bedrijven worden zo achtergesteld bij de grote bedrijven.
Wij betreuren het dat onze voorstellen niet zijn aanvaard. Dat geldt vooral voor ons voorstel inzake modulatie. Wij hadden voorgesteld landbouwers die minder dan 5.000 euro ontvangen het dubbele uit te keren en de vrijstelling te laten gelden voor alle landbouwers die minder dan 10.000 euro aan steun toucheren. Die maatregelen hadden gefinancierd kunnen worden door een plafond van 100.000 euro per landbouwer in te stellen.

Isler Béguin (Verts/ALE)
Krijgt het Parlement gehoor? Dat is de vraag die wij ons vandaag moeten stellen aan de vooravond van de Landbouwtop van Luxemburg. Nu er een fraai unaniem akkoord is bereikt over het landbouwvraagstuk, wat overigens valt toe te juichen, is de hamvraag of de Raad in staat is snel en adequaat te reageren en het standpunt van het Europees Parlement kan opnemen in haar project voor de toekomstige structuur van het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
De Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie betreurt dat zij niet kan meebeslissen over landbouw. Daar zouden anders de landbouwers en de consumenten in Europa wel bij gebaat zijn nu er sprake is van een zeer snelle mentaliteitsverandering, in de goede richting, die voorgoed het einde zou kunnen betekenen van een kostbare, geldverspillende vorm van landbouw die leidt tot de afbraak van de boerenstiel om plaats te maken voor een vorm van landbouw die respectvol omgaat met mannen en vrouwen, met hun werk, land en milieu. Kortom, een ecologisch verantwoorde landbouw, waar de Fractie De Groenen sinds jaar en dag voor pleit.
De betreffende hervorming van het GLB voor de eerstkomende 10 jaar is immers een uitdaging in de richting van een nieuwe, moderne vorm van landbouw die kijkt naar alle actuele sociale, economische en milieuaspecten van degenen die in de landbouwsector werken. Het in dit gremium bereikte compromis is nu juist op die vorm van landbouw gericht en laten we daar vooral blij mee zijn, ook al wekt het verbazing dat kortgeleden de posities nog zo uiteenliepen.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement )

Kuntz (EDD)
Ik heb tegen het verslag-Cunha gestemd, dat in grote lijnen het Fischler-voorstel steunt en dat, vermomd als een tussentijdse evaluatie van Agenda 2000, een radicale hervorming behelst van het GLB gebaseerd op de ontkoppeling en modulatie van steun en op ecoconditionaliteit.
Ik kan deze hervorming niet steunen want zij is duidelijk gericht op verdergaande liberalisering van het landbouwbeleid, verdere verlaging van de prijzen van landbouwproducten, ontkoppeling van inkomen en productie van de landbouwer om in te spelen op mogelijke eisen van de WTO. Kortom, deze hervorming stuurt aan op de afbraak van de Europese landbouw en op de eerste plaats van de landbouw in Frankrijk ingegeven door een uit de hand gelopen globalisering.
In plaats van aan te sturen op een meer evenwichtig GLB dat uitgaat van een grotere verantwoordelijkheid van de betrokken partijen en gebaseerd is op lonende prijzen, stevent de landbouw met deze tekst af op een toenemende concentratie en wordt het tegelijkertijd een soort ambtelijk apparaat dat slechts de keuze rest tussen de rol van superproducent of betaald tuinier.

Lulling (PPE-DE)
Ik heb veel begrip en zelfs bewondering voor het enorme werk dat is verricht door onze rapporteurs, onder het uitstekende voorzitterschap van Joseph Daul. Ik weet hoe moeilijk het was om meerderheden voor deze verslagen te vinden. Daarom betreur ik het dat ik niet zonder voorbehoud kan stemmen voor het verslag-Cunha, omdat de voorgestelde oplossing van gedeeltelijke ontkoppeling een hypotheek zou leggen op het voortbestaan van de multifunctionele landbouw in de minder begunstigde regio Luxemburg, met de bekende gevolgen op economisch, sociaal en ecologisch gebied.
Deze verantwoordelijkheid kan en zal ik niet op mij nemen. Er zullen problemen ontstaan bij de overdracht van toeslagrechten, ongeacht of er helemaal of gedeeltelijk wordt ontkoppeld. Ik vrees dat het voorstel inzake de overdracht van toeslagrechten bij gepacht land tot grote problemen van financiële en juridische aard zullen leiden en tot een onberekenbare speculatie ten nadele van de actieve landbouwbedrijven.
Ook de fundamentele problemen in verband met modulatie blijven bestaan, zelfs als de reductiepercentages op een laag niveau worden gesteld. Vermindering van de financiële steun via modulatie leidt tot een buitensporige verlaging van het landbouwinkomen. Voor onze boeren is het bedrag van 7500 euro te laag. Ik heb daarom een amendement mede-ingediend om dit bedrag te verhogen naar 10.000 euro. Anders zouden praktisch alle Luxemburgse boeren een inkomensverlies tot 20 procent leiden, wat rampzalig zou zijn.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Meijer (GUE/NGL)
. Sinds de industrialisatie zijn de prijzen van voedsel altijd kunstmatig laag gehouden, waardoor ook de arbeidslonen in de industrie laag konden blijven. Sindsdien zijn de boeren gedwongen om steeds meer te produceren tegen een steeds lagere beloning. Het subsidiestelsel van de EU was een middel tot verdere schaalvergroting en opvoering van de productie per hectare. Met belastinggeld wordt een deel van het tekort aan inkomen voor de boeren gecompenseerd. Het voortbestaan van kleine boeren en dorpen in Zuid-Europa is sterk afhankelijk geworden van dat subsidiebeleid. Daarom zien zij het huidige gemeenschappelijke landbouwbeleid als het beste dat de EU te bieden heeft, zelfs al wensen ze rechtvaardiger verdeelsleutels. Elke verandering zien zij als een keiharde neoliberale aanval. Zij vrezen dat een nieuw stelsel slechts zal dienen als subsidie op grondbezit en grondspeculatie en de ontvolking van het platteland niet zal kunnen tegenhouden. In Noord-Europa daarentegen zijn de kleine boeren al grotendeels weggesaneerd en ziet de publieke opinie de landbouwfondsen als een vorm van bureaucratie, geldverspilling en milieubederf waaraan zo snel mogelijk een eind moet komen. Ik was en ben het eens met de eis van overschakeling van productiebevordering naar inkomensgaranties en landschapsbescherming. Het huidige voorstel lijkt echter vooral bedoeld om in de WTO de Amerikanen vriendelijk te stemmen, ten behoeve van de export van andere EU-producten.

Nicholson (PPE-DE)
. (EN) De overgrote meerderheid van de verslagen waar we zojuist over hebben gestemd kan ik steunen en daar kan ik mee instemmen. Met de verslagen van Jeggle en Souchet heb ik vaak kleine problemen, maar het verslag van de heer Cunha is een geval apart.
Het huidige GLB, dat in de loop der jaren bij diverse gelegenheden is hervormd, is topzwaar geworden door alle bureaucratische rompslomp en ik denk eigenlijk dat dit voorstel alleen nog maar meer ellende toevoegt aan de reeds bestaande ellende. Wat zouden we er nu weer bij krijgen? Ontkoppeling, modulatie, degressiviteit en randvoorwaarden in plaats van goede landbouwpraktijken en een eerlijk inkomen voor eerlijke arbeid. Ik ben er heilig van overtuigd dat gedeeltelijke ontkoppeling het slechtst denkbare scenario zal blijken, aangezien deze geen enkele stimulans biedt voor de bedrijfstak voor de toekomst, en bovendien niet bijdraagt aan het stroomlijnen van de sector, waardoor jonge mensen aangemoedigd zouden kunnen worden de landbouw in te gaan.
Gedeeltelijke ontkoppeling houdt namelijk direct in dat er meer controles en inspecties zullen moeten plaatsvinden, waardoor boeren minder tijd overhouden om hun bedrijf te leiden. Ik zal derhalve tegen stemmen om ervoor te zorgen dat de landbouw in Noord-Ierland niet wordt verwoest in naam van de efficiëntie.

Parish (PPE-DE)
. (EN) De Britse Conservatieven hebben tegen het geamendeerde voorstel van de Commissie gestemd, maar vóór de wetgevingsresolutie. Wij hebben dit niet gedaan omdat we de inhoud van het parlementaire verslag steunden, maar omdat het van groot belang is dat het Parlement een advies uitbrengt, waarna de Raad vervolgens een besluit kan nemen. De Europese boeren moeten namelijk duidelijk weten waar ze in de toekomst aan toe zijn.
Wij steunen de voorstellen van commissaris Fischler voor de hervorming van het GLB en vinden dat deze veel te lang op zich heeft laten wachten. Wij scharen ons volledig achter de plannen om de subsidies los te koppelen van de productie en juichen een vrijere landbouw toe.
Verder zijn wij van mening dat de voorstellen van de heer Fischler de toekomst van de Europese landbouw zal veiligstellen in een uitgebreid Europa van 25 lidstaten. De voorstellen zoals die in de tekst van het Parlement zijn verwoord, zouden een systeem dat nu al te bureaucratisch is alleen maar verder in de war gooien en ingewikkelder maken, waardoor de landbouw het nog moeilijker zou krijgen. De hervormingen van de Commissie zullen ons een sterke uitgangspositie geven als we straks aan tafel zitten tijdens de WTO-besprekingen in Cancun. We hopen dan ook dat commissaris Fischler voet bij stuk houdt en volgende week in Luxemburg zijn plannen weet door te drukken. Wij en de Europese boeren wensen hem daarbij veel succes!

Sacrédeus, Wijkman (PPE-DE)
Het lijdt geen twijfel dat de landbouwsteun van de Europese Unie hervormd moet worden als we een gezonde wereldmarkt tot stand willen brengen. Helaas bevat het hervormingsvoorstel niet de ons inziens belangrijkste kwestie, die het meest concurrentieverstorende effect heeft op de wereldmarkt en op de mogelijkheid van de arme landen om hun comparatieve voordelen te benutten, dat wil zeggen de exportsubsidies.
Het Commissievoorstel onderkent echter de multifunctionaliteit van de landbouw en maakt meer modulatie mogelijk, dat wil zeggen een grotere flexibiliteit als het gaat om het steunen van taken die buiten de eigenlijke voedselproductie vallen, zoals het behoud van de biodiversiteit en het cultuurlandschap of andere soorten milieumaatregelen. Het maakt het ook makkelijker om in de toekomst meer hervormingen door te voeren.
Tegelijkertijd brengt ontkoppeling zonder meer het risico met zich mee dat de sector stil blijft staan en er weinig beweging in komt, wat onder meer een broodnodige generatiewisseling in het landbouwkorps bemoeilijkt. Uit het oogpunt van deze twee aspecten is het voorstel van het Europees Parlement daarom een compromis dat in de toekomst ruimte creëert voor meer noodzakelijkere veranderingen. Al me al hebben wij daarom, ondanks vele bezwaren, besloten om het verslag in de eindstemming te steunen.

Sandbæk (EDD)
De Junibeweging is tegen de massale landbouwsteun van de Europese Unie, omdat ze discriminerend is voor de ontwikkelingslanden, de nieuwe lidstaten van de EU, het milieu en de ecologische belangen.
De consument betaalt twee keer: hij of zij betaalt steun boven de belasting en hij of zij betaalt kunstmatig hoge prijzen voor de dagelijkse producten.
Ook al zou de extensieve landbouw op een ecologische manier en onder betere voorwaarden gebeuren, dan nog is het niet eerlijk tegenover derde landen, de nieuwe EU-lidstaten en de EU-burgers.
De Junibeweging is voorstander van de volledige afschaffing van steun en kan niet instemmen met een herstructurering van de steun waardoor nieuwe gebieden onder de ene of de andere steunregeling zouden vallen.
De Junibeweging is van oordeel dat de enige realistische manier om de discriminatie af te schaffen erin bestaat gelijke voorwaarden te scheppen door de landbouwsteun te verminderen tot ze volledig is afgeschaft.

Skinner en Watts (PSE)
. (EN) Wij staan volledig achter het oorspronkelijke voorstel van de Commissie voor de hervorming van het GLB, zonder amendementen van het Parlement, met uitzondering van de amendementen 38 en 99 die betrekking hebben op gezondheid en veiligheid.
Het GLB moet worden hervormd. De steunbetalingen moeten afhankelijk zijn van het voldoen aan de richtlijnen betreffende het milieu, de plattelandseconomie en het dierenwelzijn.
Het standpunt dat is ingenomen door het Parlement laat echter een systeem voortbestaan dat schadelijk is voor het milieu, de plattelandseconomie en het dierenwelzijn, dat afbreuk doet aan de gezondheids- en veiligheidsniveaus en schade toebrengt aan de productie in de ontwikkelingslanden.

Souchet (NI)
Het beginsel van de ontkoppeling van rechtstreekse steun, ongeacht of die volledig is, zoals de Europese Commissie wil, of gedeeltelijk 'om mee te beginnen', zoals het verslag-Cunha aanbeveelt, is verkeerd. Dit beginsel zal het GLB nog ingewikkelder en bureaucratischer maken. We moeten af van het concept dat rechtstreekse steun bedoeld is als 'compensatie' voor lagere prijzen en inkomsten, opgelegd aan de boeren door hervormingen in het verleden. Hierdoor wordt de steun losgekoppeld van de landbouw, en dat is naar de belastingbetaler toe niet te verantwoorden. De gemeenschappelijke marktordeningen zijn daardoor geen doeltreffend middel meer om de productie te controleren en te sturen en dat verzwakt de onderhandelingspositie van Europa bij de WTO. Het is een feit dat als de Commissie een gemeenschappelijk beleid de grond in wil boren, zij kiest voor een onuitvoerbare en onhoudbare aanpak die in feite een stap voorwaarts betekent naar de ondergang van een beleidsvorm die zij wilde aanpassen.
Het enige punt waarover ik tevreden ben is dat mijn amendement is aangenomen over energiegewassen en industriële gewassen op braakland, hetgeen de mogelijkheid schept opkomende sectoren te consolideren.

Figueiredo (GUE/NGL)
Plattelandsontwikkeling wordt gepresenteerd als een soort wondermiddel waarmee alle problemen en ongelijkheden op het vlak van de landbouw kunnen worden opgelost. Het maakt echter ook deel uit van een strategie voor het in de hand houden van de kosten van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de liberalisering van de landbouwmarkten, en dat houdt weer verband met de uitbreiding en de onderhandelingen in het kader van de Wereldhandelsorganisatie.
Het doel van de marktmechanismen is evenwel de ondersteuning van de prijzen en, hoofdzakelijk, van de inkomsten. Met het oplossen van de bestaande, ernstige onrechtvaardigheden hebben ze niets te maken. Er kan echter alleen plattelandsontwikkeling plaatsvinden als er landbouwers zijn en deze landbouwers iets produceren. De Commissie stelt niet voor meer middelen vrij te maken voor de plattelandsontwikkeling. Wat ze voorstelt is een deel van de middelen uit de marktpijler over te brengen. Dat betekent dat een deel van de kosten van het gemeenschappelijk landbouwbeleid weer door de lidstaten moet worden betaald.
De in dit voorstel opgenomen voorstellen zijn wat de hoofdpunten betreft positief, ook al blijft het onderliggende kader ongewijzigd. Ons stemgedrag is ingegeven door de aangebrachte verbeteringen: steun voor de achtergestelde regio's, steun aan jonge landbouwers en steun voor vrouwelijke landbouwers. De landbouwproductie moet gestimuleerd worden en de via de verschillende instrumenten uitgekeerde steun moet omhoog. Wij hebben daarom een voorstel gedaan om de compenserende vergoedingen voor de minder begunstigde regio's met 100 euro te verhogen.

Marques (PPE-DE)
Ik wil de heer Olsson graag gelukwensen met zijn uitstekende verslag over het voorstel voor een verordening tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1257/1999 inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de landbouw (EOGFL). (Deze verordening is bedoeld ter vervanging van Verordening (EG) nr. 2826/2000.) Ik steun dit verslag. Het is vooral belangrijk dat we steun bieden aan de landbouw in de zwakkere regio's en die regio's binnen de Europese Unie die de meeste problemen ondervinden. We moeten verhinderen dat mensen uit die gebieden wegtrekken. Dan behouden we het landschap en het milieu, terwijl we voor de mensen die in deze streken wonen betere levensomstandigheden scheppen.
Ik wil er graag op wijzen dat het Europees Parlement altijd moet kiezen voor een landbouwbeleid dat het milieu respecteert. De steun moet dus ten goede komen aan landbouwers die de communautaire normen nakomen en jongeren die zich als landbouwers willen vestigen. Het is van belang dat we beseffen dat we zo ook bijdragen tot meer werkgelegenheid in Europa.

Sandbæk (EDD)
De Junibeweging is tegen de massale landbouwsteun van de Europese Unie, omdat ze discriminerend is voor de ontwikkelingslanden, de nieuwe lidstaten van de EU, het milieu en de ecologische belangen.
De consument betaalt twee keer: hij of zij betaalt steun boven de belasting en hij of zij betaalt kunstmatig hoge prijzen voor de dagelijkse producten.
Ook al zou de extensieve landbouw op een ecologische manier en onder betere voorwaarden gebeuren, dan nog is het niet eerlijk tegenover derde landen, de nieuwe EU-lidstaten en de EU-burgers.
De Junibeweging is voorstander van de volledige afschaffing van steun en kan niet instemmen met een herstructurering van de steun waardoor nieuwe gebieden onder de ene of de andere steunregeling zouden vallen.
De Junibeweging is van oordeel dat de enige realistische manier om de discriminatie af te schaffen erin bestaat gelijke voorwaarden te scheppen door de landbouwsteun te verminderen tot ze volledig is afgeschaft.

Figueiredo (GUE/NGL)
Uit dit voorstel voor een Verordening voor de graansector blijkt heel duidelijk wat de onderliggende strategie is geweest bij de meest recente hervormingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid: lagere prijzen en deregulering van de markt. Het inkomstenverlies wordt maar ten dele gecompenseerd: de rechtstreekse steun dekt immers slechts 50 procent van de prijsdaling. Met deze strategie wordt de concentratie en intensivering van de productie alleen maar bevorderd. De omvang van de landbouwbedrijven neemt toe, als gevolg waarvan steeds meer mensen uit het platteland zullen wegtrekken. Daar komt bij dat de prijsvermindering van het graan met 45 procent een extra belasting op de begroting legt (630 miljoen euro).
We hebben een aantal voorstellen van de rapporteur gesteund, met name het idee om rogge op te nemen in de lijst graansoorten waarvoor steun kan worden gegeven. Wij staan ook achter het voorstel om het systeem van communautaire preferentie voort te zetten. Wat we niet aanvaarden is dat het loskoppelingsbeginsel op de graansector wordt toegepast.
We verwerpen ook de geprivilegieerde behandeling van de sector aardappelzetmeel. Dat komt uitsluitend de agro-industrie in een aantal lidstaten ten goede. We moeten nu juist de productie van consumptieaardappelen steunen en reguleren.
We moeten een diepgaande hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid uitvoeren en ervoor zorgen dat de mediterrane producten wat steun en marktregulering betreft een gelijke behandeling krijgen als die welke andere producten ten deel valt. Anders zullen we nooit een oplossing vinden voor de oneerlijke verdeling van de steun. We geven zo bovendien een verkeerd signaal aan de producenten in regio's waar het klimaat en de bodemgesteldheid toelaten dat er andere gewassen verbouwd worden.

Patakis (GUE/NGL)
Het Commissievoorstel is het vervolg op de herziening van 1992 en houdt vast aan het idee om de interventieprijzen met 5,9 procent te verminderen en die vermindering gedeeltelijk te compenseren via rechtstreekse areaalsteun. Het voorstel is op maat gesneden voor de meelverwerkende industrie en de graanhandel, die zo aan goedkope grondstoffen komen. De graantelers daarentegen zien hun inkomen dalen omdat de compensatie slechts 50 procent bedraagt en de prijzen en de compensaties bovendien niet worden herzien op basis van het gemiddelde inflatiepeil in de gemeenschap. Ten slotte wordt met het voorstel om de maandelijkse stijgingen in de interventieprijs af te schaffen de gemiddelde interventieprijs verlaagd.
De amendementen van de rapporteur zijn veelbelovender dan de voorstellen van de Commissie, met uitzondering van de verwijzing naar durumtarwe, die echter in een andere verordening aan bod komt. Inhoudelijk is het echter van hetzelfde laken een pak. De rapporteur hanteert wel andere cijfers maar tornt niet aan de uitgangspunten van de Commissie. En dat maakt het verslag ondanks alle goede elementen nutteloos. Het bekrachtigt een beleid dat alleen de belangen van multinationals dient en kleine en middelgrote landbouwbedrijven in de kou laat staan.

Sandbæk (EDD)
De Junibeweging is tegen de massale landbouwsteun van de Europese Unie, omdat ze discriminerend is voor de ontwikkelingslanden, de nieuwe lidstaten van de EU, het milieu en de ecologische belangen.
De consument betaalt twee keer: hij of zij betaalt steun boven de belasting en hij of zij betaalt kunstmatig hoge prijzen voor de dagelijkse producten.
Ook al zou de extensieve landbouw op een ecologische manier en onder betere voorwaarden gebeuren, dan nog is het niet eerlijk tegenover derde landen, de nieuwe EU-lidstaten en de EU-burgers.
De Junibeweging is voorstander van de volledige afschaffing van steun en kan niet instemmen met een herstructurering van de steun waardoor nieuwe gebieden onder de ene of de andere steunregeling zouden vallen.
De Junibeweging is van oordeel dat de enige realistische manier om de discriminatie af te schaffen erin bestaat gelijke voorwaarden te scheppen door de landbouwsteun te verminderen tot ze volledig is afgeschaft.

Figueiredo (GUE/NGL)
Volgens dit voorstel voor een verordening zou de gemeenschappelijke ordening der markten in de sector gedroogde voedergewassen vanaf de oogst in 2008/2009 geleidelijk aan moeten worden afgebouwd. De Commissie rechtvaardigt haar voorstel met een verwijzing naar het milieu: voor het verbouwen van deze gewassen is irrigatiewater nodig, en bij het drogen ervan worden fossiele brandstoffen gebruikt. Die problemen kunnen echter ook op een andere wijze opgelost worden - door zuinig om te gaan met genoemde brandstoffen, door gebruik van hernieuwbare energiebronnen of door de producten in de zon voor te drogen.
We moeten beseffen dat in deze sector plantaardige eiwitten worden geproduceerd. De EU heeft op dit gebied een tekort, en dat tekort neemt nog steeds toe. Op dit moment komen we het equivalent van 35 miljoen ton soja tekort: de EU voorziet voor niet meer dan 23 procent in de eigen behoefte. Met de uitbreiding zal de toestand alleen maar verergeren. Als we de productie van gedroogde voedergewassen opgeven zullen we geheel op de invoer aangewezen zijn, vooral uit de VS. We voeren nu al het equivalent van 2 miljoen ton sojaschroot in (met alle risico's van besmetting met GGO's).
De Commissie houdt rekening met het milieu, maar we hebben toch de rapporteur gesteund in zijn voorstel om de gemeenschappelijke marktordening te behouden, de marktinstrumenten te versterken en de steun voor de productie vanaf het seizoen 2004/2005 met 68 euro per ton te verhogen.

Sandbæk (EDD)
De Junibeweging is tegen de massale landbouwsteun van de Europese Unie, omdat ze discriminerend is voor de ontwikkelingslanden, de nieuwe lidstaten van de EU, het milieu en de ecologische belangen.
De consument betaalt twee keer: hij of zij betaalt steun boven de belasting en hij of zij betaalt kunstmatig hoge prijzen voor de dagelijkse producten.
Ook al zou de extensieve landbouw op een ecologische manier en onder betere voorwaarden gebeuren, dan nog is het niet eerlijk tegenover derde landen, de nieuwe EU-lidstaten en de EU-burgers.
De Junibeweging is voorstander van de volledige afschaffing van steun en kan niet instemmen met een herstructurering van de steun waardoor nieuwe gebieden onder de ene of de andere steunregeling zouden vallen.
De Junibeweging is van oordeel dat de enige realistische manier om de discriminatie af te schaffen erin bestaat gelijke voorwaarden te scheppen door de landbouwsteun te verminderen tot ze volledig is afgeschaft.

Figueiredo (GUE/NGL)
De rijstsector maakt nu een moeilijke periode door. Dat is het gevolg van het feit dat zowel de interne productie als de invoer toegenomen zijn. Die toegenomen invoer is dan weer het gevolg van de verlaging van de douanetarieven over de laatste paar jaren en een gewijzigd preferentieel regime. De douanerechten zullen door de toepassing van het programma 'alles behalve wapens? nog eens verlaagd worden, en dat zal de toestand alleen maar verergeren. Andere negatieve factoren: de nieuwe onderhandelingsronde in het kader van de WHO, de mogelijkheid driehoekshandel te bedrijven en misbruik van de regeling voor actieve veredeling.
Verder is het zo dat er tegengestelde belangen bestaan tussen de producenten (zuidelijke lidstaten) en de consumenten (noordelijke lidstaten). De consumenten in laatstgenoemde lidstaten hebben een voorkeur voor Indische rijst, en voor dat type rijst geldt dat de EU een groot handelstekort heeft.
Dit voorstel voor een verordening is onaanvaardbaar. De Commissie stelt voor de interventieprijs te verlagen tot een basisprijs van 150 euro per ton. Ze wil voor deze prijsverlaging een compensatie geven die overeenkomt met 88 procent van de compensatie die bij de vorige hervormingen voor granen vastgelegd is. Verder zou er een kwantitatieve beperking op de productie moeten komen. De Commissie verliest daarbij uit het oog dat er voor deze monocultuur heel specifieke omstandigheden gelden. De productie is namelijk geconcentreerd in streken waar geen alternatieve productie mogelijk is. Ze vergeet bovendien dat er voor dit gewas grote investeringen moeten worden gedaan in machines, gereedschap en installaties (hoger dan in welke andere sector dan ook). Die machines zijn bijna allemaal alleen voor de rijstcultuur bruikbaar. Als de rijstproducenten het verbouwen van dit gewas zouden moeten staken, dan zou dat voor hen ernstige economische gevolgen hebben.
We hebben daarom de rapporteur gesteund.

Patakis (GUE/NGL)
De Commissie wil met haar voorstel de landbouwproductie in de Unie verminderen en de invoer uit niet-lidstaten verhogen. Rijst wordt in de EU en in Griekenland verbouwd op arme gronden, waarvoor zich niet makkelijk een alternatieve teelt aandient. Daarom vinden wij het quotum van 230.000 hectaren voor Griekenland onaanvaardbaar, dat is nog minder dan vorige keer en toen hadden we het quotum al overschreden.
De voorgestelde maatregelen verminderen het inkomen van de rijstverbouwers en vergroten de winst van de handel en de verwerkende nijverheid. Zij kopen hun grondstof tegen belachelijk lage prijzen omdat de interventieprijs ook de marktprijs doet dalen en de compensatie niet volstaat. De Commissie beweert van wel maar daar klopt niets van, want het vervangingsinkomen wordt berekend op basis van het verschil tussen de interventieprijs vóór de herziening en de prijs voor particuliere opslag na de herziening.
De amendementen van de rapporteur zijn positiever van toon maar staan toch haaks op een objectieve beoordeling van de situatie in de rijstsector. De rapporteur is het niet eens met het afschaffen van de interventie, maar keurt wel de drastische verlaging van de interventieprijs met 50 procent goed. Zo wordt interventie een lege doos. Hij wijst op het probleem van de massale invoer, maar neemt geen afstand van de cijfers van de Commissie. Omdat zijn voorstellen geen merkbare verbetering inhouden en de rapporteur zich neerlegt bij de verslechtering van de toestand, zullen wij tegen het voorstel stemmen.

Sandbæk (EDD)
De Junibeweging is tegen de massale landbouwsteun van de Europese Unie, omdat ze discriminerend is voor de ontwikkelingslanden, de nieuwe lidstaten van de EU, het milieu en de ecologische belangen.
De consument betaalt twee keer: hij of zij betaalt steun boven de belasting en hij of zij betaalt kunstmatig hoge prijzen voor de dagelijkse producten.
Ook al zou de extensieve landbouw op een ecologische manier en onder betere voorwaarden gebeuren, dan nog is het niet eerlijk tegenover derde landen, de nieuwe EU-lidstaten en de EU-burgers.
De Junibeweging is voorstander van de volledige afschaffing van steun en kan niet instemmen met een herstructurering van de steun waardoor nieuwe gebieden onder de ene of de andere steunregeling zouden vallen.
De Junibeweging is van oordeel dat de enige realistische manier om de discriminatie af te schaffen erin bestaat gelijke voorwaarden te scheppen door de landbouwsteun te verminderen tot ze volledig is afgeschaft.

Figueiredo (GUE/NGL)
Volgens dit Commissievoorstel voor een Verordening zou er tot 2014/2015 een hervormde melkquotaregeling moeten gelden. De Commissie geeft niet aan wat er daarna moet gebeuren. Wij vinden dat het quotasysteem moet worden voortgezet. Alleen zo kunnen we de melkproductie in de EU verzekeren en het inkomen van de producenten garanderen.
De grote landen, die teveel melk produceren, willen het quotasysteem afschaffen. Dat zou betekenen dat de markt geliberaliseerd wordt. Het zou verder leiden tot een sterke concentratie van de productie en drastische prijsverlagingen. Vooral de kleine en middelgrote producenten in de achtergestelde of minder productieve regio's zouden daarvan het slachtoffer worden.
We moeten dus kijken of we de quota niet voor alle landen kunnen verhogen. Bovendien moeten er concrete maatregelen worden genomen om de concentratie van de productie in een aantal regio's of bij een klein aantal producenten tegen te gaan. Er moet ook rekening worden gehouden met landen en regio's waar specifieke omstandigheden gelden. Dat is het geval in Portugal, en vooral in de Azoren, een regio met structurele problemen. De melksector vertegenwoordigt daar een groot socio-economisch belang en daarom moeten de quota voor deze regio verhoogd worden.

Lulling (PPE-DE)
Ik ben het vergaand eens met de verslagen die hier voor mij liggen over de ordening van de melksector, omdat de quotaregeling tot en met 2014 gehandhaafd blijft als instrument om de productie te reguleren en de prijzen te garanderen. Dit geeft de zekerheid die zo essentieel is voor het voortbestaan van agrarische familiebedrijven en voor de planning van het boerenbedrijf. Ik ben evenwel voorstander van het voorstel in de verslagen over de melksector. Daarin wordt terecht gewezen op de centrale rol die de melkproductie speelt in met name de minder begunstigde regio's. Om die reden moet bij de grondslag voor de berekening van de steun aan de melksector, door een gedifferentieerde verlaging van de interventieprijs voor boter en magere-melkpoeder, rekening worden gehouden met de specifieke situatie van de afzonderlijke lidstaten. In de desbetreffende gebieden zou er 5 euro per ton extra steun moeten worden betaald.
Voorts zou ik over de landbouwverslagen in het algemeen willen zeggen dat ik er niet helemaal van overtuigd ben dat de noodzaak tot handelen zo groot is dat wij reeds nu al ons kruit moeten verschieten voor de onderhandelingsronde in Cancun. Dit heeft als risico dat wij tot nog verdergaande concessies worden gedwongen, die zouden leiden tot de afbraak van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en daarmee tot het einde van de kleine boeren in grote delen van Europa.
Uiteindelijk is de landbouwbegroting tot en met 2013 vastgelegd en de beperkingen op het vlak van het begrotingsbeleid zijn dus lang niet zo nijpend als door de Commissie en zelfs hier in het Parlement herhaaldelijk wordt voorgespiegeld.

Patakis (GUE/NGL)
De voorstellen voor de melksector bestendigen de ongelijke behandeling van landen als Griekenland omdat de quota onaanvaardbaar laag blijven. Zo moeten die landen nog meer melkproducten invoeren en verdwijnen hun eigen producenten van de markt omdat ze reusachtige boetes moeten betalen vanwege hun onaanvaardbaar lage quota.
De EU verkiest de interventie te versterken en wil dus zuiveloverschotten van de oververzadigde markten in noordelijke landen wegwerken. Ze zou met die interventiebedragen beter de behoeften dekken van landen zoals Griekenland, die meer dan de helft van hun zuivelproducten moeten invoeren. De quotaverhoging die de Commissie voorstelt als compensatie voor de verlaging van de indicatieve prijzen is hoger voor ontwikkelde landen en lager voor minder ontwikkelde landen. Dat is om hoorndol van te worden. Griekenland bijvoorbeeld krijgt in het voorstel een quotaverhoging van 6000 tot 14.000 ton, terwijl die voor Nederland tussen de 110.000 en 335.000 ton bedraagt. De veeteelt van ons land gaat naar de haaien en de Grieken moeten zich tevreden stellen met gepasteuriseerde importwaar, omdat verse melk niet tot bij ons raakt. En dat terwijl Griekenland best in staat is zijn productie te verhogen om in eigen behoefte te voorzien.
Wij eisen een rechtvaardiger herverdeling van de quota, op grond van bevolkingscriteria, consumptiebehoeften en productiecapaciteit en daarom stemmen we tegen de verslagen die net het tegendeel bepleiten.

Sandbæk (EDD)
De Junibeweging is tegen de massale landbouwsteun van de Europese Unie, omdat ze discriminerend is voor de ontwikkelingslanden, de nieuwe lidstaten van de EU, het milieu en de ecologische belangen.
De consument betaalt twee keer: hij of zij betaalt steun boven de belasting en hij of zij betaalt kunstmatig hoge prijzen voor de dagelijkse producten.
Ook al zou de extensieve landbouw op een ecologische manier en onder betere voorwaarden gebeuren, dan nog is het niet eerlijk tegenover derde landen, de nieuwe EU-lidstaten en de EU-burgers.
De Junibeweging is voorstander van de volledige afschaffing van steun en kan niet instemmen met een herstructurering van de steun waardoor nieuwe gebieden onder de ene of de andere steunregeling zouden vallen.
De Junibeweging is van oordeel dat de enige realistische manier om de discriminatie af te schaffen erin bestaat gelijke voorwaarden te scheppen door de landbouwsteun te verminderen tot ze volledig is afgeschaft.

Figueiredo (GUE/NGL)
De melkproductie is voor de achtergestelde regio's van cruciaal belang. Het is dus heel belangrijk dat de minimumprijzen de productiekosten dekken en dat familiebedrijven en grondgebonden ondernemingen beschermd worden. Het is de bedoeling dat er nu productierechten worden toegekend aan niet-grondgebonden bedrijven en dat er een prijsverlaging wordt doorgevoerd. Er zijn geen concrete maatregelen genomen om regio's met specifieke problemen te helpen (zoals een bijdrage in de vervoerskosten van melk uit het bergregio's of uit het binnenland, of steun om te verhinderen dat collectieve melkruimten gesloten worden). Deze ontwikkelingen hebben geleid tot een concentratie van de productie. Duizenden landbouwbedrijven zijn als gevolg daarvan verdwenen, met name in Portugal.
Wij verwerpen het voorstel van de Commissie om de interventieprijzen de eerstvolgende vijf jaar met 28 procent te verlagen. Het is onaanvaardbaar dat er geen maatregelen genomen zijn om de concentratie van de productie tegen te gaan en te verhinderen dat er met de economische waarde van de melkquota speculatie wordt bedreven. De Commissie is bovendien in gebreke gebleven de bepalingen aangaande het vetgehalte te herzien en aan te passen aan het werkelijke gemiddelde.
We zijn het eens met het voorstel om de interventieprijzen hoger te stellen dan de Commissie van plan is. De prijsverlaging moet via rechtstreekse betalingen gecompenseerd worden en er moet een extra subsidie van 5 euro per ton worden ingevoerd voor de achtergestelde regio's. We zijn het echter niet eens met de afschaffing van de indicatieve prijzen.

Sandbæk (EDD)
De Junibeweging is tegen de massale landbouwsteun van de Europese Unie, omdat ze discriminerend is voor de ontwikkelingslanden, de nieuwe lidstaten van de EU, het milieu en de ecologische belangen.
De consument betaalt twee keer: hij of zij betaalt steun boven de belasting en hij of zij betaalt kunstmatig hoge prijzen voor de dagelijkse producten.
Ook al zou de extensieve landbouw op een ecologische manier en onder betere voorwaarden gebeuren, dan nog is het niet eerlijk tegenover derde landen, de nieuwe EU-lidstaten en de EU-burgers.
De Junibeweging is voorstander van de volledige afschaffing van steun en kan niet instemmen met een herstructurering van de steun waardoor nieuwe gebieden onder de ene of de andere steunregeling zouden vallen.
De Junibeweging is van oordeel dat de enige realistische manier om de discriminatie af te schaffen erin bestaat gelijke voorwaarden te scheppen door de landbouwsteun te verminderen tot ze volledig is afgeschaft.

Caudron (GUE/NGL)
Mijn positie in dit debat is duidelijk.
In de eerste plaats is het huidige gemeenschappelijke landbouwbeleid niet ideaal. Het is kostbaar en soms onbillijk. Toch bestaat er dankzij juist die aanpak momenteel nog steeds landbouw in Europa.
Op de tweede plaats moet het gemeenschappelijk landbouwbeleid beslist worden herzien en aangepast aan de huidige situatie in Europa en de wereld. Het landbouwbeleid moet beter worden afgestemd op doelen als kwaliteit, milieu en behoud van werkgelegenheid in de agrarische sector.
Toch ligt er nu een voorstel voor ons dat, handig verpakt in een flinke dosis redelijkheid en zorg voor het milieu (vanwege de beruchte 'ontkoppeling?), onherroepelijk binnen tien jaar leidt tot het verdwijnen van het GLB en daarmee het verdwijnen van een vorm van veelzijdige, echte Europese landbouw die zichzelf kan bedruipen.
Daarom kan ik de voor ons liggende voorstellen niet aanvaarden.

Figueiredo (GUE/NGL)
Er is nog nooit zoveel gesproken over de multifunctionaliteit van de landbouw als nu, binnen de context van deze hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Het lijkt wel alsof veel mensen nu pas ontdekken dat de landbouw multifunctioneel is. De landbouw heeft echter altijd al positieve gevolgen gehad voor de plattelandsontwikkeling, door werkgelegenheid te scheppen en andere economische activiteiten mogelijk te maken. Verder speelt landbouw een belangrijke rol bij de ruimtelijke ordening en het behoud van het milieu, de biodiversiteit en culturele tradities.
Het is dus van groot belang dat er een beleid ontwikkeld wordt voor het opzetten en behouden van een groot en wijd vertakt netwerk van kleine en middelgrote familiebedrijven. De ontwikkeling van lokale en regionale markten moet gestimuleerd worden. Het is echter maar al te duidelijk dat het huidige gemeenschappelijke landbouwbeleid - zelfs na de hervormingen - de hoofdverantwoordelijke is voor de vernietiging van de multifunctionaliteit van de landbouw. Die is immers het gevolg van de steeds verdergaande liberalisering van de landbouwmarkten.
We zijn het dus eens met de rapporteur als zij zegt dat er meer nodig is dan intentieverklaringen. Er moeten in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid concrete maatregelen worden genomen. Dat is niet wat de Commissie bij deze hervorming doet. We steunen daarom de voorstellen van de rapporteur, al hadden ze wel iets gedurfder mogen zijn.

Marques (PPE-DE)
Ik wil mevrouw Rodríguez graag gelukwensen met haar uitstekende verslag over de multifunctionaliteit in de landbouw en de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Ik steun dit verslag, omdat het aandringt op een Europees landbouwbeleid dat rekening houdt met de verschillende functies van de landbouw. De landbouw gaat de ontvolking van het platteland tegen, en draagt bij tot het behoud van het milieu, het landschap en het cultureel erfgoed. Het is van belang dat we in het landbouwbeleid nu ook het begrip territoriale samenhang gaan hanteren.
Het Europees Parlement hecht grote waarde aan de bestaande diversiteit binnen Europa. Dat betekent dat we bij ons streven naar een harmonieuze ontwikkeling van de Europese Unie binnen het kader van de landbouw ook rekening moeten houden met overwegingen van niet-commerciële aard.

Meijer (GUE/NGL)
. Mijn eerste commentaar op het door Commissaris Fischler op 10 juli 2002 aangekondigde nieuwe landbouwbeleid was: 'Een terechte breuk met het verleden, maar nog lang geen oplossing voor de slachtoffers'. De hervorming werd aangekondigd als een beloning voor kwaliteit en voedselveiligheid, gericht op een betere bescherming van milieu en consument. Het in stand houden en verbeteren van het platteland zou minder afhankelijk worden van het najagen van een steeds intensievere productie. Mijn partij, de Socialistische Partij in Nederland, heeft zo'n ommekeer steeds nagestreefd. Landbouworganisaties en boerenvertegenwoordigers in het EP waren boos. Begrijpelijk, want de kans dat opnieuw grote groepen boeren kapotgaan is helaas groot. Niet alleen de kleine boeren in Frankrijk, Spanje en Griekenland, maar zelfs grotere boeren in Nederland, die tegenwoordig sterk afhankelijk zijn van bij de bank geleend geld. In verhouding tot hun werk en het geïnvesteerde geld valt hun inkomen tegen, en voor sommigen kan dat inkomen flink gaan dalen. De boeren kunnen alleen bestaanszekerheid krijgen als men durft te breken met de logica van de vrije markt, en ze in plaats daarvan worden beloond voor landschapsbeheer, milieubescherming en gezond voedsel. Anders blijft de druk bestaan om door schaalvergroting, verdere uitputting van de bodem en exportsubsidies goedkoper te kunnen leveren dan de Amerikanen en andere concurrenten van buiten de EU.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik vind dat er bij de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid rekening moet worden gehouden met de multifunctionaliteit van de landbouw. Het is heel belangrijk dat de Raad en de Commissie dit begrip weer gaan hanteren.
De Europese instellingen hebben aan de sociale, territoriale en milieuaspecten van de landbouw niet voldoende aandacht besteed. Het beleid is steeds ingegeven door overwegingen van economisch nut. We moeten goed beseffen dat de conventionele landbouw voor het gemene goed van enorm belang is. Die positieve werking is moeilijk meetbaar, maar duidelijk is wel dat ze de rechtstreeks uit de landbouw voortvloeiende economische opbrengsten verre overtreft.
Er moet dus bijzondere aandacht worden besteed aan de plattelandsbevolking. Er moeten maatregelen worden genomen die ook buiten het kader van de plattelandsontwikkeling betekenis hebben. Landbouwbedrijven spelen op lokaal niveau een belangrijke rol. We moeten er dus voor zorgen dat de landbouw als economische activiteit blijft bestaan. We moeten ons daarbij weer laten leiden door de kwaliteit van de productie en tegelijk streven naar duurzame ontwikkeling.
Mededinging binnen een geliberaliseerde landbouwsector kan onverwachte gevolgen teweegbrengen. Ik ben het daarom eens met de opvatting van de rapporteur dat er hoe dan ook een voldoende aantal landbouwers moet zijn, en dat deze over de middelen moeten beschikken om het platteland te beheren en ontvolking tegen te gaan.
Ik heb daarom voor het verslag gestemd.

Sandbæk (EDD)
De Junibeweging is tegen de massale landbouwsteun van de Europese Unie, omdat ze discriminerend is voor de ontwikkelingslanden, de nieuwe lidstaten van de EU, het milieu en de ecologische belangen.
De consument betaalt twee keer: hij of zij betaalt steun boven de belasting en hij of zij betaalt kunstmatig hoge prijzen voor de dagelijkse producten.
Ook al zou de extensieve landbouw op een ecologische manier en onder betere voorwaarden gebeuren, dan nog is het niet eerlijk tegenover derde landen, de nieuwe EU-lidstaten en de EU-burgers.
De Junibeweging is voorstander van de volledige afschaffing van steun en kan niet instemmen met een herstructurering van de steun waardoor nieuwe gebieden onder de ene of de andere steunregeling zouden vallen.
De Junibeweging is van oordeel dat de enige realistische manier om de discriminatie af te schaffen erin bestaat gelijke voorwaarden te scheppen door de landbouwsteun te verminderen tot ze volledig is afgeschaft.

Poettering (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie van de Europese Volkspartij (de 'christen-democraten?) en Europese Democraten zou ik over het verslag-Oostlander het volgende willen verklaren. Wij hebben voor dit verslag gestemd, omdat Turkije hiermee dichter in de buurt van de Europese normen kan worden gebracht. Wij hechten er evenwel aan te stellen dat dit verslag niet automatisch een bepaalde ontwikkeling mag inluiden. Veel leden van onze fractie zijn niet van mening dat Turkije zou moeten toetreden tot de Europese Unie, hoewel wij vanzelfsprekend nauwe betrekkingen van vriendschap en samenwerking met Turkije willen. In zoverre achten wij het van belang te verklaren, nadat wij voor het verslag-Oostlander hebben gestemd, dat er een vrije, individuele stemming moet worden gehouden over de vraag of Turkije wel of niet lid van de Europese Unie mag worden. Voorts dient gesteld te worden dat het om een besluit gaat dat in de toekomst ligt. Een positieve stem voor het verslag-Oostlander betekent dus allerminst dat vooruitgelopen wordt op een mogelijk positief besluit in de toekomst ten aanzien van Turkijes toetreding.

Dehousse (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, verschillende collega's hebben met mij tegen de resolutie betreffende het verslag van de heer Oostlander gestemd. Wij hebben daar allerlei redenen voor. Aan ons besluit liggen niet alleen redenen van principiële aard ten grondslag, maar ook de zeer verdeelde en negatieve sfeer bij de meeste stemmingen van vandaag. Wij menen dat Turkije op goede gronden thuis hoort in de Europese Unie, net zoals zij al tientallen jaren deel uitmaakt van de Raad van Europa. Turkije moet echter wel voldoen aan een aantal duidelijke voorwaarden. De resolutie zegt dat ook wel, alleen op een verkeerde manier en bovendien kloppen de voorwaarden niet. Zodoende is er sprake van inmenging, doordat men zich bemoeit met het Turkse recht, dat is één aspect. Anderzijds, daarentegen, wordt een uiterst belangrijk gegeven over het hoofd gezien door in de resolutie niet duidelijk te stellen dat de Koerden als volk recht hebben op zelfbeschikking, zoals dat overigens staat in het Handvest van de Verenigde Naties. En dat willen wij onderstrepen door tegen te stemmen.

Andersson en Karlsson (PSE)
Wij hebben besloten om voor het verslag te stemmen, ondanks het feit dat ons voorstel voor het schrappen van de formulering "de politieke waarden van de Europese Unie zijn voornamelijk gebaseerd op de joods-christelijke en humanistische cultuur van Europa" verworpen is.
Wij keuren deze formulering af, maar omdat het verslag verder goed is, hebben we besloten om ervoor te stemmen.

Berthu (NI)
Wij hebben tegen het verslag-Oostlander gestemd over de aanvraag van Turkije inzake toetreding tot de Europese Unie, hoewel de rapporteur een zekere bereidheid heeft getoond om de gebruikelijke stellingnames van de Raad en de Commissie te nuanceren. De boodschap van onderaf begint kennelijk enigszins door te dringen tot sommige afgevaardigden.
Zo te zien geeft het verslag met name duidelijk aan dat er, niet alleen in de opbouw van de Turkse staat, maar ook bij diepere lagen van de bevolking, nog enorm veel moet gebeuren om waarden ingang te doen vinden die vergelijkbaar zijn met die in de Europese Unie (wat gelijkstaat met het ontmantelen van de autoritaire staat).
Maar het verslag van Oostlander durft uiteindelijk niet het taboe te doorbreken en blijft doen alsof eind 2004 de weg werkelijk openstaat voor onderhandelingen over de toetreding van Turkije, als dit land voor die tijd het nodige doet om te beantwoorden aan de criteria van Kopenhagen.
Naar ons idee moeten we realistischer zijn en niet te licht denken over de diepere verschillen tussen Europa en Turkije. Wij eisen in ieder geval dat de mensen niet opnieuw voor een voldongen feit worden gesteld maar worden geraadpleegd voordat de onderhandelingen worden gestart.

De Keyser (PSE)
Het verslag-Oostlander doet denken aan een Russische pop waar verborgen agenda's in schuil gaan. Dat het Parlement vandaag voor heeft gestemd is dus onbegrijpelijk. Sommige afgevaardigden hebben voor het verslag gestemd vanwege de facelift die was opgedrongen door de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid om de aanvankelijk harde toon ervan af te zwakken. Anderen hebben voor gestemd om geen negatief signaal af te geven aan Turkije en bij voorbaat toetreding af te wijzen. Weer anderen hebben voor gestemd om een lans te breken voor de stelling dat Europa zijn wortels heeft in de joods-christelijke cultuur, een punt waarover momenteel in alle hevigheid wordt gedebatteerd in de Conventie. De socialisten hebben met name dat punt trachten te schrappen via amendement 12, dat met 172 tegen en 162 voor is verworpen.
De onduidelijkheid over de impliciete vragen aan de afgevaardigden en het verwerpen van amendement 12 zijn voor mij reden geweest om tegen dit verslag te stemmen. Ik kom op 4 juni, tijdens het plenaire debat, terug op mijn interventie. 'Indien lid 3, waarin gesteld wordt dat de politieke waarden van de Europese Unie voornamelijk zijn gebaseerd op de joods-christelijke cultuur, niet wordt geamendeerd, betekent dat een slag in het gezicht van een land dat een moslimregering heeft, maar ook een fundamenteel seculiere traditie. Dat is voor ons onaanvaardbaar en betekent de terugkeer van de oude demonen en de inmenging van godsdienst in de politiek?.

Figueiredo (GUE/NGL)
Wij zijn het niet eens met de inhoud van een aantal punten van deze resolutie of de wijze waarop ze geformuleerd zijn. Ik heb het dan - onder andere - over de zogenaamde 'joods-christelijke en humanistische cultuur van Europa? en de verplichtingen van Turkije jegens de NAVO.
In de resolutie komen een aantal uiterst belangrijke onderwerpen aan de orde, waaronder het verbod op politieke activiteiten van bepaalde groeperingen, amnestie voor politieke gevangenen, foltering en andere vormen van geweld en repressie, het feit dat het leger een belangrijke rol speelt in de politiek, de militaire bezetting van Noord-Cyprus en de niet-naleving van de VN-resoluties met betrekking tot die bezetting.
Eergisteren nog heeft mijn fractie een bijeenkomst georganiseerd over de toestand in Turkije, waaraan verschillende mensenrechtenorganisaties hebben deelgenomen. Volgens deze organisaties is het positief dat er een aantal wets- en grondwetswijzigingen is doorgevoerd, al is het wel zo dat sommige van die wijzigingen geen praktische betekenis hebben. Het algemene idee was toch dat we het geweld en de willekeur van de Turkse autoriteiten moeten blijven aanklagen. Verder moeten we meer solidariteit tonen met al degenen die strijd en verzet plegen.
Wij zullen alle initiatieven in die richting steunen.

Grossetête (PPE-DE)
Ik heb me van stemming onthouden.
Ik verwelkom de scherpe vragen die in dit verslag worden gesteld en ik feliciteer mijn collega Oostlander met zijn uitstekende werk.
De fundamentele rechten en de individuele vrijheden in Turkije sporen niet met de eisen van de Europese Unie. Er zal nog het nodige moeten gebeuren voordat dit land werkelijk democratisch wordt.
Daarnaast is het van belang dat Turkije haar eigen verleden onder ogen durft te zien door onder meer openlijk de genocide op de Armeniërs te erkennen.
Ik heb me bij dit verslag van stemming onthouden want hierin komt niet de kwestie van de Europese grenzen aan bod en het biedt evenmin een alternatief voor een toetreding van Turkije, waarvan de consequenties niet te overzien zijn.
De stem tegen toetreding is niet bedoeld als afwijzing van Turkije. Integendeel, ik stel voor om ruimte te scheppen voor een speciale samenwerking om het land te helpen bij haar economische en sociale ontwikkeling en initiatieven te steunen voor het instellen van een stabiele democratie.

Howitt (PSE)
. (EN) De Britse Labour-afgevaardigden in het Europees Parlement hebben deze resolutie gesteund omdat wij vinden dat het essentieel is om te erkennen dat de Turkse regering hervormingen heeft doorgevoerd en om een positief en bemoedigend signaal af te geven met betrekking tot verdere veranderingen op weg naar toetreding tot de Europese Unie. Wij veroordelen echter het feit dat er in de resolutie slechts naar één enkele religieuze traditie wordt verwezen omdat wij van mening zijn dat dit niet in overeenstemming is met de multi-etnische, multireligieuze samenleving die in al onze lidstaten een realiteit is. Bovendien willen we een aantal zaken vastleggen die volgens ons niet kloppen in de tekst. Ten eerste moeten we in verband met overweging D en lid 24 erkennen dat er ook in de verschillende Europese landen van verschillende kiesstelsels gebruik wordt gemaakt en dat van de huidige Turkse parlementsleden rond een kwart van Koerdische afkomst is. Ten tweede wijzen we er in verband met lid 3 op dat - hoewel we herhalen dat we graag vooruitgang zouden zien met betrekking tot Cyprus - dit punt nooit een directe voorwaarde geweest is voor Turkse toetreding tot de EU. Het is dan ook verkeerd daar in deze resolutie verandering in aan te brengen. Wat lid 19 betreft, hadden wij begrepen dat de zaak-Loizidou nu tot een oplossing was gebracht - en dit moet worden toegejuicht.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Korakas (GUE/NGL)
De afgevaardigden van de Griekse Communistische Partij stemmen tegen het verslag over de toetreding van Turkije tot de Europese Unie. Wij vinden namelijk dat de werknemers en de volkeren van Turkije daar niet beter van zullen worden. Alleen de rijke heersende klassen in Turkije en de EU profiteren van een Turkse toetreding.
Velen vinden dat toetreding Turkije zal helpen democratiseren. Vanuit die optiek is de douane-unie tot stand gekomen en heeft het land de status van kandidaat-lidstaat gekregen, maar meer democratie heeft dat niet opgeleverd. De volkeren van Turkije blijven onderdrukt. De cellen zitten vol politieke gevangenen, die daar in onmenselijke omstandigheden moeten leven. Arrestaties, foltering en moord zijn schering en inslag.
Het muilkorven van de oppositie leidt tot een verbod van partijen zoals de Turkse Communistische Partij en de HADEP. De DEHAP zal binnenkort hetzelfde lot ondergaan. Het leger blijft een overheersende rol spelen en elke dag dreigt er een staatsgreep. Het leger bezet nog steeds 37 procent van het grondgebied van Cyprus.
De rapporteur erkent wel vele misstanden, maar feliciteert de Turkse regering toch met haar goede voornemens en stelt voor Turkije te steunen met extra geld van de Europese belastingbetaler, geld dat heel waarschijnlijk voor nog meer repressie zal dienen.
Wij veroordelen het schijnheilige beleid van de EU, dat alleen maar grote belangen dient. Wij zijn solidair met degenen die in mensonwaardige omstandigheden ijveren voor democratie, vrede en sociale vooruitgang in Turkije. Wij zijn ervan overtuigd dat hun strijd een radicale verandering zal teweegbrengen.

Lang (NI)
Na de uitbreiding naar het Oosten maakt de toetreding van Turkije de economische en sociale ondergang van onze naties compleet.
Onze landbouwers, die eerst de concurrentie van de landbouw uit Polen over zich heen hebben gekregen, zullen die van Turkije niet overleven, want dat land zal het meest profiteren van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid.
Voor zover onze laatste industrieën hun activiteiten niet hebben verplaatst naar het Oosten doen ze dat in de toekomst wel naar Turkije, waar de loonkosten nog lager liggen dan in Oost-Europa.
Nu 70 miljoen (100 miljoen over 20 jaar) Turken gebruik gaan maken van de bepalingen uit de Europese verdragen, zoals die van Schengen en van Maastricht, kunnen ze zich in onze landen massaal bij de migranten voegen en daarmee de genadeslag toebrengen aan onze stelsels van sociale voorzieningen die in de eerste plaats zijn bestemd voor onze meest behoeftige landgenoten.
De mensen in onze landen realiseren zich dat terdege, degenen die hen regeren niet. Aangezien er geen referendum is, bieden de Europese verkiezingen van het volgend jaar onze landgenoten de mogelijkheid om nee te zeggen tegen de toelating van een Aziatisch land in Europa, Turkije.

Mauro (PPE-DE)
Er zijn tenminste twee - of misschien zelfs meer - goede, principiële redenen voor de Franse delegatie van de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten om tegen dit verslag te stemmen.
De eerste reden houdt verband met het perspectief waarin het verslag is geplaatst: de geprogrammeerde toetreding van Turkije tot de Europese Unie.
Turkije is de erfgenaam van een grote beschaving. Cultureel gezien onderscheidt dit land zich echter van het joods-christelijk en humanistisch Europa. Geografisch gezien ligt het voor 95 procent in Klein-Azië en het behoort niet tot de Indo-europese familie. Bijgevolg is Turkije niet geroepen om lid te worden van de Unie. Wij zeggen 'ja? tegen de samenwerking met de EU, maar 'nee? tegen toetreding.
De tweede reden houdt verband met de verplichting voor de Europese Unie om de nationale soevereiniteit van derde landen te respecteren. Het is glashelder dat dit overdreven verslag een flagrante inmenging is in de binnenlandse aangelegenheden van een soeverein land.
Met welk recht en in naam van welke moraal matigt de Europese Unie zich het recht toe Turkije te beoordelen en soms te veroordelen? Wie zijn wij om bijvoorbeeld de 'te grote rol van het leger? die 'de evolutie van Turkije naar een democratisch pluralistisch systeem remt? te laken?
Dit verslag is een uiting van minachting aan het adres van het Turkse volk en bewijst heel Europa een slechte dienst.

Meijer (GUE/NGL)
. In Turkije is vorig jaar verrassend een nieuwe partij aan de macht gekomen. Dankzij de 10-procentdrempel voor het kunnen verkrijgen van vertegenwoordiging in het parlement heeft die partij meteen de meerderheid behaald en is daar slechts één andere partij overgebleven, die van de min of meer sociaal-democratische volgelingen van Atatürk. De nieuwe premier Erdogan werd in het verleden afgeschilderd als een extremist en uit zijn politieke rechten ontzet. Inmiddels wordt hij gezien als aanvoerder van moslimdemocraten en dat zou net zoiets zijn als christen-democraten in andere landen. Je zou van zo'n nieuwe regeringspartij verwachten dat zij kritisch kijkt naar het feit dat Turkije opmerkelijk veel politieke gevangenen telt, dat partijen worden verboden, dat het leger grote macht behoudt en dat de zeer grote Koerdische bevolkingsgroep nog steeds geen normale rechten heeft op bestuur, onderwijs, rechtspraak, werkgelegenheid en media in de eigen taal. Tot nu toe blijft ook deze regering die problemen ontkennen en lijkt er heel weinig te veranderen. Daarom is het goed dat Turkije niet zonder voorwaarden vooraf kan gaan onderhandelen over het lidmaatschap van de EU, op grond van de illusie dat dan alles vanzelf wel beter zal worden. Het verslag had duidelijker en scherper gekund, maar ik steun de strekking dat Turkije ooit kan toetreden als het een democratie geworden is.

Vlasto (PPE-DE)
Ik heb mij tijdens de eindstemming over het verslag over de aanvraag van Turkije tot toetreding tot de Unie onthouden. De strategie die de Europese Unie sedert het besluit van Helsinki in 1999, waarmee de status van kandidaat-land werd toegekend, ten aanzien van de toetreding van Turkije heeft gevolgd lijkt mij niet realistisch te zijn.
Het Europees Parlement onderzoekt elk jaar de vorderingen die Turkije op de weg naar toetreding maakt, alhoewel toetreding niet actueel is. Er zijn geen toetredingsonderhandelingen geopend, en het tijdschema daarvoor is ons momenteel onbekend.
Het zijn namelijk de in de Europese Raad bijeen zijnde staatshoofden en regeringsleiders die in december 2004 aan de hand van een evaluatieverslag over de situatie in Turkije zullen besluiten of er reden is voor het vaststellen van een tijdschema met het oog op de opening van toetredingsonderhandelingen.
Ik zie dus niet in waarom het Europees Parlement vandaag voor de zoveelste keer een standpunt moet innemen over dit vraagstuk, en daarom wens ik daar niet aan mee te doen.

Bastos (PPE-DE)
Volgens de conclusies van de Europese Raad van Lissabon is de open coördinatiemethode bedoeld om: 'best practices te verspreiden en de beleidsinspanningen van de lidstaten met betrekking tot de belangrijkste doelstellingen van de EU beter op elkaar af te stemmen?.
Bij de toepassing van deze methode is echter gebleken dat er wat zwakke punten bestaan. Over een aantal zaken dient daarom opheldering te worden verschaft. Allereerst moet worden vastgesteld op welke onderwerpen deze methode moet worden toegepast. Verder is het belangrijk dat alle betrokkenen op nationaal niveau de openbare coördinatiemethode leren gebruiken - anders blijft het gebruik ervan beperkt tot een kleine elite. Tot slot moeten we de open coördinatiemethode op de overige communautaire instrumenten afstemmen. Het is dus een goed idee om aan te bevelen in het Constitutioneel Verdrag een artikel te wijden aan de open coördinatiemethode en daarin de te volgen procedure vast te leggen.
Ik ben het er ook mee eens dat de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen geraadpleegd moet worden over het toepassingsbereik van de open coördinatiemethode. Verder is het een goed idee om de Europese Commissie een onderzoek te laten uitvoeren naar de doeltreffendheid van deze methode;
De voorgestelde maatregelen zullen zeker bijdragen tot de verbetering van de open coördinatiemethode. Ik heb daarom voor dit uitstekende verslag gestemd.

Berthu (NI)
Nu ik het verslag-Smet gelezen heb, daag ik iedereen uit mij te vertellen wat de 'open-coördinatiemethode? precies inhoudt. Dat is niet de schuld van de rapporteur. Zelfs de Conventie, die toch aanvankelijk van plan was een definitie van deze werkmethode op te nemen in haar tekst van een Europese grondwet, heeft daarvan afgezien toen zij met de moeilijkheden van een dergelijke onderneming werd geconfronteerd (artikel I-14 van het actueel ontwerp).
De Raad van Lissabon heeft in maart 2000 deze term gelanceerd maar daaraan een veel te vage definitie gegeven. De intentie is echter duidelijk: er moet een flexibele coördinatie komen opdat de regeringen nader tot elkaar kunnen komen, ervaringen kunnen uitwisselen en eventueel de algemene richtsnoeren kunnen vaststellen, maar bij de uiteindelijke toepassing soepel kunnen blijven.
Helaas lopen daarna de interpretaties uiteen. Ons inziens moet deze methode verder ontwikkeld worden en een alternatief worden voor de rigide harmonisatie overeenkomstig het Verdrag. De 'integratievoorstanders? willen deze daarentegen gebruiken om de nationale bevoegdheden uit te hollen. Zij willen deze methode verder aanscherpen en omzetten in een procedure voor verticale planning van boven naar beneden en vergezeld doen gaan van bindende kwantitatieve indicatoren. Men praat dus volledig langs elkaar heen!

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik heb voor gestemd. Dit is een heel goed initiatief van de Commissie werkgelegenheid.
Ik ben het met de rapporteur eens als ze er - net als de vier werkgroepen in de Conventie - op aandringt dat de open coördinatiemethode beter gedefinieerd wordt. Ik vind ook dat deze methode een plaats moet krijgen in het Verdrag. In de nationale verslagen over de diverse onderwerpen moet precies worden aangegeven op welke wijze de burgers, de sociale partners en de lokale, regionale en nationale parlementen geraadpleegd zijn.
Ik heb er altijd op gewezen dat de volkeren (de belanghebbenden of betrokkenen) en de nationale parlementen bij de vaststelling van de 'communautaire wil? een essentiële rol spelen. Ik ben geen aanhanger van de federalistische opvatting als zou er een 'Europese wil? bestaan. De 'communautaire wil? is een uitdrukking van het verlangen het met elkaar eens te worden. Het is de plaats waar afwijkende belangen, waarden en doelstellingen gemene grond vinden. De open coördinatiemethode is gebaseerd op de uitwisseling van best practices. Het is dus een goed idee om die methode verder te ontwikkelen en haar op basis van de gunstige ervaringen binnen het werkgelegenheidsbeleid ook op andere beleidsterreinen toe te passen. We kunnen daar allemaal van leren. Wat zo tot stand gebracht wordt is beter doorwrocht dan de vaak nogal steriele wettelijke normen.
Ik ben het ook eens met het idee om er bij de Commissie op aan te dringen dat er een onderzoek naar de doeltreffendheid van deze methode wordt uitgevoerd.

Maes (Verts/ALE).
Voorzitter, wij hebben daarnet het verslag-Fraisse over topsport van vrouwen goedgekeurd. Ik ben echter enigszins verontrust over hetgeen waarover wij in paragraaf 10 hebben gestemd en waarbij we de Europese Unie ertoe oproepen de werking van het netwerk Europa, vrouwen en sport financieel te ondersteunen. Ik heb namelijk de indruk dat het hierbij gaat om een privé-organisatie waarvan een neef van mevrouw Fraisse de voorzitter is of er een belangrijke rol in speelt. Ik vind dat het eigenlijk niet kan dat mevrouw Fraisse deze belangen niet bekendmaakt.
Ik zou graag willen dat vooraleer zoiets door de Commissie wordt toegepast, wordt nagegaan wat hiervan waar is, want wij hebben niet de indruk dat het hier gaat om een belangrijke organisatie. Hoewel uit de tekst niet duidelijk blijkt of het een privé-organisatie is of niet, hebben we dit laten uitzoeken en het zou inderdaad zo zijn. Ik vind het eigenlijk niet fair. Verschillende leden van dit Parlement hadden hier vragen over, maar wij hebben dit uit kiesheid niet in de plenaire vergadering aan de orde gesteld. Toch zou ik willen dat een en ander onderzocht wordt.

Bastos (PPE-DE)
In de sportsector is er nog steeds veel ongelijkheid tussen mannen en vrouwen. Daarom steun ik dit verslag en de initiatieven die bedoeld zijn om die ongelijkheid terug te dringen. Je kunt dan denken aan aspecten als inkomsten, financiële middelen, en de wederopname van topsporters in het beroepsleven. Vrouwen moeten beter vertegenwoordigd zijn in leidende functies en bij de besluitvorming. Er moeten meer vrouwen worden opgenomen in de technische en medische teams en er moeten meer vrouwelijke scheidsrechters en juryleden komen. Er moet speciale aandacht worden besteed aan de gezondheid van vrouwelijke sporters, en er moet meer gedaan worden ter voorkoming van seksuele intimidatie en misbruik. De media moeten meer tijd vrijmaken voor de sportbeoefening door vrouwen.
We zien dat er op scholen minder aan sport wordt gedaan. We moeten dus wijzen op het belang van lichamelijke opvoeding en sport. Belangrijk is ook dat sportleraren een gedegen opleiding ontvangen. Verder moeten er maatregelen worden genomen om vrouwen in de gelegenheid te stellen in hun vrije tijd of op het werk sport te beoefenen.
Sportbeoefening door vrouwen moet via de communautaire programma's en acties aangemoedigd worden. Er moeten voor dat doel voldoende financiële en menselijke hulpmiddelen beschikbaar worden gesteld. Tot slot moeten er maatregelen worden genomen voor controle en begeleiding.

Maaten (ELDR)
. Deze week stemt het Europees Parlement over twee verslagen van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen. Zelden heb ik zo´n groot kwaliteitsverschil gezien tussen verslagen van één commissie. Het verslag over borstkanker in de Europese Unie is uitstekend en daar heeft de VVD-fractie dus voor gestemd. In het verslag over vrouwen en sport wordt verklaard dat "de sportbeoefening de expressie is van het recht op gelijkheid en vrijheid van alle vrouwen". De Europese Commissie zou een eenheid "vrouwen en sport" moeten oprichten, televisiezenders zouden verplicht moeten worden meer vrouwensporten uit te zenden en sportbeoefening op de werkplek zou zelfs in collectieve arbeidsovereenkomsten vastgelegd moeten worden! Vrouwensport is heel goed, maar het is daarom nog geen fundamenteel recht. Sportbeoefening lijkt mij iets dat mensen gewoon moeten doen en niet iets dat door het Europees Parlement moet worden opgelegd. De VVD-fractie heeft derhalve tegen dit verslag gestemd.

Ribeiro e Castro (UEN)
Sport is een bezigheid met veel positieve kanten. Het draagt bij tot de ontwikkeling van teamgeest, men leert elkaar helpen (bij groepsporten), het is een nuttige vrijetijdsbesteding, het is goed voor de gezondheid, en men leert het belang van het naleven van regels (wat bijdraagt tot ontwikkeling van een ethisch bewustzijn) - om maar een aantal voorbeelden te noemen. Initiatieven voor het bevorderen van de sportbeoefening zijn dus altijd nuttig. Het gezegde luidt 'een gezonde geest in een gezond lichaam?, en om aan dat idee invulling te geven dient er op scholen aan sport te worden gedaan. Het is dan van groot belang dat de omstandigheden voor iedereen (mannen en vrouwen) gelijk zijn.
Vrouwen spelen in sportclubs en -verenigingen bij de besluitvorming aangaande sport nauwelijks een rol. Dat is ook waar voor andere sectoren, maar dat betekent niet dat er niets aan gedaan hoeft te worden. De Unie moet de participatie van vrouwen dus bevorderen. Een aantal van de voorstellen in deze richting komt ons echter voor als ongerechtvaardigde inmenging. Het gaat hier om zaken die onder de bevoegdheden van de lidstaten of de sportieve organisaties zelf vallen. We zien hierin een dubbele schending van het subsidiariteitsbeginsel.

Stirbois (NI)
Ik moet bekennen dat dit verslag een verdienste heeft: het is vermakelijk. De titel: 'vrouwen en sport? doet ons op zich al paf staan maar de inhoud gaat ons werkelijk boven de pet. Afin, ik heb dit idiote verslag van voren naar achteren en van achteren naar voren gelezen, maar niet begrepen wat de bedoeling en het doel daarvan is.
Mijn oog is wel degelijk gevallen op de fleurige passages over met name de toegang tot sport als zijnde een grondrecht, over de seksistische en stereotype praktijken in de sport, waarin het overheersende model van mannelijkheid en vrouwelijkheid wordt gereproduceerd en zelfs op de spits gedreven, maar ook over de sociaal discriminerende en seksueel stereotype bejegening door de media. Daar hebben wij niet van terug!
Nee hoor! Er is geen enkele rechtvaardiging voor dit verslag, tenzij men dit wil zien als een kans voor een Europees Parlementslid om zich uit te leven in een stijloefening die de grootste humorist eer zou aandoen. Nu is het na 'Vrouwen en sport? wachten geblazen op een verslag 'Sport en seksuele minderheden?!
Wie heeft dat ook al weer gezegd: 'Praten om niets te zeggen en niets zeggen om te praten zijn in de politiek de twee hoofdbeginselen voor degenen die er beter aan doen hun mond te houden??

Caudron (GUE/NGL)
Borstkanker en kanker in het algemeen zijn een plaag die mijns inziens niet voldoende aandacht krijgt in Europa en in de verschillende landen, qua onderzoek, preventie, behandeling maar ook qua psychische begeleiding van de patiënten die vaak in de steek worden gelaten met hun wrede ziekte.
Ik ondersteun daarom alles wat verandering kan brengen in deze situatie. Ik herinner eraan dat het Europees Parlement en de Raad op mijn voorstel, bij de behandeling van mijn verslag over het Zesde Kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling, begrotingsmiddelen hiervoor hebben uitgetrokken. Daarom geef ik vanzelfsprekend steun aan het uitstekende en pertinente verslag van collega Jöns, die enorm veel werk heeft verricht voor dit dossier.

Figueiredo (GUE/NGL)
Het aantal gevallen van borstkanker neemt gestadig toe. In het nu goedgekeurde verslag wordt gesteld dat er meer moet worden gedaan voor de bestrijding van deze ziekte. Dat geldt voor alle facetten: preventie, controle, diagnose, behandeling en nazorg.
Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie zijn er in het jaar 2000 in de Europese Unie 216.000 nieuwe gevallen van borstkanker vastgesteld. In datzelfde jaar zijn er 79.000 mensen aan deze ziekte overleden. Dit type kanker komt het meest voor bij vrouwen: één op de negen vrouwen wordt erdoor getroffen. Voor de leeftijdscategorie van 35 tot 55 is borstkanker de meest voorkomende doodsoorzaak. De kans dat men borstkanker ontwikkelt ligt in West-Europa 60 procent hoger dan in Oost-Europa. Voorgesteld wordt om de sterfte aan borstkanker in de EU in 2008 met 25 procent teruggedrongen te hebben. Daarom wordt er bij de lidstaten op aangedrongen vrouwen van 55 tot (tenminste) 69 elke twee jaar een mammografie te laten maken, één en ander in overeenstemming met de Europese richtsnoeren voor de kwaliteit van het mammografisch onderzoek. Het blijkt namelijk dat slechts acht van de vijftien lidstaten nationale controleprogramma's hebben. Alle vrouwen die aan dit type kanker lijden moeten worden behandeld door interdisciplinaire teams. Wij hebben om deze redenen voor gestemd.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik dank de rapporteur voor dit belangrijke verslag. Het werd hoog tijd dat we aan dit onderwerp aandacht besteedden. Volgens gegevens van het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek zijn er in het jaar 2000 immers 79.000 vrouwen aan borstkanker overleden. Dat dit verslag en de erin opgenomen voorstellen volkomen gerechtvaardigd zijn blijkt ook uit het resultaat van de in de commissie rechten van de vrouw uitgevoerde stemming (er waren twee onthoudingen en geen stemmen tegen).
De rapporteur doet een aantal suggesties. Ik noem hier de volgende: de bestrijding van borstkanker moet prioriteit krijgen binnen het gezondheidsbeleid; alle vrouwen tussen de 50 en 69 moeten elke twee jaar op borstkanker gecontroleerd worden; medisch en paramedisch personeel moet regelmatig bijgeschoold worden. Het is heel belangrijk dat we voldoende middelen vrijmaken voor het zoeken naar een behandeling van borstkanker en andere vormen van kanker.
Ik behoor tot degenen die kanker nog steeds zien als volksvijand nummer één. Het blijft een prioriteit en we moeten er dus de nodige aandacht aan besteden.

Ries (ELDR)
Borstkanker is de eerste overlijdensoorzaak bij vrouwen. In 2002 heeft deze ziekte van de geïndustrialiseerde wereld meer dan 79.000 vrouwen in Europa het leven gekost. Alleen in België al doen zich elk jaar niet minder dan 10.000 nieuwe gevallen van borstkanker voor, met 3500 sterfgevallen.
Er moet nog veel worden gedaan! Daarom heb ik voor het verslag van mevrouw Jöns gestemd. Dit is een heel volledig - soms te volledig - verslag waarin interessante voorstellen worden gedaan voor de vermindering van het sterftecijfer met 25 procent tot 2008. Met het oog daarop wordt in het verslag terecht benadrukt hoe noodzakelijk het is de risicofactoren op te sporen, de nationale beleidsvormen te coördineren en opsporingscampagnes te voeren.
Het is namelijk van cruciaal belang dat vrouwen in de leeftijdsgroep van 50 tot 69 jaar in heel de Unie gratis een mammografie kunnen laten maken. Zeer belangrijk is eveneens dat de minst geïnformeerde en minst toegankelijke vrouwen worden geholpen. Dankzij de opsporingscampagnes die nu al meer dan tien jaar in België, in de provincie Luik, met mobiele middelen worden gehouden, konden meer dan 70.000 vrouwen worden onderzocht. Deze vrouwen zouden nooit uit eigen beweging naar een dokter of een ziekenhuis zijn gegaan, maar dankzij de mammobiel konden zij worden onderzocht.

Wieland (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik bevind mij in een nogal precaire situatie met betrekking tot het Reglement. Het gaat om stemverklaringen. We hebben nu te maken met schriftelijke stemverklaringen. Die worden gebruikt om ervoor te zorgen dat het Parlement zich niet overal om hoeft te bekommeren.
Waar het nu om gaat, is verklaring 5/2003. In de Engelse tekst wordt verwezen naar crimes, terwijl men het in de Duitse versie heeft over Verbrechen. In het Duits is een Verbrechen een delict dat met minstens een jaar wordt bestraft. Ik vind dit iets te krachtig. Daarom heb ik mijn handtekening gezet en erbij geschreven: 'Ik zet mijn handtekening onder voorwaarde dat de correcte vertaling Straftat wordt gebruikt.? In het Deens doet zich hetzelfde probleem voor. Forbrydelser betekent ook Verbrechen. Ik verzoek u om aan de commissie die gaat over het Reglement te vragen wat er in zo'n geval gedaan moet worden. De tolk was vertwijfeld en zei dat er al 260 mensen hadden getekend en dat de Duitse en Deense taalversies niet zomaar vervangen konden worden. Ik zou in elk geval in de notulen opgenomen willen zien dat ik niet getekend heb voor Verbrechen, maar voor de correcte vertaling van het Engelse woord crime, namelijk Straftat, een term dat de betekenis van de woorden Verbrechen en Vergehen omvat.

De Voorzitter.
Ik weet niet in welke taal de originele versie is opgesteld, maar de normale procedure is dat ervoor wordt gezorgd dat alle versies in overeenstemming zijn met de tekst in de oorspronkelijke taal. We hebben nota genomen van het punt dat u aan de orde heeft gesteld.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het recht om zowel een persoonlijke verklaring af te leggen, als een verklaring omtrent het Reglement. Mijnheer Van Hulten heeft mij opgeroepen om democratische beslissingen te respecteren. Het was een democratische beslissing van dit Huis dat dit verslag vanmiddag zou worden behandeld. Ik ben het dus niet geweest die een democratische beslissing met de voeten trad. Ten tweede: U heeft zich op artikel 145 beroepen en ik wil uw aandacht richten op artikel 145, lid 2, waar heel duidelijk staat: 'Wanneer een dergelijk voorstel wordt aangenomen, mag nog slechts één lid per fractie die tot dusverre bij de beraadslaging nog niet het woord gekregen heeft, het woord voeren.? Dat betekent dat er voor een lid van elke fractie de mogelijkheid had moeten worden geschapen om te spreken, als artikel 145 werkelijk zou zijn toegepast. Ik verzoek u dringend om nu echt opheldering te verschaffen.

De Voorzitter.
De verklaring is simpel. Alle sprekers voor dat debat hadden zich teruggetrokken, dus er kon sowieso geen debat plaatsvinden.
Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd.
(De vergadering wordt om 13.51 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

De Voorzitter.
De notulen zijn rondgedeeld.
Zijn er opmerkingen?

Grossetête (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik sta niet op de presentielijst in de notulen van gisteren, maar was wel aanwezig en heb ook aan alle hoofdelijke stemmingen deelgenomen. Ik heb al gevraagd om een correctie. Hartelijk dank!

De Voorzitter.
Ik zou uw aanwezigheid eveneens kunnen bevestigen.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0157/2003) van mevrouw Fourtou, namens de Commissie verzoekschriften, over de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Europese ombudsman betreffende betrekkingen met de klager inzake inbreuken op het Gemeenschapsrecht (COM(2002) 141 - C5-0288/2002 - 2002/2148(COS)).

Fourtou (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, de naleving van het communautair recht is van fundamenteel belang voor het Europese wordingsproces.
De Commissie moet deze naleving garanderen en bevoorrechte betrekkingen onderhouden met de burger die als getuige of als echt of vermoedelijk slachtoffer van een schending van het Europees recht een klacht indient bij de diensten van de Commissie.
Uit de mededeling die ten grondslag ligt aan dit verslag blijkt dat de Commissie transparantie en efficiëntie wil. Zoals beloofd publiceert zij een geconsolideerde versie van de interne procedures die haar betrekkingen met de klager regelen. De Commissie zorgt er voor dat zij gedurende heel het onderzoek van de klacht met de klager contact onderhoudt aan de hand van een strikt tijdschema.
Met name na een initiatiefonderzoek en na de kritiek die de Europese ombudsman had geuit naar aanleiding van een slecht ontvangen indeling van een klacht, besloot de Commissie de administratieve methoden die zij volgt in haar relaties met klagers te herzien. Ook het Europees Parlement had daar trouwens herhaaldelijk op aangedrongen.
Ik herinner eraan dat de Commissie bij de beoordeling van een klacht beschikt over een discretionaire bevoegdheid om een inbreukprocedure te openen of een beroep te doen op het Hof van Justitie. Wij hoeven hier dus niet in te gaan op de behandeling van de klacht als dusdanig, maar moeten er alleen voor zorgen dat de burgers geïnformeerd worden over de vorderingen bij de behandeling van hun klachten. Tot ons genoegen hebben wij vastgesteld dat het voorstel van de Commissie geheel de goede kant uitgaat. Wij zijn van mening dat de door de Commissie genomen bestuursmaatregelen voor klachtenonderzoek waardering verdienen en de klager regelmatige informatie garanderen over de gang van zaken. Bovendien lijkt ons de maximumtermijn van één jaar die de Commissie heeft beloofd te zullen respecteren om op elk geval te kunnen antwoorden, heel redelijk, rekening houdend met het aantal ingediende klachten en de ingewikkeldheid daarvan.
Een punt ontbreekt mijns inziens echter in deze mededeling: de dubbele indiening, de indiening van zowel een klacht als een verzoekschrift. Zoals u weet is de Commissie niet de enige die antwoordt op vragen van de burger over de goede werking van de instellingen en de correcte toepassing van het communautair recht. Ook wordt steeds meer een beroep gedaan op de Europese ombudsman en het Europees Parlement via de Commissie verzoekschriften. Het kan dus gebeuren dat een burger die een klacht indient tegelijkertijd daarover een verzoekschrift richt tot het Parlement. Dat is wat ik dubbele indiening noem. Elke indiening wordt dus op een andere manier behandeld, al naar gelang de instelling tot wie de klager zich heeft gericht. Daarbij worden ook verschillende tijdschema's aangehouden, en zoals u zult begrijpen is dat een bron van verwarring voor zowel de burger als de instellingen zelf.
Het lijkt bijgevolg wenselijk en logisch dat met het oog op een zo groot mogelijke efficiëntie voor de burgers de door de communautaire instellingen genomen beslissingen over klachten, beroepen of verzoekschriften gecoördineerd worden.
Daarom vragen wij de Commissie dringend het interinstitutioneel akkoord van 1989 te herzien. Laten wij bovendien wel beseffen dat na 1989 de functie van ombudsman is ingesteld en het petitierecht is ingevoerd in een groot aantal lidstaten, hetgeen tot een sterke stijging van het aantal beroepen heeft geleid.
Op hoe competente wijze de Commissie de klachten ook behandelt, de burger kan het niet stellen zonder de Commissie verzoekschriften, die een eerder politieke aandacht schenkt aan de voorgelegde problemen, maar het lijdt geen twijfel dat de Commissie en het Parlement elkaar aanvullen als het om de noodzakelijke efficiëntie gaat. De behoeften aan informatie zullen trouwens in de komende jaren, met de opname van de tien nieuwe lidstaten in de Gemeenschap, alleen maar toenemen.
Staat u mij toe af te sluiten met een verwijzing naar een veelbelovende maatregel van de Commissie: de instelling van Solvit. Solvit heeft tot doel te zorgen voor een snelle regeling - en als ik zeg 'snel? bedoel ik tien weken plus vier extra weken als er een probleem bijkomt - van veel voorkomende grensoverschrijdende problemen met betrekking tot de interne markt, en aldus processen te voorkomen. Het originele van Solvit is dat de lidstaten bij de instructie van het dossier in een partnerschap met de Commissie werken. Solvit draagt bij aan de integratie en kent trouwens een steeds groter succes. Daarom verdient de Commissie onze felicitaties voor deze vooruitgang. Het doel is immers het leven van de burgers te vergemakkelijken met inachtneming van het communautair recht.
Diamantopoulou
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, de Commissie constateert met grote tevredenheid dat in het ontwerpverslag van mevrouw Fourtou de mededeling betreffende betrekkingen met de klager inzake inbreuken op het Gemeenschapsrecht verwelkomd wordt.
Deze mededeling heeft twee doelen. Het eerste is het beter informeren van burgers over de procedurele regels die van toepassing zijn op klachten die door de Commissie behandeld worden. Het tweede is het verbeteren van de interne discipline met betrekking tot het verstrekken van informatie over klachten tijdens de belangrijkste fasen in de procedure, waaronder, indien van toepassing, het sluiten van zaken.
De Commissie is bereid samen te werken met het Parlement bij het onderzoeken van manieren waarop de coördinatie tussen de twee organen verbeterd kan worden ten aanzien van het beantwoorden van vragen over nationale maatregelen die een inbreuk vormen op het Gemeenschapsrecht, als zulke maatregelen onder de aandacht van de instellingen wordt gebracht in de vorm van een verzoekschrift of een klacht.

Camisón Asensio (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het is algemeen bekend en wij als leden van de Commissie verzoekschriften zijn ons er al lange tijd van bewust dat dit Parlement en de Europese ombudsman niet erg tevreden zijn met de manier waarop de Commissie de klachten van de Europese burgers behandelt. Er is vaak grote kritiek geweest op de klachtenbehandeling door de Commissie.
De ombudsman heeft in verband met een klacht betreffende de Macedonia Joint Venture de Commissie er daarom al eens op gewezen dat zij de klachtenbehandeling van de Europese burgers, dat wil zeggen de onderlinge contacten tussen de Commissie en Europese burgers, eens onder de loep moet nemen.
Nu hebben wij deze mededeling gekregen waarin de Commissie erkent dat er een beter frame nodig is om deze contacten te regelen, met name op administratief gebied, op het gebied van het persoonlijke contact met de burgers die een klacht of een verzoekschrift hebben ingediend maar ook bij de rangschikking van de klachten, waarmee een waardige en redelijke behandeling mogelijk moet worden.
In die context komt het verslag van mevrouw Fourtou, die ik wil feliciteren met haar werk. Het akkoord moet volledig worden uitgevoerd. Wij vragen de Commissie om de voorstellen uit dit verslag, die van veel gezond verstand getuigen, over te nemen.
Wij staan dus honderd procent achter dit verslag en willen de Commissie laten weten dat dit een uitermate geschikt en interessant moment is om actie te ondernemen, gezien de uitbreiding van de Unie met tien nieuwe lidstaten.

Ke?ler (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, om te beginnen zou ik ook mijn collega mevrouw Fourtou willen bedanken en gelukwensen met haar verslag. Mijn fractie is van mening dat de mededeling van de Commissie in de juiste richting gaat, dat zij erkent hoe belangrijk de rol van de klager is bij de onthulling van inbreuken op het Gemeenschapsrecht. De Europese Commissie moet de burgers tegemoet treden als dienstverlener en zich bezighouden met de belangen van de burgers. Alleen zo wordt er vertrouwen opgebouwd en wordt het gevoel overgebracht dat de EU een unie voor de burgers is. De burgers moeten steeds op wegen worden gewezen om hun rechten als burgers van de Unie te kunnen uitoefenen. Dit moet ook voor de Commissie gelden, zelfs als zou blijken dat de Commissie eens een keer niet de juiste aanspreekpartner is. De burger moet het gevoel hebben, dit is Europa, en ik zeg Europa, omdat men moet bedenken dat veel burgers geen onderscheid tussen de instellingen maken. Er moet dus antwoord gegeven worden aan de burger. Daarom juich ik het toe dat deze mededeling dit aspect bevat.
Ik had echter nog duidelijkere formuleringen gewild, namelijk dat de Commissie in elk geval de klager op een alternatieve gerechtelijke weg dient te wijzen. Elke burger moet individueel en persoonlijk behandeld en geïnformeerd worden. De Commissie moet de klager onmiddellijk en consequent informeren. Daarbij is het belangrijk dat de klager ook reëel de mogelijkheid heeft zijn bezwaarschrift ter plekke bij het kantoor van de Commissie neer te leggen en nader te verklaren.
De goede bedoelingen van de mededeling moeten nu in daden worden omgezet en mogen geen papieren theorie blijven. Net als de rapporteur ben ook ik principieel van mening dat een termijn van een jaar toereikend is voor de afhandeling. Dat betekent echter dat de jaarlijkse termijn de regel is, en dat de burger ervan op aan moet kunnen dat hij werkelijk binnen een jaar bericht krijgt. Het voorwendsel dat de Commissie daarvoor niet genoeg personeel heeft, is voor mij niet aanvaardbaar. Net als mevrouw Fourtou betreur ik het dat er in de mededeling geen enkel verband wordt gelegd met de verzoekschriftenprocedure. Sinds jaren eist de Commissie verzoekschriften een versterkte interinstitutionele samenwerking. In het Verslag Perry-Ke?ler werd dat reeds ter sprake gebracht.

Lambert (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen niet alleen de rapporteur feliciteren met het verslag maar ook de Commissie met haar mededeling. Wij zien dit als een belangrijke stap naar erkenning van de rol en de wettelijke rechten van burgers die een klacht indienen bij de Commissie. Ook is het de eerste keer dat de Commissie regels openbaar maakt over de manier waarop er met inbreuken op het Gemeenschapsrecht door lidstaten moet worden omgegaan. Dit soort openbare regels zijn in de meeste gevallen een grote stap voorwaarts in vergelijking met de gebruiken in enkele van onze lidstaten.
Ten tweede herinner ik mij nog dat toen de vorige ombudsman, de heer Jacob Söderman, de Commissie vroeg regels op te stellen over de behandeling van klachten, hij de aanbeveling deed te erkennen dat de klager partij was in een administratieve procedure. Hoewel mijn fractie van mening is dat dit het uiteindelijke doel moet zijn, vinden wij ook dat de aangenomen code een aanzienlijke verbetering is. Misschien is er nog meer vooruitgang te boeken door een administratieve wet aan te nemen voor de instellingen en agentschappen van de Europese Unie.
Ten derde wil ik een terrein noemen waarover mijn collega, de heer Wyn, en ik een amendement hadden ingediend dat werd verworpen door de commissie - wat overigens vreemd was, normaal gesproken is onze commissie heel verstandig. In het verslag staat nu dat de Commissie over discretionaire bevoegdheid beschikt ten aanzien van de evaluatie van een klacht.
Hoewel we erkennen dat de Commissie tot op zekere hoogte over deze discretionaire bevoegdheid dient te beschikken met betrekking tot het al dan niet starten van een niet-nalevingsprocedure, moet deze discretie worden gebruikt in overeenstemming met de verplichtingen van de Commissie om ervoor te zorgen dat het Gemeenschapsrecht ten uitvoer wordt gelegd en wordt toegepast.
Artikel 211, waarin staat dat de Commissie toezicht houdt op de bepalingen in de Verdragen, en artikel 226, dat de Commissie de bevoegdheid geeft niet-nalevingsprocedures te starten vormen samen de essentiële garantie in de Verdragen voor de toepassing van het acquis communautaire. We maken ons hier zorgen over, omdat deze opvatting van de discretionaire bevoegdheid zeer breed is en wij zouden er de voorkeur aan geven dat er een bepaalde marge werd aangegeven voor de evaluatie van een klacht.
Tot slot wil ik, nu de Conventie bijna is afgerond, benadrukken hoe belangrijk het is dat de rol van de Commissie bij het controleren van de tenuitvoerlegging van het Gemeenschapsrecht gehandhaafd blijft. Uit het aantal klachten dat de Commissie ontvangt en het aantal verzoekschriften aan het Parlement blijkt overduidelijk dat burgers behoefte hebben aan die mogelijkheid.

Bösch (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, ik feliciteer de rapporteur eveneens met haar kort maar krachtige verslag. Het is een zeer ter zake doend verhaal waarin gesteld wordt dat we meer transparantie nodig hebben evenals meer zelf opgelegde verplichtingen van de Commissie in haar bestuur en tegenover de burgers van de Unie - iets wat overigens reeds te berde is gebracht. Ik vind dat een termijn van een jaar niet alleen gepast is, maar ook zeer ruim. Er zijn lidstaten waar strengere tijdschema's aan de orde van de dag zijn. Wij zouden samen moeten proberen om een dubbele behandeling van klachten te voorkomen. Ook dat punt is reeds aan de orde geweest. Dat is een van de doelstellingen van dit Huis en vooral van zijn Commissie verzoekschriften.
Het is voor de Commissie nog altijd heel moeilijk om haar bestuur op een transparante en mensvriendelijke manier te voeren. Het is ieder van ons wel eens overkomen dat wij op verdedigende toon moesten verklaren dat de Commissie toch echt maar zo'n zeventien of achttienduizend ambtenaren in dienst heeft in plaats van de honderdduizend, waar het voor het grote publiek meestal op lijkt. Ik hoef niet te herinneren aan het verstoppertje spelen dat de Commissie momenteel aan het doen is met betrekking tot het EUROSTAT-schandaal, waarbij men het gevoel heeft dat de Commissie nog steeds niet begrijpt dat modern bestuur iets met transparantie te maken heeft. We hoeven alleen maar te kijken naar het rapport van de Ombudsman van vorig jaar, dat aantoont dat 75 procent van de klachten in het jaar 2002 betrekking had op uw instelling, mevrouw de commissaris. De meeste van die klachten hadden relatief eenvoudig en goedkoop afgewikkeld kunnen worden. Bij 27 procent van de klachten van de EU-burgers ging het namelijk om een gebrek aan transparantie en een weigering om informatie te verschaffen. Opnieuw komen we weer uit bij transparantie. De heer Prodi had zoals bekend iets heel anders beloofd toen hij drie jaar geleden aantrad. Een verdere 15 procent betrof vermijdbare administratieve vertragingen. De kwestie van late payments is immers legendarisch in de Unie.
Volgens mij liggen er grote mogelijkheden voor verbetering tegen lage kosten. Het enige wat nodig is, is goede wil, en ik denk dat het goed is als wij het erover eens zouden worden, mevrouw de commissaris, dat - in verband met de verplichtingen die u ben aangegaan, waarbij alles in een jaar wordt afgehandeld - u het Parlement regelmatig voorziet van verslagen.
De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt plaats na het debat over gevallen van schending van de mensenrechten.

De Voorzitter.
Aan de orde is het debat over gevallen van schending van de mensenrechten, de democratie en de rechtsstaat.

De Voorzitter.
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende ontwerpresoluties:
B5-0293/2003 van de leden Nassauer en Posselt, namens de PPE-DE-Fractie, over de situatie in Indonesië, met name in Atjeh;
B5-0298/2003 van de heer Vinci, namens de GUE/NGL-Fractie, over de situatie in Indonesië, met name in Papoea en Atjeh;
B5-0301/2003 van de heer Belder, namens de EDD-Fractie, over de situatie in Indonesië, met name in Atjeh;
B5-0302/2003 van de heer De Rossa e.a., namens de PSE-Fractie, over de situatie in de Indonesische provincie Atjeh;
B5-0307/2003 van de heer Van den Bos, namens de ELDR-Fractie, over de situatie in Indonesië, met name in Papoea en Atjeh;
B5-0311/2003 van de heer Wuori, namens de Verts/ALE-Fractie, over de situatie in de Indonesische provincies Atjeh en Papoea.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, wij houden ons vandaag bezig met één van de ernstigste crisishaarden van Azië. Het is een crisishaard die steeds gevaarlijkere vormen dreigt aan te nemen. Wij kunnen dit onderwerp niet op een goede manier behandelen als we op de bekende clichés teruggrijpen.
Indonesië is een wereld met veel volkeren die alleen al in geografisch opzicht al onze Europese dimensies te boven gaat. Je kunt daar niet alles over één kam scheren. Het punt is dat Atjeh een sultanaat is met een lange geschiedenis, waarvan in deze regio wezenlijke culturele impulsen zijn uitgegaan. Atjeh was een grote zeevaartnatie. Daarnaast heeft het sultanaat zijn religieuze invloed doen gelden in de streek. Vanaf Atjeh voltrok zich de grote expansie van de islam in Azië en het eiland heeft een zeer sterk en gezond zelfbewustzijn ontwikkeld. In koloniale tijden werd Atjeh, zoals vele andere gebieden in deze regio, domweg gelijkgeschakeld en na de dekolonisatie werd het een deel van de nieuwe kunstmatige staat Indonesië.
Nu willen wij in geen geval de integriteit van deze Indonesische staat ter discussie stellen; alleen al op grond van economische en geostrategische redenen is Indonesië voor ons één van de belangrijkste en meest waardevolle partners. Maar aan de andere kant moeten we de ogen openen voor de realiteit, en die realiteit is nu eenmaal dat men in Indonesië de fout heeft gemaakt om de problematiek van de overbevolkte eilanden Bali, Java en Sumatra op te lossen door de creatie van de zogenaamde 'transmigrasi'-politiek. Dat betekent dat men heeft geprobeerd de bevolking van deze eilanden te verplaatsen naar andere eilanden met een ander cultureel en historisch karakter, en geprobeerd heeft van andere bevolkingsgroepen minderheden te maken, waardoor er een reeks van etnische en religieuze conflicten ontstond. Niet alleen, zoals op de Molukken, tussen moslims en christenen, maar in Atjeh ook tussen moslims en moslims, respectievelijk tussen verschillende etnische groepen.
En daarom moeten wij met grote behoedzaamheid dit onderwerp aanpakken. Enerzijds moeten wij duidelijk eisen dat het gebruik van geweld in Atjeh alsmede de terroristische activiteiten aldaar worden beëindigd, anderzijds moeten wij eisen dat de regering van Indonesië, die onze partner is, aan haar verplichtingen voldoet. Dat wil zeggen dat het land de autonomieregeling voor Atjeh onverkort uitvoert en zorgt voor democratie en rechtsstatelijkheid in dat gebied. Ook dient gewaarborgd te worden dat met name humanitaire organisaties, internationale waarnemers en internationale media toegang krijgen tot het gebied. Indonesië zou niets te verbergen moeten hebben, het is onze partner. Een belangrijke maatstaf is echter ook hoe Indonesië omgaat met het zelfbewuste Atjeh en zijn vrijheid.
Meijer (GUE/NGL).
Voorzitter, de grenzen in de Derde Wereld zijn grotendeels een product van Europees koloniaal bestuur. Volkeren die bijeen wilden blijven, zijn gesplitst omdat hun woongebied werd verdeeld tussen koloniale bezetters. Daarentegen zijn volkeren die een zelfstandige staat zouden willen hebben, toebedeeld aan grote machtige buren die van hun woongebied een wingewest maken. Vooral als in de bodem van zo'n gebied metalen of aardolie zijn gevonden wordt het moeilijk om de staatkundige indeling op een vreedzame manier te wijzigen.
Indonesië is een product van meer dan drie eeuwen Nederlands kolonialisme. Vijf grote eilanden en een ontelbaar aantal kleintjes zijn onder één bestuur bijeengebracht om wat door de negentiende-eeuwse schrijver Multatuli een roofstaat aan de Noordzee noemde, te voorzien van goedkope grondstoffen en handelswaren. De twee gebieden waar het Indonesische leger nu probeert om afscheidingsbewegingen te vernietigen, Atjeh op Noord-Sumatra en West-Papoea, zijn het laatst aan het Nederlandse koloniale rijk toegevoegd. Pas omstreeks 1900 werden ze door het Nederlandse koloniale leger bezet en in Atjeh ging daaraan een lange en bloedige oorlog vooraf.
Voor het aanvankelijk tussen Nederland, Duitsland en Groot-Brittannië verdeelde eiland Nieuw-Guinea, dat werd bewoond door de toen nog in de oertijd levende Papoea's, had Nederland nauwelijks belangstelling totdat Indonesië zich in de onafhankelijkheidsoorlog losmaakte van Nederland. Toen was dit het laatste koloniale steunpunt in Azië. Onder druk van Amerika, dat goede betrekkingen met Indonesië zocht, heeft Nederland dit gebied 40 jaar geleden alsnog moeten afstaan. De toegezegde volksstemming voor de inwoners over wel of niet aansluiting bij Indonesië is er nooit gekomen.
In 1945 heeft Nederland alsnog geprobeerd om Indonesië op te delen in een onafhankelijk dichtbevolkt Java en een aantal met Nederland verbonden satellietstaten daaromheen. Veel Indonesiërs en zeker hun regeerders en militairen beschouwen het nog altijd als een groot succes dat die opsplitsing door hen onmogelijk werd gemaakt. De machtige rol van het Indonesische leger, dat al vele jaren waakt over delfstoffen en etnische minderheden onderdrukt, is daaruit te verklaren evenals de langdurige bezetting van voormalig Portugees Timor en een eerdere poging om voormalig Brits Maleisië in te lijven.
Het gaat nu in Indonesië om vanuit Europa en Amerika veroorzaakte problemen. Daarom is het goed dat ook het Europees Parlement zich met deze misstanden bemoeit. Anders dan vroeger mag dat niet via militaire interventies van buitenaf, maar moet dat gebeuren via diplomatieke en, zo nodig, economische druk. Om democratie en zelfbeschikking van de Indonesische volkeren mogelijk te maken, zullen we altijd rekening moeten houden met deze oorzaken en gevoeligheden.

Belder (EDD).
Voorzitter, de politieke fragiliteit van het Indonesische staatsverband is evident. De spreekwoordelijke gordel van smaragd dreigt in het uiterste oosten, Papoea, en in het westen, Atjeh, af te brokkelen. De tegenmaatregelen, vooral militaire, van Jakarta sorteren tot op heden een averechts effect. Zowel in Papoea als in Atjeh ondermijnen zij de autonomiebeloftes van het centrale gezag. Dat werkt een gevaarlijke radicalisering in de hand. Met name in het altijd al zeer op zijn onafhankelijkheid gestelde Atjeh - Nederlanders hebben daar bloedig weet van - kan escalatie van het langdurige conflict tussen Jakarta en GAM-rebellen tot een nieuwe haard van internationaal islamistisch terrorisme leiden. Dit vreesaanjagende vooruitzicht zou Jakarta tot een tactvol optreden moeten bewegen. Een betrokken buitenwereld, Commissie en Raad, is daarbij zeker een must.

Casaca (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, het is zonneklaar dat de vrede en de rechtsstaat in Indonesië opnieuw onder zware druk zijn komen te staan. Het staakt-het-vuren in Atjeh is verbroken en de vijandigheden zijn hervat. Bovendien neemt de spanning in Irian-Jaya - West Papoea - voortdurend toe.
Indonesië is één van de meest uitgestrekte landen ter wereld. De problemen die dit land ondervindt worden voor een deel veroorzaakt door geografische en historische omstandigheden. Een andere belangrijke factor is het dekolonisatieproces - de heer Meijer heeft al uitgelegd hoe de problemen in het voormalige sultanaat Atjeh zijn ontstaan. En deze toestand wordt nog eens verergerd door de gewelddadige repressie in Indonesië en de expansionistische ambities van dit land. Men denke daarbij aan de inlijving van Irian-Jaya en de militaire verovering van Oost-Timor.
Deze laatste twee gegevens kunnen bijdragen tot een beter begrip van de ernst en de gecompliceerdheid van de toestand in Indonesië. Na de val van Soeharto is Oost-Timor gedekoloniseerd, en dat betekende het einde van de expansionistische ambities die het beleid van Indonesië tot dan toe hadden gekenmerkt. De dekolonisatie van Oost-Timor betekende ook een ommekeer in de houding van het Westen. Dat had de invasie van dit kleine en piepjonge Zuidoost-Aziatische landje oogluikend toegestaan - en soms zelf actief gesteund.
Het ging hier niet om een vredelievende onderneming. Deze actie heeft alleen kunnen slagen door de inzet van externe militaire druk. De Verenigde Naties alleen waren niet in staat zich tegen de gewapende reactie van de zijde van Indonesië teweer te stellen. We mogen daaruit afleiden dat het geen zin heeft alle gewapende actie af te keuren. Zoals we in onze gemeenschappelijke resolutie al aangeven is de toestand nu zodanig, dat we er alles aan moeten doen om het wapengeweld te staken. Indonesië moet de dialoog met de separatistische bewegingen in Atjeh en de vertegenwoordigers van Irian-Jaya weer hervatten.
We moeten dus maatregelen treffen om ervoor te zorgen dat er in Atjeh opnieuw een staakt-het-vuren tot stand komt en dat er weer besprekingen worden gevoerd met Irian-Jaya. We moeten een beleid opstellen met betrekking tot Indonesië en dat beleid moet gebaseerd zijn op het respect voor de mensenrechten en de rechten van minderheden. Er moet een interetnische en interreligieuze dialoog worden opgezet. Die beginselen moeten zwaarder wegen dan overwegingen van economische of geopolitieke aard. Dat soort overwegingen hebben ons in het verleden al veel te vaak slecht van advies gediend. We moeten ook heel voorzichtig zijn met al te specifieke stellingen aangaande territoriale integriteit en het recht op zelfbeschikking. Daar kun je op dit moment nog niets met zekerheid over zeggen.

Van den Bos (ELDR).
Atjeh heeft er nooit bij willen horen. Dat was onder de Nederlandse koloniale overheersing al zo en dat is eigenlijk nooit veranderd. Geografische, etnische en religieuze, maar vooral economische redenen liggen hieraan ten grondslag. Aardgaswinsten zijn een voortdurende bron van spanning. Komen deze aan de Indonesische regering toe of aan de militairen, de rebellen of aan de bewoners zelf? Sinds 1976 wordt de bevolking geterroriseerd, zowel door de Indonesische militairen als door de GAM-rebellen. Uit eigen ervaring weet ik hoe gevaarlijk het is om je alleen al te verplaatsen in dit gebied. In de loop der jaren hebben de onderhandelingen tussen de GAM en de Indonesische militairen nooit iets wezenlijks opgeleverd. De werkelijke reden zou best wel eens kunnen zijn dat beide partijen er belang bij hebben om deze anarchistische situatie voort te laten bestaan omdat ze er beide flink aan verdienen.
Na de laatste mislukking van de onderhandelingen is de Indonesische regering overgegaan tot een grootscheeps militair offensief dat gemakkelijk kan ontaarden in vreselijke excessen aan beide kanten. De regering in Jakarta heeft bezworen dat de mensenrechten gerespecteerd zullen worden, maar wie kan dat waarnemen in dit bergachtige oerwoudgebied? Daarom is het van het grootste belang dat er internationale waarnemers naar het gebied gaan die afdoende militair worden beschermd. De Europese Unie moet er met alle kracht zowel bij de Indonesische regering als bij de GAM op aandringen nu tot een vreedzame regeling te komen, met rechtvaardige afspraken over de verdeling van de delfstoffen. Militaire oplossingen zijn in Atjeh nooit duurzaam gebleken.
Het is buitengewoon betreurenswaardig, mijnheer de Voorzitter, dat de speciale autonomiewet van Papoea is ingetrokken en is vervangen door een nieuwe wet waarin het gebied wordt opgedeeld in drie provincies. Eindelijk leek er dan een oplossing bereikt waar iedereen vrede mee kon hebben en die de stabiliteit zou garanderen. Maar mevrouw Megawati laat haar oren veel te veel hangen naar de militairen en heeft de politieke moed niet om haar eigen wil door te zetten. Door dit beleid willen ook de Papoea's er niet langer bijhoren en dat kan toch niet de bedoeling zijn.

Maes (Verts/ALE).
Voorzitter, geachte commissaris, geachte collega's, de historische omstandigheden wijzen erop dat wij als Europese Gemeenschap niet onverschillig kunnen blijven ten aanzien van wat zich in Indonesië, Atjeh en Papoea- Nieuw-Guinea aftekent. De oorlog die nog altijd voortduurt en al 27 jaar bezig is in Atjeh, toont aan dat de gevolgen van het koloniale tijdperk nog doorwerken tot vandaag de dag. Wij moeten de Indonesiërs mede ervan overtuigen dat alleen politieke oplossingen mogelijk zijn om deze politieke conflicten te beslechten. Een concreet en duidelijk wapenembargo voor de Indonesische regering zou een eerste stap kunnen zijn, maar tevens moeten wij de Indonesische regering ervan kunnen overtuigen dat een land met 150 miljoen inwoners met zoveel duizenden eilanden niet als een unitaire zaak bestuurd moet worden.
Wanneer de wil tot zelfbeschikking en autonomie aanwezig is, zowel in Atjeh als bij de Papoea's, dan moet men daarmee rekening houden. 12.000 slachtoffers in Atjeh, dagelijks wreedheden, schendingen van de rechten van de burgers, verkrachtingen, invallen in dorpen, dat moet ongedaan gemaakt worden en er moet een politieke oplossing komen. En men moet ook in Papoea terugkeren tot de oplossing die autonomie in het vooruitzicht stelt. Wij zijn er geen voorstander van dat overal aparte staten ontstaan, maar het kan toch ook niet zo zijn dat een heilloos centralisme tegen de wil van de bevolking en met militaire middelen opgedrongen, uiteindelijk de oplossing zou betekenen. Een rechtvaardige oplossing voor het politieke vraagstuk is noodzakelijk opdat er vrede zou heersen en opdat eindelijk de bodemrijkdommen die er zo massaal aanwezig zijn zouden kunnen worden ontgonnen ten gerieve van de hele bevolking en met participatie van diegenen die daar al eeuwenlang leven.
Het Westen moet zich niet medeplichtig maken aan de militaire oplossingen van Indonesië, maar moet op een consequente manier blijven aandringen op een politieke oplossing die autonomie in het vooruitzicht stelt, zij het dan binnen het kader van de Indonesische staat.

Tannock (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, Indonesië begint momenteel aan zijn grootste militaire operatie sinds de invasie van Oost-Timor in 1975, namelijk de actie tegen de rebellen van de Beweging Vrij Atjeh (GAM) in Atjeh. Dit gebeurt na het beëindigen van een staakt-het-vuren dat vijf maanden heeft geduurd en er zijn nu al berichten over wijdverbreid lijden en mensenrechtenschendingen.
Het conflict vindt zijn oorsprong in het feit dat, hoewel het sultanaat Atjeh technisch gezien nooit deel heeft uitgemaakt van Nederlands Indië, dit gebied in 1949 wel door Nederland aan Indonesië werd overgedragen, na door de VN geleide gesprekken tussen Indonesië en de voormalige koloniale machthebbers. De Atjeeërs, hoewel eveneens moslims, begonnen vrijwel direct een onafhankelijkheidsstrijd en de provincie kreeg een bijzondere status. De onrust werd nog verder aangewakkerd door de exploitatie van de gas- en oliebronnen in de provincie door de Indonesische regering, evenals door een migratiebeleid dat ertoe heeft geleid dat veel Javanen in de kust- en industriegebieden van de provincie zijn komen wonen en werken.
Het eerdere staakt-het-vuren, dat gedeeltelijk tot doel had - vanuit het perspectief van de EU - de Indonesische steun voor de wereldwijde strijd tegen het terrorisme te waarborgen en tegelijkertijd de mensenrechten van de Atjeeërs te beschermen is nu volledig van de baan. Het is begrijpelijk dat president Megawati wil voorkomen dat Indonesië uit elkaar valt, maar het leger lijkt haar er helaas van overtuigd te hebben dat dit doel met militaire middelen kan worden bereikt. Het is echter zeer onwaarschijnlijk dat op de lange termijn de militaire optie alleen voldoende is en daarom moet er snel een politieke oplossing gevonden worden.

Lynne (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, de Indonesische regering moet formeel verklaren dat zij tegen het schenden van mensenrechten is, zoals het illegaal doden van mensen, inclusief onrechtmatige executies, verdwijningen en folteringen. Zij moet aan de veiligheidstroepen duidelijk maken dat dergelijke schendingen in geen geval worden getolereerd en dat de plegers ervan berecht zullen worden. Beide partijen dienen de internationale mensenrechten en humanitaire wetten te eerbiedigen - en zij moeten ook laten zien dat deze geëerbiedigd worden.
Ook moet er sprake zijn van een duidelijke hiërarchische structuur voor het veiligheidspersoneel. Zij moeten er van worden doordrongen dat zij strafrechtelijk aansprakelijk zijn voor het begaan van gruweldaden - niet alleen diegenen die dit soort wreedheden zelf begaan, maar ook diegenen die er opdracht toe geven.
Misdaden tegen vrouwen en kinderen mogen onder geen beding getolereerd worden. Helaas vinden die op het moment wel plaats.
De Indonesische regering moet maatregelen nemen ter bescherming van de mensenrechtenactivisten en journalisten die verslag doen van deze wreedheden.
Reding
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn interventie opsplitsen in twee delen. Het eerste deel gaat over Atjeh en het tweede over Papoea.
Wat Atjeh betreft is de Commissie samen met het voorzitterschap een van de vier covoorzitters van de Conferentie van Tokyo (Japan, Verenigde Staten, Europese Unie, Wereldbank). Deze Conferentie heeft aangedrongen op de ondertekening van een staakt-het-vuren tussen de Indonesische regering en de rebellen van Atjeh op grond van - en dit onderstreep ik - de territoriale integriteit van Indonesië.
Het akkoord over het staakt-het-vuren is de meest volledige poging die is ondernomen om een oplossing te vinden voor dit al 26 jaar durende conflict, dat meer dan twaalfduizend mensen, met name onschuldige burgers, het leven heeft gekost.
De Commissie heeft via haar snellereactiemechanisme met 2,3 miljoen euro bijgedragen aan de plaatsing van vijftig internationale waarnemers in de provincie Atjeh. Helaas is de situatie ter plekke inmiddels omgeslagen.
Op 17 en 18 mei heeft de Commissie in Tokio met de andere covoorzitters deelgenomen aan besprekingen tussen de Indonesische regering en de GAM (Beweging voor vrij Atjeh) teneinde het wankelende staakt-het-vuren te redden. Helaas zijn deze elf uur durende besprekingen op niets uitgelopen. De Indonesische president heeft de krijgswet uitgeroepen en een grote militaire actie op touw gezet.
De Commissie kan nu slechts bevestigen wat de geachte afgevaardigden hebben gezegd. De situatie is zeer ernstig. De bij ons binnenkomende inlichtingen zijn meer dan verontrustend. Er doen zich ernstige schendingen van de mensenrechten voor. Wij zijn eveneens zeer bezorgd over het feit dat de internationale en niet-gouvernementele hulporganisaties werden verzocht de provincie te verlaten en de pers die ter plekke verslag uitbrengt over de situatie of feiten vermeld die zich in deze provincie hebben voorgedaan, onder militaire censuur is geplaatst.
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is van mening dat met een militaire operatie geen duurzame vrede kan worden bewerkstelligd in Atjeh, zelfs niet indien deze met de beste intenties wordt gevoerd. Daarom zijn wij er rotsvast van overtuigd dat de sleutel voor de vrede gelegen is in goed bestuur, justitie, eerbiediging van de mensenrechten, democratisering en ontwikkeling.
Wij hebben nota genomen van de verklaring van de minister die bevoegd is voor de coördinatie van de politieke aangelegenheden en de veiligheid, de heer Yudhoyono. Deze zei dat zijn regering het Verdrag van Genève en het humanitair recht in de provincie Atjeh zal eerbiedigen. De internationale gemeenschap moet evenwel de Indonesische regering ertoe aanzetten de NGO's en de internationale humanitaire organisaties toegang te garanderen tot de provincie en hun veiligheid te waarborgen. Dit is immers een absolute voorwaarde voor een snelle en transparante hulpverlening, waaraan de burgers van de meest getroffen bevolkingen grote behoefte hebben.
Wij zijn ervan overtuigd dat er maar één keuze is: de dialoog te hervatten rondom de onderhandelingstafel. De verklaring van de Indonesische regering waarin deze zegt open te blijven staan voor besprekingen, sterkt ons in deze mening. Wij moedigen de regering en de GAM er bijgevolg toe aan zo snel mogelijk een kader voor te stellen waarmee deze onderhandelingen kunnen worden hervat. De Commissie is evenals de andere promotoren van dit initiatief te allen tijde bereid dit proces met alle mogelijke middelen te bevorderen.
Mijnheer de Voorzitter, dan kom ik nu bij het tweede deel van deze kwestie: de situatie in Papoea. U weet ongetwijfeld dat de speciale wet over de autonomie van Papoea in 2001 door het Indonesisch parlement is aangenomen. In 2002 heeft de Commissie, nadat Indonesische en Europese deskundigen gemeenschappelijk een studie hadden verricht, middelen uit haar snellereactiemechanisme ter beschikking gesteld om steun te geven aan de tenuitvoerlegging van deze wet door de Indonesische autoriteiten. Zo heeft de Commissie een deskundige op het gebied van decentralisatie en Indonesië ter beschikking gesteld. Ik wil met klem onderstrepen dat dit initiatief zich plaatste binnen de strikte eerbiediging door de Europese Unie van de territoriale integriteit van Indonesië en kon rekenen op de volledige instemming en medewerking van de Indonesische autoriteiten. Medio 2003 heeft de Commissie een voorstel gedaan voor technische bijstand aan de provinciale regering van Papoea en voor de tenuitvoerlegging van een speciale autonomiewet. De Indonesische regering heeft nog niet ingestemd met de tenuitvoerlegging van dit programma. De Commissie hoopt dat enkel technische redenen de oorzaak zijn van deze vertraging.
De Commissie heeft nota genomen van het presidentieel decreet van 27 januari 2003 waarmee drie nieuwe provincies worden ingesteld in Papoea en van het feit dat het Indonesisch parlement, dat de instelling van deze provincies moet bekrachtigen, zich nog niet heeft uitgesproken. Wij blijven evenwel zeer ongerust over de gevolgen die de tenuitvoerlegging van dit decreet zou kunnen hebben op de tenuitvoerlegging van de speciale wet voor de autonomie van de provincie Papoea. Wij zijn ervan overtuigd dat de met de speciale wet geopende weg de weg is die de Indonesische autoriteiten moeten volgen. De Commissie dringt bij de Indonesische regering aan op de tenuitvoerlegging van de speciale wet en handhaaft haar aanbod voor hulp hierbij. Eveneens bevestigt de Commissie haar steun aan de territoriale integriteit van Indonesië en volgt zij de situatie van de eerbiediging van de mensenrechten in deze provincie, evenals in alle andere provincies van Indonesië, op de voet.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris. Het debat is gesloten.
De stemming vindt aansluitend op het debat plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende ontwerpresoluties:
B5-0297/2003 van mevrouw Eriksson e.a., namens de GUE/NGL-Fractie, over de arrestatie van Aung San Suu Kyi in Birma;
B5-0303/2003 van de heer Veltroni e.a., namens de PSE-Fractie, over de arrestatie van Aung San Suu Kyi;
B5-0305/2003 van de heer Van Orden e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over Birma;
B5-0306/2003 van de heer Van den Bos, namens de ELDR-Fractie, over Birma;
B5-0310/2003 van de leden McKenna en Isler Béguin, namens de Verts/ALE-Fractie, over Birma.

Junker (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, in Birma lijkt zich een drama zonder einde te voltrekken. Sinds jaren terroriseert een bruut juntaregime het volk van Birma, dat in diepe armoede leeft. Het regime koeioneert duizenden dwangarbeiders en in de kerkers van het land vegeteren meer dan duizend politieke gevangenen. De ooit democratisch gekozen presidente, draagster van de Nobelprijs, en overigens ook van de Sacharovprijs van dit Huis, zat jarenlang opgesloten en nadat men korte tijd de hoop op een vleugje democratie kon hebben, werd ze op 31 mei samen met negen andere partijleden opnieuw in hechtenis genomen.
Zoals u zeker uit de media zult hebben vernomen is het niet duidelijk hoeveel mensenlevens de gewelddadige inmenging van de militairen daadwerkelijk heeft gekost en welk lot de plaatsvervangende voorzitter van de vervolgde partij - de Nationale Liga voor Democratie - heeft getroffen. Het is mogelijk dat ook de voorzitter zelf bij deze inmenging gewond is geraakt. Dit is een werkelijk zeer zware terugslag, nadat precies een jaar geleden de vrijlating van Aung San Suu Kyi de hoop op de bereidheid tot hervormingen van het regime liet ontkiemen. In de geest van deze hoop werd er begonnen met een politieke dialoog, onder toezicht van de speciale gezant van de VN Razali Ismail. Het valt echter te vrezen dat hem bij het voor morgen verwachte bezoek een ontmoeting met Aung San Suu Kyi onthouden zal worden, en dat er daarmee een verharding van de standpunten zal plaatsvinden.
Militair geweld, politieke vervolging en vrijheidsberoving van mensen die allemaal, ondanks represailles, met vreedzame middelen voor democratie vechten, mogen niet getolereerd worden. Daarom wordt de Raad verzocht de voorlopig opgeschorte sancties tegen het regime onmiddellijk uit te voeren. Laat echter ook duidelijk zijn dat de Raad, de Commissie en niet in de laatste plaats het Europees Parlement, in het belang van het Birmese volk, geenszins alle deuren willen dichtslaan. Dat wil zeggen dat net als voorheen de bereidheid aanwezig is om bij te dragen aan het bevorderen van een nationaal proces van verzoening, maar er moeten ook aanwijzingen zijn dat zo'n verzoeningsproces door alle partijen gewenst en uitgevoerd wordt. Echter, zolang terreur en militair geweld overheersen, kan niemand hopen op de tolerantie van het Europees Parlement en de andere Europese instellingen.
Chichester (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de arrestatie dit weekend van Aung San Suu Kyi, de leider van de Nationale Liga voor Democratie (NLD), is zeer betreurenswaardig en bewijst dat het militaire regime in Birma totaal niet bereid is tot het doorvoeren van democratische hervormingen. De berichten over lichamelijk letsel maken dit nieuws nog alarmerender. Door deze gebeurtenissen wordt ook de effectiviteit van de EU-acties tegen de militaire dictatuur in twijfel getrokken.
Wij eisen de onmiddellijke vrijlating van Aung San Suu Kyi, evenals de vrijlating van alle politieke gevangenen en het opheffen van de beperkende maatregelen tegen de NLD, de universiteiten en andere instellingen.
Deze zeer verontrustende verslechtering van de politieke situatie gedurende de afgelopen dagen is slechts de nieuwste plotwending in een verhaal dat gekenmerkt wordt door voortdurende schendingen van de mensenrechten. Iedereen die zich verzet tegen het regime krijgt te maken met intimidatie, wordt gearresteerd en is zijn leven niet langer zeker. Etnische minderheden als de Karen en de Shan worden nog steeds op gewelddadige wijze onderdrukt en er wonen meer dan 130.000 vluchtelingen in kampen langs de grens tussen Thailand en Birma. Helaas zijn we er ook in deze kwestie weer getuige van dat de inspanningen van de Europese Unie en de internationale gemeenschap als geheel om verandering te bevorderen maar weinig tastbare resultaten hebben opgeleverd. We hebben het regime duidelijk nog steeds geen gevoelige klap kunnen toebrengen.
Over de uitbreiding van het reisverbod van de EU tegen het regime en het bevriezen van haar tegoeden bestond in april al overeenstemming, maar deze maatregelen werden toen uitgesteld tot oktober in de hoop dat de situatie enigszins zou verbeteren. De situatie is nu echter duidelijk verslechterd en de Raad moet onmiddellijk actie ondernemen om de maatregelen ten uitvoer te leggen die in zijn gezamenlijke standpunt zijn vastgelegd.
Het Birmese regime zou deze situatie het best kunnen oplossen door de verkiezingsuitslag van 1990 te eerbiedigen, zoals de internationale gemeenschap ook voortdurend van haar heeft geëist.

Van den Bos (ELDR).
De Birmaanse generaals doen er werkelijk alles aan om maar aan de macht te blijven. Tegenstanders worden monddood gemaakt. Oppositieleidster Aung San Suu Kyi heeft van de afgelopen 14 jaar de helft onder huisarrest doorgebracht. Ook nu is ze weer gearresteerd, zogenaamd voor haar eigen veiligheid. De junta is volkomen paranoïde en beheerst bestuur, rechtspraak, economie en persoonlijk leven van de Birmezen. Er is geen enkele vorm van democratie en de bevolking wordt dom gehouden. Iedereen die onderwijs heeft genoten wordt gewantrouwd. Bij elke studentendemonstratie sluit de regering de universiteit. Het land bevindt zich al 14 jaar in een crisis, aan alles is gebrek, behalve aan corruptie. Die tiert welig. Het regime discrimineert de Rohingya-bevolking systematisch. Van enige werkelijke verzoening tussen regering en oppositie is geen sprake.
Om het Westen zand in de ogen te strooien worden af en toe cosmetische maatregelen genomen, zoals het bezoek van de VN-gezant Razali. Birma heeft één van de meest verrotte regimes ter wereld. De internationale gemeenschap heeft dit veel te lang geduld. De meer dan duizend politieke gevangenen moeten onmiddellijk worden vrijgelaten en alle repressieve maatregelen moeten worden opgeheven. De Europese Unie moet Birma als belangrijk punt op de agenda van de ASEAN-vergadering op Bali plaatsen. Zolang de druk van de omringende landen minimaal blijft, maken de generaals geen haast om hun biezen te pakken. Voorts dient de Europese Unie haar sanctiebeleid verder aan te scherpen. Zakelijke contacten moeten volledig worden stopgezet, dus ook geen investeringen. Het gevaar bestaat dat de vastberadenheid van de generaals leidt tot een gevoel van, we kunnen er eigenlijk toch niets aan doen. Maar, Voorzitter, we zijn het aan de geduldige en zeer volhardende Aung San Suu Kyi en de arme bevolking van Birma verplicht alles te doen om de generaals uit hun macht te verdrijven.

McKenna (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik steun en ben het eens met het meeste van wat er gezegd is, maar ik wil toch twee dingen aan de orde stellen. Het eerste is de verblijfplaats van Aung San Suu Kyi. Zij is al vele dagen uit het zicht verdwenen, zelfs al sinds eind mei, toen het bericht kwam dat mogelijk zeventig mensen door het leger van de junta waren gedood en dat zij gewond geraakt zou zijn aan haar hoofd. Door het feit dat er niets van haar is vernomen en dat haar verblijfplaats onbekend is, ontstaan ernstige zorgen over de vraag of ze al dan niet in leven is en in wat voor toestand zij verkeert. Dit Parlement en de instellingen moeten een zeer sterke boodschap doen uitgaan aan de Birmese autoriteiten dat internationale organisaties onmiddellijk toegang tot haar moeten krijgen. Dat is essentieel. We moeten immers onmiddellijk weten hoe haar situatie is.
Mijn tweede punt betreft de resolutie zelf, waarin een oproep tot het uitschrijven van nieuwe verkiezingen is opgenomen. Ik heb inmiddels begrepen dat alle fracties het erover eens zijn dat deze oproep geschrapt dient te worden. Daar ben ik blij om, aangezien we daarmee een op dit moment zeer gevaarlijk signaal zouden hebben afgegeven. Het had immers impliciet betekend dat we hadden toegegeven aan de logica van de generaals, door de beslissing van het volk niet te accepteren en zo de Nationale Liga voor Democratie in feite te ondermijnen. Ik ben blij dat de partijen die dit erin wilden hebben het erover eens zijn dat het eruit moet, aangezien het enorm gevaarlijk en slecht was geweest om op dit moment een dergelijk signaal aan het militaire regime in Birma af te geven.

Mann, Thomas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, in Birma zijn 20 vooraanstaande leden van de oppositie gearresteerd, waaronder Aung San Suu Kyi, winnares van de Nobelprijs voor de vrede in 1991, houdster van de Sacharovprijs van ons Parlement en voorzitter van de Liga voor Democratie. Meer dan 100 kantoren van de Liga zijn gesloten en diens aanhangers zijn vervolgd en gearresteerd, en er is informatie dat onlangs 70 sympathisanten door de strijdkrachten van de militaire junta in het noorden van het land zijn gedood.
Pas nadat de Europese Unie in het afgelopen jaar de handelsbevorderende maatregelen opschortte en volledig terecht buitenlandse tegoeden blokkeerde, kwamen er positieve ontwikkelingen. In 2002 werd het huisarrest van Aung San Suu Kyi opgeheven. Er was een gegronde hoop op hervormingen, waardoor de EU besloot om enige sancties tot aan het einde van dit jaar in te trekken. De Fractie van de Europese Volkspartij roept de regering van Birma op de Nobelprijswinnares, haar medestanders en de politieke gevangen terstond vrij te laten. Aan de vervolging en het moorden dient ogenblikkelijk een einde gemaakt te worden. Universiteiten, scholen en de kantoren van de Liga voor Democratie moeten eindelijk weer worden geopend. Wij eisen ook vrije verkiezingen onder onafhankelijk internationaal toezicht. Als de militaire junta net als voorheen weigert de dringend noodzakelijke weg naar hervormingen in te slaan, moet het visumverbod worden uitgebreid en moeten de geblokkeerde tegoeden bevroren blijven, zonder dat er enige concessies worden gedaan. De ASEAN-landen, de Verenigde Naties en de internationale gemeenschap moeten op hun verantwoordelijkheid worden aangesproken, zodat de Europese druk breed wordt ondersteund.

Casaca (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil me graag aansluiten bij hetgeen de heer Junker en anderen hier reeds gezegd hebben en aangeven dat ik het ten zeerste betreur dat Aung San Suu Kyi wederom in hechtenis is genomen. Zij is het levend symbool van de democratie - in Birma, maar ook in de rest van de wereld. We maken ons ernstige zorgen over de repressiegolf die nu in Birma woedt.
De vragen waartegenover we ons nu gesteld zien zijn al eerder gesteld: hoe lang kunnen wij het regime in Birma ongestraft zijn gang laten gaan? Heeft het zin om nu aan te dringen op verzoening van partijen? En tot slot: waarom past de Raad de sancties die hij in zijn gemeenschappelijk standpunt van 28 april heeft goedgekeurd niet toe? Ik wil daar ter afsluiting van mijn interventie op aandringen.

Sandbæk (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen sta ik volledig achter de eisen in de ontwerpresolutie. Er mag geen twijfel over bestaan dat de EU-sancties tegen Birma verscherpt moeten worden. De generaals hebben met de arrestatie van Nobelprijswinnares Aung San Suu Kyi en 19 partijgenoten maar weer eens getoond dat zij de democratische verhoudingen in hun land niet wensen te verbeteren. De militaire junta beweert dat zij dit ten behoeve van de veiligheid van Aung San Suu Kyi heeft gedaan, waarmee ze de spot drijft met het gezond verstand van elke mens. Ik ben het volledig met collega Patricia McKenna eens dat wij onmiddellijk duidelijkheid moeten eisen over de plaats waar zij zich bevindt om met haar contact te kunnen opnemen.
Wij kunnen alleen maar hopen dat een verscherping van de internationale sancties de militaire junta op betere gedachten brengt. Naar mijn mening is het belangrijk dat de Raad de eisen op het gebied van de mensenrechten aanscherpt en de speciale VN-gezant blijft steunen. De junta moet de gevangenen onvoorwaardelijk loslaten en met de oppositie opnieuw een echte dialoog aanknopen. Het is alleen via een dialoog waaraan alle betrokken politieke partijen deelnemen, dat opnieuw een solide en legitieme democratie kan ontstaan.

Reding
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is het volledig eens met de stemmen die zich in dit Parlement hebben verheven. Wij zijn zeer bezorgd over de recente gebeurtenissen, over de pesterijen en het politieke geweld waar Aung San Suu Kyi en de aanhangers van de Nationale Liga voor Democratie tijdens hun reizen naar het noordelijk gedeelte van Birma het slachtoffer van zijn geworden. De autoriteiten van Birma hebben bevestigd dat Aung San Suu Kyi en enkele directieleden van haar partij - voor hun eigen bescherming, nota bene! - worden vastgehouden. Dat is zeer zorgwekkend en de Commissie schaart zich dan ook volledig achter uw oproep tot onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van Aung San Suu Kyi en haar partijleiders.
De besluiten van de Birmaanse regering om Aung San Suu Kyi en haar medewerkers in hechtenis te nemen en de kantoren van de Nationale Liga voor Democratie en de universiteiten te sluiten, zijn enorme stappen terug in het internationaal verzoeningsproces. Daarom moet hier zo spoedig mogelijk een eind aan worden gemaakt. Het is hoog tijd dat de Birmaanse regering blijk geeft van haar bereidheid om zich in te zetten voor het nationaal verzoeningsproces door samen te werken met Aung San Suu Kyi, de NLD en de andere democratische krachten van het land bij het herstel van de democratie, de eerbiediging van de mensenrechten en de rechtsstaat.
Met het oog op het op til zijnd bezoek van de speciale vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de heer Razali Ismail, nodigt de Commissie de Birmaanse autoriteiten uit om volledig en opbouwend samen te werken met de heer Razali en hem permissie te geven om Aung San Suu Kyi en de andere democratische leiders vrij te ontmoeten.
Wat betreft de toepassing van de sancties die in het gemeenschappelijk standpunt van de Unie van 28 april 2003 over Birma worden genoemd, kan ik de leden van dit Parlement verzekeren dat de Commissie de situatie op de voet volgt en bereid is steun te geven aan een zo spoedig mogelijke tenuitvoerlegging van deze sancties als de situatie niet beter wordt.
Staat u mij toe op persoonlijke titel te vermelden dat ik heel veel respect en bewondering koester voor mevrouw Aung San Suu Kyi, voor deze grote politica die de Sacharov-prijs van dit Parlement en de Nobelprijs voor de vrede heeft ontvangen en een baken is voor democratie en vrijheid. Ik hoop van ganser harte dat het haar goed gaat en dat zij met de hulp van alle democratische krachten erin zal slagen zich te redden uit de hachelijke positie waarin zij verkeert, in haar eigen belang en in het belang van haar volk.
De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt aansluitend op de debatten plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende ontwerpresoluties:
B5-0287/2003 van de heer Van Orden e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over Zimbabwe;
B5-0299/2003 van de heer Vinci e.a., namens de GUE/NGL-Fractie, over Zimbabwe;
B5-0300/2003 van de heer Belder, namens de EDD-Fractie, over de situatie in Zimbabwe;
B5-0304/2003 van de leden Kinnock en Schulz, namens de PSE-Fractie, over de situatie in Zimbabwe;
B5-0308/2003, van de leden Van den Bos en Mulder, namens de ELDR-Fractie, over de situatie in Zimbabwe;
B5-0309/2003 van mevrouw Maes e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over Zimbabwe.

Balfe (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement heeft er bij talloze gelegenheden op aangedrongen dat de sancties tegen het regime-Mugabe worden uitgebreid en dat deze streng worden gehandhaafd. Toch heeft de Raad hier feitelijk nooit wat mee gedaan. Nu de hele kwestie van de democratische verantwoording binnen de EU ter discussie staat, is het tijd dat de Raad eens wat meer aandacht schenkt aan de resoluties van het Europees Parlement. De Raad heeft de sancties tegen het regime wel vernieuwd, maar in afgezwakte vorm. Het reisverbod tegen Mugabe en vooraanstaande leden van zijn regime is niet effectief gehandhaafd. Vorige maand woonde zelfs de Zimbabwaanse minister van Industrie en Handel nog een vergadering bij in de hoofdstad van de EU, Brussel, die werd georganiseerd door de ACS, een instelling die in het leven is geroepen door de EU. We zijn kennelijk niet eens in staat een reisverbod te handhaven als zo'n reis direct verband houdt met onze eigen instellingen.
In november vorig jaar werd het aan het Europees Parlement zelf overgelaten de sancties te handhaven door enkele Zimbabwaanse afgevaardigden de toegang tot het Europees Parlement te ontzeggen. Dat leidde uiteraard tot uitstel van de vergadering, maar we moeten onze poot stijf houden. Als de Afrikaanse landen de ACS de vernieling in willen helpen door Mugabe te blijven verdedigen, dan moeten ze dat vooral doen, maar laten wij in ieder geval stoppen met het voortdurend maken van uitzonderingen op dit reisverbod.
De situatie is nog weer ernstiger geworden op dit moment. Het is iedere dag onrustig in Zimbabwe, voedsel en brandstof worden steeds schaarser, de inflatie bedraagt 50 procent per maand en de prijzen voor consumenten zullen in de komende paar maanden met ten minste 300 procent stijgen. De Zimbabwaanse bevolking lijdt honger, 12,6 miljoen mensen zijn afhankelijk van voedselhulp en de stakingen en demonstraties die hebben plaatsgevonden zijn het bewijs van het onvermogen van de internationale gemeenschap om effectief op te treden tegen Mugabe. Deze resolutie roept derhalve op tot het geven van een nieuwe impuls aan onze inspanningen.

Belder (EDD).
Voorzitter, intimidatie, verkrachting, landroof, moord, bedrog, stembusfraude, vrijheidsberoving, verhongering: de instrumenten waarvan Mugabes schrikbewind zich bedient om het eens welvarende Zimbabwe in een duizelingwekkende geweldspiraal nog dieper de afgrond in te sleuren. Vanuit deze humanitaire ramp bereiken ons tot op vandaag angstkreten van individuele slachtoffers. Wat te denken bijvoorbeeld van een secretaresse van de MDC, de oppositiepartij, die 's nachts in haar huis overvallen werd door één van Mugabes gangsterteams? De beschuldiging: prostituee van oppositieleider Morgan Tsvangirai. De straf: vaginale inbrenging van de loop van een geweer met doodsbedreigingen en andere eisen die ik hier maar niet onder woorden breng.
Het is in deze gruwelijke context dat Tsvangirai de geteisterde bevolking opriep tot een week van vreedzaam protest. Met de inmiddels routinematige arrestatie van de oppositieleider poogde de niets ontziende dictator ook deze noodkreet de kop in te drukken. Analoog aan de voorliggende resolutie vind ook ik het onbegrijpelijk en uitermate ongeloofwaardig dat de Raad, voorbijgaand aan het zelf ingestelde reisverbod, toch tot in Brussel toe overleg voert met dit misdadige regime. Net als de contactbereidheid van andere Afrikaanse regimes is dit een affront voor de Zimbabwaanse bevolking in nood.
Met de grootst mogelijke nadruk roep ik Commissie en Raad op tot een compromisloze afwijzing van dit regime. En conform paragraaf 5 vraag ik de Raad om de internationale gemeenschap het voorbeeld te geven en daadwerkelijk een algemene strategie te volgen om de democratie, de rechtsstaat en de eerbiediging van de rechten van de mens in Zimbabwe te herstellen.

Junker (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ook in Zimbabwe lijken de gebeurtenissen zich te ontwikkelen tot een verhaal zonder einde. De escalatie van het geweld heb ik zelf kunnen zien, toen ik naar aanleiding van de parlementsverkiezingen als waarnemer daar in het land was, overigens onder een verkeerde vlag, omdat ik niet als vertegenwoordiger van de Europese Unie werd erkend. Meer dan 30 politici van de oppositie hebben bij de gewelddadigheden de dood gevonden. Momenteel zien we dat het geweld opnieuw escaleert. Wij moeten beseffen dat Mugabe niet alleen met scherp op vreedzame demonstranten schiet, maar ook honger als wapen tegen zijn eigen volk inzet. Het is reeds gezegd dat meer dan de helft van de bevolking is aangewezen op voedselhulp. Dat brengt ons ook in een dilemma; we willen de mensen niet laten verhongeren en daarom helpen we ze, maar daarmee dragen we er ongewild wel toe bij dat Mugabe aan de macht blijft.
De prijzen voor de eerste levensbehoeften rijzen de pan uit in Zimbabwe, de inflatie explodeert; wereldwijd kent het land het hoogste inflatiepercentage. De economie is geruïneerd, de export en het toerisme, eens bloeiende inkomstenbronnen, zijn in elkaar gestort. De rechtsstaat, die vroeger betrouwbaar was, is buitenspel gezet en de jongste wandaden hebben aangetoond dat de Raad gelijk had om sancties af te kondigen tegen het regime-Mugabe. Die sancties zijn echter niet consequent toegepast en dat moet wel dringend gebeuren. Als we willen dat het regime zich iets aantrekt van de maatregelen moeten we ze consequent uitvoeren. Dat probleem speelde tijdens een bijeenkomst met de ACS-landen, die als gevolg daarvan is stukgelopen. We zullen op dit punt blijven hameren. Als de Commissie voor ACS-onderhandelingen of andere bijeenkomsten een inreisvisum verstrekt, is dat een steun in de rug van het regime en een ondermijning van onze positie, te weten het herstel van de rechtsstaat en de democratie en de bescherming van de mensenrechten.
Het verzwakt ook onze positie binnen de ACS-bijeenkomsten, waarin wij trachten de Afrikaanse partnerstaten aan onze kant te krijgen, iets wat bepaald geen sinecure is. Er zijn veel teleurstellingen geweest. We hebben zelfs meegemaakt dat wij geen steun kregen voor ons standpunt voor gerechtigheid, voor de bescherming van de mensenrechten en uiteindelijk ook voor een menswaardig bestaan met alle democratische rechten in dit land.
Ik wil echter benadrukken dat bij een geheime stemming ruim een kwart van de aanwezigen op de ACS-bijeenkomst op onze hand was en sommige delegatieleden hebben het zelfs aangedurfd om openlijk hun steun aan ons te betuigen en op krachtige toon de gebeurtenissen in Zimbabwe te veroordelen. We moeten echter iedereen die in Afrika met Mugabe aan één tafel zit, eraan herinneren dat steun aan zijn regime inhoudt dat de weg naar de legaliteit wordt verlaten. Wij moeten ons standpunt op niet mis te verstane wijze duidelijk maken, dat geldt ook voor de Commissie.
Maes (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, geachte collega's. Ik ben blij met de toon die door mevrouw Junker werd aangeslagen en ik zou de Britse conservatieven willen vragen wat meer subtiliteit aan de dag te leggen als ze telkens weer Zimbabwe aan de orde stellen. We hebben dat hier al vaak gedaan en eigenlijk nog met bitter weinig resultaat. Over geen ander land zijn hier zoveel resoluties aangenomen met zo weinig effect. Laat ons ook de maat van de dingen in de gaten houden.
Zimbabwe is niet het land met het grootste aantal slachtoffers van oorlog of geweld in Afrika, maar dat neemt niet weg dat de situatie er uiterst dramatisch verslechtert. De economische situatie van het land is nooit zo slecht geweest en verslechtert nog iedere dag. 7,2 miljoen van de 12,4 miljoen mensen lijden honger, er zijn schendingen van mensenrechten, enzovoort. Folteringen zijn aan de orde van de dag en arrestaties van journalisten maken de persvrijheid tot een lacheding.
Bij het volk van Zimbabwe leeft echter de wil om een vreedzame transitie te bewerkstelligen. De MDC voert met stakingen en politieke acties de druk op en wij moeten die druk steunen. Wij moeten de heer Tsvangirai, die in de verkiezingen de morele overwinnaar was, steunen. Als die verkiezingen niet vervalst zouden zijn, was hij nu wellicht staatshoofd. De oppositie voert die druk op, maar ook - en dat hebben we kunnen merken bij de ACS-vergaderingen - steeds meer Afrikaanse landen zijn bereid om druk uit te oefenen. Dat heeft niet altijd resultaat gehad, maar het is toch belangrijk geweest dat op 5 mei de heer Mbeki vanuit Zuid-Afrika en de president van Nigeria samen druk hebben uitgeoefend, zij het dat dit niet tot onmiddellijke resultaten lijkt te leiden.
Maar wie zijn wij om te denken dat alles in een handomdraai verandert. Hoe gaat Europa om met die druk? Ons Parlement eist voortdurend dat aan alle dialoog een einde zou worden gesteld. Is dat de goede methode? De Raad volgt klaarblijkelijk een andere methode en wenst de sancties toe te passen voor zover deze de normale dialoog binnen de internationale organisaties niet in de weg staan.
Wij moeten nu eens en voorgoed weten wat we willen. Ik roep het Parlement ertoe op om druk uit te oefenen en te blijven uitoefenen, en onder elkaar niet voortdurend verdeeld te zijn over de manier waarop we dat gaan doen. Ik sta achter elke gezonde maatregel die het regime van Mugabe tegen de muur plaatst, maar ik begrijp ook dat het volk van Zimbabwe, dat al zoveel heeft geleden omwille van de democratie, ook wil vermijden dat het tot een bloedige oorlog komt. Wij moeten weten wat we willen, de Raad moet weten wat hij wil en niet, zoals in de G8, ergens in een achterkamertje nog een zinnetje over Zimbabwe toevoegen. Dat zal ons niet vooruit helpen. Wij lijden mee met het volk van Zimbabwe, maar wij dromen ook van een uiteindelijke overwinning van de democratie.

Sacrédeus (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij richten tot iemand die vandaag op de publieke tribune had moeten zitten, namelijk Robert Mugabe. Uw taak, mijnheer Mugabe, is het volk van Zimbabwe vrijheid, democratie en rechtszekerheid bieden. In plaats daarvan heeft u het volk van Zimbabwe onderdrukt, geterroriseerd, mishandeld, gefolterd en vermoord.
Uw taak, Robert Mugabe, was het volk van Zimbabwe een nieuwe toekomst bieden, nieuwe gelijke behandeling en gelijke rechten voor alle burgers. Uw taak was niet om omgekeerd racisme tot stand te brengen, om onderdrukte mensen te vernederen op grond van hun huidskleur, hun politieke opvatting of hun partijlidmaatschap.
Uw taak, Robert Mugabe, was het volk van Zimbabwe voedsel en een toekomst bieden. Het was niet uw taak om het volk van Zimbabwe honger, uitzichtloosheid en dood te bieden. Uw taak was bovendien om met een onbesmeurd blazoen de geschiedenis van Zimbabwe in te gaan. Het was niet uw taak om de geschiedenisboeken in te gaan als een beruchte, wrede, bekrompen en boosaardige dictator.
Mijnheer Mugabe, ik heb het voorrecht gehad om in uw mooie land Zimbabwe veel belangrijke mensenrechtenactivisten en voorvechters van de democratie te mogen ontmoeten. Het geweld van uw leger en uw soldaten tegen hen zal niet overwinnen. Over een jaar bent u niet meer de leider van Zimbabwe.

Gahler (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag mij af hoe vaak wij hier nog dit ritueel over Zimbabwe in de spoeddebatten willen opvoeren. Wij hebben ondertussen zoveel besluiten aangenomen. We verwijzen er alleen nog in zijn totaliteit naar en tellen ze niet eens meer. Ik had een opname van mijn laatste toespraak hier net zo goed opnieuw kunnen afspelen, want helaas is er in dat land geen steek veranderd. Het is er voor de mensen daar eerder slechter op geworden. Ook degenen die voor de geachte commissaris opschrijven wat zij zo dadelijk gaat voordragen, zouden waarschijnlijk grotendeels gebruik kunnen maken van de tekst van de vorige keer, omdat de situatie niet veranderd is.
Het eigenlijke politieke probleem van de EU is niet wat zij doet, maar wat zij nalaat. Ik zeg tegen de zoals gewoonlijk afwezige Raad dat men ook door zaken na te laten schuld op zich kan laden. Moet het eerst komen tot toestanden zoals in Congo? Het is juist wat Nelly Maes heeft gezegd, er zijn in Afrika ergere situaties dan die in Zimbabwe. Maar moeten we dan wachten totdat het tot Congolese toestanden komt? Hoeveel slachtoffers moeten er vallen voordat de Raad besluit, pakweg, niet langer de minister van Handel en Industrie van Zimbabwe hartelijk welkom te heten in de EU, of om echt effectief tegen Mugabe op te treden? Naar Congo sturen we een interventiemacht. Kennelijk was het quotum daar bereikt. In het geval van Zimbabwe weigeren we niet eens toegang aan een minister. Ik ben er erg voor dat we in Congo gezamenlijk onder Franse leiding proberen de vrede te herstellen. Ik zeg echter ook duidelijk dat wij het dan niet kunnen accepteren als Frankrijk als het om Zimbabwe gaat sinds jaar en dag doeltreffende maatregelen verhindert of vertraagt of actief tegenwerkt. Op dit punt dient de Raad duidelijk zijn verantwoordelijkheid te nemen en, indien nodig, moeten wij de betreffende afzonderlijke regeringen ter verantwoording roepen in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid.
Reding
Mijnheer de Voorzitter, ik veronderstel dat de vertegenwoordigers van de Raad goede nota hebben genomen van de opmerkingen van de geachte afgevaardigden. Wat de Commissie betreft kan ik u mededelen dat zij zich bewust is van het feit dat de situatie in Zimbabwe, diplomatiek uitgedrukt, zeer onzeker is. Wij volgen de gebeurtenissen van deze week aandachtig. Wij weten dat de sfeer slechter wordt, het politiek geweld toeneemt, de schendingen van de mensenrechten steeds talrijker worden, de rechtsstaat niet wordt geëerbiedigd en de mensen steeds meer lijden. Wij veroordelen ten zeerste de tegen de oppositie genomen repressiemaatregelen en met name de arrestatie op maandag jongstleden van de oppositieleider, Morgan Tsvangirai en andere leden van de MDC, de Beweging voor Democratische Verandering. Deze maatregelen maken deel uit van de pogingen van de regering om de werkonderbrekingen waartoe de MDC voor deze week heeft opgeroepen, tegen te gaan. Gezien de ernst van de situatie heeft de Commissie volledige steun gegeven aan de publicatie op 3 juni jongstleden door het voorzitterschap van de verklaring van de Unie over Zimbabwe.
Wij zijn trouwens net zo ongerust over de humanitaire crisis in Zimbabwe. Daarom nemen wij actief deel aan de acties die tot doel hebben de grootste nood te lenigen. Gedurende het afgelopen jaar hebben wij bijna 93 miljoen euro beschikbaar gesteld in de vorm van voedselsteun en humanitaire noodhulp omdat wij de bevolking van Zimbabwe niet wilden straffen en haar lijden wilden verlichten. Wij zullen de projecten voor rechtstreekse hulpverlening aan dit land voortzetten, met name op sociaal gebied en op dat van de eerbiediging van de mensenrechten en de rechtstaat.
Zoals gebruikelijk onderzoekt de Commissie elke mogelijkheid tot een dialoog, opdat verbetering kan worden gebracht in de situatie. Wij geven steun aan de druk die op de regering van Zimbabwe wordt uitgeoefend door de internationale gemeenschap, door een aantal leiders van Afrikaanse landen en de CDAA, opdat de mensenrechten, de rechtsstaat en de democratische principes worden gerespecteerd. Ik wil hierbij trouwens nogmaals nadrukkelijk onderstrepen dat deze begrippen essentiële elementen zijn van de Overeenkomst van Cotonou, die de Europese Unie met Zimbabwe verbindt. In deze context heeft de Commissie haar voldoening geuit over het recente initiatief dat drie Afrikaanse presidenten hebben genomen om heropening van de dialoog tussen de partijen aan te moedigen. Zij deelt volledig de zorgen die tijdens de G8 van Evian zijn geuit ten aanzien van de verschrikkelijke situatie in dit land.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
Wij gaan nu over tot de stemming.

De Voorzitter.
Ontwerpresoluties over gevallen van schending van de mensenrechten, de democratie en de rechtsstaat:
Gemeenschappelijke ontwerpresolutie ingediend door de PPE-DE-Fractie, de PSE-Fractie, de ELDR-Fractie, de Verts/ALE-Fractie, de GUE/NGL-Fractie, de EDD-Fractie, over de situatie in Indonesië, met name in de provincies Atjeh en Papoea (B5-0293/2003, B5-0298/2003, B5-0301/2003, B5-0302/2003, B5-0307/2003, B5-0311/2003) 
Voor de stemming

Maes (Verts/ALE).
Voorzitter, zou u bij wijze van mondeling amendement willen aanvaarden dat ik alleen de meest bekende namen van mensenrechtenactivisten overhoud. Er zijn er naamloos veel, maar die eerste twee, Nazar en Kautsar moeten blijven. De anderen mogen wegvallen omdat we geen namen meer willen noemen. De mensenrechtenorganisatie die we hier wensen te vermelden is Amnesty International. Wij dringen aan op onmiddellijke vrijspraak in plaats van vrijlating.

Lambert (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, volgens de stemlijst zou er op dit moment een mondeling amendement worden gepresenteerd door een lid van de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links dat hier helaas niet aanwezig is. Ik zou dat mondelinge amendement graag overnemen, zoals aangegeven tijdens het debat.
Het gaat om lid 7 en het schrappen daarin van de woorden 'en dat er zonder oponthoud verkiezingen worden gehouden onder internationaal toezicht?. De nieuwe tekst luidt in plaats daarvan: 'wenst dat de SPDC de macht uit handen geeft en dat de resultaten van de laatste verkiezingen volledig worden geëerbiedigd?.

De Voorzitter.
Heeft iemand bezwaar tegen de indiening van dit mondeling amendement door mevrouw Lambert?
Het woord is aan de heer Van den Bos.

Van den Bos (ELDR).
Voorzitter, het lijkt mij niet wenselijk te stellen dat er geen verkiezingen zouden moeten worden gehouden. Dat zou natuurlijk een heel merkwaardige indruk maken. Ik begrijp het argument van de Groenen wel. De oppositiepartijen zijn natuurlijk op dit moment nog niet klaar voor de verkiezingen en zouden gemanipuleerd kunnen worden. Mijn fractie zou er dan ook vóór zijn als alleen de woorden "zonder oponthoud", without delay, geschrapt worden. Dan zullen we vóór stemmen. Als het gehandhaafd wordt zoals geformuleerd door de woordvoerster, zullen wij tegenstemmen.

De Voorzitter.
Mevrouw Lambert, bent u het eens met de argumenten van de heer Van den Bos?

Lambert (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, de strekking van ons mondelinge amendement is dat we feitelijk vragen dat de uitslag van de eerder gehouden verkiezingen geldig blijft en wordt geëerbiedigd. Als we alleen 'zonder oponthoud? zouden schrappen, zou dat betekenen dat we iets heel anders proberen te bereiken. Daar kunnen we niet mee akkoord gaan, dus ik denk dat we er maar over moeten stemmen.

Rübig (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen verzoeken de stemmingen in de toekomst te laten plaatsvinden op de geplande tijden om de leden in staat te stellen acte de présence te geven.

De Voorzitter.
Mijnheer Rübig, het was de bedoeling dat de stemming aansluitend op de debatten zou worden gehouden en dat is ook hetgeen wij hebben gedaan.

McCarthy (PSE).
Ik wil graag mijn collega's bedanken, met name mevrouw Fourtou, de heer Oreja, de heer Manders en mevrouw Echerer, voor hun steun aan dit initiatief voor een schriftelijke verklaring. Ik wil alle leden die deze hebben ondertekend bedanken, ondanks dat zij misschien ons enthousiasme en onze overijverigheid hen te overtuigen wat overweldigend vonden. Het is duidelijk dat piraterij in Europa op het moment een epidemische omvang heeft bereikt en een ernstige bedreiging vormt voor de gezondheid en veiligheid van de consument doordat speelgoed, medicijnen en reserveonderdelen in nagemaakte vorm hun weg naar de EU vinden. In 2002 alleen al verdubbelde de inbeslagname van dergelijke goederen in de Europese Unie.
Ik denk dat deze verklaring een duidelijk signaal afgeeft van dit Parlement aan de lidstaten en de toetredende landen dat zij in actie moeten komen om piraterij keihard aan te pakken. Het Parlement heeft nu opgeroepen tot actie over te gaan en het Italiaanse voorzitterschap dient deze kwestie op te pakken en bovenaan hun agenda te zetten. Wij hopen dat de lidstaten de wens van dit Parlement om tot actie over te gaan niet naast zich neer zullen leggen of zullen afwijzen.

De Voorzitter.
Het Parlement heeft de agenda afgehandeld. De notulen van deze vergadering zullen aan het begin van de volgende vergaderperiode door het Parlement worden goedgekeurd.

De Voorzitter.
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.
(De vergadering wordt om 16.40 uur gesloten)

Ahern (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, dit debat over Straatsburg stond niet gepland. Zouden we nu alstublieft over kunnen gaan tot de stemverklaringen?

Ribeiro e Castro (UEN)
Portugese landbouwers beklagen zich er al heel lang over dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid onrechtvaardig is, en ze hebben daar goede redenen voor. Portugal is binnen de Europese Unie het land dat het minst profijt ondervindt bij het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Dat wordt algemeen als waar aanvaard.
Ik heb gestemd voor de amendementen waarin voorgesteld wordt de plannen van de Commissie integraal af te wijzen. Ik heb zo politieke uitdrukking willen geven aan de bij de Portugezen heersende ontevredenheid. De oorspronkelijke Commissievoorstellen komen op geen enkele wijze tegemoet aan onze volstrekt gerechtvaardigde verlangens.
Ik vind wel dat de heer Cunha heel goed werk heeft geleverd. Ik begrijp ook heel goed dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid hervormd moet worden - om financiële redenen, vanwege de onderhandelingen in het kader van de WTO en omdat de consumenten dat willen. We moeten bovendien uitdrukking kunnen geven aan nieuwe ideeën. Die zijn niet uitsluitend op de productie gericht en houden beter rekening met de behoeften zoals die op het platteland gevoeld worden. Ik geloof dat het standpunt van het Europees Parlement wijst in de richting van een redelijker, evenwichtiger en rechtvaardiger hervorming. Wij willen stapsgewijs en heel voorzichtig te werk gaan. Ik wil commissaris Fischler het voordeel van de twijfel gunnen. Aan het einde van het debat heeft hij aangegeven dat de Commissie bereid is steun te geven voor mediterrane producten, op dezelfde wijze waarop ze andere producten steunt. Ik heb dus in het algemeen de voorstellen van het Parlement gesteund en me bij de eindstemming van stemming onthouden.

Alyssandrakis (GUE/NGL)
Met deze resolutie geeft de EU ongegeneerd toe wat 'samenwerking? met de Balkanlanden voor haar betekent. Nu wordt duidelijk waarom er bommen zijn gevallen op Joegoslavië en waarom het land uiteen is gevallen.
In de beste neokoloniale traditie roept het Europees Parlement de Balkanlanden op het communautaire en Euro-Atlantische model te omarmen, toetreding tot de EU als enig toekomstperspectief te koesteren, van politieke structuur en nationale wetgeving te veranderen en het verleden te verloochenen. Ze moeten van het Parlement ook zorgen voor een betrouwbaar strafvervolgingstelsel en registratie- en informatiesysteem en hun politiemensen opleiden zoals Europol het wil. Voorts moeten ze hun onvoorwaardelijke medewerking verlenen aan het 'gerechtshof? voor Joegoslavië en wordt van hen verwacht dat ze hun onderwijsstelsels afstemmen op het model van de EU.
Zo ontstaat het fundament waarop de Griekse regering en de EU hun beleid in de Balkan willen vestigen: dat komt gewoonweg neer op totale onderwerping, het afschaffen van elke vorm van nationale soevereiniteit, zodat de monopolies hun gang kunnen gaan en landen en volkeren kunnen worden uitgeplunderd.
De afgevaardigden van de Griekse Communistische Partij stemmen tegen deze schandalige tekst. De strijd van het volk tegen de imperialistische expansiedrang van de EU en tegen de belangen van de monopolies wordt een steeds bitterder noodzaak.

Gahrton (Verts/ALE)
Een democratisch Turkije is welkom in de Europese Unie, op voorwaarde dat conflicten met buurlanden en minderheden opgelost zijn.
Turkije vormt een principetest voor de Europese Unie. Moet de Unie een joods-christelijk ford blijven dat zijn stekels uitzet of een breed samenwerkingsverband voor alle Europese volkeren, naties, regio's en culturele en taalgroepen? Voor de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie staat het antwoord vast: wij hopen dat Turkije het pad van de hervormingen blijft volgen, zodat er volgend jaar formele onderhandelingen over het lidmaatschap van de Europese Unie begonnen kunnen worden.
Ik ben voor een Turks lidmaatschap, op voorwaarde dat onder andere de rol van het leger in het politieke leven wordt verkleind en eventueel de Nationale Veiligheidsraad volledig wordt afgeschaft, dat de minderheden in het land, de Koerden, Armeniërs en Syriërs, dezelfde rechten krijgen als de andere burgers en dat de vrijheid van meningsuiting gewaarborgd wordt.
In het verslag wordt tevens opnieuw een oude wens naar voren gebracht uit eerdere resoluties van het Europees Parlement uit 1987 en 2002 dat Turkije de genocide in Armenië in 1915 erkent.
Een verzoening tussen Turken en Armeniërs mag niet stuklopen door een historische interpretatiestrijd, maar het is wel een beetje vreemd dat de Turkse politici van nu zoveel moeite hebben om zonder voorbehoud een historisch feit te erkennen, namelijk dat het fascistische bewind van de Jonge Turken in zijn wanhoop een massamoord op de Armeniërs heeft bevolen, iets waarvoor de leiders van de Jonge Turken na de oorlog door Turkse rechtbanken zijn gestraft.

Alyssandrakis (GUE/NGL)
De open coördinatiemethode is EU-beleid in het geniep, buiten de Verdragen om. Centraal in de methode staan richtsnoeren, die worden gebruikt in het nationale beleid waarna een follow-up, beoordeling en nieuwe doorlichting van die richtsnoeren volgt. Officieel gaat het om vrijwillige coördinatie en dient de methode als middel om ervaring uit te wisselen, maar er is geen gemeenschapswetgeving vereist en dat maakt de methode bijzonder ondoorzichtig. Bijgevolg is dit instrument uitermate geschikt om een beleid te voeren dat indruist tegen de belangen van het volk en dat buiten de bevoegdheid van de EU valt.
Sinds haar ontstaan is de methode al vele malen in de praktijk gebracht op beleidsgebieden als werkgelegenheid, sociale zaken, onderzoek, ondernemingen, onderwijs, migratie, asiel enz. De volkeren van de Europese Unie krijgen zo een stortvloed van arbeidsfnuikende maatregelen over zich heen (in de arbeidsverhoudingen, bij de pensioenen maar ook in het roemruchte proces van Bologna voor de universiteiten). Niemand die doorheeft dat het om EU-beleid gaat.
Het onderhavige verslag tilt niet zwaar aan het ondemocratische karakter van de methode, maar probeert ze te bagatelliseren en er een democratisch tintje aan te geven. Daarom verwerpen de afgevaardigden van de Griekse Communistische Partij het verslag en ook de resolutie van de Commissie cultuur. De werknemers laten zich niet in de luren leggen door het slinkse beleid van de EU.

Sacrédeus (PPE-DE)
In het verslag wordt de Conventie in lid 4 verzocht "om in het toekomstige Unieverdrag aan de sportbeoefening een wettelijke grondslag te geven, waarbij de culturele, opvoedkundige en sociale waarden van de sport worden erkend, en tegelijkertijd wordt verwezen naar de gelijke toegang van vrouwen en mannen tot sportbeoefening en tot het dragen van verantwoordelijkheid op sportgebied". Ik ben het in alle opzichten eens met wat hier gezegd wordt over sportbeoefening, maar niet met het feit dat de Europese Unie hiervoor ook wetgevingsbevoegdheid krijgt. Daarom heb ik tegen het verslag gestemd.
Er bestaat een gezegde dat luidt: "wie het onderste uit de kan wil, krijgt het lid op zijn neus". De Europese Unie kan noch moet de wetgevingsbevoegdheid krijgen voor de sportbeoefening. Dat zou de zeggenschap van de Unie te ver doorvoeren zonder dat zij in staat is deze verantwoordelijkheid aan te kunnen. Het subsidiariteits- en evenredigheidsbeginsel geven ondubbelzinnig aan dat een gecentraliseerde wetgeving op Europees niveau ver weg van de sportverenigingen, clubs en beoefenaars de sport geen meerwaarde biedt, maar juist aanzienlijke nadelen.

Fitzsimons (UEN)
. (EN) In het jaar 2000 werd bij zo'n 216.000 vrouwen in de Europese Unie borstkanker geconstateerd, van hen overleden er 79.000. Borstkanker is de meest voorkomende doodsoorzaak onder vrouwen tussen de 35 en 55. We moeten derhalve het sterftecijfer voor borstkanker in de Europese Unie terugdringen.
Slechts acht van de vijftien lidstaten in de EU beschikken over landelijke screeningsprogramma's voor borstkanker. Elke EU-lidstaat moet garanderen dat iedere vrouw tussen de vijftig en zeventig jaar oud elke twee jaar een mammografie-screening krijgt aangeboden, zoals in de Europese richtlijnen is vastgelegd. Deze programma's moeten voldoen aan bepaalde kwaliteitsnormen. Elke mammografie moet onafhankelijk van elkaar door twee radiologen worden beoordeeld. Ook moet de screeningapparatuur regelmatig gecontroleerd worden op beeldkwaliteit en stralenbelasting.
Ik verheug mij over de toewijzing van 400 miljoen euro voor kankeronderzoek binnen het Zesde Kaderprogramma voor onderzoek. Er moet immers meer onderzoek plaatsvinden naar de relatie tussen borstkanker en mogelijke risicofactoren als tabaksgebruik.
Ik verzoek de Commissie dringend om bij de eerst mogelijke gelegenheid met een voorstel te komen ten aanzien van een aanbeveling over mammografie.

