Postępy w kierunku ustanowienia europejskiego prawa umów dla konsumentów i przedsiębiorstw (krótkie przedstawienie) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku obrad jest sprawozdanie, sporządzone przez panią poseł Wallis w imieniu Komisji Prawnej, w sprawie możliwości politycznych w zakresie postępów w kierunku ustanowienia europejskiego prawa umów dla konsumentów i przedsiębiorstw.
Diana Wallis
sprawozdawczyni - Panie Przewodniczący! O europejskim prawie umów mówimy już od dziesięciu lat; czas przystąpić do działania, a rynek wewnętrzny nigdy tak jak teraz nie potrzebował bodźca w postaci dodatkowych transakcji.
Komisja Prawna opowiada się za instrumentem opcjonalnym, drugorzędnym prawem umów dla wszystkich obywateli i przedsiębiorstw. Naszym zdaniem mogłoby ono pomóc. Powiedzieliśmy jednak, że kolejny etap będzie obwarowany ostrymi kryteriami. Trzeba zapewnić wysoki poziom ochrony konsumentów, wyższy niż w wielu naszych państwach członkowskich. Musi on być łatwy i przyjazny MŚP; musi dodawać im odwagi do prowadzenia działalności na mocy tej opcjonalnej umowy i nie może przynosić uszczerbku prawu krajowemu.
Cały proces trzeba oprzeć na dowodach, ocenie wpływu oraz na pełnym zaangażowaniu Parlamentu, i jak już powiedziałam - koniec z dyskusjami, czas poczynić postępy. Niektórzy się denerwują i twierdzą, że można wykorzystać pomysł polegający na zestawie narzędzi. Chcę im powiedzieć, że tu należy zachować daleko idącą ostrożność, gdyż zestaw narzędzi bez instrumentu opcjonalnego może w rzeczywistości okazać się dla prawa krajowego bardziej inwazyjny niż zestaw narzędzi z instrumentem opcjonalnym, który będzie stosowany na zasadzie dobrowolności, z przestrzeganiem autonomii stron i bez uszczerbku dla prawa krajowego.
W miarę postępów, zdecydujmy się na coś, co zapewnia prawną ochronę obywatelom UE i małym przedsiębiorstwom; coś, co naprawdę daje nam instrument oznaczający sprawiedliwość na rzecz wzrostu. Koniec z dywagacjami, przystąpmy do działania.
Raffaele Baldassarre
(IT) Panie Przewodniczący, Pani Komisarz! Przede wszystkim gratuluję sprawozdawczyni - pani Wallis wykonanej pracy i sprawozdania, z którym całkowicie się zgadzam.
Moim zdaniem odpowiednią realizację celów całej reformy europejskiego prawa umów może zapewnić wyłącznie instrument opcjonalny. Ponadto taki instrument opcjonalny nie powinien skutkować harmonizacją krajowego prawa umów ani nie powinien go zastępować, lecz raczej uzupełniać na zasadzie instrumentu alternatywnego, zapewniającego umawiającym się stronom swobodę wyboru.
W związku z tym nie zgadzam się z propozycjami zwolenników ograniczenia zakresu tego instrumentu wyłącznie do umów w handlu elektronicznym, gdyż skutkowałoby to sztucznym i przede wszystkim zbędnym podziałem między transakcjami online a tymi zawieranymi osobiście.
Nasze zadanie jako prawodawców nie polega na ograniczaniu prawnego charakteru regulacji na podstawie spekulacji czy prognoz rynkowych, ale na zapewnieniu pewności prawa oraz podstaw dla wspólnego prawnego języka w dziedzinie handlu.
Evelyn Regner
(DE) Panie Przewodniczący, Pani Komisarz Reding! Wizja europejskiego prawa umów to niewątpliwie wspaniała sprawa. W ostatecznym rozrachunku musi ona jednak wnieść coś pozytywnego dla obywateli europejskich, gdyż w innym wypadku europejskie prawo umów będzie zwykłą sztuką dla sztuki. Czemu sprawozdanie zaczyna się od grupy szczególnie podatnej na zagrożenia, czyli od konsumentów? Szczerze mówiąc, podstawowy element sprawozdania pani Wallis, czyli zalecenie dotyczące instrumentu opcjonalnego, to dla konsumentów jakieś nieuzasadnione żądanie. To dla nich pojęcie zagmatwane i w praktyce konsumenci nigdy nie będą mogli samodzielnie decydować, z prawa umów którego państwa mają ostatecznie skorzystać, gdyż decyzję taką będzie podejmowała raczej ta druga strona w sprawie, zwłaszcza w przypadku, gdy będą to duże przedsiębiorstwa.
W każdym razie teraz nie należy podejmować decyzji, że instrument opcjonalny ma być ostatecznym rozwiązaniem tej sprawy, lecz należy się dokładniej przyjrzeć również innym opcjom - wspomnianemu zestawowi narzędzi i wzorom umów.
Jaroslav Paška
(SK) Panie Przewodniczący! Chciałbym podziękować pani poseł Wallis za odważny ruch, jaki wykonała. Chociaż nie mam pojęcia, jak sytuacja się rozwinie, to niewątpliwie musimy spróbować zapewnić, aby europejscy obywatele, sprzedawcy detaliczni i konsumenci mogli korzystać z czegoś, co ja nazywam równymi regułami, aby mogli nabywać, sprzedawać i tym samym dokonywać transakcji na tych samych zasadach.
W związku ze złożonością machiny, jaką tworzy europejskie prawo z ustawodawstwem krajowym, jeden opcjonalny system, który można by utworzyć w całej Unii Europejskiej, to interesująca perspektywa, ale jest to prawdopodobnie syzyfowa praca, gdyż niewątpliwie będziemy ograniczani różnymi systemami prawnymi, protestami prawników oraz jurysdykcją. Obawiam się, że ustanowienie go może być bardzo trudne, ale spróbujmy i zobaczmy, co się stanie.
Zuzana Roithová
(CS) Panie Przewodniczący, Pani Komisarz! Chociaż dobrowolny charakter prawodawstwa w zakresie umów może skutkować problemami z jego wdrożeniem, to jest to jedyny sposób, żeby pozbyć się różnych systemów prawa umów, będących wyłączną przyczyną licznych, bo szacowanych na 60 %, niepowodzeń doznawanych przez konsumentów dokonujących zakupów w wymiarze transgranicznym. Niestety, przedsiębiorcy zmagają się z wieloma innymi pułapkami. Nie tylko prawo umów jest niezharmonizowane, ale też prawo konsumenckie. Istnieją znaczne różnice między systemami podatkowymi i standardami rachunkowości. Płatności często wiążą się z dodatkowymi opłatami bankowymi, a warunki licencji uniemożliwiają często korzystanie z materiałów cyfrowych w wymiarze transgranicznym. Ponadto konsumenci z 10 państw członkowskich nie mogli znaleźć krajowych ofert co najmniej 100 testowanych produktów, natomiast konsumenci z 13 państw członkowskich znaleźli w wymiarze transgranicznym oferty w cenie, która była co najmniej 10 % niższa niż w ich własnym kraju. W związku z tym popieram propozycję wydania prawnie wiążących znormalizowanych umów o dobrowolnym charakterze, w tłumaczeniu na wszystkie języki. Jednocześnie chciałabym zaapelować do Komisji, aby czynniej zaangażowała się w rozwiązanie pozostałych pilnych problemów, przyczyniając się tym samym do wyeliminowania zjawiska, jakim jest fragmentacja rynku.
Viviane Reding
wiceprzewodnicząca Komisji - Panie Przewodniczący! Ja również chcę podziękować sprawozdawczyni - pani Dianie Wallis oraz Hansowi-Peterowi Mayerowi i Sirpie Pietikäinen za wspaniałą pracę nad tą dokumentacją.
To oczywiste, że w związku z globalnym kryzysem gospodarczym trzeba stymulować wewnętrzny rynek. Rynek wewnętrzny jest nam potrzebny, jeżeli chcemy zapewnić wzrost gospodarczy, tworzyć miejsca pracy i urzeczywistniać innowacje. Jaką sytuację mamy w tej chwili? Zaledwie jedno na cztery przedsiębiorstwa prowadzi handel w wymiarze transgranicznym, a te które prowadzą, ograniczają swoją działalność do kilku państw członkowskich. Oznacza to, że nie wykorzystują możliwości, jakie daje rynek wewnętrzny.
Jakie są tego konsekwencje dla konsumentów? No cóż, oni również nie czerpią korzyści z rynku wewnętrznego. Z tego powodu nie realizuje się wielu, bo aż 61 % transgranicznych zamówień na rynku online. Oznacza to, że rynek wewnętrzny w tym przypadku nie funkcjonuje tak dla przedsiębiorstw, jak i dla konsumentów. To dlatego Komisja zapoczątkowała konsultacje na temat możliwości politycznych w dziedzinie prawa umów i w ramach tych konsultacji Parlament przedstawia dzisiaj swoją opinię.
Zauważyliśmy, że niepowodzenia na rynku wewnętrznym wynikają częściowo z różnic w krajowym prawie umów. Zgadzamy się, że są również inne przyczyny niepowodzeń, ale nasze ostatnie badania Eurobarometru wskazują, że przeszkody związane z prawem umów zalicza się do jedenastu przeszkód dla transakcji dokonywanych na linii przedsiębiorstwo - konsument. Musimy zatem eliminować po kolei te przeszkody, zaczynając teraz od prawa umów.
Nawiasem mówiąc, podczas gdy ten Parlament dyskutuje na dany temat od dziesięciu lat, eksperci zewnętrzni omawiają ten problem od 30 lat. Mamy zatem do dyspozycji wyniki wszystkich dotychczasowych prac, które trzeba przeanalizować, przedstawiając następnie propozycje. Nigdy z tego nie korzystaliśmy. Dlatego zgadzam się ze sprawozdawczynią, która mówi, że czas przystąpić do działania i zastanowić się, jakie pozytywne kroki możemy podjąć.
Zwróciłam uwagę na ocenę sprawozdania w sprawie możliwości politycznych przedstawioną w zielonej księdze oraz na poparcie dla innowacyjnego rozwiązania w postaci instrumentu opcjonalnego, które nie oznacza harmonizacji, lecz daje konsumentom i przedsiębiorstwom wybór w kwestii ogólnoeuropejskiego systemu. Zauważyłam również poparcie dla instrumentu mającego zastosowanie zarówno do transakcji B2C, jak i B2B, faworyzującego zakres rzeczowy umów sprzedaży, umów o dostawę materiałów cyfrowych i niektórych umów o świadczenie usług. Bardzo dokładnie uwzględniłam to, co powiedział Parlament, a mianowicie, że przyszły instrument, bez względu na swój kształt, powinien zapewniać konsumentom wysoki poziom ochrony, aby nie pozbawiać ich ochrony, z której mogliby korzystać na mocy prawa krajowego. Jest to warunek konieczny. Jeżeli go nie spełnimy, wszystkie nasze wysiłki pójdą na marne.
Jaka jest nasza obecna sytuacja? 3 maja 2011 r. Komisja opublikowała wyniki analizy możliwości wykonawczych przeprowadzonej przez grupę ekspertów do spraw prawa umów, zwracając się do wszystkich zainteresowanych stron o wyrażenie opinii. Komisja analizuje wyniki konsultacji publicznej i następnie przygotuje szczegółową ocenę skutków, aby zdecydować, jak można podjąć w czasach kryzysu kolejny krok, który nada impetu rynkowi wewnętrznemu, zapewni mu wzrost gospodarczy i miejsca pracy w drodze ekspansji rynkowej, głównie dla MŚP, umożliwiając konsumentom lepsze wybory i lepsze warunki dokonywania transakcji.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w środę 8 czerwca o godz. 12.00.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Cristian Silviu Buşoi
Chociaż mamy rynek wewnętrzny, to przedsiębiorstwa i konsumenci nie korzystają dostatecznie z możliwości, jakie on oferuje, gdyż odsetek transakcji w wymiarze transgranicznym cały czas utrzymuje się na dość niskim poziomie. Rynek wewnętrzny można ożywić, stymulując transakcje w wymiarze transgranicznym, a w moim przekonaniu przedmiotowe sprawozdanie pomoże zrealizować ten cel.
Oczywiście musimy szanować różnice w systemach prawnych poszczególnych państw członkowskich oraz zasadę pomocniczości, w związku z czym nie sądzę, aby całkowita harmonizacja była najodpowiedniejszym rozwiązaniem. Z drugiej strony uważam, że opcjonalne stosowanie wspólnych przepisów regulujących umowy o charakterze transgranicznym to realna alternatywa. Ponadto sądzę, że państwo członkowskie chcące rozszerzyć zakres zastosowania europejskiego prawa na transakcje przeprowadzane na szczeblu krajowym powinno mieć swobodę działania. To prawda, że nie rozwiązuje to wszystkich problemów. Oprócz różnic w prawie umów istnieją również inne przeszkody uniemożliwiające transakcje w wymiarze trasgranicznym, dotyczące takich obszarów jak sprawy podatkowe, własność intelektualna czy dostępność metod płatności elektronicznych. Uważam jednak, że warto spróbować tego opcjonalnego instrumentu, gdyż może on wyeliminować pewne obciążenia administracyjne, które obecnie uniemożliwiają MŚP rozwijanie działalności w innych państwach członkowskich niż ich własne.
