Herdenking van de Holodomor, de kunstmatig veroorzaakte hongersnood in Oekraïne (1932-1933) (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de herdenking van de Holodomor, de Grote Hongersnood in Oekraïne (1932-1933).
Ik wil van de gelegenheid gebruikmaken om een delegatie uit Oekraïne onder leiding van de ambassadeur welkom te heten in het Europees Parlement.
(Applaus)
Antonio Tajani
vicevoorzitter van de Commissie. - (IT) Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik ben verheugd dat ik het woord mag nemen in dit debat voor de herdenking van de Grote Hongersnood van 1932 en 1933, een van de grootste tragediën van de twintigste eeuw. Na jaren van stilte wordt onze aandacht opgeëist door getuigenissen van het onheil en door de verhalen van tal van overlevenden die door deze vreselijke ramp zijn getroffen.
Het is van essentieel belang dat we niet vergeten wat er tijdens de Holodomor is gebeurd. De geschiedenis van de Grote Hongersnood vertelt ons niet alleen de tragedie van het Oekraïense volk, maar herinnert er ons aan ook waar mensen toe in staat zijn. De Holodomor leert ons echter ook iets belangrijks: de vele slachtoffers zijn niet tevergeefs gevallen. Hun lot leert ons dat we nooit moeten accepteren dat een staat individuele personen onderdrukt, ongeacht met welke oorzaak of welk doel. Deze noodlottige hongersnood heeft aangetoond dat een constitutionele staat superieur is aan een staat waarin het niet is toegestaan een andere mening te hebben. Tragediën zoals de Holodomor komen alleen voor in maatschappijen die de mensenrechten, de rechtsstaat en de democratische beginselen met voeten getreden.
De Europese Unie is verrezen uit de as van de oorlog en uit een verleden van verscheidene totalitaire regimes en dictaturen die de geschiedenis van Europa en van de hele wereld ernstige wonden hebben toegebracht. Uit diezelfde tragediën en rampen zijn echter de democratieën van Europa ontstaan en in de afgelopen vijftig jaar is op deze ruïnes een tijdperk van vrede gebouwd, en wij hebben de plicht deze vrede te beschermen en buiten de grenzen van de Europese Unie te verspreiden. Vijftig jaar vrede is het grootste succes van een verenigd Europa.
Vandaag de dag is ook Oekraïne veranderd. Als een onafhankelijk land dat lid is van de Raad van Europa en het Europees verdrag tot bescherming van de rechten van de mens heeft ondertekend, naast vele andere internationale akkoorden voor de handhaving van deze grondrechten, heeft Oekraïne een buitengewone kans om zich te versterken en zich te bewijzen als democratische staat die de mensenrechten en de rechtsstaat handhaaft. Dit is uiteraard een ambitieuze en moeilijke taak. We hebben gezien hoeveel tegenslagen en hoeveel politieke strijd men de afgelopen jaren heeft moeten doorstaan in dit land, dat zijn democratie sterker heeft gemaakt.
Op dit historische moment moeten wij allen gezamenlijk de onafhankelijkheid van de regering politieke steun geven en aanmoedigen. Het is belangrijk dat de strijd tegen corruptie wordt voortgezet en dat rekening wordt gehouden met de uitslag van de recente verkiezingen, zodat de democratische beginselen worden gehandhaafd. Oekraïne moet zich ook inzetten voor de bescherming van de zwaksten en van mensen die buitengesloten worden, ongeacht hun ras, etnische afkomst, geloofsovertuiging, hun seksuele voorkeur of hun gezondheidstoestand.
De Europese Unie zal Oekraïne blijven steunen bij deze belangrijke taken. Tegelijkertijd zullen we met onze Oekraïense partners blijven samenwerken om de welvaart van alle Oekraïense burgers te verhogen door nieuwe markten te openen, meer perspectieven te bieden voor economische activiteiten en voor investeringen, en de relaties met onze burgers te versterken.
Als commissaris voor vervoer wil ik hieraan toevoegen dat we ons moeten realiseren dat onze trans-Europese netwerken niet alleen kunnen dienen voor de versterking van de interne markt, maar ook een instrument zijn om de grenzen van Europa uit te breiden, om Europa voor nieuwe horizons te openen en om een sterkere band aan te knopen met nabij gelegen en geallieerde landen die grenzen met de Europese Unie, zoals Oekraïne.
Voor de slachtoffers van de Holodomor bestaat er geen betere compensatie dan de verwezenlijking van een welvarend, stabiel en democratisch Oekraïne, gegrondvest op solide instellingen en een betrokken burgermaatschappij. Alleen als dit doel wordt bereikt, zijn de slachtoffers niet voor niets gevallen.
Charles Tannock
namens de PPE-DE-Fractie. (EN) - Mevrouw de Voorzitter, een van de fundamenten van de Europese Unie is verzoening: het geloof dat we een betere toekomst kunnen bouwen door ons verleden met al zijn wreedheden onder ogen te zien.
Duitsland heeft terecht boete gedaan voor de onbeschrijflijke gruweldaden uit de nazitijd en de holocaust. De nieuwere lidstaten van onze Unie zoeken hun eigen weg bij het streven naar waarheid en verzoening door middel van een eerlijke, ongezouten analyse van hun communistische totalitaire verleden. Maar sommige landen durven de confrontatie met hun eigen verleden nog steeds niet aan. Turkije ontkent in mijn optiek bijvoorbeeld nog steeds dat er tijdens de Eerste Wereldoorlog genocide op de Armeniërs en de Assyriërs heeft plaatsgevonden. Ook is het Rusland moeilijk gevallen de wreedheden van de communistische dictatuur van Stalin onder ogen te zien.
Met deze resolutie van vanavond willen we uitdrukking geven aan ons afgrijzen van de Holodomor, de periode in 1932-1933 waarin bewust hongersnood is veroorzaakt. Met de resolutie willen we de miljoenen slachtoffers herdenken, van wie enkele overlevenden vandaag de dag nog hun afschuwelijke verhaal kunnen doen. Hun getuigenis is van vitaal belang, omdat het niet lang zal duren voor er niemand meer over is. Alleen door onszelf te blijven herinneren aan dergelijke gruwelijke misdaden tegen de menselijkheid kunnen we proberen te zorgen dat iets dergelijks nooit meer zal gebeuren. Deze resolutie bevat het woord "genocide” niet, omdat andere fracties in dit Parlement niet geloven dat deze term strikt gesproken van toepassing is op de Holodomor. Het genocideverdrag is immers pas na de Tweede Wereldoorlog tot stand gekomen. Maar het heeft mogelijk ook te maken - en dat is naar mijn idee mogelijk betreurenswaardiger - met de vrees om het hedendaagse Rusland te ontstemmen.
Maar niemand hier wil het onvoorstelbare lijden dat Oekraïne is aangedaan bagatelliseren. Er zijn geen woorden voor de gruwelijkheid van de Holodomor. Van belang is niet zozeer de tekst die we gebruiken als wel het sentiment waar we met deze resolutie uitdrukking aan pogen te geven - solidariteit met Oekraïne op de 75e gedenkdag van de moorden die op de zo zwaar geplaagde Oekraïense bevolking zijn gepleegd.
Een les die we hier uit de geschiedenis kunnen trekken is het belang van de robuuste internationale strafrechtelijke en justitiële structuren die we nu hebben, als mensen die verantwoordelijk zijn voor dergelijke ellende ooit nog worden bestraft. Neurenberg vormde het begin van dat zeer langdurige proces. Het Straftribunaal voor het voormalige Joegoslavië, waar Radovan Karadžić binnenkort zal worden voorgeleid, laat zien dat deze beginselen vandaag niet minder belangrijk zijn. Gisteren heeft dit Parlement zich er nadrukkelijk voor uitgesproken de leider van het Verzetsleger van de Heer in Uganda, Joseph Kony, voor het Internationaal Strafhof te brengen. Tirannen waar dan ook ter wereld - in dit debat hebben we het over Jozef Stalin - die uit zijn op massamoord en vernietiging, mogen nergens een toevluchtsoord hebben.
Oekraïne heeft in zijn geschiedenis veel leed gekend, en ik hoop van harte dat het land in de volgende fase van die roemrijke geschiedenis, over niet al te lange tijd, zijn plaats als volledig lid van de Europese Unie zal innemen. Na de crisis in Georgië kan er geen twijfel over bestaan dat vele Russische nationalisten ongelukkig zijn met bijvoorbeeld de Oekraïense zeggenschap over de Krim. Maar ik ben er vast van overtuigd dat als we solidair zijn met het Oekraïense volk, Oekraïne in de Europese landenfamilie zal worden opgenomen.
Adrian Severin
Mevrouw de Voorzitter, dit is een zeer speciaal debat. Als politiek lichaam wordt van het Europees Parlement verwacht dat het zich bezighoudt met wetgeving en met het geven van politieke richting aan uitvoerende besluitvormers zodat zij goed kunnen omgaan met de uitdagingen, mogelijkheden en gevaren van onze tijd. Met andere woorden, we zijn geen geschiedkundigen maar geven vorm aan de geschiedenis. Van ons wordt niet verlangd dat we het verleden beoordelen, maar dat we het heden vormen en ons laten beoordelen door de toekomst.
De Sociaaldemocratische Fractie heeft daarom slechts met aarzeling ingestemd met een resolutie die blijkbaar bedoeld is om een historische waarheid te vestigen over een tragische gebeurtenis die in het verleden in Oekraïne heeft plaatsgevonden.
We hebben dat uiteindelijk toch gedaan omdat we begrijpen dat het tonen van solidariteit met het Oekraïense volk en zijn lijden de Oekraïners zou kunnen mobiliseren bij hun pogingen hun land te verenigen, te democratiseren, te moderniseren en bij zijn natuurlijke familie terug te brengen, oftewel de Europese Unie. Tegelijk begrijpen we dat als de tragedies en misdaden uit het verleden worden vergeten, het gevaar dat ze herhaling vinden enorm is. Een veroordeling van historische misdaden kan niets ongedaan maken voor de slachtoffers ervan of hun erfgenamen, maar zorgt wel voor morele genoegdoening. Bovendien vormt het in intellectuele en politieke zin een garantie tegen herhaling van de misdaden en tegen een heropleving van de kwade instincten die eraan ten grondslag lagen.
Door oude totalitaire misdaden te veroordelen, maken we niet alleen de criminelen uit het verleden te schande, maar ook hen die zouden kunnen overwegen dezelfde methoden in de toekomst toe te passen. De wetenschap dat ze niet straffeloos kunnen handelen, zou hen hiervan kunnen weerhouden.
We moeten vandaag duidelijk maken dat er geen staatsbeginselen, geen sociale doelen en geen ideologische uitgangspunten zijn die een excuus kunnen vormen voor een misdaad als de Holodomor, de kunstmatige hongersnood die zo veel leed heeft veroorzaakt bij zoveel onschuldigen in een idiote poging de morele waardigheid, de nationale trots en het biologische fundament van het grootse Oekraïense volk te vernietigen.
Maar hoewel we de misdaden kunnen veroordelen, solidariteit kunnen betonen met de slachtoffers en deze poging een volledig volk te vernietigen kunnen hekelen, kunnen we de schuld voor deze misdaden niet bij een ander volk leggen.
De Holodomor was het product van een totalitair politiek regime. Alle bevolkingsgroepen die onder dat regime vielen waren slachtoffer van verschillende vergelijkbare misdaden en ontberingen. De discussie van vandaag zou er niet alleen toe moeten dienen dat we ons weer eens realiseren dat we altijd verenigd moeten blijven tegen elke vorm van totalitarisme, maar ook dat de huidige Oekraïense generatie, namens en ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de Holodomor, alle autoritaire instincten, neigingen en praktijken uit haar land en geschiedenis moet uitdrijven. De Oekraïners moeten hun nationale eenheid vasthouden en gezamenlijk hun democratische idealen realiseren.
Zo zou ons blijk van solidariteit de Oekraïners moeten inspireren tot solidariteit en verzoening, zowel in hun eigen land als daarbuiten. In hun eigen land met hun landgenoten die tot verschillende etnische groepen behoren, en erbuiten met onze buren.
Dat is een van de beste manieren waarop ze lid zouden kunnen worden van de Europese Unie, en, mochten ze die weg inslaan, dan zou dat betekenen dat ons debat vanavond niet nutteloos is geweest. EU-lidmaatschap voor Oekraïne zou de best mogelijke genoegdoening door de Oekraïners zelf zijn voor de slachtoffers van Holodomor.
Grażyna Staniszewska
namens de ALDE-Fractie. - (PL) Mevrouw de Voorzitter, de Holodomor, de kunstmatig veroorzaakte hongersnood in Oekraïne, behoort tot de wreedste misdaden die in de twintigste eeuw in Europa zijn gepleegd. Om aan te tonen dat het een goede zaak was om de economie te collectiviseren en om de voornaamste bedreiging voor de communistische Sovjet-Unie - de onafhankelijke boeren in Oekraïne - uit de weg te ruimen, veroorzaakte het regime van Stalin een kunstmatige hongersnood, met de dood van enkele miljoenen Oekraïners tot gevolg. Al het voedsel dat mensen hadden, werd in beslag genomen. De plattelandsbevolking, die ten gevolge van de hongersnood in groten getale naar de steden probeerde te vluchten, werd door de autoriteiten tegengehouden door de invoering van interne paspoorten en een verbod op treinreizen. De bewoners die in de dorpen achterbleven, waren gedwongen om illegaal naar voedsel te zoeken op de velden van de collectieve boerderijen. Wie betrapt werd, werd opgesloten of zelfs terechtgesteld. Het was niet eens toegelaten om een handvol graan voor zichzelf te houden. Volgens de regel van 'vijf korenaren', die op dat ogenblik van kracht was, riskeerde iedereen die meer dan vijf korenaren stal de doodstraf.
Helaas is de Holodomor, de Grote Hongersnood in Oekraïne, een historische gebeurtenis die in talrijke West-Europese landen zo goed als onbekend is. Tot voor kort werd het bestaan van deze historische feiten door de USSR nog in alle talen ontkend. Iedere verwijzing naar deze kwestie werd voor het uiteenvallen van de Sovjet-Unie als een misdaad van 'propaganda tegen de Sovjet-Unie' beschouwd. Ten aanzien van Westerse journalisten werd een actief beleid van desinformatie gevoerd. Pas onlangs zijn documenten uit de bevolkingsregisters aan het licht gekomen en hebben we ons een beeld kunnen vormen van het hoge aantal slachtoffers dat de hongerdood is gestorven.
De regeringen of parlementen van 26 landen, waaronder ook Polen, hebben de hongersnood in Oekraïne als genocide erkend. Ik ben er vast van overtuigd dat ook het Europees Parlement de ogen niet zal sluiten voor deze kwestie. We moeten de Holodomor niet alleen erkennen als een misdaad tegen het Oekraïense volk en tegen de menselijkheid, maar dienen ook de acties van het stalinistische regime tegen de Oekraïense landbouwers krachtig te veroordelen.
Ik ben tevens van mening dat het de hoogste tijd is dat alle informatie over deze hongersnood openbaar wordt gemaakt. De landen van de voormalige Sovjet-Unie zouden hun archieven over de Holodomor in Oekraïne in de jaren 1932-1933 moeten openstellen voor wetenschappers, zodat onpartijdig onderzoek naar deze kwestie kan worden uitgevoerd.
Dit jaar herdenken we de 75e verjaardag van deze schokkende misdaad. Ik zou van deze gelegenheid gebruik willen maken om mijn diepste medeleven te betuigen met het Oekraïense volk dat zwaar onder deze enorme tragedie heeft geleden.
Rebecca Harms
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, ik heb bijna dezelfde introductie voor mijn bijdrage gekozen als de heer Tannock. Dat komt niet zo vaak voor. "The past is the prologue of the future” is de spreuk die in Washington boven de ingang van de Nationale Archieven staat, en niet zonder reden. Deze zin spreekt de hoop uit dat mensen leren van het verleden. Soms doen ze dat, maar niet altijd. We kunnen het in ieder geval proberen.
Steeds opnieuw moet ik constateren - en het voorstel over de Holodomor was aanleiding om dit opnieuw te doen - dat niet alle hoofdstukken van de geschiedenis in Oost- en West-Europa overal even bekend zijn. Toen de fracties bespraken of deze resolutie eigenlijk wel moest worden ingediend, heerste er aanvankelijk voornamelijk scepsis; bij navraag bleek echter dat de meeste leden helemaal geen idee hadden wat Holodomor eigenlijk betekent of waar het voor staat. Wellicht is dit het begin van een gezamenlijk leerproces over een zo verschrikkelijk moment in onze geschiedenis, dat zich nog niet eens honderd jaar maar slechts iets meer dan een halve eeuw geleden midden in Europa heeft afgespeeld en dat ons nu de kans biedt om de geschiedenis met behulp van de overlevenden nauwkeurig te beschrijven.
Voor de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie moet de nagedachtenis aan de slachtoffers van deze tragedie centraal staan bij de bekentenis die we met het ondertekenen van deze resolutie doen. Wij zijn van mening dat een gepaste herdenking van de slachtoffers alleen mogelijk is als wij voldoende kennis hebben van deze tragedie, van deze ernstige misdaad door het Sovjetregime.
Ten tweede hopen wij dat deze geschiedenis gezamenlijk wordt verwerkt in Oekraïne en Rusland. Wat wij niet willen - en dat zeg ik als Duitse die in de jaren vijftig is geboren - is dat deze verwerking van de geschiedenis en deze correcte vastlegging van de geschiedenis de kloof tussen volkeren vergroot. Dat willen we niet binnen Oekraïne, noch tussen Oekraïne en Rusland.
Mijns inziens vormt het openen van de archieven daarom een belangrijke voorwaarde. Aan deze eis moet zonder meer worden voldaan. De Raad van Europa moet hier eveneens over praten, zodat Moskou deze archieven openstelt.
Ik ben bijzonder verheugd dat het Europees Parlement erin is geslaagd om een unaniem standpunt in te nemen. Ik hoop oprecht dat de geschiedschrijving en herdenking van de slachtoffers in Oekraïne centraal staat en dat de feiten met betrekking tot deze ramp niet voor politieke doeleinden worden gemanipuleerd. Dan zullen we een belangrijke stap voorwaarts hebben gezet en komt de verwezenlijking van de wens dat volkeren daadwerkelijk lering trekken uit het verleden aanzienlijk dichter bij.
Adam Bielan
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mevrouw de Voorzitter, dit jaar herdenken we de 75e verjaardag van de Grote Hongersnood in Oekraïne in de jaren 1932-1933. Deze hongersnood was geen natuurramp, maar was het resultaat van de door Stalin geplande genocide die na de harde aanpak van de intelligentsia in Oekraïne tot doel had de Oekraïense plattelandsbevolking te vernietigen. Om en bij de tien miljoen mannen, vrouwen en kinderen kwamen om als gevolg van deze genocide. Deze opzettelijke en systematische uitroeiing van Oekraïense burgers was het werk van de autoriteiten van de Sovjet-Unie. De criminele bedoelingen van de communisten waren duidelijk. Terwijl het Oekraïense volk verhongerde, voerden de Sovjets miljoenen tonnen graan uit en sloten ze de Oekraïense grenzen hermetisch af om te verhinderen dat de uitgeputte bevolking naar Rusland zou vertrekken. Internationale humanitaire hulp werd van de hand gewezen onder het mom dat er van hongersnood geen sprake was.
In de huidige Russische Federatie wordt de geschiedenis van de communistische misdaden nog steeds verdraaid en wordt Stalin voorgesteld als een efficiënte manager. Sommige landen in het Westen hebben in alle talen gezwegen over deze enorme tragedie voor het Oekraïense volk, aangezien ze volop bezig waren diplomatieke betrekkingen tot stand te brengen met de Sovjet-Unie, die ze afhankelijk wilden maken door middel van economische samenwerking. Vandaag mogen we niet zwijgen. Het is onze plicht om de nagedachtenis aan de slachtoffers van de Holodomor levend te houden.
Helmuth Markov
namens de GUE/NGL-Fractie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, ik spreek tot u als iemand die vele jaren van zijn leven in Oekraïne heeft doorgebracht, die daar heeft gewoond en die daarom natuurlijk ook emotioneel bijzonder betrokken is.
Er bestaat geen enkele reden, geen enkel excuus om de hongersnood van 1932 en 1933 te relativeren of te rechtvaardigen. Deze ramp trof Oekraïne, Rusland, met name gebieden langs de Wolga, de Don en de Koeban, West-Siberië, de Zuid-Oeral en het noordelijk deel van Kazachstan. Miljoenen mensen van diverse nationaliteiten, Oekraïners, Russen, Kazakken, Joden, Duitsers, Wit-Russen, Tataren en vele anderen, stierven de hongerdood. Wij moeten deze slachtoffers herdenken en vaststellen dat deze hongersnood de weerspiegeling en het resultaat was van een onmenselijk beleid, van de misdaad om graan te exporteren en de eigen bevolking te laten verhongeren.
Waarom kan ik deze gezamenlijke ontwerpresolutie dan toch niet ondersteunen? Ten eerste, omdat deze resolutie deze ramp en deze misdaad uitsluitend op Oekraïne en mensen met de Oekraïense nationaliteit betrekt. Zoals ik aan het begin al zei, komt dit niet overeen met de historische waarheid. Wie tegelijkertijd niet ook de andere getroffen socialistische republieken van de Sovjet-Unie en de diverse andere nationaliteiten herdenkt, maakt zich schuldig aan racisme en minachting van het leed van alle getroffenen.
Ten tweede wordt de Holodomor met deze resolutie erkend als genocide. Genocide wordt gedefinieerd als uitroeiing op grond van etnische criteria. Dat is met name van toepassing op de holocaust. Het een aan het ander gelijkstellen betekent een aantasting van de argumentering dat de nationaalsocialistische misdaad van uitroeiing van de Joden in Europa een zeldzaamheid is, en de erkenning daarvan is tot op heden voorwerp van een brede democratische consensus geweest.
Om deze gebeurtenissen in de Sovjet-Unie scherp te kunnen veroordelen, is het niet nodig een dergelijke vergelijking te maken. Ik ben ervan overtuigd dat dit ook de belangrijkste reden was voor de verklaring van de Israëlische ambassadrice in Oekraïne, mevrouw Kalay-Kleitman, die in een interview met Zerkalo Nedeli zei dat Israël de Holodomor niet als een daad van etnische genocide kan erkennen.
Ten derde is 10 december 2008 de zestigste verjaardag van de VN-Verklaring van de rechten van de mens. Mensenrechten zijn universeel en ondeelbaar. Er mag niet selectief, wisselend al naar gelang de omstandigheden of opportuun mee worden omgesprongen. De twintigste eeuw heeft verschrikkelijk veel afschuwelijke misdaden gekend die niet met elkaar vergelijkbaar zijn, maar die desalniettemin de dood van miljoenen onschuldige slachtoffers hebben geëist: de Eerste Wereldoorlog, de fascistische invasie, de agressie van Japan tegen China en Korea, de atoombommen van de VS op Hiroshima en Nagasaki, het beleid van Stalin tegen de eigen bevolking, de teisteringen door diverse koloniale machten binnen hun eigen invloedssferen, de terreur van de Rode Khmer, de afslachting van Hutu's en Tutsi's. Deze vreselijke lijst is schier oneindig. Het Europees Parlement moet er belang in stellen om dergelijke onmenselijkheden in al hun variëteiten te hekelen.
Ten vierde mag verhongering nooit meer voorkomen - niet om politieke, noch om economische redenen. De scheidend voorzitter van Welthungerhilfe, Ingeborg Schäuble, heeft met het oog op de miljardensteun aan banken aangedrongen op een reddingspakket tegen wereldhonger. Jaarlijks is 14 miljard euro voor de landbouw in ontwikkelingslanden nodig om de millenniumdoelen te bereiken en het aantal mensen dat honger lijdt in 2015 te hebben gehalveerd. In 2007 stond dit aantal op 923 miljoen mensen.
We moeten er alles aan doen om honger net als de pest volledig uit te roeien.
Bastiaan Belder
namens de IND/DEM-Fractie. - Voorzitter, holodomor is een samenvoeging van de Oekraïense woorden holod (honger) en moryty (ter dood brengen) en betekent derhalve "vernietiging door honger". De Holodomor is de hongerdood van 6-7 miljoen mensen, waarvan 3,5 miljoen in Oekraïne, 2 miljoen in Kazachstan en honderdduizenden in de Noord-Kaukasus aan de Wolga en in West-Siberië, in de jaren 1932-1933.
Holodomor staat voor de brute beroving van de Oekraïense boerenbevolking van haar graanoogst door Stalin en diens trawanten als probaat bolsjewistisch middel om het platteland op te voeden in de geest van gedwongen collectivisering van de landbouw.
Holodomor staat voor de bewuste loochening van de acute hongersnood in Oekraïne en elders in de Sovjetunie door de stalinisten, zodat miljoenen slachtoffers van elke binnen- en buitenlandse hulp verstoken bleven.
Holodomor staat voor ononderbroken graanuitvoer door de Sovjetleiding tijdens de hongerjaren 1932-1933, hoewel daarmee circa anderhalf miljoen mensen een jaar lang hadden kunnen worden gevoed.
Holodomor staat voor genocide op de Oekraïense dorpsbewoners door een pure uithongeringspolitiek in de vorm van een volledige economische blokkade van het Oekraïense platteland door de invoering van naturastraffen, bevoorradingsstop en zwarte lijsten op grond van het decreet van 18 november 1932, gedicteerd door Molotov, Stalins toenmalige gezant in Charkiv.
Holodomor staat voor Stalins paranoia voor het Oekraïens nationalisme, dat de grote leider als dé oorzaak beschouwde van de zijns inziens ontoereikende graanleveranties uit de korenschuur van Europa.
Holodomor staat voor Stalins intenties alle Oekraïense dromen van autonomie, of zelfs onafhankelijkheid, voorgoed te verstoren.
Voorzitter, we weten vandaag dat deze demonische opzet is mislukt.
Bruno Gollnisch
(FR) Mevrouw de Voorzitter, van de Sovjet-Unie van Lenin tot aan het Noord-Korea van Kim Il-Sung van vandaag, via het China van Mao naar het Ethiopië van Mengistu, het Cambodja van Pol Pot - en, helaas, deze lijst is niet uitputtend -, kan gezegd worden dat het communisme gepaard gaat met hongersnood.
De hongersnood die echter tussen 1932 en 1933 heeft geleid tot de dood van bijna tien miljoen Oekraïners is niet alleen het gevolg geweest van het absurdistische economische en socialistische systeem van het communisme, noch van de haatgevoelens die het tegen de boerenbevolking had, maar is een vooropgezet plan van de Sovjetautoriteiten geweest. Zij eisten aan de ene kant de gehele voedselvoorraad van de boeren op, waaronder het zaaigoed, en zetten aan de andere kant de politie in om op alle mogelijke manieren te voorkomen dat de Oekraïners massaal vertrokken om te ontsnappen aan de hongersdood. Dat is wat er momenteel in Noord-Korea gebeurt.
Artikel 6 van het Statuut van Rome definieert genocide als het doel om een nationale, etnische, religieuze of raciale groep geheel of gedeeltelijke te vernietigen en tevens, ik citeer, "het opzettelijk zorgen voor levensomstandigheden van de groep die berekend zijn om de, volledige of gedeeltelijke, fysieke vernietiging ervan teweeg te brengen”. De vernietiging door honger - de Holodomor - waartoe de Sovjetcommunisten in 1932 besloten, valt onder deze definitie, met alle respect voor de zienswijze van onze collega, de heer Markov.
Op 28 november 2006 heeft het Oekraïense parlement de Holodomor als genocide aangemerkt. Het is betreurenswaardig dat de Verenigde Naties, door een veto van Rusland en de slappe houding van de Franse en Britse regering, geweigerd heeft de Holodomor als zodanig aan te merken. Overigens stelt deze kwalificatie niet de eer van de Russische bevolking ter discussie, die zelf ook slachtoffer van het communisme is geweest, maar hekelt de verschrikkingen van dit totalitarisme, dat wereldwijd 200 miljoen mensenlevens heeft geëist, en dat wij nu, het moet gezegd worden, rijkelijk laat aan de kaak stellen.
José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra
(ES) Mevrouw de Voorzitter, het debat van vandaag is bedoeld ter nagedachtenis (dat wil zeggen het levend houden in de gedachte) aan het lot van de vele miljoenen slachtoffers van een demografische catastrofe, veroorzaakt door het beleid van Stalin, die in vredestijd nooit eerder was voorgekomen.
Mevrouw de Voorzitter, naar mijn mening was de hongersnood die deze mensen leden een rechtstreekse aanval op de boerenklasse van Oekraïne, die zich vastberaden verzette tegen collectivisering.
Zoals in deze vergaderzaal reeds in herinnering is gebracht, vooral door de heer Bielan, gebeurde dit willens en wetens, aangezien de oogst van 1932, hoewel deze inderdaad onder het gemiddelde lag, toereikend zou zijn geweest om de gehele Oekraïense bevolking van voedsel te voorzien. Dit blijkt uit het feit dat de Sovjet-Unie dat jaar meer dan een miljoen ton graan naar West-Europa exporteerde.
Zoals door alle sprekers in dit debat al is gezegd heeft dit geleid tot de dood van tussen de zes en acht miljoen mensen in de gehele Sovjet-Unie, en tussen de vijf en zes miljoen mensen in Oekraïne. Het ernstige van deze gebeurtenis is niet alleen de dood van zoveel mensen, maar ook het stilzwijgen en het verbergen hiervan.
Daarom denk ik, mevrouw de Voorzitter, dat het belangrijk is dat het Europees Parlement, net als andere instellingen, zoals bijvoorbeeld de Verenigde Naties of de Parlementaire Vergadering van de OVSE, zijn stem laat horen om eer te betuigen en de herinnering levend te houden aan het lot van al deze mensen die slachtoffer zijn geworden van een totalitaire en criminele ideologie.
Wat echter het belangrijkste is, mevrouw de Voorzitter, en ook dit is hier al uitgesproken, is dat we onze blik op de toekomst richten en dat de kinderen die nu geboren worden in dat grote land Oekraïne krantenarchieven moeten opzoeken of geschiedenisboeken moeten lezen om de afschuwelijke geschiedenis van de Holodomor die eerdere generaties hebben meegemaakt, te leren kennen.
Józef Pinior
(PL) Mevrouw de Voorzitter, in dit Europees Parlement wordt vandaag de 75e verjaardag van de Grote Hongersnood in Oekraïne herdacht. Dit is een van de grootste misdaden tegen de menselijkheid van de twintigste eeuw. De hongersnood in Oekraïne, de streek van de Wolga, Kazachstan en andere delen van de Sovjet-Unie in de jaren 1932-1933 was niet het gevolg van natuurlijke oorzaken, maar van de manier waarop Stalin gezag uitoefende. De gedwongen collectivisering van de landbouw, de strijd tegen privé-eigendom op het platteland, de vernietiging van de middenklasse en van individuele bedrijven onder een totalitaire dictatuur, en het geweld van de staat tegen landbouwers resulteerden in vernietiging, honger en de dood van miljoenen mensen in afschuwelijke omstandigheden. De Europese Unie eert de slachtoffers van deze misdaad en huldigt diegenen die de Holodomor hebben overleefd en bijgevolg de laatste levende getuigen van deze tragedie zijn.
De Grote Hongersnood heeft in de eerste plaats het Oekraïense volk getroffen. Het beleid dat Stalin in Oekraïne voerde, was enerzijds synoniem met de onmenselijke omstandigheden van de collectivisering en anderzijds met de vernietiging van de nationale cultuur en de kerken en met de onderdrukking van de intelligentsia. Talrijke Oekraïense schrijvers werden in de jaren dertig van de vorige eeuw doodgeschoten, opgesloten of naar werkkampen gestuurd. In 1932 werden alle bestaande schrijversgroepen ontbonden. Een groot aantal vooraanstaande personen uit de nationale culturele wereld kwam om het leven. Rozstrilane Widrodżennia ('De executie van de Renaissance') stond symbool voor het Oekraïne van de twintigste eeuw.
De Grote Hongersnood in Oekraïne en in andere gebieden van de voormalige Sovjet-Unie is een fundamentele onderzoeksopdracht voor historici, politieke analisten en wetenschappers die zich over totalitaire regimes buigen. De Grote Hongersnood mag niet misbruikt worden voor ideologische manipulatie of andere nationalistische beleidsstrategieën. Alle archieven met betrekking tot het stalinistische systeem moeten worden opengesteld. Daarenboven dient er nauwgezet onderzoek te worden verricht om het juiste aantal slachtoffers te bepalen, alsook om een precieze wetenschappelijke beschrijving op te stellen van de oorzaken, het verloop en de gevolgen van de hongersnood. Het kennen van de waarheid over het verleden zal bijdragen tot verzoening en tot de totstandkoming van een democratische cultuur die als een duurzame basis voor Europa kan dienen.
Ik zou van dit debat gebruik willen maken om te verwijzen naar de belangrijke werken van de Poolse emigrant Jerzy Giedroyc, die met de publicatie van zijn Kultura in Parijs het wederzijds begrip tussen Polen en Oekraïne heeft bevorderd. Ik ben de mening toegedaan dat de in het Oekraïens opgestelde anthologie Rozstrilane Widrodżennia over de vervolging van de Oekraïense schrijvers, die in 1957 onder redactie van de heer Lavrinenko in Kultura werd gepubliceerd, alsook de Pools-Oekraïense kronieken die vanaf 1952 door professor Bohdan Osadchuk voor hetzelfde tijdschrift werden geschreven, een voorbeeld zouden kunnen zijn voor het Europees Parlement van de manier waarop Europa kan samenwerken om historisch fatalisme te overwinnen en om volkeren met elkaar te verzoenen met het oog op de totstandkoming van een toekomstige democratische gemeenschap.
Šarūnas Birutis
(LT) Geachte collega's, de enorme Holodomor-hongersnood die in Oekraïne heeft plaatsgevonden, is een hoofdstuk uit de geschiedenis van Europa dat we niet mogen vergeten. Ik ben ervan overtuigd dat de hongersnood beschouwd moet worden als een genocidedaad vanuit de Sovjet-Unie jegens het Oekraïense volk. Dit is een van de zwaarste misdaden tegen de mensheid die tijdens het bestaan van de Sovjet-Unie is gepleegd. De tragedie van het Oekraïense volk was een goed bewaard geheim; zelfs in Europa waren slechts enkele mensen op de hoogte van het feit dat een van de wreedste misdaden van de twintigste eeuw niet plaatsvond in een of ander ver land, maar hier in Europa op een moment dat er zelfs vrede heerste. Miljoenen Oekraïners werden het slachtoffer van de hongersnood die werd veroorzaakt door de Sovjetautoriteiten. De vernietiging van de boeren door het totalitaire regime van de Sovjet-Unie heeft daarnaast tot een identiteitscrisis van Oekraïne geleid. Daarom moeten we in de eerste plaats de voorstanders van het regime in de voormalige Sovjetrepublieken veroordelen die deze en andere misdaden die tijdens het communistische tijdperk zijn gepleegd, ontkennen. Ten tweede moeten we het streven van Oekraïne, het streven van onze toekomstige collega steunen opdat deze genocide van het Oekraïense volk op internationaal niveau wordt erkend. Ten derde is de Holodomor-hongersnood slechts een van de misdaden van het communisme. Alle misdaden van het communisme zouden absoluut tijdens een tweede Neurenberg behandeld moeten worden.
Milan Horáček
(DE) Mevrouw de Voorzitter, de Europese Unie heeft samen met vele andere landen de ramp die zich in 1932 en 1933 in Oekraïne heeft voltrokken en die onder de naam Holodomor bekend staat, erkend als een misdaad tegen de Oekraïense bevolking. Ook de Verenigde Naties hebben tijdens de Algemene Vergadering in 2007 een resolutie aangenomen ter herdenking van de slachtoffers van de Holodomor, waarmee tevens dit regime werd veroordeeld.
Het stalinistisch-communistisch regime van de Sovjet-Unie heeft een kunstmatig tekort aan levensmiddelen opgewekt om Oekraïne - maar niet alleen Oekraïne - zijn agrarische planeconomie op te leggen. Dit doel was in de ogen van degenen die toen aan het bewind stonden belangrijker dan het behoud van mensenlevens. Er werd geen rekening gehouden met de bevolking en miljoenen mensen stierven een gruwelijke dood. Daarmee was de Holodomor geen natuurramp; deze ramp was door mensen gepland en in koelen bloede uitgevoerd.
Ik juich het debat van vandaag bijzonder toe. Een consistente rehabilitatie en het geven van bekendheid aan misdaden zijn de enige manier om met het verleden af te rekenen. Het openstellen van archieven is een eerste, belangrijke stap in die richting. Dat geldt niet alleen voor Oekraïne, maar voor alle landen die onder sovjetcommunistische heerschappij stonden, en natuurlijk voor Rusland zelf.
Uit ervaringen met de omgang met archieven blijkt dat een algemene en openbare toegang alleen niet voldoende is. Integendeel, er moet ondersteuning worden verleend bij de zoektocht naar informatie. Dit kan bijvoorbeeld worden gerealiseerd door documentatiecentra te openen en historici aan te stellen.
Misdaden kunnen niet ongedaan worden gemaakt, maar we mogen misdaden - en met name de slachtoffers daarvan - nooit vergeten. De wereldwijde erkenning van de Holodomor als massamoord op de Oekraïense bevolking en elders is van grote betekenis voor de wereldpolitiek. Dit kan een precedent scheppen voor vele andere volkeren die in het verleden massamoord hebben meegemaakt.
De Europese Unie geeft in ieder geval een duidelijk signaal af aan Rusland door de misdaad die is begaan weer in herinnering te brengen en scherp te veroordelen, waarmee voor de aanstaande onderhandelingen over een partnerschaps- en associatieovereenkomst onomwonden duidelijk wordt gemaakt dat een van de pijlers van de EU, namelijk de eerbiediging van de rechten van de mens, niet ter discussie staat.
Wojciech Roszkowski
- (PL) Mevrouw de Voorzitter, vanaf 1932-1933 begonnen de autoriteiten van de USSR de landbouwopbrengst van de kolchozen in Oekraïne met geweld in beslag te nemen waardoor de landarbeiders geen toegang meer hadden tot voedsel. Deze situatie leidde tot de Grote Hongersnood, die in Oekraïne Holodomor wordt genoemd, alsook tot de dood van miljoenen inwoners van een land dat tot dan toe als de graanschuur van de Sovjet-Unie werd beschouwd. Aangezien deze operatie waarvoor Stalin en zijn volgelingen verantwoordelijk zijn, specifiek gericht was tegen de Oekraïense landbouwers als sociale groep en als nationaliteit, beantwoordt de Holodomor aan de definitie van genocide die in het VN-Verdrag van 1948 is opgenomen.
De resolutie die het Europees Parlement naar aanleiding van de 75e verjaardag van de Holodomor heeft opgesteld, is een compromis waarin de waarheid over deze misdaad grotendeels correct wordt weergegeven. Mijn enige kritiek op deze tekst is dat de Holodomor niet uitdrukkelijk als genocide wordt aangemerkt. Dat hebben we te danken aan een aantal fracties in dit Parlement. Ik heb er tijdens de compromisonderhandelingen nota van genomen dat de Sociaaldemocratische Fractie over het algemeen tegen debatten over historische gebeurtenissen is. Dit is een interessante houding, zeker vanuit het oogpunt dat de Europese sociaaldemocraten er altijd als de kippen bij zijn om het nazisme en generaal Franco te veroordelen, maar emotioneel weigeren om hetzelfde te doen in het geval van de Sovjetautoriteiten of de Spaanse republikeinen.
Tijdens deze onderhandelingen werd tevens geopperd dat het herdenken van slachtoffers met de nodige eerbied gepaard moet gaan en dat bewoordingen als genocide daarom beter kunnen worden vermeden. Dit soort moraliserende praat en het selectieve geheugen van de Europese sociaaldemocraten maakt duidelijk dat historisch materialisme plaats heeft gemaakt voor hysterisch relativisme. Ik hoop evenwel dat dit niet op alle collega's ter linkerzijde van dit Parlement van toepassing is.
Voorts heb ik vernomen dat de sociaaldemocraten gekant zijn tegen stemmingen over de historische waarheid. Dat is de naakte waarheid! Het probleem is dat we hier niet over de waarheid van de Holodomor debatteren, maar dat er alleen wordt gestemd over de waarheid over onszelf. Een resolutie over een historische aangelegenheid is altijd een verklaring waarin bepaalde waarden worden erkend. Het gebrek aan een duidelijk standpunt is ook een standpunt. Dit betekent dat onze woorden betekenisloos zijn. Hoe kan je een standpunt innemen over waarden zonder de gebeurtenissen uit het verleden te beoordelen? Genocide is genocide, ongeacht het feit of deze misdaad door Hitler of door Stalin is begaan en ongeacht welke mening de huidige Russische regering er over deze gebeurtenissen op nahoudt. Wie vandaag van mening is dat de slachtoffers van de holocaust minder aandacht verdienen dan de gaskamers, brengt zijn geloofwaardigheid in gevaar. Voor de wet en de waarheid zijn we allemaal gelijk!
Georgios Toussas
(EL) Mevrouw de Voorzitter, de pijl van de hongersnood in Oekraïne wordt uit de pijlkoker van het anticommunisme gehaald om aan bepaalde behoeften van de anticommunistische campagne te voldoen en aldus de historische realiteit te veranderen, de communistische ideologie te criminaliseren en de activiteiten van communisten te verbieden. Wij zouden heel wat voorbeelden kunnen noemen van landen, lidstaten van de Europese Unie, waarin zelfs de symbolen en de activiteiten van communistische partijen zijn verboden.
Dit is een onverhulde poging om de historische feiten te verdraaien en willekeurig en onwetenschappelijk te interpreteren. Het fundamentele doel is immers doodeenvoudig de uitvoering van de lasterstrategie tegen het socialisme en communisme.
Anticommunisme is altijd een voorloper geweest van keiharde, wrede aanvallen op de volkeren. Hoe sterker de Europese Unie haar volksvijandige opmars voortzet ten koste van de fundamentele verworvenheden van de arbeidersklasse - waarvoor harde strijd en grote offers nodig waren -, hoe wreder en barbaarser het kapitaal de volksklasse uitbuit, hoe agressiever en misdadiger de imperialistische politiek van de Europese Unie wordt ten koste van de landen en de volkeren, hoe sterker ook het anticommunisme wordt en de obscurantistische laster tegen het socialisme, zoals wij die in de twintigste eeuw hebben gekend, de kop op steekt en hoe heviger ook de voortrekkersrol van de arbeidersklasse en de onderdrukte groepen in de communistische partijen wordt aangevallen.
De vulgaire propaganda is een verlengstuk van de pogingen om met klinkklare leugens en kwaadsprekerij de volkeren en met name de jongeren zand in de ogen te strooien en smaad te werpen op de uitermate positieve bijdrage van het socialistisch stelsel, op zijn bijdrage aan de vernietiging van het fascisme en aan de in de geschiedenis van de mensheid unieke opbouw van een samenleving zonder uitbuiting van de mens door de mens. Men scheert het socialisme, dat wil zeggen het meest progressieve dat het menselijke brein ooit heeft voortgebracht, over één kam met het reactionair en onmenselijk fascisme, dat een echt kind is van het barbaars kapitalistisch systeem.
Deze hongersnood in Oekraïne is volgens alle objectieve historici te wijten aan niet alleen de grote droogte en de tyfusepidemie die in die tijd met name het gebied van Oekraïne troffen, maar vooral aan de sabotage van de rijke boeren, de koelakken, die in hun verzet tegen de jonge Sovjetmacht en de collectivisatie van de grond een burgeroorlog veroorzaakten, vervolgens de machines kapot maakten, de dieren doodden, de bezittingen van de kolchoz in brand staken en meer algemeen het inzaaien en binnenhalen van de oogst op elke manier saboteerden.
Het is wel duidelijk dat een discussie waarin gezocht wordt naar de historische waarheid niet op die manier gevoerd kan worden. Als u werkelijk denkt dat u argumenten hebt, dan moet u een discussie organiseren waarin alle wetenschappelijke gegevens die aan de waarheid kunnen bijdragen, onbelemmerd naar voren kunnen worden gebracht.
Zbigniew Zaleski
- (PL) Mevrouw de Voorzitter, de Holodomor is een feit. Deze tragedie staat symbool voor een van de meest onmenselijke slachtpartijen ooit. Deze ideologie die in eerste instantie het gewone volk moest dienen, nam een vorm aan die elke verbeelding te boven gaat. Het was nochtans een zeer eenvoudige methode waarvoor geen oorlogstuig of soldaten nodig waren en zelfs geen gaskamers. Het was voldoende om de volledige oogst in beslag te nemen om alle 'opstandige' burgers uit hun dorpen te laten verdwijnen, aangezien ze niet in het systeem pasten. Mensen werden meegesleept in een utopische visie, die ondanks de gruwelijke afloop en de grote schade die ze heeft aangericht, voor velen vandaag nog steeds aantrekkelijk is en zelfs door bepaalde collega's ter linkerzijde van het Europees Parlement wordt verdedigd. De bolsjewistische ideologie gebruikte methoden die op geen enkele manier kunnen worden gerechtvaardigd. Mijn doctoraalstudent in Oekraïne heeft onderzoek verricht naar het trauma van de weinige mensen die deze socialistische horrorperiode hebben overleefd. Uit het relaas van de overlevenden blijkt dat de hongersnood aanleiding gaf tot kannibalisme. Zo is er het verhaal van een moeder die haar zesjarige zoon in de winter naar het bos stuurde om te verhinderen dat hij in het dorp zou worden opgegeten.
Enerzijds hebben we de jaren dertig van de vorige eeuw met Stalin, de wijze vader en grote mensenvriend die een wereldrevolutie voorspelde, en anderzijds zijn er de miljoenen mensen die met opgezwollen buiken op straat het leven hebben gelaten. Dat moet een vreselijk gezicht zijn geweest, zelfs voor de volkscommissarissen die de autoriteiten gehoorzaamden. Zo ging het er in het oosten van Oekraïne aan toe. Tien jaar later heeft zich in het toenmalige oosten van Polen echter een vergelijkbare tragedie voorgedaan, zij het op kleinere schaal. Daar heeft de nationalistische ideologie van het Oekraïense verzetsleger UPA, dat samenspande met de nazi's, tot etnische zuiveringsacties tegen Polen geleid. De gebruikte methoden waren even barbaars: mensen werden levend verbrand, de buik van zwangere vrouwen werd opengereten en kinderen werden onthoofd met een bijl. Hun mannen vochten op dat ogenblik aan het front. Op dit Golgotha van het oosten, zoals het door de overlevenden wordt genoemd, rust vandaag nog steeds een taboe waarover beschaamd wordt gezwegen. Bovendien worden er nu ironisch genoeg standbeelden opgericht voor de nationalistische leiders uit die tijd. Misschien is dit debat een goede gelegenheid - er zijn hier vandaag waarnemers uit Oekraïne aanwezig - om niet alleen de slachtoffers van de Holodomor te eren, maar ook om de Polen en Oekraïners te herdenken die op wrede wijze zijn vermoord omdat ze het niet eens waren met deze ideologie. Het is niet gemakkelijk om dergelijke feiten toe te geven, maar indien dit niet gebeurt, zal het moeilijk zijn om onze volkeren dichter bij elkaar te brengen, alsook om ermee in te stemmen dat Oekraïne deel uitmaakt van de ruimte van Europese waarden waar we ons in dit Parlement voor inzetten.
Ik heb begrip voor het Russische protest tegen de Europese Unie. Als we over de Holodomor willen spreken, zouden we het, zoals Rusland voorstelt, ook moeten hebben over de uitroeiing van de indianen door de kolonisten in de Nieuwe Wereld. Het lijdt geen enkele twijfel dat de Holodomor krachtig moet worden veroordeeld. Laten we echter niet uit het oog verliezen dat tijdens de Tweede Wereldoorlog miljoenen Oekraïners, Polen en Tataren naar werkkampen, of liever uitroeiingskampen, in Siberië zijn gestuurd. Ter informatie van het Parlement zou ik hier nog aan toe willen voegen dat van de honderdduizend krijgsgevangenen van het leger van generaal Paulus die na de Slag om Stalingrad naar Siberië zijn gestuurd, er in 1955 nog slechts vijfduizend in leven waren. Het is in het belang van Europa dat dit Europees Parlement deze tragediën uit de twintigste eeuw niet bagatelliseert.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) De grootste Hongaarse dichter van de twintigste eeuw zei: "We moeten het verleden onder ogen zien!” Ja, we moeten het verleden onder ogen zien, maar niet om onvrede tussen volkeren en landen aan te wakkeren. Elk volk moet afrekenen met zijn eigen zonden; de manier waarop de Duitsers omgingen met hun rol in de Tweede Wereldoorlog kan als voorbeeld dienen. De heer Zaleski suggereerde als Pool dat veel volkeren in het reine moeten komen met hun zonden, waarvan de Holodomor niet de enige is. In mijn toespraak vertegenwoordig ik een volk waarvan het parlement de Holodomor in 2003 als eerste veroordeelde. Tegelijkertijd zou ik graag zien dat dit geen anti-Russisch debat wordt, want het zou geen kwaad kunnen als de sprekers in deze zaal zouden weten - tenminste als ze bekend zijn met de etnische kaart van Oekraïne en weten welke provincies getroffen werden door deze stalinistische wandaad waarmee de communistische dictatuur de boeren uit wilde roeien - dat er voornamelijk Oekraïners zijn gestorven, maar niet alleen Oekraïners. In de provincies Donetsk, Dnepropetrovsk en Odessa zijn Roemenen, Russen, Joden en andere nationaliteiten gesneuveld. Men wilde hier de boerenklasse vernietigen.
We moeten inzien dat dit een volkerenmoord was, maar niet op etnische gronden. Op grond van de beginselen van een onaanvaardbare, gefaalde, twintigste-eeuwse stalinistische, communistische dictatuur wilde men een hele klasse uitroeien, de boeren en de boeren middenklasse. Hiervan waren met name Oekraïners het slachtoffer, maar we moeten ons hoofd buigen voor alle slachtoffers, ongeacht hun nationaliteit. En het is niet waar wat de heer Roszkowski zei, namelijk dat de Sociaaldemocratische Fractie hier iets probeert goed te praten. Nee, wij respecteren slechts de feiten en wij houden ook vast aan de feiten, want als we een standpunt innemen ten gunste van de Holodomor, zijn we niet bereid mee te gaan in de veroordeling van Rusland - ofschoon Rusland de confrontatie met zichzelf moet aangaan vanwege het stalinisme en het bloedbad in Katyn - maar we mogen ook niet vergeten dat de Russen minstens even erg hebben geleden onder de stalinistische dictatuur en ten minste evenveel slachtoffers hebben gekend als andere volkeren.
Daarom zeg ik dat we het hoofd moeten buigen, maar ook dat we in deze debatten enigszins moeten proberen de historische feiten te respecteren. We buigen ons hoofd voor de slachtoffers van de Holodomor, maar we mogen het Oekraïense nationalisme geen dienst bewijzen; we moeten er veeleer voor zorgen dat we de confrontatie met het verleden aangaan en dat Rusland, Oekraïne en alle volkeren zich met elkaar verzoenen.
István Szent-Iványi
(HU) Geachte mevrouw de Voorzitter, na lange jaren van ontkenning en stilzwijgen kan niemand nu meer bestrijden dat de Holodomor een van de ernstigste, bewust veroorzaakte, politiek gemotiveerde massamoorden uit de geschiedenis van de twintigste eeuw was. Het Europees Parlement vereffent een oude schuld door het hoofd te buigen ter nagedachtenis aan de slachtoffers. De grootste bondgenoten van de zonde zijn onverschilligheid en vergetelheid. Maar we mogen dit niet vergeten! Miljoenen mensen zijn gestorven zodat Stalin zijn dictatoriale plan kon uitvoeren. Dat plan was niet alleen om de landbouw op gewelddadige wijze te collectiviseren - dat was ook een van zijn doelen - maar evengoed om het Oekraïense nationale bewustzijn de kop in te drukken en de instellingen van nationale identiteit op te heffen. In de jaren van de Holodomor en in de jaren dertig van de vorige eeuw is 80 procent van de Oekraïense intelligentsia vermoord. De onafhankelijke Oekraïense kerk werd opgeheven. De Oekraïense taal werd uit het openbare leven gebannen. Om deze redenen is de Holodomor een onuitwisbaar onderdeel van de Oekraïense nationale identiteit en de collectieve herinnering.
We moeten het offer erkennen dat de Oekraïense burgers hebben gebracht om in vrijheid te kunnen leven en zelf te kunnen beslissen over hun eigen toekomst. Het Europees Parlement erkent de Europese ambities van Oekraïne. Door deze resolutie aan te nemen, zenden we tegelijkertijd de boodschap uit dat niet alleen het verleden, maar ook de toekomst van Oekraïne onlosmakelijk is verbonden met Europa. Ik dank u dat ik het woord mocht voeren.
Inese Vaidere
(LV) Geachte collega's, de kunstmatig veroorzaakte hongersnood in Oekraïne, of de genocidehongersnood, is een van de zwaarste misdaden tegen de mensheid in de wereldgeschiedenis. Overeenkomstig alle criteria voldoet het aan de definitie van genocide. Allereerst is de misdaad etnisch van aard, omdat deze gericht was op de opstandige Oekraïense bevolking die al meer dan eens haar verzet tegen de russificatie kenbaar had gemaakt. In de tweede plaats was er ook sprake van sociale genocide tegen welvarende Oekraïense boeren, ondanks dat iedereen, ongeacht het welvaartspeil, door de hongersnood de dood in werd gejaagd. Deze misdaad was volkomen meedogenloos. Het totalitaire communistische regime van Stalin gebruikte de goedkoopste manier om een groot aantal mensen te doden. Miljoenen mensen in Oekraïne stierven een trage, afgrijselijke hongerdood. Inmiddels zijn er bewijsstukken voorhanden die laten zien dat de nazi's zelf in de jaren dertig naar Moskou zijn gegaan om kennis te vergaren over het organiseren van massamoorden. De besluiten over de beslaglegging op voedsel werden op dat moment in Moskou genomen. De besluiten over de gasoorlog tussen Oekraïne en Rusland in 2006 werden opnieuw in Moskou genomen. Het hedendaagse Rusland laat, middels zijn opvatting over de buitenlandse politiek, duidelijk zien dat het de positie in zijn deel van de wereld aan het heroveren is. De gerechtshistorici uit Moskou schamen zich niet om te zeggen dat de kunstmatig veroorzaakte hongersnood in Oekraïne uitsluitend door de mens veroorzaakt is. Hopelijk is Oekraïne niet het volgende land dat na Georgië bruut geweld wordt aangedaan door Rusland. We moeten duidelijk uitspreken dat de gebeurtenissen in Oekraïne onder genocide vallen. Mijn land Letland heeft dit al gedaan, net zoals vele andere landen dit hebben gedaan door verklaringen via hun parlementen af te geven. Ik wil nogmaals benadrukken dat de misdaden van het totalitaire communisme op dezelfde manier veroordeeld moeten worden als de nazimisdaden. Er moet nog een Neurenberg-proces volgen, want onschuldige slachtoffers blijven slachtoffers, ongeacht wie deze misdaad tegen hen heeft gepleegd. Ondanks dat we allemaal verschillende ervaringen hebben, is een eenduidig begrip van historische gebeurtenissen binnen de Europese Unie niettemin een absolute noodzaak. Sterker nog, het vormt de basis voor onze gemeenschappelijke toekomst. Dank u wel.
Tunne Kelam
(EN) Mevrouw de Voorzitter, kunstmatige, door de mens veroorzaakte hongersnood werd door communistische totalitaire regimes systematisch als middel ingezet. 75 jaar geleden besloot Stalin de Oekraïense identiteit en weerstand te breken door een dergelijke hongersnood te creëren in de korenschuur van Europa.
Door honger getroffen regio's werd niet alleen hulp onthouden, maar, erger nog, honderden dorpen werden door het Rode Leger van de buitenwereld afgegrendeld. Van de honger stervende mensen werd het meest elementaire mensenrecht ontzegd: het recht aan een zekere dood te ontsnappen. Mensen die probeerden te vluchten werden als wilde beesten opgejaagd en neergeschoten. Enkel vandaag reageren we op een van de meest weerzinwekkende misdaden van de communistische dictatuur. Er had al lang een gezaghebbende beoordeling van dergelijke misdaden moeten zijn.
Alle slachtoffers van misdaden tegen de menselijkheid verdienen dezelfde status. We kunnen geen eersteklasslachtoffers van het nazisme en tweedeklasslachtoffers van het communisme hebben simpelweg omdat we in Europa nog geen integrale benadering van alle totalitaire regimes hebben en omdat we hebben geaarzeld om concreet stelling te nemen tegen misdaden die in het oostelijke deel van het werelddeel hebben plaatsgevonden.
We moeten weten wat er onder Stalin is gebeurd, net zoals we weten wat er onder Hitler is gebeurd. We moeten niet alleen solidariteit met de Oekraïense natie betonen en met alle andere naties die hebben geleden onder totalitaire misdaden, maar we moeten ook een moreel oordeel vellen. Alleen zo kunnen we het doel van deze debatten bereiken: garanderen dat een dergelijke monstrueuze, verwoestende minachting voor mensenlevens en menselijke waardigheid nooit meer zal voorkomen in welk deel van Europa dan ook.
We hebben een pan-Europese verzoening nodig, een verzoening die slechts kan voortkomen uit waarheid en rechtvaardigheid. Het is onze plicht ervoor te zorgen dat het beroemde "dit nooit meer” evenzeer voor Oekraïne zal gelden.
Janusz Onyszkiewicz
(PL) Aan Mao Zedong werd ooit gevraagd of het volgens hem de moeite zou lonen om een kernoorlog te ontketenen om het kapitalisme ten val te brengen. Hij antwoordde daarop dat het de moeite waard was om zelfs honderd miljoen mensenlevens op te offeren als dit zou betekenen dat de rest van de mensheid een gelukkig bestaan zou kunnen leiden onder het communisme. Jozef Stalin volgde dezelfde gruwelijke en misdadige logica. Toen het verzet van de plattelandsbevolking tegen de collectivisering toenam, besloot hij de inwoners van de meest opstandige regio's fysiek uit te moorden. Deze gebieden werden bewoond door Oekraïners. De uitroeiing van deze bevolkingsgroep vormde tegelijkertijd een oplossing voor het nationaliteitsprobleem dat, zoals Stalin bij een andere gelegenheid liet uitschijnen, "eigenlijk een plattelandsprobleem" was.
Als gevolg van deze zorgvuldig geplande misdaad kwamen miljoenen mensen om het leven in Oekraïne. De volgende cijfers spreken voor zich: volgens de officiële bevolkingsstatistieken bedroeg de Oekraïense bevolking in 1926 meer dan 31 miljoen, terwijl het land in 1939 nog slechts 28 miljoen inwoners telde, ondanks een sterke natuurlijke bevolkingsgroei.
Er zijn echter niet alleen in het communistische Oekraïne mensen om het leven gekomen. De van bovenaf opgelegde inbeslagname van voedsel leidde, samen met het verbod om producten uit andere regio's in te voeren, ook tot hongersnood in de streek van de Wolga en de Koeban en in de noordelijke Kaukasus. In deze gebieden woonden in de eerste plaats Oekraïners, maar ook Russen. We stellen de kwestie van de hongersnood in Oekraïne vandaag ook aan de orde om te benadrukken dat dit fragment uit de dramatische geschiedenis van ons gemeenschappelijke Europa naar onze mening nog steeds onvoldoende bekend is.
(Applaus)
Andrzej Tomasz Zapałowski
- (PL) Mevrouw de Voorzitter, in de vorige eeuw is een groot aantal verschrikkelijke moordpartijen aangericht. Mensen werden doodgeschoten, vergast en vermoord met bijlen of hooivorken. Nog anderen stierven de hongerdood. In het toenmalige communistische Oekraïne kwamen miljoenen mensen om van honger in een gebied met de meest vruchtbare gronden ter wereld. Dit gebeurde met opzet en was niet het gevolg van ongunstige weersomstandigheden of een natuurramp.
Het is zorgwekkend dat deze genocide tegen Oekraïners, Polen en Russen jarenlang niet bij de juiste naam is genoemd. Het is eveneens zorgwekkend dat de genocide op honderdduizenden Polen, Joden en Oekraïners die zich tijdens de Tweede Wereldoorlog tegen het fascisme van de Oekraïense nationalisten hebben verzet op het toenmalige en het huidige grondgebied van Polen tot op heden niet als dusdanig is erkend. Dit alles is nog zorgwekkender, aangezien het gebrek aan veroordelingen vandaag organisaties rechtvaardigt en legitimeert die zich op de nalatenschap van deze moordenaars beroepen. Deze organisaties functioneren vandaag legaal in Europa. Politiek correcte genocides bestaan niet. Het is onze plicht om iedere genocide bij naam te noemen en te veroordelen.
Ari Vatanen
(EN) Mevrouw de Voorzitter, we spreken nu, 75 jaar na dato, over deze hongersnood van menselijke makelij, omdat als we er nu niet over spreken, het de middernachtelijke duisternis achter rechtvaardigheid kan worden. Het is nu nog twee uur vóór middernacht, maar we zijn de toekomst aan het bouwen en we kunnen geen toekomst bouwen op een wankel fundament. We hebben een stevig fundament nodig en dat kan alleen als we de waarheid kennen. Op leugens is geen toekomst te bouwen; dat zou zijn als bouwen op drijfzand.
Het doet er niet echt toe hoeveel mensen er in Oekraïne zijn gestorven. Wat er toe doet is dat de slachtoffers van deze kunstmatige hongersnood - de Oekraïense bevolking - het gevoel krijgen dat er recht wordt gedaan, want we moeten het vertrouwen van mensen in het recht herstellen. Anders kunnen we geen rechtvaardige samenleving opbouwen en kunnen zij niet in de toekomst geloven. Alle noodkreten van slachtoffers moeten gehoord worden, ongeacht of het gaat om slachtoffers van het nazisme, apartheid, slavernij of het communisme.
Dit Parlement staat voor de fundamentele waarden van menselijkheid. We kunnen geen dubbelzinnige boodschap afgeven. Daarom moeten we echt neutraal zijn, hoe pijnlijk dat politiek ook mag zijn. Anders zijn we niet bezig met het verdedigen van de menselijke waardigheid. Het is zeer alarmerend dat in Rusland de geschiedenis wordt herschreven; hoe kunnen we dan een gezamenlijke toekomst opbouwen? Het is nu een gepaste tijd om het over Oekraïne te hebben, want juist nu, in 2008, heeft Oekraïne onze hulp hard nodig. Het land moet kunnen hopen op een betere toekomst, oftewel toetreding tot de EU op een goede dag.
Jana Hybášková
(CS) De Grote Hongersnood was het gevolg van een nauwkeurig voorbereid en systematisch beleid van J. V. Stalin met duidelijke doelstellingen: het vrijwillig afstand doen van grondbezit, de oprichting van collectieve landbouwbedrijven (kolchozen), de afvoer van alle landbouwproducten en zaaivoorraden naar het Russische leger en het opzettelijk uithongeren van de Oekraïense steden. Het belangrijkste doel was Oekraïne te onderdrukken en te vernietigen als natie. Het was genocide. Het betrof de vervolging van de plaatselijke burgerbevolking op politieke en racistische gronden en voldoet daarmee aan de juridische definitie van een misdaad tegen de menselijkheid. Het gaat er niet alleen om de hongersnood te herdenken. Het gaat erom de slachtoffers een symbolische schadevergoeding aan te bieden, de collectieve verantwoordelijkheid grondig te bestuderen, analyseren, kennen en aanvaarden en er op Europees niveau gezamenlijk mee af te rekenen. Communisme is een misdaad tegen de menselijkheid. De gevolgen ervan zijn vergelijkbaar met die van het fascisme en nazisme.
Laten we daarom een Europees Instituut voor het Europees geweten oprichten en 23 augustus invoeren als dag voor de slachtoffers van alle totalitaire regimes. Laten we communisme beschouwen als een verschrikkelijk onderdeel van de gemeenschappelijke Europese geschiedenis. Alleen door de verantwoordelijkheid voor het verleden gezamenlijk op ons te nemen, kunnen we de weg naar de toekomst vinden. Situaties zoals zich momenteel in Irak en op andere plekken ter wereld voordoen, tonen aan dat hoe dieper de structuur van een maatschappij beschadigd is, des te pijnlijker, duurder en in menselijk opzicht moeilijker het is dit te herstellen. Oekraïne draagt nog steeds diepe littekens. Laten we het land onze hulp aanbieden.
Urszula Gacek
- (PL) Mevrouw de Voorzitter, het Europees Parlement herdenkt vandaag de slachtoffers van de hongersnood in Oekraïne, een van de grootste misdaden van Stalin. Deze tragedie werd met opzet veroorzaakt door het tirannieke bolsjewistische regime van de Sovjet-Unie. Ze was er niet alleen op gericht om het Oekraïense volk te verzwakken en te vernietigen, maar ook om het Oekraïense streven naar vrijheid en het verlangen naar een eigen onafhankelijke staat in de kiem te smoren. Niet alleen Oekraïne, maar ook een aantal gebieden in het zuiden van Rusland, de noordelijke Kaukasus en Kazachstan waren het toneel van de weerzinwekkende en schokkende taferelen van de wanhoop en het lijden van hele families die van honger omkwamen.
Het Europees Parlement wil vandaag eer betuigen aan al wie tijdens de Grote Hongersnood in Oekraïne om het leven is gekomen. De nagedachtenis aan de slachtoffers van massamoorden, oorlogsmisdaden en etnische zuiveringen moet in ere worden gehouden en het onrecht dat hen is aangedaan, moet worden erkend. Het lijden van de slachtoffers is bij al deze wandaden een constante factor, ongeacht het motief achter de misdaad of de ideologische doelen die ermee gepaard gaan.
Laten we solidair zijn met het Oekraïense volk, maar laten we Oekraïne ook oproepen om de donkere hoofdstukken uit de eigen geschiedenis onder ogen te zien. In de periode 1939-1945 hebben nationalisten van het Oekraïense verzetsleger op brutale wijze honderdvijftigduizend Polen vermoord, met name vrouwen en ouderen. De echtgenoten en vaders die naar Siberië waren verbannen, gingen daar door een hel, maar hoopten dat hun gezinnen in de oostelijke grensgebieden veilig waren. Helaas werden deze gezinnen het slachtoffer van de nationalisten die vonden dat er voor hun Poolse buren geen plaats meer was in de nieuwe Oekraïense staat. De slachtoffers van de moordpartijen in de oostelijke grensgebieden wachten nog altijd op de dag waarop hun lot doordringt tot het gemeenschappelijke bewustzijn van Europa, zoals vandaag is gebeurd voor de slachtoffers van de Grote Hongersnood.
Colm Burke
(EN) Mevrouw de Voorzitter, aangezien ik uit Ierland kom, een land dat ruim 150 jaar geleden ook met een vreselijke hongersnood te maken heeft gehad, begrijp ik het Oekraïense verlangen naar een herdenking van de slachtoffers van de kunstmatige hongersnood van 1932 en 1933.
Deze resolutie van het Parlement volgt op eerdere herdenkingsresoluties van andere internationale organisaties als UNESCO en de OVSE. Onze resolutie ter herdenking van de slachtoffers van de Holodomor in Oekraïne is aangenomen tijdens de 34e Algemene Conferentie van de UNESCO, onder meer met steun van Ierland.
Tijdens de Ministeriële Raad van de OVSE in Madrid in november 2007 hebben zich 30 landen aangesloten bij de verklaring van Oekraïne waarmee wordt herdacht dat de Holodomor 75 jaar eerder had plaatsgevonden.
Europese integratie moet blijven plaatsvinden op basis van de bereidheid om een streep te zetten onder de tragische gebeurtenissen van de twintigste eeuw. Deze resolutie van het Europees Parlement bevat een belangrijke oproep aan landen van de voormalige Sovjet-Unie om de archieven over deze tragedie ten behoeve van een onderzoek volledig open te stellen, zodat de oorzaken en gevolgen van deze hongersnood volledig kunnen worden onderzocht en geopenbaard.
De familieleden van de slachtoffers willen de hele episode graag goed kunnen afsluiten en behoren daarom het recht te hebben dergelijke informatie in te zien, zodat ze de grootste catastrofe uit de moderne geschiedenis van Oekraïne beter kunnen leren begrijpen.
Ik sluit mij aan bij deze uiting van deelneming met de miljoenen Oekraïners die deze rampspoed hebben beleefd en, vooral, met de familieleden van hen die ten gevolge van deze kunstmatige hongersnood zijn gestorven.
Zita Pleštinská
(SK) Mijn vader, Štefan Kányai, die ruim negen verschrikkelijke jaren heeft doorgebracht in Russische goelags in de Oeral, Karaganda en Dzjezkazgan, heeft mij vaak gezegd: "Er zijn nog getuigen in leven van Stalins genociden, excessen van ongeremde massamoordenaars. Stalins regime heeft vele bladzijden uit de Europese geschiedenis gescheurd en daarom is het jullie taak om de archieven in de voormalige Sovjet-Unie te openen en deze missende bladzijden alsnog in de geschiedschrijving op te nemen. De nagedachtenis van de slachtoffers is heilig en daarom moeten jullie handelen!”
Het ontroert me erg dat mijn naam, samen met de namen van mijn collega's van de PPE-DE en andere fracties, vermeld staat in de kop van een resolutie waarmee we bewijzen dat de Europese integratie gebaseerd is op de bereidheid af te rekenen met de tragische geschiedenis van de twintigste eeuw. Laat deze resolutie, juist nu we in 2008 herdenken dat de Grote Hongersnood 75 jaar geleden plaatsvond, een blijk zijn van ons medeleven met de Oekraïense bevolking en in het bijzonder met de overlevenden van de hongersnood en de familieleden van de slachtoffers.
Laat deze resolutie een wijze les zijn voor de nieuwe generatie, die geen onderdrukking heeft meegemaakt. Vrijheid is kostbaar en moet niet voor vanzelfsprekend worden gehouden. Onrecht bestaat nog steeds en moet worden bestreden.
Czesław Adam Siekierski
- (PL) Mevrouw de Voorzitter, pas na de val van het Oostblok zijn we ons geleidelijk aan bewust geworden van de verschrikkelijke waarheid over wat zich onder Stalin in Oekraïne en andere delen van de Sovjet-Unie heeft voorgedaan. Het totalitaire systeem had immers al die tijd verhinderd dat de wereld weet kreeg van deze afschuwelijke misdaden tegen de menselijkheid. De Grote Hongersnood in Oekraïne in de jaren 1932-1933 is een historisch feit dat tijdens het hele bestaan van de Sovjet-Unie door het communistische bewind werd ontkend. Nu kennen we de waarheid over de ontelbare onschuldige slachtoffers die gedoemd waren een langzame hongerdood te sterven. Hoewel er sinds de Holodomor vele jaren verstreken zijn, weten we nog steeds niet precies aan hoeveel slachtoffers het door Stalin gevoerde beleid het leven heeft gekost.
Ik zou willen benadrukken dat het feit dat we de Grote Hongersnood als genocide erkennen of dat we informatie over het stalinistische totalitaire regime bekendmaken, geen aanval is op het Kremlin, zoals hier vaak verkeerdelijk wordt aangehaald. Dit is gewoon een eerbetoon aan de slachtoffers van een totalitair regime. Als internationale instelling die de mensenrechten hoog in het vaandel heeft, zou de Europese Unie in deze kwestie een duidelijk en ondubbelzinnig standpunt moeten innemen. Als we de slachtoffers op een waardige en passende wijze willen herdenken, dienen we een resolutie aan te nemen waarin de historische waarheid onverbloemd wordt voorgesteld en waarin de solidariteit en het medeleven van de Europese Unie tot uiting komt.
Mieczysław Edmund Janowski
- (PL) Mevrouw de Voorzitter, wij kunnen ons vandaag moeilijk voorstellen wat hongersnood op grote schaal betekent. Wij kunnen ons ook moeilijk voorstellen hoe het heeft kunnen gebeuren dat in Oekraïne, een land dat in staat was om heel Europa te voeden, miljoenen mensen van honger zijn omgekomen. Dit was het resultaat van het totalitaire communistische regime. Bij deze tragedie kwamen kinderen, vrouwen en mannen om het leven, zowel Oekraïners als personen van andere nationaliteiten die destijds in de Sovjet-Unie woonden. Welke naam moeten we aan deze misdaad geven die 75 jaar geleden is begaan? Daar is maar één woord voor en dat is genocide. Voor het stelen van vijf korenaren van de graanvelden van een kolchoz werden mensen terechtgesteld of enkele jaren naar een werkkamp gestuurd.
Het feit dat we vandaag over deze gebeurtenis debatteren, betekent niet dat we kritiek uiten op Rusland. We willen eer betuigen aan de slachtoffers van het communisme en luid en duidelijk stellen dat dergelijke misdaden zich nooit mogen herhalen.
Antonio Tajani
vicevoorzitter van de Commissie. - (IT) Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik denk dat meer woorden overbodig zijn om deze gruwelijke misdaad van de stalinistische dictatuur, een van de twee misdadige dictaturen van de vorige eeuw die Europa hebben overschaduwd, te veroordelen. Meer woorden zijn overbodig, omdat de Parlementsleden die hebben gesproken, dit met overtuiging en waardigheid hebben gedaan.
Mevrouw de Voorzitter, ik zou dit debat willen afsluiten met een paar woorden van de grote schrijver Vasili Grossman, die in zijn roman "Alles stroomt” de treurigste momenten van de Holodomor heeft beschreven. Ik lees het als een soort van niet-religieus gebed, een herdenking van miljoenen slachtoffers, waarmee we tegelijk ook vele andere onschuldige slachtoffers herdenken, wiens dood - ik zeg het nogmaals - niet zinloos mag zijn.
De dood van miljoenen personen in de vorige eeuw als gevolg van de wreedheden van de onmenselijke dictaturen moet het zaad zijn waaruit de democratie verder moet groeien en moet het tegengestelde effect hebben van wat de misdadige dictatoren van plan waren. De Europese Unie is opgericht om vrede te bouwen en vrede te waarborgen. Daarom moeten we het lot van de vele onschuldige slachtoffers niet vergeten.
Dit zijn de woorden waarmee Grossman vele jaren geleden het drama in het kort heeft verteld: "De hongersdood maakte het land met de grond gelijk. Als eerst werden de kinderen getroffen, daarna de ouderen en vervolgens de mensen van middelbare leeftijd. In het begin werden grafkuilen gegraven om de doden in te begraven, maar later had men daar de kracht niet meer voor. De doden lagen in de binnenplaatsen en aan het eind bleven ze in hun hut liggen. Alles zonk weg in stilte en het hele land werd uitgeroeid. Ik weet niet wie de laatste was die stierf.”
Nous n'oublierons jamais. We will never forget. Laten we deze onschuldige slachtoffers nooit vergeten, want zij vormen de basis waarop wij een andere toekomst willen bouwen.
De Voorzitter
Tot besluit van het debat zijn er vier ontwerpresoluties ingediend, overeenkomstig artikel 103, lid 2, van het Reglement.
Dit emotionele debat is gesloten.
De stemming vindt morgen, donderdag 23 oktober, plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
András Gyürk  
schriftelijk. - (HU) Ik ben ervan overtuigd dat het Europees Parlement zich behalve voor het verdiepen van de integratie ook moet inspannen om de donkerste periodes uit ons gemeenschappelijk verleden consequent te verwerken. Juist daarom vind ik het verheugend dat we tijdens de zitting van vandaag de mogelijkheid hebben om de aandacht te vestigen op de Oekraïense hongernood, een van de droevigste en, onbegrijpelijk genoeg, vergeten herinneringen van de twintigste-eeuwse communistische dictaturen.
De discussies omtrent de hongersnood, die ongeveer drie miljoen mensenlevens heeft gekost, laten duidelijk zien dat de verwerking van deze periode uit de geschiedenis nog altijd niet is afgerond. We zijn het niet eens met degenen die deze ramp slechts terugvoeren op de oogsten die slechter waren dan gemiddeld, de tegenstand die werd geboden door de Oekraïense bevolking of enkele verkeerde economische beleidsbeslissingen.
We moeten ronduit zeggen dat de Oekraïense tragedie een regelrechte consequentie is van op staatsniveau uitgeoefende terreur. Met het stopzetten van de geforceerde collectivisering en de inbeslagname van voedselvoorraden hadden de leiders van de Sovjet-Unie miljoenen mensenlevens kunnen redden, maar dat hebben ze niet gedaan. Precies om die reden verschillen de gebeurtenissen in de vroege jaren dertig van de vorige eeuw in Oekraïne geenszins van de vreselijkste volkerenmoorden in de geschiedenis.
Ik ben van mening dat alle dictaturen, of het nu gaat om de wreedheden van nationaalsocialistische of communistische regimes, teruggaan op dezelfde bron. We moeten alle mogelijke middelen aangrijpen om het bewustzijn van opgroeiende generaties over de verschrikkingen van het communisme te versterken. De oprichting van een Europese instelling en een monument waar aandacht wordt besteed aan de geschiedenis van dictaturen, kan een belangrijke rol spelen in dit proces.
José Ribeiro e Castro  
schriftelijk. - (PT) Het is inmiddels 75 geleden dat het stalinistische apparaat een van de ernstigste misdaden uit de geschiedenis van Europa op gang bracht: de Holodomor, de grote hongersnood die aan meer dan drie miljoen Oekraïners het leven kostte.
De Oekraïners werden niet alleen beroofd van belangrijke kenmerken van hun collectieve identiteit - waarvan zij overigens nog lang verstoken zouden blijven -, maar bovendien werd hen ook opzettelijk de toegang tot voedsel ontzegd, in een wreed vertoon van "reëel socialisme”. Dat gebeurde in het kader van de campagnes van gedwongen collectivisering en sovjetisering die ten uitvoer werden gelegd door een van de bloedigste regimes ooit.
De Oekraïners, en samen met hen alle andere Europeanen, herdenken hier vandaag de communistische wreedheid, willekeur en gewelddadigheid waarvan zij het slachtoffer waren. Krachtens het internationaal recht gaat het daarbij duidelijk om een geval van genocide. De intentie kan zonder enige twijfel worden gedefinieerd als "het opzettelijk zorgen voor levensomstandigheden van de groep die berekend zijn om de, volledige of gedeeltelijke, fysieke vernietiging ervan teweeg te brengen”, zoals verwoord in het Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide van 1948.
Een jaar geleden heeft de Voorzitter van dit Parlement de Holodomor beschreven als een "gruwelijke misdaad tegen de menselijkheid”. Ik onderschrijf deze visie volkomen en buig het hoofd ter nagedachtenis van de slachtoffers. Ik groet alle Oekraïners, met name degenen die wonen en werken in mijn land, Portugal.
