
Miller (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dit is de tijd van het jaar waarin men zijn goede wil toont en daarom wil ik u vragen of u als Voorzitter van het Parlement een bemiddelende rol kunt spelen om een situatie op te lossen die zich in Londen heeft voorgedaan.
Ik heb begrepen dat de UK Independence Party, die illustere partij, medewerkers van het kantoor van het Europees Parlement in Londen de toegang tot het pand onmogelijk heeft gemaakt. In deze tijd van het jaar zien we al genoeg mensen op straat. Kan de Voorzitter bemiddelen en het probleem van de arme mensen die op straat zijn gezet helpen oplossen? 
De Voorzitter.
   – Mijnheer Miller, ik heb zo het vermoeden dat dit alles niets met het Reglement te maken heeft. Maar goed, ik begrijp dat u wilt dat uw opmerking in de notulen komt, en dat is nu het geval. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het verslag (A5-0451/2003) van mevrouw Aaltonen, namens de Commissie verzoekschriften, over verzoekschrift 842/2001: vermeende discriminatie van patiënten met multiple sclerose op grond van nationaliteit [2003/2173(INI)]. 
Aaltonen (Verts/ALE ),
    Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega’s en gasten, ik ben vandaag op de laatste dag van de plenaire vergadering in het Europees Jaar van gehandicapten zeer dankbaar dat ik u het verslag over de discriminerende behandeling van MS-patiënten kan presenteren, dat ik uit naam van de Commissie verzoekschriften heb opgesteld.
Achter dit verslag staat een verzoekschrift dat een jonge Engelse vrouw twee jaar geleden heeft ingediend en ik ben blij te kunnen zeggen dat Louise McVay nu op de publiekstribune zit om te volgen waar haar besluitvaardigheid en moed toe hebben geleid. Zij kreeg te horen dat zij aan MS leed en was zwaar teleurgesteld toen een levenskwaliteit bevorderend medicijn niet aan haar werd verstrekt. In haar eigen land, net als in de rest van Europa, bevinden mensen zich zelfs vanwege hun woonplaats in een ongelijkwaardige positie waar het de beschikbaarheid van medicijnen en revalidatie betreft. Louise McVay schreef naar de voorzitter van het Europees Parlement, die haar brief aan de Commissie voorschriften doorgaf.
Er zijn meer dan vierhonderdduizend MS-patiënten in de Europese Unie, en als een van hen was ik het afgelopen voorjaar net met mijn werk in het Parlement en in de Commissie verzoekschriften begonnen toen het verzoekschrift van Louise McVay in behandeling werd genomen. Ik kreeg de taak het verslag op te stellen dat als doel heeft concrete manieren te vinden waarmee het leven van MS-patiënten in de hele Unie kan worden verbeterd.
MS treft jonge mensen in een levensfase waarin studie, beroepskeuze en het stichten van een gezin actuele zaken zijn. Tweederde van de patiënten zijn vrouwen. In het verslag wordt duidelijk hoe groot de verschillen zijn in de Europese Unie als het gaat om het verkrijgen van een diagnose en van een behandeling. Deze verschillen in het verkrijgen van de best mogelijke medicatie en therapie schenden het grondrecht van de burgers op gezondheidszorg.
Door een betere samenwerking en met de volledige steun van alle communautaire instellingen, natuurlijk vooral van het Parlement, kunnen de ministers van Volksgezondheid volgens mij geld reserveren voor een doeltreffender steun aan mensen die deze ziekte hebben. Ik denk dat er rekening moet worden gehouden met de grillige en onvoorspelbare aard van deze ziekte, zodanig dat zieken niet zo kwetsbaar zijn wat hun sociale milieu en het behoud van hun werk betreft.
Vooralsnog is MS is een ongeneeslijke ziekte, en als de diagnose gesteld is, moet de patiënt zich niet alleen psychisch aanpassen aan de verandering van zijn of haar leven. Deze ziekte treft zowel de zieke als zijn gezin zwaar, ook in financieel opzicht. In verband hiermee heb ik op verzoek van Louise McVay amendement 3 ingediend. Men was van mening dat zij vanwege de sterk wisselende symptomen niet aan de criteria voldeed die haar het recht zouden geven op het krijgen van medische zorg. 
In het verslag worden talrijke maatregelen voorgesteld met betrekking tot internationale samenwerking en onderzoek. Er wordt gehoopt op de inzet van de Commissie om die te realiseren. In het verslag wordt de volgende vergadering van de ministers van Volksgezondheid opgeroepen deze wensen op de agenda te zetten. Ik hoop dat het Parlement van de besluiten en voorgestelde maatregelen op de hoogte wordt gebracht.
Ik heb ook twee amendementen ingediend over de noodzaak het voorzorgsbeginsel te respecteren, vooral bij de behandeling van giftige chemische stoffen. Deze kwestie kwam naar voren toen in Schotland het vermoeden rees dat TBT aan MS is gerelateerd. Men weet in ieder geval dat deze stof van invloed is op het centrale zenuwstelsel.
Hoewel mijn verslag vooral is gericht op MS en de specifieke eigenschappen ervan, zijn er nog vele aanverwante ziektes. Nadat ik met mijn collega had gesproken, besloot ik nog een mondeling amendement in te dienen om deze ziektes ook te noemen.
In Finland, waar ik vandaan kom, zijn slechts 6.000 MS-patiënten, maar elk van ons heeft in de groep van honderdduizenden lotgenoten in de Europese Unie veel collega’s. Degenen onder ons voor wie de nieuwe waardevolle medicijnen geschikt zijn, voelen zich betrokken bij iedereen bij wie de ziekte de fase van invaliditeit heeft bereikt. Wij kunnen meer doen voor het verbeteren van alle omstandigheden. Ik hoop dat mijn eerste verslag nauwkeurig wordt gelezen door alle autoriteiten die voor de gezondheidszorg in de lidstaten verantwoordelijk zijn.
Na al het politieke en constitutionele gekrakeel heeft het Parlement de mogelijkheid aan te tonen dat hier ook de burgers worden gehoord en niet alleen de voorzitter van de Raad. Het is goed dat men het idee heeft dat het Parlement er is voor menselijke wensen en verzoeken om hulp en dat het niet alleen een groep grote gebouwen in een asfaltjungle in enkele Midden-Europese landen is.
Eén eis van de burgers en mijn verslag lijkt nu al te worden ingewilligd, nu commissaris Diamantopoulou begin december heeft gezegd dat de Commissie van plan is een specifieke richtlijn op te stellen om de rechten van gehandicapten te waarborgen.
Schreyer,
   .  Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, geachte dames en heren, namens de Commissie complimenteer ik u ten zeerste met uw verslag. Het biedt een omvangrijk overzicht over het complexe onderwerp multiple sclerose en belicht een breed spectrum van daarmee samenhangende vraagstukken die onze nadere aandacht verdienen. Ik juich ook toe dat de vereniging van MS-patiënten hier aanwezig is. Ik heb begrip voor de frustraties van de mensen die met deze ziekte moeten leven. De verschillen in de behandeling van multiple-sclerosepatiënten kunnen aanzienlijk zijn. Dat geldt ook voor de manier waarop zij in het dagelijks leven door hun medemensen worden benaderd. Het is al erg genoeg om te horen te krijgen dat je een dergelijk ernstige ziekte onder de leden hebt. Nog erger is het om te moeten constateren dat je niet de hulp krijgt waar je recht op hebt, of dat de werkgever niet bereid is om redelijke aanpassingen te doen waardoor de patiënt kan blijven werken.
Daarom wil ik de indienster van het verzoekschrift, mevrouw McVay, bedanken voor het feit dat zij deze vraagstukken aan de orde heeft gesteld. Tevens gaat mijn dank uit naar de rapporteur, mevrouw Aaltonen, voor het feit dat zij deze vraagstukken in een dergelijk omvangrijk verslag heeft behandeld.
De organisatie en het waarborgen van de medische verzorging behoren tot de verantwoordelijkheid van de lidstaten. Dit betekent echter niet dat wij er op Europees niveau niets aan zouden kunnen bijdragen dat er iets wordt gedaan met de problematiek die in dit verslag wordt aangesneden. Een groot deel van de verschillen in behandeling binnen Europa zou alleen al kunnen worden gecompenseerd door de uitwisseling van informatie en van beste praktijken. Om de samenwerking op dit brede gebied te vergemakkelijken heeft de Commissie de ministers van Volksgezondheid, patiënten, werknemers en aanbieders in de zorg alsmede verzekeraars bijeengebracht om op een hoger niveau na te denken over de mobiliteit van patiënten en de ontwikkeling van de gezondheidszorg in de Europese Unie. Op de slotzitting begin vorige week werd men het eens over een verslag waarin 19 maatregelen zijn opgenomen die betrekking hebben op een scala aan onderwerpen, inclusief de uitwisseling van informatie en beste praktijken. Aan de hand daarvan kunnen ideeën verder worden ontwikkeld, bijvoorbeeld om Europese referentiecentra in het leven te roepen waar vakkennis en scholing ontwikkeld kunnen worden, iets wat ten goede komt aan de patiënten en de werknemers in de zorg. In een mededeling die voor volgend jaar maart in de pen zit, zal de Commissie voorstellen tot een reactie op deze aanbevelingen presenteren.
Mevrouw Aaltonen gaat ook in op de problematiek van de verschillende behandeling van mensen met multiple sclerose. Op grond van Richtlijn 2000/78 inzake het verbod van verschillende behandeling wegens leeftijd, handicap, godsdienst, overtuiging of seksuele geaardheid geldt multiple sclerose als handicap. Dientengevolge zijn EU-burgers die aan MS lijden op de werkplek beschermd tegen verschillende behandeling vanwege deze ziekte. Werkgevers dienen te zorgen voor redelijke aanpassingen om gehandicapte werknemers in staat te stellen hun werk uit te voeren. Naast deze wetten heeft de Commissie in alle lidstaten een groots opgezette informatiecampagne op touw gezet om werkgevers en werknemers van deze rechten op de hoogte te stellen. De Commissie is bovendien van plan om in het voorjaar van 2004 een openbare hoorzitting te organiseren over haar toekomstige strategie om verschillen in behandeling tegen te gaan. Tot deze strategie behoort ook de mogelijke uitvaardiging van wetten inzake de bestrijding van verschillende behandeling buiten het werk.
In het verslag wordt verder onderstreept dat het wetenschappelijk onderzoek naar multiple sclerose dient te worden geïntensiveerd. Via het vijfde kaderprogramma voor onderzoek worden dergelijke projecten reeds gesteund. Bovendien kan deze stoornis van het neuro-immuunsysteem als onderwerp worden opgenomen in toekomstige aanbestedingen voor het lopende zesde kaderprogramma.
Samenvattend kunnen we constateren dat het verslag ertoe oproept om op het niveau van de lidstaten en van de Europese Unie meer aandacht te besteden aan multiple sclerose. Zoals gezegd ligt de verantwoordelijkheid voor de problematiek van de verschillen in behandeling in de gezondheidszorg primair bij de lidstaten. Ik hoop echter ten zeerste dat u nota neemt van dit verslag en van de actuele discussie. En wat de Commissie betreft: ik heb een aantal terreinen genoemd waarop maatregelen op Europees niveau ertoe kunnen bijdragen dat er iets wordt gedaan met de aangesneden vraagstukken. Tot slot wil ik de rapporteur nogmaals complimenteren met het voortreffelijke werk dat zij met dit uitgebreide en nuttige verslag heeft geleverd. Dit verslag zal er op zichzelf al toe bijdragen dat multiple sclerose en de daarmee samenhangende problemen meer onder de aandacht van de samenleving worden gebracht.
Howitt (PSE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik breng graag net als mijn collega’s mijn felicitaties over aan Louise McVay, die een geweldige prestatie heeft geleverd door dit onderwerp tot op dit niveau onder de aandacht te brengen, en ik wil graag onze rapporteur, mevrouw Aaltonen, bedanken voor de uitstekende samenwerking. Ik spreek mijn waardering uit aan het adres van mevrouw Read en de heer Whitehead, de vertegenwoordigers van het kiesdistrict van Louise McVay in het Europees Parlement, die de behandeling van deze kwestie in het parlementaire proces nauwlettend hebben gevolgd. Dit debat, deze resolutie en dit verslag vormen een historisch moment voor de 400.000 Europeanen met multiple sclerose. Er zal concrete actie uit voortvloeien. Eerder zijn er door resoluties van dit Parlement concrete resultaten bereikt met betrekking tot de rechten van mensen met autisme en de erkenning van gebarentaal voor doven, en ik denk dat dat na vandaag ook het geval zal zijn voor MS-patiënten.
Ik ben erg blij dat de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken met het uitbrengen van haar advies een bijdrage heeft kunnen leveren aan dit verslag, want 50% van de mensen met MS wordt binnen zeven jaar werkloos, ook al willen deze mensen graag werken en zijn ze er ook toe in staat. Dit heeft niet alleen te maken met de toegang tot een adequate gezondheidszorg, maar ook met het feit dat de toegang tot die gezondheidszorg heel belangrijk is voor het arbeidsleven, het sociale leven en het privé-leven van die mensen.
Ik wil graag de MS-patiëntenvereniging uit het Verenigd Koninkrijk bedanken. Sarah Philips, de voorzitter van die vereniging, is aanwezig op de publieke tribune. Door campagnes van deze vereniging is in 2002 een nieuwe regeling ingevoerd, waardoor nu 3000 MS-patiënten meer profiteren van de nieuwste en doeltreffendste behandelingen in het Verenigd Koninkrijk, mijn eigen lidstaat. Dit succes is echt bereikt doordat gehandicapten er samen de schouders onder hebben gezet. Wij willen dergelijke successen, samen met de zusterorganisaties waarmee we zijn verenigd in het European Multiple Sclerosis Platform, ook in de rest van Europa zien.
We hebben het nu over mensen die aan MS lijden. Ik begrijp waarom we dergelijke woorden gebruiken. We willen echter niet dat gehandicapten worden gezien als slachtoffers, maar als mensen zoals Louise McVay die resultaten weten te bereiken – resultaten die wij vieren in dit Europees Jaar van de gehandicapten. 
Balfe (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik betuig graag mijn dank aan Louise McVay, aan de rapporteur en aan twee van mijn collega’s uit de regio, namelijk de heer Helmer, die hier vandaag aanwezig is en straks het woord zal voeren, en de heer Heaton Harris, die deze zaak ook nauwlettend heeft gevolgd.
Ik weet zeker dat velen onder ons mensen kennen die aan multiple sclerose lijden of hebben geleden en ik begrijp de laatste opmerking van de heer Howitt. Maar we moeten ons er rekenschap van geven, zoals de commissaris ook zei, dat gezondheid geen EU-kwestie is. Het is iets waar we een bijdrage aan kunnen leveren, maar we moeten ons er niet toe laten verleiden om te denken dat het tot onze bevoegdheden behoort. Het is zelfs niet eens een kwestie van de lidstaten. De Britse regering heeft bij het delegeren van bevoegdheden aan de regio’s, zoals Schotland, ook de bevoegdheid over de gezondheidszorg gedelegeerd, want de beste remedies zijn vaak dicht bij huis te vinden. Als er één punt is waarop we het voorzorgsbeginsel goed zouden kunnen toepassen, denk ik aan het uitstrekken van de EU-wetgeving tot terreinen die bij uitstek gebaat zijn bij een lokale aanpak.
Dan nu het verslag. Ik ben verheugd over dit verslag, dat veel positieve elementen bevat. In de eerste plaats denk ik daarbij aan het concept van de beste praktijken en in de tweede plaats aan het aandringen op nauwere internationale wetenschappelijke samenwerking. Ik heb zojuist gezegd dat veel dingen het beste op lokaal niveau kunnen worden aangepakt, maar er kan ook veel op Europees niveau of op nog bredere schaal worden gedaan. We moeten niet vergeten dat er uitstekende onderzoekscentra zijn, met name in de Verenigde Staten, en we moeten streven naar een zo breed mogelijke samenwerking. Voor zover de EU daaraan kan bijdragen – door middel van onderzoeksprogramma’s en dergelijke – moeten we dat zeker doen. Zoals in het verslag wordt gezegd, moeten gebruikers van de dienstverlening zeer zeker bij het onderzoek worden betrokken. Er moeten geen dingen de mensen worden gedaan, maar samen hen.
Daarom kan onze fractie zich ook volkomen vinden in de opvatting dat er een grootschalig Europees onderzoek moet plaatsvinden en dat daarbij absoluut moet worden samengewerkt met de Wereldgezondheidsorganisatie. We willen dat er zoveel mogelijk kennis wordt vergaard en dat die kennis zo breed mogelijk wordt verspreid. We zijn ingenomen, zoals in het verslag wordt gezegd, met de vergelijkende evaluatie die momenteel wordt uitgevoerd onder Europese MS-centra. Dit zijn stuk voor stuk goede, positieve dingen.
Dan wil ik het nu hebben over het probleem van de medicijnen. Dit is een probleem, want welke medicijnen je krijgt kan afhankelijk zijn van waar je woont. We kunnen wel informatie over medicijnen verstrekken, maar we kunnen niet voorschrijven hoe medische budgetten moeten worden besteed, en dat wordt gelukkig ook niet in dit verslag gesuggereerd. Mensen die aan MS lijden moeten echter worden gestimuleerd om een volwaardige rol in de samenleving te spelen en de ongelijke behandeling waarmee patiënten te maken hebben mag niet worden getolereerd. Een van de dingen waarop we voortdurend moeten letten is dat we mensen een eerlijke kans geven en dat we ze de mogelijkheid bieden om een volwaardige rol in de samenleving te spelen, net zo’n volwaardige rol als ieder ander.
Ik wil graag ingaan op twee van de amendementen die zijn ingediend over het invoeren van dit voorzorgsbeginsel. Deze amendementen zijn overbodig en ze zorgen voor verdeeldheid. De chemicaliënrichtlijn en het chemicaliënbeleid worden apart in het Parlement behandeld. Als we het voorzorgsbeginsel willen toepassen op giftige chemische stoffen, laten we het dan bekijken in de context van de chemicaliënrichtlijn. Misschien moeten we ook bedenken dat sommige mensen wel eens zouden kunnen voorstellen om het voorzorgsbeginsel toe te passen op nieuwe behandelingen. Het voorzorgsbeginsel is een apart onderwerp en daarom kan mijn fractie de amendementen 1 en 2 niet steunen. Dat wil niet zeggen dat we MS-patiënten niet de beste behandeling gunnen. Een en ander is een kwestie van gezond verstand. We willen graag dat er op de juiste plaats aandacht aan onderwerpen wordt besteed.
Ik besluit met te zeggen dat ik blij ben met dit verslag. Ik breng mijn waardering over aan iedereen die eraan heeft bijgedragen. Wij hechten er graag onze steun aan. 
Keßler (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is gebruikelijk dat de sprekers allereerst de rapporteur bedanken. Vandaag wil ik van deze regel afwijken en mevrouw Louise McVay bedanken voor het feit dat zij dit verzoekschrift heeft ingediend. Daarmee heeft zij niet alleen de aandacht gevestigd op haar eigen lot, maar ook op de reusachtige moeilijkheden en de ongelijke behandeling van MS-patiënten in de EU. De Europese Commissie heeft in haar eerste antwoord dan wel geen bemoedigende standpunten ten aanzien van dit verzoekschrift ingenomen, maar niettemin ben ik erg blij dat de Commissie verzoekschriften het initiatief tot dit verslag heeft genomen. Herhaaldelijk heeft de Commissie verzoekschriften een verzoek van onze Europese burgers buitengewoon serieus genomen, en ik ben ervan overtuigd dat dit verslag van Uma Aaltonen een verbetering van de levensomstandigheden van MS-patiënten in de Europese Unie zal inluiden.
Hoe dringend noodzakelijk dat is, blijkt uit de kwalitatief zeer verschillende antwoorden van de ministeries van Volksgezondheid van de lidstaten op vragen over de methoden voor de behandeling en therapie van MS-patiënten. Uit deze antwoorden blijkt ook dat de multiple-sclerosepatiënten nog niet de aandacht krijgen die zij dringend nodig hebben. Dit verslag is een eerste inventarisatie en komt tot belangwekkende conclusies. Ook de eisen van de Duitse MS-vereniging, die in november haar vijftigjarig bestaan vierde, zijn in de conclusies opgenomen.
Ik vind het erg belangrijk om op de behoeften van jonge MS-patiënten in te gaan en daar rekening mee te houden. Deze mensen moeten de kans krijgen om zo lang mogelijk professioneel actief te blijven, op een gelijkwaardige manier.
Onze rapporteur, mevrouw Uma Aaltonen, vormt het levende bewijs dat er, mits er een goede therapie en behandeling wordt ondergaan, ook voor MS-patiënten een maatschappelijk en professioneel geëngageerd leven is weggelegd. Mijn socialistische fractie steunt alle door de rapporteur ingediende amendementen en het verslag als zodanig.
De uiteenlopende, dramatische gezondsheids- en levensomstandigheden waaronder deze patiënten moeten leven, omstandigheden die ook op hun familieleden hun weerslag hebben, dwingen MS-patiënten tot een levenslange strijd tegen een nog altijd ongeneeslijke en onvoorspelbare ziekte. De EU dient bij de verbetering van de gelijkwaardige toegang tot therapieën en behandelingen een strategische rol te spelen door de lidstaten op te roepen tot een gecoördineerde aanpak, ook op onderzoeksterrein, en de beste praktijken in behandeling en revalidatie toegankelijk te maken. De MS-patiënten in de toekomstige lidstaten zullen daarvan profiteren.
Lynne (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, we hebben al gehoord dat er in de gehele Europese Unie 400.000 mensen zijn die aan multiple sclerose lijden, maar er was er maar één voor nodig om vandaag dit debat tot stand te brengen en dat is een opmerkelijke jonge vrouw die al eerder is genoemd, Louise McVay, die momenteel op de publieke tribune aanwezig is. Dit toont aan wat je met vasthoudendheid kunt bereiken. Het verheugt mij ook dat dit in het Europees Jaar van de gehandicapten op de agenda staat.
Ook ik wil graag de rapporteur gelukwensen met haar zo breed opgezette verslag. Daarin wordt gesproken over gelijke toegang tot medische zorg. Er zijn verschillen binnen de lidstaten zelf en binnen de Europese Unie als geheel. Sommige medicijnen, zoals beta-interferon, waarbij sommige MS-patiënten baat hebben, zijn niet alom verkrijgbaar. In het zevende kaderprogramma voor onderzoek moet ook ruimte worden gemaakt voor het onderzoek naar MS. Ik ben zeer teleurgesteld – en velen met mij – dat in het zesde kaderprogramma niet is voldaan aan de toezegging om vraagstukken met betrekking tot handicaps te “mainstreamen”. We moeten er ook voor zorgen dat gehandicapte jongeren – onder wie jongeren met MS – niet in dezelfde accommodatie worden verpleegd als ouderen. Daarom moeten we het zelfstandig wonen bevorderen en daarom is het zo belangrijk dat de richtlijn inzake gelijke behandeling in arbeid en beroep in alle lidstaten volledig ten uitvoer wordt gelegd.
Het is jammer dat veel lidstaten de gestelde datum van 3 december jongstleden niet hebben gehaald. We moeten deze gelegenheid aangrijpen om ervoor te zorgen dat een en ander niet op de lange baan wordt geschoven, en we moeten toewerken naar een specifieke richtlijn inzake de rechten van gehandicapten. De commissaris noemde dat tot mijn genoegen in haar toespraak in Rome ter afsluiting van het Europees jaar. Laten we hopen dat daar nu een concrete termijn voor wordt vastgesteld. 
Bergaz Conesa (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, beste collega’s, ik wil om te beginnen mevrouw Aaltonen bedanken voor dit schitterende werkstuk. Het is door de commissie verzoekschriften unaniem goedgekeurd. Ik hoop dat het ook door het Parlement unaniem wordt aangenomen.
Het is van groot belang dat er iets aan de onderhavige problemen in de gezondheidssfeer wordt gedaan. In dit geval geven we daarmee gehoor aan een verzoekschrift van een burger die ons erop gewezen heeft dat er bij de behandeling van patiënten met multiple sclerose sprake is van discriminatie. Het is ons bekend dat de behandeling voor veel chronische en langdurige aandoeningen niet voldoet. Mensen die aan deze ziekten lijden worden dus tekortgedaan.
In dit verslag worden voorstellen gedaan voor het lenigen van de nood van mensen in de lidstaten die aan multiple sclerose lijden. Die voorstellen behelzen de toepassing van doeltreffende behandelwijzen en de toediening van medicijnen die de ontwikkeling van de ziekte kunnen beïnvloeden. Maar het gaat niet alleen om de therapeutische kant van de behandeling – er wordt ook gekeken naar andere aspecten, zoals de integratie van MS-patiënten in de maatschappij. Het is de bedoeling dat patiënten zinvolle informatie ontvangen en op solidaire steun kunnen rekenen. Dat is voor hen heel belangrijk.
Ik zal een en ander met een voorbeeld toelichten. Er zijn in Spanje 40.000 mensen die aan deze ziekte lijden. Sommigen van hen zijn net zo moedig en volhardend als mevrouw McVay. Ik noem verder de onlangs overleden Catalaanse schrijver Martí i Pol. Deze laatste heeft met zijn ziekte kunnen leven dankzij de solidariteit van de mensen in zijn omgeving. En dan niet alleen zijn familieleden, maar de maatschappij – zijn dorp, zijn regio – als geheel.
We moeten het vrijmaken van fondsen voor onderzoeksprogramma’s beslist als een prioriteit zien en proberen op die manier in alle lidstaten een oplossing te vinden voor deze aandoening. De Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie steunt dit verslag onvoorwaardelijk. We staan ook achter de amendementen waarin volgens ons goede oplossingen worden aangedragen voor het verlichten van het leed dat door multiple sclerose wordt veroorzaakt.
Ik wil verder het belang van de Commissie verzoekschriften benadrukken. Via die commissie onderhouden wij het contact met de burgers. Die kunnen dan in sommige gevallen, zoals het onderhavige, door middel van een verzoekschrift aanzetten tot het opstellen van een verslagen die zich tot doel stellen het leven van alledag op belangrijke punten te verbeteren.
Ik wil opnieuw mijn dank uitspreken voor dit waardevolle verslag. Ik hoop dat het in alle landen waarneembare gevolgen zal teweegbrengen. De Commissie zal daartoe ongetwijfeld voorstellen willen doen.
Perry, Roy (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag mijn felicitaties overbrengen aan de rapporteur en in het bijzonder aan de indienster van het verzoekschrift, Louise McVay, vanwege haar initiatief en haar vastberadenheid om deze kwestie voor te leggen aan het Europees Parlement. Het vergt doorzettingsvermogen om een dergelijke procedure te beginnen, en voor iemand die lijdt aan deze verwoestende ziekte heeft ze een opmerkelijke wilskracht laten zien. Het verheugt mij ook dat er gebruik is gemaakt van het petitierecht dat het Europees Parlement burgers biedt.
Ik wil graag een persoonlijk verhaal vertellen. Een jaar of tien geleden vroeg mijn schoonzuster, de vrouw van mijn tweelingbroer, of ik een weekendje bij hen kwam. Ze vroeg me om eens goed naar mijn tweelingbroer te kijken. Het leek wel of hij niet helemaal goed op zijn benen stond. Er was iets mis met zijn evenwicht. Ze zei dat ik hem moest overreden om naar een dokter te gaan. Dat deed ik en in eerste instantie werden de eerste verschijnselen van MS vastgesteld. Later bleek dat die diagnose niet klopte: hij had een daaraan verwante ziekte, ataxia nervosa. Net als MS tast die ziekte de mobiliteit van de patiënt aan. Het denkend deel van de hersenen wordt in het geheel niet aangetast. Binnen twee verschrikkelijke jaren kwam hij terecht in een rolstoel en uiteindelijk overleed hij aan de ziekte. In één opzicht had hij veel geluk: hij had een geweldige werkgever. Dat was Shell UK. Ze betaalden de behandeling, een chauffeur om hem naar en van het werk te rijden en een persoonlijke assistent om zijn computer te bedienen en zijn rolstoel te duwen. Ze hadden het besef, het fatsoen en de wijsheid, en zeker ook de middelen, om een gehandicapte te behandelen als iemand die ertoe doet. Dat is alles waar men om vraagt en dat is ook waar dit verslag om vraagt.
Ik heb dit verhaal om twee redenen verteld. Ten eerste om iedereen die nu gezond en actief is eraan te herinneren dat je morgen in een rolstoel kunt belanden. Als dat het gevolg is van een ongeluk, wordt er vaak een schadevergoeding betaald. Als het door een ziekte komt, is er geen verzekeringsuitkering of schadevergoeding en ben je overgeleverd aan de maatschappij – mensen als u en ik. Ten tweede bestaat er voor sommige ziekten geen behandeling – of is die slechts her en der beschikbaar – en wordt er zeer beperkt onderzoek naar gedaan. Er is meer onderzoek nodig en we moeten bereid zijn om dat onderzoek te bevorderen en te steunen, zoals in het verslag wordt gevraagd. Louise McVay heeft gelijk: als er een behandeling is die helpt, bijvoorbeeld beta-interferon, dan moeten alle patiënten daar toegang toe hebben.
Ik ben de rapporteur bijzonder dankbaar voor het naar voren brengen van de mondelinge amendementen, waardoor datgene wat met dit verzoekschrift wordt bereikt niet alleen ten goede komt aan de honderdduizenden MS-patiënten, maar ook aan mensen die een vergelijkbare mobiliteitshandicap of neurodegeneratieve ziekte hebben en die eveneens hulp nodig hebben. We moeten van elkaar leren en we moeten de les leren dat we Louise McVay en de honderdduizenden anderen die in een vergelijkbare situatie zitten, helpen. 
De Rossa (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil graag Louise McVay en uiteraard de rapporteur, mevrouw Aaltonen, gelukwensen met dit verslag dat namens de Commissie verzoekschriften is opgesteld.
Uit de informatie die ons is verstrekt, blijkt dat het absoluut nodig is dat de Europese Unie zich gaat bezighouden met het ontwikkelen van een stelsel van beste praktijken binnen de Europese Unie om ervoor te zorgen dat de burgers van Europa in voldoende mate toegang hebben tot diensten, therapieën, medicijnen en nazorg, en dat ze niet worden gediscrimineerd in de arbeidssfeer.
Het is ook nodig dat er op brede Europese schaal epidemiologisch onderzoek wordt uitgevoerd, dat door de Europese Unie moet worden gefinancierd. Dat onderzoek is uiterst noodzakelijk. Het is ook nodig dat er een nieuwe richtlijn inzake de rechten van gehandicapten komt, die ervoor zorgt dat mensen die aan dit soort aandoeningen lijden bij het zoeken van werk niet worden gediscrimineerd. Het is niet leuk om een baan te hebben en vervolgens deze aandoening te krijgen, maar als je deze aandoening hebt, is het praktisch onmogelijk om vanuit die situatie een baan te bemachtigen.
Deze zaken vallen strikt genomen onder de bevoegdheden van de lidstaten, maar het is duidelijk dat wij als Unie en Parlement de plicht hebben om ernaar te helpen streven dat de Europese burgers correct worden behandeld. Er zijn in Europa naar schatting 400.000 mensen die deze aandoening hebben. En als ik naar Ierland kijk, zijn daar zo’n 500.000 mensen met uiteenlopende neurologische aandoeningen. Ik weet niet precies wat het aandeel MS-patiënten daarin is, maar uit recent onderzoek is gebleken dat er een tekort van 2:1 is als we kijken naar het aantal specialisten dat nodig is om mensen met dit soort aandoeningen te behandelen, te verzorgen en te begeleiden. Er is een wachtlijst van twee jaar en gezien het aantal patiënten zijn er ongeveer twee keer zoveel klinieken nodig.
Er zijn duidelijk hiaten in onze dienstverlening en we hebben de plicht om die hiaten te trachten te vullen. 
Thors (ELDR ).
    Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, ik ben niet iemand die een rapporteur bedankt zonder dat daar een reden voor is. Maar nu heb ik alle reden om haar te bedanken. Ik heb het voorrecht om mevrouw Aaltonen al lange tijd te kennen en het doet mij deugt om haar te kunnen gelukwensen met haar eerste verslag voor het Europees Parlement.
Zij is een positief iemand, die veel belangrijke politieke gevechten heeft geleverd voor jongeren, vrouwen en nu gehandicapten. Het Europees Parlement mag zichzelf gelukkig prijzen dat het gebruik kan maken van haar kennis, energie en ervaring. Deze eigenschappen hebben zeker hun nut bewezen bij de uitwerking van het verslag.
Ik waardeer het ook dat mevrouw Aaltonen mijn voorstel inzake de genetische kwesties in overweging heeft genomen. Pentti Tienari, docent experimentele neurologie in Finland, heeft hier onderzoek naar gedaan, en helaas blijken er genetische factoren op de achtergrond mee te spelen. Men vermoedt dat de vikingen de ziekte hebben verspreid, omdat die voornamelijk voorkomt op de Orkaden en de Shetland-eilanden alsmede in het gebied rond de rivier de Kyro in Finland. De ziekte komt ook voor op plaatsen waar Germaanse volkeren zijn geweest. Ik hoop dat deze genetische factoren ook in het toekomstig onderzoek worden meegenomen.
Voorts wil ik vermelden dat de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, die het subsidiariteitsbeginsel altijd in acht neemt, al deze amendementen grotendeels zal aannemen. Er wordt gezegd dat de lidstaten moeten samenwerken; ik ben van mening dat een dergelijke samenwerking belangrijk is voor het vinden van de bindende normen. Wellicht kan deze samenwerking buiten het kader van de Europese Unie plaatsvinden, bijvoorbeeld tussen de ministers in de Raad van Europa. Daar moeten de bindende aanbevelingen voor de zorg worden vastgesteld. Er moet een duidelijke verdeling van de bevoegdheden van respectievelijk de Europese Unie en de lidstaten komen. 
Figueiredo (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is veelbetekenend dat dit Parlement zich juist aan het einde van het Europees Jaar van personen met een handicap buigt over een concreet geval. Dit verslag gaat immers over discriminatie van MS-patiënten. Multiple Sclerose is een ontstekingsziekte van het centrale zenuwstelsel en de zenuwbanen zelf, waarbij zich geleidelijk letsels ontwikkelen die het functioneren van de zenuwen onmogelijk maken en een omvangrijke en onvoorspelbare mate van invaliditeit veroorzaken. Ik feliciteer de rapporteur met haar werk en ik hoop dat de Commissie en de lidstaten voortaan meer moeite zullen doen om een oplossing te vinden voor de talloze problemen waarmee MS-patiënten geconfronteerd worden bij hun strijd voor gelijke toegang tot behandeling en diensten en de verdediging van hun waardigheid. Hopelijk houden zij daarbij rekening met dit verslag en de activiteiten van de representatieve organisaties van patiënten met multiple sclerose. Zoals hier al is gezegd, lijden meer dan 400.000 burgers uit de landen van de Europese Unie aan deze ziekte.
Wij willen dat er meer onderzoek naar multiple sclerose wordt verricht, met name binnen het volgende kaderprogramma voor onderzoek. Er is hier al eerder gesignaleerd dat het huidige programma helaas tekort is geschoten. De bestaande verschillen in behandeling moeten op doeltreffende wijze bestreden worden en alle belemmeringen en obstakels die een gelijke toegang tot goederen en diensten in de weg staan, moeten worden weggewerkt. Ten slotte moet er ook meer aandacht worden besteed aan het probleem van de werkgelegenheid en het respect voor de waardigheid van deze patiënten.
Ik steun dit verslag en de voorstellen die op deze concrete kwestie betrekking hebben. Ik kan echter niet nalaten te onderstrepen dat deze acties moeten worden ondergebracht in het ruimere kader van de strijd tegen discriminatie van personen met een handicap. Dit jaar is er aan deze problematiek meer zichtbaarheid gegeven. Wij moeten er echter voor zorgen dat de instellingen van de Europese Unie discriminatie ook in de toekomst blijven bestrijden. Er moet dringend een communautair beleid voor personen met een handicap worden ontwikkeld, en het probleem van de discriminatie en schending van de mensenrechten van deze personen moet hoog op de agenda van de verschillende communautaire beleidsterreinen worden geplaatst. Dat is de enige weg naar sociale integratie.
Verder moet er ook een voorstel voor een richtlijn worden vastgesteld op basis van artikel 13 van het Verdrag, om discriminatie op grond van een handicap te bestrijden. Met die nieuwe richtlijn moeten wij enerzijds voorkomen dat er nieuwe barrières worden opgeworpen en anderzijds waarborgen dat de huidige belemmeringen waarvan personen met een handicap het slachtoffer zijn, in de gehele Europese Unie worden weggewerkt. Het zou een goede zaak zijn als deze doelstelling op de korte termijn zou worden verwezenlijkt. Daarvoor is het echter onontbeerlijk dat de lidstaten alles in het werk stellen om concrete en met name financiële maatregelen ten uitvoer te leggen. Die maatregelen hebben immers sterk geleden onder de irrationele criteria van het Stabiliteitspact en de daaruit voortvloeiende besnoeiingen op de begroting, zoals in het geval van Portugal.
De bevordering van de integratie van personen met een handicap vereist tevens een correcte omzetting van de richtlijn van de Raad tot vaststelling van een algemeen kader voor de gelijke behandeling in werkgelegenheid en beroep. Ik verleen hier ook mijn steun voor het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap. Mijnheer de Voorzitter, waarde collega’s, mevrouw de commissaris, ik hoop van harte dat dit verslag en dit debat een belangrijke bijdrage zullen leveren aan de bestrijding van discriminatie van personen met een handicap en dat de Commissie en de lidstaten met ons standpunt rekening zullen houden. 
Ebner (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte mevrouw de Commissaris, geachte collega’s, er is altijd weer een zekere impuls voor nodig om een bepaald onderwerp te behandelen. In dit geval is deze impuls afkomstig van mevrouw Louise McVay. In dit geval en soortgelijke gevallen moeten we steeds weer vaststellen dat de Europese Unie – waarvan ik overigens een groot voorstander ben en waarvoor wij ons samen inzetten – zich erg gevoelloos opstelt.
Men moet toch wel een beetje optimistisch zijn om niet te vervallen in de al bijna stereotiepe kritiek dat Europa er alleen is voor snelle, grote, rijke, gezonde en sterke mensen, maar erin te geloven dat dit Europa er ook is voor de sociaal zwakken en de langzamen die het ritme niet weten te volgen – waarmee ik niet doel op hele Europese bevolkingsgroepen, maar op individuen die trager zijn en niet goed kunnen meekomen – en dat dit Europa er ook voor de zieke en kleine mensen is.
We hebben er geen moeite mee om ons te verplaatsen. We schuiven met geld, goederen en vrachtauto’s van het ene land naar het andere. We maken er gebruik van, we hebben een gemeenschappelijk rijbewijs en een gemeenschappelijk verkeersreglement. Maar als het gaat om gemeenschappelijkheden op cultureel gebied, dan heeft dit Europa helaas niet het ritme en de snelheid die het gelukkig op andere terreinen al wel heeft. Het zou zeker zinvol zijn als wij de snelheid die wij op andere gebieden aan de dag leggen ook op sociaal terrein zouden krijgen. Over de noodzaak en het belang van maatregelen ten aanzien van multiple sclerose hebben de collega’s al uitgebreid gesproken, waarbij mijn dank met name uitgaat naar de rapporteur mevrouw Aaltonen.
Ik wil er daarom vooral op wijzen dat het wringt dat we op sociaal terrein achterlopen. We hebben geen gemeenschappelijke gehandicaptenpas, mevrouw de commissaris, en een gehandicapte die in Duitsland woont en naar Frankrijk gaat, of van Italië naar Duitsland, kan geen aanspraak maken op zijn gehandicaptenstatus – wat een nadeel is – om een parkeerplaats te krijgen, laat staan om een zitplaats in het openbaar vervoer op te eisen, en dergelijke zaken meer. We hebben op dit terrein een grote achterstand in te halen. Ik ben ervan overtuigd dat we er niet mee kunnen volstaan om te zeggen dat het niet tot onze bevoegdheid behoort. We moeten ons er krachtiger en consequenter voor inzetten. Ik hoop dat dit debat ons ook op dit vlak iets gevoeliger maakt.
Malliori (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zoals mijn collega al zei lijden 400.000 mensen in de Europese Unie aan multiple sclerose. De meesten van hen zijn vrouwen: twee op drie. Met de huidige wetenschappelijke middelen kan de ziekte reeds in een heel vroeg stadium worden gediagnostiseerd, en met de juiste geneeskundige behandeling kan het voortschrijden van de ziekte worden beheerst en vertraagd, hetgeen kan leiden tot een aanzienlijke verbetering van de levenskwaliteit van de patiënten.
Het is bekend, mijnheer de Voorzitter, dat de Gemeenschap overeenkomstig het Verdrag betreffende de Europese Unie de mogelijkheid heeft beleidsvormen en acties uit te voeren die tot doel hebben een hoog niveau van gezondheidsbescherming te garanderen. Daartoe moet echter aan bepaalde voorwaarden worden voldaan. Een daarvan is de gelijke toegang van alle burgers tot gezondheidsdiensten en gelijke behandeling met efficiënte middelen. Het argument dat de behandeling van de gevolgen van deze ziekte onder de bevoegdheid van de lidstaten valt, is dus ongegrond en zou nooit aangevoerd mogen worden. Het is absoluut noodzakelijk zo snel mogelijk, in samenwerking met de Wereldgezondheidsorganisatie, een epidemiologische studie op Europees niveau te laten verrichten, opdat gegevens beschikbaar komen over de omvang van het probleem en opdat de noodzaak van intensief onderzoek en internationale samenwerking kan worden gestaafd.
Het verslag van de Commissie verzoekschriften is onthullend en zeer verhelderend. Ik sta dan ook zonder meer achter het voorstel om een lijst met goede praktijken uit te werken. Dan kunnen wij namelijk uniforme behandelingsmethoden en rehabilitatiemaatregelen uitwerken. Ook ben ik het er roerend mee eens dat de gezondheidsdiensten van de lidstaten zelfzorgprogramma’s ten uitvoer moeten leggen voor MS-patiënten. Samen met de verzekering van speciale arbeidsomstandigheden zullen dergelijke programma’s een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan het behoud van een goede geestelijke gezondheid. Wij weten immers dat juist de geestelijke gezondheid zwaar wordt aangetast door de aard van de ziekte.
Ik wil tot slot de rapporteur en mevrouw McVay van harte gelukwensen! Zij hebben aangetoond dat de strijd van een enkele persoon soms vruchten voor velen afwerpt. 
Helmer (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ook ik heet graag Louise McVay welkom. Zij is afkomstig uit mijn kiesdistrict – ze komt uit Loughborough in de East Midlands – en zit nu hier op de publieke tribune. Ze heeft onvermoeibaar gestreden voor de belangen van MS-patiënten en ik heb waardering voor haar moed en tomeloze inzet. Ik wil ook graag mevrouw Aaltonen bedanken voor haar uitstekende werk ten behoeve van dit verslag. MS is de meest voorkomende vorm van invaliditeit onder jonge volwassenen in de EU en tweederde van de patiënten zijn vrouwen. Van de 400.000 patiënten in de EU komen er 85.000 uit mijn eigen land, het Verenigd Koninkrijk. MS heeft dringend onze aandacht nodig.
In dit verslag wordt aangedrongen op Europese samenwerking van de allerbeste soort. Er wordt erkend dat de EU niet de bevoegdheid heeft om het gezondheidsbeleid van de lidstaten te bepalen, en nog minder om budgetten voor de lidstaten vast te stellen of te bepalen welke prioriteiten ze moeten stellen bij hun uitgaven voor de gezondheidszorg. En zo hoort het ook. Wat de EU kan en moet doen, is helpen bij de uitwisseling van de beste praktijken, kwaliteitscriteria vaststellen en stimuleren dat er uniforme, hoge behandelingsnormen worden gehanteerd. De EU heeft nog een andere cruciale rol en die ligt op het vlak van het wetenschappelijk medisch onderzoek. Als woordvoerder voor onderzoeksvraagstukken van de conservatieve afgevaardigden deel ik de mening van mevrouw Lynne dat we graag zien dat er in de Europese kaderprogramma’s voor onderzoek een hogere prioriteit wordt gegeven aan chronische ziekten.
Hoewel het de trend is om aandacht te schenken aan nieuw opkomende ziekten, kunnen we het ons niet permitteren om bestaande problemen die talloze patiënten treffen te verwaarlozen. We weten nog steeds niet precies waardoor MS wordt veroorzaakt en we mogen niet rusten voordat we hier meer duidelijkheid over hebben.
Er moet zeker veel gebeuren in mijn eigen land, het Verenigd Koninkrijk. Onze Labour-regering heeft verzuimd om het probleem van de “postcodeloterij” aan te pakken, waardoor het niveau van de medische zorg en de beschikbaarheid van medicijnen van straat tot straat kunnen verschillen. De eerste keer dat ik hoorde dat MS-patiënten in het Verenigd Koninkrijk met dit probleem te maken hadden, was tijdens onze campagne voor de algemene verkiezingen van 2001, toen een van onze conservatieve kandidaten in Nottingham werd benaderd door een jonge vrouw, mevrouw Peel, die kort daarvoor te horen had gekregen dat ze aan de ziekte leed. Mevrouw Peel, die op dat moment zwanger was, kwam er tot haar ontsteltenis achter dat de lokale gezondheidsautoriteit haar geen therapieën en behandeling toestond vanwege de plek waar ze woonde. Ik was bijzonder blij dat de toenmalige woordvoerder voor gezondheidsvraagstukken van de conservatieven, dr. Liam Fox, mevrouw Peel persoonlijk kon opzoeken om naar haar verhaal te luisteren.
Ik wil ook graag het European Multiple Sclerose Platform complimenteren met de campagne die deze organisatie voert. Ik heb met plezier mijn steun verleend aan de European MS Awareness Day die vorig jaar in juni in het Europees Parlement in Brussel is gehouden. Een dergelijk evenement is van grote waarde, omdat het de aandacht van de Parlementsleden vestigt op de kwesties die rond deze ziekte spelen en de problemen waarmee de patiënten te maken hebben.
Aan het einde van dit Europees Jaar van de gehandicapten moeten we onze aandacht richten op de behoeften van MS-patiënten en op onderzoeksactiviteiten die de ontwikkeling van effectievere behandelingen bevorderen. 
Stihler (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, een woord van dank aan mevrouw Aaltonen, de rapporteur, en Louise McVay, de indienster van het verzoekschrift dat tot dit verslag over multiple sclerose heeft geleid. De heer Whitehead, een van de afgevaardigden voor de East Midlands, waar Louise McVay woont, heeft de zaal verlaten omdat hij moet deelnemen aan de stemming over een ander belangrijk onderwerp en laat zich verontschuldigen.
De mate waarin mensen last hebben van MS varieert: soms hebben ze goede dagen, soms slechte. De ziekte heeft echter een progressief karakter, de oorzaak ervan is niet bekend en er is geen genezing mogelijk. Ik ben betrokken geraakt bij deze kwestie nadat ik een actieve groep Schotse MS-patiënten had ontmoet. Ze zochten contact met mij, vertelden me welke invloed de ziekte op hun dagelijks leven had en maakten me bewust van het feit dat Schotland het hoogste percentage MS-patiënten ter wereld heeft. Vanaf dat moment heb ik mij sterk gemaakt voor de eerste European MS Awareness Day, die in het Europees Parlement is gehouden, en heb ik de parlementaire MS-belangengroep opgericht.
Het verzoekschrift waarover we nu spreken is voornamelijk bedoeld om de aandacht te vestigen op de toegang van MS-patiënten tot medicijnen en een adequate behandeling. Aan het einde van dit Europees Jaar van de gehandicapten is het een goede zaak om na te denken over de acties die we kunnen ondernemen om mensen met MS te helpen.
Een gelijke behandeling op de werkvloer zou een goed begin zijn. Diverse mensen met wie ik heb gesproken zijn hun baan kwijtgeraakt doordat hun werkgever niet flexibel was of niet goed bekend was met MS. Daarom is een EU-richtlijn inzake gelijke behandeling in arbeid en beroep zo belangrijk. Verder is de toegang tot medicijnen en nieuwe behandelingen essentieel. Het komt goed uit dat het Parlement net gisteren voor een nieuw farmaceutisch pakket heeft gestemd dat hopelijk niet alleen zal leiden tot meer vernieuwing, maar ook tot een betere toegang tot goedkopere medicijnen.
Ik ben blij dat sommige Britse ziekenhuizen nu met MS-verpleegkundigen werken. Veel mensen die werkzaam zijn in de medische sector weten niet hoe ze met MS-patiënten moeten omgaan. Ik had er geen idee van dat een injectie iemand met MS ondraaglijke pijn kan bezorgen. Er moet meer erkenning voor MS komen en mensen moeten beter begrijpen wat MS inhoudt. MS-patiënten verdienen beter. Ik bedank Louise McVay nogmaals dat zij deze kwestie onder onze aandacht heeft gebracht. 
Aaltonen (Verts/ALE ),
    Mijnheer de Voorzitter, mijn dank aan iedereen voor de interventies en de steun. Ik wil tegen degenen die van mening zijn dat dit alleen de verantwoordelijkheid van de lidstaten is, zeggen dat ik contact heb gehad met alle ministers van Volksgezondheid van de lidstaten en in zekere zin hebben zij zich al op een heel andere manier aan dit verslag verbonden, nadat zij zelf betrokken mochten zijn bij het opstellen ervan. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 11.30 uur plaats. 

De Voorzitter.
   – Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de Wereldtop over de Informatiemaatschappij (eerste fase: Genève, 10 tot en met 12 december 2003). 
Schreyer,
   .  Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de eerste fase van de Wereldtop over de Informatiemaatschappij heeft van 10 tot 12 december jongstleden in Genève plaatsgevonden. De top, waaraan circa 11.000 mensen deelnamen, kan worden beschouwd als een multilateraal succes, waaraan de Europese Unie aanzienlijk heeft bijgedragen. Op 12 december kwamen de afgevaardigden met een politieke verklaring en een actieplan.
Deze documenten vormen nu de grondslag voor een gemeenschappelijk concept van de informatiemaatschappij in alle lidstaten van de Verenigde Naties en zijn voor grotendeels geïnspireerd op het Europese beleid van een informatiemaatschappij voor iedereen. De bijdragen van de Europese Unie aan de verschillende fasen in het voorbereidingsproces van de wereldtop waren steeds gecoördineerde Europese standpunten die door de Commissie in samenwerking met de lidstaten en het Raadsvoorzitterschap waren geformuleerd en die uitsluitend door de respectievelijke Raadsvoorzitterschappen namens de vijftien lidstaten van de EU plus de tien toetredingslanden tijdens de besprekingen werden verwoord.
Tijdens de top is aanzienlijke vooruitgang op diverse gebieden geboekt. Voor het eerst werd op een wereldtop de betekenis van de informatiemaatschappij als motor voor de maatschappelijke, economische en sociale ontwikkeling erkend. De cruciale rol van juridische en regulatieve randvoorwaarden die de concurrentie bevorderen en een beter aanbod van diensten voor alle burgers mogelijk maken, is erkend. De betekenis van de solidariteit in verband met de bestrijding van de digitale kloof  is erkend, evenals de rol van de informatie- en communicatietechnologieën als instrumenten tot verwezenlijking van de doelstellingen van de millenniumverklaring van de Verenigde Naties.
Op het terrein van het , de toekomstige administratieve en regulatieve structuren voor het beheer van het internet, werd een werkgroep ingesteld onder auspiciën van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Deze werkgroep is toegankelijk voor alle deelnemers en er zullen verschillende mogelijkheden worden bediscussieerd die vervolgens tijdens de tweede fase van de wereldtop in Tunis zullen worden gepresenteerd.
Ook op alle overige punten die voor de laatste onderhandelingen begin december nog niet waren besproken, werden bevredigende resultaten bereikt. Dat geldt in het bijzonder voor de hoofdstukken over de mensenrechten, over de vrije toegang tot informatie en de media. Hetzelfde geldt voor de onderwerpen intellectueel eigendom, en de veiligheid van netweken en informatie.
Wat de financiering betreft, wordt in de door alle deelnemers aanvaarde tekst de wens van enkele landen erkend om een vrijwillig fonds voor de digitale solidariteit in het leven te roepen. Dit geldt ook voor de wens van anderen om een beoordeling van de bestaande financieringsmechanismen en een studie over de mogelijkheden van een dergelijk fonds uit te voeren. Deze werkzaamheden zullen volgend jaar worden verricht door een Task Force onder auspiciën van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties.
De Commissie zal de uitkomsten van de wereldtop ter harte nemen en deze in haar maatregelen verwerken, met name in het ontwikkelingsbeleid. 
Harbour (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag in de eerste plaats mevrouw Schreyer welkom heten, die hier spreekt namens de heer Liikanen, en haar hartelijk bedanken dat zij ons zo snel op de hoogte heeft gebracht over de Top van Genève.
Ik had het voorrecht om daar met een kleine groep collega’s uit het Parlement aanwezig te zijn. Ik wil zowel de Commissie als het Italiaanse voorzitterschap prijzen vanwege hun zeer actieve rol. Het Italiaanse voorzitterschap is hier vandaag helaas niet aanwezig, maar ik heb een ontmoeting gehad met de Italiaanse minister en zijn medewerkers, die een cruciale rol hebben gespeeld bij het tot stand brengen van een zeer evenwichtige verklaring en dito actieplan.
Ik wil u graag op de hoogte stellen van een aantal dingen die ik daar heb opgestoken. Wat ons eigen Parlement betreft: de STOA-groep, de Scientific and Technological Options Assessment-werkgroep van het Parlement – die het initiatief had genomen om een vertegenwoordiging te sturen – had een eigen stand, samen met de Commissie. We waren ook al vertegenwoordigd op een heel belangrijke eerdere conferentie over de rol van de wetenschap in de informatiemaatschappij, dus onze betrokkenheid bij het proces was overduidelijk.
Het belangrijkste wat we voor ogen moeten houden, is dat er niet alleen een politieke verklaring is opgesteld, maar ook dat er een actieplan is vastgesteld en dat we twee jaar de tijd hebben om echte, aantoonbare vooruitgang te boeken voordat in Tunis de volgende top plaatsvindt. In de context van dit soort complexe multilaterale discussies is dat niet erg lang. Het is een grote uitdaging om te laten zien dat wij in de Europese Unie en de lidstaten het als een serieuze zaak beschouwen om de ontwikkelingslanden te laten meeprofiteren van de voordelen van de informatie- en communicatietechnologie.
Zoals mevrouw Schreyer in haar verklaring zei, is het bijzonder belangrijk om deze ICT-hulpmiddelen in te zetten voor de economische en sociale ontwikkeling, de ontwikkeling van de gezondheidszorg, van het onderwijs en van talloze andere gebieden. Een van de cruciale lessen die ik heb geleerd in Genève – waar zoveel ontwikkelingslanden ons hebben laten zien hoe zij de verworvenheden van de informatietechnologie toepassen – is dat we in de landen zelf deskundigheid moeten opbouwen om de mensen daar in staat te stellen ter plaatse projecten te ontwikkelen die zijn afgestemd op hun eigen behoeften, aangezien elk land een andere uitgangspositie heeft qua infrastructuur, economische ontwikkeling, onderwijsniveau, enzovoort. We zijn niet uit op één uniforme oplossing voor iedereen, maar we willen onze deskundigheid over de wereld verspreiden.
Een van de dingen waar ik speciaal voor pleit is dat we ons vooral richten op die aspecten waar we daadwerkelijk een bijdrage kunnen leveren, en dat is op het vergroten en stimuleren van de onderzoeks- en ontwikkelingscapaciteit in de ontwikkelingslanden. We willen een sterker netwerk van computerdeskundigen en specialisten die werkzaam zijn bij universiteiten en technologische instituten, die met elkaar zijn verbonden via een wereldwijd onderzoeksnetwerk. Op die manier kunnen ze hun eigen oplossingen ontwikkelen en bovendien profiteren van een veel bredere kennisgemeenschap die hen kan helpen de hulpmiddelen te ontwikkelen die ze nodig hebben – standaardtoepassingen, andere ideeën. Ook kunnen ze hun werk met elkaar uitwisselen.
De Europese Unie heeft geïnvesteerd in het grootste onderzoeksnetwerk ter wereld, en we zien al hoe dit zich steeds verder over de wereld vertakt. In Genève kregen we bijvoorbeeld het goede nieuws te horen dat Zuid-Afrika zich bij het netwerk wil aansluiten. We kunnen dus een voorbeeldfunctie vervullen.
Mijn laatste punt betreft onze betrokkenheid als parlementsleden. Het was teleurstellend dat in de slotverklaring van de top in het geheel niets werd gezegd over parlementaire betrokkenheid. Ik sprak op een bijeenkomst van de Interparlementaire Unie, waar parlementsleden uit vele landen van over de hele wereld aanwezig waren. Men was teleurgesteld dat er geen grotere rol voor ons was weggelegd, maar ook vastbesloten om die betrokkenheid in de volgende fase van het proces te vergroten. Ik zie graag dat wij, misschien met steun van de lidstaten en de Commissie, een elektronisch parlement ontwikkelen dat zich met deze kwesties bezighoudt. Dan kunnen we ons in Tunis – en ik hoop dat er dan meer collega’s met ons zullen meegaan – in het politieke debat mengen. Dit is een terrein waarop Europa erg veel te bieden heeft, maar de totale betrokkenheid moet worden vergroot en worden geïntegreerd in een compleet ontwikkelingsbeleid. 
Zorba (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het debat over de informatiemaatschappij en de mondialisering is misschien geen hinderpaal voor de mondialisering – misschien vergemakkelijkt het die zelfs – maar het helpt ons in elk geval bij het ontcijferen van de voorwaarden en termen waaraan de mondialisering moeten worden onderworpen. Dat is trouwens ook onze belangrijkste taak als leden van het Europees Parlement: wij moeten de politieke factoren en de conflictpunten opsporen en naar oplossingen zoeken voor de veroorzaakte economische en sociale problemen
De Europese burgers wachten op antwoorden op de dynamische processen die een weergaloze invloed uitoefenen op het leven in de eenentwintigste eeuw. De Internationale Telecommunicatie-unie heeft het initiatief genomen tot deze eerste Wereldtop over de Informatiemaatschappij in Genève, maar de VN heeft hier een stempel op gedrukt door met name de ontwikkelingslanden de mogelijkheid te geven gelijke kansen op te eisen voor hun burgers en aan te dringen op een meer rechtvaardige kennissamenleving. De instelling van een solidariteitsfonds is mijns inziens een fundamentele eis. Tot 2010 moet aan alle behoeften inzake internettoegang en mobiele telefonie worden voldaan, opdat ook de meeste verafgelegen gemeenschappen in de dorpen van de derde wereld echte toegang krijgen. Het actieprogramma is daarom heel belangrijk.
Uiteraard verwachten wij dat naast hetgeen in Genève werd besproken ook andere belangrijke initiatieven worden voortgezet. Ik noem bijvoorbeeld de mondiale waarnemingspost voor de media, waaraan wordt gewerkt, en de nieuwe Europese veiligheidsdienst, die begin 2004 van start zal gaan. Dit zijn onmisbare instrumenten om de nieuwe omstandigheden het hoofd te bieden. Er zijn echter ook talrijke andere vraagstukken die op een antwoord wachten. De elektronische democratie is misschien het belangrijkste.
Afgezien daarvan interesseren wij ons echter ook voor onderwijs, gezondheid, intellectuele eigendom, veiligheid, mensenrechten en economische en sociale praktijken. Al deze vraagstukken moeten in een operationeel kader worden opgenomen binnen de digitale omgeving, maar de noodzakelijke antwoorden zijn niet altijd gemakkelijk.
Daarom moet het Europees Parlement dit alles op de voet volgen en hierbij betrokken worden. Het spijt mij dat dit debat zo lang na de top plaatsvindt. Laten wij in de toekomst er echter voor zorgen dat wij hier op efficiënte wijze aan kunnen deelnemen en onze mening kunnen laten horen. 
Thors (ELDR ).
    Mijnheer de Voorzitter, waarde Commissaris, hartelijk dank voor de rapporten van de Commissaris en collega Harbour, die ik zeer op prijs stel. Het is echter wel ironisch te noemen dat de beste informatie over de wereldtop op de website van de radicaalste partij te vinden is. De website van de Europese Unie zelf bevat slechts summiere informatie over de top. Wat is dit voor informatiemaatschappij waarin wij leven? Dat er een top wordt gehouden, is een goede zaak, want internationale samenwerking is noodzakelijk voor de veiligheid op internet. Wij dachten met de Richtlijn integriteit en elektronische communicatie de spam aangepakt te hebben, maar eigenlijk hebben we niets bereikt. We moeten, zoals gezegd, internationaal samenwerken.
Terecht bevatte het slotdocument voorschriften over techniekneutraliteit, vrije concurrentie, waarden en methoden, waarmee is gebleken dat je in Europa vooruitgang boekt als je een informatiemaatschappij creëert. Het actieplan en het slotdocument bevatten, zoals te doen gebruikelijk bij internationale conferenties, veel beloften over de manier waarop een en ander uitgewerkt moet worden en over hulp aan ontwikkelingslanden. Er hebben inmiddels talloze internationale topontmoetingen plaatsgevonden, waar beloften zijn gedaan over onder andere en het -initiatief van de Wereldbank om kinderen, en met name meisjes, onderwijs te bieden. Toch gebeurt er niets. Wat betrefthet-initiatief van de Wereldbank hebben de rijke landen niet eens kunnen voldoen aan de loze belofte van ruim 300 miljoen dollar. Al na anderhalf jaar zijn wij nog meer dan 100 miljoen dollar schuldig. Hoe lang geloven de ontwikkelingslanden nog wat er wordt gezegd tijdens deze internationale topontmoetingen?
Voor deze top hebben wij liberalen gezegd dat zolang Tunesië de vrijheid van meningsuiting aan zijn laars lapt, wij het land niet geschikt achten als gastland voor een vervolgconferentie. Wat dit betreft zijn wij teleurgesteld over de uitkomst. 
Alyssandrakis (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, nu twee derde van de wereldbevolking gebukt gaat onder armoede, honger en ziekten, klinkt het ons nogal vreemd in de oren dat de Verenigde Naties in Genève een wereldtop hebben georganiseerd over de informatiemaatschappij. Wij vragen ons echt af of het eigenlijke doel dat achter die conferentie schuilgaat misschien niet de verhoging van de verkoop en de winst van de informatiemonopolies is, dat wil zeggen van het computerbedrijf IBM, het softwarebedrijf Microsoft en de telecommunicatiemaatschappijen.
Gezien deze schrijnende tegenstellingen hoeft het niemand te verbazen dat de conferentie op niets concreets is uitgelopen. Zowel de beginselverklaring als het actieplan zijn vrome wensen. Het doel is tot 2015 de helft van de wereldbevolking toegang te geven tot internet. Een ander doel is tot dan iedereen toegang te geven tot radio en televisie. Daar is echter geen enkele maatregel aan gekoppeld. Evenmin is het vraagstuk van de economische hulp of van de reglementering van internet behandeld.
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega’s, het probleem is niet dat wij mensen die niets te eten hebben, voor een scherm moeten zetten en verwoed op een toetsenbord moeten laten hameren. Het probleem is de welvaart van de mensheid: die moet worden bevorderd en daarvoor is vrede de onontbeerlijke voorwaarde. Dat probleem zal echter niet worden opgelost zolang de monopolies de rijkdom van de aarde voor eigen rekening uitbuiten, zolang zij de informatie controleren en zolang de imperialisten hun medemensen uiteenrijten. Dat probleem zal alleen worden opgelost met de strijd van de volkeren voor een radicale, revolutionaire verandering van de samenleving. 
Cohn-Bendit (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, een initiatief voor een wereldtop over de informatiemaatschappij is een goed initiatief. Een informatiemaatschappij wil zeggen: vrijheid, vrijheid van informatie, vrijheid van informatieverkeer. En in dat opzicht hebben wij een probleem: een maatschappij met vrijheid van informatie die bijeenkomt in Tunesië om te praten over de vrijheid van de informatiemaatschappij, dat is net zoiets als wanneer men een heel jong kind een leeuwenkooi in stuurt om daar te leren eten. U moet namelijk wel weten dat in Tunesië internetgebruikers worden gearresteerd, dat in Tunesië mensen die gebruik maken van internet en van de informatiemaatschappij vanwege de vrijheid die zij biedt, in de gevangenis worden gezet. Wij gaan dus deelnemen aan een tweede wereldtop in Tunesië, maar het is waarschijnlijk dat de heer Ben Ali in de tussentijd nog twee- tot driehonderd internetgebruikers in de gevangenis zal zetten om de informatiemaatschappij te beschermen tegen diegenen die gebruik maken van de vrijheid die zij biedt.
Ik ben er echt van overtuigd dat wanneer wij – dat wil in dit geval zeggen de VN en de Europese Unie – hiertegen niet protesteren, dit het teken zal zijn dat wij de verkeerde kant op gaan. Als we zo redeneren, waarom gaan we dan niet naar China? Ook daar zet men alle cybernauten gevangen! We verkopen wapens aan de Chinezen en zolang we daar zijn, organiseren we een grote internationale conventie over de vrijheid van informatie in China. Waarom niet? Laten we consequent zijn. We reizen rechtstreeks van Tunesië naar China, en daar roepen we dan tegen de mensen: “Eet en zwijg, maar maak vooral geen gebruik van de vrijheid van informatie; dat is trouwens het onderwerp waarover wij bij u een grote bijeenkomst willen houden!”
Overigens wordt deze op initiatief van de VN georganiseerde bijeenkomst voor een deel gekleurd door de onderdrukking van NGO’s door enkele lidstaten. Dit is bijvoorbeeld het geval bij Reporters zonder Grenzen, een organisatie die zich inzet voor de vrijheid van informatie. Door een verzoek van Iran, dat door heel wat landen is ondertekend, is Reporters zonder Grenzen geschrapt van de lijst van door de VN erkende NGO’s. U ziet dus dat een prijzenswaardig initiatief niet voldoende is voor de vrijheid van informatie en de informatiemaatschappij. We moeten ook consequent zijn.
Het Europees Parlement heeft zich bijvoorbeeld ingezet voor een richtlijn met betrekking tot de octrooieerbaarheid van software, die fors afweek van de door de Commissie voorgestelde richtlijn. We weten wat het is om zich in te zetten voor de bescherming van het intellectuele eigendom, en als we in dit proces van het opzetten van de informatiemaatschappij consequent willen zijn, moeten we ons inzetten voor de vrijheid en voor de intellectuele bescherming. Dat betekent dat, wanneer we iets als de Top van Genève organiseren, dit niet mag worden beperkt tot een grote markt die het Microsoft of anderen mogelijk maakt in de hele wereld nieuwe markten te veroveren. De vrijheid van de informatiemaatschappij is niet . Dat werkt niet. In dat opzicht moeten we juist profiteren van het kader dat een multilaterale organisatie biedt, om de regels op te stellen die op rechtvaardige wijze gelijkheid voor en in de markt garanderen.
Afsluitend, mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, zou ik willen zeggen dat de Europese Unie bij dit soort bijeenkomsten niet simpelweg aanwezig moet zijn: zij moet zich ook in de discussie mengen. Maar als het gaat om het verdedigen van de vrijheid van de informatiemaatschappij, dan zwijgen wij, dan weten wij geen woorden te vinden. De informatiemaatschappij, dat is niet simpelweg een markt. De informatiemaatschappij, dat is ook de organisatie van de democratie en van de vrijheid. 
Cappato (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, allereerst richt ik mij tot de collega die zich beklaagt over het feit dat het Europees Parlement voorafgaande aan de top geen standpunt had ingenomen. Ik nodig haar uit zich te wenden tot de verantwoordelijken van de fracties in de Industriecommissie, die het immers niet nodig vonden dit onderwerp ter voorbereiding op de top plenair te bespreken. Verder wil ik er op wijzen dat de politieke verklaring van de top, na al die maanden van onderhandelingen, gelukkig een verwijzing bevat naar de vrijheid van meningsuiting. Volgens collega Alyssandrakis is de armoede de wortel van alle kwaad, maar hij neemt het me hopelijk niet kwalijk als ik aangeef dat ook het gebrek aan vrijheid een rol zou kunnen spelen. Juist landen als China, Cuba en andere communistische regimes hebben immers geprobeerd die verwijzing naar de vrijheid van meningsuiting uit de teksten van de VN te schrappen, maar dat is hun niet gelukt.
We staan momenteel voor het probleem dat we een actieplan hebben waarmee de komende twee jaar tientallen miljarden naar ontwikkelingslanden worden doorgesluisd om daar de informatiemaatschappij te versterken. Ik denk, mevrouw de commissaris, dat de Europese Commissie bijzonder goed in de gaten zal moeten houden hoe die gelden gebruikt gaan worden, of liever gezegd dat ze die afhankelijk maakt van de mate waarin ze worden aangewend voor nieuwe openingen en concrete maatregelen ten behoeve van de vrije markt, de democratie en de grondrechten. Zo niet, dan lopen we het risico dat we gewoon blijven doen wat we nu doen, namelijk het met particulier geld en belastinggeld opbouwen en financieren van systemen – de software zogezegd – die het dictatoriale regimes en steeds vaker ook onze eigen landen mogelijk maken de toegang tot de informatiemaatschappij te verbieden, te beperken en te verhinderen. Maar dat niet alleen; het is ook een probleem van de vrije markt. Steeds opnieuw zien we in ontwikkelingslanden dat de bedrijven die internet en de telecommunicatiediensten in handen hebben, corrupte monopolisten of oligopolisten zijn die dankzij de corruptie de toegang van individuele burgers tot internet en tot de informatiemaatschappij verhinderen.
Nu we dus aanstalten maken om gigantische bedragen over te maken aan die landen, moeten we wel de garantie hebben dat die bedragen ook worden aangewend voor de ontwikkeling van de democratie en de mensenrechten. We moeten een oplossing vinden voor het probleem van Tunis. De Wereldorganisatie tegen foltering heeft er ons immers nog maar eens aan herinnerd dat de in die stad te houden top zal worden geleid door generaal Ammar, die voorheen verantwoordelijk was voor de folterpraktijken van het Tunesische bewind.
Ik zou de collega’s ook willen aanraden hier geen partijspel van te maken, waarin de lastige onderwerpen aan sommigen van ons worden overgelaten terwijl anderen het zich kunnen veroorloven het uitsluitend over projecten te hebben, over samenwerking en de markt. Dat zijn ook in onze optiek aantrekkelijke zaken waar we ons best voor willen inzetten, maar niet ten koste van de vrijheid en het recht. 
Rübig (PPE-DE ).
   – Geachte commissaris Schreyer, geachte dames en heren, allereerst gaat mij dank uit naar de heer Harbour omdat hij met STOA het initiatief heeft genomen om het Europees Parlement aan deze wereldtop te laten deelnemen. We weten allemaal dat wij in de Commissie voor industrie, externe handel, onderzoek en energie het internet en de liberalisering van telecommunicatie in Europa intensief hebben gestimuleerd. Europa heeft op die terreinen een vooraanstaande positie in de wereld veroverd. Ik ben de overtuiging toegedaan dat ook wij ons steentje moeten bijdragen aan het gemondialiseerde proces. En dat doen we natuurlijk in de eerste plaats door de vrije concurrentie te bevorderen.
Ik ben van mening dat vooral door internet nu eindelijk ook familiebedrijven en het midden- en kleinbedrijf aan de wereldwijde handel kunnen deelnemen. Gebleken is dat internet volstrekt nieuwe mogelijkheden biedt op ‘customer-to-customer’-gebied, dat wil zeggen de handel tussen bedrijven en consumenten en tussen bedrijven onderling. Door e-Bay en andere systemen zijn er nu platforms waarop ook piepkleine bedrijfjes hun producten op de wereldmarkt kunnen aanbieden. Er zijn internationale betaalsystemen aanwezig, zoals creditcards en instellingen die zich bezighouden met geldtransacties. Er zijn internationale bedrijven die de artikelen naar plaatsen overal ter wereld vervoeren. Europa heeft bij dit alles groot belang vanwege de importdruk die verschillende landen op ons uitoefenen. Ik noem bijvoorbeeld China, dat momenteel 8 procent groei vertoont, tegenover slechts 1 procent groei voor Europa. Daarom dienen wij alles in het werk te stellen om de exportpositie van onze bedrijven te versterken. Een dergelijke top biedt mogelijkheden om dit te verwezenlijken. Dit laat overigens ook zien dat het dringend noodzakelijk is om een Parlementaire Vergadering over de WTO in het leven te roepen.
Ik merk op dat de VN en de burgermaatschappij deze onderwerpen oppakken, maar dat wij als wetgevende macht dat in onvoldoende mate doen.
Naar mijn mening zal het voor de toekomst noodzakelijk zijn – en daarom juich ik het toe dat het Europees Parlement in de volgende zittingsperiode een versterkte Commissie voor externe handel zal krijgen – om in te spelen op de internationale situatie en ervoor te zorgen dat de voor ons midden- en kleinbedrijf noodzakelijke infrastructuur wordt gecreëerd. Ten slotte moeten er ook wereldwijd meer middelgrote en kleine ondernemingen en familiebedrijven komen, en het is noodzakelijk dat wij voor goede contacten tussen de kleine bedrijven overal ter wereld zorgen, dat wij deze bedrijven platforms bieden en dat wij onze 18 miljoen – en binnenkort 22 miljoen – middelgrote en kleine ondernemingen, die maar liefst twee derde van de werknemers in de Europese Unie aan het werk houden, helpen om wereldwijde spelers te worden, zodat wij via hen succesvol kunnen opereren op de wereldmarkt.
Mann, Erika (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de collega’s wezen er al op, en ook indirect is gebleken hoe moeilijk de onderhandelingen in Genève waren. De wereldtop over de informatiemaatschappij heeft eens te meer aangetoond dat internationale besprekingen uitgesproken ingewikkeld zijn geworden, of deze nu plaatsvinden in het kader van de WTO, de VN of anderszins. Collega Rübig roept volledig terecht op tot meer betrokkenheid van het Parlement. Dat zal het gebeuren niet per se eenvoudiger maken, maar in ieder geval wel de wens van de burgers plastischer en duidelijker tot uiting brengen om fatsoenlijk te worden vertegenwoordigd door een legitiem lichaam.
In Genève is duidelijk gebleken hoe complex de onderhandelingen tussen de verschillende partijen kunnen zijn, waarbij het in dit geval om de kwestie ging hoe een wereldwijde informatiemaatschappij gestalte dient te krijgen. Tot die partijen behoren, heel klassiek, enerzijds natuurlijk nog steeds de regeringen, en de regeringen zijn ook degenen die wetten voorstellen en ook op internationaal niveau moeten onderhandelen. En tot die partijen behoren in dit geval ook vele ondernemingen alsmede de zogeheten burgermaatschappij. We mogen niet vergeten dat de Top van Genève bijna was mislukt. Het was buitengewoon moeilijk om de onderhandelingen tot een goed einde te brengen. Iedereen die de tekst en het compromis leest – iets wat ik iedereen kan aanbevelen – zal opmerken hoe ingewikkeld het compromis in elkaar zit. Ik vermoed dat wij pas in Tunis een document onder ogen zullen krijgen dat we enigszins geloofwaardig kunnen verdedigen.
Ik noem even de belangrijkste onderwerpen op waarom het draait: de financieringskwestie. Collega Cappato zei dat we van de kant van de EU uiterst voorzichtig moeten zijn met financiële deelname. We moeten goed oppassen welke regeringen we hierdoor mede ondersteunen, regeringen die hun eigen ideeën hebben over de informatiemaatschappij. Dan het vraagstuk van de mensenrechten. Bij de mensenrechten draait het wederom vooral om de vrijheid van informatie, om gedwongen internetgebruik, maar natuurlijk ook om alle andere kwesties. Bijvoorbeeld om de veiligheid op de elektronische snelweg, een aspect dat vooral door de Europese Unie op de agenda is gezet. Dit is een terrein waarop wij te zijner tijd hopelijk ook een en ander te bieden hebben met ons eigen agentschap dat we juist willen gaan opzetten. Verder is het vraagstuk van het beheer van internet nog steeds niet opgelost. Dit is een ongelukkige geschiedenis, waarmee wij ook zelf te kampen hebben. We zijn er nog niet eens in geslaagd om de van de EU op een behoorlijke manier over het Europese voetlicht te brengen. Voorts zijn er nog de kwesties rond het intellectueel eigendom en rond de vraag hoe vorm kan krijgen.
Het leek mij belangrijk om deze punten een keer te noemen. Ik hoop dat wij ons komend jaar nogmaals met dit onderwerp zullen bezighouden en dat het Parlement hierover voorafgaand aan de Top van Tunis nog een keer een resolutie zal aannemen. 
Gasòliba i Böhm (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, deze mededeling van de Commissie inzake de wereldtop over de informatiemaatschappij roept meer vragen op dan ze antwoorden aandraagt.
Het is uiteraard een verstandig idee om over de gehele wereld een onderzoek uit te voeren naar datgene dat de mondialisering het best tot uitdrukking brengt: onze maatschappij aan het begin van de eenentwintigste eeuw, waarin de verspreiding en verwerking van informatie het beeld bepaalt.
De commissaris heeft wel een erg korte beschrijving gegeven van de resultaten van deze wereldtop. We hebben daarom vragen met betrekking tot twee aspecten. Om te beginnen moeten het gebruik en de ontwikkeling van de technologie waarop de informatiemaatschappij is gebaseerd, in de Europese Unie een sleutelrol vervullen bij het bereiken van de doelstellingen van Lissabon – het transformeren van de Europese Unie in de sociaal en economisch gezien meest geavanceerde maatschappij. Dat moet tegen 2010 zijn beslag hebben gekregen. Het tweede aspect heeft betrekking op de betrekkingen met de buitenwereld. Er zijn daarbij reeds een aantal zaken genoemd: intellectuele eigendom, vrije toegang tot communicatiemiddelen, veiligheid van de informatie, digitale solidariteit, en het inzetten van de informatiemaatschappij om de kloof met minder bedeelde maatschappijen te verkleinen, enzovoorts.
Om de zaken samen te vatten: deze wereldtop moet de Europese instellingen aansporen tot meer actie. Het in dat kader te voeren debat moet uiteraard vóór de volgende wereldtop plaatsvinden, en de kwesties die ik hier heb aangeroerd zullen daarbij aan de orde moeten komen. 
Ebner (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega’s, zoals de collega’s vandaag in het debat al constateerden, is het buitengewoon positief en verheugend dat de Commissie heeft deelgenomen aan de wereldtop over de informatiemaatschappij en zich ook intensief zal blijven bezighouden met deze gehele thematiek.
Dit is des te verheugender omdat de Commissie zich op andere terreinen onbegrijpelijk genoeg grotendeels aan haar verantwoordelijkheid onttrekt. Als voorbeeld noem ik iets waar mijn speciale belangstelling naar uitgaat: de Alpenconventie. Door haar houding heeft de Commissie ertoe bijgedragen dat dit initiatief als een nachtkaars is uit gegaan. Hopelijk vindt er op dit terrein een omslag in het denken van de Commissie plaats!
Wat de informatiemaatschappij betreft, ben ik van mening dat het recht op toegang tot het net betekent dat de toegang niet alleen mogelijk wordt gemaakt maar ook gestimuleerd moet worden, en met name in afgelegen gebieden, in gebieden met een geografische handicap, dus ook in berggebieden. De bevolking, die van huis uit al in het nadeel is doordat zij sterk verspreid of afgelegen woont, moet ook voorrang krijgen bij de toegang tot het net.
Dat wil dus zeggen dat voor de situatie in dichtbevolkte en in dunbevolkte gebieden verschillende maatstaven moeten worden gehanteerd. Ik wijs in dit verband op een voorbeeld in de Duitse deelstaat Beieren, een paar jaar geleden. Daar lanceerde men het bijzonder interessante offensief en initiatief om iedereen in de deelstaat de mogelijkheid te verschaffen om toegang tot het net te krijgen. Deze mogelijkheden werden vervolgens beperkt omdat ze concurrentievervalsend zouden werken. Naar mijn mening dient de concurrentieproblematiek toch enigszins te worden gerelativeerd als objectief gesproken andere oplossingen noodzakelijk zijn.
Ik geloof dat de informatiemaatschappij zonder meer oog moet krijgen voor een aantal thema’s, zoals gegevensbescherming, de privé-sfeer en met name ook de bescherming van intellectueel eigendom. Omdat het om een nieuw medium ging, heeft men aan deze zaken in het verleden onvoldoende aandacht kunnen besteden. Ik hoop dat deze achterstand ook daadwerkelijk zal worden ingelopen. 
O'Toole (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, net als de heer Harbour wil ik de Commissie graag bedanken voor haar positieve inbreng tijdens de wereldtop, en ik wil ook de heer Harbour zelf bedanken voor het feit dat hij zich zo in dit onderwerp heeft vastgebeten.
Dit is een uiterst belangrijk initiatief, dat regelrecht de kern raakt van de maatschappelijke verandering die onze wereld momenteel ondergaat. Dat komt doordat technologische ontwikkelingen gepaard gaan met iets anders: namelijk met een enorme verandering in de normen en waarden van onze maatschappij en een enorme verandering van de wereldeconomie. Daarom is de manier waarop we politiek gezien met deze materie omgaan van cruciaal belang.
De enorme hoeveelheid mogelijkheden en gevaren die het informatietijdperk met zich meebrengt, loopt zo sterk uiteen dat ik ze in de drie minuten die mij ter beschikking staan niet kan noemen. Daarom zal ik mijn eigen kiesdistrict in het noordoosten van Engeland als voorbeeld aanhalen. Mijn eigen regio is in de afgelopen dertig jaar drastisch veranderd. Ooit was het gebied de schroothoop van de Industriële Revolutie, en nu staat het klaar om te profiteren van het informatietijdperk dat we zo snel, maar ook enigszins ambigu, najagen. Dit tijdperk vergt een deugdelijke infrastructuur en een solide technische capaciteit, kennis en inhoud. Regio’s in de Unie zoals mijn eigen regio, en al helemaal regio’s in ontwikkelingslanden, kunnen echter aan het kortste eind trekken of gewoon de voordelen van het informatietijdperk mislopen omdat die zo ongelijk zijn verdeeld.
Aangezien mijn regio een ernstige achterstand op onderwijsgebied heeft en onze infrastructuur nog niet op zijn taak berekend is, hebben we nog een lange weg te gaan voordat we er op grote schaal de vruchten van kunnen plukken. Ik beschouw de top en het actieplan als een welkom middel om onze regeringen wakker te schudden. Kwesties als universele toegang, de wijde verspreiding van breedbandverbindingen en scholing zijn essentieel voor een succesvolle overgang. We moeten ons echter realiseren dat het weliswaar goed is om mondiale ambities te koesteren, maar dat er nog heel wat werk moet worden verzet in onze eigen achtertuin. Als het de bedoeling is dat we dit spel allemaal meespelen, moeten we gelijkwaardige speelomstandigheden creëren. 
Virrankoski (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de ontwikkeling van de informatietechnologie was het afgelopen decennium de grootste vooruitgang in de wereld. Zij heeft het beheer, de overdracht en het gebruik van informatie volledig overhoop gehaald. Terwijl vroeger voor het opslaan van informatie duizenden bladzijden gedrukt papier en grote bibliotheken en archieven nodig waren, wordt nu dezelfde hoeveelheid op internetpagina’s en computerschijfjes opgeslagen. Vroeger vereiste informatieoverdracht de gang naar archieven, het kopiëren en het posten van papieren. Nu kan hetzelfde materiaal vanuit de eigen werkkamer op de computer worden bekeken. Het versturen van informatie vereiste vroeger het op de post doen en het wachten op verzendingen, terwijl e-mail in enkele seconden over de hele wereld kan worden verstuurd.
De op kennis gebaseerde ontwikkeling kent geen grenzen. Daar heeft de Europese Unie op veel verschillende manieren rekening mee gehouden, onder andere met het programma “Informatiemaatschappij voor iedereen”. Daarom is de ontwikkelingsstrategie van de Europese Unie om van ons werelddeel de meest concurrerende op kennis gebaseerde economie te maken zeer terecht. Aan deze ontwikkeling zijn echter enkele randvoorwaarden verbonden.
Een evenwichtige informatiemaatschappij kan zich niet alleen via het marktmechanisme ontwikkelen. De maatschappij moet betrokken zijn bij het ontwikkelen en opbouwen van de infrastructuur. Zij moet er voor zorgen dat deze diensten ook toegankelijk zijn voor armen, jongeren en personen die met uitsluiting bedreigd worden. Regionaal moet er voor worden gezorgd dat de netwerken ook reiken tot de dunbevolkte en perifere regio’s. De Europese structuurfondsen moeten daarbij worden benut.
Tegelijkertijd moeten monopolies worden ontbonden. Internetverbindingen moeten goedkoper worden door ook de laatste kilometer van de draadverbinding voor echte concurrentie open te stellen. Ook kartelvorming en monopolies bij programma’s en toepassingen moeten worden voorkomen.
Misbruik vormt een probleem op zich. Het versturen van spam en het opzettelijk veroorzaken van andere verstoringen moeten strafbaar worden gesteld.
De ontwikkeling van de informatiemaatschappij biedt enorme mogelijkheden voor het bevorderen van zowel het welzijn als de welvaart. Daarom moet er meer aandacht voor dit werk komen. 
Karamanou (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement heeft onlangs een door mij opgesteld initiatiefverslag van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen aangenomen dat ging over de positie van de vrouw in de nieuwe informatiemaatschappij. Het verheugt mij bijzonder dat in de verklaring van de conferentie van Genève ook wordt gezegd dat van de informatiemaatschappij noodzakelijk is.
Wetgevende en reglementaire maatregelen volstaan echter niet om de nieuwe technologie op de juiste manier tot ontwikkeling te brengen. Wij weten immers allen dat er maar heel beperkte financiële middelen beschikbaar zijn. In Genève had men dan ook nadrukkelijker moeten spreken over de noodzakelijke aanpassing van de ethische regels die ten grondslag liggen aan het gebruik en de ontwikkeling van de informatiemaatschappij. Wij spreken met andere woorden over een digitale democratie. De deelname van vrouwen hieraan kan heel belangrijk zijn, want vrouwen zijn in staat een andere ethische dimensie op de voorgrond te plaatsen, uitgaande van een voor vrouwen kenmerkend waardenstelsel.
Helaas is tot nu toe in de openbare dialoog over de ontwikkeling en de gevolgen van de nieuwe technologieën de aandacht vooral toegespitst op de economische gevolgen, en is er nauwelijks aandacht besteed aan de analyse van de democratievraagstukken en het genderaspect, met als gevolg dat de technologie ten onrechte als “neutraal” wordt geïnterpreteerd, wat de weerslag daarvan op de democratie en de verhouding tussen vrouw en man betreft. Het gebrek aan toegang tot de nieuwe technologie en het digitaal analfabetisme monden steeds meer uit in nieuwe vormen van sociale uitsluiting, die een rechtstreeks bedreiging vormt voor de vrouwen.
In het verslag dat ik namens de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen heb opgesteld, wordt een inventaris opgemaakt van de oorzaken die deze situatie in stand houden. Ik noem de sociale stereotypen en de culturele vooroordelen die de keuzen van vrouwen beperken en hinderpalen opwerpen voor hun carrière. Daardoor wordt het menselijk potentieel onvoldoende gebruikt, met alle negatieve gevolgen van dien voor de economie. Helaas heeft de conferentie vermeden een diepgaande analyse te maken van de sociale oorzaken die bijdragen aan de instandhouding van dit verschijnsel. Ik hoop dat de wereldtop van de Verenigde Naties over de informatiemaatschappij zal bijdragen aan de openbare dialoog over de vraag welke informatiemaatschappij wij nastreven. 
Cappato (NI ).
   – Ik zou graag een beroep willen doen op het Reglement. Dit was een debat zonder tekst, maar er was wel degelijk een tekst; een tekst waarin het het probleem van de tweede fase van de wereldtop over de informatiemaatschappij aan de orde wordt gesteld, en waarin wordt uiteengezet dat die top zal plaatsvinden in Tunis en daarmee kansen biedt en niet moet worden gezien als teken dat we het met de informatiemaatschappij wel kunnen vergeten. Die tekst is niet de tekst van het plenaire debat, al zou dat hebben gekund als de fracties dat hadden gewild. Het is de tekst van een schriftelijke verklaring over de noodzaak om ter gelegenheid van de tweede fase van de top de vrijheid en de democratie te bevorderen. Die verklaring draagt de handtekening van collega Cohn-Bendit en van mijzelf, maar ik nodig alle collega’s uit haar mede te ondertekenen. 
De Voorzitter.
   – Mijnheer Cappato, ik heb nota genomen van uw opmerking.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 11.30 uur plaats.
Junker (PSE ),
   – De Wereldtop over de Informatiemaatschappij in Genève heeft in het Europees Parlement amper op de agenda gestaan en is slechts door enkele insiders met belangstelling gevolgd. Dientengevolge was de stem van het Parlement – maar ook die van de overige instellingen, afgezien van de officiële verklaringen van de lidstaten en de Commissie – helaas vrijwel niet te horen. De beoordeling van de Top van Genève en de daaruit voortvloeiende stappen tot tenuitvoerlegging dienen nu al in het perspectief te staan van de tweede fase van de top in november 2005 in Tunis. Het is een goede zaak dat bij een van de grote VN-topconferenties voor het eerst groepen uit de burgermaatschappij als gesprekspartner aanwezig waren. Indrukwekkend was de presentatie van de ontwikkelingslanden met rijkgeschakeerde initiatieven ter overwinning van de ‘digitale kloof’. De Ministerraad van de ACS kwam verrassend met de ondertekening van een Gemeenschappelijk Standpunt ACS-EU. Daarmee is nu eindelijk de grondslag gelegd voor een tenuitvoerleggingsstrategie die er allang had moeten zijn en waarom ik in mijn algemeen verslag 2001 dringend had verzocht. Daarbij dient het sociale nut voor alle lagen van de bevolking centraal te staan, en dus ook de vrijheid van meningsuiting. De Commissie en het Parlement moeten de in Genève gepresenteerde principeverklaring alsmede het actieplan op uitvoerbaarheid toetsen. Tevens dient er voor de Top van Tunis nog een aantal omstreden kwesties te worden opgehelderd, bijvoorbeeld hoe het door Senegal geëiste ‘digitale solidariteitsfonds’ op een zinnige manier kan worden opgezet. 

De Voorzitter.
   – Ik deel u mee dat de schriftelijke verklaring nr. 17/2003 van de leden Stevenson, Van den Bos, Maes, Papayannakis en Whitehead over een verbod op de handel in bont van katten en honden per vandaag, 18 december 2003, door de meerderheid van de leden van het Parlement is ondertekend en derhalve overeenkomstig artikel 51, lid 4 van het Reglement zal worden toegezonden aan de adressaat en worden gepubliceerd in de aangenomen teksten van de vergadering van vandaag, met vermelding van de namen van de ondertekenaars.
Stevenson (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag alle leden van dit Parlement die deze verklaring hebben getekend bedanken. We hebben hier te maken met drie verschillende aspecten: wreedheid, consumentenbedrog, en de onlangs ontdekte giftigheid van de vachten. De meerderheid van de Raad van ministers heeft zich in november uitgesproken voor een verbod. De meerderheid van dit Parlement is voor een verbod. De meerderheid van de burgers van de Europese Unie wil een verbod. Het is nu aan de Commissie om ervoor te zorgen dat het verbod er komt.
Ik hoop dat het signaal dat het Parlement afgeeft door deze kwestie te steunen wordt opgepikt door de Commissie. Mochten er nog meer afgevaardigden zijn die met deze succesvolle actie willen meedoen, dan hebben zij na afloop van deze vergadering nog twintig minuten de tijd om de verklaring te tekenen! 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is de stemming.
Mulder (ELDR ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag allereerst voor onze collega’s uit de toekomstige nieuwe lidstaten verduidelijken dat we vandaag stemmen over een begroting van een EU van vijftien lidstaten. Dat houdt in dat toewijzingen voor EU-10 waarover we in eerste lezing hebben gestemd worden meegenomen in de gewijzigde begroting.
Sommige EU-10-cijfers zijn gewijzigd als gevolg van het begrotingsoverleg, waaronder een bedrag van 100 miljoen euro extra voor het cohesiefonds in vergelijking met de bedragen die zijn voorgesteld door de Commissie en de Raad. Ik heb het over amendement 335 in blok 1.
Ik wil ook nog wat technische correcties en preciseringen aanbrengen. Bij amendement 308 over het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) moet voetnoot 16 voor de stemming worden aangepast. De vermelding van twee tijdelijke A3-ambten voor het Comité van toezicht moet worden veranderd in twee tijdelijke A7-ambten.
Bij amendement 378 over voorbereidende actie ter ondersteuning van het maatschappelijk middenveld in de nieuwe lidstaten moet het getal nul worden vervangen door “p.m.”.
Als laatste, maar zeker niet onbelangrijk punt wijs ik de afgevaardigden erop dat een technische correctie conform de stemming moet zijn, opdat hoofdstuk XX in overeenstemming is met de stemming die over de verschillende beleidsterreinen heeft plaatsgevonden.

Gill (PSE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, als dit amendement wordt aangenomen, moet het worden ingevoegd na paragraaf 28 en niet na paragraaf 4, aangezien het daarin over andere instellingen gaat.
De Begrotingscommissie heeft hierover geen speciale aanbeveling gedaan. Persoonlijk heb ik er geen probleem mee, maar ik laat het aan de wijsheid van het Parlement over om een beslissing te nemen, aangezien het Parlement precies weet waar het over gaat. 
De Voorzitter.
   – De diensten kunnen de door u aanbevolen wijziging aanbrengen.
Wynn (PSE ),
   . – Ik wil graag alle betrokkenen feliciteren en bedanken. We hebben echter een verklaring van de fungerend voorzitter van de Raad nodig om te bevestigen dat de begroting in orde is en dat de Raad er geen bezwaren tegen heeft. 
Magri,
    – Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, staat u mij toe allereerst nadrukkelijk te verwijzen naar de constructieve interinstitutionele samenwerking waar deze begrotingsprocedure voor 2004 door wordt gekenmerkt. Ik maak van de gelegenheid gebruik om de Commissie wederom te bedanken, evenals het Parlement, zijn Voorzitter Wynn, de geachte afgevaardigden Mulder, Gill, Böge en Colom i Naval – ik zou ze allemaal moeten noemen – voor hun constructieve bijdragen. Evenzo wil ik de Commissie bedanken en in het bijzonder mevrouw Schreyer, voor haar belangwekkende bijdrage aan deze operatie, en ook de secretaris van de Raad.
We hebben deze tweede lezing van de begrotingsprocedure voor 2004 nu afgerond. Dit is een exercitie van historische betekenis, daar ze is verricht in het zicht van de uitbreiding van de Europese Unie tot 25 lidstaten. We constateren met genoegen dat het akkoord dat tussen de instellingen is bereikt – de vrucht van het horizontaal beraad van 24 november jongstleden – nu door uw stem bekrachtigd is.
Er zijn weliswaar nog enkele discrepanties wat betreft de indeling van de uitgaven, en de Raad behoudt zich op dat punt dan ook zijn rechten voor. Staat u mij echter toe om aan het einde van mijn korte interventie mijn woorden van zojuist te herhalen, namelijk dat wij vandaag een historische dag meemaken, en aan iedereen mijn dank uit te spreken, met inbegrip van de instellingen, voor deze gezegende afronding van een dag die zonder enige twijfel in de annalen van de Europese Unie zal worden bijgetekend.
Schreyer,
   .  Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, geachte afgevaardigden, u heeft de begrotingsprocedure voor het jaar 2004 met succes afgesloten, en ik wil tevens onderstrepen dat dit het resultaat is van een voortreffelijke samenwerking tussen de Europese instellingen. Zij hebben hun huiswerk gedaan; van de begrotingskant is de voorbereiding op de uitbreiding nu gereed.
Ik wil vooral ook zeggen dat de begroting voor het jaar 2004 op buitenstaanders de indruk kan wekken dat de Begrotingscommissie gespecialiseerd is in het verrichten van kleine wonderen. Het is echter geen wonder, maar de vrucht van heel hard en goed werk. Onder de uitstekende leiding van Terry Wynn en door het excellente werk van de rapporteurs, met name van Jan Mulder en Neena Gill, is dit resultaat tot stand gekomen. De laatste begroting van deze zittingsperiode is een huzarenstukje. Hartelijk dank daarvoor namens de Commissie!
De Voorzitter.
   – Hulde aan de opstellers van het meesterwerk van dit jaar! 
Mulder (ELDR ),
   . – Voorzitter, ook van mijn kant zou ik iedereen willen bedanken die heeft meegewerkt aan de begrotingsprocedure van dit jaar. Ik heb mijn dank al uitgesproken aan de Commissaris, aan haar ambtenaren, ik heb al gesproken over de buitengewoon goede samenwerking met het Italiaanse voorzitterschap en daarvoor met het Griekse voorzitterschap en, ten slotte, kan ik nog steeds mijn bewondering niet onder stoelen of banken steken wat betreft de kwaliteit van het secretariaat van de begrotingscommissie in dit Parlement en van haar voorzitter, die deze procedure zeer inspirerend heeft geleid.
Gill (PSE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, het was mijn doel om ervoor te zorgen dat de Europese Unie, althans administratief gezien, soepel uit de startblokken kan gaan als de Unie is uitgebreid tot 25 leden, en om te trachten een evenwicht te bereiken tussen enerzijds de noodzakelijke toenamen van de middelen en anderzijds het uitgangspunt dat de Europese belastingbetaler waar voor zijn geld moet worden geboden. We mogen onszelf feliciteren met het feit dat we dat kunststukje hebben volbracht en dat we erin zijn geslaagd om de uitbreiding te financieren zonder het plafond van rubriek 5 te overschrijden.
Met deze begroting ronden we het begrotingsproces voor de uitbreiding in feite af en bieden we de Europese belastingbetaler een goed resultaat.
De Voorzitter.
   – Voor diegenen onder ons die geen begrotingsspecialisten zijn: de betalingen in de begroting voor het komende jaar bedragen in totaal 94,6 miljard euro voor de EU-15 en 99,7 miljard euro voor de EU-25. In het licht van de opmerkingen die door de Raad en de Commissie zijn gemaakt, zou ik met name de Raad eraan willen herinneren waarom het belangrijk is het privilege van het Parlement in het opstellen van de begroting ongemoeid te laten in de volgende IGC.
Glante (PSE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, dit verslag toont weer eens aan dat het Europees Parlement bereid en in staat is om tot compromissen te komen. We sluiten al met de tweede lezing af. Ik had graag gezien dat de samenwerking, vooral met de Raad, even goed was geweest als bij de handel. De Raad was tijdens deze onderhandelingen iets minder bereid tot compromissen dan bij de andere gelegenheden. Toch zijn we tot een resultaat gekomen waarmee we verder kunnen en dat voor ons acceptabel is. Daarom verzoek ik de geachte afgevaardigden de amendementen in I goed te keuren. Ik denk dat sommige collega’s buikpijn hebben van het resultaat, maar niettemin is dit verslag in grote lijnen aanvaardbaar. 

Sommer (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb nog een kleine kanttekening bij de stemming. We hebben de mogelijkheid om dit verslag in de eerste lezing, en daarmee nog in deze zittingsperiode af te sluiten. En over de stemming zelf: ik verzoek u de amendementen te steunen die ik namens mijn fractie heb ingediend. De amendementen over de internalisering van de externe kosten wijs ik van de hand omdat deze niets met mijn verslag te maken hebben. Dit is een technisch verslag, en de internalisering van de externe kosten wordt volgend jaar in het kader van de tarifering van de infrastructuur geregeld. Die zaken moeten we scheiden.
Amendementen die betrekking hebben op de bescherming van het Londense systeem, zoals de amendementen 22 en 44, maar ook 41 en 45, zijn volstrekt overbodig omdat de ontwerprichtlijn niets te maken heeft met stadssystemen of met andere eilandsystemen, waarbij ik niet per se doel op het Britse eiland.
Een opmerking over het GALILEO-project. De amendementen 43 en 48 zijn identiek. Ze beogen allebei hetzelfde. Amendement 48, dat ik zelf heb ingediend, is naar mijn mening beter op zijn plaats. Daarom verzoek ik u dit amendement te steunen.
Dames en heren, ik wil u vragen u te vermannen en met mijn fractie mee te stemmen. Dan doen we wat nodig is en kunnen we het verslag nog in deze zittingsperiode afsluiten.

Turmes (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik deel de mening van mevrouw Sommer niet dat we in dit verslag niet ook technisch de voorwaarde voor de internalisering van de externe kosten dienen te scheppen. Als de Fractie van de Europese Volkspartij dat principieel niet wil, dan moet ze gewoon tegen stemmen en geen technische argumenten als excuus aanvoeren.
De Voorzitter.
   – Wij hebben het debat daarover al gevoerd. Wij zijn nu bezig met de stemming.
Zimmerling (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, beste collega’s, ik wil u verzoeken amendement 5 te verwerpen omdat we alleen op die wijze kunnen waarborgen dat de verordening in eerste lezing nu al van kracht wordt. Daarmee is voor het komende jaar een rechtsgrondslag aanwezig op basis waarvan andere zaken zich kunnen ontwikkelen. Ik verzoek u dus amendement 5 te verwerpen. 

 – Ik wil het Parlement erop wijzen dat Louise McVay vandaag bij ons te gast is, de vrouw die deze kwestie voor het eerst onder onze aandacht heeft gebracht. Samen met de heer Gemelli en andere collega’s was ik gisterenavond in de gelegenheid mevrouw McVay te ontmoeten. Het is prachtig dat dit Parlement, zoals nu, kan laten zien in een verslag als het onderhavige, dat actieve burgers met reële belangen en problemen bij ons betrokkenheid en een luisterend oor vinden. Het is zeer toepasselijk dat wij nu over dit verslag stemmen.
Aaltonen (Verts/ALE ),
    Mijnheer de Voorzitter, ik wil een mondeling amendement indienen door in de paragrafen 4, 9, 11, 13 en 15 de woorden “MS-patiënten” te vervangen door de woorden “mensen die aan MS of aanverwante ziekten lijden”. 

 – Hiermee is de stemming beëindigd.
Collega’s, ik wil u bedanken voor uw medewerking vandaag en gedurende het hele jaar. Ik wens u een prettig Kerstfeest. Ik zie ernaar uit in het nieuwe jaar met vernieuwde energie en krachtdadigheid weer met u samen te werken!

Alyssandrakis (GUE/NGL ),
    Ofschoon de begroting van de EU voor 2004 een van de laagste begrotingen is van de afgelopen jaren en ofschoon er op de uitgaven voor de structuurfondsen en het GLB wordt besnoeid, kijkt men niet op een cent als het om de financiering van het agressieve “defensie- en veiligheidsbeleid” en de “wederopbouw” van Irak gaat. Deze financiering knoopt aan bij de besluiten van de Europese Raad, die unaniem had besloten dat “de stabiliteit van Irak in ons gemeenschappelijk belang is”. Daarbij wordt beklemtoond dat de EU “zich ertoe verbonden heeft de politieke maar ook economische wederopbouw te steunen”.
Hoe kan iemand echter een land financieren dat bezet is? Waarom zegt niemand dit met zoveel woorden? Dit geld gaat niet naar het Irakese volk maar naar het bezettingsbestuur en naar enkele “niet-gouvernementele” organisaties. Dit geld is ook niet gebonden aan elementaire voorwaarden, zoals de stopzetting van de moorden op onschuldige mensen en van de vernietiging van de infrastructuur van het land en het milieu. In feite wordt daarmee de invasie van de VS en zijn bondgenoten gefinancierd en gelegitimeerd.
Dit is het zoveelste bewijs van de grenzeloze schijnheiligheid van de EU. Wij veroordelen het financieringsvoorstel en hebben daar tegen gestemd. Dit geld wordt immers alleen verstrekt om de EU recht te geven op een stukje van de buit . Wat het Irakese volk echter nodig heeft, is het vertrek van de veroveraars, opdat het zijn lot in eigen handen kan nemen. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
    Zoals de rapporteur zelf onderstreept, is voor het vierde achtereenvolgende jaar besloten het flexibiliteitsinstrument in te zetten. Hieruit blijkt dat de oorspronkelijke limieten van de financiële vooruitzichten niet volstaan. Voor de financiering van de behoeften uit rubriek 4 van de communautaire begroting – extern beleid – is veel meer nodig.
Sinds 2000 zijn er op het gebied van de wederopbouw nieuwe prioriteiten ontstaan ten gevolge van de illegale en onrechtvaardige oorlogen in Kosovo, Servië en Afghanistan. Om nog maar te zwijgen van andere prioriteiten zoals de wederopbouw van Oost-Timor, de herstructurering van de visserijvloot die in Marokko opereerde en het mondiale gezondheidsfonds. De financiering van deze prioriteiten is ten koste gegaan van de ontwikkelingssamenwerking met andere regio’s in de wereld. Dat lijkt mij volkomen onaanvaardbaar.
Dit jaar herhaalt de geschiedenis zich. Op de Top van Thessaloniki heeft de Commissie voorgesteld om de communautaire bijdrage aan de wederopbouw van Irak vast te stellen op 200 miljoen euro (40 miljoen in 2003 en 160 miljoen in 2004). Tijdens de bemiddelingsbijeenkomst is overeengekomen dat het flexibiliteitsinstrument zal worden ingezet voor een totaal van 95 miljoen euro. Om het resterende bedrag te financieren zal er elders gesnoeid moeten worden. Daar komt nog bij dat er 15 miljoen extra moet worden uitgetrokken voor het GBVB. Dat is toch werkelijk inacceptabel.
Hoe het ook zij, wij mogen in geen geval aanvaarden dat onze middelen beheerd worden door de strijdkrachten die Irak zijn binnengevallen zolang dat land op illegale wijze wordt bezet door de Anglo-Amerikaanse troepen. 
Meijer (GUE/NGL ),
   . Elk volk dat heeft geleden onder oorlog en verwoesting mag een beroep doen op het naar verhouding rijke Europa om een bijdrage te leveren aan de wederopbouw. Dat tegen Irak een oorlog werd gevoerd was gelukkig geen besluit van de Europese Unie, maar dat hoeft niet in de weg te staan dat we na afloop van die oorlog een solidariteitsbijdrage leveren. Het probleem is dat die oorlog voorlopig nog helemaal niet is afgelopen. Er zijn nog steeds buitenlandse troepen op Iraaks grondgebied, er is geen rechtmatige Iraakse regering en dagelijks vallen doden bij aanslagen van het Iraakse verzet op de bezetters. In feite is Irak een Amerikaans protectoraat, en dat lijkt het voorlopig wel te zullen blijven. Het is mooi dat Saddam Hoessein gevangen zit, maar dat betekent nog geen vrede. Zolang die bezetting voortduurt zijn de Amerikanen verantwoordelijk voor herstel en wederopbouw. Europa moet niet toegeven aan de druk dat Europese bedrijven alleen mogen meedoen aan dat herstel als Europa dat zelf betaalt. Ik ben dus geen voorstander van die 200 miljoen euro nu, maar wel van een groter bedrag straks. Overigens mag dat dan niet ten koste gaan van de ontwikkelingshulp voor armere landen, zoals dat in het huidige voorstel het geval is. Om die twee redenen stem ik tegen. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Ik heb voor het verslag gestemd omdat ik van oordeel ben dat de Europese Unie de kloof moet dichten die aan het begin van de jongste oorlog in Irak is ontstaan. Het is immers van wezenlijk belang dat de landen van de Unie de handen in elkaar slaan om de voorwaarden te creëren die nodig zijn om uit het puin van de brutale dictatuur van Sadam Hoessein een vrij en democratisch Irak te laten oprijzen.
In dit verband wil ik u hier vandaag herinneren aan het moment waarop wij geconfronteerd werden met het onvermogen van dit Parlement om een standpunt in te nemen ten aanzien van de crisis in Irak.
De reële moeilijkheden waarvoor ik u toen heb gewaarschuwd, zijn er nog steeds. Ook mijn verzoek om een ernstige, respectvolle dialoog tussen gelijken, met eerlijke intenties, blijft van kracht.
Gelet op de jongste ontwikkelingen in Irak spreekt het vanzelf dat de rehabilitatie en wederopbouw van het land voor de gehele internationale gemeenschap een prioriteit moet zijn.
Ik denk dat dit voorstel ons zal helpen om ten aanzien van deze belangrijke kwestie een verantwoorde houding aan te nemen. Het verleent de Unie immers de middelen die zij nodig heeft om haar verantwoordelijkheden te kunnen nakomen. 

Caudron (GUE/NGL ),
   . – De gepresenteerde begroting laat heel goed laat zien wat de redenen zijn van de crisis waarin Europa zich vandaag de dag bevindt en past binnen het huidige Europese beleid, waarin ik mij niet kan vinden. Daarom is het zeer voor de hand liggend dat ik tegen gestemd heb. Het is absoluut niet zo dat ik het werk van de collega’s van de Begrotingscommissie weer ter discussie wil stellen. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
    De begroting voor 2004 wordt gekenmerkt door de volgende twee eigenschappen:
- het is de begroting van de uitbreiding van de Europese Unie met tien nieuwe landen waar het inkomen per inwoner ongeveer 40 procent van het communautaire gemiddelde vertegenwoordigt, hetgeen zal leiden tot een toename van de ongelijkheden in de Europese Unie en een stijging van de behoeften op het gebied van de economische en sociale samenhang;
- desondanks is het, gemeten in relatieve termen, de laagste begroting sinds 1987, aangezien de begroting voor 2004 slechts 0,98 procent van het communautaire BNI uitmaakt en minder dan 100 miljard euro bedraagt, ofschoon de limiet is vastgesteld op 1,06 procent van het communautaire BNI. Het is geen toeval dat het relatieve gewicht van de begroting sinds 1997 voortdurend afneemt. De huidige begroting schiet niet alleen tekort in de financiering van de uitbreiding, met alle gevolgen van dien voor de economische en sociale samenhang, maar bovendien geeft zij een duidelijk signaal af over het toekomstige financiële kader van de Unie.
Ik betreur het dat het Europees Parlement deze ontwikkeling heeft goedgekeurd en dat het tijdens de huidige procedure heeft ingestemd met een toename van de betalingskredieten van nauwelijks 2,3 procent – waardoor de uitvoering in het gedrang komt –, een vermindering van de betalingskredieten in het kader van de structuurfondsen, een te ruim bemeten financieel pakket voor de programma’s die onder de medebeslissingsprocedure vallen en de financiering van de wederopbouw van Irak ten koste van de ontwikkelingssamenwerking met andere regio’s in de wereld. Daarom hebben wij tegen het verslag gestemd. 
Lulling (PPE/DE ),
   . – Op 28 april jongstleden heeft de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling op verzoek van mij en mijn collega Dominique Souchet een hoorzitting gehouden over de problemen van de bijenteeltsector in Europa. Vanwege de alarmerende conclusies heeft de Commissie landbouw Dominique Souchet en mij benoemd tot co-rapporteurs voor deze initiatiefresolutie. Deze resolutie is een succes geweest: in oktober jongstleden is de resolutie, waarin de ernstige problemen zijn verwoord waarmee onze Europese bijentelers te kampen hebben, met een ruime meerderheid door de plenaire vergadering aangenomen.
Daarnaast stel ik er een eer in om de ontwikkelingen in verband met de begroting voor 2004 te volgen.
Toen de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling werd geraadpleegd, heb ik dan ook voorgesteld het begrote bedrag te verdubbelen van 16,5 miljoen naar 30 miljoen. In 2004 treden immers nieuwe landen toe die grote honingproducenten zijn en vergelijkbare problemen hebben. Nu het beschikbare bedrag voor “steun aan de bijenteelt” al enkele jaren gelijk is gebleven, heb ik met recht gemeend dat we deze begrotingslijn toch zeker dit jaar moeten verhogen.
Helaas heeft de Begrotingscommissie, die een drastisch programma moest volgen, ons slechts twintig miljoen (dus 3,5 miljoen meer) toegekend. Het zij zo! Toch waren wij tevreden: er zijn maar weinig begrotingslijnen verhoogd.
Mathieu (EDD ),
   . – De begroting voor het gemeenschappelijke landbouwbeleid is gezichtsbedrog. De verhoging van het bruto bedrag komt voor de helft door de aanzienlijke verhoging van de bedragen die zijn uitgetrokken voor plattelandsontwikkeling. Maar de Europese landbouw zou deze bijdrage niet nodig moeten hebben. De opbrengst van de verkoop van landbouwproducten zou voldoende moeten zijn.
Kwaliteitsproducten zouden zonder meer gestimuleerd moeten worden. Wat is 500.000 euro voor het verkennen van de mogelijkheden om Europese kwaliteitslabels te introduceren? Waarom is ten opzichte van de oorspronkelijke begroting uiteindelijk gesneden in de steun aan jonge boeren, terwijl deze jongeren de toekomst van onze landbouw vormen? Op de Europese begroting wordt het bedrag voor landbouw al jaren steeds minder. De Europese Unie benut op dit moment niet de gehele speelruimte die zij heeft om een echt landbouwbeleid te financieren waarmee zou kunnen worden ingespeeld op deze nieuwe uitdaging: de uitbreiding van de Europese Unie. Om deze reden zullen mijn fractie en ik tegen dit verslag stemmen. 
Sacrédeus (PPE-DE ),
    Ik heb gestemd voor het voorstel van het Parlement voor de algemene begroting van de Europese Unie voor 2004. Hoewel in de begroting investeringen zijn opgenomen ter hoogte van 200 miljoen euro voor 2003 en 2004 voor het herstel en de wederopbouw van Irak, is de begroting in zijn geheel weinig flexibel. Zij bedraagt ongeveer 1 procent van het totale geschatte Bruto Nationaal Inkomen van de lidstaten in 2004. Ook is het van belang dat het Parlement druk blijft uitoefenen op de Commissie, zodat de controle en de audit van de EU-begroting voortdurend verbetert. Zwendel en fraude moeten worden aangepakt.
Het is van groot belang dat er een duidelijkere koppeling komt tussen landbouw en milieu. Een hervorming van het gemeenschappelijke landbouwbeleid moet onder andere inspanningen voor een betere kwaliteit van levensmiddelen en het bestrijden van dierziekten inhouden, wat eveneens het standpunt van het Parlement is. De christen-democraten zijn ook van mening dat de subsidies voor de tabaksteelt stapsgewijs moeten worden afgeschaft, evenals de uitvoerrestituties, die voor een scheve concurrentie op de wereldmarkt zorgen en de ontwikkelingslanden benadelen. Ik betreur het zeer dat deze voorstellen niet de steun van het Parlement krijgen.
Mijn collega Anders Wijkman heeft er als vice-voorzitter van de Commissie ontwikkelingssamenwerking voor gezorgd dat het ontwikkelingsbeleid van de Unie met name de zogeheten millenniumdoelen zal trachten te bereiken, met de nadruk op de armoedebestrijding. Het Parlement heeft dit standpunt goedgekeurd, evenals formuleringen in de ontwikkelingsbegroting die tot doel hebben om het ontwikkelingsbeleid resultaatgerichter te maken. 
Saint-Josse (EDD ),
   . – Zoals mijn collega Veronique Mathieu zojuist heeft aangegeven, betreurt de delegatie van de CPNT in de EDD-Fractie het dat de hoogte van het bedrag dat is uitgetrokken voor het GLB niet is afgestemd op de behoeften in de landbouw. Wij betreuren dit, zowel met het oog op de bevolking die er belang bij heeft kwaliteitsproducten aan te bieden als vanwege de ruimtelijke ordening.
Van de gelden die zijn toegekend aan structurele activiteiten wordt slecht gebruik gemaakt, of er is sprake van onderbezetting. Hieruit blijken de tekortkomingen en onvolkomenheden van deze door Brussel vastgestelde beleidskaders. Deze verschijnselen worden nog verergerd doordat niet goed is nagedacht over de op handen zijnde uitbreiding van de Unie, waarvan de huidige lidstaten de dupe zullen worden zonder dat tegemoet wordt gekomen aan de behoeften van de nieuwe lidstaten. Tegelijkertijd nemen de uitgaven voor het functioneren van de bureaucratie (personeel en gebouwen) aanzienlijk toe.
Daar komt nog bij dat het begrotingsjaar 2004 wederom laat zien dat een bepaald aantal verenigingen en organisaties, die zich met de Commissie op één lijn bevinden als het gaat om een visie op de toekomst van de Europese Unie – of meer nog, om de verwachtingen ten aanzien van bijvoorbeeld het milieubeleid – jaar in jaar uit profiteren van giften die zij persoonlijk of uit hoofde van bepaalde met opzet uitgedachte programma’s ontvangen.
Deze praktijken zijn bedenkelijk en maken dat iedere extra euro van de Europese begroting voor de Commissie begrotingscontrole een bron van zorg kan worden. Om al deze redenen bij elkaar voldoet de begroting voor 2004 niet aan de prioriteiten van de afgevaardigden van de CPNT-delegatie in de EDD-Fractie, die dan ook tegen gestemd hebben. 

Butel (EDD ),
   . – De titel van het verslag is duidelijk: “Verslag over de toekomstige behoeften voor externe acties”. Het gaat inmiddels al om de derde begrotingspost, en de resultaten zijn op zijn zachtst gezegd bedroevend te noemen. In een budgettaire context die voor onze lidstaten al moeilijk is, betekent vragen om meer geld dat dit ten koste gaat van andere beleidspunten en activiteitensectoren, terwijl het Parlement angstvallig vermijdt om aan te geven welke punten en terreinen dat dan zijn. Dat is onverantwoord gedrag.
En dat is het des te meer omdat de Europese Unie, als het gaat om buitenlands beleid, in politiek opzicht niet bestaat en veroordeeld blijft tot het op één lijn brengen van de standpunten van de lidstaten, waarvan enkele bijvoorbeeld openlijk hun volledige solidariteit met Amerikaanse standpunten uitspreken...
De reacties zijn dus voornamelijk van politieke aard en komen voor rekening van de lidstaten. Ze kunnen niet afkomstig zijn van een op te richten Europees Ministerie van buitenlandse zaken – ook al wordt dit met aanzienlijke bedragen gefinancierd – zoals de Assemblée lijkt te geloven. De CPNT-delegatie in de EDD-Fractie is tegen dit verslag. Meer nog dan elk ander beleid kan het buitenlands beleid niet tot stand komen door een harmonisatie op basis van gemiddelden, en het kan evenmin worden vormgegeven met behulp van miljoenen waarover wij niet beschikken. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
    Het is een goede zaak dat in dit verslag wordt erkend dat de financiering van rubriek 4 – extern beleid – ontoereikend is gebleken. Er wordt gepleit voor interne reorganisatie en overheveling van kredieten uit andere categorieën zoals de structuurfondsen. Deze oplossing is echter moeilijk aanvaardbaar, temeer daar de prioriteiten van het extern beleid zo goed als volledig geïdentificeerd worden met het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) en het Europees veiligheids- en defensiebeleid (EVDB). Dat gaat ten koste van de ontwikkelingssamenwerking, die in dit verslag nauwelijks aan bod komt.
De grondgedachte is dat de Europese Unie moet optreden als een politiek en militair blok. Deze opvatting leunt aan bij de strategie van de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en het voorstel voor een “Europese grondwet” van de Europese Conventie. Wij kunnen deze zienswijze niet onderschrijven. De rapporteur steunt de communautarisering van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, de versterking van de operationele mechanismen en de financiering van dat beleid, de oprichting van een snelle interventiemacht – het Europese leger -, de financiering van defensiemiddelen in het kader van het Europees veiligheids- en defensiebeleid en de oprichting van een Europees ministerie van Buitenlandse Zaken. Doel is om op die manier de aanwezigheid van de Europese Unie in de wereld te versterken en haar reactievermogen in de strijd tegen het terrorisme en allerhande militaire bedreigingen te vergroten. Daarom hebben wij tegen dit verslag gestemd. 
Mulder (ELDR ),
   . Bij de stemming over het verslag-Podesta hebben de leden van de VVD-delegatie zich onthouden. Wij kunnen in grote lijnen instemmen met de inhoud van het verslag , maar hebben bedenkingen over die zinsneden die betrekking hebben op de financiering van toekomstige acties. Volgens de VVD-delegatie is het niet noodzakelijk de marges onder de financiële perspectieven, de eigen middelen aan te spreken als daar geen absolute noodzaak voor is. 

Ebner (PPE-DE ).
    Mijnheer de Voorzitter, ik wil de collega’s die nu naar buiten stromen toch meedelen dat ik tegen het verslag-Costa heb gestemd. Tenminste, dat had ik willen doen, maar ik heb de verkeerde knop ingedrukt. Ik ben er vast van overtuigd dat dit compromis geen goed compromis is. De betrokkenen waren van mening dat het eigenlijk beter was geweest om alles vrij te geven dan dit compromis te sluiten, en daaruit blijkt wel dat vrijgave eigenlijk beter is dan dit compromis.
Ik hoop dat wij in de volgende weken en maanden in verband met de richtlijn voor de vervoersinfrastructuurkosten de wegen zullen bewandelen en de mogelijkheden zullen benutten om de bevolking van kwetsbare gebieden, bijvoorbeeld van nauwe bergdalen, ook de waarborgen voor hun gezondheid kunnen bieden die volgens de huidige normen per se noodzakelijk zijn. Daarom verzoek ik het Parlement om goed mee te denken over de richtlijn voor de vervoersinfrastructuurkosten. 
De Voorzitter.
   – Uw opmerkingen waren slecht verstaanbaar, maar zij zullen worden opgenomen in de notulen. Ik hoop dat wij het onderwerp ‘eurovignetten’ nog tijdens de zittingsperiode van dit Parlement kunnen afhandelen. 
Bordes en Cauquil (GUE/NGL ),
   . – Het punt van de vervuiling die wordt veroorzaakt door vrachtwagens die door Oostenrijk rijden, laat duidelijk zien dat de Europese instellingen geen beleid kennen, maar werken met kortetermijnmaatregelen.
De Europese instellingen zijn namelijk, net als de lidstaten, niet in staat een langetermijnstrategie te ontwikkelen voor het transport van goederen. Zij bevoordelen met name het rij-op/rij-af-vervoer.
Het resultaat is dat de ontwikkeling van de intra-Europese handel voor doorvoerlanden zoals Oostenrijk steeds meer vervuiling veroorzaakt.
In plaats van het probleem daadwerkelijk aan te pakken, gaat men werken met een ingewikkeld systeem van ecopunten, contingentering en administratieve sancties. Wij hebben tegen deze tekst gestemd en willen graag benadrukken dat het invoeren van dit systeem alleen maar gekonkel en gemarchandeer oplevert, maar op geen enkele wijze voor de bevolking en de omgeving een einde maakt aan de vervuiling. 
Meijer (GUE/NGL ),
   . Een kleine lidstaat wordt onderworpen aan een maatregel die de eensgezinde publieke opinie in dat land volstrekt afwijst. Daar ontstaat nu de indruk dat het lidmaatschap van de EU en democratische besluitvorming over de eigen leefomgeving niet meer goed met elkaar te verenigen zijn. De arrogantie van de grote landen en hun belangen bij handel en transport heeft bij dit zogenaamde compromis in derde lezing de doorslag gegeven. Voor Duitsland en Italië is Oostenrijk niet meer dan een lastige barrière bij hun onderlinge handelscontact. De gevolgen voor de leefbaarheid in de Alpendalen worden daaraan volstrekt ondergeschikt gemaakt. Wie de Europese Unie gehaat wil maken, moet zo handelen. Indien er bij de toetreding van Oostenrijk geen toezeggingen waren gedaan om het doorgaand vrachtverkeer over de weg te beperken, zou dat land waarschijnlijk geen lid van de Europese Unie zijn geworden. Ik verwacht niet dat Oostenrijk nu zal uittreden, maar ik geef dat land groot gelijk als het zich van het nu te nemen besluit helemaal niets aantrekt. Vanaf het begin van dit conflict heb ik de Oostenrijkse vertegenwoordigers in dit Parlement op 4-9-2001 en 12-2-2003 gesteund tegenover het volstrekte onbegrip van een meerderheid. Ook vandaag stem ik samen met hen tegen. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Doel van dit voorstel is de negatieve gevolgen van de transito van vrachtwagens door Oostenrijk voor het milieu te beperken, gelet op de bijzondere geografische ligging en milieusituatie van de bedoelde regio.
Beoogd wordt vrachtwagens die 6, 7 of 8 punten verbruiken (vrachtwagens uit categorie EURO 2) te straffen. Er komt een verbod op de doortocht van sterk verontreinigende vrachtwagens (categorieën EURO 0 en 1) terwijl milieuvriendelijkere vrachtwagens vrije doortocht krijgen (categorieën EURO 3 en 4).
Het voorstel houdt een verlenging van het huidige ecopuntensysteem in. Daarom heb ik voor het verslag gestemd.
Verder onderschrijf ik ook het akkoord over de uitbreiding van het puntensysteem tot de nieuwe lidstaten met ingang van mei 2004. 

Bordes en Cauquil (GUE/NGL ),
   . – Tijdens de vorige lezingen hebben wij voor dit verslag gestemd. Het bevatte namelijk het voorstel de aan de gebruikers van het luchtverkeer geboden garanties aanzienlijk uit te breiden, zelfs wanneer dit ten koste zou moeten gaan van de belangen van de luchtvaartmaatschappijen. Dit laatste hebben wij al eerder benadrukt.
In de loop van de besprekingen en andere herstructureringen zijn de luchtvaartmaatschappijen in deze tekst echter steeds meer bevoorrecht, ten koste van de aan de passagiers toegekende voordelen. Het is waar dat deze voordelen niet geheel verdwenen zijn, maar de enige reden dat wij niet tegen dit verslag stemmen, is dat wij de besluitvorming niet willen hinderen. Wij hebben er echter voor gekozen ons bij de uiteindelijke stemming te onthouden omdat wij onze goedkeuring niet willen geven aan het feit dat in deze tekst steeds maar weer wordt teruggekrabbeld ten gunste van de luchtvaartmaatschappijen. 
Bradbourn (PPE-DE ),
   . – De Britse conservatieve leden van het Europees Parlement hebben vandaag voor het verslag-Lisi gestemd, maar wel met een aantal ernstige bedenkingen bij het definitieve standpunt dat zowel door het Parlement als de Raad is aangenomen. Deze bedenkingen hadden betrekking op het feit dat de compensatieniveaus niet worden gerelateerd aan de kosten van het ticket, wat ernstige gevolgen kan hebben voor maatschappijen die goedkope vluchten aanbieden, maar – belangrijker nog – op het schrappen van de clausule met betrekking tot overmacht, waardoor luchtvaartmaatschappijen verplicht zijn om compensatie te betalen als er zich omstandigheden voordoen die zij echt niet kunnen voorkomen.
Deze maatregel biedt de consument echter een betere bescherming en stimuleert luchtvaartmaatschappijen om hun dienstverlening aan de consument te verbeteren. Dat vonden de conservatieve leden van het Europees Parlement ondanks de genoemde bedenkingen een belangrijke reden om de maatregel te steunen. 
Foster (PPE-DE ),
   . – Hoewel ik het ermee eens ben dat passagiers beschermd moeten worden, heb ik tegen het verslag-Lisi gestemd omdat ik enkele ernstige bedenkingen heb bij artikel 5 en 6 van de definitieve tekst, die zowel door het Parlement als de Raad is goedgekeurd.
In de definitieve ontwerptekst van artikel 6, waarin het over vertragingen gaat, is de verwijzing naar buitengewone omstandigheden geschrapt, wat een onaanvaardbare financiële druk op de luchtvaartmaatschappij legt.
Omstandigheden die een maatschappij niet zelf in de hand heeft zijn niet te voorzien. Daarom is het volstrekt onaanvaardbaar om de maatschappij te verplichten de reissom volledig terug te betalen en een vlucht terug naar het punt van vertrek aan te bieden. Het is ook absurd om te suggereren dat de luchtvaartmaatschappijen kunnen worden gecompenseerd door derden.
Wat artikel 5.3 over annuleringen betreft: hier wordt alleen gesproken over compensatie en niet over zaken als een vervangende vlucht.
De Commissie heeft verzuimd een schatting te maken van de financiële gevolgen. Als de luchtvaartmaatschappijen met extra kosten van naar schatting één miljard Britse pond te maken krijgen, komt dat de passagiers niet ten goede. Het is juist in hun nadeel, aangezien de prijzen van tickets zullen stijgen en de keuzemogelijkheden zullen worden beperkt.
Deze regels zullen geen van alle gelden voor de luchtvaartmaatschappijen van derde landen die op de EU vliegen, en daardoor zal het concurrentievermogen worden aangetast. 
Marques (PPE-DE ),
    Ik feliciteer de heer Giorgio Lisi met zijn uitstekende verslag over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van gemeenschappelijke regels inzake compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten en tot intrekking van de verordening (EEG) nr. 295/91. De tekst verdient mijn steun. Ik vind het met name een goede zaak dat de rechten van luchtreizigers bij vertraging en annulering van vluchten worden gewaarborgd.
Op grond van deze duidelijke regelgeving worden de vervoersondernemingen ertoe verplicht steeds onmiddellijke bijstand te verlenen aan passagiers die het slachtoffer zijn van vertragingen of annuleringen van vluchten. Op deze manier zullen de burgers hun rechten gemakkelijker kunnen afdwingen. 
Queiró (UEN ),
    De voordelen die de liberalisering van het luchtvervoer voor de gebruiker heeft meegebracht, en met name de sterke daling van de prijzen, mogen onze aandacht niet afleiden van het probleem van de vertraging en annulering van vluchten.
Ik kan mij vinden in de voorgestelde oplossingen, vooral dan in de toekenning van een financiële compensatie bij en annulering van vluchten, het voorstel tot terugbetaling in geval van vertraging, de invoering van een aansprakelijkheidsregeling voor vervoersondernemingen en het verlenen van bijstand aan passagiers die met annulering geconfronteerd worden. Deze maatregelen beschermen immers de diverse belangen die hier in het spel zijn, met name die van de reizigers.
Op grond van deze gunstige beoordeling heb ik gestemd voor het voorstel van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme gestemd, waaraan ook de heer Lisi zijn steun heeft verleend. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Ik stel het op prijs dat de rapporteur een oplossing heeft gevonden voor een probleem dat steeds vaker de kop opsteekt. Met zijn verslag zorgt hij ervoor dat de luchtvaartmaatschappijen die vluchten binnen de Europese Unie aanbieden, aansprakelijk worden gesteld voor de eerder beschreven wantoestanden. Deze steeds vaker voorkomende schending van de rechten van luchtreizigers is onder meer te wijten aan de daling van de prijzen en de daarmee samenhangende stijging van het aantal passagiers ten gevolge van de liberalisering van het luchtvervoer en de snelle ontwikkeling van de luchtvaartsector. In het voorstel wordt dan ook gesuggereerd dat de gebruiker bij , langdurige vertraging en annulering van vluchten het recht moet hebben om, afhankelijk van de situatie, terugbetaling of compensatie te vorderen voor de geleden schade. Het voorziet in voorkomende gevallen ook in bijstandsverlening op luchthavens of in hotels. Het is van wezenlijk belang dat de rechten van luchtreizigers worden versterkt. Daarom is het niet te verwonderen dat de bevoegde commissie de voorstellen van de rapporteur met algemene stemmen heeft goedgekeurd.
Ten slotte begroet ik ook het voorstel van de Europese Commissie om deze voorschriften uit te breiden naar andere vervoersvormen. Het zou een goede zaak zijn als de grondslag van deze verordening zou leiden tot een versterking van de rechten van alle passagiers. 

Bordes en Cauquil (GUE/NGL ),
   . – Natuurlijk is niemand tegen energiebesparing of hernieuwbare energiebronnen. Maar onder het mom van het stimuleren van wat een vooruitgang zou kunnen zijn, stelt men in het verslag de sector ook nadrukkelijk open voor concurrentie en worden de particuliere investeerders gerustgesteld.
Dit alles doet men om aan de lidstaten en aan de publieke leveranciers van elektriciteit te vragen alle extra kosten voor de invoering van nieuwe technologieën voor hun rekening te nemen, en wel totdat dit alles door private ondernemingen kan worden geleverd en vanuit kapitalistisch oogpunt rendabel is. 
Hoewel wij op dit gebied streven naar vooruitgang, net als op andere gebieden, hebben wij ons onthouden van stemming. 
Queiró (UEN ),
    Met deze aanbeveling voor de tweede lezing worden de voorwaarden geschapen die nodig zijn om de ontwikkeling van warmtekrachtkoppeling te bevorderen. Verwacht wordt dat dit voorstel ons in de gelegenheid zal stellen de energie-efficiëntie te vergroten en de continuïteit van de energievoorziening beter te waarborgen. Dat heeft mij ertoe gebracht om voor het verslag te stemmen, al weet ik dat dat voor sommige lidstaten problemen zal geven. Het is immers zeer waarschijnlijk dat er voor de Gemeenschap en de lidstaten bindende doelstellingen zullen worden aangenomen en dat er een strenger tijdschema voor de omzetting van de richtlijn zal worden vastgesteld. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Ik begroet het doorzettingsvermogen van de rapporteur, die overigens de unanieme steun van de bevoegde commissie heeft gekregen. Hij heeft de Raad uitgenodigd voor een constructief en vruchtbaar debat nadat die een groot deel van de amendementen uit de eerste lezing had verworpen. Ik ben van oordeel dat dit debat gestimuleerd moet worden, vooral ook omdat er een zorgvuldige evaluatie van deze energievorm moet worden verricht, met inachtneming van de gunstige gevolgen ervan voor het milieu.
Met deze aanbeveling voor de tweede lezing worden de voorwaarden geschapen die nodig zijn om de ontwikkeling van warmtekrachtkoppeling te bevorderen. Verwacht wordt dat dit voorstel zal leiden tot meer energie-efficiëntie – en energiebesparing – en meer garanties voor de continuïteit van de energievoorziening. Deze voordelen moeten de Europese Unie ertoe bewegen een evaluatie op te stellen en bijzondere steun voor deze activiteit te verlenen.
Zonder afbreuk te willen doen aan het subsidiariteitsbeginsel, dat hier uiteraard strikt moet worden nageleefd, denk ik dat het mogelijk is om in constructief overleg met de Raad ambitieuzere doelstellingen vast te stellen en een beter tijdschema uit te werken. 

Corbett (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag namens de socialistische fractie mededelen dat wij de aangenomen resolutie over de IGC hebben gesteund. Wij vatten dit op als een oproep aan het Ierse voorzitterschap om in actie te komen. Dit is geen kwestie die we op haar beloop kunnen laten. De intergouvernementele conferentie moet weer tot leven worden gewekt.
We hebben onze blik op het Ierse voorzitterschap gericht, omdat Ierland momenteel aan zet is. We zullen hier echter in het nieuwe jaar op terugkomen en zeer nauwlettend in de gaten houden welke vorderingen er zijn gemaakt. Als er in de ogen van het Parlement – en zeker ook in de ogen van mijn fractie – te weinig vooruitgang is geboekt, zullen we kijken of we nog een nieuwe resolutie kunnen aannemen, waarin expliciet wordt omschreven welke initiatieven het Parlement samen met de nationale parlementen kan nemen, en ook wat de gevolgen zijn voor ons eigen parlementaire werk, want we kunnen niet blijven doen alsof er niets aan de hand is.
De IGC moet resultaat opleveren. We hebben de Europese grondwet nodig; we mogen niet toestaan dat deze kwestie maanden of jaren wordt uitgesteld. We kunnen niet eindeloos doorgaan alsof er niets aan de hand is: we moeten deze kwestie tot een bevredigend einde brengen. 
Dehousse (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de afgevaardigden van de socialisten van de Franse gemeenschap van België en andere collega’s hebben mij gevraagd hun tegenstem toe te lichten.
Het strekt het Parlement niet tot eer dat het maar blindelings een ontwerpgrondwet blijft steunen, die geenszins het democratisch tekort vermindert waarvan al meer dan tien jaar sprake is, maar die bol staat van de overduidelijke tekortkomingen, om te beginnen wat betreft het sociale aspect en de non-governance van de euro. Het strekt het Parlement evenmin tot eer dat het tegen beter weten in verborgen houdt dat de Conventie tragisch genoeg niet in staat is gebleken een duurzame consensus te bereiken, en evenmin dat het de verantwoordelijkheid van de Commissie en haar voorzitter heeft verhuld. Die hebben hun bezwaren niet ten tijde van de consensus, maar wel later kenbaar gemaakt, terwijl ze ervoor hadden gekozen over het Verdrag van Nice te zwijgen.
Wij zijn overigens van mening dat het Parlement er beter aan zou doen zich te verzetten tegen de opkomst van een Europese G6, die met zijn onhandige tussenkomst een debat dat al zo moeilijk is alleen nog maar ingewikkelder maakt. Tot slot verwachten wij, net als anderen, veel van het Ierse voorzitterschap, maar wij zijn van mening dat een parlement zichzelf belachelijk maakt wanneer het vraagt wat onmogelijk is. 
Alyssandrakis (GUE/NGL ),
    De Europese afgevaardigden van de communistische partij van Griekenland hebben tegen de resolutie gestemd omdat de werknemers, in tegenstelling tot het Europees Parlement, geen enkele reden hebben om tranen met tuiten te huilen over de mislukking van de intergouvernementele conferentie en de “Europese grondwet”. Ofschoon deze mislukking vooral het resultaat was van interne tegenstellingen over de verdeling van de macht, biedt ze objectief beschouwd nieuwe mogelijkheden voor de verdere ontwikkeling van het volksverzet in heel de EU tegen het monsterachtige nieuwe Verdrag.
De intergouvernementele conferentie van Brussel heeft overigens eens te meer bevestigd dat onze partij gelijk had toen zij zei dat het IGC-debat niets had uit te staan met de belangen van het volk. Niemand heeft immers de institutionalisering van het neoliberalisme betwist, kritiek geuit op de rol van de EU als tweede wereldpolitieagent naast de VS, of de aanslag op de democratische rechten en vrijheden veroordeeld. 
Berthu (NI ),
   . – De door het Europese Parlement aangenomen resolutie over de resultaten van de Raad van Brussel en het (definitief of voorlopig) niet aannemen van de Europese grondwet stelt eens te meer de werkwijze van intergouvernementele conferenties aan de kaak en roemt “de doeltreffendheid van de Europese Conventie”. Het is echter goed er nogmaals op te wijzen dat de Conventie een supranationale grondwet heeft voorgesteld, die tot stand zou komen door middel van een intern akkoord van de federalistische microkosmos, maar dat we dit geen “doeltreffendheid” kunnen noemen wanneer het akkoord niet overeenkomt met de wil van de gezamenlijke lidstaten, en waarschijnlijk evenmin met die van de bevolkingen.
Laten wij het volgende niet vergeten. Dat er onder het Franse voorzitterschap voor gekozen is de onderhandelingen te laten mislukken met als misleidend argument “Beter geen overeenkomst dan een slechte overeenkomst” kwam vooral omdat men vreesde te zullen worden geconfronteerd met een negatief referendum (ondanks de enorme publiciteitscampagnes en diverse opiniepeilingen die beweerden, en nog steeds beweren, dat de bevolkingen vurig naar het supranationale Europa verlangen).
De resolutie van het Europese Parlement heeft echter op één punt gelijk: het is verbazingwekkend dat men er een week na de Raad van Brussel nog altijd niet in is geslaagd precies te weten waarover de regeringen het eens waren en waarover zij van mening verschilden. 
Caudron (GUE/NGL ),
   . – In tegenstelling tot de meeste leden van het Europees Parlement kan ik de nederlaag van Silvio Berlusconi en het mislukken van de Raad over de IGC en de Europese ontwerp-Grondwet niet betreuren. Hoewel ik het door de heer Giscard d’Estaing voorgestelde ontwerp persoonlijk niet om dezelfde redenen verworpen zou hebben, denk ik dat de crisis van dit moment alleen maar nuttig kan zijn. Ik hoop dat we ons hierdoor bewust zullen worden dat Europa een nieuwe ontwerpgrondwet nodig heeft en dat er voor een ander Europa een nieuwe burgerlijke en sociale wind zal moeten waaien. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
     In het kader van de belangrijke conclusies van de Top van Brussel moet ik hier onderstrepen dat wij, in tegenstelling tot dit Parlement, onmogelijk akkoord kunnen gaan met de aanneming van de “Europese veiligheidsstrategie” en de verklaring over “de trans-Atlantische betrekkingen”.
Deze twee documenten – die tot stand zijn gekomen op een moment dat de Verenigde Staten sommige van hun bondgenoten de toegang tot de “handel” in Irak ontzegden – zijn wellicht aangenomen in de overtuiging dat de intergouvernementele conferentie zou worden afgerond. Ze spreken boekdelen over de ambities van de krachten die het in de Europese Unie voor het zeggen hebben. Ik bedoel daarmee natuurlijk de grote mogendheden en de belangrijke werkgeversorganisaties. Er wordt aangedrongen op de totstandkoming van een “evenwichtig partnerschap” met de Verenigde Staten. Doel is dat beide partners gezamenlijk optreden en daarbij alle middelen inzetten, ook op militair vlak. Bovendien is de Europese Unie vastbesloten haar operationele capaciteit te versterken in de hoop om samen met de Verenigde Staten de wereld te kunnen regeren. In de zogeheten “veiligheidsstrategie” zit de volgende doctrine vervat: “de eerste verdedigingslinie zal zich vaak buiten onze grenzen bevinden”, “wij moeten klaar zijn om op te treden vóórdat een crisis optreedt”, “wij moeten een strategische cultuur ontwikkelen die vroegtijdige, snelle en, waar nodig, krachtige interventie bevordert”, “wij moeten in staat zijn verscheidene operaties tegelijkertijd uit te voeren”, “tezamen optredend kunnen de Europese Unie en de Verenigde Staten een ontzagwekkende kracht in de wereld vormen”.
Dat is militarisme in zijn beste vorm. Daarom hebben wij tegengestemd. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
    Het is een goede zaak dat de Top van Brussel wat de resultaten van de intergouvernementele conferentie betreft op een fiasco is uitgelopen. Helaas heeft het Europees Parlement nog steeds zijn les niet geleerd. Het blijft ijveren voor de zogeheten “Europese grondwet” in een resolutie die de stempel draagt van de rechtse vleugel, de sociaal-democraten en de Groenen. Deze keer ging de machtsverdeling tussen de “groten” in het kader van de IGC niet van een leien dakje. De pogingen om een akkoord te bereiken en een antidemocratisch, neoliberaal en militaristisch ontwerp op te dringen zijn mislukt. Dit alles in een context waaraan ook de rivaliteit tussen imperialistische mogendheden, waaronder de Verenigde Staten, niet vreemd is.
Het is weliswaar nog te vroeg om te bepalen hoe en wanneer het proces hervat zal worden, maar ondertussen neemt de chantage in verband met de komende financiële vooruitzichten gestaag toe. Zes landen eisen dat het jaarlijkse plafond wordt vastgesteld op 1 procent van het bruto nationaal inkomen, hetgeen volkomen inacceptabel is. Wij zullen van onze kant protest blijven aantekenen tegen de reële doelstellingen en gevaren die in de onaanvaardbare “Europese grondwet” vervat zijn, omdat zij ernstige gevolgen zullen hebben voor de werknemers en voor Portugal. Wij zullen blijven strijden voor een Europa waarin soevereine staten met gelijke rechten samenwerken om de levensomstandigheden van de werknemers en de burgers in het algemeen te verbeteren en vrede en solidariteit met alle volkeren van de wereld te waarborgen. Dat is immers de weg waar Portugal baat bij heeft. 
Krivine en Vachetta (GUE/NGL ),
   . – De intergouvernementele conferentie (IGC) is wat betreft de grondwet op een mislukking uitgelopen. Maar wie is er rouwig om het verwerpen van een tekst waarin liberalisme en militarisme in de grondwet worden vastgelegd? In elk geval niet de burgers van Europa die vanaf de instelling van de Conventie buiten het wetgevende proces zijn gehouden. De maatschappelijke organisaties en de vakbeweging evenmin. Die zijn vanaf het begin door de eurocraten gemanipuleerd, maar zonder dat uiteindelijk met hun belangrijkste aanvullingen inzake sociale en democratische rechten rekening werd gehouden. Niet een verschil van inzicht over het Europese project was de oorzaak van het mislukken van de IGC, maar verschil van inzicht over zo’n kwalijke zaak als de besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid.
Dit is onbegrijpelijk en bespottelijk! Het roer moet om. We moeten bouwen aan een politiek Europa, maar dat moet plaatsvinden mét de burgers en niet tegen hen. We zouden allereerst een nieuw Europees project moeten definiëren dat niet langer door de markt wordt gedicteerd. Het moet een socialer en democratischer Europa worden. Er moet voorrang gegeven worden aan de democratie, aan sociale rechten, aan openbare voorzieningen en aan de vrede. Zo’n Europa hebben we geschetst tijdens het Europees Sociaal Forum in Parijs. En omdat wij zo’n Europa voorstaan, wijzen wij deze gemeenschappelijke resolutie van de conservatieven, de liberalen, de sociaal-democraten en de groenen af. 
Pasqua (UEN ),
    – Wie had serieus verwacht dat de Europese Raad het door de Conventie voorbereide ontwerp voor een Europese grondwet zonder meer zou aanvaarden, zoals de oekazes van het Parlement eisten? Niemand.
Toch zoeken de federalisten, verblind als zij zijn door hun utopieën van weleer, de fout geenszins bij zichzelf! In treurige navolging van Lysenko, zoeken zij zelfs naar schuldigen op wie zij de verantwoordelijkheid voor de mislukking van de IGC kunnen afschuiven! Zoals blijkt uit de eerste budgettaire represailles tegen de ontvangers, willen de woedende conventieleden nu koppen zien rollen!
Dit fiasco is niet te wijten aan het Italiaanse voorzitterschap, noch aan de houding van bepaalde staten, die dapper voor hun belangen zijn opgekomen, maar gewoonweg aan deze Conventie en haar onwaarschijnlijke grondwet!
Dit project was van begin af aan gedoemd te mislukken omdat het in schril contrast staat met de Europese politieke werkelijkheid waarin de volken en naties nog steeds de allesbepalende factor vormen. Door hun weigering om in te stemmen met een machtsverdeling volgens het federale model, hebben Spanje en Polen Europa een grote dienst bewezen. Die twee landen hebben hardop gezegd wat veel andere landen denken, namelijk dat het oude Europa van Jean Monnet, een overblijfsel van de verdeling van Jalta, achterhaald is. 
Queiró (UEN ),
    Alle belanghebbenden kennen de standpunten die ik hier de laatste tijd publiekelijk heb geuit over het proces ter herziening van de Verdragen, de werkzaamheden van de Conventie en de juridische en politieke draagwijdte van de conclusies van de intergouvernementele conferentie. Welnu, die standpunten worden in deze ontwerpresolutie uitstekend verwoord. Hetzelfde geldt voor de ontwerpresolutie die mijn fractie heeft ingediend over de bijeenkomst van de staatshoofden en regeringsleiders in verband met de IGC. Om identieke redenen kan ik echter niet akkoord gaan met de compromisresolutie die hier door de centrale partijen van het Parlement over deze kwestie is gepresenteerd. Ik blijf erbij dat de Europese Unie een Unie van staten is en dat de verantwoordelijkheid voor de uiteindelijke beslissing over deze zaak bij de lidstaten berust. Het is niet aan het Europees Parlement om politieke druk uit te oefenen en halsoverkop een onbevredigend akkoord af te dwingen. Wij mogen evenmin dulden dat er in bedekte termen gedreigd wordt met de totstandkoming van een Europa met verschillende snelheden. Zo worden er voor de zoveelste keer onnodige spanningen gecreëerd in een proces waarin bedachtzaamheid, verantwoordelijkheidsbesef en gezond verstand onontbeerlijk zijn om de juiste politieke weg te kiezen. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Helaas heeft een meerderheid van dit Parlement nog steeds zijn les niet geleerd. Gedreven door hun absolute gebrek aan realiteitszin veroorzaken zij in hun eentje crisissen waar de bevolking geen oren naar heeft. Door steeds nieuwe illusies de wereld in te sturen oogsten zij niets dan teleurstellingen en zijn zij een voortdurende bron van frustratie.
Het is niet zo dat de methode van de intergouvernementele conferentie gefaald heeft en dat de Conventie één groot succes was. Het tegendeel is waar. Wij hebben kunnen vaststellen dat ook de methode van de Conventie haar grenzen kent en dat zij op een fundamentele leugen berustte: de veelgeroemde “consensus” heeft nooit bestaan.
Wij begaan een grove fout door van het Ierse voorzitterschap te eisen dat het de overhaaste aanpak die tot de misstap van Brussel heeft geleid zonder dralen voortzet. Wij hebben tijd nodig om de situatie uitvoerig en in alle rust te bekijken. Alleen zo kunnen wij voorkomen dat wij dezelfde fouten maken en op een nieuw fiasco afstormen.
Ik heb hier in de loop van dit jaar meer dan eens een zin geciteerd uit de beroemde Verklaring van Robert Schuman: “De vereniging van Europa kan niet ineens worden verwezenlijkt noch door een allesomvattende schepping tot stand worden gebracht; het verenigd Europa zal moeten worden opgebouwd door middel van concrete resultaten, waarbij een feitelijke solidariteit als uitgangspunt zal moeten worden genomen”. Dat is wat er gebeurd is: de grondwet is er niet gekomen omdat “de vereniging van Europa niet ineens kan worden verwezenlijkt noch door een allesomvattende schepping tot stand worden gebracht”. Er is echter wel een belangrijk “actie voor groei” gelanceerd, want “het verenigd Europa zal moeten worden opgebouwd door middel van concrete resultaten, waarbij een feitelijke solidariteit als uitgangspunt zal moeten worden genomen”. Het is duidelijk dat de geest van Robert Schuman over de Top van Brussel heeft gewaakt.
Ofschoon ik heb tegengestemd, steun ik de paragraaf waarin de punten van overeenstemming nader uiteengezet worden.
Saint-Josse (EDD ),
   . – Na behandeling door de staatshoofden en regeringsleiders, blijkt het project-Giscard een doodlopende weg. De CPNT-delegatie binnen de Fractie voor een Europa van Democratie en Diversiteit hoopt dat nu het woord is aan de bevolking en de democratie. De aankomende verkiezingen en de grote druk van de referenda op de ontwerpgrondwet zijn bepalend geweest voor de uitkomst van de Europese Raad van Brussel.
Waardoor de staatshoofden en regeringsleiders zich ook hebben laten leiden, berekening of wijsheid, onze delegatie is verheugd dat de overtuigingen het hebben afgelegd tegenover het risico dat in een groot aantal landen niet naar de mening van de bevolking zou worden gevraagd. Dit manco zou zich niet beperkt hebben tot de stemverdeling voor Spanje of Polen, maar die ook de basis van het project zou hebben aangetast. Zoals de CPNT bij de opening van de discussies nog eens in herinnering had gebracht, kon het project-Giscard, noch een of andere op het laatste moment in elkaar gedraaide wijziging, niet tot een deugdelijke democratische politiek leiden. Wij moeten deze bladzijde omslaan en de Europese eenwording weer in de goede richting sturen. We zaten op de verkeerde weg, en de Europese Raad van 12 december 2003 heeft daar nu definitief een punt achter gezet. De volgende zes maanden moeten wij eens heel goed naar de burgers gaan luisteren. De CPNT-delegatie binnen de Fractie voor een Europa van Democratie en Diversiteit deelt dan ook niet de mening van de meerderheid en heeft zich uitgesproken tegen de gemeenschappelijke resolutie. 
Van den Berg (PSE ),
   . De regeringsleiders zijn mislukt. We eisen nu als Europees Parlement dat in januari 2004 het Iers voorzitterschap een concreet actieplan levert om vóór mei 2004 de grondwet af te ronden. Ik wil reeds nu zeggen dat als dat niet gebeurt, verdere uitbreiding na de 10 uitgesloten is totdat er een grondwet is. Financiële perspectieven zullen uiterst sceptisch worden bekeken en wetgeving (na eerste lezing) zal op groot verzet stuiten. Het Parlement wil geen . Ook moeten we de hulp van de Conventie, de nationale parlementen en het Europees Parlement inroepen om actie te ondernemen. Ik doe ook een appèl aan de burgers dat zij “hun” grondwet steunen en druk uitoefenen op hun regeringen. 

Bordes en Cauquil (GUE/NGL ),
   . – Wij hebben tegen deze tekst en alle amendementen gestemd. Wij zijn eigenlijk tegen alle vormen van tolheffing, omdat daarmee onderscheid gemaakt wordt op basis van geld en omdat tolheffing bovendien alleen dient om de kas van de concessiehouders en de grote bouwondernemingen te spekken. 
Esclopé (EDD ),
   . – Ik heb tegen het verslag-Sommer gestemd omdat ik het voorstel tot invoering van een Europees elektronisch tolheffingssysteem te ver vind gaan. De in het witboek opgenomen doelstelling om iets te doen aan de grote verkeersdrukte op bepaalde wegen, kan ook op andere manieren worden bereikt. Het Europees elektronische tolheffingssysteem vormt in dit kader geen prioriteit. Zo zou het veel zinvoller zijn om het wegvervoer te verminderen en tegelijkertijd het gecombineerde rail-routevervoer te bevorderen.
De voor de realisering van een dergelijk systeem noodzakelijk aanpassing van de infrastructuur van de lidstaten zou onevenredig hoge kosten met zich meebrengen die opnieuw op de gebruikers zouden moeten worden verhaald. De huidige tolheffingssystemen functioneren betrekkelijk goed en er is geen dringende noodzaak om een dergelijk nieuw systeem in te voeren.
Uit hoofde van het subsidiariteitsbeginsel moet de keuze voor een bepaald tolheffingssysteem en de bijbehorende technologie aan de lidstaten zelf worden overgelaten. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
    Wij steunen het voorstel om de Europese elektronische tolheffingsdienst reeds op 1 januari 2007 in werking te laten treden. Deze richtlijn moet ervoor zorgen dat alle bestaande systemen interoperabel worden. Het is een goede zaak dat de Commissie wordt verzocht uiterlijk op 31 december 2009 een studie over de verspreiding en de interoperabiliteit van de verschillende technologieën in te dienen, die vergezeld moet gaan van een kosten-batenanalyse. Op basis daarvan kan zij dan een voorstel voor een migratiestrategie presenteren.
Met dit voorstel wil de Commissie een Europese tolheffingsdienst invoeren op alle wegen waar tolgeld moet worden betaald. Incompatibele nationale tolheffingssystemen veroorzaken immers problemen voor het internationale wegvervoer en belemmeren het correct functioneren van de interne markt. Vooral vrachtwagenchauffeurs ondervinden ernstige moeilijkheden omdat zij over diverse contracten en kastjes moeten beschikken. Samengevat, doel van deze richtlijn is: één contract per klant, één box per voertuig.
De Commissie probeert echter een systeem in te voeren waarmee men nog geen ervaring heeft. Er zijn overigens nog andere onopgeloste vraagstukken. Zo is het nog niet duidelijk hoe de overdracht zal plaatsvinden van tolheffingen die geïnd worden in een bepaalde lidstaat terwijl het contract in een andere lidstaat is opgesteld. De Commissie wil de exploitanten verplichten interoperabiliteit op basis van drie technologieën te waarborgen met ingang van 2005. Onmiddellijk daarna zou er nog slechts één systeem geoorloofd zijn. Met die benadering kunnen wij niet akkoord gaan. 
Meijer (GUE/NGL ),
   . In het recente verleden zijn eeuwenoude tolheffingen voor wegen afgeschaft. Dat werd toen gezien als een voor de bewegingsvrijheid noodzakelijke modernisering. Inmiddels is het wegennet sterk gegroeid. De kosten voor aanleg en onderhoud van steeds bredere en kruisingvrije wegen worden te omvangrijk om ze nog uit de belastingpot te kunnen bekostigen zonder grote belastingverhogingen of zonder kaalslag onder andere overheidsvoorzieningen. Zonder tolheffing is de automobilist sterk in het voordeel ten opzichte van de treingebruiker en wordt milieuonvriendelijk vrachtvervoer over de weg bevoordeeld. Daardoor wordt de oude tolheffing toch weer opnieuw toegepast, met nieuwe elektronische technieken. De Europese Commissie heeft de indruk gewekt dat zij die tolheffing wil gebruiken als middel om de EU-bemoeienis te vergroten en EU-projecten te stimuleren. Gaat het om de opbouw van een centrale toldienst, om het promoten van nieuwe technologie ten koste van de bestaande en om een nieuwe rechtvaardiging voor het geldverslindende prestigeproject GALILEO? Of gaat het om het wegnemen van ergernissen over lange wachttijden bij contante afrekening, over de noodzaak om elke auto vol te hangen met kastjes voor elektronische registratie en over het voortdurend moeten betalen van rekeningen uit verschillende lidstaten? Een meerderheid in de commissie Vervoer heeft het voorstel omgebouwd van bemoeizucht naar praktische oplossingen. Die verandering steun ik. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    In grote lijnen kan ik instemmen met het voorstel van de Europese Commissie.
Als er al een hoofdstuk is waarin Portugal het objectief gezien beter doet dan de rest van de lidstaten, dan is het wel op het gebied van de tolheffing. De invoering van de “Via Verde” was in dit verband doorslaggevend. De ervaring heeft geleerd dat dit het meest doeltreffende, het meest praktische en het meest comfortabele systeem van heel Europa is.
De vereenvoudiging van het tolheffingssysteem in alle landen van de Europese Unie zal ongetwijfeld bijdragen aan de levenskwaliteit van de Europese burgers, en met name van de vervoerders. Anderzijds betekent dit ook een belangrijke stap voorwaarts in de verdieping van de interne markt.
Samen met de rapporteur ben ik van oordeel dat het subsidiariteitsbeginsel in acht moet worden genomen, onverminderd het belang van de beoogde en gewenste interoperabiliteit. Wij moeten er voor zorgen dat de technische keuzen, en de bijbehorende financiële aspecten, aan de lidstaten worden overgelaten.
Ook ben ik het met de rapporteur eens dat de gezamenlijke invoering van nieuwe technologieën de nodige voorzichtigheid vereist. Het is belangrijk dat de technieken al in gebruik zijn en dat zij hun nut hebben bewezen. Bovendien mag hun toepassing de regels en de werking van de interne markt niet verstoren. 

Ribeiro e Castro (UEN ),
    Ik heb voor het voorstel tot verlenging van de bedoelde verordening gestemd.
Ik kan mij vinden in de beoordeling die door de rapporteur aan het Commissievoorstel is gegeven. Het lijkt mij vooral een goede zaak dat de verordening wordt uitgebreid tot lokale organisaties, culturele instellingen in de ontwikkelingslanden, politieke stichtingen en media, consumentenorganisaties, universiteiten en ook gemeentelijke autoriteiten. Het gaat hier om de zogeheten “levende krachten”, die juist daarom een leidinggevende rol moeten spelen in het ontwikkelingsproces van hun landen, regio’s, steden en dorpen. De Unie moet deze vorm van gedecentraliseerde samenwerking van haar kant bevorderen en steunen, in overeenstemming met haar historische verplichtingen.
Misschien moeten wij een geleidelijke toename van deze samenwerkingsformule in de hand werken. Als er voldoende controle wordt uitgeoefend op de uitvoeringskwaliteit van de projecten, kan het concept van gedecentraliseerde samenwerking immers ongetwijfeld uitgroeien tot een van de preferentiële vormen van samenwerking en ontwikkelingssteun.
Ik betreur het sektarisme van bepaalde links denkenden die de term “kerken” wilden vervangen door “filosofische en religieuze organisaties”. In de context van de huidige debatten over de Verdragstekst getuigt dat geenszins van een neutrale houding. Daarom heb ik mijn steun verleend voor het amendement – nummer 10 – waarin dit punt gecorrigeerd wordt. Het verheugt mij dat de plenaire vergadering deze wijziging met een ruime meerderheid van stemmen heeft aangenomen. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
    Het verslag over de bevordering van de gelijkheid van mannen en vrouwen in het kader van de ontwikkelingssamenwerking bevat een reeks positieve voorstellen. Daarom heeft het onze steun gekregen.
De ontwikkelingssamenwerking van de Europese Unie heeft als algemene doelstelling de bestrijding en de definitieve uitbanning van de armoede. Om armoede doeltreffend te bestrijden volstaat het echter niet te streven naar gelijkheid tussen mannen en vrouwen en de rol van vrouwen, onder meer op politiek vlak, te bevorderen. Er is meer effectieve steun nodig en tegelijkertijd moeten er ook andere beleidsacties ten uitvoer worden gelegd die garanties bieden voor samenwerking en eerlijke handel.
Op de Vierde Wereldvrouwenconferentie (Beijing, 1995) werd voor het eerst een duidelijke agenda opgesteld voor het bevorderen van gelijke rechten voor mannen en vrouwen. Dat leidde in de Europese Unie tot de vaststelling van verordening (EG) nr. 2836/98 betreffende de integratie van de genderproblematiek in de ontwikkelingssamenwerking. In 2001 werd een actieprogramma voor de horizontale integratie van het gendergelijkheidsaspect in de ontwikkelingssamenwerking van de Gemeenschap goedgekeurd. Dat programma loopt in 2006 af. De verordening dient als rechtsgrondslag voor begrotingslijn B7-6220 (21.02.06) – “Bevordering van de gelijkheid van mannen en vrouwen in het kader van de ontwikkelingssamenwerking”. Ze loopt af op 31 december 2003 en zal vervangen moeten worden door het huidige voorstel, dat overigens rijkelijk laat is ingediend door de Commissie. 
Marques (PPE-DE ),
    Ik feliciteer mevrouw Olga Zrihen Zaari met haar uitstekende verslag over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bevordering van de gelijkheid van mannen en vrouwen in het kader van de ontwikkelingssamenwerking. De hier ingediende amendementen hebben mijn steun gekregen.
In dit verband ben ik het met de rapporteur eens dat de lijst van projecten die voor steun in aanmerking komen niet uitputtend mag zijn. Anderzijds is het uiteraard van essentieel belang dat de verordening daadwerkelijk bijdraagt aan de tenuitvoerlegging van acties ter bevordering van de gelijkheid tussen mannen en vrouwen in het kader van de ontwikkelingssamenwerking.
Ook wil ik benadrukken hoe belangrijk het is dat er over deze kwestie statistieken worden verzameld en verspreid. Immers, als er geen gegevens worden verzameld, komt het analyseproces op de helling te staan en als de statistieken niet verspreid raken, wordt de samenleving zich niet bewust van de situatie. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    In het kader van de ontwikkelingssamenwerking komt het er vooral op aan maatregelen ter bestrijding van armoede en ziekte te financieren en acties ten uitvoer te leggen om de bevolking bewust te maken van het belang van de eerbiediging van de fundamentele mensenrechten.
Ik sta volledig achter alle maatregelen die bijdragen aan de verwezenlijking van deze twee doelstellingen en voorzien in steun voor de armsten. Omdat ik ervan overtuigd ben dat de voorstellen van de rapporteur aan deze doelstellingen beantwoorden, heb ik voor het verslag gestemd.
Toch wil ik uw aandacht vragen voor enkele punten van zorg, die mijns inziens onvoldoende aandacht hebben gekregen.
Enerzijds is het van essentieel belang dat wij terdege rekening houden met de enorme verschillen die er bestaan tussen de ontwikkelingslanden en onze landen. In een samenleving waar de strijd om te overleven centraal staat, mag de bevrediging van deze primaire behoeften in geen geval worden bemoeilijkt. Anderzijds moeten wij duidelijk aangeven wat wij verstaan onder “reproductieve en seksuele gezondheid” zodat onze terechte bezorgdheid terzake geen “password” wordt voor de ontwikkeling van internationale abortusprogramma’s, want dat is volkomen onaanvaardbaar. Er moet steeds duidelijk gepreciseerd worden dat “reproductieve en seksuele gezondheid” betrekking heeft op de preventie van seksueel overdraagbare aandoeningen, met inbegrip van HIV/aids, en de garantie dat vrouwen tijdens de zwangerschap, bevalling en periode na de bevalling de nodige verzorging krijgen. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
    Het vijfde visserijprotocol tussen de Europese Gemeenschap en Ivoorkust is op 30 juni verstreken. Het Commissievoorstel, dat tot doel heeft te waarborgen dat het huidige protocol met één jaar wordt verlengd, geniet onze steun.
Toch zijn wij samen met de rapporteur van oordeel dat de Commissie het Europees Parlement tijdig moet raadplegen en niet voor voldongen feiten mag stellen. Het is immers volkomen onverantwoord dat het Parlement pas drie maanden na de feiten wordt geraadpleegd. De verlenging van dit protocol voorziet in vangstmogelijkheden – met name voor tonijn – voor 71 schepen van de communautaire vloot, waaronder vijf Portugese beugvissers. Bovendien beschikt de Commissie dankzij dit voorstel over voldoende tijd om te onderhandelen over de hernieuwing van de visserijovereenkomst.
Deze overeenkomst is voor beide partijen nuttig gebleken. Ze toont duidelijk aan hoe belangrijk internationale visserijovereenkomsten zijn, niet alleen voor de communautaire vloot, maar ook voor de plaatselijke ontwikkeling. Ofschoon de tonijnvangsten de laatste jaren iets onder het referentietonnage liggen, is de overeenkomst financieel voordelig voor de Gemeenschap, aangezien de waarde van de vangst hoger is dan de kosten van het Protocol. Anderzijds heeft de visserijovereenkomst bijgedragen aan de plaatselijke ontwikkeling. De haven van Abiyán is de belangrijkste thuishaven voor de tonijnvisserij aan de Westkust van Afrika. De geloste tonijn speelt er een belangrijke rol in de ontwikkeling van de plaatselijke verwerkingsindustrie. 
Meijer (GUE/NGL ),
   . Het steeds grotere tekort aan vis in Europese zeeën maakte het aantrekkelijk om akkoorden te sluiten met voormalige Europese koloniën in Afrika. De EU betaalt die arme landen om moderne Europese vissersschepen de kans te geven veel vis weg te halen uit de aangrenzende zeeën. Op korte termijn is dat voor die landen een welkome inkomstenbron. Op de langere termijn biedt dit echter geen oplossing. De opkomst van een plaatselijke moderne visserij wordt erdoor gehinderd. Tegen de tijd dat men daar in staat is om zo’n vorm van visserij te starten, zijn ook deze zeeën leeg gevist door vissers van ver weg.
Los van mijn algemene kritiek op zulke neokoloniale visserijovereenkomsten heb ik in dit geval nog een tweede bezwaar. Het vroeger door export van cacao relatief rijke Ivoorkust is inmiddels door een burgeroorlog opgedeeld. Door de etnische tegenstellingen is er weinig reden om te verwachten dat het vredesakkoord wordt nageleefd. Een hereniging en een regering die effectief controle kan uitoefenen komen er voorlopig waarschijnlijk niet. Dit maakt het, net als in andere oorlogsgebieden, mogelijk om de visstand in de kustwateren meer te plunderen dan is overeengekomen. Ik steun daarom het amendement om de overeenkomst op te schorten totdat die burgeroorlog voorbij is. Verwerping van dat amendement is voor mij een reden om tegen te stemmen. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Ik hecht uitzonderlijk groot belang aan de instandhouding van deze visserijovereenkomst, niet alleen omdat die onmisbaar is voor de visserijvloot die in de bedoelde wateren vist, maar ook omdat de Europese Unie hiermee te kennen geeft dat zij vertrouwen stelt in het politieke stabilisatieproces dat in Ivoorkust aan de gang is. Het Commissievoorstel betreft verlenging met een jaar van het visserijprotocol waarin de visserijbetrekkingen tussen de Europese Unie en de Republiek Ivoorkust zijn geregeld, voor de periode van 1 juli 2003 tot en met 30 juni 2004, met handhaving van de parameters zoals die zijn opgenomen in het huidige protocol, zowel voor wat betreft de financiële compensatie als de vangstmogelijkheden.
Dankzij deze verlenging zullen de reders hun werkzaamheden zonder onderbreking kunnen voortzetten. Bovendien beschikt de Commissie zo over meer tijd om de overeenkomst te hernieuwen.
Samen met de rapporteur beveel ik de Commissie aan om rekening te houden met de situatie van de visbestanden en de reële visserijactiviteiten van de communautaire vloot. Dat is immers de enige manier om te voorkomen dat aan de reders vangstmogelijkheden worden toegekend waar geen vraag naar is. Verder roep ik de Commissie op om de voorstellen die zij door het Parlement wil laten goedkeuren tijdig in te dienen. 

Alyssandrakis (GUE/NGL ),
    De Europese Raad van Brussel was, te oordelen naar zijn volksonvriendelijke besluiten, allesbehalve origineel ten opzichte van vorige Europese Raden. Wij hebben vooral genoteerd dat men met de tekst over de transatlantische betrekkingen, met de verdere invulling van het agressief “veiligheids”-beleid via het tweede document-Solana – dat een verbeterde en zelfs aangescherpte versie is van de tekst van Thessaloniki – en met de bereidheid tot het sturen van een Europese legermacht naar Bosnië-Herzegovina een nieuwe stap heeft gezet op de weg naar totale onderwerping aan de imperialistische plannen van de VS. Voor de zoveelste keer wenst men de Turkse regering geluk met de “hervormingen” en dringt men aan op een oplossing van de kwestie-Cyprus – hetgeen een vrome wens is – zonder de moed te hebben Turkije uit te sluiten van toetreding als een dergelijke oplossing er niet komt.
Wij hebben ook genoteerd dat een zware aanslag is gepleegd op de democratische rechten met de politiële en justitiële samenwerking, het gemeenschappelijk grensbeheer en de bevestiging en nadere invulling van het in Thessaloniki genomen besluit over de opname van biometrische gegevens in paspoorten. Op economisch vlak zijn de geschenken aan de monopolies – de trans-Europese netwerken – bevestigd, en tegelijkertijd is de toezegging gedaan tot versterking van het mededingingsvermogen, intensivering van tegen de werknemers gerichte hervormingen en verbetering van de “flexibiliteit” van bedrijven en werknemers.
De resolutie van het EP komt weliswaar heel voorzichtig met enkele voorbehouden ten aanzien van de biometrische gegevens, maar schaart zich volledig achter de besluiten van de Raad, en heeft zelfs de euvele moed om de niet-omzetting van het “Europees arrestatiebevel” in de nationale wetgeving van de meeste lidstaten te betreuren! Daarom hebben wij tegen gestemd. 
Berthu (NI ),
   . – De Europese Raad vond op 12 en 13 december in Brussel voor de laatste keer vóór de Europese verkiezingen plaats onder een volledig voorzitterschap en vormde het begin van een periode waarin het mandaat voor het Parlement en de Commissie afloopt.
Aan het einde van dat mandaat dreigen de instellingen ademnood te krijgen. Dat moge blijken uit het vastlopen van de ontwerpgrondwet (zie voor dit onderwerp mijn stemverklaring over de resultaten van de IGC); uit het feit dat de door opeenvolgende schandalen geteisterde Commissie de teugels niet in handen neemt (zie hieromtrent mijn stemverklaring over het werkprogramma 2004 van de Commissie); maar ook uit twee zeer onthullende conclusies van de Raad in Brussel.
In de eerste plaats is dat de aankondiging van een programma van grote projecten die snel gestart moeten worden (quick-start), zonder dat wij weten hoe dat programma gefinancierd gaat worden. In de tweede plaats is dat de bezorgdheid over het feit dat er op lidstaatniveau nauwelijks toezicht is op de Lissabon-strategie, die oorspronkelijk was bedoeld om het concurrentievermogen van de Europese economie te versterken.
Het lijkt alsof het Europese systeem op volle toeren draait en dat de lidstaten daarbinnen nog slechts voor de vorm wat doelstellingen hebben. Leidt deze bovenmatige drang om alles te doen en alles te beheersen niet onvermijdelijk tot een “terug naar af”? 
Queiró (UEN ),
    Alle belanghebbenden kennen de standpunten die ik hier de laatste tijd publiekelijk heb gemanifesteerd over het proces ter herziening van de Verdragen, de werkzaamheden van de Conventie en de juridische en politieke draagwijdte van de conclusies van de intergouvernementele conferentie. Welnu, die standpunten worden in deze ontwerpresolutie uitstekend verwoord. Hetzelfde geldt voor de ontwerpresolutie die mijn fractie heeft ingediend over de bijeenkomst van de staatshoofden en regeringsleiders in verband met de IGC. Om identieke redenen kan ik echter niet akkoord gaan met de compromisresolutie die hier door de centrale partijen van het Parlement over deze kwestie is gepresenteerd. Ik blijf erbij dat de Europese Unie een Unie van staten is en dat de verantwoordelijkheid voor de uiteindelijke beslissing over deze zaak bij de lidstaten berust. Het is niet aan het Europees Parlement om politieke druk uit te oefenen en halsoverkop een onbevredigend akkoord af te dwingen. Wij mogen evenmin dulden dat er in bedekte termen gedreigd wordt met de totstandkoming van een Europa met verschillende snelheden. Zo worden er voor de zoveelste keer onnodige spanningen gecreëerd in een proces waarin bedachtzaamheid, verantwoordelijkheidsbesef en gezond verstand onontbeerlijk zijn om de juiste politieke weg te kiezen. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Hoewel ik voor de ontwerpresolutie heb gestemd, was de laatste bijeenkomst van de Europese Raad in Brussel mijns inziens zeker geen fiasco. Integendeel, de top was een succes, of beter nog, een tweevoudig succes. Immers, er is geen akkoord bereikt over het mijns inziens voorbarige constitutionele luchtkasteel, maar er is wel een groei-initiatief uit de bus gekomen. Vanaf nu tot 2010 zullen er vele miljoenen euro’s worden geïnvesteerd in acties ter bevordering van de reële convergentie, de cohesie en de groei, met name op het gebied van de trans-Europese netwerken (vervoer, telecommunicatie en energie), innovatie, onderzoek en ontwikkeling. Dát is wat wij verstaan onder Europese integratie!
Zoals ik ook al in een andere stemverklaring over de IGC heb gesignaleerd, valt in dit wijze dubbelbesluit de geest van Robert Schuman te ontwaren: “De vereniging van Europa kan niet ineens worden verwezenlijkt noch door een allesomvattende schepping tot stand worden gebracht; het verenigd Europa zal moeten worden opgebouwd door middel van concrete resultaten, waarbij een feitelijke solidariteit als uitgangspunt zal moeten worden genomen”.
Daarom is het bijzonder betreurenswaardig en absoluut verwerpelijk dat Duitsland en Frankrijk – altijd weer diezelfde twee landen! –, in dit geval vergezeld van het Verenigd Koninkrijk, Zweden, Nederland en Oostenrijk, onmiddellijk na de Top van Brussel pressie zijn gaan uitoefenen om de begroting van de Europese Unie voor 2004 te beperken tot 1 procent van het Europees Bruto Binnenlands Product. Kortom, deze landen begrijpen er niets van. Zij verwoesten Europa, zij maken de Unie stuk en zij plegen verraad aan Schuman en de Europese geest.
Ook verheugt het mij dat paragraaf 49 over Cuba en Oswaldo Payá aan de resolutie is toegevoegd. Het gaat daarbij om een voorstel dat ik in de originele tekst van de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten heb geformuleerd. 
Sacrédeus (PPE-DE ),
    Hierbij wil ik mijn tevredenheid kenbaar maken over het feit dat amendement 5 van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten is verworpen met 229 stemmen tegen en 209 stemmen voor, bij 22 onthoudingen. Daarin werd het Italiaanse voorzitterschap bekritiseerd voor het feit dat het zich niet voldoende had ingezet voor de aanneming van het Zesde Kaderprogramma voor Onderzoek met betrekking tot onderzoek met embryonale stamcellen.
In lidstaten zoals Duitsland, Oostenrijk, Portugal en Ierland is dergelijk onderzoek bij wet verboden. In Ierland is het zelfs een overtreding van de grondwet om onderzoek met menselijke embryo’s uit te voeren. Het is een buitengewoon positieve zaak, en in de geest van de Europese gedachte, dat de meerderheid van het Europees Parlement de wetgeving van deze landen respecteert en hun belastingbetalers niet dwingt een onwettige activiteit te financieren.
Daarom hoeft het optreden van het Italiaanse voorzitterschap op dit punt niet afgekeurd te worden, wat de Partij van de Europese Sociaal-Democraten trachtte te doen, maar het dwingt juist respect af en is prijzenswaardig.

Bordes en Cauquil (GUE/NGL ),
   . – Deze gemeenschappelijke resolutie staat bol van “goede bedoelingen”, van hypocrisie wat betreft de rechten van de mens en van het gebruikelijke diplomatiek-commerciële cynisme van de grote mogendheden.
Respecteert China de rechten van de mens dan niet? Nee, natuurlijk niet, net zo min als tientallen (andere) landen en laaghartige dictaturen waaraan de Europese Unie haar wapens verkoopt, heeft verkocht en zal verkopen, om hun bevolking te kunnen onderdrukken of hun buurlanden aan te vallen en om de beurzen van de wapenhandelaren in het Westen te spekken.
Van het Irak van Saddam Hussein – dat werd bewapend door Frankrijk, Groot-Brittannië, Duistland, Rusland en de Verenigde Staten – tot en met Israël en de dictaturen in Latijns-Amerika, Azië, Afrika en daarbuiten, heeft nog nooit ook maar één embargo de wapenfabrikanten, en zeker niet de Europese, kunnen weerhouden. Zij omzeilen zulke embargo’s des te gemakkelijker – in China net zo goed als elders – omdat zij daarbij actief worden geholpen door de Europese regeringen. 

Berthu (NI ),
   . – Ik onderschrijf volledig de conclusies van het verslag-Graefe zu Baringdorf, evenals die van mijn collega Souchet in zijn interventie van gisteren over de coëxistentie van genetisch gemodificeerde gewassen met niet-gemodificeerde gewassen. Het gaat hier om een groot probleem en daaraan mogen wij niet zomaar voorbij gaan door onmiddellijk de verbouw van, en de handel in genetisch gemodificeerde gewassen toe te staan, zoals de Commissie had gewild.
Wij zouden eerst zorgvuldig de risico’s moeten bestuderen op besmetting van de traditionele gewassen, die 70 procent van de consumenten tenminste wenst te behouden. Vervolgens zouden we regels voor een behoedzame coëxistentie moeten opstellen (als dat mogelijk is). De aansprakelijkheid voor de introductie van GGO’s moet liggen bij de bedrijven die dit gaan uitvoeren, en die moeten ook de kosten voor hun rekening nemen. Tot slot zouden we moeten zorgen voor financiële waarborgen om die aansprakelijkheid af te dekken.
Welnu, op geen enkel van deze gebieden is vandaag duidelijkheid verschaft. Ik vind het dan ook schandelijk dat de Commissie wel toestemming wil verlenen, maar onder het mom van subsidiariteit de lidstaten met de bijna onmogelijke taak wil opzadelen om regels voor coëxistentie op te stellen, zonder die lidstaten de mogelijkheid te bieden de verbouw van GGO’s in bepaalde geografische gebieden volledig te verbieden (beschikking van 2 september 2003 van de Commissie tegen Oostenrijk). Dit dossier wordt met een ontoelaatbare minachting voor de burger behandeld. 
Bordes en Cauquil (GUE/NGL ),
   . – De rapporteur stelt een rigoureuze scheiding voor tussen traditionele gewassen en genetisch gemodificeerde gewassen. Een bepaalde vooringenomenheid kan hem niet worden ontzegd, aangezien hij zelf werkzaam is in de biologische landbouw.
Dat neemt niet weg dat de door hem voorgestelde scheiding het voordeel heeft dat de keuze bij de consument ligt. Men hoeft zich niet achter de anti-wetenschappelijke houding van de rapporteur te scharen, die erop neerkomt dat hij wetenschappers woorden in de mond legt die ze nooit gezegd hebben, om toch akkoord te gaan met de afbakening van een gebied waar experimenten en toetsing kunnen plaatsvinden ten behoeve van onderzoek op het gebied van genetisch gemodificeerde gewassen, met inachtneming van de nodige voorzorg om de procédés gescheiden te houden.
Het voorzorgsbeginsel is nodig, niet zozeer tegenover de onderzoekers, maar meer tegenover de grote kapitalistische ondernemingen, en in dit specifieke geval, de leveranciers van zaaizaad en de grote ondernemingen in de landbouw- en voedingsmiddelenindustrie. Voor hen is wetenschappelijke vooruitgang een middel om hun winsten te vergroten. Daar waar winst in het spel is, dreigt dit altijd ten koste te gaan van verantwoordelijkheidsbesef, met rampzalige gevolgen voor mens en natuur. 
Souchet (NI ),
   . – Ik ben erg blij met de positieve wijze waarop het Parlement het verslag van Graefe zu Baringdorf heeft ontvangen, maar ik ben verbaasd dat sommige – met name Franse – parlementsleden, vóór verspreiding van nieuwe variëteiten van genetisch gemodificeerde organismen (GGO’s) zijn, voordat er bindende regels voor coëxistentie zijn opgesteld. Natuurlijk willen de grote zaaizaadfabrikanten, die grote sommen hebben geïnvesteerd in onderzoek en ontwikkeling van genetisch gemodificeerde variëteiten, hun investeringen zo snel en zo volledig mogelijk terugverdienen. Het is dan ook heel logisch dat zij de algemene invoering van een nieuwe generatie zaaizaad onontkoombaar achten, een generatie die heel snel het zonder genetische modificatie verbeterde zaaizaad, zal kunnen vervangen, alsof het zou gaan om zoiets als de vervanging van de dierlijke trekkracht door de mechanische aandrijving. Een dergelijke omslag naar uniformering van zaaizaad – geheel gemodificeerd – en de daarmee gepaard gaande verdwijning van traditionele en biologische procédés, vormt een bedreiging voor de agrarische verscheidenheid van het Europees grondgebied en de bijzondere kenmerken van de producten die daarbij horen. Behoud van agrarische verscheidenheid en van een effectieve en duurzame pluriformiteit van de diverse landbouwsectoren maakt dus wezenlijk deel uit van de strijd voor behoud van de culturele verscheidenheid. 

Arvidsson, Cederschiöld, Grönfeldt Bergman, Stenmarck en Wachtmeister (PPE-DE ),
    Wij Zweedse conservatieven verzetten ons tegen een ontwikkeling waarbij het Europees Parlement een standpunt inneemt over de manier waarop ernstige ziekten in de lidstaten moeten worden behandeld. De gezondheidszorg ligt niet binnen de bevoegdheid van de Unie. Wij roepen de leden van de Commissie verzoekschriften op om zich te richten op kwesties die binnen de bevoegdheid van de Europese Unie vallen.
Het subsidiariteitsbeginsel moet volledig worden gerespecteerd. De patiënt en zijn of haar dierbaren dienen zoveel mogelijk zelf te beslissen door wie en waar hij of zij behandeld willen worden. De uiteindelijke verantwoordelijkheid voor de zorg en de behandeling die de patiënt krijgt, ligt bij de behandelend arts. Hij of zij dient de patiënt echter op de hoogte te stellen van alle alternatieven die voorhanden zijn. Daarnaast kunnen de rechten en de zeggenschap van de patiënt worden vergroot door hem of haar de mogelijkheid te geven om over te stappen naar een andere arts als er iets schort aan de relatie of het vertrouwen. De patiënt op deze manier een optimale zorg en behandeling garanderen, staat lijnrecht tegenover een inmenging van het Europees Parlement in detailkwesties binnen de gezondheidszorg. 
Queiró (UEN ),
    Bij de Commissie verzoekschriften is een aanklacht ingediend over de uiteenlopende behandelingen in de lidstaten van de Europese Unie voor mensen die aan multiple sclerose lijden. Het Europees Parlement heeft die gelegenheid hier vandaag aangegrepen om de Commissie te verzoeken tijdens een van de volgende bijeenkomsten van de ministers van Volksgezondheid van de Europese Unie een debat op de agenda te plaatsen over de problemen die in dit verslag worden beschreven. Doel is een code van beste praktijken op te stellen die in alle lidstaten moet worden nageleefd en die de internationale onderzoekssamenwerking ter bestrijding van deze ziekte moet stimuleren.
De rapporteur boort nog een ander interessant punt aan, te weten de psychologische behandeling van multiple sclerose. Deze aandoening treft vooral jonge volwassenen in een levensfase die normaliter hun meest productieve periode zou moeten zijn, met als gevolg dat deze zieken op zowel maatschappelijk als professioneel vlak geconfronteerd worden met een onzekere toekomst.
Vanuit deze bezorgdheid en in de overtuiging dat deze aandoening van overheidswege meer erkenning moet krijgen, heb ik dit verslag zonder enig voorbehoud gesteund. Het lijkt mij van essentieel belang dat de overheidsinstanties alles in het werk stellen om doeltreffende oplossingen te vinden voor de problemen waarmee MS-patiënten kampen. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Ik heb in verband met het delicate probleem van de gezondheid ook een teleurstellend antwoord gekregen van de Europese Commissie op mijn verzoek om informatie betreffende de opstelling van een Europees Handvest van het kind in het ziekenhuis.
Wij bevinden ons op moeilijk terrein: aan het subsidiariteitsbeginsel kan niet getornd worden, tenzij de Verdragen worden herzien. Bovendien vergen de extra sociale taken en verantwoordelijkheden die de Europese Unie aan de lidstaten wil opleggen een verhoging van de communautaire middelen. Dat zal onvermijdelijk leiden tot moeilijke en ingewikkelde debatten en problemen.
Daarom is het van essentieel belang dat de Europese Unie doeltreffende instrumenten ontwikkelt om een betere bescherming van de meest weerloze en hulpbehoevende bevolkingsgroepen te waarborgen. Dat kan gebeuren op een manier die niet in strijd is met het subsidiariteitsbeginsel. Kwesties zoals het verplichte gebruik van standaardlampen zinken hierbij natuurlijk in het niet, maar toch worden op dat vlak initiatieven genomen en wetten vastgesteld. Wij slagen er echter niet in om voor onze eigen burgers te zorgen. Het ergste is dat vooral degenen die de meeste hulp behoeven, namelijk kinderen, zieken en ouderen, het vaakst aan hun lot worden overgelaten.
Commissaris Byrne heeft ooit aan een van onze collega’s gezegd dat de Commissie te vinden is voor “meer interactie tussen de verschillende gezondheidssystemen”. Dat is het Europa waar de burgers naar verlangen. Het maakt niet zoveel uit of Europa al dan niet een grondwet heeft, als het maar een hart heeft. Wij hebben een Europa van “beste praktijken” nodig, te beginnen met de belangrijkste zorgpunten en behoeften van de burger.
Ik heb dit niet meer dan rechtvaardige en passende voorstel gesteund in de hoop dat het een koerswijziging tot gevolg zal hebben. De plenaire vergadering heeft gesproken ...
De Voorzitter.
   – Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd.

 zie notulen. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het debat over de verklaring van de Commissie over natuurrampen in het zuiden van Frankrijk en de regio’s Languedoc-Roussillon en Provence-Alpes-Côte d’Azur. 
Busquin,
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, geachte collega’s, allereerst wil de Commissie haar solidariteit betuigen met de burgers die getroffen zijn door de overstromingen die onlangs meerdere regio’s in het zuiden van Frankrijk hebben geteisterd. Mijn collega, Michel Barnier, kon vandaag helaas niet naar Straatsburg komen. Zoals u weet, is hier op 1 september al uitvoerig over het vraagstuk van de natuurrampen gedebatteerd, na afloop van een zeer warme zomer.
De afgelopen jaren heeft de Commissie zich actief met deze kwestie beziggehouden, in nauwe samenwerking met het Europees Parlement. De natuurrampen lijken elkaar steeds sneller op te volgen en de acties van de Commissie zijn vooral gericht op herstel en preventie.
Bij herstel gaat het om solidariteit. Naar aanleiding van de overstromingen in de zomer van 2002 in Oostenrijk, Tsjechië en Duitsland heeft de Commissie op initiatief van Michel Barnier voorgesteld het solidariteitsfonds op te richten. Dankzij de steun van het Parlement en de Raad functioneert dit nieuwe instrument nu een jaar. Sinds de oprichting is er veertien maal een beroep op gedaan en in acht van die gevallen werkte het goed.
Op dit moment beschikt de Commissie nog niet over voldoende informatie over de recente overstromingen in het zuiden van Frankrijk om te kunnen bepalen of het fonds aangesproken kan worden. In elk geval kunnen wij pas in actie komen wanneer de nationale Franse autoriteiten daar officieel om hebben verzocht. Mochten wij een dergelijk verzoek ontvangen, dan zullen wij het zo spoedig mogelijk bestuderen. U kunt ervan verzekerd zijn dat wij de situatie in het zuiden van Frankrijk zullen laten meewegen tijdens de conferentie die op 5 maart 2004 door de Commissie zal worden georganiseerd. Daar zal namelijk de balans worden opgemaakt van het gebruik van het solidariteitsfonds in verschillende Europese regio’s.
Ik wil u er ook op wijzen dat de regio’s Languedoc-Roussillon en Provence-Alpes-Côte d’Azur reeds veel steun van de Europese Unie ontvangen dankzij doelstelling 2 van de structuurfondsen. In de periode 2002-2006 bedraagt deze steun 316 miljoen euro voor Languedoc-Roussillon en 340 miljoen euro voor de regio Provence-Alpes-Côte d’Azur. Tijdens de overstromingen in deze regio’s in september 2002 zijn specifieke maatregelen getroffen om de geleden schade te herstellen.
De tussenbalans biedt de mogelijkheid het accent opnieuw te leggen op preventie of herstel. Waarschijnlijk zullen de betrokken regio’s profiteren van de prestatiereserve. Als de programma’s in kwestie goed worden uitgevoerd, kan bij de steun wellicht ongeveer 4% worden opgeteld, ofwel 10,8 miljoen euro voor Languedoc-Roussillon en 12,3 miljoen euro voor de regio Provence-Alpes-Côte d’Azur. Voor 31 december van het volgend jaar zal de Franse staat de Commissie een voorstel doen voor een verdeling van het beschikbare bedrag. In het kader van de regionale ontwikkeling kunnen belangrijke maatregelen worden gefinancierd.
Nu wil ik het graag met u hebben over het tweede actiepunt: wij moeten niet alleen streven naar herstel van de schade, maar ook prioriteit geven aan preventie. Door deze natuurrampen worden wij met de neus op de feiten gedrukt: het klimaat verandert en er zijn preventieve maatregelen nodig. Naar beide punten moet onderzoek worden verricht. U kunt zeker zijn van mijn inzet, en van die van mevrouw Wallström en de gehele Commissie. Michel Barnier heeft onlangs in uw Commissie regionaal beleid gezegd dat hij van plan is voor te stellen in een volgende programmeringsperiode de “preventie van natuurrampen” op te nemen in elk programma van de structuurfondsen. Evenzo zal in het derde verslag over de economische en sociale cohesie, dat begin volgend jaar door de Commissie zal worden goedgekeurd, worden voorgesteld dat risicopreventie deel gaat uitmaken van de doelstellingen van de structuurfondsen gedurende de volgende programmeringsperiode, na 2006.
Bovendien denkt de Commissie na over een versterking van de Europese coördinatie van de civiele bescherming, onder meer door een gemeenschappelijke Europese civiele-beschermingsmacht op te richten. Michel Barnier draagt dit idee een warm hart toe en hij werkt het uit in nauwe samenspraak met mevrouw Wallström. Dit nieuwe initiatief, dat voor begin volgend jaar staat gepland, moet steunen op de bestaande structuren en aan deze structuren de juiste middelen verschaffen om snel en tijdig te kunnen handelen wanneer zich willekeurig wat voor ramp voordoet. 
Grossetête (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ondergelopen straten, huizen onder de modder, beschadigde netwerken, wanhopige mensen – zijn wij gewend geraakt aan deze beelden van rampen die helaas elk jaar opnieuw plaatsvinden? Wij zijn geraakt door de ernst van deze steeds terugkerende overstromingen.
Ik wil hier opnieuw ons diepe medeleven betuigen met alle slachtoffers, maar ook de civiele-beschermingsdiensten en vrijwilligers bedanken, die buitengewoon hard hebben gewerkt. We mogen blij zijn met de goede coördinatie tussen de hulpdiensten en de Europese bijstand, die werkelijk effectief is geweest. Overigens heeft ons Parlement zich er sterk voor gemaakt dat deze bijstand kon worden verleend.
Opnieuw moeten wij hier in dit Parlement na een natuurramp in actie komen. Men zou de gevolgen van dergelijke rampen echter beter onder controle moeten kunnen houden. Tijdelijke sanering, het onmiddellijk weer gereedmaken van de netwerken en het zorgen voor provisorisch onderdak zijn niet meer dan herstelwerkzaamheden. We weten echter dat herstellen veel duurder is dan preventie. Voor preventie zijn politieke moed en planologische deskundigheid en een samenhangende ruimtelijke ordening nodig. Preventie kost minder dan herstellen, maar we moeten we wel in staat zijn de vereiste middelen te vorderen.
Mijnheer de Commissaris, u hebt er ons reeds op gewezen dat op Europees niveau onder andere de structuurfondsen kunnen worden aangewend om dijken weer op te bouwen of te versterken, waterlopen te onderhouden en opvangbassins aan te leggen. Dit structuurfondsenbeleid kent evenwel twee beperkingen. Ten eerste is momenteel de zoneringsregel op de structuurfondsen van toepassing, wat betekent dat niet alle slachtoffers gelijk worden behandeld. Ten tweede is het bedrag van deze fondsen soms niet voldoende. Als voorbeeld hiervan noem ik mijn eigen regio, Rhône-Alpes, waar vandaag helaas met geen woord over wordt gerept, terwijl zij even hard en op hetzelfde moment is getroffen als de regio’s Provence-Alpes-Côte d’Azur en Languedoc-Roussillon. Mijn regio is kort geleden door rampen geteisterd, maar krijgt in de periode 2003-2006 geen geld meer uit de Structuurfondsen: de kas is leeg.
Ik neem de gelegenheid te baat om mij te richten tot mijn collega’s parlementsleden die soms de neiging hebben de begroting voor regionaal beleid te schrappen of te verlagen. Tegen hen zeg ik: besef wel wat u doet! Deze vorm van financiering komt onze medeburgers het meest rechtstreeks ten goede en geeft uiting aan de Europese solidariteit, het fundament van de Unie. Wij moeten allemaal onze steun geven aan het voorstel van commissaris Barnier om de Structuurfondsen te reorganiseren. U hebt ons daar zelf over verteld, mijnheer de commissaris.
In de toekomst moeten bedragen uit deze fondsen niet langer op basis van zonering worden uitgekeerd, maar op grond van precieze doelstellingen, waaronder milieu en risicopreventie. Gezien de ontwikkelingen op onze planeet hebben wij collectieve moed nodig om deze ecologische uitdagingen het hoofd te bieden. Ik hoop dat de Commissie in haar geheel de voorstellen van commissaris Barnier zal overnemen en dat ons Parlement voor de noodzakelijke begroting van de Structuurfondsen zal stemmen.
Voorlopig zijn er echter herstelwerkzaamheden nodig en moeten we ontgoochelde gezinnen helpen. Europa had al een Solidariteitsfonds in het leven geroepen voor regio’s en staten die door natuurrampen worden geteisterd. Europa moet ook preventietechnologieën bundelen, op basis van geslaagde experimenten, zoals in Nederland en binnen grensoverschrijdende samenwerkingsverbanden. Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, hopelijk hoeven we in de toekomst geen debatten meer over deze natuurrampen te voeren. 
Onesta (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijn collega heeft zojuist gezegd te hopen dat wij in de toekomst niet langer onze tranen hoeven toe te voegen aan het water dat regelmatig onze regio’s verwoest. Helaas ben ik veel minder optimistisch gestemd dan zij. Veel minder optimistisch, omdat ik heel goed weet dat het een wens van u is, mevrouw Grossetête. Wensen alleen zijn echter niet voldoende, wanneer we zien hoe het klimaat op onze planeet aan het veranderen is. Enkele dagen geleden was ik nog in mijn regio, Languedoc, en de mensen zeiden tegen mij: wat wij nu meemaken, hebben we in nog geen honderd jaar beleefd. Nu is het driemaal in twee jaar gebeurd. We zien dus duidelijk dat de frequentie, omvang en reikwijdte van deze rampen zijn gewijzigd.
Mij verbaast het altijd weer dat de autoriteiten achter de feiten aanlopen. Dat geldt niet alleen voor de autoriteiten van mijn land, dat zou te gemakkelijk zijn, maar voor die van alle getroffen landen. Afgelopen zomer waren de bewoners van de getroffen regio’s in het zuidwesten van Frankrijk al bezig zandzakken aan te brengen. Hoe is het mogelijk dat de bewoners al wisten wat er ging gebeuren en dat de autoriteiten pas na de catastrofe in actie kwamen? Er gaapt dus duidelijk een kloof tussen de rechtstreeks betrokkenen, die de verwoestingen ondergaan, en de besluitvormers, die daar zichtbaar nog ver van af zitten.
Het klimaat verandert en dat is te merken aan hittegolven, stormen en plotselinge stijgingen van de waterstand. Ik heb niet de indruk dat het overheidsbeleid in hetzelfde tempo verandert. Naar mijn mening moet er een hele reeks maatregelen worden genomen om deze veranderingen het hoofd te bieden, met name op fiscaal gebied. Hoe vaak hebben wij, Groenen en regionalisten, in dit Parlement niet gezegd dat wij absoluut het belastingwapen moeten hanteren om risicogedrag in verband met het klimaat bij te sturen? En wij wachten nog steeds op een belasting op verontreinigingen en op lozingen die ervoor zorgen dat de atmosfeer van onze planeet verandert en dat hele regio’s worden verwoest.
Onze steun is eveneens aan verandering onderhevig. Mijnheer de commissaris, ik weet best dat wij na elke catastrofe beetje bij beetje financiële middelen beschikbaar hebben gesteld voor herstel en preventie. Herstellen is goed, preventie is beter, zeiden mijn collega’s. Ik ben het helemaal met hen eens dat preventie ondenkbaar is zonder een ingrijpende hervorming van de structuurfondsen. Zolang het zoneringsstelsel bestaat, blijft de preventie ondoeltreffend. U moet goed beseffen dat stormen en overstromingen zich vaak niets aantrekken van de zones die wij ver van de plaats des onheils, in Brussel of elders, deskundig op een kaart hebben aangegeven. Deze fondsen moeten dus beslist worden hervormd en misschien kunnen alle structuurfondsen die niet ter plekke worden aangewend en die in de communautaire en vervolgens nationale begrotingen worden gestort, beter worden gebruikt om de klimaatsverandering tegen te gaan.
Ik heb zo-even gezegd dat de frequentie en omvang van de problemen zichtbaar zijn gewijzigd. Het Europese overheidsbeleid ondergaat een verandering en daar ben ik blij om. Ik heb echter niet de indruk dat dit beleid zich met dezelfde snelheid en in dezelfde omvang ontwikkelt als de genoemde problemen en dat betreur ik. 
Esclopé (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil mijn medeleven betuigen met de slachtoffers, hun familie en degenen die alles zijn kwijtgeraakt, en mijn bewondering uitspreken voor de buitengewone reddingsoperatie die is uitgevoerd door vrouwen en mannen in hun hoedanigheid van gemeentemedewerker, brandweerman, gendarme, politieagent, militair en vrijwilliger.
Nu een voorlopige balans is opgemaakt, blijkt hoe omvangrijk de ramp was: dertig departementen zijn getroffen, waaronder acht in ernstige mate, in het bijzonder Bouches-du-Rhône, Vaucluse en Gard. Zeven mensen zijn omgekomen en 32.500 mensen zijn geëvacueerd of in veiligheid gebracht.
Men kan zich afvragen wat de oorzaak van deze dramatische gebeurtenissen is en hoe vaak ze voorkomen. Sommigen zullen wijzen op de opwarming van de aarde, op de botsing tussen de warmeluchtmassa’s die uit het Middellandse-Zeegebied komen, en de koudeluchtmassa’s die boven mijn regio, Roussillon, verblijven. Maar wat kunnen wij daaraan doen? Anderen zullen wijzen op de dwaze neiging van de mens om steeds meer te willen bouwen ten koste van het platteland en onverschillig te zijn voor degenen die daar wonen. Dit noodweer wordt door de weersvoorspellers echter als een uitzonderlijk fenomeen beschouwd, dat wordt veroorzaakt door een samenloop van meerdere factoren: de duur ervan, bijna vier dagen, en de geografische omvang en intensiteit ervan.
Ik wil graag benadrukken dat het onacceptabel is dat de overheid zo traag reageert op de onthullingen van het verslag dat in november 2002 door het bureau voor technische bijstand in Lyon is opgesteld. In dit verslag werd namelijk een complete diagnose gegeven van de gevaren van de rivier en er werd een serie maatregelen aanbevolen om de schade van eventuele overstromingen te beperken. Dit onderzoek, dat vele personen heeft gemobiliseerd en 3,5 miljoen euro heeft gekost, heeft echter geen effect gesorteerd. Het heeft de betrokken autoriteiten niet verontrust, althans niet op het juiste moment.
Dit noodweer heeft nogmaals laten zien hoe passief mensen zijn, als zich een ramp voordoet die in dit geval het leven heeft gekost aan zeven mensen. Er is niet gereageerd op het krachtige signaal dat meer dan een jaar geleden is afgegeven en dat inhield dat er absoluut een harmonieuze herinrichting van het platteland diende plaats te vinden, waarbij rekening moest worden gehouden met het gehele grondgebied en de bewoners ervan. De Franse regering heeft 24 miljoen euro uitgetrokken voor het herstel van de dijken van de Rhône-delta, die op verscheidene punten onder het wassende water zijn bezweken. In de praktijk blijkt dit bedrag ontoereikend te zijn.
Ik hoop dat via het solidariteitsfonds van de Europese Unie, dat is opgericht naar aanleiding van de verwoestende overstromingen in augustus 2002, gezorgd kan worden voor een snelle en rechtvaardige schadeloosstelling van de slachtoffers, zodat zij weer hun normale leven kunnen oppakken. De vraag is echter voor hoelang dat zal zijn. Sommigen hebben al voor de derde keer in enkele maanden een schadeformulier ingevuld en hun eigendommen gereinigd. Ik neem met belangstelling kennis van de speerpunten die de commissaris zojuist heeft beschreven, met name het gebruik van de Structuurfondsen. Ik sluit mij evenwel aan bij wat mijn collega’s, mevrouw Grossetête en de heer Onesta, over de beperkingen daarvan hebben gezegd.
Uiteraard moet de schade worden hersteld, maar ook moeten we keihard werken aan preventie voor dit Middellandse-Zeegebied dat de afgelopen jaren volgens een regelmatig patroon door rampen wordt geteisterd. Nîmes, Vaison-la-Romaine, Aramon, Lezignanais, Narbonnais, Minervois, Rennes-les-Bains, Couiza, Estagel, Saint-Laurent-de-la-Salanque en op dit moment Arles, Marseille, Montpellier: het zijn namen en beelden die spreken. Het gaat hier om vreselijke drama’s, er is veel schade en er zijn mensenlevens verloren gegaan.
Dit is ontoelaatbaar in een tijdperk van preventie en voorspellingen per satelliet, zoekradars, gespecialiseerde diensten en een enorm grootschalige mechanisering die voor beschermende maatregelen zou moeten zorgen. Het Romeinse aquaduct van Ansignan vlak bij mij in de buurt, en de bekendere brug in Gard en talrijke andere uitingen van het menselijk vernuft hebben onder al deze aanvallen standgehouden. Hoe is het dan mogelijk dat de bouwwerken uit de vorige eeuw niet langer voldoende solide zijn? Er is overigens geen tijd meer voor bespiegelingen. Er moet actie worden ondernomen met alle mogelijke middelen, hoe uitzonderlijk omvangrijk die ook mogen zijn. Een solidair Europa mag niet langer toestaan dat zijn burgers sterven door gebrek aan voorzorgsmaatregelen en preventie. Dit is in mijn ogen een harde eis waaraan prioriteit moet worden gegeven. 
Martinez (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijn regio, Languedoc-Roussillon, Provence en het gehele zuiden van Frankrijk zijn opnieuw door overstromingen getroffen. Wij hebben weliswaar hulp gehad van Duitse en Italiaanse brandweerlieden, maar op dit moment is nog steeds de realiteit dat er zich in de kudden, veehouderijen en ondergelopen boerderijen kadavers van stieren en schapen bevinden die niet kunnen worden weggehaald.
De realiteit is dat grote hoeveelheden kleine dorpen in de ellende zitten, waaronder Codole in Gard: 98 procent van de huizen is zeven dagen vóór kerst verwoest en honderden gezinnen zijn dakloos. Er is reeds een kostenberekening gemaakt. Per kilometer dijk is 70.000 euro nodig, in een klein dorp is 150.000 euro nodig om de wegen te herstellen, er zijn miljoenen euro nodig om openbare gebouwen, scholen, multifunctionele ruimtes, zuiveringsinstallaties en rioleringen in hun oude staat terug te brengen. In een klein dorp is de realiteit dat het elke dag 5.000 euro kost om voedsel te verstrekken aan de thuislozen, de veiligheidsdiensten, de gezinnen en zelfs de militairen die de wacht houden om plunderingen te voorkomen. In totaal is dat ten minste 40.000 tot 80.000 euro per getroffen huis en dat zijn er duizenden. Dit is het punt waar het om gaat. Wat moeten we doen? Wie gaat er betalen? Uit welke begroting? Moeten de gemeenten, de regio, Frankrijk of Europa voor de kosten opdraaien?
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in theorie bestaan er verschillende solidariteitsmechanismen. Er is zelfs een solidariteitsbeginsel, in artikel 2 van het Verdrag. Op papier zijn er allerlei mechanismen: het EFRO, doelstelling 2, de garantie van het EOGFL, die met het oog op de gekkekoeienziekte is aangesproken, de directe voorschotten voor boeren zoals na de overstromingen van augustus 2002, het programma 2000-2004 voor civiele bescherming en het geheel nieuwe solidariteitsfonds. Mijnheer de commissaris, geachte collega’s, wij weten echter allemaal dat de criteria om voor dit fonds in aanmerking te komen erg streng zijn en dat er slechts een miljard euro in is gestort. Overigens is dit bedrag al weer opgesoupeerd door de branden in Portugal of de aardbevingen in Italië. Mijn landgenoten in Languedoc-Roussillon zullen zich aan de vooravond van Kerstmis in de steek gelaten voelen.
Op dit moment is het zo dat de mensen wel het water zien toestromen, maar niet de euro’s. Laten we in de toekomst beter ons best doen. Allereerst moeten we een informatiesysteem financieren. Een dergelijk systeem bestaat niet, anders waren de burgemeesters wel gewaarschuwd. In onze huidige tijd is er van Lyon tot Arles een elektronisch informatiesysteem nodig waarmee toezicht kan worden gehouden op alle rivieren, dijken, kanalen, armen en zijtakken van het stroomgebied van de Rhône. Bij gevaar kunnen de plaatselijke volksvertegenwoordigers dan op de hoogte worden gebracht. Mijnheer de Voorzitter, in de provincie Murcia in Spanje maken ze gebruik van een dergelijk systeem. Voor ons moet dat dus ook mogelijk zijn.
Maar de kern van de zaak ligt ergens anders. Door alle aandacht voor preventie, wederopbouw en schadeloosstelling in verband met de huidige overstromingen vergeten we dat er ook sprake is van een demografische overstroming. Gepensioneerden uit Noord-Europa vestigen zich in Languedoc-Roussillon, Provence en het zuiden, en dan laat ik de managers uit de regio Parijs even buiten beschouwing. De grond wordt onteigend, de bodem wordt met beton bedekt, 150.000 hectare aan wijngaarden is ondergelopen, en mede daardoor is dit hele gebied overstroomd. Bovendien worden de Nederlandse, Engelse, Belgische en Noord-Europese gepensioneerden straks hoogbejaard en dan zullen ze van ons zeer uitgebreide gezondheidsvoorzieningen verlangen.
We kunnen dus concluderen dat de structuurfondsen moeten worden herzien om gerechtigheid op ons grondgebied te bewerkstelligen: wanneer bevolkingsgroepen van het noorden naar het zuiden worden overgebracht, moeten ook de financiële middelen worden overgeheveld. Anders worden wij de Palestijnen van Europa, die moeten toezien hoe kolonies gepensioneerden uit Noord-Europa zich bij ons komen vestigen. Wij willen niet de permanent geteisterde Westelijke Jordaanoever van Zuid-Frankrijk worden! 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
Carlotti (PSE ),
   Het zuiden van Frankrijk is onlangs geteisterd door een natuurramp die zijn weerga niet kent. Langzamerhand begint duidelijk te worden hoe groot de schade is. Zeven personen zijn omgekomen en 100.000 mensen zijn door de ramp getroffen. Tienduizenden mensen zijn ondergebracht in sporthallen of noodwoningen.
Alleen al in de stad Arles is een derde van de bevolking geëvacueerd. Duizenden arbeidsplaatsen zijn letterlijk onder het water verdwenen. Honderden ondergelopen bedrijven hebben hun deuren moeten sluiten, terwijl hun werknemers in technische zin werkloos zijn geworden, wat grote onzekerheid met zich meebrengt. De streek Camargue, die een erg kwetsbaar ecosysteem heeft, is volledig onder water komen te staan: 250 km dijken zijn beschadigd, 560 hectare bouwgrond is ondergelopen, meer dan 1000 dieren zijn verdronken en de rijstsector is volledig weggevaagd. De schade in de regio bedraagt meer dan een miljard euro.
De Europese solidariteit moet gestalte krijgen in overeenstemming met artikel 2 van de verordening tot oprichting van het Solidariteitsfonds. Deze ramp is uitzonderlijk, de regio is slachtoffer geworden van een buitengewoon hoge waterstand van de Rhône, die eens in de honderd jaar voorkomt. Namens de Franse socialisten verzoek ik de Europese Unie deze gelden snel vrij te geven. De getroffenen in de Rhône-delta wachten op dit gebaar. 
Vlasto (PPE-DE ),
   Opnieuw zijn mijn regio, Provence-Alpes-Côte d’Azur, en Languedoc-Roussillon hard getroffen door zeer ernstige overstromingen. Allereerst wil ik mijn medeleven betuigen aan de slachtoffers van deze rampen. De Franse regering heeft de vereiste noodmaatregelen getroffen en de gebeurtenissen als natuurramp aangemerkt. Het is echter ook belangrijk dat Europa zijn solidariteit toont. Ter plaatse is dat reeds gebeurd en ik wil graag alle Duitsers, Italianen, Belgen en Tsjechen bedanken die de slachtoffers te hulp zijn gekomen. Ik hoop dat deze solidariteit eveneens vorm zal krijgen in een bijdrage uit het solidariteitsfonds van de Europese Unie: momenteel is de Franse regering bezig daartoe een verzoek op te stellen, dat begin 2004 zal worden ingediend.
Na het onweer en de zware overstromingen in september 2002 heeft mijn regio reeds gelden uit dit fonds ontvangen en ik kan u verzekeren dat dat heel belangrijk is geweest. Dankzij de Structuurfondsen kunnen bepaalde preventieve maatregelen en steunmaatregelen worden medegefinancierd. Door de zonering en het normale kredietgebruik zijn de mogelijkheden van deze fondsen echter beperkt. Ze zijn niet voldoende om de getroffen bevolkingen en regio’s te helpen. Ik hoop dat in de toekomst het voorkomen van natuurrampen aan de doelstellingen van de Structuurfondsen wordt toegevoegd: geleden schade moeten we herstellen, maar alleen preventie vormt de basis van een echt steunbeleid. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende ontwerpresoluties:
- (B5-0547/2003), ingediend door mevrouw André-Léonard, namens de ELDR-Fractie, over Georgië: presidents- en parlementsverkiezingen;
- (B5-0550/2003), ingediend door de leden Volcic en Van den Berg, namens de PSE-Fractie, over Georgië: presidents- en parlementsverkiezingen;
- (B5-0554/2003), ingediend door de heer Belder, namens de EDD-Fractie, over Georgië: presidents- en parlementsverkiezingen;
- (B5-0556/2003), ingediend door de heer Markov, namens de GUE/NGL-Fractie, over Georgië;
- (B5-0560/2003), ingediend door de leden Gahrton, Isler Béguin en Mayol i Raynal, namens de Verts/ALE-Fractie, over Georgië;
- (B5-0566/2003), ingediend door de leden De Sarnez, Posselt en Schleicher, namens de PPE-DE-Fractie, over Georgië: presidents- en parlementsverkiezingen. 
Newton Dunn (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben lid van de delegatie voor de parlementaire samenwerkingscomités EU-Armenië, EU-Azerbeidzjan en EU-Georgië en ik heb een bezoek afgelegd aan Georgië. Ik heb een zeer goede indruk van de mensen daar gekregen. Het is een prachtig land, het eten is er uitstekend, het land heeft een rijke historie en de mensen hebben een prima gevoel voor humor. We hebben de geboorteplaats van Stalin bezocht en we zijn naar een reusachtig museum geweest. Boven in dat museum is een ronde zaal, waar citaten over Stalin van wereldleiders uit zijn tijd te lezen zijn. Ze zijn in de Georgische taal en het Georgische alfabet, dus ik moest de gids vragen op welke uitspraak van Winston Churchill over Stalin ze zo trots waren. Ze antwoordde dat Winston Churchill had gezegd dat Stalin niet onopgemerkt de geschiedenis zou ingaan. Dat was leuk om te horen.
Georgië kampt ook met vele problemen. Er is sprake van Russische inmenging – er zijn Russische soldaten, ook al heeft Rusland beloofd om die terug te trekken. Er is sprake van separatistische tendensen, waardoor het land wordt verdeeld en verscheurd, en bovenal is er sprake van ernstige corruptie. Als bron van inkomsten worden er veelvuldig buitenlanders ontvoerd.
De eerste stap vooruit – de vreedzame revolutie die heeft plaatsgevonden – was een mooi begin en het Parlement is daar bijzonder blij mee. De Georgiërs hebben echter nog een lange weg te gaan, hoewel we hen daar graag bij willen helpen. Ze moeten de corruptie uitbannen om zo een sfeer van vertrouwen te creëren voor buitenlandse investeringen, die een gunstig effect hebben op de handel, de werkgelegenheid en de welvaart. Ik zie eigenlijk geen reden waarom Georgië niet ergens in de toekomst lid van onze Unie zou worden. 
Volcic (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ons document vereist dat de Europese Unie het op zich neemt de zuidelijke Kaukasus om te vormen tot een lichtend voorbeeld op de weg naar vrede, stabiliteit en economische ontwikkeling voor de regio.
Desalniettemin zal het zonder de constructieve medewerking van zowel Rusland als de Verenigde Staten moeilijk worden een oplossing te vinden die niet in louter abstracte termen is opgesteld. Het woord ‘abstract’ lijkt mij van toepassing op ons document. Het staat weliswaar bol van beginselen en goede verwachtingen, maar maakt niet inzichtelijk of die vroeg of laat ook daadwerkelijk gerealiseerd kunnen worden.
In de resolutie die hier voor ons ligt, spreken we bijvoorbeeld de hoop uit dat de verkiezingen van 4 januari – dus over enkele dagen – ook zullen gelden voor de volken van Abchazië en Zuid-Ossetië, twee afgescheiden regio’s. Dit vragen we terwijl we weten dat het een utopistische gedachte is, meer een principe dan een idee, maar zonder te weten of we het wel kunnen vragen of dat het niets meer is dan een zogezegd uiterst abstracte verklaring. 
Europa zou zich bijvoorbeeld moeten afvragen welke logica er steekt achter de verstrekking van Russische identiteitspapieren aan inwoners van Abchazië en inmiddels ook in de derde dissidente entiteit. Sinds het gedwongen aftreden van Sjevardnadze is immers ook in een derde dissidente regio, Adzjarië, de roep om afscheiding luider gaan klinken.
Na de val van Sjevardnadze werd in Moskou een bijeenkomst belegd van de drie regio’s – ik herhaal, niet twee maar inmiddels dus drie regio’s – die zich in meer of mindere mate van Georgië willen afscheiden, maar die bijeenkomst heeft bepaald geen duidelijkheid gebracht. Kan de Europese Unie, met haar instrumenten en haar diplomatie, de politieke intenties van de grote machten, de grote spelers in deze regio wel doorgronden?
De hele kwestie van de aanwezigheid van buitenlandse troepen in de zuidelijke Kaukasus zou moeten worden ondergebracht in een forum waar zij kan worden besproken. We moeten uit zien te vinden of de controle en de aanwezigheid van buitenlandse troepen bijdraagt aan de stabilisering van de regio, of juist een bron vormt van nieuwe onzekerheden. In het kader van onze wens tot stabilisering hebben we de Raad en de Commissie uitgenodigd om samen met de VN, de OVSE en de andere spelers een missie op te zetten die de vrede in de regio zou moeten handhaven en het ontwapeningsproces nieuw leven zou moeten inblazen. Inmiddels is het land echter zo ver uiteengevallen dat niet goed meer is in te zien welke vorm van samenleven ingevoerd zou kunnen worden, des te meer, nogmaals, gezien het gebrek aan medewerking van de grote mogendheden. We zullen hoe dan ook de nodige initiatieven moeten nemen, ook als die wat meer abstract lijken, in de hoop een uitgangspunt te creëren voor het nieuwe leiderschap, dat immers zit opgescheept met een op alle punten ongunstige erfenis. 
Belder (EDD ).
    Mijnheer de Voorzitter, de Russische Federatie speelt een cruciale rol in de toekomst van de republiek Georgië. De pijnpunten bij uitstek in de gespannen relatie Moskou-Tbilisi zijn genoegzaam gekend. Aanhoudelijke Russische militaire presentie op Georgisch grondgebied en Russische protectie van Georgische regio’s die de staatkundige eenheid van deze Trans-Kaukasische republiek duurzaam dreigen te verbreken.
Het eerste pijnpunt betreft de internationale verplichting die het Kremlin reeds in 1999 is aangegaan om zich militair terug te trekken uit Georgië. Het tweede pijnpunt kwam eind november nog eens duidelijk aan het licht door het opvallend publicitair omgeven overleg in Moskou tussen Rusland en vertegenwoordigers van Abchazië, Zuid-Ossetië en Adjarië. De voorliggende resolutie neemt duidelijk stelling ten aanzien van genoemde schendingen van de nationale soevereiniteit en territoriale integriteit van Georgië. Deze politieke duidelijkheid verwacht dit Huis evenzeer van Raad en Commissie in de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland. Ondertussen rust op de interim-machthebbers in Georgië de niet geringe taak hun land weer op het rechte constitutionele spoor te brengen. Dat vraagt evenzeer de attentie van de Europese Unie.
Mijnheer de Voorzitter, in de achterliggende jaren hebben anderhalf miljoen inwoners van Georgië het land noodgedwongen verlaten. Een gigantische ! Deze treurige diaspora mag toch niet het enige toekomstperspectief zijn van deze eeuwenoude natie. 
Meijer (GUE/NGL ).
    Voorzitter, iedereen juicht over de recente ontwikkelingen in Georgië. De bestorming van het parlement en het aftreden van de eerder langdurig toegejuichte president Sjevardnadze. Na een lange traditie van eerste kolonie in tsaristisch Rusland te zijn geweest, daarna de plek te zijn geweest waarin Stalin is voortgekomen, en uiteindelijk Sjevardnadze, komt er nu democratie. Het lijkt op het Midden-Europa in eerdere jaren. Roemenië na Ceaucesco, of Servië na Milosevic. Veel Europese landen zullen de neiging hebben om te denken: dit is een nabij gebied, een christelijk gebied, samen met Armenië, wel ver van ons vandaan, alleen bereikbaar over de Zwarte Zee, door Turkije of door Rusland. Wat zouden de toekomstige betrekkingen van de Europese Unie met dat land kunnen zijn? De heer Belder heeft ook al gewezen op het probleem van de nationale minderheden daar en met name Abchazië is al langdurig van Georgië afgescheiden.
De inwoners van Zuid-Ossetië zijn eigenlijk niet blij met het feit dat ze zijn ingedeeld bij Georgië en in Adjarië volgt men een leider die graag loyaal had willen blijven aan Sjevardnadze. Er zijn dus nog een heleboel onopgeloste problemen en ik denk dat , indien er geen oplossing wordt gevonden voor die interne problemen, de democratie die in Georgië nu van de grond kan komen, met een handicap start. Het is dus heel belangrijk dat er in die richting wordt gewerkt. Mijn fractie vraagt in amendement 3 om ervoor te zorgen dat de betrokkenheid van de Europese Unie, die moet bijdragen aan de democratie, niet moet leiden tot inmenging in de binnenlandse politiek van Georgië. Wij denken dat een verkeerde houding vanuit de Europese Unie, te veel gericht op het geforceerd bijeenbrengen van verschillende bevolkingsgroepen die moeilijk met elkaar kunnen samenleven, niet de democratie zou dienen. Het zal een behoedzaam proces moeten zijn dat vooral berust op de eigen krachten van de volkeren in Georgië, de Georgiërs als grootste groep, maar ook rekening houdend met de drie grote nationale minderheden. 
Lagendijk (Verts/ALE ).
    Voorzitter, mijnheer de Commissaris, na de euforie over de geweldloze revolutie van een aantal weken geleden, is wat ons op dit moment bezighoudt een toenemend aantal grote zorgen. Op de eerste plaats is er de beroerde economische situatie. We weten allemaal, ook uit vergelijking met andere landen, dat als de situatie zo slecht blijft, als er geen uitzicht is op verbetering van de economische situatie, dan heeft dat een zeer negatieve invloed op de mogelijkheden om de werking van de democratie te verbeteren. Daar zijn we allemaal voor, dat staat in onze resolutie. Maar we weten ook dat het perspectief van veel mensen in de eerste plaats bepaald wordt door hun economische situatie en dat het vertrouwen in parlementaire democratie – en dat vertrouwen is al niet zo heel groot in Georgië – verdwijnt als sneeuw voor de zon als er geen verbetering komt in de economische situatie. Om het maar heel cru te zeggen: zonder voedsel en zonder verwarming wordt democratie snel een luxe. Een dergelijke situatie moeten we ten koste van alles vermijden, maar het is wel een groot gevaar dat op dit moment dreigt.
Dan op de tweede plaats, mijn tweede grote zorg, is de rol van Rusland. Natuurlijk was er een zeer positieve rol van Ivanov, minister van Buitenlandse Zaken, bij het verdwijnen van de heer Sjevardnadze. Alle lof daarvoor, maar we weten tegelijkertijd dat op de lange termijn, structureel de invloed van Rusland in Georgië zeer negatief is. Ten eerste zijn er de militaire basissen, waarvan de Russen al jaren geleden hebben gezegd dat ze die zouden weghalen. Dat is niet gebeurd en dat is zeer slecht en negatief. De laatste jaren is er natuurlijk de steun van de Russen voor de drie onafhankelijkheidsbewegingen in Zuid-Ossetië, Abchazië en Adjarië. Die hulp is militair, maar die is vaak ook veel subtieler bijvoorbeeld door het mensen uit die regio’s gemakkelijker te maken naar Rusland te reizen of de Russische nationaliteit aan te nemen. Voorzitter, daar moet een eind aankomen.
Om de rol van de Russen te veranderen, is de hulp van de Europese Unie noodzakelijk. Dat kan Georgië niet alleen! Dat kan bijvoorbeeld door bemiddeling aan te bieden. Daar ben ik erg voor, dat staat ook in de resolutie. Als Europa daar een rol kan in spelen moeten we dat vooral doen. Maar ik ben bang dat dat niet genoeg is. Ik denk dat het ook aan ons zal zijn om druk uit te oefenen op de Russen om de negatieve rol die ze in Georgië spelen, te beëindigen. En laten we wel wezen, Voorzitter, daar is de Europese Unie niet goed in. Het voorbeeld van Tsjetsjenië laat zien dat wij de Russen vaak met zijden handschoenen aanpakken als het gaat om hun gedrag in de noordelijke Kaukasus en nu ook in de zuidelijke Kaukasus. Voorzitter, daar moet echt een eind aan komen! De verkiezingen steunen, dat is heel goed, maar dat is een druppel op een gloeiende plaat. Het is ook niet genoeg dat we daar de economie helpen bevorderen – wat ook heel noodzakelijk is om het vertrouwen in de democratie te handhaven – als we tegelijkertijd weten dat de grote noorderbuur, de Russen, zeer actief bezig zijn om het land in drie delen uiteen te trekken. De Europese Unie moet een voortrekkersrol vervullen om dat te voorkomen. Als het kan door de Russen te overtuigen. Als het moet door de confrontatie te zoeken. 
Schleicher (PPE-DE ).
    Mijnheer de Voorzitter, naar aanleiding van de dramatische ontwikkelingen in Georgië in de afgelopen weken en de aanstaande presidentsverkiezingen van 4 januari hebben zes fracties van het Europees Parlement dit dringend noodzakelijke debat aangevraagd.
Met een revolutie, die vreedzaam en gelukkig zonder bloedvergieten is verlopen, heeft het Georgische volk zijn stem laten horen en ons aller respect verworven. Daaruit blijkt op overtuigende wijze hoezeer de burgers van Georgië ondanks de benarde economische omstandigheden naar democratie verlangen. Nu heeft men de kans om een nieuwe start te maken. Een correct verloop van de verkiezingen vormt de voorwaarde voor een stabiele ontwikkeling in Georgië. Sinds de val van het communisme twaalf jaar geleden is er veel tijd verspild en is de staatskas verrassend genoeg leeg. Georgië heeft niet alleen van de Europese Unie, maar ook uit vele andere delen van de wereld financiële steun gekregen, maar de bevolking is hier niets mee opgeschoten. Het Georgische volk heeft hoge verwachtingen van zijn nieuwe president. Hij moet een nieuwe democratische orde instellen en in de existentiële behoeften van de bevolking voorzien.
Ik ben het Europees Parlement dankbaar dat het onze speciale delegatie in de gelegenheid stelt om bij de verkiezingen aanwezig te zijn. Daarmee laten we ook zien hoe belangrijk het Parlement het vindt om de vreedzame ontwikkeling in Georgië te steunen. De staats- en regeringsleiders van de Europese Unie hebben zojuist weer op de Top van Brussel onderstreept dat zij een evenwichtig, op wederzijdse inzet gebaseerd strategisch partnerschap met Rusland willen opbouwen, en wel op grondslag van de waarden van de rechtsstaat, de democratie, de mensenrechten, de fundamentele vrijheden, alsmede de markteconomie.
De regeringen van de lidstaten en het Europees Parlement moeten echter goed beseffen dat een dergelijk strategisch partnerschap slechts mogelijk is met landen die hun beloften nakomen. Rusland heeft zich niet gehouden aan de verplichtingen die het in 1999 in Istanbul ten aanzien van Georgië is aangegaan. Met die houding heeft het de democratische ontwikkeling in een toch al verzwakt gebied ernstig bemoeilijkt. Ik kan alleen maar hopen dat Rusland voortaan in alle delen van Georgië zijn steun verleent aan constructieve onderhandelingen, zoals deze door de OVSE in 1999 zijn vastgelegd, en dat het de democratische ontwikkeling niet verder belemmert.
Rusland speelt in Georgië en in de gehele zuidelijke Kaukasus een cruciale rol. Dit mogen we in het Europees Parlement bij onze beraadslagingen over de betrekkingen met Rusland niet uit het oog verliezen. Maar nu moeten we Georgië eerst helpen de crisis te boven te komen. 
De Sarnez (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zo vlak na de fluwelen revolutie die tot het aftreden van president Sjevardnadze heeft geleid, staat Georgië voor een nieuwe episode in zijn geschiedenis.
Meer dan ooit heeft Georgië de kans zijn blik op de Europese Unie te richten en de bestaande partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst te verdiepen. Georgië ligt heel strategisch ten opzichte van Azië, maar de Georgiërs dienen te weten dat ze hun toekomst niet louter afhangt van een keuze uit twee invloedssferen, die van Rusland of die van de Verenigde Staten. Met de recente politieke crisis geeft de bevolking van Georgië een krachtig signaal af. Zij heeft vastberaden gestreden voor de democratie, terwijl de financiële en economische situatie van het land rampzalig is en de corruptie alleen maar toeneemt.
Enkele weken voor de vervroegde presidentsverkiezingen, die op 4 januari 2004 worden gehouden, moet de Europese Unie de nieuwe Georgische autoriteiten doeltreffende politieke, financiële en technische bijstand verlenen. Dan kunnen zij de noodzakelijke hervormingen doorvoeren waardoor de situatie in het land zich zal stabiliseren en de komende verkiezingen in alle rust kunnen verlopen. Ook moeten wij aanbieden om eindelijk een vreedzame oplossing te helpen vinden voor het hardnekkige conflict in de regio’s Abchazië en Zuid-Ossetië. De financiële en economische situatie van het land moet eveneens ingrijpend worden hervormd om de corruptie te kunnen terugdringen. De Europese Unie heeft reeds voor ongeveer 342 miljoen euro aan subsidies verstrekt. De economische hervormingen moeten nu meer dan ooit door de Europese Unie blijven worden ondersteund, zodat er een aantrekkelijk klimaat voor buitenlandse en nationale investeerders ontstaat.
Ten slotte moet de Europese Unie zich nog meer inspannen om te helpen democratische instellingen tot stand te brengen en onafhankelijke media te ondersteunen en te bevorderen, via programma’s voor ontwikkelingssteun als TACIS. Georgië moet weten dat het op de steun van de Unie kan rekenen nu het probeert eindelijk weer een zekere stabiliteit terug te krijgen, in een klimaat van democratie en transparantie. 
Dupuis (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, wat denken wij negatief over onszelf! Niemand van ons twijfelt er toch aan dat de uitbreiding de belangrijkste reden is dat de kandidaat-lidstaten niet tot een dictatuur of tot chaos zijn vervallen, zoals bijna in Georgië dreigde te gebeuren? Dat geldt in ieder geval voor een deel van de betreffende tien landen. Dit is mijns inziens vandaag de dag het ware kenmerk van Europa. Ik geef het toe, we zijn wat gedeprimeerd, de Top van Brussel is slecht afgelopen, maar volgens mij is de uitbreiding historisch gezien een succes. De uitbreiding laat zien dat de Unie een geslaagd project is.
Voor Georgië geldt precies hetzelfde als voor de huidige kandidaat-lidstaten. Georgië was vroeger rijker dan het grootste deel van de Sovjet-Unie en nu zijn de Georgiërs het allerarmst. Als we tien jaar geleden Georgië uitzicht op toetreding tot de EU hadden gegeven, zou het er nu ongetwijfeld net zo voor staan als de landen die binnenkort in de Unie worden opgenomen.
We moeten niet zo spreken als de heer Meijer. Ik vind zijn opmerkingen beledigend voor onszelf en ook voor iemand anders die zijn gebreken heeft maar zich ook verdienstelijk heeft gemaakt, namelijk de heer Sjevardnadze. De heer Sjevardnadze is beslist geen Ceaucescu of Milosevic. Mevrouw De Sarnez, het gaat er niet om dat de Georgiërs kunnen of mogen kiezen tussen Rusland en de Verenigde Staten, het gaat er om dat wij hun de keus kunnen geven tussen chaos en toetreding tot de Europese Unie.
Mijnheer Volcic, het probleem is niet dat men terugverlangt naar een wereld met twee grootmachten, de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten. Waar het wel om gaat, is dat wij, de Europese Unie, de landen in de Trans-Kaukasische regio een alternatief kunnen bieden. Ik hoop dat we ons eindelijk eens duidelijk zullen uitspreken en verder durven te kijken dan de Zwarte Zee. De Raad heeft gisteravond nog gezegd dat hij hierover nog nooit heeft nagedacht. Georgië moet onmiddellijk op de lijst van kandidaat-landen worden geplaatst. Dan krijgt het net als de Baltische staten en de Midden-Europese landen de mogelijkheid de weg in te slaan van stabiliteit, ontwikkeling en democratie. Over acht tot tien jaar moet Georgië tot de Europese Unie kunnen toetreden. 
Posselt (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, een oeroud christelijk koninkrijk dat lange tijd alle veroveraars wist te weerstaan, werd uiteindelijk een Russische kolonie. Na de Eerste Wereldoorlog deed de vrijwel in vergetelheid geraakte “Kaukasische Lente” zijn intrede. Hieraan werd een einde gemaakt door Lenin, die zich niet aan zijn eigen principes ten aanzien van de nationaliteiten hield. Toen de Sovjet-Unie op instorten stond, was er sprake van een sterke vrijheidsbeweging. We mogen niet vergeten dat de vrijheidsbeweging in de Sovjet-Unie van Georgië uitging, heel krachtig en in een heel vroeg stadium. Ook met betrekking tot de val van het IJzeren Gordijn hebben we veel aan Georgië te danken. Toen kwamen de moord op president Gamsachurdia, de interne onlusten, de zogeheten separatisten en het tijdperk Sjevardnadze waaraan nu – gelukkig zonder bloedvergieten – een einde is gekomen. En nu heeft Georgië dan eindelijk een kans om een werkelijk vrij land te worden.
We mogen niet uit het oog verliezen dat dit land na een langdurige overheersing door een vreemde mogendheid eindelijk de kans heeft om weer te worden wat het ooit was, namelijk een waarlijk zelfstandige, vreedzame factor in een uiterst belangrijke en uiterst gevaarlijke regio. En daarom moeten we erop aandringen dat Rusland voldoet aan de verplichtingen die het in 1999 tegenover de OVSE bindend is aangegaan. Als wij van kleine landen vaak op een zeer arrogante manier verlangen dat zij voldoen aan verplichtingen die hun zijn opgedrongen, dan moeten wij ook van een grote mogendheid die deze verplichtingen vrijwillig op zich heeft genomen eisen dat zij daaraan tot in alle details voldoet.
Mevrouw Schleicher heeft volkomen gelijk als ze zegt dat Rusland voor ons geen partner kan zijn als het op dit essentiële punt niet aan zijn verplichtingen voldoet. We zien dat er ook andere mogendheden zijn die om geostrategische en energiepolitieke redenen proberen een zekere dominantie in deze regio te verwerven. Daarom rust op ons als Europeanen de plicht om Georgië als partner te stabiliseren, al ga ik daarbij niet zo ver als Olivier Dupuis, die het land volledig tot de EU wil laten toetreden. Dit is een land met een grote Europese traditie, een waardevolle partner en het kan een baken van vrijheid zijn in een bijzonder gevaarlijke regio. 
Busquin,
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren Parlementsleden, de Europese Unie is zeer tevreden over de vreedzame politieke veranderingen in Georgië na de parlementsverkiezingen van 2 november en na het aftreden van president Sjevardnadze.
Georgië heeft nu een unieke kans om het verleden achter zich te laten. Het kan voor al zijn burgers aan een betere toekomst bouwen, gebaseerd op een duidelijke keuze voor de democratie, de rechtsstaat en de markteconomie. De uitdagingen die het land nog te wachten staan, moeten evenwel niet worden onderschat. Gezien de toezeggingen die Georgië met betrekking tot de hervormingen heeft gedaan, heeft de heer Patten mij gevraagd het Parlement te verzekeren dat de Europese Unie bereid is al het mogelijke te doen om Georgië te helpen deze uitdagingen aan te gaan.
De eerste uitdaging voor Georgië zijn de democratische presidentsverkiezingen die op 4 januari worden gehouden. Deze moeten worden gevolgd door verkiezingen voor het parlement waarbij de toezeggingen worden nagekomen die in het kader van de OVSE en de Raad van Europa zijn gedaan. De Commissie is van plan het land maximaal 2 miljoen euro toe te kennen ter ondersteuning van de voorbereidingen voor deze verkiezingen.
Verder is de begrotingssituatie in Georgië zeer problematisch. Onlangs heeft de Commissie via een versnelde procedure uit het programma voor voedselzekerheid 5 miljoen euro beschikbaar gesteld, om ervoor te zorgen dat dit land gedurende de wintermaanden in de meest dringende behoeften kan voorzien.
Nu er democratische verkiezingen zijn gehouden, is de Commissie bereid steun te geven aan een nieuw gekozen president die vastbesloten is om hervormingen door te voeren. Kort geleden hebben wij onze strategie ten aanzien van Georgië opnieuw bestudeerd. Deze strategie biedt een solide basis om het land te helpen die gebieden aan te pakken waarop hervormingen onontbeerlijk zijn. Wil een hervormingsprogramma duurzame resultaten opleveren, dan is het van essentieel belang dat de plaag van de corruptie wordt bestreden. De Commissie zal onderzoeken op welke wijze substantiële middelen kunnen worden vrijgemaakt om deze hervormingen te ondersteunen.
Ik wil tevens benadrukken dat de Commissie reeds de eerbiediging van de mensenrechten en de democratie in Georgië ondersteunt in het kader van het Europees initiatief voor democratie en mensenrechten. Met name werken wij samen met de Raad van Europa aan de versterking van de democratie op plaatselijk niveau en van de mechanismen ter bescherming van de mensenrechten. In de komende maanden willen wij bekijken of deze activiteiten moeten worden aangepast gezien de recente politieke ontwikkelingen in Georgië.
Al een hele tijd geeft de Europese Unie blijk van haar steun voor de soevereiniteit en territoriale integriteit van Georgië. Het is belangrijk naar oplossingen te zoeken voor de conflicten die het land verscheuren, om op lange termijn stabiliteit in deze Zuid-Kaukasische regio te kunnen verzekeren. Hiertoe is het van groot belang een goede werkrelatie tussen Georgië en Rusland te realiseren, die berust op wederzijds respect. De Europese Unie verricht op haar beurt onderzoek naar nieuwe vormen van steun voor preventie en conflictoplossing. Wanneer de conflicten verleden tijd zijn, zal de Commissie klaar staan om de wederopbouw te ondersteunen.
Mijnheer de Voorzitter, in nauwe samenspraak met de speciale vertegenwoordiger van de Europese Unie voor de zuidelijke Kaukasus, de heer Heikki Talvitie, werkt de Commissie vastberaden aan een meer omvattend beleid van de EU ten aanzien van de regio Zuid-Kaukasië. Onze op dit moment zo onmisbare steun aan Georgië vormt hiervan een belangrijk onderdeel. 
De Voorzitter.
   – Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt deze namiddag plaats, aansluitend op de debatten. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende ontwerpresoluties:
- (B5-0545/2003), ingediend door de heer Van den Bos, namens de ELDR-Fractie: Opschorting van het moratorium op de doodstraf op de Filippijnen;
- (B5-0551/2003), ingediend door de heer Van den Berg, namens de PSE-Fractie: Opschorting van het moratorium op de doodstraf op de Filippijnen;
- (B5-0557/2003), ingediend door de leden Di Lello Finuoli en Manisco, namens de GUE/NGL-Fractie: Opschorting van het moratorium op de doodstraf op de Filippijnen;
- (B5-0562/2003), ingediend door de leden McKenna en Wuori, namens de Verts/ALE-Fractie: Opschorting van het moratorium op de doodstraf op de Filippijnen;
- (B5-0567/2003), ingediend door de leden Posselt en Suominen, namens de PPE-DE-Fractie: Opschorting van het moratorium op de doodstraf op de Filippijnen;
- (B5-0569/2003), ingediend door de leden Muscardini en Queiró, namens de UEN-Fractie: Opschorting van het moratorium op de doodstraf op de Filippijnen. 
Valenciano Martínez-Orozco (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de omstandigheden die aanleiding hebben gegeven tot het opstellen van deze resolutie tonen aan dat mensenrechten en het respect voor het leven waarden van een hogere orde zijn, die niet overal ingang hebben gevonden. Daarom moeten democratisch gezinde mensen overal ter wereld steeds op hun hoede zijn.
De doodstraf heeft nergens ter wereld geleid tot het afnemen van de criminaliteit. We vinden het daarom alarmerend dat er toch 83 landen zijn waar deze straf nog steeds wordt toegepast. We moeten nu helaas moeten vaststellen dat president Arroyo van de Filippijnen haar standpunt met betrekking tot de doodstraf heeft herzien. Wij veroordelen dat. We mogen niet vergeten dat er in de Filippijnen ook minderjarigen ter dood zijn veroordeeld.
De Europese Unie moet grenzen trekken die niet mogen worden overschreden. Eén van die grenzen is de doodstraf. Dat de Filippijnen op hetgeen ze met hun moratorium hebben bereikt kunnen terugkomen is iets dat alle democratisch gezinde mensen in de wereld – en zeker in de Europese Unie – ernstige zorgen baart.
Dat is de reden waarom we deze resolutie hebben opgesteld. De Filippijnse autoriteiten zullen daar rekening mee moeten houden. We moeten blijven geloven dat het mogelijk is de waarden waarover ik het zojuist had af te dwingen. Mijn fractie zal daarom voor deze resolutie stemmen. 
Meijer (GUE/NGL ).
   – Voorzitter, doodstraf is een afschuwelijke zaak. Het is een middeleeuws verschijnsel, dat werd gebruikt door overheden die hun gevangenen niet konden bewaken en die ze daarom dood maakten voordat ze konden ontsnappen.
Maar in de tegenwoordige tijd is het nog erger. Het verschijnsel “doodstraf” wordt het ergst als het ook nog eens wordt gebruikt als een politiek instrument van regeringen tegenover opposities. En de Filippijnen hebben een geschiedenis achter de rug die voortdurend aanleiding gaf tot geweld. En ook heden zijn die problemen nog steeds niet opgelost.
Het is duidelijk al uit de geschiedenis van de afgelopen honderd jaar: de Amerikaanse overname van de Spaanse koloniën in 1898, daarna een soort van zelfbeschikking in 1946, maar vervolgens kwamen er regeringen aan de macht die op een zeer dictatoriale manier met de bevolking omsprongen, met name de langdurige dictatuur van Marcos.
En sindsdien zijn er alleen maar zwakke regeringen geweest. Presidentswisselingen weliswaar, maar met een machtig leger op de achtergrond, waarbij geen rekening werd gehouden met opposities en ook zeker geen rekening werd gehouden met zelfstandigheidsbewegingen, bewegingen die een toekomst los van de Filippijnen of in een los samenwerkingsverband met de andere delen van de Filippijnen zagen.
En daardoor is er permanent sprake van vormen van guerillastrijd. In de huidige Filippijnen mag de linkerzijde met drie leden vertegenwoordigd zijn in het parlement maar eigenlijk op een soort half illegale manier terwijl andere delen van diezelfde linkerzijde als terroristische organisaties worden aangemerkt.
Onder dat soort omstandigheden zijn doodstraffen een levensgevaarlijk instrument in handen van een regering die geen andere geluiden wil horen en die andere oplossingen in de weg staat. Terwijl de huidige regeringen van de Filippijnen, de opeenvolgende regeringen, er nooit in geslaagd zijn de wezenlijke problemen van armoede, achterstand, onderdrukking en geweld op te lossen. En van buitenaf en van binnenuit zou alles moeten worden gedaan om de Filippijnen een vreedzame en welvarende toekomst te geven, en dat kan niet met het instrument van de doodstraf. 
Posselt (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, op veel punten ben ik het eens met de heer Meijer. Ik vrees echter dat het wat kort door de bocht is om de doodstraf als een overblijfsel uit de Middeleeuwen te betitelen. Ik vrees dat de doodstraf in zekere zin ook een verschijnsel van de moderne tijd is: de guillotine en de elektrische stoel zijn symbolen van de moderne tijd. We moeten wereldwijd opkomen voor de afschaffing van de doodstraf, om het even om welke persoon of om welk land het gaat. We hebben veel sympathie en veel begrip voor de Filippijnen. De Filippijnen worden als weinige andere landen op deze wereld bedreigd door de georganiseerde misdaad, door separatisme en door terrorisme.
Anderzijds dienen we echter te onderstrepen dat terreur, geweld en misdaden slechts kunnen worden bestreden door middel van het recht en de rechtsstaat, en dat de duizenden gedetineerden en ter dood veroordeelden op de Filippijnen evenzeer een recht op leven hebben zoals ieder andere mens. We keuren de doodstraf in alle gevallen af, of het nu gaat om Saddam Hussein of wat voor grote crimineel dan ook. Datzelfde geldt natuurlijk ook voor de gedetineerden op de Filippijnen. We moeten één ding met grote nadruk zeggen: tenzij het gaat om een situatie van overmacht, mag geen enkel land het recht op leven van een mens ter discussie stellen.
Om deze reden, op grond van principiële overwegingen, is de EU tegen de doodstraf en maakt zij hiervan een toetredingscriterium. Dit dient echter ook een criterium te worden waarmee wij onze partners de maat nemen. Daarom doen wij een beroep op de Filippijnen om a) het moratorium te eerbiedigen, b) de duizenden veroordelingen te heroverwegen, waarvan er vele door rechterlijke dwalingen en politieke willekeur twijfelachtig zijn en c) de doodstraf in zijn geheel af te schaffen omdat dit geen middel is om de rechtsstaat aan een doorbraak te helpen. 
Sandbæk (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het besluit van president Arroyo om toe te geven aan de druk en het nu bijna vier jaar durende moratorium op te geven, hoewel zij principieel tegen de doodstraf gekant is, baart mij zorgen. Dit besluit bewijst dat een VN-moratorium op de doodstraf absoluut noodzakelijk is, waardoor het minder moeilijk wordt weerstand te bieden aan druk om de terechtstellingen weer uit te voeren. Het zou ook een einde maken aan de totaal onaanvaardbare terechtstellingen van mentaal gehandicapten en kindermishandelaars, die in verschillende landen plaatsvinden, waaronder de Filippijnen vanaf januari 2004.
De Filippijnen behoren tot de landen waar men tot de doodstraf veroordeeld kan worden voor niet-gewelddadige overtredingen, zoals bijvoorbeeld voor blasfemie in Pakistan en voor belastingontduiking in China. Ook onschuldige mensen bevinden zich in de gevarenzone. In 2003 kregen negen mensen genade in de VS, omdat ze onschuldig waren.
Wij moeten aanvaarden dat het strafrechtelijk systeem in een land de tradities en specifieke geschiedenis van het land weerspiegelt, maar de doodstraf ontneemt een mens zijn waardigheid. De EU moet al haar partners duidelijk en expliciet meedelen dat zij ervoor ijvert de doodstraf af te schaffen en een wereldwijd moratorium in te voeren. 
Busquin,
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren Parlementsleden, de Europese Commissie is uitermate bezorgd over het besluit van mevrouw Arroyo om het moratorium op de doodstraf in de Filippijnen op te heffen. De Europese Unie is in alle omstandigheden tegen de doodstraf, omdat zij gelooft in de eigen waardigheid en de onschendbaarheid van elk mens. Daarom heeft de Europese Unie mevrouw Arroyo verzocht terug te komen op haar beslissing om executies niet langer te verhinderen en het huidige moratorium, dat sinds maart 2000 van kracht is, te handhaven.
Wij maken ons ook grote zorgen over de terdoodveroordeling door het Hooggerechtshof van vijftien minderjarigen, wat in strijd is met artikel 6, lid 5, van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten. De Commissie ondersteunt dit beleid met specifieke maatregelen. In haar mededeling over de rol van de Europese Unie bij de bevordering van de mensenrechten en de democratisering in derde landen van mei 2001 wijst zij er opnieuw op dat zij voorrang geeft aan de financiering van projecten waarmee beoogd wordt de doodstraf af te schaffen.
Vervolgens heeft zij van de afschaffing van de doodstraf een thematische prioriteit gemaakt in het kader van het Europees initiatief voor democratie en mensenrechten 2002-2004, en een specifiek bedrag toegekend voor acties op dit gebied. Voor de periode 2000-2004 gaat het om 12 miljoen euro. In overeenstemming met onze toezegging hebben wij in 2002 ongeveer 500.000 euro overgemaakt voor de strijd tegen de doodstraf in de Filippijnen, in het kader van het bovengenoemde initiatief.
In de mededeling van de Commissie “Een nieuw partnerschap met Zuidoost-Azië” staat vermeld dat alle nieuwe bilaterale overeenkomsten met de landen uit die regio de “essentieel element”-clausule over mensenrechten moeten bevatten. In de huidige context moet deze clausule, waarin fundamentele uitspraken over de doodstraf worden gedaan, een hoofdrol gaan spelen in elke bilaterale overeenkomst tussen de Europese Unie en de Filippijnen. 
De Voorzitter.
   – Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt deze namiddag plaats, aansluitend op de debatten. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende ontwerpresoluties:
- (B5-0546/2003), ingediend door de leden Andreasen, André-Léonard en Van den Bos, namens de ELDR-Fractie, over Moldavië;
- (B5-0555/2003), ingediend door de heer Belder, namens de EDD-Fractie, over Moldavië;
- (B5- 0558/2003), ingediend door de leden Di Lello Finuoli en Markov, namens de GUE/NGL-Fractie, over Moldavië;
- (B5-0559/2003), ingediend door de heer Wiersma, namens de PSE-Fractie, over de politieke toestand in Moldavië;
- (B5-0561/2003), ingediend door de leden Isler Béguin en Schroedter, namens de Verts/ALE-Fractie, over de politieke toestand in Moldavië;
- (B5-0568/2003), ingediend door de leden Gahler, Posselt, Sacrédeus en Tannock, namens de PPE-DE- Fractie, over Moldavië. 
Casaca (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat wij er allemaal van overtuigd waren dat de val van het IJzeren Gordijn en de ineenstorting van de Sovjet-Unie de deur zouden openzetten naar ontwikkeling, vrede en vooruitgang in heel Midden- en Oost-Europa. Wij waren ervan overtuigd dat het einde van de geschiedenis nabij was en dat zich een nieuw begin aankondigde. Moldavië is in dit verband wellicht een van de meest dramatische teleurstellingen die wij tot dusver hebben geïncasseerd. Moldavië is een duidelijk voorbeeld van hoe de geschiedenis niet altijd de wegen bewandelt die haar hoofdrolspelers hebben uitgestippeld. Het is een van de slechtste voorbeelden van het hedendaagse Europa. Moldavië is een land dat gebukt gaat onder etnische conflicten en gedeeltelijk wordt bezet door buitenlandse militaire troepen. De economie is er volledig ingestort. Het is een land waar de maffia de scepter zwaait en waar de bevolking alle mogelijke middelen aanwendt om te emigreren.
Wij mogen niet vergeten dat Moldavië vanaf 2007, volgens het officiële tijdschema van de uitbreiding, een gemeenschappelijke grens met de Europese Unie zal hebben. Daarom – en ik richt mij nu rechtstreeks tot de commissaris – mag deze kwestie niet verwaarloosd worden. De Europese diplomatie moet Moldavië als een van haar prioriteiten beschouwen. Aan de huidige stand van zaken moet hoe dan ook een einde komen. Ik denk dat onze resolutie moet worden opgevat als een waarschuwing waarmee wij alle instellingen oproepen om aan Moldavië de nodige aandacht te besteden. Zij moeten dringend een oplossing zoeken voor het huidige conflict aangezien het de stabiliteit van het land zelf en van heel Midden- en Oost-Europa in gevaar brengt. 
Belder (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wervelende woorden aan het adres van Moldavië sprak commissaris Verheugen op 5 december tijdens zijn bezoek aan Chisinau. Hij had het onder andere over "Europese perspectieven". Tevens kondigde Verheugen een speciaal EU-actieplan voor Moldavië aan vóór mei 2004. Ik hoop van ganser harte dat dat vooral een praktisch ondersteuningsplan zal zijn dat geen irreële verwachtingen oproept in Chisinau.
Mijnheer de Voorzitter, intussen blijft de internationaal niet-erkende republiek Transdnjestrië de open staatkundige wonde van Moldavië. De politiek-militaire rol van de Russische Federatie is hier evident. Zij vormt voor de nabije toekomst de lakmoestest of de Europese Unie en Rusland werkelijk gemeenschappelijke stabiliteits- en veiligheidsdoelen op ons continent nastreven. Over goed nabuurschap gesproken! Transdnjestrië, een urgente kwestie voor Raad en Commissie in de onderlinge betrekkingen met het Kremlin. Over EU-prioriteiten gesproken! 
Meijer (GUE/NGL ).
   – Voorzitter, het overwegend Roemeenstalige gebied dat men vroeger Bessarabië noemde en tegenwoordig Moldavië, was tussen de beide wereldoorlogen Roemeens, maar daarvoor en daarna in Russische handen.
Bij het uiteenvallen van de Sovjet-Unie werd gekozen voor dezelfde nationale kleuren als die van de Roemeense vlag en dachten velen aan terugkeer. Sindsdien wordt het land verscheurd door verschillende opvattingen over de staatkundige toekomst.
In de twee botsende bevolkingsgroepen volgen velen een ouderwets soort autoritaire communisten die het beste in staat lijken om de mensen ondanks een laag inkomensniveau te laten overleven. Maar dat is ook wel het enige waarover ze het eens zijn.
De Slavischtalige minderheid, vooral in de smalle landstrook op de oostelijke oever van de rivier Dnjester, wil de traditioneel sterke band met Oekraïne, Rusland en Belarus behouden. De Roemeenstalige meerderheid in de rest van het land zou zich waarschijnlijk reeds lang bij Roemenië hebben aangesloten als dat land niet zo'n grote achterstand zou hebben op het westen van Europa. Zoals Roemenië nu is, vinden slechts weinigen aansluiting bij dat veel grotere land urgent.
Ook binnen Roemenië is het streven naar het terugwinnen van Moldavië minder urgent geworden. Tijdens het bezoek aan Roemenië vorig jaar hoorde ik een Roemeens parlementslid zelfs trots vertellen dat Roemenië het enige land is dat zich keurig blijft houden aan het Molotov-Ribbentrop-pact, dat aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog de nieuwe westelijke grenzen van de Sovjet-Unie vastlegde.
De Europese Unie moet oppassen dat zij zich niet gaat opwerpen als de bewaker voor de eeuwigheid van dat kortstondige akkoord tussen Stalin en Hitler. Binnen Moldavië zijn de twee botsende bevolkingsgroepen eerder overeengekomen dat ze vreedzaam uiteen zouden gaan in het geval van een aansluiting door de meerderheid bij Roemenië. We doen er daarom verstandig aan rekening te houden met de mogelijkheid dat de rivier Dnjester in de toekomst weer de staatsgrens tussen Roemenië en Oekraïne zal zijn. Ook die variant moeten we niet vergeten. 
Posselt (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, neemt u mij niet kwalijk, maar ik verzoek u vriendelijk om heel goed te bellen. De meeste collega’s denken namelijk dat de stemming op zijn vroegst over een uur zal plaatsvinden, en het duurt even voordat zij hier zijn. De vorige keer hebben velen de stemming gemist doordat er te laat werd gebeld. 
De Voorzitter.
   – Ik kan u meedelen, mijnheer Posselt, dat wij instructies aangaande het functioneren van de huisbel hebben gegeven en wij hopen dat de afgevaardigden deze in acht nemen. De dames en heren afgevaardigden kennen de regels van het spel. Hartelijk dank voor uw positieve waarschuwing. 
Gahler (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, uit de eisen die we in onze resolutie aan Moldavië stellen en uit de verwachtingen die we daarin uitspreken, blijkt wel in wat voor archaïsche toestand dit land zich momenteel bevindt waar het gaat om de normen van de democratie en de burgermaatschappij. Van de regering verwachten we onder andere dat zij de democratische grondslagen respecteert, dat zij de rechten van de mens en van de minderheden in acht neemt, dat zij de burgermaatschappij en de parlementaire oppositie in staat stelt om hun grondwettelijke rechten uit te oefenen, dat zij paal en perk stelt aan de mensenhandel in het algemeen en aan de vrouwen- en meisjeshandel in het bijzonder. Dat zijn eisen die wij aan andere landen reeds jaren geleden hebben gesteld en waaraan in Midden- en Oost-Europa inmiddels op veel terreinen wordt voldaan. In Moldavië zijn deze fundamenten van democratie en markteconomie kennelijk nog niet gelegd.
De situatie wordt er nog problematischer op door de aanwezigheid van het de facto-regime in Transnistrië, dat zich daar ook slechts met Russische steun kan handhaven. Net als in Georgië – het werd in het vorige debat al geopperd – zien we dat Rusland ook hier zijn invloed niet aanwendt ter stabilisering, maar ter destabilisering. Ik zou graag zien dat onze regeringen dit feit in hun frequente contacten met Rusland ook met betrekking tot Moldavië zouden onderstrepen. Het is duidelijk dat een economische en politieke stabilisering van Moldavië alleen kan worden bereikt als dit conflict wordt opgelost. Dat gaat niet zonder Rusland. Het is te veroordelen dat Rusland zijn troepen aldaar niet voor het einde van het jaar 2003 terugtrekt, zoals al een keer is beloofd. Het vormt geen bijdrage tot een oplossing als Rusland eenzijdig met een plan komt dat de status quo alleen maar rekt. Daarom moet er in Moldavië zelf niet alleen een vredesplan worden aangekondigd, maar ook daadwerkelijk worden gerealiseerd. Het zou goed zijn als de regering en de oppositie daarbij de handen ineenslaan.
We moeten er als EU aan bijdragen dat bijvoorbeeld ook een OVSE-mandaat, waarover hier is gediscussieerd, kan worden verwezenlijkt. Naar mijn mening dienen we nogmaals te onderstrepen dat multilaterale aanzetten tot een oplossing in dit verband belangrijk zijn, en we moeten Rusland, Oekraïne en Roemenië oproepen om geen eenzijdige stappen te ondernemen. 
Sacrédeus (PPE-DE ).
    Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissaris, als christen-democraat en Zweeds lid van het Europees Parlement ben ik zeer verheugd over het feit dat de kwestie Moldavië opnieuw ter tafel komt. Moldavië is er na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie niet in geslaagd zijn democratische ontwikkeling te stabiliseren. Zoals Commissaris Busquin heel goed weet, zijn de taalkwestie en het vraagstuk van de culturele identiteit de oorzaak van de tweedeling binnen de Moldavische bevolking, dat wil zeggen de positie van de Roemeense taal en de nationale beweging van Moldavië versus de positie van de Russische taal en de Russische georiënteerdheid van het land.
Wij Europese en Zweedse christen-democraten willen onze steun uitspreken aan de oppositie in Moldavië, die wordt geleid door de christen-democratische partij van Iurie Rosca. Wij moedigen de oppositie aan om zich onbeschroomd in te zetten voor een Europese, democratische en pluralistische oriëntatie van de Moldavische samenleving, gebaseerd op de gemeenschappelijke normen en waarden waar de Europese Unie op berust. De constatering in deze resolutie dat de Moldavische democratie zich niet heeft gestabiliseerd, is correct. De situatie in Transnistrië, een staat die zich af wil scheiden, maakt de situatie er niet eenvoudiger op.
Ik vind dat de Commissie en de Raad zich hard moeten maken voor het versterken van de culturele ontwikkeling in Moldavië, zodat het land autonomie kan krijgen, en de eigen taal, het Moldavisch, haar rechtmatige positie kan innemen. De massademonstraties in Chisinau de afgelopen jaren geven aan dat het land zoveel mogelijk gesteund moet worden in zijn democratische en pluralistische ontwikkeling en wij moeten voorkomen dat de oppositie wordt gesmoord door het communistische regime. 

Busquin,
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren parlementsleden, de kwestie-Transdnjestrië baart de Europese Unie reeds lange tijd zorgen. In de verklaring die werd geformuleerd tijdens de recente ministeriële OVSE-top te Maastricht, waar de Commissie volledig achter staat, heeft het voorzitterschap van de Europese Unie opnieuw bevestigd dat wij een oogje in het zeil zullen houden als het gaat om de soevereiniteit en de territoriale integriteit van de Republiek Moldavië. Het voorzitterschap heeft zijn volledige steun toegezegd aan de onderhandelingen tussen de OVSE, de Russische Federatie, Oekraïne en de beide betrokken partijen. De Europese Unie is van mening dat deze onderhandelingen een passend en transparant kader vormen waarbinnen een politieke oplossing voor het conflict kan worden gevonden.
In Maastricht heeft de Europese Unie haar teleurstelling geuit over het feit dat Rusland de beloften die het land in 1999 in Istanbul heeft gedaan, nog niet is nagekomen. Het betreft het terugtrekken van de Russische troepen en het weghalen van munitie uit Transdnjestrië. De Europese Unie heeft Rusland verzocht zijn toezeggingen gestand te doen. Zij is van oordeel dat alleen werkelijk multinationale afspraken internationale legitimiteit zullen genieten en heeft opnieuw uitgesproken dat zij bereid is aan een multinationale oplossing te werken onder de vlag van de OVSE.
De Europese Unie neemt ook concrete maatregelen om het conflict de wereld uit te helpen. De Commissie en Moldavië leggen de laatste hand aan een overeenkomst tot instelling van een systeem voor een dubbele controle op de export van Moldavisch staal naar de Europese Unie. Door dit systeem kan Moldavië beter toezicht houden op de export uit de regio die naar afscheiding streeft. Tevens moedigt de Commissie Moldavië aan zijn grenzen en douanegebied zorgvuldiger te bewaken. In maart 2003 heeft de Commissie een eerste bijeenkomst tussen Moldavië en Oekraïne belegd over gezamenlijke controles langs de gemeenschappelijke grenzen en over bilaterale vraagstukken. Een tweede bijeenkomst wordt in januari 2004 gehouden.
Het Initiatief inzake het grotere Europese nabuurschap biedt nieuwe perspectieven om de stabiliteit, veiligheid en welvaart die wij in de uitgebreide Europese Unie hebben bewerkstelligd, ook tot stand te brengen in Moldavië. Het zeer duidelijke Europese perspectief dat Moldavië in het kader van dit initiatief wordt geboden, zal hopelijk een extra stimulans vormen om tot een oplossing van het conflict in Transdnjestrië te komen. De Commissie blijft de ontwikkelingen op dit terrein nauwlettend volgen en zal de Russische Federatie voortdurend aanspreken op de toezeggingen die zij in Istanbul heeft gedaan. 
De Voorzitter.
   – Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten, wij gaan over tot de stemming.(1)

De Voorzitter.
   – De agenda is afgehandeld.
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken. Ik wens u allen bijzonder fijne feestdagen en hoop dat u weer voldoende energie zult opdoen om de vijfde zittingsperiode in 2004 af te sluiten. Prettige kerstdagen en een gelukkig nieuwjaar! 

